Perspektywy dauhańskiej agendy rozwoju w następstwie Siódmej Konferencji Ministerialnej WTO (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest pytanie ustne skierowane do Komisji (B7-0232/2009) przez pana posła Moreirę w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego, w sprawie perspektyw dauhańskiej agendy rozwoju w następstwie siódmej konferencji ministerialnej WTO.
Vital Moreira
Kilka tygodni temu miałem zaszczyt przewodniczyć delegacji Komisji Handlu Międzynarodowego działającej przy Parlamencie na siódmej konferencji ministerialnej WTO w Genewie. Choć Runda z Dauha - tj. dauhańska agenda rozwoju - nie znalazła się w oficjalnym programie tej konferencji ministerialnej, faktem pozostaje, że ogromna większość oficjalnych delegacji państw członkowskich WTO skorzystało z okazji, by podać do wiadomości swe stanowisko w tej sprawie oraz oświadczyć, że zamierzają zakończyć rundę dauhańską do końca 2010 roku.
Wiadomo jednak powszechnie, że w negocjacjach nie nastąpił ostatnio żaden postęp. Dlatego mam przywilej zadać Komisji następujące pytania w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego, której jestem przewodniczącym:
Po pierwsze, czy Komisja może przedstawić ocenę aktualnej sytuacji w głównych obszarach negocjacyjnych dauhańskiej agendy rozwoju, szczególnie w zakresie rolnictwa oraz dostępu do rynku dla nierolnych towarów i usług? Jakie są główne osiągnięcia Komisji podczas siódmej konferencji ministerialnej WTO? Jakie są jeszcze nierozwiązane problemy, które mają być omawiane, i jakie są kwestie najbardziej newralgiczne?
Po drugie, jaki wpływ będzie mieć konferencja ministerialna WTO na przebieg negocjacji w ramach bieżącej rundy dauhańskiej? W jaki sposób Komisja zagwarantuje, że negocjacje będą koncentrowały się przede wszystkim na rozwoju? Czy Komisja może ocenić, jakie jest prawdopodobieństwo pomyślnego zakończenia dauhańskiej rundy rozwojowej do końca przyszłego roku?
I po trzecie, jak Komisja zamierza włączyć posłów do Parlamentu Europejskiego w bieżące negocjacje w ramach rundy dauhańskiej oraz w struktury WTO?
Zadawszy te pytania w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego, chcę podkreślić, że ta parlamentarna komisja bardzo poważnie traktuje swoje nowe obowiązki i uprawnienia wynikające z traktatu lizbońskiego, a także pragnie nawiązać bliższą i bardziej owocną współpracę z Komisją w dziedzinie handlu międzynarodowego. To oczywiście wymaga z kolei od Komisji chęci współpracy z Parlamentem, której początkiem może być udzielenie odpowiedzi na zadane tu właśnie pytania.
Mariann Fischer Boel
komisarz. - Panie przewodniczący! Siódma konferencja ministerialna WTO w Genewie była ważną okazją do wymiany poglądów wśród wszystkich członków WTO na temat ich priorytetów w tej organizacji. Trzeba jednak podkreślić, że przeznaczeniem siódmej konferencji ministerialnej nie były negocjacje, lecz omówienie poszczególnych zagadnień.
Listę naszych priorytetów otwiera jednak oczywiście dauhańska agenda rozwoju. Jeśli uda się ją zakończyć, dauhańska runda rozwojowa przyniesie dobre rezultaty nie tylko w Europie, ale także w całej gospodarce światowej. Jeśli nasili się protekcjonizm, ucierpimy wszyscy, natomiast wszyscy zyskamy, jeśli gospodarka się poprawi. Dauhańska agenda rozwoju to najlepszy instrument polityki handlowej dostępny na obu tych frontach.
Runda z Dauha umożliwi także rozwój, na który tak czeka wiele najbiedniejszych państw świata, a to dzięki nowym zasadom dostępu do rynku, reformie gospodarstw rolnych i udogodnieniom celnym. We wszystkich tych obszarach negocjacji dauhańskiej agendy rozwoju uwzględniony już został czynnik rozwoju zainteresowanych państw.
Natomiast Rundę z Dauha zakończyć możemy oczywiście tylko wtedy, kiedy obecni będą wszyscy członkowie WTO. W rzeczywistości zaś Stany Zjednoczone mają poważne obawy i ograniczenia, które stanowią obecnie przedmiot ich rozmów z dużymi gospodarkami wschodzącymi. Za kilka miesięcy zobaczymy, w jakim kierunku rozwinęły się te negocjacje, gdyż zbliża się termin zakończenia dauhańskiej rundy rozwojowej przez G-20 w 2010 roku.
Wszyscy chyba zgadzamy się, że jeśli chcemy zakończyć dauhańską rundę rozwojową przed końcem 2010 roku, musimy zadbać o modalność w sprawie dostępu do rynku dla towarów rolnych i nierolnych do końca marca 2010 roku. To termin ostateczny. W międzyczasie zaś będziemy nadal dążyć do zaspokojenia interesów Unii Europejskiej w obszarach takich, jak handel i usługi oraz ochrona oznaczeń geograficznych.
Oprócz dauhańskiej agendy rozwoju, konferencja ministerialna odniosła się też do niektórych zagadnień ważnych dla członków WTO. Wśród naszych priorytetów znalazła się potrzeba wzmocnienia roli WTO w monitorowaniu i analizowaniu protekcjonizmu. Za priorytet uznaliśmy także propagowanie kwestii przystępowania do WTO, także wśród najmniej rozwiniętych państw. Priorytetem jest dla nas także wzrost liczby regionalnych umów o wolnym handlu, które powinny pozwolić na uzupełnienie naszego systemu wielostronnego handlu. Polityka handlowa przyczynia się wreszcie także do walki ze zmianami klimatu. Członkowie WTO zgodzili się, że organizacja ta może i powinna się zająć wieloma z tych spraw. Oczekuję więc podjęcia stosownych działań.
Jeśli chodzi o ostatnie pytanie, będziemy oczywiście informować Parlament na bieżąco o postępach prac, szczególnie w odniesieniu do dauhańskiej rundy rozwojowej. Traktat lizboński daje wspaniałą możliwość rozwinięcia naszej współpracy z Parlamentem, co będzie priorytetem polityki handlowej Komisji w nadchodzących latach.
Georgios Papastamkos
Panie przewodniczący! Popieramy wielostronny system handlu oraz Światową Organizację Handlu jako strażnika systemu handlu opartego na określonych zasadach i gwarantującego skuteczniejsze zarządzanie globalizacją oraz sprawiedliwszą dystrybucję płynących z niej korzyści.
To właśnie dorobek prawny WTO w obecnym kryzysie gospodarczym bardzo pomógł członkom uniknąć konieczności stosowania restrykcyjnych środków związanych z handlem, pozostawiając jednocześnie swobodę manewru w związku z naprawą gospodarczą.
Jako Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) popieramy integrację dauhańskiej agendy rozwoju na podstawie zintegrowanego, ambitnego i wyważonego wyniku negocjacji. Nakłaniamy Komisję do utrzymania w negocjacjach zdecydowanego stanowiska mającego wzmacniać dostęp europejskich towarów i usług do rynków zarówno w gospodarkach rozwiniętych, jak i wschodzących.
Jeśli chodzi o rolnictwo, wzywam Komisję - i bardzo proszę panią Boel, aby to odnotowała - do ścisłego przestrzegania mandatu negocjacyjnego otrzymanego od Rady, który także uzależnia granice negocjacji od jednakowych ustępstw naszych partnerów handlowych. Podkreślam przy tym potrzebę niezłomnej obrony naszego stanowiska w sprawie oznaczeń geograficznych.
Wynikiem dauhańskiej agendy rozwoju musi być skuteczniejsza integracja krajów rozwijających się, szczególnie tych mniej rozwiniętych, z globalnym systemem handlu.
Na koniec wzywamy do wzmocnienia współpracy pomiędzy WTO a innymi organizacjami międzynarodowymi, aby zapewnić wzajemne wsparcie i spójność aspektów handlowych i niehandlowych, takich jak zrównoważony rozwój, bezpieczeństwo żywnościowe i godne warunki pracy.
Harlem Désir
Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Rozmowy w ramach dauhańskiej agendy rozwoju podjęto w 2001 roku w celu skorygowania nierównowagi, a właściwie niesprawiedliwości, w ramach międzynarodowego systemu handlowego wprowadzonego po Rundzie Urugwajskiej, kiedy to powstała WTO.
W ten sposób przyznano, że Runda Urugwajska nie przyniosła wszystkich zapowiadanych rezultatów, jeśli chodzi o kraje rozwijające się, oraz że kraje południowe znalazły się w gorszym położeniu, jeśli chodzi o zasady handlu, szczególnie w dziedzinie rolnictwa, gdyż zasady te pozwalają najbogatszym krajom zarówno na ochronę ich rynków, jak i na dalsze finansowanie ich produkcji, włącznie z produkcją eksportową, co doprowadza do bankructwa wielu rolników na południu. Symbolem tej sytuacji stała się bawełna.
Rozpoczynając rundę rozwojową, państwa WTO zobowiązały się więc do zmiany wielostronnych zasad handlowych, aby handel naprawdę mógł sprzyjać gospodarczemu i społecznemu rozwojowi w każdym kraju, na każdym kontynencie.
Dlatego powinniśmy zawsze pamiętać, że ta runda negocjacji nie jest taka jak każda inna. Nawet jeśli - jak we wszystkich negocjacjach - każdy czeka na postępy w sprawach, które dotyczą jego sytuacji (co w odniesieniu do krajów uprzemysłowionych oznacza kwestię produktów i usług przemysłowych), to ustalono na początku, że runda ta ma przede wszystkim przywrócić równowagę, której zabrakło w przypadku podejścia do krajów rozwijających się.
Dziś, po siódmej konferencji ministerialnej, tak jak i przed nią, negocjacje utknęły na zboczach Capitol Hill w Waszyngtonie, tak jak dawniej utknęły w piaskach Cancún, wówczas głównie zresztą z powodu żądań Unii Europejskiej.
Wymagając w tych negocjacjach zbyt dużo, kraje uprzemysłowione naraziły na szwank zarówno ostateczny wynik tej rundy negocjacji, jak i wiarygodność samej WTO. Każdy pilnuje tylko własnych interesów, zamiast dbać o cel ogólny, jakim jest utworzenie wielostronnych ram handlowych opartych na uczciwszych zasadach, sprzyjających uczciwszemu handlowi i promujących zrównoważony rozwój oraz eliminację ubóstwa.
Pierwszym skutkiem tej patowej sytuacji jest wzrost liczby dwustronnych umów handlowych, które często są jeszcze mniej korzystne dla krajów południa. To krok wstecz.
Unia Europejska musi zatem przyjąć jasne stanowisko. Priorytetem jest zamknięcie tej rundy jako rundy rozwojowej, bez prób prześcigania się, jeśli chodzi o produkty i usługi przemysłowe. Do przedmiotowych negocjacji nie można podchodzić w sposób konwencjonalny i zawężający, dbając tylko o własne korzyści.
Takie postępowanie prowadzi donikąd i powoduje, że zapominamy o kwestii najważniejszej - o poszukiwaniu nowego sposobu regulowania międzynarodowego systemu handlu, który będzie częścią nowego globalnego ładu, do jakiego wszyscy nawołują, szczególnie od czasu G-20. Musimy sprostać prawdziwym współczesnym wyzwaniom, do których należy sprawiedliwy rozwój na wszystkich kontynentach, eliminacja ubóstwa, bezpieczeństwo żywnościowe, poszanowanie praw społecznych, godna praca i walka ze zmianami klimatu.
W czasie przedmiotowych negocjacji Unia Europejska musi pokazać, w jaki sposób zamierza sprawić, by zasady dotyczące handlu pomogły poprawić tę sytuację w przyszłości. W tym właśnie kontekście należy rozważać każdą z następujących kwestii:
rolnictwo: dotrzymanie zobowiązań z lipca 2008 roku; zakończenie negocjacji w sprawie procedur; zagwarantowanie szczególnego i zróżnicowanego traktowania, dbałość o produkty specjalne oraz mechanizmy ochronne; wspieranie rolnictwa zgodnie z zasadami zrównoważonego rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego;
produkty nierolne: prośba do państw rozwijających się o obniżki ceł - już kończę - stosowne do poziomu ich rozwoju;
oraz
usługi: ochrona prawa każdego kraju do utrzymania własnej kontroli nad usługami publicznymi.
Michael Theurer
Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Dwa tygodnie temu odbyła się w Genewie siódma konferencja ministerialna. Miałem możliwość uczestniczyć w tej konferencji jako przedstawiciel delegacji Grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy oraz przyczynić się do obecnego wspólnego projektu rezolucji jako jego współautor.
Z opisywanych tu doświadczeń można i należy wyciągnąć cztery lekcje. Kryzys gospodarczy i finansowy spowodował także ostry spadek światowego handlu. Dlatego szybkie zakończenie negocjacji w ramach rundy dauhańskiej jest niezbędne, aby światowa gospodarka zyskała nowy impet.
Dauhańska agenda rozwoju może i musi doprowadzić do odrodzenia sprawiedliwego i wolnego handlu na świecie. Unia Europejska przeszła długą drogę do ustalenia form współpracy ze swymi partnerami, szczególnie w krajach rozwijających się. Obiecaliśmy na przykład znieść wszelkie subsydia wywozowe dla produktów rolnych.
Teraz musimy dokończyć negocjacje. Do tego zaś potrzebna jest wola polityczna. Grupa ALDE jest zdeterminowana, by zakończyć dauhańską rundę rozwojową. I to teraz! Dlatego trzeba połączyć siły, aby doprowadzić tę rundę do końca. Unia Europejska może i musi odegrać w tym procesie wiodącą rolę. Powinniśmy także stać się niejako łącznikiem pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a gospodarkami wschodzącymi i krajami rozwijającymi się, zgodnie z tym, do czego nawołujemy w naszej wspólnej rezolucji.
Musimy także podnosić świadomość naszych obywateli. Potrzebne nam bowiem ich większe poparcie. Powinniśmy podkreślać zalety globalnego handlu, gdyż wolny i sprawiedliwy handel światowy jest korzystny dla nas wszystkich.
Nie widzę alternatywy dla dauhańskiej agendy rozwoju. Alternatywa byłaby konkurencją dla dwustronnych umów handlowych z narażeniem na szwank kwestii dostępu słabszych krajów do rynku, praw człowieka oraz celów dotyczących środowiska. Tak nie może być. Dlatego musimy teraz zakończyć dauhańską rundę rozwojową.
Martin Häusling
Panie przewodniczący, panie i panowie! Dauhańska runda rozwojowa ciągnie się od ośmiu lat, a ogromna większość krajów rozwijających się w ogóle jej nie chciała. Na początku to USA i Europa chciały wymusić zgodę krajów rozwijających się, posługując się pojęciem "rozwój”. W międzyczasie jednak negocjacje zawiodły dwukrotnie. Jedynie wielcy eksporterzy płodów rolnych, Brazylia i Argentyna, i może Indie, są naprawdę zainteresowani, by coś się w tej materii ruszyło. Jeśli spojrzymy na rutynowe żądania UE w ostatnich kilku latach, a także na to, co przygotowano na kilka lat nadchodzących, stwierdzimy, że UE zaczęła się de facto cofać.
Musimy jednak naprawdę obiektywnie spojrzeć na to, jaki skutek, oprócz dwudziestoletniej polityki liberalizacji, przyniosły działania podejmowane w ciągu kilku ostatnich lat. Owa polityka liberalizacji odpowiada częściowo za kryzys gospodarczy i finansowy, którego obecnie doświadczamy. Nie możemy wciąż działać w niezmieniony sposób. Nie chcę nawet wspominać, jakie konsekwencje dla światowego klimatu może spowodować nasze dalsze działanie bez stosownych zasad.
W Genewie odbyła się konferencja, na której - w samym środku kryzysu - wszyscy twierdzili, że musimy kontynuować poprzednie działania, i że możemy po prostu przeczekać kryzys, a potem rozpocząć od miejsca, w którym się zatrzymaliśmy. Powtarza się ciągle, że Runda z Dauha nada nowy impet odnowie gospodarczej. Wszystkie dane wskazują jednak na to, że tak nie jest. Poza tym okresy wdrożenia będą zbyt długie. Powtarza się także tezę, że kraje rozwijające się będą wówczas mogły uczestniczyć w odnowie gospodarczej. Jeśli jednak podejdziemy do zagadnienia obiektywnie, musimy powiedzieć, że nie przyniesie to naprawy większości krajów rozwijających się. Wręcz przeciwnie. Wynik netto dla większości krajów rozwijających się będzie ujemny. Nie możemy zatem w środku kryzysu namawiać wielu krajów rozwijających się do współpracy z nami.
Nawet jeżeli żaden z członków Światowej Organizacji Handlu ani żadna z dużych grup politycznych w Parlamencie Europejskim nie odważy się tego powiedzieć, powie to Grupa Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie: wzywamy do zakończenia dauhańskiej rundy rozwojowej, która od lat brnie w ślepy zaułek i jest całkowicie nieadekwatna do obecnych czasów. Uważamy, że WTO musi opracować reformę, i że w obecnej formie WTO nie jest w stanie pomóc w zaradzeniu globalnemu kryzysowi. W przyszłości potrzebny nam handel sprawiedliwy, a nie tylko taki, który jest z zasady wolny.
Kiedy przyjrzymy się sektorowi rolnemu w ciągu ostatnich dwudziestu lat, zastanawiamy się, co właściwie przyniosła owa ciągła liberalizacja. Przyniosła wielką presję w kierunku racjonalizacji w krajach uprzemysłowionych. Procesy zostały zindustrializowane, a kraje rozwijające się nic na tym nie zyskały, poza destabilizacją rynków. Zamiast odpowiednio zaakcentować w dyskusjach zasadę samowystarczalności żywnościowej, potraktowaliśmy priorytetowo zasadę całkowicie wolnego handlu. Dlatego Zieloni nie nawołują w tej rezolucji do inwestowania dalszego kapitału politycznego w martwą Rundę z Dauha. Wzywamy do rozpoczęcia tego procesu od nowa.
Jan Zahradil
Panie przewodniczący, pani komisarz! Przechodzimy oczywiście okres recesji gospodarczej czy też kryzysu i jest to nieprzyjemne, ale takie kryzysy przychodzą i mijają, i są cyklicznym komponentem gospodarki rynkowej. Nie można ich więc traktować jak uzasadnienia dla wprowadzania nadmiernych regulacji ograniczających gospodarkę, gdyż regulacje takie pozostaną także po kryzysie. Dotyczy to także handlu międzynarodowego. Unia Europejska nie może zatem ulec powabowi protekcjonizmu w stosunkach handlowych, gdyż zniszczylibyśmy w ten sposób nie tylko samych siebie, ale przede wszystkim tych, którym chcemy pomagać - innymi słowy - szczególnie kraje najmniej rozwinięte, których pełną integrację ze światowym systemem handlu musimy promować.
W imieniu grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów chcę pochwalić podejście grupy Europejskiej Partii Ludowej i grupy ALDE, które opracowały wspólnie z nami wyważony projekt rezolucji w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju po siódmej konferencji Światowej Organizacji Handlu. Postęp w handlu międzynarodowym musi służyć tej agendzie rozwojowej, a jeśli USA ma z tym problem, UE musi przejąć prowadzenie w celu udanego zakończenia dauhańskiej agendy rozwoju. Musi też być mediatorem pełnego udziału najmniej rozwiniętych krajów w światowym handlu.
Integracja europejska rozpoczęła się od wolnego handlu. UE czy też Wspólnota Europejska była początkowo strefą handlową, a Komisja Europejska - planując zarówno swe bieżące, jak i przyszłe działania - rozumie, mam nadzieję, jakie są korzenie integracji europejskiej i zamierza do nich powrócić. Powinniśmy nadal wspierać pełny udział tych najmniej rozwiniętych krajów w handlu światowym oraz występować w roli mediatora przy podpisywaniu przyszłych dwustronnych i regionalnych umów w sprawie wolnego handlu uzupełniających wielostronne ramy partnerstwa.
Helmut Scholz
Panie przewodniczący, pani komisarz! Pytania zadane w tej debacie przez przewodniczącego komisji odzwierciedlają sytuację globalną. Bilans naszego globalnego porządku gospodarczego jest zatrważający. Dwa miliardy ludzi żyje w skrajnym ubóstwie. Zmiany klimatu zmusiły już ponad 40 milionów ludzi do opuszczenia swych domów, a rozprzestrzenienie globalnego handlu instrumentami finansowymi doprowadziło do najgorszego kryzysu gospodarczego od 80 lat.
Panie pośle Zahradil! Przed nami historyczne zadanie: zapoczątkowanie całkiem nowej regulacji gospodarki światowej kierującej się ideą zrównoważonego rozwoju, ochrony środowiska, sprawiedliwości społecznej i bezpieczeństwa żywnościowego. Mówiąc o Genewie, mogę tylko powiedzieć, że konferencja WTO w tej mierze zawiodła. Mimo wszelkich zapewnień, zaprzepaszczono szansę, jaką dawało to zgromadzenie państw członkowskich.
Negocjacje w ramach rundy dauhańskiej najwyraźniej wciąż przebiegają w ramach całkowicie przestarzałego i - powiedzmy to sobie szczerze - nieudanego mandatu. Zdaniem Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy, trzeba to szybko zmienić, gdyż porażka Genewy i Rzymu oraz obecne skomplikowane negocjacje w Kopenhadze są bezpośrednio ze sobą związane.
Dlatego wzywam Komisję do bezpośredniej współpracy z Parlamentem Europejskim na rzecz sformułowania nowego mandatu negocjacyjnego w celu dalszego rozwijania i przekształcania WTO. Musi on obejmować rolę struktury światowego handlu w powstawaniu światowych kryzysów, a potencjalnie także w ich zwalczaniu, zapewniając przy tym także niezbędne unormowania stosunków handlowych.
Bastiaan Belder
Panie przewodniczący! Impas dauhańskiej rundy rozwojowej z pewnością rzucił cień na szczyt WTO na początku bieżącego miesiąca. W czasie kryzysu gospodarczego, z jednakowo ponurymi perspektywami na rok 2010, udane zakończenie dauhańskiej rundy rozwojowej jest głównym priorytetem politycznym. Szacunki dotyczące znacznych przychodów w obrocie handlowym oraz wzrostu dobrobytu dają mi podstawy, by mieć nadzieję na rzeczywiste spełnienie zobowiązań z Genewy, według których rok 2010 ma być dla dauhańskiej agendy rozwoju rokiem przełomowym.
Jako Holender bardzo chciałbym usłyszeć zdanie pani komisarz na temat dwóch wniosków wysuniętych przez mój rząd na szczycie WTO. Co pani sądzi o utworzeniu w WTO grupy "zielonych prekursorów” składającej się z krajów, które chcą znieść taryfy handlowe na produkty ekologiczne, by propagować ich stosowanie? Czy pani komisarz podziela opinię przedstawiciela Holandii, że rozwój systemu negocjacyjnego WTO nie nadąża za globalizacją? Czy jest możliwe wypracowanie rozwiązania tego problemu?
Marine Le Pen
(FR) Panie przewodniczący! Mimo oczywistej porażki liberalizacji handlu w ciągu minionych trzydziestu lat, która doprowadziła do generalnej deindustrializacji krajów rozwiniętych i do zubożenia krajów rozwijających się; mimo kryzysu finansowego i bankowego; mimo kryzysu związanego z zadłużeniem państw członkowskich, który - jak potwierdzają wszyscy niezależni ekonomiści - został spowodowany globalizacją finansów i handlu, dyrektor generalny WTO, pan Pascal Lamy, wciąż chce przyspieszać proces pełnej liberalizacji międzynarodowego handlu.
Wszystkie dostępne nam dane statystyczne wskazują na to, że globalizacja doprowadziła do masowego bezrobocia i obniżek płac, który to proces zakończy się dopiero wtedy, gdy płace w Europie zostaną dostosowane do płac w Chinach lub Indiach.
Czy to jest model rozwoju gospodarczego, jaki Europa powinna proponować swym mieszkańcom?
Jest bowiem inny model: uzasadniona ochrona gospodarek Europy przed nieuczciwą konkurencją w krajach o niskich wynagrodzeniach. Ten protekcjonizm musi iść w parze z tworzeniem nowego międzynarodowego systemu monetarnego, który zagwarantuje sprawiedliwy handel. Niedopuszczalne i nielogiczne jest oddzielanie negocjacji handlowych od negocjacji monetarnych.
Pan Lamy i wszyscy, którzy opowiadają się za niekontrolowanym wolnym handlem, nie bronią wspólnego dobra, ale raczej interesów instytucji finansowych i handlowych, które im płacą. Jeżeli instytucje europejskie będą nadal tak postępować, wkrótce dotknie ich kryzys zaufania, który dziś dotknął WTO i MFW.
Jeśli Waszym celem jest zniszczenie europejskiego przemysłu i rolnictwa oraz przekształcenie naszego kontynentu w nierozwinięty obszar gospodarczy - zróbcie tak, jak mówi pan Lamy.
Jeżeli zaś chcecie ocalić Europę, przenieście pana Lamy'ego, jak postuluje Maurice Allais, francuski laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. To jedyne przeniesienie, jakie może się Europie przydać.
Béla Glattfelder
(HU) Deficyt handlowy UE zwiększył się w ciągu ostatnich pięciu lat w sposób alarmujący - aż trzy i pół raza. Taki wzrost deficytu handlowego jest nie do wytrzymania. Połowa tego wzrostu deficytu wynika z handlu UE z Chinami. Deficyt ten zmniejszył się znacznie w wyniku światowego kryzysu gospodarczego, ale połowa pozostałego deficytu, a w rzeczywistości cały deficyt handlowy odnotowany w pierwszej połowie 2009 roku, odpowiada naszemu obecnemu deficytowi w handlu z Chinami.
Ostatnio przeczytałem książkę amerykańskiego autora, która opisuje następujący scenariusz. Ryby złowione u wybrzeży Europy zamraża się i transportuje do Chin. Tam są one rozmrażane, filetowane, ponownie zamrażane i transportowane do Europy. Robi się tak dlatego, że wynagrodzenia w Chinach są tak niskie, że opłaca się zużyć tyle energii na mrożenie, przewóz, mrożenie i ponowny przewóz ryb do Europy. Każde zwolnienie z pracy w Europie pociąga za sobą wzrost emisji CO2 o kilkaset kilogramów.
Obecny system handlu sprzyja wzrostowi emisji CO2. Rosnące bezrobocie w Europie oznacza większą emisję CO2. Od czasu podpisania protokołu z Kioto Chiny potroiły swą emisję CO2, ponieważ brak odpowiednich sankcji. Nowe regulacje WTO można zaakceptować tylko wtedy, gdy uwzględnią one ochronę klimatu. Jeśli chcemy, by pomogły one w zapobieganiu wzrostowi emisji CO2, musimy zadbać o stosowne sankcje.
Kader Arif
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Cel dauhańskiej rundy rozwojowej był jasny. Miała to być runda promująca rozwój, runda pozwalająca krajom rozwijającym się na korektę nierównowagi wynikającej z liberalnej polityki wdrażanej do dziś w ramach cieszącego się złą sławą konsensusu waszyngtońskiego.
Nic dziwnego - choć boleję nad tym faktem - że w czasie obecnego kryzysu opinie promujące sprawiedliwy handel są w odwrocie. Wobec Stanów Zjednoczonych, które nie posuną się do przodu, dopóki nie zostanie przyjęta reforma systemu zdrowia oraz w kontekście rosnącego sprzeciwu związków zawodowych i głównych grup lobbystycznych w przemyśle, Europa nie jest w stanie zmienić układu sił, dlatego nie jest prawdopodobne szybkie osiągnięcie porozumienia.
Większość posłów do Parlamentu Europejskiego wykorzystuje ten fakt, by powrócić do ideologii agresywnego handlu opartego wyłącznie na interesach związanych z uzyskiwaniem coraz większego dostępu do rynków. Wini się kryzys. Działając w ten sposób, dążąc przede wszystkim do otwarcia rynków i usunięcia wszelkich barier w handlu, prawica dodatkowo zapomina całkowicie, że w naszym interesie leży, byśmy mieli silnych partnerów handlowych, którzy są w pełni zintegrowani z systemem światowego handlu. W rzeczywistości żaden kraj rozwijający się nie wzmocni się w konsekwencji takiego porozumienia.
Wraz z panem posłem Désirem, sprawozdawcą naszej grupy w odniesieniu do tej rezolucji, przedstawiliśmy kilka poprawek do wspólnie wynegocjowanego tekstu przedstawionego przez europejskie prawicowe partie polityczne. Oczywiście chciałbym, by rezolucja mojej grupy została przyjęta, ale to się nie uda.
Dlatego zwracamy w naszych poprawkach uwagę na kilka aspektów. Po pierwsze, usługi publiczne muszą koniecznie pozostać poza ramami negocjacji, gdyż dotyczą one fundamentalnych potrzeb ludzi i nie można ich pozostawiać prawom rynku.
Poza tym należy w sposób szczególny traktować produkty, które mają szczególne znaczenie dla krajów rozwijających, zwłaszcza w dziedzinie rolnictwa. Wraz z nadejściem kryzysu finansowego i gospodarczego z ludzkich myśli wyparty został kryzys żywnościowy. Nie zapominajmy jednak, że samowystarczalność żywnościowa powinna być naszym najważniejszym priorytetem jako pierwszy z milenijnych celów rozwoju.
Uważamy, że obszar interwencji publicznej w krajach rozwijających się powinien zostać zachowany nie tylko poprzez odrzucenie liberalizacji zamówień publicznych, ale i poprzez ochronę nowych gałęzi przemysłu.
To tylko kilka uwag, które nie stanowią wyczerpującej listy, a raczej absolutne minimum służące zapewnieniu, że dauhańska runda rozwojowa naprawdę posłuży promowaniu rozwoju. Jeżeli nie pojawią się one w tekście ostatecznym, będę wzywał moją grupę do głosowania przeciwko rezolucji.
(Oklaski)
Niccolò Rinaldi
(IT) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Przede wszystkim chcę podkreślić, że kilka miesięcy temu przy okazji posiedzenia komitetu doradczego Światowej Organizacji Handlu, którego jestem członkiem, uczestnik z Namibii wyraził swe rozczarowanie, że w Namibii ceny niektórych europejskich produktów rolnych i nierolnych są niższe od cen produktów miejscowych. To jedno z wielu zakłóceń rynku, na które dauhańska agenda rozwoju musi znaleźć sposób.
W tym względzie Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy przedstawiła poprawkę, wzywającą - oczywiście nie tylko Europę, gdyż, jak pani komisarz dobrze wie, zwracamy się także do Stanów Zjednoczonych - do pilnego i zupełnego zniesienia wszelkich form subsydiów wywozowych.
Po drugie, jeśli chodzi o usługi, podkreślę tylko, że należy wyraźnie odróżnić usługi od usług publicznych. W kontekście dauhańskiej agendy rozwoju musimy walczyć i podjąć zobowiązania, by uzyskać liberalizację usług, co często oznacza walkę z istnymi krajowymi oligarchiami, które utrudniają rozwój miejscowej gospodarki. Te narodowe oligarchie istnieją w sektorze komunikacji, bankowości, ubezpieczeń i w innych sektorach. Naprawdę musimy odróżnić je od usług publicznych, które oczywiście muszą pozostać w gestii każdego kraju.
Po trzecie, nie wspomniano tu jeszcze, że podlegamy obecnie traktatowi lizbońskiemu, dlatego wzywamy Komisję, tak jak to czynimy w naszej rezolucji będącej wynikiem kompromisu, do przeglądu porozumienia międzyinstytucjonalnego.
Musimy uzyskać zupełnie nowy modus vivendi w relacjach między Parlamentem a Komisją, aby Parlament na bieżąco śledził wszelkie negocjacje, różne etapy negocjacji, aby mógł przyjmować zalecenia w czasie negocjacji i aby mógł być ich pełnym i odpowiedzialnym uczestnikiem, tak jak w podobnych negocjacjach z państwami kandydującymi do członkostwa w UE.
Jacky Hénin
(FR) Panie przewodniczący! Dnia 5 grudnia Maurice Allais, ekonomista i laureat Nagrody Nobla, powiedział, że prawdziwe przyczyny kryzysu tkwią w Światowej Organizacji Handlu i że potrzebna jest jej pilna reforma. Według jego analizy obecne masowe bezrobocie wynika z generalnej liberalizacji handlu - liberalizacji, która jest korzystna tylko dla bogatych.
WTO, G-20 i Komisja, głuche na cierpienia ludzi, chcąc natomiast zadowolić międzynarodowe instytucje finansowe i wielkie kapitalistyczne przedsiębiorstwa wielonarodowe, obstają przy zakończeniu dauhańskiej rundy rozwojowej za wszelką cenę i deklarują absurdalną wojnę w sprawie protekcjonizmu. Aby to osiągnąć, nie wahają się przed fałszowaniem historii gospodarczej, uznając kryzys z 1929 roku i drugą wojnę światową za skutki protekcjonizmu. Okazują daleko posunięty cynizm, twierdząc, że czynią to w interesie najbiedniejszych krajów.
Jak wskazuje Maurice Allais i rozsądni ekonomiści, całkowita liberalizacja handlu powoduje konkurencję, która skłóca wszystkich ze wszystkimi, tak jak i przenoszenie produkcji, a to z kolei powoduje ograniczenia, masowe bezrobocie, a więc i kryzys w naszej gospodarce. Jeżeli nie zareagujemy, światowy wolny handel w końcu zrujnuje naszą cywilizację znacznie szybciej niż globalne ocieplenie.
Musimy szybko wejść na drogę umiarkowanego protekcjonizmu, który jest rozsądny i sprawiedliwy społecznie, i który gwarantuje różnym ludziom i kontynentom wzajemnie korzystną współpracę.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie przewodniczący! Potrzebna nam rewolucja demokracji. Przypominam sobie wyraźnie, że debaty, jakie dziś słyszymy, zaczęły się w tej Izbie dziesięć lat temu. Apeluję do pani komisarz o szczególne uwzględnienie tego, co powiedział pan poseł Désir, ale i tego, co powiedział przedstawiciel Grupy Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie oraz kilku innych posłów.
Czy nie widzicie, że przy podejściu, z jakim UE rozpoczęła te negocjacje, nie możemy jako uczciwi gracze przezwyciężyć nierównowagi w stosunku do tego, co obecnie dzieje się w Kopenhadze, i że w rzeczywistości potrzebne nam nowe podejście? W wielu swych dzisiejszych działaniach kraje rozwijające się nie są już krajami rozwijającymi się. To gospodarki wschodzące, kraje uprzemysłowione, bardzo świadome swej pozycji. Jeśli my w Europie nie odważymy się rozpocząć od nowa, stosując uczciwe wymogi, to skończymy dokładnie tam, gdzie nie chcemy, to znaczy w protekcjonizmie i powtórce z 1933 roku i kolejnych lat w Europie.
George Sabin Cutaş
(RO) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Nie chcę wchodzić w spór z niektórymi posłami, którzy zabrali głos przede mną, ale uważam, że rola WTO wzrosła, gdyż zawiłości wpływające obecnie na otoczenie gospodarcze wymagają, by praktyki handlowe nadzorowane były przez wielostronną instytucję.
WTO będzie nadal poprzez dauhańską agendę rozwoju poprawiać warunki światowego handlu i inwestycji, stosując jaśniejsze zasady. Zważywszy na ważną rolę, jaką dauhańska agenda rozwoju odgrywa we wzroście gospodarczym i w zmniejszaniu bezrobocia i ubóstwa, uważam, że agenda ta musi się zakończyć w roku 2010, a jej głównym filarem musi pozostać kryterium rozwojowe. Agenda ta może wyznaczyć solidne ramy dla koordynacji działań licznych podmiotów gospodarczych, jak również pomóc nam wyjść z recesji i podjąć odbudowę gospodarczą.
Kończąc, chcę zalecić, by Komisja Europejska regularnie dostarczała Parlamentowi Europejskiemu informacji dotyczących poszczególnych etapów negocjacji w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju.
Paul Rübig
(DE) Panie przewodniczący, pani komisarz! Chcę szczególnie podziękować pani komisarz za wyraźne określenie idei UE zaprezentowanych w trakcie negocjacji w Genewie, gdyż dla nas dauhańska agenda rozwojowa oznacza nowe ramy światowej gospodarki przechodzącej kryzys.
Myślę, że nie jest łatwo 153 państwom ustalić wspólne stanowisko, ale dla małych i średnich przedsiębiorstw, które stanowią trzon europejskiej gospodarki, ułatwienia w handlu są jednym z najważniejszych punktów, o które musimy zadbać, jeżeli chcemy umożliwić światu wzrost gospodarczy w wysokości 2-3 % w przyszłości i zapewnić miejsca pracy nie tylko tu, w Europie, ale i w wielu biednych krajach tego świata.
Dlatego musimy chronić nasze produkty, szczególnie produkty rolne, za pomocą oznaczeń pochodzenia, aby lokalna produkcja mogła także czerpać zyski ze swej wartości dodanej.
Marc Tarabella
(FR) Panie przewodniczący! Przede wszystkim chcę przytoczyć pewien alarmujący fakt i zaproponować środek zaradczy.
Stwierdziłem mianowicie z przykrością, że WTO wciąż nie osiąga celu, w jakim została powołana i utworzona, a którym jest zmniejszenie ubóstwa w najbiedniejszych krajach, jak tu już kilkakrotnie wspomniano. Dziś z powodu niedożywienia cierpi miliard ludzi, z czego 700 milionów - paradoksalnie - stanowią rolnicy.
Środkiem zaradczym z punktu widzenia rolnictwa jest bez wątpienia powstrzymanie monokultury przeznaczonej na eksport, szczególnie na kontynent afrykański, i priorytetowe potraktowanie produkcji rolnej na własne potrzeby w tych krajach, zamiast priorytetowego traktowania handlu międzynarodowego.
Albo będziemy działać bez zmian, a wtedy Afryka będzie się staczać, albo radykalnie zmienimy kierunek i damy szanse rozwoju, szczególnie Afryce. Powtarzam raz jeszcze, rozwój nastąpić może dzięki produkcji rolnej na własne potrzeby, która musi mieć pierwszeństwo przed handlem międzynarodowym.
Ilda Figueiredo
(PT) Czas zmienić priorytety handlu międzynarodowego i odrzucić wolny handel z powodu jego negatywnego wpływu i przyczyniania się do kryzysu finansowego, gospodarczego, żywnościowego i społecznego, jakiego obecnie doświadczamy jednocześnie z rosnącym bezrobociem i ubóstwem. Wolny handel służy tylko interesom najbogatszych krajów oraz głównych grup gospodarczych i finansowych.
Potrzebna jest głęboka zmiana w negocjacjach, których priorytetem powinien się stać rozwój i awans społeczny, tworzenie miejsc pracy ze stosownymi prawami, oraz walka z głodem i ubóstwem. To zaś oznacza zniesienie rajów podatkowych, inwestowanie w samowystarczalność żywnościową, bezpieczeństwo żywnościowe, wspieranie dobrej jakości usług publicznych oraz poszanowanie prawa rządów do zachowania własnych gospodarek i usług publicznych, szczególnie w dziedzinie zdrowia, edukacji, gospodarki wodnej, kultury, komunikacji i energetyki.
Mariann Fischer Boel
komisarz. - Panie przewodniczący! Chcę się odnieść do tego, co powiedział jeden z posłów - mianowicie, że Unia Europejska powinna być uczciwym graczem w przedmiotowych negocjacjach. Nie zaprzeczam tym słowom, jednak nie chciałabym, aby Unia Europejska była jedynym liczącym się graczem w tej rundzie.
Powszechnie rozumie się, że Unia Europejska odgrywa ważną rolę w utrzymywaniu właściwego kierunku negocjacji. Wynika to z faktu, że w poprzednich rundach byliśmy bardzo wrażliwi ze względu na nasz sektor rolny. W tych negocjacjach jest już inaczej. Przedstawiliśmy solidną ofertę, a to oznacza, że jesteśmy obecnie w bardzo korzystnej sytuacji.
Muszę też jednak powiedzieć - i to nie tylko tu, gdyż mówię to wszędzie, także podczas negocjacji w Genewie - że Unia Europejska nie zamierza dalej iść na ustępstwa w kwestii rolnictwa. Zrobiliśmy wszystko, co w naszej mocy, co zresztą zostało zauważone.
Runda z Dauha rzeczywiście miała być rundą rozwojową. Myślę, że prezentowany dziś tekst, będący wynikiem prowadzonych negocjacji, pokazuje, że jeśli zakończymy tę rundę, znajdzie to odzwierciedlenie w rozwoju. Na przykład zobowiązania dotyczące otwierania rynków w odniesieniu do krajów rozwijających się nie będą takie same jak dla krajów rozwiniętych, a najbiedniejsze kraje - kraje najmniej rozwinięte - nie będą musiały otwierać swych rynków wcale. Unia Europejska popiera takie elastyczne podejście.
Dziś UE jest jedynym uprzemysłowionym blokiem, który całkowicie otworzył swe rynki najmniej rozwiniętym krajom, dając im dostęp do wszystkich branż bez ograniczeń celnych czy kontyngentów. Żaden inny uprzemysłowiony kraj nie uczynił tak wiele jak my, ale jeżeli uda się tę rundę zakończyć, inne kraje będą zmuszone postąpić tak samo.
Jeśli chodzi o to, czy nasze porozumienie jest wystarczająco dobre, uważam, że osiągnięcie konsensusu pomiędzy ponad 150 różnymi krajami o całkowicie odmiennym podejściu musi oznaczać daleko posunięty kompromis. Myślę jednak, że propozycje przedstawione przez Unię Europejską są konkretne i na pewno przyniosą korzyść światowemu handlowi.
Kończąc, chcę powtórzyć, że Komisja jest gotowa i otwarta, by nadać nową rolę Parlamentowi w przyszłej współpracy oraz w zapewnianiu przejrzystości w dyskusjach, jakie na pewno będziemy prowadzić na temat handlu w przyszłości.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 regulaminu)
Filip Kaczmarek  
na piśmie. - Szanowni państwo! Handel może być podstawą trwałego i sprawiedliwego rozwoju. Nie wyeliminujemy ubóstwa i głodu na świecie bez pomocy rynku. Ci, którzy uważają inaczej skazują biednych na wieczne korzystanie z pomocy, wiecznie uzależnienie, wieczną niepewność przyszłości. Tylko budowa prawdziwej gospodarki rynkowej może wydźwignąć biedne kraje i ich mieszkańców z pułapki zmodernizowanej zależności. Globalizacja może być błogosławieństwem, a nie przekleństwem. Zawieszenie negocjacji dauhańskiej rundy rozwoju Światowej Organizacji Handlu najbardziej zaszkodziło krajom rozwijającym się. Jest to tym bardziej bolesne, że wydarzyło się w dobie kryzysu żywnościowego, paliwowego, gospodarczego. Powinniśmy zrobić wszystko, co możliwe by przywrócić zaufanie do wielostronnego systemu handlowego. Bez rozwiązania tego problemu biedni, wykluczeni, zagrożeni pozostaną w tym miejscu, w którym są. Dziękuję bardzo.
Tokia Saïfi  
Zakończenie dauhańskiej rundy rozwojowej pozostaje problemem, a siódma konferencja ministerialna, która odbyła się w Genewie na początku grudnia, nie przyniosła rezultatów wzmacniających wielostronne ramy międzynarodowego handlu. Fakt, że rola WTO jest kluczowa dla światowej naprawy gospodarczej. Świat po kryzysie, który będzie światem wzajemnych zależności, będzie więc musiał się bronić przed nacjonalizmem gospodarczym i nadmiernym protekcjonizmem, skupiając się na regulowaniu i na ochronie sprawiedliwego handlu. Teraz bardziej niż kiedykolwiek indziej naszym celem musi być ambitne i wyważone zamknięcie dauhańskiej agendy rozwoju. Dzięki konstruktywnym propozycjom w sprawie komponentu rolnego (liczne ustępstwa i dokładna reforma WPR), Unia Europejska wniosła istotny wkład w przedmiotowe negocjacje, który przybliża nas do porozumienia. Dlatego te liczne ustępstwa trzeba teraz połączyć z postępami w sprawie dostępu do rynku dla towarów i usług nierolnych. WTO to organizacja międzynarodowa, która może pomóc w walce z nierównością i wzmocnić możliwości handlowe krajów rozwijających się. Mimo to musi ona przejść reformę i uwzględnić interakcję pomiędzy handlem a zrównoważonym rozwojem.
