Przygotowanie Rady Europejskiej, w tym kwestia sytuacji światowego systemu finansowego (debata) 
Przewodniczący
(EL) Następnym punktem posiedzenia są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie przygotowania Rady Europejskiej, w tym kwestia sytuacji światowego systemu finansowego.
Jean-Pierre Jouyet
urzędujący przewodniczący Rady. - (FR) Pani przewodnicząca, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Z pewnością zrozumieją państwo, jak trudno jest przemawiać w Parlamencie bezpośrednio po tak pełnych emocji, humanitaryzmu i solidarności chwilach, których doświadczyliśmy za sprawą osobistej relacji pani Ingrid Betancourt i jej wezwania do podjęcia działań.
Musimy jednak wrócić do rzeczywistości. Rada Europejska zbiera się 15 i 16 października. Ta nowa sesja ma szczególne znaczenie w obecnych czasach kryzysu i niestabilności, które wymagają od Unii Europejskiej wyrażenia woli politycznej, podjęcia inicjatyw i decyzji. Prace Rady Europejskiej zdominuje sytuacja gospodarcza i finansowa.
Jak powiedziałem na forum Parlamentu 23 września, obecny kryzys nie jest jedynie kryzysem amerykańskim. Teraz jest to już kryzys europejski. Teraz jest to kryzys międzynarodowy. W ciągu ostatnich kilku dni kryzys zaufania do rynków i do naszego sektora finansowego pogłębił się. Unia musi wywiązać się ze swoich obowiązków.
Prezydencja Rady jest zdecydowana nie szczędzić wysiłków w celu poprawy koordynacji i spójności inicjatyw krajowych. Poczyniła już kroki w tym kierunku w sobotę, na spotkaniu europejskich członków grupy G7 w obecności przewodniczącego Komisji, prezesa Eurogrupy oraz prezesa Europejskiego Banku Centralnego. Zrobiła to również wczoraj, na spotkaniu Rady ministrów gospodarki i finansów. I ponownie podejmie kolejne działania na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 15 i 16 października.
Osiągnęliśmy wśród Europejczyków porozumienie w kwestii potrzeby ścisłych konsultacji na temat sposobu, w jaki każde z państw członkowskich usiłuje walczyć ze skutkami kryzysu w swoim własnym systemie finansowym. Dialog na szczeblu europejskim zyskał konkretny, realny wymiar. Rządy, administracje państwowe, banki centralne, instytucje nadzoru bankowego i Komisja Europejska utrzymują stały kontakt. Jak nam przypomniał pan Jean-Claude Trichet, odpowiadamy na kryzys przy pomocy naszych własnych zasobów i struktur. Nie jesteśmy rządem federalnym jak Stany Zjednoczone Ameryki Północnej. Nie mamy żadnych powodów do wstydu; musimy działać w ramach naszych własnych struktur instytucjonalnych. Nadszedł czas na działanie. Najważniejszy jest fakt, że Europejczycy pracują wspólnie i dzielą obowiązki z Europejskim Bankiem Centralnym. W swoim oświadczeniu złożonym w poniedziałek, 6 października, przewodniczący Rady Europejskiej, Nicolas Sarkozy, przypomniał, że przywódcy UE byli jednomyślni w swoim postanowieniu o podjęciu wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia stabilności systemu finansowego.
Z zadowoleniem przyjmujemy działania podejmowane przez Europejski Bank Centralny oraz inne banki centralne - amerykański, brytyjski, szwedzki i kanadyjski - które właśnie uzgodniły obniżenie stóp o pół punktu. Musimy bezzwłocznie kontynuować nasze działania. Jak zauważyli ministrowie finansów na wczorajszym posiedzeniu, istnieje pilna potrzeba uspokojenia deponentów i przywrócenia rynku międzybankowego. W ten sposób przywrócimy zaufanie. Musimy również przeprowadzić szczegółowy przegląd systemu sprawowania rządów finansowych, który powinien zmierzać w kierunku systemu korzystniejszego z punktu widzenia długofalowego finansowania gospodarki, systemu zachęcającego Europejczyków do oszczędzania i zmniejszającego jego chwiejność i możliwości spekulacji finansowych.
Żaden z tych celów nie wpływa negatywnie na utrzymanie konkurencyjnego i innowacyjnego sektora finansowego. W kwestii poprawy systemów sprawowania rządów liczymy bardzo na propozycje Komisji Europejskiej. Muszą to być propozycje śmiałe i przedstawione szybko.
Wczoraj państwa członkowskie osiągnęły porozumienie w sprawie niezwłocznej reakcji, która ma na celu przede wszystkim zagwarantowanie stabilności instytucji finansowych poprzez zastrzyk kapitałowy lub poprzez zastosowanie jakichkolwiek innych środków podyktowanych przez okoliczności. Z tego punktu widzenia środki ogłoszone dziś rano przez brytyjskiego premiera są jak najbardziej mile widziane. Są one bez wątpienia spójne z zobowiązaniami podjętymi 6 października przez szefów państw lub rządów. Tymczasem Francja rozważa taką strukturę prawną, która umożliwiałaby rządowi w razie potrzeby przyjęcie udziału finansowego, gdy okaże się to konieczne. Przewodniczący Rady Europejskiej będzie nadal korzystał z tego rodzaju różnorodnych inicjatyw i propozycji jako podstawy podejmowania odpowiednich inicjatyw mających na celu wzmocnienie koordynacji na szczeblu europejskim.
Musimy także chronić i zagwarantować bezpieczeństwo interesów deponentów. Jak państwo wiedzą, minimalny poziom ochrony depozytów w Europie ma zostać podwyższony do kwoty 50 tysięcy euro. Niektóre państwa członkowskie - a właściwie bardzo wiele z nich - ogłosiły swoje decyzje o zwiększeniu tejże ochrony do 100 tysięcy euro. W obecnych wyjątkowych okolicznościach wykazanie się elastycznością w stosowaniu wspólnotowych zasad dotyczących pomocy państwa oraz postanowień paktu stabilności i wzrostu jest koniecznością. Komisja Europejska pod wpływem zdecydowanego impulsu ze strony jej przewodniczącego pomaga nam w tym konkretnym przypadku.
Międzynarodowa koordynacja działań w ramach grupy G7 (pod koniec tygodnia) konieczna jest także w celu odbudowy zaufania. Jak stwierdził japoński minister finansów i urzędujący przewodniczący grupy G7, grupa G7 musi wysłać silny, jednomyślny sygnał ze strony ministrów finansów i zarządców banków centralnych. I banki centralne to właśnie uczyniły, co było zdecydowanym i bardzo pozytywnym sygnałem z tego punktu widzenia. Niewątpliwie, z uwagi na międzynarodowy charakter kryzysu musimy włączyć w proces stabilizowania rynków duże kraje wschodzące. I taki jest właśnie cel, jaki stawia przewodniczący Rady Europejskiej powiększonej grupie G8 do końca roku.
I wreszcie, głównym forum prowadzenia dyskusji pomiędzy największymi uczestnikami na świecie winien być Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Powinien on powrócić do pierwotnie odgrywanej roli finansowego policjanta i dbać o utrzymanie stabilności walutowej, stabilności finansowej, jak zakładał plan przyjęty tuż po II wojnie światowej, zamiast koncentrować się jedynie na kontrolowaniu sytuacji w krajach wschodzących i rozwijających się.
Poza tymi niezwykle ważnymi zagadnieniami dotyczącymi kryzysu gospodarczego i finansowego prezydencja Rady chciała, aby podczas tej sesji Rady odbyły się debaty na temat pakietu energetycznego i klimatycznego. Po wpływem zdecydowanych działań prezydencji niemieckiej w marcu 2007 roku Rada Europejska podjęła pewne ambitne zobowiązania w kwestii środowiska naturalnego. Chcemy utrzymać ten prośrodowiskowy cel pakietu przedstawiony przez Komisję i mamy tu nadzieję - powiem to otwarcie - na osiągnięcie porozumienia z Parlamentem podczas pierwszego czytania. Musimy być gotowi i mieć silną pozycję na dwóch szczytach: w Poznaniu w grudniu 2008 roku, a następnie w Kopenhadze pod koniec roku 2009.
Obecne tło gospodarczego spowolnienia wydaje się jednak pogłębiać obawy niektórych naszych partnerów, jak również naszych przemysłów. Na tego rodzaju obawy musimy odpowiedzieć wspólnie. Musimy rozważyć, jaki stopień elastyczności możemy dopuścić, nie powodując jednocześnie uszczerbku dla celów, podstawowych zasad i zachowania głównych równowag w pakiecie zaproponowanym przez Komisję. Głównym założeniem pakietu jest opracowanie modelu rozwoju, który będziemy musieli stosować w przyszłości; dzisiejszy model rozwoju został przez obecny kryzys gospodarczy i finansowy poddany w wątpliwość.
Prezydencja opowiadała się również za podniesieniem kwestii bezpieczeństwa energetycznego zgodnie z konkluzjami posiedzenia nadzwyczajnego Rady Europejskiej, które odbyło się 1 września. W tej sprawie powiem wprost: wciąż pozostaje dużo do zrobienia, zwłaszcza w dziedzinie efektywności energetycznej, zróżnicowania źródeł energii, połączeń międzysystemowych, rozwoju infrastruktury, współpracy z dużymi krajami-dostawcami, krajami tranzytowymi oraz największymi konsumentami. Chcielibyśmy przyjąć pewne kierunki rozwoju i wytyczne w odpowiedzi na uzasadnione obawy wielu państw członkowskich, a szczególnie tych państw członkowskich, które są w większym stopniu uzależnione z punktu widzenia energetyki, czyli państw członkowskich z Europy Środkowej i Wschodniej. Musimy ustanowić wytyczne, tak aby w listopadzie Komisja mogła wykonać niezbędne zadania umożliwiające złożenie wniosków w sprawie poprawy bezpieczeństwa energetycznego naszego kontynentu.
Zgodnie z sugestią wniesioną w czerwcu przez Irlandię, którą to sugestię zaaprobowały wszystkie pozostałe państwa członkowskie, Rada Europejska wróci do zagadnienia traktatu lizbońskiego. Rozstrzygnięcie tej instytucjonalnej kwestii, jak dziś się przekonujemy, stało się konieczne bardziej niż kiedykolwiek i ma zasadnicze znaczenie dla rozwiania naszych obaw. Jak państwo wiedzą, prezydencja chciałaby do grudnia wypracować wspólny kierunek działania. Irlandzki premier, Brian Cowen, potwierdził przewodniczącemu Rady Europejskiej, że przedstawi pozostałym głowom państw i szefom rządów wyniki zamówionej przez rząd irlandzki analizy powodów głosowania na "nie” podczas referendum oraz wnioski, jakie można z tej sytuacji wyciągnąć. W trakcie jego wizyty w Paryżu ogłosił także ustanowienie komisji parlamentarnej ad hoc, której obrady będą wspomagać dyskusje na forum rządu irlandzkiego od dziś do listopada. W dniu 6 października Michael Martin, minister spraw zagranicznych, potwierdził przed Komisją Spraw Konstytucyjnych, że rząd irlandzki jest zdecydowany przedstawić konkretne propozycje. Równolegle prezydencja wzywa tych, którzy jeszcze tego nie uczynili, do zakończenia procedury ratyfikacji traktatu. Niestabilność, jakiej obecnie doświadczamy, jest kolejnym argumentem za nadaniem Unii Europejskiej nowych ram prawnych i instytucjonalnych. Potrzebujemy ich teraz bardziej niż kiedykolwiek i to pilnie.
Rada Europejska będzie również zaproszona do przyjęcia europejskiego paktu o imigracji i azylu, którego tekst został politycznie uzgodniony 25 września w Radzie Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. Nie będę już wracał do tego, co powiedziała pani Betancourt, ale jest to niezwykle ważne. Imigracja pozostaje szansą dla Europy. Celem europejskiego paktu o imigracji i azylu jest nadanie nowego impulsu polityce w sprawie migracji; wpisuje się on ponadto w wyważone ramy wszechstronnego podejścia realizowanego od 2005 roku, a także we wnioski przedkładane przez Komisję Europejską. Stawia ambitne cele na przyszłość, które mają doprowadzić do prawdziwej wspólnej polityki w sprawie migracji. Pakt obejmuje wszystkie aspekty zarządzania przepływami migracyjnymi: nie tylko dotyczące walki z nielegalną imigracją i kontrolą granic, ale również nowe dziedziny, jak np. imigracja ekonomiczna, właściwa harmonizacja przepisów dotyczących azylu, czy rozwój krajów pochodzenia. Wydaje nam się to bezwzględnie konieczne z uwagi na powiększenie w tym roku obszaru Schengen.
Jeśli idzie o relacje zewnętrzne, Rada Europejska oceni, czy Rosja wywiązała się ze swoich zobowiązań wynikających z porozumień z 12 sierpnia i 8 września dotyczących wycofania rosyjskich oddziałów wojskowych, od czego zależy wznowienie kontaktów w sprawie przyszłej umowy o partnerstwie pomiędzy Rosją a Unią Europejską. Stosunki Rosja-UE będą przedmiotem wszechstronnej i szczegółowej oceny przez Komisję i Radę, a jej wyniki będą gotowe na nadchodzący szczyt w Nicei planowany na 14 listopada.
Jednocześnie Unia Europejska jest zdecydowana utrzymywać wsparcie dla swoich wschodnich sąsiadów w ich wysiłkach zmierzających do modernizacji systemów gospodarczych i demokratycznych. Pragnę w tej kwestii przypomnieć o znaczeniu wyników szczytu UE-Ukraina, który miał miejsce we wrześniu w Paryżu i który był bezprecedensowym krokiem naprzód w stosunkach pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą.
W tym samym duchu Rada Europejska wezwie do zacieśnienia relacji pomiędzy Unią a Mołdawią - którą odwiedziłem w poniedziałek - w drodze zawarcia nowego porozumienia z tym krajem, bardziej ambitnego niż poprzednie, umożliwiającego Mołdawii włączenie do różnych polityk UE, jeżeli wyniki nadchodzących wyborów w tym kraju będą pomyślne. Ponadto Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych będzie odpowiedzialna za przeprowadzenie wstępnych ocen propozycji dotyczących przyszłego partnerstwa wschodniego, które Komisja zamierza przedstawić w listopadzie.
Pani przewodnicząca, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Jak państwo widzą, prezydencja francuska musi zająć się wieloma pilnymi sprawami. Wprawdzie jest to z pewnością prezydencja czasów zmagania się z kryzysem, jednak nie może przy tym poświęcić swoich priorytetów. Europa, która działa, by odpowiedzieć na dzisiejsze wyzwania. Taki właśnie tytuł nadaliśmy kilka miesięcy temu programowi prac francuskiej prezydencji. Ten ambitny cel leży dziś u podstaw naszych działań bardziej niż kiedykolwiek. Powinien on też bardziej niż kiedykolwiek przyświecać pracom Rady Europejskiej w dniach 15 i 16 października.
