Uitbanning van geweld tegen vrouwen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over:
de mondelinge vraag van Eva-Britt Svensson, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, aan de Raad: Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen (B7-0220/2009),
de mondelinge vraag van Eva-Britt Svensson, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, aan de Commissie: Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen (B7-0221/2009).
Ik wil u eraan herinneren dat het vandaag de Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen is. Dat wij nu in de gelegenheid zijn om dit debat te voeren, is voor ons van eminent belang.
Eva-Britt Svensson
auteur. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, vandaag is het 25 november, de tiende verjaardag van de instelling van de Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen door de VN. Zelf ben ik al mijn hele volwassen leven politiek actief in vrouwenorganisaties en in netwerken voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen. Ik denk dat ik in die werkzaamheden alle mogelijke woorden heb gebruikt om de situatie te beschrijven. Ik denk dat ik woorden, woorden en nog eens woorden heb gebruikt - dat hebben we samen gedaan in deze strijd. Nu vind ik dat we feitelijk concrete maatregelen moeten zien.
Het is een soort geweld dat vrouwen van hun mensenrechten berooft. Het beïnvloedt en tekent het dagelijkse leven van vrouwen. Het is een soort geweld dat bepalend is voor het levensverloop en de levenssituatie van vrouwen en jonge meisjes.
Het is de verantwoordelijkheid van ons allemaal om de stilte te doorbreken en om binnen en buiten het Parlement samen te werken met alle goede krachten om dat geweld te stoppen. Het gaat om geweld in intieme relaties, seksuele intimidatie, fysieke en psychische mishandeling, verkrachting, moord, mensenhandel voor seksuele doeleinden, vrouwelijke genitale verminking. Tijdens oorlogen en gewapende conflicten, maar ook in periodes van heropbouw na conflicten, zijn vrouwen, individueel en collectief, vaker het slachtoffer van geweld.
Sommigen beweren dat geweld in intieme relaties een privéaangelegenheid is, een familiale aangelegenheid. Dat is het niet. Het is structureel geweld en een maatschappelijke kwestie. De samenleving moet haar verantwoordelijkheid nemen om het geweld te stoppen.
Het is een structureel en wijdverbreid probleem in alle regio's, landen en werelddelen. Een einde te maken aan alle vormen van geweld op grond van geslacht is fundamenteel voor een maatschappij waarin vrouwen en mannen gelijk zijn. Volgens mij is het geweld van mannen tegen vrouwen een duidelijk bewijs van de ongelijke machtsverhouding tussen mannen en vrouwen. Tezelfdertijd draagt het bij tot de instandhouding van die machtsverhouding. Daarom moet het werk voor de uitbanning van geweld van mannen tegen vrouwen en kinderen gebaseerd zijn op het inzicht dat het gaat om macht, controle, ideeën met betrekking tot gender en seksualiteit en een heersende maatschappelijke structuur, waarin mannen als superieur aan vrouwen worden gezien. Geweld van mannen tegen vrouwen is een duidelijk bewijs van de ongelijke machtsverhouding tussen vrouwen en mannen.
Het is een volksgezondheidsprobleem. Het is een sociaal probleem, dat - afgezien van al het persoonlijk lijden - voor de samenleving grote kosten met zich meebrengt. Bovenal is het echter een gendergelijkheidsprobleem. Daarom moeten we het probleem van geweld tegen vrouwen vanuit een gendergelijkheidsperspectief aanpakken. Dat betekent ook dat de EU bevoegd is om maatregelen te nemen, en het zijn zulke door de EU opgelegde maatregelen waartoe ik en mijn collega's van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement oproepen.
In de EU hebben we het Daphne-programma een beperkte financiering verstrekt voor initiatieven die geweld tegen vrouwen bestrijden. Dat is goed en noodzakelijk, maar het volstaat absoluut niet. Daarom vraagt de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid onder andere aan de Commissie en de Raad of er plannen zijn om de lidstaten nationale actieplannen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen op te doen stellen. Is de Commissie voornemens voorstellen te doen voor richtsnoeren met het oog op een coherent EU-beleid ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en steunt de Raad dat? Volgens de huidige bepalingen van het Verdrag bestaat de plicht om te werken aan de gelijkheid van vrouwen en mannen.
Wanneer is de Commissie voornemens een Europees jaar van de uitbanning van geweld tegen vrouwen te organiseren? Het Europees Parlement heeft dat sinds 1997 herhaaldelijk gevraagd. Nu zou het daar tijd voor moeten zijn.
Åsa Torstensson
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, geachte Parlementsleden, de geachte afgevaardigde en tevens voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid heeft een ernstige en urgente kwestie aan de orde gesteld. Ik wil van meet af aan duidelijk maken dat er in een geciviliseerde samenleving geen plaats is voor geweld tegen vrouwen.
Dit jaar vieren we de tiende verjaardag van de resolutie van de Verenigde Naties waarin 25 november tot de Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen is uitgeroepen. Vandaag denken we aan de talloze vrouwen en meisjes die het slachtoffer van geweld worden in oorlogs- en conflictgebieden. Wij zijn ons bewust van het lijden van vrouwen in de hele wereld, van vrouwen die verkracht, mishandeld of seksueel geïntimideerd worden of die het voorwerp zijn van schadelijke tradities. We drukken onze solidariteit uit met de slachtoffers van gedwongen huwelijken en eerwraak, die allerhande vormen aan kan nemen, gaande van vrouwelijke genitale verminking tot moord. We zijn ons bewust van de zorgwekkende omvang waarin dagelijks verschillende soorten geweld tegen vrouwen worden gepleegd in Europa.
Geweld tegen vrouwen is een probleem dat een groot aantal verschillende beleidsgebieden betreft. Dat staat duidelijk in de ontwerpresolutie over de uitbanning van geweld tegen vrouwen waar u morgen over zal stemmen. Geweld tegen vrouwen is niet alleen een kwestie van criminaliteit en onrechtvaardigheid ten aanzien van vrouwen, maar ook een kwestie van mannen als daders en een gendergelijkheidskwestie. De beste strategie voor uitbanning van dat geweld is een holistische aanpak en is gebaseerd op een brede definitie van geweld tegen vrouwen.
In al zijn werkzaamheden ter bevordering van gendergelijkheid gaat de Raad uit van het beginsel van gendermainstraiming. Overeenkomstig de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moet de Raad gelijkheid van mannen en vrouwen bevorderen in al zijn werkzaamheden.
De Raad heeft meermaals en in veel verschillende contexten het probleem van geweld tegen vrouwen aan de orde gesteld. Ik zou graag met iets positiefs willen beginnen. Eén van de succesvolste voorbeelden van gendermainstraiming in de EU tot dusver is vrouwen en gewapende conflicten. Op dat gebied begint zich een algemener beleid ter bestrijding van geweld tegen vrouwen af te tekenen.
Het spreekt voor zich dat de mogelijkheden van de Raad om op dat gebied op te treden beperkt zijn tot de bevoegdheden die in het Verdrag zijn vastgelegd, en dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor kwesties die onder hun bevoegdheid vallen, met name justitie en binnenlandse zaken, alsmede gezondheidskwesties.
De lidstaten hebben het recht om hun eigen plannen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen op te stellen, maar ze doen ook hun voordeel met samenwerking. Er worden echter ook maatregelen genomen op Europees niveau. Het uitroeien van geweld op grond van geslacht en mensenhandel is één van de zes prioritaire gebieden die in de routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2006-2010 van de Commissie zijn vastgelegd. Onder die titel steunt de Commissie de lidstaten om vergelijkbare statistieken op te stellen, alsmede om het probleem meer onder de aandacht te brengen, goede praktijken uit te wisselen en samen te werken op onderzoeksgebied. We zien nu uit naar het nieuwe plan voor gelijkheid van mannen en vrouwen van de Commissie voor de periode 2011-2015.
Het programma van Stockholm, dat volgende maand vastgesteld moet worden, biedt een kader om veel van de punten van bezorgdheid met betrekking tot geweld tegen vrouwen die het Europees Parlement heeft geuit, aan te pakken. We zien uit naar een overeenkomst over het programma en de daaropvolgende uitvoering ervan.
Ondertussen gebeurt er al veel op EU-niveau, met name wat betreft het verbeteren van bewustzijn, het verzamelen van informatie en het uitwisselen van goede praktijken. Sommigen van u waren onlangs aanwezig op de conferentie van het voorzitterschap in Stockholm over precies strategieën ter bestrijding van geweld door mannen tegen vrouwen, die de deelnemers de gelegenheid bood om ervaringen uit te wisselen en toekomstig beleid te bespreken.
Het besluit in 2007 tot instelling van het Daphne III-programma, dat zo veel heeft betekent voor de bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen, is ook belangrijk geweest. Ik ben ingenomen met het effect dat het Daphne-programma in onze samenlevingen heeft gehad en nog steeds heeft.
In uw resolutie beklemtoont u terecht dat er geen systematische verzameling van vergelijkbare gegevens over verschillende soorten geweld tegen vrouwen is. De Raad is er zich ook terdege van bewust dat het verzamelen van accurate en vergelijkbare gegevens essentieel is om het probleem van geweld tegen vrouwen op Europees niveau beter te kunnen begrijpen. Ik hoop dat het Europees Instituut voor Gendergelijkheid, dat door de Raad en het Europees Parlement samen werd opgericht, op dat gebied een aanzienlijke bijdrage kan leveren. De Raad zelf heeft al concrete maatregelen genomen om de toegang tot statistische gegevens over geweld tegen vrouwen te vergemakkelijken. De Raad heeft binnen het actieprogramma van Beijing gewerkt en specifieke indicatoren vastgesteld voor drie gebieden die hier relevant zijn: 1) huiselijk geweld tegen vrouwen, 2) seksuele intimidatie op het werk en 3) vrouwen en gewapende conflicten. We hebben vooruitgang geboekt, maar er moet natuurlijk veel meer worden gedaan.
Veel van de kwetsbaarste vrouwen ter wereld leven in ontwikkelingslanden. Omdat de Raad zich daarvan bewust is, heeft hij een reeks conclusies aangenomen betreffende gendergelijkheid en empowerment van vrouwen in het kader van ontwikkelingssamenwerking, waarin we benadrukken hoe belangrijk het is om alle vormen van geweld op grond van geslacht in al zijn uitingen aan te pakken, met inbegrip van de schadelijke tradities en gebruiken, zoals vrouwelijke genitale verminking. Maar we mogen nu niet op onze lauweren gaan rusten. Vrouwelijke genitale verminking, zogenaamde eerwraak en gedwongen huwelijken zijn ook een realiteit in de EU.
Het Europees Parlement heeft consequent het voortouw genomen met betrekking tot het aansporen om maatregelen te nemen tegen schadelijke tradities. In lijn met die benaderingswijze bevestigde de Raad in de vorig jaar aangenomen conclusies over de situatie van jonge meisjes zijn inzet om de meest kwetsbaren te beschermen In die conclusies beklemtoont de Raad, en ik citeer, dat "de uitbanning van alle vormen van geweld tegen jonge meisjes, met inbegrip van mensenhandel en schadelijke traditionele praktijken, van cruciaal belang is voor de ontplooiing van meisjes en vrouwen, en voor de verwezenlijking van gelijkheid tussen vrouwen en mannen in de maatschappij”.
Zoals de geachte afgevaardigde in de inleiding van haar vraag heeft beklemtoond, heeft geweld tegen vrouwen nadelige gevolgen voor het vermogen van vrouwen om deel te nemen aan het sociale, politieke en economische leven. Vrouwen die door geweld van sociale activiteiten, met inbegrip van werk, worden uitgesloten, riskeren marginalisatie en armoede.
Dat brengt me weer bij de holistische aanpak die ik aan het begin vermeldde, en de structurele aard van het geweld, die in de vraag aan de Raad werd benadrukt. Het probleem van geweld tegen vrouwen is een algemener probleem - een gebrek aan gelijkheid van vrouwen en mannen. De bredere campagne ter bevordering van empowerment van vrouwen draagt bij tot de uitbanning van het geweld. Vrouwen die de vrijheid hebben om hun hele potentieel te benutten, zijn minder kwetsbaar dan uitgesloten vrouwen. De Raad heeft ook herhaaldelijk verklaard dat het noodzakelijk is om de armoede van vrouwen te reduceren. Betaald werk is vaak de beste manier om uit de armoede te geraken. Er moet meer worden gedaan om het voor vrouwen gemakkelijker te maken om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Economische en sociale crises maken vrouwen kwetsbaarder. Tijdens zijn vergadering van 30 november 2009 zal de Raad naar verwachting een reeks conclusies aannemen over gendergelijkheid: groei en werkgelegenheid versterken - een bijdrage tot de Lissabonstrategie na 2010. Het doel bestaat erin te verzekeren dat gendermainstreaming en bijzondere gendergelijkheidsmaatregelen in toekomstige strategieën een vooraanstaande plaats krijgen.
Nu we de tiende verjaardag vieren van de resolutie van de Verenigde Naties tot instelling van de Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen, erkennen we de omvang van dat probleem. Tezelfdertijd zijn we ook ingenomen met het feit dat de landen zich samen inzetten om er een eind aan te maken. Een groot deel van ons werk voor uitbanning van geweld tegen vrouwen hier in Europa, vindt in een internationaal kader plaats.
Tijdens haar volgende vergadering in maart 2010 zal de VN-Commissie inzake de positie van de vrouw de toetsing na vijftien jaar van het actieprogramma van Beijing uitvoeren. Het Zweedse voorzitterschap heeft al een verslag opgesteld over de vooruitgang die in de Europese unie is geboekt en de uitdagingen die nog resten. Op 30 november zal de Raad naar verwachting een reeks conclusies met betrekking tot dit onderwerp aannemen. Het actieprogramma van Beijing geeft ons een structuur en een langetermijnagenda voor internationaal gendergelijkheidsbeleid. De Raad zet zich actief in voor dat werk, waarvan een aanzienlijk deel gewijd is aan uitbanning van geweld tegen vrouwen.
Het probleem van geweld tegen vrouwen kent geen nationale grenzen. We moeten het op internationaal niveau aanpakken, zowel binnen als buiten Europa. We moeten de strijd tegen geweld op grond van geslacht in onze internationale missies intensifiëren, en we zouden onze ogen niet mogen sluiten voor het geweld dat in huiselijke kring plaatsvindt, tegen onze eigen burgers.
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, ik herhaal wat ik aan het begin zei: in een geciviliseerde samenleving is er geen plaats voor geweld tegen vrouwen. Ik ben het Parlement dankbaar omdat het deze kwestie vandaag aan de orde stelt. U hebt de volle steun van de Raad, van dit voorzitterschap en van iedereen die uitkomt voor zijn mening en de beginselen van rechtvaardigheid, gendergelijkheid en solidariteit verdedigt.
Karel De Gucht
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ter gelegenheid van de Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen wenst de Commissie haar sterke politieke verbintenis te herhalen om geweld tegen vrouwen te bestrijden. Deze verbintenis vindt zijn afspiegeling in de mededeling over het programma van Stockholm, dat als een van zijn prioriteiten de noodzaak omvat om bijzondere aandacht te schenken aan de rechten van het kind en aan de bescherming van zeer kwetsbare personen, zoals vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld, en ouderen.
Met haar routekaart voor de gelijkheid van mannen en vrouwen voor de periode 2006-2010 heeft de Europese Commissie zich ertoe verplicht actief bij te dragen aan het uitbannen van gendergerelateerd geweld en mensenhandel. Bestrijding van geweld tegen vrouwen zal ook een belangrijke prioriteit zijn van de nieuwe strategie die op de routekaart volgt en die momenteel in voorbereiding is.
Maar het is tevens van groot belang concrete maatregelen te financieren. Via het Daphne-programma heeft de Commissie al veel bijgedragen aan de strijd tegen geweld in Europa. Haar reactie op het gebied van geweldpreventie en slachtofferhulp dient nu door concretere maatregelen kracht te worden bijgezet.
Allereerst heeft de Commissie een inventaris opgemaakt van de maatregelen in het kader van het Daphne III-programma om te kunnen zorgen voor een meer coherente EU-strategie ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen. Dankzij het jaarlijks budget van ongeveer 17 miljoen euro in 2009 kan de Commissie haar maatregelen rechtstreeks op de risicogroepen richten; dat bedrag komt boven op de steun uit hoofde van de nationale programma's.
In het werkprogramma van Daphne III voor 2010 is de oprichting van een raadgevende groep van deskundigen voorzien. Deze groep zal behulpzaam kunnen zijn bij het opmaken van de inventaris van maatregelen die op communautair niveau nodig zijn, en bij het bevorderen van een gezamenlijke aanpak van de lidstaten.
De Commissie zal ook een begin maken met een belangrijkw haalbaarheidsstudie om na te gaan of het mogelijk en noodzakelijk is de wetgeving tegen gendergerelateerd geweld en geweld tegen kinderen op EU-niveau te harmoniseren. De resultaten daarvan zullen in de herfst van 2010 worden gepresenteerd. De Commissie is voornemens om vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, communautaire instellingen, politieke groeperingen, maatschappelijke organisaties, internationale organisaties, enzovoort, bijeen te roepen om een explicieter communautair beleid uit te werken.
Bovendien is de uitwisseling van goede praktijken, normen en modellen voor optreden reeds het onderwerp geweest van discussies die in december 2007 onder auspiciën van het Europees netwerk ter preventie van criminaliteit zijn georganiseerd.
Tot slot wil ik benadrukken dat extreme vormen van geweld tegen vrouwen met de krachtigste middelen dienen te worden bestreden. Daartoe heeft de Commissie in maart een wijziging voorgesteld van het Europees strafrechtelijk kader met betrekking tot de strijd tegen mensenhandel en tegen seksuele uitbuiting van kinderen, die met name betrekking heeft op de meest kwetsbare vrouwen en meisjes.
Ten aanzien van het verzoek tot het organiseren van een Europees jaar inzake nultolerantie voor geweld tegen vrouwen heeft de Commissie op basis van een diepgaande evaluatie besloten dat een dergelijk initiatief prematuur zou zijn en dat eerst een echte strategie voor de bestrijding van geweld dient te worden uitgewerkt.
En dan geef ik nu het woord aan mijn collega, mevrouw Ferrero-Waldner.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, zoals u allen weet, heb ik me altijd - natuurlijk omdat ik zelf vrouw ben - ingezet voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen, maar ook voor de kwestie van de empowerment van vrouwen in het algemeen, niet alleen tijdens de laatste vijf jaar van mijn mandaat als commissaris voor buitenlandse betrekkingen, maar ook daarvoor al als minister. Daarom wil ik in dit verband nog graag het volgende naar voren brengen.
Naar buiten toe is de bestrijding van geweld tegen vrouwen, naast de specifieke interventies in ontwikkelingslanden, waarop mijn collega straks nader zal ingaan, een belangrijk punt van aandacht geworden in het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie, waarvan het optreden wordt versterkt door de specifieke richtsnoeren die in december 2008 zijn goedgekeurd.
De tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren vindt vooral plaats op plaatselijk niveau, in derde landen, waar de Europese Unie aanwezig is. In ongeveer negentig derde landen hebben de ambassades van de EU-lidstaten en de delegaties van de Europese Commissie hun eigen actieplannen ontwikkeld, die de tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren beogen en voorzien in een lange lijst van initiatieven die in de periode 2009-2010 moeten worden genomen.
Wij geven daarmee steeds dezelfde duidelijke boodschap af: schending van de rechten van vrouwen valt niet te rechtvaardigen uit hoofde van cultureel relativisme of traditie.
In het kader van deze dialogen bieden wij ook bijstand aan in de vorm van onze samenwerking, om bijvoorbeeld de aanbevelingen van de speciale rapporteur inzake geweld tegen vrouwen ten uitvoer te leggen, de nationale instellingen te versterken die zich met genderproblematiek bezighouden, of steun te geven aan wijzigingen in de wetgeving op het gebied van discriminatie van vrouwen.
Het thema "Vrouwen, vrede en veiligheid”, waarop de resoluties 1325 en 1820 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties betrekking hebben, heeft onze volledige aandacht. Bovendien heeft de Europese Unie, ook in december 2008, een globale aanpak voor de tenuitvoerlegging van deze resoluties goedgekeurd.
Naar mijn mening vormt dit een basis van gemeenschappelijke beginselen, zowel voor activiteiten in het kader van het Europese veiligheids- en defensiebeleid als voor optredens waarbij communautaire instrumenten worden ingezet. Deze activiteiten moeten ons in staat stellen het aspect "vrouwen” op efficiëntere wijze in de gehele cyclus van conflicten op te nemen, vanaf preventie, bestrijding en oplossing van een crisis tot consolidering van vrede en wederopbouw op langere termijn.
Persoonlijk heb ik veertig vrouwen op leidinggevende posities uit de hele wereld gevraagd om de tenuitvoerlegging van resolutie 1325 een nieuwe impuls te geven door, zoals u weet, voor te stellen tien jaar na de historische goedkeuring ervan een ministersconferentie te beleggen. Dit idee is door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, overgenomen, en daar ben ik erg trots op. Maar misschien is nog veel opmerkelijker het feit dat ter voorbereiding van deze ministersconferentie een toenemend aantal landen en internationale organisaties, zoals de Afrikaanse Unie, heeft besloten hun inspanningen ter bevordering van de tenuitvoerlegging van resolutie 1325 te vergroten, met name door het opzetten van nationale actieplannen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eindigen met een persoonlijke noot. Ik heb grote waardering voor de mogelijkheden die zowel het interne als het externe beleid van de Europese Unie biedt voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen, en ik ben verheugd over de steun die het beleid in het algemeen heeft ontvangen. Het stemt me zeer tevreden te zien dat het optreden dat in het verleden nogal eens beperkt bleef tot een persoonlijk engagement, nu deel uitmaakt van een volledig gezamenlijke inspanning.
Barbara Matera
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de uitbanning van geweld tegen vrouwen is een zeer belangrijk thema dat vraagt om een grotere inspanning en inzet van ons allemaal: Europese instellingen, lidstaten en maatschappelijk middenveld.
Geweld tegen vrouwen is niet alleen een schending van de mensenrechten maar heeft ook grote individuele en maatschappelijke gevolgen die niet mogen worden genegeerd. Het is dus een kwestie die op verschillende fronten dient te worden aangepakt.
In cultureel opzicht moeten we het idee bestrijden dat op culturele, religieuze of sociale aspecten gebaseerd geweld ooit gerechtvaardigd kan worden. We moeten ook onder jongeren, en dus op scholen, voorlichtings- en bewustmakingscampagnes organiseren. De organisatie van een Europees jaar, waar het Parlement meerdere keren om heeft gevraagd, zou de juiste Europese en internationale impact kunnen hebben om tot een beleid met meer samenhang en doeltreffendheid te komen.
Op het politieke front is het absoluut noodzakelijk om dit thema als prioriteit op de nationale, Europese en internationale politieke agenda te zetten. Ik vind het daarom gepast om een steeds sterkere koppeling te maken - en ik rond af - tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties, zodat we allemaal samen in dezelfde richting kunnen werken. Wat dat betreft was de hoorzitting in het Europees Parlement met de adjunct-secretaris-generaal van de Verenigde Naties, mevrouw Migiro, voorbeeldig. Ik wens ons allen dus een samenwerking toe die ons steeds sterker maakt.
Britta Thomsen
namens de S&D-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, vandaag, 25 november, staan vrouwen en mannen overal ter wereld stil bij de door de Verenigde Naties ingestelde Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen.
Geweld tegen vrouwen is een groot maatschappelijk probleem dat niet simpelweg tot een vrouwenprobleem kan worden gereduceerd. Het gaat veeleer om een schending van de mensenrechten, van het recht op leven en het recht op veiligheid. Volgens een schatting van de Verenigde Naties krijgen zeven op de tien vrouwen tijdens hun leven te maken met door mannen gepleegd geweld. In feite kost door mannen gepleegd geweld meer vrouwen het leven dan malaria, verkeersongevallen, terreur en oorlog samen. We kunnen niet alleen maar passief toe blijven kijken. Het is van cruciaal belang dat wij in de EU actie ondernemen en wel nu. De Commissie moet zo snel mogelijk een plan presenteren voor een EU-beleid ter bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen.
Als we kijken naar de inspanningen van de lidstaten op dit gebied, is het duidelijk dat sommige landen het probleem ernstiger nemen dan andere. Spanje, dat op 1 januari het voorzitterschap van de Raad overneemt, heeft de bestrijding van geweld tegen vrouwen boven aan de agenda van het Spaanse voorzitterschap geplaatst. Als enige lidstaat van de EU heeft Spanje een waarnemingscentrum voor geweld opgericht, dat jaarlijks een rapport indient over de ontwikkeling van gendergerelateerd geweld en doorlopend werkt aan het ontwikkelen van de best denkbare strategie voor de bestrijding van dergelijk geweld. Laten we het initiatief van het aanstaande Spaans voorzitterschap steunen door te zorgen voor de oprichting van een waarnemingscentrum voor geweld ten gunste van alle vrouwen van Europa.
Antonyia Parvanova
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is niet alleen vanwege de Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen dat we ons moeten afvragen - wanneer we een resolutie over dit probleem overwegen - of we genoeg gedaan hebben. In het Europa van vandaag is één op de vier vrouwen slachtoffer van geweld, huiselijk misbruik, verkrachting, seksuele uitbuiting of genitale verminking.
Een van de gruwelijkste voorbeelden van gendergerelateerd geweld is dat verkrachting als oorlogswapen wordt gebruikt, zoals in Congo gebeurt. Het is tijd voor een alomvattende strategie van de EU met een concreet actieplan ter bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen, inclusief vrouwenhandel.
Mevrouw de commissaris, ik wil u laten weten dat wij vandaag tijdens de besluitvorming over het programma van Stockholm een amendement hebben ingediend waarin wordt verzocht om een richtlijn en een Europees actieplan inzake geweld tegen vrouwen dat ervoor zorgt dat geweld wordt voorkomen, slachtoffers worden beschermd en daders worden vervolgd.
Ik hoop dat onze collega's, u en ook de Raad ditmaal niet het subsidiariteitsbeginsel zullen aanhalen en dat deze richtlijn en dit actieplan er heel spoedig zullen zijn. We hebben de kwestie ook onder de aandacht van het Spaanse voorzitterschap gebracht, dat er een hoge prioriteit aan hecht. Ik hoop dat het een prioriteit is voor ons allemaal.
Raül Romeva i Rueda
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is inderdaad noodzakelijk om een heldere rechtsgrondslag vast te stellen voor de bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen.
Ik verzoek de Raad en de Commissie ook een besluit te nemen over een volledig communautaire aanpak van het Europese beleid. Geen van de EU-lidstaten slaagt erin dit probleem zelfstandig aan te pakken. Nultolerantie ten opzichte van alle vormen van geweld tegen vrouwen moet een topprioriteit worden van alle instellingen in heel Europa.
Het verzoek van het Parlement aan de Raad en de Commissie om een gericht en meer samenhangend beleidsplan van de EU ter bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen is een stap in de goede richting, net als de reeds genoemde waarnemingspost voor geweld.
Verder wil ik de Commissie en de Raad ook herinneren aan mijn verzoek om geweld tegen vrouwen in de genderdimensie van mensenrechtenschendingen internationaal aan te pakken, met name in het kader van de bilaterale associatieovereenkomsten en internationale handelsovereenkomsten die gesloten en in voorbereiding zijn. Dit is ook beschreven in mijn verslag over vrouwenmoord en ik wil de commissaris vragen of ze hierover iets concreter kan zijn.
Laat ik eindigen met een kort welkom aan onze vrienden van het Congolese Verbond voor Vrede en Gerechtigheid die op de publieke tribune hebben plaatsgenomen. Zij hebben ons deze bloemen gegeven om ons er elke dag aan te herinneren dat dit een gemeenschappelijke strijd is die we met elkaar moeten strijden en met de mensen in het veld die lijden en vechten.
Marina Yannakoudakis
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, geweld tegen vrouwen, vooral in de huiselijke sfeer, is een probleem waarover gesproken moet worden en ik complimenteer de voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid met het feit dat zij het naar voren heeft gebracht.
We zullen echter ook moeten erkennen dat dit probleem niet alleen een genderprobleem is, en niet alleen een gelijkheidsprobleem. Sterker nog, het is niet alleen een kwestie van mensenrechten maar in eerste instantie een strafrechtelijke kwestie. En omdat het een strafrechtelijke kwestie is, is het een zaak voor de soevereine staat en is het aan de staat om het initiatief te nemen.
Volgens de Raad van Europa wordt één op de vier vrouwen in haar leven geconfronteerd met huiselijk geweld. De EU kan op dit terrein proactief zijn door middelen te verschaffen voor voorlichting en bewustmaking en door het debat te openen over geweld tegen niet alleen vrouwen maar ook mannen: volgens het Britse ministerie van binnenlandse zaken heeft één op de zes mannen te lijden onder huiselijk geweld.
Onlangs heb ik een bezoek gebracht aan Elevate, een opvanghuis voor vrouwen in Londen, en gesproken met slachtoffers van huiselijk geweld. Zij zijn afkomstig uit alle sociaaleconomische lagen van de bevolking. Er bestaat niet zoiets als een typische slachtoffer. Geweld raakt de slachtoffers, hun familie, hun kinderen. De gevolgen slaan zowel naar binnen als naar buiten en kunnen levens verwoesten. De weg naar herstel van die levens is lang en verdient ondersteuning. Het Elevate-project biedt slachtoffers een veilige plek en steunt hen bij de wederopbouw van hun vertrouwen en hun vermogen om in de maatschappij te functioneren. Projecten als dit verdienen ondersteuning en kunnen niet zonder financiële steun.
De EU kan proactief zijn door een einde te maken aan een aantal taboes rond geweld tegen vrouwen - en mannen. Het is een terrein waarvan we ons als samenleving niet langer kunnen permitteren het te negeren.
Laurence J.A.J. Stassen
Collega Svensson heeft schriftelijke vragen omtrent geweld tegen vrouwen gesteld en een ontwerpresolutie ingediend. Daarin stelt zij dat dit een structureel en wijd verbreid probleem in geheel Europa is, dat voorkomt uit het ongelijkwaardig achten van mannen en vrouwen.
Hoewel de Partij voor de Vrijheid niet kan meegaan in een Europese aanpak van dit probleem, willen wij ons wel aansluiten bij deze voorstellen en aandringen op een integrale aanpak op het niveau van de individuele lidstaten. De Partij voor de Vrijheid wijst nadrukkelijk ieder geweld tegen vrouwen af. In Europa vindt echter veel geweld plaats tegen islamitische vrouwen, met name in de huiselijke kring. Daarbij dient dan gedacht te worden aan gevallen van huiselijk geweld, eerwraak en vrouwenbesnijdenis, voortkomend uit de islamitische visie op de rol tussen man en vrouw.
De Partij voor de Vrijheid vindt alle geweld tegen vrouwen uitermate verwerpelijk, maar wil hierbij nadrukkelijk wijzen op deze islamitische vorm van geweld. Ik wil hier nogmaals benadrukken: dit is volstrekt onacceptabel. Daarom wil mijn partij de lidstaten krachtig oproepen tot het bestrijden van deze vormen van geweld en specifiek onderzoek in gang zetten naar islam gerelateerd geweld tegen vrouwen.
Edit Bauer
(HU) Minister, commissarissen, ook ik wil u graag herinneren aan wat de minister heeft gezegd: in beschaafde samenlevingen is geen plaats voor geweld. We vieren de tiende verjaardag van de resolutie die de VN heeft opgesteld om geweld tegen vrouwen te bestrijden. Toen ik naar de toespraken van u en mijn collega's luisterde, vroeg ik me af of onze opvolgers over tien of twintig jaar nog altijd in dit Parlement zullen zeggen dat er in beschaafde samenlevingen geen plaats is voor geweld. Het is waar dat de tijd niet aan onze kant staat. We zien immers dat agressie toeneemt in de maatschappij. De toename wordt ook beïnvloed door de media, maar vindt tevens plaats tijdens een crisis. Psychologen zeggen dat er ten tijde van een crisis veel meer agressie voorkomt dan anders. Geweld tegen vrouwen is een probleem, en het blijft een probleem, zelfs als mannelijke collega's hier vaak zeggen dat ook mannen lijden onder geweld. Helaas laten de statistieken toch zien dat 95 procent van de slachtoffers vrouw is. Ook van de slachtoffers van mensenhandel is 80 procent vrouw. Ik vind dat het nu echt tijd is geworden voor de Europese instellingen om zich serieuzer bezig te houden met dit probleem.
Iratxe García Pérez
(ES) Mijnheer de Voorzitter, vandaag verheffen miljoenen personen en vrouwen in de hele wereld hun stem tegen gendergerelateerd geweld. Vandaag kunnen we het ons niet veroorloven om onze ogen te sluiten voor de grootste maatschappelijke misstand van deze tijd, die een uiting is van machtsverhoudingen, die in de geschiedenis altijd ongelijk zijn geweest. Geen enkele reden en geen enkel argument kunnen geweld tegen vrouwen rechtvaardigen en er kan op geen enkele manier begrip voor worden opgebracht. Vrouwen worden soms vermoord louter omdat ze vrouw zijn.
Gelet op deze realiteit hebben we allemaal - Europese instellingen, lidstaten en organisaties - de verantwoordelijkheid om alle middelen die we tot onze beschikking hebben in te zetten voor de eliminatie van gendergerelateerd geweld, door moedige en stevige wetgeving aan te nemen en op die manier vooruitgang te boeken op weg naar een samenleving waarin meer gelijkheid bestaat.
Een land als Spanje heeft hier duidelijk stelling in genomen. De Spaanse Wet tegen gendergerelateerd geweld is daarbij een noodzakelijk en onmisbaar instrument en daarom ook een voorbeeld voor de rest van Europa. Ik zou in dit verband ook onderwijs voor het bevorderen van gelijkheid, preventieve maatregelen, bestrijding van stereotiepen, verlening van rechtsbijstand aan de slachtoffers en nog veel meer beleidsmaatregelen kunnen noemen. Ik vind het belangrijk dat het komende Spaanse voorzitterschap van de Unie de bestrijding van gendergerelateerd geweld tot een prioriteit heeft uitgeroepen, en ik hoop dat dit Parlement alle initiatieven zal steunen die in dit verband zullen worden genomen.
Laten we onze krachten bundelen en met elkaar samenwerken om op die manier de kant te kiezen van miljoenen vrouwen die het slachtoffer van gendergerelateerd geweld zijn geworden en die geen minuut langer meer kunnen wachten.
Corina Creţu
(RO) Zoals al eerder in dit Parlement is benadrukt, is geweld tegen vrouwen een zeer belangrijk onderwerp, dat niet altijd voldoende aandacht krijgt. In ontwikkelingslanden heeft dit probleem afschuwelijke proporties aangenomen, vooral waar oorlog en conflicten grote schade toebrengen. Verkrachting van en seksueel geweld tegen meisjes, vrouwen en kinderen hebben epidemische proporties bereikt in door oorlogen verscheurde Afrikaanse landen, met name Congo, Somalië, Burundi en Liberia. Helaas is de hoge frequentie van gewelddaden niet alleen kenmerkend voor conflictgebieden. Ze komen ook op grote schaal voor in zelfs de meest vreedzame en democratische landen in de wereld.
Het is onze plicht om onze aandacht en inspanningen te richten op het straffen van degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan mensenrechtenschendingen. Daarnaast moeten wij ons inspannen om de veiligheid van vrouwen te vergroten en ervoor te zorgen dat slachtoffers van seksuele agressie de juiste steun en medische zorg tot re-integratie in gezin en samenleving krijgen.
Tot slot wil ik u herinneren aan de evenementen die hebben plaatsgevonden in het kader van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en die waren gewijd aan de Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen, en wil ik commissaris De Gucht danken voor het bijwonen van deze evenementen en commissaris Ferrero-Waldner voor haar aanwezigheid bij dit debat.
Silvia Costa
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik zou deze Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen willen opdragen aan de nagedachtenis van Anna Politkovskaja, een journaliste en vrouw die de liefde voor de waarheid met de dood heeft bekocht, aan de Afrikaanse vrouwen in oorlogsgebieden en aan het vele lijden van vrouwen in Europa, dat vaak verborgen blijft.
Deze voorbeelden botsen met het verloederde consumptiebeeld van de vrouwelijke identiteit dat de media ons vaak voorschotelen en waarmee wordt bijgedragen aan het scheppen van een cultuur waarin vrouwen worden onderdrukt en vernederd. Die cultuur is zelf ook een grove schending waarover Europa zich moet uitspreken en waartegen moet worden opgetreden.
We moeten met spoed een samenhangend Europees systeem opzetten dat statistieken verzamelt - het is vaker gezegd - met name over minderjarigen, mensenhandel, fysiek en seksueel geweld en vrouwen uit kwetsbare categorieën, zoals immigranten. Maar we willen ook concrete resultaten bereiken met de richtsnoeren van de Europese Unie over vrouwen in gewapende conflictsituaties, die mevrouw de commissaris eerder ook aanhaalde, door op zijn minst steun te geven - ook financieel - aan projecten van vaak kleine verenigingen, van lokale niet-gouvernementele organisaties, ook in de landen die zich bezig houden met herintegratie en ondersteuning van vrouwen die het slachtoffer van geweld zijn.
We weten dat we vandaag de dag dankzij het Verdrag van Lissabon en het programma van Stockholm een nieuwe mogelijkheid hebben om deze preventie te communautariseren.
Maar we moeten ook melding maken van een ander aspect van geweld: de context waarin het geweld plaatsvindt. Alcohol- en drugsgerelateerd geweld neemt toe onder jongeren en minderjarigen, en daar praten we misschien te weinig over wanneer we het over geweld tegen vrouwen hebben.
Joanna Senyszyn
(PL) Mijnheer de Voorzitter, miljoenen vrouwen worden geslagen, lastiggevallen, verkocht, gekocht, verkracht en gedood, alleen omdat ze vrouwen zijn. Er sterven meer vrouwen aan tegen hen gerichte agressie dan aan kanker. We moeten de publieke opinie ervan overtuigen dat er in een moderne, democratische samenleving geen plaats is voor geweld tegen vrouwen. Laten we om te beginnen de politieke klasse scholen en de politiek bevrijden van de invloed van religies die overheersing door mannen goedkeuren. Dat is een essentiële voorwaarde voor echte gelijkheid en uitbanning van geweld.
In mijn land weigert conservatief rechts, dat onder de plak zit van de geestelijkheid, vrouwen volwaardige mensenrechten te geven. Zij bevorderen een patriarchale familie, waarin de rol van de vrouw draait om de keuken, de wieg en de kerk. Vrouwen hebben geen recht op een abortus en er zijn plannen om hun het recht op in-vitrofertilisatie te ontnemen. De geïdealiseerde 'Poolse moeder' die dapper haar kruis draagt in de vorm van een echtgenoot die haar slaat is een absurditeit waartegen sociaal en juridisch opgetreden moet worden.
Ik wil u van harte uitnodigen voor een conferentie over het uitbannen van geweld tegen vrouwen die op 10 december zal worden gehouden in het Europees Parlement en wordt georganiseerd op initiatief van het Poolse centrum voor vrouwenrechten.
Pascale Gruny
(FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, elke dag is één op de vijf vrouwen in Europa het slachtoffer van geweld. Geweld tegen vrouwen in welke vorm dan ook is onaanvaardbaar. Toch zijn er in Europa nog steeds heel veel vrouwen en meisjes die gebukt gaan onder agressie of uitbuiting.
De cijfers zijn alarmerend. Geweld tegen vrouwen neemt talrijke vormen aan en doet zich overal voor: huiselijk geweld, seksueel misbruik, seksuele intimidatie op het werk, verkrachting, ook binnen relaties, en ook als oorlogstactiek buiten Europa.
In Europa is huiselijk geweld de voornaamste oorzaak van sterfte en invaliditeit bij vrouwen tussen 16 en 44 jaar. Op ditzelfde moment, terwijl wij over deze zeer ernstige zaken spreken, worden vrouwen verkracht. Woorden zijn niet genoeg; er zijn nu daden nodig.
De Europese Unie is het zichzelf verplicht haar meest kwetsbare burgers te beschermen. Bestrijding van geweld tegen vrouwen is een strijd voor fundamentele mensenrechten, en het Daphne-programma, dat steun biedt aan acties tegen alle soorten geweld, is onvoldoende.
Er zijn nieuwe initiatiefmaatregelen nodig om coherente Europese plannen uit te werken. Ik steun het initiatief om een Europees jaar inzake nultolerantie voor geweld tegen vrouwen te organiseren, iets waarom nu al meer dan tien jaar door onze instelling wordt gevraagd.
Licia Ronzulli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, inhakend op wat mevrouw Matera en mevrouw Stassen hebben gezegd over de culturele en religieuze aspecten van geweld zou ik deze minuut willen wijden aan het vertellen van een persoonlijke ervaring die ik als vrijwilligster heb opgedaan gedurende een van mijn missies.
Het is het verhaal van een vrouw, het verhaal van Karin, het verhaal van een vrouw die geen boerka wilde dragen. Om haar te straffen heeft haar echtgenoot zoutzuur over haar heen gegoten. Hij heeft dat in een nacht gedaan, terwijl ze sliep. Nu draagt Karin een boerka, niet omdat ze die wil dragen maar om de tekenen van dit tragische geweld te verbergen.
Ik hoop dat deze dag niet slechts een jaarlijks terugkerende dag op de kalender blijft, maar van hulp kan zijn voor al die vrouwen die elke dag geweld ondergaan. En ik hoop dat onze woorden kunnen veranderen in concrete feiten en daden.
Marc Tarabella
(FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, talloze vrouwen in Europa en elders in de wereld strijden dag in dag uit voor de uitbanning van geweld tegen hen, maar ze kunnen en mogen deze strijd niet alleen voeren, omdat gewelddaden tegen vrouwen, die voor het overgrote deel door mannen worden begaan, ook gewelddaden zijn tegen de mensheid als geheel.
Ik vind het normaal dat ook mannen aan deze strijd deelnemen. Daarom doe ik mee aan de Wittelintencampagne. Deze campagne, die aanvankelijk is opgezet door mannen ten behoeve van andere mannen, is bijna twintig jaar geleden in Canada gestart, op een dag waarop een groep mannen besloot dat het hun plicht was andere mannen op te roepen openlijk te protesteren tegen geweld tegen vrouwen. Het witte lint is een symbool; het is ook het symbool van de anjer die de strijd in herinnering roept van Kongolese vrouwen tegen het leed waarvan zij elke dag het slachtoffer zijn - ze waren daarstraks nog hier.
Daarom roep ik de collega's op om zich in groten getale met ons te verenigen in deze strijd tegen geweld tegen vrouwen, want behalve fysiek geweld is er ook psychisch geweld en, zoals u allen weet, doen woorden vaak nog meer pijn dan slagen.
Daciana Octavia Sârbu
(RO) De verschillende vormen van geweld tegen vrouwen variëren afhankelijk van de economische, culturele en politieke achtergrond in de samenleving. Zij gaan van psychologisch en fysiek misbruik binnen het gezin tot gedwongen huwelijken op jonge leeftijd en andere gewelddadige praktijken. Iedere vorm van geweld tegen vrouwen is een onacceptabele inbreuk op de mensenrechten en een belemmering van gelijkheid van vrouwen en mannen. Deze vorm van geweld komt op grote schaal voor. Het maakt meer slachtoffers dan kanker en laat diepe littekens achter in de geest van mensen en in het bindweefsel van de maatschappij. Daarom moeten wij onze inspanningen vergroten om dit probleem te bestrijden.
Schattingen van de VN geven aan dat het aantal gevallen van misbruik zelfs toeneemt. Helaas worden deze gevallen meestal niet erkend of gewoonweg genegeerd. In Roemenië steun ik de campagne van het VN-bevolkingsfonds en het VN-informatiecentrum, getiteld 'Women in Shadows'. Deze is gericht op publieke bewustwording van de ernst van dit probleem.
Gesine Meissner
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geweld tegen vrouwen is een verschrikkelijke schending van de mensenrechten, in welke vorm dan ook, of er nu sprake is van een gedwongen huwelijk, slaan of verkrachting. Ik vind het woord 'eerwraakmoord' verschrikkelijk, want dat is absoluut niet eervol. Eerwraakmoord is een afschuwelijke misdaad! We moeten alles in het werk stellen om dit te bestrijden.
Het Verdrag van Lissabon zal binnenkort worden ondertekend en daarmee zal het Handvest van de grondrechten als bijlage nog extra geldigheid krijgen. Daarom zijn wij als Europese Unie in het bijzonder verplicht al het mogelijke te doen om dit geweld te bestrijden.
Er is al gezegd dat verkrachting in de oorlog als wapen kan worden gebruikt. Er is ook op Kongo gewezen, waar dit verschijnsel zich al jaren lang in de ergste varianten voordoet, en waar verkrachters er ook niet voor terugdeinzen om zich te vergrijpen aan kleine kinderen en hoogbejaarde vrouwen. We beschikken over vele programma's. Commissaris Ferrero-Waldner heeft erop gewezen dat zij wereldwijd vrouwen met regeringsverantwoordelijkheid heeft aangesproken. Dat is blijkbaar niet toereikend. Het is niet alleen een probleem van vrouwen, het is een probleem van alle mensen op de wereld. We moeten er vanuit de Europese Unie alles aan doen om op dit gebied iets te verbeteren.
Małgorzata Handzlik
(PL) Mijnheer de Voorzitter, er zijn de afgelopen jaren steeds meer initiatieven ter ondersteuning van het uitbannen van geweld tegen vrouwen genomen. Helaas blijft dit verschijnsel bestaan in Europa, ongeacht de leeftijd van de vrouwen, hun opleiding of hun sociale positie. We moeten daarom blijven benadrukken dat geweld tegen vrouwen noch natuurlijk noch onvermijdelijk is. Geweld tegen vrouwen, waar dan ook ter wereld, is gewoon een misdaad en een schending van het recht op leven, persoonlijke waardigheid, veiligheid en lichamelijke en geestelijke onschendbaarheid. Als we over geweld praten, moeten we niet alleen de vrouwen presenteren als slachtoffers, maar moeten we bovenal het geweld zelf veroordelen en ook de dader, die niet vrijuit mag gaan. Er is scholing van mannen en vrouwen op de lange termijn nodig om stereotypen weg te nemen en iedereen ervan te overtuigen dat dit verschijnsel bestreden moet worden.
Ilda Figueiredo
(PT) Dat deze Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen de aanzet moge zijn tot de val van de muur van stilzwijgen en onverschilligheid die in onze maatschappij nog steeds bestaat rond deze ware gesel, een gesel waar miljoenen vrouwen in Europa en de rest van de wereld het slachtoffer van zijn.
Geweld tegen vrouwen is een schending van de mensenrechten en staat de deelname van vrouwen aan het maatschappelijke en politieke leven in de weg. Het verhindert dat vrouwen zich kunnen ontwikkelen tot burgers met volledige burgerrechten. Zoals hier al is opgemerkt, kan het soort geweld tegen vrouwen per cultuur en traditie verschillen, maar het is ook zo dat de economische en sociale crisis waarin het kapitalisme zich bevindt vrouwen kwetsbaarder maakt. Vrouwen worden nu erger uitgebuit, ze kunnen zo tot armoede vervallen en gemarginaliseerd geraken, en dat leidt dan weer tot een toename van vrouwenhandel en prostitutie.
Er moeten een beleid worden ontwikkeld - en daar moet meer geld voor worden vrijgemaakt - dat de rol van vrouwen in de maatschappij erkent en gelijke rechten bevordert. Er moeten goed doordachte plannen worden ontwikkeld - en uitgevoerd - om alle soorten geweld tegen vrouwen te bestrijden. Dat betekent ook dat er aan de nog steeds bestaande discriminerende praktijken een einde moet worden gemaakt en dat slachtoffers bescherming moeten ontvangen.
Nicole Kiil-Nielsen
(FR) Mijnheer de Voorzitter, de jaren 2000 kenmerken zich in Europa door een overvloed aan veiligheidswetten: bewaking, repressie, retentie, detentie.
De begrotingen die dit beleid ondersteunen, zijn geëxplodeerd. Desondanks neemt het geweld tegen vrouwen niet af. Zo zijn er in 2008 in Frankrijk 156 vrouwen bezweken onder de slagen van hun echtgenoot en is in dat land ongeveer één op de tien vrouwen het slachtoffer van mishandeling door de partner. De middelen ter bevordering van de veiligheid die worden ingezet voor videobewaking, registratie of biometrie, komen niet tegemoet aan de werkelijke behoeften van vrouwen op het gebied van veiligheid.
Dit geweld raakt alle vrouwen, in alle landen, ongeacht hun herkomst, sociale achtergrond of religie. Het is gerelateerd aan discriminatie op basis van seksuele geaardheid. Seksisme bestaat, net als racisme, in het ontkennen van de status van alter ego aan een ander.
Hoe bestrijden we seksisme? Wat nodig is, is een sterke politieke wil om te informeren, te voorkomen en te beschermen, de politieke wil om alle vormen van discriminatie waarin geweld wortel schiet, uit te bannen. Is de veiligheid van meer dan de helft van de Europese burgers, dat wil zeggen, de vrouwelijke burgers, niet een aanzienlijke politieke investering waard?
Åsa Torstensson
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Svensson, geachte afgevaardigden, bedankt voor dit zeer belangrijk debat. Het geweld van mannen tegen vrouwen heeft vele gezichten en kan veel verschillende vormen aannemen, maar de kwetsbaarheid en het leed zijn dezelfde, ongeacht wie er het slachtoffer van is.
Het is positief dat de Commissie op dit gebied zo veel initiatieven neemt, en ik hoop dat de Europese samenwerking een motor zal zijn voor de uitbanning van geweld en voor het versterken van de gendergelijkheid, en dat we strategisch te werk zullen gaan. Veel Parlementsleden zijn vragende partij geweest bij dit initiatief en deze activiteit.
Ik herhaal dat geweld tegen vrouwen voor het Zweedse voorzitterschap een prioriteit is. Ten eerste geeft het kader van het programma van Stockholm, dat volgende maand wordt vastgesteld, ons meer mogelijkheden om de door het Parlement benadrukte problemen met betrekking tot vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld, aan te pakken.
Ten tweede was het voorzitterschap op 9 november gastheer van een conferentie tijdens dewelke de lidstaten en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld de mogelijkheid hadden om ervaringen en informatie uit te wisselen met betrekking tot uitbanning van geweld tegen vrouwen. Tijdens het najaar organiseerde het voorzitterschap ook een conferentie in Brussel over slachtoffers van mensenhandel om de nood aan maatregelen voor de kwetsbaren te belichten. Daarin lag de klemtoon op samenwerking met de landen van herkomst van slachtoffers van mensenhandel.
Ik wil u bedanken voor dit ontzettend belangrijke debat. De weg is lang en de obstakels zijn legio, maar onze visie moet zijn dat er een einde moet komen aan geweld tegen vrouwen.
Karel De Gucht
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb alleen een paar slotopmerkingen, maar eerst wil ik alle afgevaardigden bedanken die in dit zeer cruciale debat het woord hebben gevoerd. Het gaat hier om een van de meest brute vormen van mensenrechtenschendingen, die zeer wijd verbreid is - en niet alleen in ontwikkelingslanden. We praten veel over Congo, maar we zouden het ook over andere ontwikkelingslanden moeten hebben, bijvoorbeeld Pakistan. Gisteren keek ik na een vergadering in dit Parlement naar de televisie en ik zag een programma op 24/24 over misbruik van vrouwen in Pakistan. Het was gruwelijk, gewoon gruwelijk. Maar het was ook de waarheid. Een van de collega's noemde het voorbeeld van de vrouw die geen boerka wilde dragen.
Het is overduidelijk dat bij conflicten geweld tegen vrouwen vaker voorkomt en ernstiger vormen aanneemt, dat seksueel geweld wordt gebruikt als oorlogswapen, dat je na enige tijd ziet dat de sociale structuur en de cohesie van de traditionele gemeenschappen worden verwoest, afgebroken, dat ethische normen verdwijnen en je uiteindelijk in een situatie belandt waarin niet alleen rebellen en soldaten maar ook gewone burgers dit soort gruweldaden tegen vrouwen en kinderen plegen.
Verschillende leden hebben gevraagd of het mogelijk is een Europese richtlijn inzake geweld tegen vrouwen in te voeren, die ervoor zou kunnen zorgen dat geweld wordt voorkomen, slachtoffers worden beschermd en daders worden vervolgd. Ik vrees dat daar helaas geen rechtsgrondslag voor is. Wel biedt het Verdrag van Lissabon een rechtsgrondslag voor het treffen van bepaalde specifieke maatregelen ...
(FR) ... met name als het gaat om mensenhandel, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Het Verdrag van Lissabon bevat een expliciete verwijzing daarnaar, maar de Universele verklaring van de rechten van de mens is als zodanig geen rechtsgrondslag voor het uitvaardigen van een richtlijn.
Ik geloof echter dat de Commissie zich op allerlei manieren moet blijven inzetten om dit probleem aan te pakken, met name door middel van programma's die niet alleen zijn gericht op de ontwikkelingslanden, maar ook op bepaalde kwetsbare groepen en op onze eigen lidstaten, omdat er ook bij ons, in de Europese Unie, die toch een voorbeeld voor de hele wereld zou moeten zijn als het gaat om de bescherming van de rechten van de mens en van vrouwen, nog problemen zijn.
U kunt erop rekenen dat de Commissie - de huidige, maar ook de volgende - deze activiteiten zal voortzetten en versterken, om de doodeenvoudige reden dat we vinden dat het noodzakelijk is. De vraag is niet, zoals een van u heeft gesuggereerd, of de lidstaten of de Commissie of de Europese Unie het voortouw moeten nemen. Ik denk dat we ons op alle niveaus en in al onze bevoegdheden van dit probleem bewust zijn en ook moeten zijn.
De Voorzitter
Er is namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid één ontwerpresolutie ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, donderdag 26 november 2009, plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Vilija Blinkevičiūt 
Ik stem in met de resolutie en verzoek de Commissie een jaar voor de uitbanning van het geweld tegen vrouwen uit te roepen. Ik geloof dat de lidstaten dan sneller hun nationale wetgeving ter bestrijding van geweld tegen vrouwen zullen verbeteren, vooral ter bestrijding van huiselijk geweld tegen vrouwen, en ook daadwerkelijk nationale actieprogramma's voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen zullen uitvoeren. De lidstaten moeten één systeem opzetten voor de beperking van geweld tegen vrouwen, een systeem waarin preventie, bescherming en hulpverlening worden geconsolideerd. Het is heel belangrijk dat deze kwestie een van de topprioriteiten wordt zodra de nieuwe Commissie aan het werk gaat en Spanje de Raad voorzit.
Proinsias De Rossa  
schriftelijk. - (EN) Vandaag is de Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen. Geweld tegen vrouwen komt overal en in alle sociale lagen voor, onder armen en rijken, hoogopgeleiden en ongeschoolden, maatschappelijk geslaagde en gemarginaliseerde groepen, maar er is een wijdverbreide en structurele blindheid voor het probleem blijven bestaan. In deze resolutie wordt gepleit voor een gericht en samenhangend beleidsplan van de EU ter bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen, zoals is beschreven in de EU-routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. De nationale wetgeving en beleidsmaatregelen moeten worden verbeterd met de opstelling van alomvattende nationale actieplannen voor preventie, bescherming en vervolging. In Ierland zijn vorig jaar 1 947 vrouwen en 3 269 kinderen opgenomen in opvangcentra. Meer dan 120 vrouwen zijn sinds 1996 vermoord, een aanzienlijk aantal van hen door een partner of ex-partner. EU-studies wijzen uit dat één op de vijf vrouwen slachtoffer is van geweld van de kant van haar mannelijke partner, en dat 25 procent van alle gemelde geweldsmisdrijven in Europa betrekking heeft op een man die zijn echtgenote of partner belaagt. Huiselijk geweld is bedoeld om de menselijke geest te beheersen en te vernietigen. Berichten over plannen van de Ierse regering voor bezuinigingen tot 30 procent op sommige diensten illustreren ten overvloede haar gebrek aan werkelijke inzet voor preventie, bescherming en vervolging.
Louis Grech  
schriftelijk. - (EN) Eén op de vijf vrouwen in Europa wordt blootgesteld aan huiselijk geweld. In Malta is van januari tot oktober 2009 melding gemaakt van 467 gevallen van huiselijk geweld, maar dit cijfer geeft waarschijnlijk niet de volle omvang van het probleem in Malta aan. De statistieken in andere lidstaten zijn evenzeer misleidend, doordat vrouwen vaak bang zijn dat autoriteiten en rechterlijke organen hen niet begrijpen. In de resolutie staat dat geweld, nog afgezien van de strafbaarheid, ook een kwestie van discriminatie en ongelijkheid is - een terrein waarop de EU bevoegd is. De resolutie concentreert zich terecht op de vervolging van de daders. Het is belangrijk dat er geen mazen in de wet zijn waardoor geweldplegers onbestraft blijven. Dat gezegd zijnde, moet echter ook worden gedacht aan de reclassering van gewelddadige partners om herhaling van het geweld in de toekomst te voorkomen. In bepaalde lidstaten is er geen goed opgeleid personeel om slachtoffers toereikende steun, hulp en raad te geven. Voor de slachtoffers is het inrichten van opvangcentra niet genoeg. Deze vrouwen hebben hulp van de overheid nodig om te kunnen terugkeren op de arbeidsmarkt en echt economisch onafhankelijk te worden van hun misbruiker. Trainingsprogramma's voor slachtoffers moeten worden geïntensiveerd om hun volledige re-integratie in de samenleving mogelijk te maken en de EU moet haar bevoegdheden gebruiken om deze flagrante ongelijkheden ten volle te bestrijden.
Zita Gurmai  
schriftelijk. - (EN) Geweld tegen vrouwen is een ernstige zaak in de wereld. Vrouwen - en kinderen - vormen het kwetsbaarste deel van de samenleving en worden het vaakst met misbruik geconfronteerd. In Europa wordt bijvoorbeeld naar schatting 20 à 25 procent van de volwassen vrouwen slachtoffer van lichamelijk geweld, terwijl 10 procent van de vrouwen zelfs seksueel geweld ondergaat. Huiselijk geweld betreft in 98 procent van de gevallen geweld van mannen tegen vrouwen en moet daarom als een genderprobleem worden beschouwd. Wanneer we over geweld spreken, bedoelen we niet alleen lichamelijk geweld. Voornoemde cijfers zijn dus eigenlijk nog hoger.
Ik vind dat we zulke cijfers en zo'n realiteit die vooral vrouwen raakt, niet mogen aanvaarden. De Europese socialisten pleiten al lang voor effectieve bescherming en goede programma's. Het Daphne-programma is een goed begin, maar we moeten meer doen op het niveau van de EU-lidstaten. Ik acht het van groot belang dat het Spaanse voorzitterschap heeft besloten prioriteit te geven aan de strijd tegen geweld. Geen enkel maatschappelijk probleem kan echter volledig worden opgelost in slechts zes maanden. Daarom zal ik er alles aan doen om te bewerkstelligen dat het Belgische en het Hongaarse voorzitterschap het door het Spaanse voorzitterschap begonnen werk zullen voortzetten.
Lívia Járóka  
schriftelijk. - (EN) Gedwongen sterilisatie is een van de zwaarste vormen van geweld tegen vrouwen en een ontoelaatbare schending van de mensenrechten. In verschillende lidstaten zijn Roma-vrouwen onderworpen aan gedwongen sterilisatie om hun 'hoge en ongezonde' geboortecijfers te verlagen. Hoewel diverse zaken zijn gedocumenteerd en er rechterlijke vonnissen ten gunste van slachtoffers zijn uitgesproken, wordt in de meeste gevallen nog gewacht op passende schadevergoedingen en officiële verontschuldigingen. Ik juich in dit verband de excuses van premier Jan Fischer toe, alsmede het recente besluit van de Tsjechische regering dat het ministerie van volksgezondheid voor 31 december 2009 een aantal maatregelen moet treffen om te waarborgen dat zulke mensenrechtenschendingen niet meer plaatsvinden. Ik hoop dat andere landen, zoals Slowakije, zich bij het Tsjechische initiatief aansluiten en een mechanisme in het leven roepen waarmee een passende vergoeding kan worden gegeven aan vrouwen van wie het voortplantingsvermogen zonder hun toestemming is vernietigd. De lidstaten moeten onverwijld de extreme schendingen van de mensenrechten van Roma-vrouwen onderzoeken, de daders straffen en ervoor zorgen dat alle slachtoffers worden geïdentificeerd en schadeloos worden gesteld. Het is het gemeenschappelijke doel van de Europese landen om de gezondheid en lichamelijke integriteit van alle vouwen in dit werelddeel te waarborgen.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska  
schriftelijk. - (PL) In de algemene campagne voor de handhaving van de mensenrechten lijkt het probleem van geweld tegen vrouwen, waaronder huiselijk geweld, te weinig aandacht te krijgen. De VN-campagne in 2008 om wereldwijd een einde te maken aan geweld tegen vrouwen bracht naar voren dat vrouwen in de leeftijd van 15 tot 44 jaar grotere gevaren lopen door verkrachting en huiselijk geweld dan door kanker, verkeersongevallen, oorlog of malaria. Verschillende vormen van seksuele intimidatie op het werk worden gemeld door 40 à 50 procent van de vrouwen in de EU zelf. Geschat wordt dat jaarlijks tussen de 500 000 en 2 miljoen mensen, van wie de meerderheid vrouwen en kinderen, het slachtoffer worden van mensenhandel en gedwongen worden tot prostitutie, dwangarbeid en slavernij of lijfeigenschap. Ik ben daarom blij dat dit probleem wordt besproken in de resolutie die is opgesteld door de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Het is belangrijk om de aanpak voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen te harmoniseren, waardoor de inspanningen effectiever worden. Het is ook belangrijk om de juiste soort hulp te geven aan vrouwen en aan mensen die al het slachtoffer zijn geworden van geweld. Het is echter net zo belangrijk dat de maatschappij zich ervan bewust is dat huiselijk geweld geen ongemakkelijk probleem moet zijn dat binnen vier muren wordt gehouden.
Anna Záborská  
Vandaag, 25 november, is het niet alleen de Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen, maar ook de dag waarop de christelijke wereld de Heilige Catharina van Alexandrië herdenkt, die in het begin van de vierde eeuw gevangen werd genomen en slachtoffer van geweld werd als martelaar voor de gewetensvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Sommige mensen zetten het probleem van het geweld zo dik aan dat ik soms het gevoel krijg dat wij vrouwen geen andere problemen kennen. Ik geloof stellig dat vrouwen zich veruit het grootste deel van de tijd veel meer zorgen maken over armoede, gezondheid, onderwijs, de waarde die aan hun werk in het gezin wordt gehecht, en andere levensomstandigheden.
We moeten echter desalniettemin toegeven dat ook geweld een probleem is. Het is een probleem dat een beschaafde samenleving onwaardig is, een probleem dat de menselijke waardigheid aantast. Toch vermoed ik dat er in het Europees Parlement politiek correct geweld en politiek incorrect geweld bestaat, want dat kan de enige reden zijn waarom mijn ontwerpamendement ter veroordeling van gedwongen sterilisatie van vrouwen en gewelddadige beëindiging van zwangerschappen het niet heeft gehaald in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid.
Zbigniew Ziobro  
Het is zeer beschamend dat er nog steeds zoveel gevallen van geweld tegen vrouwen voorkomen in Europa. We moeten vooral bezorgd zijn over het feit dat een aanzienlijk deel van de gevallen van geweld niet wordt aangegeven bij de politie, vooral gezien het feit dat dit gevallen zijn van zeer ernstige misdaden, zoals verkrachting. Geen enkele strategie voor het uitbannen van geweld tegen vrouwen kan succesvol zijn als de slachtoffers het geweld niet melden aan de juiste autoriteiten. De wet moet zorgen voor een doortastende reactie op dit gebied, zodat de slachtoffers een gevoel van gerechtigheid kunnen terugvinden, en zodat zij en de maatschappij als geheel beschermd worden tegen soortgelijke incidenten in de toekomst. We moeten ons zorgen maken over het feit dat in sommige landen van de EU, waaronder Polen, de straffen voor misdrijven van seksuele aard uiterst mild zijn en bovendien vaak voorwaardelijk. We kunnen bijvoorbeeld wijzen op het feit dat 40 procent van de straffen die in Polen worden opgelegd voor verkrachting voorwaardelijke gevangenisstraffen zijn. Het opleggen van een dergelijke milde straf is een klap in het gezicht van de slachtoffers door de rechters, die zo licht denken over wat de slachtoffers is aangedaan. Om het probleem van geweld tegen vrouwen serieus aan te pakken, moeten de daders van dat geweld streng worden aangepakt, om hen te laten boeten voor wat ze hebben gedaan en om de maatschappij in de toekomst veiliger te maken.
