Opening van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting 2003-2004 van het Europees Parlement te zijn geopend.
(De vergadering wordt om 9.05 uur geopend)

Valdivielso de Cué (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben evenals sommige andere leden van dit Huis Bask, en evenals zij gebrand op de bescherming van de rechten van de mens. Het eerste en meest elementaire daarvan is het recht op leven.
Zoals enkelen van u weten, is Domingo Durán, agent van het landelijk politiekorps, afgelopen vrijdag op 51-jarige leeftijd overleden. Acht jaar geleden raakte hij verlamd bij een aanslag door de ETA terwijl hij de wacht hield bij een bureau voor de afhandeling van nationale identiteitsdocumenten in Bilbao.
Ik zou u, mijnheer de Voorzitter, willen vragen namens het Europees Parlement elke vorm van geweld te veroordelen, met name terroristisch geweld dat voor politieke doeleinden wordt gebruikt. Tevens verzoek ik u de familie van dit slachtoffer van terrorisme ons medeleven te betuigen.
Ik wilde u allen vragen om gezamenlijk uiting te geven aan onze solidariteit met de Spaanse samenleving, in het bijzonder die van Baskenland, en daarmee aan onze wil de bescherming van de vrijheid, de eerbiediging van het recht en het vreedzaam samenleven te garanderen. Laten wij daartoe een minuut stilte in acht nemen.

De Voorzitter.
Dank u dat u deze bijzonder ernstige aangelegenheid vanmorgen ter sprake brengt. Namens het Parlement zal ik onze condoleances overbrengen aan de familie en collega's van de overledene en onze diepe verontwaardiging over deze daad uitspreken.
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement op de hoogte brengen van het feit dat een groep militanten van de Christelijke Bevrijdingsbeweging in Santiago de Cuba ernstig in het nauw is gedreven en lastig is gevallen. Zoals u welbekend is, is de voorzitter van deze beweging Oswaldo Payá, winnaar van de Sacharov-prijs 2002. Oswaldo Payá heeft in een communiqué bekendheid gegeven aan deze gebeurtenissen, en regeringen en instellingen verzocht hun solidariteit te betuigen om de veiligheid van deze pacifistische leden van zijn beweging te waarborgen.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u derhalve aandacht te schenken aan het lot van betrokkenen.

De Voorzitter.
Dat zullen wij doen.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling over de Beleidsstrategie van de Europese Commissie 2004 / Begrotingsrichtsnoeren 2004:
Verklaring van de Commissie - jaarlijkse beleidsstrategie (JBS) van de Europese Commissie voor 2004;
Verslag (A5-0039/2003) van Jan Mulder, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2004: afdeling III, Commissie (2003/2001(BUD);
Verslag (A5-0041/2003) van Neena Gill, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2004 betreffende Afdeling II, Raad, Afdeling IV, Hof van Justitie, Afdeling V, Europese Rekenkamer, Afdeling VI, Economisch en Sociaal Comité, Afdeling VII, Comité van de regio's, Afdeling VIII (A), Europese Ombudsman, Afdeling VIII (B), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, en over het voorontwerp van raming van het Europees Parlement (afdeling I) (2003/2002 (BUD).

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het debat over de toestand van de Unie vormt een belangrijk punt op onze gemeenschappelijke agenda. Het geeft ons de mogelijkheid na te denken over de weg die wij hebben afgelegd in het voorbije jaar en over onze doelstellingen voor het thans aangebroken jaar. Dit jaar komt het debat op een bijzonder gevoelig moment, zowel voor de internationale politiek als voor het bestaan van de Unie. De crisis met Irak, de uitbreiding en de Conventie zijn zo aanwezig in onze geesten en harten dat ik er u niet aan hoef te herinneren. Ik zal alleen benadrukken dat het debat van vandaag het tot onze plicht maakt de mogelijkheden en uitdagingen die voortvloeien uit de eenmaking van ons continent te beoordelen en te overwegen welke lessen uit de Irak-crisis moeten worden getrokken op een moment waarop we het nieuwe constitutionele verdrag van onze Unie schrijven.
Laten we beginnen met de uitbreiding. In december laatstleden hebben we de toetredingsonderhandelingen met tien landen afgerond. Tien landen die we thans niet langer "kandidaat"landen, doch "toetredende" landen moeten noemen. Ondertussen gaan de onderhandelingen met Bulgarije en Roemenië verder opdat zij kort daarna zouden kunnen toetreden en, met de nodige aanpassingen, worden de gezamenlijke werkzaamheden met Turkije voortgezet. Ik wil hier, voor u allen, de diensten van de Commissie en commissaris Verheugen bedanken voor hun toewijding en hun werk.
Maar de taak van de Unie op het gebied van de uitbreiding eindigt niet met het vorige december in Kopenhagen genomen besluit. Het onlangs door Kroatië geformuleerde toetredingsverzoek toont aan dat een andere Europese regio aan onze deur klopt. Ik heb het dan over de westerse Balkanlanden. Ik wil hier zeer duidelijk maken dat de eenmaking van Europa niet als voltooid kan worden gezien tot ook de Balkanlanden leden van de Unie zullen zijn geworden. Alle Balkanlanden moeten het vooruitzicht van toetreding kunnen krijgen terwijl tegelijkertijd moet worden benadrukt dat de criteria die voor de eerste uitbreidingsronde golden, even strikt zullen worden toegepast. Na jaren van onzekerheid krijgt het democratisch debat, zowel in de oude als in de nieuwe lidstaten van de Unie, thans vaste grond onder de voeten. Het zeer positieve resultaat van het referendum in Malta is een gunstig teken en het vormt een stimulans voor nog grotere inspanningen.
De toetreding van de nieuwe lidstaten - hoe belangrijk ook - vormt slechts een stadium van het proces. Een stadium dat ons niet mag laten vergeten dat er ons nog veel te doen rest. De eerste taak is de voltooiing van de economische integratie. De huidige vijftien lidstaten kunnen en moeten meer doen voor groei en werkgelegenheid en voor de vermindering van de ongelijkheden. Maar de grootste aandacht moet gaan naar de toekomstige lidstaten, die welke volgend jaar toetreden en die welke ons iets later zullen vervoegen. Het moet onze gezamenlijke ambitie zijn duurzame groei te bevorderen, de samenhang te versterken, de milieubescherming te verbeteren, ongelijkheden te verminderen en, tenslotte, allen aan te moedigen de euro in te voeren. Dit zijn, in grote lijnen, de essentiële punten van ons economisch integratieproject.
Terwijl dit onze eerste taak is, vormt het uitdiepen van het politieke debat een niet minder belangrijke opdracht. Het wordt tijd dat we een diepgaande, eerlijke en doorzichtige discussie aangaan over het soort Europa dat wij gezamenlijk willen opbouwen. Het succes van onze integratie heeft het reeds onvermijdbaar gemaakt. In het licht van de Irak-crisis en de internationale actualiteit kunnen wij dit niet langer voor ons uit schuiven. De mogelijkheid van een oorlog in Irak verontrust de Europeanen omdat verzoening en vrede de grondslag zelf vormen van Europa. Het beroert de Europeanen, hier en vandaag, nog des te meer omdat het toeval wil dat vier lidstaten van de Unie en één kandidaat-lidstaat thans zetelen in de VN-Veiligheidsraad.
In die context moeten we op onze hoede zijn voor twee verleidingen. De eerste verleiding zou zijn om Europa als tegenpool van de Verenigde Staten te bouwen. Deze crisis wordt getekend door sterk uiteenlopende standpunten over de aan te wenden instrumenten. Deze verschillen zijn belangrijk omdat zij de grens tussen oorlog en vrede bepalen. Maar zij beïnvloeden de uiteindelijke doelstelling van ons beleid of de soliditeit van onze alliantie niet, noch zetten zij het hele netwerk van transatlantische relaties, onze gezamenlijke geschiedenis of de reikwijdte van onze banden op losse schroeven. De tweede verleiding waaraan we moeten weerstaan is dat we ons uitsluitend op de tweedracht binnen de Unie zouden concentreren. In de voorbije weken zijn onmiskenbaar uiteenlopende standpunten naar voren getreden, zowel tussen de vijftien lidstaten als de toekomstige lidstaten. Niettemin, zoals uit de buitengewone Europese Raad van 17 februari is gebleken, zijn we het allen eens over een groot aantal fundamentele punten. We willen allen dat de Verenigde Naties de hoeksteen van de wereldorde blijven. Wij ondersteunen allen de Veiligheidsraad bij de uitvoering van zijn taken. Wij geloven allen dat oorlog niet onvermijdelijk is maar menen tegelijkertijd dat Irak zijn eigen verantwoordelijkheid moet dragen.
Dit gezegd zijnde, laten wij onze zwakheden met een open blik aanpakken. Wij Europeanen hebben niet alleen een politieke plicht om een gemeenschappelijk standpunt te bereiken. Na Maastricht, zijn wij krachtens het Verdrag verplicht het bewijs van loyaliteit en wederzijdse solidariteit te leveren. De lidstaten die in de Veiligheidsraad zetelen, hebben de plicht hun acties op elkaar af te stemmen en de anderen op de hoogte te houden, terwijl de permanente leden de posities en belangen van de Unie moeten verdedigen.
De mechanismen daarvoor zijn duidelijk niet voldoende. Maar betekent dit dat wij ons daarbij moeten neerleggen en concluderen dat de doelstelling van een gemeenschappelijke actie buiten ons bereik ligt? Ik geloof het niet en wil het ook niet geloven. Zonder doeltreffende procedures en instrumenten die het ontwikkelen van gezamenlijke standpunten kunnen bevorderen, zal het ontwerpen van een gemeenschappelijk buitenlands beleid wellicht onmogelijk zijn of in ieder geval worden vertraagd. Onze verbeeldingskracht en onze wil moeten sterk genoeg zijn om de uitdaging aan te kunnen. Het is ondenkbaar dat we de moed opgeven. Gezien het voorgaande kunnen de vragen die op ons afkomen en waarop we een antwoord moeten vinden niet anders dan zowel moeilijk als cruciaal zijn. Welk Europa willen we? Welk project streven we na? We kunnen ons niet beperken tot een "supermarkt" of, anders gezegd, tot een grote gemeenschappelijke markt. We willen een ware politieke ruimte optrekken, waarin we onze beginselen en waarden kunnen verdedigen op wereldniveau. We kunnen niet lang meer blijven voortgaan met die "Europese schizofrenie", die erin bestaat dat we welvaart en ontwikkeling verwachten van de Unie en de integratie maar Amerika vragen dat het onze veiligheid waarborgt.
De Europese publieke opinie zegt ons met een niet mis te verstane duidelijkheid wat haar antwoord is. Uit regelmatig door de Commissie uitgevoerde peilingen van de Eurobarometer blijkt dat de burgers de Unie in het bijzonder vragen om hun veiligheid te waarborgen, zowel intern als extern. Om onze verplichtingen op defensiegebied beter kunnen vervullen zal het college vanmiddag een mededeling goedkeuren waarbij de Europese defensie-industrie wordt versterkt. De gemeenschappelijke gedachtegang over oorlog en vrede kent geen grenzen binnen Europa; daarvan hebben we onlangs in de straten en op de pleinen van onze steden een bewijs zonder voorgaande gezien. Dit is een teken van de toenadering tussen de volkeren die voorafgaat aan de hervorming van instellingen en regels en deze anticipeert. Dit gemeenschappelijk aanvoelen en dit spontaan delen van waarden doen niets af aan het belang van een diepgaand en open politiek debat, maar onderstrepen de noodzaak ervan nog meer. Niet toevallig heeft de Commissie in haar eerste mededeling aan de Conventie op 22 mei jl. ervoor gekozen een project voor Europa voor te stellen, waarin onder meer wordt beklemtoond dat de Unie de verantwoordelijkheden van een wereldmacht moet uitoefenen. Een van de weinige goede kanten van de Irak-crisis is dat we worden gedwongen tot een debat zonder valse schaamte over het wezen van onze wijze van samenzijn en functioneren. We moeten geen angst hebben voor een open debat. Mogelijke oplossingen ontstaan slechts in een confrontatie.
Dit leidt me tot de Conventie. Ik ben altijd van oordeel geweest dat het onze taak is om de uitbreiding en de institutionele hervorming van de Unie gelijktijdig uit te voeren. De huidige instellingen en procedures zijn ontstaan in en ontworpen voor een Unie van zes vrij homogene staten, en stemmen niet meer overeen met de behoeften van een ruimere en meer heterogene Unie. Daarom vind ik het goed dat de kandidaat-lidstaten van in het begin ten volle vertegenwoordigd waren in de Conventie en hierin actief bijdragen. Ik zou er voorts op willen wijzen dat een van de meest bemoedigende aspecten van de werkzaamheden van de Conventie erin bestaat dat de afgevaardigden zodanig samenwerken dat het haast onmogelijk wordt om een onderscheid te maken tussen de afgevaardigden van de huidige en de toekomstige lidstaten.
Dit is niet de geschikte plaats om de werkzaamheden van de Conventie te onderzoeken. Maar ik zou willen opmerken dat de brede consensus over kwesties als de constitutionele aard van de op te stellen tekst, de rationalisering van instrumenten en procedures, de volwaardige opname van het Handvest van de grondrechten en de rechtspersoonlijkheid van de Unie, aanleiding geeft tot optimisme. Ik herhaal dat dit niet de geschikte plaats is om gedetailleerd in te gaan op de kwesties die in de Conventie worden besproken. Maar er is één punt dat ik van wezenlijk belang acht, zowel in het licht van de internationale crisis als in verband met de noodzakelijke rol van de Unie op de internationale scène. Ik heb het over de veralgemening van de stemming bij meerderheid. De noodzaak van eenparigheid leidt tot verlamming. Dat is nu al zo en het zal nog duidelijker blijken in de uitgebreide Unie die we hebben besloten op te bouwen. Ook hiervoor is een open politiek debat over het ontwerp van het nieuwe, grote Europa van wezenlijk belang. Pas als we een gemeenschappelijk project uitwerken en samen dragen, zullen we bereid zijn om de basisregel van iedere democratische instelling, namelijk de stemming bij meerderheid, ten volle te aanvaarden. Pas als we er ons bewust van worden dat we in ieder geval overeenstemmen over de essentie van wat ons samen houdt, kunnen we telkens dat noodzakelijk of onvermijdelijk is, aanvaarden dat we in de minderheid zijn en ons niettemin ten volle vertegenwoordigd voelen.
Geachte afgevaardigden, in de jaarlijkse beleidsstrategie, waarover het debat van vandaag gaat, wordt de beleidshorizon en het middelenkader voor 2004 bepaald. Deze strategie is het begin van een proces dat zal worden afgesloten met de goedkeuring van de begroting en de voorstelling van het werkprogramma voor hetzelfde jaar. In de loop van dit hele traject zullen wij een diepgaande en nauwe dialoog voeren met deze vergadering en de Raad van ministers met het oog op het vaststellen van de fundamentele politieke keuzes. Ik wijs er graag op dat de werkzaamheden van de parlementscommissies van bijzonder groot belang zal zijn. Een nieuw element in de strategie voor het komende jaar is de meerjarenplanning 2004-2006 die - en dat is een absoluut novum - ter goedkeuring aan de Europese Raad zal worden voorgelegd.
Ik ben er vast van overtuigd dat dankzij onze interinstitutionele samenwerking een nieuw werkprogramma tot stand zal komen dat beantwoordt aan onze ambities. Ambities die heel ver reiken, zoals mag blijken uit de politieke prioriteiten die wij voor 2004 hebben vastgelegd. In het komende jaar zullen onze inspanningen toegespitst zijn op uitbreiding, groei en interne en externe veiligheid.
Zonder hier in detail te willen treden over de verschillende individuele acties die in dit verband gepland zijn, zou ik hier toch uw aandacht willen vestigen op het thema van de relaties met de landen die vandaag al onze buren zijn of die de buren zullen worden van de uitgebreide Unie. Ik bedoel hier de groep landen die reikt van Rusland en Oekraïne tot Marokko. Met deze groep bevriende landen willen wij de samenwerking intensiveren om een proces in te zetten waardoor we op termijn "alles behalve de instellingen" zullen gaan delen. Een gemeenschappelijke markt, een vernieuwde politieke dialoog op basis van gemeenschappelijke beginselen en waarden, de benutting van het volledige externe potentieel van ons gemeenschappelijk beleid: dàt zijn de pijlers van het nieuwe strategische concept voor de Unie dat we momenteel uitwerken tot een mededeling betreffende het groter Europees nabuurschap. Enkel binnen een ruimer gebied van stabiliteit en welvaart zal Europa in alle veiligheid de uitdagingen van de - niet steeds bemoedigend - evoluerende internationale politiek kunnen aanpakken en zal het ten volle kunnen profiteren van de kansen die geboden worden door de globalisering.
Deze middellange- en langetermijnstrategie ten opzichte van onze buurlanden vereist, evenals alle andere beleidsontwikkelingen voor de komende jaren, dat de Unie een politiek project uitwerkt en de financiële gevolgen ervan vastlegt. Vanuit dat oogpunt is een cruciale rol weggelegd voor het politieke programma op de middellange termijn waarin de financiële vooruitzichten worden voorbereid. Dit programma moet de afspiegeling zijn van het constitutionele verdrag dat het resultaat zal zijn van de werkzaamheden binnen de Conventie en de daaropvolgende Intergouvernementele Conferentie. Het moet echter ook de fundamenten leggen voor een verruimde Unie die drie grote politieke doelstellingen wil verwezenlijken: vrede, vrijheid en solidariteit. Daarom zullen wij tegen eind dit jaar of uiterlijk begin 2004 ons algemene politiek project voor het verruimde Europa voorstellen en zullen wij de krijtlijnen trekken van de financieringsvoorstellen die voor de uitvoering van dit project nodig zijn. Daarna zullen wij de nodige wetgevingsvoorstellen uitwerken zodat deze voorstellen tegen medio volgend jaar ook kunnen worden aangenomen.
Wij hebben de uitbreidingsonderhandelingen tot een goed einde gebracht. Nu komt het er ook op aan om voor de verruimde Unie een politiek project uit te werken. Dit betekent dat we moeten uitmaken wat we op het niveau van de Unie kunnen doen om de burgerlijke vrijheden te bevorderen en te beschermen; hoe de Unie het optreden van de lidstaten kan integreren op fundamentele beleidsdomeinen zoals gezondheid en veiligheid of de ruimte voor vrijheid en rechtvaardigheid; met welk beleid de Unie het best kan bijdragen tot duurzame welvaart in Europa; welke doelstellingen de Unie moet vastleggen om te zorgen voor meer regionale en sociale cohesie binnen een verruimd Europa waar de economische verschillen groter zullen zijn dan in de Unie met 15; welke veranderingen in het onderzoeksbeleid en de Structuurfondsen er nodig zijn om deze doelstellingen te verwezenlijken; of, met het oog op het terugdringen van die economische verschillen tussen de landen van de Unie onderling en binnen de landen zelf, de uitgaven voor het cohesiebeleid ongewijzigd moeten blijven, moeten worden verruimd of verlaagd, en welk beleid we moeten voeren om het Europese model ook extern meer gestalte te geven, vooral in de landen om ons heen.
Meneer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Unie van vandaag is een Unie in beweging. Zij is een Unie die op bestaande ervaring moet voortbouwen om sterker te worden en op meer doortastende wijze haar identiteit en haar rol in de wereld te affirmeren. De huidige crisis moet ons stimuleren om het lopend hervormingsproces te versnellen. Ook zonder de uitbreiding zou hervorming nodig zijn, maar de uitbreiding en de huidige internationale toestand maken dit proces alleen maar noodzakelijker en dringender. Vandaag kunnen wij onze eenheid nieuw leven inblazen: dàt is wat de burgers van ons vragen, dat is waar de gebeurtenissen ons toe dwingen. De Conventie kan een keerpunt betekenen in ons leven als gemeenschap: laten wij ons allen inspannen om ze tot een succes te maken. Samen kunnen wij daar in slagen. Samen kunnen en moeten wij niet alleen de institutionele fundamenten leggen, maar ook de politieke en financiële basis die nodig is om deze nieuwe fase in te kunnen gaan.
Van de inspanningen die we dit en komend jaar met zijn allen zullen leveren, zal in grote mate afhangen wat in Europa en in de wereld de aard en de rol zal zijn van de Unie van morgen, van de Unie die wij aan de komende generaties zullen nalaten.
Elles (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste waardeert de PPE-DE-Fractie het zeer dat de Commissie ons vanochtend deze documenten voorlegt. Het is een historische en unieke gebeurtenis. Dit is immers de eerste keer in onze geschiedenis dat we de kans krijgen tegelijkertijd te debatteren over de begrotingsrichtsnoeren en de beleidsdocumenten, zodat we de prioriteiten nu direct aan de beschikbare middelen kunnen koppelen. Het is jammer dat de Raad niet vertegenwoordigd is want die zou in dit debat ook een rol kunnen spelen.
Ik zal beginnen met het algemene document dat vanochtend is overlegd door de Commissie. Er wordt in uiteengezet hoe de financiering van de Unie er na 2006 uit moet zien en er komt terecht in ter sprake wat voor soort project we eigenlijk willen dat de Unie wordt. Over welke bevoegdheden moet de Unie bijvoorbeeld beschikken? Zijn er grenzen aan de geografische omvang van de Unie? En zo is er nog een hele reeks andere zaken die ons begrotingsdebat in het juiste perspectief plaatst. Ik zal nu eerst op de inhoud ingaan.
Het is goed om een reeks ideeën te hebben, die door werkgroepen van de Commissie op het gebied van vrede en welvaart of duurzame ontwikkeling verder worden uitgewerkt. Maar de externe dimensie van de Unie, dat blijkt een onderwerp te zijn dat buiten het terrein van de werkgroepen ligt. Zoals de voorzitter van de Commissie over de huidige context al zei, lijkt het relevant voor ons om over substantiële zaken na te denken, zoals: hoe zal het transatlantisch partnerschap er over vijf jaar tijd uitzien?
Wij hebben om een verslag gevraagd, maar dat is er niet gekomen. Toch hadden we in de begroting voor dit jaar, 2003, wel een verzoek om een dergelijk verslag laten opnemen. Als iemand vraagt: 'Wat moeten de strategische prioriteiten van de Unie tot 2007 zijn op extern terrein??, dan valt er nu immers een dodelijke stilte.
Verder moeten we wat de procedure betreft er rekening mee houden dat deze Commissie, hoewel zij zeer actief vooruitkijkt naar de volgende financiële vooruitzichten, ons in theorie tot 2013 kan meevoeren en dan zijn we niet één, maar zelfs twee Commissies verder. Om het in 2003 al te hebben over 2013 lijkt nogal ver weg.
In dit verband wil ik de voorzitter van de Commissie een gerichte vraag stellen. In de laatste zin van dit interessante document staat dat de looptijd van de volgende financiële vooruitzichten gekoppeld zou kunnen worden aan de vijfjarige periode van het mandaat van de Commissie en het Parlement. Wil dat zeggen dat de financiële vooruitzichten de periode tot 2010 zouden beslaan in plaats van de periode tot 2013? De PPE-DE-Fractie is voorstander van het idee dat de financiële vooruitzichten een periode van vijf jaar beslaan. Ik zou op dat punt graag wat meer duidelijkheid zien.
Toen u het over de Commissie had, mijnheer de voorzitter, noemde u ook de Conventie. Als we van het vooruitzicht uitgaan dat de Unie na 2006 500 miljoen of meer inwoners telt, hoe is het dan mogelijk om zo'n Unie te besturen met minder commissarissen dan we er nu hebben? Op het moment lijkt binnen het Parlement het idee in zwang te zijn dat we toe moeten naar tien tot twaalf commissarissen. Ik begrijp niet hoe we toe zouden kunnen met een Commissie die slechts bestaat uit tien tot twaalf commissarissen, terwijl de meeste regeringen minstens 30 tot 35 ministers nodig hebben om hun land te besturen. We hebben het hier immers over de Europese Unie, een veel grotere onderneming, dus waarom zouden we geen 30 tot 35 commissarissen hebben?
Het lijkt me niet meer dan logisch dat we in het kader van de Unie van morgen die richting uitgaan.
De prioriteiten in de begroting voor het jaar 2004 worden in het document over de jaarlijkse beleidsstrategie duidelijk beschreven waar het gaat om de drie punten die aan de orde worden gesteld. Op het gebied van de duurzame ontwikkeling, lijkt het ons verstandig de milieuaspecten beter te integreren. Verder is de PPE-DE-Fractie benieuwd naar het document over het verbeteren van onze relaties met onze buren op het gebied van veiligheid en stabiliteit. Maar we zijn toch vooral geïnteresseerd in het uitbreidingsproces en in hoe we ervoor kunnen zorgen dat we onze verplichtingen nakomen en de nieuwe lidstaten vanaf 1 mei 2004 volledig integreren in de Unie.
Wij delen de mening dat de procedure die gevolgd wordt bij de behandeling van deze beleidsstrategieën door de diverse commissies en vervolgens tijdens de begrotingsprocedure van groot belang is voor ons om te kunnen zien of alles goed op elkaar afgestemd wordt.
Wij plaatsen vraagtekens bij de aanzienlijke uitbreiding van het personeel met 780 mensen en vragen ons met name af of we zo'n groot aantal ambtenaren op de tolk- en vertaalafdelingen nodig hebben.
Nu kom ik, tot slot, toe aan de prioriteiten van mijn fractie tijdens de begrotingsprocedure. We blijven trouw aan de drie aspecten die we belangrijk vinden en die we bij vorige begrotingen als richtlijn hebben gehanteerd. Ten eerste is dat het voltooien van de hervorming van de instellingen. Dat was immers het uitgangspunt van deze Commissie. We willen ervoor zorgen dat deze hervormingen aan het einde van ons mandaat zijn afgerond. Er zijn op dat terrein echter nog steeds ergernissen. Gisteren kwam een document ter sprake, dat deels werd geciteerd in de pers, over de voortslepende affaire rond de geschorste hoofdaccountant. We willen dat document graag te zien krijgen. Zo geheim is het immers niet. De meeste leden, waaronder ikzelf, hebben er een kopie van. Waar komt die angst toch vandaan, die wens om een document geheim te houden dat in feite al half bekend is? We willen dat document zo spoedig mogelijk te zien krijgen.
Ten tweede is er de kwestie van de subsidie onder hoofdstuk A-30, een specifiek, maar uiterst gevoelig onderwerp voor het Parlement. We willen duidelijkheid over wat de Commissie zal voorstellen met betrekking tot deze subsidies voor bepaalde instellingen. De meningen in het Parlement, over wat al dan niet voor subsidie in aanmerking komt, zijn verdeeld en het is noodzakelijk om op dat punt tot een gezamenlijke benadering komen.
Mijn laatste opmerking betreft een brief van de secretaris-generaal over de actie die wordt ondernomen naar aanleiding van parlementaire stukken. Uit de brief blijkt dat tenminste 25 tot 30 procent van de verslagen waar we in dit Parlement om vragen nooit wordt opgesteld. Als het gaat om parlementaire resoluties die worden aangenomen naar aanleiding van COS-documenten, blijkt dat van de 490 verzoeken die we vorig jaar hebben ingediend er 104 niet zijn gehonoreerd door de Commissie. We willen opheldering over het feit dat de Commissie niet doet waar het Parlement om vraagt en we hebben zeker het gevoel dat hierbij tijdens de begrotingsprocedure moet worden stilgestaan, als de Commissie niet wenst in te gaan op verzoeken van het Parlement.
Ik wil ter afsluiting zeggen dat dit een cruciaal moment is in deze begrotingsprocedure. De Commissie heeft een aantal nuttige voorzetten voor het debat gegeven, waarbij verder wordt gekeken dan 2004. Ik hoop dat ons Parlement aan het einde van de procedure in het belang van onze burgers de juiste conclusies zal kunnen trekken.
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, vandaag worden wij geconfronteerd met een zeer technocratisch verslag en een politiek getint betoog van u, voorzitter Prodi. Ik wil niet verbloemen dat het politieke betoog mijn voorkeur heeft. Ik zal trachten een brug tussen beide elementen te slaan.
U heeft gelijk, voorzitter Prodi, als u zegt dat de algemene omstandigheden niet gunstig zijn en waarschijnlijk zullen die in 2004 niet echt verbeterd zijn. De dreigende Irak-crisis heeft binnen de Europese Unie en ook binnen de kandidaat-landen voor nieuwe tegenstellingen gezorgd. Als dat niet radicaal verandert, blijft van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid slechts een puinhoop over. Ook de economie heeft zich niet zo positief ontwikkeld als wij verwacht hadden, zeker niet wat de werkgelegenheid betreft. Daarom moeten wij de zaken nu iets kritischer aan gaan pakken.
Allereerst de uitbreiding: Wij moeten er gewoonweg voor zorgen dat de uitbreiding daadwerkelijk een succes wordt. Degenen die vanwege de gebeurtenissen van de afgelopen maanden nu misschien van mening zijn dat wij de uitbreiding moeten tegenhouden, zou ik willen voorhouden dat dit de verdeeldheid van Europa nog groter zal maken. De positie van ons continent zou daardoor alleen maar verzwakt worden. Ik moet echter ook toegeven dat velen van ons teleurgesteld zijn dat de emotionele en mentale verbondenheid met het Europa-project bij veel buurlanden van de EU ver te zoeken is; dat geldt overigens ook voor een aantal lidstaten. Het klopt dat de Europese Unie geen supermarkt is. De Europese Unie is evenmin een bank waar je gewoon even binnen kunt stappen om wat geld voor een aantal projecten te incasseren. De EU is ook geen instrument waarop een beroep gedaan kan worden als er onaangename, maar noodzakelijke hervormingsmaatregelen uitgevoerd moeten worden.
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik het zie hebben wij waarschijnlijk allemaal - en niet alleen in de kwestie-Irak - verzuimd om te benadrukken dat de doelstellingen, de eigenlijke bestaansgronden van de Unie, gericht zijn op het handhaven en bewerkstelligen van de vrede. De Voorzitter heeft het Internationale Strafhof genoemd. Ook in dit geval hebben wij verzuimd om de nieuwe lidstaten ervan te overtuigen dat de multilaterale instellingen zoals bijvoorbeeld het Internationale Strafhof en ook de Verenigde Naties uitermate belangrijk zijn en ons zeer na aan het hart liggen. Dat is niet alleen een verzuim, maar ook een fout geweest. Misschien dat het zich in de toekomst ook zal wreken dat wij het acquis communautaire vaak te wetstechnisch en te beperkt opvatten.
De Commissie stelt nu voor om naast de uitgebreidere Unie een grotere vriendenkring op te bouwen. Wij zijn er echter de laatste jaren niet eens in geslaagd, voorzitter Prodi, om in de regeringen van de kandidaat-landen genoeg vrienden te maken. Wij moeten erkennen dat de Amerikanen er vaak in slagen om in ieder geval de regeringen van sommige landen nog voor hun toetreding tot de Unie van ons te vervreemden. Zij slagen daarin door hun financiële lobbypraktijken, door een compact netwerk van - deels door de diaspora gefinancierde - instellingen en stichtingen en waar nodig ook door pressie en dreigementen.
Het is ook een van de taken van de Commissie om na te gaan hoe dit tegengegaan kan worden. Daarbij is niet alleen een uniforme opstelling van de Europese Unie van belang, maar met name ook de vraag op welke manier de Europese gedachte cultureel en maatschappelijk op grotere schaal onder de aandacht van de bevolking kan worden gebracht.
Dan nu de kwestie van de stabiliteit in en rondom Europa:
Ook op dit vlak ben ik van mening dat wij de verschillende regio's in een wat specifieker perspectief moeten zien om op basis daarvan de betrekkingen vorm te geven. Op dit moment zijn de betreffende doelstellingen namelijk niet precies en gedifferentieerd genoeg. Rusland moet anders tegemoet getreden worden dan het Middellandse-Zeegebied en het Middellandse-Zeegebied weer anders dan de Balkanlanden. Overigens zijn de Balkanlanden al sinds de Top in Zagreb potentiële kandidaten, hoewel in het onderhavige document staat dat zij die status nog moeten krijgen.
Wij moeten echter toegeven dat ons visumbeleid voor al deze landen beroerd is. Ik kan het weten, omdat ik vaak in die landen kom. Al degenen die een bijdrage zouden kunnen leveren aan vriendschappelijke betrekkingen met die landen - ik denk daarbij aan zakenmensen, wetenschappers, journalisten en studenten - schrikken wij vaak af door ons zeer restrictieve, stugge en bureaucratische visumbeleid. Een dergelijk beleid irriteert die mensen en het irriteert met name de belangrijkste opinion leaders in die landen. Ik vind een restrictief visumbeleid een goede zaak, maar dat beleid zou voor de genoemde maatschappelijke groeperingen wel flexibeler toegepast moeten worden.
Dan nu de derde doelstelling, het bewerkstelligen van duurzame economische groei. Ik geef toe dat het om een erg vage term gaat, maar het is wel een term waar ik mij iets bij kan voorstellen. Ik vraag mij alleen af of wij daadwerkelijk over een samenhangend beleid voor economische groei beschikken. Wij investeren te weinig; niet alleen in onderzoek en ontwikkeling, maar ook in de infrastructuur. Denk in dat verband bijvoorbeeld aan de infrastructuur voor het openbaar vervoer, waar tegelijkertijd meer aandacht aan het milieu besteed zou kunnen worden. Er wordt daarnaast te weinig ondernomen om de onderwijsinstellingen efficiënter te organiseren en toch voor de brede bevolkingslagen toegankelijk te houden.
Wij verwijten onze eigen burgers dat zij te weinig moed hebben om risico's te nemen. Nu het sociale vangnet in onze eigen landen echter steeds grotere mazen vertoont en fragieler wordt, is het echter niet verwonderlijk dat de mensen vaak bang zijn, ook om risico's te nemen.
Ook de neiging om de diensten van algemeen belang gaandeweg uit te hollen, heeft tot gevolg dat mensen zich helaas vaak blindelings tegen de mondialisering keren of in ieder geval de gemeenschappelijke markt wantrouwen. Wat die diensten van algemeen belang betreft, wachten wij nog steeds op een samenhangend beleid van de Europese Unie, met name van de zijde van de Commissie. Ook in dit verband wil ik uw opmerking herhalen: Wij zijn inderdaad geen supermarkt in de Europese Unie. Wij moeten toch in staat zijn om de doelstellingen voor een duurzame economische groei te koppelen aan een sociaal markteconomisch beleid.
Mijn fractie vindt het absoluut niet ouderwets om te streven naar meer individualiteit, naar meer flexibiliteit, naar meer mobiliteit en naar meer employability, om maar eens een nieuwe term te gebruiken. Wij zullen pas in onze opzet slagen als de mensen binnen heel Europa op een adequaat sociaal zekerheidsvangnet kunnen rekenen. Mijn fractie is er stellig van overtuigd dat dit net ook de immigranten moet opvangen, al was het alleen maar om oneerlijke mededinging te vermijden.
Wij moeten dan ook kiezen voor een Europees kapitalistisch model, omdat een dergelijk model op de lange termijn efficiënter, socialer en menselijker is.
Tot slot wil ik graag ook namens mijn fractie mijn waardering uitspreken voor het verslag. Met het oog op uw betoog, mijnheer de Voorzitter, ben ik echter ook van mening dat wij meer politieke uitgangspunten en strategieën nodig hebben die rekening houden met de psychologie van de bevolking in onze eigen landen en in onze buurlanden.
Zorg er daarom voor, mijnheer de voorzitter, dat ook in de documenten van de Commissie duidelijk tot uiting komt dat Europa geen technocratisch, maar een politiek project is!
Clegg (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, op een moment dat de kandidaat-lidstaten in Centraal en Oost-Europa een hoop kritiek te verduren krijgen van de regeringsleiders van de EU, van de eurocommissarissen en anderen, is de ELDR-Fractie zeer verheugd over de verklaring van de Europese Commissie dat de uitbreiding de hoogste prioriteit is en blijft. Wij vinden het belachelijk dat de kandidaat-lidstaten zo zwaar zijn bekritiseerd. Ze zijn op vernederende wijze op de vingers getikt, terwijl de meningsverschillen die zijn ontstaan binnen de Europese Unie door de huidige crisis toch echt bijna volledig zijn veroorzaakt door de huidige lidstaten zelf.
Het is zeker waar dat de Europese Unie geen supermarkt is, maar het is ook geen tempel waarin mensen die iets te hard praten, gevraagd wordt hun mond te houden. De redenen voor het ontstaan van de meningsverschillen moeten gezocht worden in het feit dat sommige van de huidige lidstaten slaafs de lijn van Washington volgen, terwijl andere juist koppig alles wat Amerikaans is als vijandig beschouwen. De kandidaat-lidstaten zijn bij dat conflict onschuldige toeschouwers en ze horen niet gestraft te worden omdat ze onder druk hun opvattingen kenbaar hebben gemaakt.
Daarom verheugen wij ons zeer, mijnheer Prodi, over de nadruk waarmee u kenbaar maakt dat de huidige problemen op geen enkele manier het uitbreidingsproces mogen doen vastlopen of vertragen en we hopen dat u er alles aan doet om het proces volgend jaar op passende wijze te voltooien.
Het tweede punt dat ik aan wil snijden betreft het bestuur. Dit document is een belangrijke stap voorwaarts bij het verbeteren van het bestuur van de EU en om die reden doet het ons bijzonder deugd. Het is van groot belang om het bestuur van alle instellingen te verbeteren. Het heeft voor instellingen afzonderlijk geen enkele zin om de lat hoger te leggen als andere instellingen dat voorbeeld niet volgen. Daarom is de ELDR-Fractie er vooral op gebrand de min of meer vastgelopen besprekingen in de interinstitutionele werkgroep, die bekijkt op welke manieren we gezamenlijk onze wetgevende capaciteit kunnen verbeteren, zo snel mogelijk af te ronden. Deadlines zijn verstreken; de werkgroep had eind vorig jaar zijn werk klaar moeten hebben, maar nu lijkt zelfs de nieuwe deadline van de Voorjaarstop onhaalbaar. Het is essentieel dat iedereen in de drie betrokken instellingen zijn steentje bijdraagt om deze benadering tot een goed einde te brengen.
Ik zal een voorbeeld geven. U gaat in uw document uitvoerig in op de lovenswaardige pogingen van de Europese Commissie om bij een aantal belangrijke wetsvoorstellen een effectbeoordeling uit te voeren. Ik meen dat het in 2004 gaat om 31 voorstellen. Deze effectbeoordelingen zouden zinloos zijn als leden van het Europees Parlement of ministers van de Raad van ministers uw beoordeling vervolgens naast zich neer zouden leggen en het wetsvoorstel zonder oog voor de effecten zouden herzien. Daarom hebben velen van ons uit de interinstitutionele werkgroep de Europese Commissie dringend verzocht te bedenken wat we van uw uitstekende werk op het gebied van effectbeoordeling kunnen leren zodat we alle instellingen kunnen verzoeken om hetzelfde te doen. We willen u zeer dringend verzoeken uw inspanningen op dat gebied de komende weken op te voeren.

Caudron (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, tijdens het debat van 18 november 2002 over het wetgevend programma en het werkprogramma van de Commissie voor het jaar 2003 heb ik namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links het woord gevoerd. Ik heb toen gezegd dat ik niet inzag hoe men zich tegen de gestelde politieke prioriteiten kon verzetten, maar ik heb hieraan toegevoegd dat er een diepe kloof bestaat tussen de doelstellingen en de middelen die beschikbaar worden gesteld om deze te verwezenlijken. Dit leidt tot groeiende onvrede bij de publieke opinie en brengt het gevaar met zich mee van afwijzing van de Europese idee door degenen die, zoals ik, een Europees Europa willen. Vier maanden later spreek ik opnieuw namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en na lezing van de lange mededeling van de Commissie en nadat ik naar voorzitter Prodi heb geluisterd, kan ik deze woorden alleen maar herhalen, behalve dat het waslijst-document van vandaag nog veel sterker is verwaterd. Het geeft blijk van een naïef optimisme en, erger nog, het is achterhaald en staat bol van overbodige feiten. Een paar voorbeelden: het mandaat van de Commissie verstrijkt in 2004, er komen Europese verkiezingen waarbij 732 parlementsleden zullen worden verkozen en de uitbreiding zal, mits het ratificatieproces wordt voltooid, op 1 mei een feit zijn.
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, de wereldvrede is ernstig bedreigd en de Verenigde Naties dreigen hun krediet te verliezen. De lidstaten zijn verdeeld tussen de pleitbezorgers van de vrede en de voorstanders van oorlog, tussen blinde volgzaamheid tegenover de Verenigde Staten en het zoeken naar een evenwichtig Europees standpunt. Een economische crisis en een recessie staan voor de deur, de werkloosheid stijgt, werknemers worden met duizenden tegelijk ontslagen, de zwakkeren van de samenleving worden aan elke vorm van onzekerheid uitgeleverd. Temidden van al deze ernstige bedreigingen, waarvan de eerste twee door voorzitter Prodi zijn genoemd, komt deze schriftelijke mededeling met nieuwe vormen van bestuur, stabiliteit, een nieuwe economische en sociale agenda, levenskwaliteit, veiligheid aan de grenzen en zelfs registratie- en wegenbelasting voor personenauto's.
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, op zijn zachtst gezegd zijn niet alle leden van mijn fractie Europees gezind, maar zij zijn realisten. Zij weten dat Europa bestaat en daarom eist de overgrote meerderheid onder hen een democratisch en sociaal Europa, een Europa van de burgers dat niet wordt uitgeleverd aan de dictatuur van de economie en dat een antwoord geeft op de werkelijke problemen van de Europese burgers.
Het spijt me dat ik het moet zeggen, mijnheer de voorzitter Prodi, maar wij zijn het niet alleen oneens met de ideologie waarop deze voorstellen stoelen, maar, erger nog, ook binnen het kader van die ideologie beantwoorden uw voorstellen slechts in beperkte mate aan de uitdagingen die op ons afkomen. Daarom verzoek ik u met alle respect, mijnheer de voorzitter, uw tekst te herzien.

Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, commissarissen, collega's, ik wil de beide rapporteurs en natuurlijk ook de Europese Commissie heel hartelijk danken voor alle gedane arbeid. Ik sluit me aan bij de teleurstelling van collega Elles wat betreft de afwezigheid van de Raad. We bespreken vandaag de begrotingsrichtsnoeren en de beleidsstrategie van de Commissie tegelijkertijd omdat we hoopten dat er een soort synergie zou gaan ontstaan tussen die twee. Dat is echter toch wel heel moeilijk als die beleidsvoornemens zo laat ter tafel komen. Te laat om ze uitgebreid in de fracties te bespreken en ook te laat om ze te vergelijken met de door het Europees Parlement geformuleerde richtsnoeren.
Het lijkt mijn fractie daarom belangrijk om nog een moment te kiezen dit jaar waarop de Commissie duidelijk haar concrete prioriteiten voor het komende jaar uiteenzet. Dus geen waslijst van goede voornemens, maar politieke keuzes gecombineerd met een tijdpad. We hebben immers nog maar weinig tijd in deze wetgevende periode. Ik noem als voorbeeld de afspraken rond de chemicaliën. Deze zouden moeten worden geïmplementeerd in 2004, maar een aantal overeengekomen veranderingen dreigt te laat te worden gepresenteerd waardoor de procedure voor deze aanvullende veranderingen wellicht niet gefinaliseerd kan worden voor het einde van dit mandaat. Dan halen we die implementatiedatum van 2004 natuurlijk absoluut niet en daar maakt mijn fractie zich zorgen over.
Voorzitter, mijn fractie heeft ook in een ander verband de afgelopen maanden steeds het motto gehuldigd: "make law not war". Rechtsinstrumenten en de handhaving van afspraken zijn voor ons essentieel. Zeker wanneer het gaat over mensenrechten en democratie. We zouden daarom graag nadere afspraken willen maken over de clausules die zijn opgenomen in de verdragen met derde landen. Het Parlement moet een rol spelen bij het toezicht op die afspraken en er moeten ook conclusies worden getrokken. Want hoe anders kun je voorkomen dat die belangrijke clausules, waar de Europese Unie ook steeds naar verwijst om aan te geven dat ze zo begaan is met mensenrechten en democratie, een dode letter worden?
Ook de gelijke behandeling van mannen en vrouwen raakt het hart van de waarden die de Unie huldigt. Afgelopen zaterdag was het 8 maart - Internationale Vrouwendag - dus vond ik het wel gepast om ook hier wat over te zeggen. De richtlijnen zijn zeer invloedrijk geweest voor de emancipatie van vrouwen en de naleving ervan is cruciaal, ook in de kandidaat-lidstaten. Dit is een onderdeel van het acquis dat zonder overgangstermijnen moet worden overgenomen. Ik verwacht van de Europese Commissie dat zij aangeeft of zij denkt dat zij hiervoor voldoende financiële en administratieve middelen heeft. Zo niet, dan is dit juist ook een onderdeel dat verder moet worden meegenomen in de begrotingsprocedure.
Voorzitter, dan een punt van een heel andere orde. In het verslag van mevrouw Neena Gill wordt, tegen haar wens in overigens, gesteld dat politieke partijen uit de Parlementsbegroting moeten worden betaald. Daar zakt me toch echt de broek van af. Hebben we dan niks geleerd van het verslag van de Rekenkamer, waarin werd gezegd dat er geen verwevenheid mocht zijn tussen de fracties en de politieke partijen? Bovendien wordt zo de grens tussen gelddonatie en het kopen van stemmen wel heel erg dun. Of vindt de PPE het misschien wel handig dat de Raad geen zeggenschap heeft over deze gelden, omdat de Raad dan volgens het herenakkoord ook niks te zeggen gaat hebben over de gelden voor de politieke partijen? Voor mijn fractie is dat onaanvaardbaar. Als het amendement van de sociaal-democraten en de Groenen, waarin wordt bepleit die gelden in de algemene Commissiebegroting op te nemen, onverhoopt niet wordt aangenomen, zien wij ons genoodzaakt om, helaas, tegen het verslag te stemmen.

Butel (EDD).
Beste collega's, mijnheer de voorzitter Prodi, Naast de strategie van de Commissie voor het jaar 2004 bespreken wij vandaag de economische en begrotingsrichtsnoeren. Gezien het uiterst gespannen economische en sociale klimaat verbaast mij het optimisme van de mededeling van de Commissie. Deze benadering van het debat drijft mij tot wanhoop. Paragraaf 2 van de ontwerpresolutie over de toestand van de Europese economie 'verzoekt de Europese leiders tijdens de aanstaande voorjaarsbijeenkomst van de Raad Economische Zaken af te zien van vage en zelfgenoegzame verklaringen?. Dit had ik zelf geschreven kunnen hebben en ik zal hier morgen dan ook voor stemmen. Maar dit is het enige element in dit hele debat waar ik mij in kan vinden.
Voor het overige constateer ik een gapende kloof tussen de lyrische formuleringen van de Commissie over de meest concurrerende Europese economie, de kennissamenleving en de nieuwe governance enerzijds en de, ondanks de steeds weer herhaalde beloften van de interne markt en de euro, bedrogen verwachtingen van groei en werkgelegenheid anderzijds. Dit is stuitend en moeilijk uit te leggen. Wellicht kan de heer Prodi uitleggen waarom de Commissie met een dergelijk verhaal op de proppen komt terwijl alle analyses van Eurostat en de OESO gekenmerkt worden door pessimisme. Ook de regering van mijn land, die aanvankelijk blijk gaf van een ongefundeerd optimisme waarvoor zij ironisch genoeg door de Commissie op de vingers werd getikt, ziet eindelijk de waarheid onder ogen. Stuitender is nog dat de Commissie ondanks alles doorgaat met de uitbreiding en alle middelen aangrijpt om de Europese Unie aantrekkelijk te maken.
Uiterst ongepast vond ik de advertenties in de Maltese kranten met de bedragen die dit land in de vorm van steun zal ontvangen als het tot de Europese Unie toetreedt. Hetzelfde onaangename gevoel bekroop mij toen ik de volgende passage las in uw strategie voor 2004: "Tegen deze achtergrond wil de Commissie de fundamenten leggen voor het welslagen van het uitgebreide Europa. Opgemerkt zij in dit verband dat in 2004 de doelstellingen zullen worden verwezenlijkt die de Commissie zich bij het begin van haar ambtsperiode had opgelegd". Dit doet mij denken aan een passage van vijf jaar geleden: "Tijdens het mandaat van deze Commissie werd reeds vooruitgang geboekt op al deze gebieden, zodat de toekomst met vertrouwen en met de juiste troeven in handen kan worden voorbereid". U zou er goed aan doen zich deze passage voor ogen te houden, want wij weten wat er van de vorige Commissie en haar politieke doelstelling van transparant en efficiënt bestuur is geworden. Het is aan u om aan te tonen dat u niet hetzelfde pad volgt. Dat laat ons weinig tijd om politieagent van de wereld te spelen.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een paar opmerkingen maken over de mededeling over de jaarlijkse beleidsstrategie die de Commissie hier vandaag aan ons voorlegt.
In de eerste plaats de vorm: vanaf de eerste paragraaf lezen wij - ik citeer: "De door de Commissie goedgekeurde jaarlijkse beleidsstrategie? Doel is de beleidsprioriteiten van de Commissie vast te stellen en de beleidsinitiatieven en de voor de prioriteiten in 2004 vastgestelde middelen op elkaar af te stemmen". Ten onrechte wekt deze zin de indruk dat de Commissie een regering is die haar eigen beleidsstrategie aanneemt. Zulks is niet het geval: deze mededeling is slechts een voorstel dat, in welke vorm dan ook, moet worden goedgekeurd door de Raad die, overeenkomstig artikel 4 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het enige orgaan is dat bevoegd is de Europese Unie politieke impulsen te geven. Overigens schittert de Raad hier vandaag door afwezigheid. Ik weet niet wat dit te betekenen heeft.
Tweede opmerking: de gestelde prioriteiten zijn goed, maar de eerste, de uitbreiding en het functioneren van de Europese Unie, en de tweede, de stabiliteit aan de grenzen, geven blijk van een verschillende filosofie.
Voor de Unie zelf, met de oude en de nieuwe lidstaten, krijgen wij een soort communautair fundamentalisme voorgeschoteld; bij de betrekkingen met de buurlanden berust de aanpak daarentegen op flexibiliteit en een variabele geometrie om verschillende vormen van samenwerking tot stand te brengen. Wij zijn van mening dat flexibiliteit overal de regel moet zijn. Voorzitter Prodi heeft er zojuist weer op gewezen dat de besluitvorming met eenparigheid in een Europa met vijfentwintig lidstaten moet worden verlaten ten gunste van algemene besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid. Wij zijn echter van mening dat de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid zonder vetorecht van de nationale parlementen en zonder variabele geometrie evenmin kan functioneren.

Mulder (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, het jaar 2004 zal om verschillende redenen een ongewoon begrotingsjaar worden. In de eerste plaats zullen wij waarschijnlijk op 1 mei van dat jaar tien nieuwe lidstaten krijgen en dat feit zullen wij moeten betrekken in onze begroting voor 2004. Om dat mogelijk te maken, zullen de financiële vooruitzichten moeten worden veranderd. Daarover zijn wij nog in onderhandeling, maar wat dit Parlement betreft mag het niet zo zijn dat het goedkeuren van de toetredingsaktes met de daarin opgenomen cijfers ook automatisch zou betekenen dat de financiële vooruitzichten worden goedgekeurd. Daarover zal nog nader moeten worden gesproken.
De voorkeur van het Parlement gaat heel sterk uit naar een begroting die in december van dit jaar wordt goedgekeurd voor 25 lidstaten. Dat betekent dat wij voor een gedeelte van het jaar 2004 in eerste instantie voor 15 lidstaten moeten werken en vervolgens vanaf 1 mei 2004 met de 10 nieuwe lidstaten erbij. De begrotingen zullen derhalve bepaalde opmerkingen moeten bevatten die dit mogelijk maken.
Een ander nieuw element in de begroting 2004 is, en ik hoop dat de leden daaraan kunnen wennen, een nieuw systeem, namelijk Activity Based Budgeting. Daaraan zal - zoals ik al zei - iedereen moeten wennen. Wat zijn de prioriteiten van de begroting voor 2004? In de eerste plaats, en dat is ook al door de heer Prodi gezegd, moeten wij ervoor zorgen dat de economieën van de nieuwe lidstaten integreren in die van de huidige lidstaten. Wij moeten de economische activiteit bevorderen en daartoe zullen we in de eerste plaats moeten zorgen voor betere investeringsmogelijkheden in die landen en zullen we alle instrumenten moeten onderzoeken om dat mogelijk te maken.
Tweede prioriteit van de begroting is de verbetering van de administratieve capaciteit in die landen. Hoe kunnen zij straks omgaan met de geweldige sommen geld die zij krijgen en hoe kunnen zij zorgen dat er goede projecten worden ingediend?
Dan iets over de diverse begrotingsrubrieken. In de eerste plaats rubriek 1 inzake de landbouw. Alles zal afhangen van de resultaten van de midterm review van commissaris Fischler, maar los daarvan zouden wij willen dat er aandacht wordt besteed aan een aantal zaken. In de eerste plaats aan de vraag wat precies de verhouding is tussen de uitkering van premies in de landbouw en de milieurichtlijnen die Europa kent. Dat zullen wij nauwkeuriger moeten bepalen.
Het tweede punt betreft de vraag of het mogelijk zal zijn om in de toekomst verzekeringsschema's te ontwikkelen voor dierziektes. We zien op het ogenblik in Nederland de vogelpest, we hebben mond- en klauwzeer gekend, we hebben varkenspest gekend. Dat zullen we moeten onderzoeken. Is het voorts mogelijk meer maatregelen te nemen ter bevordering van de verkoop van landbouwproducten, speciaal die van hoge kwaliteit?
Rubriek 2, de structuurfondsen. Voorop zal staan dat wij moeten doen wat we beloofd hebben. Wij moeten ervoor zorgen dat de landen aan wie structuurfondsen in het vooruitzicht zijn gesteld, deze ook krijgen en dat de administratieve beperkingen niet té beperkend zullen zijn. We zullen moeten onderzoeken wat de consequenties van de N+2-regel zijn en wat de consequenties van de 4%-prestatiereserve zijn.
Rubriek 3, de interne beleidsmaatregelen. Een aantal posten in deze rubriek ligt altijd vast. Voor wat er overblijft zullen we aandacht moeten besteden aan wat Europa kan doen op het gebied van terrorismebestrijding - zeer actueel dezer dagen. Wat kan Europa beter doen dan de lidstaten individueel? Wat kunnen wij doen aan het creëren van een ruimte voor vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid, aan een betere bescherming van de buitengrenzen en een beter asielbeleid? Wat kunnen we doen aan de verbetering van de nucleaire veiligheid in de nieuwe lidstaten? Tenslotte nog iets, wat kunnen wij doen aan de proliferatie van de agentschappen? Het schijnt dat er elk jaar weer een aantal agentschappen bijkomt. Is dat niet teveel? En een laatste punt, wat kunnen we doen aan de vergrijzing van Europa?
Rubriek 4 zal zoals altijd bijzondere aandacht vragen, zeker in deze tijd. Wat zijn de gevolgen van een eventuele crisis in Irak of een crisis in het Midden-Oosten? Er zullen weer vele punten op ons afkomen en wij zullen die dus nauwkeurig in de gaten moeten houden.
Rubriek 5, de administratieve uitgaven. We zullen de resultaten van de hervorming in de Commissie nauwkeurig moeten bekijken. Wij zullen ook moeten zien wat de resultaten zijn geweest van de extra toewijzing van ambtenaren die we in het verleden hebben gedaan, enzovoort.
Laatste punt, rubriek 7. In Kopenhagen is besloten dat de hulp aan Turkije deel kan uitmaken van rubriek 7, en de Commissie deelt die mening. De Raad heeft echter ook gezegd dat we pas in 2004 kunnen gaan bekijken of de onderhandelingen met Turkije kunnen beginnen. We zullen moeten bekijken of de titel van deze rubriek moet worden veranderd en of we haar in andere sub-rubrieken moeten indelen, enzovoort.
Laatste punt Voorzitter, ik hoor uw hamer. Ik stel mij een goede samenwerking voor met iedereen in dit Parlement, speciaal met de vele commissies. Tenslotte, ook aan het punt dat door de heer Elles ter sprake werd gebracht, zal ik bijzondere aandacht besteden.

Gill (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, de begroting van de andere instellingen voor 2004 is, zoals de heer Mulder al zei, de eerste voor een Europese Unie die bestaat uit 25 lidstaten. Dat houdt ook in dat deze waarschijnlijk complexer is dan alle begrotingen uit het verleden en daarom wil ik iedereen van tevoren bedanken voor de samenwerking.
Voor mij is het van het grootste belang dat de Europese instellingen de noodzakelijke middelen krijgen om hun voorbereidingen te voltooien. De uitbreiding moet immers een zichtbaar succes worden voor de Europese burgers. In dat verband bevat mijn resolutie drie hoofdthema's. Het eerste is het tot stand brengen van een betere verantwoording door de begroting beter te presenteren en transparanter te houden. Ik wil de kwaliteit van de uitgaven verbeteren, niet alleen de uitgaven mogelijk maken. De informatievoorziening over de belangrijkste kostenposten moet verder worden verbeterd, wat moet leiden tot meer effectiviteit en degelijk financieel management.
Voordat de Europese burgers echt wat zullen merken van transparantie moeten we op de eerste plaats intern zover zijn. Ons huidige systeem leent zich niet echt voor het bereiken van dat doel. Besluitvorming vindt te gecentraliseerd plaats en er is in de managementstructuren te weinig sprake van het overdragen en delegeren van bevoegdheden.
Op het terrein van de transparantie gaat de belangstelling op het moment vooral uit naar de financiering van politieke partijen. Het stelt me buitengewoon teleur dat diegenen aan de andere kant van dit Parlement, die altijd maar hameren op transparantie, ervoor pleiten de financiering in de begroting van het Parlement op te nemen en niet in die van de Commissie. Dat is natuurlijk vragen om de beschuldiging dat wij onze eigen politieke belangen nastreven. Deze begrotingspost moet bij de Commissie blijven liggen. Zij heeft immers de instrumenten om deze objectief te beheren. De Commissie begaat hier een vergissing door voor een zeer kortetermijnvisie te kiezen en het tegenovergestelde voor te stellen.
Een tweede hoofdthema is dat we op een meer eenduidige manier met de burgers van Europa in contact moeten treden en moeten communiceren. We moeten ons op bijna alle Europese terreinen innovatiever en ambitieuzer opstellen en dat geldt zeker voor ons beleid op informatie- en communicatiegebied. Als we bijvoorbeeld naar de IT kijken, moet onze website veel meer gezien worden als een communicatiemiddel dan alleen maar als een manier om burgers te informeren.
Het Parlement moet nog nadrukkelijker een rol gaan spelen in de interinstitutionele communicatiestrategie die door de Commissie ten uitvoer wordt gelegd. Bovendien moet iedereen zich harder inzetten voor het bewerkstelligen van actief burgerschap en inspraak van burgers. Daarom is het van cruciaal belang dat Europese burgers beter op de hoogte worden gebracht van wat het Parlement doet en hoe Europese wetgeving van invloed kan zijn op hun dagelijks leven. Om dit te bereiken moeten we overwegen een communautaire publieke mediaruimte op te zetten.
Mijn derde thema is het opzetten van een flexibel kader voor het toekomstig functioneren van het Parlement en de andere instellingen. Dit is waarschijnlijk een van de grootste uitdagingen voor de instellingen en ik neem dan ook met vreugde kennis van de 'kwaliteitssprong'-voorstellen van de secretaris-generaal van het Parlement, die bedoeld zijn om meer richting te geven aan de activiteiten van ons secretariaat en het verlenen van betere juridische assistentie aan de afgevaardigden. Toch moet wel gezegd worden dat het om tamelijk beperkte voorstellen gaat. Er zit een voorstel bij voor het opzetten van een redactiebureau en dat is zeker een stap in de goede richting. Ik weet echter dat er mensen zijn die hier zo hun bedenkingen over hebben, maar als we heel eerlijk zijn dan is het aantal onvoorstelbaar triviale amendementen waar we mee te maken krijgen werkelijk verbazingwekkend. Het had mij deugd gedaan als de secretaris-generaal wat meer ambitie en vernieuwingsdrang aan de dag had gelegd, maar ik weet ook hoe weinig onze instelling geneigd is tot hervorming en verandering.
Ter afsluiting wil ik kwijt dat ik slechts een paar maanden rapporteur ben geweest. Toch is het voor mij een buitengewoon leerzaam proces geweest. Ik ben in hoeken en gaten van het Parlement geweest waarvan ik het bestaan niet eens vermoedde. Als u nog even geduld heeft, wil ik mijn eerste indrukken hier met u delen.
Ik ben een aantal zeer getalenteerde, toegewijde en hardwerkende mensen tegengekomen, maar voor ieder van hen waren er twee die maar wat rond leken te hangen. Het is eigenlijk opzienbarend dat dit Parlement bereikt wat het doet en zich ontwikkelt ondanks de rigiditeit in de hele structuur. De cultuur zoals ik die overal in de instelling heb ervaren lijkt buitengewoon fel gekant tegen zelfs maar de kleinste verandering en zodra iemand hierover een mening naar buiten brengt, wordt deze onmiddellijk in allerlei brieven weersproken. Er zijn maar weinig mensen die echt beseffen wat de uitbreiding voor gevolgen zal hebben. De overtuiging lijkt te bestaan dat we alles op dezelfde manier kunnen blijven doen, maar dan alleen nog tien keer extra.
De bevolking van de nieuwe lidstaten heeft blijk moeten geven van een enorme flexibiliteit om van het oude systeem over te gaan op het nieuwe. Ook binnen onze instellingen zullen we een dergelijke flexibiliteit aan de dag moeten gaan leggen als we de geloofwaardigheid van onze instellingen daadwerkelijk willen vergroten.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de onderhavige jaarlijkse strategische planning vormt het kader voor de begroting voor 2004. De begroting voor 2004 is met name bijzonder omdat zij de eerste is voor de bevolking van 25 lidstaten. Het is ook de eerste officiële begroting in de nieuwe vorm, waarin de beleidsdoelstellingen van de Europese Unie meer nadruk krijgen.
In 2004 wordt de uitbreiding een feit. Wij hebben als instellingen de verplichting om alles in het werk te stellen om die uitbreiding vanaf het eerste moment tot een succes te maken. De nieuwe lidstaten zullen vanaf het begin aan alle programma's deelnemen die uit de Europese begroting gefinancierd worden: de programma's binnen het landbouwbeleid, binnen het structuurbeleid en binnen het milieubeleid. Daarnaast kunnen zij ook deelnemen aan onderzoeksprogramma's of bijvoorbeeld programma's voor de bevordering van trans-Europese netwerken.
Over het financiële kader voor de nieuwe lidstaten is in Kopenhagen onderhandeld, maar de aanpassing van de financiële vooruitzichten moet een gemeenschappelijk besluit van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie worden. In zoverre heeft het Europees Parlement zoals overeengekomen uiteraard het recht om te toetsen of het voorstel voor de financiële aanpassing in overeenstemming met dat kader is. Ik hoop echter dat wij tot een gemeenschappelijk besluit over de aanpassing van het financiële kader kunnen komen vóórdat de Verdragen op de agora in Athene feestelijk worden ondertekend. Ik wil namens de Commissie nog een keer herhalen dat wij natuurlijk bereid zijn alle mogelijkheden te onderzoeken om tot dat gemeenschappelijke besluit te komen.
In 2004 zullen er nieuwe programma's van start gaan voor de nieuwe lidstaten, zoals de Schengen-faciliteit. Hierdoor zal voor de eerste keer sprake zijn van een soort cofinanciering uit de Europese begroting voor het uitvoeren van de taken om aan de Schengen-criteria te voldoen. Er zal ook voor de eerste keer financiële steun worden gegeven voor bijvoorbeeld het sluiten van kerncentrales. De nieuwe lidstaten dienen echter ook vanaf het begin zorg te dragen voor het omzetten van de regels van het mededingingsrecht en milieurecht. Daarom zal de Commissie de begrotingsautoriteit vragen om ook voor dit jaar aanvullende posten goed te keuren. De helft van de aangevraagde extra posten zal in 2004 voor de talendiensten gereserveerd worden, omdat wij ook op een grotere hoeveelheid talen berekend moeten zijn.
Het handhaven van de politieke stabiliteit is een andere prioriteit voor 2004. Zoals de voorzitter van de Commissie al heeft uiteengezet, is hier een intern en een extern aspect aan verbonden. Aan het externe aspect wordt in de begroting prioriteit gegeven door het voorstel om de middelen voor de Balkanregio en voor het MEDA-programma te verhogen. Daarnaast stelt de Commissie ook voor om de pretoetredingssteun voor Bulgarije en Roemenië conform onze toezegging te verhogen. Hierdoor zijn beide landen beter in staat om de doelstelling te verwezenlijken om in 2007 lid van de Europese Unie te worden.
De Commissie stelt ook voor om de middelen voor Turkije aanzienlijk te verhogen ter ondersteuning van de hervormingsprocessen en de fase van voorbereiding op de toetreding tot de Europese Unie. Bovendien zal de Commissie op de relevante beleidsterreinen met een nieuw voorstel komen voor de migratiekwesties. In dat verband stellen wij een nieuw meerjarenprogramma voor. Een andere prioriteit is de duurzame economische groei. Daartoe stellen wij bijvoorbeeld voor om de mogelijkheden voor het bestrijden van zeevervuiling als gevolg van tankerongelukken te verbeteren en om de middelen voor de strijd tegen besmettelijke ziekten te verhogen.
Als ik deze opsomming vergelijk met het betoog van de heer Mulder en zijn verslag, waarmee ik hem graag wil feliciteren, lijkt er toch een grote overeenstemming te bestaan tussen de prioriteiten die het Europees Parlement voor de begroting 2004 heeft gesteld en die van de Commissie. Dat geeft mij ook goede hoop dat wij deze begrotingsprocedure succesvol kunnen afronden. Overigens wil ik ook mevrouw Gill met haar verslag feliciteren.
Sta mij toe om nog kort op twee van de gestelde vragen in te gaan. Ten eerste de kwestie van het voorstel voor een instrument voor de begrotingslijnen van hoofdstuk A-30. Deze zullen wij eind april aan het Europees Parlement voorleggen. Wat de financiering van de partijen betreft, is het allereerst van doorslaggevend belang dat wij nu eindelijk een doorbraak voor een rechtsgrondslag creëren. Dat betekent dat het hoofdstuk dan in die zin afgesloten kan worden middels een overeengekomen rechtsgrondslag waarvoor binnen de Europese begroting ook middelen ter beschikking gesteld kunnen worden. Over de vraag wie er qua verdeling van bevoegdheden het beste voor het beheer van deze middelen verantwoordelijk kan zijn, zullen er in de toekomst nog genoeg mogelijkheden zijn om daarover diepgaand te debatteren.
In 2004 zal de historische uitbreiding een feit zijn. Zoals door de Commissievoorzitter uiteen is gezet, heeft de Commissie besloten haar verantwoordelijkheid te nemen en voorstellen in te dienen voor de taken die de Unie te wachten staan in de periode na 2006 en over de daarvoor benodigde middelen. De Commissie staat uiteraard open voor alle argumenten met betrekking tot de vraag of dit voorstel voor de nieuwe financiële vooruitzichten - dus voor de periode na 2006 - ook de periode tot 2013 of tot 2011 zou moeten bestrijken. Naar mijn mening is het nu een gunstig moment om daadwerkelijk op een vijfjarencyclus over te stappen. Gelukkig beschikken wij over voldoende tijd om hier gezamenlijk over te discussiëren om het beste kader vast te kunnen stellen.
Het voorstel voor het financiële kader dient een passend antwoord te geven op de uitdagingen van de toekomst. De financiële uitdagingen hebben betrekking op onderwerpen die de heer Mulder ook al heeft aangesneden: hoe kunnen wij Europa daadwerkelijk tot een op kennis gebaseerde en tot de meest concurrerende economie ter wereld maken? Hoeveel meer kunnen wij daaraan uit de begroting bijdragen? Welke programma's zijn op dit gebied noodzakelijk? Met betrekking tot de verwachtingen die de voorzitter van de Commissie heeft uitgesproken - namelijk de verwachtingen van de burgers dat de Europese Unie een bijdrage aan hun veiligheid zal leveren - dient zich de vraag aan wat dat bijvoorbeeld voor de Europese begroting betekent. Het beveiligen van de grenzen is een gemeenschappelijk belang. Zou dat niet ook op een of andere manier in een gemeenschappelijke financiering tot uitdrukking moeten komen?
Na de uitbreiding krijgen wij in de Europese Unie ook te maken met grotere economische verschillen. Dat stelt speciale eisen aan de middelen die wij daaraan besteden; middelen die tevens een uiting van solidariteit zullen zijn. Om op deze taken berekend te zijn, zullen wij relevante voorstellen moeten opstellen. Als wij als Europese Unie een grotere rol in de buitenlandse politiek willen vervullen, zullen daarvoor ook zonder meer adequate begrotingsvoorstellen nodig zijn.
Dat betekent dat wij voorstellen voor een Unie van 25 tot 27 lidstaten moeten doen. Het moeten uiteraard voorstellen zijn die een meerwaarde hebben voor de burgers van de Europese Unie. Ik kan nu al zeggen dat wij ook dit jaar de beschikbare tijd zullen gebruiken om deze voorstellen in nauwe samenwerking met het Europees Parlement nader in te vullen.

Ceyhun (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ook dit jaar beschouwt onze parlementaire commissie de beveiliging van de buitengrenzen en het waarborgen van een volledig vrij verkeer als centrale thema's. Zij zijn van groot belang voor de financiering van de begrotingsonderdelen die tot de bevoegdheid van onze commissie behoren. Helaas moet ik ook dit jaar constateren dat wij nog steeds niet veel opgeschoten zijn bij het volledig verwezenlijken van het interne vrije verkeer. Daarom moeten we per se de beschikking krijgen over de noodzakelijke middelen voor de beveiliging van onze buitengrenzen en voor het bestrijden van mensensmokkel. Wij hebben ook nog steeds duidelijke gemeenschappelijke regels nodig voor legale immigratie.
Daarnaast dient de Europese Unie ook prioriteit te geven aan de uitbreiding van Europol en Eurojust. Ons doel is en blijft het creëren van een gemeenschappelijke gerechtelijke ruimte. Alleen op deze manier kunnen wij de burgers van de noodzaak van de uitbreiding en de bijbehorende voordelen overtuigen. Met name met het oog op de uitbreiding wil ik er vandaag op wijzen dat de kosten van de interne veiligheid in de Europese Unie zullen stijgen. Aan zowel Eurodac als Eurojust zal de Unie beduidend meer geld moeten uitgeven om na de uitbreiding naar 25 landen bijvoorbeeld hetzelfde hoge beveiligingsniveau aan de nieuwe grenzen van de Europese Unie te handhaven.
Ook Schengen zal in de toekomst tot meer kosten leiden voor een Unie met in totaal, zoals gezegd, 25 lidstaten. Dit alles leidt ertoe dat de begroting voor het binnenlands beleid verhoogd moet worden. Als dat niet gebeurt, zal de Europese Unie haar doelstellingen en taken niet kunnen verwezenlijken en bestaat de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid slechts in theorie.
Dat is de reden dat ik een beroep doe op de steun van mijn collega's voor ons amendement van vandaag én voor de toekomstige amendementen in het komende begrotingsoverleg.

Maat (PPE-DE)
Dank u mijnheer de Voorzitter. Om te beginnen ben ik verheugd dat collega Mulder dit jaar rapporteur is. Hij is een lid van de Begrotingscommissie dat zeer goed ingevoerd is in de landbouw en vanuit de Landbouwcommissie wil ik mijn vertrouwen ook uitspreken in de goede samenwerking met de Begrotingscommissie en met deze rapporteur.
Voorzitter, de Landbouwcommissie heeft wat de richtssnoeren betreft, een paar hoofdpunten. Om te beginnen constateren wij dat wij met betrekking tot dierziektes in Europa langzamerhand een bijzonder beleid hebben. Met betrekking tot het houden van dieren bestaat in de Europese Unie andere wetgeving dan in andere delen van de wereld en ons beleid maakt dieren kwetsbaarder voor dierziektes. Ik wijs erop dat wij in het verleden in de Europese Unie MKZ-uitbraken hebben gehad, varkenspest en nu weer de vogelpest. Dat betekent dat wij een beter beleid moeten voeren en ook betere verzekeringssystemen moeten ontwikkelen om juist dit soort crises op een adequate wijze te bestrijden, maar daarnaast ook voldoende geld moeten reserveren om het veehouders mogelijk te maken met hun sector dit soort crises te overleven. Ik juich het dan ook toe dat in het verslag van de heer Mulder daarover het nodige is opgenomen.
Het tweede punt betreft het omschakelen van de sector naar meer marktgerichtheid. Dat betekent dat wij meer moeten doen voor promotie, voor marktgerichtheid en voor het inrichten van het financiële beleid op dit gebied.
Het derde punt betreft de nieuwe toetredende landen en wat dat betreft is dit een historische begroting. Ik verwijs naar het verslag van collega Mayer, waarin hij er nadrukkelijk om heeft gevraagd de SAPARD-gelden in ieder geval te besteden in de nieuwe lidstaten. Mocht dit problemen geven op het vlak van de regelgeving dan zullen wij moeten proberen daar een adequate oplossing voor te vinden, maar in ieder geval moeten deze gelden in de toekomst ook in de nieuwe lidstaten worden besteed, zeker voor de herstructurering van de land- en tuinbouw. Daarnaast is het van belang dat het beleid, zeker op het vlak van de voedselveiligheid, de ontwikkeling van het dierenwelzijn en milieu-instrumenten in de landbouw, sterker gericht wordt op de ontwikkeling van instrumenten voor het financieel beleid.

Collins (UEN)
Mijnheer de Voorzitter, een van de duidelijke signalen die vandaag uit dit verslag naar voren komt is dat het noodzakelijk is procedures te introduceren om het betalingsregime van de structuurfondsen in Europa te vereenvoudigen.
Verder is het van belang dat de Europese Commissie het additionaliteitsbeginsel strikt toepast door middel van uniforme controlemethoden. Dat is de mening van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme van dit Parlement. De commissie vindt het belangrijk dat alle vereenvoudigende maatregelen die nodig zijn om de budgettaire uitvoering van de Structuurfondsen kwalitatief te verbeteren, versneld worden ingevoerd.
Als we willen dat de EU-structuurfondsen worden aangewend om het gewenste doel te bereiken, namelijk het verbeteren van de economische en sociale samenhang in bepaalde regio's, dan moeten deze gelden echt ter beschikking worden gesteld als extra financiële middelen. Als het additionaliteitsbeginsel niet strikt wordt gehandhaafd en objectief wordt gecontroleerd, dan is het buitengewoon moeilijk voor de instellingen van de Europese Unie en de nationale EU-regeringen om ervoor te zorgen dat de concurrentiepositie wordt verstevigd van die regio's die daar daadwerkelijk het meest behoefte aan hebben. Ik juich de introductie van activity-based budgeting toe. Het opnemen van duidelijke en meetbare doelstellingen zal de begrotingsprocedure zeker verbeteren. We zijn het er allemaal over eens dat de begroting van de EU zo in elkaar moet zitten dat de doelstellingen ook gehaald worden. Ik stel met bezorgdheid vast dat het percentage kredieten uit de communautaire begroting voor TEN-projecten in de vervoerssector weliswaar bevredigend blijft, maar dat een aantal lidstaten toch de noodzakelijke gelden voor deze TEN-projecten nog niet heeft betaald.
Als we de begroting in een breder perspectief plaatsen, doet het mij deugd dat de Begrotingscommissie van het Parlement voor de begroting van 2004 instemt met de volgende maatregelen: de noodzaak de steunmaatregelen voor plattelandsontwikkeling in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid uit te breiden; de noodzaak om de veiligheid van levensmiddelen te garanderen, zowel uit gebieden binnen de Europese Unie als uit derde landen; betere coördinatie van veiligheidsmaatregelen aan de buitengrenzen van de EU en een beter gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid; en het opzetten van een communautaire publieke mediaruimte om informatie over de werking van de Europese Unie te verspreiden en om Europese burgers bewust te maken van de invloed van Europese wetgeving op hun dagelijks leven.

Perry, Roy (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zal spreken over een buitengewoon klein onderdeel van de begroting dat desondanks van zeer groot belang is, namelijk over de Commissie verzoekschriften. Ik wil in dit verband ook de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport noemen. Deze commissies komen namelijk zeer nauw in contact met individuele Europese burgers.
In de afgelopen jaren heeft de Commissie verzoekschriften de mogelijkheid gecreëerd om indieners van verzoekschriften eventueel uit te nodigen commissievergaderingen bij te wonen waarin hun verzoekschrift wordt behandeld. We moeten ervoor zorgen dat er genoeg middelen beschikbaar zijn om burgers die mogelijkheid te kunnen bieden.
Het indienen van een verzoekschrift bij het Parlement is voor Europese burgers een fundamenteel recht. Voor burgers is de Commissie verzoekschriften vaak een mogelijkheid om alle Europese bureaucratie te doorbreken en zaken aan de orde te stellen die hun leven direct beïnvloeden. Ik heb het hier slechts over een uiterst beperkte verhoging van de beschikbare bedragen, maar wel één waarmee een belangrijk signaal wordt afgegeven aan de bevolking van Europa.
Ook de ombudsman, de andere verdediger van de rechten van de burger, mag niet worden vergeten. Volgens de Eurobarometer is 87 procent van de Europese burgers ervan op de hoogte dat zij het recht hebben om naar de Europese ombudsman te stappen. We hebben net een nieuwe ombudsman aangesteld. Ik heb hier geen persoonlijk belang bij, maar we moeten ervoor zorgen dat de ombudsman genoeg middelen heeft om te kunnen beschikken over voldoende personeel en hulpmiddelen zodat hij de uitbreiding van Europa het hoofd kan bieden.
Met betrekking tot cultuur - minder dan een half procent van de totale begroting - moet er een effectieve procedure komen voor de subsidies onder hoofdstuk A-30. Ik heb gehoord wat de commissaris daar zojuist over zei en wil me daarbij aansluiten. Timing is in dit geval van groot belang. Ik hoop dat de procedures snel worden ingevoerd zodat groepen als het Europees Jeugdorkest en de Yehudi Menuhin Stichting verzekerd zijn van hun toekomst.

Garriga Polledo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vertegenwoordigers van de Raad - waar u zich ook moge bevinden -, commissaris Schreyer, geachte collega's, ik wilde het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij verdedigen met betrekking tot het verslag van de heer Mulder over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2004.
Ik zou met het eenvoudigste willen beginnen: de rapporteur complimenteren met zijn ideeën en met de buitengewone zorg waarmee hij getracht heeft het merendeel van de ideeën van anderen in het verslag te verwerken. Onze fractie staat volledig achter zijn verslag, zozeer zelfs, dat wij geen enkel amendement hebben ingediend voor deze plenaire vergadering. Liefst zagen wij dat er van de door andere fracties ingediende amendementen niet al te veel werden aangenomen.
Zoals de rapporteur heeft opgemerkt, krijgen wij in 2004 voor het hele begrotingsjaar te maken met een wat vreemde situatie. Het jaar heeft in de eerste maanden betrekking op vijftien lidstaten, maar is verder van toepassing op 25. De drie instellingen zullen dus extra hun best moeten doen om elkaar te vinden, en dat op een moment waarop het wederzijds begrip niet optimaal is.
In deze moeilijke tijden, binnen Europa, en vooral daarbuiten, zou de begroting 2004 van de Unie een teken van vertrouwen moeten zijn, vertrouwen in onszelf als Europeanen, in onze capaciteiten en in onze mogelijkheden. De begroting van de Unie voor het jaar 2004 zou moeten bijdragen tot een sterkere rol en invloed van Europa buiten zijn grenzen, juist nu ons gemeenschappelijk buitenlands beleid, de instrumenten daarvan en zelfs de betreffende verantwoordelijken uit beeld verdwenen lijken te zijn, in een strijd die nog niet is begonnen.
Het Europa dat zich aandient in het verslag-Mulder is een verenigd Europa dat voor concurrentievermogen en werkgelegenheid moet gaan zorgen; een Europa dat zich als betrouwbare partner in de wereld presenteert en zijn gemeenschappelijk beleid op divers terrein beter uitvoert. Een van de vele dingen die daarvoor nodig zijn is dat de instellingen onderling samenwerken, en daar lijkt het momenteel aan te schorten. In het verslag zelf staat, onder 2, 3 en 5, dat Raad en Parlement de financiële vooruitzichten van de uitbreiding gezamenlijk goedkeuren. De huidige situatie lijkt dat te logenstraffen.
Ten behoeve van een Europa als betrouwbare partner, een Europa dat de concurrentie aankan en zorgt voor extra werkgelegenheid, heeft het Europees Parlement wat betreft de financiering van het binnenlands en buitenlands beleid een flinke vinger in de pap. Wij kunnen niet accepteren dat bij de aanpassing van de financiële vooruitzichten globale bedragen worden vastgesteld zonder het Europees Parlement daarin te kennen, waardoor wij geen gelegenheid hebben om aan te tonen dat de bedragen voor die rubrieken onvoldoende zijn en te onderhandelen over toereikende bedragen.
De Fractie van de Europese Volkspartij is bereid om met Raad en Commissie besprekingen te voeren over deze rubrieken, die nu niet mogen ontbreken willen wij de door de heer Mulder zelf aangegeven prioriteiten verwezenlijken. Ten overstaan van zoveel verdeeldheid als thans het geval is, mogen wij niet toestaan dat de instellingen van de Unie verantwoordelijk zijn voor nog meer wanorde. Wij zouden juist een toonbeeld van dialoog en samenwerking moeten zijn.

Walter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mevrouw de commissaris, geachte collega's, om te beginnen wil ik de beide rapporteurs, mevrouw Gill en de heer Mulder, bedanken voor de zeer goede samenwerking in de afgelopen weken. Wij zijn dit jaar erg vroeg met het vaststellen van de richtsnoeren voor de begroting. De procedure is echter gewijzigd, hetgeen betekent dat wij die richtsnoeren in de toekomst altijd wat eerder zullen vaststellen, maar dat hoeft geen nadeel te zijn.
Als wij de huidige discussie in de Europese Unie evalueren, dan valt op dat de burgers enerzijds ongelofelijk veel hoop koesteren wat Europa betreft, maar dat zij anderzijds in veel opzichten ook enigszins onzeker zijn. In de debatten die wij dit jaar zullen voeren en die ook van invloed zijn op de begroting voor het volgende jaar, zullen de Conventie, de uitbreiding, de economische ontwikkelingen en de vredeskwestie centraal staan. Het is noodzakelijk dat het Parlement ook in het kader van de begroting betrouwbaar te werk gaat. Die betrouwbaarheid heeft niet alleen betrekking op wat wij in het verleden hebben gedaan, maar ook op onze visie op de toekomst.
De verschillende kwesties moeten op een open en transparante wijze opgepakt en besproken worden. Bij elk begrotingsdebat heb ik steeds weer gezegd dat wij op alle begrotingsgebieden gelijke rechten moeten hebben. Dat zal ik ook blijven herhalen totdat dit daadwerkelijk het geval is. De Conventie heeft de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat beide takken van de begrotingsautoriteit ook in de begrotingsprocedure - met inbegrip van het landbouwbeleid - over dezelfde bevoegdheden beschikken. Wij moeten ernaar streven dat de Europese begroting voor de burgers transparant en duidelijk is.
De uitbreiding staat voor de deur. Wij zijn ook voorstanders van die uitbreiding. De tweedeling van het Europese continent in Oost en West, in arm en rijk, is verkeerd. De voorbereidingen voor die uitbreiding moeten echter wel transparant en begrijpelijk zijn, ook wat de financiële aspecten betreft. Het Parlement is een van de twee onderdelen van de besluitvormende autoriteit en wij zullen niet toestaan dat de Raad ons voor voldongen feiten stelt.
Wat de economische ontwikkelingen in Europa betreft, hebben vele sprekers reeds gememoreerd dat wij door moeten gaan met het ontwikkelen van de interne markt. Die interne markt was voor velen een goed richtpunt waarvan veel verwacht werd, maar desondanks vormt de werkloosheid in Europa nog steeds een probleem. Wij hebben echter middelen ter beschikking om daar iets aan te doen. In de afgelopen jaren hebben wij één keer veertien miljard en één keer elf miljard terug overgemaakt. In dit jaar zullen wij zeven miljard euro terug overmaken. Het gaat om middelen die niet gebruikt zijn om de werkloosheid te bestrijden, bijvoorbeeld in het kader van de structuurfondsen. Dat kunnen wij niet accepteren. De tendens is weliswaar beter geworden, maar het is nog steeds zo dat te veel middelen niet gebruikt kunnen worden. Daar moet bij de administratieve vereenvoudiging iets aan gedaan worden, zodat wij op dit gebied beter presteren.
Dan de vrede in de wereld en op het Europese continent. Op dat vlak zullen wij op dezelfde voet als in het verleden doorgaan. Wat een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreft, mag Europa niet uitsluitend aangemerkt worden als een continent dat nu ook een gemeenschappelijke militaire organisatie ontwikkelt. Onze aanpak moet gebaseerd zijn op conflictvermijding, conflictpreventie en ontwapening, zoals wij het onder andere bij de landmijnen hebben gedaan. Met betrekking tot de ontwikkelingen in Palestina en Irak zijn wij uiteraard bereid om later ook humanitaire hulp te verlenen. Dit mag echter door niemand als een vrijbrief worden beschouwd om allerlei activiteiten te ondernemen onder het motto 'Als wij ons deel doen, zorgt de Europese Unie daarna voor de wederopbouw?. Het gaat niet om een vrijbrief en dat zullen wij ook heel duidelijk overbrengen.
Mijn laatste punt gaat over de demografische ontwikkeling in Europa, omdat wij onze blik ook immers verder in de toekomst moeten richten. In de toekomst komen er steeds meer oudere en steeds minder jongere mensen. Dat zal ook in Europa gevolgen voor de pensioenen hebben. Wij willen dat alle beleidsterreinen in dit verband onder de loep worden genomen: Hoe zien deze ontwikkelingen er in de toekomst ?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, zoals al meermaals is gezegd, maken de uitbreiding en de huidige begrotingshervormingen de begrotingsprocedure voor 2004 bijzonder interessant en erg ingewikkeld. Dit is het eerste jaar dat de begroting gebaseerd is op activiteiten en het zal voor ons allemaal in de toekomst eenvoudiger worden de politieke boodschappen uit de begroting af te lezen.
Om te beginnen dank ik de heer Mulder en mevrouw Gill voor hun uitstekend en goed gestructureerd werk voor de begroting van 2004. De bedoeling van deze begroting is Europa te verenigen, want de uitbreiding vereist een aantal nieuwe initiatieven. In dit verband is het noodzakelijk dat de hervormingen van de Commissie zo ten uitvoer worden gelegd dat de administratie efficiënt en flexibel genoeg gemaakt wordt om definitief een eind te maken aan de problemen die in 1999 tot het aftreden van de Commissie hebben geleid. Als we deze problemen nu niet oplossen, dan wordt het in een uitgebreide EU een onmogelijke opgave. De uitbreiding biedt weliswaar de mogelijkheid een aantal problemen op te lossen, maar de moeilijkheden daarbij zijn er niet minder om. Zoals mevrouw Gill opmerkte, geldt dit ook voor onze eigen instelling - het Parlement - en is er heel wat recht te trekken in de administratie.
Het is belangrijk dat wij de vereiste middelen ter beschikking stellen om de administratie, de opleiding en de sociale dialoog in de nieuwe lidstaten verder te ontwikkelen. Dit geldt ook voor de begroting van de agentschappen op het gebied van arbeidsmarkt en opleiding.
Het laatste punt waarover ik het wil hebben, betreft de nieuwe oostgrenzen van de EU als gevolg van de uitbreiding. De begroting voorziet in steun aan de landen van de voormalige Sovjetunie via de TACIS-programma's. Zij krijgen middelen om de veiligheid in hun kerncentrales te verbeteren alsook om de administratie en opleiding te ontwikkelen. Het is belangrijk dat we via TACIS kunnen rekenen op een goede tenuitvoerlegging van de projecten. Vooral de nucleaire veiligheid krijgt een hoge politieke prioriteit.
Het verheugt mij dat onze toekomstige collega's uit de nieuwe lidstaten reeds in ons midden zijn voor deze begrotingsprocedure. Naar mijn mening kunnen zij goede tips geven voor de algemene toekomstige ontwikkeling van de TACIS-programma's en tevens een efficiënte tenuitvoerlegging garanderen, omdat zij onze nieuwe buren beter kennen. Ik kijk uit naar hun bijdrage tot het debat en tot de begroting.

Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, ik heb in de Europese Conventie geen goede indruk gekregen van de richting die het taalbeleid van de Europese Unie opgaat. In de Conventie worden de amendementen op de ontwerpgrondwet van het presidium niet in de officiële talen van de Europese Unie vertaald. In de werkgroepen van de Conventie was er slechts vertolking in twee of drie talen. Toch wordt er een grondwet voorbereid die voorrang heeft boven de nationale wetgeving van de lidstaten. Aangezien de Conventie de Conventie over de toekomst van Europa wordt genoemd, lijken de beperking van het aantal talen en de vernietiging van de nationale taalidentiteiten de toekomst van Europa te zijn.
In beide begrotingsverslagen wordt aandacht besteed aan taal, vertaling en vertolking. Als mevrouw Gill het heeft over gecontroleerde meertaligheid, ben ik er niet zeker van dat daarmee de gelijke behandeling van alle talen wordt bedoeld. Als over vertolking op afstand wordt gesproken, ben ik er niet zeker van dat daarmee de vertolking op afstand in en uit alle talen wordt bedoeld. Als in de Europese Unie niet alle talen op gelijkwaardige wijze worden gebruikt, laten we er dan om loten wat de zogeheten werktalen zullen zijn. Het is ook taaldiscriminatie dat de eigen bezoekersdienst van het Europees Parlement geen Finstalige woordvoerder meer heeft.
Overigens zijn de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure zo algemeen, dat daarover slechts een paar algemene opmerkingen kunnen worden gemaakt. De eensgezinde politieke wil van het Parlement lijkt te zijn dat de niet-uitbetaalde kredieten ofwel de RAL's doelbewust verminderd moeten worden. In onze fractie zijn velen tegen de invoering van financiële steun voor Europese politieke partijen, omdat op die manier die partijen supranationaal worden gemaakt.
Op het hierna te behandelen verslag-Wynn zijn amendementen ingediend, waarin om de invoering van Europese belastingen wordt gevraagd om de werkzaamheden van de Europese Unie te financieren. Velen in onze fractie willen die supranationale belastingen niet.

Van Dam (EDD).
Voorzitter, Commissievoorzitter, mevrouw de commissaris, de vaststelling van een strategie voor het komende jaar biedt een gelegenheid bij uitstek om prioriteiten te stellen. De Commissie kiest in haar beleidsstrategie 2004 voor ten eerste de toetreding van tien nieuwe lidstaten tot de EU, vervolgens stabiliteit en tenslotte duurzame groei. Met deze keuze van beleidsprioriteiten kunnen wij instemmen. De toetreding van tien nieuwe lidstaten is gedurende de gehele ambtsperiode van deze Commissie een belangrijk thema geweest en geniet in 2004 terecht de hoogste prioriteit. Immers, per 1 mei volgend jaar zal de uitbreiding van vijftien naar vijfentwintig lidstaten een feit zijn. Tenminste, als de bevolking in de aspirant-lidstaten daarmee instemt.
Bij de invulling door de Commissie van het thema "duurzame groei en solidariteit" valt op dat volgens de Commissie de Unie voor héél veel verantwoordelijk is. Zo moet de Unie: a) de economische en sociale samenhang versterken, b) het ongelijke ontwikkelingsniveau van de verschillende regio's aanpakken, c) een duurzame economische en sociale ontwikkeling ondersteunen en d) een evenwichtige en duurzame ontwikkeling bevorderen.
Mijnheer de Voorzitter, dit optimisme over de maakbaarheid van de samenleving door een overheid strookt niet met onze opvattingen daarover. De Commissie zou zich hier bescheidener op moeten stellen en minder taken naar zich toe moeten trekken.
De keuze voor "stabiliteit" als prioriteit achten wij een zeer juiste. Immers, de wereldwijde terroristische dreiging dienen we hoogst serieus te nemen. De concrete uitwerking van dit beleidsthema is echter opnieuw in strijd met ons beeld van veiligheid en stabiliteit in Europa. Naast het zogenaamde "nieuwe buurlanden-initiatief" ofwel het "ring van vrienden"beleid ontbreekt de belangrijkste partner in de internationale strijd tegen het terrorisme en voor handhaving van internationale stabiliteit. Ik bedoel het NAVO-bondgenootschap met als sterke bondgenoot de Verenigde Staten van Amerika. Wil de Commissie zich in dezen nader verklaren?
In de meerjarenperspectieven van de Europese Unie voor de periode 2004-2006 komt de aap uit de mouw. Die spreken namelijk over de fundamentele opdracht, niet alleen tot "Europees burgerschap" en de al genoemde solidariteit, maar ook over "het in staat stellen van de Unie om de verantwoordelijkheden van een wereldmacht uit te oefenen".
In het licht van de actuele situatie is het utopisch de tot op het bot verdeelde Europese Unie een actievere rol te laten spelen bij het handhaven van de veiligheid in de wereld.
Mijnheer de Voorzitter, aan het adres van collega Mulder is een felicitatie op haar plaats voor zijn goede verslag over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2004. Over het verslag van collega Gill kan ik helaas minder positief zijn. De voordelen die zij in het ontwerpstatuut voor Europese politieke partijen ziet, vermogen wij in het geheel niet te zien. De Commissie wil maar liefst 75 procent van het budget van zulke Europese partijen uit de EU-begroting halen! Is dat niet volstrekt buiten proportie?
Politieke partijen zijn vrije verenigingen van burgers. Is het dan niet alleen maar logisch dat de burger, die aan de basis van iedere partij staat, financiële steun geeft aan de partij van zijn keuze? Dit honoreert ook de natuurlijke link tussen partij en achterban, die de betrokkenheid bij de politiek slechts ten goede kan komen. Nationale politieke partijen die zich Europees willen verenigen, behoren dat zelf te betalen - dat wil zeggen hun leden. Europese politieke partijen staan per definitie veel verder van het bed van onze burgers dan nationale partijen. Als we die Europese partijen dan ook nog voorzien van een enorme subsidie uit Gemeenschapsmiddelen, vergroten we de kloof tussen burger en politiek juist.
Collega Gill´s analyse dat een propaganda-offensief de partijen dichter bij de burger brengt, is voor ons absoluut ongeloofwaardig. Wat hebben Europese campagnes over Europees burgerschap of de voordelen van de euro aan zichtbaar effect gesorteerd? Geen, dus waarom zou dat nu wel lukken? Voor onze fractie kan het ontwerpstatuut beter zo snel mogelijk van tafel.

Dover (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur wil ik op vier punten van het verslag-Gill ingaan. Ten eerste, wat betreft de financiering van politieke partijen - de kwestie die net door de heer van Dam aan de orde werd gesteld - is mijn fractie van mening dat die financiering deel uit moet maken van de begroting van het Parlement en juist niet van die van de Commissie. De reden daarvoor is dat we dan ook zelf verantwoording schuldig zijn: de regels hiervoor zijn al vastgesteld en afgesproken door de drie instellingen. Ik had begrepen dat er ook in de Raad van ministers en de Commissie ideeën leefden om de financiering in de begroting van het Parlement op te nemen. Het is goed en passend dat we onze verantwoordelijkheid nemen en daarop ook kunnen worden aangesproken. Er is een amendement ingediend en ik roep de leden op te stemmen - misschien in weerwil van de eigen fractie - voor het opnemen van de financiering van de politieke partijen in de begroting van het Parlement.
Mijn tweede punt betreft de gebouwen. Het bureau heeft op dit terrein te veel beslissingen genomen zonder terug te verwijzen naar de bevoegde commissie - de Begrotingscommissie. Ik juich paragraaf 40 van het verslag-Gill, dat ik in grote lijnen steun, toe. Daarin wordt de secretaris-generaal opgeroepen om uiterlijk 1 juni 2004 een verslag in te dienen 'waarin de functionele redenen worden uiteengezet voor de omvangrijke nieuwe bouwprojecten?. Ik hoop dat daarin ook de plannen om hier twee nieuwe conferentiezalen neer te zetten aan bod kunnen komen. De conservatieven en de socialisten uit het Verenigd Koninkrijk zijn tegen de bouw van die twee zalen omdat ze de buitengewoon fraaie toegang tot het Parlement bij de vlaggen zouden verpesten. Ook bestaan er geen functionele redenen voor deze nieuwbouw. De huidige conferentiezalen, met name de grote, worden al te weinig gebruikt. Er is meer dan genoeg ruimte, ook met de nieuw toegetreden landen, om alle noodzakelijke voorzieningen te kunnen huisvesten. Dit is een zeer belangrijke zaak en in de toekomst zullen we zeker altijd om functionele redenen vragen voordat dergelijke uitgaven worden goedgekeurd.
Ik wil uw aandacht vragen voor een bijzonder positief amendement - waarvan ik zeker weet dat mevrouw Gill ermee in zal stemmen - op paragraaf 28. Hierin wordt de noodzaak om meer faciliteiten in te zetten voor meertaligheid, wat van zeer groot belang is voor de uitbreiding, verder uitgewerkt. Het gaat hierbij om elektronische begeleiding, computers en bewegwijzering naar zalen. Ik weet nog dat ik drie jaar geleden als nieuw lid grote moeite had om in Brussel en Straatsburg zelfs maar de juiste zaal te vinden. Denkt u zich eens in met welke taalproblemen de leden uit de nieuwe landen te maken zullen krijgen. Vanuit dat oogpunt zullen monitoren en permanente borden die voortdurend van taal wisselen een belangrijke aanwinst zijn.
Tenslotte wordt er in het verslag verwezen naar de Europese Rekenkamer. Daar doen ze uiterst belangrijk werk en daarvoor zijn extra middelen nodig. Ik ben het met die suggestie volledig eens.

Pittella (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, collega's, ook ik dank de rapporteurs, maar in het bijzonder ben ik voorzitter Prodi erkentelijk, omdat hij in zijn breed opgezette toespraak een politiek gegeven onder woorden heeft gebracht: wij maken thans vreselijke momenten mee, maar de Unie moet voortgaan met haar plannen en ambities.
Met het oog op het historische doel dat wij binnenkort bereiken - de uitbreiding van de Unie - is het niet meer dan logisch dat wij uiterst consequent te werk gaan met onze begrotingsbesluiten. Ook in dit opzicht wil het Parlement zijn taak vervullen en dat houdt zeker niet in dat het Parlement optreedt als een notaris die de zaken netjes noteert en de besluiten van anderen gelaten ondergaat. Er zijn vier grote Europese beleidssegmenten die functioneel zijn voor de uitbreiding: het cohesiebeleid, het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het beleid van de netwerken en het samenwerkingsbeleid voor kleine en middelgrote ondernemingen. Het succes van de uitbreiding en de integratie zal sterk afhangen van de manier waarop deze verschillende beleidssegmenten zullen worden herijkt en in hoeverre zij een weerslag hebben op de begrotingsbesluiten.
Ik heb maar twee specifieke dingen te zeggen. In de eerste plaats geloof ik dat de financiële situatie van de TEN's en de bijdrage van de Unie moeten worden herzien, de procedures moeten worden vereenvoudigd, en naast de as Oost-West moet de as Noord-Zuid opnieuw gelanceerd worden. In de tweede plaats geloof ik dat het midden- en kleinbedrijf sterker moet internationaliseren en meer partnerschappen moet aangaan met het MKB van de kandidaat-lidstaten. Het zou dan ook nuttig zijn de huidige middelen, het huidige proefproject 'uitbreiding en MKB? te versterken en de gelegenheid te baat te nemen om een tussentijdse herziening van Agenda 2000 te organiseren, in de zin van een duidelijke versterking van de maatregelen voor internationalisering van het midden- en kleinbedrijf.

Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Mulder en mevrouw Gill complimenteren met hun uitstekende verslagen en commissaris Schreyer voor haar zeer constructieve houding bij het opstellen van de begroting. Maar een speciaal woord van dank wil ik richten aan Commissievoorzitter Prodi voor het belangrijke werk dat hij tot dusverre heeft verricht bij de opbouw van de Europese Unie en het bij elkaar brengen van volken in het gemeenschappelijke project dat wij nu de uitbreiding naar het oosten noemen.
De onderhavige begroting is de eerste die voor een Gemeenschap van 25 lidstaten wordt opgesteld. Dit project is een grote technische uitdaging, omdat de begroting de eerste vier maanden betrekking zal hebben op vijftien en de rest van het jaar op 25 lidstaten. Daarom moet de belangrijke rol van de rapporteurs bij het opstellen van deze begroting worden onderstreept.
Gelukkig hebben wij activity based budgeting die nu voor het eerst daadwerkelijk in praktijk wordt gebracht. Dat vergroot de transparantie van de begroting en geeft een beter beeld van het werk dat in het kader van de Europese Unie wordt gedaan. Activity based budgeting geeft een direct antwoord op de vraag wat een activiteit daadwerkelijk kost.
De uitbreiding naar het oosten is een alomvattende uitdaging waarmee tijdens het gehele proces van het opstellen van de begroting rekening moet worden gehouden. Dat begint bij de administratie. Wij moeten de eigen talen van de verschillende lidstaten en de meertaligheid van de Europese Unie blijven respecteren. De grootste uitdaging heeft echter betrekking op de structuurfondsen. De uitbreiding naar het oosten is een groot wederopbouwproject, het grootste waar West-Europa na de Tweede Wereldoorlog aan is begonnen. Het succes ervan vereist dat de administratie van de structuurfondsen eenvoudiger en doeltreffender wordt gemaakt. Alleen op die manier kunnen wij de resultaten bereiken waar wij naar streven.

Fiebiger (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft in haar mededeling benadrukt dat de uitbreiding van de Europese Unie de belangrijkste uitdaging voor 2004 zal zijn. Daar valt niet over te twisten. Ik twijfel er echter wel aan of de Commissie met deze richtsnoeren voor de begroting ook daadwerkelijk op deze uitdagingen berekend is.
Het gaat concreet om de volgende kwesties: In verband met de uitbreiding is er voor 2004 elf miljard euro aan uitgaven voorzien. Dat is slechts 10 procent van de totale hoeveelheid vastleggingskredieten. Bij de landbouwuitgaven is dat aandeel zelfs maar 2,4 procent. Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat er op basis van deze percentages sprake zal zijn van een gelijkwaardige deelname van de nieuwe lidstaten, zelfs niet als er rekening mee wordt gehouden dat de toetreding pas op 1 mei zal plaatsvinden. Daarom verwacht ik van de Commissie dat zij in het voorontwerp van de begroting gedetailleerd uitlegt welke wettige aanspraak de nieuw lidstaten kunnen maken op deelname aan alle programma's die uit de EU-begroting worden gefinancierd.
De omvang van de middelen voor de structuurmaatregelen is erg groot. Ook op dit gebied is er in voorgaande jaren weliswaar sprake geweest van verstandige voorontwerpen, maar liep het altijd spaak bij de middelenverstrekking. Ik verwacht dat de Commissie op korte termijn exacte cijfers overlegt en met een analyse komt van waarom dit zo is en welke hindernissen er zijn. Wij hebben meer vertrouwen nodig dat de middelen rechtvaardig worden verdeeld, omdat er geen enkele euro uit de structuurfondsen verloren mag gaan. Voor veel burgers in de regio's van de Europese Unie vormen de projecten die hieruit worden gefinancierd, vaak de laatste strohalm voor het behoud van hun arbeidsplaats.
Nu vandaag het startschot is gegeven voor het opstellen van het voorontwerp voor de algemene begroting van 2004 staan ons dus belangrijke debatten en werkzaamheden te wachten. Ik verwacht dan ook zonder meer dat de totale procedure transparant zal verlopen en gekoppeld zal worden aan een breed opgezet PR-offensief. Daardoor kan het imago van de Europese Unie alleen maar verbeteren.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Commissie heeft ons herinnerd aan de context van de strategie van de Commissie voor het jaar 2004.
Hij heeft gesproken over de crisis in Irak - hoe kan het ook anders -, over de uitbreiding en over de behoefte aan een politiek strategisch plan voor een uitgebreide Unie. Hij heeft gesproken over de noodzaak ons te bezinnen op onszelf en op onze huidige rol op het wereldtoneel. Die is momenteel aan de orde binnen de Conventie, die de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie voorbereidt. Hij heeft ook gesproken over andere factoren, zoals de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice, en, meer in verband met de begroting, de inwerkingtreding op 1 januari van het nieuwe Financieel Reglement.
Ik wilde wat uitgebreider ingaan op het buitenlands beleid. Het spreekt voor zich dat wij behoefte hebben aan een gemeenschappelijk buitenlands beleid dat effectief, transparant en zichtbaar is. De Commissie zou ons daarom een indicatie kunnen geven van de manier waarop het decentralisatieproces zich heeft ontwikkeld en ook van de stand van zaken rond de abnormale nog betaalbaar te stellen bedragen, kwesties waarover het Parlement zich al heel lang zorgen maakt.
Mijns inziens moeten wij met name stilstaan bij rubriek 4, het buitenlands beleid. Elk jaar weer gaat het om lapmiddelen. Deze keer gaat het om de te verwachten urgentie voor Irak, naast Afghanistan en het Midden-Oosten, de Balkan en het mediterraan beleid. Verder zijn er de transatlantische betrekkingen, want die zijn met het conflict in Irak onder spanning komen te staan. Ik denk overigens dat het absoluut noodzakelijk is dat wij daar dieper op ingaan. Tenslotte, maar daarom niet minder belangrijk, mevrouw de commissaris, zullen wij de betrekkingen met Latijns-Amerika in beschouwing moeten nemen.
Ik verzoek de Commissie dit jaar bij de indiening van het voorontwerp van begroting de toezeggingen die zij heeft gedaan in het kader van de Top van Madrid na te komen. Wij kunnen immers niet nieuwe prioriteiten financieren met dezelfde middelen. De Commissie moduleert het algemeen preferentiesysteem voor landen als Colombia en Costa Rica, maar wij hopen dat zij dat in het voorontwerp van begroting straks niet vergezeld laat gaan van nieuwe besnoeiingen op de begroting.
Ik verzoek u alert te zijn op die mogelijkheid. Het is belangrijk dat, als wij een ambitieus buitenlands beleid willen, wij ons buigen over de vraag hoe voor voldoende middelen te zorgen. Dat geldt zowel voor het buitenlands beleid als voor het veiligheidsbeleid. Doen wij dat niet, mijnheer de voorzitter, dan zetten wij onszelf buitenspel aan de onderhandelingstafel - zoals nu het geval is - en krijgen wij de rekening gepresenteerd voor de drama's van onze tijd zonder enige invloed te kunnen uitoefenen op de besluitvorming.
Ik wil de heer Prodi complimenteren met de visie die hij heeft getoond door dit debat over strategische prioriteiten te presenteren. Dat debat moeten wij zien in samenhang met het debat over de richtsnoeren voor de begroting 2004.

Patakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de op til zijnde oorlog tegen Irak wordt gevoerd om de belangen van het Amerikaans imperialisme en zijn bondgenoten te behartigen. Dit is een onmenselijke oorlog, een oorlog die bovendien zeer nadelige gevolgen zal hebben voor de economie van de Europese Unie. Het inkomen van de gemiddelde Europeaan en de begrotingsontvangsten van de Europese Unie zullen aanzienlijk dalen.
Ook zal de toetreding van de nieuwe landen op ernstige problemen stuiten. Hun BBP ligt beneden het communautaire gemiddelde maar hun behoeften zijn extra groot. Volgens de algemene begrotingsrichtsnoeren van de Europese Unie voor 2004 moeten de uitgaven voor de structuurfondsen en het GLB worden beperkt en middelen beschikbaar worden gesteld voor een repressief en agressief gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid - zogenaamd om het terrorisme te bestrijden - en voor maatregelen tegen immigratie, crisisbeheer en conflictpreventie. Met andere woorden de landbouwuitgaven zullen voor de bijl gaan, zoals ook de WTO en de VS willen. Tevens worden herstructureringen en een tegen de belangen van de boeren indruisend kader voor de tussentijdse herziening van het GLB opgelegd.
Hieruit blijkt dat de begroting haar volksonvriendelijke oriëntatie blijft behouden en dat de offers die de werknemers moesten brengen om de belangen van de monopolies te dienen, nu worden voortgezet met de strategie van Lissabon, die zal uitmonden in nog meer uitbuiting, in beknotting van de verworven rechten en sociale voorzieningen van de werknemers, in een toename van de werkloosheid en een vernietiging van het milieu en in een nog grotere commercialisering van de gezondheidszorg, het onderwijs en de sociale voorzieningen.
Weer eens moeten de werknemers, de arme bevolkingsgroepen en de middenstand in de steden en op het platteland het gelag betalen voor de crisis. Zij moeten dokken opdat het grootkapitaal winst kan maken. De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland verzetten zich tegen deze begrotingsrichtsnoeren. Daarmee worden geen problemen opgelost maar veeleer nieuwe problemen veroorzaakt voor de werknemers, de boeren en de kleine ondernemingen, en wordt de positie van de volkeren in de toetredingslanden nog sterker ondermijnd. In plaats van bij te dragen aan de handhaving van de vrede, dragen deze begrotingsrichtsnoeren bij aan de militarisering en de agressiviteit van de Europese Unie en versterken zij het ondemocratisch en volksonvriendelijke karakter daarvan.

Laschet (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wil graag vanuit het oogpunt van het buitenlands beleid mijn mening over enkele opmerkingen kenbaar maken. Traditioneel gezien is het buitenlands beleid een zaak van de regeringen, ook in de lidstaten. De parlementen worden hier echter via de begrotingsprocedure bij betrokken en kunnen zo invloed uitoefenen op het buitenlands beleid en op de prioriteiten die de regeringen stellen.
Op Europees niveau ontbreekt deze tegenhanger van democratische controle enigszins. In zoverre zijn wij verheugd dat ook in de Conventie aandacht wordt besteed aan een uitbreiding van de mogelijkheden van het Parlement om invloed te kunnen uitoefenen op fundamentele kwesties bij de financiering van belangrijke zaken op het gebied van het buitenlands beleid.
Het verheugt ons met name dat in de begrotingsprocedure 2003 overeenstemming met de Raad is bereikt over de informatieverstrekking over maatregelen op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat is een novum; de Raad is het Parlement op belangrijke punten tegemoet gekomen. In eerste instantie is de Raad de verplichtingen die hij zelf in de begrotingsprocedure op zich heeft genomen niet nagekomen, maar inmiddels is wel de informatie over onze activiteiten in Macedonië beschikbaar. Dit is tijdens het laatste overleg met de Raad zeker gesteld en dat was naar mijn idee een belangrijke stap voorwaarts. Dit is een geschikte basis voor de samenwerking tussen de Raad en het Parlement in de toekomst. Daarom is voor ons met name de passage in de richtsnoeren van groot belang waarin het Parlement niet alleen nogmaals zijn bereidheid benadrukt om bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid met de Raad samen te werken, maar ook aandringt op een maximale betrokkenheid van het Parlement bij de financiering, planning en besluitvorming met betrekking tot gemeenschappelijke optredens. In het verleden waren er op dat vlak problemen: De Raad ging namelijk financiële verplichtingen aan waardoor het Parlement uiteindelijk gedwongen was om deze middelen in de begroting op te nemen. Deze situatie kan veranderd worden door het tijdig verstrekken van informatie en door het Europees Parlement tijdig bij het aangaan van verplichtingen te betrekken. In zoverre ben ik van mening dat deze richtsnoeren voor de begroting in de toekomst tot een nieuwe samenwerkingsvorm tussen het Parlement en de Raad kunnen leiden.
Sta mij toe om vanuit het oogpunt van het buitenlands beleid een opmerking te maken over onze ad-hocgroep die wij nu voor de rechtstreekse betalingen aan de Palestijnse Autoriteit hebben opgericht. Volgens mij biedt deze ad-hocgroep een goede mogelijkheid om in samenwerking met de Commissie nauwkeurig te controleren wat er met het Europese belastinggeld gebeurd is. Wij hebben besloten om geen onderzoekscommissie in te zetten, omdat dit als het ware vooraf op een beschuldiging zou kunnen lijken, terwijl wij eigenlijk alleen maar willen weten hoe deze rechtstreekse steun functioneert en hoe wij deze in de toekomst beter vorm kunnen geven. Deze werkgroep zal binnenkort met zijn activiteiten beginnen. Dat zal niet zozeer tot een botsing tussen het Parlement en de Raad leiden, maar veeleer tot een botsing tussen het Parlement en de Commissie. Wij hopen dan ook dat de toegezegde bereidheid om op dit gebied met het Parlement samen te werken, ook in de werkgroep door de Commissie in de praktijk wordt gebracht.

Morillon (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter Prodi, bij het debat over wat u de toestand van de Unie hebt genoemd en bij de behandeling van de hieruit voortvloeiende begrotingsrichtsnoeren moeten wij twee klippen zien te omzeilen: enerzijds mogen wij onze meningsverschillen niet uitvergroten, maar wij mogen ook niet doen alsof deze niet bestaan.
Als wij tot een buitenlands beleid van de Unie willen komen en de uitgebreide Unie de middelen willen verschaffen om haar waarden te verdedigen, mogen wij het debat niet uit de weg gaan. Beste collega's, dit betekent dat wij, wellicht voor het eerst in dit stadium, ook moeten spreken over de financiële middelen die wij bereid zijn hiervoor beschikbaar te stellen.
Als rapporteur namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid voor een verslag over de nieuwe Europese veiligheids- en defensiestructuur waar wij in de commissie eind deze maand over zullen stemmen, neem ik met genoegen de gelegenheid te baat om dit onderwerp nu reeds voor het voetlicht te brengen. Verder was ik ingenomen met de signalen die ik de afgelopen weken van de Commissie en van de Raad heb opgevangen.
Zo heeft de de Raad Algemene Zaken tijdens zijn vergadering van 27 januari jongstleden niet alleen besloten om de militaire operatie in Macedonië op zich te nemen, maar tevens om een financieel mechanisme op te zetten voor de hieruit voortvloeiende uitgaven die gezamenlijk door de Europese Unie moeten worden gefinancierd. Dit is een volledig nieuw initiatief dat ongetwijfeld het fundament zal leggen voor de geloofwaardigheid van de aangekondigde ambities waar u, mijnheer de voorzitter Prodi, zojuist nog over heeft gesproken. Wij hopen dat dit instrument, dat snel met goedkeuring van het Parlement in het leven is geroepen, ook bij de toekomstige operaties van de Europese Unie ingezet zal kunnen worden.
Wat de Commissie betreft heb ik met belangstelling kennisgenomen van de notulen van uw recente ontmoeting, mijnheer de voorzitter Prodi, met de Griekse minister van Defensie, Giannos Papantoniou, die u een nieuwe begrotingslijn heeft voorgesteld voor de financiering van onderzoek op defensiegebied. Dit is een van de nieuwe voorstellen die binnen enkele dagen door een meerderheid van mijn collega's van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid zouden moeten worden goedgekeurd. Ik zou u willen vragen, mijnheer de voorzitter Prodi, hoe u zelf tegenover dit voorstel staat en binnen welke termijn het uitvoering zou kunnen vinden?
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter Prodi, als de Europese Unie nalaat zich de noodzakelijke institutionele, operationele en financiële middelen te verschaffen, is zij gedoemd tot een marginale rol op het internationale toneel. Ik ben ervan overtuigd dat dit niet de wens is van de meerderheid van onze Europese burgers.

Ferber (PPE-DE).
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, mevrouw de commissaris, geachte collega's, in de eerste plaats wil ik de Commissie uitdrukkelijk bedanken omdat zij haar belofte van vorig jaar is nagekomen om de strategische planning voor het komende jaar te synchroniseren met het begrotingsoverleg voor het komende jaar. Ik zie de dag van vandaag als een belangrijke aanzet om onze verantwoordelijkheid voor Europa en de Europese bevolking als een gemeenschappelijke taak te dragen.
Wij worden natuurlijk met belangrijke problemen geconfronteerd en ik wil vanaf deze plaats dan ook een keer heel duidelijk stellen, mevrouw de commissaris, dat het bijzonder nuttig zou zijn, als wij ons niet alleen met kwesties zouden bezighouden die buiten uw ambtsperiode vallen, zoals de vraag hoe het na het jaar 2006 verder gaat en wat ons dan allemaal te wachten staat. Concreet gaat het nu om de vraag hoe de financiële vooruitzichten aangepast moeten worden in het kader van de uitbreiding. Het zou mij deugd gedaan hebben als de Commissie daarbij voor een strategie had gekozen waarbij meer aandacht aan de rechten van het Europees Parlement was gegeven. Op die manier zouden namelijk ook de belangen van de burgers en de transparantie en openheid van deze procedure beter gewaarborgd worden. Op dit vlak zijn dan ook duidelijkere stellingnamen nodig. Ik wil het volgende daarom nadrukkelijk aan de orde stellen: Wij zullen er ook over na moeten denken of wij binnen één maand al in staat zijn om de toetredingsverzoeken in dit Parlement te behandelen. Of is het beter om eerst een antwoord zoeken op de institutionele vraag wat de rol van het Europees Parlement in deze belangrijke kwestie moet zijn?
Ik zou nu eigenlijk iets tegen de Fractie De Groenen willen zeggen. Die fractie schittert echter door afwezigheid en vindt het niet nodig om een vertegenwoordiger naar dit debat af te vaardigen - dat is ook een veelzeggend teken! Nu de uitbreiding aan de orde is en wij over enkele weken al waarnemers van de toetredingslanden in ons Parlement mogen verwelkomen, moeten wij toch ook over andere samenwerkingsmogelijkheden nadenken. De heer Dover heeft daar al op overtuigende wijze op gewezen en ik ben hem daar erg dankbaar voor. Wij zullen namelijk het integratieproces ook in de dagelijkse werkzaamheden en in de dagelijkse gang van zaken in dit Parlement beter moeten organiseren. Ik vind het verschrikkelijk dat de Groenen amendementen hebben ingediend om deze passages uit het verslag van mevrouw Gill te schrappen. Dat is precies het tegenovergestelde van wat wij nodig hebben als wij meer dan honderd nieuwe collega's in ons Parlement willen integreren!
Dan mijn verzoek, mevrouw de commissaris, om ons nu op de zaken te concentreren die voor de deur staan! Ik heb de financiële vooruitzichten al genoemd en wil het geval-Andreasen graag nog even onder de aandacht brengen. Ik heb de beschikking over een interne notitie van de Commissie waarin andere conclusies worden getrokken dan de conclusies die door u in de Commissie begrotingscontrole zijn gepresenteerd. Wij moeten nu eindelijk eens een keer het probleem van de boekhoudsystemen oplossen. Een van de belangrijkste toezeggingen van de Commissie was dat er in deze zittingsperiode op dit gebied vooruitgang geboekt zou worden. Als wij daar eenmaal een goede oplossing voor hebben gevonden, kunnen we verder gaan met de manier waarop de financiering van de EU na 2006 ingevuld moet worden. Op dit moment staan er echter andere problemen op de agenda die dringend opgelost dienen te worden, opdat alle toezeggingen die sinds het aantreden van deze Commissie door de heer Prodi zijn gedaan, op zijn minst ook tijdens de ambtstermijn van de huidige Commissie gestand worden gedaan. Dat zou voor Europa een zeer goede zaak zijn!

Naranjo Escobar (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2004 nopen ons tot een bezinning op, naar mijn oordeel, drie elementaire kwesties: ten eerste, het mogelijke uitgavenniveau; ten tweede, een betere uitvoering; en ten derde, de strategische uitgavenopties.
Ten aanzien van het uitgavenniveau: de begroting van de Unie bedraagt momenteel 1,02 procent van het bruto communautair inkomen en bevindt zich op het laagste niveau ooit. Volgens de huidige verwachtingen zou een extra bedrag van ongeveer 5000 miljard euro gerechtvaardigd zijn. Voor de begroting 2004 wordt hetzelfde uitgavenniveau voorzien. De plafonds zijn derhalve gekenmerkt door soberheid, een door de Raad zo gewaardeerde eigenschap.
Een goede uitvoering, het tweede punt, is essentieel voor de begroting 2004. De afgelopen drie jaar zijn veel minder betalingen verricht dan was voorzien. Daardoor is een overschot ontstaan van in totaal 23.000 miljard euro. Wij moeten daarom vasthouden aan de verklaring die vorig jaar door de Commissie is gedaan over de uitvoeringsprofielen en het plan een einde te maken aan het abnormale niveau van de nog uitstaande verplichtingen.
Wat betreft de prioriteiten geloof ik echt dat onze collega Mulder met zijn verslag de spijker op de kop slaat. Het gaat immers in op twee belangrijke zaken: enerzijds de ongerustheid en verwachtingen van de burgers; en anderzijds de benodigde elementen om de begrotingsautoriteit in staat te stellen in overleg besluiten te nemen.
Om een groot aantal redenen, geachte afgevaardigden, is de begroting 2004 cruciaal en symbolisch voor een nieuwe aanpak van de Unie. Het is de burgers duidelijk dat hun veiligheid, vrijheid en welvaart afhangen van adequate budgettaire beslissingen en gemeenschappelijke instrumenten. De controle van de buitengrenzen en de strijd tegen de georganiseerde misdaad en het terrorisme vereisen meer capaciteit voor Europol en Eurojust.
Tenslotte zullen wij het bedrijfsleven een impuls moeten geven, wil de uitgebreide Unie een succes worden. Er zijn nog veel onbekende factoren, zoals de mogelijke financiële gevolgen van de landbouwhervorming en de goedkeuring van de aanpassing van de financiële verwachtingen. De Raad, die hier vandaag schittert door afwezigheid, zal zich moeten realiseren dat de uitdagingen die voor de deur staan slechts op één manier zijn op te lossen: via overleg met het Parlement.

von Wogau (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, aan de orde zijn de begroting en de strategie voor 2004. Zoals gezegd, wordt 2004 het jaar van de uitbreiding van de Europese Unie. 2004 zou echter ook een jaar moeten zijn waarin het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie eindelijk eens een keer in een volgende fase terechtkomt. De belangrijkste vraag in dit verband luidt: Hoe staat het met de democratische controle als wij straks inderdaad over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid beschikken? De democratische controle op dit gebied gebeurt in de eerste plaats via de begrotingsprocedure. Wanneer het om oorlog en vrede gaat, zoals bij het buitenlands en veiligheidsbeleid, is die democratische controle nóg belangrijker dan op andere terreinen. Daarom is het noodzakelijk dat wij nu al enige verlangens aan de Conventie kenbaar maken, omdat die in 2004 van belang kunnen zijn.
In de eerste plaats moeten wij waarborgen dat het militaire deel van de operationele uitgaven op het gebied van vredeshandhaving en crisisbeheer in de reguliere begroting van de Europese Unie verankerd wordt. Daarbij moet het Europees Parlement volledige inspraak krijgen. In de tweede plaats, Voorzitter Prodi, heeft u opgemerkt dat op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en bij de inkoop van militaire goederen gezamenlijke stappen in de Europese Unie ondernomen worden. Wij weten dat in de Conventie over een bewapeningsagentschap wordt gesproken. Wij moeten alles in het werk stellen om te waarborgen dat deze begrotingslijn niet in een of andere schaduwbegroting verdwijnt die dan vervolgens noch door het Europees Parlement noch door de 25 nationale parlementen gecontroleerd wordt. Wij moeten ervoor zorgen dat ook deze uitgaven in de reguliere begroting van de Europese Unie tot uitdrukking komen.

Piscarreta (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mevrouw de commissaris, dames en heren afgevaardigden, in het kader van dit gecombineerde debat over de politieke strategie van de Europese Commissie voor 2004 moet ik u eraan herinneren dat wij hier te maken hebben met de eerste begroting die betrekking heeft op een Europa, dat is uitgebreid met de nieuwe lidstaten. 
Daarom is het nu belangrijker dan ooit dat de begroting van de Europese Unie daadwerkelijk bijdraagt aan de totstandkoming van sociale en regionale cohesie in zowel de nieuwe landen als de huidige vijftien lidstaten.
Ik onderschrijf dan ook de prioritaire aandachtspunten van de begroting voor 2004, namelijk de afronding van de interne markt, de strategie voor duurzame ontwikkeling en de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon die erop gericht is om tegen 2010 van de Europese Unie de meest concurrerende en meest dynamische kenniseconomie ter wereld te maken. Het gaat hier per slot van rekening om de grote uitdagingen die de Europese Unie te wachten staan en die onmiddellijke en concrete gevolgen hebben voor alle burgers van Europa.
Verder verheug ik mij over de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice dat, ondanks alle kritiek, alvast één verdienste heeft: de toename van het aantal beleidsterreinen dat onder de medebeslissingsprocedure valt. Dit zal ongetwijfeld het Parlement meer bevoegdheid geven om op te treden.
Staat u mij toe dat ik ook enige kritiek uit op het Commissiedocument dat ons hier vandaag wordt voorgelegd, want niet alles is rozengeur en maneschijn.
Ten eerste ben ik het met de rapporteur eens dat wij de Commissie ertoe moeten aanzetten de verhoging van de steun ten behoeve van de plattelandsontwikkeling in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid hoog op de agenda te plaatsen. Op dit vlak doen zich immers de grootste ongelijkheden tussen de lidstaten voor.
Ten tweede moeten wij er bij de Commissie op aandringen om de uitvoering van de begroting verder te vereenvoudigen en te verbeteren, met name wat het beheer van de structuurfondsen betreft. In dit verband ben ik het ermee eens dat er meer betrouwbare betalingsvoorspellingen nodig zijn en dat het Europees Parlement beter moet worden ingelicht over het betalingsniveau per programma, zodat er een oplossing kan worden gevonden voor het risico van annulering van betalingen.
In verband hiermee ben ik van oordeel dat de N+2-regel, die de lidstaten ertoe verplicht de bedragen binnen een termijn van twee jaar na hun vastlegging te gebruiken, moet worden beschouwd als een prikkel tot snelle besteding van de kredieten zonder dat hierdoor evenwel de kwaliteit van de uitgaven in het gedrang komt.
Wat de structuurfondsen betreft, wil ik de gelegenheid aangrijpen om de Commissie nogmaals te attenderen op een probleem dat wij al eerder hebben aangewezen: statistisch gezien zal het gemiddelde BBP van de Europese Unie afnemen ten gevolge van de toetreding van de nieuwe lidstaten. Dit zal in bepaalde regio's leiden tot een toename van de levensstandaard en het daaruit voortvloeiende risico op verlies van de structuurfondsen wegens overschrijding van de minimumwaarden om voor communautaire steun in aanmerking te komen. Ik wil echter onderstrepen dat deze zogenaamde rijkdom slechts op papier bestaat en niet met de werkelijkheid overeenstemt. De commissaris voor de uitbreiding, Gunther Verheugen, heeft het ook al gezegd. Statistische indicatoren alleen volstaan niet om de afschaffing van het cohesiebeleid ten behoeve van de huidige lidstaten te rechtvaardigen. De Europese Unie heeft er alle belang bij dat haar huidige lidstaten kunnen beschikken over een hoog groeipercentage, meer werkgelegenheid en meer kansen.

Weiler (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, geachte Commissie, geachte collega's, het grote publiek - met name in de toetredingslanden - gaat er ten onrechte vaak vanuit dat de begroting van de Europese Unie vrijwel uitsluitend op het landbouwbeleid van toepassing is. Dat is niet alleen een zeer slechte zaak, maar ook onjuist! In deze periode van ingrijpende economische veranderingen en vernieuwing is het nu nog belangrijker dat wij de sociale samenhang verklaren en benadrukken. Op die manier kunnen wij tevens de democratie stabiliseren en de acceptatie onder de burgers van deze nieuwe lidstaten bewerkstelligen.
Ik zou daarom namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken vier punten onder de aandacht willen brengen die voor ons erg belangrijk waren in het debat. Dat is in de eerste plaats de ondersteuning van de sociale dialoog. De ontwikkeling en versteviging van de structuren om de sociale dialoog te realiseren, is in vrijwel geen van de kandidaat-landen optimaal.
Het tweede punt betreft de verbetering van de arbeidsomstandigheden. Gezondheid en veiligheid op het werk is een belangrijk aandachtspunt in de lidstaten en dient dat ook in de kandidaat-landen te worden.
Dan mijn derde punt. Wij hebben in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken benadrukt dat wij in elk geval de ondersteuning willen voortzetten van het Sociaal Platform in het kader van het actieprogramma inzake sociale uitsluiting en non-discriminatie. Ik wil daarbij verwijzen naar het besluit van Lissabon waarin wij het belang en de bevordering van de concurrentiepositie en de werkgelegenheidsmogelijkheden benadrukt hebben. De herstructurering in de kandidaat-landen heeft echter niet alleen betrekking op de landbouw, maar ook nog steeds op grote, verouderde industriële sectoren. Daarom moeten wij die herstructurering ondersteunen. Met de middelen van de Europese Unie zijn wij daartoe in staat en wij moeten die steun dan ook geven!
Op al deze gebieden moeten wij natuurlijk gebruik maken van de kennis en inzichten van de agentschappen. Wij verwachten dan ook dat daarvoor de benodigde financiële middelen ter beschikking worden gesteld.

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wilde kort ingaan op een aantal vragen die werkelijk interessant zijn. Het spijt me te moeten constateren dat de meeste leden niet meer hier aanwezig zijn. Het was de bedoeling dat dit een dialoog werd, maar het doet me in ieder geval plezier te zien dat de heer Elles er wel is. Ik zal dus vooral reageren op wat hij zei, aangezien hij diverse vragen had gesteld.
In de eerste plaats heeft hij gevraagd of de vooruitzichten voor slechts vijf of voor zeven jaar gelden. Het ligt niet aan ons daarover te besluiten, en dus hebben wij die optie ruim gehouden. Persoonlijk ben ik voor vooruitzichten voor vijf jaar, zowel omdat dan één lijn getrokken kan worden met het werk van het Parlement, als omdat ik vind dat een periode van zeven jaar wat te lang is. Ik heb het gevoel dat zulke vooruitzichten iedere kans op controle en planning van de toekomst voorbijschieten.
De heer Elles heeft ook de kwestie van het aantal commissarissen aan de orde gesteld. Nu ligt het probleem niet bij het aantal, maar bij de macht die de voorzitter krijgt om zaken te organiseren en keuzen te maken. Het aantal commissarissen kan klein of groot zijn, maar het probleem is hoe het werk van de Commissie georganiseerd wordt. Met een klein aantal commissarissen kan dat goed georganiseerd worden, maar met een groot aantal lukt dat ook wel. Wat voorts het personeel en de vertaaldienst aangaat, wij hebben werkelijk gigantische inspanningen gedaan om de aanwerving van nieuw personeel met het oog op de uitbreiding tot een minimum te beperken.
De heer Elles heeft nog een paar andere problemen aangekaart, en ik geloof dat het nuttig is daar even op in te gaan. Onder meer heeft hij gesproken over wat er ontbreekt in het hoofdstuk buitenlandse betrekkingen, vooral wat het Atlantische partnerschap aangaat. Nu heb ik met opzet aan het begin van mijn toespraak een van de twee fouten genoemd die vermeden moeten worden, namelijk de fout dat men het belang van het transatlantisch partnerschap niet inziet. Ik heb dat opzettelijk gezegd omdat mij dit van doorslaggevend belang lijkt. De 'groep voor de vrede? die onder leiding van commissaris Lamy staat, gaat onder andere daarover. Preciezer gesteld, de externe betrekkingen hebben twee fundamentele dimensies: een regionale dimensie - Wider Europe, het project waar wij vandaag ons fiat aan hechten - en een mondiale dimensie, die hoofdzakelijk betrekking heeft op de transatlantische betrekkingen.
De hervorming van de Commissie is van het begin af aan een prioriteit geweest, en met ingang van 2004 krijgen wij een volledig nieuw personeelsreglement. Dat is een enorm karwei geweest. Wij hebben daarvoor een kwalificatieproces opgestart waar alle instellingen bij betrokken zijn. Vandaag bespreken wij de jaarlijkse beleidsstrategie. Wij hebben de financiële administratie radicaal veranderd en wij hebben nu een nieuw beheer waarbij de taken en verantwoordelijkheden van onze ambtenaren sterk zijn toegenomen, wat van vitaal belang voor onze toekomst is. Daarnaast hebben wij een nieuwe controlesysteem en op dit moment zijn wij bezig met het accountingssysteem, zoals u weet, mijnheer Elles. En wat overigens die brief betreft, die u ter sprake hebt gebracht: nu ik het bestaan ervan vernomen heb, zal ik niet aarzelen om deze meteen openbaar te maken. Ik vind dat aan dit soort zaken zoveel mogelijk ruchtbaarheid moet worden gegeven. Aan de andere kant is het ook zo dat, mocht het tot een tuchtprocedure komen, alle rechten van alle betrokkenen in acht moeten genomen worden. Hoe dan ook, en dit zeg ik dus hardop, de bewuste brief moet onmiddellijk openbaar gemaakt worden.
Voor wat de fameuze verzoeken zonder gevolg aangaat: ik zal dat nakijken, ik zal mijn uiterste best doen om dat te traceren en de onderste steen boven te krijgen, en wel zo gauw mogelijk. Wel moet ik hierbij vermelden dat, als het waar is dat, zoals u zegt, vierhonderd verzoeken zonder gevolg zijn gebleven, dit misschien ook een teken is dat er gewoon te veel verzoeken zijn gedaan. Ik zoek het nu dus maar bij het feit dat wij te traag antwoorden, maar ik geloof ook te kunnen stellen dat er sprake is van een spervuur van uiterst belangrijke kwesties, die om behandeling vragen.
Ik wilde ook nog het probleem van better regulation aanhalen dat de heer Clegg naar voren heeft gebracht, omdat het daarmee verband houdt. Wij zitten dicht bij een akkoord, maar ik moet zeggen dat ik de indruk heb dat het Parlement momenteel minder interesse heeft dan een tijdje geleden. Ik wil dan ook deze kans te baat nemen om u op het hart te drukken dat u de nodige pressie moet uitoefenen, zodat wij op de Interinstitutionele Top van 19 maart tot een akkoord kunnen komen. Ik moedig officieel het Voorzitterschap van het Parlement aan om deze kans te benutten en de nodige voorbereidingen te treffen, zodat de zaak de volgende week in politiek opzicht afgesloten kan worden. Wat de Commissie betreft, wij staan al in de startblokken.
De heer Morillon heeft om informatie gevraagd over de begrotingslijn voor onderzoek op defensiegebied. Wij bezinnen ons momenteel over de mogelijkheid om het militair onderzoek buiten het zesde onderzoeksprogramma te houden, maar wij kunnen daar vooralsnog geen definitief antwoord op geven. Ik heb erop gewezen dat het zinvol is de koppen bij elkaar te steken en daarover van gedachten te wisselen. Wij zullen hoe dan ook zo gauw mogelijk met de nodige oplossingen komen.
Mijn laatste antwoorden betreffen de vragen die de heer Swoboda heeft gesteld. Naar zijn zeggen wordt er te vaag gedaan over de objectieven, over de Balkan en het Middellandse-Zeegebied. Echter, de Commissie heeft een precies plan gepresenteerd en momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de presentatie daarvan. Daarin wordt een duidelijk beleid uiteengezet, waarin de Balkanlanden worden beschouwd als een deel van Europa. Die landen zullen lid worden van de Unie, maar voor hen gelden dezelfde strenge regels als die welke zijn toegepast op de landen van de eerste uitbreidingsronde. Er wordt hoegenaamd niets door de vingers gezien, de deur staat open als zij binnenkomen, maar alleen als zij echt klaar zijn. Dat is een punt waar absoluut niet op afgedongen kan worden.
Ik ben het eens met wat de heer Swoboda heeft gezegd over het visumbeleid, dat hij als stompzinnig heeft bestempeld. Het is niet zo dat wij niet streng moeten zijn bij het beschermen van de grenzen van de Unie, maar ons hele beleid is volgens mij gewoon aan een opknapbeurt toe. Heel dikwijls slagen misdadigers met het grootste gemak erin een visum te bemachtigen, terwijl het voor de gewone burgers soms onbegonnen werk is, en dat alles wordt dan niet eens gecompenseerd door strengere controles. Ik zeg dit niet zomaar, want ik baseer me op de feiten, ik zie hoe het visumbeleid in de praktijk wordt toegepast. De bescherming van onze grenzen mag niet verslappen, maar moet juist op een intelligente manier verstevigd worden.
Tot slot de opmerking van de heer Caudron. Naar zijn zeggen is de Commissie in haar verslag op een voorbarige manier optimistisch. Wij zitten momenteel in een uiterst moeilijke periode, een tijd waarin allerlei zaken de verkeerde kant uitgaan. Ik wil dus duidelijk stellen dat wij wel zeker beseffen hoe moeilijk de situatie is en hoe tragisch het moment is. Maar wij beseffen ook hoe belangrijk het is om een evenwichtig beleid te bewaren, een beleid waarin rekening wordt gehouden met alle omstandigheden, met de noodzaak om het werk van de Verenigde Naties hoog te houden, met de behoefte van de nieuwe politiek aan sterkere en door iedereen gesteunde internationale instellingen. Europa heeft op dat vlak een onvervangbare rol te vervullen.
Ik geloof dat wij wellicht in de komende weken een ernstige crisis zullen doormaken, maar ik ben er in het diepst van mijn hart van overtuigd dat juist deze crisis duidelijk zal maken hoe onvervangbaar de Europese instellingen zijn. Alleen Europa heeft zijn eenheid gevonden door de vrede als absolute prioriteit te kiezen, door een nieuwe opvatting van het begrip 'nationaal belang? te bedenken en dat te koppelen aan het belang van de collectiviteit; wij hebben onze deuren geopend voor landen die dichtbij ons staan en hebben een nieuwe visie over de problemen van de mensheid aangenomen. Dat zijn feiten die niet ontkend kunnen worden. Weliswaar wordt er in dit kritieke tijdsgewricht niet zo aandachtig naar ons geluisterd als wij zouden willen, maar het belangrijkste is dat wij zaaien voor de toekomst.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de voorzitter van de Commissie.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0046/2003) van de heer Wynn, namens de Begrotingscommissie, over de hervorming van de begrotingsprocedure: mogelijke opties in het licht van de herziening van de Verdragen (2002/2271(INI)).

Wynn (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, de Begrotingscommissie heeft besloten dat het verstandig zou zijn een verslag over dit onderwerp op te stellen. Toen men het niet eens kon worden over een rapporteur, is besloten dat de voorzitter van de commissie tevens op zou treden als rapporteur. Zo viel mij dus de prachtige taak te beurt dit verslag op te stellen. Hierdoor draag ik drie petten tegelijk, als dat al mogelijk is. Ik ben ten eerste rapporteur en moet de wensen van de commissie, zoals die uit het stemmen over en amenderen van de ontwerptekst naar voren zijn gekomen, weergeven. Daarnaast draag ik een tweede pet als voorzitter van de commissie en in die hoedanigheid moet ik de rapporteur controleren. Mijn derde pet is die van een Britse afgevaardigde van de Labour-partij die zich niet kan vinden in een aantal amendementen van zijn eigen politieke familie, de PSE. Het is niet eenvoudig geweest die drie rollen tegelijkertijd te vervullen.
De eerlijkheid gebied te zeggen dat de enige verandering die ik zelf heb willen aanbrengen in het verslag bestond uit een poging de paragrafen 6 en 8 samen te voegen om meer samenhang aan te brengen. Ik ben er echter niet in geslaagd daarover overeenstemming te bereiken tussen de fracties en daarom ligt het verslag er nu in deze vorm.
Als ik een ander pet op kon zetten - wat niet kan omdat ik hier nu sta als rapporteur - en ik nu zou spreken als Brits afgevaardigde van de Labour-partij, dan zou ik mijn goedkeuring uitspreken over de tekst van mevrouw Buitenweg, aangezien deze goed leesbaar, eenvoudig en beknopt is. Bovendien wordt er geen ophef in gemaakt over de eigen middelen! Aan de andere kant zou ik een kilometer afstand willen nemen - misschien zou ik rennend een halve kilometer net redden - van de amendementen van de PSE-Fractie! Ik wil er absoluut geen twijfel over laten bestaan dat ik hier nu niet sta als Brits afgevaardigde van de Labour-partij en dat ik deze dingen dus helemaal niet kan zeggen. Ik moet nu mijn rapporteurspet dragen en ook in die hoedanigheid spreken. Ik ben me er immers terdege van bewust dat de voorzitter aandachtig luistert naar wat ik zeg.
Eerlijk gezegd is het verslag voor alle fracties aanvaardbaar. De uitslag van de stemming in de commissie was nagenoeg unaniem, maar er bestaan één of twee kleine meningsverschillen over de eigen middelen. Daarom heeft de PSE-Fractie twee amendementen ingediend.
Waar we het met zijn allen over eens zijn is dat de begrotingsprocedure vereenvoudigd moet worden. Dat staat als een paal boven water. Het systeem van eigen middelen is in deze tijden van transparantie nog steeds totaal ondoorzichtig en buiten de Begrotingscommissie en het directoraat-generaal Begroting weet niemand waar het over gaat en hoe het tot stand komt. Medebeslissing is noodzakelijk en daarom moet het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven worden afgeschaft. Dat staat ook onomwonden in de eerste drie paragrafen van het verslag van mevrouw Buitenweg. We moeten onze procedures hervormen, moderniseren en vereenvoudigen. Het is noodzakelijk het begrotingssysteem transparanter, begrijpelijker en democratischer te maken. De medebeslissingsprocedure moet daarom op alle wetgeving worden toegepast, dus ook op het Financieel Reglement en de begrotingsprocedure. Onder die omstandigheden vervalt het verschil tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven automatisch.
Ik hoop dat we dit verslag na de stemming - die zeker succesvol zal verlopen - kunnen doorsturen naar de leden van de Conventie en dat de afgevaardigden van ons Parlement in de Conventie dit standpunt kunnen presenteren als hét standpunt van het Parlement over de toekomst.

Schreyer
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Europese Unie heeft de beschikking over een begroting voor de financiering van haar beleid en van de instellingen. Dit zou de eerste zin moeten zijn van het financiële deel van de toekomstige Grondwet, van het constitutionele Verdrag. Uiteraard zou dat Verdrag een apart 'financieel' hoofdstuk moeten bevatten, zeg maar een soort financieel reglement. De opbouw van de constitutionele tekst waar de Conventie nu mee bezig is, voorziet ook in een dergelijk hoofdstuk.
In het financiële hoofdstuk dienen de belangrijkste begrotingsbeginselen vastgelegd te worden en dienen voor zowel inkomsten als uitgaven de belangrijkste instrumenten en beginselen en met name de regels voor de besluitvorming opgenomen te worden. In dat financieel reglement worden ook de begrotingsrechten van het Parlement vastgelegd. Dat moet een belangrijk aandachtspunt voor de Conventie worden. De begrotingsrechten van een parlement zijn namelijk een graadmeter voor het democratisch gehalte van een systeem. Volgens de Commissie is de tijd nu aangebroken dat het Europees Parlement aanspraak kan maken op volledige begrotingsrechten.
Ik feliciteer de rapporteur, Terence Wynn. Op basis van zijn deskundigheid en uitgebreide ervaring als voorzitter van de Begrotingscommissie heeft hij de belangrijke punten op evenwichtige wijze in zijn verslag weergegeven en daar tevens voorstellen voor een toekomstige Grondwet aan gekoppeld. Die felicitaties zijn ook op hun plaats, omdat u er als het ware in geslaagd bent om de drie petten op één lijn te krijgen.
De samenwerking tussen het Parlement en de Commissie op begrotingsgebied is dermate intensief dat het niet verwonderlijk is dat zeer veel voorstellen van het Parlement en van de Commissie volledig identiek zijn dan wel in dezelfde richting gaan. Dat geldt bijvoorbeeld voor het principe dat de inkomsten en uitgaven van de begroting in evenwicht dienen te zijn en dat uitgaven dus niet met kredieten gefinancierd mogen worden. Dat geldt ook voor het voorstel om de meerjarige financiële vooruitzichten als instrument in de Grondwet op te nemen; dat betekent dat die meerjarige financiële vooruitzichten in de toekomst niet langer op een interinstitutioneel akkoord berusten, maar op basis van een voorstel van de Commissie gemeenschappelijk en wettelijk bindend door het Parlement en de Raad vastgelegd worden. Ook bestaat er volledige overeenstemming over het voorstel om het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) in de toekomst volledig in de communautaire begroting te integreren.
Sta mij toe om met betrekking tot de uitgavenkant van de communautaire begroting een punt aan de orde te stellen dat tot nu toe nog niet in de Conventie besproken is. Dat zal in de toekomst echter zeker nog gebeuren. Het gaat om de vraag of de financiering van militaire uitgaven uit de communautaire begroting van de toekomstige Grondwet uitgesloten moeten worden - net zoals in het huidige Verdrag - of juist niet. Valt er niet veel voor te zeggen om de kosten van de gemeenschappelijke uitvoering van de Petersberg-taken als gevolg van gezamenlijke maatregelen ook uit de communautaire begroting te financieren?
De communautaire begroting dient door eigen middelen gefinancierd te worden. Over dit beginsel is iedereen het eens. Is de huidige structuur van de financiering echter wel geschikt om aan de transparantiebeginselen te voldoen? Is die financiering voldoende autonoom? Is het toereikend dat het Europees Parlement uitsluitend advies mag uitbrengen over het besluit inzake de eigen middelen? Het antwoord van de Commissie op al deze vragen luidt dat de huidige situatie niet toereikend is en dat er dringend veranderingen noodzakelijk zijn.
Met betrekking tot de besluitvorming over de eigen middelen dient uiteraard rekening gehouden te worden met de gevoelige aspecten aan de kant van de Raad en ook van de nationale parlementen. Desalniettemin dient het Europees Parlement ook op dit vlak een medebeslissingsrecht te krijgen. In de structuur van de financiering dient tot uiting te komen dat de Unie een Unie van lidstaten en van burgers is. In dat opzicht heeft ook de Commissie zich in haar voorstel uitgesproken voor een directere betrokkenheid bij de financiering van de Europese begroting.
Dan de begrotingsprocedure. De Commissie deelt de opvatting in het verslag van het Europees Parlement dat er een vereenvoudiging en centralisatie plaats dient te vinden. De Commissie zou het Europees Parlement eerst een ontwerp moeten voorleggen waarna een eerste lezing door het Parlement zou moeten volgen. Daarna zou de enige lezing door de Raad moeten plaatsvinden en vervolgens - na overleg - de tweede lezing door het Europees Parlement. In deze opzet zou voor een wijziging van Raadsbesluiten wel een versterkte meerderheid in het Europees Parlement noodzakelijk zijn.
Er bestaat ook volledige overeenstemming tussen het Europees Parlement en de Commissie over het afschaffen van het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven. Het is toch al onmogelijk om dit onderscheid aan de burgers uit te leggen en tegenover hen te verdedigen. Ik hoop van ganser harte dat er in de Conventie consensus zal bestaan over het afschaffen van dit onderscheid en van de daaraan gekoppelde inperking van de begrotingsrechten van het Parlement.
In het financiële hoofdstuk van de Grondwet zou in eenvoudige bewoordingen en op basis van duidelijke regels het totale begrotingsproces vastgelegd moeten worden. Daarom dient ook de uitvoering van de begroting hierin geregeld te worden, waarbij naast de verantwoordelijkheid van de Commissie ook de samenwerkingsverantwoording van de lidstaten vastgelegd moet worden. De kwijting voor de begroting dient eveneens verankerd te worden en dat geldt ook voor de verplichting van de Gemeenschap en de lidstaten om fraude met communautaire financiën te voorkomen. Om dat te bereiken zou eindelijk de mogelijkheid vastgelegd moeten worden om op communautair niveau een openbaar ministerie in het leven te roepen. De burgers verwachten dat de communautaire middelen effectief beschermd kunnen worden en dat fraude strafrechtelijk vervolgd wordt.
Dankzij de Conventie hebben we nu de mogelijkheid om voor de Europese begroting - en dat is een belangrijk communautair instrument - nieuwe regels op te stellen die passen bij de ontwikkeling van de Unie. Het debat dat daarvoor nodig is, komt precies gelegen aangezien de Conventie juist op dit moment bezig is met het opstellen van het financiële hoofdstuk. In dat verband zou de Conventie gebruik moeten maken van dit belangrijke verslag van het Parlement. Daarnaast zal de Commissie in haar voorstellen aan de Conventie die de komende week worden opgesteld, duidelijke beginselen en voorschriften opnemen die zich met name sterk zullen maken voor een volledig begrotingsrecht voor het Europees Parlement. Ik dank u voor uw aandacht!

Garriga Polledo (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, ik wil de heer Wynn, als voorzitter en als rapporteur, gelukwensen met het verslag van zijn hand. Ik ben verheugd over de consensus die is bereikt tussen alle politieke fracties. Zelfs een sterk uiteenlopende fractie als de Fractie van de Europese Volkspartij zal tijdens deze plenaire vergadering slechts één amendement indienen. Dat geeft wel aan dat wij een mijns inziens aanmerkelijke inspanning hebben geleverd om overeenstemming te bereiken en bij te dragen aan het verslag van de heer Wynn.
Mijn fractie is overigens wel uitgesproken voorstander van wijziging van het huidige systeem, dat onderscheid maakt tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven. Dat is al een gemeenschappelijk standpunt van het Parlement en iets waarmee wij rekening zouden moeten houden, als bepaalde uitgavencategorieën, met name de landbouw, tenminste kunnen worden gegarandeerd. Wij steunen de meeste voorstellen van de Conventiewerkgroep, die zijn bedoeld om het beginsel van een dubbele begrotingsautoriteit - Parlement en Raad - te waarborgen.
De Fractie van de Europese Volkspartij is van mening dat wij die benadering het best kunnen garanderen door een formeel evenwicht aan te brengen tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit. De begroting zou via een specifiek op het begrotingsgeval toegespitste medebeslissing worden goedgekeurd. Mocht geen akkoord worden bereikt, dan zou de Raad het laatste woord hebben over de ontvangsten en het Parlement over de uitgaven.
Mijn fractie is van oordeel dat de financiële vooruitzichten soepeler moeten worden gehanteerd om te kunnen inspelen op onvoorziene omstandigheden. De strikte scheiding tussen de verschillende rubrieken is soms nuttig gebleken om de hand te houden aan de uitgaven, maar heeft vaak ook een efficiëntere toewijzing van middelen in de weg gestaan.
Wij staan volledig achter het voorstel van de Conventiewerkgroep de financiële vooruitzichten op te nemen in het Verdrag, evenals de bepalingen inzake begrotingsdiscipline en -samenwerking. Om continuïteit in de financiële besluitvorming te waarborgen, zou de looptijd van de financiële vooruitzichten moeten samenvallen met de vijf jaar van het mandaat van de Commissie.
De hervorming van de begrotingsprocedure dient een vereenvoudiging in te houden waarmee het stelsel van eigen middelen transparanter, begrijpelijker en democratischer wordt. Wij zijn het eens met het voorstel de eerste lezing van de Raad af te schaffen, want dat is overeenkomstig de doelstelling van vereenvoudiging.
Tenslotte verwerpen wij de amendementen die het debat verder voeren dan raadzaam is, want wij willen bijdragen aan de Conventie met een document dat wordt gedragen door een brede consensus in dit Parlement.

Colom i Naval (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, de begroting raakt historisch en politiek gezien aan de kern van de representatieve democratie, ook al lijkt het beperkte aantal aanwezigen bij deze plenaire vergadering dat tegen te spreken. De representatieve democratie bestaat bij de gratie van de controle die het Parlement uitoefent op de overheidsuitgaven.
Wij staan op het punt de eerste Europese grondwet aan te nemen. De Unie bestaat 46 jaar en in de laatste dertig daarvan hebben wij de begrotingsbevoegdheden niet meer gewijzigd. Het lijkt me dan ook tijd om die situatie volledig in overeenstemming te brengen met de huidige realiteit. Talrijke onderdelen zijn verouderd en het Verdrag is bij strikte naleving niet overeenkomstig de budgettaire praktijk van onze tijd. De financiële vooruitzichten, waarover de heer Garriga Polledo zojuist heeft gesproken, komen in het Verdrag niet aan de orde, ook al lijkt de Raad daar veelal geen boodschap aan te hebben.
Geachte afgevaardigden, de Grondwet zal duidelijk ook moeten gelden voor het begrotingsproces en de eigen middelen. De leus tijdens de revoluties van de achttiende eeuw was no taxation without representation. In de Europese Unie zien we precies het omgekeerde: veel democratische representation - getuige dit Huis - maar geen democratisch goedgekeurde taxation.
Hoewel het juridisch gezien om eigen middelen van de Unie gaat, is het stelsel van eigen middelen in feite een verkapte vorm van nationale bijdragen. Dat kan zo niet blijven. Wij moeten toe naar een stelsel waarin middelen rechtstreeks van de burgers verkregen worden, een stelsel dat hun duidelijk maakt dat de belasting bedoeld is voor de begroting van de Unie. Dat is een elementaire kwestie van democratische verantwoordelijkheid. Anders is het altijd de minister van Financiën die int en de Unie die uitgeeft, zonder dat helemaal duidelijk is waarom. Dat is slecht voor de democratische controle.
Wij moeten daarom overgaan op een stelsel dat het mogelijk maakt om dat verband te leggen, zonder de totale belastingdruk voor de burgers te verhogen. Ik pleit daarbij voor persoonlijke belastingen, mogelijk volgens een progressieve schaal. Het moet namelijk niet zo zijn - en vergeeft u mij de gechargeerde voorstelling van zaken - dat, zoals nu het geval is, al te gemakkelijk gezegd wordt dat werkloze Ossi's de grootgrondbezitters in Andalusië subsidiëren. Dat leidt tot ongezonde demagogie. Wij moeten voorkomen dat in het nieuwe financiële stelsel nog steeds kan worden gesproken van bijdragen van die of die landen.
Bij het vaststellen van de bijdrage van de burgers zal gekeken moeten worden naar hun persoonlijke bezit, niet naar de plaats waar zij wonen. Dat moet mijns inziens een elementair bestanddeel worden van de nieuwe benadering van ons stelsel van eigen middelen.
Mevrouw de Voorzitter, dat is geloof ik de kern van de zaak. Enkele van mijn fractiegenoten zullen ingaan op andere aspecten van het standpunt van de socialisten.

Buitenweg (Verts/ALE).
De rapporteur, onze commissievoorzitter en mijn geachte collega van de Britse socialisten heeft alle fracties echt voluit de gelegenheid gegeven om hun idee in te brengen en te proberen een compromis te maken. Daarvoor dank ik hem echt van harte. Met het eindresultaat is mijn fractie desondanks niet helemaal tevreden. Wij hebben ervoor gekozen om geen amendementen in te dienen omdat het een beetje een lappendeken zou geven maar in plaats daarvan een alternatieve resolutie in te dienen. Wij hebben ervoor gekozen juist omdat echt volstrekte helderheid nodig is als het erom gaat vast te stellen hoe de begrotingsprocedure van de toekomst er moet uitzien. Wij wilden bijvoorbeeld al helemaal in het begin ook zeer duidelijk maken hoe de verdeling van de bevoegdheden zou moeten zijn. De Raad en het Parlement moeten samen onderhandelen om een gezamenlijk akkoord te bereiken zowel over de structuur en het plafond van de middelen ter financiering van de EU-begroting als over de jaarlijkse of meerjaarlijkse uitgaven. Bij het mislukken van de onderhandelingen heeft de Raad simpelweg het laatste woord over de inkomsten en het Parlement over de uitgaven.
Wij hameren in onze resolutie ook op de noodzaak van medebeslissing voor alle wetgeving. Het is goed om te pleiten voor het opgeven van het verschil tussen de verplichte en niet-verplichte uitgaven maar als wij niet ook de macht hebben of de medebeslissing over de wetgeving dan staan we vaak nog in ons hemd. Dan kan je namelijk een situatie krijgen dat wij wel medebeslissing hebben over de landbouwuitgaven maar dat we simpelweg verplicht zijn om boeren ook geld te geven omdat zij daar volgens de Europese wetgeving recht op hebben. Bovendien heeft het arrest van het Hof van Justitie over de rechtsgrondslag ons geleerd dat wij geen autonome begrotingsbeslissingen kunnen nemen zonder een rechtsgrondslag.
Ik zou willen concluderen dat we als Europees Parlement niets te winnen hebben bij budgettaire medebeslissing als we geen wetgevende medebeslissing hebben. Die zaken moeten aan elkaar gekoppeld worden.

Hyland (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heer Wynn voldoet aan de hoge standaard die wij in dit Parlement inmiddels van zijn werk gewend zijn. Toch zal hij begrijpen dat, vanuit het standpunt van mijn fractie bezien, ik niet kan instemmen met zijn voorstel om het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven af te schaffen. Ik laat de rapporteur in alle openheid weten dat ik mijn best zal doen dit voorstel te laten verwijderen uit een verder, zoals ik al gezegd heb, buitengewoon constructief verslag.
Het onderscheid bestaat om één simpele reden en het heeft al die jaren ook een nuttige rol vervuld. Die reden is dat we politieke motieven geen rol willen laten spelen bij de besluitvorming over de landbouwbegroting. De landbouw is misschien wel de bedrijfstak die er op het moment binnen de Europese Unie het slechtst voor staat. De landbouwinkomsten liggen van links, rechts en vanuit het midden onder vuur. Ik zal mijn bezwaren tegen de hervormingsvoorstellen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid bij dit begrotingsdebat verder niet uit de doeken doen, maar ik wil een korte en simpele opmerking maken: boeren moeten per definitie plannen maken en hebben daarom behoefte aan stabiel beleid. Als we de begroting voor het gemeenschappelijke landbouwbeleid onderwerp maken van jaarlijks terugkerende politieke gevechten in het Parlement, dan zal dat een ongekende aanslag betekenen op de landbouwinkomsten en op de levensvatbaarheid van de Europese landbouwsector en zijn concurrentiepositie op de wereldmarkt.
Ik roep het Parlement op om dit morgen bij de stemming in het achterhoofd te houden. Het inkomen van boeren in Ierland en in vele andere lidstaten is in hoge mate afhankelijk van directe inkomenssteun die afkomstig is uit de begroting van de Europese Unie. Het feit dat dergelijke uitgaven tot nu toe met wettelijke garanties waren omgeven zorgde voor stabiliteit en dat is dan ook de reden dat we die garanties moeten blijven bieden.

Piscarreta (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, het Parlement heeft het herzienings- en vereenvoudigingsproces van de Verdragen dat momenteel in het kader van de Conventie over de toekomst van Europa plaatsvindt, aangegrepen om zich over de hervorming van de begrotingsprocedure van de Europese Unie te buigen.
Ten gevolge van de vele hervormingen heeft de begrotingsprocedure de laatste jaren een reeks informele wijzigingen ondergaan die berusten op politieke akkoorden tussen de diverse betrokken instellingen en die ertoe hebben bijgedragen dat de huidige tekst volkomen achterhaald en oubollig is. Daarom moeten er in het toekomstige constitutioneel Verdrag artikelen worden opgenomen die betrekking hebben op de begrotingsbeginselen en de procedure voor goedkeuring van de begroting.
Ik begin mijn bijdrage aan het debat over dit verslag dat de Begrotingscommissie op eigen initiatief heeft ingediend met een woord van lof aan onze voorzitter en rapporteur Terence Wynn, vanwege zijn inzet en de voorbeeldige kwaliteit van zijn werk.
Ik wil hier mijn absolute en onvoorwaardelijke steun betuigen aan de voorgelegde hervormingsvoorstellen. Ten eerste omdat ik denk dat wij deze gelegenheid moeten aangrijpen om de kwestie van de financiering van de Europese Unie te herzien. Meer Europa betekent met name, zij het niet uitsluitend, meer geld. Daarom is het belangrijk dat de bijdrage van de lidstaten wordt afgestemd op en in verhouding staat tot de door de Europese Unie nagestreefde doelstellingen. Het is een utopie om doelstellingen zoals die van de Top van Lissabon vast te stellen bij een ongewijzigd financieringskader. Bovendien is het van wezenlijk belang dat de Europese Unie zelf eens diep nadenkt over haar eigen middelen voor financiering van de begroting van de Europese Unie. Ten tweede omdat zich naast deze nieuwe uitdagingen ook een nieuwe realiteit aankondigt: een Europese Unie met 25 lidstaten. In dit verband zullen de structuurfondsen ongetwijfeld uitgroeien tot een uitermate belangrijk instrument om enerzijds economische en sociale cohesie tot stand te brengen in de nieuwe staten en anderzijds de in de huidige lidstaten geboekte vooruitgang te consolideren. Ten derde omdat ik vind dat zowel het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven als de bijbehorende procedures op dit moment volkomen artificieel zijn. Daarom ben ik voorstander van een grondige herziening van de procedures waarbij het Parlement meer inspraak krijgt via de medebelissingsprocedure en op die manier op voet van gelijkheid komt te staan met de Raad.
In die context zouden de begrotingsuitgaven van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) door het Parlement bestudeerd worden in het kader van de medebeslissingsprocedure. Het aannemen van deze maatregel zou een historische revolutie betekenen voor het Parlement, aangezien onze instelling sinds de totstandkoming van het GLB nog nooit enige politieke inspraak van betekenis heeft gehad, ofschoon het landbouwbeleid momenteel meer dan 50 procent van de totale begroting van de Europese Unie vertegenwoordigt.
Een grotere betrokkenheid van het Parlement bij het GLB speelt ongetwijfeld in het voordeel van de boeren en de plattelandsontwikkeling. Op die manier zal er immers meer controle worden uitgeoefend op het gebruik van de steun. Ik herinner u eraan dat er elk jaar aanzienlijke bedragen uit hoofde van het GLB worden toegekend die uiteindelijk aan de lidstaten worden terugbetaald omdat zij niet naar behoren besteed worden. Bovendien wordt het GLB voortdurend uitgebreid met nieuwe onderdelen zoals plattelandsontwikkeling, milieubescherming, voedselveiligheid en voedselkwaliteit. Het is derhalve onontbeerlijk dat de financiering wordt aangepast aan deze nieuwe realiteit die van fundamenteel belang is voor de Europese burgers.
Vorige week nog heeft Eurostat in dit opzicht bijzonder interessante gegevens gepubliceerd: de Europese burgers, met inbegrip van de burgers uit de toekomstige lidstaten, zijn van oordeel dat in het kader van het GLB prioritaire aandacht moet worden besteed aan de voedselveiligheid en de bevordering van de kwaliteit van het plattelandsleven.
Door de rol van het Parlement in het GLB te versterken zullen wij ongetwijfeld bijdragen aan de bescherming van de economische, sociale en milieubelangen van alle Europese boeren.

Haug (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit debat vindt plaats onder het motto 'hervorming van de begrotingsprocedure?. Dat is een bescheiden titel voor deze ambitieuze onderneming. Het zou waarschijnlijk beter zijn om van een hervorming van de financiële Grondwet te spreken. Wij willen immers dat de Conventie een samenhangend ontwerp voor een Grondwet overlegt waardoor de Europese integratie wordt bevorderd. Wij willen immers ook dat dit Verdrag op democratische legitimiteit gebaseerd is, dat het transparant en effectief is, dat het onze burgers duidelijke antwoorden verschaft op de vraag welke taken Europa - als een federatie van landen en volkeren - in het belang van de burgers kan en moet vervullen. De begroting van de Europese Unie, waarmee het Europese beleid gefinancierd zal moeten worden, dient net zo transparant en democratisch gelegitimeerd te zijn.
Wij hebben dan ook dringend een hervorming van het financieringssysteem nodig en niet alleen een wijziging van de begrotingsprocedure. Wat dit inhoudt zal iedereen duidelijk zijn en is vervat in de eis die in ons verslag is neergelegd: op alle gebieden van de begroting dient de medebeslissingsprocedure te worden toegepast. Besluitvorming over het systeem van de eigen middelen dient ook op basis van het medebeslissingsbeginsel plaats te vinden. Daarnaast dient de structuur van de eigen middelen grondig gewijzigd te worden. Het huidige financieringssysteem functioneert weliswaar, maar krijgt ook - naast het verwijt dat het ondemocratisch zou zijn - veel kritiek.
Noch BTW-inkomsten noch BNP-inkomsten kunnen als eigen middelen van de Europese Unie worden aangemerkt. In feite gaat het daarbij om overdrachten van de lidstaten. In de discussie over de posities van de nettobetalers redeneren de lidstaten zelf toch ook precies op deze manier! Het is voor de burgers niet zonder meer duidelijk welke belastingen voor de financiering van EU-uitgaven bedoeld zijn. Het aandeel van de zogenaamde traditionele eigen middelen wordt steeds kleiner. Het hele systeem verandert steeds meer van een echte eigen financiering in een globale overdracht.
Ook de zogenaamde Britse korting is niet langer houdbaar en ik, geachte Voorzitter, geachte commissaris, geachte rapporteur, heb slechts één enkele pet op. Ik ben de rapporteur van de PSE-Fractie voor de eigen middelen en ook in die hoedanigheid vind ik dat de Britse korting niet langer houdbaar is. Dat geldt overigens net zo goed voor het feit dat die korting door de andere lidstaten gefinancierd wordt. Die korting moet afgeschaft worden!

Er bestaat geen structurele begrotingsreden meer voor die korting. De uitgavenstructuur van de Europese begroting is in de laatste vijftien jaar behoorlijk gewijzigd. Reeds bestaande beleidsterreinen zijn hervormd, zoals het landbouwbeleid, terwijl er nieuwe beleidsthema's bij zijn gekomen, zoals het structuurbeleid en de pretoetredingssteun. De bevoordeling van Groot-Brittannië pas dus niet meer in deze tijd en leidt tot een onrechtvaardige belasting van alle andere lidstaten.
Het logische gevolg van deze ontwikkelingen is de invoering van een belasting ter vervanging van de huidige eigen middelen. Daarbij moet er vanuit worden gegaan dat dit voor de Europese belastingbetalers niet tot een belastingverhoging mag leiden. Op deze manier wordt voor hen echter wel duidelijk op welke manier zij de Europese Unie financieren!
Wij moeten ons als afgevaardigden daarom niet verschuilen achter de eisen die de Commissie ook al heeft gesteld! Laten wij in plaats daarvan gemeenschappelijk een grote stap in de richting van transparantie en democratie zetten!
(Applaus)

Guy-Quint (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, de kernpunten van het verslag van onze voorzitter van de Begrotingscommissie, Terry Wynn, zijn reeds genoemd. Wij kunnen derhalve allemaal het belang ervan inschatten. De hervorming van de begrotingsprocedure is niet slechts een technische aangelegenheid voor specialisten. Integendeel, zij raakt onmiddellijk aan ons vermogen om de Europese integratie inhoud en onze solidariteit gestalte te geven.
Ik van mijn kant wil alle bij de onderhandelingen betrokken partijen wijzen op hun verantwoordelijkheden. Dit betekent dat wij het steriele spel van de kortetermijnverdediging van nationale voorrechten en stokpaardjes moeten overstijgen, want dat leidt steevast tot een resultaat van de grootste gemene deler en hinkende compromissen waar uiteindelijk niemand blij mee is. Het is de hoogste tijd dat wij inzien waar de daadwerkelijke belangen van de Europeanen liggen. Wij moeten een positieve spiraal in gang zetten waarbij iedereen concessies doet die bijdragen tot het algemeen belang. Met deze instelling zullen wij mijns inziens in staat zijn om de kansen te grijpen die de Conventie ons biedt.
Laat ons derhalve de politieke moed opbrengen om een echte hervorming te eisen. In dit verband moet ik nogmaals hameren op de noodzaak dat het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven wordt afgeschaft en dat er een Europese belasting komt, evenals uniforme regels voor alle lidstaten. De Conventie moet de basis leggen voor een daadwerkelijke medebeslissingsprocedure, waarbij het Parlement en de Raad op voet van gelijkheid de volledige communautaire begroting en alle andere Europese financiële beleidsinstrumenten behandelen. Dit is de enige manier om het democratisch gehalte van de Europese begroting te verhogen en de burgers dichter bij onze instellingen te betrekken, zoals wij allemaal wensen.
De Voorzitter.
Mevrouw Guy-Quint, gefeliciteerd dat u erin bent geslaagd om in dit tumult toch kalm en met luide stem te spreken.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Heaton-Harris (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heeft er in dit Parlement een kort debat plaatsgevonden over een ernstige kwestie. Wij wilden de Commissie tijdens een debat laten reageren op beschuldigingen betreffende haar DG Begroting. Het is helaas gebleken dat tijdens dat debat de heer Watson, fractievoorzitter van de liberalen, het Parlement feitelijk misleid en beïnvloed heeft door te suggereren dat de directeur-generaal van de dienst Interne audit, de heer Muis, de vergadering van de Commissie begrotingscontrole gisteravond zou bijwonen om deze zaak te bespreken en dat een debat daarom overbodig was.
De heer Muis was gisteravond niet aanwezig. Het is zelfs zo dat hij pas onder druk van de PSE-Fractie en de PPE-DE-Fractie bereid werd gevonden volgende week een vergadering bij te wonen. Zou de heer Watson ons willen vertellen of hij het Parlement met opzet heeft misleid, of dat dit gewoon weer een voorbeeld is van het onvermogen van de Britse liberaal-democraten om tekortschietende commissarissen op het matje te roepen?

De Voorzitter.
Ik wil de afgevaardigde erop wijzen dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wat betreft geloofwaardigheid uitstekend bekend staat in het Parlement.
(Tekenen van onrust)

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het een eer om door een van de jonge honden van de conservatieve partij te worden aangevallen.
(Tekenen van onrust)
De informatie die ik het Parlement heb gegeven was voorzover ik wist correct. Ik heb zelfs gezegd dat ik had 'begrepen? dat de heer Muis aanwezig zou zijn bij de commissievergadering. Toch doet het mij deugd dat later in dat debat de voorzitter van de commissie zelf al zei dat het haar onbekend was dat de heer Muis aanwezig zou zijn, dus het Parlement is op geen enkele wijze misleid. Als ik over andere informatie had beschikt, dan had ik u daarvan op de hoogte gesteld.

De Voorzitter.
Wij gaan over tot de stemming.
Verzoek om raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité - Vertegenwoordiging van vrouwen in de organen van de sociale partners 
(Het Parlement willigt het verzoek om raadpleging in)
Verzoek om raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité - Balans van de door het ESC opgedane ervaringen met betrekking tot de evaluatie van de economische, sociale en werkgelegenheidsimpact van de structurele hervormingen van de Unie 
(Het Parlement willigt het verzoek om raadpleging in)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0034/2003) , namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 91/671/EEG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende het verplichte gebruik van veiligheidsgordels in voertuigen van minder dan 3,5 ton (10927/1/2002 - C5-0532/2002 - 2000/0315(COD)) (Rapporteur: Ewa Hedkvist Petersen) 
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0038/2003) van Hubert Pirker, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake drugsprecursoren (COM(2002) 494 - C5-0415/2002 - 2002/0217(COD)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0029/2003) van Bill Newton Dunn, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking nr. 276/1999/EG tot vaststelling van een communautair meerjarenactieplan ter bevordering van een veiliger gebruik van internet door het bestrijden van illegale en schadelijke inhoud op mondiale netwerken (COM(2002) 152 - C5-0141/2002 - 2002/0071(COD)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0030/2003) van Monica Frassoni, namens de Commissie constitutionele zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot aanpassing van de bepalingen betreffende de comités die de Commissie bijstaan in de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden die zijn vastgelegd in volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag goedgekeurde besluiten van het Europees Parlement en de Raad (COM(2001) 789 - C5-0004/2002 - 2001/0314(COD)) 
Vóór de stemming:

Frassoni (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, met de stemming van vandaag over deze vier verslagen zetten wij een punt achter het langdurig proces van wijziging van het comitologiesysteem, dat sinds 1987 van kracht is. De wijziging is in 1998 in gang gezet met het voorstel van de Commissie, in juni 1999 werd het nieuwe besluit van de Raad terzake goedgekeurd, en vandaag maken wij ons op om dit proces eindelijk af te sluiten door met deze vier verslagen te stemmen voor aanpassing van alle bestaande comités aan het systeem dat sinds 1999 van kracht is. Het was een uiterst technisch karwei, nogal saai werk voor degenen die de details moesten verzorgen en die ik vandaag dan ook van harte namens onze instelling bedank. Het heeft vier jaar geduurd om de honderden comités aan het nieuwe stelsel aan te passen en de weg te effenen voor de stemming waartoe wij straks overgaan. Alleen al uit dit gegeven blijkt ten overvloede dat er werkelijk nog veel werk aan de winkel is om de Unie te voorzien van een stelsel van uitvoering van de communautaire voorschriften dat transparant en eenvoudig is en de kwaliteit van uitvoering kan verbeteren, want die is tot nu toe niet bevredigend.
Het Parlement heeft werkelijk de handen uit de mouwen gestoken om het comitologiesysteem drastisch te verbeteren. Ik moet dan ook absoluut deze kans te baat nemen om hulde te brengen aan de rapporteur van die jaren, Adelaide Aglietta. Door uiterst geduldig en precies te werk te gaan is zij erin geslaagd het Parlement in de comitologiebesprekingen te loodsen, wat in die jaren absoluut niet vanzelfsprekend was. Ik ben ervan overtuigd dat de comitologievoorstellen die de Commissie in december heeft ingediend, alsook de voorstellen die in de recente artikelen van de Conventie staan, onder andere schatplichtig zijn aan het werk van Aglietta. In 1999 bleek het nog onmogelijk om datgene voor elkaar te krijgen waar het Parlement altijd naar heeft gestreefd, namelijk gelijke behandeling met de Raad en de mogelijkheid om een uitvoeringsvoorschrift in te trekken als dit indruist tegen de wil van de wetgever. Vandaag staat deze weg wel open. Destijds werden wij in de wielen gereden doordat de Commissie en de Raad zich achter een onverzettelijk en formeel standpunt verschansten, met het gevolg dat wij genoegen moesten nemen met een bescheiden alarmsysteem. Maar nu, mede dankzij die anderhalve jaar van geduldige arbeid, die soms helemaal niet werd opgemerkt, lijkt de Commissie haar standpunt te hebben gewijzigd en ziet het ernaar uit dat de Conventie bereid is korte metten te maken met de bureaucratische weerstand van de regeringen.
Ik hoop werkelijk dat ook de verslagen waar wij vandaag over stemmen vlug vergeten zullen worden en dat het comitologiesysteem met al zijn geheimen zo gauw mogelijk tot het verleden gaat behoren.

De Voorzitter.
Vier jaar werk en één hoofdelijke stemming!
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Aanbeveling (A5-0033/2003) van Monica Frassoni, namens de Commissie constitutionele zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1260/1999 houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen (11104/2002 - C5-0440/2002 - 2001/0313(AVC)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0031/2003) van Monica Frassoni, namens de Commissie constitutionele zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot aanpassing van de bepalingen betreffende de comités die de Commissie bijstaan in de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden die zijn vastgelegd in volgens de raadplegingsprocedure (gekwalificeerde meerderheid) goedgekeurde besluiten van de Raad (COM(2001) 789 - C5-0091/2002 - 2001/0315(CNS)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0032/2003) van Monica Frassoni, namens de Commissie constitutionele zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot aanpassing van de bepalingen betreffende de comités die de Commissie bijstaan in de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden die zijn vastgelegd in volgens de raadplegingsprocedure (unanimiteit) goedgekeurde besluiten van de Raad (COM(2001) 789 - C5-0092/2002 - 2001/0316(CNS)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0028/2003) van Xaver Mayer, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1268/1999 inzake steunverlening door de Gemeenschap voor pretoetredingsmaatregelen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling in de kandidaat-lidstaten in Midden- en Oost-Europa gedurende de pretoetredingsperiode (COM(2002) 519 - C5-0497/2002 - 2002/0227(CNS)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0035/2003) van Marcelino Oreja Arburúa, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EEG, Euratom) nr. 354/83 inzake het voor het publiek toegankelijk maken van de historische archieven van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (COM(2002) 462 - C5-0417/2002 - 2002/0203(CNS)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0056/2003) van Brian Simpson, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de externe betrekkingen van de Europese Unie op vervoersgebied (2002/2085(INI)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0050/2003), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake toegang tot de markt voor havendiensten (11146/1/2002 - C5-0533/2002 - 2001/0047(COD)) (Rapporteur: Georg Jarzembowski) 
Vóór de stemming over amendement 48:

Piecyk (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij waren het er in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme in hoge mate over eens dat 'zelfafhandeling? (de afhandeling in eigen beheer) tot het scheepspersoneel beperkt moet worden.
Er is nu echter een probleem, omdat de diverse vertalingen in het Duits, in het Engels en in het Frans blijkbaar tot een verschillend resultaat hebben geleid. Ik weet dat de Duitse tekst als oorspronkelijke tekst moet worden beschouwd, maar naar mijn mening is de Engelse term regular seafaring crew de beste en meest zuivere vertaling. Door die term te gebruiken, maakt het Parlement duidelijk dat het niet om de activiteiten aan land gaat, maar om taken die het scheepspersoneel zelf met eigen apparatuur en materiaal kan uitvoeren. Dat is alles.
Daarom vind ik het belangrijk dat dat ook in de vertalingen duidelijk naar voren komt. Seefaring crew en bijvoorbeeld scheepspersoneel hebben ook nog een ander voordeel in vergelijking met de term die in het Duits wordt gebruikt. Het Duitse woord seemännische is namelijk nog steeds erg mangericht, terwijl Schiffsbesatzung en seafaring crew als het ware sekseneutraal zouden zijn en dat zou qua gender-mainstreaming een positief effect hebben.
(Levendig applaus)

De Voorzitter.
Voor ik de rapporteur om advies vraag, wil ik u het volgende mededelen. Mij is medegedeeld dat amendement 48, zoals u reeds aangaf, een taalkundig amendement is voor een aantal talen. Het gaat hier om een belangrijke taalkundige opheldering, maar het belangrijkste amendement in dit geval is amendement 13. Als de rapporteur het ermee eens is, stel ik voor dat we eerst over amendement 13 stemmen en vervolgens over de relevante onderdelen van amendement 48 en de taalkundige aspecten daarvan.

Jarzembowski (PPE-DE)
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik vind het ook een goed idee om eerst over amendement 13 te stemmen. Ik ben echter wel van mening dat indien dat amendement aangenomen wordt - en ik hoop dat dat gebeurt - alle andere amendementen overbodig worden. Het is volgens mij in dat geval ook niet meer noodzakelijk om de andere amendementen in stemming te brengen.
Wat de taalkundige kwestie betreft, moeten we nu geen lange discussies gaan voeren, maar gewoon de volgende procedure hanteren. Het is de wens van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme - en ik neem aan dat het Parlement daarmee instemt - om de woorden 'vast personeel te land? uit de versie van de Raad te schrappen. Hoe de benaming van het andere deel - 'scheepsbemanning? - ook moge luiden, ik vind dat dit onveranderd in de bestaande versie van de Raad gehandhaafd moet blijven, opdat dit niet vanwege taalkundige aspecten tot een meningsverschil met de Raad kan leiden. Ons streven is dus om de zinsnede 'vast personeel te land? te schrappen. De verschillende formuleringen in het Engels, Frans en dergelijke dienen wij vervolgens aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad aan te passen, omdat wij daar niet van mogen afwijken. Ik denk, mijnheer Piecyk, dat wij wat dat betreft op een lijn zitten zonder dat daarvoor op dit moment een breedvoerige taalkundige discussie nodig is.

De Voorzitter.
Wij gaan nu derhalve over tot de stemming over amendement 13.
Vóór de stemming over amendement 16:

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag mij af of de aanneming van amendement 13 niet tot gevolg heeft dat de amendementen 56 en 57 komen te vervallen. Laat ik dat even verduidelijken: amendement 13 heeft tot doel het concept van zelfafhandeling te beperken tot de scheepsbemanning. Als ik het goed begrijp, hebben de amendementen 56 en 57 betrekking op de vergunningscriteria voor zelfafhandeling door havenexploitanten. Mijns inziens heeft die tekst geen zin meer als wij het concept van zelfafhandeling beperken tot de scheepsbemanning.

De Voorzitter.
Ik wil de rapporteur erop attent maken dat wij naar zijn standpunt zullen vragen als we bij de amendementen 56 en 57 zijn.
Vóór de stemming over amendement 45:

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is van mening dat dit amendement niet dient te vervallen, ook niet wanneer amendement 24 wordt aangenomen.

Jarzembowski (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dit amendement is overbodig omdat wij in de tweede zin van amendement 24 een regeling hebben getroffen om bezwaar aan te tekenen. In die tweede zin wordt als afsluitende regeling verwezen naar artikel 17, lid 3, van de richtlijn. Daarom vind ik dat er op dit moment geen alternatieven in stemming kunnen worden gebracht. Naar mijn mening is dit amendement absoluut overbodig.

Sterckx (ELDR).
Voorzitter, ik ben het niet eens met de rapporteur. Ik denk dat het amendement wel degelijk een aanvulling kan zijn op het amendement van de Commissie vervoer dat nu is goedgekeurd en dat het een precisering is van wat er in het eerste amendement staat.

De Voorzitter.
De rapporteur lijkt onvermurwbaar. Mijn besluit is derhalve met de rapporteur mee te gaan en tegen amendement 61 te stemmen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0039/2003) van Jan Mulder, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2004: afdeling III, Commissie (2003/2001(BUD) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0041/2003) van Neena Gill, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2004 betreffende Afdeling II, Raad, Afdeling IV, Hof van Justitie, Afdeling V, Europese Rekenkamer, Afdeling VI, Economisch en Sociaal Comité, Afdeling VII, Comité van de regio's, Afdeling VIII (A), Europese Ombudsman, Afdeling VIII (B), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, en over het voorontwerp van raming van het Europees Parlement (afdeling I) (2003/2002 (BUD) 
Vóór de stemming over amendement 8:

Dover (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in ons amendement 4 hebben wij, van de Fractie van de Europese Volkspartij, de volgende tekst toegevoegd: 'verwacht dat de wetgevende procedure uiterlijk tegen het eind van juni 2003 is voltooid?.
Ik stel voor om amendement 8 van onder andere de PSE-fractie in onderdelen in stemming te brengen, waarbij het eerste onderdeel wordt gevormd door de tekst die loopt vanaf het begin 'is ingenomen met het feit dat de Commissie? tot de woorden 'van de begroting van de Commissie?. Het tweede onderdeel zou worden gevormd door de rest van het amendement.
Het eerste onderdeel zullen wij steunen maar het tweede niet. De stemming in onderdelen kan dan worden gevolgd door een derde stemming - dit hoeft overigens geen hoofdelijke stemming te zijn - over de afzonderlijke invoeging van onze tekst: 'verwacht dat de wetgevende procedure uiterlijk tegen het eind van juni 2003 is voltooid?.
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag hiervoor uw toestemming.

Gill (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, het heeft geen zin om de bewuste tekst te schrappen. Er is dus geen reden om de betreffende paragraaf af te sluiten volgens het voorstel van de heer Dover. Dit is een zaak voor de Commissie constitutionele zaken. Men moet de betreffende verwijzing zien als een poging om te besluiten over de vraag of de bewuste financiering krachtens het voorstel van de Commissie moet worden overgedragen naar de begroting van het Parlement of niet. Ik denk niet dat dit wenselijk is, omdat het de transparantie en de controleerbaarheid niet ten goede komt en ook vanwege de extra kosten.
Het is dus belangrijk dat deze financiering onder de begroting van de Commissie blijft. Daarom stel ik voor dat amendement 8 in zijn huidige vorm behouden blijft.

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb alleen een motie van orde. De collega heeft gevraagd om een stemming in onderdelen, maar ik dacht dat er voor dat soort zaken regels bestonden. Dus als dat verzoek wordt ingewilligd, dan is dat prima, maar het zal dan wel een precedent scheppen dat wij vast en zeker te zijner tijd zullen benutten.

De Voorzitter.
Dank u voor uw waarschuwend advies, mevrouw Frassoni.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0046/2003) van Terence Wynn, namens de Begrotingscommissie, over de hervorming van de begrotingsprocedure: mogelijke opties in het licht van de herziening van de Verdragen (2002/2271(INI)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
De Voorzitter. Hiermee is de stemming beëindigd.
STEMVERKLARINGEN
Foster (PPE-DE)
Het is nu twintig jaar geleden dat het dragen van veiligheidsgordels voor autobestuurders en passagiers op de voorstoel in Groot-Brittannië verplicht werd gesteld. Gemiddeld worden er dankzij deze wet dagelijks zeven mensenlevens gered. Toch vallen er nog steeds onnodige slachtoffers in het verkeer omdat deze regel niet geldt voor buspassagiers.
Het gebeurt te vaak dat het Europees Parlement overstelpt raakt met regelgeving waaraan de burgers maar weinig hebben. Deze richtlijn geeft ons echter de kans om echt iets te veranderen, namelijk om te helpen het aantal verkeersslachtoffers terug te brengen.
Daarom zijn wij Britse conservatieven blij met dit verslag en we willen iedereen gelukwensen die heeft geholpen deze maatregelen, die al veel eerder hadden moeten worden genomen, te bevorderen.
Wij zijn desalniettemin teleurgesteld dat de voorstellen niet verder gaan. Het wordt hoog tijd dat de veiligheid van kinderen op schoolbussen de aandacht krijgt die zij verdient.
Het is onaanvaardbaar dat kinderen naar school moeten reizen in bussen zonder veiligheidsgordels en dat veel kinderen in de bus moeten staan omdat er te weinig zitplaatsen zijn.

Ribeiro e Castro (UEN)
Uiteraard onderschrijf ik dit verslag ten volle. Ten eerste steun ik het voorstel omdat ik van oordeel ben dat het aantal verkeersdoden in Europa dringend moet worden teruggedrongen. Momenteel vallen er jaarlijks immers bijna 45.000 slachtoffers. Bovendien ben ik ervan overtuigd dat het gebruik van de veiligheidsgordel aanzienlijk kan bijdragen aan de daling van deze tragische cijfers. Eerlijk gezegd vind ik het onbegrijpelijk dat verkeersongevallen in het derde millennium nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak zijn voor kinderen. Als Portugees baart het mij ernstige zorgen dat mijn land, samen met Spanje en Griekenland, verantwoordelijk is voor een aanzienlijk deel van het Europese aantal verkeersdoden.
Ik ben het met de rapporteur eens dat dit voorstel slechts zin heeft in het kader van een breder actieplan. Mijns inziens moet dat worden ingepast in het Europese vervoersbeleid zodat het wegvervoer zo spoedig mogelijk plaats kan maken voor veiligere alternatieven. Anderzijds acht ik het van wezenlijk belang dat er voldoende geïnvesteerd wordt in de tenuitvoerlegging van andere echt preventieve maatregelen, want ofschoon het gebruik van de veiligheidsgordel uiteraard een belangrijke stap voorwaarts betekent, ondervangt dit initiatief de dramatische gevolgen slechts gedeeltelijk. Er bestaat tevens behoefte aan een betere verkeerssignalisatie, meer passieve bescherming, meer controle...
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Coelho (PPE-DE)
Het drugsprobleem is een van de grootste zorgen van de Europese burgers. Drugsbestrijding moet dan ook plaatsvinden in een Europees kader waarin voldoende aandacht wordt besteed aan de aanneming van wetgevingsinstrumenten tegen de vervaardiging van en de handel in drugs, samenwerking met landen die drugs produceren en preventie en bestrijding van drugsverslaving.

Het voorstel van de heer Pirker biedt een antwoord op de voortdurende toename van de productie van en de handel in synthetische drugs. Het is zorgwekkend dat het merendeel van deze illegaal gefabriceerde drugs uit Europa afkomstig is (volgens gegevens van het Zwitserse Federale Bureau voor strafzaken - 1999 - is Nederland verantwoordelijk voor 50 procent van de wereldproductie).
Daarom moet er dringend een doelmatige en strenge controle worden ingesteld op de vervaardiging van en de handel in chemische substanties die in wezen voor legale en legitieme doeleinden bestemd zijn, maar vaak worden gebruikt bij de illegale vervaardiging van verdovende middelen en psychotrope stoffen (deze maatregelen mogen uiteraard geen negatieve invloed uitoefenen op de legale handel, met name de vervaardiging van geneesmiddelen).
Het onderhavige voorstel geniet mijn steun. De omzetting van de huidige richtlijn in een verordening zal ongetwijfeld leiden tot een vereenvoudiging van de wetgeving. Bovendien worden hiermee garanties geboden voor een probleemloze, uniforme en gelijktijdige toepassing van de regelgeving (des te belangrijker in het kader van de uitbreiding). Het voornaamste doel is de controle op de handel in drugsprecursoren te harmoniseren en te vermijden dat deze substanties gebruikt worden bij de illegale vervaardiging van verdovende middelen. In die zin wordt er aangedrongen op nauwere samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten en de economische actoren (die de overheden onmiddellijk in kennis moeten stellen van verdachte bestellingen en transacties), ook in verband met tot dusver niet-geregistreerde substanties.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Ten eerste onderschrijf ik dit verslag omdat het mij ten zeerste verontrust dat Europa wordt aangemerkt als voornaamste leverancier van illegaal vervaardigde synthetische drugs. Alsof dat nog niet genoeg is, blijkt bovendien uit verslagen van internationale organisaties zoals het Internationaal Orgaan van toezicht op verdovende middelen (INCB) dat de productie van en de handel in synthetische drugs blijft toenemen.
Drugs kunnen slechts bestreden worden door een effectieve controle van de precursoren. Daarbij dient echter rekening te worden gehouden met een aantal beperkingen. Het gebruik van de genoemde substanties kan niet eenvoudigweg verboden worden. Chemische precursoren worden immers niet uitsluitend gebruikt voor illegale doeleinden. Wij moeten bijvoorbeeld vermijden dat geneesmiddelenproducenten nadeel ondervinden van de controlemaatregelen. Mijns inziens heeft de rapporteur op dit punt een redelijk evenwicht gevonden.
Tenslotte acht ik het onontbeerlijk dat er wordt opgetreden tegen websites waarop deze substanties worden aangeprezen en waarop instructies te vinden zijn voor het vervaardigen van illegale stoffen.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Ik heb voor de vier verslagen van mevrouw Frassoni gestemd, ofschoon deze kwestie problemen doet rijzen. In de comitologieprocedures moet inderdaad voor meer transparantie worden gezorgd, met name wat betreft de werkzaamheden van de verschillende comités. In die zin is het bijvoorbeeld belangrijk dat het Europees Parlement kan beschikken over de agenda en de notulen van de vergaderingen, de lijsten van deelnemers, de aan de comités voorgelegde ontwerpuitvoeringsmaatregelen, voorlopige tijdschema's en de uitslag van de stemmingen.
Bovendien moeten de documenten van alle comités (uiteraard met uitzondering van de vertrouwelijke stukken) voor het publiek toegankelijk zijn.
Ik onderstreep samen met de Commissie constitutionele zaken dat wij, leden van het Europees Parlement, zeker geen exclusieve uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie wensen op te slorpen: wij willen alleen maar een systeem tot stand brengen dat ons in de gelegenheid stelt onze controlefunctie naar behoren uit te oefenen en dat ons de kans geeft in het kader van de medebeslissingsprodecure, indien nodig, protest aan te tekenen tegen uitvoeringsmaatregelen waarmee wij niet akkoord gaan. Dat is de enige manier om een correcte naleving van het wetgevingsproces te waarborgen en onze privileges als medewetgevende instantie veilig te stellen.

Boogerd-Quaak (ELDR).
Voorzitter, het is heel goed om u weer te zien en ik hoop u ook nog een keer persoonlijk te bezoeken. Ik vind het heel prettig dat u nu Parlementsvoorzitter bent, maar ik wil het toch even over deze richtlijn hebben. Mijn fractie heeft zo gestemd, althans D66, dat deze richtlijn de mogelijkheid biedt tot eerlijke concurrentie in de havens en sociale dumping voorkomt. Voorzitter, dat houdt in dat alle partijen, ook zelfafhandelaars moeten voldoen aan hoge sociale normen en beroepskwalificaties. Daarnaast moeten er met name door de lidstaten en de havenautoriteiten voorwaarden gesteld worden op het gebied van veiligheid en bescherming van het milieu. Het gaat erom dat de Raad en het Parlement de richtlijn zodanig formuleren en invoeren dat geen sprake kan zijn van sociale dumping, maar ook niet van een starre bescherming van één van de partijen en ik hoop dan ook dat er goed onderhandeld wordt.

Howitt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in mijn kiesdistrict liggen de havensteden Harwich, Felixstowe en Tilbury. Honderden havenwerkers aldaar maken zich zorgen over deze richtlijn, die in mijn ogen helemaal niet nodig is, omdat deze alleen als gevolg heeft dat de concurrentie ín havens wordt bevorderd en niet, zoals het zou moeten zijn, de concurrentie tússen havens. Ik ben desondanks trots dat het Europees Parlement erin is geslaagd amendementen aan te nemen die erin voorzien dat er maatregelen worden genomen tegen oneerlijke overheidssubsidies, dat loodsdiensten om veiligheidsredenen van de richtlijn zijn uitgesloten, dat, en dit is misschien wel het belangrijkste, de nieuwe verleners van havendiensten verplicht zijn de rechten van hun werknemers te beschermen en dat zij alleen mogen werken onder een EU-vlag en niet onder een zogenaamde 'goedkope vlag?.
Bovenal geloof ik dat, dankzij de gefaseerde invoeringsperiode van maximaal 36 jaar in het geval van grote investeringen, geen van de havenwerkers die momenteel werkzaam zijn in Harwich, Felixstowe of Tilbury als gevolg van deze richtlijn hun baan zullen kwijtraken. Ik roep degenen die betrokken zijn bij de bemiddeling op om de amendementen van het Parlement resoluut te blijven steunen, zodat we zeker weten dat de veiligheid in onze havens en de banen van onze havenwerkers ook in de toekomst op de eerste plaats komen.

Alavanos (GUE/NGL)
Onder het voorwendsel dat voor de havens een gemeenschappelijke reglementering nodig is, gaat men de openstelling voor particulieren ondersteunen van een sector die nu nog bijna uitsluitend van openbaar nut is.
In de reeds bestaande havens krijgen particuliere bedrijven de mogelijkheid diensten aan te bieden die zij winstgevend achten. Dit staat volledig haaks op het geval van de overheidsbedrijven - de beheerder en voornaamste dienstverlener - die ook moeten zorgen voor de niet-winstgevende maar wel noodzakelijke activiteiten.
Overeenkomstig de nieuwe kaderwetgeving zullen de besluiten over de bedrijfsvoorwaarden en -vergunningen worden genomen door een andere instantie dan de huidige havendienstverleners. Het is namelijk ondenkbaar dat de taken van dienstverlener en faciliteitenbeheerder in een en dezelfde sector worden ondergebracht.
De overheidsbedrijven die havendiensten verlenen zijn verplicht te zorgen voor transparantie in hun financiële betrekkingen met de overheid. Een overeenkomstige verplichting voor particulieren komt echter nergens voor.
In de richtlijn staan specifieke bepalingen voor het personeel. Artikel 6, lid 5, geeft de dienstverlener het recht zijn eigen personeel te kiezen. Daarin wordt echter geen gewag gemaakt van beroepskwalificaties en beroepsopleiding.
Wij willen transparante havendienstverlening, opdat eenieder havendiensten van hoog en gelijkwaardig niveau gegarandeerd krijgt. Ook willen wij eerbiediging van de rechten van de werknemers, milieubescherming en veiligheid in de havens.

Darras (PSE)
. (FR) De doelstelling van deze richtlijn is de vaststelling van gemeenschappelijke regels voor de zeehavens door middel van een transparante toegang tot de havendiensten om de rol van de havens in het vervoer te versterken en deze een vooraanstaande plaats te geven in het intermodaal vervoer. Deze doelstelling mag niet tegen elke prijs worden gerealiseerd. Wij moeten een hoog niveau van maritieme veiligheid waarborgen, alsmede de efficiënte bescherming van het milieu en aanvaardbare arbeidsomstandigheden voor de werknemers in de sector.
Welnu, deze richtlijn zet de sociale rechten van de werknemers op de helling. De zelfafhandeling is hiervan een duidelijk voorbeeld. Hierbij mag de afhandeling worden toevertrouwd aan "vasteland"personeel in dienst van de eigenaars van de schepen, hetgeen er naar alle waarschijnlijk toe leidt dat dit werk aan de professionele havenarbeiders en ander technisch gekwalificeerd personeel wordt onttrokken om te worden uitgevoerd door goedkopere ongeschoolde werknemers. De risico's van sociale dumping liggen voor de hand.
Ik stem derhalve tegen de richtlijn, maar dit standpunt krijgt ongetwijfeld geen meerderheid in het Europees Parlement. Daarom stem ik voor elk amendement dat de bescherming van de werknemers verhoogt.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
. (FR) Het Parlement, de Raad en de Commissie houden voet bij stuk als het gaat om de liberalisering van de havendiensten. De weinige verbeteringen, zoals de uitsluiting van de loodsdiensten uit de werkingssfeer van de richtlijn, kunnen niet verhelen dat men op de ingeslagen weg voortgaat. Wij vrezen dat deze werknemers slechts een korte adempauze vergund zal zijn. Een brede mobilisatie van de havenarbeiders en de gebruikers van de havendiensten zal nodig zijn om de liberalisering - synoniem met afbraak van de openbare dienst, sociale achteruitgang voor de werknemers en ernstige aanslagen op de veiligheids- en milieunormen - een halt toe te roepen.
De door de zelfafhandeling - dat wil zeggen dat reders en vrachtvervoerders hun schepen met eigen personeel mogen laden en lossen - bedreigde havenarbeiders hebben de weg gewezen met verschillende Europese stakingen en demonstraties voor de Europese instellingen. Wij waren solidair met hun mobilisatie en dat blijven wij. Daarom hebben wij tegen de richtlijn gestemd. Net zoals bij de spoorwegen is gebeurd, is deze richtlijn de opmaat tot menselijke, sociale en milieudrama's. Niet alleen zullen er voor onze kusten meer rampen plaatsvinden, zoals de schipbreuken van de Erika en de Prestige, maar ook in onze havens. In plaats van de liberalisering moeten wij de openbare havendienst op Europees niveau bevorderen om een hoog niveau van veiligheid en sociale bescherming te waarborgen.

Martinez (NI)
. (FR) Na de uitlevering van het zeevervoer aan de ultraliberale concurrentie met de bekende gevolgen van vervuilde stranden en de dood van Franse vissers door een Noors chemicaliëntankschip met Sri-Lankese bemanning, gaat de Europese Commissie thans de havendiensten, van de loodsdiensten tot het onderhoud, aan de particuliere sector uitleveren. Dit alles in naam van de mededinging tussen de havens, de concurrentiekracht en de verlaging van de kosten, zoals bij de luchtvaart en de spoorwegen reeds is gebeurd.
Ogenschijnlijk zal de richtlijn alleen van toepassing zijn voor de grote havens, waarvan wij evenwel niet weten of het hierbij gaat om een overslag van meer dan 3 miljoen of meer dan 45 miljoen ton vracht. Deze marktopening gaat onder meer gepaard met "zelfafhandeling", dat wil zeggen dat de scheepsbemanning zelf laad- en loswerkzaamheden mag verrichten. Men raadt wel dat het hierbij gaat om onderbetaalde krachten uit Zuidoost-Azië, de nieuwe bron van slaven voor het wereldkapitalisme in dienst van de sociale dumping, en dit alles onder goedkope vlag.
Het debat gaat alleen nog maar over de vraag of de bekommernis om de veiligheid het mogelijk zal maken om de loods- en sleepdiensten uit te sluiten van de "privatisering" van de havens.
Onze havenarbeiders in Marseille, Sète en de andere grote havens zullen worden uitgeleverd aan de piraten van het ultraliberalisme. Bij de vernietiging van de werkgelegenheid in de visserij komt nu de vernietiging van de arbeidsplaatsen in de havens. Men begrijpt de woede en de wanhoop van deze mannen over deze richtlijn van de haviken van de economische globalisering.

Meijer (GUE/NGL)
De havens tussen Hamburg in Duitsland en Le Havre in Frankrijk, met daartussenin alle Nederlandse en Belgische havens, kennen meer concurrentie dan alle andere havens. Dat komt omdat zij samen grotendeels hetzelfde omvangrijke achterland met onder meer het Duitse Ruhr-gebied bedienen, waardoor ladingstromen voortdurend kunnen verhuizen van de ene naar de andere haven. Hierdoor zijn de overslagkosten per hoeveelheid lading in deze havens nu al veel lager dan in Amerika of Oost-Azië. De invloed van een havenrichtlijn, die concurrentie wil aanmoedigen om werkzaamheden in de haven goedkoper te maken, zijn juist voor deze havens het meest ingrijpend. Ze kunnen niet nòg goedkoper werken, en toch worden ze daartoe gedwongen. In zulke havens is het risico van sociale dumping en afnemende veiligheid nog veel groter dan waar één haven een feitelijk monopolie heeft over een kleiner achterland. De haven of de havenstaat die de hoogste eisen stelt aan veiligheid, milieu, arbeidskwaliteit en arbeidsomstandigheden verliest van de concurrentie, en de slechtste haven wordt de winnaar. Bovendien gaat de richtlijn EU-lidstaten dwingen om in strijd te handelen met verplichtigingen die zij zijn aangegaan in het kader van de ILO-Conventie. Een keuze voor zelfafhandeling in de tweede lezing en het buiten de orde verklaren van stemmingen over ILO-verplichtingen levert voor de derde lezing conflicten op, en daarna juridische procedures en stakingen.

Pasqua (UEN)
. (FR) Deze richtlijn is verre van volmaakt. De lidstaten moeten kunnen eisen dat de geldende regels voor het landpersoneel ook worden toegepast op de varende werknemers die de activiteiten bedoeld in de bijlage van de richtlijn (zelfafhandeling) uitvoeren. Desondanks begroet ik de richtlijn.
Het voorbehoud van bepaalde corporaties is in werkelijkheid niets anders dan de afwijzing van de opening van de havendiensten voor de concurrentie. Dit autarkische denken wordt niet alleen weerspiegeld in de afwijzing van de markteconomie. De plechtige verklaringen over het behoud van de openbare dienst, het behoud van werkgelegenheid en de veiligheid en het milieu in de havens - volkomen legitieme doelstellingen waar niemand op tegen is - camoufleren de veel minder nobele wens om onaantastbaar geachte monopolies te beschermen, met name vakbondsmonopolies.
Een enorm project als 'Port 2000? in Le Havre, de grootste haven van Frankrijk voor het containervrachtvervoer - laat duidelijk zien dat onze havens en de ondernemingen in de sector niet bang zijn voor de invoering van meer mededinging bij de havendiensten. Integendeel, als zij zich met het oog op de toekomst de nodige infrastructuur verschaffen, zullen de havens deze uitdaging van de marktopening aankunnen en ervan kunnen profiteren.

Piscarreta (PPE-DE)
. (PT) Na het ongeluk met de Prestige is de bezorgdheid over de veiligheid op zee nog toegenomen. Ik deel die bezorgdheid, aangezien mijn land een lange kustlijn heeft en sterk afhankelijk is van de mariene rijkdommen. Daarom, en omdat ook andere landen van de Europese Unie met deze problemen geconfronteerd worden, verdient het verslag-Jarzembowski over de havendiensten onze volle aandacht.

Het schrappen van de regelgeving voor loodsdiensten getuigt mijns inziens van een evenwichtige aanpak. Ter wille van het algemeen belang is het immers onontbeerlijk dat elke lidstaat het huidige systeem kan blijven toepassen, met inachtneming van de lokale omstandigheden.
In het onderhavige verslag wordt gestreefd naar een zeker evenwicht tussen, enerzijds, liberalisering van de havendiensten en, anderzijds, voortdurende aandacht voor de sociale regelgeving inzake de bescherming van werknemers, maritieme veiligheid en milieubescherming in kwetsbare regio's. Ditzelfde evenwicht lag ook al ten grondslag aan de liberalisering van het luchtvervoer en het spoorwegvervoer.
Wat de sociale en arbeidswetgeving betreft, moeten de rechten van de havenwerkers van de Europese Unie hoe dan ook worden gewaarborgd. Daarom onderschrijf ik het advies van de rapporteur, die pleit voor een betere bescherming van deze werknemers en aandringt op de instandhouding van banen voor gekwalificeerd havenpersoneel en opleidingsmaatregelen voor bemanningsleden.

Queiró (UEN)
. (PT) Wij gaan akkoord met de algemene lijnen van het voorstel voor een richtlijn van de Commissie betreffende havens en maritieme infrastructuur, dat tot doel heeft transparante mededingingsregels voor alle havens van de Unie te ontwikkelen en vast te stellen in het kader van de toegang tot de markt voor havendiensten.
De onder deze richtlijn vallende diensten als slepen, afmeren, vrachtafhandeling met inbegrip van laden en lossen, stuwen, overslag en passagiersdiensten zorgen hoegenaamd niet voor problemen. De hamvraag is of de loodsdiensten al dan niet van het toepassingsgebied van de richtlijn moeten worden uitgesloten. Aangezien ik van oordeel ben dat loodsdiensten veel ervaring vereisen en van wezenlijk belang zijn voor de veiligheid van zeeschepen in havens sluit ik mij aan bij de meerderheid van dit Parlement. Ik heb dan ook voor het verslag gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Met mijn stemgedrag beoog ik drie dingen, die ik van essentieel belang acht: ten eerste mag de zogenaamde zelfafhandeling niet stiekem omzeild worden, hetgeen onvermijdelijk zou leiden tot opportunisme en marktverstoring, maar moeten dergelijke diensten beperkt worden tot de activiteiten van de bemanning van het schip zelf, in coördinatie met de bevoegde verlener van havendiensten; ten tweede moet de regelgeving voor loodsdiensten van de richtlijn worden uitgesloten en worden voorbehouden aan de nationale wetgevingen; ten derde moet er, in navolging van de debatten over het Groenboek, een begin worden gemaakt met de vaststelling van heldere en klare regels voor de toekenning van overheidssteun aangezien de tekst van de richtlijn op dit punt helaas tekortschiet. Tenslotte wil ik hier nog aan toevoegen dat er overgangsregelingen moeten worden uitgedokterd om de belangen te verdedigen van dienstverleners die in het kader van de nationale wetgeving langetermijnverplichtingen zijn aangegaan en het risico lopen bankroet te gaan ten gevolge van de economische verschuivingen die de richtlijn in het systeem van havendiensten teweegbrengt.

Sacrédeus (PPE-DE)
 - (SV) In het algemeen vinden wij het voorstel evenwichtig en goed, met uitzondering van de onvoldoende gemotiveerde beperking voor zelfafhandeling.
Zoals nu gepland is, zou de zelfafhandeling alleen mogen gebeuren door de eigen scheepsbemanning en niet door vast grondpersoneel, bijvoorbeeld werknemers van een nabijgelegen fabriek. De wetgeving houdt geen rekening met de werkelijke gang van zaken. De concurrentiemogelijkheden binnen de sector worden hierdoor beknot. Voor deze aspecten hebben wij tegen de commissie gestemd.
Met betrekking tot de loodsdiensten zijn wij ook van mening dat deze niet met de richtlijn geregeld hoeven te worden.

Van Dam (EDD)
De reden voor de stakingen in de havens is met name de passage over zelfafhandeling in het port package. Dit geldt ook voor de positie van de loodsen, de lengte van de concessietermijnen, de sociale voorwaarden voor werknemers, de transparantie inzake staatssteun en de ontwikkelingsvrijheid voor havens.
Het gemeenschappelijk standpunt is weliswaar niet volmaakt, maar biedt voor bijvoorbeeld de bepalingen over de lengte van de concessietermijnen en de ontwikkelingsvrijheid van havens wel een adequaat antwoord. Ook wat betreft de loodsdiensten wordt er een stap voorwaarts gezet. De discussiepunten blijven de richtlijnen inzake staatssteun en de arbeidsvoorwaarden voor havenarbeiders, in het bijzonder toegespitst op de bepalingen inzake zelfafhandeling.
Wat het eerste betreft: de amendementen van het Parlement op dit punt maken duidelijk wat er van de Commissie wordt verwacht, en op welke termijn.
Het tweede punt ligt gecompliceerder. Wanneer zelfafhandeling binnen te ruime marges kan plaatsvinden, bestaat het risico dat dit ontaardt in moordende concurrentie met alle nadelige gevolgen van dien. Helaas laat de procedure ons geen ruimte om dit op EU-niveau te voorkomen. Nu moeten nationale overheden er alles aan doen om onderlinge concurrentieverstoringen op dit punt te elimineren. Anders zouden de schrikbeelden van onbekwame arbeiders in de havens wel eens kunnen worden bewaarheid. Daar is niemand bij gebaat.
Met alle (noodzakelijke) gebreken accepteer ik de positie van het Parlement. Om in ieder geval niet de Raad vrij spel te geven en om de lidstaten aan te sporen tot actie.
(Tekst ingekort op grond van artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Miranda (GUE/NGL)
. (PT) De rapporteur attendeert ons op het geringe betalingsniveau en accepteert de tendens van het dalende aandeel van de EU-begroting in het BNI/BBP van de Gemeenschap. Deze omstandigheden, samen met de stelselmatige stijging van het aantal prioriteiten en het huidige besparingsbeleid - dat wordt ingegeven door het Stabiliteitspact en gepaard gaat met de besnoeiing, bevriezing, vervroeging, herschikking en herprogrammering van begrotingsuitgaven -, hebben logischerwijs negatieve gevolgen voor het uitvoeringspercentage van de traditionele prioriteiten van de Europese Unie, met name op sociaal vlak en op het gebied van de cohesie en de samenwerking. Bovendien wordt hierdoor ook de geloofwaardigheid van de begrotingsprocedure zelf aangetast.
Er doen zich ook steeds meer problemen voor met de vaststelling van de prioriteiten, vooral in het kader van de strategie van Lissabon en het immigratie- en asielvraagstuk.
Bovendien ziet de rapporteur af van de broodnodige wijziging van het begrotingsbeleid. Hij verklaart zich immers akkoord met het huidige kader van de financiële vooruitzichten en aanvaardt zelfs de bestaande beperkingen ten aanzien van de interne en externe beleidsmaatregelen. Hij gaat daarin zover dat hij zichzelf tegenspreekt, bijvoorbeeld in het geval van Afghanistan. Enerzijds affirmeert hij dat de opbouw van dit land niet ten koste mag gaan van de steun aan andere regio's en anderzijds verklaart hij zich bereid 'de mogelijkheid tot meer flexibiliteit en verschuivingen binnen de begroting te onderzoeken?.
Palestina is overigens nog steeds geen prioriteit ...

Muscardini (UEN)
Natuurlijk gaan wij akkoord met de vooruitzichten die gepresenteerd worden: er valt gewoon niet te tornen aan prioriteiten als stabiliteit, duurzame groei en de toetreding van tien nieuwe landen.
En toch ziet de onmiddellijke toekomst er niet zo rooskleurig uit als men zou kunnen opmaken uit het document van de Commissie. Neem bijvoorbeeld de toetreding. Met al wat er in de afgelopen weken is voorgevallen tussen de president van een lidstaat en de kandidaat-landen en met de recente verklaringen van de voorzitter van de Conventie over het risico dat de Conventie haar werk niet binnen de geplande termijnen kan afmaken, wordt onze optimistische visie ondermijnd door bepaalde twijfels. Hopelijk zijn die ongefundeerd, maar toch vragen wij ons af of het ons zal lukken de termijnen die zijn gepland voor de toetreding te respecteren. Want mocht dat niet zo zijn, dan komen veel punten van de strategie niet verder dan het stadium van pure wens.
Ook de stabiliteit is een prioriteit die nagestreefd moet worden. En toch weten wij hoe moeilijk het valt alle voorwaarden te realiseren om die stabiliteit te waarborgen. Verder moeten wij ervoor ijveren om duurzame groei te garanderen. En toch: hoe kunnen wij, met de bijna vijf miljoen werklozen van de Bondsrepubliek en de slechte werkloosheidsgetallen waar ook veel andere landen, lidstaten en kandidaat-landen, mee kampen, optimistisch tegen die prioriteit aankijken?
(Tekst ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Queiró (UEN)
. (PT) De Europese Raad van Kopenhagen heeft de afronding van het toetredingsproces van de eerste tien kandidaat-landen bekrachtigd. De onderhandelingen zijn afgesloten op basis van een financieel pakket van 41 miljard euro dat ons in de gelegenheid moet stellen de financiële vooruitzichten aan te passen. Dit bedrag vormt de basis voor de begroting voor 2004, die sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice op 1 februari 2003 is toegenomen.
Wij stemmen voor het verslag omdat in de tekst duidelijk wordt onderstreept dat de afronding van de interne markt, de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon en de strategie voor duurzame ontwikkeling op het gebied van de interne beleidsmaatregelen de drie prioritaire doelstellingen van de Europese Unie blijven en in 2004 nog aan belang zullen winnen ten gevolge van de deelname van de nieuwe lidstaten.
Het is tevens een goede zaak dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan de steunmaatregelen voor het midden- en kleinbedrijf als bron van werkgelegenheid en economische groei en dat de absoluut noodzakelijke mondiale terrorismebestrijding een prioritaire plaats krijgt toegewezen.
Kortom, het gaat hier om een verslag waarin de politieke richtsnoeren op correcte wijze geformuleerd worden met het oog op de vaststelling van de begroting voor 2004.

Bernié, Butel, Esclopé, Mathieu, Raymond et Saint-Josse (EDD)
. (FR) Wij blijven principieel gekant tegen de financiering van de Europese politieke partijen met communautaire middelen.
Mocht dit project er evenwel door de grote fracties worden doorgedrukt, dan verdient het volgens ons een sterke voorkeur dat deze kredieten worden opgevoerd op de begroting van de Commissie, die dan verantwoordelijk blijft voor de uitvoering ervan. De inschrijving van deze middelen in de begroting van het Parlement zou de verwarring tussen parlementaire fracties en politieke partijen alleen maar bestendigen.
Wij hebben derhalve voor amendement 8 gestemd, maar uitsluitend omwille van een begrotingstechnisch beginsel. Wij blijven gekant tegen het voorstel als geheel.

Queiró (UEN)
. (PT) De begroting voor 2004 heeft voor de eerste maal betrekking hebben op een Europese Unie van wellicht 25 lidstaten. Het historisch belang van de aanstaande uitbreiding, die een einde zal maken aan de artificiële opsplitsing van Europa, moet nadrukkelijk onderstreept worden. Eer het zover is, moeten er in 2003 en 2004 echter nog talloze maatregelen worden genomen zodat de Europese instellingen over de nodige middelen kunnen beschikken om de voorbereidingen tot een goed einde te brengen.
Persoonlijk hecht ik uitzonderlijk belang aan het feit dat in de tekst wordt gepleit voor een ambitieuze rationalisatie van de werking van het Parlement en de parlementaire uitgaven zonder dat de meertaligheid en de eerbiediging van de andere beginselen die onlosmakelijk verbonden zijn met de democratische legitimiteit van onze instelling op de helling komen te staan.
Een ander sterk punt van het verslag is het voorstel om de technische bijstand aan de afgevaardigden te verbeteren. Een optimale dienstverlening zal er immers mede voor zorgen dat de leden hun verantwoordelijkheden op wetgevend en begrotingsgebied naar behoren kunnen nakomen. In dit verband is het overigens van wezenlijk belang dat de huidige spreiding van de parlementaire werkzaamheden over drie verschillende standplaatsen tot een minimum wordt herleid.
Ofschoon er ook punten zijn waarmee wij niet akkoord kunnen gaan, met name het beheer door de Commissie van de bijdragen aan de Europese politieke partijen, die om voor de hand liggende democratische redenen naar het Parlement moeten worden overgeheveld, draagt het verslag over het geheel genomen onze goedkeuring weg, zoals ook ...
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson en Sandberg-Fries (PSE)
Wij hebben vandaag voor het verslag over de hervorming van de begrotingsprocedure gestemd. Het verslag bevat een aantal belangrijke maatregelen op het gebied van de begroting. Zo wordt bijvoorbeeld voorgesteld om het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven af te schaffen. Wij vinden dat er geen goede reden bestaat voor een dergelijke opsplitsing. Uiteraard moet het Parlement ook inspraak hebben wat de landbouwuitgaven betreft. 
Wij steunen het voorstel dat erop gericht is het verschuiven van middelen van de ene rubriek naar de andere te vergemakkelijken. Dit is een belangrijke maatregel die het EU-systeem efficiënter zal maken. 
In het verslag wordt ook gepleit voor een herziening van de regels betreffende de eigen middelen. Wij benadrukken dat wij voorstander zijn van een systeem dat duidelijker is dan het huidige en waaruit kan afgelezen worden welke middelen naar de EU gaan. Wij zijn echter gekant tegen een systeem dat het Parlement zeggenschap geeft over de hoogte van de sommen die de EU mag krijgen. Het is belangrijk dat het beslissingsrecht over de bedragen die de EU krijgt, bij de lidstaten blijft en dat het Parlement invloed heeft op de besteding van de toegekende middelen.
De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
Bij wijze van uitzondering is de heer Fatuzzo vandaag niet aanwezig om een stemverklaring af te leggen namens de Italiaanse gepensioneerden.
(De vergadering wordt om 13.00 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0062/2003) van Thomas Mann, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over nieuwe voorstellen voor een werkgelegenheidsstrategie en het sociaal beleid in de Europese Unie (2002/2236(INI)).

Mann, Thomas (PPE-DE)
 - (DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, drie jaar geleden heeft de Europese Raad in Lissabon gekozen voor een buitengewoon ambitieuze strategie. In 2010 zou de Europese Unie de meest concurrerende, dynamische en op kennis gebaseerde economische zone ter wereld moeten zijn. De bijbehorende doelstellingen waren: een blijvende economische groei, volledige werkgelegenheid, meer en betere arbeidsplaatsen en een grotere sociale samenhang. Was er toen echter sprake van een te grote ambitie en euforie? Waren de crises waarmee wij nu worden geconfronteerd, toen al niet te voorzien? Volgens Eurostat hebben wij op dit moment veertien miljoen werklozen. Deze werkloosheid wordt voornamelijk veroorzaakt door onopgeloste structurele problemen in de lidstaten, zoals een veel te grote bureaucratie, het niet afschaffen van subsidies die de mededinging verstoren en een extreem hoge werkloosheid onder vrouwen, jongeren, oudere werknemers en gehandicapten. Alleen Duitsland telt officieel al 4,7 miljoen werklozen, het hoogste aantal sinds vijf jaar. Dat wordt met name veroorzaakt door de golf aan faillissementen en de te hoge heffingen en belastingen waar zowel burgers als bedrijven mee geconfronteerd worden.
Ongetwijfeld heeft de Europese werkgelegenheidsstrategie door de coördinatie van het nationale, regionale en lokale werkgelegenheidsbeleid tot successen geleid, waarbij overigens het subsidiariteitsbeginsel voortdurend is gerespecteerd. Omdat de Europese werkgelegenheidsstrategie (EWS) echter steeds omvangrijker werd - van horizontale doelstellingen tot aan de vier pijlers - nam de effectiviteit van die strategie steeds verder af. Ik ben het met de Raad en de Commissie eens dat de nieuwe richtsnoeren stringenter moeten worden om die effectiviteit te verhogen. Wij hebben met name behoefte aan aantoonbare bewijzen dat de omzetting en veranderingen op de arbeidsmarkten inderdaad worden doorgevoerd. Los van de voorgestelde oriëntatie op de middellange termijn - de Commissie heeft bijvoorbeeld drie jaar vastgesteld - ben ik van mening dat wij in ieder geval vast moeten houden aan de jaarlijkse herziening van het arbeidsmarktbeleid. Dat leidt tot een positieve druk op de lidstaten, waarvan sommige problemen hebben bij de implementatie van hun nationale werkgelegenheidsplannen. Het is noodzakelijk dat landen zich vrijwillige verplichtingen opleggen, die overigens van hetzelfde kaliber moeten zijn als bij het Stabiliteits- en groeipact het geval is. Dergelijke elementen mogen niet gewijzigd worden, zelfs niet wanneer het zoals nu nodig is om met name de economische groei en de investeringen te stimuleren. Door een strikte handhaving van het Pact wordt de basis gelegd voor stabiliteit en voor het vertrouwen van de markten en de burgers, waardoor een belangrijke voorwaarde voor een dynamische economie en werkgelegenheid wordt geschapen. Het ene aspect kan niet los worden gezien van het andere. Het nieuwe element van de EWS is dat er drie prioriteiten centraal worden gesteld: het streven naar de arbeidsparticipatiepercentages van Lissabon (70 procent voor mannen en 60 procent voor vrouwen in 2010), een verbetering van de arbeidskwaliteit met als direct gevolg een productiviteitsverhoging en het openstellen van de arbeidsmarkt voor sociaal uitgesloten en sociaal zwakkere mensen.
De financiële kadervoorwaarden voor banen moeten sluitend zijn. De belastingwetgeving werkt in veel lidstaten remmend op de groei van bedrijven en de werkgelegenheid. De belastingen moeten niet verder verhoogd, maar eerder verlaagd worden. De totale belastingdruk voor consumenten en bedrijven en de daarbij behorende administratieve rompslomp moeten verminderd worden. Het moet weer financieel aantrekkelijk worden om nieuwe arbeidsplaatsen te creëren. De verlaging van de BTW voor bepaalde diensten tot het einde van dit jaar is in dat opzicht een goed initiatief. Ik stel voor om meer 'minibanen? te creëren waarvoor gunstigere heffings- en belastingvoorwaarden moeten gelden. Het is uiteraard niet mijn bedoeling, zoals sommigen geïnsinueerd hebben, dat die minibanen een alternatief voor volledige banen gaan vormen. Die minibanen staan helemaal op zichzelf. Waar het namelijk steeds om draait, is het evenwicht tussen meer flexibiliteit enerzijds en een duurzame arbeidszekerheid anderzijds.
Er dienen met name gunstige voorwaarden voor het midden- en kleinbedrijf gecreëerd te worden. Het MKB is immers de motor van de werkgelegenheid die verantwoordelijk is voor 70 procent van alle banen en 80 procent van de opleidingsplaatsen. Met globale toezeggingen voor steun aan het MKB ben ik niet tevreden, ik vraag om concrete maatregelen: van het beschikbaar stellen van risicokapitaal tegen een lage rente tot een betere financiering van eigen kapitaal, van belastingvoordelen voor startende ondernemers tot versnelde procedures voor het verlenen van vergunningen, van netwerken voor oprichters van bedrijven tot een algeheel concept voor een vermindering van de bureaucratie. Vanwege de uiteenlopende nationale ervaringen zijn in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heftige discussies over deze voorstellen gevoerd, maar wij zijn er uiteindelijk toch in geslaagd om gezamenlijk zinvolle compromissen te sluiten. Ik wil op deze plaats ook de schaduwrapporteurs van de fracties bedanken voor hun constructieve voorstellen. Wij hebben weer veel van en door elkaar geleerd.
Ook kan een flexibelere arbeidsorganisatie impulsen aan de werkgelegenheid geven in de vorm van bijvoorbeeld uitzendwerk en deeltijdwerk. Hier kunnen vrouwen profijt van trekken omdat op deze manier werk en gezinsleven beter op elkaar afgestemd kunnen worden. Wij roepen de lidstaten ook op om voor meer kinderdagverblijven en voor een belastingaftrek voor kinderoppassen en pleegouders te zorgen. Een grotere flexibiliteit is ook gunstig voor langdurig werklozen, starters en mensen met weinig scholing, omdat zij op deze manier kennis kunnen maken met nieuwe werkvoorzieningsmogelijkheden. Daarnaast wordt er onvoldoende rekening gehouden met de demografische verandering van de bevolking en het gebrek aan specialisten. De wijze waarop mensen van rond de vijftig jaar behandeld worden, is onacceptabel. Zij worden sociaal buitengesloten of ontslagen terwijl velen van hen graag willen en kunnen werken en nog steeds willen bijleren. Zij willen zich verder ontwikkelen en kunnen het aan. Ervaring is geen handicap, maar juist een voordeel.
Tot slot nog de volgende overweging: Wanneer de nieuwe EWS zich inderdaad op de drie genoemde prioriteiten concentreert, moet dat binnen afzienbare tijd tot effectieve veranderingen op onze arbeidsmarkten leiden. Op deze manier komen wij een aanzienlijk stuk dichter bij het verwezenlijken van de doelstellingen van Lissabon.

Diamantopoulou
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, vijf maanden geleden heb ik het Parlement de resultaten gepresenteerd van de evaluatie van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Het Parlement heeft toen met een resolutie zijn goedkeuring gehecht aan de belangrijkste resultaten van deze evaluatie en de belangrijkste oriëntaties.
Na deze presentatie is een debat op gang gebracht tussen alle Europese instellingen, dat veel tijd in beslag heeft genomen. Er is ook breed overleg gevoerd met de sociale partners. Het doel daarvan was de Commissie in staat te stellen in te haken op de resultaten van dat debat en concrete voorstellen te doen voor de toekomstige prioriteiten en de verbetering van de tenuitvoerlegging van de werkgelegenheidsstrategie. Aldus heeft de Commissie in januari een document gepresenteerd waarin zij haar nieuwe benadering van de werkgelegenheidsstrategie uit de doeken heeft gedaan.
Deze nieuwe benadering is met name afgestemd op de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon. Zoals ook de heer Mann al zei, zitten wij nu in een andere situatie. De economische situatie is ongunstig en heeft vooral een weerslag op de werkloosheid, waardoor met name bepaalde bevolkingsgroepen worden getroffen. Ondanks de positieve evaluatie van de werkgelegenheidsstrategie - die zoals wij hebben kunnen vaststellen in alle lidstaten heeft geleid tot hervormingen en tot tien miljoen nieuwe banen in de periode 1997-2001 - en ondanks de positieve maatregelen lijdt het geen twijfel dat meer beleid nodig is en de hervormingen versneld moeten worden.
Wij wilden onze aandacht sterker richten op Lissabon en daarom hebben wij drie hoofddoelstellingen vastgesteld: volledige werkgelegenheid, banen van hoge kwaliteit en productiviteit, en een samenhangende arbeidsmarkt. Ik wilde hierbij aantekenen dat gender mainstreaming als een rode draad door alle drie doelstellingen loopt en - net zoals bij de prioriteiten - bij elk hoofddoel concreet wordt verwezen naar de bijzondere situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt.
Nadat een akkoord was bereikt over de drie hoofddoelstellingen hebben wij onze aandacht toegespitst op de inhoudelijke aspecten van de richtsnoeren. Evenals de Raad heeft ook het Parlement aangedrongen op minder, maar eenvoudigere en sterker resultaatgerichte richtsnoeren. Ons doel is het aantal richtsnoeren te verminderen en zo mogelijk te halveren, en daarin heel concrete prioriteiten aan te geven. Wij hebben elf prioriteiten uitgekozen. Daaronder komen ook twee nieuwe prioriteiten voor: zwart werk en immigratie. Dat zijn ook de prioriteiten die op de meeste weerstand zijn gestuit, met dien verstande dat bepaalde lidstaten wel en andere niet daarmee konden instemmen. Wij hebben dus drie hoofddoelstellingen en elf prioriteiten, en daarop zullen de richtsnoeren voor de werkgelegenheid worden opgebouwd.
Te oordelen naar de ervaringen van de afgelopen jaren speelt de kwantitatieve benadering een zeer belangrijke rol. Met andere woorden, wij moeten kwantitatieve doelstellingen hebben in de richtsnoeren, opdat ons beleid meetbaar is en, als ik dat zo mag zeggen, de regeringen kunnen worden beoordeeld aan de hand van concrete doelstellingen. Daarom hebben wij in ons voorstel enkele sectoren aangegeven die het uitgangspunt kunnen zijn voor het debat en de lidstaten de mogelijkheid bieden Europese of nationale doelstellingen af te spreken.
Een andere belangrijk punt betreft het partnerschap. De manier waarop de werkgelegenheidsstrategie wordt uitgevoerd verschilt natuurlijk van land tot land. Veel hangt af van de manier waarop de rol van de sociale partners cultureel is gegroeid, van de manier waarop deze zijn georganiseerd en van de bevoegdheden van de lokale overheden. Daar verschilt de situatie van land tot land. Na de evaluatie hebben wij echter vastgesteld dat er ook aspecten zijn die voor alle landen gemeenschappelijk zijn. Zo moet in alle landen de rol van de sociale partners worden versterkt, meer publiciteit worden gegeven aan de strategie - teneinde zoveel mogelijk burgers en andere belanghebbenden, en natuurlijk ook het Europees Parlement en de nationale parlementen, hiervoor gevoelig te kunnen maken -, de territoriale dimensie van de strategie worden versterkt via regionale en lokale werkgelegenheidsplannen, het maatschappelijk middenveld worden gemobiliseerd en tot slot de deelname van de parlementsorganen aan dit proces worden verbeterd.
Het laatste punt betreft het tijdschema. Ik wil van meet af aan zeggen dat ik er volledig begrip voor heb dat het Parlement zich dit jaar zorgen maakt over de goedkeuring van de richtsnoeren. Dit jaar zal namelijk voor het eerst een poging worden gedaan om te komen tot een betere synchronisatie van de cycli van het economisch en het werkgelegenheidsbeleid.
Om deze synchronisatie te waarborgen - waar dit Parlement herhaaldelijk over heeft gedebatteerd - moeten vier stadia worden doorlopen. Ten eerste moet tijdens de Voorjaarsraad een besluit worden genomen over de algemene richtsnoeren voor de werkgelegenheid en de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Ten tweede moeten zo spoedig mogelijk daarna de richtsnoeren als één pakket worden ingediend. De Voorjaarsraad moet dus oriëntaties aangeven en dan kan de Commissie een pakket met richtsnoeren voor zowel het economisch als het werkgelegenheidsbeleid indienen. Ten derde moeten dan die richtsnoeren worden goedgekeurd, en wel zo spoedig mogelijk, misschien zelfs tijdens de Raad van juni. Ten vierde moeten dan na de goedkeuring van de richtsnoeren, en nog voor de herfst, nationale actieplannen en het gemeenschappelijk verslag over de werkgelegenheid worden opgesteld.
Het is dus duidelijk dat wij dit jaar allen door dit tijdschema onder grote druk worden gezet. Ik wil u er echter aan herinneren dat wij in april het debat niet vanaf nul zullen beginnen. Het debat over de herziening van de werkgelegenheidsstrategie is vorig jaar juli reeds begonnen. Daarover heeft een concreet debat plaatsgevonden in het Parlement en dat debat werd in januari voortgezet aan de hand van de recente mededeling. Mijns inziens zullen wij met een nauwe samenwerking tussen het Parlement en de Commissie de tijdsproblemen kunnen oplossen en dit jaar voor het eerst het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid kunnen synchroniseren. Dat is zeer belangrijk om enerzijds dubbelwerk te vermijden en anderzijds het ene proces niet ondergeschikt te maken aan het andere.

Pronk (PPE-DE).
Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de rapporteur van harte bedanken voor zijn verslag, dat ik ook een moedig verslag vind. Voor het eerst worden er toch weer wat nieuwe ideeën naar voren gebracht, ideeën die in de afgelopen jaren niet altijd zo naar voren zijn gekomen en die ook een beetje aansluiten op de nieuwe realiteit die we nu op ons zien afkomen in het kader van een toch minder gunstige economische situatie dan we in de afgelopen tijd gehad hebben. Vandaar dat ik het een moedig verslag vind en op sommige punten is het ook niet zo politiek correct. Ik denk dat dat ook goed is, want wil je een echt debat over werkgelegenheid hebben, dan mag dat niet alleen maar politiek correct zijn. Dat geldt voor andere aspecten maar ik ben van mening dat het ook hiervoor geldt.
Voorzitter, we worden zoals ik zei geconfronteerd met een vorm van economische inzinking. Dat is altijd slecht voor de werkgelegenheid en meestal neemt de werkloosheid dan ook toe. Het is ook meestal zo dat de jeugdwerkloosheid in dat geval nog sterker toeneemt dan de algemene werkloosheid. Dat is omdat jongeren dan moeilijker een baan vinden dan in het verleden. Op het moment dat het plotseling goed gaat, vinden jongeren als eersten een baan. Op het moment dat het echter minder goed gaat, blijven zij staan. Om dat te voorkomen en juist omdat we dat kunnen zien aankomen, zouden we ons daar in het bijzonder op moeten concentreren. Dat betekent niet dat we de andere groepen die we aangeduid hebben, namelijk vrouwen en ouderen, helemaal zouden moeten vergeten. Neen, integendeel, u bent van mening dat we daar ook mee door zouden moeten gaan, maar ik meen dat jongeren - in tegenstelling tot de afgelopen jaren - wat extra aandacht behoeven.
Dan de kwestie van de vergelijkingen. Op het ogenblik ligt de werkloosheid in de Europese Unie ongeveer 2,5 procent hoger dan in de Verenigde Staten en in Japan. Maar de verschillen zijn echter minder groot dan ze op het eerste gezicht lijken. Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Ierland, Denemarken, Groot-Brittannië en Zweden doen het beter dan de Verenigde Staten. De andere landen doen het dus wat slechter. Indien er echter wordt gekeken naar de onderlinge verschillen, dan is dat erg verontrustend. Juist daarvoor is dit beleid en zijn deze ideeën van groot belang. Men moet werkelijk zien dat als een land een heel hoge werkloosheid heeft en als die werkloosheid niet omlaag gaat, er iets niet juist is. Er zijn landen die historisch gezien een hoge werkloosheid hebben, waar de werkloosheid omlaag gaat. Anderzijds zijn er andere landen die historisch gesproken een lage werkloosheid hebben, waar de werkloosheid omhoog gaat. Vooral als in het ene deel van een dergelijk land het wel goed gaat en het in een ander deel van het land niet goed gaat. In Duitsland, dat natuurlijk op het ogenblik ons grootste zorgenkind is, zijn er bijvoorbeeld deelstaten die gewoon op het Europees niveau zitten. Hoe kan dat? Dat is een heel interessante vraag. Het gaat niet alleen om te kijken naar de landen, maar ook naar de regio's. Op die manier brengen we dat tezamen.

Van Lancker (PSE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, mij geeft het eerlijk gezegd een wrang gevoel om midden in een internationale crisissituatie en misschien vlak voor een oorlog in Irak over een nieuwe werkgelegenheidsstrategie te discussiëren, maar misschien is het toch belangrijk dat te doen. Ook in moeilijke tijden moet het Lissabon-proces op de rails worden gehouden.
Namens mijn fractie kan ik u zeggen dat de nieuwe aanpak van de Commissie inzake de werkgelegenheidsstrategie bij ons in zeer goede aarde is gevallen. Meer stabiliteit in de werkgelegenheidsstrategie is inderdaad nodig. Dat betekent niet dat we onze ambities moeten verlagen, maar wel dat we in de toekomst wellicht meer in de diepte moeten gaan werken en de werkgelegenheidsrichtsnoeren meer resultaatgericht moeten maken.
We gaan ook akkoord met de Commissie dat er meer samenhang moet zijn tussen de coördinatieprocessen. Het is meer en meer zo dat de brede economische richtsnoeren in de praktijk de rol van overkoepelend instrument spelen. Dat betekent voor ons echter ook dat in de economische richtsnoeren meer rekening moet worden gehouden met de ambities op het vlak van de werkgelegenheid, de strijd tegen de armoede, de toekomst van de pensioenen en de gezondheidszorg. Het betekent voor ons bovendien dat de economische richtsnoeren eigenlijk economische en sociale richtsnoeren zouden moeten worden, waarover niet alleen de ministers van economie en financiën hun mening geven, maar ook de ministers van werkgelegenheid en sociale zaken, van onderwijs en eventueel van wetenschapsbeleid. Dat betekent voor ons, mevrouw de commissaris, beste collega's, dat de processen weliswaar autonoom moeten verlopen, maar dat er veel meer coherentie moet komen tussen de verschillende beleidsprocedures. Inhoudelijk heeft dat ook consequenties, want het betekent dat wij vinden dat het economisch beleid ook economische groei moet stimuleren.
Er moet dus veel meer werk worden gemaakt van innovatie, van onderzoek en ontwikkeling en van investeringen in mensen. Voor onze fractie betekent dit dat het Stabiliteits- en groeipact ook zijn rol van groeipact moet vervullen en de lidstaten in staat moet stellen om contracyclisch te werken en zuurstof te geven aan de economie.
Mijn fractie gaat volledig akkoord met de Commissie dat we ook meer coherentie nodig hebben in de coördinatie op sociaal vlak, dus tussen de pensioensproblematiek, het pensioenproces, het armoedeproces en het gezondheidsproces. We zouden het voornemen van het Griekse voorzitterschap om deze processen te activeren en meer continuïteit te geven dan ook ten volle willen ondersteunen.
We zijn het er volledig mee eens dat er meer aandacht moet komen voor een effectieve uitvoering van de werkgelegenheidsstrategie. Deze strategie mag geen papieren tijger worden. Op dit moment is er nog te veel verschil tussen de realiteit en de intenties van de Raad. Niet alleen met betrekking tot de activiteitsgraad van ouderen, jongeren of migranten, maar ook voor wat betreft de investeringen in mensen. We zien bijvoorbeeld dat de opleidingsinspanningen van de bedrijven ernstig tekort schieten en dat lager geschoolden of ouderen ongelijk worden behandeld. Daarom vinden wij dat de betrokkenheid van alle stakeholders erg belangrijk is. Daarom zeggen wij ook tegen de Conventie dat de open coördinatiemethode niet alleen voor werkgelegenheid maar ook voor het sociale proces in de Grondwet moet worden opgenomen om meer democratische legitimiteit en transparantie te garanderen.
Mevrouw de commissaris, beste collega's, mijn fractie vond het verslag van collega Mann zoals het uit de Commissie sociale zaken is gekomen een vrij evenwichtig verslag, dat een beeld geeft van onze voornaamste zorgen. Wij zijn dus ook niet van plan om amendementen in te dienen. Ik moet eerlijk zeggen dat de amendementen die nu ter tafel liggen het hele verslag dreigen scheef te trekken. Dit is geen kwestie van wel of geen politieke correctheid, Bartho Pronk. Voor ons is het een kwestie van efficiëntie van dit Parlement. Een dergelijk verslag met een consensus in dit Parlement is misschien niet sexy, maar het is de bedoeling een verslag uit te brengen dat voor de hele Unie en niet alleen voor één lidstaat geldt, en waarin we richtsnoeren geven voor een gemeenschappelijk beleid. Een dergelijk verslag leent zich niet voor nationale politieke overwegingen of ideologische debatten over specifieke punten van bepaalde beleidsoriëntaties. Mijn fractie is daarom geneigd deze amendementen af te keuren.

Jensen (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, de Voorjaarstop van de Europese staatshoofden en regeringsleiders is gewijd aan de ontwikkeling van de economie en de ontwikkeling van de arbeidsmarkt. Het is heel natuurlijk dat beide thema's aan elkaar gekoppeld worden, omdat het twee aspecten van dezelfde zaak zijn.
Een succesvol werkgelegenheidsbeleid is noodzakelijk om de doelstellingen van ons economisch beleid te kunnen verwezenlijken. Een economisch beleid dat het concurrentievermogen en de flexibiliteit versterkt en zodoende de economische stimuli voor het scheppen van werkgelegenheid verbetert, is nu eenmaal de grondpijler van het werkgelegenheidsbeleid.
Daarbij komen de elementen die de heer Mann in zijn verslag uitstekend naar voren heeft gebracht en die de steun krijgen van de liberale fractie. Met de amendementen die wijzelf en de PPE-Fractie hebben ingediend - deze laatste krijgen overigens ook onze steun - zal het bovendien nog beter worden. Rapporteur Mann is van mening dat wij meer aandacht moeten besteden aan opleiding, verbeterde stimuli voor het aannemen en creëren van banen, minder bureaucratie en meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt.
Helaas is het gemeenschappelijk werkgelegenheidsbeleid geen onverdeeld succes, als we de statistieken betreffende werkloosheid en werkgelegenheid mogen geloven. Wij zijn nog ver van de ambitieuze doelstellingen die drie jaar geleden in Lissabon werden vastgesteld. Wij kunnen ons afvragen of ze niet te ambitieus waren. Neen, dat zijn ze niet, maar enkele grotere lidstaten voelen zich niet al te zeer gebonden aan de beloften. Op sommige gebieden is vooruitgang geboekt, maar naar mijn mening wordt deze overschaduwd door het gebrek aan bereidheid de gemeenschappelijke doelstellingen te verwezenlijken. Ik begroet de voorstellen die u heeft gedaan, mevrouw de commissaris, met het oog op een vereenvoudiging en verduidelijking van de open coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid die moeten leiden tot een beperking van het aantal richtsnoeren. De voorgestelde hervormingen zijn goed en ik vind het ook positief dat wij naar een betere coördinatie van het gemeenschappelijk economisch beleid streven.
Voorts moet erop worden toegezien dat de lidstaten zich meer engageren om de mooie beloftes die ze op de Top van Lissabon hebben gedaan, na te komen en dit geldt ook voor de grote landen.

Schmid, Herman (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, bij de behandeling van het verslag-Mann in de commissie zijn vele amendementen het voorwerp van felle discussies geweest. De meningen liepen vooral uiteen over de bestaansvoorwaarden voor KMO's en hun rol in het werkgelegenheidsbeleid. Twee opvattingen stonden daarbij lijnrecht tegenover elkaar. De pleitbezorgers van de ene visie willen het bestaan van de KMO's verlichten met belastingverlagingen, lagere loonkosten, minder bureaucratie, zogenaamde mini-banen en diensten die niet zonder overheidssteun en subsidies geleverd kunnen worden, bijvoorbeeld huishoudelijke diensten.
De andere visie klinkt helemaal anders. De leden die deze visie verdedigen, willen vooral investeren in kleine ondernemingen die een goed zakelijk idee hebben, een bekwame leiding, groeimogelijkheden en de ambitie om te groeien en bijkomende banen te creëren. Ze denken hierbij aan sterke kleine ondernemingen of kleine ondernemingen die sterk kunnen worden, die de middelen hebben om goede lonen en normale belastingen te betalen, hun werknemers goede werkvoorwaarden kunnen bieden en met hun vakbonden goede betrekkingen onderhouden.
Er is dus sprake van twee verschillende visies, maar geenszins van een soort links of rechts beleid. Ik weet namelijk dat goede en sterke kleine ondernemingen in het bedrijfsleven de voorkeur genieten en kunnen rekenen op steun op het gebied van kennis, kapitaal en groeimogelijkheden. Mijn fractie is ook voorstander van deze visie.
Eigenlijk telt Europa veel te veel kleine ondernemingen. De meeste kleine ondernemingen liggen in landen en regio's die economisch het zwakst zijn en waar de werkloosheid hoog is. Er zijn een massa ondernemingen die nauwelijks genoeg winst maken om een gezin te kunnen onderhouden. Een groot aantal ondernemingen wordt met overheidssteun opgestart en verdwijnt zodra er geen steun meer wordt betaald. Kortom, uit de statistieken blijkt dat van de tien nieuwe ondernemingen er misschien eentje, mogelijk twee, in de eerste drie à vier jaar overleven.
We moeten investeren in kwaliteit. Wij zouden alle politieke fracties in dit Huis moeten kunnen winnen voor een progressief beleid op dit gebied, een beleid dat ernstig werk maakt van onze algemene doelstellingen en de doelstellingen van de strategie van Lissabon, namelijk "een goede baan voor iedereen" . Een dergelijk beleid vereist dat ook de arbeidsplaatsen in kleine ondernemingen van goede kwaliteit zijn en productief genoeg zijn om maatschappelijke winst op te leveren.
Het verslag-Mann bevat een aantal constructieve voorstellen voor een dergelijk modern en progressief KMO-beleid. Ik hoop dat de amendementen die het tegengestelde nastreven verworpen worden en dat het Parlement de Commissie en de Raad een duidelijk signaal stuurt om te zeggen dat wij KMO's willen die net als alle andere ondernemingen kwalitatief hoogstaand zijn en beantwoorden aan de strategie van Lissabon.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken. Het verslag dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken uiteindelijk heeft ingediend is zeer verdienstelijk. Mijn fractie maakt echter groot bezwaar tegen de steun die in het verslag klinkt voor de strenge toepassing van het Stabiliteits- en groeipact. Als gevolg zullen wij onze steun geven aan het amendement op dit punt dat vanmiddag door een andere fractie zal worden ingediend.
Omdat wij vonden dat het eindresultaat over het algemeen een evenwichtig geheel vormt, zullen we niet veel van de overige amendementen steunen, die er voornamelijk op zijn gericht om delen van de oorspronkelijke tekst te herstellen, zoals bijvoorbeeld amendement 17 over GATS. Wij zijn het niet eens met de stelling dat de GATS-Overeenkomst (Algemene Overeenkomst voor de handel in diensten) een banenmotor zal zijn, hier niet en in de derde wereld ook niet. Dat onderwerp is hier gisteren al uitgebreid besproken.
Wat ons ook dwars zit, is dat er in de huidige tekst weer veel te weinig aandacht aan duurzaamheid is gegeven. Dit is een milieuoverweging waarmee echt in al onze activiteiten rekening moet worden gehouden. Veel te vaak zien we dat de allerarmste mensen die het allerslechtste werk doen, ook vaak in de ongezondste omgeving leven. Als we daadwerkelijk de werkgelegenheid en het sociale milieu willen verbeteren, dan moeten we ook rekening houden met het fysieke milieu.
Wij zijn het ook grotendeels eens met wat de commissaris heeft gezegd over de kwestie van wie over de werkgelegenheidsstrategie beslist. Het zou erg nuttig zijn indien de nationale actieplannen die door de regeringen van lidstaten worden geopperd, ook in de nationale parlementen besproken zouden worden. Tijdens de delegatiebezoeken die we met deze commissie hebben afgelegd, bleek namelijk maar al te vaak dat de nationale parlementen niet eens van het bestaan van dergelijke plannen op de hoogte zijn, laat staan dat ze deel hebben genomen aan de totstandkoming ervan. Als er verandering in deze situatie zou kunnen komen, zou dat een grote verbetering zijn.
Om nog even in te gaan op de kwestie van kleine en middelgrote ondernemingen: jazeker, die zijn belangrijk, maar uitsluitend als ze, zoals de heer Schmidt al zei, van hoge kwaliteit zijn. Zowel een slavendrijver als een ethische ondernemer kunnen een klein bedrijf hebben. Onze taak is om de laatste te steunen en de eerste niet.

Nobilia (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het lijdt geen twijfel dat collega Mann uitmuntend werk heeft verricht. Zijn voorstellen stoelen op de hoogste tradities die de Unie op het vlak van sociale zaken en werkgelegenheidsbeleid bezit, en de rapporteur haakt duidelijk in op vernieuwende aspecten, zoals de kennismaatschappij en de strategische implicaties daarvan. Het is dus helemaal niet om kritiek te spuien dat ik de volgende overpeinzingen formuleer. Waarschijnlijk koesteren wij dezelfde verlangens, bijvoorbeeld wat betreft het midden- en kleinbedrijf, waarvan verschillende aspecten al naar voren zijn gekomen.
Om de geformuleerde aanbevelingen uit te voeren, zien wij op belastinggebied drie scenario's voor ons, die als alternatief fungeren maar wellicht ook gelijktijdig optreden: het Stabiliteitspact en de houdbaarheid daarvan, vooral als er sprake is van een totale vrijstelling voor het MKB voor de eerste drie jaar, vanwege het grote aandeel daarvan in de nationale BBP's; ofwel herziening van de materies waarvoor het subsidiariteitssysteem geldt; of anders herziening van de materies waarvoor een unanimiteitsstemming in de Raad vereist is. Dit is is geen pessimisme van mijn kant, maar is helaas zuiver een kwestie van realistisch denken.
Nog een voorbeeld op het financiële vlak is het kredietbeleid dat ten aanzien van het midden- en kleinbedrijf wordt bepleit. Dat lijkt in te druisen tegen wat het akkoord van Basel van 2002 stelt en is een obstakel voor de vorming van risicokapitaal dat het midden- en kleinbedrijf voor zijn internationalisering nodig heeft. Hetzelfde kan gezegd worden van de maatregelen voor stimulering van de werkgelegenheid, zoals de rapporteur die noemt, en waarmee wat anders lijkt te worden bedoeld dan flexibiliteit en terugdringing van bureaucratische belemmeringen. Als dat inderdaad zo is, komen die maatregelen neer op rechtstreekse staatssteun uit hoofde van artikel 87, lid 3, sub a) en c) van het Verdrag van Amsterdam. Maar zoals de rapporteur weet, is die staatssteun alleen maar van toepassing op gebieden die in 1998 zijn vastgesteld, en er bestaat geen enkele kans om daar correcties op aan te brengen, ondanks dat de situatie in de loop der tijd toch wel verandert.
Maar ook de rol van de sociale partners, waar de rapporteur terecht de nadruk op legt, is de moeite van het vermelden waard. De sociale partners worden gestimuleerd in de richting van plaatselijke partnerschapsvormen en flexibele contracten binnen een harmonisch kader van principes. Maar momenteel merken ze dat het hun, ondanks de Europese sociale dialoog, niet lukt om concreet en op strategische wijze te voorzien in minimale sociale normen voor het bedrijfsleven, vooral in de landen van Midden- en Oost-Europa; ondanks dat die bedrijven voor een groot deel afkomstig zijn uit de huidige lidstaten. Een en ander houdt in dat er momenteel in die landen nieuwe werkgelegenheid wordt geschapen, ook dankzij een lagere belastingdruk en een geleidelijk toewerken naar het acquis communautaire op milieugebied, maar het ziet er niet naar uit dat daarbij evidente sociale achterstandssituaties worden ingehaald, zelfs niet op de middellange termijn.
Mijn laatste overweging geldt de kennismaatschappij. Wij staan achter de oriëntaties en verwachtingen daarvan. De rapporteur beseft wel degelijk dat zo'n kennismaatschappij niet gerealiseerd kan worden door alleen maar meer computers in scholen en huizen te installeren of door te zorgen voor betere en meer gerichte opleiding, hoe groot de behoefte ook daaraan is. De kennismaatschappij is gebaseerd op zowel een volledige gebruikmaking van nuttige informatie, als de mogelijkheid om van die informatie profijt te trekken.
Wat ik nu nu vrees - en nu rond ik af - is dat, ondanks dat voortdurend wordt benadrukt hoe belangrijk het sociale en werkgelegenheidsbeleid is en hoe noodzakelijk de horizontale integratie daarvan met andere beleidslijnen is, dit beleid toch niet verder komt dan een secundair beleid: in de lidstaten die zich nog amper iets herinneren van de inhoud van de Europese sociale agenda, levert dat een steriele uiteenzetting op van hoeveel positieve of negatieve resultaten er zijn bereikt, wat dan helaas wordt gecombineerd met hoogdravende bedoelingen en een constante neerwaartse trend wat de kwaliteit aangaat.

Lang (NI).
Mevrouw de Voorzitter, de economische doctrine van de Europese Unie in het algemeen en dit verslag in het bijzonder wekken de indruk dat de beginselverklaringen, de goede bedoelingen en het eerzame beraad over de werkgelegenheid volkomen losstaan van de verschrikkelijke en beangstigende sociale werkelijkheid van de mondiale concurrentie en de economische oorlog.
Uiteraard erkent iedereen dat investeringen en ondernemingen de werkgelegenheid bevorderen, dat het verlichten van de belastingdruk en de bureaucratische rompslomp de economie dynamischer maakt en dat het opleiden van jongeren en minder jongeren een goede zaak is, opdat zij zich kunnen integreren in de arbeidsmarkt.
Maar nadat wij deze open deuren hebben ingetrapt, nadat wij hebben uitgelegd dat er aan de werkgelegenheid en de groei nog een derde, ecologische dimensie moet worden toegevoegd, nog afgezien van de doelstellingen op het vlak van welzijn en gezondheid op het werk, kortom nadat wij blijk hebben gegeven van onze goede bedoelingen, wordt het tijd dat wij wakker worden en de werkelijkheid onder ogen zien. Dat is een koude douche: onzekerheid, sociale plannen, delokalisatie, sociale dumping, stijgende werkloosheid, massale immigratie, dalende groei, demografische ineenstorting en socialezekerheidsstelsels die op instorten staan. Dit alles hebben wij te danken aan een Europese politieke klasse die erin slaagt de tekortkomingen van het bureaucratisch socialisme te koppelen aan de tekortkomingen van de globalisering en het ultraliberalisme. Zo stapelen wij handicap op handicap.
De uitbreiding naar het oosten zal zijn uitwerking van massale delokalisering niet missen en tegelijkertijd een massale immigratie in gang zetten. Het is duidelijk dat wat er nog resteert van onze arbeidsintensieve industrie, door het economisch beleid van de Europese Unie en het openstellen van de interne markt voor de mondiale concurrentie om zeep wordt geholpen. De extremisten van de vrijhandel en de fundamentalisten van de globalisering vormen een gevaar voor de toekomst van onze economie en onze maatschappelijke structuren. De economische en sociale heropleving moet worden gebaseerd op de herovering van de interne markt, nationale en communautaire preferentie, nationale en communautaire bescherming en nieuwe en andere regels voor de Wereldhandelsorganisatie, niet in het kader van de duivelse volkerengehaktmolen die de Europese Unie vandaag de dag is geworden.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Mann hartelijk voor het werk dat hij aan dit verslag heeft besteed en voor alle amendementen waarover de bevoegde commissie een ruime consensus kon bereiken.
Voor ons als christen-democraten is het enorm belangrijk dat een werkgelegenheidsstrategie en een strategie voor de sociale zorg in Europa vaste, stabiele waarden, die gebaseerd zijn op de ethische en morele pijlers van de Europese culturele geschiedenis, verenigen met een sociale, marktgerichte economie. Ik beklemtoon dat zowel sociale als economische waarden een rol spelen. Er kan dus geen vrije markteconomie zijn zonder ethische, morele en sociale waarden.
Ik vestig de aandacht van de Commissie op paragraaf 37. In deze paragraaf wordt onderstreept hoe belangrijk het is ervoor te zorgen dat gezins- en beroepsleven beter kunnen worden gecombineerd, dat ouders beter in staat worden gesteld meer tijd aan de kinderen te besteden, en dat er wordt gezorgd voor kinderdagverblijven, ouderschapsverlof, belastingaftrek voor kinderoppas en pleegouders en meer middelen voor verpleeghuizen en bejaardenzorg. In deze paragraaf worden tevens meer middelen gevraagd voor programma's ter bestrijding van werkloosheid onder vrouwen.
Ik wil graag hameren op de grootste uitdaging voor Europa, namelijk de demografische. Ik weet dat de commissaris zich persoonlijk sterk heeft geëngageerd om een oplossing te vinden voor het tekort aan arbeidskrachten en aan een actieve bevolking in het Europa van de toekomst. In paragraaf 37 wordt gepleit voor een betere combinatie van gezins- en beroepsleven en voor meer aandacht voor de kinderen. Dit verslag geeft het besluit van de Europese Raad van Stockholm in maart 2001 over de demografische uitdaging de allerhoogste prioriteit. Dit wordt duidelijk naar voren gebracht in paragraaf 37.

Weiler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, mijnheer Mann, u heeft tijdens het overleg in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ongetwijfeld gemerkt dat uw verslag niet op dezelfde steun kon rekenen als vroeger het geval was. Dat heeft uiteraard ook te maken met een aantal eisen die een sterk nationaal karakter hebben en eigenlijk niet in een Europees debat thuis horen. Ik steun echter wel de intentie van uw verslag dat de richtsnoeren zich op de wezenlijke zaken moeten concentreren en dat er ook in de toekomst jaarlijkse herzieningen plaats dienen te vinden.
Ook qua doelstellingen bestaat er naar mijn idee een hoge mate van overeenstemming. Dat geldt met name voor de flexibiliteit van de arbeidsmarkt, wat overigens voor de werknemers niet tot een onnodige uitholling van de sociale voorzieningen mag leiden. De manier waarop dit doel bereikt kan worden, is ongetwijfeld omstreden. Nieuwe ideeën zijn in dat verband welkom, mijnheer Pronk, maar op enkele punten moeten wij ook constateren dat er sprake van achteruitgang is, om te beginnen wat de rol van de nationale parlementen betreft. U verlangt grotere controlemogelijkheden voor die nationale parlementen, mijnheer Mann. Wij hebben echter allang besloten dat die parlementen niet alleen een controlerende functie moeten hebben, maar dat zij ook een rol moeten spelen in het kader van de wetgeving. Dat gaat veel verder dan uw voorstel. In Zweden en Denemarken wordt deze werkwijze in principe al toegepast. Daarnaast verlangt u ook dat er druk wordt uitgeoefend met het oog op de omzetting van nationale bijscholingsplannen. Ook op dit punt hebben wij al besloten dat er wetten moeten komen met een verplichtend karakter en met een recht op bijscholing voor werknemers.
Bovendien dringt u aan op een ongedifferentieerde belastingverlaging en op loonsubsidies; op dat punt kunnen wij u uiteraard niet steunen. Dat zijn namelijk geen nieuwe, maar volledig verouderde ideeën. Dat zou ook niet leiden tot een bevordering van de dringend noodzakelijke creativiteit van ondernemers.

Bouwman (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, een paar korte opmerkingen. Ik denk dat we, tegen de achtergrond van de economische ontwikkeling, de demografische ontwikkelingen, de technologische ontwikkelingen, de uitbreiding en een eventuele oorlog, met zijn allen in een ingewikkelde situatie verzeild zijn geraakt, waarin leuke dingen, zoals een sluitende aanpak, alsmaar moeilijker zullen worden. En op deze verkiezingsdag in Nederland wilde ik dat nog maar even zeggen. Want hoewel we er moeite voor hebben gedaan, zal het niet gemakkelijk worden om bijvoorbeeld de standaarden die we ondertussen gewend zijn voor meer werk ook te halen in de komende periode. Ik sluit me sowieso aan bij opmerkingen als die van mevrouw Van Lancker als het gaat om de koppeling van economisch en sociaal beleid. Ik vind dat we het economisch beleid ook moeten aanpassen aan het sociale beleid. Ik sluit me ook aan bij een aantal opmerkingen van de heer Pronk als het gaat om de vaak valse vergelijking tussen Amerika en Europa. Daar moet je veel beter en veel scherper naar kijken.
Ik ben het eens met de hoofddoelen van het nieuwe werkgelegenheidsbeleid en wil vooral aandacht vragen voor het tweede doel. Het eerste doel, volledige werkgelegenheid, moeten we uitwerken, ook met betrekking tot de sociale economie, maar het is natuurlijk ook zo dat we aandacht moeten besteden aan betere werkgelegenheid, en dat zal nog moeilijker worden in deze periode. Kijkend naar de prioriteiten is het wel grappig om te zien dat er een stuk of elf zijn overgebleven in vergelijking met de oorspronkelijke achttien richtsnoeren. Ik denk dat we heel nauwkeurig moeten kijken naar hoe we de nieuwe gebieden, zoals immigratie of undeclared work, brengen en systematisch vastzetten. Als we bijvoorbeeld kijken naar de elementen die er in de evaluatie van het werkgelegenheidsbeleid relatief zwak uitkwamen - bijvoorbeeld de verbetering van de organisatie van het werk, beter werk - moeten we ervoor zorgen dat we deze niet weer onderverdelen in allerlei categorieën, terwijl er op dit moment juist aanzetten op dit gebied zijn. Met andere woorden: ik denk dat we daar in de komende periode wat werk aan moeten verrichten. Met betrekking tot het stroomlijnen van het hele pakket aan richtsnoeren, hetgeen me verstandig lijkt, betekent dit ook dat we die - ik heb het in het begin al even aangegeven - aan elkaar moeten aanpassen.
Tot slot denk ik, en hoop ik, dat de Raad zich er in de komende periode ook toe zal verplichten de werkwijze die we met zijn allen aanvaard hebben ten uitvoer te brengen. Met name de open coördinatiemethode, zonder allerlei zijwegen.

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij mijn collega's en de rapporteur bedanken voor zijn werk aan dit belangrijke onderwerp, dat het afgelopen jaar zelfs nog belangrijker is geworden door de toename van de werkloosheid in vele economieën van de Europese Unie.
Als wij daadwerkelijk de kansen van de burgers willen vergroten om in vrijheid en onafhankelijkheid te leven, dan moeten wij armoede en uitsluiting helpen bestrijden door mensen te steunen bij het vinden van werk. Ongeacht onze politieke kleur, zijn we het er allemaal over eens dat er meer werk moet worden gemaakt van een doeltreffendere werkgelegenheidsstrategie op Europees niveau. Veel van de voorstellen in het verslag van de heer Mann en een aantal van de amendementen zullen aan het bereiken van dit einddoel bijdragen.
Wij moeten echter ook lering trekken uit de vergissingen uit het verleden. De richtsnoeren dienen te worden vereenvoudigd en beperkt en er moeten geschikte streefdoelen worden gehanteerd zodat er concrete resultaten kunnen worden geboekt en er niet alleen met cijfers wordt gegoocheld. Wij moeten de juiste omstandigheden creëren voor een volledige en stabiele werkgelegenheid. Wij moeten kwaliteit en productiviteit op de werkvloer nastreven, alsmede de sociale samenhang op de arbeidsmarkt. Wij moeten er te allen tijde voor zorgen dat het werkgelegenheidsbeleid op mensen gericht blijft en niet slechts een reactie is op een bepaalde dringende behoefte van een of andere lidstaat.
Voor onze strategie is het niet alleen nodig dat mensen opleidingen krijgen en vaardigheden verwerven, maar ook dat discriminatie tussen mannen en vrouwen wordt uitgesloten. En met name in dit jaar, het internationaal jaar van de gehandicapten, moeten we ons ook actiever gaan inzetten voor de integratie van mensen met een handicap in de beroepsbevolking.
Wij moeten mensen blijven stimuleren om te werken en deze stimulans verder vergroten. De meest effectieve methode hiervoor is om mensen een goed loon te bieden en ze zoveel mogelijk aan het werk te houden, zodat de belasting op arbeid lager wordt. Dit is echter een kwestie waarin onze mening wezenlijk verschilt met die van een aantal andere sprekers, en waarin wij het ook niet eens zijn met het voorstel in het verslag van de heer Mann, met name de paragrafen 11 en 13, die over belasting gaan. Dit zijn zaken die uitsluitend onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Als men in een lidstaat, of een aantal lidstaten, de beste praktijken van een andere lidstaat wil navolgen, dan moet men dat vooral doen. Men kan echter zoveel modellen bekijken als men wil en toegepaste procedures analyseren tot men een ons weegt, maar de enige methode voor het stimuleren van de werkgelegenheid die succesvol is gebleken, is verlaging van de arbeidskosten.
Mijn laatste punt gaat over mijn eigen amendement op paragraaf 24. Het doel hiervan is om het vertrouwen van de consument te vergroten door bedrijven een grotere maatschappelijke verantwoordelijkheid te geven, welke kan leiden tot grotere prestaties op het gebied van vernieuwing. Het idee hierachter is onderscheid aan te brengen tussen de relaties van een onderneming met haar interne belanghebbenden en haar aandeelhouders en werknemers. Een dergelijke maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen kan ook een positieve uitwerking hebben op de relaties met consumenten, leveranciers en andere betrokkenen. Als wij de kwestie van de belasting kunnen oplossen, dan denk ik dat iedereen dit verslag kan steunen. Deze kwestie dient echter buiten de verantwoordelijkheid van de EU te blijven.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Thomas Mann feliciteren met zijn verslag, waarmee hij een uitstekende bijdrage levert aan de vaststelling van de werkgelegenheidsstrategie en het sociaal beleid van de toekomstige Europese Unie.
Vijf jaar na de inwerkingtreding van deze strategie wordt het tijd dat wij de balans opmaken, de zwakke punten blootleggen, doelmatige, realistische en tezelfdertijd ambitieuze oplossingen aandragen voor de nieuwe uitdagingen die zowel de huidige als de toekomstige lidstaten te wachten staan en het geheel in lijn brengen met de doelstellingen van de strategie van Lissabon.
De werkgelegenheidsstrategie heeft ongetwijfeld een gunstige invloed uitgeoefend op de daling van de werkloosheid. Op dit moment liggen de zaken echter volkomen anders ten gevolge van de stagnatie van de Europese economie. De huidige situatie vergt van de lidstaten bijzondere inspanningen. Hun aandacht moet uitgaan naar specifieke problemen, de vaststelling van algemene prioritaire middellangetermijndoelstellingen en het behalen van concrete resultaten, zoals de actieve vergrijzing als antwoord op het demografische probleem, zonder echter de jongeren en de minder begunstigde bevolkingsgroepen uit het oog te verliezen. Recentelijk is gebleken dat er een duidelijk verband bestaat tussen het succes van de werkgelegenheidsstrategie en de betrokkenheid van het regionaal en lokaal beleid bij het nationaal en Europees beleid. Het belang van de sociale partners, het maatschappelijk middenveld en de niet-gouvernementele organisaties kan niet genoeg onderstreept worden. Zij spelen een fundamentele rol bij de verwezenlijking van de doelstelling van volledige werkgelegenheid en betere arbeidsvoorwaarden voor iedereen.
Ook de rol van het midden- en kleinbedrijf, als motor voor de Europese werkgelegenheid, wordt terecht in de verf gezet. De maatregelen ter bevordering van de oprichting en het voortbestaan van kleine en middelgrote ondernemingen zullen op zowel kwantitatief als kwalitatief vlak gunstige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. Met uw welnemen zou ik mij tevens nadrukkelijk akkoord willen verklaren met enerzijds het voorstel tot samenwerking tussen universitaire centra en anderzijds de beoogde oprichting van een doelmatig samenwerkingsverband tussen universiteiten en ondernemingen. Nog een laatste woord over het beginsel van gelijke kansen: een duurzame stijging van het algemene werkgelegenheidsniveau is alleen maar mogelijk als het aantal werkende vrouwen toeneemt. Anders gezegd, er moeten doeltreffende maatregelen genomen worden om het samengaan van gezinsleven en beroepsleven te bevorderen.

Gillig (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, in de verslagen over de werkgelegenheid die wij in het kader van het proces van Lissabon in dit Parlement hebben aangenomen, hebben wij telkens gewezen op de noodzakelijke koppeling van de kwantitatieve en de kwalitatieve ontwikkeling van de werkgelegenheid, dat wil zeggen van economische en sociale ontwikkeling.
De opgestelde strategie heeft reeds geleid tot wezenlijke vooruitgang en, mevrouw de commissaris, zoals gezegd onderschrijven wij uw voorstellen voor de voortzetting van deze werkzaamheden. Maar thans, in deze moeilijke tijden van bedrijfsherstructureringen, collectieve ontslagen en een toenemende onzekerheid op de arbeidsmarkt, moet het Europees Parlement opnieuw een krachtig en duidelijk geluid laten horen. Wat dat betreft slaat het initiatiefverslag van de heer Mann op talloze punten de plank mis, want het presenteert een louter liberale geloofsbelijdenis en de in de plenaire vergadering opnieuw ingebrachte amendementen dreigen de inspanningen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken voor een evenwichtige tekst ongedaan te maken.
Mijnheer Mann, wat wij vandaag nodig hebben is niet uitsluitend meer flexibiliteit; wij hebben een beleid nodig dat flexibiliteit koppelt aan duurzaamheid. Wij willen geen tweederangsbanen voor ongeschoolde werknemers zoals u voorstelt. Wij moeten de nadruk leggen op opleiding en kwalificaties en wij moeten de meest kwetsbare bevolkingsgroepen, dat wil zeggen jongeren, vrouwen en ouderen, beschermen. Evenmin wensen wij een beleid dat de belastingdruk als de oorzaak van alle kwaad bestempelt. Wij willen ook geen deregulering of ongecontroleerde opening van de markt voor diensten waarbij de sociale verworvenheden worden geofferd op het altaar van de vrije mededinging.
Als het verslag in de door u voorgestelde zin wordt geamendeerd zullen wij gedwongen zijn tegen te stemmen. Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik erop wijzen dat de werkgelegenheidsstrategie en het sociaal beleid in de Europese Unie, de titel van het verslag, niet voorbij mogen gaan aan de beginselen van solidariteit en sociale samenhang, want dat zijn de waarborgen van het welzijn van onze economieën.
Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik weet niet of ik nog veel kan toevoegen aan de uitstekende interventie van mijn collega, mevrouw Gillig. Ik ben van mening dat ik de werknemers van Metaleurope, Alstom, France Télécom of talloze andere ondernemingen waar thans massale herstructureringen en wrede en onaanvaardbare collectieve ontslagen dreigen - vaak als gevolg van de machinaties van volkomen ongecontroleerde aandeelhouders - bezwaarlijk met dit verslag onder ogen kan komen.
De niet aflatende oproepen tot de sociale dialoog zijn in dit verband een surrealistische retoriek. Wij moeten vandaag een democratisering van de ondernemingen in gang zetten die paal en perk stelt aan de onaanvaardbare manier waarop werknemers worden aangeworven, weggeworpen, in onzekerheid gestort en ontslagen worden. Ik ben van mening dat dit verslag een alles behalve geloofwaardig antwoord geeft op het afschuwelijke maatschappelijke klimaat dat het gevolg is van de huidige sociale toestand, die nog wordt aangescherpt door de economische teruggang.
Ik besef dat het volgende wellicht ongebruikelijk klinkt in dit halfrond, maar wat belet ons in de huidige situatie om de ervaringen te bestuderen die zijn opgedaan met arbeidstijdverkorting en met in onderhandelingen bereikte oplossingen die werkgelegenheid hebben gegenereerd, de economische prestaties van verschillende grote ondernemingen hebben versterkt en tegelijkertijd de sociale betrekkingen en de kwaliteit van het werk hebben verbeterd? Wat belet ons deze ervaringen onder de loep te nemen en er conclusies aan te verbinden die volgens mij in de meest gevallen uiterst interessant zijn?
Wat belet ons het ontwikkelingspotentieel te bestuderen van talloze activiteiten van groot maatschappelijk belang of voor het behoud van het milieu? Wij hebben een vermoeden van het potentieel van deze activiteiten, maar deze worden onvoldoende ondersteund en erkend. Wij zouden er goed aan doen als wij wat meer verbeeldingskracht aan de dag zouden leggen en niet telkens weer dezelfde liberale oude koeien uit de sloot zouden halen. Het wordt tijd dat wij ons wijden aan dit soort debatten en initiatieven.

Rovsing (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de Europese Raad van Lissabon werd beslist dat de Unie uiterlijk in 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld moest worden, een economie die een duurzame economische groei kan bewerkstelligen met meer en betere banen en een grotere sociale samenhang. Wat is er sindsdien gebeurd? Om het kort te zeggen: helemaal niets. De sprong die de VS met hun concurrentiepositie hebben gemaakt en de onze zijn niet te vergelijken. De afstand tussen de VS en de EU is sinds het voornemen in Lissabon alleen maar vergroot.
Wij zitten dus met een groot probleem, want wij kunnen alleen maar vaststellen dat de Lissabon-strategie nog geen enkel effect heeft gehad en dat de doelstelling ervan nog verder van ons af ligt dan op de dag dat ze werd vastgesteld. Zoals uit het debat is gebleken, heeft de Unie nog te veel bureaucratie en te veel regels, er is te weinig opleiding, gebrek aan kapitaal en aan een groot aantal structurele hervormingen om ons in de nieuwe kennismaatschappij staande te kunnen houden. Er is meer diepgaand onderzoek nodig om de nieuwe kennis snel te kunnen omzetten in boeiende, interessante en goed betaalde arbeidsplaatsen. Dat zou tot succes leiden.
Naar mijn mening is het verslag-Mann een stap in de goede richting met het oog op een toename van de economische groei en van het aantal arbeidsplaatsen in de lidstaten. Hij wijst op het belang van KMO's en doet een hele reeks voorstellen die het proces naar mijn mening kunnen stimuleren.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, anders dan de rapporteur, denk ik dat de Europese werkgelegenheidsstrategie tot op heden een belangrijke rol heeft gespeeld in de strijd tegen de werkloosheid en een positieve uitwerking heeft gehad op de nationale beleidsvoering inzake de arbeidsmarkt: niet in alle lidstaten, maar in sommige wel.
Voorts is de Top van Lissabon door de ambitieuze doelstellingen die men daar heeft gesteld, een fundamentele etappe gebleken, die jaarlijks wordt bijgesteld door middel van specifieke indicatoren. Ook de evaluatie van de Commissie van de nationale plannen en de daarin vervatte aanbevelingen vormen een aanknopingspunt en bieden de nodige stimulansen om die landen te volgen die meer dan de andere goede resultaten behalen door middel van een actief beleid waaraan de sociale partners op elk niveau deelnemen.
Het Europees Parlement is er ieder jaar in geslaagd om in zijn resoluties een juiste balans te vinden tussen flexibiliteit en zekerheid, en het economisch beleid, het werkgelegenheidsbeleid en het sociaal beleid zijn altijd op voet van gelijkheid geplaatst. Met dat in het achterhoofd vind ik de houding van de rapporteur nogal verrassend. Hij heeft namelijk met betrekking tot de nieuwe generatie richtsnoeren van de Commissie, die drie doelstellingen op het oog hebben - het werkloosheidspercentage dichter bij de objectieven van Lissabon brengen, de kwaliteit van het werk verbeteren en een arbeidsmarkt bevorderen die open staat voor de sociaal zwakkeren - eerst in de commissie, en nu opnieuw in deze Vergadering, een reeks instrumenten in de vorm van amendementen voorgesteld, en wel: algemene belastingvermindering, gebruik van 'minibanen?, overdreven flexibilisering. Dat is allemaal wel heel slecht te rijmen met principes als kwaliteit van het werk, investering in menselijk kapitaal, combinatie gezins- en beroepsleven en het waarborgen van de zekerheid.
Het komt me voor dat dergelijke instrumenten meer bedoeld zijn voor een debat over principekwesties zoals dat in een aantal lidstaten wordt gevoerd - onder andere het mijne - dan dan ze een stimulerende en coördinerende functie voor de Unie kunnen hebben. In commissieverband hebben wij dan ook een en ander bijgestuurd, waardoor het verslag meer in evenwicht werd getrokken, en dat is dan ook de reden waarom wij het niet eens zijn met de amendementen.
Ik wil afsluiten met een kanttekening. De heer Bastos heeft terecht steun verleend aan de paragraaf van de resolutie waarin wordt gepleit voor meer samenwerking tussen universiteiten en onderzoekscentra. Jammer dat zijn fractie een amendement heeft ingediend waarin wordt gevraagd om concurrentie in plaats van samenwerking in te voeren.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, het stemt tot tevredenheid te kunnen constateren dat de werkloosheid binnen de Europese Unie aanzienlijk is afgenomen. Het aantal werklozen bedroeg in 1997 nog 17 miljoen, en was in 2002 gedaald tot 13,5 miljoen. Getallen zeggen echter niet alles, en bovendien laten deze gegevens maar één kant van de medaille zien. Er is geen aanleiding voor zelfvoldaanheid, want de ontwikkelingen en omstandigheden zijn nu anders.
De andere kant van de medaille is dat een harde kern van 7,4 procent van de werklozen bestaat uit mensen die nooit werk hebben gehad, hun baan zijn kwijtgeraakt of voor wie herintreding vrijwel onmogelijk is. Vaak is dat omdat zij te oud zijn voor een nieuwe baan of te jong om vervroegd uit te treden. Vaak ook is dat omdat zij nog jong zijn en niet beschikken over de vereiste ervaring en opleiding.
Daarmee heb ik twee groepen genoemd die in het bijzonder op onze bescherming zijn aangewezen: jongeren en ouderen die hun baan zijn kwijtgeraakt. De echo van 8 maart, de internationale dag van de werkende vrouw, klinkt ook vandaag, 11 maart, nog door, en moet het hele jaar door te horen blijven, en daarmee de toezegging van de Raad van Lissabon dat uiterlijk in 2010 het aantal werkende vrouwen tot meer dan zestig procent zal zijn gestegen.
Het voorstel dat nu ter tafel ligt streeft derhalve een drievoudig doel na: stijging van de werkgelegenheid; verhoging van de kwaliteit van de arbeid; en een arbeidsmarkt die openstaat voor probleemgroepen. Dit is het jaar van de gehandicapten. Laten wij dat vooral niet vergeten. Bij dit alles zullen wij voldoende rekening moeten houden met de zo vaak binnen deze muren genoemde horizontale beleidsvormen. Voorzover het al mogelijk is een hiërarchisch onderscheid aan te brengen, zijn het horizontale beleid inzake de gezondheid en veiligheid op het werk, het beleid inzake gelijke kansen of het beleid inzake duurzame ontwikkeling zeker niet de minst belangrijke. Ook zullen wij de samenleving in het algemeen en alle overheden - veraf van of dichtbij de burger - volledig in dit proces moeten kennen. Laten wij in ieder geval niet vergeten dat de uitbreidingslanden ons met argusogen zullen volgen.
In grote lijnen, mijnheer de Voorzitter, bestrijkt het verslag van de heer Mann al deze punten. Een dubbel compliment is derhalve op zijn plaats: vanwege de originele manier waarop het is opgesteld en vanwege de opname van verbeteringen in de commissie. Ik feliciteer de heer Mann en verzoek u zijn verslag te steunen.

Cercas (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als Europa een werkgelegenheidsstrategie nodig had in 1997, toen wij ons in een periode van hoogconjunctuur bevonden en de markt bij wijze van spreken vanzelf zou hebben voorzien onze behoeften, dan is het onder de huidige omstandigheden en in de te verwachten situatie tijdens en na het op handen zijnde conflict meer dan ooit zaak dat wij bereid zijn mee te werken aan een verbetering van die strategie. Ik verwelkom dan ook de mededeling van de Commissie en de hervorming, en spreek de hoop uit dat het tweede deel van de in 1997 begonnen periode van tien jaar nog beter zal zijn dan het eerste.
Het moet mij van het hart dat ik - evenmin als sommige collega's vóór mij - niet goed weet of ik moet ingaan op het verslag van de heer Mann of op de amendementen daarop. Nu ik de rapporteur en de heer Pronk heb gehoord, geloof ik namelijk dat er niets anders opzit dan me heftig tegen de amendementen te verzetten.
Waar het verslag van de heer Mann namelijk positieve ideeën bevat, ideeën waarover in de commissie overeenstemming is bereikt, zouden de amendementen inhouden dat de meest zinnige en uitgebalanceerde ideeën van de Europese strategie om ideologische redenen vrijwel volledig worden teruggedraaid.
Zonder uitgesproken doelen kunnen wij niet van een strategie spreken. De doelen van Lissabon zijn duidelijk, zoals mevrouw de commissaris heeft erkend. De doelen van de strategie voor deze vijf jaar laten aan duidelijkheid niets te wensen over: meer werkgelegenheid, meer kwaliteit en meer sociale integratie.
Wij kunnen niet, mijnheer Mann, volledige werkgelegenheid inruilen voor meer werkgelegenheid. Wij kunnen niet beweren dat wij ons te ambitieus opstellen omdat wij de werkgelegenheidsdoelen van Lissabon willen bereiken. Dat zou steeds een stap terug zijn, mijnheer Mann. Wij kunnen niet meer kwaliteit inruilen voor minder belasting. Wij kunnen niet meer sociale integratie inruilen voor meer belastingvrijstelling wanneer wij juist publieke middelen nodig zullen hebben om een proactief beleid te voeren en om al die mensen in de arbeidsmarkt te kunnen opnemen die anders buitengesloten zouden blijven.
Als die amendementen worden aangenomen, mijnheer Mann, zal ik daarom, evenals vele afgevaardigden binnen mijn delegatie, tegen uw verslag moeten stemmen.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat mijn goede vriend Thomas Mann mij heeft vergeven voor het feit dat ik in de commissie niet voor zijn verslag heb gestemd. Ik hoop dat hij mij nu weer zal vergeven nu ik ook in de plenaire vergadering zijn verslag niet zal steunen. Veel punten in dit verslag juich ik toe, zoals de erkenning van de noodzaak om de conclusies van Lissabon uit te voeren, om KMO's te stimuleren en te steunen en om de werkgelegenheid voor benadeelde groepen in de samenleving te verbeteren. Wat ik echter niet kan aanvaarden, is de algemene teneur in het verslag ten gunste van een sterkere rol voor de sociale partners.
Ik ben een groot voorstander van de maatschappelijke dialoog, maar deze dient binnen de bedrijven plaats te vinden tussen werknemers en werkgevers. De rapporteurs hebben het belang van KMO's als banenmotor bevestigd, maar KMO's hebben slechts een zeer kleine stem in UNICE en veel van de betreffende werknemers zijn geen lid van een vakbond. Dus ook al wordt hun stem door de sociale partners amper gehoord, toch pretenderen deze wel in hun belang te spreken.
Er stond het afgelopen weekend een interessant bericht over Duitsland in de Britse pers: bondskanselier Schröder ondervindt grote problemen bij het doorvoeren van hoognodige hervormingen in de arbeidsmarkt, omdat deze door de sociale partners worden geblokkeerd. Volgens het bericht zou een Duitse minister hebben gezegd: 'Als het moeras moet worden drooggelegd, moet je niet aan de kikkers vragen wat zij ervan vinden?. Met een werkloosheid van tegen de vijf miljoen mensen zakt men in dat land steeds verder weg in het moeras en het is maar al te duidelijk dat er veranderingen nodig zijn. Ik ben dus helemaal voor sociale rechtvaardigheid en maatschappelijke integratie, maar de grootste vijand van beide zaken blijft de werkloosheid. Regeringen moeten doen wat nodig is om die te bestrijden. Door vast te houden aan achterhaalde ideeën komt men niet verder. Het versterken van de rol van de sociale partners werkt alleen maar verlammend. Als sommige landen dit concept toch vast willen houden, moeten zij dat zelf weten. Maar ik smeek u, mevrouw de commissaris en mijnheer de rapporteur, om het niet aan de rest van ons op te leggen.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij spreken vandaag over de toekomst van de Europese werkgelegenheidsstrategie, en wel op een nogal bedrukkend tijdstip, gezien de op til zijnde oorlog in Irak, de gestegen olieprijs en de begrotingsproblemen in de landen van de eurozone.
Helaas is er momenteel geen sprake van een dynamiek op de arbeidsmarkt waardoor nieuwe banen zouden kunnen ontstaan. U sprak over de vrouwen, mevrouw de commissaris. Hun aanwezigheid op de arbeidsmarkt is weliswaar versterkt - vrouwen maken nu 41 à 42 procent uit van alle arbeidskrachten en steeds meer vrouwen betreden zuiver mannelijke sectoren - maar wat grote indruk maakt is dat de werkloosheid onder vrouwen zoveel groter is dan onder mannen.
Het doel van Lissabon met betrekking tot de verbetering van de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt lijkt nog ver in het verschiet te liggen. Het aantal werkloze vrouwen is bijna twee keer zo hoog als het aantal werkloze mannen: 14,6 tegen 8,7 procent. Wij stellen eveneens vast dat als sprake is van uitbuiting het vooral gaat om vrouwelijke werknemers. Meer dan 250.000 vrouwen doen huishoudelijk werk zonder enige sociale bescherming. Ook is er een bloeiende, zwarte arbeidsmarkt met honderdduizenden buitenlanders, waarvan vrouwen het merendeel uitmaken. Hun aantal wordt bovendien niet meegeteld in het arbeidspotentieel of de werkloosheid.
In de Europese werkgelegenheidsstrategie wordt erkend hoe belangrijk de rol van vrouwen is voor de verhoging van de participatiegraad. Wij zijn er dan ook voldaan over dat gestreefd wordt naar een verkleining van de verschillen tussen mannen en vrouwen wat de beloning en de vertegenwoordiging in alle sectoren betreft. Ook doet het ons deugd, mevrouw de commissaris, dat u de klemtoon legt op gender mainstreaming in alle sectoren. Uit de geringe vertegenwoordiging van vrouwen blijkt echter dat de reeds toegepaste beleidsvormen moeten worden versterkt en geëvalueerd. Met name moeten er op zowel Europees als nationaal niveau meetbare, kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen komen. Zo kunnen wij er bijvoorbeeld naar streven dat tot 2010 de huidige verschillen tussen mannen en vrouwen op het gebied van de lonen, de beroepsopleiding, de pensioenen, de promoties en de verblijfsduur op de arbeidsmarkt met de helft worden verminderd.
Ik hoop dat de Voorjaarsraad uw voorstellen zal overnemen en wij, zoals u zojuist in uw toespraak zei, in de herfst nieuwe nationale werkgelegenheidsplannen zullen hebben.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, aangezien wij de door de geachte afgevaardigden genoemde vraagstukken herhaaldelijk hebben besproken zal ik mij beperken tot drie korte opmerkingen.
De eerste opmerking betreft de doelstellingen van de Voorjaarsraad. Het is heel belangrijk dat het Grieks voorzitterschap de werkgelegenheid als prioriteit heeft vastgesteld voor de Voorjaarsraad. Na Lissabon is het de tweede keer dat werkgelegenheid prioritair is op een Raad. Heel interessant is dat in de afgelopen maand uit initiatieven van een aantal premiers is gebleken dat eigenlijk iedereen werkgelegenheid als een prioriteit ziet, en op de Voorjaarsraad zal, als de oorlog ons dat toestaat, werkgelegenheid het eerste hoofdpunt zijn in het debat. Wij moeten echter wel beseffen dat de in Lissabon vastgestelde kwantitatieve doelstelling, dat wil zeggen volledige werkgelegenheid tegen 2010, gekoppeld was aan twee fundamentele voorwaarden: ten eerste 3 procent jaarlijkse groei en ten tweede de verwezenlijking van een reeks hervormingen.
Bij de eerste voorwaarde zijn wij duidelijk ver van ons doel verwijderd. In heel veel landen ligt het groeipercentage beneden de 3 procent en in bepaalde landen is er bijna helemaal geen groei, hetgeen natuurlijk veel problemen opwerpt bij de verwezenlijking van onze doelstellingen.
Ten tweede is ondanks de positieve evaluatie van de werkgelegenheidsstrategie gebleken dat meer vaart gezet moet worden achter een reeks hervormingen. De boodschap bij de herziening van de werkgelegenheidsstrategie moet zijn dat men zich niet mag beperken tot hervormingen van de arbeidsmarkt en tot modernisering van de sociale voorzieningen maar ook voor andere beleidsvormen moet zorgen. Mijns inziens ligt hier het grote verschil: de hervormingen van de arbeidsmarkt zijn weliswaar een onderdeel van de werkgelegenheidsstrategie, maar niet het enige onderdeel. Deze gaat veel verder en bestrijkt, zoals velen al zeiden, ook andere gebieden: van belastingen tot onderwijs.
Volgens ons is het derhalve heel belangrijk dat de Voorjaarsraad en het Parlement aandringen op de doelstellingen van Lissabon, hetgeen betekent dat wij allen hopen in de komende jaren de groeiachterstand van de afgelopen twee jaar te kunnen inhalen.
Mijn tweede opmerking betreft discriminatie. Ik wil enkel kort zeggen dat een van de drie hoofddoelstellingen een arbeidsmarkt zonder discriminatie is. Onze voorstellen aan de Raad behelzen kwantitatieve doelstellingen met betrekking tot de gediscrimineerde groepen.
Mijn derde opmerking betreft het vrouwenvraagstuk. Ik wil hier vermelden dat voor het eerst meer vrouwen de arbeidsmarkt betreden dan mannen. Van de tien miljoen arbeidsplaatsen die van 1997 tot 2001 zijn gecreëerd, is 75 procent naar vrouwen gegaan. Daaruit blijkt duidelijk dat aan de doelstellingen wordt gewerkt en de beleidsvormen zoden aan de dijk zetten. Ik wil echter nogmaals herhalen dat gender mainstreaming een horizontaal aspect is van alle maatregelen en prioriteiten.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0063/2003) van de heer Friedrich, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de aanbeveling voor een beschikking van de Raad inzake een wijziging van artikel 10.2 van de statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank (6163/2003 - C5-0038/2003 - 2003/0803(CNS).

Friedrich (PPE-DE)
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dit onderwerp is inderdaad van groot belang. Het gaat namelijk om de stabiliteit en ontwikkeling van de euro, onze gemeenschappelijke munteenheid. Op dit moment is de stemverdeling binnen de Europese Centrale Bank als volgt: er zijn twaalf presidenten van nationale centrale banken - wij zouden ze ook gouverneurs kunnen noemen - en zes directeuren van centrale banken, dus in totaal achttien stemmen. De ECB is daarmee een relatief overzichtelijk, klein orgaan waarvan elk lid een spreek- en stemrecht heeft.
Het klopt dat hier vroeger of later meer landen bij zullen komen. Ik hoop dat Engeland daar nog bij komt, maar er zullen bijvoorbeeld ook kandidaat-lidstaten uit Oost- en Midden-Europa bijkomen. Daarom is het goed om ons af te vragen of wij die stemverdeling moeten wijzigen en moeten aanpassen aan de nieuwe situatie als het euro-gebied in de toekomst wellicht uit vijftien, twintig of 25 landen bestaat. De Raad heeft de ECB verzocht om zelf met een voorstel te komen. Vanwege de tijdsdruk ligt er nu echter een voorstel op tafel dat absoluut onaanvaardbaar is. Sta mij toe om dit met een paar voorbeelden toe te lichten: in het voorstel is bijvoorbeeld sprake van drie groepen landen. Het is echter moeilijk uit te leggen waarom een bepaald land in een bepaalde groep zit. Men zou een poging kunnen wagen, maar voor die uitleg is dan wel ongeveer tien minuten nodig.
Dit systeem is uiteraard absoluut niet transparant, want het leidt ertoe dat er een rouleerschema gehanteerd moet worden. De zogenaamde eerste groep van grote landen mag bijvoorbeeld aan 20 procent van de stemmingen niet en dus aan 80 procent van de stemmingen wel deelnemen. Wat de andere groepen betreft, is het heel goed mogelijk dat een land, dat wil zeggen de president van de centrale bank van dat land, zelfs aan tot 40 procent van de stemmingen niet mag deelnemen.
Dit zou er in de praktijk toe kunnen leiden dat een land uit de eerste groep precies uitzoekt wanneer het niet stemgerechtigd is om vervolgens de agenda zodanig te beïnvloeden dat belangrijke onderwerpen niet op de agenda staan in perioden dat dat land geen stemrecht heeft. Dat betekent dat er een enorme discussie over de invulling van de agenda zal ontstaan, terwijl in het voorstel van de ECB staat dat de details van het rouleren nog door de raad van bestuur van de ECB vastgesteld moeten worden. Het ligt voor de hand dat een land dat niet aan een stemming deel mag nemen, zich des te meer zal inspannen om tijdens een discussie het stemgedrag van anderen te beïnvloeden door ellenlange betogen te houden.
De Economische en Monetaire Commissie is van mening - en naar mijn idee volledig terecht - dat dit noch een goed functionerend noch een transparant en efficiënt model is voor een zo belangrijk orgaan als de ECB-raad. Wij hebben de moeite genomen om ook met deskundigen uit Frankrijk, Duitsland en Engeland te spreken, omdat wij van mening zijn dat er bij deze kwestie ook een wetenschappelijke inbreng noodzakelijk is.
Afgelopen maandag heeft de Economische en Monetaire Commissie mijn voorstel aangenomen dat ook, zonder dat wij dit vooraf besproken hebben, door veel andere organen en partijen in dit Parement gesteund wordt. Wij vinden dat de tijdsdruk helemaal niet zo groot is! Wij vinden dat de Conventie en de Intergouvernementele Conferentie met een beter voorstel moeten komen. Op zijn vroegst in 2006, maar waarschijnlijk pas in 2008, dus pas over vier jaar, zal naar verwachting de eerste van de huidige kandidaat-lidstaten stemrecht in de ECB-raad krijgen. Dat betekent dat er tijd genoeg is om een nieuw, transparant en overzichtelijk voorstel uit te werken.
Wij hebben in dit verband twee ideeën geopperd. Wij hebben gezegd, dat als er al sprake moet zijn van het wegen van de stemmen, dat dan niet op basis van een rouleersysteem moet gebeuren. Het is beter om iedereen altijd te laten stemmen, waarbij de weging bijvoorbeeld kan plaatsvinden aan de hand van de bevolkingsomvang, het BBP en de omvang van de financiële dienstensector van een land (waarbij wij Luxemburg enigszins in ons achterhoofd hadden). Wij vinden ook dat het voor de lange termijn echt noodzakelijk is om spijkers met koppen te slaan. Als het vertrouwen in de euro over enkele jaren namelijk danig is gegroeid, kan het volgende wetenschappelijke voorstel worden overgenomen: de besluitvorming wordt gesplitst in een deel voor operationele taken en besluiten op korte termijn en in een deel voor strategische besluiten op lange termijn. Dan zouden de besluiten voor de korte termijn ook door de zes directeuren van de ECB genomen worden, waarbij dat aantal eventueel ook naar negen uitgebreid zou kunnen worden. In een dergelijke situatie zouden de strategische besluiten, bijvoorbeeld met welke geldhoeveelheden er rekening moet worden gehouden, dan door het volledige orgaan worden genomen.
Daarom hebben wij het volgende voorstel gedaan en sta mij toe om de betreffende passage tot slot van mijn korte betoog in het Engels te citeren: Calls for proposals to be made by the Convention in view of its adoption. Ik wil daarmee alleen maar aangeven dat wij datgene wat wij hier als ideeën hebben geopperd, ook schriftelijk als compromisamendement hebben geformuleerd. Wij verwachten namelijk dat een nieuw voorstel - als deze beginselen geaccepteerd worden - tot een betere stemprocedure zal leiden dan de onaanvaardbare oplossing die nu snel even door de raad van bestuur van de ECB is voorgesteld; een oplossing waar overigens niemand gelukkig mee is.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, in deze eerste interventie zal ik ingaan op de opinie van de Commissie. Ik zal aangeven op welke punten wij verschillen van het verslag van de heer Friedrich, en ik zal een toelichting geven op ons definitieve standpunt.
Volgens de Commissie moet een hervorming van de Europese Centrale Bank steeds aan vier voorwaarden voldoen. De besluitvorming moet snel en efficiënt zijn, de besluitvormende organen moeten in hun handelen rekening houden met de belangen van de eurozone in het algemeen, het systeem moet neutraal en uitgebalanceerd zijn voor huidige en toekomstige lidstaten, en de markten en het algemene publiek hebben recht op de transparantie die nodig is om het systeem te kunnen doorzien.
Het door de Europese Centrale Bank aanbevolen model draagt bij aan een onverminderde doelmatigheid. In laatste instantie is dat model echter gebaseerd op de machtigingsclausule van het Verdrag van Nice - ik kom daar graag nog op terug nadat de heer Friedrich gesproken heeft. De enige basis van het voorstel van de Europese Centrale Bank is derhalve dat het systeem dat momenteel van kracht is niet kan worden gewijzigd. Gelet hierop, heeft de Commissie geconcludeerd dat, als wij het voorstel van de Europese Centrale Bank nemen als uitgangspunt, het rouleringssysteem zou kunnen worden verbeterd door het maximumaantal stemrechten in de raad van bestuur terug te brengen. Dat systeem zou aanzienlijk verbeterd moeten worden, in de zin dat de rangorde van de landen anders moet worden bepaald, dat er geen nieuwe wegingsfactoren bij moeten komen en dat gebruik moet worden gemaakt van de weging van de Bank zelf. Die weging is gebaseerd op de bevolking en op het BBP. Het zou ook moeten worden verbeterd in de zin dat duidelijk wordt hoe vaak en in welke volgorde roulering plaatsvindt bij dit soort stemmingen. Dat is de achtergrond van onze voorstellen.
De voorstellen van het verslag gaan heel ver, maar zij werpen een fundamenteel probleem op. Zij laten namelijk ruimte voor een uitleg die verder gaat dan de machtigingsclausule toelaat. Dat geeft ons aanleiding voor een afwijkend standpunt ten aanzien van twee aspecten. Het eerste, fundamentele is dat u het model van de Europese Centrale Bank verwerpt, en een tegenvoorstel doet waar technisch gezien weliswaar niets op aan te merken valt, maar dat niet is afgestemd op de machtigingsclausule. Hetzelfde geldt voor het voorstel van de dubbele weging bij stemming, omdat volgens de bestaande regelgeving elk lid van de raad recht heeft op het uitbrengen van één stem. Dat zijn dus wijzigingen die in een andere context zouden kunnen worden voorgesteld, waarvoor het door u bedoelde ambitieuzere standpunt nodig zou zijn.
Als wij verdergaan met de snelle procedure en het voorstel van de Europese Centrale Bank aannemen, zullen wij stil moeten staan bij de vraag wat wij de komende weken moeten doen om dat voorstel in overeenstemming te brengen met de machtigingsclausule. Daarvoor is uiteraard de unanieme instemming van de Raad nodig, iets wat, zoals u weet, tot nu toe nog niet is voorgekomen. Hoe het ook zij, de Commissie is het met u eens dat een vergaande hervorming nodig is, een hervorming die verder reikt dan de mogelijkheden die de machtigingsclausule biedt. De Commissie is het ook met u eens dat wij bereid moeten zijn om tijdens de volgende Intergouvernementele Conferentie de uitgangspunten van een ander model opnieuw aan de orde te stellen. De Intergouvernementele Conferentie is daarvoor, zoals terecht is opgemerkt, het aangewezen orgaan, maar niet op basis van de huidige machtigingsclausule.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, uitgaande van een uitbreiding van de Europese Unie tot waarschijnlijk dertig landen - als wij ook al rekening houden met de Balkanlanden - zullen zowel de instellingen als wij politici, niet alleen onze communicatiestrategieën, prioriteiten en werkprocedures, maar ook onze besluitvormings- en meningsvormingsprocessen moeten evalueren en herzien. Die evaluatie is ook noodzakelijk vanwege de politieke uitdagingen waarvoor wij gesteld worden of die wijzelf willen aangaan.
Tegen deze achtergrond zijn wij dan ook verheugd met het voorstel dat de ECB op basis van consensus heeft ingediend. Wij zijn ook verheugd dat de politiek duidelijk kenbaar heeft gemaakt dat de ECB zijn besluitvormingsmechanismen in de toekomst zelf maar moet regelen en dat wij niet van plan zijn om speciale voorschriften op te stellen. Er is überhaupt geen aanleiding om een beslissing hieromtrent te overhaasten, zoals de rapporteur ook al heeft opgemerkt.
Wij kunnen op de bestaande manier verder gaan en via de volgende Intergouvernementele Conferentie voorbereidingen treffen voor een ingrijpende hervorming. Die ingrijpende hervorming, die noodzakelijk is en die ook op onze steun kan rekenen, wordt gekenmerkt door één essentieel aspect: Wij vinden dat iedereen aan boord moet blijven. Wij hebben geen behoefte aan een rouleerprincipe. In een gemeenschappelijk Europa moet iedereen mee kunnen beslissen, ook in de ECB. De oplossing ligt niet in het rouleren, maar in de weging. Bij die weging zou weliswaar ook rekening gehouden kunnen worden met de weging in de Raad, maar primair zou zij op beleidsparameters gebaseerd moeten zijn die verband houden met de economie en de financiële markten.
Wij willen niet nog ingewikkeldere procedures, wij willen meer transparantie! Wij willen geen nieuwe discriminatie, maar meer integratie en daardoor ook meer duidelijkheid voor de burgers! Ga daarom op ons voorstel in om een uitgebreide hervorming voor te bereiden in plaats van een overhaast besluit te nemen!

Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft gelijk. Het voorstel voor een hervorming van de stemmingen in de raad van bestuur van de ECB is geen stap in de goede richting. Dit voorstel moet afgewezen worden omdat het vanuit het perspectief van de nationale vertegenwoordigingen is ontwikkeld en niet vanuit een Europees perspectief. Wij hebben inderdaad een ambitieuze Europese oplossing nodig en daarom mogen wij als afgevaardigden geen neutrale houding aannemen. Het is namelijk van groot belang om te weten hoe de besluitvorming van de EU - een grote speler op het macro-economische toneel - verloopt. Daarom moeten wij weten hoe de besluiten tot stand komen. Dat hoeft echter niet op stel en sprong te gebeuren; dat kan ook nog in het kader van de volgende Intergouvernementele Conferentie.
Als de nationale vertegenwoordiging als uitgangspunt wordt genomen, is dat in strijd met het streven naar een geïntegreerd monetair beleid. Ik zou hierbij echter wel willen aantekenen dat de handen van de Europese Centrale Bank bij de uitwerking van dit voorstel gebonden waren. De armoedigheid van het Verdrag van Nice komt namelijk ook in de enabling clause van artikel 10.2 tot uiting. Dat betekent dat wij inderdaad een voorstel van de Conventie voor de Intergouvernementele Conferentie nodig hebben om duidelijk te maken of de directie wel of niet een speciale rol moet vervullen, of er een verschil tussen monetaire beleidsbesluiten en operationele besluiten gemaakt moet worden en waar die strategische besluiten genomen moeten worden. Het beantwoorden van die vragen is pas mogelijk nadat het Verdrag eenstemmig is gewijzigd.
Ik vind het echt van groot belang dat wij dit onderscheid maken, omdat dat ook gewoon noodzakelijk is. Omdat wij waarde hechten aan transparantie, moet juist het Europees Parlement zich hier sterk voor maken. Net als onze collega's in de Verenigde Staten willen wij inzicht hebben in de wijze waarop besluiten worden genomen en hoe de afwegingen in de discussies tot stand komen. In dat verband stemt het ingewikkelde voorstel van de ECB - dat wij overigens niet kunnen steunen - in bepaalde opzichten hoopvol. Tot nu toe kregen wij namelijk altijd te horen dat de uitslagen van de stemmingen in de raad van bestuur van de ECB niet openbaar gemaakt konden worden, omdat er geen stemmingen plaats zouden vinden. Naar mijn mening moeten besluiten in een democratisch systeem op basis van een meerderheid van stemmen worden genomen. Dat betekent dat het stemgedrag van de leden van de raad van bestuur of van de directie ook openbaar kan worden gemaakt.
Ik ben een voorstander van anonimiteit, dus hoeven er geen namen genoemd te worden zoals in de VS gebeurt. Waar het ons om gaat, is dat wij uitsluitsel krijgen over de verschillende visies op het monetaire beleid. Dat voorkomt irritaties en onzekerheid, zorgt voor de juist in deze tijd zo noodzakelijke duidelijkheid en onderstreept de democratische verantwoordingsplicht van de ECB.

Huhne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de Europese liberalen en democraten verwerpen ook het voorstel van de Europese Centrale Bank voor de wijziging van de besluitvormingsprocedure bij de toetreding van de tien kandidaat-landen tot de eurozone. Met het voorstel van de ECB zal er een derde, inferieure klasse van lidstaten ontstaan die minder stemrecht heeft en die, en dit is onacceptabel, uitsluitend zou bestaan uit landen die momenteel kandidaat-lid zijn.
Het kleine Luxemburg wordt speciaal gepromoveerd naar de tweede groep dankzij zijn financiële markt, ook al beschikt het in vergelijking met een groot aantal kandidaat-landen, zoals Polen en Hongarije, aanzienlijk korter over een eigen centrale bank. Dit voorstel is erop gericht om de gevestigde belangen van de centrale banken van de huidige eurozone te beschermen. Ze proberen gewoon de deur achter zich dicht te gooien.
Wij zijn in plaats hiervan voorstander van een directie die, zoals de heer Friedrich al voorstelde, uit negen leden bestaat en verantwoordelijk is voor het dagelijks bestuur. De raad van bestuur moet worden uitgebreid en alle presidenten van de centrale banken van de lidstaten dienen te worden betrokken bij de strategische besluitvorming, zoals besluiten over de definitie van prijsstabiliteit en de aandacht die wordt gegeven aan andere onderwerpen, monetaire referentiewaarden bijvoorbeeld.
Wij kunnen het helaas niet eens zijn met het voorstel van de PPE-DE- en PSE-Fracties om de besluitvorming van de raad van bestuur volgens het principe van de dubbele meerderheid te laten geschieden en daarbij de stemmen van bestuursleden uit de grote lidstaten meer gewicht te geven. Wij zijn voor de besluitvorming het beginsel van 'één stem per lid? toegedaan en vinden bovendien dat door een eventueel systeem van dubbele meerderheid wordt geïmpliceerd dat een bestuurslid dat afkomstig is uit een grote lidstaat, in de eerste plaats zijn eigen land zou vertegenwoordigen en niet in het belang van de eurozone als geheel zou stemmen. Dit zou een stap achteruit betekenen en het zou het idee van de raad als autonoom college ondermijnen. Wat wel nodig is, is dat de directie enigszins kan worden gecontroleerd en eventueel gecorrigeerd, en daarom stellen wij voor dat de raad van bestuur de mogelijkheid krijgt om de besluiten van de directie bij tweederde meerderheid tegen te houden. De Conventie zou zich ook over deze kwestie moeten buigen, zodat er een discussie ontstaat die zo open mogelijk is en waarbij alle betrokken partijen worden geraadpleegd.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben hier een compromis dat maar één duidelijk doel heeft bereikt: een unanieme consensus binnen de raad van bestuur. Maar dat is niet iets waar de Europese Centrale Bank met het oog op de uitbreiding zo hard op zit te wachten.
Er moet evenwicht zijn in de bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen parlementen, regeringen en onafhankelijke autoriteiten. En de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank is een kostbaar goed dat in bescherming genomen moet worden, omdat de bank immers goed werk heeft gedaan. Deze beide gegevens impliceren echter niet dat onafhankelijke autoriteiten zelf mogen besluiten over hun manier van functioneren, of, zoals in dit geval, over de manier waarop hun functioneringsmechanismen gewijzigd moeten worden. En nog minder is dat het geval wanneer het erom gaat een club uit te breiden. Het is duidelijk dat de bestaande clubleden een voorstel hebben gepresenteerd dat allereerst henzelf de hand boven het hoofd houdt en hun rechten in bescherming neemt tegen de rechten van de leden die mettertijd zullen toetreden tot deze club. Dat lijkt me zo klaar als een klontje.
Ik geloof dat er sprake is geweest van een grote methodefout, en dat heeft tot deze situatie geleid. Daardoor is er een voorstel gepresenteerd waar een reeks gebreken aan kleven, zoals al is benadrukt door de heer Huhne, die stelde dat de hiërarchie tussen de landen aanvechtbaar is. Ik hoop dat collega Goebbels het mij niet kwalijk neemt, maar om alleen maar een voorbeeld te geven: ik vind ook dat de rol van Luxemburg niet groter mag zijn dan die van Polen.
Zeker, het voorstel van de Europese Centrale Bank volgt blindelings het Verdrag van Nice op. Overigens bepaalt dit Verdrag dat de Raad kan besluiten over een voorstel dat of van de ECB of van de Commissie komt. Ik geloof dat de Commissie op de een of andere manier een einde moet maken aan die situatie door een eigen voorstel te formuleren waarbij rekening wordt gehouden met de aanwijzingen van het Parlement. De ECB zal daarbij geraadpleegd worden, maar deze kan niet het initiatief nemen voor een besluit dat hem zo van nabij aangaat.

Langen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij hebben een duidelijk standpunt ingenomen over het voorstel van de raad van bestuur van de ECB, maar dat geldt helaas niet voor de Commissie, geachte commissaris. U heeft uw verantwoordelijkheid ontdoken.
Wij willen dat de Raad van regeringsleiders en staatshoofden voor een ander model kiest met meer criteria voor een meerderheidsvorming. Het ontwerp voor de stemprocedures dat door de ECB-raad is voorgesteld en door de Commissie is bekrachtigd, is onnodig en onrechtvaardig. Het is onnodig, omdat de tijdsdruk waarover u het had, mijnheer de commissaris, helemaal niet aan de orde is. In het meest optimale scenario zullen wij op zijn vroegst in de zomer van 2006 het aantal van vijftien deelnemers aan de Europese valuta bereiken. Wij hebben dus voldoende tijd.
Op basis van het voorgestelde model wordt een twee-klassen-systeem gecreëerd onder de leden van de raad van bestuur van de ECB. Met name de rechten van de presidenten van de centrale banken van de kleinere lidstaten worden behoorlijk ingeperkt. In een gemeenschappelijk valutagebied is het noodzakelijk dat elk lid van de ECB-raad een gelijkwaardige en permanente stem heeft. Om dit principe ook in de toekomst te waarborgen en de huidige regeling te handhaven, hebben wij voorgesteld om een aantal extra meerderheidscriteria in te voeren. Onze collega, dr. Friedrich, heeft daar al het een ander over gezegd. Voor mijn voorstel om ook het bevolkingscriterium te hanteren, bestond in de Economische en Monetaire Commissie deze keer nog geen meerderheid. Omdat de regels unaniem aangenomen moeten worden, zullen compromissen echter onontbeerlijk zijn.
Het rouleermodel, geachte commissaris, is in dit verband een slecht compromis. Ik heb voorgesteld bij een eenvoudige meerderheid van stemmen ook het criterium te hanteren dat die meerderheid dan ook minstens de helft van de bevolking van het eurogebied moet vertegenwoordigen. Op die manier wordt voorkomen dat er meerderheidsbesluiten in de ECB-raad genomen worden die niet voldoende op de economische realiteit van de Europese Unie zijn gebaseerd. Het bevolkingscriterium is om meerdere redenen geschikter en representatiever dan andere criteria, zoals de omvang van de financiële markt of de hoogte van het BBP. Voor alle lidstaten zijn er namelijk recente cijfers over de omvang van de bevolking beschikbaar. Die cijfers zijn gewoon gebaseerd op het tellen van het aantal mensen en dus op duidelijk vergelijkbare criteria. Door de omvang van de bevolking als criterium te hanteren, wordt bewerkstelligd dat er een adequaat monetair beleid wordt gevoerd op basis van de EU-Verdragen waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de kapitaalmarkten, maar met name ook met de mensen die met de gevolgen van dat beleid te maken krijgen.

Goebbels (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Europese Unie, of tenminste bepaalde vertegenwoordigers van landen die geacht worden belangrijker te zijn dan andere, lijden aan een mysterieuze ziekte, het syndroom van Gulliver.
Of het nu gaat om de Conventie of over de Europese Centrale Bank, de vertegenwoordigers van de grote landen vrezen door een bende kleine, per definitie onverantwoordelijke landen, die na de uitbreiding een meerderheid in de Raad zullen vormen, aan handen en voeten te worden gebonden. Weliswaar lijkt het erop dat de lidstaten van de Europese Unie gelijke rechten en plichten hebben, maar sommige menen dat zij, zoals de varkens van George Orwell, gelijker zijn dan anderen.
De geschiedenis van de Europese Unie kent geen enkel voorbeeld van een alliantie van Lilliputters tegen de Gullivers van Europa. Alle blokkades, van de politiek van de lege stoel van De Gaulle tot het befaamde I want my money back van Maggie Thatcher, werden in Europa opgeworpen door de grote landen.
Het Stabiliteitspact is bedacht om de landen van de "Club Med" te dwingen tot begrotingsdiscipline om de externe waarde van de euro te garanderen. Het Pact wordt door de "kleintjes" gerespecteerd, maar veel minder door de "groten". Desalniettemin doet het syndroom van Gulliver in sommige hoofdsteden de vrees postvatten dat de presidenten uit de kleine landen wel eens een laks monetair beleid zouden kunnen doordrukken. Deze angst resulteert in het voorstel van de ECB om het aantal presidenten dat het monetair beleid vaststelt te beperken.
President Duisenberg beweert dat de presidenten zich in hun stemgedrag niet laten leiden door nationale belangen en dat er zelfs niet wordt gestemd omdat dat het monetair beleid bij consensus wordt vastgesteld. Waarom dan nu dit voorstel tot wijziging van het stelsel van stemmen? Men houdt ons voor dat stemming met 25 landen onmogelijk zal worden. Weliswaar zal de discussie met 25 leden langer duren, maar een stemming over de belangrijkste rentetarieven is met zijn vijfentwintigen even gemakkelijk als met zijn achttienen of negenen.
Dat kan derhalve niet de werkelijke achterliggende reden voor dit voorstel zijn. In werkelijkheid willen de vijf groten, die ongeveer driekwart van het BBP van de Gemeenschap vertegenwoordigen, het monetair beleid naar zich toetrekken. Wat dat betreft is het voorstel van de ECB vernuftig, want het zou een rouleerstelsel invoeren met drie groepen van landen, waarbij de groten in 80 procent van de gevallen zouden mogen stemmen.
Het verslag-Friedrich stelt voor dat de besluiten over het monetair beleid worden genomen door een raad van bestuur met negen leden die op basis van een dubbele sleutel, naargelang het demografisch gewicht en het economisch en financieel gewicht van elk land, zouden worden aangewezen. Dit betekent dat het verslag-Friedrich het unanieme voorstel van de presidenten overneemt. Desalniettemin kan men de nodige vragen stellen bij dit voorstel. Waarom zouden wij onszelf niet wat meer bedenktijd geven, aangezien er geen enkele reden tot haast bestaat?
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Della Vedova nog antwoorden dat Polen volgens het voorstel van de ECB altijd voor Luxemburg zou komen.

Schmidt, Olle (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij weten allemaal dat de hervorming van de ECB in een uitgebreide Unie een noodzaak is. Het voorstel van de ECB zelf is niet grondig genoeg uitgewerkt. Het heeft dan ook felle kritiek gekregen.
Het verslag-Friedrich gaat in de juiste richting, maar zoals vele collega's, vraag ik mij af: vanwaar die haast? Tegen de volgende Intergouvernementele Conferentie moet er een weloverwogen en goed doordacht voorstel op tafel liggen. In een democratie moeten de stemregels eenvoudig en verstaanbaar zijn, zelfs voor gewone mensen. Het principe moet zijn: één stem - één lid.
Zelfs in een uitgebreide Unie is de zo belangrijke efficiëntie mogelijk zoals door de heer Huhne is opgemerkt. Mijnheer de commissaris, wij moeten vermijden dat Europa in delen wordt opgesplitst. Een opsplitsing in een A-, B- en zelfs C-groep is onaanvaardbaar. De openheid van de ECB moet verbeterd worden en de debatten en stemmingen moeten openbaar gemaakt worden. Dit is een onwrikbare eis. Tot slot moet ook het Parlement een grotere rol spelen.

Grönfeldt Bergman (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur, de heer Friedrich, voor zijn verdienstelijk werk in deze aangelegenheid. Het probleem van de stemverdeling in de raad van bestuur van de ECB is uiterst belangrijk, vooral met het oog op de komende uitbreiding en ook met het oog op de verwachte uitbreiding van de EMU-samenwerking. De huidige regels zijn aan herziening toe. Iedereen lijkt het erover eens te zijn dat een hervorming noodzakelijk is. Hoe die eruit moet zien ligt echter niet voor de hand.
Het verslag-Friedrich sluit niet aan bij het voorstel dat de ECB op 3 februari heeft gedaan. Het ging om een model met 21 stemmen, met andere woorden vijftien voor de presidenten van de centrale banken en zes voor de auditors en een roulatiesysteem vanaf het ogenblik dat de muntunie zestien leden of meer telt. Dit betekent dat de stem van elke lidstaat op korte termijn niet meer gehoord zal worden. Het wordt een systeem waaraan niet alle landen deelnemen, maar dat toch uitgebreid en ingewikkeld is. Als de besluitvorming te ingewikkeld wordt, zal de bank verlamd zijn en niet snel genoeg op de economische ontwikkeling kunnen inspelen of zijn besluiten zullen niet als legitiem worden beschouwd. Een roulatiesysteem brengt aansprakelijkheidsproblemen met zich mee, omdat het bijna onmogelijk is uit te maken welk land of wie verantwoordelijk is voor een besluit.
In het verslag-Friedrich, waarover in de Economische en Monetaire Commissie een verdienstelijk compromis is bereikt, worden de volgende fundamentele principes voorgesteld: het principe van één stem - één lid en principes betreffende representativiteit, openheid en verantwoordelijkheid. Het biedt ideeën voor een nieuw besluitvormingsmodel met een grotere efficiëntie en tezelfdertijd een participatie van alle leden.
Naar mijn mening is dit belangrijk voor de kleine lidstaten alsook voor de nieuwe lidstaten. Voor iemand als ik, die afkomstig is uit een land waar binnenkort een belangrijke volksraadpleging zal plaatsvinden over de invoering van de euro, is het een logische en natuurlijke zaak om te pleiten voor een besluitvormingsmodel dat op lange termijn efficiënt en snel zal kunnen werken en dat tevens alle landen de mogelijkheid biedt deel te nemen aan een proces dat toelaat de betrokkenen ter verantwoording te roepen.

Berès (PSE).
Mijnheer de commissaris, beste collega's, wij wisten dat dit onderwerp eraan zat te komen. Lang was het nog te vroeg om het aan te snijden. Dit bleek met name toen wij probeerden er in de herfst van het jaar 2000 over te spreken in het kader van een verslag van de heer Brok over de uitbreiding. Wij kunnen hier vandaag, uitsluitend op basis van de voorstellen van de Europese Centrale Bank, geen uitspraak over doen. De kern van de zaak is natuurlijk dat de institutionele oplossingen die wij voor de Centrale Bank aannemen, aanleiding kunnen geven tot de vrees dat deze worden ingevoerd in andere institutionele mechanismen en zelfs in de gehele Europese Unie. Dat is de kern van het debat.
Overigens ben ik van mening dat de Conventie ongedaan moet kunnen maken wat met het Verdrag van Nice tot stand is gebracht. De Conventie moet kunnen terugkomen op het voorstel van de Centrale Bank, want het betreft hier de evolutie van een stelsel, of het nu gaat om de invoering van een rouleermechanisme dan wel om een differentiatie tussen de lidstaten in de besluitvorming van de Centrale Bank. Ik ben ervan overtuigd dat wij niet alles van tafel kunnen vegen wat de Centrale Bank voorstelt. Zo lijkt het zinvol om het aantal leden van de raad van bestuur te verlagen opdat dit orgaan besluitvaardig blijft. Voorts ben ik van mening dat wij deze voorstellen moeten bestuderen om te zien wat voor ons de wezenlijke punten zijn.
Op basis van de ervaringen van de jonge instelling die de Centrale Bank is, kunnen wij een aantal conclusies trekken en criteria formuleren. In de eerste plaats moet het relatieve gewicht van de directie en de raad van bestuur nauwkeurig worden overwogen om de besluitvaardigheid te behouden. Een tweede punt, waar onze commissievoorzitter, mevrouw Christa Randzio-Plath, reeds op heeft gewezen, betreft de transparantie van de besluiten binnen de besluitvormingsorganen. Een derde punt betreft het vermogen van de Bank om monetair-politieke besluiten te nemen in het belang van de gehele zone.
Dit zijn mijns inziens de drie criteria op basis waarvan wij, maar vooral de Conventie, het voorstel van de Centrale Bank moeten bestuderen, want uiteindelijk is het aan de Conventie om een voorstel te doen over de besluitvorming binnen de Centrale Bank.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, ik vind de voorstellen voor de herziening van de bestuursstructuur van de Europese Centrale Bank, als gevolg waarvan straks verschillende klassen van deelnemers worden gecreëerd en een kleine groep grote landen in de praktijk de dienst gaat uitmaken, teleurstellend. Ik zie ook niet in hoe het te rijmen valt dat een paar grote lidstaten die nu juist dwarsliggen bij de implementatie van het Stabiliteits- en groeipact een voorname plaats in die kopgroep moeten krijgen, terwijl kleinere lidstaten die vanaf het begin een verantwoordelijk en correct monetair beleid hebben gevoerd naar de bezemwagen worden verwezen. Deze voorstellen tasten de gelijkwaardigheid van de lidstaten aan. Moeten dan diegenen die in de tweede en de derde groep zitten hun mond maar gaan houden bij de discussie of gaan knikkeren terwijl de groten der aarde hun stem uitbrengen?
Nee, Voorzitter, ik vind dat de situatie zoals we die op dit moment kennen prima in orde is. De rapporteur stelt terecht dat we nog alle tijd hebben om rustig te kijken naar een beter systeem. Laten we eerst maar eens ervaring opdoen met de uitbreiding vóór we de zaak ondersteboven gooien en later kiezen voor een simpel en transparant bestuurssysteem met een Europees en niet een nationaal perspectief. Voor mijn land zou de hele situatie extra zuur zijn. Nederland behoort tot de landen die al jaren een sterk monetair beleid voeren. In het begin mogen we meedoen met die kopgroep, maar zodra het Verenigd Koninkrijk toetreedt tot de eurozone worden we als dank voor bewezen diensten naar de reservebank gestuurd. Nu hoop ik vurig dat het Verenigd Koninkrijk op enig moment zal toetreden, maar het is wat vervelend als er dit soort consequenties aan vastzit. Landen die al een paar jaar zachtjes maar ook heviger aan de poten van de Europese monetaire stabiliteit zagen, zien zich beloond. Het is toch ondenkbaar, Voorzitter, dat we op deze manier de euro te grabbel gooien.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat de Economische en Monetaire Commissie van het Europees Parlement zich gisteren achter het standpunt van de Finse regering heeft geschaard volgens hetwelk de door de raad van bestuur voorgestelde hervorming niet geschikt is als basis voor de besluitvorming. De werkzaamheden van het belangrijkste besluitvormingsorgaan van de Europese Centrale Bank moeten hervormd worden, zodat ook na de uitbreiding een doeltreffende besluitvorming mogelijk is. Het door de raad van bestuur van de ECB voorgestelde model is echter te ingewikkeld en onduidelijk en vergroot niet de mogelijkheden van het grote publiek om de vorming van het monetair beleid te volgen. Wij willen allemaal de doeltreffendheid van de besluitvorming van het monetair beleid vergroten, maar het systeem moet transparanter en begrijpelijker zijn.
Momenteel is het probleem van de besluitvorming van de ECB niet hoe er wordt gestemd, maar dat de raad van bestuur over het algemeen stemming te vaak probeert te ontwijken. In het huidige artikel 10.2 van de statuten van de ECB staat dat de raad van bestuur van de ECB zijn besluiten bij eenvoudige meerderheid neemt. Ontwerpbesluiten worden echter niet in stemming gebracht, voordat er in het debat consensus is bereikt hetgeen, in ieder geval in de woorden die president Duisenberg in het Parlement heeft geuit, meer dan een meerderheid maar minder dan eensgezindheid is. Om de ECB sneller op de veranderingen op de markt te kunnen laten reageren, zou er van meerderheidsstemmingen gebruik gemaakt moeten worden. Ook vanuit dit oogpunt is het niet verstandig dat de stemmingsprocedure ingewikkeld en ontmoedigend wordt gemaakt en dat er nog minder van stemmingen gebruikt wordt gemaakt. Bovendien druist het door de ECB voorgestelde rouleermodel in tegen verscheidende beginselen die zowel het door Parlement als door de presidenten van de centrale banken zelf eerder als van wezenlijk belang zijn aangemerkt.
De voorbereiding van de hervormingen van de stemmingsprocedure in de ECB moet worden uitgesteld totdat de Intergouvernementele Conferentie bijeenkomt. Twee zaken die het Parlement voorstelt zijn goed: ten eerste de eis van een dubbele meerderheid en ten tweede het voorstel dat er bij de besluitvorming onderscheid moet worden gemaakt tussen de operationele besluiten inzake het praktisch monetair beleid en de institutionele en strategische besluiten voor de langere termijn. Wij hopen dat de Raad Economische Zaken en Financiën bij zijn besluitvorming rekening houdt met het advies van het Parlement.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil meteen duidelijk maken dat ik niet voor het verslag heb gestemd dat gisteravond in de Economische en Monetaire Commissie is aangenomen. Onze Duitse rapporteur heeft inderdaad zijn aanvankelijke voorstel om elk land in de raad van bestuur van de ECB één stem te geven, laten varen. Hij heeft daar tegelijkertijd echter uitsluitend tegenover gesteld dat de stemverdeling op basis van de omvang van de vertegenwoordigde bevolking zou moeten plaatsvinden. Ik wil in herinnering roepen dat de ECB-raad een soortgelijk voorstel van de Duitse Bundesbank uitgebreid heeft bestudeerd en dit uiteindelijk heeft verworpen. Waarom? Omdat dit voorstel er bij een eurogebied van 25 tot 27 leden toe zou leiden dat vier lidstaten in feite een vetorecht in de ECB-raad zouden hebben ten koste van de andere leden. Dat is onaanvaardbaar. Gisteren is in de Economische en Monetaire Commissie besloten om als compromis de twee aanvullende objectieve criteria van het BNP en de totale gemiddelde bevolking te hanteren. Zelfs op basis van die criteria is er echter sprake van een veel minder evenwichtig systeem dan het ECB-model, waarin de beide criteria uitsluitend voor een ranking van de lidstaten gebruikt worden die vervolgens stemrecht krijgen op basis van een rouleersysteem.
Het ECB-model is zonder twijfel nieuw en daar zullen wij aan moeten wennen, maar het is niet dermate ingewikkeld en al helemaal niet zo ondoorzichtig dat degenen die dat model moeten gebruiken dat niet zouden kunnen begrijpen. Dat zou een brevet van onvermogen zijn voor de politici van de lidstaten en de presidenten van hun centrale banken! Uiteindelijk wordt een monetair beleid bepaald door de economische en financiële krachten en niet door het inwonertal van een land. In het ECB-voorstel wordt met die waarheid als een koe rekening gehouden.
Ik heb ook niet voor het zogenaamde compromisvoorstel gestemd, omdat het tot een regelrechte hernieuwde nationalisering zou leiden. Een directie die uit negen leden bestaat, zou immers ook grotere bevoegdheden moeten krijgen ten koste van de ECB-raad. Die vergadert nu nog twee keer per maand, maar als de raad uit 27 leden zou bestaan zoals de Economische en Monetaire Commissie voorstelt, zou die raad uiteraard nog slechts een ondergeschikte rol kunnen spelen. Ik hoop dat de Raad van ministers het veel evenwichtigere voorstel van de ECB-raad zal aannemen, zodat dit nog voor de uitbreiding geratificeerd kan worden. Het scenario zoals dat hier nu wordt voorgesteld, is namelijk fataal voor het vertrouwen in de euro.
Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden. Ik geloof dat dit debat gaat over twee verschillende onderwerpen. Het eerste is het systeem dat de Europese Centrale Bank voorstelt op basis van toepassing van de machtigingsclausule: is dat wel of niet logisch, en is een beter systeem mogelijk? Het tweede betreft de vraag hoe zo'n beter systeem eruit zou kunnen zien. Dat kan het systeem uit het verslag-Friedrich zijn, of welk ander systeem dan ook.
Wij hebben het nu echter over de vraag wat te gebruiken: de in Nice vastgestelde machtigingsclausule, waarbij de regeringen de Centrale Bank machtigen tot het doen van een voorstel, dat met eenparigheid van stemmen moet worden goedgekeurd; of een voorstel van de Commissie, dat eveneens met eenparigheid van stemmen moet worden goedgekeurd.
Volgens de machtigingsclausule is het uitsluitend mogelijk dat ofwel alle leden van de centrale banken aanwezig zijn en allemaal hun stem uitbrengen, ofwel er een beperkte vorm van stemming komt, hetgeen dus wel op een rouleringsmodel moet zijn gebaseerd. Een rouleringsmodel houdt uiteraard in dat niet alle presidenten aan alles meedoen, en de vraag is hoe het rouleringsmodel eruit moet zien.
De Europese Centrale Bank heeft een model voorgesteld dat ongetwijfeld zorgt voor een zeker evenwicht tussen de diverse landen op grond van hun financieel-economische omvang. Dat heeft natuurlijk tot gevolg dat een zeer belangrijke rol is weggelegd voor de kleinste landen.
Naar het oordeel van de Commissie is dit rouleringssysteem echter onvoldoende onderbouwd, reden waarom zij heeft voorgesteld alleen dat onderdeel te wijzigen. Het voorstel van de Commissie houdt in dat uitsluitend en alleen die criteria worden gepast die de Europese Centrale Bank momenteel hanteert om zijn systeem van stemming te definiëren.
Weliswaar komt dat systeem er dan anders uit te zien omdat niet iedereen aanwezig is, maar dat is mogelijk binnen de beperkingen van de machtigingsclausule. Het had geen zin om, in plaats van een wijziging van het voorstel van de Europese Centrale Bank, een nieuw voorstel te doen voor een ander rouleringssysteem.
U stelt dat wij niet kunnen volstaan met de machtigingsclausule, dat een ambitieuzer standpunt nodig is. Daar heb ik alle begrip voor, want dat is ook het standpunt van de Commissie geweest, in sommige gevallen. Nemen wij echter een besluit op basis van het gebruik van de machtigingsclausule, dan kan het voorstel van de Europese Centrale Bank, met bepaalde wijzigingen, natuurlijk wel heel goed dienst doen als oplossing voor het overgangsprobleem dat zou kunnen ontstaan. Ieder ander model - laten wij dat niet vergeten - zou ook met eenparigheid van stemmen moeten worden goedgekeurd en bekrachtigd, en zou geen eenvoudig toe te passen model zijn.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aanstaande donderdag plaats.
(De vergadering wordt om 17.05 uur onderbroken en om 17.20 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de buurlanden van het uitgebreide Europa: een nieuw kader voor de betrekkingen met de oostelijke en zuidelijke buurlanden.
Dames en heren, ik wil u mededelen dat er een kleine wijziging in de agenda wordt doorgevoerd. Wij gaan nu over tot de verklaring van de Commissie en wij zetten het debat voort tot 17.45 uur. Daarna gaan wij verder met het vragenuur.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden en een paar opmerkingen maken over het document dat vandaag is gepresenteerd over het beleid van nabuurschap. Dit is een heel belangrijk document dat duidelijkheid schept in onze voorstellen met betrekking tot de relaties in Europees en mediterraan verband na de uitbreiding. Het uitbreidingsproces heeft namelijk grote verwachtingen in onze buurlanden gewekt, maar het heeft ook frustraties en spanningen teweeggebracht, zoals min of meer wordt samengevat in een paar begrijpelijke opmerkingen van Oost-Europese landen die niet aan de uitbreiding mogen deelnemen. Deze landen hebben ons verweten dat wij het IJzeren Gordijn gewoon naar het oosten hebben verschoven. De landen van de Middellandse Zee hebben ons daarentegen ingewreven dat wij vooral oog hebben gehad voor het oosten en niet voor het mediterrane gebied.
Onze buurlanden hebben ontzettend veel verwachtingen en ik heb altijd gedacht dat zij niet teleurgesteld mochten worden en dat wij ook ten aanzien van hen een serieus beleid moesten formuleren, wat in hun belang is en in het belang van de Unie. Op die noodzaak gaat de mededeling die het college vandaag over het beleid van nabuurschap heeft aangenomen, in. De mededeling creëert namelijk een referentiekader, en in het kader daarvan moeten de steeds nauwere relaties met onze oostelijke en zuidelijke buurlanden worden ontwikkeld. Er moet dus gebouwd worden aan wat ik meerdere malen heb genoemd, eerst intuïtief, maar langzamerhand steeds meer beredeneerd, de ring van bevriende landen, de ring van vrienden die zich uitstrekt van Rusland tot Marokko, een ring waarbinnen wij alles delen, behalve de instellingen. Alles zullen wij daarin delen, dus de programma's, de markt, de regels, de politieke dialoog, maar niet het Parlement, niet de Raad, niet de Commissie. Onze ambitie is dus om een beleid te ontwikkelen voor die landen die vragen om een speciale verhouding met de Unie maar waarvoor de Unie geen strategie van uitbreiding in petto heeft, althans niet in de nabije toekomst.
In die context zijn dus niet inbegrepen de landen van de westerse Balkan, waarvoor al een uitbreidingsperspectief is afgesproken, ook al is er nog geen precies tijdpad bekend. Het referentiekader dat wij in de mededeling hebben uitgestippeld geldt als aanvulling en niet als vervanging van de relatie die de Unie met afzonderlijke landen of met groepen landen heeft. Uiteraard zal de intensiteit en vooral de snelheid waarmee de betrekkingen tussen de Unie en de afzonderlijke landen zich binnen dit referentiekader zullen ontwikkelen, afgestemd worden op het vermogen van elk land; met andere woorden, ook in dit geval zal het differentiatiebeginsel gelden. Daarbij hebben wij een tweeledig doel voor ogen. Ten eerste: samen met onze partners een gebied van welvaart en stabiliteit tot stand brengen gebaseerd op het beginsel van economische integratie, versteviging van de politieke banden en de culturele samenwerking; en dit laatste, culturele samenwerking, zeg ik met een zekere nadruk. Ten tweede: de ontwikkeling van deze preferentiële relaties koppelen aan de geleidelijke aanpassing van die landen aan onze regels en ons waardensysteem, zowel in economisch als in politiek opzicht. Wij willen dus met ieder afzonderlijk land, op grond van onze ervaring en op grond van onze huidige contractuele banden, een onderling afgesproken actieplan ontwikkelen, waarin de weg wordt getraceerd die wij samen willen bewandelen.
Deze actieplannen zullen doelstellingen, tijdschema's, modaliteiten en toetsingsmechanismen bevatten waarbij de twee partijen op gelijke voet betrokken zullen worden. In dat perspectief zullen wij dus beoordelen of het zinvol is een specifiek contract, het nabuurschapsakkoord, en een speciaal financieel instrument, het nabuurschapsinstrument, in het leven te roepen. Concreet gesproken zullen wij met onze buren samenwerken om één binnenmark tot stand te brengen, om vrij verkeer van personen, goederen en diensten te bevorderen, om de samenwerking in de strijd tegen gemeenschappelijke dreigingen te versterken alsook onze samenwerking in conflictpreventie en crisismanagement, om de mensenrechten te bevorderen, de dialoog tussen culturen en religies op te voeren, de vervoers-, energie- en telecomnetwerken te integreren en een grotere onderzoeksruimte te creëren. Kortom, om een steeds grotere integratie te bewerkstelligen die berust op gemeenschappelijke waarden en op beginselen van verdraagzaamheid, vrede en solidariteit, dus precies die beginselen waarop onze Unie zich geïnspireerd heeft.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, klaarblijkelijk wilde de commissaris net iets zeggen, en misschien kan ik hem dan ook meteen iets vragen. Ik ben het helemaal eens met de hoofdlijnen die voorzitter Prodi hier uiteengezet heeft.
Ik ben benieuwd naar het volgende: hoe ziet het institutionele raamwerk van dit geheel er uit? U noemde de financiële instrumenten en de verdragen met de buurlanden. Maar mijn vraag aan de Commissievoorzitter of aan de commissaris is: zijn er speciale institutionele voorwaarden nodig?
Theoretisch is er nog de Europese Conferentie. Er zijn verschillende mogelijkheden. In relatie tot het Middellandse-Zeegebied hebben wij het er over gehad dat ook de optie van een hechtere parlementaire samenwerking bestaat. Dat mogen we niet in het onzekere laten. We moeten er ook voor zorgen dat binnen de Commissie de verantwoordelijkheid duidelijk wordt, want het gaat hier eigenlijk om een tussenfase tussen gewone, traditionele buitenlandse politiek en integratie in de Europese Unie. Ik geloof dat men juist die tussenfase heel precies moet definiëren. Ook moet de Commissie, juist voor die tussenfase, met voorstellen komen omtrent de wijze waarop de details zijn geregeld en welke instellingen erbij betrokken zijn. Herleeft de Europese Conferentie weer? Is er binnen de Commissie sprake van een speciale verantwoordelijkheid voor deze samenwerking? Blijft het bij commissaris Patten? Ik ben geïnteresseerd in de antwoorden op deze vragen. Misschien kunt u deze zaken enigszins nader verklaren.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in de Commissie net een buitengewoon interessante discussie achter de rug, waarbij de meeste bijdragen één bepaald thema gemeen hadden. De stelling die de meeste sprekers met de grootste overtuiging naar voren brachten, was dat het absoluut noodzakelijk is om het onderwerp van de betrekkingen met onze nieuwe buren dezelfde prioriteit te geven als die we in het verleden hebben toegekend aan het proces van de uitbreiding zelf. Wat ik hiermee bedoel is dat het ieders verantwoordelijkheid en plicht wordt om het concept te bevorderen van een geïnstitutionaliseerde ring van vrienden, die we op verschillende manieren kunnen laten delen in onze veiligheid, stabiliteit en welvaart.
De geachte afgevaardigde zal in de mededeling die we vandaag publiceren kunnen lezen op welke manieren wij in de praktijk uitdrukking proberen te geven aan dit idee. Het is alles behalve eenvoudig. We hebben in het verleden hetzelfde geprobeerd. In zekere mate is het als een speurtocht naar de steen der wijzen geweest; het is ons nooit echt gelukt om onze visie op onze buren goed te verwoorden zonder deze daarbij allen het lidmaatschap van de Europese Unie aan te bieden. Maar dit is niet het onderwerp van deze mededeling. Hoe dan ook, de geachte afgevaardigde zal zien dat wij met onze voorstellen verstandige en concrete methoden naar voren brengen om onze buren, aan de landsgrenzen en overzee, aan te moedigen om deel te nemen aan onze markt en aan ons beleid. En hoewel zij niet kunnen deelnemen aan onze instellingen, zullen ze wel kunnen delen in de welvaart en politieke stabiliteit die de grote verdienste zijn van de Europese Unie.
Het eenvoudige antwoord op de vraag van de afgevaardigde luidt dat er geen sprake is van meningsverschillen. De Commissie gelooft dat dit een verantwoordelijkheid is die voor de gehele Commissie geldt en dat de verantwoordelijkheden onderling moeten worden verdeeld.

De Voorzitter.
Gezien het gebrek aan tijd en het aantal potentiële sprekers, krijgen de afgevaardigden in groepjes van drie het woord, voor iedere fractie één als dat mogelijk is. Ik heb hier een groot aantal afgevaardigden op de lijst staan. De commissaris zal antwoord geven zodra drie afgevaardigden een vraag hebben gesteld.

Callanan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met grote belangstelling geluisterd naar de verklaring van de commissaris over de nieuwe buren van de Unie na de uitbreiding. Ik weet zeker dat deze landen, indien ze toetreden tot de Unie, prijs zullen stellen op transparantie en controleerbaarheid van alle Europese instellingen.
Met dit doel voor ogen beloofde de voorzitter van de Commissie vanmorgen aan het Parlement dat hij het memorandum van de heer Jules Muis van de dienst Interne audit aan commissaris Kinnock openbaar zou maken. Maar vanmiddag zei de woordvoerder van de Commissie dat de Commissie nu toch niet van plan is om dit memorandum te publiceren. Zou de commissaris ons kunnen vertellen waarom de Commissie na vanmorgen van gedachten is veranderd en waarom zij weigert dit document te publiceren, terwijl de kwijting van de begroting van de Commissie hiermee veel spoediger doorgang zou kunnen vinden?

De Voorzitter.
Dat behoort niet tot het thema van vanmiddag. De heer Prodi kan hierop antwoord geven, maar ik wil u verzoeken zich aan de agenda van vandaag te houden.

Prodi
Ik wil bevestigen wat ik vanochtend heb gezegd: het document zal openbaar worden gemaakt zoals het Institutioneel Akkoord voorschrijft.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, ik heb met grote nauwkeurigheid de inleiding van de voorzitter van de Commissie gevolgd en ook de rede gelezen die hij in december in Brussel over hetzelfde onderwerp heeft gehouden. Zowel in zijn inleiding vandaag als in die rede balanceert hij heel erg tussen de houding dat we het vooruitzicht van lidmaatschap niet helemaal moeten uitsluiten en de opvatting dat we daartoe ook geen aanzet moeten geven. Dat snap ik heel goed en dat is ook geen kritiek op de heer Prodi.
Er is een ring van vrienden, waarin Marokko en Rusland op dezelfde voet, op dezelfde manier, behandeld zullen worden. Mijn vraag is of het niet beter is of beter zou zijn - het is een open vraag aan de Commissie - om nog duidelijker te zijn en te zeggen: "in die ring van vrienden zijn er vrienden die ons toch net iets nader aan het hart liggen". Oekraïne en Wit-Rusland zouden in de toekomst bijvoorbeeld lid kunnen worden, terwijl we ons dat van Rusland niet kunnen voorstellen. Daarover moeten we heel duidelijk zijn. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld Noord-Afrika. Schept dat niet de duidelijkheid die deze landen van ons vragen, en is het niet beter om een onderscheid te maken tussen potentiële leden en landen of buren die nooit voor lidmaatschap in aanmerking zullen komen?

Wiersma (PSE).
Ik wil mij aansluiten bij de vraag van de heer Lagendijk. Ik begrijp prima wat de Commissie aan het doen is en ook welke prioriteit zij wil geven aan haar beleid ten aanzien van de landen om ons heen. Wij zullen in dit Parlement nog uitgebreid terugkomen op de mededeling die de Commissie vandaag publiceert. Ik heb eigenlijk maar één vraag. De doelstelling is natuurlijk te voorkomen dat er een nieuwe tweedeling, een nieuw IJzeren Gordijn, ontstaat in Europa. Willen we dat voorkomen, dan zullen we ook landen als Oekraïne of Wit-Rusland moeten helpen dezelfde ontwikkeling door te maken als landen zoals Hongarije of Polen.
Denkt de Commissie met haar voorstel voldoende invloed op en samenwerking met deze landen te kunnen ontwikkelen, zodat zich daar dezelfde hervormingsprocessen zullen voordoen als in de huidige kandidaat-lidstaten en er op termijn een soort gelijkwaardigheid ontstaat die de weg opent voor de beantwoording van de vraag of deze landen ook lid van de Unie kunnen worden?
Waar het mij uiteindelijk om gaat is: bereiken we met wat u voorstelt hetzelfde positieve effect op die landen dat we hebben bereikt met het uitbreidingsproces in een aantal andere landen in Midden- en Oost-Europa? Ik denk dat dat de enige manier is om een nieuwe tweedeling in Europa te voorkomen, gelet op wat er nu in die landen aan de hand is.

Berlato (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, de toetreding van nieuwe lidstaten zal de grenzen van Europa nog verder oprekken, in de logica van een steeds grotere invloed van de Unie op het continent. Daarbij zal men via de ontwikkeling van een beleid van nabuurschap nieuwe potentiële partners kweken die in de toekomst nieuwe leden kunnen worden, zoals al is gebeurd met landen die momenteel toetreden.
Wij hebben er echter moeite mee om ons een voorstelling te maken van een nog verder uitgebreid Europa zonder daarbij een debat op te starten dat steeds dringender wordt: wat kunnen de maximale grenzen van Europa zijn? Als men naar het zuiden kijkt, naar de Afrikaanse oevers van de Middellandse Zee, komen er landen in beeld waarvan nooit is gebleken dat die met Europa ontwikkelingscriteria of ideologische maatstaven, politieke en religieuze overtuigingen konden delen, Libanon en Israël wellicht daargelaten. Als men naar het oosten kijkt, zou men erover kunnen denken de deuren te openen voor republieken als Oekraïne en Georgië. Aan de noordkant kan Noorwegen erbij komen, terwijl aan de westkant de Atlantische Oceaan ligt, wat al een natuurlijke grens vormt.
Wat zijn dus de maximale grenzen die wij kunnen bedenken zonder dat de Unie verwatert tot een vrijhandelsgebied, om een Unie te krijgen die niet elke keer strandt zodra er grote internationale thema's aan bod komen, zoals helaas in deze dagen gebeurt? Het debat over welke landen een roeping hebben om tot de Unie toe te treden en met welke landen daarentegen alleen maar preferentiële samenwerkingsrelaties aangeknoopt kunnen worden, zal met grote aandacht moeten worden gevoerd. De samenwerking mag immers niet alleen over handelsaspecten gaan, maar moet ook delicate verhoudingen behandelen, zoals het respect van de mensenrechten en de controle van migratiestromen.

Prodi
Ik antwoord heel snel op de drie vragen die onderling verband met elkaar houden. Laat het duidelijk zijn: de doelstelling om een ring van vrienden te vormen, houdt geen enkele toezegging in en ook geen enkele uitsluiting wat de uitbreiding betreft: geen van deze landen heeft rechten en geen van deze landen is uitgesloten. Maar het is duidelijk dat dit niet het probleem oplost dat in de laatste vraag is gesteld. Ik haak hier in op een verzoek, dat ik al meerdere malen aan het Parlement heb gedaan en dat kennelijk nu is ingewilligd, om binnenkort een debat over de grenzen van de Unie te houden. Wat ik zeg over de ring van vrienden is echter een ander verhaal. Dat houdt geen verband met de uitbreiding van de Unie, maar het biedt een hechte samenwerkingsrelatie, een geleidelijke integratie, een economische en politieke toekomst van veiligheid, voor ons en voor die landen die om ons heen liggen. Het lidmaatschap is echter een ander verhaal.
Dan de tweede vraag. Geachte afgevaardigde, het ging ons er juist om te voorkomen dat men ons ervan gaat beschuldigen dat wij het IJzeren Gordijn naar het oosten verschuiven, zoals ik zonet al zei. Hier is geen sprake meer van IJzeren Gordijn, er is geen uitsluiting meer. Er zijn lidstaten, maar die hebben een relatie van groeiende, actieve samenwerking met de landen die om hen heen liggen, met de ring van vrienden. Het gaat hier om een algehele strategie, die ervoor zorgt dat met de uitbreiding het aantal leden van de Unie wordt verhoogd en met de ring van vrienden een steeds sterker en hechter beleid van nabuurschap wordt gecreëerd.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat de Commissie een voorstel op tafel heeft gelegd waarover wij kunnen discussiëren, omtrent de vraag of er verdere alternatieven zijn voor een volwaardig lidmaatschap van de Europese Unie. Na de uitbreiding met tien landen is dit met het oog op de toekomst een zeer belangrijk onderwerp.
Ik heb twee vragen. Ten eerste is het mij niet geheel duidelijk geworden of het gaat om een flexibel systeem van bilaterale betrekkingen tussen de Europese Unie en de betrokken landen, of een multilaterale aanzet, zoiets als een 'Europese Economische Ruimte plus?. Het lijkt mij dat dit een belangrijk punt is. Mijn tweede vraag gaat over de Balkan. Ik weet dat we de verschillende Balkanlanden zeker afzonderlijk moeten bekijken en dat sommige landen eerder in staat zullen zijn om toe te treden tot de Europese Unie dan andere. Maar deze andere landen hebben nog veel tijd nodig voor hun eigen, interne ontwikkeling. Daarom zou het verkeerd zijn om ze niet te betrekken in een dergelijk concept, aangezien ze in de tussentijd, die nog lang kan duren, ook in een dergelijk netwerk opgenomen zouden kunnen worden. Misschien kan de Commissie deze positie nog eens in overweging nemen.

Souladakis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik kan in grote lijnen instemmen met het algemeen kader dat de voorzitter van de Commissie heeft geschetst voor de betrekkingen die wij na de uitbreiding moeten onderhouden met de andere landen. Het algemeen beleid met de beginselen stuit echter soms op hinderpalen bij de tenuitvoerlegging. Daarom heb ik twee vragen. Ten eerste, wat voor positieve resultaten zullen volgens u de betrekkingen met de mediterrane landen van Noord-Afrika in de praktijk opleveren? Ik geloof namelijk niet dat het tot nu toe gevoerde beleid als succesvol kan worden beschouwd. Mijn tweede vraag gaat over de toetredingslanden van het voormalig Oost-Europa. Aangezien de kwaliteit van de betrekkingen soms wordt bepaald door de buurlanden, en niet door algemene beginselen, en aangezien wij recentelijk hebben vastgesteld dat veel kandidaat-landen een eigen koers varen als het om de politieke strategie gaat - ik heb het natuurlijk over het probleem van Irak en niet zozeer over het standpunt dat deze landen al dan niet steunen - stelt zich de vraag hoe wij deze landen in hun gedrag kunnen beïnvloeden en kunnen voorkomen dat zij eigen maatstaven gaan aanleggen voor hun betrekkingen met de landen die zullen volgen, en waarvan er enkele door ons worden beschouwd als vreedzame landen, als samenwerkingslanden, maar door anderen misschien gezien worden als tegenstanders.

Schroedter, Elisabeth (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben het tot nu toe steeds over de grote lijnen gehad, en die zijn ook belangrijk. Maar de problemen zitten in de details. Eén van de kernvragen van de buurlanden is: hoe zit het straks met de grenzen? Zullen er nieuwe, gedecentraliseerde instrumenten komen die een concrete, grensoverschrijdende samenwerking mogelijk maken? Zal de betekenis van de grenzen zwakker worden, of zullen ze in de praktijk daadwerkelijk tot een deling leiden? Ze vormen immers ook een breuklijn voor etnische groepen en bestaande betrekkingen.
Mij interesseert wat het concept van de Commissie hieromtrent inhoudt. Hoe zullen de financiële instrumenten eruit zien? Gecentraliseerd, zoals nu het geval is, wat problemen oplevert, of gedecentraliseerd?

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik kan deze drie vragen beantwoorden volgens het principe van werkverdeling.
Om te beginnen zal de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid zich herinneren dat ik deze commissie op 25 maart zal ontmoeten voor een uitgebreide bespreking van de mededeling van de Europese Commissie, waarbij wij de gelegenheid zullen hebben om uitvoeriger in te gaan op een aantal punten van het debat van vanmiddag.
Hij bracht een aantal punten ter sprake. Ten eerste, wat wij willen leveren is een samenhangend algemeen beleidskader. Wij zijn ons er echter van bewust dat een eensluidend beleid dat op alle situaties van toepassing is, mogelijk noch wenselijk is. We hebben een beleid nodig dat kan worden afgestemd op verschillende niveaus van economische ontwikkeling en van affiniteit met ons waardensysteem. Daarom hoop dat ik dat er sprake is van een voldoende flexibele samenhang om het beleid te kunnen uitvoeren.
Hij had het ook over de Balkan. Wij hebben de landen die zich momenteel in het proces van stabilisatie en associatie bevinden, zoals Turkije, Roemenië, Bulgarije, Kroatië en de landen in de westelijke Balkan, bewust niet opgenomen in de mededeling. Het lidmaatschap van de Europese Unie is deze landen al in het vooruitzicht gesteld, terwijl wij ons in dit document, zoals door de Raad van Kopenhagen is gevraagd, juist hebben geconcentreerd op de landen die voorlopig niet voor lidmaatschap in aanmerking komen. Zoals de voorzitter al zei, zal er binnen afzienbare tijd ongetwijfeld een debat worden gehouden over de uiterste geografische grenzen van de Europese Unie. De voorzitter heeft het hier drie en een half jaar geleden in zijn toespraken al over gehad. Hoe het ook zij, dit is niet het juiste moment voor dit debat en dit document houdt zich ook niet met deze vraag bezig. Ik wil wel toevoegen dat het onze bedoeling is om de toetredingskandidaten zelf in dit debat te betrekken, aangezien zij hierbij vaak een groter belang hebben dan wijzelf.
Wat betreft de vraag hoe de landen rond de Middellandse Zee en in Oost-Europa bij ons beleid kunnen worden betrokken: wij hopen van harte dat dit op zo veel mogelijk gebieden gebeurt, van de interne markt, handel, migratie en personenverkeer tot justitie, binnenlandse zaken, financiële steun en zaken als bestuur, mensenrechten en rechtsstaat. Dit hebben wij proberen te bewerkstelligen door middel van het Barcelona-proces, door bijvoorbeeld de landen die al betrokken zijn in het Agadir-proces aan te moedigen een stap verder te zetten en een begin te maken met de harmonisering van hun regelgeving met de onze en zich meer op onze interne markt te richten. Dit beleid zullen wij voortzetten.
Bepaalde landen in Oost-Europa, die we voor het gemak kunnen aanduiden met de westelijke NOS, hebben zich nog niet kunnen aansluiten bij de Europese Unie, ook al hebben bepaalde landen reeds uiting te gegeven aan hun Europese roeping, zoals Moldavië en Oekraïne. Ik hoop dat onze voorstellen voor deze landen op het gebied van handel, economie en politieke dialoog de gemeenschappelijke economische en politieke ruimte rond onze buitengrenzen zullen vergroten. Dit document beoogt echter geen antwoord te bieden op de vraag van een eventueel lidmaatschap voor deze landen van de Europese Unie.
Tenslotte ben ik blij dat ik de kans krijg om de vraag van de geachte afgevaardigde te beantwoorden over een kwestie die wij in het verleden al hebben besproken. Haar zeer zinnige vraag betrof de samenhang in onze financiële instrumenten voor de omgang met grensoverschrijdende kwesties. Ik kan haar zeggen dat onze mededeling een voorstel voor een regionaal instrument bevat, waarmee het soort problemen dat zij noemde zal worden aangepakt. Mijn collega's die zich bezighouden met de uitbreiding en regionale zaken, zullen onder andere gaan samenwerken met mijn eigen directoraat-generaal om te proberen dit nieuwe instrument zo probleemloos mogelijk te introduceren en zo doeltreffend mogelijk te laten werken.

Beazley (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wist niet dat de Britse leden van dit Parlement de reputatie hebben lang van stof te zijn!

De voorzitter van de Commissie heeft de mededeling in grote lijnen ingeleid. Daarom zal ik commissaris Patten vragen naar een tweetal details dat hij reeds zelf heeft aangestipt. Kunt u ons garanderen dat wij, zoals de voorzitter zei, niet zullen proberen een nieuw IJzeren Gordijn op te trekken en dat bijvoorbeeld de huidige visaregeling tussen Polen en Oekraïne niet ingewikkelder zal worden als Polen zich eenmaal heeft aangesloten bij de Europese Unie? Ik zie dat de voorzitter van de Commissie nu knikt, wat betekent dat de commissaris minder tijd nodig zal hebben om te antwoorden.
Mijn tweede vraag aan commissaris Patten luidt: aangezien de toetredende lidstaten over een enorme hoeveelheid ervaring beschikken in de betrekkingen met landen als Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland, zou dit niet het goede moment zijn om een soort onderzoeksplatform op te zetten? De toetredende lidstaten zouden dan kunnen beginnen hun ervaring in de betrekkingen met onze buren aan de rest van de Unie door te geven, wellicht via commissaris Verheugen of via commissaris Patten zelf.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er sterk van overtuigd dat als wij Oekraïne, Wit-Rusland en Moldavië op zijn minst het vooruitzicht bieden op een mogelijk lidmaatschap op de lange termijn, deze landen zullen worden aangemoedigd om alvast de noodzakelijke hervormingen in hun economie, bestuurssysteem en mensenrechtenbeleid te verwezenlijken. Een dergelijk signaal zal ook de plaatselijke politici en partijen die onze waarden en idealen delen, een duw in de rug geven.
Is commissaris Prodi bereid om de uitspraak dat Oekraïne niet Europeser is dan Nieuw-Zeeland, als hij dit tenminste heeft gezegd, terug te nemen? De Oekraïners zagen het als een geografische blunder en voor hun regering was het een signaal dat ze er beter aan doen om de banden met de Russische beer aan te halen. Gelukkig wil Rusland zich niet aansluiten bij de Europese Unie, maar Oekraïne wil dat wel. Wij mogen deze mogelijkheid niet uitsluiten, vooral indien de Commissie aan het eind van volgend jaar de toetreding van Turkije goedkeurt, een in mijn ogen veel zwakkere kandidaat.
Kan de Commissie, ongeacht onze bezwaren tegen de regeringen die in onze nieuwe buurlanden de scepter zwaaien, meer middelen beschikbaar stellen om deze te helpen illegale immigratie en grensoverschrijdingen vanaf hun grondgebied te bestrijden?

Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik begroet het initiatief van de Commissie dat blijk geeft van haar politieke wil om de betrekkingen met de buurlanden te versterken. De grenzen vormen een breuk in een landschap dat wordt gekenmerkt door toenadering. Ik vraag mij evenwel af of de verschillende maatregelen op het vlak van de controle aan de buitengrenzen, de bestrijding van de illegale immigratie en de terugnameovereenkomst, kortom de integratie van de beheersing van migratiestromen in de externe betrekkingen van de Europese Unie, met name in de betrekkingen met de buurlanden, er niet toe leiden dat wij deze landen tot een soort onderaannemers voor de beheersing van migratiestromen, tot een soort buffer tussen de Europese Unie en de rest van de wereld maken, want dat zou weinig fraai zijn. Ik stel vast dat deze maatregelen thans de inrichting van detentiecentra in en aan de grenzen van Europa, dat wil zeggen in deze buurlanden, bevorderen. Vaak is het beheer van deze centra volkomen chaotisch en willekeurig en worden de rechten, de waarden die wij voorstaan en willen uitdragen, er met voeten getreden. Bent u zich van deze gevaren bewust?

Hannan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij lopen hier het gevaar om te veel op de zaken vooruit te lopen. De huidige uitbreidingsronde zal afhangen van de uitkomst van acht referenda die nog in de betreffende Midden- en Oost-Europese landen moeten worden gehouden. Is de Commissie van mening dat deze landen dit besluit geheel onafhankelijk moeten nemen, of vindt de Commissie het acceptabel om dit besluit met financiële en politieke middelen te beïnvloeden? Tot nu toe is er één referendum gehouden en de Commissie heeft toegegeven daar 700.000 euro aan te hebben besteed, een bedrag dat, omgerekend per hoofd van de bevolking, overeenkomt met 100 miljoen euro voor het geboorteland van commissaris Prodi, Italië, of een soortgelijk bedrag voor het geboorteland van commissaris Patten, het Verenigd Koninkrijk.
Als de voorwaarden die we deze landen bieden zo gunstig zijn, waarom moeten er dan zulke enorme middelen worden aangewend om de betreffende landen over de streep te trekken?

Patten
Mijnheer de Voorzitter, voordat het Parlement de voorzitter van de Commissie weer mag aanhoren, wil ik als commissaris voor Buitenlandse Betrekkingen nog een of twee punten naar voren brengen.
Ten eerste wil ik de heer Beazley verzekeren dat het geenszins onze bedoeling is om een nieuw IJzeren Gordijn in Europa te creëren. Sterker nog, deze mededeling is deels bedoeld ter bestrijding van het idee dat er met de 25 lidstaten een 'Fort Europa' zal worden gecreëerd.
Als men het heeft over de vereenvoudiging van visaregelingen, moet men rekening houden met de vraag onder welke voorwaarden dat voor de ministers van Binnenlandse Zaken acceptabel zou zijn. Zij letten daarbij niet alleen op de grens tussen het land dat de vereenvoudiging aanvraagt en Europa, maar vooral ook op de andere grenzen waarvoor dat land verantwoordelijk is. Wanneer we straks bijvoorbeeld, hopelijk nadat we een terugnameovereenkomst hebben gesloten, met Rusland gaan praten over visaregelingen, wordt een keer op keer terugkerend thema de beveiliging van de duizenden kilometers aan grenzen die Rusland met andere landen deelt. Voorafgaand aan elke vorm van serieus overleg over visa zal dus eerst aan een aantal voorwaarden moeten worden voldaan.
De geachte afgevaardigde vroeg ook of we gaan proberen de kandidaat-lidstaten die nog niet zijn toegetreden in deze kwestie te betrekken en of deze landen aan het debat kunnen deelnemen. Zoals de geachte afgevaardigde al zei, moeten eerst de democratische procedures worden afgerond, maar het eenvoudige antwoord luidt: 'ja.? Een aantal kandidaat-lidstaten hebben zeer nuttige en goed doordachte voorstellen gedaan, zoals Polen met het recente overlegdocument over de oostelijke dimensie. Met ingang van april zullen de kandidaat-lidstaten de vergaderingen van de Raad Algemene Zaken en de Raad Buitenlandse Zaken gaan bijwonen, zodat ze de besprekingen kunnen volgen en zo informatie opdoen voor hun eigen toekomstige bijdragen.
Ik heb begrip voor de bezorgdheid van de heer Tannock over Oekraïne, die hij al vaker heeft geuit. Zoals de heer Prodi al zei, houdt dit document geen afbakening van de definitieve grenzen van de Europese Unie in. Ik hoop evengoed dat onze vrienden in Oekraïne zich zullen realiseren hoeveel moeite we hebben gedaan om de creatie van een gunstige gemeenschappelijke politieke en economische ruimte te bevorderen.
Ik zou echt willen dat wij nauwere en vriendschappelijkere banden konden hebben met Wit-Rusland. Het is niet onze schuld dat dit niet het geval is. De geachte afgevaardigde is bekend met de stijl, de doelstellingen en het beleid van het Wit-Russische regime die kort geleden hebben geleid tot het visumverbod. Op dit moment kunnen we Wit-Rusland nog steeds steunen bij bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen en ik kijk nu al uit naar de dag, misschien wel na de volgende verkiezingen mits deze vrij en eerlijk verlopen, waarop we onze betrekkingen met dit land kunnen verbeteren. Wij willen niet dat landen aan onze grenzen zichzelf gaan isoleren of dat hun regering dat doet. Ik heb geprobeerd de vraag van de geachte afgevaardigde over een bufferzone te beantwoorden. Men moet rekening houden met alle grenzen van de andere landen.
Tenslotte wil ik de geachte afgevaardigde, wiens interesse in deze kwestie overigens zeer begrijpelijk is, zeggen dat wanneer we over uitbreiding spreken, het niet alleen om de financiële aspecten gaat. We denken niet alleen aan het commerciële, economische of zelfs geostrategische belang van uitbreiding. Voor veel van ons is de uitbreiding in de eerste plaats een morele kwestie.
Wij vinden dat de zaak van de uitbreiding belangrijk genoeg is om zo krachtig en enthousiast mogelijk te worden gepropageerd en wij vragen daarvoor het begrip van de geachte afgevaardigde. Ik ben zelf bij het debat in Malta betrokken geweest, maar ik geloof toch echt niet dat de Maltezers, die een zekere reputatie voor lef en zelfstandig denken hebben, zich alleen door een advertentie in een paar kranten of door een interview met de commissaris voor Buitenlandse Betrekkingen hebben laten overhalen. Misschien dat ze zich wel hadden laten overhalen door de commissaris voor Uitbreiding, die een stuk beter van de tongriem is gesneden dan ik. Hoe het ook zij, ik hoop dat wanneer Europa straks wordt overspoeld door een golf van referenda, we de bewuste kandidaat-lidstaten één voor één officieel welkom kunnen heten in ons gezelschap.
Prodi
Ik wilde hier niet meer dan twee opmerkingen aan toevoegen, want de commissaris is al uitvoerig ingegaan op bijna alle problemen.
Ik hamer erop: dit aanbod, dit voorstel, dit politieke project houdt geen uitbreiding voor die landen in, het impliceert niet dat ze lid worden van de Unie. Dat wordt helemaal niet geïmpliceerd en het wordt ook niet uitgesloten. Ik wilde echter ook heel duidelijk zeggen dat ik niet akkoord ga met het idee - of liever gezegd ik accepteer het maar tot op zekere hoogte - dat een eventueel lidmaatschap van de Unie het democratisch proces stimuleert, dat het de interne ontwikkeling van dat land vooruithelpt. Zoiets zou meegenomen zijn, ik zou er blij mee zijn, maar het is zeker niet voldoende om te oordelen of een land al dan niet lid moet worden van de Unie.
Lid zijn van de Unie betekent onder meer specifieke politieke doelstellingen met elkaar delen, een gemeenschappelijke identiteit en achtergrond hebben. Het betekent heel wat meer met elkaar delen dan een aantal democratische opvattingen. Daar sloeg mijn opmerking over Nieuw-Zeeland dan ook op. Ik heb nooit beweerd dat Nieuw-Zeeland Europeser is dan de Oekraïne, ik heb alleen maar gezegd - en ik herhaal dat nu - dat als wij alleen maar kijken naar democratische maatstaven, ik niet inzie waarom Nieuw-Zeeland geen deel kan uitmaken van de Unie. Het gaat er echter om dat men bepaalde geografische en historische feiten, bepaalde politieke doelstellingen met ons deelt indien men lid wil worden van de Unie. Het is dus duidelijk dat zo'n perspectief gegeven moet worden als op een gegeven moment dit soort doelstellingen naar voren komen, als zij zich ontplooien en door die landen gecultiveerd worden, en een verdere voorwaarde is dat wij ons er ook in kunnen vinden. Vandaar dat ik er zo op aandring een debat over de grenzen van de Unie aan te snijden.
Ik wilde tot slot mevrouw Flautre geruststellen. Het doel waarnaar wordt gestreefd, is precies het tegenovergestelde van wat hier terecht een gevaar is genoemd, namelijk dat er detentiecentra voor de migranten uit deze landen worden opgericht. Kijkend naar het immigratievraagstuk kan er dus nog een ander, ethisch doel worden toegevoegd aan hetgeen al is opgesomd: door samen te werken met die landen kunnen wij ook het immigratieprobleem serieuzer en op een meer menselijke manier aanpakken, op een manier waar iedereen zich in kan vinden en die minder traumatisch is. Het is duidelijk dat wij zoiets alleen maar kunnen klaarspelen met een ring van vrienden; afgezien van het feit dat er inmiddels ook migranten naar Europa toe komen die nog van veel verder komen. Het is uiterst belangrijk een groep landen te hebben waarmee wij ook op dat soort delicate beleidsgebieden kunnen samenwerken, en het is uiteraard onze taak ervoor te zorgen dat dit gebeurt onder eerbiediging van de rechten van de migranten. Een dergelijk doel is veel gemakkelijker te bereiken wanneer er samenwerking is dan wanneer er geen spoor van samenwerking te bekennen is.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0085/2003).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel
De Voorzitter.
Vraag nr. 50 van Bill Newton Dunn (H-0095/03):

Betreft: Berichten over nationale quota voor voetballers in de Unie
Volgens Britse kranten, waarvan er een aantal berucht zijn om hun slordige verslaggeving over zaken die de Europese Unie betreffen, zou er tussen de UEFA en de Europese Unie een overeenkomst worden gesloten om het aantal "buitenlandse" spelers per elftal te beperken tot 50 procent, zodat voetbalclubs in de Unie kunnen worden verplicht om elftallen het veld in te sturen waarvan tenminste de helft uit de eigen lidstaat afkomstig is.
Kan de Commissie deze berichten ontzenuwen, aangezien een dergelijke overeenkomst in strijd zou zijn met de grondbeginselen van het vrij verkeer van burgers in de Unie?

Diamantopoulou
De Commissie is niet bekend met de berichten in de Britse pers waaraan de geachte afgevaardigde refereert.
Wat betreft het opleggen van beperkingen in het aantal buitenlandse spelers, wil ik u aan het volgende herinneren.
Over de toepassing van de communautaire wetgeving inzake het vrij verkeer van sportmensen werd door het Europees Hof van Justitie in de zaak-Walrave van 1974 besloten. Het Hof oordeelde destijds dat sport onder de communautaire wetgeving valt indien het om een economische activiteit gaat, ongeacht of deze door beroeps- of amateursporters wordt uitgeoefend. Dit werd door het Hof bevestigd in het inmiddels beroemde Bosman-arrest van 1995. Met deze uitspraak werd jurisprudentie geschapen die ook inhield dat clausules betreffende de nationaliteit van sporters alleen gewettigd zijn wanneer het gaat om officiële wedstrijden tussen teams die een bepaald land vertegenwoordigen, zoals bij de Olympische Spelen en bij bepaalde Europese of wereldkampioenschappen.

Newton Dunn (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor haar zeer bevredigende antwoord en haar complimenteren met haar keuze wat betreft de kranten die ze leest, of liever gezegd, de kranten die ze niet leest.

De Voorzitter.
Bij ontstentenis van de vraagstellers komen de vragen nrs. 51, 52 en 53 te vervallen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 54 van Alexandros Alavanos (H-0066/03):

Betreft: Het plan-Annan voor Cyprus en het acquis communautaire
In zijn resolutie over "het strategiedocument en het verslag van de Commissie over de vorderingen van de kandidaat-lidstaten op de weg naar toetreding", verzocht het Europees Parlement de Commissie naar aanleiding van het plan-Annan voor de politieke regeling van het Cyprus-probleem, "aan te geven of dit plan de grondslag kan leveren voor een haalbare en toepasbare regeling in het kader van de Europese Unie, overeenkomstig het acquis communautaire".
De vraag aan de Commissie luidt, of zij na lezing van bedoeld plan kan bevestigen dat het met het acquis communautaire verenigbaar is en of zij voornemens is - en zo ja, wanneer - om haar gedocumenteerd standpunt aan het Europees Parlement mede te delen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de geachte afgevaardigde zal zich ervan bewust zijn dat zijn zeer belangrijke en interessante mondelinge vraag helaas door de gebeurtenissen van de laatste 24 uur is achterhaald. Daarom zou ik met zijn goedvinden van de gelegenheid gebruik willen maken om de laatste ontwikkelingen te melden.
De Commissie betreurt het dat de inspanningen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan, om een alles overkoepelende oplossing voor de kwestie-Cyprus te vinden, zonder succes gebleven zijn. De Commissie heeft dit proces haar volledige ondersteuning gegeven en zij wil herinneren aan de bereidwilligheid van de Europese Unie om een oplossing te vergemakkelijken die in overeenstemming is met de grondslagen van de Europese Unie.
Zonder afbreuk te doen aan de voorkeur van de Europese Unie voor een politieke oplossing bevestigt de Commissie dat het proces van toetreding naar verwachting volgens schema zal worden doorgevoerd. Alle voorbereidende juridische handelingen om dit mogelijk te maken zijn reeds verricht. Met andere woorden: wij zullen het Parlement thans een protocol doen toekomen dat het toetredingsverdrag met Cyprus aanvult. In dit protocol zal uiteengezet worden hoe de toetreding van Cyprus onder de huidige omstandigheden wordt georganiseerd.
Met instemming neemt de Commissie kennis van de vaststelling van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties dat het vredesplan verder op tafel blijft liggen. Ook is de Commissie bereid om alle verdere inspanningen in verband hiermee te ondersteunen. De Commissie moedigt alle betrokken partijen aan, in het bijzonder Turkije, om zich in te zetten voor het bereiken van een oplossing.
De Commissie onderstreept haar solidariteit met alle Cyprioten en waardeert de moed waarmee de Turks-Cyprioten hun Europese overtuigingen tot uitdrukking hebben gebracht. De Commissie zal projecten in Cyprus blijven stimuleren, die nuttig zijn voor beide gemeenschappen, zodat de economische ongelijkheid op het eiland verkleind wordt en het vertrouwen tussen beide gemeenschappen wordt opgebouwd.

Alavanos (GUE/NGL).
Ten eerste wilde ik de commissaris bedanken en mijn waardering uiten voor het enorme werk dat hij heeft verzet om de toetreding van heel Cyprus tot de Europese Unie mogelijk te maken. Ik geloof dat hij nu een belangrijke verklaring heeft afgelegd en daarom wil ik hem de volgende vraag stellen. Aangezien men verwacht dat tegen eind 2004 onderhandelingen met Turkije zullen worden begonnen, wil ik graag weten of de oplossing van de kwestie-Cyprus een van de voorwaarden is en Turkije als land dat om toetreding heeft gevraagd, op positieve en opbouwende wijze moet bijdragen aan de verwezenlijking daarvan. Is de Commissie tot slot van mening dat, nu deze fase van het plan-Annan is afgesloten, de Europese Unie en de Commissie misschien de gelegenheid krijgen een sterkere rol te spelen in de onderhandelingen tussen de twee gemeenschappen?

Verheugen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, tijdens mijn bezoek aan Ankara eind januari van dit jaar heb ik Turkije uitdrukkelijk gewezen op de mogelijke gevolgen van een mislukking van de gesprekken over Cyprus. In mijn gesprekken met de minister-president en de voorzitter van de AKP, maar ook met andere leidende figuren in de Turkse politiek, heb ik duidelijk gemaakt dat er aan het einde van 2004 een stellingname en een aanbeveling van de Commissie verwacht wordt omtrent de vraag of Turkije voldoet aan de politieke voorwaarden voor toetreding en, indien dit het geval is, een aanbeveling omtrent wanneer begonnen moet worden met de onderhandelingen met Turkije over toetreding.
Ik moet heel duidelijk stellen dat bij deze voorwaarden voor toetreding ook de kwestie-Cyprus hoort. In het toetredingspartnerschap met Turkije hebben wij dit ook heel duidelijk tot uitdrukking gebracht. Met inachtneming van de nodige behoedzaamheid zou ik het volgende willen zeggen: als aan het einde van 2004, als de Commissie haar rapport en haar aanbeveling moet overhandigen, de situatie op Cyprus onveranderd is, dus nog precies is zoals nu, dan verkeren wij in de situatie dat een land, Turkije, dat met ons wil onderhandelen over toetreding, een lidstaat, namelijk Cyprus, niet erkent. Ik kan mij bijzonder moeilijk voorstellen hoe de Commissie in zo'n situatie tot een positief oordeel zou kunnen komen met betrekking tot de aanvang van de onderhandelingen met Turkije over toetreding.
Ik wil begrip vragen voor het feit dat ik niet duidelijker kan zijn, en ook niet duidelijker wil zijn, maar ik geloof dat wat ik net zei duidelijk genoeg is. Als u datgene wat ik zojuist heb gezegd in verband ziet met wat ik over het protocol zei, dan betekent dit, dat er vanzelfsprekend tussen nu en eind 2004 nog steeds de gelegenheid is om tot een oplossing te komen. Dat is de reden dat zowel de Verenigde Naties als de Europese Unie zeggen dat de kwestie-Cyprus niet is afgesloten na de mislukking van gisteren. Daarentegen zullen de gesprekken over het plan vanzelfsprekend weer hervat worden zodra de politieke voorwaarden geschapen zijn die dit mogelijk maken. Het is buitengewoon belangrijk dat het plan van de Verenigde Naties op tafel blijft liggen.
Staat u mij toe dat ik daar nog één ding over zeg: het plan van de Verenigde Naties in zijn meest recente vorm was vooral voor de Turks-Cyprioten een extreem gunstig voorstel. Ik zeg met volle overtuiging: nooit zal er een beter voorstel, een betere oplossing voor de Turks-Cyprioten komen dan dit voorstel. Daarom is het voor de Turks-Cyprioten van het grootste belang dat de Verenigde Naties zeggen dat dit plan op tafel blijft liggen. Dit kan men alleen maar toejuichen.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de commissaris, staat u mij toe kort commentaar te leveren voordat ik mijn aanvullende vraag stel. Het toetredingsproces van Cyprus tot de Europese Unie heeft geen oplossing opgeleverd voor de kwestie-Cyprus. Integendeel, met de toetreding van het vrije gedeelte van Cyprus is het eiland zelfs de jure in tweeën gedeeld en is de Turkse bezetting erkend. De situatie zou er trouwens niet veel beter op zijn geweest als het plan van Kofi Annan was aanvaard. Daarmee wilde men namelijk een nogal vreemd confederaal bestel opleggen dat niet alleen zou indruisen tegen de resoluties van de VN zelf maar ook niet ver verwijderd zou zijn geweest van de erkenning van twee Cyprische staten, en dus van tweedeling.
Dit zo zijnde vraag ik mij af, mijnheer de commissaris, hoe de Commissie het hoofd denkt te bieden aan het verschijnsel dat een kandidaat-land, Turkije, een gedeelte van een lidstaat van de Europese Unie militair bezet houdt en koloniseert, en aldus een groot aantal resoluties van de Verenigde Naties overtreedt? Het gaat dus niet enkel om een oplossing van de kwestie-Cyprus maar om de aanpak van de bezetting. Zal de Europese Unie de verantwoordelijkheid op zich nemen en het bezette gedeelte van Cyprus bevrijden?

Verheugen.
Geachte afgevaardigde, ik ben het niet eens met de opvatting dat de toetreding van Cyprus, zoals die nu zal plaatsvinden, de jure een opdeling van het eiland betekent. Volgens het protocol, dat ik al meerdere keren heb genoemd, is het immers ondubbelzinnig zo, dat het Gemeenschapsrecht niet wordt toegepast in de gebieden op Cyprus waar de regering van de republiek Cyprus geen effectieve macht kan uitoefenen. Maar dat wil niet zeggen dat er daarmee sprake is van een erkenning van een staatrechtelijke deling van Cyprus. Wij blijven, net als de internationale gemeenschap, de regering van Cyprus beschouwen als de vertegenwoordiger van heel Cyprus, als de enige volkenrechtelijk legitieme vertegenwoordiging van heel Cyprus.
Puur juridisch bekeken wordt heel Cyprus lid van de Europese Unie. Feitelijk kan het Gemeenschapsrecht in één deel van het Cyprische grondgebied niet worden toegepast zolang er geen politieke oplossing is.
Als het tot een politieke oplossing komt, wanneer dat dan ook zal gebeuren, dan is er alleen nog maar een unaniem besluit van de Raad nodig, waarna heel Cyprus lid zal zijn, ook feitelijk. Dan hoeven we geen nieuwe onderhandelingen te gaan voeren. We hebben ook geen nieuw verdrag nodig en ook geen nieuwe ratificatie. Dit alles wordt geregeld met dit protocol, dat een onderdeel is van de Toetredingsakte.
Wat kan de Commissie doen om de situatie te verbeteren? Ik geloof dat het voortzetten van onze intensieve samenwerking met Turkije het belangrijkste is wat wij kunnen doen, evenals het land verder stimuleren met alle mogelijkheden die we hebben, om politieke, economische en sociale hervormingen te bespoedigen en te voldoen aan de politieke voorwaarden voor toetreding. Dat is het enige wat wij kunnen doen. Het is ook het enige wat uiteindelijk kan helpen.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter! Ik verzoek u mijn vraag alstublieft nog af te roepen en wel om de volgende reden: ik was hier om 17.30 uur en toen werd er nog door gedebatteerd. Toen ben ik naar een andere zitting gegaan. Op het moment dat ik zag dat het vragenuur begon en de heer Prodi ophield met spreken, ben ik met de grootste spoed uit die vergadering hiernaartoe gekomen, en toen was het eerste deel dat volgens onze documenten dertig minuten zou moeten duren, al voorbij. Ik vraag dus echt om begrip!
Onder dergelijke omstandigheden is het ook voor iemand als ik, die moeite doet om bij elk vragenuur aanwezig te zijn, uiterst moeilijk om bij wijze van spreken à la minute klaar te staan voor deze procedure. Daarom verzoek ik u mijn vraag nog een keer af te roepen.
De Voorzitter.
Mijnheer Posselt, neemt u maar van mij aan dat ik dit jammer vind, want u bent een van de meest geëngageerde afgevaardigden tijdens dit vragenuur. Er zijn evenwel meerdere afgevaardigden in de zaal die hetzelfde is overkomen en volgens het Reglement moet een afgevaardigde nu eenmaal aanwezig zijn als zijn vraag wordt beantwoord. Uw vraag is vervallen en volgens het Reglement bestaat er geen andere mogelijkheid. Daarmee zouden wij immers een precedent scheppen.
Ik begrijp uw redenering maar ik kan er geen rekening mee houden. Dat kan ik ook niet met hetgeen de heer Salafranca nu gaat zeggen. Hij krijgt het woord voor een motie van orde, maar de heer Lamy is bijvoorbeeld reeds vertrokken.
Ik weet dat we laat zijn begonnen, omdat de heer Prodi laat is gearriveerd. Dat weet ik allemaal. Het Reglement zegt echter dat de vragen vervallen.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij deugd te horen dat u weet wat ik u ga zeggen, want ik had iets anders in gedachten dan wat u zojuist aangaf. Ik wil alleen zeggen dat uw uitleg van het Reglement juist is en dat de vraag bij afwezigheid van de steller komt te vervallen.
Ik wilde onderstrepen dat ik in een zaal hiertegenover het beeldscherm nauwlettend in het oog heb gehouden om te zien welke spreker aan de beurt was, en dat er over vraag 51, die voorafging aan die van mij, geen mededeling verscheen. De eerste vraag heb ik wel gezien, maar niet de tweede. De steller van die vraag was niet aanwezig, en de heer Lamy heeft niet erg lang moeten wachten, want ik kwam hem tegen toen ik wegging.
Ik wil u, mijnheer de Voorzitter, geen enkel verwijt maken ten aanzien van het verloop van dit debat, hoewel het wenselijk is dat de agenda niet wordt gewijzigd. Om herhaling van dit soort situaties te voorkomen, wil ik u wel vragen de diensten van dit Huis te verzoeken ervoor te zorgen dat het beeldscherm juist werkt.

De Voorzitter.
Ik ben blij dat wat u gezegd heeft veel beter was dan wat ik van tevoren had gedacht. Het is goed dat de Voorzitter zich ook kan vergissen in opmerkingen.
U heeft beiden groot gelijk en dat heeft u zojuist duidelijk gemaakt. Ik zal de Commissie vragen deze vragen gezien de buitengewone omstandigheden schriftelijk te beantwoorden. Deze vragen zullen evenwel niet mondeling worden beantwoord.

Posselt (PPE-DE).
Geachte Voorzitter! Ik wilde slechts drie dingen duidelijk maken: ten eerste, commissaris Verheugen is nog aanwezig. Ten tweede, en dat is ook een belangrijk punt, heeft u tijdens de laatste plenaire vergadering een uitzondering gemaakt. Ik zal in de notulen nalezen voor welke collega dat was. Ik herinner mij dit precedent zeer goed. Ten derde wil ik graag zeggen dat ik vraag of het vragenuur net als in eerdere jaren onafhankelijk van het verloop van de plenaire vergadering om 17.30 uur precies kan beginnen. Dat was hier bijna twintig jaar lang gebruikelijk, en daar kon je van op aan. Echter deze manier van doen, slordig te zijn bij het begin, maar dan strikt in de toepassing en extreem bij de interpretatie van deze regel, dat accepteer ik niet. Of men is of liberaal in beide gevallen of strikt in beide gevallen.
De Voorzitter.
Ik wil u verzoeken nu de laatste motie van orde in te dienen. Anders besteden we daar meer tijd aan dan aan het beantwoorden van de vragen.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik waardeer uw voornemen de Commissie te verzoeken om een schriftelijk antwoord op mijn vraag. Ik prefereer echter dat mijn vraag overeenkomstig het Reglement komt te vervallen. Ik zal hem tijdens de volgende zitting opnieuw stellen, want ik geef de voorkeur aan een debat hier.

De Voorzitter.
Ik wil tegen de heer Posselt slechts opmerken dat dat een heel ander geval was dan vandaag. Ik heb toen duidelijk gezegd dat daarmee geen precedent werd geschapen en ik hoop dat dat ook in de notulen is opgenomen. Maar u zult zeker nog wel weten dat ik heb gezegd dat er geen precedent werd geschapen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 55 van Brian Crowley (H-0082/03):

Betreft: Verstoring van de vrije markt in de Tsjechische Republiek bij de distributie van kranten en tijdschriften
Op grond van artikel 81 van het Verdrag is het uitdrukkelijk verboden dat ondernemingen overeenkomsten sluiten die de handel tussen lidstaten kunnen aantasten en de mededinging in de interne markt kunnen voorkomen, beperken of verstoren.
Is de Commissie ervan op de hoogte dat enkele mediabedrijven die opereren in en gevestigd zijn in de EU een overeenkomst hebben gesloten die hen in staat heeft gesteld de belangrijkste aandeelhouders te worden in První novinová spolecnost, een vennootschap op aandelen in de Tsjechische Republiek? Is de Commissie ervan op de hoogte dat deze overeenkomst hen in de gelegenheid stelt de markt te monopoliseren en de distributieprijs alsmede de samenstelling en inhoud van de kranten en tijdschriften te dicteren, en zo feitelijk 100 procent van de markt voor de distributie van kranten en tijdschriften in de Tsjechische Republiek over te nemen en zodoende het pluralisme en de verscheidenheid in de media te ondermijnen? Onderkent de Commissie dat hun activiteiten een ernstige bedreiging vormen voor de toekomst van hun enige concurrent, Mediaprint & Kapa Pressegrosso, niet alleen op het grondgebied van de Tsjechische Republiek maar ook met betrekking tot de import van kranten en tijdschriften uit Duitsland, Oostenrijk en Italië en tot de distributie van kranten en tijdschriften naar andere lidstaten van de EU? Wat gaat de Commissie doen om de vrije mededinging en een voor iedereen gelijke markt te waarborgen in de Tsjechische Republiek?

Verheugen
Geachte Voorzitter, geachte afgevaardigde! Het onderwerp van uw mondelinge vraag komt precies overeen met het onderwerp van een formele klacht die bij ons is binnengekomen. De formele klacht kwam van het waarnemingscentrum Media Observatory Czech Republic en het bedrijf Media Print & Kappa Pressegrosso heeft zich aangesloten bij deze klacht. Het ging erom dat er vermeende overtredingen van het mededingingsrecht van de EG in de Tsjechische Republiek zijn geconstateerd. Bovendien werden ik zelf en de delegatie van de EU in Praag door contact met de voorzitter van Media Observatory Czech Republic opmerkzaam gemaakt op deze aangelegenheid. En ik kan u zeggen, ik was direct daarna in de gelegenheid om op het hoogste niveau deze kwestie bij de Tsjechische regering ter sprake te brengen.
De Commissie is voorlopig van oordeel dat in eerste instantie de Tsjechische mededingingsautoriteiten en rechtbanken verantwoordelijk zijn voor deze aangelegenheid, aangezien het hoofdzakelijk om mededingingsverstoringen van de Tsjechische mediamarkt gaat. De diensten van de Commissie hebben evenwel contact opgenomen met de Tsjechische toezichthoudende instantie voor mededinging. De Tsjechische toezichthoudende instantie onderzoekt het geval op dit moment en heeft onlangs in verband met mogelijke overtredingen van de Tsjechische mededingingsregels een uitspraak gedaan in een kort geding tegen het bedrijf Prvni Novinova Spolecnost en zijn moedermaatschappij. Ik hoop dat ik het goed heb uitgesproken. Ik weet het niet helemaal zeker. Tsjechisch is een moeilijke taal!
Er wordt nauwlettend op toe gezien dat de Tsjechische mededingingsautoriteiten vóór de toetreding de wettelijke bepalingen ten uitvoer leggen, en de Commissie zal in dit kader deze aangelegenheid verder volgen.
Crowley (UEN).
Ik wil de commissaris bedanken voor zijn beknopte antwoord. U hebt de belangrijkste aspecten van mijn vraag echter niet beantwoord. De reden waarom ik zo veel informatie in mijn vraag verwerkte - net als u had ik toegang tot deze informatie - was dat het hier om een poging van een particuliere onderneming of een groep particuliere ondernemingen kan gaan om de markt te manipuleren voordat de wetgeving van de Europese Unie volledig van kracht wordt, oftewel om nu hun slag te slaan zodat er later geen actie meer kan worden ondernomen.
Mijnheer de commissaris, ik zou ten eerste graag willen weten hoe uw eigen directoraat tegen dit soort activiteiten optreedt en, ten tweede, of er nog andere mechanismen zijn, buiten die van de Tsjechische autoriteiten, waarmee dit geval en soortgelijke gevallen die momenteel de markten van Polen, Hongarije en Slovenië bedreigen, kunnen worden bestreden.

Verheugen.
Geachte afgevaardigde! Omdat wij elk een andere rol vervullen, geven wij elk een andere beschrijving van de situatie. U kunt als afgevaardigde natuurlijk een politiek oordeel geven. Ik kan als lid van de Commissie bij een proces dat gerechtelijk nog niet is afgesloten, natuurlijk geen politiek oordeel geven. U zult dat begrijpen, en u zou zeker met recht uw beklag doen wanneer de Commissie in andere gevallen, die bij een rechterlijke instantie aanhangig zijn en waarover nog geen vonnissen zijn geveld, reeds een oordeel zou geven. Daarom moet ik zeggen: ik weet nu niet of er sprake is van een schending van het mededingingsrecht. De vraag of daarvan sprake is wordt op dit moment onderzocht door de verantwoordelijke Tsjechische autoriteiten en de diensten van de Commissie hebben contact met de Tsjechische autoriteiten, omdat het onze taak is te waarborgen dat in de pretoetredingsperiode de relevante instrumenten juist worden toegepast, de relevante procedures in acht worden genomen. Zo zit het in elkaar.
Wanneer het voorval waar het om gaat, zich na de toetreding zou voordoen, zou er overigens niets veranderen in de situatie. Het betreft hier duidelijk een geval voor de nationale mededingingsautoriteit en niet voor de Europese mededingingsautoriteit, omdat slechts de Tsjechische markt getroffen is door het conflict waar het hier om gaat. Dus: wat u tot slot van mij vroeg, dat doet de Commissie al. Wij zijn bezig met deze aangelegenheid. Ik kan ook nog een stap verder gaan en zeggen: ook bekeken vanuit het oogpunt van de mediaverscheidenheid en de betekenis van mediaverscheidenheid voor de democratie in een land, neemt de Commissie dit geval bijzonder serieus.
De Voorzitter.
Vraag nr. 56 van Anne E.M. Van Lancker (H-0125/03):

Betreft: Toetredingsonderhandelingen Slowakije - Roma-minderheden
In de resolutie van 20 november 2002 (par. 114) verzocht het Europees Parlement de Slowaakse regering de problemen van discriminatie ten aanzien van Roma-minderheden, zoals mogelijkerwijs discriminerende praktijken van overheidsinstanties en -diensten, krachtdadig aan te pakken. Eind januari 2003 publiceerde het Centre for Reproductive Rights een onderzoeksrapport dat praktijken van gedwongen sterilisatie van Roma-vrouwen in het Slowaakse gezondheidszorgsysteem aantoonde.
Is de Commissie - zoals de vragenstelster - van oordeel dat deze praktijken een schending inhouden van de Kopenhagencritera en van de artikelen 1, 3, 4 en 7 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie? Is de Commissie van plan de Slowaakse regering te vragen een grondig onderzoek in te stellen en maatregelen te treffen met betrekking tot deze praktijken van gedwongen sterilisatie, die een ernstige inbreuk op de mensenrechten inhouden?

Verheugen
Geachte afgevaardigde: ja, dat is een bijzonder kwellende kwestie, moet ik zeggen. De verslagen waar u naar verwijst, hebben ook mij diep, diep verontrust. Ik heb met grote zorg en ontsteltenis nota genomen van het verslag over vermeende gedwongen sterilisaties van vrouwen in Slowakije die tot de Roma-minderheden behoren. Een dergelijke praktijk zou inderdaad een ernstige schending van de mensenrechten betekenen, als die door de staat of welke andere openbare instanties dan ook werd gelast of althans gedoogd, respectievelijk als de staat zou weigeren de beschuldigingen te onderzoeken en de verantwoordelijken ter verantwoording te roepen.
Ik heb daarom direct na het verschijnen van dit verslag mondeling en schriftelijk contact opgenomen met de Slowaakse premier en hem mijn bezorgdheid kenbaar gemaakt. Ik heb de Slowaakse premier verzocht voor een snelle, onverbloemde opheldering van de beschuldigingen te zorgen die door verschillende mensenrechtenorganisaties zijn geuit.
Ik ben erg blij u te kunnen mededelen dat de Slowaakse regering zonder te aarzelen en direct heeft gereageerd. De noodzakelijke strafrechtelijke stappen werden op verzoek van de vice-premier, die verantwoordelijk is voor mensenrechtenkwesties, direct ondernomen. Er werd een speciaal onderzoeksteam ingezet. Dit onderzoeksteam wordt gesteund door de adviseur van de minister van Binnenlandse Zaken voor Roma-kwesties. Deze adviseur van de minister van Binnenlandse Zaken voor Roma-kwesties behoort zelf tot de Roma-minderheid. De regering heeft bovendien de vice-voorzitter van de commissie voor gezondheid van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa uitgenodigd voor een fact finding mission in Slowakije.
Ik heb intussen ook een schriftelijk antwoord van de Slowaakse premier ontvangen, waarin hij mij verzekert dat de staat dergelijke praktijken niet bevordert in de Slowaakse Republiek, dat de beschuldigingen met de grootste nauwkeurigheid worden onderzocht en dat, voor het geval zij waar blijken te zijn, met alle rechtsmiddelen daartegen zal worden opgetreden.
Ik kan u verzekeren dat de Commissie de voortgang van de onderzoeken zeer nauwlettend zal volgen. Vanzelfsprekend zullen wij ervoor vechten dat wantoestanden direct uit de wereld worden geholpen en dat de noodzakelijke strafrechtelijke stappen worden ondernomen, voor het geval de beschuldigingen mochten kloppen.

Van Lancker (PSE).
Voorzitter, ik dank de commissaris voor de stappen die hij in dit dossier al heeft ondernomen. Als hij het mij toelaat, zal ik hem zo meteen een exemplaar van het onderzoek overhandigen. U zult zien, mijnheer de commissaris, dat de mensen van het Center for Reproductive Rights dat dit onderzoek heeft verricht, absoluut geen onzin uitkramen, geen dingen uitvinden. Dus ik ben echt wel geschokt door het antwoord van de Slowaakse regering dat die praktijken niet bestaan. Ik zou u willen aanmoedigen om zelf een autonoom onderzoek te eisen van de Slowaakse regering en ook te eisen dat ze de vervolgingen van deze organisatie, die serieus werk geleverd heeft, stopzetten. Want het is eigenlijk de aanklager die op dit moment op het beklaagdenbankje zit.

Verheugen.
Mijnheer de Voorzitter! geachte afgevaardigde, u heeft mij blijkbaar niet goed begrepen. In ieder geval heeft u nu in uw aanvullende vraag niet dat weergegeven wat ik heb gezegd. Ik heb niet gezegd dat de Slowaakse regering de beschuldigingen als onwaar van de hand wijst. Ik heb alleen gezegd dat de Slowaakse regering beklemtoont dat dit soort praktijken niet door de overheid wordt bevorderd, dat de staat deze praktijken niet gedoogt, en dat de beschuldigingen die u en anderen doen, door de verantwoordelijke autoriteiten met de grootste nauwkeurigheid worden onderzocht. Als de Slowaakse regering zou zeggen dat er niets waar is van deze beschuldigingen, hoefde zij immers ook geen onderzoek in te stellen. Ik verzoek u niet al te snel te zijn met de veroordeling van een ander land. Voor mij bestaat er tot nu toe geen bewijs dat het hier een systematische overheidspraktijk betreft, maar de verdenking die zich aan mij opdringt, is dat het hier in individuele gevallen om misbruik - weliswaar zeer ernstig misbruik - gaat.
Ik moet u er ook op wijzen dat de Commissie in de landen die tot ons willen toetreden, geen uitvoerende macht heeft. Het is dus absoluut uitgesloten dat wij een strafrechtelijk onderzoek of een crimineel onderzoek in een toekomstig lidstaat instellen, net zo min als dat wij dat in een lidstaat kunnen doen. Wat wij kunnen doen, hebben wij gedaan, om onze politieke invloed aan te wenden en om de regering van de Slowaakse Republiek op de urgentie van deze kwestie te wijzen en haar dringend te verzoeken deze kwestie met de grootste voortvarendheid te onderzoeken.
Ik moet wel met nadruk vaststellen dat de Slowaakse regering direct heeft geantwoord en zonder aarzelen aan al onze wensen is tegemoet gekomen.

Evans, Robert J.E. (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn antwoord en ik wil mevrouw Van Lancker bedanken voor het feit dat zij dit punt ter sprake heeft gebracht. In een wat breder verband, heb ik ongeveer een jaar geleden met een parlementaire delegatie Bratislava en Kosice bezocht en gezien onder welke omstandigheden de Roma-bevolking daar leefde. Ik was er getuige van dat, ondanks de voornemens van de regering, de discriminatie voortduurt en dit komt deels doordat deze discriminatie zeer diep in de maatschappij geworteld is en welhaast geïnstitutionaliseerd lijkt te zijn. De omstandigheden waaronder de Roma leven zijn slechter, zij beschikken over minder voorzieningen, zij krijgen veel minder kansen in de samenleving en worden ook in hoge mate uitgesloten van de samenleving. Op school is er bijvoorbeeld geen enkel spoor te ontdekken van onderwijs in de moedertaal; Roma-docenten bestaan simpelweg niet.
Wordt respect voor minderheidstalen en minderheidsculturen als criterium voor lidmaatschap van de Unie op een grondige en onafhankelijke manier gecontroleerd en zo ja, hoe dan en door wie? Hoe reageert de Commissie op eventuele punten van kritiek die aldus naar voren komen?

Verheugen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, uw vraag verbaast mij enigszins, omdat er weinig onderwerpen zijn waarover ik in het Europees Parlement vaker verslag heb gedaan dan over de situatie van de Roma in Slowakije, Tsjechië, Hongarije, Bulgarije en Roemenie. Er zijn ook weinig onderwerpen waarmee ik mezelf en waarmee de Commissie zich zo intensief bezighoudt als met dit thema.
Allereerst wil ik erop wijzen dat de verfoeilijke sociale discriminatie van de Roma zich niet alleen in de toekomstige lidstaten voordoet, maar helaas ook in veel huidige lidstaten. Het springt alleen wat minder in het oog, omdat zich in de lidstaten niet zoveel Roma bevinden.
Van doorslaggevend belang is of het constitutionele systeem, het rechtssysteem en het bestuursysteem van de toekomstige lidstaten de discriminatie van de Roma welhaast aanmoedigen of juist niet. Onze onderzoeken in samenwerking met de Raad van Europa en talloze mensenrechtenorganisaties tonen aan dat discriminatie van de Roma noch in de grondwet, noch in de wetgeving van deze landen wordt gebillijkt. Wel treffen we een diepgewortelde, traditionele sociale discriminatie aan, die in enkele streken van deze landen bijna dramatische vormen heeft aangenomen. Maar nogmaals: dat is niets nieuws.
Onze inspanningen zijn erop gericht om ervoor te zorgen dat deze landen een strategie ontwikkelen teneinde de discriminatie van de Roma tegen te gaan. Wij stellen als politieke voorwaarde voor de afronding van de uitbreidingsonderhandelingen dat dergelijke strategieën aanwezig zijn en daadwerkelijk worden toegepast. Maar ik heb ook altijd gezegd, ook in dit Parlement, dat wij niet kunnen verwachten dat er ten tijde van de toetreding van de nieuwe lidstaten absoluut geen sprake meer is van sociale discriminatie van Roma. Want ook de huidige lidstaten kunnen niet beweren dat zo'n discriminatie bij hen is uitgebannen. Ik kan een aantal gevallen van discriminatie in de huidige lidstaten noemen waarvan wij ook niet zeggen dat het een schending van het Verdrag is. Nee, wij zeggen dat het communautair recht voorschrijft om maatregelen tegen deze discriminatie te nemen. Dat is de situatie die wij in deze landen aantreffen.
De Commissie is met haar pretoetredingsinstrumenten intensief ingegaan op de behoeften van de Roma-minderheden. Ze heeft er veel geld aan besteed, mensen ter beschikking gesteld en advieswerk verricht om de kandidaat-lidstaten te helpen bij de ontwikkeling en toepassing van een dergelijke strategie ter bestrijding van de discriminatie van de Roma.
Volgens mij zult u zo gauw niemand vinden die de werkelijke levensomstandigheden van de Roma in deze landen beter kent dan ik. Er gaat geen bezoek aan deze landen voorbij, zonder dat ik mezelf direct en ter plekke met deze problematiek bezighoud. Dat doe ik niet omdat ik denk het probleem te kunnen oplossen met een bezoek aan een Roma-nederzetting of een Roma-school. Nee, ik doe het om een krachtige en symbolische bijdrage te leveren aan de bewustwording. Ik wil dat de mensen in deze landen op de televisie zien dat de Commissie, als deze hun land bezoekt, de Roma niet als paria's beschouwt, maar als een bevolkingsgroep die bijzondere aandacht verdient.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris hartelijk danken voor zijn antwoorden. Deze klinken bijzonder geloofwaardig. Maar ik wil ook de vragenstelster complimenteren met het feit dat zij dit onderwerp heeft aangesneden. Ik heb nog een bescheiden, wellicht naïeve, aanvullende vraag. Zouden de Commissie of het Parlement en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen eens een van deze vrouwen kunnen uitnodigen om ons te bezoeken en uiteen te zetten hoe het daar allemaal in zijn werk gaat? Die vrouw zou ik dan graag persoonlijk spreken. Misschien is het ook voor de Commissie niet oninteressant hiervan een ooggetuigenverslag te ontvangen.

Verheugen.
Mevrouw de afgevaardigde, uiteraard is het Parlement vrij in zijn beslissingen, en ik zou het toejuichen als het gehoor zou geven aan uw verzoek van zojuist. De Commissie zal dan de gelegenheid graag aangrijpen om dergelijke informatie uit de eerste hand te krijgen.

De Voorzitter.
Wij gaan nu over tot het tweede deel van het vragenuur voor vragen aan commissaris Fischler.
Tweede deel
Vragen aan de heer Fischler
De Voorzitter.
Vraag nr. 57 van Bart Staes (H-0067/03):

Betreft: Garantie voedselverstrekking aan minderbegoeden
In zijn antwoord op vraag E-1695/02

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de vraag van de afgevaardigde Staes heeft betrekking op de voedselverstrekking aan minderbedeelden in België. Deze kwestie is duidelijk een zaak van de lidstaten, in dit geval dus van de Belgische overheid. Het budget voor België in het kader van het jaarprogramma 2002 is ten opzichte van 2001 niet verminderd. Integendeel, het budget werd verhoogd van 2,3 tot circa 3,5 miljoen euro, zodat er ook rundvlees - dat in 2002 opnieuw beschikbaar kwam - kon worden verdeeld, zonder dat dit ten koste ging van de te verdelen hoeveelheid andere voedingsmiddelen.
Dat de Belgische Federatie van Voedselbanken een geringere hoeveelheid heeft verstrekt is te wijten aan het feit dat de Belgische autoriteiten de beschikbare hoeveelheid voedingsmiddelen anders dan in de jaren daarvoor hebben verdeeld.

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik verbaas mij een beetje over uw antwoord, want het gaat natuurlijk over cijfergegoochel. Ik weet alleen dat die voedselverdelingsorganisaties bevolkt worden door zeer geëngageerde mensen, zeer sociaal voelende mensen, zeer Europees gezinde mensen ook. In elk geval hebben zij ons, als antwoord op een eerdere vraag, gezegd dat er al problemen waren aangemeld en ik heb daarover samen met collega Van Lancker, collega Maes en ik geloof ook collega Van Brempt een vraag gesteld. Daarop heeft u gezegd dat er gewoon evenveel voedsel wordt verdeeld als vroeger en dan komt men vervolgens met de onthutsende vaststelling dat er toch 750 ton minder wordt verdeeld.
Ik herhaal mijn vraag: bevestigt u hier dat er qua hoeveelheden - ik heb het niet over cijfers of over waarden - in 2002 evenveel voedsel ter beschikking is gesteld als in de jaren daarvoor? Heb ik dat goed begrepen? Als ik dat inderdaad goed begrepen heb, dan zal ik via het federaal adviescomité Europese aangelegenheden in Kamer en Senaat en met de collega's van het Europees Parlement verdere vragen stellen aan de Belgische overheid.

Fischler.
Geachte afgevaardigde, in mijn uiteenzetting sprak ik over bedragen en niet over hoeveelheden. Ik zei ook dat u drie dingen uit elkaar moet houden. In de eerste plaats valt dit, zoals gezegd, onder de bevoegdheid van de Belgische overheid. Deze verdeelt de levensmiddelen over verschillende charitatieve organisaties, die deze op hun beurt doorgeven aan de minderbedeelden.
Welke organisatie hoeveel krijgt, dat beslissen de Belgische autoriteiten. Het is dan ook goed mogelijk dat de door u aangehaalde organisatie minder heeft gekregen. In dat geval heeft een andere echter meer ontvangen. Dit is echter slechts via de bewuste Belgische autoriteiten te achterhalen.
Een tweede punt is dat er een relatie tussen de Gemeenschap en België bestaat omdat wij een financiële bijdrage hebben geleverd. Deze wordt echter niet verstrekt aan een afzonderlijke organisatie, maar aan een lidstaat. We laten het aan de Belgische overheid over om zelf prioriteiten te stellen en deze middelen over de afzonderlijke liefdadigheidsorganisaties te verdelen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 58 van de heer Sterckx, vervangen door de heer Vermeer (H-0080/03):

Betreft: Berekening van een "visdag" voor het beperken van de visserij-inspanning krachtens verordening (EG) 2341/2002
Bijlage XVII van verordening (EG) 2341/2002

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het probleem dat de heer Sterckx in zijn vraag aansnijdt is de Commissie zeer wel bekend. Ik ben het met u eens. Inderdaad is de definitie van visdagen in dit voorlopige plan om de kabeljauwstand te vergroten erg onflexibel. Dat zien we in, en we werken aan een verandering van de zogeheten bijlage 17, want op die manier kunnen we dit probleem oplossen.
Ik kan u ook meedelen dat wij afgelopen maandagmorgen alle verantwoordelijken op dit terrein in Brussel hebben ontvangen. Maandag en ook vandaag hebben wij deze kwestie met de vertegenwoordigers van de lidstaten besproken. We weten zeker dat we tot een oplossing zullen komen die ook met de praktijk in overeenstemming is.

Vermeer (ELDR).
Dank u wel voor dit antwoord, mijnheer Fischler. Toch wil ik u vragen om nog concreter te zijn. U geeft aan dat het in de verwachting ligt om tot een resultaat te komen. De achterban, de mensen die varen, vragen: wanneer gaan we concreet iets doen? Zou u een datum kunnen noemen waarop we concreet een heel praktisch beleid kunnen invoeren, bijvoorbeeld een beleid met uren in plaats van dagen, zodat iemand die 's avonds gaat varen en de volgende dag pas echt gaat werken dan voor het aantal uren wordt afgerekend? Kunt u nog concreter zijn? Wat voor resultaat hebt u geboekt met de afspraken die u gemaakt hebt tijdens de ontmoetingen vandaag en gisteren?

Fischler.
Geachte afgevaardigde, ik zal nog concreter worden. We willen de zaak niet op de lange baan schuiven, maar direct in actie komen. We wilden alleen de gesprekken met de betrokkenen, de vertegenwoordigers van de visserijsector, afwachten. Uiteraard zal er de komende weken daadwerkelijk iets gebeuren.

Purvis (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, Schotse vissers en andere vissers van boven de 55 graden noorderbreedte, hebben te maken met een beperking van maximaal vijftien visdagen per maand. Dit is voor hen moeilijk te accepteren, vooral omdat ze zien dat industriële vissers voor een miljoen ton aan zandspiering en kever van de zeebodem scheppen, vissoorten die als voedingsbron voor hun witvis fungeren. Ook worden bij de industriële visserij veel jonge schelvis en andere witvissoorten meegevangen. Hoe kunt u dit tegenover de Schotse vissers rechtvaardigen?

Fischler.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de kwestie die u aansnijdt staat eigenlijk los van hetgeen aan de orde is. We hebben het hier over twee dingen, namelijk: wat kunnen we doen om de bedreigde kabeljauwstand te redden? En anderzijds: hoe kunnen we dat doen zonder dat het tot al te grote sociale problemen leidt bij de getroffen vissers?
Nu even specifiek over de industriële visserij. Ik kan u alleen zeggen dat wij ons al jaren met deze kwestie bezighouden. We hebben ook wetenschappelijk advies ingewonnen over de vraag of het vissen op zandspiering met name de jonge kabeljauw inderdaad zijn voedsel ontneemt. Dit schijnt slechts in zeer geringe mate het geval te zijn, en bovendien blijkt uit de overzichten van de visstanden dat de zandspieringstand nog steeds zeer groot is en niet verdwijnt. Deze stand is stabiel, dus in die zin is er geen probleem.
Wel is er een probleem met de industriële visserij. Het risico bestaat dat kabeljauw als bijvangst wordt meegevangen. Het is van groot belang dat de continuïteit wordt bewaakt. De vakmensen vertellen ons echter dat deze bijvangsten door de nieuwe vangsttechnieken veel minder voorkomen en in de toekomst vrijwel geheel kunnen worden uitgebannen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 59 van María Izquierdo Rojo (H-0090/03):

Betreft: Jonge landbouwers en erkenning van historische exploitatierechten in nieuwe voorstel hervorming GLB
In het nieuwe hervormingsvoorstel voor het GLB wordt de steun volledig losgekoppeld van de productie en worden landbouwers gesubsidiëerd op basis van exploitatierechten. Welke plaats is in dit voorstel ingeruimd voor jonge landbouwers? Krijgen zij ook steun op basis van historische rechten? Heeft de Commissie jonge, startende landbouwers soms vergeten?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, zoals mevrouw Izquierdo Rojo terecht opmerkt, beoogt het voorstel van de Commissie voor een verordening tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dat iedere boer die toeslagrechten kan doen gelden, aanspraak kan maken op de subsidieregeling. Alle landbouwers die voor subsidie in aanmerking komen, hebben toeslagrechten onder dezelfde voorwaarden, en dat geldt uiteraard ook voor de jonge boeren die reeds rechtstreekse steun in het kader van de tot nu toe geldende regeling hebben ontvangen.
Verder is volgens artikel 49 van ons voorstel de overdracht van toeslagrechten door vererving, inclusief verwachte vererving, mogelijk. Deze bepaling doet recht aan de in Europa geldende gebruiken met betrekking tot de overname van een bedrijf door jonge boeren. Voorts wordt in het voorstel gerichte steun toegezegd aan boeren die een bedrijf opstarten. In artikel 45 wordt een nationale reserve in de lidstaten voorgesteld. Uit deze reserve kunnen de referentiebedragen voor de steun aan de eigenaren van het bedrijf worden betaald die hun landbouwbedrijf pas na 31 december 2000 zijn begonnen. De toekenning van referentiebedragen aan boeren die na die datum een bedrijf zijn begonnen dient uiteraard volgens objectieve criteria en volgens het principe van gelijke behandeling te geschieden om markt- of concurrentieverstoringen te voorkomen.
Als de landbouwer, en dat geldt natuurlijk ook voor jonge boeren, aantoont dat zijn productie in de referentieperiode door overmacht of andere buitengewone omstandigheden negatief is beïnvloed, dan kan hij in aanmerking komen voor steun aan schrijnende gevallen. Welke gevallen daaronder worden verstaan, wordt in lid 4 van het bewuste artikel nader geregeld.
Geachte mevrouw de afgevaardigde, u ziet dat ons voorstel een aantal mogelijkheden biedt om jonge boeren gerichte steun te bieden.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor uw zeer positieve en verhelderende antwoord. Dat is zeer welkom nu er onder landbouwers veel onzekerheid heerst. Gelet op het belang van de kwestie, ben ik evenwel van mening dat meer informatie nodig is. Mijn volgende vraag is daarom of de Commissie van plan is de landbouwers rechtstreeks te informeren over de voordelen en verbeteringen van de door u voorgestelde hervorming.
Ik zeg dit niet zo maar, want in mijn land wordt in steeds bredere kring een karikaturale voorstelling van de loskoppeling gegeven door tegenover landbouwers vol te houden dat hoe minder zij werken hoe meer zij krijgen, dat zij op meer geld kunnen rekenen naarmate zij 'meer op hun buik krabben?, met die woorden.
Mijnheer de commissaris, willen wij dat de landbouwers weten wat uw voorstellen inhouden, dan denk ik dat, gelet op de als frontale aanval bedoelde strategie van het Spaanse ministerie van Landbouw, aandacht zal moeten worden geschonken aan deze vraag, en dat de Commissie maatregelen zal moeten nemen om de landbouwers rechtstreeks te informeren, want wat momenteel in Spanje gaande is, is niet meer dan een verregaande persiflage.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik moet u zeggen dat ik me goed kan voorstellen dat u het over 'persiflage? heeft. Het is helaas inderdaad soms zo dat de voorstellen van de Commissie niet erg herkenbaar meer zijn als je de commentaren van sommige nationale politici hoort. Wat dat betreft moeten we inderdaad nog veel meer actie ondernemen.
We hebben een public-relationsconcept uitgewerkt dat er speciaal op is gericht om de voorstellen in het openbaar te bediscussiëren. Maar we verwachten wel, en naar mijn mening terecht, dat de nationale regeringen op zijn minst correcte informatie verstrekken. Of een regeringsvertegenwoordiger deze voorstellen omarmt of niet, dat is vers twee. We mogen echter hoe dan ook verwachten dat er geen verkeerde informatie de wereld in wordt gestuurd! Helaas gebeurt dit nog maar al te vaak. Daarom zou ik zeggen: Laten we er samen de schouders onder zetten. Ik wil u als Parlementsleden dan ook verzoeken hieraan mee te werken, en bijvoorbeeld in Spanje de feiten onder de aandacht van de mensen te brengen en de boeren goed te informeren. Zelf zal ik in ieder geval alles in het werk blijven stellen om ook vanuit Brussel deze informatie te verspreiden, vooral via de media.

De Voorzitter.
Vraag nr. 60 van mevrouw Herranz García, vervangen door mevrouw Redondo Jiménez (H-0109/03):

Betreft: Invoer landbouwproducten en hervorming GLB
In de hervorming van het GLB, zoals enkele weken gelden door de Commissie voorgesteld, wordt communautaire steun afhankelijk gesteld van voedselveiligheid, welzijn van vee, milieuvriendelijkheid, en veiligheid op het werk. Indien dit voorstel wordt aangenomen worden landbouwers die één of meerdere van de ongeveer 40 in acht te nemen richtlijnen niet eerbiedigen, gestraft. Het Commissievoorstel betekent een aanzienlijke stijging van de productiekosten, die slechts gedeeltelijk zou worden gecompenseerd door de nieuwe begeleidende maatregelen die in het hoofdstuk 'Plattelandsontwikkeling? worden voorgesteld om de landbouwers te helpen bovengenoemde wetgeving in acht te nemen. Deze steun is degressief en biedt daarom slechts een gedeeltelijke en tijdelijke oplossing.
Is de Commissie van plan dezelfde eisen te stellen aan uit derde landen geïmporteerde landbouwproducten en zodoende te voorkomen dat de communautaire landbouwers met een concurrentienadeel worden opgezadeld? Welke maatregelen overweegt zij hiertoe?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is juist wat mevrouw de afgevaardigde daarnet in haar vraag stelde. Volgens artikel 3 van het Commissievoorstel dient een landbouwer die rechtstreekse betalingen ontvangt de in bijlage III bedoelde uit de regelgeving voortvloeiende beheerseisen in acht te nemen en te voldoen aan de eisen inzake goede landbouwomstandigheden. Op die wijze moet worden gewaarborgd dat de landbouwers die rechtstreekse steun ontvangen, zich houden aan de bindende EU-normen ten aanzien van het milieu, de voedselveiligheid, de gezondheid en de bescherming van dieren, maar ook aan die van de veiligheid op de arbeidsplaats. Voorts is het oogmerk dat zij hun grond als bekwame boeren landbouwkundig in goede staat houden. De EU-normen die onder de belangrijkste beheerseisen vallen, zijn allang in de bindende regelgeving opgenomen. Dat is niets nieuws. Vandaar ook dat het huidige Commissievoorstel niet direct tot extra kosten leidt.
Bovendien werden de maatregelen die de lidstaten in het kader van de plattelandsontwikkeling ter beschikking staan, uitgebreid met instrumenten tot kwaliteitsverbetering en een betere bescherming van dieren. In het kader van de nieuwe voorstellen over de naleving van de normen kunnen de landbouwers voor een nieuw ingevoerde norm vijf jaar lang steun ontvangen indien de uitvoering daarvan extra kosten en verplichtingen voor de boer met zich meebrengt. De steun die wordt verleend voor de naleving van een bepaalde norm is van tijdelijke aard, de maatregel als zodanig is dat niet.
Wat betreft de financiering van de maatregelen voor de plattelandsontwikkeling schept de Commissie met de modulering ook de grondslag voor een verhoging van de betreffende financiële middelen. Ongeacht het streven om de toekomst van de Europese boeren te waarborgen en belangrijke Europese handelsbelangen te behartigen, was een van de belangrijkste doelstellingen van de Europese WTO-onderhandelingsvoorstellen van januari de gelijke behandeling in de lopende onderhandelingsronde van onderwerpen die niet op de handel betrekking hebben, zoals de voedselveiligheid, de bescherming van aanduidingen van herkomst of de dieren- en milieubescherming. De Commissie heeft al een aantal keren een duidelijke reactie gegeven op het door voorzitter Harbinson gepresenteerde eerste ontwerp van de modaliteiten voor de landbouwonderhandelingen, en zij zal de onderhandelingspositie van Europa verder blijven verdedigen.

Redondo Jiménez (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris heeft ons zojuist alleen verteld wat hij vermocht.
Hij heeft echter enkele zaken onberoerd gelaten die al aan de orde zijn geweest in de speciale landbouwcommissies. Om een voorbeeld te geven: hij weet dat wat rijst betreft de interventieprijs zestig procent is gedaald, dat de interne productie is gestabiliseerd en dat de consumptie twintig procent is toegenomen. Desondanks is de situatie voor rijstproducenten al vijf jaar onhoudbaar. Voor hen is de toekomst er steeds zwarter uit komen te zien, als gevolg van de Everything But Arms-besluiten en de invoer van basmatirijst, waarvan de eigenschappen noch de oorsprong voldoen aan die benaming.
Andere voorbeelden zijn onder meer knoflook, champignons, honing, tomaten, rijst, wijn en vruchtenlikeur, want in al die gevallen zien wij dat noch de kwaliteit en de veiligheid van de ingevoerde producten, noch de productiemethoden - of het nu gaat om het welzijn van de dieren of om garanties voor de kwaliteit en de bescherming van het milieu - aan enigerlei vorm van controle onderworpen zijn.
Mijn vraag aan u is derhalve welke extra maatregelen onder het toezicht van de Commissie vallen, want ik wil niet te horen krijgen dat de controle een zaak is van de lidstaten.

Fischler.
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw Redondo Jiménez, tegenover uw bewering dat ik een aantal dingen niet heb gezegd, kan ik stellen dat u daar ook niet naar heeft gevraagd. In uw vraag heeft u het niet gehad over hoe het nu verdergaat met het rijstregime of hoe het zit met de voedselveiligheid bij de invoer. Bovendien is dat een kwestie die niet onder mijn bevoegdheid valt.
Toch wil ik heel beknopt ingaan op uw opmerkingen. Maar allereerst vraag ik me af waar een rijsthervorming goed voor is. Deze is niet nodig vanwege de invoer van basmati-rijst, die bovendien nog erg gering van omvang is. Dit laatste overigens tot grote ergernis van India, dat voortdurend aandringt op verhoging van het exportquotum naar de Europese Unie. Dit moet worden gezien als een consequentie van de beslissing, die overigens ook hier in het Europees Parlement is genomen, om de armste landen ter wereld het recht te geven al hun producten onbelemmerd naar de Europese Unie te mogen uitvoeren.
Onder deze armste landen ter wereld bevindt zich nu eenmaal een groot aantal rijstproducenten. Daarom zal ons huidige rijstregime in de toekomst niet meer functioneren, en dat is de reden dat wij het moeten veranderen. Die verandering dient twee doelen. Enerzijds moeten we consequenties trekken op het beleidsterrein van de buitenlandse handel en anderzijds moeten we waarborgen dat in de traditionele rijstbouwgebieden het landschap intact blijft. Als voorbeeld noem ik Zuid-Spanje, waar zelfs een natuurreservaat bestaat waar intensieve rijstbouw wordt bedreven.
Ten aanzien van de vraag over de importcontroles kan ik het volgende zeggen. Misschien hoort u het niet graag, mevrouw de afgevaardigde, maar of de levensmiddelen die via de Spaanse havens of grensovergangen per spoor of vrachtwagen worden ingevoerd vanuit fytosanitair en veterinair oogpunt in orde zijn, dient aan de grens te worden gecontroleerd. De Europese autoriteiten, zoals het Voedsel- en Veterinair Bureau in Dublin, kunnen slechts een controleplan invoeren, aan de hand waarvan wordt bekeken of deze grenscontroles wel goed functioneren. Daar gaat echter, zoals gezegd, mijn collega Byrne over.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Nog even over rijst. EBA: Everything but arms - alles behalve wapens. Als je bedenkt dat de veertig armste landen arm zijn en honger lijden, vraag je je af waarom zij ons in vredesnaam rijst moeten sturen. Laten zij die zelf opeten, want dan hebben zij geen honger meer! De vraag die ik wil stellen is echter hoe de commissaris en de Europese Commissie denken te bereiken dat een land als Vietnam, een van de EBA-landen, zijn rijst niet via Thailand toch de Europese Unie in weet te krijgen? Hoe kunnen wij dat garanderen? Hoe kunnen wij dat controleren? Door op elk rijstkorreltje een etiketje te plakken? Hoe kunnen wij voorkomen dat de veertig armste landen, via grote multinationale rijstimporteurs die wij allemaal kennen - waaronder Europese - en via andere arme landen, toch hun producten bij ons afzetten en onze markten kapot maken?

Fischler.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ten eerste luidt de regeling van Everything but arms als volgt. De armste landen ter wereld hebben het recht om desgewenst hun gehele eigen productie aan de Europese Unie te leveren. En zij kunnen desgewenst voor de voorziening in hun eigen behoefte ook rijst importeren. Dat vloeit voort uit de beslissing die dit Parlement heeft genomen. Daarbij wil ik opmerken dat ik hierover van meet af aan mijn twijfels heb geuit. Maar nu het besluit is genomen, hou ik mij er ook aan. We kunnen nu maar een ding doen, namelijk oppassen dat er geen rijst die helemaal niet in die landen wordt verbouwd naar de Europese Unie wordt geëxporteerd. Hoe kunnen we dat controleren? Dat kan met de instrumenten waarmee we altijd de herkomst van een product toetsen. Daartoe zijn er bewijzen van de herkomst, certificaten en controles door bevoegde bedrijven en dergelijke nodig. Soms zijn ook controles en analyses ter plekke nodig. Door middel van analyses kan waterdicht worden vastgesteld of de geïmporteerde rijst werkelijk uit het aangegeven herkomstland komt of niet, en dergelijke analyses vinden ook plaats.

De Voorzitter.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 61 t/m 95 schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
verslag (A5-0051/2003) van de heer García-Margallo y Marfil, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de toestand van de Europese economie (voorbereidend verslag met het oog op de aanbeveling van de Commissie betreffende de globale richtsnoeren voor het economisch beleid) (2002/2287(INI));
verslag (A5-0047/2003) van de heer Trentin, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de jaarlijkse beoordeling van de uitvoering van de stabiliteits- en convergentieprogramma's (2002/2288(INI));
verslag (A5-0037/2003) van de heer Olle Schmidt, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het verslag van de Commissie: Convergentieverslag 2002 - Zweden (COM(2002) 243 - C5-0326/2002 - 2002/2170(COS));
verslag (A5-0018/2003) van de heer dos Santos, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie betreffende de openbare financiën in de EMU - 2002 (COM(2002) 209 - C5-0324/2002 - 2002/2168(COS)).

García-Margallo y Marfil (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hartelijk welkom bij deze zitting. Allereerst wil ik een dankwoord richten aan alle parlementsfracties die nauw hebben samengewerkt om hier vandaag een heldere tekst te kunnen presenteren die niet bestaat uit holle woorden maar actiegericht is en de hervormingen van de strategie die is vastgesteld in Lissabon, Göteborg en Stockholm wil versnellen. Dat is nodig om het vertrouwen in de Europese markten te herstellen en zo de economische groei te versnellen. Hierbij hebben wij een duidelijk doel voor ogen, dat wordt benadrukt in het eerste lid: vergroting van de werkgelegenheid, wat een noodzakelijke voorwaarde vormt om de vergrijzing te compenseren en ons sociale model in stand te houden.
In de tweede plaats wilde ik graag benadrukken dat er drie strikte beperkingen gelden bij kortetermijnmaatregelen aan de vraagzijde: handhaving van de macro-economische stabiliteit, handhaving van de Europese concurrentiepositie in een steeds verder geglobaliseerde wereld en het terugdringen van de staatsschuld, om zo middelen vrij te maken voor investeringen en om reserves te creëren voor toekomstige sociale voorzieningen.
De tweede kerngedachte is verbetering van de coördinatie. Daarom verwelkomen wij de strategieën die gericht zijn op de gezamenlijke toetsing van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid. Maar wij zouden daar graag het begrotingsbeleid en beleidsmaatregelen aan de aanbodzijde, die beide in handen van de afzonderlijke lidstaten blijven, aan toe willen voegen. Op die manier kan een kader worden gecreëerd dat als fundament kan dienen bij de bespreking van de begrotingen van de EU en van de lidstaten.
Wat het volgende hoofdstuk, het monetaire beleid, betreft, benadrukt het verslag dat de Europese Centrale Bank de prijsontwikkeling moet blijven volgen in het licht van de blijvende hoge kerninflatie in de dienstensector. Maar het verslag gaat nog verder. Het vermeldt ook dat alle andere partijen, met name de regeringen van de lidstaten, hun verplichtingen moeten nakomen. De salarisontwikkeling dient gekoppeld te blijven aan de productiviteit, er moeten maatregelen worden genomen die gericht zijn op een grotere transparantie van de prijzen in combinatie met structurele hervormingen ter verhoging van de productiviteit, zodat de ECB meer speelruimte krijgt. Die extra speelruimte is nodig indien de rentetarieven moeten worden verlaagd, met name als de wisselkoersen dienen te worden aangepast ten behoeve van de Europese export.
Ook wat betreft de begrotingspolitiek lijkt de boodschap me overduidelijk. Het Parlement onderstreept dat het zich blijft committeren aan het stabiliteits- en groeipact. Verder verwelkomt het Parlement de manier waarop de Commissie dit pact interpreteert. De Commissie wil de begrotingen van alle lidstaten tegen het licht houden, waarbij met name zal worden gelet op de schuldenomvang en de kwaliteit van de bestedingen, en dan vooral of deze passen in de strategie van Lissabon, Stockholm en Göteborg.
Daarnaast betreurt het Parlement de lakse houding van sommige spilzieke regeringen, die de regels aan hun laars lappen. Zij lopen het gevaar op een torenhoog tekort en lijken niets te willen ondernemen om de structurele tekorten weg te werken. Tot slot willen wij de Commissie uitdrukkelijk verzoeken in periodes van voorspoed waakzamer te zijn om voorbereid te zijn op turbulente tijden.
Wat het structurele hervormingsbeleid betreft, onderstrepen wij dat het gebrek aan investeringen de hoofdoorzaak is van onze achterstand op de Verenigde Staten. Het gaat dan met name om het gebrek aan investeringen in nieuwe technologieën. Daarom willen wij dat er in de economische richtlijnen kwantitatieve doelstellingen worden opgenomen op het gebied van publieke en private investeringen, en dat private investeringen in de technologiesector worden gestimuleerd, met name via belastingaftrek bij bepaalde winstmarges en niet via subsidies waarvan niet duidelijk is waar ze terechtkomen. Wij pleiten voor een nieuw industriebeleid, want mensen kunnen niet alleen van diensten leven, en wij willen het beleid inzake hernieuwbare energie, gezien de internationale klimaatontwikkeling, tot prioriteit verheffen.
Wat het midden- en kleinbedrijf betreft, wordt er bij de Commissie op aangedrongen vast te houden aan de doelstellingen van het Handvest van Feira. Met behulp van nieuwe technologieën moet het makkelijker worden gemaakt om binnen 24 uur een klein bedrijf op te richten. Voorts dienen er belastinguitstelregelingen te komen voor de eerste jaren en dient de bedrijfsvoering, vooral op het administratieve vlak, vereenvoudigd te worden. Daarnaast dient de financiering in het kader van de onderhandelingen van Bazel II strikt te worden gevolgd, kan het Europees Investeringsfonds een grotere rol gaan spelen en dienen er garanties te komen voor toegang tot de markt.
Wat de liberalisering van de markt betreft, moeten de regels beter worden nageleefd. Daarom moet er meer nadruk komen op sanctiemaatregelen voor landen die de regels aan hun laars blijven lappen. Verder dient de concurrentie in particuliere sectoren te worden vergoot en moeten de energienetwerken worden geliberaliseerd, met name de aansluitingen.
Wat de financiële markt betreft, zijn wij het in wezen eens. Wij verwelkomen de belastingmaatregelen en verzoeken om het convergentieproces bij de BTW, met het oog op het oorspronglandbeginsel, verder aan te zwengelen. Ook dient een brede basis te worden gezocht voor convergentie van de vennootschapsbelasting. Verder verzoeken wij om een betere vertegenwoordiging van de euro in de internationale instellingen en facturering van energieleveranties in euro's.
Dank u wel, mijnheer de commissaris. Ik hoop dat mijn boodschap helder en duidelijk is overgekomen. Ook wil ik alle fracties en de Voorzitter nogmaals bedanken voor hun geduld.
Trentin (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het uitstekende verslag van de heer García-Margallo heeft aangetoond hoe noodzakelijk het is dat de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en de coördinatiedoelstellingen van de economische en sociale beleidsvormen van de lidstaten in het vervolg in het teken komen te staan van de door de Europese Raad van Lissabon genomen besluiten. Dit geldt vooral voor de investeringen in onderzoek, levenslang leren en Europese infrastructuur en voor de efficiëntie van de overheidsdiensten, met gelijktijdige inachtneming van het algemeen belang, en ook voor de strategie voor het actief ouder worden, waarmee een aanzienlijke bijdrage kan worden geleverd aan de verhoging van de actieve bevolking en de werkgelegenheid.
Deze keuze omvat ook bindende termijnen voor de verwezenlijking van de strategie van Lissabon, die een vast bestanddeel moet worden van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Dat betekent dat wij bij het stabiliteits- en groeipact terechtkomen en daar gaat mijn verslag ook over. Het stabiliteitspact bevat namelijk nog steeds geen bindende indicatoren voor de groei en de kwaliteit van de groei, of voor de coördinatie van de begrotingsbeleidsvormen, zoals de heer dos Santos zegt.
Daarom stel ik, mijnheer de commissaris, een duidelijke vraag over de verenigbaarheid van de doelstellingen van Lissabon met de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact. Ik wil graag weten of de doelstellingen van Lissabon ook gelden voor de landen van de Monetaire Unie, en zo ja in welke mate. Moet men die dan niet net zo bindend maken als de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact? Als ook daarop het antwoord bevestigend is, doet zich mijns inziens een coördinatieprobleem voor. Dan moet men zorgen voor coördinatie van de verschillende sectoren van Europees optreden op het gebied van het economisch beleid, het sociaal beleid, het werkgelegenheidsbeleid, het beleid voor duurzame ontwikkeling en het beleid voor de financiële stabiliteit en de groei. Het gaat hierbij niet om een formele kwestie maar om een zaak die zich moet weerspiegelen in de doelstellingen en de beheersmodaliteiten van het stabiliteitspact.
Wij bevinden ons in een nieuwe context. Bij het beheer van het stabiliteitspact mag men zijn aandacht niet enkel toespitsen op tijden waarin het risico bestaat dat men zich van de doelstellingen verwijdert en de verplichtingen uit hoofde van het pact met betrekking tot begrotingstekorten of overheidsschuld niet kan nakomen. Het is overigens absoluut niet onze bedoeling om deze verplichtingen op de helling te zetten, zeer zeker niet in deze moeilijke en onzekere fase. De landen van de Monetaire Unie moeten het stabiliteits- en groeipact echter ook eerbiedigen in tijden van groei, om te voorkomen dat men juist dan besluit om zich te distantiëren van de strategie van Lissabon en het zaad zaait voor het besluit om zich vervolgens te distantiëren van de doelstellingen van het stabiliteitspact.
Voor de Commissie mag er geen verschil bestaan tussen enerzijds een economisch beleid waarmee in tijden van groei de voorkeur wordt gegeven aan lopende uitgaven boven openbare en particuliere investeringen, en anderzijds een beleid waarmee aan de hand van duidelijke etappes tot 2010 de doelstellingen van Lissabon op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, opleiding en geïntegreerde Europese infrastructuur moeten worden bereikt. In tijden van een crisis of een mogelijke oorlog mag er voor de Commissie evenmin een verschil bestaan tussen een beleid dat is afgestemd op een algemene vermindering van de belastingdruk en een beleid ter stimulering van de openbare en particuliere investeringen - waarvan de Commissie zelf ongetwijfeld het algemeen belang erkent - die bijvoorbeeld plaatsvinden in het kader van Europese projecten die aan de geest van Lissabon beantwoorden.
Dan rijst echter de vraag hoe men beoordeelt of investeringen waarmee men de doelstellingen van Lissabon nastreeft, een verzwarende omstandigheid vormen indien daardoor de mogelijkheid ontstaat dat wordt afgeweken van de drie-procentsregel. Waarom zouden zij geen verzachtende omstandigheid kunnen zijn? Kan men deze investeringen niet verenigen met een striktere financiële aanpak en ze aldus onder de criteria van het stabiliteitspact brengen?
Ik hoop dat dergelijke overwegingen en mogelijkheden in ogenschouw worden gehouden tijdens de komende Voorjaarsraad. Ik wil er tot slot in alle bescheidenheid aan herinneren dat een geïnstitutionaliseerde coördinatie nodig is van de economische en sociale beleidsvormen in de eurozone - een coördinatie die meerderheidsbesluiten mogelijk maakt en ook in de werkzaamheden van de Conventie aantoont dat de uitbreiding van de Unie, waaraan wij met al onze krachten zullen werken, de dynamiek en de vitaliteit van de Europese Unie in haar streven naar nieuwe en meer geavanceerde vormen van integratie niet zal smoren.

Schmidt, Olle (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, de politici die de EMU lanceerden, waren stoutmoedig en vooruitziend. Velen dachten dat het EMU-project zou mislukken, en sommigen hoopten dat zelfs. De bange vermoedens zijn echter beschaamd. De EMU is een groot succes geworden. Het is nu echter wel nodig om de EMU ingrijpend te hervormen en om ervoor te zorgen dat de lidstaten zich aan het stabiliteitspact houden.
De invoering van de euro en vooral de daarmee gepaard gaande logistieke werkzaamheden zijn over het algemeen probleemloos verlopen. Weliswaar zijn er klachten over prijsverhogingen geweest, maar het algemene prijsniveau is niet gestegen. Wel is misschien nader onderzoek op dit gebied nodig, en daar vragen wij dan ook om in dit verslag.
Nog steeds nemen drie lidstaten van de EU niet deel aan de derde fase van de EMU: Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden. Van deze drie landen kent Zweden geen speciale uitzonderingsregels. Het onderhavige verslag gaat over Zweden en over het tweejaarlijkse Convergentieverslag van de Commissie.
Hopelijk kent u reeds mijn standpunt dat Zweden allang een volwaardig lid van de EMU had moeten zijn. Toen ik aan het verslag begon te werken - en ik maak van de gelegenheid gebruik om mijn dank te betuigen voor alle steun die ik bij dit werk gekregen heb - heerste er nog grote onzekerheid over het standpunt van de Zweedse regering. Op dit moment is de situatie gelukkig heel anders. Het Zweedse volk zal in een volksreferendum op 14 september 2003 ja of nee tegen de euro zeggen. Het is verheugend dat de werkelijkheid mij en mijn verslag hiermee heeft ingehaald.
Volgens de Commissie en de ECB voldoet Zweden aan drie van de vijf convergentiecriteria, te weten prijsstabiliteit, overheidsfinanciën en langlopende rente. Zij zijn echter van mening dat Zweden in twee sectoren nog steeds niet voldoet aan de convergentiecriteria. De wisselkoersconvergentie is het meest omstreden convergentiecriterium, daar het, in tegenstelling tot de andere, bijzonder onduidelijk is geformuleerd. Algemeen bestaat kennelijk de opvatting dat lidmaatschap van het Europees wisselkoersmechanisme een voorwaarde is, maar dat de duur van dit lidmaatschap relatief kort kan zijn. Het wisselkoerscriterium is zoals bekend ook met de nodige soepelheid toegepast voor landen die de euro reeds hebben ingevoerd; ik denk hierbij speciaal aan Finland en Italië, waar de munten immers twee jaar lang niet tot het tweede wisselkoersmechanisme hebben behoord. De kwestie van deelname aan het tweede wisselkoersmechanisme is ook een belangrijk en uiteraard zeer gevoelig punt voor de kandidaat-lidstaten. Omdat veel van deze landen al ver gevorderd zijn met hun aanpassing aan de EMU, wil ik adviseren om de nodige soepelheid te betrachten. Ik heb gemerkt dat de commissaris deze week in een voordracht in Hongarije een soortgelijk standpunt heeft uiteengezet.
Een andere sector waarin Zweden volgens de Commissie en de ECB niet voldoet aan de eisen van het Verdrag, is de wettelijke convergentie. Het gaat daarbij om de onafhankelijkheid van de Zweedse centrale bank. Deze kwestie is ook aan de orde gesteld in een briefwisseling tussen de voorzitter van de ECB en de Zweedse minister van Financiën. De ECB toonde zich met name verontrust over het ontbreken van duidelijke voorschriften inzake overdrachten van de Zweedse centrale bank naar 's lands schatkist. In zijn antwoord wees de minister van Financiën er echter op dat de noodzakelijke wijzigingen zouden worden voorgesteld als de invoering van de gemeenschappelijke munt aanstaande was. Tot deze maatregelen horen ook de noodzakelijke grondwetswijzigingen. De tijd begint echter te dringen. Volgens de Zweedse regels moeten er namelijk tussentijdse verkiezingen moeten worden gehouden voordat de grondwet gewijzigd kan worden. Dit betekent echter niet dat Zweden in 2006 en 2007 niet in aanmerking komt voor de derde fase van de EMU. Een van de meest fundamentele beginselen van het rechtsstelsel van de Unie is het primaat van de EU-wetgeving over de nationale wetgeving.
Zweden heeft de euro nodig - dat durf ik wel te stellen. Maar tegelijkertijd durf ik te stellen dat de euro van zijn kant Zweden nodig heeft. Zweden heeft zijn economie op orde en kan aan de noodzakelijke voorwaarden voldoen. Dat zeg ik, ook al behoor ik tot de oppositie in mijn land. Voor mij is het een vanzelfsprekende en natuurlijke stap dat Zweden een volwaardig deelnemer wordt aan de hele Europese integratie en de euro als munt invoert. Nu is het aan het Zweedse volk om op 14 september een beslissing te nemen. De afwachtende houding van een aantal van mijn collega's in dit Parlement wordt terecht bekritiseerd. Wat zou er van de Europese integratie geworden zijn als Robert Schuman zo'n houding had aangenomen, of als Helmut Kohl zich na het vallen van de Muur had laten leiden door kortzichtige economische belangen, of wanneer het Jacques Delors zich had laten sturen door angstgevoelens? Helemaal niets! Het is mijn hoop en overtuiging dat ik hier op 15 september met opgeheven hoofd kan terugkeren met de boodschap: 'Zweden heeft ja gezegd. Het Zweedse volk wil een volwaardig deelnemer zijn en zijn stempel drukken op zowel het nieuwe als het oude Europa.?
Tot slot wijs ik erop dat er een zekere verwarring heerst over de amendementen. Toch hoop ik een zo groot en breed mogelijke meerderheid te kunnen bereiken. Ik heb geluisterd naar de kritiek, en ik ga ermee akkoord dat de amendementen 12 en 14 worden geschrapt omdat de inhoud daarvan elders al gedekt wordt.

Santos (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden en in het bijzonder commissaris Solbes Mira, toen de mededeling van de Commissie over de openbare financiën, waarop mijn verslag betrekking heeft, werd gepresenteerd, was men er vast van overtuigd dat de economische ramingen voor Europa in de toekomst naar beneden zouden moeten worden bijgesteld. Inderdaad is de economische context waarop het budgettair toezicht betrekking heeft, veel minder gunstig dan oorspronkelijk verwacht. Een en ander heeft er met name toe geleid dat het begrotingstekort voor de eurozone tussen 2000 en 2001 is verdubbeld en men er 'zeker? van is dat dit gebrek aan evenwicht zich in 2002 heeft voortgezet en verergerd. Vier lidstaten kampen inmiddels met ernstige budgettaire problemen.
In dit verband heeft de Commissie aanbevelingen opgesteld en aangekondigd waarschuwingen uit te spreken aan een aantal lidstaten wegens mogelijke niet-naleving van de budgettaire bepalingen. Alhoewel deze aankondiging niet is verwezenlijkt, is hierdoor de concrete situatie in de voornoemde landen aan het einde van het jaar eerder ingetreden.
Commissievoorzitter Prodi heeft in zijn toespraak hier in het Parlement terecht uiting gegeven aan zijn bezorgdheid over de neerwaartse economische trend evenals aan zijn onverholen kritiek op het feit dat het stabiliteits- en groeipact op onflexibele en dogmatische wijze wordt toegepast, zonder dat rekening wordt gehouden met de gewijzigde omstandigheden. Het is dan ook niet meer dan consequent dat hij heeft aangedrongen op aanpassingen en meer verfijnde criteria voor de toepassing van het pact. Sindsdien hebben tal van politici, deskundigen, onderzoeksinstituten, academici en vooraanstaande vertegenwoordigers van de publieke opinie en de media zich over deze kwestie uitgesproken. De Commissie zelf heeft zich achter de verstandige, maar gewaagde kijk van haar voorzitter geschaard en een soepeler en doeltreffender kader voor het budgettair toezicht opgesteld, dat thans is gepresenteerd. Tegelijkertijd wordt ernaar gestreefd het pact zodanig in te zetten dat het wordt omgevormd tot een waardevol instrument waarmee de stabiliteit, de groei en de werkgelegenheid kunnen worden bevorderd.
Het verslag onderschrijft dit standpunt in die zin, dat het wordt beschouwd als een tussenliggende stap tussen de starre toepassing van het pact en de toekomstige cruciale ontwikkeling tot een interpretatief model dat rekening houdt met meer verfijnde criteria, zoals de inflatie, de werkgelegenheid, de staatsschuld en de ontwikkeling hiervan, de financiële lasten die voortvloeien uit de vergrijzing van de bevolking en de investeringsbehoeften. Tot besluit wordt erop gewezen dat de overheidsuitgaven van dien aard moeten zijn dat er overeenstemming wordt bereikt tussen het stabiliteits- en groeipact en de doelstellingen van de strategie van Lissabon en het beginsel van duurzame ontwikkeling dat in Göteborg is vastgelegd.
Aangezien de afgelopen jaren politiek de voorkeur is gegeven aan budgettaire beperkingen en een strenge interpretatie van het financieel evenwicht in het kader van het multilateraal toezicht, is het aandeel van de openbare investeringen in het BBP continu gedaald en zijn de particuliere investeringen dezelfde trend gevolgd. Hierdoor worden de aanzienlijke moeilijkheden waarmee de Europese economie toch al te kampen heeft, nog verergerd. De oplossingen die oorspronkelijk werden voorgesteld of die thans opnieuw worden aangedragen, zijn geheel nieuw binnen de ontwikkelde economieën van de OESO, waar de 'gulden regel? een essentieel element is. Een en ander geldt niet alleen voor de consolidering van de overheidsfinanciën, maar ook voor het op gang brengen en de handhaving van de economische en sociale ontwikkeling.
Na de enorme stap naar de invoering van de eenheidsmunt te hebben gezet, lijkt de Unie thans wel verlamd. De buitensporige beperkingen van het monetair en budgettair beleid, die tot doel hadden om de Europese economie en haar munt te versterken en om wantrouwen en vrees bij de sterkere lidstaten weg te nemen, zouden zich onverhoopt tot struikelblokken kunnen ontwikkelen, waardoor het nagestreefde herstel volkomen afhankelijk zou worden van het goede functioneren van de Noord-Amerikaanse economie.
De bepleite flexibiliteit en rationaliteit zijn niet in strijd met de noodzaak om te voldoen aan de echte geest van het stabiliteits- en groeipact, en het is ook niet zo dat het openbare debat over deze vraagstukken afbreuk doet aan de hiermee nagestreefde doelstellingen. De landen die een gezamenlijk monetair beleid en een eenheidsmunt aanvaarden en die niet willen dat welk lichaam dan ook de open betrekkingen naar buiten toe belemmert, dienen hun financiën nu en in de toekomst per se te consolideren. De grondwetten van tal van landen omvatten trouwens reeds al dan niet stringente beginselen en regels waardoor begrotingstekorten aan banden worden gelegd. Hiervoor dient ook binnen het politieke bestel van de Unie te worden gezorgd. Wil een dergelijke verplichting effect sorteren, dan is het echter van het grootste belang dat de zone als één geheel wordt beschouwd. In buitengewone omstandigheden zou het evenwel aanvaardbaar zijn dat specifieke maatregelen ten behoeve van minder ontwikkelde regio's (of landen) worden genomen.
Gebeurt dit niet, dan bestaat het risico dat alleen formeel aan de budgettaire verplichtingen wordt voldaan en de in moeilijkheden verkerende lidstaten zich in allerlei boekhoudkundige bochten wringen om te voldoen aan de eisen van de Commissie, de hoedster van de Verdragen (ook daarom is harmonisatie van de boekhouding van het grootste belang) of om de financiële markten tijdelijk om de tuin te leiden teneinde de afstraffing, die automatisch volgt, nog een tijdje uit te stellen.
Helaas gaf de economie van vele lidstaten eind 2002 een dergelijk beeld te zien. Wanneer de balans wordt opgemaakt van de graad van de verwezenlijking van de doelstellingen van de buitengewone Top van Lissabon, dient daarom absoluut rekening te worden gehouden met de huidige problemen van de Europese economie. Tegelijkertijd dienen het Parlement, de Raad en de Commissie erop te worden gewezen dat het mogelijk is een evenwicht tot stand te brengen tussen een gezonde financiële consolidering van de lidstaten en de volledige naleving van deze doelstellingen.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen om in de tijd die ik tot mijn beschikking heb de vier voorliggende verslagen te bespreken. Ik zal eerst ingaan op de drie verslagen die betrekking hebben op de algemene economische toestand, het stabiliteitspact en de overheidsfinanciën, en tot slot nog wat opmerkingen maken over het verslag van de heer Olle Schmidt aangaande het specifieke geval Zweden.
In de eerste plaats wil ik de heer García-Margallo y Marfil bedanken voor zijn werk en de duidelijke boodschap aangaande de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, die in zijn verslag is opgenomen en waarnaar hij al verwees.
Ik wil er graag op wijzen dat het verslag van dit jaar strategischer van karakter is dan gewoonlijk, in die zin dat het een document is dat de grote Europese beleidslijnen voor de komende drie jaar wil aangeven. Het is natuurlijk gemaakt in een bijzonder onzekere economische situatie en wij hebben uiteraard al enigszins aangegeven hoe er gehandeld dient te worden in het geval van symmetrische schokken. Daarbij dient het monetaire beleid uiteraard te worden toegepast, met de mogelijke effecten van dien in bepaalde sectoren. In dat geval moeten wij zonder twijfel specifieke instrumenten van een andere aard gebruiken, maar dat geldt ook in het geval dat zich ongebruikelijke gebeurtenissen voordoen die zijn voorzien in de Europese regelgeving en die ons in staat stellen om in te grijpen in het begrotingsbeleid, waarbij de drie-procentsgrens van het Verdrag overigens niet mag worden overschreden.
De heer García-Margallo y Marfil heeft benadrukt dat er een gezond macro-economisch beleid moet worden gevoerd en geeft duidelijk steun aan het stabiliteits- en groeipact. Ik denk dat wij op dezelfde lijn zitten en wij kunnen zijn aanbevelingen dan ook vrijwel moeiteloos overnemen.
De rapporteur wijst ook op een vraagstuk dat voor ons allemaal van groot belang lijkt, en dat is de vraag hoe wij het groeipotentieel in Europa kunnen vergroten. Dat kan zonder twijfel via de vergroting van de werkgelegenheid en de productiviteit. Zoals u zelf al hebt aangegeven, zijn de toename van de productiviteit en de toename van de werkgelegenheid gekoppeld aan de salarisontwikkeling en is het fundamenteel dat de salarisontwikkeling gelijke tred houdt met de geleidelijke groei van de werkgelegenheid en de productiviteit. Maar het is ook essentieel - en dat komt overeen met de lijn die wij in Lissabon hebben bepaald - dat het onderwijs en de opleidingen verbeteren. Wij achten het daarnaast van groot belang dat passende belastingmaatregelen worden genomen om deze doelstellingen te bereiken en zo meer publieke en private investeringen te realiseren. Ik zal daar straks bij de bespreking van het verslag van de heer Trentin nader op ingaan.
In het kader van Lissabon beschouwen wij het als een noodzaak om een geschikt kader te definiëren om publieke en private investeringen te realiseren en op enkele basispunten vooruitgang te boeken. In de laatste weken speelt er een zaak waar ik graag op wil wijzen, namelijk de goedkeuring van het Europese octrooi, dat zonder twijfel een vernieuwend element zal zijn en de mogelijkheid biedt voor verdere Europese innovatie. Uiteraard moeten de overheidsbestedingen voldoen aan criteria inzake de verbetering van de productiviteit of de productie.
De belangrijkste economische richtsnoeren dienen echter niet los te worden gezien van het stabiliteits- en groeipact. De heer Trentin refereert al aan dit punt als hij wijst op de noodzaak om het stabiliteits- en groeipact van Lissabon gezamenlijk te benaderen. Ik denk dat wij het er allemaal over eens zijn dat een gezond overheidsbeleid ten aanzien van de uitgaven van fundamenteel belang is, niet enkel om ervoor te zorgen dat het monetaire beleid goed kan functioneren, maar ook om voldoende marge te kunnen creëren om de automatische stabilisatoren hun werk te laten doen afhankelijk van de conjuncturele ontwikkeling. Mijnheer Trentin vraagt zich echter ook af wat wij op basis van het stabiliteits- en groeipact aan de groeiontwikkeling kunnen doen. Hoe kunnen wij al met al de kwaliteit van de overheidsuitgaven verbeteren?
Ik wil graag nader ingaan op dit punt, dat ook de heer dos Santos in zijn verslag benadrukt. Ik denk dat het van doorslaggevend belang is dat er meer wordt geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling. Wij hebben wat dit concrete punt betreft een duidelijke doelstelling voor ogen, want de overheidsbestedingen zijn in deze sector ook bevredigend. Er schort echter nog wel het een en ander aan de particuliere investeringen.
Aan het stabiliteits- en groeipact is na de wijziging in de Mededeling van november nog een beleidselement toegevoegd om de ontwikkeling in Europa een extra impuls te geven. Het is juist dat het pact ervan uitgaat dat op de middellange termijn een begrotingsevenwicht of -overschot wordt bereikt.
De Commissie heeft bij haar analyse van het pact echter gezien dat tijdelijke afwijkingen in sommige gevallen gerechtvaardigd zijn maar enkel en alleen als die gericht zijn op toename van de groei.
Wat ons betreft, kunnen in het kader van het pact niet enkel fysieke investeringen, met name overheidsinvesteringen, aanleiding geven tot een tijdelijke afwijking van het begrotingsevenwicht.
Wij zijn van mening dat alle acties die er uiteindelijk op gericht zijn om ons groeipotentieel te verbeteren op dezelfde manier behandeld dienen te worden.
De Commissie heeft daarom destijds in haar Mededeling voorgesteld dat zich tijdelijke afwijkingen mogen voordoen in landen die voldoen aan bepaalde voorwaarden. Ten eerste moeten zij op het gebied van hun staatsschuld over lage rationiveaus beschikken, en ten tweede moeten zij al een begrotingsevenwicht hebben bereikt dat bepalend is voor dit soort afwijkingen gericht op de toename van de groei. Daarbij hebben wij het niet alleen over investeringen in de infrastructuur en investeringen in kennis, maar ook over fiscale maatregelen, bijvoorbeeld belastingverlagingen, die uiteindelijk moeten leiden tot toename van de groei.
Dat zijn de belangrijkste elementen uit de Mededeling van de Commissie, die niet precies zo zijn overgenomen in de eindconclusies van de Raad, maar die het wel mogelijk hebben gemaakt en mogelijk maken om voldoende voortgang te boeken, waarmee onzes inziens uiteindelijk een hogere groei kan worden gerealiseerd.
De Raad zegt dat wij elk geval apart moeten beoordelen, dat er geen recht op dit soort afwijkingen bestaat, en stelt daarbij geen enkele voorwaarde aan de manier waarop de Commissie haar voorstellen dient uit te voeren. Wij als Commissie blijven vanzelfsprekend overtuigd van de validiteit van de voorstellen die wij tot nu toe hebben gedaan om in enkele concrete gevallen van de regels af te wijken, en wij zullen in de toekomst dezelfde criteria blijven hanteren.
Wat de coördinatie van ons begrotingsbeleid betreft, zou ik er graag op willen wijzen dat het systeem is verbeterd, maar dat wij desalniettemin niet helemaal tevreden kunnen zijn, omdat er te vaak wordt afgeweken van de voorschriften. Ik denk daarom dat het van groot belang is dat de coördinatie verder wordt verbeterd en dat de globale richtsnoeren voor het economisch beleid zich richten op een kwalitatieve verbetering, niet alleen via een driejaarlijkse aanpak, maar ook door meer aandacht voor de uitvoeringsverslagen dan voor de algemene voorstellen. En ik denk dat wij ons multinationale coördinatiesysteem moeten verbeteren, want - zoals wij ook al hebben aangegeven in onze voorstellen aan de Conventie - er schort een en ander aan het huidige systeem, en dat verhindert dat de peers pressure functioneert op de manier die door het Verdrag wordt beoogd.
Tot slot zou ik de heer dos Santos graag willen bedanken voor zijn steun bij de analyse van de overheidsuitgaven in 2002 en van de kwaliteit van de overheidsuitgaven. Dit verslag is ons belangrijkste hulpmiddel om te begrijpen wat er in de maand november zal gebeuren als wij onze Mededeling aan de Raad voorleggen.
In ons voorstel aan de Raad zijn wij er niet op uit om meer flexibiliteit aan te brengen in het pact of om het pact te wijzigen. Wij willen, op grond van de ervaringen die wij in de afgelopen jaren hebben opgedaan, dat het pact wordt toegepast op een manier die beter aansluit op de specifieke situaties van de afzonderlijke lidstaten.
Wij achten het in onze Mededeling ook van groot belang dat de lidstaten bekrachtigen dat zij het pact onderschrijven. Dat is ook de reden dat wij mettertijd een resolutie van de Europese Raad willen die deze verbetering mogelijk maakt.
Zoals ik al vaker heb gezegd, maar het kan geen kwaad om het nogmaals te herhalen, dringen wij in onze Mededeling aan op een aantal fundamentele zaken. In de eerste plaats houden wij vast aan de drie-procentsgrens voor het nominale begrotingstekort, waarbij wij echter in aanmerking nemen dat er sprake is van een conjuncturele ontwikkeling. Daarom vormt de cyclisch gecorrigeerde ontwikkeling van het begrotingstekort een fundamenteel punt.
In de tweede plaats moeten alle landen die nog geen begrotingsevenwicht hebben, met het oog op het bereiken van een begrotingsevenwicht op de middellange termijn begrotingsoffers brengen van tenminste een half procentpunt per jaar, of meer indien het verschil groter is.
In de derde plaats zijn wij ons ervan bewust dat het begrotingsbeleid in tijden van economische voorspoed is verslapt, hetgeen aanleiding is geweest voor latere problemen en het is daarom van groot belang dat erop wordt toegezien dat onder deze omstandigheden niet opnieuw procyclisch wordt gehandeld.
Wij achten het van wezenlijk belang dat aandacht wordt besteed aan de schuldenlast. Zoals de heer Trentin al eerder heeft aangegeven, denk ik dat wij daarbij rekening dienen te houden met de bijzondere situatie in enkele lidstaten, zodat zij over meer speelruimte kunnen beschikken.
De Ecofin-Raad heeft hiermee ingestemd, waarbij ook de correcties waar ik aan refereerde bij mijn bespreking van het verslag van de heer Trentin in aanmerking zijn genomen.
Tot slot enkele opmerkingen over het verslag van de heer Schmidt. Het klopt dat wij in ons convergentieverslag over Zweden hebben gesproken over het nakomen van de convergentiecriteria met twee uitzonderingen: het juridische convergentiecriterium, met name wat de Zweedse centrale bank betreft, en het niet nakomen van het wisselkoerscriterium.
Wij stellen verheugd vast dat de ontwikkelingscijfers van Zweden voldoen aan de overige convergentiecriteria, en dat de doelstellingen zelfs nog makkelijker worden gehaald dan in het verleden. Wij zijn echter nog in afwachting van deze twee elementen en ik hoop dat daar in de toekomst een oplossing voor wordt gevonden. U weet hoe wij er tegenover staan. Wat het wettelijke aspect betreft, dient Zweden de onafhankelijkheid van de centrale bank te waarborgen. Wat het wisselkoerscriterium betreft, dient het Verdrag te worden nageleefd. Daarbij moeten wij, zoals ik al eerder zei, ervaringen uit het verleden zondermeer in overweging nemen.
Ik denk persoonlijk dat de invoering van de euro gunstig zal uitpakken voor Zweden en hoop daarom kortom dat dit land aan de noodzakelijke vereisten zal voldoen. Ik denk dat het ook gunstig zal zijn voor de Europese Unie en voor de eurozone in het bijzonder, omdat het een belangrijke stap voorwaarts betekent in ons eenwordingsproces.

Langen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de commissaris bedanken. Ik ben heel blij dat hij in de discussie over deze vier verslagen zo duidelijk heeft gezegd dat de Commissie het stabiliteits- en groeipact niet wil flexibiliseren en ook niet wil aanpassen. Ze wil de feiten evalueren en de lidstaten strengere maatstaven opleggen. Dat lijkt me een betere aanpak dan de voorstellen die we van de collega's uit andere fracties beluisterd hebben, vooral van de heren Trentin en dos Santos.
Wat de heer Trentin heeft gezegd, stemt niet overeen met het verslag van de Economische en Monetaire Commissie. Bovendien kunnen we in dit debat geen uitspraken doen over de jaarlijkse evaluatie van de programma's voor stabiliteit en convergentie. Als ik een schoolmeester was, mijnheer Trentin, zou ik zeggen: leuk geprobeerd, maar daar ging het niet over. In uw ontwerpverslag rept u daar met geen woord over, en pas door de amendementen van de verschillende fracties is dit manco enigszins rechtgezet, maar vandaag lijkt u dat weer helemaal vergeten te zijn.
Ik ben ook blij dat de commissaris ons weer eens heeft herinnerd aan de doelstellingen van Lissabon, die niet in tegenspraak zijn met het stabiliteits- en groeipact of met het streven om de begroting in evenwicht te brengen. Die doelstellingen beschrijven wat er nodig is: we moeten de arbeidsmarkt flexibeler maken, meer investeren, de belastingen verlagen en meer geld voor onderzoek en onderwijs ter beschikking stellen. Dat betekent echter niet dat de lidstaten zich moeten houden aan de strenge maatstaven voor het begrotingsbeleid die de Commissie heeft vastgelegd.
We hebben in het verslag-Trentin per slot van rekening geëist dat de Commissie het recht moet krijgen om de blauwe brieven zelf te versturen, zonder eerst toestemming te moeten krijgen van de Ecofin-Raad, waar de zondaars zelf mee mogen stemmen. We willen de Commissie in dat opzicht meer onafhankelijkheid geven. Wat in de verslagen wordt voorgesteld, is in veel opzichten niet consequent. We zien nu al twee jaar dat er wordt geprobeerd om aan het stabiliteits- en groeipact te tornen door allerlei nuances en voorstellen, waarmee men alleen maar wil bereiken dat sommige landen mogen afwijken van de regel dat het financieel beleid, economisch beleid en monetair beleid alleen maar stabiel kunnen zijn wanneer de overheidsbegroting in evenwicht wordt gebracht.
We kunnen toch niet zeggen dat er niet genoeg marge is? Acht van de twaalf lidstaten van de eurozone hebben hun begroting al in evenwicht gebracht. De zondaars die dat niet hebben gedaan, zijn degenen die nu willen sleutelen aan het stabiliteits- en groeipact. Dat gaat ten koste van degenen die een stabiele begroting of zelfs een overschot hebben, want in de eurozone zitten we allemaal in hetzelfde schuitje. Dat geldt ook voor mijn land, Duitsland. Wanneer deze economische reus zich niet aan het stabiliteitspact houdt, is dat een gevaar voor de stabiliteit van de euro. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor dit beleid, hoezeer sommigen dat ook door correcties en nuances willen verhullen. De gouden regel, die de heer dos Santos in bepaalde amendementen noemt, levert ook niet veel op.
Er zijn geen goede en slechte schulden, er zijn alleen maar schulden, of ze nu voor investeringen en infrastructuur gemaakt zijn of voor consumptie. Mijnheer Trentin, u kent toch de scala mobile, waardoor Italië in de afgelopen twintig jaar zoveel schulden heeft moeten maken dat het land bijna failliet is gegaan? De vakbonden hebben dat spel meegespeeld, en niemand wist hoe men daar uit moest komen. Het Europese model heeft de inflatie gereduceerd en voor een stabiel monetair klimaat gezorgd. Dat zijn de regels, en daar moeten we ons onder alle omstandigheden aan houden.
Tot slot heb ik nog een opmerking aan het adres van de Zweedse collega's. We zijn blij dat de Zweden willen toetreden tot de Economische en Monetaire Unie. We zullen alles in het werk stellen om ze op die weg te begeleiden, maar dan wel op de voorwaarden van het Verdrag van Maastricht. Wanneer de regering daar nog niet aan voldoet - de centrale bank moet onafhankelijk zijn, het land moet twee jaar lid zijn geweest van het Europees Monetair Stelsel - dan moet daar iets aan worden gedaan, dat mag men niet laten aanslepen. Daarom hebben we alle reden om de Commissie te bedanken voor haar koers.

Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, we moeten tijdens de Lentetop van de EU aantonen dat we tot een vastberaden en werkelijk actief economisch beleid in staat zijn. We kunnen ons niet beperken tot het herhalen van de oude formules. Die gaan in moeilijke tijden helaas bij lange na niet ver genoeg. We worden geconfronteerd met een zwakke economie, maar helaas ook met de dreigingen van een oorlog, met alle gevolgen van dien voor het economisch beleid en voor de ontwikkeling van de werkgelegenheid. Vandaar de teneur van deze verslagen, van alle verslagen die we vanavond behandelen: we hebben een sprankje hoop, maar toch moeten we duidelijke eisen stellen, we moeten in alle duidelijkheid vertellen wat de zwakke punten van de Europese economie zijn.
Ik wil ook duidelijk zeggen dat het niet de bedoeling is om een einde te maken aan het stabiliteits- en groeipact, een geheel van regels voor onze economie. We willen het pact hier en nu toepassen volgens de regels van Lissabon, en wel op een zinvolle manier. Daar hebben de burgers van Europa werkelijk recht op.
We moeten alles op alles zetten om een economische crisis te vermijden. We kunnen ook niet ontkennen dat zelfs de Europese Centrale Bank het intussen heeft over de negatieve trends in de Europese Unie. Dat betekent dat we een werkelijk actief beleid moeten voeren, en daarom heeft het ook geen zin om naar structurele hervormingen te verwijzen, zoals telkens weer gebeurt.
Bovendien weten we in de Europese Unie nog steeds niet wat het economisch nut van deze structurele hervormingen is. We hebben geen flauw idee wat de gevolgen zullen zijn voor de werkgelegenheid. Op die vraag zijn de economische instituten, maar ook de ministeries in de lidstaten en de Commissie ons een antwoord schuldig gebleven. Dat antwoord moeten we echter krijgen om te weten welke kant we op moeten. Volgens mij geldt nog steeds de regel: werkgelegenheid creëert groei, maar groei creëert ook werkgelegenheid. We moeten echter uitgaan van de reële en niet van de potentiële groei.
Ik wil er ook op wijzen dat volkomen terecht in de verslagen staat dat we telkens weer moeten spreken over de lage investeringen door de particuliere sector en door de overheid. We houden ons niet aan de afspraak van Lissabon over de groei van drie procent. We houden ons ook niet aan de afspraak om meer te investeren in onderzoek en ontwikkeling, en ook dat geldt zowel voor de particuliere sector als voor de overheid. Japan en de VS hebben op beide vlakken een grote voorsprong op ons. Misschien hebben we inderdaad nog geen economische regering nodig, maar met het oog op groei en werkgelegenheid moeten we wel zorgen voor een verticale en horizontale coördinatie die deze naam verdient.

Gasòliba i Böhm (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte commissaris, om te beginnen wil ik laten weten dat mijn fractie instemt met de tekst van de verslagen die wij bespreken, maar niet met enkele uitspraken die hier vandaag bij de presentatie ervan zijn gedaan.
Dit debat wordt gevoerd met het oog op de voorbereiding van de Voorjaarsraad, waar de balans dient te worden opgemaakt van het zogenaamde proces van Lissabon, aangevuld met de besluiten van de Raden van Göteborg en Barcelona. In dat kader wil ik in de eerste plaats graag de bezorgdheid van mijn fractie uiten over het feit dat de doelstellingen voor het jaar 2010 niet gehaald worden. Het gaat dan om een kwalitatief betere economie die een hoger concurrentievermogen en een hoger werkgelegenheidsniveau kent. Als wij de balans opmaken van de afgelopen drie jaar, zien wij dat wij ondanks de moeizame ontwikkeling van de Amerikaanse economie nog verder achterop zijn geraakt op het gebied van de groei, de productiviteit en de werkgelegenheid dan drie jaar geleden. Hieruit blijkt dat er een verontrustend verschil bestaat tussen hetgeen tijdens de Raadsvergaderingen wordt verkondigd en hetgeen werkelijk wordt gedaan op het niveau van de lidstaten, waardoor het resultaat van de Unie als geheel wordt aangetast.
Wij als liberale fractie begrijpen dat de belangrijkste problemen met name gelegen zijn in het feit dat de afgesproken liberaliseringprocessen niet zijn nagekomen. Zoals het verslag García-Margallo y Marfil stelt, moeten er immers nog een aantal belangrijke structurele hervormingen worden doorgevoerd en dienen enkele basismarkten, zoals de arbeidsmarkt, nog geflexibiliseerd te worden.
Onder de huidige economische omstandigheden, die niet bepaald de meest rooskleurige zijn die de Europese Unie de afgelopen jaren heeft gekend, zijn er drie sleutelbegrippen waar wij met name rekening mee dienen te houden. Allereerst moet niet alleen het onderzoeks- en ontwikkelingsniveau worden verhoogd, maar dient ook de toepassing ervan in het productiesysteem te verbeteren. Wij hopen dat het historische akkoord over het Europese octrooi, dat ook al is genoemd door commissaris Solbes, dat zal bevorderen. Daarnaast is het van belang dat er meer aandacht wordt besteed aan de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven die gebruikmaken van nieuwe technologieën, want die vormen, zoals de jaren negentig hebben aangetoond, de belangrijkste bron van werkgelegenheid.
Geachte Voorzitter, ik heb geen tijd meer om de andere onderwerpen te behandelen, maar ik wil eindigen zoals ik ben begonnen: het is belangrijker dat de afspraken worden nagekomen dan dat er tijdens de Voorjaarsraad prachtige verklaringen worden afgelegd.

Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de heer García-Margallo y Marfil windt er geen doekjes om: de Europese Unie heeft geen economisch beleid. Hij levert hiermee een bijdrage aan een goed debat en ik wil hem daar graag voor bedanken.
Als er diagnoses moeten worden gesteld of oplossingen moeten worden gevonden, worden de termen 'rigiditeit? en 'structurele hervormingen? als een soort bezweringsformule gebruikt. Wij vragen de Commissie, de Centrale Bank en deskundigen regelmatig wat er met deze termen wordt bedoeld. Het verbaast me hoe onnauwkeurig en tegenstrijdig de antwoorden zijn. De heer Turner, leider van de Britse werkgevers, heeft tijdens een opmerkelijke lezing zelf gezegd dat we de ontmanteling van de verzorgingsstaat moeten nastreven en dat de agenda voor de liberalisering in Europa - ik citeer - weliswaar nuttig is, maar slechts een marginaal antwoord kan bieden op de uitdagingen waarvoor wij ons momenteel gesteld zien. Het is duidelijk dat het pensioenvraagstuk alleen kan worden opgelost indien de arbeidsparticipatie in Europa fors toeneemt. Het is van cruciaal belang dat wij erin slagen het arbeidspotentieel te mobiliseren. Er moeten dus belangrijke inspanningen worden geleverd om de arbeidsmarkten te hervormen, met name door middel van onderwijs en scholing. We moeten ons echter wel realiseren dat dit een nieuwe organisatie vereist en kosten met zich meebrengt.
Hoe komt het dat er zowel in de publieke als de particuliere sector te weinig winstgevende investeringen zijn? Een van de redenen is het beheer van de kapitaalstromen, die voor een groot deel in de Verenigde Staten terechtkomen. Het is mijns inziens bedrieglijk om ervan uit te gaan dat de financiële markt uit zichzelf de stuwende kracht voor een nieuwe investeringsronde in Europa kan zijn, zoals dit de afgelopen tien jaar op wereldwijde schaal het geval was. Lokale ontwikkeling, oftewel de ontwikkeling van het MKB en de infrastructuren, wordt niet in het bijzonder door de financiële markt bevorderd. De Unie moet financiële steun kunnen geven aan concurrerende netwerken van diensten van algemeen belang en zorgen voor een vruchtbaar ondernemingenbeleid.
Wij hebben niet alleen een probleem aan de aanbodzijde, maar onderschatten bovendien het probleem van de vraag! Honderden miljarden afschrijvingen van overwaarde drukken op de resultaten van de ondernemingen en staan herstel in de weg. In plaats van bang te zijn voor inflatie, moet de Centrale Bank haar doelen afzwakken en haar reële rente terugbrengen tot onder het nulpunt. Hoewel veel lidstaten er dus niet in geslaagd zijn hun overheidsfinanciën tijdig op orde te krijgen, vormt de ernst van de huidige economische situatie niettemin een rechtvaardiging voor steun aan de bedrijvigheid, met inbegrip van een tijdelijke overschrijding van de drie-procentsregel.
Nog twee opmerkingen: de oorlog in Irak is ook vanuit economisch oogpunt waanzin. Een oorlog zal tot zinloze overheidstekorten van de Verenigde Staten en Europa leiden, terwijl het juist ons credo is om deze tekorten terug te dringen. De Verenigde Staten begeven zich op zeer dun ijs, merkte een van onze deskundigen op. Om toekomstige groei te waarborgen, zouden de Verenigde Staten nog meer Europees kapitaal naar zich toe moeten trekken, hetgeen eveneens tegenstrijdig is. Conclusie: Europa kan de Verenigde Staten niet langer passief navolgen en moet haar eigen beleid opstellen. Europa staat voor het blok. De Conventie zwijgt echter. De roep om een economisch bestuur doet me denken aan die scène uit de film Shoulder Arms van Charles Chaplin, waarin de troepen omgeven zijn door dichte mist, iedereen op goed geluk ronddoolt en je soldaat Charlie luidkeels om zijn commandant hoort roepen.

Lipietz (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik constateer dat de verslagen die wij gecombineerd behandelen over vrijwel exact hetzelfde onderwerp gaan. In dit geval is het niet het verslag van iemand die ik enorm bewonder, de heer Trentin, waarover wij stemmen, maar richten wij ons veeleer op het verslag van de heer García-Margallo y Marfil.
De Economische en Monetaire Commissie kampt met een heus functioneringsprobleem. Wanneer een bepaalde kwestie door een rapporteur uit het linkse kamp wordt gepresenteerd, wordt deze door onze voortreffelijke rechtse collega's de grond in geboord. Met een beetje geluk kan dezelfde kwestie op steun rekenen, indien zij door een rechtse rapporteur wordt gepresenteerd. We moeten dan ook wel beseffen dat het verslag van de heer García-Margallo y Marfil - die in zijn hoedanigheid van rapporteur kwaliteiten bezit waarvan ik al heel lang overtuigd ben - nadat het door de Economische en Monetaire Commissie is verminkt, ontegenzeglijk beter en veel nuttiger is dan het verslag van de heer Trentin. Dit laatste is uiteraard niet het verslag van de heer Trentin zelf, zoals de heer Langen al opmerkte, want wanneer de heer Trentin zich erover uitlaat, beweert hij praktisch het tegenovergestelde van hetgeen in dit verslag staat.
Nu de zaken er zo voor liggen, zal ik mij in mijn betoog beperken tot het verslag van de heer García-Margallo y Marfil, zoals het er nu uitziet. Ik denk dat wij, de Groenen, alle doelstellingen en opmerkingen over deze kwestie die in het verslag van de heer García-Margallo y Marfil aan de orde komen, onderschrijven. Een pluspunt van het verslag is dat de doelstellingen voor het economisch beleid goed worden weergegeven in vergelijking met de doelstellingen van Lissabon en Göteborg: wij willen van Europa een economisch groeimodel maken dat gebaseerd is op de kwaliteit van de investeringen in menselijk kapitaal, op de kwaliteit van de overheidsinvesteringen en op de verdedigbaarheid - vanuit milieuoogpunt - van de gekozen technologieën. Gezien de omvang van ons continent - waar een bevolkingsdichtheid die tot de hoogste ter wereld behoort, op een klein oppervlak is geconcentreerd - denk ik dat dit de enige strategie is die de Europese Unie kan volgen.
Het tegenstrijdige van het verslag van de heer García-Margallo y Marfil is dat hij voortdurend moet schipperen met het feit dat hij zich enerzijds aan het stabiliteitspact moet houden, terwijl hij anderzijds zegt dat er geïnvesteerd moet worden; hij mag het artikel van het Verdrag van Maastricht dat de communautaire instellingen verbiedt kritiek te leveren op de Europese Centrale Bank niet ter discussie stellen, terwijl hij tegelijkertijd zegt dat er nochtans kredieten tegen speciale tarieven beschikbaar moeten worden gesteld voor noodzakelijke investeringen; hij heeft het over fiscaliteit en niet over rentetarieven. Kortom, hij ontwijkt in zekere zin de werkelijke institutionele knelpunten waarmee wij momenteel in Europa te maken hebben en waardoor wij het komende jaar weer in exact dezelfde situatie van 'eurosclerose? terechtkomen die wij in de zwarte jaren van de overgang naar de euro, namelijk tussen 1990 en 1997, hebben meegemaakt.
Aangezien wij geen invloed hebben op de door de Europese Centrale Bank vastgestelde rentepercentages, krijgen wij te maken met te hoge rentepercentages, die een belemmering zullen vormen voor de landen die zowel willen investeren als hun schulden aflossen. Door deze te hoge rentepercentages wordt onze munt eveneens te sterk, hetgeen onze export zal belemmeren, terwijl er wereldwijd juist sprake zal zijn van recessie. Indien wij het stabiliteitspact in zijn huidige vorm niet expliciet ter discussie stellen, zullen wij er niet in slagen de investeringen die de heer García-Margallo y Marfil voorstelt, te financieren.

Blokland (EDD)
 . Voorzitter, in deze gecombineerde behandeling van een aantal verslagen, spreken we over de voortgang van de Economische en Monetaire Unie, een Unie die bestaat bij de gratie van het nakomen van gemaakte afspraken. Het stabiliteits- en groeipact is een afspraak, een afspraak waar wij elkaar aan moeten houden. Collega Trentin schrijft in zijn verslag behartenswaardige woorden over het stabiliteitspact. Hij geeft aan dat ook in periodes van economische teruggang het pact nauwgezet moet worden gevolgd en daarmee kan ik geheel instemmen. En dan moeten we daar nu ook niet op terugkomen.
Ook collega Garcia-Margallo y Marfil stelt terecht dat de Europese leiders op de komende voorjaarsbijeenkomst moeten afzien van vage en zelfgenoegzame verklaringen en duidelijke taal moeten spreken. Heldere afspraken over de manier waarop we de economische doelstellingen willen bereiken, blijven nodig om ook in deze periode van teruggang aan het pact te voldoen.
Mijn verbijstering is dan ook groot wanneer opnieuw blijkt dat Frankrijk zich niet wenst te conformeren aan de gemaakte afspraken. Afgelopen donderdag werd opnieuw duidelijk dat deze lidstaat geen poging zal doen om zijn begroting 2003 op orde te krijgen. Daar waar Duitsland, Portugal en Italië trachten hun begroting binnen de gemaakte afspraken op orde te brengen, spreekt Frankrijk nog niet eens de intentie uit zich eindelijk rekenschap te geven van de gemaakte afspraken, integendeel.
Voorzitter, ik rond af. Wil dit Parlement een serieuze bijdrage leveren aan de beleidsvorming op economisch terrein, dan wordt het hoog tijd dat wij de lidstaten en politici die deze afspraken niet wensen na te komen, hier ter verantwoording roepen.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de onderhavige verslagen zijn belangrijke, dichtbeschreven documenten, en ik denk dat wij daarvoor de rapporteurs dank verschuldigd zijn. Deze verslagen zijn een belangrijke bijdrage aan het debat over de richtsnoeren voor het beleid inzake overheidsfinanciën in Europa en de radicale afgevaardigden zullen dan ook steun geven aan deze verslagen in hun huidige versie.
Ik zal hier niet gedetailleerd op ingaan. Ik wil enkel van de gelegenheid gebruik maken om enkele algemene opmerkingen te maken. Om te beginnen kan het mijns inziens geen kwaad iets meer wantrouwen te tonen tegenover slogans en hoogdravende doelstellingen, zoals de doelstellingen van Lissabon waar steeds maar naar wordt verwezen. Europa heeft - het is reeds gezegd, maar ik herhaal het nog eens - op een gegeven ogenblik besloten 'een nieuw strategisch doel vast te stellen voor het nieuwe decennium: de verwezenlijking van de sterkst concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld, die in staat is duurzame economische groei tot stand te brengen?. Wij weten wat er allemaal gezegd is, maar mijns inziens is dat alles noch een kwalitatieve sprong vooruit, noch de grondslag voor een nieuw economisch beleid voor de Europese landen, tenzij men denkt dat de landen in het verleden totaal geen belangstelling hadden voor mededingingsvermogen en volledige werkgelegenheid.
Wij moeten deze doelstellingen echter niet alleen continu noemen en analyses maken - het Europees Parlement is trouwens een politieke instantie en geen studiecentrum - maar ook discussiëren over de redenen waarom deze hoogdravende doelstellingen niet worden bereikt en over de politieke prijs die men in Europa niet bereid is te betalen om die doelstellingen om te zetten in reële hervormingen, in de hervormingen die ook in de onderhavige verslagen worden genoemd. Mijns inziens moet een diepgaand debat op gang worden gebracht over de Europese economische systemen.
Wij beroepen ons maar al te graag, en vol trots, op het Europees sociaal model en de sociale markteconomie maar in de verslagen - en ik dacht met name in het verslag van de heer García-Margallo - zeggen wij onomwonden dat het lot van het Europees sociaal model afhangt van het Amerikaans economisch herstel: zonder economisch herstel in Amerika zal er in Europa geen economische groei zijn en zal ons veelgeprezen sociaal model nog moeilijkere momenten doormaken dan nu al.
De economische crisis in Duitsland toont aan dat het oude economische model, het oude Europa, het Europa dat geen risico's durft te nemen, in een crisis verkeert. Herhaaldelijk zeggen wij in de verslagen dat er behoefte is aan meer overheidsinvesteringen - hoewel er niet bij wordt gezegd met wiens geld - en meer particuliere investeringen. Mijns inziens klopt het niet dat de particuliere investeringen in Europa op een laag pitje staan vanwege de rentevoeten en dat bijgevolg ons enige doel moet zijn de Europese Centrale Bank onder druk te zetten, opdat zij haar rentevoetenbeleid versoepelt en aldus particuliere investeringen mogelijk maakt. De particuliere investeringen zullen niet omhoog gaan met lage rentevoeten, maar enkel met een soepelere economie, met een economie die op grote schaal flexibiliteitsinjecties toegediend heeft gekregen.
De hervormingen in de richting van meer soepelheid hebben een politieke prijs en dat is de prijs waar wij niet over discussiëren. Het is politiek gezien duur om de structuur van de arbeidsmarkt aan te pakken en de grote lobby's van de monopolisten tegen de haren in te strijken - de helft van de begroting van de Europese Unie wordt opgeslorpt door landbouwsubsidies en landbouwprotectionisme - en het is politiek gezien duur als men voorstelt deze middelente gebruiken als een vliegwiel om een nieuw tijdperk van investeringen in hoogwaardige technologie en wetenschappelijk onderzoek in te luiden.
Ik sluit af met een opmerking over het vraagstuk van de sociale voorzieningen. De noodzaak van zuinige begrotingen wordt in eerste instantie bepaald door de noodzaak om meer begrotingsmiddelen te vinden voor de aanpak van de vergrijzingsproblemen en om de kosten van de structurele hervormingen van de sociale voorzieningen te betalen. Dat zijn wij de toekomstige generaties van Europese burgers echter verschuldigd.

Grönfeldt Bergman (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn bijdrage beperken tot het thema Convergentieverslag 2002 - Zweden. Allereerst wil ik de rapporteur, Olle Schmidt, dank zeggen voor zijn doorwrochte werk.
Op 1 januari 2002 is de euro in de vorm van bankbiljetten en munten in twaalf landen van de Europese Unie ingevoerd. De overgang is zeer vlot verlopen, en de burgers hebben zich positief opgesteld tegenover de nieuwe valuta. De ongerustheid over prijsstijgingen bleek algauw onterecht. Zoals iedereen weet, hoort Zweden niet bij de landen die zijn overgestapt op de euro als betaalmiddel. De reden hiervoor is uiteraard vooral van politieke aard. Als we in Zweden de euro als valuta willen invoeren, moeten we echter formeel voldoen aan vijf convergentiecriteria.
De Commissie en de ECB zijn van mening dat Zweden voldoet aan drie van de vijf convergentiecriteria, namelijk prijsstabiliteit, overheidsfinanciën en langlopende rente. Dat is heel mooi, maar Zweden voldoet niet aan de overige twee criteria, namelijk het wisselkoerscriterium en het criterium van de wettelijke convergentie. Wat het wisselkoerscriterium betreft, is het natuurlijk duidelijk dat de Zweedse kroon de laatste jaren fluctueert. Daarbij moet men echter wel in aanmerking nemen dat wanneer Zweden formeel om een nieuwe beoordeling verzoekt, dit onderzoek betrekking zal hebben op een andere referentieperiode en naar verwachting een stabielere wisselkoers zal opleveren.
Wat de wettelijke convergentie betreft, is het van essentieel belang dat Zweden zo snel mogelijk overgaat tot wijziging van de Zweedse wetgeving, om daarmee de invoering van de euro mogelijk te maken. De uitslag van het aanstaande referendum dient uiteraard te worden gerespecteerd, maar voor het geval men ja zegt, moet Zweden naar mijn mening reeds maatregelen genomen hebben om te voorkomen dat de invoering van de euro vertraagd wordt door een gebrekkige wettelijke convergentie.
Met alle respect voor de convergentiecriteria, durf ik te stellen dat het besluit over de Zweedse deelname aan de derde fase van de EMU een politiek besluit is. Het is een besluit dat door het Zweedse volk wordt genomen. De Zweedse burgers zullen bij het referendum van 14 september 2003 voor lange tijd bepalen welke munt in Zweden gebruikt gaat worden. Aan de andere kant is Zweden volgens het Verdrag van Maastricht verplicht om volledig deel te nemen aan de EMU-samenwerking, wanneer eenmaal aan de convergentiecriteria is voldaan. Voor Zweden geldt geen speciale clausule zoals voor Denemarken en Groot-Brittannië, maar hopelijk zeggen de Zweedse burgers op 14 september ja tegen de EMU. De maatregelen om Zweden te laten voldoen aan de overgebleven convergentiecriteria hoeven dan niet langer opzettelijk of onopzettelijk door de Zweedse regering te worden vertraagd of uit de weg te worden gegaan.
Tot mijn genoegen heb ik vastgesteld dat Olle Schmidt de amendementen 3 en 4 van de PPE-DE-Fractie heeft aanvaard. Daardoor krijgt dit verslag de brede steun die de rapporteur, net als ik, wenselijk acht.
Berès (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, dankzij drie van de verslagen die wij vanavond behandelen, kunnen wij voorafgaand aan de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad de balans opmaken van het functioneren van de Economische en Monetaire Unie.
Als ik naar de situatie van de overheidsfinanciën in Frankrijk kijk, moet ik wel vaststellen dat het economisch beleid niet als een kwestie van algemeen belang wordt beschouwd. Het pact wordt niet nageleefd. Ik moet tevens vaststellen dat de Economische en Monetaire Unie, althans wat het economische aspect ervan betreft, niet bestaat. Het stabiliteitspact staat bij deze mechanismen centraal en toch lijkt het eerder als een waarschuwing dan als een economisch beleidsinstrument te fungeren. De aanneming van de strategie van Lissabon had een uitgangspunt voor de Economische en Monetaire Unie kunnen zijn om een strategie inzake het economisch beleid op te stellen. Het stabiliteitspact is echter niet het dynamische instrument om deze strategie ten uitvoer te leggen.
De instrumenten waarover wij in beginsel beschikken, zijn die fameuze globale richtsnoeren voor het economisch beleid, die ook vanavond ter sprake komen en waarop de denktanks inzake het economisch beleid van de Unie zich de komende weken en maanden zullen baseren. Wat zal daarvan het resultaat zijn, mijnheer de commissaris? Op dit moment fungeren deze globale richtsnoeren voor het economisch beleid als een academische oefening, zonder dat zij enige invloed hebben op de overheidsfinanciën van de lidstaten, die ermee volstaan af te wachten tot hun uit hoofde van het stabiliteitspact sancties worden opgelegd wanneer het te laat is.
Europa heeft behoefte aan een groeistrategie, zoals u in uw betoog opmerkte. Daarvoor zijn andere instrumenten nodig dan die waarover wij momenteel beschikken. Mijnheer de commissaris, u heeft een mededeling opgesteld waarover de Raad zich onlangs heeft uitgesproken. Ik vind dat wij een stap verder moeten gaan. De Conventie biedt ons daarvoor de gelegenheid. Ik vind dat wij met elkaar voorstellen moeten opstellen die wederzijds acceptabel zijn en die de Unie eindelijk de middelen verschaffen om niet alleen een echt economisch beleid te ontwikkelen, maar om dit vraagstuk tevens als een kwestie van algemeen belang te beschouwen en om de doelstellingen van de strategie van Lissabon te verwezenlijken.

Nordmann (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen tijd voor ingewikkelde bespiegelingen over de mogelijke verschillen tussen de tekst van de verslagen en de persoonlijke opvattingen van de afzonderlijke rapporteurs. Ik zal mij dus beperken tot de mededeling van de Commissie en het betoog van de commissaris, waar ik onverkort achter sta. Ik vind namelijk dat de Commissie zich in deze kwestie perfect gedraagt in haar rol van hoedster van de Verdragen, dat het stabiliteitspact niet ter ziele is en dat het - los van de polemieken die eind vorig jaar zijn losgebrand vanwege een misschien wat ongelukkige formulering - belangrijk is de distinctie van de letter en de geest te laten prevaleren en de strekking van het pact intact te laten. Door middel van de criteria van Maastricht hebben wij ons namelijk vastgelegd op een monetaire unie, die een politieke unie rond een aantal waarden is. Daarnaast betekent de stabiliteit die ten grondslag ligt aan de Europese munt - afgezien van het technische aspect - dat wij gezamenlijk deel uitmaken van een soort sociaal contract. Behalve een sterke munt, moet de euro vooral een stabiele munt zijn. Door dit principe te verkondigen, keert Europa de dwalingen van de twintigste eeuw de rug toe - een eeuw die gemarkeerd werd door inflatie, die een aanslag op de armen vormde - en werkt het toe naar een samenleving die gekenmerkt wordt door vertrouwen en volop mogelijkheden voor de toekomst. Dat zijn de waarden die wij willen voorhouden aan de landen die tot onze Unie toetreden. Reden te meer om niet aan deze waarden te tornen door ze op onbezonnen wijze aan de kaak te stellen. Wanneer je een bepaald spel niet beheerst, vraag je niet om aanpassing van de spelregels, maar zorg je ervoor dat je je deze regels eigen maakt.

Schmid, Herman (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, zoals u zult begrijpen, krijgt het verslag van Olle Schmidt veel aandacht in Zweden, waar men in september een referendum over de invoering van de euro houdt. In dit verslag staat in paragraaf 6 dat de invoering van de euro een van de uit het Verdrag voortvloeiende verplichtingen is voor alle lidstaten, ook voor Zweden. Daarentegen staat er in paragraaf 5 dat er referenda gehouden zullen worden en dat de uitslag daarvan gerespecteerd dient te worden, zelfs als de invoering van de euro wordt afgewezen.
Dit lijkt zeer tegenstrijdig. Olle Schmidt hoopt dat het Zweedse volk ja zegt en daarmee deze tegenstrijdigheid oplost. Het lijkt er echter niet op dat dit zal gebeuren. Integendeel, de neezeggers zijn op dit moment duidelijk in de meerderheid; volgens de laatste peiling gaat het om een meerderheid van tien procent, en dat percentage lijkt nog steeds te groeien. Het is misschien ook interessant voor dit Parlement om te weten dat zich onder de neestemmers verscheidene ministers uit de Zweedse regering bevinden, inclusief de minister van Economische Zaken, Leif Pagrotsky, ten minste twee voormalige directeuren van de Zweedse centrale bank en een groot aantal zeer gerenommeerde economen, die allemaal vinden dat Zweden nee moet zeggen. Deze situatie weerspiegelt dus niet het klassieke beeld van een geschoolde EU-vriendelijke elite en een onwetend volk. Integendeel, het gaat om een politiek debat waarin beide zijden op zakelijke basis en met zakelijke argumenten discussiëren.
Zweden heeft een goed functionerende economie. In de afgelopen jaren, waarin Zweden zich buiten de eurozone bevond, is die economie in bijna alle opzichten sterker geworden ten opzichte van de economie in de eurozone. Het Zweedse bedrijfsleven beweert altijd dat de Europese Gemeenschap in elk geval goed is voor de handel. Het financieel-economische blad Affärsvärlden heeft onlangs aangetoond dat zelfs dat niet juist is.
De EMU-vriendelijke economen kunnen dit feit niet ontkennen. Ze zeggen daarom hetzelfde als wat collega Grönfeldt Bergman daarstraks zei, namelijk dat de argumenten voor de EMU niet economisch van aard zijn, maar politiek. Dat klinkt niet erg overtuigend uit de mond van economen, alsof ze ervoor pleiten om tegen alle logica in mee te doen aan deze politieke unie. Het is niet makkelijk om die boodschap aan het Zweedse volk te verkopen. De waarheid is dat de EMU niet het grote succes geworden is dat men ervan verwacht had. Het stabiliteitspact krijgt steeds meer kritiek en de economie stagneert steeds meer. Voor Zweden is de Duitse economie zeer belangrijk, maar het is heel moeilijk om de Zweden ervan te overtuigen dat ze juist nu hun toekomst afhankelijk moeten maken van de Duitse economie.
Deze kwestie speelt niet alleen voor Zweden, maar ook voor Groot-Brittannië en Denemarken. Binnenkort komt er nog een aantal nieuwe lidstaten bij, die ook niet tot de eurozone behoren. Ook in deze landen zullen er misschien referenda over de euro worden gehouden, mogelijk met een negatief resultaat. In zo'n situatie moet men de essentiële vraag stellen wat de EU en de ECB moeten doen als Zweden en misschien nog andere lidstaten besluiten om buiten de EMU te blijven. Is er een Europese gemeenschap denkbaar in de vorm van een vrijwillige gemeenschap? Wat vinden de Commissie en de Raad daar eigenlijk van?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Mayol i Raynal (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie heeft in de Economische en Monetaire Commissie tegen dit verslag gestemd. Zoals het verslag er nu uitziet, wordt hierin de neoliberale overtuiging niet fundamenteel ter discussie gesteld. Deze overtuiging ligt helaas aan veel te veel beleidsvormen ten grondslag, zoals de havenarbeiders ons hier gisteren op barse, maar terechte wijze te verstaan hebben gegeven. De rapporteur vraagt zich nauwelijks af of de stabiliteits- en groeiprogramma's wel bruikbaar zijn. Overigens kun je je afvragen of de termen 'groei? en 'stabiliteit? wel in combinatie kunnen worden gebruikt. Iets wat stabiel is, groeit per definitie niet; groei betekent beweging en stabiliteit niet. In de praktijk staan deze begrippen natuurlijk haaks op elkaar. Het lijkt er echter op dat men probeert de tegenstrijdigheden met woorden op te heffen.
Het verslag lijkt afwijzend te staan tegenover elke poging om de stabiliteit- en groeicriteria te versoepelen, met name de veelbesproken drie-procentsnorm. Gezien de huidige economische problemen heeft een aantal lidstaten - en zeker niet de minste - echter steeds meer moeite om deze norm na te komen. Is het middel hier niet erger dan de kwaal? Men wijst er terecht op dat de groeiprognoses van de deskundigen van de Unie en de lidstaten overdreven optimistisch waren. Men hoopte dat de Amerikaanse economie zich zou herstellen en de economie van Europa zou meeslepen, maar dat is niet gebeurd. Hierdoor was het beleid van de lidstaten en de Unie op onjuiste gegevens gebaseerd. In dit opzicht lijken de starre criteria van het pact in te druisen tegen een goed bestuur. Mensen met meer gezag dan ikzelf hebben zich hierover krachtig uitgesproken.
Wat wij voor ogen moeten hebben, is een keynesiaans beleid dat de economische cyclus stimuleert, evenals een beleid dat gericht is op de verbetering op lange termijn van de grondslagen van de economie, namelijk een doelmatig energiegebruik, het opleiden van mensen, enzovoort. Ik voeg daaraan toe dat een goed bestuur betrouwbaarheid van de economische gegevens, oftewel de rechtsstaat, vooronderstelt. Gezien het feit dat de Baskische krant Egunkaria een half jaar lang niet mag verschijnen, kun je je afvragen of Euskadi, oftewel Baskenland, nog wel tot een rechtsstaat behoort.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van het debat over de overtreding van de regels van het stabiliteitspact, een debat dat vooral drie landen - Frankrijk, Duitsland en Portugal - betreft, wijzen wij er nogmaals op dat we zowel in begrotingskwesties als in andere zaken moeten voorkomen dat we door de bomen het bos niet meer zien.
Er is een punt van overeenkomst tussen de drie landen met het grootste begrotingstekort. Alledrie hebben ze de afgelopen periode een socialistische regering gekend - waar Duitsland overigens nog niet van af is -, een regering die laks is geweest ten aanzien van de overheidsuitgaven en heeft nagelaten om hervormingen door te voeren, hetgeen tot besparingen had kunnen leiden. Zo is in deze drie gevallen de manoeuvreerruimte die de groei van de jaren 2000 en 2001 opleverde, verkwanseld, en daar plukken wij nu de wrange vruchten van.
We moeten echter oppassen dat we door de afzonderlijke bomen het bos niet meer zien en ons richten op de hoofdzaak, namelijk de algemene verslechtering van de overheidssaldo's in de eurozone, die in 2002 gemiddeld een tekort van 2,4 procent van de BBP's vertoonden en daarmee dichtbij de grens van drie procent uitkwamen.
De belangrijkste oorzaak hiervoor is het teruglopen van de groei. Ook op dit moment trekt de groei nog niet aan, zelfs niet in lichte mate, in tegenstelling tot hetgeen - op enigszins irreële wijze - in de verschillende verslagen die vanavond voorliggen, wordt beweerd. De rampzalige conjunctuur zou verantwoordelijk zijn voor deze teruglopende groei, maar de oorzaak ligt ook en vooral in de zware overheidsheffingen en de structurele rigiditeiten, waarvoor nog steeds geen oplossing is gevonden. In dit opzicht kunnen wij er niet onderuit een taboe te doorbreken en moeten wij ons afvragen of de euro zelf niet tot deze rigiditeiten behoort die de groei belemmeren. Het verschil in prestatie tussen de landen binnen en buiten de eurozone is in ieder geval aanleiding om deze vraag te stellen.
Moeten wij het stabiliteitspact flexibeler maken, nu de zaken uit de hand lopen? Ik stel vast dat de Commissie, de Europese Centrale Bank en zelfs de laatste Ecofin-Raad deze vraag veeleer ontkennend beantwoorden, enkele minder belangrijke aanpassingen daargelaten. Zowel wat het stabiliteitspact als het buitenlands beleid betreft, heeft de Europese Unie zoals altijd de neiging de realiteit niet onder ogen te willen zien en papieren muren te willen opwerpen tegen het falende rigide beleid van de orthodoxen. 
De doelstelling om de overheidstekorten volledig weg te werken is beslist een goede zaak en wij verliezen deze niet uit het oog. Desalniettemin vinden wij het terecht dat Frankrijk zijn programma van belastingvermindering handhaaft om de crisis op dit moment niet erger te maken. Wij zitten met een erfenis opgescheept waar wij niet zelf verantwoordelijk voor zijn, maar die wij moeten aanvaarden. Laten wij op zijn minst proberen dit op een verstandige manier te doen.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou de commissaris hartelijk willen bedanken omdat hij in onzekere tijden en tijdens een heftig debat nogmaals heeft herinnerd aan de hoekstenen van het Europees economisch beleid. Er is geen huis zonder hoekstenen, en er is geen beleid zonder principes. Ik zou willen beginnen waar de heer Gasòliba i Böhm gestopt is. We moeten geen nieuwe doelstellingen definiëren, geen nieuwe beloftes doen, geen nieuwe hypotheses opstellen en geen nieuwe analyses verrichten. We moeten onszelf eindelijk serieus nemen. Wie zichzelf niet serieus neemt, die wordt ook niet serieus genomen. Sommigen klagen over de gemeenschappelijke principes van het economisch beleid, en tegelijkertijd beklagen ze zich over het feit dat die principes niet gerespecteerd worden. We betreuren dat groei, productiviteit en werkgelegenheid afnemen en dat de achterstand niet kleiner maar groter wordt. Sommigen denken dat de oplossing ligt in meer overheidsingrijpen en hogere schulden. Geloven de collega's aan de linkerkant dat nu echt, terwijl we tegelijkertijd moeten toegeven dat sommige lidstaten zelfs onze eigen doelstellingen niet allemaal bereiken?
We hebben het over regels, en tegelijkertijd zeggen we - zeggen sommigen van ons - dat de regels in bepaalde gevallen voor bepaalde landen niet zouden moeten gelden. We betreuren evenzeer dat er in Europa geen vertrouwen heerst in de talloze maatregelen, principes en doelstellingen van het economisch beleid van de Europese Unie. Vertrouwen krijg je alleen maar wanneer je betrouwbaar bent, en betrouwbaar ben je alleen maar wanneer je doet wat je aankondigt, zowel op Europees als op nationaal niveau. Daarom zeg ik namens mijn fractie in alle duidelijkheid ja tegen de interne markt. Wie ja zegt tegen de interne markt, moet er echter ook voor zorgen dat we eindelijk de handelsbelemmeringen wegwerken en dat er eindelijk een handvest komt voor het midden- en kleinbedrijf, maar ook een plan voor de sector financiële diensten en voor het risicokapitaal. Wij zeggen ja tegen het mededingingsbeleid. Dat betekent echter ook dat we eindelijk af moeten van de fiscale bepalingen die de concurrentie vervalsen. We moeten tot convergentie komen bij bepaalde belastingcategorieën, zoals de BTW, de belasting op energie, de vennootschapsbelasting en de belasting op pensioenfondsen. We zeggen ja tegen de strategie van Lissabon, maar dat betekent dat we ook ja moeten zeggen tegen het model van de eco-sociale markteconomie, en niet permanent de markt mogen uitspelen tegen de sociale zekerheid. Dat betekent ook dat we er bij alle richtlijnen en verordeningen ook eindelijk voor moeten zorgen dat we, voor we ze goedkeuren, weten wat de gevolgen zijn voor de werkgelegenheid en voor het milieu. We mogen achteraf niet klagen over de gevolgen.
We zeggen ja tegen een benchmark, want we moeten van elkaar leren. We zeggen ja tegen het stabiliteitspact, omdat het de regels voor het functioneren van de economie vastlegt. Daarom zeggen we ook nee tegen de gouden regels, omdat we daardoor het stabiliteitspact en dus ook het gezag van de Commissie als hoedster van de Verdragen en de doelstellingen voor groei en werkgelegenheid zouden ondergraven.

Färm (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in mijn land van herkomst, Zweden, wordt dit najaar een referendum over de euro gehouden. Hoewel wij nog niet tot de eurozone behoren, spannen wij ons toch actief in om te voldoen aan de convergentiecriteria en om ons te houden aan de regels van het stabiliteits- en groeipact. De Commissie en rapporteur Olle Schmidt wijzen op twee gebieden waar Zweden niet voldoet aan de eisen, namelijk de wisselkoers en de wetgeving inzake de Zweedse centrale bank. Ik denk dat wij snel aan de eisen in dezen kunnen voldoen wanneer de uitslag van het referendum positief is.
Wij respecteren deze regels niet alleen omdat ze van buitenaf worden opgelegd, maar vooral ook omdat wij zelf inzien dat ze gunstig zijn voor de Zweedse economie, die zich ook steeds gunstiger ontwikkeld heeft. Op dit moment hebben we een betrekkelijk lage inflatie en lage werkloosheid, en stabiele overheidsfinanciën. Bovendien hebben we een sterkere groei dan veel andere landen. Over het algemeen zijn de onderhavige regels uitstekend. Het zou dan ook gevaarlijk zijn om deze regels en de begrotingsdiscipline terzijde te schuiven zodra zich ergens problemen voordoen. Dat zou het vertrouwen in de EMU ondermijnen.
In afwijking van de lijn die wordt uitgezet door bepaalde amendementen van de PPE-DE-Fractie, zijn wij van mening dat er redenen zijn om de regels van het pact op de lange termijn nader uit te werken. Ik zal een paar voorbeelden noemen, onder andere op het gebied van de prijsstabiliteit. Het is duidelijk dat wij moeten blijven vasthouden aan onze doelstelling op het gebied van inflatie, maar misschien kan de eis van twee procent gelden als een gemiddelde van een conjunctuurcyclus, zodat de inflatie het ene jaar 1 procent kan zijn en het andere jaar 3 procent. Dat zou de groei bevorderen en de flexibiliteit vergroten. Hetzelfde geldt voor de overheidsfinanciën. De Commissie heeft een interessant voorstel ingediend, dat inhoudt dat landen met een lage staatsschuld meer mogelijkheden moeten krijgen om leningen af te sluiten voor langetermijninvesteringen. Dat zou volgens mij een goede zaak zijn.
Tot slot wil ik nog zeggen dat ik zowel om politieke als om economische redenen hoop dat Zweden deel zal gaan uitmaken van de eurozone. Als wij Zweden, door voor de euro te stemmen, Europa kunnen versterken en verenigen nu de dominantie van de dollar en van de Verenigde Staten zo sterk is, en tegelijkertijd het gevaar van nieuwe valuta- en rentecrises kunnen bezweren, dan vind ik natuurlijk dat wij dat moeten doen. Ik wil vooral Olle Schmidt bedanken voor zijn meer dan uitstekende verslag, waar ik voor zal stemmen.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wat mij in dit debat het meest verbaast, is het onwankelbare geloof van sommigen in de nominale convergentiecriteria. Noch de sterke achteruitgang van de economie, noch de vermindering van de particuliere investeringen, noch de permanente stijging van werkloosheid en armoede doen deze collega's twijfelen aan de dogma's van het stabiliteitspact. Dit pact, met zijn strenge budgettaire en monetaire eisen, heeft echter niet alleen de huidige economische crisis verscherpt, maar ook het groeipotentieel van de Europese Unie beknot. Het gevolg zijn steeds meer ongelijkheden, armoede en sociale uitsluiting.
Bijzonder ernstig is deze situatie voor de cohesielanden, zoals Portugal, waar gezien de specifieke problemen een dynamische overheidssector en grootscheepse openbare investeringen vereist zijn teneinde een hoog niveau van reële convergentie tot stand te brengen. De verwezenlijking van dit doel wordt belemmerd door de blinde toepassing van de irrationele criteria van het stabiliteitspact. Zoals bekend, is met het oog op de globalisering meer flexibiliteit van het monetaire en budgettair beleid ten aanzien van de specifieke behoeften van ieder land vereist. Het starre beleid dat thans wordt gevolgd, leidt alleen maar tot flexibiliteit op het niveau van de lonen en de arbeidsmarkt, terwijl het monetair beleid op een voetstuk wordt geplaatst en het sociaal beleid naar de achtergrond wordt gedrukt.
Ik betreur dat de Economische en Monetaire Commissie geen gehoor heeft gegeven aan mijn voorstel waarin ik er bij de Commissie en de Raad op aandring om het stabiliteitspact onmiddellijk op te schorten en oproep tot een grondige herziening van de economische en monetaire beleidsdoelstellingen van de Europese Unie. Een en ander is in het bijzonder vereist om rekening te houden met de duurzame economische ontwikkeling van de werkgelegenheid en de verwezenlijking van alle sociale rechten door universele en kwalitatief hoogstaande openbare diensten.
In wezen is er geen enkele economische noodzaak om voor landen met een uiteenlopend ontwikkelingsniveau een en dezelfde limiet voor het begrotingstekort vast te leggen, noch om alles op te offeren uit naam van het nultekort. Het lijdt dus geen twijfel dat met het pact vooral politieke doelstellingen worden nagestreefd. Derhalve zijn wij tegen de voorstellen die hier, met name door de Commissie, zijn ingediend.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn bijdrage betreft uitsluitend het verslag van Olle Schmidt. Ik wil hem gelukwensen met zijn werk, ook al ben ik het niet eens met zijn conclusies. Hij is er namelijk niet alleen in geslaagd om antwoord te geven op het door de Commissie samengestelde Convergentieverslag over Zweden, maar hij heeft ook van de gelegenheid gebruik gemaakt om een bijdrage te leveren aan het EMU-debat in Zweden in verband met het referendum in september. Ik verzoek de collega's goede nota te nemen van de inhoud van dit verslag. Ik vind namelijk bepaalde passages zowel onjuist als opzienbarend.
Ten eerste schrijft Olle Schmidt dat de prijzen niet zijn gestegen in de landen die de euro hebben ingevoerd. Volgens zowel Wim Duisenberg als een bericht in de Zweedse krant Dagens Nyheter zijn de prijzen echter wel degelijk gestegen in verband met de invoering van de euro, en hebben de prijsstijgingen in de eurozone bijgedragen tot een inflatiestijging van 0,2 procent. Ten tweede geeft de heer Schmidt een onjuist beeld van de Zweedse economie. Hij beweert dat Zweden achterop is geraakt in het handelsverkeer omdat wij de euro niet hebben ingevoerd. Hij vermeldt echter niet dat Zweden een hogere groei en een lagere werkloosheid kent, zonder dat er sprake is van een hoge inflatie of een begrotingstekort.
Wat ik opzienbarend vind, om niet te zeggen ernstig, is paragraaf 6 van het verslag-Schmidt. Met de formulering in deze paragraaf wil de rapporteur de kiezers een gevoel van machteloosheid bezorgen, door nu reeds vast te stellen dat wij ons op een gegeven moment toch moeten aansluiten bij de eurozone. Daarmee levert hij een partijdige bijdrage aan het EMU-debat in Zweden.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de economische recessie is dieper en langduriger gebleken dan verwacht. De huidige situatie toont duidelijk aan hoe belangrijk de strategie van Lissabon voor groei en concurrentievermogen is. De Unie moest in 2010 de meest concurrerende regio ter wereld en de motor van de groei worden zoals de staatshoofden en regeringsleiders van onze lidstaten in Lissabon zo mooi hebben gezegd. Het lijkt echter anders te lopen. In de laatste drie jaar is Europa het werelddeel geworden waar de zon ondergaat en waar men niet in staat is zich aan zijn beloften te houden, daardoor het vertrouwen van zijn burgers schendt en voor de komende generaties alleen schulden en ongedekte pensioenverplichtingen achterlaat. Zijn wij echt niet tot beter in staat?
Slechts drie landen, Denemarken, Zweden en Finland, hebben gedaan wat in Lissabon was afgesproken. Ook Ierland, Groot-Brittannië en Nederland hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt. Maar de drie grootste economieën van de eurozone hebben tot nu toe onvoldoende gedaan. Waarde collega's, als wij op school zaten, zouden Duitsland, Italië en Frankrijk blijven zitten. Ik zou nooit zulke harde woorden gebruiken als er geen sprake zou zijn van zo'n ernstige zaak. Of wat zegt naar uw mening het krantenbericht waarin staat dat nu elk uur honderd Duitsers hun baan verliezen?
Dit ligt natuurlijk mede aan de internationale conjunctuur, maar dat neemt niet weg dat de starheid van onze economische structuren een grote belemmering voor groei is. En als wij die structurele problemen dan proberen weg te nemen, bijvoorbeeld met een richtlijn voor havendiensten, verzamelen zich voor het Europees Parlement allerlei oproerkraaiers en egoïstische anarchisten.
Op dit moment hebben wij geen nieuwe doelstellingen of nieuwe ingewikkelde regels nodig. Er moeten nu maatregelen worden genomen. Dat vereist een daadwerkelijke verbondenheid met het stabiliteits- en groeipact en structurele hervormingen. Het zou een totaal verkeerd signaal zijn als de lidstaten mochten afwijken van het in het stabiliteitspact genoemde doel van economisch evenwicht. Dat zal in de praktijk leiden tot dubbelzinnige regels en zal onze geloofwaardigheid en de belangrijkste doelen van de coördinatie van het economisch beleid verder afzwakken.

Skinner (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het is absoluut noodzakelijk dat de lidstaten zich op fiscaal gebied verantwoordelijk opstellen, zowel binnen als buiten de eurozone. Het zou rampzalige gevolgen hebben als wij ons roekeloos gedroegen en het zou zelfs nog erger zijn als landen menen dat zij zich niet hoeven te houden aan een overeenkomst die ons allen discipline bijbrengt omwille van een stabiele eurozone. Dat neemt niet weg dat ik voorstander ben, en altijd ben geweest, van een intelligente en flexibele interpretatie. Het kan duidelijk beter. De Commissie ziet dit ongetwijfeld in. De conjunctuur heeft meer nodig dan een jaarlijks terugkerende negatieve beoordeling. Over een zo korte periode kan geen real time-analyse worden gemaakt. Ik kan mij vinden in het standpunt van de heer dos Santos dat het zowel praktisch als verstandig is het voor de conjunctuur gecorrigeerde begrotingstekort in het kader van de hele conjuncturele cyclus goed te keuren. Groei en stabiliteit zijn twee pijlers. Tijdens de Top van Lissabon werd de mogelijkheid geformuleerd de interne markt te combineren met het investeren in opleidingen en het genereren van kapitaal door middel van het actieplan financiële diensten, aangevuld door het actieplan risicokapitaal. Wij lopen echter nog steeds achter op concurrentiegebied. Er zijn geen hoge muren die de markt op afstand houden. Meer en meer dreigt de EU buiten te boot te vallen. De Gemeenschap loopt risico's die te groot zijn om te negeren als zij de substantiële, structurele hervormingen niet ter hand neemt. Als wij nu niet doorzetten, zal dat de economische teruggang verergeren, niet verminderen.
De debatten van vandaag waren in veel opzichten onderhoudend en geestig. Ik zou met name de heer Olle Schmidt willen danken voor zijn opvatting dat Zweden zich zal aansluiten bij de eurozone en daarmee hopelijk het goede voorbeeld zal geven aan het Verenigd Koninkrijk, dat spoedig daarna eveneens tot de eurozone zal behoren.
Bordes (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, we moeten constateren dat de Europese instellingen, die de kleine Europese landen zo graag de les lezen wanneer zij zich niet aan de convergentiecriteria houden, een gematigde toon aanslaan als het om de twee grote mogendheden van de Europese Unie, namelijk Frankrijk en Duitsland, gaat! Criteria van Maastricht of niet, deze twee lidstaten eigenen zich het recht toe om hun tekort nog verder te laten oplopen door de kapitalistische ondernemingen in hun land te steunen. Door de houding van de Franse regering zien wij echter tevens hoe deze twee landen gehoor geven aan de aanmaningen van de Europese instellingen, als ze er al gehoor aan geven. Wellicht zullen ze hun begrotingstekort terugdringen, maar niet door de aanzienlijke bedragen die ze aan de werkgevers betalen te verminderen.
In Frankrijk vertegenwoordigen deze bedragen op zijn minst tien procent van de begroting. Dat is ruim voldoende om een tekort van 3,4 procent weg te werken. Opdat de Franse regering maar niet hoeft te korten op de bedragen die aan de ondernemingen worden betaald, legt zij de schuld bij de overheidsuitgaven, waarmee in feite de openbare dienstverlening wordt bedoeld. Onder deze omstandigheden zal de oproep om het evenwicht in de begroting te herstellen, uitlopen op een vermindering van de financiële steun voor ziekenhuizen en scholen. Dan moet de gehele bevolking boeten, zodat de rijksten ontzien kunnen worden.
Hoewel het in de praktijk niet de Europese autoriteiten, maar de nationale staten zijn die hun begroting opstellen, stemmen wij tegen dit verslag, dat als dekmantel en rechtvaardiging dient van bezuinigingsmaatregelen of aantasting van de openbare dienstverlening.

Konrad (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de strategie van Lissabon kan alleen maar tot resultaten leiden wanneer we de concurrentie tussen de verschillende economische systemen in Europa bevorderen, en dus vooral de concurrentie tussen de regeringen van de lidstaten. Wie voert het beste economische beleid? Dat stemt ook overeen met het subsidiariteitsbeginsel in Europa. Dat betekent dus ook dat we de coördinatie van het economisch beleid juist niet moeten versterken en dat het macro-economisch beleid juist geen bevoegdheid van de Unie mag worden. Andere doelstellingen van het sociaal beleid, zoals het bereiken van volledige werkgelegenheid, het bevorderen van de sociale cohesie of het bereiken van een goed evenwicht tussen de particuliere sector en de overheid staan haaks op de principes van subsidiariteit en mededinging. Ik vind trouwens - maar dat is mijn persoonlijke mening - dat we er ook voor moeten zorgen dat dergelijke doelstellingen niet in de grondwet van de Unie terechtkomen.
We moeten trouwens ook op het gebied van de belastingen zorgen voor mededinging, voor een vorm van concurrentie tussen de belastingstelsels in Europa. Vooral moeten we stoppen met de open coördinatiemethode in de vorm die we hier bespreken. Dat betekent dat de verantwoordelijkheid voor het economisch beleid bij de lidstaten moet blijven. Volgens mij is bij het economisch beleid de concurrentie tussen de lidstaten uiteindelijk de beste weg naar een economisch klimaat in de Europese Unie waarin we de strijd met andere regio's in andere werelddelen niet hoeven te schuwen.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iedereen die tijdens dit debat het woord heeft gevoerd graag hartelijk bedanken voor de ideeën die naar voren zijn gebracht.
Ik denk dat de twee belangrijkste instrumenten waar de EU over beschikt met het oog op de coördinatie van het economisch beleid, namelijk de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en het stabiliteitspact, hier voldoende aan de orde zijn geweest. Hoewel deze twee instrumenten met elkaar verbonden zijn, mogen zij niet met elkaar worden verward.
Het klopt dat de globale richtsnoeren voor het economisch beleid sinds het bepalen van de Lissabon-strategie met name gericht zijn op de verbetering van het groeipotentieel in de EU. Het klopt eveneens dat wij er vaak toe neigen om hetgeen zich in de EU afspeelt op simplistische manier te vergelijken met wat er in de Verenigde Staten gebeurt. Wij moeten niet vergeten dat bijvoorbeeld de vergelijking van de groei van de productiviteit in de VS en in de EU niet overeenkomt met de vergelijking van de groei van de productiviteit per uur in de VS en de EU. Met andere woorden, als wij de VS met Europa vergelijken, dienen wij er rekening mee te houden dat de bevolking in de VS sneller groeit, dat er meer mensen actief zijn op de arbeidsmarkt en dat die langer werken. Er zijn vanzelfsprekend nog andere factoren van invloed op de productiviteit die ook gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt.
Maar afgezien hiervan zijn er twee elementen die mij van belang lijken. Die staan beide in ons samenvattend verslag. Wat is er gebeurd sinds 1999, het jaar waarin het Lissabon-proces van start ging, tot op heden? Wij hebben gezien dat de werkgelegenheid in de Unie in die tijd sneller is gegroeid dan in het verleden en dat wij de werkgelegenheidscijfers van de VS hebben benaderd. Wat de productiviteit betreft, zijn wij echter achterop geraakt bij de VS. Dat betekent dat enkele factoren in de EU niet goed werken die kennelijk verband houden met de arbeidsmarkt in brede zin maar ook met de tekortkomingen van de binnenlandse markt, met de financiële markt, met het gebrek aan investeringen, kortom met de eenwording en met al die maatregelen waaraan wij prioriteit hebben trachten te geven, vooral voor het jaar 2004, en die wij dit voorjaar zullen voorleggen aan Raad. Het gaat daarbij om maatregelen om onze capaciteit en onze productiviteit in de toekomst te vergroten.
Vormt het stabiliteits- en groeipact in dit verband een obstakel voor het herstel in Europa? Ik denk van niet. Ik denk dat het stabiliteits- en groeipact de garantie biedt dat wanneer wij in staat zijn om onze groeicapaciteit te verhogen en zich een groeimogelijkheid voordoet, wij daar op de best mogelijke manier gebruik van kunnen maken.
Het stabiliteits- en groeipact heeft, via de automatische stabilisatoren, al een duidelijke begrotingsimpuls mogelijk gemaakt in de Unie. Wij moeten niet vergeten dat grosso modo, in een zeer simplistische benadering, elk heel procentpunt teruggang in economische bedrijvigheid neerkomt op plusminus een halve procentpunt toename van het overheidstekort, wat bijna twee keer zoveel is als in de Verenigde Staten.
Heeft een discretionair begrotingsbeleid zin in de Unie? Ons inziens creëert een asymmetrische schok duidelijk problemen die niet kunnen worden opgevangen met algemene begrotingsmaatregelen. Asymmetrische schokken moeten worden opgevangen met monetaire maatregelen en discretionair begrotingsbeleid heeft slechts in zeer uitzonderlijke gevallen zin bij asymmetrische schokbewegingen. Wij hebben in het pact echter de speelruimte ingebouwd waar ik het al eerder over had, maar wij hebben die wel gekoppeld aan het groeipotentieel van Lissabon.
Ik weet dat de instrumenten waar ik net over sprak met betrekking tot het pact van belang zijn in landen die een begrotingstekort van minder dan 3 procent hebben. En dat staat vast. Volgens de Commissie en mijn persoonlijke overtuiging moet 3 procent, in nominale termen, de vaste basis van ons systeem vormen. Wij moeten een referentiewaarde definiëren die vaststaat voor iedereen en dit is volgens mij de referentie waar wij mee moeten werken. Maar wij blijven niet vasthouden aan deze referentiewaarde uit koppigheid of om alles bij het oude te houden. Wij hoeven alleen maar te bedenken hoe de begrotingssituatie er voor zou staan in landen die al van start gingen met een relatief hoog begrotingstekort als wij het overheidstekort verder hadden laten oplopen, zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten is gebeurd.
Het klopt dat landen die de drie-procentsgrens overschrijden in een tijd van afnemende economische bedrijvigheid, in ons systeem procyclische maatregelen dienen te nemen, maar dat is het gevolg van het feit dat eerder niet is voldaan aan de verplichting om de tekorten in tijden van grotere groei terug te dringen. Al met al denk ik dat de instrumenten waar wij over beschikken ons in staat zullen stellen om de huidige situatie in enigszins gecoördineerde vorm het hoofd te bieden.
Als u mij vraagt of wij tevreden mogen zijn, moet ik zeggen dat wij vooruitgang hebben geboekt, maar ik zou niet willen beweren dat wij volmaakt tevreden zijn. U hebt al enkele zaken ter sprake gebracht die ons zorgen baren. U hebt gezegd dat het van fundamenteel belang is dat hetgeen wordt afgesproken ook wordt nagekomen. Ik ben het absoluut eens met dat principe en ik denk dat het een van de belangrijkste tekortkomingen is van het huidige coördinatiesysteem. Anderen hebben gewezen op de noodzaak om meer aandacht te schenken aan hetgeen is overeengekomen en om geen nieuwe zaken overeen te komen. Daarom besteden wij in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid veel meer aandacht aan de toepassingsverslagen dan aan de definitie van nieuwe globale richtsnoeren. Wij streven ernaar dat er om de drie jaar nieuwe richtsnoeren komen. 
Wat echter het stabiliteits- en groeipact betreft, hebben wij ook voortdurend aangedrongen op de noodzaak om te komen tot een groter ownership door de verschillende lidstaten. Het is van essentieel belang dat de lidstaten bekrachtigen dat zij het stabiliteits- en groeipact zullen naleven, en dat die belofte niet enkel formeel is, maar ook daadwerkelijk wordt nagekomen. Pas als wij in staat zijn om op al deze punten vooruitgang te boeken, zullen wij ons in een goede uitgangspositie bevinden om bij een veranderende economische context snelle groei te realiseren.
Ik denk dat de basiskenmerken van onze economie momenteel relatief gunstig zijn. Wij zijn ons ervan bewust dat onze groeicijfers relatief laag zijn. Wij zijn ons ervan bewust dat wij zwaar te lijden hebben onder de externe context en dat het ons niet gelukt is om daar minder afhankelijk van te zijn. Wij geloven echter dat wij ons in een prima uitgangspositie bevinden om de problemen die zich in de toekomst kunnen voordoen het hoofd te bieden en om op het moment dat zich groeimogelijkheden voordoen daar de grootst mogelijk profijt van te hebben.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0042/2003) van de heer Karas, namens de Economische en Monetaire Commissie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (11212/4/2002 - C5-0534/2002 - 2000/0260(COD)).

Karas (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst zou ik drie groepen van personen willen bedanken, ten eerste natuurlijk de vertegenwoordigers van het Spaanse en het Deense voorzitterschap. Het Deense voorzitterschap heeft alles gedaan om de gesprekken met ons tot stand te brengen en het Spaanse voorzitterschap heeft het gemeenschappelijk standpunt mogelijk gemaakt. Ik ben ook bijzonder verheugd dat het Griekse voorzitterschap vorige week zijn weigering om met ons te spreken heeft laten vallen.
Vervolgens zou ik het kabinet en de andere medewerkers van commissaris Bolkestein willen bedanken. Zij waren altijd bereid tot een gesprek en hebben geholpen bij het zoeken naar compromissen.
Tot slot wil ik de schaduwrapporteurs, de heren Kuckelkorn en Huhne, maar ook de leden van onze commissie bedanken, die bijzonder flexibel waren en er door hun opstelling toe hebben bijgedragen dat deze richtlijn er komt, zonder dat we van onze principes, die we in de eerste lezing hebben vastgelegd, hoeven af te stappen. Daarvoor mijn hartelijke dank.
Een tweede punt: de behandeling van deze richtlijn heeft duidelijk aangetoond met welke problemen we bij de wetgevingsprocedure te kampen hebben. In oktober 2000 hebben we het voorstel van de Commissie gekregen, in juli 2001 heeft het Parlement de eerste lezing afgesloten, en pas op 5 november 2002 hebben we het gemeenschappelijk standpunt ontvangen. Vandaag vindt het debat in tweede lezing plaats, en morgen wordt er gestemd. Eén ding is duidelijk, en ik wil er nog eens aan herinneren: we wilden aan de hand van deze belangrijke richtlijn aantonen dat we in staat zijn om de procedure tijdens de eerste lezing af te handelen. Tijdens die eerste lezing hebben 458 leden voor het voorstel gestemd. Als de raad dit gebaar had gewaardeerd, zou deze richtlijn al lang in werking zijn getreden.
Een derde punt: deze richtlijn gaat niet over pensioenen en ook niet over de sociale zekerheid. Ik zeg dit mede naar aanleiding van bepaalde berichten in de pers van vandaag. Hij gaat ook niet over bedrijfspensioenen. De naam zegt het al, hij gaat over de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorzieningen. Dat moet gezegd worden, want dit is een richtlijn over financiële diensten, al heb ik van burgers die twijfels hebben over bedrijfspensioenen veel wensen gehoord over onder andere de prestaties en over de verschillende producten. Deze burgers vragen zich af wat ze daaraan hebben, nu er in alle lidstaten zoveel onzekerheid heerst op het gebied van pensioenen.
We hebben geprobeerd om met het oog op de doelstellingen van Lissabon een evenwicht te vinden tussen concurrentie en sociale zekerheid. De richtlijnen inzake financiële diensten en interne markt, maar ook de fondsen, spelen een sleutelrol op de financiële markten, waar het bedrijfsleven zijn financiële behoeftes dekt. Aan de andere kant gaat het ook om de regels voor bedrijfspensioenen als tweede pijler en om sociale aspecten.
Deze richtlijn is een succes voor het Europees Parlement. In de eerste lezing hebben we het voorstel van de Commissie bijgestuurd. In de tweede lezing zullen we het gemeenschappelijk standpunt bijsturen. Deze richtlijn is niet het uiteindelijke product, het is slechts een eerste stap. Ik geloof dat deze richtlijn voordelen heeft: voordelen voor iedere burger, omdat er meer aanbieders met elkaar in concurrentie gaan; voordelen voor de mobiele werknemer, omdat er een Europese markt is ontstaan; voordelen voor de deelnemers en voor de instellingen, omdat nu ook de tweede pijler Europees geregeld is; voordelen voor de kapitaalmarkt, omdat deze richtlijn de regels vastlegt voor de omgang met een bedrag van tweeduizend miljard euro; voordelen voor de interne markt vanwege de beschikbaarheid van risicokapitaal; en tenslotte voordelen voor de pensioenfondsen, omdat dit een Europese regeling is, waardoor de grensoverschrijdende activiteiten vereenvoudigd worden.
We hebben vooral de volgende zes aspecten verbeterd: de toekomstige pensioengerechtigden krijgen betere informatie; de biometrische risico´s zijn duidelijk gedefinieerd; die risico´s kunnen nu worden gedekt; we hebben duidelijk gedefinieerd dat ons centrale doel een levenslang pensioen is; de richtlijn zorgt voor coördinatie tussen de toezichthoudende instanties; en de richtlijn is tevens de eerste voorbereidende stap op weg naar gelijke concurrentievoorwaarden. De bepalingen inzake het moment van belastingheffing zijn nog niet geliberaliseerd - daar was de Raad niet voor te vinden. Ook de kwestie van de belastingharmonisering is nog niet beantwoord. Wat we willen, dezelfde bepalingen voor de tweede pijler in heel Europa, en dus meer sociale zekerheid, hebben we nog niet bereikt.
Toch is dit voorstel een grote stap in de juiste richting. Ik geloof dat we binnen het kader van onze bevoegdheden en de bestaande mogelijkheden een evenwichtig resultaat hebben bereikt. Ik wil iedereen die daartoe heeft bijgedragen van harte bedanken!
Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie spreek ik mijn dank uit aan het Europees Parlement en in het bijzonder aan de rapporteur. Deze laatste is zo vriendelijk geweest mijn kabinet en mijn diensten te bedanken. Zijn complimenten doen mij deugd en ik zal ze zeer zeker overbrengen aan mijn medewerkers. Ik wil voorts de rapporteur en de voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie, mevrouw Randzio-Plath, bedanken voor de scherpzinnige en efficiënte wijze waarop zij dit belangrijke dossier behandeld hebben en voor hun uitermate constructieve en coöperatieve opstelling tijdens deze tweede lezing.
De onderhavige richtlijn is van bijzonder strategisch belang, niet alleen voor onze kapitaalmarkten, maar ook voor onze arbeidsmarkten en wellicht - en dat is nog belangrijker - voor de duurzaamheid van onze overheidsfinanciën en onze pensioenstelsels als geheel. De staatshoofden en regeringsleiders hebben met name in de Europese Raad van Barcelona deze richtlijn duidelijk tot prioriteit gemaakt.
De huidige situatie in Europa wordt gekenmerkt door drie factoren: ten eerste een groeiend bewustzijn van wat ik zou willen omschrijven als de 'demografische tijdbom?; ten tweede een duidelijke vastbeslotenheid bij alle lidstaten de financiële uitdagingen het hoofd te bieden zonder de sociale doelstelling van hun pensioenstelsels te ondergraven; en ten derde de sterke wens van de lidstaten hun pensioenstelsels te moderniseren zonder de specifieke kenmerken ervan verloren te laten gaan. De lidstaten blijven immers verantwoordelijk voor het ontwerpen en beheren van pensioenstelsels, en het ligt niet in de bedoeling dat te veranderen.
Onze inspanningen om een kader voor een interne markt te creëren voor instellingen die bedrijfspensioenen uitkeren, dienen tegen deze achtergrond gezien te worden. Een richtlijn die een verstandig kader voor pensioenfondsen beoogt, moet passen binnen dit proces van gestage maar geleidelijke en gecoördineerde hervorming van de nationale pensioenstelsels.
Deze richtlijn moet eveneens - en dat is voor de Commissie van fundamenteel belang - verenigbaar zijn met twee essentiële beginselen: in de eerste plaats moet volledig recht worden gedaan aan de zeer brede diversiteit van de bedrijfspensioenvoorzieningen in de lidstaten en in de tweede plaats mag niet ingegrepen worden in de wijze waarop de lidstaten hun pensioenstelsels georganiseerd hebben.
Het verheugt mij zeer dat de compromisamendementen die zijn ingediend door de Fractie van de Europese Volkspartij, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij geheel in overeenstemming zijn met die twee beginselen.

Purvis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, alle lof voor onze rapporteur, de heer Karas, die met zijn voortreffelijke inzicht een in brede kring aanvaardbaar evenwicht heeft weten te bereiken met betrekking tot deze complexe, maar uiterst belangrijke richtlijn. Onze fractie was zeer bezorgd dat de richtlijn het misschien niet zou halen door een gebrek aan consensus in het Parlement of tussen het Parlement en de Raad. De rapporteur heeft deze vrijwel onmogelijke onderneming echter tot een zeer goed einde gebracht. De Fractie van de Europese Volkspartij zal met veel genoegen haar steun verbinden aan het compromis dat de rapporteur en de commissaris tot stand hebben gebracht.
Dat neemt niet weg dat sommige punten ons nog enige zorgen baren. Zo verschaffen de amendementen 4 en 12 de lidstaten het recht om de dekking van biometrische risico's optioneel aan te bieden. Het gaat hier uiteraard slechts om een optie, maar wij vrezen dat verschillen tussen de lidstaten een belemmering zullen vormen voor de grensoverschrijdende activiteiten van bedrijfspensioenfondsen en voor het vermogen om werknemers mét hun pensioenfondsen binnen de Europese Unie te over te plaatsen. Ik zou het op prijs stellen als de commissaris mij gerust kon stellen over de gevolgen van deze optie - of hopelijk over het ontbreken van die gevolgen.
Voorts hebben wij onze bedenkingen bij het pleidooi voor een register dat tevens moet vermelden in welke lidstaat de activiteiten van de betreffende instelling plaatsvinden. De rapporteur heeft mij verzekerd dat een dergelijk register op grond van het overeengekomen amendement niet nodig zou zijn indien in plaats daarvan de instelling 'over een vergunning beschikt?. Ook op dit punt zou ik graag de verzekering van de commissaris krijgen dat dit ook zijn interpretatie is. Dit zou de financiële dienstenindustrie zonder meer welkom zijn met het oog op het elimineren van onnodige bureaucratie.
Afgezien van deze twee zaken zijn wij zeer ingenomen met het resultaat, dat ruimschoots de gelegenheid biedt voor flexibiliteit in bijvoorbeeld de wijze waarop pensioenen worden uitbetaald. Het zal toegestaan blijven het totaalbedrag ineens uit te keren. Wij zetten een belangrijke stap in de richting van een interne markt voor financiële diensten in heel Europa.
De heer Karas en commissaris Bolkestein verdienen lof voor deze prestatie. Laten wij ervoor zorgen dat deze richtlijn morgen met een klinkende meerderheid wordt aangenomen.

Kuckelkorn (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, iedereen heeft elkaar netjes bedankt, en ook ik zou de rapporteur, Othmar Karas, willen bedanken. Hij heeft zeker zijn best gedaan om in de eerste, en nu ook in de tweede lezing een compromis te vinden in de commissie, en ook in de plenaire vergadering. Ik zou dit compromis ook wel steunen wanneer het aan het plenum was voorgelegd na onderhandelingen tussen de Europese Commissie en de rapporteur of een delegatie van de Economische en Monetaire Commissie. Dan zou ik er voor stemmen, maar een formulering die de Commissie ons cadeau doet, een compromis dat we in de schoot geworpen krijgen, daar zit iets achter, en volgens mij zit er een conflict in de Ecofin-Raad achter. Uit mijn informatie blijkt dat er uiteindelijk toch nog een lidstaat bereid was om een veto uit te spreken.
De richtlijn heeft in het verleden meerdere namen gehad, eerst hadden we het groenboek, nu hebben we de tweede lezing, maar bij een richtlijn komt het op de inhoud aan, niet op de naam. Daarom zou ik op een aantal punten in het voorstel van de Commissie, of eigenlijk van commissaris Bolkestein, in willen gaan, bijvoorbeeld op het voorstel 'in afwachting van de pensioengerechtigde leeftijd?, waardoor ook betalingen vóór het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd mogelijk worden. U moet mij maar eens uitleggen wat dat met pensioenen te maken heeft.
Bij de biometrische risico's wordt duidelijk dat er geen Europese oplossing bestaat, vooral niet bij de garantie over de gestorte bedragen. Dat betekent dat het hele risico op de kapitaalmarkt is overgeheveld naar de verzekeringsnemer, de werknemer. Dat vind ik onaanvaardbaar. Je kunt niet zeggen - al heb ik het hier wel eens gehoord - 'Geef me je geld, vertrouw me, ik beleg het, en als het dan weg is, heb je pech gehad!?
Wat me vooral stoort, is dat de Commissie de bepaling uit het compromisvoorstel heeft geschrapt dat de deelnemers op verzoek informatie moeten verstrekken over hun op een bepaald moment verworven aanspraken. Dat lijkt me geen evenwichtig resultaat, en ik had graag de mogelijkheid gehad om in een bemiddelingsprocedure tot een bruikbare Europese regeling te komen.

Huhne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, de heer Karas, en de commissaris en zijn dienst bedanken voor het mijns inziens zeer goede compromis tussen het Europees Parlement, de Raad van Ministers en de Commissie. Dankzij dit compromis zullen miljoenen Europeanen betere pensioenrechten kunnen opbouwen, ongeacht waar zij werken in de Unie.
Dit is een essentiële grondslag van het actieplan voor financiële diensten. De administratieve kosten van de pensioenfondsen van veel multinationals zullen erdoor dalen en de burgers zullen betere pensioenen krijgen. Miljoenen Europese ouderen zullen hierdoor in de zon van hun pensioen kunnen genieten.
In de huidige situatie wordt Europese burgers zowel tijdens hun loopbaan als tijdens hun pensioen in feite het recht op vrij verkeer ontzegd tengevolge van de grote diversiteit in nationale pensioenstelsels. Deze werpt onaanvaardbare hindernissen op wanneer mensen proberen van baan of verblijfplaats te veranderen. Het bereikte compromis draagt er in hoge mate toe bij dat deze hindernissen uit de weg kunnen worden geruimd. Wij zien ernaar uit dat verdere vooruitgang wordt geboekt, met name wat bepaalde belastingkwesties betreft.
Bedrijven hebben eveneens te lijden van een minder mobiel personeelsbestand en van de extra bureaucratische rompslomp, administratie en kosten die het werken met meerdere pensioenstelsels met zich meebrengt. Bedrijven die in alle vijftien lidstaten opereren, hebben naar schatting veertig miljoen euro extra kosten per jaar doordat zij met vijftien verschillende aanbieders van pensioenvoorzieningen en wettelijke regelingen te maken hebben.
Deze overeenkomst biedt ook een grotere keuze in pensioenfondsen, daar zij de Europese markt voor beleggingenbeheer en pensioenadministratie openstelt. In de toekomst is een echte markt voor pensioensparen van 377 miljoen mensen mogelijk, na de uitbreiding zelfs van 450 miljoen mensen. Dit is een immens grote potentiële markt.
Bedrijfspensioenvoorzieningen door kapitalisatie in de EU dekken 25 procent van het arbeidspotentieel in de Unie en worden momenteel op meer dan 2.500 miljard euro geschat. Naar verwachting zullen zij tegen 2010 gegroeid zijn tot meer dan 7.000 miljard euro. Dit is een uitermate belangrijke ondersteuning voor het openen van de financiële-dienstenmarkt.
Er wordt in dit compromis ook niet met een kanon op een mug geschoten. Pensioenfondsen krijgen toestemming om overal in de EU activiteiten te verrichten, zonder dat geprobeerd wordt alles te harmoniseren. In overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel is het de verantwoordelijkheid van de lidstaten te bepalen aan welke sociale vereisten - zoals uitkeringen bij overlijden - hun eigen pensioenfondsen dienen te voldoen en welke belastingverlagingen zij doorvoeren. Het stemt mij bijvoorbeeld verheugd dat het in één keer uitkeren van een bedrag nadrukkelijk wordt toegestaan.
Daar komt bij dat pensioenfondsen op basis van deze richtlijn bij hun beleggingen kunnen inspelen op de wensen van hun eigen deelnemers in plaats van rekening te moeten houden met arbitraire voorschriften van de overheid voor de aankoop van hun eigen obligaties enzovoort. Door vast te houden aan het prudentiebeginsel - de regel dat beleggingen zorgvuldig gekozen worden - zullen wij de markt voor het beheren van fondsen openen.
Al met al is dit een uitmuntende maatregel. Ik beveel hem van harte aan bij het Parlement.

Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, een richtlijn betreffende de instellingen voor aanvullende pensioenvoorzieningen zou bedoeld moeten zijn als ondersteuning van een mandaat van sociale bescherming. De Unie beschikt echter niet over een dergelijk mandaat. Derhalve sluit dit project aan op de doelstelling om een interne markt voor financiële diensten op te zetten: het is overduidelijk dat hier een kunstgreep wordt toegepast. Dankzij deze tekst zal vooral de financiële sector voor aanvullende pensioenen in Groot-Brittannië en andere landen van haar positie profiteren om grensoverschrijdende diensten aan te bieden.
Wij hebben in eerste lezing niet voor het verslag van de Economische en Monetaire Commissie gestemd. Het verslag beoogde weliswaar de tekortkomingen op het gebied van de sociale verplichtingen te verhelpen, maar werkte daarnaast een toename van de beleggingsrisico's in de hand. In het gemeenschappelijk standpunt van de Raad worden de mogelijkheden inzake prudentieregels op het gebied van beleggingen weliswaar beter beschermd, maar dit standpunt blijft achter bij de sociale wensen van het Parlement. Daarom hebben wij een verzoek ingediend om dit gemeenschappelijk standpunt te verwerpen. Vooral nu de pensioenfondsen getroffen worden door de huidige, ernstige beurscrisis - die een bedreiging vormt voor de hoogte van de pensioenuitkeringen en verhoging van de premies onvermijdelijk maakt - dient dit dossier opnieuw onderzocht te worden. Het vertrouwen in deze pensioenstelsels kan alleen worden hersteld, indien er strikte regels van beheer komen en de risico's inzake de garanties onderling worden verdeeld. Tevens zouden er collectieve Europese afspraken tussen de sociale partners over deze stelsels moeten worden gemaakt.
Ik moet zeggen dat de heer Karas goed werk heeft geleverd en een evenwichtige tekst heeft opgesteld. De compromissen tussen de verschillende onderdelen van de politieke fracties, in combinatie met hetgeen de Raad aanvaardbaar leek om bemiddeling te voorkomen, hebben uiteindelijk echter geleid tot amendementen met een beperkt bereik. Weliswaar is het verslag een verbetering vergeleken met het gemeenschappelijk standpunt en worden de prudentieregels inzake beleggingen door het door de fractie van de Groenen ingediende amendement aangescherpt, maar het blijft een feit dat de kern van deze tekst wezenlijk is aangetast.

Lipietz (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Groenen zullen vóór het voorstel van de GUE/NGL-Fractie stemmen om het gemeenschappelijk standpunt te verwerpen.
Het is niet zo dat wij ons principieel tegen de financiering van de aanvullende pensioenvoorzieningen door kapitalisatie opstellen. Zoals de heer Kuckelkorn opmerkte, is een pensioen een pensioen, en geen spaarinstrument. Kenmerkend voor een pensioen is dat het de vorm van een lijfrente heeft; het moet garanties bieden voor het verdere leven van een werknemer en voor het nabestaandenpensioen van de langstlevende echtgenoot, evenals bepaalde garanties in geval van arbeidsongeschiktheid. Het is geen financieel product. Dat sommige financiële producten en financiële instellingen meewerken aan het beheer van bepaalde pensioenmechanismen is zonder meer mogelijk, maar vanaf dat moment moeten wij met elkaar op Europees niveau - voor de eerste keer - op zoek gaan naar definities voor de pensioeninstrumenten en de sociale mechanismen, en moeten wij ons vervolgens afvragen onder welke voorwaarden een financiële instelling daar een bijdrage aan kan leveren.
Zoals het er nu voorstaat, is het slechts een spaarproduct dat op een uiterst vage manier wordt aangekleed en ik dank de heer Karas voor al zijn inspanningen om deze aankleding zo passend mogelijk te maken. Het wordt aangekleed om het op een pensioen te laten lijken. Met de amendementen van de heer Karas was het al verre van een pensioen, maar de compromisamendementen waarvan wij kort geleden kennis hebben genomen, zeggen genoeg: het gaat zuiver en alleen om spaarproducten, die ook als zodanig behandeld zouden moeten worden. Wie beweert dat het om pensioenproducten gaat, verkoopt knollen voor citroenen.

Blokland (EDD).
Allereerst wil ik collega Karas bedanken voor zijn verslag. Het is geen gemakkelijke opgave geweest om een compromis te bereiken over een dusdanig complex vraagstuk als het toezicht op de bedrijfspensioenvoorziening. Het bereikte compromis kan ik in principe steunen, hoewel het een minder krachtig voorstel is dan ik graag gezien had.
Namens de EDD-Fractie heb ik mede op verzoek van een aantal collega's uit andere fracties een drietal amendementen ingediend. Ik wil daarover graag meer duidelijkheid van Commissaris Bolkestein. Is de Europese Commissie bereid toe te zeggen rekening te zullen houden met de in de amendementen genoemde zaken in de implementatiefase van de richtlijn? Welke toezeggingen kunt u doen met betrekking tot het onderwerp van de jaarverslagen en bijbehorende administratieve lasten, zoals vermeld in de amendering op artikel 10 en 11?
Een tweede vraag betreft het amendement op artikel 18, lid 2. Bent u bereid om het absolute verbod op leningen te herzien en de lidstaten de mogelijkheid te geven dit eventueel te verbieden? In overweging 8 wordt immers helder verwezen naar het beginsel van subsidiariteit. Deze overweging past mijns inziens niet bij de verbodsbepaling in artikel 18.
Mocht ik een bevredigend antwoord krijgen op mijn vragen, dan ben ik bereid mijn amendering te heroverwegen. Ten slotte, een enkele opmerking over de Nederlandse vertaling van het gereviseerde amendement 32, waarin de woorden 'of over een vergunning beschikt? ten onrechte zijn weggevallen. De Engelse tekst behoudt de woorden "or authorised? en ik denk dat dat in de Nederlandse tekst ook moet.

García-Margallo y Marfil (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij graag aan bij de terechte woorden van dank aan de rapporteur, de heer Karas. Ik heb met eigen ogen kunnen zien hoe woest de stieren waren waar hij het tegen op moest nemen: de - zeer verdeelde - Raad, de Commissie, de overige fracties in dit Parlement en, in het bijzonder, mijn eigen fractie, die hem meer hoofdpijn heeft bezorgd dan alle andere fracties tezamen.
Ik wil in de tweede plaats de grootmoedigheid van het Europees Parlement onderstrepen. Het is waar dat wij erin geslaagd zijn om veel van de amendementen die wij bij eerste lezing hadden ingediend er door te krijgen, maar het is niet minder waar dat wij legitieme, goedgefundeerde, weloverwogen aspiraties hebben opgeofferd om tot een tekst te komen die door de Raad kan worden aanvaard.
Wij hebben die standpunten opgeofferd omdat wij ons er altijd van bewust zijn geweest dat deze richtlijn op tenminste drie punten van groot belang zou zijn. Ten eerste om de heilige vrijheden van het Verdrag effectiever en reëler te maken, met name de arbeidsmobiliteit. Ten tweede om het sociale verzekeringsstelsel in één keer te completeren. Het is hier al gezegd dat de grote uitdaging van de komende jaren demografisch van aard is: de vergrijzing van de bevolking en de blijvende betaalbaarheid van de openbare voorzieningen. Deze bedrijfspensioenen, die een aanvullend karakter hebben - ik wijs daar nog eens met nadruk op -, moeten de inkomens van de werknemers ook in de toekomst veiligstellen. Een sociale doelstelling die mijn fractie toejuicht. Deze richtlijn is tevens van belang omdat deze zal leiden tot meer Europese besparingen, tot een verdieping van de Europese financiële markt, hetgeen de globale doelstelling vormt van het Actieplan voor financiële diensten. Deze besparingen stellen ons in staat - en ik sluit hiermee aan bij hetgeen ik over het vorige verslag zei - om de investeringen te financieren die nodig zijn om te groeien en de werkgelegenheid en productiviteit te vergroten.
De heer Karas heeft er al veel amendementen uitgelicht die een verrijking vormen van de oorspronkelijke tekst van de Commissie en de Raad. Ik wil in de eerste plaats wijzen op de toename van de transparantie door de informatieplicht die gaat gelden voor de dienstverleners die deze pensioenen leveren en waarborgen, zowel ten aanzien van de autoriteiten als ten aanzien van de participanten. In de tweede plaats wil ik ingaan tegen de kritiek van een spreker uit de linkerhoek, want de richtlijn bevat juist sociale doelstellingen die erg geliefd zijn bij verdedigers van een sociale markteconomie. En in de derde plaats juich ik het toe dat de coördinatie van de toezichthoudende instanties wordt vergroot en de mogelijkheid tot grensoverschrijdende activiteiten wordt bevorderd.
Geachte commissaris, ik wil graag afsluiten door nogmaals te wijzen op enkele tekortkomingen die de rapporteur heeft gemeld. Wij moeten meer haast maken met de fiscale harmonisatie - ik heb dat ook bij het vorige verslag al gezegd - als wij daadwerkelijk een toename van deze grensoverschrijdende activiteiten en meer keuzevrijheid wensen.

Goebbels (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de sociaal-democratische fractie zal in grote meerderheid voor het pakket amendementen stemmen waarover de heer Karas met de Raad en de Commissie heeft onderhandeld. Ik wil de heer Karas graag bedanken voor al het werk dat hij heeft verricht.
Alles in aanmerking genomen zal de tweede lezing waarschijnlijk een bevredigende uitkomst hebben. Wij zullen een Europees paspoort voor de pensioenfondsen instellen. Het gaat weliswaar om een financieel instrument, maar dat heeft ook een sociale doelstelling; vandaar de noodzaak om het standpunt van de Raad op enkele punten te verbeteren. Wij moeten de Europese burgers redelijke pensioenen garanderen. In dit opzicht zal er een rol weggelegd zijn voor de pensioenfondsen, vooral als de bijdrageplichtigen tevens gedekt zijn tegen biometrische risico's, en dus beschermd tegen de onaangename verrassingen des levens.
Wie de pensioenfondsen echter als een panacee voor alle kwalen presenteert, liegt uit eigenbelang. In de pers wordt momenteel een verklaring aangehaald van de European Financial Services Round Table in de Ecofin-Raad, waarin de pensioenfondsen worden opgeworpen als het wondermiddel voor het probleem van de toekomstige financiering van de pensioenen in Europa. Volgens deze werkgeversorganisatie zou de eerste pijler van de pensioenstelsels, die via een omslagstelsel werkt, in de toekomst niet langer gefinancierd kunnen worden, aangezien het aantal begunstigden zou stijgen en het aantal bijdrageplichtigen zou dalen. De pensioenfondsen die gebaseerd zijn op kapitalisatie zullen echter - als ze eenmaal volledig ontwikkeld zijn - met precies dezelfde demografische problemen te maken krijgen. In feite zijn de pensioenen die in een bepaald jaar worden betaald altijd een overdracht tussen werkenden en gepensioneerden, of dit nu door middel van omslag of kapitalisatie geschiedt.
Sinds de zeepbel van het speculeren op de beurzen is uiteengespat, is het rendement van de meeste pensioenfondsen negatief geworden. De pensioenfondsen in de Verenigde Staten die door de grote ondernemingen zijn ingesteld, moeten het hoofd bieden aan een tekort van meer dan 300 miljard dollar. In Groot-Brittannië werd het tekort van de pensioenfondsen van de ondernemingen eind 2002 tussen 65 en 130 miljard pond geschat. Ook in Zweden, Nederland, België en andere landen worden grote tekorten gesignaleerd. Zelfs het bescheiden pensioenfonds van de Europese afgevaardigden heeft onlangs zijn premies met drie procentpunten bijgesteld, een ingreep die tevens heilzaam zou zijn voor alle fondsen die via een omslagstelsel werken. Omdat de financiële rendementen negatief zijn geworden, schakelen de pensioenfondsen - en de ondernemingen die eraan gerelateerd zijn - momenteel over van een systeem met gegarandeerde uitkeringen, oftewel een systeem waarbij de bijdrageplichtigen weten wat hun bij hun pensioen te wachten staat, naar een systeem van gegarandeerde bijdragen, oftewel een systeem waarbij men weet hoe hoog de premies zijn, maar waarbij de bijdrageplichtigen geen enkele garantie ontvangen ten aanzien van het resultaat van het beleggingsbeleid van de fondsbeheerders. Het spreekt voor zich dat de beheerders hoe dan ook hun aandeel zullen innen, of het fonds nu winst of verlies heeft.
Dit laatste verklaart waarom de financiële wereld zo enthousiast is over de richtlijn. Nogmaals, de sociaal-democraten zijn niet tegen de pensioenfondsen van de tweede en derde pijler, maar er is uiterste omzichtigheid geboden en er moeten zeer strenge prudentieregels komen. Mijnheer de Voorzitter, de fondsen die op basis van kapitalisatie werken, mogen in geen geval een nadelige invloed hebben op de publieke pensioenstelsels, die gebaseerd zijn op solidariteit tussen de generaties.

Pronk (PPE-DE).
Voorzitter, het is waar dat pensioenfondsen van de eerste pijler gevoeliger zijn voor demografische veranderingen en dat pensioenfondsen van de tweede pijler gevoeliger zijn voor veranderingen in het beursklimaat en op de financiële markten. Dat is natuurlijk duidelijk en daarom is het ook terecht dat we twee pensioensystemen naast elkaar hebben, gecompenseerd door het stelsel van de derde pijler. Maar juist als men dat wil, is deze richtlijn uitermate belangrijk. Ik ben ook erg blij met dit compromis. Vooral als je grensoverschrijdend werkt - en steeds meer ondernemingen zijn geen nationale ondernemingen meer, maar zijn feitelijk Europese ondernemingen geworden - is het absoluut noodzakelijk dat deze zaak tot stand komt. Eigenlijk kun je zeggen dat dit een soort grondwet voor bedrijfspensioenvoorzieningen is in Europa. Niet alles wordt geregeld, dat is heel duidelijk.
Nu is door sommigen zojuist ook gesproken over één punt, namelijk dat we helemaal niets sociaals meer zouden mogen doen en dat lidstaten zich feitelijk zouden moeten onderwerpen aan het systeem dat in het minst vergaande land van toepassing is. Gelukkig is dat in dit compromis, en trouwens ook al in de voorstellen voordien, niet het geval. Vandaar dat ik denk dat het compromis over biometrische risico's erg gelukkig is. In mijn land is het tot nu toe gebruikelijk om biometrische risico's te verzekeren. Als ineens iemand uit Groot-Brittannië op de markt komt en geen biometrische risico's verzekert en dat er niet bijzegt en alleen maar spreekt over pots of gold, zoals in Engeland schijnt te gebeuren, dan zou het kunnen zijn dat mensen geheel ten onrechte ontoereikende pensioenvoorzieningen afsluiten. Dat soort dingen moet voorkomen kunnen worden en vandaar dat het compromis dus buitengewoon goed is.
Met betrekking tot de informatievoorziening is er kritiek op het feit dat het minder is dan waar we in eerste instantie om gevraagd hebben. Dat is inderdaad waar. Dat is misschien jammer, maar ik geloof dat het toch een heel belangrijke vooruitgang is dat we bepaalde gemeenschappelijke Europese normen en niet per se Amerikaanse normen op dit gebied tot stand te brengen.
Ten slotte, Voorzitter, de belastingkwestie. Die hebben we natuurlijk buiten beschouwing gelaten. Dat is, denk ik, in politiek opzicht verreweg het beste. Ik geloof dat de Commissie met haar mededeling juist heeft gehandeld, namelijk door te kijken in hoeverre de huidige belastingen toch niet discriminerend zijn. We hebben onlangs het Danner-arrest gehad. Dat is een van die arresten die ertoe leiden dat lidstaten zich nog wel twee keer zullen bedenken vooraleer discriminerende belastingmaatregelen te nemen tegen pensioenfondsen die toevallig niet in hun eigen land gevestigd zijn. Hoewel we zijn er nog lang niet zijn, denk ik dat we al met al wel een begin hebben gemaakt. Als we dit compromis zouden afwijzen, dan hebben we zelfs geen begin en dan geloof ik dat we de sociale doelstellingen die er ook zijn, geen goed doen.

Van den Burg (PSE).
De gang van zaken rondom dit medebeslissingsdossier verdient mijns inziens geen schoonheidsprijs, maar toch kan ik mij vinden in het compromis dat op de valreep is bereikt en waaraan de Raad zijn fiat al gegeven heeft. Het geeft aan dat Raad en Commissie in ieder geval bereid waren om het Parlement als medewetgever serieus te nemen. Wat de inhoud betreft ben ik ook niet super enthousiast, maar door de compromisvoorstellen geven we nu in ieder geval wel enige inkleuring aan de definitie van de fondsen die onder deze richtlijn vallen en die nu een Europees paspoort krijgen om over de grens te beleggen en hun diensten aan te bieden.
Er is echter in Europees verband een veel diepgaandere discussie nodig, ook over de inhoud en de kwaliteit van de tweedepijlerpensioenregelingen. Eind volgende week, op de Europese voorjaarstop, kan daarmee een goede start gemaakt worden door niet alleen vrijblijvend informatie uit te wisselen, maar af te spreken om ook tot inhoudelijke overeenstemming en convergentie van beleid te komen. Als je de tweede pijler, kapitaalgedekte pensioenen, wilt propageren, moet je ook de discussie voeren over de vormgeving en de kwaliteit van die regelingen.
In Nederland wordt het inkomen van gepensioneerden voor ongeveer de helft, en in de toekomst voor nog meer, gevormd door kapitaalgedekte, door sociale partners afgesproken tweedepijlerregelingen. Daar kun je niet mee omgaan alsof het simpelweg financiëlemarktproducten zijn, die op de kapitaalmarkt beleggen en die als commerciële diensten op de interne markt hun weg moeten vinden. Nee, de tweede pijler hoort in Nederland uitdrukkelijk bij de eerste pijler, bij de socialezekerheidsregelingen en moet niet op één hoop gegooid worden met de individuele derdepijlerproducten voor degenen die zich dat kan veroorloven. Dat is een onderwerp voor sociaal beleid. Dat was in de discussie ook steeds aan de orde en dat zou dus ook via de voorjaarstop en die discussies over open coördinatie verder moeten worden ontwikkeld.
Ik denk echter dat er ook op het punt van het internemarktbeleid meer te doen is, want ik ben het niet eens met wat een aantal sprekers gezegd hebben, namelijk dat deze richtlijn niet zoveel verbetert aan de mobiliteit van werknemers en de mogelijkheid om pensioenen mee te nemen in het kader van het vrije verkeer van werknemers. Op dat punt moet er veel meer gebeuren, niet alleen op fiscaal gebied, maar ook wat de overdraagbaarheid van pensioenen betreft. Ook daar zou ik graag van de Commissie een wat ambitieuzere aanpak zien die zijn beslag krijgt in wetgeving.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, allereerst wil ik alle partijen bedanken voor de goede samenwerking bij het zoeken naar een constructieve oplossing. Vooral commissaris Bolkestein en zijn ambtenaren alsmede rapporteur Othmar Karas hebben uitstekend werk verricht. Tegen mijn vriend Othmar wil ik nog zeggen dat de Republiek Oostenrijk naar verluidt de moeilijkste problemen uit zijn geschiedenis heeft opgelost door het uitstekende vermogen om consensus te bereiken en oplossingen te vinden waarvan alle partijen kunnen profiteren. Naar mijn mening heeft Othmar met zijn maatregelen inzake deze richtlijn aangetoond te beschikken over deze voor een maatschappelijke opinion leader belangrijke eigenschappen.
Het zeker stellen van de pensionvoorziening is een van de belangrijkste politieke uitdagingen van de lidstaten van de Europese Unie voor de komende jaren. Om dit probleem op te lossen, moeten wij de Europeanen echter een moeilijke boodschap brengen. Wij moeten langer blijven doorwerken en tegelijkertijd zal het pensioen van bij de wet bepaalde pensioenstelsels kleiner zijn dan voorheen. Het klinkt als een kamikazemissie voor elke willekeurige politicus, maar is toch onvermijdelijk. Een status quo is geen alternatief.
Hoewel de hoofdverantwoordelijkheid voor het zeker stellen van de pensioenstelsels bij de lidstaten ligt, kunnen wij op communautair niveau maatregelen nemen die helpen bij het scheppen van een duurzame financiële basis voor pensioenstelsels. De richtlijn betreffende de werkzaamheden van instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening schept een wettig kader voor Europese actie en is een van de noodzakelijke maatregelen om de pensioenbom onschadelijk te maken. De richtlijn bevordert de ontwikkeling van aanvullende pensioenregelingen die economisch duurzaam zijn, die door beleggingen het nodige kapitaal voor ondernemingen bieden, en die beter dan de bij wet bepaalde pensioenstelsels in staat zijn tegemoet te komen aan de veranderende behoeftes van individuen. Dat geldt vooral op de dag dat wij de belastingbesluiten afhandelen. De richtlijn bevordert anderzijds de ontwikkeling van de Europese kapitaalmarkten en komt de werknemers ten goede die profiteren van het doeltreffender en transparanter beleggingsbeleid van hun pensioenen.
Het opstellen van gemeenschappelijke Europese regels heeft vijftien jaar geduurd. De EU-burger kan reeds lang in een andere lidstaat profiteren van lokale sociale diensten en gezondheidsdiensten. Ook voor instellingen die persoonlijke pensioenverzekeringen bieden, bestaat al jarenlang een communautaire regelgeving. Maar de verschillende standpunten in de lidstaten over de zaak die wij vandaag behandelen, hebben te lang het ontstaan vertraagd van de richtlijn die wij hopelijk morgen tijdens de behandeling in de plenaire vergadering zullen aannemen.
De richtlijn biedt de sociale partners in de lidstaten nu de vrije hand om te bepalen hoe dekkend het vrijwillige aanvullende pensioen wordt. Gezien de verschillen in de pensioenstelsels van de lidstaten is dit een goed compromis. Onze onderhandelingen waren af en toe zeer intensief en zelfs hard, maar ik vind dat wij tevreden mogen zijn over het eindresultaat. Het belangrijkste is dat wij een mogelijke bemiddelingsprocedure hebben voorkomen.

Skinner (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan de rapporteur, de Commissie en het voorzitterschap voor het feit dat zij een pakket compromissen hebben weten te produceren. Het is van het begin af aan een kwestie van compromissen geweest. Ik besef hoeveel werk hiervoor verzet is, maar laten we er direct bij zeggen dat er veel mensen bij betrokken waren, zowel binnen als buiten dit Parlement, misschien wel meer dan wij weten. De mensen die er niet bij betrokken zijn, zijn echter - zoals zo vaak het geval is - diegenen die waarschijnlijk het meest te winnen of te verliezen hebben bij onze besluiten. Het was dringend noodzakelijk een compromis te sluiten.
Deze richtlijn heeft niet tot doel de eerste pijler van de pensioenvoorziening, de socialezekerheidsregelingen, te vervangen. In het Verenigd Koninkrijk zijn er bijvoorbeeld sinds kort meer mensen van zestig jaar dan van zestien jaar. Dit zou iedereen in de Europese Unie ervan moeten doordringen dat wij in een vergrijzende maatschappij leven, een maatschappij die geleidelijk meer zal kosten en waarvoor adequate voorzieningen getroffen dienen te worden, opdat armoede onder gepensioneerden in de toekomst - een zeer reëel gevaar - voorkomen wordt. Het probleem is dat veel mensen zich zelfs vandaag de dag niet verplicht of gestimuleerd voelen om geld opzij te zetten voor hun oude dag. Administratieve en juridische kosten vormen voor veel ondernemingen een obstakel, hetgeen de bevordering van dit soort fondsen in de hele Europese Unie in de weg staat. Daarmee constateer ik slechts een feit.
Ofschoon uit deze richtlijn een evenwichtige visie spreekt, waarin rekening wordt gehouden met de diverse factoren die in de lidstaten van invloed zijn, is het duidelijk dat voor de grensoverschrijdende benadering van aanvullende pensioenen meer artikelen met een liberaliserende strekking nodig zijn. Ik hoop dat wij daarover te zijner tijd nader van gedachten zullen wisselen.
Sommige bedrijven in mijn lidstaat die zich uit regelingen met vaststaande uitkeringsniveaus denken te kunnen terugtrekken, hebben deze richtlijn zelfs als excuus willen gebruiken, maar Brussel biedt dergelijke bedrijven daartoe niet de gelegenheid.
De wijze waarop de kwestie van eenmalige betaling van bedragen is behandeld, zal door gepensioneerden in vele landen gezien worden als een weerspiegeling van de bestaande situatie. Dat is een belangrijk minimum.
Het is duidelijk dat de veranderingen die wij hebben voorgesteld met betrekking tot transparantie en registratie, verbeteringen zijn waarmee iedereen in dit Parlement zal kunnen leven.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb veel respect voor Othmar Karas. Mijn Spaanse collega García-Margallo y Marfil heeft gezegd dat hij een stierengevecht heeft gewonnen. Daar ben ik boos over, ik hou niet van stierengevechten. Bovendien was hij de eerste en de enige die het over de vergrijzing van de samenleving had. Hij had mij best een oude dame mogen noemen, er bestaat een beroemd toneelstuk over het bezoek van een oude dame, en het is een geduchte oude dame, maar ik wil niet horen dat ik vergrijsd ben.
Wat willen oude mensen? Ze willen zekerheid, onafhankelijkheid en zelfstandigheid. Het is heel moeilijk om dat allemaal te bereiken met een bedrijfspensioen dat slechts voor een bepaalde duur wordt uitbetaald. Ook een eenmalige betaling, al is het bedrag nog zo hoog, biedt geen zekerheid. Voor de wensen en de behoeften van oude mensen is een levenslang pensioen de beste oplossing. Dat is toch wat we sociale zekerheid noemen? Het is de verdienste van Othmar Karas dat dit belangrijke concept in het verslag zo helder wordt uitgelegd, en daarvoor wil ik hem bedanken.
In heel Europa bespreken we op dit moment de problemen die voor de samenleving ontstaan door het feit dat de mensen tegenwoordig langer leven, gelukkig langer leven. De Oostenrijkse regering - de nieuwe Oostenrijkse regering - heeft in een groot pakket maatregelen voor oudere werknemers een hele serie mogelijkheden gecreëerd om langer te werken - ik mag wel zeggen: te mogen werken! Ik noem slechts de verlaging van de secondaire loonkosten voor werknemers boven de 58, het grote kwalificatieprogramma en deeltijdwerk voor ouderen.
Astrid Lulling zal het zeker met me eens zijn dat onze samenleving dat nodig heeft, dat ons Parlement dat nodig heeft. Wie zes kleinkinderen heeft, zoals ik, weet dat je deze samenleving niet meer alleen maar aan anderen over kunt laten, daar moet je zelf een steentje toe bijdragen. Wij ouderen doen dit tenslotte niet meer voor onszelf, wij hebben al een inkomen. Wij doen dit voor de jonge dames en heren, die wij een nog veel langer leven wensen. Een kind dat vandaag geboren wordt kan honderd jaar oud worden, en wij wensen de jongeren een heel lang leven toe, en hopelijk een leven in welvaart.

Ettl (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, politiek is echt zinvol wanneer we tegenover negatieve trends en onzekerheid positieve maatregelen kunnen plaatsen. Dat is niet het geval bij deze richtlijn inzake de tweede pijler van de pensioenstelsels, met regels over financiële diensten. De rapporteur heeft zijn best gedaan, maar desondanks is hij er niet in geslaagd om het gemeenschappelijk standpunt, dat onder de maat was, te verbeteren. Wanneer we een kader scheppen waardoor producten kunnen worden aangeboden die de welvaart van gepensioneerden aanzienlijk kunnen reduceren, dan is dat niet bepaald een bewijs van politieke visie! We willen met deze regels op dit cruciale moment toch de onzekerheid van de burgers verminderen? Alleen al de Britse pensioenfondsen hebben in de afgelopen jaren verliezen van 35 miljard pond geboekt, en in de jaren daarvoor ook al heel wat, en toen waren de resultaten ook niet om over naar huis te schrijven. In de andere lidstaten was het trouwens niet veel beter. In zulke tijden mogen we de burgers niet de illusie geven dat hun pensioenen goed beheerd worden wanneer dat niet het geval is!
Een Europese regeling voor de markt voor pensioenen moet volgens mij meer zijn dan een minimale informatieverplichting en een niet-bindende formulering - want meer is het niet - die de lidstaten de mogelijkheid biedt om voor een beperkte markt kwalitatieve definities te geven van de dekking van biometrische risico's. Wanneer we die kwaliteit willen - of een nog hogere kwaliteit, u zegt het maar, mijnheer de commissaris - dan kunnen we in deze fase alleen maar instemmen met het voorstel van de GUE/NGL-Fractie om het gemeenschappelijk standpunt af te wijzen. Dat betekent terug naar af, en dat geeft ons nieuwe kansen op een betere richtlijn.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat het na jarenlange onderhandelingen tussen de Commissie, de Raad en het Parlement - en dankzij de onverdroten inspanningen van de rapporteur om telkens weer naar compromissen te zoeken - bijna zover is dat we deze richtlijn inzake pensioenen kunnen goedkeuren. De Raad heeft ons verzekerd dat hij met dit pakket kan instemmen. Dat is heel belangrijk, want dat is de enige manier om een moeizame bemiddelingsprocedure te vermijden. Het is de hoogste tijd voor deze regeling op Europees niveau, en vertraging had voor alle betrokkenen - werknemers, werkgevers en de financiële sector - schadelijke gevolgen kunnen hebben.
Ik zou met het gemeenschappelijk standpunt wel kunnen leven, want deze richtlijn gaat hoofdzakelijk over het vermijden van concurrentievervalsing bij de grensoverschrijdende activiteiten van de aanbieders van pensioenfondsen, niet over het product zelf. Het was heel belangrijk om een richtlijn op te stellen die het juiste evenwicht schept. We wilden de financiële sector niet van meet af aan opsluiten in een dwangbuis van regelingen voor onder andere hun beleggingsbeleid. Aan de andere kant wilden we er door een goede controle voor zorgen dat de uitkeringen aan de verzekerden optimaal gegarandeerd kunnen worden. Ik geloof dat ons dat aardig gelukt is.
We willen niet voorschrijven wat voor aanvullende pensioenen moeten worden toegekend, en in welke omvang. Natuurlijk kunnen we in de richtlijn de vrome wens uiten dat in de instellingen voor bedrijfspensioenen ook rekening wordt gehouden met die beroemde biometrische risico's, zoals invaliditeit en pensioenen voor weduwen en weduwnaars. Het is echter aan de bedrijven en aan hun werknemers om te bepalen wat ze in aanvulling op de nationale stelsels van sociale zekerheid - dat is dus de eerste pijler - willen verzekeren. Iedereen weet dat hogere uitkeringen ook meer geld kosten.
Natuurlijk moet het ook mogelijk zijn dat het kapitaal bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd in één keer wordt uitbetaald, zonder dat wordt voorgeschreven waarvoor dit geld mag worden gebruikt. Dat is trouwens al het geval bij het pensioenfonds van de leden van het Europees Parlement. Wanneer ik op hoge leeftijd een droom in vervulling wil laten gaan, bijvoorbeeld een lange wereldreis, dan moet dat kunnen. Ik moet er natuurlijk wel voor zorgen dat ik vervolgens niet op een uitkering van de sociale dienst aangewezen ben.
Ik vind het jammer dat het niet gelukt is om rekening te houden met een wens van meerdere collega's, en ook van mij. We wilden naast pensioenfondsen en verzekeringen ook andere financiële instellingen de mogelijkheid geven om hun diensten voor bedrijfspensioenen aan te bieden. Dat zou hebben geleid tot gelijke concurrentievoorwaarden en dus tot meer mededinging. Dit pakket bevat echter wel de verplichting voor de Commissie om de situatie op de markt van de bedrijfspensioenen te toetsen om te zien of ook andere aanbieders van financiële diensten onder deze richtlijn zouden kunnen vallen.
Met deze richtlijn hebben we echter nog niet de laatste hand gelegd aan de gemeenschappelijk markt voor aanvullende pensioenen. We moeten absoluut een regeling vinden om dubbele belasting op de bijdragen en op de uitkeringen te vermijden. Ik hoop dat we met gezond verstand snel een bruikbare oplossing kunnen vinden.
Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het geen teleurstelling is voor mevrouw Lulling dat de Commissie het laatste woord heeft.
Ik juich het toe dat de Economische en Monetaire Commissie en het Parlement het eens zijn over de compromistekst. Niet iedereen zal er tevreden mee zijn, maar het is in elk geval een akkoord. Dat is wat we voor dit uiterst belangrijke onderwerp nodig hebben. Het Parlement heeft er recht op te horen wat de Commissie vindt van de diverse amendementen, maar voordat ik daarop inga, zou ik eerst iets willen zeggen tegen drie afgevaardigden die het woord hebben gevoerd.
Allereerst het punt van belastingen waarnaar de heer García-Margallo y Marfil, de heer Pronk en mevrouw Lulling verwezen hebben. De werkzaamheden in vervolg op de mededeling van april 2001 over de belastingheffing over pensioenen hebben zich in twee richtingen ontwikkeld.
Er is in de Raad gediscussieerd over de suggesties van de Commissie voor het verbeteren van de uitwisseling van informatie over grensoverschrijdende pensioenen en voor het aanpakken van het probleem dat werknemers met dubbele belasting geconfronteerd worden, of juist dubbel onbelast blijven. De discussies hebben helaas niet geleid tot tastbare resultaten. Een aantal lidstaten kon uitsluitend instemmen met een eventueel akkoord als tevens een oplossing gevonden werd voor het vraagstuk van belastingheffing in de woonstaat over pensioenuitkeringen versus bronheffingen op pensioenuitkeringen. De lidstaten bleven over dit onderwerp zeer verdeeld.
Voorts heeft de Commissie onderzocht in hoeverre de nationale belastingregels over de aftrekbaarheid van pensioenpremies in overeenstemming waren met EU-wetgeving. De Commissie heeft haar belofte om op dit gebied actie te ondernemen gestand gedaan. Vorige maand heeft zij Denemarken een met redenen omkleed advies doen toekomen en vijf schriftelijke aanmaningen gestuurd naar België, Spanje, Frankrijk, Italië en Portugal. In al deze lidstaten zijn pensioenpremies die worden afgedragen aan buitenlandse fondsen niet fiscaal aftrekbaar, terwijl premies voor binnenlandse fondsen dat wel zijn. Dat is een duidelijk geval van discriminatie. Volgens de Commissie staat de communautaire wetgeving zulk een verschillende behandeling niet toe. Ik verzeker het Parlement dat de Commissie deze inbreukprocedures prioriteit geeft en dat zij zal doen wat nodig is om de markten daadwerkelijk open te stellen voor grensoverschrijdende pensioenvoorzieningen.
Tegen de heer Blokland zou ik willen zeggen dat de door hem ingediende amendementen voor zover ik weet niet door de Economische en Monetaire Commissie zijn overgenomen. Het lijkt mij dan ook dat zij geen onderdeel vormen van de discussie van vanavond. De Commissie heeft derhalve geen mening over deze amendementen.
Tegen de heer Purvis wil ik het volgende opmerken. Deze richtlijn is gebaseerd op twee beginselen: ten eerste het beginsel van naleving van de prudentiële vereisten van de lidstaten van oorsprong en ten tweede de naleving van de sociale en arbeidswetgeving van de ontvangende lidstaten, dat wil zeggen de lidstaat waar het bedrijf gevestigd is. Dat betekent ook de naleving van bepalingen inzake biometrische risico's, maar dat zou geen belemmering moeten vormen voor grensoverschrijdende activiteiten.
Nogmaals, het bereikte compromis betekent dat er geen bemiddeling nodig zal zijn. Dat is positief. Je weet nooit waartoe bemiddeling leidt. De bemiddeling inzake de overnamerichtlijn staat mij nog helder voor de geest; dat was een ervaring die ik beslist niet nog een keer wil meemaken.
Dan kom ik nu op de amendementen die ter stemming zijn ingediend.
Tot mijn genoegen kan ik u meedelen dat de Commissie de amendementen 1, 5, 13, 15, 22 en de amendementen 25 tot en met 37 kan aannemen. De Commissie kan de andere amendementen, die voor het grootste gedeelte de reikwijdte van de richtlijn beogen te verbreden, niet accepteren.
Het is niet de bedoeling dat deze richtlijn de lidstaten belemmert om hun pensioenstelsels naar eigen inzicht te organiseren. De Commissie huldigt het standpunt dat de richtlijn de door de pensioenfondsen aangeboden producten niet op restrictieve wijze moet reguleren. Evenmin dient de richtlijn vast te leggen op welke wijze pensioenen precies dienen te worden uitgekeerd. De diversiteit van bedrijfspensioenstelsels moet eveneens gerespecteerd worden, terwijl tegelijkertijd een aantal strenge normen moet worden gesteld met het oog op hun wederzijdse erkenning, maar zonder pensioenfondsen onnodig op kosten te jagen. Om die reden verwerpt de Commissie de amendementen 3, 4, 9, 11, 12, 14, 16 en 18.
Er moet met deze richtlijn niet geëxperimenteerd worden: de reikwijdte ervan moet niet worden uitgebreid naar instellingen die op dit moment geen bedrijfspensioenproducten aanbieden. Instellingen die reeds profiteren van het kader van een interne markt, dienen niet onder deze richtlijn te vallen, met uitzondering van levensverzekeringsondernemingen. Voor deze categorie moeten de lidstaten de mogelijkheid behouden deze richtlijn toe te passen op activiteiten die verband houden met pensioenvoorzieningen. De Commissie kan de amendementen 2, 6, 8, 10 en 17 dan ook helaas niet aannemen.
De richtlijn moet volledig gericht zijn op het verwezenlijken van een doeltreffend systeem voor een efficiënte informatie-uitwisseling tussen de bevoegde autoriteiten en een consequente controle op de naleving van de richtlijn, maar zonder eventuele toekomstige structuren onmogelijk te maken. De Commissie kan de amendementen 7, 19, 20, 21 en 23 daarom niet aannemen.
Evenmin kan de Commissie instemmen met amendement 24, dat is ingediend door de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Zij is namelijk van mening dat pensioenfondsen, die immers beleggen op de zeer lange termijn en met lage liquiditeitsrisico's, niet overmatig beperkt dienen te worden in hun beleggingen in niet-liquide activa zoals aandelen.
De Commissie kan het voorstel tot verwerping van het gemeenschappelijk standpunt niet accepteren, daar zij de opvatting is toegedaan dat het gemeenschappelijk standpunt een zorgvuldig uitgebalanceerd compromis is dat het verdient te worden aangenomen door het Europees Parlement.

De Voorzitter.
Ik wil alle collega's danken voor hun aanwezigheid hier vanavond.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt 23.50 uur gesloten)
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Figueiredo (GUE/NGL)
Het gemeenschappelijk standpunt dat door de Raad is goedgekeurd, moet worden gezien tegen de achtergrond van het streven om de financiële reserves van de nationale pensioenstelsels te onderwerpen aan de logica van het particuliere winststreven of met andere woorden het streven om deze enorme bedragen over te leveren aan de kapitaalmarkten en speculaties waarvan de financiële sector profiteert. De totstandbrenging van een gezamenlijke markt voor bedrijfspensioenregelingen was één van de prioriteiten van de strategie van Lissabon en maakt deel uit van het actieplan voor de financiële diensten dat gericht is op integratie of liberalisering van de kapitaalmarkten in de Europese Unie.
Het streven naar particuliere kapitalisatie blijkt duidelijk uit het ontbreken van echte regels inzake bedrijfseconomisch toezicht, uit de liberalisering van de investeringen en de dienstverlening op Europees niveau, evenals uit het feit dat risicogaranties ontbreken of alleen optioneel worden toegestaan.
De rapporteur geeft dit in de toelichting zelf toe, door te verklaren dat dit voorstel zal bijdragen tot de ontwikkeling van de financiële markten, en door te erkennen dat in het gemeenschappelijk standpunt een evenwicht ontbreekt tussen de sociale zekerheid van de begunstigden en het doel om een kader te ontwikkelen dat uitsluitend op de kapitaalmarkten gericht is. Daarom zijn amendementen die in de eerste lezing zijn ingediend, opnieuw gepresenteerd, ook al blijven deze ver achter bij hetgeen wenselijk zou zijn en plaatsen zij geen vraagtekens bij de logica van het oorspronkelijke voorstel. Tegen deze achtergrond heeft mijn fractie met mijn steun een amendement ingediend dat gericht is op verwerping van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad.

De Voorzitter.
Vandaag komen afgevaardigden van de 89 staten die het Verdrag tot oprichting van het Internationaal Strafhof hebben ondertekend in Den Haag bijeen voor een ceremonie die wordt bijgewoond door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, en Koningin Beatrix der Nederlanden. Tijdens de inaugurele zitting van het hof van vandaag worden de achttien rechters ingezworen. Naar verwachting wordt de zitting bijgewoond door premiers, presidenten en ministers van Buitenlandse Zaken en Justitie van de lidstaten.
Namens het Europees Parlement wil ik nog eens duidelijk verklaren dat wij, in dit Parlement, de mensenrechten altijd hebben bevorderd en verdedigd. Daarmee hebben we een flinke bijdrage geleverd aan de oprichting van het Internationaal Strafhof, dat op mondiaal niveau een grote stap voorwaarts betekent. We kunnen er, als leden van het Europees Parlement, trots op zijn dat het hof vandaag vorm krijgt.
Naar mijn mening is het beter om schenders van de internationale mensenrechten aan te pakken via een instelling als het Internationaal Strafhof, dan om met ze af te rekenen op een plaats als Guantanamo Bay. Het Parlement zal zich herinneren dat we al diverse keren resoluties van die strekking hebben aangenomen, onder andere vorig jaar oktober nog.
Bonde en Sandbæk (EDD)
De Junibeweging heeft zich van stemming onthouden over amendement 8, ingediend door de PSE-, ELDR- en Verts/ALE-Fracties op paragraaf 12 betreffende de financiering van de Europese politieke partijen. Wij zijn immers principieel tegen een EU-financiering van de Europese partijen. Wij willen ons dan ook niet bemoeien met het technisch aspect van een dergelijk systeem.

