Uitbreidingsstrategie en de belangrijkste uitdagingen voor 2006-2007 - Institutionele aspecten van het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten te integreren (debat) 
De Voorzitter
We hebben vandaag een zeer belangrijk onderwerp op de agenda staan, namelijk het gecombineerde debat over
het verslag van Elmar Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, over de mededeling van de Commissie over "De uitbreidingsstrategie en de belangrijkste uitdagingen voor 2006-2007”, en
het verslag van Alexander Stubb, namens de Commissie constitutionele zaken, over de institutionele aspecten van het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten te integreren.
Beide onderwerpen zijn natuurlijk op zich al belangrijk maar ze hebben ook een speciale betekenis, omdat we aan de vooravond van de Europese Raad staan en zij tot de belangrijkste punten behoren die op de bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders zullen worden besproken. Ik zal het genoegen hebben om de resoluties van het Parlement, die tijdens deze zitting zullen worden aangenomen, aan de Raad over te brengen.
Elmar Brok 
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, geachte commissaris, in het voorjaar van dit jaar heeft het Europees Parlement de Commissie verzocht om een verslag op te stellen over het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten te integreren. Dat verslag verscheen op 8 november, maar het schiet in onze ogen tekort.
Tot nog toe was de uitbreiding een van de meest succesvolle aspecten van het beleid van de Europese Unie, waarbij de ruimte van vrede, stabiliteit en positieve economische ontwikkeling aanzienlijk werd vergroot, wat bijdroeg aan de eenwording van Europa. We weten tevens dat in de kandidaat-lidstaten, maar ook in andere landen van Europa, het vooruitzicht op EU-lidmaatschap een wezenlijk element vormt in het staatshervormingsproces. Deze beide positieve overwegingen moeten we altijd in gedachten houden.
Nu de Europese Unie na de uitbreiding zevenentwintig lidstaten telt - en met de mogelijke toetreding van Kroatië binnenkort achtentwintig - moeten we nadenken over de toekomst van het Europese project. Willen we dat de Europese Unie een politiek project is in de waarste zin des woords, dat zij slagvaardig is en een rol kan spelen in de wereld, dat zij opgewassen is tegen de vraagstukken van buitenlands- en veiligheidsbeleid en terrorisme en internationale criminaliteit kan bestrijden - waarvoor zij slagvaardigheid nodig heeft? Of willen we dat de Unie maar een beetje ronddobbert als een economisch project? Op deze vragen moeten duidelijke antwoorden komen.
We moeten inzien dat we met het huidige institutionele bestel van de Europese Unie niets opschieten. Het Grondwettelijk Verdrag had er vóór de vorige uitbreiding moeten zijn. Daarom moet de uitbreiding nu eerst worden afgerond en geconsolideerd voordat we serieus aan nieuwe grootscheepse maatregelen kunnen denken, als we ons eigen project niet kapot willen maken. Daarom heeft het Grondwettelijk Verdrag tot op zekere hoogte een voorwaardelijk karakter. Hierover zal de heer Stubb nog meer zeggen.
We moeten nog andere vragen aan de orde stellen, vragen waarop heldere antwoorden moeten worden gevonden, vragen over de richting waarheen onze reis gaat, bijvoorbeeld in verband met de volgende herzieningsclausule en de financiële vooruitzichten die voor 2008/2009 op het programma staan, zodat we weten welke gevolgen de uitbreiding zal hebben voor het Europese project. Hoe dan ook, op veel terreinen - landbouwbeleid, structuurbeleid - kan wij niet gewoon doorgaan zoals tot nu toe. Wat zijn de gevolgen voor bepaalde lidstaten? Hoeveel minder geld krijgen zij, en hoeveel meer moeten andere betalen? Dat moet duidelijk worden, willen wij het project op serieuze wijze voortzetten.
Het is volstrekt duidelijk dat de toezeggingen die wij hebben gedaan - aan bijvoorbeeld de landen van de westelijke Balkan in Thessaloniki - moeten worden nagekomen. Niemand in dit Parlement eist dat de lopende onderhandelingen worden opgeschort. We weten dat er haast bij is en dat de staatshoofden en regeringsleiders vaart moeten zetten achter het proces, omdat de toetreding van Kroatië voor de deur staat. Maar we moeten ook duidelijk maken dat volledig lidmaatschap niet in ieder stadium en in ieder afzonderlijk geval, op de korte of de lange termijn, de enige manier is om het Europees perspectief van bepaalde landen op geloofwaardige wijze concreet te maken. Vandaar dat de kwesties van het ontwikkelings- en nabuurschapsbeleid, of de kwesties aangaande multilaterale aaneensluitingen van landen die een Europees perspectief hebben, aan de orde dienen te komen. Het idee hierachter is dat de volken nu al iets dienen te krijgen en niet pas over vijftien jaar, als de onderhandelingen zijn afgerond die op dit moment nog niet eens zijn begonnen. Daarom moeten wij met heel veel fantasie te werk gaan. Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan Oekraïne, waarbij helaas veel tijd is verloren, en dat is nu in ons nadeel. Het toetredingsperspectief van dergelijke landen is ook in ons belang en niet alleen in het belang van die landen zelf, en daarom moeten wij iets doen. Maar één ding moet ons duidelijk zijn: als wij tot uitbreiding overgaan zonder dat de Europese Unie zich intern verder ontwikkeld, dan komen we op den duur in een situatie terecht waarin er eerste- en tweederangs leden van de Europese Unie zullen zijn. Kortom, het is: Grondwet of Verhofstadt, want dat is ook een mogelijke consequentie. Het zijn juist de landen die erg sterk aandringen op uitbreiding, die het proces van verdieping van de Europese Unie willen vertragen of tegenhouden. Zelf heb ik mijn twijfels over de geloofwaardigheid van dergelijke landen.
Wat betreft Turkije hebben we met een aantal collega's een formule voorgesteld om op de nieuwe ontwikkeling te reageren, en ik hoop dat het werkt. Het is betreurenswaardig dat Turkije zijn juridische verplichtingen niet vervult en er zich opnieuw een vertraging heeft voorgedaan. Anderzijds was het ook verkeerd geweest om de onderhandelingen op te schorten. Dit mag echter niet betekenen dat Turkije deze verplichtingen op de lange termijn niet hoeft te vervullen.
(Applaus)
Alexander Stubb 
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag vijf punten met betrekking tot ons verslag over het integratievermogen ter sprake willen brengen. Om te beginnen wil ik alle collega's bedanken die betrokken zijn geweest bij het proces, met name de collega's van het secretariaat, die fantastisch werk hebben verricht.
Mijn eerste punt heeft betrekking op de terminologie die we vandaag gebruiken. De oorspronkelijke term waarmee we te maken hadden was 'opnamecapaciteit'. Toen we bespraken wie dit verslag zou opstellen, had ik een gesprek met de verpersoonlijking van het begrip 'opname': mijn goede vriend de heer Brok. Wij kwamen tot de conclusie dat opname in de zin van absorptie mogelijk niet de beste term was om te gebruiken. Ik denk dat de heer Carl Bildt het zeer goed verwoordde toen hij zich afvroeg wie er door de Europese Unie wilde worden opgenomen. Wil Frankrijk door de Europese Unie worden opgenomen? Het antwoord is natuurlijk nee. Daarom gingen wij op zoek naar een meer dynamische, positievere term en kwamen tot het besluit dat 'integratievermogen' datgene is waar we daadwerkelijk mee te maken hebben.
Mijn tweede punt is dat dit mogelijk een gevoelig onderwerp is, aangezien er veel verschillende belangen zijn. Mijn collega en vriend de heer Brok heeft reeds enkele van deze belangen genoemd. Er zijn, met andere woorden, mensen die tegen uitbreiding zijn maar voor de Grondwet. Er zijn mensen die tegen de Grondwet zijn maar voor uitbreiding. Dan zijn er nog mensen als ik, die voor de Grondwet en voor uitbreiding zijn, en tot slot zijn er nog mensen als de heer Farage en de rest, die tegen beide zijn.
Wij hebben geprobeerd om rekening te houden met deze vier verschillende soorten belangen, en ik denk dat we daar in dit verslag redelijk goed in zijn geslaagd. Het idee van het integratievermogen is eigenlijk niets nieuws: dat hebben we altijd al gekend. Elke uitbreiding werd voorafgegaan door een debat over de mate waarin de Europese Unie zou moeten verdiepen. Voor 1973 werd de Unie een douane-unie. Voor 1986 werd de Europese Akte voorgesteld. Voor de toetreding van Finland, Oostenrijk en Zweden was er het Verdrag van Maastricht. Voor de grote uitbreiding van 2004 waren er Amsterdam en Nice. Nu willen we graag een grondwet hebben voordat de volgende uitbreiding zich aandient.
Derde punt: hoe definiëren we integratievermogen? Ik denk dat de conclusie van dit verslag is dat men een vaag idee kan geven van wat dit daadwerkelijk betekent, en dat men zou kunnen stellen dat het geen voorwaarde voor uitbreiding is, maar een voorwaarde voor ons, de huidige lidstaten. We moeten ons eigen huis op orde brengen, voordat we het kunnen uitbreiden. Het probleem is dat er geen strikte definitie kan worden gegeven van integratievermogen, aangezien dit verband houdt met twee zaken. Eén: het moment van toetreding. Twee: het aantal nieuwe landen dat toetreedt. De uitbreiding van 1973 was met andere woorden totaal anders dan de uitbreiding van 2004. Wat betreft de definitie gaat het bij het integratievermogen verder om drie zaken: instellingen, begrotingen en beleidsplannen.
Mijn vierde punt heeft betrekking op het publieke debat, en hier zou ik graag met een beschuldigende vinger willen wijzen naar de Europese Raad, die zegt dat we uitbreiding moeten koppelen aan de publieke opinie. Wij zeggen: ja, natuurlijk moet je dat doen, maar vertel me nu niet dat je hiervoor niet de gelegenheid hebt. Toetredingsonderhandelingen worden met een unaniem besluit geopend. Elk hoofdstuk wordt met een unaniem besluit geopend en elk hoofdstuk wordt met een unaniem besluit afgesloten. Het hele pakket wordt unaniem goedgekeurd en bovendien moet elke lidstaat de toetreding nog eens ratificeren. Als je binnen die periode van twee tot tien jaar de voordelen van de uitbreiding niet hebt kunnen uitleggen aan het grote publiek, dan denk ik dat je zwaar hebt gefaald in je werk, dus doe asjeblieft je werk en kom dan nog eens terug om te praten over de publieke opinie. We moeten strategischer nadenken over uitbreiding.
Mijn laatste punt heeft betrekking op de Grondwet. In dit verslag wordt een overzicht gegeven van een aantal kwesties waarvoor een zeer grote behoefte aan verduidelijking bestaat vóór de volgende uitbreiding: stemming met gekwalificeerde meerderheid, rechtspersoonlijkheid, minister van Buitenlandse Zaken, gemeenschappelijk veiligheidsbeleid, enzovoorts. Dit zijn kwesties die we dringend moeten aanpakken voordat we verder kunnen uitbreiden. De boodschap van dit verslag is: laten we dat huis op orde brengen vóór 2009 en daarna beginnen met uitbreiden.
Ik wil graag afsluiten met het volgende: uitbreiding is waarschijnlijk het beste beleid dat de Europese Unie ooit heeft gehad. Het heeft vrede, welvaart, veiligheid en stabiliteit met zich meegebracht. Laten ons niet komen met zwakke excuses wanneer we praten over uitbreiding, omdat we immers weten dat we nooit en toch altijd klaar zijn om uit te breiden.
(Applaus)
Paula Lehtomäki
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Raad van juni heeft besloten dat het debat over de uitbreiding en de toekomstige uitbreidingsstrategie van de Europese Unie tijdens het Finse voorzitterschap moet worden voortgezet en uitgebreid. De Europese Raad die deze week bijeenkomt, zal alle aspecten van de komende uitbreidingen bespreken, met inbegrip van het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten op te nemen en de manieren om de kwaliteit van het uitbreidingsproces verder te verbeteren op basis van de tot nu toe opgedane ervaringen.
De Europese Raad voert zijn algemene debat over de uitbreiding op basis van de uitbreidingsstrategie die op 8 november door de Commissie is gepubliceerd. Deze strategie omvat ook een speciaal verslag over het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten te integreren. Het doel van het voorzitterschap is om in de debatten van de Europese Raad tot een gemeenschappelijk standpunt te komen over de toekomst van het uitbreidingsproces. De Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen behandelde maandag de conclusies van de Europese Raad inzake de uitbreiding. De Raad voerde hierover een constructief en grondig debat.
Uitbreiding maakt deel uit van het integratieproces in Europa. Toen het Finse voorzitterschap afgelopen juli zijn werkprogramma presenteerde aan de Commissie buitenlandse zaken, benadrukten wij dat uitbreiding de groei en welvaart in Europa ontegenzeggelijk heeft gestimuleerd. Uitbreiding is goed geweest voor de Europese Unie, voor haar lidstaten en voor Europa als geheel. Het vooruitzicht op lidmaatschap heeft de kandidaat-landen ertoe aangespoord de noodzakelijke hervormingen door te voeren. De uitbreiding heeft ertoe bijgedragen dat de Europese Unie een sterkere speler in de internationale politiek is geworden. De uitbreiding van de interne markt heeft het voor de economie van de Europese Unie mogelijk gemaakt om de uitdagingen van de mondiale concurrentie beter te beantwoorden.
De historische vijfde ronde van de uitbreiding wordt afgerond wanneer Bulgarije en Roemenië, waarvan de kandidaat-commissarissen hier gisteren werden goedgekeurd, op 1 januari tot de Europese Unie toetreden. Deze uitbreidingsronde is al een succes gebleken. Dankzij de uitbreiding strekt de ruimte van vrede, stabiliteit, democratie, rechtsstaat en welvaart zich uit tot bijna overal in Europa. Wij moeten er nu voor zorgen dat dit succes wordt voortgezet.
De Europese Unie moet haar uitbreiding als een open en objectief proces voortzetten, zonder nieuwe beperkingen of voorwaarden op te leggen. Om dit te garanderen moet er meer aandacht komen voor de wijze waarop de uitbreiding in de praktijk kan worden bevorderd. Het is niet meer dan logisch om de kwaliteit van het uitbreidingsproces te willen verbeteren en de Europese Unie beter op de uitbreiding voor te bereiden.
Zoals wij weten en zoals ook uit de toespraken van de rapporteurs is gebleken, is het integratievermogen, ofwel het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten op te nemen, geen lidmaatschapscriterium. Dat moet het ook nooit worden. Het integratievermogen is echter een belangrijke factor waarmee rekening moet worden gehouden om een succesvolle uitbreiding te waarborgen. Het in stand houden van het integratievermogen is in het belang van zowel de Europese Unie als de kandidaat-landen. Als wij echter binnen de Europese Unie criteria aan de uitbreiding stellen waar de kandidaat-lidstaten geen invloed op uit kunnen oefenen, dan bestaat het gevaar dat wij de hervormingsbereidheid schaden van de landen die lid willen worden van de Europese Unie.
Om het integratievermogen van de Europese Unie in stand te houden, is het noodzakelijk dat de landen die toetreden, bereid zijn de plichten die het lidmaatschap van de Europese Unie met zich meebrengt, te accepteren en te implementeren. Het is ook van wezenlijk belang dat de Europese Unie efficiënt kan functioneren en zich kan ontwikkelen. Het is belangrijk dat de Europese Unie in staat is nieuwe leden op te nemen, wanneer deze daar, op basis van de vooruitgang die in de onderhandelingen is geboekt, klaar voor zijn. Deze beide overwegingen zijn ook belangrijk om de steun van de bevolking te krijgen voor het uitbreidingsproces.
Het integratievermogen van de Europese Unie moet in de loop van het uitbreidingsproces worden beoordeeld. Wij moeten ervoor zorgen dat de Europese Unie bij de uitbreiding in staat is politiek, economisch en institutioneel te functioneren. De effecten van toekomstige uitbreidingen op de instellingen, het beleid en de begroting van de Europese Unie moeten nauwkeurig worden beoordeeld.
Het is belangrijk dat de Europese Unie vasthoudt aan de toezeggingen die wij Kroatië, Turkije en de landen in de Westelijke Balkan hebben gedaan in de lidmaatschapsonderhandelingen. Wat Turkije betreft wil ik in dit verband zeggen dat het voorzitterschap er alles aan heeft gedaan om voortzetting van het onderhandelingsproces mogelijk te maken. Wij zijn tevreden met de oplossing die de Raad maandag heeft gevonden. Zij biedt ons een basis om verder te gaan.
Kandidaat-landen en potentiële kandidaat-landen hebben de verantwoordelijkheid om de hervormingen door te voeren die in deze landen noodzakelijk zijn. Vooruitgang in het lidmaatschapsproces hangt af van de vorderingen die in dit opzicht worden gemaakt. Er kan alleen vooruitgang in het proces worden geboekt als aan de voorwaarden wordt voldaan.
De afgelopen tijd hangt er een sfeer van ernstige uitbreidingsmoeheid. Het verstrekken van actuele en op feiten gebaseerde informatie kan helpen om de heersende twijfels weg te nemen. De waarheid is dat de Europese Unie van nieuwe lidstaten profiteert en deze nodig heeft.
Tot slot, mijnheer de voorzitter, wil ik namens het voorzitterschap het Europees Parlement bedanken voor zijn actieve deelname aan het debat over de toekomstige uitbreiding. De twee onderhavige verslagen leveren een waardevolle bijdrage aan dit debat. Het voorzitterschap houdt natuurlijk op adequate wijze rekening met de verslagen over de uitbreidingsstrategie en het integratievermogen die vandaag worden behandeld en ook met de standpunten van het Europees Parlement in het algemeen. Wij vertrouwen erop dat het Parlement onze gemeenschappelijke missie steunt.
(Applaus)
Olli Rehn
Mijnheer de Voorzitter, minister Lehtomäki, dames en heren, ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om het voorzitterschap te bedanken voor zijn uitstekende en nauwe samenwerking in dit halfjaar en ik wil het vooral complimenteren met het besluit dat het afgelopen maandag heeft genomen over de wijze waarop de lidmaatschapsonderhandelingen met Turkije worden voortgezet. Dit besluit is een duidelijk signaal aan Turkije dat er consequenties zijn verbonden aan het niet naleven van de verplichtingen, maar tegelijkertijd zorgde het besluit van de Raad ervoor dat er een conflict werd voorkomen in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije.
Dit besluit toont aan dat de Europese Unie in staat is besluiten over lastige zaken zoals Turkije op resolute en solidaire wijze te nemen, zonder er een groot drama van te maken. Ik vertrouw erop dat dit in dit Parlement wordt gewaardeerd en ik weet dat dit in ieder geval wordt gewaardeerd door de zesentwintig leden van de Europese Raad die donderdag en vrijdag bijeenkomen en die eind dit jaar geen nieuwe Turkije-top wilden.
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil beide rapporteurs, de heren Brok en Stubb (wiens naam misschien lijkt op het Engels 'stubborn', maar die zeker niet koppig is, maar juist in verstandelijk opzicht zeer flexibel, ongeacht hoe zijn naam wordt uitgesproken!), graag feliciteren. Tevens wil ik de Commissie en alle leden feliciteren met hun intensieve werk aan dit belangrijke onderwerp.
De Commissie deelt veel van de punten die in beide verslagen worden genoemd. Wij zijn vooral blij met uw voorkeur voor het begrip 'integratievermogen', zoals de heer Brok en de heer Stubb hebben toegelicht. Wij zijn blij met de steun van het Parlement voor de uitbreidingsstrategie van de Commissie en de bijbehorende principes, evenals met de steun voor onze inspanningen om de communicatie en transparantie te verbeteren.
Ik ben het eens met het standpunt van het Parlement dat het integratievermogen vooral te maken heeft met de instellingen, begrotingen en beleidsplannen van de EU. Voordat ik echter dieper in ga op die punten, wil ik graag benadrukken dat het van onnoemelijk belang is dat we ons eigen strategische belang in gedachten blijven houden wanneer we het hebben over ons integratievermogen.
In het huidige debat in Europa in het algemeen praten we vaak langs elkaar af. Sommigen benadrukken alleen het strategische belang van uitbreiding voor vrede en democratie. Anderen kijken alleen naar interne problemen waardoor ons vermogen om nieuwe lidstaten te integreren, wordt beperkt. Als we deze twee perspectieven niet samen weten te brengen, lopen we het risico dat we onze eigen burgers alleen maar meer in verwarring brengen en afbreuk doen aan onze geloofwaardigheid bij de kandidaat-landen.
Daarom moeten we een hernieuwde consensus over uitbreiding bereiken door beide kanten van de medaille te combineren. We moeten de strategische missie van de uitbreiding blijven voortzetten door de zachte kracht die de EU bezig als het gaat om democratische en economische transformatie, te handhaven, en tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat wij goed kunnen blijven werken terwijl we geleidelijk nieuwe lidstaten integreren.
Om deze redenen zal de Commissie de kwaliteit van het toetredingsproces verder verbeteren. We zullen impactbeoordelingen maken en evalueren wat de begrotingsgevolgen zijn van belangrijke beleidsplannen, met name voor het landbouw- en cohesiebeleid.
Bovendien moeten we een rigoureuze conditionaliteit toepassen. Uit ervaring is gebleken dat hoe beter de nieuwe lidstaten zijn voorbereid, hoe soepeler de EU functioneert na de uitbreiding. Moeilijke kwesties, zoals justitiële hervormingen en de strijd tegen corruptie, moeten in een vroeg stadium van de onderhandelingen worden behandeld.
Bij de verbetering van de kwaliteit van het toetredingsproces moeten we echter niet iets overmatig ingewikkelds creëren. Daarmee zouden we enkel kunstmatige obstakels opwerpen voor een proces dat al ingewikkeld genoeg is. Ik ben van mening dat we allemaal vóór vereenvoudiging zijn, niet voor meer complicaties. Daarom moeten we duidelijke regels, duidelijke procedures hebben die worden begrepen door zowel onze eigen burgers als door de betrokken landen, namelijk de kandidaat-landen.
Sommigen vragen zich af of uitbreiding ten koste van verdieping gaat. Mijn antwoord daarop is 'nee': de EU is er eerder in geslaagd om tegelijkertijd verdieping en verbreding te realiseren, en dat kan opnieuw het geval zijn.
Daarom zou er een nieuwe institutionele regeling moeten worden getroffen voordat de volgende nieuwe lidstaat waarschijnlijk klaar is om toe te treden tot onze Unie. De Europese Raad is akkoord gegaan met een tijdschema om de institutionele hervorming voort te zetten. Het begint met een politieke verklaring die komende maart in Berlijn moet worden aangenomen. De benodigde stappen om een nieuwe institutionele regeling te bereiken zouden tegen het einde van 2008 moeten zijn genomen.
We hebben een nieuwe institutionele regeling nodig om ervoor te zorgen dat onze besluitvorming effectiever wordt. Dit hebben we nodig om de legitimiteit van de Unie te versterken en om de rol van Europa in de wereld te versterken. Tot slot hebben we vandaag, of uiterlijk morgen, een nieuwe regeling nodig voor de huidige EU en haar burgers - niet alleen vanwege een mogelijke uitbreiding in de toekomst. We moeten de integratie-impuls handhaven, en de Europese Unie verdiepen en verder ontwikkelen.
Ik vertrouw erop dat u deze doelstellingen voor een hervormde en sterkere Unie deelt en ik verheug me erop om samen met u te werken aan de realisatie van deze doelstellingen.
(Applaus)
Iñigo Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de twee rapporteurs feliciteren. Het zijn niet voor niets twee rapporteurs uit mijn fractie, mijnheer de Voorzitter, die hebben samengewerkt en elkaar hebben aangevuld. Zij weten het niet, maar ik ga vanochtend een geheim verklappen: in mijn fractie, mijnheer Swoboda, noemen we de heren Brok en Stubb "de tweeling”. Ik hoop dat een andere, bekendere tweeling in Europa zich niet zal storen aan de toe-eigening van deze titel.
Maar feit is dat ze hebben gedaan wat iedere tweeling zou moeten doen. Ze hebben samengewerkt voor het welzijn van Europa, en ze hebben de amendementen van andere fracties niet opgenomen, maar geïntegreerd. En daarom denk ik dat we vandaag een mooie stemming gaan beleven over deze twee strategieverslagen over de uitbreiding en het integratievermogen.
In deze twee verslagen, mijnheer de Voorzitter, wordt een positieve keuze gemaakt voor verschillende zaken. De eerste - zo fraai verwoord door de heer Stubb - is de keuze voor uitbreiding. Wij denken dat de Europese Unie en de landen die daartoe toetreden enorm profiteren van de uitbreiding. Daar bestaat geen enkele twijfel over. En wie daar wel aan twijfelt, moet paragraaf 19 van de resolutie maar eens goed lezen.
Maar ook is het logisch dat, wil de uitbreiding een succes worden, de Europese Unie op de toetreding van die nieuwe lidstaten moet zijn voorbereid, en op dit moment is zij dat niet. Dat is de realiteit. Niemand nodigt een gast uit als zijn huis niet op orde is. Dat op orde brengen van het huis is de tweede keuze die wordt gemaakt, in het verslag van de heer Stubb, en dat is de keuze voor het Grondwettelijk Verdrag.
Nog niet zo lang geleden steunden twee van de drie leden van dit Parlement het verslag-Corbett-Méndez de Vigo. Het verslag van de heer Stubb onderstreept dit feit. Wij blijven vinden dat de inhoud van het Grondwettelijk Verdrag nodig is om het huis op orde te krijgen, zodat we weer nieuwe gasten kunnen ontvangen.
Ik denk dat het belangrijk is om daar nu op te wijzen, want het Duitse voorzitterschap gaat met voorstellen komen die gekoppeld zijn aan een datum, namelijk het jaar 2009, en ik denk dat datgene wat in de paragrafen 9 en 10 van het verslag-Stubb wordt beklemtoond, in iedere toekomstige hervorming moet worden opgenomen. Dat geldt ook voor iets waarop wij in dit Parlement al vaker hebben gewezen, namelijk dat wij geen 'cherry picking' willen, dat wij niet willen dat bepaalde aspecten van kracht worden. We willen het evenwicht van de tekst zoals die is neergelegd in het Grondwettelijk Verdrag.
En tot slot, mijnheer de Voorzitter, bevatten beide verslagen een duidelijke politieke boodschap. U gaat naar de Europese Raad en ik vraag u om daar deze woorden te herhalen: er zullen geen nieuwe uitbreidingen komen zonder Europese Grondwet. Die zullen er niet komen. Dit Parlement moet instemmen met iedere nieuwe uitbreiding, en het Parlement zal - want dat wordt in dit verslag plechtig verkondigd - ook gebruik maken van dat recht.
Voor het overige, mijnheer de Voorzitter, zal mijn fractie beide verslagen steunen, en in het verslag-Stubb zal mijn fractie stemmen voor de amendementen 6, 7 en 8.
Hannes Swoboda
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heren Brok en Stubb bedanken voor hun verslagen. Als ik echter de beide collega's en de heer Méndez de Vigo zo zie, dan kom ik tot de conclusie dat zij overduidelijk geen eeneiige tweelingen zijn, maar het resultaat is heel goed. Met alle respect voor u persoonlijk, mijnheer de commissaris, maar het resultaat van beide verslagen is beter dan dat van de Commissie, in die zin dat daarin de zaak duidelijker en helderder wordt uiteengezet. Ik denk dat de Commissie hier iets van moet leren.
Onder de leden van dit Parlement zijn er ook die een klein Europa als een oplossing zien, met als argument dat hoe kleiner de Europese Unie is, hoe beter en homogener zij zou zijn. Aan de andere kant zijn er degenen die zeggen "hoe groter, hoe beter”, omdat we dan voor iedereen kunnen spreken. Maar we kunnen niet voor iedereen spreken zolang we geen gemeenschappelijke stem hebben gevonden. Daarvoor moeten dus de voorwaarden worden geschapen. Europa bestaat niet bij de gratie van de kwantiteit, maar bij die van de kwaliteit, en ik ben het volledig eens met de heer Méndez de Vigo dat de Europese Grondwet tot die voorwaarden behoort.
Het hoeft niet precies de huidige Grondwet te zijn, en die zal het vermoedelijk ook niet worden, maar de wezenlijke elementen van de Grondwet moeten worden gerealiseerd om Europa doeltreffend te maken. De tweede voorwaarde is zonder twijfel een goede financiële basis. Laten we wel wezen: nu al zijn wij niet in staat om onze bevolking de zaken te geven waar zij naar streven en die zij graag zouden willen hebben, zaken die zij zeer zeker van Europa mogen verwachten. Hoe moet een uitgebreide Europese Unie dan functioneren als we er niet de juiste financiële voorwaarden voor scheppen?
Wij moeten onze regeringen vertellen dat zij niet enerzijds mooie beloften kunnen doen over de uitbreiding en anderzijds zeggen dat we er geen geld voor hebben, zodra het punt van de financiële basis wordt aangeroerd. Dat is niet aanvaardbaar, en dat moet dit Parlement heel duidelijk zeggen.
Nog iets anders over de Grondwet. Het gaat natuurlijk in de eerste plaats om de hervorming van de instellingen; geen kleine retouches, maar een fundamentele hervorming. Dat geldt ook in sterke mate voor het financiële terrein, voor de financiële modellen die een fundamentele herziening van de financiële basis van de Europese Unie bewerkstelligen.
Laten we het hebben over het integratievermogen. Namens mijn fractie wil ik zeggen dat het integratievermogen niet dient als barrière tegen toekomstige uitbreidingen, maar als een voorwaarde daarvoor, als een noodzakelijke voorwaarde en niet als een bijproduct van bepaalde detailwijzigingen in een toetredingsverdrag. Dat zal in de toekomst niet langer aanvaardbaar zijn.
Daarnaast moeten natuurlijk de dialogen over Zuidoost-Europa en de Balkanlanden worden voortgezet, en niet alleen over Kroatië, waarvan ik de eer heb rapporteur te mogen zijn. Ook na Kroatië kan er geen nieuwe grens worden getrokken, maar moet het proces stap voor stap doorgaan. Over Turkije zal collega Wiersma wellicht meer zeggen. Dat land moet zijn verplichtingen nakomen, maar wij zijn onze integratieverplichting jegens Cyprus nog niet nagekomen, en dat moeten wij wel doen.
Tot slot: wij moeten de landen in onze nabuurschap, met name die rond de Zwarte Zee, een realistisch vooruitzicht bieden. Daartoe is het noodzakelijk om een tussenvorm in het leven te roepen, waarover wij in de Commissie buitenlandse zaken hebben nagedacht. Collega Wiersma en ik hebben het idee geopperd om een EU-Zwarte Zee-gemeenschap op te richten, om de landen sterker aan de Europese Unie te binden. Het gaat daarbij om een voorbereidende fase, die weliswaar niet per se moet leiden tot lidmaatschap maar dat wel kan, als aan de nodige voorwaarden wordt voldaan.
We moeten de wensen van onze buurlanden vervullen, maar dat kunnen we alleen als wij de wensen van onze eigen burgers in Europa vervullen. Dat is momenteel niet het geval, en daarvoor moeten wij de voorwaarden scheppen. Pas dan wordt het weer mogelijk om het visioen van een groot, uitgebreid Europa te verwezenlijken.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer Swoboda, het is evident dat de heren Stubb en Brok geen tweeling zijn in de fysieke zin van het woord. De heer Méndez de Vigo heeft dat liefdevol bedoeld, om aan te geven dat ze samen optrekken, zoals twee andere beroemde personages, Stan Laurel en Oliver Hardy, die ook geen tweeling waren, samen optrokken.
(Gelach)
Het is in die zin dat hun gezamenlijke optreden moet worden geïnterpreteerd, en laat dit gezegd zijn met alle genegenheid voor onze rapporteurs van vandaag.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
namens de ALDE-Fractie. - Voorzitter, mevrouw de Raadsvoorzitter, commissaris, collega's, sinds kort zijn de grapjes over tweelingen vermoeiend geworden, maar ik wilde net gaan zeggen dat jullie gelukkig nog geen evil twins zijn, want dat zou natuurlijk bijzonder jammer zijn.
Dames en heren, sedert mei/juni 2005 is de uitbreiding helemaal onder vuur komen te liggen. De uitbreiding zou immers de hoofdoorzaak geweest zijn voor de nee's in Frankrijk en Nederland. In die negatieve sfeer kwam dan ineens het begrip absorptiecapaciteit opzetten. Een afschuwelijk lelijk woord en eigenlijk voor velen een excuus om verdere uitbreiding af te remmen en zelfs om gedane beloften, zo niet te herroepen, dan minstens in vraag te stellen.
Mijn fractie is daar nooit in meegegaan. Mijn fractie is ten zeerste gehecht aan de volgende elementen. Ten eerste: de erkenning dat de uitbreiding, zoals deze tot nu toe is doorgevoerd, een zeer groot succes is. Ten tweede: het naleven van alle gedane beloften: beloften ten aanzien van Kroatië, beloften ten aanzien van de staten in de westelijke Balkan, zelfs al zijn sommige daarvan nog maar in wording, en ook beloften ten aanzien van Turkije.
In dat verband wil ik hier overigens graag commissaris Rehn, zijn collega's van de Commissie, en de Raad feliciteren met de beslissingen die genomen zijn ten aanzien van Turkije. Ik denk dat dat een gebalanceerde evenwichtige benadering is. Er worden geen deuren dichtgeslagen, maar wel wordt duidelijk gemaakt waar het om gaat en wij steunen u volledig in die beslissing.
Tenslotte is mijn fractie ook ten zeerste gehecht - collega Duff zal daar dadelijk langer op ingaan - aan het feit dat de Unie haar instellingen op orde moet zetten, nog vóór de eerstvolgende uitbreiding wordt doorgevoerd. Maar, collega's, dat is dan wel de verantwoordelijkheid van de Unie. Dat is de verantwoordelijkheid van de lidstaten, van de Commissie, van dit Parlement, van de Raad, en niet in het minst van de Europese Raad. Dat is niet de verantwoordelijkheid van de kandidaat-lidstaten.
Beide rapporten weerspiegelen deze nieuwe meer positieve ingesteldheid ten aanzien van uitbreiding, onderstrepen in alle duidelijkheid dat de instellingen eerst zullen moeten worden hervormd, en dat is de reden waarom mijn fractie ze zal goedkeuren.
Joost Lagendijk
namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, collega's, ik zal hier niet herhalen hoe succesvol de uitbreiding tot nu toe geweest is. Dat is door veel collega's en ook door de Commissie en de Raad al gedaan en dat lijkt in dit Huis een beetje een open deur. Maar het is geen overbodige luxe in een Europese Unie waar steeds meer mensen twijfelen aan nut en noodzaak van de uitbreiding.
Dat gezegd zijnde, is het desalniettemin nodig en volgens mij ook mogelijk, om lering te trekken uit de wijze waarop we het tot nu toe gedaan hebben. De commissaris heeft het al genoemd, die lessen staan in zijn verslag en die staan ook in de verslagen van dit Parlement. Beoordeel ieder land op zich en maak niet weer dezelfde fout door Roemenië en Bulgarije aan elkaar te koppelen. Deel niet te vroeg een datum uit, want dat keert zich tegen ons en tegen het proces. Schuif lastige kwesties niet naar het einde door en let meer op de uitvoering dan op de belofte. In het debat over die lessen is opeens het laatste jaar het debat absorptiecapacteit, dat vanaf nu integratiecapaciteit heet, opgedoken. Het is een reactie bij sommige voorstanders van verdere uitbreiding - waartoe ik mezelf reken - de angst om aan dat debat deel te nemen, omdat veel tegenstanders van verdere uitbreiding dat begrip integratiecapaciteit gebruikt hebben als argument tegen verdere uitbreiding.
Collega's, laat het duidelijk zijn: integratiecapaciteit is geen argument voor uitbreiding, het is geen argument tegen uitbreiding, maar wel moet helder zijn waar we het over hebben.
Laat ik er twee elementen uitpikken. Institutionele hervormingen: nogmaals, ik ben een groot voorstander van verdere uitbreiding met landen van de Westelijke Balkan en met Turkije, maar ook ik ben ervan overtuigd dat die uitbreiding niet kan plaatsvinden op basis van de huidige Verdragen en dat we daarom een fundamentele institutionele hervorming nodig hebben. Ik vind alleen dat wij hier in dit Parlement niet moeten ruziën over de vraag hoe we dat precies moeten doen; het moet echter wel gebeuren!
Dan de andere elementen uit die discussie over integratiecapaciteit. De steun bij de publieke opinie is cruciaal. Dat kan alleen maar, collega's, als wij, maar ook onze nationale collega's een goed verhaal houden, waarbij het verleden op waarde wordt geschat en waarbij men durft te onderstrepen wat de langetermijnbelangen van de Europese Unie zijn. Daarvoor is ook politiek leiderschap en politieke moed nodig, waarbij niet wordt gekeken naar elke opiniepeiling over uitbreiding die misschien op dit moment wat minder positief uitvalt. Al die elementen - moed, politiek leiderschap, langetermijnbelangen - komen samen in het debat over Turkije.
Ik ben er dan ook zelf heel erg voor dat het Europees Parlement niet meedoet aan die golf van populisme die je nu in sommige debatten in Europa over Turkije ziet. Ook in mijn land zie ik dat voorstanders van toetreding twee jaar geleden nu opeens tegen toetreding van Turkije zijn, omdat de opiniepeilingen wat tegen zitten. Wij moeten daar niet aan meedoen, ook niet in dit verslag. Daarom wat Cyprus betreft - ik zal het er met collega Brok over hebben - moet Turkije moet zijn belofte nakomen, maar ook de Europese Unie moet dat doen. Daarom ben ik zo blij met de toezegging van de ministers van Buitenlandse Zaken om het het komend voorjaar te hebben over de isolatie van Noord-Cyprus. De toekomst van de Europese Unie kan niet gebouwd worden op wispelturigheid en angst en dat geldt zeker voor de uitbreiding.
Erik Meijer
namens de GUE/NGL-Fractie. - Voorzitter, aan het begin van de jaren '90 is uitbreiding uitgeroepen tot een van de belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie. Europa, dat voorheen verdeeld was over drie economische blokken, moest snel worden verenigd binnen de Europese Unie. Vervolgens is het plan voor een beperkte eerste uitbreidingsfase - waarin Estland, Tsjechië en Cyprus wel waren opgenomen, maar Letland, Slowakije en Malta niet - vervangen door een grote uitbreiding ineens. Roemenië en Bulgarije zijn daarbij in de achterhoede terechtgekomen, maar over drie weken zijn zij ook lid.
Na de toezegging dat ook alle nog niet toegetreden Balkanstaten welkom zijn, na de vertraagde start van de onderhandelingen met Kroatië en Turkije en na het kortstondig enthousiasme over een mogelijk snelle aansluiting van Oekraïne, Moldavië en Wit-Rusland, is het opmerkelijk stil geworden. Met kandidaat-lidstaat Macedonië zijn de onderhandelingen zelfs nog niet eens daadwerkelijk gestart.
Nieuwkomers blijken inmiddels niet meer zo welkom. Bestuurders vrezen dat de Europese Unie zonder grondwet steeds stroever zal gaan functioneren en steeds meer geld zal moeten herverdelen. Het grote publiek ziet dat arbeidsmigratie plaatsvindt, waarbij de mensen ver van huis smerig en onveilig werk komen doen en slecht worden betaald en gehuisvest.
Aanvaarding van de dienstenrichtlijn heeft de vrees opgeroepen dat goede sociale wetgeving en goede collectieve arbeidsovereenkomsten in de oude lidstaten in de nabije toekomst moeten concurreren met slechtere regelingen van nieuwe of toekomstige lidstaten. Zowel door het neoliberale beleid binnen de Europese Unie als door een gebrek aan vooruitgang bij de democratisering en de mensenrechten in Turkije is verdere uitbreiding inmiddels bij de publieke opinie in de huidige lidstaten uiterst impopulair aan het worden.
Deze twee ongelukken dwingen tot een langzamer tempo en tot tijdelijke overgangsmaatregelen. Het gevaar daarvan is dat staten die voorlopig worden geweigerd, ondertussen wel steeds sterker afhankelijk worden van de Europese Unie. Dat kan ze hinderen in hun eigen keuzes en hun eigen ontwikkeling.
Mijn fractie wil dat ook in een overgangsperiode de gelijkwaardigheid van de potentiële toetreders wordt gerespecteerd en financiële steun wordt gegeven aan het inlopen van achterstanden, mede om hun toekomstige toetreding gemakkelijker te maken. Aan de vele inwoners van onze lidstaten die afkomstig zijn uit voormalig Joegoslavië en Turkije zijn we verplicht om de wens tot aansluiting in die gebieden serieus te nemen.
Konrad Szymański
Mijnheer de Voorzitter, bij het lezen van beide verslagen werd ik slechts één keer aangenaam verrast. Het volledig zwarte scenario dat Elmar Brok oorspronkelijk schetste van de uitbreiding van de Europese Unie is nu veranderd in een grijs scenario. Deze opklaring in de beeldvorming moet op prijs worden gesteld. Vandaag zette deze opklaring zelfs verder door, maar het beeld dat de rapporteur in zijn toespraak schetste ligt nog steeds ver bezijden de waarheid.
In beide verslagen wordt de indruk gewekt dat de institutionele hervormingen hebben bijgedragen aan de steeds sterkere positie van de EU op mondiaal niveau. Dit is onjuist. De EU legt meer politiek gewicht in de schaal doordat zij een steeds groter aantal burgers en bedrijven vertegenwoordigt, een groter gebied omvat en een grotere militaire en economische slagvaardigheid heeft. Dankzij de uitbreidingen van de jaren tachtig en negentig en de laatste van 2004 is de EU een sterke speler op het wereldtoneel geworden, en niet dankzij allerlei fantastische interne hervormingen.
Ik bespeur een grotere bereidheid om te praten over de resolutie van maart 2006 met betrekking tot deze kwestie. Toch blijf ik erbij dat het gewoonweg uit de tijd is nog te beweren dat een Grondwettelijk Verdrag een absolute voorwaarde voor uitbreiding is. Institutionele hervormingen zijn te verwachten, maar een dergelijke verwijzing naar het Verdrag kan ik op slechts één manier interpreteren: als excuus om het uitbreidingsproces een halt toe te roepen, om wat voor reden dan ook. Niemand is gebaat bij de filosofie ”grondwettelijk verdrag of de dood”. Academische discussies over absorptie- of integratiecapaciteit zijn evengoed een uitvlucht.
Europese integratie is geen chemisch of natuurkundig verschijnsel: objectieve natuurwetten zijn hierop niet van toepassing. Integratie is zuiver een kwestie van politieke wil, die in onze handen ligt en in die van onze collega's in de lidstaten. Wanneer we het er oprecht over eens zijn dat de uitbreidingen een succes zijn, dringt zich de vraag op waarom we dan vervolgens met dertig bepalingen komen die rieken naar kleinzielig, laf euroscepticisme. Hoe zeker weten we eigenlijk dat integratie aan kwaliteit inboet als gevolg van uitbreiding? Is het ook mogelijk dat de kwaliteit van integratie wellicht afneemt door slecht beleid dat de EU zelf voert? Wellicht heeft de overladen agenda die we de EU op de schouders laten torsen een negatief effect op integratie, evenals te uiteenlopende en hooggespannen verwachtingen?
Ook als mijn kritiek weerlegd wordt, blijft de simpele waarheid overeind dat kandidaat-lidstaten moeten voldoen aan de toetredingsvoorwaarden. Ik betwijfel of het nodig is geweest twee verslagen te schrijven alleen om te herinneren aan een reeds lang bindend en voor de hand liggend principe.
Dit zijn de redenen waarom ik niet van plan ben mijn goedkeuring aan deze ontwerpverslagen te geven, omdat ze bij mij de indruk wekken een lijst voorwendsels te zijn die ertoe dienen met wat voor smoesjes dan ook het integratieproces te bevriezen.
Bastiaan Belder
namens de IND/DEM-Fractie. - Voorzitter, het verslag van collega Stubb is om meer dan een reden teleurstellend. In de eerste plaats levert het verslag geen enkele bijdrage aan het doorbreken van de huidige institutionele impasse waarin de Unie zich bevindt. Slechts de herbevestiging van de steun aan de Europese grondwet en een samenvatting van die grondwet in paragraaf 9 blijkt bij aanneming van dit verslag de meest recente standpuntbepaling van dit Huis.
Even ontluisterend is het gebrek aan visievorming op het proces van de uitbreiding. Ik kom hierbij op mijn tweede punt van kritiek. Paragraaf 11 beklemtoont de noodzaak van inspanningen ter vergroting van de publieke acceptatie van de uitbreiding. De onderliggende factoren van de afnemende steun voor de uitbreiding blijven echter volledig buiten beeld. Ook dit verslag houdt het taboe op de finaliteit van de Europese Unie in stand. Juist het schrijnende gebrek aan politiek leiderschap om de grenzen van de Europese Unie te definiëren, veroorzaakt onvrede en onzekerheid rond het uitbreidingsproces.
In dit verslag over de institutionele aspecten van het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten te integreren, mis ik bovendien concrete aanbevelingen over de vastlegging van het uitbreidingsproces in het Verdrag. Ik stel voor de diverse fasen van het toetredingsproces verdragsmatig vast te leggen, zodat iedere statusverhoging van aspirantleden plaatsheeft op basis van uniforme criteria. Op deze manier wordt het uitbreidingsproces transparanter en kan het Europees Parlement op alle beslissende momenten van het toetredingsproces daadwerkelijk inhoud geven aan zijn opdracht tot parlementaire controle.
Philip Claeys
Voorzitter, nu wij het hebben over de uitbreidingsstrategie past het om aandacht te besteden aan de manier waarop de onderhandelingen worden gevoerd met een problematische kandidaat-lidstaat als Turkije. Turkije krijgt een deadline om zijn verplichtingen inzake de douane-unie na te komen. De Turkse regering weigert dat en wat is de zogenaamde sanctie van de Europese Unie. De moeilijke hoofdstukken worden voorlopig niet geopend. De deadline is weggevallen en er komt geen nieuwe deadline.
De Commissie en de Raad blijven maar herhalen dat ze geen treincrash willen met Turkije, dat de Turken ondertussen wel begrepen hebben dat zij voorwaarden kunnen stellen en niet wij. De Belgische regering heeft daar trouwens een nieuwe doctrine voor bedacht, die doctrine luidt dat we met Turkije en ik citeer: "aan geopolitieke uitbreiding doen en dat daar een andere aanpak voor moet gelden". Met andere woorden een niet-Europese kandidaat-lidstaat als Turkije moet het niet zo nauw nemen met de criteria van Kopenhagen. Op de bazaaronderhandelingsstijl van Turkije heeft de Europese Unie geen antwoord.
Commissaris Rehn heeft zojuist gesproken over de geloofwaardigheid van de Europese Unie ten opzichte van de kandidaat-lidstaten. Hij vergeet een klein detail en dat is de geloofwaardigheid van de EU bij de Europese publieke opinie. Men heeft de mensen altijd voorgehouden dat de onderhandelingen stilgelegd zouden worden, als Turkije manifest zou tekortschieten. Men doet nu exact het tegenovergestelde en dat is het probleem van geloofwaardigheid dat de Europese Unie kent.
Panayiotis Demetriou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, geachte collega's, beide rapporteurs hebben vandaag een uitstekend verslag voorgelegd. Ik wil hen gelukwensen met de korte, bondige en essentiële manier waarop zij de zaken op een rijtje hebben gezet.
Telkens weer duikt in de Europese Unie de vraag op: Quo vadis Europa? Die vraag bestaat zelf echter uit andere vragen: wat voor soort Europese Unie wil men? Tot hoever moet de Unie zich uitstrekken? Werkt de Europese Unie nu efficiënt?
Dat zijn vragen die telkens weer naar boven komen en waarop een antwoord moet worden gegeven. De antwoorden daarop hangen echter af van het ideaal dat ons voor ogen staat. Wat is ons ideaal? Ons ideaal is het ideaal dat iedereen heeft: wij willen een democratische, welvarende en menselijke Europese Unie, wij willen een Europese Unie met een regulerende rol op het wereldtoneel! Daarom is uitbreiding geen doel op zich. Uitbreiding maakt juist deel uit van dit ideaal, en daarom mogen wij het paard niet achter de wagen spannen. Het een moet met het ander samengaan. Daarom heeft de heer Rehn gelijk als hij zegt dat uitbreiding en uitdieping twee kanten van dezelfde - dat voeg ik toe - medaille zijn.
Er zal van uitbreiding echter geen sprake kunnen zijn als deze ten koste gaat van de kwaliteit, als deze enkel een kwestie is van expansie - het oogmerk van Europa heeft niets te maken met expansionisme - en als daarin geen rekening wordt gehouden met de situatie waarin wij leven. Niet de Europese Unie moet zich aanpassen aan de uitbreiding, maar het land dat wil toetreden moet zich aanpassen aan de Europese Unie. Wat Kroatië en Turkije betreft, is het zeer zeker een goede zaak dat wij Turkije willen zien toetreden tot de Europese Unie, maar wij hebben Kroatië tegengehouden toen het zich niet hield aan de door ons gestelde voorwaarden. Ik bedoel niet te zeggen dat wij zover moesten gaan.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met de opmerking dat wij vorderingen moeten maken met de Grondwet. Anders zal de uitbreiding historisch gezien onbeduidend zijn.
Jan Marinus Wiersma
Voorzitter, ook mijn complimenten aan de twee rapporteurs, de collega's Brok en Stubb voor het voortreffelijke werk dat zij gedaan hebben. De vijfde uitbreidingsronde van de Europese Unie was zonder twijfel een van de meest ambitieuze projecten die de Europese Unie tot nog toe heeft volbracht. En het is ook een referentiepunt natuurlijk voor de discussie die we vandaag voeren. Die uitbreiding dwingt ons ook te kijken naar het interne functioneren van de Europese Unie, met name voordat we aan een volgende uitbreidingsronde beginnen; daarom voeren we ook vandaag hier weer die discussie over de integratiecapaciteit van de Europese Unie.
Ik zou toch nog iets willen zeggen over de enlargementkritiek die vaak wordt aangehaald voor het debat dat wij nu voeren. Ik wil daar een beetje afstand van nemen, want er zitten een aantal suggesties in die notie van enlargementkritiek die ik afwijs. Ten eerste, dat die uitbreiding een vergissing was, ten tweede dat er geen enkel land meer bijkan en ten derde dat de interne hervormingen vooral noodzakelijk zijn vanwege de uitbreiding. Dat is niet waar, het is een interne intrinsieke waarde, verbonden aan het beter laten functioneren van de Europese Unie. Ik blijf herhalen dat de uitbreiding van 2004 een succes was en dat de uitbreiding begin volgend jaar met Bulgarije en Roemenië ook een succes zal worden.
De EU is en blijft een open club, heeft toezeggingen gedaan aan een aantal landen en aan die toezeggingen zullen we ons moeten houden. Maar hoe dan ook, de Europese Unie moet hervormen om te blijven functioneren en ook omdat de burgers meer van de Europese Unie verwachten. Zo komen we inderdaad weer op het debat over de integratiecapaciteit en de uitbreidingsstrategie in zakelijke termen. Ik denk dat de verslagen van collega's Brok en Stubb tonen dat het Europees Parlement erin geslaagd is om op een zakelijke manier neer te zetten wat wij verwachten en die zakelijke insteek is ook gekozen door de Europese Commissie. Al laat, zoals mijn collega Swoboda ook al heeft aangegeven, de Commissie een aantal belangrijke vragen onbeantwoord zeggende "daar kwamen we later nog wel op terug".
Bij de integratiecapaciteit gaat het er voor ons in de eerste plaats om dat de Europese Unie haar huiswerk doet. De huidige instellingen en het Verdrag van Nice zijn een ontoereikende basis voor toetreding van nieuwe lidstaten. De verantwoordelijkheid om de institutionele hervormingen door te voeren die nodig zijn om nieuwe landen later te kunnen integreren, ligt bij ons. En dat kandidaat-landen op hun beurt verantwoordelijk zijn zich grondig voor te bereiden op het lidmaatschap is niets nieuws. De voorwaarden zijn sinds 1993 al gesteld in de zogenaamde Kopenhagen-criteria.
Een aantal elementen van de integratiecapaciteit van de Europese Unie zijn vanzelfsprekend belangrijk. Wij hebben de instellingen nodig voor een democratisch en effectief functioneren van de Europese Unie en wij hebben een budget nodig dat past bij de ambities van de Europese Unie; ik wil echter ook iets zeggen over de zogenaamde capacity to act, die mijns inziens van cruciaal belang is. Het gaat er ook om dat de Europese Unie, de Europese Commissie, de lidstaten initiatieven nemen die beantwoorden aan de wensen en verwachtingen van de Europese burger; die moeten ook centraal staan bij de communicatie over de Europese Unie.
De Europese Unie moet laten zien wat ze kan en dat ook uitdragen, want alleen op die manier hebben we kans van slagen om draagvlak te creëren en te behouden voor Europese samenwerking en uitbreiding hoort daarbij; we mogen uitbreiding niet zien als een losstaand beleidsterrein dat we apart moeten uitdragen. De uitbreiding moet ook een deel zijn van die zogenaamde "citizens' agenda" van de Europese Commissie. Alleen in de publieke discussie die op gang komt op basis van een Europa dat beter presteert, kunnen we verwachten dat de burgers in de toekomst positief tegenover uitbreiding zullen staan.
Tenslotte, nog een opmerking over Turkije, mijnheer Swoboda verwees er al naar. Onze fractie steunt de opstelling van commissaris Rehn, wij denken dat hij een verstandig voorstel heeft gedaan, we moesten reageren op het feit dat Turkije het Ankara-protocol niet uitvoert. Tegelijk zijn we het met hem eens dat we de deur niet helemaal dicht moeten slaan. De dialoog moet doorgaan, die gedeeltelijke opschorting of vertraging van de onderhandelingen, zoals u het zelf noemt, wordt door ons gesteund. Wij blijven erop hameren dat Turkije aan zijn legale verplichtingen ten opzichte van de Europese Unie moet voldoen en tegelijk moet de discussie niet compleet worden afgebroken.
Tenslotte, nog één opmerking, wij hopen dat de Commissie en de Raad het komende jaar initiatieven zullen nemen om het isolement en vooral het economisch isolement van Noord-Cyprus aan te pakken.
Andrew Duff
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeker verheugd over de afschaffing van de termen 'opnamevermogen', wat klinkt als de eigenschap van een keukendoek, en 'begunstigd partnerschap', wat een licht paternalistisch concept is, zonder dat het heel eerlijk gezegd veel voorrechten met zich meebrengt.
We moeten nu echter streven naar een snelle en creatieve ontwikkeling van het nabuurschapsbeleid, zodat we aan de oostelijke grenzen stabiele omstandigheden creëren voor de landen die niet kunnen toetreden tot de Unie en voor de landen die verkiezen niet toe te treden. Aangezien nieuwe onderhandelingen over het Verdrag naderen, zou het verstandig zijn om in deel III een hoofdstuk op te nemen waarin het uitbreidingsbeleid wordt beschreven, de criteria van Kopenhagen worden overgenomen en het toetredingsproces en de toetredingsdrempel veel duidelijker worden beschreven dan tot nu toe het geval was. Wanneer we opnieuw onderhandelen over deel III, moeten er overwegingen worden toegevoegd voor het creëren van een nieuwe lichting kandidaten voor associatielidmaatschap. Een dergelijke verbetering zou de publieke opinie kunnen geruststellen over de kwaliteit van ons toetredingsproces en over het uitbreidingstempo van de postnationale Europese samenleving. Dit zou ook van groot nut zijn voor derde landen wanneer zij nadenken over hun toekomstige relatie met de Unie.
Johannes Voggenhuber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik beide rapporteurs graag gelukwens, probeer ik al een hele tijd het beeld van de tweelingen uit mijn hoofd te bannen. Ik heb geen idee of de heer Méndez de Vigo aan de moeder van die twee heeft gedacht, maar hun geboorte moet een aantal jaren in beslag hebben genomen. We wensen beide rapporteurs ook geen geluk omdat zij lid zijn van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, maar ondanks dat. Want zij hebben in de huidige crisis van de EU iets heel belangrijks duidelijk gemaakt.
Wat betekent het als we verdieping en uitbreiding als een ondeelbare taak beschouwen? De rapporteurs hebben deze taak uitputtend en kritisch beschreven, waarbij ook de Commissie, de Raad en het Parlement zelf niet worden gespaard. Maar zij zaten ook volledig op een lijn als het erom ging de onderliggende, uiterst belangrijke, met taboes beladen vraagstukken angstvallig te vermijden. Ze beschreven de noodzaak dat heel Europa wordt verenigd, echter zonder zich af te vragen wat heel Europa eigenlijk is en waar diens grenzen liggen. Als we spreken van verenigen en verdiepen, wat is dan het uiteindelijke doel van dit verenigingsproces? Het is duidelijk dat er meer bij komt kijken om Europa samen te binden dan een markt en een munteenheid, maar wat is het politieke doel? In januari van dit jaar hebben de heer Duff en ik dit Parlement een verslag gepresenteerd waarin we deze vragen opperen, maar deze zijn tot nog toe onbeantwoord gebleven. Dat is een van de redenen dat wij geen antwoord hebben op veel vragen en angsten van de burgers. Er rusten taboes op, en die moeten wij doorbreken.
Ik ben er erg dankbaar voor dat het verslag-Brok ook heel duidelijke punten van kritiek bevat. Deze hebben betrekking op de oppervlakkige manier waarop de financiële gevolgen van de verschillende uitbreidingen worden voorgesteld en op de oppervlakkigheid waarmee institutionele vraagstukken worden behandeld. Het is een tekortkoming van de Commissie dat zij vanaf het begin van deze grondwetscrisis er niet in is geslaagd om de institutionele problematiek goed aan te pakken. Maar deze kritiek heeft ook betrekking op de oppervlakkige behandeling van de vraagstukken op het terrein van binnenlandse veiligheid, justitie, persvrijheid en grondrechten. Het is van belang dat dit wordt gezegd. Persoonlijk vind ik het jammer dat Cyprus nu centraal wordt gesteld in de kwestie rond Turkije, want dat is niet de kern van het conflict; die is veel meer gelegen in de kwesties met betrekking tot de grondrechten en de democratie, zaken die enigszins naar de achtergrond zijn gedrukt. De Commissie dient deze kwesties voortaan veel grondiger te behandelen.
Hoe is het mogelijk dat er in Polen, een land dat het Verdrag heeft ondertekend, op instigatie van de regering een debat over de doodstraf wordt gevoerd? Hoe is het mogelijk dat de president van de Tsjechische Republiek enkele maanden na ondertekening van een soortgelijk verdrag de sociale rechten en de sociale markteconomie ter discussie stelt? Ik denk dat we voortaan bij toetredingsonderhandelingen veel meer dan in het verleden moeten vaststellen of we het wel eens zijn over de doelstelling van de Europese politieke eenwording.
Jaromír Kohlíček
(CS) Ik wil graag iets dieper ingaan op de vraag van de heer Voggenhuber. Hoe is het mogelijk dat precies dezelfde oneerlijke praktijken die we recentelijk hebben gezien, nu zijn ontdekt in enkele delen van het toetredingsverdrag, aangezien dit een weerspiegeling dient te zijn van de realiteit? Een voorbeeld hiervan is het verzoek van de Commissie aan de lidstaten om hun zogenoemd integratievermogen te beoordelen, een zeer actuele kwestie op dit moment. De onderhandelingen over de uitbreiding van het Schengengebied en de suikerquota's zijn schandelijk. Dit zijn echter slechts twee topjes van de ijsberg die de zwakke punten van de EU blootleggen. Ik ben het met hem eens dat wij ook hier een verandering zien, teneinde deze zwakheden te overwinnen. Het is opnieuw een vraag van bereidheid om over oplossingen te praten die voor alle partijen acceptabel zijn, in plaats van de agressieve, brutale, 'graag of niet'-aanpak die wij, in landen als Tsjechië, kennen vanuit onze eigen toetredingsonderhandelingen.
Voor toekomstige uitbreidingsronden moeten wij niet alleen allemaal dezelfde waarden hanteren, maar ook erkennen dat de eisen van de landen die traditioneel gezien tot de kleinere spelers binnen Europa behoren, serieus moeten worden genomen. Het principe van solidariteit, dat ernstig is ondermijnd door de bezuinigingen in de EU-begroting van 1,24 procent naar ongeveer 1,05 procent van het BBP gedurende de huidige begrotingsperiode, moet in de toekomst bijvoorbeeld opnieuw worden bekrachtigd. Bovendien dient te worden benadrukt dat het Grondwettelijk Verdrag geen basis kan vormen voor de toekomstige ontwikkeling van de EU. Het is noch een grondwet noch een verdrag, en dat moet eens hardop worden gezegd. Ik vraag bovendien om onderhandelingen voor het bereiken van een consensus over vraagstukken met betrekking tot de toekomst van de EU en hiervoor dienen termijnen te worden ingesteld (spreker wordt onderbroken).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een opmerking maken. Binnen de context van de betrekkingen na de uitbreiding, waarnaar wordt verwezen in de verklaring met Rusland, kijk ik vooral uit naar een oplossing voor de mensenrechten- en democratiseringsproblemen in bijvoorbeeld de Baltische landen van de EU.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, beide genoemde verslagen zijn bedoeld als wegwijzers voor de EU, maar in de eenentwintigste eeuw volstaan wegwijzers niet. Tegenwoordig zijn ook verkeerslichten vereist en in dat geval zijn er, bij wijze van spreken, twee en geen drie lichten nodig. We zouden groen en oranje licht moeten hebben, maar geen rood licht. Dit betekent, met andere woorden, dat geen enkel land automatisch mag worden afgewezen als mogelijke lidstaat van de EU. Het is ongepast het stoplicht op rood te zetten voor een land dat toenadering tot de EU zoekt, maar tegelijkertijd zal de Europese verkeersstroom een chaos worden wanneer het licht continu op groen staat.
Ik memoreer hier het debat van twee jaar geleden over de toetreding van Turkije, waarin leiders van de groenen, waaronder de heer Voggenhuber, spraken over een mogelijke toetreding van Turkije in 2014. We weten inmiddels dat dit politiek niet haalbaar is. Afgezien van een snelle toetreding van Kroatië en Macedonië zullen we simpelweg moeten erkennen dat Europese landen als Montenegro, Servië, Bosnië en Herzegovina of Albanië eerder toegelaten moeten worden dan Turkije.
Het moet duidelijk gezegd worden - en dat doe ik op de dag waarop een periodieke samenkomst van afgevaardigden van het Montenegrijnse parlement en leden van het Europees Parlement plaatsvindt - dat hoe groter de EU, des te sterker zij is. Zonder een grondwettelijk verdrag heeft de EU uiteindelijk, dankzij de uitbreiding, enorm aan betekenis gewonnen. Een waarschuwende opmerking aan het adres van de heren Brok en Stubb: we moeten de feiten met betrekking tot de uitbreiding niet gebruiken als een excuus om institutionele veranderingen door te voeren.
Georgios Karatzaferis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, het zou goed zijn indien commissaris Rehn, die bevoegd is voor uitbreiding, eerst de grenzen van Europa voor ons zou afbakenen. Wat is Europa? Waar houdt Europa op? In Instanbul, in Diyarbakyr of in Bagdad? Wij weten niet waar de grenzen van Europa lopen. Hier buiten in de wandelgangen worden al handtekeningen ingezameld om Israël te laten toetreden. Maar waarom dan ook niet Palestina, of Marokko? Zal het dan echter nog Europa zijn? Laten wij eerst beslissen wat wij willen: een eengemaakt Europa of een eengemaakt Eurazië? Iedereen beseft nu dus wat er gaande is: Turkije treedt niet toe tot Europa, maar Europa treedt toe tot Turkije. Europa treedt toe tot Turkije en niet Europa stelt de voorwaarden maar Turkije.
Laten wij ook het vraagstuk van het isolement van het noordelijk deel van Cyprus eens en voor altijd ophelderen. Dit isolement wordt niet veroorzaakt door Europa of door Cyprus. Dat wordt veroorzaakt door het bezettingsleger. Als het bezettingsleger opstapt, is er geen enkel probleem meer. Hier steken wij echter de kop in het zand. Wij sluiten onze ogen. Er is een bezettingsleger in een van de vijfentwintig landen van Europa en wij doen alsof onze neus bloedt. Daardoor moedigen wij Turkije zelfs in zijn arrogantie aan. Als wij rechtvaardig willen zijn, moeten wij eisen dat het bezettingsleger vertrekt en Turkije alle vijfentwintig landen erkent, en niet slecht vierentwintig. Als Turkije Frankrijk niet erkend zou hebben of het Verenigd Koninkrijk, zou Turkije dan mogen toetreden? Zeer zeker niet! Mag het dat nu wel omdat Cyprus een klein land is? Dat is een grote historische fout van Europa.
James Hugh Allister
(EN) Mijnheer de Voorzitter, voor mij is het duidelijk dat de voorstanders van de afgewezen Grondwet uitbreiding zien als een manier om de uitvoering van delen van die Grondwet alsnog te waarborgen. Vandaar dat we in het verslag van de heer Stubb de slecht beargumenteerde maar veelgevraagde, verdere aantasting van nationale vetorechten, de noodzaak van een minister van Buitenlandse Zaken, de vraag om meer macht voor de niet-gekozen Commissie en het expansionistische Hof van Justitie en meer bevoegdheden voor de EU terugvinden.
Voor uitbreiding op zich is dit alles niet nodig, maar Eurofiele fanatici, zoals onze beide rapporteurs - die verstoken zijn van plausibele argumenten om de tegenstand van het volk tegen de Grondwet weg te nemen - hebben nu de onlogische draai bedacht dat voor uitbreiding een grondwet noodzakelijk is. Ik ben van mening dat noch deze EU, noch een opgezwollen EU waarin dwaas genoeg Turkije is opgenomen, een grondwet nodig heeft.
Wat zouden we dan mooi in de knoei komen dankzij Laurel Brok en Hardy Stubb! En dit alles zonder ook maar na te denken over wie dit allemaal zou moeten betalen. Net als in het verleden lijkt men te verwachten dat landen als het Verenigd Koninkrijk deze op hol geslagen dwaasheid maar al te graag blijven financieren. Nu de EU mijn land al 4 miljard pond netto per jaar kost, moet ik u melden dat wij ons eenvoudigweg niet meer liefdadigheid kunnen veroorloven.
Jacques Toubon
(FR) Mijnheer de Voorzitter, de Europese instellingen gaan zich nu eindelijk met de hoofdzaken bezighouden. Wat is de Europese Unie? Wat doet de Unie? Wie kan eraan deelnemen? Ik hoop dat ons Europees Parlement er met de resolutie van de heer Stubb en die van de heer Brok toe zal bijdragen dat we onszelf niet langer voor gek houden en een eind maken aan de vlucht naar voren met betrekking tot de uitbreidingsstrategie.
Het integratievermogen wordt heel goed gedefinieerd door de drie elementen die in paragraaf 8 van het verslag-Brok worden genoemd. Wij geloven dat prioriteit moet worden gegeven aan politieke projecten en niet alleen maar aan de instellingen. We willen ook niet dat uitbreiding leidt tot ontmanteling van de verschillende typen gemeenschappelijk beleid. De heer Stubb stelt terecht dat integratievermogen niet gezien moet worden als een criterium voor toetreding, maar als een voorwaarde voor het openen van een toetredingsproces.
Net als de heer Stubb geloven ook wij dat verdere uitbreiding niet kan worden verwezenlijkt zonder nieuwe instrumenten voor de besluitvorming, zonder nieuwe middelen en zonder een nieuwe vertegenwoordiging van de Unie. Dat is de conclusie die wij verbinden aan de - ongelukkig uitvallende - vergelijking tussen de toetreding van twaalf nieuwe lidstaten en het Verdrag van Nice: de toetreding was een succes, het Verdrag schiet beslist tekort. We moeten met betrekking tot Turkije hetzelfde gezonde verstand laten spreken.
De Raad algemene zaken heeft vastgesteld wat de gevolgen van de problematiek rond Cyprus zijn. Die situatie is natuurlijk niet aanvaardbaar, maar gaat het hier weer niet om een diplomatieke mystificatie? Schorsing zou wel eens weinig doeltreffend kunnen zijn en in het geheel niet bijdragen tot een verandering van de houding van Turkije. We moeten ons standpunt daarom herhalen: de Unie is geen voorstander van opname van Turkije maar moet met dit land, dat voor Europa van cruciaal belang is, een geprivilegieerd partnerschap aangaan.
Laten we dus niet langer doen alsof. Het gaat hier om de belangen van zowel Turkije als de Europese Unie. Uitbreiding is geen doel op zich; het is een middel om het Europese project te verwezenlijken.
Carlos Carnero González
(ES) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Stubb gelukwensen met zijn werk als schaduwrapporteur van de socialistische fractie.
Hij heeft serieus werk afgeleverd, dat voldoet aan twee basisvoorwaarden voor dit soort verslagen. In de eerste plaats wordt er een adequaat antwoord gegeven op een buitengewoon belangrijke kwestie, en in de tweede plaats, en dat is fundamenteel, zorgt de rapporteur voor een grote meerderheid in dit Parlement. Ik denk dat dit verslag dezelfde weg moet volgen als andere verslagen, zoals het verslag van de heren Corbett en Méndez de Vigo, die indertijd unanieme steun in het Europees Parlement wisten te vergaren, en dat gaf het verslag een grote kracht. Dat is vooral belangrijk omdat we het verslag van de heer Stubb enkele dagen voor de bijeenkomst van de Europese Raad bespreken en gaan aannemen, en kort na het succes van het tweede internationale forum over de toekomst van Europa, dat hier vorige week heeft plaatsgevonden.
Het is waar dat we het over integratievermogen moeten hebben en niet over absorptievermogen. En we moeten een antwoord vinden op de legitieme zorgen van de burgers door middel van een combinatie van verdieping en uitbreiding. Wij zeggen ja tegen de uitbreiding, die een succes is geweest en die het instrument moet zijn waarmee we gaan opbouwen wat vroeger met een gelukkige benaming "het gemeenschappelijke Europese huis” werd genoemd.
Mijnheer Méndez de Vigo, het zijn geen gasten die wij in dit huis willen; het zijn mensen en landen die mede-eigenaar van het huis gaan worden, wat nog wel iets dieper gaat. Ze hebben niet alleen het recht om in dat huis te verblijven, maar ook om zich daar op hun gemak te voelen en om mee te beslissen over de boedel en het collectieve beheer van het huis. Daarom kan het integratievermogen niet een nieuw criterium worden dat wordt toegevoegd aan de criteria van Kopenhagen, maar moet het veeleer een voorwaarde zijn die wij onszelf als Unie moeten opleggen ten behoeve van het welslagen van de uitbreiding. Integratievermogen omvat - dat spreekt voor zich - politiek vermogen, institutioneel vermogen en financieel vermogen, dat er eerst moet zijn voordat we tot een nieuwe uitbreiding overgaan. Dat staat in het verslag en dat herhalen wij hier allemaal. Nice werkt niet; dat is constateren wat voor iedereen duidelijk is. In het beleid, met de tot verlamming leidende eenparigheid van stemmen, brengt het niet hebben van een Grondwet hoge kosten met zich mee.
Juist om die reden kiezen wij in dit verslag voor de Europese Grondwet, vanwege de essentiële inhoud van die Grondwet, zoals Hannes Swoboda reeds zei. Het omhulsel is het minst belangrijk; het meest belangrijk is de vooruitgang die met deze Grondwet wordt gerealiseerd, namelijk verdieping en uitbreiding in reële tijd. En daarom is het cruciaal dat paragraaf 9 van het verslag van de heer Stubb in zijn geheel wordt aangenomen.
Wij vinden dat de Europese Grondwet te water moet worden gelaten door middel van een akkoord, zonder dat er aan geknabbeld wordt en zonder dat er stukken van af worden gesneden, maar dat akkoord moet logischerwijs wel uiterlijk tegen 2008 gereed zijn, zodat de burgers de Grondwet kennen waanneer ze in 2009 gaan stemmen. In het tegenovergestelde geval zouden we onszelf niet serieus nemen, en ook de burgers niet.
Natuurlijk moeten we daarnaast ook het Europees nabuurschapsbeleid versterken. De uitbreiding moet gepaard gaan met een goed nabuurschapsbeleid. Dat moet zich met name richten op de voor ons zo cruciale Euromediterrane regio. Daarbij moet het Europees Parlement een sleutelrol spelen, voor en na elk proces.
Daarom zult u, mijnheer Stubb, de volledige en krachtige steun van de socialistische fractie krijgen voor uw verslag.
Alexander Lambsdorff
(DE) Mijnheer de Voorzitter, uit het debat over de beide verslagen blijkt wel dat er in dit Parlement gelukkig sprake is van een consensus over de noodzaak van omvangrijke institutionele hervormingen. Deze dienen te worden uitgevoerd voordat we nieuwe kandidaat-lidstaten kunnen toelaten. We weten allemaal dat de Europese Unie niet in goede conditie is. Daarom is het juist dat dit Parlement met betrekking tot het uitbreidingsbeleid het vermogen van de Europese Unie om nieuwe lidstaten te integreren centraal stelt. Anders dan sommige collega's wel eens beweren, is dit geen nieuw criterium, maar een belangrijk element dat in het verleden is verwaarloosd. De uitbreidingen in het verleden waren een succes, maar in 2004 werd de Unie uitgebreid zonder zichzelf van tevoren of tegelijkertijd te verdiepen, waarmee de idee van een steeds hechtere unie in gevaar werd gebracht. Deze idee nieuw leven inblazen: dat dient met name voor ons, leden van het Europees Parlement, voorop te staan. Daarvoor hebben wij doeltreffende instellingen nodig, politieke wil en bovenal steun van onze burgers. Die krijgen we alleen als we geloofwaardig zijn. Geloofwaardigheid betekent ook dat we bereid moeten zijn om nieuwe wegen in te slaan, alternatieve opties te bekijken voor samenwerking met toekomstige kandidaat-lidstaten en hen meer aan ons te binden. Dat alternatief is niet, zoals de heer Brok zei, Grondwet of Verhofstadt. Onze visie dient te zijn: Grondwet én Verhofstadt. Overigens ben ik van mening dat wij dit debat in Brussel hadden moeten voeren en niet in Straatsburg.
Angelika Beer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik kort ingaan op het verslag van de Commissie over de uitbreidingsstrategie, dat om goede redenen uit drie delen bestaat en waarvoor de door de Commissie gewenste communicatiestrategie van cruciaal belang is.
Als wij ons als politici in dit debat mengen - en terecht - dan moeten we deze communicatiestrategie koesteren. Dan mogen wij daarin niet stiekem iets onderbrengen wat daar helemaal niet in staat. Het is eveneens bedenkelijk om zaken als nationale gevoeligheden en partijsentimenten te gebruiken om zich uit te spreken tegen de uitbreidingsstrategie of tegen de Grondwet. Dit zeg ik in alle duidelijkheid, en daarbij refereer ik aan het verslag van de heer Brok. Ja, natuurlijk is zijn verslag gedeeltelijk bijzonder ambivalent, maar wie de moeite heeft genomen om het ontwerpverslag te lezen, weet dat dit verslag pas na vele amendementen door de liberalen, groenen en sociaal-democraten de vorm heeft gekregen waarover wij nu debatteren.
In mijn ogen zijn de pogingen die nu door sommigen - niet alleen uit de conservatieve, maar ook uit de socialistische hoek - worden gedaan om de kandidaten voor de kosten te laten opdraaien, onverantwoordelijk en ik verzoek u dan ook om voor de amendementen 12 en 14 te stemmen. Het uitbreidingsbeleid was namelijk tot nog toe een beleid voor de vrede en dat willen wij graag zo houden.
Mary Lou McDonald
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit debat en wil graag enkele korte opmerkingen plaatsen.
De heer Stubb heeft verschillende classificaties van mensen en beleidsvormen vastgesteld in de kwestie van de uitbreiding en de Grondwet. Ik ben een groot voorstander van de uitbreiding, omdat ik van mening ben dat dit in het verleden succesvol is geweest en dat ook in de toekomst zal zijn. Ik ben echter ook tegen de Grondwet.
Het begrip 'integratievermogen' is mogelijk een begrip dat zal worden gebruikt om de Grondwet te verkopen, of af te schilderen als simpelweg een kwestie van het op elkaar afstemmen van de instellingen om zodoende uitbreiding in de praktijk mogelijk te maken. Dat zou niet alleen een onjuiste voorstelling, maar ook een heuse fout van onze kant zijn, met het oog op datgene waar we het voortdurend over hebben: communicatie met de burgers van de EU. Om te kunnen communiceren, moeten we luisteren en het zeer fundamentele debat over de koers van de Unie houden. Wanneer de burgers zien dat de openbare diensten en de rechten van werknemers worden ondermijnd, is er geen goede manier van communiceren. Daarom moeten we ontvankelijk zijn.
Tot slot wil ik aangaande de kwestie-Turkije graag zeggen dat ik voorstander ben van toetreding, maar dat eerst de kwestie-Cyprus moet worden opgelost, aangezien dit een zaak van aanhoudende onwettige bezetting is.
Jan Tadeusz Masiel
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de wereld is aan het veranderen, terwijl wij het voortdurend hebben over uitbreiding, in plaats van dat wij nieuwe ideeën aandragen. Ik ben het ermee eens dat uitbreiding één van de belangrijkste speerpunten van het EU-beleid is, omdat zo vrede en veiligheid gegarandeerd wordt. Tevens is het waar dat de uitbreidingen tot nu toe succesvol zijn geweest. Maar op een dag zou succes kunnen omslaan in mislukking. In de natuurkunde kan alleen het heelal oneindig groter worden. Alle andere systemen die continu uitbreiden imploderen op den duur. We spreken voortdurend op een rigide en archaïsche manier over uitbreiding. In plaats daarvan zouden we ons verder moeten ontwikkelen en onze buurlanden voorstellen tot samenwerking en nabuurschap doen.
Naast de criteria van Kopenhagen uit 1993 waaraan kandidaat-lidstaten moeten voldoen, zou eigenlijk nog een cultureel criterium moeten worden ingevoerd. Onze burgers moeten via een referendum zelf kunnen beslissen of zij instemmen met toetreding van Turkije, of dat zij alleen samenwerking met dit land wensen. Wanneer we willen uitbreiden, dan moet ons doel zijn het lidmaatschap van de Europese Unie te geven aan landen die altijd al Europees zijn geweest, zoals Servië, Oekraïne of Wit-Rusland.
Gerard Batten
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft een schijnbaar grenzeloze behoefte om meer landen op te nemen. Steeds vaker wordt macht weggenomen bij democratische landen en geconcentreerd in een gecentraliseerde en ondemocratische Europese Unie. De heer Stubb ziet graag één enkele entiteit met een eengemaakte structuur en een rechtspersoonlijkheid, met andere woorden: de 'Verenigde Staten van Europa'.
Het zal de heer Stubb niet verbazen dat de Britse Onafhankelijkheidspartij het daar niet mee eens is. Ik heb echter desondanks iets gevonden in dit verslag waar wij het wél mee eens zijn. Wanneer hij het heeft over de herziening van de Grondwet, vraagt hij om opname van een clausule die de lidstaten in staat stelt zich terug te trekken uit de Europese Unie. Uiteindelijk zal Groot-Brittannië de Europese Unie verlaten, Grondwet of geen Grondwet, terugtrekkingsclausule of geen terugtrekkingsclausule. De heer Stubb heeft echter tenminste het fatsoen om te onderkennen dat landen het recht moeten hebben om uit te treden uit het nieuwe Europese rijk.
György Schöpflin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, soms is het de moeite waard om eenvoudige, zelfs simplistische vragen te stellen: waarom zouden we de Europese Unie überhaupt uitbreiden? Het eenvoudige antwoord is: om de democratische en stabiele zone uit te breiden die Europa heeft gecreëerd.
Deze kwestie is echter ingewikkelder dan hij in eerste instantie lijkt te zijn. Democratie is niet statisch, maar vraagt om voortdurende verbetering met als doel de mensen mondiger te maken. Daar draait het bij de verdieping van de integratie in wezen om. Binnen deze context brengt uitbreiding een specifiek probleem met zich mee, een probleem dat moet worden aangepakt. De Europese Unie staat erop dat toekomstige lidstaten toetreden met een volledig functionerend democratisch stelsel (wat ook gepast is), maar gaat voorbij aan de veranderingen binnen de EU zelf die uitbreiding met zich meebrengt.
Dit is het probleem: de toetreding van nieuwe lidstaten heeft niet alleen betrekking op de staten zelf, maar ook op de nieuwe burgers die hierdoor toetreden. Een uitbreiding van de Europese Unie betekent daarom tegelijkertijd een uitbreiding van het Europese volk, de burgers van Europa. Hun stem wordt zelden gehoord in het uitbreidingsdebat, ofschoon uitsluiting van de burgers het democratische tekort juist nog groter dreigt te maken.
Een EU die ten prooi valt aan een democratische tekort kan niet volledig effectief zijn in het uitbreiden van de democratische zone voor toekomstige lidstaten. In tegendeel: dit zou zelfs kunnen resulteren in het exporteren van de democratische achterstand. Dat zou een volledig averechts effect zijn. Bij uitbreiding moet rekening worden gehouden met de wensen van de burgers van Europa als het gaat om hun eigen uitbreiding; er moet worden geluisterd naar hun stem. Als we dat niet doen, wordt de uitbreiding van de democratische en stabiele zone van Europa, wat de uiteindelijke doelstelling is, ondermijnd.
Jo Leinen
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de vertegenwoordiger van de UKIP erop wijzen dat ieder land volgens het Grondwettelijk Verdrag het recht heeft om uit de Unie te treden. Alleen heeft nog geen enkel land dat gedaan en zal ook geen enkel land dat doen, ook het Verenigd Koninkrijk niet, omdat het beduidend voordeliger is om lid te zijn van de Europese Unie dan om haar te verlaten. Daar zou ik me niet druk om maken. Dat kennen we, die propaganda van afgevaardigden die een rede houden en dan de zaal verlaten. Het is het niet waard om daar woorden aan vuil te maken.
We zijn het er allen over eens dat er nu verdieping dient te komen in de EU. Dat is ons al beloofd sinds Maastricht, toen er nog twaalf lidstaten waren. Nu zijn dat er zevenentwintig. Het is dus de hoogste tijd dat die verdieping er nu komt. Dat geldt ook voor alle toekomstige uitbreidingen. Eén amendement wekt de indruk dat Kroatië en Zuidoost-Europa nu nog uitgezonderd kunnen worden van die vereiste, maar nee: er dient verdieping in de EU te komen, voordat welk nieuw land dan ook toetreedt.
Ook moet duidelijk worden gemaakt dat de schuld van de problemen niet bij de kandidaat-lidstaten ligt, maar bij de EU zelf - dat is hier al gezegd. Het is onze taak om de bevolking te informeren over de doelstellingen en voordelen van de uitbreiding, niet in de laatste plaats ook onze eigen bevolking. Alle oude lidstaten profiteren enorm van de komst van nieuwe lidstaten. De oude lidstaten exporteren veel meer naar de nieuwe lidstaten dan andersom. Het is dus een "win-win”-strategie, hoewel dit helaas nog niet aan het publiek is uitgelegd. Op dat terrein hebben we wat in te halen.
Er is nog een probleem dat ik wil aansnijden, namelijk de ratificatieprocedure voor nieuwe toetredingen. Als individuele lidstaten referenda aankondigen over de toetreding van een nieuw land, dan bereiden we onszelf moeilijkheden. Ook dat is een onderwerp dat onze aandacht verdient.
Al met al mijn complimenten aan de tweeling die de juiste weg voorwaarts heeft gevonden! Het Europees Parlement dient zich erachter te scharen.
István Szent-Iványi
(HU) In het debat van vandaag is vrijwel iedereen het erover eens dat de uitbreiding een succes is. Als dat inderdaad het geval is, moeten we hier - naast de al aangegane verplichtingen - zonder meer mee doorgaan. Europa heeft immers een dringende behoefte aan successen. De hervorming van het besluitvormingsproces en de discussie over het integratievermogen vertragen het uitbreidingsproces niet. Evenmin mogen ze als excuus dienen om de uitbreiding in de ijskast te zetten.
Kroatië moet op zijn eigen verdiensten worden beoordeeld. Tevens moeten de onderhandelingen met Turkije worden voortgezet, al moet Turkije zich ook te goeder trouw opstellen en voldoen aan de voorwaarden. Voor Macedonië moeten we de voorwaarden voor opening van de onderhandelingen duidelijk vastleggen. Voor potentiële kandidaat-lidstaten moeten er precieze voorwaarden voor toetreding komen, zelfs al op de middellange termijn, mits ze klaar zijn om aan de voorwaarden te voldoen. De Europese Unie moet op haar beurt meer middelen, meer geld en duidelijkere, gemakkelijker haalbare voorwaarden waarborgen voor de pretoetredingsfondsen. Anders is onze intentie wat betreft verdere uitbreiding niet geloofwaardig.
Cem Özdemir
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de uitbreiding van de Europese Unie is een van de doeltreffendste instrumenten van buitenlands beleid en conflictpreventie die de Europese Unie in haar geschiedenis heeft gehad. Niettemin zijn er nog uitdagingen die wij moeten aangaan en kansen die wij moeten grijpen.
Na de toetreding van Roemenië en Bulgarije wacht ons de uitbreiding met Kroatië, en vervolgens, in een latere ronde, komen niet alleen Turkije, maar ook de westelijke Balkan erbij, die we in dit verband niet mogen vergeten. Uitbreiding en verdieping dienen tegelijk plaats te vinden, hoe moeilijk dat ook is. Daartoe moet het institutionele kader worden hervormd. Ons probleem ligt niet zozeer bij de burgers, en evenmin bij de kandidaat-lidstaten, maar veeleer bij de Europese elites. Vandaar mijn oproep tot de gewaardeerde collega Brok om het voorbeeld te volgen van Helmut Kohl, de grote Europeaan, die de moed had om de mensen het belang uit te leggen van een uitbreiding en verdieping van de EU.
Het is tijd voor een nieuw initiatief om een einde te maken het conflict om Cyprus en aan de isolatie van het Turkse noorden van het eiland. Ik verheug me over de toezegging die het Griekse deel van het eiland heeft gedaan, maar er is ook een nieuw initiatief nodig onder leiding van de Verenigde Naties. Hierdoor zal het conflict definitief kunnen worden bijgelegd en kan de EU de onderhandelingen met Turkije behandelen als een zaak die hier volledig los van staat.
Sylvia-Yvonne Kaufmann
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het is weliswaar onmogelijk te voorspellen welke landen in de toekomst nog tot de Europese Unie zullen toetreden en wanneer dat zal gebeuren, maar voor mij staan drie dingen als een paal boven water. Ten eerste zullen na Bulgarije en Roemenië nog meer landen lid worden van de Europese Unie; ten tweede hebben alle Europese landen die de gemeenschappelijke waarden van de EU delen en aan de criteria van Kopenhagen voldoen, het recht om lidmaatschap van de Europese Unie aan te vragen, en ten derde is het Verdrag van Nice ongeschikt als basis voor toekomstige uitbreidingen. Uit dit alles volgt dat omvangrijke en ingrijpende hervormingen van de Unie van de Zevenentwintig dringend geboden zijn.
Die urgentie bestond zes jaar geleden al, toen de Verklaring van Laken werd aangenomen, maar is tegenwoordig groter dan ooit tevoren. Het is absoluut noodzakelijk de Unie eerst te verdiepen, voordat ze verder kan worden uitgebreid. Het Grondwettelijk Verdrag is de sleutel voor de toekomstige levensvatbaarheid van de Europese Unie. Wij mogen niet eenzijdig van de toetredingskandidaten verlangen dat alleen zij hun huiswerk doen. Ik hoop dan ook dat wij er het komende jaar in zullen slagen een uitweg te vinden uit de grondwetscrisis. Er moet een oplossing komen die voor alle zevenentwintig landen in gelijke mate aanvaardbaar is. Het zal echter zeer moeilijk zijn uit de huidige ingewikkelde politieke impasse te geraken.
Het zal voor het integratievermogen van centraal belang zijn dat niet wordt aangestuurd op een minimalistische hervorming - of op bijvoorbeeld enkel een institutionele hervorming - van de Europese Unie. Als men in 2009 achterblijft bij het Grondwettelijk Verdrag, zou dat een stap achteruit betekenen, en dat mag niet gebeuren. Bovendien is het van cruciaal belang dat wij erin slagen de kloof tussen de Unie en haar burgers te dichten. De burgers van Frankrijk en Nederland moet niet alleen het duidelijke signaal worden afgegeven dat men bereid is aan het 'neen' tegen de Grondwet in die landen consequenties te verbinden en dat de Europese politiek in de toekomst anders zal wordt ingesteld. Dat zou dan vooral moeten betekenen dat de verwezenlijking van een sociaal Europa eindelijk in het middelpunt van de Europese politiek komt te staan.
Mario Borghezio
- (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, uit dit debat moet voor de Commissie een precieze indicatie komen, namelijk dat het enorme uitbreidingsprogramma afgestemd moet worden op de noodzaak van een allesomvattende strategie voor de huidige en toekomstige politieke rol van de Europese Unie.
Dit impliceert ook, en misschien wel in de allereerste plaats, een geopolitieke keuze over de grenzen die de Europese Unie moet krijgen. Dit geldt vooral, en terecht, voor het delicaatste dossier: de relatie met Turkije. Daarvoor dient zich eindelijk een oplossing aan in de vorm van een bevoorrecht partnerschap.
Op één punt ben ik het met deze verslagen eens. Ik vind namelijk ook dat in de mededeling van de Commissie over de uitbreidingsstrategie niet grondig is nagedacht over iets dat van essentieel belang is: als een verdere uitbreiding van de Europese Unie niet gepaard gaat met een toereikend integratievermogen op politiek, economisch, financieel maar ook cultureel gebied, zal het politieke project van de Europese Unie onvermijdelijk verzwakken, zo niet mislukken.
Het is een feit dat de Commissie dit uitbreidingsprogramma op een onthutsend oppervlakkige manier uittekent. Onder meer wordt niet aangegeven welke financiële gevolgen daaraan verbonden zijn, terwijl het juist zo noodzakelijk is daar zicht op te krijgen voordat tot eventuele toetreding besloten wordt.
Wij beseffen maar al te goed welke inspanningen ons wachten met de toetreding van Bulgarije en Roemenië. Vandaar dat nu misschien het moment is aangebroken om duidelijk te zeggen tegen de landen die op toetreding wachten, dat zij voorlopig andere perspectieven krijgen aangeboden, precies zoals wij met Turkije hebben gedaan. Laten wij niet vergeten hoe lastig het was een compromis te bereiken over de huidige financiële vooruitzichten; een compromis dat overigens op korte termijn ook nog herzien moet worden.
Hieruit valt goed af te leiden hoezeer regeringen - zoals de regering-Prodi in Italië - die telkens weer hameren op uitbreiding tot de Balkan-landen, zonder ook maar enigszins rekening te houden met dit soort objectieve moeilijkheden, hun standpunten baseren op oppervlakkigheid en verminderd verantwoordelijkheidsgevoel.
Bovendien kan de overdreven toegeeflijke houding die men in het verleden in toetredingsprocedures had tegenover ernstige zaken als corruptie en criminaliteit, niet langer getolereerd worden als wij willen dat de Europese opbouw een antwoord blijft geven op de normen en waarden waarin onze medeburgers en bevolkingen geloven.
Paul-Marie Coûteaux
(FR) Mijnheer de Voorzitter, wij zullen ook tegen dit verslag stemmen, omdat het de benadering van het wijze Europa uit het begin heeft losgelaten. Ik heb het dan over het Europa van de Zes, van zes lidstaten die met elkaar samenwerkten om in de Atlantische sfeer een evenwicht te scheppen.
De pleitbezorgers van supranationaliteit hebben dit project tot onaanvaardbare proporties opgeblazen door naar deze en gene zijde uit te breiden, zonder zelfs maar te weten waar de grenzen lagen. Ze hebben de binnengrenzen opgeheven en weten niet meer wat een grens is. Daarom weten deze Euromaniakken niet meer waar ze moeten stoppen. Hun project is niet werkelijk politiek meer, aangezien er - ik heb het al eerder gezegd - geen politiek kan worden bedreven als je geen idee van grenzen hebt.
De Euromaniakken ontdekken nu dat er nog steeds mensen aan de andere kant van de muur zijn. Daarom willen ze nog verder uitbreiden. Ze kunnen gewoon tegen niemand "nee” zeggen. En nu zitten ze zonder een grondwet. Laten zij echter geen enkele illusie koesteren: die grondwet zal er ook niet komen. Ze zitten dus met een enorme leegte, omdat ze gedwongen zijn terrein prijs te geven. Ze kunnen twee dingen doen: een Europa van twee of drie snelheden propageren, wat de redelijkste oplossing zou zijn, of vooruit blijven rennen.
Ze zijn nu met Turkije aan het praten, en er zijn zelfs nieuwe kandidaat-landen. In de Kaukasus bijvoorbeeld. Georgië is immers lid van de Raad van Europa. En waarom niet de Maghreb-landen of Libanon? Is de geschiedenis van deze landen niet nauw verweven met die van onze landen?
Wel, gaat u gang! Ons arme Europa heeft toch al geen enkele structuur meer. Laten we dus maar opbeperkt uitbreiden, en laten we daarbij de landen die om onbegrijpelijke redenen in de marge zijn geraakt - Rusland, Servië - niet vergeten, omdat die de hegemonie van de Verenigde Staten niet graag aanvaarden. Daarmee zeg je eigenlijk alles, mijnheer de Voorzitter, wat er te zeggen valt over de mislukking - ja: mislukking - van de zogenaamde Europese Unie.
Reinhard Rack
(DE) Mijnheer de Voorzitter, geen nieuwe uitbreiding zonder een functionerende Grondwet! Daar spreekt het Europees Parlement zich al zes jaar voor uit, aanvankelijk wat terughoudend maar de laatste tijd - net zoals vandaag - in alle duidelijkheid. Niemand is erbij gebaat als we zonder mitsen en maren en in een steeds hoger tempo blijven doorgaan met uitbreiden. Zo brengen we hetgeen we bereikt hebben in gevaar, creëren we via uitzonderingsregels twee categorieën lidstaten en jagen we de mensen in Europa tegen ons in harnas.
De uitbreiding is een van de echte succesverhalen van de Unie maar wordt door veel mensen steeds meer als een bedreiging ervaren. Het is onze taak de mensen van het tegendeel te overtuigen. Erg eenvoudig is dat niet, temeer daar de Grondwet geen erg sprankelend onderwerp is. Daar kan het echter ook eigenlijk niet om gaan. Waar het in de kern wel om gaat is een beter functioneren van de instellingen en om meerderheidsbesluiten, waarover in het openbaar is beraadslaagd, en niet om hogere diplomatie achter gesloten deuren. Ook gaat het om een financieringsmodel dat de samenhang in het werk en de financiering zinvoller en evenwichtiger maakt, en het gaat dikwijls ook om nieuwe taken in Europa, ook nu heel veel mensen zich tegenwoordig maar al te zeer door Europa betutteld voelen. Het energievraagstuk bijvoorbeeld heeft - ook als het warm blijft - een Europese dimensie. Het is een vraagstuk dat een gemeenschappelijke aanpak vergt.
Tot slot nog een opmerking over de kandidaat-lidstaat Kroatië dat voor mijn land van bijzonder belang is. Onze verlangens met betrekking tot de Grondwet betekenen geenszins dat wij een blokkade opwerpen voor het toetredingsproces voor dit land. Integendeel zelfs! Toetreding in 2009 of 2010 is zeer wel denkbaar als het Duitse voorzitterschap erin slaagt nieuw leven te blazen in de procedure voor de ratificatie van de Grondwet en het Grondwettelijk project weer vlot weet te trekken. Wij wensen het komende Duitse voorzitterschap daarmee alle succes toe.
Richard Corbett
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de heer Stubb heeft gezegd dat uitbreiding het meest succesvolle EU-beleid is geweest, en dat daardoor stabiliteit, vrede en welvaart over ons continent werden verspreid.
Die logica geldt nog steeds. Dit houdt uiteraard in dat de Europese Unie zich moet aanpassen, en met name moet zorgen voor een institutionele hervorming. Betekent dit echter dat wij elke uitbreiding moeten tegenhouden totdat alle institutionele hervormingen zijn doorgevoerd? Als dat het geval zou zijn, zou de laatste uitbreiding nooit hebben plaatsgevonden, omdat het Verdrag van Nice ontoereikend werd verklaard. Mogelijk zou zelfs de uitbreiding van 1973 niet hebben plaatsgevonden.
Het is een feit dat uitbreiding een van de factoren is geweest die hervorming hebben gestimuleerd. Er zijn lidstaten die aarzelen ten aanzien van institutionele hervormingen maar vaak stemmen ze in met de noodzaak ervan als gevolg van een uitbreiding. Voorstanders van hervorming moeten daarom ook voorstanders van uitbreiding zijn. Toch stelde de heer Méndez de Vigo dat er geen toekomstige uitbreidingen zouden mogen plaatsvinden zonder het Grondwettelijk Verdrag. In lid 9 van het verslag van de heer Stubb wordt inderdaad gesteld dat 'voor een verdere uitbreiding zijn (...) nodig...' - en dan volgt een lange lijst met zaken die allemaal zijn opgenomen in het Grondwettelijk Verdrag. Wij hebben wat moeite met dat absolute standpunt.
De heer Brok heeft gezegd dat de grootste voorstanders van verbreding vaak de tegenstanders van verdieping zijn. Als je echter beide wilt afdwingen, moet je ook aandringen op beide. Er bestaat een reëel gevaar dat er enerzijds mensen zullen zijn die zeggen dat ze pas uitbreiding willen als de institutionele hervormingen zijn doorgevoerd, en anderzijds mensen die zeggen dat institutionele hervormingen pas nodig zijn als uitbreiding heeft plaatsgevonden. Als je beide agendapunten wilt stimuleren, moet je ze ook beide steunen, omdat we alleen met beide punten kunnen komen tot een uitgebreide en hervormde Europese Unie.
Daarom heeft onze fractie een amendement op lid 9 ingediend, om duidelijk te maken dat wij het niet noodzakelijk vinden dat elk afzonderlijk punt van een institutionele agenda moet zijn goedgekeurd voordat er ook maar een enkele uitbreiding plaatsvindt. Wij zijn van mening dat beide processen, uitbreiding en hervorming, samengaan. Ze zullen elkaar voorwaarts duwen en zullen misschien op dezelfde dag voltooid worden: een nieuw verdrag en een toetredingsverdrag gecombineerd in één enkel document.
Ignasi Guardans Cambó
(ES) Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding mag geen doel op zich zijn. Ze is een manier om het project uit te breiden, maar dat project mag niet verzwakt worden door de uitbreiding.
Eerlijk gezegd maakt dit debat ons vermogen kapot om te praten over hoe we Europa willen, over wat Europa moet doen. Paragraaf 8 van het verslag van de heer Brok is heel duidelijk. Het is goed mogelijk - en de facto is dat ook zo - dat we ons in een trieste vlucht naar voren hebben gestort om, onder het voorwendsel van de uitbreiding, niet over onze eigen problemen en moeilijkheden te hoeven te praten.
Er zijn institutionele hervormingen die niet kunnen wachten, met of zonder uitbreiding. Er zijn beleidsmaatregelen en financiële maatregelen die nu al kunnen worden genomen, zonder dat er ook maar iets hervormd hoeft te worden. Er zijn grote problemen met onze legitimiteit en er zijn de soms schandelijke acties van de Commissie, zoals het in het geheim uitvaardigen van normen op het gebied van de veiligheid in de luchtvaart, normen die worden opgelegd aan luchthavens zonder dat er ook maar enige democratische controle op is verricht en zonder dat de burgers erover geïnformeerd zijn. Er is een groot aantal acties dat de democratische legitimiteit van onze instellingen ondermijnt.
Aan al deze dingen moet iets worden gedaan. En natuurlijk moet het debat over de uitbreiding worden geopend. Deze twee fronten moeten parallel aan elkaar worden geopend, maar de uitbreiding mag niet worden gebruikt als voorwendsel om de ernstige problemen uit de weg te gaan waarmee de Europese Unie momenteel te kampen heeft, met of zonder Turkije, met of zonder uitbreiding.
Milan Horáček
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik spreek mijn dank uit voor de verslagen van de heren Brok en Stubb. Over de problematiek inzake de toetreding van Kroatië wil ik zeggen dat het hier gaat om een land dat de laatste jaren aanzienlijke vorderingen heeft gemaakt, zodanig dat het nu in staat is het hoofd te bieden aan de uitdagingen die zich aandienen als gevolg van de politieke en economische criteria van Kopenhagen. Het stelt het opnamevermogen van de EU niet op de proef. De EU dient derhalve een snelle, heldere en ambitieuze integratiestrategie voor Kroatië uit te stippelen. Wij kunnen dit land niet laten gijzelen door de interne problemen van de EU en we moeten ten aanzien van het toetredingsvraagstuk flexibel blijven. Deze toetreding betekent voor de EU niet zo heel veel, maar voor de democratische toekomst van Kroatië des te meer!
Kyriacos Triantaphyllides
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil ingaan op een van de twee verslagen die vandaag besproken worden, namelijk het verslag-Stubb.
Met dit verslag wordt steun gegeven aan de inspanningen om de werking van de Unie op het gebied van de besluitvorming te verbeteren, en om deze besluitvorming zo te institutionaliseren dat de leidende kern het in feite voor het zeggen krijgt, zonder enig vetorecht voor de kleine en soms wat onafhankelijkere landen.
Klaarblijkelijk heeft de rapporteur zijn oor niet te luisteren gelegd bij de publieke opinie, die het Grondwettelijk Verdrag twee keer heeft verworpen. Er is geen andere verklaring voor het feit dat hij een dode tekst weer opgraaft en de antidemocratische bepalingen overneemt. Met de inhoud van de veranderingen maakt hij het democratische deficit nog groter, in plaats kleiner en in plaats van deze geheel op te heffen. Deze veranderingen hebben tot doel het Grondwettelijk Verdrag met zijn volksvijandige inhoud tot 2009 erdoor te krijgen. In plaats van de rechten van de burgers en hun informatie uit te breiden, wordt - zoals duidelijk is gebleken - de werking van de Europese Unie en haar besluitvormingsproces gezien als het uitsluitende recht van de machtscentra van de Europese Unie. Het spijt mij ten zeerste, maar eens te meer blijft de burger in de kou staan.
Andrzej Tomasz Zapałowski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, wanneer we discussiëren over uitbreidingsstrategieën van de Europese Unie is het belangrijk ons af te vragen wat de gemeenschappelijke visie van Europa is. De niets onziende wijze waarop de Grondwet tot nu toe politiek wordt opgedrongen, geeft blijk van het voornemen een supranationale politieke organisatie te creëren, waarin de grootste lidstaten het voor het zeggen hebben. De uitbreidingskwestie wordt alleen vanuit dat licht bezien en economische kwesties worden op een zijspoor gerangeerd. De EU wil niet meer nieuwe lidstaten toelaten dan de grootste lidstaten in staat zijn te domineren. Met het oog op het demografisch potentieel is de toetreding van Turkije en ook Oekraïne voor beleidsmakers de eerstvolgende jaren onaanvaardbaar.
Ik wil benadrukken dat de EU alleen kan blijven voortbestaan wanneer economische vraagstukken prevaleren boven politieke overwegingen, evenals boven ambities om een nieuw Romeins rijk van de eenentwintigste eeuw in het leven te roepen, waarin drie of vier landen een dominante rol zullen spelen.
Jacek Protasiewicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn waardering uitspreken voor het werk dat mijn fractiegenoten Elmar Brok en Alexander Stubb hebben verricht met het schrijven van hun verslagen. Beide teksten geven blijk van een grondige en competente behandeling van één van de belangrijkste kwesties die de EU te wachten staat, namelijk verdere uitbreiding. Als burger van een land dat tweeënhalf jaar geleden is toegetreden, waardeer ik de gunstige effecten die het EU-lidmaatschap heeft op zowel de Poolse economie als op het leven van miljoenen Polen.
Bovendien ben ik ervan overtuigd dat niet alleen de nieuwe lidstaten maar de hele EU profijt heeft gehad van de laatste uitbreiding, met name op economisch gebied en op het gebied van de veiligheid en de stabiliteit. Ook bij eerdere uitbreidingen ondervonden zowel de oude lidstaten als de toetredende landen voordeel.
De EU heeft haar succes te danken aan het feit dat zij vanaf het begin nieuwe leden nooit elitair heeft afgewezen, maar zich juist weloverwogen heeft uitgebreid en daardoor een steeds belangrijkere speler op een steeds verder geglobaliseerd toneel is geworden.
Het staat voor mij vast dat de EU verder zal uitbreiden. Ooit zullen de Balkanlanden en de oostelijke buurlanden lid worden en dit zal op de hele EU een gunstig effect hebben.
Ik twijfel niet aan de noodzakelijkheid van institutionele hervormingen vóór verdere uitbreiding van de EU. Toch vrees ik dat de starre wijze waarop dit proces afhankelijk gemaakt wordt van een volledige aanvaarding van het Grondwettelijk Verdrag, dat immers afgewezen werd in de Nederlandse en Franse referenda, de ongunstige indruk kan wekken dat de EU geen nieuwe lidstaten meer wil toelaten. Dit zou een bijzonder negatief signaal zijn voor de landen die zich bereid hebben verklaard deel uit te maken van onze Gemeenschap.
Nu de EU al uit zevenentwintig lidstaten bestaat, mogen we ons niet afschermen, en ik geloof ook niet dat we dat willen. Onze bereidheid nieuwe lidstaten op te nemen mag niet ondergeschikt gemaakt worden aan onze interne meningsverschillen over institutionele vormgeving.
Csaba Sándor Tabajdi
(FR) Mijnheer de Voorzitter, als gevolg van het Europees nabuurschapbeleid en het feit dat er zich in Hongarije zo veel minderheden bevinden, is Hongarije het land waar de gevolgen van volgende uitbreidingen van de Unie - met Servië, Kroatië en andere landen van de Westelijke Balkan - zich het sterkst zullen doen gevoelen. Hoe dit ook zij: onze eerste taak bestaat er nu in uitgebreidere economische en institutionele hervormingen in deze landen te bewerkstellingen, zonder de deur voor toetreding te sluiten. Gelet op de geschiedenis van de Europese Unie is het beslist jammer dat deze uitbreiding niet is voorafgegaan door een sterke economische en institutionele ontwikkeling. Europa kan niet uitbreiden met relatief steeds minder middelen en zonder een Grondwettelijk Verdrag.
De uitbreiding van 2004 is gunstig geweest voor zowel de oude als de nieuwe lidstaten. Iedereen is er beter van geworden. De tien nieuwe lidstaten zijn zonder problemen geïntegreerd, zonder economische verstoringen, zonder sociale dumping en zonder migratiestromen. De Europese Unie is er na die uitbreiding in geslaagd de dienstenrichtlijn, REACH en de financiële vooruitzichten aan te nemen, en ze zal spoedig het Schengen-systeem uitbreiden. We hebben nu behoefte aan een Europese campagne, dames en heren. De landen in het Westen weten namelijk niet wat verdere uitbreiding werkelijk kost, en de nieuwe lidstaten zijn daarom de zondebokken voor de problemen waar de westelijke landen mee te kampen hebben.
Marios Matsakis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, Europese waarden en de principes van vrijheid, democratie, vrijheid van meningsuiting en de naleving van mensenrechten: fraaie woorden, die meestal overvloedig worden gesproken tijdens irrelevante ceremonies en nietszeggende plechtigheden vol hypocrisie, maar die zelden serieus worden bedoeld of nageleefd. De decadentie van de Europese tijdgeest, gekoppeld aan een overmatige ondergeschiktheid aan de Amerikaanse overheid, viert hoogtij in een Europese Unie die van binnenuit wordt bedreigd met verval door de kortzichtigheid van uitbreidingscommissarissen, en door de achterbaksheid van Britse leiders die voortdurend als een kwispelend hondje luisteren naar de wensen van hun transatlantische baasjes.
Dit is de trieste stand van zaken. De Commissie en de Raad laten de EU geleidelijk afzinken naar een desillusie door toe te staan dat een Aziatisch land met een militair bestuur niet alleen zijn verplichtingen niet nakomt maar zelfs de voorwaarden dicteert waaronder het ons de eer gunt toe te treden tot de EU.
Vergist u zich niet, waarde collega's. Met een dergelijke Turkse toetreding is het niet de EU die wordt uitgebreid, maar Turkije. Daarom wil ik de heer Rehn feliciteren met zijn vastberaden inspanningen om de toetreding van de EU tot een hernieuwd Groot Turkse Ottomaanse Rijk te doen welslagen. Ook wil ik onze burgers, die hulpeloos en vol ongeloof toekijken, veel succes wensen!
Giorgos Dimitrakopoulos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen aan de heren Brok en Stubb voor hun uitstekende werk. Ik heb de volgende opmerkingen.
De voorzetting van het uitbreidingsbeleid: dit is een belangrijk beleid en moet op geordende wijze worden uitgebreid tot de resterende landen van de Westelijke Balkan, met name als wij denken aan de op til zijnde ontwikkelingen in Kosovo. Het Europees perspectief en het uitbreidingsbeleid zijn beleidsvormen voor vrede en samenwerking, en daar streven wij allen naar.
Turkije: eergisteren is een besluit genomen, en die gaat de goede kant uit. Ik vraag u echter, mijnheer de commissaris, om het idee van het tijdschema alsnog te onderzoeken. Dat zou namelijk het genomen besluit kunnen aanvullen en verbeteren en tevens kunnen bijdragen aan de bescherming van de geloofwaardigheid van de Europese Unie.
Nabuurschapsbeleid: de mededeling van de Commissie volstaat niet. Toch is dit een belangrijk beleid, dat hoe dan ook verder moet worden ontwikkeld. Daarom wachten wij op een nieuwe mededeling, op een betere en volledige mededeling.
Tot slot zal het uitgebreid Europa democratischer, efficiënter, transparanter en sociaal gevoeliger zijn als het eindelijk een Grondwet krijgt. De werkzaamheden worden hervat; een juiste aanpak is een stapsgewijze aanpak van de verschillende vraagstukken en problemen, maar ook deze stapsgewijze aanpak heeft een uiterste datum.
Inger Segelström
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heren Brok en Stubb bedanken voor dit debat over het uitbreidingsproces en voor hun verslagen. Ik wil om te beginnen een opmerking maken over de standpunten die de heer Brok in overweging F tot uitdrukking brengt en duidelijk maken dat de uitbreiding de politieke aard van dit project niet mag ondermijnen. Ik kom uit Zweden, een land dat, zoals uit elke studie blijkt, duidelijk heeft verklaard dat de voortzetting van het uitbreidingsproces een van de belangrijkste vraagstukken is waaraan de EU het hoofd moet bieden. Mijn zorg vandaag is dat wij geen duidelijke taal spreken over de voorzetting van de uitbreiding en over het toekomstige lidmaatschap van Turkije. Veel afgevaardigden van het Parlement zijn tegen lidmaatschap van Turkije, zoals ook duidelijk is geworden uit het verzoek van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten om over de onderhandelingen over de toetreding van Turkije een geheime stemming te houden. Voor velen onder ons - met inbegrip van mezelf - was het onbegrijpelijk dat politici zo bang konden zijn om ten overstaan van hun kiezers, van de Europese burgers, voor hun eigen mening uit te komen.
In het afgelopen jaar zijn er bij verschillende gelegenheden meningen naar voren gebracht, waardoor ik me werkelijk begon afvragen of er wel de wil was om de uitbreiding voort te zetten, zelfs indien de hoofdvraagstukken die bovenaan onze agenda staan opgelost worden. Wij hebben een nieuwe grondwet nodig, los van de vraag of er meer landen zullen toetreden tot de Unie. Wij moeten namelijk onder andere zorgen voor een modern besluitvormingsproces. Wij moeten het landbouwbeleid hervormen om nieuwe banen in de toekomst en een duurzaam Europa te kunnen waarborgen. Wij hebben een hogere begroting nodig om in de toekomst steun te kunnen verlenen. Ik vraag mij af wat de heer Brok bedoelt als hij in paragraaf 11 zegt dat de Unie alleen naar behoren kan functioneren als alle lidstaten gemeenschappelijke en uit een Europese identiteit voortvloeiende waarden delen. Moet ik dat zo uitleggen dat de deur voor Turkije op slot gaat?
De Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement heeft een amendement, amendement 29, ingediend waar wij eenieders steun voor vragen. Wij zijn het er roerend over eens dat Turkije aan alle, van meet af aan gestelde vereisten moet voldoen, in verband met Cyprus, de Koerden en de mensenrechten, evenals aan alle eisen die ook op de anderen van toepassing zijn. Laten wij echter duidelijke taal spreken en de verschillende agenda's uit elkaar houden.
Hannu Takkula
(FI) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het duo, de heer Brok en de heer Stubb, bedanken voor hun verslagen. Zoals wij weten, zijn zij beiden zeer competent en getalenteerd, maar de richting die zij met de Europese Unie op willen, is niet vanzelfsprekend de richting die ik steun.
Het is waar dat hervormingen noodzakelijk zijn en het is waar dat de uitbreiding in veel opzichten een goede en doeltreffende manier is gebleken om de Europese Unie vooruit te helpen. Op sommige punten moeten wij echter ook de beperkingen van de uitbreiding kennen. Het mag niet het beleid van de Europese Unie zijn dat wij als maar blijven uitbreiden en dat wij, als zich problemen voordoen, nieuwe agentschappen oprichten. Wij moeten ook diepgaander kunnen spreken over hoe de Europese Unie er in de toekomst uit moet zien, wat voor Europese Unie wij nodig hebben en waar haar taken uit moeten bestaan.
Wat dit betreft hoop ik dat er ook in dit debat over de uitbreiding rekening wordt gehouden met de beperkingen. In onze plechtige toespraken stellen wij vaak vragen over de grenzen die zijn gesteld aan groei, maar nu wij over de uitbreiding van de Europese Unie spreken, vergeten wij dat er ook grenzen zijn gesteld aan dit aspect van groei.
Bogdan Klich
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het maatschappelijk draagvlak voor verdere uitbreiding van de EU wordt momenteel kleiner. De laatste uitbreiding lag voor de hand, omdat deze namelijk definitief een einde zou maken aan de kunstmatige naoorlogse tweedeling van Europa. Nu staat de zin van verdere uitbreiding ter discussie. Dit werpt meteen een nieuwe vraag op, namelijk die naar de betekenis van het grote project genaamd Europese Unie. Wat is een gemeenschappelijk Europa en wat zou het moeten zijn? Gaat het hier alleen om een politieke gemeenschap, die de lidstaten stabiele, democratische regeringen garandeert, die de mensenrechten en burgervrijheden respecteert zoals een rechtsstaat betaamt, en die uiteindelijk ook welvaart brengt dankzij een goed functionerende markteconomie? Of betekent een gemeenschappelijk Europa ook een gemeenschap van waarden die zich beroept op gedeelde wortels en cultureel erfgoed? En als dat inderdaad het geval is, om welke wortels en om welk erfgoed gaat het dan precies?
Cultuurhistorici benadrukken dat de hedendaagse Europese identiteit het uitvloeisel is van velerlei historische tradities. In ieder van ons Europeanen ligt een kiem besloten van de Griekse filosofische traditie en het Romeinse republicanisme. Wij zijn de erfgenamen van het humanisme uit de Renaissance en het rationalisme uit de Verlichting. Bovendien, of wij het nu willen toegeven of niet, leeft het christelijk erfgoed in ons voort. Zelfs wanneer sommigen deze traditie tegenwoordig liever zouden negeren, valt het niet te ontkennen dat zij aanwezig is in de hedendaagse Europese identiteit, althans in het beginsel van de menselijke waardigheid, waarvan we het hele pakket grondrechten afleiden.
Aangezien Elmar Brok in zijn verslag stelt dat "de Unie alleen naar behoren kan functioneren als alle lidstaten gemeenschappelijke, en uit een Europese identiteit voortvloeiende waarden delen” moet hem een identiteit voor ogen hebben gestaan waarin plaats is voor het christelijke erfgoed. In het traject naar een Europese Grondwet mogen we dit erfgoed niet over het hoofd zien.
Józef Pinior
(PL) Mijnheer de Voorzitter, op dit moment is het precies 25 jaar geleden dat in Polen de staat van beleg werd afgekondigd, waarmee geprobeerd werd de vakbond Solidarność te vernietigen. Deze vakbond stond symbool voor het streven naar vrijheid en democratie van de Poolse samenleving. Nu, 25 jaar later, spreek ik in een totaal andere wereld, in het Europees Parlement, in een Europa dat gestoeld is op democratie, vrede, recht en rechtvaardigheid.
Dit persoonlijk refereren aan de geschiedenis toont op niet mis te verstane wijze aan hoeveel goeds de Europese Unie alle Europeanen heeft gebracht. Nu staan we voor de uitdaging om verdere uitbreiding van de EU in evenwicht te brengen met het absorptievermogen. Enerzijds mag de EU landen die lid willen worden niet de rug toekeren, en zich niet terugtrekken in een bolwerk van welvaart en westerse beschaving, maar anderzijds mag er geen water bij de wijn gedaan worden, want er mag geen risico ontstaan dat het juridische en politieke fundament van de Gemeenschap verloren gaat.
De EU moet haar verplichtingen nakomen aan de landen die zij perspectief op toetreding heeft geboden. Daartoe moet zij gelijktijdig en nauwgezet volgen welke vorderingen deze landen maken bij het opbouwen van een rechtsstaat, een onafhankelijke rechterlijke macht en het waarborgen van de grondrechten. De Europese instellingen moeten duidelijker stellen waaruit een versterkt nabuurschapsbeleid zal bestaan. In dit kader moet een gemeenschap van de EU en het Zwarte-Zeegebied worden ingesteld.
De betrekkingen tussen de EU en Rusland blijven van fundamenteel belang en spitsen zich niet alleen toe op handel en energie maar vooral ook op kwesties als mensenrechten, democratie en rechtsstaat.
Henrik Lax
(SV) Mijnheer de Voorzitter, de denkpauze heeft duidelijk aangetoond dat de grote uitdaging nu is de mensen in Europa ervan te overtuigen dat zij deel kunnen nemen aan het besluitvormingsproces en invloed kunnen uitoefenen op de toekomst van de EU. Het is belangrijk dat zij vertrouwen durven hebben in hun vermogen om invloed uit te oefenen en dat zij steun willen geven als de EU in de toekomst nieuwe leden, en eventueel een groot aantal nieuwe leden, wil opnemen.
Elke Europeaan moet zich vertegenwoordigd kunnen voelen in het Europees Parlement. Dit is voor velen vanzelfsprekend, maar niet voor iedereen. Tengevolge van de nationale kiessystemen en de regels voor de zetelverdeling in het Europees Parlement zal bij voortzetting van de uitbreiding een grote groep Europeanen uitgesloten worden van het Parlement. Ik heb het over de regionale en nationale taalminderheden die nu alles bij elkaar 50 miljoen mensen tellen. Dat is meer dan 10 procent van de EU-bevolking. Zelfs tijdens de laatste verkiezingen hebben wij vier minderheden verloren. Het is betreurenswaardig dat grote groepen stelselmatig worden uitgesloten van besluitvorming in de EU. Als dat gebeurt, mogen wij van deze mensen ook geen automatische steun verwachten voor de Europese structuur in de toekomst. Dit vraagstuk moet serieus genomen worden als het grondverdrag van de EU wordt herzien. De EU mag geen tweedeklas burgers creëren.
Camiel Eurlings
Voorzitter, groot compliment aan de rapporteurs Brok en Stubb voor hun zeer goede werk. De uitbreiding, zoals door velen al gezegd, is een van de grootste successen van Europa! Als mensen denken dat het vanzelfsprekend is geweest, dan hoeven we alleen maar terug te denken aan de spreker van gisteren in dit halfrond Alexandre Milinkevitsj, die zelf heel vaak in de gevangenis heeft gezeten. Zijn zoon zat in de gevangenis toen hij de vorige keer hier was, honderden mensen zitten in de gevangenis, alleen maar omdat ze vechten voor vrijheid. Het had met Oost-Europa heel anders kunnen lopen en de democratische hervormingen van al die toegetreden landen in zo'n korte tijd is een waanzinnig resultaat. Europa mag daar zonder meer heel trots op zijn!
Maar Voorzitter, om steun voor die goede uitbreiding te houden moet een en ander wel in balans zijn. Het is net als bij een huis, als je slaapkamers blijft bijbouwen op de 1ste en 2de verdieping, moet je ook de fundamenten verstevigen en daarom is het heel belangrijk dat het Parlement zich er nu zo nadrukkelijk voor durft uit te spreken dat wij écht een nieuw verdrag nodig hebben voor de volgende nieuwe uitbreiding. Niet tegen die nieuwe landen, zeggen we dat, maar vooral tegen onszelf. Wij mogen niet te laks zijn, wij moeten nu datgene doen wat wij moeten doen.
Integratiecapaciteit, er is veel over gezegd. Inderdaad, goed dat het begrip er nu staat, maar het moet verder worden uitgediept; institutioneel, financieel verdragstechnisch. Maar, Voorzitter, bij integratiecapaciteit hoort ook steun onder de bevolking en daarom moeten wij uitleggen dat uitbreiding goed is; we mogen van kandidaat-lidstaten bepaalde zaken verlangen en we moeten door overtuigende hervormingen de steun van de burgers van Europa voor dat proces zien te behouden.
Tenslotte, Turkije, een nadrukkelijke sanctie was nodig, want voorwaarden zijn er om ingevuld te worden. Tegelijkertijd zien we dat er een nadrukkelijk, extra signaal vanuit de Raad is gekomen, evaluatiemomenten worden ingebouwd; er is sprake van een stuk aanscherping richting Turkije; tegelijkertijd is er ook druk richting onszelf om voor de Noord-Cyprioten zaken te regelen. Ik wil hier heel nadrukkelijk herhalen dat wij achter de hervormers in Turkije staan. Wij hopen dat het komend jaar rond het onderwerp Cyprus wél resultaat wordt geboekt en we hopen vooral, Voorzitter, dat nu de aandacht weer op de noodzakelijke hervormingen in Turkije zelf komt te liggen. Ik roep de hervormers op op het vlak van vrije meningsuiting, vrijheid van religie, nu resultaat te boeken, zodat deze rapporteur komend jaar positiever kan zijn dan in het afgelopen jaar.
Stavros Lambrinidis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wilde op vier punten wijzen.
Ten eerste, is er het sprookje - want het is een sprookje - dat uitbreiding en uitdieping haaks op elkaar staan. In werkelijkheid was het de uitbreiding die ons vanaf het begin van de jaren tachtig dwong tot de grootste uitdieping: structuurfondsen, EMU, grotere samenwerking bij de aanpak van de georganiseerde misdaad, immigratie en vrede in de wereld. Daarom moet de uitbreiding worden voortgezet.
Mijn tweede opmerking gaat natuurlijk over de Westelijke Balkan. Het verheugt mij dat het toetredingsproces met deze landen niet in twijfel wordt getrokken; dat mag ook niet.
Ten derde de geschiedenis van de "absorption capacity" of "integration capacity", dat wil zeggen van het vermogen om nieuwe landen op te nemen. Vrienden, dit is Europa's plicht; dit is een plicht! Net als voor de andere landen de criteria van Kopenhagen een plicht zijn. Wij zitten hier niet als journalisten of statistici die nagaan of dit vermogen er wel is. Wij moeten dat vermogen creëren, juist omdat wij moeten zorgen voor succesvolle nieuwe uitbreidingen.
Het vierde punt betreft Turkije. Het spijt mij dat er de afgelopen dagen een koehandel is geweest. De Commissie spreekt over de noodzaak van een "strict conditionality", dat wil zeggen van duidelijke voorwaarden, maar in het geval van Turkije geeft zij tegenstrijdige boodschappen. Zij oefent geen rechtstreekse druk uit om Turkije ertoe aan te zetten zijn verplichting inzake het protocol na te komen. Zij oefent ook geen druk uit om Turkije te dwingen een van de vijfentwintig lidstaten, Cyprus, te erkennen, en zij drijft een koehandel over de opening van een, twee of drie havens. Daarbij verliest zij echter de wortel van het probleem uit het oog en dat is de militaire bezetting, waarmee alle Europese waarden worden geschonden die naar wij zeggen geëerbiedigd moeten worden om te kunnen uitbreiden.
Daarom vraag ik de Commissie uitdrukkelijk om in deze inspanning terug te keren naar het begin, naar de wortel. Dat betekent: tijdschema's, eisen aan Turkije, in het belang van Turkije zelf en in het belang van de democraten in dit land.
Arūnas Degutis
(LT) Uitbreiding heeft in zowel het recente als het verder terug liggende verleden de Unie sterker gemaakt, haar economische groei gestimuleerd en haar aanzien in de wereld vergroot. Daarom dienen we vast te houden aan ons streven naar een verdere uitbreiding van de Europese Unie, want de schepping van een vereend en welvarend Europa is zowel een historische gelegenheid als een historische plicht.
Dat neemt niet weg dat uitbreiding gepaard dient te gaan met verdieping van de EU, met aanpassingen in haar instellingen, zodat die ook met nieuwe lidstaten erbij kunnen blijven functioneren. Na dit jaar zullen de structuren van de EU zevenentwintig lidstaten omvatten. Wil Europa uit kunnen breiden én naar behoren blijven functioneren, dan dienen we een aantal dringende taken uit te voeren.
1. We moeten de publieke steun voor uitbreiding vergroten. Daarvoor dienen we helder uiteen te zetten wat de voordelen van de Europese uitbreiding zijn, welke economische vruchten we daarvan plukken, maar wij dienen ook te wijzen op onze historische verantwoordelijkheid.
2. We moeten de financiële planning, inclusief het financieringsstelsel herzien en aanpassen aan de nieuwe eisen van een uitgebreide Unie.
3. We moeten de nodige institutionele verbeteringen en veranderingen doorvoeren.
Daarom is het van het allergrootste belang dat de landen die elkaar tot 2008 opvolgen als voorzitter van de EU, het initiatief nemen om de consensus over een grondwet in een politieke vorm te gieten.
Ten slotte zou ik op willen merken dat een toekomstgerichte blik essentieel is om het Europese nabuurschapsbeleid nieuw leven in te blazen. Dat is een beleid dat de deelnemende landen niet alleen helpt sneller hervormingen door te voeren en de banden met de Europese Unie aan te halen, maar uiteindelijk ook in staat stelt om, mochten ze dat willen, het lidmaatschap van die Unie aan te vragen.
Zsolt László Becsey
(HU) Ook namens mijn collega, Pál Schmitt, voorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Kroatië, wil ik mijn collega's Brock en Stubb feliciteren met hun uitstekende en realistische verslagen.
Het doet ons, Hongaren, deugd dat in de verslagen het beginsel van Kopenhagen wordt uitgedragen: elk land dat wenst toe te treden, moet op grond van zijn eigen verdiensten vorderingen boeken in de richting van toetredingsonderhandelingen. Dienovereenkomstig kunnen we in het geval van Kroatië, waarmee momenteel onderhandelingen worden gevoerd, met een gerust hart stellen dat we het land volgens de criteria van Kopenhagen nog in deze cyclus als nieuwe lidstaat in onze club mogen begroeten. De toetreding van Kroatië is in feite de afronding van de vijfde uitbreidingsronde met de landen van Midden-Europa. Kroatië hoort voornamelijk in deze ronde thuis als buurland van Slovenië, Oostenrijk en Hongarije en op grond van zijn ontwikkelingsniveau, zijn juridische en institutionele cultuur en zijn duizendjarige erfenis.
Anderzijds kan Kroatië het goede voorbeeld geven aan de landen op de Westelijke Balkan die willen beginnen met toetredingsonderhandelingen. Gelukkig levert de opname van Kroatië, vanwege de afmetingen en de ontwikkeling van het land, maar ook vanuit het oogpunt van het huidige gemeenschappelijke beleid, de interne markt en de begroting geen problemen op. Wat betreft de institutionele voorwaarden voor de toetreding: hieraan kan worden voldaan door het Verdrag van Nice te wijzigen, iets wat hoe dan ook nodig zal zijn voor toetreding, als het Grondwettelijk Verdrag er eventueel niet zou komen.
Tegelijkertijd vereisen het principe van individuele verdiensten en een eventuele verdere uitbreiding wel degelijk een serieuzer onderzoek, zowel op de Westelijke Balkan als in de Unie. Dit geldt onder andere voor het buurland van Kroatië, Servië, dat grote hoop koestert en waar de noordelijke provincie Vojvodina een overbruggingsrol kan spelen, juist vanwege haar westelijke wortels. Deze rol zou kunnen blijven bestaan, mits Servië streeft naar het behoud ervan, in plaats van korte metten te maken met de inheemse cultuur van Europese volkeren zoals dat nu gebeurt. In het laatste geval zou er over een tijdje geen sprake meer zijn van een Europese Unie, die uitgaat van de eigen culturele waarden, maar van een Byzantijnse Unie.
Marie-Line Reynaud
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de heer Stubb bedanken voor zijn werk met betrekking tot dit lastige onderwerp. In zijn verslag wordt de problematiek rond het integratievermogen vanuit verschillende invalshoeken belicht. Ik ben heel blij dat het verslag niet alleen betrekking heeft op de institutionele aspecten van dit onderwerp, maar dat er ook aandacht wordt besteed aan andere belangrijke hervormingen, die beslist zullen moeten worden doorgevoerd vóór de Unie nieuwe leden welkom kan heten. Ik denk dan in de eerste plaats aan het systeem voor de financiering van de Unie.
Ik vind het verder heel positief dat de rapporteur erin geslaagd is zijn verslag neutraal te houden ten aanzien van de kandidaat-landen. Hij heeft niet de fout gemaakt om een standpunt in te nemen met betrekking tot de toetreding van het ene of het andere land.
Tot slot wijst dit verslag er terecht op dat het Parlement niet alleen bij de toetredingsprocedure een belangrijker rol moet spelen, maar ook in de context van toekomstige institutionele hervormingen.
Ik heb echter ook één aanmerking. Ik heb de indruk dat de rapporteur misschien iets te ambitieus is geweest en verder is gegaan dan aanvankelijk bedoeld was door zich in het verslag vooral te concentreren op de hervormingen die zullen moeten worden doorgevoerd, in plaats van op het meer specifieke onderwerp van het integratievermogen. Hij heeft een lange lijst met institutionele hervormingen opgesteld, maar ik geloof dat hij er beter aan had gedaan zich te concentreren op die hervormingen die voor uitbreiding werkelijk onontbeerlijk zijn.
Olle Schmidt
(SV) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het uitbreidingsproces van de EU was een groot succes. Het aantal lidstaten is opgelopen van zes naar zevenentwintig. Wij hebben een heel nieuw Europa vorm zien krijgen. Als wij nu twijfels beginnen te krijgen en over 'moeheid' praten als het gaat om de voortzetting van de uitbreiding, zetten wij een stap in de verkeerde richting. De criteria met betrekking tot de democratie, de mensenrechten en een goed functionerende overheid in een rechtsstaat moeten natuurlijk worden geëerbiedigd. Wij hebben ook een totale omwenteling gezien, die als een aardschok door de oude Oost- en Midden-Europese landen ging. Inderdaad heeft de EU nieuwe vormen van besluitvorming nodig, maar de Unie mag geen nieuwe voorwaarden opleggen aan de landen die momenteel lid proberen te worden. Commissaris, persoonlijk ben ik zeer bezorgd over de krachten in de Europese Unie die barrières willen opwerpen op het pad van het toekomstig Turks lidmaatschap. Onze visie van de toekomst moet die zijn van een volledig Europa, en dat Europa omvat ook Turkije.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot een van de vorige sprekers beschouw ik de uitbreiding niet als een instrument van het buitenlands beleid maar als een instrument van het Europees binnenlands beleid. Daarom mag het uitbreidingsproces van de EU Europa niet uit zijn voegen doen barsten door een groot land, Turkije, op te nemen dat niet, of althans maar voor een deel, op Europees grondgebied ligt. De Europese Unie zou daardoor namelijk veranderen in een Eurazische constructie, in een soort Raad van Europa waaraan een interne markt is toegevoegd. Dat kan niemand willen die zich uitspreekt voor een slagvaardig Europa dat op wezenlijke gebieden namens onze nationale staten optreedt. Als overtuigd federalist ben ik voorstander van dat Europa.
Anderzijds kunnen wij ons niet afsluiten voor landen die zuiver Europees zijn. Ik verzet mij dan ook tegen de pogingen om het verslag-Brock - dat men op een paar punten vast wel op een bepaalde manier kan interpreteren -, zodanig uit te leggen dat de aanneming van het Grondwettelijk Verdrag als absolute voorwaarde geldt voor de toetreding van een Midden-Europees land als Kroatië. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten en de CDU en CSU hebben onlangs in hun besluiten nadrukkelijk te kennen gegeven dat Kroatië op grond van zijn omvang, zijn Midden-Europese gerichtheid en zijn voorbereiding een uitzondering vormt in dit uitbreidingsproces en dat dit land eigenlijk in een kader met Hongarije en Slovenië zou hebben thuisgehoord. Kroatië is als het ware een leftover van het uitbreidingsproces dat wij thans afsluiten, niet formeel maar feitelijk. Daarom verzet ik mij tegen alle interpretatiepogingen die ertoe strekken dat Kroatië - zoals collega Horáček terecht zei - wordt gegijzeld door het grondwetsproces. Natuurlijk moeten wij het grondwetsproces in dit decennium vooruit helpen en natuurlijk hebben wij het Grondwettelijk Verdrag nodig. Wij moeten immers verder kunnen en in het volgende decennium zuiver Europese landen - zoals de landen van Zuidoost-Europa tussen Kroatië en Griekenland en bovenal Macedonië, dat de status van kandidaat-land al heeft - in de Europese Unie kunnen opnemen. Deze landen hebben recht op volledig lidmaatschap en dat recht houden wij staande.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Helmut Kuhne
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over communicatie. Ook ik verzet mij tegen de aanduiding 'instrument van het buitenlands beleid' in verband met de uitbreiding, maar om heel andere redenen dan de heer Posselt. Ik geloof dat we inderdaad problemen hebben. Wij zien immers alom hoe hele brigades van goedbedoelende wereldstrategen, beladen met instrumenten van het buitenlands beleid door heel Europa trekken, en daarbuiten, met het motto: de burgeroorlog dreigt - hebt u een probleem, wordt dan lid van de EU! En dan is het je volkomen duidelijk waarom menig EU-burger zegt: dank u, ik ben geen instrument. Ik ben er niet om problemen van het buitenlands beleid op te lossen. Dat is voor mij niet de reden waarom ik mij als burger van de Unie beschouw. Met een dergelijke Europese Unie wil ik niets te maken hebben.
Dan nu over communicatie. In welke verhouding staat eigenlijk de niet aflatende bezwering dat wij onze verplichtingen moeten nakomen, tot onze bereidheid ons tijdens de onderhandelingen en in het voortraject van de onderhandelingen zó hard op te stellen tegenover de kandidaat-lidstaten dat die landen de door hen aangegane verplichtingen gestand doen? Vervolgens is er dit debat - gefeliciteerd, mijnheer Posselt! -, waarin alle mogelijke achterdeuren worden opengezet om iemands oogappel de Europese Unie in te loodsen, nog voordat er een besluit over de Europese Grondwet is genomen. Dit alles zal de burgers beslist niet ontgaan. Je kunt dan wel met een verwijtende ondertoon over uitbreidingsmoeheid spreken maar eigenlijk heb je geen poot meer om op te staan.
Zij die denken dat het enkel gaat om feitenproblemen doen er goed aan zich eens in dit soort communicatieproblemen te verdiepen.
Alojz Peterle
(SL) Ik zal beide verslagen steunen als duidelijke uitdrukking van de politieke wil van het Europees Parlement die de geloofwaardigheid van de Europese Unie versterkt. Ik beschouw deze als een uitdrukking van onze verantwoordelijkheid voor de toekomst van de Europese Unie, maar ook als een uitdrukking van onze medeverantwoordelijkheid voor de mondiale ontwikkeling.
Ik wil niet in detail ingaan op beide verslagen, maar ik ben in elk geval wel voorstander van het klonen van de filosofie ervan. Ik vind het paradoxaal dat wij het enerzijds hebben over een crisis in de Europese Unie, maar anderzijds letterlijk voor het kerstgebeuren staan, aangezien verschillende Europese, maar ook andere landen wensen deel uit te maken van de Europese familie. Ons antwoord mag niet luiden dat er rond de Europese tafel te weinig stoelen zijn of dat we problemen hebben met het opstellen van interne regels.
Ik ben vooral tevreden dat de heer Brok in zijn verslag duidelijk stelt dat nauwe multilaterale contacten geen alternatief zijn voor volwaardig lidmaatschap, maar een bijkomende mogelijkheid vormen voor hen die momenteel nog geen uitzicht hebben op volwaardig lidmaatschap. Ik pleit ook voor een duidelijke houding ten opzichte van de landen in Zuidoost-Europa. Ik zou willen dat al die landen in het volgende verslag met naam werden genoemd, zodat niemand zich bij de zogenaamde 'overige landen' bevindt (ik denk dat dat voor ons belangrijk is).
Voor Kroatië en voor alle landen van het zogenaamde proces van Thessaloniki die na Kroatië aan de beurt zijn, moet gelden: als de kandidaat-lidstaat er klaar voor is, moet ook de Europese Unie er klaar voor zijn. Laat dat de kroon zijn op de Europese ambitie.
Genowefa Grabowska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik beide rapporteurs feliciteren. Meer ter zake zou ik aandacht willen vragen voor de volgende kwestie. Het is gebleken dat de EU een attractief project is en al vele jaren nieuwe lidstaten aantrekt. Daarom is de actuele discussie over de vraag of de EU verder zou moeten uitbreiden naar mijn idee zuiver theoretisch. Het Verdrag van Maastricht geeft in artikel 49 namelijk een duidelijk antwoord op deze vraag. Iedere Europese staat die voldoet aan de economische en politieke criteria kan lid worden van de Europese Unie. Deze criteria zijn in 1993 in Kopenhagen vastgelegd en mogen nu niet aangescherpt worden.
Onze discussie moet de fundamentele vraag beantwoorden of de criteria bij de volgende uitbreidingen gewijzigd kunnen worden al naar gelang de actuele behoeften en verwachtingen. Ik vind van niet. Ik ben van mening dat wij allen gebonden zijn aan het principe dat men woord houdt en afspraken eerbiedigt. Dat is het oude Romeinse principe "pacta servanta sum”. Daarom mag het zogenaamde opnamevermogen niet opeens tot maatstaf worden opgetrokken waarmee de landen die hebben voldaan aan de criteria van Kopenhagen, toetreding tot de EU ontzegd wordt.
Elke nieuwe uitbreiding versterkt de EU en bevordert haar groei. Maar een dergelijke uitbreiding moet goed voorbereid worden. Ik vind dat nieuwe uitbreidingen uitsluitend goed voorbereid kunnen worden wanneer we beschikken over een Europese Grondwet.
Tunne Kelam
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met mevrouw Lehtomäki eens dat uitbreiding als een open proces moet doorgaan, omdat, ondanks veel waarschuwingen en angstgevoelens, alle voorgaande uitbreidingen een groot succes zijn gebleken te zijn voor heel de EU. Zowel in het verleden als in de toekomst is dit een win-winproces voor alle betrokken partijen.
De heer Stubb heeft ons er terecht aan herinnerd dat elke nieuwe uitbreidingsronde de EU op een zeer positieve manier heeft gedwongen tot nieuwe hervormingen om intern beter toegerust te zijn. De boodschap van vandaag is dat de Nice-basis niet langer toereikend is voor een nieuwe uitbreidingsronde. Er is geen alternatief voor de uitvaardiging en de toepassing van het Grondwettelijk Verdrag.
Het integratievermogen mag echter niet worden gezien als een extra criterium voor nieuwe aanvragers. Het moet worden gezien als een interne verbintenis om met maximale inspanningen de noodzakelijke nieuwe kwaliteit van onze cohesie te bereiken. De EU moet niet het verkeerde signaal afgeven dat wij onze deuren sluiten voor nieuwe aanvragen. Elke Europese natie heeft recht op toetreding tot de EU en heeft eveneens het recht om niet als gast te worden behandeld, maar als een potentieel en welkom lid van deze steeds groter wordende familie. Daarom moeten wij een maximale openheid tonen tegenover de landen die zijn geïnteresseerd, inclusief het thuisland van de heer Milinkevitsj.
Tot slot draait het bij uitbreiding niet alleen om de begrotingen en instellingen. Er is tevens een grote onderstroom van algemene opinies, angstgevoelens en vooroordelen. In deze populaire psychologie is het Grondwettelijk Verdrag terecht gekomen. Daarom moeten we deze behoeften en angstgevoelens openlijk aanpakken door eerlijke en vriendelijke debatten te stimuleren tussen oude en nieuwe lidstaten, over onze verschillende en historisch-culturele ervaringen. Het is mijn ervaring dat deze angstgevoelens en vooroordelen in feite erg op elkaar lijken, en dat de meeste hiervan ongegrond blijken te zijn. Er bestaat een grote reserve aan algemene steun voor het Grondwettelijk Verdrag.
Ioannis Kasoulides
(EN) Mijnheer de Voorzitter, uiteindelijk zijn er geen treinen op elkaar gebotst! De regering van Cyprus heeft samen met haar partners ingestemd met de 'vertraging' van de Turkse trein. Laten we onszelf niet voor de gek houden: de meeste van de opgeschorte hoofdstukken zouden we toch niet openen, aangezien het een paar jaar zou kosten om de benchmarks te verzamelen en het afsluiten van een hoofdstuk slechts een formaliteit is en geen enkele betekenis meer heeft als al het andere werk erop zit.
Wat de toetsen betreft, deze vinden toch al elk jaar plaats. Cyprus kreeg vaak de zwartepiet toegespeeld voor de botsing van beide treinen, maar nu vormt het eigenlijk geen obstakel meer. Niets weerhoudt de Europese Unie er meer van om de werkelijkheid onder ogen te zien. Turkije heeft zich niets gelegen laten liggen aan zijn verplichtingen uit hoofde van de overeenkomst inzake de douane-unie, en verklaart dat te zullen blijven doen, ofschoon die verplichtingen al lang voor de kwestie van het zogenaamde isolement van de Turks-Cyprioten speelden.
De echte vragen liggen nu voor ons: vrijheid van meningsuiting, vrijheden voor religieuze minderheden, de mensenrechtensituatie in Zuid-Turkije, de behandeling van vrouwen, de gevallen van corruptie, de inmenging van het leger in regerings- en justitiële aangelegenheden. Twee dagen geleden kapittelde generaal Buyukanit de regering-Erdogan nog omdat die hem niet om toestemming gevraagd had voor de openstelling van één haven voor Cypriotische schepen, die uiteindelijk ook nog voorwaardelijk bleek te zijn.
Sommigen zeggen dat we Turkije niet naar zijn huidige toestand moeten beoordelen, maar ons voor moeten stellen hoe het er over vijftien jaar zal uitzien. Nou, het heeft ons wel een aardig idee gegeven van zijn wil om een echte Europese democratie te worden: door de hand met de voorschriften te lichten!
Ioannis Varvitsiotis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik deel volledig de zorgen van vele Europese burgers, die willen dat eerst de institutionele problemen worden opgelost voordat wij opnieuw gaan uitbreiden.
Wij kunnen onmogelijk van onszelf eisen dat wij met zevenentwintig leden tevredenstellend werken aan de hand van de regels die golden toen de Unie uit negen, tien of vijftien leden bestond. Helaas is het Grondwettelijk Verdrag, waarin veel positieve dingen stonden, door twee volkeren niet goedgekeurd. Sedertdien ligt dit vraagstuk op ijs. Tot mijn vreugde heeft bondskanselier Merkel echter duidelijk gemaakt van plan te zijn om voorstellen te doen voor de procedure en het tijdschema die gevolgd moeten worden bij de oplossing van het probleem.
Ik ben evenwel van mening dat wij in deze fase moeten proberen een oplossing te vinden voor een klein aantal vraagstukken, vraagstukken die echter voor de goede werking van de Unie belangrijk zijn, zoals de instelling van de functie van minister van Buitenlandse Zaken en die van voorzitter van de Unie, de vermindering van het aantal commissarissen, de versterking van de bevoegdheden van het Europees Parlement, een zo groot mogelijke beperking van het aantal eenparigheidsbesluiten in de Raad, de rechtspersoonlijkheid van de Europese Unie, de afschaffing van het driepijlerstelsel, de versterking van de procedure van de versterkte samenwerking tussen de lidstaten en al hetgeen noodzakelijk wordt geacht voor een efficiënte werking.
Ik vraag mij echter af hoeveel lidstaten, oude en nieuwe, in staat zullen zijn over hun intern, kleinhartig opportunisme heen te stappen en een soepele werking en efficiëntie van het Europa van de Zevenentwintig tot hoofddoel uit te roepen. Tot slot geloof ik, mijnheer de Voorzitter, dat als wij er niet in slagen de Unie operationeel te maken, wij beter niet kunnen spreken over een nieuwe uitbreiding.
Tadeusz Zwiefka
(PL) Mijnheer de Voorzitter, iedereen die het geluk heeft inwoner van de Europese Unie te zijn, zou een doodzonde begaan door anderen deze felbegeerde mogelijkheid te ontzeggen. De vraag waar de grenzen van de uitbreiding liggen, is een absurde vraag die niet gesteld mag worden, omdat dit neerkomt op vragen naar de grenzen van vrijheid en democratie.
De discussie van vandaag toont aan dat we alleen vanuit intern perspectief kijken naar de mogelijkheid en de effectiviteit van uitbreiding. We hebben het over de noodzakelijkheid van veel verregaande hervormingen, en terecht, want als we succesvol willen zijn, is slapheid niet op zijn plaats. Deze hervormingen zijn onontbeerlijk, maar er moet wel een diagnose van de situatie en een concreet uitgestippeld verbeteringsprogramma aan vooraf gaan.
Het lijkt mij gerechtvaardigd om daarna het werk van de Europese Commissie te herstructureren. Wanneer we vandaag zevenentwintig commissarissen hebben, die hun eigen werkterrein vaststellen, dan zou het wellicht gepast zijn twee of drie commissarissen aan te wijzen die zich bezighouden met een analyse van de interne situatie van de EU en een hervormingsprogramma vaststellen dat ons voorbereidt op volgende uitbreidingen.
We mogen de uitbreidingscapaciteit niet alleen vanuit intern perspectief beoordelen. We moeten ook niet vergeten hoe de inwoners van de landen die willen toetreden denken over de Europese Unie en over lidmaatschap. Mijn persoonlijke ervaringen als lid van de delegaties Zuid-Kaukasus, Moldavië en Oekraïne hebben mij geleerd dat niemand van de gewone burgers rekening houdt met snelle toetreding, maar wel willen zij de garantie hebben dat de deur niet op slot is gedaan. Ze zijn in staat om twintig of zelfs dertig jaar te wachten, en wij mogen hun deze kans niet onthouden.
Het voorlichtingsbeleid van de EU moet erop gericht zijn duidelijk te maken wat de EU is, welke doelen zij nastreeft en wat het betekent om lid van de EU te zijn. Dat mogen we niet vergeten.
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, met de probleemloze opeenvolging van diverse uitbreidingsgolven heeft de Europese Unie een schitterende prestatie geleverd. De vijfde golf, die het ledental van de Unie twee jaar geleden naar vijfentwintig landen bracht, is een groot succes gebleken, ondanks alle waarschuwingen dat de Unie zonder Grondwet verlamd zou raken en dat landen als het mijne zouden bezwijken onder een stroom van immigranten, waaronder de Roma met name genoemd werden.
Helaas doet het verslag-Brok opnieuw een poging om verdere uitbreiding te koppelen aan de absolute noodzaak van een Europese Grondwet, terwijl de Britse conservatieven, die ik vertegenwoordig, een dergelijk verband ontkennen en veeleer Verdragswijzigingen dringend noodzakelijk achten, in de vorm van een aangepast Verdrag van Nice. Op die manier kunnen wij rekening houden met de nieuwe stemverhoudingen in de Raad, het aantal leden van het Europees Parlement en de commissarissen na de toetreding van Kroatië over enkele jaren, die naar men verwacht voor weinig problemen zal zorgen.
Persoonlijk ben ik van mening dat we nu ook moeten kijken naar de topzwaarte van de Commissie. Ik ben er echter geen voorstander van om de commissarisposten op volstrekte voet van gelijkheid onder alle lidstaten te laten roteren. We zouden een formule moeten vinden om en in elk geval een semi-permanente aanwezigheid van de commissarissen uit de grote lidstaten te waarborgen, al weet ik dat dit controversieel is.
De nieuwe lidstaten zijn, over het algemeen genomen, duidelijkere Atlantici: ze geloven in meer marktvrijheid en de concurrentieverhogende werking van lage belastingen, waar ik een voorstander van ben. Ik denk dat de toetreding van Roemenië en Bulgarije per 1 januari 2007 ook een groot succes zal worden.
Als rapporteur denk ik dat we het Europese nabuurschapsbeleid op moeten splitsen in een zuidelijke Euromed-dimensie met het Barcelona-proces en een nieuwe oosters concept voor een door vrijhandel en visumfacilitering gekenmerkte Gemeenschap EU-Zwarte Zee, teneinde de banden met landen als Oekraïne, Moldavië en de drie Kaukasus-republieken te kunnen versterken. Ik roep de lidstaten op om Moldavië en Oekraïne te laten weten dat zij, net als alle landen in het westelijk deel van de Balkan, op lange termijn kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie kunnen worden.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, zoals we weten is er op de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog, die wij nog maar net achter ons hebben, de visie van een Europa van vrede en eenheid geboren. Die visie is sedertdien, tot op de dag van vandaag, verder uitgebouwd. Net als bij een groot bedrijf dat onder de druk van een pijlsnelle uitbreiding de steun van het personeel ziet wegglippen, is de EU door een soortgelijk proces het vertrouwen van haar eigen bevolking kwijtgeraakt. Het publieke draagvlak van de uitbreiding is met pr-campagnes niet meer terug te winnen. Het gaat er nu om een antwoord te vinden op actuele vraagstukken zoals werkgelegenheidsproblemen, globalisering, terrorisme, criminaliteit en vluchtelingenstromen. De zorgen die worden geuit over het opnamevermogen van de EU fungeren enkel als zoethoudertje, om de aandacht af te leiden van reeds bestaande en vaststaande uitbreidingsfantasieën.
Tot op heden heeft men er steeds op gehamerd dat de kandidaat-lidstaten aan de criteria van Kopenhagen moeten voldoen. De vraag of de EU zelf wel de doelstellingen inzake samenhang en integratie kan verwezenlijken, was onbelangrijk. Om het gevoel van onoverzichtelijkheid en grenzenloosheid te bestrijden hebben we niet alleen een geografische begrenzing nodig, maar ook duidelijkheid inzake de vraag in hoeverre de EU maatschappelijke en culturele verschillen kan absorberen. Mijns inziens is dit opnamevermogen dankzij het ongebreidelde immigratiebeleid van de laatste jaren duidelijk overschreden.
Paula Lehtomäki
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik iedereen bedanken voor dit veelzijdige, uitvoerige en constructieve debat. Hoewel er bepaalde verschillen van mening lijken te zijn, is in het Parlement ook een vrij sterke gemeenschappelijke lijn te bespeuren. Om de uitbreiding succesvol te laten verlopen, is het heel duidelijk dat wij ervoor moeten zorgen dat de Europese Unie zich intern ontwikkelt en dat zij in alle omstandigheden goed blijft functioneren. Dit is een cruciaal element in het integratievermogen en, zoals in dit debat is gezegd, de Europese Unie moet zijn huiswerk maken. Wat de huidige uitbreidingsprocessen en -onderhandelingen betreft moeten wij beseffen dat het huiswerk ook met betrekking tot de recente processen nog niet af is.
Afgelopen maandag bereikte de Raad een politieke consensus over het doel om de economische ontwikkeling van Noord-Cyprus zo snel mogelijk te bevorderen op basis van eerder genomen besluiten, vooral die van april 2004. De andere verantwoordelijke partij bij de uitbreiding wordt natuurlijk gevormd door de kandidaat-landen en de landen die geïnteresseerd zijn in het lidmaatschap van de Europese Unie. Zij moeten aan de lidmaatschapscriteria van de Europese Unie voldoen. De mate waarin zij dit doen moet zeer objectief en zo nodig zeer kritisch worden beoordeeld en wij vertrouwen natuurlijk op de Commissie, op haar wil en vermogen om deze beoordeling uit te voeren. Het is beslist een goede zaak dat het lidmaatschap dichterbij komt naarmate er meer vorderingen worden gemaakt en niet dat vooraf vastgestelde data bepalen wanneer het lidmaatschap een feit zal zijn.
In dit debat is veel gezegd over het Grondwettelijk Verdrag en zijn toekomst. Wij zijn het met elkaar eens dat het Grondwettelijk Verdrag veel elementen bevat die belangrijk zijn voor het verbeteren van het integratievermogen van de Europese Unie. Wij moeten echter beseffen dat het Grondwettelijk Verdrag, of de hervorming van de Europese Unie, niet specifiek nodig is voor de uitbreiding; het is vooral nodig om de huidige situatie en het functioneren van de Europese Unie te verbeteren.
Het is ook belangrijk te beseffen dat wij het vermogen van de Europese Unie om goed te functioneren niet alleen aan het Grondwettelijk Verdrag moeten toevertrouwen. Verdragen zijn uiteindelijk slechts een instrument om het communautair beleid uit te voeren. Zonder politieke wil en engagement voor het gemeenschappelijk Europees project kunnen zelfs de beste verdragen niet voor het gewenste resultaat zorgen. Wij hebben dus vooral behoefte aan engagement voor een gemeenschappelijk proces en aan een wil om dat te accepteren. Met een sterke wil is een herziening van de Verdragen beslist mogelijk.
Het nabuurschapsbeleid is in zekere zin verbonden aan de uitbreiding van de Europese Unie, maar het is ook een belangrijk op zichzelf staand beleidsterrein en kan dus niet als vervanging van uitbreiding worden gezien. Het is duidelijk dat in ieder geval de landen die geïnteresseerd zijn in het lidmaatschap van de Europese Unie niet zullen accepteren dat het nabuurschapsbeleid hun vooruitzichten op het EU-lidmaatschap compenseert of vervangt.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zullen later deze middag spreken over de Europese Raad van deze week en zijn agenda en ik ben er zeker van dat wij in dat debat ook zullen terugkomen op de onderwerpen die wij vanmorgen al hebben behandeld.
Olli Rehn
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor dit bijzonder substantiële en verantwoordelijke debat, dat van groot belang is voor de toekomst van Europa. Dit is ook een heel bemoedigend debat. U herinnert zich dat ik in mijn inleiding heb gesproken over de twee redeneringen die er in Europa zijn en die elkaar niet vaak kruisen: een redenering waarin het strategische belang van de uitbreiding wordt onderstreept en een redenering waarin slechts op ons beperkte opnamevermogen wordt gehamerd.
Dit debat is bemoedigend omdat het de hoop voedt dat u er alsnog in zult slagen de eerste schetsen van de tweeling - die op het gebied van de uitbreiding niet helemaal eeneiig zijn - tot een gemeenschappelijk standpunt te versmelten. De Europese Raad op zijn beurt zou daardoor ongetwijfeld in staat zijn om een hernieuwde consensus ten aanzien van de uitbreiding te smeden, die recht doet aan zowel de strategische betekenis van de uitbreiding als ons vermogen om nieuwe lidstaten op te nemen.
Er is een aantal opmerkingen gemaakt over het Europese nabuurschapsbeleid. Toevallig geeft het verslag van de Commissie van 8 november ook aan dat niet alle Europese landen bij het uitbreidingsproces betrokken zijn. De Europese Unie heeft zelfs een heel scala aan betrekkingen met andere Europese landen ontwikkeld: we hebben een uitgebreid pakket van bilaterale verdragen met Zwitserland; we hebben de Europese Economische ruimte, een zeer vergaand akkoord over economische integratie, en we hebben het Europees nabuurschapsbeleid.
Ten aanzien van dat nabuurschapsbeleid zijn wij van de Commissie van mening dat onze recente mededeling over de intensivering van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) grotendeels aan de verwachtingen van het Parlement beantwoordt. Het ENB onderscheidt zich van en loopt parallel aan het uitbreidingsproces van de EU. Tegelijkertijd houdt dat Europees nabuurschapsbeleid, conform de bepalingen van ons Verdrag, geen oordeel in over de toekomstige ontwikkeling van de betrekkingen die deze landen met de Europese Unie onderhouden.
Van verschillende kanten is gesuggereerd om culturele criteria aan de criteria van Kopenhagen toe te voegen. Ik kan u meedelen dat de Commissie daar geen voorstander van is.
Ik zou af willen sluiten met een verwijzing naar de bespiegelingen van socioloog en filosoof Ulrich Beck in Le Monde van gisteren. Hij analyseerde het recente bezoek van de paus aan Turkije. Hier doet zich het geval voor van een gerespecteerd socioloog die de daden van een gerespecteerd geestelijk leider interpreteert.
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ik ga nu verder in het Frans en ik citeer: "Het bijzondere van Europa is dat het lering heeft getrokken uit de geschiedenis: maak van je vijanden buren. Dat is de ziel van Europa. Misschien is dat wel de reden waarom de Paus, die erkent dat een compromis tussen christenen en moslims een universele historische betekenis heeft, vóór het Turks lidmaatschap van de EU pleit, en daarmee voor de Europeanisering van Turkije”.
Dames en heren, dat zijn wijze woorden en wij zouden daar met Kerstmis en Nieuwjaar over moeten nadenken.
(Applaus)
De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris, voor die conclusie in het Frans. Wat de rest betreft, zal eenieder van ons de inhoud beoordelen van de toespraak, die ik persoonlijk interessant vond.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
(In afwachting van de stemmingen wordt de vergadering om 11.55 uur onderbroken en om 12.05 uur hervat)
Schriftelijke verklaring (artikel 142)
Gábor Harangozó
(EN) Opnieuw hebben wij beloofd de agenda van Thessaloniki volledig te zullen implementeren en van plan te zijn om de huidige beloften aan kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten aangaande hun toekomstige toetreding waar te maken. Wij moeten er echter wel voor zorgen dat de Unie kan blijven functioneren.
Door nieuwe lidstaten in haar gelederen op te nemen, krijgt de Unie ook te maken met de daaruit voortvloeiende politieke, financiële en institutionele uitdagingen. Het Verdrag van Nice biedt geen adequate basis voor verdere uitbreidingen. Het Grondwettelijk Verdrag biedt echter voor het merendeel van de benodigde hervormingen oplossingen en vormt bovendien de concrete uitdrukking van een zich verdiepende uitbreidingsrelatie. Daarom is het van belang dat we het Grondwettelijk Verdrag consolideren vóór de EP-verkiezingen van 2009. Er zijn hervormingen nodig voordat er verdere uitbreiding kan plaatsvinden. Dankzij het uitbreidingsproces kunnen democratie en welvaart zich verder over het Europese continent en zelfs daarbuiten verspreiden. We hebben dan ook een verantwoordelijkheid jegens onze buren en in het bijzonder jegens kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten. Wat betreft het "opnamevermogen” van de Unie ten slotte, delen wij het standpunt van de rapporteur die pleit voor het gebruik van de positieve term "integratievermogen”.
