Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Green
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag aandacht vragen voor een zaak die naar mijn oordeel van groot belang is voor de mensen in de Europese Unie, namelijk de berichten die ons vanmorgen bereikten over het gisteren door de Britse regering genomen besluit om het slachten van vermoedelijk aan BSE lijdende koeien op te schorten. Dit is een punt van grote zorg en U kunt zich wel voorstellen wat voor enorme gevolgen een en ander zal hebben voor de bezorgdheid die er onder de Europese bevolking leeft ten aanzien van de volksgezondheid en de veiligheid van de consument.
Ik vraag de Europese Commissie dan ook om een ogenblikkelijke respons te geven op het besluit van de Britse regering, waarmee het actieplan dat op de laatste bijeenkomst van de Europese Raad door de Britse premier werd gepresenteerd, volledig lijkt te worden ondergraven.

De Voorzitter
Mevrouw Green, het is duidelijk dat wij nu niet zomaar een debat kunnen improviseren. Als de Commissie daarmee instemt, zou ik voorstellen dat ze dat probleem eventueel behandelt in het kader van het verslag van de heer Funk, dat op de agenda van vanochtend is ingeschreven. Dat is zeer goed mogelijk. U zult immers begrijpen dat wij bij het begin van de vergadering niet zomaar een debat kunnen improviseren.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, het voorstel van mevrouw Green strookt met wat wij in de Fractie van de Europese Volkspartij denken. Dit is een ernstig feit, dat wij moeten bespreken. Het gaat niet alleen om de gezondheid, maar ook om de Europese Unie als rechtsgemeenschap. Wat volgens dat recht is beslist, kan geen enkele lid-staat op eigen houtje ongedaan maken. Mevrouw de Voorzitter, wij ondersteunen uw voorstel dat de Commissie daarover in het kader van het verslag van de heer Funk een verklaring aflegt.

De Voorzitter
Mijnheer Poettering, ik dank u. Ik zie dat ook mevrouw Green met mijn voorstel instemt.

Provan
Mevrouw de Voorzitter, ik heb me verbaasd over de opmerkingen die ik mevrouw Green vanmorgen hoorde maken. Dergelijke uitspraken brengen een oplossing voor de moeilijkheden waarmee de rundvleessector momenteel te kampen heeft, bepaald niet dichterbij. Juist dit soort opgeblazen en opruiende taal maakt van deze kwestie een probleem en klopt de hele zaak nog verder op.
Ik verzeker de leden van dit Huis dat de Britse regering gisteravond tot deze maatregel heeft besloten om het slachtprogramma doeltreffender te maken, zodat we eerder van de BSE-problematiek af zijn en alles weer zo snel mogelijk z'n normale beloop kan krijgen.

De Voorzitter
Mijnheer Provan, ik heb gezegd dat wij daarover nu geen debat houden.

Green
Mevrouw de Voorzitter, het gaat hier om een buitengewoon belangrijke zaak voor de burgers van Europa. Natuurlijk wil niemand van ons de rundvleessector nog verdere schade toebrengen, maar het zijn juist de uitspraken zoals daarnet, die deze hele sector zo hebben beschadigd. Het is echt volkomen absurd dat afgevaardigden van de Britse regering er hier niet eerlijk voor uitkomen dat deze kwestie een punt van grote zorg is. Door jarenlang de ogen voor de feiten te sluiten zitten we nu met deze problemen. Het wordt tijd dat de Britse regering de werkelijkheid onder ogen ziet en de Europese burgers met een zeker respect behandelt.

De Voorzitter
Dames en heren, wij zullen het over dat alles in het kader van het debat over het verslag van de heer Funk hebben.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over de stemming over het verslag van de heer von Wogau betreffende de accijnstarieven. Twee dagen voordien had de heer Pasty ons gewaarschuwd dat de stemmingen, het verloop van de plenaire vergaderingen en de Commissievergaderingen wel eens voor verwarring zouden kunnen zorgen.
Mevrouw de Voorzitter, bij de stemming over het verslag over de accijnstarieven was er maar een enkele stem verschil. De verhoging van de accijnzen op wijn is met een enkele stem aangenomen. Welnu, vele leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die nauw bij de zaak zijn betrokken - ikzelf vertegenwoordig Languedoc-Roussillon, het grootste wijngebied in Europa - namen op dat ogenblik deel aan een vergadering van de Enquêtecommissie inzake boviene spongiforme encephalopathie. Mevrouw de Voorzitter, u is zelf jurist. Dit is een geval van afgedwongen instemming. Men heeft tegelijkertijd een commissievergadering en stemmingen in plenaire vergadering gehouden en aldus de stemming gemanipuleerd. Dit is een schoolvoorbeeld van een ten onrechte verkregen instemming en dus ook van een ongeldige stemming. Ik vind dat onaanvaardbare methodes van - vergeef mij het woord - bedriegers die zichzelf een meerderheid willen verschaffen.
Mevrouw de Voorzitter, wij zouden misschien een andere formule moeten vinden en op die bedrieglijke stemming moeten terugkomen.

De Voorzitter
Mijnheer Martinez, dit betreft geen wijziging van de Notulen. Nu gaat het om de goedkeuring van de Notulen en daarom verzoek ik u uw opmerkingen daartoe te beperken.
Voorts moet ik zeggen dat u een fundamenteel probleem heeft aangestipt. Ik stel voor dat het Bureau zich buigt over de vraag of het normaal is dat tijdens de stemmingen ook andere vergaderingen plaatsvinden. Ik meen dat wij moeten vasthouden aan de regel dat tijdens de stemmingen geen andere vergaderingen plaatsvinden. Ik zie trouwens dat de fractievoorzitters het daarover met mij eens zijn. Ik meen dat het goed zou zijn dat die kwestie ook op de conferentie van voorzitters wordt besproken.
Geen andere bezwaren bij de Notulen?

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een opmerking over de Notulen en over de stemming waarover de heer Martinez gisteren heeft gesproken. Na de stemming was het onduidelijk wat eigenlijk was aangenomen. Ik merk op dat wij gisteren met één enkele stem een voorstel hebben verworpen waarin de invoering van een belasting op wijn werd gevraagd. Op dat punt heeft de heer Martinez dus beslist geen gelijk.

des Places
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u om begrip maar zal het niet over de Notulen hebben. Ik wil alleen instemmen met...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Arias Cañete
Mevrouw de Voorzitter, bij de hoofdelijke stemming over amendement 15 betreffende het verslag-von Wogau staat dat ik voor gestemd zou hebben. Ik heb tegen gestemd.

De Voorzitter
Mijnheer Arias Cañete, wij zullen dat onderzoeken en zo nodig rechtzetten.
Geen bezwaren meer?
(De Notulen worden goedgekeurd)

Stemming
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0272/96), overeenkomstig artikel 52, van de heer Vallvé, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(96)0102 - C4-0214/96) "Kleinschalige kustvisserij" (begrotingslijn B2-0521).
Gezien het feit dat geen schriftelijk bezwaar is gemaakt tegen de amendementen en de resolutie in het verslag, worden deze geacht te zijn aangenomen.

Pompidou
Wegens de toenemende afhankelijkheid van de lid-staten op energiegebied is een algemene en samenhangende, op de MOEL en Rusland gerichte strategie voor de Europese Unie onontbeerlijk geworden.
Wij moeten met die landen ook een beleid van samenwerking op het gebied van de nucleaire veiligheid ontwikkelen om, enerzijds, de uitwisseling op het terrein van het onderzoek te bevorderen en, anderzijds, nieuwe rampen zoals die van Tsjernobyl te voorkomen. In deze context moet ik er evenwel aan herinneren dat men een onderscheid moet maken tussen militaire en civiele installaties.
Wat dit verslag betreft, moeten wij prioriteit verlenen aan de modernisering van de netwerken voor de distributie van energie en de totstandbrenging van een betrouwbaar rechtskader dat de buitenlandse investeringen de nodige garanties biedt. In de eerste plaats moeten wij een instantie oprichten om op de ontwikkeling van de gasindustrie in de MOEL en Rusland toe te zien.
Daarom moeten wij het initiatief ondersteunen met het oog op de oprichting, door Rusland en de Europese Unie, van een gemeenschappelijk centrum voor olie en gas in Moskou. Wij moeten ook de idee ondersteunen van de oprichting van een soortgelijk centrum met het Kaspische-Zeegebied. Het Kaspische-Zeegebied, Oekraïne en de Baltische landen zullen in de nabije toekomst immers een belangrijke rol spelen. Zij zullen Centraal- en OostEuropa moeten verbinden met de snel groeiende economieën in Oost- en Zuid-Oost-Azië.
De programma's PHARE en TACIS hebben nog niet voor het gewenste veiligheidsniveau gezorgd.
Tot besluit merk ik op dat de in de nucleaire sector toegekende financiële steun in de eerste plaats naar de nucleaire veiligheid moet gaan. De industriële benadering moet gepaard gaan met de voortdurende zorg voor de inachtneming van de veiligheidsnormen. Die moet leiden tot de sluiting van de gevaarlijke en de modernisering van de meest recente kernreactoren. Wat de toekomst betreft, onderstreep ik het belang van projecten zoals de ontwikkeling van de reactor van de toekomst, het EPR-type, opdat de 21e eeuw de eeuw wordt van de ontwikkeling van een schone en voor de toekomstige generaties ongevaarlijke energie.
Verslag-Toivonen
Wibe
Vanwege procedurele kwesties kon mijn amendement niet door het Parlement worden behandeld. Ik ben van plan zo snel mogelijk op deze kwestie terug te komen.
Het is mijn vastbesloten doelstelling dat er binnen de Europese Unie een gezamenlijk programma komt met een eigen begroting. Dat zou een aanzienlijke verbetering van coördinatie moeten opleveren, aangezien op het ogenblik verschillende begrotingsposten binnen verschillende programma's voor de Oostzee zijn gereserveerd. Een Oostzee-programma zoals het Middellandse Zee-programma zou met zich meebrengen dat de Europese Unie haar bedoeling om de Unie naar het Oosten uit te breiden duidelijk kenbaar maakt, en dat men toont dat men een sociale eenheid in heel Europa wil bereiken. Dat er grote investeringen nodig zijn om sociale eenheid tussen de landen in het Oostzeegebied te bereiken, staat buiten kijf. Er is geen enkele andere regio in Europa waar zulke grote verschillen in sociale en economische standaard bestaan als tussen de landen rond de Oostzee. Om economische, sociale en politieke stabiliteit in dit gebied te bereiken, moet samenwerking van de Oostzee-landen de hoogste prioriteit krijgen. Het gevaar is groot dat verscheidene Oost-Europese staten veranderen in rauwe markteconomieën met een oppervlakkige democratie, zeer gebrekkige sociale zekerheid en een aanzienlijke criminaliteit. Zo'n ontwikkeling zou de stabiliteit in heel Europa kunnen aantasten.

Gemeenschappelijke ordening van de markten in de sector rundvlees
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0281/96) van de heer Funk, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0422 - C4-0447/96-96/0211(CNS)) tot wijziging van verordening (EEG) nr. 805/68 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector rundvlees.

Funk
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Fischler, dames en heren, wij stemmen vandaag over de wijziging van de gemeenschappelijke marktordening voor rundvlees. De Raad en de Commissie hadden gevraagd het voorstel op 5 en 6 september met spoed te behandelen. De commissie ten principale heeft dat verzoek toen afgewezen omdat wij niet over documenten beschikten. De Raad heeft op 10 september opnieuw om spoedbehandeling verzocht. Op maandag 16 september stemde de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met dat verzoek in. Tegelijkertijd verwierp ze echter de spoedbehandeling van de voorgestelde wijzigingen in de steunregeling voor cultuurgewassen en de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuren. Die besluiten werden op 17 september door het Parlement met een grote meerderheid bevestigd. De commissie en het Parlement verwerpen de voorstellen van de Commissie voor de financiering van de rundvleescrisis. Volgens de pers stemt ook de Raad niet met dat financieringsvoorstel in.
De dramatische situatie op de rundvleesmarkt vergt weliswaar een snel optreden, maar niet op de rug van de graanboeren. Mijnheer Fischler, meer dan de helft van de rundveehouders verbouwen ook graan. Dat betekent dat de Commissie wenst dat zij de schade zelf dragen. In de toelichting bij het voorstel van de Commissie staat dat de rundvleesconsumptie met 20 à 30 % is gedaald. Dat is de schatting van de Commissie van de omvang van de schade. Daarover hoeven wij niet meer de debatteren. Tegen die achtergrond moeten wij nieuwe strategieën ontwikkelen, wat volstrekt onmogelijk is als wij het vertrouwen van de consument in rundvlees niet kunnen herstellen. Het programma ter bestrijding van de ziekte moet onverkort worden uitgevoerd. Het besluit van gisteren is contraproduktief en brengt ons geen stap verder.
Wij moeten onmiddellijk een verplicht stelsel van kwaliteits- en oorsprongsaanduiding voor BSE-vrij rundvlees invoeren. Voorlichting over en promotie voor BSE-vrij vlees moeten worden geïntensiveerd. De mogelijkheden om de druk op de markt te verlichten zijn nog niet volledig benut. Wij moeten ook maatregelen nemen om de prijzen voor de sociaal zwakkere bevolkingsgroepen te verlagen. Met boter hebben wij daarmee vroeger goede ervaringen opgedaan. Wij moeten ook met de MOEL-landen onderhandelen, want daar hebben wij een kringloop: wij kopen er kalveren die wij bij ons vetmesten en waarvan het vlees tegen verlaagde prijzen naar die landen terugkeert. Wij moeten nagaan of wij in dat systeem met toekenning van compensaties geen veranderingen kunnen aanbrengen. Een verhoging van de interventiehoeveelheid is, nu de dieren weldra van de weide worden gehaald, op korte termijn onvermijdelijk. Dat is echter de duurste manier om de druk op de markt te verlichten omdat het vlees later toch opnieuw op de markt komt. Om die grote hoeveelheden vlees te verminderen stel ik in mijn amendementen nieuwe stimulansen voor om ook lichtere dieren te slachten. Die dieren worden op het maximum aangerekend. De extensivering stel ik niet ter discussie. Drie klassen vind ik democratisch echter nauwelijks te controleren en zorgen ook bij de boeren voor verwarring. Mijnheer Fischler, in een belangrijk vaktijdschrift heeft u verslag uitgebracht over een voortreffelijk programma dat in Oostenrijk voor melkkalveren wordt uitgevoerd. Jammer genoeg vinden wij daarvan niets in uw voorstellen. Ik zou u met klem willen verzoeken ook die maatregelen voor te stellen als ze iets kunnen opleveren.
De boeren staan voor de ineenstorting van een tot voor kort goed functionerende markt. Van het beleid zijn ze niet te spreken. Mijnheer Fischler, ik verzoek u daarom samen met ons en de Raad passende oplossingen te zoeken om aan de ellende een einde te maken. Wij moeten samen alles doen om het aanbod en de vraag opnieuw in evenwicht te brengen. In de regel worden vele voorstellen van het Parlement door de Commissie zonder meer verworpen. Mijnheer Fischler, ongeacht welke voorstellen de beste zijn, hebben wij resultaten nodig. In de huidige crisissituatie moeten wij successen boeken. Ik wil niet de beste zijn. Als u de beste is, wil ik u daarmee feliciteren en formuleert u de voorstellen, maar dan wel zo dat wij succes boeken. Dat is van belang voor de getroffen boeren, de slagers, de verontruste consumenten en de werknemers in de rundvleessector. Het is nu al duidelijk dat de ramp op de rundvleesmarkt het gevolg is van politieke nalatigheid, gebrekkige controles en technische beoordelingsfouten. De boeren zijn daarbij het slachtoffer, niet de schuldige. Dat is uiterst belangrijk. Bij de financieringsvoorstellen moeten wij daarmee rekening houden. Ik verzoek het Parlement met klem mijn voorstel aan te nemen. Wat vannacht in Groot-Brittannië is gebeurd, bewijst eens te meer dat wij dit verslag onvoorwaardelijk moeten ondersteunen.
(Levendig applaus)
McCartin
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Funk dankzeggen voor zijn goede verslag dat in korte tijd moest worden opgesteld. Het is een hele geruststelling voor de boeren in de Europese Unie dat er binnen het Parlement mensen zijn die de landbouw een warm hart toedragen en goed geïnformeerd zijn. Ik wil tevens de commissaris dankzeggen, niet alleen voor de wijze waarop hij ons door deze zeer ernstige crisis heenloodst, maar ook voor de kundigheid en de kennis van zaken die hij tentoonspreidt.
Een roep om ondersteuning van de Europese boeren zonder daaraan verdere voorwaarden te verbinden, is niet realistisch in het licht van de huidige budgettaire plafonds. Voor dit en volgend jaar wil de Europese Commissie in totaal ruim 3 miljard ecu steun uittrekken voor rundvleesproducenten die door deze crisis worden getroffen. Wij moeten goed bedenken dat deze crisis de boeren zelf nog eens 3 miljard ecu per jaar kost. In mijn land, Ierland, zullen de boeren die van deze sector sterk afhankelijk zijn, er tenminste 300 miljoen ecu op achteruit gaan, en dat ondanks deze maatregelen. Er is dan ook geen sprake van dat al deze gederfde inkomsten via de huidige communautaire begroting kunnen worden opgevangen.
Het is wat lastig om in dit Huis een maatregel in te leiden en te bespreken zonder de precieze kosten en de financiële dekking daarvoor te kennen. Het is de taak van een parlement om ervoor te zorgen dat de nodige middelen beschikbaar komen.
De begrotingscommissie is van mening dat deze maatregelen er weliswaar moeten komen, maar dat zij binnen de huidige ontwerp-begroting dienen te worden gefinancierd. Gezien de beschikbare begrotingsmiddelen in de afgelopen drie jaar, en vooral gelet op dit jaar, waar reeds 1, 6 miljard ecu voor de BSE-crisis is uitgetrokken en waar de Commissie tegen het einde van het jaar een bedrag van nog eens 460 miljoen ecu beschikbaar denkt te kunnen stellen, ben ik persoonlijk van mening dat het bedrag van 1, 33 miljard ecu, dat de Commissie hiervoor wil uittrekken, binnen de huidige begroting kan worden gevonden en dat het niet nodig is om de regelingen die in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in andere sectoren zijn ingesteld, op de helling te zetten. Ik denk dat wij de benodigde middelen wel kunnen vinden en mocht dat niet lukken, dan kan er aan het einde van het jaar nog een aanvullende begroting worden ingediend, waarbij we de 1 miljard ecu weer opvoeren, die de Raad ongebruikt heeft gelaten. Zo kan deze operatie tenminste binnen het huidige voorontwerp van begroting worden gehouden.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik meen dat iedereen binnen en buiten het Parlement het ermee eens is dat de rundvleessector op dit ogenblik in een moeilijke situatie verkeert. Sedert het uitbreken van de BSE-crisis is de consumptie van rundvlees in sommige lid-staten met 20 à 30 % gedaald. Dat geldt ook voor de prijzen, die in twee lid-staten op dit ogenblik ongeveer 63 % van de interventieprijs bedragen en dus zeer dicht bij het vangnet komen.
Jammer genoeg zijn er nauwelijks aanwijzingen dat de situatie in de nabije toekomst zal verbeteren. Iedereen zal het over BSE blijven hebben, met als gevolg dat de consumptie in de nabije toekomst niet opnieuw tot het vroegere hoge peil zal stijgen. In de herfst zullen grote hoeveelheden runderen op de markt komen zonder dat daartegenover een even grote vraag staat. Zoals u weet is de interventie tot 400.000 ton beperkt. Die hoeveelheid zullen wij weldra bereiken. In die omstandigheden hebben zij die zeggen dat wij dringend maatregelen nodig hebben uiteraard gelijk. De algemene doelstelling daarbij moet echter zijn de druk op de markt te verlichten en de produktie zo snel mogelijk te verminderen tot een niveau waarvoor afzetmogelijkheden bestaan.
Dat het Parlement alleen met de spoedbehandeling van het voorstel inzake rundvlees heeft ingestemd en niet met die van het voorstel over de akkerbouwgewassen, dat de financieringsbasis vormt, plaatst de Raad in een moeilijke positie. De Raad kan immers maatregelen nemen om de vleesproduktie te beperken, maar kan die maatregelen niet betalen. In die omstandigheden is het duidelijk dat de maatregelen zowel in de tijd als met betrekking tot hun effect sterk moeten worden beperkt. Het probleem kan pas echt in zijn geheel worden aangepakt als het Parlement zich over het gehele pakket heeft uitgesproken. Het is dan ook des te verwonderlijker dat in de amendementen bovenop het voorstel van de Commissie nog extra uitgaven ten bedrage van verschillende honderden miljoenen ecu worden voorgesteld.
In de rest van mijn uiteenzetting zal ik mij tot het voorstel voor rundvlees en tot uw amendementen beperken. In de eerste plaats wil ik er nogmaals op wijzen dat de voorliggende voorstellen uitsluitend als dringende maatregelen zijn opgevat en geen definitieve oplossing van het probleem in zijn geheel beogen. De BSE-crisis moet tegen de achtergrond van de algemene situatie op de rundvleesmarkt worden bekeken. Zoals ikzelf en ook de Raad u reeds bij het begin van dit jaar uitdrukkelijk hebben gezegd, had die sector het al voor de BSE-crisis uiterst moeilijk.
De voorgestelde maatregelen op middellange termijn moeten in de eerste plaats de nodige manoeuvreerruimte scheppen zodat wij de interventievoorraden kunnen opruimen. Om de rundvleesproduktie te doen dalen stellen wij een slachtprogramma voor kalveren en de opening van de interventie voor graskalveren voor. Ik geef toe dat het voorstel voor de slachting van kalveren zeer omstreden is. Zoals in het Verenigd Koninkrijk en Portugal is gebleken kan die maatregel evenwel vrij gemakkelijk worden uitgevoerd. Bovendien is dat de goedkoopste manier om de produktie te doen dalen omdat de maatregel in het vroegste stadium van de produktiecyclus ingrijpt. In de huidige, uiterst moeilijke situatie kan men die maatregel volgens mij ook tegenover de bezorgde consument verdedigen.
Mijnheer Funk, onze voorstellen omvatten daarnaast ook een programma voor de vroegtijdige slacht van melkkalveren. Het alternatief dat ik in uw amendementen heb aangetroffen, namelijk de zoogkoeienquota te verlagen in plaats van kalveren te slachten, is volgens mij onuitvoerbaar. Daardoor zouden wij de boeren er immers toe aanzetten hun zoogkoeien nu te slachten. Er zijn een aantal redenen om dat nu niet te doen. In de eerste plaats zou het slachten van meer koeien op dit ogenblik het rundvleesaanbod niet verlagen maar nog verhogen. In de tweede plaats zou de beperking van de rechten op zoogkoeienpremies en van het aantal zoogkoeien op de toekomstige marktordening voor rundvlees vooruitlopen. Ik meen dan ook dat wij die kwestie beter op lange termijn bekijken. In de derde plaats zou een drastische verlaging - men moet steeds voor ogen houden dat wij, in tegenstelling tot bij de mannelijke runderen, bij de zoogkoeien met individueel toegekende rechten te maken hebben - waarschijnlijk tot gevolg hebben dat wij die rechten uiteindelijk zouden moeten afkopen. Wij weten echter dat een miljoen van die rechten op dit ogenblik niet worden gebruikt. Dat zou betekenen dat wij een miljoen rechten zouden moeten opkopen zonder dat zulks enig effect heeft. Zouden wij, als wij de zoogkoeienquota verlagen, trouwens ook de melkquota niet moeten verlagen, daar de melkkoeien het grootste gedeelte vertegenwoordigen van de kalveren die voor vetmesting in aanmerking komen? Kortom, ik ben ervan overtuigd dat wij ons nu niet zozeer met de koeien dan wel met de kalveren moeten bezighouden.
Ik dank u voor uw steun voor mijn voorstel om jonge mannelijke dieren in de interventie op te nemen en voor de aanbevelingen die u in dat verband met betrekking tot leeftijd en gewicht heeft geformuleerd. Ik meen dat het nuttig is dat alternatief te onderzoeken. Ik heb mijn deskundigen daarmee in elk geval belast.
Parallel met het slachtprogramma voor kalveren en met de interventie voor jonge dieren stel ik ook een beperking voor van de nationale contingenten voor de toekenning van de speciale premie. Volgens mij zou elke lid-staat daarmee moeten kunnen instemmen. Als gevolg van het slachtprogramma voor kalveren zullen in de onmiddellijke toekomst immers minder premies worden gevraagd en bovendien hebben wij als uitgangspunt voor ons voorstel de periode gekozen waarin het aantal premies het grootst is.
Elke lid-staat begint op basis van de voor 1995 geregistreerde aanvragen en daarop wordt een vermindering van 5 % toegepast. Daarbij wordt echter het aantal van de aanvragen die de in 1992 aanvaarde aanvragen overschrijden slechts voor de helft in aanmerking genomen. Ik weet dat die maatregel vooral heftige kritiek uitlokt in de lid-staten die tot nu toe uitsluitend of grotendeels in plaats van de premie voor stieren de akkerbouwpremie voor het silomaïsareaal hebben gevraagd.
Ik meen echter dat men dat probleem na enige tijd via een herzieningsclausule kan aanpakken. Om de maatregelen ter beperking van de produktie te versterken, stel ik ten slotte voor de bezettingsgraad voor de toekenning van de extensiveringspremie een beetje te verlagen. Daarbij echter moet voor de boeren die met een veebezettingsgetal van minder dan een grootvee-eenheid per hectare vrede nemen de extensiveringspremie passend worden verhoogd.
In de onmiddellijke toekomst moeten wij de interventiehoeveelheden verhogen. Dat is onvermijdelijk. Ik ben het evenwel eens met hen die zeggen dat wij de interventie zo kort mogelijk moeten houden. Interventie is en blijft een maatregel op korte termijn. Daarom geldt de voorgestelde verhoging slechts tot de andere maatregelen effect sorteren. Is de voorgestelde periode van veertien maanden - alleen in die periode worden de hoeveelheden verhoogd - te lang? Is het geen ambitieuze doelstelling binnen een jaar naar de normale produktieniveaus te willen terugkeren?
Als u ook nog de interventiegewichten wil verlagen, kan ik daarmee in beginsel volkomen instemmen. Ik meen echter dat wij dat stapsgewijs en niet in een keer moeten doen.
Men heeft mij ook gevraagd kort iets te zeggen over wat de Commissie woensdag en de Britse regering gisteren hebben besloten. Ik moet zeggen dat ik alleen de persmededeling van de Britse regering ken. Ik zou daarover het volgende willen zeggen. In de eerste plaats beslist de Commissie uiteraard op basis van de conclusies van de Top van Florence. In de tweede plaats heeft de Commissie op haar laatste vergadering uitsluitend kennis genomen van een verslag van mijn hand over de laatste bijeenkomst van de Raad. Ik heb de Commissie meegedeeld dat ik ook tot de Raad heb gezegd dat wij aan de conclusies van Florence vasthouden en dat ik bovendien reeds meer dan een week geleden heb gedaan wat ik altijd doe als ons een nieuwe studie wordt voorgelegd. Ik bedoel daarmee dat ik de twee studies aan het multidisciplinair comité en aan het Wetenschappelijk veterinair comité heb voorgelegd. Ik heb het over de studie over de mogelijke overdracht van BSE van de moederkoe op het kalf als de studie die ondertussen onder de benaming Oxfordstudie steeds vaker wordt geciteerd.
Beslissingen over wijzigingen konden niet worden genomen omdat niemand in de Commissie een verandering wenste. Daarmee is de zaak volgens mij duidelijk. De conclusies van Florence luiden als volgt: in de eerste plaats moeten de voorafgaande voorwaarden worden vervuld, waartoe ook een bijkomend slachtprogramma behoort; in de tweede plaats is, zodra de voorafgaande voorwaarden zijn vervuld, voorzien in een stapsgewijze opheffing van het uitvoerverbod, waarbij de Britse regering de Commissie volgens de afgesproken procedure eerst een werkdocument moet voorleggen. De Commissie legt dat werkdocument dan aan de twee wetenschappelijke comités voor. Als de comités een positieve aanbeveling formuleren, wordt de normale, voor zulke gevallen overeengekomen besluitvormingsprocedure ingezet.
Ik weet dat mijn pakket voorstellen om de problemen op de rundvleesmarkt op te lossen discussie uitlokt. Anderzijds moet het voor ieder die de praktijk kent duidelijk zijn dat het in een crisis van een dergelijke omvang niet meer dan logisch is dat tegengestelde belangen ook heftige discussies uitlokken. De uitgangspositie in de verschillende lid-staten is nu eenmaal te verschillend. Voor alle lid-staten geldt volgens mij echter nog altijd dat snelle hulp het doeltreffendst is. Ik verzoek u daarom zo snel mogelijk een standpunt tegenover dit pakket in te nemen.

Green
In het licht van mijn verzoek om de eerdere verklaring naar aanleiding van het laatste nieuws van de Britse regering, wil ik commissaris Fischler nog iets vragen. Zijn voorstellen, waarop het verslag van de heer Funk gebaseerd is, gaan ervan uit dat er in het Verenigd Koninkrijk nog 147.000 koeien extra zouden worden afgemaakt, wat naar verluidt nu is opgeschort. Als dat het geval is, wat betekent dat dan voor de voorstellen die hier vanmorgen in het kader van het verslag-Funk aan de orde zijn geweest?

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Green, de conclusies van Florence hebben betrekking op de voorwaarden die moeten vervuld zijn om het uitvoerverbod op rundvlees uit Groot-Brittannië stapsgewijs op te heffen. Het pakket dat wij vandaag bespreken vloeit niet voort uit de conclusies van Florence. Het is bedoeld om de crisis in de rundvleessector te overwinnen en komt bovenop het pakket maatregelen waarover men het in Florence eens is geworden. Daar werd aanbevolen 850 miljoen ecu voor rechtstreekse inkomenssteun aan de boeren uit te trekken.
Dat werd in Florence aanbevolen. De maatregelen die wij hier vandaag bespreken, betreffen echter alle vijftien lidstaten en staan eigenlijk niet rechtstreeks in verband met de vraag hoe wij de opheffing van het uitvoerverbod moeten aanpakken. Ik meen dat men die twee van elkaar moet onderscheiden.

Martens
Mijnheer de commissaris, de vraag is tamelijk simpel en ik hoop dat het antwoord ook simpel is. Zijn de beslissingen die de regering in Londen gisteren heeft genomen in overeenstemming met de besluiten van de Commissie?

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Martens, volgens mij is de situatie volkomen duidelijk. Wat de Britse regering gisteren heeft beslist, heeft betrekking op wat men nu verder in GrootBrittannië gaat doen. Men zou kunnen zeggen dat het hier om een Brits probleem gaat. Zolang de in Florence gestelde voorwaarden niet zijn vervuld wordt het uitvoerverbod ook niet opgeheven.
De Britse regering moet zich afvragen wat ze wil bereiken. Zolang ze niet aan de gestelde voorwaarden voldoet en zolang wij niet over een werkdocument beschikken dat wij kunnen onderzoeken, kan van een opheffing van het uitvoerverbod dus geen sprake zijn. Dat heeft niets te maken met het feit dat wij bij voorbeeld voor de interventie, die volgende maand het maximum van 400.000 ton overschrijdt, een nieuwe regeling nodig hebben. Als wij die niet treffen, stort de rundvleesmarkt in geheel Europa in elkaar. Zo zie ik de situatie.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, als landbouwwoordvoerder van de grootste politieke fractie in dit Parlement moet ik bekennen dat ik niet in staat ben om een serieuze en beredeneerde stemming over de amendementen uit te brengen. Ik weet niet, mijnheer Funk, wie bezorgder moet zijn, u of ik.
U moet namelijk weten, beste collega's, dat wij vandaag niet alleen een korte-termijninterventie voor rundvlees lanceren om het zogeheten veiligheidsnet te ontwijken: hier is een radicale hervorming van de verordening inzake de gemeenschappelijke ordening der markten in de rundvleessector van Europa gaande. Een spelletje dat alleen al voor 1997 1, 4 miljoen ecu komt te kosten: een verbluffende manier om het seizoen van hervormingen van het GLB te openen! Waar zijn, mijnheer de commissaris, de goede bedoelingen gebleven om het Parlement van meet af aan bij de grote landbouwhervormingen te betrekken?
Ik dacht dat de strategie van bezinningsnota's, zoals die was ingezet met de wijnproduktie en de groenten- en fruitsector, een permanente keuze was. Men heeft maandenlang zitten overleggen over die dossiers. Voor het dossier rundvlees, dat toch zeker niet minder ingewikkeld is, hebben wij slechts de stukken van 5 september en van vandaag, 20 september, en zitten we hier met maar honderd leden, op vrijdag nota bene, om er maar gauw een hervorming door te jagen. Het is haast niet te geloven, vooral ook met het oog op de besluiten van vannacht die dit voorstel naar mijn gevoel toch wel weer op losse schroeven zullen zetten, dit vanwege de repercussies op de markt.
Maar we mogen ook best wel duidelijk zijn wat de verantwoordelijkheden betreft. Men had ons om spoedbehandeling van die korte-termijninterventie kunnen vragen via een voorstel voor een eenvoudige wijziging uitsluitend van artikel 6 van verordening 805. Op die manier had de Raad te werk moeten gaan, want we hebben toch amper twee weken geleden duidelijk nee gezegd tegen spoedbehandelingen in het algemeen. Waarom wordt ons nu het hele pakket opnieuw gepresenteerd, alsof er niets gebeurd is, en waarom wordt daarentegen niet de enige redelijke weg gekozen?
Ik hoop dat de collega's het mij niet kwalijk nemen als ik ook nog zeg dat het voor het Parlement niet zo'n verheffend schouwspel is om de spoedbehandeling in tweeën te delen, alsof je een wormstekige appel doormidden snijdt, waarbij de goede helft vastgehouden wordt, dus die van de uitgaven die zelfs nog opgevoerd moeten worden blijkens het verslag-Funk, terwijl het slechte deel, de inkomsten uit de bezuinigingen in de akkerbouw, weer teruggeven wordt. Ditzelfde Parlement was toch van plan de landbouwuitgaven op de begroting 1997 te matigen? Als er al sprake is van spoed, dan geloof ik dat dit geldt voor het gebruik en de verdeling van de middelen in de agrarische sector. Doch de heer Funk houdt liever zijn mond en schuift het probleem maar op de lange baan, na ons zelfs een verhoging van de middelen te hebben voorgesteld.
Ik geloof dat je niet kunt doen alsof je neus bloedt, vooral na het besluit van vannacht van de Britse regering. Mijnheer de commissaris, doe uw stoute schoenen nu eens aan, want het kan toch eigenlijk niet door de beugel dat Zwitserland Europa het voorbeeld moet geven. Geeft u ons een minimum aan noodzakelijke voorwaarden om u de helpende hand toe te steken: onze fractie staat dan aan uw zijde.

Arias Cañete
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil onze fractie de heer Funk gelukwensen met zijn uitstekende verslag dat in een recordtijd is opgesteld en waarvan ik de inhoud geheel onderschrijf. Maar bovendien wil onze fractie te kennen geven dat zij niet akkoord gaat met de strategie die de Commissie op dit vlak volgt. Het is ontoelaatbaar dat men, om een ernstige crisis aan te pakken in de rundvleessector, ons een pakket voorstellen voorlegt waarin tegelijkertijd verordeningen worden gewijzigd voor steun aan de producenten van kruidachtige gewassen en verordeningen betreffende de verbetering van de efficiëntie van landbouwstructuren, door de drie sectoren budgettair aan elkaar te koppelen en men financiële offers eist van de ene sector om een andere te steunen. Onze fractie keurt deze techniek af omdat het betekent dat dringende acties vermengd worden met hervormingen waarover goed moet worden nagedacht. Het betekent dat men tracht het Parlement te forceren om iets dat onaanvaardbaar is aan te nemen, omdat anders datgene wat noodzakelijk is verworpen wordt. Maar ook is duidelijk dat deze hervorming noodzakelijke elementen bevatte die het standpunt van onze fractie gerechtvaardigd hebben: de urgentie accepteren in een sector die dringend oplossingen nodig heeft en deze in de andere sectoren verwerpen, omdat er budgettair gezien een marge is om de meest dringende hervormingen door te voeren, terwijl het met wat verbeelding mogelijk moet zijn om dekking te verstrekken aan de voorstellen van het Parlement.
Wij gaan geheel akkoord met de voorstellen van de heer Funk. Er zijn echter onderdelen van onze fractie die niet begrijpen waarom er weerstand is tegen het voorstel van de Commissie betreffende de extensivering en verbetering van de premies als de dichtheidsfactor afneemt. Immers, gezien de crisis in de sector ten gevolge van ziektes, is het voor sommige nationale afvaardigingen moeilijk te begrijpen waarom men zich verzet tegen extensivering en natuurlijke voeding van het vee.
Ten slotte is het standpunt dat de Commissie inneemt om de regionale premieplafonds voor kalveren te veranderen, twijfelachtig. Per land zijn er zeer verschillende dekkingsparameters ten overstaan van reële offers en in sommige gevallen tasten deze de in het prijzenpakket vervatte afspraken aan.

Mulder
In de allereerste plaats ook mijn waardering voor het snelle werk van de heer Funk. De Britse beslissing van gisteravond om een unilaterale beslissing te nemen, is verwerpelijk, vooral omdat de beslissing unilateraal is. En naar wat ik gehoord heb van de heer Fischler, kan ik alleen maar de houding van de Commissie ondersteunen om zich te houden aan de overeenkomsten van Florence.
Ik ben het ook eens met de heer Fischler dat het onvermijdelijk is om op korte termijn de mogelijkheid te scheppen om de interventievoorraden te verhogen. Ik zie geen andere mogelijkheid in dit stadium. Daarnaast zijn er andere maatregelen nodig. Wat die andere maatregelen betreft, vind ik de voorstellen van de Commissie wat te eenzijdig. Zij zijn te eenzijdig omdat ze teveel betrekking hebben op extensivering. Als wij de situatie in Europa bekijken, zijn er ongeveer 20 miljoen melkkoeien en ongeveer 10 miljoen vleeskoeien. De vleesproductie van de melkkoeiensector neemt steeds af. Koeien produceren steeds meer melk. Dus, de productie van de vleeskoeiensector neemt steeds toe. Ik vind daarom dat de premies voor alle sectoren uit die sector verlaagd moeten worden en dus ook de premies voor de zoogkoeien.
Ten slotte, de kalversector blijft vrijwel onaangetast. Ik geloof dat het een goede zaak is om het geslacht gewicht van de kalveren te verlagen met een bepaald percentage voor alle Europese Unie-landen. Dat kan een aanzienlijke doorstroming van de vleessector van de melksector naar de kalversector betekenen en het is veel aantrekkelijker dan het doden van kalveren op jonge leeftijd.
Het laatste punt staat niet in het voorstel. Wij vinden dat de Commissie zo snel mogelijk moet komen met voorstellen tot kwaliteitskeurmerken voor rundvlees in alle Europese landen. Er moet een Europees kwaliteitskeurmerk komen.
En als allerlaatste punt, wij vonden het een slecht idee om de financiering van het geheel te laten komen uit de akkerbouwsector. Een sector kan niet opdraaien voor de kosten van de andere.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het eerst over de orde hebben en verzoek u mij die tijd niet aan te rekenen. U heeft mij daarstraks al gezegd dat ik nu over de orde mag spreken. Ik zou u willen vragen hoe het komt dat alleen de grote fracties het lid van de Commissie vragen mogen stellen. Ik hoor mevrouw Green graag, zelfs twee keer, aan het woord en luister ook graag naar de heer Martens - hun vragen waren zeer interessant -, maar mogen de andere fracties dan geen vragen stellen? Waarom ziet u de andere fracties over het hoofd en laat u alleen de grote fracties aan het woord? Die handelwijze strookt niet met het Reglement. Als ik u verzoek het woord over het Reglement te mogen voeren, zou ik willen dat u aan dat verzoek voorrang verleent. In het Reglement staat dat u op dergelijke verzoeken moet ingaan. Ik vind dit geen manier van doen. Ik weet niet hoe u uw handelwijze kunt verantwoorden.
Ik kom nu tot het onderwerp van dit debat, en dus kunt u de klok nu laten lopen.

De Voorzitter
Mijnheer Graefe zu Baringdorf, u begrijpt dat wij ons, als gevolg van wat gisteravond is gebeurd, in een volkomen onverwachte situatie bevinden. Men heeft gevraagd deze kwestie op de agenda te plaatsen. Na het verzoek van mevrouw Green hebben wij afgesproken dat wij de kwestie in het kader van het debat over het verslag van de heer Funk zouden behandelen. Zo komt het dat wij de heer Fischler het woord hebben verleend. Dat is inderdaad ietwat ongebruikelijk. Nogmaals, wij doen dat onder de druk van de gebeurtenissen.
Op een bepaald ogenblik heeft ook de heer Jacob het woord gevraagd. Hij kan getuigen dat ik hem het woord niet heb verleend. Ik besefte immers dat het niet correct zou zijn niet eerst de op de sprekerslijst ingeschreven sprekers aan het woord te laten. Mijnheer Graefe zu Baringdorf, daar u op de sprekerslijst stond en daar u enkele minuten later aan het woord zou komen heb ik geoordeeld dat het misschien niet nodig was u meteen het woord te verlenen terwijl andere, eveneens op de sprekerslijst ingeschreven sprekers, hun beurt moesten afwachten. Zo heb ik geredeneerd. Wanneer dit debat is afgerond en de heer Fischler opnieuw aan het woord komt, zullen andere collega's, onder wie vanzelfsprekend ook de voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, het woord kunnen voeren.
Ik heb getracht een volstrekt ongebruikelijke en onverwachte situatie zo goed mogelijk op te vangen. Mijnheer Graefe zu Baringdorf, u kunt nu namens uw fractie het woord voeren.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik neem akte van uw uitleg maar vind uw redenering verkeerd. In buitengewone omstandigheden zoals deze is het gebruikelijk dat alle fracties vragen kunnen stellen. Zo is dat altijd geweest en zo had dat ook nu moeten zijn. Ik zal het echter daarbij laten. Ik neem kennis van uw uitleg en ga nu, zoals u heeft voorgesteld, over tot mijn betoog.
Mijnheer Fischler, u zegt dat de Britse regering haar maatregelen moet verantwoorden. Het gevolg van die maatregelen zal echter zijn dat het wantrouwen, dat ook de andere boeren in de Europese Unie financiële schade toebrengt, nog groter zal worden. De maatregelen van de Britse regering zullen dus ook geld kosten aan mensen die daarmee eigenlijk niets te maken hebben. Wat het verslag van de heer Funk betreft, kan ik u zeggen dat wij het in grote lijnen ondersteunen.
Ook wij willen dieren slachten en het vertrouwen in de markt herstellen. Dat kan alleen als wij de consumenten opnieuw vlees kunnen doen kopen. Daarom moet ons amendement worden aangenomen dat bepaalt dat de premie enkel wordt betaald voor vlees dat gegarandeerd en aantoonbaar uit een BSE-vrije kudde komt. Hetzelfde moet gelden voor de interventie, die nu volgens het gewicht wordt vervroegd. Ook hier moet bewezen zijn dat het niet om door BSE besmette kudden gaat, om te voorkomen dat wij, als wij dat vlees over enkele jaren opnieuw op de markt brengen, het vertrouwen en dus ook de markt opnieuw ondermijnen.
Mijnheer Fischler, het uit de markt nemen van kalveren is een goede maatregel, maar mag niet door middel van een Herodespremie gebeuren. Er moeten kalveren worden geslacht die eerst vlees hebben kunnen vormen en dat moet dan op de markt worden gebracht. Het gaat hier om kwaliteitsvlees, dat moet worden ondersteund om niet duurder te worden dan rundvlees. Zo zou men de markt kunnen ontlasten, maar niet door, zoals u heeft voorgesteld, het vlees aan de consumptie te onttrekken. Ten slotte merk ik op dat ook voor de speciale premies een maximum van 90 dieren moet gelden, zodat wij tot een gestaffelde regeling komen. Ook dat stellen wij in een amendement voor: de speciale premie mag, zoals anders, niet voor alle, maar slechts voor de eerste 90 dieren worden betaald.

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, nooit zagen wij zoveel runderen op de weiden dan nu, aan het einde van de zomer van 1996. Wat moet er gebeuren met de veehouders die, nu de markt is ingestort, 100 à 300 ecu per dier verliezen? In de produktiesector met de laagste inkomens van de gehele landbouw blijven de prijzen overal dalen.
Wij zijn het eens met het in het verslag van de heer Funk geformuleerde voorstel om de Commissievoorstellen over de ondersteuning van de markt aan te vullen. Ook wij menen dat de crisis zal blijven duren. Dit verslag gaat echter niet ver genoeg om het faillissement te voorkomen van de bedrijven waar de veehouderij voor het grootste deel van het inkomen zorgt en die in de minder begunstigde gebieden zonder meer dreigen te verdwijnen. Deze crisis in de rundvleessector moet ons ertoe aanzetten sneller werk te maken van een aantal fundamentele hervormingen op middellange termijn. In de eerste plaats moeten wij de premiestructuur herzien om meer steun te kunnen verlenen aan de veehouders die hun runderen met gras vetmesten. Die produceren immers kwaliteitsvlees en houden ondertussen, vooral in de berggebieden, het land en het landschap in stand. In de tweede plaats moeten wij de druk op de markt verlichten zonder te veel vlees in interventie te nemen. Daarom moeten wij de vroegtijdige slacht van kalveren stimuleren, de premies voor intensieve veeteelt verlagen en bijkomende steun verlenen aan gespecialiseerde veehouders. Anders dreigt het weideareaal nogmaals in te krimpen ten voordele van het akkerbouwareaal dat wij moeten ondersteunen of moeten braakleggen.
De Commissie brengt ons in een vicieuze cirkel die wij nog moeilijk zullen kunnen doorbreken. De aangekondigde extra kosten zullen hoger zijn dan verwacht. De beperkte conjuncturele maatregelen van de Commissie zullen niet volstaan. Wij moeten de politieke moed hebben dat nu in te zien en de nodige kredieten goed te keuren om de bedreigde veehouders rechtstreeks te kunnen steunen. Tegen die achtergrond is de beslissing van de Britse regering uiteraard een ramp.

des Places
Mevrouw de Voorzitter, de heer Funk heeft zijn best gedaan om het onmogelijke te realiseren, ook al zijn wij het, omdat onze particuliere belangen uiteenlopen, niet met zijn visie eens.
Het inkomen van allen die bij de produktie en de afzet van rundvlees zijn betrokken is sedert enkele maanden drastisch gedaald. Is dit het geschikte ogenblik om 9, 2 miljard ecu van het overschot van de begroting van 1995 aan de lid-staten terug te betalen en om het voorontwerp van begroting voor 1997 met 2, 7 miljard ecu te verminderen? Wij weten allen dat die politieke beslissingen bedoeld zijn om de lid-staten in staat te stellen de voorwaarden te vervullen om aan de gemeenschappelijke munt deel te nemen en vooral om de zogenaamde buitensporige begrotingstekorten van sommige lid-staten te verminderen.
Om deze crisis aan te pakken stelt men gewoon voor een deel van de kredieten voor graan intern over te schrijven en de datum van de uitbetaling van de premies voor oliehoudende gewassen te wijzigen. Dat is een budgettaire kunstgreep die uiteraard geen enkele waarborg voor de toekomst van de begroting en het EOGFL biedt.
President Chirac en bondskanselier Kohl hebben tijdens hun laatste ontmoeting zelfs erkend dat nog nooit een bedrijfstak door een ramp zoals die van vandaag is getroffen. Liever dan ons in te spannen voor de verdediging van de zoogkoeienpremie of het interventieniveau zal ik, namens mijn fractie, samen met andere leden drie compromisamendementen voorstellen om de premies aan de situatie in de rundvleesproducerende regio's aan te passen. Ik hoop dat wij daarvoor een meerderheid zullen vinden. De gehele Europese veehouderij heeft immers nood aan snelle en doeltreffende oplossingen.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, dit is zowel uit economisch als menselijk oogpunt een ramp. In Frankrijk hebben wij gezien hoe veehouders uit Charroux, in de Vienne, met hun runderen naar Parijs zijn getrokken alsof ze er de koning wilden opzoeken omdat zij meenden dat die, als hij op de hoogte zou zijn, dit alles niet zou toestaan. Wij hebben gezien hoe duizenden boeren in Clermont-Ferrand zijn bijeengekomen. In deze rampspoedige situatie verliest u zich in een technisch debat in plaats van na te denken en alles ter discussie te stellen. Wij spreken van financiële verantwoordelijkheid en u antwoordt met budgettaire soberheid.
Aangezien de boeren, die het slachtoffer zijn, schone handen hebben - het basisprincipe voor het herstel van de schade -, hadden wij het in werkelijkheid over de verantwoordelijkheid die in het milieurecht tot gevolg heeft dat de vervuiler betaalt. Wij hebben gezegd dat het gelag door de industriële gifmengers moet worden betaald. Ik denk daarbij aan de gebroeders De Mulder.
U wil niet weten van verantwoordelijkheid en dringt aan op solidariteit. Wij dachten dat u daarmee nationale en Europese solidariteit bedoelde. Dat is echter volstrekt niet het geval. U bedoelt daarmee interprofessionele solidariteit: u ontrieft de graanboeren om een kleinigheid aan de veehouders te geven. Dat begint bij de techniek: 1, 3 miljard ecu schadeloosstelling, vermindering van de braakleggingspremie, vermindering met 5 % van de zoogkoeienpremie, begunstiging van de stierkalveren ten nadele van de graskalveren. Het richtsnoer wordt niet bereikt, men knoeit en stuurt geld naar alle hoeken van de wereld, naar Nicaragua en Papoea-Nieuw-Guinea, maar geeft niets aan de boeren.
U is pervers. Wij weten zeer goed wat u wil: Singapore wordt voorbereid, de grote onderhandelingen van 1999 worden voorbereid en u maakt zich op om het grote akkoord over het GLB van 1992 op de helling te zetten. Zachtjesaan bereidt u ons erop voor dat de braakleggingspremie moet verdwijnen, enz...
Kortom, u is zoals de immigranten in het begin van de 19e eeuw in Frankrijk, die niets hadden geleerd of begrepen. U wil niet inzien dat uw waanzinnig landbouwbeleid de oorzaak van de huidige toestand is. Mevrouw Barthet-Mayer heeft al gezegd dat wij het over een andere boeg moeten gooien, dat wij labels moeten invoeren, ervoor moeten zorgen dat produkten op nationaal niveau kunnen worden gevolgd om te weten waar ze juist vandaan komen, kortom, dat u alles opnieuw ter discussie moet stellen. Dat doet u echter niet. Wij nemen deel aan de werkzaamheden van de enquêtecommissie en komen tot de vaststelling dat u gedurende vijf jaar niets heeft geweten en niets heeft begrepen en dat deze institutionele crisis niet zal worden opgelost.
Mijnheer Fischler, deze ramp zou toch tot iets moeten dienen! Jammer genoeg is dat niet het geval. Mijnheer Fischler, u is onverbeterlijk.

Gillis
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie heeft drie voorstellen gedaan, waarvan wij vanmorgen slechts het eerste behandelen. Hierbij gaat het om een verruiming van de interventie, een herziening van de verschillende premieregelingen en enkele andere aanpassingen in de rundvleessector. Wij hebben een spoedprocedure voor de andere twee voorstellen van de hand gewezen. Ik ben blij met het besluit van het Parlement om het voorstel van de Commissie voor een verlaging van de steun aan graantelers niet in aanmerking te nemen. Het was een slecht voorstel dat alleen maar afbreuk kan doen aan het vertrouwen van de landbouwsector. In het kader van de hervorming van het GLB hebben de prijsgaranties moeten plaatsmaken voor een veel lager prijsniveau, aangevuld met inkomenssteun. Keer op keer werd de landbouwers de toezegging gedaan dat de inkomenssteun blijvend was en betaalbaar zou zijn. Nu stelt de Commissie een substantiële verlaging van de steunverlening in de graansector voor. Voor landbouwers is dit onverteerbaar. Gedane toezeggingen moeten worden nagekomen. Mocht het de Commissie lukken om de steun aan graantelers te korten, dan zou zij iets dergelijks later ook in andere sectoren kunnen proberen.
Ik heb nog wel het een en ander aan te merken op de voorstellen zoals die vanmorgen voor ons liggen. Het gaat er echter om dat het Parlement zijn standpunt in dezen bepaalt en daarmee de Landbouwraad in staat stelt om dringend noodzakelijke aanpassingen aan te brengen. Ik doel hierbij met name op de verhoging van de interventiehoeveelheden voor 1996/97. Dit moet op zeer korte termijn worden geregeld, wil de rundvleesmarkt niet nog meer onder druk komen te staan.
Commissaris, ik weet dat U Uw uiterste best doet in deze zeer moeilijke situatie, maar U was ten aanzien van het gisteren door de Britse regering genomen besluit veel te mild. Het klonk eigenlijk -ik zou met alle respect willen zeggen- niet erg overtuigend. U ging volledig voorbij aan de (onherstelbare) schade die de rundvleessector in de omringende landen heeft opgelopen. Ik denk hierbij met name aan mijn eigen land, Ierland.
Ik vraag de Commissie nogmaals om -nu in dit verband- de mogelijkheid te overwegen van een aanvraag bij de WTO of de GATT voor een verhoging van onze uitvoerquota voor rundvlees. Ik heb hier al eerder om gevraagd, maar U was daar niet voor te vinden. Wij hebben onze quota dit jaar niet volledig kunnen benutten vanwege de BSE-crisis en daarom zouden de exportquota wat flexibeler moeten worden toegepast. Onze reguliere uitvoer komt, wat rundvlees betreft, voor de meeste Lid-Staten weer gaandeweg op gang. Het is belangrijk dat wij de exportmogelijkheden die er zijn, zo goed mogelijk benutten.
Tot slot is het van groot belang dat wij op zeer korte termijn een reclamecampagne starten om de consumptie van rundvlees te bevorderen. Wij hebben dit punt tot nu toe niet voldoende opgepikt.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, ik ben in dit Huis de Afgevaardigde voor hèt veeteeltgebied van het Verenigd Koninkrijk, namelijk Somerset en Noord-Devon. Onze melk- en vleesveestapel behoort tot de top, maar wij weten ook alles van de gekke-koeienziekte die bij ons harder is aangekomen dan in andere gebieden.
Vele mensen in mijn kiesdistrict trokken bij de terugkeer van onze minister-president uit Florence de vergelijking met Chamberlain bij diens terugkeer uit München 50 jaar geleden. In onze tijd gaat het niet om vrede, maar om vlees. Het is nu zonneklaar dat John Major probeert tijd te rekken. Een van de hoofdregels in de politiek lijkt mij, dat je je niet verder moet ingraven als je je al ingegraven hebt. Onze minister-president lijkt te lijden aan de gekkemollenziekte.
We hopen dat er schot in deze zaak komt. Dat zal niet lukken met de houding die onze minister van landbouw maandag en dinsdag in de Commissie verkoos. Wat hij deed was als een olifant door een porseleinkast gaan. Wellicht kan wel vooruitgang worden geboekt via de meer weloverwogen weg die Sir Leon Brittan bewandelt in zijn beraadslagingen met de commissaris. Ik juich het toe dat de wetenschappelijke inzichten, de nieuwe inzichten die naar buiten zijn gekomen, worden getoetst en dat de overeenkomst van Florence zonodig opnieuw wordt bezien. In mijn ogen betekent elk eenzijdig door de Britse regering genomen besluit een schending van die overeenkomst en een schending van het vertrouwen. Ik betreur elke poging van de Britse Conservatieven om de vleesoorlog opnieuw aan te wakkeren ten einde er politieke munt uit te slaan.
De eigenlijke vraag aan commissaris Fischler is deze. Wat voor gevolgen heeft het besluit van de Britse regering om het slachten op te schorten voor de compensaties die de Britse veehouders tegemoet konden zien uit hoofde van de in Florence overeengekomen regeling? Deze vraag wil ik vanmorgen graag beantwoord zien.
Ik ben, en ik weet de commissaris met mij, blij met het eerder deze week bekendgemaakte besluit van de Zwitserse regering om eenachtste van de rundveestapel te slachten, ondanks het feit dat in Zwitserland slechts 290 gevallen van BSE zijn geconstateerd tegenover 160.000 in Groot-Brittannië. Wij hadden hier eerder moeten ingrijpen, maar nu het probleem wordt onderkend, moeten wij in samenwerking met onze buurlanden op het continent al het mogelijke doen om deze zaak definitief op te lossen.
(Applaus)
Provan
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Funk dankzeggen voor zijn verslag dat wij zullen steunen. Ik wil tevens de commissaris bedanken voor de woorden die hij vanmorgen heeft gesproken naar aanleiding van de zeer ernstige crisis in de rundvleessector. Ik wil graag nader ingaan op wat eerder vanmorgen is gezegd over het slachtprogramma.
Voor zover ik het begrepen heb -ik weet niet of hier iemand is die het Britse besluit al precies kent- wordt het beleid aangescherpt en toegespitst op die koeien, waarmee men het BSE-probleem zo snel en efficiënt mogelijk kan oplossen om zo het nodige vertrouwen terug te winnen, niet alleen in Groot-Brittannië zelf, maar in heel Europa.
De overeenkomst van Florence voorzag in een versnelde slacht voor grote aantallen dieren om de publieke opinie tevreden te stellen. Wat de Britse regering nu voorstelt, is om het slachtprogramma veel gerichter uit te voeren. Per week kunnen slechts 30.000 koeien worden geslacht. Wij zullen wekelijks 30.000 stuks blijven slachten en gedurende een periode van anderhalf jaar zullen deze dieren niet voor consumptie worden bestemd. Wat in dit verband belangrijk is -en hier spelen de nieuwe wetenschappelijke inzichten mee en ligt ook de reden voor het besluit van de regering-, is dat de slacht van de betrokken dieren zo efficiënt mogelijk verloopt. Het beleid moet toegespitst zijn op die dieren waarbij de ziekte het meest waarschijnlijk is. Alleen maar grote aantallen dieren uit de markt en uit de veestapel halen, gaat ten koste van de doeltreffendheid.
Ik heb me verbaasd over de woorden van mevrouw Green hier vanmorgen in dit Huis, aangezien de woordvoerder van haar eigen Labour-partij in het Lagerhuis zich geheel achter het regeringsbeleid heeft geschaard.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik heb dit debat met grote aandacht gevolgd. Om duidelijk te maken waarom het hier gaat, zou ik graag uitleggen wat er gebeurt als wij niets doen. Het probleem is - daarom is ook spoed vereist - dat, als wij de bovengrens voor de interventie bereiken en de interventie dus niet kunnen voortzetten, de vangnetregeling in werking treedt. Dat zou de prijzen in twee lid-staten met ongeveer 3 %, maar in alle andere lid-staten met 10 à 15 % doen dalen. Ik hoop dat niemand in de Europese Unie dat wenst.
Daarom moeten wij de voorwaarden creëren om tenminste die mogelijkheid open te houden. Wat wij hier nu voorstellen, ligt in dezelfde lijn. Iedereen hier wil de interventie immers beperken. Hoe kan ik dat echter doen als ik nu al niet verhinder dat jonge dieren worden vetgemest? Als ik dat niet doe, leidt dat automatisch tot een langdurige interventie.
Mijn volgende opmerking heb ik ook al bij het begin gemaakt. Als wij nu - dat is automatisch het gevolg - met interventiehoeveelheden van zowat een miljoen ton te maken krijgen, is dat geen kleinigheid. Wij moeten ons afvragen hoe wij die hoeveelheden uit de koelhuizen krijgen. Alles samen biedt dat nog geen duurzame oplossing. Op lange termijn moeten wij - daarmee ben ik het eens - naar aanleiding van het debat over de hervorming van de melkmarkt op de rundvleesmarkt terugkomen. Bovendien moeten wij als eerste stap ook voor een betere etikettering en een betere promotie voor Europees vlees zorgen.
Aan een desbetreffend voorstel wordt op dit ogenblik de laatste hand gelegd. Het heeft echter weinig zin promotie te voeren voor Europees vlees als wij ondertussen debatteren over allerlei problemen die de consument nu niet bepaald het gevoel geven dat Europees vlees erg veilig is. Als wij nu een promotiecampagne voeren, lopen wij het gevaar dat die averechtse gevolgen heeft. Ook dat moeten wij beseffen. Ten slotte wil ik erop wijzen dat alleen Florence telt.

Samland
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat dit het juiste ogenblik is om de volgende opmerking te maken. De Begrotingscommissie heeft dinsdagavond een advies over het verslag van de heer Funk geformuleerd. Als rapporteur heeft de heer McCartin naar dat advies verwezen. Nadien heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zes amendementen op het verslag van de heer Funk aangenomen. Die zes amendementen hebben tot gevolg dat de door de Commissie voorgestelde uitgaven van 1, 381 miljard ecu met ongeveer 600 miljoen ecu worden verhoogd. Op het ogenblik dat de Begrotingscommissie haar advies aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling formuleerde, waren die amendementen nog niet ingediend.
Ik wijs er dan ook op dat wij ons in die omstandigheden vandaag niet over het verslag van de heer Funk kunnen uitspreken. Wij moeten ons opnieuw beraden omdat nooit een voorstel is geformuleerd om die hoge uitgaven te financieren.
Na overleg met mijn fractie vraag ik dan ook het verslag van de heer Funk naar de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling terug te verwijzen zodat wij het daar opnieuw kunnen bespreken.

De Voorzitter
Mijnheer Samland, ik dank u. Uw fractie verzoekt dus om terugverwijzing naar de Commissie. Voor wij daarover stemmen, kan iemand voor en tegen dat verzoek het woord voeren. Wie wil voor de terugverwijzing spreken? Mijnheer Fantuzzi, u heeft het woord.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, om redenen die ik zostraks uit de doeken heb gedaan, geloof ik dat dit hier veel verder gaat dan een spoedinterventie. De urgentie had op heel andere wijze aangevraagd kunnen worden dan de Raad gedaan heeft en bovendien geloof ik, in het licht van de besluiten van vannacht, dat dit voorstel tijdens de bespreking bij de Raad alsnog ingrijpend gewijzigd gaat worden. Naar mijn gevoel is er geen aanleiding om vandaag te besluiten over een globaal pakket dat trouwens in zijn gedetailleerde samenhang moet worden geëvalueerd.

De Voorzitter
Mijnheer Fantuzzi, ik dank u. Mevrouw Keppelhoff-Wiechert wenst tegen het verzoek te spreken.

Keppelhoff-Wiechert
Mevrouw de Voorzitter, ik pleit ervoor dat wij vandaag stemmen. De landbouw is buiten zijn schuld in deze crisis terechtgekomen. Wie in dit stadium nog steeds de moed heeft deze maatregelen te willen uitstellen, moet voorzorgsmaatregelen nemen om te vermijden dat de boeren al dat rundvlees voor zijn deur komen deponeren. Ik pleit er dus voor dat wij vandaag over het verslag stemmen.

De Voorzitter
Wij stemmen nu over het verzoek tot terugverwijzing.
(Het Parlement verwerpt het verzoek tot terugverwijzing)

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, onze fractie heeft het verzoek verworpen omdat wij de verantwoording ervan niet konden aanvaarden. De verhoging van de uitgaven zijn hier verkeerd voorgesteld. Door die verhoging hoeven wij minder vlees in interventie te nemen. Overeenkomstig het Reglement behouden wij ons het recht voor na de stemming aan de Commissie te vragen of ze de amendementen van het Parlement overneemt. Als de hoofdpunten van de amendementen van het Parlement niet worden overgenomen zullen wij de terugverwijzing naar de Commissie vragen om met de Commissie daarover verder te kunnen onderhandelen. Dat is voor ons het belangrijkst.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Amendement 22:

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, op twee punten na is amendement 22 van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement gelijk aan amendement 13 van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Een eerste punt is dat het vlees uit BSE-vrije kudden moet komen om voor de speciale premie in aanmerking te komen, het tweede dat die premie tot 90 dieren moet worden beperkt. Mijnheer Funk, kunnen wij dat als aanvulling beschouwen?

Funk
Mevrouw de Voorzitter, het verschil is groot. Ik stem in met de formule "uit BSE-vrij vlees" maar niet met de formule "BSE-vrije kudden" . Als bij een veehouder BSE wordt vastgesteld zonder hij daaraan iets kan doen, kan hij geen enkele steun meer krijgen en is hij geruïneerd. Met de formule "BSE-vrije kudde" mag in zijn kudde nooit een door BSE aangetast dier worden aangetroffen. Met de formule "BSE-vrij vlees" is dat anders. Mijnheer Graefe zu Baringdorf, ik kan met uw amendementen instemmen als u zegt: " BSE-vrij vlees mag alleen in interventie worden genomen" . Als u echter zegt dat een boer geen premies meer kan krijgen als hij ooit eens met BSE te maken heeft gehad, is die man geruïneerd zonder dat hij daar zelf waarschijnlijk iets kan aan doen. Mijnheer Fischler, zoals ik in de enquêtecommissie ervaar, loopt in deze hele zaak zoveel spaak dat ik geen enkele boer meer kan zeggen wat hem buiten zijn schuld allemaal kan overkomen.
Voor de eindstemming:

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, voor de stemming over de wetgevingsresolutie wil ik de Commissie namens mijn fractie vragen welke amendementen ze overneemt, zodat ik dan eventueel om terugverwijzing naar de Commissie kan verzoeken. Ik heb dat daarstraks al aangekondigd.

De Voorzitter
De rapporteur kan de Commissie verzoeken bij elk aangenomen amendement een bijkomende verklaring af te leggen. Hij kan ook voorstellen de stemming over de ontwerp-wetgevingsresolutie te verdagen. Een fractie of een individueel lid kan dat echter niet doen. Ik moet de rapporteur vragen hoe hij daartegenover staat.

Funk
Mevrouw de Voorzitter, ik wens dat wij over het verslag stemmen. De Commissie heeft al gezegd wat ze kan overnemen en wat niet. De stemming over het verslag heeft plaatsgevonden en het verslag keert dus niet naar de commissie terug. Daarover zijn wij het eens geworden. Wij hebben ook de besluiten aangenomen en de heer Fischler heeft gezegd wat hij aanvaardt en wat niet. Ik stel voor dat wij nu hoofdelijk de eindstemming houden.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, volgens het Reglement kan ik, omdat ik geen rapporteur ben, dat inderdaad niet aan de Commissie vragen. Namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement kan ik echter wel de terugverwijzing naar de commissie vragen. Dat doe ik nu.

De Voorzitter
Ook dat gaat niet meer. Dat kan maar een keer gebeuren. Het verzoek is daarstraks geformuleerd. U kan dat nu niet opnieuw doen.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, onze fractie heeft tegen het verslag gestemd. Wij zijn het ermee eens dat wij de afzet en niet de interventie moeten bevorderen. Daartoe is beslist, maar de heer Fischler heeft zich daarover niet uitgesproken. Dat wil zeggen dat de Raad niet moet overnemen wat wij hier inhoudelijk hebben beslist. Wij moeten er dus van uitgaan dat de toekomstgerichte voorstellen van het Parlement niet zullen worden overgenomen.
Bovendien zijn de twee amendementen van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement niet aangenomen. Die bepaalden dat zowel bij de interventie als bij de vroegtijdige premie het vlees dat op de markt komt of in interventie wordt genomen uit BSE-vrije kudden moet komen. Ik vind dat een ernstige tekortkoming. Enerzijds onderzoeken wij in een enquêtecommissie de mogelijke fouten die de Commissie in de BSE-crisis heeft gemaakt, maar anderzijds maken wij hier zelf een ernstige fout door niet te bepalen dat het vlees uit BSE-vrije kudden moet komen.
Daarnaast is ook ons amendement om de speciale premie tot 90 dieren te beperken niet aangenomen. Dat is belangrijk om die premie niet voor de gehele massale produktie te moeten uitkeren en om ze te kunnen gebruiken voor de bevordering van de diervriendelijke produktie op de kleinere bedrijven. Om al die redenen zagen wij ons genoodzaakt het verslag te verwerpen.

Ahlqvist en Wibe
Wij hebben ons op alle punten onthouden van stemming, ten eerste omdat wij van mening zijn dat het hele landbouwbeleid van de EU ondoelmatig en verspillend is, en ten tweede omdat wij niet willen meewerken aan de invoering van een nieuwe subsidie, waarvan de financiering bovendien onzeker is.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Oomen-Ruijten
Ik zou graag enig inzicht willen krijgen in de agenda die u voor deze ochtend nog hebt. Ik heb net even met de zittingsdienst gesproken en het leek erop alsof het debat over de bio-ethiek niet meer zou plaatshebben. Ik vind dat een hele nare gedachte. Waarom? Omdat eerstdaags de ministers over dit thema gaan spreken en ik zou toch graag willen hebben, dat was ook de enige reden om dit debat te voeren, dat ze de besluiten die het Parlement neemt, ook nog kunnen meenemen. Dus ik vraag u, of u enige mogelijkheid ziet om dat debat over bio-ethiek voor te trekken. Want ik denk dat het wel belangrijk is.

Hallam
Mevrouw de Voorzitter, ik wil op precies hetzelfde punt wijzen. Begin deze week hechtte men naar het schijnt nog grote waarde aan een debat over dit onderwerp en vandaag zijn wij niet vooruit te branden. Is het niet mogelijk om dit punt op de een of andere wijze naar voren te schuiven?
Ik heb al afgesproken om later naar het vliegveld van Frankfurt te vertrekken, maar ik voel er niet voor om hier tot drie uur te blijven, omdat ik dan mijn vliegtuig mis.

Cot
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten verzet ik mij tegen dit verzoek. Zoals ik vorige maandag al opmerkte, komt dit debat op een uiterst ongelegen ogenblik. De stemming zal weinig zin hebben. Ik zal daarop straks nog kunnen wijzen. In die omstandigheden zie ik niet in waarom wij dit debat zouden voortrekken.

De Voorzitter
Het debat staat hoe dan ook op de agenda. Nu gaat het om het verzoek om de agendapunten 361 en 362 voor te trekken. Mevrouw Oomen-Ruijten, is dat juist?

Oomen-Ruijten
Ja, mevrouw de Voorzitter, ten eerste zou ik collega Cot eraan willen herinneren dat hij respect moet hebben voor de wens van dit Huis. Als dit Huis gewenst heeft afgelopen maandag bij een stemming dat we dit debat nog zouden voeren vandaag, dan moeten wij ook dat respect hier met elkaar kunnen opbrengen. Ten tweede, als de heer Cot spreekt uit naam van de Socalistische Fractie, dan heb ik daar enige bedenkingen bij, omdat ik in elk geval het gevoel heb, ook te horen aan de sprekers die hier zaten, dat niet de hele PSE-Fractie het eens is met datgene wat door de heer Cot is voorgedragen. Mevrouw de Voorzitter, ik vraag u nogmaals, uit respect voor de stemming van dit Huis, om aan dit Huis het voorstel te doen om dit debat nu te houden, anders heeft het geen zin. En dan kan de heer Cot altijd zeggen dat hij het er niet mee eens is.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, ik stem ermee in dat het debat over de bio-ethiek plaatsvindt. Ik wijs er echter op dat op de agenda ook een verslag van mijn hand staat, dat de Raad daarvoor de spoedbehandeling heeft gevraagd en dat het Parlement daarmee eenparig heeft ingestemd. De bespreking van dat verslag vergt slechts vijf minuten. Wij moeten daarover absoluut een beslissing nemen om schade aan het Edicomsysteem te voorkomen.
Als u dat wil, kunt u het debat over de bio-ethiek aanvatten, maar dan zou ik wel willen dat daarna mijn verslag aan de beurt komt.

Cot
Mevrouw de Voorzitter, ik betreur wat mevrouw Oomen-Ruijten heeft gezegd. Als ik zeg dat ik namens mijn fractie spreek, is dat ook zo.

Carnero González
Mevrouw de Voorzitter, feit is dat er heel wat afgevaardigden bij deze kwestie betrokken zijn. Ik ben er één van. Zo had men mij op de lijst gezet voor het debat over een verslag waarvan ik rapporteur ben en dat vroeg in de ochtend zou plaatsvinden. Ik zit hier echter nog steeds te wachten. Ik ben het niet eens met het voorstel van mevrouw Oomen-Ruijten en ik zou in elk geval graag willen weten of de verslagen al dan niet besproken zullen worden. Maar dan wel alle verslagen. Ik zou graag willen dat men ons duidelijk vertelt in welke volgorde er vandaag gedebatteerd zal worden.

Pelttari
Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening is deze hele nieuwe behandeling van de kwestie bio-ethiek een geval van misbruik van procedurele regels. Over dit door mij opgestelde verslag is al in juli gestemd en nu wordt het door middel van een vraag opnieuw in dit huis ter sprake gebracht. Ik geef de heer Cot op dit punt volkomen gelijk.

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, er is een stemming geweest in dit Huis. En ik heb geconstateerd, en dit is een feit, en ik zeg het nogmaals tegen de collega's van de Socialistische Fractie, dat een grote meerderheid in dit Huis ervoor was om dit debat te houden. Nu heeft het nog zin. En ik vraag u om dat debat nu te beginnen. U kunt dat voorstel doen, mevrouw de Voorzitter.

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, wij moeten mevrouw Oomen-Ruijten steunen. Volgende week komt de parlementaire vergadering van de Raad van Europa bijeen. Daarom moeten wij deze week, met andere woorden zo snel mogelijk, daarover stemmen. Ik vind het al beschamend dat wij er in juni niet in geslaagd zijn het verslag van de heer Pelttari aan te nemen. Ik vind het evenwel nog pijnlijker dat wij dit belangrijke punt, dat van de Europese publieke opinie grote aandacht krijgt, als laatste punt op de agenda hebben geplaatst, met het gevaar dat het niet meer aan de orde komt of dat het debat niet kan worden afgerond. Daarom verzoek ik u nogmaals het debat over het verdrag inzake bio-ethiek onmiddellijk aan te vatten.

De Voorzitter
Er staan nog negen punten op de agenda. Men stelt voor het laatste agendapunt nu eerst te behandelen. Ik breng dat verzoek in stemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)

De Voorzitter
Wij werken dus de agenda af zoals was aangekondigd.

Bescherming van kalveren
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0261/96) van de heer Rosado Fernandes, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad (COM(96)0021 - C4-0133/96-96/0029(CNS)) houdende wijziging van richtlijn 91/629/EEG tot vaststelling van minimumnormen ter bescherming van kalveren.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn verslag plaatsen in de huidige situatie met betrekking tot rundvlees. Het is een belangrijk verslag uit filosofisch oogpunt, aangezien er gedachtenen gedragsstromingen zijn die tegenover elkaar staan bij de analyse van dit probleem. Uiteraard ben ik van oordeel dat gelijk welke inspanning om de conditie van dieren te verbeteren lovenswaardig is, en ik weet natuurlijk ook dat gelijk welke inspanning om een nog ergere crisis in de rundvleessector te voorkomen ook lovenswaardig is. Het is moeilijk deze twee aspecten met elkaar in overeenstemming te brengen.
Ik vind evenwel dat alles wat wij leren en horen in de BSE-onderzoekscomités betreffende de niet-naleving van verstandige voorstellen die in dit Parlement zijn gedaan, mij ertoe brengt voorzichtig te zijn. Volgens mij komt dit neer op het snel te gronde richten van de sector van wit kalfsvlees, het inkorten van de termijnen die de Commissie had vastgesteld in haar eerste richtlijn van 1991, het naast zich neerleggen van de door de veehouders in de afgelopen jaren gedane investeringen zonder dat zij de tijd krijgen om deze investeringen af te schrijven, en hierdoor wordt de crisis natuurlijk versneld. De crisis kan groot zijn, voor zover er 840.000 ton kalfsvlees op het spel staat die in Europa als wit vlees wordt gemaakt. Alleen een klein percentage betreft rose vlees en in deze sector zal hetzelfde gebeuren, mocht de crisis zich uitbreiden en de 40.000 gezinnen die hierin werkzaam zijn failliet gaan of werkloos worden. Het lijdt geen twijfel dat het tot nog toe in de preruminerende fase gebruikte melkpoeder om de dieren te voederen nooit zal worden verkocht, net zo min als het melkserum zal worden verkocht of gebruikt en dat eerder een milieuverontreinigende factor vormt.
Wij weten allemaal dat het tijd vergt om deze maatregelen toe te passen. Wij stellen voor dat er een overgangsperiode komt, zodat de bedrijven zich kunnen aanpassen aan de nieuwe voorschriften. De Commissie heeft de gewoonte om veterinaire comités samen te roepen ter rechtvaardiging van bepaalde spoedmaatregelen. Ik heb veel respect voor de wetenschap, maar zoals men in de Middeleeuwen zei: ik ben bevriend met Plato, maar nog meer met de waarheid. En de waarheid is dat de wetenschap zelf niet altijd onpartijdig is. Ook de wetenschap bezwijkt vaak voor de druk van hun financierders, vooral wanneer de wetenschappers - en ook ik ben dat geweest - overheidsambtenaren zijn, wat niet wil zeggen dat zij niet te goeder trouw werken. Maar het is zo dat er tegenstrijdige verslagen zijn geweest over het welzijn van de kalveren, over hemoglobine of over het voer van de kalveren.
Het is vanzelfsprekend dat als ik het alleen had over de huisvesting van de dieren, ik het probleem op een fragmentarische manier zonder enig belang zou beschouwen. Door dit aspect weg te halen uit een dialectiek die volgens mij misleidend is, heb ik dus voorgesteld - en ik ben van mening dat het mij is gelukt - dat de collega's wijzigingen indienden die het voorstel van de Commissie aanzienlijk hebben verrijkt. Ik ben hen hiervoor dankbaar, ook wanneer hun mening niet overeenstemt met de mijne. Wij hebben immers te maken met een sociaal probleem, aangezien de rundvleessituatie in Europa nog slechter kan worden. Wij weten allemaal dat de dieren geslacht moeten worden op een jongere leeftijd dan tot nu toe het geval is geweest, en ik twijfel er absoluut niet aan dat een manier om de kwestie van het welzijn van de kalveren op te lossen bestaat uit het slachten van de kalveren als zij jonger en minder zwaar zijn, zodat zij meer ruimte hebben en niet zo lang hoeven te wachten. Wat de groepshuisvesting betreft, ga ik gedeeltelijk akkoord, voor zover ik volgens mij redelijk ben geweest door vele amendementen over te nemen en ik ben nu bereid de gevolgen op me te nemen van wat ik heb geschreven.

Olsson
Mevrouw de Voorzitter, gedurende de laatste tien jaar is de consumptie van kalfsvlees gestaag afgenomen. Een aannemelijke oorzaak hiervoor is de discussie over de levensomstandigheden van de kalveren in Europa. Vandaag de dag letten bewuste consumenten niet alleen op de smaak of het uiterlijk van het vlees, maar ook de productiemethoden en ethische aspecten spelen vanzelfsprekend een rol. Er is een doelmatige en geloofwaardige wetgeving binnen de EU nodig om het vertrouwen van de consumenten terug te winnen.
Als rapporteur van de Commissie milieubeheer stel ik een aantal maatregelen voor om de levensomstandigheden van kalveren te verbeteren. De hokken van de kalveren moeten zo gemaakt zijn dat er een droog plekje is om te liggen. In de wetgeving moet de grootte van de hokken op zo'n manier geregeld zijn dat de naleving kan worden gecontroleerd. Bovendien moeten kalveren van meer dan acht weken in grote hokken worden gehouden zodat hun natuurlijke behoeften als kuddedier kunnen worden bevredigd.
Mijn voorstellen voor betere levensomstandigheden zijn er in de eerste plaats op gericht dat de dieren beter verzorgd worden, maar ook dat de consumenten meer vertrouwen krijgen in het Europese kalfsvlees. Als enig direct gekozen orgaan heeft het Europees Parlement vanzelfsprekend een speciale verantwoordelijkheid. De eisen van de consumenten met betrekking tot goed voedsel dat met grote zorg voor het dier en de natuur is geproduceerd, moeten serieus worden genomen. De striktere gemeenschappelijke minimumeisen van het Europees Parlement voor de kalvermesterij in Europa zijn een belangrijke stap in deze richting.

Hardstaff
Mevrouw de Voorzitter, ik vrees dat ik mij moet distantiëren van onze rapporteur, aangezien hij klaarblijkelijk wit vlees belangrijker vindt dan het op humane wijze houden van dieren. Wit kalfsvlees kan in werkelijkheid op een heel wat diervriendelijker wijze worden geproduceerd dan nu in de Europese Unie, of althans in bepaalde EU-landen, gebeurt.
Dankzij een van onze collega's, de heer Sonneveld, werden ik en nog twee Britse collega's eerder dit jaar in de gelegenheid gesteld om een bezoek te brengen aan een Nederlandse kalvermesterij. De jonge dieren waren niet in individuele kisten gehuisvest, maar werden in groepshokken gehouden. Zij kregen zowel maïs als melk, zodat zij geen last van bloedarmoede hadden, en ons werd verzekerd dat deze mestmethode wit vlees van topkwaliteit opleverde, waarvoor binnen Europa een zeer goede markt was.
Wij zijn ons ervan bewust dat bepaalde producenten die in groepshuisvesting moeten investeren, in de problemen zouden kunnen komen en daarom vragen wij in een amendement om bijstand voor deze gevallen. Ik vraag hiervoor Uw steun. Ik vraag dit Huis om zich uit te spreken vóór alle amendementen waarin wordt gevraagd om deze voorstellen eerder in werking te laten treden, en tegen alle amendementen die deze verbeteringen voor de dieren op de lange baan willen schuiven of het mogelijk maken om er zelfs helemaal onderuit te komen.
Er moet in de Europese Unie een einde komen aan het op een zeer dieronvriendelijke wijze houden van dieren, waarvoor wij ons zouden moeten schamen. Ik vraag U om steun voor de amendementen waarop ik doelde.

Provan
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur dankzeggen voor zijn verslag. Hoewel ik het niet op alle punten met hem eens ben, kan ik me over het geheel genomen wel vinden in het voorstel van de Commissie, zij het dat ik, evenals mevrouw Hardstaff, een en ander graag wat eerder in werking zou zien treden.
Uit het rapport van het Wetenschappelijk Veterinair Comité blijkt zonneklaar dat het houden van kalveren in individuele hokken het welzijn van de dieren ernstig schaadt en daarom ben ik van mening dat de overgangsfase naar uitsluitend groepshuisvesting niet langer dan vijf jaar zou mogen duren. Veel mensen weten wellicht niet dat kalveren van een tot drie weken oud, afkomstig uit verschillende, of misschien wel uit alle delen van de Gemeenschap, in kisten naar een bepaalde mesterij worden toegebracht. Een periode van drie weken volstaat om de kalveren te laten wennen en om eventuele gezondheidsproblemen te onderkennen en te behandelen. Het verdient hier dan ook de voorkeur om alle kalveren zo snel mogelijk in groepen te huisvesten. Een jong kalf is een kuddedier en het volgt zo snel mogelijk zijn groepsinstinct. Als een kalf deze mogelijkheid wordt ontnomen, ontstaat er een risico voor de toekomst.
Ik denk dat een ieder in dit Huis zich wel kan vinden in het onderhavige verslag en de daarop ingediende amendementen. Deze zaak heeft een minder spoedeisend karakter dan enkele andere kwesties die vanmorgen aan de orde zijn geweest. Er bestaat al lange tijd zorg op dit gebied en het is nu tijd om knopen door te hakken. Ik ben ook van mening dat we moeten werken aan maatregelen om de kalfsvleesproductie toekomstperspectieven te geven en de consument duidelijk te maken dat kalfsvlees wordt geproduceerd op een gezonde en diervriendelijke wijze, zonder het welzijn van de dieren te schaden.

Sjöstedt
Mevrouw de Voorzitter, voor mij gaat het er bij deze kwestie om, in hoeverre men dieren ziet als levende wezens met gevoel of als dode dingen. Ik ben van mening dat ze als levende wezens moeten worden gezien. Dan moet het uitgangspunt zijn dat men rekening houdt met hun natuurlijke gedrag, met hun behoefte aan ruimte en met de mogelijkheid om zich te gedragen als kuddedieren. Bovendien moet er rekening worden gehouden met hun natuurlijke voedsel.
De bezwaren hiertegen zijn in de praktijk van puur economische aard, terwijl wij redeneren vanuit een ethisch uitgangspunt. Ik zou desalniettemin degenen die deze economische argumenten aanvoeren, willen verzoeken nog eens na te denken. Wat is namelijk vandaag de dag de reden dat mensen dit vlees niet willen eten? Wel, dat zijn o.a. de wrede fokmethoden, de onnatuurlijke toevoegingen aan het voedsel, en de lange, onnodige dierentransporten. Die vormen de bedreiging voor een goed functionerende vleesexport uit Europa, en niet het verbod op het houden van kalveren in kisten of op andere wrede fokmethoden. Daarom zullen wij stemmen vóór de amendementen met striktere regels, en tegen degenen die de voorstellen van de Commissie nog slechter willen maken.

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, gisteravond was ik hier in de buurt in de Vogezen bij een veehouder in de vallei van Münster. Sommige kalveren stonden rustig op een rij bij hun moeder in de stal, andere stonden met twee in boxen van ongeveer zes vierkante meter op stro. Het waren gezonde en mooie dieren waarvan het vlees wellicht voortreffelijk zal smaken.
Een jong dier dat lijdt levert geen kwaliteitsvlees. Wij moeten een einde maken aan het houden van kalveren in individuele hokken, zonder daarom overgevoelig te worden. Wij zullen de veehouders de nodige tijd moeten geven om zich aan te passen. Wij zullen hen financieel moeten steunen en mogen hen niet onrechtvaardig bestraffen.
Namens mijn fractie heb ik daartoe verschillende amendementen ingediend. Het eerste betreft, om elke onduidelijkheid te vermijden, een definitie van de soorten kalveren. Het tweede amendement stelt een grens van 110 kilo geslacht gewicht vast omdat dat gewicht gemakkelijker kan worden gecontroleerd dan bij voorbeeld de leeftijd van het dier. Ik hoop dat alle kalveren weldra zullen worden gehouden in de omstandigheden die ik zoëven heb beschreven. In naam van een nieuwe produktie-ethiek en de bescherming van de consument moeten wij de traditionele teelt van kalveren bij hun moeder aanmoedigen.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, zoals u weet, wordt de politieke betekenis van de bescherming van dieren almaar belangrijker. Het Parlement en vele dierenbeschermingsorganisaties hebben herhaaldelijk gevraagd dat de Gemeenschap op dit gebied doeltreffende maatregelen zou nemen. De Commissie is het erover eens dat de Gemeenschap terzake een doeltreffende regelgeving nodig heeft.
De publieke opinie in de Europese Unie en vooral de consumenten volgen de ontwikkeling van deze netelige kwestie met grote aandacht. De Commissie begrijpt hun bezorgdheid volkomen. Ik kan u verzekeren dat ze de bescherming van dieren een hoge prioriteit verleent. Dit voorstel inzake de bescherming van kalveren is op basis van de beste beschikbare wetenschappelijke en praktische adviezen opgesteld en zal de eisen voor het houden van kalveren aanzienlijk verstrengen. Ik zou dan ook de afgevaardigden, in het bijzonder de heer Rosado Fernandes, rapporteur van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en de heer Olsson, rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, voor hun grondige en positieve behandeling van het voorstel hartelijk willen danken.
Amendement 2, het tweede deel van amendement 7 en amendement 25 verbeteren en versterken volgens mij de tekst en kan ik dus met genoegen aanvaarden. De overige amendementen moet ik jammer genoeg afwijzen. Ik kan de amendementen 1, 4, 9, 10, 11, 23, 24 en 26 niet aanvaarden omdat ze het door ons voorgestelde verbod op het houden van kalveren in individuele hokken uithollen. Volgens de Commissie is het houden van kalveren in individuele hokken schadelijk voor het welzijn van de dieren en is het ook om gezondheidsredenen niet noodzakelijk, tenzij misschien voor zeer jonge kalveren of wanneer de dierenarts beslist dat het dier om gezondheids- of gedragsredenen moet worden afgezonderd om het goed te kunnen behandelen.
Amendement 4 zou het toepassingsgebied van de richtlijn beperken tot kudden van meer dan tien kalveren. Wij vinden de richtlijn echter belangrijk voor alle kalveren en niet alleen voor kalveren uit kudden van meer dan tien dieren. De Commissie kan niet instemmen met de amendementen 3, 21, 28 en 33 omdat de Raad beslist welke onderdelen van de richtlijn de Commissie kan wijzigen. Amendement 5, het eerste deel van amendement 7 en de amendementen 22 en 23 kan ik niet aanvaarden omdat daarvoor de bepalingen van de bijlage bij de richtlijn gelden, die de Commissie pas na een procedure in de Vaste veterinaire commissie kan wijzigen.
Wat amendement 6 betreft, zijn de bepalingen voor bedrijfsgebouwen die tussen 1994 en 1998 zijn gebouwd of gerenoveerd reeds in de huidige richtlijn opgenomen. Volgens die bepalingen mogen die gebouwen na 31 december 2010 niet meer worden gebruikt. Volgens mij is er geen enkele reden om van die tienjarige overgangsperiode af te wijken en de datum te vervroegen.
Amendement 8 komt volgens mij met de huidige bepalingen van de richtlijn overeen en herhaalt slechts de bepalingen van artikel 7. Amendement 13 kunnen wij niet aanvaarden omdat het effect van het Commissievoorstel op de kosten van het houden van kalveren volgens ons draaglijk is. Amendement 18 kunnen wij niet aanvaarden daar het in het voorgestelde artikel om een standaardformule gaat die hier niet nodig is.
Met amendement 27 kunnen wij niet instemmen omdat het voorstel betreffende de oppervlakte niet op het verslag van het Wetenschappelijk veterinair comité steunt. Wij kunnen ook niet instemmen met de amendementen 12, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 32 en 34, waarmee men het tijdschema voor de toepassing van de richtlijn wil wijzigen. De Commissie heeft om twee redenen voor een uitloopperiode van tien jaar gekozen. In de eerste plaats stemt het nieuwe voorstel met de datum 2008 overeen met de huidige richtlijn, die in dezelfde periode voorziet. In de tweede plaats hebben wij voor die periode van tien jaar gekozen om te vermijden dat de boeren bijkomende investeringen en dus extra kosten moeten doen.

De Voorzitter
Mijnheer Fischler, ik dank u.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, in de zaak van de kalveren in hokken is, zoals in de meeste landbouwkwesties, iedereen slachtoffer: de kalveren, maar ook de boeren, die tot een buitensporig hoge produktiviteit worden gedwongen. De gekke-koeiencrisis bewijst hoe ver men daarin gaat. Ik weet niet zeker of dat wel in het voordeel van de consument is.
Ik heb oor voor de argumenten van de heer Rosado Fernandes over de 100.000 ton melkserum die onze planeet gaan vergiftigen, de 800.000 ton vlees die de markt nog wat meer gaan destabiliseren, de 42.000 gezinnen die werkloos zullen worden, de hemoglobine, het ijzer, enz...
In werkelijkheid staan wij niet voor een keuze tussen produktivisme en sentimentaliteit, maar tussen een natuurlijke en een onnatuurlijke gang van zaken. Wij moeten opnieuw kiezen voor de natuurlijke gang van zaken. Die houdt zeker niet in dat kalveren in concentratiekampen worden opgesloten.
De situatie is duidelijk. De aanpassing van de hokken is een budgettair probleem. Wij moeten dat oplossen en, te beginnen met de kalveren, een einde maken aan de huidige onredelijke landbouwpraktijken die uiteindelijk tot de gekke-koeienziekte hebben geleid. Mevrouw de Voorzitter, dat wilde ik opmerken.

Van der Waal
De problemen rond het dierenwelzijn zijn voor een belangrijk deel een gevolg van de algemene tendens van intensivering en schaalvergroting in de landbouw. Een ontwikkeling die sterk is gestimuleerd door de politieke beleidslijn van de afgelopen decennia. Het zou daarom onrechtvaardig zijn de welzijnsproblemen in de kalverhouderij eenzijdig af te wentelen op de sector. Sociaal-economische consequenties van de nieuwe regeling moeten serieus worden meegewogen.
De individuele huisvesting van kalveren dient aan banden te worden gelegd. Bij deze produktiemethode wordt onvoldoende tegemoetgekomen aan de elementaire eisen die aan bewegingsvrijheid, voedselopname e.d., gesteld mogen worden. In grote lijnen stem ik daarom in met de voorstellen van de Commissie. Door de nieuwe richtlijnen in principe vanaf 2008 in te laten gaan, wordt gekozen voor een realistische aanpak, waarbij de bedrijven voldoende tijd krijgen om zich aan te passen.
Wel valt te betwijfelen of de bedrijven financieel in staat zijn om de noodzakelijke investeringen te doen. Ondanks de maatschappelijke oppositie tegen individuele huisvesting, is het de vraag of de consument bereid is meer te betalen voor diervriendelijker geproduceerd vlees. Daarom roep ik de Commissie op om de financiële gevolgen nader te onderzoeken en zo nodig met voorstellen te komen voor een tijdelijke subsidie die de omschakeling naar groepshuisvesting stimuleert.
Verder maak ik me zorgen over de bedrijven die reeds vrijwillig zijn overgegaan op groepshuisvesting. Doordat deze bedrijven fors hebben geïnvesteerd, bijvoorbeeld in het verbouwen van de stallen, verkeren zij momenteel in een kwetsbare financiële situatie. Veel van deze mesterijen voldoen nog niet aan de voorgestelde normen. Wanneer deze voorlopers ook in 2008 aan de nieuwe welzijnseisen moeten voldoen, worden ze gedwongen de reeds uitgevoerde diervriendelijke maatregelen vroegtijdig af te schrijven. Daarmee worden ze gestraft voor goed gedrag. Het voorstel van de rapporteur om de bestaande groepshuisvestingsbedrijven uitstel te verlenen tot 2013, verdient daarom onze steun.
Tot slot heb ik ook mijn twijfels over de controleerbaarheid van de nieuwe regels. De Commissie stelt voor de minimale grootte van de hokken aan de hand van de grootte van het kalf vast te stellen. Daardoor groeien de normen als het ware mee met de groei van de kalveren, hetgeen het toezicht op de naleving bemoeilijkt. Voorschriften die de grootte van de hokken in centimeters aanduiden, zou de controle vergemakkelijken. Het is een gemiste kans dat het betreffende amendement van de mileucommissie is verworpen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, volgens mij hebben wij er alle belang bij dat de kwestie van de bio-ethiek vandaag nog wordt behandeld. Bij de stemming hebben velen daarstraks misschien niet beseft dat de dienst van de tolken om 13.00 uur eindigt of gedacht dat de tolken zouden doorwerken. Het gevaar is dan ook reëel dat wij voor de tweede keer geen resolutie kunnen aannemen. Daarom zou ik willen vragen dat wij nog alleen zonder debat over het dringende verslag van mevrouw Lulling stemmen en dat de andere verslagen worden verdaagd of eventueel zonder debat in stemming worden gebracht. Ik zou willen vragen dat wij het verloop van onze werkzaamheden nog eens bekijken. Het gevaar bestaat dat het agendapunt bio-ethiek niet meer aan de orde kan komen.
Daarom verzoek ik u nogmaals - ik weet dat wij nu een debat over het Reglement zouden kunnen aanvatten - deze aangelegenheid als dringende kwestie te beschouwen en te trachten eerst het verslag zonder debat te behandelen en vervolgens de kwestie van de bio-ethiek te bespreken.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het daarmee volkomen eens. Ik hoef over mijn verslag slechts een enkele opmerking te maken. Ik moet namelijk mondeling een correctie op ons amendement aanbrengen. Dat is alles. Ik moet dat echter doen omdat het Parlement anders niet weet waarover het gaat. Ik ben het met dit voorstel eens.

De Voorzitter
Dit is een moeilijke situatie. Onze agenda is overvol. Ik vind dat jammer, maar het Parlement heeft dat, met de instemming van de fractievoorzitters, zo beslist. Er staan nog acht punten op de agenda. Ik kan nu niet zomaar een van die agendapunten voortrekken. Dat gaat niet. Als het agendapunt nog aan de orde komt en wij daarvoor nog tijd hebben, moet iedereen het kort houden en moeten wij snel werken. Wij kunnen afzien van een debat als de sprekers het daarmee eens zijn. Ik kan de agenda echter niet meer wijzigen omdat wij daarover daarstraks al hebben gestemd. Wij mogen geen tijd verliezen. Als wij snel werken, kunnen wij ook hierover nog stemmen. Op dit ogenblik zie ik geen andere mogelijkheid.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, ik wil kort het volgende zeggen. Wij moeten weten of het Parlement het ermee eens is dat de andere verslagen zonder debat worden behandeld. Dan kunnen wij dat zeer snel doen. Wie dat niet wil, moet weten dat hij daarmee de verantwoordelijkheid op zich neemt voor het feit dat het Europees Parlement zich niet meer over de netelige kwestie van de menselijke waardigheid en de biogeneeskunde kan uitspreken.

De Voorzitter
Mijnheer Liese, dat is een mooi voorstel, maar het verslag is door de commissies voorbereid en de leden hebben de mogelijkheid daarover het woord te voeren. Als het verslag aan de orde komt, kan ik wel vragen of de sprekers bereid zijn van het woord af te zien. Meer kan ik niet doen.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, daarstraks heeft de heer Cot in een woedend betoog blijk gegeven van gezond verstand. Een uiterst belangrijk onderwerp zoals de bio-ethiek kunnen wij uiteraard niet in een lege zaal, tussen twee treinen en twee vliegtuigen door, op een drafje behandelen. Mijnheer Liese, ik ben het er met u zozeer over eens dat dit een uiterst belangrijk onderwerp is, dat ik vind dat wij het niet mogen wegmoffelen. Het zou dan ook dwaas zijn dat wij van onze spreektijd en dus ook van dit uiterst belangrijke debat afzien.

Bescherming tegen bepaalde zoönoses
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0237/96) van de heer Martinez, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad (COM(95)0491 - C4-0527/95-95/0255(CNS)) tot wijziging van richtlijn 92/117/EEG inzake maatregelen voor de bescherming tegen bepaalde zoönoses en bepaalde zoönoseverwekkers bij dieren en in produkten van dierlijke oorsprong ten einde door voedsel overgedragen infecties en vergiftigingen te voorkomen.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, dit is een schijnbaar veel minder belangrijk onderwerp dan de bio-ethiek. Men vraagt ons een richtlijn uit 1992 op enkele detailpunten te wijzigen. Dit is dus een onbeduidende tekst in een nochtans beklemmende context.
Aanvankelijk ging het alleen maar om klassieke zoönoses, ziekten die door virussen, parasieten of bacteries van dieren op mensen kunnen worden overgedragen. Het belangrijkste probleem was dat van salmonella- en listeriavergiftiging, dat zich regelmatig onder meer in grootkeukens voordoet.
Naast die bescheiden, zij het niet te verwaarlozen problemen, is daarna BSE opgedoken. Die boviene spongiforme encephalopathie heeft alles veranderd. In haar grote wijsheid heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling geoordeeld dat wij voorzichtig moesten zijn. Niemand wist of BSE op de mens overdraagbaar was, maar juist daarom moesten wij, om de consumenten te beschermen, van de ergste veronderstelling uitgaan en dus doen alsof BSE overdraagbaar was.
Er waren daarvoor goede argumenten. BSE had de soortenbarrière doorbroken bij katten, struisvogels - met inbegrip van die van de Europese Commissie -, antilopen, in het totaal een veertigtal soorten. Men zag niet goed in waarom dat ook niet bij de mens zou gebeuren. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft een hoorzitting gehouden met Heino Diringer, het hoofd van het Robert Koch-instituut in Berlijn. De heer Diringer verklaarde in februari van dit jaar voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling: " Ik wil de sanitaire autoriteiten in Europa waarschuwen: alles wijst erop dat het virus, de virino of het prion de menselijke barrière doorbreekt" .
Aan de ene kant stellen wij de lichtzinnigheid van de sanitaire autoriteiten in Europa vast. Aan de andere kant zijn ze, waarschijnlijk om hun lichtzinnigheid te doen vergeten, in het andere uiterste vervallen en hebben ze zelfs de vernietiging van de gehele Britse rundveestapel gevraagd, wat dwaas was omdat men wist dat de ziekte oraal of parenteraal maar in geen geval horizontaal wordt overgedragen. De ziekte gaat niet van het ene rund op het andere over, ook niet als ze tegen elkaar schuren. Op het niveau van de wetenschap begrijp ik dus volkomen het standpunt van de Britse regering.
Toch moesten wij uit dat alles bepaalde lessen trekken. In de eerste plaats moeten wij daaruit juridische lessen trekken. Er bestaat in het internationale, en nu ook in het nationale recht, een beginsel dat in een reeks overeenkomsten is opgenomen en dat tot het milieurecht behoort, namelijk dat de vervuiler betaalt. Welnu, als de vervuiler betaalt, moet ook de gifmenger betalen, in dit geval de gebroeders De Mulder, die in Yorkshire, meer bepaald in Doncaster, het besmette dierenmeel hebben gemaakt. Dat is een van de basisbeginselen.
In de tweede plaats moeten wij daaruit, in het bijzonder voor het gezondheidsbeleid, ook politieke lessen trekken. Wij zijn geconfronteerd met de ontreddering van de communautaire autoriteiten. Die hebben een volstrekt irrationele toveroplossing gevonden en hebben voorgesteld 11, 2 miljoen Britse koeien te slachten. Als men die opeenstapelt, komt men tot een hoogte van elf kilometer, meer dan de Himalaya. Als men ze naast elkaar legt, is dat meer dan de helft van de omtrek van de aarde. Daaruit blijkt hoe groot de ontreddering bij de Commissie was. Wij moeten het gebruik van dierenmeel verbieden, niet de runderen uitroeien.
Een tweede politieke les die wij daaruit moeten trekken is dat de communautaire beschermingsmaatregelen een illusie zijn. Gisteren verklaarde de directeur gezondheid bij DGVI tegenover ons - zelfs voor de voorstanders van Europa was dat verbijsterend -: " Wij wisten het niet. Gedurende vijf jaar hebben wij getwijfeld en gedacht dat de ziekte sluimerde. Daarom hebben wij niets gedaan" . Wij hebben gehoord hoe alle leden van de Commissie daarop antwoordden: " Het kan toch niet dat u niets heeft gedaan" . Waarop de man verklaarde: " Toch wel, wij wisten het niet, de ziekte sluimerde en dus hebben wij niets gedaan" .
Naast die juridische en politieke lessen moeten wij ook op het niveau van het landbouwbeleid bepaalde conclusies trekken. De intensieve veeteelt heeft tot deze waanzinnige situatie geleid. Misschien moeten wij nu, zonder in anachronismen of lichtvaardige uitspraken te vervallen, nadenken over een meer biologische landbouw en de invoering van labels. Een belangrijke organisatie zoals de Franse nationale federatie van boerenvakbonden vindt dat biologische landbouw vandaag geen folkloristische aangelegenheid meer is.
Ten slotte krijgt de enquêtecommissie stilaan ook aandacht voor een probleem van politieke strategie: wie heeft uit de gekke-koeienziekte voordeel gehaald? Speelt deze crisis niet in het voordeel van de Amerikaanse sojamarkt? Is het strategisch conflict over de kwestie van het hormonenvlees tussen Europa en de Verenigde Staten geen gedeeltelijke verklaring voor de irrationele en door de media aangewakkerde aandacht voor de zaak?
Mevrouw de Voorzitter, op basis van deze bescheiden tekst wilde ik enkele ontwikkelingen toelichten, die ons nog voor strategische problemen kunnen plaatsen.

Glase
Mevrouw de Voorzitter, daar wij over slechts weinig tijd beschikken, zie ik af van mijn spreektijd. Ik verzoek u echter mijn betoog als stemverklaring te aanvaarden.

Crepaz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Fischler, alleen al het vermoeden dat de runderziekte BSE op mensen overdraagbaar is, heeft de Europese rundvleesmarkt vrijwel doen ineenstorten. Het herstel van het consumentenvertrouwen kost de overheid miljarden ecu. BSE heeft de Europese Unie in een diepe politieke crisis gestort. Gedurende vele maanden heeft de Britse regering de Raad verlamd. Ze zal dat nog doen. De Britse regering heeft het gevaar van een mogelijke overdraagbaarheid van BSE op mensen gedurende jaren weggemoffeld. Zoals nu blijkt, heeft ook de Commissie daaraan meegeholpen.
Wij zouden nu graag geloven dat de Commissie daarbij iets heeft geleerd. Dat is echter kennelijk niet het geval. Mijnheer Fischler, ik heb u een vraag over runder-aids gesteld. Het gaat daarbij om een BIV-virus dat, net zoals het HIV-virus, tot de groep van de retrovirussen behoort. Mijnheer Fischler, in uw antwoord heeft u gezegd dat die ziekte op een bedrijf in het Verenigd Koninkrijk is vastgesteld. Reeds in de volgende alinea van uw antwoord heeft u het echter over een wereldwijde verspreiding van het BIV-virus. U zegt dat er goede redenen zijn om aan te nemen dat BIV en de andere bij dieren aangetroffen retrovirussen geen effect op de menselijke gezondheid hebben. Voor zover ik weet, vermoedt men sterk dat HIV-virussen van apen op mensen zijn overgedragen. Mijnheer Fischler, u zegt echter dat het misleidend is van aangeboren immuundeficiëntie en dus van aids te spreken omdat deze ziekte niet dezelfde symptomen veroorzaakt als aids. Tegelijkertijd zegt u echter dat verder onderzoek nodig is om de Commissie in staat te stellen de betekenis van dit BIV-virus in te schatten.
Die argumentatie van u klinkt mij vertrouwd in de oren. Ook in het geval van BSE heeft men die argumenten gedurende vele jaren gebruikt. Nu staat de Commissie op het gebied van de landbouw voor een puinhoop. De Commissie moet onverwijld alles in het werk stellen om ook in de landbouw het principe toe te passen dat de vervuiler betaalt. De Commissie moet ook erkennen dat de epidemische verspreiding van zoönoses in de hand wordt gewerkt door de intensieve landbouw, die de EU met de helft van haar begroting subsidieert.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, het is echt niet mijn bedoeling de collega's die meer geïnteresseerd waren in de bio-ethiek onrecht aan te doen, maar rapporteur Martinez heeft al goed aangegeven dat dit verslag, dat aanvankelijk alleen maar interessant leek voor dierenartsen en aanverwanten, in het middelpunt van de actualiteit is getreden dankzij de BSE-crisis en ook doordat het gekoppeld is aan de werkzaamheden van de onderzoekscommissie.
Wij hebben gisteren vier uur lang vergaderd met de onderzoekscommissie inzake BSE. Tijdens dat overleg zijn er allerlei lacunes aan het licht gekomen, is gebleken dat er nieuwe bezorgdheid heerst, waardoor voortzetting van het debat over dit verslag noodzakelijk wordt. Opvallend is dat van de ongeveer 200 zoönoses die momenteel in Europa bestudeerd worden, BSE nog steeds het minst bekend is, niet alleen vanwege de effecten die deze aandoening op de mens kan hebben en dus vanwege de mogelijkheden dat ze de beruchte Kreutzfeld-Jacob ziekte kan uitlokken, maar ook vanwege de effecten van BSE op dieren.
Dit verslag vormt dus een verdere aanleiding om de zaken thans grondiger te bestuderen, nu Europa zo bezorgd is en na de feiten die commissaris Fischler ons vandaag heeft meegedeeld. Dit verslag mag daarom absoluut niet beschouwd worden als zijnde van minder belang dan andere verslagen en het mag niet gezien worden als een tijdverlies. Wij doen dus hier andermaal een oproep om de inspanningen nog meer te bundelen, om nog sterker te pleiten voor transparantie en duidelijkheid, vooral met beschikbaarheid van geschikte middelen.
Gisteren hebben wij vernomen dat de Commissie tijdens de rampzalige jaren van het zogeheten "zwarte gat" in de strijd tegen BSE na een eerste alarmsituatie hoegenaamd niets gedaan heeft om te trachten de oorzaken te doorgronden en de schade te herstellen. De reden daarvoor was dat gewoon de middelen ontbraken om inspectieteams te organiseren, om de dienstreizen van deze inspecteurs te bekostigen, om wetenschappers van naam te vragen inzicht te verschaffen in deze epidemie. Dat is heel triest! Als dat toen heeft kunnen gebeuren met een van de 200 zoönoses, wat kunnen we dan verwachten van alle andere aandoeningen die tot nu toe slechts gedeeltelijk een studieobject zijn?
Ik geloof dat onze bekommernis toch telkens weer dezelfde is, namelijk de gezondheid van de burgers komt voorop, pas daarna komt de bescherming van de markt. Maar onze fractie maakt zich nu juist zorgen over de gezondheid van de burgers vanwege de berichten die uit de wetenschappelijke wereld komen. Men zegt er nog niet geheel zeker van te zijn of BSE dan wel andere zoönoses van invloed kunnen zijn op de gezondheid van de mens en op de ziekte van Kreutzfeld-Jacob. Nu, ik zou zeggen dat als de wetenschappers de stoute schoenen niet durven aan te trekken of als zij zich voorzichtigheidshalve verschansen achter de gegevens die de wetenschap hun ter beschikking stelt, dan zijn de statistieken toch onbedoeld moediger. Ik zal u niet met getallen overstelpen, maar geef slechts een paar cijfers die betrekking hebben op het huidige tijdsbestek: in de eerste vier maanden schijnt de ziekte van Kreutzfeld-Jacob twee mensen in Frankrijk getroffen te hebben, drie in Italië, een in Duitsland, elf in Groot-Brittannië. Wie durft, als dat waar is, nog te beweren dat BSE misschien niet mensen treft en misschien niets te maken heeft met dit soort ziekte? Wie zegt ons bovendien, mevrouw de Voorzitter, dat BSE niet op kan duiken in andere vormen van ziekten die wij nog niet kennen?
Daarom is het niet meer dan terecht dat wij ons zorgen maken en dat dit debat heeft plaatsgevonden, en ik beloof dat ik als boetedoening ook naar het hele debat over biotechnologie of bio-ethiek zal luisteren.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil ertoe bijdragen ons debat kort te houden. Ik zou echter toch willen zeggen dat de Commissie de amendementen van de heer Martinez niet afwijst omdat wij niet over de best mogelijke informatie over BSE willen beschikken, maar omdat de aanneming van de amendementen tot gevolg zou hebben dat wij over minder informatie zouden beschikken. Op dit ogenblik beschikken wij immers over regelmatiger en gedetailleerder informatie over BSE dan die waarin zijn voorstel voorziet. Bovendien zou ik ter attentie van mevrouw Crepaz willen opmerken dat ik haar buiten de plenaire vergadering graag zal uitleggen hoe het met het BIV-virus staat. Uit haar betoog kan ik immers opmaken dat zij belangrijke informatie mist.

De Voorzitter
Mijnheer Fischler, ik dank u.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Klaß
Met richtlijn 92/117/EEG wil men een betrouwbaar systeem voor de melding van zoönoses tot stand brengen. Met zoönoses bedoelt men ziekten die van dieren direct of indirect op de mens kunnen worden overgedragen. De richtlijn moet opnieuw worden bekeken omdat de preventie en bestrijding van zoönoses de laatste jaren veel belangrijker zijn geworden. Tot dat is gebeurd stelt de Commissie voor de huidige toepassingstermijnen te verlengen.
Met het verslag van de heer Martinez pleit de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voor de verlenging van die termijnen. De rapporteur stelt bovendien voor de runderziekte BSE als potentiële zoönose in de lijst van zoönoses op te nemen. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft met zijn voorstellen ingestemd.
Als woordvoerder van de Fractie van de Europese Volkspartij wil ook ik dat voorstel ondersteunen. Toen de eerste BSE-gevallen in 1986 werden vastgesteld wist men nog zeer weinig over de ziekte. Men vermoedde dat de oorzaak ervan scrapie bij schapen was. Op dat ogenblik dacht niemand dat BSE indirect ook een gevaar voor de mens kon zijn. Toen in maart van dit jaar een nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jacob werd ontdekt, versterkte dat het vermoeden dat BSE ook op de mens kan worden overgedragen. Ondanks intensief onderzoek kon dat echter nog niet worden bewezen.
Sedertdien bevindt de Europese landbouw zich in de ernstigste crisis uit zijn geschiedenis. Het consumentenvertrouwen is in een algemeen wantrouwen veranderd. In grote delen van de Europese Unie is de rundvleesmarkt vrijwel ingestort. Vele boeren, maar ook exploitanten van slachthuizen en vleesbedrijven staan aan de rand van het faillissement. De consumenten hebben het heftigst gereageerd in de landen waar nooit BSE is vastgesteld.
Naast financiële steun voor de boeren hebben wij vertrouwenwekkende maatregelen nodig om de afzet van rundvlees te stimuleren. Wij hebben een doeltreffende controle nodig en een in de gehele Europese Unie toegepast systeem van verplichte etikettering waardoor de consument weet uit welke regio het vlees afkomstig is. Wij hebben nood aan een systeem van gegarandeerde oorsprong zoals dat nu al in Duitsland bestaat.
Door BSE als mogelijke zoönose in richtlijn 92/117/EEG op te nemen, dringt het Parlement op een stelselmatige aanpak van de ziekte aan. Daarmee wil het tot het herstel van het vertrouwen van de Europese burgers in rundvlees bijdragen.

Sjöstedt
Ik stem vóór de amendementen in het verslag-Martinez, maar ik wil toch bezwaar maken tegen de onjuiste beweringen die in de toelichting staan.
Wat het zogenaamde Scandinavisch salmonella-fundamentalisme betreft, kan enkel worden geconstateerd dat wij voordat Zweden lid werd van de EU, de salmonella in het land zo goed als hadden uitgeroeid, terwijl de kippen in ons Scandinavische buurland Denemarken betrekkelijk veel salmonella hadden. Ik betwijfel dat dit verschil terug te voeren was op verschillen in smetvrees of op verschillen in het aantal hygiënische voorzorgsmaatregelen en eisen aan de gezondheidszorg. De reden hiervoor ligt eerder in het feit dat wij toen de mogelijkheid hadden om strenge grenscontroles te houden en dat wij een beperkt gebruik van antibiotica in het diervoedsel kenden.

Wibe
Ik had nooit gedacht dat men in een openbaar verslag van het Parlement de Zweedse zorg voor de volksgezondheid en onze succesrijke strijd tegen de salmonella zou betitelen als "Scandinavisch salmonella-fundamentalisme" . Bovendien beschuldigt de rapporteur de mensen in Noord-Europa er min of meer van, hypochonders op het gebied van salmonella te zijn.
Er zijn vele theorieën mogelijk ter verklaring van de vraag waarom het aantal salmonella-infecties toeneemt wanneer men van het Middellandse-Zeegebied naar Scandinavië reist. Ik van mijn kant denk dat dit komt door nauwkeuriger gezondheidsonderzoek en een goed functionerende gezondheidszorg, die ertoe leiden dat alle salmonella-infecties in Scandinavië worden behandeld. Ik heb niet de indruk dat het gezondheidsonderzoek en de gezondheidszorg in het Middellandse-Zeegebied even goed functioneren.
De rapporteur heeft in zijn verslag onder het opschrift "Uiteenlopende, cultuurgebonden opvattingen over zoönoses" regelrechte beledigingen geformuleerd, iets wat de leden van het Europees Parlement vanzelfsprekend niet behoren te doen, zeker niet in officiële verslagen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Eerbiediging van de democratische beginselen
in de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en derde landen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0212/96) van de heer Carnero Gonzáles, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie (COM(95)0216 - C40197/95) over de bepalingen inzake de eerbiediging van de democratische beginselen en de rechten van de mens in de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en derde landen.

Carnero González
Mevrouw de Voorzitter, ik zal mijn betoog zo kort mogelijk houden zodat wij zo snel mogelijk met de afhandeling van de agenda kunnen beginnen. Wij bespreken hier een onderwerp dat zonder enige twijfel van zeer groot belang is voor de overgrote meerderheid van de burgers van de Unie, die vindt dat het proces van de opbouw van Europa niet enkel en alleen economisch of monetair mag zijn. Als wij een proces van politieke opbouw willen, dan is het duidelijk dat wij dit moeten funderen op de verdediging en ontwikkeling van een aantal duidelijke democratische beginselen en op onschendbare mensenrechten.
Het Europees Parlement heeft zich altijd in de vuurlijn bevonden als het erom ging de eis te formuleren dat de Unie een daadwerkelijk beleid tot bevordering van de mensenrechten en van de democratische beginselen op internationaal niveau tot stand moest brengen.
De druk van zowel de burgermaatschappij als van dit Parlement heeft ertoe geleid dat de Raad geleidelijk aan en met meer of minder weerstand, het beginsel is gaan aanvaarden dat men bij de overeenkomsten die met derde landen worden afgesloten een politiek kader diende te beogen waarin de democratische beginselen en de mensenrechten gestimuleerd worden. Wij zijn van mening dat de inhoud van de mededeling van de Commissie aan de Raad een stap vooruit is in deze richting.
Dit beleid tot bevordering van de mensenrechten en de democratische beginselen is echter alleen mogelijk als er tenminste aan drie elementen wordt voldaan: ten eerste moet het beantwoorden aan een beleidslijn; ten tweede moet het altijd en systematisch worden toegepast en ten derde moet het worden vastgesteld en gestimuleerd met de deelname van een veelheid aan actoren.
Het gaat erom dat de Unie op een besliste en gelijktijdige alsook doordachte manier gebruik maakt van het instrument dat gevormd wordt door de overeenkomsten met derde landen om de democratie en de mensenrechten te bevorderen. Het is duidelijk dat het einddoel hier dient te bestaan in het wegwerken van dubbele maatstaven en van uitzonderingen die rechtstreeks te maken hebben met het economisch belang van de tegenpartij van de Unie. Van het allergrootste belang daarbij is een systematisch beleid met als essentiële elementen: het zo nauwkeurig mogelijk vastleggen van wat de democratische beginselen en de mensenrechten precies betekenen en die naar mijn mening gebaseerd dienen te zijn op de universele, ondeelbare en onderling verweven beginselen; de bevordering en verdediging van de democratie en de mensenrechten, hetzij via positieve maatregelen, hetzij via sancties, en het - in het besluitvormingsproces - zoveel mogelijk beperken van de discretionaire bevoegdheid van de Raad bij de toepassing van datgene wat wij in het algemeen de "democratische clausule" zouden kunnen noemen, omdat momenteel het succes ook schuilt in het feit dat de maatregelen op dit vlak passen in een daadwerkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid waarin alle actoren hun rol kunnen spelen.
De plicht van het Parlement bestaat erin om zoveel mogelijk druk in deze richting uit te oefenen, waarbij rekening wordt gehouden met het onafhankelijk beoordelingsrecht dat het Parlement heeft en dat de regeringen om objectieve redenen niet hebben. Wij moeten er voor zien te zorgen dat er op dit vlak zo ver mogelijk wordt gegaan, zoals de publieke opinie ook eist. En in die richting gaat het verslag dat ik u voorleg en dat de unanieme steun heeft van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid. In dit verslag wordt voorgesteld om in het nieuwe Verdrag betreffende de Europese Unie een clausule op te nemen die ertoe strekt om de eerbiediging van de mensenrechten op een richtgevende en allesomvattende manier op te nemen; wordt men aangemoedigd om de meest verregaande mensenrechtenclausule op te nemen, wordt geëist dat de Raad en de Commissie rekening houden met het standpunt van het Parlement en dat het Parlement aanbevelingen in deze zin kan doen; wordt voorts de Raad verzocht om rekening te houden met de standpunten van de Raad van Europa, de Verenigde Naties, de IAO en de belangrijkste niet-gouvernementele organisaties wanneer de Raad bepaalt tot welke acties hij zal overgaan, en wordt de Raad gevraagd om op dit terrein te beslissen met gekwalificeerde meerderheid in plaats van met algemene stemmen.
Mevrouw de Voorzitter, de geloofwaardigheid van de Unie hangt af van haar vermogen om op alle niveaus consequent te zijn in haar dagelijkse optreden, met de beginselen waarop onze democratische samenleving gebaseerd is. Het gaat er niet om onze vrienden in de wereld iets op te leggen dat hen vreemd is. En het gaat er ook om dat onze overtuiging om de mensenrechten te verdedigen nooit gerelativeerd zal worden en dat dit het uithangbord is van ons dagelijkse politieke optreden.

Aelvoet
Mevrouw de Voorzitter, ik zal vlug klaar zijn. De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft een uitstekend advies goedgekeurd en ik verwijs naar de geschreven tekst.

Bertens
Ik heb maandag al in mijn eigen fractie gezegd het hoogst belachelijk te vinden dat het verslagCarnero naar vrijdag is verschoven. Maar ik wil graag meewerken aan alles wat dit Parlement eigenlijk efficiënt doet zijn. Ik zal u mijn geschreven tekst overhandigen en bedankt voor het uitstekend verslag, mijnheer Carnero.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, u stelt mij voor een probleem omdat dit onderwerp werkelijk zeer belangrijk is en, aangezien er onderwerpen zijn die raakpunten hebben met de Intergouvernementele Conferentie, waar wij voor een groot stuk het voorstel steunen van het verslag van de heer Carnero, zou ik graag willen uitleggen waarom wij op andere vlakken van mening verschillen. Tegelijkertijd zou ik het Parlement ook graag meedelen welke standpunten de Commissie inneemt ten aanzien van de wijziging van artikel 228 van het Verdrag. Maar gezien het feit dat de meeste sprekers er van hebben afgezien om het woord te voeren, en als de heer Carnero dit niet opvat als een gebrek aan aandacht voor zijn verslag, heb ik er ook geen enkel probleem mee om het document van de Commissie schriftelijk te verstrekken. Dit document volgt de algemene lijnen van het verslag-Carnero maar heeft inzake enkele specifieke kwesties die te maken hebben met de Intergouvernementele Conferentie, met de manier om niet alleen het probleem van de mensenrechten te behandelen, maar ook dat van de sociale rechten, de bescherming van het kind, dwangarbeid, enz., eigen ideeën over de manier waarop wij in de toekomst inzake het geheel van de internationale overeenkomsten vooruit moeten komen.

Gutiérrez Díaz
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u om in uw hoedanigheid van Voorzitter in functie een verslag mee te nemen naar het Bureau, zodat het op de hoogte is van de vernederende omstandigheden waarin de werkzaamheden vanochtend hebben plaatsgevonden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik ben helemaal niet van plan om af te zien van mijn spreektijd, ik vraag u zelfs om de spreektijd die ik nu even gebruik voor het volgende commentaar niet mee te tellen. Volgens mij is het helemaal te danken aan uw eigen interpretatie dat u het toelaatbaar acht dat de leden hun betoog in dit debat schriftelijk kunnen indienen in plaats van een mondelinge bijdrage te leveren. Ik vind het behoorlijk ernstig dat u met een dergelijke praktijk akkoord gaat. Stemverklaringen kunnen wel schriftelijk worden ingediend, maar bijdragen aan een debat toch zeker niet.
Ik kom nu dus bij mijn stemverklaring. Het is werkelijk ernstig en betreurenswaardig dat we hier maar met dertig leden voor commissaris Marín zitten om zo'n belangrijk thema te bespreken. Het is een fundamentele verworvenheid dat in de overeenkomsten met derde landen een clausule over mensenrechten ingelast kan worden. Daarmee heeft men verworven dat er een plicht en een recht op inmenging bestaat. Het Europees Parlement heeft daar in zovele jaren hardnekkig voor gepleit, al minstens sedert de tijd van commissaris Natali. Wij zeggen daarom van harte dank tegen de Commissie en met name tegen commissaris Marín. Op deze weg moet voortgegaan worden en wij moeten de Commissie hier zo goed mogelijk in steunen.
Gisteren hebben wij gestemd voor een resolutie inzake het Internationaal Strafgerecht. Het idee dat ik gisteren al onder woorden heb gebracht en waar veel collega's op hebben ingehaakt, is dat men mettertijd naast de clausule "mensenrechten" ook de bevoegdheid van het Internationaal Gerecht kan inlassen als voorwaardelijk element in akkoorden tussen de Gemeenschap en derde landen.
Dit is een belangrijk thema en het is dan ook heel spijtig dat het met zo'n gering aantal leden wordt behandeld. De Commissie heeft de verdienste dat ze verder aan de weg timmert, om te trachten deze clausule in de toekomstige herzieningsakkoorden van het Verdrag opgenomen te krijgen.

De Voorzitter
Ik zou toch nog eens duidelijk willen zeggen dat niemand het spreekverbod heeft gekregen. Iedereen heeft echter zelf gezegd dat hij van zijn betoog afziet of het in een schriftelijke stemverklaring omzet. Een betoog is iets anders dan een stemverklaring.

Barros Moura
In de lijn van de voorgestelde resolutie wil ik de mededeling van de Commissie steunen, die in de richting gaat van een gewenste vooruitgang op het vlak van de bevorderingswijze van de mensenrechten in de externe acties van de Europese Unie.
Deze wijze is met grote stappen vooruitgegaan, vooral vanaf het einde van het communistische regime, toen de verdediging van de mensenrechten los kon worden gemaakt van het ideologische en geostrategische conflict en toen de zogenaamde "conditionaliteit" gezien kon worden als iets dat in de eerste plaats in het belang is van de bevolking in de derde landen.
De bevordering van de democratie en de mensenrechten op internationaal vlak mag immers niet worden gezien - en toegepast - als een manier om een bepaald Westers of Europees politiek regime op te leggen, dat vreemd is aan de sociologische realiteit of de autochtone tradities, maar wel als een manier om universele waarden te bevorderen en de volkeren en personen onverwijld de waarborg te geven dat zij zich tegen despotische regimes kunnen verdedigen, en de toegang, controle en invloed op de macht, die onontbeerlijk is om ervoor te zorgen dat de resultaten van de ontwikkeling aan iedereen ten goede komen.
Zo veronderstelt de steun aan de voorstellen van de Commissie dat de Europese Unie en haar lid-staten waarborgen dat zij de volgende fundamentele beginselen in acht nemen:
universaliteit, onafhankelijk van geografische, godsdienstige, culturele of politieke verschillen; -ondeelbaarheid van enerzijds individuele, burger- en politieke rechten en anderzijds economische, sociale en culturele rechten; -onderlinge afhankelijkheid van rechten van de Mens, democratie en ontwikkeling.Vandaar dat het onaanvaardbaar is dat de Europese Unie of haar lid-staten zich soms veeleisender opstellen ten overstaan van de situatie in derde landen dan ten opzichte van wat er in diverse van onze landen gebeurt. Het volstaat te kijken naar de recente uitwijzingen van immigranten "zonder papieren" om te besluiten dat ook in de landen die terecht prat gaan op een waardevol erfgoed inzake mensenrechten niet alles vlekkeloos verloopt.
Wij kunnen niet goedvinden dat er twee maten zijn, zowel tussen Europa en de landen uit de Derde Wereld als tussen derde landen om redenen die het universaliteitsbeginsel schenden.
Het einde van de koude oorlog staat niet toe dat Saoedie-Arabië nog langer minder streng wordt aangepakt als Irak, of dat voor Cuba eisen gelden die niet op Colombia worden toegepast.
De Europese economische belangen mogen geen legitimatie zijn voor de voortdurende steun aan het Indonesië van Suharto of het Zaïre van Mobutu.
Geen enkele verkiezingsfraude kan figuren als Mobutu - die al lang kan rekenen op de medeplichtigheid van diverse Europese landen - legitimeren.
De genoemde universele beginselen maken het evenmin mogelijk dat de zwakke landen uit noodlijdend Afrika zo veeleisend mogelijk worden behandeld, in scherp contrast met de schandalige tolerantie die sommige "tijgers" uit Zuid-Oost-Azië genieten, alleen omdat machtige belangen van een veralgemeende en ontregelde markt sommige politieke leiders ertoe verplichten hun ogen te sluiten.
De globalisering vereist evenzeer globale vereisten ter waarborging van de democratie en de mensenrechten. Wij kunnen niet langer aanvaarden dat de eerbiediging van de sociale grondrechten nog steeds niet wordt vereist in de economische en handelsbetrekkingen. Waarschuwend voor verborgen protectionisme, die een onrechtvaardige internationale economische orde doet voortbestaan, pleiten wij voor de opname van sociale clausules in de internationale handelsakkoorden.
Wij steunen tot slot de voorstellen van het verslag aangaande een versterking van de controle- en technische bijstandsmiddelen, evenals van de "positieve maatregelen" die de Europese Unie kan gebruiken. Tot slot moet de raadpleging van het Europees Parlement worden uitgebreid, zowel bij de internationale onderhandelingen van de Europese Unie als voor de controle op en de bestraffing van de voorschriften van de internationale verdragen met betrekking tot de rechten van de mens.

Bertens
Ik feliciteer de rapporteur met zijn goede verslag. Bovenop de goede mededeling van de Commissie doet hij een aantal interessante voorstellen om het externe mensenrechtenbeleid van de Europese Unie te versterken. De EU heeft een goede reputatie inzake mensenrechtenbeleid hoog te houden en moet er alles aan doen om dit beleid zo efficiënt en effectief mogelijk te maken.
De mensenrechtenclausules in de internationale Verdragen van de EU zijn zeer nuttig, maar een goede controle op naleving is wel een vereiste. Daarom moet verder gewerkt worden aan de ontwikkeling van controleerbare criteria. Aan de toepassing van deze criteria moet dan ook strikt de hand gehouden worden. Een goede informatieuitwisseling tussen de instellingen en de lid-staten is daarbij essentieel. De na de IGC op te richten GBVB-analyse unit moet dan ook zeker een afdeling mensenrechten krijgen. Jaarlijkse rapportage over de mensenrechtensituatie in de landen, waarmee de EU een akkoord heeft, hoort daar ook bij. Ik vraag me echter af of dit jaarlijks alle landen moet betreffen. Is zo'n papiermassa wel het meest effectieve controle-mechanisme?
Ik hecht groot belang aan de effectieve controle op de sancties en embargo's, die de Unie tegen derde landen heeft uitgevaardigd. De inzet van dit zwarte middel mag geen papieren executie blijven. Een effectieve controle is daarop noodzakelijk. De drastische vermindering van de fondsen voor de controle op de naleving van embargo's, die de Commissie en de Raad in de begrotingsprocedure hebben voorgesteld, staat hierop haaks en moet dan ook worden verworpen.
Natuurlijk is het wenselijk een goede balans te vinden tussen positieve en negatieve instrumenten om de mensenrechtensituatie in derde landen te bekijken. Niet alleen door sancties, maar ook door ondersteuning van democratische krachten en controle op verkiezingen kan veel bereikt worden.
Tenslotte dank ik de Commissie voor de aandacht die zij in haar mededeling heeft gegeven aan de verbetering van de samenhang, de doorzichtigheid en controleerbaarheid van de communautaire aanpak.

Schroedter
De mensenrechten mogen niet aan economische belangen ondergeschikt worden gemaakt. Daarom moeten wij de Raad, die daartoe de neiging heeft, een halt toeroepen.
In de associatieovereenkomsten kon een ernstige schending van de mensenrechten tot een gedeeltelijke opschorting van de overeenkomst leiden. Volgens de zogenaamde Bulgarije-clausule geldt dat nog slechts in bijzonder dringende gevallen. Nu denkt men er zelfs hardop over na van de interimovereenkomst gebruik te maken om dat voorbehoud in economische akkoorden volledig te schrappen.
Daarom is het dringend noodzakelijk dat het Parlement met het verslag van de heer Carnero Gonzáles die tendens een halt toeroept.
De volgende stap moet zijn dat de Commissie de onderhandelingsrichtsnoeren voor de toepassing van die bepalingen eindelijk uit de lade haalt en zowel in de overeenkomsten met de zogenaamde Bulgarije-clausule als alle toekomstige overeenkomsten de toepassing van de mensenrechtenclausule rechtstreeks verankert. Een verdere stap is de opname van de internationale mensenrechtenclausule in het verdrag-Maastricht II om de eerbiediging van de mensenrechten bij de economische activiteiten van de EU verplicht te stellen.

Vaz da Silva
Het mensenrechtenbeginsel is het beginsel waarop onze democratie berust. Het is belangrijk dat deze fundamentele basis van onze maatschappijen niet wordt ondermijnd door hieraan allerlei voorbijgaande "modes" te willen toevoegen.
Maar daarnaast is het zaak te onderstrepen dat dit begrip wel een evoluerend begrip is. Zo zal het evolueren in de mate waarin de maatschappij haar sociaal bewustzijn verbetert, in de mate waarin nieuwe criminaliteitsvormen "in netwerken" opduiken, waarvan de recente pedofiliezaak een afgrijselijk voorbeeld is. Het zal evolueren in de mate dat de maatschappij haar ethisch bewustzijn perfectioneert, in de mate waarin zij te kampen heeft met nieuwe problemen ten gevolge van de wetenschappelijke vooruitgang, waarvan de gevallen van genetische en computermanipulatie alarmerende maar niet-cynische voorbeelden zijn.
Als wij weigeren het mensenrechtenbegrip te verruimen, veroordelen wij op termijn de democratie zelf - dezelfde democratie die wij als voorbeeld willen stellen aan de derde landen waarmee wij akkoorden sluiten.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij rechtstreeks tot de heer Marín willen wenden. In de eerste plaats ben ik diep teleurgesteld over de wijze waarop dit gedeelte van de vergadering verloopt. Wij hebben veel waardering voor het werk van de heer Marín en hadden gewild dat zijn voortreffelijk werk en dat van de rapporteur in het Parlement een grotere weerklank hadden gevonden.
De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten beklemtoont dat wij over dit zeer belangrijke onderwerp in het Parlement een nieuw debat wensen. Dit onderwerp is immers voor geheel Europa en onze Europese waarden van doorslaggevend belang.
In de tweede plaats meen ik dat een aantal leden het woord niet hebben gevoerd omdat ze wilden protesteren tegen het feit dat dit verslag op een vrijdagochtend wordt behandeld. Wij weten zeer goed dat op vrijdagochtend alleen de dappersten hier aanwezig zijn: zij nemen hun vliegtuig later en interesseren zich voor de zaak. Dit was een positief protest. Ik zou de heer Marín willen verzoeken het als dusdanig te beschouwen.
Vervolgens is er de houding van sommige collega's die zelfs een belangrijk debat zoals dit willen vertragen. Zij willen dat om louter tactische redenen: zij willen dat wij op een drafje ook over de belangrijke kwestie van de bioethiek stemmen. Daarom onttrekken zij het debat over dit uiterst belangrijke verslag aan de aandacht. Ik vind dat persoonlijk zeer jammer. Nogmaals, wij hebben grote waardering voor het werk van de rapporteur en voor de standpunten van de heer Marín, ook al zijn wij het met hem niet altijd eens.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, in het algemeen gesproken deelt de Commissie de visie van het Europees Parlement. Wij menen dat het Verdrag en artikel 228 inderdaad gewijzigd dienen te worden. Wij zijn er voorstander van dat er, als dat mogelijk is, één enkele clausule is voor de mensenrechten en wij denken dat het model in de Samenwerkingsovereenkomst met Bulgarije, inclusief de opschortingsregeling, het meest correct is. Maar ik wil hier wel iets preciseren: de Commissie is het niet eens met het Europees Parlement om de clausule van de mensenrechten op te nemen in alle internationale overeenkomsten van de Europese Unie. Wij vinden dat dat moet gebeuren in de akkoorden voor economische samenwerking, voor financiële samenwerking en voor ontwikkelingssamenwerking. Ik zal dat even toelichten. Wij sluiten bijvoorbeeld internationale overeenkomsten af in de maritieme sector. Het heeft niet zoveel zin om de clausule over de mensenrechten op te nemen in een overeenkomst over de maritieme sector. Ook sluiten wij uitermate technische overeenkomsten af over dubbele fiscaliteit. Het lijkt niet erg zinvol om in een overeenkomst over dubbele fiscaliteit de clausule over de mensenrechten op te nemen. Wij sluiten overeenkomsten af over het standaardiseren van normen binnen de interne markt, bijvoorbeeld voor wasmachines, ijskasten, televisies, auto's. Het heeft toch weinig zin om in een overeenkomst over de standaardisering van normen een clausule over de mensenrechten op te nemen.

Telematicanetwerken voor de statistieken van het
goederenverkeer (EDICOM)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0274/96) van mevrouw Lulling, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het gewijzigd voorstel voor een beschikking van de Raad (COM(96)0319 - C4-0420/96 - C4-0421/96-96/0173(SYN)) betreffende telematicanetwerken tussen overheidsdiensten voor de statistieken van het goederenverkeer tussen lid-staten (Edicom).

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, over dit verslag bestaat geen betwisting. Ik zal het niet inleiden omdat iedereen heeft ingestemd met de door de Raad gevraagde spoedbehandeling om een onderbreking van de Edicom-acties te vermijden. Wij kunnen dus overgaan tot de stemming.
Ik wil wel het volgende preciseren. Wij hebben in de vorm van een overweging een amendementje ingediend om deze beschikking over Edicom in het kader van de algemene richtsnoeren over de transeuropese telecommunicatienetwerken te situeren. Daar de Raad nog niet over die netwerken heeft beslist, moet in ons amendement de verwijzing naar de datum van dat besluit worden geschrapt en moet de tekst dus na het woord "telecommunicatienetwerken" eindigen.
Ik zie dus af van mijn spreektijd en zal de inleiding die ik bij mijn verslag wilde geven als stemverklaring geven.
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag mij toch af waarom men, wanneer het Parlement eenparig instemt met de spoedbehandeling van een spoedeisende tekst, die tekst niet voor het begin van de vergadering, ook al is het dan die van vrijdagochtend, op de agenda plaatst. Dat duurt slecht drie of vier minuten. Ik vraag mij af hoe de agenda's hier in het Parlement worden vastgesteld. Ik vraag dat wij nu stemmen. Ik ben ervan overtuigd dat ook de heer Marín het mondeling amendement op ons amendement aanvaardt.

Marín
Mevrouw Lulling, de Commissie heeft nota genomen van het gewijzigde amendement dat u heeft voorgesteld en gaat ermee akkoord om deze overweging op te nemen in haar voorstel onder de nieuwe formule die u heeft voorgelegd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Lulling
Nu ik wegens tijdgebrek mijn verslag niet mondeling heb kunnen inleiden, wil ik schriftelijk uitleggen waarom het met spoed moest worden behandeld.
Wij hadden dit dossier, waarin het oorspronkelijke voorstel van 1993 dateert, niet opnieuw moeten behandelen indien de Raad meer dan twee jaar geleden naar ons had geluisterd toen wij zijn keuze, tegen het voorstel van de Commissie in, van artikel 235 als rechtsgrondslag betwistten.
Wij hebben natuurlijk een beroep tot nietigverklaring van de beschikking van de Raad ingesteld, die de beschikking inzake Edicom absoluut op basis van artikel 235 wilde steunen. De Commissie heeft onze conclusies ondersteund. Het Hof van Justitie heeft ons uiteraard in het gelijk gesteld en heeft de beschikking van de Raad van 1994 vernietigd. Daar ondertussen het Verdrag van Maastricht in werking is getreden, is de meest geschikte rechtsgrondslag nu artikel 129 B over de transeuropese netwerken en meer bepaald het tweede lid daarvan, dat specifiek betrekking heeft op de bevordering van de interoperabiliteit van de netwerken en waarvoor de samenwerkingsprocedure geldt.
Met betrekking tot de rechtsgrondslag hebben wij dus voldoening gekregen. Wij zijn ook tevreden over de tot nu toe in het kader van Edicom gevoerde concrete acties. Die zijn uiterst nuttig voor de betrokken particuliere ondernemingen. Dank zij Edicom beschikken die immers over snellere en minder bureaucratische procedures voor de verplichte statistische aangiften, waardoor wij kunnen weten welke goederen tussen de lid-staten worden uitgewisseld. Dat is ook voor de ondernemingen een nuttig en interessant gegeven.
Om een onderbreking in die acties te voorkomen, moet onverwijld een nieuwe beschikking over Edicom worden aangenomen. Die moet deze keer op de juiste rechtsgrondslag steunen, maar mag niet raken aan de inhoud van Edicom, die iedereen voldoening schenkt. Daarom heeft de Commissie ons snel een gewijzigd voorstel voor een beschikking voorgelegd, heeft de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid mijn verslag onmiddellijk goedgekeurd en heeft het Europees Parlement met de spoedbehandeling ingestemd om vandaag over het voorstel te kunnen stemmen en de Raad aldus in staat te stellen zijn vergissing goed te maken.
Ik hoop dat de Raad hieruit lering zal trekken, dat hij voortaan niet meer de verkeerde rechtsgrondslag zal kiezen en daardoor maatregelen in gevaar zal brengen waarmee iedereen instemt en waarover geen enkele onenigheid op ideologisch of enig ander niveau bestaat.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeker van zins over dit verslag te praten, vooral om net zoals collega Dury te protesteren tegen de manier waarop hier te werk gegaan wordt. Ik vind het heel vreemd dat een rapporteur belast met zo'n urgent en belangrijk thema, waaraan mijn fractie dan ook volmondige steun geeft, ervan afziet om een punt te presenteren dat zo'n gewichtige materie betreft - transeuropese netwerken - en waar het Parlement, zoals wij allen weten, de grootste aandacht voor heeft.
Maar ik neem het woord ook om te protesteren tegen de manier waarop wij, dankzij het slechte functioneren van ons Parlement, dit belangrijke verslag behandelen. Ik was benoemd tot rapporteur voor advies namens de Begrotingscommissie, juist over deze EDICOM-kwestie. Terwijl ik aanstalten maakte om als rapporteur voor advies mijn verslag te presenteren, kwamen wij er binnen de Begrotingscommissie achter dat de ten principale bevoegde commissie inmiddels al had gestemd over haar verslag. Ik wil dus dat samen met mijn stemverklaring genotuleerd wordt dat ik namens de Begrotingscommissie protesteer tegen de manier waarop de rapporteur voor advies in de onmogelijkheid is geplaatst zijn werk te verrichten. Ik eis dat dit zo in de Notulen komt te staan.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, ik zou tot de heer Dell'Alba willen zeggen dat wij, als de Begrotingscommissie dat verslag had opgesteld, dat bij ons verslag hadden gevoegd. Het moest echter snel gaan. Daarom hebben wij snel gewerkt. Indien ik daarvoor tijd had gehad, zou ik dat hebben uitgelegd.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, bij dezen mijn felicitaties, omdat u over het verslag-Lulling heeft laten stemmen na de stemverklaringen. Zo zou het bij iedere vergadering moeten gebeuren en niet alleen op vrijdag. Ik feliciteer u van ganser harte.

De Voorzitter
Dat is een ernstig misverstand. Wij hebben alleen over de wetgevingsresolutie gestemd. Over het verslag hebben wij daarstraks al gestemd.

Hulp aan de scheepsbouw
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0273/96) van de heer Moretti, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0309 - C40387/96-96/0165(CNS)) inzake steunverlening aan de scheepsbouw.

Moretti
Mevrouw de Voorzitter, de taak die mij op 8 juli jongstleden is toegewezen door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid in verband met de ontwerp-verordening van de Raad inzake steunverlening aan de scheepsbouw, is in een paar weken tijds verricht, mede dankzij de medewerking van goede ambtenaren. Zoals bekend, buigt dit verslag zich over de precaire marktsituatie waarin de scheepsbouwindustrie verkeert. Om betere omstandigheden te scheppen en dus normale mededingingsvoorwaarden te verzekeren, is er in OESO-verband een akkoord gesloten dat op 1 januari 1996 in werking had moeten treden. Dit akkoord verbiedt vergunningen en overheidssteun aan de scheepsbouwsector, met uitzondering van steun voor onderzoek en sociale maatregelen. Het is reeds geratificeerd door de Europese Unie, Korea, Noorwegen en Japan. Alleen de ratificatie van de Verenigde Staten is nog uitgebleven. Deze was voor 15 juli 1996 verwacht, maar is niet doorgegaan vanwege vertragingen in de goedkeuring van de noodzakelijke wetgeving.
Gezien de onzekere situatie blijft tot 1 januari 1997 de zevende richtlijn van de Raad van kracht. De Raad moet zich uiterlijk 1 oktober 1996 uitspreken over het toekomstige hulpbeleid. Als er geen ratificatie komt van alle partijen, zal het systeem van subsidiëring gehandhaafd worden samen met andere maatregelen die marktontwrichtend werken. In dit geval zal de Raad moeten zoeken naar een middel om de communautaire scheepswerven tegen oneerlijke concurrentie te beschermen.
Ik stel dus voor dat u mijn verslag dat is gewijzigd door twee amendementen van de economische commissie aanneemt.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ik deel in de bezorgdheid van de heer Moretti over de toekomst van de scheepswerven. Wij weten dat de werkgelegenheid in sommige landen groot gevaar loopt. Ik heb het niet alleen over België, maar ook over Duitsland, waar onze Duitse collega's zich ongetwijfeld zorgen maken over de toekomst van de scheepswerven in het noorden, en ook Frankrijk en Italië. Wij hebben vastgesteld dat het probleem van de werkgelegenheid in de OESO-overeenkomst niet wordt aangesneden en weten dat de internationale instanties daarvoor in hun geheel te weinig aandacht hebben.
Wij worden geconfronteerd met problemen van herstructurering en sluiting van scheepswerven. Dat verschijnsel dreigt aan te houden. Sedert 1976 zijn in de Europese Unie bijna 200.000 banen in de scheepsbouw verloren gegaan. De laatste vier jaar alleen al waren er dat 14.500. Ondertussen zijn er op de Koreaanse scheepswerven 9.000 banen bijgekomen.
Ik bedoel niet dat ik het erg vind dat de Koreaanse arbeiders werk hebben, maar wel dat wij moeilijk tegen onze buitenlandse concurrenten kunnen optornen.
Wij vragen dat men in de eerste plaats aandacht heeft voor het probleem van de werkgelegenheid op de scheepswerven. Ik denk daarbij aan de mogelijkheden die, zoals ook het Parlement heeft onderstreept, de arbeidstijdverkorting biedt. Dergelijke maatregelen moeten echter worden begeleid en financieel ondersteund.
In de tweede plaats vragen wij dat men in de scheepsbouw een grote inspanning doet op het gebied van het onderzoek. Dat onze concurrenten het goed doen, komt doordat zij technisch goed presteren. De heer Moretti heeft dat terecht onderstreept. Hij vraagt immers dat men studies uitvoert om onze scheepswerven in staat te stellen op het gebied van de kwaliteit te concurreren.

Stenmarck
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik even zeggen dat het betreurenswaardig is dat er over grote en belangrijke agendapunten moet worden beslist op een ogenblik dat er slechts een tiental leden in het Parlement aanwezig is. Ik verzoek u daarom, in het kort te mogen beginnen met de constatering dat iedereen zich bewust is van de buitengewoon grote problemen van de scheepsbouw in Europa. Maar wie denkt dat steunverlening door de staat de oplossing voor dit probleem is, bijt waarschijnlijk alleen maar zichzelf in de staart.
Op dit ogenblik is het zaak om ons er krachtig voor in te spannen dat de OESO-overeenkomst inzake beëindiging van steun aan de scheepsbouw- en scheepsreparatiesector door allen wordt ondertekend. Het is betreurenswaardig dat de ratificatieprocedure in de VS niet gereed is, en dat de Commissie in afwachting hiervan voorstelt dat ook de EU doorgaat met steunmaatregelen voor de scheepsbouw en scheepsreparatie tot uiterlijk eind 1998. Dit is echter ook een oplossing die waarschijnlijk gevolgen heeft, aangezien vandaag de dag slechts enkele landen in de Unie hun steunmaatregelen aan de scheepsbouw hebben afgeschaft, bijv. Zweden en Groot-Brittannië. De andere landen hebben nog steeds een staatssteun van 9 % van het offertebedrag. Vanzelfsprekend behoort deze steunverlening te worden afgeschaft, aangezien ze de concurrentie vervalst.
Als deze concurrentievervalsing ertoe leidt dat Zweden en Groot-Brittannië weer staatssubsidies invoeren, wat de Zweedse minister van industrie als een laatste redmiddel aan de orde heeft gesteld, is het volstrekt duidelijk dat de ontwikkeling een geheel verkeerde kant opgaat. Daarom moet een duidelijke doelstelling zijn dat steun en subsidies aan de scheepsbouw- en scheepsreparatiesector moeten stoppen, zelfs als dit door de Amerikaanse traagheid pas over enige jaren moet gebeuren. Volgens mij moeten vrijhandel en vrije mededinging volstrekt vanzelfsprekende doelstellingen zijn.

Novo
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in weinig meer dan een jaar tijd is dit de derde keer dat ik het woord voer over de gevolgen van het OESO-akkoord.
De huidige situatie en de ontwikkeling daarvan bevestigen dat wij gelijk hadden toen wij ons hiertegen hebben verzet. Door in te stemmen met dit akkoord heeft de Commissie de produktieve openbare investeringen beperkingen opgelegd, heeft zij de concentratie van deze industrie in handen van enkele privé-groepen beïnvloedt en heeft zij op doorslaggevende wijze bijgedragen aan de zo goed als verdwijning van deze sector in bepaalde lidstaten, zoals in Portugal is gebeurd. Tegelijkertijd heeft men de illusie gewekt dat derde landen het OESO-akkoord zouden ratificeren en zich aan dezelfde voorschriften inzake zogenaamde "eerlijke" concurrentie zouden houden waartoe de lid-staten zich onmiddellijk hebben verbonden met de goedkeuring van hun respectieve regeringen. Nu stellen wij vast dat dit absoluut niet is gebeurd, noch hebben wij de zekerheid dat dit ooit zal gebeuren, zoals wordt gesteld in het verslag.
Ondertussen zijn in de Europese Unie in deze industrietak meer dan tweehonderdduizend arbeidsplaatsen verloren gegaan, waarvan meer dan veertienduizend in de afgelopen vier jaar. Daarom vormen de voorstellen tot verlenging van de termijn voor de nog bestaande minimumsteun aan de scheepsbouwindustrie die uit de nu aangenomen verordening en verslag blijken - af die wij gaan aannemen - een daad van minimale rechtvaardigheid ten opzichte van deze sector en zijn werknemers.
Maar, in de veronderstelling dat dit akkoord nooit kan worden goedgekeurd en geratificeerd en er nooit een kader van groeiende vraag in de scheepsbouw en scheepsherstel kan zijn, wordt het aanzienlijk belangrijker dat de Commissie haar koers verandert en richtsnoeren en stimulansen uitwerkt die ook bestemd zijn voor de openbare sector - en niet alleen voor de particuliere of geprivatiseerde sector - met het oog op de economische en sociale stabilisatie en de toename van de produktiecapaciteit van deze sector in de Europese Unie, met name in de lidstaten waar deze sector nog van groot belang is.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Moretti voor zijn verslag, waarvan wij vinden dat het in grote lijnen het standpunt van de Commissie volgt. Gezien het feit dat wij vandaag weinig tijd hebben, hoop ik dat de heer Moretti en de afgevaardigden het mij zullen vergeven als ik mij beperk tot het toelichten van het standpunt van de Commissie voor wat betreft de wijzigingen van de tekst.
Men heeft voorgesteld de tekst op drie punten te wijzigen. Het eerste punt behelst een herziening van de formulering van paragraaf 2 van artikel 1 van het Commissievoorstel. Het gevolg daarvan zou zijn dat de huidige richtlijn voor onbepaalde tijd zou worden verlengd tot de OESO-overeenkomst in werking treedt. De Commissie kan deze wijziging om twee redenen niet aanbrengen: de eerste is dat dit soort juridische bepalingen steeds tot stand komt met verwijzing naar een periode die beperkt is in de tijd, en de tweede, nog belangrijkere reden is dat het goedkeuren van een verlenging voor onbepaalde tijd geïnterpreteerd zou kunnen worden als een verzwakking van onze verbintenis om tot een akkoord te komen, waardoor dus een verkeerde boodschap zou worden uitgezonden op een moment waarop zowel wijzelf als onze partners druk uitoefenen op de Verenigde Staten om de overeenkomsten zo spoedig mogelijk te ratificeren. Als wij dus een periode zonder limiet zouden voorstellen, dan zouden de Verenigde Staten kunnen denken dat de Europese Unie zich schikt naar het Noordamerikaanse voorstel, in plaats van de eis te handhaven dat de Verenigde Staten de OESO-overeenkomst moeten ratificeren.
Bovendien zou de Europese Unie, door de richtlijn tot 31 december 1998 te verlengen zoals de Commissie voorstelt, al haar opties open houden, inclusief de mogelijkheid om de richtlijn met ingang van die datum nog eens te verlengen indien dat nodig mocht zijn.
De tweede wijziging komt meer in de buurt van het standpunt dat de Commissie inneemt, omdat het de mogelijkheid verschaft een evaluatie te verrichten van de gevolgen van het uitblijven van een overeenkomst, alsook van de beleidsalternatieven voor de toekomst die de Unie in overweging moet nemen. De Commissie heeft alle begrip voor de verontrusting die tot genoemd voorstel tot wijziging aanleiding heeft gegeven en is het volledig eens met de kern ervan.
De overweging van de Commissie achter het voorstel voor een relatief lange verlenging van de richtlijn, was dat het, in de veronderstelling dat het in werking treden van de OESO-Overeenkomst nog verder wordt vertraagd of dat er zich daarbij complicaties voordoen, nodig en juist zal zijn om over te gaan tot een diepgaande herziening van het beleid van de Europese Unie in deze sector. Ik geef u de verzekering dat deze oefening, die natuurlijk raadpleging van het Parlement met zich mee zou brengen, ruim van te voren zou worden verricht om te garanderen dat de nodige besluiten goedgekeurd worden voor de vervaldatum van de richtlijn die men nu voorstelt te verlengen.
Echter kan de Commissie niet akkoord gaan met de vorm waarin de wijziging is voorgesteld, dat wil zeggen het opnemen van een nieuw artikel 1 A. Als het dan al nodig mocht zijn dat de Raad een besluit neemt vóór 1 oktober - en we moeten toch realistisch zijn - dan is daar tussen nu en 1 oktober de materiële tijd niet voor, indien de Commissie ermee akkoord zou gaan een gewijzigd voorstel aan de Raad voor te leggen. Dames en heren afgevaardigden, u weet dat zulks bij de wetgevende samenwerkingsprocedure onmogelijk is.
Voor wat betreft amendement 3, bestaat uw doelstelling erin te bepalen wat het studieveld is van de beleidsherziening en ik kan u in die zin verzekeren dat de Commissie zal overgaan tot een diepgaande herziening die ook betrekking kan hebben op de situatie van de overheidssteun in de lid-staten. Maar ook in dit opzicht stelt de Commissie een jaarverslag op waarvan de reikwijdte nog groter is dan die het Europees Parlement heeft voorgesteld. En natuurlijk heeft de Commissie er geen enkel probleem mee om dit verslag systematisch naar deze Vergadering te zenden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik doe deze stemverklaring uit naam van mijn fractie, maar tevens om ervoor te zorgen dat in de Notulen wordt opgenomen dat ik protesteer tegen het feit dat ook deze gewichtige materie door zo'n gering aantal leden wordt besproken. Hier kan het Parlement geen eer mee inleggen, en datzelfde geldt voor de commissaris, tevens vice-voorzitter, Marín. Ik eis dus dat deze stemverklaring van mij in de Notulen komt te staan.
Afgezien daarvan kom ik uit een grote havenstad, Livorno, en dus ben ik heel gevoelig voor de kwestie van hulpverlening aan de scheepsbouw. In dit opzicht vind ik het verslag-Moretti heel belangrijk, want ondanks onze uiteenlopende standpunten ten opzichte van de commissaris Marín - die ik persoonlijk tegenspreek - is het een goed onderbouwd verslag. De collega's hebben trouwens ook al getoond dat zij het eens zijn met het verslagMoretti inzake de gedane keuzen. Die keuzen zijn tegelijkertijd een manier om de Commissie te signaleren dat er een grotere betrokkenheid bij deze materie moet komen. Zoals collega terecht Dury opmerkte, is het probleem van de scheepsbouw er allereerst een van werkgelegenheid. Misschien is dat in de tekst niet voldoende gepreciseerd, misschien is dat probleem niet voldoende uit de verf gekomen, maar het past zeker wel bij ons beleid, want een vast aanknopingspunt bij ieder voorstel is voor ons het probleem van de werkgelegenheid.
Onze fractie zal voor het verslag-Moretti stemmen, zoals zij reeds heeft aangekondigd, en zij hoopt dat de Commissie haar standpunt kan herzien en de twee amendementen zal overnemen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Gebruiksmodellenbescherming in de interne markt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0216/96) van de heer Añoveros Trias de Bes, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het Groenboek van de Europese Commissie (COM(95)0370 - C4-0353/95) betreffende de gebruiksmodellenbescherming in de interne markt.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, overeenkomstig artikel 131, lid 1 van het Reglement stel ik voor de volgende verslagen, namelijk dat van de heer Añoveros Trias de Bes, het verslag van de heer Kouchner en de mondelinge vraag van de heer Hughes tot de maandag van de volgende vergaderperiode hier in Straatsburg uit te stellen. Ik verzoek u mijn verzoek in stemming te brengen en na te gaan of 29 collega's het ondersteunen. Ik meen dat dit het geval zal zijn. Ik stel voor daarna de mondelinge vragen van mevrouw Oomen-Ruijten en mevrouw Roth te behandelen.

De Voorzitter
Mijnheer Schulz, in de eerste plaats herinner ik eraan dat een dergelijk verzoek per punt aan het begin van het debat moet worden ingediend. In de tweede plaats kunnen alleen een fractie of ten minste 29 leden een dergelijk verzoek formuleren. Eerst heeft mevrouw Dury echter het woord voor een motie van orde gevraagd.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ter attentie van de heer Schulz merk ik op dat ook de mondelinge vraag van de heer Hughes nu moet worden behandeld. Ze betreft immers de conferentie van de Internationale Arbeidsorganisatie, die op 8 oktober begint. De heer Hughes heeft zijn vraag tijdens deze vergaderperiode willen stellen omdat de conferentie weldra plaatsvindt en betrekking heeft op de arbeidstijd in de maritieme sector, een van de prioritaire aandachtspunten van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten.

De Voorzitter
Ik vraag nogmaals uw aandacht. Het gaat hier op dit ogenblik uitsluitend om het volgende agendapunt, namelijk het verslag van de heer Añoveros Trias de Bes. De heer Schulz heeft verzocht de behandeling uit te stellen. Sprak hij namens zijn fractie?

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, ik heb gevraagd na te gaan of 29 leden mijn verzoek steunen.

De Voorzitter
Nogmaals, dat verzoek kan alleen door een fractie of door 29 leden worden geformuleerd. Ik zal nagaan of 29 leden het verzoek ondersteunen. Nu is alleen gevraagd daarover te stemmen. Wij stemmen nu over de vraag of het verslag van de heer Añoveros Trias de Bes van de agenda wordt afgevoerd. Het woord is aan de heer Dell'Alba voor een motie van orde.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wilde ik u vragen of u het verzoek tot verdaging hebt ingewilligd met betrekking tot één verslag, zoals het Reglement voorschrijft, of twee verslagen. Ik dacht dat het voor één verslag was.

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, ik heb duidelijk gezegd dat het uitsluitend gaat om het volgende verslag op de agenda, namelijk het verslag van de heer Añoveros Trias de Bes. Het verzoek om over het uitstel van dat verslag te stemmen is ingewilligd. Thans gaan wij over tot de stemming. Mijnheer Dell'Alba, wil u voor het verzoek spreken?

Dell'Alba
Geachte collega's, ik begrijp dat men alles wil doen om een belangrijke kwestie met vijfentwintig leden af te werken, maar respecteer dan in ieder geval wel het Reglement! Krachtens artikel 126 heb ik een minuut om te spreken tegen deze motie. Ik vind het verslag van Añoveros Trias de Bes heel belangrijk. Het verslag over het Groenboek van de Commissie betreffende gebruiksmodellenbescherming in de binnenmarkt stond op de agenda ingeschreven. Alle fracties hadden het belang van een bespreking daarvan onderkend. Bij de Conferentie van fractievoorzitters...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, u heeft het verkeerd voor. Het ingediende verzoek steunt op artikel 131 van het Reglement en niet op artikel 126, waarover u het heeft. Wij stemmen nu over het verzoek. Het woord is aan de heer Kellett-Bowman.

Kellett-Bowman
Mevrouw de Voorzitter, het was maandag al duidelijk dat het vandaag een chaos zou worden. Waarom is de agenda voor vandaag niet beter geregeld?

De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming waarom is verzocht en die wij op grond van artikel 131 kunnen houden. Ik verleen het woord aan de heer Dell'Alba.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek tegen het verzoek van de collega's die vragen om verdaging van dit verslag. Het is dus wel duidelijk dat ik mijn standpunt wil verdedigen om het verslag op de agenda te houden. Ik ben tegen, omdat wij duidelijk hadden besloten - de heer Martens was ook aanwezig - om dit punt op de agenda te zetten. Ik sta er dus van te kijken dat vandaag ineens een paar collega's dit verslag zo nodig van de agenda willen voeren. Ik vind nogmaals dat tegen het verzoek van de heer Schulz gestemd moet worden.

De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement willigt het verzoek tot verdaging in)

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, ik verwijs naar artikel 19, lid 2 van het Reglement dat bepaalt dat de Voorzitter de vergadering opent, leidt en sluit. Daar de debatten normaal gesproken om 13.00 uur moeten eindigen, verzoek ik u als voorzitter van de vergadering met de tolkendienst contact te nemen om de vergadering met een half uur te verlengen.

De Voorzitter
Ik zal dat verzoek in stemming brengen. Tot dat geregeld is, zetten wij onze agenda voort. Aan de orde is het verslag van de heer Kouchner.

Negende EG-UNWRA-Overeenkomst
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0280/96) van de heer Kouchner, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(96)0257 - C4-0422/96-96/0154(CNS)) tot goedkeuring van de tekst van de negende EG-UNWRA-Overeenkomst voor de periode 19961998, voorafgaande aan de ondertekening van de overeenkomst door de Commissie en de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Volkspartij stel ik voor ook dit verslag vandaag niet te behandelen en tot het volgende agendapunt over te gaan.

De Voorzitter
Het verzoek gaat uit van een fractie en dus kunnen wij het in stemming brengen. Wie stemt met dit verzoek in?

Dury
Mevrouw de Voorzitter, laten wij ernstig blijven. Ik weet dat de heer Liese dwanggedachten heeft. Sedert vanochtend is hij zichtbaar verstoord door wat hier in het Parlement gebeurt. Het onderwerp van het verslag van de heer Kouchner is evenwel belangrijk. Ik stel daarom voor geen debat te houden en onmiddellijk te stemmen. Ik verzet mij evenwel tegen de schrapping van dit verslag over Palestina. Ook dit is een prioriteit van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten. Ik verzoek alle collega's om aandacht voor elk belangrijk onderwerp.

De Voorzitter
Mevrouw Dury, als u artikel 131 van het Reglement bekijkt, zult u zelf vaststellen dat na de indiening van het verzoek geen debat meer plaatsvindt, ook niet om het verzoek te ondersteunen of te verwerpen. De Commissie wenst daarover nog iets te zeggen.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp dat de situatie vanochtend niet zo rustig is, maar ik zou de geachte afgevaardigden toch willen zeggen dat de Commissie vandaag een besluit over dit verslag moet hebben omdat genoemd besluit er vóór 21 september moet liggen.
Het probleem is het volgende. Ten eerste: de UNWRA bevindt zich in een zeer netelige financiële situatie zoals iedereen heel goed weet. Ten tweede: de Europese Unie en de lid-staten zijn de belangrijkste financiers van de UNWRA. Dat wil zeggen dat de UNWRA rechtstreeks afhangt van de communautaire begroting. Ten derde: op dit moment wacht de Raad op het besluit van het Parlement om de Commissie toestemming te verlenen de nieuwe financieringsovereenkomst met de UNWRA te ondertekenen.
Als u er rekening mee houdt hoe de politieke situatie eruit ziet en dat de UNWRA het geld van de communautaire begroting nodig heeft, dan zult u begrijpen dat wij de goedkeuring van dit besluit niet langer mogen uitstellen. Opdat u kunt vaststellen dat de Commissie een neutraal standpunt inneemt, wil ik u er allemaal op wijzen dat de Commissie de amendementen die de heer Kouchner heeft voorgesteld, niet zal overnemen. Maar ik heb wel het juridisch instrument nodig om de samenwerkingsovereenkomst te kunnen tekenen. U verzoek u om alstublieft mee te werken, hoewel ik begrijp dat het een zeer ingewikkeld moment is.

De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming over het zoëven ingediende verzoek om het verslag van de heer Kouchner van de agenda af te voeren. Daarover wordt niet meer gedebatteerd. Wie stemt met het verzoek in?
(Het Parlement besluit tot uitstel van het verslag)

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, u hebt iets heel ernstigs gedaan. Ik hoop dat het Bureau u zal uitleggen hoe de vork aan de steel zit. Artikel 126 van ons Reglement bepaalt in welke gevallen men de agenda kan wijzigen en - luister goed, mijnheer Schultz - daarin staat letterlijk: " Bij deze voorstellen kunnen, behalve de indiener van het voorstel, alleen een voorstander en een tegenstander, alsmede de voorzitter of de rapporteur van de bevoegde commissie het woord voeren" . Ik had dus recht om te spreken voor of tegen het voorstel van de collega van de Fractie van de Europese Volkspartij. U hebt iets heel ernstigs gedaan, en ik verzoek u dat te rectificeren, omdat dit een overtreding is van artikel 126 gecombineerd met artikel 131. Het is mijn schuld niet, beste collega, als wij op dit moment het Reglement hebben overtreden.

Werktijden in de maritieme sector
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B4-0851/96-0-0194/96) van de heer Hughes namens de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid aan de Commissie over de werktijden in de maritieme sector.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, ik stel voor ook dit agendapunt te verdagen of zonder debat zo snel mogelijk af te handelen. Namens mijn fractie stel ik voor dit punt zonder debat zo snel mogelijk te behandelen.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ik weet niet of de heer Liese onze vergadering bewust wil boycotten, maar als dat zijn bedoeling was, kan hij dat op geen betere manier doen. Hij brengt zelfs de geloofwaardigheid in het gedrang van de zaak die hij verdedigt. Niemand van ons heeft gevraagd dat de mondelinge vraag over de bioethiek niet wordt behandeld. Ik wens dat dit in de Notulen wordt vermeld. Ik aanvaard dat men tactische manoeuvres uitvoert om een fundamentele zaak te verdedigen, maar doe in dit geval een beroep op de medewerking van de heer Liese.
Wij hechten belang aan de vraag van de heer Hughes over de werktijden in de maritieme sector omdat de conferentie van de IAO op 8 oktober plaatsheeft. Mijnheer Liese, ook ik weet waarom u wil dat vandaag over uw resolutie wordt gestemd, maar verzoek u ook rekening te houden met wat andere fracties belangrijk vinden. Ik vind uw houding schandelijk, antiparlementair en antidemocratisch. Ik meen dat de middelen die worden gebruikt om een zaak te verdedigen die zaak soms elke geloofwaardigheid ontnemen.

Oomen-Ruijten
Ik vind het heel vervelend wat hier nu allemaal gebeurt. Maar ik zou wel tot mevrouw Dury een ding willen zeggen. Wij hebben meteen na de stemming van het belangrijkste bericht, het verslag van de heer Funk, gevraagd om de wens te honoreren die het plenum op maandag heeft uitgesproken. Dat was een democratisch besluit, en ik heb geconstateerd dat mevrouw Dury, de heer Cot en een aantal anderen zich continu verzetten. Iedere keer worden andere argumenten gebruikt en ik zeg u dat het goed is wanneer wij aan de Europese Raad, aan de Europese Commissie zeggen hoe het Parlement denkt over deze, voor het leven zo belangrijke zaak, besloten zal moeten worden. Voorzitter, ik ben dus vóór het voorstel van de heer Liese.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, om te vermijden wat nu gebeurt, heb ik u verzocht de tolken te vragen of zij tot 13.30 uur willen blijven, zodat wij het verslag van de heer Kouchner, de vraag van de heer Hughes en de kwestie van de bio-ethiek nog kunnen behandelen. Wij hebben van de Commissie gehoord dat over de EUUNWRA-Overeenkomst alleen moet worden gestemd. Dat kunnen wij doen. Ook over de vraag van de heer Hughes hoeven wij alleen maar te stemmen als wij te werk gaan zoals wij dat vandaag voor vele andere verslagen hebben gedaan. Dan kunnen wij de debatten nog tot 13.30 uur voortzetten. Mevrouw de Voorzitter, blijven de tolken tot 13.30 uur of niet? Als zij blijven, vraag ik u dat wij over het verslag van de heer Kouchner en de mondelinge vraag van de heer Hughes stemmen en dan het debat over de bio-ethiek houden. Zo eenvoudig is dat.

De Voorzitter
Ik moet ervoor zorgen dat de vergadering ordentelijk verloopt. Ook dat is belangrijk. Ik zou willen voorstellen dat wij geen debat meer houden maar over de twee verslagen en de mondelinge vraag stemmen. Is de vergadering het daarmee eens?

Dury
Mevrouw de Voorzitter, wij gaan akkoord om over het verslag over de EG-UNWRAOvereenkomst onmiddellijk te stemmen en, zoals mijn collega zei, de vraag van de heer Hughes en de mondelinge vraag over de bio-ethiek normaal te behandelen. Ik meen dat wij tot 13.30 uur de tijd hebben.

Oomen-Ruijten
Als ik hier even rondkijk in dit Huis dan denk ik dat iedereen het ermee eens is dat we heel snel die stemmingen doen en niet meer discussiëren en vervolgens aan het debat beginnen.

Menrad
Mevrouw de Voorzitter, de heer Hughes heeft mij verzocht u het volgende verzoek te doen. Aangezien wij over niet veel tijd meer beschikken, zou het volgens mij goed zijn dat wij onmiddellijk stemmen. De mondelinge vraag van de heer Hughes heeft betrekking op de uitbreiding van de richtlijn over de organisatie van de arbeidstijd tot de maritieme sector. In oktober heeft een internationale conferentie van de Internationale Arbeidsorganisatie plaats die een dergelijke organisatie van de arbeidstijd voor de maritieme sector wenst. Dat is de inhoud van onze ontwerp-resolutie. Ik verzoek u die nu in stemming te brengen.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ik had graag het antwoord van de heer Marín gehoord. In elk geval wensen wij een verbintenis met betrekking tot de ondersteuning van verschillende IAO-conventies betreffende de werktijden in de maritieme sector.
Tot besluit zou ik nog willen zeggen dat mijn fractie de zoëven gehouden stemming over het verslag van de heer Kouchner diep betreurt. Ik meen dat wij de Palestijnse autoriteiten en de Palestijnse vluchtelingen de houding van sommige afgevaardigden hier in het Parlement moeilijk zullen kunnen uitleggen.

Martens
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag om te stemmen en om de wil van dit Parlement, tot uitdrukking gebracht vorige maandag, te respecteren om ook de mondelinge vraag van de heer Liese te behandelen.

Wolf
De arbeidsvoorwaarden in de zeevaart zijn niet alleen schandelijk, maar zijn ook een kankergezwel dat alle arbeidsvoorwaarden dreigt te overwoekeren. De afgevaardigden zouden zich eens moeten bezinnen over de vraag wat er zou gebeuren als wij dit Europees Parlement, met zijn vele verschillende talen en arbeidsvoorwaarden, zonder tolken op zee zouden moeten besturen.
Wij hadden hiervoor al lang een Europese oplossing moeten zoeken, ook via het instrument van de havenstatencontrole, hoewel uitvlagging en tweede registers niet konden worden verhinderd. Wij hadden aan boord van de schepen ook al lang moeten zorgen voor menswaardige arbeidsvoorwaarden en communicatiemogelijkheden om de werknemers te beschermen en de veiligheid te bevorderen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik moet er absoluut zeker van zijn dat genotuleerd wordt hoe deze vergadering te werk gaat. Het Bureau zal bij de eerste de beste geschikte gelegenheid dan de zaak wel nader onderzoeken. Voor misschien wel de eerste keer in de geschiedenis van ons Parlement achtte de Commissie het nodig niet te antwoorden op een mondelinge vraag die tot haar gericht was. Nee, mevrouw de Voorzitter, het betrof niet een verslag, het ging om een mondelinge vraag van collega Hughes. Dat niet antwoorden van de Commissie maakt kennelijk deel uit van de staat van delirium waarin ons werk momenteel wordt gedaan.

De Voorzitter
Wij nemen daarvan kennis.

Marín
Mijnheer Dell'Alba, de Commissie zou graag op alle punten deelnemen maar ik zeg u heel eerlijk dat ik met alle dossiers die ik momenteel op tafel heb liggen - en dat zijn er precies acht - ik niet weet hoe ik het moet doen. Ik beken het u eerlijk: ik weet niet hoe ik het moet doen. Vraag mij alstublieft niet om wonderen te verrichten als men hier elke dertig seconden van mening verandert. Ik kan niet meer doen en ik ben behoorlijk teleurgesteld.

Biologie en geneeskunde
De Voorzitter
Ik laat nu geen debatten meer toe. Wij gaan nu over tot het volgende agendapunt. Aan de orde is het gecombineerd debat over de mondelinge vraag van mevrouw Oomen-Ruijten en de heren Tindemans en Liese, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, en mevrouw Roth, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, aan de Commissie over het Verdrag inzake mensenrechten en biogeneeskunde van de Raad van Europa. Ik meen te weten dat de indieners van de vragen van hun toelichting afzien.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ik heb de heer Martens horen vragen dat wij over het verslag van de heer Kouchner zouden stemmen. Kunt u dat verslag, waarmee wij het allen eens zijn, niet in stemming brengen? Wij vragen geen debat. Wil u dat verslag nu meteen in stemming brengen?

De Voorzitter
Goed. Wij stemmen nu eerst over de mondelinge vraag van mevrouw Oomen-Ruijten en vervolgens over het verslag van de heer Kouchner.
Ik heb zeven ontwerp-resoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen. Wij gaan nu over tot de stemming over de zeven ontwerp-resoluties over bio-ethiek.

Cot
Mevrouw de Voorzitter, dit is een belangrijke aangelegenheid. Ik hoop dat wij hierover een debat zullen houden. Het zou immers schandelijk zijn in het geniep en zonder enige uitleg met een vijftigtal stemmen te wijzigen wat in juli met vierhonderd stemmen is aangenomen.
Ik vraag dus dat een debat plaatsvindt. Ik meen dat wij dat debat nog kunnen houden. In elk geval kan de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten zich niet voor een dergelijke vertoning lenen.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, wat mij heel erg spijt en het doet mij absoluut verdriet is het democratische gehalte van de heer Cot. Al een hele week lang probeert men nu dit debat tegen te houden. Voorzitter, de mensen die hier zijn geweest die zijn hier aanwezig vanwege het feit dat dit debat nog gehouden zal worden. Dus ik zou u willen verzoeken, nogmaals dringend, om deze ontwerp-resolutie, waar erg veel over gesproken is, nú in stemming te brengen.

De Voorzitter
Dames en heren, wees nu toch eens wat redelijk. Wij hebben de tolken gevraagd om deze vergadering te verlengen op voorwaarde dat nog alleen wordt gestemd. Anders zou de vergadering al lang gesloten zijn geweest.
Wij hebben nu gezegd dat wij over deze ontwerp-resolutie en vervolgens over het verslag van de heer Kouchner stemmen. Wij zijn daarmee nu bezig. Wij stemmen nu over de preambule en de overwegingen. Het woord is aan de heer Pelttari.

Pelttari
Mevrouw de Voorzitter, ik zou nog even kort willen zeggen dat ik mij aansluit bij collega Cot. Ik wil ook nog wel even zeggen welke waarde ik hecht aan het hier zoëven gevoerde debat. Ik wil graag dat dit in de notulen wordt opgenomen en ook in de openbaarheid komt, omdat het hier een onderwerp betreft, dat al in juli behandeld is toen er werd gestemd over het door mij opgestelde verslag.
Deze gezamenlijke resolutie die de fracties PPE, UPE, EDN en de Groenen hebben ingediend als antwoord op mondelinge vragen, is een actie die ik niet kan goedkeuren. Ik constateer dat vanaf 26 juni 1995 tot aan 17 juli 1996 het Parlement heeft gesproken over de ontwerp-conventie van de Raad van Europa inzake mensenrechten en medische biologie.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft vier bijeenkomsten aan deze kwestie gewijd. De door deze commissie goedgekeurde resolutie was echter te conservatief en werd dan ook tijdens de plenaire vergadering verworpen. De kwestie was daarmee afgehandeld.
Tegen het parlementaire gebruik in hebt u nu door middel van een mondelinge vraag verzocht om een hernieuwde behandeling van de resolutie die het Parlement reeds heeft verworpen. Er is dus sprake van een grof geval van misbruik van de procedures.
De ELDR-Fractie is daarom uiteraard niet van plan haar medewerking te verlenen aan een dergelijke manipulatie. De ELDR-Fractie stemt dan ook tegen deze als een geheel gepresenteerde resolutie, omdat we de inhoud van deze resolutie en tevens de gebruikte procedure afkeuren.

De Voorzitter
Wij nemen daarvan kennis.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, alles mag hier, ook een tekst laten goedkeuren door vijfentwintig leden. Veel succes met uw tekst, zal ik dan maar zeggen! Ik wil dat genotuleerd wordt dat niet alleen de socialistische fractie geprotesteerd heeft, maar dat ook de fractie Europese Radicale Alliantie fel protesteert tegen deze manier van doen: zij is van mening dat deze stemming is afgenomen in een situatie van onwettigheid.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het volkomen met de heer Dell'Alba eens. Ik zou u willen vragen dat wij eerst over het verslag van de heer Kouchner stemmen en vervolgens tot de stemverklaringen overgaan. Zo gaan wij gewoonlijk te werk. Ik verzoek u het Reglement toe te passen en te doen zoals gewoonlijk.
In dit Parlement is het de gewoonte dat eerst alle stemmingen worden gehouden en dat daarna alle stemverklaringen worden afgelegd. Dat is onze gebruikelijke werkwijze. Ik verzoek u het verslag van de heer Kouchner in stemming te brengen. Wij hebben over de bio-ethiek gestemd. Laten wij nu over het verslag van de heer Kouchner stemmen. Laten wij de bio-ethiek afhandelen, vervolgens over het verslag van de heer Kouchner stemmen en dan de stemverklaringen houden.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, ik doe dit niet graag, maar moet er toch op wijzen dat ik had gevraagd de stemming te houden zodat wij de vergadering op een waardige wijze kunnen sluiten. Ik verzoek u dat te doen en de heer Dell'Alba niet langer toe te staan met zijn moties van orde het debat tegen te houden waarop hijzelf heeft aangedrongen. Dat probeert hij nu al twee uur lang. Wat de heer Cot doet, is niet ondemocratisch maar volkomen gewettigd. Dat zeg ik ter attentie van mevrouw Oomen-Ruijten. Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u de stemming te beëindigen. Als u na elke afzonderlijke stemming het woord verleent aan de heer Dell'Alba zitten wij hier volgende woensdag nog.

De Voorzitter
Ik zie dat ook de vergadering dat wenst.
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

Negende EG-UNWRA-Overeenkomst (voortzetting)
De Voorzitter
Wij stemmen nu over de vraag of wij nog over het verslag van de heer Kouchner stemmen.
(Het Parlement stemt daarmee in)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Cot
Mevrouw de Voorzitter, verontschuldig mij dat ik terugkom op de stemming over de bio-ethiek. In het bijzonder in aanwezigheid van de heer Martens wil ik namens mijn fractie nogmaals protesteren tegen de wijze waarop de stemming is verlopen.
In juli hebben 417 leden gestemd over een tekst en die in normale omstandigheden verworpen. Met 35 aanwezige leden hebben wij nu in andere omstandigheden over ongeveer dezelfde tekst gestemd, maar met het tegenovergestelde resultaat. Geen enkel parlement kan een dergelijke handelwijze dulden.
Wij zullen deze resolutie nu aan de Raad van Europa overzenden omdat wij dat aldus hebben beslist. Wij zullen echter de politieke fracties in de Raad van Europa op de hoogte brengen van de onaanvaardbare omstandigheden waarin wij deze nogal zinloze stemming hebben moeten houden.

De Voorzitter
Dames en heren, het is nu na 13.30 uur. Ik laat niemand nog aan het woord. De tolken zijn veel langer gebleven dan was overeengekomen. Ik zou de vergadering nu willen sluiten. Toch zou ik willen vragen dit probleem in de conferentie van voorzitters nog eens te bekijken om voortaan geen overladen agenda als vandaag meer op te stellen.
Ik wil de tolken hartelijk voor hun medewerking danken.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt te 13.38 uur gesloten)

