Civiele en militaire samenwerking en ontwikkeling van civiele en militaire capaciteit (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verlag van Christian Ehler, Commissie buitenlandse zaken, over civiel-militaire samenwerking en de ontwikkeling van civiel-militaire capaciteiten.
Christian Ehler
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, waarde collega's, de lidstaten van de Europese Unie hebben zich op internationaal niveau verplicht tot het leveren van een belangrijke bijdrage aan de civiele en militaire capaciteit voor crisismanagement in de wereld. Deze toezeggingen - die onder andere ook in het kader van de Helsinki-Headlines verschillende keren zijn verwoord - bestaan echter in veel gevallen slechts op papier. Concreet komt het erop neer dat bij de nu ingezette civiele missies van de Europese Unie - bijvoorbeeld EULEX of EUPOL - 25 procent van de door de lidstaten toegezegde posten niet zijn vervuld. De door de lidstaten herhaaldelijk geformuleerde doelen en structuren voor de civiele en militaire inzetcapaciteiten van de Unie staan ver van de realiteit af. Daarom heeft het Europees Parlement besloten tot een eigen initiatiefverslag over de ontwikkeling van de civiele en militaire structuren en de coördinatie van de Europese Unie.
In concreto verklaart het Parlement in dit verslag nog eens dat de speciale civiel-militaire capaciteiten van de EU tot de belangrijkste instrumenten van het buitenlands beleid van de Unie en van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid behoren. Om te voldoen aan de nieuwe verantwoordelijkheid van het Parlement in het kader van het Lissabon-proces, hebben we een ongewone weg bewandeld. We zijn niet met een verslag begonnen, maar we hebben eerst de empirische basis voor dit verslag gecreëerd. Op grond van deze cijfers - en daarom met een brede meerderheid in de Commissie buitenlandse zaken - hebben we zeer concrete voorstellen geformuleerd. Op strategisch niveau hebben we concrete voorstellen gedaan voor de opbouw van een structuur met een gelijkwaardig militair en civiel gebied in de nieuwe Europese dienst voor extern optreden; op operatief niveau hebben we voorstellen gedaan voor de instelling van een permanent Europees hoofdkwartier, met personeel dat door de lidstaten moet worden geleverd, dat zich moet bezighouden met het creëren van een aantrekkelijke stimulerende regeling voor deelname aan dergelijke operaties voor deskundigen en de kwestie van de opbouw van personeelsreserves voor de toekomst.
We hebben heel concrete voorstellen gedaan voor de scholing van civiel en militair personeel. Er zijn voorstellen voor de financiering van beginnende missies, heel concreet bijvoorbeeld over de vorming van een startfonds krachtens artikel 41 van de Verdragen. Er zijn voorstellen over de instrumenten van de crisisbeheersing, vooral over de kwestie van een sterkere samenwerking in de toekomst tussen politiële en militaire krachten. Een voorbeeld hiervan is het Europees Gendarmeriekorps, maar hierbij moeten we ons afvragen hoe deze beide instrumenten in heel concrete operationele gevallen aan elkaar gekoppeld kunnen worden en hoe we kunnen omgaan met de scheiding tussen puur militaire en civiele operaties.
We hebben voorstellen gedaan over de toekomst van de gevechtsgroepen. We dringen hier aan op een reorganisatie. We willen hiervoor een financiering overeenkomstig het Athena-mechanisme. We willen een uitbreiding van de inzetcapaciteiten van de gevechtsgroepen in het kader van de Oslo-richtlijnen en meer mogelijkheden en een grotere capaciteit voor de gevechtsgroepen om civiele missies te beschermen en een verruiming van de definitie van de missies van de gevechtsgroepen. We houden ons bezig met onderzoek en techniek, de kwestie van dual use, het opnemen van civiel-militaire missies in het takenpakket van het programma voor veiligheidsonderzoek in het kader van het onderzoeksprogramma van de Europese Unie. We houden ons bezig met concrete vragen over uitrusting en opslag, maar ook met internationale samenwerking met de Verenigde Naties en de NAVO. Het gaat hier vooral om het voorkomen van overlappingen, beter gebruik van bestaande structuren, de kwestie van de opbouw van gemeenschappelijke luchttransportcapaciteiten en de kwestie van de uitvoering van de "Berlijn Plus”-afspraken voor een betere samenwerking van de twee organisaties in geval van crisis.
Het Parlement heeft hiermee aan zijn nieuwe taken en verplichtingen voldaan. In de Commissie buitenlandse zaken is het verslag gesteund door een brede meerderheid, verdeeld over alle fracties, en we zien dit als een belangrijke bijdrage aan de toekomstige opbouw van de civiel-militaire structuren van de Europese Unie.
Csanád Szegedi
(HU) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het eerste en belangrijkste dat we moeten ophelderen is of we een goede samenwerking tussen burgers en de militaire macht belangrijk vinden, en hierop is mijn persoonlijke antwoord en dat van mijn partij, Jobbik Magyarországért mozgalom (Beweging voor een Beter Hongarije) een volmondig "ja, we vinden de samenwerking tussen burgers en de militaire macht belangrijk”. Welnu, hiervoor was in Hongarije een zeer goed voorbeeld de Hongaarse Garde, die in 2007 is opgericht en goed kon samenwerken met de zogenaamde militaire krachten, of dat nu was bij de reddingswerkzaamheden tijdens de overstromingen, bij de hulpverlening aan de slachtoffers van de ramp met het rode slib, bij het doneren van bloed of bij het uitdelen van brood; kortom: in sociale kwesties konden ze ook positief optreden. U kunt nu met recht de vraag stellen wat voor beloning, staatsonderscheiding of blijk van waardering ze hebben ontvangen. Ze hebben helemaal niets gekregen, de Hongaarse regering heeft de Hongaarse Garde op volkomen onbegrijpelijke wijze ontbonden in plaats van deze mensen te bedanken voor hun zelfopoffering. Om een begin te maken met de samenwerking tussen burgers en militaire krachten, moeten we in elk geval de mensen die deelnemen in organisaties zoals de Hongaarse Garde respecteren. De mensen die met liefde voor hun vaderland en volk willen participeren en daarbij hun omgeving willen beschermen, moeten de mogelijkheid krijgen om hun werk te doen en gewaardeerde leden te zijn van de samenleving.
Martin Ehrenhauser
(DE) Mevrouw de Voorzitter, er is nu al sprake van een vermenging van civiele en militaire instrumenten. We hebben bijvoorbeeld het Situatiecentrum, dat al lang binnen de Raad bestond. Hier werd al informatie van militaire en civiele aard bij elkaar gebracht. Het informatiecentrum wordt nu bij de Europese dienst voor extern optreden ondergebracht. Ik denk dat we vooral moeten benadrukken dat de Europese Unie in het buitenland naam heeft gemaakt met haar civiele instrumenten en dat zij daar erkenning voor heeft gekregen. Ik denk echter dat we de militaire en de civiele instrumenten duidelijk gescheiden moeten houden.
Ik wil echter vooral nog iets zeggen naar aanleiding van de woorden die de heer Szegedi zojuist heeft gesproken. Ik wil nogmaals benadrukken dat ik het zeer bedenkelijk vind dat bijvoorbeeld de Hongaarse Jobbik-partij bij ons in Oostenrijk, in de deelstaat Burgenland, een optocht heeft gehouden met karabijnen voorzien van bajonetten. Ik vind dit hoe dan ook onacceptabel. Ik wil me hier duidelijk tegen dergelijke acties uitspreken. Dit strookt absoluut niet met de Europese gedachte.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Csanád Szegedi
(HU) Ik wil graag een heel kort antwoord geven. Wat mijn collega zegt, is simpelweg gelogen. Noch Jobbik Magyarországért Mozgalom (de Beweging voor een Beter Hongarije) noch de Hongaarse Garde heeft ooit - en dat kan iedereen gerust natrekken - enig strafbaar feit gepleegd of iets onwettigs gedaan; dit is dus gewoon onderdeel van de neoliberale politieke propaganda die de Hongaarse gardisten en Jobbik in een kwaad daglicht probeert te stellen, terwijl we nooit in strijd met de wet hebben gehandeld en we ook in de toekomst volgens de wet willen blijven optreden.
Martin Ehrenhauser
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik heb nooit beweerd dat de Jobbik-partij zich aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt. Ik heb echter wel gezegd dat er in Burgenland doelbewust een optocht met karabijnen voorzien van bajonetten is gehouden. Dit feit hebt u niet ontkend.
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zal me op het verslag concentreren, omdat het een buitengewoon nuttig en belangrijk verslag is. Ik zou de heer Ehrenhauser voor zijn bijdrage willen bedanken.
Het verslag is nuttig omdat het zich terecht concentreert op het cruciale element van de civiel-militaire samenwerking, wat nu juist de prioriteit van de Commissie is. Het gaat over de voornaamste punten die te maken hebben met de alomvattende aanpak van de EU om crises te beheersen. De oprichting van de Europese dienst voor extern optreden is precies de uitdrukking van deze prioriteit. De idee achter deze dienst die de hoge vertegenwoordiger aan het inrichten is, wijst in dezelfde richting als de idee die in het verslag naar voren wordt gebracht, in het bijzonder door de structuren van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid in de Europese dienst voor extern op optreden op te nemen.
Wij steunen de ontwikkeling van civiele capaciteiten geheel en al om zo een goed evenwicht tussen de middelen te hebben. Er is nu overeenstemming bereikt over de toepasselijke modaliteiten voor de werving en de toepasselijke deskundigheid kan in de Dienst voor extern optreden worden ingebracht. Zoals iedereen weet, was dit eerder niet mogelijk.
Met een aantal punten in het verslag is rekening gehouden en er zijn specifieke acties gelanceerd. Deze hebben vooral te maken met het bevorderen van civiel-militaire synergieën, een betere inzetbaarheid van de gevechtsgroepen van de EU, de opleiding, financiering en samenwerking met de belangrijkste partners, in het bijzonder de NAVO en de Verenigde Naties. Verder steunen wij de versterking van de betrekkingen tussen de EU en de Verenigde Naties.
Wij hebben samen al heel wat gedaan. De hoge vertegenwoordiger heeft afgelopen zaterdag in Lissabon opnieuw een ontmoeting gehad met de secretaris-generaal van de VN. De relatie tussen de EU en de NAVO is een belangrijke kwestie, zoals gisteren nog eens werd geïllustreerd op de NAVO-top in Lissabon. Wij zijn ook voor de tenuitvoerlegging van alle praktische maatregelen die de concrete samenwerking tussen de EU en de NAVO kunnen versterken en vooral samenwerking garanderen als de twee partijen op hetzelfde strijdtoneel worden ingezet.
De Commissie en de hoge vertegenwoordiger zelf kijken ernaar uit om met het Europees Parlement samen te werken inzake deze belangrijke kwestie van de civiel-militaire samenwerking.
De voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag 23 november plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Krzysztof Lisek
Geachte Voorzitter, beste collega's, de civiel-militaire samenwerking en de ontwikkeling van de civiel-militaire capaciteiten vormen enkele van de belangrijkste componenten van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Helaas blijven veel van de hiermee verbonden aspecten steken op het niveau van plannen. Bij de discussie hierover stemmen de lidstaten ermee in om hiervoor aanzienlijke middelen uit te trekken. In werkelijkheid zijn de plannen niet gerealiseerd en beschikken we niet over volledig gevormde structuren. In het licht van de toenemende dreiging, veroorzaakt door natuurrampen, terroristische activiteiten en conflicten buiten de grenzen van de EU, hoop ik dat dit verslag zal bijdragen aan het benutten van de civiel-militaire capaciteiten en de civiel-militaire samenwerking. Het rapport bevat concrete aanbevelingen op dit gebied. Onder andere voor wat betreft het vormen van civiel-militaire structuren binnen de Europese dienst voor extern optreden (EDEO), het inzetten van strijdgroepen en de Europese Gendarmerie, optimalisering van de crisisbeheersing, evenals het benutten van de middelen uit het volgende kaderprogramma. Dat alles moet bijdragen aan een beter gebruik van de investeringen, opdat de civiel-militaire samenwerking tot volledige bloei kan komen. Een ander kerndoel is het voorkomen van dubbel werk bij acties tijdens missies, waaraan behalve door Europese strijdkrachten ook door de NATO wordt deelgenomen. Ik spreek de hoop uit dat het verslag een wezenlijke prikkel zal vormen om te beginnen aan de werkzaamheden met als doel het vormen van effectieve civiel-militaire structuren. Barones Ashton dient ervoor te zorgen dat de suggesties die het rapport bevat zo snel mogelijk zullen worden uitgevoerd.
Petru Constantin Luhan
schriftelijk. - (RO) De Europese Unie moet snel reageren in crisissituaties. Hierbij is behoefte aan een efficiëntere coördinatie van haar civiele en militaire structuren. Het instellen van een permanent operationeel hoofdkwartier voor de EU, gepositioneerd nabij het civiel plannings- en uitvoeringsvermogen, zou de voordelen van de civiel-militaire coördinatie optimaliseren. Met betrekking tot de oproep in het verslag dat de lidstaten civiele capaciteit ter beschikking stellen om op zo kort mogelijke termijn wezenlijke vooruitgang te boeken, wil ik onderstrepen dat Roemenië op civiel gebied actief bijdraagt aan de verwezenlijking van het civiel hoofddoel voor 2010. De aanzienlijke bijdrage van Roemenië aan de civiele missies van de Unie heeft geleid tot een derde plaats in Europa voor mijn land op het gebied van deelname aan dergelijke missies, met een solide en gevarieerde bijdrage - politie, marechaussee, militairen, diplomaten, rechters en mensenrechtenexperts. Daarnaast is de nationale strategie met betrekking tot civiele capaciteit in Roemenië in een vergevorderd stadium.
