Consumentenrechten (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag van Arlene McCarthy, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, aan de Commissie: Voorstel voor een richtlijn inzake consumentenrechten (B6-0232/2009).
Arlene McCarthy
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat commissaris Kuneva hier aanwezig is en ik maak in deze laatste vergadering van de zittingsperiode van het Parlement dan ook graag van de gelegenheid gebruik, ook al is het vrij laat, om van gedachten te wisselen over het voorstel van de Commissie inzake consumentenrechten.
Wij hebben een werkdocument gemaakt en u zult zich herinneren dat de werkgroep van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, onder leiding van mijzelf als voorzitter en rapporteur, de beslissing heeft genomen dit voorstel niet te overhaasten, zodat alle implicaties grondig in ogenschouw konden worden genomen, des te meer daar het hier ging om de naar verluid meest verstrekkende wijziging in de benadering van de consumentenwetgeving in Europa.
De commissie heeft haar werkzaamheden naar mijn mening met grote toewijding ten uitvoer gelegd met een openbare hoorzitting, diverse gedachtewisselingen, een door de heer Harbour geopperde presentatie over de effectbeoordeling en een online raadpleging waarop in slechts drie weken ongeveer honderd reacties kwamen van organisaties uit heel Europa.
We hebben ook een gedachtewisseling gehouden met vertegenwoordigers uit 27 nationale parlementen waarvoor de commissaris ook was uitgenodigd. Commissaris, ik weet dat u en uw medewerkers zich er terdege van bewust zijn dat dit een controversieel voorstel is dat op een groot aantal gebieden nader onderzoek vereist.
Wij waarderen de drang om consumentenrechten in de interne markt te verbeteren. We zijn het ook eens met het feit dat er behoefte is om het functioneren van de consumentenmarkt binnen Europa te verbeteren door de belemmeringen voor grensoverschrijdend handelsverkeer op te heffen, maar onze consumenten moeten ook gerustgesteld worden dat ze kunnen blijven rekenen op een hoogwaardig beschermingsniveau.
Tijdens onze beraadslagingen, debatten en raadplegingen met belanghebbenden ontvingen we ook een groot aantal bezwaren over het gebrek aan duidelijkheid en zekerheid in dit voorstel. Wij hebben consumentenorganisaties en zakelijke belanghebbenden aangemoedigd hun eigen dialoog op te starten over hoe we ervoor kunnen zorgen dat dit voorstel goed werkt en ik weet dat de commissaris een gezamenlijk ondertekende brief heeft ontvangen van bedrijfs- en consumentenorganisaties die aan alle leden van het Europees Parlement in kopie is verzonden. Ik zou graag uit deze brief willen citeren. Ze zeggen "we hechten grote waarde aan de juridische helderheid en kwaliteit van het voorstel, evenals aan de noodzaak te weten welke consequenties en veranderingen het voorstel met zich mee zou brengen in vergelijking met de huidige situatie. Wij zijn van mening dat er een grote mate van onzekerheid bestaat over het toepassingsgebied en de consequenties van dit voorstel, in het bijzonder met betrekking tot het effect ervan op nationale rechtsordes.”
Hun zorgen zijn duidelijk. We moeten duidelijk zijn in ons definitieve voorstel. Vragen we consumenten om een aantal van de rechten die zij onder de nationale wetgeving hebben, op te geven? Als dat zo is, wat krijgt de consument daar dan voor terug? En als we ze niet vragen afstand te doen van bepaalde rechten uit het verbintenissenrecht, zoals het recht om goederen te weigeren die gebreken vertonen in de Britse en Ierse wet, hebben we dan niet nog steeds te maken met 27 verschillende pakketten met consumentenrechten en was de afschaffing daarvan niet eigenlijk de belangrijkste doelstelling?
Mijn collega's en ik zijn van mening dat er allereerst moet worden gekeken wat dit voorstel praktisch gezien voor consumenten en bedrijven zal betekenen. Daarom komen er in de mondelinge vragen van vanavond een aantal belangrijke zaken naar voren die we samen met u verder willen uitwerken en die zeker moeten worden aangepakt, om een bruikbaar pakket regels samen te kunnen stellen dat voor alle belanghebbenden gunstig uitpakt. Daarom richten onze vragen zich op de details van die specifieke gebieden waar we aan verder zouden willen werken.
Sommige leden van de werkgroep waren bezorgd over ontdekte onvolkomenheden in de effectbeoordeling en we willen meer bewijs zien van de kosten van juridische versnippering als we niets zouden doen. Zij willen ook meer informatie over de economische gevolgen van het voorstel, niet alleen over het effect van de informatie-eisen.
Kortom, we zouden graag willen dat de Commissie wat tijd nam in de tussenliggende verkiezingsperiode voordat het Parlement in juli weer opnieuw wordt samengesteld, om de volgende werkzaamheden te ondernemen (dit is allemaal in de mondelinge vraag opgenomen): een analyse van de praktische en juridische implicaties van het voorstel betreffende consumentenrechten in iedere lidstaat, verduidelijking van het verband tussen de volledig geharmoniseerde bepalingen in de richtlijn en de algemene rechtsmiddelen in het nationale verbintenissenrecht, toelichting op de wisselwerking tussen het ontwerpvoorstel en de bestaande gemeenschapswetgeving, in het bijzonder de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, de richtlijn inzake elektronische handel, de dienstenrichtlijn, de verordening Rome I en, uiteraard, het voorgestelde CFR. We willen meer bewijs in de effectbeoordeling zodat we de kosten en baten van dit voorstel en eventuele alternatieve benaderingen die geopperd kunnen worden, beter tegen elkaar kunnen afwegen en beter aantoonbaar kunnen maken.
We willen dat u ons daarbij helpt en we zullen met u samenwerken om ervoor te zorgen dat we een dialoog tussen belanghebbenden ondersteunen over welke maatregelen noodzakelijk zijn om wederzijdse praktische voordelen te bieden voor zowel het bedrijfsleven als de consumenten.
Commissaris, ik ben van mening dat het mogelijk is een uitvoerbaar praktisch voorstel op tafel te leggen dat door alle belanghebbenden wordt gedragen. Ik zeg u dan ook toe dat de leden van dit Huis het werk met u graag willen voortzetten om te garanderen dat we een dergelijk voorstel tot stand kunnen brengen, zodat dit Parlement op een zeker moment een nieuwe richtlijn inzake consumentenrechten kan goedkeuren.
Meglena Kuneva
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil Arlene McCarthy hartelijk danken voor haar woorden omdat er echt veel aan deze richtlijn is gedaan. Ik zou echter graag willen dat deze richtlijn, waar wij aan blijven werken, niet alleen wordt aangenomen, maar ook door alle belanghebbenden met open armen wordt ontvangen. Wij zullen er alles aan doen om dit te realiseren. Aangezien dit onze laatste zitting hier is, wil ik graag van de gelegenheid gebruik maken om u allen oprecht te danken, vooral Arlene als voorzitter van onze commissie, en de heer Harbour en in het bijzonder mevrouw Cederschiöld. Ik verwacht op de een of andere manier het contact met u te kunnen blijven onderhouden, want het was een waar genoegen om met u samen te werken en ik hoop dit op een andere manier te kunnen voortzetten.
Ik wil mijn aandacht nu graag richten op de volgende belangrijke stap voor de richtlijn, want ik acht deze richtlijn werkelijk van groot belang voor ons allemaal. Wij hebben deze richtlijn nodig voor de interne markt van de 21e eeuw. Voordat het voorstel wordt ingediend, wil ik echter duidelijk maken dat de Commissie een rechtsvergelijkend onderzoek heeft uitgevoerd, het 'Compendium', naar de regelgeving van de lidstaten waarmee de consumentenrichtlijnen die momenteel worden herzien worden omgezet. De Commissie neemt de diverse bepalingen van het voorstel momenteel uitvoerig door met de lidstaten om meer inzicht te krijgen in de invloed van deze richtlijn, praktisch gezien, op nationale wetgeving.
Mijn diensten zijn een tabel aan het samenstellen waarmee men wil laten zien wat de invloed is van het voorstel op de bestaande niveaus van consumentenbescherming binnen de EU. De tabel zal juist die bepalingen omvatten (bijvoorbeeld de lengte van de wachttijd of de juridische waarborg) waardoor het mogelijk is te beoordelen of het voorstel een onbetwistbare toename of afname in consumentenbescherming tot gevolg heeft in de verschillende lidstaten. De tabel zal uiterlijk eind mei beschikbaar zijn.
Op grond van het voorstel zullen de lidstaten in geval van defecte goederen hun algemene rechtsmiddelen krachtens het verbintenissenrecht kunnen handhaven, mits de wettelijke vereisten voor het uitoefenen van deze rechtsmiddelen verschillen van de vereisten die van toepassing zijn op de rechtsmiddelen zoals die in het voorstel zijn vervat. Ik ben mij ervan bewust dat deze interactie tussen het voorstel en de algemene rechtsmiddelen krachtens het verbintenissenrecht op nationaal niveau in de tekst duidelijker tot uitdrukking gebracht zouden kunnen worden. Dit betekent dat rechtsmiddelen zoals het right to reject (afkeuringsrecht) in het Verenigd Koninkrijk of de garantie des vices cachés (garantie voor verborgen gebreken) in Frankrijk behouden kunnen blijven. Ik ben echter bereid alternatieven in overweging te nemen waardoor elementen van deze nationale rechtsmiddelen in het voorstel kunnen worden ingelijfd, indien een dergelijke oplossing de voorkeur heeft van de Raad en het Parlement.
Het voorstel is een aanvulling op de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken. Terwijl de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken de consument collectief beschermt tegen twijfelachtige handelspraktijken door schurkenhandelaars, wordt in het concept van de Consumentenrechtenrichtlijn geregeld dat consumenten die een overeenkomst aangaan met een handelaar individuele contractuele rechten krijgen die zij bij de civiele rechtbanken kunnen afdwingen. Ten aanzien van de Dienstenrichtlijn en de Richtlijn inzake elektronische handel zal het informatievereiste in deze richtlijnen gelden naast de vereisten zoals deze in het voorstel worden genoemd en zal dit vereiste tevens prevaleren in geval van tegenstrijdigheid met het voorstel.
Ten slotte, ten aanzien van Verordening Rome 1, de preambule bij het voorstel maakt duidelijk dat het voorstel geen afbreuk doet aan het gestelde in deze Verordening. Als gevolg hiervan zal de nationale wetgeving die van toepassing is op consumentenovereenkomsten binnen de werkingssfeer van de conceptrichtlijn uitsluitend worden bepaald door de Verordening.
De Commissie werd tijdens het opstellen van het voorstel geïnspireerd door de bevindingen van het referentiekader voor overeenkomsten ten aanzien van, bijvoorbeeld, de zwarte lijst van oneerlijke bepalingen in overeenkomsten, passing-off en leveringsvoorschriften, alsmede het stroomlijnen van de informatievereisten voorafgaande aan het sluiten van een overeenkomst.
In het vervolg zal het belangrijk zijn samenhang tussen het referentiekader voor overeenkomsten en de Consumentenrechtenrichtlijn te waarborgen. Gezien het feit dat het referentiekader voor overeenkomsten een langere-termijnproject is, zullen wij ervoor moeten zorgdragen dat de definitieve definities en voorschriften van de Consumentenrichtlijn worden geïntegreerd in de paragraaf van het referentiekader voor overeenkomsten die toeziet op consumentenovereenkomsten.
Het voorstel voor een Consumentenrechtenrichtlijn werd voorafgegaan door een diepgaande effectbeoordeling. In deze effectbeoordeling zijn eveneens de kosten vastgesteld die gemoeid zouden gaan met de administratieve last die zou ontstaan als gevolg van de voorgestelde veranderingen. Vervolgens is deze last vergeleken met de nalevingskosten die handelaren die aan andere lidstaten willen verkopen zouden moeten maken als gevolg van de versnipperde consumentenbeschermingswetgeving en Rome 1. De beoordeling toonde aan dat volledige harmonisatie van de belangrijkste consumentenrechten forse positieve effecten op de integratie van de interne markt en het consumentenvertrouwen zou hebben. Tijdens de eerste stadia van het wetgevingsproces bleek dat verder bewijsmateriaal en meer inzicht een gunstige invloed zouden kunnen hebben op het consumentengedrag en voorkeuren met betrekking tot rechtsmiddelen bij verkoop. Ik ben van plan binnenkort een kwalitatief onderzoek naar dit onderwerp in te stellen met het oog op het verzamelen van bewijs naar aanleiding van diepgaande gesprekken met consumenten en handelaren. De resultaten van dit onderzoek worden in het derde kwartaal van 2009 verwacht.
De Commissie zal zich inzetten om tijdens het wetgevingsproces een constructieve dialoog te blijven voeren - en dit is tevens mijn politieke belofte aan u - met de belanghebbenden die het meest geraakt zullen worden door de conceptrichtlijn. Hiertoe zal ik de consumenten en zakelijke belanghebbenden in juni 2009 bijeenroepen tijdens een gezamenlijke bijeenkomst om onderdelen van het voorstel verder toe te lichten en de belangrijkste aspecten van het voorstel te bespreken. Ik zal het Parlement hiervan naar behoren op de hoogte houden.
I wil hier nog aan toevoegen dat ik vorige week een bijeenkomst had met alle consumentenorganisaties onder de overkoepelende organisatie BEUC en dat wij dit onderwerp toen wederom hebben besproken. Twee dagen later kwamen ten minste tien vertegenwoordigers van het Hogerhuis deze richtlijn in Brussel bespreken. Het is een zeer goed teken dat de belangstelling voor het consumentenbeleid toeneemt, en dit is ook goed voor de interne markt.
Malcolm Harbour
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Kuneva hartelijk danken voor al het werk dat zij heeft gedaan met betrekking tot consumentenzaken, aangezien dit de laatste keer is dat wij in dit Parlement in de gelegenheid zijn met haar te debatteren. Geachte commissaris, ik, en ik denk dat ik namens de hele commissie spreek, heb uw intensieve betrokkenheid oprecht ten zeerste gewaardeerd.
Ik weet dat het voor u misschien enigszins een teleurstelling was dat wij dit voorstel niet aan een grondige beschouwing hebben kunnen onderwerpen om het voor het einde van dit mandaat aan een eerste lezing te kunnen onderwerpen. Maar ik denk dat de geschiedenis zal leren dat wij juist hebben gehandeld aangezien de werkzaamheden onder de bekwame leiding van Arlene McCarthy - waarbij de effectbeoordeling onder de loep is genomen en vraagtekens bij bepaalde onderwerpen zijn gezet - hebben geleid tot een beter inzicht in het voorstel en ervoor hebben gezorgd dat, zoals uzelf al aangaf, er veel meer mensen bij betrokken zijn.
Het komt mij voor - en hier komen de cruciale punten die ik graag naar voren breng in de korte tijd die ons vanavond nog rest - dat één belangrijk onderdeel dat in dit voorstel ontbreekt het algemene strategische kader is dat de Commissie wil volgen in de ontwikkeling van het consumentenacquis.
Dit voorstel richt zich op goederen, maar, aan het eind van dit jaar, voordat wij dit voorstel helemaal af hebben, zal de Dienstenrichtlijn zijn ingevoerd en dan zijn er een heleboel onderwerpen voor consumenten rondom deze richtlijn. Wij weten dat u ook kijkt naar onderwerpen zoals digitale producten, pakketten, reizen, etcetera.
Ik denk dat wij inzicht moeten krijgen in wat u van plan bent te doen met dit goederenpakket als onderdeel van een bredere strategie voor het geven van richting aan het consumentenacquis. Dat is uiterst belangrijk. Het moet toekomstbestendig zijn; het moet onderdeel uitmaken van een algemeen proces. Dat is een van de dingen waar ik enigszins kritisch tegenover sta in de benaderingswijze die tot nu toe is gevolgd. Ik hoop dat wij hier verbetering in kunnen aanbrengen.
Ik was zeer verheugd dat u het Hogerhuis noemde; ik wilde hier namelijk ook iets over zeggen. Wij hebben hen ervan verzekerd dat hun rapport een wezenlijke bijdrage zal leveren aan de uitkomst, gezien de tijd die wij beschikbaar hebben. Wij zullen uiteindelijk kunnen uitkijken naar een zeer goed resultaat voor de Europese consumenten en de interne markt.
Jacques Toubon
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zou willen verwijzen naar het werkdocument van mevrouw McCarthy en mevrouw Wallis. Hierin worden, ten behoeve van het volgende Parlement, de vragen aan de orde gesteld die worden opgeroepen door dit voorstel voor maximale harmonisatie, terwijl tevens aandacht wordt besteed aan het risico dat sommige landen ervaren met betrekking tot een afgezwakte bescherming van hun eigen consumenten.
Aan de andere kant heeft de Commissie gelijk dat zij de grensoverschrijdende consumptie, die abnormaal laag is voor een interne markt, wil uitbreiden. Ik zal daarom niet nader ingaan op de achtergrond - aangezien mevrouw McCarthy dit al heeft gedaan - maar zou de Commissie enkele adviezen willen geven, als u mij toestaat.
Om te beginnen hoop ik dat mevrouw Kuneva haar werk zal voortzetten, en ik hoop dat zij de aanneming van een horizontale ontwerprichtlijn zal kunnen bewerkstelligen. U zult hierin echter alleen slagen als u, ten eerste, heel precies de impact op alle nationale wetgevingen beoordeelt, hetgeen niet is gebeurd; ten tweede, als u dit voorstel op communautair niveau heel nauwkeurig definieert in relatie tot bestaande en voorgestelde verordeningen, richtlijnen en overeenkomsten, hetgeen niet is gebeurd; ten derde, als u heel precies omschrijft dat bepaalde principiële regels, zoals de regels op verborgen gebreken, veilig worden gesteld, hetgeen niet is gebeurd; ten vierde, als u aangeeft - en dit is het belangrijkste punt - welk beschermingsniveau uit de tenuitvoerlegging van de richtlijn zal voortvloeien, en niet alleen om welke bepalingen het gaat.
In dit opzicht is het voorstel niet wat je noemt een duidelijk document. Dat is echter wat wij nodig hebben: harmonisatie die het beschermingsniveau doet toenemen. Samengevat, mevrouw de commissaris, u bent nogal haastig geweest. Mijn advies zou zijn om de tijd te nemen - uw tijd -, en om, met die tijd, alle argumenten te presenteren waarmee u de regeringen en dit Europees Parlement volledig zult kunnen overtuigen.
Charlotte Cederschiöld
(SV) Er is momenteel ruimte voor verbetering van de consumentenwetgeving. De onderhandelingen zijn nog niet van start gegaan, het Parlement heeft nog geen standpunt ingenomen en lidstaten zijn net begonnen met de discussie. Op het gebied van consumentenbescherming hebben we volledige harmonisatie nodig.
Ik heb tijd voor drie punten waarvan ik belangrijk vind dat ze aan bod komen. Ten eerste: een duidelijker toepassingsgebied van de richtlijn. Ten tweede: een product met een productiefout kan vandaag gedurende twee jaar worden geretourneerd; dat zouden er drie moeten zijn. Ten derde: het recht op herroeping zou gedurende één jaar moeten gelden, wat de consumentenbescherming in de meeste lidstaten versterkt. Klare en duidelijke regels en een hoog niveau van consumentenbescherming zijn gunstig voor consumenten en ondernemers. Onduidelijke regels zijn een nadeel voor serieuze ondernemers en kleine en middelgrote ondernemingen. De Raad en het Parlement zouden nu die drie centrale punten in een volledig geharmoniseerd voorstel moeten verwerken.
Omdat dit mijn laatste debat is met mevrouw Kuneva, wil ik haar bedanken voor de ontzettend aangename samenwerking.
Meglena Kuneva
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met te reageren op de heer Harbour. Ik zie heel goed in waarom wij iets moeten doen aan het punt dienstverlening, en dienstverlening maakt zeker een zeer belangrijk onderdeel uit van de consumentenstrategie voor 2007-2013. Ik ben mij er volledig van bewust dat de Europese economie een diensteneconomie is.
Ten aanzien van de reden waarom wij bijvoorbeeld geen aandacht schenken aan digitale content en dit buiten de werkingssfeer van het voorstel houden, kan ik melden dat het punt van consumentenbescherming met betrekking tot digitale contentdiensten tijdens de raadpleging over het groenboek aan de orde is gesteld. Een aantal belanghebbenden, en in het bijzonder consumentenorganisaties, vinden dit een belangrijk punt. Er kwamen echter ernstige bedenkingen vanuit de zakelijke hoek, en ondervraagden stelden dat het punt vanwege de complexiteit ervan zorgvuldige nadere analyse behoeft.
Hiertoe zal de Commissie een onderzoek uitvoeren om de omvang van het probleem vast te stellen en de mate waarin de consumenten negatieve gevolgen ondervinden als gevolg van het feit dat digitale content nu niet onder de werkingssfeer valt. Ik kom de volgende keer graag op dit digitale vraagstuk terug, en dan met rotsvaste argumenten.
Zonder verder de tijd van het Parlement of de consumenten en ondernemingen te willen verspillen, meld ik graag dat ik morgen, samen met commissaris Reding, de digitale gids zal presenteren. Dit is een zeer praktische gids op basis van de bestaande wetgeving - ongeveer twintig richtlijnen - die een soort compendium vormt van wat wij nu kunnen doen om onze rechten af te dwingen, omdat hoe wij wetgeving handhaven soms het allerbelangrijkst is.
Ten aanzien van de opmerkingen die de heer Toubon heeft gemaakt, kan ik zeggen dat de lidstaten onder het huidige voorstel hun algemene rechtsmiddelen bij defecte goederen kunnen handhaven, en dit houdt in dat rechtsmiddelen zoals het right to reject (afkeuringsrecht) in het Verenigd Koninkrijk of de garantie des vices cachés (garantie voor verborgen gebreken) in Frankrijk behouden kunnen blijven.
Soms is het noodzakelijk dat wij meer tijd steken in het uitleggen van de inhoud van een richtlijn, en dit is wat mijn collega's in de Raad doen. Wij kunnen in ieder geval via de een of andere tekst duidelijk maken wat wij bedoelen, en dit is het stadium waarin wij onduidelijke kwesties kunnen oplossen.
De Commissie is nu de verschillende bepalingen van het voorstel meer gedetailleerd aan het doornemen met de lidstaten, om een beter inzicht te krijgen in de invloed van deze richtlijn, praktisch gezien, op nationale wetgeving, precies zoals u, mijnheer Toubon, en het Parlement hebben gevraagd. Wij zullen geen poging ongemoeid laten om alles duidelijk te maken. Dit is een wetstekst; dit is een civiele tekst; en hoe deze wetstekst kan worden vertaald is op zich al een hele uitdaging. Wij zullen daarom op dit punt uitleg blijven verschaffen en de goede samenwerking met de Raad, en met het Parlement, voortzetten.
Nogmaals bedankt, mevrouw Cederschiöld, voor de laatste opmerking. Ik zal uw voorstellen in gedachten houden. U hebt gelijk met te zeggen dat wij onderhandelen over de richtlijn, maar laat ik heel duidelijk zijn dat er één punt is waarop wij niet zullen inbinden, en dat is volledige harmonisatie.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Zita Pleštinská  
schriftelijk. - (SK) De mate van consumentenbescherming verschilt per lidstaat. Bij de hoorzittingen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming zijn geen financiële problemen gemeld door vertegenwoordigers van vrijwilligersorganisaties voor consumentenbescherming uit de oude lidstaten. Consumenten betalen vaak voor de diensten van deze organisaties voordat zij een product aanschaffen. Hierdoor kunnen deze organisaties onafhankelijk blijven.
Consumentenorganisaties in Slowakije ontvangen 152 000 euro om hun activiteiten te financieren. Ik heb de ernstige vrees dat zo'n mager bedrag deze organisaties zal ontmoedigen om consumentenrechten te behartigen.
Na de uitbreiding van de EU is het nog veel lastiger en complexer geworden een consument te zijn. Vele kwesties hebben rechtstreeks betrekking op consumentenzaken, variërend van het feit dat producten bij aankoop vrij van gebreken moeten zijn tot vertrouwen in transacties bij online winkelen en reclame. Aangezien veel van deze kwesties de grenzen van individuele landen overschrijden, hebben wij geharmoniseerde wetgeving nodig en flinke inspanningen om mensen bewust te maken van preventie, zodat consumenten over voldoende zelfbewustzijn beschikken om te voorkomen dat ze in de klauwen van door de wol geverfde bedrijven belanden. Daarom moeten consumenten ook weten hoe ze portals moeten gebruiken die hen voorzien van up-to-date informatie, zoals RAPEX over gevaarlijke producten, SOLVIT over de interne markt, DOLCETA over financieel bewustzijn en vele anderen. Ook het Europees Consumentencentrum en de Europa-agenda kunnen consumenten aanzienlijk helpen.
Commissaris Kuneva, namens de Commissie moet u de nieuwe lidstaten aansporen consumentenbescherming niet te onderschatten door onvoldoende steun te verlenen aan consumentenorganisaties.
