
Cossutta
Mevrouw de Voorzitter, in de maand augustus komt ons Parlement niet bijeen, zoals we allen weten, en daarom wilde ik er vandaag aan herinneren dat op 8 augustus een tragisch voorval wordt herdacht: dan is het namelijk 45 jaar geleden dat er een ernstige ramp in de mijnen van Marcinelle plaatsvond. Op 8 augustus 1956 kwamen 262 mijnwerkers om in het ergste arbeidsongeval dat ooit in Europa is gebeurd. Die 262 mijnwerkers waren afkomstig uit een groot aantal landen van ons continent. Ik ben er zeker van, mevrouw de Voorzitter, dat u bereid bent de nodige initiatieven te ontplooien om deze tragische gebeurtenis te herdenken. Ik ben er eveneens zeker van dat het Belgische voorzitterschap, dat in zijn programma de totstandbrenging van een rechtvaardig sociaal Europa heeft aangekondigd, zijn uiterste best zal doen om de nodige voorwaarden te scheppen om herhaling in Europa van een dergelijke tragedie als destijds in Marcinelle te voorkomen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Cossutta.

Thyssen
Voorzitter, ik vernam gisteren dat het Bureau zich vandaag zou uitspreken over een nota die ons Huis voorbereidt op de uitbreiding. U hebt een heel grote taalgevoeligheid, mevrouw de Voorzitter, en u beseft beter dan wie ook dat de keuze die wij gaan maken in de taalregeling de sleutel is tot heel veel andere beslissingen die genomen zullen moeten worden. Kunt u ons ervan verzekeren dat alle verkozen leden van dit Huis ook in de toekomst het recht zullen hebben om zich uit te drukken in hun eigen taal en om te luisteren naar hun collega's in hun eigen taal en om te schrijven in hun eigen taal? Dat zou ons een heel stuk geruststellen.

De Voorzitter
Mevrouw Thyssen, ik neem kennis van uw verklaring en wijs u erop dat het betrokken document niet al vanavond ter goedkeuring aan het Bureau zal worden voorgelegd, maar pas in september wanneer de fracties het document uitvoerig hebben kunnen bestuderen.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag uw aandacht vragen voor de toenemende en voortdurende problemen waarin onze chauffeurs verkeren. Mij is verteld dat vanmiddag een brief van de advocaat bij de prefect van de Elzas zou worden bezorgd om de onduidelijkheid over de problemen tussen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en het Ministerie van Vervoer van Frankrijk te klaren, omdat op dit moment de regels ertoe zouden leiden dat de auto's waarmee taxivervoer wordt gedaan in de overige weken niet zouden mogen worden gebruikt in deze week. Ik denk dat het in samenhang met het feit dat Frankrijk er erg aan gehecht is om de zetel van het Parlement hier te houden, een zeer slechte zaak is dat dit soort formaliteiten ons vervoer in gevaar brengen.

De Voorzitter
Ik kan u mededelen dat de quaestoren zich met deze kwestie gaan bezighouden. Ik kijk naar de enkele quaestoren die hier aanwezig zijn en kan u bevestigen dat zij dit vraagstuk nauwlettend zullen onderzoeken.

Werkprogramma van het Belgisch voorzitterschap
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over het werkprogramma van het Belgisch voorzitterschap.
Ik geef het woord aan de fungerend voorzitter van de Raad.

Verhofstadt
Mevrouw de Voorzitter van het Europees Parlement, mijnheer de voorzitter van de Europese Commissie, geachte afgevaardigden, ik beschouw het als een grote eer dat ik u hier het werkprogramma van het nieuwe voorzitterschap mag presenteren. Het is overigens niet de eerste keer dat ik hier het Europees Parlement toespreek. In 1987 mocht ik als voorzitter van de Begrotingsraad de begroting van 1988 aan dit Parlement presenteren. Vergeleken met vandaag was dat een prehistorisch begrotingstijdperk. De financiële perspectieven bestonden toen nog niet en nog nooit had iemand gehoord van het plafond van Berlijn. Indertijd geschiedde de opstelling van de Europese begroting nog op volkomen ambachtelijke manier en duurden de werkzaamheden vaak tot in de vroege ochtenduurtjes.
Ik wil allereerst het Zweeds voorzitterschap van harte danken. Zweden heeft zich op drie terreinen geconcentreerd: werkgelegenheid, milieu en uitbreiding. Er zijn op ieder van deze drie terreinen aanzienlijke vorderingen geboekt. Er is nieuw elan gebracht in het proces van Lissabon. Er is een gemeenschappelijke strategie uitgestippeld voor duurzame ontwikkeling en uitstekend werk verricht voor de uitbreiding van de Unie.
De belangrijkste stap voorwaarts werd evenwel op het gebied van het GBVB gezet. Ik denk hierbij met name aan de ontmoetingen met de presidenten Poetin en Bush, tijdens welke de vijftien lidstaten met één stem gesproken hebben, aan de uitstekende rol van Javier Solana in het conflict op de Balkan en aan het gezamenlijk optreden van de Europese Unie en de Verenigde Staten in het Midden-Oosten.
Mevrouw de Voorzitter, dit zijn stuk voor stuk bewijzen dat de Europese Unie ook op internationaal niveau als volwaardige partner wordt erkend. Als de Europese Unie met één stem spreekt, wordt er naar haar geluisterd.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ondanks de vele lichtpunten van de voorbije maanden, stapelden zich ook donkere wolken op aan de Europese horizon. Na het Deense "neen" werd tijdens een referendum in Ierland het Verdrag van Nice afgewezen en, voor zover dit nog nodig was, werd andermaal duidelijk dat in de Europese Unie een identiteitscrisis bestaat. Er gaapt een kloof tussen de burger en de Europese instellingen. Het zou van een hooghartige, meer zelfs van een arrogante houding getuigen, en derhalve ook een grote vergissing zijn, daar zomaar overheen te stappen. De vrees, de bekommernissen en de verzuchtingen van de burger moeten wel degelijk ernstig worden genomen. Er moet ook aan zijn verwachtingen tegemoet worden gekomen. Vandaar dat voor het nieuwe voorzitterschap in feite maar één grote uitdaging bestaat, te weten de burger opnieuw verzoenen met Europa, met de Europese Unie en met de Europese instellingen. De burger opnieuw verzoenen met Europa, de Europese volkeren andermaal geloof en vertrouwen in de Europese Unie verschaffen, dat is onze opdracht.
De Europese Unie is immers de enige toekomst voor de volkeren, de staten en de naties van het oude continent. Alleen als Unie zijn wij een speler op wereldvlak, een mogendheid die in staat is de zaken ten goede te keren. Of het nu gaat om het conflict in het Midden­Oosten, het bestrijden van klimaatveranderingen of het bestrijden van honger en onrecht op het zuidelijk halfrond. Laten we eerlijk zijn: alleen zijn wij daar niet toe in staat, tenzij we als Europeanen in één Unie samenwerken, samen optrekken en ook samen onze stem verheffen. Precies zoals Europa alleen economisch zal meetellen door verder te werken aan de interne markt en op 1 januari van volgend jaar de eenheidsmunt van start te laten gaan.
Overigens is het om al die redenen dat ik de antiglobalisten niet begrijp. Natuurlijk heb ik het dan niet over enkele gewelddadige manifestanten zoals we die in Göteborg aan het werk zagen, want dat zijn herrieschoppers voor wie alleen het geweld telt. Neen, ik heb het over degenen die met verontwaardiging tegen de mondialisering en de globalisering protesteren. Wellicht een generatie die niet toevallig in weelde en welstand is geboren.
Binnen de Europese Unie is de globalisering geen bedreiging maar een weldaad. De Unie is dankzij een gezamenlijk globaal optreden in staat dingen te realiseren die voorheen in het door het IJzeren Gordijn en nationale grenzen opgedeelde oude continent onmogelijk konden worden verwezenlijkt. Een communautaire aanpak van de georganiseerde misdaad, bijvoorbeeld, afspraken over de uitvoering van het Kyoto-protocol, minimumnormen voor het bestrijden van armoede en sociale uitsluiting. Kortom, de Unie is geen bedreiging, maar een zegen.
Er is natuurlijk meer nodig dan goede retoriek om de burger opnieuw vertrouwen te geven. Er is meer nodig dan alleen maar een goed verhaal om de Europeanen opnieuw te verzoenen met hun instellingen. Er is een dubbele ingreep nodig: enerzijds een reeks heel praktische beslissingen waarmee voelbare, zichtbare oplossingen worden aangedragen voor echte problemen waarmee de burger dagelijks wordt geconfronteerd, anderzijds het uittekenen van een brede visie op de toekomst van Europa. We hebben nood aan een Unie die de kwalen vermijdt waaraan zij vandaag lijdt, te weten een gebrek aan efficiëntie, een gebrek aan transparantie en vooral een gebrek aan democratische legitimiteit.
Ik wil allereerst een aantal concrete dossiers noemen waarvoor wij ons willen inspannen. Het eerste dossier heeft natuurlijk betrekking op de invoering van de euro op 1 januari 2001 en de ontwikkeling van een coherent economisch beleid dat de monetaire unie kracht moet bijzetten.
Ik ben van mening dat een geslaagde invoering van de euro het middel bij uitstek is om Europa dichterbij zijn burgers te brengen. Hierin ligt de taak van de voorzitter van de Raad, die er als een goede huisvader op moet toezien dat deze invoering daadwerkelijk volgens plan verloopt. De staatshoofden en regeringsleiders zullen hiertoe in oktober een evaluatieverslag bestuderen. Het is immers van belang dat de invoering van de euro op 1 januari probleemloos verloopt. Tijdens de evaluatie zal er een informatiecampagne worden gevoerd die met name gericht zal zijn op het MKB en de meest kwetsbare sociale categorieën. Wij moeten hen duidelijk maken dat de euro de beste manier is om de angst weg te nemen die altijd met een dermate omvangrijke operatie gepaard gaat.
Geachte afgevaardigden, dit alles is mijns inziens veel belangrijker dan de eeuwigdurende ruzies over de waarde van de euro. We hebben de euro immers niet ingevoerd om er mee op de wisselmarkten te kunnen speculeren. Dit was niet het doel dat we met de euro voor ogen hadden. Laten we niet vergeten dat we de euro wilden invoeren om een interne markt te kunnen bewerkstelligen zonder koersfluctuaties of risico's op de valutamarkt, teneinde de economische groei binnen de Unie een flinke impuls te kunnen geven. Dit doel kan alleen bereikt worden wanneer de euro daadwerkelijk binnen en buiten de Unie circuleert.
Wat wilden we overigens in alle oprechtheid bereiken met de euro? Wij wilden met de euro het bestaan van de Unie tot uitdrukking brengen. Om de voordelen van de interne markt optimaal te kunnen benutten, zullen we gedwongen zijn de financiële markten aan elkaar aan te passen, de gas-, elektriciteit-, telecommunicatie-, post- en vervoersector te liberaliseren, de overheidssteun terug te brengen, en het fiscale pakket te verwezenlijken. Wat dit laatste punt betreft, is het voorzitterschap van mening dat er op alle gebieden van dit pakket ontegenzeggelijk vorderingen moeten worden geboekt.
Wat de economie betreft, wil ik nogmaals benadrukken dat er een Gemeenschapsoctrooi moet komen, dat er een gemeenschappelijk standpunt moet worden vastgesteld betreffende het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, dat het Europese handvest voor het kleinbedrijf ten uitvoer moet worden gelegd en dat de onderhandelingen over het statuut van de Europese vennootschap moeten worden afgerond. Toen ik bijna dertig jaar geleden aan de universiteit Europees recht studeerde, werd ons voorgehouden dat de Europese vennootschap binnen enkele maanden of hooguit enkele jaren een feit zou zijn. Het wordt dus tijd dat dit statuut er nu daadwerkelijk komt. Dit is immers noodzakelijk voor de Europese ondernemingen die door middel van fusies en allianties het hoofd willen bieden aan de internationale concurrentie.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, als wij de Unie en de burger met elkaar willen verzoenen, zullen we snel ervoor moeten zorgen dat het sociale Europa een feit wordt.
Het gaat hier om de tweede actielijn van het voorzitterschap. De ontwikkeling van het Europees sociaal model moet worden voortgezet. Dit model is nu precies hetgeen ons van die andere grote interne markt, de Verenigde Staten, onderscheidt. Wij willen de kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren van de werkgelegenheid vaststellen en de richtlijn inzake voorlichting en raadpleging van werknemers voltooien. Alle lidstaten staan voor dezelfde uitdagingen wat betreft de vergrijzing van de bevolking en de steeds sneller stijgende uitgaven voor volksgezondheid. Nog voor het einde van dit jaar zal er een eerste gemeenschappelijk verslag over pensioenen aan de Europese Raad worden voorgelegd.
Onze derde actielijn is de verwezenlijking van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, ofwel de tenuitvoerlegging van de conclusies van Tampere. Het klinkt wellicht hoogdravend, maar het gaat hier om zaken die de burger rechtstreeks aangaan: asiel en immigratie, bestrijding van georganiseerde misdaad en mensenhandel. Geachte afgevaardigden, ik hoop dat de Europese ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken tijdens de Europese Raad van Laeken niet zozeer een balans zullen opstellen van de geboekte vorderingen, of beter gezegd van het gebrek aan vorderingen, maar dat ze samen met commissaris Vitorino en met de volledige steun van het Europees Parlement actie zullen ondernemen met betrekking tot een vijftal concrete zaken. Er dient een richtlijn te worden opgesteld voor het asielvraagstuk waarin de procedures voor erkenning en opvang van vluchtelingen worden vastgesteld. Voorts moet Eurojust op poten worden gezet en Europol operationele bevoegdheden krijgen. Na de incidenten die zich onlangs hebben voorgedaan, dient de controle op Europol overigens drastisch te worden versterkt. In de derde plaats dient er een high impact-operatie op touw te worden gezet ter versterking van de nieuwe buitengrenzen van de Unie om mensenhandel te bestrijden. In de vierde plaats moet er tenminste een begin worden gemaakt met de wederzijdse erkenning van vonnissen en arresten. Tot slot is het van belang dat er wordt gewerkt aan een Europees uitleveringsmandaat.
In de komende maanden moet ook een breed debat over migratie van start gaan. De Commissie heeft daartoe al een document gepubliceerd. Ik wil echter waarschuwen voor een eenzijdige en al te gemakkelijke benadering van het probleem, met name de roep om de economische migratie te contingenteren, vooral teneinde tekorten in zogenaamde knelpuntberoepen te compenseren. In de Verenigde Staten blijkt dat contingentering de illegale migratie niet doet verdwijnen.
Moeten we niet ervoor oppassen dat zo'n maatregel de kloof tussen noord en zuid nog zal vergroten doordat de hoger opgeleiden worden weggehaald? Het is mijn overtuiging dat de beste manier om migratiestromen te keren erin bestaat in de landen van herkomst welvaart te creëren, de wereldhandel te liberaliseren en het protectionisme af te bouwen. Het is in feite vrij simpel. Als de mensen thuis in hun eigen land geen goed leven kunnen opbouwen doordat de vruchten van hun arbeid niet vrij op onze markten kunnen worden afgezet, zullen ze steeds blijven pogen te emigreren.

De vierde actielijn van het voorzitterschap draait rond de verbetering van de levenskwaliteit. In navolging van de Top van Göteborg zullen we precieze doelstellingen en concrete indicatoren vastleggen voor de nieuwe te volgen strategie inzake duurzame ontwikkeling. Daarnaast zal het voorzitterschap zijn inspanningen concentreren op twee concrete dossiers inzake vervoer en mobiliteit, de normering inzake vervuiling en geluid door de burgerluchtvaart en de zogenaamde Erika-maatregelen betreffende de veiligheid op zee.
De meeste aandacht van het voorzitterschap zal uitgaan naar Kyoto. De klimaatveranderingen vormen immers de grootste bedreiging voor de hele planeet en in Göteborg beloofde de Amerikaanse president de globale doelstellingen van Kyoto te respecteren alhoewel hij grondig met ons van mening verschilt over de middelen om dat te realiseren. In elk geval beloofde hij in Göteborg meer bepaald het proces en de komende conferentie in Bonn niet te zullen blokkeren. Ik denk dat onze vastberaden houding vruchten afwerpt en dat we die vastberaden houding consequent moeten volhouden.
Ten slotte de voedselveiligheid. België wenst de oprichting van de Europese Voedselautoriteit af te ronden zodat zij begin 2002 operationeel kan worden. Na alle crises van de voorbije jaren - dioxine, BSE, mond­ en klauwzeer - is dat de enige weg om het vertrouwen van de consument te herstellen.
Mevrouw de Voorzitter, de vijfde actielijn betreft de uitbreiding van de Unie. Hier hoopt het nieuwe voorzitterschap even goede resultaten te behalen als het Zweedse. De weg die in Nice is uitgestippeld is nauwlettend gevolgd, en ook wij zullen blijven vasthouden aan het tijdschema dat tijdens de onderhandelingen is vastgesteld, waarbij de kwalitatieve aspecten evenveel aandacht verdienen als de kwantitatieve aspecten.
Het is in dit opzicht van belang dat de kandidaat-landen zich het communautair acquis eigen maken. Dit geldt niet alleen voor hun interne rechtstelsels, maar ook voor de modernisering van hun bestuur. Voorts dienen ze hun capaciteit op juridisch gebied verder te ontwikkelen en het acquis daadwerkelijk ten uitvoer te brengen. De Commissie is verzocht om voor oktober een evaluatieverslag op te stellen over de voortgang op dit terrein. Ik ga er uiteraard van uit dat dit verslag mij zal sterken in de overtuiging dat de Unie zo snel mogelijk moet uitbreiden. De eenheid van Europa moet verwezenlijkt worden. Wat nooit met oorlog of geweld kon worden afgedwongen, ligt nu binnen handbereik dankzij de gebruikmaking van democratische middelen en de uitbreiding van de Unie.
Geachte afgevaardigden, zoals ik reeds in mijn inleiding heb aangegeven, heeft het Zweedse voorzitterschap enorme vooruitgang geboekt bij de ontwikkeling van een coherent Europees buitenlands beleid. Wij willen deze weg voort bewandelen. Naast de intensivering van de banden met zowel de Verenigde Staten als de Russische Federatie wil het voorzitterschap zich met name concentreren op het Europees veiligheid- en defensiebeleid.
De burger zal Europa pas als realiteit gaan beschouwen als er naast de invoering van de euro ook sprake zal zijn van de ontwikkeling van een gemeenschappelijke defensie. Uit recente opiniepeilingen is gebleken dat de bevolking van elke lidstaat wil dat de nationale legers blijven voortbestaan, maar dat er daarnaast gewerkt wordt aan de verwezenlijking van een herkenbare, autonome Europese interventiemacht. We zullen dus op zijn minst bereid moeten zijn om in de resterende periode tot het einde van het jaar het in Helsinki genomen initiatief uit te voeren.
De tweede grote uitdaging op buitenlands gebied heeft betrekking op drie conflicten. Allereerst is er het conflict in de Balkan. Nu in Belgrado de democratie is teruggekeerd en Milosevic is uitgeleverd, moeten we alles in het werk stellen om te voorkomen dat er elders in de regio nieuwe brandhaarden ontstaan. Het voorzitterschap zal derhalve Javier Solana alle steun toezeggen.
Vervolgens is er het conflict in het Midden-Oosten. Samen met de Hoge Vertegenwoordiger en de Commissie zal het voorzitterschap de betrokken partijen voortdurend aanmoedigen om hun geschillen via een dialoog op te lossen. Als beginpunt van het proces dient er overeenstemming te zijn over de noodzaak dat de bepalingen in het verslag-Mitchell, waaraan de Europese Unie actief heeft bijgedragen, geheel ten uitvoer worden gebracht.
Geachte afgevaardigden, tot slot wil ik uw aandacht richten op het conflict in het gebied van de Grote Meren in Centraal-Afrika. Ik ben net terug van een reis naar Congo, Kinshasa en Kisangani. De Balkan en het Midden-Oosten zijn in politiek opzicht wellicht belangrijkere gebieden - dat betwist ik niet - maar vanuit humanitair oogpunt is de tragedie die zich in het gebied van de Grote Meren voltrekt duizendmaal belangrijker. In deze regio woedt een continentale oorlog waarbij niet minder dan zeven landen en hun legers betrokken zijn. Als een dergelijke situatie zich hier zou voordoen, zouden we met onze eurocentrische blik natuurlijk van een wereldoorlog spreken. In een tijdsbestek van drie jaar zijn meer dan drie miljoen mensen omgekomen, en dan heb ik het nog niet eens over de slachtoffers van het etnische geweld in Burundi of over de 800.000 personen die zijn afgeslacht tijdens de genocide in Rwanda in 1994. De Europese Unie kan zich niet langer afzijdig houden. Vanuit politiek, diplomatiek en economisch opzicht wordt het hoog tijd dat wij actie ondernemen. Het voorzitterschap zal hiertoe een actieplan presenteren.
(Applaus) (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik reken op de volledige steun van het Parlement zodat we dit plan samen met de Raad en de Commissie kunnen realiseren.
Europa heeft niet alleen een heden, Europa heeft natuurlijk vooral een toekomst. Concrete oplossingen aanreiken voor concrete problemen is één zaak; de burger uitzicht bieden op de toekomst van de Europese Unie is even belangrijk. Derhalve werd in Nice de opdracht gegeven om tegen het einde van het jaar een Verklaring van Laeken op te stellen die de bakens kan uitzetten.
De Verklaring van Laeken moet echter meer zijn dan een procedure alleen. Ze mag zich niet beperken tot wat ik zou durven noemen, een dorre opsomming van agendapunten of het louter vastleggen van een werkwijze. Ik denk dat onze ambitie verder moet reiken. We moeten in Laeken de aanzet geven tot de grote hervorming die op ons afkomt en ook de contouren schetsen van de nieuwe Europese Unie na de uitbreiding, een uitbreiding die, als ik dat zo mag zeggen, in feite geen uitbreiding is maar een gedaantewisseling, een ware mutatie. Natuurlijk kan het niet de bedoeling zijn om op de antwoorden vooruit te lopen, maar wel moeten de juiste vragen worden gesteld en de vraagstukken worden aangemerkt die de toekomst van Europa zullen bepalen. Daarbij mag geen enkele vraag, geen enkel onderwerp taboe zijn.
Ik zou in die Verklaring van Laeken de volgende cruciale kwesties willen aansnijden. Mijn vertrekpunt is dat de Europese Unie wel degelijk een levensgroot probleem kent. De Unie heeft het contact met de burger verloren en tenminste bij een deel van de publieke opinie leeft de overtuiging dat de Unie al te vaak, soms te sterk ingrijpt in het dagelijks leven van de burger. Hij of zij vindt de Unie ook niet doorzichtig, te bureaucratisch en te weinig democratisch, en terecht. Dat alles moet in een eerste hoofdstuk van de Verklaring aan bod kunnen komen, want hoe kun je in feite problemen oplossen als je ze niet eerst in de Verklaring durft te onderkennen?. Als vanzelf volgt hieruit de vraag welke de waarden en doelstellingen van de Europese Unie moeten zijn. Wat houdt de Europese identiteit nu juist in? Hoe herkent de burger zich daarin? Dit brengt ons uiteraard bij een grondwet voor de Unie waarop ook een vereenvoudiging en een herschikking van de Verdragen aansluit.
Zo komen we bij een derde vraag, misschien wel de meest cruciale, namelijk de ordening van de bevoegdheden van de Unie, met andere woorden de taakverdeling binnen de Unie. We hebben nood aan duidelijke afspraken. Wie doet wat op welk niveau? De burger van zijn kant weet al vandaag verduiveld goed welke essentiële taken hij van de Europese Unie verlangt. De recente Eurobarometers komen steeds tot dezelfde kerntaken voor de Unie: het sociaal­economisch beleid dat de Monetaire Unie moet schragen, basisnormen inzake sociale bescherming, een gemeenschappelijk asiel­ en migratiebeleid, een gemeenschappelijk buitenlands beleid en een gezamenlijke defensieaanpak. Tegelijkertijd vindt die burger dat de Unie zich te veel bezighoudt met een te gedetailleerde uitvoering van het beleid, een uitvoering die beter op nationaal of regionaal niveau kan geschieden. Kortom, de burger vindt dat de Unie zich in de eerste plaats moet toeleggen op het scheppen van het regulerend kader, op de randvoorwaarden, op de controle, op de uitvoering van het beleid door regio's of lidstaten. We mogen deze discussie hoe dan ook niet uit de weg gaan. Het moet gaan om een bevoegdheidsverdeling in beide richtingen. Wat komt erbij voor de Unie, wat gaat naar de lidstaten?
De Verklaring van Laeken moet ook een bezinning inluiden over een ander probleem, namelijk de wildgroei, de proliferatie, de inflatie, zou ik haast zeggen, van beleidsinstrumenten. In een toespraak die ik onlangs in Göttweig in Oostenrijk heb gehouden, heb ik een opsomming gegeven van de niet minder dan dertig uiteenlopende beleidsinstrumenten die in de Verdragen voorkomen. Een ingrijpende vereenvoudiging van die instrumenten dringt zich op.
De wijze van financiering van de Europese Unie mag in de Verklaring van Laeken evenmin ontbreken. De Unie beschikt momenteel niet over een volwaardige eigen begrotingsbevoegdheid. Zij bezit geen echte eigen middelen, aangezien zij voor het grootste deel wordt gefinancierd op basis van BNP­bijdragen. We moeten ten minste de vraag durven stellen of die indirecte financieringsmethode wel de juiste is en of een rechtstreekse financiering niet legitiemer en democratischer is.
(Applaus)
In de Verklaring van Laeken zullen we natuurlijk ook niet ontkomen aan een discussie over de instellingen. Willen we al dan niet een rechtstreeks gekozen Commissievoorzitter?
(Applaus)
Is het niet beter om het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement te veralgemenen?
(Applaus)
Waarom van de Raad niet een tweede kamer maken en hoe dan de wetgevende en uitvoerende taken van de Raad beter onderscheiden?
(Applaus)
Moet de uitvoering van het buitenlands beleid van de Unie nu niet eindelijk aan één persoon worden toevertrouwd?
(Applaus)Ik zal van beiden wellicht telefoontjes krijgen.
(Gelach)
Tot slot moeten we een beslissing nemen over de methode die gevolgd zal worden tussen de Verklaring van Laeken en de start van de intergouvernementele conferentie. Wat de methode betreft, is het voor mij niet zozeer van belang of we het nu hebben over een conventie of een forum. Wat wel van belang is, zijn de twee volgende zaken. De verkozen werkmethode moet het mogelijk maken alle partijen bij het debat te betrekken: Europees Parlement, Europese Commissie, lidstaten, nationale parlementen en ook de kandidaat­lidstaten. Verder moeten we de conventie of het forum de mogelijkheid bieden om verschillende scenario's uit te werken en verschillende opties voor te leggen, want als we de conventie of het forum opsluiten in de consensusregel en de opdracht geven om één tekst naar buiten te brengen, dan dreigen we geconfronteerd te worden met een weinig ambitieus document, het resultaat wellicht van de kleinste gemene deler.
Het Belgische voorzitterschap beschouwt het Europees Parlement als een bondgenoot. Wij willen de komende zes maanden een intense dialoog voeren. Dit is des te belangrijker, omdat dit Parlement het instrument bij uitstek is om eindelijk (dat is ook een van de kwalen van Europa) één Europese publieke opinie te krijgen, die meer is dan de optelsom van vijftien nationale meningen, zoals nu al te vaak nog het geval is.
Welnu, het is natuurlijk zo, dat we veel plannen koesteren voor de volgende zes maanden. Ik zeg wel zes maanden, maar in feite gaat het over niet meer, we hebben het even opgeteld, dan 99 werkdagen, wat uiteraard niet wil zeggen dat onze medewerkers niet tijdens de weekends gaan werken. De tijd is dus kort, maar ik geloof, en daarmee wil ik eindigen, dat tijdgebrek ons niet mag verhinderen om met durf en moed de Europese toekomst in te kijken.
Ik dank u voor uw aandacht.
(Levendig applaus)

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte Parlementsleden, het is mij een groot genoegen de samenwerking met het Belgische voorzitterschap te kunnen starten.
Mijnheer de eerste minister, uw optreden valt in een bijzonder delicate periode. Wij zijn thans aanbeland in de laatste voorbereidingsfase voor de invoering van euromunten en -biljetten, wat de meest concrete uiting is van de Europese realiteit tot nu toe. België weet dat het bij zijn inspanningen om van deze gebeurtenis - die terecht als historisch bestempeld mag worden - een groot succes te maken, kan rekenen op de medewerking van de Commissie en de Europese instellingen.
Daarnaast koersen wij vastberaden af op de uitbreiding van de Unie, zoals u, mijnheer de eerste minister, een paar minuten geleden zei. De toetredingsonderhandelingen zitten momenteel in een uiterst delicate fase, want nu komen de meest complexe hoofdstukken ter bespreking. In afwachting daarvan en om de Unie klaar te stomen voor de uitbreiding, zijn de lidstaten bezig met de ratificatie van het Verdrag van Nice. Het referendum dat onlangs in de Ierse Republiek heeft plaatsgehad, heeft ons echter met de neus op de feiten gedrukt en duidelijk gemaakt dat die ratificatie geen vanzelfsprekende zaak is. Daar zal ik straks echter nog uitgebreid op terugkomen.
Mijnheer de eerste minister, mevrouw de Voorzitter, op de Top van Laeken zullen wij opnieuw bezien welke vooruitgang de Unie heeft geboekt met de uitvoering van haar sociale agenda. Een concrete en ononderbroken totstandkoming van de sociale agenda is van essentieel belang als wij in de loop van dit decennium de Europese economie echt dynamisch en concurrerend willen maken en tegelijkertijd willen garanderen dat ons sociale model verbonden blijft met de beginselen van rechtvaardigheid en duurzaamheid.
Ik ben het eens met de bijzondere nadruk die het nieuwe voorzitterschap heeft gelegd op twee doelstellingen die beide even onontbeerlijk zijn: het nastreven van volledige werkgelegenheid en de verbetering van de kwaliteit van het werk. Ook de modernisering van de pensioenstelsels en andere sociale voorzieningen vormt een belangrijk onderdeel van onze sociale agenda. De Commissie heeft gisteren een mededeling aangenomen waarin zij een geïntegreerde strategie op Europees niveau voorstelt, met het doel één van de belangrijkste problemen van de huidige maatschappij het hoofd te bieden. Tevens zijn wij verwikkeld in de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting. Het doet me dus genoegen te zien dat de Belgische regering met haar voorzitterschap deze diverse richtingen uit wil gaan.
Ik kan me met name vinden in de bekommernis waar dit streven van het Belgische voorzitterschap op geïnspireerd is: de kloof tussen armen en rijken is in Europa schrikbarend groot aan het worden en het is onze plicht deze trend een halt toe te roepen. Als wij vast blijven klampen aan een ongewijzigd economisch en sociaal beleid, komt de fundamentele waarde waarop het Europees sociaal model stoelt, dat wil zeggen de solidariteit, serieus in gevaar.
Het afglijden naar een samenleving die steeds verder verdeeld raakt, is niet alleen een Europees verschijnsel maar grijpt overal om zich heen: zelfs een heel continent, het Afrikaanse - waarop ook u, mijnheer de eerste minister, in uw toespraak hebt gezinspeeld - is het contact met de ontwikkelingslanden kwijt. Wij zullen dus al het mogelijke in het werk moeten stellen om dit oneerlijke ontwikkelingsmodel een halt toe te roepen en om degenen die stem noch rechten hebben stem en rechten te geven.
Geachte afgevaardigden, mijnheer de eerste minister, de Europese Raad en de Verklaring van Laeken zijn ook om een andere reden van cruciaal belang. In Laeken moet besloten worden hoe wij de tweede fase van het debat over de toekomst van Europa moeten inrichten. Dit wordt een fundamenteel debat dat een groot aantal gevolgen met zich mee zal brengen. Het verheugt mij bijzonder dat, in tegenstelling tot zes maanden geleden, de media hier lang en breed op ingaan. Eindelijk beginnen onze medeburgers samen met hun bewindslieden door te krijgen hoe belangrijk die problemen voor hun eigen toekomst zijn.
Mijnheer de eerste minister, u hebt onlangs in een openbare toespraak verklaard dat "de Unie is uitgegroeid tot een wirwar van instellingen en instrumenten" . Ik heb het weinig benijdenswaardige genoegen die zorg met u te delen. Dit mag wel een voor de hand liggende constatering zijn, maar het wordt nu tijd spijkers met koppen te slaan en de remedies openlijk en vrijuit te bespreken. Niemand mag er meer van uitgaan dat deze kwesties wel even achter gesloten deuren geregeld kunnen worden. Naar mijn gevoel is er maar één manier om de instellingen op acceptabele wijze te hervormen en dat is in Laeken een conventie in het leven te roepen. De staatshoofden hebben het ook gehad over een "forum" - ik persoonlijk geef de voorkeur aan het woord "conventie" -

waarvan vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten en van de kandidaat-landen - ik herhaal, ook van de kandidaat-landen -, vertegenwoordigers van de nationale parlementen, het Europees Parlement en de Commissie in gelijke mate deel uitmaken. Deze conventie is de plaats om de geschiktste oplossingen te bedenken voor de grootste problemen waarmee Europa af te rekenen heeft.
Geachte afgevaardigden, het is niet alleen nodig dat de burgers de toekomst van Europa in eigen handen krijgen, maar die burgers moeten ook inzien waarom bepaalde veranderingen noodzakelijk zijn. Het Ierse "nee" tegen Nice leert ons onder meer dat de kloof tussen de instellingen en de burgers hoognodig gedicht moet worden.
De Europeanen willen een Unie die tegemoetkomt aan hun nieuwe eisen, en die eisen gaan veel verder dan een economische integratie van het continent: die is onderhand bijna gemeengoed geworden. De Europeanen willen een duidelijke en begrijpelijke Unie - en dit betekent dat wij onze procedures en Verdragen moeten vereenvoudigen - waarin de instellingen duidelijk omlijnde bevoegdheden hebben en de besluiten op het juiste niveau genomen worden. Zij willen een Unie die borg staat voor levenskwaliteit en voor het soort samenleving dat zij voor ogen hebben. Zij willen een Unie die rekening en verantwoording aflegt over de resultaten van haar beleid en de manier waarop de middelen verdeeld worden.
Het is volkomen terecht dat de burgers aandringen op meer democratische controle in het leven van de instellingen van de Unie. De conventie zal zich dus ook hierover moeten buigen. Een en ander betekent dat in de Verklaring van Laeken een allesomvattende en ambitieuze agenda voor deze conventie moet worden opgesteld, en de daarvoor noodzakelijke werkmethoden en tijdschema' s moeten worden uitgestippeld.
Dames en heren, het standpunt dat ik onlangs naar aanleiding van het Verdrag van Nice en het Ierse referendum heb ingenomen, heeft hier en daar aanleiding gegeven tot bezorgde reacties, onder meer in dit Parlement. Sedert mijn aantreden heb ik steevast een prioritair belang toegekend aan de politieke en institutionele betrekkingen tussen de Commissie en het Parlement. Ik ben er namelijk van overtuigd ben dat onze instellingen moeten worden omgeven door een sfeer van openhartige samenwerking.
Ik wilde dan ook mijn relaas afsluiten door iets te zeggen over de ratificatie van het Verdrag van Nice.
Met de huidige structuren en de huidige besluitvormingsmethodes kan een Unie van 25 of meer lidstaten niet functioneren. Daarom heb ik met betrekking tot het project van de uitbreiding van de Unie, dat voor de huidige Commissie een topprioriteit is, altijd beweerd dat de institutionele veranderingen die in Nice met zoveel pijn en moeite uit het vuur zijn gesleept, doorgevoerd moeten worden. Dat is het minst dat wij kunnen doen. De uitbreiding is immers niet alleen een interne kwestie van Europa. Met ons besluit zetten wij onze rol als ideële en politieke steunpilaar voor een groot deel van de wereld op het spel.
De kandidaat-landen doen momenteel grote inspanningen, soms ongekend grote inspanningen om tot de Unie te kunnen toetreden. Daarom moet de Unie haar nieuwe leden goed kunnen ontvangen, en dat houdt in dat wij ons institutionele stelsel en ons besluitvormingsproces op nieuwe leest schoeien. Daarom is het Verdrag van Nice, ook al beantwoordt het niet aan de verwachtingen, een noodzakelijke etappe voor de uitbreiding. Ik moet er derhalve nogmaals op wijzen - zoals ik al meermalen ten overstaan van u heb gedaan - dat ik hoop dat het Verdrag nog vóór het eind van het volgend jaar wordt geratificeerd, met volledige inachtneming van de door onze medeburgers op democratische wijze geuite meningen.
Het Ierse volk heeft zich onlangs over dit Verdrag uitgesproken. Ik wil niet in de details van het debat treden dat voor, tijdens en na het referendum is gevoerd. Ik wil alleen maar zeggen dat ik vooral na de reis naar Ierland ervan overtuigd ben dat de Unie heus geen bedreiging vormt voor de nationale identiteit. Integendeel, onze kracht ligt juist bij eenheid in verscheidenheid. Na mijn bezoek aan Ierland kan ik met een gerust gemoed verklaren dat het Ierse volk niet tegen de uitbreiding heeft gestemd. Zijn "nee" - waarvan wij het belang niet mogen onderschatten - werpt echter wel een cruciale vraag op, een vraag die wij niet van ons af mogen schuiven: wat staat ons te doen als Nice ondanks onze inspanningen niet geratificeerd wordt? Voor sommigen viel het niet mee de verleiding te weerstaan en de hele zaak af te doen met het excuus dat deze kwestie nu niet op de agenda staat. Een dergelijke reactie zou van de kant van de Commissievoorzitter onverantwoord zijn.
De uitbreiding mag niet in het gedrang komen! Dat is en blijft ons voornaamste politieke doel. Het is een project van historische draagwijdte, het project waaraan ik mijn mandaat als voorzitter van de Commissie heb gekoppeld, het project waaraan de Europese Top van Göteborg unaniem steun heeft verleend. Het is dus mijn plicht als voorzitter van de Commissie om vooruit te lopen op de feiten en in te schatten welke weerslag de Ierse afwijzing zou kunnen hebben op het uitbreidingsproces. Vindt u het verstandig, geachte afgevaardigden, om te doen alsof onze neus bloedt en het probleem niet bestaat? Nee, dat is zeker niet de bedoeling. Vandaar dat ik in de afgelopen dagen besloten heb open kaart te spelen en met een overdachte en bewuste interventie voor de dag te komen. Wij hebben allemaal gezegd dat Nice noodzakelijk is voor de uitbreiding. Dus mogen wij nu niet de indruk geven dat de uitbreiding ook wel lukt zonder die hervormingen waar wij allemaal zo op aangedrongen hebben. Ik ga het niet nog eens een keer hebben over de juridische interpretaties waarmee wij de mogelijkheid van uitbreiding door middel van kleine aanpassingen van de Verdragen zouden kunnen staven. Het politieke zwaartepunt ligt namelijk elders en wel bij de vraag hoe wij verder kunnen gaan met de uitbreiding en deze tegelijkertijd kunnen koppelen aan een verdiepingsproces, dat in Nice voor onontbeerlijk is verklaard.
Geachte leden, een afwijzing van Nice geeft onvermijdelijk een kink in de kabel en houdt het uitbreidingsproces op. Wij willen dat ten koste van alles vermijden, maar als het toch zo ver mocht komen, zit er niets anders op dan het tijdstip van de komende intergouvernementele conferentie te vervroegen, zodat wij de toezeggingen die wij zo plechtig hebben gedaan, kunnen honoreren. Daarbij zullen wij dan ook steunen op het volle mandaat van dit Parlement. In ieder geval ziet u dat het Verdrag van Nice al een vast onderdeel is geworden van het debat over de toekomst van Europa.
Ons "ja" tegen de ratificatie is dus geen tactische zet, maar pure noodzaak om de politieke samenhang van de Unie te garanderen. De woorden die u, mijnheer de eerste minister, hebt gesproken, zijn voor mij een bevestiging dat uw voorzitterschap zich volledig achter deze zienswijze schaart en achter de strategie die daaruit voortvloeit.
(Applaus)

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, de voorzitter van de Raad heeft een ambitieus programma voorgelegd. Mijnheer de voorzitter van de Raad, uw programma krijgt de steun van onze fractie omdat u - u hebt dat niet direct gezegd maar door de algemene strekking van uw betoog tot uitdrukking gebracht - opkomt voor een gemeenschappelijk Europa en niet voor een Europa van intergouvernementele samenwerking. Wij steunen u omdat u het Europese recht, de democratie en de communautaire methode verdedigt.

U zet daarmee de traditie voort van uw christen-democratische voorgangers, Wilfried Martens en Leo Tindemans, die ook in het Europees Parlement uitstekend werk hebben verricht. Op 1 januari 2002 zal de gemeenschappelijke munt een feit zijn. De invoering van de euro is een vreedzame, maar revolutionaire gebeurtenis. Wij kijken naar onze gemeenschappelijke Europese munt uit. Wij moeten die met overtuiging verdedigen. Als de jongeren van vandaag in hun gehele leven, in de toekomst overal in Europa, in alle landen van de Europese Unie en gedeeltelijk ook daarbuiten, met een gemeenschappelijke munt kunnen betalen, is ook dat een werk van vrede. Laten we van de gemeenschappelijke munt geen kwaad spreken, maar laten we die samen met overtuiging verdedigen!
Mijnheer de voorzitter van de Raad, dat vereist ook - en dat is een verzoek aan u - dat wij een stabiliteitsbeleid voeren, de inflatie bestrijden, de staatsschuld verminderen en er vooral voor zorgen dat het loont in Europa te investeren. Het is daarom niet voldoende dat wij de belastingen voor de grote ondernemingen verlichten. Wij moeten ook de belastingen voor het MKB verlagen om de investeringen en het prestatievermogen te stimuleren en in Europa aldus de economische groei te bevorderen. Uw woorden in de Europese Raad van staatshoofden en regeringsleiders, namelijk dat de Europese Unie het meest concurrerende continent ter wereld moet zijn, hebben slechts betekenis als wij investeringen in Europa aanmoedigen. Ik verzoek u de lidstaten te noemen die zich niet aan die beginselen houden. Wij moeten het economische Europa immers tot een succes maken.
(Applaus)
U had het over Laeken. Het Europees Parlement zal in de conventie vertegenwoordigd zijn. U ijvert daarvoor - en wij begroeten dat nadrukkelijk -, naast de Commissie en de nationale regeringen. Het zou een verdienste zijn voor de sputterende Frans-Duitse motor als beide landen zich ervoor inzetten dat ook de regeringen op hoog niveau in de conventie vertegenwoordigd worden, bijvoorbeeld door Europese ministers die in hun nationale parlementen verantwoordelijkheid dragen, die tegenover de nationale parlementen rekenschap afleggen en op die manier ook de nationale publieke opinie bereiken. Wij verzoeken de nationale regeringen niet alleen ambtenaren, hoewel we die ten zeerste waarderen, naar de conventie te sturen, maar ook politici, die een regeringsmandaat hebben.
(Applaus)
In de derde plaats is er de transparantie. Mijnheer de voorzitter van de Raad, tot onze grote voldoening hebt u gezegd dat de Raad als wetgevend orgaan een echte tweede kamer moet worden. Wij zijn het daarmee volkomen eens. Wij kunnen tijdens uw voorzitterschap op die weg echter al vóór Laeken stappen ondernemen. Wij weten bijvoorbeeld dat in het bemiddelingscomité tussen het Parlement en de Raad ambtenaren maar geen ministers aanwezig zijn en dat in een interne dienstnota staat dat de meerderheid van de daar aanwezige personen ministers moeten zijn. Daarom verzoeken wij u ook tegenover het secretariaat-generaal van de Raad te garanderen dat daar politici en ministers aanwezig zijn die op gelijke voet met het Europees Parlement de Europese wetgeving tot stand brengen.
(Applaus)
U had het over de opdracht van de Hoge Vertegenwoordiger. Onze fractie heeft grote achting voor de heer Solana. Wij zijn het er echter met u over eens dat wij er met de volgende hervorming moeten voor zorgen dat de functie van de Hoge Vertegenwoordiger identiek is aan de gelijkwaardige taken van de Commissie en dat dit ambt in de Commissie moet worden ondergebracht. Wij moeten er ook voor zorgen - wij zullen ons daarover in de Conferentie van voorzitters bezinnen - dat de Hoge Vertegenwoordiger ook regelmatig hier in het Europees Parlement rekenschap aflegt over het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid van de Europese Unie.
(Applaus)
Tot besluit wil ik, daar ik mij aan mijn spreektijd wil houden, nog alleen het volgende zeggen. Wij vernemen met voldoening dat het Belgische voorzitterschap van de Raad wegens zijn historische verantwoordelijkheid voor Afrika aan dat continent bijzondere aandacht wil besteden. Wij vinden dat goed. Wij zeggen echter ook dat wij onze inspanningen op het gebied van het buitenlands beleid moeten toespitsen - en dat mag aan Afrika geen afbreuk doen - op de ontwikkelingen in de Balkan, meer bepaald in Macedonië, en dat wij daar aan de vrede moeten bijdragen. Als uiteindelijk blijkt dat de Europeanen ook daar samen moeten optreden met veiligheidstroepen, is hetgeen de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie ons vandaag zegt - zij zegt namelijk dat enkele lidstaten daartoe niet in staat zijn - een bewijs van onvermogen. Wij mogen niet enkel over verdediging spreken. Wij moeten meer doen dan retoriek bedrijven en onze troepen op materieel gebied zo uitrusten dat ze een reële bijdrage aan het behoud van de vrede in Europa kunnen leveren.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wens u veel geluk met uw werk. België behoort tot de landen die de Europese Unie hebben opgericht en heeft al elf keer met succes het voorzitterschap waargenomen. Wij wensen België veel succes met zijn twaalfde voorzitterschap. Wij steunen u.
(Applaus)

Barón Crespo
Hartelijk dank, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, u geeft hier vandaag blijk van een immense politieke ambitie. De inzet van uw programma is bijzonder groot en u stelt voor om een alliantie met het Parlement aan te gaan. Vandaar dat ik u namens de socialistische fractie kan meedelen dat u, gelet op de voorgestelde aanpak, op onze steun en samenwerking kunt rekenen. Als premier van een Belgische regenboogcoalitie hebt u overigens bewezen dat de democratische afwisseling van politieke strekkingen ook in België naar behoren functioneert.
Ten eerste hebt u met het oog op de toekomst van de Unie en de uitdagingen die haar te wachten staan, onderstreept dat eendracht macht maakt. Daarom dringt u aan op een nauwe samenwerking met het Parlement. Wij gaan akkoord met uw diagnose van de concrete problemen. Nu komt het erop aan te garanderen dat de voorgestelde behandeling het gewenste effect sorteert. Mijns inziens moeten wij daarbij vertrekken van twee door u genoemde basisgegevens: enerzijds de ontwikkeling van het Europees burgerschap en anderzijds de invoering van de euro. Ik meen te mogen zeggen dat het Parlement zich de laatste twintig jaar - van het ontwerpverdrag-Spinelli, via het verslag-Adonino en de voorbereidende werkzaamheden voor het Verdrag van Maastricht, tot de proefversies van het Handvest van de grondrechten - in het Europese integratieproces steeds heeft opgeworpen als een trouwe handlanger en bondgenoot. Op dit moment achten wij het van fundamenteel belang dat met het oog op de Verklaring van Laeken een overeenkomst wordt bereikt over wat u de "constitutionalisering" van de Verdragen hebt genoemd. Daartoe dient een openbaar debat te worden geopend. Het is aan u om een geschikte methode te vinden en het debat in te vullen. Dat is een essentiële kwestie: wij beschouwen de conventie als het meest aangewezen forum om in samenwerking met de afgevaardigden, de regeringen en de Commissie de werkzaamheden voor een beslissende intergouvernementele conferentie voor te bereiden.
Aan het begin van uw betoog hebt u ons eraan herinnerd dat u in 1998 als minister van Begroting voor dit Parlement bent verschenen. Ik ben de rapporteur die aan de financiële vooruitzichten heeft gewerkt. Die hebben ons uiteraard een heel eind op weg geholpen, maar u weet net zo goed als ik dat wie geen rekening houdt met de begroting, een grove fout begaat. Daarom moet u er mijns inziens voor zorgen dat de financiering een publiek, democratisch en wezenlijk element van onze toekomstvisie wordt. De economische en sociale agenda vormt een ander belangrijk onderdeel.
U dringt aan op een coherent economisch beleid. Daaraan hebben wij inderdaad behoefte. Wij bevinden ons momenteel in een periode van diepgaande omschakelingen en herstructureringen. Wij moeten weliswaar ons concurrentievermogen handhaven, maar anderzijds moeten wij een antwoord bieden aan de duizenden werknemers die bij dit enorm brede en cruciale proces betrokken zijn. Daarom moeten wij opteren voor een ambitieuze sociale dimensie. Wij moeten de kwaliteit van de werkgelegenheid veiligstellen en de nodige aandacht besteden aan de pensioenen en de demografische ontwikkeling van Europa. Beide elementen zijn in uw programma aanwezig.
Mevrouw de Voorzitter, tot slot wil ik het nog even hebben over onze internationale dimensie. Dankzij de Europese Unie is er voor het eerst in de geschiedenis sprake van geciviliseerde globalisatie. Het is van fundamenteel belang dat wij deze benadering verdedigen en op de eerstvolgende millenniumronde van de Wereldhandelsorganisatie te berde brengen. Ook onze rol in de wereld stelt ons voor enkele grote uitdagingen. U hebt terecht gesignaleerd dat u waarschijnlijk twee telefoontjes zult krijgen. Welnu, beter twee dan geen, zoals vroeger gebeurde. Wij moeten de bestaande structuren consolideren. In dit opzicht acht ik het vooral belangrijk dat er duidelijkheid bestaat. Laten we niet vergeten dat de president van de Verenigde Staten, om maar een voorbeeld te noemen, geen twee maar onnoemelijk veel telefoontjes krijgt. Wij moeten aanwezig zijn in de Balkan, in het Midden-Oosten en inderdaad ook in Afrika. Het verheugt mij dat u dit continent hebt genoemd. Op de vorige week in Lissabon gehouden bijeenkomst van de Raad van de Socialistische Internationale werd Afrika beschouwd als een absolute prioriteit. Dat is een van onze morele verplichtingen.
Ik wens aan mijn betoog nog het volgende toe te voegen: voor de eerste maal wordt door een lid van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën het voorstel geopperd om een debat over de haalbaarheid van een internationale belasting op financiële speculaties te openen. Ook deze maatregel zal bijdragen aan de civilisatie van de globalisering. Wij juichen dit initiatief van het Belgische voorzitterschap dan ook van harte toe.
Tot slot, mijnheer de premier, en hiermee ben ik aan het einde van mijn discours gekomen, denk ik dat 99 werkdagen ontoereikend zijn. Uw vakantie zal erbij inschieten. Maar goed, als u er desondanks in slaagt om dit ambitieuze project op gang te brengen, kunt u uiteraard op onze steun, onze samenwerking en ons begrip rekenen.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, waarde premier, beste collega's, het is al meermaals gezegd dat het Belgisch voorzitterschap op een cruciaal moment komt. Hiervoor zijn genoeg redenen. Vooreerst het onontbeerlijke en brede debat over de toekomst van Europa dat u moet aanzwengelen.
De Verklaring van Laeken moet de eerste krijtlijnen uittekenen van een scenario waarin een uitgebreide Unie toch efficiënt kan werken en waarin de burger zich kan terugvinden. Precies wegens de tanende belangstelling van die burger voor Europa hebt u terecht gesteld dat de Europese Unie meer aandacht moet hebben voor de concrete verzuchtingen van haar burgers.
Een ander cruciaal punt is de plaats van de Unie in de wereld. Het is juist dat de Europese Unie meer invloed moet uitoefenen op de mondiale ontwikkelingen op monetair, economisch, sociaal, ecologisch en commercieel vlak, maar ook en vooral op het terrein van de internationale politiek. Op dat punt hebt u gelijk de aandacht te vestigen op Afrika waar een humanitair probleem bestaat. Maar de EU kan ook een actievere rol spelen in de relaties met onder meer de Verenigde Staten, Rusland, Azië, en vooral in het vredesproces in het Midden-Oosten.
Hoe dan ook zullen de verdiensten van dit Belgisch voorzitterschap grotendeels beoordeeld worden op haar interne prestaties. Het Belgische programma oogt veelzijdig en ambitieus: het Europees sociaal model, de zorg voor kwaliteit van leven en werk, betere samenwerking op het vlak van migratie en asiel, de overgang naar de euro, de opvolging van de uitbreiding en nog vele andere punten.
Geachte premier, een zware taak ligt dus op u te wachten. Het Europees Parlement én de Europese burger verwachten een krachtig signaal. In België hebt u de laatste twee jaar bewezen een nieuwe frisse wind te kunnen doen waaien over de politiek. Laten wij hopen dat u dit ook in Europa kan overbrengen. Men zegt van u dat u een hartstochtelijke en flinke fietser bent. Inderdaad, u fietst graag en veel, zonder wind, met wind, tegenwind. U zult inmiddels ervaren dat men in Europa vaak tegen de wind moet fietsen. Wij weten echter dat u niet bang bent en wij wensen u dus het verdiende succes.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde premier, tijdens uw voorzitterschap gaan wij voort op de lange en kronkelige weg die in Nice is begonnen en in Laeken zal eindigen. Zoals wij in Göteborg hebben gezien, lagen er op die weg ook stenen. Ook Dublin lag op onze weg. In Dublin lieten de burgers namelijk merken dat zij niet op deze weg verder willen gaan als de plannen niet grondig worden gewijzigd. Ik vraag dan ook of wij nu misschien niet naar Nice moeten terugkeren om uiteindelijk in Laeken uit te komen.
Mijn standpunt is dat er in Nice grote fouten zijn gemaakt die in ieder geval gecorrigeerd moeten worden. Daar werden de toekomstige lidstaten op onrechtvaardige wijze behandeld; zij kregen bijvoorbeeld niet allemaal het hun toebehorende aantal zetels in het Europees Parlement. Ten tweede was men in Nice absoluut niet in staat de besluitvormingsprocedures in de Europese Unie te versterken en te verduidelijken. U heeft daar zelf een voorbeeld van gegeven: er zijn meer dan dertig beleidsinstrumenten beschikbaar en op die manier kan niet duidelijk zijn hoe de Europese Unie functioneert.
Ik ben van mening dat de Europese Unie door kan gaan met de uitbreiding ook indien het Verdrag van Nice niet in zijn huidige vorm zou worden geratificeerd en u, waarde premier, beschikt daarbij over een grote mogelijkheid. In Laeken moet echt een forum worden opgericht waarin een grondwet voor de Europese Unie kan worden voorbereid en de fundamentele kwesties kunnen worden behandeld. Het belangrijkste is dat wij die weg opgaan en dat ook de toekomstige lidstaten worden betrokken bij de conventie die in Laeken moet worden opgericht.
U noemde de mondialisering. Ik heb tot mijn genoegen opgemerkt dat tijdens uw voorzitterschap onder andere de Tobin-belasting zal worden behandeld, waarover in de burgermaatschappij veel wordt gesproken. Naar mijn mening heeft u een schitterende mogelijkheid aan te tonen dat u heeft begrepen waarover voorzitter Prodi het had, ofwel dat de mondialisering ook problemen veroorzaakt, dat ze de Europese samenlevingen in tweeën deelt en ook op wereldniveau de tweedeling in de samenlevingen vergroot. Laat u nu eens zien dat u die zorg deelt, zodat wij uiteindelijk ook de mondialisering kunnen benutten bij het ontwikkelen van het Europese sociale model dat u tot een van uw doelstellingen heeft gemaakt.
Ik noem ook de klimaatconferentie die over twee weken in Bonn begint. U moet al uw diplomatieke vaardigheden gebruiken om de Verenigde Staten, Japan en Australië opnieuw aan de onderhandelingstafel te krijgen. Mijn fractie geeft u al haar steun om het door Zweden in gang gezette werk ten behoeve van de duurzame ontwikkeling voort te zetten. Ik merk op dat wij hier nu niet alleen een fietsende voorzitter van de Raad hebben, maar ook een fietsende voorzitter van de Commissie. Ik denk dat u voldoende nadruk weet te leggen op het milieuprobleem, dat vooral te maken heeft met het verkeer en de mobiliteit en dat deel uit maakt van het werkprogramma van het Belgisch voorzitterschap. In dat verband kan ik dan ook zeggen dat de fungerend voorzitter van de Vervoersraad van mijn fractie is en verdienstelijk werk verricht.
Nu wij tot slot Laeken naderen, komt allereerst het enorme koninklijk paleis in het vizier. Laten wij echter van die Europese Raad geen gebeurtenis maken van ouderwetse monarchen, waarin over de hoofden van de burgers wordt afgesproken welke besluiten moeten worden genomen. Men mag niet vergeten dat er vooral meer democratie en meer openheid nodig is. Bouwt u in geen geval meer kastelen in Brussel voor toekomstige Europese toppen! Dat zou geen juist signaal voor de burgers zijn. Al slaagt u er in uw voorzitterschap zelfs maar half zo populair te maken als prinses Mathilde in uw land is, dan heeft het Belgische voorzitterschap goed werk verricht.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het doet mij genoegen dat de voorzitter van de Raad ruiterlijk heeft toegegeven dat de Europese Unie en onze medeburgers zich in een "identiteitscrisis" bevinden en dat de wensen van de burgers serieus moeten worden genomen als we hen met Europa willen verzoenen. Dat is heel wat anders dan de sussende betogen die zo regelmatig worden gehouden en waarin men iedere tegenstrijdigheid tracht goed te praten. Dergelijke betogen zijn voor de burgers niet om aan te horen. Het is immers niet meer dan normaal dat nieuwe vraagstukken die zich binnen de samenleving voordoen aanpassingen en innovaties noodzakelijk maken. Soms blijkt het zelfs nodig om verworvenheden ter discussie te stellen. Geen enkel onderwerp mag hierbij een taboe vormen. U hebt benadrukt dat we de problemen onder ogen moeten durven zien.
Ik wil dan ook graag enkele vraagstukken ter tafel brengen die steeds vaker in het debat terugkeren als gevolg van de ommezwaai van de conjunctuur binnen de Europese Unie. Deze vraagstukken zijn mijns inziens van belang in de brainstorm die u tijdens uw voorzitterschap wilt stimuleren. Zo is ons herhaaldelijk gezegd dat de eurozone gevrijwaard zou zijn van de negatieve gevolgen van de Amerikaanse economische achteruitgang. Helaas moeten we vandaag echter constateren dat dit niet het geval is. Dat is een ernstige diagnosefout. Op welke manier worden de gevolgen van deze achteruitgang geanalyseerd? Welke lessen moeten we hieruit trekken voor het economisch en monetair beleid, teneinde ervoor te zorgen dat de Europese economie zo min mogelijk betrokken is bij de Amerikaanse financiële luchtbel die elk moment uit elkaar kan spatten? Ik wil u eraan herinneren dat de kapitaalvlucht vanuit Europa naar de Verenigde Staten in zes jaar tijd met een factor negen is gegroeid. Het afgelopen jaar is meer dan 220 miljard dollar naar de Verenigde Staten verdwenen.
Ik wil u een ander voorbeeld noemen waar de heer Duisenberg indertijd zelf op heeft gewezen. In tegenstelling tot de American Federal Reserve, die actie kan ondernemen ten gunste van de werkgelegenheid en de groei, heeft de ECB niet als taak zich met deze vraagstukken bezig te houden, terwijl dit juist de kwesties zijn waarover men zich zorgen maakt. Weten de Europeanen dit? Hoe denken ze hier precies over nu de werkloosheid toeneemt en de groei stagneert? Moeten we hier niet eens bij stilstaan?
Laat ik u nog een ander voorbeeld geven. Het stabiliteitspact schrijft voor dat de lidstaten hun publieke en sociale uitgaven terugschroeven. Werken we de stagnatie niet in de hand als we dit beleid de komende periode strikt blijven voortzetten? Op dit moment dienen we juist de groei te stimuleren. Hoe kunnen we de gebruikelijke criteria herzien of aan hun tenuitvoerlegging een andere invulling geven om deze tegenstrijdige situatie te keren?
De vraag waar het hier om draait, nu de conjunctuur snel verslechtert, is mijns inziens de volgende: beschikken wij over voldoende politieke creativiteit om te voorkomen dat grote spanningen ontstaan binnen de samenlevingen, tussen diverse lidstaten en met name ook tussen de lidstaten en de kandidaat-landen? Om een antwoord op deze vraag te kunnen vinden, zullen we er eerst voor moeten zorgen dat bijvoorbeeld de voorzitter van de Commissie rechtstreeks via algemene verkiezingen gekozen wordt. We moeten de kern van het neoliberale model aanpakken, aangezien dit model een te dominante invloed heeft op de richting van de Europese eenwording. We moeten niet alleen luisteren naar hetgeen de sociale actoren en de burgers over deze benodigde hervorming te zeggen hebben, maar ze hier ook actief bij betrekken.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik zou graag willen weten hoe ver de durf en de moed van het Belgische voorzitterschap dat u vandaag inluidt, in dit opzicht gaan.

Collins
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste zou ik de Belgische regering willen bedanken voor haar overzicht van de wetgevingsprioriteiten die zij tijdens haar voorzitterschap van zes maanden wil nastreven. Zij heeft reeds duidelijk aangegeven een ruimere samenwerking tussen politiële en justitiële autoriteiten over de gehele Unie te willen bevorderen.
Na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam is de Unie begonnen met de totstandbrenging van een nieuw institutioneel kader voor de strijd tegen de georganiseerde misdaad. De Europese Raad heeft al twee actieplannen tegen georganiseerde misdaad gelanceerd om de verschillen tussen nationale procedures te overbruggen en de justitiële samenwerking efficiënter te maken. In dat opzicht was de oprichting van Europol een belangrijke stap.
Het is belangrijk dat alle instellingen van de EU samenwerken om een coherente Europese strategie voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad te ontwikkelen. Tezelfdertijd moeten we bepaalde moeilijkheden overwinnen om ervoor te zorgen dat grensoverschrijdende misdaad wordt aangepakt zonder dat de rechten en vrijheden van personen en bedrijven worden ingeperkt. We moeten allen voor ogen houden dat financiële winst de belangrijkste drijfveer is van de georganiseerde misdaad. Ik ben voorstander van een pan-Europees politiek akkoord inzake de identificatie en confiscatie van opbrengsten uit alle vormen van criminaliteit. Zoals iedereen weet, heeft het Ierse "Criminal Assets Bureau" de afgelopen vijf jaar enorme successen geboekt bij de confiscatie van opbrengsten uit criminele activiteiten.
Op Europees niveau is al veel gedaan om computercriminaliteit te bestrijden. De Raad van Europa is bezig met de laatste voorbereidingen voor de eerste internationale overeenkomst over computercriminaliteit. De Commissie heeft reeds een wetgevingsvoorstel voorgelegd inzake kinderpornografie op internet, dat inhaakt op de bepalingen van de overeenkomst over computercriminaliteit van de Raad van Europa. Ik ondersteun het kaderprogramma ter bestrijding van mensenhandel van de Commissie. Het doel is een doeltreffende justitiële samenwerking tot stand te brengen in de hele Unie.
Het Belgisch voorzitterschap zal de komende zes maanden een coördinerende rol vervullen bij de laatste voorbereidingen voor de invoering van euromunten en -biljetten op 1 januari aanstaande. Het is belangrijk dat de informatiecampagnes, die intensiever zullen worden naarmate de zomer vordert, efficiënt worden beheerd.
In de voorbije weken hebben de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken en de Palestijnse leider een bezoek gebracht aan het Parlement. Het is nu wel duidelijk dat de Europese Unie een sleutelrol vervult in de vredesinspanningen in het Midden-Oosten. Ik hoop ten zeerste dat het Belgisch voorzitterschap dit belangrijke moment zal gebruiken om een bijdrage te leveren aan de stopzetting van de geweldspiraal in het Midden-Oosten en aan de hervatting van de dialoog tussen alle partijen in de regio.
Zoals we allemaal weten, zullen de EU-leiders later op het jaar bijeenkomen in Laeken om het eens te worden over de formule van een gestructureerde dialoog over de toekomst van Europa. Het is heel belangrijk dat we geen Europa van twee snelheden creëren. Ik wil zeker geen Europese Unie die wordt gecontroleerd door de grote lidstaten ten koste van de kleine. Kleine lidstaten moeten sterk vertegenwoordigd zijn in het hele institutionele bouwwerk van de EU.
Tenslotte zou ik het Belgisch voorzitterschap willen oproepen zo vlug mogelijk te beginnen met de behandeling van de moeilijke hoofdstukken in de onderhandelingen met de kandidaat-landen. Er moeten oplossingen worden gevonden voor de nog niet geopende discussiepunten inzake de toekomstige toetreding van de landen van Midden- en Oost-Europa.

Vanhecke
Mevrouw de Voorzitter, geachte voorzitter van de Raad, waarde collega's, ik heb het voorzitterschap zeer gezwind hier horen spreken over een verklaring van Laeken, maar ik moet er toch aan herinneren dat het Verdrag van Nice inmiddels niet meer bestaat, vermits het bij een bij uitstek democratische volksraadpleging in Ierland afgekeurd werd. De manier waarop dit vaststaand feit door het officiële Europa genegeerd wordt, is zeer kenmerkend voor de ondemocratische, gevaarlijk totalitaire wending die de Europese Unie neemt.
In andere Europese lidstaten durft men trouwens niet eens referenda te houden. Geen referendum over de Europese uitbreidingsplannen, geen referendum over de invoering van de euro, geen referendum over de steeds groter wordende greep van Europa op strikt nationale bevoegdheden, zoals bijvoorbeeld cultuur of sociale zekerheid.
De heren die de mond vol hebben over democratie, weigeren het volk zelf te laten kiezen. In het vooraanstaande Vlaamse weekblad Trends verwoordde Frans Crols dat vorige week als volgt: "Op 1 juli is België voorzitter van de Brusselse maffia. Een amalgaam van onverkozen apparatsjiks in Brussel die een ersatz-supermacht trachten op te bouwen, in ruggenspraak met Europese politici, die elkaar overtroeven in onduidelijkheid."
Het is in die zin zeer symbolisch dat het Belgisch voorzitterschap hier vertegenwoordigd wordt door eerste minister Verhofstadt en door de minister van Buitenlandse Zaken Michel. Michel, dat is de man van de haatcampagnes tegen Oostenrijk en tegen Italië, omdat het volk daar bij democratische verkiezingen geen rekening hield met het paternalistisch stemadvies van een zelfingenomen Belgische excellentie. Verhofstadt, dat is de onbetwiste kampioen, niet slechts van fietsen, maar van leugens en van woordbrekerij. Hij is de man die in België aan de macht kwam en blijft door de verloochening van zijn eigen burgermanifesten en verkiezingsbeloftes en door een politiek van systematisch sjacheren en liegen ten nadele van zijn eigen volk.
Verhofstadt is de man die de oppositiepartij Vlaams Blok bij verkiezingen niet kan verslaan en die dus maar op kosten van de belastingbetaler poogt mijn partij door rechtbanken te laten verbieden met methodes zoals die achter het IJzeren Gordijn of in Nazi-Duitsland niet zouden hebben misstaan.
Voor Verhofstadt telt het woord dat de Franse advocaat Isorni destijds over Michel Debré zei: Qu'il marche à plat ventre sous le poids lourd de ses reniements, hij marcheert plat op zijn buik, gebukt onder het gewicht van zijn eigen verloocheningen.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, wat wij net hebben gehoord, kent geen precedent in de geschiedenis van het Europees Parlement, waarvan ik sedert de eerste rechtstreekse verkiezingen in 1979 lid ben. De Belgische premier en voorzitter van de Raad behoort niet tot mijn partij. Mijnheer Vanhecke, wat u nu hebt gezegd, verdient de scherpst mogelijke kritiek op uzelf en uw geestverwanten! Het is onduldbaar dat u hier in het Europees Parlement zoiets zegt! Zeg dat in uw eigen land, maar niet in het Europees Parlement!

Als het om de verdediging van de democratie en de rechtstaat in Europa gaat, heeft de voorzitter van de Raad onze volle steun!
(Applaus)

Bonde
­- (DA) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister en mijnheer de voorzitter van de Commissie, de fractie Europa van Democratie en Diversiteit en de interparlementaire groep SOS-democratie heet premier Verhofstadt welkom als voorzitter van de Raad en belooft hem een kritische en constructieve oppositie. Wij herinneren de premier tevens aan zijn belofte SOS-democratie te ontmoeten. Uw toespraak in Oostenrijk en deze hier vandaag hadden veel beter kunnen zijn indien u ook met de democratische tegenstanders van de EU had gesproken. Wij kunnen u misschien helpen inzien waarom de burgers bij de volksraadplegingen in Denemarken, Zwitserland en Ierland tegen de EU hebben gestemd. Toen wij het in de Commissie constitutionele zaken over het Ierse nee hadden, durfde niet één lid te zeggen dat het Verdrag van Nice het in een referendum in hun eigen land gehaald zou hebben. Alle leden die hun mening gaven dachten dat het Verdrag van Nice verworpen zou worden. Een Portugees lid vond het een geluk dat er in zijn land geen referendum had plaatsgevonden, want het zou zeker verworpen zijn. Het is gemakkelijker een verdrag te vervangen dan een bevolking.
Respecteert u de spelregels die unaniem zijn goedgekeurd! Respecteert u het Ierse nee! Het Verdrag van Nice is gevallen. Steunt u liever het publieke debat over een verdrag dat de bevolking in alle landen kan aanvaarden, omdat het de democratie uitbreidt in plaats van te beperken. Omringt u door een veelzijdige kring van raadgevers! Met alle respect voor uw nieuwe adviseurs, maar het zijn allemaal hoofdzakelijk ouderen die medeverantwoordelijk zijn voor de overheveling van macht van de kiezers en volksvertegenwoordigers naar ambtenaren en ministers. Er zijn geen jongeren bij, noch vrouwen en geen enkele persoon die meedenkt met de meerderheid van de bevolking die bij volksraadplegingen tegen de EU stemt. Delors, Dehaene, Amato, Geremek en Milliband zijn waarschijnlijk niet in staat een verdrag te schrijven dat voor een meerderheid aanvaardbaar is. SOS-democratie heeft een alternatief in dertien punten geschetst, waarover wij het graag met u zouden hebben. Het is te vinden op de website EU.observer.com en onze eisen zouden in een volksraadpleging waarschijnlijk worden goedgekeurd, omdat ons motto is "Een slankere EU met openheid, betrokkenheid en democratie" in plaats van "Meer Unie met geslotenheid, afstand van de burger en bureaucratie" .

Berthu
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u hebt in uw betoog aangegeven dat u Europa en zijn burgers met elkaar wilt verzoenen. De kloof tussen beide wordt momenteel inderdaad groter en u zult veel moeite hebben om haar te overbruggen, met name met het oog op de rampzalige gevolgen van de minachting die op de Raad van Göteborg is tentoongespreid voor de democratische uiting van het Ierse volk.
Helaas zal de federalistische lijn die u voorstaat Europa alleen maar verder van zijn burgers verwijderen. Voor een voorzitterschap dat op zoek moet naar consensus, gaat u in dit opzicht nogal onbeschaamd te werk. Wat moeten we doen om de band met de burger te herstellen? Allereerst moeten we uiteraard respect tonen voor de nationale democratieën. Wij betreuren in dit opzicht dat in het recente memorandum van de Benelux over de toekomst van de Unie hier geheel niets over staat vermeld.
Wij willen een Europa dat zijn volkeren daadwerkelijk respecteert, en daarom willen wij allereerst dat de volgende IGC door de nationale parlementen wordt voorbereid. Alle warrige instellingen zonder enige legitimiteit en de comités van zogenaamde wijzen moeten zich bij deze voorbereidingen afzijdig houden, aangezien ze Europa alleen maar een doodlopende weg opsturen. Respect voor de nationale democratieën betekent ook dat er geen projecten in gang mogen worden gezet die een aantasting kunnen vormen van de nationale soevereiniteit. Ik denk hierbij aan het plan van een Europese belasting dat u erdoor wilt drukken, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, onder de nieuwe naam "directe financiering van de Europese begroting". Alleen de nationale parlementen kunnen hun goedkeuring aan een belastingsysteem hechten, aangezien zij over de grootste legitimiteit beschikken.
We kunnen de banden tussen Europa en zijn burgers aanhalen door naar de burgers te luisteren, hetgeen overduidelijk niet werd gedaan toen werd besloten dat de euro niet alleen een aanvulling op de nationale geldeenheden zou worden, maar deze zou vervangen, met alle enorme praktische problemen van dien. U zult in de periode die ons tot het einde van het jaar rest ontdekken dat dit een enorme fout was. Deze fout kan hersteld worden en de banden tussen Europa en zijn burgers kunnen worden aangehaald als er meer begrip wordt getoond voor de concrete problemen van de burger en er sprake is van meer flexibiliteit.

Thyssen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Voorzitter van de Raad, mijnheer de Voorzitter van de Commissie, geachte collega's, hoewel het Belgisch voorzitterschap nog maar pas ingefietst is, hebben velen de indruk, mijnheer de Voorzitter van de Raad, dat uw ronde van Europa al eerder gestart is en wel bij de wat voortijdige lancering van het zestienprioriteitenprogramma, of zelfs al in de coulissen van Nice waar uw geoliede communicatiemachine erin geslaagd is van Laeken al een begrip te maken nog voor goed en wel geweten was dat Nice, in meerdere opzichten dan toch, een mislukking zou worden.
Uw parcours is niet gemakkelijk. Met uw ambitieuze aankondigingen hebt u er enerzijds zelf voor gekozen, maar anderzijds zou u toch niet ontsnapt zijn aan het tricolore rugzakje dat u meekrijgt als regeringsleider van een land waarvan traditioneel geweten is dat men er het onverzoenbare kan verzoenen en dat er op moeilijke momenten visionaire voorstellen gelanceerd worden die het communautaire Europa verder vooruit helpen.
Namens de Belgen van de grootste fractie hier in huis wens ik u hetzelfde succes toe als Jean-Luc Dehaene in 1993. Hij werd hier als het ware onder de lof bedolven. Wij maken geen deel uit van de coalitie die u leidt, maar wij hebben niet de intentie stokken in de wielen van uw voorzitterschap te steken en evenmin om dit halfrond te reduceren tot een schouwtoneel voor binnenlands Belgisch gebruik. Daarvoor is het Europees bouwwerk van onze voorgangers ons te dierbaar.
Wij willen u zelfs een duwtje in de rug geven, als de wedstrijdcommissaris even niet kijkt ten minste, maar dan alleen als u met uw voorzitterschap een koers kiest waar de mensen echt beter van worden, hier zowel als elders in de wereld.
Voorzitter, de tijd ontbreekt om in te gaan op de geagendeerde dossiers, maar eigenlijk is het lijstje niet zo belangrijk. Wat wel telt is de kwaliteit van de oplossingen en de visie die ze uitstralen. Of we nu praten over de omschakeling op de euro, de uitbreiding, de toekomstverklaring van Laeken of de wetgevende dossiers, één zaak is duidelijk: de mensen volgen niet meer, ze zijn de weg kwijt, het peloton weet niet goed meer waar de Europese koers hen heen brengt.
Premier, werk eraan dat de mensen zich terug thuis voelen in Europa. Wondermiddelen zijn er niet, sleutelwoorden wel: informatie, democratische betrokkenheid en transparantie.
U mag van de koning in december zijn paleis gebruiken. Ik hoop dat u er de koninklijke serres bij krijgt. De symboolwaarde daarvan is groot. Natuurlijk wordt van u ook verwacht dat het paleis op de top van Laeken niet afgebroken wordt. Aan betogers en relschoppers zal het ook in Brussel niet ontbreken, tenzij u echt voor betrokkenheid zorgt. Waarom houdt u geen Europese NGO-consultatie? Niet parallel met Laeken maar een week of vier voordien. U biedt er de oprechte betogers de gelegenheid hun stem op een nog nuttig moment positief te uiten en als de massa ware betogers ontbreekt is meteen de aantrekkingskracht weg voor de anarchistische relschoppers.
Ik kijk uit naar uw reactie op deze suggestie.

Van Lancker
Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, collega's, ik denk, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat het applaus vanuit mijn fractie daarnet bij de voorstelling van het programma van het Belgisch voorzitterschap u getoond heeft dat u op de volle steun van mijn fractie kunt rekenen en ik zou trouwens ook de volledige steun van de Belgische socialisten in deze fractie bijzonder willen benadrukken.
Ik was bijzonder blij dat u begon met die identiteitscrisis van Europa, want inderdaad zijn het niet alleen de Ieren, het is overal in de Europese Unie, zelfs in België, dat men nu ondervindt dat de kloof met de burgers toch wel bijzonder groot is. Het zal dus niet voor het Belgisch voorzitterschap "business as usual" zijn, zeker niet met een historische opdracht zoals de uitbreiding in het zicht.
Ik zou in dat kader dan ook uw aandacht willen vragen voor drie punten die ons bijzonder belangrijk lijken.
Ten eerste: het is duidelijk dat de toekomst van Europa niet langer gemaakt kan worden in besloten kringen van diplomaten en ook niet van technici. Europa moet opnieuw een politiek project worden en dat betekent onder meer dat inderdaad het toekomstdebat een grote, weliswaar moeilijke oefening moet worden in Europese democratie, dus in dialoog met de civiele samenleving, en dat is meer dan een virtueel debat op een website, dat is een soort Staten-Generaal van de civiele samenleving.
Het tweede punt heeft betrekking op uw Verklaring van Laeken. Zoals u zelf zeer terecht zegt, moet de discussie gaan over waar we met de uitgebreide Unie naartoe willen, hoe we dat willen doen, met welke instellingen, met welke financiering. Ik zou u willen vragen, vergeet u alstublieft niet het gezonde leefmilieu en de kwaliteit van dit leven in de toekomstvisie van Europa.
Ik vind het een wijze beslissing dat u dit debat wil voorbereiden met de steun van de raadgevers van de groep van Laeken. Maar sta mij toe, met het grootste respect voor de hoofdzakelijk grijze mannelijke wijzen, het kan toch niet zo zijn dat het debat voorbereid zal worden zonder de aanwezigheid van één enkele vrouw. Ik hoop echt dat u die schoonheidsfout zult rechtzetten, want de toekomst van Europa gaat over de toekomst van mannen én vrouwen.
Een laatste punt. Ik ben ervan overtuigd dat het vertrouwen van de mensen in de Europese instellingen ook kan groeien door de concrete dossiers. En ik denk dat uw programma garant staat voor een sociaal, een duurzaam en een politiek sterker Europa.
Ik wil toch nog één keer terugkomen op één dossier, namelijk dat van de belasting op de speculatieve kapitaalstromen. In uw prioriteitenlijstje kan dit misschien een detail lijken, een symbooldossier, maar voor al diegenen, parlementsleden en NGO's, in gans Europa die ervan overtuigd zijn dat de globalisering tot scheeftrekkingen geleid heeft, is dit een heel belangrijk dossier.Met dit dossier zou het Belgisch voorzitterschap kunnen tonen dat er inderdaad een verschil is tussen die duizenden vreedzame betogers die in de straten van Göteborg gestaan hebben en die een politieke boodschap hebben en diegenen die alleen de taal van het geweld kennen.
Ik wens u alle succes met het voorzitterschap en op onze steun kunt u alvast rekenen.

Ducarme
Mijnheer de eerste minister, laat ik allereerst zeggen dat ik ingenomen ben met de in mijn ogen heldere analyse van het Belgisch voorzitterschap. Er is inderdaad sprake van een democratisch tekort dat aangevuld moet worden en een harde kern die moet worden bestreden. Ik doel evenwel op een andere harde kern dan waar de heer Wurtz het zojuist over had. De buitensporige bureaucratie, papieren rompslomp en administratieve logheid moeten bestreden worden, aangezien deze factoren de zichtbaarheid van Europa bij de burgers vertroebelen. Doet u dus uw woorden van zojuist gestand. Dit papieren Europa, dat meer beeld dan werkelijkheid is en niet direct aansluit bij de wensen van de burgers, moet verdwijnen.
Ik wens u veel succes. Wij weten dat u over de benodigde moed beschikt om uw politieke plan ten uitvoer te brengen. Ik wil graag drie punten van dit plan bespreken.
De Verklaring van Laeken moet uiteraard meer gewicht en geloofwaardigheid aan onze diplomatie geven en moet daarnaast deze diplomatie intensiveren. Het is van belang dat we onze huidige structuren op het gebied van de internationale betrekkingen zodanig wijzigen dat we kunnen ingrijpen, zoals u zojuist al aangaf, in Afrika en andere gebieden. Ik denk hierbij onder meer aan de Maghreb en met name aan Algerije, waar zich afschuwelijke gebeurtenissen afspelen. We hebben behoefte aan een krachtiger diplomatiek instrument.
Het tweede punt heeft betrekking op het machtselement binnen de Europese Unie. Doet uw beloften gestand en durft het debat aan te gaan om de verantwoordelijkheden van iedere instellingen te verduidelijken en eventueel de medebeslissing van ons Parlement te vergroten.
Het derde en laatste punt betreft de betrokkenheid van de burgers. We ontkomen er niet aan om in dit opzicht het vraagstuk van de Europese grondwet ter tafel te brengen. De Europeanen moeten weten wie voorstander en wie tegenstander van deze grondwet is. Tot slot moet vanaf de Top van Laeken het proces op meer resolute wijze worden voortgezet.
Ik wens u veel succes en hoop dat u aan het einde van uw voorzitterschap de punten die u in uw uiteenzetting daarvan hebt benadrukt, grotendeels zult hebben verwezenlijkt.

Maes
Mijnheer de Raadsvoorzitter, in dit Parlement kunt u klaarblijkelijk rekenen op een gunstig vooroordeel. Dat heeft natuurlijk te maken met uw hoge ambities die stroken met de onze en ook met de grote ontgoochelingen die wij als parlementsleden in Nice en tijdens verschillende voorzitterschappen hebben moeten ondergaan. Maar u weet: als u hoog klimt, kunt u ook diep vallen. Het zal u hier in dit Parlement zwaarder aangerekend worden wanneer u mislukt, dan aan degenen van wie men minder heeft verwacht.
Er is alvast een primeur: in uw Raadsvoorzitterschap zullen ook regionale ministers fungeren. En ik spreek hier als voorzitter van de Europese Vrije Alliantie om u te zeggen dat de Europese regio's erop rekenen dat tijdens dit voorzitterschap aan hun verzoek om rechtstreeks betrokken te worden in de discussies over de toekomst van Europa voldaan zal worden. Wij willen dat de rol van de Europese constitutionele regio's zal worden versterkt in de Unie.
Tegelijkertijd wensen wij een federaal Europa dat beter is toegerust voor zijn kerntaken zoals het buitenlands- en veiligheidsbeleid. Is het niet verschrikkelijk dat wij zo vlakbij de uitbreiding tot 500 miljoen mensen en meer dan twintig lidstaten nog niet eens beschikken over een samenhangend Europees migratie- en asielbeleid, terwijl mensenhandelaars dagelijks wanhopige mensen aan onze kusten afzetten en laten verdrinken?
Een veilige en gerechtelijke ruimte is één van uw prioriteiten Die ruimte moet de vrees wegnemen voor de uitbreiding. De strijd tegen illegale wapenhandel, drugshandel en mensenhandel moet krachtig worden gevoerd , en ook de strijd tegen de fraude. En ik heb vanzelfsprekend nog een paar wensen, maar ik zal ze u in andere ogenblikken kenbaar kunnen maken. Ik wens u veel succes toe.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, ik wil allereerst de heer Verhofstadt in alle oprechtheid hartelijk danken voor het programma van het Belgisch voorzitterschap. Ik denk dat, in tegenstelling tot mevrouw Thyssen, de heer Verhofstadt een koers voor Europa zal uitzetten. Hij heeft revolutionaire voorstellen gedaan. Ik betreur het, mijnheer Poettering, dat u en andere sprekers zich niet in zijn voorstellen kunnen vinden. Het voorstel van de heer Verhofstadt betreft niets minder dan de redding van de Commissie, aangezien de Commissie alleen kan overleven als we haar voorzitter via algemene verkiezingen benoemen. Zoals iedereen weet is de Europese Unie zonder Commissie geen lang leven beschoren.
De dode zielen van de bureaucratie willen de voorzitter van de Commissie liever laten kiezen via min of meer duistere parlementaire procedures. Ik wil iedereen die zich niet op hun lijn bevindt verzoeken om vol overtuiging het voorstel van de heer Verhofstadt te steunen. Ik hoop dat de verbondenheid tussen het Belgische voorzitterschap en het Europees Parlement geen eenrichtingverkeer is, maar dat ook wij de bondgenoten van het Belgische voorzitterschap zullen zijn.

Krarup
De boodschap van de heer Verhofstadt, die wij al op voorhand kenden, is duidelijk: het integratieproces moet versterkt worden en integratie - dat mooie modewoord - betekent meer macht aan de EU-instellingen ten nadele van de nationale democratieën. Dat weet de voorzitter van de Raad en dat weten zelfs alle instellingen van de EU maar al te best. Ze hebben het over de afstand tussen de EU en zijn bevolking en noemen dit het democratisch tekort. Ze vinden dat de bevolkingen zich met de EU-instellingen moeten verzoenen, maar wat doen ze met het onmiskenbaar fundamenteel democratisch probleem? Wat doen we wanneer de bevolking keer op keer tegen integratie stemt wanneer hun mening gevraagd wordt, zij het dan bij wijze van uitzondering? Luistert de EU naar de stem van het volk? Nee, dat gebeurt niet. Onlangs betreurden we dat het Ierse volk verkeerd had gestemd, maar we gaan ervan uit dat er niet veel kiezers aan het referendum hebben deelgenomen en dat de stemming zeker nog over iets anders ging. De deelname aan dit referendum was overigens even groot als bij de Europese verkiezingen.
Het integratie- en ratificatieproces naar aanleiding van het Verdrag van Nice gaat echter verder alsof er niets gebeurd is. Zoals de voorzitter van de Raad echter terecht opmerkte, is retoriek alleen niet voldoende. De duidelijke stem van de bevolking tegen het integratieproces negeren, is geen democratie, maar autocratie. De autocratie heeft echter een democratisch gezicht en de sterke taal van de voorzitter van de Raad moet ervoor zorgen dat de burgers zich met de EU-instellingen verzoenen. De Benelux-verklaring van 21 juni is een angstwekkend voorbeeld van dit proces. Het is een zogenaamd gestructureerd debat. Of men het nu forum, conventie of nog iets anders noemt, de essentie is dat het belangrijkste aspect van de agenda genegeerd wordt. We moeten terug naar het historische voorbeeld van de democratie-arrangementen van de opperste Sovjet om zoiets te vinden. Het is een parodie op de democratie, een democratie zonder volk. Er is meer nodig dan mooie woorden, zegt u, mijnheer de voorzitter van de Raad. Ik ben het met u eens en dat beetje meer is het stellen van de vraag: "Is integratie de oplossing of is integratie het probleem? "

Hager
Mijnheer de Voorzitter, of het door het voorzitterschap gekozen epitheton ornans op ambitieuze wijze wordt ingevuld, zullen wij pas eind dit jaar kunnen vaststellen. Het vandaag gepresenteerde programma wijst in elk geval in die richting. In het bijzonder verheugt het mij dat de thema' s in verband met de toekomst van Europa in dit programma een belangrijke plaats innemen. Ik wil daarover twee opmerkingen maken. In de eerste plaats denk ik dat wij na het Ierse referendum niet zonder meer tot de orde van de dag kunnen overgaan zonder de Europese gedachte te schaden. In de tweede plaats ben ik ervan overtuigd dat het voorstel van het Europees Parlement om de intergouvernementele conferentie tot 2003 te vervroegen als vlucht voor de stem van de burger zou worden begrepen. Het gevolg zou een nog lagere opkomst bij de verkiezingen zijn. Ik begroet daarom uitdrukkelijk dat in het prioriteitenverslag aan 2004 - hopelijk na de verkiezingen - wordt vastgehouden.
Ter herinnering nog het volgende: het Belgische voorzitterschap mag niet verwonderd zijn als het in het kader van zijn ambitieuze inspanningen moet vaststellen dat de Oostenrijkse burgers ten gevolge van de klinkende oorvijg van de sancties een beetje hardhorend zijn geworden als het om solidariteit gaat.

Galeote Quecedo
Ik wens nader in te gaan op een van de hier vanochtend uiteengezette actielijnen van het Belgische voorzitterschap.
Ik geloof dat iedereen het met de volgende redenering eens is: het vrij verkeer van personen, goederen en kapitaal dat wij in de Europese Unie genieten, heeft het vrij verkeer van criminelen binnen onze grenzen in de hand gewerkt. Aangezien er evenwel geen vrij verkeer van politieagenten en gerechtelijke uitspraken bestaat, lopen wij het risico dat Europa uitgroeit tot een ruimte van straffeloosheid.
Bovendien moeten wij beseffen dat de sinds Tampere geboekte vooruitgang bij de ontwikkeling van de derde pijler niet aan de destijds verwoorde ambities beantwoordt. Laeken, en met name de geplande evaluatie van de naleving van het scorebord van de Europese Unie voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, biedt de regeringsleiders een uitstekende gelegenheid om aan dit proces een politieke impuls te geven. Daarom verzoek ik de heer Verhofstadt zijn bereidheid uit te spreken om een dergelijke politieke verklaring af te dwingen en zodoende het in Tampere opgestarte proces nieuw leven in te blazen. Onze strijd tegen het terrorisme vergt immers efficiëntere instrumenten, onder meer een Europees opsporings- en arrestatiebevel.
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is een ruimte met gelijkwaardige rechtsstelsels, met name voor wat de garanties voor onafhankelijke rechtspraak en de eerbiediging van de mensenrechten betreft. Daarom is het van fundamenteel belang dat de strijd tegen de georganiseerde misdaad een communautair karakter krijgt.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik juich het programma en de prioriteiten van het Belgische voorzitterschap op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken ten zeerste toe. Dit programma is hoofdzakelijk gericht op de modernisering van het Europees sociaal model, maar ook op de vernieuwing en versterking ervan, en daarom valt het in goede aarde bij de socialistische fractie van dit Parlement.
Een van de sleutelelementen in dit programma is uw bijdrage aan de duidelijke vaststelling van de sociale doelstellingen die we met de hervorming van onze pensioenstelsels moeten bereiken. Dat moet ons echte uitgangspunt zijn, niet de belangen van de financiële instellingen. Uw werkzaamheden moeten ook aansluiten bij de mededeling die commissaris Diamantopoulou gisteren heeft gedaan in het Parlement. In die bredere context zult u de belangrijkste bouwstenen leggen voor een open coördinatie van de sociale zekerheid. Wij wensen u daarbij geluk, al was ik teleurgesteld dat u in deze context niet specifiek heeft verwezen naar sociale uitsluiting.
Ik heb drie specifieke opmerkingen over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt: ten eerste, wat de kwaliteit van het werk betreft, zou het heel nuttig zijn indien u met het Parlement zou samenwerken om amendementen over kwaliteitscriteria op te nemen in de werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 2002, teneinde de mededeling van de Commissie op dit punt een duwtje in de rug te geven. Ten tweede hoop ik - en ook hier heb ik het over de kwaliteit van werk - dat u enige druk zult uitoefenen op de Commissie om meer vaart te zetten achter de voorbereiding en lancering van haar nieuwe strategie op het gebied van de gezondheid en de veiligheid. Het is onaanvaardbaar dat dit zo lang wordt uitgesteld.
Tenslotte weet ik dat u met ons zult samenwerken om het algemeen kader voor informatie en raadpleging en voor het Europees ondernemingsstatuut aangenomen te krijgen. Ik spreek echter nogmaals de hoop uit dat u druk zult uitoefenen op de Commissie opdat vaart wordt gezet achter de herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad. Ook dat is een belangrijk element en er is geen enkele reden om het uit te stellen tot het einde van dit jaar of het begin van volgend jaar.

Sterckx
Collega's, mijnheer de eerste minister, na wat u gezegd heeft, ben ik er gerust op dat dat grote, maar ook moeilijke debat over de toekomst van de Unie bij u in goede handen is. Zet dus in Laeken die deur zo ver mogelijk open zodat we een debat ten gronde krijgen. En als Vlaming zou ik u willen vragen: zorg ervoor dat de regio's in dit debat eindelijk een rol kunnen spelen in de Unie.
U heeft terecht gezegd dat er een grondige ingreep nodig is om de mensen duidelijk te maken wat de Unie voor hen kan betekenen. Maar er is meer nodig dan dat. De Unie moet de beslissingen die ze genomen heeft, en die ze neemt, ook uitwerken en afwerken. En u heeft al een aantal dingen genoemd. Ik zou er als liberaal nog een paar willen benadrukken: de Top in Tampere, de rechten en plichten van de burger, de veiligheid. Ik ben blij dat u gezegd heeft dat daar eindelijk iets voelbaar van moet worden. Die Top van Tampere is bijna twee jaar oud. De Top van Lissabon ging over de meest concurrentiële, de meest efficiënte economie van de wereld, een heel liberale verklaring, maar het vuur is daar uit. Ik ben blij dat er een paar belangrijke liberaliseringsdossiers op tafel liggen en dat u gezegd heeft dat er onder het voorzitterschap een paar van moeten opgelost worden. De Top van Göteborg: duurzaamheid, een paar weken geleden, onder meer de beslissing om Kyoto na te komen. De Commissie moet dus zo snel mogelijk een voorstel doen over de verhandeling van emissierechten en onder uw voorzitterschap moet met dat voorstel zo snel mogelijk iets gedaan worden zodat we Kyoto op een economisch haalbare manier kunnen toepassen. Dat is voor de Europese economie, en zeker voor de Vlaamse economie, van enorm groot belang. De Top van Feira, mijn laatste voorbeeld. Op die top, toch ook al weer meer dan een jaar geleden, is er een handvest voor KMO's goedgekeurd. De Unie heeft al zo lang een KMO-beleid, maar het voordeel van de Unie is vooral voor kleine bedrijven soms heel ver weg. De mensen vinden het veel te ingewikkeld, dus vul een paar van die bepalingen van het handvest voor de KMO's concreet in. En als u die dingen doet, veiligheid, concurrentieel beleid, KMO-beleid, milieu, als u daar een aantal beslissingen afwerkt, dan vergroot u de voelbaarheid van Europa voor de mensen en dan kunnen we aan het eind van het jaar zeggen zoals in het reclamespotje op TV: "een beetje trots kan geen kwaad".

Montfort
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn op de hoogte van het belang dat u hecht aan het bedrijfsleven in ieder van onze lidstaten. Dit geldt in het bijzonder voor de sociale functie van de bedrijven. De afzwakking van de economisch groei, het nog altijd hoge aantal werklozen in onze samenlevingen en de ruimtelijke ordening van met name de plattelandsgebieden maken een daadwerkelijk op samenwerking gestoeld beleid nog noodzakelijker voor het bedrijfsleven. Wat is er terechtgekomen van de mooie intenties en doelstellingen die in maart 2000 in Lissabon zijn geformuleerd? Het plan was om van Europa de meest dynamische en best presterende zone van de wereld te maken. Wat is er terechtgekomen van het Europese Handvest voor het kleinbedrijf dat een jaar geleden door de Raad in Feira is aangenomen? Er is geen gevolg aan gegeven. Er zijn geen financiële middelen ter beschikking gesteld of maatregelen aangekondigd.
Mijnheer de voorzitter, welke beslissingen gaat u nemen om een programma op te stellen voor de praktische tenuitvoerlegging van de tien politieke richtsnoeren die in dit Handvest staan vermeld? Verder vraag ik me af of er al gewerkt wordt aan de ontwikkeling van het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, dat onder uw voorzitterschap moet worden aangenomen. Welke plaats ruimt u het bedrijfsleven in? Welke voorstellen wilt u doen zodat ieder bedrijf toegang kan krijgen tot de consumptiemaatschappij, ongeacht de omvang van het bedrijf of de sector waarin het actief is? Ik denk hierbij in het bijzonder aan alle kleine en alle traditionele bedrijven.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de vriendelijke begroeting. Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, het Belgisch voorzitterschap moet een nieuwe koers uitzetten. Er is nog maar zelden een voorzitterschap geweest dat in een zo moeilijke en zo veel mogelijkheden biedende situatie zijn werkzaamheden heeft aangevat. Het is immers onder dit voorzitterschap dat de koers voor het toekomstige Europa moet worden bepaald: voor het post-Nice-proces, waarover in Laeken een beslissing moet worden genomen, en ook voor de noodzakelijke voorbereiding van de uitbreiding van de Europese Unie. Beide moeten ook onderling worden verbonden. Dat wil zeggen dat Commissievoorzitter Prodi op een belangrijk punt moet worden gewezen, namelijk dat wij na het Ierse referendum ook moeten nagaan hoe de voorbereiding zonder Nice kan worden voortgezet, zonder dat ze daardoor wordt vertraagd. Die mogelijkheid moeten we openhouden, zodat wij de kandidaat-landen op dit gebied niet in onzekerheid storten.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, het verheugt mij ten zeerste dat u met uw voorstel voor een conventie, of hoe dat ook mag worden genoemd, de voorwaarde hebt geschapen - die u in Laeken zeker zult bevestigen - voor het vinden van een nieuwe methode voor de Europese Unie, een methode die de routine van intergouvernementele conferenties doorbreekt. Door deze conventie krijgt de voorbereiding van de intergouvernementele conferentie een politiek karakter. Zo kunnen wij een weg zoeken die leidt naar een verdrag dat de burgers begrijpen, een verdrag waarin eenieders verantwoordelijkheid voor de burgers duidelijk is, zodat ze kunnen straffen en belonen. Allerbelangrijkst is dat wij er op die manier voor kunnen zorgen dat een Unie met 27 lidstaten besluitvaardig is.
In het bijzonder verheugt het mij ook dat u hebt gezegd dat de Raad als wetgever, als tweede kamer, moet optreden en in het openbaar moet werken om het besluitvormingsproces transparant te maken.
Met betrekking tot wat in Macedonië gebeurt, is het voor dit voorzitterschap ook belangrijk dat wij op het gebied van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid niet langer achter het net vissen en te weinig doen, maar eindelijk besluiten nemen om ervoor te zorgen dat wij niet opnieuw in militaire confrontaties terechtkomen.

Napolitano
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof te mogen zeggen dat de Commissie constitutionele zaken van dit Parlement zich volledig kan vinden in de verklaring waarmee vanochtend het semester van Belgisch voorzitterschap werd ingeluid, en in het bijzonder in iets wat u, mijnheer Verhofstadt, zei: het is niet voldoende om de burgers concrete oplossingen aan te reiken voor de concrete problemen die zij het sterkst voelen. Zeker, de nieuwe ontwikkelingen van het beleid van de Unie, zoals u die hebt omschreven, kunnen ervoor zorgen dat wij bij de publieke opinie consensus terugwinnen voor het Europees project, maar de burgers hebben ook een sterke behoefte om zelf mee te kunnen doen aan de besluitvorming van de Unie.
De kwestie van de democratische legitimiteit van de Unie is niet iets abstracts waarvoor alleen de liefhebbers en deskundigen op het vlak van institutionele vraagstukken warmlopen. Trouwens de grote uitbreiding biedt kansen voor een heuse, symbolische én institutionele heroprichting van de Europese Unie. Daarom hebben wij de volste waardering voor uw duidelijke en onomwonden toezegging om een Europese grondwet tot stand te brengen. In dit verband wilde ik erop wijzen dat gisteren nog de president van de Italiaanse Republiek, de heer Ciampi, in Milaan een redevoering heeft gehouden met precies dezelfde strekking.
Wat de conventie betreft, mijnheer Verhofstadt, weet u dat het meningsverschil over de naam niet zomaar een kwestie van etikettering is. Degenen die op de term "forum" aandringen, hebben iets anders in gedachten dan wat u hebt geopperd. Wij kunnen ons vinden in wat u zegt, en wij vertrouwen erop dat tijdens de Top van Laeken de keuze op de conventie komt te vallen.

Maij-Weggen
Voorzitter, allereerst hartelijk welkom voor onze Belgische buren hier in Straatsburg en heel veel succes gewenst met het EU-voorzitterschap. Ik moet zeggen dat wat ik hoorde goed klonk. Het was alsof ik Leo Tindemans, Wilfried Martens, Jean-Luc Dehaene hoorde, onze goede vrienden, maar u staat daarmee in een hele positieve pro-Europese traditie.
De Benelux-landen behoren tot de oprichters van de Europese Gemeenschap en dat betekent altijd een flink stuk idealisme en visie. Dat is ook wel nodig naast het realisme dat wij ook altijd nodig hebben. Ik wil twee opmerkingen kwijt in dit debat.
Ik wil iets zeggen over de naweeën van het Nice-Verdrag. Ik wil iets zeggen over het asiel-, migratie- en mensenrechtenbeleid. En dan spreek ik de heer Michel aan.
Wat het Verdrag van Nice betreft is nu zo langzamerhand wel bekend dat Nice broddelwerk heeft afgeleverd en dat het nodig is om dat werk een keertje over te doen. Het Belgische voorzitterschap heeft zich voorgenomen om dat op de Top van Laeken in gang te zetten. Voor ons is het belangrijk dat daar geen valse start wordt gemaakt, zowel voor wat betreft de agenda als voor wat betreft de methode.
Ik denk dat het echt nodig is om de ingewikkelde stemprocedure en de vele besluitvormingsmethoden in de Raad echt te saneren. Ik denk ook, en ik ben het totaal eens met wat de heer Verhofstadt daarover heeft gezegd, dat het nodig is dat het Europees Parlement overal medebeslissing krijgt waar het om wetgeving gaat. Op dat punt is in Nice eigenlijk een hele slechte gang van zaken doorbroken.
Wat de methode betreft: wij kiezen, zoals u weet, niet voor het concept van een forum maar van een convent. Daar heb ik een kritische opmerking. Ik begrijp niet goed dat dat convent van tevoren al drie scenario's zou moeten uitwerken. Want ik heb begrepen dat dat de bedoeling is. Dat kan het convent toch zelf wel doen? Het convent voor het Handvest heeft goed gewerkt. Als u spreekt over drie scenario's heb ik een beetje het gevoel dat er een verdeel- en heerspolitiek vrijkomt, dat wil zeggen dat de Raad altijd nog kan kiezen uit één van de drie.
Dan nog een opmerking over het asiel- en migratiebeleid. Wat ik niet heb gevonden in het rijtje op dat vlak van de heer Verhofstadt is de "veilige landen"politiek. Het is een groot kwaad in de Europese Unie dat wij daar allemaal verschillende ideeën over hebben. Ik zou willen vragen of dat nog kan worden toegevoegd aan het rijtje van vijf. Wij zullen daar in september hier een groot debat over hebben. Dan kunnen wij daar waarschijnlijk ook verder over in details treden.
Ik wens u verder veel succes met uw beleid. Het is een goede start. Zorgt u ervoor dat u ook een goede afronding kunt maken.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, het ambitieuze project van het Belgisch voorzitterschap voor de volgende zes maanden doet ons hopen dat wij concrete stappen op weg naar een nog succesrijker toekomst van Europa met een echte visie zullen kunnen verbinden. Ik denk inderdaad dat de burgers niet alleen concrete oplossingen verwachten, maar ook willen weten waarheen wij in de Europese Unie willen gaan.
Dat zal ook blijken op te gaan voor het economisch beleid. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ook op dit terrein is meer democratie en transparantie nodig. Ik hoop dat het Belgisch voorzitterschap van de Raad de voorstellen van het Europees Parlement zal overnemen. Op het gebied van het economisch beleid zien wij immers dat op basis van de teksten van Lissabon en Stockholm verdere vooruitgang moet worden geboekt opdat de groei ook werkelijk werkgelegenheid creëert. In een tijd waarin de ene negatieve prognose over de ontwikkeling van de Europese Unie op de andere volgt, is het belangrijk dat het Belgisch voorzitterschap van de Raad met rustige hand probeert bepaalde prioriteiten aan te geven opdat wij het economisch, werkgelegenheids- en sociaal beleid werkelijk op elkaar af kunnen stemmen en met elkaar kunnen verbinden. Op dit terrein is er immers nog veel werk. Coördinatie mag niet alleen maar een woord zijn. Uit de onderlinge verbinding van de beleidsvormen en uit de grotere transparantie moet blijken dat in alle lidstaten zulke gemeenschappelijke stappen worden ondernomen. Mijnheer de Voorzitter, dat geldt ook voor het belastingbeleid. Op dat gebied stellen wij in de Europese Unie immers oneerlijke mededinging vast. Ik reken erop dat het Belgisch voorzitterschap van de Raad op dit terrein iets zal ondernemen.
Tenslotte wil ik nog het volgende opmerken: u moet de eurozone tijdens het tweevoudige voorzitterschap naar 1 januari 2002 leiden. Wij weten allemaal dat er nog een groot gebrek aan kennis over en een draagvlak voor de euro is. Als Belgisch voorzitterschap van de Raad moet u, samen met al uw collega' s, de invoering van de euro tot hoofdzaak maken, zodat niet alleen brochures worden uitgedeeld, maar ook vertrouwenwekkende maatregelen worden genomen om de euro van de virtuele monetaire unie naar de realiteit te leiden waarin de nieuwe munt vertrouwen en geloofwaardigheid geniet.

Bodrato
Mijnheer de Voorzitter, de ambities van het Belgische voorzitterschap vallen samen met de ambities van dit Parlement. Er is continuïteit op het vlak van het buitenlands en defensiebeleid, alsook wat betreft de totstandkoming van de eenheidsmunt en de duurzame ontwikkeling, maar er wordt vooral dezelfde nadruk gelegd op de relatie tussen Europese integratie, economisch concurrentievermogen en sociale agenda. Het Europees sociaal model moet op een modernere leest worden geschoeid en in het teken staan van solidariteit.
De hamvraag duikt echter op in de relatie tussen uitbreiding en hervorming van de Europese instellingen. De uitbreiding moet een succes voor Europa worden. De Top van Laeken moet ervoor zorgen dat de intergouvernementele onzekerheden van Nice van tafel worden geveegd. Het gaat dus om de methode en vandaar dat het ook een kwestie van politieke invulling is. Dit kan alleen maar geregeld worden door een conventie waarvan in de eerste plaats de nationale parlementen en het Europees Parlement als democratische vertegenwoordigingen van de burgers deel uitmaken. Om de burgers met Europa te verzoenen, moeten de instellingen van de Unie transparanter, doelmatiger en democratischer worden gemaakt. Daar ligt de convergentie - zoals wij ook vandaag weer hebben kunnen constateren - tussen Raad, Commissie en Parlement. Dit is een uitdaging die door de globalisering nog wordt aangescherpt, een uitdaging die wij samen het hoofd moeten bieden in het vooruitzicht van de Europese grondwet.

Grosch
Herr Präsident, sehr geehrter Vorsitzender der Kommission, mijnheer de voorzitter van de Raad, België is Europa in het klein met al zijn voor- en nadelen. In deze ervaring ligt ook gedeeltelijk de sleutel van het succes van het Belgische voorzitterschap.
Het Belgisch programma is ambitieus en de omstandigheden bieden bovendien uitstekende kansen om het vertrouwen van de burger te herstellen. De invoering van de euro staat namelijk op het programma en er zal een debat over de toekomst van Europa en over de uitbreiding gaan plaatsvinden. Als wij het vertrouwen van de burger willen winnen, zullen we echter met name Europa en ons beleid geloofwaardiger moeten maken.
Mijnheer de Voorzitter, in dit verband wijs ik op een bijzonder probleem, namelijk de typisch Europese handelswijze die wij in de laatste jaren hebben vastgesteld en die erin bestaat dat wij ons voor ons land of regio inzetten - en dan nog ten koste van de Europese ontwikkeling - en daarna verbaasd zijn dat de burgers het vertrouwen in Europa hebben verloren. Er is echter nog meer. Uiteindelijk gaat het - ik verwijs naar wat de voorzitter van de Commissie heeft gezegd - om de afwijzing van de solidariteit. Wij weten dat heel goed. Net als in België is het ook op Europees niveau gemakkelijk maar zeer gevaarlijk de rijken ertoe te overreden de solidariteit met de armen op te zeggen. Ik geloof dat wij vandaag moed aan de dag moeten leggen om solidair te zijn. Met het oog op de komende uitbreiding hebben wij nog veel meer moed nodig. Om Europa geloofwaardig te maken moet u een antwoord geven op de heel eenvoudige vragen van de burgers, die deel van uw programma zijn.
Waarom een Europa zonder grenzen als wij in het gezondheids-, belasting- en sociaal beleid nog steeds grenzen hebben die tot concurrentie leiden? Waarom zeggen wij dat wij de uitbreiding naar het oosten willen, als geen enkel land bereid is daarvoor ook maar een enkele euro meer uit te geven? Er rijzen talloze vragen. Tot de Belgische premier wil ik het volgende zeggen: net zoals bij het kunstschaatsen is uw prestatie tijdens de verplichte proeven uitstekend, maar u zult uiteindelijk worden beoordeeld op het vrije schaatsen. Bij uw poging de burger voor u te winnen kunt u rekenen op de steun van het Parlement.

Stockton
Mijnheer de Voorzitter, ambitie is een grap van de goden om de mensheid een lesje te leren. Ze geven ons ambities zodat we denken dat we de Olympus kunnen beklimmen, maar dan zorgen ze ervoor dat we nooit de top bereiken.
Het programma van het Belgisch voorzitterschap is ambitieus. Het zou al ambitieus zijn voor een tweejarig voorzitterschap, maar voor een termijn die, zoals de fungerend voorzitter heeft uitgelegd, maar 99 dagen duurt, is het naar ik vrees te ambitieus. Natuurlijk juich ik het toe dat hij ervoor wil zorgen dat de Unie luistert naar de mensen. "We moeten de Ierse kwestie oplossen": hoe vaak hebben we deze woorden door de eeuwen heen niet gehoord?
De heer Verhofstadt moet de Raad echter de weg wijzen naar een oplossing van het probleem dat is ontstaan door het Iers referendum en de mislukking van Nice. Men kan het democratisch besluit van de Ierse bevolking niet negeren of er gemakshalve overheen stappen. Democratie kan soms lastig zijn, maar het is het enige dat we hebben tussen vrijheid en tirannie. Bovendien moeten we leren uit het Iers referendum en uit de zorgen die tot uiting kwamen in de demonstraties, ook al werden ze gegijzeld door extremisten. Zoals de fungerend voorzitter heeft gezegd: het wijst erop dat er niet wordt geluisterd naar de Europese burgers.
Over de hele Unie en de hele wereldmarkt hebben mensen hun vertrouwen verloren in de overheidsinstellingen. Ze verwachten van ons, hun gekozen vertegenwoordigers, geen nieuwe initiatieven maar geruststellende maatregelen, geen voortdurende veranderingen maar stabiliteit, geen ambitie maar de zeldzaamste aller menselijke deugden: gezond verstand.
Als ik een oud Grieks gezegde mag parafraseren voor de fungerend voorzitter: "Wie de goden wil vernietigen, plaatst ze eerst op een voetstuk."

Tajani
Mijnheer de Voorzitter van de Commissie, geachte collega' s, als ik iets waardeer in de toespraak van premier Verhofstadt dan is het zijn oproep om van dit Europa niet alleen een Europa van de bureaucratie maar vooral een Europa van de burgers te maken. Maar, beste collega' s, het is natuurlijk niet genoeg om tegen de Europeanen te zeggen: "jullie moeten Europese burgers zijn" . Er moet ook voor gezorgd worden dat zij zich Europees burger kunnen voelen.
De euro is ongetwijfeld een belangrijke stap - en ik ben het eens met wat voorzitter Prodi in dit verband zei - maar met de euro alleen komen we er niet. Zonder een sterke politieke ruggensteun dreigt de euro in moeilijkheden te komen ten opzichte van de dollar en ten opzichte van andere munten, zoals in de afgelopen maanden is gebeurd. Daarom moeten wij de uitslag van het Ierse referendum heel serieus nemen. Daarom moeten wij zorgen voor betrokkenheid van de Europese burgers door opnieuw resoluut de klemtoon te leggen op de gemeenschappelijke culturele, historische en politieke identiteit. Daarvoor is een doortastend beleid nodig dat gekoppeld is aan het subsidiariteitsbeginsel, op grond waarvan al hetgeen op het laagste niveau besloten kan worden - en hierin sta ik achter wat premier Verhofstadt zei - ook inderdaad op het laagste niveau besloten wordt. De Europese Unie moet zich niet over teveel zaken bekommeren, maar zij moet wel beleidslijnen aangeven, de politieke lijnen uitstippelen, zodat er werkelijk sprake is van betrokkenheid van de volkeren en de parlementen bij het eenwordings- en uitbreidingsproces.
Aan de conventie die de komende IGC moet voorbereiden, zullen dus ook de volksvertegenwoordigers rechtstreeks moeten deelnemen, dat wil zeggen de vertegenwoordigers van dit Parlement en de nationale parlementen. Wij moeten de bevolkingen bij de hervorming van de instellingen betrekken omdat wij deze Europese Unie een politieke rol moeten geven - ik zeg met nadruk: een politieke, dus niet alleen economische rol - die steeds sterker wordt.
Dit is de grondslag voor de verwezenlijking van de uitbreiding, van een uitbreiding die naar onze vaste overtuiging een onherroepelijke en noodzakelijke keuze is voor de Europese Unie, een uitbreiding waarin mijn politieke partij gelooft en die de Italiaanse regering waarvan mijn partij deel uitmaakt, heeft bekrachtigd, zowel in de ontmoeting met voorzitter Prodi als in de jongste Europese Raad in Göteborg. Maar als wij echt een duurzame uitbreiding willen, moeten wij ervoor zorgen dat de betrokkenheid van de burgers en hun vertegenwoordigingen steeds groter wordt.

Smet
Mijnheer de Voorzitter, het Belgisch voorzitterschap is een belangrijke schakel in de voorbereiding van de uitbreiding omdat tijdens dit voorzitterschap de aanzet gegeven wordt voor de volgende IGC. Het is de conferentie die de laatste kans vormt om voor de uitbreiding de Europese instellingen en besluitvorming aan te passen. Nochtans is de brede context moeilijk.
De as Duitsland - Frankrijk zal deels geblokkeerd zijn door verkiezingen volgend jaar in de beide landen. De schrik bij de bevolking voor de uitbreiding is reëel.
De Europese moed van de huidige lidstaten is niet zeer groot en de tijd die ons rest is kort. Tegen deze achtergrond moet België erin slagen om in Laeken een verklaring goedgekeurd te krijgen die in elk geval een verbetering van de besluitvorming moet bevatten en de democratische legitimiteit moet vergroten.
Ik spreek hier bewust niet over nog veel grotere projecten die gelanceerd worden en die een heuse omwenteling van alle instellingen tot doel hebben. Ik heb mijn twijfels over de politieke haalbaarheid ervan. Voor wat de verbetering van de besluitvorming betreft, zijn twee zaken essentieel.
Ten eerste moet de unanimiteitsregel afgeschaft worden, behalve voor zaken die verband houden met de instellingen zelf en de bevoegdheidsoverdracht. Met zevenentwintig of met dertig lidstaten kunt u niet met de unanimiteitsregel verder blijven werken. Daaraan gekoppeld moet de co-decisieprocedure met het Parlement uitgebreid worden. Het één moet gekoppeld zijn aan het ander.
Ten tweede moet absoluut de Europese complexiteit eenvoudiger worden. Het Verdrag van Nice valt amper te begrijpen, laat staan uit te leggen. Tal van besluiten, richtlijnen, verordeningen, beschikkingen, richtsnoeren, aanbevelingen vallen niet te snappen zonder verklarend woordenboek of begeleidend schrijven, en dan nog.
De besluiten van Göteborg blijven na drie lezingen en vier vertalingen nog steeds voor hoofdbrekens zorgen, niet alleen bij gewone mensen maar ook bij ongewone mensen. Het Europees lijkt een twaalfde taal te worden, met termen die zoniet onverstaanbaar zijn dan toch een eigen leven gaan leiden. U bent toch ook reeds gebenchmarked, gemainstreamed, enzovoort? De taal van Europa is niet de taal van de Europeanen geworden, integendeel. Om de betrokkenheid van de bevolking in goede banen te leiden, vind ik dat het Belgisch voorzitterschap van deze betrokkenheid een echt project zou moeten maken. U moet bij uw prioriteiten ook dit project opnemen. Euronews wordt gefinancierd door Europa. Als we iets over Europa willen weten, volgen we CNN, niet Euronews. En zo kunt u spreken over veel zaken die Europa doet om de bevolking voor te lichten. Maak er een project van, premier! Zet dit bij uw prioriteiten en probeer met de Europese landen een traject ter zake af te spreken.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Raad, u hebt een ambitieus programma voorgelegd en de ambitie van uw plannen is in overeenstemming met de uitdagingen waarmee wij worden geconfronteerd. Daarom wil ik u aan het einde van dit debat toewensen dat u uw ambities waar kunt maken en succes boekt. Ik wens u, namens de CDU/CSU-leden van dit Parlement, toe dat u een groot voorzitter van de Raad wordt. U zult onze steun nodig hebben en zult die ook krijgen.
Terecht hebt u in het begin gezegd dat u de burgers met Europa wil verzoenen. Dat is al vaak gezegd. Het verlies van vertrouwen in Europa, dat vroeger sluipend was maar door het referendum in Ierland een dreigende waarschuwing is geworden, heeft vele oorzaken. Die zijn hier al vermeld. Tussen twee haakjes, daarbij heeft ook de manier meegespeeld waarop de grote leden van de Raad bijvoorbeeld een land als Oostenrijk hebben aangepakt. Wellicht kan uw minister van Buitenlandse Zaken een deel van het verloren vertrouwen in Oostenrijk terugwinnen.
De methode van de intergouvernementele conferentie is achterhaald. Belangrijke beslissingen, zoals Verdragswijzigingen, mogen niet meer in het holst van de nacht in de achterkamers van de Raad worden genomen. Over zulke beslissingen moet voortaan een openbaar debat plaatsvinden. Daarom willen wij een conventie die in Europa een openbaar debat organiseert voordat in de Raad een besluit wordt genomen. Vooral daarvoor hebben wij uw steun nodig.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, het zou een eerste, zeer concrete stap en ook een signaal voor de Ieren zijn als de methode van de intergouvernementele conferentie transparanter zou worden gemaakt. Die stap zou ook een rechtvaardiging kunnen zijn om de Ieren het Verdrag een tweede keer ter goedkeuring voor te leggen. Daarop zult u worden beoordeeld. Wij wensen u in het belang van Europa veel succes met uw werk.

Verhofstadt
. Mijnheer de Voorzitter, ik zou eerst en vooral de verschillende sprekers en vooral de fractieleiders willen danken. Ik zou ook de voorzitter van de Commissie, Romano Prodi, voor zijn woorden willen danken. Ik wil in totaal vier kanttekeningen bij de verschillende verklaringen plaatsen.
Eerst en vooral bij de uitslag van het Ierse referendum en bij de suggesties om het Ierse referendum aan te grijpen en te stellen dat we in feite minder Europa nodig hebben. Dat zou de uitkomst moeten zijn van dit Ierse referendum, wanneer we tenminste rekening daarmee zouden houden.
Welnu, ik vind dat een reductionistische visie. Er is inderdaad een democratisch tekort in Europa, maar dat democratische tekort los je niet op door minder Europa te creëren, maar wel door meer democratie in Europa te creëren.
Ik denk dat een dergelijke houding zeker geen arrogante houding is. Ik heb altijd, ook tijdens de bijeenkomst van de Raad in Göteborg, bepleit dat wij geen arrogante houding mochten aannemen ten opzichte van de Ierse kiezers door te zeggen: "er is geen probleem, wij trekken het ons niet aan en we doen gewoon voort alsof er niets aan de hand is". Nee, we moeten dat "nee" ernstig nemen en het meenemen in onze beschouwingen, er iets aan doen. Het is echter een onaanvaardbare oplossing uit het Ierse "nee" de conclusie te trekken dat we met de Europese Unie dan maar opnieuw in de achteruit moeten gaan.
Mijn tweede kanttekening betreft de conventie. Ik ben het eens met de verschillende sprekers dat daarin ook de regeringen op hoog niveau vertegenwoordigd moeten zijn, want het zou een fout zijn de regeringen erbuiten te laten en alleen op een laag niveau te laten vertegenwoordigen met als gevolg dat er een kortsluiting zou kunnen ontstaan tussen de uitkomst van de conventie en de intergouvernementele conferentie die normalerwijze in 2004 zal worden georganiseerd. Overigens vind ik dat we ervoor moeten zorgen dat de constitutionele regio's bij het gehele proces worden betrokken.
Mijn derde opmerking, mijnheer de Voorzitter, heeft betrekking op de Europese grondwet. We moeten tijdens het debat dat hierover gevoerd zal worden ook de positieve punten benadrukken. Toen er enkele jaren geleden over een Europese grondwet gesproken werd, leek het nog een moeilijk te realiseren plan. Nu kan ik constateren dat in de redevoeringen van de afgelopen jaren alle politieke leiders zich voorstander van een Europese grondwet hebben getoond. Ik denk dus dat dit idee, dat in de Verklaring van Laeken naar voren moet komen, uitvoerbaar is.
Ten vierde wil ik een kanttekening maken bij het Verdrag van Nice. Evenals de Commissievoorzitter vind ik het absoluut noodzakelijk dat dit Verdrag wordt geratificeerd. Men hoeft mij de zwakke punten van het Verdrag van Nice niet uit te leggen. Wij hebben er vier dagen en tot vier uur in de ochtend onophoudelijk over gediscussieerd en gedebatteerd. Ik denk echter dat de voordelen veel groter zijn dan de nadelen. Het voordeel is dat eindelijk de uitbreiding van de Unie kan plaatsgrijpen, een uitbreiding die meer is dan een uitbreiding. Het is een mutatie waardoor eindelijk de Europese eenheid tot stand zal worden gebracht. Het is dan ook absoluut noodzakelijk dit Verdrag snel te ratificeren.
Ten slotte, er is niet één, maar er zijn meerdere sprekers geweest die zich afvragen of dit alles niet te ambitieus is, die waarschuwen dat het voornamelijk de daden zullen zijn waarop het aankomt. Laat mij onmiddellijk stellen dat ik niet van plan ben om voor Icarus te spelen, want dat is een van de toespelingen die daar juist werden gemaakt. Ik denk dat het thans nodig is dat belangrijke hervormingsplannen op tafel komen. Wie tien jaar geleden zei dat we één Europese munt zouden hebben, werd in feite ook voor idealist uitgemaakt. Hetzelfde gold voor de invoering van de interne markt, toen twintig jaar geleden de idee van de interne markt werd geopperd. Ik wil niet voor Icarus spelen, maar mijn devies is dat van de eerste voorzitter van de Europese Commissie, de heer Hallstein, die zei: "Wie in Europese zaken niet in wonderen gelooft, is geen realist". Dat lijkt mij een beter advies.
(Applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Verhofstadt. Ik wens u veel succes met het Belgisch voorzitterschap.
Het debat is gesloten.

Situatie in Macedonië
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.

Michel
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Unie heeft de ontwikkelingen omtrent de crisis in de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië van meet af aan met veel aandacht en zorg gevolgd. Ze heeft ook een zeer actieve rol gespeeld bij het zoeken naar een vreedzame oplossing voor dit conflict. Sedert april is de Hoge Vertegenwoordiger van het GBVB, Javier Solana, meerdere malen ter plekke geweest om in Skopje en elders de politieke autoriteiten en vertegenwoordigers van de belangrijkste etnische minderheden van het land te ontmoeten en zo meer inzicht te krijgen in de situatie, en de partijen aan te moedigen een politieke oplossing voor deze crisis te vinden.
In april is een trojka van de Unie, bestaande uit mevrouw Lindh, de heer Patten en mevrouw Neyts, eveneens afgereisd naar Skopje. Op 10 april 2001 hebben de Europese Unie en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië in Luxemburg een stabilisatie- en associatieovereenkomst getekend, het eerste tussen de Europese Unie en een Balkanland. Mede dankzij deze ondertekening speelt de Unie nu een essentiële en onontbeerlijke rol in de zoektocht naar een oplossing voor de crisis. Bovendien hebben wij met dit akkoord nu een instrument in handen om druk uit te oefenen op de verschillende partijen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.
Al sinds haar eerste optreden in deze kwestie heeft de Europese Unie het geweld van de oorspronkelijk Albanese extremisten veroordeeld en hun verzocht hier onmiddellijke een eind aan te maken, de wapens neer te leggen en zich terug te trekken. Aan de andere kant heeft de Unie de autoriteiten in Skopje dringend verzocht zich terughoudend op te stellen wat betreft hun militaire antwoord op de provocaties van de rebellen. Voorts heeft de Unie de noodzaak onderstreept om de interetnische dialoog voort te zetten, teneinde de urgente hervormingen te kunnen doorvoeren die noodzakelijk zijn voor de oplossing van dit conflict. Het gaat hierbij in het bijzonder om hervormingen op het gebied van de rechten en de bescherming van de minderheden. Deze hervormingen moeten alle betrokken bevolkingsgroepen hoop bieden, met als neveneffect dat de extremisten geïsoleerd raken.
De Europese Unie en de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, zijn dan ook ingenomen met het akkoord dat op 11 mei werd gesloten en voorziet in de vorming van een brede coalitieregering, waarin de democratisch gekozen leiders van de belangrijkste Slavische en Albanese politieke partijen zullen plaatsnemen. De Unie heeft deze leiders verzocht hun inspanningen te intensiveren zodat er snel concrete en substantiële resultaten geboekt kunnen worden op de belangrijkste punten waarover momenteel onderhandeld wordt.
Tijdens de Europese Raad van Götenborg hebben de staatshoofden en regeringsleiders opnieuw de noodzaak bevestigd van een vreedzame oplossing van de crisis. Dit betekent dat er binnen de coalitieregering een daadwerkelijke politieke dialoog van start moet gaan over alle vraagstukken die ter tafel liggen, dus ook over de constitutionele hervormingen. De Europese Raad heeft de plaatselijke politieke groeperingen uitgenodigd zo snel mogelijk resultaten te boeken. De Raad Algemene Zaken van 27 juni geldt hierbij als uiterste termijn.
Wat het vraagstuk van de veiligheid betreft heeft de Europese Raad zeer duidelijk het optreden van de extremisten en het gebruik van geweld veroordeeld en aangegeven dat er een duurzaam staakt-het-vuren moet worden afgekondigd waarin de diverse partijen zich kunnen vinden. Dit betekent dat er wellicht een minimum aan directe en indirecte contacten tussen hen dient plaats te vinden. De Europese Unie en de NAVO kunnen in dit opzicht mogelijkerwijze een bemiddelende of voorwaardenscheppende rol spelen.
Het ontwapeningsplan dat door president Trajkovski is voorgesteld vormt een andere pijler onder het veiligheidsbeleid. Overeenkomstig dit plan dient de NAVO een centrale rol in het proces te spelen. De eventuele aanwezigheid van de NAVO en van waarnemers van de Europese Unie ter plekke wordt door alle partijen als een onmisbaar vertrouwenselement beschouwd. De NAVO heeft reeds de benodigde maatregelen genomen voor deze interventie die als hoofddoel heeft de Albanese rebellen te ontwapenen. Aan deze interventie zijn evenwel precieze veiligheidsvoorwaarden verbonden waaraan de verschillende partijen tot op heden niet willen voldoen. De belangrijkste voorwaarde is dat het duurzaam staakt-het-vuren gebaseerd zal zijn op een politiek akkoord op grond waarvan er over een oplossing onderhandeld zal worden. In deze context dient te worden vermeld dat de Europese Unie en de NAVO al sinds het begin van de crisis hun optreden onderling nauw coördineren. Zo vinden er op gezette tijden gezamenlijke bijeenkomsten plaats van de Atlantische Raad en het Politiek en Veiligheidscomité. Eveneens onderhouden de secretariaten regelmatig contact met elkaar en spreken de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, en de secretaris-generaal van de NAVO, Lord Robertson, elkaar regelmatig. Deze beide vertegenwoordigers hebben bovendien de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië meerdere keren gezamenlijk bezocht. De boodschap die ze tijdens deze bezoeken namens de internationale gemeenschap aan de betrokken partijen overbrachten was altijd eenduidig.
Om een permanent beleid van de Europese Unie ten opzichte van Skopje te waarborgen, is er tijdens de Europese Raad van Gotenburg overeenstemming bereikt over de benoeming van een speciale afgevaardigde van de Unie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. De Raad Algemene Zaken heeft op 25 juni de voormalige Franse minister van Defensie, François Léotard, op deze post benoemd. Hij is sinds donderdag 28 juni in Skopje. Het mandaat van de heer Léotard voorziet allereerst in het herstel en de instandhouding van de contacten met enerzijds de regering van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en anderzijds de betrokken partijen in het politieke proces. Overeenkomstig dit mandaat zal de Europese Unie de partijen tijdens de dialoog van advies en steun voorzien en zullen er nauwe contacten worden onderhouden met de vertegenwoordiger van het voorzitterschap en de Commissie ter plekke, de missiehoofden van de lidstaten en de Europese waarnemers. Het mandaat voorziet ook in het aanknopen en onderhouden van contacten met de andere bevoegde internationale en regionale actoren, met inbegrip van de NAVO, de OVSE en uiteraard de VN, zodat de benodigde coördinatie gewaarborgd kan worden. Tot slot dient er overeenkomstig het mandaat te worden bijgedragen aan de tenuitvoerlegging van eventueel af te sluiten overeenkomsten en dienen de ontwikkelingen en initiatieven op het gebied van de veiligheid nauwlettend en in samenwerking met de bevoegde instanties gevolgd worden.
De weg die het Belgisch voorzitterschap dient te volgen is dus duidelijk aangegeven met de gekozen benadering en de beslissingen die de Europese Unie, met behulp van de genoemde instrumenten, de afgelopen maanden heeft genomen, alsmede met de aanzienlijke inspanningen van zowel de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana als de heer Léotard ter plekke. De Europese Unie geeft blijk van haar actieve betrokkenheid bij deze crisis. In haar pogingen om bij te dragen aan snelle en merkbare vorderingen werkt zij nauw samen met andere betrokken actoren, zoals met name de Amerikaanse afgevaardigde Pardew en internationale organisaties die ter plekke actief zijn. Het nieuwe voorzitterschap wil in dit stadium de politieke dialoog in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië voortzetten en voortdurend aanmoedigen. Het doet ons in dit opzicht genoegen dat onder het beschermheerschap van president Trajkovski afgelopen nacht een akkoord is gesloten om de dialoog tussen de politieke partijen van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië te hervatten. Naar aanleiding van dit akkoord zijn er de komende dagen intensieve bijeenkomsten gepland. In navolging van de recente missie die de heer Badinter ter plekke heeft afgelegd, zal het accent hierbij in het bijzonder op de constitutionele vraagstukken worden gelegd. Voorts zal in nauwe samenwerking met de NAVO met even grote vastberadenheid worden gewerkt aan het veiligheidsvraagstuk. Deze twee aspecten van de crisis zijn immers onlosmakelijk met elkaar verbonden en de vooruitgang zal op beide terreinen tegelijk moeten worden geboekt.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, zoals de minister zojuist heeft gezegd, baart de situatie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Joegoslavië ons allen grote zorgen. In de drie maanden die zijn verlopen sinds ik deze kwestie het laatst heb besproken met de leden van het Parlement, is de veiligheidssituatie voortdurend verslechterd en heeft er een toenemende polarisatie plaatsgevonden tussen de politieke standpunten. Bovendien is er een exponentiële toename van het aantal vluchtelingen en binnenlandse ontheemden.
Ik overdrijf niet als ik zeg dat het geweld van iets meer dan een week geleden voor het parlement in Skopje het land op de rand van de afgrond heeft gebracht. We mogen blij zijn dat de veiligheidssituatie niet verder is verslechterd, en zoals minister Michel daarnet heeft gezegd, moet de hervatting van de door president Trajkovski gelanceerde politieke dialoog worden toegejuicht. Ik wil hulde brengen aan de inspanningen van de president en aan zijn kalme en waardige houding in deze crisis.
Zoals de geachte afgevaardigden weten, is de Europese Unie vanaf het begin intensief betrokken geweest bij de inspanningen om het conflict te beheersen en te beëindigen. Ieder van ons die enige verantwoordelijkheid draagt voor de regio is zich scherp bewust van de gevaren die een burgeroorlog in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië met zich mee zou brengen, niet alleen voor de bevolking daar, wat al erg genoeg is, maar voor de regio als geheel. In samenwerking met de NAVO, de OVSE en de Verenigde Staten zullen we geen middel onbeproefd laten om een oplossing voor dit conflict te vinden en een toekomstgericht akkoord te bereiken op basis van dialoog en politieke overeenstemming.
Een belangrijk aspect van deze crisis is de zeer nauwe samenwerking tussen de relevante internationale organisaties en instanties die bij de crisis betrokken zijn. Deze samenwerking verloopt niet volgens een handboek of een vast scenario, maar omdat we weten wat er op het spel staat, pakken we dit probleem op een eensgezinde en coherente manier aan. We zijn er nog niet in geslaagd het conflict te beëindigen, maar we zijn ervan overtuigd dat dit enkel mogelijk is door samen te werken met de democratisch verkozen regering in Skopje.
De Hoge Vertegenwoordiger, mijn vriend en collega Javier Solana, heeft terecht de leidende rol namens Europa op zich genomen. Hij is al ontelbare keren naar Skopje gereisd, waarbij ik hem enkele keren heb vergezeld, naast de bezoeken die ik zelf heb gebracht aan Macedonië. Hij heeft zich ingespannen en blijft zich onophoudelijk inspannen voor een vreedzame oplossing, met de deskundige bijstand ter plekke van de uittredend ambassadeur van het Raadsvoorzitterschap, Mark Dickinson, en het hoofd van de Commissiedelegatie, José Pinto Texeira, aan wie ik een warm eerbetoon wil brengen voor zijn moed, vastberadenheid en wijze raad.
Zoals de minister heeft gezegd, heeft de Raad Algemene Zaken een week geleden de heer Léotard benoemd als permanent gezant van de Europese Unie in Skopje, onder het gezag van de heer Solana. Ik heb de heer Léotard vorige week ontmoet en hem beloofd dat de Commissie hem volledig zal steunen in zijn activiteiten. We staan klaar om alles te doen wat we kunnen, overal en op ieder moment. De heer Léotard zal voorlopig zijn intrek nemen in de kantoren van de Commissiedelegatie in Skopje.
Zoals de geachte afgevaardigden weten, heeft de Voormalige Joegoslavische Republiek Joegoslavië in april een stabilisatie- en associatieovereenkomst ondertekend met de Europese Unie. Deze overeenkomst bevat belangrijke toezeggingen van de regering in Skopje met betrekking tot de eerbiediging van de mensenrechten, inclusief de rechten van minderheden. Het is van essentieel belang dat deze toezeggingen worden nagekomen, en ieder van ons wil snelle resultaten zien in de dialoog tussen de etnische gemeenschappen. Dat is de enige weg naar een duurzame politieke oplossing.
De Europese Commissie geeft aanzienlijke steun: 42 miljoen euro uit hoofde van het CARDS-programma in 2001. Een groot deel daarvan zal specifiek worden gebruikt voor de uitvoering van projecten die ten goede komen aan zowel de Albanese als de Slavische bevolking van Macedonië. We hebben bijvoorbeeld 5 miljoen euro gegeven aan de Albaneestalige universiteit van Zuid-Oost-Europa in Tetovo en kredieten toegekend voor volkstellingen, de hervorming van de lokale overheden en de uitvoering van kleinschalige infrastructuurprojecten die een zichtbare verbetering kunnen brengen in het leven van de mensen en de gemeenschappen.
We hebben heel duidelijk gesteld - en dat wil ik vandaag herhalen - dat we bereid zijn om aanzienlijke steun te geven aan de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zodra de partijen een politiek akkoord hebben bereikt. Ik hoop dat alle betrokkenen dit zien als een belangrijke stimulans om de komende dagen intensief en constructief samen te werken met de heer Léotard en de heer Pardew, de vertegenwoordiger van de Verenigde Staten. Hopelijk is het ook een prikkel om het staakt-het-vuren te verlengen en een einde te maken aan de militaire activiteiten aan beide kanten, die zoveel politieke en financiële schade aanrichten en zoveel mensenlevens kosten. Dat wil ik onderstrepen. Dit Parlement zou niet blij zijn met voorstellen van de Commissie, of van wie dan ook, om meer geld te besteden aan de wederopbouw en ontwikkeling van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië of de ondersteuning van de begroting van dat land, als er tezelfdertijd geld wordt besteed - wat tot nu toe niemand heeft gedaan, laat dat duidelijk zijn - aan nog meer bommen en raketten en als er geen duidelijk vooruitzicht is op een politiek akkoord en een handhaving van het staakt-het-vuren.
Wanneer de minister van Buitenlandse Zaken van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië vrijdag verslag zal uitbrengen aan het Politiek- en Veiligheidscomité van de Raad in Brussel, zal zij kunnen spreken van aanzienlijke vooruitgang, want het alternatief is gewoon te verschrikkelijk. Het is nog niet te laat om een catastrofe te vermijden, maar dan moet iedere burger van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië wel de moed hebben om zich niet in de afgrond te storten. Het vereist onder meer ook dat degenen in Kosovo die invloed uitoefenen op de rebellen, deze in toom houden, en dat men een gematigd standpunt blijft voorstaan, zoals dit op voorbeeldige wijze wordt gedaan door de regering in Tirana, die ik zonder voorbehoud wil loven voor haar bijdrage.
Er kan niet alleen een militaire oplossing zijn. Er moet een politiek akkoord komen en wel zo snel mogelijk.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, wij zijn ingenomen met de benoeming van de heer Léotard en de inspanningen van de heer Badinter voor Macedonië. Die twee vertegenwoordigers van de Europese Gemeenschap kunnen daar goed werk verrichten. Evenals de heer Patten wijs ik er echter op dat de EU-delegatie daar al sedert jaren nuttig werk doet en steeds bemiddelend is opgetreden. Wij hebben daar permanente vertegenwoordigers nodig, niet omdat wij een soort protectoraat willen, maar om te laten zien dat wij het belangrijk vinden dat de staat Macedonië blijft bestaan. U hebt een bemiddelaar nodig; ik denk dat wij hem nu gevonden hebben. Wij kunnen echter niet ontkennen dat het wellicht ook goed zou zijn als de NAVO in Macedonië preventief aanwezig zou zijn.
Als wij vandaag onze financiële steun afhankelijk maken van de vredeswil in Macedonië, is dat, in tegenstelling tot wat in de regio wordt beweerd, geen inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van Macedonië. Wij kunnen het geld van onze belastingbetalers niet blijven uitgeven in een land waar de vredeswil niet in gezamenlijke vredesinspanningen wordt weerspiegeld. Wij kunnen bijvoorbeeld geen wegen of infrastructuur aanleggen terwijl de regeringstroepen en rebellen wapens kopen. Het UCK heeft de vrede in het land verstoord. Daaraan bestaat geen twijfel. De regering mag nu, om een burgeroorlog te vermijden, de eis van het UCK niet inwilligen, maar moet rekening houden met de eisen die de gekozen Albanezen in Macedonië sedert jaren stellen, en moet met hen naar oplossingen zoeken. De oplossing ligt volgens mij echter niet in de verdeling van het land volgens etnische grenzen. Macedonië is het land van al zijn burgers. Dat moet ook in de grondwet worden opgenomen. Aan geen enkele bevolkingsgroep mag een vetorecht worden gegeven. Dat veroorzaakt immers verdeeldheid. De president van het land is de president van alle burgers van Macedonië. Een Albanese vice-president met vetorecht is daarom een onbillijke eis van de Albanezen.
Elke burger moet zijn moedertaal kunnen gebruiken. De decentralisering van de macht en de - al lang geplande - versterking van de stads- en gemeentebesturen moeten eindelijk worden uitgevoerd. Een decentralisering van leger en politie, zoals de Albanezen nu eisen, kan de eenheid van het land niet versterken, integendeel. De vredeswil moet op gematigde en billijke eisen steunen. De Europese Unie moet in haar omgeving voor hervormingen en verzoening zorgen. Wij kunnen dus niet lijdzaam toezien hoe het in Macedonië tot een burgeroorlog komt.
De rebellen van het UCK zijn met geklimatiseerde bussen met hun wapens van Skopje naar Noord-Macedonië gebracht. Kunt u zich voorstellen welke indruk dat van onze inzet in dat land heeft gewekt? Dit heeft ons sterk geschaad en heeft ons ten onrechte als medestanders van de Albanezen doen doorgaan. Macedonië maakt ons overduidelijk dat wij eindelijk een gemeenschappelijke visie op het Balkanbeleid moeten ontwikkelen. Alleen in een gemeenschappelijk strategie met Kosovo kan dit probleem worden opgelost.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, onze fractie houdt zich aan haar duidelijke standpunt. De grondwet en de maatschappelijke verhoudingen in Macedonië/FYROM moeten aan de eisen van een moderne multi-etnische staat worden aangepast. Daarbij moeten de individuele rechten van de burgers op de voorgrond komen te staan en mogen collectieve etnische rechten alleen worden toegekend als dat absoluut noodzakelijk is. Daarom willen wij bijvoorbeeld ook geen vetorecht voor een Albanese vice-president.
Dat alles moet vooral in een democratisch kader en met democratische middelen gebeuren. Geweld is in Macedonië, een democratische staat, niet nodig, niet verdedigbaar en zelfs schadelijk, in het bijzonder voor de reputatie van de Albanese bevolking zelf, van wie wij de rechten met volle overtuiging verdedigen. Als dat voor de Raad en de Commissie duidelijk en vanzelfsprekend is, rijzen een aantal vragen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, het Parlement heeft het recht antwoorden op enkelen vragen te krijgen.
In de eerste plaats: hoe kon in de persoon van de heer Léotard een vertegenwoordiger van de EU worden aangesteld die reeds in zijn eerste uitspraken deze basisprincipes tegenspreekt en de terroristen op gelijke voet plaatst met de regering? Werd de heer Léotard niet over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad ingelicht?
In de tweede plaats: het UCK in Kosovo werd zogezegd ontwapend. Waar komen dan nu de wapens vandaan? Het gaat niet alleen om enkele Kalasjnikovs, die overal op de markt te koop zijn. In de wereld is Amerika, of zijn Amerikaanse kringen in wapenleveranties geïnteresseerd.
In de derde plaats: de terroristen konden zich met hun wapens uit Macedonië terugtrekken. Hoeven wij niet te weten waar deze wapens vandaan komen?
In de vierde plaats: hoe moet de geplande ontwapening plaatsvinden als de wapens al uit Macedonië zijn teruggetrokken? Zal ze even succesrijk zijn als in Kosovo? Dat zijn enkele vragen. Ik moet kritisch opmerken dat men bewust of onbewust met enige naïviteit naar de werkelijkheid kijkt. Die werkelijkheid is dat een kleine extremistische groep, die blijkbaar uit de Albanese diaspora wordt gefinancierd, niet bereid was de universiteit in Tetovo te financieren, maar wel de wapens heeft betaald, voor een deel samen met criminele organisaties.
Voor de Albanese bevolking en haar vertegenwoordigers is het van het grootste belang dat deze kleine extremistische groepen aan banden worden gelegd. De Raad en de Commissie moeten daarvoor het nodige doen. Wij keuren gewelddadige veranderingen in landen en gewelddadige wijzigingen van grenzen resoluut af. De gekozen vertegenwoordigers van de regeringen en in het parlement, zowel aan Albanese als aan Slavisch-Macedonische zijde, hebben onze steun, raad en voorstellen nodig. De gewelddadige groepen moeten wij echter uitdrukkelijk veroordelen.
Als de commissaris bedoelde dat wij geen geld voor wapens willen uitgeven, heeft hij gelijk. Wij willen echter zeker geen geld uitgeven voor wapens die door extremistische groepen worden gebruikt om in democratieën de vrede te verstoren.

Esteve
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij werkt resoluut aan een gezamenlijk standpunt dat om twaalf uur in stemming zal worden gebracht. Daarin veroordelen wij geweld en pleiten wij voor overleg. Ons belangrijkste verzoek is evenwel dat de inspanningen op de korte termijn, zoals de benoeming van een bemiddelaar en de steun aan het plan-Trajkovski, onmiddellijk effect sorteren. Wij achten het tevens van fundamenteel belang dat ook de inspanningen op middellange termijn en de verantwoordelijkheid van de Unie - waarbij de associatieovereenkomst uiteraard een cruciale rol speelt - het gewenste resultaat opleveren.
Ik wil mijn betoog toespitsen op twee aanvullende aspecten van de ontwikkelingen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië die voor de Europese Unie ernstige gevolgen hebben. Mijn eerste vaststelling is dat het imago van de Europese Unie in het buitenland zelden zo zwaar op de proef werd gesteld als in de opeenvolgende crisissen in de Balkan, en het einde daarvan is nog steeds niet in zicht. Ofschoon de situatie sinds de benoeming van de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, onder meer dankzij zijn beheer en zijn samenwerking met commissaris Patten en de Raad, aanzienlijk verbeterd is, moeten wij er met alle mogelijke middelen voor zorgen dat onze acties doeltreffend zijn. Ons politieke prestige mag niet worden aangetast. Wij mogen immers het imago van de Unie niet in het gedrang brengen. Dat is hier vandaag overigens ook gebleken uit het discours van voorzitter Verhofstadt en de heren Patten en Michel.
De situatie in Macedonië heeft voor de Europese Unie nog een ander - weliswaar indirect maar daarom niet minder belangrijk - gevolg dat hier niet is genoemd, namelijk de weerslag van de huidige verwikkelingen op het uitbreidingsproces. Het toeval wil dat de naaste buren van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, met name Bulgarije en Roemenië, de grootste moeilijkheden ondervinden om hun economie met het oog op de uitbreiding en de bijbehorende onderhandelingen op het vereiste peil te brengen. Mijns inziens lijden deze buurlanden in velerlei opzicht - niet alleen vanuit economisch oogpunt - onder het huidige conflict. Dit heeft onder meer bijzonder negatieve gevolgen voor rechtstreekse investeringen. Wij moeten daarmee bij onze communautaire en nationale acties rekening houden. Landen als Bulgarije bijvoorbeeld hebben immers sterk bijgedragen aan de stabiliteit in de regio.

Lagendijk
Voorzitter, commissaris, voorzitter van de Raad, laat ik beginnen met het uitspreken van mijn lof voor de bemoeienis van de Europese Unie, de Raad en de Commissie tot nu toe. Er is met één stem gesproken, en dat is wel eens anders geweest als het over de Balkan ging, en er is terecht een zeer matigende invloed uitgeoefend op het gebruik van geweld en de nadruk gelegd op het vinden van een politieke oplossing.
Toch heb ik twee zorgen.
Een ervan betreft de link tussen de EU-hulp en de constructieve rol van de partijen. Dat luistert zeer nauw. Natuurlijk is hulp niet vanzelfsprekend. Maar - en dat is een vraag aan de Commissie - trekken wij onze hulp voor de Albanese Talenuniversiteit in Tetovo in als de opstelling van de Albanese partijen in de regering ons niet bevalt of stoppen wij met de aanleg van kleinschalige infrastructuur als de compromissen van de Macedonische partijen ons niet bevallen? Ik zou daar zeer voorzichtig in zijn. Ik ben vóór druk, ik ben vóór bemoeienis van de EU, maar ik ben tegen vage dreigementen. Mijn concrete vraag aan de Commissie is dan ook of die link geldt voor de nieuwe hulp, wat ik een beetje beluister in de woorden van de commissaris, of dat die ook geldt voor bestaande hulp. Met andere woorden, is er een moment waarop de Europese Commissie zegt: "uw opstelling, partijen, bevalt ons niet en daarom stoppen wij de gehele hulp of delen van de hulp"?
Mijn tweede zorg betreft de totstandkoming van een akkoord. Er is gezegd dat er pas militaire betrokkenheid zal komen als er een akkoord is in de regering en een akkoord met de rebellen, maar in dat laatste zit volgens mij het probleem. Want de speciale vertegenwoordiger, de heer Léotard, - mijnheer Swoboda heeft hem al genoemd - heeft gezegd, zelfs voordat hij ter plekke was, dat er onderhandeld zou moeten worden met de rebellen. De wereld was te klein. Mijnheer Léotard mocht bijna Macedonië niet in. Maar als de regering niet wil onderhandelen met de rebellen, wie onderhandelt er dan wel met de rebellen? Is de Commissie betrokken achter de schermen, of betrokken geweest bij onderhandelingen? Is de Raad erbij betrokken? Iemand zal de link moeten leggen tussen het regeringsakkoord en de rebellen. Ik heb geen enkele sympathie voor de rebellen en ik vind dat ze moeten stoppen met hun geweld, maar of wij dat nu leuk vinden of niet, een akkoord zonder een akkoord met de rebellen is geen akkoord. Dus er is een missing link tussen het regeringsakkoord en het akkoord met de rebellen. Mijn vraag aan de Raad en de Commissie is: wie is bereid die link te leggen?

Papayannakis
 Mijnheer de Voorzitter, de overgrote meerderheid van mijn fractie is voor de eenheid en de democratisering van de FYROM, en vooral voor de waarborging van de rechten van alle inwoners, van alle burgers. Dat hebben wij al vaker gezegd, maar naar het schijnt vertrouwt men ons niet. Ik vraag mij werkelijk af waarom de inwoners van dit gebied de Europese Unie niet vertrouwen.
De collega' s hebben voorbeelden genoemd: de wapens van de UCK, het vervoer van rebellen met geklimatiseerde bussen en onder NAVO-begeleiding opdat zij de oorlog elders kunnen voortzetten, en de verklaring van de heer Léotard. Was die verklaring trouwens een miskleun of doorgestoken kaart? Nu dringt u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, aan op een contact minimum - zo hoorde ik dat tenminste - met de rebellen, opdat de aanzet kan worden gegeven tot een politieke oplossing. Was het niet de heer Robertson die deze rebellen enkele dagen geleden nog misdadigers noemde? Waar is die mijnheer Robertson trouwens gebleven? Ik heb u ook horen spreken over de heer Badinter. Wat zijn de standpunten van de heer Badinter? Als ik mij goed herinner heeft de heer Badinter gezegd: "Geen staat met twee afzonderlijke etnische groepen" ; dat stond tenminste in de krant. Ondersteunt u dat? Wij hoorden van de heer Patten: "Geen geld als geen politieke oplossing wordt gevonden" ; met andere woorden, wij zijn afhankelijk van de politieke wil van de rebellen.
Het spijt mij, maar er is geen symmetrie tussen beide partijen. De Europese Unie en de NAVO hebben hun eigen redenen om zich niet in dit conflict te mengen en de wettige regering te hulp te snellen, en daarom zeggen zij dat beide partijen het zelf maar moeten uitzoeken. Er is geen symmetrie. Ik ben in Skopje geweest en heb daar niet met de rebellen, maar met de officiële Albanese partijen gesproken en die zeiden dat zij "geen meerderheidsbeginsel willen als het om belangrijke vraagstukken gaat" . Of dit vetorecht nu wordt uitgeoefend door een vice-president of via een andere grondwettelijke procedure, doet er weinig toe; als men die weg inslaat, zal het land binnen de kortste keren uiteenvallen. Daarom moet de steun van de Europese Unie aan de eenheid en de democratisering van dit land sterker, serieuzer en geloofwaardiger worden. Dat zijn namelijk twee dingen die samengaan. Anders zullen wij voor de zoveelste keer de plank misslaan in de Balkan!

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer Patten, in de eerste plaats wil ik uiting geven aan mijn voldoening en de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB en commissaris Patten feliciteren. Ik vind immers dat we in deze poging om het conflict op te lossen, een eerste aanzet van ons GBVB laten zien.
De heer Patten had het over onze verantwoordelijkheid in de regio. Mijnheer Patten, ik wil een stap verder gaan en zeggen wat verkeerd is gegaan. In dit concrete geval zijn volgens mij twee dingen niet gebeurd, die nochtans in resolutie 1244 staan, namelijk de ontwapening en de ontbinding van het UCK in Kosovo. Geen van beide is gebeurd. Integendeel, het UCK heeft structuren gekregen die het vroeger niet had.
De zonde heeft ook een naam. De vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN - Bernard Kouchner heette die man - heeft dat verzuimd. Wij moeten dat hier ook duidelijk zeggen. Daarom bieden wij niet alleen onze goede diensten aan om het conflict op te lossen, maar moeten wij ook de fouten corrigeren die wij hebben gemaakt.
Ik begroet de bereidheid van de NAVO. De ontwapening van de UCK-terroristen stelt mij in staat hen te noemen wat zij zijn: terroristen en criminelen, geen rebellen! De UCK-terroristen moeten worden ontwapend en de NAVO bied zich daarvoor aan. Ik stel mij de vraag waarom wij nu 3000 extra soldaten onder de bekende voorwaarden naar Macedonië moeten sturen, terwijl wij die criminelen reeds in Kosovo hadden kunnen ontwapenen en hun organisatie hadden kunnen ontbinden.
In geen geval - en op dat punt ben ik het volledig eens met mevrouw Pack en de andere sprekers - mag de NAVO door haar aanwezigheid op lange termijn een opdeling van het land volgens etnische grenzen in de hand werken en die opdeling door haar aanwezigheid en goede wil helpen consolideren. De NAVO moet in Macedonië met een zeer concrete opdracht worden belast, namelijk ontwapening.

Frahm
Mijnheer de Voorzitter, we mogen niet vergeten hoe de multi-etnische Macedonische bevolking het conflict in Kosovo doorstaan heeft. Zij ving ongeveer een kwart miljoen vluchtelingen op, wat veel is in vergelijking met de eigen bevolking. Nu de situatie in Macedonië zo slecht is, moeten wij hieraan terugdenken. Voorts vestig ik uw aandacht op het feit dat de Albanese bevolking in Albanië zich niet in dit conflict heeft gemengd, vermoedelijk omdat zij beseft dat vrede toekomst kan bieden. Zij ziet een economische ontwikkeling en een democratische ontwikkeling. Heel het gebied heeft behoefte aan een dergelijke ontwikkeling. Ik kan het echter niet laten u eraan te herinneren met hoeveel gemak de NAVO-landen en vele EU-lidstaten indertijd middelen hebben gevonden voor de bombardementen op het voormalig Joegoslavië. Waar is dezelfde wil om geld te verzamelen voor de heropbouw en de economische en sociale ontwikkeling van het gebied? Dat is de essentie van het vredesproces. Waar middelen zijn, is ook een weg.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, tot onze grote ongerustheid zien wij in ons buurland het wapengeweld voortduren, ofschoon druk wordt onderhandeld over een definitieve oplossing van de conflicten die ten grondslag liggen aan dit geweld. Helaas hebben wij in de geschiedenis van het Balkangebied telkens weer dezelfde ervaring moeten opdoen: na een oorlog of een revolutie worden volkeren gescheiden in verschillende groepen, tussen hen worden ondoordringbare grenzen getrokken, en omdat niemand deze grenzen als definitief beschouwt, worden ook deze weer een bron van conflicten. Etnische zuivering was al eeuwenlang de methode om dergelijke oplossingen op te leggen.
In ons buurland zien wij nu een herhaling van dit eeuwenoude recept. De hoofddaders zijn dit keer de georganiseerde gewapende Albanese extremisten die zoals altijd munt slaan uit het - vaak gerechtvaardigde - etnische ongenoegen van de overgrote meerderheid van hun ongewapende landgenoten en deze ophitsen tot het uitroeien van de andere etnische groepen. De Europese Unie is historisch gezien de laatste mogendheid die zich met dit gebied heeft bemoeid. Zij komt met bepaalde beginselen die, als zij kunnen worden opgelegd, dit gebied inderdaad zullen bevrijden van deze historische nachtmerrie.
Als men echter moderne Europese oplossingen wil opleggen, moet men de verschillende etnische bevolkingsgroepen ervan overtuigen dat zij uit hun schulp moeten kruipen en bereid moeten zijn samen te leven in een en dezelfde staat, onder een en hetzelfde dak. Dit verheven beginsel heeft het vandaag zwaar te verduren in twee landen in Zuid-Oost-Europa: in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en op Cyprus. Een dergelijke Europese oplossing zou de volkeren ongelooflijk veel winst opleveren, maar veronderstelt wel de beëindiging van het gewapend geweld. Gewapend geweld is immers pure chantage, een middel om bepaalde historische ontwikkelingen er door te drukken. De Europese Unie heeft zich echter niet van haar beste kant laten zien, noch in het geval van Cyprus noch in het geval van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. De Europese Unie heeft geen vuist weten te maken tegen de geweldplegers, of zij maakt eenzijdig een vuist. Men kan geweld niet beëindigen met conferenties, redevoeringen en bezoeken, zeer zeker niet wanneer ook nog internationale verplichtingen in de wind worden geslagen. Men kan geweld niet beëindigen door toe te geven aan de verleiding om zich als een oude, koloniale mogendheid te gedragen en gewapende leden van een bepaalde etnische groep te begunstigen. Het lijkt wel of de NAVO verwacht dat de gewapende Albanezen zich zullen ontwikkelen tot de Gurkha' s van dat gebied.
De interventiestrijdmacht in Kosovo had de UCK moeten ontwapenen: dat heeft zij niet gedaan; zij had een veiligheidszone rondom Kosovo moeten instellen: dat heeft zij niet gedaan of eenzijdig gedaan door de Serviërs tegen te houden en de UCK-leden ongehinderd het land in en uit te laten gaan. Het is bekend dat de UCK ook gesteund wordt met middelen uit de drugshandel en uit in onze landen gehouden geldinzamelingen. In de krant stond dat de Amerikaanse regering alle Albanese rekeningen waarmee de UCK wordt gefinancierd, heeft geblokkeerd. De Europese landen hebben iets dergelijk niet gedaan. Hoe kunnen wij nu een eind maken aan gewapend geweld, hoe kunnen wij de volkeren ervan overtuigen dat geweld uitzichtloos is, als wij de begunstigde, gewapende rebellen gewoon hun gang laten gaan in Joegoslavië, of wanneer wij al langer dan 30 jaar een bezettingsleger dulden op Cyprus?
Wij moeten vastberadenheid aan de dag leggen. Anders zijn wij schijnheilig als wij tegen de volkeren die elkaar naar het leven staan, zeggen dat zij zelf schuld zijn aan hun tragedies. Natuurlijk zijn zij daar zelf schuld aan, maar wij zijn, mijnheer de commissaris, medeverantwoordelijk voor de nachtmerrie die de Balkan al zo vaak in zijn geschiedenis heeft geteisterd.

Swoboda
Ik begrijp dat de fungerend voorzitter niet kan antwoorden wegens tijdgebrek. Veel fracties maken zich grote zorgen over de bewapening in de Balkan en het feit dat er geen ontwapening plaatsvindt. Ik hoop dat de fungerend voorzitter van de Raad, ook als hij nu geen antwoord kan geven, de zorgen van alle fracties serieus neemt en deze doorgeeft aan de Raad. Dit is een permanent en geen lokaal probleem.

Michel
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zal de vragen die hier gesteld zijn heel snel beantwoorden.
Allereerst zal het voorzitterschap de aanwezigheid van de Europese Unie in de regio versterken. In dit opzicht vormt het beleid ten aanzien van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië een mooie illustratie van ons algemeen voornemen om de zichtbaarheid en doelmatigheid van het buitenlandse optreden van de Unie te vergroten. Net als u betreuren ook wij de etnische spanningen die zelfs de regeringsstructuren aantasten.
De ontwapening vindt op dit moment nog op vrijwillige basis plaats, onder supervisie van de NAVO. Zoals commissaris Patten reeds heeft aangegeven, dient de nadruk evenwel op de hervatting van de politieke dialoog te worden gelegd.
Wat betreft de gevolgen van de crisis voor de uitbreiding wil ik hier verwijzen naar het proces dat in Zagreb van start is gegaan. Daarmee willen wij de Balkan aanmoedigen zich aan de Europese normen aan te passen en via onderhandelingen een akkoord te bereiken. De heer Lagendijk heeft mij gevraagd of er contacten bestaan en hoe deze contacten georganiseerd zijn. Ik kan u eenvoudigweg het volgende zeggen. Om via onderhandelingen een akkoord te kunnen bereiken, zijn allerlei soorten contacten nodig. Er zijn gelegenheden nodig om contact te kunnen leggen met de rebellen, en daarover beslissen, mijnheer Lagendijk, uiteraard de mensen die met deze onderhandelingen zijn belast.

De Voorzitter
Mijnheer de minister, hartelijk bedankt voor uw antwoorden.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
  

Mayer, Hans Peter
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil het over iets zeer actueels hebben. Wij hebben allemaal wel eens bezoekersgroepen en zijn verheugd als veel burgers van de EU naar ons toe komen en, zoals nu, plenaire vergaderingen bijwonen. Wij weten echter ook dat het moeilijk is een hotel voor vijftig bezoekers te vinden. Daarom moeten de bezoekers uitwijken naar hotels in de omgeving van Straatsburg. Vanzelfsprekend willen wij dicht bij de burgers staan en een persoonlijk debat tussen de burgers van de Unie en de afgevaardigden bevorderen. Dat gebeurt enerzijds door een bezoek aan het Europees Parlement en anderzijds doordat afgevaardigden naar de hotels gaan en daar met de bezoekers spreken.
Wij reizen als afgevaardigden naar Chili, naar Zuid-Afrika...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Ik begrijp best dat het hier om een motie van orde gaat, maar u hebt de voorgeschreven spreektijd van een minuut overschreden.

STEMMING
Maes
Maar vóór de stemming hierover. Ik wil u namelijk meedelen, mevrouw de Voorzitter, dat ik omwille van de goede gang van zaken bereid ben om mijn amendementen in te trekken die betrekking hebben op de landmijnen, en vooral aandacht vragen voor de laagdrempelige biologische mijnenbestrijding. Ik zou daar graag met de Commissie verder over onderhandelen, maar ik zal niet verder aandringen op een amendement op voorwaarde dat wij nog kunnen praten.
(Het Parlement keurt het gemeenschappelijk standpunt goed)
Vereenvoudigde procedure - Procedure zonder verslag
Gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad inzake de bestrijding van antipersoonsmijnen in andere derde landen dan ontwikkelingslanden (COM(2000) 880 - C5-0053/2001 - 2000/0062(CNS)) (Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van de richtlijnen 66/401/EEG, 66/402/EEG en 66/403/EEG betreffende het in de handel brengen van respectievelijk zaaizaad van groenvoedergewassen, zaaigranen en pootaardappelen (COM(2001) 186 - C5-0163/2001 - 2001/0089(CNS)) (Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Verslag (A5-0246/2001) van mevrouw Randzio-Plath, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de aanbeveling van de Europese Centrale Bank van 1 maart 2001 voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 2531/98 van de Raad van 23 november 1998 met betrekking tot de toepassing van reserveverplichtingen door de Europese Centrale Bank (ECB(2001) 2 - C5-0141/2001 - 2001/0805(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0215/2001) van de heer Heaton-Harris, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 6/2000 van de Europese Rekenkamer over de toekenning door de Gemeenschap van rentesubsidies voor leningen die de Europese Investeringsbank in het kader van de tijdelijke leningsfaciliteit aan kleine en middelgrote ondernemingen toekent, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0023/2001 - 2001/2015(COS))
en het speciaal verslag nr. 3/1999 van de Europese Rekenkamer over het beheer en de controle van rentesubsidies door de diensten van de Commissie, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0158/2001 - 2001/2015(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0237/2001) van de heer Lehne, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake het vennootschapsrecht betreffende het openbaar overnamebod (C5-0221/2001 - 1995/0341(COD))
Vüür de stemming

Lehne
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag het woord alleen maar omdat er tegenstrijdige aanwijzingen voorkomen op de stemlijsten. Ik wil dan ook verduidelijken dat zij die het met de rapporteur eens zijn, in dit geval tegen het verslag moeten stemmen. Wie het met de rapporteur eens is, moet dus tegen het verslag stemmen.

(Na de stemming over de gemeenschappelijke ontwerptekst van de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, doet de Voorzitter na staking van stemmen te hebben geconstateerd een beroep op het Reglement) De Voorzitter. In deze gevoelige situatie zullen we nauwgezet het Reglement volgen, hetgeen we overigens altijd doen.
Het gaat hier om artikel 128, lid 2 en 3 waarin wordt gesteld dat ingeval de stemmen staken bij stemming over de agenda in haar geheel of over een tekst die in onderdelen in stemming is gebracht, de tekst wordt geacht te zijn aangenomen, maar dat "in alle andere gevallen van staking van stemmen, onverminderd de artikelen die een gekwalificeerde meerderheid vereisen, de in stemming gebrachte tekst of het in stemming gebrachte voorstel geacht wordt te zijn verworpen". De tekst is dus verworpen.
(Levendig applaus)Dat lijkt mij overduidelijk.
Geen bezwaren?

McMillan-Scott
Mevrouw de Voorzitter, in deze situatie moet ik u een persoonlijke vraag stellen. Indien u echter heeft gestemd, zal ik de vraag niet stellen. Heeft u gestemd over deze kwestie?

De Voorzitter
Nee, mijnheer McMillan-Scott, ik heb zelf niet gestemd. Ik heb hierin overigens net zo gehandeld als alle voorzitters voor mij hebben gedaan, die zich altijd aan een wijze regel hebben gehouden en alleen in zeer bijzondere omstandigheden zelf aan de stemming hebben deelgenomen. Dit geldt evenwel niet voor vraagstukken waarover binnen ons Parlement zo'n grote verdeeldheid bestaat.

McMillan-Scott
Mevrouw de Voorzitter, het bemiddelingscomité is van mening dat de Voorzitter van het Parlement moet stemmen over deze kwestie...
(Tekenen van onrust)
...indien zij dat had gedaan, was de bemiddelingsprocedure doorgegaan. Dat is denk ik waar het om gaat.
(Tekenen van onrust)

De Voorzitter
Mijnheer McMillan-Scott, het is uw volste recht te menen dat ik niet goed gehandeld heb. Ik heb over dit vraagstuk diep van tevoren nagedacht, aangezien ik wist dat ik misschien in een dergelijke situatie verzeild zou raken. Ik heb naar eer en geweten gehandeld. Het is zeer goed mogelijk dat ik niet goed gehandeld heb. Dat zij dan zo.

Nassauer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het staat elke Voorzitter vrij al dan niet aan de stemming deel te nemen. Dat is zijn of haar beslissing. Dit resultaat is volledig duidelijk. Voor het verslag was er geen meerderheid en wij mogen dat resultaat niet in twijfel trekken. Dat zou betekenen dat de uitspraak van het Parlement geen waarde heeft.

De Voorzitter
Mijnheer McMillan-Scott, u meent blijkbaar te weten hoe ik gestemd zou hebben.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Fontaine, ik wend mij in het bijzonder tot u persoonlijk. Ik behoor niet tot de afgevaardigden die zich hier in het Parlement bijzonder inspannen om u vrolijke uurtjes te bezorgen, maar vandaag wil ik u uitdrukkelijk danken omdat u mijns inziens twee dingen hebt gedaan. In de eerste plaats hebt u de heer McMillan-Scott het juiste antwoord gegeven. Ik feliciteer u daarmee.

In de tweede plaats hebt u de kwestie aan de hand van het Reglement laten controleren. U hebt de tekst van het Reglement geciteerd, daarmee elke twijfel weggenomen en een gesloten stemming afgerond met 'niet aangenomen' . Daarmee hebt u precies gedaan wat een serieus werkend voorzitter moet doen. Daarvoor wil ik u danken.
(Applaus)

Cox
Mevrouw de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk als ik uw geduld op de proef stel door het woord te nemen, maar omdat u zo inschikkelijk was tegenover anderen, wil ik heel kort mijn mening geven.
Ik respecteer volledig uw persoonlijke keuze. Wat de stemming betreft, was uw interpretatie volledig correct. Ik betreur dit resultaat ten zeerste, maar als democraat moet men zich neerleggen bij de regels. Namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zou ik een vraag willen stellen aan de Commissie. Het is duidelijk dat de richtlijn inzake fusies en overnames in de voorgestelde vorm op de klippen is gelopen. Dit is echter zulk een fundamenteel en belangrijk onderwerp dat wij ons, naar ik hoop, niet uit het veld zullen laten slaan door dit probleem. We moeten eruit leren en ik roep de Commissie op haar inspanningen te verdubbelen en zo spoedig mogelijk een nieuw voorstel voor te leggen, zodat we de hervorming van Lissabon erdoor kunnen drukken. We kunnen als Parlement niet het signaal afgeven dat we niet geïnteresseerd zijn in de fundamentele economische ontwikkelingen van de Europese Unie. De Raad en de Commissie kunnen ons hierin helpen.

De Voorzitter
De Commissie heeft het gehoord, mijnheer Cox.
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0227/2001), namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt (5583/1/2001 - C5-0133/2001 - 2000/0116(COD)) (Rapporteur: mevrouw Rothe)
Vüür de stemming

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik had vóór andere collega' s al het woord gevraagd. In de eerste plaats wens ik te bevestigen dat uw optreden niet op een persoonlijke keuze berust. Andere Voorzitters voor u hebben net zo gehandeld, onder wie de heer Hänsch en ik. Ik acht het volstrekt onaanvaardbaar dat het stemgedrag van onze collega's aan een soort van politiële bewaking wordt onderworpen. Laten we niet vergeten dat het om een individueel en persoonlijk recht gaat.
Voor wat de richtlijn betreft, richt ik mij niet alleen tot de Commissie maar ook tot de Raad. Technisch gezien is dit een bijzonder ingewikkelde richtlijn. Het feit dat wij onze rechten willen uitoefenen, mag niet worden beschouwd als onverantwoordelijk gedrag van het Parlement. Wij hebben hard aan deze richtlijn gewerkt. U bent overigens zelf nog rapporteur geweest. De Commissie en de Raad zouden derhalve goed moeten beseffen dat de twee parlementaire lezingen en de bemiddelingsprocedure per slot van rekening tot doel hebben dat ook het standpunt van het Parlement in aanmerking wordt genomen. Ofschoon wij reeds talloze compromismogelijkheden hebben geopperd, hebben de Raad en de Commissie evenwel tot dusver een onwrikbare houding aangenomen.

De Voorzitter
Ik geef nu het woord aan mevrouw Rothe, die graag een korte verklaring over de procedure wil afleggen.

Rothe
Mevrouw de Voorzitter, ik dank u dat u mij kort het woord hebt gegeven. Om elke irritatie te vermijden wil ik kort vermelden dat de amendementen 1 tot en met 11, met uitzondering van de amendementen 2 en 4, al compromissen zijn die met de Raad vóór de tweede lezing zijn gesloten. Dat was een soort informele bemiddelingsprocedure. Ik verzoek u die amendementen goed te keuren. Ik geloof namelijk dat wij het gemeenschappelijk standpunt daarmee sterk hebben verbeterd.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Rothe.
Betreffende amendement 11

Beysen
Mevrouw de Voorzitter, ik zou kort uw aandacht willen vragen voor een noodzakelijke taalcorrectie. In de laatste deelzin van amendement 11, dient de Nederlandse vertaling te worden aangepast. Er staat nu: "indien de hiërarchie hierdoor werd ondermijnd". Dat zou bij een correcte vertaling uit het Engels moeten luiden: "indien deze hiërarchie zou worden ondermijnd".

De Voorzitter
Wij nemen daar nota van.
Betreffende artikel 2, sub b

Korhola
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een soortgelijke opmerking. Ik verzoek u te laten notuleren dat er een fout staat in de Finse versie van het gemeenschappelijk standpunt met betrekking tot het verslag-Rothe. Artikel 2 over definities, sub b moet als volgt luiden: "biomassa: de biologisch afbreekbare fractie van producten, afvalstoffen en residuen van de landbouw (met inbegrip van plantaardige en dierlijke stoffen), de bosbouw en aanverwante bedrijfstakken, alsmede de biologisch afbreekbare fractie van industrieel en huishoudelijk afval". In de Finse versie weggelaten is dus het woord "product" weggelaten. In de andere vertalingen heb ik op dit punt geen gebreken geconstateerd.

De Voorzitter
Ik dank u voor deze opmerking.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0220/2001) van de heer Karas, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de werkzaamheden van instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (COM(2000) 507 - C5-0596/2000 - 2000/0260(COD))
Vüür de stemming over amendement 118

Karas
Mevrouw de Voorzitter, ik dank u dat u mij het woord hebt gegeven. Eerst wil ik zeggen dat amendement 118 amendement 46 niet vervangt, maar dat over beide moet worden gestemd. Ten tweede heb ik bij amendement 118 een mondeling amendement. Als daarmee wordt ingestemd, kan ik amendement 118 aannemen. Het gaat om de volgende wijziging: in plaats van het woord exemption moeten de woorden this restriction worden ingevoegd, en na after legal personality moeten de woorden only apply to the legal personality for the administration and management of such IORPs, if this restriction cannot be enforced under relevant national law against IORPs without legal personality worden ingevoegd.
Als men instemt met dit mondeling amendement - waarover ik met de indiener van het amendement heb gesproken - kan ik aanneming aanbevelen.
(Het Parlement stemt in met het in aanmerking nemen van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0211/2001) van de heer Ettl, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 79/267/EEG van de Raad op het gebied van de solvabiliteitsmargevereisten voor levensverzekeringsondernemingen (COM(2000) 617 - C5-0557/2000 - 2000/0249(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0212/2001) van de heer Ettl, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 73/239/EEG van de Raad op het gebied van de solvabiliteitsmargevereisten voor schadeverzekeringsondernemingen (COM(2000) 634 - C5-0558/2000 - 2000/0251(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0226/2001) van mevrouw Flesch, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van het ".EU" -topniveaudomein voor internet (COM(2000) 827 - C5-0715/2000 - 2000/0328(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de resultaten van de Europese Raad van 15-16 juni 2001 in Göteborg
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0225/2001) van mevrouw Randzio-Plath, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het jaarverslag 2000 van de Europese Centrale Bank (C5-0187/2001 - 2001/2090(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0222/2001) van de heer Maaten, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mogelijkheden en middelen om het bedrijfsleven bij te staan bij de omschakeling op de euro (2000/2278(INI)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN
Verslag-Lehne (A5-0237/2001)

Imbeni
Mevrouw de Voorzitter, het is de eerste keer dat ik een stemverklaring afleg en die gaat over het met staking van stemmen door dit Parlement verworpen besluit van het bemiddelingscomité om de overnamerichtlijn goed te keuren. Enerzijds vind ik het jammer omdat ik graag had gezien dat deze richtlijn erdoor kwam, maar anderzijds ben ik heel tevreden omdat ik samen met de andere collega' s van de delegatie in het bemiddelingscomité met onze stemmen - 8 tegen 6 - ervoor heb kunnen zorgen dat ons Parlement de doorslag gaf. Wij wisten dat de vijftien regeringen onderling verdeeld waren, dat er meningsverschillen waren, dat de vakbonden en de economische organisaties het niet met elkaar eens waren, dat bijna alle parlementaire fracties verdeeld waren. Dus waarom om 2 uur ' s nachts in Luxemburg besluiten met 7 tegen 7? Het was een goed besluit en ik geloof dat ook de vrienden die de kwestie in Luxemburg eigenlijk hadden willen afsluiten, ons gerust mogen bedanken. Dit was een buitengewone dag, een emotionele stemming, een van die dagen waardoor je nog enthousiaster wordt voor die onovertroffen verworvenheid van de menselijke geschiedenis die de democratie is.

McCarthy
Mevrouw de Voorzitter, de Labourafgevaardigden in het Europees Parlement hebben voor de tekst van het bemiddelingscomité over fusies en overnames gestemd. Het hoofddoel van deze richtlijn was de belangen van minderheidsaandeelhouders en investeerders te beschermen tegen gewetenloze directeurs en incompetente raden van bestuur bij overnames of fusies. Vanuit deze optiek heeft de socialistische fractie in de bemiddeling gezorgd voor de opname van amendementen waarmee de richtlijn de legitieme belangen van werknemers in overnamebiedingen zou erkennen.
Sommigen zijn van mening dat de richtlijn hierin niet ver genoeg gaat en dat er geen sprake is van daadwerkelijke raadpleging van werknemers. Laten we duidelijk zijn: we hadden de keuze tussen geen informatie of informatieverstrekking aan werknemers tijdens overnames en fusies.
Zoals een Britse vakbondsbestuurder heeft gezegd, is dit een belangrijke stap voorwaarts en kunnen we hiermee een stevige basis leggen. Het zou verkeerd zijn om de richtlijn af te wijzen omdat deze niet voldoende rechten geeft op het gebied van informatie en raadpleging.
Deze richtlijn zou geen effect hebben gehad op het acquis communautaire of op de rechten van werknemers in de EU of in de lidstaten. Het was een minimumvereiste. Ik denk, mevrouw de Voorzitter, dat u het met me eens bent dat het Parlement geen goede beurt heeft gemaakt met het ex aequo-resultaat van vandaag. We zullen geen richtlijn hebben inzake fusies en overnames en geen informatie, raadpleging en rechten van werknemers, terwijl de fusies en overnames in de Unie gewoon zullen doorgaan.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, een applaus voor de toetreding van collega Imbeni tot de club van degenen die stemverklaringen afleggen. Voor mij is dit echt niet de eerste stemverklaring!
Ik zat een tijdje te dubben, mevrouw de Voorzitter, hoe ik zou stemmen, voor of tegen, ook omdat het gaat om een financieel-economische kwestie en ik heb niet zoveel met dat bijltje gehakt. Vandaar dat ik graag de indicaties van collega Kauppi heb gevolgd, ook al heb ik jammer genoeg niet van haar gedroomd. Zij zit hier achter mij, ze is nog wel jong van jaren, maar zij neemt de belangen van alle gepensioneerden ter harte, ook van de Italianen, met wie ze verscheidene keren gesproken heeft. Zij heeft gezegd dat als deze bemiddeling het zou halen, dit ten goede komt van de gepensioneerden, en daarom heb ik voorgestemd.

Kauppi
Mevrouw de Voorzitter, ik vind het zeer spijtig dat het in de overlegprocedure bereikte compromis vandaag met de kleinst mogelijke marge is verworpen. De richtlijn inzake bedrijfsovernames was en is een belangrijk onderdeel van de definitieve voltooiing van de Europese interne markt. Ze is lang voorbereid, twaalf jaar, en ik hoop dan ook dat het werk na deze krappe stemming niet helemaal voor niets is geweest. Ik hoop dat de inspanningen voor de totstandbrenging in de Europese Gemeenschap van uniforme regels voor bedrijfsovernames worden voortgezet. Misschien komen wij op een dag tot een compromis waarvoor hier een meerderheid te vinden is. Ik wil nog kort uit de doeken doen welke invloed dit op de kapitaalstromen in Europa uitoefent. Naar mijn mening is het zeer zorgwekkend dat wij vorig jaar in Lissabon ambitieuze plannen hebben gemaakt die nu slechts mooie woorden blijken te zijn. Het verwerpen van deze richtlijn toont aan dat bij ons de politieke wil ontbreekt om de besluiten van Lissabon uit te voeren.

Konrad
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik betreur dat de EU-richtlijn inzake overnames is verworpen. Met de verwerping door het Parlement zal de Europese kapitaalmarkt op een belangrijk punt, namelijk de handel in ondernemingen, versplinterd blijven. Toekomstmogelijkheden voor de verhoging van de welvaart worden alleen gecreëerd door open markten en vrijhandel. Het Parlement is daarvan jammer genoeg afgeweken. Ik zou zeer graag hebben gehad dat wij ons voor de neutraliteitsplicht voor het bestuur hadden uitgesproken. De belangen van de eigenaars zijn immers niet steeds dezelfde als die van de bestuurders.
De wenk dat Duistland meer bescherming tegen vijandige overnames nodig heeft, omdat er in andere landen golden chairs en meerderheidsaandelen bestaan, wijst op protectionistisch denken. Wij mogen niet aan protectionisme doen omdat andere landen dat doen. Europese landen zullen na deze stemming hun topondernemingen in de industrie en de financiële sector beschermen. Dit is een slechte dag voor de interne markt en voor Europa.

Bourlanges
De verwerping van de ontwerprichtlijn inzake openbare overnamebiedingen betekent voor lange tijd het einde van iedere serieuze poging tot harmonisatie van de financiële diensten in de Europese Unie. Het besluit van het Parlement bevindt zich op het raakvlak tussen volstrekt verschillende verwachtingen. Zo komt in het besluit bijvoorbeeld de legitieme frustratie tot uitdrukking van de aanhangers van serieuze wetgevingsharmonisatie. Zij konden zich steeds minder herkennen in een tekst die gaandeweg soberder werd, in technisch opzicht aan alle kanten begon te rammelen en in politiek opzicht onevenwichtig werd. Met hun stem hebben zij de arrogantie van de regeringen willen afstraffen die tot geen enkele concessie aan het Parlement bereid waren.
Dat de parlementaire delegatie in het bemiddelingscomité nu is teruggefloten is echter het gevolg van de sterke opkomst van een geheel andere mentaliteit, een mentaliteit van terughoudendheid en protectionisme, die heeft geleid tot het opblazen van het fragiele akkoord dat in de bemiddeling was bereikt. Achter het afwijzend standpunt van de Duitse afgevaardigden hebben zich gaandeweg talloze Nederlandse, Spaanse en Italiaanse collega' s geschaard. Wat Frankrijk betreft kunnen we spreken van een merkwaardig staaltje liberalisme van een socialistische regering. Die staat een maximaal beschermde nationale onderneming toe een spectaculair overnamebeleid in alle windrichtingen te voeren, waardoor overal in Europa protectionistische demonen tot leven worden gewekt die zich bij het minste of geringste onraad roeren.
Zelfs in afgezwakte en verminkte vorm, met een uitstel van de toepassing met vijf jaar, was de richtlijn in de ogen van velen nog een te grote bedreiging. Niemand zal een traan laten om een tekst die ten gevolge van de vele concessies en weglatingen uiteindelijk niet meer dan de schaduw was van een gemeenschappelijk beleid. Toch kan niemand ontkennen dat deze slechte tekst voornamelijk om de verkeerde redenen verworpen is. De verwerping van een richtlijn die betrekking heeft op een wezenlijk economisch beleidspunt is, na het Ierse referendum, wederom een teken dat Europa thans een zeer ernstige politieke en morele crisis doormaakt.

Doorn
Het is een goede zaak dat het Europees Parlement zojuist het resultaat van de bemiddeling over de dertiende richtlijn (vijandige overnames) naar de prullenbak verwezen heeft. Dat betekent dat dit rammelende richtlijnvoorstel nu van tafel is, en dat de Europese Commissie snel aan het werk kan gaan met het uitwerken van nieuwe voorstellen.
Wanneer de Commissie daarbij rekening houdt met de gevoelens van de grote meerderheid van het Parlement kan er zeer snel een nieuw richtlijnvoorstel op tafel liggen. De voorwaarden voor snelle aanname door het Parlement zijn dan dat de beslissing over een vijandig bod niet bij de aandeelhouders maar bij de raad van bestuur komt te liggen, dat de raad van bestuur beslist met inachtneming van alle belangen, dus ook de positie van de werknemers, dat het nieuwe voorstel een echt level playingfield creëert binnen Europa, wat onder meer betekent dat overheidsinterventies, in de vorm van golden shares of anderszins, om overnames tegen te gaan, verboden worden en dat in de Europese Unie ondernemingen in ieder geval dezelfde beschermingsconstructies mogen hanteren als in de VS gevestigde ondernemingen.
Alleen op deze manier komt er een evenwichtig wetgevingsvoorstel op tafel dat in overeenstemming is met de sociaal-economische traditie in de meeste Europese landen en een duidelijk halt toeroept aan het marktfundamentalisme dat ten grondslag ligt aan het zojuist verworpen voorstel.

Eriksson, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Deze kwestie betreft de institutionele regels van het Europese grootkapitaal voor de koop en overname van grote bedrijven.
Enerzijds hebben wij de Angelsaksische traditie die gekenmerkt wordt door laissez-faire en open-market-beginselen, en aan de andere kant de corporatieve en protectionistische continentale traditie. Het is geen toeval dat tijdens het debat van gisteren het ene voorstel werd ingediend door een Duitse collega en met name Engelse collega's het tegenvoorstel steunden.
Hoewel het verslag-Lehne tot op zekere hoogte op corporatief-patriarchale wijze rekening houdt met de werknemers van grote bedrijven, vinden wij dat geen van de alternatieven rekening houdt met de belangen van de werknemers. Daarom verwerpen wij beide alternatieven en eisen in plaats daarvan dat de Commissie terugkomt op de kwestie met een voorstel over de bescherming van de belangen en behoeften van werknemers en consumenten bij de koop en overname van grote bedrijven.

Figueiredo
De polemiek die een stempel heeft gedrukt op het bemiddelingsproces van deze ontwerprichtlijn, toont niet alleen aan dat er twee opvattingen bestaan over de wijze waarop de wetgeving aangaande openbare overnamebiedingen geharmoniseerd behoort te worden, maar ook dat er tussen die twee opvattingen een aantal praktische verschillen bestaat. Dat bleek duidelijk uit de stemming: het voorstel is verworpen omdat de stemmen staakten.
Tijdens de bemiddelingsprocedure zijn wat voorzichtige pogingen gedaan om de belangen van de minderheidsaandeelhouders te verdedigen en een aantal regels goed te keuren voor de informatieplicht naar de werknemers toe, maar het resultaat is toch dat de mogelijkheden van de werknemers en de kleine aandeelhouders om hun stem kenbaar te maken niet geheel gewaarborgd zijn.
Het na bemiddeling bereikte resultaat is voor Portugal niet verstoken van elk belang, aangezien Portugese ondernemingen een eenvoudig doelwit zijn voor grensoverschrijdende overnames. Er bestaan ongetwijfeld betere manieren om de nationale belangen te verdedigen. We hebben ons daarom van stemming onthouden.

Lambert
Ik heb met enige spijt tegen het resultaat van de bemiddelingsprocedure gestemd. Ik besef dat men grote inspanningen heeft geleverd om de werknemers meer toegang te geven tot informatie en de rechten van kleine aandeelhouders te beschermen. Niettemin ben ik van mening dat de lidstaten zich onvoldoende wilden engageren voor meer raadpleging van werknemers, en in sommige lidstaten zou dit resultaat een achteruitgang hebben betekend. Ik geloof niet dat we de rechten van sommige werknemers moeten uitbreiden ten koste van die van andere, noch dat we moeten stemmen voor minder raadplegingsrechten dan we willen voor de komende richtlijn. Onze aanpak moet coherent zijn. We moeten onze nationale regeringen nu aanzetten om hun normen op te trekken tot die van de beste landen, in plaats van zich te verschuilen achter een internationaal compromis.
Wat de kleine aandeelhouders betreft, zal er meer nodig zijn dan de voorstellen in dit document voor de bescherming van hun rechten tegen die van grote aandeelhouders, omdat deze laatste zich door hun legale positie genoopt kunnen voelen om te streven naar maximale winst op korte termijn. Een dergelijke aanpak mogen we niet ondersteunen.

Maaten, Manders, Mulder, Plooij-van Gorsel, Sanders-ten Holte en Wiebenga
Met de verbetering van de oorspronkelijke tekst is er rekening gehouden met de zienswijze van het Parlement en met deze tekst kan de VVD-delegatie akkoord gaan. Er is een uitgebreidere informatieplicht jegens de werknemers en ook moet er openheid worden geboden met het oog op de toekomstige werkgelegenheid. Voorts heeft de Commissie toegezegd om een commissie van deskundigen opdracht te geven om vóór maart 2002 verslag te doen van een aantal vermeende onduidelijkheden en kennelijk onevenwichtigheden die kunnen leiden tot verstoring van de interne- marktbeginselen. Als het onderzoek de genoemde vermoedens bevestigt, dan zal de Commissie passende maatregelen nemen.
Tegenstanders willen deze richtlijn verwerpen om op korte termijn een nieuw voorstel af te wachten. Wij hebben echter kunnen zien dat nationale belangen een nieuw voorstel substantieel kunnen frustreren en vertragen. De tijd van navelstaren is voorbij en wij kunnen de ogen niet sluiten voor globalisering van onze economieën. Europese bedrijven moeten kunnen concurreren met de rest van de wereld en zo ook beleggers.
Wij zijn ons ervan bewust dat deze richtlijn de schoonheidsprijs niet zal verdienen, maar verwerpen brengt ons weer terug naar af en dat is niet in het belang van Europa. Tenslotte is stilstand achteruitgang en angst een slechte raadgever. Wij hebben derhalve voorgestemd!

Markov
Mijn fractie verwerpt het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad op het gebied van het vennootschapsrecht betreffende overnames. Het compromis dat in het bemiddelingscomité werd bereikt, is voor ons onaanvaardbaar.
Volgens het spreekwoord 'wat lang duurt wordt goed' mochten wij na twaalf jaar debat een perfecte richtlijn verwachten. Het tegendeel is echter het geval.
Wat zijn de problemen?
1. Er bestaan in de lidstaten beschermde ondernemingen, door stembeperkingen, 'golden shares' , meervoudig stemrecht enzovoort. In de richtlijn wordt bepaald dat beschermde ondernemingen onbeschermde ondernemingen kunnen overnemen, maar niet omgekeerd. Er is dus geen gelijke behandeling ( 'level playing field' ).
2. Er zijn geen principes voor de vaststelling van de gepaste prijs die in het geval van een verplicht bod moet worden voorgesteld, en ook geen principes in verband met de rechten van meerderheidsaandeelhouders die aandelen van minderheidsaandeelhouders verwerven.
3. De Europese ondernemingen zullen aan de druk van grote financiële concerns in Europa worden blootgesteld, waardoor niet langer het creëren van waarde belangrijk zal zijn, maar uitsluitend de maximalisering van de winst. Dat verhoogt het gevaar dat bij zulke overnames vele banen verloren gaan.
4. Het recht op inspraak van de vertegenwoordigers van de werknemers is onvoldoende duidelijk. Een verplichte voorlichting biedt onvoldoende garanties dat de vertegenwoordigers van de werknemers het overnameproces kunnen beïnvloeden.
De Commissie is zich zeer goed van deze problemen bewust. Toch stelt ze voor dat een groep van deskundigen in vennootschapsrecht zich op een verdere harmonisatie van het vennootschapsrecht beraadt en tegen maart 2002 een advies over artikel 9 van deze overnamerichtlijn uitbrengt.
Welke logica wordt hier gevolgd? Het zou beter zijn geweest eerst een groep deskundigen bijeen te roepen, resultaten voor te leggen en dan een richtlijn op te stellen, in plaats van eerst een richtlijn voor te leggen en dan een groep deskundigen te vragen zich op de onopgeloste problemen te beraden.
Bovendien is naast de overnamerichtlijn ook een richtlijn over de neutraliteitsplicht nodig. Dat ontwerp bestaat al sedert 1972, maar is nog altijd niet goedgekeurd. Ik verzoek de heer Bolkestein en de Raad zo snel mogelijk het nodige te doen. Omdat wij hun die mogelijkheid wilden bieden, hebben wij de voorliggende tekst niet goedgekeurd.

Marques
Met deze richtlijn van het Parlement en de Raad inzake het vennootschapsrecht betreffende overnamebiedingen proberen we te komen tot een harmonisatie van de wetgeving in de verschillende lidstaten voor het geval waarin een overnamebod wordt gedaan op een vennootschap die onder de wet van één lidstaat is opgericht, en het vermogen van zo' n vennootschap (effecten, aandelen) op de gereglementeerde markt worden gebracht. De richtlijn is er eerst en vooral op gericht de belangen van de minderheidsaandeelhouders te beschermen, hetgeen bij grensoverschrijdende overnames alleen door harmonisatie kan worden bereikt. Door uit te gaan van het beginsel dat alle aandeelhouders een gelijke behandeling moeten krijgen, hopen we zo de garantie te scheppen dat alle aandeelhouders zich kunnen uitspreken over het uitgebrachte bod. Bovendien moeten er regels gelden voor de aankondiging van het overnamebod en de termijnen voor aanvaarding, opdat de onderneming tijdens de gehele periode kan blijven functioneren.
Daarom geef ik mijn onvoorwaardelijke steun aan het bereikte akkoord, en dus ook aan de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake het vennootschapsrecht betreffende overnamebiedingen, waarmee een geheel aan geharmoniseerde regels voor dit type overnames wordt beoogd. De bedoeling is dat alle aandeelhouders op gelijke wijze beschermd worden.

Meijer
. Vroeger waren de meeste bedrijven kleinschalig en gebonden aan een stad of streek. Hun eigendom was niet anoniem en hun personeel werkte er levenslang. Lange tijd ondersteunden overheden het streven dat bedrijven in handen bleven van een regionale of nationale eigenaar, of het opzetten van bedrijven op niet-commerciële grondslag die beter de belangen van werknemers en consumenten konden dienen. In een samenleving waarin alles ondergeschikt wordt gemaakt aan een vrije markt en aan concurrentie op wereldschaal zijn bedrijven nu handelswaar geworden. Als het de opkopers en de oude aandeelhouders goed uitkomt, worden ze gesloten omdat hun winstmarge achterblijft bij de rest van het concern, hun merknaam op andere producten geplakt kan worden of hun productie kan worden verplaatst naar een land met lage lonen en ontoereikende milieuregels. De gevolgen voor de werkgelegenheid, de sociale samenhang in de omgeving van het bedrijf, de consumenten en de ruimte voor een democratisch vastgesteld overheidsbeleid zijn uiterst negatief. Daarom blijven overzichtelijke, controleerbare en kleinschalige bedrijven verre te verkiezen boven reuzen op wereldschaal die anderen voortdurend verrassen en ze de wet voorschrijven. Fusies zonder vetorecht voor vakbeweging en overheid leiden tot ongelukken. Ik wijs die handel in bedrijven af en stem tegen het voorstel.

Thyssen
. Tot mijn spijt heb ik inzake de overnamerichtlijn tegen het resultaat van het bemiddelingscomité moeten stemmen.
Ik vind het jammer dat mede door mijn tegenstemmen zoveel jaren geleverd werk verloren is gegaan. Maar uiteindelijk dient de kwaliteit van het eindproduct toch onze maatstaf te zijn. Het eindproduct is niet goed, onder meer omdat het de positie van Europese ondernemingen tegen Amerikaanse overnamebiedingen te zwak maakt en met name zwakker dan die van een Amerikaanse ondernemer als doelbedrijf van een Europees bieder.
Bovendien is alles op slechts één aspect geconcentreerd, zijnde de kapitaalsverhoging, terwijl andere defensieve technieken of instrumenten niet op elkaar afgestemd worden. Wie denkt dat met dit voorstel de Europese ondernemingen op gelijke voet behandeld worden, slaat dus de plank mis.
Tot mijn spijt, in alle oprechtheid, kon ik om deze redenen niet anders dan tegenstemmen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Rothe (A5-0227/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, kort geleden vertoefde ik op het prachtige Italiaanse eiland Capri: zon, zee, blauwe lucht. Ik moest toen denken aan een ander eiland, in Zweden, het eiland Gotland, dat ook al zo prachtig is: zee, mooie lucht, zon en... windmolens! Doordat de eilanden daar erg veel wind vangen, staan daar molens die windenergie in elektriciteit omzetten. Dat is nou het Europa waar ik van houd, en ik geloof dat ook de Europese burgers daarmee weglopen. Vandaar dat ik voor een groter gebruik van hernieuwbare energiebronnen heb gestemd.

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben vandaag in tweede lezing over de bevordering van de elektriciteitsproductie uit hernieuwbare energiebronnen gestemd. In het Witboek van de Commissie staat dat tegen 2010 12% van het energieverbruik door hernieuwbare energiebronnen moet worden gedekt. Om dat doel te bereiken moeten wij de elektriciteitsproductie uit hernieuwbare energiebronnen met verschillende stimulansen bevorderen. Wij zijn immers nog ver van ons doel verwijderd.
Jonge technologieën hebben niet-bureaucratische, eenvoudige en doeltreffende steunmechanismen nodig. Ik wijs vooral op het belang van de hernieuwbare energiebronnen voor het platteland. De teelt van energiegewassen biedt onze boeren in Europa de mogelijkheid een extra inkomen te verwerven. Die mogelijkheid moet zeker worden benut. Zo kan ook de multifunctionaliteit van het platteland worden versterkt. Voor mij ligt hier de toekomst van onze boeren en van een gezond platteland in ons gemeenschappelijk Europa.

Korhola
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben zojuist over de definities van hernieuwbare energiebronnen gestemd waarbij wij ook het begrip "biomassa" hebben gepreciseerd. Wij hebben vastgesteld dat met biomassa de biologisch afbreekbare fractie van producten van de land- en bosbouw en aanverwante bedrijfstakken wordt bedoeld. Hoewel het Parlement helaas niet de definitie heeft herhaald die wij de vorige keer hebben goedgekeurd en die stelt dat turf een hernieuwbare energiebron is voor zover hij zich jaarlijks hernieuwt, wil ik zeggen dat turf impliciet in de nu aangenomen versie wordt genoemd. Elke tuinman weet namelijk dat turf een biologisch afbreekbaar product is. Turf breekt volledig af en dat is logisch aangezien het ook op biologische wijze is ontstaan. Bacteriën en microben breken turf af als hij uit zijn zuurstofloze toestand wordt gehaald. Turf breekt ook af aan het oppervlak van het moeras. Daarop is de theorie van de groei van turf gebaseerd: een moeras groeit als er meer turf ontstaat dan er wordt afgebroken. Aangezien de feiten zo zijn en niet veranderen, hoop ik dat het Parlement, de Commissie en de Raad het impliciete in het expliciete veranderen en in het vervolg turf duidelijk vermelden. Dat hoop ik uit naam van milieubescherming.
In mijn amendement dat het Parlement in november heeft aangenomen, worden grenzen aan het gebruik van turf gesteld: het kapitaal blijft onaangeroerd, alleen de rente wordt benut. Milieuorganisaties die hun standpunt baseerden op verouderde informatie inzake de CO2-opname door moerassen, verzetten zich paradoxaal genoeg tegen mijn formulering die de roofbouw op moerassen tegengaat en het resultaat is dit: hebzucht kent een slecht einde en waarschijnlijk geldt dat ook voor de hebzucht op het gebied van milieu. Ik hoop dat het debat wordt voortgezet.

Caudron
De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heeft unaniem haar goedkeuring gehecht aan het verslag van mevrouw Mechtild Rothe (PSE, D), over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake de richtlijn betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt. Het in maart goedgekeurd gemeenschappelijk standpunt wijkt aanzienlijk af van het standpunt dat het Parlement in november jongstleden in eerste lezing heeft aangenomen, al heeft de Raad ongeveer eenderde van de door het Parlement voorgestelde amendementen overgenomen. De rapporteur heeft zich de nodige moeite getroost vóór de tweede lezing in het Europees Parlement een compromis te bereiken en heeft de commissie duidelijk gemaakt dat de Raad tijdens de trialoogvergadering van dinsdag 19 juni zijn goedkeuring heeft gehecht aan acht van de negen compromisamendementen.
Het enige punt waarvoor nog geen oplossing gevonden is betreft de vraag of verbranding van afval gezien dient te worden als een bron van hernieuwbare energie. De Raad vindt van wel, maar de afgevaardigden hebben benadrukt dat de ondersteuning van hernieuwbare energiebronnen moet stroken met de andere communautaire doelstellingen, in het bijzonder de 'eerbiediging van de hiërarchie van de afvalbehandeling' . Daarom mag de verbranding van niet-gescheiden huishoudelijk afval noch via deze richtlijn noch via enig ander toekomstig stelsel ter ondersteuning van hernieuwbare energiebronnen bevorderd worden.
Een van de belangrijkste geschilpunten tussen beide wetgevende organen betreft de vraag of de nationale doelstellingen inzake het gebruik van hernieuwbare energiebronnen bindend of louter indicatief dienen te zijn. Het Parlement heeft er in november op gewezen dat het van belang is te beschikken over bindende streefcijfers, maar de Raad heeft zich daartegen verzet. Het compromis bepaalt dat, mochten de lidstaten geen vorderingen hebben gemaakt ten aanzien van hun nationale indicatieve streefcijfers, de Commissie voorstellen dient voor te leggen waarin ook bindende streefcijfers opgenomen kunnen zijn. De nationale indicatieve streefcijfers dienen verenigbaar te zijn met de algemene indicatieve doelstelling dat 12% van het bruto binnenlands energieverbruik in 2010 afkomstig moet zijn van hernieuwbare energiebronnen. Tevens dient de door deze energiebronnen opgewekte elektriciteit in 2010 een indicatief aandeel van 22,1% te vormen van het totale elektriciteitsverbruik in de Gemeenschap.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Caveri
Het belang van hernieuwbare energie en de verhoging van het gebruik daarvan in Europa: dit is de achtergrond van de maatregel waarover wij ons in tweede lezing hebben gebogen.
Ik grijp deze gelegenheid aan om wederom uiting te geven aan mijn tevredenheid. Er is immers gezamenlijk afgesproken dat in het jaar 2010 maar liefst 12 procent van de Europese elektriciteitsmarkt afkomstig moet zijn van hernieuwbare bronnen, wat ook voor het milieu een goede zaak is. Wij weten hoe actueel dit soort vraagstukken is, vooral ook in verband met de klimaatveranderingen.
Door gebruik te maken van het "witte goud" , dat wil zeggen van het water in de Europese berggebieden voor de opwekking van hydro-elektrische energie, stimuleert men een belangrijke bron van inkomsten voor de bergeconomie. Het verheugt me dat, zoals blijkt uit de stukken, een paar van de door mij gedane suggesties ter verbetering, in de conclusie van de tekst zijn opgenomen.
Dankzij deze tekst - en dit is een belangrijk, concreet, zij het kleinschalig voorbeeld - zal mijn Valle d' Aosta, een Alpenregio bij uitstek, met een gerust hart kunnen investeren in de sector van waterkracht. Daarmee zal er ook een einde komen aan een situatie die al veertig jaar aansleept, waarbij een bolwerk van de plaatselijke economie in staatshanden was gekomen door nationalisering en monopolisering van de elektriciteitssector in Italië. Daar wordt nu pas onder Europese impuls iets aan gedaan, want nu komen ook regionale bevoegdheden weer aan bod, hetgeen voor mijn Valle d' Aosta te danken is aan de autonome status van deze regio.
In deze zin is het positief dat de Europese Unie waterkracht, deze hernieuwbare bron bij uitstek, een hart onder de riem steekt door stimuleringsmechanismen voor de markt te bieden. Dit zal ook de berggebieden geen windeieren leggen, vooral waar de elektriciteitsmaatschappijen beheerd zullen worden door instanties die directe vertegenwoordigingen van de plaatselijke bevolkingen zijn.

Meijer
. Als gevolg van de marktwerking, waarbij het gaat om het vinden van de goedkoopste in plaats van de schoonste elektriciteit, dreigt een nieuwe opmars van vervuilende brandstoffen zoals kernenergie, steenkool, bruinkool en olie. In Nederland staan relatief schone energiecentrales stil om goedkope maar vuile stroom te kunnen importeren. Het zo snel mogelijk vervangen van die vuile brandstoffen door zon, wind en waterkracht is onmisbaar voor het behoud van ons milieu. In plaats van actief te werken aan nieuwe vormen van elektriciteitsopwekking wordt eerst aan de individuele consument gevraagd om schonere energie te kopen tegen een afwijkende prijs bij een andere leverancier. Die leveranciers kunnen nu minder schone stroom leveren dan de consument vraagt. Dit leidt tot pogingen om meer vormen van elektriciteitsopwekking toe te rekenen aan de schone energie. Het verbranden van niet-gescheiden organisch huishoudelijk afval en van houtafval vond altijd al plaats, en wordt nu opeens bij de schone categorie ingedeeld om de streefcijfers te kunnen halen. Mijn steun voor het opwekken van schone energie geldt niet voor deze toevoeging. Grote investeringen in nieuwe schone energie die vooruitlopen op de aanvragen van de verbruikers en die niet afhankelijk zijn van afvalverwijdering zijn een alternatief voor het nu door de Raad verlangde systeem.

Sacrédeus en Wijkman
Wij Zweedse christen-democraten zijn blij met de richtlijn betreffende elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen. Wij gaan ermee akkoord dat elektriciteit die uit verbranding van biologisch afbreekbare delen van huishoudafval wordt gewonnen, wordt opgenomen in de nationale indicatieve streefcijfers. Wij hadden echter liever gezien dat de verbranding van niet-gescheiden stedelijk afval niet gerekend werd tot elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Daarom vinden wij dat verbranding van niet-gescheiden stedelijk afval niet gesteund moet worden.
Het met de Raad overeengekomen compromis vinden wij eigenlijk te zwak. De Raad heeft over dit onderwerp een besluit genomen, maar is voorbijgegaan aan de inhoud. Het belang van een spoedige aanname van de richtlijn, met name met het oog op de leidende rol die de EU tijdens de komende klimaatonderhandelingen heeft en moet behouden, vinden wij echter voldoende reden om het compromis te steunen dat samen met de Raad tot stand is gekomen. Daarom hebben wij besloten het compromis te steunen.
Verslag-Karas (A5-0220/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, het verslag-Karas gaat over bedrijfspensioenvoorzieningen. Vandaag, mevrouw de Voorzitter, is het echter niet 4 juli 2001, maar 4 juli 2030. U hoeft nu niet uit te rekenen hoe oud wij in 2030 zijn; luistert u alleen maar naar het einde. In 2030 komt een Franse gepensioneerde een Engelse gepensioneerde tegen die hem zegt: "Heb je gezien wat voor mooi pensioen wij hebben? En dan te bedenken dat de Europese burgers in 2000 nog niet de helft van het pensioen hadden dat wij momenteel genieten. Hoe wij dat klaargespeeld hebben? Doordat wij met een Europese richtlijn alle lidstaten ertoe verplicht hebben om het geld voor pensioenvoorzieningen dat tot op dat moment aan de overheid werd betaald, in de bedrijfspensioenfondsen te steken: die hebben het geld goed beheerd en daarom konden ze goede pensioenen uitkeren" .

Krivine en Vachetta
De ontwerprichtlijn betreffende de bedrijfspensioenfondsen en de aanvullende pensioenvoorzieningen alsmede het verslag-Karas over dit onderwerp vormen een nieuwe aanval op de bestaande pensioenstelsels in de Europese Unie.
In het verslag-Karas wordt ter ondersteuning van de aanneming van de richtlijn verwezen naar de zeer liberale conclusies van de Europese Raad van Feira. De strekking van het verslag is te komen tot een minimale harmonisatie van de regels en een "Angelsaksische" benadering van de regelgeving, hetgeen tot uitdrukking komt in het ontbreken van duidelijke voorschriften voor het bepalen van de verplichtingen van de bedrijfspensioenfondsen.
De richtlijn komt tegemoet aan de wensen van de Engelse en Nederlandse instellingen voor pensioenvoorziening, die de mogelijkheid willen hebben activiteiten op Europese schaal te ontplooien met één enkel fonds, in plaats van met van land tot land verschillende fondsen.
Eens te meer onderwerpt de Europese Unie zich aan de dictatuur van de interne markt. In de sector van de pensioenen, waarom het ditmaal gaat, heeft dat ernstige gevolgen, gevolgen die we allen maar al te goed kennen: een toename van de inkomensongelijkheid tussen werknemers, een grotere greep van de financiële markten en de aandeelhouders op de pensioenreserves en een verhoging van de druk van de pensioenfondsen op loonarbeid.
In plaats van een harmonisatie in neerwaartse richting door te voeren en een interne markt te creëren op pensioengebied zouden we op Europese schaal een stelsel moeten invoeren dat gebaseerd is op solidariteit en een evenwichtige lastenverdeling.
Daarom hebben wij tegen het verslag-Karas gestemd en verwerpen wij de ontwerprichtlijn.

Meijer
Ondernemers hebben de bedrijfspensioenfondsen ontdekt als bron van risicokapitaal. Regeerders beschouwen die fondsen als deel van een geïntegreerde financiële markt die moet bijdragen tot het concurrentievermogen van de Europese economie. Met de verwachting dat de opbrengst groeit worden pensioengelden in handen gespeeld van ondernemingen die slechts het maken van winst tot doel hebben. Straks profiteren de aandeelhouders van banken en verzekeringsmaatschappijen van winsten, dragen de gepensioneerden het groeiende risico als gevolg van het wegvallen van beschermingsconstructies en worden de nadelen van het overstappen naar een andere werkgever of een andere lidstaat niet opgelost. De voorgestelde Europese regeling doet geen recht aan de redenen waarom die pensioenreserves zijn ontstaan. Pensioen is een middel tot herverdeling en aanvulling van inkomens om alle mensen duurzaam bestaanszekerheid te bieden, ook op het moment dat ze op een leeftijd van 70, 90 of 110 jaar niet meer productief zijn. Een voor ieder gelijk staatspensioen van voldoende hoogte is de beste garantie dat niemand het recht op inkomen verliest. Bedrijfspensioenen zijn daarentegen alleen gunstig voor mensen met een hoogbetaalde vaste baan. Zij bieden geen oplossing aan mensen die vaak van baan of van werkgever hebben moeten wisselen. Dat geldt nog sterker voor aanvullende particuliere pensioenen, die alleen te koop zijn voor wie in staat en bereid is om in de productieve jaren individuele overschotten te beleggen bij een verzekeringsmaatschappij.
Verslag-Ettl (A5-0211/2001)

Fatuzzo
Het verslag van de heer Ettl heeft betrekking op de solvabiliteit van levensverzekeringsondernemingen. Ik geloof, mevrouw de Voorzitter, dat Europa, dat zich zoveel gelegen laat liggen aan de levenskwaliteit van de Europese burgers en aan de kwaliteit van allerlei consumptiegoederen, de levensverzekeringsmaatschappijen die deze richtlijn naleven ertoe zou moeten verplichten aan hun naam een zinsnede toe te voegen in de trant van: "Dit is een volgens de Europese richtlijn betrouwbare levensverzekeringsmaatschappij" . Dus dan krijg je zoiets als: "Levensverzekeringsmaatschappij pietje potlood, betrouwbaar" . De burger heeft immers het recht te weten dat de betreffende maatschappij het geld op de juiste manier beheert.
Verslag-Ettl (A5-0212/2001)

Fatuzzo
Het tweede verslag van de heer Ettl zorgt voor betere garanties op het vlak van solvabiliteit van maatschappijen die andere soorten verzekeringen aanbieden. Dat komt goed uit, want precies dit probleem speelde vannacht door mijn hoofd, mevrouw de Voorzitter. Ik heb namelijk heel slecht geslapen, ik had een halve nachtmerrie. Ik droomde dat het huis waarin ik woonde in puin lag. In mijn droom rende ik mijn slaapkamer uit en zag tot mijn wanhoop dat het huis van de heer Fatuzzo in puin lag. En wat mij nog meer verdriet deed, was dat ik mezelf verzekerd had bij een heel slechte maatschappij. Gelukkig werd ik op dat moment wakker en schoot het mij te binnen dat ik een heel goede verzekering heb en vooral dat mijn huis niet in de as lag en ik gewoon in Straatsburg was.
Verslag-Flesch (A5-0226/2001)

Fatuzzo
Om u mijn stemverklaring over het verslag van mevrouw Flesch, dat gaat over de invoering van een ".EU-topniveaudomein op internet, toe te lichten, mevrouw de Voorzitter, moet ik u zeggen dat ik in de afgelopen dagen in Straatsburg een fascinerend meisje ben tegengekomen. Zij komt uit een van de landen van Oost-Europa die vragen om toetreding tot de Unie. Al wandelend en kletsend vroeg dat meisje, dat uit een Bulgaars plaatsje komt, aan mij: "Waarom staan jullie eigenlijk niet toe dat de kandidaat-landen ook het ".EU" -domein gaan gebruiken?" . Deze vraag richt ik dan ook tot mevrouw Flesch.

Caudron
Dit verslag heeft betrekking op een voorstel voor een verordening betreffende de invoering van het ".EU" -topniveaudomein voor internet. Het voorstel van de Commissie komt tegemoet aan de doelstellingen die zijn geformuleerd tijdens de Raad van Lissabon (23-24 maart 2000). De Raad van Stockholm (23-24 maart 2001) heeft die doelstellingen herhaald en bevestigd dat "de Raad samen met de Commissie de nodige maatregelen (zal) nemen om ervoor te zorgen dat het ".EU" -topniveaudomein zo snel mogelijk bereikbaar wordt voor de gebruikers."
Deze formulering kan enigszins rudimentair lijken en behoeft derhalve enige uitleg. Deze verordening is bedoeld als een algemene wetstekst waarmee een kader gecreëerd wordt voor de oprichting van een ".EU" -register. Dit register zou contracten moeten sluiten met zowel de Commissie als de ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers). Ik wil u erop wijzen dat de ICANN in oktober 1998 in het leven is geroepen teneinde tegenwicht te bieden aan de Amerikaanse hegemonie op het gebied van het internetbeheer. Deze particuliere onderneming zonder winstoogmerk houdt zich met vier sleutelsectoren van internet bezig, waaronder het DNS (domain name system, systeem voor domeinnamen) en de toewijzing van Internet Protocol-adressen.
De raad van bestuur van de ICANN bestaat uit 19 leden. De bestuursleden en externe leden worden gekozen op basis van criteria die zijn gericht op geografisch evenwicht. De organisatie telt voorts 4 raadgevende comités, waaronder het GAC (governmental advisory committee, raadgevend comité van de regeringen), waarin de Europese Commissie en de lidstaten zitting hebben.
Het stemt me uiterst tevreden dat de Europese Unie besloten heeft zich actiever in te zetten voor deze instelling teneinde een doorslaggevende rol te spelen in het internationaal beheer van internet en de neutraliteit van de ICANN te versterken.
Vanuit dezelfde optiek dient de Europese Unie, wil ze een rol van betekenis spelen in cyberspace, een domeinnaam te creëren naar het voorbeeld van de lidstaten. De verschillende nationale staten zijn op internet herkenbaar aan domeinnamen als '.uk' of '.be' . Invoering van een soortgelijke domeinnaam voor de Unie zou een cruciale factor zijn om de ontwikkeling van e-business en e-commerce in Europa te versnellen.
Derhalve heb ik het van belang geacht steun te verlenen aan het goede werk dat is verricht door mevrouw de rapporteur.
Europese Raad te Göteborg

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde ook een oordeel geven over de resolutie over de Raad van Göteborg. Zoals u weet, is er op deze Top besloten om het probleem van de pensioenvoorziening in de vijftien lidstaten van de Europese Unie aan te pakken. U begrijpt toch zeker wel dat ik hierover niet mijn mond kan houden en dat ik toch even moet uitleggen waarom ik voor heb gestemd. Gisteren heb ik in de lunchtijd op een bijeenkomst van de Kangaroo Group hier in het Europees Parlement met voldoening geluisterd naar de topman van een Japanse onderneming die zei: "Wij Japanse industriëlen kijken met spanning uit naar het moment dat er in Europa één Europees pensioen ingevoerd wordt, met verordeningen en wetten die voor heel Europa gelijk zijn" . Ik ben dus niet de enige die voor een Europees pensioen pleit! Die woorden deden me echt deugd en daarom heb ik voor deze resolutie gestemd, omdat de Raad van Göteborg immers deze weg heeft ingeslagen.

Posselt
Mevrouw de Voorzitter, Wij hebben ons in deze resolutie uitgesproken over Macedonië. Ik vind het goed dat de Europese Unie zich in Macedonië sterk engageert, maar wij mogen dat niet belerend doen. Wij moeten respect hebben voor de mensen en volkeren in dat land. Macedonië heeft een regering waarin alle partijen en alle bevolkingsgroepen vertegenwoordigd zijn. Macedonië heeft een pro-Europese premier en een voortreffelijke pro-Europese president. Wij hebben het voortdurend over de rechten van de minderheden, maar moeten beseffen dat de normen voor de minderheden ook in de Europese Unie zelf niet worden gerespecteerd. Daarom moeten wij deze kwestie met enige deemoed benaderen en onze goede diensten aanbieden, maar wij mogen niet voortdurend een belerend vingertje opsteken.
Wij moeten vooral de regering steunen en erop wijzen dat iedereen die, zoals Macedonië, met de Europese Unie meewerkt, van ons krachtige politieke en financiële steun mag verwachten. Daarom betreur ik het dat commissaris Patten, die hier jammer genoeg niet meer aanwezig is, heeft gezegd dat, als wij geld naar Macedonië sturen, dat voor bommen wordt gebruikt. Dat was een onbillijke uitspraak tegenover de democratisch gekozen regering, waarvan alle partijen deel uitmaken. Ik hoop dat onze Macedonische vrienden in de persoon van hun president ons weldra in Straatsburg zullen komen bezoeken en dat Boris Trajkovski hierheen kan komen. Wij moeten optreden tegen ontbindingsverschijnselen, maar kunnen dat alleen maar doen door de democratische autoriteiten te ondersteunen.

Scallon
Mevrouw de Voorzitter, in het belang van een democratische en rechtvaardige Unie verzoek ik de Raad de afwijzing van het Verdrag van Nice door de Ierse bevolking te respecteren en verdere ratificatie onmiddellijk stop te zetten. Tevens roep ik de Commissie op om als hoedster van de Verdragen te waken over de nakoming van de unanimiteitsvereiste. Ik verzoek ook om alle verdere ratificaties stop te zetten.
Ik, en de mensen die ik vertegenwoordig, zijn voor een verenigd Europa en voor de uitbreiding. Daarom ben ik verheugd dat de Commissie mijn standpunt bevestigt dat de uitbreiding ook door kan gaan zonder ratificatie van het Verdrag van Nice. Ik ben van mening dat de uitbreiding zo snel mogelijk moet plaatsvinden, zodat de kandidaat-landen niet alleen de vruchten kunnen plukken van het lidmaatschap van de Unie, maar ook ten volle kunnen bijdragen aan het debat over het soort Europese Unie dat we hopen op te bouwen.
Ik ondersteun een open en alomvattend debat met het oog op de intergouvernementele conferentie van 2004, maar niet in de vorm van een conventie.

Berthu
De Europese Unie is bezig een nieuwe vorm van democratie uit te vinden: democratie zonder volkeren. Dat moeten we concluderen als we zien met welke mate van arrogantie de Raad van Göteborg de Ierse stemuitslag terzijde heeft geschoven. De nieuwe fungerend voorzitter van de Raad, de heer Guy Verhofstadt, heeft die indruk vandaag nog versterkt door op voorhand de conclusies te presenteren van het debat dat, zo luidt de boodschap, in gang gezet zal worden met het oog op de intergouvernementele conferentie van 2004.
Juist de wijze waarop dat debat in Frankrijk zal worden georganiseerd - in aansluiting op het communiqué dat op 11 april jongstleden is gepubliceerd namens de premier en de president van de Franse Republiek tezamen - laat zien dat dit debat van begin af aan in scène is gezet.
Beide leiders verklaren een debat in gang te willen zetten over de toekomst van Europa, maar het probleem van de ratificatie van het Verdrag van Nice, een cruciale kwestie in dit verband, is in ons land bewust doodgezwegen: geen beroep op de Constitutionele Raad, geen referendum, uiterst korte debatten in de Nationale Vergadering en de Senaat, povere betogen aldaar, met uitzondering van de bijdragen van de voorvechters van nationale soevereiniteit, waaronder Philippe de Villiers, kennelijk de enigen die hun vrijheid van gedachte hebben weten te behouden bij dit vertoon van onmacht van de nationale politiek. En zo wordt iedere discussie onmogelijk gemaakt over een tekst die een stempel zal drukken op de toekomst van de Unie: het Verdrag van Nice, dat de aanzet vormt tot nieuwe supranationale ontwikkelingen.
Daarnaast kan iedereen vaststellen dat met man en macht ervoor wordt gezorgd dat de discussiefora uitsluitend met conclusies komen die bij de federalisten in goede aarde vallen. Niet alleen worden de bijeenkomsten georganiseerd door de prefecten - hetgeen heel wat zegt over hun onafhankelijkheid, of liever het gebrek daaraan, ten opzichte van de regering - maar ook zullen de conclusies worden opgesteld door een overkoepelende werkgroep van tien deskundigen, vrij te kiezen door de president van de Republiek en de premier. Ik heb op 20 april jongstleden zelf een schrijven gericht tot beide hoofden van de uitvoerende macht met het verzoek ervoor te zorgen dat in deze werkgroep alle bij de Europese verkiezingen gekozen politieke bewegingen vertegenwoordigd zijn. Wat is het resultaat: onder alle recentelijk benoemde deskundigen is er niet één die bedenkingen heeft, hoe gering ook, bij de politieke lijn van Brussel.
En dan de klap op de vuurpijl: deze belachelijke procedure dient ook nog in oktober afgesloten te worden, hetgeen betekent dat het grote nationale debat vier maanden geduurd zal hebben, inclusief twee vakantiemaanden. De reden voor deze snelle afhandeling ligt voor de hand: aan het einde van het jaar breekt de gevaarlijke periode aan van de omwisseling van nationale muntstukken en biljetten in euro. Onze nationale leiders voelen er uiteraard niets voor om op dat moment de handen nog vol te hebben aan een debat over Europa.

Korakas
De Raad van Göteborg zal niet de geschiedenis in gaan vanwege hetgeen in de vergaderzaal werd gezegd, maar hetgeen daarbuiten is gebeurd. Tienduizenden mensen hebben gedemonstreerd tegen het autoritaire, centralistische bouwwerk van de EU, dat totaal langs de belangen van de volkeren heen gaat. Zij werden met ongelooflijk geweld door de politie tegengehouden. Eens te meer is gebleken dat de leiders van de EU hun besluiten nemen zonder zich ook maar iets van de volkeren aan te trekken. In de resolutie van het Europees Parlement wordt geen gewag gemaakt van noch de eisen van de duizenden demonstranten, noch de slachtoffers van het politiegeweld. Daarin worden termen gebezigd zoals "gespecialiseerde commando' s" , waarmee dus het terrein wordt geëffend voor nog hardere en nog ondemocratischere maatregelen om de "vijand het volk" het hoofd te kunnen bieden tijdens de komende topconferenties van de EU en de andere imperialistische organisaties.
Wat het "nee" van Ierland tegen het Verdrag van Nice betreft, schaart het Europees Parlement zich achter de Raad, die verklaart "bereid te zijn de Ierse regering in alle mogelijke opzichten bij te staan om een oplossing te vinden" . Daarom wordt druk uitgeoefend op de Ierse regering. Men wil dat het Verdrag buigen of barsten voor eind 2002 wordt geratificeerd, en men veegt dus de vloer aan met de mening van het Ierse volk.
Wat de tragische gebeurtenissen in de FYROM betreft, wordt in de resolutie instemming betuigd met het interventiebeleid en het voornemen van de NAVO "om zich niet te laten meeslepen in een volledige vredeshandhavingsrol" . Hoe de EU echter de bewerkstelliging van een akkoord ziet, blijkt overduidelijk uit de verklaringen van de speciaal afgezant, de heer Léotard, die de regering van de FYROM uitnodigde een dialoog te beginnen met de Albanese extremisten.
Eveneens wordt in de resolutie voldoening geuit over de vooruitgang bij de militarisering van de EU, bij de ontwikkeling van de Snellereactiemacht en een "permanente en doeltreffende relatie met de NAVO" . Ook wordt bij de lidstaten aangedrongen op "aanpassing van hun defensiebudgetten tot het niveau dat nodig is om de ambitieuze doelstellingen van het EVDB te bereiken" .
Ofschoon de uitbreiding aanleiding geeft tot hevige meningsverschillen onder de imperialistische machten, en het tijdschema daarvoor als maar vager wordt, is het duidelijk dat men voet bij stuk houdt en de nieuwe landen hoe dan ook in de val van de EU wil laten lopen. Men weet dat de volkeren in de kandidaat-landen zich in toenemende mate verzetten tegen toetreding tot de EU en daarom probeert men hen te lokken met deelneming aan de Europese verkiezingen van 2004.
Overigens werden tijdens de Top van Göteborg de oriëntaties van Lissabon en Stockholm bevestigd. Dat betekent dat nog hardere en volksonvriendelijkere maatregelen voor de economie op stapel staan. Het eerste doelwit is nu de hervorming van de pensioenstelsels en meer in het algemeen de socialezekerheidsstelsels.
Daarom hebben de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen deze resolutie gestemd.

Krivine en Vachetta
In januari 2001 gaf het Zweedse voorzitterschap van de Europese Unie in alle bescheidenheid aan zich te zullen richten op drie prioriteiten: milieu, uitbreiding en werkgelegenheid. Een halfjaar later, bij de Raad van Göteborg, moesten we vaststellen dat van een succesvol beleid op die terreinen geen sprake is geweest.
Wat de werkgelegenheid betreft, stond de afgelopen periode in het teken van een ware golf van ontslagen bij grote internationale concerns als Marks & Spencer en Danone, terwijl deze bedrijven toch miljoenenwinsten behalen. Eens te meer heeft de EU er blijk van gegeven niet in staat te zijn tegenwicht te bieden aan de dictatuur van de vrije markt en de aandeelhouders, bijvoorbeeld door een belastingheffing op speculatieve kapitaalbewegingen in te voeren (naar het voorbeeld van de "Tobin-belasting" ), of door de controlerende bevoegdheden van werknemers en burgers op economisch terrein te versterken, of door, ten slotte, Europese regelgeving in te voeren teneinde ontslagen te verbieden.
Wat de uitbreiding betreft, dient vastgesteld te worden dat de kandidaat-landen geen andere keuze wordt gelaten dan hun economie simpelweg volledig te laten opgaan in de interne markt. De bevolking wordt niets gevraagd, op geen enkel moment, noch over de inhoudelijke kant van de toetreding, noch over de wijze waarop die gestalte moet krijgen. Het Ierse "nee" laat echter eens te meer zien dat Europa niet opgebouwd kan worden als een democratisch, politiek en sociaal project zonder de volkeren daarbij te betrekken.
Op internationaal niveau ten slotte heeft de Europese Unie aangetoond niet bij machte te zijn een positieve bijdrage te leveren aan de oplossing van conflicten. Zo had ze met name Israël moeten dwingen in de Palestijnse gebieden een rechtvaardige en duurzame vrede tot stand te brengen.
Het Zweedse voorzitterschap zal vooral in de herinnering blijven vanwege de provocaties van de politie tijdens de Top van Göteborg. In plaats van de Europese plannen in de ijskast te zetten - want dat is wat nodig is - hebben de regeringen, voor de eerste maal, vanuit hun bunker het besluit genomen vuurwapens in te zetten tegen demonstranten. Er is dringend een ander Europa nodig, een Europa van democratie en sociale vooruitgang. Daarom stemmen wij tegen de gezamenlijke ontwerpresolutie.

Lambert
Deze resolutie is op vele punten lovenswaardig, vooral met betrekking tot duurzame ontwikkeling. Ik juich de oproep van de EU om het Protocol van Kyoto te ratificeren toe. Voor de bescherming van onze planeet is dit een essentiële internationale overeenkomst.
Ik verwelkom het hernieuwde engagement voor de VN-doelstellingen voor ontwikkelingshulp, en hoop dat deze ook eindelijk bereikt kunnen worden, want er is enorme behoefte aan.
Tot mijn genoegen wordt in de resolutie onderstreept dat de EU zich ten volle moet voorbereiden op de mondiale top over duurzame ontwikkeling.
Waarom heb ik de resolutie dan als geheel verworpen?
Ik geloof niet dat de ontwikkeling van een gemeenschappelijk veiligheidsbeleid, waarin een nauwe band met de NAVO wordt nagestreefd, iets te maken heeft met de duurzame ontwikkeling van de EU. Evenmin geloof ik dat we Ierland mogen vragen zijn recente referendum naast zich neer te leggen en de ratificatie van het Verdrag van Nice voor te bereiden. Een dergelijke oproep ontkent de democratisch geuite wens van de burgers en strekt dit Parlement niet tot eer.

Martinez
Uitgaande van het verslag van de Europese Raad van Göteborg van 15 en 16 juni 2001 is een gezamenlijke ontwerpresolutie opgesteld waaraan groene, rode, witte (liberale) en paarse (christen-democratische) afgevaardigden hun bijdrage hebben geleverd, dat wil zeggen een zeer gemêleerd gezelschap, een politieke meerderheid waarin zowel de Schröders en de Jospins als de Aznars en Chiracs zich kunnen vinden, en laten we ook de Groenen niet vergeten, de Joschka Fischers en de Dominique Voynets, of de ultraliberalen onder aanvoering van Alain Madelin. De tekst is een bonte verzameling van formules, concepten en vraagstukken, variërend van de doodstraf (paragraaf 32) tot het "belastingpakket" (paragraaf 25), bananen (paragraaf 30) en de diplomatieke missie van de heer Léotard in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, thans FYROM geheten (paragraaf 42), en dan heb ik het nog niet over het gemeenschappelijk landbouwbeleid, ontwikkelingssteun, Kyoto, belastingfraude van de VS via de belastingparadijzen in het Caraïbisch gebied, de uitbreiding of de noodzaak van een conventie - de Federale Conventie van Philadelphia in 1787 indachtig, al wordt dat niet uitgesproken - met het oog op de aanneming van een Europese grondwet in 2004.
Achter dit ogenschijnlijk structuurloze samenraapsel gaan echter de twee leidende beginselen schuil van de sektarische oligarchie die ons regeert, namelijk minachting van het volk en het zoeken naar zoiets als een "bestuursmacht" op wereldschaal.
De minachting waarmee de op een federaal Europa gefixeerde Brusselse oligarchie de volkeren tegemoet treedt, komt zowel tot uitdrukking in paragraaf 3, waarin geweigerd wordt heldere conclusies te verbinden aan de uitslag van het Ierse referendum - die beschouwd wordt als een impasse waarvoor het noodzakelijk is "een oplossing te vinden" - als in paragraaf 9, waarin de spontane afwijzing door het volk van de uitwassen van de globalisering - van Seattle tot Göteborg, via Praag, Nice, Davos, Washington, Salzburg en binnenkort wellicht ook Genua - gekarakteriseerd wordt als een "provocatie" . Daarbij wordt gemakshalve vergeten dat het recht op "verzet" tegen de economische onderdrukking waaronder velen gebukt gaan als gevolg van de globalisering, zoals de werknemers en werkneemsters van Marks & Spencer en Danone, of van Moulinex, Michelin, Vilvoorde, Alcatel, Ericsson of AOM, een van de fundamentele vrijheden is, een recht dat tweehonderd jaar geleden al bevestigd is, twee eeuwen dus voordat in het Europees Handvest van de grondrechten formele rechten werden afgekondigd die enkel gelden voor de welgestelde klassen en die in de ogen van de werklozen, achterstandsjongeren en hoogbejaarden zonder bestaansmiddelen bepaald niet fundamenteel zijn.
En zo laten ook de negen paragrafen die zijn gewijd aan de duurzame ontwikkeling - met zelfs een wereldtop in Johannesburg in 2002 - er ondanks de sluier van vaagheid die dit bijkans heilig verklaarde concept omgeeft, weinig onduidelijkheid over bestaan: er wordt gestreefd naar een mondiaal bestuursniveau waarmee op wonderbaarlijke wijze alle problemen uit de wereld geholpen zouden kunnen worden. Dit geld met name voor Afrika en de onderontwikkeling, de aids-epidemie, de economische slavernij en de armoede, die bewust in stand wordt gehouden door de aanhangers van de vrijemarkteconomie. Zij weigeren immers voor katoen, cacao, koffie en alle grondstoffen de ware prijs te betalen en de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de mensenlevens van de arbeiders die uitgebuit worden.

Meijer
. Ik constateer dat de afgelopen tijd precies is gebeurd wat ik op 15 maart en 3 mei heb voorspeld. Leest u het nog maar eens na in de notulen. Ik heb toen gezegd dat het uitspreken van steun aan de Macedonische regering en het veroordelen van zogenaamde extremisten niet zou leiden tot het zoeken naar oplossingen, vrede en verzoening, maar tot het aanmoedigen van geweld. Een deel van de Macedonische bevolking en van de Macedonische regering denkt dat alle problemen worden opgelost door de grote Albanese minderheid te negeren of te verjagen. Dat deel wil wapens kopen met behulp van subsidies van de Europese Unie. Zij blijven een regeling waarmee het Albanees voor dat deel van het land waar de Albaneestaligen wonen bestuurstaal en onderwijstaal wordt, afwijzen. Zonder een met België vergelijkbare staatsregeling verwacht ik geen duurzame oplossing. Ik wens Raad en Commissie veel succes als ze nu eindelijk eens ervoor proberen te zorgen dat hun bemoeienis niet leidt tot meer geweld en onderdrukking, maar tot een vreedzame oplossing die door alle betrokken partijen wordt gedragen.

Queiró
Ik heb niet voor de gezamenlijke resolutie over de Top van Göteborg kunnen stemmen, ook al stond in die resolutie een aantal goede conclusies, onder andere wat de uitbreiding betreft, de omstandigheden rond de genoemde Top, het voortborduren op de Europese Raad van Lissabon en de conclusies aangaande de buitenlandse betrekkingen. Ik doel dan vooral op de conclusies aangaande het Midden-Oosten.
De meerderheid van de Europarlementariërs blijft echter aandringen op een post-Nice discussiemodel. Dat model is niet voorzien in de conclusies van de in Nice bijeengekomen staatshoofden en regeringsleiders, en al evenmin in de Verdragen zoals ze nu gelden. De intergouvernementele methode wordt scherp bekritiseerd en velen willen nu voor dit debat een veel te uitgebreide en onrealistische agenda opstellen. Daarom heb ik mij van stemming onthouden. Ik kan me ook niet verenigen met conclusie 5. Het is volgens mij niet aan de Ierse regering om het Verdrag te ratificeren. Die bevoegdheid komt volgens de Ierse grondwet aan het Ierse volk toe.

Souchet
Een resolutie van het Europees Parlement over de Top van Göteborg had nuttig kunnen zijn indien daarin afstand genomen werd van de nonchalante reactie van de Raad in zijn conclusies op de uitslag van het Ierse referendum over het Verdrag van Nice. Die reactie vormt een nieuwe illustratie van een uiterst zorgwekkende antidemocratische tendens in het eenwordingsproces van Europa. Van afstand nemen is helaas echter geen sprake, terwijl een debat over de toekomst van Europa, en met name over de uitbreiding, niet meer mogelijk is zonder dat rekening gehouden wordt met deze ondubbelzinnige stemuitslag.
Hoe kan men het in menig opzicht antidemocratisch karakter van de huidige Europese Unie betreuren en tegelijkertijd beweren daarvoor een oplossing te willen zoeken, zonder allereerst rekening te houden met de duidelijk tot uiting gebrachte wil van het volk, in dit geval het enige volk dat de kans gekregen heeft zich over het nieuwe Verdrag uit te spreken via een referendum, een bij uitstek democratische procedure?
Na de twee referenda waarmee duidelijk werd gemaakt dat er een groeiende kloof bestaat tussen het huidige Europa en het Europa dat de Europese volkeren voor ogen staat, had het besluit van het Ierse volk een heilzaam schokeffect teweeg moeten brengen. De les die geleerd kan worden uit het Ierse referendum is dat een duurzaam Europa slechts gebaseerd kan zijn op eerbiediging van de nationale democratieën. De les is dat het dringend noodzakelijk is de Europese eenwording van de grond af, opnieuw op te bouwen, en wel op een geheel ander fundament dan dat van Nice. Nice wordt daarentegen de laatste fase geacht te zijn van een proces dat van start is gegaan met de Europese Akte en via Maastricht en Amsterdam uiteindelijk is uitgemond in het Europa van vandaag dat door de volkeren afgewezen wordt.
Dat is duidelijk niet de richting die het Belgische voorzitterschap voor ogen staat. Teneinde het democratisch tekort in de Unie weg te werken stelt dat namelijk voor een Europese belasting in te voeren, terwijl vanuit democratisch oogpunt de nationale parlementen toch als enige bevoegd zijn belastingen goed te keuren. Dit voorzitterschap staat een manier van uitwerking van het toekomstige Verdrag voor via instellingen waarvan de democratische legitimiteit zo niet twijfelachtig, dan toch op zijn minst zeer indirect is. Het juicht de komst van de euro toe, terwijl die toch door geen enkel volk gewenst wordt. Sterker nog: de euro is symptomatisch voor een Europa dat de volkeren tegen hun zin dwingend opgelegd wordt.
De Ierse les lijkt niet goed begrepen te zijn. Toch zal er vroeg of laat wel degelijk geluisterd moeten worden naar het volk, en hoe eerder dat gebeurt des te beter, als we willen dat de burgers wederom warm lopen voor een Europese gedachte waarvan ze zich thans steeds meer verwijderen.

Tannock
Ik heb mij vandaag algemeen van stemming onthouden over de resolutie over de Top van Göteborg en mijn Britse conservatieve collega's aangeraden hetzelfde te doen, want ofschoon we het ten zeerste toejuichen dat de resolutie het uitbreidingsproces van de EU ondersteunt en oproept tot ondersteuning van het GLB en van duurzame ontwikkeling, hadden we een aantal bedenkingen bij andere aspecten van het verslag. We verwijzen met name naar paragraaf 3 waarin de indruk wordt gewekt dat de EU de beslissing van de Ierse bevolking om in zijn referendum het Verdrag van Nice te verwerpen, niet volledig respecteert. Ook noemen wij paragraaf 6 waarin een controversieel conventiemodel wordt aanbevolen om de onderhandelingen voor de volgende IGC voor te bereiden, paragraaf 25 waarin het belastingpakket, inclusief belastingharmonisatie en voorheffing, wordt ondersteund, paragraaf 26 waarin op basis van het sociale hoofdstuk maatregelen ten behoeve van ondernemingsraden worden aanbevolen, en de paragrafen 33 en 34 waarin het EVDB, dat ons zou loskoppelen van de NAVO, wordt ondersteund. Voor het overige bevat het verslag veel positieve punten, en daarom was een algemene onthouding van stemming volgens de Britse conservatieven de juiste houding.
Verslag-Randzio-Plath (A5-0225/2001)

Berthu
In het verslag van het Europees Parlement over het begrotingsjaar 2000 van de Europese Centrale Bank (ECB) alsmede in het jaarverslag 2000 van de ECB wordt getracht de verschillen in interpretatie weg te poetsen en een façade van eensgezindheid op te trekken, zulks vanwege de op handen zijnde fysieke omwisseling van munten en biljetten. Zodra men echter door die buitenkant heen prikt, komen de tegenstrijdigheden tevoorschijn, en die hebben ernstige gevolgen daar ze betrekking hebben op uiterst moeilijk te corrigeren gebreken bij de totstandkoming van de eenheidsmunt.
Dat geldt bijvoorbeeld voor de institutionele kwesties. Een eerste meningsverschil betreft de bevoegdheden van de Raad van ministers. In het verslag van het Europees Parlement wordt gepleit voor versterking van de economische coördinatie en de stabiliteitsprogramma' s (paragraaf 5 van de resolutie), hetgeen tevens versterking van de Eurogroep en haar actiemiddelen inhoudt. In het verslag van de ECB wordt echter benadrukt dat "de eerste twee levensjaren van de euro hebben (...) aangetoond dat het beleidsvormingskader op Europees vlak bevredigend is" (pagina 3). De ECB lijkt haar onafhankelijkheid dus met kracht te verdedigen, in het besef dat een grotere greep van de politiek op het beheer van de eenheidsmunt in een monetaire zone die bepaald niet optimaal genoemd kan worden, wel eens tot moeilijk oplosbare conflicten zou kunnen leiden. Is louter technocratisch beheer echter te prefereren? In feite zijn beide wegen onbegaanbaar.
Tweede verschil van opvatting: transparantie. In het verslag van het Europees Parlement wordt wederom (in paragraaf 14) aangedrongen op openbaarmaking van de notulen van de vergaderingen van de Raad van Bestuur van de ECB, waarbij de standpunten van de verschillende partijen vermeld dienen te worden (voor of tegen). Dit voorstel stuit de ECB tegen de borst en daarvoor heeft ze een goede reden, een reden die het Europees Parlement maar niet wil onderkennen: in het specifieke geval van de eurozone, die bestaat uit verschillende landen, zouden conflicten tussen de leden van de Raad van Bestuur al snel geïnterpreteerd kunnen worden als conflicten tussen landen en dat zou de geloofwaardigheid van de toch al zwakke euro verder kunnen aantasten. Ook hier blijkt weer dat de monetaire zone van de Twaalf bepaald niet optimaal functioneert.
Derde meningsverschil ten slotte: de stemmingen in de Raad van Bestuur. In het verslag van de ECB wordt het beginsel "één lid, één stem" gehuldigd, aangezien de presidenten van de nationale centrale banken "in een volledig onafhankelijke persoonlijke hoedanigheid" beraadslagen, niet als vertegenwoordigers van hun land (pagina 177). In het verslag van het Europees Parlement wordt echter gewezen op de wijziging die het Verdrag van Nice aanbrengt in artikel 10 van het Statuut van de ECB. In de toekomst zou als gevolg daarvan overgegaan kunnen worden tot een weging van de stemmen in relatie tot de omvang van de landen (paragraaf 17 van de ontwerpresolutie). Een dergelijke hervorming zou tegemoetkomen aan de wens van de grote landen, met name Duitsland, dat zich beklaagt over het "immobilisme" van de ECB dat impliciet toegeschreven wordt aan de onevenredig zware stem van de kleine landen binnen de Raad van Bestuur. Over deze hervormingsoperatie is echter bepaald het laatste woord nog niet gesproken, aangezien ze in strijd is met de geest van Maastricht, met het standpunt van de ECB zelf en met de belangen van de kleine landen, die ook een stem in het kapittel moeten hebben. Ook op dit punt vertoont de gedachte van één munt voor verschillende landen tal van tegenstrijdigheden.

Figueiredo
De Europese Centrale Bank (ECB) houdt vast aan haar doelstelling, te weten het zeker stellen van de prijsstabiliteit. In de praktijk komt dit neer op loonmatiging in de eurozone. Dit idee fixe, gericht op het in bedwang houden van de inflatie, houdt geen rekening met het feit dat het monetair beleid ook gevolgen heeft voor de economische groei en de werkgelegenheid. Als je er al te strak aan vasthoudt, kan dit beleid leiden tot deflatie en het verlies van werkgelegenheid. De economische groei is vertraagd en toch houdt de ECB vast aan het door haar gekozen beleid. Ze is dus niet bereid de rente te verlagen om zo de investeringen te stimuleren en de lasten over de schulden van gezinnen en andere deelnemers aan de economie te verlichten. Ze vergeet daarbij dat de eurozone geen homogeen gebied is en dat er specifieke structurele problemen kunnen bestaan, met name in de cohesielanden, zoals bijvoorbeeld Portugal.
De rapporteur is ingenomen met het op stabiliteit gerichte monetaire beleid zoals dat wordt opgelegd door het Stabiliteitspact. Wij delen dat enthousiasme niet. De rapporteur pleit wel voor een betere economische coördinatie en een verdieping van de dialoog die het Parlement elk kwartaal met de ECB voert om zo het beleid van de Bank beter vorm te geven. Er moet echter een daadwerkelijke politieke controle op de Bank komen. Het is niet voldoende alleen maar te streven naar een betere economische coördinatie, die dan ook nog eens steeds sterker gekoppeld wordt aan de doelstellingen van het Stabiliteitspact en de neoliberale oriëntering van de EU.

Meijer
. In de aanloop naar de verplichte inwisseling van bankbiljetten en munten van elf lidstaten in euromunten en eurobiljetten gaat alle aandacht uit naar de ergernissen die dat kort na de jaarwisseling zal opleveren. De voorstellen van de heer Maaten proberen dat proces wat sneller en efficiënter te laten verlopen. Maar het fundamentele probleem heeft meer te maken met het jaarverslag van de Europese Centrale Bank. Anders dan mevrouw Randzio-Plath, de rapporteur, zie ik geen reden voor complimenten. De waarde van de euro moest op peil gehouden worden door middel van een stabiliteitspact, dat de nationale overheden dwingt tot verlaging van hun uitgavenniveau en het afzien van leningen. Dat beleid is volstrekt mislukt, nu de euro niet tijdelijk maar voor een langere tijd sterk onder de dollar is gedaald. Inmiddels is in een aantal lidstaten, waaronder Nederland, de jaarlijkse inflatie al hoger dan de rente. De prijsstabiliteit zal de komende jaarwisseling waarschijnlijk niet overleven. Het ziet er niet meer naar uit dat de euro een positie zal verwerven als internationaal betaalmiddel, zoals de dollar die heeft. Daardoor is het ook niet mogelijk om naar Amerikaans voorbeeld een deel van de jaarlijkse overheidstekorten af te wentelen op de rest van de wereld, die zich blijft verdringen om het bezit van een in waarde dalende ruilmunt. Kortom, de ECB levert een sof die noodzaakt tot afwijzing van dit jaarverslag.

Patakis
Het verslag van de Europese Centrale Bank heeft betrekking op het tweede activiteitenjaar na het begin van de derde fase van de EMU. Juist daarom zou het Europees Parlement een kritischere houding hebben moeten aannemen ten aanzien van de activiteiten van de ECB. Het had veeleisender moeten zijn. Bepaalde resultaten zijn namelijk zeer nadelig voor de werknemers. Ook wil men een nauwere band leggen tussen de algemene richtsnoeren voor economisch beleid en de stabiliteits- en convergentieprogramma' s.
In naam van de inflatiebestrijding en de strikte naleving van het Stabiliteitspact - de "zweep" over de rug van de werknemers - brengt de ECB het sanctiemechanisme op gang teneinde de beroemde prijsstabiliteit te kunnen bereiken. Daarbij trekt zij zich niets aan van de economische en sociale gevolgen van haar besluiten.
Zij zegt dat het loonbeleid moet worden gemoderniseerd. Dat betekent dus meer flexibiliteit en minder zekerheid wat de banen betreft. Ook dringt zij aan op algemene privatisering ter versterking van het mededingingsvermogen en de kapitaalopbrengst.
De ECB zwijgt echter over de speculatie en combines op de effectenbeurzen. De ECB werkt deze met haar besluiten tot rentevoetverlaging zelfs in de hand.
In navolging van het Amerikaanse rentevoetenbeleid verhoogt en verlaagt de Europese Centrale Bank de rentevoeten om speculatieve plannen te kunnen financieren. Zal de heer Duisenberg ons zeggen of hij het eens is met zijn ambtgenoot, de heer Greenspan, volgens welke "een nieuwe ronde van economische groei moet zijn gegrondvest op grotere winstgevendheid van het enorme kapitaal dat in handen is van de ondernemingen, waarvan de rentabiliteit moet worden versterkt om de beursprijzen te ondersteunen en een nieuwe investeringsronde in te luiden" ?
Hoogstwaarschijnlijk is hij het daar mee eens. Hij zei ons immers dat: "de Raad van Bestuur van de ECB de loonontwikkelingen en de trends in de interne en buitenlandse vraag op de voet blijft volgen" . Ook zei hij dat ondanks de aardolieschok de loonsverhogingen gematigd waren, hetgeen hij als een zeer gunstige factor beschouwde. Daarbij onderstreepte hij dat in 2002 dankzij de "loonmatiging" de inflatie beperkt zal blijven tot 2% en de winst van de monopolies - natuurlijk - omhoog zal gaan.
Wat moeten wij daar nog aan toevoegen? Het verslag van de ECB en haar president spreken boekdelen. Zij maken geen geheim van het zeer negatieve liberale beleid, waardoor een economische recessie zal ontstaan, de werkloosheid onder de werknemers zal toenemen, hun verworvenheden zullen worden afgebroken en hen zekere armoede zal worden gegarandeerd. De welvaart zal namelijk voorbehouden blijven aan het steeds sterker wordend groot kapitaal.
Wij willen niet dat het Europees Parlement steun geeft aan het beleid van de ECB. Dit beleid leidt alleen maar tot meer armoede onder de grote massa, onder de werknemers, en tot grotere winst en voorrechten voor een kleine groep, voor de Europese monopolies. Dit is een beleid van ongelijke behandeling en uitbuiting van de werknemers.
Daarom hebben de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen dit verslag gestemd. De massale volksbeweging zal zich hier tegen verzetten en ons inziens dit barbaarse en onmenselijke beleid omver werpen.

Peijs
Mijn fractie heeft tegen paragraaf 20 gestemd. De reden daarvoor is de volgende. In paragraaf 20 wordt gesproken over de verscherping van de voorwaarden waaraan de toetredingslanden tot de Europese Unie moeten voldoen indien zij deel willen nemen aan de Monetaire Unie. Wij zijn niet tegen een debat over de toetreding tot de Monetaire Unie door de nieuwe lidstaten, maar op dit moment vinden wij dat een beetje voorbarig. Het duurt nog zeker twee jaar voordat de eerste landen werkelijk toetreden en daarna volgen nog zeker twee jaar waarin deze landen moeten functioneren in het wisselkoersmechanisme. We moeten ons niet te vroeg vastleggen, er kan nog veel gebeuren. Over één of twee jaar zal veel duidelijk zijn.

Titley
Ik verwelkom dit derde jaarverslag van de voorzitter van de Europese Centrale Bank, de heer Duisenberg.
Ik betreur het echter dat de ECB niet voldoet aan dezelfde hoge normen op het gebied van transparantie, aansprakelijkheid en openheid als de nationale bank van Engeland. Een van de eerste beleidsdaden van de labourregering na de machtswisseling was het verlenen van bestuurlijke onafhankelijkheid aan de nationale bank van Engeland in mei 1997. De notulen van de vergaderingen van de commissie monetair beleid van de nationale bank, inclusief uitslagen van stemmingen en motiveringen, worden nu gepubliceerd na ongeveer zes weken. Hierdoor wordt het vertrouwen van de markt in de beslissingen van de nationale bank enorm bevorderd en het is een fantastisch voorbeeld van open bestuur.
Het kan zeker geen toeval zijn dat sinds deze moedige beslissing van de labourregering in mei 1997, Groot-Brittannië een periode van ongekende economische stabiliteit heeft doorgemaakt. Het kan ook geen toeval zijn dat de beslissing van de labourregering destijds werd bekritiseerd door de conservatieven, die altijd moord en brand schreeuwen maar zelf een bedroevende staat van dienst hebben als het gaat om economische instabiliteit en incompetentie.
De Europese Centrale Bank zal niet het volledige vertrouwen van de markt krijgen zolang het bestuur niet opener wordt.
De invoering van eurobiljetten op 1 januari 2002 zal de heer Duisenberg voor een ongekende uitdaging plaatsen. Ik verwelkom de beslissing van de Europese Centrale Bank om vooraf reeds euromunten aan consumenten en grotere bankbiljetten aan bedrijven te verstrekken. Ik ben echter bang dat de consumenten en kleine en middelgrote ondernemingen niet over kleine bankbiljetten zullen beschikken tot "e-day" zelf. Dat kan leiden tot eindeloze chaos en verwarring en dat moeten we tot elke prijs vermijden. De praktische overgang naar de euro op 1 januari 2002 zal duidelijk een lakmoestest worden voor de ECB en ik hoop ten zeerste dat zij de proef zal doorstaan.
Ik zou graag zien dat de ECB een zelfde beleid van openheid en transparantie zou nastreven als de nationale bank van Engeland. Engeland zou er slecht aan doen om van een positie van transparantie over te gaan naar een situatie van relatieve geslotenheid. Als Groot-Brittannië zich ooit aansluit bij de euro, kan dat dus alleen als de ECB een grotere openheid nastreeft.
Verslag-Maaten (A5-0222/2001)

Fatuzzo
Mijn laatste stemverklaring, mevrouw de Voorzitter, gaat over het bedrijfsleven en de overstap naar de euro. Op 1 januari 2002 krijgen wij eindelijk de euro in Europa. Maar, mevrouw de Voorzitter, de vorige week bevond ik me ergens in een café in de gemeente waar ik woon, in Curno, provincie Bergamo, en toen ik mijn kopje koffie ging betalen, hoorde ik de eigenares met andere klanten praten: "Hoe doen we dat in januari 2002? Stel dat ze mij in lires betalen en ik moet het restant in euro teruggeven? En als iemand mij in euro betaalt, moet ik dan de rest in lires teruggeven?" In dit document, en ook in andere, vind ik geen antwoord op dit soort vragen, en daarom vraag ik door middel van deze stemverklaring om op 1 januari 2002 direct over te stappen op de euro, zonder overgangsperiode.

Berthu
Wanneer men beziet welke middelen in het verslag-Maaten worden aanbevolen om de fysieke omwisseling van munten en biljetten vanaf 1 januari 2002 te vereenvoudigen, staat men versteld van de discrepantie tussen al die goedkope trucs en de ernst van het probleem. Het is zonneklaar dat deze gehele operatie van begin af aan is opgezet zonder de minst of geringste aandacht voor de problemen waarmee de mensen in hun dagelijks leven te maken krijgen. En dat blijft maar doorgaan.
Want wat heeft het voor zin enige dagen vóór de bewuste datum de eurobiljetten te verspreiden met de bedoeling de burgers aan de euro te laten wennen (dat punt is overigens nog niet eens bereikt), wanneer elke vorm van financiële steun aan de kleine zelfstandigen uitblijft, van wie toch buitensporige inspanningen worden gevraagd, wanneer geen enkele garantie gegeven wordt van compensatie voor valse euro' s en wanneer het voorstel de nationale munten te laten voortbestaan, teneinde het leven van onze burgers te vergemakkelijken, hooghartig van de hand wordt gewezen?
Het grote publiek blijkt vandaag bepaald niet warm te lopen voor de euro, maar dat kan nauwelijks een verrassing genoemd worden. In het verslag-Maaten wordt met betrekking tot de informatiecampagnes al opgemerkt dat "het (...) redelijk (is) de behaalde resultaten tot op vandaag teleurstellend te vinden" (toelichting, pagina 16). De reactie van de rapporteur is echter verontrustend: teneinde de kleine ondernemingen te motiveren moet er volgens hem gedreigd worden met illegaal verklaren van bedrijven ingeval deze weigeren aanpassingen door te voeren na de komst van de euro op 1 januari 2002: "Aangezien rustige campagnes nauwelijks invloed gehad hebben op de kleine en middelgrote ondernemingen, is er nu een krachtdadiger werkwijze van doen" (ibidem).
Zo zal Europa vanaf 1 januari 2002 op grote schaal gaan ingrijpen in het dagelijks leven van onze medeburgers, en dat zal alleen maar tot ellende leiden, want de burgers zullen terstond, in de praktijk, ervaren dat deze gehele operatie, deze gigantische omschakeling alleen maar bedacht kan zijn door mensen die volstrekt onverschillig staan tegenover - of zelfs volledig onbekend zijn met - de praktische problemen van alledag en slechts functioneel kan zijn in een institutioneel systeem dat alle contact met de volkeren heeft verloren.
Gedachtig aan het gezegde dat al het kwaad ergens goed voor is, kunnen we alleen maar hopen dat deze ervaring in de toekomst zal leiden tot een heroriëntatie van Europa.

Figueiredo
Wij zijn tegen het invoeren van één gemeenschappelijke munt. Dat heeft niet alleen met soevereiniteit te maken. De deelnemende staten verliezen de zeggenschap over het monetair beleid en de wisselkoers, met alle economische gevolgen van dien voor de werkgelegenheid. We stellen ons ook teweer tegen de filosofie die aan het Stabiliteitspact ten grondslag ligt, met het accent op loonmatiging. Toch vinden wij het van groot belang dat terdege aandacht wordt besteed aan deze, aan de introductie van de euro voorafgaande voorbereidende fase.
We moeten macro-economische mechanismen ontwikkelen om de kosten zo laag mogelijk te houden. Het mag niet zo zijn dat werknemers en kleine en middelgrote ondernemingen voor de kosten van de overgang moeten opdraaien. Dat zou kunnen gebeuren door kunstmatige prijsverhoging, of door de kosten van de hele onderneming op hen af te wentelen. Bovendien zullen er tijdens de overgangsperiode vermoedelijk allerhande pogingen tot fraude of misbruik worden gedaan.
Het is daarom van fundamenteel belang dat we de traditionele handel de helpende hand reiken. Deze handelaren staan het dichtst bij de mensen en zijn dus de aangewezen personen om de bevolking uitleg te verschaffen. Ze spelen een uiterst belangrijke rol bij het inwisselen van de nationale munten tegen de nieuwe munt. Dat betekent ook dat ze een grote, extra inspanning zullen moeten leveren, naast alle andere aanpassingen die ze zullen moeten doen (waaronder boekhouding, interne en externe documentatie, informatietechnologie, enz.).

Hortefeux
Ik heb voor het verslag-Maaten gestemd en ik wil met nadruk wijzen op de kwaliteit van het werk dat is verricht door onze rapporteur.
Het doet me deugd dat ons Parlement zich eindelijk uitspreekt over een zo belangrijk onderwerp, al valt het te betreuren dat dit pas 181 dagen voor de invoering van de euro gebeurt. Het werd hoog tijd dat wij stelling namen ten aanzien van deze kwestie, die een economische prioriteit is maar ook vraagtekens oproept en voor onrust zorgt bij onze medeburgers.
In het verslag-Maaten wordt de aandacht gevestigd op de belangrijkste problemen en worden praktische oplossingen voorgesteld om de overgang naar de euro te vergemakkelijken. Het is van belang dat met deze overwegingen op alle beslissingsniveaus en in alle sectoren rekening gehouden wordt.
Laten we niet vergeten dat behalve het bedrijfsleven en de financiële markten ook de Europese burgers een sleutelrol in het geheel dienen te spelen. Hun reactie hangt af van de doeltreffendheid van de tot op heden gevoerde informatiecampagnes. Eens te meer onderstrepen de weinig bemoedigende resultaten van deze campagnes dat concrete voorstellen nodig zijn die rechtstreeks verband houden met het dagelijks leven.
Worden dergelijke voorstellen in concreto toegepast, dan moet het mogelijk zijn de begrijpelijke angsten om te vormen tot legitieme verwachtingen.

Lulling
Als lid van de Economische en Monetaire Commissie had ik een aantal amendementen ingediend op het ontwerpverslag van onze collega Jules Maaten over de middelen om het bedrijfsleven bij te staan in de omschakeling op de euro. Tot mijn tevredenheid kan ik vaststellen dat ze alle zijn aangenomen.
Ik hecht eraan in dit debat wederom te wijzen op de noodzaak de deur open te houden voor de drie lidstaten die ervoor gekozen hebben niet onmiddellijk toe te treden tot de eurozone. Ik zou dan ook willen benadrukken dat het van belang is een informatiecampagne te voeren die niet alleen gericht is op de lidstaten die deelnemen aan het project voor een gemeenschappelijke munt, maar ook op die andere lidstaten, die een speciale positie dienen te krijgen ten opzichte van derde landen. Met ons verslag wordt een politiek signaal van deze strekking afgegeven.
De kosteloze inwisselbaarheid in euro van de muntstukken van een ander land in de eurozone is aan de orde gesteld in een ander amendement, dat voor een groot deel is overgenomen in het uiteindelijke verslag. Alle burgers van de Europese Unie bezitten een aantal muntstukken die zijn overgebleven na vakantie- of zakenreizen in het buitenland. Velen zullen niet in de gelegenheid zijn die munten uit te geven vóór 1 januari volgend jaar, het moment waarop de euromunten en -biljetten ingevoerd worden. Daarom heb ik over dit punt eind november vorig jaar een schriftelijke vraag gesteld aan de Commissie. Deze heeft me een ontwijkend antwoord gegeven door zich te beroepen op te hoge verwerkingskosten. Toch vraag ik me af of het rechtvaardig is dat de burgers opnieuw moeten opdraaien voor de kosten wanneer het ze onmogelijk gemaakt wordt de overgebleven muntstukken van andere lidstaten in te wisselen. Het doet me dan ook deugd vast te kunnen stellen dat het Parlement meent dat "de banken aanbevelingen moeten krijgen om er zeker van te zijn dat de omwisseling van muntstukken van de lidstaten die overschakelen op de euro, op dezelfde voorwaarden kan gebeuren als de omwisseling van bankbiljetten" . Ik hoop dat de verantwoordelijken in de regeringen en in de banksector zich niet, zoals de Commissie, doof zullen houden voor deze oproep.

Vlasto
Ik zou de heer Maaten willen gelukwensen met zijn uitstekend verslag over de middelen om het bedrijfsleven bij te staan in de omschakeling op de euro.
Een halfjaar voor de inwerkingtreding van de eenheidsmunt was het wenselijk dat ons Parlement aandacht schonk aan de economische actoren en hun voorbereiding op deze laatste fase.
Thans, in deze slotfase, hebben de lidstaten een cruciale rol te spelen.
Sommige economische actoren zullen bijvoorbeeld geneigd zijn de prijzen te verhogen door ze zonder reden naar boven af te ronden.
Als directeur van een VVV-kantoor - dat van Marseille - heb ik gehoord van dergelijke praktijken, evenals van de ongerustheid onder bepaalde beroepsgroepen.
Voor de invoering van de eenheidsmunt is een aanpassingsperiode nodig die gebruikt moet worden om de consumenten gerust te stellen, niet om ze te misleiden.
De betrokken actoren dienen te beseffen dat het geen zin heeft een klein direct voordeel na te streven ten koste van het vertrouwen van de consumenten en een goed verloop van de overgang naar de eenheidsmunt.
Voorts wil ik wijzen op het belang van begeleidende maatregelen voor alle kleine en middelgrote ondernemingen.
Ik stel vast dat in de toeristische sector bijvoorbeeld vele van die bedrijven niet goed voorbereid zijn. Dat betreur ik, en ik neem aan dat de economische actoren in andere sectoren het probleem eveneens voor zich uitschuiven.
Fiscale stimulansen zoals voorgesteld in het verslag van de heer Maaten zijn een goede oplossing in dit verband.
In het zicht van de finish dienen de lidstaten zich in te spannen om prikkels te vinden waarmee de economische actoren aangespoord kunnen worden zich snel aan te passen aan de euro. Zo kunnen ze de extra kosten vermijden die verder uitstel met zich mee zou brengen.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)
(De vergadering wordt om 13.25 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar artikel 135, lid 2 van het Reglement. Daarin staat het volgende: "Bij elektronische stemming wordt uitsluitend de numerieke uitslag van de stemming geregistreerd". Wanneer echter om hoofdelijke stemming is verzocht, geldt artikel 134, lid 2: "De uitslag van de stemming wordt in de notulen van de vergadering vastgelegd, en wel per fractie in alfabetische volgorde van de namen der leden".
Zou u zo goed willen zijn ons te laten weten of in de notulen van morgen de exacte uitslag van de stemming wordt vastgelegd zoals die tot nu toe is gepubliceerd? Er lijkt een discrepantie te bestaan tussen het resultaat dat verscheen op het uitslagenbord en het gepubliceerde resultaat van de stemming, te weten 273 stemmen voor en 272 stemmen tegen.
Het Parlement, en de verzamelde pers beneden...
(Tekenen van onrust)
...zou in al deze opwinding enige opheldering willen krijgen over het standpunt van het Parlement.

Miller
Mijnheer de Voorzitter, mijn beroep op het Reglement is exact hetzelfde als dat van de heer Provan. Net als vele andere leden van het Parlement heb ik tijdens de lunchpauze gekeken naar de officiële uitslag van de stemming, en die zegt 273 voor en 272 tegen. Als dat de officiële uitslag is - en het is de uitslag die gepubliceerd is - dan is het resultaat dat de Voorzitter vanmorgen heeft bekendgemaakt naar mijn mening incorrect.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik ben natuurlijk niet Al Gore en dit is niet Florida. Ik wil het hier niet hebben over snippers van stembriefjes of wat er ook aan de hand was in Florida, maar zoals de andere collega's heb ik gekeken naar de schriftelijke uitslag en die zegt 273 stemmen voor en 272 stemmen tegen, in tegenstelling tot het resultaat en de statistische gegevens die eerder op de dag zijn bekendgemaakt.
Voor een keer is het de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, na grote inspanningen, gelukt om als één blok te stemmen, en als nu blijkt dat we die stemming hebben verloren, is het voor ons des te belangrijker om deze kwestie aan de orde te stellen. Er kunnen verscheidene verklaringen zijn van technische aard, en als dat zo is, zou ik die graag willen horen. Het gaat het hier echter om een fundamenteel politiek probleem, en louter technische antwoorden op een uitslag die een verschil van stemmen laat zien, volstaan misschien niet. Ik ben mij bewust van de regel dat bij stemmingen de beslissingen van de Voorzitter definitief zijn.
Op dit moment wil ik niet vasthouden aan een bepaald resultaat, al behoud ik mij het recht voor om de technische en politieke aspecten van deze stemming ter discussie te stellen. Wat ik u wil vragen, mijnheer de Voorzitter, is of u op dit moment in staat bent om overeenkomstig artikel 138 een duidelijke verklaring af te leggen namens het Bureau over de stand van zaken en het resultaat van de stemming.

De Voorzitter
 Het Voorzitterschap zal de nodige verklaring afleggen zodra de lijst van moties van orde is afgehandeld.
De heer Poettering heeft het woord voor een motie van orde.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het prettig gevonden hebben als ik op dit moment niet het woord had hoeven te voeren. Ik ging er immers vanuit dat u aan het begin van de vergadering een verklaring zou afleggen met uw visie op de lastige situatie. Ik heb alleen het woord gevraagd omdat anderen dat ook hebben gedaan en ik mij verplicht voel hetzelfde te doen.
Om te beginnen vind ik dat u nu echt een verklaring moet afleggen waarin u uitlegt hoe de vork in de steel zit. Ik behoud me het recht voor om daarna weer het woord te vragen. Alleen als u het Parlement nu opheldering verschaft, zal ik niet verdergaan met mijn betoog.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet de president van het Federale Gerechtshof van de Verenigde Staten, maar misschien kan ik u toch helpen. Ten eerste bepalen zowel de traditie van dit Parlement als het Reglement dat de stemming vaststaat zodra de uitslag ervan door het Voorzitterschap is bekendgemaakt. Dat is de regel die in dit geval, net zoals in andere twijfelgevallen, is toegepast. Denk maar aan de interpretatie van het Voorzitterschap met betrekking tot het geval-Ruiz Mateos dat wij hier onlangs hebben besproken. De bekendmaking door het Voorzitterschap is beslissend.
Ten tweede vraag ik uw aandacht voor een document dat alle afgevaardigden vandaag op hun bureau hebben aangetroffen: gisteren, dinsdag, heeft de heer Provan, terwijl hij het Parlement voorzat, aangekondigd dat de plaats van de heer Casini zal worden ingenomen door een nieuwe afgevaardigde, de heer Mario Brienza. Ik vraag mij af of u hebt gecontroleerd of de heer Brienza, gebruik makende van zijn legitieme rechten, misschien vandaag zijn stem heeft uitgebracht zonder dat de diensten van het Parlement, ondanks hun gebruikelijke ijver, de gelegenheid hebben gehad om hem te registreren. Als dat inderdaad het geval is, is het probleem van de baan. Ik herhaal overigens nogmaals hetgeen ik aan het begin van mijn betoog heb gezegd: wat telt, is de bekendmaking van de uitslag door het Voorzitterschap. Zo niet, dan begeven wij ons op glad ijs en komen wij tot interpretaties die nergens toe leiden. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u te verifiëren of de heer Brienza aan de stemming heeft deelgenomen.

De Voorzitter
Waarde collega's, ik heb werkelijk geen keuze aangezien alle sprekers op hetzelfde thema zinspelen ....
(Gelach en commentaar) Zoals u weet, wordt van de leden die dit Parlement voorzitten onder meer vereist dat zij over een scherp waarnemingsvermogen beschikken.
(Gelach en commentaar)Ik stel vast dat iedereen hetzelfde probleem opwerpt. Indien de volgende leden die het woord hebben gevraagd, met name de heer Bouwman, de heer Lehne, de heer Medina Ortega en de heer Bourlanges, soortgelijke voornemens hebben, verzoek ik hun vriendelijk hun spreektijd af te staan zodat het Voorzitterschap een verklaring kan afleggen.
Waarde collega's, vanmorgen heeft hier een stemming plaatsgevonden waarbij het elektronische systeem 273 stemmen vóór en 273 stemmen tegen heeft geregistreerd. Deze uitslag was een getrouwe weergave van de situatie zoals die zich op dat moment in het Parlement voordeed. Wij hebben achteraf evenwel geconstateerd dat de door het elektronische systeem geregistreerde uitslag niet overeenstemde met het aantal leden dat is ingeschreven op de ledenlijst van het Parlement waarover de diensten beschikken. Uiteraard bestaat hiervoor een verklaring. Ze is overigens nog eenvoudig en logisch ook.
Waarde collega's, het probleem is inderdaad toe te schrijven aan het feit dat de onlangs doorgevoerde vervanging nog niet in de lijst van de diensten was geregistreerd. Zoals ik al zei, gaat het om een eenvoudige verklaring van een perfect begrijpelijke situatie die ik zelfs als triviaal zou durven bestempelen.
Nu weet u waar de schoen wringt. Om 16.15 uur vanmiddag zal de Conferentie van voorzitters bijeenkomen om het probleem te bespreken. Ofschoon de verklaring op deze vergadering uitvoerig zal worden uiteengezet, licht ik ze nu reeds toe. U kunt ervan op aan dat de stemming op correcte wijze heeft plaatsgevonden en dat de u bekende uitslag die u vanmorgen met eigen ogen hebt kunnen aanschouwen de rechtsgeldige uitslag is. Derhalve beschouw ik deze kwestie als afgedaan.
(Applaus)De heer Poettering heeft het woord voor een motie van orde.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, ik heb kennis genomen van uw verklaring. Ze is naar mijn mening procedureel correct en conform ons Reglement. Natuurlijk heeft de Voorzitter van het Parlement het recht de Conferentie van voorzitters bijeen te roepen. De reden waarom ik toch weer het woord vraag is dat de Conferentie van voorzitters slechts nogmaals kennis kan nemen van de informatie van de Parlementsvoorzitter, maar niet het recht heeft enig besluit dat vanmorgen door de Voorzitter bekend is gemaakt, nog een keer te veranderen.

De Voorzitter
 Mijnheer Poettering, de Voorzitter van het Parlement heeft deze Conferentie van voorzitters louter uit beleefdheid bijeengeroepen teneinde de fractievoorzitters naar behoren over dit incident in te lichten.
De heer Cox heeft het woord voor een motie van orde.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, bij mijn vorige interventie heb ik gezegd dat ik graag het recht behield om opnieuw te spreken. Ik was persoonlijk op de hoogte van de verklaring die u nu openbaar heeft gemaakt. Het was een ongelukkige technische fout, maar ik accepteer dat het een eerlijke vergissing was. Ik accepteer ook de verklaring, zij het dan met tegenzin. Als het echter gaat om een louter technische fout, zou het een politieke vergissing zijn om de Conferentie van voorzitters bijeen te roepen. Dit zou immers betekenen dat een politiek orgaan van dit Parlement zich zou bezighouden met een kwestie waarvoor een volkomen aanvaardbare technische verklaring bestaat. Ik zal een dergelijke vergadering niet bijwonen omdat ik van mening ben dat u als Voorzitter hierover moet beslissen en de kous daarmee af moet zijn.

McCarthy
Dit is geen triviale zaak. We aanvaarden de logische argumenten die u heeft gegeven, maar ik moet u een bijkomende vraag stellen. Had de afgevaardigde die de heer Casini heeft vervangen daadwerkelijk het recht om te stemmen? De terugtrekking van de heer Casini werd pas aangekondigd op maandagavond. Overeenkomstig artikel 8 van het Reglement moet er een briefwisseling plaatsvinden tussen het Europees Parlement en de Italiaanse regering, zodat we zijn recht om te stemmen kunnen bevestigen. Als dat het geval is, is het een geldige stem.

De Voorzitter
 Mevrouw McCarthy, het doet mij genoegen aan dit Parlement te kunnen meedelen dat alle hier vanochtend aanwezige leden het volste recht hadden om te stemmen.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, als u mij tot besluit nog een opmerking toestaat: men had toch eigenlijk mogen verwachten dat het Bureau de fout direct aan ons had doorgegeven. Dat had meteen moeten gebeuren na de constatering dat het aantal van 272 nee-stemmen op de lijst afweek van de uitslag die hier is meegedeeld, dus nog voordat de lijst verspreid werd. Dan was deze hele opwinding totaal overbodig geweest!

Verwelkoming
De Voorzitter
 Waarde collega's, het doet mij bijzonder veel genoegen een delegatie van het parlement van Jemen onder leiding van Dr. Abdelwahab Mahmoud, ondervoorzitter van het parlement, te kunnen verwelkomen die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen en ons met haar bezoek vereert naar aanleiding van de tweede interparlementaire bijeenkomst van de Delegatie voor de betrekkingen met de Mashreklanden en de Golfstaten.
Dit Parlement stelt met enorme voldoening vast dat Jemen bereid is om toenadering tot Europa te zoeken. Wij pleiten er alvast voor dat deze tweede bijeenkomst een belangrijke etappe in de richting van een versterkte samenwerking met de Europese Unie inluidt. Hopelijk stelt zij Jemen in de gelegenheid om opnieuw de weg van de welvaart en de consolidering van de democratie te bewandelen.
Wij wensen de Jemenitische delegatie vruchtbare gesprekken en een prettig verblijf in Straatsburg toe.

Mensenrechten in de wereld/Toestand van de grondrechten in de Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5­0193/2001 van de heer Wouri, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mensenrechten in de wereld in 2000 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie (11317/2000 - C5-0536/2000 en C5-0628/2000 - 2000/2105(INI));
A5-0223/2001 van de heer Cornillet, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de toestand van de grondrechten in de Europese Unie (2000) (2000/2231(INI)).

Wuori
Mijnheer de Voorzitter, de behandeling van dit verslag heeft in menig opzicht aangetoond hoe ondraaglijk licht het onderwerp mensenrechten is als het in de verdrukking komt in de zware actuele politiek. Desondanks zijn de mensenrechten, die zelfs de laatste aardse religie van onze tijd zijn genoemd, fundamenteler dan de alledaagse politiek. Politiek is weliswaar onvermijdelijk om de geschiedenis niet direct in de ogen te hoeven kijken, maar zou ook het feit kunnen verdoezelen dat de mensenrechten niet enkel een instrument zijn voor het nastreven van politieke doelen, of in het ergste geval een alibi voor door realpolitik voorgeschreven activiteit of passiviteit. Mensenrechten zijn thematisch, systematisch en vooral normatief. Ze zijn het resultaat van onze culturele evolutie, ze vertegenwoordigen de waarden waarin de historische veranderingen, met inbegrip van de ontwikkeling van de Europese Unie, verankerd liggen. Die mogen en kunnen niet worden geofferd op het altaar van enkel en alleen politieke opportuniteit of retorische verplichtingen. Als de Europese Unie op een dag een concreet gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid wil hebben, moet zij steunen op een gemeenschappelijke mensenrechtenstrategie.
Juist nu gaan wij naar mijn mening de goede kant op. Waardevolle standpunten voor het doeltreffender ijveren voor mensenrechten staan vermeld in, op intern vlak, de publicatie van het eigen Europees Handvest van de grondrechten en in, op extern vlak, zowel het Europese jaarverslag over de mensenrechten als vooral ook de recente mededeling van de Commissie. Het Belgisch voorzitterschap, wiens minister van Buitenlandse Zaken Michel hier tot mijn vreugde aan dit debat deelneemt, heeft gewezen op de noodzaak van meer coherentie en samenhang - hetgeen hopelijk verder gaat dan alleen de criteria van politieke correctheid -, van meer transparantie en openheid bij de mensenrechten en van duidelijke prioriteiten, waarop ook in de conclusies van de Algemene Raad van 25 juni 2001 een aanvulling wordt gegeven.
In het jaarverslag wordt het belang onderstreept van de dialoog en de samenwerking tussen de regeringen en de burgermaatschappij. Zoals commissaris Patten reeds tijdens het eerste Europese mensenrechtenforum zei dat tijdens het Finse voorzitterschap in 1999 werd gehouden, zou het een vorm van intellectueel vandalisme zijn de meningen van NGO's niet in acht te nemen, want de kennis en ervaring van de Europese mensenrechtenmaatschappij is in heel de wereld zonder weerga. Wij moeten echter beginnen met het verbeteren van onze eigen werkmethodes. Als er geen strategie is, wordt de tactiek een strategie, hetgeen betekent dat de politieke ad hoc-maatregelen de fundamentele en absolute mensenrechten- en rechtsstaatbeginselen verdrukken. Wij leggen ze graag aan anderen op, maar zijn in staat om ze zelf, om dringende politieke redenen, opzij te schuiven, zoals vorige week nog is gebeurd bij de haastige uitlevering van Slobodan Milosevic, ofschoon dat een belangrijke juridische en politieke mijlpaal was en een toonbeeld van een zich ontwikkelende, nieuwe doctrine volgens welke de staatssoevereiniteit opzij kan worden gezet wanneer universele mensenrechten in het geding zijn.
Wij moeten ook consequent zijn bij het bekritiseren van derde landen en vooral bepaalde kandidaat-landen, zelfs Turkije. Om harde kritiek gerechtvaardigd te laten zijn, moet zij gebaseerd zijn op fair play en een evenwichtige behandeling. Anders zal de uitbreiding van de Europese Unie in toenemende mate gaan lijken op een schijndialoog waarin de kandidaat-landen cosmetische veranderingen doorvoeren om te voldoen aan de criteria van de Europese Unie die van achter een misleidende en zelfs schijnheilige façade zijn opgesteld.
Het mensenrechtenverslag van dit jaar, dat de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid unaniem heeft goedgekeurd, omvat talrijke voorstellen die tot doel hebben het beleid inzake mensenrechten van de Europese Unie ten opzichte van derde landen doeltreffender te maken. Thematische keuzes lijken in dat licht de beste aanpak, zoals nu al het geval is bij de Europese richtsnoeren en gemeenschappelijke standpunten inzake doodstraf en marteling. Het is uitermate belangrijk dat onder de deskundigen van de Europese Unie de dialoog wordt versterkt en meer transparantie in acht wordt genomen, maar wij moeten ook in staat zijn vaker gebruik te maken van de reeds bestaande middelen voor conflictbeheer en bevordering van mensenrechten. Ik denk daarbij aan mensenrechtenclausules in overeenkomsten met derde landen, ook als het bijvoorbeeld om Rusland gaat.
Een centraal thema in het verslag is de vrijheid van meningsuiting, niet alleen omdat die wordt bedreigd door zowel traditionele als geheel nieuwe gevaren, maar vooral ook omdat zij van strategisch belang is voor het verbeteren van de mensenrechten - van zowel de rechten van eerste, tweede als derde generatie - en het onthullen van schendingen daarvan. Het zou naïef zijn het belang van de mensenrechten te onderschatten. Het is de hoogste tijd de principes ten uitvoer te leggen en doelbewust pragmatische maatregelen te nemen om een gemeenschappelijke mensenrechtenstrategie voor de hele Europese Unie te creëren.

Cornillet
Mijnheer de Voorzitter, ik wil duidelijk maken dat - mijn collega Wuori ten spijt die er natuurlijk helemaal niets aan kon doen - het enigszins bizar is in een gecombineerd debat zowel de mensenrechten als de grondrechten te behandelen. De grondrechten in Europa vallen immers geheel en al onder onze verantwoordelijkheid, maar de kwestie van de mensenrechten in de wereld kunnen wij slechts met nederigheid behandelen, wel wetend dat wij op dit punt maar weinig invloed kunnen uitoefenen. Wellicht bestaat er ook nog een tussenliggende zone, die van de kandidaat-landen namelijk, waar kwesties inzake de mensenrechten en kwesties inzake de grondrechten samenvallen in verband met de spoedige toetreding van deze landen tot de Unie.
Ik zou de reden willen aangeven voor de nieuwe titel van dit verslag en voor de goedkeuring door de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken van de voor de opstelling van dit verslag gekozen werkmethode. Ons verslag zal voortaan "verslag over de grondrechten" heten en niet meer "verslag over de mensenrechten" , omdat we gekozen hebben voor en breder en neutraler concept.
De nieuwe methode is gebaseerd op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Dit is een leidraad, met dien verstande dat het hier gaat om een nieuw element, een vernieuwend element in het politieke leven, en het Parlement heeft tot taak dat element, dit Handvest tot leven te brengen. Het was dan ook volstrekt vanzelfsprekend dat de bevoegde commissie van het Parlement het in de plenaire vergadering aangenomen Handvest als uitgangspunt zou nemen voor dit verslag. Onze gedachtegang was de volgende: aangezien het om een jaarverslag gaat, moeten we ervoor zorgen dat het inderdaad een verslag wordt en dat het inderdaad betrekking heeft op een bepaald jaar.
Ik zal dit toelichten. Een verslag is gebaseerd op feiten. Derhalve dient er sprake te zijn van een onderzoek op basis van verifieerbare feiten. Bovendien moest het een jaarverslag zijn, omdat het de moeite waard is de feiten van een bepaald jaar mee te nemen in het onderzoek van het daaropvolgende jaar en na te gaan wat er is terechtgekomen van de resoluties van ons Parlement.
Waarom hebben we nu gekozen voor het Handvest van de grondrechten? Mijns inziens konden we moeilijk anders. In de eerste plaats gaat het hier om een bij uitstek Europese tekst, aangezien deze het resultaat is van de Conventie, dat wil zeggen van de combinatie van de drie wettelijke instanties waaruit ze was samengesteld. Deze Conventie wordt overigens ook als voorbeeld genoemd voor de totstandkoming van andere Europese teksten. Het Handvest is ook een uitputtende tekst, omdat hier voor het eerst burgerlijke en politieke, en economische en sociale rechten geïntegreerd worden behandeld, waarmee duidelijkheid wordt geschapen ten aanzien van de grondrechten. Ten slotte is het ook een referentietekst. Nog afgezien van het debat over de vraag of het Handvest al dan niet in de Verdragen geïntegreerd moet worden, kunnen we van een referentietekst spreken omdat het Europees Hof van Justitie ernaar verwijst en omdat de Commissie zelf de belofte heeft gedaan het functioneren van haar diensten te toetsen aan de bepalingen in het Handvest.
Uiteindelijk is het ook een referentiedocument - ik zinspeelde daar zojuist al op - voor de kandidaat-landen, aangezien de Unie geen land in haar midden kan opnemen dat zich ten aanzien van zijn inwoners niet houdt aan de waarden die in het Europees Handvest van de grondrechten verdedigd worden.
Verder - en hier sluit ik me aan bij mijn collega Wuori - staat ook onze geloofwaardigheid op het spel: wie de daden van anderen kritisch wil beoordelen, moet ook de politieke moed hebben zichzelf aan een dergelijk oordeel te onderwerpen. Met dit verslag hebben we het instrument in handen om dat daadwerkelijk te doen.
Welke werkmethode hebben we gekozen? Ik wijs erop dat het Handvest van de grondrechten een minimumaantal rechten bevat waarop iedere burger van de Unie aanspraak kan maken. Daarom hebben wij de 50 artikelen van het Handvest als uitgangspunt genomen en bekeken in welke mate die toegepast zijn in de vijftien lidstaten en op Europees niveau. De opzet van het verslag is gelijk aan die van het Handvest, een opzet die ook terug te vinden is in de ontwerpresolutie, waarin de hoofdstukindeling van het Handvest is gevolgd, en in de toelichting.
We hebben geput uit een groot aantal bronnen van diverse aard: de Raad van Europa natuurlijk, met het werk van zijn commissies, de nationale parlementen, de NGO' s, de burgermaatschappij, het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat in Wenen en een netwerk van juristen. In feite hebben we alle ons ter beschikking staande bronnen gebruikt. We vonden het niet nodig onszelf beperkingen op te leggen ten aanzien van het gebruik van de vele belangrijke en verifieerbare bronnen waarover we konden beschikken.
Ik zou op deze plaats nog eens willen wijzen op het gebrek aan middelen voor de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken om dit werk te doen. De Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heeft de beschikking over negen medewerkers en een administratieve dienst om haar verslag voor te bereiden. Dat geldt echter niet voor onze commissie, en u treft in de resolutie dan ook het verzoek aan dat ons de middelen ter beschikking gesteld worden die we nodig hebben om dit werk goed te doen.
Tevens vragen wij - en ik maak van de gelegenheid gebruik om een woord van dank te richten tot allen die me geholpen hebben bij de opstelling van dit verslag - om de oprichting van een netwerk van juristen. Het lijkt me van belang dat we kunnen terugvallen op een netwerk van nationale juristen, als aanvulling op het team van rapporteurs en als steun bij het verzamelen van gegevens. Ten slotte verzoeken wij ook om samen te mogen werken met de andere commissies van het Parlement. In het Handvest wordt immers ook gesproken over het recht op milieubescherming alsmede over economische en sociale rechten, kwesties waarover de bevoegde commissies uiteraard ook hun zegje moeten kunnen doen wanneer het gaat om de toepassing van het Handvest van de grondrechten in de landen van de Europese Unie.
De leidende gedachte achter dit verslag is geweest te vermijden deze of gene lidstaat te stigmatiseren of bepaalde misstanden op de voorgrond te plaatsen. Uw rapporteur is in elk geval van mening dat "perfectie" onhaalbaar is op het terrein van de mensenrechten, maar tegelijkertijd acht hij het onderwerp, de mensenrechten en de grondrechten in Europa, van dien aard dat geconstateerde misstanden niet zonder gevolgen mogen blijven. Er dient een aanklacht ingediend te kunnen worden - met als uiteindelijk gevolg wellicht een veroordeling van de dader -, er dient een administratief onderzoek ingesteld te kunnen worden en er dienen regelgevende of wetgevende besluiten genomen te worden om herhaling van de bewuste misstand te voorkomen. Eerst dan is er sprake van de eerbiediging van de mensenrechten waarop wij allen aanspraak kunnen maken.
Tot slot zou ik nog willen zeggen dat dit verslag uit twee delen bestaat. Zo wil het Reglement het nu eenmaal. Het eerste deel bevat de ontwerpresolutie, geamendeerd en wel na de discussies in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en na de debatten in de plenaire vergadering, het tweede deel de toelichting. Verder zou ik alleen nog willen zeggen dat geen enkel land ontzien is en dat degenen die de moeite willen nemen dit verslag te lezen zowel in de toelichting als in de ontwerpresolutie voorstellen zullen aantreffen voor oplossingen die overeenkomen met de achterliggende gedachte waarover ik zojuist gesproken heb.
In feite is dit eerste verslag bedoeld als een aanzet, een model voor een nieuwe methode. Mocht de plenaire vergadering de voorstellen van de rapporteur en het in de commissie goedgekeurde verslag onderschrijven, kunnen we met nog meer recht spreken van een werk dat het resultaat is van collegiale samenwerking, zowel binnen als buiten het Parlement, een resultaat dat gebaseerd is op een dialoog met de NGO' s en met onze natuurlijke partners, de nationale parlementen. We zullen dan een uitvoerig verslag in handen hebben dat is geverifieerd door een gehele commissie, een verslag waarnaar het grote publiek mijns inziens vol verwachting, maar misschien ook wel met vrees, uitkijkt. Dat hoop ik in ieder geval.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen moet ik zeggen dat ik mij niet kan vinden in het advies bij het verslag, ofschoon het mijn handtekening draagt. De reden hiervan luidt als volgt: tijdens de stemming werden, voornamelijk wegens het stemgedrag van onze rechtse collega's, uit het advies van de Commissie verzoekschriften twee alinea's geschrapt die ik van fundamenteel belang achtte.
Ik wil deze mijns inziens bijzonder belangrijke alinea's citeren, temeer daar ik door hun verdwijning gedwongen was mij van stemming over mijn eigen advies te onthouden. In een van de alinea's - in wezen gaat het om het einde van een alinea - stond te lezen dat "de economische, sociale en culturele rechten onontbeerlijk zijn voor de uitoefening van de burger- en politieke rechten". Iemand die honger lijdt, geen werk vindt en geen onderkomen heeft, is niet in staat om zijn burgerrechten uit te oefenen. Deze mijns inziens essentiële zin werd geschrapt.
De tweede, wellicht iets meer omstreden zin luidde: "het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dient te worden aangevuld met een reeks belangrijke bindende rechten, waaronder het recht op arbeid, op onderkomen en op een bestaansminimum, het recht op een gezond milieu en de toekenning van het stemrecht aan burgers uit derde landen die reeds vijf jaar in de Unie verblijven, alsmede de uitbreiding van de burgerrechten tot de immigranten die naar Europa komen in de hoop eindelijk een waardig leven te kunnen leiden". Ook deze alinea werd geschrapt. Daarom heb ik mij van stemming over mijn eigen advies moeten onthouden, mijnheer de Voorzitter.
Desalniettemin ben ik van oordeel dat de Commissie verzoekschriften resoluut bijdraagt aan de eerbiediging van de rechten van de Europese burgers. Het bewijs hiervan is dat in Europa jaarlijks meer dan 1.400 burgers verzoekschriften naar deze commissie opsturen, die gaan over gelijkstelling van diploma's, vrij verkeer, rechten van de immigranten en recht op een gezond en heilzaam milieu.
Mijnheer de Voorzitter, helaas moet ik u eraan herinneren dat op Europa een smet rust, namelijk het terrorisme. Terreurdaden vormen een regelrechte aanslag op de mensenrechten, waaronder het recht op vrije meningsuiting, en op het hoogste grondrecht: het recht op leven.
Wij zouden graag hebben dat Europa als continent op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten zowel binnen als buiten onze grenzen, een eminente plaats innam. Ik herhaal dit de laatste tijd onophoudelijk vanuit mijn bescheiden positie en ik zal dat ook in de toekomst blijven doen. Mijns inziens is dat een rol die voor ons is weggelegd. Ik vrees dat wij deze doelstelling momenteel nog niet hebben bereikt, maar hopelijk komt daar in de toekomst verandering in.

Michel
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is voor mij een grote eer het woord te mogen voeren in dit Parlement bij de aanvang van dit voorzitterschap.
U weet waarschijnlijk dat de mensenrechten voor mij een wezenlijk punt van aandacht zijn en een belangrijk aspect vormen van mijn persoonlijk politiek engagement. Ik wil dan ook van deze gelegenheid gebruik maken om u uiteen te zetten hoe het voorzitterschap concreet denkt bij te kunnen dragen aan de bevordering van de universele waarden die ten grondslag liggen aan onze Unie. Tegelijkertijd zou ik als fungerend voorzitter willen wijzen op de noodzaak deze waarden te verdedigen, in de eerste plaats bij onszelf, maar ook elders, waar ook ter wereld.
De Europese Unie is nauwelijks meer dan veertig jaar oud. In feite is ze dus nog zeer jong en heeft ze haar gehele toekomst nog voor zich. Ikzelf ben ervan overtuigd dat de toekomst van Europa voornamelijk bepaald zal worden door de mate waarin de Unie in staat zal zijn haar humanistische waarden te behouden en te propageren. Meer dan ooit steunt het Europees model namelijk op drie fundamentele waarden: vrijheid, vooruitgang en gelijkheid. Deze waarden zijn immer zeer vruchtbaar gebleken wanneer ze gecombineerd werden om de weg vrij te maken voor het aangaan van een dialoog en het uitwisselen van standpunten. Helaas zijn ze ook al te vaak in oneigenlijke zin gebruikt ten behoeve van sektarische en soms zelfs totalitaire doeleinden.
Vrijheid: het is een ideaal dat nooit ophoudt een ideaal te zijn. De geschiedenis van Europa zou beschreven kunnen worden als één lange strijd tegen iedere vorm van machtsmisbruik. Bevordering van de vrijheid, van de burgerlijke, politieke en sociale rechten, bekrachtiging van de stem van het volk, van de democratie en van de rechtsstaat: het zijn en blijven de meest aansprekende doelstellingen van de Europese eenwording.
De meeste van die doelstellingen zijn in grote lijnen bereikt. Toch weten wij allen dat er nog heel wat strijd geleverd moet worden, zelfs in onze oude democratieën, om deze doelstellingen in hun volle omvang en betekenis te realiseren, en dat niets ooit definitief is verworven. Vrijheid kan ook een aantasting inhouden van de rechten van de minderheden of van de zwakste groepen, en wanneer ze een grond voor egoïsme vormt, leidt ze altijd tot onverdraagzaamheid en uitsluiting.
Een van de vrijheden waaraan de Unie bijzonder veel waarde hecht is de vrijheid van meningsuiting. De mediavrijheid blijft de beste waarborg voor een openbaar debat, voor het debat dat onmisbaar is in een democratie en dat de burgers ten minste even ruime controlemogelijkheden moet bieden als die waarover onze parlementen beschikken.
Deze persvrijheid wordt nog met voeten getreden in de landen waarvan de machthebbers niet over een voldoende rein geweten beschikken om zich aan kritiek bloot te durven stellen en waarin regimes zich slechts met leugens in stand kunnen houden. De bescherming en de bevordering van de persvrijheid zijn echter in de eerste plaats een zaak van de overheid; die dient te garanderen dat eenieder vrij is zijn gedachten tot uitdrukking te brengen. Dat maakt die vrijheid des te moeilijker te verwerven en, in sommige gevallen, te behouden.
We moeten erkennen dat zelfs democratische regeringen er soms toe neigen dit recht te beperken en vaak niet gediend zijn van oppositie en kritiek. Aan de andere kant is het niet minder onaanvaardbaar dat de democratie in de houdgreep gehouden wordt door de pers. De persvrijheid is een fundamenteel, existentieel recht in de rechtsstaat, maar daar staat ook een plicht tegenover: de plicht om op integere wijze informatie te vergaren met de bedoeling uitleg te geven, kennis over te dragen of denkbeelden te propageren, maar in ieder geval niet met de bedoeling het publiek te misleiden. Daarom dient de vrijheid van meningsuiting ons ook bewust te maken van de problemen van de opiniepers.
Tweede Europese ideaal: vooruitgang. Deze waarde heeft een enorme bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de wetenschap, de techniek en de economie ten dienste van het menselijk individu. Dankzij dit ideaal hebben we met het Europees project vol vertrouwen voortgang kunnen maken, in een proces dat zeker onomkeerbaar is. Dit ideaal ligt ten grondslag aan de onstuitbare ontwikkeling van ons denken en handelen. Vooruitgang betekent stijgend rendement, en in die zin is ook deze waarde maar al te vaak misbruikt ten behoeve van commerciële doeleinden. Wanneer gebrekkig gecontroleerde vooruitgang haar eigen dynamiek creëert, zijn angst en verwarring het gevolg.
Derde ideaal ten slotte: gelijkheid. Gelijkheid is een geweldige stuwende kracht in Europa. In naam van de gelijkheid trachten de Europese landen alle burgers dezelfde rechten te garanderen, evenals een eerlijke verdeling van de vruchten van de economische activiteit en een democratische vertegenwoordiging van ieders belangen. In West-Europa heeft het streven naar gelijkheid geleid tot een uitgebreide sociale wetgeving, waarin het concept van gelijkheid van kansen en rechtvaardigheid gestalte gekregen heeft. In het voormalig communistisch Europa heeft het tot het uiterste doorgevoerde egalitarisme ertoe geleid dat het recht op persoonlijke identiteit geofferd werd op het altaar van het collectieve belang.
Vrijheid, vooruitgang en gelijkheid: het zijn niet slechts theoretische waarden, maar ideeën die het hart vormen van de Europese eenwording en deze haar meest specifieke en meest aansprekende betekenis verlenen. Deze waarden zijn geïntegreerd in de teksten die ten grondslag liggen aan de Unie, en aldus is het humanistisch gedachtegoed definitief verankerd in de Europese identiteit.
Het afgelopen jaar hebben de vijftien lidstaten van de Unie deze fundamentele tekst, het Handvest van de grondrechten, aangenomen. In dit Handvest worden de rechten en plichten van de Europese burgers genoemd, zowel ten opzichte van elkaar als ten opzichte van de menselijke gemeenschap en de toekomstige generaties. De concepten van vrijheid, vooruitgang en gelijkheid nemen een belangrijke plaats in in de preambule van dit Handvest.
Inmiddels is de vraag aan de orde of deze tekst gezien dient te worden als de aanzet tot een heuse Europese grondwet. Op dit moment wordt door alle partijen gediscussieerd over deze kwestie, en deze reflectie moet gezien worden als een manier voor Europa om zich te bezinnen op zijn eigen toekomst. Het is tevens een mogelijkheid om de burger de kans te bieden partij te kiezen, want partij kiezen betekent al proeven van de vrijheid. Het betekent ook de burger in staat stellen wederom ten volle gebruik te maken van zijn recht op vrije keuze, want maar al te vaak hebben de burgers het gevoel dat recht verloren te hebben met de opkomst van verschillende andere, steeds ongrijpbaardere machtsvormen, zoals bijvoorbeeld de technocratie.
Artikel 7 van het Verdrag voorziet in een mechanisme om te reageren op ernstige en aanhoudende schendingen van de Europese waarden. In een verenigd Europa is de eerbiediging van de fundamentele waarden door iedere lidstaat een zaak van ons allen tezamen geworden. Ieder land is voortaan betrokken bij alles wat zich waar dan ook op Europees grondgebied afspeelt. Wil de Europese Unie derde landen overtuigen van de gegrondheid van haar humanistische waarden, dient ze het voorbeeld te geven alvorens anderen de les te lezen. De wezenlijke waarden mogen niet slechts dode letter zijn, maar dienen ook in praktijk gebracht te worden in het beleid van de Europese Unie.
Een eerste voorbeeld van de toepassing van de Europese waarden in het dagelijks leven betreft het beleid van de Unie inzake de uitbreiding. U weet dat de uitbreiding van de Unie een geweldige uitdaging vormt. In de publieke opinie is ongerustheid ontstaan - ten onrechte mijns inziens - over het verschil in ontwikkeling tussen de lidstaten van de Unie en de kandidaat-landen. De gevolgen daarvan, bijvoorbeeld voor de veiligheid, de sociale rechten, de immigratie en de landbouw, kunnen inderdaad niet zomaar terzijde geschoven worden. Als we niet oppassen, zou deze uitbreiding een bedreiging kunnen vormen voor alles wat we de afgelopen veertig jaar met veel geduld hebben opgebouwd. Waarom, zo zullen sommigen zich afvragen, zouden we dan toch dat risico nemen? Het antwoord hangt samen met de edele politieke moed van de oprichters van Europa, die naast het nationaal belang het idee van internationale solidariteit tot regel hebben verheven. Bovendien is de uitbreiding van de Europese Unie ook een historische plicht: de plicht zorg te dragen voor de hereniging van de volkeren die vanwege de gebeurtenissen in het verleden te lang van elkaar gescheiden zijn geweest. Dat zijn twee goede redenen voor de uitbreiding, redenen die rechtstreeks verband houden met de grondslagen van de edelste politieke gedachte van de 20e eeuw die, zo voelen we allen wel, nog niets aan betekenis heeft ingeboet. De uitbreiding van de Europese Unie strookt volledig met de open en edelmoedige visie die ten grondslag ligt aan het Europees project.
Het tweede voorbeeld van de toepassing in de praktijk van de Europese waarden betreft het buitenlands beleid van de Europese Unie. De afgelopen twee jaar heeft dit Europees beleid een spectaculaire ontwikkeling doorgemaakt. De Europese Unie wordt geacht aan het einde van het Belgisch voorzitterschap in staat te zijn internationale crises te beheersen, hetgeen concreet inhoudt dat ze in staat is humanitaire missies, missies ten behoeve van evacuatie en missies met het oog op vredeshandhaving uit te voeren teneinde regionale conflicten te beheersen.
Behalve voor de verdediging van haar economische en handelsbelangen dient Europa ook zorg te dragen voor de verdediging van de waarden die ze voorstaat via concrete acties. Europa kan niet lijdzaam toezien wanneer het geconfronteerd wordt met ontoelaatbare situaties. Vrijheid, vooruitgang en gelijkheid zijn alleen denkbaar in een context van vrede. Europa bestaat dankzij de vrede, en ik zou zelfs willen zeggen: "Europa is de vrede" .
De verzoening tussen de vijanden van weleer, de hereniging van verschillende landen met behulp van vreedzame middelen; hier mogen we spreken van een politieke vernieuwing die derde landen tot voorbeeld kan strekken. Het is niet voor niets dat vaak gesproken wordt over de noodzaak de Balkanlanden te "europeaniseren" , een proces dat overigens al in gang is gezet.
Dat zijn in het kort de waarden waarop ons Europees project, die geweldige onderneming gebaseerd is. Door ons te bezinnen op die waarden leggen we tevens de wortels van de Europese identiteit bloot.
De waarden waarop de Europese constructie gebaseerd is, zijn universeel. Om die waarden te verdedigen, moeten wij ten volle streven naar samenhang en transparantie. Ik stel voor dat we ons buigen over de manier waarop de Unie de dialoog over de mensenrechten met derde landen vastlegt, organiseert en evalueert. We moeten ook alles in het werk stellen om de samenhang van onze initiatieven, van onze standpunten en van ons optreden te versterken. Enkel een sterke Unie zal de internationale gemeenschap ervan kunnen overtuigen de wereldwijde verbreiding van de bestaande internationale instrumenten voort te zetten. We moeten ons tevens buigen over het voorstel van de Raad om na te gaan of er een gemeenschappelijke strategie inzake de mensenrechten kan worden uitgewerkt.
De universele waarden beter verdedigen betekent ook dat binnen de bevoegde internationale organisaties zo nauw mogelijk met derde landen moet worden samengewerkt. In de internationale fora zoals de Verenigde Naties, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Raad van Europa moet de Unie protesteren tegen systematische en georganiseerde schendingen van de meest fundamentele rechten van de mens. Binnen de Unie zelf worden de door de Europese Unie verdedigde standpunten nauw gecoördineerd, maar die coördinatie zou nog kunnen worden verbeterd. Wat de samenstelling van de nieuwe Commissie van de rechten van de mens voor 2002 betreft, zullen wij permanent overleg met onze traditionele partners moeten voeren.
Op de derde Wereldconferentie ter bestrijding van het racisme die binnenkort in Durban plaatsvindt, zullen wij voor het eerst het bewijs van onze eensgezindheid kunnen leveren. Als voorzitter van de Raad zal ik alles in het werk stellen opdat de Europese Unie actief tot het welslagen van die conferentie zal bijdragen. Wij mogen deze unieke gelegenheid niet laten voorbijgaan. Tragische misstanden, zoals de slavernij, de mensenhandel of het kolonialisme moeten onomwonden worden veroordeeld. Wij moeten er lering uit trekken, opdat dergelijke tragedies zich niet herhalen. Daarom wil de Europese Unie dat het actieprogramma dat in Durban moet worden aangenomen, wordt toegespitst op maatregelen voor een doeltreffende strijd tegen het racisme.
Via een samenhangend en doeltreffend optreden moeten wij alle staten ervan overtuigen om zonder voorbehoud het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen te ratificeren en volledig toe te passen. Wij moeten ernaar streven dat de op dat vlak erkende principes overal ter wereld worden toegepast en dat de staten hun verbintenissen nakomen.
De speciale vergadering van de Verenigde Naties over de rechten van het kind in september in New York zal voor de Unie een bijkomende gelegenheid zijn om haar waarden te laten gelden. Die speciale vergadering vindt plaats in het kielzog van de Wereldtop voor kinderen die aan de basis ligt van het Verdrag van de rechten van het kind. In dat opzicht moeten de landen van de Europese Unie alles in het werk stellen om zo snel mogelijk de twee recente protocols over de rechten van het kind te ratificeren. Het gaat om een protocol over kinderen in gewapende conflicten en een protocol over seksuele uitbuiting van kinderen.
Een samenhangend optreden van de Unie is een absolute noodzaak, voornamelijk als moet worden nagegaan of landen die ontwikkelingshulp genieten, de mensenrechten eerbiedigen. Een beleid voeren dat gebaseerd is op de mensenrechten, vereist een strikte aanpak. Toch moeten wij geduld en flexibiliteit aan de dag leggen en rekening houden met de politieke en economische context van het land, want wie straffen wij eigenlijk als wij nauwgezet de clausule van de eerbiediging van de mensenrechten toepassen en aldus essentiële kwesties zoals gezondheid, onderwijs, transport, de rechtsstaat, de administratieve organisatie of de herinrichting van de rechtbanken op de helling plaatsen.
Tot de waarden die de Unie in het kader van haar beleid voor de mensenrechten voorstaat, behoort een waarde die wij op regelmatige basis verdedigen, te weten de afschaffing van de doodstraf. Deze waarde moet in alle democratieën worden toegepast. Deze straf is onduldbaar en onaanvaardbaar omdat ze het meest essentiële recht aantast, te weten het recht op leven. De afschaffing van de doodstraf maakt deel uit van de gedragslijnen van de Vijftien, gedragslijnen die België vast en zeker zal uitdragen. In geen geval mag de doodstraf worden opgelegd aan minderjarigen op het ogenblik van de daad, aan zwangere vrouwen of aan geestelijk gehandicapten. Wij zullen erover waken dat dit thema tijdens ons voorzitterschap systematisch aan bod komt in de politieke dialoog die we met derde landen zullen voeren.
Het derde en laatste onderwerp dat ik zou willen aansnijden betreft de straffeloosheid. De recente gebeurtenissen in de wereld geven aan dat de zaken op dit terrein snel evolueren. We kunnen niet pretenderen waarden als democratie, vrijheid, gelijkheid of rechtvaardigheid te verdedigen, wanneer we tegelijkertijd straffeloosheid tot regel verheffen. De democratische landen hebben dit goed ingezien, en ook in het internationaal recht zijn er wat dit betreft spectaculaire ontwikkelingen gaande, met name op het punt van bestraffing van ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht.
De oprichting door de VN-Veiligheidsraad van de internationale tribunalen voor de berechting van degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan misdaden in het voormalig Joegoslavië en in Rwanda is een eerste beslissende stap geweest in de richting van een justitieel apparaat dat optreedt in naam van de internationale gemeenschap.
Inmiddels is ook, op korte termijn, de oprichting mogelijk van een Internationaal Strafhof, waarvan het statuut in 1998 in Rome is aangenomen in de vorm van een verdrag. Dat is inmiddels door alle lidstaten van de Unie ondertekend en door acht lidstaten geratificeerd. Het is thans aan de Europese Unie haar partners te overtuigen, zodat de drempel van zestig deelnemende staten gehaald wordt en het statuut van het Internationaal Strafhof van kracht kan worden.
Het Hof zal kunnen oordelen over oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid en genociden. Het zal de vrucht zijn van een evenwichtige verdeling tussen universele bevoegdheid en nationale soevereiniteit. Het Hof zal namelijk subsidiair zijn ten opzichte van de nationale rechtsprekende instanties. Dat is een wezenlijk kenmerk van deze nieuwe instelling, en het argument dat de nationale staten een deel van hun prerogatieven ontnomen wordt, kan derhalve niet als excuus gelden voor terughoudendheid of aarzeling met betrekking tot het ondertekenen en ratificeren van het verdrag.
Als wij willen kunnen spreken van een doeltreffende strijd tegen straffeloosheid, mogen de staten geen asiel verlenen aan degenen die verantwoordelijk zijn voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid of genociden.
De bestrijding van straffeloosheid houdt dus een actief en reëel engagement van de staten in. Men kan niet alles overlaten aan wat de "internationale gemeenschap" genoemd wordt. Vanuit die optiek is enkele weken geleden in Brussel het "Rwanda" -proces gehouden.
Geachte afgevaardigden, op dit moment staat een deel van het publiek sceptisch tegenover de verdiensten van de Europese opbouw. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de uitslag van het referendum in Ierland. Alleen de verklaarde tegenstanders van Europa lijken warm te lopen voor de zaak-Europa; zij gaan de barricaden op, terwijl de rest ten prooi valt aan twijfel. De elites zijn veelal besluiteloos, de burgers worden steeds wantrouwiger. De neergaande conjunctuur en de angsten die verband houden met de uitbreiding vergroten de kans op mislukken van een onderneming die niet door iedereen op haar juiste waarde geschat wordt. Ikzelf weiger me over te geven aan pessimisme. Om met de woorden van Bronislaw Geremek te spreken: het Ierse "nee" kan een heilzaam reveil teweegbrengen.
De burgers betrekken bij Europa, de burgers enthousiast maken voor een ambitieus project, ze overtuigen van het profijt dat ze daarvan zullen hebben: we zullen erin slagen als we de burgers wijzen op de intrinsieke waarden van Europa. Misschien moeten we beter uitleggen dat Europa vrijheid, vooruitgang en gelijkheid betekent, en dat we zonder Europa zeker niet het onnoembare voorrecht zouden hebben de vrede te kennen die we thans genieten. Wellicht zullen de burgers dan uiteindelijk vragen om méér Europa. Als politieke leiders zijn wij verplicht voortdurend te wijzen op de menselijke waarden waarop ons Europees model gebaseerd is: de grondrechten die ons in staat hebben gesteld onze geschillen en vooroordelen te overwinnen.
In het Europees mensenrechtenbeleid, maar ook meer in het algemeen in het Europees beleid, dienen die fundamentele gemeenschappelijke waarden tot uitdrukking te komen. In een wereld waarin grenzen steeds meer vervagen is het van belang de fundamenten van onze identiteit te verdedigen. Zij zijn in mijn ogen namelijk een wezenlijk onderdeel van de oplossing die we moeten vinden om de onzekerheden bij de burgers weg te nemen.
(Applaus)

Patten
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Wuori lof toezwaaien voor zijn uitdagende en doelgerichte verslag, dat de overweldigende steun heeft gekregen van dit Parlement. Ik heb ook genoten van de toespraak van de minister: het Parlement kent zijn persoonlijk engagement voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten.
In het jaar dat is verstreken sinds het laatste verslag over de mensenrechten van het Parlement hebben er belangrijke institutionele en politieke ontwikkelingen plaatsgevonden. De hervorming van de externe hulp heeft haar beslag gekregen en Europe Aid behandelt momenteel de golf van reacties op de twee recente oproepen voor voorstellen over mensenrechten. Het gaat om ongeveer 1.400 voorstellen, voor een totaal bedrag van 1,6 miljard euro. Het Handvest van de grondrechten werd officieel bekrachtigd en het is een belangrijk element in de inspanningen van de Europese Unie om de coherentie tussen het binnenlands en buitenlands mensenrechtenbeleid te waarborgen. De aanneming door de Raad van richtsnoeren inzake de bestrijding van foltering heeft gezorgd voor een duidelijk beleids- en actiekader op dat terrein, en de mededeling over mensenrechten en democratisering, die lang op zich heeft laten wachten maar een sterk resultaat heeft opgeleverd, werd aangenomen op 8 mei. In deze mededeling wordt een duidelijke strategie voor de korte en middellange termijn vastgesteld. We moeten ons nu concentreren op de tenuitvoerlegging van de voorstellen in de mededeling.
Uit het verslag van de heer Wuori blijkt duidelijk dat het Parlement en de Commissie dezelfde opvattingen hebben over mensenrechten. Dit is de eerste keer dat ik de gelegenheid krijg om de mededeling aan het Parlement te presenteren in een plenaire vergadering. In grote lijnen is deze mededeling gericht op de bevordering van een samenhangend en consequent mensenrechtenbeleid in de betrekkingen van de Europese Unie met derde landen, op het zoveel mogelijk gebruikmaken van de druk die kan worden uitgeoefend in de politieke dialoog, de handelsbetrekkingen en de externe hulp, en op de uitwerking van een meer strategische en doelgerichte aanpak voor Europese initiatieven en maatregelen op het gebied van democratie en mensenrechten.
Sommige punten in het Wuori-verslag sluiten naadloos aan bij wat we voorstellen in onze mededeling. We geven bijvoorbeeld duidelijk aan dat het Parlement geraadpleegd zal worden over de programmering voor 2002, en de daaropvolgende jaren, van het Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten. Op het gebied van rapportage en evaluatie verbindt de Commissie zich ertoe om regelmatig verslagen te publiceren over de door ons gefinancierde activiteiten. Het laatste verslag werd gepubliceerd op 22 mei en bevat een grondige analyse van de projecten die werden gefinancierd met de begroting 2000.
Zoals duidelijk naar voren komt in het verslag van de geachte afgevaardigde, is de bevordering van de mensenrechten een onontbeerlijk element van conflictpreventie. De in april gepubliceerde mededeling over conflictpreventie bevestigt de hoge prioriteit die de Commissie toekent aan de ontwikkeling van de capaciteiten van de Unie. Een stelselmatiger gebruik van documenten over landstrategieën zal zorgen voor een efficiënter gebruik van communautaire instrumenten om de oorzaken van conflicten en andere mensenrechtenproblemen aan te pakken. Wat de Snellereactiemacht betreft, zal de Commissie het Parlement ter gepaste tijde een evaluatie voorleggen van de activiteiten die op dit punt werden ondernomen.
Het centrale thema van het verslag van de heer Wuori, de vrijheid van meningsuiting, vindt weerklank in de mededeling. Daarin wordt duidelijk gesteld dat vrijheid van meningsuiting behoort tot de eerste van vier prioriteitsterreinen van het programma voor 2002 en de daaropvolgende jaren van het Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten. Dit thema is inderdaad van primordiaal belang. Het recht om zonder vrees of risico zijn mening te uiten, is, om een uitdrukking te gebruiken van de vooraanstaande Engelse rechter Lord Devlin, "Een licht dat laat zien dat er vrijheid heerst". Wanneer de overheid kranten begint te verbieden, journalisten begint lastig te vallen en op te sluiten, is dat een duidelijk teken dat de mensenrechten en de vrijheid aan het afbrokkelen zijn.
De Europese Unie maakt haar standpunten over dit onderwerp duidelijk in haar betrekkingen met derde landen en op internationale fora zoals de VN-mensenrechtencommissie. Bovendien ondersteunt zij haar woorden met harde steunmaatregelen. Alleen al in het kader van het Europees initiatief werd in 2000 5,4 miljoen euro toegewezen aan projecten ter ondersteuning van de vrijheid van meningsuiting, vrije media en de bescherming en opleiding van journalisten. Een goed voorbeeld is het grootschalige project van "Rapporteurs Sans Frontières" in Afrika en Azië, waarin onderzoeken naar gearresteerde journalisten en de verlening van praktische bijstand aan journalisten en hun families gepaard gaan met scholing en mediacampagnes.
Ik zou nu willen ingaan op een ander thema dat als een rode draad door het verslag van de heer Wuori loopt: de verhouding tussen onze twee instellingen. Het Parlement heeft de afgelopen jaren een hoofdrol opgeëist op het gebied van de mensenrechten. Zoals ik bij de presentatie van de mededeling aan de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid op 15 mei heb gezegd, zijn de verslagen en resoluties van het Parlement over de vorige prestaties van de Commissie op het gebied van mensenrechten van groot nut geweest bij de opstelling van de mededeling. De Commissie wil de dialoog met het Parlement inzake mensenrechten graag versterken, zoals blijkt uit de raadplegingen die zullen plaatsvinden bij de programmering van het Europees initiatief in 2002. De Commissie wil er ook voor zorgen dat in samenwerking met het voorzitterschap bij de keuze van het tijdstip en de locatie van het discussieforum over mensenrechten met niet-gouvernementele organisaties en andere instanties ten volle rekening wordt gehouden met de noodzaak om de leden van het Parlement stelselmatig te betrekken bij het debat. Bovendien willen we de potentiële reikwijdte van het forum verhogen. We zullen beginnen met een evaluatie te maken van de activiteiten die tot dusver hebben plaatsgevonden, in overleg met het Parlement, de Raad en de NGO's.
Wat de mensenrechtenclausules betreft neem ik nota van de bezorgdheid van het Parlement over de niet-toepassing van opschortingsbepalingen in vele overeenkomsten. Zoals we allemaal weten, voorziet de meest recente versie van de clausule over essentiële voorwaarden, zoals die is vervat in de Overeenkomst van Cotonou, in een raadplegingsprocedure voor iedere opschorting van een overeenkomst. Op dat punt beantwoordt de clausule aan de nieuwste normen, maar om bestaande overeenkomsten te wijzigen, moeten we opnieuw over iedere overeenkomst onderhandelen met onze partners, en dat is ongetwijfeld een proces van lange adem.
De Commissie is niettemin bereid om te discussiëren over de toekomstige vorm en het toekomstig gebruik van de clausule. Ik heb deze kwestie vorige maand aangekaart op de informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken, en de Commissie zal de standpunten van het Parlement terzake ter harte blijven nemen.
Dan nog een laatste woord over het vraagstuk van de politie- en veiligheidsuitrustingen, een punt waarover de Commissie niet rechtstreeks wordt aangesproken in het verslag. De Commissie is van plan om voor het einde van de zomer een voorstel voor te leggen aan de Raad over de controle en, indien nodig, het verbod op de uitvoer van uitrustingen die gebruikt kunnen worden voor martelpraktijken en wreedaardige, onmenselijke of vernederende behandelingen. De Commissie zal samen met de lidstaten onderzoeken of er behoefte is aan communautair optreden op het gebied van de productie, de promotie of het gebruik van dat soort materiaal. Ik weet dat dit een punt van zorg is, zowel voor de leden van het Parlement als voor NGO's zoals Amnesty International, en ik ben blij dat we op het punt staan deze belangrijke stap te zetten.
Ik feliciteer de geachte afgevaardigde nogmaals met zijn uitstekende verslag en ik verheug mij erop met hem en het Parlement samen te werken om vooruitgang te boeken op het gebied van onze gezamenlijke zorgen inzake mensenrechten.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou allereerst de rapporteur, de heer Cornillet, en de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken willen gelukwensen met de kwaliteit van het verslag dat vandaag ter aanneming wordt voorgelegd aan het Parlement. Evenals mijn collega Chris Patten wil ook ik de heer Michel bedanken voor de verbintenissen die hij als vertegenwoordiger van de Raad op zich heeft genomen met betrekking tot zowel de bescherming van de grondrechten als het buitenlands en binnenlands beleid van de Unie. Ik wil met name uw aandacht vestigen op een bijzonder veelzeggende uitspraak die u stof tot overdenking moge geven: "De Unie dient het voorbeeld te geven alvorens anderen de les te lezen" .
De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken had zichzelf met het verslag van dit jaar, waarin een groot aantal grondrechten aan de orde gesteld wordt, een buitengewoon ambitieus doel gesteld. Wij mogen vaststellen dat die doelstelling bereikt is. Het verslag is gebaseerd op een zeer uitgebreide en gedetailleerde toelichting en behelst een groot aantal relevante aanbevelingen die een uiterst belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de bevordering van de bescherming van de grondrechten in de Unie.
Tevens wil ik mijn waardering uiten voor de structuur van het verslag. Daarin wordt de structuur van het Handvest van de grondrechten trouw gevolgd. Deze benadering was mijns inziens een uiterst gelukkige keuze. Dit verslag zal ongetwijfeld bijdragen tot het bevorderen van een communautaire cultuur inzake de bescherming van de grondrechten, en ik ben er persoonlijk van overtuigd dat de opstelling van dit jaarverslag van het Parlement in de komende jaren een van de voornaamste middelen zal worden om de toestand van de grondrechten in de Unie permanent en objectief te kunnen evalueren. Een dergelijke evaluatie is met name noodzakelijk om de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te kunnen behouden en ontwikkelen.
We weten allen - en we blijven het allen graag benadrukken - dat een reële bescherming van de grondrechten een absolute voorwaarde is voor de ontwikkeling van een ruimte van vrij verkeer van personen. We beschikken overigens al over de rechtsinstrumenten die deze bescherming mogelijk maken: het in Nice afgekondigde Handvest, maar ook artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin verwezen wordt naar het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en naar de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten. Verder is er nog artikel 7 van het Verdrag, dat versterkt zal worden door het Verdrag van Nice zodra dat in werking treedt.
We moeten onszelf dus de middelen in handen geven om dat beleid uit te voeren. De Commissie is het natuurlijk van harte eens met de verschillende voorstellen die in dit verslag zijn opgenomen, met name met de voorstellen voor de ontwikkeling van technische hulpmiddelen waarmee expertise op dit terrein opgebouwd kan worden. De Commissie heeft goede nota genomen van de aanbevelingen die meer rechtstreeks tot haarzelf gericht zijn: enerzijds de benoeming van een commissaris die verantwoordelijk is voor de grondrechten in de Unie en voor de tenuitvoerlegging van de beleidsmaatregelen in het kader van de totstandkoming van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en anderzijds de reorganisatie van de diensten die zich bezighouden met de follow-up van het Handvest. Deze twee aanbevelingen zijn volstrekt logisch en verdienen nauwkeurig bestudeerd te worden. Ik kan u verzekeren, mijnheer Cornillet, geachte afgevaardigden, dat ik een politieke discussie over deze twee kwesties binnen de Commissie zal aanmoedigen.
Wat de eerste aanbeveling betreft heb ik reeds gewezen op het verband tussen de bescherming van de grondrechten en de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ik ben het derhalve absoluut eens met de noodzaak een gedachtewisseling over dit onderwerp in gang te zetten in het kader van de hervormingen die werden ingezet met de wijzigingen in het Verdrag van Amsterdam en die de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice en met name de komende uitbreiding mogelijk moesten maken. Vanuit mijn positie kan ik slechts beamen dat die wijzigingen uiterst belangrijk en noodzakelijk zijn. Dat geldt trouwens ook voor de nieuwe relatie op het terrein van de grondrechten, die op grond van artikel 7 tot stand gebracht zal worden tussen de organen en instellingen van de Unie enerzijds en de lidstaten van de Unie anderzijds.
Wat de tweede aanbeveling betreft zou ik de aandacht van het Parlement willen vestigen op een interne mededeling die de Commissie vorig jaar maart heeft aangenomen. Daarin wordt aangedrongen op een strikte naleving van het Handvest bij alle activiteiten van de Commissie. In het bijzonder werden de diensten verzocht erop toe te zien dat de door de Commissie voorgestelde of aangenomen teksten op voorhand getoetst werden aan het Handvest. Deze toetsing zou verankerd moeten worden met de opneming van een standaardoverweging in de voorstellen die nadrukkelijk verband houden met de bescherming van de grondrechten. Overigens is dit reeds gebeurd in verschillende voorstellen die de Commissie recentelijk heeft voorgelegd aan het Parlement en aan de Raad.
Het is niet mogelijk hier in te gaan op de talrijke aanbevelingen in de ontwerpresolutie met betrekking tot de verschillende hoofdstukken van het Handvest. Die aanbevelingen zijn veelal gericht tot de lidstaten en lijken me persoonlijk uitvoerbaar te zijn. Zoals ik al zei, zullen zij mijns inziens een zeer belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het bevorderen van de bescherming van de grondrechten in de Unie. We weten allen dat democratie een model is dat nooit geheel gerealiseerd kan worden, maar het is wel een model waarnaar constant gestreefd moet worden. Om dit model geleidelijk aan te kunnen realiseren, dienen deze aanbevelingen mijns inziens door de lidstaten begrepen te worden. Het gaat daarbij niet om kritiek maar om suggesties die erop gericht zijn het niveau van bescherming van de grondrechten in de gehele Europese Unie te verhogen.
De Commissie heeft eveneens goede nota genomen van de tot haar gerichte aanbevelingen betreffende het Europees burgerschap, en met name van de paragrafen 122 en 123 van het verslag. Ik wil erop wijzen dat de herziening van de thans geldende teksten voor wat het in paragraaf 123 genoemd vrij verkeer van personen betreft, onderwerp is van een voorstel van de Commissie dat eind vorige week is overgemaakt aan het Parlement en de Raad.
Ik hoop dat deze voorstellen spoedig onder Belgisch voorzitterschap volgens de medebeslissingsprocedure behandeld kunnen worden. Dit zijn namelijk voorstellen die van groot belang zijn voor de daadwerkelijke uitoefening van het recht op vrij verkeer en verblijf in de lidstaten.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de grondrechten zijn stellig de identiteitskaart van een Europees politiek en sociaal model. Daarvan willen wij de waarden behouden, niet alleen vanuit een defensief standpunt, maar vooral ook vanuit een pro-actief perspectief, al dienen we daarbij tevens in het oog te houden dat het noodzakelijk is deze waarden aan te passen aan de zich sterk veranderde wereld.
Als wij de toekomst van Europa willen opbouwen moeten wij de grondrechten centraal stellen in elk belangrijk politiek compromis en de aandacht vestigen op de fundamentele betekenis van de menselijke waardigheid en van de humanistische visie op het Europese politieke project. Ik hoop dat deze nieuwe rol van de grondrechten de sleutel zal zijn voor een herleving van het enthousiasme van de Europese burgers voor Europa.

Gahler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik collega Wuori hartelijk dankzeggen voor het goede en uitvoerige verslag! Als schaduwrapporteur voor de EVP-Fractie dank ik hem hartelijk voor de goede samenwerking. Terecht ziet het Europees Parlement zichzelf als de Europese instelling die altijd het meest vastberaden is om zich omwille van mensen te mengen in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen, ook derde landen.
Ja, ik spreek van inmenging omdat wij de bescherming van de mensenrechten nu juist niet als een binnenlandse aangelegenheid beschouwen. Voor de bescherming van de mensenrechten zijn soms echter ook incidentele gebeurtenissen van groot belang. Het feit dat mijnheer Milosevic in Den Haag terechtstaat, bezorgt veel dictators en autocraten sinds afgelopen week slapeloze nachten. Een dergelijk proces tegen een voormalige regeringsleider is een voorbeeld van preventief mensenrechtenbeleid. Ik kan bepaalde machthebbers alleen maar adviseren om voortaan goed uit te kijken. Ze zullen de dans niet ontspringen! Zelfs de aardse gerechtigheid al zal hen achterhalen.
Vaak wordt de vraag gesteld of zulke verslagen wel enig effect hebben. Daarop zeg ik duidelijk: als men ziet hoe de regeringen die aangesproken worden of zich aangesproken voelen, al in de periode voor het schrijven van een verslag hun best doen om te voorkomen dat er voor hen pijnlijke constateringen in komen te staan, dan hebben zulke verslagen blijkbaar effect, een effect dat reikt tot in de samenleving van de betrokken landen. In sommige gevallen komt de kritiek in zo' n verslag regeringen ook wel goed uit. Het biedt hen - denkt u bijvoorbeeld eens aan de kandidaat-landen voor toetreding tot de EU - de mogelijkheid om onder verwijzing naar de in onze verslagen aan de kaak gestelde gebreken haast te maken met de noodzakelijke maatregelen.
Als ik naar het meest recente voorbeeld in Roemenië kijk, waarbij onze collega, barones Nicholson, in een complex en gedetailleerd verslag heeft aangetoond hoe vreselijk de situatie is met betrekking tot kindertehuizen, handel in kinderen en misbruik van adoptie, stel ik vast dat daar eindelijk een regering op dreef komt, en wel in positieve zin, en de problemen aanpakt. Wij moeten er nu wel bovenop blijven zitten. Ook de delegatie van de Commissie ter plaatse en onze 15 ambassades moeten erop toezien dat de intenties ook werkelijk worden gerealiseerd.
Ik haal ook India als voorbeeld aan. Ik steun uitdrukkelijk de amendementen van collega Haarder met betrekking tot de paria' s en het kastenstelsel. Ook de Indiase regering is er in principe tegen, maar ik heb de indruk dat ze meer zou moeten ondernemen. Misschien heeft ze een expliciete oproep van onze kant nodig.
Mensenrechtenkwesties zijn geen zaak van opportuniteit. Dat moeten wij in concrete situaties al onze regeringen steeds weer voorhouden. Wie op grond van zakelijke, politieke overwegingen met verschillende maten meet al naar gelang het gaat om China, Rusland of een bij het Midden-Oostenconflict betrokken land, is uiteindelijk niemand tot hulp. Ook commissaris Patten heeft in Zweden de ministers van Buitenlandse Zaken opgeroepen niet met verschillende maten te meten. Ik hoop dat de regeringen deze waarschuwing ter harte nemen. Ik wil geen gekwelde blikken meer zien aan onze kant, wanneer in delegatiegesprekken met China bijvoorbeeld de doodstraf, de Falun Gong of Tibet ter sprake wordt gebracht, gekwelde blikken, omdat men misschien bang is dat een mooie transactie in gevaar komt.
Wie vernietigende kritiek uitoefent op de heer Poetin, maar niet de moed heeft om te protesteren tegen de nieuwe manier waarop de Russische pers door bedrijfsovernames wordt gelijkgeschakeld, bewijst onze betrekkingen met Rusland geen dienst. Het levert ook geen bijdrage aan de versterking van het maatschappelijk middenveld in het land. Laten we ervoor zorgen dat de mensenrechtenthematiek een integraal en actief bestanddeel wordt van elke ministeriële gespreksnota en van de aansluitende persconferentie, waar dat ook maar nodig is. Dat maakt ons zowel intern als extern politiek geloofwaardig.

Cashman
In de eerste plaats wil ook ik lof toezwaaien aan de heer Wuori voor zijn veelomvattende verslag en aan de heer Cornillet voor de moed en visie waar hij blijk van geeft in zijn pogingen om een nieuwe, met het Handvest van de grondrechten verbonden procedure uit te werken voor het jaarverslag over de situatie van de grondrechten in de EU.
Beide verslagen bevatten echter nog steeds zorgwekkende en alarmerende elementen. Terwijl wij hier spreken in het Parlement gaan de mensenrechtenschendingen gewoon door. In Vietnam vindt nog steeds religieuze vervolging plaats en worden nog steeds Boeddhistische monniken gevangen gehouden en onder huisarrest geplaatst. Flung San Suu Kyi blijft opgesloten in haar huis in Burma. Nog steeds wordt de doodstraf toegepast in democratische landen als de Verenigde Staten. In Belgrado ziet de politie werkloos toe hoe lesbiennes en homoseksuelen door hooligans worden aangevallen op hun gay pride-viering, enkele dagen nadat de EU miljoenen dollars had toegewezen aan deze regio en Milosevic naar Den Haag was gebracht. Egypte sluit 55 homoseksuele mannen op en ontzegt hen nog steeds het recht op rechtsbijstand. Er wacht hun nu een gevangenisstraf van acht jaar omdat ze homo zijn. Vrouwen worden nog steeds seksueel verminkt, mensen worden gestenigd en hun ledematen worden afgehakt in naam van de wet. Homoseksuelen worden gestenigd, mensen worden vervolgd wegens hun religieuze overtuiging en kinderen worden ontvoerd om als soldaat te dienen, en dan hebben we het niet eens over de gruwelijkheden van verkrachting en terrorisme, marteling en valse verdwijningen: een lijst van bijna onuitsprekelijk lijden die ieder jaar groter wordt.
In de EU moeten we ook onze eigen staat van dienst op het gebied van de grondrechten onder de loep nemen: de behandeling van vluchtelingen en asielzoekers, de discriminatie, soms door de overheid zelf, van homoseksuelen, racisme en racistische moordaanslagen en ongelijkheid voor de wet. Hetzelfde geldt voor de kandidaat-landen. De boodschap die we moeten afgeven is dat over mensenrechten niet onderhandeld kan worden. Zolang individuen of groepen worden gediscrimineerd, hebben we allen gefaald en zijn we allen verantwoordelijk.
Door wetgevende en democratische laksheid ontstaat een hiërarchie tussen verschillende vormen van onderdrukking. We verdedigen sommige minderheden en andere niet. Wanneer we landen noemen en er schande van spreken, worden we ervan beschuldigd onze normen op te leggen, maar de normen die we vaststellen en nastreven zijn internationale normen waarnaar we allen beoordeeld moeten worden. Daarom moeten we het mensenrechtenbeleid consequent toepassen en mensenrechtenschendingen stelselmatig aanpakken.
Ik juich de Overeenkomst van Cotonou toe, en met name de door commissaris Patten genoemde aspecten. We moeten nauw samenwerken met de Verenigde Naties en de speciale rapporteurs alsook met de NGO's. We moeten in het Parlement onze eigen expertise opbouwen en ervoor zorgen dat mannen, vrouwen en kinderen, die allen gelijk geboren zijn, hun natuurlijke mensenrechten en burgerlijke vrijheden krijgen. Ons machtigste wapen is de verbeelding. Stelt u zich voor dat u wordt gemarteld, verminkt, gevangengezet of gestenigd omdat u anders bent of een andere mening hebt. Stelt u zich voor dat zoiets gebeurt met uw dochter, uw zoon, uw vader, uw moeder, uw broer of uw zuster. Dat is de realiteit en daarom hebben we behoefte aan een nieuwe aanpak, en wel onmiddellijk. We mogen degenen die naar ons kijken om resultaten te boeken niet in de steek laten.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, voorzitter van de Raad, het feit dat de voormalige dictator van de Servië, Slobodan Milosevic, nu terechtstaat voor het tribunaal in Den Haag is een grote overwinning voor iedereen die in mensenrechten en internationale rechtvaardigheid gelooft. Daaruit blijkt dat genocide en etnische zuiveringen niet getolereerd worden door de internationale gemeenschap. Hoewel het klimaat in de wereld voor dictators steeds ongunstiger wordt, is de mensenrechtensituatie nog steeds slecht. Dagelijks wordt de menselijke waardigheid aangetast, iedere minuut worden individuen en groepen blootgesteld aan allerlei vormen van geweld en foltering, treiterijen en onderdrukking.
De betrokkenheid van de EU bij de mensenrechten is de afgelopen tijd wezenlijk vergroot, en de EU is onmiskenbaar een Unie van gemeenschappelijke waarden. Dit komt zowel intern als extern tot uitdrukking, zowel in ons nieuwe Handvest van de grondrechten als in de eisen die wij stellen aan de kandidaat-landen. De EU is eensgezind in haar kritiek op de doodstraf, of zij nu wordt uitgevoerd in dictaturen zoals China, Irak en Saoedi-Arabië of in een democratie zoals de Verenigde Staten. De onderlinge coördinatie tussen de EU-instellingen en tussen de EU en de lidstaten kan echter nog steeds beter.
In het jaarverslag over de mensenrechten in de wereld heeft de heer Wuori besloten om met name de kwestie van de vrijheid van meningsuiting naar voren te brengen. Een democratie kan niet functioneren zonder een open en onafhankelijke discussie. Journalisten moeten zich veilig voelen en de burgers moeten hun mening kunnen geven. Dit is echter niet de realiteit. Journalisten worden vermoord, bedreigd en lastiggevallen. Met name in Iran, Wit-Rusland, China, Colombia en Cuba is de situatie alarmerend, maar de ontwikkelingen in Rusland geven ook reden tot ongerustheid.
In allerlei landen trachten regimes de toegang tot internet voor burgers te verhinderen door bepaalde websites te censureren of te blokkeren. Dat doen zij omdat zij weten dat het door internet steeds moeilijker wordt hun bevolking te onderdrukken. Internet is daarom een belangrijk wapen in de strijd voor een betere wereld.
Mijnheer de Voorzitter, liberalen in de hele wereld gaan nog steeds de barricaden op voor de vrijheid van meningsuiting en mensenrechten voor alle mensen op de wereld. Wij zullen hiermee doorgaan. Mijn fractie wil de heer Wuori bedanken voor zijn zeer goede verslag alsmede het Belgisch voorzitterschap voor zijn reeds eerder tot uiting gebrachte betrokkenheid bij de mensenrechten.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, als het gaat om persoonsrechten vervult het Europees Parlement traditioneel de rol van een soort "wakend oog" van de internationale gemeenschap en een "luis in de pels" van de instellingen van de Unie. Velen denken dat dit volkomen zinloos is, maar ik denk dat zij zich vergissen. Vandaag de dag kan men meer doen dan vroeger en waarschijnlijk minder dan in de toekomst, en dat op zich is al een heel belangrijk gegeven. Evenals duurzame ontwikkeling dient ook de eerbiediging van de individuele rechten op gestructureerde wijze en volgens een echte strategie integraal deel uit te gaan maken van het buitenlandse beleid van de Unie. Dit geldt voor zowel haar economische als politieke relaties. Dat is nog niet het geval, zoals wordt benadrukt door de rapporteur, de heer Wuori, maar we boeken vooruitgang. Bij deze wil ik de heer Wuori ook feliciteren met de goede samenwerking die hij heeft weten op te bouwen met de NGO' s die zich inzetten voor de mensenrechten.
Opdat Europa zich op geloofwaardige wijze kan profileren, als een Unie die zich bij haar optreden laat leiden door eerbiediging van persoonsrechten en duurzame en solidaire economische ontwikkeling, moeten wij iedere vorm van hypocrisie en ambiguïteit afzweren. In de politieke en economische verstandhouding met landen als China, Rusland, maar ook Saoedi-Arabië, de Verenigde Staten en velen anderen, moeten wij echt duidelijk zijn: we kunnen niet onverschillig staan tegenover het feit dat in die landen gevangenen worden terechtgesteld, burgers worden afgeslacht omdat zij tot etnische of politieke minderheden behoren, vrouwen niet in vrijheid kunnen leven en men zonder aanzien des persoons martelt. De heer Patten heeft deze misstanden aangekaart en ik hoop dat zijn woorden snel gevolgd zullen worden door daden.
Het betoog van de heer Michel stelt ons gerust voor wat betreft de komende zes maanden, en ik hoop zelfs daarna. Ik zou hem echter een zeer directe vraag willen stellen: zal België in het kader van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een Europees initiatief ontplooien met het oog op de aanneming van een resolutie over een moratorium op terechtstellingen? U weet dat het Finse voorzitterschap hiertoe al een eerste poging heeft gedaan in 1999, maar dat die poging is mislukt. Wat denkt u op dit punt te gaan doen, mijnheer Michel?

Marset Campos
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Om te beginnen wil ik onderstrepen dat de GUE-/NGL-fractie de twee documenten gunstig heeft onthaald, zowel het verslag van de heer Wuori als dat van de heer Cornillet. Het gaat in beide gevallen om een doorwrochte tekst. Ik ben getuige geweest van het bezoek dat de heer Cornillet precies een jaar na de incidenten van El Ejido aan Spanje heeft gebracht, uit belangstelling voor de situatie van de immigranten. Ik kan u verzekeren dat zijn bezorgdheid oprecht is. De heer Wuori heeft zich verdienstelijk gemaakt door een bijzonder volledig verslag voor te leggen waaraan wij allen hebben meegewerkt en dat de Commissie buitenlandse zaken met trots vervult.
Tevens dank ik de twee commissarissen, de heren Patten en Vitorino, alsmede de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Michel, voor hun betoog. Ook zij pleiten ervoor dat Europa het referentiepunt bij uitstek wordt voor de eerbiediging van de mensenrechten in de wereld.
Ik acht het van fundamenteel belang dat dit punt hier wordt onderstreept aangezien het momenteel wel lijkt of deze functie alleen door de Verenigde Staten wordt waargenomen, terwijl ik veeleer van het tegendeel overtuigd ben. De culturele, historische en sociale verworvenheden van Europa, de vier generaties mensenrechten die sinds de Franse Revolutie in de Europese geschiedenis wortel hebben geschoten, en ook het welslagen van de Europese integratie bieden garanties voor de uitzonderlijke, bevoorrechte rol die de Europese Unie in de rest van de wereld kan spelen. Desalniettemin moeten wij goed beseffen dat wij vanuit historisch oogpunt mede verantwoordelijk zijn voor de betreurenswaardige situatie van de mensenrechten in de drie betrokken continenten. Uitgerekend onze aanwezigheid aldaar is een van de redenen waarom de mensenrechten van de desbetreffende volkeren vaak met voeten worden getreden.
Mijns inziens loont het de moeite om in elk van de drie continenten een Europees waarnemingscentrum voor mensenrechten op te richten, dat betrekkingen onderhoudt met de NGO's en de equivalente instrumenten van de Verenigde Naties. Op die manier kunnen de aan de Commissie en de Raad overgelegde jaarverslagen van het Parlement ervoor zorgen dat onze acties voortdurend worden bijgesteld. Het hoeft ons niet te verbazen dat onze multinationals in bepaalde gevallen paramilitaire groepen financieren die de mensenrechten regelrecht aan hun laars lappen. Ik heb dat in Colombia zelf kunnen vaststellen en het gebeurt ook in Afrika en Azië. Het is aan ons om deze feiten op te helderen en de eerbiediging van de mensenrechten af te dwingen.
Tot slot wil ik nog signaleren dat de Europese Unie het voorbeeld moet geven in plaats van anderen de les te lezen, zoals de heer Cornillet zeer terecht heeft opgemerkt. Wij moeten derhalve de gelegenheid aangrijpen om het migrantenvraagstuk aan te pakken. Dat is immers nog steeds een van onze onopgeloste problemen. Wij kunnen toch moeilijk verkondigen dat wij 70 miljoen immigranten nodig hebben om onze economie weer vlot te krijgen zolang deze mensen hier gediscrimineerd worden.
Daarom is het van fundamenteel belang dat wij de onderhavige verslagen steunen.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde allereerst de heer Cornillet danken voor het werk dat hij heeft verricht inzake de situatie van de grondrechten in de Unie. Hij heeft een gedetailleerd en evenwichtig verslag tot stand gebracht dat werkelijk een goed houvast biedt aan iedere lidstaat om het beginsel van gerechtigheid en bescherming van wat de voornaamste en onvervreemdbare rechten van de Europese burgers zijn, op een steeds reëlere en concretere manier te ondersteunen.
Dit verslag kan een moment van bezinning worden, de gelegenheid om een eerste balans op te maken van het pas geboren Handvest van de grondrechten, dat slechts een eerste maar toch heel belangrijke etappe vormt op de weg naar een Europese eenwording. Die eenwording mag niet alleen van financiële en economische aard zijn. De Unie moet ook het vaderland zijn van de rechten en de kansen van alle Europese burgers, waarbij bijzondere aandacht moet worden geschonken aan degenen die problemen ondervinden bij de naleving van hun rechten. Ik denk met name aan kinderen, aan de armste bevolking en aan de mensen die aan de rand van de maatschappij leven.
Alhoewel ik achter de aanpak van dit verslag sta, moet ik toch een paar kritische kanttekeningen plaatsen. Ik vind het onaanvaardbaar dat in het hoofdstuk over alternatieve samenlevingsvormen gepleit wordt voor een juridische gelijkstelling van huwelijken tussen mensen van verschillend geslacht en verbintenissen tussen personen van hetzelfde geslacht. Vooropgezet dat iedereen het recht heeft om niet gediscrimineerd te worden vanwege zijn seksuele geaardheid, blijft het juridisch en maatschappelijk gesproken noodzakelijk om het traditionele huwelijk in bescherming te nemen als hoeksteen van de samenleving. Daarbij verdient de mogelijkheid om gebruik te maken van hulp bij voortplanting en adoptie van kinderen bijzonder aandacht. Deze moet uitsluitend worden voorbehouden aan natuurlijke gezinnen. Dit alles is juist bedoeld om kinderen te beschermen, want men ziet maar al te vaak over het hoofd dat de grondrechten niet alleen voor volwassenen gelden, maar in de allereerste instantie voor kinderen.
Voorts wilde ik dit Parlement herinneren aan het probleem van de mannelijke telgen van het Huis van Savoye, die in een Europese ruimte van gerechtigheid, vrijheid en vrij verkeer al vijftig jaar lang geen voet op Italiaanse bodem mogen zetten. Het zou zinvol zijn daar een oplossing voor te helpen vinden.

Borghezio
Mijnheer de Voorzitter, collega' s, er is één grote afwezige in de ontwerpresolutie over de mensenrechten in de wereld: het beginsel van zelfbeschikking van de volkeren. Wij van Padanië vinden dit een ernstige tekortkoming, omdat het evident is dat het miskennen of hoe dan ook niet willen benadrukken van dit recht één van de grootst mogelijke schendingen van de mensenrechten is. Wat dat betreft hoeven we maar te kijken naar wat zich in deze weken, in deze maanden, afspeelt in de Palestijnse wereld: dat is een dagelijkse tragedie van het zelfbeschikkingsbeginsel. Europa heeft eigenlijk de plicht om in haar documenten over de mensenrechten die toestanden gedecideerder aan de kaak te stellen.
Trouwens, een paar van de landen die thans op de deur van de Europese Unie kloppen, waren tot voor kort naties zonder staat. Wij moeten ons onderhand goed inprenten dat deze staten, vooral sedert de ontbinding van de Sovjetunie, vrij en onafhankelijk zijn. Hoe kan de Europese Unie dus nu deze landen gaan toetsen, sub specie op hun naleving van de mensenrechten, als diezelfde Unie in haar documenten niet eens haar nek durft uit te steken voor de bescherming van het recht op zelfbeschikking dat de bevolkingen van die staten decennia lang hebben moeten ontberen.
Verder is het deel dat gewijd is aan de bescherming van de culturele rechten volledig ontoereikend, om maar niet te zeggen dat er amper iets van terug te vinden is. De garantie van het recht op bescherming van bijvoorbeeld de eigen taal of godsdienst, is verre van doelmatig als deze garantie eenvoudigweg aangeboden wordt in de vorm van bescherming van de individuele vrijheid om die taal te bezigen of die godsdienst te belijden. Als men wil dat er echt sprake is van vrijheid om de eigen taal te spreken, dan moet ervoor gezorgd worden dat de nieuwe generaties in die culturele context kunnen worden opgevoed, dat de tradities en de geschiedenis van die minderheid erkenning krijgen in de schoolprogramma' s. Bijvoorbeeld wie bij ons, in Padanië, als moedertaal het Piemontees heeft, zoals in mijn geval, of het Veneto, heeft vandaag de dag niet het recht om op school onderwijs te krijgen in die talen, omdat het Piemontees en het Veneto van het onderwijs uitgesloten zijn.
Tot slot wilde ik er nog aan herinneren dat in paragraaf 93 een fundamenteel probleem is weggelaten, namelijk de handel in menselijke organen, wat werkelijk schandalig is...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Belder
Mijnheer de Voorzitter, in deze gecombineerde behandeling staat de naleving van mensenrechten in en buiten de Unie centraal. Dat heeft me er nog eens toe aangezet na te denken over het concept mensenrechten. Meer dan ooit staat dit onderwerp hoog op de agenda. En terecht, want nog steeds is er sprake van schrijnende schendingen. Echter, vanuit mijn christelijke levensovertuiging wil ik benadrukken dat ook mensenrechten niet boven elke norm verheven zijn. Het gaat bij de handhaving van mensenrechten om beschermende regels voor het menselijk leven naar de bedoeling die God de Schepper met dat leven heeft.
In het verslag-Wuori wordt op een reële wijze omgegaan met dit concept. Het beperkt zich tot de meest fundamentele rechten van de mens. Ik vraag me echter wel af hoe de Europese Unie met haar beperkte financiële en diplomatieke middelen daadwerkelijk kan toezien op naleving ervan. Het beleid van de Unie moet complementair zijn aan de eigen mogelijkheden van de lidstaten. De enige pressie die de Unie kan uitoefenen via mensenrechtenclausules in verdragen en overeenkomsten wordt in dit verslag ondermijnd door te pleiten voor een flexibele toepassing. We zijn voorstander van het hanteren van de kritische dialoog, maar flexibiliteit mag niet de norm worden van ons beleid.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik een aantal woorden wijden aan het verslag- Cornillet. Zoals gezegd ben ik voorstander van een goede naleving van de mensenrechten. Ik geloof echter niet dat de Europese Unie de bevoegdheid heeft zich zo gedetailleerd bezig te houden met de naleving in de lidstaten. Ik mis bovendien het onderscheid tussen mensenrechten en beleidsdoelstellingen van overheden. Een al te fanatiek pleidooi voor overheidsoptreden in mensenrechtenkwesties kan eenvoudig leiden tot een beperking van de burgerlijke vrijheden.
Op de paragrafen 82-84 van het verslag-Cornillet wil ik afzonderlijk ingaan. Ik beschouw het huwelijk als unieke gave van de Schepper. Marginalisering ervan door het introduceren van alternatieve samenlevingsvormen zal de samenleving veel schade toebrengen. Ook in eigen land ben ik daarmee gaan behoren tot een minderheid. Toch houd ik vast aan de goede bijbelse instelling van het huwelijk als duurzame verbintenis tussen man en vrouw. Ik hoop van harte dat de Nederlandse regering terugkomt op haar genomen besluiten. Ik roep de lidstaten van de Europese Unie op geen gehoor te geven aan de oproep te treden in de voetsporen van Nederland.
De poging in amendement 24 om aandacht te vragen voor de positie van terminale patiënten is op zichzelf prijzenswaardig, maar wordt op een verkeerde manier ingevuld. Daarom heb ik een gesplitste stemming aangevraagd over dit amendement.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, ik zou in de eerste plaats de heer Cornillet als rapporteur heel hartelijk willen feliciteren, omdat zijn verslag een vooruitgang betekent, een vooruitgang in structurele zin, omdat het ons de mogelijkheid biedt jaarlijks te verifiëren in hoeverre we de verplichtingen van het Handvest van de grondrechten in de Europese Unie daadwerkelijk nakomen. De vooruitgang werd echter zoals elk jaar afgeremd door diverse stemmingen en amendementen waarmee weer werd geprobeerd politieke ideologieën in het verslag te stoppen die daar eigenlijk niets te zoeken hebben, politieke ideologieën die men wellicht in eigen land niet kan realiseren en die ook in strijd zijn met het subsidiariteitsbeginsel. Ze horen in dit verslag niet thuis.
Ik ben tegen iedere vorm van discriminatie. Ik wil dat graag met een paar voorbeelden illustreren. Ik ben tegen iedere vorm van discriminatie op grond van homoseksualiteit, maar ook tegen pogingen - die ook nu weer uit politieke overwegingen worden gedaan - om in het verslag het homohuwelijk als een absoluut normale zaak voor te stellen en daarvoor gelijke rechten op te eisen als voor het tegenwoordig nog altijd normale huwelijk tussen partners van verschillend geslacht. Het huwelijk tussen personen van verschillend geslacht is de hoeksteen van de samenleving en dat dit de norm is, is ook goed, liebe Genossinnen und Genossen, zoals men tegenwoordig in Berlijn zegt.
Ik ben er ook tegen dat alle inwoners van buiten de Unie hetzelfde kiesrecht krijgen als de inwoners van de Unie zelf, of het nu om actief of passief kiesrecht gaat. Dat zou uniek zijn in de wereld en ook discriminerend voor ingezetenen van de Unie. Ik ben tegen pogingen om gezinshereniging om te vormen tot het enige instrument voor immigratie door het begrip familie op te rekken tot een grote, onoverzienbare groep. Dit is onaanvaardbaar, omdat het de lidstaten het recht ontneemt te beslissen, welke en hoeveel arbeidskrachten ze willen toelaten en kunnen toelaten. Het kerngezin, oké, maar niet de complete familie.
Dit soort voorbeelden en andere politiek getinte aanbevelingen zullen onze steun niet krijgen, wel daarentegen het verslag van de geachte rapporteur, de heer Cornillet.

Swiebel
Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur voor mijn fractie voor het verslag van de heer Cornillet, die ik overigens van harte geluk wil wensen met het resultaat van zijn werk, richt ik mij op de kwestie van de eerbiediging van de mensenrechten in de landen van de Europese Unie zelf.
Wanneer wij naar de gegevens kijken die op tafel liggen dan springen er twee probleemcomplexen uit. In de eerste plaats zijn er ook deze keer weer veel berichten over wangedrag door overheidsdienaren, zoals politiefunctionarissen, personeel van gevangenissen, veiligheidsdiensten, en van functionarissen die te maken hebben met de behandeling van asielzoekers.
Ten tweede valt het aantal meldingen op over vormen van ongelijke behandeling en discriminatie, vooral van personen die behoren tot zogenaamde "zwakke" groepen in de samenleving. Racistisch geweld tegen buitenlanders is de meest zichtbare manifestatie van dit verschijnsel, maar het gaat even goed om vrouwenhandel, discriminatie op de werkplek, om van homoseksuelen maar te zwijgen, want daar heb ik nu even genoeg van.
Helaas is in het voorbereidingstraject in de Commissie vrijheden en rechten van de burger niet of nauwelijks over deze inhoudelijke kant van de mensenrechtenproblematiek in de Europese Unie gesproken. Alle aandacht is uitgegaan naar de wijze waarop de mensenrechtenverslagen in het Europees Parlement in de toekomst tot stand zouden moeten komen.
Ik heb grote waardering voor de inzet en het uithoudingsvermogen van de rapporteur, de heer Cornillet, maar ik meen toch dat het middel het doel voorbij dreigt te schieten. De discussie over de opzet en de organisatie van dit werk in de toekomst heeft heel veel tijd en energie gekost en is onder te grote druk gezet. Een compromis bleek bijna bereikt, maar elementen gingen verloren en nu moeten wij maar hopen dat het met de amendementen toch nog goed komt. Sommige aspecten van de discussie zijn nog niet helemaal uitgediscussieerd en ik zou daarom enige van deze punten nu nog aan de orde willen stellen.
In de eerste plaats de keuze voor het EU-Handvest van de grondrechten als kapstok voor het verslag. Deze keuze, op zichzelf voor de hand liggend, moet echter geen keurslijf worden. De discussie over de reikwijdte van de mensenrechten en het begrip mensenrechten is steeds in beweging. Ook mensenrechten zijn een zaak van levend recht. Bovendien moeten wij niet vergeten dat ook de lidstaten zijn gebonden aan mensenrechtenverdragen van de Raad van Europa en de Verenigde Naties en de gespecialiseerde organen. De bevindingen van de toezichthoudende organen van deze verdragen zouden trouwens een veel grotere rol moeten spelen in de beraadslaging van dit Parlement.
In de tweede plaats de vraag: wie doet wat? Binnen het Parlement zijn er twee commissies met de zaak bezig. Het blijkt hier ook: de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie vrijheden en rechten van de burger. Er is veel overlap zowel in de conclusies als in de thematiek, er wordt overbodig en dubbel werk verricht en er is een platvoerse concurrentiestrijd om mensen en middelen. Dat vraagt om ingrijpen van de bevoegde organen van dit Parlement om een en ander beter op elkaar af te stemmen.
Mijn derde vraag luidt: waar dienen de landen van de Europese Unie waarover zorgen bestaan als het om de naleving van de grondrechten gaat genoemd te worden? Naar de aard van het toezichtmechanisme zelf lijkt mij het enige passende antwoord: in de resolutie zelf en niet wegstoppen in een toelichting, zoals de oorspronkelijke bedoeling van de rapporteur is. Ik vind dat tegenstrijdig met het feit dat wij maandelijks in dit Parlement wel derde landen op de vingers tikken over de schending van de mensenrechten.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malmström en ikzelf schreven vorig jaar het verslag over de mensenrechten. Wij zijn blij dat de lijn daarin doorgetrokken is in de verslagen die wij vandaag behandelen. De heer Cornille wenst dat het nieuwe Handvest van de mensenrechten een model en referentiekader vormt voor de werkzaamheden van het Parlement op het gebied van de mensenrechten en als liberalen staan wij absoluut achter deze eis. Als waakhonden kunnen wij het Handvest nog nuttig gebruiken alvorens het een formeel statuut krijgt en hebben wij het noodzakelijk instrument in handen om de uitholling van het begrip mensenrechten, die van de mensenrechten alles en niets dreigt te maken, tegen te gaan. Het is in dit Parlement immers de trend om van alle mogelijke onderwerpen uit de partijprogramma' s mensenrechtenkwesties te maken. Dat gebeurt met de beste bedoeling, maar het schaadt de mensenrechten, omdat kritische burgers op den duur gaan zeggen: "Als dat ook tot de mensenrechten behoort, ben ik tegen de mensenrechten."
De kwestie-Oostenrijk was zeer schadelijk omdat ze over opinies en vermoedens ging. Indien er sprake was geweest van concrete schendingen van het Handvest van de mensenrechten, had de actie daarentegen veel sympathie gekregen. Daarom moet het Parlement zich op het Handvest concentreren. Wij moeten het gebruiken om te vermijden dat weldoende apostels met goede bedoelingen het begrip mensenrechten uithollen. Daarom stemmen wij, liberalen, tegen bijna alle amendementen. Niet omdat wij het niet eens zijn met de bedoeling ervan, maar omdat wij de mensenrechten te hoog aanschrijven om ze laten gebruiken ten dienste van alle mogelijke standpunten die niet tot het criterium van de mensenrechten in het Handvest behoren. Zoals gezegd, steunen wij beide verslagen op zich absoluut, afgezien van enkele paragrafen, en zijn wij blij dat de toekomstige aanpak van de mensenrechten hiermee beter geregeld is.

MacCormick
We hebben hier inderdaad twee indrukwekkende en gezaghebbende verslagen voor ons liggen, waarvoor we de twee auteurs dankbaar moeten zijn. In zijn inleiding op het debat heeft de heer Wuori gezegd dat het gaat om het fundamentele beginsel van respect voor de menselijke persoonlijkheid in al haar uitingsvormen. Met handvesten, conventies en rechten tracht men de ontoelaatbare schendingen van dit beginsel te kwantificeren en exact te definiëren, om deze schendingen vervolgens overal te veroordelen.
In het aangrijpende stuk over de uitbreiding in het verslag van de heer Wuori worden we eraan herinnerd dat de erkenning, versterking en handhaving van de mensenrechten over het hele Europese continent zowel een voorwaarde als een gevolg van de uitbreiding zullen zijn. Welk beter resultaat zouden we kunnen wensen?
De heer Cornillet suggereerde dat we de twee documenten niet met elkaar mogen verbinden. Ik vind dat we dat wel moeten doen. We moeten er onszelf altijd aan herinneren dat wanneer we anderen buiten de Unie oproepen om de voor ons fundamentele normen inzake respect voor personen na te leven, we voortdurend het risico lopen zelf beneden deze normen te vallen.
Gisterenavond heeft de Echelon-commissie bij de goedkeuring van haar verslag duidelijk te verstaan gegeven dat het gebruik van systemen voor de willekeurige onderschepping van berichten een inbreuk is op het fundamentele recht op privacy in het persoonlijke leven en de persoonlijke communicatie. Dit moet ophouden. Men moet degenen die deze systemen gebruiken in het Verenigd Koninkrijk en elders onder druk zetten om hiermee te stoppen. Ook op andere terreinen, zoals het recht op een snel proces, blijven sommige staten onder de norm. We moeten druk uitoefenen om deze rechten te laten erkennen, zowel bij ons als in het buitenland.

Boudjenah
Het jaarlijkse overzicht van de toestand van de mensenrechten in de Europese Unie enerzijds en in de wereld anderzijds, is een lovenswaardige en nuttige onderneming om het beleid van de Unie op dit terrein tegen het licht te houden, een onderneming die uiteraard noodzakelijk is gezien de schendingen van de mensenrechten die in al te veel gebieden ter wereld miljoenen mannen en vrouwen treffen. Ik wil me in deze discussie beperken tot twee concrete kwesties.
Allereerst denk ik op dit moment aan de verontrustende verslechtering van de situatie in Tunesië. In de komende vijf dagen alleen al zullen ten minste drie politieke processen worden gehouden om democratische activisten te kwellen. Het gaat daarbij vooral om de journalist Ben Sedrine, die op grove wijze is gearresteerd toen hij het vliegtuig uitstapte, de dokter Moncef Marzouki, en Fathi Chamkhi, voorzitter van ATTAC Tunesië. Het Europees Parlement heeft zich al meerdere malen duidelijk uitgesproken en deze ontoelaatbare repressie veroordeelt. Doelmatige middelen en politieke bereidheid blijven echter nodig om de mensenrechtenclausules in samenwerkingsovereenkomsten af te dwingen, teneinde druk uit te oefenen die verder gaat dan alleen woorden.
Deze kwestie wordt steeds actueler, zoals blijkt uit het feit dat ter gelegenheid van het bezoek van commissaris Patten aan Tunis werd onderstreept hoeveel belang Europa hecht aan een nauwe samenwerking met Tunis, opdat een nieuwe impuls kan worden gegeven aan de partnerschapsovereenkomst" . Dit moet echter wel een partnerschapsovereenkomst zijn die daadwerkelijke vruchten afwerpt voor de bevolking aan weerszijden van de Middellandse Zee, die berust op de erkenning van de vrijheid van meningsuiting en beweging. Wanneer komt er een speciale Associatieraad met Tunesië over deze aspecten?
De situatie van de mensenrechten is inderdaad verslechterd: arrestaties, geweld en martelingen zijn het dagelijkse lot van mensenrechtenactivisten die maar één ding wensen: een vrije samenleving voor zichzelf en voor anderen. Deze verslechtering tast echter tevens alle rechten aan die het dagelijkse bestaan van iedereen in de Europese Unie zelf aangaan: het recht op werk, op een waardig salaris en op onderdak; deze zijn essentieel voor iedereen, voor de Europese burgers en de buitenlandse ingezetenen. Dat geldt ook voor de politieke rechten, voor het recht om daar waar men woont beschouwd te worden als een volwaardig burger en niet als burger uit een tweederangs gebied. Zo zouden ook onderdanen van derde landen die al minstens vijf jaar woonachtig zijn in de Unie algemeen stemrecht moeten krijgen. De Raad van Europa bepleit dit al sinds 1992.
Deze eis, en daarmee sluit ik mijn betoog af, wordt des te dringender en noodzakelijker voor de toekomst van een solidaire unie naarmate het vooruitzicht van deelname van meerdere kandidaat-lidstaten aan de verkiezingen...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Segni
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de aandacht van dit Parlement en de Commissie vestigen op een aspect dat ook in het verslag op een briljante manier ter sprake is gebracht. Het is weliswaar het minst dramatische van alle problemen van fysieke schending van de mensenrechten waar wij helaas mee geconfronteerd worden, maar het raakt het centrale zenuwstelsel van het democratisch leven van ieder land en van vooral de toekomstige samenlevingen in Europa en in de wereld. Ik doel op het probleem van de informatievoorziening, dus met name de kwestie van pluralisme - ik zeg met nadruk: pluralisme - van informatievoorziening. Dit thema wordt steeds belangrijker, want wij verkeren momenteel in een historische fase waarin vooral de televisie zich ontpopt als een machtig communicatiemiddel dat gigantische effecten teweeg kan brengen in de geschiedenis van de mensheid. Het garanderen van pluralisme van informatievoorziening in Europa komt dan ook op dit ogenblik neer op het leggen van een basis voor een democratische toekomst. Het niet garanderen van pluralisme komt er daarentegen op neer dat onze landen aan gevaarlijke avonturen worden blootgesteld. Dit probleem zal nog nijpender worden door de uitbreiding, omdat immers landen toetreden die nieuwe ervaringen hebben, landen die meer dan ooit behoefte hebben aan concrete regels.
Echter, deze concrete regels heeft Europa niet. De Commissie had in de jaren ' 90 al de eerste ontwerprichtlijnen het licht doen zien, het Europees Parlement heeft deze ideeën meerdere keren overgenomen, maar het ziet er inmiddels naar uit dat de hele zaak vastgeroest is. Er begint zelfs zoetjes aan een gedachte te circuleren die in mijn ogen nogal gevaarlijk is, namelijk dat de concurrentie op wereldschaal, en met name de Amerikaanse concurrentie, concentratie in de hand moet werken in plaats van pluralisme te garanderen. Als dat zo is, dan vind ik dat een kolossale vergissing. Ons grootste goed, ons hoogste goed is de democratie. Ik vraag aan het Parlement en de Commissie om dit vraagstuk ter harte te nemen en zo spoedig mogelijk een richtlijn terzake uit te vaardigen.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, ik had een interventie voorbereid waarvan ik na het beluisteren van de heer Michel heb afgezien. Hij is er niet meer, maar ik weet zeker dat mevrouw Neyts hem op de hoogte zal brengen. Dit is wat ik hem wilde zeggen.
Schaamt u zich niet een beetje, meneer Michel? U komt ons hier iets vertellen over mensenrechten in de wereld. U vertegenwoordigt een regering die zojuist door de rechtbank is teruggefloten omdat zij op willekeurige gronden een van de grootste politieke partijen van haar land wilde verbieden: het Vlaams Blok, waarvan de leiders niets anders gedaan hebben dat zich legaal kandidaat te stellen voor de verkiezingen.
In België wordt het - door een uitgetreden dominicaan geleide - vermeende antiracisme direct gefinancierd door het kabinet van de premier, en zijn inspanningen zijn er uitsluitend op gericht de oppositie het zwijgen op te leggen. In België, maar ook elders, stelt men chauvinisme gelijk aan xenofobie en xenofobie aan racisme. Men praat over de vervolging van minderheden maar men laat bepaalde minderheden, etnisch, politiek of anderszins, het merendeel van de bevolking vervolgen.
In België bezitten duistere lobby' s, vooral vrijmetselaars en homoseksuelen, al jaren lang de werkelijke macht. De politieke of syndicale feodale machten hebben de staat, het bankwezen, de media, de universiteit en de magistratuur onderling verdeeld. De ene partij heeft een officier van Justitie voor zich gewonnen, de andere een rechter. Een nieuwe politieke beweging kan zich alleen kandidaat stellen voor de verkiezingen als ze handtekeningen verwerft en zich de intimidaties van de Rijkswacht laat welgevallen.
De heer Michel komt tot ons als de Tartuffe van Molière: roze en vet, een frisse kleur en een bloedrode mond. Hij zou rood moeten aanlopen van schaamte, of lachen als de profeten uit het oude Rome die niet meer durfden te geloven in hun eigen religie.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, vorige week waren we getuige van een opmerkelijke gebeurtenis in Bulgarije. In dit ex-communistische land werd de partij van de vroegere koning Simeon II verkozen nadat eerste alle legale obstakels voor zijn terugkomst waren verwijderd. Dit was ironisch genoeg een onderdeel van de voorbereiding van het EU-lidmaatschap. Ik heb altijd geloofd dat het grote voordeel van de EU-uitbreiding voor Oost-Europa erin bestond deze landen te verankeren in een klimaat van vrede, welvaart en institutioneel respect voor de democratie en de fundamentele mensenrechten. Laten we echter ook even stilstaan bij het lot van zijn ongelukkige Italiaanse neef, Victor Emmanuel van Savoye en zijn zoon Filibert, voor wie niet alleen een formeel verbod geldt om zich kandidaat te stellen voor een overheidsambt in hun land, dat in tegenstelling tot Bulgarije een oprichtend lid is van de EU, maar die ook sinds hun kinderjaren de droom koesteren om het grondgebied te betreden van het land waarvan zij burgers zijn door geboorte en afkomst.
In het verleden heb ik mijn bezorgdheid geuit in het Parlement over het Handvest van de grondrechten en de poging om de controversiële economische en sociale rechten van het Handvest bindend te maken, in tegenstelling tot de burgerrechten en politieke rechten die zijn vastgelegd in het alom gerespecteerde Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens van 1950. Het in het EU-Verdrag verankerde recht van vrij verkeer en vrije vestiging geniet eveneens universele erkenning, en toch wordt het geschonden door artikel 13 van de Italiaanse grondwet, een zogenaamde overgangsbepaling die bepaalt dat de mannelijke afstammelingen van het Huis van Savoye voor eeuwig zijn verbannen uit hun eigen land.
Italië werd geen enkele uitzondering toegestaan om te discrimineren op grond van geslacht of geboorte met betrekking tot het vrij verkeer van al zijn burgers. Discriminatie is enkel toegestaan bij bedreigingen voor de openbare veiligheid of de volksgezondheid, maar het is eerlijk gezegd belachelijk als de Republiek Italië zich bedreigd voelt door één oude man en zijn zoon die naar huis wil terugkeren. Daarom doe ik nogmaals een oproep tot het Parlement om medeleven te tonen en blijk te geven van een niet-selectieve eerbiediging van de mensenrechten door mijn amendement 7 te steunen, waarin het Italiaans parlement wordt opgeroepen de toezegging na te komen die de vorige Italiaanse regering heeft gedaan om snel een einde te maken aan deze wrede en abnormale situatie en haar grondwet aan te passen aan het recht van alle EU-burgers om zich vrij te verplaatsen in de Unie. In dit opzicht feliciteer ik de heer Cornillet met zijn verslag over dit zeer moeilijke onderwerp.

Díez González
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wens ik de heer Wuori van harte te feliciteren, niet alleen met zijn verslag en zijn aanbevelingen, maar ook omdat hij ons in zijn tekst attendeert op de wreedheden die nog steeds op vele plaatsen ter wereld worden begaan. Onze hulp aan derde landen moet inderdaad gekoppeld worden aan de eerbiediging van de mensenrechten. Wij moeten deze landen aanmoedigen en onder druk zetten totdat zij deze voorwaarde vervullen, maar zolang wij aan de heersers der aarde niet dezelfde eisen stellen, hebben wij niet het recht onszelf te beschouwen als de beschermers van de mensenrechten in de wereld.
Wij berispen de Verenigde Staten telkens wanneer een doodvonnis wordt voltrokken en een burger bij wet wordt vermoord, maar daar blijft het bij. Hoe categoriek onze uitspraken ook klinken, uiteindelijk zijn het niet meer dan woorden. Ondertussen wordt in de Verenigde Staten de doodstraf opgelegd aan minderjarigen, zwakzinnigen, zwarten en hispano's, kortom, aan de armsten.
In de conclusies van de Top van Göteborg hebben wij de Verenigde Staten eens te meer verzocht om een moratorium op de doodstraf in te stellen. Wij hebben nogmaals ons ongenoegen uitgesproken over het feit dat de doodstraf nog steeds deel uitmaakt van de federale wetgeving en dat in 38 Amerikaanse rechtsgebieden burgers in naam van de wet worden terechtgesteld. Wij moeten nog meer druk uitoefenen. Gevallen als dat van Joaquín José Martínez vervullen ons met optimisme wat de invloed van de Europese instellingen, en met name van ons Parlement betreft. Wij moeten de waarden van de Europese beschaving blijven beschermen en verbreiden. Zonder vrijheid, zonder verdraagzaamheid en zonder eerbiediging van de mensenrechten komen wij nergens. Amerika mag dan een economische supermacht zijn en door vele anderen worden benijd om zijn raketten, zijn kracht en zijn vermogen om verlammende veto's uit te spreken, maar het is en blijft een maatschappij zonder waarden, een onderontwikkelde samenleving, zolang het de mensenrechten niet eerbiedigt en geen eerbiediging afdwingt.
Premier Verhofstadt heeft hier vanochtend gezegd dat de woorden van Europa gehoor vinden op voorwaarde dat wij met één stem spreken. Waarde collega's, daarom is het belangrijk dat wij druk blijven uitoefenen.
Bovendien heeft de president van Peru, Alejandro Toledo, ons er gisteren in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid op geattendeerd dat democratie geen grenzen kent en dat mensenrechten geen kleur hebben. Waarde collega's, laten wij tevens beletten dat zij van chequeboekjes afhankelijk zijn.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik dank beide rapporteurs voor de twee uitstekende verslagen. Zoals mevrouw Swiebel opmerkte, overlappen beide verslagen elkaar, maar dat vind ik eigenlijk niet zo erg. Ik vind dat beide verslagen elkaar aanvullen en vooral een goede basis vormen voor verdere gesprekken in Europa. De heer Michel had het over de grote afstand tussen de EU en de burgers en noemde het Iers voorbeeld. Ik kom uit Denemarken en in mijn land begrijpt men goed wat de Ieren met hun stem hebben willen uitdrukken. De situatie is bovendien dezelfde in de andere landen waar geen volksraadplegingen hebben plaatsgevonden. Ik denk bijvoorbeeld dat er helemaal geen Europese muntunie zou zijn, indien men het Duitse volk daarover had geraadpleegd. De Duitsers zouden duidelijk tegengestemd hebben.
Alle landen staan dus in feite voor hetzelfde probleem, dat nog benadrukt wordt in dit Parlement en in alle nationale parlementen waar wij blijven zeggen dat er veel moet veranderen, dat de democratie er slecht aan toe is, enzovoort. Wij zouden deze beide verslagen kunnen gebruiken om te zeggen dat Europa toch wel iets zeer positiefs betekent. Er is iets in Europa dat werkelijk uitstekend functioneert. We zijn erin geslaagd een reeks waarden te formuleren waarover momenteel vijftien landen het eens zijn, en misschien zelfs 27 landen na de uitbreiding. Waar ter wereld heeft men zoiets bereikt? Nergens anders. Ik vind het een fantastisch goed idee dat de heer Cornillet het Handvest als uitgangspunt heeft genomen, omdat het een goede maatstaf is om te meten hoe het met de ontwikkeling van onze rechten in Europa gesteld is. Ik vind dat het Handvest als indicator voor de ontwikkeling kan dienen en als we het Handvest regelmatig, eens per jaar, raadplegen zullen wij de ontwikkeling op dit gebied goed kunnen volgen.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van collega Matti Wuori laat zien dat de politieke strijd tegen censuur middels geweld een gemeenschappelijk optreden vergt in het kader van het Europees buitenlands beleid. Vrijheid van meningsuiting en onafhankelijke journalistiek vormen nu eenmaal de ruggengraat van de democratie. Daarom moet worden erkend dat toegang tot informatie valt onder het recht op vrijheid van meningsuiting en dat het een basisvoorwaarde is voor individuele rechten en voor collectieve en sociale grondrechten. We kunnen dat alleen realiseren wanneer censuur middels geweld wordt afgeschaft. Veel journalisten zetten hun leven en hun vrijheid op het spel om het recht op informatie voor de bevolking mogelijk te maken.
Wat doet de Unie? Ze intensiveert de relaties met landen waar censuur nog steeds wordt toegepast. Het is erg belangrijk dat partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten en de topontmoetingen die daarover plaatsvinden, worden aangegrepen om dit in Rusland, Oekraïne, Armenië en Azerbeidzjan tot een centraal beleidspunt te maken in plaats van een voetnoot. Ik vraag de Raad en de Commissie of ze bereid zijn de kwestie van de perscensuur een centralere plaats te geven in de Europese politiek, zodat grondrechten, mensenrechten, sociale en collectieve rechten tot wasdom kunnen komen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, dat was een prachtige inleiding, een prachtige toespraak van de Belgische minister en dat waren ook prachtige redevoeringen van de commissarissen Patten en Vitorino. Toch klopt er iets niet. Het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie is enigszins schizofreen. Voor onze ideeënverslagen, onze intenties en verkondigingen krijgen wij geheid een tien met een griffel, maar voor de toepassing daarvan halen wij zelfs geen voldoende. Bovendien zijn wij laf, heel laf zelfs. Het kost ons niet de geringste moeite om eisen te stellen aan Moldavië, Letland en Litouwen, aan het een of andere Afrikaanse land, of aan de een of andere voormalige kolonie in Midden-Amerika. Heeft iemand echter met een woord gerept over de doodstraf toen Bush hier was? Heeft iemand daar iets over gezegd? Schroeder soms, of Blair, of Chirac of Jospin? Niemand heeft de mond open gedaan! De noodzaak van realisme loopt als een rode draad door al onze besluiten heen, zelfs door dit verslag. De heer Wuori heeft een uitstekend verslag geschreven, maar, mijnheer Wuori, waarom staat amendement 10 hierin? Waarom schrappen wij de tekst met betrekking tot Turkije, waarin staat dat de Koerden moeten terugkeren naar hun gebied, of dat Turkije wat Cyprus betreft, het besluit van het Europees Hof van de rechten van de mens moet toepassen? Wat is er plotseling veranderd?

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, de Italiaanse radicalen van de Lista Bonino steunen het voorstel van rapporteur Cornillet om onder meer de juridische waarde van het verslag van het Parlement over de mensenrechten te versterken. Wij willen namelijk onder meer ook wel eens een zetel hebben waar enkele ongelofelijke zaken, waarvan bijna niemand hier iets vanaf weet, eindelijk aangemeld, verteld en gedocumenteerd kunnen worden.
Wij zouden graag een boekje opendoen over referenda die in Italië op illegale wijze zijn geweigerd en die gingen over uiterst belangrijke thema' s voor de Italiaanse burgers. Wij zouden graag vertellen over referenda waar tientallen miljoenen kiezers voor op de been zijn gekomen, en die een paar maanden later nietig werden verklaard door het Italiaanse Parlement. Wij zouden u graag wat vertellen over verkiezingslijsten die illegaal zijn gepresenteerd en toegelaten voor verkiezingen in ons land. Wij zouden het ook zo graag willen hebben over een verkiezingscampagne die bepaalde vraagstukken, partijen, bewegingen en beleidsvoorstellen op illegale wijze hebben afgesneden van de keuzemogelijkheid van de Italiaanse kiezer. Over al dat soort zaken zouden wij graag eens een boekje opendoen.
Een echte zetel voor de bescherming van de mensenrechten en de burger- en politieke rechten van de Europese burgers bestaat niet. Wij geloven dat de democratie in gevaar is, niet alleen buiten de Unie, niet alleen in Italië, maar in de Unie als geheel. Wij geloven ook dat de Europese Unie zelf, vanwege haar institutionele opzet waardoor de macht niet correct verdeeld is, een instelling is die steeds ademocratischer wordt, om maar niet te zeggen ondemocratischer.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, we hebben hier een innoverend verslag voor ons liggen. Zoals de rapporteur, de heer Cornillet, zelf erkent, gaat het wegens gebrek aan middelen om een beperkt en onvolledig initiatief. Hij heeft deze tekortkomingen evenwel met zijn persoonlijke inzet trachten te compenseren en we kunnen wel zeggen dat hij daar op meesterlijke wijze in is geslaagd.
Het is moeilijk om een analyse van de situatie in de verschillende lidstaten te maken en voor elk land de feiten en omstandigheden aan te geven die in het kader van het onlangs geproclameerde Handvest van de grondrechten een wezenlijke rol spelen. Daarom is het van fundamenteel belang dat de procedure verder wordt uitgediept.
Ik dank u ten zeerste voor de aandacht die u hebt besteed aan de gruwelijke schending van een van de belangrijkste grondrechten, namelijk het recht op leven. Dit recht wordt op een gedeelte van het Europese grondgebied, in Baskenland, en ook in de rest van Spanje, tezamen met de vrijheid van meningsuiting en vrij verkeer, door de ETA systematisch met voeten getreden. Helaas behoeft het terrorisme een speciale vermelding en hebt u een punt betreffende het recht op leven en de noodzakelijke aanscherping van de terrorismebestrijding moeten toevoegen. Daarin wordt gewag gemaakt van de juridische instrumenten die daarvoor op de Top van Tampere zijn vastgesteld. Ik noem onder meer het opsporings- en arrestatiebevel waar wij momenteel aan werken.
Er is nog een ander aspect waarop met name de socialistische fractie zich zou moeten bezinnen, aangezien het zelfs niet door hun eigen rode regeringen wordt toegepast. Ik heb het over de paragrafen 199 en 120, waarin het stemrecht van burgers uit derde landen wordt erkend, niet alleen in gemeenteverkiezingen maar ook bij Europese verkiezingen.
Waarde collega's, laten we het paard niet achter de wagen spannen. We zijn er vooralsnog niet eens in geslaagd om de grondslag voor een echte integratie te leggen. Er staat ons immers nog heel wat te doen op het gebied van het onderwijs, onderdak, gezondheidszorg en wederzijds respect van onze culturen. Aan het immigratie- en asielbeleid dient nog veel meer te worden gesleuteld. Bovendien moeten wij beseffen dat bedrieglijke, demagogische praatjes een oplossing voor dit ernstige probleem alleen maar in de weg staan.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen vind ik het absurd dat in dit Parlement een gecombineerd debat over de situatie van de mensenrechten in de wereld en de Europese Unie wordt gehouden. Mijn fractie heeft dit standpunt overigens reeds in de Conferentie van voorzitters verdedigd. Zij kon daarbij evenwel slechts op de steun van de GUE/NGL-fractie rekenen.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u nota te nemen van mijn ongeloof. Ik begrijp in de verste verte niet hoe wij een dergelijk debat kunnen voeren. Het lijkt wel of wij meer belang hechten aan de mensenrechten in de wereld dan aan die in de Europese Unie. Vergelijkingen zijn uit den boze, en dan heb ik het uiteraard niet over de slachtoffers van de schending van de mensenrechten. Ik bedoel alleen maar dat wij onze inspanningen moeten toespitsen op datgene wat exclusief onder onze verantwoordelijkheid valt. Ik dank de heer Cornillet oprecht voor zijn inzet en voor het verrichte werk. Ik stel voor dat hij de mogelijkheid overweegt om tijdens de komende maanden met het oog op de toekomst samen met de rest van het Parlement een geschikte werkmethode op te zetten. Dit dient in alle rust en kalmte te gebeuren en de ervaring van de rapporteur kan ons daarbij een enorme dienst bewijzen. Daarom zullen wij zijn kennis uiteraard naar waarde schatten.
Deze ervaring is bijzonder leerrijk aangezien het de eerste maal is dat een dergelijk verslag wordt opgesteld na de afkondiging van het Handvest van de grondrechten. Ik zou willen dat u hiermee rekening hield, mijnheer Cornillet.
Ik zal de laatste seconden van mijn spreektijd besteden aan de inhoud in plaats van aan de gehanteerde methode. Mijnheer Pirker, mijnheer Hernández Mollar, het ligt niet in onze bedoeling om een gemeenschappelijk immigratiebeleid vast te stellen. Wij willen slechts onderstrepen dat uit het verslag van de heer Cornillet blijkt dat de schending van de mensenrechten vooral minderheden, en met name asielzoekers en immigranten, treft. Als dat de richting is die de schending van de mensenrechten uitgaat, zullen wij onze oplossingen en conclusies daarop moeten afstemmen. Dat is ons enige streefdoel.

Van den Bos
Mijnheer de Voorzitter, wie denkt dat de apartheid is afgeschaft, heeft het mis. Deze bestaat nog steeds en wel als kastesysteem in India en buurlanden. Het Europese mensenrechtenbeleid heeft tot nu toe ten onrechte gezwegen over dit schreeuwende onrecht. In India heeft de systematische discriminatie diepe historische wortels en is volledig geïntegreerd in het sociale stelsel.
Honderdzestig miljoen mensen uit de laagste kaste zitten vastgeklonken in de kerkers van de culturele en religieuze traditie. Er is wetgeving tegen het systeem, maar de praktijk van de samenleving trekt zich daar niets van aan. Een dalit of onaanraakbare is kansloos vanaf de geboorte en is veroordeeld tot levenslange vernederingen en een bestaan in de marge van de samenleving.
Dalits worden routinematig misbruikt door de hogere kaste. Vrouwen worden verkracht en niemand kan zijn recht halen. Er is sprake van systematische ongelijkheid van kansen. Van sociale mobiliteit, één van de kenmerken van een echte democratie, is absoluut geen sprake. India is niet alleen de grootste, maar ook de meest ondemocratische democratie ter wereld. Er bestaat geen enkele culturele of religieuze rechtvaardiging voor het structureel schenden van universele mensenrechten. In India zelf breekt het bewustzijn van het inhumane karakter van de samenleving langzaam door, maar er is grote onwil tot verandering bij mensen die er voordeel bij hebben. Het kastestelsel is een cultureel vastgetimmerde vorm van politieke en economische uitbuiting. Er moet een massale bewustwordingscampagne worden gestart en Europa moet deze grove vorm van rassendiscriminatie op de internationale agenda zetten, om te beginnen op de komende Wereldracismeconferentie in Durban.
Het is geen gemakkelijke opgave, maar we moeten moedig zijn, zei de heer Michel voordat hij verdween. We moeten niet doen of het hele kastesysteem zelf onaanraakbaar is. Apartheid is alleen onveranderlijk als we er ons bij neerleggen en dat moeten we dus niet doen.
Graag reactie van de Commissie en de Raad.

Boumediene-Thiery
Geachte collega' s, het aannemen van het Handvest van de grondrechten vorig jaar in Nice was weliswaar een stap vooruit voor de mensenrechten in de Europese Unie, maar daardoor wordt slechts een minimaal niveau van bescherming geboden, een niveau waar iedere burger recht op heeft. Helaas is ook dit niet voldoende als men kijkt naar de nood van duizenden mensen, van vluchtelingen, immigranten of illegalen en vooral ook vrouwen en kinderen. Nooit wordt een land - of het nu Europese lidstaat is of niet - tot de orde geroepen of veroordeeld wegens begane schendingen. Een bewijs hiervan zijn de verslagen die ons vandaag zijn voorgelegd: hoe goed zij ook zijn - en daar mogen wij de rapporteurs dankbaar voor zijn - het zijn slechts opsommingen van de vele gevallen waarbij de grondrechten ernstig in het gedrang komen.
De mensenrechten en de fundamentele vrijheden zijn universeel en ondeelbaar. Zij mogen door geen enkele grens, nationaliteit of geslacht ingeperkt worden. Dit moeten wij nogmaals krachtig benadrukken. Die rechten zullen pas realiteit zijn wanneer alle burgers zich bewust zijn van hun bestaan, maar ook als zij vertrouwen hebben in de waarborgen van toepassing en naleving. Het is daarom noodzakelijk om ze af te dwingen, maar tevens ze voor eenieder inzichtelijk en toegankelijk te maken. Om constructief te zijn moeten we met alle partijen die strijden voor erkenning, bevordering en verdediging van de grondrechten een dialoog tot stand brengen, met name met degenen die dicht bij de slechtst bedeelde burgers en de slachtoffers van discriminatie staan.
Een andere sleutelfactor is de ratificatie van internationale instrumenten en hun invulling in het dagelijkse leven: het recht om zich vrij te verplaatsen, het recht op een gezinsleven, op burgerschap. Geen enkele samenleving kan zich ontplooien als er geen vrede heerst, en zonder gerechtigheid kan er geen vrede zijn. Zelfs met nobele woorden over mensenrechten zal men niets kunnen bereiken als niet tegelijkertijd de politieke bereidheid bestaat te komen tot echt gelijke rechten voor alle mannen en vrouwen die bijdragen aan de rijkdom en de opbouw van Europa en aan het Europees burgerschap.
In plaats van te blijven nakaarten over de structuren die het Europees Parlement in de toekomst kan aannemen, zouden wij er beter aan doen onszelf de middelen te verschaffen om naleving van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, waaronder ook sociale en politieke rechten, af te dwingen. Zonder deze rechten zouden de beginselen rechtsstaat en democratie immers iedere betekenis verliezen.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat de positieve aspecten van de verslagen van Wuori en Cornillet over de mensenrechten in de wereld gerust benadrukt mogen worden, en wel om verschillende redenen. In de allereerste plaats ben ik het eens met het beroep op de clausule van de mensenrechten bij het sluiten van handelsakkoorden of andersoortige overeenkomsten. Ook kan ik me vinden in het meerdere malen in het verleden gehouden pleidooi voor een sterkere betrokkenheid van dit Parlement bij de gecoördineerde en consequente controle op de communautaire acties op het gebied van de schending van de rechten.
Ik moet echter ook zeggen dat ik nogal wat vaagheid bespeur. Veel zaken zijn nogal wazig, vooral in het verslag van de heer Cornillet over de schending van de rechten in diverse landen, zeer zeker wanneer de materie controversieel is en de schuldige regeringen niet opgespoord worden. Ik zou niet graag willen dat in dit Parlement weer de beangstigende vraag werd gesteld of het voor een moreel krachtig optreden voldoende is onze waarden en politieke affiniteiten nooit op de proef te stellen.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, ik moet allereerst de heer Cornillet gelukwensen met het uitmuntende verslag dat hij ons heeft voorgelegd. Ik ben in de Commissie vrijheden getuige geweest van zijn inzet en heb daar kunnen vaststellen welk een belangrijke bijdrage hij heeft geleverd aan de kwaliteit van de structuur en de inhoud van dit verslag. Eerbiediging van de mensenrechten is één van de basisvereisten van onze beschaving. We moeten die eerbiediging op zijn waarde weten te schatten en doorgeven aan volgende generaties. We mogen niet discrimineren op grond van ras, huidskleur, taal, godsdienst, mening, overtuiging of nationale dan wel sociale afkomst. Het goedkeuren van een Handvest van de Grondrechten door het Europees Parlement en de proclamatie van dit Handvest in Nice was een innovatieve daad. Dit Handvest is nu een referentiedocument op het gebied van de mensenrechten. Nu moet het Europees Parlement er echter samen met de nationale parlementen voor zorgen dat deze grondrechten door de lidstaten en de Europese instellingen gerespecteerd worden.
Het verslag-Cornillet volgt de structuur van het Handvest. De grondrechten zijn in zes hoofdstukken ondergebracht. Commissaris Vitorino heeft daar overigens al op gewezen, en volkomen terecht. Het gaat in de eerste plaats om de eerbiediging van de menselijke waardigheid die tot uitdrukking komt in het recht op leven. We moeten daarom de strijd tegen het terrorisme opvoeren. Folteringen, onmenselijke behandeling, slavernij en dwangarbeid moeten worden uitgebannen.
Dan zijn er de vrijheden. Ik noem allereerst de bescherming van het privé-leven en persoonlijke gegevens. Ik hoop dat zowel de Gemeenschap als de lidstaten de nodige maatregelen zullen treffen om de burgers te beschermen tegen het illegaal gebruik van afluister- en interceptiesystemen. Ik denk daarbij onder ander aan Echelon. De vrijheid van denken moet geëerbiedigd worden, evenals de vrijheid van geweten en religie. De burgers moeten ten opzichte van elkaar vrij zijn en solidair met de minder bedeelden. Het Europees burgerschap moet een extra dimensie krijgen en de rechtspraak moet beter functioneren, om te beginnen door sneller te werken. De traagheid van het justitieel systeem is op zich al een factor die bijdraagt tot onrechtvaardigheid. Als de problemen die aan de rechtbanken worden voorgelegd niet op tijd worden opgelost, krijgt iedereen het gevoel dat alles maar kan. Mijn land, Portugal, is hier geen uitzondering. De traagheid van de rechtspleging aldaar is onaanvaardbaar. Ons Europa moet op dit gebied voorbeeldig zijn en een model voor anderen vormen.

Roure
Het Europees Parlement speelt een cruciale rol bij het opstellen en uitvoeren van het communautaire beleid inzake mensenrechten. De invloed die het uitoefent op het wijzigen van verdragen in deze richting wordt steeds duidelijker. We moeten ons dus goed verdiepen in de toestand van de mensenrechten in de lidstaten wanneer de lacunes van onze systemen voor het voetlicht treden. In mijn woonplaats Lyon word ik iedere dag heel concreet geconfronteerd met het lijden van vluchtelingen en met de handel in mensen en met name vrouwen. We moeten derhalve onze wetgevingen harmoniseren en een wettelijk afdwingbaar instrument ontwikkelen om de slachtoffers van mensenhandel echte bescherming te kunnen bieden. We moeten de mensenhandelaars zonder problemen kunnen uitzetten en de opbrengsten van hun criminele activiteiten in beslag kunnen nemen, teneinde daarmee een Europees compensatiefonds ten behoeve van de slachtoffers te financieren. We moeten op humanitaire gronden een verblijfsvergunning kunnen toekennen aan de slachtoffers van mensenhandel en van huiselijke slavernij, en we moeten door de politie gearresteerde en in hechtenis genomen personen vanaf het eerste uur de garantie van juridische en medische bijstand en eventueel een tolk kunnen bieden. We moeten snel komen tot een betere bescherming van minderjarigen zonder ouderlijke begeleiding, met name door ze zo snel mogelijk de bijstand van een gezinsvoogd of een juridisch adviseur te bieden.
Anderzijds wil ik oproepen tot een zekere coherentie binnen ons Parlement. Als het communautaire immigratiebeleid - dat onderwerp is van een verslag dat momenteel door de commissie wordt bestudeerd - alleen kijkt naar de egoïstische economische belangen van de Europese landen, vormt dit geen wezenlijke garantie van alle grondrechten die we vandaag de dag verdedigen.

Buitenweg
Voorzitter, het Europees Handvest van de grondrechten heeft aan belang gewonnen door het voorstel van de rapporteur om de situatie van de grondrechten in de Unie hieraan te toetsen. Hoewel het handvest sec betrekking zou hebben op het handelen van de Unie, dus de Europese instellingen, worden nu ook de lidstaten eraan getoetst. En dat is winst. Maar een kritische toetsing is meer dan een wensenlijstje. Om schendingen aan de kaak te stellen, is het belangrijk om man en paard te noemen. Dat vinden wij effectief als het over de mensenrechtensituatie in de rest van de wereld gaat, maar to name and shame onze eigen lidstaten noemen wij ongewenste stigmatisatie. Wij meten met twee maten en dat moet anders.
Een groep gerenommeerde experts dient onderzoek te verrichten naar de concrete naleving van de grondrechten in de lidstaten en het Parlement moet dan de politieke conclusies trekken. Tot zover mijn administratieve wensenlijstje.
Mijn fractie zal het verslag van de heer Cornillet steunen. Er staan namelijk een aantal belangwekkende uitspraken in. Zo wordt in paragraaf 58 gesteld dat het Aznar-protocol, waarin het individuele recht om asiel aan te vragen wordt beperkt, moet worden geschrapt. In paragraaf 109 wordt de garantie geëist dat iedereen die zich op het grondgebied van de Unie bevindt toegang krijgt tot gezondheidszorg, dus ongeacht de verblijfstitel. Dit geldt ook voor het recht van kinderen op onderwijs. Het tegengaan van tweedeling verdient onze steun.

Cauquil
Mijnheer de Voorzitter, de auteur van het verslag Cornillet heeft de verschillende terreinen in kaart gebracht waar, zelfs op het grondgebied van de Europese Unie, de mensenrechten volledig of gedeeltelijk worden geschonden. Wij zullen voor verscheidene voorstellen stemmen die een vooruitgang kunnen betekenen. Zelfs in die gevallen echter moeten wij een voorbehoud aantekenen ten aanzien van de aanbevelingen die de betreffende lidstaten al dan niet kunnen opvolgen. De wetgever kan veel dwingender optreden bij handelsrecht.
In de toelichting van het verslag wordt verwezen naar het in Nice opgestelde Handvest van de grondrechten. Daarmee wordt een beroep gedaan op een tekst waarin burgerrechten en politieke rechten enerzijds en de economische en sociale rechten anderzijds door elkaar worden gehaald. Wat voor zin heeft het echter het recht op werk op te eisen zolang werkgevers het alleenrecht hebben om mensen aan te nemen en te ontslaan? Wat stelt het recht op huisvesting voor wanneer, zoals in de tekst zelf wordt toegegeven, 11,8% van de bevolking van de Europese Unie onder de armoedegrens leeft en dientengevolge niet de middelen heeft voor geschikte huisvesting?
Wij onthouden ons van stemming over heel het verslag omdat de goede bedoelingen die erin geformuleerd worden niet toereikend zijn als grondslag voor een beleid ten behoeve van de allerarmsten en meest onderdrukten onder ons.

Van Hecke
Voorzitter, ik zou eerst collega Wuori willen gelukwensen met zijn verslag, een zeer exhaustief verslag gaande van wapenhandel, homoseksualiteit en rechten van minderheden tot asiel, kinderarbeid en de doodstraf. Misschien zelfs iets té exhaustief. Wellicht moeten we in de toekomst meer prioriteiten stellen en moeten we de timing van een dergelijk verslag beter afstemmen op de jaarlijkse bijeenkomst van de Mensenrechtencommissie in Genève.
Positief is in elk geval dat veel aandacht wordt besteed aan de pers en de meningsvrijheid. Journalisten worden overal ter wereld nog altijd vervolgd en vermoord, en met name de recente ontwikkelingen in Rusland zijn daarbij erg verontrustend. Onafhankelijke journalisten worden aangevallen, ontslagen en zelfs fysiek geëlimineerd. Het onafhankelijke televisiestation NTV werd overgenomen door het staatsbedrijf Gazprom dat ook een prominent dagblad dwong tot sluiting.
Ik juich vooral de idee toe van collega Wuori om een speciale vertegenwoordiger van het Parlement aan te wijzen die de specifieke mensenrechtenschendingen waarover we hier elke maand debatteren en stemmen verder volgt. Want het signaleren van schendingen is één zaak, erop toezien, er iets mee doen en met name de Raad en de Commissie ook aanmoedigen om er iets mee aan te vangen, is een andere zaak.
Sta mij toe te zeggen dat het Zweeds voorzitterschap ons terzake enigszins heeft ontgoocheld. Het assertief optreden van de Belgische regering in de zaak Pinochet, maar ook in Centraal-Afrika, wekt zeer hoge verwachtingen bij de pleitbezorgers van een pro-actiever mensenrechtenbeleid van de Europese Unie. Vooral nu de Verenigde Staten uit de VN-Commissie voor de mensenrechten werden gestemd, moet Europa een voortrekkersrol spelen. Als de Raad en de Commissie inderdaad stappen zetten in de richting van een meer consequente en een meer coherente mensenrechtenpolitiek, dan zullen zij in het Europees Parlement zeker een overtuigde bondgenoot vinden.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, allereerst feliciteer ik de heer Wuori met dit uitstekende verslag. Mijns inziens biedt het voorstel tot mondialisering van de overigens ondeelbare politieke en sociale mensenrechten en democratische beginselen een bevredigend antwoord op de uitdaging van de economische globalisering.
De vraag is of de Europese Unie over de nodige instrumenten beschikt om dit initiatief in de praktijk te brengen en of zij wel degelijk bereid is om zich van deze taak te kwijten. Denkt u bijvoorbeeld maar aan de vaak zwakke en zelfs tegenstrijdige rol die de Europese Unie in het kader van de Verenigde Naties en de Commissie van Genève speelt. Wij moeten nagegaan welke stappen binnen de Wereldhandelsorganisatie kunnen worden genomen. De volgende bijeenkomst vindt plaats in Qatar, een waar voorbeeld op het gebied van de mensenrechten, zoals u allen weet. Ook het gebruik van de mensenrechtenclausule ten aanzien van derde landen moet duidelijk worden vastgesteld. In dit verband moet voor het Europees Parlement overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag een vooraanstaande rol worden weggelegd. Uiteraard verdienen ook de bilaterale dialoog en de toepassing van de gedragscode inzake wapenuitvoer de nodige aandacht. Deze gedragscode is evenwel nog steeds niet meer dan een aanbeveling en een suggestie zodat de lidstaten ongestoord wapens kunnen blijven verkopen aan landen die de mensenrechten systematisch met voeten treden.
Volkerenrechten zijn ook mensenrechten. Daarom mogen ook de collectieve rechten niet uit het oog worden verloren, te beginnen met het recht op zelfbeschikking. Ik teken hier protest aan tegen de Marokkaanse regering en verzoek haar met klem om de rechten van het Saharaanse volk uit de bezette gebieden van Marokko ten volle te eerbiedigen.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen feliciteer ik de heer Wuori en de heer Cornillet met hun verslagen en het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Ik betreur evenwel dat de heer Wuori in zijn verslag geen gewag maakt van de situatie van een van de meest geschonden en tegelijkertijd vaakst vergeten grondrechten: het recht op onderwijs, het recht op een degelijke basisopleiding om te ontkomen aan de onderontwikkeling en de armoede waarin zovele kinderen en volwassenen noodgedwongen moeten leven omdat zij dit grondrecht niet kunnen uitoefenen.
Uit gegevens van Unicef blijkt dat 130 miljoen kinderen nooit school hebben gelopen en dat 150 miljoen kinderen wel basisonderwijs hebben genoten maar de schoolbanken reeds voor de voleinding van het alfabetiseringsproces hebben verlaten. In de Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara neemt het aantal ongeschoolde kinderen niet af. Integendeel, het neemt zelfs nog toe, ondanks de Wereldconferentie voor onderwijs van 1990 in Jomtien en het in Dakar in 2000 gehouden Wereldforum voor onderwijs.
Wij mogen voor deze realiteit niet onverschillig blijven. Wij mogen evenmin het gebrek aan politieke wil van de Europese Unie en haar lidstaten doodzwijgen. Als het erop aankomt, zijn wij immers niet bereid om de mooie beloften uit onze verheven verklaringen om te zetten in financiële steun. Als wij beloven de mensenrechten te beschermen, moeten wij consequent zijn en ook het recht op onderwijs waarborgen. Wij moeten daarbij dezelfde ijver aan de dag leggen als bij de bescherming van het recht op leven, het recht op gelijke behandeling of het recht op vrije meningsuiting.
Laten we niet vergeten dat de mensenrechten, ondeelbaar en onvervreemdbaar zijn en een universeel karakter hebben.

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, heeft een kleine boer die lijdt aan aids recht op medicijnen en behandelingen die hij niet kan betalen? Heeft een kind dat is geboren in armoede recht op basisscholing en vaccins die nodig zijn om hem te beschermen tegen dodelijke ziekten? Heeft een kleine boer die wordt getroffen door natuurrampen als droogte, plagen en bodemerosie recht op onze steun? Hebben miljoenen mensen die om politieke redenen in armoede leven in Palestina en Irak enige rechten? Wat bedoelen we wanneer we spreken over mensenrechten?
Ik verzoek iedere collega die zich bekommert om de mensenrechten een onaangekondigd en informeel bezoek te brengen aan om het even welke boer in om het even welk arm land en hem te vragen naar zijn standpunten over mensenrechten, politieke vrijheid, economische vrijheid, religieuze vrijheid, vrije toegang tot onderwijs en gezondheidszorg. De boer zal u verbijsterd aankijken en op smekende toon zeggen: "Het enige dat ik nodig heb, is de toevoer van vers water naar mijn huis en een energiebron waarmee ik mijn huis kan verlichten en de volgende maaltijd kan koken".
Binnenlandse conflicten, burgeroorlogen en de daaruit resulterende schendingen van mensenrechten zullen de armen alleen maar armer maken zolang wij hen niet helpen bij het volgende. Ten eerste moeten zij een aandeel kunnen verwerven in hun landbouweconomie. Ze moeten hun eigen land, huis en boerderij bezitten. Ten tweede moeten zij de technologie verwerven om de afhankelijkheid van het westen te doorbreken en de kans te grijpen om autonoom en onafhankelijk te worden via hun eigen lokale industrie. Wanneer de armen een aandeel hebben in de economie zullen de burgermaatschappij en de democratie vanzelf wortel schieten. Deze mensen zullen de noodzaak inzien van recht en orde en politieke vertegenwoordiging. Dan zullen de rechtbanken de kogels vervangen, en dan zullen de mensenrechten worden geëerbiedigd.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, helaas was ik niet in de zaal toen er ook inhoudelijk over de mensenrechten werd gesproken. We hadden daarnet buiten een probleem met een kleine groep die het niet eens is met de situatie in de Turkse gevangenissen. Daarom was ik niet in de plenaire zaal.
Ik wil echter eerst graag de rapporteur, de heer Cornillet, bedanken voor zijn verslag. Hij heeft hiermee een goed uitgangspunt geboden. Ik ben erg ingenomen met de opzet ervan. We hebben het daar al over gehad. Het is volkomen terecht om een band te leggen tussen dit verslag en het Handvest van de grondrechten. Dat is in ieder geval een juiste beslissing geweest en het was waarschijnlijk een enorme uitdaging, ook al zijn er nog veel aanvullingen nodig. Daarover zijn we het ook eens.
Inhoudelijk wil ik echter wat zeggen over hetgeen we vandaag ook rondom het Parlement hebben meegemaakt. De heer Cornillet is in zijn verslag ingegaan op de situatie in de gevangenissen binnen de Europese Unie. Naar aanleiding daarvan wilde ik gewoon heel kort ieder van ons op het volgende wijzen: wij zijn erg vaak in het buitenland en leveren dan kritiek op de landen die tot de Unie willen toetreden, juist als het om de gevangenissen gaat. De omstandigheden in de gevangenissen van de kandidaat-lidstaten zijn voor ons niet aanvaardbaar. Als je echter het verslag van de heer Cornillet leest, moet je vaststellen dat wij in de lidstaten ook heel veel problemen hebben met onze eigen gevangenissen.
Daarom moet dit niet alleen door u worden opgeschreven. De regeringen van de Europese Unie zullen ook het een en ander moeten verbeteren. Dat moeten we ons in ieder geval goed realiseren!

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan collega Wuori voor het gedegen verslag. Lijfeigenschap werd al in de negentiende eeuw afgeschaft, maar men schat dat er jaarlijks vier miljoen mensen aan andere landen worden verkocht, en dat aantal neemt toe. De mondiale markt is zo vrij dat nu ook een lijk marktwaarde heeft. De gewelddadige orgaanhandel richt zich op arme mensen. Sommige arme mensen staan gewoon uit de dood op als hun organen in levende mensen worden getransplanteerd. Het probleem ligt in het feit dat de schending van de mensenrechten steeds lucratiever wordt en de bescherming van de mensenrechten de hebzuchtige samenleving geld kost. Door die hebzucht staan wij dus voor een probleem.
Het meest wijdverbreide probleem is het afstompen van de menselijke hersenen. Alles draait om de commercie. Het wereldwijde massa-amusement van de televisie creëert een schijnwereld, een virtuele wereld waarin allerlei handeltjes gedijen en de democratie gemakkelijk gebagatelliseerd wordt. De internationale sekshandel heeft met internet een uitstekend instrument in handen gekregen. De wetgeving loopt daarbij achter omdat volgens velen de vrijheid van internet niet beperkt mag worden. Ik stel voor dat wij een Europees orgaan oprichten dat belast zal worden met de opstelling van de regels voor de privacybescherming in de informatiemaatschappij. Een mensenrecht werkt niet waar het zowel geestelijk als fysiek wordt geschonden.

Saifi
Mijnheer de Voorzitter, het jaarverslag over de mensenrechten in de wereld geeft duidelijk aan wat op het spel staat. De Europese Unie moet zich echter op drie punten duidelijker laten gelden.
Om te beginnen herinnert de geschiedenis ons eraan hoe moeilijk het is om naleving van de mensenrechten af te dwingen in landen met hoegenaamd geen economische groei. Deze waarheid moet meer op de voorgrond treden. Dat betekent dat wij een globale ontwikkelingsmethodiek moeten opstellen die convergentiecriteria koppelt aan een principe dat ik het "evolutieprincipe" zou willen noemen.
Verder wijst het verslag een aantal landen aan dat de mensenrechten schendt. Om niet de fout te maken "met twee maten te meten" en opdat Europa geloofwaardig is in zijn optreden, moeten wij meer de nadruk leggen op de ondeelbaarheid van de mensenrechten binnen en buiten de grenzen van een lidstaat.
Ten slotte moeten wij ons bewust zijn van de speciale verantwoordelijkheid die rust op landen met een hoog niveau van democratie en ontwikkeling, landen die in plaats van als voorbeeld te dienen doodgemoedereerd doorgaan met het schenden van de mensenrechten. De ontwikkelde landen moeten een voorbeeld zijn voor de ontwikkelingslanden, en niet omgekeerd.
Ons optreden moet ingegeven worden door standvastigheid. Wij moeten luid en duidelijk kenbaar maken dat mensenrechten een universele waarde en geen pragmatisch concept vormen. Daarom ook moet Europa nadenken over een benadering van de mensenrechten waarin onze politieke bereidheid wordt meegewogen. De geloofwaardigheid van Europa staat hierbij op het spel.

Cerdeira Morterero
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik maar weinig tijd heb, ben ik niet voornemens om ook maar een seconde te verspillen aan loze woorden of demagogische praatjes. Ik zal mijn spreektijd besteden aan thema's die ik interessanter acht.
Om te beginnen onderschrijf ik het standpunt van commissaris Vitorino. Ik ben het volledig met hem eens dat de Europese Unie eerst zelf het goede voorbeeld moet geven en pas daarna de anderen de les mag lezen. Voorts feliciteer ik de heer Cornillet met het uitstekende werk dat hij heeft verricht, ondanks het gebrek aan middelen. Uit zijn verslag blijkt maar al te duidelijk dat bepaalde groepen en personen binnen de Europese Unie nog steeds het slachtoffer zijn van discriminatie en hun grondrechten niet kunnen uitoefenen. Daarom moeten wij mijns inziens alles in het werk stellen om de toepassing van artikel 6 van het Verdrag en het nieuwe, in het Verdrag van Amsterdam opgenomen artikel 13 te waarborgen. De in artikel 13 genoemde maatschappelijke groepen worden immers nog steeds gediscrimineerd en hun grondrechten worden niet naar behoren geëerbiedigd. Denkt u eens aan bepaalde betreurenswaardige toestanden als het racisme dat in de lidstaten blijft voortbestaan, aan de discriminatie op grond van seksuele geaardheid van sommige groepen, met name van homoseksuelen op wie in een aantal lidstaten nog steeds een discriminerende regelgeving van toepassing is, aan de discriminatie van gehandicapten, van vrouwen, een van de grootste groepen, en van immigranten, een nieuwe maatschappelijke groep die volgens het verslag momenteel het sterkste wordt gediscrimineerd.
In tegenstelling tot sommige andere sprekers ben ik wel voorstander van het stemrecht voor immigranten. Dat is de enige manier om te garanderen dat ook de rechten van deze mensen ten volle worden gerespecteerd.

Maij-Weggen
Voorzitter, allereerst dank aan collega Wuori voor zijn goede en kritische verslag. Goed en kritisch, omdat hij niet schroomt de vinger te leggen op eventuele gevoelige punten ten aanzien van het EU-beleid. Een van die punten is het feit dat in een aantal internationale akkoorden van de Unie nog steeds geen clausules zijn opgenomen voor het opschorten van een akkoord bij ernstige schending van mensenrechten. Als voorbeeld noem ik China, kandidaat voor de Olympische Spelen van 2008. Commissaris Lamy is erg ijverig geweest om een akkoord te sluiten met China, vooral ook in het kader van de WTO. Maar aanstaande donderdag wordt hier een breed gesteunde motie behandeld die aan het Olympisch Comité vraagt om de Olympische Spelen niet aan China te geven in 2008, juist vanwege mensenrechtenschendingen onder andere in Tibet en vanwege de twijfelachtige manier waarop het land omgaat met flora en fauna.
Ik ben het overigens ook eens met collega Wuori als hij stelt dat ons Parlement betrokken moet worden bij het opschorten van betrekkingen met derde landen vanwege slecht gedrag ten aanzien van mensenrechten. Trouwens, ons Parlement is al heel vaak de initiator geweest op dit gebied. Ik wijs op maatregelen van de Europese Unie in het verleden tegen Nigeria en nu tegen Soedan en Birma.
Ik wil echter van de gelegenheid gebruik maken om ook nog te wijzen op een ander punt dat naar mijn oordeel onderbelicht is in het verslag en dat is de vrijheid van godsdienst. Ik geef drie voorbeelden. Eén voorbeeld dicht bij Europa, namelijk Turkije, waar Syrische christenen nog altijd gevangen worden gezet wanneer zij actief hun godsdienst belijden. Nederland kent een gemeenschap van 12.000 Syrische christenen uit Turkije die in de loop van de jaren naar West-Europa zijn gevlucht. Dat is toch eigenlijk heel bedenkelijk voor een land dat eigenlijk lid van de Europese Unie wil worden.
En dan Vietnam, waar boeddhistische monniken de laatste maanden steeds vaker worden opgepakt vanwege hun godsdienst. Donderdag wordt ook hierover een resolutie behandeld. En hoe zit het eigenlijk met de handelsafspraken met Vietnam?
Dan de voortdurende bedreiging van christenen in Indonesië, met name op de Molukken. Ook dat is een probleem dat we vaker aan de orde hebben gesteld. Maar hoe zit het met de handelsafspraken en hoe zit het juist met die mensenrechten daar in dat land?
Ik zou wensen dat wij de volgende keer dit punt speciaal aan de orde kunnen stellen en die boodschap wil ik graag meegeven.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het is inderdaad treurig dat, zoals in het uitstekende verslag van de heer Cornillet staat, aan het begin van de 21ste eeuw de mensenrechten nog steeds op zulk grote schaal worden geschonden. Als wij eerbiediging van mensenrechten willen garanderen met niet alleen woorden maar daden, moeten wij aan een fundamentele voorwaarde voldoen: dan moeten wij de mensenrechten beschermen tegen reactionaire en obscure krachten, krachten die wars zijn van dialoog, van vrijheid van gedachten en geweten. Het is hoog tijd dat de Unie beleidsvormen en middelen krijgt om elke vorm van discriminatie op grond van geslacht, etnische afkomst, huidskleur, godsdienst of seksuele geaardheid te kunnen bestrijden.
Geen enkele culturele traditie mag boven de fundamentele mensenrechten en de gelijkheid tussen man en vrouw worden geplaatst. Er moet zo snel mogelijk een eind worden gemaakt aan vreemdelingenhaat, fundamentalisme en rassengeweld. Wij moeten de strijd aanbinden tegen slavernij, mensenhandel en seksuele uitbuiting van vrouwen en kinderen. Deze zijn een schandvlek voor onze beschaving. Ook moeten wij mechanismen in het leven roepen voor de toepassing van het Handvest van de grondrechten en het toezicht daarop. Afgezien daarvan moeten wij echter ook morele en economische steun geven aan de organisaties die zich inzetten voor de mensenrechten, zoals het Hoge Commissariaat van de VN en de Internationale Raad voor de rehabilitatie van de slachtoffers van foltering.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, als de bewindslieden van Europa op staatsbezoek zijn, hebben ze een hoop politieke bagage bij zich: economische relaties, handelsovereenkomsten en financiële hulp. Minder vaak zitten daarin ook milieuzaken en meestal slechts marginaal mensenrechten. Mensenrechten en het beginsel van de rechtsstaat zijn echter het fundament van ons maatschappelijk bestel.
Mijn ervaringen in Azië, van India via Nepal tot Korea, laten zien dat de mensen daar veel hoop putten uit onze inzet voor de mensenrechten. Dat geldt voor de sociaal zwakken, voor de mensen die uitgesloten of vervolgd worden, voor gezinnen en kinderen. Ze vestigen hun hoop op onze betrokkenheid ter plaatse, op onze resolutie, waarbij we veel eerder de NGO' s, onze deskundige partners met wie we in dialoog zijn, moeten betrekken.
Hoop wordt ook gewekt door de mensenrechtenclausules in de partnerschapsovereenkomsten die we sluiten. Akkoorden worden opgeschort wanneer mensenrechten systematisch en op grove wijze worden geschonden. Zo wordt op een productieve manier druk uitgeoefend.
Hoe groter onze vastberadenheid bij het aanpakken van concrete problemen, des te duidelijker wordt dat mensenrechten geen westers maar een universeel concept zijn. Wat wij doen is geen ongeoorloofde inmenging in binnenlandse aangelegenheden, maar een noodzakelijk optreden tegen racisme, folter en uitbuiting en tegen de doodstraf.
Mijnheer de commissaris, de Europese Unie moet op internationaal niveau een veel actievere, een leidinggevende rol spelen als het om de mensenrechten gaat. Is er bijvoorbeeld wel genoeg gedaan tijdens de 57ste zitting van de Commissie voor de mensenrechten in Genève? De lidstaten van de EU hebben weliswaar unaniem steun gegeven aan het initiatief van de Verenigde Staten om de voortdurende mensenrechtenschendingen in China op de agenda te zetten, maar bij de uiteindelijke stemming ontbraken de stemmen uit Afrika en Zuid-Amerika. Daar hebben we traditioneel wel degelijk bondgenoten. Bij de voorbereiding van belangrijke beslissingen heeft de Europese Unie dus een veel beter gecoördineerde strategie nodig, als wij tenminste willen dat onze inzet voor de mensenrechten in de toekomst aanmerkelijk meer succes heeft.

Howitt
Ik juich het huidige debat en de langverwachte mededeling van de Europese Commissie over mensenrechten toe. Ik verwelkom met name de toezegging om concrete inhoud te geven aan de mensenrechtenclausules in onze handels- en partnerschapsovereenkomsten met derde landen. In het geval van Mexico zijn we daarin jammerlijk tekortgeschoten. Ik verwelkom ook een aantal verklaringen over specifieke landen in de ontwerpresolutie, zoals de krachtige oproep om de paramilitaire groepen in Colombia te ontmantelen. Ik onderschrijf ook onze krachtige steun- en solidariteitsbetuiging aan mensenrechtenorganisaties en -activisten die dagelijks, in conflicten over heel de wereld, hun leven in de waagschaal stellen om principes te verdedigen die ons dierbaar zijn. Er zijn drie specifieke punten die ik in de context van dit debat wil behandelen.
Ten eerste verwelkom ik de toezegging in de mededeling dat men Europese bedrijven zal aansporen meer te doen voor de eerbiediging van de mensenrechten, zoals tot uiting komt in paragrafen 55 en 92 van onze resolutie. Ik moet de Commissie echter wel zeggen dat ik teleurgesteld ben over het feit dat de DG' s voor buitenlandse betrekkingen zich blijkbaar hebben teruggetrokken uit het ontwerp van het Groenboek over de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven. Ik verzoek hun hierop terug te komen voordat het te laat is. Woorden moeten gevolgd worden door daden.
Ten tweede verwelkom ik paragraaf 108 betreffende mensenrechtenschendingen tegen gehandicapten en verzoek ik om ruimere aandacht voor deze paragraaf. De Britse organisatie "Disability Awareness in Action" heeft meer dan 2.000 van dergelijke schendingen in Europa vastgesteld en deze moeten worden onderzocht door mensenrechtenorganisaties en door de Commissie.
Tenslotte juich ik paragraaf 16 toe waarin wordt opgeroepen tot een herziening van de manier waarop we mensenrechtenkwesties behandelen in het Parlement.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de twee rapporteurs bedanken voor het goede en grondige werk dat zij hebben verricht. Tegelijkertijd wil ik zeggen dat ik het eens ben met de uitspraak van Hanja Maij-Weggen dat er veel te weinig aandacht is geschonken aan de vrijheid van godsdienst. Het gaat om de meest fundamentele normen en waarden van miljoenen mensen, om hun hele bestaansgrondslag.
In Egypte, een buurland van de Europese Unie, kunnen islamieten die zich bekeren tot het christendom de doodstraf krijgen. De Kopten voelen zich tweederangsburgers. De christelijke minderheid in Turkije wordt steeds kleiner. Waarom verlaten steeds meer christenen dit land? Het Europees Parlement heeft invloed gehad op het feit dat de militaire rechtbank in Diyarbakir met Pasen de Syrisch-Orthodoxe priester Yusuf Akbulut heeft vrijgesproken. Er moet nog veel gebeuren op dit gebied.
300.000 mensen - waarvan het merendeel christenen - hebben de Molukken verlaten. Zij worden vervolgd door islamitische Jihadstrijders. Meer dan 1000 mensen zijn onder dwang bekeerd tot een ander geloof en een andere levensbeschouwing dan die zij oorspronkelijk hadden.
Verder wil ik zeggen dat de Franse godsdienstwet veel te wensen overlaat. Onder veel protestante en evangelische christenen in Europa heerst grote ongerustheid over de Franse godsdienstwet. Dit is een slecht - ik zeg met opzet: slecht - voorbeeld voor een groot aantal landen in Oost- en Midden-Europa, zoals Tsjechië, die nu bezig zijn met het ontwerpen van nieuwe wetten. Wij moeten oppassen dat er geen intolerant Europa ontstaat waar slechts plaats is voor één godsdienst.

Neyts-Uytebroeck
. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, gelet op het feit dat we over tijd zijn, zal ik erg bondig zijn, maar u zult me toch toestaan te zeggen dat dit voor mij eigenlijk een heel belangrijk moment is. Als voormalig lid van dit Parlement van 1994 tot 1999 is het natuurlijk een groot genoegen om, zij het in dit hele nieuwe halfrond, opnieuw in deze instelling, die mij zo vertrouwd is, aanwezig te zijn en haar te mogen toespreken.
Ik zou graag namens de Raad in de allereerste plaats de rapporteurs Wuori en Cornillet van ganser harte willen feliciteren met hun uitstekende verslag en vervolgens zou ik graag alle interveniënten willen bedanken voor hun bijdrage tot het debat.
Vanaf nu zal ik mij beperken tot het beantwoorden van de heel precieze vragen die gesteld zijn.
Tot mevrouw Frassoni, die ons inmiddels heeft verlaten, maar ze zal het wel te horen krijgen, zou ik willen zeggen dat het voorzitterschap zijn best zal doen om alle voorwaarden te scheppen die nodig zijn voor het indienen van een resolutie tegen de doodstraf bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.
Tot mevrouw Boudjenah zou ik wat betreft de situatie in Tunesië willen zeggen dat het volgens de Raad echt jammer is dat een land waarin de sociaal-economische vooruitgang aanzienlijk te noemen is, daar niet de beloning voor krijgt die het verdient, omdat zijn leiders klaarblijkelijk niet inzien dat voor ons en voor hun bevolking elementen als vrijheid van meningsuiting en persvrijheid essentieel zijn. Deze situatie weerhoudt de Europese Unie ervan meer aandacht te besteden aan het Tunesische model, iets waar het land wel recht op zou hebben wanneer beter zou worden omgegaan met de mensenrechten en de mensenrechtenlobby dan nu het geval is.
Aan de heer Schröder zou ik willen zeggen dat voor dit voorzitterschap mensenrechten in geen enkel geval voetnoten zijn.
Een van de geachte leden heeft een allusie gemaakt op het feit dat minister van Buitenlandse Zaken Michel zou zijn verdwenen. Ik kan dat lid geruststellen: de heer Michel is niet verdwenen, de heer Michel is vertrokken om het vliegtuig te nemen naar Madrid waar hij heel belangrijke besprekingen heeft in verband met het voorzitterschap.
Voor het overige wil ik graag het Parlement verzekeren dat tijdens de komende zes maanden de strijd tegen de mensenhandel in het algemeen en de strijd tegen vrouwenhandel en kinderhandel in het bijzonder één van onze grote prioriteiten is. Ik dank de heer Johan Van Hecke voor zijn vriendelijke woorden aan het adres van ons voorzitterschap en ik hoop dat wij erin zullen slagen aan zijn verwachtingen te beantwoorden. U heeft de lat wel erg hoog gelegd, maar wij zullen ons best doen.
Aan mevrouw Maij-Weggen en aan de heer Sacrédeus zou ik willen zeggen dat vanzelfsprekend godsdienstvrijheid voor ons behoort tot de fundamentele rechten en vrijheden van de mens.

Vitorino
Er rest ons weinig tijd, dus ik wil enkel namens mijn collega Chris Patten - die weg moest naar een andere parlementaire vergadering over Latijns Amerika die gelijktijdig wordt gehouden - en namens mijzelf alle deelnemers aan dit debat bedanken. De Commissie neemt nota van alle opmerkingen en kijkt uit naar de resoluties waarmee deze debatten zullen worden besloten. Zij zullen als richtsnoeren dienen voor onze beschouwingen en toekomstige acties.
Tenslotte zou ik het Parlement willen feliciteren met de brede consensus die tot uitdrukking kwam over de nieuwe methode voor het opstellen van het verslag over de grondrechten in de Europese Unie. Ik hoop tevens dat de door de heer Cornillet gelanceerde benadering zal worden behouden voor de toekomst.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Dat was wel heel erg kort.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Conferentie van Bonn over klimaatverandering
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de mondelinge vragen B5-0327/2001 en B5-0328/2001 van mevrouw Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, aan de Raad en de Commissie betreffende de Conferentie van Bonn over klimaatverandering.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, mijn excuses dat ik zo laat ben. De mensenrechten lijken een hoop tijd in beslag te hebben genomen, en dat is ook terecht.
Ik zou uiting willen geven aan de bezorgdheid van het Parlement over de mogelijke afbrokkeling en mislukking van het Protocol van Kyoto, waardoor de wereld verstoken zou blijven van een coherent netwerk van verplichtingen om broeikasgassen te verminderen. De Commissie en het voorzitterschap kunnen rekenen op de volledige steun van het Europees Parlement bij hun inspanningen om het Protocol van Kyoto in stand te houden en in werking te laten treden. We zouden dit korte debat willen gebruiken om na te gaan wat Europa kan doen bij gebrek aan Amerikaans leiderschap en op welke manieren de leden van het Europees Parlement die de Conferentie van Bonn zullen bijwonen, uiting kunnen geven aan de wensen van de Europese bevolking en actief kunnen bijdragen aan het verloop van de Conferentie.
We hebben veel waardering voor het werk dat de Nederlandse minister van Milieu, de heer Pronk, heeft verricht om een oplossing te vinden voor de onopgeloste kwesties van Den Haag en we zouden het appreciëren indien de Commissie ons haar mening zou geven over hoe succesvol hij tot nu toe is geweest en of hij de weg heeft kunnen vrijmaken voor vooruitgang op dit gebied. Voor ons is echter de grote vraag of de Europese Unie, en de andere belangrijke partijen bij het Protocol, kunnen bewijzen dat ze bereid zijn om beslissingen te nemen zonder de Verenigde Staten. Op dit punt is de houding van de nieuwe Japanse regering cruciaal. Zonder de stemmen van Japan en Canada kan het Protocol niet in werking treden. Onze indruk is dat de voortekenen ongunstig zijn en dat Japan waarschijnlijk, en Canada zeker, de politieke wil ontberen om verder te gaan zonder de Verenigde Staten. Als Japan bereid is om door te gaan, zul het waarschijnlijk de cruciale voorstellen in het Protocol willen herschrijven en met name liever het jaar 2000 als basis voor de berekening van de vermindering van broeikasgasemissies willen nemen dan het jaar 1990. Een van mijn collega's, de heer Moreira Da Silva, die de Parlementsdelegatie in Bonn zal leiden, zou daarom een mondeling amendement willen indienen op onze resolutie, omdat het probleem met Japan pas echt op de voorgrond is getreden in de periode nadat we de resolutie hadden ingediend.
In paragraaf 3 van onze resolutie herhalen we onze basisverwachtingen omtrent de stappen die zullen worden genomen na de ratificatie van het Protocol. Als Europeanen moeten we echter een nuchtere inschatting maken van wat de ratificatie voor ons zal betekenen, zeer zeker wanneer deze plaatsvindt zonder de Verenigde Staten. Ten eerste, en dat is het meest cruciale punt, moeten wij kijken naar het geld. In zijn huidige vorm bepaalt het Protocol dat de financiële bijdragen van de afzonderlijke partijen worden berekend op basis van ieders aandeel in de CO2-uitstoot. Het is duidelijk dat de Verenigde Staten, met 39% van de totale uitstoot in 1990, het leeuwendeel van de financiële bijdragen zouden moeten betalen. De vraag die ik me stel, en die misschien veel eerder gesteld had moeten worden, is hoe de regering-Clinton ooit heeft kunnen denken dat zij het Congres zou kunnen overtuigen van de noodzaak het Protocol te ondertekenen. Meer eerlijkheid bij het begin zou misschien hebben bijgedragen tot een realistischer klimaat. Zonder de Verenigde Staten zal de last neerkomen op de schouders van Japan, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Canada en Australië. Zonder VS-deelname zullen er ook aanzienlijk minder financiële middelen beschikbaar zijn voor maatregelen ter vermindering van CO2-uitstoot in arme landen. De druk op de Europese landen zal groter worden. Zijn we daarop voorbereid?
Ten tweede, als we Kyoto alleen of zonder de Verenigde Staten ratificeren, betekent dit dat we een aantal pijnlijke maatregelen zullen moeten treffen. De afgevaardigden die zich met deze kwesties bezighouden weten dat. Ieder jaar, iedere maand, werken we tot diep in de nacht aan richtlijnen om de uitstoot te verminderen, maar we weten ook dat wanneer we de Raad of zijn vertegenwoordigers tegenkomen, het in de meeste gevallen buitengewoon moeilijk is om de lidstaten te laten instemmen met deze voorstellen in hun oorspronkelijke, zeer veeleisende vorm. De huidige situatie is zo, dat volgens het Europees Milieuagentschap enkel het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Luxemburg tussen 1990 en 1998 hun broeikasgasemissies hebben teruggedrongen. In alle andere Europese landen heeft een verhoging van de uitstoot plaatsgevonden.
De vraag is dus hoe Denemarken, Nederland, België, Oostenrijk, Finland, Italië en, in mindere mate, Zweden en Frankrijk, de Kyoto-doelstellingen zullen bereiken. Of zullen we, zoals de Verenigde Staten vermoeden, niet bereid zijn om de stappen te zetten die nodig zijn om onze ambities waar te maken? We hopen dat de Conferentie van Bonn en het Belgisch voorzitterschap ervoor zullen zorgen dat de Europeanen hun woorden omzetten in daden.
Tenslotte wil ik nog iets zeggen over de deelname van de EU-delegatie aan de Conferentie van Bonn. We zijn het beu om als Grieks koor te fungeren in deze tragedie. We zijn het beu om op het toneel te verschijnen als de belangrijkste handelingen reeds hebben plaatsgevonden, om het gebeurde te bewenen of te bezingen en filosofische bespiegelingen ten gehore te brengen over het droevige lot van de mensheid - "Ïßìïé ç ôÜëáéíá ", inderdaad! We kunnen geen genoegen nemen met die rol, omdat we eigenlijk zelf protagonisten zijn. Wij moeten immers de uit Kyoto voortvloeiende wetgeving aannemen en daarover uitleg verschaffen aan de Europese bevolking. We willen misschien niet per se zelf onderhandelen, maar het is wel onze ambitie om als volwaardig partner deel te nemen aan de vergaderingen met de delegatie van de Europese Unie, die beslist over hoe Europa zal optreden. We willen geen Grieks koor blijven.

Neyts-Uytebroeck
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou willen beginnen met mevrouw Jackson te bedanken voor de vraag die zij gesteld heeft en de opmerkingen die zij gemaakt heeft ten aanzien van deze inderdaad zeer ernstige problematiek waarover wij ons allemaal bekommeren.
Namens de Raad kan ik alleen maar herhalen dat onze verbintenis zoals die vermeld is in de Raadsconclusies van 8 maart en 7 juni 2001 om tijdens de hervattingszitting van de Conference of parties nr. 6 die weldra in Bonn zal plaatsgrijpen, een verbintenis is om daar tot een akkoord te komen. Een akkoord dat de milieu-integriteit van het Protocol van Kyoto moet veiligstellen, dat tot reële verminderingen van de uitstoot van broeikasgassen leidt en waarmee een zo breed mogelijke participatie van de geïndustrialiseerde landen wordt bereikt, waardoor de voorwaarden kunnen worden geschapen voor de bekrachtiging en de inwerkingtreding van het protocol uiterlijk in 2002. Dus wij herbevestigen onze verbintenis om dat te proberen te bereiken.
Al die doelstellingen blijven ongewijzigd en de Europese Unie is bereid om in Bonn op een constructieve wijze met alle partners te onderhandelen over de nog niet opgeloste kwesties. Hoewel de Raad erkent dat de Europese Unie en de Verenigde Staten van mening verschillen over het Kyoto-protocol en over de bekrachtiging ervan, is de Raad niettemin ingenomen met de toezegging, gedaan door president Bush tijdens een recente ontmoeting met de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie, dat de Verenigde Staten het Kyoto-proces niet zullen blokkeren en op constructieve wijze zullen meewerken tijdens de komende zitting van de Conference of parties te Bonn.
Tijdens het overleg op hoog niveau van 27 en 28 juni jongstleden te Scheveningen heeft de Europese Unie vruchtbare contacten kunnen leggen over de klimaatonderhandelingen, en dat met verscheidene partners, en heeft de Europese Unie tot haar genoegen kunnen vaststellen dat er in de internationale gemeenschap veel steun blijft bestaan voor het Protocol van Kyoto en voor de spoedige inwerkingtreding daarvan, ondanks de weigering van de Verenigde Staten om het te bekrachtigen. Er heerst, zo bleek toch in Scheveningen, een sterk besef van het spoedeisende karakter van deze aangelegenheid en van het feit dat het resultaat van meer dan tien jaar internationale onderhandelingen echt niet op het spel zou mogen worden gezet.
Aangezien de Raad van mening is dat uw aanwezigheid daar zeker van belang is, heeft de Raad acht leden van het Europees Parlement uitgenodigd om aan de Conferentie te Bonn deel te nemen. De specifieke voorwaarden voor deze deelname, waarmee u waarschijnlijk niet gelukkig zult zijn, zijn uiteengezet in een brief van de Raad aan het Europees Parlement van 18 november 1998. Gezien echter de wens van de deelnemers om nadere en regelmatige informatie, een wens die met klem is verwoord door mevrouw Jackson, maar die zeker het gevoelen vertolkt van velen onder u, is het voorzitterschap voornemens om tijdens de conferentie op geregelde tijdstippen informele bijeenkomsten te beleggen met de leden van het Europees Parlement, zodat gedachtewisselingen over de evolutie en de stand van zaken mogelijk zijn.
Ik ben mij ervan bewust, mevrouw Jackson, dat dit u waarschijnlijk niet volledig zal tevredenstellen, maar anderzijds betekent het toch wel dat u meer zult kunnen doen dan langs de zijlijn of in de coulissen zingen of lamenteren.

Vitorino
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, ik zou namens de Commissie mevrouw Jackson ervoor willen bedanken dat zij dit belangrijke onderwerp aan de orde heeft gesteld in de plenaire vergadering. Zoals de fungerend voorzitter reeds heeft gezegd, hebben de staatshoofden en regeringsleiders in Göteborg bevestigd dat de Europese Gemeenschap en de lidstaten vastbesloten zijn om hun verbintenissen met betrekking tot het Protocol van Kyoto na te komen. De regeringsleiders hebben op de Top ook het doel van de Europese Unie om het Protocol in 2002 in werking te laten treden opnieuw bevestigd en de Commissie verzocht een ratificatievoorstel uit te werken voor het einde van 2001. Helaas blijft de regering-Bush gekant tegen het Protocol van Kyoto.
Op de Top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten in Göteborg heeft president Bush de wetenschappelijke verklaring van de klimaatverandering en het mondiale belang van dit vraagstuk erkend. De Verenigde Staten hebben ook aangegeven dat hoewel ze actief zullen deelnemen aan de hervatting van COP6 in Bonn, hun basisstandpunt, namelijk de afwijzing van het Protocol, niet gewijzigd is. We zullen voortbouwen op deze aanwijzing dat de Verenigde Staten niet van plan zijn om het Kyoto-proces te dwarsbomen. Om deze verstandhouding te bevorderen, hebben we afgesproken om met de Verenigde Staten contacten op hoog niveau te blijven onderhouden over dit onderwerp.
Op de hervattingszitting van COP6 in juli zullen we de draad oppakken van de conferentie in Den Haag en proberen de onderhandelingen tot een goed einde te brengen. Om dat te bereiken, zal de Europese Unie zich positief opstellen, maar tezelfdertijd ook realistisch blijven over de mogelijke resultaten. De nieuwe teksten, die werden geconsolideerd door de voorzitter van COP6, de heer Pronk, zijn duidelijk en beknopt en vormen een goede basis voor de onderhandelingen in Bonn. Niettemin bevatten ze een aantal belangrijke knelpunten voor de Europese Unie, met name wat betreft de financiering voor de ontwikkelingslanden, de naleving en supplementariteit. Deze problemen moeten worden opgelost.
Uiteindelijk zullen we streven naar een totaalpakket waarin compromissen aan de ene kant worden gecompenseerd door winsten aan de andere kant. We moeten ook rekening houden met het bijzondere belang van Japan en Rusland voor de inwerkingtreding van het Protocol.
De Commissie is verheugd over de grote belangstelling van het Europees Parlement voor het mondiale probleem van de klimaatverandering en over de deelname van leden van het Europees Parlement aan de communautaire delegatie voor de hervatting van COP6. Zoals de fungerend voorzitter heeft uitgelegd, hebben de Commissie en de Raad voorgesteld om het Parlement te laten vertegenwoordigen door acht afgevaardigden, net zoals in Den Haag. Overeenkomstig de institutionele regels voor hun deelname, kunnen de afgevaardigden plenaire vergaderingen bijwonen en zal de Commissie aan alle leden van het Parlement die op COP6 aanwezig zijn regelmatig informatie verschaffen over de onderhandelingen die niet toegankelijk zijn voor waarnemers.

Moreira da Silva
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de staatssecretaris, geachte afgevaardigden, ik wil allereerst enige aandacht besteden aan de vraag of de delegatie van het Europees Parlement al dan niet behoort deel te nemen aan de coördinatievergaderingen van de Europese Unie. Ik moet zeggen dat ik in het geheel niet te spreken ben over de wijze waarop de staatssecretaris de volstrekt legitieme vragen van mevrouw Jackson gereageerd heeft. De delegatie van het Europees Parlement vraagt niet om een voorkeursbehandeling. Het Parlement heeft het recht om actief aan de conferentie in Bonn mee te doen en eist eenvoudigweg dat recht op. Het Parlement neemt niet langer genoegen met een rol als figurant, zoals dat bij de Haagse conferentie het geval is geweest.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het gaat niet om een eenvoudige milieukwestie. De verandering van het klimaat is een kwestie die op de internationale politieke agenda een krachtige symboolfunctie heeft. Als het Protocol van Kyoto op een mislukking uitloopt, is dat een teken aan de wand: de politici van de verschillende landen zijn er vlug bij als het erom gaat de voordelen van de globalisering uit te buiten, maar ze kunnen het niet zo snel met elkaar eens worden als er iets gedaan moet worden om de door ons maatschappijmodel veroorzaakte schade te minimaliseren.
De omstandigheden konden niet ongunstiger zijn. Er moet dringend iets ondernomen worden. Het intergouvernementele panel voor klimaatsverandering heeft onlangs een aantal voorspellingen gedaan, en die laten weinig ruimte over voor twijfel. Het is echter nog nooit zo moeilijk geweest om iets te ondernemen. Het besluit van de Verenigde Staten is een harde slag geweest voor een al meer dan tien jaar durende internationale samenwerking. Deze drie omstandigheden - het feit dat er snel iets moet worden gedaan, de druk van de openbare opinie en de houding van de Verenigde Staten - vormen tezamen een sterk motief om van de conferentie van Bonn een succes te maken. Voor het Protocol van Kyoto zal Bonn het uur der waarheid zijn. Ons standpunt is duidelijk: er moet dringend iets aan de klimaatsverandering worden gedaan, en het Protocol van Kyoto is het meest geëigende politieke instrument om dat doel te bereiken. We gaan daarom naar Bonn met de bedoeling om met zoveel mogelijk landen tot een akkoord te komen aangaande de leftovers van Kyoto, opdat het Protocol geratificeerd kan worden en reeds in 2002 in werking kan treden. Om bij de onderhandelingen succes te hebben zullen we natuurlijk iets moeten toegeven, vooral tegenover Rusland en Japan, maar we moeten daarbij de onderliggende gedachte en de integriteit van het Protocol respecteren.
Een laatste woord over de economische aspecten. De inwerkingtreding van het Protocol zal op korte termijn uiteraard economische kosten voor Europese ondernemingen met zich mee brengen. Die kosten zijn echter veel lager dan men aanvankelijk veronderstelde. Dat bleek deze week uit een door de Commissie gecontroleerd verslag. Ik ben er overigens van overtuigd dat het Protocol van Kyoto de Europese economie op de middellange termijn snel genoeg tot de sterkst concurrerende economie zal maken, aangezien wij op deze wijze de nodige technologische overgang eerder zullen maken dan anderen.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, het applaus dat vanuit alle fracties opklonk voor de toespraak van mevrouw Jackson laat zien dat er in Europa consensus bestaat over het klimaatbeleid. Er is kennelijk ook in de Verenigde Staten sprake van een zekere consensus in de publieke opinie, maar de publieke opinie in de Verenigde Staten is anders dan die in Europa. Ik vind dat we daarom niet zomaar met deze of gene afgevaardigde of regeringsvertegenwoordiger moeten praten. De Europeanen moeten inderdaad serieus nadenken over de vraag hoe zij de publieke opinie in de Verenigde Staten - en in Japan, voeg ik eraan toe, indien mocht blijken dat de Japanners niet meedoen - kunnen beïnvloeden.
De opgave om de klimaatverandering de baas te worden is dermate gigantisch, dat het buitengewoon moeilijk zal zijn om dat in je eentje te doen. Dat is precies de vraag die wij onszelf moeten stellen. Zijn we, ook als de anderen niet meedoen, bereid om de weg te gaan waartoe in Göteborg is besloten, en waar ik achter sta? Het is gemakkelijk gezegd. Het is heel eenvoudig en het kost niets om een getuigenis af te leggen en te zeggen dat je deze last op je neemt. Naderhand zal de omzetting echter ongelofelijk moeilijk blijken te zijn. Mijn angst is - ik zeg dat heel eerlijk - dat de Europeanen of veel Europeanen zich achter de Verenigde Staten verschuilen. In werkelijkheid zijn we nog ver verwijderd van de uitvoering van het Kyoto-protocol. Dat weten we allemaal. De Commissie voedt ons met steeds weer nieuwe cijfers. Dat betekent dat we echt voor een bovenmenselijke opgave staan, en ik wil dat op deze plaats in ieder geval een keer gezegd hebben.
Ondanks deze problemen wil ik graag zeggen dat zich hiermee voor Europa voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog een mogelijkheid voordoet om in de wereld het politieke leiderschap op zich te nemen. Deze gelegenheid zouden we moeten aangrijpen, wel wetend uiteraard dat het niet eenvoudig is. Het is een edele en geen ondankbare taak, het is een edele taak die Europa zich zou moeten stellen. Als de anderen zich pas later bij ons aansluiten, moeten we dat maar accepteren.
Mijn derde opmerking heeft enkel betrekking op de tekst. Ik kan het niet voor me houden en wil het u ook niet onthouden: wat we daar vragen, namelijk de klimaatverandering 'tot staan' te brengen, is natuurlijk grote onzin. Ik weet niet hoe dat erin gekomen is. Klimaatverandering is er altijd geweest, alleen leveren dit keer ook wij een aandeel daaraan en precies om dat aandeel gaat het.

Davies
Ik zou om te beginnen hulde willen brengen aan commissaris Wallström, de commissaris voor milieubeheer. Ik denk dat geen enkele afgevaardigde twijfelt aan haar engagement en haar pogingen om de gesprekken in Bonn tot een goed resultaat te brengen. Ik richt ook een woord van dank aan mijn liberale collega, eerste minister Verhofstadt, voor de nadruk die hij vanmorgen heeft gelegd op het feit dat het probleem van de klimaatverandering de grootste uitdaging is waarmee onze planeet wordt geconfronteerd. Wat deze hele problematiek in ieder geval wel heeft teweeggebracht - zo dat nog nodig was - is een groter bewustzijn van het feit dat we op een hele kleine planeet leven en dat de mensheid wel degelijk in staat is om door haar industriële activiteiten het klimaat te veranderen. Zelfs de Verenigde Staten erkennen dat nu, al hebben ze nog altijd geen enkel praktisch alternatief aangeboden voor het Protocol van Kyoto.
Een manier om de klimaatverandering aan te pakken is het gebruik van reeds ontwikkelde of in ontwikkeling zijnde technologieën die onze economische en industriële praktijken wijzigen en de opwarming van de aarde tegengaan. Dit biedt enorme mogelijkheden en voordelen, zowel voor de maatschappij als voor degenen die economisch voordeel kunnen halen uit technologische voorsprong. Waarom zijn we dan niet in staat om dit efficiënter na te streven? Een eerste probleem wordt gevormd door de gevestigde belangen, met voorop natuurlijk de fossiele brandstoffensector. Een ander probleem is ons zwak politiek leiderschap en daarvoor zijn wij verantwoordelijk. We deinzen terug voor beslissingen die onpopulair zijn bij onze kiezers op de korte termijn. Ik wil dat er een harmonisatie komt van de milieubelasting op Europees niveau, niet om nog meer geld bij elkaar te sprokkelen, maar om verandering te brengen in onze praktijken en prioriteiten en er tezelfdertijd voor te zorgen dat onze industrie kan concurreren onder gelijke voorwaarden.
We hebben problemen gehad met de brandstofbelasting in Groot-Brittannië en elders. We hebben altijd problemen wanneer politici daadwerkelijk proberen om belastingen te heffen ten behoeve van het milieu. Het gekke van de zaak is natuurlijk dat in het geval van Groot-Brittannië een geharmoniseerde energiebelasting op brandstofaccijnzen waarschijnlijk ook zal leiden tot een verlaging van onze belastingen.
Ik ben net terug van een bezoek aan Cyprus, een van de kandidaat-landen. Ik ben te weten gekomen dat daar niet alleen geen brandstofbelasting op het gebruik van benzine wordt geheven, maar benzine zelfs wordt gesubsidieerd. Ik heb dan ook de volgende vraag aan de Commissie: wanneer het gaat om de praktische vormen, de praktische uitwerking van het, naar ik hoop, positieve resultaat van Bonn, hoe denkt de Raad dan de harmonisatie van energiebelasting te kunnen combineren met de voorbereiding op de uitbreiding? Daardoor wordt het immers veel moeilijker om unanimiteit te bereiken over een geharmoniseerde milieubelasting, althans een milieubelasting die de moeite waard is.

De Roo
Voorzitter, de laatste twee jaar is er wereldwijd meer windenergievermogen geïnstalleerd dan kernenergie. Toch proberen Bush en Blair kernenergie nieuw leven in te blazen.
Volgens mijn fractie en een duidelijke meerderheid in het Europees Parlement mag en kan kernenergie geen rol spelen in de oplossing van het klimaatprobleem en ook niet in het "clean development"mechanisme. Op alle andere punten in de onderhandelingen, ik herhaal, op alle andere punten, is een compromis in Bonn voor de Groenen acceptabel. Dat compromis dient erop gericht te zijn om Japan binnenboord te houden. Zelfs een hogere reductiedoelstelling voor Europa moet overwogen worden. De Commissie heeft net een studie gepubliceerd waaruit blijkt dat ook een twee keer zo hoge reductiedoelstelling economisch geen probleem is voor ons. Europa moet nu serieus werk maken van energiebesparing en hernieuwbare energie.
Verdere ontwikkeling van zonne-energie is broodnodig om ook de laatste twee miljard mensen op onze aarde van elektriciteit te voorzien. Twee miljard mensen voorzien van elektriciteit via fossiele brandstoffen betekent een zekere klimaatdood voor ons allemaal. Een zwak akkoord in Bonn is beter dan een nieuw echec. Het Verdrag van Montreal tegen de aantasting van de ozonlaag uit 1987 was ook een zwak akkoord, maar dat is de laatste veertien jaar telkens aangescherpt. Zo kan het ook met het Kyoto-protocol gaan.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, er is in het Parlement grote eensgezindheid over het standpunt ten aanzien van klimaatkwesties. Dat vind ik erg belangrijk. Wij moeten deze eensgezindheid gebruiken om zoveel mogelijk druk uit te oefenen op de landen die nu de toekomst van het Kyoto-protocol bepalen. De kans bestaat dat de klimaatonderhandelingen mislukken, waardoor wij weer zouden belanden op het niveau van een paar jaar geleden. Het ergste is dat de landen die verantwoordelijk zijn voor het mislukken van het verdrag, in het bijzonder de Verenigde Staten, geen alternatief bieden. Daarom moeten wij nu alles in het werk stellen om te redden wat er te redden valt.
Ook de Europese Unie heeft een probleem met haar geloofwaardigheid. Zoals eerdere sprekers al zeiden, kunnen veel van onze lidstaten evenmin aan de eisen van het Kyoto-protocol voldoen. Deze eisen alleen zijn, zoals bekend, niet toereikend om de problemen van de klimaatverandering het hoofd te bieden. In de praktijk zien wij bij bijeenkomsten met de Raad, zoals bij bemiddelingen over verbrandingsinstallaties en nationale emissieplafonds, dat men niet bereid is daadwerkelijk besluiten te nemen. Toen in Göteborg een besluit zou worden genomen over een strategie voor duurzame ontwikkeling waren de meeste belangrijke punten verwijderd. Natuurlijk zou de geloofwaardigheid van de EU groter worden als wij zouden laten zien dat wij bereid zijn om aan de door onszelf gestelde eisen te voldoen. Dat is naar mijn mening van belang voor bijeenkomsten met andere landen over de toekomst van het Kyoto-protocol.

Fitzsimons
Om te beginnen wil ik mevrouw Jackson complimenteren met haar mondelinge vraag. Zoals reeds is gezegd, zal de conferentie over klimaatverandering plaatsvinden in Bonn van 16 tot 27 juli 2001. Het is bekend dat de Amerikaanse regering en de Europese Unie voor kerstmis geen akkoord konden bereiken in Nederland over de vaststelling van een tijdschema voor de vermindering van het gebruik van broeikasgassen.
Het is ook meer dan duidelijk dat de Amerikaanse regering zich wil terugtrekken uit de overeenkomst van Kyoto. Dat is bijzonder teleurstellend. Er zijn duidelijke en onomstotelijke bewijzen dat het klimaat aan het veranderen is. Over een ding moeten de VS en de Europese Unie het echter eens zijn: dat het gebruik van broeikasgassen de ozonlaag aantast en dat dit resulteert in hogere zeespiegels, toenemende kusterosie en aantasting van het leefmilieu van eilandgemeenschappen. Ik roep de Europese regeringen die in Bonn vertegenwoordigd zullen zijn op deze conferentie te gebruiken om de VS te vertellen dat haar houding niet volstaat en dat de bepalingen van de overeenkomst van Kyoto volledig geïmplementeerd moeten worden. Overeenkomstig Kyoto zou de Amerikaanse regering de uitstoot met ongeveer een derde moeten terugdringen tegen het jaar 2012.

Blokland
Voorzitter, in de Amerikaanse Senaat vóór het Protocol van Kyoto stemmen zou politieke zelfmoord betekenen, zo bleek tijdens een videoconferentie vorig jaar met enkele Amerikaanse senatoren. Ondertussen heeft de nieuwe Amerikaanse president Bush het Kyoto-protocol verworpen. Met recht kan dit een grote schande genoemd worden. Anderzijds geeft déze Amerikaanse president wèl duidelijk aan hoe de Verenigde Staten denken over het Kyoto-protocol.
Helaas is het gevolg hiervan dat ook Japan zich afvraagt of het het Protocol wil ratificeren. Vorige week heeft de Japanse premier Junichiro Koizumi gezegd dat hij niet van plan is ermee door te gaan zonder de medewerking van de Verenigde Staten. We dienen echter te bedenken dat ook de landen van de Europese Unie het Kyoto-protocol niet hebben geratificeerd of uitgevoerd. Weliswaar is de CO2-uitstoot in Luxemburg, Duitsland en Groot-Brittannië aanzienlijk gedaald, maar in Spanje, Portugal en Ierland behoorlijk gestegen. Volgens de prognose van het Wereldnatuurfonds zal de CO2-emissie in de Europese Unie als geheel met acht procent stijgen, in plaats van een daling van acht procent, overeenkomstig het Kyoto-protocol.
Bovendien is het erg inconsequent als de Europese Unie de Verenigde Staten ervan beschuldigt niets te willen doen ter bestrijding van de CO2-uitstoot, als de Europese Unie niet bereid is om verder te gaan met de reductie van de Nox-uitstoot. In de Verenigde Staten zijn de uitstootnormen voor Nox in 2003 al strenger dan wat de Milieuministers willen in het kader van de richtlijn grote stookinstallaties in 2018.
Een gevaar is dat het ter ziele gaan van het Kyoto-protocol als een excuus gebruikt zal worden om niet te handelen. De dreiging van klimaatverandering blijft bestaan, evenals de doelstelling om die tegen te gaan, met of zonder het Kyoto-protocol.
De EU moet het voorbeeld van de Verenigde Staten of Japan dus niet volgen, maar de klimaatverandering tegengaan door in te zetten op energiebesparing, energie-efficiëntie door o.a. warmtekrachtkoppeling en door de ontwikkeling van wind- en zonne-energie. Op deze punten moet het ook mogelijk zijn om afspraken met de Verenigde Staten en Japan te maken. Daarnaast dienen we open te staan voor uitbreiding van het aandeel dat via emissiehandel gerealiseerd kan worden. Als we op die manier de Verenigde Staten weer bij de onderhandelingen kunnen meekrijgen, moeten we dit zeker niet nalaten.
Tenslotte mogen we het aandeel van de landen van de derde wereld niet meer verwaarlozen, aangezien daar het energieverbruik ook aanzienlijk toe zal nemen.

García-Orcoyen Tormo
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Europese Unie is diep ontgoocheld en verwerpt de houding van de Verenigde Staten ten aanzien van de naleving van de in Kyoto aangegane verplichtingen. Gelet op deze omstandigheden moet het Europees Parlement hoe dan ook voet bij stuk houden. Wij moeten klaar en duidelijk opteren voor de vermindering van CO2-emissies door de in het Protocol voorgestelde maatregelen te ratificeren. Aangezien wij in 1997 een internationale strategie voor de vermindering van verontreinigende emissies hebben ondertekend, kunnen wij onmogelijk aanvaarden dat de toentertijd voorgestelde aanpak nu plotseling drastisch en diepgaand wordt gewijzigd. Wij zijn niet te vinden voor argumenten die weliswaar in een wetenschappelijk kleed worden gestoken, maar in wezen alleen maar tot doel hebben het effect en de weerslag van concrete acties uit te stellen.
Bovendien ben ik van oordeel dat het Europees Parlement middels de onderhavige ontwerpresolutie een onmisbaar signaal naar de lidstaten uitzendt. Op deze manier geven wij immers uiting aan de vernieuwde politieke wil van de lidstaten om de strijd tegen de klimaatverandering voort te zetten en de mechanismen die nodig zijn om het protocol te ondertekenen zo spoedig mogelijk beschikbaar te stellen.
Tijdens de aanstaande klimaatconferentie in Bonn moeten de lidstaten een oplossing zoeken voor de voornaamste problemen die in Den Haag onopgelost zijn gebleven. Ik acht het onontbeerlijk dat ten minste de voorzitter of vice-voorzitter van de delegatie van het Parlement tot het onderhandelingsteam van de Europese Unie wordt toegelaten. Bovendien is het van fundamenteel belang dat wij zo spoedig mogelijk de volgende stap zetten en andere landen ertoe aansporen om het protocol onverwijld te ratificeren. Daarom moet dit Parlement het onderhavige voorstel onvoorwaardelijk steunen. Zoals ik al zei, spreekt de Europese Unie hierin opnieuw haar wil uit om op milieugebied een leidinggevende positie in te nemen. Bovendien worden de lidstaten eraan herinnerd dat zij de tenuitvoerlegging in hun eigen land van de maatregelen die nodig zijn om het Protocol te ratificeren niet uit het oog mogen verliezen of op de lange baan mogen schuiven.

Van Brempt
Voorzitter, Raadsvoorzitter, Commissie, collega's. Het is hier al een aantal keren gezegd en het is toch niet onbelangrijk. Er is hier van links naar rechts een grote eensgezindheid over dit dossier en dat moeten jullie steunen in de komende onderhandelingen in Bonn.
En er is meer dan dat: in veel Europese dossiers moeten we ingaan tegen onze publieke opinie, maar in dit debat hebben we de steun van een overgrote meerderheid van de publieke opinie die de regeringen aanzet om verdere stappen te zetten in Kyoto.
Dat betekent dat we aan de vooravond van Bonn een aantal maatregelen moeten voorstellen, op de conferentie zelf maar ook op het communautaire en nationale vlak. Het is al een aantal keren gezegd: wij kunnen en moeten als Europa in dit debat een wereldrol gaan spelen, en dat siert ons onmiskenbaar en het blameert voor een heel groot stuk natuurlijk anderen, waaronder Bush en zijn administratie.
We moeten ook de anderen over de streep trachten te trekken. Dat moeten we zeker doen, maar niet door gemaakte afspraken op de helling te zetten. Als het Protocol wordt goedgekeurd met een ongelimiteerde handel in hete lucht of een ongelimiteerd gebruik van koolstofputten dan zal het effect op het klimaat beperkt zijn.
Ik wil nog één punt aan het debat toevoegen. Ik denk niet dat we te zelfgenoegzaam moeten zijn. Ook wij hebben nog niet geratificeerd en ook wij hebben nog geen duidelijke, concrete actieplannen klaarliggen. Ik vraag dan ook met aandrang aan het Belgisch voorzitterschap om hier zijn tanden in te zetten. In welke vorm gaan we onze emissies verhandelen? Gaat het enkel tussen de staten gebeuren of ook tussen bedrijven? En hoe wordt de handel tussen de sectoren geregeld? En nog meer, hoe zit het met de nationale actieplannen? Wat gaan we daaraan doen en bovendien zijn de budgetten hiervoor al gereserveerd? Dus ik vraag het Belgisch voorzitterschap om daar ook de komende maanden concreet werk van te maken.

Tannock
Hoewel sommige sceptici nog steeds twijfelen aan de opwarming van de aarde, kan niemand twijfelen aan de afkoeling van de betrekkingen tussen de EU en de VS omdat de Amerikaanse regering weigert ratificatie van het Protocol aan te bevelen. Het intergouvernementeel panel inzake klimaatverandering twijfelt er niet aan dat de aarde aan het opwarmen is en dat broeikasgassen, met name CO2-emissies, daar in grote mate verantwoordelijk voor zijn. Zelfs de Amerikaanse "National Academy of Sciences", het wetenschappelijke orgaan dat president Bush adviseert, is het daar in grote lijnen mee eens. De EU is nu vastbesloten om alleen door te gaan, maar de grootste boosdoener, de VS, met 4% van de wereldbevolking en 25% van de mondiale uitstoot, wil nog altijd niet meewerken.
Helaas is Roemenië tot nu toe het enige land dat het Protocol heeft geratificeerd. Japan en Canada krijgen koudwatervrees nu de VS zich heeft teruggetrokken. In mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, hebben we, toen er een conservatieve regering was, resoluut gekozen voor gas, omdat gas veel minder CO2 produceert dan steenkool. Dit beleid werd echter zeer snel teruggedraaid door de nieuwe labourregering, die er alles aan gelegen was om de banen in de mijnindustrie te handhaven. Gelukkig ligt het Verenigd Koninkrijk nog steeds op koers om haar verbintenissen van Kyoto te vervullen.
We zien nu al in de Europese wintersportoorden de gevolgen van de stijgende sneeuwlijn in de bergen, maar de vooruitzichten op lange termijn zijn nog veel beangstigender. Het gevaar bestaat dat op een bepaald moment een warmte-explosie zal plaatsvinden als de poolkappen smelten, minder zonnestralen weerkaatsen en een snelle opwarming van de dampkring veroorzaken. Hierdoor dreigen over de hele planeet overstromingen en andere klimaatveranderingen op te treden, wat zal leiden tot economische rampen en een enorme migratiedruk op bevolkingen, om nog maar te zwijgen van de potentiële oorlogen om waterbronnen.
Wat is de oplossing? Ik geloof dat alle landen een beleid van duurzame ontwikkeling moeten onderschrijven en moeten investeren in hernieuwbare energiebronnen. Dit betekent ook een heropening van het controversiële debat over kernenergie, waar ik voorstander van ben. We moeten ook kijken naar marktgerichte mechanismen, zoals verhandelbare emissierechten. De in Kyoto beoogde reductie van 5% tegen 2010 van de emissieniveaus van 1990 gaat misschien niet ver genoeg. We moeten misschien ook nadenken over de uitbreiding van koolstofreservoirs. Ik denk dat de VS zijn standpunt moet herzien en moet terugkomen naar Bonn met enkele zeer goede voorstellen. Ik feliciteer mijn collega, mevrouw Jackson, met haar blijvende belangstelling voor dit voor de toekomst van de mensheid cruciale thema.

Corbey
Voorzitter, de wereld heeft een krachtig politiek signaal nodig. Kyoto mag geen loze belofte blijven. Politiek leiderschap is nu nodig om de wereld te overtuigen. Wij moeten ons daarbij flexibel tonen.
Ten eerste ten opzichte van de Verenigde Staten en Japan. We moeten af van onze nadruk op domestic action. We moeten streven naar een science-based benadering van het sinks-probleem.
Ten tweede ten opzichte van de ontwikkelingslanden. Klimaatveranderingen hebben grote gevolgen in de ontwikkelingslanden. In Bangladesh, India, Indonesië en de eilandstaten worden de gevolgen gevoeld. Een ruimhartige opstelling ten opzichte van ontwikkelingslanden en een fonds dat aanpassingen mogelijk maakt zijn hard nodig.
We moeten er rekening mee houden dat als de Verenigde Staten niet meedoen de prikkel voor de ontwikkelingslanden om mee te doen eigenlijk wegvalt, want juist de Verenigde Staten wilden een groot deel van hun verplichtingen buiten de deur realiseren.
De Europese Unie moet nu die rol overnemen en meer voor de ontwikkelingslanden gaan doen. Natuurlijk moeten de ontwikkelingslanden op termijn ook in een stelsel van CO2-reducties opgenomen worden, maar dan op basis van gelijke emissierechten.
Ten derde moeten we onszelf beloven dat we werk maken van domestic action, en dat we kernenergie niet promoten. We moeten nu snel aan de slag met een geloofwaardig en betrouwbaar stelsel voor de handel in emissierechten, en we moeten binnen Europa een onderzoeksagenda vaststellen om de overstap op een CO2-arme economie mogelijk te maken.
Voorzitter, de EU-delegatie heeft zich in Den Haag niet van haar beste kant getoond. Besluiteloosheid en onenigheid droegen bij aan de mislukking van Den Haag. Parlementariërs kunnen een rol spelen wanneer zij als waarnemers worden toegelaten bij de delegatiebesprekingen. Wij hebben in Den Haag volop, zoals de Raadsvoorzitter het uitdrukte, gezongen in de coulissen en we hebben gelamenteerd, maar het heeft allemaal niet geholpen. We willen daarom nu als waarnemers toegelaten worden in de delegatie en we denken dat dat de eenheid binnen de Europese Unie kan versterken.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, in de politiek bestaat de grote verleiding alle zaken te beschouwen als iets waarover onderhandeld kan worden en onderlinge afspraken kunnen worden gemaakt. Om te voorkomen dat wij vergeten waar wij mee te maken hebben, wil ik enkele feiten over de klimaatverandering herhalen. Er is nu al voldoende wetenschappelijk bewijs: de opwarming van het klimaat is gewoon een feit. In de onderhandelingen hebben wij te maken met een partner, de natuur, die geen compromissen sluit, maar gewoon aanwezig is.
De nieuwste tijdmetingen over de temperaturen van het zeewater zeggen hetzelfde als wat men al lang over de luchttemperatuur weet. De zeeën zijn in de afgelopen honderd jaar 0,6 graden warmer geworden en de trend zet zich in versneld tempo voort. Voor een gemiddelde temperatuur is die verandering zeer groot. IJsbergen smelten, 85% van de ijsbergen wordt in snel tempo kleiner, in de ergste gevallen enkele tientallen meters per jaar. De sneeuwtoppen in de Andes dreigen volledig te verdwijnen. De ijskap in de Noordelijke IJszee is in de laatste drie jaar met 25% gekrompen. De permafrost op het noordelijke vasteland smelt in hoog tempo, vooral in Midden-Siberië en Alaska. Dat heeft ook ingrijpende gevolgen voor het benutten van de natuurlijke hulpbronnen in die gebieden.
Als wij toestaan dat de opwarming doorgaat, kan het gevreesde ergste scenario voor Noord-West-Europa bewaarheid worden: de opwarming kan de Noord-Atlantische zeestromen zodanig ombuigen dat het klimaat in Noord-Fennoscandia juist ijzig koud wordt. Als de ijsbergen smelten zal de zogeheten Atlantische pomp niet meer werken en zal de warme golfstroom uit de tropen en de voortzetting ervan, de Noord-Atlantische stroom, verdwijnen. Het gevolg daarvan kan zijn dat geheel Noord-West-Europa kouder wordt, wat op basis van de paleo-oceanografische gegevens rampzalig snel kan gebeuren.
Dezelfde feiten komen wij overal tegen. Onlangs heeft ook het Rode Kruis bevestigd wat ook andere hulporganisaties hebben gezegd: de ervaring met het toegenomen aantal natuurrampen toont aan dat de verandering te wijten is aan klimaatverandering. Als wij geen maatregelen nemen en ook anderen niet onder druk zetten snel te handelen, zullen dergelijke nieuwsberichten exponentieel toenemen. In Bonn moet succes worden geboekt.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral dank ik mevrouw Jackson omdat zij het initiatief voor dit debat van vandaag heeft genomen. Ik vind dat de klimaatverandering een van de best gedocumenteerde milieuproblemen is maar tevens een van de grootste bedreigingen voor het milieu en de toekomstige generaties. Daarom is de verwerping van het Protocol van Kyoto door de Amerikaanse regering totaal onverantwoord. President Bush en zijn regering hebben bewezen hoe primitief en populistisch ze zijn, net zoals we gevreesd hadden. De houding van de VS moet de verantwoordelijkheid van Europa voor de milieuontwikkeling op wereldniveau juist aanscherpen, zoals de heer Da Silva opmerkte. Wij moeten het Protocol van Kyoto op de conferentie van Den Haag verdedigen. Wij moeten ervoor zorgen dat de lidstaten en de EU het voortouw nemen en het Protocol ratificeren zodat het volgend jaar in werking kan treden. Wij moeten Japan uiteraard overtuigen ons voorbeeld te volgen.
Evenals mevrouw Van Brempt wil ook ik ervoor waarschuwen dat we geen al te slecht compromis of afspraak met de VS mogen aanvaarden. Herhaaldelijk hebben wij in het verleden, wanneer er eindelijk met de VS een overeenkomst was bereikt - ook al was die in onze ogen slecht - moeten vaststellen dat de VS toch geen werk maakt van de tenuitvoerlegging. Europa daarentegen moet ervoor zorgen dat het programma inzake klimaatverandering effectief ten uitvoer wordt gebracht. Vele sprekers hebben gewezen op de problemen die wij in Europa hebben. Onder andere in de transportsector zien wij momenteel een negatieve ontwikkeling. Wij moeten er in de huidige situatie voor ijveren dat de VS geen toekomstig concurrentievoordeel halen uit het feit dat zij nu de verantwoordelijkheid niet op zich nemen. Ik hoop dat de conferentie van Bonn toch een stap in de goede richting wordt en de oplossing voor de enorme uitdaging waarvoor wij allemaal staan, een beetje dichterbij brengt

Liese
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, beste collega' s, de bestrijding van de klimaatcatastrofe is de belangrijkste milieupolitieke uitdaging van onze tijd. Ik durf zelfs te stellen dat het misschien wel de belangrijkste uitdaging zonder meer is, afgezien van het milieubeleid. Er staat in Bonn dus erg veel op het spel. Het is dan ook belangrijk dat de Europese Unie als één blok optreedt, en ik roep de Raad en de Commissie daarom op om de Parlementsdelegatie bij hun besprekingen te betrekken. Op z' n minst moet de leider van onze delegatie opgenomen worden in het coördinatieoverleg van de EU. Wij willen immers graag de opstelling van de Raad en de Commissie ondersteunen en dat kan natuurlijk alleen als we ook echt van alle details op de hoogte zijn.
Het belangrijkste probleem is natuurlijk de houding van de Verenigde Staten; dat is al vaker gezegd. Het volstaat echter niet dat wij het met elkaar eens zijn over de onaanvaardbare houding van de Verenigde Staten. We moeten, nu vriendelijke woorden en oproepen niet veel hebben uitgehaald, ook goed nadenken over de manier waarop wij concreet meer druk kunnen uitoefenen. Daarom zou de Europese Unie de klimaatbescherming en de overeenkomst van Kyoto tot topprioriteit moeten maken in de betrekkingen met de Verenigde Staten. We hebben verschillende houdingen tegenover de Amerikaanse regering en de Congresleden, maar dit is het grootste probleem en dat moet ook glashelder zijn. Daarom was ik een beetje teleurgesteld toen na de Top van Göteborg gezegd werd: we verschillen op dit punt van mening. Dat was het kennelijk! De EU moet echter één ding hier heel duidelijk maken: over andere onderwerpen kunnen we van mening verschillen en desondanks doorgaan met ons gewone werk, maar hier gaat het voor de EU om een prioriteit. Misschien moeten wij zelfs op andere terreinen concessies doen om deze prioriteit daadwerkelijk te kunnen doorzetten.
Als de Amerikanen bereid zouden zijn om Kyoto te ratificeren en in Bonn concreet mee te werken, zouden ook wij flexibel moeten zijn en bijvoorbeeld wat kernenergie betreft niet aan het officiële EU-standpunt moeten vasthouden. Dan moeten ook wij compromissen sluiten. Voorwaarde is echter wel dat de Amerikanen toezeggen Kyoto te zullen ratificeren en het proces van maatregelen ter bescherming van het klimaat te steunen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Liese. Het fungerend voorzitterschap van de Raad en de Commissie delen mij - mijns inziens volkomen terecht - mee dat zij van de bijdragen van de geachte afgevaardigden heel wat hebben opgestoken.
Ter afsluiting van dit debat heb ik een ontwerpresolutie overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement ontvangen.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
 Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0329/2001).
Wij beschikken over slechts 40 minuten. Daarom ben ik gedwongen om met u een afspraak te maken over het verloop van dit vragenuur. Anders komen wij in een onmogelijke situatie terecht. Als namelijk de eerste vraagstellers van de lijst te lang het woord voeren, worden de anderen van hun spreekrecht beroofd.
In principe gaat het om tien vragen waarop de fungerend voorzitter van de Raad een gezamenlijk antwoord zal geven. Als er aanvullende vragen worden gesteld, krijgen wij in totaal dertig vragen, en dan zal er zelfs geen tijd zijn om al die vragen te beantwoorden.
Daarom heb ik besloten om artikel 19 van het Reglement toe te passen. Daarin wordt de Voorzitter ertoe gemachtigd om het debat in uitzonderlijke gevallen in goede banen te leiden. Indien u wilt, kunt u anderhalve minuut spreken in plaats van één minuut. Ik verzoek u evenwel om niet driemaal het woord te vragen en dan ook nog op de bijbehorende antwoorden te wachten. U kunt hier werkelijk niets op tegen hebben, waarde collega' s, want mijn voorstel is rationeel en volstrekt noodzakelijk.

MacCormick
Ik heb uw beslissing gehoord, maar in bijlage II van het Reglement staat dat ieder lid bij iedere vraag een aanvullende vraag mag stellen. We zijn zuinig geweest met de tijd. We krijgen één antwoord, maar we zouden elk ook een aanvullende vraag moeten kunnen stellen.

De Voorzitter
Ik ben het met u eens, maar artikel 19 heeft betrekking op uitzonderlijke situaties zoals die welke zich hier vandaag voordoet. Daarom is het noodzakelijk dat wij het Reglement op rationele wijze toepassen.
Als u het woord blijft vragen voor moties van orde zullen hier overigens helemaal geen vragen en antwoorden kunnen worden geformuleerd en zullen zelfs de eerste tien vraagstellers niet aan hun trekken komen.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eenvoudigweg een rationele oplossing voor het bestaande probleem suggereren. Mijns inziens hebben wij inderdaad het recht om te reageren op het betoog van de fungerend voorzitter van de Raad. Bovendien zou elk van ons daarna de gelegenheid moeten krijgen om een aanvullende vraag te stellen. Daarom stel ik voor, mijnheer de Voorzitter, dat u ons allen de kans geeft om een tweede maal kort het woord te voeren ter compensatie van de hypothetische aanvullende vraag waarop wij recht hebben. Op die manier kan het debat worden ingekort zonder dat wij aan onze reglementaire rechten hoeven te verzaken.

De Voorzitter
 Ik ben zelfs bereid om artikel 19 flexibel toe te passen. Ik geef u een minuut de tijd om de hoofdvraag te herformuleren en daarna krijgt eenieder van u de gelegenheid om één enkele aanvullende vraag te stellen. Na een halve minuut zal de microfoon u worden ontnomen.
Aan deze definitieve interpretatie van artikel 19 valt niet meer te tornen.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 1 tot en met 10 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Nelly Maes
Vraag nr. 1 van (H-0516/01):
Betreft: De verklaring van Laeken De Europese Raad keurde in december 2000 in Nice een Verklaring over de toekomst van de Unie goed. Die verklaring roept op tot een breed en diepgaand debat over de toekomst van de Europese Unie. Bij dit debat moeten niet alleen de lidstaten worden betrokken, maar ook de kandidaat­lidstaten, de nationale parlementen, het Europees Parlement en de brede publieke opinie. Ten onrechte èn volledig in strijd met het subsidiariteitsbeginsel ging de Europese Raad voorbij aan de democratische meerwaarde van de constitutionele regio's.
Onlangs herhaalde de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Louis Michel zijn voornemen om "Europarlementariërs in de toekomst ook lid van het Belgische Parlement te laten zijn". We horen minister Michel graag praten over een grotere betrokkenheid van de parlementsleden, tenminste als hij daar ook de volksvertegenwoordigers van gemeenschappen en gewesten mee bedoelt. Zal de Raad, het subsidiariteitsbeginsel indachtig, de constitutionele regio's betrekken bij het uittekenen van de toekomst van Europa?

Pere Esteve
Vraag nr. 2 van (H-0518/01):
Betreft: Verklaring van Laeken Gezien het steeds grotere belang dat regionale overheden hebben bij participatie in de verschillende besluitvormingsprocedures in de EU, moet het uitvoerige debat over de toekomst van de Unie, zoals dat momenteel plaatsvindt in het kader van de Top van Laeken, eveneens institutionele antwoorden bieden op de wetgevende en juridische participatie van in de grondwet erkende regio's (regionale overheidslichamen met een eigen wetgevingsbevoegdheid die wordt gegarandeerd door de grondwet van het betrokken land) bij de ontwikkeling, de uitvoering en de evaluatie van het EU-beleid en de controle hierop.
Is de Raad in dit verband van plan de Verdragen (deel V, vierde afdeling van het EG-Verdrag) zodanig aan te passen dat deze regio's het recht krijgen om zich rechtstreeks te wenden tot het Europese Hof van Justitie wanneer zij zich in hun wettelijke bevoegdheden beknot zien, op dezelfde wijze als de lidstaten dit kunnen doen?

Gorka Knörr Borrás
Vraag nr. 3 van (H-0520/01):
Betreft: Verklaring van Laeken Het Belgische voorzitterschap heeft het plan opgevat een Verklaring van Laeken goed te keuren over de toekomst van de EU. Sommige lidstaten, zoals Duitsland, Oostenrijk, België of het Verenigd Koninkrijk, hebben voor hun regionale of federale overheden voorzien in participatiemechanismen in de Raad. De autonome gewesten in Spanje, de deelstaten in Duitsland en Oostenrijk en de gewesten in België beschikken over ruime eigen bevoegdheden. Veel van deze bevoegdheden worden bedreigd door communautaire besluitvorming. Zou de Raad kunnen instemmen met een rechtstreekse vertegenwoordiging van de regio's in de Raad?

Bart Staes
Vraag nr. 4 van (H-0522/01):
Betreft: Verklaring van Laeken Met de Verklaring van Laeken van zaterdag 15 december wil de Belgische federatie haar steentje bijdragen tot het debat over de toekomst van de Europese Unie. In dat opzicht verheugt vooral de positieve ingesteldheid van eerste minister Guy Verhofstadt met betrekking tot de gemeenschappelijke politieke verklaring van zeven constitutionele regio's. Eind mei heeft hij immers de minister-presidenten van Catalonië, Salzburg, Schotland, Vlaanderen en Wallonië, en de ministers van Europese federale aangelegenheden van Beieren en Noordrijn-Westfalen ontvangen die erop aandringen de rol van de constitutioneel erkende regio's in de Europese Unie te versterken.
Is de Raad voorstander van een ruimere én verdragsrechtelijke betrokkenheid van de constitutionele regio's bij het Europese project, gezien hun democratische meerwaarde voor de opbouw van de Europese Unie? Zo neen, waarom kant de Raad zich tegen een ruimere én verdragsrechtelijke betrokkenheid van de constitutionele regio's bij het Europese toekomstproject?

Neil MacCormick
Vraag nr. 5 van (H-0524/01):
Betreft: Verklaring van Laeken Bijlage IV van het Verdrag van Nice bevat een verklaring waarin wordt verzocht om een diepgaander en tegelijk breder debat over de toekomst van de Unie. De IGC erkende ook de noodzaak de democratische legitimering en transparantie van de Unie en haar instellingen te verbeteren. Deze formulering opent de mogelijkheid van een conventieformule, met deelneming van vertegenwoordigers van de nationale parlementen, het EP en de regeringen van de lidstaten. Onder veronachtzaming van het subsidiariteitsbeginsel werd geen melding gemaakt van de regio's met constitutionele status.
Zal de Raad, uit hoofde van het democratische subsidiariteitsbeginsel, alle parlementen van de regio's met constitutionele status uitnodigen, wanneer hij voor een conventieformule kiest?

Jillian Evans
Vraag nr. 6 van (H-0525/01):
Betreft: Verklaring van Laeken Volgens de Verklaring in Bijlage IV van het Verdrag van Nice dient het debat over de toekomst van de Unie onder andere een antwoord te geven op de volgende vraag: Hoe een nauwkeurigere afbakening te maken tussen de bevoegdheden van de EU en de lidstaten, die het subsidiariteitsbeginsel weerspiegelt, en daarop toezicht te houden? De huidige bepalingen in het EG-Verdrag betreffende subsidiariteit worden gewoonlijk zo uitgelegd dat het alleen gaat om de betrekkingen tussen de Unie en de staten. Deze interpretatie moet breder worden, zoals uiteengezet in de resolutie van het Europees Parlement van 26 oktober 2000 over betere wetgeving.
Zal in de Verklaring van Laeken worden voorgesteld de Verdragen zodanig te wijzigen dat de erkenning en eerbiediging van de politieke en wetgevende bevoegdheden van de interne politieke eenheden van de lidstaten in hun betrekkingen met de EU-instellingen op uitvoerend, wetgevend en justitieel gebied uitdrukkelijk in de Verdragen worden opgenomen?

Eurig Wyn
Vraag nr. 7 van (H-0526/01):
Betreft: Verklaring van Laeken Bijlage IV van het Verdrag van Nice bevat een verklaring waarin wordt verzocht om een diepgaander en tegelijk breder debat over de toekomst van de Unie. Zij erkent ook de noodzaak de democratische legitimering en transparantie van de Unie en haar instellingen te verbeteren en daarop toezicht te houden. In december 2001 zal het Belgisch voorzitterschap worden afgesloten met een bijdrage aan dit debat, in casu de Verklaring van Laeken.
Zal in de Verklaring van Laeken worden erkend dat verdere democratisering van het Europees besluitvormingsproces een radicalere hervorming vereist, waarbij de wetgevende macht wordt neergelegd bij twee kamers, namelijk het Europees Parlement en een hervormde Raad, die sommige aspecten van het huidige Comité van de Regio's overneemt en die de rol van de regio's met constitutionele status aanzienlijk zal versterken?

Carlos Bautista Ojeda
Vraag nr. 8 van (H-0560/01):
Betreft: Verklaring van Laeken Bijlage IV van het Verdrag van Nice bevat een verklaring waarin wordt verzocht om een diepgaander en tegelijk breder debat over de toekomst van de Unie. In aansluiting op een verslag, voorgelegd aan de Top van Göteborg in juni 2001, zal de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomst in Laeken in december 2001 een besluit nemen over passende initiatieven voor de voortzetting van dit proces. Volgens de verklaring dient tijdens dit proces onder andere een antwoord te worden gegeven op de volgende vraag: Hoe een nauwkeurigere afbakening te maken tussen de bevoegdheden van de EU en de lidstaten, die het subsidiariteitsbeginsel weerspiegelt, en daarop toezicht te houden?
Zal de Raad - uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel - zich onthouden van inmenging in de bevoegdheden van de regio's met constitutionele status? Hoe zal de Raad de eerbiediging van de bevoegdheden van de regio's met constitutionele status tot stand brengen en controleren?

Josu Ortuondo Larrea
Vraag nr. 9 van (H-0531/01):
Betreft: Verklaring nr. 54 bij het Verdrag van Amsterdam inzake de subsidiariteit Bij het Verdrag van Amsterdam is de volgende verklaring nr. 54 inzake de subsidiariteit gevoegd: "de Duitse, de Oostenrijkse en de Belgische regering gaan er als vanzelfsprekend van uit dat het optreden van de Europese Gemeenschap overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel niet enkel de lidstaten, maar eveneens hun deelgebieden betreft, voor zover deze over eigen wetgevende bevoegdheden beschikken die hun krachtens het nationale grondwettelijke recht zijn toegekend". Daarnaast luidt de derde paragraaf van Verklaring nr. 23 bij het Verdrag van Nice (over de toekomst van de Unie) als volgt: "in 2001 zullen het Zweedse en het Belgische voorzitterschap, in samenwerking met de Commissie en met deelname van het Europees Parlement, een brede discussie aanmoedigen waarbij alle belanghebbende partijen worden betrokken: ..." en luidt paragraaf 4 als volgt: "op zijn bijeenkomst te Laeken/Brussel in december 2001 zal de Europese Raad een verklaring aannemen waarin passende initiatieven worden ontvouwd om dit proces voort te zetten".
Op welke wijze denkt het Belgische voorzitterschap de kwestie van de Verklaring nr. 54 bij het Verdrag van Amsterdam, inzake de subsidiariteit en regionale overheden met exclusieve bevoegdheden, aan te pakken? Hoe denkt het Belgische voorzitterschap de mogelijke conflicten op te lossen die voortvloeien uit besluiten van EU-instellingen, wanneer deze een inbreuk betekenen op de exclusieve bevoegdheden van deze overheden? Zou het niet juist zijn om het Hof van Justitie van de Europese Unie een uitspraak te laten doen over door deze grondwettelijke regionale overheden in te stellen beroepen en in de Verdragen te voorzien in de wettelijke mogelijkheid voor deze overheden om zich te wenden tot het Europese Hof van Justitie?

Camilo Nogueira Román
Vraag nr.10 van (H-0547/01):
Betreft: Erkenning politieke en wetgevende bevoegdheden van nationale overheden en constitutionele regio's Welke voorstellen denkt de Raad te doen om te bewerkstelligen dat bij de in 2004 geplande hervorming van de Verdragen de politieke en wetgevende bevoegdheden van de binnenlandse organen van de lidstaten (nationale overheden, federale staten, autonome gebieden, constitutionele regio's) in het kader van hun uitvoerende, wetgevende en juridische betrekkingen met de Europese Unie worden erkend en geëerbiedigd?

Neyts-Uytebroeck
. De conferentie van de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten heeft in een aan het Verdrag van Nice gehechte verklaring de wens uitgesproken dat een breed en tevens diepgaander debat over de toekomst van de Europese Unie zou worden ingezet als eerste fase in een voorbereidend proces dat zal leiden tot de bijeenroeping van de intergouvernementele conferentie in 2004. In de gezamenlijke verklaring van het Zweedse en het Belgische voorzitterschap en van de Voorzitter van het Europees Parlement en de voorzitter van de Commissie van 7 maart jongstleden werd deze doelstelling bevestigd en werd opgeroepen tot een debat waarbij meer dan tevoren alle geledingen van de samenleving dienen te worden betrokken.
verslag van het voorzitterschap, zoals dit werd voorgelegd aan de Europese Raad van Göteborg, wordt een beschrijving gegeven van de grote verscheidenheid aan initiatieven die reeds door de lidstaten, de kandidaat-lidstaten en de instellingen van de Unie zijn ontplooid. Het verslag noemt talrijke initiatieven in verschillende lidstaten waarbij regionale instanties betrokken zijn. Ook gaat het verslag in op de evenementen die het Comité van de Regio' s in het kader van dit debat heeft georganiseerd. Alle gestelde vragen hebben betrekking op de rol van regionale instanties in het proces ter voorbereiding van de intergouvernementele conferentie in 2004, en verwijzen naar twee problemen, naar enerzijds de invulling van de voorbereidende fase die voorafgaat aan de intergouvernementele conferentie en anderzijds de rol van regionale instanties in de architectuur van de Unie.
Wat betreft de vraag over de invulling van de voorbereidende fase is het nog te vroeg om zich uit te spreken over de inhoud van de Verklaring van Laeken. De meesten onder u hebben onze premier denk ik al een tipje van de sluier horen oplichten. Het doek dat schuilgaat achter de sluier moet voor een groot deel echter nog worden geschilderd. Ik kan u op dit moment dus niet meer zeggen dan dat het te vroeg is. Het is ieder geval duidelijk dat de voorbereidende fase mede zal afhangen van de bijdragen die tot de Europese Raad in december zullen worden geleverd, evenals van de discussies en contacten die het Belgische voorzitterschap met alle betrokken partijen zal hebben. Ik kan u verzekeren dat het voorzitterschap vast van plan is alle aspecten van deze kwestie te bestuderen, dus ook de aspecten die genoemd zijn door de geachte afgevaardigden, teneinde de voorbereiding op de IGC van 2004 optimaal af stemmen op de in de verklaring van Nice geformuleerde eisen.
Als antwoord op de vragen die verband houden met de inhoud van de rol van regionale entiteiten in de toekomstige architectuur van de Unie kan ik slechts herinneren aan de aandacht die de vorige intergouvernementele conferenties aan deze kwestie hebben besteed. Dat is met name gebleken uit de oprichting van een Comité van de Regio's samengesteld uit vertegenwoordigers van regionale en lokale gemeenschappen, een comité dat zoals u weet een raadgevende functie uitoefent.
Het is voorbarig om nu namens de Raad - want het is namens de Raad dat ik spreek - een gedetailleerd antwoord op deze inhoudelijke kwestie te geven, maar ik ben er zeker van dat dit punt te zijner tijd zal worden behandeld. Ik zal met belangstelling luisteren naar uw aanvullende vragen. Dan is er nog tijd, hoop ik ook, voor een aanvullend antwoord.

Staes
Mevrouw de staatssecretaris, als ik mag zeggen, beste Annemie, en ik speel met de taal en ik zeg: we moeten elkaar geen Liesbeth noemen, dan wil ik u maar zeggen dat ik natuurlijk begrijp dat u hier namens de Raad antwoordt.
Maar wij, de tien EVA-parlementsleden die hier aanwezig zijn, willen natuurlijk allemaal het hele regionale proces vooruitduwen in de Europese constructie, omdat zij allemaal parlementsleden zijn van regio's die pro-Europees zijn. En wat wij vrezen is dat als de constitutionele regio's niet aan bod komen in het Europees besluitvormingsproces, dat stap voor stap er een afkeer van Europa zal ontstaan in deze regio's, omdat we zullen voelen dat onze regio's niet aan bod kunnen komen, dat zij een beetje in het geheel verdronken worden. Daarom zou ik u willen vragen, als Belgisch voorzitter, als motor in een discussie die nu wordt opgestart, hoe u zal proberen die regio's echt in het besluitvormingsproces te gaan betrekken en hoe u ervoor zal zorgen dat de Raad binnen nu en een aantal maanden daarover inderdaad een uitspraak doet.

Neyts-Uytebroeck
Excuseer, beste Bart, Voorzitter, ik ken de geplogenheden nog niet zo goed. Ik dacht dat ik al de aanvullende vragen zou aanhoren en dan één totaal aanvullend antwoord zou geven.
Maar uw pleidooi voor constitutionele regio's valt natuurlijk niet in dovevrouwsoren, als ik dat zo mag zeggen. Ik was in een nog niet zo lang geleden vorig politiek leven overigens minister in de regering van één van die constitutionele regio's, dus heb ik daar alle sympathie voor. U heeft ook ongetwijfeld met zorg geluisterd naar onze eerste minister, dus u kunt - en nu spreek ik in eigen naam en namens België - erop rekenen dat wij ons best zullen doen om dit aan te kaarten. Maar er zijn ook nog veertien andere lidstaten en het zal dus belangrijk zijn dat de constitutionele regio's ook de violen onder elkaar zorgvuldig afstemmen.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, we hebben vanmorgen naar de Belgische eerste minister geluisterd. Ik ben het over het geheel genomen eens met zijn intelligente en heldere betoog. Ik hoop dat zijn optreden tijdens de Raad van Laeken ertoe zal leiden dat we de mislukking van de Conferentie van Nice te boven komen. Ik moet echter wel zeggen dat ik in dit betoog en de zeer gewaardeerde antwoorden op onze vragen iets mis, en dat is een expliciete politieke erkenning van de nationale en culturele diversiteit. Europa bestaat uit een aantal landen en deze diversiteit vertegenwoordigt een fundamenteel kenmerk van het Europese karakter. Binnen die diversiteit kunnen we naties zonder staat gewaarworden, en deze hebben historische en linguïstische wortels - en soms zelfs een economische en demografische omvang - die vergelijkbaar zijn met die van lidstaten. Wij willen dat onze politieke, burgerlijke en democratische werkelijkheid, alsook de uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende bevoegdheden die ons van elkaar onderscheiden, erkenning vinden, en wel door participatie in de Raad. Wij vinden dat deelstaten van federaties, Länder en constitutionele regio' s met vergelijkbare bevoegdheden en enigszins afwijkende karakteristieken in de Raad hun stem moeten kunnen laten horen. We willen dus dat deze werkelijkheid tot uitdrukking wordt gebracht in de Verklaring van Laeken. We willen ook dat deze realiteit in de op te stellen grondwet haar beslag vindt. We willen daarom dat onze regeringen en onze parlementen hoe dan ook aanwezig zijn bij de conventie die de voorstellen zal doen voor de grondwet van de Europese Unie.

Neyts-Uytebroeck
Onze premier en fungerend voorzitter van de Raad kon in zijn betoog niet ingaan op alle aspecten van het functioneren van de Europese Unie die hem ter harte gaan, maar ik kan wel namens hem zeggen dat het instandhouden en ontwikkelen van de culturele verscheidenheid - en van trouwens ook de taalkundige verscheidenheid - in zijn en mijn ogen, en ik denk in eenieders ogen, een absoluut fundamentele waarde is. Het belang dat we hechten aan het instandhouden van de culturele verscheidenheid zal zeker tot uitdrukking komen in, naar alle waarschijnlijkheid, het eerste deel van de Verklaring van Laeken, waarin sprake zal zijn van de principes en waarden die we met elkaar delen.
Ik kan u dus verzekeren dat de culturele verscheidenheid en de bevordering daarvan

Mayol i Raynal
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat u mij het woord hebt gegeven. Dit is de eerste keer dat ik de kans krijg hier te spreken, aangezien uw Parlement afgelopen maandag mijn geloofsbrieven heeft onderzocht. Ik herinner de aanwezigen eraan dat ik de Bask Gorka Knörr opvolg, die op 13 mei jongstleden in het Baskische parlement is gekozen en daar nu ondervoorzitter is.
Mevrouw de minister, ik ben zelf Catalaan uit de Roussillon, dat wil zeggen Frans onderdaan, en heb me kandidaat gesteld op een Baskisch-Catalaanse coalitielijst in Spanje. Dat is dus de reden dat ik als Catalaan de Bask Gorka Knörr opvolg.
Catalonië is, zoals u weet mevrouw, meer dan een regio. Het is een volk, een volk dat zijn vrijheid altijd heldhaftig heeft verdedigd en dat zich altijd heeft bekommerd om de waarden van solidariteit. Catalonië is fervent voorstander van Europa en toch heeft het moeite om zijn plaats in dit Europa te vinden. Het kan zich niet vinden in de tweederangs plaats die het gekregen heeft in het Comité van de Regio' s, een Comité waarvan de bevoegdheden zoals u weet uiterst beperkt zijn. Dat is de reden waarom ik, mede gezien uw situatie en uw achtergrond, hoopte - en hoop - dat uw voorzitterschap deze kwestie zou kunnen bevorderen, niet alleen de kwestie Catalonië maar ook die van alle andere volken zonder eigen staat.

Neyts-Uytebroeck
Ik wil de heer Mayol allereerst welkom heten hier in dit Parlement. U zult zien - en ik praat uit ervaring - dat het een geweldig mandaat is, en bijzonder de moeite waard. Ik wens u dus vruchtbare, aangename en interessante jaren. U zult zeker veel werk moeten verzetten, maar iets zegt me dat u daar niet voor terugdeinst. Dus nogmaals mijn welgemeende gelukwensen!
Catalonië ken ik enigszins. Ik spreek geen Catalaans, maar ik begrijp het wel, en dat is al heel wat. Het probleem dat u schetst is uiteraard nog complexer dan dat van de constitutionele regio' s binnen de grenzen van één land. U heeft het over een volk dat is verdeeld over twee landen die beide veel waarde hechten aan hun territoriale integriteit. Ik laat u de verantwoordelijkheid voor de vooruitzichten die u hieromtrent heeft geschetst.
Ik ben het daarentegen geheel met u eens wanneer u benadrukt dat de Catalanen houden van hun volk, hun taal en hun cultuur, maar tegelijkertijd erg Europees gezind zijn en openstaan voor de wereld om hen heen. Wij weten heel goed - dat verzeker ik u - dat de minister-president van Spaans Catalonië een van de eersten was die de ontwikkeling van de constitutionele regio' s in gang heeft gezet. Zoals ik hem ken - en ik ken hem goed - heb ik er alle vertrouwen in dat dit initiatief niet zal worden gestuit, maar onder zorgvuldig toezicht van de heer Pujol en de andere minister-presidenten verder zal worden uitgebouwd. Daarom ook denk ik dat deze kwestie zich in de komende jaren in de gewenste richting zal ontwikkelen.

MacCormick
De fungerend voorzitter van de Raad staat heel open voor de punten die wij naar voren brengen, maar haar collega's in de Raad zeggen over het algemeen niet zoveel over subsidiariteit en wat zij zeggen bevalt ons niet altijd. Juist door dit soort dingen dringt het geleidelijk aan tot een groeiend deel van de Schotse bevolking door dat het veel beter is om een lidstaat te zijn dan een constitutionele regio.
Hoe dan ook, zoals de zaken er nu voor staan, zou ik de fungerend voorzitter willen vragen of zij bereid is met haar collega's te discussiëren over de eigenaardige structuur van het Comité van de regio's. De vertegenwoordiging van de regio's in het Comité staat namelijk in geen enkele verhouding tot hun grootte. In plaats daarvan worden de staten vertegenwoordigd volgens het principe van degressieve proportionaliteit. Denemarken, dat al een lidstaat is, heeft twee keer zoveel leden in het Comité van de regio's als Schotland. Zelfs Luxemburg heeft er meer! Ik ben niet precies op de hoogte van de verschillen tussen de Luxemburgse regio's, maar ik durf te zeggen dat deze verschillen kleiner zijn dan tussen de regio's van Schotland.

Neyts-Uytebroeck
Het debat wordt ingewikkelder met iedere nieuwe spreker en u zult begrijpen dat ik onmogelijk op deze kwestie kan ingaan. Ik weet echter dat binnen het Comité van de regio's de vertegenwoordigers van gemeenten, steden, provincies en constitutionele regio's het steeds moeilijker hebben om een gemeenschappelijk platform te creëren van waaruit ze hun acties kunnen ondernemen.
De voorzitter van het Schotse parlement is een van mijn beste en dierbaarste vrienden, dus ik ben op de hoogte van de problemen waarnaar u heeft verwezen. Ik kan echter onmogelijk een gedetailleerd antwoord geven op uw zeer precieze vragen.

Evans, Jillian
Ik geloof dat het vraagstuk van de subsidiariteit, en wat dit in de praktijk betekent, een centrale plaats inneemt in het hele debat over de toekomst van Europa. Ik heb het dan niet alleen over de rechten van landen en regio's, maar ook over het burgerschap. Ik vertegenwoordig Wales dat pas sinds twee jaar een nieuw nationaal parlement heeft. Het is een instelling in wording die een volwaardige rol wil spelen in de Europese Unie. Het wil een nauwe band met de Unie en meehelpen aan de opbouw van het toekomstige Europa.
Is de minister het met mij eens dat deze vormen van regionaal bestuur van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling van het burgerschap en van een Europa dat dichter bij de burgers staat? We worden allen met dit probleem geconfronteerd in onze kiesdistricten. Hoe wil de Raad Europa dichter bij de burgers brengen op het niveau van de Europese instellingen?

Neyts-Uytebroeck
U zult wel begrijpen dat dit een echt debat is. In mijn eerste antwoord heb ik alles gezegd wat ik als fungerend voorzitter kan zeggen. Voor het overige geef ik slechts mijn persoonlijk standpunt als lid van de Belgische regering. Ik hoop dat u dit onderscheid zult maken, vooral omdat dit een min of meer spontaan debat is, wat ik overigens bijzonder apprecieer.
Subsidiariteit is volgens mij een heel belangrijk, maar ook moeilijk begrip, omdat het niet erg nauwkeurig gedefinieerd is. In het protocol bij het Verdrag van Amsterdam wordt het nauwkeuriger gedefinieerd dan voordien, en deze definitie is perfect bruikbaar.
De lokale en intermediaire niveaus zijn van essentieel belang om de kloof tussen de burgers en de autoriteiten te dichten. Deze niveaus en instanties vervullen een heel belangrijke rol. Recente ontwikkelingen, zoals in Ierland en Denemarken, hebben ervoor gezorgd dat men zich meer bewust is van deze problemen en er meer rekening mee zal worden gehouden dan in het verleden misschien het geval was.

Wyn
Bijlage IV van het Verdrag van Nice bevat een verklaring waarin wordt opgeroepen tot een diepgaander en breder debat over de toekomstige ontwikkeling van de EU. Deze verklaring bevat ook de erkenning, en dat is belangrijk, van de noodzaak de democratische legitimiteit en transparantie van de Unie en haar instellingen te verbeteren en te controleren.
In december 2001 zal het Belgisch voorzitterschap worden afgesloten met de verklaring van Laeken, die een belangrijke bijdrage zal leveren aan dit debat. Zal in de verklaring van Laeken worden erkend dat de verdere democratisering van het Europese besluitvormingsproces een radicalere hervorming vereist, waarbij de wetgevende macht wordt neergelegd bij twee kamers, namelijk het Europees Parlement en een hervormde Raad, die sommige aspecten van het huidige Comité van de regio' s zal overnemen en de rol van de constitutionele regio's aanzienlijk zal versterken?

Neyts-Uytebroeck
Het enige antwoord dat ik u kan geven is dat de verklaring van Laeken meer zal gaan over juiste vragen en oriëntaties dan over formules en definitieve antwoorden. Hopelijk zal de verklaring het begin zijn van de meer formele voorbereidingen van de intergouvernementele conferentie. Op dit moment zou ieder antwoord op uw vraag voorbarig zijn. Ik kan u enkel zeggen dat we ons zeer bewust zijn van al deze aspecten, en dat we niet de enigen zijn. Ik zou zeer verbaasd zijn als deze kwestie niet zou worden aangekaart in de vorm van een vraag. Verwacht echter nog geen antwoorden, daarvoor is het veel te vroeg.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, de regeringen van België, Oostenrijk en Duitsland hebben verklaring nr. 54 in het Verdrag van Amsterdam opgenomen om de aandacht te vestigen op de weerslag van de Europese aangelegenheden op de interne instanties van de lidstaten, met name op de met exclusieve bevoegdheden uitgeruste regio' s.
De Europese instellingen - inzonderheid de Raad - nemen onophoudelijk beslissingen die meer dan eens de bevoegdheden van de constitutionele regio's of de regio's met wetgevende bevoegdheden in Europa aantasten. Op die manier ontstaan er bevoegdheidsconflicten. Daarom zou ik graag van de Belgische regering vernemen of zij van oordeel is dat de regio's met exclusieve wetgevende bevoegdheden de gelegenheid moeten krijgen om bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen beroep aan te tekenen. Ik zou tevens uw standpunt willen kennen ten aanzien van de mogelijkheid van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen om zich uit te spreken over dergelijke bevoegdheidsconflicten tussen de Unie en de regio's met wetgevende bevoegdheid.

Neyts-Uytebroeck
- Geachte collega, ik kan u het volgende zeggen over de wijze waarop we onze werkzaamheden inrichten. Juist vanwege de verklaring waaraan u refereerde, weet u ongetwijfeld dat een aantal ministerraden voorgezeten zal worden door ministers uit regionale en/of communautaire regeringen. Dit is reeds het geval geweest bij de informele Toerismeraad die vorig weekend heeft plaatsgehad in Brugge, en zal ook weer het geval zijn bij de Onderwijsraad, de Raad voor het wetenschappelijk onderzoek en nog enkele anderen.
U ziet dus hoe we dergelijke kwesties aanpakken.
Wat betreft een eventueel beroep op het Hof van Justitie weet ik dat de constitutionele regio' s gevraagd hebben om de mogelijkheid daartoe. Ik vraag me soms wel eens af of ze zich goed bewust zijn van de mogelijke gevolgen van een positief antwoord op hun vragen. U heeft zelf al aangegeven dat als de regio' s zich rechtstreeks zouden moeten kunnen richten tot het Hof van Justitie bij geschillen omtrent bevoegdheden. Het lijkt dan welhaast onvermijdelijk dat het Hof vroeg of laat wordt verzocht zich uit te spreken over de constitutionele constellatie van de lidstaten zelf. Ik geef u dit als stof tot nadenken. Ik kan geen antwoord geven op uw vraag. De kwestie is zeer complex en zeer controversieel. Een antwoord zou op dit moment absoluut voorbarig zijn. Maar ik zou u toch willen vragen na te denken over wat ik u zojuist heb gezegd.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, ik wens de fungerend voorzitter van de Raad erop te attenderen dat de regeringen van de constitutionele regio's niet in alle lidstaten de gelegenheid krijgen om aan de bijeenkomsten van de Raad van ministers deel te nemen en zich bijgevolg niet kunnen verweren. Dit is onder meer het geval met de autonome regio Baskenland. Mijns inziens staan wij hier voor een belangrijk Europees probleem dat wij onverwijld moeten aanpakken. Het is onaanvaardbaar dat op Europese vergaderingen beslissingen worden genomen over bevoegdheden die bij wet aan de regio's worden toegekend zonder dat deze regio's zich ter plekke kunnen verdedigen.

Neyts-Uytebroeck
Bij wijze van afsluitende opmerking, mijnheer, wil ik alleen zeggen dat het hier gaat om een verordening die in België is overeengekomen tussen Belgische regeringen en regionale regeringen, waarbij ik wil benadrukken dat er altijd meerdere regeringen bij betrokken zijn. Ik verwijs u graag terug naar uw regeringen want daar moet deze kwestie naar mijn mening in eerste instantie worden opgelost.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik vertegenwoordig geen enkele regio. Zoals u weet, vertegenwoordig ik de gepensioneerden van Italië en Europa. Alvorens mijn vraag te stellen, wilde ik eerst zeggen dat ik de fungerende voorzitter bewonder om haar bereidwilligheid. Zij gaat echt heel uitvoerig in op alle vragen die haar gesteld worden. Ik heb het Zweedse voorzitterschap gehoord en ik raakte helemaal bevroren van de koele manier waarop de Zweden bijna steevast antwoordden: dat hoort niet tot mijn bevoegdheid. Nu ik echter vanochtend heb gehoord hoe het Belgische voorzitterschap zich openstelt voor de gepensioneerden, ben ik helemaal voldaan. En het stemt mij ook tot tevredenheid te kunnen zien hoe concreet het Belgische voorzitterschap ernaar streeft om op iedere vraag, hoe lastig ook, antwoord te geven.
Mijn spreektijd is voorbij en ik kan dus geen aanvullende vraag meer stellen. Dat zal ik dan wel bij een volgende gelegenheid doen.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mevrouw de voorzitter gezegd dat we willen dat onze nationale realiteit en onze constitutionele bevoegdheden erkend worden. Ik wil haar daarmee zeggen dat deze realiteit deel uitmaakt van de Europese diversiteit. Het gaat hier niet om een lege huls, maar om een sterke politieke realiteit. Zo wordt die in mijn land, Galicië, gevoeld, en die realiteit moet erkenning krijgen, net als die van de staten van het Europa zonder grenzen dat we samen delen.

De Voorzitter


William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 11 van (H-0545/01):
Betreft: Openbaarheid van documenten van de Raad Nu de Raad het voorstel van de Europese Commissie bekrachtigd heeft: volgens welk tijdschema en welke procedure zal het publiek inzage kunnen nemen in zijn documenten?

Neyts-Uytebroeck
Op de vraag van de heer Newton Dunn kan ik het volgende antwoorden. Ten eerste: de Raad is ingenomen met de vorderingen op het gebied van openheid en transparantie die sedert de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam geboekt zijn, en met name met de aanneming van Verordening (EG) nr. 1049/2001 betreffende de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. De Raad wijst het geachte parlementslid erop dat Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 betreffende de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie ingevolge artikel 19 slechts met ingang van 3 december 2001 van toepassing zal zijn. Tot die datum zullen verzoeken van het publiek om raadsdocumenten zoals voorheen worden behandeld op basis van Besluit 93/731/EG van de Raad betreffende de toegang van het publiek tot documenten van de Raad. Elk van de drie betrokken instellingen zal dus voorbereidingen moeten treffen om te waarborgen dat de nieuwe verordening met ingang van 3 december 2001 werkelijk wordt toegepast. Volgens artikel 15 moeten zij samen een interinstitutioneel comité oprichten dat nagaat welke de beste praktijk is, eventuele geschillen behandelt en toekomstige ontwikkelingen van de toegang van het publiek tot documenten bespreekt. Wat de Raad betreft gaan de bevoegde organen op dit ogenblik na welke maatregelen moeten worden getroffen om volledige uitvoering te geven aan de rechten waarover de burgers uit hoofde van de nieuwe verordening beschikken. Ik kan eraan toevoegen, collega, dat het de ambitie is van het voorzitterschap om, als het ook maar enigszins kan, vóór de inwerkingtreding van die verordening alle akkoorden te hebben kunnen afsluiten, maar nogmaals, dat kunnen we niet helemaal op ons eentje, en ik hoop dat we daarvoor de nodige steun zullen vinden.

Newton Dunn
Ik denk dat voor de meeste leden een uitstel van zes maanden zeer teleurstellend is, maar het is fijn om iets positiefs te horen. Kunt u ons zeggen wat de mogelijke obstakels zijn? Heeft iemand een veto op 3 december of kunt u ons garanderen dat het echt door zal gaan? U zult ons toch niet op het einde van het Belgische voorzitterschap zeggen: het spijt me dat het is misgelopen; iemand heeft het tegengehouden! Kunt u ons garanderen dat het zal lukken, of heeft iemand een veto?

Neyts-Uytebroeck
Helaas kan ik die garantie niet geven. Ik zou een toverfee zijn als ik dat kon. Ik kan u enkel zeggen dat we ons uiterste best zullen doen. We zullen het werk hervatten waar het werd afgebroken om ervoor te zorgen dat de richtlijn in werking treedt op de afgesproken datum, 3 december 2001.

De Voorzitter


Lennart Sacrédeus
Vraag nr. 12 van (H-0550/01):
Betreft: Gelijke behandeling bij de toetredingssteun aan Turkije Op de bijeenkomst van de Europese Raad van Helsinki in december 1999 werd besloten dat Turkije een kandidaat-land is waarvoor dezelfde voorwaarden gelden als voor de overige twaalf kandidaat-landen. Daarom werd Turkije beloofd dat het bepaalde steun zou krijgen tijdens het vaak lange en moeizame proces van de toetredingsonderhandelingen.
Onder de vormen van steun die momenteel voor alle kandidaat-landen van belang zijn, bevinden zich onder meer fondsen als ISPA en SAPARD. Deze zijn echter niet aan Turkije ten goede gekomen. Aan het land is de in Helsinki beloofde steun onthouden met als motivering dat het de EU hiervoor aan financiële middelen ontbreekt.
Is het niet tijd dat de Raad garandeert dat het op de Top van Helsinki genomen besluit over de gelijke behandeling van Turkije als de andere twaalf kandidaat-landen thans wordt nagekomen en dat daarmee de mogelijkheden worden geschapen dat het land de beloofde steun krijgt, bovendien nu de Commissie onlangs heeft besloten om 11,6 miljard euro aan de lidstaten terug te betalen?

Neyts-Uytebroeck
. (FR) De Europese Raad van Helsinki heeft besloten Turkije de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen en heeft de Commissie verzocht één kader op te stellen voor de financiële steun van de Unie aan dit land gedurende de pretoetredingsperiode. De Commissie heeft haar voorstel op 27 april jongstleden voorgelegd aan de Raad.
Dit voorstel voor één enkel financieel kader heeft als voornaamste doel te garanderen dat de financiële steun wordt aangewend conform de prioriteiten die zijn vastgesteld in de partnerschapsovereenkomst voor toetreding, en de bestaande steunprogramma' s samen te voegen tot één steunprogramma teneinde de doeltreffendheid ervan te optimaliseren.
De Europese Raad van Göteborg, die duidelijk heeft aangegeven dat de partnerschapsovereenkomst voor toetreding het kernelement van een pretoetredingsstrategie is, heeft de Raad voorgesteld dit financiële raamwerk vóór 2002 goed te keuren. De Raad heeft de raadplegingsprocedure van het Europees Parlement in gang gezet en verzoekt het Parlement zijn standpunt binnen zo kort mogelijke tijd kenbaar te maken.
Wat nu betreft de fondsen in het kader van de programma's ISPA en SAPARD waarnaar het geachte parlementslid verwijst, gaat het om structurele steun en om steun ten behoeve van de landbouwontwikkeling die uitsluitend aan de kandidaat-lidstaten uit Midden- en Oost-Europa wordt verleend om tegemoet te komen aan hun speciale behoeften als overgangseconomieën. Dat betekent echter niet, collega's, dat Turkije de in Helsinki beloofde steun is misgelopen, integendeel. De financiële pretoetredingssteun voor Turkije is in 2000 en 2001 verdubbeld ten opzichte van de gemiddelde bedragen die in de periode 1996-1999 jaarlijks werden toegekend. Rekening houdend met de normale begrotingsprocedures zou het streven moeten zijn om deze steun voort te zetten tijdens het resterende gedeelte van de huidige financiële vooruitzichten. U weet dat dat tot 2006 is, zoals dit voor alle kandidaat-lidstaten geldt. Voorts zij erop gewezen dat de algemene begroting van de Europese Unie een nieuw onderdeel bevat, getiteld "Pretoetredingsstrategie voor Turkije", waarin de middelen in dat verband worden verhoogd. Die begrotingslijn omvat in één enkel kader diverse begrotingsmiddelen, waardoor de financiële steunprogramma's voor Turkije met grotere doeltreffendheid kunnen worden afgewikkeld. Zoals u weet, heeft het Europees Parlement deze benadering goedgekeurd in zijn advies over de kaderverordening ten behoeve van Turkije.

Sacrédeus
Ik wil het Belgische voorzitterschap bedanken voor het antwoord en tegelijkertijd dit nieuwe voorzitterschap van de Europese Unie na het Zweedse voorzitterschap welkom heten. Velen van ons, waaronder ikzelf, kunnen België bijna als hun tweede vaderland beschouwen, omdat wij doordeweeks in Brussel wonen en in de weekenden thuis zijn, in mijn geval in Zweden.
Wat betreft de vraag over Turkije: blijkbaar heeft Turkije niet begrepen waarom de Oost- en Midden-Europese landen wel in aanmerking komen voor de fondsen van ISPA en SAPARD en Turkije niet. Is de regelgeving ten aanzien van Turkije niet duidelijk genoeg? Ook in Turkije wil men fair en rechtvaardig behandeld worden. Ik zou u willen aanraden om Turkije duidelijk te maken waarom het niet in aanmerking komt voor deze fondsen.

Neyts-Uytebroeck
Ik zou de geachte afgevaardigde willen bedanken voor zijn vriendelijke woorden en mijn waardering willen uitspreken voor het Zweedse voorzitterschap, waarmee ik de afgelopen zes maanden een zeer prettige en vruchtbare samenwerking heb gehad.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 13 van (H-0553/01):
Betreft: Het Belgische voorzitterschap en de vrouwen van Afghanistan Gelet op de onmenselijke omstandigheden waaronder meer dan 11 miljoen vrouwen in Afghanistan moeten leven, luidt de vraag of de Raad bereid is om, in coördinatie met de Verenigde Naties, de stoot te geven tot oprichting van een internationale commissie voor Afghanistan?

Neyts-Uytebroeck
. (FR) Mevrouw Izquierdo Rójo, wij zijn tijdens de vorige zittingsperiode collega' s geweest in de institutionele commissie. Het is me dus een waar genoegen te kunnen antwoorden op de vraag die u terecht heeft gesteld.
Zoals de Raad reeds in vorige antwoorden op vragen over hetzelfde onderwerp heeft aangegeven, deelt hij de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde over de desastreuze situatie waarin grote delen van de Afghaanse bevolking, en met name vrouwen en kinderen verkeren.
Aangezien in Afghanistan de humanitaire en politieke situatie zeer moeilijk is, vooral vanwege de negatieve houding waarin de Taliban volhardt ten opzichte van de VN en ten opzichte van vrouwen, is de Raad er niet helemaal van overtuigd dat een internationale commissie voor Afghanistan, in samenwerking met de Verenigde Naties, de situatie van vrouwen ter plaatse echt kan verbeteren.
De Raad zal het voor en tegen van de instelling van een dergelijke commissie niettemin bestuderen zodra deze kwestie in het kader van de VN aan de orde wordt gesteld, en op voorwaarde dat de details van een dergelijk voorstel grondig worden bestudeerd. In de tussentijd zal de Raad de vastgestelde activiteiten voor hulp aan de Afghaanse vrouwen voortzetten. Op dit punt verwijst de Raad de geachte afgevaardigde naar de antwoorden die hij reeds op eerdere vragen over hetzelfde onderwerp heeft gegeven. Het gaat daarbij meer specifiek om de vragen H-0032/01, H-0052/01, H-0170/01, H-0088/01 en, meer recentelijk, vraag H-0481/01.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord. Als aanvullende vraag zou ik graag van u vernemen of u ermee akkoord gaat dat zowel op het Talibanregime zelf als op de landen die dit regime steunen, internationale druk wordt uitgeoefend. Het gaat met name om Saoedi-Arabië, Pakistan en de Verenigde Arabische Emiraten.
Bent u bereid om er tijdens het Belgische voorzitterschap voor te zorgen dat er in deze rampzalige situatie eindelijk verandering komt?

Neyts-Uytebroeck
Mijn antwoord had uiteraard betrekking op uw specifieke vraag betreffende een internationale commissie. Voor wat betreft de internationale druk, de sancties en embargo' s die van kracht zijn tegen Afghanistan, is het duidelijk dat volgens de Raad deze, voorzover enigszins mogelijk, in stand moeten worden gehouden en zelfs uitgebreid, omdat het gaat om een volstrekt onmenselijk regime.

De Voorzitter


Brian Crowley
Vraag nr. 14 van (H-0555/01):
Betreft: De bevoegde autoriteiten betrekken bij discussies over regelgeving op het gebied van de geneeskunde Zal de Raad op korte termijn maatregelen nemen, nu de Adviesraad voor het medisch onderwijs kennelijk is opgeheven, om te bewerkstelligen dat de bevoegde autoriteiten in de lidstaten, zoals de Medische Raad van Ierland, worden betrokken bij en commentaar kunnen leveren op de veranderingen die in de lidstaten in aantocht zijn met betrekking tot de regelgeving voor de geneeskunde, bijvoorbeeld wat betreft het vrij verkeer van artsen en het medisch onderwijs?

Neyts-Uytebroeck
Zoals u heeft gezegd, is de discussie over de rol van bepaalde adviesraden reeds op gang gebracht. Op 19 juli 1999 heeft de Commissie een voorstel voor een besluit voorgelegd aan de Raad betreffende de opheffing van de Adviesraad voor het medisch onderwijs van de Raad, alsook van andere adviesraden die werden opgericht in het kader van sectorale richtlijnen voor artsen, tandartsen, veeartsen, apothekers, verpleegsters en vroedvrouwen. Het doel van de Commissie was het systeem van de adviesraden te vereenvoudigen. De Raad heeft enkele discussies over dit voorstel gevoerd, maar nog geen conclusies geformuleerd. Buiten de behandeling van dit voorstel, heeft de Raad geen verdere maatregelen gepland van het type dat wordt voorgesteld in de vraag.

Crowley
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor haar bereidheid om over de tijdslimiet te gaan en aanvullende vragen te accepteren. Ik wens haar het beste toe tijdens het voorzitterschap en hoop dat haar relatie met de afgevaardigden even open en direct zal zijn als vanmiddag.
Dan nu mijn aanvullende vraag. Er heerst in de lidstaten en in het bijzonder in mijn eigen land, Ierland, grote bezorgdheid over de rol van medische adviesraden bij de waarborging van minimumnormen op het gebied van onderwijs en kwalificaties voor artsen en ander personeel in de medische sector. Nu de uitbreiding en de toetreding van nieuwe lidstaten dichterbij komen, en we de mogelijkheden van vrij verkeer ook uitbreiden tot niet-kandidaat-landen om de tekorten aan medisch personeel in de Europese Unie op te vangen, zijn we van mening dat bij ieder raadplegingsproces over dit vraagstuk deskundigen van de huidige lidstaten betrokken moeten worden.

Neyts-Uytebroeck
Ik heb nota genomen van uw opmerkingen. Het spijt me, maar ik moet nu echt vertrekken want anders mis ik mijn vliegtuig. Ik zal uw opmerkingen overbrengen aan mijn collega die verantwoordelijk is voor dit terrein.

De Voorzitter
 Aangezien de tijd voor het vragenuur aan de Raad is verstreken, worden de vragen nrs. 15 tot en met 26 schriftelijk beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.40 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Macrofinanciële bijstand ten behoeve van de Federale Republiek Joegoslavië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0244/2001) van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Federale Republiek Joegoslavië (COM(2001) 277 - C5-0231/2001 - 2001/0112(CNS)).

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid beveel ik de plenaire vergadering aan het voorstel voor een besluit van de Raad overeenkomstig het oorspronkelijke voorstel van de Commissie goed te keuren.
We weten dat met sommige discussies in begrotingskringen van de Raad beperkingen worden beoogd. Voor ons is het echter gezien de huidige politieke situatie volkomen terecht dat de bedragen worden toegekend die in het oorspronkelijke voorstel zijn genoemd.
Hiervoor bestaat een duidelijke reden. Nu wij gedurende zo lange tijd hebben verklaard dat er hulp van de Europese Unie zou komen zodra de bevolking in Servië en Montenegro de dictatuur van zich af zou werpen, moeten wij geloof ik ook ons woord houden. Zeker na de gebeurtenissen van de laatste dagen, die tot uitwijzing en uitlevering van Milosevic aan het Internationaal Gerechtshof in Den Haag hebben geleid, lijkt het mij van belang dat wij als Europees Parlement en als Europese Unie duidelijk maken dat de middelen beschikbaar zijn. Wij moeten de mensen in dat land aantonen dat het lonend is om zich in te zetten voor democratie en mensenrechten.
Daarom dienen, mijnheer de commissaris, de voorwaarden tot stand te worden gebracht om dit zo snel mogelijk te doen, en ik weet dat dit ook úw bedoeling is.
Deze macro-economische hulp is geen hulp die direct aan een programma is gebonden. Het is veeleer een eerste injectie die een aantal zaken op gang moet brengen. In dit verband dient ook duidelijk tot uitdrukking te worden gebracht dat deze hulp niet aan te gecompliceerde dingen mag worden ophangen. Wij komen met amendementen, maar ik geloof, mijnheer de commissaris, dat deze amendementen, waarin wordt aangedrongen op controles en deelname van andere donoren - zonder dat wij dit evenwel als voorwaarde beschouwen - geen standpunten inhouden die tot verhindering en vertraging kunnen leiden. Veeleer dragen zij bij aan opheldering, aan versterking van de controlemogelijkheden en maken zij tegelijkertijd duidelijk dat wij snelle hulp wensen.
U weet dat dit Parlement geen moeilijkheden heeft veroorzaakt toen eveneens voor dit gebied urgentie moest worden aangevraagd, en dat wij ook met medewerking van andere betrokken commissies, zoals de Begrotingscommissie en de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, onze bereidheid tot uitdrukking hebben gebracht om procedureel zo snel mogelijk tot de gewenste wijzigingen te komen.
Ik wil nog een algemene politieke opmerking maken. Wij hebben in de laatste jaren telkens weer kunnen vaststellen dat wij, in weerwil van onze grote theoretische verhalen over de ontwikkeling in het vroegere Joegoslavië, met onze daadwerkelijke inzet, hetzij op het gebied van preventie en politiek crisismanagement, hetzij door te dreigen met en gebruik te maken van militaire middelen, meestal te laat zijn gekomen. Steeds was het een beleid van "te weinig en te laat". Dit heeft ons ook de situatie opgeleverd die we momenteel in Macedonië zien. Het uitgangspunt is verkeerd; het dwingt ons uiteindelijk tot nog grotere offers en grotere inspanningen, omdat wij niet tijdig actief worden, omdat wij de oorspronkelijke idee van preventie, van politiek crisismanagement door de volledige versplintering van de bevoegdheden waar de internationale gemeenschap in deze regio blijk van geeft, niet kunnen verwerkelijken. Het heeft tot een omvangrijk falen van de politiek op vele terreinen geleid.
Dat dit niet aan ons te wijten is, willen wij hier door het ter beschikking stellen van deze middelen nog eens duidelijk maken. Wij zijn als Europees Parlement ook bereid om alles te realiseren wat maar mogelijk is, en wel zo snel mogelijk. Dit is echter tevens een verzoek aan de Commissie en aan de Raad om in het vervolg de noodzakelijke politieke beslissingen op een andere manier te nemen. Ik weet nog hoe ik twee maanden geleden uitgescholden werd toen ik sprak over oorlogsgevaar in Macedonië. Dit werd als onverantwoordelijk afgestempeld. Men verloochent de feiten zolang het gaat, omdat men te laf is om het thuisfront de waarheid te zeggen. Achteraf wordt het voor allen te duur en kost het weer mensenlevens.
Daarom willen wij hier nogmaals aandringen op snelle hulpverlening opdat in deze regio vrede, democratie en mensenrechten hun intrede kunnen doen.

Oostlander
Het is inderdaad een buitengewone stap geweest van de regering van Servië om Milosevic in handen te brengen van het Internationaal Gerechtshof. Daarvoor is ook moed nodig geweest. Bij een eerdere poging tot arrestatie van Milosevic, toen hij nog in zijn eigen huis woonde, bleek al dat leger enerzijds en politie anderzijds hier tegenover elkaar stonden.
Dus in zekere zin vind ik dat we respect moeten betuigen voor de handelwijze van de heer Djindjic, hoeveel opportunisme mogelijkerwijze ook daarachter kan zitten.
Ik ben ook erg blij dat we met elkaar hebben kunnen uitspreken dat de financiële hulp geconditioneerd wordt door de mate van stappen die men zet in de richting van de rechtsstaat, inclusief de samenwerking met het Hof.
Dat heeft het Parlement, denk ik, beter gezien dan de Raad, die dat niet te conditioneel wilde stellen. Wij hebben wat dat betreft hetzelfde standpunt ingenomen als de Verenigde Staten en ik denk dat dat op zichzelf een hele goede stelling is geweest.
Nu is Milosevic uitgeleverd door Servië en Joegoslavië. Ik zou zeggen, het wachten is nu op de medewerking met het Internationaal Gerechtshof door de internationale gemeenschap zelf.
Nu moet SFOR nog over de brug komen, want de medewerking van SFOR en de politieke krachten die daarachter staan, is tot heden afwezig gebleven. Dat is uiteindelijk buitengewoon pijnlijk en beschamend. Men heeft eigenlijk geen poot om op te staan om verder nog te klagen als SFOR niet ook dat doet wat in het eigen gebied, dat door SFOR wordt beheerst, moet gebeuren, namelijk de arrestatie van Karadzic en Mladic.
Ik zou wat dat betreft ook wensen dat het geluid van het Europees Parlement op dat gebied ook doordringt tot de oren van de Raad en van al die anderen in het kader van de Verenigde Naties die mede de verantwoordelijkheid hebben voor het optreden van SFOR, waar we terecht nog veel van moeten verwachten.
We hebben onlangs vernomen, dankzij de goede diensten van de heer Korakas, dat wij in Europa op dit gebied niet eensgezind zijn. Het blijkt dat de grote meerderheid van het Griekse parlement een verklaring heeft ondertekend waarin staat dat men het enorm betreurt dat Milosevic naar het zogenaamde Hof van Justitie in Den Haag is overgebracht.
Mijnheer de Voorzitter, we zullen nog heel wat moeten doen om de waardengemeenschap met dat parlement weer te herstellen.

De Voorzitter
Dit bewijst dat onze Unie intern erg verdeeld is.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, graag ondersteun ik het voorstel van collega Brok betreffende de toestemming voor financiële bijstand ten behoeve van Joegoslavië en ik houd het ook voor absoluut noodzakelijk dat met het oog op de hoge schuldenlast van dit land er wezenlijk meer aan zuivere giften wordt verstrekt dan anders het geval is. Ik ondersteun hierin de Commissie ten volle.
Een voorwaarde die genoemd werd voor de steun betreft de samenwerking met Den Haag. Dat is een steevast standpunt van dit Parlement, evenals van onze fractie. Een essentiële bijdrage daaraan was zeer zeker de uitlevering van Milosevic; dat behoeft geen betoog; het is eenvoudigweg een positieve ontwikkeling. Maar ook positieve ontwikkelingen kunnen soms een bijsmaakje hebben. Ten eerste was het overduidelijk dat Milosevic tegen het geld van de donorconferentie, en niet zozeer tegen de rechtstreekse hulp van de Europese Unie werd ingewisseld. Dat was geen fraai beeld. Van twee kanten werd dat geëist en van twee kanten is men hiervoor verantwoordelijk, evenals de regering in Belgrado die aanvankelijk te aarzelend was.
Ten tweede is het interessant dat van Amerikaanse kant bijzondere druk is uitgeoefend. De Amerikanen ontkennen immers nog steeds dat internationale gerechtshoven ook bevoegdheid hebben over hun onderdanen . Dit is interessant en de Europese Unie zou er bij de Amerikanen op moeten aandringen om eindelijk de internationale gerechtshoven en hun bevoegdheid ten opzichte van Amerikaanse staatsburgers te erkennen.
Ten derde is daarmee niet met de eigen geschiedenis afgerekend. Velen lopen nog steeds vrij rond, zoals bijvoorbeeld de verantwoordelijken voor de verwoesting van Vukovar. Deze discussie dient in Joegoslavië te worden voortgezet.
Ten vierde bestaat de mogelijkheid dat het moeizaam tot stand gekomen evenwicht in Joegoslavië zwaar op de proef wordt worden gesteld, of zelfs wordt verstoord. Daarbij wil ik hier iets zeggen over de toekomst van dit land. Wij hebben allen in de loop van de afgelopen maanden en jaren vaak beleefd dat er stemming tegen Joegoslavië zonder meer werd gekweekt. Joegoslavië heeft echter een belangrijke rol bij de opbouw van de regio te vervullen en goddank zijn er weer verantwoordelijke en verstandige leiders in dit land die het ook op het juiste spoor kunnen helpen.
Wij moeten Joegoslavië helpen bij de vervulling van zijn taken in de regio en daarbij veel geduld betrachten. Het gaat daarbij om drie met elkaar verbonden punten die mij en mijn fractie van wezenlijk belang lijken.
Ten eerste de voortzetting van de interne discussie in Joegoslavië over wat er in de afgelopen decennia in dit land is gebeurd; ten tweede de verzoening met de buurlanden - speciaal op dit punt zou de uitlevering van een aantal oorlogsmisdadigers behulpzaam kunnen zijn - en ten derde, als laatste punt, de door ons te stimuleren economische opbouw. Wanneer wij deze drie elementen succesvol met elkaar verbinden, kunnen wij over vijf tot tien jaar terugblikken op een succesvolle politiek van de Europese Unie ten aanzien van Joegoslavië.

Lagendijk
Voorzitter, commissaris, de financiële relaties tussen de EU en Joegoslavië zijn van een bijzondere aard. Lange tijd was er geen relatie. Na oktober 2000 heeft de EU snel 200 miljoen aan noodhulp ter beschikking gesteld aan Joegoslavië, een voorbeeld dat ook de EU snel en efficiënt kan werken.
Vorige week heeft de EU zich van zijn beste kant laten zien op de donorconferentie. Nu spreken wij hier in het Parlement over macrofinanciële hulp ter waarde van 300 miljoen om begrotingstekorten te dekken, waaronder een behoorlijke schenking van 120 miljoen. Wat mij betreft is de hulp waar wij het nu vanavond over hebben de afsluiting van een bepaalde periode, de afsluiting van de overgang van autocratie naar democratie.
Het is goed, het is terecht om die hulp nu te geven, maar het geeft wat mij betreft ook aan dat aan deze hulp in deze vorm een eenmalig karakter kleeft. Het is ook goed om aan te geven dat er bijzondere voorwaarden gelden. Ik noem er twee.
Bij de goedkeuring en besteding van deze gelden worden geen heel bijzondere voorwaarden toegepast, zoals de heer Brok al gezegd heeft, maar wel moet er goed worden samengewerkt met het politieke en veiligheidscomité, omdat de hulp van de EU aan Joegoslavië op politiek coherente wijze moet worden verstrekt. Dat geldt ook voor de evaluatie van deze hulp. Na deze macrofinanciële hulp zal goed gekeken moeten worden, met name ook op politiek vlak, of deze vorm van hulpverlening in de toekomst nog nodig is.
De conclusie van mijn fractie is dat het belangrijk is dat de EU snel en efficiënt en vrijgevig is op het moment dat het politiek zinvol en nodig is. Snel en efficiënt geld kunnen overmaken, niet bang zijn om vooraan te lopen, niet bang zijn om afhankelijk te zijn van andere donors. De EU moet in staat zijn snel en efficiënt te handelen, onafhankelijk van andere donors. Maar wij moeten ook in staat zijn om snel en efficiënt van strategie te veranderen. Daarom, wat mij betreft, steun voor deze vorm van hulpverlening in de verwachting dat het waarschijnlijk de laatste keer is dat de hulp in deze vorm aan Joegoslavië gegeven zal worden.

Brie
Mijnheer de Voorzitter, ik kan met betrekking tot dit onderwerp slechts namens een meerderheid van mijn fractie spreken. Wij stemmen in met het voorstel van de Commissie en met het verslag. Ik denk dat de kritische opmerkingen van collega Swoboda hier niet hoeven te worden herhaald. Ik wil mij er graag bij aansluiten. Hetgeen collega Brok heeft gezegd over de noodzaak van een preventieve vredespolitiek en van politiek crisismanagement is voor mij aanleiding mijn concept opzij te leggen. Natuurlijk is het juist dat veel sneller en geconcentreerder moet worden gehandeld, maar ik geloof ook dat er heel andere aspecten, oftewel tekortkomingen aan een dergelijk beleid kleven. Mijnheer de rapporteur, u zegt in amendement 2 naar mijn mening volledig terecht dat de hulp aan Joegoslavië gekoppeld moet zijn aan een ontwikkeling in de richting van de rechtsstaat en aan samenwerking met het tribunaal voor oorlogsmisdadigers in Den Haag. Wanneer men echter tegelijkertijd anderen min of meer dwingt de principes van de rechtsstaat te schenden - en dat gebeurt vooral door de Verenigde Staten maar klaarblijkelijk ook door de Duitse bondskanselier -, is dat eerder een politiek die op lange termijn en blijvend ontwikkelingen in richting van rechtstaat en democratie in diskrediet brengt.
Dergelijke tegenstrijdigheden zie ik ook op andere gebieden. Macedonië werd genoemd. Gedurende vele maanden hebben we meegemaakt hoe de UCK het hof werd gemaakt en er van ontwapening niets terechtkwam. Daarmee is de KFOR mede schuldig geworden aan de ontwikkelingen in Macedonië en de nieuw conflicten. We hebben in Kosovo een politiek gehad die etnische zuiveringen diende te verhinderen en we hebben nu andere, totaal niet acceptabele etnische zuiveringen ten gevolge van de NAVO-oorlog. Ik geloof dat een preventieve en duurzame veiligheidspolitiek hiermee niet verenigbaar is.
Ik ben van mening dat het tijd is af te stappen van een politiek waarmee men eerst aan conflicten en schade bijdraagt en vervolgens deze conflicten gaat beteugelen en beperken. Het wordt tijd om democratie en rechtstaat, bescherming van minderheden en mensenrechten niet alleen van de politieke tegenstanders te verwachten en te eisen, maar deze ook daar in praktijk te brengen waar ze de eigen machtsbelangen in de weg staan. De verheugende ontwikkelingen in Joegoslavië zijn al een heel eind gekomen, maar met verandering in de politiek van de NAVO en van de Europese Unie moet in dit verband nog worden begonnen.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, hier is sprake van hulp aan een land waar twee jaar geleden enorme verwoestingen werden aangericht met de criminele bombardementen van de NAVO. De Europese Unie had daar instemming mee betuigd. Wij hebben kortgeleden een bezoek gebracht aan Joegoslavië en daar gesproken met vertegenwoordigers van het Servisch parlement. Zij zeiden ons dat alleen de materiële schade al meer dan 100 miljard dollar bedraagt, zonder de verliezen aan mensenlevens en de enorme milieuschade meegerekend, die niet alleen in Servië maar in heel de Balkan werd veroorzaakt door de tienduizenden bommen met verarmd uranium.
Nu doet de Raad ons een voorstel voor macro-economische hulp aan Joegoslavië, en wel voor het belachelijk lage bedrag van enkele honderden miljoenen euro. Het lijdt geen twijfel dat dit de Judaspenningen zijn voor de onderdanige handlangers in Belgrado die op zulk een verachtelijke wijze - in weerwil van het negatieve besluit van de twee kamers van de volksvertegenwoordiging en het hoge constitutionele hof - de voormalige president van Joegoslavië, de tijdens vier verkiezingen democratisch gekozen president, hebben uitgeleverd aan een rechtbank die in opdracht van de VS en de NAVO werd opgericht om degenen te veroordelen die zich verzetten tegen de nieuwe orde.
De misdaad van Milosevic was dat hij weigerde het hoofd te buigen voor de NAVO. Anderen, zoals Tutsjman, Izetbecovich, echte misdadigers, hebben hun hoofd wel gebogen, en zij waren onschuldig. De geschiedenis zal hierop antwoorden, mijnheer de Voorzitter, en ik ben er zeker van dat de geschiedenis het besluit van vandaag als een van de zwartste bladzijden in de annalen van het Europees Parlement zal opnemen.

Couteaux
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, door de steeds onstabieler wordende situatie in het restant van de Republiek Joegoslavië - en in eigenlijk heel de Balkan - zijn wij gedwongen onze steun dit jaar te verlengen, en wel voor waarschijnlijk nog heel lange tijd. Daardoor worden wij echter tevens gedwongen, of zouden wij gedwongen moeten worden, nota te nemen van ons falen daar en ons af te vragen wat de oorzaak daarvan is.
Die oorzaak hoeven wij niet ver te zoeken. De Europese Unie heeft slechts ogenschijnlijk een vredeslogica gevolgd, want in werkelijkheid heeft zij een echte oorlogslogica gevolgd en deze met een laagje humanitaire retoriek bedekt. Oorlog was in het belang van verschillende mogendheden, en volgens dat belang moest Joegoslavië worden vernietigd, hetgeen men dan ook binnen enkele jaren voor mekaar heeft gekregen. Dit alles zou onbegrijpelijk zijn geweest als er geen geopolitieke overwegingen in het spel waren geweest. De geopolitieke analyse is het enige middel om te begrijpen hoe de werkelijke machtsverhoudingen tussen de landen zijn, hoe het diplomatieke leven in elkaar zit, maar wij blijven haar van de hand wijzen. Toch brengt juist de geopolitieke analyse de onloochenbare waarheid aan het licht, en de waarheid is dat in de Balkan de belangen van drie mogendheden op het spel staan.
Ten eerste zag Duitsland zowel na de eerste als de tweede wereldoorlog heel goed in dat de totstandbrenging van een groot Joegoslavië tegen zijn belangen was, of tenminste tegen zijn expansionistische neigingen in Europa. Duitsland heeft trouwens sedert zijn hereniging in 1990 in grote mate eraan bijgedragen dat de houtgreep van Servië, de oude vijand, werd beëindigd en de band met de oude geallieerden, Slovenië en Kroatië, twee belangrijke partners aan de Middellandse-Zeekust, werd hersteld. Zo heeft ook Turkije gemakkelijk de banden met Albanië en zijn gewapende arm, de UCK, kunnen herstellen. Onder druk van in feite heel de mohammedaanse wereld heeft Turkije eeuwenoude posities in de Europese Balkan weten te heroveren. Daarmee schaadde Turkije natuurlijk de Europese belangen, maar gooide zij koren op de molen van de Verenigde Staten. Als elke grootmacht kent de VS het "verdeel en heers" -principe maar al te goed. Dat principe past de VS ook vandaag toe door op het vuur van oude conflicten te blazen en oude twisten weer op te rakelen. Wat daarbij in de Balkan tot stand komt, moeten wij eigenlijk een Groot-Turkije in wording noemen. Het kind van de rekening wordt natuurlijk Griekenland, waar wij begrip voor hebben.
Kortom, Europa heeft zichzelf weer eens in de vingers gesneden. Ook dat is volgens ons een van de vele tekenen van zijn onvermogen om een rationele diplomatie te voeren.

Solbes
Dank u. Ik begrijp dat de Balkan, en in het bijzonder Joegoslavië, veel emoties oproept. Mijn doelstelling voor vandaag is echter vrij bescheiden.
Het staat vast dat wij als Europese Gemeenschap moeten reageren op de gebeurtenissen van de afgelopen weken door een duidelijk signaal van steun te geven aan de Joegoslavische autoriteiten en aan de inspanningen die in dit land zijn geleverd op het gebied van de stabilisering en de economische hervorming. Ik heb met name waardering voor de inspanningen die dit Parlement en, in het bijzonder, voorzitter Brok hebben geleverd. De versnelling van het proces heeft ons de afgelopen weken voor ingewikkelde problemen gesteld waardoor de verschillende commissies moeilijkheden ondervonden bij het geven van hun standpunt over het voorstel dat we vandaag presenteren.
Zoals ik reeds zei, is onze doelstelling beperkt, belangrijk maar beperkt, gezien de moeilijke economische en financiële situatie van Joegoslavië. Daarvoor is belangrijke financiële bijdrage van de internationale gemeenschap vereist. De Joegoslavische autoriteiten hebben belangrijke economische hervormingsplannen op stapel gezet die goed zijn ontvangen door de internationale gemeenschap.
U heeft verwezen naar het fundamentele vraagstuk van de donorconferentie. Het is waar dat men op deze conferentie het programma voor economische aanpassing en wederopbouw heeft ondersteund. Dit programma werd uitgewerkt in samenwerking met de Wereldbank en de Europese Commissie. Het goede nieuws was - de heer Lagendijk heeft daarop gewezen - dat er voldoende financiële middelen zijn om alles volledig te financieren. Men is zelfs uitgekomen boven het bedrag van 1.250 miljoen dollar dat oorspronkelijk was voorzien voor de steun aan Joegoslavië.
Welke bijdrage levert de Europese Gemeenschap op dit moment? Onze samenwerking verloopt langs twee wegen. De eerste is de communautaire steun voor de wederopbouw, democratisering en stabilisering van de regio, de zogenaamde "CARDS"steun, die 230 miljoen euro bedraagt. Daarnaast hebben we nog eens 300 miljoen macrofinanciële bijstand voorgesteld voor een heel concreet doel: de vermindering van het betalingsbalanstekort. We willen uiteraard ook het mandaat verlengen dat Joegoslavië toestaat om leningen te sluiten bij de Europese Investeringsbank.
Met dat doel voor ogen heeft de Commissie haar voorstel, waar de heer Brok naar heeft verwezen, voorgelegd op 23 mei, om, zoals hij zei, snel te reageren en de goedkeuring van de Raad te krijgen. Zoals hij eveneens heeft opgemerkt, is er sprake van een zekere ommekeer in de Raad. Deze geeft nu de voorkeur aan leningen boven schenkingen, een ommekeer die wij als Commissie niet ondersteunen. Ik wil de heer Brok dan ook uitdrukkelijk bedanken voor zijn ondersteuning van het standpunt van de Commissie.
We hebben het hier echter over een voorstel voor macrofinanciële bijstand. In het verleden hebben we aan dit soort steun altijd bepaalde voorwaarden verbonden in het kader van de Europese Unie en ik geloof dat er geen enkel argument is om dit model te wijzigen. Deze steun is bedoeld als aanvulling op de steun die andere internationale instellingen en bilaterale donoren verstrekken om de externe financiële beperkingen van Joegoslavië weg te werken. Dit wil zeggen dat we samenwerken met het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. De steun heeft betrekking op het jaar 2001, al is het mogelijk dat we er ook gebruik van zullen maken in toekomstige jaren, maar voorlopig hebben we het over de beperkingen van 2001 en het daaropvolgende jaar. Zoals u weet, moet dit soort steun beantwoorden aan bepaalde vereisten inzake economisch beleid en wordt hij voorgesteld in het kader van een stand by-programma van het Internationaal Monetair Fonds voor de periode van één jaar.
Zoals ik reeds zei, bestond ons voorstel uit een schenkingscomponent van 120 miljoen en een lening van 180 miljoen. De lening duurt 15 jaar, tegen dezelfde voorwaarden als die voor de overige landen. In het basisakkoord van de Raad werd de schenking teruggebracht tot 75 miljoen en de rest gefinancierd door leningen. Wij zijn van mening dat gezien de hoge schuldenlast van Joegoslavië en de problemen waarin dat land verkeert, en gezien het feit dat ons voorstel overeenstemt met gelijkaardige acties in het verleden, het voorstel van de Commissie beantwoordt aan onze gebruikelijke praktijk. Daarom blijven we er bij de Raad op aandringen de door ons voorgestelde voorwaarden goed te keuren.
In het verslag van de heer Brok wordt een aantal amendementen voorgesteld; ik zal u nadien de nota geven zodat precies wordt vastgelegd wat ons standpunt is. Heel kort samengevat luidt ons standpunt over de amendementen als volgt: ten eerste is het volgens ons niet nodig om in dit concrete geval de verwijzingen naar "CARDS" op te nemen, omdat we het hier hebben over een ander soort steun dan "CARDS", over een steun met andere eigenschappen. Daarom kunnen we bepaalde amendementen niet overnemen, zoals de amendementen 1, 11, 15 en 19.
Ten tweede de politieke voorwaarden: macrofinanciële steun is niet het gepaste instrument om politieke voorwaarden op te leggen. We kunnen amendement 2 dus aanvaarden, mits het anders wordt geformuleerd.
We hebben geen enkel probleem met de verwijzingen naar de bijstand die de Unie reeds verleent, naar de goedkeuring van de programma's van het Fonds, de hervorming van de externe hulp, de marges van het Garantiefonds en het meerjarenpakket voor financiële steun aan Joegoslavië. Daarom kunnen we de amendementen 3, 4, 8, 9 en 10 aanvaarden.
We hebben meer problemen met de amendementen die betrekking hebben op de verdeling van de lasten. We hebben geen probleem met amendement 5, maar de eis om betalingen afhankelijk te stellen van wat andere donoren doen, is geen voorwaarde of methode die normaal wordt toegepast bij macrofinanciële steun. Daarom kunnen we amendement 13 in zijn huidige formulering niet overnemen.
U heeft ook verwezen naar het uitzonderlijke karakter van de financiële bijstand. Uiteraard heeft deze steun een uitzonderlijk karakter en is hij van tijdelijke aard. Dit komt ook duidelijk naar voren in de tekst. Daarom lijken ons sommige verwijzingen overbodig, zoals de eis dat de steun uiterlijk moet verlopen in 2003. Ik weet niet of wij ons opnieuw over dit vraagstuk zullen moeten buigen in 2003, maar nu al zeggen dat we in 2003 niets zullen doen, lijkt ons geen juiste houding. Evenmin vinden wij de dubbele verwijzing naar het voorwaardelijke en tijdelijke karakter van de bijstand in amendement 7 noodzakelijk.
Wat betreft de verplichte raadplegingen van organen die, laten we zeggen, een politiek karakter hebben, denken wij dat het politieke debat reeds plaatsvindt en zal blijven plaatsvinden in de Raad. Als eenmaal de voorwaarden zijn vastgelegd, is het Economisch en Financieel Comité het enige adequate orgaan om controle uit te oefenen op de praktische uitvoering van de voorstellen, en dat is waar het uiteindelijk om zal gaan. Daarom is het volgens ons niet redelijk om andere soorten voorwaarden te stellen, zoals in de amendementen 12 en 14 en het eerste deel van amendement 16 wordt gedaan.
U verzoekt ons bijkomende informatie te verstrekken aan het Parlement. Ik verwijs met name naar de verslagen die worden voorgesteld in de amendementen 16, 18 en 19. We kunnen amendement 19 aanvaarden, voorzover het betrekking heeft op informatie over het voorgaande jaar. Het is heel moeilijk om informatie te geven over het lopende jaar tenzij het zeer laattijdige informatie is, maar de opstelling van bijkomende algemene verslagen over macrofinanciële bijstand, bovenop het verslag dat we elk jaar voorleggen, is volgens ons een onnodige bureaucratische last. We begrijpen echter wel dat het Parlement wil controleren en weten wat er op dit vlak gebeurt. Daarom staan we ook tot uw beschikking om informatie te verschaffen over de inwerkingtreding van deze steun, telkens wanneer het Parlement ons daarom verzoekt. Volgens ons is het echter veel beter om te reageren op concrete voorstellen dan dit soort formele verplichtingen in te stellen, die niet altijd het vereiste nut hebben.
Tenslotte wil ik nog iets zeggen over sommige precieze data die als uiterste termijnen worden vastgesteld voor de betaling van de eerste en tweede tranche. U zegt dat de eerste tranche moet worden betaald voor 31 december en de tweede voor 30 juni. Er zijn echter twee problemen. Het eerste is een bureaucratisch, administratief probleem: halen we 31 december? Dat is echter niet het echte probleem. Het echte probleem is dat we in het stelsel van de macrofinanciële bijstand met voorwaarden op het gebied van economisch beleid werken en alleen bij vervulling van deze voorwaarden kunnen deze uitbetalingen plaatsvinden. Ons doel is uiteraard hetzelfde als het uwe: de steun zo snel mogelijk uitvoeren, de tranches zo snel mogelijk uitkeren, en we zullen in die richting blijven samenwerken met het Parlement, in een geest van absolute eensgezindheid.
Tot slot wil ik het Parlement bedanken voor zijn steun aan het voorstel van de Commissie voor de toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Federale Republiek Joegoslavië. Ik hoop dat we op de volgende Raad een antwoord krijgen dat ons in staat stelt om, zoals de heer Brok heeft gezegd, snel deze belangrijke uitdaging waar te maken en coherent te zijn met onze eigen standpunten uit het verleden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Ontwerpen van gewijzigde en aanvullende begroting nrs. 3 en 4/2001/ Eigen middelen van de Unie/Begroting 2002: overlegprocedure
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0239/2001 van de leden Haug en Ferber, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3 en nr. 4 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2001 (9802/2001 - C5-0271/2001 - 2001/2049(BUD)) en (9803/2001 - C5-0272/2001 - 2001/2094(BUD));
A5-0238/2001 van mevrouw Haug, namens de Begrotingscommissie, over de situatie inzake de eigen middelen van de Europese Unie in 2001 (2001/2019(INI));
A5-0241/2001 van de heer Costa Neves, namens de Begrotingscommissie, over de begroting 2002 met het oog op de overlegprocedure vóór de eerste lezing door de Raad (2001/2063(BUD)).

Haug
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, vanavond vindt de gecombineerde behandeling plaats van de drie verslagen die we hebben opgesteld, en als ik hier zo om mij heen kijk dan weten we van elkaar wat eenieder van ons te zeggen heeft, dat wil zeggen niets nieuws. Zelfs de commissaris heeft ons meer dan eens aangehoord. We zeggen het nu eenvoudigweg nog een keer, en wel voor de notulen. De gewijzigde en aanvullende begroting is in onze commissie absoluut onomstreden. De belangrijkste punten zijn ten eerste het geld voor 27 nieuwe banen op het terrein van onderzoek, ten tweede het organigram van OLAF en het noodzakelijke geld op de begroting voor het rekruteren van nieuw personeel, en ten derde meer geld dan door de Commissie is begroot voor de hulp op de Balkan. Dat wil zeggen, wij willen meer dan 100 miljoen extra.
Dit alles werd in de Begrotingscommissie met hulp van alle collega's eensgezind besloten. Voor de oplossing ten aanzien van OLAF willen we hier collega Herbert Bösch nogmaals heel hartelijk bedanken. Hij heeft zich zeer ingespannen voor de verwezenlijking van dit compromis. Dat de begroting 2000 per saldo een overschot van 11,6 miljard euro vertoont, is voor het Parlement een reden om nog eens een keer te attenderen op het zeer zuinig begrotingsbeleid en voor de Raad een reden tot vreugde. Waarom gaat het echter bij het verslag over de eigen middelen en waarom is dit verslag eigenlijk gemaakt?
Wij, het Parlement, hebben het initiatief genomen en de Raad verzocht voor iedere begrotingsprocedure voor het begrotingsontwerp van de Commissie met ons over de situatie van de eigen middelen van de Unie te spreken; let wel, te spreken en niet mede te beslissen. Wij meenden dat dit een eenvoudig verzoek was, maar kennelijk zaten wij er flink naast. De Raad weigert mee te doen, ook vanavond weer. De Raad luistert namelijk niet! Hij weigert om over de inkomsten van de Europese Unie zelfs maar met ons te spreken. Daarop hebben wij de eigen middelen bekeken, zonder met de Raad erover te hebben gesproken. Wat wij voor het begrotingsjaar 2001 hebben vastgesteld, onderscheidde zich niet van de tendensen uit de voorafgaande jaren .
De traditionele eigen middelen en de eigen middelen uit BTW nemen steeds meer in betekenis af. De bijdragen van de lidstaten gemeten aan hun aandeel aan het bruto nationaal product nemen steeds meer toe. In totaal wordt 98,3% van de begroting voor 2001 gedekt door eigen ontvangsten. Dit maakt 1,06% van het bruto nationaal product uit, veel minder dus dan de in de financiële vooruitzichten vastgestelde bovengrens van 1,27%.
Met gemengde gevoelens bekijken we de ontwikkeling in de richting van een steeds sterkere overheersing van de eigen middelen op grond van het bruto nationaal product. Deze ontwikkeling zou tot een meer gerechtvaardigde lastenverdeling tussen de lidstaten kunnen bijdragen, aangezien het bruto nationaal product waarschijnlijk de beste indicator is voor het meten van de relatieve economische welstand van de lidstaten. Wanneer men de zaak goed beschouwt, ziet men dat enkele lidstaten momenteel 22, 29 of zelfs 33% van hun bijdragen aan de Europese begroting met de traditionele eigen middelen dekken, dus met geld dat sowieso al lang de Europese Unie toebehoort.
Ten tweede verandert de ontwikkeling het karakter van de eigen middelen van de Europese Unie. Deze worden omgevormd van echte eigen middelen tot een soort bijdragen van de lidstaten. Ten derde wordt door deze ontwikkeling geen zichtbare band gelegd tussen de Unie en haar onderdanen. Vanmorgen heeft de Belgische premier Guy Verhofstadt als voorzitter van de Raad gesproken, en hij heeft mijn hart gewonnen doordat ook hij deze indirecte financiering van de Europese Unie ter discussie stelt. Ook hij verlangt meer transparantie. Ook hij wil dat de burgers meer vertrouwd raken met de Europese Unie en daartoe behoort een meer transparante financiering.
Wij willen dat het Europees niveau financieel autonoom wordt en wij willen nú daar naartoe werken. Wij willen over deze financiële autonomie gezamenlijk en op voet van gelijkheid met Raad kunnen beschikken en erover meebeslissen. Wij willen in elk geval gelijkberechtigd zijn; wij willen een van de twee takken van de begrotingsautoriteit zijn, bij alle uitgaven en bij alle inkomsten. Wij willen volledige begrotingsautonomie. Een Europese belasting is momenteel wellicht nog toekomstmuziek, maar het Belgische voorzitterschap van de Raad, in de persoon van de Belgische premier, heeft deze belasting geëist. De Belgische minister van Financiën ondersteunt deze eis en zelfs de Duitse minister van Financiën heeft dit verlangen niet meer gedecideerd van de hand gewezen. Dat betekent dus dat een Europese belasting wellicht nog toekomstmuziek is, maar wanneer we deze nu niet al mee beginnen te componeren, zullen we er in de toekomst niet van kunnen genieten.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, voor mij als co-rapporteur of mederapporteur van mijn collega, mevrouw Haug, was de behandeling van het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting wat eenvoudiger. Daarom zou ik de rapporteur op deze plaats ook met nadruk willen bedanken voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht met betrekking tot de ontwerpen van gewijzigde en aanvullende begroting.
Ik heb in dit kader de eer om de kwestie van een verlenging van een A7- en een B5-post voor het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio' s en het creëren van een extra A5- en A7-post aan u voor te mogen leggen. Ik ben het inhoudelijk uiteraard volledig met dit voorstel eens, omdat het een serieuze zaak betreft, namelijk de verbouwing ...

... van het Belliard-gebouw. Het is ook in het belang van het Europees Parlement dat dit gebouw in Brussel een duurzame en zinvolle nieuwe bestemming krijgt. Ik vind het met name erg positief dat de beide Comités de benodigde middelen ter beschikking stellen door besparingen op personeelsgebied door te voeren. Hieruit blijkt dat de besparingsdrang waar wij alle instellingen om verzocht hebben, door de beide Comités op uitstekende wijze in de praktijk is gebracht. Daarom kan ik u ook aanbevelen om de afdelingen VI en VII van het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3 aan te nemen.
Staat u mij echter toe - en daarmee wil ik mijn deel als rapporteur afronden - nog enkele opmerkingen van algemene aard te maken, omdat ik daarvoor gelukkig ook nog enkele minuten de gelegenheid gekregen heb van mijn fractie.
Allereerst wil ik echter opmerken dat ik het een goede zaak vind dat het Parlement twee ontwerpen van gewijzigde en aanvullende begroting tegelijkertijd behandelt. Daarmee leveren wij een bijdrage aan een besparing van belastinggelden en aan een vereenvoudiging van de administratieve procedures. Ook dat is naar mijn idee het vermelden waard.
Ik zou hier willen constateren dat het overschot van 11,5 miljard euro aan de ontvangstenkant van de begroting 2000 - mevrouw Haug heeft daar ook al iets over gezegd - al aantoont dat er zeker nog speelruimte aanwezig is. Ik moet daarbij steeds weer aan de rituelen denken - en in juli hebben we de eer om dit ritueel nog een keer uit te voeren - in het gevecht om elke euro, aan hoe de Raad ons dan verwijtend toespreekt dat wij uit de hoorn des overvloeds putten. Uiteindelijk zijn op basis van het serieuze begrotingsbeleid van de Commissie - maar ook door de continue aandacht en steun van het Parlement, waardoor de begrotingsmiddelen inmiddels verantwoord worden ingezet - zodanige overschotten ontstaan dat sommige rituelen in de toekomst wellicht achterwege gelaten kunnen worden. Dat de ministers van Financiën van de lidstaten verheugd zijn dat zij zo over een grote erfenis beschikken voor de lopende begroting is slechts een opmerking in de kantlijn. Daar zullen de lidstaten ons ongetwijfeld eeuwig dankbaar voor zijn.
Ik zou echter over de kwestie van de eigen middelen nog graag een paar opmerkingen willen maken. Geachte mevrouw Haug, zo ver mij bekend is de discussie over een eigen EU-belasting al vóór mijn tijd, namelijk in april 1994, in gang gezet. Toentertijd werd er dus ook al muziek gemaakt waar nog steeds niemand op wil dansen. Ik vraag mij ook af of het zinvol is om nu al op Europees niveau een discussie te beginnen om de begroting via belastingen te financieren. Ik wil graag met nadruk opmerken dat we eerst andere taken moeten volbrengen, waarbij de belangrijkste taak voor Europa een duidelijke afbakening van de bevoegdheden is. De burgers willen uiteraard ook graag weten wat de bevoegdheden van dit Europa zijn en waarom Europa financiële middelen nodig heeft. In de tweede fase moeten we ons dan natuurlijk ook over de kwestie buigen hoe in dit Europa vorm moet worden gegeven aan duurzame instellingen die de taken die Europa toebedeeld heeft gekregen, op een transparante en democratische manier uit kunnen voeren. Aan het einde van dit proces moet dan een beslissing genomen worden over hoe de benodigde middelen ter beschikking gesteld worden om die taken ook daadwerkelijk uit te kunnen voeren. Als wij op deze manier te werk gaan, zijn we volgens mij op de goede weg.
Wie zich echter nu al voorstander van een Europese belasting betoont, zorgt er eerder voor dat de mensen in Europa afgeschrikt worden door de gebeurtenissen die hier plaatsvinden. Dat levert geen bijdrage aan een duurzaam draagvlak bij de burgers voor Europa.
Omdat hij meteen na mij het woord zal voeren, wil ik tot slot graag mijn collega, de heer Costa Neves, bedanken. Hij stond voor de moeilijke opdracht om voorstellen te doen voor de overlegprocedure die binnenkort met de Raad zal plaatsvinden. Voor het komende jaar is er op dit vlak weer sprake van een aantal problemen. Het zal dus zeker niet saai worden in de Begrotingscommissie. Naar mijn idee is de heer Costa Neves echter met de nodige behoedzaamheid en wijsheid te werk gegaan om op dit gebied de belastingbetaler - die in dit verband beschouwd wordt als een onderdeel van de begrotingsautoriteit - een adequaat voorstel te doen. Ik ben blij dat ook de Duitse sociaal-democratie erg openstaat voor de voorstellen uit Beieren. Hierdoor ontstaan ook voor het komende jaar hele nieuwe perspectieven.
(Applaus)

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega' s, we doen nu wederom een stap in de richting van de aanneming van de begroting voor het jaar 2002. Die aanneming moet in december plaatsvinden. Het gaat hier om een lang en ingewikkeld proces. We proberen op basis van voorstellen van de Europese Commissie een vergelijk te bereiken tussen de Raad en het Europees Parlement, de twee instellingen die voor begrotingszaken bevoegd zijn. Zo' n vergelijk veronderstelt eerbiediging van het reglementair kader en eerbiediging van de bestaande overeenkomsten. Het veronderstelt bovendien wederzijds respect tussen de betrokken instellingen, waarbij dan rekening moet worden gehouden met de representativiteit van beide instellingen en de prioriteiten die ze hebben vastgelegd. We moeten dus proberen vast te stellen wat in het standpunt van de twee instellingen essentieel is. Anders is het onmogelijk tot overeenstemming te komen. Ik wijs erop dat het verslag dat we nu bespreken de basis vormt voor onderhandelingen met andere instellingen. Die onderhandelingen zullen gevoerd moeten worden aan de hand van de richtsnoeren die we in april hebben goedgekeurd. Dit is niet het uiteindelijke standpunt van het Europees Parlement met betrekking tot de begroting voor het jaar 2002. Het gaat hier om de basis voor onderhandelingen, en daarom mag dit verslag dus niet gaan over onderwerpen waarover het Parlement het laatste woord heeft. We moeten ons eerst en vooral voorbereiden op de discussie over onderwerpen waarover de Raad het laatste woord heeft en waarover de standpunten vermoedelijk ver uiteen zullen liggen. Dat is het geval bij de landbouwuitgaven, het veiligheidsbeleid en de internationale visserijovereenkomsten. Het is evident dat ook andere belangrijke onderwerpen aan de orde moeten komen, zoals bijvoorbeeld de omvang van de betalingen voor het volgende jaar of de wijze waarop de Commissie hervormd moet worden en binnen welk tijdsbestek. Ik herhaal daarom dat we ons nog in een onderhandelingsfase bevinden.
Ik zal nu wijzen op datgene wat voor het standpunt van het Europees Parlement essentieel is. U weet dat allen overigens zelf. In december 2000 zijn we met de Raad overeengekomen dat de Commissie tot 30 juni van dit jaar de tijd zou krijgen om een voortgangsverslag in te dienen over een hele reeks zaken. De bedoeling daarbij was om de bestedingsgraad en de kwaliteit van de begrotingsuitvoering op een hoger plan te brengen. Ook de link tussen wetgeving en begroting zou beter moeten functioneren. Tot slot moet de hervorming van de Commissie met succes bekroond worden. Dat wil dus zeggen dat het Parlement veel aandacht moet besteden aan de kwalitatieve aspecten van de begroting. We hebben hier te maken met een prioriteit. Het Parlement moet dus in de gaten houden wat de impact van de begroting is, en hoe diezelfde begroting ten uitvoer wordt gelegd. Het voortgangsverslag is reeds door de Commissie ingediend en dat is aanleiding tot tevredenheid. Ik ben ervan overtuigd dat dit verslag zal worden gebruikt als een instrument, als het instrument dat het ook werkelijk is. We zijn reeds begonnen met de analyse ervan.
In april van dit jaar heeft het Europees Parlement richtsnoeren goedgekeurd waarin vastgelegd wordt dat de in het zojuist genoemde voortgangsverslag opgenomen onderwerpen als politieke prioriteiten moeten worden beschouwd. Andere prioriteiten zijn de voedselveiligheid en het consumentenvertrouwen, beide nauw verbonden met duurzame landbouw. Binnen de context van het extern beleid moeten ook prioriteiten worden vastgelegd, terwijl er beter moet worden gelet op de uitvoering van het budget voor dit beleid. Dat geldt overigens voor de begroting als geheel. En dan zijn er nog concrete zaken als e-learning, een belangrijke prioriteit, aangezien ze verband houdt met werkgelegenheid en sociale insluiting. Tot slot noem ik het te ontwikkelen immigratie- en asielbeleid. We zijn terecht bezorgd over de traagheid waarmee we onze verplichtingen nakomen. Betalingen moeten op tijd worden gedaan en het aantal achterstallige betalingen moet zo veel mogelijk worden teruggebracht. We moeten de mogelijkheden die de in de financiële vooruitzichten vastgelegde betalingen ons bieden dus zo goed mogelijk benutten. Het gaat erom de financiële vooruitzichten voor het jaar 2002 te respecteren. Hiermee is een bedrag gemoeid dat overeenkomt met 1,14% van het BNP van alle lidstaten tezamen.
Ik wijs ook nog op het volgende. We moeten een exacte en rigoureuze evaluatie uitvoeren van de wijze waarop de hervorming van het landbouw tot nu toe ten uitvoer is gelegd. We moeten daarbij vooral kijken naar de gevolgen van de BSE-crisis en de mond-en-klauwzeer. Daarna zal er een tijdschema voor het vervolg worden opgesteld. De beloften die de Europese Unie tijdens de opeenvolgende Europese Raden heeft gedaan, moeten worden nagekomen. Vooral de in Lissabon gedane beloften aangaande werkgelegenheid en mededingingsvermogen zijn heel belangrijk. In Tampere zijn beloften gedaan aangaande asiel en immigratie. In Nice is gekeken naar de gevolgen van het feit dat de visserijovereenkomst met Marokko niet is verlengd. Ik noem verder: opheldering inzake de uitgaven binnen het kader van het buitenlands en veiligheidsbeleid, vooral wat de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de Commissie en de Raad betreft; de in de financiële vooruitzichten vastgelegde plafonds moeten worden gerespecteerd, ook als het gaat om categorie 4, de onderwerpen dus, waar traditioneel de bekende prioriteiten van het Europees Parlement liggen; de exacte specificatie van de uit de uitbreiding voortvloeiende kosten, waarbij dan vooral moet worden gelet op de uitgaven uit hoofde van categorie 5. Tot slot moet rekening worden gehouden met de eerder door het Parlement geformuleerde voorstellen, met name waar het voorbereidende acties en proefprojecten betreft. Ik laat het hierbij. Ik vertrouw erop dat iedereen op 20 juli - de voor de bemiddeling vastgelegde datum - dezelfde positieve en constructieve houding tentoon zal spreiden als nu.

Maat
Voorzitter, ik wil in ieder geval collega Costa Neves een compliment maken voor de strategie die hij heeft uitgezet namens het Parlement. Een krachtig signaal wat het Parlement wel en niet wil. Vanuit de Commissie visserij kan ik ook constateren dat de Europese Commissie voor de landbouw in ieder geval heeft begrepen dat het Parlement voor voedselveiligheid en dierziektenbestrijding een substantieel deel van de begroting wil reserveren, maar wat betreft de richtsnoeren voor de visserij moet ik constateren dat het lijkt alsof de Commissie nog op een andere planeet leeft.
Niets over het probleem dat na het afketsen van het visserijakkoord met Marokko voor visserijakkoorden minder geld wordt uitgegeven. Niets over de problemen die daardoor zijn ontstaan in kwetsbare kustregio's in Spanje en Portugal. Niets over de problemen in de noordelijke regio als gevolg van het tijdelijk visverbod vanwege de zorgelijke kabeljauwstand.
Ook de Raad laat het vooralsnog bij de woorden van Nice en weigert de daad bij het woord te voegen. Natuurlijk is het duidelijk dat geld overhevelen van het ene naar de andere rubriek, van rubriek 4 (buitenlands beleid) naar rubriek 2 (structuurbeleid) niet zo maar voor elkaar is. Ook al omdat het plafond van Berlijn per rubriek is vastgesteld. Maar financieel crisismanagement, zoals voor de bestrijding van de BSE-crisis en de Balkanhulp, heeft aangetoond dat politici met daadkracht niet verlamd raken door strakke begrotingsregels.
De Commissie visserij van het Europees Parlement steunt rapporteur Costa Neves daar waar hij stelt dat zowel de Commissie als de Raad eigenlijk op die punten misschien wel wat te laks zijn. Tegelijkertijd geeft zij hem munitie mee om de creativiteit en de daadkracht van de Commissie en de Raad te vergroten. Onze voorstellen zijn als volgt: niet-gebruikte gelden voor visserijakkoorden onder extern beleid, rubriek 4, reserveren voor de gevolgen in de kustregio's van Zuid-Oost-Europa: gerichte inzet van structuurgelden voor de aanpak van de crisis in de visserij die het gevolg zijn van het niet-doorgaan van het visserijakkoord met Marokko en de maatregelen die zijn genomen om de kabeljauw- en heekstand te beschermen; voorlopig reserveren van eventuele rekeningoverschotten in 2001 ten behoeve van de herstructurering in de visserij en zo mogelijk het benutten van het flexibiliteitsinstrument voor de crisisbestrijding in de visserij.
Ten laatste willen wij ook dat een gericht onderzoek wordt gestart naar het gebruik van technieken van genetische modificatie in de visteelt. Europa loopt ver achter bij de Verenigde Staten en Canada en alleen gedegen onderzoek zal een basis geven om deze techniek in de Europese visteelt buiten de deur te houden.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, in rubriek 4, buitenlandse zaken, zijn de bezuinigingen in het voorontwerp van begroting in sommige gevallen aanzienlijk. Dat geldt ook voor de bezuinigingen die lijken voort te vloeien uit de eerste lezing van de Raad. Bovendien is het, zoals u weet, dit jaar niet mogelijk om het flexibiliteitsinstrument te gebruiken in deze rubriek. We hebben zojuist gehoord wat de rapporteur voor advies van de Commissie visserij hierover te zeggen had.
Als Commissie buitenlandse zaken willen we opmerken dat voor uitbreiding van de activiteiten van de Unie op buitenlandsgebied, en met name in het kader van het GBVB, voldoende financiële middelen beschikbaar moeten zijn. De toekenning van middelen is echter onzeker en dat ondermijnt de geloofwaardigheid en reputatie van het buitenlands beleid. Dit moet immers zijn verplichtingen en ambities waar kunnen maken. Om al die redenen stelt de Commissie buitenlandse zaken voor de toekenning te eisen van voldoende begrotingsmiddelen voor de financiering van deze nieuwe prioriteiten. Daarbij dienen wij ons te houden aan de door onze rapporteur Costa Neves aangegeven context, te weten aan deze fase van de begrotingsprocedure - bemiddeling en eerste lezing -en aan de prioriteiten die zijn vastgelegd in zijn advies van 20 maart laatstleden dat unaniem is goedgekeurd in de Commissie buitenlandse zaken. Een gezond, efficiënt en transparant beheer van deze middelen is daarbij uiteraard een noodzakelijk voorwaarde, mijnheer de Voorzitter.
De Commissie heeft ongeveer 120 miljoen euro gezet op de begrotingslijn met betrekking tot de gevolgen van de visserijovereenkomst met Marokko. Evenals de algemeen rapporteur voor de begroting eisen we de nakoming van de verplichtingen die werden aangegaan op de Top van Nice. Daarom willen wij, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, als Commissie buitenlandse zaken duidelijk maken dat als de Europese Unie een belangrijke economische, commerciële, financiële en industriële rol wil spelen op het internationale toneel, zij consequent moet zijn en haarzelf de daarvoor noodzakelijke middelen moet geven.

Pronk
. Voorzitter, dit is altijd een wat vreemd moment in de procedure. Aan de ene kant bereiden wij ons voor op de eerste contacten met de Raad. Wij weten dat die contacten nooit helemaal alles zullen oplossen. Dat blijkt ook uit de afwezigheid van de vertegenwoordigers van de Raad aan de andere kant van de tafel. Zij worden pas echt erg nieuwsgierig op het ogenblik dat de echte procedure op zijn einde loopt. Daarom kunnen wij toch niets anders doen dan wat algemene opmerkingen maken.
Ik wil vanuit de Commissie sociale zaken zeggen dat wij globaal gesproken akkoord zijn met de voortzetting van het beleid van vorig jaar, zij het dat wij toch wel wat specifieke zorgen hebben. De voornaamste zorg is eigenlijk gelegen in de voorstellen van de Europese Commissie zelf. Ik heb er al eerder op gewezen: met name de enorme vermindering die de Commissie voorstelt voor het hoofdstuk werkgelegenheid baart ons grote zorgen. Als je dat tezamen brengt met wat er gebeurt in de fondsen, bijvoorbeeld bij de voorbeeldprojecten, dan worden de zorgen nog groter. De zorgen worden nog groter als je kijkt naar andere projecten die wij vorig jaar in de begroting hebben afgesproken en die maar niet tot uitvoering komen. Dan blijkt dat ergens in de Commissiemachinerie - ik ga daar nu niet op in - toch vast te lopen. Dat vind ik zorgelijk omdat wij hier een afspraak maken bij de begroting en de afspraak is dat als de Commissie akkoord gaat, zij vervolgens ook voor de uitvoering verantwoordelijk is en niet moet proberen via allerlei juridische of niet-juridische wegen niet tot uitvoering over te gaan. Ik denk dat dat een buitengewoon moeilijk probleem kan zijn in deze procedure.
Dat is eigenlijk op het ogenblik onze voornaamste zorg. Het gaat niet om meer geld, het gaat er gewoon om dat het geld dat er nu is en dat in de vorige begroting is vastgelegd passend besteed wordt. Wij weten dat er genoeg projecten zijn, maar er worden steeds strengere maatstaven aangelegd. In sommige gevallen neemt het aantal landen neemt enorm toe. Eerst mag men een project met drie landen indienen maar dan moeten het ineens zeven landen zijn. Dan vragen wij ons af: is dat nu de manier waarop de beide instellingen met elkaar moeten omgaan? Dit zou ik op dit moment hier ter tafel willen leggen. Op de rest komen wij nog wel terug.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, we hopen dat het voorzitterschap van de Raad meer tijd met ons zal doorbrengen, op zijn minst tijdens de minizittingen in Brussel. Hoe het ook zij, in dit gecombineerd debat over de gewijzigde begrotingen nrs. 3 en 4, het bemiddelingsmandaat voor de begroting en het verslag over de situatie inzake de eigen middelen van de Europese Unie, wil de PPE-DE-Fractie aankondigen dat zij zonder voorbehoud zal stemmen voor de eerste twee verslagen en het verslag over de eigen middelen grotendeels zal steunen.
Het meest omstreden thema in het verslag-Haug is uiteraard de ondersteuning door het Parlement van de mogelijkheid om een debat te openen over de invoering van een directe communautaire belasting, die als bron zal dienen voor de financiële autonomie van de communautaire begroting.
Binnen alle fracties doen zich bepaalde gevoeligheden voor met betrekking tot de opbouw van Europa, en deze komen des te meer tot uiting in de financiële vraagstukken. Daarom gaan de voorstellen van mevrouw Haug over deze mogelijke belasting misschien te ver voor bepaalde nationale delegaties. Toch denk ik dat een meerderheid in mijn fractie deze voorstellen steunt.
Van groter onmiddellijk belang is echter het bemiddelingsmandaat van de heer Costa Neves, die wij publiekelijk bedanken voor zijn bereidheid tot overleg en consensus. We zijn ervan overtuigd dat we dankzij deze aanpak succesvolle resultaten zullen boeken. We hebben enkele duidelijke voorstellen voorgelegd voor de bemiddeling van 20 juli, die de Raad eigenlijk niet mag verwerpen, omdat deze de wil vertegenwoordigen van de meerderheid van dit rechtstreeks door de Europese burgers gekozen Parlement. Deze voorstellen weerspiegelen bepaalde zorgen, met name onze twijfels over de reserve in de landbouw, de lage uitvoering van de kredieten voor voedselveiligheid en de toekomst van de plattelandsontwikkeling. Daarnaast willen wij dat de Raad zijn verbintenissen van Nice met betrekking tot een oplossing van de problemen die voortvloeien uit het uitblijven van een visserijovereenkomst met Marokko nakomt en de prioriteiten van het Parlement op het gebied van buitenlands beleid veiligstelt. De Raad heeft immers in eerste lezing weer eens gesnoeid in de kredieten voor deze prioriteiten. Voorts, en dat is nog belangrijker, is het absoluut noodzakelijk dat de Raad het Parlement raadpleegt over de verbintenissen die zij aangaat op het gebied van het buitenlands beleid. Tot slot vermeld ik nog de noodzaak om de problemen aan te pakken die reeds werden genoemd met betrekking tot categorie 5, met name de scheiding van de administratieve uitgaven en de specificatie van de administratieve uitgaven van de Raad in deze categorie.
Geachte afgevaardigden, al deze elementen vormen de harde kern van de onderhandelingspositie van het Parlement in de bemiddeling van 20 juli. We verzoeken het Belgisch voorzitterschap een houding van openheid en bereidheid tot overleg aan te nemen, zodat we de laatste fase van de begrotingsprocedure kunnen aanvatten met garanties op succes voor alle partijen.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, geachte collega' s, ik vind het jammer dat ik allereerst mijn collega Markus Ferber uit Beieren moet zeggen dat hij over de onderwerpen waarover hij overeenstemming hoopt te bereiken, niet nu al overeenstemming zal vinden, en ik zal meteen vertellen waarom niet. Hij zei dat we een andere institutionele ontwikkeling in de Europese Unie moeten bewerkstelligen voordat we de financiën in de Europese Unie aan de orde kunnen stellen. Ik vind dat verkeerd en dat is met name goed te zien aan de hand van de kwesties die wij vandaag behandelen.
Als aan de burgers vandaag gevraagd zou worden waaraan de Europese Unie haar geld uitgeeft, zou 30% antwoorden: aan administratieve uitgaven, en nog eens 30% zou geen idee hebben. Dat betekent dat 60% van de burgers in de verste verte niet weet wat wij met het geld doen dat de belastingbetalers ons ter beschikking stellen. Die belastingbetalers hebben echter wel het idee dat het om enorme bedragen gaat die de Europese Unie uitgeeft. Ik geloof dat de burgers juist vandaag weer erg verrast zouden zijn over datgene wat zij op Europees niveau geboden krijgen.
Ten eerste hebben wij gewijzigde en aanvullende begrotingen. Met betrekking tot een van die begrotingen geeft de Europese Unie, de Commissie aan dat zij voornemens is de wens van het Parlement slechts gedeeltelijk in te willigen, zeker op het gebied van UCLAF, ofwel de nieuwe instelling OLAF. Wij hebben in de loop van het jaar een zeer duidelijk standpunt hieromtrent ingenomen
Ons voorstel is om het personeel en het personeelsbestand zodanig samen te stellen dat er een nieuwe instelling ontstaat die in kan spelen op de vereisten van deze tijd. Het is eigenlijk uitsluitend aan onze collega, Herbert Bösch, te danken dat de vinger op de zere plek is gelegd, zodat niet geprobeerd werd het oude personeel over te plaatsen. Als dat wel gebeurd was, zou het personeel van de oude instelling - die de laatste keer relatief sterk bekritiseerd is - gewoon overgegaan zijn naar een andere instelling. Dan zou het nooit gelukt zijn op die oude personeelsbasis volledig nieuwe structuren te creëren. Daar moet vanaf deze plaats ook kritiek op worden geleverd.
Het tweede punt is dat wij elf miljard euro weer terug overmaken naar de lidstaten. Dat betekent dat wij ongeveer 10% van onze begroting niet hebben gebruikt. Er is sprake van een onderbesteding bij het consumentenbeleid. Op dat gebied wordt namelijk slechts 74,7% van de middelen gebruikt. Juist het consumentenbeleid - en dat moeten we even goed laten bezinken - is het onderwerp waar we de afgelopen maanden, zelfs jaren, het meest intensief over gediscussieerd hebben, en juist op dat gebied is maar 75% van de middelen uitgegeven.
Wij hebben financiële middelen ter beschikking gesteld voor een van de grootste problemen in de Europese Unie: de werkloosheid. Ik zal u vertellen welk percentage van de beschikbare middelen wij uitgegeven hebben: 39,6%. Wij hebben te maken met enkele miljoenen werklozen, daar is geld voor uitgetrokken, maar desondanks kon nauwelijks 40% daarvan uitgegeven worden. Dat is toch vrijwel onmogelijk aan de Europese burgers uit te leggen.
Wij geven dus miljardenbedragen terug! Wij kunnen ook categorie 4 als voorbeeld nemen, het buitenlands beleid, waar voor de initiatieven van de Europese Unie op het gebied van democratie en bescherming van de mensenrechten nauwelijks 60% van de middelen is uitgegeven, terwijl dit toch een kwestie betreft die wij bij elke resolutie of bij de actualiteitendebatten hoog in ons vaandel hebben staan. De overige 40% vervalt en gaat terug naar de lidstaten.
Ik zeg u met nadruk: de Europese burgers moeten weten waar het geld naartoe gaat. Zij moeten echter ook weten waar het vandaan komt. Ook dat is een onderwerp dat vandaag heel specifiek ter discussie staat. Tijdens die discussie wordt altijd gedaan alsof de lidstaten dat geld ter beschikking stellen, en dat is tegenwoordig ook inderdaad het geval. Wij moeten ervoor zorgen dat de burgers dat begrijpen. Wij moeten zowel de ontvangsten- als de uitgavenkant transparanter maken. Wij kunnen niemand meer uitleggen waarom we in het gevecht met de Raad tijdens de begrotingsonderhandelingen elf miljard extra uit het vuur slepen, om dat geld vervolgens aan het begin van het jaar daarna - in het kader van de gewijzigde en aanvullende begroting - weer terug te storten omdat het niet gebruikt is. Dan vloeit dat geld weer terug naar de respectieve nationale begrotingen. Daar moeten we vanaf. Wij moeten voor een betrouwbare, controleerbare ontvangstenbron zorgen die voor de burgers begrijpelijk is. Daar mag niet mee gerommeld worden, ongeacht de manier waarop die ontvangstenkant is opgebouwd; wat dat betreft heeft Markus Ferber gelijk. Het is niet goed om via een of andere spoedprocedure snel iets in elkaar te zetten. Een ongecoördineerde, ongestructureerde discussie zaait namelijk alleen maar verwarring. Wij hebben een betrouwbaar resultaat nodig. Als wij daarin eenmaal slagen voor de ontvangstenkant, als dat rechtstreeks aansluit bij de burgers en als vervolgens ook de uitgavenkant door de burgers gecontroleerd wordt - die zullen namelijk toekijken wat wij met het geld doen -, zullen er ook geen bedragen meer teruggestort worden aan de lidstaten. Die zullen ons in een dergelijke situatie dan juist vragen wat we feitelijk met het geld hebben gedaan. Op die manier worden de beide kwesties waarover we vandaag discussiëren gecombineerd, namelijk aan de ene kant de gewijzigde en aanvullende begroting met omvangrijke kredietherschikkingen en aan de andere kant de eigen middelen. Dan zijn we dus ook weer terug bij de vraag: wat betalen de burgers eigenlijk voor dit Europa?
Ik vind dat we niet bang moeten zijn om met de burgers te praten over wat wij doen. Wij beschikken over goede argumenten, over erg goede politieke aandachtsgebieden en beleidsterreinen en die kunnen we naar voren brengen. Wij moeten niet bang zijn voor de burgers, maar ze open en transparant tegemoet treden en ze uitnodigen om samen met ons, Europa verder op te bouwen.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige pakket heeft betrekking op de balans van vorig jaar, de eigen middelen en de begroting voor volgend jaar. Ik wil de rapporteurs, mevrouw Haug en de heren Ferber en Costa Neves, van harte bedanken. De balans van vorig jaar is verbazingwekkend: een overschot van meer dan 11 miljard euro. Dat komt doordat de inkomsten 3,3 miljard euro hoger en de uitgaven 8,5 miljard euro lager uitvielen dan geraamd. De toename van de ontvangsten is een goede zaak. De besparing op de uitgaven is daarentegen bedrieglijk, omdat die vooral gebaseerd is op een onvolledig gebruik van de structuurfondsen. Bijna 20% van de middelen, ofwel 6,5 miljard euro werd niet gebruikt. Die middelen schuiven door naar de volgende jaren waardoor dus beslist geen echte besparing is ontstaan.
De voornaamste reden voor het onvolledig gebruik was de trage goedkeuring van nieuwe doelstellingsprogramma's. Slechts de helft van de Europese doelstelling 1-programma's werd in 2000 goedgekeurd, bijna twee jaar na de in Berlijn aangenomen Agenda 2000. Van de doelstelling 2-programma's werd slechts 8% goedgekeurd. Voor nieuwe communautaire initiatieven zijn al voor het tweede achtereenvolgende jaar geen financiële middelen gebruikt. De administratieve prestatie is slecht. De Commissie moet haar prestatievermogen aanzienlijk verbeteren. Zij moet de verantwoordelijkheid op zich nemen en ervoor zorgen dat de zaken doeltreffend en op tijd worden geregeld. De nalatigheid van nu zorgt voor oponthoud bij de begrotingen voor de komende jaren.
De tweede eigenaardigheid in de balans is de daling van de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk. Het is vreemd dat in deze aanvullende begroting wijzigingen worden aangebracht die te maken hebben met begrotingsjaren die vier en twee jaar achter ons liggen. Waarom zijn die wijzigingen toentertijd niet aangebracht?
Het verslag-Costa Neves biedt een goede basis voor de onderhandelingen van volgend jaar. Volgens de eerste ramingen overschrijden de administratieve uitgaven van rubriek 5 de financiële vooruitzichten, wat vooral komt door de toename met ruim 9% van de uitgaven van de Raad. Dat komt door de toename van de uitgaven voor het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid. Het Parlement moet stevig vast blijven houden aan zijn eis dat er voor de administratieve structuur van dat beleid een apart organigram komt. Die uitgaven behoren niet tot het gentlemen's agreement van het Parlement en de Raad, volgens welke de instellingen zich niet met elkaars begrotingen bemoeien.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek over de eigen middelen. De tabellen over de eigen middelen in het verslag van mevrouw Haug geven geen juist beeld van de bijdragen van de verschillende lidstaten. Men kan zeggen dat het Verenigd Koninkrijk een van de economische zwartrijders van de Europese Unie is. Dat land heeft een korting op de bijdrage gekregen. In de conclusie van het verslag moet staan dat het Verenigd Koninkrijk op dezelfde gronden zijn bijdrage moet betalen als de anderen. De tabellen geven een te rooskleurig beeld van de invoerrechten die het Verenigd Koninkrijk namens de Europese Unie int. Bovendien geven de invoerrechten een te mooi beeld van de bijdragen van Nederland en België, want ook zij innen invoerrechten van goederen die voor andere landen zijn bestemd. Nederland en België zijn niet zulke grote nettobetalers als de tabellen aangeven.
In de conclusie van het verslag wordt geëist dat er een speciale Europese belasting worden ingevoerd. Dat is geen toeval. Ook het Belgische voorzitterschap heeft aangegeven daar naar te streven. In onze fractie zijn daarover twee standpunten te vinden. De belasting wordt gesteund door degenen die geleid worden door de geest van het Europese federalisme, terwijl degenen die de nationale soevereiniteit willen behouden zich tegen de verlening van een belastingrecht aan de Europese Unie verzetten. Federalisme houdt in dat er van de Europese Unie een bondsstaat wordt gemaakt. Als de Europese Unie het recht op belastingheffing krijgt, wordt de weg gevolgd die de federalisten hebben uitgezet. Als vertegenwoordiger van de belastingbetalers van een klein land dat nettobetaler is, kan ik de Europese belastingheffing voor de doelen van een bondsstaat niet ondersteunen. De conclusie in het verslag van mevrouw Haug is te radicaal.

Dover
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil iets zeggen over het verslag van mevrouw Haug over de eigen middelen. Haar advies om een Europese belasting in te voeren is voorbarig en niet noodzakelijk. Ze zegt dat het Belgisch voorzitterschap dit onderwerp naar verwachting op zijn agenda zal opnemen, of in ieder geval de aanzet zal geven tot een debat over deze materie. Ik heb de aantekeningen bij het werkprogramma van het Belgisch voorzitterschap gelezen en er wordt niet of nauwelijks naar dit onderwerp verwezen. Het document bevat slechts een verwijzing naar een belasting op speculatieve kapitaalbewegingen: de zogenaamde Tobinbelasting. Deze belasting werd nog maar enkele maanden geleden door het Parlement weggestemd. Aan het eind van het document is ook een verwijzing opgenomen naar de directe of indirecte financiering van de Europese Unie zodat we opnieuw kunnen opereren op basis van de eigen middelen van de EU.
Ik wil even tegen mevrouw Haug zeggen dat de Belgische premier pas in de afgelopen dagen heeft gezegd dat hij het pad naar een Europese heffing niet langer wil volgen omdat de zaak nogal "gevoelig" ligt. Dit is zeer zeker een gevoelige kwestie en ook totaal onnodig.
Mevrouw Haug heeft opgemerkt dat de hoeveelheid geld die via het bruto nationaal product uit de nationale landen binnenstroomt, groter zal worden. Daarmee kan ik instemmen. Voordat ik lid werd van het Europees Parlement was ik 18 jaar lid van het Britse Lagerhuis. Ik vond het altijd geweldig om te horen dat het percentage van het bruto nationaal product dat in de Europese portefeuille terechtkwam steeds lager werd. In de afgelopen twee jaar heeft die dalende lijn zich voortgezet. Ik ben blij met die ontwikkeling. Het geeft aan dat er op goede en effectieve wijze toezicht wordt gehouden op de besteding en de nationale landen hebben er geen bezwaar tegen dit geld aan de Europese Unie door te geven. Ik zie dan ook geen enkele reden waarom de Unie een eigen directe belasting zou invoeren. Ik heb daarom vier amendementen ingediend waarover morgen zal worden gestemd. Over twee van die amendementen zal een hoofdelijke stemming plaatsvinden. Vanavond heeft u kunnen zien dat verschillende landen tegen het voorstel van mevrouw Haug zijn gekant. Ik hoop dat men voor mijn amendementen zal stemmen en zich verzet tegen een Europese belasting.

Färm
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik de rapporteur, de heer Costa Neves, bedanken voor zijn voorstel en voor de goede samenwerking. Wij hebben in de Begrotingscommissie over de meeste punten eensgezindheid bereikt.
Ik denk dat het begrotingsdebat dit jaar meer beheerst zal worden door principekwesties dan door afzonderlijke begrotingsposten. Deze kwesties zullen het debat volgend jaar nog meer gaan kenmerken. Ik denk met name aan de uitbreiding en de ontwikkeling van het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid en de gevolgen daarvan voor de begroting. Ik denk aan de hervorming van het landbouw- en visserijbeleid. Ik denk bovendien aan de interne hervorming, en met name aan het vermogen van de Commissie om de besluiten van de begrotingsautoriteit daadwerkelijk uit te voeren.
De basisvoorwaarde is al tamelijk verontrustend. Het vertrouwen van de burgers in de EU neemt in veel lidstaten af, terwijl wellicht de belangrijkste verandering in de geschiedenis op stapel staat: de uitbreiding met Oost-Europese landen. Voordat wij deze uitdaging aangaan, moet het vermogen van de EU om haar prioriteiten uit te voeren aanzienlijk worden vergroot. Het is daarom zorgwekkend dat, ondanks het feit dat een enkele nationale minister van Begroting applaudisseert, het bestedingspercentage van de begroting zo laag is dat wij nu 11 miljard euro moeten terugbetalen aan de lidstaten. Het probleem van de toezeggingen voor steun en investeringen die zijn uitgesteld of niet worden uitgevoerd, is een blok aan het been voor de hele Unie. Het is daarom een goede zaak dat de Commissie de betalingen nu wil uitbreiden en de werkzaamheden wil hervormen voor het tot stand brengen van een moderner, effectief en transparant management. Daar mag de Raad niet aan tornen.
Wat betreft de formele aspecten wil ik beginnen met het landbouwbeleid. Hoewel het een belangrijke en gecompliceerde kwestie is, moeten de hervormingen in een hoger tempo worden doorgevoerd. Voordat wij de begroting voor 2002 aannemen, en met name voordat wij de onderhandelingen met de toekomstige lidstaten volledig afronden, moet er meer duidelijkheid komen omtrent het toekomstige landbouwbeleid. In dit verband wil ik wijzen op het standpunt van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Deze commissie wil met haar amendementen bevestigen dat de landbouwuitgaven binnen de financiële vooruitzichten moeten blijven. Maar zij wil ook, ondanks de technische problemen, met name wat betreft de uitbreiding, de steun herverdelen ten gunste van een veelzijdige ontwikkeling van het platteland, categorie 1 B. Dat is een goede zaak, en ik vind dat wij op deze weg verder moeten gaan. Op dit moment vragen wij ons vooral af waarom de Commissie zo'n grote reserve wil voor BSE en mond- en klauwzeer, terwijl nog steeds de mogelijkheid bestaat om het voorontwerp van de begroting aan te passen. Wat dit betreft willen wij wachten met het innemen van nog meer standpunten tot wij meer antwoorden hebben op onze vragen.
Ik wil ook heel kort een paar opmerkingen maken over het mislukte visserijakkoord met Marokko. Nu dit niet kan worden uitgevoerd, heeft dat gevolgen voor de vissersvloten in diverse landen. Ik sta zoals anderen enigszins sceptisch tegenover de hoge EU-subsidies voor de landbouw en visserij, maar wij mogen natuurlijk niet voorbijgaan aan de problemen van de vissers die hebben gerekend op nieuwe mogelijkheden voor hun levensonderhoud. Wij moeten een actieve herstructurering steunen en trachten hiervoor middelen te creëren in andere rubrieken dan categorie 4. Daarnaast zijn er gedetailleerde voorstellen van de Commissie nodig.
Hoewel de bemiddeling die nu van start gaat met name van toepassing is op de rubrieken 1, 2 en 5 willen wij toch van de gelegenheid gebruik maken om nog een paar opmerkingen te maken. Vorig jaar heeft het Parlement extra investeringen in de werkgelegenheid en het kleinbedrijf aangemoedigd. Na de verdere uitwerking van het proces van Lissabon tijdens de Top van Stockholm is er alle reden om vast te houden aan deze prioriteit. In dat geval moeten wij ook een aantal problemen uit de weg ruimen die onder andere Bartho Pronk eerder noemde. Hiernaast willen wij nu vooral e-learning onder de aandacht brengen, waarvoor ons inziens middelen moeten komen zodat het ontwikkeld kan worden tot het beoogde sleutelgebied voor een toename van de economische groei en een gelijkmatigere verdeling ervan over Europa.
Tenslotte maken wij ons ook zorgen over de externe maatregelen: het grootste probleem van 2000 en 2001. Zij immers nog niet verdwenen. Wij hebben enorme toezeggingen gedaan aan Kosovo en Joegoslavië, terwijl er grote en vergeten behoeften in andere, nog armere delen van de wereld bestaan. Dit is zonder meer één van onze belangrijkste taken. Wij moeten echter eerst onze grote problemen oplossen voordat wij onze beloftes na kunnen komen. Ondanks deze grote uitdagingen voor de toekomst denk ik toch dat wij met wat goede wil samen tot oplossingen kunnen komen.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, de landbouwbegroting wordt waarschijnlijk gekenmerkt door meevallers en ook door grote tegenvallers. De tegenvallers zijn de uitbraken van dierziekten. Hoe groot die tegenvallers zullen zijn, weten wij waarschijnlijk precies eind oktober voor het volgende jaar.
Eén ding is zeker: de meevallers zullen niet eeuwig duren. De tegenvallers in de vorm van uitbraken van dierziekten kunnen wij ieder jaar verwachten. Wat ik nu ga zeggen is eigenlijk het afdraaien van de grammofoonplaat van vorig jaar en van het jaar daarvoor en ik weet al niet hoe lang geleden.
Ik vind het onverantwoord dat in de begroting een bedrag van 41 miljoen euro staat voor de uitbraak van besmettelijke dierziekten. Als wij kijken wat BSE en varkenspestuitbraken gekost hebben en wat nu mond- en klauwzeer kost, dan is die 41 miljoen een schijntje.
Ik denk daarom dat de Commissie structureel moet werken aan de situatie om die te verbeteren. Is het mogelijk om verzekeringssystemen te hebben? Is het mogelijk om een bepaald veefonds te hebben en is het niet een verstoring van de concurrentie wanneer het nationale deel in het ene land door de boeren moet worden betaald en in de andere landen volledig door de regering wordt betaald?
Dat zijn de dingen waaraan de Commissie met de lidstaten en met de rapporteur op kortere termijn moet werken, want dit soort tegenvallers kunnen wij in de toekomst nog veel vaker verwachten.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, dit debat over de eigen middelen van de EU en een EU-belasting is ons bekend. Het wordt ieder jaar gevoerd. De standpunten zijn welbekend, en het lijkt mij nogal overbodig om ieder jaar opnieuw dezelfde debatten en besluiten te voeren en te nemen.
Afgezien van de puur principiële vraagstelling kan men zich afvragen of de EU-lidstaten en de EU-burgers echt gebaat zijn bij hogere en nieuwe belastingen. Onze belastingen zijn hoog. Een aantal lidstaten heeft de hoogste belasting ter wereld; ik kom zelf uit één ervan. Deze hebben echter het afgelopen decennium niet de grootste economische groei doorgemaakt. In het verslag staat weliswaar dat de belasting in haar totaliteit niet hoger zal worden, maar dat is een theoretische redenering die erg weinig met de realiteit te maken heeft. Ik denk dat bij de invoering van een nieuwe belasting, vooral als het, zoals in dit geval, gaat om een heel nieuw belastingniveau, de belasting ongetwijfeld hoger wordt. Dat is vrijwel onvermijdelijk.
Ik lees ook dat de rapporteur "de band tussen de Unie en haar burgers wil verstevigen". Dat is een zeer behartigenswaardig en belangrijk streven, maar dat moet mijns inziens op een heel andere manier gebeuren. Ik betwijfel het zeer of de burgers een sterkere band met de EU krijgen als zij meer belasting moeten gaan betalen.

Naranjo Escobar
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, een gecombineerd debat over het stelsel van eigen middelen en over de behandeling van de volgende begroting in de komende bemiddeling versterkt de idee dat inkomsten en uitgaven twee kanten van dezelfde medaille zijn. Het Parlement heeft verzocht om fiscale autonomie en medebeslissing over inkomsten en uitgaven, maar eerst moeten we zorgen voor een adequate en rechtvaardige financiering van de communautaire beleidsvormen en zoals we weten, verschilt men van mening over het meest efficiënte systeem om dat te bereiken.
Vroeg of laat zullen we een akkoord moeten bereiken met een permanent karakter, maar eerst moeten we debatteren en opheldering verschaffen over de thema's die behandeld zijn op de Europese Raad van Nice. Het is zinloos om te praten over een nieuwe filosofie inzake eigen middelen als men niet eerst klaarheid brengt in een aantal fundamentele onduidelijkheden. Men moet het paard niet achter de wagen spannen. Argumenteren over de netto saldo's, zoals men hier heeft gedaan, is in ieder geval niet de juiste weg, maar draagt in vele opzichten bij tot ondermijning van de beginselen van de Unie.
Waar het vandaag om gaat, is de vraag of het nieuwe besluit over de eigen middelen daadwerkelijk zorgt voor meer billijkheid en transparantie en meer rekening houdt met de bijdragecapaciteit van de lidstaten. Welnu, het is duidelijk dat dankzij de progressieve vermindering van het maximum opdrachtpercentage voor de BTW de regressieve aspecten van het huidige stelsel gecorrigeerd kunnen worden. De bijdragen van de lidstaten langs de vierde middelenbron en de BTW moeten evenredig blijven met hun bijdrage aan het communautair BNP. Dit is een essentieel element om de billijkheid van het stelsel te waarborgen. Daarom moeten we ook absoluut in die richting blijven werken.
Het voorstel bevat ook enkele belangrijke negatieve aspecten. De handhaving van de zogenoemde correctie van de begrotingsonevenwichtigheden ten behoeve van het Verenigd Koninkrijk, zij het met een wijziging van het rekeningenstelsel, betekent de bevestiging van een procedure die lijnrecht ingaat tegen de gewenste transparantie en eenvoud.
Met betrekking tot de begroting 2002 wil ik opmerken dat het verslag van de heer Costa Neves, die ik feliciteer met zijn werk, de vereiste elementen bevat voor een goede onderhandeling. Ik denk dat het de nodige marge biedt om tot definitieve akkoorden te komen met de Raad. Ik verzoek de Commissie haar toezegging van adequate instrumenten en financiering voor het opvangen van de gevolgen van de mislukking van het visserijakkoord met Marokko na te komen. Dit betekent ook dat de steun gebruikt kan worden voor projecten ter bevordering van alternatieve economische activiteiten in de getroffen gebieden.

Wynn
Ik heb het gevoel dat ik u toch wat informatie moet verschaffen in verband met de toespraak van de heer Dover. Eerder in deze vergadering heeft u de heer Heaton-Harris uitgenodigd om namens de Commissie begrotingscontrole het woord te voeren, maar hij was en is nog steeds niet aanwezig. Ik denk dat ik u wel kan vertellen waarom. Hij is gewoon doodop, of misschien moet ik zeggen "geheel uitgeput" . Vanmiddag is er namelijk een voetbalwedstrijd gehouden tussen de labourafgevaardigden en de afgevaardigden van de Britse conservatieve partij en labour heeft deze wedstrijd met 7-1 gewonnen.
De heer Dover en de zijnen hebben ook aan de wedstrijd meegedaan. Van de labourafgevaardigden mag wel worden verwacht dat zij hun beste beentje voorzetten! Omdat de heer Dover hier toch aanwezig is, denk ik dat een felicitatie aan zijn adres op zijn plaats is, niet om hetgeen hij heeft gezegd, maar omdat hij hier is, terwijl de heer Heaton-Harris, die toch veel jonger is, verstek heeft laten gaan.
(Tekenen van onrust)

Schreyer
Nu weet ik helemaal niet meer wie ik mag feliciteren met de overwinning in de voetbalwedstrijd! Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de rapporteur, geachte heren rapporteurs, geachte afgevaardigden, veel praten, veel doen en veel besluiten: daar komt men niet onderuit als het om begrotingen gaat. Vandaag waren er zelfs vier belangrijke punten tegelijk aan de orde: de beide aanvullende begrotingen voor het lopende jaar, de resolutie over de financiering van de begroting en de voorbereiding voor de eerste lezing van de begroting 2002 in de Raad.
De gewijzigde begroting nr. 3/2001 heeft uitsluitend betrekking op personeelskwesties, deels voor onderzoek, deel voor OLAF. De gewijzigde begroting nr. 4/2001 heeft betrekking op de bestemming van het begrotingsoverschot van het afgelopen jaar. Mevrouw Haug en mijnheer Ferber hebben elk een verslag geschreven over deze twee begrotingen. Aan de ene kant wordt hierin, wat de personeelskwesties op onderzoeksgebied van de Commissie betreft, een andere postenstructuur voorgesteld. Dit voorstel kan de Commissie overnemen. Het voorstel tot wijziging van het organigram van OLAF is gebaseerd op een compromis dat na lange onderhandelingen tot stand is gekomen. Ik wil daarover vanaf deze plaats nog enkele opmerkingen maken. In de eerste plaats wil ik zeggen dat er in het onderhavige standpunt van de Commissie begrotingscontrole nog steeds sprake is van grote onregelmatigheden bij OLAF, namelijk dat het aantal ambtenaren in categorie A groter zou zijn dan het aantal posten.
Wat de term onregelmatigheid betreft, wil ik er nog een keer ronduit op wijzen dat de begrotingsautoriteit voor het organigram 2000 een bepaald aantal A-posten heeft goedgekeurd. Deze posten zijn niet eens volledig door de Commissie, respectievelijk OLAF bezet. In het kader van de begroting 2001 heeft de begrotingsautoriteit vervolgens besloten om het aantal posten voor ambtenaren van categorie A te verminderen, en wel dusdanig dat er meer ambtenaren dan posten beschikbaar zijn. Dat is een ontwikkeling die zich nooit eerder heeft voorgedaan en daardoor ontstaan natuurlijk problemen. Om dat nu echter met de term onregelmatigheid te betitelen, om de indruk te wekken dat de Commissie posten bezet waar ze geen recht op heeft, is gewoonweg onjuist. Ik moet het gebruik van de term onregelmatigheden in dit verband dan ook van de hand wijzen.
Ik zou er verder graag op willen wijzen dat de Commissie het voorstel van de directeur van OLAF voor het organigram ongewijzigd heeft doorgestuurd naar de begrotingsautoriteit om juist die onafhankelijkheid van OLAF te onderstrepen. Enkele besluiten van het Europees Parlement daarentegen getuigen van een zeer gedetailleerd micromanagement, wat uiteraard met het oog op die onafhankelijkheid ook op zijn minst enkele vragen opwerpt.
Het feit dat posten geblokkeerd zijn, of dat nog niet alle posten vrijgegeven zijn, maakt de arbeidsomstandigheden voor OLAF er niet gemakkelijker op, terwijl deze instantie juist erg belangrijke taken, en met name sterk uiteenlopende taken, moet uitvoeren. Ik kan op dit moment alleen maar verklaren dat de Commissie alles in het werk stelt om voor OLAF goede arbeidsomstandigheden te creëren.
Over de tweede aanvullende en gewijzigde begroting wil ik het volgende zeggen. De begroting 2000 is afgesloten met een overschot van 11,6 miljard euro; dat is vandaag al vaker gezegd. Dat overschot is weliswaar deels veroorzaakt door de hogere ontvangsten ten gevolge van bijvoorbeeld een betere ontwikkeling van het BNP dan aanvankelijk werd aangenomen, maar grotendeels toch door niet bestede middelen aan de uitgavenkant. Ik wil nog een kanttekening maken bij het structuurbeleid dat verantwoordelijk is voor zes van die elf miljard euro. Bij de opstelling en ondertekening van het Interinstitutioneel Akkoord is er al rekening mee gehouden dat het waarschijnlijk moeilijk zou zijn om in het eerste jaar alle middelen te besteden. Dat is ook min of meer zo in het akkoord opgenomen, en in overeenstemming daarmee is ook besloten dat dat geld dan gebruikt zou kunnen worden voor vastleggingen in latere jaren. Zo is het ook gegaan. Dat betekent dat in ieder geval veiliggesteld is dat er geen middelen op het gebied van de structuurfondsen verloren gaan als gevolg van uitvoeringsproblemen in het eerste besluitvormingsjaar.
Naar mijn idee moeten we hieraan de conclusie verbinden dat bij een toekomstige steunperiode veel eerder met de voorbereidingen en de besluitvorming begonnen moet worden. Ik zou erop willen wijzen dat bijvoorbeeld het standpunt van het Parlement voor de communautaire initiatieven pas in april 2000 is vastgesteld. Dat betekent dat het hele proces al te laat begonnen is. Met andere woorden, voor de volgende steunperiode moet het tijdschema gewoonweg eerder in gang worden gezet. Dat geldt voor iedereen, voor de Commissie, het Parlement en uiteraard ook voor de Raad.
Overigens worden niet alle 11,6 miljard euro aan middelen teruggestort. Een bedrag van 1,6 miljard euro is al opgenomen in de begroting 2001, onder andere ter financiering van de BSE-maatregelen waartoe besloten is in de aanvullende begroting nr. 1. Daarnaast is 2,075 miljard bestemd voor de financiering van de begrotingscorrectie van het Verenigd Koninkrijk. In tegenstelling tot de vorige sprekers zal ik wat dat betreft de heer Wynn niet aankijken.
Daarnaast hebben wij voorgesteld om 350 miljoen euro te gebruiken voor de verhoging van de middelen voor de wederopbouw van de Balkan. Het resterende gedeelte van 7,5 miljard euro wordt aan de lidstaten teruggegeven, met andere woorden hun bijdrage aan de begroting 2001 wordt dienovereenkomstig verlaagd. De rapporteurs stellen voor om de middelen voor de Balkan niet met 350 miljoen euro, maar met 450 miljoen euro te verhogen. De Commissie was eigenlijk voornemens om dit verschil te financieren door het vrijmaken van middelen op andere terreinen, maar desondanks kunnen wij uw voorstel toch overnemen, met name gezien het tijdsaspect dat erg belangrijk is. Wij willen namelijk niet het risico lopen dat er een betalingsstop ontstaat met betrekking tot de maatregelen voor Kosovo of Servië. Het is voor iedereen duidelijk hoe gevoelig dit onderwerp ligt en ik hoop van harte dat het betreffende voorstel van het Parlement door de Raad wordt goedgekeurd zodat het totale voorstel nog voor het zomerreces aangenomen kan worden.
Dan nu de ontwerpresolutie over de eigen middelen. Die kwestie wordt steeds actueler vanwege de vraag hoe de Europese begroting optimaal gefinancierd kan worden. Wij hebben natuurlijk te maken met de volgende situatie: er is een nieuw besluit over de eigen middelen genomen met een nieuwe structuur en dit nieuwe besluit - met inbegrip van alle bijbehorende componenten, dus ook die met betrekking tot de Britse korting - blijft van kracht tot er wat anders besloten wordt.
In het Verdrag staat het volgende over de structuur van de financiering: de begroting wordt volledig uit eigen middelen gefinancierd. Zo staat het in het Verdrag en zo is dat bijvoorbeeld in 1975 ook nog een keer benadrukt in een akkoord met het Parlement. Daar stond namelijk in dat er daadwerkelijk sprake moet zijn van eigen middelen. In feite heeft er echter een heel andere ontwikkeling plaatsgevonden en u heeft in uw verslag, mevrouw Haug, ook nauwkeurig beschreven welke richting is ingeslagen.
Wat de huidige financiering betreft past maar één conclusie: ze is voor de burgers niet transparant. Dit is een van onze grootste problemen; nauwelijks een burger weet hoe de financiering verloopt. Een gebrek aan kennis leidt tot onbegrip en biedt weer ruimte voor alle mogelijke speculaties. Ik kan alleen maar nogmaals zeggen dat ik erg blij ben dat het Belgische voorzitterschap van plan is om het probleem van de financiering van de EU-begroting aan te pakken. Dat is volgens mij, mijnheer Ferber, een kwestie die onderdeel uitmaakt van het gehele complex van afbakening van de nationale en de communautaire bevoegdheden. Dat is al vanaf het begin het geval geweest.
Ik vind het ook erg belangrijk dat degenen die verheugd zijn over een herstructurering aan de ontvangstenkant, liefst zo snel mogelijk ook overeenstemming bereiken over een gemeenschappelijke formulering. Wanneer er sprake is van de invoering van een EU-belasting, dan klinkt dat net alsof er een nieuw soort belasting uitgevonden moet worden waarvoor de Europese Unie dan een inningsbevoegdheid krijgt. Daar gaat het echter helemaal niet om. Het gaat om het aanwijzen van een belasting die geheel of gedeeltelijk in de Europese begroting wordt opgenomen en waarbij de soevereiniteit wat de besteding betreft op Europees niveau ligt. Uiteraard speelt de problematiek van het begrotingsrecht van het Europees Parlement hierbij ook een rol. Ik kan wat dat betreft alleen maar onderstrepen wat mevrouw Haug heeft gezegd, namelijk dat het er eigenlijk om draait of het beperkte begrotingsrecht van het Europees Parlement zowel aan de ontvangstenkant als de uitgavenkant gehandhaafd blijft.
Volgens mij doet zich nu de gelegenheid voor om iets te veranderen, en daar moeten we ook gebruik van maken, omdat nu eindelijk eens een keer een voorzitterschap van de Raad deze kwestie zelf aan de orde stelt. Als deze kwestie niet op de agenda van Laeken komt te staan, ben ik bang dat het weer voor lange tijd begraven zal worden en voorlopig geen onderwerp van debat meer zal zijn.
Dan vestig ik nu mijn aandacht op het verslag van de heer Costa Neves. In dit verslag gaat het om de overlegprocedure voor de eerste lezing van de Raad op 20 juli die tijdens de triloog van 9 juli voorbereid zal worden. Ik wil nog een keer benadrukken dat die triloog op 9 juli uiteraard ook een belangrijk moment vormt binnen de totale begrotingsprocedure. Staat u mij toe - aangezien mevrouw Theato hier aanwezig is - een korte opmerking te maken. Mevrouw Theato, u heeft mij een redelijk pittige brief geschreven waarin u mij opriep om in plaats van de triloog op 9 juli, een debat in de Commissie begrotingscontrole bij te wonen over een periodiek verslag. Ik moet er nogmaals op wijzen dat ik me natuurlijk niet in tweeën kan splitsen en dat het uiteraard tot de taken van de commissaris voor begrotingszaken behoort om deel te nemen aan de triloog over de voorbereiding van de overlegprocedure voor de begroting 2002.
Dan nu iets over de punten die centraal zullen staan in de overlegprocedure. De heer Costa Neves heeft deze reeds uitvoerig behandeld. Staat u mij toe om daarover het volgende op te merken. Ten eerste vind ik het voorstel van de Commissie voor de instelling van een reserve in de landbouwbegroting van één miljard euro het meest adequate voorstel met het oog op de onzekere ontwikkeling van de landbouwuitgaven komend jaar. Op dit moment liggen de eerste rekeningen voor MKZ op tafel en er zullen er nog meer volgen. Uit deze rekeningen blijkt dat een grote reserve zonder meer noodzakelijk is. Wij moeten op veilig spelen en uiteraard zullen wij in de herfst in de nota van wijzigingen een nauwkeuriger beeld kunnen schetsen, ook over de vraag welk deel van de begroting nu precies besteed is aan MKZ. Op dit moment is naar mijn idee de voorgestelde reserve de meest adequate maatregel en ik verzoek het Europees Parlement met klem om dit voorstel in de overlegprocedure met de Raad te steunen.
Het tweede punt betreft de mislukte visserijovereenkomst met Marokko, waar een aantal sprekers naar heeft verwezen. Dit is een belangrijk onderwerp en daarom zal ik er kort op ingaan. De Commissie is voornemens om nog in juli een voorstel in te dienen voor een cofinancieringsprogramma ter bevordering van de herstructurering van de betrokken Spaanse en Portugese vissersvloten. Het programma dient in de categorie van de structuurfondsen gefinancierd te worden, waarbij u meteen zult opmerken dat deze categorie leeg is, of dat alle middelen al zijn vastgelegd. Daarom zal de Commissie voorstellen om voor de financiering van dit herstructureringsprogramma de flexibiliteitsreserve - of een deel daarvan - te gebruiken. Het zou dan gaan om een programma met een looptijd van één jaar, waarvan de uitvoering meerdere jaren in beslag kan nemen.
Wat we met de middelen moeten doen die in categorie 4 vrijkomen als gevolg van de mislukte visserijovereenkomst, moet nog onderzocht worden. Daarbij moeten wij alle aspecten tegen elkaar afwegen en daartoe behoort ook, ik zeg dat met nadruk, het aspect van de begrotingsdiscipline.
Wat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreft, is het Parlement van mening dat op dit gebied ook dit jaar bezuinigd kan worden. De voorlopige ontwerpbegroting komt in feite overeen met de begroting 2001 en de Commissie ziet dan ook geen aanleiding voor verdere bezuinigingen. De Commissie zal de rapporteur uiteraard, zoals verzocht, ondersteuning bieden bij het verbeteren van de begrotingstoelichtingen.
Dan nog kort iets over de huishoudelijke uitgaven. Ik deel de bezorgdheid van het Europees Parlement met betrekking tot de toekomstige ontwikkelingen in categorie 5. Het streven naar meer transparantie en een betere planning van eventuele nieuwe activiteiten, bijvoorbeeld op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, heeft dan ook mijn volledige steun. Ik wil daarbij echter ook duidelijk zeggen dat het niet de uitgaven voor de hervorming van de Commissie zijn die het financiële kader onder druk zetten. Wij moeten allemaal de noodzakelijke hervormingen onder ogen zien en ik vind het absoluut noodzakelijk dat alle instellingen proberen een planning voor de middellange termijn te overleggen zodat we kunnen constateren op welke gebieden veranderingen noodzakelijk zijn. Uiteindelijk moeten wij roeien met de riemen die wij in categorie 5 hebben. Wij moeten ons echt afvragen of we niet een high level group of een soortgelijke groep nodig hebben om deze kwesties op te lossen.
Mijnheer Costa Neves, u wees op het verslag waar het Europees Parlement om verzocht heeft, dat met name betrekking moet hebben op kwesties in verband met een betere uitvoering van de begroting. Ik dank u voor uw waardering voor het feit dat ons verslag op tijd is gepresenteerd en dat het een goed werkdocument vormt voor de discussie over de kwesties die in de verklaring van het Parlement waren opgenomen.
Er zal in de toekomst ook sprake zijn van een nauwe samenwerking met betrekking tot de vraagstukken die het Europees Parlement eventueel op de begroting wil opnemen. Zoals reeds is afgesproken, zal de Commissie al in een vroeg stadium betrokken worden bij de discussies in de verschillende parlementaire commissies om de verwezenlijking van acties en modelprojecten veilig te stellen. Dat vinden wij zelf ook erg belangrijk en ik zou in dit verband met name willen wijzen op het asiel- en immigratiebeleid.
Dan nog een korte opmerking over de prioriteiten op het gebied van E-learning en het werkgelegenheidsbeleid ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf. Voor deze gebieden zijn grote bedragen beschikbaar, niet alleen met de begrotingslijnen in rubriek 3, maar ook in de structuurfondsen. De Commissie is van mening dat de nieuwe instrumenten die in de vorige begroting werden opgenomen, eerst nog bewijs moeten leveren van hun deugdelijkheid voordat ze substantieel verhoogd of uitgebreid kunnen worden.
Ik zou willen afsluiten met de opmerking dat uit dit alles blijkt hoeveel discussies we nog voor de boeg hebben. In de komende maanden moeten we gezamenlijk overeenstemming bereiken over de begroting 2000. Ik hoop dat wij de komende weken en vergaderingen goed zullen benutten om tot gemeenschappelijke ramingen te komen, als basis voor een goede start van de begrotingsonderhandelingen.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, ik richt mij tot commissaris Schreyer en moet haar zeggen dat toch enigszins verbaasd ben haar te horen zeggen dat mijn brief nogal pittig was. Volgens haar zou ik geschreven hebben dat zij zo vriendelijk moest zijn om naar de Commissie begrotingscontrole te komen. Dat is gewoon niet waar! Ik heb een heel zakelijke brief geschreven waarin ik haar verzocht, overeenkomstig het tussen de Commissie en het Parlement gesloten akkoord, naar onze commissie te komen. Als mevrouw Schreyer andere afspraken heeft, dan kan zij, neem ik aan, toch een hoge ambtenaar naar de commissie te sturen om daar de gewenste inlichtingen te geven. Dat was de bedoeling van de brief, meer niet! Mevrouw Schreyer, ik ben enigszins verbaasd dat u de brief zo hebt opgevat. Dat was een volkomen zakelijke brief. Dat wilde ik alleen maar ter verduidelijking zeggen. Hartelijk dank.

De Voorzitter
Bedankt, mevrouw de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Beheer van de communautaire programma's
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0216/2001) van de heer Bourlanges, namens de Commissie begrotingscontrole, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van het statuut van de uitvoerende agentschappen waaraan bepaalde taken in het kader van het beheer van de communautaire programma's worden gedelegeerd (COM(2000) 788 - C5-0036/2001 - 2000/0337(CNS)).

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, achter de vrij technische titel van dit verslag: "vaststelling van het statuut van de uitvoerende agentschappen waaraan bepaalde taken in het kader van het beheer van de communautaire programma' s worden gedelegeerd" , gaat in feite een heel belangrijke hervorming schuil, een hervorming die geenszins onderdoet voor de huidige bestuurshervorming van de Commissie.
Ik wil van meet af aan duidelijk maken dat het beginsel van agentschappen in goede aarde is gevallen in de Commissie begrotingscontrole en het Parlement. Wij gaan hier dan ook in principe mee akkoord. Deze agentschappen stellen de Commissie in staat tegemoet te komen aan de fundamentele zorg die het Parlement in de begrotingsprocedure 2000 tot uiting heeft gebracht. Wij hebben toen namelijk aangedrongen op afschaffing van de bureaus voor technische bijstand, die slecht werden gecontroleerd en zich onttrokken aan het gezag van de Commissie. Wij wilden dat deze werden vervangen door instanties die enerzijds de aan openbare dienstverlening eigen zekerheid konden bieden en anderzijds soepel konden werken. Soepelheid in beheer en werking is een belangrijke vereiste voor de uitvoering van bepaalde taken in met name het kader van bepaalde programma' s. Daarom hebben wij indertijd gezegd: wij moeten die BTB' s opdoeken, maar niet vervangen door de centrale diensten van de Commissie; daarvoor moeten wij iets nieuws vinden. Deze agentschappen nu zijn inderdaad iets nieuws.
Het ontwerp van de Commissie maakt deel uit van een groter geheel, van een algemeen beleid tot uitbesteding. Dit beleid behelst drie onderdelen: privatisering van bepaalde, nauwkeurig omschreven taken - wij zijn voor deze privatisering mits de met deze taken belaste particulieren geen geïntegreerde administratieve taken toebedeeld krijgen -, de eigenlijke uitvoerende agentschappen en tot slot nog een derde onderdeel. Over dat laatste onderdeel mogen wij vanavond weliswaar geen uitspraak doen, maar daar hebben wij wel de meeste twijfels over. Daarbij gaat het namelijk om de oprichting van nationale agentschappen die belast zullen worden met het beheer van een bepaald aantal programma' s op het grondgebied van de lidstaten.
De onderhavige ontwerpverordening gaat slechts over het statuut van de agentschappen. U kunt dus, mevrouw de commissaris, in principe rekenen op de steun van de rapporteur en de Commissie begrotingscontrole. Dat wil echter niet zeggen - en dat hoef ik u natuurlijk niet te zeggen want u kent mij langer dan vandaag - dat wij met alles akkoord gaan. Met enkele punten zijn wij het eens en met andere punten zijn wij het niet eens. Ik heb al gezegd dat wij in principe instemmen met het idee van agentschappen. Wij stemmen eveneens in met de beheersmodaliteiten van deze agentschappen. Een gedeelte van het personeel daarvan moet uit gedetacheerde ambtenaren van de Commissie bestaan. Wij willen immers dat deze agentschappen zowel in politiek als in administratief opzicht onderworpen zijn aan de Commissie. Het andere gedeelte van het personeel moet daarentegen gekenmerkt worden door soepelheid. Dat moeten mensen zijn met tijdelijke contracten, omdat tegemoet moet worden gekomen aan de vereiste inzake soepelheid in het beheer van in de tijd beperkte programma' s.
Anderzijds zijn wij van mening - en ook daar zijn wij het mijns inziens met elkaar eens - dat deze nieuwe instanties dezelfde controle- en communicatieverplichtingen moeten hebben. Zij moeten evenals de centrale Commissiediensten onderworpen worden aan financiële audits en controle door OLAF. Daar zijn wij het dus over eens, maar er is wel een aantal andere vraagstukken ten aanzien waarvan twijfels bestaan en daar zouden wij graag opheldering over willen.
Het eerste vraagstuk betreft de vaststelling van de taken die voor uitbesteding aan uitvoerende agentschappen in aanmerking komen. Dit is in feite al een heel oud vraagstuk. De Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole zitten wat dat betreft op dezelfde golflengte, ook al zijn er enkele onderlinge meningsverschillen. Wij willen in ieder geval dat de uit te besteden taken ook echt uitbesteed worden, want dit zullen taken zijn van tijdelijke aard waarvoor een beroep moet worden gedaan op tijdelijk of gespecialiseerd personeel. Anderzijds mogen deze taken niet systematisch worden uitbesteed, enkel en alleen omdat uitbesteding goedkoper is vanwege het minder duur en minder hoog geschoold personeel dat daarvoor wordt gebruikt. Dat is niet ons doel.
Ten tweede zijn wij van mening dat de Commissie rechtstreeks en volledig wettelijk aansprakelijk moet zijn. Over dit juridische vraagstuk zouden onze meningen uiteen kunnen lopen, maar ik geloof niet dat wij het inhoudelijk met elkaar oneens zullen zijn. Dan is er verder nog een niet te verwaarlozen, technisch vraagstuk waar vooral mevrouw Theato, de voorzitter van de Begrotingscontrole, grote waarde aan hecht: wij willen dat kwijtingverlening aan deze agentschappen gelijktijdig geschiedt met kwijtingverlening aan de Commissie. Wij willen deze kwijtingen niet afzonderlijk behandelen. Wij willen niet geconfronteerd zijn met een hele reeks verschillende kwijtingen, maar willen met een enkele stemming een uitspraak kunnen doen over alle kwijtingen, over de kwijting voor zowel de operationele als de administratieve kredieten.
Ik kom onderhand bij mijn conclusie. Er zijn echter nog twee problemen, twee kwesties waar wij het niet met de Commissie over eens zijn en ten aanzien waarvan ook problemen bestaan in onze eigen commissie.
Ten eerste had de rapporteur graag gezien dat het personeel van het agentschap voor 25% zou bestaan uit gedetacheerde ambtenaren van de Commissie. De Commissie begrotingscontrole heeft tot nu toe geen gevolg willen geven aan deze wens. Na overleg met de Commissiediensten hebben wij nu namens mijn fractie een amendement ingediend waarin dit voorstel alsnog is opgenomen, zij het dan in gewijzigde vorm. Wij zeggen nu dat deze 25% na verloop van tijd moet worden bereikt, om precies te zijn na achttien maanden, opdat het agentschap de gelegenheid wordt geboden op kruissnelheid te komen. Ik hoop dat ik mijn collega' s van de socialistische fractie ervan kan overtuigen dit voorstel te steunen. Vroeg of laat zal mij dat ook wel lukken, maar nu is het nog niet zover.
Dan is er nog een laatste, belangrijk vraagstuk: de aard van de statuten en de contracten van de personeelsleden. Hierover lopen onze meningen uiteen. Ik was erg bezorgd toen ik na de stemming in de Commissie begrotingscontrole voorstellen op tafel zag liggen voor wijziging van de verordening. Wat ons zorgen baart is dat men daarin aandringt op het sluiten van niet verlengbare contracten voor personeelsleden. Als wij dat zouden doen, zouden wij minderwaardig en minder loyaal personeel krijgen, dat niet in staat zou zijn in te staan voor continuïteit van dienstverlening in alle omstandigheden. Daardoor zou de dienstverlening abrupt afgebroken kunnen worden, met alle nadelige gevolgen van dien voor degenen voor wie de dienstverlening en de programma' s bestemd zijn. Daarom hoop ik dat u ons vast belooft, mevrouw de commissaris, te zullen zorgen voor continuïteit in de dienstverlening en overeenkomstig de behoeften contractverlenging mogelijk te maken voor het personeel van deze agentschappen. Deze mensen mogen niet tijdens de looptijd van de programma' s zo maar een kopje kleiner worden gemaakt. Dat is het standpunt van onze commissie, mevrouw de commissaris.
Ik laat het hierbij. Onze conclusie is dat wij in principe steun verlenen aan uw voorstel. Wij wachten nu echter wel op verduidelijking van de enkele punten die ik zojuist heb genoemd. Ik dank u, mijnheer de Voorzitter, voor uw geduld, en ik dank mijn collega' s voor hun warme steun.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, de Commissie zegt dat zij niet in staat is de steeds talrijker wordende communautaire programma' s met haar eigen, statutair personeel te beheren. Dat zal ongetwijfeld kloppen. Daarom is de Commissie van mening dat zij moet delegeren en decentraliseren. De modellen die daarvoor in het verleden werden gevolgd, waren ofwel ondeugdelijk of miskleunen. Zij waren ook begrotingstechnisch niet transparant, zoals de minibegrotingen, of gaven zelfs aanleiding tot fraude, zoals de BTB' s, reden waarom het Parlement heeft aangedrongen op afschaffing daarvan.
Nu heeft de Commissie een ontwerpverordening op tafel gelegd voor het statuut van de zogenaamde uitvoerende agentschappen. De rapporteur heeft daar zojuist een toelichting op gegeven, en ik wil hem van harte gelukwensen met zijn gedetailleerde uiteenzetting over dit voorstel.
Ik wil enkele essentiële punten uit het verslag onderstrepen. De Commissie moet preciseren welke taken zij denkt te delegeren. Zij moet duidelijk maken of deze taken van openbare of niet-openbare aard zijn en aan wat voor soort agentschappen zij ze wil uitbesteden. Wij beschikken namelijk helaas niet over de aangekondigde leidraad. Het moet evenwel duidelijk zijn dat niet alleen de verantwoordelijkheid voor de regelmatige en economische tenuitvoerlegging van de uitbesteden taken bij de Commissie ligt, maar de Commissie daar bovendien kwijting voor moet verkrijgen van het Parlement. Met andere woorden, van een aparte kwijting voor de agentschappen kan geen sprake zijn. Daarom moeten alle inlichtingen en documenten die het Parlement verlangt onverwijld aan hem worden toegestuurd.
De agentschappen moeten daarnaast onderworpen worden aan de controle door de Rekenkamer en, zoals reeds werd gezegd, door OLAF. De Commissie is juridisch aansprakelijk voor de uitvoerende agentschappen. Deze zijn namelijk niet als eigen agentschappen in het Verdrag opgenomen. Op zijn laatst na drie jaar moet een evaluatie worden gemaakt van de goede werking van de agentschappen, en tot slot mogen alleen tijdelijke contracten met externe instanties worden gesloten, zoals zojuist ook de heer Bourlanges al zei. In de kaderverordening is van een eventuele contractverlenging geen sprake. Ik geloof echter dat voor dat probleem een oplossing moet worden gevonden.
In ieder geval is het erg belangrijk dat het personeel van de uitvoerende agentschappen voor tenminste 25% uit ambtenaren van de Commissie bestaat, opdat wij ervan op aan kunnen dat er interne controle wordt uitgeoefend op de administratieve taken en de verantwoordelijkheid bij de Commissie ligt.

Van Hulten
Mag ik eerst een klein deel van mijn kostbare spreektijd gebruiken om u te feliciteren met het geweldige werk dat u heeft gedaan in het bemiddelingscomité voor de overnamerichtlijn. Ik heb de fractiediscipline van mijn delegatie getrotseerd om u te steunen, maar het heeft niet mogen baten.
Ik wil ook de rapporteur feliciteren met het verslag dat vandaag voorligt. Hij heeft een heel constructieve houding aangenomen in de Commissie begrotingscontrole en ik wil hem ook feliciteren voor de geweldige manier waarop hij heeft samengewerkt met de rapporteur van de Begrotingscommissie, een voortreffelijke samenwerking die navolging verdient.
Onze fractie steunt het voorstel van de Europese Commissie van harte. Wij steunen ook het verslag van de heer Bourlanges. Wij zijn van mening dat het voorstel van de Commissie een belangrijk onderdeel is in het hervormingsprogramma dat na 1999 in gang is gezet.
Het voorstel beoogt het uitbesteden van bepaalde taken in een duidelijk omlijnd kader te doen plaatsvinden en een einde te maken aan de bestuurlijke chaos van de technische assistentiebureaus.
De Commissie begrotingscontrole heeft wel het voorstel van de Europese Commissie op een aantal punten aangescherpt. Mevrouw Theato heeft er al aan gerefereerd.
Ten eerste, de bepaling over de zetel van de agentschappen. In de tekst wordt nu gesproken over het openen van bijkantoren voor agentschappen. Volgens ons amendement wordt deze verwijzing geschrapt. Het kan alleen nog scherper. De heer Mulder heeft een goed amendement ingediend en ik wil u, mijnheer Bourlanges, in overweging geven om het amendement van de heer Mulder als aanvulling op uw amendement aan te nemen zodat niet hoeft te worden gekozen tussen één van de twee.
Ten tweede zijn de bepalingen over financiële audit en controle aangescherpt. De verplichting is opgenomen om jaarlijks met een verslag te komen. Ik denk dat dat een belangrijke verbetering is.
Ten derde pleiten wij voor één financieel reglement voor alle agentschappen en niet een financieel reglement per agentschap. Anders zijn wij bang dat wij op een gegeven moment door de bomen het bos niet meer zien.
En tot slot vinden wij dat OLAF dezelfde bevoegdheden moet hebben ten aanzien van de agentschappen als ten aanzien van de Europese Commissie.
Op een paar punten verschillen wij nog van mening met de rapporteur. In de eerste plaats vinden wij zijn definitie van uitbesteding aan de krappe kant. Hij wil uitbesteding beperken tot tijdelijke taken en taken met een technisch karakter. In de praktijk zal het daar inderdaad vaak om gaan, maar wij vinden dat te beperkt. Een slagvaardige Commissie heeft behoefte aan flexibiliteit. De vraag is: wat is het meest efficiënt, wat werkt het meest kostenbesparend? Die vraag moet centraal staan en dat moeten wij nu niet als Europees Parlement gaan dichttimmeren. En ten tweede, er is al aan gerefereerd, wordt door de heer Bourlanges voorgesteld om een minimumpercentage op te nemen voor het aantal Commissieambtenaren dat in zo'n agentschap werkzaam moet zijn.
Uiteraard zal een percentage Commissieambtenaren in zo'n agentschap werkzaam moeten zijn, maar het lijkt ons niet verstandig om daar een percentage voor te noemen. Dat zal per agentschap verschillen al naar gelang de aard van het agentschap en van het werk van het agentschap.
Mijnheer Bourlanges zei in de commissie: de socialisten zijn toch voor de rechten van de werknemers? Ik zou zeggen: de EVP is toch voorstander van het afschaffen van overbodige regeltjes en voor vrijheid?
En tot slot zou ik de Commissie willen vragen naar haar mening over het amendement van de heer Ellis op dit verslag.

Mulder
Voorzitter, ik zou in de eerste plaats mijn complimenten willen geven aan de heer Bourlanges.
Uiteraard is het voorstel dat wij nu bespreken onvermijdelijk geworden na de gebeurtenissen van een aantal jaren geleden. Het is nodig dat wij de taak van de uitvoerende organen nader regelen opdat wij de misstanden van die jaren voorkomen.
Wat die organen precies zullen moeten doen? We zijn het helemaal met de heer Bourlanges eens dat dat nog geregeld moet worden. Eén ding is zeker: ze zullen een bepaalde administratieve taak voor een bepaalde beperkte tijd moeten uitvoeren.
Wat zijn de hoofdpunten voor de liberale fractie?
In de eerste plaats: de Commissie blijft altijd verantwoordelijk voor wat er gebeurt. Het kan niet zo zijn dat bepaalde taken discretionair worden gegeven aan een ander uitvoerend agentschap.
In de tweede plaats: het percentage van het aantal ambtenaren dat in een orgaan zit, zal van geval tot geval bepaald moeten worden. Wij zijn tegen het noemen van een percentage, wij kunnen dat op dit moment niet zeggen. Dat zal duidelijk afhangen van de taken van het agentschap.
De kwijting van de agentschappen. Het voorstel dat dit Parlement zich individueel met de kwijting van ieder agentschap zou moeten bezighouden, lijkt ons niet redelijk. Als de Commissie verantwoordelijk is en als het zo is dat de Commissie kwijting wordt verleend door het Parlement, dan houdt dat uiteraard ook in dat wij indirect de agentschappen kwijting verlenen. Dat is ons principiële standpunt. Voor de rest van de voorstellen kunnen wij in grote lijnen instemmen met de amendementen die de rapporteur heeft voorgesteld.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in heel het debat over de bestuurshervorming van de Commissie heeft het Europees Parlement een belangrijke rol gespeeld. Ook aan het vraagstuk van de uitbesteding hebben de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole een beslissende bijdrage geleverd. De rapporteur, de heer Bourlanges, heeft het startschot gegeven voor de onderhavige ontwerpverordening.
Ik wil mijn dank uitspreken voor de continue samenwerking bij de opstelling van dit voorstel en voor het verslag. Mijnheer Bourlanges, ik moet u eerlijk bekennen dat ik zeer onder de indruk was van het opus magnum over uitbesteding dat u in november 1999 hebt gepresenteerd. Het is sowieso al moeilijk genoeg om goede literatuur te produceren en sommigen zullen geneigd zijn te zeggen dat zoiets onmogelijk is als het om uitbesteding gaat. U bent er echter in geslaagd met dit eerste verslag over uitbesteding een literair werk van de bovenste plank te schrijven en ik wil u daarmee van harte gelukwensen.
Algemeen wordt nu erkend dat de Commissie zich sterker moet concentreren op haar fundamentele taken. Dat is de algemene context waarbinnen nu wordt gesproken over uitbesteding. Daarbij moet de volgende vraag worden beantwoord: welke taken hoeven niet per se binnen de bestuursstructuur van de Commissie, maar kunnen in een andere vorm worden verricht?
Het concept voor uitbesteding voorziet in drie methoden en procedures: uitbesteding in de vorm van delegatie van taken aan uitvoerende agentschappen, delegatie van taken aan nationale agentschappen, decentralisering dus, en tot slot delegatie van taken via contractsluiting met derden.
Met de kaderverordening voor uitvoerende agentschappen wordt een nieuw soort van communautaire instantie gedefinieerd. Deze zal in dienst staan van de Commissie en tot taak hebben communautaire programma' s in opdracht van de Commissie zelfstandig te beheren en uit te voeren, met inbegrip van het daarmee verband houdend beheer van de begrotingsmiddelen. De verordening biedt met andere woorden het kader voor de instelling van uitvoerende agentschappen die de Commissie al naar gelang haar behoeften zal instellen.
Ik wil in dit verband nog eens wijzen op de belangrijkste punten. Een uitvoerend agentschap is een instrument dat in handen is en onder controle staat van de Commissie. Daaruit blijkt ook dat het verkeerd is uitbesteding gelijk te schakelen met privatisering, hetgeen vaak in de discussie met juist ook de ambtenaren wordt gezegd. Mijnheer Bourlanges, u hebt heel duidelijk gemaakt dat daar geen sprake van is. Veeleer blijft de Commissie overeenkomstig artikel 274 van het Verdrag volledig verantwoordelijk voor de uitvoering van de begroting. Dat is een vraagstuk waarop de Commissie begrotingscontrole en ook u, mevrouw Theato, zojuist nog eens de aandacht hebben gevestigd.
De Commissie stelt een uitvoerend agentschap in, de Commissie benoemt de leiding van het agentschap en de Commissie verricht controle op diens diensten. De door het agentschap beheerde operationele kredieten blijven op de begroting van de Europese Unie staan en worden door het agentschap in zijn hoedanigheid als gemachtigd ordonnateur van de Commissie beheerd.
De voorrechten van de begrotingsautoriteit zijn gewaarborgd. De begrotingsautoriteit geeft toestemming voor de bijdrage aan de huishoudelijke kredieten van het agentschap. Het organigram van het agentschap wordt aan de begrotingsautoriteit in het kader van de begrotingsprocedure voorgelegd.
Wij kunnen niet instemmen met het voorstel om een vast percentage van het personeel van het agentschap uit ambtenaren van de Commissie te laten bestaan. Ik moet echter ook wat de looptijd van de contracten betreft erop wijzen dat het alleen zin heeft uitvoerende agentschappen in te stellen als het om taken gaat die geen jaar, maar iets langer duren. Dat betekent dus dat de contracten voor het contractueel personeel een langere looptijd zullen hebben dan een jaar. Ik wil hier nog bij vermelden dat het Europees Parlement de kwijting verleent voor de uitvoering van de huishoudelijke en de operationele kredieten van het agentschap.
Samenvattend kan de Commissie de volgende amendementen overnemen: 1, 2, 4, 6, 8, 9, 12 gedeeltelijk, 16 leden 1 en 2 gedeeltelijk en 17 en 21 gedeeltelijk.
Ik wil de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole hartelijk danken voor het kritisch onderzoek van het voorstel. Dankzij uw bijdragen zal ons voorstel evenwichtiger worden en zullen wij de gewenste efficiëntieverbetering een stap dichterbij brengen.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, een korte opmerking! Ik wil graag een duidelijke mening van mevrouw de commissaris over het derde gedeelte van amendement 25, over het gedeelte dus waarin sprake is van contractverlenging.
Ik heb daarover met uw diensten gesproken en ik verwachtte eigenlijk dat u vanavond een duidelijke belofte zou doen. Die hebt u niet gedaan. Dit is echter voor ons een vraagstuk van fundamenteel belang. Als ik tot morgen niet weet waar wij aan toe zijn, moet ik de nodige maatregelen treffen en dit Parlement vragen de stemming uit te stellen. Dat heb ik trouwens ook uw diensten duidelijk gezegd. Wij willen dat de contracten van het personeel van deze agentschappen eventueel verlengd kunnen worden. Ik bedoel niet dat contracten altijd verlengd moeten worden, maar ik heb op de mogelijkheid daarvan aangedrongen na de ontwerpverordening te hebben bestudeerd die werd voorgelegd aan de Commissie juridische zaken. Tussen twee haakjes, dit voorstel was niet ter kennisgeving voorgelegd aan noch de Commissie begrotingscontrole, noch de Begrotingscommissie, en ik vraag mij af waarom.
Ik heb dus, nogmaals, uw verantwoordelijke diensten heel duidelijk gezegd dat wij vanavond van de Commissie een belofte wilden. Die heb ik niet gekregen. Ik ga ervan uit dat dit te wijten is aan communicatiestoringen, en daarom vraag ik u tot morgen hierover na te denken en ons voor de stemming uw standpunt bekend te maken.

Schreyer
Amendement 25, mijnheer de afgevaardigde: de Commissie kan het eerste deel overnemen maar moet het tweede deel van de hand wijzen. Bij het derde deel ga ik in op uw aanbieding. Ik zal dit morgen verduidelijken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Het veilig uitoefenen van mijnbouwactiviteiten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0214/2001) van de heer Sjöstedt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over de mededeling van de Commissie over het veilig uitoefenen van mijnbouwactiviteiten: follow-up van recente mijnongevallen (COM(2000) 664 - C5-0013/2001 - 2001/2005(COS)).

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, de aanleiding tot dit verslag over de mededeling van de Commissie werd gevormd door een aantal ernstige ongelukken dat de afgelopen jaren in de mijnbouw heeft plaatsgevonden. In 1998 brak in Spanje een dam rond een bassin met mijnafval, wat zeer ernstige gevolgen heeft gehad voor het milieu. Een ander soortgelijk ongeluk vond in 2000 plaats in Roemenië. Beide ongelukken hadden grensoverschrijdende gevolgen voor het milieu. De afgelopen jaren zijn er nog meer, vergelijkbare maar minder omvangrijke ongelukken gebeurd met dammen rond bassins, onder meer in Noord-Zweden en Wales.
Dit was voor de EU aanleiding om haar wetgeving op het gebied van dergelijke mijnbouwactiviteiten opnieuw onder de loep te nemen. Intussen liggen echter op verschillende plaatsen grote hoeveelheden oud mijnafval opgeslagen waardoor zware metalen en andere gifstoffen in de natuur terechtkomen. De inhoud van dit afval en de omvang van het probleem zijn niet helemaal bekend. Daarom vormt mijnafval een groot milieuprobleem, evenals de veiligheid bij mijnbouwactiviteiten.
In haar voorstel zet de Commissie uiteen hoe zij de EU-wetgeving op dit gebied wil verbeteren. In grote lijnen zijn wij in het verslag tot de conclusie gekomen dat wij op de goede weg zijn. Wij hebben echter een aantal standpunten over de voorstellen die de Commissie moet doen en over de concrete inhoud daarvan. Wij onderstrepen in eerste instantie dat de verantwoordelijkheid voor ongelukken en voor het milieueffect daarvan uitsluitend bij het betrokken bedrijf moet liggen. Daarnaast moet de mijnbouwindustrie worden opgenomen in de op handen zijnde aansprakelijkheidsrichtlijn, de liability-richtlijn. Wij willen meer onderzoek op dit gebied. Het onderzoek naar de verwerking van mijnafval gaat momenteel gebukt onder grote tekortkomingen. Daarom willen wij dat de momenteel in de verschillende landen toegepaste technieken verder worden ontwikkeld. Wij willen ook dat de EU de financiering met EU-middelen van verschillende projecten op dit gebied opnieuw onderzoekt.
Ik ga kort in op de belangrijkste voorstellen. Wij stellen in mijn verslag voor bij de huidige inventarisatie ook de kandidaat-landen te betrekken. Deze inventarisatie houdt in dat bekeken moet worden waar oud mijnafval ernstige milieuproblemen veroorzaakt. Wij weten dat de situatie in veel kandidaat-landen waarschijnlijk ernstiger is dan in de huidige lidstaten.
Wij maken tevens duidelijk dat wij een gemeenschappelijke methode willen waarmee wij de resultaten op verschillende plaatsen met elkaar kunnen vergelijken. Dat wil zeggen dat wanneer grote problemen worden geconstateerd, deze ook aangepakt moeten worden met concrete maatregelen.
Het belangrijkste punt in het Commissievoorstel is het voorstel voor een nieuwe kaderrichtlijn inzake de verwerking van mijnafval. Als rapporteur heb ik samen met de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid een echte aanpak voor ogen. Er is een speciale richtlijn nodig, omdat noch de afvalrichtlijn, noch de Landfill-richtlijn geschikt is voor de verwerking van mijnafval. Wij onderstrepen ook dat deze richtlijn zowel oud mijnafval als de huidige mijnafvalproductie moet behelzen.
Deze richtlijn moet ook een bepaling bevatten op grond waarvan de lidstaten verplicht zijn een wetgeving te hebben voor de restauratie van de voor mijnbouwactiviteiten gebruikte installaties. Een aantal lidstaten heeft op dit moment reeds een dergelijke wetgeving, maar dit geldt niet voor alle lidstaten en zeker niet voor alle kandidaat-landen. Met het oog op de bijna-ongelukken willen wij speciale veiligheidsvoorschriften voor de veiligheid van bassins. Wij willen bovendien een rechtstreeks verbod van de in Roemenië, in Baia Mare gehanteerde methode, waar bij de metaalwinning cyanide werd gebruikt in open bassins. Dat is een uiterst gevaarlijke methode die het omringende milieu ernstige schade kan toebrengen als de dam rond het bassin doorbreekt, wat in Roemenië ook is gebeurd.
Een derde onderdeel van de voorstellen is het bestuderen van de zogeheten Seveso II-richtlijn. Daarbij gaat het om uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtlijn en opneming daarin van noodplannen en voorlichting over mijnbouwactiviteiten. Daarvoor komt in het verslag één amendement voor dat is ingediend door de conservatieve PPE-DE-Fractie. In het amendement wordt voorgesteld de plicht overeenkomstig de Seveso II-richtlijn af te bakenen en alleen van toepassing te laten zijn op mijnbouwactiviteiten die te maken hebben met ertswinning, dat wil zeggen metaalwinning. Ik bedoel hiermee dat het voorbarig is nu al te voorzien in een dergelijke afbakening aangezien nog geen Commissievoorstel op tafel ligt. Het zou onverstandig zijn om dit nu al te doen. Alle soorten mijnbouwactiviteiten moeten juist onder deze richtlijn kunnen vallen.
Toen wij deze kwestie in de parlementaire commissie behandelden, bestond er grote eensgezindheid. Ik wil mijn collega's bedanken voor hun standpunten en de steun die ik heb gekregen. Wij hebben ook heel goed samengewerkt met de Commissie en kijken nu uit naar de eerste toegezegde voorstellen voor met name de herziening van de Seveso II-richtlijn. Wij hopen dat de Commissie ook bij de volgende voorstellen naar ons zal luisteren. Bedankt voor de fijne samenwerking.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil eerst de rapporteur van harte bedanken voor zijn verslag en hem daarmee gelukwensen. Hij had geen gemakkelijke klus met de behandeling van dit thema. Mijn fractie zal zijn verslag in ieder geval met genoegen aannemen.
Juist omdat wij u verslag aannemen, hoop ik dat u, mijnheer Sjöstedt, mij toestaat om ook een zeker gevoel van onbehagen tot uitdrukking te brengen, waarover ik door een aantal betrokkenen werd benaderd. Zij zijn namelijk van mening dat hier tal van uitspraken worden gedaan die inhoudelijk niet kloppen. Door de twee genoemde mijnrampen komen de bestaande reglementeringen en in feite heel de mijnbouw in een kwaad daglicht te staan, hetgeen niet overeenkomt met de realiteit.
Ik werd geattendeerd op overweging A waarin staat dat mijnongelukken de aandacht hebben gevestigd op de ontoereikendheid van de voorschriften en de controle-eisen die gelden in de mijnbouwindustrie in de huidige en toekomstige lidstaten. Deze algemene uitspraak klopt niet. Correct zou zijn te zeggen dat de voorschriften in de EU en natuurlijk ook in de kandidaat-landen uiteenlopen. De schoen wringt echter niet in de wetgeving, maar in de toepassing daarvan in bepaalde landen, zoals in Roemenië.
In overweging D staat dat slecht beheer van mijnbouwwerkzaamheden en verwijdering van mijnbouwafval een mondiaal probleem is. Ook deze uitspraak klopt niet volgens de betrokkenen, die zich in hun eer voelen aangetast. De meeste kleine en middelgrote bedrijven werken niet op wereldschaal. Veel grote bedrijven doen dat wel en zijn veeleer baanbrekers wanneer het om de invoering van strenge veiligheids- en milieunormen gaat. Als wij de zaak wereldwijd bekijken zien wij dat bijvoorbeeld in de goudmijnen de meeste problemen zich voordoen met de kleine, financieel niet draagkrachtige bedrijven, die ook eerder al niet echt konden beantwoorden aan de milieunormen.
Er zijn echter ook opmerkingen die wij uitdrukkelijk toejuichen. Ik noem bijvoorbeeld paragraaf 8, laatste zin: "Het Parlement is verder van mening dat de richtlijn inzake afvalstorten geen geschikt kader voor de wettelijke regeling van mijnbouwafval is, en verzoekt de Commissie derhalve dringend een voorstel in te dienen voor een eigen richtlijn inzake mijnbouwafval" . Daar zijn wij het roerend mee eens. De Europese mijnbouw geeft zich mijns inziens volledig rekenschap van haar verantwoordelijkheid en dringt derhalve aan op een eigen richtlijn voor mijnbouwafval. Er moet een adequate afvalreglementering komen en er moeten milieu- en technische normen worden vastgesteld. Dat de richtlijn inzake afvalstorten hier vanwege de specifieke kenmerken van de mijnbouw niet van toepassing is en geen verbetering van de economische en milieusituatie van de mijnbouwbedrijven zal bewerkstelligen, is mijns inziens iedereen bekend.
Ik heb mij gepermitteerd, mijnheer de rapporteur, om op paragraaf 9 een amendement in te dienen. Daarin wordt voorgesteld de Seveso II-richtlijn uit te breiden en daarin ook de gevaren op te nemen die verband houden met de opslag- en bewerkingsactiviteiten in de ertsmijnbouw. Ik hoop dat u kunt instemmen met dit amendement en ik feliciteer u nogmaals met uw verslag.

Bowe
Namens mijn fractie wil ik mijn voldoening tot uiting brengen over het verslag van de Commissie en het verslag van de rapporteur. De omgelukken in Spanje en Roemenië, die het onderzoek en het daaruit voortvloeiende verslag hebben bespoedigd, hebben ons doen beseffen welke problemen zich kunnen voordoen in mijnen en op - zowel oude als nieuwe - mijnlocaties.
De potentiële problemen, en met name de problemen in verband met waterverontreiniging, zijn grensoverschrijdend van aard en moeten derhalve in een voor heel Europa geldende wetgeving worden opgenomen. Als wij naar de bestaande wetgeving kijken, zoals de GPBV-richtlijn, de richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen of de Seveso-richtlijn - waarbij ik in verschillende wetgevingsstadia de functie van rapporteur heb vervuld - zien wij geen van die regelgevingen een bevredigende oplossing biedt voor het brede scala van problemen waarmee men in de mijnbouw is geconfronteerd. Ik ben het derhalve eens met de rapporteur dat een nieuwe wetgeving, een nieuw initiatief nodig is om met name de mijnbouwindustrie te reglementeren.
Ik wil twee opmerkingen maken aan het adres van de rapporteur. Ten eerste hoeven oude mijnlocaties niet noodzakelijkerwijs te worden gesaneerd. Veel oude locaties zijn letterlijk eeuwenoud en hebben zich inmiddels ontwikkeld tot plekken die vanuit wetenschappelijk oogpunt zeer interessant zijn en waar vaak specifieke flora en fauna te vinden is. Mijns inziens moeten we echt overwegen deze gebieden in hun huidige staat te handhaven en er gebruik van te maken, in plaats van ze simpelweg van de aardbodem weg te vagen, een maatregel die ook nog eens veel geld kost.
Ten tweede kan mijnafval volgens mij nauwelijks als afval worden geclassificeerd. Een groot deel van dat afval is immers gewoon fijngemalen steen en lijkt op producten die uit iedere groeve in de Unie tevoorschijn komen. Mijns inziens moeten we ons daarom met name richten op verwerkt mijnafval dat vaak een hoog gehalte aan giftige chemicaliën bevat. Voor dat afval moeten we wèl voorschriften opstellen.
Mijns inziens is het amendement van de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten niet echt bruikbaar, omdat men hiermee probeert de werkingssfeer van deze richtlijn te beperken tot de ontginning van metaalerts. De eerste afvalbassins die ik ooit heb gezien, bevonden zich in Derbyshire in het noorden van Engeland. Deze bassins waren het resultaat van de winning van vloeispaat, dat overigens geen metaal is, zoals iedere scheikundeleraar u kan vertellen. Met die afvalbassins zijn echter dezelfde problemen gemoeid als met ieder ander afvalbassin dat als gevolg van de mijnbouw is ontstaan.
Ik wil het Parlement op het hart drukken morgen voor dit verslag te stemmen en ik hoop dat de Commissie zeer spoedig actie onderneemt om de aanbevelingen uit te voeren.

McKenna
Mijn fractie stemt van harte in met dit verslag. We vinden het werkelijk uitstekend. De staat van dienst van de mijnbouwsector laat veel te wensen over. Dat geldt niet alleen voor Europa, maar ook voor Oost-Europa en zelfs voor heel de wereld. Een van de uiterst belangrijke elementen in dit verslag is de constatering dat er dringend behoefte is aan een richtlijn inzake mijnafval. Die richtlijn dient te gelden voor zowel werkende als stilgelegde locaties en stortplaatsen en moet bepalingen bevatten voor niet alleen actieprogramma' s met betrekking tot mijnafval, maar ook de bevordering van een meer duurzame winning. Dit betekent sanering van locaties, afvalvermindering en verwijdering van droog afval van metaalmijnen.
Mijnbouwondernemingen moeten plannen vaststellen voor de ontmanteling van nieuwe en bestaande mijnen en afvalbassins. In mijn land bijvoorbeeld hebben zich in het verleden bepaalde mijnbouwondernemingen gevestigd die gewoon hun gang zijn gegaan en het daarna aan anderen hebben overgelaten om de rommel op te ruimen. De heer Bowe heeft gelijk; er zijn inderdaad mijnlocaties die vanuit "historisch" oogpunt interessant zijn, maar hier gaat het in werkelijkheid om afvalbassins die vele giftige stoffen bevatten. De plaatselijke gemeenschappen zijn gedwongen daarmee te leven; in sommige gebieden is zelfs de landbouw aangetast door de achtergelaten troep van mijnbouwondernemingen. Niet alleen de watervoorziening ondervindt daarvan schade maar ook het gebied in het algemeen.
Het is belangrijk dat we daadwerkelijk rekening houden met alle delen van de gemeenschap. De mijnbouw heeft al te lang ongestraft zijn gang kunnen gaan. Er is dringend behoefte aan zeer stringente maatregelen voor de activiteiten van mijnbouwondernemingen. Tevens is het buitengewoon belangrijk dat er een richtlijn inzake mijnafval komt.
Ik wil mijn betoog afronden door te zeggen dat het verslag van uitstekende kwaliteit is. Ik hoop dan ook dat het door heel het Parlement zal worden gesteund. Ook wil ik bevestigen dat mijn fractie het amendement van de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten niet zal ondersteunen, om de zojuist door andere sprekers genoemde redenen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik vertegenwoordig vanavond in de behandeling van dit vraagstuk Margot Wallström die vandaag reeds moest vertrekken naar de onderhandelingen over de klimaatverandering in Japan en Australië. Ik neem aan dat de parlementaire commissie het er roerend mee eens is dat mevrouw Wallström namens de Europese Unie deelneemt aan deze high level group. Klimaatbescherming is immers een de vraagstukken die ons het meest aan het hart gaan. Ik wil namens de Commissie het Europees Parlement en met name u, mijnheer de rapporteur, en de betrokken commissies van harte bedanken voor de opbouwende samenwerking en het uitstekende verslag.
De mededeling van de Commissie kwam tot stand tegen de achtergrond van de ernstige milieuschade die werd veroorzaakt door het vrijkomen van cyanide in het milieu ten gevolge van dambreuken in Spanje in 1998 en in Baia Mare in Roemenië in januari 2000. In de mededeling worden de drie sleutelacties genoemd die de Commissie na de recente mijnbouwongelukken heeft gepland: ten eerste de wijziging van de Seveso II-richtlijn, ten tweede de indiening van een voorstel voor een nieuwe richtlijn betreffende de behandeling van mijnbouwafval en ten derde de opstelling van een referentiedocument over best available technologies op grond van de in de GPBV-richtlijn opgenomen procedure, waarbij een beschrijving zal worden gegeven van de best beschikbare technologieën voor vermindering van de dagelijkse verontreiniging en voor preventie, respectievelijk beperking van mijnbouwongelukken.
In het eindverslag van de Baia Mare Task Force werd de noodzaak van deze maatregelen bekrachtigd. Deze task force werd door mevrouw Wallström ingesteld om meer informatie te verkrijgen over het ongeluk in Baia Mare en om vervolgens op grond van die informatie maatregelen te kunnen uitwerken waarmee dergelijke risico' s in de toekomst kunnen worden beperkt of vermeden. U verwelkomt in uw verslag deze mededeling en betuigt steun aan het algemeen uitgangspunt van de Commissie. Wij zijn namelijk van mening dat er een transparant en coherent kader moet komen voor een veiliger mijnbouw en dat daarvoor het milieurecht en de desbetreffende instrumenten moeten worden gewijzigd. Dit heeft niet alleen betrekking op de zojuist genoemde drie sleutelacties, maar ook op de niet specifiek voor de mijnbouw geldende rechtsvoorschriften. Ik denk bijvoorbeeld aan de geplande richtlijn voor milieuaansprakelijkheid.
Staat u mij toe erop te wijzen dat er verschillende tijdsbestekken zijn vastgesteld voor de drie genoemde sleutelacties. Het voorstel voor een richtlijn tot wijziging van de Seveso II-richtlijn heeft al een officiële overlegronde achter de rug en zou overeenkomstig het werkprogramma van de Commissie voor 2001 in de loop van het jaar moeten worden aangenomen.
De richtlijn zal niet alleen van toepassing zijn op de mijnbouw. Na het tragisch ongeluk in Enschede van vorig jaar zal ook het veilig opslaan van vuurwerk hierin worden opgenomen. Met het oog op het ingediende amendement en de opmerkingen van mevrouw Flemming wil ik daar nog het volgende aan toevoegen. Het klopt inderdaad dat de twee in de mededeling van de Commissie genoemde mijnbouwongelukken zich hebben voorgedaan in de sector van de ertswinning. Daarom begrijpt de Commissie ook heel goed waarom men de werkingssfeer van de richtlijn wil beperken tot dit gebied.
Ik moet u echter ter overweging geven dat een stapsgewijze uitbreiding van de werkingssfeer van de richtlijn - en wel telkens wanneer een ongeluk is gebeurd - geen rekening houdt met het voorzorgsbeginsel. Aristoteles zei al: het is waarschijnlijk dat iets onwaarschijnlijks gebeurt. Morgen al kan een ongeluk gebeuren in een bedrijfsinstallatie die niet onder de werkingssfeer van de Seveso II-richtlijn valt. Dan gaan wij in aller haast de zaken recht zetten, en dan zogezegd wachten op het volgende geval. Daarom zou het mij verheugen als het Parlement de Commissie in haar pogingen om bij wetgevingsvoorstellen eerder pro-actief dan reactief te werken, zou steunen.
Ik heb nog een opmerking over het tijdsbestek voor de tweede sleutelactie. De werkzaamheden in verband met het voorstel voor een nieuwe richtlijn betreffende de behandeling van mijnbouwafval vorderen goed. De studie over de mining hot spots zal binnenkort worden afgesloten. Het overleg met de betrokken belangengroeperingen is pas begonnen. Dit voorstel zal waarschijnlijk in het jaar 2002 door de Commissie worden aangenomen.
De werkzaamheden in verband met het document over de best beschikbare technologieën zijn eind juni van start gegaan met een openingsbijeenkomst in het Europees GPBV-bureau. Volgens de huidige ervaringen duurt de uitwerking van zulke gedetailleerde documenten met de beschrijving van de best beschikbare technologieën gemiddeld twee jaar. In het verslag wordt tenslotte de Commissie uitgenodigd de dialoog met de Europese mijnbouwindustrie te intensiveren. Deze dialoog vindt reeds plaats en zal een belangrijke rol spelen bij de omzetting van de strategie van de Gemeenschap voor de veiligheid in de mijnbouw.
Uit uw steun blijkt dat de Commissie op de juiste weg is. Het verslag zet ons ertoe aan ons werk voort te zetten en te zorgen voor een vlotte omzetting van onze strategie ter voorkoming van mijnbouwongelukken in niet alleen de Europese Unie maar ook de kandidaat-landen.

De Voorzitter
Bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Geïntegreerd beheer van kustgebieden in Europa
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0219/2001) van mevrouw McKenna, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering van een geïntegreerd beheer van kustgebieden in Europa (COM(2000) 545 - C5-0474/2000 - 2000/0227(COD)).

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, de beginselen inzake geïntegreerd beheer van kustgebieden worden wereldwijd beschouwd als een mechanisme om duurzaam beheer van kustgebieden te realiseren. Momenteel ligt Europa bij de toepassing van die beginselen echter nog ver achter op andere ontwikkelde landen. De VS, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland bijvoorbeeld passen nu al een zeer belangrijke wetgeving toe ter bevordering van een geïntegreerd beheer van kust- en zeegebieden. Hoofdstuk 17 van Agenda 21 behelst verplichtingen voor de ondertekende kustlanden ten aanzien van een geïntegreerd beheer en een duurzame ontwikkeling van kustgebieden. Het EU-demonstratieprogramma voor een geïntegreerd beheer van kustgebieden, dat wordt gefinancierd door LIFE, heeft aangetoond dat de implementatie van een geïntegreerd beheer van kustgebieden bevorderlijk is voor zowel het milieu als de economie. De Europese Unie dient daarvan gebruik te maken.
De kustgebieden vereisen een speciaal beheer. Er bestaat dringend behoefte aan geïntegreerde planning en beheer en aan bevordering van de samenwerking tussen de plaatselijke, regionale en nationale instanties voor bijstand op zee en op het land. Met de toepassing van goede praktijken van geïntegreerd beheer van kustgebieden moet duurzame ontwikkeling van deze gebieden worden bewerkstelligd. Europa moet het voortouw nemen om een goed beheer van de kusten te verzekeren, en dat is alleen mogelijk wanneer het proces van geïntegreerd beheer van kustgebieden door passende wetgeving wordt ondersteund. De EU moet een juridisch kader scheppen om ook acties op andere niveaus mogelijk te maken. Deze aanbeveling dient te worden beschouwd als de eerste fase van de ontwikkeling van dat kader.
Ik ben nogal verbaasd over bepaalde bezwaren tegen mogelijk verplichte wetgevingsmaatregelen. Het is immers van essentieel belang dat in heel Europa adequate middelen worden uitgetrokken voor initiatieven voor geïntegreerd beheer van kustgebieden. Die initiatieven zijn vaak gericht op een centraal coördinatiemechanisme waarvoor een relatief lage basisfinanciering is vereist. Met de al bestaande initiatieven voor geïntegreerd beheer van kustgebieden is het echter slecht gesteld, wat voornamelijk te wijten is aan een gebrek aan financiële ondersteuning. Zo zijn enkele door de EU gefinancierde projecten - waaronder het Atlantic Living Coastline in het Verenigd Koninkrijk en andere - al stopgezet. De middelen die het Britse initiatief en de Severn Estuary strategie - waarbij 12 plaatselijke overheden betrokken zijn - ter beschikking staan, volstaan slechts voor de komende zes maanden.
De lidstaten dienen bindende maatregelen te nemen om een goed kustbeheer te waarborgen. Zij moeten deze binnen drie jaar na de aanneming van de huidige aanbeveling betreffende een geïntegreerd beheer van kustgebieden uitvaardigen. Daaraan dient een nationale inventarisatie vooraf te gaan waarbij moet worden onderzocht welke partijen, wetten en instanties de planning en het beheer van het kustgebied beïnvloeden. De bedoeling is namelijk dat het overheidsbeleid en de lokale initiatieven naar elkaar toe groeien. Deze inventarisatie dient voor eind december 2002 te zijn afgerond.
In Ierland is het Bantry Bay project momenteel het enige goedgekeurde programma in het hele land op het terrein van geïntegreerd kustbeheer. Zelfs in landen als het Verenigd Koninkrijk, waar met de programma' s van de Europese Unie een aantal van de meest belangrijke projecten op het gebied van geïntegreerd kustbeheer en regeneratie werd gefinancierd, zijn plaatselijke overheden niet in staat prioriteit te geven aan het financieren van maatregelen op het terrein van het geïntegreerd beheer van kustgebieden vanwege het ontbreken van een nationaal beleidskader, wettelijk voorgeschreven taken, verantwoordelijkheden en een gedegen financiering. Daarom zijn de plaatselijke overheden in heel de Europese Unie er van harte mee eens dat de EU hier het voortouw neemt en ervoor zorgt dat in heel Europa de nationale overheden vastberaden steun geven aan financiële en wettelijke maatregelen. Enkele mensen hebben mij bekritiseerd omdat ik gezegd heb dat de Europese Unie op dit terrein meer bevoegdheden zou moeten krijgen. Mijn collega, de heer Davies, die hier vanavond niet aanwezig is, heeft binnen de commissie kritiek op mij geleverd. Ik begon me af te vragen wie nu ook alweer last had van euroscepsis, ik of hij.
In verband met milieubescherming is het uiterst belangrijk dat de Europese Unie een bepaald controlemiddel in handen krijgt. De Ierse regering heeft de aanbevelingen en zelfs de richtlijnen niet serieus genomen en heeft ze niet dusdanig uitgevoerd dat daarmee ook de aanvankelijke doelstellingen werden bereikt. Een aanbeveling is in feite niet bindend. Daarom nemen de lidstaten het kustbeheer ook niet serieus. We kunnen echter niet volstaan met het beheer van onze eigen kustgebieden. Dit beheer heeft immers gevolgen voor andere terreinen, vooral wanneer lidstaten een kustlijn delen. Het is volledig onacceptabel dat sommige lidstaten wel beschikken over een zeer goede strategie en planning voor geïntegreerd beheer van kustgebieden, en andere landen niet. Bij de milieuproblematiek hebben we een internationale aanpak nodig; het heeft geen zin het probleem op nationaal niveau aan te pakken. Zoals iedereen weet, overstijgt de milieuproblematiek alle grenzen. In deze context is er geen sprake van nationale grenzen.
We zeggen daarmee overigens niet dat Europa alle touwtjes in handen moet krijgen, maar er is wel behoefte aan een bindende wetgeving. Anders zullen de regeringen die immers negeren. Zij houden zich slechts aan aanbevelingen als hun dat uitkomt, en doen dat niet als het hun niet uitkomt. Voor de kustgebieden is het echter uiterst belangrijk dat de regelgeving in acht wordt genomen. In Europa is de druk op onze kustgebieden enorm toegenomen. Naar schatting is tussen 1960 en 1990 iedere dag een kilometer onbedorven kustlijn in ontwikkeling gebracht en 30 hectare duinhabitat verdwenen. De kustbevolking is ook verder toegenomen en op het ogenblik woont ongeveer de helft van de bevolking van de EU op minder dan 50 kilometer van de kust.
De ontwerpaanbeveling blijft echter ook in gebreke. Daarin wordt namelijk geen gewag gemaakt van de bedreigde biodiversiteit van de kustgebieden. Het kustgebied is een van de meest dynamische zones van de oppervlakte van de aarde waar een buitengewoon rijke, unieke flora en fauna bescherming behoeven. We moeten ons daarvoor inzetten.
Een ander punt is de klimaatverandering. We kunnen niet langer voorbijgaan aan de erosie van de kustgebieden die hierdoor kan worden veroorzaakt. In dit stadium zal iedereen het met mij eens zijn dat klimaatverandering een enorme impact heeft op onze kustgebieden.
Het is in het belang van alle, van de kustgebieden afhankelijke bedrijfstakken dat we onmiddellijk actie ondernemen. Anders zal het niet lang meer duren voordat onze kusten worden verwoest. Dan zal er echter tevens een einde komen aan bedrijfstakken zoals het toerisme en de visserij.
Het is belangrijk dat er naar aanleiding van deze aanbeveling actie wordt ondernomen. Er moet een juridisch kader worden ontworpen. De lidstaten die weigeren daaraan mee te werken, willen niet geconfronteerd worden met het feit dat onze kusten bescherming behoeven. Zij willen zich aan hun verantwoordelijkheden onttrekken. Dat zou niet moeten mogen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, een geïntegreerd beheer van kustgebieden is weliswaar noodzakelijk, maar wij weten helaas nog steeds niet wat dat precies inhoudt. Het doet er niet toe om welke kust het gaat, om de Cliff of Moher in Ierland, de Algarve in Portugal of de wadden aan de Duitse kust: alle kusten in Europa zijn economisch, ecologisch, sociaal en cultureel uiterst belangrijk.
De kusten zijn weliswaar niet dichtbevolkt, maar toch woont een derde van de bevolking van de EU in een kustgebied. Dat brengt gevaren met zich mee voor fragiele ecosystemen, en de kusten zijn fragiele ecosystemen. Ook de sociale en economische problemen in de kustgebieden zijn toegenomen. De kustgebieden zijn ver verwijderd van het bruisend hart van de grote stadsconcentraties en worden door de politiek verwaarloosd. Ik beperk mij wat dat betreft tot een verwijzing naar de gebrekkige infrastructurele verbindingen met de kustgebieden. Daarom moeten wij wat ondernemen voor de kusten in Europa.
Gezien de toenemende problemen is het dringend noodzakelijk te zorgen voor plannen en beheer waaraan allen die met de kusten verbonden zijn, deelnemen. Wij moeten zorgen voor een geïntegreerd management, een management dat kan zorgen voor duurzame ontwikkeling en voor het behoud van de kust als leefgebied. Een spreekwoord zegt: veel koks bederven de brij. Ik hoor de stemmen al van de critici die hun vinger waarschuwend omhoog steken en dit spreekwoord citeren. Ik moet hun echter zeggen dat dit misschien opgaat voor de brij, maar niet voor de kusten. Er zijn sterk uiteenlopende probleemgebieden, er zijn talrijke sectoren betrokken bij de kusten maar het lijdt geen twijfel dat alles met elkaar verband houdt. Aan mijn kust komen bijvoorbeeld toeristen voor de krabbenvangst. Door de kunstmatige uitdieping van de rivieren of de lozing van schadelijke stoffen loopt het krabbenbestand gevaar. Geen krabben betekent echter geen toeristen en geen geld, en sowieso geen alternatieve arbeidsplaatsen, zeer zeker niet in de visserijsector.
Wij zijn hier geconfronteerd met verstrekkende problemen die de lidstaten niet, of niet in voldoende mate, op eigen houtje kunnen oplossen. Wij moeten aan de kust onze krachten bundelen, en dat zoiets niet van een leien dakje gaat, staat buiten kijf. Deze bundeling van krachten is echter op lange termijn ook goed voor ons leefmilieu. Als iedereen zich altijd alleen maar met zichzelf bemoeit, komt Europa niet ver en niet verder.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zou haast durven zeggen dat de kwaliteit van onze Europese kustgebieden onderdeel is van ons erfgoed. Het debat over het geïntegreerd beheer van kustgebieden in Europa vindt weliswaar op een heel laat tijdstip plaats, maar doet niets af aan het belang van dit vraagstuk waarvoor inderdaad een rechtskader nodig is.
U zult zich afvragen waarom een rechtskader nodig is. Wel, door de ontwikkeling hebben onze kustgebieden vaak schade opgelopen, ofschoon er geen grote steden zijn in de buurt van hun habitat, zoals een van mijn collega' s opmerkte. Dat geldt echter niet voor alle landen. Ik kom uit een land waar zich wel degelijk grote steden bevinden in kustgebieden en deze grote steden hebben uiteindelijk de kwaliteit van de kustgebieden kapot gemaakt. Door de activiteiten van de mens is daar allerlei schade aangericht, schade die zeer ernstige gevolgen heeft gehad voor de biodiversiteit, het behoud van flora en fauna, en de kwaliteit van landschap en water. Wij hebben nu een kaderrichtlijn voor zowel water als badwater. Wij weten ook dat vooral in deze tijd van het jaar, wanneer de toeristen massaal naar de kust trekken, de kwaliteit van het badwater heel belangrijk is. De kwaliteit van het water is natuurlijk ook heel belangrijk voor de visserijbronnen.
Alle lidstaten van de Europese Unie en alle kandidaat-landen moeten blijk geven van een echte politieke wil op dit gebied. Onder de landen die zullen toetreden tot de Europese Unie bevinden zich immers ook landen met kustgebieden en eilanden die dezelfde problemen ondervinden als onze kustgebieden en eilanden. Deze problemen uiten zich in een tegenstelling tussen economische ontwikkeling en bescherming van onze kustgebieden. In feite is er echter geen tegenstelling tussen economische ontwikkeling en bescherming. Men moet ervoor zorgen dat een "zachte" ontwikkeling wordt bevorderd, waarmee rekening kan worden gehouden met de noodzaak van bescherming van het landschap, de biodiversiteit, enzovoort.
Het lijdt geen twijfel dat daarvoor een rechtskader nodig is. Ik schaar mij wat dat betreft achter hetgeen mijn collega' s hebben gezegd. In dit rechtskader moeten echter wel de verschillen tussen de lidstaten worden geëerbiedigd. De kustgebieden in de Scandinavische landen hebben niet dezelfde problemen als de kustgebieden in het zuiden van Europa, in Frankrijk, Spanje, Italië of Griekenland. Wij moeten de lokale instanties inderdaad meer verantwoordelijkheden geven en bij elk land aandringen op de uitvaardiging van op de regionale en lokale omstandigheden aangepaste rechtsvoorschriften. In Frankrijk is 25 jaar geleden een instantie opgericht voor behoud van het kustgebied. Deze instantie beschikt over de middelen om voor natuurbehoud in aanmerking komende kuststreken op te kopen en daarna door middel van een structuurplan de naleving van rechtsvoorschriften af te dwingen.
Dat is wat wij moeten doen. Onze kustgebieden zijn volgens mij een bron van rijkdom op zowel ecologisch als economisch gebied en deze moeten wij allen met het oog op een duurzame ontwikkeling absoluut beschermen.

Stihler
Het geïntegreerd beheer van kustgebieden is voor de inwoners van mijn kiesdistrict in Schotland een uitermate belangrijk vraagstuk. Zoals de Commissie in haar voorstel heeft gezegd, is dit niet slechts een lokaal probleem, maar is het voor alle Europeanen buitengewoon belangrijk. Zoals mevrouw Langenhagen al heeft opgemerkt woont een derde van de EU-bevolking dichtbij of in deze gebieden. Uit onderzoek is gebleken dat de toestand van de natuurlijke, sociaal-economische en culturele hulpbronnen van onze kustgebieden dramatisch is verslechterd. Tussen de gebruikers van die hulpbronnen is een harde competitie aan de gang. De milieuproblemen waarvan sprake is, zijn: verwoesting van natuurlijke leefomgevingen, besmetting van water, kusterosie en de uitputting van hulpbronnen. Dat zijn stuk voor stuk ernstige problemen. Deze milieuproblemen veroorzaken weer problemen buiten de kustgebieden, in de gebieden landinwaarts. De kern van het probleem wordt gevormd door een gebrek aan kennis; men slaagt er niet in de belanghebbenden bij de problematiek te betrekken en daarom is er een gebrek aan samenwerking met de relevante bestuursorganen.
Onlangs was ik op een videoconferentie in Scotland House, het tehuis van de Schotse regering in Brussel. Het was interessant om te zien hoe de verschillende lokale autoriteiten van de Hooglanden en de Schotse eilanden binnen lokale samenwerkingsverbanden al met belanghebbenden samenwerken teneinde de kustgebieden te beschermen. Mij werd een hart onder de riem gestoken toen ik hoorde dat er actie werd ondernomen en dat het kustgebied de verdiende aandacht kreeg. Het is immers op lokaal niveau dat werkelijk een verandering tot stand kan worden gebracht.
Op lokaal niveau moeten we ten slotte een harde aanpak stimuleren. In Schotland gebeurt dat al. Tevens moeten we in de EU goede praktijken uitwisselen zodat de volgende generatie net zoveel van onze kustgebieden kan genieten als de huidige generatie.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, in mijn cultuur zijn vissersvrouwen het toonbeeld van kracht en moed. Het debat van vanavond, waar alweer bijna alleen vrouwen aanwezig zijn, laat zien dat de deelnemers aan deze discussie wellicht afstammen van deze moedige en sterke vrouwen uit de kustgebieden.
Beste vrienden, politieke bewegingen die lange tijd hebben gepleit voor dezelfde beginselen als in dit document, zijn vaak bespot. De beweging die ik in mijn land vertegenwoordig staat sinds lange tijd voor de beginselen die wij nu bespreken, maar wij hebben veel kritiek moeten verduren. Het is van belang dat wij ons richten op bindende aanbevelingen aan de lidstaten, zodat wij kunnen voorkomen dat er langs elkaar heen gewerkt wordt en de vissers meer in hun bestaan worden bedreigd dan sommige natuursoorten. In de huidige situatie bestaat er geen gelijke bescherming voor alle aspecten van de kustgebieden. Ook willen wij meer zeevervoer, maar dat wij willen tegelijkertijd niet beschermen.
De rapporteur vroeg waarom onze fractie tegen een bindend wettelijk kader is, maar haar uitleg heeft ons niet kunnen overtuigen. Voor de werkzaamheden hebben wij een rechtsgrondslag nodig, geen bindende regelgeving. Wij moeten vertrouwen op lokale werkzaamheden en lokale samenwerking en coördinatie.

Cauquil
Mijnheer de Voorzitter, een geïntegreerd beheer van de kustgebieden van niet alleen Europa maar alle continenten is een van de grootste vereisten voor de toekomst van de mensheid. Naast een geïntegreerd beheer is echter ook planning nodig, en die is onmogelijk binnen het beperkte kader van de bestaande nationale landen. Daarvoor zouden wel eens besluiten nodig kunnen zijn op continentaal en zelfs planetair vlak.
Juist op dit gebied laten de Europese instellingen verstek gaan, alhoewel zij zo gulzig zijn op pietluttige reglementeringen als het om andere gebieden gaat waarop centralisatie uiteindelijk niet nodig is. Daarmee tonen zij aan dat zij in feite geen enkel gezag hebben om zich op te leggen aan de nationale landen, aan hun eigengereidheid en hun egoïsme, maar enkel een uitvloeisel zijn van de nationale autoriteiten. De Europese instellingen dienen evenals de nationale overheden de particuliere belangen van de grote financiële en industriële concerns. Zij zijn absoluut niet bij machte de voor de samenleving hoogst noodzakelijke richtsnoeren op te leggen, zelfs indien zij daarmee de toekomstige generaties misschien ten dode opschrijven. De bestrijding van de grote milieuproblemen staat haaks op het particulier eigendom van de grote productiemiddelen en het gebruik daarvan op grond van uitsluitend winstoverwegingen. De scheepsrampen met de Erika en de Ievoli Sun hebben aangetoond hoezeer de particuliere belangen in strijd zijn met de collectieve belangen.
Daarom zou instemming met een geïntegreerde beheersstrategie van de kustgebieden pure hypocrisie zijn. Wij onthouden ons.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, iedereen stemt over het geheel genomen in met de noodzaak van natuurbescherming. Dit geldt met name voor de kustgebieden, daar de kustgebieden zwaar te lijden hebben onder de economische en demografische ontwikkelingen. De vraag is echter hoe deze noodzakelijke bescherming kan worden geboden. Zal men bij deze bescherming de lokale bevolkingen en hun activiteiten eerbiedigen, of gaat men de natuur onder een glazen stolp stoppen, zoals met het netwerk Natuur 2000 gebeurt? Natuurlijk moet men voor deze gebieden beschermingsmaatregelen nemen om te voorkomen dat de situatie uit de hand loopt en een ongeordende ontwikkeling plaatsvindt. Dat hebben wij in Frankrijk ook gedaan met de wet voor de kustgebieden. Deze heeft goede resultaten opgeleverd, ook al heeft onze groene minister van Milieu, mevrouw Voynet, pas een uitzondering op deze wet voor Corsica er door laten gaan.
Deze noodzakelijke beheersmaatregelen van ruimtelijke ordening moeten echter met de betrokken bevolking en haar gekozen vertegenwoordigers worden besproken. Zij wonen en werken in die gebieden en daarom moeten zij absoluut worden betrokken bij de bescherming daarvan, als men hun instemming daarmee tenminste wil. Wij mogen niet vergeten dat het de plaatselijke bevolking was die tijdens de schipbreuk van de Erika het schoonmaken van de kust en de stranden organiseerde en daaraan deelnam. Overtuigen is mijns inziens beter dan dwingen. Overtuiging creëert instemming, en dus efficiëntie en rechtstreekse democratie. Iets dat vanuit Brussel wordt opgelegd, wordt altijd achterdochtig bekeken en is vaak ook niet geschikt, omdat het op grote afstand is uitgedokterd en geen rekening houdt met de lokale mentaliteit. Als men wil onderhandelen over verstandige maatregelen moet men de burgers direct benaderen.
Ook moet men de plaatselijke gebruiken en tradities respecteren, daar deze de economische, sociale en culturele realiteit in de kustgebieden tot uitdrukking brengen en meestal ook een betere bescherming van onze natuur garanderen. Met andere woorden, men moet het subsidiariteits- en decentralisatiebeginsel toepassen, alhoewel ik niet de noodzaak van een algemeen verband loochen. Deze beheersbevoegdheden moeten op nationaal vlak blijven en berusten op consensus met de plaatselijke bevolking. Dit verslag bevat teveel voorschriften en daarom stemmen wij hier tegen.

Attwool
Mijnheer de Voorzitter, zoals mevrouw Stihler al heeft opgemerkt is dit voorstel voor Schotland buitengewoon belangrijk. Zo is er één Schots gebied onder de zeggenschap van de plaatselijke overheid, bestaande uit 26 bewoonde eilanden en met een kustlijn ter lengte van de Franse kust. Schotland beschikt in zijn geheel over 462 verschillende programma' s voor kustbeheer, waarvan twee derde vanuit lokaal niveau opereert.
Ook al dient het beheer van kustgebieden voornamelijk een lokale aangelegenheid te blijven, is het toch van essentieel belang dat er nationale strategieën worden uitgewerkt voor de ondersteuning en coördinatie van de te nemen maatregelen. Gelukkig beschikken we over een Schots forum voor kustbeheer dat deze taak kan uitvoeren. Er zijn echter wel factoren die dat werk kunnen ondermijnen.
Zoals het forum voor de Firth of Clyde onlangs duidelijk heeft gemaakt, hebben we op dit moment nog geen enkele politieke of financiële zekerheid die als solide basis kan dienen voor het kustbeheer op de langere termijn. Daarom zijn wij zo verheugd over het voorstel van de Commissie. Het verslag van mevrouw McKenna is een goede aanvulling op en een verduidelijking van de tekst. Ik haar daarmee dan ook feliciteren.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, omdat ik de toespraak van mijn collega, mevrouw Wallström heb overgenomen, zal ik u in het Engels toespreken.
Zoals andere sprekers al hebben gezegd is het kustgebied zeer belangrijk voor Europa. De hulpbronnen in het gebied verschaffen ons voedsel, energie, onderdak en bieden ons mogelijkheden. Volgens de verslagen van het Europees Milieuagentschap is er echter sprake van een continue verslechtering van de omstandigheden in het kustgebied en de hulpbronnen aldaar. Die omstandigheden kunnen alleen worden verbeterd indien de relevante bestuurssectoren op elk niveau gezamenlijke inspanningen leveren, die zijn gebaseerd op de beginselen van geïntegreerd beheer van kustgebieden.
Ik wil benadrukken dat het geïntegreerd beheer van kustgebieden niet noodzakelijkerwijs een proces van ruimtelijke ordening inhoudt. Het gaat hier meer om een methodologie voor een coherente benadering ten aanzien van het beheer en gebruik van de hulpbronnen in het kustgebied, waarbij alle relevante belanghebbenden worden geïnformeerd en betrokken.
De Commissie heeft een voorstel voor een aanbeveling ingediend om de lidstaten aan te moedigen bij de bevordering van het geïntegreerd kustbeheer de volledige verantwoordelijkheid op zich te nemen. In de aanbeveling worden de lidstaten opgeroepen om nationale strategieën voor het beheer van de kustgebieden te ontwikkelen, strategieën die zijn gebaseerd op een inventarisatie van de bij het beheer en de ruimtelijke ordening van de kustgebieden betrokken partijen, wetten en instellingen. Het doel van deze strategie is voor de kustgebieden in heel Europa een coherente benadering te introduceren. In de aanbeveling wordt de keuze voor de opzet van die nationale strategieën bewust aan de lidstaten overgelaten. Op die manier wordt gewaarborgd dat iedere nationale strategie is afgestemd op de institutionele, fysieke en sociale omstandigheden binnen de afzonderlijke lidstaten.
Tegelijkertijd bevat de aanbeveling een lijst van aspecten die door de lidstaten middels hun nationale strategieën dienen te worden gerealiseerd. Zo moeten de plannen, beleidslijnen en programma' s voor het beheer van de kustgebieden samenhang vertonen, en is er coördinatie nodig tussen de partijen die de kust gebruiken en beheren, met name tussen hen die voor de zee en hen die voor het in het kustgebied gelegen land verantwoordelijk zijn.
Dan zal ik nu ingaan op de belangrijkste kwesties die in de amendementen aan de orde worden gesteld. Ik wil beginnen met op te merken dat de Commissie veel van de ingediende amendementen kan aanvaarden. Talrijke daarvan versterken de tekst omdat daarin bepaalde begrippen nader worden gedefinieerd en nieuwe informatie wordt aangedragen. We willen het Parlement bedanken voor deze amendementen. Er is echter een aantal amendementen waarmee de Commissie niet kan instemmen.
In een aantal amendementen, de amendementen 11, 12, 16, 18, 29, 32, 43 en 49 wordt verwezen naar een toekomstig communautair wetgevingskader. De Commissie kan die amendementen niet aanvaarden. In deze tekst wordt immers bij voorbaat al van de stelling uitgegaan dat een wettelijke benadering vereist is. Met het oog op de sterk uiteenlopende omstandigheden in lidstaten en de filosofie van de Commissie ten aanzien van het beheer van kustgebieden is een verwijzing naar een communautair wetgevingskader bovendien niet gepast.
De Commissie besloot uiteindelijk tot de indiening van een voorstel voor een aanbeveling nadat zij grondig had onderzocht welke behoeften aan maatregelen op EU-niveau bestonden. Dat onderzoek is geschied aan de hand van het demonstratieprogramma voor een geïntegreerd beheer van kustgebieden en op basis van een breed openbaar overleg. Daarom kan de Commissie ook geen amendementen aanvaarden waarin gesproken wordt van verplichtingen. In een aanbeveling - een niet-bindend instrument - is "dienen" is niet het juiste woord. Derhalve kan de Commissie het gebruik van dat woord in de amendementen 29, 32 en 34 niet aanvaarden.
Met de amendementen 17, 20, 33 en 45, waarin staat dat bindende instrumenten binnen de lidstaten nodig zijn, gaat men voorbij aan het feit dat een geïntegreerd beheer van kustgebieden het beste kan geschieden door middel van vrijwillige maatregelen in een aantal lidstaten. De desbetreffende onderdelen van die amendementen zijn derhalve niet aanvaardbaar. Voor de rest zijn de zes amendementen in beginsel of gedeeltelijk wel aanvaardbaar.
De Commissie vreest dat de amendementen 16 en 42 een incorrect, bekrompen beeld geven van de reikwijdte van het concept "geïntegreerd beheer van kustgebieden" . Hoewel zij het er mee eens is dat de betrokkenheid van alle relevante partijen moet worden gestimuleerd, dient de tekst van met name de amendementen 25 en 47 niet beperkt te blijven tot het specifieke planningsproces. In plaats daarvan dient te worden verwezen naar alle partijen die zijn betrokken bij de planning en het beheer van de kustgebieden en de hulpbronnen aldaar. De Commissie merkt tevens op dat zij de twee amendementen waarin wordt verwezen naar ander communautaire beleidsvormen niet kan aanvaarden. Die verwijzing is niet zijn plaats, daar die beleidsvormen beter elders kunnen worden besproken. De verwijzing naar INTERREG in amendement 16 is tevens niet op zijn plaats, omdat de richtsnoeren voor INTERREG elders zijn uiteengezet.
Evenzo kan de Commissie instemmen met de verwijzing naar het gemeenschappelijk visserijbeleid en de 12-mijlsvisserijzone in amendement 35. Deze tekst loopt namelijk vooruit op het debat over de herziening van dat beleid. Daarnaast zijn de amendementen 47 en 48 niet aanvaardbaar, in ieder geval gedeeltelijk niet aanvaardbaar, omdat dit zou kunnen worden uitgelegd als steun aan onhoudbare, traditionele praktijken onder andere het terrein van de jacht en de visserij.
Dan de resterende amendementen. De Commissie kan instemmen met de amendementen 1, 3 tot en met 10, 13, 15, 19, 21, 22, 23, 26, 27, 28, 30, 31, 37, 38, 39, 40, 41 en 46. Deze lijst is dus langer dan die van de niet-aanvaardbare amendementen. Daarnaast neemt zij tevens in beginsel de amendementen 2, 14, 24, 36 en 44 over. Het resultaat is dus dat twee derde van de amendementen door de Commissie wordt aanvaard.
Ten slotte: het Parlement heeft aanzienlijk bijgedragen aan de verbetering van dit voorstel. Daarom wil ik graag de rapporteur, mevrouw McKenna, en de rapporteurs van de andere commissies voor hun inspanningen bedanken. Ik ben ervan overtuigd dat de uiteindelijke tekst een belangrijke stap is in het bevorderen van de toepassing van het geïntegreerd beheer van kustgebieden in Europa.

De Voorzitter
Bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.10 uur gesloten)

