Situatie in Kenia (debat) 
De Voorzitter
. - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Kenia.
Janez Lenarčič
fungerend voorzitter van de Raad. - (SL) Ik ben erg tevreden dat het Europees Parlement vandaag over de situatie in Kenia zal spreken en ook een voorstel van resolutie over de huidige toestand daar zal behandelen.
Reeds doordat het Europees Parlement een verkiezingswaarnemingsmissie onder leiding van de heer Lambsdorff evenals een eigen delegatie onder leiding van de heer Mulder heeft gestuurd, heeft het een erg krachtig signaal gegeven over de interesse die het Europees Parlement voor de situatie in Kenia toont.
Zoals u weet, vonden de verkiezingen in Kenia op 27 december plaats. De hoge opkomst van de Keniaanse kiezers bewijst de toewijding van het Keniaanse volk aan het democratische proces en het vertrouwen in dat proces.
De Europese verkiezingswaarnemingsmissie, die ter plaatse was en werd geleid door de heer Lambsdorff, heeft bij deze verkiezingen op talrijke onregelmatigheden bij de telling en de opneming van de stemmen gewezen. Deze onregelmatigheden geven aanleiding tot ernstige twijfels over de feitelijke uitslag van deze verkiezingen. Zoals u weet, is er geweld uitgebroken bij de bekendmaking van de verkiezingsresultaten in de hoofdstad Nairobi evenals in andere delen van Kenia.
Aanhangers van de oppositieleider Odinga zijn meermaals met de veiligheidsdiensten slaags geraakt en vielen ook aanhangers van president Kibaki aan. De veiligheidsdiensten losten schoten op de menigte. Volgens Louise Arbour, Hoge Commissaris voor Mensenrechten van de Verenigde Naties, hebben de veiligheidsdiensten - ik citeer - "overdreven gewelddadig” - einde citaat - gereageerd.
Minstens 600 mensen zijn omgekomen, bijna een kwart miljoen zijn op de vlucht geslagen. En dat in Kenia, het land waartoe vluchtelingen uit de buurlanden - uit Somalië en Zuid-Soedan - meestal hun toevlucht zoeken.
Ook de economie is getroffen, niet enkel in Kenia zelf, maar ook in de buurlanden, vooral in diegene die zelf geen toegang tot de zee hebben. Dat is een tragedie. Tegelijkertijd is het echter ook een zware klap voor het democratiseringsproces, een klap voor heel Afrika, voor het continent waarvoor Kenia als voorbeeld gold.
De Europese Unie heeft het geweld in Kenia veroordeeld. We hebben de politieke leiders in Kenia opgeroepen om te pogen een antwoord te geven op de twijfels over het regelmatige verloop van de verkiezingen, maar vooral om een dialoog op te starten en een politieke oplossing te vinden. Uiteraard hebben we ook op de humanitaire noden van de Keniaanse bevolking gereageerd. De Europese Unie waardeert de bemiddeling van de Ghanese president Kufuor, de voorzitter van de Afrikaanse Unie.
We hebben bovendien onze steun betuigd aan de groep eminente Afrikaanse persoonlijkheden onder leiding van de voormalige secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan, die binnenkort in Nairobi zou moeten aankomen. Ondertussen heeft president Kibaki zijn regering benoemd, zonder overleg met de oppositieleider, de heer Odinga. Die heeft tot massale demonstraties over drie dagen in Kenia opgeroepen.
Aan de andere kant - een positievere - heeft het Keniaanse parlement gisteren zijn eerste zitting gehouden. De oppositiekandidaat werd tot parlementsvoorzitter verkozen. Dat was aanmoedigend in die zin, dat in het land bepaalde democratische spelregels nog steeds worden gerespecteerd en dat de oppositie een stem heeft.
Wat de Europese Unie betreft, is het vooral duidelijk dat "business as usual” met Kenia niet in aanmerking komt zolang er geen sprake is van een politiek compromis dat leidt tot een duurzame oplossing, tot een oplossing die de wens van het Keniaanse volk tot uitdrukking brengt. Tot een oplossing die het vertrouwen van de Keniaanse bevolking krijgt en een oplossing waarmee Kenia naar een stabiele periode terugkeert.
In naam van de Europese Unie wil ik nog meedelen dat alles wat op de verkiezingen in Kenia is gevolgd, een grote ontgoocheling was en dat de situatie nog steeds zorgwekkend is. Dat alles is echter niets in vergelijking met de ontgoocheling die de inwoners van Kenia zelf meemaken. Inwoners, die in de hoop op een betere toekomst massaal aan de verkiezingen hebben deelgenomen.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, het spreekt vanzelf dat de Europese Commissie zich grote zorgen maakt over de ernstige crisis die Kenia doormaakt. Overigens zijn wij de dag na de verkiezingen - bij het zien van de voortekenen van een mogelijke chaos na wat zich tijdens het tellen van de stembiljetten voordeed - meteen in actie gekomen en hebben wij contact opgenomen met een aantal autoriteiten van beide kanten, zowel van de zittende meerderheid als van de oppositie. In dit verband moet ik u trouwens zeggen dat ik geen enkele moeite had om rechtstreeks en persoonlijk in contact te komen met de heer Odinga. Het is me daarentegen sindsdien en ondanks herhaalde pogingen geen enkele keer gelukt rechtstreeks en persoonlijk contact te krijgen met de heer Kibaki, hetgeen opmerkelijk is, omdat dit contact in het verleden wel gemakkelijk tot stand kwam. Dit is dus veelzeggend voor de malaise die er heerste.
De geweldsuitbarstingen na de verkiezingen, waarbij meer dan 600 mensen om het leven kwamen en meer dan 250 000 mensen verdreven werden, hebben natuurlijk duidelijk de aandacht gevestigd op de woede en frustratie van het Keniaanse volk over de ernstige problemen inzake de sociaaleconomische ongelijkheid en corruptie die de Keniaanse samenleving ondermijnen, waarbij het gevaar van etnische confrontaties aanwezig is. Deze verkiezingen hebben echter ook de aandacht gevestigd op de democratische aspiraties van het Keniaanse volk. Deze aspiraties zijn flink geschonden door de onregelmatigheden die zich op de dag van de verkiezingen voordeden en die helaas ernstige twijfel zaaien over de geldigheid van de officiële resultaten. Wij staan volledig achter de conclusies en verklaringen van de verkiezingswaarnemingsmissie van de Europese Unie onder leiding van uw collega, Alexander Lambsdorff, die ik van harte wil feliciteren met zijn werk, dat zo uitstekend was dat internationale instanties, afgezien van de Europese Unie, die een iets minder stellig, en in zekere zin een iets minder objectief standpunt hadden ingenomen, zich uiteindelijk achter de bevindingen en conclusies van de heer Lambsdorff hebben geschaard en deze hebben gesteund.
Het standpunt van de Commissie over de politieke situatie in Kenia is glashelder. Het is dringend noodzakelijk dat de Keniaanse politieke leiders hun verantwoordelijkheid inzien en zich er onmiddellijk en serieus toe verbinden om naar een politiek akkoord te streven. Blijft een dergelijke verbintenis uit, dan heeft de Europese Unie waarschijnlijk geen andere keuze dan haar betrekkingen met Kenia, die tot nu toe - dat moet gezegd - uitstekend waren, te herzien. Kenia is een land waarvan wij vonden dat het bovengemiddeld scoorde als het ging om bestuur, mensenrechten en democratie. Bovendien speelde het een belangrijke rol voor de stabiliteit in de regio. Dat zijn aspecten die wij in gedachten moeten houden.
Het streven naar een politiek akkoord is dus de eerste verantwoordelijkheid van de Keniaanse leiders. Hiervoor moet onmiddellijk een einde worden gemaakt aan de provocaties en het geweld in de straten, maar ook aan de provocaties in de media en in publieke stellingnames. Het is van essentieel belang dat president Mwai Kibaki en oppositieleider Raila Odinga ermee instemmen compromissen te sluiten, door te erkennen dat de uitkomst van de verkiezingen niet correct vertaald is in de uitoefening van de macht en de verantwoordelijkheid, en dat het onvermijdelijk is dat de macht verdeeld wordt om te voorkomen dat de politieke crisis voortduurt. Deze verdeling van de macht zou een tijdelijke oplossing kunnen zijn, in afwachting van - bijvoorbeeld - mogelijke nieuwe verkiezingen.
Tot slot is het belangrijk dat de Keniaanse politieke klasse inziet dat het dringend noodzakelijk is de fundamentele problemen op te lossen die de oorzaak zijn van deze geweldsuitbarstingen, of het nu gaat om de constitutionele organisatie van de macht, om het politieke bestuur van het land of om de ernstige discriminatie en sociaaleconomische ongelijkheid.
De Commissie en de Europese Unie in haar geheel staan volledig achter de Afrikaanse bemiddeling die in gang is gezet door president Kufuor en wordt voortgezet door Kofi Annan, met dank aan Graça Machel en Benjamin Mkapa. Zij roepen president Kibaki en Raila Odinga op volledig mee te werken teneinde een politiek akkoord te bereiken. Ik heb aan het begin van de crisis langdurig gesproken met Desmond Tutu, tijdens zijn bemiddelingspoging. Ook heb ik een uitvoerig onderhoud gehad met Kofi Annan, die aangaf dat begeleiding van een toenaderingsproces door een Afrikaans bemiddelingsteam de meest geschikte aanpak lijkt te zijn. Ik heb de steun van de Commissie toegezegd voor deze bemiddeling, of dat nu in politiek of in financieel opzicht is.
Hoe het ook zij, op dit moment mogen wij blij zijn dat de verkiezing van de voorzitter van het Keniaanse Parlement gisteravond in goede orde is verlopen. Wij moeten dit zien als een teken dat het constitutionele kader geëerbiedigd wordt, in ieder geval vanuit dat oogpunt. De komende dagen zullen niettemin cruciaal zijn. Wij blijven de situatie van nabij volgen en zullen voortdurend in contact staan met de Afrikaanse bemiddelaars. Afhankelijk van de ontwikkeling van de situatie en van het concrete optreden van beide partijen zullen wij onze betrekkingen met Kenia aanpassen, ook op het gebied van samenwerking.
Alle opties liggen momenteel op tafel. Het is belangrijk dat er sprake is van Europees en internationaal overleg, zodat ons optreden een maximaal effect heeft. Het lijkt erop dat deze internationale gemeenschap momenteel op dezelfde golflengte zit, dat er geen verschillen meer zijn als het gaat om aanpak, politieke richting en zelfs strategie. Dat is belangrijk. Dat was in het begin, direct na de verkiezingen, niet zonder meer het geval. Ik denk dat wij dit nu bereikt hebben, en dat is een goede zaak.
Wat de humanitaire situatie betreft, heeft de Commissie zeer snel gereageerd. Na de bevindingen van de deskundigen van het Directoraat-generaal Humanitaire hulp (ECHO) en onze partners ter plaatse heeft de Commissie een eerste noodhulp van 5,5 miljoen euro vrijgemaakt om tegemoet te komen aan de behoeften van de ontheemde bevolkingsgroepen aan water, voedsel, onderdak en gezondheidszorg.
Maria Martens
namens de PPE-DE-Fractie. - (NL) Voorzitter, het is al gezegd. Sinds 2002 was Kenia een belangrijk voorbeeld voor democratie en stabiliteit in de regio. Het land heeft de laatste jaren politiek en economisch grote stappen gezet. De Keniaanse verkiezingen hebben laten zien dat het overgrote deel van de Kenianen democratie verkiest boven dictatuur. Ze hebben laten zien dat ze meer geloven in volksvertegenwoordigers dan in militairen. Desondanks is het tot deze schrikbarende uitbarstingen van geweld gekomen en is er nu een humanitaire crisis, waarbij al honderden doden zijn gevallen en meer dan 250.000 mensen op de vlucht zijn. Deze zal niet zonder consequenties blijven voor de economische positie.
Wat te doen? Het is belangrijk dat de Europese Unie alle steun geeft aan het team van zogenoemde eminente Afrikaanse personen onder leiding van Kofi Annan, dat door de Afrikaanse Unie is benoemd. Als er één les is uit het verleden, is het dat wij niet moeten denken dat wij als Europa in staat zijn de problemen van Afrika op te lossen. Afrikaanse problemen vragen om Afrikaanse oplossingen en ik ben blij met de steun die de Europese Commissie daaraan geeft.
Voorzitter, onze fractie staat volledig achter de resolutie. Wel moet mij nog één ding van het hart, wat onze fractie buitengewoon betreurt. En dat is dat de Europese Commissie, één dag na de verkiezingen, ruim veertig miljoen euro heeft overgemaakt als begrotingssteun aan de regering. Dus op een moment dat de uitslag werd beslist en op een moment - zoals de commissaris al zei - dat er al volop onregelmatigheden waren. Men heeft zelfs niet eens gewacht op de bevindingen van ons eigen waarnemingsteam, die nota bene slechts drie dagen later zijn gepubliceerd.
Deze politieke beslissing kan niet worden gerechtvaardigd met de technische motivering dat men de betaling al een keer had uitgesteld tot na de verkiezingen en het gewoon de derde tranche is in een betalingsreeks. Uitstel was mogelijk en had gemoeten. Het is een buitengewoon ongelukkige beslissing, te meer daar de lidstaten zelf hun steun al hadden opgeschort. Dit mag niet meer voorkomen.
Emilio Menéndez del Valle
namens de PSE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, dat president Kibaki bij de presidentsverkiezingen niet door een meerderheid van het Keniaanse volk is gesteund, blijkt ook uit het feit dat de partij van zijn opponent Odinga bij de gelijktijdig gehouden parlementsverkiezingen meer dan twee keer zoveel stemmen heeft gewonnen als Kibaki.
Dat heeft er, zoals we weten, toe geleid dat Odinga nu voorzitter is geworden van het gisteren in Nairobi geïnstalleerde parlement. Tweeëntwintig ministers van Kibaki die zich voor een parlementszetel verkiesbaar hadden gesteld zijn er niet in geslaagd tot afgevaardigde te worden gekozen.
President Kibaki draagt volgens mij een enorme verantwoordelijkheid, en niet alleen voor de verkiezingsfraude. Zijn vijf jaar durende regeringsperiode is uitgelopen op frustratie, ontgoocheling en bedrog. Toegegeven, de economie is met 6 procent gegroeid, maar daar staat tegenover dat nog steeds meer dan de helft van de bevolking onder de armoedegrens leeft. Verder blijkt dat een aantal van de ministers die Kibaki - met een onmiskenbaar provocerend gebaar - tot zijn kabinet heeft benoemd in corruptieschandalen verwikkeld.
Op deze president, die op een frauduleuze wijze aan de macht hoopt te blijven, rust nog een andere zware verantwoordelijkheid. Zijn optreden heeft tot een herleving van etnische confrontaties geleid, en die geweldsspiraal zou wel eens heel moeilijk te beheersen kunnen zijn.
En alsof dat niet genoeg was heeft de voorzitter van de Keniaanse verkiezingscommissie - zoals u bekend - een aantal weken geleden verklaard dat niet hij niet weet wie de presidentsverkiezingen heeft gewonnen.
Het is volgens daarom volkomen terecht om - zoals in punt 11 van dit voorstel voor een resolutie van dit Parlement wordt gesuggereerd - op te roepen tot het uitschrijven van nieuwe verkiezingen, als blijkt dat er geen onafhankelijke instelling kan worden gevonden om een transparante en geloofwaardige hertelling uit te voeren van de stemmen zoals die bij de verkiezingen van 27 december zijn uitgebracht.
Alexander Lambsdorff
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn dankbaarheid betuigen aan de Raad, de Commissie en ook aan mijn collega's hier in het Europees Parlement. Er heerst grote eensgezindheid tussen de instellingen. Hiermee ben ik persoonlijk heel blij en ik zeg dit ook namens mijn team van meer dan 150 verkiezingswaarnemers, van wie er minstens vijftig langer dan een maand in Kenia waren gestationeerd. Onze eensgezindheid hier is een goed signaal.
Sommige waarnemers - ik wil dit hier zeggen - zijn nu op weg naar Pakistan, of zijn daar al aangekomen, waar de volgende moeilijke verkiezing op handen is. Verkiezingen waarnemen is soms moeilijk en gevaarlijk werk. Ik wil deze mensen graag heel hartelijk bedanken voor hun inzet hiervoor.
Waar u ook voor staat, Europa is de gemeenschappelijke waarde. Wij kunnen er trots op zijn - zoals de commissaris zojuist heeft gezegd - dat andere waarnemersmissies zich bij ons oordeel hebben aangesloten, bijvoorbeeld de Commonwealth-delegatie en het International Republican Institute uit de Verenigde Staten. Ik geloof dat het werk van de waarnemersmissie zo een basis heeft gelegd voor een gemeenschappelijke inspanning waarbij de Europese Unie, Afrika en de Verenigde Staten één lijn trekken om een oplossing te vinden voor de crisis in Kenia.
In zijn resolutie zal het Europees Parlement de wegen laten zien die het hiervoor geschikt acht. Als hoofdwaarnemer heb ikzelf niet deelgenomen aan deze beraadslagingen. De neutraliteit van onze missie moet, naar mijn mening, tot het einde toe eenduidig bewaard blijven. Tot het einde toe betekent tot de presentatie van ons eindverslag dat wij momenteel uitwerken.
Samen met het professionele werk van onze waarnemers in het veld was deze consequente neutraliteit onze sterkste troef. Bij neutraliteit en professionaliteit hoort ook dat wij alleen werken op basis van bewijzen. Alles bij elkaar genomen hebben wij vastgesteld dat er twijfel bestaat over de uitslag van de presidentsverkiezingen. Als waarnemersmissie hebben wij nooit gezegd dat een bepaalde kandidaat de verkiezingen heeft gewonnen. Wat we hebben gezegd is dat het niet mogelijk is om vast te stellen wie de winnaar is.
Ik wil graag in het Engels iets citeren van de Keniaanse verkiezingswaarnemers, die het volgende schrijven:
namens de ALDE-Fractie. - (EN) 'Met het oog op de gehele verkiezingsprocedure zijn wij van mening dat de algemene verkiezingen van 2007 geloofwaardig waren wat de stem- en telprocedure betreft. De verkiezingsprocedure boette in aan geloofwaardigheid naar het einde toe, met betrekking tot de berekening en aankondiging van de presidentiële resultaten.'
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Dit standpunt komt van de nationale Keniaanse waarnemers die daar tussen de 16 000 en 20 000 mensen hadden gestationeerd. Het stemt precies overeen met onze bevindingen.
Ik wil nu iets zeggen dat voor mijzelf, voor het team en voor iedereen geldt: wij hopen dat de crisis snel wordt overwonnen, dat het geweld een einde neemt en dat de vluchtelingen zo snel mogelijk naar hun eigen land kunnen terugkeren.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister-president, mijnheer de commissaris, het probleem van Kenia reikt veel verder dan de verkiezingsfraude van president Kibaki. We hebben hier te maken met een humanitaire crisis voor de burgerbevolking.
De meest dramatische gebeurtenissen doen zich voor in Eldoret, in de katholieke kerk van de Heilige Geest in Langas. Politiek en etnisch geïnspireerde moorden zijn er schering en inslag. Vele Kenianen zijn verjaagd uit hun huizen, die vervolgens in brand werden gestoken. Op 1 januari 2008 hadden meer dan drieduizend mensen hun toevlucht gezocht in de parochie van Langas. De vluchtelingen hebben geen voedsel, drinkwater of sanitaire voorzieningen. Het katholieke persagentschap MISNA maakte op 2 januari van dit jaar bekend dat er zich op dat moment in de kathedraal van Langas zeven- tot tienduizend personen schuilhielden. Er is dus niet alleen nood aan politieke bemiddeling, maar ook aan maatregelen die een uitbarsting van etnische en religieuze haat kunnen verhinderen.
Marie-Hélène Aubert
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat de Europese Unie zich er, gezien de huidige situatie, voor moet inspannen haar geloofwaardigheid overtuigend neer te zetten, als het gaat om de waarnemingsmissies die zij naar deze landen stuurt. Als er namelijk in alle ernst wordt geconstateerd - en dat is het geval - dat de uitkomst duidelijk frauduleus is, dat de president niet als een rechtmatig gekozen president kan worden beschouwd, dan moet de Europese Unie dus consistent zijn in haar beleid door om te beginnen - en dat is echt het minste - de president, in dit geval de heer Kibaki, niet te erkennen. Ten tweede moet de Unie voorstellen en ervoor zorgen dat er zo snel mogelijk nieuwe presidentsverkiezingen worden gehouden, die het mogelijk maken daadwerkelijk een president te kiezen, en dit keer op een eerlijke manier.
Helaas hebben wij hiervan namelijk precedenten gezien, met name in Ethiopië waar de president eveneens met geweld de macht greep, ondanks dat er overduidelijk fraude was gepleegd, gevolgd door talloze repressieve gewelddadigheden. Als de Europese Unie instemt met dit voldongen feit, leidt dit ertoe dat het belang om waarnemingsmissies te sturen wordt ondermijnd.
Wat heeft het voor zin om Europese waarnemingsmissies te sturen - waarbij al onze collega's zich op dit gebied uiterst serieus inzetten en er conclusies worden getrokken die door iedereen worden erkend - als wij ons uiteindelijk koest houden en een paar maanden later instemmen met een coup van een president die zich nergens iets aan gelegen laat liggen? Zouden wij een dergelijke situatie in onze eigen landen accepteren? Natuurlijk niet.
Als het gaat om democratie en om de verkiezingsprocedures die wij steunen, dan kunnen wij er dus geen dubbele standaard op na houden, waarbij de ene van toepassing zou zijn in de Europese Unie en de andere variabel zou zijn, afhankelijk van de belangen van de diverse partijen in deze regio's.
Het Keniaanse volk wil deze situatie volgens mij tot op de bodem uitzoeken, en eist nieuwe verkiezingen, zodat de zaken volstrekt helder worden.
Gabriele Zimmer
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zijn het er zeker allemaal over eens dat de gebeurtenissen in Kenia tragisch zijn en dat er absoluut een einde moet komen aan het aanhoudende geweld van vandaag. De crisis in Kenia is ingrijpend en heeft volgens mij niet alleen een politiek karakter. In feite kan het ook gevolgen hebben voor de situatie in de Afrikaanse buurlanden.
Er zijn inderdaad ophitsers in Kenia die haat proberen te zaaien tussen de etnische groepen om aan de macht te komen. Maar als u bijvoorbeeld deze dagen de vrije Keniaanse pers leest, is het toch heel bemoedigend om te zien hoeveel journalisten constant proberen op te komen voor eenheid in het land en voor eenheid van het Keniaanse volk en zich keren tegen de versplintering van de maatschappij. Het probleem is vooral dat het niet gelukt is om brede delen van de Keniaanse bevolking deel te laten nemen aan de opleving van de Keniaanse economie en dat geweld zich op basis hiervan kan uitbreiden. In het kader van onze ontwikkelingssamenwerking moeten we veel meer het feit benadrukken dat hier echt wordt gestreefd naar veranderingen en in het bijzonder een praktische campagne tegen armoede in Kenia voeren.
Ik vind ook dat het voeren van discussies over het schrappen van begrotingssteun aan Kenia een probleem is, omdat dit een voedingsbodem is voor angst voor de toekomst in Kenia. Ik juich het uitdrukkelijk toe, commissaris Michel, dat de EU duidelijk aan de kant staat van Kofi Annan en andere bemiddelaars uit de Afrikaanse Unie om deze processen in Kenia ook door Afrikaanse politici te helpen oplossen.
Valdis Dombrovskis
. - (LV) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ten eerste wil ik de hoge mate van activiteit bij de burgers van Kenia op de verkiezingsdag prijzen. De verkiezingen werden gekenmerkt door een hoge opkomst en veel geduld aan de zijde van de burgers, ondanks de lange wachtrijen en technische problemen in sommige districten. De situatie met betrekking tot de bekendmaking van de verkiezingsuitslag was, helaas, totaal anders. De vereiste transparantie werd niet bereikt. De vele breuken en discrepanties in de verstrekte informatie leidden tot twijfel over de gepubliceerde verkiezingsuitslag. Helaas werd de indruk gewekt dat de uitslagen zijn geproduceerd volgens het principe dat het niet belangrijk is hoe je stemt, maar hoe je de stemmen telt. Als het niet mogelijk is een betrouwbare en transparante hertelling van de stemmen te realiseren, dan moeten de presidentsverkiezingen in Kenia opnieuw worden gehouden. Na de bekendmaking van de verkiezingsuitslag werd de sfeer, die al gespannen was, helaas gewelddadig. De meest urgente prioriteit is nu het stoppen van het geweld en het afwenden van een humanitaire crisis. De Europese Unie moet de missie van de Afrikaanse Unie en Kofi Annan steunen om te bemiddelen tussen de president en de oppositie, om het geweld te stoppen en een oplossing te vinden voor de politieke crisis. Indien nodig, moet de Europese Unie bereid zijn om deze bemiddeling voort te zetten. Uiteraard moet de Europese Unie Kenia de humanitaire hulp bieden die nodig is om de situatie van de vele duizenden ontheemden te verlichten die, vanwege het geweld, gedwongen waren hun huizen te verlaten. Humanitaire hulp zou echter op dusdanige wijze geboden moeten worden dat deze echt terechtkomt bij ontheemden en er voldoende controle is over de manier waarop de fondsen worden gebruikt. Vanuit dit oogpunt kan men vraagtekens zetten bij het besluit van de Europese Commissie om, een dag na de verkiezingen, veertig miljoen euro begrotingssteun over te maken naar de Keniaanse regering zonder rekening te houden met de kritiek van EU-waarnemers op de wijze waarop de verkiezingen zijn gehouden. Begrotingssteun garandeert helaas geen strenge controle op het gebruik van de fondsen, en de voorziening van dergelijke bijstand aan een president en een regering die aan de macht zijn gekomen door twijfelachtige verkiezingen, zou nauwkeurig geëvalueerd moeten worden. Ik roep de Europese Commissie op deze zaak te beoordelen en het Europees Parlement te informeren over de maatregelen die zijn genomen om te voorkomen dat een dergelijke situatie zich opnieuw voordoet.
Glenys Kinnock
. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wij moeten erop wijzen dat Kenia een land is waar de meeste mensen met enkele dollars per dag moeten overleven.
Er is zeer veel ontevredenheid en ontbering. Zoals wij weten, is er een heel leger van ontevredenen tengevolge van de situatie daar. Zij beseffen immers dat de kloof tussen arm en rijk in Kenia groter is geworden. Toch is, zoals vermeld, het bruto binnenlands product met 6 procent toegenomen.
Kenia is een economie met lage inkomens en beperkte hulpbronnen. Het is ook een land dat tragisch genoeg wegzinkt in een moeras van vriendjespolitiek en corruptie. Terwijl wij hier praten, zijn in Nairobi en andere delen van Kenia mensen voedsel aan het hamsteren en gaan zij weer de straat op.
Ik wil mij daarom achter de eis scharen dat de EU de begrotingssteun aan Kenia schorst totdat een politieke oplossing voor de huidige crisis is gevonden. Het is onaanvaardbaar dat de dag na de kritiek op de verkiezingen 40,6 miljoen euro werd gegeven.
Ik voel mij zeer bemoedigd omdat commissaris Michel maandag in onze Commissie heeft aangekondigd dat de begrotingssteun onmiddellijk zou worden herzien. Ik zou daarover graag wat meer details horen. In plaats van geld doorheen rijen ministeries in Kenia te leiden, moeten wij zoeken naar wegen om dat via projectondersteuning te doen. Dat zou ook garanderen dat de Keniaanse armen niet onder zulke actie lijden.
Wij moeten veel duidelijker zijn over de noodzaak steun afhankelijk te maken van goed bestuur, zoals duidelijk in de partnerschapsovereenkomsten van Cotonou staat. Wij hebben dat niet gedaan. Ik vrees dat wij veel ernstige beschuldigingen van corruptie in dat land door de vingers hebben gezien.
Ten slotte moeten de schuldigen aan de door de waarnemers gemelde onregelmatige verkiezingsresultaten rekenschap afleggen en mogen zij er niet mee wegkomen.
De Europese Unie moet een rol spelen in het toezicht op het bemiddelingsproces. Wij hebben als eersten om deze overwegingen gevraagd. Ik zou willen dat de benadering van de Raad en de Europese Unie sterker en samenhangender was. Wij moeten ervoor zorgen dat de heer Kofi Annan van Europa de nodige steun krijgt en dat zo spoedig mogelijk een nieuwe verkiezingscommissie kan worden ingesteld.
Anna Záborská
(SK) Staat u mij toe een paar vragen te stellen en een paar opmerkingen te maken.
Wat is er gebeurd met de EU-fondsen die zich sinds november bij de afvaardiging in Nairobi bevonden? Waarom werd de overmaking uitgesteld tot aan de verkiezingen en het geld uitbetaald op de dag na de verkiezing? Op dat moment waren alleen voorlopige uitslagen beschikbaar en bestonden er al twijfels over de betrouwbaarheid van de procedure. Wie controleert het gebruik van de fondsen van belastingbetalers in de EU die zijn bestemd voor ontwikkelingshulp? Als er twijfels waren over het verloop van de verkiezingen, hadden er van te voren duidelijke regels ingesteld moeten worden zodat de fondsen pas na de officiële bekendmaking van de uitslagen overgedragen zouden zijn.
Toen ik een maand voor de verkiezingen in Kenia was, wezen veel mensen, waaronder de commissaris, mij erop dat de situatie zou kunnen eindigen met geweld. Omdat financiële hulp bedoeld is voor de mensen, moet de levering van deze hulp niet afhankelijk worden gemaakt van de vraag of de situatie gestabiliseerd is of niet. Anders zouden we financiële hulp in meer landen moeten opschorten, niet alleen in Afrika.
Ik verwerp het gebruik van ontwikkelingshulp als middel om te manipuleren. Het opschorten van fondsen is een vorm van politieke druk en degenen voor wie de hulp is bestemd, betalen de prijs. De Europese belastingbetalers betalen en de mensen die wij helpen mogen niet de gijzelaars worden van politiek leiders. Overeenkomsten mogen niet afhankelijk zijn van ontwikkelingshulp: vaak zijn deze niet afhankelijk van respect voor de mensenrechten. De mensen in Kenia hebben onze hulp nodig, of ze nu Kibaki steunen of Odinga. Ze wonen dicht op elkaar in sloppenwijken, in extreme armoede.
We zijn ons ervan bewust dat er verkiezingen zijn geweest in Afrika. Volgens mensen uit Kenia zouden de uitslagen, zelfs als de stemmen niet overal niet nauwkeurig zijn geteld, niets hebben veranderd. Daarom moeten we de mensen die afhankelijk zijn van onze hulp niet straffen en ik denk aan Europeanen en aan Slowaken, die ondanks de ernstige situatie stand hebben gehouden en de bilaterale projecten zijn blijven uitvoeren. Ik kan garanderen dat de fondsen voor deze projecten effectief en zonder corruptie worden gebruikt.
Josep Borrell Fontelles
. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, als we vanuit Europa aangeven dat we ons ernstige zorgen maken, maar dat we er tegelijkertijd alle vertrouwen in hebben dat de toestand weer zal normaliseren, schieten we tekort. Dat herstel zou immers moeten worden betaald met onze aanvaarding van de via fraude verkregen verkiezingsoverwinning van Kibaki en dat is een oplossing die we niet mogen accepteren.
Verkiezingsfraude heeft er in veel te veel Afrikaanse landen toe geleid dat de burgers elk vertrouwen in een democratisch systeem hebben verloren. Nog zo'n geval - dit keer in Kenia - zou de doodsklap kunnen betekenen voor de democratische verwachtingen in Afrika.
Alleen sterke buitenlandse druk kan tot een oplossing leiden. Zonder zulke druk zullen de twee leiders in Kenia nooit tot enige overeenstemming geraken. We moeten glashelder zijn en Kibaki zeggen dat zijn regering illegaal is om daar vervolgens naar te handelen. Als we in gebreke blijven dat doen heeft onze verkiezingswaarnemingsmissie geen enkele zin.
We hebben het gehad over de verantwoordelijkheid van de Afrikanen, maar we mogen niet vergeten dat we ook onze eigen verantwoordelijkheden hebben. Veel te lang hebben we de ogen gesloten voor wat er zich in Kenia afspeelde. We hebben veel te lang de lof gezongen van een land dat een voorbeeld van democratie zou zijn, zonder aandacht te besteden aan de sociale ongelijkheid en de corruptie die in het hele land zo welig tierde: Kenia heeft sinds zijn onafhankelijkheid 16 miljard dollar steun ontvangen en in diezelfde periode maar slechts vier presidenten gehad.
Kenia betaalt nu een hoge prijs voor de oogluikende steun die wij aan de slechte regeringen van dit land hebben gegeven zonder diezelfde regeringen ter verantwoording te roepen. Dit keer kunnen we de ogen niet meer sluiten.
Thijs Berman
(NL) Voorzitter, vandaag is er opnieuw zwaar politiegeweld gebruikt tegen demonstranten. Er zijn opnieuw doden gevallen in Kenia. Kan deze spanning eindigen zonder nieuwe presidentsverkiezingen? Ik betwijfel het. Er is in elk geval een onafhankelijk onderzoek nodig naar deze verkiezingsfraudes en alle partijen moeten de uitslag van dat onderzoek respecteren, ook als dat nieuwe verkiezingen zou betekenen.
Kenia loopt enorme risico's. Het is in het belang van alle Kenianen, van de regio en ook van de EU zelf, dat de rust daar terugkeert. Nu de dialoog weigeren, is onverantwoordelijk. En één ding is duidelijk: verdere begrotingssteun voor zo'n ondemocratische regering is ondenkbaar.
Kofi Annan is nu ziek, en zelden kwam een griepje op een slechter moment. Maar de EU moet straks zijn missie voluit steunen en technische en financiële hulp bieden waar nodig. Natuurlijk moeten allereerst de Afrikaanse leiders bemiddelen, maar als de situatie voor de komst van Annan verder dreigt te escaleren, dan zal ook de EU zelf klaar moeten staan om samen met de Afrikaanse Unie snel naar Nairobi te reizen met een hoge delegatie. Kenia mag geen Somalië worden. Het is nog niet te laat.
David Martin
. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met de heer Borrell Fontelles eens dat het enige goede gevolg van de situatie na de verkiezingen in Kenia is dat duidelijk is geworden dat het zogenaamde Keniaanse succesverhaal op los zand is gebouwd. Het is waar dat de dorst van de gewone Keniaan naar democratie sterk is en dat Kenia een hoge economische vlucht heeft genomen. Het is even waar dat een regering die gedurende jaren op deze economische bloei heeft toegezien, er niet in is geslaagd ervoor te zorgen dat de hele bevolking daar economisch en sociaal beter van werd.
Wij weten nu dat in dat land een diepgewortelde sociale en economische verwarring heerst en dat de regering jarenlang op basis van corruptie en economisch wanbeheer heeft gewerkt. Zoals mevrouw Kinnock terecht heeft opgemerkt, is het concept van goed bestuur en inachtneming van de democratie een voorwaarde voor steun van de Europese Unie. In tegenstelling tot wat andere sprekers hebben gezegd, betekent dat echter niet dat wij het land in de steek moeten laten. Het betekent dat wij onze steun via agentschappen en organisaties moeten leiden die het geld aan de armen, de meest behoeftigen en zwaksten in Kenia kunnen geven. Het is duidelijk dat wij geen geld meer aan de Keniaanse regering kunnen geven als de verkiezingsresultaten niet goed worden gecontroleerd en niet in acht worden genomen. Wij moeten een duidelijke boodschap zenden dat goed bestuur een voorwaarde is voor steun vanwege de Europese Unie.
Anders Wijkman
. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals iedereen heeft gezegd, is deze situatie erg tragisch. Het lijkt sterk op wat een paar jaar geleden in Addis Abeba is gebeurd.
Ik betwijfel of zonder nieuwe verkiezingen een oplossing kan worden gevonden. In het beste geval wordt in Kenia via dialoog een oplossing gevonden, bij voorkeur met steun van de Afrikaanse Unie. Tot nu toe zien wij echter zeer weinig vooruitgang. De tijd is kort: het weefsel van het land valt uit elkaar.
Wij kunnen geen toeschouwers zijn als de situatie niet wordt opgelost. Schorsing van steun is in deze omstandigheden noodzakelijk. Als verzoening faalt, dient de EU bovendien haar diensten als bemiddelaar aan te bieden. Zijn de Raad en de Commissie daartoe bereid? Op langere termijn dienen wij onze ontwikkelingssteun en in het bijzonder ook ons programma op het gebied van bestuur ernstig opnieuw te bekijken. Wij moeten in het bijzonder de politieke partijen helpen echte partijen te worden. Bovendien moeten wij het Keniaanse parlement versterken. Dat is op dit ogenblik een zeer groot probleem.
Colm Burke
. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb Kenia en in het bijzonder de sloppenwijken in Nairobi vroeger al bezocht. Ik ben vertrouwd met de corruptie die daar ook voor deze verkiezing bestond. Ik veroordeel het tragische verlies van 600 levens en de zeer ernstige humanitaire situatie na de verkiezingen van 27 december in Kenia. Ik verzoek de relevante autoriteiten en belanghebbenden te doen wat zij kunnen om vrede te brengen in Kenia en ervoor te zorgen dat mensenrechten en rechtstaat er in acht worden genomen.
Het is zeer betreurenswaardig dat Kenia, een van de meest stabiele en economisch ontwikkelde naties in Oost-Afrika, nu in chaos is vervallen. Op zijn buurlanden zal dat hoogstwaarschijnlijk een nadelig domino-effect hebben. De EU-waarnemingsmissie besloot dat het gebrek aan transparantie en voldoende veiligheidsprocedures de geloofwaardigheid van de resultaten van de presidentsverkiezing ernstig ondermijnde.
Vandaag heeft de oppositiepartij van de heer Odinga nogmaals opgeroepen tot nationaal protest tegen de uitslag van de presidentsverkiezing van vorige maand. Ondanks een verbod van de regering zullen deze oppositiebijeenkomsten drie dagen duren. Zulk protest kan tot meer bloedvergieten leiden. Veel van de moorden lijken louter op etnische verschillen te berusten. De meest verschrikkelijke was de brutale aanval op een kerk nabij de stad Eldoret, waar meer dan dertig etnische Kikuyu zouden zijn omgekomen.
Ik spoor de heer Kibaki aan de democratische verbintenissen van zijn land overeenkomstig de Keniaanse nationale grondwet en de richtsnoeren van het Afrikaanse Handvest inzake mensenrechten en volkenrechten in acht te nemen. Ik verzoek het voorzitterschap van de EU en de Europese Commissie nauw toe te zien op de bemiddelingsmissie die later deze week zal worden geleid door de heer Annan en er, indien nodig, te zorgen voor de onverwijlde voortzetting van die bemiddeling door een EU-delegatie op hoog niveau, mogelijkerwijze een gezamenlijk initiatief van de EU en de AU.
Karin Scheele
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij de vraag van mijn collega Glenys Kinnock aan commissaris Michel. Wat zijn de hoofdpunten? Hoe moeten we ons dit voorstellen? In welke richting zal de begrotingssteun worden aangepast?
Een aanvullende vraag: ik neem aan dat er in het huidige systeem van begrotingssteun al mechanismen bestaan die ervoor zorgen dat steun wordt opgeschort in een situatie zoals die zich heeft voorgedaan in Kenia na de verkiezingen?
Jan Mulder
(NL) Voorzitter, we zijn het er allemaal over eens dat wat duidelijk verkeerd is gegaan in Kenia de procedure bij de presidentsverkiezingen is. Wat echter relatief goed is gegaan, zijn de parlementsverkiezingen, de verkiezingen voor de leden van het parlement.
Ik ben het eens met commissaris Michel, die zegt dat het bemoedigend is wat er gisteren is gebeurd in het parlement, dat de voorzitter gekozen is, dat de partijen en de oppositie voldoende kracht hadden om de verkiezingen van de nieuwe voorzitter door te drukken. Ik denk daarom ook dat wij vanuit dit Parlement al het mogelijke moeten doen om de parlementaire democratie in Kenia te ondersteunen en zo mogelijk te versterken. Van vele kanten in dit Huis is kritiek gekomen op de begrotingssteun die precies één dag na de verkiezingen werd gegeven.
Ik zou de commissaris het volgende willen vragen - ook al is dat formeel waarschijnlijk niet mogelijk. Zou hij een besluit tot toekenning van begrotingssteun in het vervolg willen laten afhangen van de mening van het Europees Parlement terzake? In mijn ogen is het niet aan een groepje ambtenaren in het Europees Ontwikkelingscomité om een dergelijk besluit te nemen, maar zou eerst de opinie van het Europees Parlement door de commissaris moeten worden gevraagd. Ik zou hierop graag een duidelijk antwoord willen hebben.
Filip Kaczmarek
. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het voorbeeld van Kenia maakt duidelijk waar het falen van de democratische normen toe kan leiden en hoe belangrijk het is dat verkiezingen vrij, transparant, eerlijk en rechtvaardig zijn.
De verliezers van de verkiezingen - los van het feit of ze die in een eerlijk strijd hebben verloren of omdat ze werden opgelicht door diegenen die het verkiezingsproces hebben georganiseerd - hebben echter niet het recht om een beroep te doen op geweld en vernietiging. Het willekeurig kwetsen van mensen, onder wie vrouwen en kinderen, is in strijd met de aanvaardbare manieren om voor de eigen rechten op te komen. De enige hoop op een doeltreffende oplossing voor dit soort problemen is dat we de regering en de oppositie ervan kunnen overtuigen dat politiek geen instrument is om de macht te veroveren of te behouden, maar zich volledig zou moeten richten op wat goed is voor de mensen.
Er moet dringend een einde worden gemaakt aan het geweld en de vernietiging in Kenia zodat de toestand er weer normaal kan worden. Ik begrijp dat dit de bedoeling is van de bemiddelaars van de Afrikaanse Unie. De Europese Unie zou dit proces moeten steunen. Ik zou commissaris Michel van harte willen bedanken voor zijn verklaring.
Michael Gahler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de omvang van corruptie in Kenia is niet pas onlangs aan het licht gekomen en ten gevolge daarvan hebben veel lidstaten - eigenlijk alle lidstaten - de begrotingssteun de afgelopen jaren gestaakt en zijn overgestapt naar projectsteun. Dit is eigenlijk een van de punten van kritiek die ik ter sprake wil brengen bij de Commissie, aangezien de Commissie kennelijk geen nota heeft genomen van deze bezwaren van de lidstaten en is doorgegaan met de begrotingssteun. Ik ben er nu ook voor dat wij in een adequate vorm doorgaan met de steun, maar niet in een vorm die de huidige structuren de mogelijkheid geeft om het geld via begrotingssteun te beheren.
Ik ben er ook een groot voorstander van om voortaan de instelling te steunen die nu gelegitimeerd is, met andere woorden het Keniaanse parlement. We kunnen er niet automatisch van uitgaan dat alle gekozen parlementariërs zuiver op de graat zijn en er geen corruptie heerst. Ik maak me daar geen illusies over. Desondanks zouden we een groot deel van de steun moeten stoppen in de politieke instellingen van Kenia, in de ondersteuning van het parlement en ervoor moeten zorgen dat onze collega's beter in staat zijn om te werken. Dan zullen we deze nieuw gelegitimeerde collega's in staat kunnen stellen om Kenia in de toekomst beter te kunnen besturen dan de huidige regering heeft gedaan.
Eoin Ryan
. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat iedereen het erover eens is dat de recente presidentsverkiezingen in Kenia gebreken vertoonden. Dat is erg jammer, aangezien Kenia reeds tientallen jaren politiek stabiel is. Helaas is dat in de voorbije twee weken veranderd. Er zijn meer dan 600 doden en 250.000 ontheemden. Jammer genoeg gaat het om etnisch geweld.
De vraag is nu wat de internationale gemeenschap en wijzelf kunnen doen om de politieke situatie in Kenia te stabiliseren voor het nog erger wordt. Een constructieve politieke dialoog tussen beide partijen moet prioriteit krijgen. Ik ben het met andere sprekers eens dat gisteren in het Keniaanse parlement een positieve dag was. Zonder politiek engagement zal er echter geen akkoord komen. De Europese Unie dringt aan op politiek overleg. Ik ben zeer verheugd dat de heer Kofi Annan en de presidenten van Tanzania en Oeganda spoedig daar zullen zijn om een overeenkomst te bewerkstellingen.
Veel ontheemden zijn naar Oeganda gegaan. Er zijn dus reeds gevolgen voor de buurregio's van Kenia. Met betrekking tot steun en vooral de verhoging van de financiële EU-steun voor humanitaire programma's in Kenia zou ik graag van commissaris Michel vernemen hoe dat geld zal worden besteed. Net als voorgaande sprekers wil ik mij ervan overtuigen dat het goed wordt besteed.
Wij - en vooral de Keniaanse bevolking en politici - moeten erkennen dat uit de geschiedenis keer op keer is gebleken dat een politiek vacuüm vaak wordt gevuld door extremisten. De Kenianen verdienen beter.
Janez Lenarčič
fungerend voorzitter van de Raad. - (SL) De heer Borrell heeft erop gewezen dat we ons niet mogen beperken tot het uitdrukken van onze bezorgdheid. Ik ben het daarmee eens en in die zin zou ik ook op de vraag van de heer Wijkman willen antwoorden, namelijk of de Europese Unie bereid is te helpen zoeken naar een oplossing. Het standpunt van het voorzitterschap is dat we bereid moeten zijn te helpen zoeken naar een oplossing, actief moeten helpen. Maar welke oplossing?
Mevrouw Martens heeft benadrukt dat er Afrikaanse oplossingen moeten komen voor Afrikaanse problemen. Ook daarmee ben ik het eens. Het is niet aan de Europese Unie om haar oplossingen voor dergelijke problemen op te dringen, integendeel. Ze moet echter actief het zoeken naar gepaste oplossingen ondersteunen, ook met andere spelers van de internationale gemeenschap en vooral met diegenen met wie we gemeenschappelijke waarden, waarnaar de heer Lambsdorff verwees, delen. In die optiek zal het voorzitterschap zich ook inzetten voor een stevige ondersteuning van de inspanningen van de groep eminente Afrikaanse persoonlijkheden onder leiding van de voormalige secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan. Wij zijn van mening dat ook de humanitaire hulp moet worden voortgezet, op een gepaste manier natuurlijk.
Voorzitter, mag ik alle Parlementsleden bedanken voor hun bijdragen. Ik zal die in elk geval trouw overbrengen aan onze collega's in de Raad. We zijn tevreden dat het algemene standpunt van de instellingen gelijkaardig is. We zullen de verdere ontwikkeling van de gebeurtenissen in Kenia op de voet volgen.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik even kort ingaan op dit bedrag van 40,6 miljoen - en niet dertig miljoen - euro dat overeenkwam met de betaling, een paar maanden geleden, van het tweede deel van het 120 miljoen euro omvattende programma met als titel "Poverty Reduction Budget Support programme”.
Het besluit om tot betaling over te gaan was uitgesteld, in afwachting van de resultaten en aanbevelingen van de derde herziening van dit PRBS-programma door het Internationaal Monetair Fonds.
Deze resultaten waren begin november bekend, en op basis van het positieve advies van het Internationaal Monetair Fonds heeft de Commissie in november, in een brief aan de Keniaanse minister van Financiën, in principe haar goedkeuring gehecht aan de betaling van een bedrag van 40,6 miljoen euro.
Aangezien er echter verkiezingen zouden worden gehouden en het risico bestond dat de regering deze betaling voor verkiezingsdoeleinden zou gebruiken, is door de Commissie, in samenspraak met de lidstaten, besloten deze betaling niet vóór de verkiezingen, maar pas daarna uit te voeren, echter wel vóór de uiterste datum van 31 december 2007 voor de uitvoering van de financiële verbintenissen, overeenkomstig de van toepassing zijnde procedures. Daarom is de betaling technisch gezien op 28 december verricht.
Ik begrijp dat dit bepaalde emoties oproept, maar ik herinner er nog eens aan dat pas in de nacht van vrijdag 28 op zaterdag 29 december aan het licht kwam dat zich onregelmatigheden voordeden, toen er abnormale vertraging optrad bij de bekendmaking van de resultaten van de laatste 49 kiesdistricten, op een totaal van 210. En zoals u weet heeft de verkiezingswaarnemingsmissie van de Europese Unie pas op maandag 1 januari, op grond van de gebeurtenissen in dat weekend, in haar voorlopige analyse geconstateerd dat de verkiezingen niet aan de internationale standaarden hadden voldaan. Technisch gezien was het dus te laat om de overmaking van dit bedrag van 40,6 miljoen euro te verhinderen of te blokkeren.
Ten tweede zou ik erop willen wijzen - omdat dit belangrijk is in de argumentatie - dat ik het eens ben met veel dingen die gezegd zijn, maar dat er ook zaken zijn waarmee ik het helemaal niet eens ben. Als er beweerd wordt dat de techniek of de methode van de begrotingssteun een techniek of methode zou zijn waaraan noch voorwaarden, noch controles verbonden zijn, dan is dat natuurlijk onjuist. Ik zou er simpelweg de aandacht op willen vestigen dat het raadzaam is eerst te controleren of het voorstel van mevrouw Kinnock en anderen om de begrotingssteun om te zetten in een projectmatige steun, op korte termijn - of op even korte termijn als de begrotingssteun - haalbaar is, alvorens deze begrotingssteun abrupt op te schorten, om de bevolking niet in een situatie te brengen die nóg rampzaliger is. Het is namelijk gemakkelijk om principes te verkondigen, maar dan moeten wij ons er wel van vergewissen dat de gevolgen van de tenuitvoerlegging daarvan niet aan een verdere verslechtering van de situatie bijdragen.
Dat brengt mij tot twee opmerkingen over de begrotingssteun. De begrotingssteun wordt gecontroleerd. Er moeten bewijsstukken worden geleverd, en dat is niet minder transparant dan het systeem van de projectmatige steun.
Het spreekt uiteraard vanzelf, mevrouw Kinnock en andere afgevaardigden: als er niet snel een akkoord wordt gesloten tussen de partijen om de rust te herstellen en - naar ik hoop - om overeenstemming te bereiken over de mogelijke organisatie van nieuwe verkiezingen, zoals de heer Wittmann wenst, dan kan de begrotingssteun, die in zekere zin een kwaliteitslabel vormt voor het land waarmee we deze methode praktiseren, beslist niet meer worden toegepast en moeten wij ervoor zorgen dat wij andere middelen vinden om steun te bieden. Ik ben het er echter niet mee eens om de ontwikkelingshulp aan Kenia zonder meer op te schorten. We moeten altijd in gedachten houden dat er dankzij deze steun mensen kunnen worden geholpen. Ik wilde dit graag even rechtzetten en ik denk dat het belangrijk was.
Een laatste reactie tot slot met betrekking tot twee punten. Moeten er onmiddellijk verkiezingen worden georganiseerd? Het lijkt mij wenselijk dat de partijen overeenstemming bereiken. Wij kunnen wel allerlei wensen uitspreken, maar om nu te geloven dat er onmiddellijk verkiezingen worden georganiseerd zonder dat er sprake is van een akkoord tussen de partijen, is niet realistisch. Wij moeten er ook voor oppassen dat wij geen situaties laten ontstaan die de problemen en de ellende van de mensen nog verergeren. Dat is een aspect dat wij niet uit het oog moeten verliezen, en ik denk dat wij bijzonder omzichtig te werk moeten gaan. Ik ben voorstander van verkiezingen, op voorwaarde dat deze voortvloeien uit een akkoord.
Wij zullen de Afrikaanse bemiddeling volledig steunen en zoals de Raad al zei, is de Commissie natuurlijk beschikbaar voor een bemiddelingspoging. Ik heb contact opgenomen met Kofi Annan en ik heb een uitvoerig onderhoud met hem gehad. Ik heb hem gezegd dat wij - met inbegrip van de Hoge Vertegenwoordiger - beschikbaar waren om een bemiddelingspoging te ondernemen. Het is duidelijk dat men op dit moment wil dat het hier in eerste instantie om een Afrikaans bemiddelingsteam gaat. Dit aspect mogen we mijns inziens niet uit het oog verliezen.
Een laatste opmerking tot slot over de vraag van de heer Mulder: als het Europees Ontwikkelingsfonds opgenomen was in de begroting, zoals het Parlement en ikzelf willen, dan zou de begrotingssteun - bijvoorbeeld wat betreft het bedrag, de techniek, controle, verificatie en monitoring - automatisch verlopen, hetgeen de procedure aanzienlijk zou vereenvoudigen.
U kunt zich niet voorstellen hoeveel aangenamer en efficiënter mijn leven zou zijn, als ik voor de toepassing van mijn begroting veel meer direct afhankelijk was van de keuzes, de opties en de controle van het Parlement.
Zoals de zaken er nu voor staan, ben ik bang dat dit helaas niet mogelijk is, maar het is duidelijk dat ik graag een discussie over dit onderwerp zou aangaan. De vraag die u stelt bewijst eens te meer, dat opname van het Europees Ontwikkelingsfonds in de begroting een aanzienlijke vooruitgang zou betekenen voor de doeltreffendheid van onze steun.
De Voorzitter
. - Ik heb zes ontwerpresolutiesontvangen overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag 17 januari 2008 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Glyn Ford
. - (EN) Mijn deelname aan dit debat stemt mij treurig. Vijf jaar geleden, in december 2002, maakte ik deel uit van de verkiezingswaarnemingsmissie van het Europees Parlement naar Kenia onder leiding van barones Nicholson. Die verkiezing geschiedde binnen de grenzen van de internationale richtlijnen, waardoor ze de integriteit kreeg die het resultaat bekrachtigde. Het werd een overwinning voor de oppositie. Na onze ontmoeting met de heer Mwai Kibaki, de nieuwe president, en wegens zijn eerlijke verkiezing waren wij allen van mening dat de toekomst van Kenia rooskleurig was en dat een nieuwe tijd van meer doeltreffendheid en minder corruptie was aangebroken.
Aan het einde van George Orwells 'Animal Farm' zijn de varkens mensen en de mensen varkens geworden. Hetzelfde geldt voor Kenia. Het eens veelbelovende regime is even corrupt en onbekwaam geworden als zijn voorganger. Het heeft de hoop en toekomst van miljoenen Kenianen vernietigd. Ik ben verheugd over de krachtige verklaringen van het hoofd van de waarnemingsmissie van de EU. Ik hoop dat de Commissie verzoening tussen de twistende facties zal aanmoedigen en met krachtige maatregelen zal dreigen als geen overeenkomst wordt bereikt.
James Nicholson  
schriftelijk. - (EN) Als voormalig waarnemer van het Europees Parlement in Kenia ben ik diep bezorgd over de gebeurtenissen in de nasleep van de verkiezingen van december. Het feit dat Kenia sedert jaren wordt beschouwd als het meest stabiele land in dat deel van het Afrikaanse continent, maakt de ontwikkelingen nog zorgwekkender. Net als mijn land is Kenia lid van het Commonwealth. Ik ondersteun het voorstel van de Commonwealth-waarnemers om de verkiezingsresultaten door onafhankelijke Commonwealth-rechters te laten controleren. Onze eigen EU-waarnemers stelden een onafhankelijke audit van de resultaten voor. Ik ben ervan overtuigd dat de Kenianen in zulke audit door Commonwealth-rechters vertrouwen zouden hebben.
Onze eerste prioriteit is ervoor te zorgen dat de toestand in Kenia zich normaliseert tot een vreedzame maatschappij waar het democratische proces niet op de helling wordt gezet. Het nieuws van vandaag dat de veiligheidstroepen politici van de oppositie hebben verhinderd een protestbijeenkomst te organiseren, voorspelt niet veel goeds. Ik verzoek de EU dringend al het mogelijke te doen om met andere internationale organisaties samen te werken om ervoor te zorgen dat Kenia een toestand van normaliteit en democratie herwint.
