Inwestowanie w technologie o niskiej emisji związków węgla (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest pytanie ustne do Rady i Komisji - B7-0011/2010) skierowane przez Herberta Reula w sprawie inwestowania w technologie o niskiej emisji związków węgla.
Herbert Reul
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie urzędujący przewodniczący Rady! Pytanie to dotyczy faktu, iż w 2007 roku Komisja przedstawiła plan obiektywnego promowania technologii o niskiej emisji związków węgla, aby szybko można było zacząć ich stosowanie. Propozycje dotyczyły bardzo konkretnych działań: europejskich inicjatyw przemysłowych, przede wszystkim w obszarze energii wiatrowej, energii słonecznej, bioenergii, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, sieci elektrycznych i rozszczepiania jądrowego, utworzenia Europejskiego Stowarzyszenia Badań nad Energią (EERA), zrównoważonego przekształcenia europejskich infrastruktur sieci energetycznych, stale aktualizowanych europejskich systemów technologii energetycznych oraz utworzenia grupy sterującej ds. strategicznych technologii energetycznych.
Na tym etapie nie odpowiedziano na jedno kluczowe pytanie, a mianowicie kwestię finansowania. Siódmy program ramowy w zakresie badań i rozwoju technologicznego zapewnia kwotę 886 milionów euro rocznie na badania nad energią. Dla wszystkich jest jednak jasne, iż to nie wystarcza. W 2009 roku Komisja wydała komunikat w sprawie finansowania technologii niskoemisyjnych, w którym opisuje potrzebę potrojenia nakładów na badania nad energią w okresie kolejnych 10 lat. Oznaczałoby to konieczność zainwestowania 50 miliardów euro. W komunikacie tym opisano w jaki sposób należałoby podzielić środki na najważniejsze technologie niskoemisyjne, aby Europa mogła uniezależnić się od paliw kopalnych i pójść w kierunku poważnego zmniejszenia emisji CO2. W ostatecznym planie założono przeznaczenie kwoty 6 miliardów euro na badania nad energią wiatrową, która, zdaniem Komisji, może stanowić jedną piątą dostaw energii w UE do 2020 roku; kwotę 16 miliardów euro na badania nad energią słoneczną, w celu opracowania nowych koncepcji systemów fotowoltaicznych oraz utworzenia większej liczby zakładów przemysłowych ukierunkowanych na energię słoneczną; kwotę 9 miliardów euro na badania nad bioenergią, w celu zaspokojenia 14 % zapotrzebowania UE na energię. W celu zintegrowania odnawialnych źródeł energii na rynku energetycznym sieci elektryczne otrzymałyby 2 miliardów euro, aby połowa sieci mogła pracować na zasadzie "sieci inteligentnej”. Oprócz odnawialnych źródeł energii, kolejne 13 miliardów euro przewiduje się na maksymalnie 12 projektów w dziedzinie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, podczas gdy na badania nad energetyką jądrową przeznaczone zostanie 7 miliardów euro. Propozycja finansowania przewiduje również dalsze 11 miliardów euro na program "inteligentnych miast”, aby w tej dziedzinie także można było znaleźć stosowne odpowiedzi.
Komisja zasugerowała wtedy, że partnerstwo publiczno-prywatne jest najbardziej wiarygodnym sposobem finansowania badań nad energią, jednak nie była w stanie dokładnie określić w jaki sposób w takich umowach rozdzielony byłby ciężar finansowania między takimi dwiema stronami. W chwili obecnej rozdział w dziedzinie badań nad energią wynosi 70 % dla sektora prywatnego i 30 % dla sektora publicznego, z wyłączeniem badań nad energetyką jądrową. UE argumentuje, że istnieje potrzeba znacznego wzrostu finansowania ze środków publicznych. Komisja stwierdziła, iż w przypadku projektów o większym ryzyku finansowanie ze środków publicznych powinno odgrywać główną rolę. W celu optymalizacji poziomu interwencji, Komisja wezwała do utworzenia programów europejskich, zwłaszcza na obszarach, gdzie istnieje wyraźna wartość dodana na szczeblu UE, jak na przykład w przypadkach, gdzie programy są zbyt kosztowne dla poszczególnych państw członkowskich. W chwili obecnej 80 % inwestycji publicznych na badania nad energią inną niż jądrowa jest finansowanych na szczeblu krajowym. Komunikat ten również ostatecznie pozostawia otwarte pytanie, skąd mają pochodzić środki. Komisja oblicza, że istnieje potrzeba dodatkowych 75-80 miliardów euro.
Z tego właśnie powodu w naszej komisji skupiliśmy się na uzyskaniu odrobinę większej jasności w kilku sprawach dotyczących finansowania. Chciałbym tylko przypomnieć państwu pytania. Po pierwsze, w jaki sposób Komisja zamierza ustalić priorytety planu działań na lata 2010-2020, aby wspierać finansowanie technologii niskoemisyjnych? Kiedy Komisja rzeczywiście uruchomi inicjatywy przemysłowe? Po drugie, w jaki sposób Komisja zamierza udostępnić dodatkowe środki z budżetu UE? Dokładniej mówiąc, w jaki sposób Komisja zagwarantuje, że fundusze zostaną uruchomione przed środkami z ósmego programu ramowego? Czy Komisja zapewni przestrzeganie budżetu określonego każdorazowo dla poszczególnych inicjatyw przemysłowych? Wreszcie, w jaki sposób Komisja - a oczywiście to też zawsze będzie dotyczyć Rady - zamierza udostępnić dodatkowe środki z budżetu UE na finansowanie innych możliwości technologicznych niż określone w komunikacie, włączając w to technologie składowania, energię oceanów i tak dalej. Nie ma potrzeby, abym czytał całość pytań. Przedłożyliśmy tu pytania i prosimy o odpowiedzi ze strony Rady i Komisji.
Pedro Luis Marín Uribe
urzędujący przewodniczący Rady. - (ES) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałbym rozpocząć przemówienie od podkreślenia wagi strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych oraz koniecznego wkładu, jaki wniesie on w przyspieszenie rozwoju i stosowania technologii zapewniających czystą, zrównoważoną i wydajną energię.
Bez tego planu nie byłoby możliwe osiągnięcie celów, jakie ustaliliśmy dla siebie na 2020 rok, ani przeprowadzenie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną na skalę, jakiej życzylibyśmy sobie w 2050 roku.
Cieszę się z szerokiego konsensusu między Parlamentem a Radą co do wagi i konieczności realizacji zarówno celów planu, jak i środków, jakie muszą zostać udostępnione.
Rada ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii zamierza przyjąć konkluzje w sprawie europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (EPSTE) na posiedzeniu w najbliższy piątek, 12 marca. Konkluzje te będą stanowić ważne odniesienie dla zaplanowanego na wiosnę posiedzenia Rady Europejskiej, które ma się odbyć 25 marca, gdyż w programie zaplanowano temat zmian klimatycznych.
Projekty konkluzji, nad którymi odbędzie się dyskusja na posiedzeniu Rady, będzie obejmować temat finansowania, chociaż ta kwestia będzie traktowana z należytą ostrożnością. Nie chcemy tu zastępować negocjacji, jakie będą musiały mieć miejsce na ten temat w kontekście kolejnej perspektywy finansowej.
Przedstawię teraz główne elementy projektów konkluzji. Po pierwsze, nadszedł czas, by przejść od technologicznych map drogowych do wdrożenia operacyjnego europejskich inicjatyw przemysłowych. Powinniśmy to robić krok po kroku, lecz możliwie szybko.
Po drugie, nasze podejście do przyszłej współpracy w badaniach nad energią w Europie powinno skupić się na efektywnym wykorzystaniu środków publicznych i budowaniu elastycznych partnerstw publiczno-prywatnych z przemysłem. Dlatego też wzywamy Komisję do stworzenia platformy, która obejmowałaby wszystkie zainteresowane organizacje finansowe, aby mogły one wymieniać się informacjami i dobrymi praktykami, a jednocześnie koordynować działania w miarę potrzeb.
Po trzecie, ze względu na skalę średnioterminowego finansowania publiczno-prywatnego koniecznego w celu wsparcia w szczególności dużych projektów demonstracyjnych, może zachodzić konieczność zwiększenia udziału inwestycji publicznych na szczeblu europejskim. Będziemy więc musieli to uwzględnić przy rewizji budżetu oraz w trakcie negocjacji kolejnej perspektywy finansowej.
Po czwarte, powinniśmy wspierać rządy państw członkowskich i zachęcać je do zapewniania odpowiednich zachęt i wysyłania spójnych sygnałów w celu wdrożenia tej polityki. Jeżeli zachodzi taka konieczność, powinny one również znacznie zwiększyć finansowanie rozwoju technologii niskoemisyjnych ze środków publicznych.
Piątym punktem, o którym należy wspomnieć, jest to, że Komisja Europejska oraz Europejski Bank Inwestycyjny już współpracują nad poprawą koordynacji i ciągłości finansowania projektów demonstracyjnych w sektorze enegetycznym, gdzie występuje wysokie ryzyko technologiczne. Pracują też nad mobilizacją i udostępnieniem innych źrodeł finansowania, zarówno publicznych, jak i prywatnych.
Wreszcie, Komisja i Europejski Bank Inwestycyjny badają optymalne pakiety finansowania dużych projektów demonstracyjnych, wzywamy więc Komisję do przeanalizowania nowych sposobów łączenia środków z różnych źródeł oraz tworzenia narzędzi ad hoc w celu finansowania komercyjnego uruchomienia technologii niskoemisyjnych.
Panie i panowie! Wszystkie te elementy stanowią wyraźny komunikat w sprawie przyszłych inwestycji w rozwój technologii niskoemisyjnych. Pomimo poważnych ograniczeń budżetowych, w jakich obliczu obecnie stoimy, przesłanie, jakie Rada wyśle na posiedzeniu w piątek, będzie dotyczyło zobowiązania, przy czym w pozytywnych słowach zostanie podkreślone znaczenie tej sprawy na szczeblu europejskim, jak i ogromna waga inwestowania wszystkich państw członkowskich w technologie niskoemisyjne.
Janez Potočnik
komisarz. - Pani przewodnicząca! Chociaż jedynie zastępuję dziś mojego kolegę, Günthera Oettingera, mam prawdziwą przyjemność omawiania z państwem przyszłości technologii niskoemisyjnych.
Byłem osobiście ściśle zaangażowany w opracowywanie europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (planu EPSTE) podczas ubiegłej kadencji Komisji i mocno wierzę, że rozwój tych technologii stanowi jeden z kamieni węgielnych polityki energetycznej, którą powinniśmy wspólnie rozwijać w najbliższych latach.
Sprawozdanie Parlamentu w sprawie planu EPSTE z czerwca 2008 roku zawierało wyraźne, odpowiednio ambitne propozycje. Nie powinniśmy obniżać tego poziomu ambicji. Dzisiaj zadał pan trzy wyraźne pytania i odpowiem na nie po kolei.
Po pierwsze, odnośnie do naszych priorytetów na lata 2010-2020 i uruchomienia europejskich inicjatyw przemysłowych, sześć tych inicjatyw jest naprawdę zgodnych z naszymi priorytetami - energia wiatrowa, słoneczna, bioenergia, rozszczepienie jądrowe, inteligentne sieci, a także wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla, stanowią priorytety wyraźnie popierane przez Parlament i Radę.
Na pańskie życzenie ustaliliśmy też priorytety wydajności energetycznej przez stworzenie nowej dedykowanej inicjatywy - "Inteligentne Miasta” - w celu uwolnienia potencjału rynkowego technologii wydajnych energetycznie w miastach i regionach. Aby ustalić priorytety w ramach przedmiotowej inicjatywy, Komisja, wraz z zainteresowanymi stronami, opracowała technologiczne plany działania na lata 2010-2020. Owe plany działania zawierają konkretne cele, a także działania konieczne do ich osiągnięcia. Inicjatywy są gotowe do uruchomienia w bieżącym roku 2010. Uruchomienie inicjatywy "Inteligentne Miasta” planuje się na kolejny rok.
Pańskie drugie pytanie dotyczyło potrzeby przewidywalnych, stabilnych i adekwatnych budżetów dla planu EPSTE w bieżącym okresie finansowania oraz po roku 2014. Nasze szacunki inwestycji publicznych i prywatnych koniecznych do rozwoju technologii niskoemisyjnych zawarte w planie EPSTE wynoszą 8 miliardów euro rocznie. Obecnie w Unii Europejskiej inwestuje się około 3 miliardów euro rocznie, co oznacza potrzebę dalszych 50 miliardów euro na lata 2010-2020. Wypełnienie tej luki powinno stanowić przedmiot kluczowych rozmów instytucjonalnych w nadchodzących latach. Należy skupić działania na obszarach, gdzie interwencja jest najskuteczniejsza, unikająć duplikowania wysiłków i powodując największy potencjalny wpływ na rynek.
Oczywistym faktem jest, że inwestycje na szczeblu UE - pochodzące z siódmego programu ramowego lub europejskiego programu energetycznego na rzecz naprawy gospodarczej - nie wystarczą. Podobnie nie wystarczą potencjalne środki z 300 milionów alokacji uprawnień do emisji dwutlenku węgla w ramach programu ETS odkładane na demonstrację wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz innych innowacyjnych technologii energii ze źródeł odnawialnych. W bieżących cenach jest to około 4 miliardów euro. Konieczne więc będą znaczne wysiłki, zarówno po stronie sektora prywatnego, jak i publicznego; sektor publiczny obejmuje zarówno Unię Europejską, jak i oczywiście państwa członkowskie. Mówiąc prosto, większość pieniędzy musi pochodzić ze źródeł, gdzie znajduje się najwięcej pieniędzy.
Po trzecie, pytał pan, czy Komisja zamierza finansować inne możliwości technologiczne i proponuje dodatkowe inicjatywy przemysłowe. Inne technologie zasługujące na interwencję na szczeblu europejskim na pewno pojawią się z czasem, tak więc plan EPSTE musi pozostać elastyczny, jak już wykazaliśmy to w przypadku nowej inicjatywy w sprawie wydajności energetycznej - "Inteligentne Miasta” - którą, jak już mówiłem, zamierzamy uruchomić w 2011 roku. Będziemy ściśle monitorować najbardziej obiecujące technologie poprzez system informacyjny planu EPSTE. SETIS, jak ten system się nazywa, już pracuje nad składowaniem dwutlenku węgla i technologiami oceanicznymi w celu oceny ich potencjału i określenia najlepszych możliwości do interwencji na szczeblu europejskim. Zachęcaliśmy również do sworzenia nowej platformy technologicznej dotyczącej energii ze źródeł odnawialnych, ogrzewania i chłodzenia, która powinna pomóc zaangażowanym sektorom w lepszym zdefiniowaniu transferu technologii.
Bardzo mnie cieszy, że projekt ten otrzymuje należycie poparcie. Jest to projekt kluczowy do osiągnięcia celów naszej polityki energetycznej, kluczowy dla Europy i dla naszej przyszłości.
Jean-Pierre Audy
Pani przewodnicząca, panie ministrze, panie komisarzu! Bardzo się cieszę, że jest pan dzisiaj z nami, panie komisarzu Potočnik, w funkcji komisarza ds. środowiska. Zastępuje pan komisarza ds. przemysłu - bardzo za to dziękuję, dziękuję również za pana wystąpienie.
Cieszy mnie pytanie mojego kolegi, pana posła Reula, który- tu zwracam się do pana komisarza - ma rację pytając, jak Komisja postrzega kluczową sprawę technologii niskoemisyjnych oraz finansowania nowych technologii. Liczba ludności na świecie rośnie. W 2030 roku będziemy potrzebować o 40 % więcej energii, a ja dodałbym, że 80 % tego popytu konsumenckiego będzie pochodzić z krajów spoza OECD.
W obliczu tych ogromnych wyzwań rozwiązaniem nie jest przyjęcie ideologii zmniejszenia zużycia energii, czy też uciekanie się do myśli o przeszłości. Unia Europejska ma więc obowiązek podjęcia interwencji, i tu chciałbym powiedzieć słowo na temat sprawy, która może nas dzielić w ramach naszych grup politycznych, a mianowicie energii jądrowej.
Odnośnie do energii jądrowej, mamy państwa członkowskie o długiej tradycji w tych sprawach. To nie sprawia, że Unia Europejska jest uprzywilejowana, ale oznacza też, że mamy obowiązek wniesienia wkładu w debatę i finansowanie. Jak wiemy, energia jądrowa jest energią niskoemisyjną, a potrzebujemy finansowania, panie komisarzu, szczególnie z środków pochodzących z uprawnień do emisji CO2, na inwestycje w badania, rozwój i szkolenia we wszystkich tych obszarach.
Proponujemy pewne poprawki ukierunkowane konkretnie na poprawę przedłożonej rezolucji, i zakończę mówiąc na temat jądrowych produktów ubocznych, które stanowią źródło poważnych rozterek naszych obywateli. Na świecie są dostępne dwa rozwiązania: długoterminowe magazynowanie, którą to opcję wybrały Stany Zjednoczone, natomiast my, Unia Europejska, musimy wybrać inne podejście, a mianowicie odzysk przez recykling. Tę opcję wybrały Rosja, Japonia i Francja.
Właśnie w tym kontekście my - osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo - musimy uwierzyć w naukę i wiedzę na wszystkich przedmiotowych obszarach.
Teresa Riera Madurell
Pani przewodnicząca, panie sekretarzu stanu, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie komisarzu! Wszyscy jesteśmy świadomi, że już osiągnęliśmy wyraźny konsensus w sprawie tego, iż im szybciej wprowadzimy zieloną gospodarkę, tym szybciej wyjdziemy z kryzysu gospodarczego.
W wielu badaniach obliczono, iż jeżeli osiągniemy cel dwudziestoprocentowego udziału energii ze źródeł odnawialnych, będzie to oznaczać, że 2,8 miliona pracowników w Europie znajdzie zatrudnienie w tym sektorze do 2020 roku. Ponadto szacuje się, że dwie trzecie nowych miejsc pracy zostanie utworzonych w małych i średnich przedsiębiorstwach. Panie i panowie! Klucz do tego znajduje się w rozwoju zielonych technologii.
By to osiągnąć moja grupa popiera trzy główne cele. Po pierwsze, potrzeba nam realnego zaangażowania w organizowanie środków na realizację strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (planu EPSTE). Nie wystarczy po prostu przegrupować i inaczej nazwać programy wsparcia, jakie już mamy. Zgadzamy się, że musimy przełożyć nasz cel na faktyczny wzrost środków przeznaczonych na badania nad energią odnawialną i wydajnością energetyczną. Powinniśmy to zrobić od razu, w ramach kolejnej rewizji perspektyw finansowych, a także, oczywiście, w trakcie negocjacji dotyczących nowych perspektyw finansowych.
Po drugie, jeżeli chcemy stworzyć miejsca pracy, jakich nasza gospodarka potrzebuje do wyjścia z kryzysu, konieczne jest uruchomienie etapu demonstracyjnego technologii innowacyjnych i ułatwienie ich wprowadzenia na rynek.
Wreszcie, możliwego utworzenia zielonych miejsc pracy nie da się pokierować we właściwym kierunku, jeżeli nie będziemy mieć wysoko wykwalifikowanych pracowników. Musimy inwestować w edukację i świadomość społeczną w celu wzmocnienia więzi między światem biznesu a światem akademickim, a także powinniśmy promować kwalifikacje w dziedzinie badań i rozwoju oraz innowacji, aby móc wypełnić możliwe luki na rynkach pracy związanych z energią ze źródeł odnawialnych.
Fiona Hall
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Możemy ustalać wszystkie możliwe cele związane z zapobieganiem zmianom klimatycznym, ale nie osiągniemy ich, zwłaszcza długoterminowych celów do roku 2050, o ile nie będziemy poważnie i systematycznie inwestować w rozwój i poprawę technologii niskoemisyjnych.
Słusznie krytykuje się USA za brak zaangażowania się w cele związane ze zmniejszeniem poziomu gazów cieplarnianych, lecz UE nawet nie zbliża się do obecnego poziomu inwestycji w USA. Bez należytych inwestycji europejski program inwestycyjny w technologie niskoemisyjne popadnie w stagnację, a to oznacza, że setki tysięcy miejsc pracy, jakie mogłyby być utworzone tutaj w UE, w regionach takich jak mój, w północno-wschodniej Anglii, które już rozpoczynają przechodzenie na gospodarkę niskoemisyjną, przy braku inwestycji przeniesie się w inne miejsca, do USA i Chin.
Jestem rozczarowana, że Komisja wycofała się z poprzedniego projektu planu EPSTE, gdzie wyraźnie wskazano źródła koniecznych inwestycji. Czy Komisja zajmie tym razem bardziej wyraźne stanowisko, zwłaszcza w sprawie brakującego 1 miliarda euro rocznie, o którym właśnie wspomniał pan komisarz?
Wreszcie, oczywiście ważne są postępy technologii jądrowej, zwłaszcza w odniesieniu do bezpieczeństwa pracy i zarządzania odpadami, lecz moja grupa jest zdania, iż termin "zrównoważone rozszczepianie jądrowe” jest sprzeczny sam sobie. Czy pan komisarz zmieni nazwę szóstej europejskiej inicjatywy przemysłowej na po prostu "inicjatywa w dziedzinie energii jądrowej”?
Claude Turmes
w imieniu grupy Verts/ALE. - Pani przewodnicząca! Myślę, że ten plan EPSTE to tak naprawdę puste pudełko, gdyż nie idą za nim żadne pieniądze. Naprawdę musimy pomyśleć, skąd mogłyby pochodzić środki. Co gorsza, instrumenty do dyspozycji Komisji - fundusz NER300, plan naprawy gospodarczej oraz niektóre fundusze dostępne dziś w Europejskim Banku Inwestycyjnym - większy priorytet nadają tzw. technologiom niskoemisyjnym, które są najmniej wydajne i przedstawiają najwyższe ryzyko.
W latach 2008 i 2009 ponad 70 % wszystkich inwestycji na rynku w Europie już miało miejsce w technologie oparte na energii ze źródeł odnawialnych: wiatrowej, słonecznej, z biomasy. A więc, jak to możliwe, że projektujemy plan EPSTE - i przeznaczamy na to środki na szczeblu europejskim - który zasadniczo w mniejszym stopniu uwzględnia energię ze źródeł odnawialnych niż obecnie wykorzystuje się na rynku, jednocześnie kierując środki na sekwestrację dwutlenku węgla i fuzję jądrową, o których nie ma mowy w przedmiotowym dokumencie, lecz na które przeznacza się zdecydowanie największy udział środków europejskich?
Nasz problem polega na tym, że - ze względu na pewne lobby - nie mamy odwagi ustalić odpowiednich priorytetów, a wręcz uważam, że nawet IEA, niebędąca społeczną organizacją ekologiczną, bardzo wyraźnie określa priorytety. 55 % całej redukcji CO2 będzie pochodzić z wydajności energetycznej. Dlaczego przeznaczyliśmy zero euro na wydajność energetyczną w pakiecie dotyczącym naprawy gospodarczej UE? 30-35 % redukcji gazu cieplarnianego CO2 będzie pochodzić z źródeł odnawialnych, natomiast w najlepszym wypadku zaledwie 10 % będzie pochodzić z sekwestracji dwutlenku węgla i 10 % z energii jądrowej. Te dane pochodzą z IEA, niebędącej organizacją społeczna organizacją ekologiczną. Tak więc nawet w Europie, w aspekcie alokacji środków, nie nadążamy za tym, co IEA mówi rządom.
Jedyny sposób to ustalenie wyraźnych priorytetów. Na pierwszym miejscu wydajność energetyczna, na drugim energia ze źródeł odnawialnych, gdyż zmniejsza ona poziom dwutlenku węgla bez ryzyka; a następnie inne technologie.
Giles Chichester
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! Muszę wyrazić pewien żal z jednej strony związany z obsesją lewej strony Parlamentu dotyczącą energii jądrowej, co oznacza, że mamy dzisiaj w Izbie dwie rezolucje, których treść w większości jest taka sama z wyjątkiem kwestii energii jądrowej, chociaż jest to jedyna sprawdzona technologia dostarczająca dużych ilości wyjątkowo niskoemisyjnej energii elektrycznej w Europie.
Jeżeli mamy odzwyczaić się od paliw kopalnych - zwłaszcza ropy naftowej i węgla - będziemy potrzebować wszystkich dostępnych technologii niskoemisyjnych. Wiele z nich nadal stanowi bardziej potencjał niż prezentuje możliwości produkcyjne, stąd musimy realistycznie podchodzić do kwestii sukcesów w spełnianiu celów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych. UE posiada tradycję stawiania sobie bardzo ambitnych celów oraz tradycję co do stuprocentowej niemożności ich osiągnięcia. Stać nas na więcej.
W międzyczasie nie możemy tracić czasu na zwiększenie udziału energii jądrowej w europejskiej energii elektrycznej. Ten sektor już produkuje największą ilość energii elektrycznej, lecz w miarę przestawiania się i opracowywania alternatywnych i nowych technologii będziemy potrzebować obciążenia podstawowego, aby mieć włączone światła i np. móc naładować samochody elektryczne.
Ogromny potencjał leży w nowych zielonych technologiach, jak np. energia słoneczna z Sahary i energia z farm wiatrowych na Morzu Północnym, nie wspominając już o wychwytywaniu i składowaniu dwutlenku węgla oraz podstawowej poprawie w dziedzinie wydajności energetycznej - przynajmniej w tym punkcie zgadzam się z moim kolegą z Zielonych po przeciwnej stronie sali - jednakże wszystko to wymaga ogromnych inwestycji, a to stanowi podstawowy punkt w odniesieniu do dzisiejszych pytań.
Marisa Matias
w imieniu grupy GUE/NGL. - (PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie urzędujący przewodniczący Rady! Mamy tu omówić przekształcenie europejskiego systemu energetycznego poprzez inwestycje w technologie niskoemisyjne.
Myślę, że jest to jedno z najważniejszych wyzwań, jak wspomniano w komunikacie. Jest to jedno z wyzwań, na którym musimy się skupić, ale brak tu wyjaśnienia, a więc ważne jest, by zadawać te pytania i prosić o wyjaśnienia. Wydaje się, że nie tylko brakuje tu wyjaśnienia dotyczącego finansów, ale też polityki.
Mówimy o wydajności energetycznej, sekwestracji dwutlenku węgla, energii jądrowej, biopaliwach, energii słonecznej, a także o wydajności energetycznej jako najtańszym sposobie redukcji emisji. Uderza mnie fakt, że istnieją inne, o wiele tańsze sposoby zmniejszenia emisji dwutlenku węgla, o których nawet nie wspomniano w przedmiotowym komunikacie, jak np. zmniejszenie zużycia energii, mikrogeneracja, dystrybucja oraz inne formy dystrybucji, a także inne projekty, które nie muszą być dużymi konstrukcjami, jak również dostęp do energii. Moim zdaniem na pewno przyczynilibyśmy się do lepszego wyjaśnienia kwestii finansowych w celu wybrania najtańszego planu.
Dlatego też, w ramach wyjaśnienia politycznego oraz niniejszego wyjaśnienia finansowego, musimy omówić to, co w mojej opinii jest szczególnie ważne, a mianowicie, że zawsze kładzie się nacisk na partnerstwo publiczno-prywatne jak gdyby stanowiło ono rozwiązanie wszystkich problemów.
Kiedy zadajemy pytanie, skąd mają znaleźć się pieniądze, Komisja mówi nam, że stąd, gdzie są. Wyznam szczerze, że nie czuję się bardziej oświecona stwierdzeniem, że pieniądze będą pochodzić stąd, gdzie są, bez wyraźnego wskazania, gdzie tak naprawdę są.
Dlatego też, jeśli liczymy na partnerstwa publiczno-prywatne, co ma miejsce systematycznie, kiedy mówimy o technologiach niskoemisyjnych, mamy tak naprawdę jedną pewność: nie wiedząc, skąd mają pochodzić pieniądze, a wiedząc, że istnieją partnerstwa publiczno-prywatne, tak naprawdę od początku wiemy, kto za to zapłaci. Zapłacą za to w pierwszym rzędzie podatnicy, konsumenci, którzy - tak się składa - są ostatecznie również podatnikami. Wiemy też, że mniej zapłacą instytucje i organizacje prywatne - to one właśnie dokonują inwestycji i otrzymują na to środki, ale ostatecznie zatrzymują zyski dla siebie.
Bez tego wyjaśnienia wydaje mi się, że znów systematycznie wystawiamy przyszłym pokoleniom rachunek za zmianę europejskiego modelu energetycznego.
Christian Ehler
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Z zasady wszyscy zgadzamy się, że należy cieszyć się z istnienia planu EPSTE. Zgadzamy się w znacznej części co do treści, lecz mamy tu dwa problemy. Z jednej strony, nie będziemy w stanie - tu zwracam się do pana posła Turmesa - wywrzeć wspólnie nacisku na państwa członkowskie i na Komisję jeżeli nadal będziemy prowadzić debatę ideologiczną, której tematem jest zawsze energia jądrowa. W tym punkcie grzęźnie dzisiejsze głosowanie. Osiągnęliśmy kompromis w sprawie planu EPSTE, a kompromis ten polega na tym, że określiliśmy kryteria, według których chcemy wesprzeć ten plan, przy czym kryteria te zostały wyraźnie zdefiniowane. Są to mianowicie: zrównoważony charakter, konkurencyjność i bezpieczeństwo dostaw. Powiedzieliśmy też, że chcemy pracować bez ograniczeń nad poszczególnymi technologiami, lecz znów prowadzimy debatę ideologiczną na temat energii jądrowej, którą to dyskusję możemy prowadzić, ale która ostatecznie nie ma sensu w kontekście planu EPSTE.
Zgadzam się z państwa wątpliwościami dotyczącymi tego, co w ramach planu EPSTE można tak naprawdę osiągnąć. A czy tak naprawdę odpowiedziano na pytanie, w jakim stopniu państwa członkowskie są przygotowane na znalezienie spójnej polityki energetycznej? To, co przedstawiła dziś Rada, jest stekiem frazesów. Problem tak naprawdę nie leży tak bardzo w tym, co zamieścimy w planie EPSTE, lecz w tym, jak przydzielone pieniądze na badania, innowacje oraz środki z planu EPSTE, kwestia projektów demonstracyjnych, kwestia transpozycji dyrektyw europejskich na poziomie narodowym - jak wszystko to z sobą współpracuje. Obecnie znajdujemy się w punkcie, w którym musimy naprawdę wyraźnie powiedzieć, że możemy przygotować inny plan EPSTE i przyjąć inny plan EPSTE, ale to, czego teraz potrzebujemy to wymierne działania. W takim przypadku nie powinniśmy stale kłócić się o szczegóły. Powinniśmy wywrzeć większy wpływ na Komisję i państwa członkowskie, aby coś wreszcie zaczęło się dziać w kwestii wdrożenia.
Marita Ulvskog
(SV) Pani przewodnicząca! Pobożne życzenie nie wystarczy, aby doprowadzić do przestawienia się na korzystanie ze zrównoważonych, odnawialnych źródeł energii oraz na społeczeństwo przyjazne dla klimatu. Konieczne są do tego poważne inwestycje. Sektor prywatny musi w większym stopniu ponosić odpowiedzialność za finansowanie badań podstawowych, a państwa członkowskie muszą również wnieść tu większy wkład. Ponadto, należy udostępnić większe środki z budżetu UE.
Budżet należy po prostu zaadaptować, aby był zgodny z priorytetami politycznymi związanymi z energią słoneczną i wiatrową, wydajnością energetyczną i tak dalej. Musimy ponownie określić priorytety i zmienić alokację środków w ramach budżetu UE. Jedynie w ten sposób plan EPSTE i posłowie tej Izby mogą zachować swoją wiarygodność.
Chris Davies
- Pani przewodnicząca! Minęły już trzy lata od chwili, gdy Rada postawiła sobie za cel posiadanie do 12 działających projektów demonstracyjnych sekwestracji dwutlenku węgla do 2015 roku, a do tej pory nie za bardzo mamy co pokazać.
Owszem, wskazaliśmy źródło finansowania i mamy już projekt decyzji Komisji, który oczekuje potwierdzenia przez Parlament, dotyczącej sposobu wykorzystania tego finansowania, jednakże dopiero pod koniec przyszłego roku będziemy mogli wskazać projekt, który kwalifikuje się do tego finansowania. Tak więc harmonogram jest bardzo napięty, a dotrzymanie terminu 2015 roku staje się coraz trudniejsze. Na każdym etapie mamy poślizg.
Chciałbym prosić Komisję o uwzględnienie tych kwestii. Po pierwsze, należy przeanalizować harmonogram. Czy można z niego w ogóle usunąć dni i tygodnie? A w szczególności, czy możemy wywrzeć możliwie duży nacisk na Europejski Bank Inwestycyjny, by trzymał się alokacji przyznanych w projekcie decyzji?
Po drugie, po zakończeniu procedury komitologii w Parlamencie, Komisja powinna wydać obwieszczenie w sprawie harmonogramu. Należy je opublikować. To pomoże zapewnić utrzymanie poślizgów na minimalnym poziomie. To sprawi, że wszyscy będą się starać dotrzymać poszczególnych ustalonych terminów.
Wreszcie, należy pamiętać, że najpoważniejszym indywidualnym czynnikiem opóźniającym pracę jest najprawdopodobniej procedura składania wniosków, którą muszą przejść podmioty przygotowujące projekty, aby uzyskać zezwolenie na budowę rurociągów i innych urządzeń do wychwytywania dwutlenku węgla. Procedury te mogą być bardzo czasochłonne. Mogą one sprawić, że termin realizacji zupełnie odwlecze się w czasie.
Tak więc prosiłbym o oświadczenie Komisji nalegające, by autorzy projektów ubiegający się o środki unijne już rozpoczynali składanie wniosków o pozwolenia na budowę. Niech wyłożą pieniądze na to, o czym mówią.
Konrad Szymański
(PL) Pani przewodnicząca! Przedstawiona rezolucja bardzo dobrze obrazuje przewagę polityki klimatycznej nad bezpieczeństwem energetycznym w Unii Europejskiej. Obrazuje też dobrze antynuklearne uprzedzenia części tej sali. Energia jądrowa, tak się złożyło, jest jedynym komercyjnie sprawdzonym źródłem energii o niskiej emisji CO2, jest mimo to poddawana w tej rezolucji bardzo silnej krytyce. Ograniczone zasoby finansowe Unii Europejskiej mają być lokowane w wybrane źródła energii, tylko dlatego, że są odnawialne, bardzo silnie ingerując w rynek. Taka polityka z całą pewnością ograniczy wydatki potrzebne już dziś na realizację strategicznych dużych projektów infrastrukturalnych czy też wsparcia dla interkonektorów. Tych pieniędzy po prostu zabraknie na bezpieczeństwo energetyczne. Dlatego nie możemy dzisiaj poprzeć tej rezolucji.
Arturs Krišjānis Kariņš
(LV) Pani przewodnicząca, panie ministrze, panie komisarzu! Wszyscy dobrze wiemy, że narkomani są bardzo niebezpieczni, gdyż nie zawahają się przed niczym, żeby dostać swoją działkę. Tak naprawdę wiemy, że każda forma uzależnienia jest zjawiskiem niepożądanym, które należy tępić. W Unii Europejskiej uzależniona jest nasza gospodarka, a uzależnienie to jest zaspokajane przez importowaną ropę naftową i gaz. Tę sytuację należy zmienić. Musimy zwiększyć inwestycje w technologie, które w sposób bezpośredni przyczynią się do wykorzystania i eksploatacji energii słonecznej, wiatrowej i biomasy w Unii Europejskiej. Co więcej, istnieje wiele potężnych argumentów na rzecz wyboru tych konkretnych technologii. Po pierwsze, jeżeli nie będziemy inwestować w te technologie, nasze uzależnienie od ropy naftowej i gazu jedynie wzrośnie, a sytuacja ulegnie pogorszeniu, gdyż zasoby te zaczną się wyczerpywać na całym świecie, a ceny jeszcze bardziej wzrosną. Po drugie, dokonując tych inwestycji możemy jednocześnie zachęcać do działania w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa, jeżeli zapewnimy im pewne korzyści z wnioskowania o środki finansowe i fundusze. Po trzecie, poprzez inwestycje w nowe technologie w sposób bezpośredni pokonamy obecne przeszkody w bilansowaniu sieci elektrycznych zmiennymi ilościami energii elektrycznej generowanymi z energii słonecznej i wiatrowej. Panie i panowie! Nadszedł czas na działanie. Musimy zmniejszyć nasze uzależnienie od importowanej ropy naftowej i gazu, musimy także wesprzeć inwestycje i promować większe wykorzystanie energii słonecznej, wiatrowej i biomasy.
Dziękuję za uwagę.
Britta Thomsen
- (DA) Pani przewodnicząca! Mamy powód do zadowolenia z planu EPSTE. Bez tych 59 miliardów euro inwestowanych obecnie w poważne projekty energetyczne nie osiągniemy naszego celu dotyczącego dwudziestoprocentowego udziału energii z źródeł odnawialnych do 2020 roku. Inwestycje w realne i zrównoważone technologie wykorzystywania energii z źródeł odnawialnych składają się na dwie trzecie środków planu EPSTE. Dotyczy to np. fotowoltaiki, turbin wiatrowych i biomasy. Jednakże plan EPSTE jest ważny i słuszny nie tylko dlatego, że zapewnia nam czystszą energię. Plan EPSTE ma również kluczowe znaczenie dla naszych starań ukierunkowanych na wyjście z kryzysu społecznego i gospodarczego. Dzięki tym ogromnym inwestycjom w nowoczesne technologie energetyczne będziemy w stanie stworzyć setki tysięcy nowych zielonych miejsc pracy. Będziemy też mogli sprawić, że UE stanie się ośrodkiem wiedzy na temat zielonych i zrównoważonych technologii. Nie zapominajmy jednak, że z tymi inwestycjami wiąże się pewien obowiązek: obowiązek zapewnienia, by wiele z osób obecnie zatrudnionych w sektorze energetycznym miało możliwość przeszkolenia i doszkolenia się. Dlatego właśnie inwestycje w technologię muszą iść równocześnie z inwestowaniem w ludzi.
Liam Aylward
- Pani przewodnicząca! Chciałbym pokrótce nakreślić dwie sprawy. Pierwsza dotyczy wagi inwestycji w technologie niskoemisyjne, a druga - sekwestracji dwutlenku węgla w rolnictwie.
Po pierwsze, patrząc realistycznie, UE musi koniecznie skupić uwagę i zorientować budżet na europejski strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych. Bez wątpienia, aby UE mogła osiągnąć swój cel na rok 2020, konieczne są zwiększone celowe inwestycje w technologie niskoemisyjne.
Po drugie, muszą nastąpić zwiększone badania i inwestycje w wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla jako praktyczny sposób zwalczania zmian klimatycznych. Tutaj rolnictwo może odegrać kluczową rolę w sekwestracji dwutlenku węgla i może się przyczynić do osiągnięcia celów na 2020 rok.
Biomasy w glebie i naturalne wychwytywanie związków węglowych - w glebie - mogłyby przynieść dodatkowe korzyści dla rolników, poprzez zmniejszenie erozji i nakładów na nawozy. Konieczne są dalsze badania i inwestycje w celu pełnego wykorzystania rolnictwa i ziemi rolnej do wychwytywania związków węglowych i przyczynienia się do osiągnięcia celów na 2020 rok.
Aby można było odnotować wymierne rezultaty, należy adekwatnie i skutecznie wspierać inowacje i badania nad technologiami niskoemisyjnymi.
Vicky Ford
- Pani przewodnicząca! Przyjmuję z zadowoleniem inicjatywę rozmowy o inwestycjach w technologie niskoemisyjne, a konkretniej o oszczędności energii i zapewnieniu bezpieczniejszych i bardziej zróżnicowanych dostaw energii. Chciałabym się w szczególności przyjrzeć wykorzystaniu środków unijnych.
Region, który reprezentuję, już otrzymał środki unijne rzędu ponad 250 milionów euro na rozwój gospodarczy związany z technologiami niskoemisyjnymi. Chociaż ambicje z nim związane są cenne, wyniki tego funduszu w zakresie dokonywania faktycznie znaczących inwestycji pozostają znacznie poniżej oczekiwań.
Wschodnia Anglia, w tym Uniwersytet w Cambridge, to również siedziba wiodących zakładów badawczych, przy czym w moim regionie podpisano ponad 250 umów na granty w ramach siódmego programu ramowego. Widziałam pewne wspaniałe innowacyjne badania, lecz pojawiają się tu uzasadnione pytania o złożoność, zwłaszcza w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw, o biurokrację i małą elastyczność przy adaptacji do wynalazków i nauki. W niektórych przypadkach słyszałam przerażające historie o spóźnionych płatnościach ze strony samej Unii.
Rozważając przyszłe sposoby inwestowania pieniędzy podatników, powinniśmy się przyjrzeć wnioskom płynącym z tego, co już miało miejsce, i upewnić się, że w przyszłości wydamy te pieniądze lepiej.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Osiągnięcie celów ustalonych przez Unię Europejską zależy od przygotowania strategii wsparcia dla stopniowego przejścia na przemysł niskoemisyjny i wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych.
Wykorzystanie nowych technologii może spowodować spadek zużycia energii w budynkach nawet o 17 % oraz spadek emisji dwutlenku węgla ze środków transportu nawet o 27 %, podczas gdy wprowadzenie inteligentnego rozliczania energii mogłoby zmniejszyć zużycie energii nawet o 10 %. Konieczna jest standardowa metodologia pomiaru zużycia energii i emisji dwutlenku węgla, abyśmy mogli osiągnąć optymalne zużycie energii przez użytkowników publicznych i prywatnych. Mając to na uwadze, musimy opracować wspólne minimalne specyfikacje operacyjne oraz interoperacyjne inteligentne sieci na szczeblu europejskim.
Komisja musi dofinansować możliwie wiele projektów na dużą skalę, aby ułatwić wykorzystanie inteligentnego rozliczania energii oraz sieci inteligentnych jako standardu, włączając w to państwa członkowskie, które jeszcze nie posiadają tych technologii.
Chciałbym zapytać, czy Komisja zamierza w chwili obecnej zapewnić dodatkowe środki z budżetu UE na wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw, by mogły one rozwijać technologie produkcji niskoemisyjnej i zrównoważonej energii.
Dziękuję.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Potrzebna nam jest ambitna i inteligentna polityka przemysłowa, umożliwiająca Unii Europejskiej utrzymanie zarówno konkurencyjnej pozycji na świecie, jak i stanowisk pracy i produkcji w ramach UE. Inwestycje w rozwój technologii niskoemisyjnych pomogą Unii Europejskiej pokonać kryzys gospodarczy i mogą przyczynić się do stworzenia około 2,7 milionów miejsc pracy do 2020 roku.
Unia Europejska musi inwestować w inicjatywy europejskie, upowszechniając odnawialne źródła energii oraz ich wprowadzenie w europejską sieć elektryczną, a także w biopaliwa i transport ekologiczny. Szybkie rezultaty można osiągnąć inwestując w inteligentne miasta oraz efektywność energetyczną budynków, zwłaszcza domów jednorodzinnych.
Wzywam Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia budżetów przeznaczonych na poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych, a przy przeprowadzaniu średniookresowej rewizji wykorzystania funduszy strukturalnych, do podjęcia działań wymaganych dla zapewnienia lepszej absorpcji 4 % funduszy EFRR na efektywność energetyczną budynków mieszkalnych. Umożliwi to zwiększenie tego współczynnika w latach 2014-2020.
Dziękuję.
Zbigniew Ziobro
(PL) Dyskusja o inwestowaniu w technologie o niskiej emisji związków węgla jest dyskusją o metodach adaptacji gospodarek państw członkowskich do warunków ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Jakkolwiek warunki klimatyczne i pogodowe przez ostatnie miesiące na naszym kontynencie nie tylko dają argumenty raczej tym naukowcom, którzy poddają w wątpliwość wpływ człowieka poprzez emisję CO2 na zmiany klimatu, tym niemniej gdy rozmawiamy o technologiach niskoemisyjnych należy w tym kontekście postawić pytanie: w jaki sposób zapewnić środki niezbędne rozwojowi czystych technologii, aby osiągnąć maksymalne efekty w możliwie najkrótszym czasie?
Uważam, że tworzony system wsparcia badań i rozwoju powinien być jak najbardziej elastyczny, tak aby umożliwić zarządzanie środkami odpowiadające dynamice badań naukowych. Rodzi się pytanie: czy, i w jaki sposób zamierza się stworzyć odpowiednie mechanizmy wsparcia inwestycji w technologie niskoemisyjne.
Na koniec, chciałbym również dodać, że jakkolwiek można znajdować istotne argumenty przemawiające za inwestycjami w rozwój technologii niskoemisyjnych, to nie powinno to się dziać kosztem polityki spójności.
Bogdan Kazimierz Marcinkiewicz
(PL) Pani przewodnicząca! W komunikacie Komisji z dnia 23 stycznia 2008 roku zatytułowanym "Wspieranie podejmowania na wczesnym etapie działań demonstracyjnych w dziedzinie zrównoważonej produkcji energii z paliw kopalnych” będącym elementem pakietu klimatyczno-energetycznego stwierdzono, że Unia Europejska wesprze budowę 10 do 12 jednostek demonstracyjnych z CCS. Pod koniec 2008 roku Parlament Europejski w drodze rezolucji również zajął się tą kwestią. Punkt 11 owego dokumentu określił, że środki przedstawione przez Komisję są niewystarczające do zapewnienia pożądanych zachęt do stworzenia co najmniej 12 instalacji demonstracyjnych do 2015 roku. Natomiast w punkcie 18 uznano za absolutnie konieczne, aby co najmniej 12 instalacji demonstracyjnych, dla których przewidywane jest udzielenie wsparcia, obejmowało możliwe kombinacje 3 technologii CCS.
Środki finansowe powinny natomiast pochodzić ze sprzedaży 300 milionów pozwoleń na emisję CO2 w ramach rezerwy dla nowych jednostek, tzw. NER300. Zatem kwota przeznaczona na wsparcie budowy zakładów demonstracyjnych będzie zależeć od ceny rynkowej uprawnień. Szacuje się, że wyniesie ona od 7 do 12 miliardów euro. Z proponowanych decyzji Komisji tego projektu można wywnioskować, że wsparcie w NER300 będzie dotyczyć 6 projektów CCS w energetyce i 2 w przemyśle.
Czy i ewentualnie w jaki sposób Rada w porozumieniu z Komisją chce wspierać budowę kolejnych 2 do 4 jednostek?
Roger Helmer
- Pani przewodnicząca! Słyszeliśmy dzisiaj wiele bezsensownych wypowiedzi na temat zielonych miejsc pracy. Faktem jest, że nasza obsesja na temat odnawialnych źródeł energii już powoduje wzrost cen energii elektrycznej i wpycha obywateli Europy w ubóstwo energetyczne. Wyższe ceny energii oznaczają, że przedsiębiorstwa intensywnie korzystające z energii w Europie po prostu zrezygnują i odejdą do bardziej przychylnych jurysdykcji. Wyższe ceny energii oznaczają mniejszy rozwój i wyższe bezrobocie, a więc dzieje się to kosztem stanowisk pracy. Widziałem do tej pory jedno formalne badanie na temat zagadnienia zielonych miejsc pracy. Było to w Hiszpanii i wykazywało, że na każde jedno stanowisko pracy utworzone w sektorze zielonym w innych miejscach tracono 2,2 stanowiska pracy.
Jeżeli poważnie myślimy o niskoemisyjnej energii elektrycznej, istnieje tylko jedno rozwiązanie, a mianowicie energia jądrowa. W całej Europie zaczynamy mówić o nowych elektrowniach jądrowych - i to dobrze. Jeżeli nadal chcemy mieć włączone światła, potrzebujemy odrodzenia w dziedzinie energii jądrowej - i to szybko.
Maria Da Graça Carvalho
- (PT) Badania i technologia odgrywają fundamentalną rolę w rozwoju społeczeństwa niskoemisyjnego. Kluczowe jest inwestowanie w radykalną zmianę społeczną, opartą na zrównoważonym charakterze miast, zdecentralizowanej produkcji energii oraz konkurencyjności przemysłu. Jest to zasadnicza polityka umożliwiajaca osiągnięcie zamożnego i zrównoważonego społeczeństwa przygotowanego na wyzwania związane ze zmianą klimatu, bezpieczeństwem energetycznym i globalizacją, będącego światowym liderem w sferze czystych technologii.
Europejski strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych ma przyczynić się do osiągnięcia tego celu. Z zadowoleniem przyjmuję zasadnicze wytyczne zaprezentowane w komunikacie na temat sposobu organizacji logiki interwencji między sektorem prywatnym i publicznym, między finansowaniem wspólnotowym, krajowym i regionalnym.
Konieczne jest jednak zwiększenie finansowania publicznego na badania naukowe w dziedzinie czystych technologii. Europa musi też stworzyć warunki sprzyjające wiekszym inwestycjom prywatnym na tym polu. Musimy pilnie przejść od słów do czynów.
Priorytety dla przyszłych perspektyw finansowych UE oraz ósmy program ramowy Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji, będą musiały obejmować bezpieczeństwo energetyczne, zwalczanie zmian klimatycznych oraz ochronę środowiska. Jest to jedyny sposób utrzymania konkurencyjności naszego przemysłu, promowania rozwoju gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy.
Patrizia Toia
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! To nie jest tylko rutynowa debata, ale ma ona dotyczyć bardzo konkretnych spraw i postawić jasne, precyzyjne pytania - jakie mamy środki i skąd je zdobyć - mam przy tym nadzieję, że Parlament oczekuje równie jasnych i precyzyjnych odpowiedzi, zarówno dzisiaj, jak i na nadchodzących posiedzeniach Rady 12 i 25 marca.
Chcemy zdecydowanie powiedzieć Komisji i Radzie, że Unia Europejska, która przed całym światem rozpostarła flagę zwalczania emisji do atmosfery oraz zmian klimatycznych, musi być teraz konsekwentna, jeżeli nie chce stracić wiarygodności. Musi zrobić wszystko, co w jej mocy, by osiągnąć te cele. Musimy mieć świadomość, że mówienie o gospodarce niskoemisyjnej oznacza pewnego rodzaju rewolucję kopernikańską w systemie produkcji; oznacza to zmianę wielu rzeczy, posiadanie jasnych priorytetów i woli politycznej, a przede wszystkim wystarczających środków i instrumentów.
Wiemy też, że ta kopernikańska rewolucja jest szczególnie ważna dla naszego systemu produkcyjnego, przemysłu europejskiego, aby mógł on nadal być konkurencyjny. W wielu krajach, w wielu ośrodkach badawczych i na wielu uczelniach gotowe są zasoby intelektualne, są tam możliwości i jest wola - teraz nadszedł czas, by wprawić to wszystko w ruch. Wszyscy muszą to zrobić - jak powiedzieli pan komisarz i Rada: państwa członkowskie, przedsiębiorcy i sektor prywatny. Jestem jednak przekonana, że kluczowe zadanie utworzenia tego złożonego partnerstwa należy do Unii Europejskiej.
Mairead McGuinness
- Pani przewodnicząca! Wszyscy zgadzamy się, że większa wydajność energetyczna stanowi pierwsze ogniwo łańcucha, jednakże w moim wystąpieniu chciałabym zwrócić państwa uwagę na zamęt polityczny i niepokój dotyczący bioenergii.
Myślę, że w szczególności ta Izba, a także Komisja, a ogólnie Europa, odeszły częściowo od bioenergii, kiedy wystąpiły fluktuacje cen żywności w latach 2007 i 2008. Niewielu z nas mówi o rzeczywistości większości rolników w całej Europie, gdzie mamy do czynienia z kryzysem zaufania ze względu na spadek cen. Jednakże brak spójnego przesłania politycznego dla nich, dotyczącego wykorzystania gruntu i wykorzystania go do uprawy zbóż energetycznych.
W szczególności w Irlandii mamy rząd, który ucieka od tych zagadnień. Proszę państwa! Tym, czego przemysłowi potrzeba, jest pewność polityczna. Właśnie tej pewności politycy nie zapewniają, i już zebraliśmy tego plon.
Jeżeli mówimy o inwestycjach w badania, a nie wykorzystujemy badań ze względu na niepodejmowanie właściwych decyzji politycznych, to tylko tracimy czas.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Finansowanie przestawienia się na zielone technologie niskoemisyjne będzie szczególnie trudne w przypadku nowych państw członkowskich. Jednym z potencjalnych i bardzo ważnych źródeł dla krajów Europy Środkowej i krajów bałtyckich mogłoby być wykorzystanie przydziałów emisji CO2 w ramach systemu ETS zgodnie z protokołem z Kioto, a tym samym czerpanie zysków z zasobów klimatycznych tych państw. Warunkiem dla takiego rozwoju rzeczy byłoby, oczywiście, stworzenie systemu post-Kioto lub wsparcia ze strony Rady Europejskiej i Komisji dla naszych starań o uzyskanie właściwej wartości naszych pozostałych zasobów klimatycznych. Jako sprawozdawca w sprawie biogazu, jestem świadomy kosztu nowych technologii, jak i ogromnej wagi rozwoju technologicznego. Bardzo ważne jest pamiętanie o tej kwestii w ramach wspólnej polityki rolnej, np. poprzez zmianę składu karmy dla inwentarza żywego, wprowadzenie metod orki innych niż z użyciem głębokiego pługu, jak i wprowadzenie nowych, innowacyjnych technologii.
Bogusław Sonik
(PL) Jednym z najważniejszych priorytetów wpisanych w długoterminową strategię Unii Europejskiej powinno być stworzenie innowacyjnej gospodarki, m.in. poprzez transformację obecnego systemu energetycznego, w oparciu o model niskoemisyjny, w szczególności o technologie czystego węgla. Nadal bowiem ok. 80 % zaopatrzenia w źródło energii pierwotnej w Unii Europejskiej to paliwa kopalne. W minionych dziesięcioleciach sieci, łańcuchy dostaw udoskonalano pod kątem zaopatrywania społeczeństwa w energię pochodzącą z tych właśnie źródeł. Wzrost gospodarczy i dobrobyt budowano na ropie, węglu i gazie, stąd trudności by zmienić to z dnia na dzień.
Europejski strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznej, będący filarem polityki Unii Europejskiej w zakresie energii i klimatu, jest dobrym krokiem w kierunku przestawienia Unii Europejskiej na gospodarkę innowacyjną, pod warunkiem oczywiście, że weźmie się pod uwagę finansowanie technologii czystego węgla. Jeżeli Europa chce w oszczędny sposób osiągnąć ambitne cele redukcyjne, koniecznym warunkiem jest zwiększenie nakładów na badania w dziedzinie czystych, zrównoważonych i wydajnych technologii energetycznych, skoordynowanie połączenia sił, potencjału i zasobów sektora publicznego oraz prywatnego.
Rewolucje przemysłowe w przeszłości pokazywały, że technologia może trwale zmienić sposób naszego życia. Obecnie mamy niepowtarzalną i realną możliwość zmiany modeli produkcji energii. Inwestycje na rzecz rozwoju i promocji źródeł czystej, odnawialnej energii mogą zostać zrealizowane jednak tylko wtedy, kiedy Wspólnota zapewni odpowiedni poziom finansowania oraz wpisze te inwestycje w listę strategicznych celów Unii Europejskiej.
Fiorello Provera
Pani przewodnicząca, panie i panowie! W debacie na temat wyborów energetycznych Unii Europejskiej jedno jest pewne: najważniejszym, najtańszym i najbardziej zrównoważonym dostępnym nam źródłem energii jest energia zaoszczędzona. Z przyczyn naturalnych, historycznych, kulturowych i gospodarczych regiony górskie stanowią model zmniejszania zużycia energii, co idzie w parze z popytem na nowoczesny styl życia, odbywają się tam również eksperymenty na dużą skalę związane z wykorzystaniem niskoemisyjnych odnawialnych źródeł energii.
Regiony górskie produkują prawie całą energię wodną w Europie. Dla przykładu, prowincja, z której pochodzę we Włoszech, sama produkuje 12 % energii wodnej w całym kraju. Ponadto, na obszarach górskich istnieje doświadczenie historyczne budowy domów, które są bardziej wydajne pod względem oszczędności energii. Udało nam się zbudować domy zupelnie samowystarczalne zarówno pod względem energii elektrycznej, jak i ogrzewania, a nawet dostarczające więcej energii niż same zużywają, oczywiście z wykorzystaniem zaawansowanych technologii. Góry są często obszarem testowym, a więc stanowią idealne środowisko do eksperymentowania z lepszym wykorzystaniem biomasy, energii słonecznej, energii geotermalnej, pomp ciepła, a przede wszystkim do dokładnego badania systemów dystrybucji energii.
Panie komisarzu! Góry są pełne energii, czystej energii: musimy tylko po nią sięgnąć. Z tego powodu prosimy Komisję o włączenie w swoją strategię regionów górskich, o dokładne przyjrzenie się ich doświadczeniom i uznania prawa do otrzymania uczciwej rekompensaty za całość energii ze źródeł odnawialnych już dostarczanej przez te regiony. W art. 174 traktatu lizbońskiego uznano rolę gór, dlatego też z niecierpliwością oczekujemy na inicjatywę ze strony Komisji dotyczącą wdrożenia tego artykułu i na europejską politykę uwzględnienia gór również na polu energetyki.
Tak więc wzywam Komisję do wypełnienia zaleceń sprawozdania Durnwaldera w Komitecie Regionów, jak i do ujęcia w ocenie terytoriów europejskich zagadnień energetycznych i zdolności produkcyjnych regionów górskich w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych oraz budowy domów pasywnych.
Góry, stanowiące 40 % obszaru Europy i będące domem dla 90 milionów ludzi, dotychczas były postrzegane jako obszary borykające się z poważnymi problemami społecznymi. Dzięki wdrożeniu innowacyjnej i spójnej polityki energetycznej regiony te mogą pokonać te problemy i stanowić ważny bodziec do osiągnięcia celów ustalonych w strategii 20-20-20, udowadniając, że samowystarczalność energetyczna jest możliwa, przy możliwych do zaakceptowania kosztach, jeżeli istnieje zdecydowana wola polityczna.
Rareş-Lucian Niculescu
(RO) Europejskie rolnictwo często obwiniane jest jako główne źródło globalnego ocieplenia. Oczywiście, takie postrzeganie rzeczy nie jest zupełnie zgodne z prawdą. Z drugiej strony, nie możemy ignorować wkładu rolnictwa w możliwość redukcji emisji dwutlenku węgla.
Temat ten był już poruszany przez innych mówców. Sekwestracja dwutlenku węgla, biomasa, a także inwestycje w zmniejszenie ilości wykorzystywanych nawozów - to tylko kilka przykładów, jak bardzo ten problem dotyczy rolnictwa. Dlatego też, w kontekście dyskusji na temat inwestycji w technologie niskoemisyjne, moim zdaniem rolnictwo należy umieścić wśród priorytetow, a nie zupełnie zaniedbywać, jak to miało miejsce np. w innej strategii europejskiej. Mówię tu o strategii EU 2020.
Dziękuję.
Karin Kadenbach
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie urzędujący przewodniczący Rady! Występuję tu w imieniu własnym i chciałabym powiedzieć mojemu odpowiednikowi: moim zdaniem technologia jądrowa nie jest żadnym rozwiązaniem i, moim zdaniem, nie stanowi odnawialnego źródła energii.
Naszym zadaniem tutaj jest wprowadzenie działań korzystnych dla naszych dzieci i naszej przyszłości w długiej perspektywie czasowej. Dlatego też bardzo ważne jest dla nas zmniejszenie emisji CO2, chociaż redukcje te nie mogą się odbywać kosztem środowiska - innymi słowy - musimy bardzo uważać na to, jakie działania są finansowane i w które działania inwestujemy. Nie możemy oszczędzać CO2 i jednocześnie rujnować naszego środowiska.
Rok 2010 to Rok Bioróżnorodności, tak więc bardzo ważne jest, byśmy w tych dokumentach odnotowali, że wszelkie inwestycje, wszelkie działania, muszą też być postrzegane w świetle ochrony środowiska dla naszych dzieci, naszej przyszłości i dla bioróżnorodności.
João Ferreira
- (PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Debata na temat przestawienia się na gospodarkę niskoemisyjną nie może pozwolić nam zapomnieć o jednym fakcie. Przejście to nie będzie toczącym się gładko procesem. Za kilka lat będziemy musieli stawić czoła skutkom braków i stopniowego wyczerpywania się głównego źródła energii, od którego zależymy: paliw kopalnych. Paliwa te służą też jako surowce dla wielu niesłychanie ważnych sektorów przemysłu, jak przemysł chemiczny i farmaceutyczny.
Dla ludzkości bezwzględnie konieczne jest mądre zarządzanie pozostałymi na świecie zasobami ropy naftowej, co przede wszystkim oznacza bardzo oszczędne ich wykorzystanie.
Właśnie w tym kontekście kluczowe będzie przyjęcie planu zwanego Oil Depletion Protocol (porozumienie w sprawie wyczerpania się zasobów ropy naftowej), zaprezentowanego w Uppsali w 2002 roku oraz w Lizbonie w 2005 roku przez grupę naukowców i specjalistów z różnych krajów, należących do Stowarzyszenia ASPO (Association for the Study of Peak Oil and Gas), poprzez wprowadzenie planu ustalającego priorytety dla dobrego i sprawiedliwego zarządzania tymi zasobami, łagodzenia skutków ich niedoborów oraz kontrolowanego przejścia na wykorzystanie energii z innych źródeł pierwotnych.
Alajos Mészáros
(HU) Moim zdaniem, energii jądrowej nie przeznaczono w tym sprawozdaniu należnego jej miejsca. Rozwiązania ukierunkowane na rozwój alternatywnych źródeł energii, bioenergię, energię wiatrową i słoneczną są czasochłonne i tak naprawdę nie ma pewności czy ostatecznie się opłacą. My natomiast musimy podejmować szybkie działania w naszej strategii energetycznej, jak wskazują na to skutki zeszłorocznego kryzysu gazowego i zagrożenie zmian klimatycznych. Energia jądrowa jest największym bezwęglowym źródłem energii w ramach Unii Europejskiej i zaspokaja obecnie jedną trzecią naszego zapotrzebowania na energię elektryczną. Jej dalszy bezpieczny rozwój jest po prostu nie do uniknięcia. Pomocne byłoby, gdybyśmy wszyscy zdawali sobie z tego sprawę.
Seán Kelly
(GA) Pani przewodnicząca! Przysłuchiwałem się debacie i była ona bardzo interesująca. Przeczytałem wszystko, co mogłem, na omawiany temat.
Chcę tylko poruszyć dwie sprawy. Po pierwsze: postawiono pytanie: skąd mają pochodzić środki? Po drugie: jak mają być koordynowane badania i rozwój?
Wydaje mi się, że trzy instytucje Unii Europejskiej - eksperci z Parlamentu, z Rady, z Komisji - mają tu możliwość utworzenia grupy sterującej. Po pierwsze: w celu znalezienia źródeł finansowania wymaganego do partnerstwa publiczno-prywatnego, z możliwymi celami dla każdego kraju; a po drugie: w celu nadzorowania i koordynowania badań. Powinny to być badania typu B+D+R - badania, demonstracja i realizacja - przy czym część finansowania powinna zdecydowanie zależeć od ich pozytywnego wyniku, gdyż w przeciwnym wypadku każdy profesor w Europie będzie starać się prowadzić badania, które w ogóle ostatecznie nie będą koordynowane.
Zoltán Balczó
(HU) Usłyszeliśmy tu piękne słowa ze strony przedstawiciela Rady i Komisji na temat technologii niskoemisyjnych, lecz nie odpowiedział on na kluczowe pytanie: skąd będą na to środki? Pewna grupa państw członkowskich już ma źródło: byłe kraje socjalistyczne znacznie przekroczyły już zobowiązania z Kioto. Dlatego właśnie Unia Europejska mogła dumnie podnosić czoło na konferencji w Kopenhadze. Kraje te mają prawo do zebrania nagrody za swój wkład we wskaźniki poziomu dwutlenku węgla. Jednakże Komisja i 15 pierwotnych państw członkowskich nie chce im na to pozwolić. W przypadku Węgier chodzi o kilkaset miliardów forintów. W Kopenhadze Węgry i Polska zgodziły się na wykorzystanie tych kwot na inwestycje w zieloną infrastrukturę. Tak więc to są te środki. Jak dotąd propozycja ta w ogóle nie znalazła odzewu, co wskazuje, że to jednak jest prawda: nowe państwa członkowskie faktycznie uważąne są za członków Unii Europejskiej drugiej klasy.
Elena Băsescu
(RO) Jednym z głównych celów Unii Europejskiej jest stworzenie gospodarki niskoemisyjnej. Intencja jest taka, by do 2020 roku 20 % łącznej wytwarzanej energii pochodziło z źródeł odnawialnych.
Rumunia postawiła sobie bardziej ambitny cel: 24 %. Badania wskazują, że region Dobrogea w południowo-wschodniej Rumunii to drugi obszar w Europie pod względem potencjału energii wiatrowej po północnych Niemczech. W chwili obecnej tworzy się tu największy europejski park wiatrowy na lądzie, który będzie liczyć 240 turbin wiatrowych i generować 600 MW energii ze źródeł odnawialnych. Pierwszy etap tego projektu zostanie ukończony w tym roku, co będzie obejmować uruchomienie 139 instalacji. Cały projekt ma zostać ukończony w 2011 roku na obszarach Fântânele i Cogealac powiatu Konstanca.
Realizacja tego projektu jest ważna dla bezpieczeństwa energetycznego Rumunii, gdyż pozwoli on na zmniejszenie importu zasobów energii.
Dziękuję.
Antonio Cancian
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Wnioskując z tego, co usłyszałem tu dziś rano uważam, że w pełni zgadzamy się w kilku punktach, co do efektywości, oszczędności, odnawialnych źródeł energii oraz nowych technologii. Panie i panowie! To nie wystarczy, jeżeli w sposób zdecydowany nie rozwiążemy innych dwóch zagadnień.
Pierwsze z nich dotyczy energii jądrowej: samo to słowo, samo dotknięcie tego tematu, już nas przeraża. Przeprowadźmy badania i starajmy się być w nich odpowiedzialni. Drugie dotyczy finansowania: jak usłyszałem rano, boimy się mówić o partnerstwie publiczno-prywatnym. Sama myśl, że sektor prywatny mógłby odgrywać rolę w jakiejś inicjatywie wraz z sektorem publicznym jest postrzegana jako coś obcego, wstydliwego i podejrzanego.
Panie i panowie! Jest to nieuniknione przy środkach finansowych, do których musimy się odnosić. Ponadto ważne jest, by sektor publiczny współdziałał z prywatnym, gdyż sektor publiczny musi się nauczyć działać w sposób bardziej biznesowy, a także zgodny z polityką zrównoważonego rozwoju.
Christian Ehler
(DE) Pani przewodnicząca! Moje pytanie będzie bardzo krótkie. W grupach prowadziliśmy banalne dyskusje - chociaż usprawiedliwione - na temat spraw ideologicznych w kontekście technologii. Proszę nam jednak pozwolić choć raz wspólnie zadać pytanie, na które muszą odpowiedzieć Rada i Komisja. Przez dłuższy czas omawialiśmy plan EPSTE. Jakie są instrumenty do jego wdrażania? Jakie są ramy czasowe? Jakie zobowiązania podejmują państwa członkowskie?
Claude Turmes
(DE) Pani przewodnicząca! W tym punkcie nie będę się rozwodzić nad kwestią ideologii - możemy to zrobić innym razem - jednakże uważam, że ideolodzy tak naprawdę znajdują się po drugiej stronie tej Izby.
W ciągu kilku tygodni Komisja będzie mieć do dyspozycji dwa wymierne instrumenty. Pierwszy z nich to mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka, który nadal posiada pewne środki. Można je teraz wykorzystać w celu nowego wsparcia dla energii z źródeł odnawialnych oraz wydajności energetycznej. Powiedziano mi, że Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych Komisji blokuje pieniądze - nie chce ich wydawać na energię, ale raczej na ICT i inne obszary. Być może pan komisarz ma coś do powiedzenia w tej sprawie?
Drugi instrument obejmuje przynajmniej 15 % środków, jakie najwyraźniej nadal pozostały do wykorzystania w ramach europejskiego planu naprawy gospodarczej, przy czym my, jako Parlament, ustaliliśmy, że środki te należy wydatkować na działania związane z poprawą efektywności energetycznej, w szczególności na "Inteligentne Miasta”. Czy pan, panie komisarzu, mógłby mi coś więcej na ten temat powiedzieć?
Iosif Matula
(RO) Fakt, że dziś prowadzimy debatę w Parlamencie Europejskim na temat inwestycji w technologie niskoemisyjne podkreśla chęć potwierdzenia przez Unię Europejską jej wiodącej roli nie tylko w aspekcie zmniejszenia zużycia energii i jej wydajniejszego wykorzystania, ale też pod względem zapewnienia zdrowego środowiska. Uważam, że naszą rolą jest teraz promowanie obszarów takich jak badania i innowacyjność, abyśmy mogli wskazać rozwiązania, które będą stanowić podstawy dla zrównoważonego europejskiego systemu energetycznego. Musimy więc określić wymogi finansowania na tym obszarze w celu poprawy globalnej konkurencyjności Unii Europejskiej.
Moim zdaniem, istotne jest, abyśmy skupili uwagę na szczególnym potencjale zielonej energii na szczeblu regionalnym i lokalnym. Region, z którego pochodzę w Rumunii, posiada znaczny potencjał energii geotermalnej, która nie jest obecnie wykorzystywana w wystarczającym stopniu. Jest ku temu wiele powodów, jednakże myślę, że powinniśmy tu pozwolić władzom lokalnym odegrać ważną rolę i zachęcać je do tworzenia partnerstw publiczno-prywatnych.
Dziękuję.
Pedro Luis Marín Uribe
urzędujący przewodniczący Rady. - (ES) Pani przewodnicząca! Z uwagą obserwowałem dzisiejszą debatę i miło mi potwierdzić, że wiele uwag zgłaszanych dzisiaj przez Parlament jest podzielanych przez Radę. Ufam, że wnioski, jakie jutro przyjmiemy, pozwolą nam stworzyć solidne podstawy, które odpowiedzą na wyrażane tu obawy i umożliwią nam dokonanie natychmiastowych postępów w uruchamianiu inicjatyw przemysłowych.
Myślę, że wyraźnie zgadzamy się, iż inicjatywy te mają zasadnicze znaczenie jeżeli mamy zmniejszyć naszą zależność od dostaw energii, zwiększyć naszą efektywność, jak i kontynuować postępy technologiczne - tym samym dalej stymulując technologię europejską - a także, oczywiście, odpowiedzieć na wyzwanie zmian klimatycznych.
Inicjatywy te są też konieczne dla utrzymania konkurencyjności Europy i tworzenia miejsc pracy. Myślę, że mogę tu pocieszyć pana posła Helmera: są też inne badania oprócz tego, które czytał, przy czym niektóre z nich prowadziła sama Komisja. Wskazują one na pozytywny wpływ na zatrudnienie - wpływ, który będzie nawet większy w dłuższej perspektywie czasowej.
Dlatego też proponujemy zestaw wspólnych zasad i praktyk, nadający kierunek obecnym inicjatywom przemysłowym. Oczywiście, będzie to wymagać, między innymi, stworzenia narzędzi finansowych i kryteriów interwencji sektora publicznego, koniecznych dla wspierania rozwoju przedmiotowych technologii.
Duży nacisk położono na aspekty finansowe, o które troszczy się również Rada. Mimo tego Rada nie może zobowiązać się do realokacji funduszy bez poszanowania prawa Komisji do podjęcia inicjatywy oraz praw Parlamentu w tym obszarze. Dlatego też, w międzyczasie, trzeba będzie stosować bieżące ustalenia dotyczące finansowania.
Musimy jednakże podkreślać wagę koniecznego zwiększenia naszych budżetów w celu rozwoju tych nowych technologii, a także fakt, iż ustalenie priorytetów dla takich podwyżek musi stanowić podstawowy element przyszłych rozmów w ramach instytucji europejskich, szczególnie w Parlamencie.
Zapewniam też państwa, że Rada zrobiła i będzie nadal robić wszystko, co w jej mocy, aby zagwarantować odpowiednie środki dla europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (EPSTE), w kontekście zarówno bieżących, jak i przyszłych ram finansowych.
Jak powiedział już pan komisarz, chciałbym przypomnieć, że - generalnie - inicjatywy prywatne, prywatne źródła finansowania, mają również ważną rolę do odegrania. Jest to obszar, w którym musimy pracować ręka w rękę w celu zmaksymalizowania wpływu publicznych środków finansowych. Musimy osiagnąć efekt na wielką skalę, dający się zwielokrotnić, aby skutecznie wdrożyć te inicjatywy, tak ważne dla przyszłości Europy.
Janez Potočnik
komisarz. - Pani przewodnicząca! Przede wszystkim, chciałbym podziękować za tę dyskusję. Bardzo uważnie ją śledziłem i wiele spraw będziemy na pewno musieli uwzględnić w naszych dalszych pracach.
Pozwolę sobie rozpocząć krótką opowieścią. Po kryzysie naftowym z lat 70. XX wieku pojawił się entuzjazm dla innowacji o charakterze konkurencyjnym, nawet z poszanowaniem środowiska, na niespotykaną wcześniej skalę, jednakże był on bardzo krótkotrwały. Gdy ceny ropy naftowej przez długi okres stale spadały, zarzucono inwestycje w badania i rozwój oraz środki na to przeznaczone, zanikło zapotrzebowanie rynkowe na nowe technologie, zmieniając wzorce konsumpcyjne, tak więc zostaliśmy wepchnięci w okres podstępnego komfortu, kiedy byliśmy uzależnieni od taniej energii z importu. Był to okres iluzji zrównoważonego rozwoju.
Przy okazji chcę powiedzieć, że tuż po kryzysie naftowym nakłady inwestycyjne na badania i rozwój w dziedzinie energetyki były około czterokrotnie wyższe niż obecnie lub kilka lat temu.
Tak więc, gdzie teraz jesteśmy, po tym okresie niechętnego i nieodpowiedzialnego rozwoju bez podejścia proaktywnego? Reagujemy na zagrożenie zmianami klimatycznymi i próbujemy rozwiązać problem bezpieczeństwa energetycznego, a więc jestem przekonany, że wizja proaktywnego podejścia jest realistyczna i stanowi konieczne rozwiązanie - nie są to tylko marzenia.
W tym kontekście - spraw podkreślonych w dokumencie przyjętym kilka dni temu: strategii "Unia Europejska 2020” - nie widzimy alternatywy dla rozwoju zielonej energii. Potrzeba nam więcej czystych gałęzi przemysłu, a nie więcej branż oczyszczających. Potrzeba nam środków motywacyjnych, cen, kosztów i właściwych sygnałów. Musimy skupić się na efektywności energetycznej. Musimy skupić się raczej na efektywności zasobów, co stanowi jedno z głównych zagadnień ujętych w strategii "UE 2020”.
Przejdę teraz do drugiego zagadnienia, a mianowicie planu EPSTE, który omawiamy. Wszystkie dane szacunkowe prezentowane w planie EPSTE, dotyczące wymaganego finansowania oparto na mapach drogowych dla technologii. Dokument ten odzwierciedla poważną pracę. Gdyby przyjrzeć się propozycjom, naszym przewidywaniom, naszym ocenom finansowania potrzebnego w przyszłości, znajdziemy następujące dane: energia wiatrowa: 6; słoneczna: 16; bio: 19; sekwestracja CO2: 13; energia jądrowa: 7; małe sieci: 2; ogniwa paliwowe i wodór: 5; "Inteligentne Miasta”: 11; europejskie stowarzyszenie badań nad energią: 5, a także badania podstawowe: 1. Jeżeli to podsumujemy, otrzymamy wynik 75.
Przypomnę państwu, że dla energii jądrowej mamy tu liczbę 7. Muszę tu być uczciwy. Fuzji tu nie ujęto, a fuzja to znowu poważna pozycja, która powinna się tu pojawić, jednakże jeżeli popatrzymy na ten obraz to myślę, że nasze przesłanie ze strony Komisji dotyczące tego, na co należy przeznaczyć nasze główne inwestycje, jest dość jasne.
Kolejne zagadnienie dotyczy źródeł finansowania i planów działania. Główne źródła, jak mówiłem na wstępie, muszą pochodzić stąd, gdzie znajdują się główne źródła, czyli z przemysłu i państw członkowskich. To oznacza - z budżetu Unii Europejskiej, z bieżącej i przyszłych perspektyw finansowych, z europejskiego planu naprawy gospodarczej, z system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Unii Europejskiej, a także, oczywiście, z wykorzystania innych istniejących instrumentów, jak i z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, który musi tu być brany pod uwagę.
Powstaje poważne pytanie dotyczące struktury inwestycji różnych proponowanych inicjatyw. Myślę, że oczywistą sprawą jest, iż struktura wewnętrzna inwestycji publicznych i prywatnych nie będzie taka sama ze względu na bliskość rynku, zawodność rynku w przypadku różnych rodzajów technologii, któryj trzeba zaradzić, jednak uważam, że mają państwo przed sobą poważną sprawę, zwłaszcza kiedy rozpoczyna się dyskusja dotycząca kolejnej perspektywy finansowej, co sprawia, że musimy ponownie przemyśleć nasze priorytety i sposob inwestowania w przyszłości.
Kolejną sprawą, o której chciałem wspomnieć, jest to, że w 2010 roku rozpoczniemy wszystkie inicjatywy oprócz jednej - "Inteligentne Miasta” - która będzie realizowana później, z państwa inicjatywy, a która dotyczy głównie efektywności zasobów, ale nie uważam, by sprawy, o których tu mówimy, nie miały miejsca już teraz: owszem, projekty są już realizowane, zwłaszcza w zakresie badań naukowych. Stowarzyszenie badań nad energią pracuje nad tym już od kilku lat.
Ostatnim zagadnieniem, o którym chciałem wspomnieć, jest fakt, iż przy pomocy planu EPSTE de facto rozpoczynamy coś bardzo szczególnego na szczeblu Unii Europejskiej. Wiedzą państwo, że w trakcie mojego poprzedniego mandatu bardzo mocno walczyłem o europejski obszar badań naukowych. Na szczeblu europejskim mamy do czynienia z około 5 % środków na badania naukowe, a więc o ile nie połączymy sił na szczeblu UE - czyli na szczeblu europejskim - i nie będziemy unikać dublowania wysiłków, nie możemy liczyć na prawdziwy sukces. Nie należy patrzeć wyłącznie na budżet europejski. Powinniśmy łączyć środki, aby posunąć naprzód możliwości badawcze.
Plan EPSTE stanowi obecnie najlepszy przykład wspólnego programowania na szczeblu UE. Pojawiają się też inne działania - i słusznie, jednak uważam, że nie powinniśmy nie doceniać tego, co się tutaj dzieje. Mówimy tu o partnerstwach publiczno-prywatnych, które są konieczne i są jedną ze spraw, na które chciałbym zwrócić państwa uwagę w przyszłości. Istnieje również rozporządzenie finansowe, kiedy będą państwo omawiać tę sprawę. Należy umożliwić podejmowanie ryzyka, jeżeli chcemy poważnie podejść do tych zagadnień.
Myślę, że mamy za sobą jedno z poważnych wydarzeń w Europie, gdy mówimy o planie EPSTE, o wspólnym programowaniu, które się za nim kryje. Mamy europejskie stowarzyszenie badań nad energią - najlepszą otwartą organizację badawczą - która już pracuje nad wszystkimi tymi poważnymi zagadnieniami.
Moje końcowe przesłanie jest takie, że - moim zdaniem - naszym głównym obowiązkiem jest nadanie temu programowi wagi politycznej.
Przewodnicząca
Otrzymałam dwa projekty rezolucjizgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu w celu zakończenia debaty.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się o godz. 12.00 we czwartek, 11 marca 2010 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Luís Paulo Alves  
na piśmie. - (PT) Chociaż jestem świadom, że przedmiotowy komunikat Komisji ma na celu przyspieszenie rozwoju nowych technologii o większym potencjale niskoemisyjnym dzięki większej efektywności energetycznej i wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii, żałuję, że regiony Europy nadal nie mają bardziej określonej roli w tej strategii.
Konieczne jest zagwarantowanie władzom regionalnym właściwego finansowania, np. zapewniając finansowanie w fazie testowania projektów pilotażowych, albo inwestycje w trakcie fazy badawczej i testowej projektów z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii.
Uważam, że ważne jest włączenie np. energii geotermalnej. Jest to odnawialne źródło energii o ogromnym potencjale rozwojowym w regionach wulkanicznych, co jest szczególnie ważne dla regionów oddalonych i wysp w Unii, dla których nie określono żadnych celów.
W tym kontekście uważam, żę należy zwiększyć inwestycje publiczne i prywatne poprzez rozwój technologii energetycznych umożliwiających osiągnięcie pożądanych celów gospodarki niskoemisyjnej, a także pomóc pokonać niedoskonałość rynku, o czym mowa w pakiecie klimatyczno-energetycznym.
András Gyürk
, na piśmie. - (HU) Moim zdaniem znaczące jest to, że Komisja Europejska, sporządzając europejski strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych, wzięła pod uwagę kwotę wsparcia koniecznego dla badań naukowych i rozwoju zielonych technologii. Jest to tym bardziej prawdziwe, gdyż na obecnym etapie energia słoneczna, bioenergia i technologia wodorowa w większości przypadków nie są jeszcze opłacalne ekonomicznie. Jak słusznie podkreślił Steven Chu, amerykański sekretarz ds. energii, konieczne są postępy w badaniach kalibru Nagrody Nobla, aby zielone technologie mogły konkurować z tradycyjnymi technologiami opartymi na paliwach kopalnych. Mimo tego, poważną wadą planu dotyczącego zielonych technologii jest to, że nie mamy pojęcia, jakie fundusze UE będą wykorzystywane do jego realizacji. Gdy spojrzeć na koszt 16 miliardów euro, jaki uznaje się za konieczny dla badań nad energią słoneczną, czy 5 miliardów euro na technologie wodorowe, widać, że jest to niemały problem. W tym momencie nic nie wskazuje, by ramy finansowe na kolejne siedem lat zapewniały zwiększone środki na badania nad zielonymi technologiami. Jesteśmy świadomi, że wsparcie ze strony funduszy publicznych nie zastępuje wysiłków inwestorów prywatnych. Mimo tego, Unia Europejska i państwa członkowskie muszą zwiększyć nakłady na badania nad zielonymi technologiami. Przychody z systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych mogą tu stanowić dobrą podstawę. Pieniądze są tu naprawdę istotne. Nie możemy pozwolić, by plany polityki energetycznej i ochrony klimatu czekał taki sam los, jak strategię lizbońską, która przyniosła sprzeczne rezultaty.
Jim Higgins  
na piśmie. - Aby technologia niskoemisyjna stała się faktem, musimy odpowiedzieć na brak inżynierów i innych dobrze wykwalifikowanych pracowników projektujących i produkujących zaawansowane technologie. Możemy to zrobić wprowadzając lub intensyfikując programy szkoleniowe lub stypendialne, by zapewnić doskonalenie umiejętności pracowników w oczekiwaniu na ożywienie gospodarcze. Musimy zapewnić obecność wysoko wykwalifikowanych i dobrze wykształconych pracowników, posiadających odpowiednią wiedzę i praktyczne umiejętności. Musimy też znieść utrzymujące się przeszkody dla mobilności wewnątrz UE, szczególnie w przypadku naukowców i osób wysoko wykwalifikowanych, oraz rozwiązać problem wzajemnego uznawania kwalifikacji inżynierów w całej UE. Rynki i instytucje finansowe zazwyczaj z ostrożnością podchodzą do inwestycji w projekty w dziedzinie BRT, zwłaszcza w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Szereg programów UE wspiera innowacje, ale należy je lepiej zsynchronizować i skoordynować, biorąc pod uwagę zarówno podaż, jak i popyt. Musimy ułatwić współpracę między MŚP a instytucjami badawczymi, promować prawa własności intelektualnej i transfer technologii. Same przedsiębiorstwa przemysłu elektronicznego muszą być bardziej aktywne we wspieraniu inicjatyw w zakresie klastrów i łączenia się w klastry. Badania i innowacje można również wspierać instrumentami finansowymi np. poprzez ulgi podatkowe lub kupony innowacyjności oraz poprzez poprawę warunków inwestowania kapitału podwyższonego ryzyka, np. w przypadku aniołów biznesu lub transgranicznych funduszy typu venture capital.
Wojciech Michał Olejniczak  
na piśmie. - (PL) Globalne ocieplenie klimatu spowodowane działalnością człowieka jest faktem. Przeciwdziałanie temu procesowi i jego negatywnym skutkom jest potrzebą chwili. Sposobem na radzenie sobie z tymi problemami są źródła czystej i odnawialnej energii. Aby jednak mogły one odgrywać znaczącą rolę w europejskim systemie energetycznym muszą zostać spełnione dwa warunki. Po pierwsze, zwiększanie środków na badania dotyczące ich rozwoju. Po drugie, zwiększenie środków na inwestycje wprowadzające w życie najnowocześniejsze technologie niskoemisyjne. Inwestowanie w rozwój technologii niskoemisyjnych zawartych w planie EPSTE jest ważne z punktu widzenia całej UE. W szczególności jest jednak ważne dla państw, których energetyka - z przyczyn historycznych - emituje duże ilości CO2. Jednym z takich państw jest Polska. Udoskonalanie i rozwój technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CSS) jest sprawą o żywotnym znaczeniu dla całej polskiej gospodarki.
