Wymiar zewnętrzny polityki społecznej (krótkie przedstawienie) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie pana posła Falbra w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych w sprawie zewnętrznego wymiaru polityki społecznej promującej standardy pracy, standardy socjalne i odpowiedzialność społeczną przedsiębiorstw europejskich.
Richard Falbr
Panie Przewodniczący! Jak powiedziałem w wystąpieniu przed chwilą, wymiar zewnętrzny polityki społecznej obejmuje unijne środki i inicjatywy mające na celu promocję standardów pracy i standardów socjalnych w krajach trzecich. Choć w strategii lizbońskiej i strategii Europa 2020 położono zdecydowanie większy nacisk na politykę społeczną niż miało to miejsce kiedykolwiek wcześniej, to wciąż w centrum uwagi jest konkurencyjność i czynniki ekonomiczne. W związku z tym przyjąłem bardzo krytyczne podejście przed sporządzeniem przedmiotowego sprawozdania. Jeżeli chcemy, aby kraje trzecie, z którymi negocjujemy umowy, szanowały zasady i samą podstawę europejskiego modelu społecznego, musimy szanować ten model w Unii Europejskiej. Jeżeli chcemy, aby kraje, z którymi negocjujemy umowy międzynarodowe, przestrzegały podstawowych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy, sami musimy ich przestrzegać. Widać jednak wyraźnie, że konwencje MOP są naruszane w niektórych państwach członkowskich.
Jeżeli chodzi o społeczną odpowiedzialność biznesu, to jest to niewątpliwie dobry pomysł, który jest przedmiotem dyskusji od wczesnych lat 70. Problemem jest jednak to, że nie można wdrożyć go w życie. Kiedy omawialiśmy uwagi do przedmiotowego sprawozdania i poprawki do niego, jedna z osób wyraziła pogląd, że należy przygotować dyrektywę, gdyż niektóre przedsiębiorstwa po prostu nie zachowują się w społecznie odpowiedzialny sposób. Do sprawozdania złożono ponad 150 poprawek, jednak uważam, że wciąż ma ono krytyczny wydźwięk. Unia Europejska musi zrobić więcej, aby wesprzeć Międzynarodową Organizację Pracy, gdyż absurdalne jest to, że choć deklarujemy poparcie, coraz mniej państw ratyfikuje konwencje i ich przestrzega. W poprzedniej kadencji Parlamentu Komisja nawet przedstawiła wnioski, na przykład w odniesieniu do dyrektywy w sprawie czasu pracy, które są całkowicie sprzeczne z Konwencją MOP nr 1 z 1919 roku o czasie pracy, w której przewidziano tydzień pracy o długości 48 godzin. Jestem bardzo zadowolony, że Parlament odrzucił tę dyrektywę.
W tym miejscu kończę swoje uzasadnienie. Nie muszę niczego dodawać, gdyż jest to kwestia, którą wszyscy rozumieją. Przede wszystkim zależy mi na poszanowaniu praw społecznych oraz poszanowaniu tego, co uznajemy za jedno z głównych osiągnięć Unii Europejskiej.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Panie Przewodniczący! Według europejskich danych statystycznych ponad połowa pracowników w Unii Europejskiej, szczególnie imigrantów, nie ma ochrony socjalnej. Właśnie dlatego uważam, że kiedy mówimy o ochronie socjalnej dla pracowników w Unii Europejskiej, musimy promować podstawowe wspólne standardy oraz nakładać kary, jeżeli obowiązujące przepisy są naruszane. Ratyfikacja zmienionej Europejskiej karty społecznej sprzyjałaby wewnętrznym reformom społecznym na szczeblu państw członkowskich UE i ułatwiłaby proces harmonizacji przepisów krajowych z unijnymi. Jest ona ważna jako deklaracja polityczna mająca na celu promowanie i gwarantowanie standardów socjalnych oraz przyjęcie mechanizmów prawnych i instytucjonalnych w odniesieniu do konkretnych standardów i wartości europejskich demokracji. Prawa socjalne określone w tej umowie są zgodne ze wspólnotowym prawem społecznym i stosownymi standardami obowiązującymi w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Tatjana Ždanoka
Panie Przewodniczący! Jako kontrsprawozdawczyni z ramienia grupy Zielonych/EFA chciałabym, aby nasze stanowisko w tej sprawie było jasne. Przede wszystkim, choć doceniamy, że ostateczny tekst może zostać ulepszony w jutrzejszym głosowaniu, to jest on wystarczająco mocny i chcielibyśmy tylko podkreślić, że należy wzmocnić rolę Międzynarodowej Organizacji Pracy. W tej sprawie zgadzamy się ze sprawozdawcą.
Dobrowolna społeczna odpowiedzialność biznesu jest rzeczą dobrą, ale główną rolę w propagowaniu i ochronie praw człowieka mają do odegrania państwa i organizacje międzynarodowe. Nie uważamy, aby trzeba było unikać prawnie obowiązujących standardów na obszarze odpowiedzialności biznesu.
Naruszanie podstawowych zasad i praw w pracy nie może być wykorzystywane jako legalna przewaga komparatywna, dlatego musimy nalegać w relacjach dwustronnych i wielostronnych z naszymi partnerami, aby w odpowiedni sposób były przestrzegane przyzwoite standardy związane z pracą.
Ilda Figueiredo
(PT) Panie Przewodniczący! Mając na uwadze, że w sprawozdaniu Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) z 2010 roku dotyczącym bezpieczeństwa socjalnego na świecie stwierdza się, iż ponad 50 % wszystkich pracowników nie ma ochrony socjalnej, nie jest trudno dojść do wniosku, że w większości przypadków społeczna odpowiedzialność biznesu nie istnieje.
Mimo to Komisja nadal prowadzi negocjacje w sprawie umów o wolnym handlu, które zasadniczo służą jedynie interesom dużych firm i instytucji finansowych, nie zwraca się w nich odpowiedniej uwagi na prawa pracownicze i nie przewiduje się w nich swobody zrzeszania się i prawa do negocjacji w sprawie umów zbiorowych. Nie uwzględniają one środków niezbędnych do skutecznej walki z dyskryminacją w miejscu pracy ani do walki z pracą przymusową, pracą niezapewniającą bezpieczeństwa lub niskopłatną, w tym pracą dzieci.
W przedmiotowym sprawozdaniu należało więc potępić te wszystkie problemy, jednak nie idzie ono tak daleko, jak należałoby pójść, dlatego mamy nadzieję, że Komisja zrobi jutro więcej w sprawie konsolidacji swojego podejścia do tych problemów...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Jaroslav Paška
(SK) Panie Przewodniczący! Prawdą jest, że ochrona socjalna dla pracowników jest często znacznie słabsza niż powinna być, nawet w samej Unii Europejskiej.
Szczególnie odnosi się to do grup imigrantów w danym społeczeństwie, które wyjeżdżają za granicę do pracy i trafiają do miejsc, w których nie znają języka i miejscowych przepisów, a następnie oczywiście nie są w stanie utrzymać się na takim samym poziomie zawodowym co miejscowi pracownicy.
Mimo to uważam, że ważne jest, aby Unia Europejska starała się stosować zasady i umowy Międzynarodowej Organizacji Pracy w traktatach międzynarodowych z krajami trzecimi, ponieważ wydaje mi się, że wraz z tym, jak dowiadujemy się coraz więcej o warunkach pracy w Azji, Afryce i w innych częściach świata, musimy starać się, aby znacznej poprawie uległ status pracowników także w tych regionach i na tych obszarach.
W związku z tym osobiście popieram pana posła Falbra i jego sprawozdanie. Jestem przekonany, że doprowadzi ono także do udoskonalenia tych zasad w Europie.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Panie Przewodniczący! Ja również chciałabym pogratulować sprawozdawcy, jednocześnie wzywając Komisję Europejską do przyjęcia niezbędnych środków, które pozwolą Europejskim firmom działającym w innych krajach przestrzegać europejskich zasad i wartości.
Unia Europejska musi promować europejski model społeczny. Właśnie dlatego kluczowe znaczenie ma to, abyśmy przestrzegali zasad i wartości Unii Europejskiej. Żałujemy, że Unia Europejska nie dysponuje jednorodną formułą umożliwiającą wprowadzenie klauzuli społecznej do wszystkich dwustronnych umów handlowych. Chciałabym zaznaczyć, Pani Komisarz, że ostatnio przedmiotem głosowania była horyzontalna umowa dotycząca lotnictwa cywilnego zawarta między Unią Europejską a Kanadą. Jest to najambitniejsza umowa tego typu podpisana przez Unię Europejską, choć nie zawiera ona żadnych klauzul społecznych. Obie strony zobowiązały się współpracować i stworzyć rozwiązania na tym obszarze. Niestety muszę podkreślić że żałujemy, że Unia Europejska nie dysponuje jednorodną formułą umożliwiającą wprowadzenie klauzuli społecznej do umów międzynarodowych.
Richard Howitt
Panie Przewodniczący! Gratuluję Richardowi Falbrowi kompleksowego podejścia, jakie przyjął w swoim sprawozdaniu w sprawie międzynarodowych standardów pracy. Miałem przyjemność wnieść swój wkład w tę pracę w przypadku konkretnego problemu, jakim jest społeczna odpowiedzialność biznesu.
Dziś wieczorem praca ta pozwala nam wpłynąć na Komisję przed opublikowaniem komunikatu w sprawie CSR poprzez zwrócenie się do niej z prośbą po pierwsze o utrzymanie otwartej definicji CSR, którą ostatnio przyjęła podczas Forum Wielu Zainteresowanych Stron; o powrót to zasady konwergencji w prywatnych i dobrowolnych inicjatywach CSR, co było jej polityką w przeszłości; o przedstawienie konkretnych propozycji dotyczących wdrożenia globalnych standardów CRS, szczególnie zaktualizowanych wytycznych OECD dotyczących przedsiębiorstw międzynarodowych oraz nowych, opracowanych przez profesora Ruggie'go ram mających zastosowanie do biznesu i praw człowieka; o poważne potraktowanie zasady zintegrowanej sprawozdawczości firm w zakresie finansów, ochrony środowiska, spraw społecznych i praw człowieka - w rzeczywistości w celu utorowania drogi dla ewentualnego przyjęcia przepisów na tym obszarze w przyszłości; oraz o zwiększenie odpowiedzialności europejskich przedsiębiorstw w ich globalnym łańcuchu dostaw w odpowiedzi na braki w dziedzinie zarządzania zidentyfikowane w opublikowanym niedawno przez Komisję opracowaniu edynburskim.
Parlament zawsze chce pomagać Komisji Pani Komisarz Reding. Mam nadzieję, że sugestie te będą dzisiejszego wieczoru pomocne.
Viviane Reding
wiceprzewodnicząca Komisji - Panie Przewodniczący! W imieniu mojego kolegi, komisarza László Andora, chciałabym z zadowoleniem przyjąć fakt, że omawiany dziś projekt rezolucji dotyczy tak wielu kluczowych aspektów wymiaru zewnętrznego polityki społecznej.
Komisja zdecydowanie popiera ściślejszą współpracę na szczeblu globalnym, gdzie cele związane z zatrudnieniem i cele społeczne idą w parze z celami gospodarczymi. Szczególnie popieramy kontynuację dyskusji i koordynację wysiłków w ramach G20. W tym kontekście dobrym przykładem większej spójności, jaka pojawia się na szczeblu globalnym, są przygotowania do posiedzenia ministrów ds. pracy i zatrudnienia grupy G20.
Komisja popiera także ścisłą współpracę z organizacjami międzynarodowymi i między nimi, która - i cytuję tutaj OECD oraz Międzynarodową Organizację Pracy - jest kluczowa dla stworzenia takich samych warunków działania na szczeblu międzynarodowym, głównie w zakresie określenia międzynarodowych standardów pracy.
W ubiegłym tygodniu rozpoczęła się 100. sesja MOP: będzie ona poświęcona nowej konwencji MOP dotyczącej pracowników gospodarstw domowych, czyli tematowi niedawno omawianemu na tej sali. Ochrona socjalna, w tym dalsza praca nad inicjatywą na rzecz minimum ochrony socjalnej, jest kolejnym obszarem, któremu poświęcona będzie tegoroczna konferencja MOP. Będziemy uważnie przyglądać się dyskusjom nad wdrożeniem standardów pracy przewidzianych w konwencji MOP i chciałabym zauważyć, że Komisja z zadowoleniem przyjmuje zaakcentowanie w dzisiejszym projekcie rezolucji potrzeby wspierania przez UE podstawowych standardów pracy MOP i agendy na rzecz przyzwoitej pracy na całym świecie, obejmującej równość płci i politykę przeciwdziałania dyskryminacji jako obszary się przenikające.
Komisja będzie także nadal wspierać zrównoważony rozwój, godną pracę, standardy pracy i społeczną odpowiedzialność biznesu na innych obszarach polityki, takich jak handel i polityka rozwojowa. W 2011 roku Komisja zamierza przedstawić komunikat w sprawie społecznej odpowiedzialności biznesu, w którym zawarte zostaną propozycje dalszych działań na szczeblu międzynarodowym, w tym promocję społecznej odpowiedzialności biznesu w relacjach z krajami partnerskimi.
Naszym zdaniem zaangażowanie przedsiębiorstw jest kluczowe dla podejmowania działań na takich obszarach, jak bezrobocie wśród osób młodych, szkolenia, umiejętności pracowników, zdrowie i różnorodność, odpowiedzialna restrukturyzacja i rozwój lokalny, głównie w kontekście aktualnego kryzysu gospodarczego i problemów społecznych, z którymi zmaga się Europa.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek 7 czerwca w południe.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Siiri Oviir
Przywiązuję dużą wagę do działań i inicjatyw związanych z wymiarem zewnętrznym polityki społecznej Unii Europejskiej, której celem jest promowanie standardów społecznych w krajach trzecich, co ma, między innymi, przeciwdziałać współczesnemu niewolnictwu, na skutek którego ludzie traktowani są tylko jak "maszyny produkcyjne”, a nie wartościowe jednostki.
W wyniku powszechnej i coraz większej konkurencji gospodarczej na świecie warunki oferowane pracownikom ulegają dalszemu pogorszeniu; wynagrodzenia pracowników są ich główną ofiarą, a chęć generowania zysków prowadzi do wydłużenia wieku emerytalnego. W związku z tym, chcąc zmienić aktualny trend, musimy przejść od słów do czynów i wdrożyć agendę na rzecz godnej pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) oraz stosowne konwencje. Jeżeli będzie to konieczne, będziemy musieli zastosować środki ekstremalne - liczne sankcje i restrykcje ekonomiczne - w przypadku krajów i firm, które je konsekwentnie ignorują. Oczywiście stosownych sankcji nie należy nakładać lekkomyślnie lub w oparciu o chęć wyeliminowania konkurencji gospodarczej.
Naruszanie standardów pracy przez kraje trzecie także przyczynia się do nadmiernie wysokich ceł w krajach rozwijających się i na wspólnym rynku Unii Europejskiej, dlatego nie wolno nam nie stosować warunków MOP, jeżeli chcemy być konkurencyjni. Unia Europejska nie powinna w tym przypadku obwiniać innych; powinna raczej przedstawić własne rozwiązania i kompromisy w celu poprawy sytuacji.
Z zadowoleniem przyjmuję większą społeczną odpowiedzialność społeczną przedsiębiorstw i ich pełne szacunku podejście do pracowników. Mimo to nie możemy akceptować sytuacji, w której obowiązki państwa i samorządów są przerzucane na firmy. Polityka taka ma więcej wspólnego z byłym Związkiem Radzieckim i dzisiejszymi krajami WNP, gdzie władze zasadniczo wypompowują pieniądze z przedsiębiorstw.
Sirpa Pietikäinen
Chciałabym pogratulować panu posłowi Falbrowi doskonałej pracy nad przedmiotowym sprawozdaniem w sprawie wymiaru zewnętrznego polityki społecznej promującej standardy pracy, standardy socjalne i odpowiedzialność społeczną przedsiębiorstw europejskich. UE zintegrowana politycznie i gospodarczo także potrzebuje wymiaru społecznego znacznie bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Ważne jest zagwarantowanie podstawowych usług, podstawowego bezpieczeństwa i godnych warunków pracy dla wszystkich obywateli UE, szczególnie w dobie obecnego kryzysu gospodarczego. Jak powiedział sprawozdawca, wybrane przez Europę podejście do polityki społecznej powinno być stosowane także w relacjach z krajami trzecimi. Unia musi bardziej zdecydowanie nalegać na to, aby warunkiem przyszłych umów handlowych i inwestycyjnych było ratyfikowanie, realizacja i monitorowanie umów międzynarodowych. Ponadto także europejskie przedsiębiorstwa powinny być zobowiązane do większej otwartości w odniesieniu do ich klientów i łańcuchów podwykonawców, tak aby mocne społeczno-polityczne wartości Unii Europejskiej nie stały się jedynie iluzją.
