De rol van vrouwen in de landbouw en in plattelandsgebieden (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over de rol van vrouwen in de landbouw en in plattelandsgebieden - Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Rapporteur: Elisabetch Jeggle.
Elisabeth Jeggle
rapporteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, als rapporteur van het Parlement voor het initiatiefverslag over de rol van vrouwen in de landbouw en in plattelandsgebieden was het mijn doel om een breed publiek debat op gang te brengen, teneinde de belangrijke multifunctionele rol van vrouwen in plattelandsgebieden meer zichtbaarheid en gewicht te geven.
Een van de centrale taken van het Europese beleid ten behoeve van het platteland is nog steeds het streven naar gelijkwaardige levensomstandigheden in alle regio's en het vermijden van een eenzijdige ontwikkeling van de dichtbevolkte stedelijke gebieden, zodat mensen ook op het platteland kunnen blijven wonen en er een geslaagd bestaan kunnen leiden. De afgelopen decennia was het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) gericht op de positieve economische ontwikkeling van de landbouw en de plattelandsgebieden. In de toekomst zal het er nog meer om gaan toekomstgerichte plattelandsgebieden te creëren en te stimuleren.
Hiertoe zijn nieuwe inspanningen en nieuwe strategieën van alle betrokken partijen nodig. Het is belangrijker dan ooit om rekening te houden met de behoeften en mogelijkheden van vrouwen in plattelandsgebieden. Uit ervaring is gebleken dat de kwaliteit van het bestaan en het economisch prestatievermogen vooral op het platteland nauw samenhangen met de aanwezigheid van vrouwen en hun inzet op de meest diverse terreinen. De afgelopen jaren is met name duidelijk geworden dat steun aan vrouwen en projecten van vrouwen tot belangrijke vooruitgang in de ontwikkeling van de samenleving op het platteland als geheel heeft geleid. De ervaringen met dergelijke steun via de tweede pijler van het GLB en verschillende andere financieringsprojecten van de Europese Unie in alle regio's van Europa hebben dit aangetoond.
De rol van vrouwen is echter ook in de landbouw van wezenlijk belang. Hier hebben vrouwen de afgelopen jaren op essentiële wijze bijgedragen tot diversificatie en aanpassing van bedrijven aan de markt. Dit heeft geleid tot een nog grotere multifunctionaliteit van de landbouw. Landbouwbedrijven bieden naast de eigenlijke levensmiddelenproductie ook innoverende mogelijkheden en diensten aan. Dit economische potentieel kan nog beter worden benut. Het concreet ondersteunen van vrouwen in de landbouw biedt op dit punt veel kansen. Hun grote scala aan beroepsbekwaamheid, interesses en prestaties moet meer aandacht krijgen. Daartoe pleiten wij er met name voor dat vrouwen volledig kunnen deelhebben aan de bronnen van de agrarische levens- en bedrijfsvormen. Vrouwelijke landbouwers willen overeenkomstig hun medeverantwoordelijkheid voor het bedrijf betrokken worden bij de rechten en plichten. Hiertoe behoort ook een passende vertegenwoordiging in landbouworganisaties. Een adequate sociale zekerheid voor alle vrouwen die in de landbouw werkzaam zijn, is onmisbaar.
Na een intensieve dialoog zijn wij er bij de stemming in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling in geslaagd het verslag slechts met een enkele stem tegen goed te keuren. Er zijn geen amendementen ingediend voor de stemming morgen in de plenaire vergadering. Dat is voor mij een teken dat wij een uitstekend compromis hebben gevonden dat voor alle fracties aanvaardbaar is. Een unanieme stemming zou het verslag het nodige gewicht geven om - naar ik hoop - serieus in overweging te worden genomen door de Commissie en de Raad. Ik dank al mijn collega's, in het bijzonder de schaduwrapporteurs, voor hun werkelijk uitstekende samenwerking.
Bij het komende debat over de toekomst van het GLB na 2013 mag de belangrijke rol van vrouwen in de landbouw en in plattelandsgebieden niet worden vergeten. Ik ben ervan overtuigd dat ons verslag een belangrijke basis voor dit belangrijke debat biedt en eveneens een positieve bijdrage aan het komende financiële debat zal leveren.
Mairead McGuinness
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil Elisabeth Jeggle feliciteren met haar goede werk aan dit verslag en met haar niet-aflatende werk op dit gebied in al die jaren dat ik haar ken. Het mag als een compliment voor haar werk worden beschouwd dat er geen amendementen zijn ingediend voor dit belangrijke verslag.
In de korte tijd die ik heb, wil ik graag de aandacht vestigen op enkele paragrafen in het verslag. Ik ben blij met paragraaf 4 over het belang van een adequate begroting voor landbouw in het algemeen, en met paragraaf 10, over nieuwe technologieën in plattelandsgebieden en de noodzaak om de toegang tot breedband te vergroten. Ik vind dat paragraaf 34 van bijzonder belang is. Vrouwen moeten op de middellange termijn in alle politieke, economische en maatschappelijke organen adequaat vertegenwoordigd zijn, zodat de zienswijze van vrouwen en mannen in de besluitvorming wordt verwerkt. Dat is echt belangrijk en tot mijn spijt is het gezicht van landbouworganisaties helaas veel te mannelijk. Die kwestie moeten we echt nader bekijken.
Tot slot dient de Commissie zich ervan bewust te zijn dat het probleem voor zowel mannelijke als vrouwelijke boeren momenteel de onzekerheid over het debat over de hervorming van het GLB is. Ik vrees dat sommige boeren het resultaat van die hervormingen proberen te voorspellen en dat zij zich daarom mogelijk extra kosten op de hals halen die hen tot last zullen zijn. Ik wil u vragen die boodschap over te brengen aan de Commissie.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mevrouw de Voorzitter, de belangrijkste zorg van vrouwen op het platteland is het gebrek aan werk. Geen werk betekent minder inkomsten voor ouderen en daarmee een toename van het risico op armoede. Daarnaast zijn onderwijs en gezondheidszorg essentiële voorzieningen voor het voortbestaan van plattelandsgemeenschappen.
Door de gebrekkige basisinfrastructuur in plattelandsgebieden zijn ondernemers minder geïnteresseerd om er boerderijen en productiefaciliteiten te beginnen. Ik roep de lidstaten op om de structuurfondsen te gebruiken voor het opheffen van het gebrek aan basisinfrastructuur in plattelandsgebieden en beleid ten uitvoer te leggen ter verbetering van de toegang tot de openbare infrastructuur. Ik roep de Commissie en de lidstaten op om zich te houden aan hun verplichting om de breedbandinfrastructuur in plattelandsgebieden te verbeteren als een manier om de concurrentiekracht van deze gebieden te stimuleren.
Plattelandstoerisme op basis van familiebedrijven creëert banen, kan worden gecombineerd met familieverplichtingen en stimuleert de plattelandsbevolking om op het platteland te blijven.
Marian Harkin
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij met dit tijdige verslag van Elisabeth Jeggle en wil haar bedanken voor haar goede samenwerking.
Maar weinig mensen beseffen dat 42 procent van de in de landbouw werkzame personen vrouw is, en dat drie van de tien bedrijven in de EU worden geleid door een vrouw. Om plattelandsvlucht door vrouwen en gezinnen tegen te gaan en ervoor te zorgen dat zij via de landbouw bijdragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van de EU 2020-strategie, moet er een aantal diensten en voorzieningen voor normaal dagelijks gebruik beschikbaar zijn. Deze diensten moeten onder andere zaken omvatten als gezondheidszorg en verzorging, onderwijs, recreatie, transport en breedband.
Het is van cruciaal belang dat alle diensten niet alleen maar marktgericht zijn. Er moeten ook goede sociale verzekeringen zijn voor vrouwen in de landbouw, zodat hun toekomst en hun pensioenen kunnen worden gewaarborgd. Het is ook belangrijk dat de ondernemersvaardigheden van vrouwen worden bevorderd en dat vrouwen in het algemeen meer worden betrokken bij de besluitvorming op lokaal en regionaal niveau, in landbouworganisaties en feitelijk in alle besluitvormende organen. Dat zal verstrekkende gevolgen hebben en zal zeker helpen om de toekomstige rol van vrouwen in de landbouw te bevorderen.
João Ferreira
(PT) Mevrouw de Voorzitter, de situatie van vrouwen in de landbouw en in plattelandsgebieden wordt beïnvloed door de zware crisis waar het huidige beleid, zoals het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en andere beleidsmaatregelen, het platteland in gestort heeft. Vrouwen vertegenwoordigen 42 procent van de werknemers in de landbouwsector van de Europese Unie als geheel. De overgrote meerderheid van deze vrouwen werkt in familiebedrijven. Daarom worden zij bijzonder hard getroffen door de sluiting van honderdduizenden kleine en middelgrote bedrijven en door het vernietigingsproces van familiebedrijven als gevolg van de verschillende hervormingen van het GLB. Vrouwen zijn net als bij andere economische activiteiten ook hier de eerste slachtoffers van werkloosheid, onzekere banen, lage lonen en armoede. Die ontwikkelingen worden nog verergerd door het antisociale beleid dat wordt opgelegd onder het mom van de crisis.
Daarom volstaan mooie woorden en intentieverklaringen niet. Er moet gebroken worden met het bestaande beleid en de rol van vrouwen, vrouwenrechten en gelijkheid dienen gestimuleerd te worden. Met het oog daarop moet onder meer het netwerk van openbare voorzieningen op het platteland voor gezondheidszorg, onderwijs en steun aan gezinnen verbeterd worden. Ook dient er een groter aanbod van culturele en vrijetijdsactiviteiten te komen en moeten ongelijke ontwikkelingen en het leeglopen van het platteland bestreden worden.
Rareş-Lucian Niculescu
(RO) Mevrouw de Voorzitter, persoonlijk ben ik van mening dat de meest belangrijke onderdelen van het verslag gaan over de levensomstandigheden op het platteland. In dat verband wil ik een aantal opmerkingen maken.
In de eerste plaats de belangrijke rol van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) bij de modernisering van de dorpen. Dit fonds moet voldoende financiering krijgen, ook in het kader van het toekomstig landbouwbeleid, om de verschillen tussen stad en platteland te kunnen verkleinen. In de tweede plaats denk ik dat we, met name in de nieuwe lidstaten, modernisering van de fysieke infrastructuur als uitgangspunt moeten nemen. Het is nodig dat dit een component van het ELFPO blijft.
Mijn laatste opmerking houdt verband met de vergrijzing van de plattelandsbevolking. Hier wil ik het belang onderstrepen van de programma's die enerzijds zijn gericht op de vroege pensionering van boeren en werknemers in de landbouw en anderzijds op de vestiging van jonge boeren.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Mevrouw de Voorzitter, mijn gelukwensen voor mevrouw Jeggle voor haar benadering in dit verslag.
Ik beschouw de erkenning van de belangrijke rol van vrouwen in de landbouw als cruciaal, zowel in de primaire productie als in de diversifiëring van economische activiteiten en in plattelandsgebieden.
Naar mijn mening moeten we de aandacht vestigen op de armoede en het isolement waardoor vrouwen in plattelandsgebieden veelvuldig worden getroffen. Hierdoor is er een nog grotere behoefte aan efficiënte maatregelen om gelijke kansen te garanderen voor de vrouw in de landbouw, als hoofddoel van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Zodoende is het cruciaal dat de kwaliteit van leven van de boeren in plattelandsgebieden wordt verbeterd, door te zorgen voor een zo breed mogelijke toegang tot onderwijs en beroepsopleiding, levenslang leren, effectieve lokale gezondheidszorg, maar ook tot infrastructuur en diensten voor kinderen en gezinnen.
Ik wil onderstrepen dat een grotere kansengelijkheid voor vrouwen in plattelandsgebieden betekent dat hun rol actiever moet worden bevorderd, zowel in het kader van landbouwactiviteiten als op andere economische terreinen waaronder bescherming van het multifunctionele karakter van de landbouw.
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag de rapporteur en de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken, omdat het erg belangrijk was dat dit onderwerp zou worden besproken.
De Commissie is zich zeer bewust van de essentiële rol die vrouwen in de landbouw en in plattelandsgebieden spelen. De Commissie ziet in dat dit een taak is voor het beleid voor plattelandsontwikkeling. De verordening voor plattelandsontwikkeling voorziet in steun op een aantal gebieden die belangrijk zijn voor vrouwen in plattelandsgebieden. Het opzetten en ontwikkelen van micro-ondernemingen, het toevoegen van waarde aan landbouwprojecten en het vinden van afzetmogelijkheden hiervoor zijn slechts enkele voorbeelden.
Het beleid voor plattelandsontwikkeling voorziet ook in mogelijkheden om mannen en vrouwen te helpen gezin en beroep te combineren. Onder de maatregel voor elementaire voorzieningen kunnen bijvoorbeeld sociale voorzieningen zoals opvang en verzorging van kinderen en bejaarden worden gesteund. Bovendien komen ook lokale vervoersdiensten en kleinschalige infrastructuur in aanmerking voor steun.
De situatie in plattelandsgebieden is zeer divers in de verschillende lidstaten, ook wat betreft de mogelijkheden en behoeften voor vrouwen. Lidstaten en regio's moeten hun situatie zorgvuldig analyseren en maatregelen op maat ontwikkelen die gekoppeld zijn aan de lokale omstandigheden, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke problemen waarmee vrouwen worden geconfronteerd. Zo kunnen lidstaten voor bepaalde maatregelen bijvoorbeeld de voorkeur geven aan vrouwen. Bovendien kunnen lidstaten financiële instrumentering gebruiken om garantiefondsen op te richten die vrouwen helpen toegang tot krediet te krijgen. Vrouwen moeten ook een belangrijke rol spelen in het Leader-programma, waar zij hun specifieke belangen en hun specifieke potentieel moeten inbrengen om het ontwikkelingspotentieel van een gebied te mobiliseren.
De Commissie vindt ook dat het nuttig zou zijn om te beschikken over meer gegevens met betrekking tot de situatie van vrouwen. Vooral gezien de roep om vereenvoudiging door lidstaten, is het echter lastig hen te overtuigen van extra rapportageverplichtingen. Maar voor die gegevens waarvoor dit wel mogelijk is, moeten er statistieken worden gepresenteerd en geanalyseerd, uitgesplitst naar geslacht. De Commissie zal, indien beschikbaar, gegevens over vrouwen opnemen in haar voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van de strategische richtsnoeren voor plattelandsontwikkeling.
Een zeer belangrijke factor in het vooruithelpen van vrouwen in de landbouw en in plattelandsgebieden is het uitwisselen van ervaringen. In deze context wil ik graag uw aandacht vestigen op het Europees netwerk voor plattelandsontwikkeling en de nationale netwerken die hier deel van uitmaken. Deze kunnen worden gebruikt om te leren van elkaars beste praktijken en het zou wenselijk zijn als meer vrouwenorganisaties gebruik zouden maken van deze bestaande netwerken om vrouwen in verschillende plattelandsgebieden met elkaar in contact te brengen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag 5 april 2011 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Iosif Matula
schriftelijk. - (RO) Ik kom uit Roemenië, waar een groot deel van de bevolking op het platteland woont. Juist daarom weet ik dat het absoluut noodzakelijk is om meer aandacht te besteden aan de positie van vrouwen in deze gebieden, rekening houdend met de specifieke mogelijkheden en uitdagingen.
Als lid van de Commissies cultuur en onderwijs en regionale ontwikkeling wil ik de nadruk leggen op de behoefte aan een systeem van beroepsopleidingen dat vrouwen de nodige opleiding biedt, zowel in de rol van producent als in die van ondernemer, des te meer omdat we op die manier de doelstellingen van de Europa 2020-strategie kunnen bereiken. Deze kunnen ook worden gerealiseerd door een betere toegang van boeren tot breedbandinternet.
Steun voor ondernemersinitiatieven van vrouwen kan zorgen voor inkomsten die een stabiel levensonderhoud betekenen en economische onafhankelijkheid. Zo kunnen de effecten van sociale uitsluiting en armoede worden uitgebannen, waardoor vrouwen verhoudingsgewijs zwaar worden getroffen.
We hebben het in deze context ook over de toekomstige hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waarbinnen we steeds meer rekening moeten houden met de rol en de behoeften van vrouwen in plattelandsgebieden. Een grotere aantrekkelijkheid van het platteland en van agrarische activiteiten blijft een uitdaging, waardoor vrouwen van het platteland reële kansen krijgen op economische en persoonlijke ontwikkeling.
Jarosław Kalinowski
schriftelijk. - (PL) Het zijn meestal mannen die voor een beroepscarrière in de landbouwsector kiezen, maar vrouwen zijn sinds mensenheugenis aanwezig in plattelandsgebieden en zijn spijtig genoeg sinds mensenheugenis ondergewaardeerd. De consequente en vooruitziende aanpak van vrouwen op vele gebieden zorgt voor een verbetering van de levenskwaliteit en de werkkwaliteit op het platteland. Ze zijn echter vaak niet vertegenwoordigd in de planningsfase van de middelen, en het laten meewegen van de behoeften van vrouwelijke landbouwers kan daarom heel wat voordelen voor de plattelandsbevolking met zich meebrengen. We moeten vrouwen in de landbouw de mogelijkheid geven om zich op beroepsgebied te ontwikkelen door echte steun op het gebied van onderwijs en loopbaanadvies te verlenen. Het is belangrijk om het platteland bij vrouwen te promoten als een aantrekkelijke arbeidsplaats die de mogelijkheid geeft om gezinsplannen met beroepsplannen te verenigen.
