Urgentverklaring
Westendorp y Cabeza
Mijnheer de Voorzitter, de industriecommissie is van mening dat dit een zeer belangrijke en dringende aangelegenheid is.
Wij weten allemaal waarom Montenegro moeilijke tijden doormaakt, en wij moeten deze kwestie niet verder uitstellen om haar eerst nader te bestuderen.
Ik ben daarom voornemens een vereenvoudigd verslag op te stellen, zodat er voor behandeling volgens de urgentieprocedure kan worden gekozen.

De Voorzitter
Ik geef het woord aan de voorzitter van de Begrotingscommissie, die in dit geval tot advies bevoegd is; de heer Wynn.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, er doet zich een vreemde situatie voor omdat er in de fracties al een besluit was genomen over Montenegro voordat de Begrotingscommissie een besluit had genomen. Ook heb ik niet de gelegenheid gehad mijn goede vriend de heer Westendorp te spreken. Ik geloof dat de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid positief staat tegenover het standpunt van de Begrotingscommissie, dat ik zo zal weergeven. Aangezien ik hem echter niet rechtstreeks gesproken heb, dient u mij hierop niet vast te pinnen - het is slechts informatie uit de tweede hand.
Ten eerste wil ik duidelijk maken dat de Begrotingscommissie elke vorm van hulpverlening aan Montenegro steunt. Dat was in het verleden zo en dat zal zo blijven. Er is op dit moment echter geen sprake van urgentie. De eerste tranche van de gelden zal niet voor augustus beschikbaar worden gesteld en de tweede tranche wordt aan het eind van het jaar betaald.
We zijn van mening dat de betreffende commissies de bijzonderheden van dit voorstel dienen te bestuderen. Ongeacht welke commissie de commissie ten principale wordt - Buitenlandse zaken of Industrie - geven wij slechts een advies, maar die commissies en het Parlement dienen deze voorstellen te evalueren. Het zou niet juist zijn ons ertoe te dwingen een besluit te nemen omdat de Raad dat nodig acht.
Wat de begroting betreft, is onze voornaamste zorg waar het geld vandaan komt. Het is prima voorstellen te doen, maar wij vinden dat wij niet met dit verzoek tot urgentverklaring moeten instemmen totdat we weten waar het geld vandaan komt. We moeten dit tot volgende maand laten rusten. Dan kunnen de commissies erover debatteren en kunnen wij er tijdens de vergaderperiode in juni over stemmen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Wynn. Dat is een heel verstandige opvatting.
Ik geef het woord aan de heer Newton Dunn, ondervoorzitter van de commissie buitenlandse zaken, om de mening van zijn commissie te horen.

Newton Dunn
Mijnheer de Voorzitter, het is niet besproken in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, maar persoonlijk vind ik dat we nu niet met een urgentieverklaring moeten instemmen.

Oostlander
Voorzitter, ik denk dat er procedurele eigenaardigheden zijn begaan bij de indiening van dit voorstel. Nochtans meen ik als spreker namens de EVP-Fractie, dat de urgentie van dien aard is dat wij dat hoogst serieus moeten nemen. Dus, ongeacht de fouten in de procedure, moet ik namens mijn fractie zeggen dat wij toch dit urgentievoorstel graag willen steunen. Ik heb ook de indruk dat andere fracties in dit Huis vanuit de Commissie buitenlandse zaken hetzelfde menen. Misschien is het goed om dat nog even te vernemen.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, ik steun dit verzoek om urgentverklaring, al lijkt de zaak mij minder dringend dan de Raad beweert. Het zou tegenover de Montenegrijnen echter niet netjes zijn dit verzoek nu te verwerpen. Vanuit Belgrado dreigt voor Montenegro groot gevaar. Wij moeten daarom een signaal geven. De Commissie moet ons echter wel eindelijk zeggen waar ze het geld vandaan haalt. Ze kan het niet van het geld voor Bosnië of Kosovo afhalen. De Commissie moet zeggen waar het dan wel vandaan komt. Wij moeten, als wij vandaag een besluit nemen, na de eerste helft van de periode een evaluatie maken, zien wat er met dat geld is gebeurd en dan zeggen waar de tweede tranche vandaan moet komen.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats ben ik tegen de urgentverklaring om dezelfde redenen als de voorzitter van de Begrotingscommissie heeft aangevoerd. Er is geen sprake van urgentie, aangezien het geld normaal gesproken in augustus vrijkomt.
Wanneer we goed kijken, blijkt in de tweede plaats dat er nog 20 miljoen op de tot dusverre toegepaste begrotingslijn staat die nog niet is gebruikt. Er is dus geen sprake van een hachelijke situatie of van urgentie, zodat we dit onderwerp gerust later nog eens kunnen behandelen.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Begroting 2001 - Raming van het EP
De Voorzitter
Volgens de agenda zou de Commissie nu het voorontwerp van algemene begroting voor 2001 moeten presenteren. Helaas is de commissaris nog niet gearriveerd, hoewel ze onderweg is. Ik stel daarom voor om het volgende agendapunt te behandelen.
Aan de orde is het verslag (A5-0121/2000) van de heer Ferber, namens de Begrotingscommissie, over de raming van de inkomsten en uitgaven van het Europees Parlement voor het begrotingsjaar 2001.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, eigenlijk zou ik direct na de presentatie van de begroting 2001 door commissaris Schreyer aan het woord komen. Nu valt mij de nog grotere eer te beurt eerst de begroting van het Parlement te mogen voorstellen voordat mevrouw Schreyer de algemene begroting presenteert.
Als rapporteur voor de begroting van het Parlement leg ik u een voorstel met drie belangrijke kenmerken voor. In de eerste plaats - en daar hecht ik veel belang aan - is dit een uiterst sobere begroting. In de tweede plaats trekken wij de nodige conclusies uit de gegronde verwijten van de Rekenkamer en de Commissie Begrotingscontrole; dat zijn wij aan iedereen verschuldigd. In de derde plaats - ook dit vind ik zeer belangrijk - versterken wij de positie van het Parlement als belangenbehartiger van de Europese burgers.
Aan de hand van vijf trefwoorden zal ik nu kort de hoofdpunten van de begroting van het Parlement voor 2001 schetsen. In de eerste plaats moeten wij, wat het gebouwenbeleid betreft, de juiste conclusies trekken uit de kritiek van de Rekenkamer. Dat is zeer belangrijk. Om een gunstige oplossing te kunnen vinden moeten wij in Brussel zo spoedig mogelijk aan onze betalingsverplichtingen voldoen. Voor de belastingbetaler is dat bijzonder belangrijk. Wij moeten ook een voor iedereen aanvaardbare oplossing vinden voor dit gebouw hier in Straatsburg. Voor beide zijn in de ontwerpbegroting bedragen opgenomen.
In de tweede plaats moeten wij ons volgend jaar ook ten aanzien van het personeelsbeleid uiterst terughoudend opstellen. Er is wel enige financiële armslag, maar dat betekent niet dat wij het personeel van het Parlement drastisch moeten uitbreiden. Ook voor de promoties moeten wij in de herfst een voor alle instellingen aanvaardbare oplossing vinden.
In de derde plaats moet het Parlement zich, meer dan de andere instellingen, op de uitbreiding van de Europese Unie voorbereiden. Dat betekent echter niet - en dat is zeer belangrijk - dat wij volgend jaar al moeten zeggen welke nieuwe talen onze tolkendiensten zullen aanbieden. Wij kunnen immers niet beslissen welke landen in een eerste ronde lid van de Europese Unie kunnen worden en welke niet. Zulke politieke besluiten moeten niet in het kader van de begroting worden genomen. Wij moeten natuurlijk wel overleggen met de talenscholen in de kandidaat-landen, en programma's uitstippelen en ontwikkelen, maar kunnen niet op de politieke besluitvorming vooruitlopen.
Tot mijn genoegen is commissaris Schreyer aangekomen. Ik heb uw rol in zoverre overgenomen dat wij nu eerst over de begroting van het Parlement spreken, en daarna over de begroting van de Commissie. Nee, ik wil uw werk niet overnemen, dat laat ik helemaal aan u over. Zo ver gaat de rolverwisseling niet!
In de vierde plaats moeten wij rekening houden met de grotere verantwoordelijkheid van het Europees Parlement sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. De huidige leden van het Europees Parlement hebben meer verantwoordelijkheid en werk dan al hun voorgangers. Het aantal medewerkers en de technische uitrusting moeten daarmee gelijke tred houden. Ik wil iedereen bedanken die mij op dit punt heeft gesteund.
In de vijfde plaats moet die grotere verantwoordelijkheid ook voor de fracties van het Europees Parlement gevolgen hebben. Ik wil een politiek Parlement dat vecht voor wat juist is. Daarom moeten wij de basis van de werkzaamheden van de fracties verbreden en - ik zeg dat in alle openheid - de ambtelijke diensten van het Parlement inkrimpen. Alleen zo kunnen wij de aandacht van de publieke opinie op duurzame wijze voor het Parlement winnen. Het verheugt mij dat in het Bureau van het Europees Parlement in dezelfde richting wordt gedacht en dat een ondervoorzitter uit mijn fractie daarover een verslag voorbereidt. Dat is de weg die wij moeten volgen.
Ik heb met grote belangstelling kennis genomen van de amendementen die op mijn verslag zijn ingediend. Hopelijk begrijpt u dat ik er maar zeer weinig kan onderschrijven. Ze wijken af van de lijn die ik in de Begrotingscommissie heb voorgesteld en die daar door de meerderheid is goedgekeurd. Wij moeten ons op de uitbreiding voorbereiden, maar moeten volgend jaar nog geen tolken uit de kandidaat-landen in dienst nemen.
Ook bij het gebouwenbeleid moeten wij aan de uitbreiding denken. Dat hoeft echter nog niet in de begroting 2001 te gebeuren. Wij moeten de belangrijke kwestie van de uitbreiding met wat meer realiteitszin benaderen. In Brussel hebben wij sedert drie jaar een nieuw gebouw, en hier in Straatsburg sedert vorig jaar. Als wij nu tegen de belastingbetalers gaan zeggen dat wij nog meer gebouwen en kantoorruimte nodig hebben, zullen zij dat moeilijk kunnen aanvaarden. Daar moeten wij ook rekening mee houden. In vergelijking met de begroting van meer dan 90 miljard euro die mevrouw Schreyer straks zal voorstellen, stelt deze begroting van 987 miljoen euro niet veel voor. Het gaat echter wel om het geld van de belastingbetaler. Wij moeten daar zorgvuldig mee omspringen. De belastingbetaler verwacht van ons dezelfde zorgvuldigheid bij de uitvoering van de begroting als bij de opstelling daarvan. Tijdens de eerste lezing van deze begroting in september, als wij over alle documenten voor de kwijtingsprocedure beschikken, zullen wij het daarover nog hebben.
Ik dank het Bureau van het Europees Parlement en in het bijzonder ondervoorzitter Gerhard Schmid, die voor begrotingskwesties bevoegd is, voor de constructieve samenwerking tussen het Bureau en de Begrotingscommissie, vooral tijdens de bemiddelingsprocedure. Ik dank de diensten van het Parlement voor de vlotte en gewetensvolle medewerking, zonder dewelke al dit cijferwerk onmogelijk was geweest. Ik wil ook mijn collega's van de Begrotingscommissie hartelijk danken voor de faire samenwerking. Tijdens een begrotingsprocedure maken de verschillende accenten die worden gelegd het niet altijd eenvoudig om tot een samenhangend geheel te komen, vooral niet omdat dit meestal onder tijdsdruk moet gebeuren. Ik complimenteer daarom iedereen die mij heeft bijgestaan. Ik dank natuurlijk ook de mensen van het secretariaat van de Begrotingscommissie, die in deze moeilijke periode alles op vlotte en betrouwbare wijze hebben voorbereid. Ik denk dat deze begroting het vertrouwen van het Parlement verdient.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren met het uitstekende werk dat hij voor het Parlement doet inzake het zo effectief mogelijk besteden van onze begrotingsgelden. Het zou verkeerd zijn om van de Commissie te verwachten dat zij van alles onderneemt om haar eigen organisatie en begroting op orde te brengen zonder zelf ook dergelijke rigoureuze maatregelen te nemen. De gekozen benadering is volkomen juist, niet alleen omdat wordt voorkomen dat we klakkeloos geld weggeven zodra er een beetje ruimte in de begroting zit, maar ook omdat we de secretaris-generaal van het Parlement verzoeken met een aantal verslagen te komen. In paragraaf 6 van de resolutie verzoeken wij de secretaris-generaal bijvoorbeeld de personeelsbehoefte op dezelfde wijze te bestuderen en vast te stellen als de Commissie, zodat we de personeelsbehoefte op langere termijn aan het beschikbare personeel kunnen koppelen. Dit is duidelijk een zeer verstandige vorm van langetermijnplanning in deze fase van het bestaan van het Parlement.
In verband met de begroting van het Europees Parlement voor 2001 wil ik graag drie zaken onder de aandacht brengen. Het eerste punt is een dringend verzoek van een individuele parlementariër om een definitieve datum vast te stellen voor de tweede netwerkcomputer in onze kantoren. Dit is voor velen van ons een bron van frustratie. Ons personeel heeft - via de computers van het Parlement natuurlijk - toegang tot het netwerk, maar als wij als parlementsleden onze eigen computer meenemen, is er geen ruimte deze aan te sluiten en efficiënt te werken. Het is belangrijk dat er een datum wordt vastgesteld waarop we de beschikking krijgen over deze voorziening.
Het tweede punt betreft de voorlichting, in verband met paragraaf 21 van deze resolutie. Ik wijs het Huis erop dat we tijdens deze debatten herhaaldelijk hebben gezegd dat alle bureaus van de Commissie en het Parlement in de lidstaten vanaf 1 januari 2000 onder het dak van een Europahuis samen dienen te werken. Deze datum is inmiddels verstreken, terwijl er nog steeds een of twee lidstaten zijn, waaronder mijn eigen land, waar het Parlement en de Commissie er afzonderlijke bureaus op nahouden. Voor het bekostigen van het bureau van het Parlement wordt daar meer dan 70% van de uitgaven besteed aan gebouwen en salarissen, zodat er voor de publieksvoorlichting weinig overblijft. Hoe eerder het beeld van de Europese Unie door één Europahuis wordt weergegeven, hoe beter.
Het laatste punt betreft de gevolgen van uitbreiding. Ik steun wat onze rapporteur daarover heeft gezegd. We kunnen niet zomaar lukraak posten goedkeuren voor het voorbereiden van de uitbreiding terwijl de politiek nog geen besluit heeft genomen. Dat geldt des te meer omdat we ervan uitgaan dat er door de uitbreiding talen bijkomen, zoals ik uit de raming van het Europees Parlement opmaak. Na de Top van Helsinki eind vorig jaar heeft in dit Huis echter geen debat plaatsgevonden over de aanpak van de uitbreiding. Ik bedoel dan geen beperkte uitbreiding, maar een grootschalige, met mogelijk 12 of 13 nieuwe lidstaten. Dat wil zeggen, 27 à 28 landen met meer dan 20 verschillende talen. Ik vraag de secretaris-generaal hoe we dit ooit voor elkaar krijgen als de administratie zich niet buigt over de vraag waar we die mensen allemaal moeten laten? Krijgen we aangepaste ruimtes voor meer dan 20 talen, zodat in elke kamer van dit Parlement waar iets wordt besproken iedereen het recht heeft zijn eigen taal te spreken?
Wij weten dat ondervoorzitter Cot tijdens de vorige zittingsperiode veel werk heeft verzet. De leden hebben zijn verslag echter nooit onder ogen gekregen. We hebben het nooit gezien als een discussiestuk over de werking van het relaissysteem dat tolken gebruiken om een spreker via een andere tolk te vertalen. We hebben ook nooit echt nagedacht over het inzetten van freelancers, om een groot deel van ons vertaalwerk met behulp van moderne communicatiemiddelen naar de verschillende lidstaten te versturen in plaats van in Luxemburg een heel leger mensen in vaste dienst van het Parlement te laten werken.
Daarom steun ik het compromis dat onze rapporteur heeft voorgesteld, namelijk dat we de secretaris-generaal verzoeken in eerste lezing met een strategie te komen om de hele talenkwestie in het Parlement en de uitbreiding aan te pakken. Ik vermoed dat de Commissie dat ook wel wil doen, want het is een probleem dat in dit amendement terecht in verband wordt gebracht met interinstitutionele zaken. Ik hoop van harte dat de socialistische fractie van gedachten verandert, de kop uit het zand haalt en beseft dat dit probleem zo spoedig mogelijk moet worden aangepakt.

Gill
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ook ik de heer Ferber feliciteren met zijn uitgebreide raming van de ontvangsten en uitgaven van het Parlement. Ik steun de grote lijn van dit verslag, die aansluit bij het strikte begrotingsbeleid. De voornaamste uitdagingen voor het Parlement zijn namelijk het vergroten van de financiële verantwoording en doorzichtigheid, wat zonder een krachtige institutionele hervorming niet mogelijk is; ten tweede de komende uitbreiding van de Unie, en ten derde het verbeteren van de doelmatigheid door middel van doeltreffende begrotingsbewaking en een efficiënter gebruik van de middelen.
Het informeren van de burgers over het hoe en waarom van onze bezigheden behoort onze voornaamste prioriteit te zijn. We moeten het vertrouwen van de Europese belastingbetaler winnen, en dat kan alleen maar door onze financiële verantwoording te vergroten door het werk van het Parlement doorzichtiger te maken, niet door het in nevelen te hullen; door minder jargon te bezigen, door het wetgevingsproces en het wetgevende apparaat te verbeteren en door uit te leggen dat de individuele burger baat heeft bij wat wij hier doen. Wij zetten een flinke stap op weg naar die doorzichtigheid door de invoering van een begroting die op concrete activiteiten is gebaseerd. Ook het voorstel in dit verslag om afzonderlijke begrotingslijnen op te nemen voor de kredieten ten behoeve van politieke partijen zal hiertoe een aanzienlijke bijdrage leveren.
Het belang van deze waarden neemt toe naarmate de uitbreiding van de EU en de daaruit voortvloeiende uitdagingen naderbij komen. Als socialistische fractie zijn wij de mening toegedaan dat het Europees Parlement de kandidaat-lidstaten tijdens hun voorbereidingen voor toetreding tot de EU dient te stimuleren. Ik heb de indruk dat sommigen in dit Huis dit uitbreidingsproces proberen te dwarsbomen door onnodige obstakels op te werpen en met veelal oneigenlijke argumenten te komen om zo de voorbereiding op de uitbreiding te beperken. Een voorbeeld is de afwijzing van het voorstel om de 35 vacante posten van de uitbreidingsreserve in de vertaalsector tussen 2001 en 2002 te bezetten. Zoals mijn collega de heer Elles reeds aangaf, is dit omdat wij menen hiermee op de toetredingsonderhandelingen vooruit te lopen. Geloven we echt dat alle instellingen zich door deze kleine stap zullen laten leiden bij de beslissing welke landen in de eerste tranche zitten en welke in de tweede? Geloven we nu werkelijk dat het politieke besluit ons door de toewijzing van nog geen half procent van de vertaalbegroting van het Parlement uit handen zal worden genomen? Ik vind dit ietwat verwarrend en als ik me goed herinner was de rapporteur het hier eerder mee eens. Hij was in zijn laatste verslag duidelijk voorstander van het opzetten van een interinstitutioneel aanwervingsbureau.
Wat heeft het voor nut een gezamenlijke operatie goed te keuren terwijl we tegelijkertijd het aanwerven van personeel onmogelijk maken? Ik ben er sterk voor de uitbreiding goed te plannen, want de ervaring leert dat het opleiden van tolken en vertalers een lange aanlooptijd vergt. Dit is nodig om de toetreding van de nieuwe lidstaten wat de talen betreft probleemloos te laten verlopen.
Natuurlijk ben ik het ermee eens dat we nooit vooruit moeten lopen op politieke besluiten die nog moeten worden genomen. Aan de andere kant moeten we voorkomen dat er ontmoedigende signalen uitgaan naar de kandidaat-lidstaten, die momenteel alles in het werk stellen om zich op hun toetreding tot de EU voor te bereiden. Ik herhaal dat we niet op politieke besluiten inzake de uitbreiding vooruit moeten lopen. We moeten de uitbreiding plannen en vindingrijk en creatief voorbereiden, want niets zal de EU zoveel schade berokkenen als een slecht uitgevoerde uitbreiding.
Ter voorbereiding op de uitbreiding moeten we tevens krachtdadige hervormingen doorvoeren. Zeer onlangs waarschuwde de president van het Europese Hof van Justitie dat het Hof een uitbreiding van de EU niet aankon. De gemiddelde tijd voordat een zaak voorkomt is toegenomen van 17 maanden in 1988 tot 23 maanden vorig jaar. Dat is een zeer lange wachttijd. We moeten hervormingen doorvoeren, niet alleen op het gebied van personeel en procedures, maar ook met betrekking tot het gebouwenbeleid. Het is noodzakelijk gedurende het komende boekjaar zodanige voorbereidingen te treffen dat de gebouwen van het Parlement de nieuwe lidstaten van de uitgebreide EU kunnen huisvesten. Ook zijn er voorzieningen nodig voor de inrichting van voorlichtingsbureaus in de kandidaat-lidstaten.
Het is algemeen bekend dat de huidige systemen zijn opgezet in een tijd dat de EU slechts 6 lidstaten had. Ze barsten bijna uit hun voegen nu de Unie uit 15 lidstaten bestaat. Hoe kunnen die systemen ooit toereikend zijn als we 25 lidstaten hebben? Het is van belang de uitbreiding te plannen en voor te bereiden.
Ik ben nog een betrekkelijk nieuw parlementslid en ik zie dat er in de commissies veel zinvol werk wordt gedaan. Toch ben ik mij er terdege van bewust dat de nieuwe verantwoordelijkheden die uit het Verdrag van Amsterdam voortvloeien niet alleen vragen om individuele ondersteuning van de parlementsleden, maar ook om wetenschappelijke ondersteuning van de commissies. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam is de werklast van het Parlement aanmerkelijk gestegen en dit moet in de begroting tot uiting komen.
Het werkprogramma van de Commissie omvat een groot aantal medebeslissingsprocedures waardoor onze werklast aanmerkelijk is gestegen. Als we de bevolking van de EU van het belang van het Europees Parlement willen overtuigen en willen dat mensen het Parlement serieuzer nemen, zullen we onze werkwijze moeten verbeteren. Daarom verheugt het mij dat het belang van een gemeenschappelijke statuut voor parlementsleden en medewerkers in het verslag wordt benadrukt, en ik hoop dat we het zo snel mogelijk kunnen aannemen.
Een aantal aspecten van het verslag stellen mij teleur. Het richt zich te veel op de kleine details en staat zo administratieve veranderingen op personeelsgebied en een strategische visie in de weg. Ik vraag me af of het verstandig is 30% van de kredieten toe te wijzen aan de reserve voor veiligheidsdiensten, zoals de rapporteur voorstelt. Het argument van de rapporteur bevat een tegenstrijdigheid. Hij heeft zich voortdurend geconcentreerd op uitbesteding van de diensten van het Parlement. Dit is echter een voorbeeld van hoe het niet moet. In plaats van de begroting te verlagen zouden we beter kunnen kijken hoe we de veiligheidsdiensten kunnen verbeteren. De vraag die hierbij gesteld moet worden is: moeten we over onze eigen beveiligingsdiensten beschikken of kunnen we de zaak beter uitbesteden in plaats van de begroting te verlagen?
Ook vind ik het teleurstellend dat het verslag voorbijgaat aan een van de ernstigste vormen van ondoelmatigheid waar we mee te kampen hebben. Leden van het Europees Parlement zijn de enige parlementariërs die niets te zeggen hebben over de vestigingsplaats van hun Parlement. Een zetel op drie plaatsen is buitengewoon zonde van de tijd, het geld, het gereis en het vervoer. Gelet op het strenge begrotingsbeleid hebben we zeker het recht deze aangelegenheid aan de orde te stellen. Zolang we dat niet doen, zal de burger niet begrijpen wat wij op zoveel verschillende plaatsen te zoeken hebben. Bovendien wordt de rol van de organisatie erdoor vertroebeld.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, Markus Ferber heeft een uitstekend verslag opgesteld, en daarmee wil ik hem van harte complimenteren. De begroting van het Parlement is vooral een administratieve begroting, omdat de grootste uitgaven uit loonkosten bestaan. Op dit moment maken wij in bestuurlijk opzicht belangrijke veranderingen door, omdat wij streven naar een op activiteiten gebaseerde begroting, naar het vergroten van de persoonlijke verantwoordelijkheid en naar verbeteringen bij het herschikken van middelen. Daarom keurde het Parlement vorig jaar voor de begroting van dit jaar een bedrag van 300.000 euro goed om de doelmatigheid te vergroten en de noodzakelijke verbeteringen in het beheer van het Parlement aan te brengen.
Mijnheer de Voorzitter, het is in dat opzicht enigszins verbazingwekkend dat al in deze fase, nog voordat het onderzoek ook maar is begonnen, belangrijke besluiten over het verbeteren van het bestuur worden genomen. In de begroting gaan de bedragen voor salarissen maar liefst met 12,2% omhoog. Dat is zo'n grote stijging van de beheerskosten dat geen enkele andere instelling die zelfs maar zou kunnen overwegen. Al in deze fase is het de bedoeling met deze aanvulling 33 nieuwe posten te creëren, en bovendien zullen daar door het amendement van het Bureau waarschijnlijk nog eens 12 bijkomen. Laat ik ter vergelijking opmerken dat het Parlement in de periode 1995-1999 al met al slechts 11 nieuwe posten heeft gecreëerd. Laat ik als bijzonderheid ook vermelden dat er in dit voorstel zelfs een nieuwe post voor de afdeling toezicht op het financieel beheer wordt gecreëerd, terwijl het juist de bedoeling is de controle vooraf af te schaffen. Bovendien omvat de begroting een aanzienlijke hoeveelheid nieuwe promoties. Ik kan het daarom niet eens zijn met degenen die beweren dat men zich bij de begroting aan een strikte begrotingsdiscipline heeft gehouden. De begroting is juist uitzonderlijk ruim en daarom zal het moeilijk zijn de goedkeuring van de burgers voor de begroting van het Parlement te krijgen.
Mijnheer de Voorzitter, er moet in dit verband iets gedaan worden aan het personeelsbeleid van het Europees Parlement. De herziening van het bestuursapparaat, een op activiteiten gebaseerde begroting en het vergroten van de verantwoordelijkheid naar beneden toe vereisen onderhandelingen met het personeel. Er wordt geëist dat de middelen opnieuw worden toegewezen en dat daarom het personeelsstatuut moet worden herzien. Het zou daarom op zijn plaats zijn de onderhandelingsmogelijkheden en de instrumenten waarmee deze herzieningen moeten worden doorgevoerd, voor de toekomst te bewaren en geen nieuwe privileges te verlenen voordat er in ieder geval met het personeel over de bestuurlijke hervormingen is onderhandeld.

Buitenweg
Voorzitter, ook ik wil de rapporteur hartelijk danken voor zijn verslag en de open communicatie die hij mogelijk heeft gemaakt. Het verslag van de heer Ferber bevat niet alleen politieke maar vooral ook bestuurlijke aspecten. Ik zal eerst een aantal politieke uitspraken aanhalen en becommentariëren.
Mijn fractie is het er van harte mee eens dat in het verslag de Raad en het Parlement opgeroepen worden om haast te maken en samen te werken bij het opstellen van een statuut. Zowel een statuut voor de leden alsook onafhankelijk daarvan een statuut voor de assistenten. Wij steunen dit en we hopen ook dat het nog dit jaar tot een conclusie zal kunnen komen.
Ook staat er een politieke opmerking in over de scheiding die nodig is tussen de gelden van de parlementaire fracties aan de ene kant en de Europese politieke partijen aan de andere kant. Er mag geen sprake zijn van een verkapte subsidie van Europese politieke partijen. We weten allemaal dat het nog wel even zal duren voordat er ook hier een statuut zal komen voor de Europese politieke partijen en ik ben blij dat de secretaris-generaal wordt opgeroepen om tot die tijd ook te zorgen voor transparantie in de gelden tussen de parlementaire fracties en de politieke partijen.
Maar daarnaast bevat het verslag ook veel bestuurlijke kanten. Zo hebben wij ons moeten uitspreken over het feit dat het directoraat voor comités en delegaties vijf A's, twee B's en een C-post moet bevatten, dat het directoraat-generaal voor personeel een extra A-post en twee extra B-posten moet hebben. Ik denk niet dat het is omdat ik nieuw ben dat ik veel moeite heb om hier een oordeel over te vellen. Ik vind het vooral een taak van een manager om verantwoordelijkheid te nemen voor de precieze invulling van het personeelsbeleid. Ik vind het ook voor fracties heel erg moeilijk als plenair bepaald wordt hoeveel extra posten er bij de politieke fracties terecht moeten komen. Dat heeft toch heel veel te maken met de inrichting van je fractie en misschien wil ook niet elke fractie op precies dezelfde wijze werken. Ik denk dat we hier toch echt naar een ander systeem toe moeten. Ik heb begrepen dat bij de hervorming van het Parlement ook deze eigen verantwoordelijkheid voor de fracties zal worden meegenomen en dat steun ik van harte.
Verder een woord over de ondersteuning die wordt gevraagd voor de parlementariërs. Er zal een onderzoek komen, dat hebben we afgesproken, een onderzoek dat ook gekoppeld wordt aan het onderzoek van de heer Rothley naar de precieze ondersteuning die de parlementariërs nodig hebben voor hun werk. Ik heb er enigszins moeite mee dat we vooruit lopen op de conclusies van dit rapport omdat we in dit verslag geen uitspraak doen over de conclusie van het Bureau. Die conclusie van het Bureau is om de vergoedingen voor de assistenten met twintig procent te verhogen. Door er geen uitspraak over te doen, lijkt het hier te worden aangenomen. Ik ben er niet in principe op tegen dat er een verhoging plaatsvindt, maar ik ben er wel op tegen dat we vooruit lopen op het verslag en ik ben er ook op tegen omdat in september wel zal blijken dat we uit verschillende zaken prioriteiten zullen moeten kiezen. Bijvoorbeeld de rente van de gebouwen kan verhoogd worden. We zullen moeten kiezen of we niet meer geld aan andere instellingen ook willen doen toekomen voor de voorbereiding op de uitbreiding. Op deze kritiekpunten zullen we nog wel terugkomen in september wanneer het echt cijfermatig precies zal worden ingerekend. Het is dus niet een kritiek in principe maar wel op het vooruitlopen op een beslissing.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, er wordt momenteel gedebatteerd over een verslag dat over het Europees Parlement gaat. Het verbaast me overigens dat er bij dit document geen brief van mevrouw Stauner is bijgevoegd. U weet immers dat zij zich, zogenaamd in het kader van haar bezigheden, met veel van onze zaken bemoeit. Misschien beperkt mevrouw Stauner zich ditmaal tot het gadeslaan van de activiteiten en stuurt ze geen brief omdat de rapporteur een lid van haar eigen fractie is. Dat zou me verbazen, maar misschien heeft ze haar laatste woord nog niet gesproken. De tijd zal het leren.
Ik wil hier alleen maar laten weten dat ik enigszins verbaasd ben over de situatie. Enerzijds wordt er bezuinigd met als gevolg dat al onze begrotingen en kwijtingen door een zeer streng Parlement geblokkeerd worden. Het Europees Parlement heeft de Commissie geen kwijting verleend, en heeft zelfs met betrekking tot zijn eigen begroting geweigerd kwijting te verlenen. Men is bang dat er problemen ontstaan, dat er visa worden geweigerd of dat er geld wordt verspild aan dienstreizen van ambtenaren. Die moeten immers tussen Luxemburg en Brussel pendelen, en dat kost de belastingbetaler een vermogen.
Anderzijds bedelen de EP-leden zichzelf rijkelijk in het verslag-Ferber. Wij geven onszelf een nieuwe computer cadeau, onder het voorwendsel dat één computer niet volstaat. Wij geven onszelf 20% meer, maar de begroting mag met geen cent stijgen. Wij verhogen de begrotingspost waaruit onze medewerkers betaald moeten worden met 20% omdat we bang zijn dat onze medewerkers straks per definitie niet alleen een contract, maar ook een statuut krijgen, waardoor met name de sociale lasten zullen toenemen. Om ons tegen het ergste in te dekken, verhogen wij deze begrotingslijn met 20%.
Voor zover ik kan nagaan wordt geen enkele begrotingspost van de Gemeenschap verhoogd, of het nu gaat om humanitaire hulp, onderzoek of landbouwuitgaven. De algemene doelstelling is overigens een verlaging van de uitgaven. Desondanks doen de leden van het Europees Parlement zichzelf een tweede computer cadeau en verhogen de extra uitgaven met 20%. Hoewel de Rekenkamer ten opzichte van de fracties een bijzonder strenge houding heeft aangenomen, spreekt de rapporteur in een van de punten van zijn verslag - laat ik dit benadrukken - over de verhoogde werkdruk en de bijzondere verantwoordelijkheden van de fracties.
Dit punt strekt ons Parlement niet tot eer. Als wij voor een tekst stemmen waarin een dergelijke begroting wordt voorgesteld, mogen we niet tegelijkertijd onze verontwaardiging uiten over de geconstateerde verspillingen. Namens de radicale afgevaardigden in dit Parlement kondig ik aan tegen het verslag van de heer Ferber te zullen stemmen.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik betreur het dat mijn goede vriend Dell'Alba het niet eens is met het voorontwerp van begroting van de heer Ferber. Wij zijn het er wel mee eens, en wij zijn er zelfs erg tevreden mee.
Ik vind dat de rapporteur in deze ontwerpbegroting voor 2001 begrotingsdiscipline en een optimaal gebruik van de middelen heeft gepaard aan verbeeldingskracht en een visie op de toekomst. Wij willen hem daarmee nadrukkelijk complimenteren.
Wij hebben het hier tenslotte over het Europees Parlement van de 21ste eeuw, waarin wij naar mijn mening voor drie fundamentele uitdagingen worden gesteld. Wij zullen moeten voldoen aan de nieuwe verplichtingen die wij er als parlementsleden door het Verdrag van Amsterdam hebben bij gekregen, wij zullen bij ons werk gebruik moeten maken van nieuwe technologieën, en wij zullen onmiddellijk moeten reageren op de enorme administratieve, organisatorische en politieke opgaven die de uitbreiding van de Europese Unie met zich meebrengt. Deze drie uitdagingen waar het Europees Parlement voor staat, doen zich bovendien voor tegen een achtergrond van strikte begrotingsdiscipline en volledige transparantie ten aanzien van het gebruik van de openbare middelen.
Wij moeten ons daarom afvragen - en de rapporteur heeft dat gedaan - wat voor Europees Parlement wij in de toekomst willen: een Parlement dat administratiever en bureaucratischer of juist politieker van aard is; een gecentraliseerd Europees Parlement of een Europees Parlement dat past bij een Europese Unie die iedere dag federaler wordt en waarin subsidiariteit en decentralisatie steeds belangrijker worden.
Ik ben het eens met de rapporteur, die denk ik een Parlement wil waarin het politieke werk van de leden voorop staat, zowel in Straatsburg en Brussel als in hun eigen kieskringen. Zoals de rapporteur zegt, is er binnen dat model behoefte aan meer informatiepunten, aan nieuwe computerapparatuur en - indien noodzakelijk - meer persoonlijke medewerkers om de leden te helpen hun bureaucratische plicht te vervullen. Ik hoop dat de betreffende begrotingslijnen in september zullen zijn verhoogd.
Het is goed dat de heer Ferber reageert op het rapport van de Rekenkamer over de financiering van de fracties. Door een aparte begrotingslijn kunnen wij de buitenwereld een duidelijker en transparanter beeld geven totdat het statuut van de Europese politieke partijen er eindelijk komt. We mogen niet vergeten dat die partijen de hoeksteen van de Europese democratie zijn, en dat er geen twijfel mag bestaan over de zuiverheid van hun financiering.
Wij sluiten ons volledig aan bij de mening van de rapporteur over de taalkundige voorzieningen voor de uitbreiding. Er moet nu reeds een begin worden gemaakt met voorbereidende maatregelen van administratieve aard. Zes nieuwe landen met tenminste vijf nieuwe talen in 2004 vergen ingrijpende aanpassingen. Om de betreffende vacatures te vervullen, moet glashelder worden aangegeven in welke volgorde de kandidaat-lidstaten tot de Unie zullen toetreden, maar het is niet aan ons om dat nu en in het kader van deze begroting te doen.
Wij steunen daarom alle amendementen van de heer Ferber.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik ben het in grote lijnen met het verslag van de heer Ferber eens. De samenwerking van de laatste weken en maanden was uitstekend. Wij hebben onze meningsverschillen niet onder stoelen of banken gestoken, maar wij hebben steeds geprobeerd de grootste gemene deler te vinden.
Wij weten voor welke uitdaging wij staan. Wij kunnen die alleen maar herhalen. Als gevolg van het Verdrag van Amsterdam moeten wij - ik loop nu even vooruit op wat het Parlement nog te wachten staat - de bevoegdheden en mogelijkheden van dit Parlement met elkaar in overeenstemming brengen. Momenteel is die balans niet in evenwicht. Wij moeten ervoor zorgen dat wij, zowel wat de wetenschappelijke diensten als de wetenschappelijke medewerkers betreft, met dezelfde wapens kunnen strijden als de Raad, de andere tak van de wetgevende macht. Dit democratisch en rechtstreeks gekozen Parlement mag niet over minder mogelijkheden beschikken dan de Raad. Als wij ons werk en onszelf au sérieux nemen en echt weerwerk willen kunnen bieden, moeten voor ons dezelfde voorwaarden gelden als voor de Raad. Het helpt niet dat de Voorzitter van ons Parlement uiteindelijk haar handtekening zet. Dat is niet voldoende. Het voorbereidende werk is het belangrijkste en moet ernstig en goed worden gedaan. Wij moeten ons - en op dit punt ben ik het uitdrukkelijk oneens met de heer Dell'Alba - goed voorbereiden.
Er kan ook geen sprake van zijn dat wij nu veel meer gaan uitgeven. De heer Dell'Alba weet zeer goed dat wij in de voorbije jaren dankzij een oordeelkundig gebouwenbeleid veel hebben kunnen besparen.
Wij moeten die middelen nu ook doelgericht gebruiken. Dat betekent dat wij de mogelijkheden en capaciteiten van het Parlement moeten versterken. Wij blijven nog steeds binnen de marge van 20% die wij voor onszelf hebben bepaald. Wij nemen die in acht. Het aandeel van het Parlement in de administratieve uitgaven blijft beneden die grens. Daaruit blijkt dat wij de zaken ernstig aanpakken en geen gouden bergen willen beloven.
Wij moeten in het Parlement ook voor meer transparantie zorgen. De publieke debatten zetten ons daartoe aan. Wij nemen onze verantwoordelijkheid en aanvaarden die taak, niet omdat wij daartoe worden gedwongen maar omdat de bevolking moet weten dat wij niets te verbergen hebben. Wij willen een stevige basis voor wat wij hier doen. Ik heb het over de financiering van de fracties en over een regeling voor de financiering van Europese politieke partijen en partijorganisaties. Het gaat niet aan te zeggen dat de partijen zich op Europees vlak moeten ontwikkelen, maar dat daarvoor geen geld beschikbaar is. De burgers moeten weten welke bedragen waarheen gaan. Wij zullen alles doen om voor meer transparantie te zorgen, zodat iedereen kan zien welke middelen waarheen vloeien en kan oordelen of dat terecht is of niet, zodat kritiek kan worden geleverd als dat nodig is. En dan moet die kritiek ook worden geuit! Kritiek op procedurele kwesties of op de verdeling over verschillende begrotingslijnen moeten wij echter vermijden. Daarvoor is transparantie nodig. Zoals wij vorig jaar tijdens de onderhandelingen over de begroting al hebben gezegd, moeten wij op dat punt vooruitgang boeken.
Het enige punt waarover wij met de heer Ferber en vooral met de afgevaardigden van de Fractie van de Europese Volkspartij van mening verschillen, is de uitbreiding. Ik wil daar dan ook nog kort iets over zeggen. Ik ben bang dat het bezoek dat de heer Stoiber vorig week aan de EVP-Fractie heeft gebracht, meer invloed heeft gehad dan wij allen vreesden. Mijnheer Poettering, op een conferentie van de Europa-Unie hebt u gezegd dat de uitbreiding om politieke redenen sneller moest gaan, omdat we het ons niet kunnen permitteren ze op de lange baan te schuiven. Wij mogen dan ook niet aarzelen als ons wordt gevraagd een volgende stap te doen. Over het hoe en wanneer van een uitbreiding kunnen wij natuurlijk een prachtig politiek debat houden. Dat kan echter gevaarlijk zijn. Ik wil u vragen daar zeer voorzichtig mee te zijn.
Wij moeten ook concrete voorbereidingen treffen, bijvoorbeeld wat onze gebouwen betreft. Wie in de kandidaat-landen pas op het laatste moment gebouwen begint te zoeken, zal met schrikwekkend hoge prijzen worden geconfronteerd. Wij moeten daarom tijdig zorgen voor een solide begroting. Wat de talenkwestie betreft, blijkt uit het door uw collega Elles opgeëiste verslag van de heer Cot dat er in de toekomst 460 talencombinaties bijkomen. Geschat wordt dat daarvoor 500 extra tolken en vertalers nodig zijn. Wij mogen niet verwachten dat wij van de ene dag op de andere over werkelijk bekwame mensen zullen kunnen beschikken die Ests, Lets, Tsjechisch en al die andere talen spreken. Wij mogen niet in de val lopen die de heer Ferber terecht heeft beschreven, en door een administratieve beslissing op de politieke besluitvorming vooruitlopen. Wel moeten wij de verdeling van die posten over de verschillende talen in de loop van dit jaar grondig bespreken. Wij zijn ervoor het verslag van de heer Cot te verspreiden; dat is waar de heer Elles onder andere ook om vroeg. Wij willen dat in de loop van dit jaar nog bespreken, maar weigeren nu al te zeggen dat wij die 35 posten niet willen bezetten. Dan zouden we de zaak niet serieus nemen, en het zou een verkeerd signaal zijn naar de lidstaten en de mensen die deel willen uitmaken van de Unie.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik rapporteur Ferber bedanken voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Het verslag bevat veel goed doorwrochte ideeën, waar je zonder moeite achter kunt staan. Ik wil een kwestie bespreken die op de lange termijn van groot belang zal zijn voor het Parlement en voor de hele EU. Het gaat mij om de taalkwestie, die vandaag al veelvuldig aan de orde is geweest.
Het gebeurt niet vaak dat je zo duidelijk geconfronteerd wordt met de verscheidenheid aan talen in Europa als tijdens een debat in dit Parlement, waar voortdurend getolkt wordt tussen elf verschillende talen. Dit is natuurlijk een kostbare en omslachtige aangelegenheid. Desondanks is het sinds het bestaan van de EU vanzelfsprekend dat de deelnemers, voor zover mogelijk, in hun eigen taal kunnen communiceren.
Het verslag dat we nu behandelen gaat er grotendeels vanuit dat de EU tot 2004 uitgebreid wordt met zes nieuwe lidstaten, wat overigens een voorzichtige schatting is. Een paar dagen geleden stelde de Commissie zich ten doel tot het jaar 2005 tien nieuwe lidstaten op te nemen. Ik behoor tot degenen die het als de grootste uitdaging van de EU zien een uitbreiding tot stand te brengen met als einddoel een hereniging van Europa, dat altijd door kunstmatige grenzen is opgedeeld. Toch denk ik dat het realistischer is om rekening te houden met het iets kleinere aantal dat in het verslag van de Begrotingscommissie genoemd wordt. Ook dit is al bijzonder veel als je het aantal nieuwe talen dat erbij komt in aanmerking neemt.
Als je ervan uitgaat dat de eerste onderhandelingsronde de "5+1-landen" betreft - hoewel er de komende jaren natuurlijk veel kan gebeuren, hebben deze zes landen op onderhandelingsgebied een voorsprong van twee jaar - betekent het dat er vijf nieuwe officiële talen aan de huidige elf talen worden toegevoegd. Het is onmogelijk deze toekomstige lidstaten en hun taal anders te behandelen dan onszelf. Het moet voor Hongaarse, Poolse of Estse afgevaardigden in dit Parlement net zo vanzelfsprekend zijn om hun taal spreken als voor ons. We moeten vermijden dat een land dat beschikt over geschoolde tolken en vertalers wel lid kan worden van de EU, terwijl een land dat deze beroepsgroepen niet heeft, geen lid zou kunnen worden. Daarom is het zo belangrijk dat de kwestie nu naar voren wordt gebracht zoals de rapporteur heeft gedaan, wat ik een heel goede zaak vind. Het mag niet zo zijn dat de kwestie over een aantal jaren nog steeds niet is opgelost.
We moeten ons terdege realiseren dat de ontwikkeling nu heel snel gaat. We hebben te maken met landen die zich in een hoog tempo ontwikkelen. Daarom moeten wij snel handelen om de taalkwestie aan te kunnen op het moment dat deze landen erbij komen.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Ferber met zijn verslag. Dit soort verslagen zijn nooit eenvoudig en hij heeft prima werk geleverd. Mijn enige kritiek betreft amendementen 4 en 5, die onder een verkeerde naam namens de PPE-Fractie zijn ingediend. Ik wijs hierop omdat ik consequent wil zijn: ik heb hetzelfde tegen mevrouw Müller van de Groenen gezegd toen zij dat deed. Ik zal zo uitleggen waarom.
Het Parlement staat erop dat de Commissie en de andere instellingen zorgvuldig omspringen met het geld van de belastingbetaler, en we menen dat dit ook voor het Europees Parlement geldt. Als voorzitter van deze commissie ben ik tot de ontdekking gekomen dat uw loyaliteit zeer divers is. Ik ben loyaal jegens de commissie, en als de commissie een besluit neemt, voel ik mij verplicht dit besluit te verdedigen. Ik ben loyaliteit verschuldigd aan de rapporteur, en daarom heb ik eerder enkele opmerkingen gemaakt. De rapporteur dient immers de standpunten van de commissie weer te geven. Ik ben ook loyaal aan mijn fractie, die mij deze spreektijd heeft gegeven. Soms voel ik me hierdoor wat verstoken van loyaliteit tegenover mijzelf en wat ik eigenlijk wil zeggen. Ik begreep wel wat de heer Dell'Alba zei, omdat we moeten oppassen dat we niet op iedereen kritiek hebben terwijl we op hetzelfde moment de indruk wekken zelf geen enkele voorzichtigheid in acht te nemen en maar te doen wat we willen. Ik zeg niet dat het zo is. Maar als we die indruk wekken, moeten we zeer voorzichtig zijn en beseffen wat de gevolgen zijn.
Maar dit terzijde. In het verslag-Ferber wordt geprobeerd de behoeften van het Parlement in het nieuwe millennium - nieuwe behoeften, de komende uitbreiding - in evenwicht te brengen en de doeltreffendheid van het Parlement te vergroten. Als we dit verslag aannemen, zal echter niet alles beslist zijn. De definitieve besluiten zullen in eerste lezing worden genomen, en daarvan is men zich goed bewust.
Bij een begroting van 965 miljoen euro rekent de pers dit meteen om naar een bedrag van 1,5 miljoen euro per parlementslid. De Britse kranten zullen bol staan van de berichten over de kosten: een miljoen pond per parlementariër!
We proberen deze kosten evenwel te verlagen, vooral de kosten voor gebouwen. Als de mensen eens zouden zien wat we op dat gebied doen: we proberen de kosten op de kortst mogelijke termijn te verlagen om zo de totale lastendruk op de begroting van het Parlement te verlichten. Men hoeft maar naar de paragrafen 15 tot en met 18 te kijken om te zien hoe ernstig we het gebouwenbeleid nemen. Het beleid van ramassage heeft zijn vruchten afgeworpen voor dit Parlement. Wat we met het Belliard-gebouw hebben gedaan, was misschien niet ideaal, maar het is in ieder geval een stap in de goede richting. Het is een last minder.
Tenslotte is een van de grote problemen binnen onze instelling dat we geen statuut hebben voor de parlementsleden, de medewerkers of de politieke partijen. Het voorstel is om stappen te ondernemen die tot een oplossing leiden.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, de in het onderhavige verslag geformuleerde voorstellen weerspiegelen - of zouden dat althans moeten doen - de bereidheid van het Europees Parlement om zich voor te bereiden op de uitdagingen die de Europese Unie te wachten staan. Dat is overigens een must: wij maken momenteel een moeilijke periode door waarin spanningen en flagrante contradicties schering en inslag zijn. Het lijkt wel of wij tegelijkertijd alles en niets willen. Dat is althans wat kan worden opgemaakt uit de middelen - of het gebrek daaraan - die voor de prioritaire beleidslijnen van de Europese Unie worden uitgetrokken. Ons vermogen om de spanningen in goede banen te leiden en de tegenstellingen weg te werken zal bepalend zijn voor de opbouw van Europa. Naar gelang van het resultaat zal de Europese integratie ofwel stagneren en verkommeren ofwel met de nodige dynamiek kunnen worden voortgezet.
Kunnen wij bijvoorbeeld vaststellen dat de bevoegdheden van het Europees Parlement aanzienlijk zijn toegenomen sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam en de dienovereenkomstige uitbreiding van de medebeslissing naar nieuwe beleidsterreinen? Dan moeten wij erop toezien dat de leden van het Parlement meer bewegingsruimte krijgen om hun mandaat uit te voeren en op meer en betere informatie, meer respons van de fracties en een grotere efficiëntie van de diensten van het Europees Parlement kunnen rekenen. Zijn wij er nu reeds zeker van dat de samenstelling en werking van deze instelling grondige wijzigingen zal ondergaan ten gevolge van de uitbreiding? Dan moeten wij deze wijzigingen naar behoren voorbereiden. Wij moeten met name op de uitdagingen vooruitlopen en afdoende oplossingen zoeken in plaats van een afwachtende houding aan te nemen. Alleen zo kunnen wij vermijden dat wij op sleeptouw worden genomen door onvoorziene ontwikkelingen die wij niet onder controle hebben.
De voorafgaande overwegingen hebben betrekking op de Europese Unie in het algemeen. Wij staan voor een beslissende ommekeer. Nu wij op dit punt zijn aangekomen, zal niets hetzelfde zijn als vroeger. Het zal niet zo blijven als het nu is. Nu de Economische en Monetaire Unie een feit is, mag de euro niet als eindpunt worden beschouwd. De euro is een vertrekpunt. Hij ontketent nieuwe veranderingen en verplicht ons ertoe de nodige aanpassingen door te voeren. De eerste aanzet tot het uitbreidingsproces is reeds gegeven. Dit vergt diepgaande hervormingen en rechtvaardigt een hernieuwde ambitie. Het wordt met de dag duidelijker dat de economische pool een politieke tegenhanger behoeft. Wij schommelen tussen verdieping en vervlakking, solidariteit en egoïsme, vastberadenheid en getalm, coherentie en contradictie, convergentie en divergentie. Laten we het belang van de fundamentele beginselen versterken. Ik denk dan met name aan de subsidiariteit en de economische en sociale samenhang. Laten we met andere woorden nieuwe wegen inslaan en bewandelen. Mijn felicitaties aan de heer Ferber voor de nauwgezetheid waarmee hij zijn werk verricht.

Martin, David
Mijnheer de Voorzitter, zoals andere collega's al zeiden, vormen het Verdrag van Amsterdam en de voorbereidingen op de uitbreiding grote uitdagingen voor deze instelling.
Wat mij betreft - en laten we hier zeer duidelijk over zijn - vragen nieuwe uitdagingen om nieuwe middelen. Zoals de rapporteur heeft aangegeven, kijk je eerst naar de bestaande middelen en bekijk je of onderbenut of overbodig personeel en middelen elders kunnen worden ingezet.
Als dat eenmaal is gebeurd, zit er in de nieuwe situatie waarin het Europees Parlement zich bevindt niets anders op dan de begroting uit te breiden. Ik heb gehoord wat de heer Wynn, de voorzitter van de commissie, over voorzichtigheid heeft gezegd. Voorzichtigheid dreigt een afgod te worden: een te grote nadruk op voorzichtigheid zou ten koste gaan van de efficiëntie en doelmatigheid van dit Parlement. We dienen de gulden middenweg te betrachten en ik weet dat de rapporteur hier in zijn verslag naar heeft gestreefd.
Over het geheel genomen verwelkom ik het verslag van de heer Ferber. Er zijn echter drie punten waaraan het Parlement tussen nu en september meer aandacht dient te besteden. Ten eerste is daar de talenkwestie, zoals collega's voor mij reeds aangaven. Ik had de eer deel uit te maken van de werkgroep van de heer Cot inzake meertaligheid. Als het Parlement aan het beginsel van de meertaligheid wil vasthouden - en misschien moet dit ter discussie worden gesteld - moeten we nu al met de werving beginnen. Als we hiermee wachten, zal er van de meertaligheid niets terechtkomen zodra de uitbreiding begint. Dan is het een uitgemaakte zaak. Dit was al bijna het geval met het Fins bij de vorige uitbreiding. Zoals de leden zullen hebben gemerkt, spreken de Finse tolken Engels en andere talen - en dat doen ze uitstekend - omdat we geen Engelstalige tolken hebben kunnen vinden die het Fins machtig zijn. Die situatie zal zich bij de eerstvolgende uitbreiding opnieuw voordoen als we nu geen spijkers met koppen slaan. Ik zou dus graag zien dat het Parlement de 35 talenposten in heroverweging neemt.
Het tweede punt waar we als Parlement nog een hoop aan moeten doen is informatica. We zijn al een heel eind op weg, maar automatisering kan nog meer opleveren. Met name de voorzitter van het Bureau onderzoekt momenteel hoe we ervoor kunnen zorgen dat alle parlementsleden een laptop hebben waarmee ze toegang hebben tot het computersysteem van het Europees Parlement zodat ze hun eigen commissieverslagen, agenda's en dergelijke kunnen ophalen, waar ter wereld ze zich ook bevinden. Hiervoor is geen gigantische investering nodig, maar wel nieuw geld - een uitbreiding van de middelen van het Parlement.
Tenslotte nog iets waarover ik u heb horen praten, mijnheer de Voorzitter: juridisch advies. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam moeten wij, als wij amendementen of resoluties aannemen, niet alleen stilstaan bij de politieke gevolgen, maar ook bij de juridische gevolgen. Het juridische advies dat wij als Parlement kunnen krijgen, dient te worden uitgebreid ter ondersteuning tijdens de bemiddelingsprocedure en andere procedures.
Tenslotte wil ik nog even duidelijk maken dat ik het Parlement niet vraag grote sommen nieuw geld uit te geven. Maar het loont de moeite om een of twee procent meer uit te geven om onze doelmatigheid te behouden. En voorzichtigheid dient te worden bezien binnen het bredere eisenpakket van dit Parlement.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik feliciteer de heer Ferber met zijn verslag. De Commissie mag natuurlijk geen afzonderlijke voorstellen beoordelen. Toch wil ik zeggen dat ik met voldoening vaststel dat het Parlement zich inspant om de budgettaire last van de rentebetalingen voor de gebouwen voortaan te verlichten. In het licht van de interinstitutionele betrekkingen verheugt het mij natuurlijk ook dat uw voorstel binnen categorie 5 van het Akkoord blijft. In het Akkoord staat dat het bedrag voor de personeels- en administratieve uitgaven volgens een bepaalde verdeelsleutel tussen de instellingen wordt verdeeld. Uw voorstellen zijn op die verdeling gebaseerd. Daaruit blijkt nogmaals dat de financiële vooruitzichten het werk en de planning in vele opzichten gemakkelijker maken, vooral als er duidelijke akkoorden tussen de instellingen bestaan.
In uw verslag wordt veel aandacht besteed aan de uitbreiding en het personeelsbeleid voor vertalers en tolken. Dat is belangrijk. Welke maatregelen op dat terrein worden genomen, is uiteraard een hoogst politieke kwestie. Wij moeten ons in elk geval voorbereiden. U hebt erop gewezen dat die voorbereidingen interinstitutioneel moeten gebeuren, ook al ligt het probleem bij elke instelling een beetje anders. Ik feliciteer u nogmaals met uw verslag over het begrotingsjaar 2001, in het bijzonder omdat het de begroting 2001 overstijgt.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Indiening door de Commissie van het voorontwerp van algemene begroting voor het begrotingsjaar 2001
De Voorzitter
Aan de orde is de indiening door de Commissie van het voorontwerp van algemene begroting voor het begrotingsjaar 2001.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in februari heeft de Commissie over de prioriteiten voor de Europese begroting van volgend jaar gedebatteerd. De Commissie heeft die prioriteiten inmiddels met het Europees Parlement kunnen bespreken in de plenaire vergadering, maar vooral in de triloog tussen de Commissie, het Europees Parlement en de Raad en in de Begrotingscommissie. Op basis van die besprekingen heeft de Commissie het voorontwerp van algemene begroting voor het begrotingsjaar 2001 opgesteld. Dat is door de Commissie goedgekeurd en ligt nu voor.
Dit is het eerste voorontwerp van begroting dat ik u mag voorstellen. Ik wil daarom vooraf iets over de methode en het tijdstip zeggen. Ik vind zeer nuttig dat wij, voor wij aan het concrete cijferwerk beginnen, grondig over de prioriteiten debatteren. Het is vooral goed dat het voorontwerp zo vroeg wordt voorgelegd, omdat wij nu een diepgaand debat kunnen voeren.
Wat de structuur van de begroting betreft, geldt voor de Europese begroting voor een bepaald jaar hetzelfde als voor de nationale begrotingen: de meeste bedragen zijn het gevolg van verdragen, beslissingen en wetsbesluiten van voorgaande jaren. Dat geldt in het bijzonder voor de landbouwuitgaven voor de marktordening - de grootste uitgavenpost op de begroting, ook die voor 2001 -, voor de structuurfondsen en de meerjarenprogramma's inzake onderzoek, jeugd en buitenlands beleid. Naast de kredieten die in de voorbije jaren al werden vastgelegd, worden in de begroting 2001 echter ook duidelijke politieke prioriteiten gesteld. Na de debatten van de voorbije maanden stemmen de prioriteiten in het voorontwerp van begroting van de Commissie zeer sterk overeen met die van het Parlement. In de eerste plaats is er de prioriteit van de tweede pijler van het landbouwbeleid. De kredieten voor plattelandsontwikkeling stijgen in het voorontwerp van de Commissie het sterkst. Daaruit blijkt dat de Commissie veel belang hecht aan deze tweede pijler van het landbouwbeleid.
In de tweede plaats is het een prioriteit van het economisch beleid Europa tot een kennismaatschappij uit te bouwen. In het voorontwerp van de Commissie worden de uitgaven voor onderzoek daarom drastisch verhoogd en wordt het programma ter bevordering van het midden- en kleinbedrijf vernieuwd. Er ligt ook een voorstel voor om dat te combineren met de bevordering van de technologie, wat de wens was van de rapporteur, mevrouw Haug. Het midden- en kleinbedrijf heeft weinig toegang tot de nieuwe technologieën. Aangezien onze economie vooral door kleine en middelgrote ondernemingen wordt gedragen en wij verwachten dat het MKB Europa ook een nieuw elan geeft, is het voor Europa en voor de ontwikkeling van de informatie- en communicatietechnologie in Europa onontbeerlijk dat wij die twee aspecten combineren.
In het voorontwerp van begroting wordt ook in het buitenlands beleid een nieuwe klemtoon gelegd. Wij hebben over de hulp aan de Balkan al uitvoerig gedebatteerd. Een volgende prioriteit is dat wij ook ten aanzien van de Europese begroting begrotingsdiscipline aan de dag moeten leggen. In het voorontwerp van de Commissie wordt daarnaar gestreefd. Ik geef enkele cijfers in verband met de algemene begroting. De landbouwuitgaven niet meegerekend, stijgen de vastleggingskredieten - dat zijn de financiële verplichtingen die wij kunnen aangaan - in het voorontwerp met 1% ten opzichte van vorig jaar. Uit dat cijfer blijkt duidelijk dat het voorontwerp van begroting in het algemene politieke streven naar begrotingsdiscipline past. Afgezien van de landbouwuitgaven zijn de betalingen met 3% gestegen. De verwachte gemiddelde groei van de begrotingen van de lidstaten bedraagt 3,1%. In de debatten met de Raad zal dat zeker een belangrijke rol spelen. Wat de landbouwuitgaven betreft, hebben wij in het voorontwerp van begroting in een zeer aanzienlijke stijging van 7,6% voorzien. In absolute cijfers uitgedrukt is dat 3,12 miljard euro. Dat is het gevolg van de besluiten die de staats- en regeringsleiders vorig jaar op de Top van Berlijn hebben genomen. De goedgekeurde financiële vooruitzichten maken deel uit van het Interinstitutioneel Akkoord dat vorig jaar tussen Parlement, Raad en Commissie werd gesloten. Het voorontwerp van begroting voor het landbouwbeleid blijft beneden de in Berlijn overeengekomen bovengrens. Het voorstel van de Commissie houdt in dat 300 miljoen uit de landbouwbegroting naar het buitenlands beleid wordt overgeheveld, maar toch gelden voor het landbouwbeleid deze hoge groeicijfers.
Dit betekent dat het voorontwerp voorziet in een stijging van de vastleggingskredieten met 3,9% en een stijging van de betalingskredieten met 5%. De betalingskredieten stijgen sterker omdat wij een aantal betalingsverplichtingen voor ons uit schuiven. De Commissie vindt dat die niet meer mogen toenemen maar moeten verminderen, en dat de betalingskredieten dus moeten stijgen.
Wat betekent dit voor het relatieve gewicht van de communautaire uitgaven? Met andere woorden, welk percentage van het bruto binnenlands product van de Europese Gemeenschap gaat naar de begroting van de Europese Unie? Hoe hoog zijn de communautaire uitgaven als wij rekening houden met de sterke stijging van het bruto binnenlands product die wij ook volgend jaar in de landen van de Europese Gemeenschap verwachten? De vooruitzichten voor de groei zijn zeer positief. Zal het aandeel van de begroting in het BBP dalen van 1,11% in het jaar 2000 tot 1,07% in het jaar 2001? Ik wil daarmee duidelijk maken - ook in de lidstaten wordt immers zeer intensief gedebatteerd over het aandeel van de overheidsuitgaven, dat tussen 40 en 50% ligt -, dat de Europese begroting 1,07% van het bruto binnenlands product van de Gemeenschap uitmaakt. De begroting van de Europese Unie is dus duidelijk haar geld waard.
Door de oorlog in Kosovo en de besluiten over het stabiliteitspact voor de Balkan heeft de Europese Unie een nieuwe opdracht gekregen. In Lissabon heeft de Raad het belang van die opdracht nogmaals benadrukt. Wij moeten ervoor zorgen dat wij die opdracht kunnen financieren. De Commissie heeft in haar voorontwerp van begroting daarom een voorstel geformuleerd dat met het belang van deze opdracht in overeenstemming is. Voor 2001 wordt 815 miljoen euro voor steun aan de westelijke Balkanlanden uitgetrokken. Voor dit jaar was dat 540 miljoen. Die steun is bedoeld voor de wederopbouw van de burgermaatschappij. Hij omvat dus niet de uitgaven, bijvoorbeeld van de lidstaten, voor de KFOR-troepen. Is 815 miljoen voor de gehele regio te veel? Wij hebben het daar in de triloog ook al met de Raad over gehad. Kunnen die landen al dat geld gebruiken? Ik vind die vraag eigenlijk een beetje cynisch. De behoeften zijn immers erg groot. Hoeveel geld echter uit de begroting van de Europese Unie beschikbaar zal worden gesteld, is natuurlijk een politiek besluit van de begrotingsautoriteit. Voor 2001 voorziet het voorstel voor Servië in vast bedrag van 40 miljoen euro. De Commissie heeft voorgesteld om extra middelen uit de flexibiliteitsreserve beschikbaar te stellen als de politieke situatie in Servië verandert. De Commissie voorziet in haar voorstel tot wijziging van de financiële planning tot 2006 echter in een zeer groot bedrag voor Servië. Wij moeten Servië en de politieke oppositie ginds het signaal geven dat de Europese Unie bereid is omvangrijke financiële steun te verlenen als er eindelijk democratie is.
De Commissie heeft voor het eerst een op activiteiten gebaseerde begroting voorgelegd. Dat betekent dat elke begrotingsuitgave bij een bepaald beleidsterrein wordt ingedeeld. Wij kunnen nu onmiddellijk zien hoeveel voor elk beleidsterrein wordt uitgegeven. Nu wij het niet meer over categorieën hebben, komt er beslist meer transparantie en een meer politiek getint openbaar debat. Wie behalve wijzelf, een handvol ambtenaren in de lidstaten en enkele ingewijde journalisten weet immers bijvoorbeeld wat intern beleid is? De op activiteiten gebaseerde begroting in dit voorstel en deze nieuwe structuur zullen ook het politieke debat vergemakkelijken. Wij kunnen nu zien waaraan het geld van de Europese Unie wordt besteed. Dit is dus geen technische, maar een belangrijke politieke stap.
Het voorstel van de Commissie omvat ook een voorstel tot aanvulling en wijziging van de begroting 2000.
Dat voorstel bevat een groot aantal technische aanpassingen, maar wij trekken ook conclusies uit de afsluiting van het begrotingsjaar 1999 voor de begroting van de Europese Unie. Bij de afsluiting van de begroting 1999 was er een overschot van 3,2 miljard euro, dat aan de lidstaten wordt terugbetaald. Die bedragen worden, in overeenstemming met wat elk land aan de begroting van de Europese Unie bijdraagt, met de bijdragen voor dit jaar verrekend. Daarbij worden natuurlijk geen lidstaten uitgesloten. Over Groot-Brittannië was de berichtgeving in dit verband enigszins verwarrend.
Bij de verrekening is als gevolg van de koers tussen euro en pond een ander bedrag uit de bus gekomen. Uitgedrukt in euro' s is de bijdrage van Groot-Brittannië groter dan gepland, in ponden is het resultaat anders. Bij de Europese begroting moeten wij ook altijd rekening houden met de wisselkoersen.
Ik heb het saldo nogmaals onderstreept om duidelijk te maken - zoals eigenlijk ook in uw debat over de begroting van het Europees Parlement tot uitdrukking is gekomen - dat ook de Europese begroting aan begrotingsdiscipline onderhevig is.
De Raad moet het voorontwerp van de Commissie nu onderzoeken en een ontwerp van begroting voor 2001 opstellen. Daarover zullen wij dan uitvoerig debatteren. Wij mogen ons in het verdere verloop van de procedure niet op principes vastpinnen. Wij moeten de Europese begrotingsmiddelen efficiënt gebruiken om de doelstellingen van de Europese Unie te verwezenlijken.

Haug
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik dank u voor uw inleidende uiteenzetting. Ik sluit mij aan bij uw laatste woorden. Wij mogen ons inderdaad niet op principes blindstaren. Het is echter eerder aan de Raad dan aan ons om het voorliggend voorontwerp van begroting te beoordelen. De Commissie heeft met de wens van de Raad rekening gehouden en een zeer sobere begroting voorgelegd. Zoals u zelf al zei, is de begroting 2001 zonder de landbouwuitgaven slechts 1% groter dan die van 2000. Wij weten allemaal dat de landbouwuitgaven een zeer grote begrotingspost vormen. Zoals tijdens de besprekingen en in het verleden uit onze begrotingen is gebleken, is het Parlement voorstander van een zuinig begrotingsbeleid. Dat moet zo blijven. De Commissie mag echter niet alleen tegen ons zeggen dat wij spaarzaam moeten zijn.
Ik herinner de leden nog even aan de cijfers. De landbouwuitgaven voor de marktordening stijgen met 7,6%. De uitgaven voor plattelandsontwikkeling - u hebt al beklemtoond dat plattelandsontwikkeling ons nauw aan het hart ligt - stijgen met 10,1%. Als wij alleen naar deze percentages, deze relatieve cijfers kijken, kunnen wij zeer tevreden zijn. Wij weten echter allemaal dat in de lopende begroting de marktuitgaven meer dan achtmaal hoger liggen dan de uitgaven voor plattelandsontwikkeling, en dat ze in de toekomstige begroting meer dan negenmaal hoger zijn. Met de wensen en besluiten van de Raad werd dus rekening gehouden, maar niet met die van het Parlement.
In de categorieën 3 en 4, die al onze prioriteiten omvatten, maakt vooral het intern beleid de Europese Unie voor de burger tastbaar. De begroting bedraagt ongeveer 6,13 miljard euro. De marktuitgaven zijn echter zesmaal groter dan categorie 3 in haar geheel. Vier vijfde van alle uitgaven liggen vast voor meerjarenprogramma's. Van die meerjarenprogramma's werd 80% volgens de medebeslissingsprocedure vastgesteld. De door de Commissie voorgestelde verhoging met 1,4% is dus enkel en alleen het gevolg van de verhoging van de uitgaven voor onderzoek. U wil die met 8% verhogen, waardoor ze meer dan 60% van categorie 3 uitmaken.
De Commissie wil in de begroting rekening houden met haar prioriteiten, namelijk de totstandbrenging van een kennismaatschappij en de verbetering van de levensomstandigheden van de burgers. Dat is goed. Wij steunen dat. Hoe staat het echter met de prioriteiten van het Parlement? Wij hebben het al vroeg over onze prioriteiten gehad, onder elkaar en ook met de Commissie. Wij hebben tijdig, ook voor categorie 3, richtsnoeren geformuleerd. Over enkele punten hebt u het reeds gehad. De kredieten voor onderwijs en jeugd stijgen met 1,2%. Volgend jaar is immers het Europese jaar van de talen. De uitgaven zullen dan met 275% stijgen. Dat is heel normaal, en wij zijn het daar ook mee eens.
De rubrieken cultuur en audiovisuele media stijgen met 2,7%. Dat had ook meer kunnen zijn. Voor informatie en communicatie is er 4% meer. Hoe staat het echter met de sociale dialoog en de werkgelegenheid? Wij zien daar een daling met 4,7%. Hoe staat het met het energiebeleid, waarvoor wij zo vaak hebben gepleit? Daarvoor is er 8,2% en voor het milieubeleid zelfs 28,2% minder. In dit voorontwerp van de begroting wordt met de wensen van het Parlement geen rekening gehouden. Mevrouw Schreyer, wij hebben vooral over innovatie en steun voor het midden- en kleinbedrijf gesproken. Dat thema ligt ook mij bijzonder nauw aan het hart. De kredieten liggen in vergelijking met de vorige begroting echter bijna 70% lager. Wij moeten het daar dringend nog eens over hebben en in de begroting onze prioriteiten laten gelden.
In categorie 4 vind ik het een groot probleem dat wij voor Servië in 2001 erg weinig uittrekken en zeggen dat wij ons flexibiliteitsinstrument pas kunnen gebruiken als Servië een democratiseringsproces heeft doorgemaakt.
In verband met de categorieën 3 en 4 heb ik nog een laatste opmerking. Hoe staat het met het door u en commissaris Kinnock beloofde tijdsschema voor het juridische kader voor de bureaus voor technische en administratieve bijstand en de omvorming daarvan? In december schreef u ons dat daarover medio april een voorstel zou voorliggen. Het is nu medio mei en wij wachten vol ongeduld. Wij hopen dat het voorstel spoedig zal worden voorgelegd. Dat is immers belangrijk voor de afwikkeling van onze begrotingsprocedure.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Haug. Bedenkt u dat u nog maanden de tijd heeft om over dit onderwerp te bakkeleien en erover uit te weiden. Bovendien is dit slechts de droom van de Commissie. De echte discussie begint in juli wanneer de Raad zijn ontwerp indient.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Haug is vast in de leer geweest bij Detlev Samland. Ze ging in een sneltreinvaart door, net zoals Detlev altijd deed.
Hoewel het hier gaat om een voorontwerp van algemene begroting voor het jaar 2001, is het moeilijk dit los te zien van de herziening van de financiële vooruitzichten. Ik weet dat dit wel zou moeten, maar deze twee zaken staan nu eenmaal met elkaar in verband en daarover wil ik het een en ander opmerken.
Voor het welslagen van de voorstellen van de Commissie zijn drie zaken van cruciaal belang. Ten eerste: de inschatting van de behoeften van de westelijke Balkan. Over een paar weken stuurt het Parlement een delegatie ad hoc naar Kosovo om de toestand op te nemen. We moeten het voorstel van de Commissie goedkeuren om er in totaal 5,5 miljard euro voor uit te trekken of anders het iets lagere bedrag in overweging nemen dat de Raad voorstelt.
Het tweede punt betreft het standpunt van het Parlement op het gebied van herschikking, vooral in categorie 4, en niet alleen voor 2001 maar voor alle financiële vooruitzichten. Daarom zeg ik ook dat ze aan elkaar dienen te worden gekoppeld. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ben zeer geïnteresseerd in Zuid-Afrika, dat steek ik niet onder stoelen of banken. Het lijkt misschien niet veel om gedurende zes jaar 2 miljoen euro per jaar bij Zuid-Afrika weg te halen, zoals is voorgesteld. Maar voor de in Zuid-Afrika opgezette projecten is 12 miljoen euro een hoop geld. Ik zou daar niet blij mee zijn en ik weet zeker dat mensen met andere interessegebieden in categorie 4 er net zo over denken. Dan is er nog het standpunt van het Parlement op het gebied van herschikking in categorie 1. We moeten goed nadenken over het eventuele gebruik van ons flexibiliteitsinstrument ten behoeve van Servië dat u noemt. We moeten niet vergeten wat in het Interinstitutioneel Akkoord wordt gezegd over een regeling die in achtereenvolgende jaren niet voor dezelfde zaken wordt gebruikt. Ook dit is weer een uitdaging voor het Parlement.
Het derde punt, en waarschijnlijk het belangrijkste, is het standpunt van de Raad. Als de Raad uw voorstellen afwijst, met name als het gaat om de herziening, rest de vraag: wat dan? Ik weet dat er voor de eerste lezing een triloog en een bemiddelingsprocedure plaatsvinden, maar we moeten dit probleem oplossen vóór de eerste lezing van de Raad. Wat gebeurt er als de Raad onvermurwbaar is en de voorstellen van de Commissie afkeurt?
Mevrouw Schreyer, het lijkt wel of u tegelijkertijd jongleert en goochelt in de voorstellen die u doet. U moet verschillende ballen hoog houden en tegelijkertijd moet u er, vanwege de voorstellen voor na 2003, ballen bij toveren. Een van de grote raadsels in uw voorstellen over de herziening is waar het geld na 2003 vandaan moet komen. Dat heeft echter geen betrekking op volgend jaar, maar de daaropvolgende jaren. Ondertussen is het wachten op verdere ontwikkelingen wat deze drie punten betreft. Hopelijk is de uitkomst aan het eind van dit proces bevredigend.

Bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en fraudebestrijding
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0116/2000) van de heer Bösch, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het jaarverslag 1998 van de Europese Commissie over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en fraudebestrijding (COM(1999) 590 - C5-0058/2000 - 2000/2032(COS)).
Het woord is aan de heer Dell'Alba voor een motie van orde.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig artikel 143 wil ik allereerst een prealabele kwestie aan de orde stellen. Ik vind dat er grenzen zijn aan tolerantie en dat het niet langer acceptabel is dat een bepaalde commissie hier in dit Parlement zich als een soort inquisitie opwerpt, die over ieder verslag van alles en nog wat te zeggen heeft en naar eigen goeddunken opvattingen ventileert die niets met het onderwerp van het verslag van doen hebben.
Het onderhavige verslag heeft als titel: verslag over het jaarverslag 1998 van de Europese Commissie over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en fraudebestrijding. De rechtsgrondslag van dit verslag wordt gevormd door artikel 47 van het Reglement. Het verslag heeft evenwel voor 80% betrekking op OLAF, het Witboek, de hervorming en diverse onderwerpen die in andere verslagen en zelfs door andere commissies zijn behandeld. Het gaat hier om onderwerpen die geen enkel verband houden met het vraagstuk waarover de heer Bösch zich had moeten buigen.
Ik wil dat deze prealabele kwestie, voor mij een principekwestie, in stemming wordt gebracht. Ik baseer mij hierbij op het Reglement. De Commissie begrotingscontrole moet zich niet langer, zoals hier het geval is, te pas en te onpas bezighouden met vraagstukken waarover andere commissies zich dienen te buigen. We hebben al meegemaakt dat rapporteurs vraagstukken die zich buiten hun competentiesfeer bevinden wekenlang wisten te blokkeren. Sommige collega's hebben zich hierover opgewonden. In het onderhavige geval verzoek ik het verslag terug te sturen naar de bevoegde commissie en over te gaan tot de behandeling van het verslag dat als volgende punt op de agenda staat. Ik wil dat deze kwestie in stemming wordt gebracht.

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, ik dank u voor uw opmerking. Voor alle duidelijkheid lees ik u artikel 143, lid 1 van het Reglement voor: "Bij opening van de beraadslaging over een bepaald agendapunt kan worden voorgesteld in het geheel niet te beraadslagen wegens niet-ontvankelijkheid van het betrokken onderwerp. Dit voorstel wordt onmiddellijk in stemming gebracht." Volgens het Reglement kan een spreker voor, en een andere tegen dat voorstel spreken en wordt daarover meteen zonder debat gestemd. Mevrouw Theato, wenst u zich tegen het voorstel van de heer Dell'Alba uit te spreken?

Theato
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel verbaast mij enigszins. Het verslag werd in de Commissie begrotingscontrole volgens de regels en bovendien eenparig aangenomen. Wij hadden deze kwestie in de commissie moeten regelen in plaats van nu in de plenaire vergadering. Het verslag is al geruime tijd klaar. Ik zie dan ook geen enkele reden waarom wij daarover vandaag niet zouden kunnen debatteren en stemmen.
In de tweede plaats zou ik van de heer Dell'Alba graag vernemen wat hij bedoelt als hij zegt dat ik de gang van zaken wekenlang heb geblokkeerd. Ik begrijp niet wat de heer Dell'Alba daarmee bedoelt. Ik verzoek hem dat uit te leggen.

De Voorzitter
Aangezien niemand voor het verzoek wenst te spreken, breng ik het in stemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst enkele opmerkingen maken over de uitspraak van het Gerecht van eerste aanleg van 2 mei over de rechten en plichten van de leden van het Europees Parlement tegenover OLAF. Ik ben ingenomen met die uitspraak. Ze maakt duidelijk dat wij als gekozen volksvertegenwoordigers terecht een bijzondere status kunnen opeisen en dat de bescherming van onze onafhankelijkheid in twijfelgevallen voorrang heeft. Dat is overigens altijd mijn standpunt geweest. Daarom hebben wij tijdens de onderhandelingen met de Commissie en de Raad bij alle netelige passages in de OLAF-verordening het voorbehoud van het protocol over de voorrechten en immuniteiten gemaakt. In de herfst van vorig jaar hebben wij in de Commissie begrotingscontrole dan ook voorgesteld de bepalingen voor de afgevaardigden te scheiden van die voor de ambtenaren. De Commissie constitutionele zaken is ons daarin jammer genoeg niet gevolgd. Ik heb altijd gezegd dat de kantoren van de leden voor OLAF taboe zijn!

De Juridische Dienst van de Commissie was het daarmee blijkbaar niet eens. Het Gerecht van eerste aanleg heeft die dienst nu de les gelezen. Na de uitspraak van het Gerecht van eerste aanleg heerst echter ongelijkheid, omdat alleen de indieners van de klacht zich op de uitspraak kunnen beroepen. Die situatie kan onmogelijk blijven duren tot - misschien pas over twee jaar - een uitspraak ten gronde volgt. Ik heb daarom op basis van artikel 82 van het Reglement een wijziging van het Reglement voorgesteld.
De tekst die ik voorstel, is in overeenstemming met de oorspronkelijke aanbeveling van de Commissie begrotingscontrole. Ik houd daarin vast aan het Interinstitutioneel Akkoord met de Commissie en de Raad en houdt ook rekening met de opmerkingen van het Gerecht van eerste aanleg. Ik verzoek u dit initiatief tot wijziging van het Reglement te ondersteunen. Zo kunnen wij snel duidelijkheid scheppen. Volgens mij wordt het dan ook mogelijk dat de parlementsleden die zich tot het Gerecht van eerste aanleg hebben gewend, hun klacht intrekken. Als het Reglement wordt gewijzigd zoals ik voorstel, wordt hun klacht in elk geval overbodig. Lezing van de uitspraak van het Gerecht van eerste aanleg maakt immers ook duidelijk dat het interne besluit van het Parlement verkeerd was, maar dat de verordening van het Parlement en de Raad van 25 mei 1999 over de werkzaamheden van OLAF niet ter discussie staat.
Ik begrijp dan ook niet waarom in enkele amendementen op mijn verslag wordt beweerd dat de uitspraak van het Gerecht van eerste aanleg de positie van de Europese Investeringsbank en de Europese Centrale Bank in hun verzet tegen de verordening heeft versterkt. Beide banken beweren dat de verordening van het Parlement en de Raad niet op hen van toepassing is omdat dit hun onafhankelijkheid zou aantasten. Dat is voor mij volkomen onbegrijpelijk. Wij willen ons niet met de werkzaamheden van de banken bemoeien. Wij willen ook bij die banken voor een minimale bescherming tegen fraude zorgen. Of wil men dat werk misschien aan particuliere detectivebureaus overlaten?
Het Europees Hof van Justitie en de Rekenkamer hebben de bepalingen van de OLAF-verordening door middel van interne besluiten omgezet. Ze hadden dat zeker niet gedaan als ze voor hun onafhankelijkheid hadden gevreesd. De twee banken hebben geen enkele plausibele verklaring voor het feit dat ze niet accepteren wat de onafhankelijke rechters in het Europees Hof van Justitie wel hebben aanvaard.
Ik wil nu drie opmerkingen bij de inhoud van mijn verslag maken. Een eerste element is dat OLAF een onderzoekseenheid is die snel en doeltreffend onderzoeken instelt en verdachte gevallen nagaat. De wettelijke voorwaarden daarvoor zijn nu aanwezig. Wij hebben samen met de Raad gedaan wat wij konden. De opbouw van OLAF is in volle gang.
Mijn tweede opmerking betreft het Europees openbaar ministerie, dat in een eerste fase het recht heeft de nationale rechtbanken bij de vervolging van strafbare feiten door ambtenaren of andere personeelsleden van de Unie te ondersteunen.
Een derde opmerking betreft de behoefte aan echt efficiënte tuchtprocedures. In het Statuut en het Financieel Reglement staat al sedert lange tijd dat in geval van ernstige nalatigheid of opzet de verantwoordelijke personen de veroorzaakte schade zelf moeten vergoeden. Die bepaling is nooit toegepast. De Commissie is zelfs voornemens ze uit het Financieel Reglement te schrappen. Dat zou echter het verkeerde signaal zijn. Wij verzoeken de Commissie met klem zich nogmaals over die stap te bezinnen.
Het probleem met de tuchtprocedures is op dit ogenblik dat hierbij zeer vaak belangenconflicten rijzen. Als het om hoge ambtenaren gaat, beslist het college van commissarissen over het instellen van een tuchtprocedure en oordeelt de Commissie uiteindelijk op voorstel van een tuchtraad, waarin hoge ambtenaren over het lot van andere hoge ambtenaren moeten beslissen. Collega's oordelen dus over collega's. Zoiets kan niet werken en werkt dus ook niet. Zolang dat systeem blijft bestaan, zal altijd terecht of ten onrechte het verwijt klinken dat de procedure is gemanipuleerd. Dat in de tuchtraden in de toekomst ambtenaren van verschillende instellingen zitting hebben, zal daaraan niets veranderen. Dat kan alleen als de Commissie ermee instemt die bevoegdheid aan buitenstaanders toe te vertrouwen, zoals wij dat al in het verslag van de heer Van Hulten op 19 januari in dit Parlement hebben voorgesteld. Het Parlement vroeg toen de tuchtprocedures in verband met inbreuken op het Financieel Reglement naar een externe kamer bij het Hof van Justitie of de Rekenkamer te verwijzen, zodat niemand aan de objectiviteit en eerlijkheid van de procedures kan twijfelen.
In dit verslag hebben wij dat voorstel nog verduidelijkt: laten wij die kamer bij de Rekenkamer instellen en het Hof van Justitie als beroepsinstantie beschouwen. In het verslag nemen wij in verband met OLAF ook een aantal punten uit het Witboek over de hervorming van de Commissie over. Sommigen hebben hier alweer voorgesteld ons besluit over die punten uit te stellen en ons daarover nu niet uit te spreken. De Commissie wil echter nog voor het zomerreces alles in praktijk brengen wat hier is besproken. Als wij nu geen standpunt innemen, kunnen wij het verder wel vergeten.
Tot besluit nog een opmerking ter attentie van mevrouw Schreyer: uit gesprekken die ik in de afgelopen week met leden van het OLAF-Comité van toezicht heb gevoerd, weet ik dat de aanstellings- en benoemingsprocedures bij OLAF te traag verlopen. Dat is ook het gevolg van het feit dat de Commissie zich kennelijk te weinig flexibel opstelt, hoewel ze in een besluit de directeur van OLAF op papier alle bevoegdheden heeft overgedragen. Ik kan de Commissie alleen maar met klem verzoeken haar eigen besluiten in acht te nemen en geen onnodige problemen te creëren.
(Applaus)

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de Commissie juridische zaken en interne markt en vervang de rapporteur voor advies, collega MacCormick, die vandaag niet aanwezig kan zijn. Niets binnen onze Gemeenschap schendt waarschijnlijk het vertrouwen van de burgers in de werkzaamheden van de Unie zozeer als fraude, en daarom moeten de standpunten van de rapporteur onze volledige steun krijgen. Fraude heeft natuurlijk slechts betrekking op een zeer klein deel, ruim 1%, van de hele Europese begroting, maar ze vormt een zeer ernstig probleem en lijkt in bijna elke politieke sector voor te komen.
De begroting van de Europese Unie wordt echter vooral in de lidstaten uitgevoerd en daar bestaat een enorm fraudepotentieel. Men mag ook niet vergeten dat de kandidaat-landen, de landen in Midden- en Oost-Europa, bij dit proces van fraudebestrijding betrokken moeten worden, omdat juist in de lidstaten zo'n groot gedeelte van de communautaire begroting wordt uitgevoerd. Minder dan de helft van de lidstaten heeft tot nu toe de conventie over de bescherming van de financiële belangen van de Unie ondertekend, en dit proces moet aanzienlijk worden versneld. Bovendien zijn enkele lidstaten bijzonder onwillig om onderling informatie over fraude uit te wisselen. Het is dan ook van belang dat de lidstaten gewoon de plicht krijgen om bijvoorbeeld gevallen van BTW-fraude aan de Commissie te melden.
Het is vooral uit het oogpunt van fraudebestrijding op zijn plaats een Europees openbaar ministerie in het leven te roepen, en dit zal ook gebeuren. Ook dit zal echter niet helpen als het de lidstaten aan politieke wil ontbreekt om de financiële belangen van de Gemeenschap te beschermen. Het is voor de positie van OLAF belangrijk dat de onafhankelijkheid ervan wordt beschermd, en dat het Europees Parlement met OLAF een overeenkomst sluit over de voorwaarden waaronder het Parlement informatie over de werkzaamheden van OLAF kan krijgen.

Evans, Jonathan
Mijnheer de Voorzitter, in de tijd die ik heb wil ik namens de Economische en Monetaire Commissie drie zaken naar voren brengen die wij van kardinaal belang achtten toen we het jaarverslag over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en de fraudebestrijding bestudeerden.
Ten eerste gaat het om de definitie. De Commissie wordt de laatste jaren aandachtig gevolgd door het Parlement en de Europese burgers, die willen dat de Commissie fraude aanpakt. Het is echter ook van belang dat we afspreken wat we onder fraude verstaan. Het jaarverslag zelf geeft aan dat er voor de eerste keer een poging is gedaan vast te stellen wat onder fraude valt en wat gewoon onregelmatigheden zijn, en ik meen dat het de reputatie van de Europese instellingen geen goed doet als we slordig met die definitie omspringen. Het is van belang dat de Commissie meer actie onderneemt, want als we het voortdurend hebben over fraude en onregelmatigheden terwijl 20% van de onregelmatigheden neerkomt op fraude, zullen de Europese burgers regelmatig het gevoel hebben dat alle beschuldigingen betrekking hebben op fraude.
Mijn tweede opmerking betreft de bereidheid van de lidstaten om fraude aan te pakken. In feite hebben de lidstaten op dit gebied een grote verantwoordelijkheid. Ze zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van zo'n 80% van de begroting van de EU en ze moeten inzien dat ze op zijn minst medespelers, zo niet de hoofdrolspelers, zijn als het om deze belangrijke kwestie gaat, en het verslag geeft aan dat de prestaties van de lidstaten op zijn zachtst gezegd wisselend zijn.
Mijn laatste punt betreft de toetredingskandidaten. We moeten erop staan dat ook de toetredingskandidaten ernaar streven met de Europese Unie samen te werken en dat zij strenge maatstaven hanteren.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wanneer wij als Parlement de Commissie al dan niet kwijting verlenen, onderzoeken wij of de gedane uitgaven rechtmatig waren. Wij weten inmiddels allemaal dat er in het verleden onregelmatigheden zijn voorgekomen in de Commissie. In elk verslag van de Rekenkamer wordt bovendien gewezen op de beslissende rol van de lidstaten bij de verdeling van de financiële middelen van de Gemeenschap. Bij die verdeling worden door de schuld van de lidstaten fouten gemaakt. Dat stemt ons tot nadenken, temeer daar een aanzienlijk percentage daarvan aan fraude is toe te schrijven. Het gevolg is dat wij niet alleen in de Commissie een fraudebestrijdingsinstrument nodig hebben, dat wij OLAF noemen. OLAF is een gevolg van de werkwijze van de lidstaten en de Commissie en moet een objectieve rol spelen in het voorkomen van die fouten.
Door Europese maatregelen zoals de invoering van de euro moet de Europese Unie haar Europese bevoegdheid ook naar buiten toe bewijzen. De valsemunterij die daarmee gepaard gaat, is bijvoorbeeld een externe aangelegenheid. Diepere oorzaken van fouten liggen beslist in de verschillende handhavingssystemen van de lidstaten. Wetteksten zijn vaak verschillend geformuleerd en maken zo volkomen wettelijk verschillende definities van fraude mogelijk. Dat zet de deur open voor bedrog. Denkt u maar aan de BTW-inning. OLAF mag in geen geval een helpdesk worden. OLAF is geen zelfbouwpakket van het type "hoe bouw ik een modelspoorweg" .
Wij mogen dit probleem niet licht opnemen. De bescherming van de financiële belangen van de Unie en dus ook de bestrijding van fraude zijn een pure noodzaak. Wij hebben daarvoor een homogeen instrument nodig dat onafhankelijk, preventief, afschrikkend en efficiënt werkt. Wij hebben transparante regels nodig, zowel naar binnen als naar buiten toe, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.
Aan het financiële instrument geef ik graag nog een andere naam zoals die van prosecutor, een sterk Europees financieel openbaar ministerie. Dat openbaar ministerie moet een door de lidstaten aanvaarde actieve rol spelen en moet ook in de nationale rechtsstelsels en de lidstaten geïntegreerd zijn. Ook ik herinner eraan dat wij al in de resolutie van 19 januari een externe kamer voor de begrotingsdiscipline hebben gevraagd. Ik vind dat een goed idee waarover wij niet alleen moeten nadenken, maar dat wij beslist ook moeten uitvoeren om een allesomvattend juridisch en justitieel kader te creëren. Zowel de zaak zelf als de betrokkenen zijn gediend bij een neutrale en objectieve beoordeling. Dat collega's hun collega's moeten veroordelen is niet goed. OLAF is dan ook geen variant op Orwells Big Brother, maar een instantie waarvan de opdracht door de rechtstaat wordt ingeperkt. De immuniteiten van de parlementsleden blijven bijvoorbeeld beschermd.
Ik roep de intergouvernementele conferentie op zich bij onze doelstellingen aan te sluiten. Wij debatteren hier over technische maatregelen die hopelijk onze aandacht niet zullen blijven opeisen. Wij moeten ons opnieuw op de Europese waarden concentreren om bijvoorbeeld te voorkomen dat ons geld wordt misbruikt om oorlog te voeren. Ik weet dat het moeilijk is iemand anders tot bepaalde waarden en deugden te brengen. Daarop moeten wij onze inspanningen echter toespitsen. Wie geen waarden heeft, wordt immers spoedig ook weerloos.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, dit jaar treedt OLAF ten volle in werking. Er zij nog eens op gewezen dat dit een belangrijke bijdrage is aan de bescherming van de financiële belangen van de Unie. Het initiatief hiertoe werd genomen door dit Parlement, met name door de Commissie begrotingscontrole en de rapporteur, onze collega Herbert Bösch. Dankzij de vernieuwing en de uitbreiding van het personeelsbestand, de nieuwe organisatiestructuur en zijn onafhankelijkheid, kan OLAF zich voortaan op de gevallen richten die overeenkomstig de objectieve en verifieerbare cijfers op ernstige fraude wijzen.
In 1998 bedroegen de door de lidstaten gemelde fraudes en andere onregelmatigheden met de traditionele eigen middelen maar liefst 538 miljoen euro. Dit bedrag is hoger dan welke communautaire uitgavenpost dan ook, zowel in absolute als in relatieve termen. De ware ernst van de situatie blijkt echter pas uit het speciaal verslag nr. 9/98 van de Rekenkamer, over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie op het gebied van de BTW in het intracommunautaire handelsverkeer. De Rekenkamer heeft vastgesteld dat er tussen de daadwerkelijk ingevorderde inkomsten en het theoretisch invorderbare bedrag een verschil van 70 miljard euro bestaat. Terwijl de Commissie in het kader van de voornaamste uitgavenposten controle uitoefent en sancties oplegt, ontbreekt een vergelijkbare regeling voor deze twee fundamentele gebieden van de eigen middelen van de Gemeenschap.
De Commissie heeft in dit verband, met name in haar twee laatste verslagen over administratieve samenwerking en procedures voor invordering en controle, uitdrukkelijk op een aantal oorzaken van deze situatie gewezen. Zo heeft zij onder meer onderstreept dat een BTW-stelsel dat in wezen slechts als voorlopige oplossing was bedoeld nu als definitieve regeling wordt gehanteerd. Ook de toenemende complexiteit van het systeem en het algemene tekort aan personeel en controle-instrumenten in verhouding tot het groeiende aantal transacties zijn omstandigheden die de huidige situatie in de hand werken. Iedereen is het erover eens is dat de fraudebestrijding niet mag worden belemmerd door beperkingen in de nationale wetgeving en het ontbreken van een communautaire rechtsgrondslag, en dat die problemen derhalve moeten worden verholpen. Desondanks hebben de voorstellen van de Commissie tot dusver geen weerklank gevonden. Het subcomité voor fraudebestrijding inzake indirecte belastingen kan, om het met de woorden van de Commissie te zeggen, "geen vooruitgang boeken omdat het niet bij machte is de nodige maatregelen te treffen om de fraudebestrijding aan te scherpen". Sterker nog, de overige instellingen hebben de verslagen van de Commissie over de BTW-heffing op schandalige wijze genegeerd en de lidstaten hebben er geen enkel gevolg aan gegeven. De naleving van artikel 280 van het Verdrag, met name de verplichting de financiële belangen van de Gemeenschap naar behoren en op doelmatige wijze te beschermen, zal een dode letter blijven zolang de juridische leemte op het gebied van de traditionele eigen middelen en de BTW niet wordt ingevuld. Het beleid inzake indirecte belastingen mag de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en vooral die van de plichtsgetrouwe belastingbetaler niet langer over het hoofd zien.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou willen beginnen om de heer Bösch te complimenteren met zijn niet aflatende inspanningen om OLAF tot een succes te maken. In de onderhavige resolutie vindt de liberale fractie heel veel punten waar zij mee kan instemmen.
Ten eerste, het kan niet genoeg herhaald worden, vinden wij dat op de aanstaande Intergouvernementele Conferentie besloten moet worden tot de instelling van een Europees Openbaar Ministerie om als onafhankelijk orgaan de financiële belangen van de Europese Unie veilig te stellen. Wij roepen de Commissie op om zo snel mogelijk voorstellen te doen in die richting. Ook de datum die in het verslag staat vinden wij belangrijk.
Ook het voorstel voor een externe kamer voor begrotingsdiscipline en dat vooral om de financiële aansprakelijkheid van ambtenaren te onderzoeken, steunen wij. Wij vinden het belangrijk dat het uit handen van de Commissie komt om iedere schijn van collegialiteit en dergelijke, weg te nemen.
OLAF begint dit jaar aan zijn eerste volledige werkjaar. Wij zullen allemaal moeten afwachten wat voor resultaten eruit komen. De verwachtingen zijn uiteraard hoog gespannen. Eén ding echter zou nog wat verbeterd kunnen worden en dat is de commissie van toezicht, zoals de heer Bösch het noemt in zijn verslag. Iedereen heeft recht op verdediging, ook de betrokkenen die door OLAF onderzocht moet worden. Er moet op worden toegezien dat het zo onafhankelijk en zo rechtvaardig mogelijk gebeurt. Ik zou de Commissie willen oproepen ook voorstellen in die richting te doen.
In de laatste tijd is er veel publiciteit geweest over de mogelijkheid of OLAF de Europese Investeringsbank moet kunnen onderzoeken wat betreft het gebruik van Europese gelden en evenzo de Europese Centrale Bank. De liberale fractie is van mening dat het duidelijk wel moet. Ook dit zijn Europese instellingen. Die kunnen niet buiten de algemene onderzoeksmogelijkheden van OLAF blijven. Wij steunen de Commissie om dat mogelijk te maken.
Tenslotte, de laatste jaren heeft de Europese Rekenkamer in toenemende mate geconstateerd dat de fraude en de onregelmatigheden bij de structuurfondsen toenemen, terwijl die bij de landbouwfondsen afnemen. Bij de landbouwfondsen zijn die trouwens nog steeds te hoog. Dat is volkomen in tegenspraak met wat de Commissie vindt. Die vindt bij de structuurfondsen veel minder fraude en onregelmatigheden dan bij de landbouwfondsen. Die anomalie moet zo snel mogelijk worden opgelost. De structuurfondsen worden steeds belangrijker en vormen voor OLAF en de Commissie een groot terrein voor onderzoek.

Staes
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw de commissaris, ook ik wil in de eerste plaats mijnheer Bösch feliciteren met zijn goede verslag en in tegenstelling tot wat de heer Dell'Alba meent, denk ik dat de heer Bösch inderdaad de juiste lessen heeft getrokken uit het jaarverslag van OLAF dat eind vorig jaar werd gepubliceerd. We moeten het toegeven, collega's, er zijn binnen de Europese Unie heel wat poenscheppers actief en de georganiseerde criminaliteit is al lang niet meer alleen bezig met drugssmokkel, met wapenhandel, met mensenhandel, vleesfraude, alcohol- en sigarettensmokkel, BTW-caroussels, oliefraude. Het zijn allemaal vormen van criminaliteit die de begroting van de EU zowel langs de inkomstenzijde als langs de uitgavenzijde ernstige schade toebrengen. Sinds 1993 bestaat er inderdaad een interne markt met vrij verkeer van goederen, diensten, personen, kapitalen en die vrije markt bestaat ook voor georganiseerde criminelen. Maar die bestaat niet, en dat is een jammerlijk feit, voor politiediensten en magistraten.
In eigen naam durf ik dan ook alle paragrafen steunen van het verslag-Bösch die aandringen op het instellen van een Europees openbaar ministerie. Ik weet het. Het is een controversiële zaak, ook in mijn eigen fractie. Maar toch meen ik dat een dergelijk Europees openbaar ministerie er moet komen. Ik zou dan ook heel dringend de Europese Commissie willen vragen in te gaan op het verzoek van het verslag-Bösch om nog voor 30 juni te komen met een aanvulling van de huidige OLAF-verordening waarbij een soort proefproject wordt opgesteld en binnen OLAF een Europees openbaar aanklager wordt aangesteld die alleen voor leden en personeel van de Europese instellingen kan optreden. Ik zou aan mevrouw de commissaris heel ernstig willen vragen heel concrete antwoorden te geven op dit verzoek en of zij bereid is om vóór 30 juni terzake enig initiatief te nemen.

Camre
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Bösch behandelt de problemen betreffende de bescherming van de financiële belangen van de EU en fraudebestrijding op een duidelijke en relevante manier. Fraude is een gesel voor de EU. Ik weet niet welk percentage van de nationale begrotingen in fraude en onregelmatigheden verdwijnt. In mijn land is dit zo goed als niets, maar uit de EU-rekeningen van de laatste jaren blijkt dat de lidstaten niet zo zorgvuldig en nauwkeurig met EU-middelen omgaan als met hun eigen middelen. Het verslag-Bösch komt grotendeels overeen met het standpunt van mijn fractie. Dit geldt met name voor de opmerkingen betreffende de Europese Investeringsbank en de Europese Centrale Bank. Wij houden er echter een andere mening op na wat een Europees Openbaar Ministerie betreft, dat wij als een federaal element beschouwen, en wij zijn tegen een federale EU. Wij vinden dat de genoemde problemen op nationaal niveau kunnen worden opgelost. Wij beseffen dat deze bepalingen vooral voor de nieuwe lidstaten bedoeld zijn, omdat hun rechtssystemen anders zijn dan die in de EU-landen, maar wij zijn van oordeel dat dit een stimulans zou moeten zijn om via onderhandelingen voor samenwerking tussen de rechtssystemen te zorgen. Met dit verslag is hierover echter nog niets beslist en daarom kan ik meedelen dat mijn fractie voor het verslag-Bösch zal stemmen, omdat de eisen die het Parlement hierin aan de Commissie stelt, naar onze mening zeer duidelijk zijn.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil terugkomen op het punt dat ik zojuist aan de orde heb gesteld, namelijk dat van de 19 overwegingen en 30 paragrafen van het verslag-Bösch slechts 11 overwegingen en 6 paragrafen betrekking hebben op het vraagstuk waarover de heer Bösch zich had moeten buigen.
Alle overige paragrafen gaan over andere kwesties. Ik wil niet betwisten dat dit belangrijke kwesties zijn, maar deze zaken zijn reeds in het verslag-Van Hulten en het verslag-Theato aan de orde gekomen. Ook worden er kwesties aan de orde gesteld die pas bij de behandeling van het Witboek, de hervorming en de OLAF aan de orde zullen komen, dat wil zeggen als we in het bezit zijn van het arrest en de beschikking van het Gerecht van eerste aanleg.
Het verbaast me ten zeerste dat de heer Bösch zich gelukkig prijst met de tekst van het Europees Parlement en van mening is dat de OLAF zich overal mee mag bemoeien. Dit is namelijk zeker niet het geval. De Europese Centrale Bank heeft terecht benadrukt dat ze er niet zeker van is dat de OLAF over dergelijke bevoegdheden beschikt.
Ik heb dus kritiek op het verslag-Bösch omdat ik vind dat we ook andere instrumenten tot onze beschikking hebben. Het is niet normaal dat in veel verslagen van de Commissie begrotingscontrole telkens weer dezelfde onderwerpen aan de orde worden gesteld. Neem bijvoorbeeld het voorstel voor een onafhankelijke procureur. Mevrouw Theato heeft geprobeerd dit voorstel in te dienen als wetgevingsinitiatief. Dit is haar echter niet gelukt. De Commissie begrotingscontrole heeft het geprobeerd, maar het Parlement heeft hier nee op gezegd. Het is geen wetgevingsvoorstel. Waarom moet dan iedere keer weer een vraagstuk aan de orde worden gesteld waarover overduidelijk onenigheid bestaat? Het fraudeprobleem is voornamelijk een probleem waaraan de lidstaten het hoofd moeten bieden. U wilt echter een speciale rechtsbevoegdheid en ad hoc rechtbanken creëren. Zoals u weet, mijnheer Bösch, waren er vroeger in Italië en andere landen speciale rechtbanken. Dat gold ongetwijfeld ook voor uw land en deze rechtbanken waren nu niet bepaald een toonbeeld van democratie.
Ik ben dus wat voorzichtiger. Ik denk dat dit verslag een grote verspilling van papier is. Mevrouw Stauner zou weer eens een brief kunnen schrijven waarin ze wil weten waarom er zoveel geld wordt verspild aan de onnodig herhaling van kwesties die reeds aan de orde zijn geweest. In veel amendementen, mijnheer Bösch, wordt overigens verzocht paragrafen te schrappen. Wij zullen met plezier voor deze amendementen stemmen want we moeten ons immers concentreren op de punten die op het onderwerp van een verslag betrekking hebben. Het wordt hoog tijd dat de Commissie begrotingscontrole zich net als de andere commissies tot de kern van de zaak gaat beperken.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, de heer Bösch heeft een goed verslag over de bescherming tegen fraude gemaakt. Wij zijn het eens met zijn beschrijving van de problemen, maar wij geloven niet in een Europees openbaar ministerie, een gemeenschappelijk strafrecht en een groter aantal EU-controleurs als middelen om criminaliteit en verrijking te bestrijden. Ik denk dat het beste schoonmaakmiddel openheid is. Totale openheid over de begrotingsprocedure en over de personen die meebeslist hebben over de toekenning van subsidies, totale openheid inzake de ontvangers van subsidies, onbeperkte toegang tot de documenten voor de Ombudsman en de controleorganen van het Europees Parlement en de nationale parlementen. Als steeds duidelijk is wie wat gekregen heeft, zullen fraudegevallen wel door journalisten en een kritische publieke opinie aan het licht worden gebracht, wat goedkoop is en zeer preventief werkt. Daarom verzoek ik de commissaris ons te beloven dat het Parlement, de Rekenkamer en de Ombudsman in de toekomst elk document zullen kunnen inkijken. Wat mogen wij niet zien? Wat mag de Ombudsman niet zien? Wanneer krijgen wij een volledig overzicht van alle comités en werkgroepen en alle namen van de personen die hun vergaderingen bijwonen? Kunnen onze rapporteurs toestemming krijgen om elke uitbetaling door de fondsen te controleren? Geslotenheid is de beste bondgenoot van fraude. Geslotenheid verhindert opheldering en door deze geslotenheid zal ook de nieuwe Commissie fraudegevallen verborgen houden in plaats van elk geval van verrijking openbaar te maken om iedereen af te schrikken die hetzelfde idee mocht hebben.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit is het eerste verslag dat OLAF ons toestuurt, en ik wil collega Bösch gelukwensen met het uitstekende werk dat hij ons nu voorlegt.
De interessantste stukken van zijn verslag zijn ongetwijfeld degene die op het eigenlijke onderwerp daarvan ingaan, dat wil zeggen, het jaar 1998 en de activiteiten van OLAF, dat zijn eerste verslag heeft uitgebracht.
Het is waar dat in dit verslag wellicht op enkele aspecten wordt vooruitgelopen die later in de Commissie begrotingscontrole zelf en in de plenaire vergadering moeten worden behandeld, maar ik wil nu ingaan op de positieve bijdragen die de rapporteur heeft geleverd.
Als wij naar 1998 kijken, denk ik dat we moeten erkennen dat het aantal gevallen van fraude of onregelmatigheden zich heeft gestabiliseerd nadat het Europees Parlement en OLAF de controles hebben opgevoerd die tot hun respectieve verantwoordelijkheden behoren.
Zonder afbreuk te doen aan onze duidelijke inspanningen in het verleden om de uitgaven te controleren, zien we dat deze stabilisatie is opgetreden nadat de controle is toegenomen. Wat dat betreft mogen wij onszelf dus gelukwensen en valt te hopen dat het controlewerk wordt voortgezet, zodat het aantal fraudegevallen niet alleen constant blijft, maar vermindert.
Wat de echte fraude betreft, bestaan er inderdaad verschillen tussen wat de Rekenkamer en OLAF daarover melden. Volgens OLAF is er bij de structuurfondsen geen sprake van fraude en wanbeheer, en moeten wij ons over andere uitgaven zorgen maken.
In ieder geval denk ik - om op OLAF terug te komen - dat wij er in dit verslag op moeten aandringen dat OLAF zo spoedig mogelijk over alle ambtenaren komt te beschikken die het bureau zijn toegewezen. Ik denk echter ook dat het in deze beginfase erg belangrijk is - juist omdat wij belang hechten aan controle - dat de officiële taakstelling van OLAF niet wordt verruimd nu het bureau nog maar enkele maanden aan het werk is.
Ik heb begrepen dat er grote problemen zijn en zullen zijn - maar laten we hopen van niet - met mogelijke valsemunterij, de vervalsing van merkartikelen en BTW-fraude. Het is echter hoogstnoodzakelijk dat OLAF eerst stap voor stap zijn huidige taak uitvoert, en dat wij zijn rol pas daarna uitbreiden.
Tenslotte moeten wij geen dubbel werk doen. Ik vind dat een juist gebruik van de middelen inhoudt dat voor ieder onderwerp iemand verantwoordelijk is, maar dat niet iedereen voor alles verantwoordelijk is. In dat verband denk ik dat er een duidelijke scheiding moet worden aangebracht tussen de doelstellingen en dat verwarring niet in de hand moet worden gewerkt. Wij moeten bij ons streven de controle te verscherpen niet teveel hooi op onze vork nemen. Daarom moeten we een veel te algemene doelstelling vermijden.

Van Hulten
Voorzitter, ook mijn felicitaties aan collega Bösch voor zijn verslag. Zoals gebruikelijk, het is ook al gezegd, blijkt uit het jaarverslag dat ook in 1998 een te omvangrijk deel van de Europese middelen niet volgens de regels is besteed. De meeste onregelmatigheden hebben ook zoals gebruikelijk betrekking op uitgaven die in de lidstaten zijn gedaan en ze zijn van verschillende aard. Een deel is bewust misbruik van de regelingen, een deel zijn fouten bij het implementeren van de Europese regelgeving en een deel is natuurlijk ook beleid dat niet deugt. Ik neem een beetje afstand van wat de heer Mulder heeft gezegd op dit punt. Het feit dat zoveel fraude met landbouwfondsen plaatsvindt is ook een teken dat er iets mis is met de manier waarop wij onze steun aan de landbouw organiseren en dat moet worden veranderd. De stappen die nodig zijn om fraude aan te pakken zijn al vaak genoeg genoemd, ook vandaag. Ik wil er twee uitlichten.
Ten eerste zijn er nog steeds lidstaten die de conventie inzake de bescherming van de financiële belangen van de Unie niet hebben ondertekend. Mijn eigen lidstaat behoort daar ook toe en ik doe bij deze een beroep op het Nederlandse parlement om de wet te ratificeren, de wet goed te keuren die het Verdrag ratificeert en die al sinds oktober bij de Kamer ligt.
Daarnaast is het ook belangrijk dat in de Intergouvernementele Conferentie stappen worden gezet om een Europees openbaar aanklager aan te stellen. Tot mijn stomme verbazing zie ik dat in één van de amendementen die op dit verslag zijn ingediend door de EVP-Fractie, wordt gepoogd om het mandaat van die openbaar aanklager in te perken terwijl ik juist de indruk had dat de EVP-Fractie daar een voorstander van was. De EVP-Fractie wil het mandaat van de Europese openbare aanklager beperken tot alleen de Europese instellingen terwijl we juist hebben gezien dat de meeste fraude plaatsvindt in de lidstaten. Ik hoop dat de EVP-Fractie daar een goede uitleg voor heeft.
Met het onafhankelijk OLAF is een nieuwe start gemaakt. Ik denk dat het wel belangrijk is voor het functioneren van OLAF dat de wijze waarop OLAF te werk gaat openbaar is, dat er vaste regels zijn met betrekking tot onderzoeken waarvan ook het Parlement kennis kan nemen zodat we niet zoals nu met de kwijtingprocedure 1998 achter de feiten aanhollen.
Een laatste punt, Voorzitter, heeft betrekking op het Europees Parlement zelf. Zoals u weet heeft onlangs het Hof in een eerste uitspraak besloten dat OLAF in slechts beperkte mate toegang heeft tot het Europees Parlement. Ik vind het jammer dat het Hof tot die conclusie is gekomen. Ik hoop dat in de definitieve uitspraak het Hof tot een ander oordeel zal komen maar in afwachting van een definitieve uitspraak wil ik wel duidelijk stellen dat immuniteit voor parlementariërs niet betekent dat wij boven de wet staan. Als uit de definitieve uitspraak van het Hof blijkt dat OLAF geen toegang heeft tot het Parlement omdat dat niet kan volgens de regels, dan moeten wij onze regels aanpassen en niet het besluit terugdraaien om OLAF toegang te verlenen tot het Parlement, inclusief de parlementariërs, want nogmaals, wij staan niet boven de wet.

Mathieu
Waarde collega's, dit verslag vormt een uitstekende illustratie van wat wel en wat niet moet worden gedaan. Fraudebestrijding geniet wat ons betreft absolute voorrang. Met betrekking tot dit punt hebben wij een bijzondere verantwoordelijkheid jegens onze kiezers. Deze verantwoordelijkheid wordt alleen maar groter nu er binnen de communautaire instellingen gebreken aan het licht zijn gekomen.
Wij willen dat er met betrekking tot dit vraagstuk procedures voor goed beheer worden opgesteld en dat dit goede beheer aan waterdichte controles wordt onderworpen. In dit opzicht is het van groot belang dat we ons concentreren op de doeltreffendheid van de bestaande procedures en de rol van de OLAF. Laten we in godsnaam waken voor de invoering, om ideologische redenen, van onnodig ingewikkelde en parallelle procedures en structuren.
We verzetten ons daarom tegen de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie. Wij moeten ons vertrouwen kunnen stellen in de nationale structuren. Het voorstel een Europees Openbaar Ministerie op te richten is ontoelaatbaar omdat het fraudeprobleem ons ertoe noopt onmiddellijk en doeltreffend op te treden.
Wij steunen wel amendement 13 van de socialistische fractie. Wij willen ons immers niet laten misleiden door het voorstel een kamer voor begrotingsdiscipline op te richten om zogenaamd de communautaire begroting, die overigens uit de bijdragen van onze lidstaten bestaat, te beschermen. Ik vrees namelijk dat achter dergelijke intentieverklaringen de wens van een soeverein Europa schuilgaat. De oprichting van dergelijke controleorganen zal een nieuwe bron van conflicten vormen die de doelmatigheid en de fraudebestrijding geen goed zal doen.
Tot slot denk ik dat de Commissie zich zal moeten laten leiden door de volgende beginselen: strengheid, discipline en goede samenwerking. Ik ben ervan overtuigd dat als de privileges van OLAF worden gerespecteerd en er sprake is van een goede samenwerking tussen de nationale rekenkamers en de Europese Rekenkamer, de rest vanzelf gaat.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, enkele dagen geleden publiceerde de Frankfurter Allgemeine Zeitung de resultaten van een enquête waaruit blijkt dat de overweldigende meerderheid van mijn landgenoten uitdrukkelijk voor meer samenwerking op het gebied van justitie is. Op geen enkel ander terrein was er meer enthousiasme voor nieuwe initiatieven op Europees niveau. Ook uit andere enquêtes is in het verleden gebleken dat dit niet alleen voor de Duitsers, maar ook voor de burgers van de meeste andere landen van de Europese Unie geldt. Wij beantwoorden dus aan de verwachtingen van de mensen als wij voorstellen doen om de Europese Unie beter tegen fraude te beschermen.
Er zijn beslist aangenamer gespreksthema's dan fraude en corruptie. Ik geef dat graag toe. Door daarover te spreken laten wij echter zien dat wij deze netelige kwestie niet onder de mat vegen maar de uitdaging aangaan, vooral als het gaat om gevallen van fraude die de instellingen van de Unie zelf aangaan. Daarom verdient het verslag van de heer Bösch onze bijzondere aandacht en steun. Het verslag werd door de Commissie begrotingscontrole niet zonder reden, zoals ik al heb gezegd, eenparig goedgekeurd. Ik feliciteer de rapporteur van harte met zijn verslag. Het maakt immers duidelijk dat de instelling van het Europese fraudebestrijdingsbureau OLAF een belangrijke tussenstap, maar ook niet meer dan een tussenstap is op de weg naar een Europees openbaar ministerie, waarop ik als rapporteur telkens weer heb aangedrongen.
Alleen een openbaar ministerie ter bescherming van de belangen van de Europese Unie tegen fraude kan werkelijk een effectief instrument zijn om de dreiging van de georganiseerde criminaliteit te bestrijden. De georganiseerde criminaliteit heeft ontdekt dat de instellingen van de Europese Unie een bijzonder kwetsbaar doelwit zijn. Ik stel met grote voldoening vast dat zowel de Commissie als het Europees Parlement het thema op de intergouvernementele conferentie aan de orde stellen.
In dit verslag gaan wij als Commissie begrotingscontrole nog een stap verder. Om de ontwikkeling een extra impuls te geven, verwachten wij van de Commissie voorstellen op basis van het huidige artikel 280 voor de eerste fase van een Europees openbaar ministerie. Ik hoop ten zeerste dat commissaris Schreyer haar tot nu toe jammer genoeg nogal afwachtende houding zal herzien en ons tegemoet zal komen.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe een vraag te herhalen waarop ik daarstraks geen antwoord heb gekregen. Ik verzoek de heer Dell'Alba nogmaals uit te leggen wat ik als voorzitter van de Commissie begrotingscontrole wekenlang zou hebben tegengehouden. Ik wil op die vraag een antwoord en verzoek u dat ook in de notulen op te nemen.

Dell'Alba
Mevrouw Theato, u weet heel goed waar ik het over heb. Dit vraagstuk is immers uitvoerig door de Conferentie van voorzitters besproken. U heeft de Conferentie van voorzitters en de Voorzitter, mevrouw Fontaine, geholpen bij de uitwerking van het standpunt van het Parlement inzake de gedragscode voor de betrekkingen met de Commissie. Dat heeft u gedaan als voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, en niet als gewoon lid of op persoonlijke titel.
Samen met de fractievoorzitters, die u overigens hebben laten vallen, kan ik bevestigen dat u op 13 april jongstleden op de Conferentie van voorzitters hebt verklaard dat u in grote lijnen akkoord ging met de inhoud van bijlage III inzake de informatie-uitwisseling met de Commissie. Verder kan ik bevestigen dat u drie weken later, tot grote schande van uw partner, de heer Napolitano, een brief hebt gestuurd waarin u aangaf deze bijlage niet te kunnen onderschrijven. U hebt zich beroepen op een aantal in het Duits gestelde punten die door niemand bevestigd waren, hetgeen tot protest van de fractievoorzitters leidde. Deze voorzitters hebben u bedankt en gezegd dat ze de zaak van u zouden overnemen omdat de situatie overduidelijk niet meer houdbaar was. Een fractievoorzitter heeft zelfs een keer de zaal verlaten toen deze kwestie als agendapunt werd behandeld. Houdt u zich dus maar niet van de domme, want u weet heel goed wat er is voorgevallen.
Misschien weten mijn andere collega's niet wat zich heeft afgespeeld. Ik zal het Parlement er daarom van op de hoogte stellen, zodat het ook in de notulen wordt opgenomen: mevrouw Theato heeft wekenlang een akkoord met de Commissie geblokkeerd en heeft zo de Voorzitter van het Parlement en de van de fractievoorzitters in grote verlegenheid gebracht. Dat is de waarheid.

De Voorzitter
Ik wil mij niet in het debat mengen, maar het thema OLAF en Napolitano was in het gehele Parlement natuurlijk erg omstreden. Wij kennen allemaal het probleem dat daarmee samenhangt. Dat is nu opgelost.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, wij behandelen vandaag een verslag dat verder gaat dan cijfers over vermoedelijke fraude of fouten in de boeken van de Gemeenschap: het doet een beroep op de verantwoordelijkheid van de leden van dit Parlement. Het is zaak de morele onverantwoordelijkheid van bureaucratieën tegen te gaan die door Kafka zo magistraal aan de kaak is gesteld. Deze morele onverantwoordelijkheid maakt het volgens Kafka op perverse wijze mogelijk individuen in een treurig doolhof te doen belanden waarin zij proberen te achterhalen wat nu precies hun rechtspositie is, en ze te onderwerpen aan schimmige rechtszaken over onbekende vergrijpen. Dat zijn situaties die in Europa gelukkig tot het verleden behoren.
De oprichting van een doeltreffend en transparant werkend fraudebestrijdingsbureau is iets waar alle parlementsleden achter staan, en waar alle instellingen achter zouden moeten staan. Het zou echter onverantwoordelijk zijn een almachtig apparaat te construeren dat is bedacht om ambtenaren te vervolgen op grond van geheime beschuldigingen, verklikkerij en lijsten met verdachten; een apparaat dat zich niets aan hoeft te trekken van de individuele waarborgen, statuten en normen die samen elementaire rechtszekerheid bieden aan degenen die voor de instellingen werken. Ik vind niet dat het Parlement of enige andere communautaire instelling daaraan mee zou moeten werken, want zoiets leidt tot een sfeer van wantrouwen waarbij slechts de eurosceptici gebaat zijn.
De socialistische fractie hecht net zoveel belang aan de rechten van alle burgers, ambtenaren incluis, als aan fraudebestrijding. Wij hechten er tevens aan dat de Europese eenwording is gebaseerd op beginselen als zuiverheid, democratie, nauwe betrokkenheid bij de burgers, transparantie, doelmatigheid en solidariteit. Daarom hebben wij een amendement ingediend op paragraaf 29 van dit verslag, om ervoor te zorgen dat fraudebestrijding niet ten koste gaat van de fundamentele rechten van ambtenaren. Eisen dat er lijsten met verdachten worden opgesteld, zoals in dit verslag staat, zou een dit Parlement onwaardige vorm van McCarthyisme zijn die bovendien illegaal zou kunnen blijken.
Ik wil eraan herinneren dat er al mensen naar de rechter zijn gestapt met het argument dat zij zich tegen een dergelijke handelwijze niet kunnen verweren. Naar aanleiding van deze juridische stappen is gebleken dat het toezichthoudend comité van OLAF zich ervan bewust is dat het bureau niet altijd naar behoren functioneert. Zelfs als we toegeven dat er door de dynamiek van de Europese eenwording, door de toename van de begroting en de groei van het bestuursapparaat meer fraudes en meer fouten kunnen worden begaan, mogen we niet vervallen in vervolgingswaanzin, althans niet in dit Parlement.
De parlementaire onschendbaarheid die wij genieten, mag niet met straffeloosheid worden verward. Het lijkt me belangrijk dat wij met dit verslag niet alleen een Kafkaëske machinerie voorkomen, maar ook de ambtenaren een garantie geven.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik moet een beetje afwijken van wat ik van plan was te zeggen. Ik ben het wel eens met de vorige spreker: soms gaat de Commissie begrotingscontrole zodanig op in het belangrijke werk dat ze doet, dat ze door de bomen het bos niet meer ziet. Ik verwelkom ook de bijdragen van de Commissie juridische zaken en de Economische en Monetaire Commissie, die zich evenwichtig opstellen tegenover de ernstige en gegronde zorgen van de Commissie begrotingscontrole over fraude.
Ik hoorde de heer Van Hulten zeggen dat OLAF het recht zou moeten hebben een onderzoek naar parlementsleden in te stellen. Daar zit iets in en een minderheid van dit Parlement is het daarmee eens. Maar voor we een dergelijk ingrijpend besluit nemen, moeten we eerst eens kijken naar de historische verhouding tussen veiligheidsinstanties en publieke figuren, vooral in de Verenigde Staten. Dan zien we in dat we wellicht een stap te ver gaan door OLAF dergelijk bevoegdheden te geven. Uiteindelijk zou dit OLAF misschien wel zoveel politieke invloed en macht opleveren dat het zoveel geld en personeel kan eisen als het maar wil.
We moeten een organisatie geen personeel, geld of macht in de schoot werpen alleen omdat er problemen zijn. Deze problemen bestaan en we hebben naar een oplossing gezocht. De heer Bösch heeft zich terecht gebogen over de problematiek van de opsporing en bestrijding van fraude. Ik ben het niet met alles in zijn verslag eens. Over een aantal paragrafen heb ik zo mijn twijfels, bijvoorbeeld over de nummers 14, 15 en 16. Die betreffen de rechtsgrondslag en de vraag of bij het aanpakken van fraudegevallen die de lidstaten meer treffen dan de Europese Unie zowel nationale als Europese bemoeienis gewenst is.
Mijn spreektijd is op, en ik heb niet kunnen zeggen wat ik had willen zeggen, maar ik wilde toch even op een paar zaken reageren.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen feliciteer ik de rapporteur met zijn uitstekend verslag. Het feit alleen dat mijn geliefde Italiaanse collega tegen is, betekent dat het verslag van zeer goede kwaliteit is. Hoewel het aantal fraudegevallen en onregelmatigheden in 1998 licht gedaald is ten opzichte van 1997, zijn efficiëntere controlemechanismen nog steeds een noodzaak. De hervorming van de Commissie is op het juiste spoor gezet. Commissaris Kinnock heeft een tijdschema voorgelegd en van ons wordt verwacht dat wij nu lof en kritiek geven. Ik ben zeer onder de indruk van het hervormingsplan. Het is zowel vooruitziend als realistisch. Er zijn echter toch een aantal problemen die wij naar voren moeten brengen en bekritiseren.
Het Parlement deed reeds in het Verslag-Van Hulten het voorstel om onder het gezag van de Rekenkamer een extern orgaan op te richten, dat zich met tuchtkwesties dient bezig te houden en onrechtmatig betaalde bedragen dient terug te vorderen. Ik vind dat wij dit voorstel moeten handhaven. Door een dergelijk orgaan op te richten zouden tuchtzaken niet langer door de Commissie worden behandeld. Wij hebben zeer slechte ervaringen met interne tuchtraden. Nu is het zo dat ambtenaren die voor de tuchtraad geroepen zijn, door hun collega's beoordeeld worden. Dat is onhoudbaar. De ECHO-zaak en de MED-zaak zijn in dit verband maar al te beruchte voorbeelden. De rapporteur staat kritisch tegenover de oprichting van een raadgevend panel voor onregelmatigheden en ik ben het met hem eens. Wij hebben immers OLAF opgericht om vermoedens van fraude en onregelmatigheden te behandelen. Als we weer een ander panel oprichten wordt de autoriteit van OLAF ondermijnd. Ik kan echter niet voor de oprichting van een Europees openbaar ministerie stemmen. Ik kan goed begrijpen dat men genoeg heeft van al deze fraude en dat men daarom een openbaar ministerie eist. De oprichting van zo'n mastodont biedt echter geen oplossing voor de problemen die elders liggen. Een fundamentele personeelshervorming is wat we nodig hebben. Alleen de grofste overtredingen hebben immers strafrechtelijke gevolgen. Negentig procent van de zaken zijn tuchtzaken wegens verzuim of onbekwaamheid. Er moet daarom een degelijke interne controle zijn en betere mogelijkheden om ambtenaren te kunnen ontslaan. Het ambtenarenstatuut en de tuchtprocedure moeten gewijzigd worden, zoals in het verslag wordt voorgesteld. Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk had ik drie minuten spreektijd, maar ik heb slechts twee minuten gesproken. Ik ben echter zeer gedisciplineerd en sta mijn overblijvende minuut spreektijd graag af aan iemand anders. U mag af en toe ook eens een foutje maken.

De Voorzitter
Mijnheer Blak, ik bied u officieel mijn excuses aan. U hebt volledig gelijk. U had drie minuten. Ik had mijn bril niet op. Wil u nog iets zeggen? Neen? Dan is de Deens-Beierse vriendschap weer gered. Mijnheer Blak, ik dank u dat u mij dit vergeeft.

Kuhne
Mijnheer de Voorzitter, dit thema is een geschikte aanleiding om ronkende verklaringen af te leggen. Ik zou echter een aantal punten willen aanstippen die voor mij nog vrij onduidelijk zijn.
In de eerste plaats wordt de weigering van de betrouwbaarheidsverklaring elk jaar door de media als aanwijzing voor de vermeende of echte verloedering van de EU-financiën beschouwd. Zowel de Rekenkamer als de Raad zien de weigering van de betrouwbaarheidsverklaring echter alleen maar als een melding van de waterstand. Wij, het Parlement, en ook de media beschouwen die weigering echter als een teken dat de financiën er slecht voor staan. Ik vind dat wij duidelijk moeten maken waarover wij eigenlijk spreken. Als er niets verandert, zullen wij elk jaar ten onrechte de indruk wekken dat de toestand van de EU-financiën verdacht is.
Een tweede probleem is dat financiële onregelmatigheden bij nader onderzoek soms fraude blijken te zijn. Het is echter onontbeerlijk dat wij beide zaken, als ze worden vastgesteld, van elkaar onderscheiden. Anders worden ze door elkaar gehaald en wordt de indruk gewekt dat op grote schaal fraude wordt gepleegd, wat waarschijnlijk niet het geval is.
In de derde plaats - en ik dank de heer Bösch dat hij daarop heeft gewezen - zijn de Rekenkamer en de Commissie het blijkbaar niet eens over de omvang van de financiële onregelmatigheden in verband met de landbouwbegroting en de structuurfondsen. Op dat terrein rijzen blijkbaar statistische problemen. Wij moeten die oplossen om te weten waarover wij spreken als wij een onderzoek instellen.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Bösch feliciteren met zijn verslag. Binnen het Europees Parlement is hij de expert bij uitstek en voor een belangrijk deel was hij de architect van het nieuwe OLAF. Als er iets is dat in verband met de EU gegarandeerd veel stof doet opwaaien, dan zijn dat wel verhalen over fraude. Die worden door de media altijd breed uitgemeten. En terecht, want fraude is onaanvaardbaar. Het getal dat in dit verband wordt genoemd, is 5% van de EU-begroting. Maar we moeten twee dingen niet vergeten, en die zijn vandaag al verschillende keren naar voren gebracht - zojuist nog door de heer Cunha. De Rekenkamer maakt geen onderscheid tussen fraude en administratieve en financiële onregelmatigheden; dat wil zeggen, administratieve fouten en mensen die eropuit zijn de EU door bedrog geld afhandig te maken. Om een voorbeeld te geven, een boer kan een formulier verkeerd invullen. Dat wil niet zeggen dat hij de zaak bedriegt. Misschien heeft hij zijn land wel verkeerd opgemeten. En aan de andere kant hebben we de grote fraudeurs: de mensen die bijvoorbeeld illegaal sigaretten importeren en zo de belasting ontduiken. Er zit een groot verschil tussen die twee dingen en daar moet een duidelijker onderscheid tussen gemaakt worden.
Laten we niet vergeten dat 80% van de fraude binnen de lidstaten plaatsvindt. Gisteren heeft de Commissie de toezegging gedaan dat ze de onregelmatigheden met 2% willen terugdringen. Wij willen weten of de lidstaten dat voorbeeld zullen volgen. Het is duidelijk dat daar een groot deel van de problemen zit, vooral met betrekking tot de structuurfondsen.
Om op het punt van de heer Dell'Alba te reageren: de socialisten zullen tegen een aantal paragrafen van dit verslag stemmen; niet per se omdat we het niet met de inhoud eens zijn, maar omdat deze punten, die met het Witboek te maken hebben, niet in dit verband dienen te worden besproken.
Tenslotte wil ik een lijst oplezen van lidstaten die de conventie inzake de bescherming van de financiële belangen van de EU nog niet hebben geratificeerd: België, Luxemburg, Nederland, Italië, Spanje, Portugal, Griekenland, Ierland en Frankrijk. Het wordt tijd dat ze tekenen. Ze hebben er vijf jaar de tijd voor gehad. Laten ze nu maar eens over de brug komen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, fraudebestrijding en de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap behoren tot de topprioriteiten van de nieuwe Commissie. Fraudebestrijding behelst onder meer de voorkoming, opsporing en vervolging van douane- en subsidiefraude en belastingontduiking, maar ook de opsporing en vervolging van onregelmatigheden binnen de organen van de Europese Unie. Ik ben opgetogen dat vele sprekers hebben gezegd dat wij verschil moeten maken tussen financiële onregelmatigheden en fraude. In het verslag van de Rekenkamer gaat het om alle soorten financiële onregelmatigheden. Nu gaat het om het verslag van UCLAF of OLAF over fraude, met ander woorden over het bewust schaden van de financiële belangen van de Europese Unie.
Het verslag waarop het verslag van de heer Bösch betrekking heeft, is het laatste dat UCLAF over de fraudebestrijding in 1998 heeft opgesteld. Hoewel UCLAF toen slechts over 120 ambtenaren beschikte, blijkt uit dit jaarverslag volgens mij dat hun werk heel wat succes heeft gehad. In 1998 onderzocht UCLAF in samenwerking met de lidstaten 5.318 vermoedelijke gevallen van onregelmatigheden of fraude, waarvan ongeveer 20% na onderzoek als fraude moest worden bestempeld.
De vraag is gerezen waarom het verslag van de Rekenkamer afwijkende constateringen bevat. Ik wijs erop dat de Rekenkamer weliswaar vaststelt dat de onregelmatigheden op landbouwgebied afnemen, maar gelijkertijd sterk beklemtoont dat de meldplicht in de lidstaten niet overal gelijk is, waardoor niet overal dezelfde gevallen van fraude of verdachte gevallen aan de Commissie moeten worden gemeld. Dat verklaart een van de verschillen tussen de twee verslagen.
De heer Blak zei dat de burgers de fraude beu zijn. Jammer genoeg moet ik zeggen dat gesmokkelde of belastingvrije sigaretten nog altijd gretig aftrek vinden en dat belastingontduiking vaak als volkssport wordt beschouwd. Wij moeten dus beseffen dat wij fraude ten koste van de financiële belangen niet helemaal kunnen uitsluiten. Wij moeten uiteraard wel alles in het werk stellen om douane- en subsidiefraude en belastingontduiking ten koste van de financiële belangen van de Gemeenschap te bestrijden.
Ik zou nu kort iets willen zeggen over de voorstellen in het verslag van de heer Bösch, die nu in een bredere context zijn geplaatst, onder meer in verband met de tuchtprocedures en de kamer bij de Rekenkamer. De Commissie heeft, ook in antwoord op de eisen van het Parlement, in het kader van de kwijtingsprocedure 1998 gezegd dat ze het niet raadzaam acht voor beslissingen over tuchtmaatregelen tegen ambtenaren wegens onregelmatigheden in verband met de begroting een kamer van de Rekenkamer of het Europees Hof van Justitie in te schakelen omdat de Europese Verdragen die twee organen een bijzondere opdracht geven. Ambtenaren kunnen juist bij het Europees Hof van Justitie een klacht indienen tegen een uitspraak in een tuchtprocedure. Het desbetreffende voorstel is dan ook onverenigbaar met de huidige Verdragen. De Commissie is daarom ingegaan op de voorstellen in het verslag van de onafhankelijke deskundigen van vorig jaar. Die zijn zeer uitgebreid en hebben betrekking op het hele financiële beheer, de preventie van fraude en de tuchtprocedures. De Commissie heeft gezegd dat ze het met het Parlement eens is dat het vertrouwen in de objectiviteit van tuchtprocedures wordt versterkt als daarbij een externe instantie wordt betrokken. Dat staat in het Witboek dat ze op 1 maart heeft gepresenteerd. De Commissie zal in het document over de toekomstige tuchtprocedure, dat ze in oktober van dit jaar zal publiceren, gedetailleerde voorstellen voor de hervorming van het tuchtrecht formuleren. Uiteraard zullen wij bij onze besprekingen over de procedure en in onze voorstellen ook met de opmerkingen van het Parlement rekening houden.
Ook in dit verslag wordt terecht opgemerkt dat een efficiënte bestrijding van fraude ten laste van de financiële belangen van de Europese Gemeenschap een goede samenwerking met de lidstaten vereist. Dat staat ook duidelijk in artikel 280 van het Verdrag van Amsterdam. Ook werd terecht het feit gehekeld dat het desbetreffende akkoord tussen de lidstaten pas door weinig landen is geratificeerd. Ik dank alle sprekers die ook hun eigen land ertoe hebben opgeroepen eindelijk de nodige stappen te ondernemen. Ook OLAF, het Europees bureau voor fraudebestrijding, spant zich met de lidstaten en op een aantal terreinen ook met andere landen in om samenwerkingsovereenkomsten te sluiten. Sedert UCLAF dit verslag indiende, heeft OLAF, het Europees bureau voor fraudebestrijding, in Italië ook een akkoord gesloten met de maffiabestrijdingsdienst om op alle niveaus met alle organisaties voor fraudebestrijding goed samen te werken. Eind deze week vindt daarover in Ancona een conferentie plaats.
De Commissie vindt het goed dat ook een aantal kandidaat-landen stappen hebben ondernomen om een organisme zoals het Europees bureau voor fraudebestrijding te creëren. Zo is bijvoorbeeld in Polen beslist een Poolse OLAF op te richten.
Op de vraag hoe het nu op het gebied van de wetgeving verder moet, zou ik kort willen antwoorden dat de Commissie de intergouvernementele conferentie, die de Europese Verdragen moet herzien, heeft voorgesteld het huidige systeem van bescherming van de financiële belangen aan te vullen met een rechtsgrondslag om de oprichting van een Europees openbaar ministerie en de aanneming van bepalingen betreffende de strafrechtelijke vervolging van grensoverschrijdende fraude mogelijk te maken.
De lidstaten hebben te verstaan gegeven dat het Verdrag op dat terrein niet zal worden gewijzigd. De Commissie geeft haar inspanningen echter niet op maar probeert de zaken te verduidelijken en door de intergouvernementele conferentie te doen behandelen.
Ik wil nu kort iets zeggen over de klachten die de Commissie tegen de Europese Centrale Bank en de Europese Investeringsbank heeft ingediend. Wij willen garanderen wat in de OLAF-verordening ook door het Parlement is gevraagd, namelijk dat OLAF bevoegd is voor de fraudebestrijding in alle instellingen van de Europese Gemeenschap. Jammer genoeg is in de positie van de twee banken de laatste twee weken geen verandering gekomen. Waarschijnlijk hebben ook zij gewacht op de uitkomst van de procedure na de klacht van enkele afgevaardigden tegen de wijziging van het Reglement van het Europees Parlement. Ik denk dat de voorlopige uitspraak van het Gerecht van eerste aanleg duidelijk heeft gemaakt dat het niet om de rechtsgrondslag van OLAF gaat - ook de twee banken kunnen zich daar niet achter verschuilen - maar om de garantie van de onafhankelijkheid van de instellingen. De Europese Centrale Bank heeft dat ook nooit tegengesproken. Uiteraard gaat het ook om de immuniteit van de parlementsleden. Die is een democratische verworvenheid, waaraan op geen enkele wijze mag worden geraakt.
Ik dank het Parlement ook voor de waarschuwing dat in elke procedure en ook bij de werkzaamheden van OLAF de principes van de rechtsstaat in acht moeten worden genomen. Ik meen dat de nieuwe directeur van OLAF daarvoor eveneens grote persoonlijke inspanningen doet.
Wij zullen dit jaar nog andere verslagen over fraudebestrijding kunnen bespreken. Het OLAF-Comité van toezicht, dat op de onafhankelijkheid van OLAF toeziet, zal weldra zijn verslag presenteren. Wij zullen daarover kunnen debatteren. Ik wijs er ook op dat de Commissie op dit ogenblik aan een belangrijk strategisch document over fraudebestrijding werkt. Ook daarover zullen wij ongetwijfeld nog intensieve en vruchtbare debatten kunnen voeren.
Ik dank de rapporteur, de heer Bösch, voor zijn verslag. Ik dank vooral ook het Parlement dat het de totstandbrenging en de werkzaamheden van OLAF krachtig ondersteunt.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.55 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)

Stemming
Nielson, Poul
Mevrouw de Voorzitter, om een besluit over deze verordening niet te vertragen is de Commissie bereid amendement 1 inzake de comitologie te aanvaarden. Helaas moet ik u echter mededelen dat de Commissie niet akkoord kan gaan met amendement 2. De Commissie stelt een bedrag van 850,5 miljoen euro voor als onderdeel van een uitgebreid pakket voor het programmeren van titel IV, om rekening te houden met de ten behoeve van de Balkan gedane toezeggingen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0115/2000) van mevrouw Jeggle, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de voorstellen van de Commissie voor de vaststelling van de landbouwprijzen (COM(2000) 77 - C5-0121/2000 t/m C5-0126/2000 - 2000/0045(CNS) t/m 2000/0050(CNS))
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de zes wetgevingsresoluties aan)
Verslag (A5-0124/2000) van mevrouw Schierhuber, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1251/1999 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen, met het oog op uitbreiding van de werkingssfeer tot vezelvlas en -hennep (COM(1999) 576 - C5-0280/1999 - 1999/0236(CNS)), en
over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector vezelvlas en -hennep (COM(1999) 576 - C5-0281/1999 - 1999/0237(CNS))

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, in verband met het verslag van mevrouw Schierhuber, waarover wij nu moeten stemmen, rijst het probleem dat de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links over een aantal punten om een stemming in onderdelen hebben verzocht. Om een of andere technische reden zijn de diensten daarvan niet op de hoogte gebracht. Wij staan nu voor het volgende probleem. Ofwel staat u in het kader van de stemming een mondeling verzoek om een stemming in onderdelen over de bewuste artikelen toe en stemmen wij vandaag, ofwel stel ik, als dat onmogelijk is, voor de stemming tot morgen uit te stellen. Volgens de diensten zijn er morgen echter zeer veel stemmingen, zodat het misschien beter is vandaag te stemmen. Wij zouden dat graag doen. Niet de stemming is het probleem, maar het feit dat het verzoek om een stemming in onderdelen u niet tijdig heeft bereikt.

De Voorzitter
Mijnheer Graefe zu Baringdorf, ik heb de situatie nog eens bekeken. Het verzoek om stemming in onderdelen is pas vanochtend bij ons ingediend, dat wil zeggen niet binnen de termijn zoals die in onze eigen regels is vastgesteld. De regels die in dit Parlement van kracht zijn gelden voor iedereen. Ze moeten worden nageleefd en ik kan dus ook geen enkele uitzondering toestaan. Ik zeg u dit in alle oprechtheid, ook al heb ik begrip voor de situatie. Wij gaan dus over tot de stemming. Of wilt u een verzoek tot uitstel van de stemming indienen? Als dat het geval is, zal ik het uiteraard in stemming brengen.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik heb begrip voor uw houding en stel dus voor dat wij de stemming tot morgen of donderdag uitstellen.

De Voorzitter
Ik wil graag weten hoe mevrouw Schierhuber, onze rapporteur, hierover denkt.

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, ik vind het jammer dat de stemlijst van de sociaal-democraten niet tijdig bij de diensten is aangekomen. Als rapporteur heb ik geen bezwaar tegen een stemming in onderdelen. Het zou goed zijn dat wij vandaag nog stemmen omdat, zoals u weet, vandaag en morgen de Raad van ministers van Landbouw bijeenkomt. Het zou goed zijn dat de ministers van Landbouw ons standpunt kennen. Als wij morgen stemmen, is dat jammer genoeg wat laat.

De Voorzitter
Mevrouw Schierhuber, laten we duidelijk zijn. Persoonlijk heb ik geen enkel bezwaar tegen een stemming in onderdelen, maar nogmaals: ik moet ervoor zorgen dat de regels worden nageleefd. Door af te wijken van de regels kan een gevaarlijk precedent geschapen worden. Voor we het weten bestaan er straks geen regels meer voor het indienen van verzoeken om stemming in onderdelen.
U hebt zojuist uw mening geuit en ons laten weten dat u vandaag wilt stemmen. Ik geef het woord nu aan de heer Goepel. Vervolgens gaan we stemmen over het verzoek van de heer Graefe zu Baringdorf om de stemming tot morgenochtend of donderdagochtend uit te stellen.

Goepel
Mevrouw de Voorzitter, namens mijn fractie kan ik zeggen dat ook wij niets tegen dit mondelinge verzoek hebben en wil ik mevrouw Schierhuber nogmaals steunen. De Raad van ministers van Landbouw wacht op ons besluit. Daarom zou het niet goed zijn de stemming uit te stellen.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om uitstel van de stemming)
Na de stemming over wetgevingsvoorstel nummer 1 en de aanneming van het aldus gewijzigde voorstel van de Commissie

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de Commissie willen vragen of ze haar mening over de amendementen, die in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met een grote meerderheid werden goedgekeurd, in de voorbije twaalf uur heeft herzien.

De Voorzitter
Mevrouw Schreyer, kunt u de vraag van onze rapporteur bevestigend beantwoorden?

Schreyer
Mevrouw Schierhuber, de Commissie is niet van mening veranderd. De Commissie heeft dit voorstel op basis van de ervaringen van de voorbije jaren voorgelegd. Wij hebben daarstraks een verslag over fraudebestrijding besproken. Welnu, dit heeft daar rechtstreeks mee te maken. Ik kan alleen maar herhalen dat als de kwestie van de verdeling van de oppervlakken nog eens in de Raad wordt besproken - ook in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling was dat een belangrijk thema - de Commissie daarvoor natuurlijk openstaat. Als commissaris voor begroting moet ik echter zeggen dat er een budgettair neutrale oplossing moet worden gevonden.

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, ook wij, leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, vinden het uiterst belangrijk dat wij elke vorm van fraude in de Europese Unie verhinderen.
Op het gebied van de landbouw hebben wij echter nog altijd geen medebeslissingsbevoegdheid. Daarom kunnen wij dit verslag alleen maar naar de commissie terugverwijzen. Ik verzoek het Parlement mijn verzoek in te willigen.

De Voorzitter
De rapporteur stelt ons voor deze kwestie terug te verwijzen naar de bevoegde commissie.
Wie wil zich voor deze terugverwijzing uitspreken?

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik ben voor het voorstel. De fracties zijn het erover eens dat dit de enige mogelijkheid is om invloed uit te oefenen. Ook tegenover commissaris Schreyer herhaal ik nogmaals dat de Commissie en het Parlement met betrekking tot fraudebestrijding eensgezind moeten zijn. De vraag is welke methode wij kiezen. Als de methode die nu wordt gekozen, wordt toegepast, betekent dat het einde van de vlas- en hennepteelt, een milieuvriendelijke teelt die voor de minder begunstigde gebieden belangrijk is. Dat moeten wij verhinderen en daarom moeten wij met de Commissie over een compromis onderhandelen.
(Het Parlement besluit tot terugverwijzing van het eerste gedeelte van het verslag naar de bevoegde commissie)
Na de stemming over wetgevingsvoorstel nummer 2 en de aanneming van het aldus gewijzigde voorstel van de Commissie

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, voor dit tweede voorstel geldt wat u ook over het eerste hebt gezegd. Voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn in deze aangelegenheid twee amendementen van fundamenteel belang, namelijk de amendementen 28 en 29. Ook nu zou ik van de Commissie willen weten of ze haar standpunt heeft herzien.

Schreyer
Mevrouw de Voorzitter, de heer Fischler heeft daarover gisteren al uitleg gegeven. De Commissie heeft haar standpunt niet gewijzigd.

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek het Parlement ook nu mijn verzoek tot terugverwijzing naar de Commissie in te willigen.
(Het Parlement besluit tot terugverwijzing van het tweede gedeelte van het verslag naar de bevoegde commissie)
Verslag (A5-0116/2000) van de heer Bösch, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het jaarverslag 1998 van de Europese Commissie over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en fraudebestrijding (COM(1999) 590 - C5­0058/2000 - 2000/2032(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Stemverklaringen- Verslag-Rothley (A5-0130/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb weliswaar gestemd voor deze richtlijn van het Europees Parlement over een aansprakelijkheidsregeling voor motorrijtuigen die schade toebrengen aan burgers van andere landen dan die waarin zij verzekerd zijn, maar ik had graag gezien dat men wat meer moed betoonde in dit verslag. Veel gepensioneerden met wie ik in Italië geregeld in gesprek kom, vertellen mij bijvoorbeeld: "Meneer Fatuzzo, ik heb een ernstig verkeersongeval gehad. De verzekering vroeg mij hoe oud ik was, en toen ik antwoordde dat ik tachtig was, zeiden ze: je bent niets meer waard, je telt niet mee, dus van ons krijg je niets uitgekeerd".
Het lijkt me niet eerlijk om iemand van zeventig of tachtig jaar te beschouwen als iemand die niets waard is. Daarom wil ik voorstellen om in de toekomst smartengeld toe te kennen aan bejaarde slachtoffers van verkeersongevallen.

Crowley
Het voorstel voor deze richtlijn heeft betrekking op situaties waarin een verkeersongeval plaatsvindt in het thuisland van degene die het ongeval veroorzaakt of in een derde land. Deze richtlijn beoogt de benadeelde partij het recht te geven een schadevergoedingsactie in te stellen tegen de verzekeraar van de veroorzaker van het ongeval.
We moeten niet vergeten dat we leven in de Europese Unie, waar vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal bestaat. Deze richtlijn, die is bedoeld om de regeling inzake civielrechtelijke aansprakelijkheid voor ongevallen met motorvoertuigen te vereenvoudigen, is een logische aanvulling op de richtlijnen die de afgelopen 13 jaar zijn geïmplementeerd ter voltooiing van de Europese gemeenschappelijke markt.
Het is niet meer dan normaal dat een systeem met vrij verkeer van personen en grensoverschrijdend verkeer een eenvoudige en gestructureerde procedure kent om in geval van ongevallen de benadeelde partij de mogelijkheid te bieden de schade te verhalen.
Om die reden dient elke verzekeringsmaatschappij binnen de Europese Unie nu in elke lidstaat een vertegenwoordiger aan te stellen die verantwoordelijk is voor de afhandeling van schadeclaims in verband met ongevallen waarbij ingezetenen van de EU zijn betrokken. Op grond van dit voorstel zouden er ook informatiecentra moeten worden opgezet om slachtoffers in staat te stellen de juiste vertegenwoordigers te achterhalen.
Tijdens een in maart gehouden vergadering van het bemiddelingscomité hebben de instellingen een compromis bereikt. Het ingewikkeldste probleem betreft de territoriale werking van de richtlijn. Deze kwestie is nu opgelost. De richtlijn zal gelden voor ongevallen waarbij ingezetenen van een lidstaat zijn betrokken en die plaatsvinden op EU-grondgebied of in een derde land waar de groene kaart in gebruik is. Het bemiddelingscomité heeft er ook mee ingestemd dat de lidstaten regelingen ten behoeve van het slachtoffer in stand mogen houden of in mogen voeren die gunstiger zijn dan de bepalingen die vereist zijn om naleving van deze richtlijn te garanderen.
Ik steun dit voorstel van harte. Alle lof voor de heer Rothley voor het uitwerken van deze voorstellen. Ten gevolge van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam heeft de Europese Unie grotere wetgevende bevoegdheden op het gebied van consumentenbelangen. De wetgeving inzake civielrechtelijke aansprakelijkheid voor ongevallen met motorvoertuigen en ongevallen binnen Europa zal leiden tot een versterking van de rechten van de 370 miljoen consumenten in Europa bij ongevallen die ergens op grondgebied van de Europese Unie plaatsvinden.

Titley
Ik verwelkom de aanbeveling van mijn socialistische collega, de heer Rothley, inzake de bescherming van automobilisten in het buitenland. We zijn maar al te goed op de hoogte van het bedroevend hoge aantal verkeersongevallen in Europa. Jaarlijks zijn maar liefst 500.000 automobilisten in de Europese Unie betrokken bij verkeersongevallen in het buitenland. Dat zijn er 500.000 te veel. We moeten veiligheid vooropstellen en ervoor zorgen dat zoveel mogelijk wordt gedaan om onze burgers bescherming te bieden als ze in het buitenland reizen.
Het voorstel is bedoeld om de huidige EU-richtlijnen inzake het afhandelen van schadeclaims bij motorrijtuigenverzekeringen uit te breiden tot die gevallen waarbij een persoon tijdens een verblijf aan een andere lidstaat het slachtoffer wordt van een ongeval veroorzaakt door een ingezetene van dat land. Elke verzekeringsmaatschappij zal daarom in elke lidstaat een vertegenwoordiger moeten aanstellen. Het Europees Parlement is nog verder gegaan door ook een regeling te verlangen om ongevallen buiten de EU te regelen, mits de bij het ongeval betrokken voertuigen in de EU geregistreerd staan. Op basis van dit compromis zal de richtlijn voor dergelijke ongevallen in een bepaald aantal landen gelden.
Jaarlijks reizen duizenden Britse vakantiegangers met hun eigen auto of een huurauto door Frankrijk, Spanje, Portugal en vele andere Europese landen. We zijn het onze burgers toch zeker verplicht de zaak zo eenvoudig mogelijk te maken voor wie in het buitenland bij een verkeersongeval betrokken raakt en voor zijn familie. Het gaat hier niet om arrogante verzekeringsmaatschappijen die schadeclaims in de weg zitten, maar het gaat erom dat het Europees Parlement zijn burgers een reddende hand toesteekt. Omwille van mijn eigen kiezers en alle burgers van Europa geef ik dit voorstel het groene licht.
Verslag-Martínez Martínez (A5-0114/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb ook voor de door de heer Martínez Martínez ingediende regeling inzake de bevestiging van onze ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika gestemd, maar ook in dit geval heb ik nog wat bedenkingen. Waarom geven wij nooit een inspecteur of commissaris de opdracht om te controleren, telkens als wij - elk jaar dus - financiële bijstand aan Zuid-Afrika verlenen? Waarom gaan wij niet in de eerste plaats na of deze financiële hulp wel verstandig gebruikt is, en in de tweede plaats hoe in Zuid-Afrika met de mensenrechten wordt omgesprongen? Uiteraard zitten wij niet meer in de situatie van vroeger, de toestand is erop vooruitgegaan, maar mij bereiken toch ook berichten dat in Zuid-Afrika allerlei ernstige delicten worden gepleegd. Dat zijn allemaal zaken waar wij telkens rekening mee moeten houden wanneer wij steun verlenen aan het buitenland, en zeker in het geval van Zuid-Afrika.

Martin, David
Mevrouw de Voorzitter, de situatie in Zuid-Afrika is niet eenvoudig - en het is in geen geval een eenvoudig land om te besturen. Toch vormt Zuid-Afrika een bron van hoop in een overigens turbulent werelddeel. Om deze reden moeten we al het mogelijke doen de economische, maatschappelijke en democratische ontwikkeling van dat land te steunen. Daarom vind ik het zo jammer dat de Raad voorstelt slechts 787,5 miljoen euro voor Zuid-Afrika uit te trekken. Dit komt neer op een verlaging van 10% ten opzichte van de bedragen die we vijf jaar geleden zijn overeengekomen. Het Parlement stelt in zijn amendement 2 voor Zuid-Afrika 885,5 miljoen euro te geven, dat is 98 miljoen euro meer dan de Raad. Voor Zuid-Afrika is 98 miljoen euro een niet-onaanzienlijke som geld. Voor de Europese begroting is het een bedrag waar eenvoudig aan te komen is. Ik wil erop aandringen dat we naar Zuid-Afrika toe vrijgevig zijn, dat de Raad deze 98 miljoen euro vindt en geen bemiddelingsprocedure begint maar de amendementen van het Parlement aanvaardt en deze nieuwe verordening samen met Zuid-Afrika uitvoert.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Martin. Ik zal erop toezien dat de Commissie voortaan ook bij de stemverklaringen aanwezig is. Ze kan er immers zeer interessante zaken te horen krijgen.

Cauquil
Het schandaligste aspect van wat de "samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika" wordt genoemd, is dat deze samenwerking ondergeschikt wordt gemaakt aan de handelsovereenkomst met Zuid-Afrika en dat de Raad deze samenwerking als chantagemiddel gebruikt om zijn voorwaarden aan Pretoria op te leggen.
Het cynisme is hier niet van de lucht: de Europese Unie verleent Zuid-Afrika steun, maar wil daar op handelsgebied wel profijt van hebben. Hoewel de voorstellen van het Europees Parlement op financieel gebied verder gaan dan die van de Raad, hebben wij niet voor de amendementen gestemd. Wij weigeren immers onze goedkeuring te verlenen aan deze schijnvertoning.
De enige reden waarom wij ook niet tegen deze amendementen gestemd hebben, is dat we ervan overtuigd zijn dat samenwerking tussen Europa en heel Afrika onontbeerlijk is. Zolang deze samenwerking echter uitsluitend door handelaren, bankiers en industriëlen wordt vormgegeven en uitgevoerd, zullen alleen zij, en eventueel een klein groepje bevoorrechte Afrikanen, daarvan profiteren. In deze omstandigheden zijn de uitspraken van de Raad over "armoedebestrijding" en "het realiseren van ontwikkelingsdoelstellingen" grove leugens, die door geen enkele stemming hier ongedaan kunnen worden gemaakt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Cauquil. Ik geloof dat mevrouw Laquiller en mevrouw Bordes uw stemverklaring van zojuist onderschrijven.
Verslag-Jeggle (A5-0115/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor de maatregel gestemd die mevrouw Jeggle heeft ingediend met betrekking tot de voorstellen van de Commissie inzake landbouwprijzen. In deze maatregel komt nogmaals het landbouwbeleid van de Europese Unie ter sprake. Ik ben ervoor dat wij de boeren helpen, maar ik acht het zinvol om de koers die wij uitgestippeld hebben in bepaalde gevallen volledig te verleggen en in andere gevallen enigszins bij te draaien. Zo bespeur ik in deze maatregel geen enkel initiatief ten behoeve van oudere, kleine boeren, in berggebieden en vooral in streken die de uithoeken van Europa vormen. Deze gebieden worden continu in de steek gelaten en bij de grote landbouwuitgaven van de Europese Unie wordt niet voldoende tegemoetgekomen aan de behoeften van de boeren daar. Wij zouden in de toekomst eens wat meer aan onze oudere boeren moeten denken.

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, door mijn houding bij de stemming wil ik de inspanningen van de rapporteur ondersteunen om de voorgestelde vermindering van de maandelijkse verhogingen voor graan alsnog te verhinderen. De Europese Raad heeft in zijn conclusies na de Top van Berlijn duidelijk gezegd dat de maandelijkse verhogingen op het huidige niveau van 1 euro per ton moeten worden gehandhaafd gedurende de gehele periode, namelijk van 2000 tot 2006. De thans geplande verlaging van de maandelijkse verhoging zou derhalve zonder meer woordbreuk tegenover de boeren zijn. Gelet op de onrustbarende economische situatie van de plattelandsbevolking is een verdere vermindering van hun inkomen onverantwoord. Het inkomen van de in de landbouw werkzame personen is sedert 1996 in reële termen al met bijna 10% gedaald. Een verlaging van de maandelijkse verhogingen zou de economische situatie van de boeren nog verslechteren.

Andersson
, schriftelijk. (SV) De uitbreiding van de Europese Unie vereist een totale hervorming van het landbouwbeleid. Wij Zweedse sociaal-democraten (Pierre Schori, Anneli Hulthén, Jan Andersson, Maj-Britt Theorin, Göran Färm en Eva Hedkvist-Petersen) zijn daarom van mening dat de landbouwsteun van de EU sterk verlaagd dient te worden en we zijn dan ook blij met het Commissievoorstel om de maandelijkse verhogingen van de interventieprijs van graan geleidelijk aan te passen.
Omdat het verslag tegen een verlaging is van de interventieprijs van graan, stemmen we tegen het voorstel van de parlementaire commissie.

Figueiredo
. (PT) Overeenkomstig de in het kader van Agenda 2000 genomen beslissingen en rekening houdende met de hervormingen van de gemeenschappelijke marktordeningen heeft de jaarlijkse vaststelling van de institutionele prijzen en bedragen nog slechts betrekking op een beperkt aantal sectoren. Nochtans houdt de Commissie hierbij niet steeds rekening met de belangen van de landbouwers, met name wanneer zij de prijzen verlaagt. Wij verzetten ons dan ook tegen dit soort praktijken.
Zo stelt de Commissie voor de periode 2000/2001 het niveau van de prijsverhogingen voor rijst vast in afwachting van het volgende hervormingsvoorstel, dat er overigens reeds had moeten zijn. Zij is tevens voornemens de maandelijkse prijsverhogingen voor graan in twee fasen telkens met 7,5% te verlagen, tegelijk met de verlaging van de interventieprijzen voor graan, zoals afgesproken in Agenda 2000. Dit is echter voor een aantal lidstaten onaanvaardbaar, temeer daar de Raad van Berlijn zich ertoe heeft verbonden de maandelijkse verhogingen op het huidige niveau te handhaven.
Wat de prijzen voor varkens- en schapenvlees betreft, handhaaft de Commissie de huidige bedragen. In de suikersector wordt het prijsniveau van het vorige verkoopseizoen behouden, maar in de komende maanden zal een herzieningsvoorstel worden ingediend om de quotaregeling af te schaffen onder voorwendsel van de in het kader van de GMO aangegane verplichtingen.
In de Commissie landbouw werden enkele positieve voorstellen gedaan. Ik denk dan met name aan de verwerping van het voorstel om de 300 miljoen euro voor Kosovo nagenoeg uitsluitend aan de suikersector en de landbouwbegroting te onttrekken. Op deze manier zal de negatieve druk op de landbouwinkomens immers nog worden vergroot, hetgeen volkomen onaanvaardbaar is.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Wat betreft het voorstel voor de verordening van de Raad tot vaststelling van bepaalde suikerprijzen en van de standaardkwaliteit voor bieten voor het verkoopseizoen 2000/2001, willen we het volgende opmerken: de wederopbouw van Kosovo is een belangrijke kwestie voor de EU, die we met hart en ziel steunen. De extra middelen die nodig zijn voor Kosovo dienen gehaald te worden uit algemene verlagingen van de steun aan het hele gemeenschappelijke landbouwbeleid en niet alleen uit bezuinigingen in de suikerindustrie.

Rovsing
De landbouwsteun is een zware last voor de Europese Unie. Vooral wanneer de uitbreiding met de landen in Oost-Europa een feit zal zijn, is een grondige herziening van de steun noodzakelijk.
Het verheugt mij dat de eerste stap voor die herziening hiermee is gezet, en dat deze een langetermijnstrategie voor een zekere beperking van de landbouwsteun behelst. Het is echter jammer dat men geen openhartige discussie durft aan te gaan over de vraag hoe de landbouwsector zich op termijn zal handhaven in deze totaal nieuwe situatie en met een totaal andere steunregeling dan vandaag de dag het geval is. Wij zijn verplicht de steun tot een minimum te herleiden en de discussie moet nu gevoerd worden.
Anderzijds moet de afbouw van de landbouwsteun geleidelijk gebeuren en in een zodanig tempo dat de afgeschafte EU-steun niet door compenserende nationale regelingen kan worden vervangen. De Commissie mag de landbouwsteun niet beperken met het arugment dat ze deze middelen voor andere doeleinden wil gebruiken. De vermindering van de steun mag niet ingegeven worden door doelstellingen die niets met de zaak te maken hebben.
Verslag-Schierhuber (A5-0124/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen deze maatregel, die betrekking heeft op het Europees beleid inzake linnen en vlas, gestemd. Ik geloof namelijk dat men van koers moet veranderen wat betreft de manier waarop de landbouwproducten in de Europese Unie bijstand en steun krijgen. Het wordt tijd dat wij een punt zetten achter ons beleid om een pot met geld te geven aan boeren die een bepaald product produceren dat wij willen subsidiëren. Wij moeten er onderhand voor zorgen dat de lasten van de productiekosten teruggedrongen worden, lasten die veelal te wijten zijn aan het beleid van de nationale overheden en die de arbeidskosten alleen maar opjagen: door deze lasten worden degenen die graag willen werken, die willen produceren en werkgelegenheid in hun sector creëren, aan handen en voeten gebonden. Het komt er dus op neer dat wij een begin moeten maken met het aanbrengen van veranderingen in de manier waarop de landbouw in Europa gesteund wordt.

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik heb voor het verslag van mevrouw Schierhuber gestemd. Bijzonder belangrijk zijn voor mij de amendementen 28 en 29. De rapporteur wijst er immers terecht op dat een begrenzing van de maximumhoeveelheden met de reële verwerkingscapaciteit in overeenstemming moet zijn. De door de Commissie voorgestelde invoering van nationale maximumhoeveelheden leidt tot een regeling die met de nationale verwerkingscapaciteit geen rekening houdt. Door de beperking tot maximaal 50 ton per jaar zouden sommige lidstaten meteen van de teelt worden uitgesloten. Wij moeten een flexibele regeling uitwerken en daarbij met de regionale afzetmogelijkheden rekening houden en ervoor zorgen dat alle lidstaten op gelijke voet vlas en hennep kunnen telen.

Andersson
Wij Zweedse sociaal-democraten (Pierre Schori, Anneli Hulthén, Jan Andersson, Maj Britt Theorin, Göran Färm en Ewa Hedkvist Petersen) zijn van mening dat de landbouwsteun van de EU sterk verlaagd dient te worden en zijn daarom ook tegen steun aan de hennepproductie.
Verder zijn de controle-instrumenten voor de hennepteelt problematisch, omdat het verschil tussen vezelhennep en hennep voor drugsproductie met het blote oog niet te zien is, waardoor het moeilijk te garanderen is dat er geen hennep wordt geteeld voor drugsproductie.
Daarom vinden we dat de hennepproductie niet gestimuleerd dient te worden door een verhoging van de steun, en we onthouden ons dan ook van stemming bij de stemming over het verslag-Schierhuber.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Met betrekking tot het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1251/1999 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen, met het oog op uitbreiding van de werkingssfeer tot vezelvlas en -hennep, willen we het volgende opmerken: als liberalen zijn we van mening dat het landbouwbeleid aangepast dient te worden aan de markt en minder bureaucratisch moet worden. Als het Parlement de uitbreiding van de EU met Oost-Europese landen serieus neemt, moet er gewerkt worden aan een omvangrijke verlaging van de kosten van de landbouw. Alle directe steun aan de landbouwproductie moet stapsgewijs worden afgeschaft.
Verslag-Bösch (A5-0116/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik neem voor het laatst het woord en ook in dit geval wil ik verklaren dat ik tegen het verslag-Bösch over het rapport van 1998 inzake fraudebestrijding heb gestemd. Het is niet omdat ik tegen bestrijding van welke vorm van fraude dan ook ben, nee, dat zou er nog aan moeten ontbreken! Ik sta vierkant achter dit soort bestrijding, maar ik vind nu eenmaal dat er verandering moet komen in de manier waarop het geld wordt uitgegeven in Europa, indien men echt fraude in de Europese Unie wil aanpakken. In het verslag wordt gesteld dat het bedrag van 1.019 miljard euro waarvan ontdekt is dat dit aan fraude en oplichterij verloren is geraakt, slechts de top van een ijsberg is. Nou, wij weten dat ijsbergen voor 10 procent zichtbaar zijn en dat ze voor 90 procent onder water zitten en dus aan het oog onttrokken worden: dit zou betekenen dat wij in de Europese Unie worden opgelicht voor een bedrag van pakweg 10.000 miljoen euro. Daarom moet er absoluut voor gezorgd worden dat ons geld op een andere manier besteed wordt!

Dell' Alba
Mevrouw de Voorzitter, zojuist hebt u de rapporteur met zijn verslag gefeliciteerd. Ik weet overigens niet om welke reden u hem deze lof hebt toegezwaaid, want veel punten zijn geschrapt. Met name zijn eigen fractie was hier verantwoordelijk voor toen ze in alle wijsheid besloot hiertoe een groot aantal amendementen in te dienen, met name met betrekking tot alle delen van het Witboek. Deze amendementen zijn inmiddels aangenomen omdat hierin werd voorgesteld de door de heer Bösch beschreven zaken die niet direct verband houden met de kern van dit vraagstuk te schrappen.
Ik vraag me dus af waarom er geld wordt verspild aan door de heer Bösch opgestelde teksten die niets met zijn werk te maken hebben en derhalve terecht door het Parlement worden verworpen. U kunt over dit alles met mevrouw Stauner praten. Zij is erg geïnteresseerd in verslagen van anderen. U moet haar maar eens ontmoeten. Vraag haar dan meteen of ze niet wil weten waarom de afgevaardigden van de Commissie begrotingscontrole werk verrichten dat niets van doen heeft met de taken die hun zijn toevertrouwd. Het strekt dit Parlement dus tot eer dat het in alle wijsheid de zaken weer enigszins heeft rechtgezet.

Andersson, Blak, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Schori, Theorin en Thorning-Schmidt
Wij stemmen vandaag voor het verslag-Bösch over een efficiëntere bestrijding van fraude en onregelmatigheden met EU-middelen. Hoewel het aantal fraudegevallen en onregelmatigheden in 1998 licht gedaald is ten opzichte van 1997, zijn efficiëntere controlemechanismen nog steeds een noodzaak. Het hervormingsvoorstel van commissaris Kinnock is zowel toekomstgericht als realistisch. Er zijn echter enkele problemen.
Het Parlement stelde reeds in het verslag-Van Hulten voor om onder het gezag van de Rekenkamer een externe instantie op te richten, die zich met tuchtkwesties dient bezig te houden en onrechtmatig uitbetaalde bedragen dient terug te vorderen. Door een dergelijke instantie op te richten zouden tuchtkwesties niet langer door de Commissie worden behandeld. Wij hebben zeer slechte ervaringen met interne tuchtraden. Nu is het zo dat ambtenaren die voor de tuchtraad geroepen zijn, door hun collega's beoordeeld worden. Dat is onhoudbaar. De ECHO-zaak en de MED-zaak zijn in dit verband maar al te gekende voorbeelden.
Wij hebben ook kritiek op de in het witboek voorgestelde oprichting van een adviserende dienst voor onregelmatigheden. Wij hebben immers OLAF opgericht om vermoedens van fraude en onregelmatigheden te behandelen. Als we weer een andere dienst oprichten wordt de autoriteit van OLAF ondermijnd. Wij stemmen tegen de oprichting van een Europees openbaar ministerie. De oprichting van zo'n mastodont biedt geen oplossing voor de problemen die elders liggen. Een fundamentele personeelshervorming is wat we nodig hebben.
Alleen de grofste overtredingen hebben immers strafrechtelijke gevolgen. Negentig procent van de zaken zijn tuchtkwesties voor verzuim of onbekwaamheid. Er moet daarentegen een degelijke interne controle zijn en betere mogelijkheden om ambtenaren te kunnen ontslaan. Het statuut van de ambtenaren en de tuchtprocedure moeten gewijzigd worden, zoals voorgesteld wordt in het verslag.

Deva en Heaton-Harris
De Britse conservatieven hebben zich bij de stemming over het verslag Bösch onthouden, omdat we niet gelukkig zijn met het idee van een Europees openbaar ministerie. Dit zou volgens ons tot een corpus juris kunnen leiden. Ook waren we niet gelukkig met wat in het verslag over BTW staat.

Poos
Ik heb me onthouden van stemming over de resolutie inzake de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en fraudebestrijding.
Ik heb niet tegen de resolutie willen stemmen omdat ik mij geheel kan vinden in de doelstellingen van de rapporteur om de fraudebestrijding te intensiveren om zo de financiële belangen van de Gemeenschappen beter te kunnen behartigen.
Ik heb evenwel niet voor de resolutie willen stemmen omdat hierin wordt voorgesteld een nieuw controleorgaan op te richten. Een ongeremde toename van het aantal controleorganen zal immers niet bijdragen aan de verwezenlijking van deze doelstellingen.
(De vergadering wordt om 12.50 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Preventie, beheersing en bestrijding van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0117/2000) van mevrouw Roth-Behrendt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van voorschriften inzake preventie, beheersing en bestrijding van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën (COM(1998) 623 - C4-0025/1999 - 1998/0323(COD)).

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het hier vandaag over overdraagbare spongiforme encefalopathieën, overdraagbare ziekten zoals BSE en scrapie. Dit is een van de vele verslagen en debatten in aansluiting op het eindverslag over BSE. Voor de bezoekers op de tribune is dit beslist een interessant onderwerp. Het gaat hier om een verslag dat de Commissie op verzoek van het Parlement in haar eindverslag over het BSE-verslag van 1997 had aangekondigd. De Commissie heeft dat verslag nu voorgelegd. Wij hebben daarover nu dit verslag opgesteld, wat door de onderbreking van vorig jaar wat langer heeft geduurd dan wij wilden. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de heer Böge hebben het advies opgesteld. Wij hebben het werk van het BSE-team dus goed kunnen voortzetten.
Ik zou kort willen zeggen hoe ik als rapporteur voor de bevoegde Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid het voorstel beoordeel. Dit is een goed voorstel van de Commissie. Wij zijn tevreden over wat de Commissie in de voorbije jaren in verband met BSE en verwante problemen heeft voorgesteld. Wij zijn ook tevreden over dit voorstel maar, mijnheer Byrne, ook dit is nog voor verbetering vatbaar. Ik heb u vroeger al gezegd dat uw voorstel in verband met een BSE-test voor verbetering vatbaar was en ik zeg dat ook met betrekking tot dit voorstel. In elk geval moet het Europees Parlement nauwer bij de zaak worden betrokken. Het Europees Parlement moet via de medebeslissingsprocedure de consumenten- en gezondheidsbescherming in de Europese Unie kunnen garanderen. Alleen op die manier kunnen wij een strenge norm hanteren en kunt u goed met ons samenwerken. De Raad en de nationale ministers hebben in de voorbije jaren, zoals wij hier allemaal weten, nu niet bepaald het voortouw genomen.
Belangrijk is ook - ook op dat punt is het voorstel voor verbetering vatbaar - dat het debat over de snelle BSE-tests wordt voortgezet. U hebt een voorstel geformuleerd op basis van het TSE-voorstel, dat door u nog moet worden aangepast, maar dat voorstel volstaat nog niet. Om de BSE-situatie in de lidstaten echt goed te kunnen beoordelen moeten ook geslachte dieren worden gescreend om na te gaan of ze de menselijke gezondheid kunnen schaden. Daarover hebt u echter nog geen voorstel geformuleerd.
Voorts moet, zoals wij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben geprobeerd, de plicht van de lidstaten worden aangescherpt om incidenten, BSE-problemen en verdachte gevallen aan de Commissie te melden en haar daarover gegevens te verstrekken. Ook in dat opzicht moeten wij de lidstaten strengere plichten opleggen. Het is goed dat wij de lidstaten wantrouwen, ook mijn eigen land.
De heer Böge heeft terecht opgemerkt - en zal dat straks in zijn uiteenzetting zeker nogmaals doen - dat het geografische gebied op het niveau van de Gemeenschap moet worden gedefinieerd. De voorgestelde definitie is beslist niet geschikt. De Commissie moet onderzoeken - mijnheer Byrne, ik richt mij nu ook tot u - wat ze met de uitzonderingen voor cosmetica, medische producten en geneesmiddelen wil doen. Ik vind dat de Commissie voorstellen moet formuleren om eventuele leemten in de huidige wetgeving aan te vullen.
Ik zou nu enkele opmerkingen over de amendementen willen maken. In het kader van de spreektijd van mijn fractie zal ik aan het einde van het debat nog kort een andere opmerking maken. Ik ben het met vrijwel alle amendementen eens, maar van enkele zou ik willen weten hoe de heer Byrne ze beoordeelt. Ik denk dan in de eerste plaats aan amendement 50, waardoor kattenvoer wordt opgenomen in het voorstel van de heer Byrne, van wie ik weet dat hij altijd zeer zorgvuldig te werk gaat. Ik heb echter ook van u gehoord dat kattenvoer een probleem is. Kunt u ons iets zeggen over het risico dat wij door een kat worden besmet?
Voorts zijn er ook enkele amendementen van mevrouw Attwooll en anderen, meer bepaald de amendementen 53, 54 en 55. Die amendementen beperken het voorstel en houden geen enkele verbetering in, zelfs niet voor de situatie in het Verenigd Koninkrijk, waarvoor ik nog begrip zou kunnen opbrengen. Zo kunnen wij bijvoorbeeld geen onderscheid maken tussen fokkerij en vetmesterij. Dit voorstel is volstrekt onaanvaardbaar. In het tweede deel van amendement 56 heb ik sympathie voor het voorstel om voor bepaalde materialen een uitzondering te maken als in de lidstaat een goede regeling bestaat. In de huidige stand van het debat over de bijzondere risicomaterialen is dat echter een gevaarlijk signaal voor lidstaten zoals de mijne, die op dat punt zeer terughoudend zijn.
Nogmaals, een aantal leden van dit Parlement hebben de gevolgen voor de lidstaten kennelijk overschat. In landen die een goed functionerend systeem hebben en een goede bescherming bieden, zal deze verordening de situatie niet verslechteren. Landen die echter geen goede regeling hebben, zullen door deze verordening eindelijk worden verplicht de veiligheid en bescherming van de gezondheid op de voorgrond te plaatsten. Ik begrijp dan ook niet waarom vele afgevaardigden wantrouwig zijn, maar dat kunnen wij in dit debat wellicht nog uitpraten.
Mijnheer de Voorzitter, aan het einde van dit debat beschik ik nog over drie minuten en zal ik nog op een aantal opmerkingen van de afgevaardigden ingaan.

Böge
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is het eens met het voorstel van de Commissie, dat beantwoordt aan wat de Commissie aan het Parlement had beloofd. Ik wijs ook op de goede samenwerking tussen de commissies en de rapporteurs.
Wij hebben vroeger al gezegd dat het merkwaardig is dat er nog altijd geen communautaire voorschriften voor de bestrijding van scrapie bestaan, hoewel scrapie en BSE altijd al iets met elkaar te maken hebben gehad. Voor ons is het belangrijk dat wij met kennis van zaken en zonder paniek een gedifferentieerde aanpak voor een preventieve consumentenbescherming ontwikkelen. In aanvulling op wat de rapporteur heeft gezegd, was het voor ons ook belangrijk dat de Commissie in haar voorstel het principe van de regionalisering van de bestrijding van TSE heeft opgenomen om aldus voor een krachtige maar oordeelkundige aanpak te zorgen.
Daarnaast is het voor ons ook belangrijk dat wij de aanpassing van de leeftijden van de dieren met het oog op bestrijdingsmaatregelen met de nodige objectiviteit benaderen. Als wij het over de mogelijke invoering van tests hebben, bijvoorbeeld in geval van onenigheid tussen de Commissie en lidstaten, maar ook tussen de Commissie en derde landen, kunnen tests een antwoord bieden op de vraag of een land in de risicocategorie I, II of III terechtkomt als bijvoorbeeld bepaalde statistische gegevens niet op een andere manier kunnen worden gebruikt.
Mijnheer de commissaris, ik moet evenwel toegeven dat het probleem van de derde landen in het algemeen en ook dat van de geneesmiddelen en cosmetica voor ons niet opgelost zijn. Wij verwachten ook dat de Commissie zeer spoedig wetteksten voorlegt over dierlijk afval en diermeel om veiligheidsnormen vast te stellen om tot een verantwoorde recycling te komen, maar ook om een preventieve consumentenbescherming te garanderen.
Er is ook het probleem van de onenigheid tussen een paar lidstaten en de meerderheid van de lidstaten over de vraag wat het belangrijkst is: risicomateriaal definiëren of bij de vaststelling van BSE gehele kudden uit de voedselketen halen. Ook de wetenschap kan die vraag op dit ogenblik niet duidelijk beantwoorden.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, als wij één les hebben geleerd uit de gekkekoeienziekte dan is het wel dat het gezondheidsbeleid vóór alle andere beleidsvormen komt. Dit was feitelijk ook het uitgangspunt bij de opstelling van de onderhavige ontwerpverordening. Voor ons is dit nu een gelegenheid bij uitstek om preventie, beheersing en bestrijding van overdraagbare spongiforme encefalopatieën stelselmatig aan te pakken.
Het probleem is ons weliswaar al jarenlang bekend, maar helaas zijn wij er tot nu toe nog niet in geslaagd de ziekte uit te roeien en alle oorzaken daarvan op te sporen. Daardoor is onrust ontstaan. De productie en de afzet van producten van dierlijke oorsprong nemen af en zijn aan storingen onderhevig. Daarom moeten wij in heel de Gemeenschap maatregelen treffen om ten eerste de volksgezondheid te beschermen, en ten tweede het vertrouwen van de consumenten terug te winnen. Als het vertrouwen wordt hersteld, zal ook de interne markt zich kunnen ontwikkelen en goed gaan functioneren. Een van de belangrijkste maatregelen uit de verordening betreft de invoering van snelle diagnosetests. Snelle opsporing is een van de sleutelelementen in de bestrijding van de ziekte. Deze tests leveren binnen redelijk korte tijd resultaten op, hetgeen ons zal helpen bij het nemen van snelle en goede maatregelen.
Wij hebben nu al drie tests, en gaan ervan uit dat in de toekomst de situatie sterk zal verbeteren. Indien dan - zoals waarschijnlijk wordt geacht - ook nog snelle diagnosetests worden ontwikkeld voor levende dieren, zullen wij de verspreiding van overdraagbare spongiforme encefalopathieën in de Europese Unie op de voet kunnen volgen.
Mijn derde opmerking betreft de instelling van een diepgaande epidemiologische studie. Deze zal onder meer laboratoriumonderzoeken behelzen waarin aan de hand van een bepaald protocol zal worden gewerkt. Als wij dan bovendien nog de beschikking krijgen over homogene procedures en absoluut vergelijkbare analyseresultaten van nationale en communautaire referentielaboratoria, zullen wij in staat zijn nauwgezette observatie te verrichten en geloofwaardige wetenschappelijke gegevens en diagnosemethoden uit te werken, waarvan ook de snelle diagnosetests onderdeel zullen zijn. Wij zullen er echter eveneens goed aan doen de ontwikkelingen die zich voordoen in het wetenschappelijk beeld van de nieuwe variant van de Creutzfeldt-Jacob-ziekte op de voet te volgen. U weet dat deze ziekte de mens treft en te wijten is aan voedsel dat afkomstig is van met BSE besmette dieren.
Tot slot moet elke verdenking van BSE bij een dier - ongeacht welk dier - aan de bevoegde autoriteit worden gemeld, opdat de geijkte maatregelen kunnen worden genomen. Ik wil hier beklemtonen, mijnheer de Voorzitter, dat deze ziekte alleen maar kan worden uitgeroeid door heel de kudde te slachten, hoeveel deze maatregel economisch en emotioneel gezien ook moge kosten. Daarom moet de Commissie voorzien in een goede schadeloosstelling van de getroffen veehouders. Als één dier van een kudde ziek is, is het niet te voorspellen wat er met de andere, ogenschijnlijk gezonde dieren zal gebeuren. Ook zij kunnen ziek worden en daarom wordt deze maatregel voorgesteld. "Voorkomen is beter dan genezen" zei Hippocratus heel lang geleden al. Hij was de grondlegger van de preventieve gezondheidszorg. Preventief optreden is echter des te noodzakelijker als er geen therapie is, en er is geen therapie, noch voor de BSE van dieren, noch voor zijn nieuwe variant, de Creutzfeldt-Jacob-ziekte, die voor mensen zo gevaarlijk is.
Tot slot wil ik de rapporteur van de landbouwcommissie, de heer Böge, van harte gelukwensen met dit verslag. Ook dank ik mevrouw Roth-Behrendt voor haar advies namens de milieucommissie. Met hun medewerking en met de hulp van alle collega's zijn wij erin geslaagd de onderhavige verordening aanzienlijk te verbeteren. Datgene wat nu voor ons ligt is echt veel beter dan het voorstel dat de Commissie oorspronkelijk aan het Parlement had voorgelegd.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag uitdrukking geven aan mijn steun en waardering voor het werk van mevrouw Roth-Behrendt en de heer Böge inzake deze kwestie en de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie.
Veiligheid dient een prioriteit te zijn en we begrijpen allemaal dat als we willen dat in alle lidstaten dezelfde voorzorgsmaatregelen worden getroffen, er verscheidene maatregelen dienen te worden genomen, wat tot nu toe niet is gebeurd.
Commissaris Byrne verdient onze felicitaties voor het dichterbij brengen hiervan. Deze voorstellen helpen ons een heel eind verder op weg als het gaat om diagnosetests, een kritischer houding ten opzichte van dieren die als verdacht hadden moeten worden bestempeld, maar dat in enkele lidstaten niet waren, en ook wat betreft de mogelijkheid afgekeurde dieren op BSE te testen.
Ik wil echter iets zeggen als ingezetene van de lidstaat die als eerste met BSE te kampen had en dus ook voorop liep bij het zoeken naar oplossingen. In het Verenigd Koninkrijk slachten we sinds geruime tijd alle dieren die uit de voedselketen zijn verwijderd en ouder zijn dan 30 maanden. We zijn erin geslaagd het probleem van de mogelijke overdracht via het moederdier aan te pakken door ook die dieren die vanwege hun afstamming gevaar lopen, te ruimen. Vanuit onze positie zien wij, gezien de door ons getroffen maatregelen, geen enkele aanleiding om ook nog eens gehele veestapels te slachten zoals dat in enkele andere landen gebeurt. De dubbele veiligheidsmaatregelen die wij hebben getroffen vindt men kennelijk nog niet genoeg. Een dergelijke operatie zou een hoop geld kosten terwijl het niet één BSE-geval minder op zou leveren.
Ik herinner de hier aanwezigen eraan dat we met onze aanvullende veiligheidsmaatregelen in het Verenigd Koninkrijk uitsluitend uitgebeende karkassen die aan een maximale controle zijn onderworpen, naar de rest van de EU exporteren.
Gezien de omstandigheden wil ik in dit debat een aantal door verschillende Britse leden ingediende amendementen aanbevelen. Ik zou graag van de commissaris vernemen of hij het ermee eens is dat voor de risicolanden waar uitgebreide voorzorgsmaatregelen zijn getroffen - zeker gezien het feit dat in het Verenigd Koninkrijk alle dieren die uit de voedselketen zijn verwijderd en ouder zijn dan 30 maanden, worden geslacht - onder bepaalde omstandigheden een aantal afwijkingen noodzakelijk is en of hij dit toereikend acht. Ik hoop het van harte.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mij richten tot de commissaris en zeggen dat ik dit voorstel vanzelfsprekend toejuich. Ten tweede wil ik mevrouw Roth-Behrendt feliciteren met haar prima werk. Ook wil ik de heer Böge bedanken. Ik ben in beginsel bereid om alle amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid te steunen.
Er is tegenwoordig erg veel bekend over het leven. Maar het leven is zogezegd niet af en het ontwikkelt zich voortdurend. Het ontwikkelt zich niet alleen in positieve zin, maar ook in negatieve zin. Er ontstaan steeds meer nieuwe smetstoffen en nieuwe problemen. De BSE-crisis is hier een voorbeeld van. Er zijn echter nog veel meer voorbeelden te noemen.
Er moeten daarom twee dingen gebeuren. Het ene is hetgeen waar we nu mee bezig zijn, namelijk proberen om zowel BSE als TSE, een ander bekend begrip, de baas te worden. We moeten voorkomen dat het opnieuw plaatsvindt. We moeten echter ook manieren vinden om soortgelijke tragedies in de toekomst te bedwingen. Dergelijke tragedies komen natuurlijk niet op precies hetzelfde gebied voor, maar ze duiken elders op. Dit toont aan - en dat blijkt ook uit het debat - dat we een allesomvattende regelgeving nodig hebben voor de hele gemeenschappelijke markt van de EU. Overal moeten dezelfde regels gelden, die op dezelfde manier gecontroleerd worden. Alle landen moeten gelijk behandeld worden.
Er zijn verklaarbare verschillen in de standpunten die naar voren zijn gekomen tijdens de debatten in de milieucommissie, in de fracties en hier in het Parlement. Ik doel op het laatste betoog. Het Verenigd Koninkrijk is zwaar getroffen. Ik heb er veel begrip voor dat ze daar ideeën hebben over hoe er bezuinigd zou kunnen worden. Maar het volgende is van enorm groot belang: we mogen nooit gedupeerd worden omdat we alleen oog hebben voor goede economische resultaten op korte termijn, wat de veiligheid op de lange termijn op het spel zet. Het risico bestaat dat de kortetermijneconomie de overhand neemt en dat we onverstandig handelen en de voorzichtigheid uit het oog verliezen.
Tegen mijn partijgenoot mevrouw Attwooll wil ik zeggen dat ik veel begrip heb voor de huidige amendementen, maar ik kan ze niet steunen. Ze maken de kwestie onduidelijk en daarmee zouden we de verkeerde signalen uitzenden. Ik denk dat het in deze context enorm belangrijk is dat als we een besluit nemen over dit verslag, we besluitvaardigheid moeten tonen in de beoordeling van de voedselveiligheid. Dat is belangrijk voor het komende debat over het hele project dat het op handen zijnde Witboek behelst.

Staes
Voorzitter, collega's, mevrouw de rapporteur, een Vlaams gezegde luidt: het is beter voorkomen dan te genezen. Ik neem aan dat deze wijsheid geldt in elk van onze lidstaten en regio's. Ik wil uitdrukkelijk collega Roth-Behrendt feliciteren met haar verslag. Mijn fractie diende geen amendementen in. Wij gaan volledig met u mee. Wij steunen u ten volle en wij zijn geenszins wantrouwig.
Het voorstel vloeit immers voort uit een toezegging die eerder werd gedaan ten aanzien van de follow-up commissie, dus dit is een goede zaak. Ik wil ingaan op de volgende thema's.
Ten eerste, de regionalisering en de regionale differentiatie is zinvol voor een doelgerichte bestrijding van TSE. Vraag dat maar aan mijn Schotse en mijn Welshe collega's.
Ten tweede, er bestaan tests voor een snelle diagnose en om TSE's bij runderen te ontdekken. Terecht willen wij als milieucommissie de mogelijkheid bieden om deze methodes te gebruiken om te komen tot een betere bewaking. Nu weten we allemaal dat die tests wetenschappelijk nog niet helemaal op punt staan en dat we bij een toepassing van die tests niet precies weten of in elk stadium van de ziekte er inderdaad een besmetting is. Ik geloof in ieder geval dat deze tests de goede kant uitgaan. Ik denk ook dat we het wetenschappelijk onderzoek ter zake moeten steunen.
Ten derde, de eis om op bedrijven waar de ziekte is uitgebroken de hele kudde te vernietigen of te verwijderen is, denk ik, een goede eis.
Ten vierde, er is inderdaad nood aan aanvullende wetgeving voor producten zoals cosmetica, geneesmiddelen, medicinale producten die nu uitgesloten zijn.
Tenslotte wil ik nog wijzen op de reeks amendementen die er inderdaad voor zorgen dat een aantal punten uit de bijlage worden genomen en in het corpus worden gestopt. Ik denk dat dat van belang is om te komen tot meer democratie, weg van de comitologie, meer controle van het Parlement. Ik denk dat dat heel essentiële amendementen zijn.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, het is helemaal niet zo dat de onderhavige ontwerpverordening de problemen te lijf wil gaan, zoals de Commissie zo schijnheilig beweert. Veeleer wordt getracht de problemen die in bepaalde lidstaten zijn gerezen in de doofpot te stoppen, door ze te veralgemenen en door in feite iedereen daarvoor te laten opdraaien. Daarom moet deze ontwerpverordening gewijzigd worden, vooral wanneer het gaat om de indeling van de landen in groepen.
Als de Commissie daadwerkelijk de volksgezondheid had willen beschermen tegen spongiforme encefalopatieën had zij veel eerder maatregelen voorgesteld ter voorkoming van de daarmee verband houdende gevaren. Dan had zij de noodzakelijke procedures en sancties in het leven geroepen. Dat heeft zij echter niet gedaan. De multinationals in de voedingssector hebben haar niet haar gang laten gaan. Hun belangen gaan boven alles. Hun winst komt op de eerste plaats. Het initiatief van de Commissie komt op een moment waarop de situatie, met bijvoorbeeld de dioxine, volledig uit de hand is gelopen. Nu doet de Commissie alsof zij met haar voorstel de situatie onder controle heeft.
Met de onderhavige ontwerpverordening wil men de problemen onder het tapijt vegen. Dat is de conclusie die wij moeten trekken uit de indeling van de landen in groepen. Deze indeling geschiedt niet aan de hand van het belangrijkste criterium, te weten het al dan niet voorhanden zijn van gevallen van BSE in de rundveestapel van een bepaald land, maar daarvoor worden andere maatstaven aangelegd. Het allerergste is echter nog dat een land waar zich gevallen van BSE hebben voorgedaan, in theorie als gelijkwaardig kan worden beschouwd met een land waar zich nooit enig geval van BSE heeft voorgedaan, mits dit eerste land kan bewijzen over een stelsel van productiecontrole te beschikken.
Ook met de andere maatregelen uit de verordening wordt in feite alles over een kam geschoren. Ik denk bijvoorbeeld aan het verwijderen van bepaalde organen, zoals de milt, de hersenen, en het beenmerg. Die maatregelen zullen ook in landen zonder enig BSE-geval de vleesproductie in diskrediet brengen. Ook het schapen- en geitenvlees zal daardoor in opspraak komen, aangezien wetenschappelijk niet afdoende is aangetoond dat deze dieren niet bevattelijk zijn voor spongiforme encefalopathieën. Bovendien zal met de verwijdering van de bovengenoemde organen en van weefsels, en met de manier waarop deze worden verwijderd, het schapen- en geitenvlees worden vernield en de afzet ervan onmogelijk worden gemaakt. Op indirecte wijze zal dit vlees dus van de markt worden verdrongen. Aan de vleesbehoeften zal dan met andere, van grotere dieren afkomstige vleessoorten worden voldaan. Traditionele gerechten zoals de Griekse kokoretsi en splinandero, zijn dan gedoemd te verdwijnen. Daarom zijn wij tegen dit voorstel van de Commissie.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij in de gelegenheid te zijn een beknopte bijdrage te leveren aan dit debat en ik feliciteer de rapporteur met haar uitstekende werk. Het Parlement heeft ten behoeve van de Europese burgers veel tijd uitgetrokken voor deze belangrijke kwestie, de voedselveiligheid. Tegelijkertijd heeft het Parlement ervoor gezorgd dat de boeren hun activiteiten kunnen ontplooien in een kader waarin traceerbaarheid mogelijk is. Dat is de enige manier om het vertrouwen van de consument in het brede aanbod van kwalitatief goede, door Europese boeren geproduceerde voedingsproducten volledig te herwinnen. Om deze reden is het van cruciaal belang een uniforme rechtsgrondslag voor het beheersen en voorkomen van de verspreiding van BSE en scrapie te vinden. Bovendien worden, zoals andere sprekers reeds hebben aangegeven, de verordeningen in de afzonderlijke lidstaten niet op consistente wijze toegepast.
Ik verzoek commissaris Byrne met voorrang te zorgen voor consistentie op dit vlak. Alleen op die manier kunnen we onze consumenten ervan overtuigen dat we een gemeenschappelijk volksgezondheidsbeleid voeren. Zoals ik reeds tijdens eerdere debatten heb gezegd, zijn boeren het slachtoffer van overmacht. De verantwoordelijke producenten van veevoer waarmee de volksgezondheid, onze gehele veestapel en het inkomen van de boeren in gevaar wordt gebracht, hebben heel wat te verantwoorden. Dit Parlement moet erop toezien dat dit zich nooit zal herhalen.
Ik ben blij dat er snellediagnosetests voor het beter opsporen van TSE' s bij rundvee beschikbaar komen, en ik ben van mening, mijnheer de commissaris, dat het gebruik hiervan voor het vaststellen van de lichamelijke conditie van dieren in de lidstaten verder dient te worden onderzocht.
Voor mijn land, Ierland, is de export van voedsel en met name die van rundvlees van groot belang voor de economie en het inkomen van de boeren. Wij hebben alles in het werk gesteld om dit probleem aan te pakken. Zo hebben we hele veestapels geslacht zodra er een geval van besmetting werd geconstateerd.
Tenslotte wil ik nog kwijt dat de boeren altijd positief hebben gereageerd op de invoering van verordeningen met betrekking tot de volksgezondheid en de lichamelijke conditie van dieren die worden gefokt voor de voedselproductie. Zoals iedereen in dit Parlement weet, wordt het voor hen steeds moeilijker garant te staan voor voedselveiligheid en kwaliteit. Maar al te vaak wordt hun bijdrage aan de maatschappij als iets vanzelfsprekends gezien zonder dat hier altijd een toereikende beloning in de vorm van een redelijk inkomen tegenover staat.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, mijnheer de rapporteur voor advies en mijnheer de vertegenwoordiger van de Commissie, wij buigen ons hier over een voorstel voor een verordening inzake overdraagbare spongiforme encefalopathieën, dat wil zeggen de degeneratie van de hersenen van runderen, schapen, apen, antilopen, katten en zelfs mensen. Er zijn immers al 53 gevallen van atypische Creutzfeldt-Jakob in Groot-Brittannië geconstateerd, allen met dodelijke afloop.
Wij gaan dus regels aannemen om een epidemie die al sinds 1986 bekend is, al veertien jaar lang dus, een halt toe te roepen. Het is weliswaar enigszins laat om nu pas te reageren, maar we hebben de afgelopen veertien jaar ontzettend veel werk verzet. Vorige maand hebben we besloten vlees te etiketteren om de consument te waarschuwen. De Commissie heeft ons laten weten dat etikettering niet voor 2002 mogelijk was, dat wil zeggen zestien jaar nadat de ziekte is uitgebroken, maar we hebben eindelijk actie ondernomen. We hebben gesproken met de heer Delors, de heer Santer, de heer Prodi, de indertijd verantwoordelijke commissaris voor landbouw, de heer McSharry, de heer Steichen en de heer Fischler. Verder hebben we een onderzoekscommissie op poten gezet, die door onze collega Böge werd voorgezeten. Ook hebben we een tijdelijke follow-upcommissie benoemd. Wij hebben zelfs, tegen de wens van de heer Böge in, een motie van afkeuring ingediend en hoorzittingen met deskundigen gehouden. We hebben geluisterd naar de Duitse virusdeskundige Dirringer, de Schotse deskundigen Picoud en Dormont en onze Portugese collega Garcia, die ook terzake deskundig was. Er hebben debatten plaatsgevonden en vraagstukken zoals het embargo zijn aan een spoedbehandeling onderworpen.
Na veertien jaar debatteren zijn er maar weinig die deze bijna twintig jaar durende oorlog overleefd hebben: de heer Graefe zu Baringdorf, de heer Cunha, de heer Böge en ikzelf. De heer Happart is vertrokken en onze collega Pagel is zelfs overleden. Ik denk dat een soort debriefing met betrekking tot dit vraagstuk goed zou zijn voor de collega's die nog niet zo lang geleden lid zijn geworden van ons Parlement. Deze debriefing moet verder reiken dan alleen de vraagstukken inzake de rechtgrondslag op basis van artikel 100 A of de problemen met het toezicht op BSE.
Beginpunt van deze affaire vormen de melkquota van 1984. Onze Britse vrienden hebben hun koeien als motoren laten draaien om zoveel mogelijk melk te kunnen produceren. Ze hebben hun koeien hiertoe overvoed. Om de voedingskosten te beperken, hebben ze hun koeien in meel verwerkte kadavers laten eten. Ook werd er bezuinigd op de brandstof die bij het vervaardigen van meel nodig is. Ze hebben de temperatuur waarin dit procédé plaatsvindt verlaagd, waardoor ziekteverwekkers konden overleven. BSE is het tragische voorbeeld van datgene waartoe winstbejag en het Britse landbouwmodel kunnen leiden.
Al in 1986 was de ziekte bekend. Tot 1996 is er vrijwel niets tegen gedaan. De reden hiervoor is dat de publieke opinie warm moest worden gemaakt voor het Verdrag van Maastricht. De burgers mochten niet al te ongerust worden. De pers, de Commissie en het Europees Parlement waren alle op de hoogte, maar niemand deed zijn mond open. Toen de Engelsen via de Britse ministers van Landbouw en Volksgezondheid lieten weten dat de ziekte kon worden overgebracht op de mens, hebben ze nagelaten de benodigde maatregelen te treffen omdat dit keer weliswaar niet het Verdrag van Maastricht, maar wel dat van Amsterdam aan de man moest worden gebracht en de burger dus wederom niet ongerust moest worden gemaakt. Dankzij het stilzwijgen en de leugens kon de epidemie zich ontwikkelen tot de situatie zoals wij die vandaag de dag kennen.
In de eerste plaats is BSE niet uit Groot-Brittannië verdwenen en dit zal ook niet gebeuren. In de tweede plaats is de besmetting door het late verbod op meel nog altijd niet verdwenen. In de derde plaats is ofwel het besmette meel terechtgekomen in het meel dat aan kippen wordt gegeven, ofwel er is sprake van een derde besmettingsbron. De besmetting wordt niet alleen van de moeder op het jong overgebracht, maar ook via de velden en de weilanden, dat wil zeggen via het gras. Er zijn besmette velden waar de prion zich nestelt en de koeien besmet zodra deze terugkeren in de wei. Eenzelfde verhaal geldt voor scrapie. In de vierde plaats hebben Groot-Brittannië en grote bedrijven die de oorzaak zijn van vervuiling, niet betaald. De schade komt voor rekening van de onschuldige boeren en graanverbouwers, die ook al voor Kosovo moeten betalen.
Wat ik bedoel is dat de richtlijn en de verordening weliswaar sympathiek zijn, maar ook enigszins hypocriet. Niemand zal ontkennen dat er verordeningen nodig zijn voor preventie en dat de amendementen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die overigens geraadpleegd had moeten worden, moeten worden aangenomen. Wij zijn het eens over de juiste maatregelen die genomen moeten worden voor de verwijdering in de abattoirs van darmbeenderen, klieren, darmen, lymfknopen, middenknopen, zijknopen, nierknopen, baarmoederhalsknopen en andersoortige knopen. Dit is echter niet waar het hier om draait. Tijdens de BSE-ramp, toen de waarheid aan het licht kwam, zijn het de lidstaten geweest die voor beschermende maatregelen hebben gezorgd. Dat is de grote les die uit het TSE-vraagstuk getrokken kan worden. In de eerste plaats wordt de bescherming in alle gevallen door de lidstaten geboden. In de tweede plaats moeten de lidstaten omwille van het voorzorgbeginsel gehandhaafd blijven. De Europese eenwording wordt echter niet opgegeven. Er wordt aan Europa gebouwd zoals kinderen hutten bouwen in de tuin, dat wil zeggen: om zichzelf bezig te houden. Dat is ook de reden waarom wij hier allen zitten, mijnheer de Voorzitter: wij zijn allen speelkameraadjes.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, het maximaliseren van de winst gaat voor alles en dit leidt tot allerlei aberraties. Zo voeden we planteneters met diermeel. Niet alleen de gekkekoeienziekte is hier overigens het gevolg van. Scrapie is in de vorm van BSE overgebracht naar runderen.
Omwille van de volksgezondheid moeten we alle middelen inzetten om deze ziekten en hun gevolgen daadkrachtig te bestrijden. De maatregelen die in 1997 werden genomen bleken onvoldoende, met als gevolg dat de wetenschappers nu over een derde manier spreken waarop de ziekte wordt overgebracht. We moeten ons dus de juiste middelen in handen geven om de overdraagbare spongiforme encefalopathieën indien mogelijk definitief uit te roeien. Dit betekent dat de volgende maatregelen getroffen moeten worden: het distributiekanaal moet worden afgeschermd en op speciale wijze worden behandeld wanneer afvalstoffen verwerkt worden in diervoeders; bij de minste twijfel dient risicodragend materiaal vernietigd te worden; het moet verboden worden dierlijk eiwit te verwerken in diervoeder; de regio's waar de dieren zijn geboren en grootgebracht moeten traceerbaar zijn; binnen de lidstaten moeten bewakingssystemen worden opgezet omdat alleen dergelijke systemen een doelmatige bestrijding en een transparante follow-up mogelijk maken; er moet een snelle en stelselmatige procedure worden ingesteld om BSE aan te tonen en indien nodig dienen grondige controles te worden uitgevoerd; tenslotte moet de hele veestapel worden afgemaakt als blijkt dat één van de dieren geïnfecteerd is. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de voedselveiligheid te waarborgen. Het mag echter niet zo zijn dat het vervoer van levende dieren verboden wordt onder het voorwendsel dat de voedselveiligheid hiermee gediend is.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wilde ik zeggen dat de collega's Roth-Berendt en Böge uitstekend werk hebben verricht. Daarnaast wilde ik even ingaan op een specifiek aspect, en daarbij profiteer ik van de aanwezigheid van commissaris Byrne. Het is duidelijk dat wij streven naar uitroeiing, maar dit brengt naar mijn gevoel een probleem met zich mee dat verstrekkende gevolgen kan hebben, omdat bij de praktijk van verbranden van dode dieren in fokkerijen grote aantallen gemoeid zijn. Het komt er dus op neer dat de economische lasten en organisatieproblemen gigantische proporties aan kunnen nemen, en daarnaast kan het massaal verbranden tegen hoge temperaturen ingrijpende gevolgen hebben qua effect op het milieu. In die zin is het een plicht te vragen aan de Commissie - en wij moeten er bij de Commissie op aandringen dat deze gegevens worden prijsgegeven - of er al realistische schattingen beschikbaar zijn, of die reeds gedaan zijn dan wel nog gedaan moeten worden, met betrekking tot de hoeveelheden te verbranden materiaal, volgens de verschillende classificatieschema's van de landen, met een evaluatie van de daaraan gekoppelde financiële lasten en organisatieproblemen. Zodra die gegevens er zijn, moet daar in het Parlement verslag over worden uitgebracht.
Men moet absoluut voorkomen dat de concurrentie te zeer verstoord wordt of de producenten een ongelijke behandeling krijgen doordat de afzonderlijke lidstaten verschillende en onderling niet gecoördineerde wegen bewandelen. Er moet gezorgd worden voor geharmoniseerde maatregelen inzake financiële steun, er moet eensgezind worden opgetreden wat organisatorische kwesties aangaat, met behulp van toegepast onderzoek moet men gaan werken aan nieuwe verwijderingstechnieken die minder belastend voor het milieu zijn en waarmee bepaalde materialen teruggewonnen kunnen worden zonder dat een en ander ten koste van de veiligheidsbehoeften van de consument gaat.
Als men gaat zorgen voor gemeenschappelijke beleidslijnen, dan kan er ook gerekend worden op meer evenwichtige en doortastende, dus meer doeltreffende antwoorden. Wij vinden bijvoorbeeld dat het idee om verplichte consortiums te vormen voor verwijdering van materialen, volgens een model dat reeds geformuleerd staat in de wetgeving van een paar lidstaten, een concreet antwoord kan vormen om in te spelen op de noodzaak de economische lasten van de verwijderingspraktijken voor de fokkers terug te dringen en ook om meer garanties te bieden voor milieu en consumenten, en wel via een scherpere sociale controle op correcte uitvoering van de verwijdering.
Bij wijze van conclusie kunnen wij stellen dat de onderhavige verordening weliswaar uitstekend is, maar als deze wordt goedgekeurd, zal men een aantal acties, onderzoeken en navorsingen moeten verrichten en dan moet er ook het nodige komen aan voorschriften en reglementering. Wij hopen dat het Parlement daar niet buiten wordt gehouden.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, wij behandelen nu een zeer belangrijke richtlijn. De bedoeling van deze richtlijn is het scheppen van een uniforme rechtsgrond voor het controleren en voorkomen van TSE's. Het is de bedoeling alle bepalingen die tot nu toe betrekking hebben op TSE's samen te voegen. Om het vertrouwen van de consumenten terug te krijgen is het noodzakelijk dat wij op elk niveau al het mogelijke doen. Ik wil vooral rapporteur Roth-Behrendt bedanken voor het feit dat zij zich daadkrachtig met dit onderwerp heeft beziggehouden. Ik ben het voor een zeer groot gedeelte met haar voorstellen eens. Collega Böge heeft van zijn kant gegarandeerd dat de standpunten grotendeels in deze zaal zullen worden aangenomen. Ik ben het ermee eens dat de Commissie van haar kant goed werk heeft verricht dat door het Parlement gesteund kan worden. De lidstaten moeten daarentegen eindelijk begrijpen dat het een belangrijke zaak is en dat het vertrouwen van de consumenten herwonnen moet worden.
Ik wil echter nog op een bepaalde kwestie de aandacht vestigen: de landen en landbouwbedrijven waar geen dierziekten voorkomen, moeten ook kunnen garanderen dat deze problemen zich ook in de toekomst niet zullen voordoen. Het is daarom van belang dat de preventietijd met het oog op het vervoeren van dieren van het ene bedrijf naar het andere van twee tot zes jaar wordt verlengd. Wij moeten al met al stevig vasthouden aan het standpunt dat de gezondheid van de mensen ook op de interne markt het belangrijkste is en dat pas daarna de beginselen van de vrije concurrentie komen. Vooral bij dergelijke voor de consumenten belangrijke voedselkwesties mag men dat beslist niet vergeten.

Attwooll
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ook ik wil mevrouw Roth-Behrendt graag mijn felicitaties aanbieden voor haar verslag en haar bedanken voor het feit dat ze open staat voor de discussie over de onderhavige kwesties. Zij zal beter nog dan ik weten hoe het staat met het standpunt van de wetenschap inzake TSE's. Het wetenschappelijk stuurcomité, bijvoorbeeld, heeft onlangs vastgesteld dat de wervelkolom en de dorsalewortelganglia in het Verenigd Koninkrijk alleen als gespecificeerd risicomateriaal moeten worden beschouwd voor runderachtigen ouder dan 30 maanden en in Portugal alleen voor runderachtigen ouder dan 6 maanden. Daarom hebben sommigen van ons liever dat amendement 56 aanpassingen op dit terrein op advies van het wetenschappelijk stuurcomité mogelijk maakt, in plaats dat hiervoor nieuwe wetgeving moet worden gemaakt.
Zo hebben bepaalde maatregelen in de strijd tegen TSE's reeds vruchten afgeworpen. Ik verwijs naar het verwijderen van dieren ouder dan 30 maanden uit de voedselketen, het slachten en vernietigen van verdacht vee en van het nageslacht van met BSE besmette dieren, een werkelijk effectief voedselverbod en de vernietiging van een verscheidenheid aan gespecificeerd risicomateriaal. Waar zulke maatregelen reeds bestaan lijkt het onnodig de meer technische vereiste van de op datum gebaseerde exportregeling en de regeling inzake gecertificeerde dieren te laten gelden voor de binnenlandse markt; vandaar amendement 53.
Aangezien er geen wetenschappelijk bewijs is voor horizontale overdracht van TSE's lijkt het bovendien niet zinvol gehele veestapels te slachten. Ik heb er geen moeite mee dat enkele lidstaten dit wensen te doen, maar ik zou het niet verplicht willen stellen. We nemen TSE en BSE werkelijk heel serieus in het Verenigd Koninkrijk. We zetten ons in voor de veiligheid van de consument en het welzijn van het dier. Aangezien we alle maatregelen hebben genomen die wij effectief achten, vragen we u niet ook nog eens van ons te verlangen dat we aanvullende maatregelen nemen waarvoor geen wetenschappelijke grond bestaat.

Vachetta
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Roth-Behrendt pleit in haar verslag voor betere maatregelen ter bescherming van de consument en voor meer bevoegdheden voor het Parlement. Zo wil ze dat essentiële voorschriften inzake de preventie van TSE's in het dispositief van de verordening terecht komen en niet in de bijlagen, aangezien deze niet worden onderworpen aan de medebeslissingsprocedure.
Het blijkt nu dat beide wensen van de rapporteur geheel gerechtvaardigd zijn, zoals de gebeurtenissen in Frankrijk hebben aangetoond. Het aantal gevallen van BSE onder runderen had moeten afnemen gezien de maatregelen die reeds genomen zijn. Ik denk hierbij met name aan het verbod op de verwerking van diermeel in rundervoeders. Het aantal BSE-gevallen is echter geenszins afgenomen, maar groeit juist nog steeds. Deze tendens vormt een nog grotere bedreiging dan het kwantitatieve aspect van de epidemie. Op dit moment bestaat er nog geen verklaring voor deze toename en daarom gaat er nu een debat van start over andere, ons nog onbekende manieren waarop de ziekte kan worden overgedragen. Op medisch en wetenschappelijk gebied is er dus veel onzekerheid.
Gezien de situatie moet het voorzorgbeginsel maximaal worden toegepast. Er moet alles aan worden gedaan om de situatie omtrent BSE in de verschillende lidstaten in kaart te brengen. Dit geldt met name wat betreft het systematische gebruik van de allernieuwste opsporingstechnieken. De ontwikkeling van BSE in Frankrijk is overigens niet alleen een strikt medisch vraagstuk, maar dat wisten we al. Het uitbreken van deze epidemie, de wijze waarop de ziekte wordt overgedragen op mensen en haar wereldwijde verspreiding kunnen niet onafhankelijk van zeer belangrijke sociaal-economische factoren worden verklaard. Hierbij denk ik met name aan de huidige dynamiek van de landbouwindustrie en de allesoverheersende logica van het kapitalistische winstbejag, waaraan de belangen van producent en consument ondergeschikt zijn gemaakt.
De wijze waarop de landbouwindustrie is georganiseerd en haar verwikkeling in internationale, door de maffia gecontroleerde netwerken, maken de bestrijding van BSE en TSE's er niet eenvoudiger op.
Bij het beleid ter bescherming van de volksgezondheid dient met deze factoren rekening gehouden te worden. Binnen de Europese instellingen worden deze vraagstukken zelden en slechts gedeeltelijk aan de orde gesteld. Dit geldt ook voor ons Parlement. Het BSE-vraagstuk en andere medische kwesties confronteren ons concreet met de dringende maatschappelijke keuzes die gemaakt moeten worden, ook wat betreft de preventie van TSE's. Wat dit politieke vraagstuk betreft, heeft het Parlement een bijzondere verantwoordelijkheid.

Titford
Mijnheer de Voorzitter, als parlementslid namens een landbouwgebied weet ik uit de eerste hand hoe verwoestend de BSE-crisis is geweest voor de Britse landbouw. Ik kan ook bevestigen dat effectieve controle noodzakelijk is. Daarom verwacht u misschien van mij dat ik enthousiast ben over de nieuwe maatregelen inzake BSE, maar dat ben ik niet. We hebben al genoeg maatregelen getroffen en ik geloof dat die toereikend en effectief zijn. Dit voorstel leidt alleen maar tot meer administratieve rompslomp en extra kosten voor een toch al overbelaste bedrijfstak.
Natuurlijk heb ik er geen bezwaar tegen dat andere landen maatregelen nemen die aansluiten bij de onze. Het zou zelfs een goed idee zijn om de in het Verenigd Koninkrijk genomen maatregelen in de hele EU en daarbuiten in te voeren.
We hebben dus geen nieuwe wetten nodig maar meer navolging. Zolang de lidstaten ons niet kunnen verzekeren dat er volledige navolging is, wordt door dit voorstel, indien het wordt aangenomen, de lijst met niet geïmplementeerde wetten alleen maar langer. Als er meer controles nodig waren, zouden we trouwens toch niet moeten afgaan op wat de Commissie zegt. In november verschijnt het verslag van de Britse BSE-enquêtecommissie die voor een bedrag van 20 miljoen pond in opdracht van de Britse regering een onderzoek heeft uitgevoerd. We wachten liever af wat dit onderzoek oplevert.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteurs hun verdiende lof toezwaaien, in het bijzonder mevrouw Roth-Behrendt. Wij onderschrijven haar benaderingswijze, en dus haar verslag, volkomen.
Met deze verordening ontketenen de rapporteurs weliswaar geen grote revolutie, maar ze proberen wel de veiligheid te vergroten door uit te gaan van de meest stringente regelgeving die in sommige lidstaten van de Unie, waaronder Frankrijk, van kracht is.
Ik wil evenwel uw aandacht vestigen op een aantal punten in het bijzonder. Allereerst is men er nu vrijwel van overtuigd dat er een derde manier bestaat waarop deze ziekte wordt overgebracht. Ik denk dat het in dit geval van groot belang is dat we vaststellen welke dieren er verdacht worden, waarbij het leeftijdcriterium buiten beschouwing wordt gelaten. Het leeftijdcriterium is niet langer verdedigbaar nu vrijwel zeker is dat deze derde manier van besmetting bestaat. Verder is het van belang dat dieren waarbij de doodsoorzaak onbekend is, stelselmatig getest worden. Dankzij dergelijke tests kan iedere vorm van fraude voorkomen worden. Bovendien biedt zo'n test een betere garantie tegen deze ziekte.
Er is veel gesproken over het vraagstuk van het slachten van veestapels. In Frankrijk en Duitsland wordt een hele veestapel geslacht als een dier deze ziekte blijkt te hebben. Wij weten dat de praktijk in Groot-Brittannië anders is en dat deze oplossing op veel verzet stuit bij onze Britse collega's. In hoeverre zijn echter de kosten van het slachten van een veestapel een geldig argument als de volksgezondheid in het geding is? Mijns inziens zijn ze dat niet. Het is van belang dat de maatregelen die de verschillende lidstaten van de Europese Unie op dit gebied nemen geharmoniseerd worden.
Tenslotte wil ik nog iets zeggen over risicomateriaal, dat wil zeggen die bekende substanties die een gevaar voor de volksgezondheid kunnen zijn. In Frankrijk zijn met betrekking tot dit vraagstuk verschillende maatregelen getroffen. Deze maatregelen konden op enig begrip van de buitenwereld rekenen. Ik ben ervan overtuigd dat we buitengewoon waakzaam moeten blijven en het voorzorgbeginsel moeten toepassen.
Het gaat hier om een goede verordening en dat is op zich al een vooruitgang. De verordening is echter voor verbetering vatbaar omdat hierin geen vragen aan de orde komen die betrekking hebben op de verbranding van het beendermeel. In sommige landen zijn er nog grote hoeveelheden beendermeel te vinden die eigenlijk vernietigd hadden moeten worden. Veel van dat beendermeel wordt gebruikt als voer voor varkens en pluimvee. Ik denk, mijnheer de commissaris, dat we ons ook vragen over deze kwestie moeten stellen.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, ik had gevraagd aan het einde van het debat nogmaals het woord te mogen voeren. Dit is nog niet het einde, maar ik zou toch enkele opmerkingen willen maken. Ik dank de afgevaardigden, die tot nu toe het woord hebben gevoerd en ook mevrouw Doyle, de heer Goodwill en de heer Nicholson, die dat zo meteen zullen doen, voor hun opmerkingen en voor de eerlijkheid die wij hier tegenover elkaar aan de dag leggen. De afgevaardigden die al tijdens de vorige zitting lid van dit Parlement waren, weten dat het Europees Parlement er trots op mag zijn dat het de BSE-crisis onder controle heeft gekregen. Dat is de verdienste van alle fracties in de verschillende commissies en in het Parlement als geheel.
Als commissievoorzitter heb ik toen altijd geprobeerd tegenover alle lidstaten eerlijk te zijn, streng maar rechtvaardig, zoals mijn leraren vroeger altijd zeiden. Ook nu probeer ik streng maar rechtvaardig te zijn. Daarom zou ik op een aantal opmerkingen willen reageren. Mijnheer Staes, de heer Trakatellis en anderen hebben gelijk. Wij hebben nog geen tests op levende dieren. Wij hebben ook nog geen test waarmee wij besmetting zeer vroeg kunnen vaststellen. Wij dringen er daarom op aan dat de Commissie zich daarvoor inspant. Ik weet dat zij dat doet. Uiteraard hebben wij zulke tests nodig.
De heer Whitehead heeft duidelijk gezegd dat de veiligheid op de eerste plaats komt. Hij wil echter ook dat het voorzorgsprincipe in andere lidstaten op dezelfde manier wordt toegepast. Dat is het allerbelangrijkst. Ter attentie van enkele van de afgevaardigden die het woord al hebben gevoerd of dat misschien nog zullen doen, merk ik op dat wij hier wetgeving maken voor de gehele Europese Unie, voor de 15 lidstaten met hun zeer verschillende veiligheidsniveaus. Wij maken geen wet voor Groot-Brittannië alleen. Wij weten dat het data based export scheme, dat de OTS-regeling voor dieren van meer dan 30 maanden belangrijk zijn en resultaten opleveren. Ik ben de eerste om te erkennen wat Groot-Brittannië heeft gepresteerd en welke hoge prijs de boeren daarvoor hebben betaald. Ik heb de laatste jaren in Groot-Brittannië met talloze ambtenaren en vertegenwoordigers van de boeren gesproken en besef dat dus zeer goed. Toch moet ik ervoor zorgen dat dit veiligheidsniveau ook voor Italië, Duitsland en allen andere landen van de Europese Unie geldt. Daarom vind ik dit een goede verordening. Nu mevrouw Attwooll en anderen vragen of aan de landen die het nu al goed doen, geen afwijking kan worden toegestaan en of die landen nog altijd de ruggengraat moeten verwijderen, verzoek ik de heer Byrne de Raad een degelijke lijst van afwijkingen voor te leggen en te zeggen dat landen die aan bepaalde criteria voldoen, van bepaalde maatregelen worden vrijgesteld. Ik zal de eerste zijn om daarmee in te stemmen.
Ik wil echter niet dat zoiets, zoals nu wordt geprobeerd, door middel van enkele amendementen wordt opgelegd. Daarom blijf ik bij mijn standpunt en vind ik dat wij moeten vasthouden aan wat wij in de commissie hebben afgesproken en wat mevrouw Doyle en ik hebben voorgesteld. Dat geldt ook voor amendement 56, waarover mevrouw Attwooll het had. Als de Raad dat voorstelt, zal ik dat in de tweede lezing beslist ondersteunen. Het moet echter duidelijk zijn voor welke lidstaten op welke voorwaarden uitzonderingen mogelijk zijn. Wat moet een lidstaat daarvoor hebben gedaan? Ik ben het uiteraard ook eens met mevrouw Grossetête. Op dieren waarbij de doodsoorzaak onbekend is, moeten uiteraard tests worden uitgevoerd. Dat staat ook al in het voorstel van de Commissie over de tests.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ook ik mijn dank willen uitspreken aan mevrouw Roth-Behrendt en de heer Böge voor hun grote inzet op dit belangrijke terrein. Het Parlement, de Commissie en de lidstaten streven al sinds enige tijd naar de invoering op EU-niveau van gemeenschappelijke regels voor de aanpak van TSE's, zoals BSE bij rundvee en scrapie bij schapen. Bij het onderhavige voorstel is het uitgangspunt dat, bij de ontdekking van een TSE of een eerste geval van BSE in een bepaald land, gemeenschappelijke regels gelden die automatisch in werking zouden treden. Tot op heden zijn veel van de maatregelen ter bestrijding van BSE immers getroffen langs unilaterale weg, door lidstaten die hierbij nationale voorschriften toepasten.
Het TSE-voorstel voorziet onder meer in opleidingsprogramma's voor fokkers, dierenartsen en ambtenaren, de verwijdering van gespecificeerd risicomateriaal waarvan een lijst is opgesteld, een actief bewakingsprogramma onder gebruikmaking van snelle post-mortemtests en een striktere toepassing van het verbod op de vervoedering van eiwitten die van zoogdieren afkomstig zijn, aan herkauwers. Het voorstel voorziet ook in de slachting van dieren en compensatie aan fokkers voor het verlies van de geslachte dieren.
Op het beginsel van deze aanpak valt niets aan te merken. Gemeenschappelijke regels dragen bij aan de gezondheid van de veestapel. Nog belangrijker is dat zij bijdragen aan de bescherming van de consument, door ervoor te zorgen dat in elke lidstaat de hoogste normen voor het voorkomen en bestrijden van ziekten worden vastgesteld en waar nodig kunnen worden toegepast. Deze voorschriften vormen een model dat als uitgangspunt kan dienen wanneer nieuwe wetenschappelijke gegevens beschikbaar komen, of wanneer drastischer maatregelen zijn vereist. Ik ben mij er echter van bewust, mijnheer de commissaris, dat verreweg de meeste lidstaten vinden dat de classificatie van landen ten behoeve van de verwijdering van gespecificeerd risicomateriaal (SRM) gebaseerd moet zijn op een internationaal erkende code, zoals die is uitgewerkt en goedgekeurd door de EU en talrijke - ruim 150 - derde landen in het kader van het OIE, het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten, dat in Parijs is gevestigd.
De meeste lidstaten voelen zich niet op hun gemak bij de door de wetenschappelijke sub-comités gevolgde aanpak, en geven de voorkeur aan een opener en transparanter classificatiestelsel zoals dat in de OIE-code is vastgelegd en dat wereldwijde erkenning geniet. Deze zienswijze kwam duidelijk naar voren in de werkgroepen bij de Raad, alsook in het laatste ontwerpvoorstel van het voorzitterschap, welk voorstel de steun heeft van een ruime meerderheid onder de lidstaten.
Ten behoeve van een akkoord en een spoedige toepassing van deze verordening, en om hopelijk een langdurige bemiddelingsprocedure te kunnen vermijden, zou het gebruik van gemeenschappelijke OIE-criteria zeker aanbeveling verdienen. Na overleg met mevrouw Roth-Behrendt hebben wij, bij wijze van compromis, amendement 51 op artikel 5 ingediend.
Ik ben in beginsel verheugd over het vastleggen van gemeenschappelijke voorschriften voor de preventie, beheersing en bestrijding van overdraagbare spongiforme encefalopathieën. Dit voorstel zou echter negatieve gevolgen kunnen hebben voor landen die handelen in schapen, en dit is een belangrijk punt. Sommigen zijn van oordeel dat er een aparte regeling dient te komen voor scrapie in plaats van de huidige gemengde regeling, die de behandeling van gespecificeerd risicomateriaal in schapen afhankelijk stelt van de BSE-incidentie in het betreffende land.
Tot besluit zou ik nogmaals willen aandringen op het gebruik van OIE-voorschriften om te kunnen beschikken over een internationaal erkende basis voor classificatie, een basis die de steun heeft van 150 landen bij het oplossen van mondiale handelsconflicten en die door de WTO wordt erkend. Ik pleit absoluut niet voor een milde aanpak. Het Verenigd Koninkrijk zou zich bevinden in klasse 4, Ierland in klasse 3, in om het even welk systeem, het SSC- of het OIE-systeem.Volgende week komt het OIE in Parijs bijeen om te overleggen over wijzigingen in zijn classificatiestelsel. Ik hoop dan ook met nieuwe amendementen te komen als het onderhavige voorstel in tweede lezing wordt behandeld.

Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, om het publiek te beschermen tegen een verschrikkelijke hersenaandoening zoals de nieuwe CJD-variant, dient er wetgeving te komen in aanvulling op de in de lidstaten geldende maatregelen. Hiermee zouden we recht doen aan het stadium waarin de epidemie zich thans bevindt, alsook aan de wetenschappelijke kennis die wij inmiddels hebben opgebouwd. Het Verenigd Koninkrijk beschikt al over uitgebreide en doeltreffende maatregelen voor de bescherming van de volksgezondheid en voor de uitroeiing van BSE uit onze veestapel. De effecten zijn merkbaar. Het aantal BSE-gevallen loopt snel terug en, nog belangrijker, tot op heden heeft zich geen enkel geval voorgedaan bij dieren die sinds de invoering van het volledig vervoederingsverbod zijn geboren. Als zich zo' n geval zou voordoen, dan zou dat ongeveer op dit moment moeten zijn. Tot de voedselketen worden geen dieren toegelaten die ouder zijn dan 30 maanden.
Er kunnen zich gevallen voordoen door besmetting via het moederdier. Het gaat hierbij echter om geïsoleerde gevallen, die geen verband houden met het diervoeder en waarbij uitroeiing van de cohort dus niet gerechtvaardigd is. De media hebben trouwens - zoals mevrouw Grossetête al opmerkte - onlangs melding gemaakt van een mogelijk derde infectiekanaal, en wel via gras dat door fecaliën besmet zou zijn. Voor zover ik weet geldt dit alleen voor dieren die via besmet voeder opgenomen pathogenen uitscheiden, en niet, zoals sommige kranten suggereerden, voor dieren die aan de aandoening lijden of bij wie zij nog in het incubatiestadium verkeert.
Ik heb mijn twijfels over de praktische mogelijkheden en de kosten bij het uitvoeren van een post-mortemtest op alle dieren waarbij de doodsoorzaak onbekend is. Grote aantallen dieren sterven aan natuurlijke oorzaken of gewone aandoeningen. BSE is een degeneratieve aandoening waarbij de dood hoe dan ook niet plotseling optreedt. Amendement 26 beoogt het algemeen verplicht stellen van de vernietiging van de gehele veestapel, een beleid dat door sommige lidstaten met een lage BSE-incidentie is ingevoerd ter geruststelling van het publiek. Dit zou ertoe kunnen leiden dat niet alle gevallen worden aangegeven, zoals wij onlangs in Zwitserland hebben meegemaakt. BSE is geen besmettelijke ziekte die horizontaal wordt overgedragen. Het slachten van hele veestapels valt wetenschappelijk niet te motiveren. In het merendeel van de Britse veestapels waarin BSE is opgetreden ging het om slechts een of twee geïsoleerde gevallen. In Groot-Brittannië zijn de meeste kuddes niet gesloten en er komen uit alle hoeken en gaten nieuwe dieren bij. Waarom de hele kudde afmaken zodra een van deze dieren ziek wordt?
Het volledig slachten van veestapels is niet de beste manier om BSE te bestrijden. Het kost een klein fortuin en levert geen duidelijke resultaten op. Ik hoop dat het Parlement zich bij het amenderen van deze verordening zal baseren op deugdelijk wetenschappelijk advies, en niet door de knieën zal gaan als reactie op sensationele media-verhalen.

De Voorzitter
Het doet me genoegen het woord te geven aan een collega die de bijnaam "groot opperhoofd van Rangatira" kreeg toen hij onze delegatie in Nieuw-Zeeland leidde.

Nicholson, James
Mijnheer de Voorzitter, op die opmerking zal ik maar niet ingaan. Allereerst mijn dank omdat u mij het woord heeft verleend en mijn complimenten aan de rapporteur en ook aan de heer Böge. Omdat ik al in het vorige Parlement zitting had herinner ik mij het vele, dikwijls ondankbare en tijdrovende werk dat zij hebben verricht toen BSE voor het eerst opdook, waarbij zij ernaar streefden om op dit delicate terrein een oplossing en een uitweg te vinden die billijk was voor alle betrokkenen. Voor de manier waarop zij hun plicht hebben vervuld verdienen zij alle lof. Hun werk strekt dit hele Parlement tot eer.
Wij hebben helaas al geruime tijd te kampen met BSE en ik vrees dat wij moeten toegeven dat dit nog wel enkele jaren zal duren. Wij moeten naar middelen zoeken om zowel BSE als TSE's onder controle te krijgen, en tegelijkertijd trachten het verloren gegane vertrouwen van de consument te herstellen. Met alle respect voor de heer Martinez wil ik hem maar één woord toevoegen, en dat is "rioolslib". Ik zal het hier verder bij laten. Iedereen in de Europese Unie heeft wel een of ander probleem en het gaat niet aan elkaars problemen uit te buiten.
Wat wij echter ook ondernemen, wij moeten niet nog meer op de schouders laden van de producenten, want deze zijn al meer dan overbelast. Voor het argument dat de hele veestapel moet worden afgemaakt valt geen wetenschappelijk bewijs te leveren. In mijn regio zijn een jaar of vijf, zes, zeven geleden veel gevallen van BSE geweest waarbij telkens maar een enkel dier betrokken was, en sindsdien heeft zich dat nooit meer voorgedaan. Zodra wij zullen beschikken over een vaccin of over een methode om te testen of een dier BSE heeft, is er een argument om ook de rest van de veestapel te testen; als dan een bepaalde drempel wordt overschreden zou de hele veestapel moeten worden geslacht. Maar om simpelweg goede dieren te gaan afmaken op basis van de gedachte dat wellicht de hele kudde met BSE besmet zou kunnen zijn, komt neer op een willekeurige slachtpartij. Die aanpak lijkt mij te draconisch.
Een ander punt is het volgende: in mijn regio valt de laatste jaren een voortdurend dalende trend te constateren. Verleden jaar zijn er in Noord-Ierland slechts drie gevallen van BSE vastgesteld en voor dit jaar zou het om één of in het slechtste geval twee gevallen gaan. Ik hoorde de rapporteur zeggen dat zij op duidelijke gronden ermee akkoord kan gaan, dat gebieden met weinig gevallen van BSE bepaalde controles en methoden kunnen invoeren. Dat dit erkend wordt is van belang. In mijn regio zijn de boeren namelijk vol vertrouwen vanwege de zeldzame gevallen van BSE, en vanwege de strikte controlemaatregelen die wij gedurende de laatste jaren hebben toegepast en die we ook grondig op hun effectiviteit hebben getoetst. Misschien is daarom de situatie bij ons veel beter dan elders in het Verenigd Koninkrijk. De komende maanden moeten wij ons hierop bezinnen en weer het vertrouwen krijgen dat er een uitweg in zicht komt zodra we het TSE/BSE-probleem - hopelijk - achter ons kunnen laten.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur met het uitstekende verslag complimenteren. Het onderhavige verslag is een voorbeeld van een vraagstuk waarbij wij moeten laten zien dat het Europees Parlement de volksgezondheid boven de interne markt laat prevaleren. De mogelijkheid en ook de plicht hiervoor wordt gegeven door het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en dan bijvoorbeeld artikel 30 en artikel 95, lid 4 en 8 hiervan. In de eerste plaats moet de gezondheid van de consument gegarandeerd kunnen worden, vooral met betrekking tot een ziekte als TSE waarvan onvoldoende bekend is hoe de infectie plaatsvindt en waarbij het testen tot nu toe slechts mogelijk is als de symptomen ervan zich al hebben ontwikkeld. In de tweede plaats - en dit is een motivering voor de interne markt - moet het vertrouwen van de consument in de levensmiddelen op de markt worden herwonnen, zodat de markt zo ongestoord mogelijk kan functioneren. Beide aspecten zijn belangrijk, maar de volgorde van waarden moet duidelijk worden gemaakt: de volksgezondheid is de belangrijkste waarde.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid is uitgekomen op een standpunt dat het bereiken van beide doelen mogelijk maakt. Een belangrijk onderdeel van dat standpunt is het vernietigen van al het vee op een bedrijf waar de ziekte is waargenomen. Ook al zou niet bekend zijn of de andere dieren ziek zijn, toch zou de maatregel gerechtvaardigd zijn omdat de voornoemde doelen bereikt moeten worden. Tegelijkertijd moet er natuurlijk voor worden gezorgd dat de veehouder een adequate vergoeding voor zijn dieren krijgt. De interne markt moet bovendien zo functioneren dat de verspreiding van de ziekte wordt tegengegaan en dat de lidstaten waar de ziekte nog niet voorkomt erop kunnen vertrouwen dat de Gemeenschap de veestapel van deze landen beschermt. Ik heb hierover in de milieucommissie zelf een amendement ingediend dat ik motiveer met de zojuist door mij genoemde rangorde van waarden, waarbij de volksgezondheid op de eerste plaats komt. Die doelstelling wordt nu in het verslag van de commissie op een iets andere, maar bevredigende manier gerealiseerd. Door in de bijlage van de verordening de tijd waarin scrapie niet is voorgekomen te verlengen van twee naar zes jaar, kan de risicoloosheid van geïmporteerde dieren en dierlijke producten voldoende worden gegarandeerd en de verspreiding van de ziekte naar landen waar ze nog niet voorkomt worden tegengegaan.
In het verslag worden, tegen het voorstel van de Commissie in, de gebruikte snellediagnosetests voor het opsporen van TSE bij naam genoemd. Dat is op zich acceptabel, maar men moet toch beseffen dat er sprake is van een technologie die continu wordt ontwikkeld. Naar wij hopen zijn de tests spoedig beter dan nu en daarvoor is het van belang dat de nu aangenomen voorschriften net zo actueel blijven als de technologische ontwikkeling.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik zal gaarne onze standpunten toelichten over de amendementen op de ontwerpverordening betreffende preventie, beheersing en bestrijding van TSE's.
Om te beginnen wil ik u danken voor de uitstekende samenwerking tussen uw medewerkers en mijn diensten. Dankzij deze grondige voorbereiding ben ik vandaag in staat geheel of ten dele akkoord te gaan met bijna driekwart van de voorgestelde amendementen. Van de amendementen die ik niet kan overnemen hebben de meeste betrekking op twee zaken: op de overwegingen, en op de vraag of wijzigingen van sommige onderdelen van de verordening moeten plaatsvinden via de comitologieprocedure of via medebeslissing. Naar deze zaak heb ik al eerder verwezen. Ik weet dat zij moeilijk ligt en ik hoop hierover van gedachten te wisselen met de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling tijdens een vergadering die voor juli is gepland.
De Commissie en het Parlement zijn het, kortom, dus eens over een sterke verordening die een uitgebreid kader biedt voor de aanpak van TSE's.
Ik zou heel in het bijzonder mevrouw Roth-Behrendt en de heer Böge willen danken voor hun substantiële bijdrage aan dit voorstel. In ken niemand die zich zo positief heeft ingezet voor de bestrijding van BSE. Zij hebben allebei de gezondheidsbescherming van de Europese burgers een enorme dienst bewezen.
Ik wil hier ook nog aan toevoegen dat dit stukje wetgeving een uitstekend voorbeeld vormt van de goede samenwerking tussen onze beide instellingen, die hopelijk een precedent zal scheppen voor de toekomst.
Ik zal nu ingaan op de afzonderlijke amendementen en het officiële standpunt van de Commissie. Ten eerste, voor wat de comitologie betreft, kunnen wij akkoord gaan met de amendementen 6, 11, 12, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35 en 36. Voor wat betreft de overwegingen accepteer ik ook de amendenten 3, 4 en 5. Ik kan echter de amendementen 1 en 2 niet overnemen omdat het niet gepast is in een wetgevingstekst overwegingen op te nemen die niet worden weerspiegeld door substantiële bepalingen in het corpus. De door een aantal van u geuite zorgen met betrekking tot geneesmiddelen en cosmetische producten zal ik echter voorleggen aan mijn collega Liikanen, met het verzoek hieraan aandacht te besteden.
Voor wat de artikelen zelf betreft, ten eerste de algemene strekking. Ik aanvaard de amendementen 7 en 8. Met betrekking tot definities: ik kan ten dele akkoord gaan met amendement 9 op artikel 3, betreffende de definitie van dieren die ervan verdacht worden met TSE's geïnfecteerd te zijn. Maar de opname van "dode runderen, schapen en geiten", in de definitie kan niet worden aanvaard. Het is niet doenlijk elk dood dier op te halen, te verbranden en aan een volledig epidemiologisch onderzoek te onderwerpen. De Commissie zal de situatie echter op de voet volgen, zowel via de onlangs goedgekeurde maatregelen voor het nemen van steekproeven voor BSE, als via het op handen zijnde voorstel betreffende dierlijk afval. Met amendement 52 kan ik echter akkoord gaan.
Ook aanvaard ik de amendementen 10 en 49 op artikel 3, zij het met een kleine redactionele aanpassing om de mogelijkheid te scheppen de evaluatie, maar niet de goedkeuring, van de tests toe te vertrouwen aan een extern orgaan.
Voor wat betreft classificatie en BSE-status ga ik akkoord met de amendementen 13, 14, 51 en 58.
Voor wat betreft de epidemiologische controle, ga ik akkoord met amendement 15 op artikel 7, dat de invoering van snellediagnosetests in het jaarlijkse bewakingsprogramma verplicht stelt. Ik wil hier echter wel aan toevoegen dat wij steeds de mogelijkheid zullen openhouden om de frequentie van de BSE-tests op te voeren.
Met betrekking tot gespecificeerd risicomateriaal kan ik helaas niet akkoord gaan met de amendementen 16, 17, 18, 40 en 41 op artikel 8, die de goedkeuring en voorwaarden voor het gebruik van snellediagnosetests onder medebeslissing beogen te brengen. Ik vind nu eenmaal dat het essentieel is de flexibiliteit van de comitologieprocedure te behouden. Evenmin ga ik ermee akkoord dat via de tests de besmetting in alle producten en in alle stadia van de aandoening moet kunnen worden aangetoond. Dat is het advies dat ik heb gekregen.
Ik aanvaard ten dele amendement 19 op artikel 8, dat een herziening van de leeftijdsgrenzen voor SRM-verwijdering onder de comitologieprocedure beoogt.
Ik ga echter niet akkoord met het dwingend karakter van een jaarlijkse herziening en zeker niet met de voorgestelde datum voor de eerste herziening, 1 januari van het komend jaar, hetgeen veel te snel is.
Ik kan amendement 20 op artikel 8 aanvaarden, dat het beginsel om uitzonderingen toe te staan op de SRM-verwijderingsregels in gebieden met een hoog risico of om rekening te houden met een effectief voederverbod, onder de medebeslissingsprocedure brengt.
Ook sta ik gunstig tegenover de amendementen 38, 39 en 56 op Bijlage IV. Deze beogen hoofdzakelijk de lange beenderen van runderen niet langer als risicomateriaal te laten omschrijven, en suggereren een andere formulering voor de beoogde afwijking voor het verwijderen van de wervelkolom onder een comitologieprocedure.
Met betrekking tot de verbodsbepalingen inzake vervoedering accepteer ik de amendementen 22 en 42. Ik kan ten dele akkoord gaan met de amendementen 21 en 57, op voorwaarde dat een verlenging van het verbod, ongeacht de risicostatus, is toegestaan. Ook amendement 54 op Bijlage V, waarin gedetailleerde voorschriften voor een verlengd voederverbod worden neergelegd, kan ik ten dele aanvaarden. Ik ga niet akkoord met de afwijking voor dicalciumfosfaat, daar dit indruist tegen ons wetenschappelijk advies. Ook ben ik het er niet mee eens het voederverbod slechts tot andere zoogdieren en met name huisdieren uit te breiden als er een gevaar van kruisbesmetting voor veevoeder bestaat. Wij vinden namelijk dat eiwitten van herkauwers voor alle gevoelige diersoorten verboden zouden moeten worden. Ik denk hier in het bijzonder aan katten. Dat is het advies dat ik met betrekking tot katten heb gekregen.
Ik kan het ten dele eens zijn met amendement 50 op Bijlage V, dat erop gericht is gelatine van huiden van het verbod uit te zonderen. Ik ga echter niet akkoord met de afwijking op het verbod voor het vervoederen aan katten van eiwitten van herkauwers.
Evenmin ga ik akkoord met amendement 23 op artikel 9, dat de onmiddellijke toepassing van de verbodsbepalingen beoogt, daar dit juridisch niet goed te onderbouwen valt.
Met betrekking tot uitroeiing van ziektes, kan ik akkoord gaan met de amendementen 25 en 28. Ook kan ik amendement 24 op artikel 11 aanvaarden, waarbij ik voorstel de term "onmiddellijke" te vervangen door "regelmatige" aanmelding.
Ik aanvaard ten dele amendement 26 op artikel 13 en amendement 43 op Bijlage VII, waarmee de vernietiging van de gehele veestapel wordt beoogd in geval van BSE bij runderen, schapen en geiten, met een uitzondering voor dieren die voor wetenschappelijk onderzoek zijn bestemd. De vernietiging van de gehele veestapel voor uitsluitend BSE, niet voor scrapie, acht ik aanvaardbaar op voorwaarde dat gelijkwaardige maatregelen onder de comitologieprocedure worden goedgekeurd. Het tweede gedeelte van dit amendement kan ik niet aanvaarden omdat ik dit overbodig acht.
Met amendement 44 kan ik ten dele akkoord gaan mits de gelijkwaardige maatregelen per geval worden goedgekeurd in het kader van de comitologieprocedure.
Ik ga niet akkoord met amendement 27 op artikel 13, dat volledige stillegging vereist van een bedrijf met een bevestigd geval van TSE. Ik vind de uiterst strikte voorwaarden onder onze voorstellen reeds voldoende, daar deze vereisen dat de maatregelen onder streng, officieel, veterinair toezicht worden getroffen en dat hiervan verslag wordt uitgebracht.
Ook kan ik het niet eens zijn met amendement 37 op Bijlage II, daar de voorgestelde definitie niet elders in de tekst wordt gebruikt en bovendien niet geschikt is voor de beheersing en bestrijding van TSE's. Ik voeg hieraan toe dat ADNS-regio's (beschermings- en bewakingszones) te klein en te moeilijk te controleren zijn. Grotere regio's waarvan een juridische omschrijving is te geven, zoals de Azoren, komen wellicht in aanmerking. In dit verband verwijs ik naar hetgeen de heer Nicholson heeft opgemerkt met betrekking tot Noord-Ierland.
Over de voorwaarden voor het in de handel brengen van dieren zijn wij het eens met de bedoelingen van amendement 53 op artikel 16. Ik zou de tekst echter anders willen formuleren, zodat de gelijkwaardige maatregelen onder de comitologieprocedure kunnen worden goedgekeurd. Ik verwelkom tevens de bedoeling van amendement 45 op Bijlage VIII, maar zou om flexibiliteit willen vragen voor het bepalen van de precieze duur van de scrapie-vrije periode. Ik ga niet akkoord met amendement 55 op Bijlage VIII, dat de beschermende maatregelen tegen scrapie beoogt terug te brengen. Evenmin aanvaard ik amendement 46 op Bijlage VIII, dat de verlenging beoogt van het verbod om nakomelingen van TSE-gevallen in de handel te brengen, wegens gebrek aan wetenschappeliijk bewijs.
Met betrekking tot laboratoriumtechnieken tenslotte, ga ik akkoord met de amendementen 47 en 48.
Nogmaals dank voor uw medewerking. Ik hoop van harte dat wij ten aanzien van dit buitengewoon belangrijke voorstel onze goede samenwerking zullen kunnen voortzetten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Organisatie van de arbeidstijd
De Voorzitter
Aan de orde is verslag (A5-0129/2000) van mevrouw Smet, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 93/104/EG van de Raad betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd om de van deze richtlijn uitgesloten sectoren en activiteiten te bestrijken (C5-0183/2000 - 1998/0318(COD)).
Het doet me genoegen om vandaag als Voorzitter van de zitting een nieuwe procedure in gebruik te nemen. Alvorens we naar rapporteur Smet gaan luisteren, zal de heer Provan als voorzitter van de delegatie van ons Parlement in het bemiddelingscomité het woord voeren.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, zoals u al zei, is dit een nieuwe procedure en ik hoop dat het Parlement dankzij deze procedure inziet hoe belangrijk de bemiddelingsprocedure is om tot de door het Parlement gewenste wetgeving te komen. Ook wil ik hier vandaag uiting geven aan mijn grote waardering voor de steun die ik mocht genieten van de rapporteur en van de voorzitter van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid.
Onze rapporteur, mevrouw Smet, was voorzitter van de Raad van Ministers toen de oorspronkelijke arbeidstijdenrichtlijn werd vastgesteld. De heer Rocard geniet grote bekendheid als oud-minister en zelfs oud-premier van Frankrijk. Het Parlement kon dus bogen op een uitzonderlijk sterk team in de onderhandelingen met de Raad en ik ben hun beiden daarvoor mijn dank verschuldigd. Ook het Parlement zou hun erkentelijk moeten zijn - met name de rapporteur, die zich bijzonder voor de onderhandelingen heeft ingespannen.
In deze onderhandelingen droeg de delegatie een grote verantwoordelijkheid omdat er veel moeilijke besluiten moesten worden genomen. Wij hebben niet alles gehaald van hetgeen wij als Parlement wilden bereiken. Voor alle mensen die nu onder de arbeidstijdenrichtlijn zullen gaan vallen hebben wij echter ons best gedaan enige vooruitgang te boeken, zodat het door ons allen nagestreefde doel voor hen naderbij is gekomen.
Indien wij bijvoorbeeld kijken naar de artsen in opleiding, constateren wij dat het Parlement oorspronkelijk streefde naar een termijn van 6 jaar waarbinnen de 48-urige werkweek een feit zou moeten zijn. Hoewel dit in de onderhandelingen met de Raad nimmer haalbaar was, is het ons toch gelukt een forse verbetering te verkrijgen op het oorspronkelijke Raadsvoorstel, dat uitging van 13 jaar. Het eindresultaat was immers 9 jaar. Het belangrijkste is in dit verband dat wij echte vooruitgang hebben geboekt met ons streven de arbeidstijd voor jonge artsen terug te brengen. Zoals bij velen bekend zal zijn werken artsen in opleiding in een aantal landen nog dikwijls 72 uur. De door ons geboekte vooruitgang betekent dat gedurende de eerste 3 jaar de arbeidstijd zal worden verminderd tot 58 en gedurende de volgende 2 jaar tot 56, respectievelijk 52 uur per week. Jonge artsen zullen dus in belangrijke mate profiteren van deze uitbreiding van de richtlijn.
Ook zijn wij erin geslaagd de positie met betrekking tot de classificatie van mobiel personeel te verduidelijken. Zo hebben wij ervoor gepleit dat een chauffeur die een vrachtwagen van een grootwinkelbedrijf rijdt onder de voor de detailhandel geldende arbeidstijden-regeling zou moeten vallen. Van nu af aan zullen alleen echte transportwerknemers onder de regeling voor de transportsector vallen. Dit is mijns inziens nog een belangrijke prestatie van het Parlement in deze onderhandelingen.
Vervolgens de zeevissers, die zeer bezorgd waren voor de toepassing van deze richtlijn op hun werksituatie, omdat zij vreesden dat zij binnen dit systeem niet goed zouden kunnen functioneren. Eenieder die bij de onderhandelingen was betrokken, zowel de Raad als de leden van de delegatie, verdient lof voor de reële resultaten die zijn behaald. Ik wil dit Parlement dan ook verzoeken zijn steun te verlenen aan de uitkomst van het onderhandelingsproces.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Provan. Ik denk dat we allen dank verschuldigd zijn aan onze collega's die deze bemiddelingsprocedure hebben geleid.

Smet
Voorzitter, ik zou eerst de voorzitter, de heer Provan, willen danken voor de vriendelijke woorden, maar vooral voor de manier waarop hij het hele proces voorgezeten en begeleid heeft samen met de heer Rocard. Ik wil ook alle collega's danken want een compromis zoeken rond een aantal heel moeilijke en delicate punten kan maar als alle collega's een beetje water in de wijn doen en dat is uiteindelijk gebeurd; mijn dank ervoor.
Met de stemming morgen in het Europees Parlement en overmorgen in de Raad wordt dan een decennium van Europese regelgeving betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd voorlopig afgesloten. Als ik zeg "voorlopig" dan is het omdat er een sluitende horizontale regelgeving voor een reeks sectoren en activiteiten tot stand kwam, maar het blijft wel wachten op verticale regels. Die verticale regels zouden best tot stand komen door middel van CAO's, maar als er geen CAO's komen dan moet de Commissie zelf het initiatief nemen en de ontwerprichtlijnen voorstellen. Voor het wegvervoer is het reeds gebeurd. Het Europees Parlement heeft er zich al over uitgesproken, maar de Raad blijkt niet in staat het gemeenschappelijk standpunt aan te nemen. Dit is onduldbaar! Het is werkelijk onduldbaar, omdat het één van de belangrijkste sectoren is en omdat er binnen de sector zoveel moeilijkheden zijn en omdat er bij gebrek aan regeling en ook bij gebrek aan controle in de lidstaten zoveel accidenten gebeuren. Ik roep de Raad en de sociale partners op om eindelijk ook hierover bescheid te geven.
Voor de binnenvaart is er nog geen ontwerprichtlijn voorgesteld en bijgevolg verzoek ik de Commissie om er werk van te maken. De lucht- en de zeevaart en ook het spoorwegvervoer hebben ondertussen gelukkig overeenkomsten afgesloten die omgezet zijn in richtlijnen en de zeevisserij en de off-shoresector alsook de activiteiten van artsen in opleiding vallen zoals het spoorwegvervoer onder de richtlijn die wij vandaag bespreken.
Voor de zeevisserij is het Europees Parlement erin geslaagd een maximale wekelijkse arbeidstijd van 48 uur af te dwingen berekend over een referentieperiode van twaalf maanden. Afwijkingen kunnen maar alleen bij CAO of na consultatie van de sociale partners. Het is ook nodig hier iets in te regelen, want de zeevissers blijven niet alleen lange tijd op zee en in bepaalde landen zelfs 3.000 uren gemiddeld per jaar, zij leveren ook zeer zwaar werk en dat op een bij uitstek mobiele arbeidsplaats.
Voor de artsen in opleiding, verwijs ik naar hetgeen de heer Provan gezegd heeft, want hij heeft goed toegelicht wat wij uiteindelijk bekomen hebben. Het belangrijkste is dat die landen die langer dan negen jaar een overgangsperiode zouden willen een zeer zware procedure moeten volgen om deze te bekomen. De reden waarom zij dat willen bekomen en de beslissing die uiteindelijk valt moet gepubliceerd worden in het Publicatieblad van de Europese Unie. Ik hoop dat via die procedure er een ontradingseffect optreedt ten aanzien van die landen, want het is niet de bedoeling van langer dan negen jaar verder te gaan met het aantal arbeidsuren dat voorzien is.
Toen ik in 1993 als voorzitter van de Raad de richtlijn betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd ondertekende was ik me er van bewust dat in het voorstel van de Commissie van '90 geen sectoren of activiteiten werden uitgesloten. Maar een richtlijn voor alle werknemers en in álle sectoren en activiteiten bleek toen niet haalbaar in de Raad. Dus deed de Commissie het voorstel om voor de door de Raad uitgesloten sectoren en activiteiten een afzonderlijk en aanvullend initiatief te nemen. Dat kwam er dan met het Witboek van 1997 en met het consultatiedocument en de mededeling van 1998.
De voorliggende richtlijn is de eerste die in het kader van het Europees sociaal beleid door onderhandelingen in een conciliatiecomité tot stand is gebracht. Het Europees Parlement trad op als medewetgever. De medebeslissingsbevoegdheid speelde een doorslaggevende rol. Ik denk dat het succes, het feit dat wij uiteindelijk een goed compromis bereikt hebben, onder andere te danken was aan de wijsheid van het Parlement dat slechts een beperkt aantal amendementen heeft neergelegd. Want als wij in een conciliatieprocedure terechtkomen en het Parlement denkt dat het in die procedure 30 of 40 amendementen moet indienen, dan is het bijzonder moeilijk om ooit tot een compromis te komen.
Hier zijn wij erin geslaagd dit te beperken. Aldus getuigde het Europees Parlement van een legislatieve maturiteit die de Raad en vooral de Intergouvernementele Conferentie best niet uit het oog zou verliezen.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, als Britse conservatieven hebben wij ons altijd verzet tegen de arbeidstijdenrichtlijn. Het denkbeeld dat politici in Brussel of Straatsburg moeten bepalen hoeveel uren allerlei mensen overal in Europa zouden moeten werken is, naar onze mening, volslagen absurd. Dit geldt nog sterker voor het uitbreiden van deze regeling naar categorieën zoals off-shore personeel en zeevissers.
Dit gezegd zijnde en gezien de bijzondere situatie van overwerkte artsen in opleiding in het Verenigd Koninkrijk, hebben wij, als conservatieve Europarlementariërs, onze steun gegeven aan het voorstel om de richtlijn tot deze categorie uit te breiden. Wij hoopten van ganser harte dat hierdoor nationale regeringen - in het bijzonder onze eigen regering - onder druk worden gezet om met een betere regeling te komen. Ook het Parlement als geheel was deze mening toegedaan, blijkens de inzet van het bemiddelingscomité waarvan ik het voorrecht had deel uit te maken. Mijn complimenten aan u, mijnheer de voorzitter, vanwege uw hoedanigheid van oud-voorzitter van dit bemiddelingscomité, en ook aan mevrouw Smet en aan de heer Rocard. Ik geloof dat wij in de gegeven omstandigheden geen beter resultaat hadden kunnen behalen, maar deze drie mensen speelden hierbij een hoofdrol.
Ik zou kort willen ingaan op een door sommige collega's in deze delegatie naar voren gebrachte kwestie. Ik hoop dat collega's van andere nationaliteiten mij het niet euvel zullen duiden als ik alleen Britse collega's vermeld, om redenen die vanzelf duidelijk zullen worden.
In de belangrijkste vergadering voerde de heer Hughes als eerste het woord. Hoewel ik het niet bepaald vaak met hem eens ben moet ik hem feliciteren met zijn indringende argumentatie, die meteen de toon zette voor de vergadering. Hij werd gevolgd door mevrouw Lynne - die ook hier vandaag zal spreken - die de eerder gemaakte opmerkingen krachtig ondersteunde. Ik maak hier melding van omdat dit, toen ik eenmaal aan de beurt was, mij als Brits afgevaardigde van een derde partij in staat stelde mijn bijval te betuigen, ondanks het feit dat de drie partijen op veel onderwerpen een zeer verschillend beleid voeren. Het feit dat wij inzake dit onderwerp met één stem konden spreken en dat het een bondgenootschap tussen verschillende partijen betrof, heeft hopelijk versterkend gewerkt voor de boodschap en de wil van het Parlement die wij naar voren wilden brengen. Een van mijn collega's meldde mij achteraf dat mijn interventie op dit punt een krachtige indruk maakte. Dit was zeer zeker de bedoeling.
U kunt zich dan ook mijn teleurstelling indenken toen na de vergadering een ambtenaar mij vertelde hoe, terwijl ik namens het Parlement deze punten naar voren bracht, een andere - eveneens Britse - afgevaardigde gedurende mijn hele spreektijd nee zat te schudden. Dat zal ons standpunt niet ten goede zijn gekomen. Ik weet niet of dit al dan niet een verschil heeft gemaakt, maar het zal het bemiddelingscomité van het Parlement zeker geen dienst hebben bewezen.
Een paar weken later probeerden wij een zo goed mogelijk resultaat te behalen. Dit zal worden gepresenteerd, zoals u, voorzitter, het reeds presenteerde, als "9 jaar'". Maar zoals u weet gaat het om 9 jaar, plus 2 jaar, plus 1 jaar. De Britse regering zal dit bij elkaar optellen tot 12 jaar, tegenover de 13 jaar die zij oorspronkelijk eiste.
Daar wij naar onze mening slechts kleine concessies hebben behaald bevestigen wij, als Britse conservatieven, dat wij geen steun geven aan de arbeidstijdenrichtlijn noch aan haar uitbreiding tot enige andere categorie. Wel steunen wij nog steeds een betere regeling voor artsen in opleiding en zullen wij druk blijven uitoefenen op onze regering om hiervoor zorg te dragen. Het is echter duidelijk dat een richtlijn van het Europees Parlement hiervoor niet de geëigende weg is.

Hughes
Ik zou mij bij de vorige sprekers willen aansluiten en eveneens mijn dank betuigen aan de rapporteur, aan onze voorzitter en aan uzelf voor het prachtige werk dat u allen heeft verricht in het bemiddelingscomité. Het bereikte resultaat is grotendeels te danken aan het indrukwekkende werk dat de rapporteur heeft verzet en de grote aandacht die zij aan detailkwesties heeft besteed.
In de korte tijd waarover ik beschik zou ik graag op drie punten willen ingaan.
In de oorspronkelijke arbeidstijdenrichtlijn waren wij al in 1993 overeengekomen dat voor bepaalde categorieën werknemers de arbeidstijd op jaarbasis zou kunnen worden berekend (annualisering), op voorwaarde dat de collectieve arbeidsovereenkomsten dit zouden toelaten. De eerste twee punten waarop ik wil ingaan hebben betrekking op categorieën van werknemers waarvoor wij dit resultaat in de bemiddelingsprocedure hebben weten te bereiken. Voor wat betreft offshorewerknemers en mobiele werknemers in de transportsector is er bij de totstandkoming van het gemeenschappelijk standpunt getracht deze berekening op jaarbasis toe te staan buiten een collectieve arbeidsovereenkomst om. Maar dankzij de bemiddelingsprocedure zal de route naar annualisering beslist moeten lopen via een collectieve overeenkomst. Dit was een belangrijk onderhandelingsresultaat.
Het tweede punt betreft de zeevisserij. Het principe dat een gemiddelde werkweek van 48 uur op jaarbasis als regel geldt, maakt nu onderdeel uit van de richtlijn. Van deze regel kan weliswaar worden afgeweken, maar alleen nadat via collectieve overeenkomsten getracht is de sociale partners hierbij te betrekken. Deze regel moet van kracht blijven steeds wanneer gepoogd wordt annualisering in te voeren. Dankzij de bemiddelingsprocedure hebben wij dit beginsel veilig kunnen stellen.
Het derde punt waaraan ik aandacht wil besteden - zoals ook vorige sprekers hebben gedaan - heeft betrekking op artsen in opleiding. Als men dit onderdeel van het akkoord bekijkt zonder precies op de hoogte te zijn van het verloop van de onderhandelingen, moet men wel een heel vreemde indruk krijgen. Een periode van 4 jaar voor de omzetting in nationale wetgeving - een overgangsperiode van 5 jaar en daarnaast nog de mogelijkheid van een extra periode. Dit moest natuurlijk gebeuren om rekening te houden met de specifieke moeilijkheden die een of twee lidstaten ondervonden. Ik zou willen herhalen wat eerdere sprekers reeds naar voren brachten: voor ons gaat het om een periode van 9 jaar. Dit is de normale periode waarbinnen de lidstaten geacht worden zich te houden aan de vereisten van de richtlijn met betrekking tot artsen in opleiding. En daarom draagt de procedure die nodig is om verder te gaan en over te stappen op hetgeen wij extra tijd noemen een dergelijk open karakter, en is zij als het ware vernederend voor elke regering die een dergelijke stap zou overwegen. In de praktijk denk ik dat alle lidstaten zich aan dat onderdeel van de richtlijn met betrekking tot artsen in opleiding binnen de gestelde termijn van 9 jaar zullen houden. Op dit moment ben ik ervan overtuigd dat dit het geval zal zijn.
Een ander belangrijk punt is u wellicht ontgaan. De voorschriften inzake de termijn van 9 jaar hebben slechts betrekking op de gemiddelde werkweek. De overige voorschriften in de richtlijn, die betrekking hebben op de dagelijkse en wekelijkse rustperioden, het jaarlijks verlof en het nachtwerk, zullen voor artsen in opleiding na de omzettingsperiode van 3 jaar natuurlijk op dezelfde manier gelden als dit voor andere werknemers het geval is. Op deze onderdelen zijn afwijkingen mogelijk, maar uitsluitend via collectieve overeenkomsten; deze onderdelen zijn dus van toepassing op artsen in opleiding. De onderdelen die betrekking hebben op het jaarlijks verlof zijn niet onderhandelbaar, en het is van belang dit niet uit het oog te verliezen. De termijn van 9 jaar voor artsen in opleiding geldt uitsluitend voor de arbeidstijd - de gemiddelde wekelijkse arbeidstijd - en de andere voorschriften van de richtlijn treden na 3 jaar in werking.
Tot slot zou ik willen ingaan op het vraagstuk van het vervoer. Het is van groot belang dat de Transportraad op dat punt in beweging komt. Wellicht heeft de commissaris ons vandaag iets te melden. Met betrekking tot de spoorwegsector was overeengekomen dat de bepalingen van de arbeidstijdenrichtlijn zouden worden toegepast wanneer er in andere transportsectoren, in het bijzonder het wegvervoer, soortgelijke vooruitgang zou worden geboekt. Zolang dit niet het geval is vrees ik dat wij problemen gaan krijgen met de spoorwegsector. Dit akkoord zal in de nabije toekomst niet op nationaal niveau ten uitvoer worden gelegd.

Lynne
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mijn dank willen betuigen aan met name mevrouw Smet, die uitstekend werk heeft verricht met betrekking tot de arbeidstijdenrichtlijn, en daarnaast aan de heer Rocard en aan uzelf. Ook ben ik het eens met Philip Bushill-Matthews. Het feit dat alle Britse partijen in onze delegatie het standpunt steunden heeft naar mijn mening onze positie versterkt.
Ik zou speciaal willen ingaan op de kwestie van de artsen in opleiding. Het doet mij veel genoegen dat zij onder de arbeidstijdenrichtlijn zullen gaan vallen. In de hele EU zijn er 270.000 jonge artsen die hiervan de gevolgen zullen ondervinden. In mijn eigen kiesdistrict werkt 50,1% in deze categorie meer dan 72 uur per week. Voor het Verenigd Koninkrijk ligt dit op 10.000. Deze cijfers tonen aan hoe belangrijk het is dat alle lidstaten aan de vereisten voldoen, en hiermee bedoel ik de vereiste periode van 9 jaar. De huidige situatie is niet goed voor patiënten en niet goed voor artsen - ons leven ligt in hun handen. Wij zouden niet behandeld willen worden door een dronken arts en ik denk ook niet dat wij behandeld willen worden door een oververmoeide arts. Het is aangetoond dat de handelingsbekwaamheid van iemand die aan vermoeidheid lijdt op dezelfde manier wordt aangetast als bij iemand die dronken is. Volgens de British Medical Association verlaat 15% van de jonge artsen de beroepsgroep wegens stress, overwerk en de lange werktijden. Velen van hen vertrekken naar Australië en Nieuw-Zeeland, waar de arbeidsomstandigheden beter zijn. Deze trend moeten wij een halt toeroepen.
De periode van 9 jaar betekent uiteraard een verbetering ten opzichte van het voorstel van de Raad. Zij bestaat uit een termijn van 4 jaar voor de tenuitvoerlegging en van 5 jaar om de arbeidstijd terug te brengen van 58 tot 48 uur. Dit is heel wat beter dan hetgeen de Raad wilde, namelijk een periode van 13 jaar. Ikzelf had natuurlijk de voorkeur gegeven aan een kortere periode. Zoals ik al zei, ons leven is in hun handen en het is van belang dat er een goede regeling komt.
Een deel van het probleem lag natuurlijk bij de Britse regering. Deze blijft erbij dat de vermindering van arbeidstijd niet binnen dit tijdschema kan worden uitgevoerd. Ik vind dat zij ongelijk heeft en daarom is er een verlenging gekomen met twee jaar en daarna nog eens met een jaar. Maar dit, zoals anderen al opmerkten, kan alleen in uitzonderlijke omstandigheden. Men dient zich te houden aan strikte procedures voor aanmelding en motivering. Ik hoop dat de Britse regering en andere regeringen die op uitstel willen aansturen door te proberen eerst twee jaar en vervolgens nog een jaar erbij te krijgen, zich zo gegeneerd zullen voelen dat zij ervan afzien en zich houden aan de termijn van 9 jaar. Het zijn geen 12 jaar - het zijn 9 jaar en hierover mogen wij geen twijfel laten bestaan. Het is lang genoeg. Ik had liever een kortere periode gezien, maar laten wij hopen dat de regeringen, en in het bijzonder de Britse regering, zich hieraan zullen houden.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij verontschuldigen voor het feit dat dit overkomt als een uitsluitend Britse voorstelling, maar ik verzeker u dat dit met de volgende spreker gaat veranderen. Ook ik zou mijn dank willen betuigen aan mevrouw Smet, onze rapporteur, voor het uitstekende werk dat zij in de loop van dit hele proces heeft verricht. Dankzij de steun die zij van de heer Rocard en van uzelf mocht ontvangen is zij erin geslaagd resultaten te boeken. Dit ondanks het spanningsveld tussen de hoge verwachtingen van degenen wier leven door deze besluiten zal worden beïnvloed, zo'n 6 miljoen werknemers, en de bij sommige lidstaten bestaande moeilijkheden, maar ook in zekere mate de onbuigzaamheid van deze laatste. Ik voer het woord als de vertegenwoordiger van mijn fractie in de bemiddelingsdelegatie, en ik heb dus het nodige gezien en gehoord.
Zoals gezegd, gaat het hier om een kwestie van gezondheid en veiligheid voor zowel de betrokken werknemers als het publiek. Hoewel ik moet toegeven dat het niet alleen artsen in opleiding betreft, was dit wel de categorie die de meeste moeilijkheden opleverde. Ik ben ernstig verontrust over sommige van de argumenten die door enkele regeringen naar voren zijn gebracht, namelijk dat een versnelde vermindering van de arbeidstijd voor deze categorie een bedreiging zou kunnen vormen voor andere onderdelen van de gezondheidszorg.
Ik weiger in te zien waarom het minder belangrijk is voor deze werknemers om redelijke arbeidstijden te genieten dan voor ander personeel in de gezondheidszorg. Ik zou willen weten of jonge artsen in sommige landen een soort van bovenmenselijke wezens zijn, die het zondere behoorlijke rustperiodes kunnen stellen zonder hun eigen gezondheid en die van hun patiënten schade te berokkenen. De moeder van een arts in opleiding vertelde mij onlangs dat zij een brief had gestuurd aan de premier en zijn vrouw, Tony en Cherie, waarin zij hun vroeg of zij het fijn zouden vinden als de bevalling van hun baby zou worden gedaan door een vermoeide, gestresste arts in halfdronken toestand, zoals net door mevrouw Lynne is beschreven. Ik denk dat hiermee een echte gezondheids- en veiligheidskwestie zou ontstaan die tot snelle actie aanleiding zou geven.
Zoals door iedereen is opgemerkt, mag er geen twijfel over bestaan dat 9 jaar de absolute grens is en dat elke verlenging waanzin zou zijn. Een land dat hiermee niet uit de voeten kan moet zich niet erover verbazen als het personeel wegtrekt, naar landen waar men er wel in geslaagd is modernere arbeidsomstandigheden tot stand te brengen. De voorgestelde stapsgewijze aanpak mag niet worden gebruikt om simpelweg tot een andere definitie van arbeidstijd te komen, door bijvoorbeeld eetpauzes af te schaffen of de tijd dat men wel beschikbaar is maar niet daadwerkelijk bezig met het behandelen van patiënten, niet mee te rekenen. Hiermee zou het slechte voorbeeld worden gevolgd dat enkele hamburgerketens onlangs te zien hebben gegeven. Maar sommige van deze ketens betalen hun 17-jarige werknemers tenminste nog meer per uur dan jonge artsen dikwijls krijgen voor hun overuren.
Bij voorbaat wil ik die lidstaten feliciteren die voor alle sectoren hun verplichtingen onder deze richtlijn nakomen. De vorderingen van andere lidstaten zullen op de voet worden gevolgd. Ik onderstreep de belangrijke rol van de Commissie in dit opzicht, en ik hoop dat de commissaris die op dat tijdstip verantwoordelijkheid draagt voor deze portefeuille dezelfde inzet zal tonen als mevrouw Diamantopolou.
Ik ben er helaas niet zeker van of mijn fractie de voorstellen in het algemeen volledig zal kunnen steunen, ondanks de verbeteringen die mevrouw Smet en het onderhandelingsteam van het Parlement in deze uiterst moeilijke situatie hebben weten te bereiken.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Smet bedanken en feliciteren met haar uitstekende werk in het bemiddelingscomité en met haar verslag. Ik wil ook andere sleutelpersonen zoals de heer Provan, de heer Rocard en anderen bedanken. Ze hebben een belangrijke rol gespeeld.
In wezen was de parlementsdelegatie zeer eensgezind, ook al waren we als het erop aankwam min of meer bereid compromissen te sluiten. Het was van belang dat de problemen opgelost werden. De richtlijn moest voor zeven miljoen mensen gelden. Toen ik wist dat het allemaal zou gaan lukken, dat wil zeggen dat er een overeenkomst zou komen, heb ik mezelf echter toegestaan om tegen te stemmen. Ik wilde aangeven dat ik ondanks alles niet tevreden was met het hele compromis. Ik had met name kritiek op de overeenkomst voor artsen in opleiding.
Als je het besluit interpreteert zoals al eerder in dit debat gedaan is, namelijk dat de termijn en de overgangsperiode voor artsen in totaal negen jaar is en dat daarboven nog eens drie jaar uitlooptijd mogelijk is, komen we op een totaal van twaalf jaar. Dat verschilt niet veel van het standpunt van de Raad, dat dertien jaar inhield. Op dat punt is dus eigenlijk vrijwel geen compromis bereikt. Ik neem deze kwestie erg serieus, omdat de patiënten er de dupe van worden en artsen nog steeds verzeild raken in situaties die in moreel en persoonlijk opzicht onmogelijk zijn. Artsen in opleiding kiezen niet voor deze arbeidsvoorwaarden en arbeidstijden; ze hebben geen keus. Ik vind het hier op zijn plaats dat tenminste één iemand in het Parlement zijn stemrecht gebruikt om deze misstand aan de kaak te stellen. Nu hoop ik dat men niet kan rekenen op de drie extra jaren, maar dat ze alleen in heel exceptionele gevallen toegekend worden. Het is immers de bedoeling van het Parlement om voor de artsen in opleiding deze richtlijn in negen jaar door te voeren en dat de drie extra jaren slechts voor extreme uitzonderingsgevallen zou gelden. Natuurlijk hopen we dat het werkelijke proces nog sneller zal verlopen.
We dringen er ook op aan dat beroepsgroepen die nog niet onder de arbeidstijdenrichtlijn vallen in de toekomst aan bod zullen komen. Ik zou, evenals de heer Hughes, de Commissie een vraag willen stellen over deze beroepen. Hoever is men met de regelgeving voor de transportsector en de vrachtwagenchauffeurs?
Ter afsluiting wil ik zeggen dat het Europees Parlement meerdere malen een belangrijke rol heeft gespeeld op het gebied van de Europese arbeidstijdenwetgeving. Ik hoop dat dit zo blijft. Dit geldt niet alleen voor het vaststellen van de maximaal toegestane arbeidstijd, maar ook voor veel andere aspecten. Er ontstaat in onze samenleving een steeds ongelijkere verdeling van arbeidstijd. Voor jonge gezinnen wordt het steeds moeilijker om een voltijd baan te combineren met een gezin. Met name vrouwen en kinderen komen in de knel in verband met de arbeidstijden. Arbeidstijd is ook een kwestie van leeftijd en levensfase. Jonge en oude mensen hebben verschillende behoeften en verschillende capaciteiten. Er zijn veel veranderingen nodig op het gebied van het arbeidsbeleid en ik hoop dat het Europees Parlement opnieuw meer initiatieven op dit gebied zal nemen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de felicitaties die ten aanzien van alle betrokkenen zijn uitgesproken.
Ik wil nu niet herhalen wat andere collega's al naar voren hebben gebracht, maar mij beperken tot het kernprobleem van de artsen in opleiding. Hoewel 9 jaar natuurlijk niet de perfecte uitkomst is waar het Parlement oorspronkelijk naar streefde, blijft dit het beste compromis dat haalbaar was. Aan ons de taak het duidelijke signaal te doen uitgaan, dat wij van elke regering in de Europese Unie verwachten dat zij zich volledig aan de termijn van 9 jaar zal houden. Ondanks het feit dat een besluit over het al dan niet toekennen van een verlenging met strikte voorwaarden en toetsingen is omringd, mag het alleen worden genomen in de meest uitzonderlijke omstandigheden en niet vanwege de een of andere ideologische bevlieging.
Bovendien zullen, zoals de heer Hughes al opmerkte, de andere onder de richtlijn toegekende rechten reeds onmiddellijk worden verleend. Zelfs indien de algemene vermindering van de arbeidstijd nog enige tijd op zich zal laten wachten, zullen zaken als rustperioden e.d. onmiddellijk in werking treden.
Ik zal even in het kort ingaan op twee andere kwesties die met de arbeidstijdenrichtlijn in het algemeen verband houden. Met betrekking tot de zeevissers, ten eerste, bevatten de onderhavige voorstellen een poging om tot een compromis te komen. Het gaat echter om een buitengewoon moeilijke sector qua regelgeving, daar externe omstandigheden, zoals bijvoorbeeld slecht weer, van invloed zijn op de werkwijze van vissers. Wellicht dienen wij hier in de nabije toekomst op terug te komen en de zaak nogmaals te bekijken, met het doel een betere oplossing te vinden.
Ten tweede, werknemers in de transportsector: waarom moet er, terwijl er al wetgeving is betreffende de tachograaf, een aparte, nieuwe richtlijn komen voor personeel in de transportsector, met name vrachtwagenchauffeurs e.d.? Misschien is dit het moment om een frisse blik te werpen op deze kwestie. Nieuwe technologie - met name digitale tachografen en individuele smart cards op de tachograaf voor individuele chauffeurs - zou de beste mogelijkheden kunnen bieden voor het regelen van de werk- en rijtijden van chauffeurs. Op deze manier wordt ook gegarandeerd dat zij dezelfde voordelen genieten als alle andere werknemers in de Unie.
Tot slot wil ik nogmaals mijn compliment maken aan mevrouw Smet. Voor de commissaris heb ik het volgende, kleine verzoek. Misschien is dit het geschikte moment om, nu wij de bemiddeling hebben afgesloten en deze nieuwe wetgeving hebben ingevoerd, een evaluatie te maken van de wijze waarop bestaande wetgeving functioneert, of zij van nut is voor de werknemers, bijdraagt aan hun gezondheid en veiligheid en of zij bijdraagt aan een vergroting van de werkgelegenheid, hetgeen immers een van de oorspronkelijke doelstellingen was.

Pronk
Voorzitter, ik wil ook iedereen van harte bedanken die aan de onderhandelingen heeft meegedaan aan onze zijde, de rapporteur in het bijzonder maar ook uzelf en de heer Rocard, alsmede de andere leden van de onderhandelingsdelegatie. Ook de Commissie wil ik van harte bedanken, in het bijzonder voor hun verklaring over de zondagsarbeid. Voor ons was dat een groot probleem, vooral omdat in het verleden de Commissie aan deze moeilijke kwestie wat te gemakkelijk was voorbijgegaan. De verklaring op dat punt heeft de zaak geholpen.
Ik zou één ding willen zeggen tegen de vertegenwoordigers van de GUE-fractie en de groenen. Als u tegen dit compromis stemt, en ik kan dat ook best begrijpen, want ik vind negen jaar voor junior-dokters ook veel en veel te lang, dan bent u overal tegen. Dan betekent het als die lijn wordt doorgezet, en het Parlement zou "neen" zeggen, dan hebben we over negen jaar geen oplossing en dan hebben we over 90 jaar geen oplossing. Als het aan de Engelse regering ligt, dat hebben we in de onderhandelingen duidelijk gehoord, dan zou het wel 50 jaar kunnen duren en misschien nog wel langer voordat ze de zaak zouden hebben opgelost. Het eerste probleem was dat ze kennelijk niet in staat waren voldoende dokters op te leiden. Dus als je niet voldoende dokters opleidt, dan moet je ze uit andere landen halen. Als je zelfs daar niet in slaagt, dan kan het heel lang duren. Als u dat niet wilt, dan moet u nu deze richtlijn goedkeuren, uiteraard met de reserveringen van het was niet nodig geweest, daar ben ik nog steeds van overtuigd, dan hadden de junior-dokters helemaal niet deze uitzondering hoeven te hebben. Dat is het probleem.
Ik heb één vraag aan de Commissie. Dat betreft de kwestie van de overige dossiers, met name de kwestie van het vervoer. Ik zou graag willen weten hoe de Commissie daar nu mee om denkt te gaan. Het ligt nu aan de Commissie. We hebben de arbeidstijdenrichtlijn nog niet afgerond zolang deze dossiers niet uit de wereld zijn geholpen. Het ligt nu heel duidelijk aan de Commissie. De transportraad misdraagt zich. Men denkt als men het over transport heeft, dat dat iets actiefs is, iets wat beweegt. Maar in feite is de transportraad de meest onbeweeglijke raad van alle raden en doen zij helemaal niets. Ik vraag mij af of de Commissie daar iets weet op te bedenken. Als dat niet lukt, Voorzitter, moeten we toch ernstig overwegen of we geen juridische maatregelen tegen de transportraad moeten nemen op de manier waarop dat een paar jaar geleden met veel succes gebeurd is bij het Hof. Maar dat is iets voor later.
Tenslotte, Voorzitter, één van diegenen die als eerste wetgeving heeft voorgesteld op het gebied van arbeidstijd, was Winston Churchill.
Dat is een heel belangrijk moment geweest. Niet alleen in de geschiedenis van Groot-Brittannië, maar ook in de geschiedenis van heel Europa, want onder andere in Nederland hebben wij die wetgeving zonder meer overgenomen. Dat maakt het ook zo gemakkelijk om tot deze richtlijn te komen. We hebben dus het gevoel dat wij enigszins bezig zijn het werk van Winston Churchill met deze richtlijn af te maken en dat des te meer omdat hij er ten minste in slaagde om in vijf jaar een vreselijke oorlog tot een goed einde te brengen terwijl de huidige Engelse regering nog niet in staat zou zijn in 50 jaar het probleem van de dokters in opleiding op te lossen. Laten wij bij dit alles in het bijzonder aan hem denken.

Cercas
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik vond het werkelijk een voorrecht - en ook een verrassende ervaring - om deze bemiddeling bij te wonen en persoonlijk te zien welke weerstanden en moeilijkheden wij hebben moeten overwinnen om vooruitgang te boeken. Ik zeg dit om te onderstrepen dat onze collega mevrouw Smet, maar ook de heer Provan en de heer Rocard uitstekend werk hebben verricht. Ik wil ook commissaris Diamantopoulou en haar diensten bedanken, evenals vele anderen - inclusief het Portugese voorzitterschap - die er, meer nog dan de heer Churchill, voor hebben gezorgd dat het Europees Parlement een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de totstandbrenging van een Europa met een socialer en menselijker gezicht.
Ik ben er vast van overtuigd dat er nog een reden bestaat om het Parlement aan te raden voor dit voorstel te stemmen: de moeilijkheden die wij gehad om bepaalde regeringen over de streep te trekken. Ik zal werkelijk erg blij zijn te zien dat er voor de sectoren die zijn uitgesloten van de richtlijn uit 1993 nu eindelijk een Europese arbeidstijdenregeling gaat gelden, ook al wordt dat nog uitgesteld door lange overgangstermijnen.
Wij moeten echter niet vergeten dat deze positieve ontwikkeling ook een schaduwzijde heeft. De publieke opinie - en daar maak ik me ook zorgen over - zal naar alle waarschijnlijkheid niet begrijpen waarom deze procedures zo langzaam verlopen en waarom wij een oplossing voor het probleem van de jonge artsen en de vissers niet dichterbij hebben weten te brengen. Als wij het er allemaal over eens zijn dat van jonge artsen niet langer mag worden gevraagd zulke afmattende dagen te maken, en dat wij patiënten niet langer aan risico's bloot mogen stellen, is het natuurlijk ook niet redelijk dat we er niet in zijn geslaagd sneller vooruit te komen.
Ik hoop dan ook dat de overgangsperiode negen jaar en geen dertien jaar zal bedragen. Ik moet daar tot mijn spijt aan toevoegen dat ik mij als Spanjaard ook wat onder druk gezet voel door het feit dat het mijn regering was die het meest op deze aanvullende periode heeft gehamerd. Nu zij om die aanvullende periode hebben gevraagd, moeten wij alert blijven om ervoor te zorgen dat zij die niet zullen gebruiken.
Tenslotte wil ik de commissaris en de Commissie vragen om nauwlettend toe te zien op de toepassing van de richtlijn, zodat men ons over negen jaar niet om drie jaar extra vraagt.

Hudghton
Mijnheer de Voorzitter, tijdens eerdere debatten in november vorig jaar en april van dit jaar heb ik de algemene beginselen van het idee om een arbeidstijdenrichtlijn in te voeren, gesteund en dat doe ik nog steeds. Het is duidelijk dat er belangrijke gezondheids- en veiligheidskwesties zijn die om verbetering vragen zodat niet alleen werknemers zelf, maar ook hun cliënten en burgers in het algemeen worden beschermd. Deze kwesties zijn natuurlijk met name relevant als het gaat om artsen in opleiding. Ik vraag mij net als mevrouw Lambert af of dit compromis voor de werkuren van artsen wel ver genoeg gaat.
Overigens resteren er wel beroepsgroepen waarbinnen de invoering van dit type richtlijn door praktische aspecten bemoeilijkt wordt. Ik ben afkomstig uit Schotland, dat een van de grootste visserijvloten van de EU heeft, en ik wil daarom nog eens de aandacht vestigen op het feit dat het lastig is werktijden vast te stellen voor deze sector. Ik merk op dat er een compromis is gesloten over zeevissers die maximaal 48 uur per week mogen werken gedurende een referentieperiode van twaalf maanden en dat er een ontheffingsmogelijkheid bestaat mits hierover overleg plaats vindt en er overeenstemming over is. Dit zou wel een verbetering zijn, maar ik heb toch nog wel een aantal vragen aan de Commissie. Aanvankelijk waren er immers goede redenen om de visserijsector uit te sluiten.
De visserijsector koestert om diverse redenen een diepgewortelde argwaan jegens Brussel en er is veel verzet tegen het idee dat de vissers opgelegd wordt wanneer ze moeten slapen en wanneer zij de zee op mogen. Hun werktijden worden immers bepaald door niet-beïnvloedbare factoren zoals weersomstandigheden of de verplaatsing van scholen. Volgens deze richtlijn behoren de zeevisserij en andere offshorewerkzaamheden tot 'activiteiten op zee'. Vele vissers werken, met name in Schotland, in familiebedrijven. Zij zijn deelvissers en worden slechts betaald voor een deel van de vangst van hun schip. Zij zijn duidelijk geen werknemers in de gebruikelijke zin van het woord. Zal deze richtlijn nadelige gevolgen voor hen hebben of niet? Ik heb de Commissie deze vraag al eerder gesteld zowel in de commissie als in de plenaire vergadering, maar ik heb op dit punt nog geen volledige helderheid gekregen.
Het bemiddelingscomité concludeerde dat voor die deelvissers die werknemer zijn - volgens mij is dit overigens een contradictio in terminis - de lidstaten bepalen onder welke voorwaarden deze vissers recht hebben op een jaarlijkse vakantie, op loon enzovoorts. Er wordt echter niet uitgelegd of en wanneer een deelvisser als werknemer wordt beschouwd.
Ik weet zeker dat de vissers die ik voor de Schotse kust zie, uitsluitend als zelfstandigen kunnen worden aangemerkt, en het is noodzakelijk dat hierover opheldering wordt verschaft. Er bestaan enorme verschillen tussen grote, langeafstandsvloten enerzijds, waarbij vissers in dienst zijn van bedrijven en voor maanden aaneen worden uitgezonden, en anderzijds kleine en middelgrote boten van familiebedrijven of coöperaties. Het gaat om de definitie van de begrippen 'zelfstandige' en 'bedrijfseigenaar'. Nu dit compromis ertoe leidt dat vervoerders die voor eigen rekening rijden van de regeling worden uitgezonderd, vraag ik eenzelfde uitzondering te maken voor deelvissers.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het is van fundamenteel belang dat wij voor alle arbeiders gunstige arbeidsomstandigheden creëren zodat zij inzake gezondheid en veiligheid voldoende bescherming genieten. Hiertoe dient bij de organisatie van de arbeidstijd rekening te worden gehouden met dagelijkse en wekelijkse rusttijden, pauzes, vakanties en andere aspecten. In dit verband dient een oplossing te worden gezocht voor alle tot dusver van het toepassingsgebied van richtlijn 93 uitgesloten arbeiders en activiteiten. Het gaat met name om de vervoersector, de visserij en het werk van artsen in opleiding. Er zij op gewezen dat de Raad, ondanks het voorstel van het Parlement om deze situatie te corrigeren, een onaanvaardbaar standpunt heeft ingenomen dat de oorspronkelijke voorstellen van het Parlement aanzienlijk beperkt. Zo wordt de termijn voor de omzetting van de richtlijn voor alle sectoren van twee op drie jaar gebracht, met uitzondering van de artsen in opleiding. In deze categorie wordt de termijn van vier tot negen jaar opgetrokken en in bepaalde gevallen kan hij zelfs tot twaalf jaar oplopen. Het spreekt vanzelf dat artsen die te veel werkuren maken de veiligheid van de patiënten in gevaar brengen. Wij stemmen tegen dit akkoord omdat wij een beter akkoord willen.

Gallagher
Wij hebben nooit gedacht dat het eenvoudig zou zijn alle partijen tevreden te stellen die hebben gelobbyd bij en samengewerkt met de EU-instellingen om de richtlijn uit 1993 te wijzigen. Dit is vanzelfsprekend de nieuwe richtlijn en ik ben blij dat offshorewerknemers, vissers en artsen in opleiding er nu ook onder vallen.
Het meest controversiële deel van de richtlijn had uiteraard betrekking op artsen in opleiding voor wie deze wetgeving gunstig zou zijn. Wij moeten niet vergeten dat de Raad eerst een ontheffing had voorgesteld zodat artsen in opleiding pas na een periode van 13 jaar de bescherming van deze richtlijn zouden genieten. Het Parlement heeft vanzelfsprekend eigen voorstellen ingediend waarbij artsen in opleiding al na een periode van vier jaar onder de werking van deze richtlijn vallen. Daarom is de bemiddelingsprocedure gevolgd waarbij u, mijnheer de Voorzitter, betrokken was.
Hoe mooi de conclusies van deze procedure ook klinken, het komt er uiteindelijk toch op neer dat artsen in opleiding er gedurende een periode van minstens 9 jaar niet beter van worden. Volgens de conclusies van het bemiddelingscomité zullen zij pas bescherming van deze richtlijn genieten na een overgangsperiode van vijf jaar en een omzettingsperiode van vier jaar. Ik vind echt dat assistent-artsen en artsen in opleiding moeten worden beschermd door deze richtlijn, maar wij kunnen niet anders dan de conclusies van het bemiddelingscomité accepteren.
Tot slot wil ik nog een klein, maar zeer belangrijk onderwerp aan de orde stellen. Onder uitzonderlijke omstandigheden is het namelijk toegestaan om deze periode extra te verlengen met twee en zelfs drie jaar, wanneer regeringen aanvoeren dat beperking van het aantal werkuren werkelijk tot beheersproblemen leidt. Ik hoop echt dat deze richtlijn zo snel mogelijk in werking kan treden.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hier blijkt nogmaals duidelijk dat het arbeidstijdenbeleid geen economisch maar een gezondheids- en arbeidsbeschermingsbeleid is. Door preventie bespaart het de staat en de economie zeer veel geld. Ik vind het onbegrijpelijk dat er niet al sedert 1993 een goede regeling bestaat, temeer omdat de Commissie en het Parlement toen al geen uitzonderingsregelingen wilden. Het ging toen om 7 miljoen werknemers. In bepaalde sectoren, zoals die van de mobiele werknemers, was de concurrentie de voorbije jaren zeer hevig. Vooral in Duitsland was dat zo. Het gaat hier dan ook om een maatschappelijk probleem. Mijnheer Crowley, tachografen of andere technische hulpmiddelen volstaan niet. Het ene sluit het andere niet uit.
Er moet een kaderrichtlijn komen. De werknemers waar het hier om gaat, hebben immers lang in een grijze zone gewerkt. Er was voor hen geen regeling. Zij werden niet door een collectieve arbeidsovereenkomst beschermd. Zij werden uitgebuit, maar hebben dat ten dele ook aan zichzelf te wijten. Een aantal van hen heeft ten gevolge van overbelasting ook met een alcoholprobleem te kampen.
Het Parlement heeft zich voldoende flexibel getoond. Mevrouw Smet heeft onze rijpheid op wetgevend vlak benadrukt. Mevrouw Smet, u hebt bewezen dat wij ook kunnen vechten. De resultaten zijn aanvaardbaar. Ik verzoek u het verslag aan te nemen, al hebben wij niet alles bereikt wat wij wilden. Wij hebben de Raad echter niet meer toegegeven dan de overgangsperiode en het meerfasenplan. Ik hoop dat geen enkele regering heel deze periode nodig heeft. Ik verwacht constructieve concurrentie tussen de lidstaten om zo snel mogelijk te doen wat het Parlement en de Commissie vragen.

Vachetta
Richtlijn 93/104 had de werknemer weinig te bieden. In deze richtlijn werd gestreefd naar harmonisatie, maar niet op basis van de allerbeste bestaande sociale wetgeving binnen de Unie. Integendeel! Het Europees kader waarin de richtlijn voorzag, beantwoordde geenszins aan de verwachtingen van de werknemers: een dagelijkse rusttijd van 11 uur, een wekelijkse arbeidstijd van 48 uur en een wekelijkse rusttijd van 24 uur. Bepaalde sectoren en activiteiten waren bovendien van de werkingssfeer van de richtlijn uitgesloten.
Het compromis dat na de bijeenkomsten van het bemiddelingscomité hier vandaag in stemming is gebracht, heeft naar onze mening geen bevredigend resultaat opgeleverd voor de volksgezondheid en de veiligheid van de werknemers. Zo wordt op alle gebieden voorzien in flexibiliteit bij de toepassing van de regels. Met name de zeevissers zullen de gevolgen hiervan ondervinden. De referentieperioden worden immers stelselmatig voor een jaar vastgesteld en het wordt steeds eenvoudiger af te wijken van de reeds buitensporige wet inzake de 48-urige werkweek. Verder duurt het in het beste geval negen jaar voordat de 58-urige werkweek van artsen in opleiding is veranderd in een 48-urige werkweek.
In deze ontwerpresolutie inzake de werktijden is in feite sprake van sociale deregulering, terwijl artsen in opleiding in Frankrijk zich inspannen voor fatsoenlijke werkomstandigheden en daadwerkelijke veiligheid voor de patiënt. Er is pas echt sprake van een juiste organisatie van de arbeidstijd als deze daadwerkelijk wordt teruggedrongen en er voldoende nieuwe arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Wij willen dit graag nogmaals onder de aandacht brengen. Wij kunnen ons daarom niet voor de onderhavige tekst uitspreken.

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, met dit voorstel worden zeven miljoen extra Europese werknemers beschermd door de arbeidstijdenrichtlijn, waardoor zij onder redelijke omstandigheden kunnen werken met goede rustperioden. Assistent-artsen moeten echter minimaal negen en mogelijk zelfs twaalf jaar wachten voordat ze een 48-urige werkweek krijgen. Ik zal niet beweren dat ik blij ben met die situatie, maar als wij eens en voor altijd een einde willen maken aan de vertragingstactieken van de Raad, is dit het best haalbare resultaat.
Sinds 1993 is het duidelijk dat de beroepsgroepen die toen werden uitgesloten op een gegeven moment alsnog onder de werkingssfeer van de richtlijn zouden vallen. Wij moeten ons dan ook afvragen waarom Ierland en Groot-Brittannië gedurende deze zeven jaar vrijwel niets hebben ondernomen om ervoor te zorgen dat er voldoende artsen zijn om de richtlijn in te kunnen voeren.
In Ierland werken sommige assistent-artsen meer dan 100 uur per week, terwijl het gemiddelde op 70 à 80 ligt. Gisteravond nog hebben zij de stakingsactie waarmee zij dreigden, opgeschort, omdat zij nu voor een overbruggingsperiode zijn overeengekomen dat ze hun overuren daadwerkelijk uitbetaald krijgen. In een aantal gevallen werden zij hiervoor helemaal niet betaald en in andere gevallen ontvingen zij slechts de helft van de normale vergoeding. Er is dus enige vooruitgang geboekt en de uitkomsten van deze bemiddeling hebben hun ongetwijfeld in dit opzicht een steun in de rug gegeven.
Zowel Groot-Brittannië als Ierland hebben zich in de Raad met hand en tand verzet om deze procedure te vertragen en dat is jammer, want de werktijdenregelingen voor assistent-artsen doen denken aan de afschuwelijke arbeidsomstandigheden in een roman van Dickens uit de 19e eeuw. Ik vind het heel wonderlijk dat wij in het begin van de 21ste eeuw nog steeds moeten aandringen op gezond verstand als het gaat om gezondheid en veiligheid. Ik wil alle nationale regeringen, inclusief die van Ierland oproepen de aanvullende mogelijkheid niet te baat te nemen en de richtlijn niet ná de periode van negen jaar in te voeren. Ik herinner hen eraan dat deze periode alleen is bedoeld voor die situaties waarin er sprake is van uitzonderlijke omstandigheden en waarin zij echt alles in het werk hebben gesteld om de maatregelen tijdig door te voeren.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerptekst van de richtlijn betreffende de organisatie van de arbeidstijd van sommige categorieën werknemers zoals artsen in opleiding, offshorewerknemers en de zogeheten mobiele werknemers zegt veel over de traagheid en het bespottelijke karakter van het sociale Europa. In de overwegingen van de ontwerptekst wordt evenwel het belang van dit vraagstuk onderstreept en benadrukt dat het hier om het belangrijkste vraagstuk op sociaal gebied gaat. De rapporteur geeft dan ook aan dat deze kwestie betrekking heeft op de gezondheid en veiligheid van ongeveer zeven miljoen werknemers in Europa.
In Frankrijk bijvoorbeeld hebben co-assistenten met hun stakingen de aandacht van de publieke opinie gevestigd op de ontoelaatbaar lange werkdagen van deze beroepscategorie. Deze situatie is niet alleen schadelijk voor de artsen in opleiding zelf, maar ook voor de kwaliteit van de zorg voor de patiënten. De situatie bij andere beroepscategorieën, zoals de offshorewerknemers en de beroepschauffeurs, is al even nijpend. Daarom zou er een snelle beslissing genomen moeten om de werktijden aanzienlijk te bekorten. In de ontwerptekst komt dit punt weliswaar aan de orde, maar er wordt ook gesproken over een overgangsperiode. Gedurende de eerste drie jaar zijn werkweken van 58 uur toegestaan. Het duurt vervolgens vijf jaar voordat de maximale werkweek tot 48 uur is teruggebracht. Cynisch genoeg heeft de Commissie om technische redenen ingestemd met een extra termijn van twee jaar voor de toepassing van de richtlijn.
Iedereen weet toch dat deze maatregelen vrijwel direct kunnen worden toegepast als de politiek bereid is de belangen van de betrokken groepen werknemers te behartigen in plaats van die van de werkgevers. Zelfs een zeer kleine beperking van de arbeidstijd is beter dan helemaal niets.
Wij zullen niet tegen deze tekst stemmen, maar trekken hier wel de conclusie uit dat de werknemers niets van het sociale Europa te verwachten hebben en gezamenlijk druk moeten blijven uitoefenen om de wetgeving in hun voordeel te laten wijzigen.

Rocard
Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Europees Parlement moet in dit debat uiteraard van zich laten horen. Alles wat er nog gezegd kon worden over de kern van de zaak is godzijdank al door mijn collega's aan de orde gesteld. Ik zal hier later op terugkomen. Wij zijn niet erg trots op het eindproduct, maar wel blij dat het tot stand is gekomen. Het wordt namelijk tijd dat we dit onderwerp afronden.
Ik wil hier de onvermoeibare en efficiënte rapporteur, mevrouw Smet, bedanken. Een woord van dank gaat verder uit naar onze onverzettelijke en doelmatige voorzitter van het bemiddelingscomité, de heer Provan, al onze coördinatoren, de heer Brok, de heer Hughes, mevrouw Flautre, de heer Schmid en mevrouw Lynne. Mede dankzij hun welwillendheid is deze tekst totstandgekomen.
De Commissie verdient onze lof. Het kan niet voldoende benadrukt worden dat de Commissie het Parlement gedurende vrijwel het gehele debat over dit vraagstuk technische bijstand heeft verleend - mevrouw Diamantopoulou, ik wil u niet in opspraak brengen - en zelfs politieke steun, met name bij belangrijke amendementen.
Ik wil een uitspraak van mevrouw Smet van zojuist corrigeren. Als ik mij niet vergis is dit niet de eerste, maar de tweede geslaagde bemiddeling op sociaal gebied tussen het Europees Parlement en de Raad. We hebben immers een klein succes geboekt inzake werknemers die tijdens hun werk blootstaan aan explosiegevaar. De huidige geslaagde bemiddeling is uiteraard veel belangrijker.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u erop wijzen dat de Raad zich verrassend genoeg buitengewoon onbuigzaam heeft opgesteld. Het Europees Parlement heeft zich opmerkelijk verantwoordelijk en eensgezind getoond. U hebt kunnen horen hoeveel respect er onderling bestaat, bijvoorbeeld tussen de heer Bushill-Matthews en mij. Wij hebben ons als eenheid opgesteld en waren vastberaden succes te boeken. Dat is de politieke waarheid. Het Parlement heeft de kar goeddeels getrokken. Wij zijn niet trots op het inhoudelijke resultaat. In een echte democratie zou het Parlement de wetgevende macht zijn geweest. Ik wil de Raad laten weten dat we nog altijd ons doel willen bereiken, maar dat deze instelling er niet altijd vanuit moet gaan dat het Parlement driekwart van het werk verricht.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst drie opmerkingen van politieke aard maken. Mijns inziens blijkt uit de goede uitkomst van de bemiddeling dat men erin is geslaagd het gewenste met het haalbare te verzoenen.
Om deze bemiddeling met succes te kunnen afronden waren wij gedwongen rekening te houden met vijftien verschillende nationale stelsels, met verschillende arbeidsmarkten en verschillende werkgevers- en werknemersvoorstellen. Wij moesten de gezondheidsstelsels onder de huidige omstandigheden levensvatbaar houden en rekening houden met de mededinging in bijvoorbeeld de vervoer- en visserijsector. Dit was een allesbehalve gemakkelijke opgave. Wij hebben niet minder dan zes jaren nodig gehad om dit resultaat te bereiken. Dit is het eerste grote besluit dat via bemiddeling tot stand is gekomen in de sociale sector, en ik zeg "groot" besluit omdat hierbij vijf miljoen werknemers zijn betrokken.
Het meest interessante punt is - en dit is mijn derde politieke opmerking - dat talrijke werknemers, die tot nu toe van de richtlijn inzake arbeidstijd waren uitgesloten, met de toepassing van de onderhavige richtlijn in het genot komen van dezelfde rechten als die van de arbeidstijdrichtlijn. Alhoewel niet al onze wensen in vervulling zijn gegaan, geloof ik dat wij hierover voldaan kunnen zijn. Deze richtlijn zal van toepassing zijn op artsen in opleiding, op varende werknemers, op werknemers in de spoorwegen en op alle niet mobiele werknemers in de uitgesloten sectoren.
Ik wil met name de voorzitter van de parlementaire commissie, de heer Rocard, bedanken, evenals de ondervoorzitter, de heer Provan die met zijn grote ervaring de werkzaamheden tijdens de bemiddelingsprocedure goed heeft geleid. Ik wil in mijn dankbetuiging mevrouw Smet natuurlijk niet vergeten. Ook zij heeft met haar grote ervaring als ex-minister op beslissende wijze bijgedragen aan het welslagen van deze moeilijke bemiddeling. Ik wil echter evenmin nalaten het Portugees voorzitterschap en de lidstaten te bedanken en vooral de lidstaten die - om hier nu niet nader te noemen redenen - grote problemen hadden in hun nationale gezondheidsstelsels, zoals Groot-Brittannië, Spanje en Ierland.
Enkele leden maakten gewag van de tenuitvoerlegging van de richtlijn. Deze is inderdaad zeer belangrijk. Een van de hoofdtaken van de Commissie is de controle op de toepassing van de richtlijn. Ik hoop hierbij te mogen rekenen op de medewerking van de geachte afgevaardigden. Wij moeten de gang van zaken in de lidstaten op de voet volgen en als Commissie daar waar nodig prompt optreden.
Er zijn twee specifieke vragen gesteld. De eerste vraag kwam van de heren Hughes, Schmid en Pronk. Zij vroegen naar hetgeen ons te wachten staat in het wegvervoer en de spoorwegen. Ik moet hierop antwoorden dat ten eerste de Vervoersraad hierbij is betrokken, hetgeen het proces natuurlijk alleen maar ingewikkelder maakt. Ten tweede heeft de Commissie reeds in 1996 een voorstel hiervoor gedaan. Dit voorstel zit echter sedert 1998 in de Raad vast. De Commissie is nu van plan om samen met het Frans voorzitterschap dit vraagstuk opnieuw op tafel te leggen. Wij wachten op nieuw overleg van de sociale partners en hopen te mogen rekenen op hun instemming. Als wij op die manier niet verder mochten komen, moeten wij het over een geheel andere boeg gooien.
De heer Hudghton stelde een vraag over de kwestie van de vissers.
Wij hebben dit aspect in het verleden al besproken en ik zal proberen het te verduidelijken, want ik ben bang dat ik niet duidelijk genoeg ben geweest. Ik herhaal daarom dat zelfstandige vissers niet in de richtlijn zijn opgenomen. Het vaststellen van werktijden voor deze beroepsgroep behoort namelijk tot de bevoegdheden van de lidstaten. Preciezer en duidelijker kan ik niet zijn.

De Voorzitter
Ik dank u hartelijk voor al uw hulp en steun en die van uw diensten gedurende dit debat. Dat wordt echt zeer op prijs gesteld.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Hervorming van de bijstand aan derde landen
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over de hervorming van de bijstand aan derde landen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het Parlement mij wil verontschuldigen, ik ben namelijk genoodzaakt snel na mijn korte presentatie te vertrekken, maar zoals u weet is deze mededeling het product van alle commissarissen voor buitenlandse betrekkingen samen. Commissaris Nielson en ik hebben haar opgesteld en hij blijft aanwezig om een eigen bijdrage te leveren aan dit verslag en eventuele vragen te bentwoorden. Ik moet zelf een gezamenlijke vergadering bijwonen van twee commissies die is belegd om een aantal kwesties aangaande externe hulp te bespreken en ik hoop daarom op uw begrip.
Ik denk dat wij in alle redelijkheid kunnen stellen dat wij met de ingediende voorstellen direct doordringen tot de kern van die onderwerpen die wij hebben aangesneden in het Witboek over hervorming. Ik vind het heel belangrijk dat wij duidelijk aangeven dat de hervorming van onze externe hulpprogramma's hét vlaggenschip of één van de vlaggenschepen is van het totale hervormingsproces. Mensen worden wel eens een beetje moe als het gaat over interne procedures, maar zij zouden moeten weten wat wij in deze specifieke voorstellen aan de orde stellen: ten eerste de wijze waarop wij mensen sneller en effectiever kunnen helpen, en ten tweede hoe wij het imago van de Europese Unie in de wereld kunnen veranderen. Wij hebben allen helaas te vaak situaties meegemaakt waarin wij geen erkenning kregen voor hetgeen wij namens de Europese belastingbetalers trachten te realiseren, maar daarentegen werden bekritiseerd omdat wij dat niet veel effectiever en sneller doen. Ik hoop dat wij dit probleem te lijf kunnen gaan.
Het is zinvol om nog even heel kort in te gaan op de achtergronden van dit onderwerp. Gedurende de afgelopen tien jaar is het bedrag aan steuntoezeggingen dat wordt beheerd door de Gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen verdrievoudigd. Dit bedrag is gestegen onder invloed van gebeurtenissen en politieke druk. Wij hebben onze verantwoordelijkheden voor Midden en Oost-Europa onderkend en als gevolg ook die voor het Middellandse-Zeegebied. De uitgaven voor onze hulpprogramma's in het Middellandse-Zeegebied zijn sinds 1990 met factor vier en een half toegenomen. Daarnaast stelt de crisis in de Balkan onze pogingen om een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid door te voeren, zwaar op de proef. Onze hulpprogramma's zelf zijn heel snel gegroeid, maar de hoeveelheid personeel is daarbij achtergebleven. De Commissie beschikt slechts over 2,9 ambtenaren voor elke 10 miljoen euro die wij beheren. De lidstaten beschikken daarentegen gemiddeld over 5,7 ambtenaren - ongeveer twee maal zo veel dus - en sommige lidstaten zelfs over 9 ambtenaren. Bij de Wereldbank ligt het gemiddelde op 4,2. Een van de gevolgen is dat wij steeds vaker gebruik maken van bureaus voor technische bijstand, wat tot veel kritiek van het Parlement en de Rekenkamer leidt, omdat er niet voldoende toezicht is en politieke controlemogelijkheden ontbreken. Daarbij moet u ook nog weten dat wij jaarlijks een bedrag van ongeveer 170 miljoen euro uitgeven aan de 80 bureaus voor technische bijstand, en dat is net zoveel als ons de 800 ambtenaren die in dienst zijn van de Commissie kosten.
De Gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen gaat hierdoor op dit moment gebukt onder een last van meer dan 21 miljard euro aan reeds toegezegde, maar nog niet uitbetaalde bedragen. Dat is een beschamend veel. Ik schuif dit niet de ambtenaren van de Gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen in de schoenen; zij werken keihard onder zeer zware omstandigheden, maar ze zijn gewoon onderbezet. Zij hebben moeten werken met bijzonder moeilijke procedures waarbij lidstaten tot twee, drie of vier keer toe hun mening wilden geven over elk uitvoeringsbesluit dat wij trachtten te nemen. Wij hebben in het stuk dat nu openbaar is gemaakt, voorstellen gepresenteerd om dit probleem op te lossen.
Zoals de geachte afgevaardigden weten, heeft het Parlement de afgelopen jaren een aantal voorstellen ingediend inclusief het voorstel om het beheer van de overzeese hulp uit te besteden. Voor de langere termijn blijft dit een mogelijke oplossing, maar het vergt enige tijd voordat wij zover zijn, omdat eerst het noodzakelijke juridische kader moet worden geschapen. Mijn voornaamste zorg op dit moment is echter niet hoe wij van A naar Z komen, dat lijkt vaak makkelijker dan de weg van A naar B, maar hoe wij nú - ongeacht de langetermijndoelstelling - onze externe hulp beter kunnen beheren. Wij hebben een aantal voorstellen ingediend voor de verbetering van de programma's, waarbij wij ervoor zorgen dat alle commissarissen voor Buitenlandse betrekkingen de verantwoordelijkheid voor deze programma's samen delen. Wij hebben voorgesteld er één projectcyclus van te maken, van vaststelling tot uitvoering, omdat wij van mening zijn dat de huidige opsplitsing in stappen niet goed werkt. Wij stellen voor een nieuw uitvoeringsorgaan in het leven te roepen voor de projectuitvoering ter vervanging van de Gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen, dat volgens ons Europe Aid zou moeten heten. In eerste instantie zou dit bureau onder toezicht moeten staan van een bestuur bestaande uit alle commissarissen voor Buitenlandse betrekkingen. De langetermijnoplossing, waarin wij overgaan tot uitbesteding, is daarmee niet van tafel verdwenen.
Wij willen meer verantwoordelijkheden delegeren aan vertegenwoordigingen en daar waar mogelijk aan nationale instanties die op dit terrein werkzaam zijn. Wij hebben een speciale behandeling voorgesteld in het kader van de pretoetredingsstrategie, die bestaat uit humanitaire en macrofinanciële hulp die volledig geïntegreerd wordt beheerd. Dit betekent bijvoorbeeld dat de resterende taken die voortvloeien uit het PHARE-programma van de Gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen worden ondergebracht bij het Directoraat-generaal Uitbreiding. Wij hebben tevens voorgesteld om snel maatregelen te nemen om het probleem van de achterstand in oude en slapende projecten op te lossen. Wij zullen onze aanpak schriftelijk toelichten aan de voorzitters van de parlementaire commissies en aan de Rekenkamer.
Er is nog één punt dat ik wil aansnijden: waar komen de middelen vandaan die nodig zijn om onze programma's vanuit het voorgestelde bureau Europe Aid in de toekomst beter te beheren en aan te sturen dan in het verleden is gebeurd? Wij zullen net als anderen op onze beurt bij de Commissie moeten pleiten voor de ondersteuning die wij noodzakelijk achten om de programma's effectief te kunnen beheren. Vervolgens zouden wij de begrotingsautoriteit in september een nota van wijzigingen kunnen sturen bij de ontwerpbegroting voor 2001, maar zover is het nog niet.
Ik wil eenvoudigweg dit zeggen: wij kunnen niet voortgaan op dezelfde weg, omdat dat naar mijn mening geen optie is en wij het beter moeten doen. Het is niet zo dat wij een imperium willen uitbreiden en het is uiteindelijk aan de begrotingsautoriteit om te bepalen wat de juiste schaal is van de externe hulpprogramma's van de Europese Unie. Mijn enige bedoeling is de Commissie in staat te stellen deze programma's op deskundige wijze te leiden. Ik wil er geen doekjes om winden: er zijn twee mogelijkheden: ofwel de begrotingsautoriteit is het eens met onze ideeën en tracht ze vanaf 2001 uit te voeren, ofwel wij zullen voor moeten stellen fors te bezuinigen om de programma's beter te beheren. Wij kunnen niet meer uit de voeten in deze situatie waarin wij niet bereid zijn middelen uit te trekken om het geld te kunnen beheren dat de begrotingsautoriteit beschikbaar heeft gesteld voor externe hulpprogramma's. Wij moeten bereid zijn de administratieve en beheersmatige consequenties van hetgeen wij in de wereld tot stand trachten te brengen, het hoofd te bieden. Zo niet, dan zijn de mensen die onze hulp zouden krijgen het slachtoffer, terwijl wij hen juist zouden moeten helpen te leren lezen en schrijven, een beter en gezonder leven te krijgen, en instellingen in het leven te roepen die hun landen goed beheren. Zij worden er dan de dupe van, en de reputatie van de Europese Unie doet het ook geen goed.
Ik ben ervan overtuigd dat dit een langdurig debat wordt. Het Parlement zal de komende maanden een belangrijke bijdrage moet leveren aan de discussie, maar ik heb de indruk, nu ik deze functie een aantal maanden heb bekleed, dat het Parlement net zo' n grote behoefte heeft aan een beter beheerd wereldwijd hulpprogramma als de Commissie.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, het is verfrissend dat de Europese Unie erkent dat er problemen, maar ook oplossingen zijn. Commissaris Nielson herinnert zich vast dat ik een aantal maanden geleden zei dat hij wel eens een keizer zonder kleren zou kunnen worden. Wordt mijn voorspelling bewaarheid, nu dit voorstel ertoe leidt dat het Directoraat-generaal Ontwikkeling zo wordt uitgehold?
Ten tweede denk ik dat commissaris Patten aan het einde van zijn interventie zijn uitspraken uit The Times van vanmorgen herhaalde toen hij stelde dat lidstaten zijn plannen met middelen moeten ondersteunen of op de steunmiddelen moeten bezuinigen. Het moet mij van het hart, commissarissen, dat ik dit een zorgwekkende en gevaarlijke uitspraak vind die lidstaten wel eens klakkeloos zouden kunnen accepteren, terwijl u een andere bedoeling had. Ik zou het erg waarderen als één van beide commissarissen deze twee punten zou kunnen toelichten.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik voel mij geen keizer zonder kleren, maar oordeelt u zelf. De situatie was zodanig dat er iets moest gebeuren. We moesten niet alleen de projecten beter op elkaar afstemmen wat betreft het beheer van de activiteiten. Ook qua organisatie stonden wij voor een bijna onmogelijke opgave, omdat mijn algehele politieke verantwoordelijkheid voor het ontwikkelingsbeleid gestalte moest krijgen. Dat hebben wij gedaan zonder de vastgestelde portefeuilles te wijzigen
Wij zijn tot de volgende oplossing gekomen: er wordt een raad van bestuur ingesteld die toezicht houdt en politiek verantwoordelijk is voor het nieuwe orgaan, Europe Aid, of hoe de Gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen ook zal heten. Binnen deze directie zal ik de functie van president-directeur bekleden en commissaris Patten die van voorzitter. Zo behoudt hij zijn bestaande positie als aanvoerder, verantwoordelijk voor de totale coördinatie van de activiteiten van alle commissarissen voor Buitenlandse betrekkingen. Wij proberen de vastgestelde politieke rollen zodanig te structureren dat de kans op welslagen groot is.
Twee elementen dragen hierin bij aan een grotere samenhang en meer politieke consistentie. Het eerste heb ik al genoemd: een grotere politieke betrokkenheid bij het beheer van de feitelijke projectuitvoering. Het tweede element is de werkgroep kwaliteitsondersteuning, die haar secretariaat binnen het Directoraat-generaal Ontwikkeling zal hebben. Deze werkgroep zorgt ervoor dat de inhoud van de programma's, inbegrepen die van het Directoraat-generaal Buitenlandse betrekkingen, aansluit bij het beleid en de uitgangspunten die wij hebben vastgesteld. Al met al ben ik van mening dat dit een juiste aanpak is gezien hetgeen vorig jaar juli is vastgelegd.
De commissarissen voor Buitenlandse betrekkingen zullen dan ook veel van hun aandacht richten op de vraag of wij al dan niet resultaten boeken. Het is nodig dat de cultuur verandert: niet de betrokkenheid, maar de resultaten moeten tellen en hetgeen wij voorstaan maakt deel uit van deze verandering. Daarnaast stellen wij dat het primaat in de partnerlanden een groot probleem vormt, terwijl wij in werkelijkheid uiterst vaag zijn over dit primaat, dat problematisch is door de wijze waarop wij onszelf in de Commissie hebben georganiseerd. Als gevolg van de voorgestelde hervorming zal dit veranderen.
Tot slot wil ik ingaan op het risico dat dreigt indien wij niet kunnen beschikken over voldoende personeel en middelen om het werk uit te voeren. Het is duidelijk dat de huidige situatie onaanvaardbaar en niet werkbaar is en daarom stelde commissaris Patten net zo onomwonden dat wij over deze middelen willen beschikken. Wij zijn verplichtingen aangegaan en wij hebben een overeenkomst gesloten met 71 ACS-landen gesteund door de lidstaten die ook het volgende, negende Europees Ontwikkelingsfonds hebben goedgekeurd. Al deze toezeggingen zijn reeds gedaan en er staat ons dus echt geen andere weg open dan mensen aan te trekken die het werk gaan uitvoeren. Wij kunnen ze echter niet aannemen als wij niet over voldoende middelen beschikken en dat is een probleem dat wij niet alleen kunnen oplossen. Daarom doen wij een dringend beroep zonder te verhelen dat wij het zonder de goedkeuring van de begrotingsautoriteit niet voor elkaar krijgen. Zo is de situatie volgens ons. Wij zetten onze taak als commissarissen niet op het spel als op voorhand al vaststaat dat het een verloren strijd is, maar we gaan wel een gevecht aan als wij trots kunnen zijn op onze deelname daaraan.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij te horen dat er meer middelen en meer personeel nodig zijn om aan onze verplichtingen te voldoen. Als het Parlement zich daarvan goed bewust is, zullen wij hier onze steun aan geven.
Ik wil echter nog een vraag stellen, aangezien ik geen tijd heb gehad om het document rustig door te lezen: wat gaat er met de humanitaire hulp gebeuren?
Wij zijn van mening dat humanitaire hulpverlening als beleid van de Europese Unie niet moet eindigen bij het verlenen van de humanitaire hulp. De hulpverlening moet worden voortgezet - ik zou in dit verband over een "continuüm" willen spreken - om ontwikkelingsbeleid te kunnen voeren. Anders kan ons overkomen wat nu in Mozambique gebeurt. Dat wil zeggen: er is onmiskenbaar humanitaire hulp verleend, ECHO is weer vertrokken, er wordt geen ontwikkelingswerk meer gedaan, en daardoor kan het geweld weer oplaaien.
Met het oog op dit "continuüm" wil ik weten of ECHO een bureau zal worden dat, als voorheen, onder de Commissie ressorteert, maar waarvan het optreden uitmondt in ontwikkelingsbeleid om te werken aan wat wij beogen, namelijk het uitbannen van de armoede.

Haug
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het jammer dat de heer Patten niet kon blijven. Ik had mijn vraag tot hem willen richten. Ik denk echter dat ook de heer Nielson ze zal kunnen beantwoorden. Hij heeft de heer Patten immers bijgestaan en gezegd dat zij beiden voor het voorstel bevoegd zijn. Mijnheer Nielson, uiteraard onderschrijven wij als Parlement uw doelstellingen, namelijk mannen er vrouwen sneller hulp bieden en de Europese Unie zichtbaarder maken. Dat is volkomen duidelijk. Wij waren het er echter allemaal over eens dat de Commissie de hervormingen die ze nu op stapel heeft gezet, samen met ons moet uitvoeren. Als de heer Patten in zijn inleidende uiteenzetting zegt dat het programma van de Commissie moet worden aangenomen of dat er anders moet worden bezuinigd, vind ik dat zeer vreemd. Wij zijn immers een tak van de begrotingsautoriteit. De Commissie kan niet zomaar zeggen dat wij moeten bezuinigen. Dat zal tijdens de begrotingsprocedure moeten worden uitgemaakt. U zult uw hervormingsprogramma beslist samen met ons moeten uitvoeren. Ik zou graag weten wat uw collega met dat dreigement bedoelde.

Deva
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het jammer dat commissaris Patten moest vertrekken, maar ik stel mijn vragen gedurende zijn afwezigheid graag aan de commissaris voor Ontwikkeling, mijnheer Nielson.
Ik ben zeer blij te horen dat de Commissie vernieuwingen en reorganisaties door zal voeren. Europe Aid zou van groot belang zijn voor de buitenlandse betrekkingen van de Europese Unie. Het is vreselijk gênant dat sommige van onze beloften tot dusver niet zijn nagekomen. Het is nu niet bepaald fraai dat wij, uit een rijk werelddeel, onze beloften aan de armste mensen in andere delen niet nakomen wanneer wij ze proberen te helpen.
Ik sta volledig achter een verbeterde samenwerking tussen de commissarissen voor Buitenlandse betrekkingen en een uitbreiding van personeel en middelen. Ik ben ook zeer ingenomen met het voornemen om een raad van bestuur in te stellen die vergelijkbaar is met die van de Wereldbank. Ik wil commissaris Nielson wel vragen of hij heeft nagedacht over iets dat voor deze kant van het Parlement heel belangrijk is: de Internationale Financieringsmaatschappij van de Wereldbank heeft de mogelijkheid de particuliere sector te helpen met financieringsmiddelen. Willen wij mensen helpen zichzelf te helpen dan zijn microkredieten en andere voorzieningen hierbij onmisbaar. Hebben zij overwogen Europe Aid uit te breiden met een investeringspoot die mensen helpt zichzelf te bedruipen waarbij de Europese Unie mederisicodrager en zakelijk partner is?

Nielson
Ten eerste heeft deze hervorming van de ontwikkelingshulp geen gevolgen voor ECHO. Dit bureau zal zijn werk voortzetten, dat maakt duidelijk deel uit van hetgeen wij hebben besloten. Het is een uitgemaakte zaak dat wij uitsluitend beogen een betere koppeling of brug tot stand te brengen tussen de directe humanitaire hulpverlening en de meer toekomstgerichte ontwikkelingshulp, de hulp voor de lange termijn dus. Wij willen ECHO min of meer in de huidige vorm handhaven en nu ECHO een nieuwe directeur heeft, heb ik er alle vertrouwen in dat wij op de goede weg zitten.
Ik wil mevrouw Haug de uitspraken van commissaris Patten graag uitleggen: hij stelde dat wij zwaar zullen moeten bezuinigen in onze activiteiten als de begrotingsautoriteit niet positief reageert op het voorstel om het personeel uit te breiden.
Waarom stellen wij dit nu zo klip en klaar, terwijl wij het risico lopen dat dit als een dreigement wordt opgevat? Dat was immers uw woordkeuze. Volgens ons moeten we duidelijk stellen dat we het echt heel moeilijk vinden om zonder extra middelen en menskracht door te gaan.
Wij zien geen mogelijkheid dit werk goed te doen als we niet ongeveer net zo georganiseerd zijn als andere donoren die goede resultaten boeken. Dat is de boodschap. Het zou best kunnen dat het Parlement ons verkeerd begrijpt omdat wij, als het om dit onderwerp gaat, ons onder gelijkgezinden bevinden. Zo een heldere boodschap kan hier misplaatst klinken, ik ben mij daarvan bewust. Er zijn echter ook andere aspecten die een rol spelen. Wij moeten wijd en zijd verkondigen dat het noodzakelijk is om deze maatregelen duidelijk uit te leggen. Niets ten nadele van de ministers van Financiën, maar zij zijn soms veeleisende gesprekspartners en ook ministers van Ontwikkeling zijn de gemakkelijksten niet.
Ons grootste probleem is eigenlijk het feit dat de middelen en instrumenten die beschikbaar zijn om het werk uit te voeren, niet stroken met het vastgestelde ambitieniveau. Wij pogen een oplossing te vinden zodat wij minstens het huidige activiteitenniveau kunnen handhaven.
Ik wil graag toevoegen dat hoewel er terecht wordt gewezen op de achterstand, de problemen en de hindernissen, wij niet moeten vergeten dat wij in die landen bezig zijn met het aanleggen van wegen, van duizenden kilometers lang; dat wij putten boren voor schoon en veilig water zodat wij ieder jaar miljoenen mensen toegang bieden tot betrouwbaar drinkwater. In een groot aantal landen investeren wij in basisonderwijs en wij dragen verreweg het meeste bij aan de verlichting van de schuldenlast, zelfs vergeleken met de grootste landen in de wereld. Wat dat betreft zouden wij blij zijn met een beetje meer concurrentie.
U moet niet de indruk krijgen dat alle activiteiten op het gebied van ontwikkelingssamenwerking zijn gestaakt, want dat is niet het geval. Wij moeten realistisch, helder en veeleisend zijn om bij de voorhoede van de donoren te behoren en niet stil te blijven staan. Dat is immers het doel.
Mijnheer Deva, wij zullen als onderdeel van de nieuwe Suva Overeenkomst - de opvolger van de Overeenkomst van Lomé - een particuliere investeringsfaciliteit inrichten ten bedrage van 2,2 miljard euro, die door de Europese Investeringsbank op afstand worden beheerd. Zij zal zich bezig houden met particuliere partners en de ontwikkeling van zakelijke initiatieven tussen Europese bedrijven en bedrijven in de ACS-landen stimuleren en ondersteunen. Deze grote vernieuwing wordt op dit moment voorbereid en heeft dezelfde grondslag als die u schetste. Een microkrediet is weliswaar een belangrijk instrument, maar lost niet alle problemen op. Wij zijn op dit gebied echter ook redelijk actief.
Ik dank het Parlement voor zijn reactie; ik heb het gevoel dat die meer dan positief is. De kritische opmerkingen die ik heb gehoord zijn van dien aard dat ik geneigd ben ze op te vatten als een blijk van enthousiaste steun. Wij moeten oppassen dat wij niet in een situatie verzeild raken waarin wij onze vooruitzichten in negatieve zin moeten bijstellen.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw optimisme aangaande de toekomst, mijnheer Nielson.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0220/2000).
Eerste deel

De Voorzitter


John Walls Cushnahan
Vraag nr. 32 van (H-0433/2000):
Betreft: Detentie van de oppositionele politicus Xu Wenli in China Weet de Commissie dat er onlangs een proces is geweest tegen Xu Wenli in China en dat hij een zware gevangenisstraf heeft gekregen? Welke stappen heeft de Commissie genomen?

Kinnock
De Commissie is op de hoogte van het proces dat onlangs plaatsvond en waarnaar de geachte afgevaardigde in zijn vraag verwees. Ook is zij op de hoogte van de straf die is opgelegd aan de heer Liu die Xu Wenli heeft geholpen bij het opzetten van een plaatselijke afdeling van de verboden Chinese Democratische Partij. Xu Wenli, een van de grondleggers van de CDP, werd in december 1998 veroordeeld tot dertien jaar gevangenisstraf samen met twee andere prominente voormannen van de democratiseringsbeweging.
Zoals de geachte afgevaardigde weet, kaart de Unie al sinds jaar en dag de individuele gevallen aan van Chinese burgers die gevangen zijn gezet vanwege politieke misdaden jegens de Chinese autoriteiten. Dat doet de Unie vooral in het kader van de dialoog over de mensenrechten, waarvan de laatste vergadering plaatsvond op 25 februari van dit jaar. De Unie heeft met de Chinese regering gesproken over de heer Xu Wenli en over anderen die proberen gebruik te maken van hun grondrechten zoals omschreven in het VN-Verdrag over burgerrechten en politieke rechten dat trouwens door China in oktober 1998 is ondertekend.
Voor zover de Commissie op dit moment bekend zijn ten minste 23 leden van de CDP wegens subversieve activiteiten gevangen gezet omdat zij probeerden rechten uit te oefenen die China op grond van het verdrag moet eerbiedigen.
Ten aanzien van dit geval en van andere gevallen roept de Commissie de Volksrepubliek China voortdurend op om de mensenrechtenverdragen van de VN, die zij heeft ondertekend, naar de geest en volgens de letter na te leven, en dit te doen zelfs voordat zij deze verdragen heeft bekrachtigd, en bekrachtiging ervan te bespoedigen. De Commissie zal deze inspanningen voortzetten.

Cushnahan
­ (EN) Commissaris, ik dank u voor dit antwoord en wil u vragen of het de Commissie bekend is dat de heer Xu inmiddels, 14 maanden na het begin van zijn dertienjarige gevangenisstraf, lijdt aan hepatitis en dat ernstig betwijfeld moet worden of hij wel de juiste medische behandeling krijgt. Ik wil graag van u de verzekering dat de Commissie dit onderzoekt en de Chinese autoriteiten vraagt of zij een passende medische behandeling bieden.
U zei, commissaris, dat u ook bereid bent individuele gevallen aan de orde te stellen: mag ik u dan vragen om navraag te doen naar het lot van mevrouw Rebiya Kadeer. Zij werd op 11 augustus 1999 in Urumqui, de hoofdstad van de XUAR, gearresteerd, terwijl zij op weg was naar een ontmoeting met vertegenwoordigers van de Onderzoeksdienst van het Amerikaanse Congres. Zij is ervan beschuldigd geheime informatie te hebben verstrekt aan buitenlanders en men denkt dat zij in een geheim proces is veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf. Ik verstrek u hier graag meer gedetailleerde informatie over, mijnheer de commissaris. De EU-lidstaten doen echter niets aan dit geval en aan de andere 23 gevallen; zij tonen een absoluut gebrek aan ruggengraat door te weigeren het initiatief van de VS te steunen om in de VN-Commissie voor de mensenrechten in Genève de situatie in China fel aan de kaak te stellen. Dat maakt mij echt bijzonder kwaad.

Kinnock
Ik kan de geachte afgevaardigde meedelen dat ik zijn opmerkingen over de blijkbaar ernstige toestand van de genoemde politieke gevangene, heer Xu, zal doorgeven aan mijn collega's op het gebied van buitenlandse betrekkingen. Ik weet zeker dat zij net zoals in eerder gevallen bij de Chinese autoriteiten zullen navragen of de heer Xu een goede en adequate medische behandeling krijgt vanwege zijn hepatitis. Mijn collega's zullen graag alle informatie die zij kunnen krijgen aan de geachte afgevaardigde doorspelen.
Ik wist natuurlijk niet dat u deze vraag over mevrouw Kadeer zou stellen, ik kan u daarom ook geen antwoord geven, maar de vraag is wel genoteerd. Ik zal haar onder de aandacht brengen van mijn collega's, en zij zullen de geachte afgevaardigde het gevraagde antwoord geven. Het is vanzelfsprekend zeer verontrustend als iemand die niets anders heeft misdaan dan oppositie bedrijven jegens het huidige regime, het slachtoffer zou worden van een onduldbare behandeling. Ik weet dat mijn collega' s in de Commissie er net zo over denken als u en ik.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 33.

Jan Mulder
Vraag nr. 34 van (H-0357/2000):
Betreft: Het hervormingsprogramma van de Commissie en de uitbreiding Op 1 maart 2000 heeft de Europese Commissie het Witboek voor de hervorming van de Commissie aangenomen. De door de Commissie aangekondigde maatregelen en acties voorzien in een grondige hervorming van de Commissie, waar geruime tijd mee gemoeid zal zijn.
Kan de Commissie aangeven in hoeverre bij de huidige hervormingsvoorstellen rekening is gehouden met de komende uitbreiding? Is reeds geanticipeerd op de gevolgen die de uitbreiding heeft voor de interne structuur van de Commissie en zijn deze gevolgen bij de voorgenomen acties en maatregelen ingecalculeerd? Zo ja, op welke manier? Zo nee, had de Commissie het niet logischer gevonden nu reeds op bepaalde punten rekening te houden met de uitbreiding en zo de situatie te voorkomen dat korte tijd na afsluiting van het huidige hervormingsproces de Commissie een nieuwe hervormingsronde zal moeten ondernemen om de gevolgen van de uitbreiding het hoofd te bieden?
Is de Commissie voornemens een gelijksoortig actieplan met tijdpad te presenteren als bij het huidige hervormingsplan het geval is, teneinde de structuur van de Commissie voor te bereiden op de komende uitbreiding?

Kinnock
Het Witboek inzake de hervorming van de Commissie voldoet aan de toezeggingen die vorig jaar zonder aarzeling aan het Parlement en de Raad zijn gedaan om met onmiddellijke ingang aandacht te besteden aan de manier waarop de instelling als organisatie momenteel met haar taken omgaat. Uitstel van het opstellen van praktische hervormingsplannen en van het doorvoeren van de noodzakelijke modernisering zou niet aanvaardbaar zijn voor de Commissie, voor de Raad, voor het Parlement of voor het publiek, zoals de geachte afgevaardigde zeker zal begrijpen.
Een van de specifiek genoemde doeleinden van een brede hervorming is de ontwikkeling van een beter functionerend bestuur, waardoor de Commissie onder meer doelmatiger kan inspringen op de veranderingen binnen de huidige en de toekomstige Unie en daarbuiten. Natuurlijk zijn de uitdagingen waarvoor we ons geplaatst zien door de komende grote uitbreiding van een andere orde en omvang dan die van elke eerdere uitbreiding in het verleden. Om die reden moet de Commissie bij het uitoefenen van haar taken en bevoegdheden voldoen aan de hoogste normen op uitvoerend en bestuurlijk niveau, teneinde deze omvangrijke en welkome ontwikkeling te vergemakkelijken. Dit heeft het college van commissarissen al duidelijk gemaakt in de inleiding van het Witboek en ook op andere plaatsen in dit document. Ik citeer: "in het licht van de mondialisering en toekomstige uitbreiding is een beter bestuur nodig op alle niveaus, met inbegrip van de EU". Alle politieke instellingen moeten deze uitdaging aangaan en zo ook de Commissie. Hervorming is daarom een essentiële voorwaarde - een voorwaarde om onze visie op Europa te verwezenlijken.
De huidige bestuurlijke hervorming is niet beperkt tot een aantal deelmaatregelen; zoals we al heel duidelijk hebben aangegeven gaat het om een ontwikkelingsproces dat voortdurend wordt gevolgd. De resultaten worden beoordeeld zodat eventuele aanpassingen kunnen worden doorgevoerd. Aan de specifieke eisen van het uitbreidingsproces zal de nodige aandacht worden gegeven en dat geldt natuurlijk ook voor de gevolgen op personeelsgebied vanwege de voortgaande verandering. Zaken zoals de organisatie van de toegenomen culturele diversiteit binnen de Commissie en een regeling voor vervroegde pensionering die direct gekoppeld is aan de uitbreiding, behoren tot de kwesties waaraan bijzondere aandacht wordt besteed. Net als bij eerdere uitbreidingen zullen te zijner tijd specifieke maatregelen worden getroffen voor de aanstelling en integratie van ambtenaren uit de nieuwe lidstaten.

Mulder
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Ik zou er nog iets aan willen toevoegen. Eén van de voornaamste uitdagingen bij de uitbreiding zal zijn om de veterinaire en de fytosanitaire toestanden in de toetredende landen aan te passen aan die in de Europese Unie. Zou de commissaris bereid zijn om te bevorderen dat in de beheercomités of in de wetenschappelijke comités of wat voor comités ook, op veterinair gebied, op fytosanitair gebied, waarnemers uit de Midden- en Oost-Europese landen die lid willen worden, op permanente basis de vergaderingen kunnen bijwonen?

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, ik vind de benadering van de geachte afgevaardigde van deze en vele andere zaken uiterst constructief. Ik weet op basis van eerdere ervaringen en op basis van de evaluatie door de Commissie van de reikwijdte en omvang van de uitdagingen van de komende uitbreiding, dat er op het juiste moment passende maatregelen zullen worden getroffen, niet alleen voor de aanwerving en integratie van goed opgeleid personeel uit de nieuwe lidstaten, maar ook ter ondersteuning van de voorbereidingen voor andere deskundigheidsgebieden, waaronder vermoedelijk de wetenschappelijke en andere comités.
Het feit dat de internationale wetenschappelijke gemeenschap binnen en buiten de Europese Unie internationaal georiënteerd is, levert natuurlijk tot op zekere hoogte een bijdrage aan het proces. De Commissie steunt natuurlijk niet alleen op deze vrijblijvende beroepsmatige contacten, maar zal zeker ook de continuïteit en de toegankelijkheid voor de nieuwe lidstaten verzekeren, niet alleen op de gebieden die de geachte afgevaardigde heeft genoemd, de gezondheid van dieren en planten, maar ook op vele andere terreinen, waarbij een zo soepel mogelijke integratie van de inspanningen van essentieel en wederzijds belang is.

De Voorzitter


Rosa Miguélez Ramos
Vraag nr. 35 van (H-0411/2000):
Betreft: Entering van communautaire vaartuigen in internationale wateren door Canadese inspecteurs Vijf jaar na de inbeslagname van de Estai is bij de communautaire vloot die in internationale NAFO-wateren vist grote onrust ontstaan over het feit dat Canadese inspecteurs op 24 april jl. de Portugese vissersboot "Santa Mafalda" hebben geënterd en aan boord zijn gegaan. Bij deze gelegenheid werden alle boorddocumenten in beslag genomen. De inspecteurs hebben voorts geweigerd het schip te verlaten. Bovendien wordt het de Santa Mafalda onmogelijk gemaakt te vissen doordat een patrouillevaartuig van de Canadese autoriteiten vlak naast het schip blijft varen.
Enkele dagen daarvoor hebben Canadese inspecteurs naar verluidt een Spaans koelschip geënterd dat zich eveneens in internationale wateren ophield. De Europese vissers zijn bang dat deze enteringen heimelijk tot doel hebben de communautaire vaartuigen te verdrijven van de visgronden waar zij op heilbot en kabeljauw vissen.
Wat weet de Commissie hiervan? Was dit het werk van inspecteurs van de Canadese regering of van NAFO-inspecteurs? Overweegt zij maatregelen of heeft zij die reeds genomen? Heeft Canada moeite met de communautaire controlevoorschriften inzake NAFO-inspecties te aanvaarden? Zo ja, welke initiatieven zou de Commissie kunnen nemen om duidelijke, bindende regels vast te stellen die een einde zouden kunnen maken aan de twijfels van de zijde van de vissers en die van de Canadese regering?

Kinnock
Ik dank u, mijnheer de Voorzitter. Zoals de geachte afgevaardigde die deze vraag heeft gesteld wel weet, mag elke aangesloten partij, overeenkomstig de regeling van de Visserijorganisatie voor het noordwestelijke deel van de Atlantische oceaan inzake gezamenlijke internationale inspectie en toezicht, de wijze van inspectie zelf bepalen en de inspecteurs van de NAFO-regeling aanwijzen, en mogen de NAFO-inspecteurs elk vissersvaartuig dat de vlag van een verdragsluitend land voert inspecteren. De NAFO-inspecteurs zijn verplicht hun taken uit te voeren in overeenstemming met de bepalingen van de NAFO-regeling, onder de operationele controle van de autoriteiten van de verdragsluitende partijen, aan wie zij verantwoording verschuldigd zijn.
Tegen die achtergrond voerden op 23 april twee Canadese NAFO-inspecteurs samen met een stagiaire een inspectie uit op het communautaire vissersvaartuig Santa Mafalda, dat op dat moment binnen het NAFO-gebied actief was. De betreffende Canadese inspecteurs en het patrouillevaartuig van waaruit de inspectie werd verricht vallen onder de NAFO-regeling, in het kader waarvan de inspectie werd verricht. Na op de hoogte te zijn gebracht door de Canadezen gingen de inspecteurs van de Commissie aan boord van de Santa Mafalda om de gronden te verifiëren waarop de Canadese inspecteurs de aangevoerde ernstige inbreuk hadden gebaseerd. Bij de uitvoering van deze controle garandeerden de inspecteurs van de Commissie de veiligheid en handhaving van het bewijs aan boord en overhandigden zij hun rapport aan de Portugese autoriteiten. Deze autoriteiten gaven op hun beurt de Santa Mafalda bevel naar de haven van Aveiro in Portugal te varen voor een grondige inspectie.
Op 10 mei arriveerde de Santa Mafalda in Aveiro en twee inspecteurs van de Commissie namen deel aan een grondige inspectie van het vaartuig. De Commissie heeft de procedures die de Canadese inspecteurs gevolgd hebben bij de inbeslagname van de documenten en hun aanhoudende verblijf aan boord van de Santa Mafalda onder de aandacht gebracht van de Canadese autoriteiten. De Commissie is van mening dat de betreffende Canadese NAFO-inspecteurs de NAFO-regeling hebben geschonden door documenten van het vaartuig mee te nemen zonder toestemming van de kapitein en door aan boord van het schip te blijven. Het is echter van belang hierbij op te merken dat in dit geval de kapitein van het vaartuig en de Portugese autoriteiten niet hebben geprotesteerd tegen het aanhoudende verblijf van de Canadese inspecteurs op het vaartuig en dat de visserijactiviteiten niet werden gehinderd.

Miguélez Ramos
Mijnheer de commissaris, ik ben tevreden met uw antwoord, maar ik wil er nog iets aan toevoegen. Het leven op zee is moeilijk, en de communautaire vloot die in de internationale wateren van de Atlantische Oceaan vist, krijgt bij optreden van inspecteurs en patrouilles van de betrokken kuststaten het gevoel dat deze intimidatie - want zo ervaren zij het soms - uitsluitend bedoeld is om ze van deze visgronden te verdrijven.
De commissaris weet, en ik weet dat ook, dat de huidige situatie binnen de NAFO gelukkig anders is dan vijf jaar geleden toen de Estai werd opgebracht. De Europese Commissie heeft, net als de visserijsector zelf, hard haar best gedaan om de geschillen weg te werken. Er bestaan echter nog steeds enkele kwesties zoals de extraterritoriale clausules die de Canadese autoriteiten in staat stellen buiten hun territoriale wateren, op volle zee dus, inspecties en controles uit te voeren en schepen op te brengen. Dat druist in tegen internationale bepalingen, en bovendien maakt men hiervoor veel te vaak gebruik van willekeurige controles in het kader van de NAFO.
Gelet op dit alles wil ik u vragen, mijnheer de commissaris, hoe de Europese Commissie het recht van de communautaire vloot denkt te verdedigen om onbelemmerd in deze gebieden te vissen, waarbij natuurlijk wel de bestaande regels moeten worden gerespecteerd.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan de geachte afgevaardigde. De enige manier waarop wij in feite de correcte handhaving van een internationaal verdrag met de kracht van wet kunnen verzekeren, is door te allen tijde te eisen dat wettelijk vereiste procedures correct en op evenwichtige, maar ook volledige wijze worden uitgevoerd. Dat is het standpunt van de Commissie en daarom heb ik ook benadrukt dat de commissarissen al tot de conclusie zijn gekomen dat de Canadese inspecteurs bij hun optreden in feite de regeling hebben geschonden door documenten in beslag te nemen buiten de kapitein om en wellicht door hun zeer lange verblijf aan boord van het vaartuig.
De Portugese autoriteiten zijn, zoals de geachte afgevaardigde wel zal weten vanwege haar belangstelling voor dit vraagstuk, nu bezig met een volledig onderzoek en om die reden zou het niet gepast zijn als de Commissie meningen ventileert buiten hetgeen ik al heb gezegd. Zij kan er echter absoluut zeker van zijn dat de Commissie en haar inspecteurs samen met de lidstaten de handhaving van de toepasselijke rechten van alle vaartuigen op volle zee nauwgezet in het oog houden.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, ik had het woord gevraagd naar aanleiding van het eerste antwoord van de heer Kinnock, voordat mevrouw Miguélez haar vraag stelde. Ik begreep van de heer Kinnock dat het schip in kwestie uiteindelijk in een Portugese haven is geïnspecteerd, toen er al communautaire inspecteurs aan boord waren.
Uit het tweede antwoord van de commissaris maak ik op dat hij nog niet over het definitieve resultaat van die inspectie beschikt. Ik zou graag willen dat hij dat even toelicht. Als hij al antwoord heeft, zou ik dat graag horen, maar uit het tweede antwoord begrijp ik dat hij nog niet over de uitkomst beschikt. Als dat zo is, denk ik dat het verstandig is om eerst op de definitieve uitkomst te wachten. Dat is wel zo logisch.
Ik wil de heer Kinnock vragen de heer Fischler mede te delen dat ik, als voorzitter van de Commissie visserij, de uitslag van die inspectie graag zo spoedig mogelijk zou ontvangen. Ik wil dat die aan mij wordt doorgegeven omdat wij, afhankelijk van de uitkomst, in dit Parlement actie zullen moeten ondernemen. In ieder geval wil ik mevrouw Miguélez steunen en mijn afkeuring uitspreken over het feit dat de Canadese NAFO-inspecteurs die de heer Kinnock noemde hun boekje te buiten zijn gegaan. Ik wil dus dit verzoek doen en blijk geven van mijn afkeuring vanwege de gepleegde inbreuk op de NAFO-regels.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, ik zal de opmerkingen van de geachte afgevaardigde onder de aandacht brengen van mijn collega, de heer Fischler. Ik weet dat deze van belang zijn voor hem. Hij stelt juist een standpunt op omdat de inspectie al heeft plaatsgevonden en de Portugese autoriteiten momenteel bezig zijn met het trekken van hun conclusies. Het zou niet juist zijn om nu deze zaak nog verder in het openbaar te bespreken, maar als het inspectierapport en de bevindingen van de Portugese autoriteiten beschikbaar zijn, zullen deze zeker worden doorgestuurd naar de geïnteresseerde leden, waaronder uiteraard de voorzitter van de parlementaire Commissie visserij en de geachte afgevaardigde die hierin duidelijk is geïnteresseerd.

De Voorzitter


Efstratios Korakas
Vraag nr. 36 van (H-0415/2000):
Betreft: Steun aan de olijfoliesector De toepassing van de nieuwe olijfolieverordening heeft pijnlijke gevolgen voor de Griekse producenten, arme boeren in onvruchtbare en eilandgebieden. De afschaffing van de toch al verlaagde interventiesteun heeft de producentenprijzen sterk verlaagd en samen met de medeverantwoordelijkheidsheffing het inkomen van de olijfolieproducenten gedecimeerd. Op die manier wordt het gesjacher versterkt van de handelaren die de olijfolie tegen prijzen die een veelvoud zijn van de producentenprijzen aan de consument verkopen, terwijl het lage quotum dat aan Griekenland is toegekend in de praktijk een einde maakt aan de mogelijkheid van nieuwe aanplanten van 3.000 ha waarin de nieuwe verordening voorziet.
Kan de Commissie, aangezien olijfolie een basisproduct is en het hoofdinkomen vormt van de boeren in de meest benadeelde regio's van Griekenland en tegelijkertijd een mediterraan basisvoedingsmiddel is, meedelen welke maatregelen zij wanneer zal nemen om de olijfteelt, het inkomen van de producenten en hun verblijf in de dorpen te beschermen? Zal zij het quotum verhogen zodat het de huidige maar ook de van de nieuwe aanplant verwachte productie dekt? Zal zij het interventie-instrument weer invoeren, en wel met een verbetering van de prijzen en de aanvangsdatum? Zal zij een geïntegreerd en doeltreffend beleid voor reclame voor en stimulering van het gebruik van olijfolie vaststellen en ten uitvoer leggen, niet alleen in de landen van de EU, maar ook in derde landen, zodat olijfolie de plaats in kan nemen die deze ook volgens de wetenschap in de menselijke voeding toekomt?
Tweede deel
Vragen aan de heer Solbes
Kinnock
Een van de grootste voordelen van dit vragenuur is dat ik onmiddellijke deskundige informatie krijg over zeer uiteenlopende zaken als visserij, olijfolie en mensenrechten in China! Graag beantwoord ik de vraag van de heer Korakas.
In juni 1998 zegde de Commissie toe om in 2000 een voorstel te presenteren aan de Raad en het Parlement over de toekomst van de gemeenschappelijke marktordening voor de olijfoliemarkt. Het nieuwe stelsel zou van toepassing zijn vanaf het verkoopseizoen 2001/2002 dat, zoals de geachte afgevaardigde wel weet, op 1 november 2001 aanvangt.
De Commissie is momenteel bezig de nieuwe gegevens te bestuderen over zowel de structuur van de olijfolieproductie in de diverse olijfolie producerende lidstaten, als over de ontwikkelingen op de wereldmarkt waar de Gemeenschap op afstand de grootste producent is. Het onderzoek houdt ook rekening met de noodzaak een kwaliteitsstrategie voor olijfolie te bepalen om de waarde van het product te verhogen.
Wat betreft de promotie van het product, financiert de Gemeenschap al promotiecampagnes via de Internationale olijfolieraad. Deze campagnes lijken een positief effect te hebben binnen de Europese Unie en ook in derde landen.
In antwoord op een van de specifieke punten die de geachte afgevaardigde aan de orde heeft gesteld, moet ik erop wijzen dat nieuwe aanplant nog geen recht geeft op steun. De Commissie hoopt echter dat de betreffende EG-producenten volledig profijt zullen hebben krachtens vrijstellingen van de voorschriften, aangezien deze betrekking hebben op goedgekeurde beplantingsprogramma's. De olijfolie in kwestie wordt echter wel meegerekend bij de maximaal gegarandeerde hoeveelheid die reeds is vastgesteld.
Tenslotte wil de Commissie erop wijzen dat het interventiesysteem niet gewoon is afgeschaft, maar in feite is vervangen door een systeem van particuliere opslag, dat flexibeler is dan het interventiesysteem omdat het gedurende het hele verkoopseizoen toegepast kan worden zodra de marktsituatie om dergelijke steun vraagt. Vanaf het begin van het verkoopseizoen 1998/1999 is het niet nodig geweest financiële steun te geven voor particuliere opslag. Maar ik benadruk hierbij dat over deze zelfde periode het oude inkoop-interventiesysteem ook niet in werking zou zijn gesteld.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen het hier in deze zaal kennelijk maar moeilijk eens worden. Het is een feit dat de olijfolieproducenten tegenwoordig, als gevolg van het beleid van de Europese Unie, overgeleverd zijn aan de grote industriële producenten die onder één hoedje spelen en maar één oogmerk hebben: de olijfolie tegen ongekende afbraakprijzen aankopen. Deze situatie heeft een dramatisch hoogtepunt bereikt nu de - overigens ondergewaardeerde -interventiesteun is afgeschaft. De particuliere opslag is echt pure oplichterij, dat kan ik niet genoeg benadrukken. Wat wordt er aan deze situatie gedaan? Een terugkeer van het ondergewaardeerde interventiestelsel, dat de producent een fundamentele bescherming bood? Olijfolie is wereldwijd van enorm groot belang voor het menselijk organisme en speelt een zeer belangrijke rol in het op peil houden van de boerenbevolking in probleemgebieden. Waarom zijn dan de quota' s zo laag, met name voor Griekenland? Gaat u de quota' s verhogen? Olijfolie wordt op grote schaal gemengd met zaadolie; wat zal de Commissie ondernemen om een eind aan deze praktijk te maken, die zowel de producent als de consument benadeelt, maar de gewetenloze industriële producenten bevoordeelt? Is de Commissie niet van mening dat dit spaak gaat lopen nu er een zeer oneerlijke situatie is gecreëerd doordat het quotum voor Italië verhoogd is - terwijl in dat land het mengen dat ik zojuist noemde, het meeste voorkomt - en het quotum voor Griekenland verlaagd is?

Kinnock
Ik ben de geachte afgevaardigde dankbaar en ik ben me bewust van de diepe bezorgdheid die hij verwoordt. Hij heeft dit op welbespraakte wijze gedaan en de boodschap zal zeker overkomen bij dit Parlement.
Alles wat ik hem op dit moment kan zeggen, want ik weet dat het hier gaat om een zaak waar hij blijvend en actief bij betrokken is, is dat de GMO voor olijfolie, zoals ik al eerder zei, op 1 november 2001 zal worden hervormd, ingevolge de overeenstemming die is bereikt in de Raad en in het Parlement met de goedkeuring van verordening 1638/98. Ik kan me niet voorstellen dat, indien de situatie precies zou zijn zoals de geachte afgevaardigde beschrijft en kleinere producenten zich in een gevaarlijk nadelige positie bevinden ten opzichte van de grote producenten, een dergelijke overeenstemming in de Raad en in het Parlement tot stand zou zijn gekomen. Daarom hoop ik dat hij aandacht zal besteden aan de bevindingen van de door mij genoemde onderzoeken waar de Commissie momenteel aan werkt, zowel met betrekking tot de algemene kwesties die hij in zijn vragen aan de orde heeft gesteld, als met betrekking tot de omstandigheden van de grote en kleine producenten.
Tenslotte hoop ik, als consument van olijfolie, dat deze olie - een van mijn favoriete aanvullende voedingsmiddelen - niet op grote schaal wordt aangelengd en dat we, wat we verder ook doen in de Europese Gemeenschap, samen met de grote en kleine olijfolieproducenten streven naar behoud van de beste kwaliteit. Dat is de manier om onze koppositie op de wereldmarkt te behouden.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw medewerking aan dit vragenuur, mijnheer Kinnock. Wij feliciteren u bovendien met het feit dat u olijfolie gebruikt, wat heel goed is voor de gezondheid. Ik doe dat met mijn mediterrane achtergrond ook.

De Voorzitter


Pernille Frahm
Vraag nr. 37 van (H-0409/2000):
Betreft: Verdere integratie in aansluiting op de EMU Tot op welke hoogte maken volgens de Europese Commissie de beperkingen die de EMU de economische beleidsvoering oplegt - o.a. de definitief vastliggende wisselkoersen - verdere integratie op economisch vlak noodzakelijk, o.a. in de vorm van een uitgebreider gemeenschappelijke begroting (gemeenschappelijk financieel beleid), conjunctuurgebonden transfers tussen de lidstaten, meer arbeidsmobiliteit tussen de deelnemende landen en/of een flexibeler arbeidsmarkt?

Solbes
De invoering van de euro zal de economische integratie bevorderen en de positieve effecten van de interne markt versterken. Met name doordat wisselkoersrisico's wegvallen, maar ook door andere factoren: transparantere prijzen, meer concurrentie, en een toename van de handel en de investeringen, zowel grensoverschrijdende investeringen als investeringen tussen de resterende landen of in delen van landen die de invloed van de monetaire unie ondervinden.
Tegelijkertijd zal het monetair beleid niet alleen de ontwikkeling van de vraag beïnvloeden doordat voor alle lidstaten van de EMU dezelfde rentevoet zal gelden, maar tevens leiden tot meer integratie op de financiële markten. Ook dat zou voordelen voor spaarders en investeerders moeten opleveren.
Om ervoor te zorgen dat dit alles uiteindelijk een zo positief mogelijk effect heeft, moet het financieel beleid noodzakelijkerwijs gericht zijn op het gezond houden van de overheidsfinanciën, zodat er geen spanningen ontstaan binnen het monetair beleid. Tegelijkertijd moet er een krachtig structureel hervormingsbeleid worden gevoerd, en een mededingingsbeleid waarmee alles uit dit proces wordt gehaald wat erin zit.
Voor een succesvolle Economische en Monetaire Unie hebben wij geen omvangrijke begroting nodig waarmee in moeilijke tijden cyclische uitgaven kunnen worden gedaan. Ik denk dat het Verdrag, aangevuld door het pact voor stabiliteit en groei, voldoende instrumenten biedt om naast het gemeenschappelijk monetair beleid een samenhangend economisch beleid te kunnen voeren.
Het model dat wij hebben ingevoerd, berust op wederzijds toezicht van de lidstaten op elkaars fiscaal beleid en op coördinatie van het economisch beleid. Dat doen wij door onze structurele toestand te verbeteren en door samen een positief macro-economisch klimaat te scheppen dat werkgelegenheid en groei bevordert, en tegelijk de kans op asymmetrische schokken ten gevolge van het economisch beleid vermindert.
De consolidatie van de begroting en - vanzelfsprekend - de vermindering van het overheidstekort geven de lidstaten meer individuele speelruimte om bij tegenspoed te kunnen optreden.
Inderdaad kan een hogere arbeidsmobiliteit ook bijdragen aan het beheersen van sommige problemen die zich in geval van asymmetrische schokken kunnen voordoen. Zowel een toename van het arbeidsaanbod als een stijging van de productiviteit dragen bij aan het scheppen van werkgelegenheid en aan het verminderen van de werkloosheid. Daarom hechten wij veel belang aan een hoge arbeidsmobiliteit.
De Commissie heeft daarom in haar verschillende strategieën telkens de nadruk gelegd op dit concrete punt van de arbeidsmobiliteit, hoewel zij zich ervan bewust is dat het een moeilijk punt is. Het ligt moeilijk voor de lidstaten en zelfs tussen lidstaten onderling, door problemen in verband met ieders vorming, geschiedenis en cultuur, maar ook door een aantal andere factoren die met dit soort situaties verband houden.
Kortom, ik zou zeggen dat als zulke moeilijkheden zich voordoen - en dat zou in de toekomst ongetwijfeld kunnen gebeuren - zij vast en zeker minder ernstig zullen zijn dan de theoretische problemen waarop door onderzoekers van de monetaire unie wordt gewezen. Ik denk dus - en dat is ook onze ervaring tot nog toe - dat wij zullen zien dat het economisch beleid van de lidstaten steeds minder uiteen zal lopen. Daarnaast hebben wij, in begrotingstermen, een marge gecreëerd waardoor we moeilijkheden gemakkelijker het hoofd kunnen bieden dan in het verleden.

Frahm
Dank u voor uw antwoord, dat grotendeels aan mijn verwachtingen beantwoordt. Wat ik in uw antwoord niet goed begrijp, is wat u bedoelt met de formulering dat het europroject alleen maar succesvol zal zijn, als er voldoende middelen zijn om conjunctuurschommelingen op te vangen. Hoe groot moet de begroting daarvoor zijn? Dacht u hierbij aan een omvangrijke EU-begroting? Ik wil ook graag weten of men van plan is het huidig beleid waarbij men aanbevelingen en verzoeken aan de deelnemende eurolanden richt, op dezelfde basis voort te zetten. Denemarken bijvoorbeeld heeft dergelijke aanbevelingen van de Commissie reeds twee keer naast zich neer gelegd. Zal de Commissie dit op lange termijn blijven aanvaarden of zal ze overschakelen naar een ander soort instrument om de naleving van het groei- en stabiliteitspact te verzekeren en stabiliteit in de EMU te garanderen?

Solbes
Uw reactie - of commentaar - bevat mijns inziens twee impliciete vragen.
In de eerste plaats is een omvangrijke begroting niet strikt noodzakelijk om het hoofd te bieden aan cyclische problemen. Als we hier verder op ingaan wordt de discussie tamelijk ingewikkeld, maar het is zo dat schokken als zodanig geen problemen veroorzaken: alleen asymmetrische schokken doen dat, en die zijn onderling ook weer verschillend. Ze kunnen tijdelijk of permanent zijn, en vraag of aanbod betreffen. We hebben niet genoeg ervaring om er een systematische indeling van te maken of te kunnen zeggen dat er een enkele formule bestaat om deze moeilijkheden via de begroting op te lossen.
Wij denken dat het veel beter is voor een gezonde en goed draaiende economie te zorgen, die ons in staat stelt moeilijkheden op te lossen wanneer die zich voordoen.
Wij zullen in de toekomst aanbevelingen blijven geven om het stabiliteits- en groeipact uit te voeren. Ik weet niet of dat altijd in goede aarde zal vallen, maar dat is onze taak als Commissie. Het gaat hier om een akkoord dat door de Raad is gesloten op initiatief van enkele lidstaten. Ik sta achter dat akkoord, omdat ik denk dat een goed begrotingsbeleid meer speelruimte laat in geval van moeilijkheden.
Ik zei daarstraks dat de situatie in iedere lidstaat anders is. In de aanbevelingen van dit jaar hebben we in het bijzonder rekening gehouden met de analyses die de Commissie zelf heeft gemaakt met betrekking tot de grenzen, de benchmarks die we voor iedere lidstaat vaststellen om een crisissituatie te boven te komen zonder het begrotingstekort van 3% te overschrijden dat wij als referentie hebben genomen.
Wij zien dat de situatie per lidstaat verschilt, en daarom zullen ook onze aanbevelingen en onze opmerkingen voor ieder van de lidstaten steeds verschillend zijn, hoewel dit niet het enige punt is waarmee wij rekening houden.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, de huidige zwakte en wisselvalligheid van de euro is een zorgwekkende kwestie zowel binnen als buiten de eurozone. Denkt de commissaris dat het huidige stabiliteitspact en de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank voldoende zijn om de landen die deelnemen aan de euro ertoe te dwingen de moeilijke en essentiële aanpassingen in hun economie en op de arbeidsmarkt door te voeren die van fundamenteel belang zijn als we willen dat de euro serieus wordt genomen op de mondiale financiële markten?

Solbes
Ik zie niet al te veel verband tussen beide vragen, maar ik merk wel dat de euro serieus wordt genomen.
Wat is er met de euro gebeurd? Er bestaan talrijke technische redenen om te verklaren waarom de huidige situatie is zoals zij is. Daarmee zouden we echter een breder onderwerp aansnijden dat veel te maken heeft met ons vertrekpunt: met de ontwikkeling van de economische verwachtingen en de werkelijke economische situatie in elk van de zones; met de ontwikkeling van de rentetarieven natuurlijk, en zelfs met wat elementen van technische aard zoals de vervaldata van bepaalde soorten emissies en dergelijke.
Als wij echter de euro vooral bekijken in het licht van de ontwikkeling van de wisselkoers, beoordelen we de invoering ervan op een verkeerde manier. De euro is een groot succes: wat de invoering betreft, wat emissies betreft, wat de consolidatie van de uitstekende economische situatie in Europa betreft, en wat de vooruitzichten voor de toekomst betreft.
Het is waar dat de wisselkoers niet zo is als wij graag hadden gezien. Wij vinden dat bij een sterke economie ook een sterke euro past. Wij denken echter dat de groei in Europa het hele jaar 2000 sterk zal toenemen, en dat wij als gevolg daarvan aan het eind van het jaar het Amerikaanse groeicijfer zullen evenaren.
Wij denken dat in die omstandigheden de euro de komende maanden de neiging zal vertonen te stijgen. Ook al zijn wij wat bezorgd over het koersverloop van de euro - die bezorgdheid leeft immers ook in de publieke opinie -, wij denken dat de situatie zich zal herstellen en dat deze als iets tijdelijks moet worden beschouwd, en niet als iets blijvends.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening was de aanvullende vraag van collega Purvis van essentieel belang, want de laatste tijd is de noodzaak van meer samenwerking tussen de EMU-landen op het gebied van het economisch beleid juist gerechtvaardigd door het zwakker worden van de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar. De dollar wordt natuurlijk sterker ten opzichte van de euro, omdat de Amerikaanse economie eenvoudigweg sterker is dan die van de eurolanden. In de Verenigde Staten zijn de laatste jaren honderdduizenden nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd, terwijl in Europa het aantal arbeidsplaatsen is afgenomen. Ik wil de commissaris dan ook in de eerste plaats vragen of de Commissie erkent dat het in het openbaar veelvuldig besproken zwakker worden van de euro het gevolg is van de interne structurele problemen van de Europese economie en het gebrek aan dynamiek, vooral ten opzichte van de VS, en of hij werkelijk gelooft dat de keynesiaanse opvattingen van mevrouw Frahm de oplossing vormen om het zwakker worden van de euro tegen te gaan. Ik wil ook vragen of de commissaris van mening is dat de Commissie in deze kwestie betere resultaten zou kunnen boeken, terwijl de nationale regeringen van Frankrijk en Duitsland in feite de tegenovergestelde richting zijn opgegaan en door hun maatregelen het concurrentievermogen van de eurozone nog verder is afgenomen. Ik wijs hier nu bijvoorbeeld op de nieuwe arbeidstijdverkorting die de Franse regering heeft doorgevoerd.

Solbes
Ik zal proberen daar kort op te antwoorden, hoewel de gestelde vragen dermate complex zijn dat ze enige aandacht vergen.
In de eerste plaats denk ik dat het versterken van de samenwerking bij de coördinatie van het economisch beleid noodzakelijk en positief is, en een van de dingen die uit de huidige crisis naar boven komt. De Franse president heeft dat duidelijk gemaakt, en dit punt zal logischerwijs ook tijdens het volgende voorzitterschap aan de orde komen.
Ik ben het niet eens met uw stelling dat de koersontwikkeling van de euro leidt tot een daling van de werkgelegenheid in Europa en een stijging daarvan in de Verenigde Staten. De kapitaaloverdrachten mogen dan voor extra activiteit in de VS zorgen, aan de ander kant zorgt de positieve ontwikkeling van de export voor activiteit in Europa. Om dit onderwerp te behandelen, zouden we een heel wat complexer en diepgaander debat moeten houden.
In ieder geval denk ik - en dat zei ik straks al - dat als we de recente wisselkoers van de euro vergelijken met zijn bestanddelen en de historische positie van de munt, dat dan blijkt dat die wisselkoers niet erg afwijkt van situaties die we in het verleden hebben meegemaakt. Ik ben ervan overtuigd dat het om een tijdelijke situatie gaat die in de loop van dit jaar zal verbeteren.

De Voorzitter


Pedro Marset Campos
Vraag nr. 38 van (H-0419/2000):
Betreft: Onzekere banen en arbeidsongevallen in Spanje en het gewest Murcia Op de Top van Lissabon stond volledige "kwaliteitswerkgelegenheid" in de EU hoog op de agenda. Naast het voorstel van de Franse regering om de werktijd te verkorten teneinde aldus meer vaste, aantrekkelijke banen te creëren, hebben de Britse en Spaanse regering besloten tot deregulering van de arbeidsvoorwaarden om op deze wijze meer arbeidsplaatsen te scheppen. De ervaring van de afgelopen vier jaar in Spanje toont inderdaad aan dat het aantal arbeidsplaatsen in Spanje is gestegen, maar tegelijkertijd dat het om zeer onzekere banen gaat, met bovendien een grotere kans op arbeidsongevallen. In Spanje kampt het gewest Murcia met het hoogste percentage arbeidsongevallen.
Acht de Commissie het niet de hoogste tijd dat aandacht wordt geschonken aan de omstandigheden waaronder in de verschillende landen en regio's van de Unie banen worden gecreëerd, en erop toe te zien dat het scheppen van werkgelegenheid niet ten koste gaat van de zekerheid en waardigheid van de werknemers, en met name van jongeren die voor het eerst de arbeidsmarkt betreden?
Vragen aan de heer Verheugen
Marset Campos
Mijn dank aan de heer Solbes voor zijn antwoord, vooral vanwege de bezorgdheid en de aandacht voor de omstandigheden van werknemers die eruit spreekt. Een politieke analyse van de Top van Lissabon laat echter zien dat er twee voorstellen werden gedaan. Enerzijds deed de Franse premier Jospin een sociaal getint voorstel dat van betrokkenheid getuigde, anderzijds was er het voorstel waar de heren Blair en Aznar het vooraf over eens waren geworden en dat in de richting van flexibilisering van de arbeid en van deregulering gaat. Dat laatste voorstel heeft uiteindelijk gewonnen.
Als we Spanje als voorbeeld nemen, blijkt duidelijk dat het onzekere en tijdelijke karakter van werk en het aantal arbeidsongevallen toenemen.
Vindt u het in dat licht geen goed idee om bij de herziening van het Verdrag van Amsterdam het Sociaal Handvest met concrete instrumenten en maatregelen in het Verdrag op te nemen? Dat is ook gedaan met de vijf klassieke punten van het Verdrag van Maastricht. Op die manier kan volledige werkgelegenheid en de kwaliteit daarvan worden gegarandeerd, zodat de lidstaten daar niet mee kunnen doen wat ze willen.
Ik wil ook nog even verduidelijken dat ik naar het aantal arbeidsongevallen in Murcia verwees omdat deze regio binnen Spanje de trieste koploper is: vandaar mijn bezorgdheid.

Solbes
Ik dacht al dat u daarom naar Murcia verwees, en niet omdat ik in een aangrenzende provincie ben geboren.
Het probleem in kwestie zie ik anders dan u. Het is altijd zo geweest dat wij ons niet alleen om meer werk, maar ook om een betere kwaliteit van de arbeid hebben bekommerd. In de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van dit jaar en in de specifieke aanbeveling voor Spanje zeggen wij met zoveel woorden dat problemen die van invloed kunnen zijn op tijdelijk werk, waaronder de kosten van ontslag, moeten worden bestudeerd. Wij vinden namelijk dat flexibiliteit één ding is, maar onzekerheid een ander; dat zijn radicaal verschillende begrippen.
U brengt in uw aanvullende vraag echter nog een tweede element naar voren dat naar mijn mening van groot belang is: waarom leggen wij volledige werkgelegenheid niet als doelstelling vast op dezelfde wijze als wij destijds de doelstellingen van het Verdrag van Maastricht hebben vastgelegd? In de grond omdat beide cijfers een totaal ander karakter hebben. Wat wij in Maastricht hebben afgesproken, betrof de uitvoering van verplichtingen die de lidstaten van de Europese Unie vrijwillig zijn aangegaan. Volledige werkgelegenheid is daarentegen de uitkomst van maatregelen waarmee een doel wordt nagestreefd, maar tussen beide zaken bestaat nooit een zodanig oorzakelijk verband dat succes kan worden gegarandeerd.
Wat je wel voor kunt stellen, is wat momenteel in het kader van verschillende werkgelegenheidsprogramma's wordt gedaan: bepaalde mechanismen in werking stellen die een ontwikkeling in de richting van volledige werkgelegenheid mogelijk maken. In het document van de Commissie dat als basis diende voor het debat in Lissabon, hebben wij uitdrukkelijk gezegd dat volledige werkgelegenheid zal worden bereikt indien niet alleen sprake is van de bepalende factoren en het beleid dat de Commissie voorstelt, maar ook van de economische ontwikkeling die wij voorzien op basis van de cijfers waarover we momenteel beschikken. Dit kan echter geen politieke doelstelling zijn zoals in Maastricht, omdat het niet afhangt van de wil van de regeringen of van een bepaalde beslissing die zij nemen.

Gutiérrez Cortines
Ik wil opmerken dat je vaak de werkelijkheid moet kennen om op afstand te kunnen oordelen.
In het zuiden van de Middellandse-Zeelanden, en in de regio Murcia in het bijzonder, is men de afgelopen jaren overgegaan van het omgaan met werkloosheid naar het omgaan met werkgelegenheid. Vroeger bestond er een buitengewone en schrikbarende werkloosheid die te wijten was aan grote staatsbedrijven met een economisch model dat niet langer te handhaven viel. Tegenwoordig, na een crisis, is er sprake van groei van het midden- en kleinbedrijf en van economische prikkels die een nieuw model hebben opgeleverd dat levendig en actief is.
Het is echter duidelijk dat arbeidsongevallen - en daar gaat het mij nu om - een probleem vormen dat een gedeelde verantwoordelijkheid is van ondernemers, de overheid, ambtelijke instanties en natuurlijk ook van de vakbeweging. Als niet alle neuzen dezelfde kant op wijzen, kan men het doel niet bereiken. In Spanje is al in 1995 een wet op dit vlak aangenomen, en men probeert die uit te voeren, maar dat lukt niet van de ene dag op de andere.
Daarom wil ik u in de eerste plaats vragen, mijnheer de commissaris, welke concrete beleidsmaatregelen u denkt te treffen en welke sectoren van de economie u denkt te mobiliseren om juist op dit gebied mensen beter voor te lichten en hun verantwoordelijkheidsgevoel te ontwikkelen.
In de tweede plaats, en heel concreet: bestaat er een voorlichtingsprogramma in de moedertaal van gastarbeiders om ze in hun eigen taal voor te lichten, zodat zij de minimale veiligheidseisen begrijpen? In onze regio vestigen zich namelijk veel migranten die onze taal niet machtig zijn.

Solbes
Dank u wel voor uw opmerkingen. Wat uw vragen betreft, herhaal ik wat ik daarstraks al gezegd heb: in de taakverdeling tussen de Commissie en de lidstaten vallen dit soort zaken onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten.
Zowel de financiering van voorlichtingsprogramma's voor migranten als het treffen van concrete beleidsmaatregelen is dus logischerwijs afhankelijk van wat de Spaanse regering in het kader van het sociaal beleid aanvaardt of beslist.

De Voorzitter


Jens-Peter Bonde
Vraag nr. 39 van (H-0352/2000):
Betreft: Aanpassing van de kandidaat-lidstaten Kan de Europese Commissie meedelen hoeveel documenten er in totaal naar de kandidaat-lidstaten gestuurd zijn, en wat de omvang van alle verworvenheden van de Gemeenschap is, en denkt ze vormen van samenwerking in overweging te nemen waarvoor de kandidaat-lidstaten niet eerst alle bestaande regels moeten overnemen?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bonde, aan de kandidaat-lidstaten is meteen na het besluit van de Europese Raad van Luxemburg in december 1997 het gehele communautaire acquis overgezonden. Het gaat dus om alle rechtsbesluiten van de Europese Unie zonder uitzondering. Niemand heeft die al geteld en dus kan ik niet zeggen hoeveel er zijn. Gewoonlijk zeggen wij dat het om iets meer dan 20.000 verschillende rechtsbesluiten gaat.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, er is weinig reden om de Commissie te bedanken. Het is voor mij absoluut onbegrijpelijk dat deze instelling niet in staat is elementaire statistieken te maken van de bestaande regels, noch te tellen hoeveel regels ze naar de kandidaat-landen stuurt, noch een simpele nummering in te voeren, zodat gewone mensen kunnen zien wat er gebeurt, noch het verworven acquis op CD-rom te zetten ten behoeve van iedereen die daarvoor belangstelling heeft. Dit zijn vrij elementaire dingen, die ik al jarenlang doe. Zelfs voor ondernemingen met academisch geschoolde werknemers is het totaal onmogelijk om het totaal volume communautaire verworvenheden te achterhalen en blijkbaar is het voor de heer Verheugen evenmin mogelijk deze informatie mee te delen aan een parlementslid, dat deze dingen graag wil bekijken en onder zijn medewerkers verdelen om een standpunt over de verschillende thema's te kunnen innemen. Er is dus geen enkele reden om de Commissie te bedanken.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het hierover met de heer Bonde al eens eerder aan de stok gehad en ik moet mij echt beheersen om in dit Parlement hoffelijk te blijven!
Het gaat om rechtsbesluiten van de Raad, het Parlement, de Commissie en alle instellingen van de Gemeenschap. Als lid van het belangrijkste wetgevende orgaan van de Europese Unie weet u zeer goed dat die rechtsbesluiten niet worden doorgenummerd. Ik ken ook geen enkele lidstaat van de Europese Unie waar de wetten wel worden doorgenummerd. Ook in uw land - ik heb dat speciaal nagetrokken - gebeurt dat niet. Als u vindt dat ik de ambtenaren van de Commissie gedurende een week de rechtsbesluiten sedert 1955 moet laten tellen, moet ik zeggen dat ik het daarmee niet eens ben. Ik ben niet voornemens hen die te laten tellen. Ik kan u geen concreter antwoord geven. Aan de kandidaat-landen werden zonder uitzondering alle rechtsbesluiten van de Europese Unie overgezonden. Ik zou graag weten wat het uitmaakt als ik u zeg dat het om 21.334 of 21.425 rechtsbesluiten gaat. Als u dat wenst, kunt u ze zelf tellen. U kunt het gehele communautaire acquis uit CELEX halen. Laat uw medewerkers de rechtsbesluiten maar tellen. Ik belast mijn medewerkers daar niet mee!

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Verheugen, het acquis is uiteraard belangrijk voor de toetreding. Kunt u ons zeggen hoe de screening van de overname van het acquis verloopt? Welke kandidaat-landen hebben de grootste vorderingen gemaakt? Welke hoofdstukken zijn afgerond?
Bondskanselier Schröder heeft onlangs tijdens een persconferentie gezegd dat de eerste kandidaat-landen waarschijnlijk in 2002 kunnen toetreden. Hoe ziet u de toekomst als de overname van de rechtsbesluiten optimaal verloopt? Wanneer kan het eerste land ten vroegste toetreden als alle termijnen en mogelijkheden optimaal worden benut?

Verheugen
Mijnheer Rübig, de screening is met alle kandidaat-landen al geruime tijd voltooid. Af en toe wordt die bijgewerkt omdat het Europees Parlement, de Raad en de Commissie telkens nieuwe rechtsbesluiten nemen en het acquis dus verandert. Ook dat nieuwe acquis moet uiteraard in de onderhandelingen worden betrokken. Dat gebeurt regelmatig.
De screening is dus met alle kandidaat-lidstaten afgesloten. Aan de basis van uw vraag ligt echter een misverstand. Screening betekent niet onderhandelen maar vergelijken. Tijdens de screening wordt alleen vastgesteld wat het communautaire acquis van de Europese Unie is en wat daarvan in het kandidaat-land al in de wetgeving staat en wat niet. Daarmee zijn we klaar.
U wil nu weten hoever het met de onderhandelingen in het algemeen staat. Welnu, voor de landen van de Luxemburg-groep, waarmee de onderhandelingen in maart 1998 zijn gestart, zijn van de 31 onderhandelingshoofdstukken 10 à 15 hoofdstukken voorlopig afgesloten. Enkele andere worden nog onder het Portugese voorzitterschap afgesloten. Belangrijker dan het aantal afgesloten hoofdstukken is wellicht echter het aantal geopende hoofdstukken. Tegen het einde van het Portugese voorzitterschap zullen voor de landen van de Luxemburg-groep alle 29 hoofdstukken op de onderhandelingstafel liggen. Alleen de hoofdstukken 'instellingen' en 'diversen' blijven nog gesloten. Die komen aan het einde aan de orde.
Met de landen van de Helsinki-groep zijn de onderhandelingen pas in februari van dit jaar van start gegaan. Onder het Portugese voorzitterschap worden voor die landen vijf à acht hoofdstukken geopend. Ik denk zelfs dat wij aan het einde van het Portugese voorzitterschap al een aantal hoofdstukken voorlopig zullen kunnen sluiten. Het is echter nog te vroeg om te zeggen hoeveel er dat zullen zijn. De onderhandelingen verlopen evenwel zeer vlot.
Ik kan onmogelijk zeggen wanneer de onderhandelingen afgerond zullen zijn en wanneer de eerste landen zullen kunnen toetreden. In de voorbije weken en maanden is daarover uitvoerig gesproken. De Commissie heeft in Helsinki duidelijk gezegd dat een toetredingsscenario pas kan worden uitgestippeld als daarvoor alle nodige informatie beschikbaar is. Wij moeten weten of de Unie zelf klaar is voor de toetreding, of de institutionele hervormingen zijn uitgevoerd, hoever het met de onderhandelingen staat maar vooral - uiteindelijk kan dat wel het moeilijkste punt worden - of een kandidaat-land het overgenomen acquis ook werkelijk kan toepassen en uitvoeren. Ik kan u op dit ogenblik niet zeggen wanneer zulk een scenario kan worden voorgesteld. Ik heb al herhaaldelijk gezegd dat ik dat graag eind dit jaar voor de top van Nice zou doen. Of dat mogelijk is, zal echter pas blijken als in de herfst van dit jaar voor elk kandidaat-land het verslag over de stand van de voorbereiding voor de toetreding voorligt.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik stel geen vraag over het tijdschema, maar ik stel een principiële vraag over de uitbreiding. Het is te verwachten dat de uitbreiding een zeer veeleisend proces wordt, waarbij het gevaar bestaat dat men ofwel teleurgesteld wordt door lange wachttijden ofwel dat de criteria worden afgezwakt door zeer lange overgangstijden toe te staan die natuurlijk negatieve gevolgen zullen hebben voor de oude lidstaten. Een regeling als het EER-Verdrag wordt misschien als een oplossing uit het verleden gezien, maar ik wil toch vragen of de Commissie het in ieder geval in principe mogelijk acht dat er een soort EER-Verdrag - dus niet hetzelfde, maar een soortgelijk verdrag - voor de nieuwe lidstaten komt als een soort incubator voor het eigenlijke lidmaatschap. Dat moet voorkomen dat men in de kandidaat-lidstaten erg lang moet wachten voor het concreet worden van het eigenlijke lidmaatschap. Is de Commissie het ook eens met de opvatting dat een regeling van het type EER-Verdrag de kosten van de uitbreiding aanzienlijk omlaag kan brengen en de economische ontwikkeling van de kandidaat-landen kan bevorderen? Hopelijk is dit nu geen incorrecte vraag.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Korhola, u wil hier een hypothetisch debat voeren. Dat debat is al gevoerd in de eerste helft van de jaren '90 en is afgesloten met besluiten die u kent, die in dit Parlement al vele keren zijn besproken en waarop wij niet meer kunnen terugkomen. Ik bedoel daarmee het besluit van de Europese Raden van Kopenhagen, Essen en Luxemburg om de landen van Oost- en Midden-Europa en ook Cyprus en Malta op volwaardig lidmaatschap voor te bereiden. Het heeft geen zin nu nog te discussiëren over de vraag of wij al dan niet iets anders hadden kunnen doen. Ik herinner mij dat de kandidaat-landen niet met minder genoegen wilden nemen. Minder hadden zij niet aanvaard en als discriminerend ervaren. In 1997 kon in Luxemburg geen ander besluit meer worden genomen. Geen enkel land dat aan het proces deelneemt, vindt dat wij moeten afstappen van onze doelstelling dat die landen volwaardig lid moeten worden. Als dat wel zo was, zou ik dat weten. Dat is echter niet zo. Alle twaalf landen waarmee wij onderhandelingen voeren, bereiden zich serieus op een volwaardig lidmaatschap voor. Ik geef u de goede raad, nu het proces aan de gang is, niet langer over de fundamentele doelstellingen van de uitbreiding te discussiëren. De kandidaat-landen kunnen dat alleen als een pijnlijk blijk van wantrouwen beschouwen.

De Voorzitter


Joachim Wuermeling, die wordt vervangen door mevrouw Müller
Vraag nr. 40 van (H-0388/2000):
Betreft: Uitbreiding naar het oosten - overgangsregeling op het gebied van het vrije verkeer van diensten De onderhandelingen met de toetredingskandidaten van de eerste groep (de zgn. Luxemburg-groep) over het vrije verkeer van diensten zijn voorlopig afgerond.
Welke overgangsregelingen zijn er tot dusver overeengekomen? Welke gevolgen verwacht de Commissie voor het midden- en kleinbedrijf en het ambacht in met name de grensregio's met de kandidaat-landen?
Vragen aan de heer Monti
Verheugen
Mevrouw Müller, het uitgangspunt van de vraag is verkeerd. Het hoofdstuk over het vrije verkeer van diensten is met geen enkel kandidaat-land voorlopig gesloten. Volgens mij kan dat hoofdstuk ook met geen enkel land binnen afzienbare tijd worden afgerond.

Müller, Emilia Franziska
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Verheugen, u hebt beslist gelijk als u zegt dat het hoofdstuk niet is afgesloten en dat de onderhandelinghen aan de gang zijn. Ik zou echter graag willen weten of tijdens de onderhandelingen overgangsregelingen op het gebied van het vrije verkeer van diensten zijn gevraagd. U weet dat ik zelf uit een grensgebied kom en de plaatselijke situatie zeer goed ken. Ik ben er zeker van dat het MKB en het ambacht met reusachtige problemen en grote uitdagingen zullen worden geconfronteerd als het verkeer van diensten vrij wordt gemaakt. De loonverschillen zijn reusachtig: de lonen liggen op dit ogenblik bij ons tien keer zo hoog. U weet zeer goed om welke sectoren het gaat. Heeft men aan Europese zijde het voornemen op het gebied van het vrije verkeer van diensten overgangsregelingen voor te stellen? Tsjechië heef voor het verwerven van grond door buitenlanders al overgangstermijnen gevraagd die ook voor het verstrekken van diensten gevolgen hebben. Hoe staat u tegenover dat verzoek van Tsjechië en hoe staat de Commissie in het algemeen tegenover dat probleem?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Müller, u weet beslist dat een conferentie van landen over de toetreding onderhandelt. Niet de Commissie, maar de lidstaten voeren de onderhandelingen en dus kan ik u niet informeren over onderhandelingen die nog niet zijn afgerond. Ik zou dat graag doen, maar kan dat niet.
Toch kan ik uw vraag beantwoorden. De Commissie heeft uiteraard een mening over de punten die u hebt aangestipt. In de eerste plaats meent de Commissie dat in het uitbreidingsproces overgangstermijnen alleen mogen worden overwogen als de doelstelling van een tijdige uitbreiding anders niet kan worden bereikt. Overgangstermijnen moeten zeer beperkt zijn in omvang en duur, vooral als het om de interne markt gaat. U moet weten dat elke overgangstermijn, met wie die ook wordt afgesproken, op dat terrein de interne markt opheft. Als wij een groot aantal overgangstermijnen afspreken, kunnen wij de hele interne markt voor vele jaren wel vergeten. Dat kan niet de bedoeling van de uitbreiding zijn.
De vraag waarop u eigenlijk een antwoord verwacht, is hoe wij de problemen willen opvangen die na de uitbreiding in sommige grensgebieden zullen rijzen. Daartoe behoren ook de gebieden waaruit u en ik afkomstig zijn. Zoals u weet, heb ik die kwestie ook in uw land al vaak besproken. Ik kan dus kort zijn. Ik geloof dat er met betrekking tot het vrije verkeer van werknemers, dat het grootste probleem vormt, uiteindelijk wel overgangstermijnen zullen komen. Zo ver zijn we echter nog niet.
Op het gebied van het vrije verkeer van diensten, waardoor de concurrentie in de grensgebieden zeker scherper zal worden, moeten wij volgens mij nu al een actieprogramma voorbereiden om in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf in de grensgebieden te helpen om zich op de nieuwe mededinging voor te bereiden en daaraan ook het hoofd te bieden.

Thors
Toen ik een paar weken geleden het voortgangsverslag van de Commissie over Litouwen herlas, viel het me op dat de voortgangsverslagen geschreven worden alsof het over de eerdere uitbreiding ging, dat wil zeggen de uitbreiding voordat het Verdrag van Amsterdam in werking trad. Vrij verkeer voor werknemers en vrij verkeer van diensten heeft als uitvloeisel, als pendant het Sociaal Handvest.
Mijn vraag is of de toekomstige voortgangsverslagen in hogere mate werkgelegenheid en het Sociaal Handvest als uitgangspunt hebben, dat nu een onderdeel is van onze arbeidskostenindex. Ik ben namelijk van mening dat een uitbreiding kan slagen als we deze twee delen verenigen: aan de ene kant vrij verkeer van diensten en werknemers en aan de andere kant meer dezelfde voorwaarden wat betreft de dialoog tussen de sociale partners. Het Sociaal Handvest is een onderdeel van onze gemeenschappelijke regelgeving, waaraan de landen die willen toetreden zich moeten houden.

De Voorzitter
Ik wil de leden eraan herinneren - en ik zeg dit in het algemeen - dat de vragen die tijdens het vragenuur worden gesteld, concrete vragen over concrete onderwerpen moeten zijn, vragen waarop een concreet antwoord mogelijk is. Al het overige moet tijdens een normaal debat van de parlementaire commissies worden behandeld. Als de leden die nog aan het woord komen zich daar niet aan houden, verliezen zij het recht om hun vraag te stellen.
Na deze algemene waarschuwing geef ik het woord aan de commissaris.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de oorspronkelijke vraag was hoe groot het aantal rechtsbesluiten van de Europese Unie is. Ik moet nu een aanvullende vraag over een bepaald kandidaat-land beantwoorden. Ik zie het verband tussen beide vragen werkelijk niet. Het enige verband is dat ze beide op de uitbreiding betrekking hebben. Als u desondanks meent dat de vragen met elkaar verband houden, kan en wil ik deze aanvullende vraag beantwoorden. In de verslagen over de vorderingen van de kandidaat-landen wordt het gehele acquis bekeken. De lijst van grondrechten is nog niet klaar en daarmee kunnen wij dus ook geen rekening houden. Aan die lijst wordt gewerkt en wij weten ook nog niet welke juridische waarde hij zal hebben. Ik weet evenmin als u of het handvest in het Verdrag zal worden opgenomen of alleen maar plechtig zal worden afgekondigd. Als het handvest in het Verdrag wordt opgenomen, zal daarmee in de toekomstige voortgangsverslagen uiteraard rekening worden gehouden en zullen wij verslag uitbrengen over de wijze waarop het in de verschillende landen in acht wordt genomen. U hebt beslist gemerkt dat wij in de voortgangsverslagen ook nagaan in hoeverre een land de politieke criteria van Kopenhagen vervult. Dat is ook het antwoord op de hier gestelde vragen. De politieke criteria van Kopenhagen omvatten alles wat in de lijst van grondrechten zal worden opgenomen. Die vragen zijn ook in verband met Litouwen al beantwoord en zullen ook in het volgende verslag over Litouwen worden beantwoord.

De Voorzitter
Mevrouw Thors wil een motie van orde indienen. Ik zeg vooraf dat ik me zojuist niet tot mevrouw Thors richtte, maar tot alle leden. Ik geef u nu het woord, maar treedt u alstublieft niet in debat met de commissaris.

Thors
Commissaris, ik wil even verduidelijken dat er sprake is van een verkeerde interpretatie. Ik had het niet over het Handvest van de grondrechten, maar over het Sociaal Handvest waaronder de rechten van werknemers vallen. Hierbij zijn ook de arbeidsomstandigheden inbegrepen, die volgens mij het logische uitvloeisel zijn van het vrije verkeer van diensten. Onder welke omstandigheden worden diensten geleverd? Onder welke omstandigheden zijn mensen werkzaam? Dat zijn de zaken die voortvloeien uit het vrije verkeer.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb 'handvest van de grondrechten' gehoord. Het Sociaal Handvest is uiteraard een onderdeel van het Verdrag en dus wordt daarover met alle kandidaat-landen onderhandeld. Het behoort tot het communautaire acquis. Wij brengen verslag uit over de wijze waarop de kandidaat-landen zich op de toepassing van het acquis en dus ook van het Sociaal Handvest voorbereiden. Ik kan u niet zeggen hoe het op dit ogenblik met Litouwen staat, maar ben graag bereid uw vraag over Litouwen en het Sociaal Handvest schriftelijk te beantwoorden.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben het hier over overgangstermijnen. Ik zou willen weten wat uw houding is tegenover de wens van Polen en Tsjechië om in eigen land lange overgangstermijnen in te voeren op het gebied van de vrije verwerving van grond - ik denk dan ook aan landbouwgrond - en op dat van de vrijheid van vestiging? Dat zijn twee belangrijke punten. Ik zou willen weten hoe de Commissie en uzelf daar tegenover staan. Ik zou ook willen weten hoe u tegenover een koppeling van de overgangstermijnen in de kandidaat-landen en de Europese Unie staat.

Verheugen
Wat uw eerste vraag betreft, wil ik erop wijzen dat de lidstaten ten aanzien van die kwestie nog geen onderhandelingspositie hebben bepaald en dat de Commissie daarover ook nog geen ontwerp heeft opgesteld. Mijn persoonlijke mening is niet relevant. Ik elk geval kan ik die niet aan het Europees Parlement meedelen zolang de instellingen zelf hun standpunt nog niet hebben bepaald.
De koppeling van overgangstermijnen gebeurt automatisch. Er komt een eindronde in het onderhandelingsproces. Daar worden de overblijvende wensen van de lidstaten en van de kandidaat-landen naast elkaar gelegd. Beide zullen vooral overgangstermijnen vragen. Of wij dat nu formeel een koppeling noemen of niet, u kunt zich voorstellen hoe die onderhandelingen zullen verlopen. Onderhandelingen betekenen dat iedereen geeft en neemt, zodat uiteindelijk een compromis wordt gevonden waarin met ieders wensen rekening wordt gehouden.
Echte koppelingen, zoals u vraagt, waarbij de verzoeken om overgangstermijnen van beide partijen aan elkaar worden gekoppeld, acht ik onmogelijk. Zo wordt de kwestie van de overgangstermijnen voor het vrije verkeer van werknemers slechts in twee lidstaten als een probleem ervaren. Alleen in Duitsland en Oostenrijk is dat een probleem. Voor de andere 13 lidstaten is dat geen probleem. Daarom kunnen wij moeilijk voorspellen hoe deze kwestie in de eindfase van de onderhandelingen zal worden aangepakt.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw antwoorden, mijnheer de commissaris.
De vragen 41 en 42 zullen schriftelijk worden beantwoord.
Ik geef het woord aan de heer Titley voor een motie van orde.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, dit is nu al de tweede achtereenvolgende maand dat u mij het spreken onmogelijk maakt terwijl mijn vraag net aan de orde zou komen. U hebt sommige sprekers nota bene langer dan een minuut aan het woord gelaten, en een nogal lange en oeverloze dialoog over de verdiensten van Murcia toegestaan. Ik wijs erop dat u volgens het Reglement maar een aanvullende vraag per fractie mag toestaan. Het Reglement wordt overtreden en als gevolg daarvan krijg ik, en dat is nu al de tweede week achter elkaar, geen kans een vraag te stellen. Ik vind dit absoluut schandalig en ik zal hierover schriftelijk klagen bij de Voorzitter.

De Voorzitter
Mijnheer Titley, ik zal u een kort antwoord geven om de overige leden niet te benadelen. Ik doe u helemaal niets aan. Het is alleen zo dat de twintig ruim bemeten minuten die aan de heer Verheugen waren toegewezen, zijn verstreken. Nu is de beurt aan de heer Monti, die al geruime tijd zit te wachten.
Wat het Reglement betreft, moet ik u zeggen dat er niet één, maar twee aanvullende vragen mogen worden gesteld. Leest u het Reglement er maar op na. Dat staat twee vragen toe. Ik ga hier niet over discussiëren. U kunt de brief schrijven die u noemt en u krijgt daar vast een hartelijk en volledig antwoord op. Maar weest u gerust, want ik had uiteraard de bedoeling u binnen de gestelde tijd het woord te geven.

De Voorzitter


David Martin
Vraag nr. 43 van (H-0354/2000):
Betreft: Verzoeken van de lidstaten betreffende staatssteun Is de Commissie tevreden met het tempo waarin zij verzoeken van de lidstaten betreffende staatssteun behandelt?

Monti
De termijn voor de Commissie om een besluit te nemen over staatssteun die door een lidstaat wordt aangemeld, is vastgesteld in verordening 659/1999 van de Raad. In de meeste gevallen kan de Commissie het onderzoek van het aangemelde steunproject na het voorbereidend onderzoek afronden, dat wil zeggen zonder een formeel onderzoek in te stellen. Dergelijke besluiten moeten binnen twee maanden na ontvangst van een volledige aanmelding worden genomen. In de praktijk zijn de aanmeldingen vaak onvolledig zodat de Commissie aanvullende informatie moet vragen voordat er een besluit kan worden genomen. Om dergelijke onnodige vertraging verder terug te dringen, heeft de Commissie gedetailleerde standaardformulieren voor aanmelding opgesteld voor bepaalde vormen van steun, zoals regionale steun, opleiding, O&O, etc., en zij zal zo nodig hiermee doorgaan.
Als er twijfels ontstaan over de verenigbaarheid van de staatssteun met de gemeenschappelijke markt, moet de Commissie een formeel onderzoek instellen, waarvoor in de verordening een indicatieve termijn van 18 maanden wordt aangegeven. De Commissie zou er zeker de voorkeur aan geven om deze termijn te verkorten. Dit lijkt echter op dit moment om diverse redenen niet haalbaar. Ten eerste neemt de vertaling en publicatie van het besluit tamelijk veel tijd in beslag en datzelfde geldt voor het indienen van opmerkingen van derden en de reacties van de lidstaten op deze opmerkingen. Ten tweede zijn de gevallen waarin een formeel onderzoek wordt ingesteld gewoonlijk zeer complex en vergen om die reden een langere periode van onderzoek, waarbij vaak vergaderingen met de betrokken lidstaat moeten worden gehouden en het oorspronkelijke project moet worden gewijzigd. Niettemin meent de Commissie dat er met de verordening toch al enige vooruitgang is geboekt, omdat er vóór deze verordening geen enkele termijn bestond voor de formele onderzoeksprocedure.
De Commissie bestudeert ook nieuwe mogelijkheden om de doelmatigheid en snelheid van de procedures inzake staatssteun te verbeteren. In dit verband moeten de collectieve uitzonderingsregelingen die momenteel worden voorbereid voor steun aan het midden- en kleinbedrijf - steun voor opleiding en de minimis-steun worden genoemd. Zodra deze van kracht zijn hoeven de lidstaten niet langer steunprojecten die voldoen aan de voorwaarden van de uitzonderingsregeling aan te melden, maar kunnen ze de steun meteen toekennen. Dit zal de procedures voor staatssteun aanzienlijk vereenvoudigen.

Martin, David
Ik wil de commissaris bedanken voor dit zeer uitvoerige antwoord en vooral voor het laatste deel, waarin hij aangeeft dat de Commissie streeft naar bespoediging en waar mogelijk een alternatieve versnelde procedure voor goedkeuring van staatssteun.
In sommige lidstaten bestaat er echter nog steeds een ernstig probleem dat veroorzaakt wordt door de termijn van de besluitvorming over staatssteun. Ik weet zeker dat er banen verloren zijn gegaan omdat het uitblijven van een besluit over de staatssteun ertoe heeft geleid dat bedrijven uiteindelijk zijn opgedoekt; de goedkeuring kwam voor deze bedrijven niet op tijd.
Is de commissaris, wat de termijn betreft, van mening dat de reorganisatie die momenteel wordt doorgevoerd hem nieuwe middelen en ondersteuning biedt bij zijn pogingen om de goedkeuringsprocedure voor staatssteun te versnellen, of ligt het probleem bij de lidstaten, zoals hij deels aangeeft, vanwege de ontoereikende informatie die sommige lidstaten verstrekken bij de aanvraag?

Monti
Zoals u weet, mijnheer Martin, zijn wij met betrekking tot staatssteun op een aantal terreinen werkzaam, met als doel de staatssteun strikter te controleren. Er zijn geen plannen om de termijnen in de nabije toekomst te wijzigen. De termijnen zijn vastgelegd in een verordening van de Raad, waarin voor het eerst de procedures inzake staatssteun zijn neergelegd. Omdat deze verordening pas in 1999 werd goedgekeurd, zal zij waarschijnlijk niet in de nabije toekomst worden gewijzigd. Wij zijn echter bereid en achten het wenselijk om bepaalde aspecten van de besluitvorming waar mogelijk te bespoedigen, bijvoorbeeld door standaardformulieren voor aanmelding op te stellen.
U noemde het probleem van de middelen. Dit is natuurlijk een essentieel probleem binnen het geheel van de activiteiten in het kader van het mededingingsbeleid en daar valt staatssteun ook onder. Hoe beter de verstrekte informatie, allereerst door de lidstaten in hun aanmelding, des te meer kans dat de procedure soepel verloopt en in een relatief kort tijdsbestek wordt afgehandeld.

De Voorzitter


Claude Turmes
Vraag nr. 44 van (H-0355/2000):
Betreft: Staatssteun voor kernenergie Vindt de Commissie - gelet op het feit dat de elektriciteitsmarkt in februari jl. in werking getreden is, zodat thans de gehele elektriciteitsproductie aan de regels van de interne markt onderworpen is, en dat de gemeenschappelijke kernenergiemarkt ingevolge artikel 92 van het Euratom-Verdrag elektriciteit als product niet omvat - ook dat elektriciteit die door middel van kernenergie wordt opgewekt, thans aan dezelfde interne marktvoorschriften onderworpen is als alle andere vormen van elektriciteit? Is de Commissie derhalve van mening dat alle staatssteun voor de nucleaire industrie thans ingevolge het EG-Verdrag verboden is, aangezien hiervoor geen uitzondering gespecificeerd is, en dat in artikel 98 van het Euratom-Verdrag geen sprake is van een gesubsidieerde ongevallenverzekeringsregeling voor atoomrisico's? Heeft de Commissie in dit verband voorstellen gedaan aan de Britse regering aangaande hun NFFO-regeling op grond van artikel 87 van het EG-Verdrag? Kan de Commissie bevestigen dat zij thans een onderzoek instelt naar staatssteun aan de nucleaire industrie naar aanleiding van het verzoek daartoe van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie in haar brief van 10 maart jl. aan Commissaris Monti?

Monti
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de mening van de geachte afgevaardigde die vindt dat de liberalisering van de elektriciteitsmarkt betrekking dient te hebben op alle vormen van elektriciteit, dus ook op elektriciteit die door middel van kernenergie wordt opgewekt. De Commissie vindt dat uit het EG-Verdrag en het EGA-Verdrag niet mag worden afgeleid dat iedere staatssteun aan de nucleaire industrie per definitie verboden is. In het EGA-Verdrag zijn geen bepalingen opgenomen waarin staatssteun uitdrukkelijk wordt verboden. In artikel 87 en 88 van het EG-Verdrag staat weliswaar dat staatssteun in het algemeen verboden is, maar ook dat voor bepaalde categorieën een uitzondering kan worden gemaakt. In ieder afzonderlijk geval moet zorgvuldig onderzocht worden of steun al dan niet toelaatbaar is.
De Commissie heeft de regering van het Verenigd Koninkrijk geen voorstellen gedaan over de NFFO-regeling op grond van artikel 88 van het EG-Verdrag. De Commissie zal eventuele bestaande steun aan de nucleaire industrie niet stelselmatig onderzoeken. Mocht de Commissie echter kennis nemen van ontoelaatbare gevallen van steun, dan zullen deze gevallen overeenkomstig de bepalingen van de relevante artikelen van het EG-Verdrag en het EGA-Verdrag worden onderzocht.

Turmes
Mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor uw antwoord. Ik moet echter toegeven dat het mij veel moeite kost de logica van uw betoog te volgen. Wat de staatssteun voor milieuvriendelijke maatregelen betreft wilt u een diepgaand onderzoek doen naar subsidies voor hernieuwbare energiebronnen, terwijl duidelijk is dat deze sector momenteel wordt achtergesteld omdat de kosten niet geïnternaliseerd worden. Het marktaandeel van hernieuwbare energiebronnen binnen de elektriciteitsmarkt bedraagt op dit moment slechts 5%.
Kernenergie daarentegen maakt 30% van deze markt uit, en deze energiebron wilt u niet aan een stelselmatig onderzoek onderwerpen. Niemand zal hiervoor enig begrip kunnen opbrengen. We streven immers naar een rechtvaardig energiebeleid, dat wil zeggen een energiebeleid waarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen de verschillende vormen van elektriciteitsproductie. Aangezien uw standpunt moeilijk te begrijpen is, niet alleen voor mij maar met name ook voor hen die in de sector van de hernieuwbare energiebronnen werkzaam zijn, verzoek ik u dit standpunt toe te lichten.

Monti
Hartelijk dank, mijnheer Turmes. Ik hecht zeer veel waarde aan de milieueisen. Dit was ook al het geval toen ik in de vorige Commissie een voorstel voor een richtlijn inzake heffingen op energieproducten indiende. Ook in de Commissie-Prodi blijf ik mij voor het milieu inspannen.
Ik begrijp uw zorgen goed, en zal u graag een korte toelichting op mijn standpunt geven. De nieuwe wetgeving voor staatssteun ten behoeve van het milieu is heel soepel wat betreft subsidies voor hernieuwbare energiebronnen. In geval van investeringen kan voor minimaal 40% van de in aanmerking komende kosten steun worden verleend. Wat de steun ten behoeve van de bedrijfsvoering betreft, kunnen de lidstaten desgewenst 100% van de in aanmerking komende kosten dekken. Ik denk niet dat gesteld kan worden dat de Commissie steun aan hernieuwbare energiebronnen verbiedt.
Ik wil graag nog opmerken dat er niet alleen sprake is van concurrentie tussen hernieuwbare energiebronnen enerzijds en traditionele energiebronnen anderzijds, maar ook tussen de verschillende vormen van hernieuwbare energiebronnen. De steun ten behoeve van deze energiebronnen kan overigens van lidstaat tot lidstaat verschillen. Ongecontroleerde steun zou kunnen leiden tot concurrentievervalsing. Sommige hernieuwbare energiebronnen zouden hiervan direct de nadelige gevolgen kunnen ondervinden.
De Commissie erkent dat steun noodzakelijk kan zijn voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Het is echter ook belangrijk dat deze energiebronnen geleidelijk de concurrentie met andere vormen van energie aankunnen. Alleen zo kan hun ontwikkeling op langere termijn immers worden gewaarborgd.

De Voorzitter


Nuala Ahern
Vraag nr. 45 van (H-0383/2000):
Betreft: Financiële steun voor de Europese kernindustrie Hoe evalueert de Europese Commissie de financiële steun die de Europese kernindustrie gekregen heeft - in de vorm van steun voor Euratom en de gemeenschappelijke onderzoekcentra - uit het oogpunt van het concurrentiebeleid voor de elektriciteitsproductie in de Europese Unie?

Monti
De actie van de Gemeenschap in het kader van het Euratom-Verdrag houdt zich aan de bepalingen van dat Verdrag en betreft met name de financiering van de taken waarvan de Commissie zich moet kwijten: bescherming tegen straling, veiligheidscontrole, onderzoek. Wat dit laatste betreft, de communautaire onderzoeksprogramma's in de kernenergiesector worden vastgesteld door de Raad die uit hoofde van artikel 7 van het Euratom-Verdrag unaniem besluiten neemt op voorstel van de Commissie. In deze context streeft het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek overeenkomstig zijn opdracht naar verbetering van de bescherming en de nucleaire veiligheid, waarbij met name technische en wetenschappelijke bijstand wordt verleend aan de bevoegde algemene directoraten.
Artikel 305, voorheen artikel 232, van het EG-Verdrag regelt dat de bepalingen van dat Verdrag niet afwijken van wat bepaald wordt door het Euratom-Verdrag. Dit geldt met name voor de mededingingsregels die niet afwijken van het kader dat door het Euratom-Verdrag is gecreëerd op het vlak van communautair onderzoek in de kernenergiesector. Bijgevolg druist het communautair onderzoeksbeleid in het Euratom-kader niet tegen de concurrentieregels van het EG-Verdrag in.

Ahern
Commissaris, u heeft mijn vraag niet beantwoord. Ik wil weten hoe u de financiële steun evalueert. Dit houdt tevens verband met de voorgaande vraag van de heer Turmes en het antwoord dat u daarop heeft gegeven met betrekking tot het concurrentiebeleid voor de elektriciteitsproductie in de Europese Unie.
Ik concludeer uit uw antwoorden op mijn vraag en op de voorgaande vraag dat we hier niet alleen van doen hebben met een kat in de zak in de Europese kernindustrie, maar ook met een heilige koe. U kunt staatssteun geven waaraan niet mag worden getornd, zelfs niet door zo'n machtige commissaris als uzelf! Maar ik wil u vragen hoe de zaak er nu precies voorstaat. U zei dat er overeenkomstig de verdragen uitzonderingsgevallen zijn, en u haalde het Euratom-verdrag aan. Er is duidelijk sprake van een gebrek aan evenwicht tussen de lidstaten vanwege de staatssteun. Waar precies in het Verdrag worden de schriftelijke toestemmingen voor deze staatssteun genoemd? Kunt u daarover nader toelichting geven?

Monti
Ik zal het proberen, mevrouw Ahern. Maar eerst wil ik even iets in het Frans zeggen.
Ik wil benadrukken dat de Commissie zeker niet uitsluit dat de regels van het communautair recht inzake mededinging zullen worden toegepast op overheidssteun ten behoeve van de producenten van nucleaire elektriciteit. De Commissie heeft in haar indicatief programma op het gebied van kernenergie zeer duidelijk aangegeven dat overeenkomstig artikel 40 van het Euratom-Verdrag "de liberalisering van de interne elektriciteitsmarkt van de Gemeenschap betekent dat kernenergie moet kunnen concurreren met de andere energiebronnen, en wel in een gelijk kader en onder dezelfde omstandigheden".
Als we de interne markt volledig willen bewerkstelligen en de relevante regels inzake staatssteun en mededinging strikt willen toepassen, zullen we spelregels moeten opstellen die voor alle energiebronnen identiek zijn. Uitgaande van dit beginsel moet de Commissie alle gevallen van subsidies ten behoeve van bedrijven die kernenergie produceren afzonderlijk onderzoeken, om na te gaan of deze subsidies leiden tot concurrentievervalsing. Ik wil opmerken dat de diensten waarvoor ik binnen de Commissie direct verantwoordelijk ben voorstander zijn van een strikte interpretatie van het Verdrag.
De concurrentieregels gelden voor alle elektriciteitsproducenten, met inbegrip van de nucleaire sector, voor zover deze regels niet in strijd zijn met de bepalingen van het Euratom-Verdrag. De richtlijn over de liberalisering van de interne elektriciteitsmarkt bevat bovendien geen bijzondere bepalingen voor de producenten van kernenergie. Verder wordt er in deze richtlijn geen onderscheid gemaakt tussen verschillende energiebronnen voor elektriciteitsproductie.

Turmes
Mijnheer de commissaris, u zegt dat zowel in het Verdrag als in de richtlijn inzake de interne elektriciteitsmarkt geen uitzonderingen worden gemaakt met betrekking tot de subsidies ten behoeve van kernenergie. Op basis van welk gedeelte van het Verdrag baseert u dan de uitzondering die geldt voor kernenergie? In artikel 87 en 88 wordt kernenergie geen enkele keer genoemd. Ik begrijp dan ook niet op basis van welke rechtsgrondslag u een uitzondering maakt voor elektriciteit die uit nucleaire energiebronnen wordt gewonnen.

Monti
Ik denk dat ik u van alle informatie waarover de Commissie met betrekking tot dit vraagstuk beschikt, heb voorzien. Ik kan hieraan toevoegen dat de Commissie op operationeel gebied geen stelselmatig onderzoek zal uitvoeren naar steun ten behoeve van de nucleaire industrie. Ik geloof dat ik dit punt al heb toegelicht, mijnheer Turmes, en wel als antwoord op uw eigen vraag. Als wij echter informatie krijgen over ontoelaatbare gevallen van steun, dan zullen we deze gevallen overeenkomstig de bepalingen van beide Verdragen bestuderen. Ik wil hier nog aan toevoegen dat in de algemene en logische opbouw van het EG-Verdrag, de artikelen 87 en 88 inzake staatssteun niet alleen betrekking hebben op particuliere sectoren.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Commissie is verstreken, zullen de vragen nrs. 46 tot en met 83 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.25 onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Uitstoot van kooldioxide door nieuwe personenauto's
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0128/2000) van mevrouw González Álvarez, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een systeem ter bewaking van de gemiddelde specifieke uitstoot van kooldioxide door nieuwe personenauto's (C5-0105/2000 - 1998/0202(COD)).

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, we zijn hier met weinig afgevaardigden aanwezig op dit uur van de avond, maar het is dan ook waar dat het Europees Parlement nu voor de derde maal over het onderhavige verslag debatteert.
Bij de eerste gelegenheid, in december 1998, werd dit verslag over de beperking van de uitstoot van kooldioxide door nieuwe personenauto's in eerste lezing met achtenveertig amendementen aangenomen. De Raad en de Commissie hebben sommige van die achtenveertig amendementen in hun geheel en andere voor een deel overgenomen. Zo kwam het verslag terug voor de tweede lezing.
De Raad had sommige door ons belangrijk geachte amendementen wel goedgekeurd, maar het verslag en de amendementen die met unanimiteit waren goedgekeurd in de milieucommissie - en die met grote meerderheid waren aangenomen in de plenaire vergadering van het Parlement - bevatten nog een aantal punten die volgens ons van belang waren en die niet waren overgenomen. Waar het ons voornamelijk om ging, was dat in deze beschikking ter beperking van de uitstoot van kooldioxide door nieuwe auto's ook lichte bedrijfswagens zouden worden opgenomen, die veel worden gebruikt in de stad en die evenzeer bijdragen tot de vervuiling.
Naar onze mening werd het punt met betrekking tot de garantie van de kwaliteit van de gegevens evenmin overgenomen. Voor een dergelijk project is het van vitaal belang dat de door de regeringen verzamelde gegevens nauwkeurig zijn en dat ze enigszins op elkaar zijn afgestemd.
Verder leek het ons van groot belang om vast te houden aan een punt dat telkens terugkeert in het standpunt van de milieucommissie van het Europees Parlement, namelijk een zekere vorm van preventie ten opzichte van de vrijwillige overeenkomsten. Gezien het feit dat het Gemeenschapsrecht - richtlijnen en verordeningen - in vele gevallen al niet wordt nageleefd, achten wij het onwaarschijnlijk dat men zich wel zou houden aan vrijwillige overeenkomsten. De milieucommissie zag niet veel heil in deze vrijwillige overeenkomsten, en in een ander amendement verzocht zij dan ook om de opstelling van een rechtskader waarop zou kunnen worden teruggevallen indien de vrijwillige overeenkomsten geen resultaten zouden opleveren.
Voorts werd uiteindelijk ons voorstel overgenomen om in een van de punten niet alleen de stabilisering van de uitstoot maar ook de beperking daarvan te vermelden. Een ander amendement dat wij van belang achtten, had betrekking op de afmetingen van de voertuigen.
Mijnheer de Voorzitter, uiteindelijk bleven er in totaal tien amendementen over die met grote meerderheid in dit Parlement waren aangenomen en die door de Raad niet waren overgenomen. Daarom moest gebruik worden gemaakt van de bemiddelingsprocedure die feitelijk geen ernstige conflicten of grote moeilijkheden heeft opgeleverd.
Bij bemiddeling levert elk der partijen iets in om een slotakkoord te bereiken. Wij zijn van mening dat onze belangrijkste voorstellen in dit slotakkoord zijn opgenomen. Het bevat onder meer ons voorstel voor een studie naar de opneming van lichte bedrijfsvoertuigen in de toekomst. Verder wordt bekeken of het mogelijk is om op korte termijn een voorstel voor te leggen voor de instelling van een wettelijk kader, en om de gegevens te controleren zodat die exact en in ieder land min of meer gelijk zijn. De voornaamste punten van het Parlement zijn dus overgenomen, zoniet in hun geheel en in eerste instantie, dan wel met de belofte dat hierover zal worden beslist in de toekomst.
Het enige amendement dat niet werd overgenomen is dat met betrekking tot de afmetingen van het voertuig. Het Parlement is blijven hameren op het belang van dit punt, want hoe krachtiger de motor is en hoe groter het voertuig, des te groter is ook de uitstoot, en wij vonden het van belang dat dit aspect werd opgenomen in een van de bijlagen. In overweging genomen dat zes andere punten betreffende het vermogen en de eigenschappen van de voertuigen wel zijn overgenomen, vonden we dat we de bemiddelingsfase niet verder moesten vertragen. Vooral daar het voor ons in de eerste plaats van belang is dat er in ieder land een begin wordt gemaakt met de studie over beperking van de uitstoot van kooldioxide door nieuwe personenauto's.
Ik vind dat er uiteindelijk een redelijk akkoord uit de bus is gekomen, dat niet volkomen overeenkomt met de oorspronkelijke voorstellen van het Parlement noch met die van de Raad. Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het ons geen moeite zal kosten om voldoende steun voor dit verslag te vinden.

De Voorzitter
Mevrouw González Álvarez, niet alle bemiddelingen zijn even moeilijk, dat geef ik u op een briefje. Gelukkig is deze goed gegaan!

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil eerst graag mevrouw González Álvarez feliciteren. Zij weet hoe zij voet bij stuk moet houden. Wij hadden in de tweede lezing al een goed verslag, maar zij wilde dat absoluut nog amenderen en verbeteren, en daarom moet ik haar gelukwensen. Zij heeft het voor mekaar gekregen en het Parlement heeft weer eens aan het langste eind getrokken ten opzichte van de Raad.
De invoering van een dergelijk bewakingssysteem is slechts een van de vele maatregelen ter uitvoering van het Protocol van Kyoto. Het grote doel tot het jaar 2012 is de vermindering van de broeikasgassen met 8% ten opzichte van de stand van 1990. Hoe dramatisch de klimaatverandering is hebben wij gisteren en vandaag ook hier in Straatsburg aan den lijve kunnen ondervinden. De klimaatverandering is zelfs veel sterker dan wij aanvankelijk hadden gedacht. Derhalve is het ook niet te verwonderen dat de Raad en het Parlement heel snel tot een gemeenschappelijk standpunt zijn gekomen en dit verslag morgen waarschijnlijk met eenparigheid van stemmen zal worden aangenomen.
Dit gemeenschappelijk bewakingssysteem is het eerste in zijn soort en mijns inziens zal zijn welslagen, of mislukken, de doorslag geven bij de invoering van dergelijke systemen elders. Om de CO2-emissie en het brandstofverbruik te kunnen verminderen hebben wij onze toevlucht genomen tot een uit drie delen bestaande strategie: milieuafspraken met de automobielindustrie, belastingfaciliteiten en etikettering van brandstofgebruik en CO2-emissie.
Al deze inspanningen, richtlijnen en gemeenschappelijke meetsystemen mogen ons echter niet uit het oog doen verliezen dat ons doel, te weten de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen tot de stand van 1990, nauwelijks bereikbaar is. Er zijn deskundigen die ons aanraden te streven naar stabilisering van de huidige uitstoot. Dat klinkt natuurlijk erg pessimistisch maar wij mogen niet vergeten dat ook in de veertien Europese landen - of, pardon, in de vijftien Europese landen; als Oostenrijkse struikel je daar soms over en vraag je je af of wij nu met zijn veertienen of met zijn vijftienen zijn, maar wij zijn nog steeds met zijn vijftienen - de motorisering toeneemt. Als wij dan ook nog aan de uitbreiding oostwaarts denken en aan de Chinezen en Indiërs die net zo willen leven als wij, beseffen wij hoe moeilijk het zal zijn om de uitstoot van broeikasgassen en CO2 te verminderen. Wij moeten dus alles in het werk stellen om tenminste een stabilisering te bereiken.
Ondanks al het pessimisme kan een bewakingssysteem op Europese schaal natuurlijk nooit kwaad. Laten wij het nog eens proberen met kleine stappen, en misschien zal dit Parlement dan in 2005, als het eerste succes aan de orde is, opnieuw hierover beraadslagen en zijn beklag doen over het feit dat wij vandaag niet ver genoeg zijn gegaan.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, vertrouwen is goed, controle is beter: dat was de lijfspreuk van een staatshoofd van een inmiddels teloorgegaan systeem. Ik vind echter dat deze wijsheid hier allesbehalve misplaatst is. Met de CO2-strategie voor auto's hebben wij immers een nieuwe, op vertrouwen gebaseerde weg ingeslagen. Wij vertrouwen erop dat de Europese, Koreaanse en Japanse automobielindustrie uit eigen beweging, met technische maatregelen de uitstoot van CO2 zal verminderen tot 140 g in het jaar 2008, oftewel met ongeveer 25%.
Wij hebben echter inderdaad ook een controlemechanisme nodig; wij moeten eventueel kunnen ingrijpen. Daarom zeg ik: vertrouwen is goed, maar controle is beter. Wij willen een statistisch onberispelijk, efficiënt controle-instrument en daarom ben ik de rapporteur dankbaar voor haar vasthoudendheid. Wij zijn erin geslaagd voor Europa een verstandig controle-instrument voor CO2-emissies van personenauto's te ontwikkelen. Dit instrument geldt voor alle lidstaten en maakt duidelijk welke auto's, met welke CO2-uitstoot, toegelaten mogen worden. Dan kan men in het jaar 2003 zonder meer vaststellen of de fabrikanten hun verplichting nakomen of niet, en als zij die niet nakomen moeten wij wettelijke maatregelen treffen.
Ik wil nog kort de twee andere pijlers van onze strategie noemen. De kwestie van de etikettering is in kannen en kruiken. Aan het vraagstuk van de extra belastingfaciliteiten hapert echter nog het een en ander. Mijns inziens moeten wij nu allen - en vooral natuurlijk de lidstaten - duidelijke extra impulsen geven om ons voor 2005 vastgesteld doel van 120 g ook daadwerkelijk te kunnen bereiken.

Moreira da Silva
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil allereerst de rapporteur gelukwensen met de behaalde positieve resultaten. We moeten haar verslag binnen een groter kader zien, dat van de klimaatverandering. Sinds de conferenties in Rio en Kyoto heeft de Europese Unie in politiek opzicht steeds de leiding gehad in de discussie over klimaatverandering. Europa voert in die discussie nog steeds de leiding, maar veel meer dan lippendienst is dat niet. Daarom begint het steeds moeilijker te worden om in die discussie een geloofwaardige rol te spelen. Het heeft namelijk weinig zin als de Europese Unie de wereld blijft wijzen op de broeikasproblematiek, terwijl we tegelijkertijd kunnen vaststellen dat de Europese broeikasgasbel - en dan met name de kooldioxide in die bel - met 6 tot 8% groeit, en niet met 8% afneemt, zoals overeengekomen in Kyoto.
Het wordt dus tijd dat we naar binnen toe actie ondernemen om onze inspanningen naar buiten toe geloofwaardigheid te verlenen. En als we politieke actie ondernemen, dan verdient de sector vervoer onze prioriteit, om twee fundamentele redenen die ik hier uiteen zal zetten. In de eerste plaats is het zo dat deze sector volgens het door de Europese Commissie gepubliceerde Groenboek geen deel uitmaakt van het Europese uitwisselingssysteem van kooldioxide-emissies, wat betekent dat alle reducties van broeikasgassen bereikt moeten worden via een nationaal en communautair beleid c.q. nationale en communautaire maatregelen.
In de tweede plaats is vooral de sector vervoer verantwoordelijk voor het feit dat de Europese Unie zich steeds verder verwijdert van de in Kyoto overeengekomen emissieniveaus. Volgens een onlangs verschenen onderzoek van het Europees Milieuagentschap is het vervoer verantwoordelijk voor bijna 30% van de totale uitstoot van de Europese Unie. Voorzien wordt dat het niveau van de kooldioxide-uitstoot van deze sector in 2010 in vergelijking met 1990 met 39% gestegen zal zijn.
Dat is een buitengewoon zorgwekkende situatie. We weten nu dat het wegvervoer verantwoordelijk is voor 85% van de totale kooldioxide-uitstoot van de vervoersector. Het is dus zaak actie te ondernemen, en daarom dienen we de door het Bemiddelingscomité bereikte overeenkomst aangaande het toezicht op de CO2-uitstoot van personenauto's toe te juichen. Deze toezichtregeling is fundamenteel voor de tenuitvoerlegging van het protocol van Kyoto. Het stelt ons in staat nauwkeurig vast te stellen of de auto-industrie haar vrijwillig aangegane belofte om de kooldioxide-uitstoot van nieuwe personenauto's met 25% terug te brengen ook werkelijk wenst na te komen. Ik betreur het overigens dat lichte commerciële voertuigen niet in de regeling zijn opgenomen. Hoe dan ook, ik feliciteer de rapporteur met de behaalde goede resultaten.

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zal net zo kort zijn als de succesvolle rapporteur in de bemiddelingsprocedure. Evenals een aantal sprekers voor mij wil ik haar echter eerst van harte feliciteren met dit goede verslag en het grote succes. In tegenstelling tot hetgeen enkele collega's voor mij zeiden, is het voor mij wel degelijk belangrijk dat wij in het verslag niet alleen spreken over stabilisering van de broeikasgassenconcentratie, maar ook over vermindering daarvan. Laten wij niet vergeten dat wij tot het jaar 2005 met successen op de proppen moeten kunnen komen, als wij aan de uit het Protocol van Kyoto voortvloeiende verplichtingen willen voldoen.
Aangezien dit Parlement altijd bezwaren heeft gehad tegen vrijwillige milieuafspraken is het voor mij van groot belang dat wij als Parlement erin zijn geslaagd de passage op te nemen waarin staat dat de gegevens na 2003 gebruikt moeten worden om nakoming van de door de industrie vrijwillig aangegane verplichtingen te toetsen. Mijns inziens is het ook belangrijk dat wij - zonder daarmee het toepassingsgebied uit te breiden - de Commissie hebben kunnen overtuigen van de noodzaak onderzoek te verrichten naar geharmoniseerde metingen van CO2-emissies van auto's uit de N1-categorie en daarvoor voorstellen te doen. Dat is mijns inziens een groot succes. Ik wil nogmaals de rapporteur van harte gelukwensen en aanneming van dit verslag aanbevelen.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het uitstekende resultaat dat het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot dit dossier hebben bereikt. Ik feliciteer de medewetgevers met hun inspanningen om op een snelle en bevredigende wijze tot overeenstemming te komen.
Het proces dat geleid heeft tot de goedkeuring van dit voorstel, vormt een schoolvoorbeeld van hoe de twee pijlers van de Europese wetgeving hun verschillen kunnen overbruggen om samen te werken bij de totstandbrenging van goede en effectieve milieuwetgeving. Ik maak graag van deze gelegenheid gebruik om de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, en met name de rapporteur, mevrouw González Álvarez, te bedanken voor de constructieve aanpak.
Door het aannemen van deze beschikking kan toezicht gehouden worden op de effectiviteit van de communautaire strategie om de uitstoot van kooldioxide door personenauto's te reduceren. Meer in het bijzonder krijgen we hierdoor de beschikking over geloofwaardige gegevens om de uitvoering van de vrijwillige overeenkomsten met autofabrikanten te toetsen. Deze strategie is een van de meest concrete communautaire activiteiten om de uitstoot van kooldioxide door de vervoerssector te reduceren. Deze beschikking vormt dan ook een belangrijke mijlpaal op weg naar de verwezenlijking van de Kyoto-doelstellingen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een onvergeeflijke nalatigheid van mijn kant. Slechts twintig seconden heb ik nodig om alsnog alle leden van het bemiddelingscomité te bedanken: de heer Provan, mevrouw Jackson, die ook een bijdrage heeft geleverd, en de leden van de Commissie en de Raad met wie wij hebben samengewerkt om overeenstemming over het verslag te bereiken. Verder wil ik onze collega's bedanken voor hun steun.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Interoperabiliteit van het conventionele trans-Europese spoorwegsysteem
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerde debat over de volgende verslagen van de heer Savary, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme:
A5-0112/2000 over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de tenuitvoerlegging en de effecten van richtlijn 96/48/EG betreffende de interoperabiliteit van het Trans-Europees hogesnelheidsspoorwegsysteem (COM(1999) 414 -C5-0207/1999 - 1999/2165(COS)), en
A5-0113/2000 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het conventionele Trans-Europese spoorwegsysteem (COM(1999) 617 - C5-0301/1999 - 1999/0252(COD)).

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de twee sprekers die eigenlijk voor mij aan de beurt waren, niet de trein hebben genomen en vertraagd zijn. Misschien lopen zij hier rond en zullen zij alsnog komen. Helaas hebben wij in het verleden juist met het spoor aanzienlijke problemen gehad. In 1970 bedroeg het marktaandeel van het spoor aan het goederenverkeer 21%; nu is dit slechts nog 8,5%. Het spoor heeft dus flink veel veren moeten laten in het goederenverkeer. Ook bij het personenvervoer is het marktaandeel geslonken: van 10% tot 6%. De vrachtwagens zijn met de buit gaan lopen: het wegvervoer blijft maar groeien en zijn marktaandeel blijft maar stijgen. In Oostenrijk groeit het wegvervoer aan de oostgrens jaarlijks met 16%. Sedert 1990 is dit met factor 2,4 toegenomen. Als je kijkt naar het vracht-busverkeer uit Oost-Europa op de belangrijke Oost-Westverbinding van de A1-autobaan, zie je dat dit in de periode 1995-2000 verzesvoudigd is. Je ziet dus dat het goederenverkeer en vooral het transitgoederenvervoer massaal toeneemt. Volgens de prognoses zal dit in de periode 1995-2015 met in totaal meer dan 100% stijgen.
Daarom moeten wij ons absoluut bezig gaan houden met het Europees spoorwegennet. De Europese spoorwegen zijn in totaal 156.000 km lang. 78.000 km zijn TEN-netwerken. Tot 2010 zullen 12.600 km nieuwe spoorwegen moeten worden aangelegd voor snelheden boven de 250km/h en zullen 16.300 km moeten worden uitgebouwd voor snelheden van boven de 200km/h. Dit is natuurlijk peperduur. De totale kosten tot 2010 worden geraamd op 186 miljard euro. Daaruit blijkt dus wel hoe belangrijk deze investeringen voor de Europese Unie zijn. Daarom moeten wij hier snel handelen en prioriteiten vaststellen.
Het is mijns inziens hoog tijd het spoor aan te passen aan de voorwaarden van de markteconomie. Het spoor moet nog meer investeren om aan de behoeften van de passagiers tegemoet te komen. Het is ook hoog tijd dat wij gemeenschappelijke prioriteiten vaststellen en een strikt, efficiënt tijdschema uitwerken.
Een van de belangrijkste eisen is natuurlijk de omschakeling op één spoorbreedte in heel Europa. Dit is vooral noodzakelijk wanneer meer dan twee landen samenwerken. Wij hebben momenteel nog vijf verschillende spoorbreedten. Ook de stroomvoorziening moet onder een noemer worden gebracht, vooral wanneer het gaat om stroomspanning en Hertz. Men moet met andere woorden de technische kenmerken van stroom harmoniseren, opdat stroom kan worden gekocht van openbare stroomnetten en zonder al te veel verlies in openbare stroomnetten kan worden ingevoerd.
Het derde en mijns inziens belangrijkste punt betreft de veiligheid van het spoor. Wij hebben absoluut externe onderzoek- en certificatie-instanties nodig. Degene die het spoor beheert mag niet zelf de controle doen. Daarom is het mijns inziens dringend noodzakelijk, als wij naar de treinongelukken van de afgelopen tijd kijken, externe controle-instanties met de veiligheid van de passagiers in Europa te belasten.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag allereerst al die collega's willen bedanken die samen met de rapporteur hun bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van deze twee verslagen die, volgens mij, van absoluut belang zijn voor de toekomst van de spoorwegen.
Waar gaat het om? Het eerste verslag is een evaluatie van de tenuitvoerlegging van de richtlijn uit 1996 met betrekking tot de interoperabiliteit van het hogesnelheidsspoorwegsysteem en de lessen die we hieruit kunnen trekken voor de toekomst. Vervolgens, en dan komen we bij het belangrijkste verslag, moeten wij een voorstel voor een richtlijn betreffende de interoperabiliteit van het conventionele Trans-Europese spoorwegsysteem bespreken en erover stemmen.
Geachte collega's, wij moeten ons het belang van dit dossier heel goed realiseren. De tegenstelling die er op dit moment bestaat tussen wat er wordt gezegd over het vervoerswezen, en wat de realiteit in die sector is, is onaanvaardbaar. Zoals logischerwijs te verwachten viel, heeft de totstandkoming van de interne markt tot een aanzienlijke toename van het goederenverkeer en de mobiliteit van personen binnen de Europese Unie geleid. Tussen 1990 en 1997 hebben deze sectoren een groei van respectievelijk 21 en 15% te zien gegeven. Van deze explosieve groei van de interne mobiliteit die zich naar verwachting de volgende decennia zal voortzetten, hebben het wegverkeer, en in tweede instantie de kustvaart op de Noordzee, het meest geprofiteerd.
Uitgerekend hier waar wij, net zoals in de meeste landen van de Unie, toch over een uniek spoorwegnet en unieke spoorwegtechnieken beschikken, waar recent onderzoek heeft uitgewezen dat het wegverkeer zo'n 480 miljard euro aan externe kosten op het gebied van gezondheidszorg, infrastructuur en vervuiling met zich meebrengt en de doelstelling van de duurzame mobiliteit en de bescherming van het leefklimaat inmiddels door vrijwel alle Europeanen wordt gedeeld, zien we dat het spoor slechts 8,6% van het goederenvervoer en 5,8% van het personenvervoer voor haar rekening neemt. Voor deze tegenstrijdigheid zijn meerdere verklaringen aan te wijzen. Ten eerste de zwakke concurrentiepositie van het spoor, die niet alleen te wijten is aan het verschil in arbeidsvoorwaarden ten opzichte van het wegvervoer, maar ook aan de concurrentievervalsing die optreedt door de aanzienlijke externe kosten van het wegvervoer, en aan de prioriteit die de afgelopen jaren door de meeste grote spoorwegmaatschappijen te eenzijdig aan het hogesnelheidspersonenvervoer is gegeven. De tweede verklaring is gelegen in het feit dat bij de spoorwegen de nationale verschillen op het vlak van bedrijfscultuur, techniek en protocollen nog steeds buitengewoon groot zijn, waardoor de doorstroming van het spoorwegverkeer op het hele continent ernstig wordt belemmerd.
Op dit moment is de situatie van de Europese vervoersnetten bespottelijk simpel: alleen het wegennet is op elkaar afgestemd. Er bestaat nog geen Europees luchtruim, geen Europese maritieme ruimte, en van een ononderbroken spoorwegnet binnen de landen van de Unie is al helemaal geen sprake. Met de interoperabiliteit van de spoorwegen wordt natuurlijk de opheffing beoogd van de technische obstakels tussen de verschillende nationale systemen zoals die sinds de 19e eeuw gaandeweg zijn aangelegd. Op dit moment telt het Europa van de vijftien maar liefst zestien elektrische signaleringssystemen, zes netspanningen, vijf spoorbreedtes, kent het rollend materieel diverse afmetingen en bestaan er dus grote verschillen in infrastructuur. Natuurlijk ligt de situatie wat betreft interoperabiliteit voor de nieuwe infrastructuur van het hogesnelheidsnet een stuk gunstiger. Het gaat daarbij vanzelfsprekend om nieuwe of recente netwerken waarvan de technologieën heel weinig van elkaar verschillen.
Richtlijn 96/48 is met het oog hierop aangenomen. Uit het verslag dat vier jaar nadat de richtlijn is aangenomen, is opgesteld en voor advies door het Parlement wordt behandeld, blijkt dat er ten aanzien van de tenuitvoerlegging van de richtlijn veel tegenstellingen bestaan, maar de uiteindelijke uitkomsten zijn positiever dan op het eerste gezicht lijkt. Op de eerste plaats zien we een grote achterstand op het gebied van de omzetting van de wet- en regelgeving: tot nu toe hebben slechts twee landen de richtlijn omgezet in nationale wetgeving en zijn de eerste technische specificaties inzake interoperabiliteit nog niet helemaal voltooid en gepubliceerd. We leiden daaruit af dat in de toekomst de termijnen voor regelgeving en publicatie beter in acht moeten worden genomen.
Ondanks het achterblijven van de regelgeving is de aanleg van grensoverschrijdende interoperabele lijnen doorgegaan, waarbij vooralsnog alleen de interoperabiliteit van de Thalys uitstekend te noemen is. De Thalys is zelfs beter afgestemd dan de Eurostar, ondanks de inspanningen die de laatste heeft geleverd om de afmetingen van het materieel aan te passen. De kennis en ervaring die met deze twee internationale lijnen is opgedaan, kan als voorbeeld dienen voor toekomstige ontwikkelingen. Maar buiten dat heeft de richtlijn voor interoperabiliteit van het hogesnelheidsnet, zonder dat er al tastbare resultaten waren, vooral tot een bepaalde manier van werken geleid.
Voor de eerste keer zijn de spoorwegindustrie, de spoorwegmaatschappijen en de infrastructuurbeheerders een verband aangegaan om gezamenlijk de technische specificaties inzake interoperabiliteit op te stellen. Daarbij is dankbaar gebruik gemaakt van de vorderingen die de Internationale Spoorwegunie al op dit terrein had gemaakt. Zij hebben binnen de Europese Associatie voor de interoperabiliteit van de spoorwegen een werkgroep opgericht. De binnen deze werkgroep ontwikkelde aanpak kan, net als de ervaringen die zijn opgedaan, worden meegenomen in de afstemming van het conventionele net. Door de instelling van een zogenaamd artikel 21-comité, waarin vertegenwoordigers van de lidstaten en van de Commissie zitting hebben, kan zowel in politiek als technisch opzicht, toezicht worden gehouden op de afstemmingswerkzaamheden en kan waar nodig de koers worden bijgesteld. Met andere woorden, ook al wil de Vervoerscommissie de lidstaten uitdrukkelijk aan hun verplichtingen inzake de termijnen voor wet- en regelgeving herinneren, het is ook belangrijk op te merken dat we met het hogesnelheidsnet zeer veel ervaring hebben kunnen opdoen op het hele brede terrein van de interoperabiliteit.
We mogen in dit verband natuurlijk niet vergeten dat er bij de harmonisatie van het conventionele spoorwegnet en treinmaterieel weer heel andere problemen komen kijken die te maken hebben met het nationale en historische karakter van de netwerken, het verschil in treinmaterieel en in de omvang van de netten. Laat duidelijk zijn dat het niet de bedoeling is om spoorwegmaatschappijen en infrastructuurbeheerders te verplichten het huidige materieel in zijn geheel en direct te vervangen. Dat zou economisch gezien absoluut onverantwoord zijn. Willen we echt vooruitgang boeken op het vlak van de interoperabiliteit, dan moeten in eerste instantie de snelste en goedkoopste middelen worden ingezet. In dit verband hoeft niet overal hetzelfde materieel te worden gebruikt om tot interoperabiliteit te komen. Hierbij kan worden gedacht aan de inzet van materieel dat voor meerdere systemen is ingericht. Een voorbeeld daarvan is de zogenaamde viersysteemlocomotief. In het voorstel is dan ook gekozen voor een pragmatische en realistische benadering om te voorkomen dat de concurrentiepositie van de spoorwegsector ten opzichte van andere takken in de vervoerssector door extra investeringen nog verder onder druk komt te staan.
Het voorstel voor een richtlijn steunt op een aantal principes. Op de eerste plaats wordt een afbakening beoogd van het geografisch terrein van de conventionele interoperabiliteit op het Trans-Europese netwerk zoals vastgelegd in het besluit van 1996 van het Europees Parlement en de Raad. Ten tweede wordt niet gekozen voor systematische vernieuwing maar voor een progressief convergentiebeleid zodat fasering van prioriteiten en interoperabiliteit mogelijk wordt. Teneinde zo snel en zo goedkoop mogelijk tot afstemming van bestaande systemen te komen, kan in de subsystemen een hiërarchische volgorde worden aangebracht waarbij prioriteit wordt gegeven aan nieuwe investeringen voor aanleg, uitbreiding, vernieuwing, onderhoud en exploitatie. Ten derde moet er een prioriteitstelling plaatsvinden waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de verschillende soorten doelstellingen. Allereerst de doelstellingen die over de hele breedte gelden en van toepassing zijn op alle normen: veiligheid, betrouwbaarheid, gezondheid, milieubescherming en technische compatibiliteit. Vervolgens de eigen doelstellingen van elk technisch subsysteem: infrastructuur, energie, rollend materieel, enzovoort. En tenslotte het apart onderbrengen van de technische uitwerking van de TSI's bij een gezamenlijk representatief orgaan, van de normalisatie bij de Europese normalisatie-instanties en van het toezicht en de certificering bij de bevoegde instanties. Als vijfde principe wordt een gemeenschappelijk overleg met de gebruikers ingesteld, zoals door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme is voorgesteld. Overigens kan men zich, geachte collega's, zo'n overleg niet voorstellen zonder dat daarin ook vertegenwoordigers van het personeel worden betrokken. Over dit onderwerp is een amendement ingediend waarover wij morgen beraadslagen. Tenslotte is voorzien in permanent toezicht op de uitvoering van deze werkzaamheden door de lidstaten en de Commissie door middel van het artikel 21-comité dat volgens de richtlijn voor het hogesnelheidsnet is ingesteld. Via dit comité kunnen staten verzoeken om uitzonderingsregelingen en kunnen zij in de technische specificaties inzake interoperabiliteit bijzondere bepalingen laten opnemen ten aanzien van bijvoorbeeld geïsoleerde historische of regionale netwerken, het gebruik van rollend materieel afkomstig uit landen van buiten de Unie en voor eventuele voorzieningen ter bepaling van de lidstaten en van de Commissie.
Met andere woorden, voor die landen waarin zeer specifieke gevallen voorkomen, bestaan veiligheidskleppen. Bovendien hebben zij altijd de mogelijkheid om via de instanties die op basis van de richtlijn zijn ingesteld, deze bijzondere gevallen onder de aandacht te brengen en mee te nemen in de opstelling en publicatie van de TSI. Ten slotte dient te worden voorkomen dat tijdens de overgangsperiode deze netwerken meer van elkaar gaan afwijken. Daartoe moeten vanaf het moment van aanneming van de richtlijn tot aan de bekendmaking van de TSI's, nieuwe investeringen voldoen aan bepaalde overeengekomen technische voorwaarden. Er wordt een register aangelegd van spoorwegmaterieel binnen de Unie zodat de staat van het rollend materieel kan worden vastgesteld en of het vernieuwd dan wel verouderd is, zoals dit ook, zij het nog op gebrekkige wijze, binnen de zeevaart plaatsvindt. Bovendien moeten wij nu al vooruitkijken en om die reden wordt zowel door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme als door de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, voorgesteld om bij deze werkzaamheden van nu af aan vertegenwoordigers van de kandidaat-lidstaten te betrekken zodat zij zich op dit toekomstige communautaire acquis kunnen instellen. Om dezelfde reden moeten wij van nu af aan, en wij doen daartoe een aanbeveling, rekening houden met de bepalingen die gelden met betrekking tot de interoperabiliteit tussen de verschillende vervoersvormen, overeenkomstig onze algemene doelstelling voor de ontwikkeling van intermodaliteit.
Geachte collega's, het zou natuurlijk nogal zelfingenomen zijn om te verwachten dat we er zíjn met deze richtlijn en met alle aanpassingswerkzaamheden die daaruit over een lange periode voor de spoorwegmaatschappijen voortvloeien. Het moge duidelijk zijn dat Europa hier het voorstel doet om een langetermijninspanning op zeer grote schaal te gaan leveren ten behoeve van het omvangrijke spoorwegnet op zijn grondgebied. Europa kan kwesties als die van de concurrentievervalsing, de toegang tot het netwerk of van de tariefsbepaling echt niet alleen oplossen, terwijl toch op deze terreinen flinke vooruitgang moet worden geboekt wil er een nieuw tijdperk van grote bloei voor de spoorwegen kunnen aanbreken. Voor zover technische afstemming van onze oude nationale netwerken noodzakelijk is om het verloren terrein weer voor het spoor terug te winnen, zou deze evenwichtige, redelijke en flexibele tekst voorwaarden moeten scheppen om dit stap voor stap onder alleszins aanvaardbare economische en sociale omstandigheden te bereiken.
Ik spreek nogmaals mijn erkentelijkheid en mijn dank uit aan al degenen die hieraan hebben bijgedragen.

Jeggle
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Savary, en alle betrokken collega's danken voor de goede en opbouwende samenwerking bij dit moeilijke, zuiver technische thema. Het aantal amendementen dat ook nu nog in de plenaire vergadering is ingediend, toont aan hoe belangrijk deze zaak voor Europa is. Daarom heb ik ook alle lof voor de Commissie. Ik ben blij dat zij zich nu ook heeft ontfermd over het thema interoperabiliteit in het conventionele treinvervoer, na dit te hebben geregeld voor de hogesnelheidstreinen. Het spijt mij echter dat slechts zo weinig lidstaten de interoperabiliteitsrichtlijn voor hogesnelheidstreinen hebben omgezet. Daarom doe ik een beroep op de Commissie. Oefent u druk uit opdat geen kostbare tijd verloren gaat. Tijdverlies betekent verlies aan marktaandeel en concurrentiekracht voor het spoor.
Een richtlijn voor het conventionele spoorwegvervoer is echter nog belangrijker. Evenals bij de hogesnelheidstreinen, moeten wij ook bij het conventioneel spoorwegverkeer in de Unie zorgen voor een zo vlot mogelijk verlopend vervoer via harmonisatie van technische normen. Ook moeten wij de kandidaat-landen duidelijke richtsnoeren geven om ook na de uitbreiding ononderbroken vervoer te kunnen garanderen. Interoperabiliteit zal zowel passagiers als het goederenvervoer veel voordelen brengen: meer service, meer comfort, minder tijdverlies, meer veiligheid en waarschijnlijk ook lagere prijzen. Bovendien is de harmonisatie van de technische normen een absolute voorwaarde voor de liberalisering van het spoorwegverkeer. Deze laat toch al veel te lang op zich wachten. Die twee dingen samen, liberalisering en interoperabiliteit, zijn voor de spoorwegen de belangrijkste voorwaarden; zonder deze voorwaarden zullen zij zich niet op de interne markt kunnen handhaven.
Ik ben blij dat wij samen met de rapporteur en veel andere collega's erin zijn geslaagd voor de meeste aspecten van dit ingewikkeld vraagstuk een goed gemeenschappelijk standpunt te vinden. Mijn dank daarvoor. Ik doel hier met name op de uitzonderingen van de TSI's, een aanvankelijk zeer omstreden terrein, maar ook op de sociale dimensie van deze richtlijn. Ook daarover konden wij uiteindelijk overeenstemming bereiken. Desalniettemin is de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten nog steeds - ons inziens terecht - van mening dat, algemeen beschouwd, sociale aspecten niet in deze zuiver technische richtlijn thuishoren, zelfs indien de Commissie en de Raad dat misschien anders zien. Wij zijn eveneens gekant tegen de participatie van passagiers bij de uitwerking van TSI's. Met de opneming van dergelijke aspecten in de richtlijn zal deze ons inziens slecht, of misschien zelfs in haar geheel niet uitvoerbaar worden.
Tot slot zijn enkele amendementen ingediend die ons inziens eenvoudigweg te bureaucratisch en hoe dan ook weinig opbouwend zijn. Samenvattend kan ik zeggen dat onze fractie zich verzet tegen al hetgeen een averechtse uitwerking kan hebben op de bewerkstelliging van ons grote doel, te weten efficiënte Europese spoorwegen, zoals hierboven beschreven. Ik wil nogmaals de klemtoon leggen op de goede samenwerking en ben vol goede hoop dat wij het gemeenschappelijke doel van een zo vlot mogelijk spoorwegvervoer zullen bereiken.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik wil hier allereerst mijn collega Gilles Savary gelukwensen met zijn uitstekende verslagen betreffende het spoorwegvervoer. Het gaat hier om een zaak die voor de Europese Unie van fundamenteel belang is: fundamenteel voor het versterken van de interne markt en fundamenteel voor een duurzame ontwikkeling. Bovendien kan het spoorwegvervoer bijdragen tot een toename van de sociale en economische cohesie. Onze collega is erin geslaagd een buitengewoon ingewikkeld onderwerp op heldere en tegelijk diepgaande wijze te benaderen. Hij heeft daarbij een open instelling getoond en is bereid geweest te onderhandelen, getuige het feit dat hij een groot aantal van de voorgestelde amendementen in zijn verslag heeft opgenomen.
Het Europees Parlement staat al geruime tijd een vervoersbeleid voor dat voorrang geeft aan het spoorwegvervoer, omdat deze vorm van vervoer de minst vervuilende is. De trein is in veel gevallen ook de meest geëigende en comfortabele vorm van vervoer voor passagiers, terwijl diezelfde trein bovendien het meest geschikt is voor langeafstandsvervoer van goederen. Wat we intussen om ons heen zien gebeuren is een ontwikkeling in tegengestelde richting: het vervoer van personen en goederen via het spoor is gestaag teruggelopen, en dat geldt ook voor het aantal mensen dat bij spoorwegen werkzaam is. Er werken ongeveer één miljoen mensen bij de verschillende ondernemingen in deze sector.
Deze toestand is het gevolg van twee omstandigheden. Ten eerste is het zo dat de binnengrenzen tussen de vijftien lidstaten voor alles wat met spoorwegvervoer te maken heeft gehandhaafd zijn, en dus ook de verschillende nationale wetgevingen die op het spoor van toepassing zijn. Ten tweede is de algemene overtuiging dat spoorwegvervoer veel duurder is dan wegvervoer. Wat dat laatste gegeven betreft: er is nu een aantal maatregelen getroffen, in de zin dat in de meeste landen van de Europese Unie de aanleg en het beheer van de infrastructuur voor het spoorwegvervoer gescheiden blijft. Als de producenten van auto's en vrachtwagens en de eigenaren van die voertuigen direct verantwoordelijk waren voor de aanleg en het onderhoud van de infrastructuur van het wegvervoer - zoals dat bij het spoor het geval is -, dan zou het wegvervoer zich nooit zo snel ontwikkeld hebben. Er worden nu voorstellen gedaan aangaande de grensoverschrijdende interoperabiliteit van het spoorwegvervoer tussen de lidstaten en dat is natuurlijk de juiste aanpak in deze materie. Het Portugees voorzitterschap heeft zich ingespannen om deze onderwerpen zo snel mogelijk op de agenda te plaatsen, en daarom koesteren wij de hoop dat de situatie waarin het spoorwegvervoer zich bevindt met de medewerking van het Europees Parlement verbeterd kan worden.
Met betrekking tot het hogesnelheidsnet zal ik mij beperken tot het aanstippen van twee aspecten die ik van fundamenteel belang vind. Het bestaan van verbindingen tussen, en de interoperabiliteit van de infrastructuren van het hogesnelheidsnet, het rollend materieel en de supplementaire diensten zijn essentieel voor het verkeer van personen en goederen. Alleen zo kan een efficiënt Trans-Europees hogesnelheidsnet tot stand worden gebracht dat in staat is in te spelen op de behoeften van de burger. Het andere aspect dat ik wilde belichten betreft de noodzaak om te komen tot convergentie: op het gebied van professionele kwalificaties, maar ook als het gaat om arbeidsomstandigheden en acties voor training van personeel.
Ter afsluiting wil ik benadrukken dat voor ons socialisten de economische en sociale cohesie een fundamentele doelstelling van de Europese Unie is. Er moet dan ook steun worden gegeven voor het spoorwegvervoer in de perifere regio's in het noorden en zuiden van Europa. Er zijn bijzondere historische gevallen waar de kosten voor al veel te lang uitgestelde aanpassing zeer hoog zullen uitvallen, aangezien er gewerkt wordt met verschillende spoorbreedten. Dat is het geval in Spanje en Portugal. De regeringen en bewoners van die landen streven naar het opzetten van een hogesnelheidsnet, en dan vooral via een Atlantische route, en dat is een alleszins gerechtvaardigd streven.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Savary complimenteren met het opstellen van uitstekende verslagen. Het onderwerp is belangrijk, maar ook zeer ingewikkeld. De heer Savary heeft goed rekening gehouden met de opvattingen van anderen. Onze fractie steunt de verbetering van het concurrentievermogen van de spoorwegen en de liberalisatie van de concurrentie. De eerste fase is het scheppen van voorwaarden voor ononderbroken treinverkeer in de Europese Unie. Technische interoperabiliteitsspecificaties en geharmoniseerde normen zijn een noodzakelijke voorwaarde voor het verbeteren van de interoperabiliteit van de spoorwegen.
De rapporteur heeft zich zeer terecht de stapsgewijze benadering eigen gemaakt. De technische oplossingen zijn zeer verschillend. Het concurrentievermogen van de spoorwegen mag niet verslechteren door het opleggen van extra economische verplichtingen, ook al verlagen gemeenschappelijke normen op de langere termijn de kosten. Vanwege de verschillende nationale oplossingen zijn er voor de coördinatie van de spoorwegen toch enkele uitzonderingen nodig, zodat geen enkele lidstaat in grote problemen komt en de huidige spoorwegtransporten niet in gevaar komen. In het verslag wordt een procedure voorgesteld waarmee deze uitzonderingen acceptabel zijn zonder het hoofddoel in gevaar te brengen.
Eén aspect heeft nog een precisering nodig en deze staat in amendement 35 van onze fractie. Het heeft vooral betrekking op Finland, maar enkele kandidaat-lidstaten zullen bij de uitbreiding van de Unie op hetzelfde probleem stuiten. Het gaat om Russische goederenwagons waarvoor onder andere bij de koppelingen en de remmen technische oplossingen worden gebruikt die afwijken van die van de lidstaten. Deze zijn niet per definitie slechter, maar wel anders. Rusland zal zijn normen waarschijnlijk niet aan de eisen van de Europese Unie aanpassen. Voor Finland is dit een uitzonderlijk grote zaak. Finland en Rusland hebben om historische redenen dezelfde spoorbreedte die afwijkt van die in de rest van Europa. Het aandeel van transporten met Russische wagons in het vrachtverkeer over Fins spoor bedraagt ongeveer 40% ofwel bijna de helft. Het aandeel is zo groot, omdat men Finse wagons niet naar Rusland durft te sturen. De ervaring heeft namelijk geleerd dat ze daarvandaan zelden terugkeren. Rusland is immers een echt spoorwegland met waarschijnlijk net zo veel treinen en wagons als in de hele Europese Unie.
De heer Savary heeft in het amendement op artikel 5, lid 5 voorgesteld bij het overwegen van uitzonderingen speciale aandacht te schenken aan de treinen van derde landen. Dat is een goed voorstel, maar voor Finland is deze oplossing halfslachtig. Ze leidt tot de onnodige en bewerkelijke controle van Russische wagons en tot een enorme bureaucratie. Het is ook niet zeker of Russische wagons onder alle omstandigheden als speciale gevallen worden beschouwd. Daarom hebben wij een amendement op artikel 7 ingediend. In dat amendement wordt ernaar gestreefd dat goederenwagons uit een derde land in het verkeer gebruikt moeten kunnen worden als zij de grens tussen twee lidstaten niet overschrijden. Dit is een aanvulling, lid f, op amendement 35 van de commissie. De uitvoering van het voorstel geeft de zekerheid dat het treinverkeer in Finland kan worden voortgezet zonder al te veel te hoeven inkrimpen.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris van milieuzaken, ik ben blij dat u er bent want dan kunnen we het daar ook gelijk over hebben. We hebben het hier schijnbaar over een supertechnisch onderwerp, de interoperabiliteit van zowel de hogesnelheids- als de conventionele railsystemen, spoorsystemen. Dat geeft de gelegenheid om een paar opmerkingen te maken over de milieukant van dit voorstel. We maken vandaag in wezen één van de vele historische momenten mee waarin iets waar al lang vanuit de branche en door diegenen die het spoor een warm hart toedragen om gevraagd wordt, want uiteindelijk is het natuurlijk allemaal bedoeld, om te komen tot gelijktrekking op het gebied van techniek; en daarmee ook op het gebied van internationaal spoor, arbeidsorganisaties, machinisten die internationaal moeten gaan rijden, etcetera. Dat betekent ook een geheel andere rol en opvatting van vakorganisaties ten aanzien van dit werk.
Kortom, er is heel veel mee gemoeid, er zal nog heel veel water door de Rijn stromen, voordat dit werkelijkheid wordt. Zeker als ik kijk naar de hogesnelheidslijn en de technische specificaties, dan deel ik de mening van de heer Savary die een uitstekend verslag gemaakt heeft, dat het schandalig is dat er nu drie, bijna vier jaar na de vorige richtlijn over de interoperabiliteit van de hogesnelheidslijn er eigenlijk nog geen sprake is van technische interoperabiliteitsspecificaties. Dat doet het ergste vrezen voor het vervolg.
Waar het ons om gaat is om uiteindelijk bij het spoor een poging te wagen om niet alleen de files te verminderen maar vooral ook het milieu te dienen, en tevens de veiligheid en een aantal andere aspecten. Het moet gezegd worden, en dat heb ik al meerdere keren in andere gremia naar voren gebracht, dat het spoor langzaam maar zeker zijn milieuvoordeel aan het verspelen is en niet zozeer omdat zij zelf geen activiteiten onderneemt maar vooral omdat wij zelf weinig of geen specificaties stellen bijvoorbeeld aan het gebruik van dieselelektrische locs, het type elektriciteit dat gebruikt wordt, etcetera.
Wat wij graag willen, en daarom zijn wij al blij met de twee typen snelheden voor technische specificatie-eisen, is dat in ieder geval energiegebruik en de luchtverontreiniging opgenomen zijn in die technische specificatie en daar zal dan ook hard aan gewerkt moeten worden.
Het tweede belangrijk punt is natuurlijk de sociale dimensie. Ik heb dat al even aangegeven. Ik vind het jammer dat we ons beperken tot zaken als kale arbeidsomstandigheden. We verwijzen naar een sociale dialoog maar eigelijk zouden we nog een stap verder moeten gaan, want de hele arbeidsorganisatie van de spoorwegen is hiermee gemoeid. Ik zou willen oproepen om te kijken naar de goede ervaringen die opgedaan zijn in een aantal landen met het veranderen van de arbeidsorganisatie van het spoor, om te komen tot efficiënter spoor, om uitwisselingsprogramma's op te zetten zodat gebruik gemaakt kan worden van de ervaringen in landen die ook dwars hebben gelegen en vaak nog liggen als het gaat om andere elementen in dat hele spoordossier zoals de liberalisering of de fair pricing.

Meijer
Voorzitter, ondanks de Europese integratie zien we een desintegratie van de spoorwegen. Internationale spoordienstregelingen zijn steeds slechter verkrijgbaar en spoorkaartjes naar verre bestemmingen moet men vaak kopen buiten het land van vertrek. Nog niet zo lang geleden kon men rechtstreeks met de passagierstrein van Keulen naar Athene, van Parijs naar Lissabon of van Amsterdam naar Kopenhagen. Nu niet meer.
Inmiddels is men de spoorwegen toch opnieuw aan het ontdekken. De tijd dat ze slechts werden gezien als een lastige negentiende-eeuwse erfenis die kon worden verwaarloosd en afgebroken, is gelukkig voorbij. Vrijwel iedereen erkent nu dat ze weer een belangrijke rol moeten gaan spelen in het Europese lange-afstandstransport voor personen en goederen. Dat is niet alleen nodig om de groeiende behoefte aan vervoersmogelijkheden op te vangen, maar vooral ook om de milieubedreigende zondvloed aan auto's en vliegtuigen in te dammen.
De recepten om de spoorwegen te moderniseren, lopen sterk uiteen. Het is een tijd lang in de mode geweest om hierbij alles toe te passen wat heeft bijgedragen tot de opkomst van auto en vliegtuig. In die visie moet alles goedkoop en flexibel worden zodat de prijsconcurrentie minder in het nadeel van het spoor uitpakt. Sommigen bepleiten nog steeds dat alles geprivatiseerd en geliberaliseerd moet worden, dat de invloed van vakbonden moet worden teruggedrongen en dat het spoorwegpersoneel meer werk zou moeten verrichten tegen minder loon. De fractie van Europees verenigd links vindt die middelen erger dan de kwaal. Ze zouden leiden tot een verder verval van het spoorwegbedrijf en tot slechtere dienstverlening en zou het personeel uit zelfbescherming noodzaken tot meer stakingen.
De echte oplossingen moeten worden gezocht in een heel andere richting. In de eerste plaats in een betere samenwerking tussen de thans reeds bestaande nationale spoorwegmaatschappijen bij de exploitatie van frequente en snelle grensoverschrijdende trajecten.
Bij het conventionele spoorwegsysteem zijn de verbindingen Brussel-Amsterdam, Hamburg-Kopenhagen en Dublin-Belfast goede voorbeelden daarvan. De passagiers merken er niets van dat het twee maatschappijen zijn die verantwoordelijk zijn voor die ene gezamenlijk frequente verbinding. Dat zou ook het geval kunnen zijn voor de verlengingen van de Franse hogesnelheidslijnen in Engeland, België, Nederland en Duitsland die daar nu rijden onder de namen "Eurostar" en "Thalys".
Een voorwaarde voor succes is dat daar niet allerlei nieuwe commerciële exploitanten tussen geschoven worden wat zou leiden tot slechte aansluitingen en afwijkende tarieven. Bovendien mag zo'n hogesnelheidsnet niet worden gefinancierd uit vermindering van de dienstverlening op de korte afstanden in de afzonderlijke lidstaten want er zijn veel mensen terecht verontwaardigd over het vele geld dat wordt gestoken in snelle verbindingen ten behoeve van een kleine bevoorrechte minderheid.
Als het de gewone binnenlandse treingebruiker alleen maar meer kosten en minder voorzieningen oplevert en de milieuproblemen van auto en vliegtuig niet oplost, zal er steeds opnieuw actie worden gevoerd tegen de aanleg van nieuwe hogesnelheidslijnen.
Natuurlijk dient ook de techniek beter op elkaar afgestemd te worden door middel van een gemeenschappelijke netspanning, gezamenlijk materieel, minder overstappen aan de grens en eenvormige veiligheidseisen. Privatisering en opdeling naar Engels model bieden geen enkele garantie dat die verbeteringen beter zouden kunnen worden aangepakt dan met het behoud van de huidige staatsbedrijven.
De positie van de een miljoen werknemers van de Europese spoorwegen moet worden beschermd. Zij zijn de mensen die nuttige diensten verlenen aan ons allemaal samen. Daarom mogen zij geen sluitpost worden van ons spoorwegbeleid zoals helaas soms wel wordt bepleit door voorstanders van een commerciële aanpak.
Mijn fractie zou aan de vakbondsrechten, de medezeggenschap, de arbeidsomstandigheden en de werkdruk nog wel wat meer aandacht willen besteden. Gelukkig geeft de rapporteur niet toe aan de druk om het personeel alleen als kostenfactor te beschouwen. Ik ben blij dat de voorstellen van de heer Savary een goede afweging mogelijk helpen maken.

Van Dam
Voorzitter, de verslagen van collega Savary stellen een cruciaal onderwerp voor de Europese spoorwegen aan de orde. Gelet op de zorgwekkende positie van de spoorwegen in de meeste lidstaten is ingrijpen hard nodig. Het is van het grootste belang dat de hinder voor het internationale verkeer door ongelijkheden tussen de verschillende materieelsoorten en netwerken drastisch gereduceerd wordt.
Het uniformeren van de fysieke netwerken voor het conventionele spoor is een stap in de goede richting en verdient zeker steun. Niemand zal het belang daarvan ontkennen. Ik ben niettemin van mening dat veel werk van mijn collega's overbodig is. De meeste van hun wensen zijn reeds op de één of andere wijze in de tekst van de richtlijn opgenomen. Dat hoeft niet nog een keer te gebeuren. Bovendien spreken we hier over een richtlijn. Al te gedetailleerde en uitgewerkte specifieke gevallen daarin opnemen is niet zinvol. Deze richtlijn draagt een uitermate technisch karakter en is met name gericht op faciliteren van het gebruik van allerlei soorten treinen op allerlei soorten netwerken. Daarom lijken opmerkingen over personeel mij grotendeels hier niet thuis te horen. Slechts heldere afspraken over kwalificaties voor personeel dat grensoverschrijdende diensten gaat verrichten zijn noodzakelijk. Beperking van de ondernemersvrijheid moet niet verder gaan dan noodzakelijk is.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, het idee van de verslagen zal ik zeker steunen, al zijn bepaalde voorgestelde elementen hier niet op hun plaats.

Jarzembowski
Goedenavond, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris! Het is niet gebruikelijk zo te groeten, maar u weet dat ik u persoonlijk zeer waardeer en daarom ben ik blij u vanavond hier te zien.
Interoperabiliteit is een principevraagstuk en wel beschouwd is nu het moment gekomen om open en eerlijk toe te geven dat de Europese Unie de afgelopen jaren heeft gefaald. Wij zijn geen streep verder gekomen met de interoperabiliteit. Mijns inziens moeten wij vandaag ook de Raad, wiens vertegenwoordiger alles zo vlijtig noteert, nog eens duidelijk maken dat veertig jaar na de instelling van een gemeenschappelijke Europese markt nog geen enkele vooruitgang is geboekt in het spoorwegvervoer. Hopelijk zal het ontwerpverslag van de heer Savary - die ik bij deze nog eens uitdrukkelijk bedank, evenals mevrouw Jeggle, als schaduwrapporteur - ook door de Commissie en de Raad worden overgenomen en zullen wij aldus iets heel verstandigs doen voor onze toekomst. Ik hoop dat hetgeen wij in onze amendementen voorstellen aanvaardbaar is. Wij hebben ons heel veel moeite getroost. De heer Savary heeft zelfs in de plenaire vergadering nog amendementen ingediend - waar wij onze steun aan geven - om een voor de Raad aanvaardbaar verslag te maken en aldus een tweede lezing en een bemiddelingsprocedure onnodig te maken. Ik doe derhalve een beroep op het verantwoordelijkheidsbesef van de Raad en verzoek hem dit verslag over te nemen. Wij zijn jarenlang geen streep verder gekomen met de interoperabiliteit en daarom moet de Raad nu dat aanvaarden wat wij morgen zullen aannemen. Dan komt er schot in de zaak en zullen wij geen behoefte hebben aan een tweede lezing en een bemiddeling.
Men moet natuurlijk inzien - en dat is het probleem - dat de interne markt alleen goed kan functioneren als wij op den duur een uniform systeem hebben. Wij moeten daarmee absoluut vorderingen maken. Ik doe derhalve ook een beroep op het bedrijfsleven in Europa. Het moet afgelopen zijn met de houding van de laatste jaren. De industrie heeft de afgelopen jaren welbewust geen materiaal geproduceerd dat ook in andere landen gebruikt kon worden. Zij wilde de nationale markt afschermen. Iedereen heeft zijn eigen nationale markt afgeschermd en daarom hebben wij deze versplintering in de Europese spoorwegen. Dit is onaanvaardbaar.
Dan wil ik nog een laatste opmerking maken. Samen met de heer Swoboda, die zo meteen het woord gaat voeren, zal ik binnenkort in dit Parlement het spoorwegenpakket behandelen. Wij stellen de markten open, maar daarvoor is wel interoperabiliteit nodig. Dat zijn de twee kanten van één groot, complex geheel. Daarom hoop ik dat de Raad blijk zal geven van gezond verstand en wijsheid en de amendementen zal aanvaarden die wij morgen met grote meerderheid gaan aannemen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, inderdaad zijn wij nu te elfder ure gaan bouwen aan Europese spoorwegen, maar het zijn tenminste Europese spoorwegen. Collega Jarzembowski en ik zitten nu al zozeer in ons denken op dezelfde golflengte dat ik eigenlijk door kan gaan waar de heer Jarzembowski ophield. Wij zullen over enkele weken het Parlement in tweede lezing met grote eensgezindheid - er zijn slechts her en der nog enkele kleine meningsverschillen - voorstellen doen met betrekking tot de markteconomische voorwaarden en de bedrijfseconomische reglementering voor de totstandkoming van Europese spoorwegen.
Zoals de vorige sprekers al zeiden, volstaat dit echter niet. Als men Europese spoorwegen wil, moet men ook zorgen voor een zekere interoperabiliteit in de technische en sociale aspecten. Eigenlijk is het te gek om los te lopen: alle particuliere bedrijven, zelfs kleine particuliere bedrijven denken tegenwoordig Europees, maar als het om het spoor gaat, is een Europese mentaliteit ver zoek. Die komt slechts heel moeizaam tot stand. Er is hier verwezen naar de industrie. Men kijkt altijd gefascineerd naar Amerika, naar de Verenigde Staten, naar hetgeen daar gedaan wordt om ook van overheidswege de industrie, de vrije markteconomie te bevorderen, maar als het om Amerikaanse bedrijven gaat, kijkt men plotseling heel anders. In Europa lukt het ons slechts met grote moeite overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke Europese markt.
Hoe moeten de Europese producten hun weg in de wereld vinden als wij in Europa niet eens in staat zijn afspraken te maken over gemeenschappelijke technische voorwaarden en interoperabiliteit? Ik geef dan ook mijn volledige steun aan de rapporteur, de heer Savary, en bedank hem voor zijn uitstekende verslag.
Zoals gezegd, gaat het hier om de technische interoperabiliteit. Natuurlijk is dit in eerste instantie een zaak voor het bedrijfsleven, maar ook de opdrachtgevers, de Europese spoorwegmaatschappijen, moeten hun steentje bijdragen en in feite ervoor zorgen dat het bedrijfsleven gedwongen wordt tot samenwerking. Dat geldt ook - en daarin ben ik een andere mening toegedaan dan enkele sprekers voor mij - voor de sociale vergelijkbaarheid en harmonisatie. Dat betekent niet dat alles overal hetzelfde moet worden. Het gaat er niet om dat de een de ander bij wijze van spreken uitbuit. Veeleer moeten wij samen nagaan hoe wij Europese spoorwegen kunnen verwezenlijken.
Het gaat hier zeker ook om veiligheid. Het grote voordeel van de trein is immers veiligheid en milieuvriendelijkheid. Hoezeer ik het ook betreur dat de commissaris voor vervoer niet aanwezig is, ik moet toch zeggen dat voor mij de aanwezigheid van de voor milieu verantwoordelijke commissaris een symbolische waarde heeft. Vervoer en vooral spoorwegvervoer dient een bepaald doel. Het gaat hier niet om vervoer als doel op zich. Het spoor moet ook bijdragen aan een beter milieu.
Heel belangrijk is ook wat de heer Savary zei. Wij moeten ervoor zorgen dat bij uitbreiding van de Europese Unie de Europese spoorwegen niet aan de huidige grenzen van de Unie moeten stoppen. Zij moeten heel Europa kunnen bestrijken. Ook moet men in heel Europa bijdragen aan de verbetering van het milieu en de verkeersveiligheid.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, deze verslagen tonen weer eens aan dat wij wel heel hard kunnen roepen dat het vervoer over de weg moet worden omgebogen naar vervoer over het spoor, maar dat we als roependen in de woestijn zijn, wanneer aan deze ambitie in technisch opzicht geen gevolg wordt gegeven.
Wij moeten op dit moment inderdaad concluderen dat het treinverkeer in Europa zich niet op het niveau bevindt waarop het zich zou moeten bevinden, nee sterker nog: onze ambities worden bij lange na niet gehaald. Toch brengen wij in het Europese beleid vaak naar voren hoe noodzakelijk het is dat het passagiersvervoer, maar vooral het goederenvervoer, wordt omgebogen van de weg naar het spoor. Enerzijds omdat wij aan onze internationale verplichtingen willen voldoen, maar anderzijds om de uitstoot van broeikasgassen en de schadelijke gevolgen voor het milieu in het algemeen te verminderen, om het wegverkeer te ontlasten en om de sociale kosten van het wegvervoer, die indirect door de gemeenschap worden betaald, terug te brengen.
Om al die redenen, niets nieuws onder de zon overigens, moet de Europese Unie de voorwaarden scheppen om deze uitdaging aan te kunnen gaan. Ten aanzien van de verslagen over interoperabiliteit moet worden vastgesteld dat de trein niet werd beschouwd als het vervoermiddel dat in de toekomst oplossingen zou gaan bieden voor een aantal problemen en zeker niet voor problemen die met het milieu verband houden. De trein was het ondergeschoven kindje binnen het vervoersbeleid van de Europese Unie.
Ik zou in dit verband willen wijzen op de aanzienlijke bijdragen die in het kader van de structuurfondsen, de Trans-Europese netwerken en het Cohesiefonds veel te lang vooral naar het wegen- en autowegennet zijn gegaan. Slechts af en toe is er sprake geweest van steunmaatregelen ten behoeve van de modernisering van conventionele spoorwegsystemen en ter verbetering van de concurrentiepositie ten opzichte van met name het vrachtvervoer over de weg. De cijfers, waaruit overigens blijkt dat het vervoer per spoor en met name het aandeel van het goederenvervoer afneemt, getuigen van het gebrek aan investeringen op dit niveau. Het spoor is de alom vergeten partij in deze wedloop op de ontwikkeling van infrastructuurprojecten.
Gelukkig maar dat er tegenwoordig gezaghebbende onderzoeken zijn die de dringende noodzaak en het belang van investeren in de spoorwegen aantonen. Bovendien willen wij eraan herinneren dat het absoluut noodzakelijk is dat het Europees Parlement de opleiding en de arbeidsomstandigheden in verband met gezondheid en veiligheid van het personeel in de richtlijn moet opnemen. Want velen van ons herinneren zich nog de omstandigheden waaronder jarenlang de transporten van radioactief afval tussen Duitsland en Frankrijk hebben plaatsgevonden. Door onvoldoende kennis en informatie over radioactiviteit, kon het gebeuren dat medewerkers van het rangeerstation van Woippy, in Lotharingen, in de winter in de buurt van de wagons gingen staan. Die waren namelijk lekker warm zodat men zich daar dus goed aan kon warmen. Ook voor de containers met chemicaliën die wij zo graag over het spoor vervoerd zien, is zeer specifieke opleiding vereist, niet alleen als garantie voor de veiligheid in het algemeen, maar ook om te voorkomen dat werknemers die bij dit soort activiteiten zijn betrokken, aan gevaarlijke stoffen worden blootgesteld of op een andere manier schadelijke gevolgen voor hun gezondheid ondervinden.
Dus over het algemeen vinden wij dit een zeer evenwichtige tekst waarmee wij de rapporteur dan ook graag willen feliciteren, maar wij hebben wel een aantal amendementen ingediend om het geheel nog aan te scherpen. Die amendementen houden verband met de sociale dialoog die hierin volgens ons absoluut moet worden betrokken. Ik zou u willen vragen de amendementen in deze richting aan te nemen.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte aanwezigen, het verslag van collega Savary is werk van de bovenste plank. Daarom zijn wij hem dankbaarheid en waardering verschuldigd. Ik wilde mijn aandacht toespitsen op drie aspecten. Ten aanzien van twee daarvan hebben mevrouw Jeggle en de heer van Dam tot mijn grote spijt een andere mening dan ik.
Ten eerste wil men met de liberalisering van de spoorwegen in de EU-landen en de instelling van een gemeenschappelijke markt voor spoorwegdiensten ervoor zorgen dat de infrastructuren van de lidstaten vrije toegangs- en transitorechten verwerven in het grensoverschrijdend vervoer en met name het goederenvervoer. Daarbij wordt de klemtoon gelegd op de uitwerking van technische specificaties voor interoperabiliteit. Mijns inziens is het absoluut noodzakelijk dat in de voorgestelde uitbreiding van het begrip interoperabiliteit ook vraagstukken worden opgenomen in verband met de beroepskwalificaties van het personeel, en de eerbiediging van de voorschriften inzake veiligheid en bescherming van de gezondheid op de werkplek. Dit is een absolute voorwaarde voor onze fractie. Anders kunnen wij dit verslag niet aannemen.
De nationale spoorwegsystemen van de lidstaten beschikken in de meeste gevallen over uitgebreide regelingen voor de zogenaamde sociale aspecten. Deze mogen met liberalisering op Europees vlak niet verloren gaan. Harmonisatie moet op een zo hoog mogelijk niveau geschieden. Ik wil hier dan ook de eis bekrachtigen dat de uitsluitend medeadviserende stem van de sociale partners in het sectoraal comité meer gezag wordt toegekend en de Europese sociale partners gelijkwaardige beslissingsbevoegdheden worden gegeven in het besluitvormingsproces, zoals zij in veel gevallen ook op nationaal niveau hebben.
Ten tweede is het voor mijn fractie niet alleen belangrijk dat instemming wordt betuigd met het in het verslag voorgestelde minimumniveau van technische harmonisatie, met een voorafgaande kosten-batenanalyse en met de prioriteitenlijst voor de vaststelling van TSI's. Wij willen vooral ook dat de sociale partners, verenigingen en organisaties, passagiers en gebruikers worden betrokken bij de opstelling van en de controle op de technische voorschriften voor de interoperabiliteit.
Ten derde geven wij eveneens steun aan het voorstel om van meet af aan vertegenwoordigers van de Midden- en Oost-Europese landen te laten deelnemen aan de vergaderingen van het comité. Als wij hen van meet af aan betrekken bij de discussie en de vaststelling van TSI's, stellen wij hen in staat hun technische normen en voorschriften tijdig aan te passen aan de ontwikkelingen in de EU. Op die manier bieden wij de kandidaat-landen de mogelijkheid hun infrastructuur mee te laten ontwikkelen, en aldus ook de kosten zo laag mogelijk te houden, die anders uiteindelijk toch door de Europese Unie gedragen zouden moeten worden.

Esclopé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het verslag-Savary past helemaal in het beleid van duurzame ontwikkeling. Wij steunen dit verslag omdat wij interoperabiliteit heel belangrijk vinden en wij feliciteren de heer Savary met zijn gedegen grondige beschouwingen. Door middel van een goede interoperabiliteit moet de verhouding tussen het vervoer per spoor en over de weg weer in evenwicht worden gebracht. Op de lange termijn levert het goederenvrachtverkeer over de weg enorme problemen op, zoals files, nieuwe verkeersaders die moeten worden aangelegd en problemen in verband met veiligheid en vervuiling. In dat verband hebben we de spoorwegen heel hard nodig. Deze problemen zijn nog nijpender voor landen met een doorvoerfunctie, zoals Frankrijk, die te maken hebben met overvolle wegen en daardoor absoluut zijn aangewezen op een goede afstemming. De voorbeelden van de Thalys en de Eurostar verdienen navolging en moeten worden uitgebreid met hogesnelheidslijnen in oostelijke richting naar Duitsland, in de richting van Zuid-Europa en de Atlantische Oceaan naar Madrid en Lissabon en in de richting van het zuidelijk Middellandse-Zeegebied naar Barcelona.
Wat betreft het conventionele spoorwegnet wordt het tijd dat die interoperabiliteit nu eens gerealiseerd wordt en wel met behulp van duidelijke Europese steun, zodat de lidstaten ook hun bestaande net voor lokale toegangswegen kunnen handhaven. Interoperabiliteit is bovendien van het grootste belang omdat het vervoer per spoor juist over lange afstanden rendabel is. Daarnaast moet het stoppen aan de grens, de wisseling van materieel en personeel en nog belangrijker, het verladen, worden teruggebracht zodat snellere en betere service kan worden verleend. Het luchtvrachtvervoer hoeft ook niet te stoppen aan de grens en dat is maar goed ook. Laten we dus alles goed op elkaar afstemmen. Laten we het spoor geen strenge beperkingen opleggen zodat het concurrentievermogen van deze vervoerssector kan toenemen. Met name nieuw aan te leggen netwerken moeten worden afgestemd, ook als de TSI's nog niet helemaal klaar zijn. Wij kunnen ons geen verdere vertraging meer veroorloven bij de uitvoering van deze maatregel. Zeker nu die met de aanstaande uitbreiding van onze Gemeenschap nog belangrijker wordt.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, er is al veel gezegd in dit debat. Ik wil hier twee zeer verontrustende cijfers noemen die mijns inziens boekdelen spreken. Het eerste cijfer is dat de spoorwegen in 1970 een marktaandeel hadden van 20% en nu van 8,5%. Het tweede cijfer is dat de gemiddelde treinsnelheid in Europa 16 kilometer per uur is.....en dat in het jaar 2000!
Het is glashelder, mijnheer de Voorzitter, dat de lidstaten van de Europese Unie hier onmiddellijk beleidsmaatregelen moeten treffen. Maatregelen veronderstellen natuurlijk in de eerste plaats dat men de problemen begrijpt en de noodzakelijke politieke wil bezit om besluiten te nemen. Naar mijn mening, en naar de mening van al degenen die hier gesproken hebben, moeten maatregelen getroffen worden op het gebied van de compatibiliteit, van de interoperabiliteit van de verschillende spoorwegnetten. Wij zijn nog steeds behept met verschillende technische normen, met verschillende voorschriften en beheerssystemen. Wij steunen natuurlijk allen het verslag van de heer Savary, die ik bij deze nogmaals van harte wil gelukwensen met zijn werk.
Wij mogen ons echter niet beperken tot interoperabiliteit. Wij moeten heel het liberalisatiepakket van de spoorwegen in een bredere context plaatsen en in verband brengen met de interoperabiliteit. De tijdens de Raad van Helsinki genomen besluiten gaan ongetwijfeld de goede kant uit, maar volstaan niet. Als men vorderingen wil maken, moet men gevolg geven aan de mening die het Europees Parlement in de eerste lezing tot uitdrukking bracht. Wij hebben het probleem - dat nu al duidelijk genoeg en acuut is - op veel bredere leest geschoeid. Wij moeten allen wel beseffen dat een gemeenschappelijk markt zonder een gemeenschappelijk vervoersnet een hersenschim is. Als wij het vraagstuk in een allesomvattend context plaatsen, zien wij dat daarvoor bepaalde maatregelen noodzakelijk zijn en deze moeten dan ook worden getroffen.
Ik wil nog twee specifieke vraagstukken aan de orde stellen, mijnheer de Voorzitter, die mijn vaderland, Griekenland, betreffen. Ik neem aan dat mijn functie als voorzitter van de vervoerscommissie mij niet het recht ontneemt om dergelijke vraagstukken te berde te brengen. Ten eerste heeft Griekenland geen grensoverschrijdend treinverkeer met andere lidstaten van de Europese Unie, maar wel degelijk met derde, niet-communautaire landen. Deze landen zijn echter niet gebonden aan de communautaire wetgeving en hanteren bijgevolg - en dat zal nog wel enige tijd zo voortduren - hun eigen technische normen en stelsels. Dit vraagstuk moet dan ook specifiek worden vermeld en aangepakt. Wij moeten namelijk voorkomen dat de beoogde Europese harmonisatie ten koste gaat van de grensoverschrijdende spoorwegverbindingen van Griekenland met deze landen.
Ten tweede dient rekening te worden gehouden met de eigenaardigheden die het gevolg zijn van de geografische positie van bepaalde landen. Ik noem als voorbeeld Griekenland, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Finland. Deze landen liggen geïsoleerd of bestaan uit eilanden, en zijn derhalve geconfronteerd met speciale problemen.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, ook ik vind het jammer dat de commissaris vanavond niet aanwezig is. Misschien zit ze wel vast op het vliegveld van Brussel. Misschien had ze beter de trein kunnen nemen.
Allereerst wil ik opmerken dat ik blij ben met het voorstel van de Commissie voor de integratie van de Europese conventionele hogesnelheidsspoorwegnetwerken. Ik dank de rapporteur voor zijn geduld, zijn deskundigheid en met name voor zijn inzet voor de Europese spoorwegen. Ik wil ook graag het Portugese voorzitterschap bedanken voor de kundige wijze waarop hij dit zeer complexe dossier heeft aangepakt - dit is een voorbeeld van de manier waarop Europeanen samen kunnen werken om gemeenschappelijke problemen op te lossen. Het huidige probleem kan naar mijn mening alleen maar op communautair niveau op een bevredigende manier opgelost worden.
Wat is precies dat probleem? Zoals we vanavond al hebben gehoord, werd in 1970 21% van het goederenverkeer per spoor vervoerd. Nu is dat nog maar 8,5%. In 1970 hadden de spoorwegen een marktaandeel van 10% in het reizigersverkeer. Nu nog maar 6%. Als deze ontwikkeling zo doorgaat, zal aan het eind van dit decennium nog maar 4% van de reizigers de trein nemen en is het vrachtvervoer over het spoor zo goed als verdwenen. Het trieste feit doet zich voor dat de spoorwegen zelfs marktaandeel hebben verloren op terreinen waar de markt voor hen bijzonder gunstig was, zoals het goederenvervoer over de lange afstand. Dat betekent dat de toekomst van onze spoorwegen op het spel staat, en daarmee de werkgelegenheid voor een miljoen mensen in deze sector.
Een cruciale factor voor deze neerwaartse spiraal is het ontbreken van een interne markt in deze sector; dit in tegenstelling tot de luchtvaart en het wegtransport. Het treinverkeer wordt al 150 jaar op nationaal niveau geregeld. Zelfs de komst van de elektrificatie heeft alleen maar bijgedragen aan de verdeeldheid tussen de Europese spoorwegen, met als gevolg dat er nu vijf verschillende systemen worden gebruikt. Verser in het geheugen ligt de introductie door de spoorwegen van zestien verschillende en incompatibele elektronische seingevingsytemen. Dat brengt hogere kosten met zich mee en betekent dat de spoorwegen niet concurrerend kunnen opereren. Die verschillen hebben ook bijgedragen aan de fragmentatie van de markt voor spoorwegmaterieel.
Samen met andere voorstellen van de Commissie is het voorstel dat vanavond aan de orde is, gericht op het creëren van een interne markt voor de spoorwegen. Dit voorstel bevordert de harmonisatie van technische normen voor materieel en spoorweguitrusting en de integratie van nationale netwerken om het grensoverschrijdende vervoer een flinke stimulans te geven. Daardoor worden de spoorwegen efficiënter, betrouwbaarder en concurrerender. Het zou ook een stimulans betekenen voor de spoorwegmaterieelindustrie, zoals die in mijn eigen land. Daarnaast levert dit voorstel ook een bijdrage aan onze doelstelling om het vrachtverkeer van de verstopte en vervuilde wegen te verplaatsen naar de Europese spoorwegen. Voorts stimuleert het de ontwikkeling van meer hogesnelheidslijnen die de rol van korte vliegtransporten over kunnen nemen. De heropleving van de spoorwegen is essentieel voor de toekomst van de Europese vervoersystemen, voor onze economie en voor ons milieu. Daarom verdient het verslag van de heer Savary onze onvoorwaardelijke steun.

Sterckx
Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals bij de luchtvaart, doet het mij denken aan de luchtverkeerscontrole. Het wordt hoog tijd dat de lidstaten hun nationaal gedrag opgeven want het is dat nationaal gedrag dat verhinderd heeft dat het spoor vitaal is en zijn passagiers en zijn vracht behoudt. Het tegendeel is nu waar.
Het uitstekende verslag van de heer Savary is een eerste verslag in een hele reeks die we gaan krijgen over het spoor en over liberalisering van het spoor. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Voor treinen moeten er binnen een grote Europese markt geen grenzen zijn. Ik denk dat dat belangrijk is. Op die grote Europese markt moet er liberalisering en concurrentie komen. Ik denk dat dat voor de klanten, voor de dienstverlening de beste oplossing is. Als de beste oplossing zou geweest zijn de samenwerking van nationale maatschappijen, dan hadden ze dat al heel lang kunnen doen en dan zouden we nu niet de miserie hebben die we al lang hebben, namelijk dat de trein achteruit gaat.
Voor een land zoals het mijne, en er zijn nog collega's die over hun land gesproken hebben, is het natuurlijk heel belangrijk dat we één Europese markt krijgen met een technische eenheid, interoperabiliteit zoals dat zo mooi heet. Want een klein land is daar gevoelig voor maar zeker een land dat op belangrijke kruispunten ligt, is daar nog veel gevoeliger voor. Ik denk dat we snel moeten gaan en dat we ook zo grondig mogelijk moeten gaan.
Een moeilijk punt was het punt in verband met het personeel. Ik ben blij, mijnheer de rapporteur, dat we op dat punt een compromis hebben kunnen bereiken. Natuurlijk is het belangrijk dat er afspraken worden gemaakt over gezondheid, over veiligheid, daar mag geen compromis over bestaan en het is natuurlijk ook zo voor wat de opleiding betreft, dat we daar ook heel duidelijk moeten in zijn, dat die dingen op mekaar zijn afgestemd.
Ik heb één vraag. Zijn we eigenlijk wel ambitieus genoeg? Want we spreken alleen over trans-Europees treinverkeer. Maar ik denk dat als we trans-Europees treinverkeer op mekaar afstemmen, dat we dat ook zeer snel moeten doen met het binnenlands treinverkeer. Dat is vooral belangrijk voor die mensen die treinen maken, die materieel maken voor het treinverkeer. Ik denk dat op dat punt ook dringend een Europese eenheidsmarkt moet komen en dat kunnen we alleen als we zowel trans-Europees, dus internationaal, alsook binnenlands verkeer op mekaar afstemmen.
Dus laten we er zo snel mogelijk voor zorgen dat er voorbeelden komen zoals de HST, zoals de Thalys en de Eurostar, die niet aan de grens moeten stoppen, die kunnen doorrijden. Dat dat ook voor gewone treinen kan want we gaan af op een verkeersinfarct, mijnheer de Voorzitter. Want als we de trein niet goed maken, geraken we van dat verkeersinfarct nooit af en dat is absoluut noodzakelijk.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, waarde collega's, om te beginnen wil ik, net als andere sprekers die voor mij het woord hebben gevoerd, de heer Savary - de opsteller van deze twee verslagen - gelukwensen met zijn werk om overeenstemming te bereiken. Het was zwaar, voorbereidend werk, zwaar vooral vanwege een hele reeks tegenovergestelde belangen, die in de loop van de avond uit de interventies naar voren zijn gekomen.
Als afgevaardigde uit Spanje zou ik er voorstander van zijn geweest een soepeler werkwijze te hanteren en bepaalde technische specificaties met betrekking tot structurele kwesties in het spoorwegsysteem niet aan de orde te stellen. In concrete termen denk ik hierbij aan de Spaanse spoorbreedte, daar wij van mening zijn dat vernieuwing, juist omdat het om een probleem gaat met betrekking tot de basisstructuur van het spoor, een kostbare en tijdrovende zaak zou zijn, waarbij rekening zou moeten worden gehouden met de betreffende specifieke omstandigheden. Dat zou betekenen dat die vernieuwing niet zou moeten worden geregeld langs de weg van de zogenaamde "specifieke gevallen", ten koste van het besluit van het comité, maar dat daarentegen de mogelijkheid zou moeten worden bestudeerd voor de toepassing van automatische ontheffingen uit hoofde van de onverenigbaarheid van deze technische specificaties met de reeds bestaande lijnen.
We zouden dan ook graag zien dat u gehoor geeft aan dit verzoek, want anders dienen we er rekening mee te houden dat alle projecten, alle ontwikkelingsplannen voor de spoorwegen waarop deze specificaties van toepassing zijn, sterk zouden worden beknot. Dat zou bijzonder negatieve gevolgen hebben, daar de voorziene investeringsprogramma's zelf hierdoor op losse schroeven zouden komen te staan.

Hedkvist Petersen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb onlangs de nieuwe Öresundsbrug bezocht die Zweden en Denemarken verbindt. De brug is immers onderdeel van het Europese transportnetwerk en zorgt voor een vaste verbinding tussen Scandinavië en het continent. Zij zal de transporten van Zweden en Finland naar de rest van Europa aanzienlijk vereenvoudigen. We hebben op dit moment echter problemen met verschillende netspanningsystemen. Een deel van het spoor moet stroomloos gemaakt worden, zodat de trein van netspanning kan veranderen tussen de verschillende systemen in Zweden en Denemarken.
Zweden en Finland hebben verschillende spoorbreedten. De enige spoorbaan tussen de twee landen loopt van Haparanda naar Torneå. Daar worden nu spoorbreedtewissels uitgetest om de grensovergang te vereenvoudigen. Er bestaan echter ook zeer succesvolle voorbeelden. De ertstreinen die van Noord-Zweden naar Noord-Noorwegen rijden, worden door één en dezelfde machinist bestuurd die de grens passeert. Door een goede samenwerking tussen de landen en de sociale partners functioneert dat goed.
In de EU bestaan er vandaag de dag vijftien verschillende, afzonderlijke spoorwegsystemen, die doorgaans niet interoperabel zijn. Dat betekent dat er in de spoorwegsector noch een vrij verkeer noch een gemeenschappelijke markt bestaat. Als we daadwerkelijk streven naar een internationaal spoorwegsysteem met een goede concurrentiepositie, moeten we ook zorgen voor een gemeenschappelijke spoorweginfrastructuur in Europa. Een samenwerking tussen de spoorwegsystemen is met name belangrijk voor de landen en regio's die buiten het centrum van Europa liggen. Als bijvoorbeeld Zweedse treinen door de EU willen rijden, komen zij door een aantal landen die verschillende nationale spoorwegsystemen hebben. Dat betekent op dit moment een evident concurrentienadeel, dat leidt tot een dringend verzoek om samenwerking aan de centraal gelegen landen in Europa. Om dezelfde reden is het ook belangrijk dat de landen die grenzen aan de EU deel kunnen nemen aan de harmonisering, zodat verkeer naar en van derde landen niet wordt beperkt.
Voor interoperabiliteit is harmonisering van een aantal technische onderdelen nodig. Bij zo'n eventuele verandering is het echter minstens even belangrijk dat er ook een samenwerking komt tussen de administratieve en besturingssystemen, dat het personeel voorbereid wordt en dat er afspraken gemaakt worden voor de grensovergangen.
Het wegverkeer in Europa neemt ieder jaar toe. Dat levert problemen op in de vorm van milieuvervuiling, geluidshinder, files en ongelukken. Om op deze ontwikkeling in te kunnen spelen, moeten de transporten schoner, stiller, effectiever en veiliger worden. De trein is op dit moment het transportmiddel dat het best aan deze eisen voldoet. Daarom moet het spoorwegverkeer aantrekkelijker worden en een groter concurrentievermogen krijgen. Om dit echter te bereiken, moeten de spoorwegen een gelijkwaardige concurrentiepositie hebben met de overige vervoermiddelen. Daarom is het verslag-Savary van groot belang en één stap in de goede richting. Nu komt het erop aan dat alle lidstaten het daadwerkelijk in de praktijk brengen.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, in de literatuur treffen wij voor het in de twee verslagen van de heer Savary aan de orde gestelde vraagstuk veel gevleugelde woorden aan: "Laat komt u, maar u komt" zei Friedrich Schiller. Dat zouden wij ook moeten zeggen van onze werkzaamheden in het Europees Parlement. Het is niet gemakkelijk om aan het einde van de 20ste eeuw, in een sfeer van grote omwentelingen, te spreken over interoperabiliteit van de conventionele Trans-Europese spoorwegsystemen, zelfs wanneer - zoals wordt toegegeven - er al meer interoperabiliteit is. Afijn, het heeft meer dan 100 jaar geduurd voordat wij hier vandaag een nieuwe aanloop konden nemen en het spoor toch nog een kans, of opnieuw een kans, konden geven. De feiten zijn echter weinig hoopgevend. De rapporteur heeft in zijn verslag weinige, maar veelzeggende cijfers opgenomen. De heer Hatzidakis zei reeds dat het marktaandeel van de spoorwegen aan het goederenverkeer in 1970 nog 21% was en nu slechts nog 8,5% is. Bij het passagiersvervoer is dat aandeel gezakt van 10% in het jaar 1970 tot 6% nu. De vooruitzichten voor de hogesnelheidstreinen zijn wat beter, alhoewel ook hier niet alles rozengeur en maneschijn is. In West Europa hebben wij inderdaad het een en ander op de rails gezet: de Thalys en de Eurostar. Wij willen Europa echter op lange termijn in een groot netwerk opnemen, met name ook met de toekomstige lidstaten van de Unie, en wat dat betreft is de situatie allesbehalve rooskleurig. Het is belangrijk dat wij Oost Europa, waar nog vrij veel via het spoor gaat, voor interoperabiliteit kunnen winnen voordat ook daar alles uitwijkt naar de weg. Dat moet echter, zoals de heer Savary terecht onderstreept, geschieden in een dialoog met de kandidaat-landen.

Een beetje nostalgie is nooit weg. Een klein stukje historisch Europa willen wij wel bewaren. Wij willen bepaalde historische spoorweglijnen in hun oorspronkelijke staat behouden, en daarom sluiten wij ze uit van de werkingssfeer van onze richtlijn. De vrienden van de spoorwegen zullen ons daarvoor dankbaar zijn. Terecht wordt ook niet aangedrongen op interoperabiliteit bij regionale behoeften, daar waar, met inachtneming van de subsidiariteit, oplossingen aan eigen wetmatigheden moeten beantwoorden. Ik wil in dit verband een opmerking richten tot de Oostenrijkse minister van Verkeer.
Het zuidspoor in Oostenrijk is een oud traject met een zekere regionale betekenis. Dit traject is echter vooral belangrijk voor de noord-zuidverbinding in het oosten van de huidige Unie. Als niet hierin wordt geïnvesteerd, loopt het oosten van Oostenrijk gevaar in de toekomst economisch uitgesloten te worden, en dat kan niemands bedoelding zijn. Ons land wordt momenteel sowieso al te zeer door de Unie opzijgezet. Wij willen alle vormen van isolement beëindigen en voor omvangrijke interoperabiliteit in de Unie zorgen!
(Applaus vanuit sommige banken)

De Voorzitter
Mijnheer Rack, ik moet ook u zeggen wat ik aan het begin van de vergadering al tegen mevrouw Flemming: verdragsmatig, institutioneel en juridisch gezien is Oostenrijk volwaardig lid van de Europese Unie. Laten wij dit probleem dus op een ander tijdstip behandelen.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat mijn collega, de heer Gilles Savary, met de opstelling van de twee onderhavige verslagen fantastisch werk heeft verzet. De spoorwegtracés van ons continent zijn uitgezet lang voordat Schuman zijn beroemde toespraak hield op de Quai d'Orsay. Militaire overwegingen wogen toen zwaarder dan de logica van het personen- en goederenvervoer. In mijn land, Spanje, werd net als in Rusland gekozen voor een spoorbreedte die verschilde van die van de rest van Europa, met als doel een barrière op te werpen voor eventuele militaire invasies. Daaruit blijkt wel dat de Europese opbouw niet bepaald een prioriteit was voor degenen die de beslissingen namen over de spoorwegtracés.
Bovendien - het is hier al opgemerkt - hebben vrijwel alle landen hun spoorwegnet aangelegd vanuit een radius met de hoofdstad als centrum, wat een ernstige belemmering vormt voor al degenen die een ander tracé voor ogen hebben, bijvoorbeeld van Spanje naar Duitsland, of van Italië naar het Verenigd Koninkrijk, zonder bij wijze van spreken Parijs als tussenstation te hoeven aandoen. Net als Parijs hebben tal van andere hoofdsteden en vrijwel alle intra-Europese grenzen een remmende werking op het spoorwegverkeer. Daarom is het spoorwegverkeer van personen en goederen al sinds tientallen jaren op zijn retour.
Het is ons dan wel gelukt om de economie op een Europees niveau te tillen, maar de eenheidsmarkt ondervindt geen voordelen van het huidige spoorwegnet. Daarom neemt zij haar toevlucht tot vervoer over de weg, ook al is dat onveilig en draagt het bij tot de vervuiling. Het is zaak dat we de Europese burgers bevrijden van het juk van het wegverkeer door hun spoorwegen te geven die over het hele communautaire grondgebied operatief zijn, en die kunnen wedijveren met overige vervoersmodaliteiten.
Het lijkt me bijzonder terecht dat er een sociale clausule is opgenomen. De spoorwegbeambten zullen een sleutelrol spelen in de interoperabiliteit, en in de tekst van de richtlijn dienen hun belangen te worden meegewogen. Deze werknemers zijn al opgedraaid voor de gevolgen van onze nalatigheid, want de afgelopen vijftien jaar is hun aantal met 500.000 man gedaald.
Zoals uit sommige reeds uitgevoerde projecten blijkt, is het heel goed mogelijk de spoorwegen nieuw leven in te blazen. Geconfronteerd met een snel integratieproces en met de op handen zijnde uitbreiding, dient de Gemeenschap ervoor te zorgen dat de exploitatie van haar spoorwegen en de kwaliteit van de dienstverlening aan desbetreffende gebruikers qua doeltreffendheid wordt verbeterd. Zoals de heer Savary al zei, zal dat ertoe bijdragen dat we in Europa de doelstelling zullen kunnen verwezenlijken van een duurzame mobiliteit en een grotere economische en sociale cohesie.

Peijs
Voorzitter, één van de belangrijkste doeleinden van de Europese Unie was de creatie van de interne markt. Door die markt nemen de verkeersstromen in de Europese Unie geweldig toe. Toch moeten we ervoor zorgen dat de goederen en personen sneller, efficiënter, goedkoper en schoner dan vroeger op de plaats van bestemming komen en de spoorwegen helpen daar niet echt bij. Integendeel, laten we eerlijk zijn: de trein is blijven steken in een negentiende eeuw. Percentagegewijs heeft de trein zijn vervoersaandeel bepaald niet behouden. We kunnen alleen maar hopen dat dat in absolute cijfers wel het geval is. De trein bewijst het gelijk van de Europese Unie dat meer concurrentie je wakker en scherp houdt.
Welnu, bij gebrek aan concurrentie, zeg maar door buitensporig protectionistisch gedrag van de kant van de lidstaten, is de trein ook deze eeuw nog veroordeeld tot een tweederangspositie, ook op technologisch gebied. Zelfs de duurzaamheid van de trein, wat sommige collega's benadrukken, de trein is niet duurzaam, de trein is niet langer schoon, zeker de diesellocs niet. Eindelijk zijn we zover in Europa dat we gaan proberen om een mentaliteitsverandering af te dwingen. Voor de mensen en de mobiliteit in de Europese Unie broodnodig en hoog tijd. We kunnen niet alleen meer op het wegvervoer vertrouwen. Het wegvervoer kent problemen, vervuiling, files, verhoogde kans op ongevallen en de problemen die steeds meer mensen hebben met de toenemende stromen doorgaand vervoer die langs hun huizen razen.
Als de spoorwegen de belemmeringen voor grensoverschrijdend vervoer, dus met gebruik van mekaars railinfrastructuur overwinnen en hun materieel duurzamer maken, kan het wegvervoer ontlast worden. De spoorwegen ontwikkelen zich bijzonder traag. In Frankrijk bijvoorbeeld omdat de overheid de eigen markt beschermt, in Nederland omdat wij er niet in slagen ooit een procedure af te sluiten en daadwerkelijk de schop in de grond te steken. Dat heeft tot gevolg dat bij korte afstanden in Europa nog steeds het vliegtuig gebruikt wordt. Natuurlijk zouden hogesnelheidslijnen zoals van Parijs naar Brussel al lang de plaats van het vliegtuig ingenomen moeten hebben maar de kwetsbaarheid en de traagheid van de huidige treinen zorgen ervoor dat velen het vliegtuig nemen.
Bij de besluitvorming over de spoorwegsystemen, die overigens nog veel beter kan, zouden niet alleen de fabrikanten en overheden vertegenwoordigd moeten zijn, maar ook de spoorwegen zelf. Op het technische vlak bestaat dat al: de Europese vereniging voor de spoorwegeninteroperabiliteit. Dit zou op het hele tracé van spoorwegwetgeving zo moeten zijn. Spoorwegmaatschappijen hebben tenslotte de nodige expertise in huis en dienen bij dit hele proces betrokken te worden. De toelatingseisen tot het spoorwegennet en de samenwerking tussen de spoorwegmaatschappijen en de EU laten zeer te wensen over. Neem bijvoorbeeld de nachttrein die vanaf 28 mei van Amsterdam naar Milaan gaat rijden. Dit tracé gaat via Duitsland, Genève naar Italië. Elk land heeft zijn eigen boekje met voorwaarden over snelheid, veiligheid en rijcomfort. Alleen als voldaan is aan die eisen is er toegang tot het spoorwegnet. Onbegrijpelijk, zeker als de eisen bijna per dag veranderd en aangepast worden, zoals gebeurd is. Dit maakt de interoperabiliteit van de Europese spoorwegsystemen bijna onmogelijk in de praktijk.
Om ook een echte interne markt op het gebied van de spoorwegen tot stand te brengen, is harmonisering en standaardisatie nodig op de kortst mogelijke termijn.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, de meeste investeringen in de infrastructuur in de EU zijn gedaan op het nationale vlak. Dit heeft erin geresulteerd dat de nationale infrastructuur in de EU-landen grotendeels goed functioneert. De tekortkomingen worden echter duidelijk zodra men een grens passeert. Hoewel er diverse pogingen zijn gedaan om de problemen op te lossen, onder andere binnen de internationale vakbond voor spoorwegpersoneel, zijn er met name problemen op het gebied dat we vanavond bespreken: het Europese spoorwegnet. Zolang er dergelijke problemen bestaan, zullen er tenminste twee duidelijke soorten beperkingen zijn. Aan de ene kant verslechteren de condities voor Europa om te concurreren met andere markten, waar deze problemen misschien al opgelost zijn. Aan de andere kant verslechteren de condities voor de spoorwegen om te kunnen concurreren met andere vervoermiddelen. Het staat onomstotelijk vast dat de spoorwegen de grote verliezer van de afgelopen decennia zijn geweest en zullen blijven.
Het marktaandeel van de spoorwegen in het Europese goederenvervoer is van twintig procent dertig jaar geleden gezakt naar minder dan tien procent nu. Tegelijkertijd is het marktaandeel van het personenvervoer bijna gehalveerd.
Men kan het goederen- en personenvervoer per trein niet afdwingen. De spoorwegen kunnen hun marktaandeel aanzienlijk vergroten als ze efficiënt te werk gaan en de kans krijgen om zich op eigen kracht te ontwikkelen. Anders is het risico groot dat het Europese spoorwegnet, in ieder geval wat betreft het goederenvervoer, over een paar decennia is verdwenen. Om deze reden is het een stap in de goede richting als de Commissie een zogeheten interoperabiliteit in de spoorwegen nastreeft. De volgende stap is meewerken aan de uitbreiding van de interne markt van de EU met de Oost- en Midden-Europese landen.
Gemeenschappelijke bedrijfssystemen en een commerciële prijsstelling zou gunstig zijn voor het Europese spoorwegnet. Maar als de spoorwegen op lange termijn willen blijven bestaan, zijn er in ieder geval twee dingen nodig. Ten eerste zijn er meerdere exploitanten nodig. Net zoals er diverse transportbedrijven op de Europese wegen actief zijn, moeten er ook diverse concurrerende spoorwegmaatschappijen zijn. Ten tweede moet er een scheiding komen tussen een binnenlandse exploitant en de eigenaar van de spoorlijn. Dat model hebben we in Zweden en ik ben er een overtuigd voorstander van om dat systeem in alle lidstaten van de EU in te voeren. Anders blijft de vage grens tussen de overheid en de exploitant een belemmering voor de ontwikkeling van het Europese spoorwegnet.
Over het geheel genomen betekent dit dat er nog erg veel te doen staat, ook nadat het Europees Parlement besluiten heeft genomen naar aanleiding van dit verslag. Maar toch vormen ze een heel grote stap in de goede richting.

Nicholson
Ik zou dit onderwerp graag vanuit een regionaal perspectief willen benaderen. Ik kan helaas niet spreken over hogesnelheidslijnen in Noord-Ierland, laat staan op het Ierse eiland, omdat de treinen in dat specifieke deel van de wereld niet bepaald veel snelheid ontwikkelen.
Het is uitermate belangrijk dat wij de betekenis van een spoorwegsysteem erkennen. In Europa wordt er gepraat over hoe belangrijk het voor regio's is dat ze de beschikking hebben over de meest milieuvriendelijke vervoersmogelijkheid. Wat mij echter sinds kort zorgen baart, is dat de mensen in mijn regio tegelijkertijd van plan zijn om bepaalde trajecten van ons kleine spoorwegsysteem te sluiten. Ik vind dat een afschuwelijke gedachte.
Een van de belangrijkste verbindingen tussen Noord-Ierland en de Republiek Ierland is die tussen Dublin en Belfast. Deze erg belangrijke verbinding is onlangs gesaneerd. Waarschijnlijk is de kwaliteit van die verbinding nog steeds maar half zo goed als de norm die in de rest van continentaal Europa gehanteerd wordt, maar de mensen in mijn regio zijn er in ieder geval erg blij mee. Verder hebben we ook nog de lijn tussen Belfast en Larne die ons verbindt met de rest van het Verenigd Koninkrijk. Bepaalde gedeelten van deze verbinding zijn inmiddels gesloten omdat er niet genoeg geld is voor onderhoud en sanering van die trajecten.
De spoorwegmaatschappij in Noord-Ierland heeft ons onlang ook nog meegedeeld dat ze de verbinding tussen Coleraine en Londonderry gaat opheffen. Dat is absoluut onbegrijpelijk en totaal onacceptabel. Dit is het belangrijkste forensengebied in het noordwesten en deze verbinding wordt gebruikt door mensen uit een deel van de Republiek Ierland, bepaalde kustgebieden en het schiereiland. Dat spoorwegsysteem is belangrijk voor de mensen die doorreizen naar Belfast, naar luchthavens of naar andere bestemmingen. Het is dus zaak om serieus aandacht te besteden aan het onderhavige vraagstuk.
In het verleden hebben we al vaak vanuit een Europees perspectief gesproken over Trans-Europese netwerken; zowel met betrekking tot weg- en spoorwegtransport als met betrekking tot lucht- en zeetransport. Als puntje echter bij paaltje kwam, waren we niet bereid, op Europees noch op nationaal niveau, om de financiële middelen ter beschikking te stellen. Wij moeten de uitdagingen waarmee wij geconfronteerd worden, aangaan en ervoor zorgen dat wij de beschikking krijgen over zeer goed geoutilleerde spoorwegverbindingen. Die verbindingen moeten er in ieder geval in mijn eigen regio komen omdat dat erg belangrijk is. Er mogen niet langer verbindingen opgeheven worden en wij moeten meer geld beschikbaar stellen om het huidige spoorwegsysteem te verbeteren zodat er meer goederenverkeer per spoor in plaats van over de weg kan plaatsvinden. Een toename van het wegtransport is vanuit milieuoogpunt compleet onaanvaardbaar.
Het is pijnlijk als ik naar mijn regio terugkeer en te horen krijg dat er geen geld beschikbaar is. Het is pijnlijk als je bij thuiskomst de opmerking hoort: "We moeten juist het wegennet verbeteren en niet het spoorwegsysteem". Het spoorwegsysteem heeft een geweldige toekomst. Het is verkeerd en totaal onaanvaardbaar als wij, op welke manier dan ook, een verzwakking van dat systeem toestaan.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie wil om te beginnen haar dank uitspreken voor dit interessante debat en het Parlement bedanken voor het feit dat het zoveel waarde hecht aan de kwestie van de interoperabiliteit van de conventionele spoorwegen. Ik wil de aandacht vestigen op het uitstekende werk van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en met name van de heer Savary, die het verslag heeft uitgewerkt.
De richtlijn moet in de eerste plaats gezien worden als een technische maatregel, maar het voorstel is natuurlijk ook van politiek belang doordat het bijdraagt aan de totstandkoming van een gemeenschappelijke en transparante markt voor spoorwegdiensten en spoorwegmaterieel. Zoals bekend behoren de spoorwegen tot de belangrijkste kwesties van de Commissie. Dat is met name duidelijk gemaakt door het Witboek uit 1996 over de revitalisering van de spoorwegen in de Unie.
Reeds eind vorig jaar nam de EU een grote stap in de richting van revitalisering van het spoorwegverkeer door middel van het zogeheten spoorwegenpakket. Ik ben ervan overtuigd dat het kan bijdragen aan een opleving van het goederenvervoer in de Unie. Naast deze maatregelen moeten er meer dingen gebeuren om de strategie te completeren. Hiermee bedoel ik met name maatregelen die de nationale spoorwegnetten met elkaar integreren en die de kwaliteit van de overheidsdiensten vergroot.
Het is bekend hoe verschillend de technische normen en bedrijfsregels in de verschillende landen zijn. Dat is ook duidelijk naar voren gekomen tijdens het debat. Dit maakt het internationale verkeer duurder en gecompliceerder dan het binnenlandse verkeer. Deze verschillen verstoren niet alleen de interoperabiliteit, maar ook de interne markt voor spoorwegmaterieel.
De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heeft een voorstel voor een verslag goedgekeurd waarin de commissie achter ons voorstel staat. De meeste amendementen in het verslag kunnen goedgekeurd worden. Een aantal amendementen vormt een feitelijke meerwaarde, waarvoor we het Parlement willen bedanken. Zoals u weet, heeft ook de Raad het voorstel bestudeerd en dankzij contacten tussen de rapporteurs van het Parlement, het voorzitterschap van de Raad en ambtenaren van de Commissie is het heel goed mogelijk dat het voorstel al bij de eerste lezing aangenomen kan worden. Een voorwaarde voor de uitvoering ervan is de wil om een echt convergentiebeleid te voeren, ook als het een hoofdzakelijk technisch document betreft.
Daarom wil ik alleen de amendementen behandelen die niet overgenomen kunnen worden. Ten eerste amendement 9 op artikel 1, lid 3. Het toepassingsgebied wordt in bijlage I vastgesteld en kan niet beperkt worden op de manier die wordt voorgesteld. De genoemde gevallen kunnen behandeld worden als afzonderlijke categorieën, als speciale gevallen of in het uiterste geval als uitzondering.
Amendement 28 op artikel 22, lid 3. De voorgestelde wijziging is niet in overeenstemming met het idee dat de technische kwalificaties voor interoperabiliteit achteraf ingevoerd dienen te worden. Zij gaat evenmin samen met de noodzaak om de voorkeur te geven aan de maatregelen die de meeste financiële voordelen bieden.
Amendement 29 op artikel 24, lid 1. Wat dat betreft bestaan er wettelijke beperkingen om het goed te keuren.
Amendement 32 op bijlage I, alsmede amendement 35 over uitzonderingen van treinwagons uit derde landen. De voorgestelde tekst is onaanvaardbaar, omdat deze een fundamentele wijziging betekent van het rollend materieel dat in de richtlijn wordt bedoeld. Het beginsel waaraan de Commissie heeft vastgehouden voor de Raad en de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en waarop het voorstel is gebaseerd, is dat de richtlijn al het rollend materieel moet behelzen dat gebruik maakt van het Trans-Europese spoorwegnet. Dat is belangrijk voor het stimuleren van de interne markt voor rollend materieel en voor het waarborgen van een minimaal veiligheidsniveau op het Trans-Europese spoorwegnet. Voor een minimaal veiligheidsniveau moet al het rollend materieel aan bepaalde minimumspecificaties voldoen.
Amendement 39 op artikel 18, lid 3, en amendement 40 op bijlage VII. De voorgestelde maatregelen zijn niet verenigbaar met artikel 14, lid 2, waarin wordt bepaald dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat het systeem aan de STI-regels (spécification technique interopérationnelle) voldoet. Dit voorstel zou geïntroduceerd kunnen worden in de kaderrichtlijn over veiligheid van de spoorwegen die de Commissie later dit jaar zal voorstellen. Het is echter vanzelfsprekend dat buitengewone transporten of bijvoorbeeld locomotieven die spoorwegwerkzaamheden uitvoeren niet aan dezelfde eisen hoeven te voldoen als passagierstreinen. In het voorstel wordt daarom een aantal speciale gevallen genoemd, zie artikel 2 K en artikel 5, lid 5, waarop men speciale voorschriften kan toepassen die op de juiste manier zijn aangepast.
Sta mij toe om de overige amendementen te laten voor wat ze zijn, omdat ze allemaal onze steun krijgen. Ze dragen bij tot een verduidelijking van de richtlijn - dat geldt met name voor alle speciale gevallen - of ze vormen aanvullende voorschriften die goedgekeurd kunnen worden, zoals bepaalde gevallen die buiten de technische specificaties vallen.
Ter afsluiting van mijn betoog over de interoperabiliteit van de conventionele spoorwegen wil ik het Parlement bedanken voor zijn inzet. We mogen hopen dat de richtlijn al bij de eerste lezing wordt aangenomen. Dit zal een sleutelrol spelen bij de revitalisering van het spoorwegverkeer.
Ik ga direct verder met het tweede verslag dat de interoperabiliteit van de hogesnelheidstreinen behandelt. Ook hierover heeft de heer Savary een interessant verslag uitgewerkt dat een aantal constructieve opmerkingen en voorstellen bevat. De Commissie zal ze grondig bestuderen en ze zoveel mogelijk in acht nemen bij de planning van haar werkzaamheden.
Het verslag van de Commissie ging eerder over de realisatie en de effecten van richtlijn 96/48 dan over de feitelijke vorderingen van de interoperabiliteit van hogesnelheidstreinen. Dat komt doordat het spoorwegnet in kwestie zich nog steeds in een vroeg ontwikkelingsstadium bevindt. Het voorstel van het Parlement voor een evaluatie van de feitelijke vorderingen van de interoperabiliteit is daarom zeer interessant.
Wat betreft het conventionele spoorwegnet stelde de Commissie voor om een gemeenschappelijk representatief orgaan een hulpmiddel te laten uitwerken en regelmatig bij te werken. Op verzoek van een lidstaat of de Commissie zou deze de stand van zaken kunnen weergeven van het Trans-Europese spoorwegsysteem van conventionele treinen.
De Commissie heeft alle voorstellen voor de interoperabiliteit van hogesnelheidstreinen in het verslag bekeken, en ze vormen een welkome bijdrage aan het huidige overleg in de Commissie over het onderwerp dat nog steeds een hoge prioriteit heeft.
Het is algemeen bekend dat de spoorwegen van doorslaggevende betekenis zijn voor de toekomstige transportbehoefte van Europa en een duurzamer Europees transportsysteem. Een grotere interoperabiliteit is een belangrijke factor in onze werkzaamheden op dit gebied. Het is zeer verheugend om door de discussie van vandaag te zien dat het Europees Parlement en de Commissie in hoge mate dezelfde kijk hebben op de zaak.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, samen met de rapporteur, de heer Savary, zijn wij de Raad in belangrijke mate tegemoetgekomen. Wij hebben zelfs in de plenaire vergadering nog ik weet niet hoeveel amendementen ingediend om de twee versies met elkaar in overeenstemming te brengen. Dan moet de Raad zich ook scharen achter onze mening. Verder moet de Commissie ons ondersteunen en niet de Raad, mevrouw de commissaris. Bent u verder zo vriendelijk en wijst u uw diensten erop dat dit verslag niet van de commissie regionaal beleid, maar van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme komt. Wij maken namelijk een vervoersbeleid voor heel de Gemeenschap en niet alleen voor de regio's.

De Voorzitter
Mijnheer Jarzembowski, de commissie heet: Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

British Nuclear Fuels in Sellafield
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0223/2000) van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie aan de Commissie over de installatie van de Mox Demonstration Facility van British Nuclear Fuels in Sellafield.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, het rapport dat de Britse inspectiedienst voor nucleaire installaties (Nuclear Installations Inspectorate - NII) over de veiligheid in Sellafield heeft gepubliceerd, geeft een vernietigend oordeel over de veiligheid van die installatie en over de vervalsing van de veiligheidscontroles aldaar. Medio februari heeft hoofdinspecteur Laurence Williams verklaard dat hij persoonlijk de stekker uit de Thorp-opwerkende installatie zou trekken als zijn veiligheidsaanbevelingen niet werden opgevolgd. Uit zijn eigen rapport blijkt echter duidelijk dat BNFL niet te vertrouwen is. Eerdere aanbevelingen van de NII hebben ze gewoon genegeerd. Ik beschik zelfs over documenten waaruit blijkt dat dit al sinds 1981 het geval is. Hieruit spreekt arrogantie, zelfs op momenten dat ze ter verantwoording worden geroepen.
Wat te denken van het feit dat het onderzoek door de NII een gevolg was van een krantenartikel in de Britse Independent en dat het naar aanleiding van dit artikel was dat de Britse regering besloot om de NII, als een soort posse, naar Sellafield te sturen. Uiteraard had deze volgorde andersom moeten zijn. Wij worden voortdurend gerustgesteld over de veiligheid van de nucleaire installaties in de EU. Waarom is er dan een onderzoek van de pers nodig om regeringen van lidstaten op grote veiligheidsproblemen te attenderen?
Het wordt tijd dat de Europese burgers uitgebreid antwoord krijgen op vragen over de gevolgen die de vervalsing van gegevens in de MOX Demonstration Facility (MDF) van BNFL in Sellafield voor de veiligheid en het milieu zal hebben. Die vervalsing, die overigens al jaren aan de gang is, veroorzaakt namelijk grote twijfels over de veiligheid van de MOX-brandstof die gebruikt wordt en over de veiligheid van de nucleaire installatie in het algemeen. Die vervalsing roept ook vragen op over het transport van kernafval zoals MOX-brandstof en zeker ook, gezien de plutoniumvoorraden, over de nucleaire veiligheidscontroles. Ik wil dan ook graag meer informatie over de veiligheidscontroles die sinds 1996 in het kader van Euratom in Sellafield hebben plaatsgevonden, met inbegrip van het aantal inspectiebezoeken en de betrokken functionarissen en dergelijke. Naar verluidt, valt de opwerking in het Verenigd Koninkrijk sinds 1996 namelijk onder de veiligheidscontroles krachtens het Euratom-Verdrag.
Ik heb hoofdinspecteur Laurence Williams in een bijeenkomst van de Industriecommissie gevraagd of het inspectiepersoneel in het Verenigd Koninkrijk zich niet te veel identificeerde met de culturen die zij moesten controleren. Hij gaf me een zeer duidelijk antwoord. Maar hoe zit het met de Euratom-inspecteurs? Kunnen we die ook vertrouwen? Identificeren zij zich ook te veel met de culturen die zij eigenlijk moeten controleren?
Ik zou u ook willen vragen om gedegen aandacht te besteden aan de harmonisatie van de minimumnormen, aangezien wij over deze kwestie in de Industriecommissie tegenstrijdige antwoorden hebben gekregen.
Ik maak mij ook grote zorgen over de gevolgen van de opwerking voor de buurlanden. In mijn eigen land is bijvoorbeeld radioactieve besmetting geconstateerd op de stranden aan de oostkust, met name in Carlingford Lough, waar ik ben opgegroeid. Mensen die daar wonen, vragen mij welke actie de EU hiertegen gaat ondernemen. Mijn antwoorden zijn altijd erg kort.

Denemarken en andere Noordse landen maken zich eveneens zorgen over de radioactieve besmetting van hun zeeën en visgronden als gevolg van de opwerking in Sellafield.
Naar mijn mening is de schandalige schending van de veiligheidseisen in Sellafield een Europese aangelegenheid. Met name de tanks voor hoogactief afval vormen een groot en doorlopend risico voor de oostkust van Ierland vanwege het gevaar van het ontsnappen van grote hoeveelheden straling bij oververhitting van de koeltanks.
In het rapport van de NII wordt benadrukt dat de hoeveelheid hoogactief vloeibaar afval nog steeds sneller toeneemt dan BNFL aankan. De Thorp-opwerkingsinstallatie produceert voortdurend meer afval. De inspectiedienst heeft juist tegen deze installatie met wettelijke sancties gedreigd als die achterstand niet wordt weggewerkt. Een van de kenmerken van het opwerkingsproces is dat er per definitie grote hoeveelheden vloeibaar afval worden geproduceerd. Hoogactief vloeibaar afval wordt al meer dan veertig jaar onder voortdurende koeling opgeslagen in tanks in Sellafield. Het is nu dringend noodzakelijk dat de opwerkingsactiviteiten gestaakt worden en dat de tanks voor hoogactief afval via een passieve opslagmethode, zoals verglazing, uiteindelijk onschadelijk worden gemaakt. Maar zelfs na de verglazing zijn ze gedurende een periode van meer dan vijftig jaar nog steeds hoogradioactief.
Het grote probleem voor BNFL is dat de hoeveelheid hoogactief vloeibaar afval die als gevolg van de opwerking wordt geproduceerd, sneller blijft toenemen dan het bedrijf kan verwerken. Om het potentiële risico zo veel mogelijk te beperken, zou de NII graag zien dat de hoeveelheid opgeslagen hoogactief vloeibaar afval wordt geminimaliseerd. Mijn voorstel is om dat te realiseren door nu meteen het opwerken te staken.
In de Industriecommissie heb ik eveneens de vraag gesteld of de corruptiecultuur nu ook al was doorgedrongen tot de onafhankelijke kwaliteitsbewaking van de afdeling Quality Assurance van Lloyd's, die controleert of de BNFL-procedures voldoen aan de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften. Vorig jaar september heeft die afdeling een rapport gepubliceerd waarin verklaard wordt dat BNFL een kwalitatief hoogwaardig beleid hanteert met betrekking tot gezondheid, veiligheid en milieu. Uit het rapport van de regelgevende instantie blijkt echter dat die conclusie volstrekt onjuist is, zodat de onafhankelijke kwaliteitscontrole van Lloyd's sterk in twijfel getrokken moet worden.
Met betrekking tot Euratom en de Britse inspectiedienst heb ik al verwezen naar een te sterke identificatie met de te controleren bedrijfsculturen. Dat is een eufemisme voor corruptie en dat moeten we bij deze kwestie zien te voorkomen.
De hoofdinspecteur bestempelde de hoogactieve afvaltanks en het grote risico als gevolg van het feit dat BNFL deze niet passief veilig maakt door verglazing, als een urgent probleem. Ik zou graag willen weten wat de betekenis van "urgent" is in deze context. Betekent dat, dat we nog jaren moeten toezien hoe de gezondheid en het milieu van de mensen op de Britse eilanden en in Europa in het algemeen ernstig gevaar loopt?

Wallström
De Commissie is op de hoogte van vervalsing van gegevens in de pelletdiameter in de MOX Demonstration Facility (MDF) van BNFL in Sellafield. Wij houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en hebben zowel rechtstreekse informatie ingewonnen bij de Britse autoriteiten als bij het bedrijf zelf. De Commissie maakt zich grote zorgen over deze situatie, die twijfels oproept met betrekking tot de nucleaire veiligheid. Voordat ik dan ook inga op de specifieke aspecten van de vraag van mevrouw Ahern, zou ik eerst willen verklaren dat wij niet alleen in de huidige, maar ook in de uitgebreide Europese Unie geen enkele nalatigheid met betrekking tot nucleaire veiligheid kunnen tolereren. Het verwaarlozen van internationale afspraken op het gebied van nucleaire veiligheidsnormen moet openlijk en krachtig veroordeeld worden. Daarom ben ik ook blij dat het Europees Parlement besloten heeft om vanavond een plenair debat over deze belangrijke kwestie te houden en om later deze week een resolutie hierover aan te nemen.
Dan zal ik nu ingaan op het eerste specifieke aspect en dat betreft de gevolgen van de vervalsing van de MOX-gegevens voor de veiligheid van kerninstallaties. Ik wil de geachte afgevaardigden er echter eerst aan herinneren dat de verantwoordelijkheid voor de nucleaire veiligheid krachtens het Internationale Verdrag inzake Nucleaire Veiligheid bij het land berust onder wiens jurisdictie een nucleaire installatie valt. Het is ook duidelijk dat de lidstaten geen afstand willen doen van deze verantwoordelijkheid. Ik moet daarom ook verwijzen naar het Verenigd Koninkrijk en naar het rapport van de NII over de vervalsing van de gegevens. In dat rapport staat dat de inspectiedienst voor nucleaire installaties overtuigd is van de veiligheid van het gebruik van de brandstof die in de MDF wordt geproduceerd, een en ander ondanks de onvolledige gegevens over de kwaliteitsbewaking vanwege de vervalsing van een aantal gegevens over acceptabele kwaliteitsniveaus door werknemers van de MDF. Aldus een citaat uit hun rapport.
In het rapport van de inspecteur over de controle en het toezicht op de werkzaamheden bij BNFL in Sellafield wordt echter ook opgemerkt dat de veiligheidsmaatregelen in Sellafield slechter zijn geworden. Inmiddels heeft het bedrijf, na daartoe door de NII te zijn gesommeerd, een plan opgesteld om de aanbevelingen uit het rapport in de praktijk te brengen. Wij zijn nu in afwachting van de officiële reactie van de inspecteur op dat plan.
In de tweede plaats de nucleaire veiligheidscontroles: volgens het onderzoek van de Britse NII heeft de vervalsing van gegevens plaatsgevonden bij een secundaire handmatige diametercontrole van een deel van de MOX-pellets in de MDF in Sellafield. Controles van de pelletdiameters vallen overigens niet onder de belangrijkste nucleaire veiligheidscontroles van Euratom, omdat de aangiftes van veiligheidscontroles van de exploitanten gebaseerd zijn op pelletgewichten en niet op diametermetingen. De verificaties die uitgevoerd zijn op basis van de Euratom-veiligheidscontroles, wezen er daarom niet op dat de aangiftes niet klopten.
In de derde plaats is het transport van radioactief materiaal gebonden aan verordeningen die door de Internationale Organisatie voor Atoomenergie zijn opgesteld en die vervolgens in de nationale wetgevingen worden omgezet. Dat betekent dat ook de primaire verantwoordelijkheid voor het transport van radioactief materiaal bij de lidstaten ligt.
De meetafwijkingen in Sellafield hebben op zich geen gevolgen voor het veilig transporteren van pellets. De Commissie verwelkomt echter elk besluit ter verbetering van de veiligheid van het transport van nucleair materiaal. De Commissie streeft naar een betere harmonisatie van de verordeningen op het gebied van het transport van radioactief materiaal, waardoor de veiligheid op dit vlak vergroot zou worden.
Tot slot het ontwerpvoorstel voor een Euratom-richtlijn voor de harmonisatie van de minimumnormen voor nucleaire veiligheid in de Europese Unie en de betekenis daarvan bij de discussies over nucleaire veiligheid met de toetredingslanden. De veiligheidseisen van individuele lidstaten van de EU zijn specifieker en strenger dan die van de IAEA. Vanwege de verschillen in historische achtergrond, het wettelijk kader, het type en aantal reactoren en de verschillende houdingen ten opzichte van verordeningen is het niet eenvoudig om een communautaire harmonisatie van de veiligheidseisen van de lidstaten te bewerkstelligen. Wij lopen bij elke poging om overeenstemming te bereiken over communautaire Euratom-veiligheidsnormen het gevaar dat dat resulteert in een veel te algemeen stelsel van regels en beginselen. Een algemene regelgeving op zich zou waarschijnlijk geen verbetering opleveren van de huidige veiligheidsnormen voor nucleaire installaties. Het is dan ook onwaarschijnlijk dat door een harmonisatie van de minimumnormen op EU-niveau de gebeurtenissen in Sellafield voorkomen hadden kunnen worden.
Er bestaan echter wel degelijk activiteiten waarvoor harmonisatie op communautair niveau zowel nuttig als mogelijk zou zijn. Het betreft activiteiten die gebaseerd zijn op de communautaire erkenning van nationale veiligheidseisen en het stimuleren van best practices. Met betrekking tot nieuwe installatietypes moet het zelfs mogelijk zijn om een uitgebreide harmonisatie te bewerkstelligen. Ik zie ook geen belemmeringen voor een toekomstige harmonisatie van regelgeving op het gebied van een veilig radioactief afvalbeheer en van de buitengebruikstelling van nucleaire installaties.
In het kader van de uitbreiding zou een richtlijn met geharmoniseerde minimumveiligheidsnormen onze eerste discussies over het zeer gevoelige onderwerp van de nucleaire veiligheid eenvoudiger hebben gemaakt. De nucleaire veiligheid zou dan, net zoals andere EU-wetgeving, als onderdeel van het acquis communautaire routinematig zijn getoetst. Het is echter moeilijk te voorspellen of zo'n richtlijn snel genoeg ontwikkeld kan worden om nog een sleutelrol te spelen in de lopende discussies met de toetredingslanden. Het is eveneens moeilijk in te schatten of communautaire minimumnormen het veiligheidsniveau kunnen creëren waar de toetredingslanden naar ons idee aan zouden moeten voldoen. Wij hebben de lat voor onszelf en voor de toetredingslanden namelijk hoger gelegd. Wij zijn bezig om de kandidaat-landen te stimuleren om de goede maatregelen die in de Europese Unie worden gehanteerd, zelf ook toe te passen. Een goed voorbeeld hiervan is de ontwikkeling door het Directoraat-generaal Milieu van richtsnoeren voor periodieke veiligheidsevaluaties van de nucleaire lichtwaterreactoren van sovjetmakelij.
Een andere belangrijke stap is vorige week genomen met de formatie van een Europese veiligheidsgroep voor nucleaire installaties. In deze groep zullen exploitanten van nucleaire energie-installaties en vertegenwoordigers van regelgevende instanties uit zowel de lidstaten als de kandidaat-landen zitting hebben.
Ik kan u verzekeren dat de Commissie alles in het werk zal stellen om zowel in de huidige als in de uitgebreide Unie een hoog niveau van nucleaire veiligheid te realiseren. Ik ben ervan overtuigd dat er op communautair niveau meer ondernomen kan worden om dit doel te realiseren. Het is echter niet duidelijk of een richtlijn inzake de harmonisatie van veiligheidsnormen op Europees niveau op dit punt in deze ontwikkeling de beste stap voorwaarts vormt.

Chichester
Het is erg belangrijk dat we deze kwestie in het juiste perspectief, in de juiste verhoudingen, blijven zien. Ik ben dan ook blij met het evenwichtige antwoord van commissaris Wallström. Het is erg belangrijk dat wij ons tot de feiten beperken en ons niet inlaten met de soms wilde speculaties zoals in de ontwerpresolutie van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie over deze kwestie.
Ik wil benadrukken dat de veiligheid door de gebeurtenis met de vervalsing van gegevens niet in gevaar is geweest. Ik zou ook graag het NII-rapport willen aanhalen, waarin staat dat de veiligheid van brandstof die in de MOX Demonstration Facility wordt gefabriceerd, gewaarborgd blijft ondanks de onvolledige gegevens over kwaliteitsbewaking als gevolg van de vervalsing van een aantal gegevens over acceptabele kwaliteitsniveaus door werknemers van de MDF. De NII komt tot deze conclusie op basis van de robuustheid van het productieproces van de brandstof en van het totaal aantal controles dat uitgevoerd is op de essentiële parameters.
Ik zou de aandacht van mijn collega's ook graag willen vestigen op de positieve reacties van BNFL op de twee rapporten van de NII: het rapport over het gegevensincident en het rapport over het toezicht en veiligheidsbeleid in Sellafield. Ik ben blij met die reactie vanwege de drie cruciale aanbevelingen om het veiligheidssysteem en de beheerstructuur te verbeteren door een grondige herziening van het veiligheidssysteem in het hele bedrijf. Dit dient te gebeuren door het creëren van meer controlemogelijkheden door extra toezichthoudend personeel aan te nemen, door training en meer nadruk op de veiligheidscultuur te leggen en, tot slot, door het verbeteren van de onafhankelijke inspectie, audit en evaluatie door onafhankelijke, ervaren inspecteurs en dergelijke, belast met het toezicht op de veiligheidseisen, te benoemen.
BNFL heeft positieve maatregelen genomen met betrekking tot 28 aanbevelingen in het ene en vijftien aanbevelingen in het andere, het vervalsingsrapport. Wegens een gebrek aan tijd ga ik niet in detail op die verbeteringen in. Wij moeten de kern van de zaak niet uit het oog verliezen en dat is dat de regulerende veiligheidsmechanismen goed hebben gefunctioneerd. De fout werd gemeld door werknemers, waarna vervolgens de regulerende mechanismen in werking zijn getreden. Er heeft feitelijk ook geen overtreding van de veiligheidsvoorschriften plaatsgevonden. Er is slechts sprake geweest van een inbreuk op de regels voor de verslaglegging met betrekking tot één bepaalde afnemer. De overtreding van het vervalsen van gegevens mag niet ten koste gaan van het streven om de opwerking van MOX-splijtstofelementen op de lange termijn te behouden.
Beide methoden zijn vormen van recycling. Het zijn effectieve manieren om afval te verminderen en te concentreren en ze zijn tegenwoordig, wat de MOX-productie betreft, het best denkbare antwoord op de vraag hoe plutoniumafval van kernwapens veilig verwerkt kan worden.
Ik ben blij met de oprichting iets meer dan een jaar geleden - in februari 1999 - van de WENRA, de Western European Nuclear Regulators Association - de West-Europese Associatie van kernregulators. Ik ben verheugd over de introductie van hun project om de veiligheidsregels en praktijkmaatregelen van hun leden te harmoniseren. De regelgevende instanties zullen deze taak zelf in de verschillende lidstaten uitvoeren: is er een beter alternatief denkbaar? Het resultaat zal een verbeterde veiligheidscultuur opleveren en dat moet door iedereen met open armen worden ontvangen.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, het merendeel van de burgers in het Verenigd Koninkrijk en ook in de EU heeft diep geschokt en verontwaardigd gereageerd op de recente gebeurtenissen bij BNFL. Om in de eigen woorden van BNFL te spreken: "Binnen het bedrijf wordt erkend dat voor veel belanghebbenden kwaliteit en veiligheid onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Het feit dat wij op één aspect van een goedgekeurd veiligheidssysteem in gebreke zijn gebleven, heeft tot een aanzienlijk verlies aan vertrouwen geleid ten opzichte van BNFL als geheel." Dat zijn de woorden van een bedrijfsleiding die zich nu bewust is van haar tekortkomingen, een bedrijfsleiding die onnadenkend bezig was met personeelsinkrimpingen, iets wat inmiddels gelukkig weer is teruggedraaid.
Elke nucleaire installatie dient aan de hoogst mogelijke normen te voldoen. Ik leef erg mee met het personeel van BNFL dat het slachtoffer is geworden van een falend management. Hun bestaan stond op het spel. In de toekomst zullen zij hun mond open doen bij de constatering van elk gebrek in de veiligheidscultuur.
Ik wil op dit moment geen aandacht besteden aan de levensvatbaarheid van opwerking en aan de vraag of deze methode wel verantwoord is. Ook de rentabiliteit van MOX zal ik buiten beschouwing laten. Dit soort zaken zijn op dit moment namelijk niet aan de orde, hoewel ze wel onderwerp van discussie zouden moeten zijn in het Verenigd Koninkrijk en ook daarbuiten. BNFL gaat een moeilijke periode tegemoet en dat is terecht. De belangrijkste reden waarom deze kwestie in het Europees Parlement wordt behandeld, is om op het gebrek te wijzen aan geharmoniseerde Europese normen voor de nucleaire industrie. In bijna alle andere Europese industriesectoren zijn die geharmoniseerde normen er wel. Het Euratom-Verdrag vertoont gebreken en dat moet rechtgezet worden zodat wij over de benodigde richtlijn kunnen beschikken. Het is moeilijk om over de uitbreiding van de EU te discussiëren als wij niet op zijn minst ook een soort acquis communautaire hebben voor de nucleaire sector.
De commissaris heeft opgemerkt dat zij het niet verstandig vindt om een mededeling te doen uitgaan. Ik nodig haar hierbij uit om een bijeenkomst van de Industriecommissie bij te wonen zodat we dit nader kunnen bespreken. Ik denk dat zo'n mededeling in de nabije toekomst wel degelijk nodig is om aan te geven hoe we een betere harmonisatie kunnen bewerkstelligen. Dan doel ik uiteraard niet op een harmonisatie met de laagst mogelijke normen als uitgangspunt, maar juist op basis van de strengste normen. Als we willen dat het grote publiek de nucleaire industrie accepteert - en velen van ons willen dat - moeten we zorgen dat die harmonisatie een feit wordt.
Met betrekking tot eventuele nieuwe installaties, commissaris, zei u dat die harmonisatie mogelijk moet zijn. Ik zie echter geen verschil en ik verzoek u dan ook dringend om uw standpunt van vanavond te heroverwegen. Breng een bezoek aan onze commissie zodat we op basis van dit recente incident kunnen vaststellen welke maatregelen noodzakelijk zijn voor de burgers van Europa en de werknemers in onze nucleaire installaties.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, wat het onderzoek naar dit incident aantoont, kan nog het beste omschreven worden als een incompetente en zelfvoldane managementcultuur. Uit het rapport van de NII van februari van dit jaar over de veiligheidsgegevens blijkt dat deze gegevens systematisch vervalst werden. Het verwerken van afgewerkte brandstof van 34 installaties in negen verschillende landen is daardoor op de tocht komen te staan. Inmiddels sturen Japan, Duitsland en Zwitserland al helemaal geen materiaal meer naar Sellafield, en terecht.
Dit betreurenswaardige incident versterkt weer eens de negatieve - en vaak onterechte - reputatie van het Verenigd Koninkrijk als de "vieze man van Europa". Naar mijn mening moeten alle betrokkenen in Sellafield de collectieve verantwoordelijkheid voor deze gebeurtenis nemen en maatregelen treffen om de situatie te verbeteren.
Er hebben inmiddels al enkele verbeteringen plaatsgevonden: de nieuwe bestuursvoorzitter van BNFL heeft een grondige herstructurering doorgevoerd en er is een aantal mensen ontslagen. Er is ongetwijfeld sprake van enige vooruitgang. Het Verenigd Koninkrijk heeft echter nog veel werk voor de boeg en er moet nog een hoop gebeuren voordat BNFL weer een goede reputatie heeft opgebouwd.
Ik deel de ongerustheid van mevrouw McNally die de commissaris ook verzocht heeft om deze kwestie nogmaals te bekijken. Het feit dat de commissaris ons meedeelt dat de regelgeving van de individuele lidstaten specifieker is, vormt geen afdoende verklaring. Wij hebben behoefte aan strenge minimumnormen, ook gezien de toetreding van kandidaat-landen in de toekomst. Veel kandidaat-landen zijn afhankelijker van nucleaire technologie dan de huidige lidstaten en bovendien beschikken zij vaak over een veel oudere opwerkingscapaciteit.
Het is belangrijk dat de Europese Unie actie onderneemt op dit gebied omdat daardoor het vertrouwen in nucleaire technologie wordt vergroot; de Europese burgers hebben namelijk behoefte aan vertrouwenwekkende maatregelen. Ik onderken en deel de bezorgdheid van mijn collega's uit de Republiek Ierland en Denemarken. Het komt erop neer dat wij wetgeving nodig hebben om de aanbevelingen in de ontwerpresolutie uit te voeren die vanavond door de drie grootste fracties is ingediend: strenge minimumnormen voor een veilige en betrouwbare inrichting, constructie en exploitatie van nucleaire en aanverwante installaties en voor beheersystemen op het gebied van nucleaire veiligheid.
Mijn fractie steunt vanavond de resolutie van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie niet. Wij vinden dat het onderwerp namelijk vanuit een te grof perspectief wordt benaderd. De vraag of de nucleaire opwerking in Sellafield door moet gaan is natuurlijk volledig legitiem. Maar de discussie over deze kwestie kan niet gevoerd worden op een manier zoals de sensatiebladen plegen te doen. De resolutie van de drie grote fracties kunnen wij wel steunen omdat wij vinden dat er verbeteringen nodig zijn. Daar wordt op dit moment ook aan gewerkt, maar wij vinden dat het aanbrengen van verbeteringen beter gestimuleerd wordt als dit probleem op communautaire basis wordt aangepakt. Wij zijn ons ook bewust van de grote betekenis van deze installatie voor de werkgelegenheid in West-Cumbria. Mocht het voortbestaan van de installatie in gevaar komen, dan vinden wij dat de Europese Commissie speciale maatregelen moet nemen om de werkgelegenheid in andere sectoren in deze regio te stimuleren.
Deze geschiedenis heeft voor niemand iets positiefs opgeleverd, zeker niet voor Sellafield. Door echter op communautair niveau maatregelen te nemen, kan er op dit gebied wel degelijk iets worden bereikt.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met het bedanken van mijn collega, mevrouw Ahern, omdat zij deze erg belangrijke kwestie vandaag aan de orde heeft gesteld. Iedereen in dit Huis is ongetwijfeld geschokt door de recente gebeurtenissen in verband met Sellafield, door de vervalsing van de MOX-brandstofgegevens en het rapport van de Nuclear Installation Inspectorate over het lage niveau van de veiligheidsprocedures ter plekke. Nadat BNFL in eerste instantie een defensieve reactie gaf, is pas na de publicatie van het rapport de ware omvang van het probleem aan het licht gekomen; de vervalsing van de gegevens vond klaarblijkelijk al vanaf 1996 plaats.
Wales is net als Ierland geconfronteerd met radioactieve besmetting in de Ierse Zee, voornamelijk veroorzaakt door Sellafield. Er bestaan theorieën over een verband tussen bijvoorbeeld een hoog percentage aan leukemie bij kinderen en het wonen aan de Ierse kust. Door het recente voorval in Sellafield is nu bovendien het vertrouwen dat het publiek wellicht had in de veiligheid van de installatie, en dus ook in hun eigen gezondheid en veiligheid, helemaal verdwenen. Deze crisis in de geloofwaardigheid van het management van British Nuclear Fuels zou wel eens het einde kunnen betekenen van de opwerkingsactiviteiten.
BNFL was vastbesloten om de MOX-installatie in Sellafield operationeel te houden zodat de opwerking door kon blijven gaan. Een van de redenen van British Energy - verantwoordelijk voor een derde deel van de opwerkactiviteiten in Sellafield - om van opwerking over te schakelen naar afvalopslag is gebaseerd op economische motieven. Het opslaan van afval is namelijk goedkoper en de gegevens die onlangs door de nucleair-vrije lokale autoriteiten zijn gepubliceerd, ondersteunen dat standpunt.
De vraag is of het doorgaan met nucleaire opwerking wel gerechtvaardigd is gezien de problemen met de milieuvervuiling, de effecten op de gezondheid en de kwestie van en de discussie over de kosten. De voordelen van het continueren van de opwerking wegen niet op tegen de risico's die dat met zich meebrengt. Zoals in de resolutie ook wordt gesteld, moeten de Raad, de Commissie en het Parlement deze hele kwestie, inclusief de productie van MOX-brandstof, in heroverweging nemen in het licht van de recente gebeurtenissen en in het belang van niet alleen de mensen in Ierland en Wales, maar ook van die in de rest van Europa.
British Nucleair Fuels heeft de verplichting om de verschillende soorten afval die mevrouw Ahern eerder noemde, op de meest veilige manier te verwerken. Ook deze kwestie baart mij ernstig zorgen. Een bepaalde regio in Wales wordt namelijk genoemd als mogelijke locatie voor de opslag van laag radioactief afval. Dat is onaanvaardbaar. Wij hebben een strategische aanpak nodig. De nucleaire industrie heeft al te veel grote schade veroorzaakt en wij moeten er zeker van zijn dat er niet steeds meer gemeenschappen en mensen in de toekomst aan de erfenis van deze industrie ten onder gaan.

Vidal-Quadras Roca
Mijnheer de Voorzitter, een van de onontbeerlijke vereisten van het parlementaire werk is stiptheid. Ter wille van die stiptheid zou ik een viertal feiten in herinnering willen brengen met betrekking tot het voorval van de vervalsing van de handmatige metingen van de doorsnede van de MOX-splijtstofstaven in de installatie van British Nuclear Fuels in Sellafield.
In de eerste plaats ging het om secundaire controles die werden herhaald op verzoek van de klant, en niet om een veiligheidsvereiste; in de tweede plaats werd er geen enkele nucleaire veiligheidsvereiste overtreden; ten derde was er geen enkel stralingsgevaar; ten vierde zijn alle beschermingsclausules van het Euratom-Verdrag gerespecteerd want de maten met betrekking tot het gewicht van de staven waren juist.
We hebben hier dan ook te maken met een betreurenswaardig geval van gebrek aan beroepsethiek, waardoor het bedrijf in kwestie enorme financiële schade is berokkend. We kunnen echter onmogelijk stellen, zonder de waarheid geweld aan te doen, dat we hier te maken hebben met een gebeurtenis die gevolgen zou hebben voor de veiligheid van de werknemers of de samenleving. Niettemin vestigt een fout als deze, hoe onbeduidend die ook is, onze aandacht nog eens op de noodzaak om de controle en voortdurende verbetering van de procedures voor installaties met de eigenschappen als de opwerkingsinstallatie van Sellafield, tot het uiterste door te voeren. Dat is wat de regelgevende Britse autoriteit geëist heeft, dat is de eis die in de door mijn fractie gesteunde resolutie gesteld wordt, en waaraan hopelijk gehoor zal worden gegeven in de toekomst.

Adams
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten ons heel goed realiseren dat de vervalsing van de gegevens omtrent de kwaliteitsbewaking een ernstige zaak is. Ik vermoed dat het kleine aantal parlementsleden dat de ontwikkelingen in Sellafield heeft gevolgd door contact te houden met het management en met vertegenwoordigers van de werknemers, zich scherper van de ernst van de situatie bewust is dan de andere afgevaardigden. Door het incident is de gebrekkige veiligheidscultuur en een inadequate secundaire controleprocedure bij de productie van MOX-brandstof aan het licht gekomen. Wij moeten ons echter wel realiseren dat BNFL als reactie op het rapport van de NII al ingrijpende veranderingen in het management heeft doorgevoerd. Zowel de inspectiedienst als de minister hebben hier positief op gereageerd, maar ik hoop dat ze in dat verband niet beschuldigd zullen worden van een te grote identificatie met BNFL. Een van de mogelijke rollen die het Parlement zou kunnen spelen, is het toezicht houden op de managementwijzigingen die aan de gang zijn.
Opvallend is ook dat de Industriecommissie van zowel de hoofdinspecteur als de Commissie, de verzekering heeft gekregen dat er zich geen veiligheidsproblemen hebben voorgedaan bij de installaties in Sellafield. Er zijn geen problemen geweest met de nucleaire veiligheidscontroles en de veiligheid is ook niet in het geding geweest bij het transport van nucleair materiaal. Ik ben blij dat de commissaris deze standpunten vanavond nogmaals bevestigd heeft. De brandstof kan veilig worden gebruikt voor de doeleinden waarvoor hij is geproduceerd.
Deze conclusies moeten er echter niet toe leiden dat we nu zelfvoldaan achterover gaan leunen. Wij moeten ernaar blijven streven dat de kandidaat-landen in Oost-Europa - en naar mijn mening ook andere landen in Oost-Europa - strengere normen gaan hanteren voor nucleaire installaties. De meesten van ons streven nog steeds naar communautaire normen die gelden voor alle installaties. Wij weten dat de WENRA tracht om een harmonisatie in dit verband te bewerkstelligen. Evenals andere collega's hoop ik dat de commissaris haar standpunt hieromtrent zal heroverwegen en dat zij de WENRA bij het verwezenlijken van die harmonisatiedoelstelling daadwerkelijk zal ondersteunen en stimuleren.
Op basis van mijn eigen ervaringen in een aantal landen ben ik er absoluut van overtuigd dat dit de beste manier is om het vertrouwen van de publieke opinie terug te winnen. En het herstel van het vertrouwen bij het publiek moet de belangrijkste doelstelling van dit Parlement zijn.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik ben al zestien jaar lid van dit Parlement. Ik geloof dat ik zonder overdrijven kan stellen dat letterlijk elk jaar de ongerustheid van de Ierse regering en de Ierse bevolking over de nucleaire opwerkingsinstallatie in Sellafield in dit Parlement aan de orde zijn geweest.
Als ik om me heen kijk, ben ik mij er altijd van bewust dat waarschijnlijk elke gloeilamp in dit Parlement wordt gevoed door kernenergie. Dat verklaart ook de terughoudendheid bij veel nucleaire machten in Europa om een serieuze oplossing te zoeken voor ons probleem in Ierland. Onze ongerustheid is door een aantal opeenvolgende Ierse regeringen telkens onder de aandacht van de Britse regering gebracht. Ik moet helaas constateren dat de reactie op de Ierse standpunten meestal onverschilligheid, en zelfs minachting uitstraalde. Op dit moment bestaat er in Ierland geen enkel vertrouwen meer in de geruststellende opmerkingen over de veiligheid van de nucleaire installatie in Sellafield. De recente informatie over de vervalsing van documenten heeft de diep gevoelde en eensgezinde bezorgdheid die in heel Ierland heerst, alleen nog maar vergroot.
Ons land loopt wel alle risico's met betrekking tot die installatie, maar heeft er geen enkel voordeel van. Wij weten dat de Duitsers en de Japanners hun eigen kernafval ter opwerking naar Sellafield sturen. Opwerking in eigen land is een veel te gevoelige politieke kwestie vanwege de risico's en de ongerustheid die die opwerking met zich meebrengt.
Ik verzoek de commissaris dan ook om haar standpunt in heroverweging te nemen. Ik zou van haar verder willen weten of er ook niet-nucleaire landen deel uitmaken van het door haar genoemde nucleaire veiligheidscomité. Het is tijd om ons te realiseren dat de kosten voor het verwerken van afval van deze kerninstallaties een intrinsiek onderdeel vormen van de totale kosten. In het algemeen gesproken, is het veel aantrekkelijker om die verwerkingskosten buiten beschouwing te laten, maar de Ierse regering en de Ierse bevolking vinden deze kwestie uitermate belangrijk. Gelukkig worden we op dit punt ook gesteund door de Deense regering.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in dit debat niet alleen het woord gevraagd omdat ik hier als afgevaardigde het noordwestelijk deel van Engeland vertegenwoordig waartoe ook Sellafield behoort of omdat er meer dan 10.000 mensen in hun bestaan worden bedreigd als de installatie wordt gesloten. Ik spreek hier ook niet omdat ik belang zou hebben bij de nucleaire industrie; dat heb ik namelijk niet. Mijn bijdrage is bedoeld om de ware feiten in dit debat boven tafel te krijgen. Het probleem met discussies over nucleaire kwesties is dat deze gedomineerd worden door een vertekening van de waarheid; dat geldt zeker voor Sellafield.
Mevrouw Ahern merkte in haar betoog op dat de NII een vernietigend vonnis over de installatie heeft geveld. Dat is niet waar! Zij sprak ook over een vernietigend oordeel over de veiligheidscontroles. Ook dat is niet waar! In het rapport was sprake van drie veiligheidsaanbevelingen, en de controles hadden betrekking op kwaliteitsbewaking, zoals andere sprekers terecht hebben opgemerkt. Zij zei dat het rapport een gevolg was van een artikel in The Independent. Dat is niet waar! De kwestie is aan het rollen gebracht door werknemers van BNFL. Zij hebben het ontdekt. BNFL heeft zelf haar afnemers en de NII van de gebeurtenissen op de hoogte gebracht. Mevrouw Ahern verwees ook naar een besmetting van de Ierse en Deense zeegebieden. Als reactie wil ik graag een citaat van zeven prominente Deense wetenschappers uit The Independent van 12 mei aanhalen. Deze wetenschappers bestuderen vanuit een beroepsmatige invalshoek de lozing van radioactieve afvalstoffen in Sellafield. Zij kwamen tot de volgende conclusie: "Er bestaat geen wetenschappelijke basis voor de claim dat de huidige uitstoot van radioactiviteit van Sellafield een onaanvaardbare besmetting veroorzaakt in de Noord-Atlantische en Arctische gebieden". Als je je oordeel al klaar hebt, vormen feiten een verstorende factor!
Mevrouw Ahern noemde het schandalig dat de veiligheid zo verwaarloosd werd. Dat is een grote belediging voor de mensen die er werken en met name voor hun gezinnen die vlak bij de installatie wonen. De mensen die daar werken, zouden dat absoluut niet doen als zij dachten dat dat onveilig zou zijn. Zij zouden hun gezinnen namelijk niet aan dergelijke risico's blootstellen. Die uitspraak nagelt de werknemers in Sellafield aan de schandpaal. Mevrouw Ahern sloot haar betoog af met een verwijzing naar corruptie. Dat is echt de druppel.
Tot besluit zou ik de commissaris één advies willen geven, behalve dat zij haar oor te luisteren blijft leggen: breng zelf ook eens een bezoek aan Sellafield om de feitelijke toedracht vast te kunnen stellen. Dat is het beste advies dat ik u, en veel parlementsleden, kan geven.

Inglewood
Mijnheer de Voorzitter, als geboren en getogen inwoner van Cumbria en in mijn hoedanigheid als een van de vertegenwoordigers van Noord-West-Engeland, ben ik van alle parlementsleden misschien wel degene die het meest geraakt is door de gevolgen van de recente gebeurtenissen in Sellafield.
Voor alle duidelijkheid wil ik opmerken dat er fouten zijn gemaakt in de manier waarop deze kwestie aangepakt is. Deze fouten zijn eenvoudigweg niet acceptabel. Als inwoner van Cumbria weet ik dat veel mensen in mijn graafschap - en het is een voorrecht om dit graafschap te mogen vertegenwoordigen - zich door British Nuclear Fuels in de steek gelaten voelen. Er is echter al eerder op gewezen dat er geen overtredingen van de wet hebben plaatsgevonden of van de regels en richtsnoeren van de regelgevende instantie. In een rechtsstaat als de onze, kunnen de recente gebeurtenissen geen aanleiding vormen om de installatie te sluiten.
Ik weet dat er veel mensen zijn die willen dat Sellafield gesloten wordt. Ik weet dat dit met name heel sterk geldt in bepaalde delen van Ierland. In een vrije maatschappij moeten mensen de gelegenheid krijgen om hun mening te uiten. Dat vormt echter geen reden om de installatie te sluiten. Het is nergens in de Europese Unie mogelijk dat de overheid een legaal gevestigde onderneming sluit die de wet niet heeft overtreden. Dit geldt niet alleen voor Ierland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk, maar ook voor de andere lidstaten.
De eigenaren - dat wil zeggen de regering van het Verenigd Koninkrijk - en de werknemers van Sellafield hebben legitieme belangen bij het openblijven van de installatie. Die belangen kunnen niet zo maar van tafel worden geveegd. Dat is in deze situatie net zo goed van toepassing als in elke andere situatie.
Tot slot, aangezien British Nuclear Fuels aan de basis staat van de recente crisis in Sellafield, zal dit bedrijf ook zelf voor de oplossing moeten zorgen. Daar zijn zij zich van bewust. Ik wens ze daarbij veel succes, maar woorden alleen zijn niet voldoende. Zij moeten gevolgd worden door daden, hun daden.

Doyle
Vanuit een Iers perspectief zijn we getuige van het begin van het einde van de opwerking in Sellafield en we beschikken daarbij over bondgenoten. De bevoegdheden van de Commissie als de verantwoordelijke communautaire instelling zijn op dit gebied ontoereikend, ja zelfs beschamend ontoereikend. Er bestaan geen uniforme normen voor veiligheid en lozingen, geen communautaire raadplegingsprocedures voor krachtcentrales die in grensgebieden zijn gevestigd, geen duidelijke communautaire bepalingen voor de opslag en het transport van nucleaire brandstoffen en kernafval en geen adequaat communautair informatie- en controlesysteem bij nucleaire probleemsituaties.
De nucleaire veiligheid kan in het kader van het uitbreidingsproces een groot probleem vormen. Hoe moeten we namelijk de veiligheid van installaties beoordelen als we niet beschikken over communautaire wetgeving inzake de inrichting en de bedrijfsvoering van nucleaire installaties? Realisten accepteren en begrijpen dat het leven risico's met zich meebrengt. Meestal accepteert de maatschappij ook een bepaald risiconiveau, mits daar voldoende voordelen tegenover staan. Voorstanders van nucleaire energie wijzen ook bijna altijd onvermijdelijk op dat evenwicht tussen risico's en voordelen. Welke voordelen ondervindt Ierland echter van de risico's die zij loopt doordat zij voortdurend blootstaat aan het merendeel van de Britse nucleaire installaties?
Waarom bevindt het merendeel van die installaties zich niet in de buurt van de bevolkingscentra in Zuid-Oost-Engeland als die nucleaire veiligheid en kernenergie inderdaad zo betrouwbaar zouden zijn? Dat is uiteraard om de risico's voor die bevolkingscentra te minimaliseren. Wat Ierland betreft, wordt met dit antwoord de logica echter op zijn kop gezet. In onze graafschappen Antrim, Dowen, Louth, Dublin, Wicklow en Wexford wonen twee miljoen mensen. Dat is het overgrote deel van de Ierse bevolking. Die mensen wonen echter allemaal wel aan of bij de Ierse Zee in de buurt van de meeste Britse nucleaire installaties.
De afgelopen jaren hebben we bovendien kunnen constateren hoe de bezorgdheid van consumenten over de veiligheid van de voedselketen een markt te gronde kan richten die ooit onverwoestbaar leek. Kijk maar naar het BSE- en het dioxineprobleem. We hebben nog slechts een vaag vermoeden van het effect dat de angst voor nucleaire problemen - alleen nog maar de angst - kan hebben op deze sectoren van onze economie. De vrijheid om zelf te bepalen welk risico iemand voor zichzelf of voor zijn kinderen acceptabel vindt, is een zeer elementair mensenrecht. Dat recht om zelf te beschikken, om je eigen keuzes te maken, dat recht op inspraak in het risico van naburige concentraties van kerninstallaties is de inwoners van de gebieden aan de westkust van Ierland ontnomen. In de praktijk komt het erop neer dat de nucleaire besluitvorming in het Verenigd Koninkrijk niet aan de democratische normen voldoet. Dubieuze beslissingen zijn vaak omgeven met een muur van geheimzinnigheid.
Ik rond af. De werkelijkheid van Sellafield wordt niet alleen bepaald door het leveren van een bijdrage aan de doelstellingen van Kyoto wat betreft de afhankelijkheid van de Britse economie van kernenergie. Die werkelijkheid omvat ook een litanie van niet gemelde incidenten, de vervalsing van kwaliteitscontroles van MOX-splijtstofstaven waardoor de Japanners het vertrouwen in de veiligheid van de installatie hebben verloren en de Duitsers en de Zwitsers de gemengd-oxide splijtstofpellets hebben geannuleerd.
Ook de opzettelijke sabotage, naar verluidt door werknemers, vorig jaar september en begin dit jaar maakt onderdeel uit van die werkelijkheid. Bovendien zijn er grote twijfels over de levensvatbaarheid van opwerking op de lange termijn. Voor de komende paar jaar zijn de orderportefeuilles nog gevuld, maar vanwege het gebrekkige kwaliteitstoezicht op de MOX-installatie worden er geen nieuwe orders meer geplaatst. Zelfs van de nieuwe CEO, de heer Norman Askew, wordt beweerd dat hij gezegd heeft dat opwerking niet meer zo belangrijk voor de exploitatie is als vroeger ooit het geval was. Een van de directeuren heeft zelfs in het openbaar verklaard dat de toekomst van de installatie twijfelachtig is. Voor Sellafield ligt er wel degelijk een toekomst in het verschiet, alleen niet op het gebied van de productie van gemengd-oxide splijtstoffen en ook niet op het gebied van de thermische oxide-opwerking in de MOX- en Thorp-installaties. De capaciteiten en de ervaring van de werknemers en de grote kapitaalinvesteringen kunnen en moeten gebruikt worden voor een heroriëntatie op afvalbeheer en voor het opzetten van een geavanceerd technologiecentrum voor de buitenwerkingstelling van bestaande installaties. Ik stel dan ook voor dat we ons in dit debat daarop concentreren.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iedereen bedanken voor dit interessante en waardevolle debat. Ik hoop dat we het er allemaal over eens kunnen zijn dat het noodzakelijk is om het vertrouwen in kernenergie weer op te bouwen omdat we gemerkt hebben dat de prijs voor het verlies van dat vertrouwen erg hoog is, zelfs nu de conclusie gerechtvaardigd is dat dit incident geen substantiële schade heeft veroorzaakt of tot grote risico's heeft geleid. Het is in ons aller belang om te waarborgen dat de burgers vertrouwen hebben in onze veiligheids- en beveiligingssystemen.
Ik ben te allen tijde bereid om in elke commissie van dit Parlement over deze kwesties te discussiëren. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan communautaire regelgeving op dit terrein, maar we moeten niet de indruk wekken dat daardoor een hoger veiligheidsniveau in de Europese Unie zou ontstaan. Voor beslissingen over dit soort kwesties geldt namelijk de unanimiteitsregel en daardoor zou het eindresultaat wel eens minimale standaardnormen op kunnen leveren die niet aan de verwachtingen van onze burgers voldoen. Gezien de discussies tussen de verschillende lidstaten en de verschillen in hun standpunten en houding, moeten wij realistisch zijn: de lidstaten zijn niet bereid om de Europese Unie op dit terrein meer bevoegdheden te geven. Dat is ook de reden waarom de verantwoordelijkheid van de Commissie op dit gebied beperkt is tot het uitoefenen van toezicht op radioactiviteit - niet meer dan dat.
Wij hebben Europese regels nodig. Wij moeten echter niet de indruk wekken dat deze erg gemakkelijk en snel tot stand zullen komen. Ik deel de opvatting dat wij hierover een diepgaandere discussie zouden moeten voeren.
In antwoord op de vraag van mevrouw Banotti over de Europese veiligheidsgroep voor kerninstallaties kan ik antwoorden dat deze bestaat uit exploitanten van krachtcentrales en regelgevende instanties op het gebied van kernenergie uit zowel lidstaten als kandidaat-landen. Het is geen breder forum, maar deze speciale veiligheidsgroep biedt wel de mogelijkheid tot samenwerking.
Het is niet de eerste keer dat Sellafield ter discussie staat. Deze veiligheidskwesties moeten nader onderzocht worden omdat er, zoals u weet, ook een incident in Japan heeft plaatsgevonden. Dat werd veroorzaakt door een nonchalante controle en het feit dat sommige personeelsleden dachten dat ze zelf ook wel een mix konden samenstellen. Dus ook in zeer geavanceerde samenlevingen loopt men wel degelijk risico's met nucleaire en opwerkingstechnieken.
Ik kom te allen tijde graag naar het Parlement om deze discussie voort te zetten. Ik wil echter niemand valse hoop geven over wat er op korte termijn en met de steun van de lidstaten bereikt kan worden. Dat is ook de reden van onze beperkte bevoegdheid.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement vijf ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.45 uur gesloten)

