
(1) 
Patakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vanaf vandaag moeten tientallen boeren uit Karditsa, Trikala, Larisa, Magnisia en andere gebieden van Griekenland voor de rechtbank verschijnen omdat zij hebben deelgenomen aan de boerenmanifestaties. De boeren proberen de frontale aanval die op hen wordt gepleegd met het gemeenschappelijk landbouwbeleid af te weren en te voorkomen dat zij hun dorpen en hun akkers moeten verlaten.
De vorige regering heeft op de terechte eisen van de boeren gereageerd met honderden processen in heel het land. Op die manier wilde zij het moreel van de boeren breken. Regeringen komen en gaan, maar veroordelingen blijven. Met de strafrechtelijke vervolging van de boerenmanifestaties wil men degenen onder de arme boeren die het meest strijdlustig zijn, terroriseren en dwingen het bijltje erbij neer te gooien. Hun strijd heeft echter tot doel het beleid omver te werpen dat al zoveel onheil heeft gebracht voor de mediterrane producten en de landbouwinkomens, en dat het platteland in een woestijn heeft veranderd. De nieuwe Griekse regering zei als oppositie dat zij het niet eens was met deze vervolgingen maar wast nu als Pontius Pilatus haar handen in onschuld.
Wij moeten vanaf deze plaats de voortdurende pogrom tegen de strijders van de boerenbeweging aan de kaak stellen. Wij eisen dat hieraan onmiddellijk een einde wordt gemaakt. Geen enkel proces of veroordeling kan hun moreel breken. De arme boeren zullen alles in het werk stellen om in hun dorpen te blijven, hun akkers te bebouwen en productief te blijven. Dit is voor hen een kwestie van leven of dood. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
– het verslag (A5-0120/2004) van de heer Obiols i Germà, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de sluiting van een overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de Republiek Costa Rica, de Republiek El Salvador, de Republiek Guatemala, de Republiek Honduras, de Republiek Nicaragua en de Republiek Panama;
– het verslag (A5-0119/2004) van de heer Salafranca Sánchez-Neyra, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van een overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Andesgemeenschap en haar lidstaten, de Republiek Bolivia, de Republiek Colombia, de Republiek Ecuador, de Republiek Peru en de Bolivariaanse Republiek Venezuela, anderzijds. 
Patten,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer blij dat ik in de gelegenheid ben aan dit debat deel te nemen en als ik naar de lijst van sprekers kijk, weet ik zeker dat het de moeite van het wachten waard was! Het is zeer belangrijk dat we de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika weer eens bespreken en ik ben met name verheugd dat we kunnen luisteren naar de standpunten van twee zeer eminente collega’s die zoveel van het onderwerp afweten en die zich de afgelopen paar jaar zo enthousiast en met kennis van zaken hebben ingezet om onze betrekkingen te versterken.
De overeenkomsten die we vandaag bespreken, zijn een flinke stap in de goede richting voor onze betrekkingen met Midden-Amerika en de Andesgemeenschap. Daarom ben ik dankbaar voor alle steun die het Europees Parlement eraan heeft gegeven.
Zoals het Parlement weet, is de toezegging om met beide regio’s te onderhandelen over nieuwe overeenkomsten inzake politieke dialoog en samenwerking gedaan tijdens de Top EU-Latijns-Amerika en de Caraïben in 2002 in Madrid. De Europese Unie is deze toezegging nagekomen. De onderhandelingen zijn in oktober 2003 na slechts twee ronden met succes afgerond en beide overeenkomsten zijn op 15 december in Rome ondertekend.
Deze nieuwe overeenkomsten zijn ambitieus. Ten eerste institutionaliseren en versterken ze de politieke dialoog: de San José-dialoog met Midden-Amerika, die in 1984 werd geïnitieerd, en de ministeriële politieke dialoog met de Andesgemeenschap, die voortkomt uit de Verklaring van Rome van 1996. Ten tweede vergroten ze de werkingssfeer van zowel de politieke dialoog als de bestaande samenwerking van de Europese Unie met de twee regio’s, onder meer doordat er een aantal nieuwe terreinen zoals migratie, conflictpreventie, goed bestuur en antiterroristische activiteiten, in is opgenomen.
Dat deze overeenkomsten zo snel zijn gesloten is uiteraard niet voldoende. We moeten er ook voor zorgen dat ze snel van kracht worden en ik hoop dat de ratificatieprocedures aan beide zijden vlot zullen verlopen. Dit is van belang omdat de nieuwe terreinen die in de overeenkomsten zijn opgenomen de wezenlijke zorgen van beide regio’s weergeven.
Tijdens de Top EU-Latijns-Amerika en de Caraïben in Madrid was men het erover eens dat de omstandigheden er niet naar waren onderhandelingen over associatieovereenkomsten te lanceren. Deze overeenkomsten inzake politieke dialoog en samenwerking werden gezien als een tussenstap: de overeenkomsten hebben ten doel de voorwaarden te scheppen die het mogelijk maken in de toekomst te onderhandelen over associatieovereenkomsten, waaronder vrijhandelsovereenkomsten. De staatshoofden en regeringsleiders hebben ook aangegeven wat de voornaamste vereisten zijn om tot een associatieovereenkomst te komen, met name het nastreven van een verdergaande regionale integratie en de voltooiing van de ronde van Doha.
Ik maak van de gelegenheid gebruik het belang te onderstrepen van de onlangs gesloten overeenkomsten als instrument om ons gemeenschappelijke doel te bereiken, dat wil zeggen het sluiten van associatieovereenkomsten met deze regio’s.
De Top van Madrid ligt inmiddels twee jaar achter ons en we staan aan de vooravond van een nieuwe Top - de Top van Guadalajara. Het is nu zaak dat we onze betrekkingen met deze regio’s opnieuw beoordelen. We moeten onszelf diverse vragen stellen. In hoeverre gelden de voorwaarden die we in Madrid hebben geformuleerd nog steeds in het licht van recente ontwikkelingen? Op welke wijze is het uitblijven van substantiële voortgang ten aanzien van de multilaterale handelsonderhandelingen van invloed op onze betrekkingen met deze regio’s? Hoe kunnen we voorkomen dat we onze voornaamste handelsdoelstelling, het bevorderen van multilaterale overeenkomsten en het voltooien van de ontwikkelingsronde van Doha, op de een of andere manier onbedoeld ondermijnen? Riskeren we anders niet dat het openen van dergelijke onderhandelingen verwordt tot een politiek gebaar? We willen immers overeenkomsten met inhoud die verder gaan dan wat op multilateraal niveau kan worden overeengekomen. Is er een acceptabele politieke formule om al deze doelstellingen te bestrijken?
Regionale integratie blijft van cruciaal belang: die kan bijdragen tot meer politieke stabiliteit, economische en sociale ontwikkeling en sociale cohesie binnen iedere sub-regio. De Commissie is van mening dat een verdere verdieping van de integratie een teken van politieke en economische volwassenheid is. Hoe kunnen we voortgang ten aanzien van regionale integratie meten? Ik geloof dat het bij het meten van de voortgang draait om drie fundamentele zaken: een volledig operationeel institutioneel kader, het bestaan van een douane-unie en het terugdringen van de obstakels die de intraregionale handel in de weg staan.
De volgende gezamenlijke stap zou moeten bestaan in het evalueren van de voortgang die de beide regio’s hebben geboekt bij de voorbereidingen op de onderhandelingen. Ik benadruk dat dit proces op objectieve wijze moet worden uitgevoerd en dat we geen onmogelijke normen moeten stellen die slechts tot frustraties leiden bij de andere partijen.
De Commissie is altijd vóór regionale integratie geweest. We zijn ervan overtuigd dat dit zo moet blijven. Deze steun is er niet een van louter woorden: in het kader van ons regionale programma voor Midden-Amerika heeft de Commissie in 2001 een project goedgekeurd en een bedrag van acht miljoen euro beschikbaar gesteld als steun voor de Midden-Amerikaanse douane-unie en in 2003 een tweede project voor een bedrag van vijftien miljoen euro bedoeld als steun voor de regionale integratie-organen en om het maatschappelijk middenveld bij het regionale integratieproces te betrekken. Momenteel is een derde project, ter ondersteuning van de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van gemeenschappelijk beleid, waarmee een bedrag van tien miljoen euro gemoeid is, in voorbereiding. In de Andesgemeenschap worden voor een totaalbedrag van meer dan vijftien miljoen euro projecten over statistiek, douane, concurrentie en technische steun op het gebied van de handel tot uitvoering gebracht en er bestaan plannen om deze vorm van samenwerking tijdens de komende herziening van het regionale strategiedocument te versterken, waarbij nog eens vier miljoen euro beschikbaar wordt gesteld voor de economische regionale integratiedoelstelling.
Midden-Amerika, de Andesgemeenschap en Latijns-Amerika als geheel hebben niets te klagen over gebrek aan belangstelling van onze kant. In de huidige financiële vooruitzichten van 2000 tot 2006 zijn de fondsen voor Latijns-Amerika zo’n 20 procent hoger dan in de vorige financiële vooruitzichten. Van de begroting van de EU gaat ongeveer vijftien eurocent per hoofd van de bevolking naar Azië terwijl driemaal zoveel per hoofd van de bevolking in Latijns-Amerika wordt uitgegeven. Het voornaamste is wellicht dat we momenteel het bedrag uitgeven dat we hebben toegezegd. In 2003 is 100 procent van de betalingen en ook 100 procent van de betalingsverplichtingen uitgevoerd.
Ik benadruk nogmaals dat de betrekkingen met Latijns-Amerika een geostrategische prioriteit voor de Europese Unie vormen. Tot mijn vreugde ben ik de afgelopen weken in de gelegenheid geweest onze betrekkingen met vertegenwoordigers van Mercosur, met alle ministers van Buitenlandse Zaken van de Andesgemeenschap en met vertegenwoordigers van Midden-Amerika te bespreken. Ik hoop van harte dat de Top een geslaagd vervolg op de Top van Madrid wordt, waarbij de nadruk komt te liggen op regionale en sociale integratie. Ik hoop ook dat de Top in Guadalajara zal leiden tot een verdere ontwikkeling van onze betrekkingen met de twee regio’s, waarmee we pas onlangs zinvolle overeenkomsten hebben gesloten.
Obiols i Germà (PSE ),
   –Mijnheer de Voorzitter, ik heb met genoegen naar de woorden van de commissaris geluisterd. Er klonk duidelijk in door dat deze zaak zijn aandacht heeft en op enige prioriteit kan rekenen. Ik zou hem graag willen zeggen dat de waardering voor deze overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en Midden-Amerika vooral afhankelijk is van één factor, namelijk welk perspectief de door de commissaris genoemde overgangsperiode biedt.
Wij zijn, mede op basis van de resolutie van dit Parlement van 15 november 2001, van mening dat dergelijke overeenkomsten voor politieke dialoog en samenwerking opening moeten bieden voor de voorbereiding van associatieovereenkomsten, inclusief een vrijhandelsverdrag, overeenkomstig de sterke aspiraties van onze Midden-Amerikaanse partners en naar mijn oordeel ook volledig in overeenstemming met de politieke, economische en commerciële belangen van de Europese Unie.
De hamvraag luidt dus of er inderdaad een periode van onderhandelingen wordt gestart om een associatieovereenkomst tot stand te brengen met de Midden-Amerikaanse landen en de Andesgemeenschap die, mutatis mutandis lijken op de associatieovereenkomsten van de EU met Mexico en Chili en de overeenkomst met de Mercosur waar nog wordt over onderhandeld. Die overeenkomsten vormen vervolgens de prelude op een meer algemeen strategisch toekomstperspectief dat uiteindelijk zou moeten leiden tot een interregionale overeenkomst en de oprichting van een Europees-Latijns-Amerikaanse vrijhandelszone.
De derde Top die in mei wordt gehouden biedt een uitgelezen kans om blijk te geven van onze vooruitziende blik door expliciet naar dit toekomstperspectief toe te werken.
Er vinden veranderingen plaats in deze regio, een gebied dat - zoals wij allen weten - wordt geplaagd door ernstige structurele en conjuncturele moeilijkheden. Er zijn echter ook een aantal lichtpuntjes; de presidenten uit de regio willen gezamenlijk proberen om op een pragmatische manier verdere economische integratie tot stand te brengen; de Midden-Amerikaanse Bank voor Economische Integratie is begonnen aan een mijns inziens zeer hoopvolle nieuwe etappe; er wordt gewerkt aan de hervorming van de integratie-instellingen, met name aan de vrij vergaande hervorming van het Midden-Amerikaanse parlement. Ik denk dat wij in dit proces duidelijk onze stem kunnen laten horen en moeten laten zien dat de Europese Unie niet alleen diplomatiek actief is bij conflictsituaties, maar met dezelfde inzet waarmee wij op een beslissende manier hebben bijgedragen aan de vredesprocessen in deze regio ook vasthoudend blijven werken aan de verbetering van de politieke, economische en sociale situatie in een gebied dat danig verwoest is door problemen uit het verleden en in de huidige tijd.
Mijnheer de commissaris, ik hoop dat de Meitop in Guadalajara een etappe inluidt waarin de uitvoering van deze overeenkomst met de grootst mogelijke energie ter hand wordt genomen, hetgeen ook betekent dat de handelsvoordelen die gelden voor de landen in deze regio in het kader van de algemene preferentiële rechten en de speciale “drugsregeling” worden gehandhaafd. Bovenal dient echter concreet te worden toegewerkt naar onderhandelingen over een echte associatieovereenkomst.
Nu wij het toch over de Top van Guadalajara hebben zou ik commissaris Patten graag nog iets willen zeggen over een thema dat strikt genomen niet met Midden-Amerika te maken heeft, maar dat wel kan leiden tot een success story van de Top op een concreet terrein. Er zijn verschillende zwarte gaten in de huidige mondiale situatie, en een daarvan is Haïti. De belofte van intensieve en geprolongeerde steun van de Europese Unie aan Haïti in overeenstemming met onze Latijns-Amerikaanse partners, de Caricom, de OAS en de Verenigde Naties, zou – denk ik - kunnen leiden tot een success story op de Top van Guadalajara indien alle goede voornemens uiteindelijk uitmonden in vastberaden duurzame maatregelen. 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Patten in de eerste plaats graag willen bedanken voor de moeite die hij heeft genomen om, ondanks zijn drukke agenda, bij dit debat aanwezig te zijn.
Om alle twijfels weg te nemen wil ik de Commissie ook graag complimenteren met haar handelswijze bij de presentatie van de richtlijnen voor de afronding van deze overeenkomsten inzake politieke dialoog en samenwerking. Ik weet zeker dat de heer Patten zich de voorbereidende gesprekken nog kan herinneren die wij, samen met de heer Lamy, tijdens de Top van Madrid hebben gevoerd. Ik wil de Commissie ook feliciteren met haar inzet, efficiëntie en tempo bij de onderhandelingen over deze overeenkomsten die, zoals de heer Obiols i Germà al zei, voor het Parlement de opmaat vormen tot de associatieovereenkomsten.
De discussie in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de stemming over deze overeenkomsten, die unaniem was - hetgeen niet vaak voorkomt -, vormen samen met het debat en de stemming vandaag in dit Parlement het slotstuk van een etappe en luiden tevens een nieuwe etappe in die in het teken staat van de komende Top van Guadalajara.
De heer Patten weet beter dan wie ook dat wij in een complexe wereld leven, waarin de Europese Unie zowel interne verantwoordelijkheden draagt, zoals de totstandkoming van de grondwet of de uitbreiding, alsook buitenlandse verantwoordelijkheden: de nieuwe verhouding met Rusland, de voortdurende problemen op de Balkan, de verantwoordelijkheden in Centraal-Azië, de problemen met Iran, Irak en Afghanistan, het Midden-Oostenprobleem, de nieuwe vormgeving van de betrekkingen met de Verenigde Staten. Kortom, de wereld is groot en Latijns-Amerika is daar slechts een deel van. Het stemt echter tot tevredenheid om evenals de commissaris vast te stellen dat Latijns-Amerika voor de Europese Unie een prioritair gebied blijft, onder andere omdat wij enkele gezamenlijke waarden en een gezamenlijke geschiedenis delen.
Op 19 maart jongstleden vond er een vergadering plaats van een grote delegatie van leden van dit Parlement met vertegenwoordigers van het Latijns-Amerikaanse parlement en zijn voorzitter, vertegenwoordigers van het Andesparlement en zijn voorzitter, vertegenwoordigers van het Midden-Amerikaanse parlement en zijn voorzitter en vertegenwoordigers van de parlementscommissie van de Mercosur en de voorzitter daarvan. Kortom, het was een vergadering van parlementariërs die meer dan een miljard Europese en Latijns-Amerikaanse burgers vertegenwoordigden.
Tijdens die vergadering werden enkele besluiten genomen om toe te werken naar dit strategische biregionale partnerschap waartoe tijdens eerdere Topconferenties al was besloten. De parlementariërs die daarbij waren – zoals de heer Obiols en andere leden van dit Parlement die hier vandaag dit debat bijwonen – waren van mening dat er geen uitgebreide verklaringen nodig waren, maar dat een aantal concrete voorstellen, die wij vorm hebben gegeven in een decaloog, zouden volstaan om dit strategische biregionale partnerschap te bewerkstelligen.
Deze decaloog berust op drie pijlers. In de eerste plaats is dat de politieke wil en dialoog, want laten wij wel wezen, het is de politieke wil geweest die beweging heeft gebracht in de betrekkingen in de afgelopen jaren. Daarom stellen wij ook de oprichting van een Europees-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering voor die min of meer uit hetzelfde hout zal worden gesneden als de parlementaire vergadering die uit de Euro-mediterrane contacten is voortgekomen. Wij willen ook de ministeriële politieke dialoog nieuw leven inblazen en de Europese en Latijns-Amerikaanse standpunten op de internationale fora en binnen het systeem van de Verenigde Naties op elkaar afstemmen. Verder streven wij naar de ondertekening van een Europees-Latijns-Amerikaans handvest voor vrede en veiligheid teneinde een forum te creëren waarin wij kwesties met betrekking tot de veiligheid en de defensie serieus kunnen bespreken, aangezien daar op dit moment geen specifiek forum voor bestaat. Maar wij willen vooral toewerken naar een nieuwe biregionale politieke agenda om de discussie op gang te brengen over kwesties als het terrorisme, de hervorming van de Verenigde Naties, de bedreigingen voor de bestuurbaarheid, de herziening van de strijd tegen de armoede en vele andere initiatieven.
Mijnheer de commissaris, de politieke dialoog, hoe vruchtbaar die ook moge zijn, loopt op niets uit als wij de daad niet bij het woord voegen. En het is duidelijk dat de handelsbetrekkingen een belangrijk terrein vormen waarop wij de daad bij het woord kunnen voegen. Daarom stellen wij voor om op de Top van Guadalajara concrete data vast te stellen voor de associatie met de Midden-Amerikaanse landen en de Andeslanden. Daaraan mogen geen discriminerende voorwaarden worden verbonden, die niet zijn opgelegd aan andere landen of groepen landen. Er wordt over gedebatteerd of de integratie een voorwaarde vooraf of een gevolg van associatie moet zijn. Ook u heeft net over de integratie gesproken, mijnheer de commissaris. Dit Parlement is van mening dat naar verdere integratie dient te worden gestreefd, maar die integratie kan heel goed het gevolg zijn van de associatieovereenkomsten.
Wij hopen samen met u dat de onderhandelingen over een evenwichtig akkoord met de Mercosur voor het einde van dit jaar kunnen worden afgerond. Daarnaast zijn wij van mening dat wij in de betrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika binnen het kader van de reeds bestaande bilaterale en regionale akkoorden en de akkoorden waar nog over wordt onderhandeld, moeten toewerken naar een echte continentale vrijhandelszone als de Europese Unie met alle daarbijbehorende instellingen en een complete geografische dekking.
Mijnheer de commissaris, wij vinden voorts dat er een samenwerkingsbeleid dient te worden gevoerd dat is afgestemd op dit nieuwe concept en deze nieuwe opvatting over de associatie. Wij blijven ook pleiten voor een gedifferentieerd juridisch kader. U kent wat dat betreft de visies van het Parlement. Verder willen wij het beleid op het gebied van onderwijs, cultuur, beroepsopleiding en wetenschappelijke en technologische samenwerking bevorderen. Zoals u weet heeft dit Parlement de oprichting van een biregionaal solidariteitsfonds voorgesteld, waarbij wij geen extra bureaucratische structuren willen creëren. Wij vinden dat daar flexibel mee moet worden omgesprongen en dat dit voorstel kan worden ingepast in de initiatieven van de Commissie. Wij zijn tevens van mening dat dit initiatief ook gebruik moet trachten te maken van de beschikbare geldmiddelen van de Europese Investeringsbank en de Interamerikaanse Ontwikkelingsbank.
Mijnheer de commissaris, tot slot wilde ik u nog zeggen dat de voorstellen van de parlementen zoals u ziet zeer ambitieus zijn. Wij hopen dat de lidstaten en de Commissie die ambitie delen, ook in de mededeling die nu wordt voorbereid, zodat er een duidelijke boodschap kan worden overgebracht over de nieuwe betrokkenheid tussen Europa en Latijns-Amerika. Verder wilde ik u graag nog zeggen dat mijn fractie hoopt dat de strategische alliantie en het harmonieuze partnerschap tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie zo snel mogelijk hersteld en geconsolideerd worden, opdat deze boodschap een vruchtbare uitwerking kan hebben. Want die alliantie en dat partnerschap liggen ten grondslag aan tal van positieve ontwikkelingen in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika.
Miranda De Lage (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken voor de woorden die hij tot ons heeft gesproken en die interessante perspectieven bieden voor de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika. Juist daarom is het misschien wel interessant om in het kort te vertellen hoe die betrekkingen in de afgelopen jaren zijn geweest.
Terwijl Latijns-Amerika in de jaren zestig nauwelijks op de agenda stond, volgde in het daaropvolgende decennium, samenvallend met de verdwijning van de dictaturen en de verbreding van de democratie, een verdieping van de betrekkingen. Zo ontstonden de eerste overeenkomsten en nam het economisch verkeer toe waarmee ook de samenwerking verbeterde. In het daaropvolgende decennium – de jaren negentig – ontstonden de derde-generatieakkoorden, met inbegrip van de voorwaardelijkheidsclausules. In die tijd werden ook de vredesprocessen gesteund en gestimuleerd.
Deze grotere betrokkenheid gaf een grotere zichtbaarheid aan de Europese Unie. De eeuw werd afgesloten met de onderhandelingen over een associatieovereenkomst met Mexico, hetgeen een mijlpaal betekende in de politiek van de Europese Unie.
Alles wees erop dat de betrekkingen zich op deze manier verder zouden ontwikkelen. In de afgelopen vijf jaar is de associatie echter enkel uitgebreid met Chili. Het streven naar een nieuwe strategie is stil komen te liggen, hetgeen merkwaardigerwijs samenvalt met de uitbreiding van de Unie.
Tegelijkertijd intensiveerden de Verenigde Staten met het oog op de consolidatie van hun positie in de regio – er is niets nieuws onder de zon - hun bilaterale onderhandelingen met dezelfde landen als die welke de Europese Unie eerder om de ondertekening van een hypothetische associatieovereenkomst had verzocht als voorwaarde voor de regionale integratie. Dat zijn twee nogal verschillende visies.
Over enkele maanden komen in Mexico de staatshoofden en regeringsleiders van Latijns-Amerika en de Europese Unie bijeen. Deze Top vormt een buitenkans, zoals ook de commissaris al erkende. Het idee achter deze ontmoeting is fantastisch als er tenminste iets meer uit voortkomt dan een lijstje met goede bedoelingen. Misschien kan de commissaris ons nog aanvullende informatie geven zodat wij een idee kunnen krijgen van de agenda.
Zoals hier al eerder werd gezegd is er onlangs in Puebla een ontmoeting geweest tussen Europese parlementariërs en leden van de Latijns-Amerikaanse integratieparlementen. Uit dat debat zijn een aantal afspraken en doelstellingen voortgekomen, die zijn opgenomen in het slotdocument. Samengevat gaat het om nauwere biregionale samenwerking, meer integratie, verdieping van de parlementaire dialoog en een associatieagenda.
De overeenkomsten waar wij vandaag over praten zijn zonder twijfel ambitieuzer dan de overeenkomsten die in 1993 zijn ondertekend. Wij vertrouwen erop dat ze op redelijke termijn van kracht zullen worden. Ik wil persoonlijk graag optimistisch zijn en hoop dat deze overeenkomsten een sterk instrument zullen vormen om associatie te bewerkstelligen. Het klopt dat het huidige handelsverkeer zeer bescheiden is - en dat vindt ook zijn weerslag in de tekst van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie - ondanks de voorzieningen die het systeem van preferentiële rechten biedt. Bovendien heeft de weinig gevarieerde export constant te lijden onder prijsverlagingen op de internationale markt.
Een associatie is echter meer dan een handelsovereenkomst, de ontwikkeling van economisch beleid of een ontwikkelingsproject. In tijden als deze, in het tijdsgewricht waarin wij leven, waarin niemand ontkomt aan de globalisering - zelfs het terrorisme niet – kunnen associatieovereenkomsten bovendien worden beschouwd als instrumenten voor de collectieve veiligheid.
Het gaat hier om landen met moeilijkheden, met hoge armoedecijfers welke een bedreiging kunnen vormen voor de interne vrede. Tegelijkertijd zijn deze landen - die ons als een voorbeeld beschouwen - echter cultureel aan ons verwant en beschikken zij over een enorme potentie.
Mijnheer de Voorzitter, aangezien de teksten van de overeenkomsten niet kunnen worden gewijzigd, hoop ik in ieder geval dat er rekening wordt gehouden met de mening van dit Parlement die tijdens dit debat naar voren is gekomen als er uiteindelijk een nieuwe stap wordt gezet. Ik hoop tevens dat er, net als eerder bij de landen in het zuidelijke Middellandse-Zeegebied, kan worden toegewerkt naar een associatie met de Andeslanden en de Midden-Amerikaanse landen en – niet te vergeten – de landen van de Mercosur. 
Van den Berg (PSE ),
   . – Voorzitter, de twee voorstellen van de Commissie betreffen overeenkomsten voor politieke dialoog en samenwerking en niet zozeer een associatie-overeenkomst. Daarom missen wij in deze voorstellen de aandacht voor een geïntegreerde economische en sociale ontwikkelingsstrategie. Deze regio verdient die natuurlijk wel.
Allereerst kan een op partnerschap gerichte overeenkomst over samenwerking met de Andes-landen ertoe bijdragen de explosieve politieke en sociale situatie in de regio te ontspannen, denk in dit verband aan Colombia. De afgelopen vijftien jaar zijn daar meer dan twee miljoen mensen uit hun huizen verdreven en is er sprake van een enorme humanitaire behoefte. Het is noodzakelijk harder te streven naar een oplossing, met politieke middelen, voor de gewapende conflicten en naar herstel van vrede en sociale gerechtigheid. De sociale situatie in de Andes-landen verdient meer aandacht. Veel van hun inwoners leven nog altijd in extreme armoede. Twee uitersten: in Colombia, het zogenaamd rijkste land, moet een kwart van de bevolking dagelijks rondkomen met minder dan twee dollar. In Ecuador, het armste land in de regio, ligt dit percentage zelfs boven de 50 procent. In de landen in Midden-Amerika moet gemiddeld een derde van de bevolking met minder dan twee dollar per dag zien rond te komen. In Nicaragua had nog maar vier jaar geleden 10 procent van de armste Nicaraguanen minder dan 1 procent van de totale consumptie, terwijl 10 procent van de rijkste inwoners van het land meer dan de helft van de totale consumptie in beslag nam. Ondervoeding is in deze landen is al jaren een groot probleem en is in Guatemala zelfs toegenomen.
Voorzitter, in de politieke dialoog blijft de Commissie zich richten op de regeringen en het overheidsapparaat. Dat is nodig, maar het is juist van groot belang om ook de parlementen en het maatschappelijk middenveld in de regio te betrekken in de dialoog. Daarmee zijn de mensenrechten, de democratie en de transparantie meer gediend dan wanneer wij ons alleen richten op de diplomatieke weg. Het moet dan ook een prioriteit van de Unie worden om de politieke dialoog niet alleen te verbreden met meerdere gesprekspartners, maar ook aan te vullen met de integratie van de sociale en de economische strategie. 
Fernández Martín (PPE-DE )
   –Mijnheer de Voorzitter, de heer Patten heeft deze overeenkomsten gekenschetst als: “strategisch” en “een tussenstap”. Ik wil hem graag bedanken voor zijn openhartigheid aangezien beide concepten in zekere zin tegenstrijdig zijn.
Het debat over de overeenkomsten inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en Midden-Amerika en de Andesgemeenschap is een goed voorbeeld van de huidige stand van onze betrekkingen met deze landen, die ik als onbevredigend zou willen betitelen. Het gaat om een overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking, maar op het gebied van de handelsbetrekkingen wordt geen vooruitgang geboekt. In de afgelopen jaren hebben zich in onze betrekkingen met deze regio’s niet de door dit Parlement gewenste verbeteringen voorgedaan.
De crises in de gehele Andesregio en alle landen in deze regio afzonderlijk maakten het niet makkelijk om deze betrekkingen te intensiveren. Colombia, Venezuela, Ecuador, Peru en Bolivia maken zeer moeilijke tijden door waardoor de processen voor hun eigen subregionale integratie worden tegengehouden, hetgeen de verbetering van onze betrekkingen met deze landen er niet makkelijker op maakt.
Hetzelfde geldt voor de kleine landen in Midden-Amerika, waar grote delen van de bevolking, met name kansarme jongeren die alsmaar delinquenter worden als gevolg van hun maatschappelijke achterstelling, een steeds groter probleem vormen.
Ik hoop dat onze verwachtingen zullen uitkomen en de overeenkomst met de Mercosur na ondertekening kan worden toegevoegd aan de reeds bestaande overeenkomsten met Chili en Mexico, zodat deze twee regio’s kunnen profiteren van meer ambitieuze overeenkomsten, waarvan de vruchten niet zullen worden geplukt door de huidige Commissie en het huidige Parlement, maar door hun opvolgers. 
Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, deze overeenkomsten kunnen geen enkele tegenstand van dit Parlement opwekken aangezien zij simpelweg gespeend zijn van iedere inhoud.
Het zijn twee paradijselijke overeenkomsten. Er zijn enkel goede dingen in opgenomen en geen slechte. Wij zijn allemaal voor samenwerking, voor uitwisseling, voor de ontwikkeling van democratie et cetera, maar in deze overeenkomsten staat niets concreets. Er is geen sprake van enige financiële verplichting, enige handelsverplichting of enige institutionele verplichting.
Deze overeenkomsten zien het licht op het moment dat Latijns-Amerika, ondanks alle moeilijkheden, een periode van stabiliteit doormaakt. Uiteraard is er wel sprake van enige instabiliteit, maar ondanks de armoede – waar mijn collega Van den Berg al over sprak - is Latijns-Amerika momenteel over het algemeen een rustig en vreedzaam subcontinent. Er spelen geen internationale conflicten. Wel zijn er enkele binnenlandse conflicten, maar die zijn zeer beperkt in vergelijking met de jaren tachtig. Ik heb dan ook de indruk dat dit het moment is om deze beste mensen in Latijns-Amerika een steuntje in de rug te geven.
Daarvoor is echter een speciaal beleid voor deze regio nodig. Ik vraag me echter af of dat nu beslist een vrijhandelsbeleid moet zijn of dat het handelsverkeer moet toenemen. De regio moet echter in ieder geval worden geholpen om haar eigenheid te ontwikkelen. Want het kenmerkende van Latijns-Amerika op dit moment is dat het een regio is die zeer verschillend is van de rest van de wereld. En wat dat betreft lijkt mij de weigering van de Commissie om een speciale financiële regeling voor Latijns-Amerika te treffen dan ook een enorme fout.
Naar mij mening moeten wij vanaf nu niet langer aanwijzingen geven, maar luisteren naar deze landen van Latijns-Amerika en samenwerken om hen te helpen zichzelf te ontwikkelen. Als dit continent zich blijft ontwikkelen kan Latijns-Amerika misschien het nodige tegenwicht gaan bieden waar de rest van de wereld op dit moment zo’n behoefte aan heeft. 
Ribeiro (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, deze verslagen hebben de verdienste het standpunt van het Europees Parlement over een belangrijke kwestie op het vlak van samenwerking en solidariteit te bekrachtigen. De zwakke kant van de verslagen is het feit dat het slechts om antwoorden gaat in het kader van een raadplegingsprocedure zonder dat de documenten de status van “advies” hebben. Niettegenstaande deze beperking geven de verslagen op zeer duidelijke wijze de mening van het Parlement weer dat deze overeenkomsten zich niet moeten beperken tot de zogenaamde “politieke en samenwerkingsdialoog” maar echte associatieovereenkomsten moeten zijn. Voor de twee verslagen en de vier adviezen van andere commissies waren er in totaal trouwens slechts drie stemmen tegen. De tegenstemmen bij het vaststellen van de adviezen van de Industriecommissie hebben volledige unanimiteit voor de voorstellen belet. Het is algemeen bekend dat het Parlement het niet eens is met het louter stellen van politieke voorwaarden door een bepaald model op te leggen. Tevens betreurt het Parlement het feit dat het Commissievoorstel slechts de voorwaarden voorbereidt voor toekomstige onderhandelingen. Met deze verslagen maakt het Parlement zijn standpunt duidelijk dat de overeenkomsten een fase van overgang en voorbereiding vormen.
Daar het hier om de zienswijze op ontwikkelingssamenwerking gaat zouden wij, zoals geformuleerd in de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, verder willen gaan. Het valt te betreuren dat de overeenkomsten gericht zijn op het creëren van de politieke kadervoorwaarden voor vrijhandelsovereenkomsten, terwijl er geen spoor te bekennen valt van een geïntegreerde strategie voor economische en sociale ontwikkeling om de armoede te bestrijden.
Tijdens de 7e Paritaire Vergadering ACS-EU heeft commissaris Lamy terecht gezegd dat wij hiermee via de achterdeur clausules zouden binnenhalen die bij de voordeur zijn blijven staan tijdens de WTO-vergadering in Cancún. De ACS-landen proberen dat in de economische partnerschapsovereenkomsten juist te voorkomen. Zij willen onder andere het opleggen beletten van vormen van liberalisering in sectoren waarvoor zij oplossingen wensen die beter passen bij hun ontwikkelingsstadium en hun specifieke omstandigheden en procedures. Dat geldt met name voor openbare diensten als gezondheidszorg, onderwijs en watervoorziening. Vooral de watervoorziening is van vitaal belang voor vele ontwikkelingslanden. Het is veelbetekenend dat men via meerdere fronten - zoals deze overeenkomsten aantonen - hetzelfde doel nastreeft: het forceren van één enkel economisch maatschappijmodel voor een vrije maar oneerlijke markt. In deze fase neemt het ontwikkelingsamenwerkingsbeleid geen economische en sociale ontwikkelingsstrategieën in aanmerking ter bestrijding van de armoede. Tegenwoordig wordt alles teruggebracht tot een op marktwerking en winststreven gerichte ideologie, wat leidt tot een toename van de huidige zeer grote sociale ongelijkheid. 
Howitt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in het kader van de politieke dialoog met de Andesgemeenschap herinner ik eraan dat de Colombiaanse president Uribe nog maar een maand geleden in dit Parlement pleitte voor zijn zogenaamde democratische veiligheidsbeleid. Het is echter geen democratisch beleid. Tijdens de verkiezingen van oktober vorig jaar heeft gewelddadige intimidatie ertoe geleid dat in honderd gemeenten kandidaten zich hebben teruggetrokken. Dit beleid zal het Colombiaanse volk niet de broodnodige veiligheid brengen waarop het recht heeft. Door Uribe’s beleid van massale willekeurige arrestaties is het aantal gevangenen vorig jaar met meer dan tienduizend toegenomen. Het platteland wordt overspoeld door militairen en er zijn bevelen uitgevaardigd om mensen in groepen van vier of minder om het leven te brengen in een misselijkmakende poging het aantal geregistreerde massamoorden terug te brengen zonder dat het werkelijke aantal moorden waaronder het land gebukt gaat, omlaag gaat. Uit bewijsmateriaal van de Colombiaanse commissie van juristen, dat wordt gestaafd door de universiteit van Bogota, blijkt dat het aantal slachtoffers niet is afgenomen.
Natuurlijk veroordelen wij ook de moorddadige en onmenselijke praktijken van de guerrilla’s, maar tweederde van de mensenrechtenschendingen wordt gepleegd door het Colombiaanse leger of de paramilitaire bondgenoten van het leger, die Uribe nu ironisch genoeg wil legaliseren.
Daarom moet Europa via de politieke dialoog oppositie blijven voeren tegen de militaire oplossing die Plan Colombia biedt, de mensenrechtenschendingen aan alle zijden in deze Colombiaanse tragedie veroordelen, erop aandringen dat Colombia de toezeggingen die het in 2003 in de Verklaring van Londen heeft gedaan, naleeft en steun bieden aan projecten aan de basis, zoals de door de EU gefinancierde vredeslaboratoria, die kunnen bijdragen tot een rechtvaardige en blijvende vrede voor Colombia. 

Gillig (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik sluit mij aan bij de gelukwensen en dankbetuigingen die in dit Parlement zijn geuit. Met betrekking tot de associatieovereenkomsten waarover wij vandaag debatteren, wil ik echter tevens een meer algemene wens aan de orde stellen die in het Europees Parlement tot uiting is gekomen, namelijk de wens dat de overeenkomsten die tussen de verschillende betrokken partijen van de Europese Unie en de Andesgemeenschap of de Midden-Amerikaanse landen tot stand komen, uiteindelijk daadkrachtiger en diepgaander worden.
Wat in deze overeenkomsten vooral op de voorgrond wordt gesteld, is de institutionalisering van de politieke dialoog en de verbetering van het bestuur. Kunnen we echter over bestuur spreken zonder daarbij de kwestie van een algemene ontwikkelingsstrategie, bijvoorbeeld voor de armoedebestrijding, te betrekken? Kunnen we over verbetering van het bestuur spreken zonder de kwestie van de economische en sociale integratie aan te roeren? Ik ben van mening dat deze aspecten in onze aanpak ontbreken.
Er zijn drie punten waarop absoluut dient te worden gewezen. In de eerste plaats is er de vraag wat de rol is van de dialoog tussen de verschillende parlementsleden onderling en die met de nationale parlementen. Zoals al in het verslag over onze bijeenkomst in Puebla begin deze maand is vermeld, vestigen de parlementariërs van de verschillende vertegenwoordigde landen momenteel de aandacht op hun zwakke positie en op het feit dat zij in het bestaande politieke systeem worden gemarginaliseerd. Het is onze taak - zoals ook in onze slotnota is gebeurd - om hun de positie toe te kennen die hun toekomt en om ook de verschillende actoren die het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigen een rol te geven, of het nu gaat om de vakbonden, de ondernemingen of de georganiseerde civiele samenleving.
Ten tweede is er de kwestie van de regionale integratie, die van essentieel belang is. Kunnen wij ons dan tevredenstellen met vrijhandelsovereenkomsten waarbij de sociale aspecten, in het bijzonder de grondrechten, worden verhuld, oftewel waarbij de concrete welzijnssituatie van de bevolking volledig buiten beschouwing blijft?
Natuurlijk hebben we te maken met landen waar extreme armoede heerst en dat zeggen we ook allemaal. Toch zouden wij de politieke moed moeten hebben om ons te realiseren waar wij over praten als we het over armoede hebben. De armoede onder de bevolking is extreem, maar wat wij aan de kaak moeten stellen en waar wij onze collega-parlementariërs in moeten bijstaan, is de kwestie van de oneerlijke verdeling van de rijkdommen...
De Voorzitter.
   De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0131/2004) namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake levensmiddelenhygiëne (rapporteur: Horst Schnellhardt);
- de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0129/2004) namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (rapporteur: Horst Schnellhardt);
- de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0130/2004) namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende intrekking van bepaalde richtlijnen inzake levensmiddelenhygiëne en tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de productie en het in de handel brengen van bepaalde voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong, en tot wijziging van de Richtlijnen 89/662/EEG en 92/118/EEG van de Raad en van Beschikking 95/408/EG van de Raad (rapporteur: Horst Schnellhardt);
- de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0138/2004) namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong (rapporteur: Horst Schnellhardt). 
Schnellhardt (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren vertegenwoordigers van de Commissie, dames en heren, allereerst zou ik de vertegenwoordigers van de Commissie en van de Raad mijn oprechte dank willen uitspreken voor de uitstekende samenwerking in de afgelopen twee jaar. Ik heb met het Italiaanse en met het Ierse voorzitterschap samen mogen werken aan deze dossiers, en ik bedank ze daarvoor. De samenwerking was perfect en altijd gebaseerd op respect en vertrouwen.
Waar gaat het over? Deze vier verordeningen zijn een belangrijk onderdeel van het pakket van maatregelen ter verbetering van de levensmiddelenveiligheid in de Europese Unie. Deze wetsteksten moeten zeventien richtlijnen vervangen, het recht logischer maken, er een degelijker wetenschappelijk fundament aan geven en sterker uitgaan van de risico’s. Kunnen de teksten die de Commissie, de Raad en het Parlement hebben uitgewerkt aan deze vereisten voldoen? Ik denk het wel. Ik denk dat we een uitstekende wettelijke basis hebben gecreëerd en kan de resultaten als volgt samenvatten.
Ten eerste bereiken we meer rechtszekerheid. De voorstellen gaan uit van erkende werkmethodes en werken die verder uit met het oog op meer levensmiddelenveiligheid. Ze zijn echter gebaseerd op een nieuw wetgevingsconcept, en dat is essentieel. We hebben het rechtsinstrument van de verordening gekozen, die in de hele Unie direct moet worden toegepast. Dat is een grote stap op weg naar meer gelijkheid en minder bureaucratie. Ik ben heel blij dat de Commissie, de Raad en het Parlement het eens zijn geworden over de uitbreiding van het beschikkende deel van alle teksten. Dat leidt tot meer rechtszekerheid voor alle betrokken bedrijven. Dat is van onschatbaar belang omdat er tegenwoordig telkens weer andere eisen worden gesteld.
Het Parlement heeft gepoogd om de mogelijkheden te beperken om de bijlagen volgens de comitologie-procedure te wijzigen. Dat hebben we gedaan met het oog op de rechtszekerheid en de stabiliteit. We hebben daarvoor een min of meer aanvaardbare regeling bedacht. Ik kan u echter verzekeren dat we een zeer kritische blik zullen werpen op de toepassing van de comitologie-procedure ter wijziging van de bijlagen. De rechtszekerheid moet de hoogste prioriteit krijgen. We moeten echter ook op een flexibele manier kunnen reageren op gevaren en nieuwe ontwikkelingen. Dat hebben we volgens mij ook bereikt.
Het tweede principe van de nieuwe regelingen op het gebied van de levensmiddelenveiligheid is in het belang van alle betrokken partijen. De belangrijkste nieuwe concepten zijn al genoemd: de invoering van het principe “van boer tot bord”, de mogelijkheid voor de exploitanten om zelf controles te verrichten, het gebruik van het HACCP-concept (risicoanalyse en vaststelling van kritische controlepunten) en van de richtsnoeren en het beter benutten van de wetenschappelijke kennis. Op die manier worden alle betrokken partijen bij het systeem betrokken. Het systeem houdt echter ook rekening met het productieproces en met de garanties die de producenten van levensmiddelen bieden. Daarom is de nieuwe methode ook gebaseerd op meer flexibiliteit. Dat de mogelijkheid bestaat om van de regels af te wijken en uitzonderingen te voorzien staat niet in tegenstelling tot de wens om de levensmiddelenveiligheid te verbeteren. Dit kan echter alleen maar gebeuren voor de voorziening van de lokale markten, dat ligt voor de hand, en in traditionele bedrijven in perifere of bergachtige gebieden, waar de ligging tot problemen leidt. Op die manier kunnen we rekening houden met de verschillende vormen van productie in de EU. Deze aanpak is volgens mij verstandig gekozen, we hebben namelijk bepaald dat dit alleen maar mag gebeuren op basis van een beoordeling van het risico door de inspectiedienst. In de kantlijn wil ik er even op wijzen dat de Raad en de Commissie het principe “van boer tot bord” ietwat hebben afgezwakt. Ze hebben bepaald dat het HACCP-principe in de primaire productie niet altijd hoeft te worden gevolgd. Ik geloof dat ook dit op een verstandige manier is opgelost, we laten het aan de lidstaten over om het in de praktijk te brengen.
Ons principe luidt: lage vereisten bij een laag risico. Daarom moeten we de kleine producenten garanderen dat ze op een voor het bedrijf aanvaardbare manier zullen kunnen bewijzen dat ze het HACCP-concept hebben toegepast. In overweging 15 bij het gemeenschappelijk standpunt nummer 1 over de verordening inzake de levensmiddelenhygiëne staat dat de controle op de kritieke punten kan worden vervangen door goede hygiënische praktijken. Dat is een regeling die volgens mij vooral in kleine ambachtelijke bedrijven kan worden toegepast.
De spil van het systeem voor de officiële controle van de productie van vlees is de officiële dierenarts. Hij zorgt voor de controles en de inspecties, zodat alle bepalingen die de wet voor die sector voorschrijft door alle betrokken personen worden gerespecteerd. De officiële dierenarts moet over alle instrumenten kunnen beschikken om deze bepalingen af te dwingen. Dat betekent ook dat de wetsteksten in duidelijke beslissingen moeten voorzien. Daarom is het belangrijk dat het Parlement de hoofdtaken van de officiële controle heeft opgenomen in artikel 3.
Bovendien moeten de dierenarts en de officiële assistent over veel vakkennis beschikken, en dat lijkt me ook juist. Dat betekent echter dat in bepaalde lidstaten - en we zien dat nu al gebeuren - de opleiding van dierenartsen moet worden aangepast. Degenen die in de lidstaten voor deze onderwerpen verantwoordelijk zijn moeten bovendien snel de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat er genoeg personeel beschikbaar is om al deze regelingen naar behoren toe te passen. Voorzover ik weet zijn er nog niet veel lidstaten die deze taken kunnen vervullen met het personeel dat ze nu hebben. Ik denk bijvoorbeeld aan de regeling voor de voorwaardelijke erkenning van bedrijven. Dat betekent heel concreet dat de overheid met het huidige personeel niet in staat is om een ondernemer binnen een half jaar drie keer te bezoeken om vast te stellen of hij voldoet aan de criteria voor de erkenning.
Er wordt nog een andere eis gesteld aan de instantie die moet zorgen voor een geïntegreerde controle. Dat betekent dat het niet meer genoeg is wanneer hoofdzakelijk wordt gekeken of de bepalingen van de wet wel worden gerespecteerd. Nu de bedrijven worden betrokken bij de voedselveiligheid wordt er ook meer flexibiliteit verwacht van de controlerende instantie. De ondernemer moet zich als partner opstellen en ook als zodanig worden beschouwd. Dat kunnen we niet in een wetstekst voorschrijven. De basis voor meer voedselveiligheid door meer samenwerking is echter gelegd.
Een punt was lang omstreden: de rol van het personeel van de slachthuizen bij de officiële controle. Voorzover ik dat nu kan beoordelen - en ik spreek hier als rapporteur van het Parlement - is het denkbaar dat er voor dit compromis in het Parlement geen meerderheid kan worden gevonden. Daar bestaan verschillende redenen voor. Er wordt bijvoorbeeld gezegd dat deze regeling niet tot meer voedselveiligheid leidt, wat altijd ons doel is geweest, maar juist tot minder. In de verordening inzake de officiële controle op voeder en levensmiddelen wordt geëist dat de officiële controle door onafhankelijke instanties wordt verricht. Het personeel van een slachthuis is nu eenmaal afhankelijk van de werkgever. Wanneer de dierenarts het personeel van een bedrijf moet opleiden kost dat tijd, en die tijd heeft hij dan niet meer voor de controles. De vraag is ook hoe het met de kosten zit. Kost het werkelijk minder voor de ondernemer wanneer hij zelf voor de controle zorgt? Ik denk van niet. Uit al het onderzoek blijkt het tegendeel.
Heren van de Raad, ik denk dat we moeten afspreken om hier over twee of drie jaar nog eens op terug te komen. Dan kunnen we proberen om voor meer helderheid te zorgen. Deze verordening leidt tot allerlei veranderingen in de lidstaten. De betrokken personen moeten allerlei procedures aanpassen. Daarom moeten we deze regels eerst eens twee of drie jaar toepassen en dan nog eens op deze zaak terugkomen. Ik vind dat we dit resultaat moeten aanvaarden en deze verordeningen nog tijdens deze zittingsperiode zonder verdere discussies moeten goedkeuren. Ze zijn een belangrijke basis voor de levensmiddelenveiligheid.
De commissaris is nu pas aangekomen. Daarom wil ik mijn eerste woorden even herhalen. Ik wil u en uw medewerkers bedanken voor de uitstekende samenwerking bij het uitwerken van deze wetsteksten. Ik denk dat het een goed resultaat is en dat we een grote stap zullen zetten in de richting van ons doel, meer levensmiddelenveiligheid in Europa. 
Byrne,
   – Mijnheer de Voorzitter, ten eerste dank ik de leden van de commissies die zich hebben gebogen over de voorstellen voor voedselhygiëne, voor al het werk dat ze hebben verricht. Er is bijna vier jaar verstreken sinds de Commissie dit pakket presenteerde. Daarom wil ik u herinneren aan de doelstellingen die we voor ogen hadden toen we deze herziening van de hygiënevoorschriften aan de orde stelden.
Samenvattend streven we vier doelstellingen na. De eerste doelstelling is de hygiënewetgeving aan te passen aan de algemene beginselen van de levensmiddelenwetgeving die in het Witboek over voedselveiligheid uiteengezet wordt. De tweede doelstelling is de bestaande regels beter af te stemmen op wetenschappelijke inzichten en de risico’s. De derde doelstelling is de rol van de bevoegde autoriteiten te definiëren en de vierde doelstelling is het wetgevingsklimaat te consolideren en te vereenvoudigen.
De discussies over het pakket hebben veel tijd in beslag genomen, zowel in de Raad als in het Parlement. Dat is niet verwonderlijk als je kijkt naar de uiteenlopende belangen die door de voorstellen worden bestreken en de zeer technische aard van de voorstellen. Deze lange periode bood ons voldoende tijd om over de voorstellen na te denken en de tijd is er nu rijp voor om het debat af te ronden en de wetgeving aan te nemen.
De Commissie acht het gemeenschappelijk standpunt van de Raad een redelijk compromis dat de standpunten van het Parlement duidelijk weergeeft. Ik was blij te horen dat de rapporteur en schaduwrapporteurs dit feit onderkennen. Toch is er een aantal amendementen ingediend voor de tweede lezing. Met het oog op de punten die in deze amendementen aan de orde komen, heeft de Commissie meegewerkt aan de totstandkoming van een compromis tussen het standpunt van de Raad en dat van het Parlement. De discussies over een dergelijk compromis zijn met succes afgerond en Coreper heeft het compromis reeds goedgekeurd. Voor de stemming later vandaag zijn ook amendementen ingediend waarin dit compromispakket naar voren komt.
We moeten er echter voor oppassen dat er geen misbruik van het met de Raad overeengekomen compromis wordt gemaakt. Een compromis vergt concessies van alle partijen. Dat geldt met name voor het betrekken van personeel van slachthuizen bij vleeskeuringen voor kalveren en varkens. Het gemeenschappelijk standpunt dat de Raad unaniem heeft goedgekeurd, voorziet in de mogelijkheid om personeel van slachthuizen bepaalde keuringen te laten uitvoeren. De Commissie is van mening dat dit juist is. Het gaat hier niet om een privatisering van de vleeskeuringen, zoals sommigen beweren. Het wordt personeel van slachthuizen alleen mogelijk gemaakt de officiële dierenarts te assisteren. Er is geen sprake van algehele toestemming om personeel van slachthuizen bij vleeskeuringen te betrekken. Het subsidiariteitsbeginsel is hier van toepassing. Het besluit om het systeem al dan niet toe te passen, wordt per geval door de lidstaten genomen.
Bovendien omvat de voorgestelde wetgeving een aantal zeer strenge regels die de onafhankelijkheid van de controles garanderen, met name de regel dat personeel van slachthuizen dat bij vleeskeuringen is betrokken, onafhankelijk van het productiepersoneel dient te handelen en rechtstreeks aan de officiële dierenarts verslag dient uit te brengen. Slachthuizen die hun personeel bij vleeskeuringen wensen te betrekken, moeten daartoe specifieke toestemming van de bevoegde autoriteiten hebben verkregen. Ik benadruk dat het systeem in de meeste lidstaten al meer dan tien jaar naar behoren functioneert voor vlees van pluimvee en konijnenvlees. Er zijn hierover nooit klachten en gevallen van misbruik gemeld. Als we dit alles in overweging nemen, kunnen we stellen dat het voorstel om het systeem uit te breiden met vleeskalveren en vleesvarkens evenwichtig is en volledig in overeenstemming is met de doelstellingen van de voorgestelde wetgeving die ik een paar minuten geleden schetste.
De Commissie is bereid akkoord te gaan met het compromisvoorstel dat de Raad heeft ingediend, waardoor het systeem nog eens drie jaar later van kracht wordt. Dit komt naar voren in amendement 21 op het voorstel inzake officiële controles. De Commissie kan de amendementen 9 en 14, waarvoor de rapporteur de steun van het Parlement vraagt, echter niet steunen. Mochten deze amendementen worden aangenomen, dan lijkt bemiddeling onvermijdelijk en dat zou jammer zijn, vooral gezien de tijd - vanaf juli 2000 - die nodig was voor het overwegen van deze voorstellen.
Tot slot dank ik nogmaals al degenen die ertoe hebben bijgedragen dat we dit stadium hebben bereikt. De Commissie aanvaardt alle amendementen op het gemeenschappelijk standpunt die onderdeel zijn van het compromispakket dat met de Raad is overeengekomen. Een volledige lijst met de bijzonderheden wordt beschikbaar gesteld aan het secretariaat van het Parlement(1).
Liese (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil de rapporteur, de heer Schnellhardt, namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten van harte bedanken. Hij heeft jarenlang hardnekkig onderhandeld. Ik denk dat we met deze resultaten een stap zetten op weg naar meer levensmiddelenveiligheid in Europa. Wanneer levensmiddelen uit het buitenland komen is het belangrijk dat we de burgers kunnen garanderen dat ze veilig en gezond zijn.
Wat we ook hebben bereikt - of wat toch beter is dan in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie - is dat de voorstellen realistisch zijn. Ik zou willen wijzen op een heel concreet punt in het eerste verslag-Schnellhardt inzake de algemene levensmiddelenhygiëne. Het HACCP-concept is uitstekend voor grote bedrijven. Ze hebben veel personeel, misschien zelfs in meerdere lidstaten, ze moeten aantonen en bijhouden wie een bepaald product wanneer in handen heeft gehad. Ik heb er echter van het begin af aan moeite mee gehad om dit concept ook te gebruiken in heel kleine bedrijven. Wanneer in een restaurant of een banketbakkerij maar twee of drie medewerkers in dienst zijn hoeven we geen documenten bij te houden om vast te stellen wie een product in handen heeft gehad en waar misschien iets mis is gegaan. Een mondelinge uitleg is dan genoeg, en daarom hebben we er in de onderhandelingen sterk op aangedrongen om die documentatieplicht voor kleine bedrijven af te zwakken, afhankelijk van het risico dat met de productie verbonden is. We denken dat bij heel kleine bedrijven die documenten helemaal niet nodig zijn. Dat zou niet ten koste van de consumentenbescherming gaan, want we zouden er voor zorgen dat juist de kleine bedrijven de bepalingen op een redelijke manier kunnen toepassen.
Het resultaat is niet helemaal wat we hadden gewenst, maar we hebben heel wat compromissen kunnen afdwingen, vooral bij het eerste verslag. Daarom kunnen we deze verslagen met een gerust geweten aannemen. 
Corbey (PSE ).
    Voorzitter, commissaris, collega's, het is gebruikelijk dat wij aan het begin van onze bijdrage vriendelijke woorden spreken over de goede samenwerking met de rapporteur. Collega Schnellhardt, uiteraard waardeer ik uw werk en uw inspanningen, maar om eerlijk te zijn, ben ik enigszins teleurgesteld over uw manier van werken. Het is niet erg sjiek om op eigen houtje te onderhandelen met de Raad en alleen aandacht te besteden aan uw eigen amendementen. Persoonlijk vind ik dat het het Parlement niet tot eer strekt een compromis met de Raad overeen te komen en tegelijkertijd de oorspronkelijke amendementen te willen aannemen. Dat is geen geloofwaardige werkwijze.
Collega's, vandaag wil ik even terugkijken op vijf jaar voedselveiligheid en op bijna drie jaar voedselhygiëne. In de algemene levensmiddelenwetgeving hebben wij gezamenlijk besloten dat de producenten van levensmiddelen de hoofdverantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid van hun producten en dat de controle hierop wordt uitgeoefend door de overheid. Wij staan nu op het punt de klok terug te draaien. Ik ben het met dit standpunt niet eens, maar op dit punt spreek ik niet namens mijn fractie.
Hoe is het zover gekomen? Ik denk dat we allereerst de hand in eigen boezem moeten steken. Het levensmiddelenhygiënedossier is een complex geheel met honderden amendementen over allerlei details. Als gevolg hiervan houden slechts enkele woordvoerders zich met dit dossier bezig en is het voor buitenstaanders erg gemakkelijk om misinformatie te verspreiden.
Waar gaat het allemaal om? Centraal staat de vraag wie de voedselproducenten controleert. In het licht van de algemene levensmiddelenwetgeving lijkt deze vraag eenvoudig te beantwoorden. De producent zorgt ervoor dat zijn producten in orde zijn en de overheid ziet toe op de eindcontrole. De Commissie wil in overeenstemming met het vastgestelde uitgangspunt vleesproducenten, met name varkens- en kalverbedrijven, onder toezicht van de overheid de ruimte bieden om hun verantwoordelijkheid te nemen en zelf de controlewerkzaamheden te verrichten. Een deel van de vleessector wil deze verantwoordelijkheid ook nemen en zelf een einde maken aan misstanden.
Er is veel weerstand tegen het idee van de slager die zijn eigen vlees keurt. Terecht, want de overheid moet toezicht houden en heeft een duidelijke rol in de controle. Het is echter wel goed de slager meer verantwoordelijkheid te geven. Een meerderheid van onze fractie wijst het idee dat de vleessector zelf verantwoordelijkheid draagt af. Het personeel van de vleesbedrijven zou volgens hen niet in staat of in de positie zijn de kwaliteit te bewaken. Persoonlijk denk ik daar anders over. Ik denk dat we af moeten van autoritaire bedrijven die van hun werknemers geen kritiek op de kwaliteit van hun producten dulden. Ik vind dat het Europees Parlement de werknemers in de vleessector niet moet zien als bange, onmondige en onkundige wezens. Zolang de overheid toezicht houdt, kunnen bedrijven zelf verantwoordelijkheid dragen.
Ik roep er daarom iedereen toe op het compromis dat wij met de Raad hebben bereikt te steunen en te voorkomen dat wij ook nog eens de amendementen van de milieucommissie aannemen, want dat is geen goede werkwijze. 
Paulsen (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij proberen al bijna vijf jaar de levensmiddelen in Europa veiliger te maken en het einde van deze werkzaamheden is in zicht. De aanbevelingen van collega Schnellhardt vormen een belangrijke bijdrage, omdat ze betrekking hebben op de concrete situatie in restaurants, winkels, slachterijen en uitsnijderijen, ongeacht hun grootte.
Namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij moet ik zeggen dat ik er niet gelukkig mee ben dat dit zo lang heeft geduurd. Het was lastig. De heer Schnellhardt en ik waren het natuurlijk niet altijd eens over bepaalde technische aspecten, zowel in zijn verslagen als in de mijne, die op bepaalde gebieden nauw bij elkaar aansluiten. Desalniettemin moet ik erkennen dat de heer Schnellhardt uiteindelijk erg professioneel en puik werk heeft afgeleverd. Daar mag geen twijfel over bestaan. Ik dank hem voor de samenwerking. Wij zullen het compromis steunen, ook al is dat met gemengde gevoelens. Ik ben namelijk bezorgd over enkele aspecten, bijvoorbeeld wat de definitie van een uitsnijderij betreft. Er is niet uitdrukkelijk bepaald dat de regels zullen gelden voor alle inrichtingen die versnijden en rauw vlees verwerken. Ik betreur dit, omdat ik weet hoe gevaarlijk deze inrichtingen zijn. Zelfs als levensmiddelenproducenten, landbouwers, transporteurs en slachterijen volledig correct handelen, kan het in de laatste fase toch nog misgaan met de hygiëne.
Bij een compromis moeten de verschillende partijen steeds geven en nemen. De ELDR-Fractie waarvan ik deel uitmaak, krijgt niet helemaal haar zin. Als dit wel het geval was geweest, dan zouden wij in een dictatuur zitten in plaats van in een democratisch parlement. De uitsnijderijen baren mij zorgen. Ik hoop dat de Europese vleesindustrie naar de rechtbank stapt als de definitie niet geïnterpreteerd wordt zoals ze dit in het beste geval zou moeten worden.
Voor de rest kunnen wij deze aanbevelingen steunen en het verheugt ons dat wij het over deze regeling eens zijn geworden. Naar mijn mening hebben alle leden die hieraan meegewerkt hebben, zich op vakkundige en volhardende wijze ingezet voor veiligere levensmiddelen. Ik denk hierbij aan mevrouw Corbey en de heer Whitehead. Naar mijn mening hebben wij de meeste energie in deze aangelegenheid gestopt. Ik dank u voor de samenwerking. 
McKenna (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit hygiënepakket bestaat uit een aantal onderdelen, die stuk voor stuk van groot belang zijn: een voorstel over algemene levensmiddelenhygiëne, een voorstel over levensmiddelen van dierlijke oorsprong en een voorstel over officiële controles voornamelijk met betrekking tot slachthuizen.
Het merendeel van de amendementen uit de eerste lezing is in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad opgenomen, maar er is nog steeds sprake van verschillen, met name ten aanzien van de volgende punten. In hoeverre kan het HACCP-voedselveiligheidssysteem bij de primaire productie op boerenbedrijven ten uitvoer worden gelegd? Hoeveel flexibiliteit krijgen de lidstaten? Komt er een algemene clausule voor comitologie of een meer specifieke regel die slechts comitologie toestaat binnen de kaders van een aantal vastgestelde doestellingen, zoals de rapporteur het liefst schijnt te zien? Zal er binnen de vleesindustrie sprake zijn van zelfcontrole door werknemers die als vleeskeurmeesters werken? Zal de flexibiliteit die is voorzien voor kleine ambachtelijke slachthuizen erop neerkomen dat er alleen regionale handel plaatsvindt door de eis dat er bij iedere slachting een officiële dierenarts aanwezig is?
In eerste lezing waren de belangrijkste punten voor mijn fractie de directe verkoop van levensmiddelen op de boerderij of bij plaatselijke winkeliers en flexibiliteit voor de verwerking van traditionele producten. Deze punten worden voornamelijk afgedekt door het gemeenschappelijk standpunt van de Raad dat wij van harte verwelkomen omdat we vinden dat er enige flexibiliteit moet zijn als het gaat om de verwerking van traditionele producten en ook met betrekking tot de ambachtelijke productie.
Waar mijn fractie moeite mee heeft is dat in het nu door de Raad voorgestelde compromispakket wordt aangedrongen op uitbreiding van de controles door personeel van slachthuizen met varkens en kalveren. Mijn fractie - en voorzover ik weet ook de rapporteur - is faliekant tegen deze zelfcontrole. Dit werkt zelfregulering in de hand en het kan ertoe leiden dat bepaalde zaken oogluikend worden toegelaten, afhankelijk van de productiviteit van de slachthuizen. Kortom, dat is geen goed idee. Het draagt niet bij tot wat we hier proberen te bewerkstelligen.
We willen niet dat dit punt wordt aanvaard. Dat is wat dit verslag betreft voor ons het belangrijkste. We zijn blij dat de kwesties ten aanzien van de ambachtelijke en plaatselijke productie van traditionele producten in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen. 
Fiori (PPE-DE ).
   – Commissaris Byrne, het Parlement zal vandaag stemmen over een heel belangrijk wetgevingspakket, de levensmiddelenhygiëne. Ik moet zeggen dat het proces van herordening van alle wetgeving op het vlak van levensmiddelen, zoals in gang gezet door het Witboek inzake voedselveiligheid van de Commissie, één van de centrale thema’s van deze zittingsperiode is gebleken. Het algehele doel van de discussie is borg te staan voor de gezondheid en veiligheid van de consumenten, althans op het wetgevingsvlak. Dat is inderdaad een topprioriteit, niet alleen omdat er in de afgelopen jaren zoveel is voorgevallen waardoor de voedselveiligheid in het gedrang kwam, maar ook omdat dit de nodige tegenslagen heeft opgeleverd voor een aantal bedrijfstakken in de primaire sector.
Als men het door de Commissie voorgestelde compromisstandpunt, het antwoord van de Raad en het standpunt van het Parlement doorbladert, dan valt meteen te ontdekken dat hiermee de kous niet af is, maar dat geldt natuurlijk voor alle compromisstandpunten en bemiddelingen. Wel vind ik dit een heel verstandig compromisstandpunt, temeer daar het een middenweg bewandelt tussen wat de behoeften van de productiesector en de noden van de consumptiesector zijn, het is een compromis tussen een behoorlijk bedrijfsresultaat en de bescherming van het basisrecht van de burgers op gezonde en veilige voedingsmiddelen en consumptieartikelen.
Ik heb in dit verband nog drie opmerkingen. Uiteraard hadden wij graag gezien dat in de verordening inzake levensmiddelenhygiëne gepleit werd voor een striktere toepassing van het HACCP-systeem en de Codex alimentarius. Ook had men wat ons betreft wat meer mogen hameren op het beginsel “van boer tot bord”. Dit principe spreekt de consumenten erg aan, maar er moet natuurlijk wel wat meer duidelijkheid aan te pas komen. Bovendien brengt het extra kosten voor de landbouwsector met zich mee. Tenslotte zouden wij meer gehamerd hebben op de noodzaak dat de communautaire verordeningen in alle lidstaten dezelfde geldigheid krijgen. Met het oog daarop zou men paal en perk moeten stellen aan de mogelijkheid om veranderingen in te voeren. Veranderingen moeten eigenlijk alleen maar worden toegestaan als het de bedoeling is de typische productie van ieder land beter in bescherming te nemen, zonder dat natuurlijk ook maar op enige wijze de normen inzake voedselkwaliteit en -veiligheid geweld aan wordt gedaan.
Tenslotte, mijnheer de commissaris, nog iets over de amendementen 9 en 14. Wij zijn daar zeer aan gehecht. Ik hoop dan ook dat u het Parlement de ruimte laat om die als een hoeksteen van ons standpunt naar voren te brengen. 
Bowe (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ten eerste moeten we allemaal de heer Schnellhardt feliciteren met deze verslagen. Het is een enorme klus geweest, een soort marathon, maar het resultaat mag er zijn. Er ligt nu een pakket maatregelen waarmee de gezondheid en de veiligheid van het Europese publiek en de kwaliteit en de veiligheid van de Europese vleesvoorziening voorlopig zijn gegarandeerd. We hebben er alle vertrouwen in dat deze maatregelen effect zullen sorteren.
Sommige kwesties waren moeilijker dan andere. We erkennen allemaal dat het systeem niet te zwaar gebukt mag gaan onder te veel bureaucratie en we erkennen allemaal dat zelfcontrole of een soepele controle - zeker in bepaalde sectoren - noodzakelijk is. Ten aanzien van vlees van pluimvee en konijnen is hier aantoonbaar behoefte aan en is er geen gevaar voor de volksgezondheid.
Er is echter behoefte aan een onafhankelijke keuringsdienst om bepaalde sectoren nauwlettend in de gaten te kunnen houden, zoals de werkzaamheden in slachthuizen in heel Europa, waar de tijdsdruk en de werkdruk hoog zijn en waar aantoonbaar sprake is van een potentieel gevaar voor de volksgezondheid - met name in de roodvleessector. Hoewel ik niemand ken die rauw konijnenvlees of vlees van pluimvee eet, ken ik wel veel mensen - waaronder leden van het Europees Parlement - die rood vlees eten dat rauw of nagenoeg rauw is. Dientengevolge is er in die sector een groter en ernstiger gevaar voor de volksgezondheid dan voor vleessoorten die niet in rauwe vorm worden geconsumeerd. Om die reden vind ik het compromis ten aanzien van de mogelijke uitbreiding van zelfcontrole met betrekking tot varkensvlees en kalfsvlees, waartoe de Raad heeft besloten, gevaarlijk. Ik ben van mening dat we dit nu niet moeten doen: daarmee doorbreken we de speciesbarrière en maken we de weg vrij voor zelfcontrole in de roodvleessector. Daar sta ik niet achter. We zien allemaal in wat het belang is van deze maatregelen op het gebied van de volksgezondheid: we hoeven maar te denken aan de gruwelijke voedselvergiftiging in Schotland een paar jaar geleden. Dit incident was het gevolg van besmet rood vlees. We moeten de volksgezondheid beschermen. 
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik sluit me aan bij de woorden van dank die zijn uitgesproken. Niet alleen aan het adres van de rapporteurs, maar ook aan dat van de schaduwrapporteurs. Vandaag is het een mooie gelegenheid om het hele levensmiddelenwetgevingspakket, de beoordeling van de veiligheid tot en met de laatste stap, de controle, af te maken.
Er is een groot aantal richtlijnen dat met hetgeen wij vandaag afspreken kan worden ingetrokken. Wij gaan het vraagstuk van de controleerbaarheid van de levensmiddelenproductie, de integrale ketenbenadering oftewel het van -principe, helemaal afsluiten.
Voorzitter, er zitten wat problemen in het compromispakket dat door de Raad en de Commissie is voorgelegd en waarmee het Parlement het eens was. Er wordt op het laatste moment echter wat zand in het raderwerk gestrooid, omdat er wat misverstanden lijken te bestaan. Ik zeg dat ook tegen David Bowe.
Waar gaat het om? Het gaat om het verdedigen van het compromis dat de Raad heeft voorgelegd en het gaat erom dat er in het bedrijf waar wordt geproduceerd enige extra verantwoordelijkheid mogelijk moet zijn, dat goed gecontroleerd wordt wat er met het vlees aan de hand is en dat wij vervolgens onder de eindverantwoordelijkheid van de officiële dierenarts en de overheid die de dierenarts heeft aangesteld, zeggen of we het vlees wel of niet goed vinden. In Nederland functioneert dit systeem al enige jaren tot ieders tevredenheid. De heer Bowe zei zojuist dat er in Schotland een paar jaar geleden een probleem is geweest met rood vlees, terwijl men daar een ander systeem hanteert.
Wat wij moeten doen, is ervoor zorgen dat de verantwoordelijkheid daar gelegd wordt waar zij ook absoluut kan worden gedragen. Dat betekent dat flexibiliteit in het systeem noodzakelijk is en dat zoveel mogelijk bureaucratie moet worden uitgeschakeld, maar dat er wel voor moet worden gezorgd dat de consument erop kan rekenen dat het voedsel dat hij op zijn bord krijgt veilig is.
Voorzitter, ik zou er dan ook toe willen oproepen het compromis van de Raad te steunen. 
Stihler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil me graag concentreren op het gevaar dat van de voorstellen van de Commissie uitgaat in verband met de privatisering van de onafhankelijke vleeskeuringsdienst in het Verenigd Koninkrijk. Deze kwestie is niet alleen aan de orde gesteld door de Britse consumentenbond maar ook door de Britse vakbond Unison, die de vleeskeurders vertegenwoordigt. Er is geopperd dat het voorstel van de Commissie privatisering via de achterdeur mogelijk maakt doordat de verantwoordelijkheid voor hygiëne in slachthuizen bij de vleesproducenten zelf wordt gelegd. Hierdoor komt de onafhankelijkheid van de vleeskeurders in gevaar, aangezien hun loon dan wordt betaald door de bedrijven die ze moeten keuren.
Consumentenbescherming dient de hoogste prioriteit te krijgen en geen enkele consument zou het gevaar moeten lopen onveilig vlees te eten. Vorige week nog zagen we dat er kippenvlees werd verkocht waarvan de uiterste verkoopdata op de verpakking volgens de consumentenbond niet klopte. Daar komen de BSE-, MKZ- en E.coli-crises nog eens bovenop. Bij de situatie die zich jaren geleden voordeed, waar de heer Bowe naar verwees, waren de slagers betrokken waar mijn familie in Wishaw in Schotland vlees haalde. Nooit eerder was de behoefte om consumenten gerust te stellen dat het vlees dat ze eten veilig is, zo groot. Het is in het belang van de consument, maar het moet ook in het belang van de vleessector zijn.
Toen ik een paar maanden geleden een vleesverwerkende fabriek bezocht, werd mij op het hart gedrukt dat de kwaliteit van het vlees voldeed aan de hoogste normen en dat de vleeskeurders een belangrijke rol speelden bij het garanderen van de kwaliteit en de veiligheid. We moeten de onafhankelijkheid van de vleeskeuringsdienst niet in gevaar brengen. Er zijn in het Verenigd Koninkrijk twaalfhonderd onafhankelijke vleeskeurders en ik hoop dat zij het werk kunnen blijven doen dat ons consumenten de garantie biedt dat het vlees dat we eten, veilig is. 
Whitehead (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, samen met de levensmiddelenwetgeving vormt dit het gezondheidspakket en ik ben de heer Schnellhardt zeer erkentelijk voor alles wat hij door de jaren heen op dit gebied heeft gedaan. Ik steun zijn verzoek om de mate waarin de bijlagen door middel van comitologie kunnen worden aangepast, te beperken. Het venijn zit hem in de kleine details. We willen niet dat de kleine details tot de verspreiding van ziekten leiden.
Alle gevallen waarin levensmiddelen van dierlijke oorsprong worden verpakt en van een identificatiemerk worden voorzien, vragen onze aandacht. De commissaris weet uit mijn correspondentie met hem van de moeilijkheden die we in de East Midlands hebben gehad door het Denby-schandaal en andere schandalen waarbij vlees foutief geïdentificeerd was en ten onrechte werd verkocht. Met name de uitbreiding van de controle door personeel in het geval van rood vlees baart ons veel zorgen. We willen niet dat dergelijke controles ook voor vleesvarkens en -kalveren gaan gelden.
De commissaris zei dat dit volkomen veilig is en dat het met wit vlees uitstekend heeft gewerkt. Daar ben ik nog niet zo zeker van en als hij het onderzoek van de consumentenbond leest over de omstandigheden waaronder kippenvlees wordt verpakt en verkocht, zal hij zien dat er zelfs voor wit vlees reden voor twijfel en bezorgdheid bestaat. Dit doet niets af aan het harde werk en de inzet van het personeel van slachthuizen. Het gaat erom dat ze niet onder ondraaglijke druk komen te staan en dat alle mogelijke veiligheidsmaatregelen worden getroffen. Persoonlijk ben ik de vakbond Unison dankbaar voor zijn campagne inzake deze kwestie. Ik ben van mening dat we ten aanzien van deze kwestie, maar dan ook alleen ten aanzien van deze kwestie, een goede reden hebben om omwille van de veiligheid verder te gaan dan het gemeenschappelijk standpunt. 
De Voorzitter.
   Ik wil alle collega’s bedanken die hebben bijgedragen aan dit bijzonder prettige debat. Het is duidelijk dat het Parlement en de Commissie veel vooruitgang boeken.
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.
Hudghton (Verts/ALE ),
   . – Consumenten hebben het recht te eisen dat de levensmiddelen die ze kopen en eten zo veilig mogelijk zijn en ik steun dat beginsel van harte, maar in ons streven verordeningen ten uitvoer te leggen die effectief zijn en consumenten de garanties geven waar ze behoefte aan hebben, moeten we oppassen dat we geen bestaande maatregelen schrappen terwijl die reeds effect blijken te sorteren.
Het wil er bij mij niet in dat het huidige onafhankelijke vleeskeuringsysteem in het Verenigd Koninkrijk erop vooruit gaat als we hetzelfde type controles invoeren als momenteel voor de pluimveesector wordt gehanteerd. Iedereen die wel eens in een moderne pluimveeslachterij is geweest weet dat het proces in niets lijkt op dat in een abattoir.
Natuurlijk ben ik het ermee eens dat er van begin tot eind sprake moet zijn van controle, maar het zou verstandig zijn succesvolle onderdelen van de keten te behouden en controles toe te voegen waar verbetering nodig is. Om die reden ben ik tegen de onderdelen van dit pakket die tot ontmanteling of privatisering van de onafhankelijke vleeskeuringsdienst zouden leiden. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0197/2004) van Albert Jan Maat, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten en tot wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG en 93/119/EG. 
Byrne,
   – Mijnheer de Voorzitter, ten eerste dank ik de leden van de commissies voor het vele werk dat ze hebben verricht in verband met het Commissievoorstel voor een verordening inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer. Ik ben met name de heer Maat erkentelijk voor zijn inspanningen ten aanzien van dit belangrijke initiatief.
Dierenwelzijn is een gevoelig onderwerp. Dat blijkt uit het grote aantal deelnemers aan het debat en deels ook uit het grote aantal ingediende amendementen. Het Commissievoorstel is gericht op een aanzienlijke verbetering van het dierenwelzijn tijdens het vervoer. Het is met name gericht op het vervoer over lange afstanden, aangezien dat tot de meeste problemen kan leiden. Het is bedoeld om tot duidelijker en verbeterde normen alsook strengere handhavingsregels te komen. Dit voorstel is voortgekomen uit uitvoerige analyse, wetenschappelijk advies en overleg met belanghebbenden. Ik weet zeker dat het voorstel niet tegemoet komt aan de wensen van de fervente voorstanders aan beide zijden van het dierenwelzijndebat, maar ik ben er stellig van overtuigd dat tenuitvoerlegging ervan zal leiden tot de ingrijpende verbeteringen van de vervoersomstandigheden van dieren waarvan de voorvechters van dierenwelzijn al jaren dromen.
Ik kan u garanderen dat elk amendement dat erop gericht is de vervoersomstandigheden op onrechtmatige wijze te liberaliseren of te beperken, het niet zal redden. Ik heb aangegeven dat ik bereid ben deel te nemen aan een constructieve dialoog teneinde snel tot overeenstemming en een verbetering van de vervoersomstandigheden te komen.
Een van de belangrijkste politieke aspecten van het dossier betreft de reistijd. De Commissie stelt voor de huidige regels te vervangen door een eenvoudig systeem voor alle diersoorten met een maximumreistijd van negen uur gevolgd door een minimumrusttijd van twaalf uur, indien de eindbestemming nog niet is bereikt. Het is niet toevallig dat deze tijden gelijk zijn aan de reis- en rusttijden voor chauffeurs. Op die manier is handhaving van deze tijden veel eenvoudiger en dat is wat mij betreft een aspect van cruciaal belang bij deze wetgeving.
Ik ben bereid variaties op het door de Commissie voorgestelde thema te overwegen om tot een duurzaam compromis te komen. Maar om eerlijk te zijn kan ik niet akkoord gaan met amendementen die erop gericht zijn vervoer van levende dieren te verbieden, of dat nu is voor de slacht, om verder te worden gehouden of voor fokdoeleinden. Ik ben van mening dat zo’n maatregel onwettig is en buiten de werkingssfeer van het Verdrag valt. Het Hof van Justitie zou er vermoedelijk korte metten mee maken. Een dergelijk initiatief maakt in ieder geval geen enkele kans door de Raad te worden gesteund. Daarom heb ik de aanname van een intelligente en vooruitstrevende benadering voor de verbetering van het dierenwelzijn voorgesteld. Om het recht voor zijn raap te zeggen: wat hebben we eraan om tegen windmolens te vechten en de beste kans die we in tien jaar hebben gehad om de regels inzake dierenwelzijn te verbeteren, te laten liggen. 
Maat (PPE-DE ),
   . Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn eerste inbreng. Echter, voordat ik mijn eigen commentaar op de nieuwe richtlijn voor het vervoer van dieren geef, wil ik een ogenblik stilstaan bij een gebeurtenis in mijn eigen land, namelijk het afscheid van onze koningin-moeder, prinses Juliana. Zij heeft tijdens haar regeerperiode altijd een bijzondere belangstelling getoond voor de agrarische sector in mijn land en ook voor de veehouderij. Voor haar telde ieder mens en elk dier. Ik gedenk haar vandaag bij de aanvang van dit debat in dankbaarheid en leef mee met haar familie en allen die haar zullen missen.
Voorzitter, de herziening van de richtlijnen 64/432/EEG en 93/119/EG inzake het vervoer van dieren heeft vrij lang op zich laten wachten. Ik heb waardering voor de inbreng van commissaris Byrne, omdat hij na ons debat over de resolutie van 2001 toch de handschoen heeft opgenomen. Naast het dierenwelzijn waren vooral de MKZ-crisis en de uitbraken van varkenspest voor mij als rapporteur redenen voor een grondige herziening van de wetgeving.
Ik moet echter concluderen dat het voorstel van de Commissie geen echte keuze is. Gezien de voorgestelde tijdslimieten van negen uur vervoer en twaalf uur rust, met ongelimiteerde herhaling, en de zeer forse verruiming van de oppervlakte per dier, kan men gerust vaststellen dat vervoer langer dan negen uur onbetaalbaar zou worden. Als rapporteur neem ik echter enige afstand van deze benadering, omdat zij geen recht doet aan de toch al moeilijke inkomenssituatie in de veehouderij en omdat de beperking van de risico's van dierziektes en de regularisatie van de slachtpraktijk onvoldoende in beeld komen. Bovendien geeft een te grote oppervlakte per dier onnodige kans op verwonding tijdens het vervoer. Ik heb derhalve voor de volgende lijn gekozen.
Ten eerste, het vervoer tot honderd kilometer moet niet onder de richtlijn worden gebracht, om te vermijden dat het zogenaamde boerentransport voor slacht- en gebruiksvee onnodig duur wordt. Bovendien gaat het hierbij vooral om regionale veehouderijsystemen en bij deze transporten is er zelden of nooit een probleem met het dierenwelzijn.
Ten tweede, geen grote aanpassingen van de oppervlakte-eisen voor slachtvee. De beperking van het vervoer van slachtvee tot negen uur of vijfhonderd kilometer, en dat betreft 97 procent van het slachtveevervoer, geldt nu reeds. Wel moeten er overgangstermijnen komen voor regio's met weinig slachthuizen of bijzondere marktproblemen. Daarnaast zou ik een gerichte bevordering willen bepleiten van het vestigen van slachthuizen in regio's waar dieren worden gehouden. Waarom worden melk en suiker in het algemeen wel verwerkt in de regio waar ze zijn voortgebracht en zou dat voor het slachten van dieren niet opgaan?
Ten derde stel ik voor om voor gebruiksvee en traditionele systemen voor het afmesten van dieren een transportlimiet in te stellen van dertig uur, inclusief acht uur rust, maar zonder uitladen op halteplaatsen. Ik bepleit voorts een aparte regeling voor fokvee en sportpaarden, met een strikte toepassing van rusttijden en voedervoorschriften. In het algemeen zijn de vervoerscondities voor deze groep echter al uitstekend.
Ten vierde, meer en beter gerichte controles op internationaal transport. Met name dit punt is de achilleshiel van de huidige praktijk in de Europese Unie.
Ten vijfde, koppeling van de rust- en rijtijden in de bestaande EU-richtlijnen voor de transportsector aan de nieuwe wetgeving. Voorts zou het GPS-systeem moeten worden ingevoerd voor internationaal vervoer, zodat onnodige bureaucratie wordt voorkomen en de controle veel effectiever kan plaatsvinden.
Dat vooral dit laatste punt geen overbodige luxe is, is onder meer gebleken bij niet aangekondigde wegcontroles in Oostenrijk, waarbij maar liefst meer dan 50 procent van de transporteurs van dieren in overtreding bleek. Ook de export van 221.000 levende runderen per jaar naar Libanon roept vraagtekens op. Voor elke twee gezinnen in Libanon, een hele koe op jaarbasis! Wat mij betreft is er alle reden voor aanpassing van de regelgeving, in bijzonder met betrekking tot het vervoer van slachtdieren. Ik verzoek de collega's dan ook in te stemmen met de amendementen 1 t/m 97, 109, 110, 111, 112 en 115. Dat levert de beste balans op tussen dierenwelzijn en een economisch acceptabele positie voor de veehouderij.
Als de Raad dit voorstel overneemt, wordt de veehouderij in Europa niet uit de markt gedrukt en wordt het dierenwelzijn structureel verbeterd. Ik verzoek de Commissie en de Raad nu reeds een voorlopig standpunt in te nemen. Tot besluit wil ik de verschillende fracties bedanken voor de uitstekende samenwerking bij de voorbereiding en de behandeling van dit verslag. 
McKenna (Verts/ALE ),
    – Mijnheer de Voorzitter, het standpunt van de Commissie milieubeheer over deze kwestie was zeer positief: het was duidelijk dat de commissie zich schaarde achter het standpunt van diverse parlementsleden - meer dan vierhonderd leden hebben een resolutie ondertekend waarin een algehele maximumreisduur van acht uur wordt voorgeschreven. In verband met het voorstel van de Commissie zijn veel van de door de Commissie milieubeheer ingediende amendementen niet overgenomen door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, maar ik hoop dat de ingediende amendementen worden gesteund als erover wordt gestemd.
De rustperiode in de voertuigen is bijvoorbeeld uiterst onpraktisch. Een rustperiode in een voertuig mag om verschillende redenen niet als rustperiode worden beschouwd. Ten eerste schieten de dieren daar niets mee op. Het zal zeer moeilijk zijn deze dieren te laten eten en drinken tenzij het voertuig daartoe wordt uitgerust, en als dat het geval is, wordt het economisch ondoenlijk voor vervoerders om zo’n voertuig te hebben. Het zal heel moeilijk worden om de dieren te verzorgen als ze tijdens de rustperiode in het voertuig blijven. En hoe worden dode dieren uit het voertuig verwijderd?
In Ierland was er pas een incident rond Pandora, dat zei dat het geen levende dieren meer wilde vervoeren, waarschijnlijk om economische redenen. Zij zien de bui al hangen.
Wat de eindeloze cyclus betreft: het idee van een rustperiode tijdens een reis die eindeloos lang kan voortduren, is volstrekt onaanvaardbaar. Zelfs de sector is het niet eens met de rustperiode in het voertuig. Dit is een van de kernpunten waarover het Parlement zich deze week moet buigen.
Wat betreft fraude met exportrestituties, een kwestie die gisteravond tijdens de vergadering aan de orde kwam en die ook in de media naar voren is gebracht: een van de manieren om fraude te voorkomen, is het afschaffen van de exportrestituties. De overgrote meerderheid van de Europese burgers wil niet dat haar geld wordt gebruikt om het onmenselijke transport van dieren, dat onnoemelijk veel onnodig leed veroorzaakt, te subsidiëren. Ik ben het eens met wat de heer Maat zegt over plaatselijke abattoirs. Op sommige plaatsen in Duitsland wordt gewerkt met mobiele abattoirs om dieren te slachten als er plaatselijk geen abattoir voorhanden is. We moeten ervoor zorgen dat dieren niet onnodig lijden en er is hier duidelijk sprake van onnodig lijden. De Commissie milieubeheer is daarvan overtuigd. 
Parish (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ten eerste dank ik de heer Maat voor zijn zeer praktische verslag over het vervoer van dieren. Het staat buiten kijf dat we allemaal voorstander zijn van strengere regels inzake het vervoer van dieren. Het is een zeer gevoelige kwestie, het meest van al in het Verenigd Koninkrijk. Ik dank hem ook voor zijn steun voor mijn amendementen waarin de Commissie en de Britse overheid wordt gevraagd de mogelijkheden van een uitzonderingsbepaling te onderzoeken, met name ten aanzien van het vervoer naar het vaste land van Europa van levende paarden bestemd voor de slacht. Zoiets is in het Verenigd Koninkrijk in ruim zeventig jaar niet voorgekomen en dat willen we graag zo houden. Daarvoor dank ik de heer Maat van harte.
Een van de sterke punten van het verslag van de heer Maat is dat daarin onderscheid wordt gemaakt tussen dieren bestemd voor de slacht en dieren die nog verder vetgemest moeten worden. Het valt niet te rechtvaardigen dat dieren voor de slacht een heel lange reis moeten afleggen - deze dieren moeten zoveel mogelijk worden geslacht in het land waar ze zijn gehouden. We hebben ook gehoord dat er momenteel nog steeds zo’n 52 miljoen euro wordt besteed aan exportsubsidies. Een groot deel van dit vee gaat naar Libanon en daar eindigt de reis niet: daarna gaat de reis nog vele uren verder. We moeten daar een eind aan maken.
Een kernpunt bij de tenuitvoerlegging van deze wetgeving is goede handhaving. Er moet op worden toegezien dat het juiste type vrachtauto wordt gebruikt en dat er voldoende rustperiodes zijn. We moeten er ook voor zorgen dat internationale vervoerders hun vergunning kwijtraken als ze zich niet aan de voorschriften houden. Daar gaat een zeer duidelijk signaal vanuit dat het systeem niet zomaar door de sector kan worden misbruikt.
Wat we voor elkaar proberen te krijgen is goed. We moeten het juiste type vervoer zien in te voeren. Ik ben het oneens met het Commissievoorstel voor een rustperiode van twaalf uur in de vrachtauto, vooral als het om schapen gaat. Dit is niet praktisch en er moet een algehele maximumreisduur komen. Dat is wat de heer Maat voorstelt in dit verslag. Ik kan het Parlement dit verslag van harte aanbevelen. 
Busk (ELDR ).
    Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag mijn geachte collega, de heer Maat, dankzeggen voor het uitmuntende werk dat hij middels dit verslag heeft verricht, alsmede voor de prima wijze waarop we daarbij hebben samengewerkt.
Alleen dankzij de volhardendheid van de rapporteur en zijn bijzonder grote inzet zijn we erin geslaagd het verslag op de agenda van deze vergaderperiode te krijgen. De dieren zullen daar blij mee zijn. De vele Europese burgers die zich zorgen maken over het welzijn van dieren, zullen daar blij mee zijn. Ik heb namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij een amendement ingediend, dat de transporttijd voor slachtvee tot acht uur beperkt. In de commissie was daarvoor weliswaar geen meerderheid te vinden, maar hopelijk is deze er bij de stemming hierover wel.
Het verheugt mij echt dat de Commissie landbouw mijn amendement betreffende een gedifferentieerde plaats bij transporten van korter dan vier uur heeft aangenomen. Dat zal er namelijk toe bijdragen dat nog meer transporten over korte afstanden zullen plaatsvinden en dat de dieren daarmee in het land van herkomst blijven om daar te worden geslacht.
Behalve op de transporttijd moet de aandacht sterk worden gericht op de omstandigheden waaronder de dieren worden vervoerd, want zelfs een vervoer van twee uur kan te lang zijn als de omstandigheden niet zijn zoals ze moeten zijn. Daarom doet het mij deugd dat het voorstel dat nu op tafel ligt zoveel goede besluiten inzake ventilatie, temperatuur en de helling van laadbruggen bevat. In dat verband is het beslist ook vermeldenswaard dat er nu certificaten voor de transportfirma’s worden verlangd, plus een opleiding voor chauffeurs en anderen die met dieren te maken hebben, zodat deze mensen erin zijn getraind de problemen in verband met het dierenwelzijn in te schatten en aan te pakken. 
Jové Peres (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijke kwestie waar nog grote wetenschappelijke onzekerheid over bestaat. Het bijzondere van dit dossier is de wispelturigheid van de voorstellen van de Commissie.
Aangezien het moeilijk is om op een objectieve manier het welzijn van dieren te meten, doet de Commissie voorstellen volgens de trial-and-errormethode. Nadat de Commissie eerst heeft geprobeerd om de onuitvoerbare rustcentra in te voeren, komt zij nu met voorliggend voorstel dat mijns inziens net zo onbegrijpelijk is. Hoe kun je beweren dat een langdurige stop tijdens de rit het welzijn van de dieren bevordert? Dat lijkt mij eerlijk gezegd een enorme simplificatie.
U kunt zich voorstellen wat voor effect een dergelijk voorstel zou hebben als dat op onszelf van toepassing zou zijn. Staat u mij deze vergelijking toe: als wij tijdens een autorit net voor aankomst op de plaats van bestemming zouden worden gedwongen om langdurig stil te staan, zonder dat wij de auto zouden mogen verlaten, dan zou dat uiteraard vreselijk op onze zenuwen werken.
Het grote probleem van het Commissie-voorstel is de rigiditeit. Wij moeten daarnaast echter vaststellen dat het verslag, ondanks de inspanningen van de heer Maat, neerkomt op “redde wie zich redden kan”.
In de eerste plaats wordt er onderscheid gemaakt tussen slachthuisvee en mestvee. Waarom zouden de dieren die naar het slachthuis gaan meer recht op welzijn hebben dan mestvee? Naar mijn weten zijn volgens de verdragen alle mensen gelijk en alle dieren ook. Het is duidelijk dat het verslag waarborgt dat 40 procent van de Hollandse varkensexport op zijn verste bestemming terechtkomt: de Spaanse markt. Dus 1.400.000 varkens mogen dertig uur reizen, terwijl die arme varkens die naar het slachthuis gaan recht hebben op een laatste wens en niet meer dan negen uur mogen reizen. Wat een fantastische winst voor het dierenwelzijn! Met die negen uur kunnen varkens uit bijvoorbeeld Polen worden geslacht in nabijgelegen landen, hetgeen geen toegevoegde waarde heeft en ook niet echt gunstig is voor de aanpassing van de Poolse slachthuizen aan de communautaire regelgeving.
Mijns inziens gaat dit verslag over heel veel zaken en niet zozeer over dierenwelzijn. Uiteraard gaat niemand voor de lol rondrijden met dieren. Het transport van levende dieren is duur en gecompliceerd en vindt alleen plaats indien het nodig is. Ik denk dat het voor het dierenwelzijn van groot belang is dat de totale reistijd voor alle dieren wordt bekort. 
Lucas (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is ronduit schandalig dat het voorstel van de Commissie dat ter tafel ligt, er niet op gericht is een eind te maken aan het veevervoer over lange afstanden en het vervoer van levende dieren te verbieden. Talrijke mensen zijn tegen het vervoer van levende dieren. Het is onnodig, wreed en niet te rechtvaardigen. Mijn amendement 114 stelt lidstaten in staat het te verbieden en ik dring er bij mijn collega’s op aan vóór mijn amendement te stemmen. Dat is geen “vechten tegen windmolens”, zoals commissaris Byrne het noemde. Het is een afspiegeling van de publieke opinie, die in overeenstemming is met heersende opvattingen binnen de wetenschap en het is de enige menselijke en aanvaardbare benadering.
Dat de EU het blijft toelaten dat dieren urenlang - soms wel veertig of vijftig of zelfs negentig uur - dwars door Europa worden vervoerd, is volstrekt onaanvaardbaar, zowel vanuit het oogpunt van dierenwelzijn als ook met het oog op de verspreiding van ziekten. Het is dus van cruciaal belang dat het Parlement onze amendementen aanvaardt, met name amendement 123, gericht op een algehele maximumreisduur van acht uur voor dieren bestemd voor de slacht en voor verdere vetmesting.
Hoewel het er nu op lijkt dat de Britse overheid op het laatste moment de amendementen voor een algehele maximumreisduur van acht uur steunt, vrees ik dat dit niet meer dan een slimme publiciteitsstunt is, want het afgelopen half jaar heeft ze een dergelijke uitkomst in de Raad van ministers juist gedwarsboomd. En dat niet alleen: de Britse overheid heeft ook nagelaten de garantie te geven dat onze paarden niet voor de slacht naar het vaste land van Europa worden geëxporteerd.
Dit zijn enorm belangrijke kwesties en we moeten ervoor zorgen dat we er als Parlement op de juiste wijze op reageren.

Andersen (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de EU is de oorzaak van de lange diertransporten. De implementering van de interne markt heeft het opheffen van de veterinaire grenzen noodzakelijk gemaakt. Systematische veterinaire controles aan de grens worden gezien als een technische handelsbelemmering. Levende dieren moeten vrij in de gehele EU vervoerd kunnen worden, net als ieder ander product. Een efficiënte controle op de diertransporten aan de grens wordt onwettig gemaakt. Het voorstel van de Commissie voert dit consequent door. Het voorstel van de Commissie zorgt ervoor dat alle economische voordelen maximaal benut kunnen worden. Een biggetje dat is geboren in Zweden kan worden vetgemest in Portugal en worden geslacht in Polen, als er maar aan te verdienen valt. Dat is de kern van het voorstel van de Commissie. Dierenwelzijn is het niet.
De lange transporten komen neer op dierenmishandeling en leiden tot het verspreiden van dierziektes. De veterinaire veiligheid wordt bedreigd en dat schaadt de gezondheid van mens en dier. Zo hebben we onder andere de multiresistente salmonella DT104 in Denemarken gekregen. Daaraan moet een einde worden gemaakt. Er moet wetgeving voor de interne markt worden gemaakt.
In amendement 100 worden levende dieren vrijgesteld van de regels van de interne markt. Het moet mogelijk zijn strengere landelijke regels op te stellen voor het vervoer van dieren en de inrichting van voertuigen. Het moet mogelijk zijn veterinaire controles aan de grenzen en daarmee verband houdende quarantaineregels in te voeren. Dat zal efficiënt zijn bij het beperken van dierziektes en het zal het aantal lange transporten aanzienlijk kunnen beperken. Dus moet de maximale transporttijd op zijn minst acht uur zijn, maar wel voor alle dieren, zowel voor slacht- als mestvee.
In een ander amendement stel ik voor systematische veterinaire controles te laten plaatsvinden bij het begin van de reis en op de loopbrug bij aankomst, als de transporten langer dan acht uur duren. Dit is noodzakelijk om continu te kunnen vaststellen of het transport nadelig is geweest voor het welzijn van de dieren. Momenteel neemt alleen de chauffeur een vermelding op in het journaal, waarbij geen melding wordt gemaakt van de toestand van de dieren. In het amendement stel ik tevens voor dat bij diertransporten van meer dan acht uur een heffing wordt opgelegd ter financiering van controles en toezicht. Willen controles effectief zijn, dan zijn deze kostbaar. De uitgaven voor dit aspect van de veehouderij moeten worden betaald in de vorm van een eigen bijdrage, die door de transporteurs aan de plaatselijke autoriteiten wordt voldaan. Er is geen sprake van een EU-belasting. 
Souchet (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit onwaarschijnlijk gedetailleerde verordeningsvoorstel dat wij vanmorgen behandelen, is het perfecte voorbeeld van een overbodige tekst. Er bestaan redelijke bepalingen die het vervoer van dieren regelen en hun welzijn bevorderen, hetgeen een van de kenmerken van het Europese landbouwmodel is. Het probleem is alleen dat deze bepalingen niet overal op de juiste wijze worden toegepast en onvoldoende worden gecontroleerd. In plaats van dat de Commissie ervoor zorgt deze toepassing en controle te verbeteren - een taak die natuurlijk te min is - vindt de Commissie het voor zichzelf aantrekkelijker om eens te meer te vluchten in nieuwe regelgeving en ons op te zadelen met deze nieuwe lap tekst, waarin de hoogste eisen van de ideologische pressiegroepen, die haar in hun greep hebben, zijn overgenomen.
Het doet er niet toe dat deze tekst ingrijpende gevolgen kan hebben voor onze vervoerders en onze boeren. Dat is klaarblijkelijk niet het probleem van de Europese Commissie, die zoals gewoonlijk zelfs niet de moeite neemt haar wetgevingsproject te koppelen aan een onderzoek naar de invloed van de door haar voorgestelde maatregelen op de bedrijfsactiviteit van de betrokken beroepsgroep. In de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben wij uitvoerig gediscussieerd over de helling die de laadbruggen van de veewagens zouden moeten hebben. Het ging erom of de laadbruggen niet steiler mochten zijn dan 33,3 of 30 procent voor varkens, kalveren en paarden, en maximaal 50 of 30 procent voor schapen en runderen, kalveren uitgezonderd, op voorwaarde dat de laadbruggen minstens om de 30 centimeter voorzien zouden zijn van klampen. Het enige dat er nog aan ontbrak was dat de wrijvingscoëfficiënt van de hoeven op de laadbrug in aanmerking moest worden genomen. Maar bij het volgende verordeningsvoorstel dat de Commissie ons voorlegt, zal ongetwijfeld in deze leemte worden voorzien.
Laten we eerlijk zijn: is het nu werkelijk onze taak om onze producenten, onze boeren, onze vervoerders, kortom degenen die kapitaal en werkgelegenheid genereren, te verstikken onder zulke pietluttige voorschriften en hen in zo’n krap keurslijf te dwingen? Het is toch gewoon zelfmoord om zulke zware en kostbare verplichtingen in te stellen? Het Europese bedrijfsleven moet hier alleen voor opdraaien, en dat tegen een achtergrond van vrijhandelspolitiek waarin wij onszelf het gebruik van reguleringsinstrumenten ontzeggen. Dit komt er toch op neer dat wij derde landen bevoordelen, onze producenten ontmoedigen en de import bevorderen?
Ondanks een paar verstandige opmerkingen die de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft toegevoegd, zoals de noodzaak om het vee zo dicht mogelijk in de buurt van de plaats waar het wordt gehouden te slachten, blijven de structuur en de geest van het verordeningsvoorstel van de Commissie grotendeels intact. Daarom zullen wij ons tegen deze rampzalige tekst verzetten, mijnheer de Voorzitter. 
Fiori (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in het verleden maakten dieren geen lange reizen, behalve in gevallen van boerentransport van de stal naar de weide. In de loop van hun bestaan legden dieren dus hooguit de weg naar de slachterij af. Vandaag de dag echter is het probleem van reglementering van het transport en de verschillende aspecten daarvan een belangrijk onderdeel geworden van de verordeningen waarmee de dierlijke productie geregeld wordt.
De eerste eis die op de voorgrond is getreden, houdt verband met de gezondheidszorg en slaat met name op de verspreiding van overdraagbare ziektes. Daar is vervolgens de noodzaak bij gekomen om de dieren voor stress te behoeden, en dit is een vereiste waar met steeds meer klem op gewezen wordt. Bij het welzijn van dieren tijdens het transport zijn andere beroepsgroepen betrokken dan de veehouders. Toch worden ook deze laatsten dikwijls met de gevolgen ervan geconfronteerd, bijvoorbeeld wanneer zij nieuwe dieren in hun veestapel opnemen, maar ook omdat het vervoer de nodige gevolgen heeft voor de kwaliteit en dus de winstgevendheid van het product.
De regelingen inzake dierenbescherming tijdens het transport, met name die waar wij straks over gaan stemmen, zijn gebaseerd op wetenschappelijk en technisch bewijsmateriaal. In dit specifieke geval is er sprake van een onderzoek dat is verricht naar aanleiding van het verslag van het Wetenschappelijk Comité voor dierengezondheid en –welzijn. Dit comité heeft meer dan 300 bronnen geraadpleegd en 55 aanbevelingen opgesteld. Als men kijkt naar de vijf vrijheden die in het verslag-Bremmer van 1995 staan, valt te constateren dat de ladings- en lossingsoperaties en de verschillende manoeuvres die met dieren worden uitgevoerd, een zware aantasting van elk van die vrijheden vormen. Bewezen is namelijk dat al dat gesjouw veel meer stress en lijden bij de dieren veroorzaakt dan alle andere veehouderijpraktijken.
De voorgestelde tijdslimieten en rusttijden vind ik dus veel te simplistisch en de redenen die zijn aangevoerd om die kortere reistijden te staven, zijn wetenschappelijk niet verantwoord. Zelfs het Wetenschappelijk Comité heeft deze limiet niet in zijn verslag opgenomen. Het lijdt geen twijfel dat het transport een hele reeks negatieve situaties voor de dieren teweeg kan brengen, maar dit moet, zowel voor het welzijn van de dieren als voor de betrokken beroepsgroepen, eerst allemaal technisch geanalyseerd worden. 
Rodríguez Ramos (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het doel van deze richtlijn, namelijk het vervoer van dieren onder waardige omstandigheden, verdient onze steun. Wij willen echter dat alle besluiten die wij op dit gebied nemen, gebaseerd zijn op wetenschappelijke en technische criteria.
Anderzijds dienen wij niet uit het oog te verliezen dat het dierenvervoer ook niet ontkomt aan de regels van de interne markt en dat wij geen wetgeving kunnen maken zonder rekening te houden met de economische werkelijkheid aangezien er in veel gebieden van de Europese Unie economische activiteit plaatsvindt rondom het dierenvervoer.
Wij staan niet achter het voorstel van de rapporteur om onderscheid te maken tussen slachtvee en mestvee. Beide diergroepen hebben evenveel recht op waardig vervoer.
Met betrekking tot de duur van het transport heeft de Commissie van meet af aan vastgehouden aan de wens deze in lijn te brengen met de sociale wetgeving. Voor het welzijn van de dieren is het echter het beste, mijnheer de commissaris, dat zij zo snel mogelijk op de plaats van bestemming komen. Een rustperiode van twaalf uur voor de dieren in het voertuig vormt duidelijk een aanslag op hun welzijn en waardigheid. De beperking van de transporttijd tot negen uur is ook duidelijk in strijd met de regels van de interne markt. Een coherente en correcte oplossing zou volgens ons dan ook de verplichting zijn om twee bestuurders in te voeren, die negen uur rijden en vervolgens een korte pauze inlassen om daarna weer negen uur te rijden.
Tot besluit wil ik graag zeggen dat wij ons bij dit voorstel om de waardigheid van de dieren tijdens het transport te waarborgen moeten concentreren op de goede conditie van de voertuigen die de dieren vervoeren en goede training van het personeel dat belast is met het vervoer. Bovenal moeten wij er echter voor zorgen dat de regels waar wij ons nu over buigen ook worden nageleefd in de gehele Europese Unie. 
Attwooll (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Maat voor de vaardige en gevoelige wijze waarop hij met dit complexe dossier is omgegaan. Ik ben vooral dankbaar dat zowel het Commissievoorstel als het verslag oog heeft voor de praktische aspecten van het vervoer van dieren in afgelegen streken en eilandgebieden, zoals de Schotse Hooglanden en de Schotse eilanden.
Het onderscheid tussen reizen voor de slacht en reizen voor andere doeleinden is van groot belang. Afgezien van zeer uitzonderlijke omstandigheden, moet acht uur op de weg genoeg zijn voor de slacht en de aanbeveling in het verslag om het gebruik van plaatselijke slachthuizen te bevorderen, zou de noodzaak voor lange reizen voor een deel moeten wegnemen.
Verplaatsingen van dieren voor andere doeleinden - zoals de fok of aanvulling van de veestapel - kunnen een langere reis rechtvaardigen. Het Commissievoorstel en het verslag lijken echter beide een te frequente herhaling van de cyclus van reizen en rusten toe te staan. Ons amendement 105 is erop gericht deze herhaling te beperken, maar op zodanige wijze dat dit nog steeds spoort met redelijke landbouwpraktijken. 
Fiebiger (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we willen in de toekomst meer rekening houden met de dierenbescherming door de transporttijd te verkorten en de omstandigheden tijdens het transport te verbeteren. Dat is een goede zaak. Het is echter nog veel belangrijker dat we veel minder dieren transporteren. Dat zou in het belang van de dieren zijn, het zou ertoe leiden dat gevaarlijke dierziektes zich minder snel kunnen verspreiden en het zou bovendien de emissie van CO2 verminderen, wat goed is voor het milieu.
De meeste mensen vinden het onbeschaafd om dieren door heel Europa en daarbuiten over afstanden van honderden of zelfs duizenden kilometers naar een slachthuis te vervoeren. Ze eisen terecht dat de dieren naar het meest dichtbij gelegen slachthuis worden gebracht. Bevroren vlees kan tenslotte veel makkelijker worden vervoerd naar afgelegen gebieden.
We moeten het vervoer van dieren voor de slacht beperken tot vier uur. Binnen die termijn kan in heel Europa van bijna iedere boerderij een slachthuis worden bereikt.
Het grensoverschrijdend vervoer van dieren wordt in het verslag verklaard door het feit dat de vraag en het aanbod om geografische en historische redenen niet in evenwicht zijn. Die verklaring kan ik niet aanvaarden. De EU heeft tenslotte hoge subsidies gegeven voor de concentratie in de sector van de slachthuizen.
De belangrijkste oorzaak is de verstoring van de regionale handelsstromen door de liberalisering en de concentratie. Zolang we bij dit beleid blijven kunnen we de bescherming van dieren tijdens het vervoer niet verbeteren. Dat is dweilen met de kraan open. In het verslag wordt ook geëist dat we voorrang moeten geven aan het slachten in de buurt van de boerderijen, dat we plaatselijke slachthuizen moeten bevorderen of gebruik moeten maken van mobiele slachtinstallaties. Dat zijn niet meer dan vrome wensen die in een Europese Unie met 25 leden niet haalbaar zijn. De werkelijkheid ziet er anders uit. De trend leidt tot fusies in de sector van de slachthuizen en zet zich voort. De dieren worden over steeds grotere afstanden vervoerd. Het gebruik van satellieten om vanuit het heelal te controleren hoe dieren worden vervoerd is technisch vast fascinerend. Het is echter niet meer dan nog een controlemethode, en daarvan hebben we er volgens mij al veel te veel. We moeten nogmaals vaststellen hoe doelmatig al die methodes zijn.
Met dit verslag moeten we de regionale handelsstromen bevorderen. Daarom kan ik alleen maar zeggen dat het volledig moet worden herschreven. 
De Roo (Verts/ALE ).
    Voorzitter, elke dag vinden er weer beestachtig lange dierentransporten plaats op ons continent. Nederlandse varkens worden in dertig tot veertig uur naar Spanje en Italië gebracht, schapen gaan van Ierland naar Griekenland en zelfs naar het Midden-Oosten. Transporten van negentig uur en langer komen voor. Dat is beestachtig. Paarden uit Oost-Europa worden naar Italië en Griekenland vervoerd. Dat moet afgelopen zijn, maar de Europese Commissie stelt dat niet voor en helaas maakt ook het verslag van collega Maat geen einde aan dit soort beestachtig lange transporten.
Er gaan meer dan één miljoen Nederlandse varkens over de Alpen en de Pyreneeën naar Italië en Spanje om daar vetgemest te worden. Daar wil mijn partij, Groen Links, een einde aan maken. Collega Maat heeft wel samen met 333 collega's de schriftelijke verklaring ondertekend om een einde te maken aan alle diertransporten die langer dan acht uur duren. Daar komt hij nu helaas op terug. Helaas, typisch christen-democratisch, gaan economische belangen boven het dierenwelzijn. Voor mijn partij is het precies omgekeerd en zeer veel Nederlanders en Europeanen zijn het met ons eens.
De discussie in de Raad, het moet gezegd worden, is nog erger. Daar wordt zelfs geen enkel einde meer gemaakt. Wij moeten op ons standpunt blijven staan, een duidelijk signaal geven en niet nu al toegeven, want anders maakt de Raad er een nog grotere bende van. Helaas. 
Collins (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag reageren op de aanbeveling van de Commissie inzake halteplaatsen als levende dieren van de ene EU-lidstaat naar de andere worden vervoerd. Het welzijn van dieren die van het ene rechtsgebied naar het andere worden vervoerd, dient van het grootste belang te zijn, maar ik geloof niet dat de beleidsrichting die de Commissie met betrekking tot deze maatregel aan het Parlement voorstelt, de juiste is. De halteplaatsen zijn oorspronkelijk ingevoerd om de verspreiding van ziekten tegen te gaan toen de BSE-problematiek voor het eerst de kop opstak. In Ierland is veel onderzoek gepleegd naar de voors en tegens van halteplaatsen in het algemeen en onderzoek door toonaangevende landbouwonderzoeksinstituten heeft aangetoond dat het welzijn van dieren tijdens lange reizen tussen Ierland en het vaste land van Europa gebaat is bij handhaving van de halteplaatsen. Halteplaatsen maken het mogelijk dieren te lossen, ze te laten drinken en rusten en de vrachtauto’s schoon te maken en van vers stro te voorzien.
De Commissie landbouw and plattelandsontwikkeling heeft onlangs een amendement goedgekeurd waarin staat dat de bevoegde autoriteit in elke lidstaat een voldoende aantal passende locaties voor het lossen dient aan te wijzen en de Commissie hiervan regelmatig op de hoogte dient te stellen. Dit is een verstandige benadering van de Commissie landbouw. We willen allemaal dat het welzijn van dieren tijdens het vervoer over lange afstanden beschermd wordt. Er moet een garantie komen dat vervoer van levende dieren van de ene lidstaat naar de andere onder aanvaardbare omstandigheden plaatsvindt. Maar hoe krijgen we dat voor elkaar? Zelf ben ik van mening dat het handhaven van halteplaatsen in dit opzicht van cruciaal belang is en daar sta ik niet alleen in. 
Adam (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zolang mensen vlees eten, zal de behandeling van vee een levendig discussieonderwerp zijn. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft er verstandig aan gedaan de heer Maat dit verslag te laten voorbereiden. Hij is erin geslaagd dierenwelzijn en economische belangen voor de landbouw met elkaar te verenigen. Het feit dat er meer dan 450 amendementen zijn ingediend, geeft aan hoeveel belang eraan wordt gehecht en hoezeer de opvattingen uiteenlopen. De heer Maat heeft zich op kundige wijze van zijn taak gekweten, maar bij zo’n belangwekkende kwestie als deze waren de ingediende amendementen waarin om nog strengere voorwaarden wordt aangedrongen, te verwachten.
In het verslag van de commissie is een aantal belangrijke doelstellingen bereikt: kortere reistijden, betere vervoersvoorwaarden, waaronder regels voor rustperioden en tijd om te eten en te drinken, extra opleiding van chauffeurs en dierverzorgers, betere handhaving van de regels, strengere regels inzake het plannen en registreren van de reis, controle van de voertuigverplaatsingen door middel van satellieten en de mogelijkheid voor lidstaten om de export van dieren voor de slacht te verbieden. De voorkeur gaat uit naar slacht dicht bij het veebedrijf en het propageren van mobiele slachthuizen.
In de toekomst moeten we ervoor zorgen dat de regels op de juiste wijze ten uitvoer worden gelegd, dat vleesvervoer steeds meer de norm wordt en dat de regels meer op wetenschap zijn gebaseerd dan op het gevoel. Ik zal het verslag steunen en hoop dat de gewijzigde regels spoedig zullen worden aangenomen. Het zou een goed idee zijn om een herzieningsclausule op te nemen en ik vertrouw erop dat de Raad hiervoor zal zorgen. 
Raschhofer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, 95 procent van het vervoer van levende dieren vindt plaats over de weg. We kennen allemaal de beelden van die mishandelde dieren die bijna zonder bewegingsruimte dagenlang dwars door heel Europa en daarbuiten worden vervoerd. Daar moet ongetwijfeld iets aan worden gedaan. Ik steun de voorstellen in dit verslag om de normen voor het vervoer van levende dieren aan te scherpen. Ik denk daarbij aan minimumnormen voor de voertuigen voor het vervoer van dieren, maar vooral aan nieuwe maatregelen voor de controle. Hoe goed de voorschriften ook zijn, ze leiden niet tot resultaten wanneer er geen controle plaatsvindt. Er zijn al talloze voorschriften, maar bij de toepassing en de controle hapert het.
Ik heb amendement 2 ondertekend. Daarin willen we duidelijker definiëren wat we bedoelen met het woord “vervoer”. Op die manier willen we verhinderen dat de maximale transportduur via een achterdeurtje toch kan worden overschreden. In ieder geval moeten we de duur van het vervoer verkorten. In amendement 81 staat: ”Een transport kan meerdere reistijden omvatten.” Dat betekent dat de klok telkens weer op nul kan worden gezet, en daardoor zijn de beperkingen opgeheven. De stemming is naar vandaag verplaatst en er is gevraagd om een stemming en bloc, dus kunnen we niet apart tegen amendement 81 stemmen. Ik vind dat onaanvaardbaar.
Het zou het beste zijn wanneer we de dieren zo weinig mogelijk zouden vervoeren, maar dat is natuurlijk een vrome wens. We moeten weten dat we subsidies betalen voor het vervoer van levende dieren om de afzet te bevorderen. Dat betekent ook dat we het vervoer bevorderen. Zolang we dat doen is het een illusie om het aantal vervoerde dieren sterk te willen reduceren. 
Pohjamo (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken voor zijn uistekende verslag. Tijdens het vervoer moet er voor het welzijn van dieren worden gezorgd. Dit is een belangrijke zaak en de meeste transporten worden dan ook op adequate wijze uitgevoerd. Wij hebben echter ook huiveringwekkende voorbeelden gezien van de problemen die zich voordoen. Die moeten worden opgelost door middel van duidelijke voorschriften en een doeltreffende controle.
De omstandigheden variëren in de verschillende lidstaten en regio's. Ik ken de omstandigheden in Finland het beste en vooral die in de dunbevolkte noordelijke regio's van dat land. Daar zijn de afstanden lang, de boerderijen schaars en is de slacht - deels vanwege de strenge bepalingen van de Europese Unie - in enkele grote bedrijven geconcentreerd. Het vervoer van dieren wordt echter uitstekend uitgevoerd. In de auto's is cameratoezicht, klimaatregeling en de dieren worden met een lift in de auto getild.
De voorgestelde maximale transportduur is echter niet helemaal voldoende. Het is ook voor het dierenwelzijn noodzakelijk dat er voor de dunbevolkte regio's, berggebieden en eilandregio's een uitzondering wordt gemaakt door de transportduur daar te verlengen. Er is ook een uitzondering nodig voor het vervoer van fokkalveren. Het in de auto's houden van dieren tijdens lange rustpauzes of het tussentijds uitladen van dieren is onmogelijk. Zonder deze uitzondering wordt landbouw in de perifere regio’s van de Unie onmogelijk, wat zeker niet de bedoeling is van het verslag. Deze uitzondering is goedgekeurd door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en staat ook in het verslag van de heer Maat. Ik hoop dat ook het Parlement deze uitzondering goedkeurt en dat de landbouw ook in de dunbevolkte regio's kan voortbestaan. 
Sjöstedt (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Europese Commissie is voor ons totaal onaanvaardbaar. Het lijkt alsof het uitgangspunt van dit voorstel was dat het om goederen gaat die zo efficiënt mogelijk binnen de interne markt vervoerd moeten worden. Dit is een verkeerd uitgangspunt. Het gaat immers om dieren, om levende wezens. Dit inzicht moet de grondslag zijn voor de regels die we hier vaststellen.
Wij van Noords Groen Links begroeten de vooruitgang die de commissie heeft geboekt. Wij zijn echter van mening dat wij op meerdere gebieden verder hadden kunnen gaan. Wij willen dat de lidstaten het recht krijgen om zelf strengere regels te blijven handhaven of in te voeren en niet alleen op het vlak van rijtijden. Wij zullen ook in die zin stemmen. Wij pleiten voor de invoering van een absolute maximumduur van acht uur voor transporten. Deze regel mag niet omzeild kunnen worden door rusttijd in het voertuig.
De regels in het voorstel van de Commissie betreffende de ruimte in het voertuig zijn ontoereikend en moeten verbeterd worden. Naar onze mening moeten voor alle soorten vervoer dezelfde regels gelden, ongeacht of het gaat om vervoer naar de slachterij of naar een plaats voor vetmesting. Strenge regels op dit vlak zijn in eerste instantie positief voor het welzijn van de dieren, maar ze komen ook de lokale slachterijen en de ontwikkeling van mobiele slachterijen ten goede.
Ik wil nog iets zeggen over de exportsubsidies die de EU verleent aan de export van levende dieren. Deze praktijk is totaal onaanvaardbaar. Het komt neer op directe steun aan een ernstige vorm van dierenmishandeling met bijzonder lange vervoerstijden. Het is duidelijk dat er grote problemen zijn met misbruiken en regelrechte verkwisting van geld in deze sector. De begrotingscontrole laat op dit gebied veel te wensen over. Hervormingen zijn hier niet nodig. Steun voor export van levende dieren uit de Unie moet gewoon zo snel mogelijk worden afgeschaft. 
Wyn (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom de pogingen van de heer Maat om dit zeer moeilijke onderwerp aan te pakken. Dierenwelzijn is in allerlei opzichten een zeer gevoelige kwestie, dus moet alle nieuwe wetgeving zijn gebaseerd op betrouwbare veterinaire en wetenschappelijke informatie. Te oordelen naar het intensieve gelobby op dit terrein is dit duidelijk een zeer belangrijke kwestie voor de burgers van de Europese Unie.
Ik verwelkom met name de amendementen waarin de moeilijkheden worden onderkend waarmee afgelegen en perifere regio’s, zoals Wales en de westelijke eilanden van Schotland, te kampen hebben bij het vervoeren van dieren. Dat is een belangrijke toevoeging aan het verslag. Ik hoop dat we niet vastlopen op de details, zoals de vraag of de reistijd nu acht of negen uur moet zijn. We moeten ons concentreren op handhaving van de verordeningen en ervoor zorgen dat de regels zo praktisch en uitvoerbaar mogelijk zijn. Dat is volgens mij veel belangrijker.
Ik zou graag zien dat de handel in levende dieren uiteindelijk wordt vervangen door een handel in geslachte dieren en dat dieren plaatselijk worden geslacht. Naar aanleiding van de MKZ-crisis en andere ziekten weten we wat de risico’s zijn van het niet-plaatselijk slachten. Door het vervoer van dieren kunnen dergelijke ziekten zich veel makkelijker over verschillende landen verspreiden. Ik hoop dat er ten aanzien van gevallen waarin het vervoer van levende dieren noodzakelijk is, wetgeving tot stand komt die streng, maar rechtvaardig voor de sector is. 
Musumeci (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb altijd beweerd dat het beschavingsniveau van een volk onder meer getoetst wordt op grond van het respect dat men voor dieren weet op te brengen. Ik wil dan ook de heer Maat bedanken voor het uitstekende verslag dat inderdaad deze richting uitgaat. De Landbouwcommissie heeft verbeteringen ingevoerd die vergeleken met het voorstel van de Europese Commissie een meer beschaafd imago van ons continent uitdragen op het vlak van bescherming van de rechten van dieren. Maar het gaat natuurlijk niet alleen om het imago, het gaat er niet alleen om dat de Europese Unie buiten haar grenzen een menselijker gezicht toont, maar het gaat ook en vooral om de concrete invulling.
Zoals al is gezegd, zitten er aan dit vraagstuk onder meer aspecten van gezondheidskundige aard. Een paar daarvan zal ik voor het voetlicht halen. Allereerst de maximaal toegestane duur van het transport over de weg: vooropgezet dat dieren zo weinig mogelijk verplaatst moeten worden, zou het nuttig zijn het vervoer te beperken tot acht uur of hooguit vijfhonderd kilometer per dag. Dit moet zowel voor slachtdieren als voor mestvee gelden. Wanneer het echter om dieren gaat die bestemd zijn voor de voortplanting, export of wedstrijden, moet bepaald worden dat het transport van die dieren dat langer dan acht uur duurt, met behulp van speciale voertuigen geschiedt. Wat zijn speciale voertuigen? Dat zijn voertuigen die uitgerust zijn met apparatuur om de temperatuur en de vochtigheidsgraad te meten in de ruimte waar de dieren vervoerd worden, alsook met een systeem van gedwongen ventilatie dat aanslaat zodra het voertuig stilstaat.
Tenslotte wordt er terecht gedacht aan een speciale opleiding voor bestuurders van dat soort voertuigen. Slecht rijden veroorzaakt nu eenmaal ernstige schade en onnodig lijden bij de dieren. Tot slot wil ik er nog op wijzen dat er een bij de overheid werkende dierenarts aanwezig moet zijn tijdens het laden van de dieren, om ervoor te zorgen dat de vervoersregels in acht worden genomen. Die arts moet dus controleren of de dieren wel in staat zijn te reizen en of de minimaal gegarandeerde ruimte wordt gerespecteerd. Om die reden steunen wij met name de amendementen 121, 122, 123 en 124. 
Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst zou ik de rapporteur, de heer Maat, van harte willen bedanken voor zijn verslag. Hij heeft echt geprobeerd om de verschillende standpunten in de Landbouwcommissie en in de Milieucommissie, die werkelijk ver uit elkaar lagen, met elkaar te verzoenen in een document waarmee wij kunnen leven.
Ik zou willen bevestigen wat al is gezegd: we moeten de dierenbescherming wetenschappelijk aanpakken, en niet emotioneel. De landbouwsector, en vooral de boeren en de producenten, stellen alles in het werk om te vermijden dat dieren onnodig worden vervoerd en te zorgen voor de bescherming van de dieren tijdens het vervoer. We moeten echter garanderen dat de bepalingen in de wet ook realistisch zijn. We moeten verhinderen dat de toepassing ervan voor de Europese boeren tot nadelen in de concurrentiestrijd leidt. Het moet allemaal ook nog betaalbaar blijven, en het moet overeenstemmen met het recht van de Europese Unie. Dat heeft commissaris Byrne ook al gezegd.
Het is natuurlijk in ieders belang - van de boeren, van de dierenbescherming en van de dieren zelf - dat de dieren gezond en onder optimale omstandigheden op de plaats van bestemming aankomen. Dat geldt met name ook voor slachtdieren, want hun toestand heeft gevolgen voor de kwaliteit van het vlees. Mijnheer de Voorzitter, ik zou één ding willen vaststellen: zodra de dieren de boerderij verlaten vallen ze eigenlijk niet meer onder de verantwoordelijkheid van de boer, dan is de transporteur of de koper verantwoordelijk.
Ik ben de rapporteur verder heel dankbaar voor het feit dat hij ook rekening heeft gehouden met de traditionele veeteelt in de berggebieden. Daar worden de dieren van en naar de bergweiden vervoerd. Die methode is absoluut nodig.
Ik wil nog een punt noemen: in Oostenrijk - en volgens mij ook in andere lidstaten - voert een organisatie die zich PETA noemt een grote campagne tegen het fokken en slachten van dieren. De manier waarop de dieren worden behandeld wordt vergeleken met de gruwelen van het Nazi-regime. Dat is een belediging van alle slachtoffers van de holocaust. Ik zou u willen vragen om daartegen te protesteren. 
Lund (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft haar voorstel voor een verordening de titel "Bescherming van dieren tijdens het vervoer" gegeven. Ik moet zeggen dat er naar mijn mening een grote onevenredigheid bestaat tussen de titel en de inhoud van het voorstel.
Met het voorstel van de Commissie blijft het nog altijd mogelijk om dieren onder ellendige omstandigheden door heel Europa over afstanden van duizenden kilometers te vervoeren, en dat zonder dat de dieren verder op enig moment de rijdende schuren mogen verlaten. Dat kun je naar mijn idee geen bescherming van dieren tijdens het vervoer noemen. Ik vind evenmin dat het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het initiatief van de Commissie bijstelt en daarom hoop ik dat het Parlement bij de stemming zal vasthouden aan zijn overigens twee jaar oude standpunt dat het vervoer van dieren bestemd voor slacht en vetmesten de acht uur of vijfhonderd kilometer niet te boven mag gaan. Vanuit het oogpunt van dierenbescherming is de uitvoering van dat voorstel verantwoord.
Verder kan ik ook steun geven aan pogingen om de omstandigheden voor de dieren tijdens het vervoer te verbeteren. Er is een lange reeks van amendementen die naar mijn mening een aantal van de gebreken in het initiatief van de Commissie ten goede zal bijstellen, in die zin dat er meer rekening wordt gehouden met het welzijn van de dieren dan met de economische overwegingen waarop de transporten anders zijn gebaseerd.
Ik acht het daarnaast van belang de controles aan te scherpen, bijvoorbeeld in de vorm steekproefsgewijze wegcontroles. Ik denk dat dat zo ongeveer het meest effectieve is wat we kunnen doen.
In lijn met wat door een aantal anderen is gezegd, ben ik van mening dat men de exportsteun voor levende dieren zou moeten afschaffen. Het kan niet juist zijn dat wij vanuit het EU-systeem rechtstreekse vervoerssteun voor deze lange transporten van levende dieren verlenen. Tenslotte vind ik ook dat afzonderlijke landen het recht moeten hebben dierenwelzijn een hogere prioriteit te geven en dus restrictievere regels vast te stellen dan er nu van de kant van de Commissie worden voorgesteld.
Ik hoop dat de meerderheid in het Parlement zal laten zien dat overwegingen van dierenwelzijn bij de transporten de doorslag geven. 
Davies (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het probleem is hier dat lidstaten de regels in veel te veel gevallen niet handhaven. Daardoor doen zich gruwelijke wreedheden tegen dieren voor en worden veel te veel dieren - levende schepselen - behandeld alsof het om een paar bouten en moeren in een productielijn gaat. De Commissie beschikt niet over een politiemacht en ik ben de commissaris erkentelijk voor zijn inspanningen om tot een systeem te komen dat eenvoudiger kan worden gehandhaafd.
Dat is echter bij lange na niet genoeg. Er zullen zich onvermijdelijk gruwelijke praktijken blijven voordoen. Het zal blijven voorkomen dat dode dieren tijdens reizen die dagen duren tussen de levende dieren blijven liggen. Het is nu zo’n honderdvijftig jaar geleden dat de koeltechniek is uitgevonden, waardoor het mogelijk werd rundvlees afkomstig uit Argentinië naar Europa te exporteren. Het is gewoon ongelooflijk dat we na al die tijd nog steeds levende dieren over enorme afstanden binnen ons werelddeel vervoeren. Er zal een tijd komen dat dit verboden is en dat uitsluitend geslachte dieren mogen worden vervoerd. Dat is mogelijk dankzij de koeltechniek. Het vervoer van levende dieren moet zo snel mogelijk verboden worden. 
Hyland (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Maat feliciteren, omdat hij erg zijn best heeft gedaan om een consensus te bereiken. Ik wil hier duidelijk stellen dat de boeren alles doen wat hun in hun vermogen ligt om het welzijn van de dieren te waarborgen. Dierenwelzijn vormt een wezenlijk onderdeel van de beroepsethiek van landbouwers en het verbaast mij dat er in dit Parlement altijd mensen zijn die een andere voorstelling van zaken geven.
Dierentransport is erg belangrijk voor de landbouweconomie in Ierland. Wij exporteren 90 procent van al onze, verwerkte of levende, producten. De discussie binnen de commissie spitste zich toe op het vervoer van volwassen dieren die op het vasteland van Europa worden geslacht. Ierland exporteert jonge dieren voor de afmesting. Het transport van levende dieren is dan ook van essentieel belang voor de landbouweconomie.
Het is belangrijk dat de halteplaatsen behouden blijven en de vereiste ruimte per dier heeft ook invloed op de economische aspecten van het vervoer. De aanwezigheid van halteplaatsen is derhalve een fundamentele noodzaak.
Tenslotte moeten besluiten worden genomen op basis van wetenschappelijke bevindingen. Daarom wijs ik het Parlement op het recente verslag dat Dr. Bernadette Earley voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft opgesteld. Daarin wordt een zeer samenhangend, evenwichtig en objectief beeld geschetst van het transport van levende dieren. 
Wiersma (PSE ).
    Voorzitter, dames en heren, jaarlijks worden er miljoenen dieren door heel Europa versleept, niet zelden onder erbarmelijke omstandigheden. Daar moet een einde aan komen. De Europese Commissie is met een plan gekomen dat het vervoer van dieren duidelijk verbetert. De Vervoerscommissie heeft in haar advies strenge voorwaarden gesteld aan het vervoer van dieren over de weg. Het welzijn moet worden verhoogd, de controle moet worden aangescherpt en afdwingbaar zijn, en de scholing van personeel moet worden verbeterd. De Milieucommissie kwam met een advies van dezelfde strekking, maar de Landbouwcommissie heeft helaas niet alle aanbevelingen overgenomen.
Begrijp mij niet verkeerd, het verslag van de heer Maat is een goed verslag dat het plan van de Commissie aanzienlijk verbetert. Daarvoor verdient de rapporteur alle lof, maar er blijft een aantal belangrijke zaken liggen en ik zou u willen vragen deze alsnog te verbeteren. Het vervoer moet van hoogwaardige kwaliteit zijn, zodat het welzijn van de dieren optimaal en de stress tijdens het vervoer minimaal is. Ik denk dat wij hieraan met dit verslag voldoen, maar de rijtijden moeten ook aan een limiet worden gebonden. Het valt niet uit te leggen dat het vervoer van slachtdieren wel wordt beperkt en dat van mestdieren niet. Wij moeten één lijn trekken en het vervoer voor beide categorieën beperken.
Aan het gesleep met dieren moet een einde komen. Dat hebben wij als Parlement al jaren geleden gezegd en in 2003 met een overgrote meerderheid nog eens in een schriftelijke verklaring onderstreept. Wij hebben nu de kans onze eisen om te zetten in wetgeving. Laten we deze kans met beide handen aangrijpen.
Ik vraag u dan ook de amendementen te steunen waarmee de rijtijden worden beperkt, het begin en het einde van de reis goed worden gedefinieerd, de aanwezigheid van een dierenarts verplicht wordt gesteld en dieren in vrachtwagens voldoende ruimte wordt gegund. Dat zijn met name de amendementen 121, 122, 123 en 124. 
Redondo Jiménez (PPE-DE )
   Mijnheer de Voorzitter, tot dusver zijn in dit debat praktisch alle voors en tegens van het Commissievoorstel aan de orde gekomen. Het is een voorstel dat zoals de heer Jové - wiens interventie ik volledig onderschrijf – al zei gebaseerd is op de trial-and-errormethode, zonder enige technische of wetenschappelijke onderbouwing. Bovendien houdt het voorstel er ook geen rekening mee dat wij overeenkomstig de heersende Europese wetgeving het vrije verkeer van goederen, personen en kapitaal dienen te bevorderen tussen alle lidstaten van de Europese Unie, ook de perifere landen en de toetredingslanden die vanaf 1 mei volledig lid zullen zijn met alle daarbijbehorende rechten.
Het gaat in dit voorstel niet om het dierenwelzijn. Ik hecht groot belang aan het welzijn van dieren. Hoe kun je rechtvaardigden dat het dierenwelzijn wel geldt voor slachtvee en niet voor de overige dieren? Het transport en het welzijn hebben betrekking op alle dieren, niet enkel op dieren die bestemd zijn voor het slachthuis. Of gaat het hier misschien om handelsmaatregelen, om een handelsrestrictie? Wat willen wij dan? Dat de perifere landen uit de markt worden gewerkt? Welke technische en wetenschappelijke basis is er om dit verschil vorm te geven in Europese regelgeving? Waarom wettigen wij vier uur, acht uur, negen uur? Waarom moet de ruimte toenemen? Om de kosten te verhogen? Wie heeft daar baat bij? Voor de dieren is het buitengewoon schadelijk, vanwege het risico op wrijven en schuren alsmede   verwondingen en gevechten die kunnen ontstaan. Dat wordt aangetoond door wetenschappelijke en technische studies die op Europees niveau zijn verricht door de organisatie van transporteurs.
Ik wil hier verder niet ingaan op het laden en lossen, de temperatuur et cetera. Daar bestaat technisch gesproken ook geen rechtvaardiging voor. Wij vragen om steun voor de amendementen die wij hebben ingediend om een speciale regeling te treffen voor de perifere regio’s – Zweden, Finland, Portugal, Italië, Spanje, et cetera, zodat wij niet buiten de markt vallen. Met de voorstellen van vier uur kan ik in de regio waar ik vandaan kom niet eens van de ene kant van de regio naar de andere kant rijden. Om nog maar te zwijgen over de toegang tot andere internationale markten, hetgeen mijn recht is. 
Prets (PSE ).
   – We hebben veel verschillende standpunten en argumenten gehoord. Daaruit blijkt wel dat dit onderwerp heel gevoelig ligt. We moeten ons ervan bewust zijn dat we hier een bijzondere verantwoordelijkheid dragen. Het gaat om levende dieren die gefokt, verkocht, vervoerd en uiteindelijk ook gegeten worden. Iedereen die geen vegetariër is moet zich daarvan bewust zijn. De vraag is: hoe gaan we met die dieren om? De vraag is ook: waarom moeten de slachtdieren over zo lange afstanden worden vervoerd? Is het nodig om slachtdieren dwars door Europa te vervoeren? Nee, dat is niet nodig. Daarom stellen we in dit verslag de duidelijke eis dat de slachtdieren niet verder dan vijfhonderd kilometer naar een slachthuis mogen worden vervoerd. Ik wil er nog eens duidelijk op wijzen dat dit ook mogelijk is. Niemand mag het voorwendsel gebruiken dat er te weinig slachthuizen zijn. Dan moeten we ze maar bouwen. Dat is een impuls voor het bedrijfsleven in de betrokken regio en een echte verbetering voor de dieren. Het is een van de belangrijkste en ook meest omstreden punten: over welke afstanden mogen de dieren worden vervoerd? De dieren die worden vetgemest worden over een kam geschoren met de slachtdieren. Maar volgens mij moet hier onderscheid worden gemaakt. Ook voor dieren die worden vetgemest moet gelden dat ze over korte afstand naar de vetmesterij worden vervoerd.
Ik geloof dat we nog een ander belangrijk punt uit het oog verloren zijn, namelijk dat er controles plaats moeten vinden. Er bestaat allang een richtlijn. Het probleem is echter dat de lidstaten die richtlijn niet naar behoren ten uitvoer hebben gelegd en dat het controlesysteem tekortschiet. Dat heeft veel dierenleed veroorzaakt, en dat gebeurt nog steeds. Ik denk dat we daarop moeten wijzen. De beste regeling, de beste richtlijn, zet geen zoden aan de dijk wanneer er geen controle plaatsvindt en wanneer ze niet wordt gehandhaafd. Daar moet verandering in komen, in het belang van de dieren. 
Nicholson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit verslag en ik wil de rapporteur feliciteren, want hij heeft enorm veel werk verzet.
Reeds lange tijd wordt er over dit onderwerp gedebatteerd: soms betreft het verhitte discussies, soms wordt er een onjuiste voorstelling van zaken gegeven en soms wordt het debat op een verkeerde manier gevoerd. Ik geloof dat maatregelen nodig zijn, maar deze moeten wel realistisch en werkbaar zijn, anders hebben ze geen enkel effect. Negen uur is wel een goede tijdsperiode. Acht of tien uur zou ook kunnen, maar we moeten ergens een grens trekken. Volgens mij is negen uur prima. Mocht dat niet zo zijn, dan zullen we ons in toekomst opnieuw over dit punt buigen. We moeten echter ergens beginnen!
Er is verschil tussen dieren die bestemd zijn voor de slacht en dieren die om andere redenen worden vervoerd en er is verschil tussen runderen, schapen en varkens. Runderen leggen grote afstanden af op weg naar landbouwtentoonstellingen. De eigenaren zorgen goed voor deze dieren, maar de problemen beginnen wanneer de dieren de boerderij verlaten en vervolgens door een transporteur worden vervoerd.
Ik weet dat er veel verschillen bestaan tussen de lidstaten en ook tussen regio's en ik begrijp de zorgen die er zijn over de situatie in afgelegen gebieden. Daar moeten we iets aan doen. Tot op zekere hoogte moet het aan de afzonderlijke landen en regio's worden overgelaten hoe ze het willen aanpakken. Waar mogelijk moeten dieren niet gedurende lange periodes worden vervoerd en de normen voor vrachtwagens en de kwaliteit ervan moeten zorgvuldig worden bewaakt, met name als het gaat om de ventilatie.
Dieren moeten altijd worden geslacht vlakbij de plaats waar ze zijn gefokt. Pas na de slacht mogen ze worden geëxporteerd, daar gaat het in wezen om. De uitvoer van levende dieren dient te worden beperkt. Dieren moeten respectvol worden behandeld en verdienen bescherming.
Gutiérrez-Cortines (PPE-DE )
   – Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat ik het moet zeggen maar net zoals de Commissie ons vaak verrast met de grote kwaliteit van haar documenten en de tijd die zij besteedt aan de analyse van de werkelijkheid, verrast zij ons nu met deze richtlijn die veel wetenschappelijke en technische mankementen vertoont en niet goed onderbouwd is. Het bewijs daarvan is dat aanvankelijk werd voorgesteld om de dieren uit te laden om hen op open plekken te laten uitrusten, terwijl later werd aangetoond dat ook dat schadelijk is voor de gezondheid en bijdraagt aan de verspreiding van ziektes.
Dat zijn betreurenswaardige voorbeelden van het gebrek aan rijpheid van dit document dat om geheel andere redenen wordt gepresenteerd. En wat zijn mijns inziens dan de belangrijkste redenen voor dit document? Om te beginnen bestaat er geen wetenschappelijke zekerheid en daar wil men ook niet op wachten. Daarom hebben wij een amendement ingediend dat aandringt op verder onderzoek naar het proteïnegehalte aangezien daarmee de stress bij de dieren kan worden gemeten. Over veel genoemde aspecten bestaat nauwelijks enige kennis en daarom zullen enkele maatregelen, zoals de overdreven scheiding van dieren, schadelijk zijn. Met andere woorden het wordt nog slechter dan nu.
De tweede verborgen intentie achter dit document is dat er duidelijk wordt getracht om een glazen grens in het leven te roepen, een nieuwe grens voor de landen uit het Oosten. Met andere woorden, enerzijds gaan ze deel uitmaken van de Unie en anderzijds roepen wij een onzichtbare glazen barrière in het leven, een nieuwe douane, waardoor zij niet van de ene kant van Europa naar de andere kant kunnen rijden. Dit concept is bovendien absoluut tegengesteld aan het algemene beleid dat wij op andere punten ontwikkelen.
Bovendien wordt getracht om alle dieren over een kam te scheren. Daarom hebben wij ook een amendement ingediend waarin wij vragen om uitsluiting van bepaalde dieren zoals bijvoorbeeld dieren die bestemd zijn voor herbevolking, wilde dieren en circusdieren. Want het lijdt geen twijfel dat een maatregel voor slachtvee niet van toepassing kan zijn op alle andere dieren. Deze maatregel betekent een verarming en beperking en druist in tegen het duurzaamheidsprincipe, met andere woorden hij is niet pragmatisch en moeilijk uitvoerbaar. 
Herranz García (PPE-DE )
   –Mijnheer de Voorzitter, de argumenten ter verdediging van de urenbeperking voor het vervoer van dieren lijken mij niet juist. Deze visie is erg in zwang, zoals de commissaris zojuist al erkende in zijn eerste interventie, maar er bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs voor.
Deze zaak kan ernstige gevolgen hebben voor de economie van bepaalde regio’s en zelfs van complete landen. De huidige regelgeving staat meer dan voldoende borg voor het welzijn van de dieren tijdens het vervoer. Het probleem is ook niet dat er leemten bestaan in de regelgeving want die voldoet reeds aan alle nodige eisen om het transport zo comfortabel mogelijk te maken. Het grote probleem is juist de naleving van de bestaande regels.
Wij zouden de nieuwe regelgeving moeten toespitsen op betere controles om te komen tot een betere naleving van de wetgeving in plaats van een dergelijk debat over het welzijn van het vee te gebruiken om sterke restricties in te voeren op het vrije verkeer van goederen welke niet voor alle landen dezelfde consequenties zullen hebben.
De amendementen die enkele leden van dit Parlement hebben ingediend doen afbreuk aan de totstandkoming van een gezamenlijke markt. Bovendien kunnen deze amendementen leiden tot het isolement van veel gebieden, met name de perifere en ultraperifere regio’s van de Europese Unie.
De beperking van de duur van de trajecten zonder diepgaand onderzoek vooraf zou ik als dom en disproportioneel willen bestempelen, vooral in verband met de schade die daardoor kan ontstaan.
Ik zou tot besluit de aandacht willen vestigen op een ander element van dit debat, dat gevolgen kan hebben die compleet tegengesteld zijn aan hetgeen wordt beoogd. Ik doel daarmee op de reductie van de maximale dichtheid, waar overigens al rekening mee wordt gehouden in de bestaande regelgeving. Deze maatregel bevordert agressief gedrag van de dieren en het ontstaan van verwondingen dankzij de grotere mobiliteit van het vee in de laadruimtes van de vrachtwagens.
Wij zouden bij alle punten van de wetgeving waarbij de verhoudingen zoek zijn een duidelijke afweging moeten maken om te voorkomen dat ons werk zich simpelweg vertaalt in een grotere belasting voor de sector en het economische isolement van bepaalde regio’s. 
Santini (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is niet de eerste keer dat dit onderwerp in ons Parlement aanleiding geeft tot verhitte discussies en pijnlijke besluiten. Het is wederom onze taak als een koorddanser te werk te gaan en te trachten een evenwicht te bereiken dat zo dicht mogelijk bij twee tegenovergestelde behoeften komt. Aan de ene kant moeten de negatieve consequenties van het transport teruggedrongen worden, om tegemoet te komen aan degenen die vooral in termen van milieukosten redeneren en zich in eerste instantie zorgen maken om de gezondheid van de dieren. Aan de andere kant moet rekening worden gehouden met de economische lasten en met degenen die de vervoerskosten zoveel mogelijk willen drukken, zonder natuurlijk het fysieke welzijn van de vervoerde dieren in het gedrang te brengen.
Deze heikele kwestie verdient dus terecht onze volledige aandacht. Het is moeilijk hier een eensluidend oordeel over te vellen, maar wat wij in ieder geval kunnen constateren, is dat de techniek grote vooruitgang heeft geboekt. Tegenwoordig hebben de vervoerders – die hardwerkende, arbeidzame groep - de beschikking over voertuigen die steeds comfortabeler zijn, voorzien van ventilatoren, ruiven en drinkbakken zodat de dieren niet uitdrogen. Dankzij deze nieuwe faciliteiten wordt het vervoer een stuk comfortabeler. Dat betekent onder meer dat het reizen langer kan duren, ook al moeten natuurlijk de nodige rustperioden, tot zelfs twee uur, ingelast worden.
Er is voorts een hele discussie gaande over het laden en lossen van dieren. Soms wordt het doel van deze operatie, namelijk het laten rusten van de dieren, voorbijgeschoten. Sommige veehouders en vervoerders, maar ook milieuactivisten, zeggen dat het laden en lossen van vooral kleinere dieren - denk bijvoorbeeld aan kalveren - meer stress veroorzaakt dan wanneer de dieren in het voertuig blijven, vooral als die voertuigen over airconditioning, verfrissend water en gemakkelijk toegankelijk voer beschikken.
Dat is dus ook een voorstel waar rekening mee moet worden gehouden, als wij althans willen voorkomen dat er fouten worden gemaakt in de besluitvorming en reeds besproken problemen mettertijd weer aangekaart worden. Toegegeven, wij zouden in de toestand of het hoofd van een kalf moeten zitten om foutloze besluiten te nemen. Maar kalveren kunnen helaas niet denken en vooral kunnen zij niet stemmen. 
Flemming (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb eerst een motie van orde. Zonder dat de leden het wisten is de stemming naar voren verschoven, ze vindt vandaag al plaats. Ik vind dat nogal ondemocratisch. Nu kunnen we geen stemming in onderdelen of mondelinge stemmingen meer aanvragen. Het publiek zal daar geen begrip voor hebben, eens te meer zal het zeggen: wat is die Europese Unie toch ondemocratisch!
Ik ben mevrouw Schierhuber dankbaar dat ze een duidelijk onderscheid heeft gemaakt tussen mens en dier. Ook ik vind die afschuwelijke vergelijking met de holocaust verwerpelijk.
Ik moet ook nog even iets zeggen tegen de heer Adam. Het is niet waar dat iedereen die vlees eet eigenlijk een dierenbeul is. In Oostenrijk hebben we een nationaal gerecht, de , en ik kan u precies vertellen waar het vlees voor die schnitzel vandaan komt, het komt uit het Waldviertel of uit de Steiermark. Dat betekent dat de dieren meestal slechts twee of drie uur onderweg zijn. In Oostenrijk mag je dieren slechts zes uur vervoeren. Wie vlees wil eten hoeft niet eerst dieren te kwellen. Daar moet u eens over nadenken, en denken doet natuurlijk pijn.
Ik ben christen-democraat, en als zodanig heb ik natuurlijk een iets andere relatie tot dieren. Dieren zijn voor mij schepselen van God, schepselen die kunnen lijden. Ik weet niet of u heiligen heeft, mijnheer Adam. Mijn favoriete heilige is Franciscus van Assisi, en die hield niet alleen van de mensen maar ook van de dieren.
Byrne,
   – Mijnheer de Voorzitter, het doel van dit debat is een standpunt te formuleren dat de Raad en de Commissie helpt tot een eindconclusie over dit onderwerp te komen. We hebben zeer uiteenlopende meningen over dit vraagstuk gehoord en ik hoop en verwacht dat de Raad daar zijn voordeel mee kan doen.
Ik wil nu graag het standpunt van de Commissie over de belangrijkste aandachtspunten verwoorden. Wat betreft de reistijden wil het Europees Parlement voor slachtdieren een vaste en definitieve tijdslimiet van negen uur introduceren. Voor andere dieren zouden minder beperkingen moeten gelden. Zoals ik aan het begin van de discussie zei, kunnen wij geen maatregelen accepteren waardoor een bepaalde bedrijfstak in feite wordt verboden, vooral niet wanneer er onvoldoende wetenschappelijk bewijs voorhanden is om een dergelijke stap te ondersteunen.
Om het vervoer van slachtdieren te beperken, bepleit het Europees Parlement het gebruik van mobiele slachthuizen. Momenteel is er op dit punt nog niet voldoende deskundigheid of praktijkervaring om voor deze oplossing te kiezen en de voordelen voor het dierenwelzijn zijn niet duidelijk aangetoond.
Wat betreft de werkingssfeer van de verordening wil het Europees Parlement een uitzondering maken voor reizen van minder dan honderd kilometer en voor bepaalde categorieën dieren zoals dieren die worden vervoerd met het oog op sportevenementen en tentoonstellingen. De Commissie staat achter de huidige uitzondering voor reizen van minder dan vijftig kilometer, maar er is geen reden om andere dieren die het slachtoffer van gebrekkige welzijnsnormen dreigen te worden, buiten de werkingssfeer van de verordening te laten vallen.
De Commissie steunt het voorstel om lidstaten de mogelijkheid te bieden strengere nationale regels te hanteren, mits deze verenigbaar zijn met de algemene bepalingen van het Verdrag. Ik ben blij dat daardoor het Verenigd Koninkrijk zijn beperking van de export van paarden bestemd voor menselijke consumptie kan handhaven. Ik heb voortdurend gezegd dat ik naar deze zaak zou kijken en een wettelijk haalbare tekst zou ondersteunen.
Als het gaat om de vergunningen voor vervoerders en de goedkeuring vooraf van voertuigen, stelt het Europees Parlement voor één enkel systeem voor korte en lange reizen tot stand te brengen. Een van de hoofddoelen van het voorstel is ervoor te zorgen dat met name lange reizen aan controles worden onderworpen - met het oog op het dierenwelzijn is dat het belangrijkst. Wanneer niet langer onderscheid wordt gemaakt tussen lange en korte reizen, zullen volgens mij het aantal inspecties en de administratieve lasten verminderen. Ook zullen dieren die over lange afstanden worden vervoerd, dan geen extra aandacht van de bevoegde autoriteiten krijgen.
Het Europees Parlement oppert gebruik te gaan maken van een satellietnavigatiesysteem. Dit is een zeer innovatief idee en de Commissie staat daar in beginsel volledig achter. Overigens wordt in het voorstel van de Commissie de controle van de tachografen in de voertuigen reeds als nieuw handhavingsinstrument verplicht gesteld.
Ten aanzien van de sancties zijn enkele amendementen ingediend. De meeste suggesties zijn reeds te vinden in het Commissievoorstel, waarin een strenger vergunningenstelsel voor vervoerders wordt gelanceerd. Van een aantal andere amendementen moet worden nagegaan of deze verenigbaar zijn met het evenredigheidsbeginsel.
Het standpunt van de Commissie over elk van de amendementen wordt aan het Parlement beschikbaar gesteld en ik vertrouw erop dat het in het volledig verslag van deze vergaderperiode wordt opgenomen(1).
De Voorzitter.
   – Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats. 


De Voorzitter.
   Aan de orde is de stemming.
Lulling (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op uw geduld, nu heb ik het woord. Ik heb twee verslagen op de agenda, maar ik zal maar een keer spreken, misschien stelt dat u gerust. Ik ben de rapporteur voor alle verordeningen die voor Eurostat de grondslag zijn om ons snel optimale statistieken te leveren. In die functie kan ik u ook vandaag weer aanbevelen om met het gebruikelijke enthousiasme voor deze twee verslagen te stemmen. Het eerste verslag gaat over een verordening die ertoe leidt dat wij en alle betrokkenen - en dat is primair de Europese Centrale Bank - van nu af aan ieder kwartaal informatie krijgen over de staatschuld van de lidstaten. Dat is heel belangrijk, al zijn de blauwe brieven van de procedure inzake het tekort op de overheidsbegroting nog steeds gebaseerd op de jaarlijkse cijfers, als ze al verstuurd worden.
Zoals u weet worden de lidstaten in dit verband niet op voet van gelijkheid behandeld. De heren Eichel en Mer zouden aan de hand van deze cijfers vroeger kunnen vaststellen wat de omvang van hun begrotingsproblemen is. Ze zouden zelfs vroeger kunnen vaststellen wat de resultaten zijn van hun pogingen om de begroting te consolideren, als ze dat al hebben geprobeerd.
Het tweede verslag gaat over een verordening waardoor we ieder kwartaal de cijfers krijgen over de nationale boekhouding. Daaruit blijkt wat de bijdrage is van de verschillende sectoren, van de huishoudens, van het bedrijfsleven en van de overheid. De Verenigde Staten hebben dat allang, en het is belangrijk voor het monetaire beleid en voor de economische analyses om te weten hoe de verschillende sectoren zich gedragen. Zelfs de Ecofin-Raad heeft al een jaar geleden ingezien dat het ontbreken van informatie over het gedrag van de huishoudens en van het bedrijfsleven tijdens conjuncturele schommelingen leidt tot een grote lacune in de statistieken die nodig zijn voor de Economische en Monetaire Unie. Alle lidstaten die een bruto binnenlands product hebben dat onder een procent van het BBP van de EU van de 25 ligt zijn echter vrijgesteld van die verplichting om verslag uit te brengen over de transacties van de huishoudens en van het bedrijfsleven.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee keer twee minuten spreektijd, en die zal ik ook gebruiken - de leden kunnen zoveel lawaai maken als ze willen!
Luxemburg valt dus buiten die verplichting, maar ook alle nieuwe lidstaten behalve Polen. Toch moeten al die landen ieder kwartaal transactiegegevens voor de sectoren overheid en buitenland melden.
Nu weet u waar het over gaat. Nu kunt u met een goed geweten, zoals altijd, instemmen met mijn twee verslagen. Het zijn mijn laatste tijdens deze zittingsperiode. Ik heb in die tijd negen verslagen over de statistieken mogen opstellen, inclusief deze twee. Ik weet niet of ik ook na de verkiezingen op 13 juni nog verordeningen inzake de statistiek zal mogen begeleiden, ze zijn trouwens heel wat droger dan wijn en honing. Hoe dan ook, ik dank u voor het vertrouwen dat ik heb genoten en voor het enthousiasme dat u altijd heeft getoond voor mijn verslagen.
De Voorzitter.
   Mevrouw Lulling, de Europese statistieken zijn nog nooit zo verzorgd gepresenteerd in dit Huis!
MacCormick (Verts/ALE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb een technische opmerking: ik wil de woorden "en aan de Commissie" toevoegen aan paragraaf 4 van het verslag over de immuniteit van de heer Schulz. Hetzelfde geldt voor het verslag-Lehne.
Zoals de leden van dit Parlement weten, wordt hun in artikel 9 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen immuniteit verleend voor het formuleren van standpunten en het uitbrengen van hun stem tijdens de uitoefening van hun functie. Wij geloven dat de wet inzake de Duitse EP-leden daarmee gedeeltelijk in strijd is. In paragraaf 3 verzoeken wij de Commissie te onderzoeken of paragraaf 5, tweede volzin, van die wet verenigbaar is met het Gemeenschapsrecht. We hebben in paragraaf 4 echter nagelaten op de juiste formele manier naar de Commissie te verwijzen.
De afgevaardigden moeten ook weten dat het hier een zaak betreft waarin het twee leden van dit Parlement op verzoek van is verboden in het Parlement persconferenties te houden waarin zij kritiek leveren op de berichtgeving van over het Statuut voor de leden van het Europees Parlement.

Evans, Robert J.E. (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet, is het debat over dit verslag pas vlak voor de stemming afgerond. Het gaat om een zeer complex en belangrijk verslag. Er hebben zich enkele problemen voorgedaan met betrekking tot de amendementen, zoals de volgorde en de ordening ervan. Wegens het complexe karakter en het belang van het verslag stel ik voor de stemming tot morgen uit te stellen, zodat we meer tijd krijgen om erover na te denken en op ons te laten inwerken wat de commissaris en anderen vanmorgen hebben gezegd. Ik verzoek u de stemming naar morgen te verplaatsen. 
De Voorzitter.
   Er zijn tweeëndertig leden voor het voorstel van de heer Evans. Zijn er mensen die er bezwaar tegen willen maken? 
Maat (PPE-DE ),
   . – Voorzitter, het argument van collega Evans gaat niet op. Vanmorgen hebben we al over twee andere verslagen gestemd - over vier zelfs - die ook vanmorgen zijn behandeld. Het debat daarover is afgesloten. Er bestond echter een kans dat wij morgen, woensdag, over mijn verslag zouden moeten stemmen als het debat niet zou zijn afgesloten.
Welnu, het debat is afgesloten, alle stemlijsten waren gisteravond beschikbaar en ook over de volgorde van de amendementen bestaat geen enkel probleem, want mede gezien de inbreng van de diverse fracties kan ik me niet voorstellen dat de stemlijst er anders uit komt te zien. Ik zie dan ook geen enkel formeel of ander argument om de stemming uit te stellen.


– Hiermee is de stemming beëindigd.

Queiró (UEN ),
   .– Dit verslag gaat over de ontwerpverordening van de Commissie naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie over de bilaterale “open sky”-overeenkomsten tussen de lidstaten en de Verenigde Staten. Volgens het arrest zijn die overeenkomsten in strijd met het communautair recht, daar de lidstaten niet de bevoegdheid hebben dergelijke overeenkomsten af te sluiten.
Met deze verordening stelt de Commissie drie maatregelen voor: een rechtsgrond voor de betrekkingen tussen de Gemeenschap en de Verenigde Staten op het vlak van het luchtvervoer, een rechtskader voor de lopende en toekomstige onderhandelingen en een adequate afbakening van de bevoegdheden tussen de Gemeenschap en de lidstaten.
Juridisch gezien is het Commissievoorstel volledig terecht, want het maakt een einde aan een rechtsvacuüm dat ontstaan was na het arrest van het Hof van Justitie. De maatregelen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad - die door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme worden gesteund - betekenen een sterke afzwakking van de aan de lidstaten opgelegde politieke beperking om te onderhandelen en bilaterale overeenkomsten met derde landen op het gebied van luchtdiensten af te sluiten. Daarom heb ik voor kunnen stemmen. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
   .– Deze ontwerpverordening is een gevolg van een arrest van het Hof van Justitie naar aanleiding van een door de Commissie ingediend beroep tegen de lidstaten die door het afsluiten van bilaterale “open sky”-overeenkomsten met de VS de bevoegdheid van de Gemeenschap op het vlak van de buitenlandse betrekkingen en de vestigingsvrijheid hadden geschonden.
De Commissie had de lidstaten voorgesteld een begin te maken met de opzegging van de bestaande overeenkomsten en de Raad om toestemming gevraagd namens de Gemeenschap onderhandelingen te starten met alle partners waarmee bilaterale overeenkomsten waren afgesloten. Met betrekking tot de kwesties die een gemengde bevoegdheid zijn van de Gemeenschap en de lidstaten had de Commissie gesuggereerd op basis van een gemeenschappelijke aanpak nauw samen te werken.
In het gemeenschappelijk standpunt is de Raad opgeschoven in de richting van de standpunten van het EP.
De lidstaten zullen het recht behouden te onderhandelen en bilaterale overeenkomsten inzake luchtdiensten af te sluiten, zelfs als de bevoegdheid gedeeld is met de Gemeenschap. Die overeenkomsten dienen dan wel bepaalde standaardclausules te bevatten die de Commissie en de lidstaten gezamenlijk zijn overeengekomen. Toestemming vooraf van de Commissie voor dergelijke overeenkomsten is niet nodig.
Door deze aanpak blijven de lidstaten hun handelingsvrijheid behouden. Dat is de reden waarom wij hebben ingestemd met het voorstel. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Deze ontwerpverordening heeft de Commissie ingediend naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie inzake de “open sky”-overeenkomsten tussen de lidstaten van de Unie en de Verenigde Staten. Het Hof heeft deze overeenkomsten, die een aantal lidstaten in de jaren negentig hadden afgesloten, strijdig geoordeeld met het communautair recht.
De Commissie stelt een reeks regels voor waaraan de lidstaten zich bij de onderhandelingen over en de toepassing van gemengde overeenkomsten inzake luchtdiensten - waarvoor ook de participatie van de regeringen van de lidstaten vereist is - dienen te houden. Zo moeten de lidstaten de communautaire doelstellingen en onderhandelingsstrategie volgen. Voorts mogen de lidstaten niet onderhandelen over zaken die onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap vallen.
Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad neemt de basiseis van het Parlement over dat de lidstaten het recht behouden zonder voorafgaande toestemming te onderhandelen en bilaterale overeenkomsten inzake luchtdiensten af te sluiten, zelfs als het onderwerp van die overeenkomsten een communautaire bevoegdheid is.
Dergelijke overeenkomsten dienen dan wel bepaalde standaardsclausules te bevatten die de lidstaten en de Commissie gezamenlijk zijn overeengekomen.
Deze maatregelen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad - die de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme steunt - zwakken de beperkingen van de handelingsvrijheid van de lidstaten af. Daarom heb ik voorgestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .– Krachtens het Interinstitutioneel Akkoord van 7 november 2002 is er een Solidariteitsfonds opgericht voor hulpverlening aan de bevolking van door rampen getroffen regio’s van de Europese Unie. Jaarlijks kan het fonds maximaal 1 miljard euro beschikbaar stellen. De goedkeuring van dit voorstel heeft een aantal jaren in beslag genomen. Onze fractie heeft daartoe tot 2002 bij de jaarlijkse begrotingsbehandeling druk uitgeoefend.
Dit fonds heeft vorig jaar noodhulp verstrekt na een reeks grote bosbranden die 5 procent van het Portugees territorium hadden verwoest.
Daar er sprake is van een noodsituatie, kunnen wij instemmen met het voorstel 22 miljoen euro uit het fonds ter beschikking te stellen voor de bestrijding van de gevolgen van de storm en overstromingen op Malta (september 2003), de bosbranden in Spanje (zomer 2003) en de overstromingen in Frankrijk (december 2003).
De geringe omvang van het hulpbedrag in verhouding tot de aangerichte schade roept echter, net als vorig jaar in het geval van Portugal, vraagtekens op met betrekking tot de omvang van de communautaire solidariteit en de criteria voor het in aanmerking komen voor steun uit het fonds. 

Ribeiro (GUE/NGL ),
   .– Ik heb voor het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2004 gestemd teneinde de middelen die het Solidariteitsfonds van de EU ter beschikking heeft gesteld voor communautaire steunverlening aan de door natuurrampen getroffen bevolking in Spanje, Frankrijk en Malta zo snel mogelijk in de begroting op te nemen. Om te verzekeren dat de hulp zo snel mogelijk bij de slachtoffers terechtkomt, is het van fundamenteel belang dit ontwerp van gewijzigde begroting, net als vorig jaar zomer voor de bosbranden in Portugal, in één enkele lezing goed te keuren.
De EU dient snel haar volledige solidariteit te tonen met de door natuurrampen getroffen regio’s van de lidstaten of kandidaat-landen teneinde de ernstige gevolgen van dergelijke rampen voor de levensomstandigheden, het milieu en de economie te compenseren.
Daarom is naast snelle hulpverlening ook de omvang van de hulp van belang. De criteria voor het in aanmerking komen voor steun uit het fonds zouden met het oog daarop moeten worden bijgesteld. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .– Deze verordening beoogt een antwoord te geven op het actieplan over de Economische en Monetaire Unie, zoals aangenomen door de Ecofin-Raad op 18 februari 2003, door de bestaande tekortkomingen in de statistieken van de Europese Unie met betrekking tot het economisch gedrag van huishoudens en bedrijven op te heffen. Het voorstel creëert met name de mogelijkheid het spaar- en consumptiegedrag van huishoudens en de rentabiliteit van financiële en niet-financiële ondernemingen te volgen.
De uitsplitsing van de variabelen naar de verschillende economische sectoren verbetert ongetwijfeld de informatieve waarde van de driemaandelijkse financiële rekeningen. Het is in feite een duidelijke “imitatie” van hetgeen in de VS met de Federale Reserve gebeurt. Op zich stuit dit voorstel bij ons dan ook niet op bezwaren.
Wat echter op het eerste gezicht louter een technische en informatieve kwestie lijkt, is nauw verbonden met het sturen van het economisch en vooral het monetair beleid van de Europese Unie. Deze instrumenten stellen economische beleidsbeslissingen bij, daar de Economische en Monetaire Unie en de interne markt niet over eigen nauwkeurige statistische instrumenten beschikken. Om het nog duidelijker te zeggen: ofschoon deze instrumenten in bepaalde mate nuttige informatie verstrekken, versterken zij mede het rechtse en antisociale beleid van de Europese Unie. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .– Op 1 januari 2004 is richtlijn 2003/96/EG in werking getreden, die een nieuw structuur creëert voor de belastingheffing op energieproducten en elektriciteit. Deze wijziging beoogt de nieuwe lidstaten langere afwijkingstermijnen toe te staan gezien het risico van een plotselinge stijging van de kosten van levensonderhoud. Volgens ons is het een voorstel met verstrekkende consequenties waar wij drie bezwaren tegen hebben.
Ten eerste is de harmonisatie van de belastingen op energieproducten geen onontbeerlijke voorwaarde voor het goed functioneren van de interne markt. Belastingconcurrentie heeft zo zijn voordelen, maar belangrijker is dat het hier gaat om een kwestie waarbij de soevereiniteit van de lidstaten op fiscaal vlak in het geding is die grote implicaties heeft voor de keuzes aangaande het sociale, fiscale en milieubeleid van een land. Dat is ook de reden waarom de lidstaten zoveel verzoeken hebben ingediend om voor een afwijking in aanmerking te komen.
Ten tweede leidt de verhoging van de minimumbelastingniveaus tot een stijging van de kosten van levensonderhoud, met name voor de werknemers en de zwakkeren in de samenleving. Onrechtvaardige elementen gaan deel uitmaken van het belastingstelsel en er is geen sprake van het hoger belasten van degenen die het meest verbruiken. Dat is het kenmerk van vaste belastingtarieven en directe belastingen.
Ten derde gaat het er niet om de belastingdruk te verleggen van de factor arbeid naar het milieu, waar altijd hogere consumentenprijzen het gevolg van zijn. Er moet inderdaad sprake zijn van overheveling maar dan wel naar het “gebruik” van de factor kapitaal, zo niet dan zal het fiscale onrecht blijven bestaan. 
Queiró (UEN ),
   .– Richtlijn 2003/96/EG van de Raad hervormt de communautaire wetgeving voor de belastingheffing op energieproducten en elektriciteit. Het is de belangrijkste rechtsgrond voor de belastingheffing op energie, waarbij alle huidige lidstaten bepaalde overgangsregelingen genieten voor de aanpassing van hun wetgeving.
De harmonisatie van de belastingheffing is inderdaad een onontbeerlijke voorwaarde voor het goed functioneren van de interne markt. Volgens de rapporteur dienen de toetredingslanden, teneinde schadelijke belastingconcurrentie te voorkomen, het niveau van hun accijnsheffing aan te passen aan het minimum dat de Europese Unie verlangt.
Daarom is de oproep “aan alle lidstaten, met inbegrip van de huidige, om de termijnen in de richtlijn te respecteren en zo een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een milieuvriendelijke interne markt” begrijpelijk.
Niettegenstaande het gevoelige karakter van het onderwerp belastingheffing op energie - met name om milieuredenen - en de handhaving van de unanimiteitsregel bij de besluitvorming van de Raad over belastingaangelegenheden, heb ik voor het voorstel gestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Hoewel wij fundamentele bezwaren hebben tegen belastingharmonisatie achten wij het belangrijk vormen van coördinatie te vinden, met name in het geval van belastingontduiking door kapitaal dat uitwijkt naar het buitenland. In dat verband zijn wij ferme voorstanders van de opheffing van het bankgeheim en het afschaffen van de belastingparadijzen.
Het uiteindelijk doel van richtlijn 2003/48/EG is de mogelijkheid te creëren de in een bepaalde lidstaat uitbetaalde inkomsten van een spaartegoed in de vorm van rentebetaling aan de rekeninghouder daadwerkelijk te belasten. Dat betekent een garantie voor een billijke belastingregeling en het recht van een lidstaat de inkomsten van zijn ingezetenen op Europees niveau te belasten. Tegelijkertijd is het een ontmoediging van kapitaalvlucht binnen de EU en naar landen buiten de EU.
Maar de belangen van de lidstaten die de verdere afkalving van de belastinggrondslag willen tegengaan, botsen met de belangen van bepaalde lidstaten – speciaal die welke directe banden hebben met belastingparadijzen - bij het aantrekken van spaargelden.
De meest doeltreffende manier om de opbrengst van spaartegoeden te belasten is het garanderen van automatische informatie-uitwisseling tussen de belastingdiensten. Om kapitaalvlucht tegen te gaan dienen andere landen toe te treden tot dit systeem, zoals in het onderhavige geval Zwitserland. Helaas bestaan er met andere landen nog steeds problemen bij de onderhandelingen.
Maar wij moeten verder gaan en werken aan vormen van belastingcoördinatie die erop gericht zijn kapitaalstromen en in andere lidstaten behaalde beurswinsten op communautair niveau te belasten. 
Goebbels (PSE ),
   . – Dat ik mij hier van stemming heb onthouden is gebaseerd op de opvatting die ik steeds naar aanleiding van de op de Europese Raad van Santa Maria da Feira van 19 en 20 juni 2000 bereikte overeenkomst tot uiting heb gebracht, namelijk dat deze overeenkomst alleen maar tot een impasse kan leiden. De aanhoudende moeilijkheden die met Zwitserland worden ondervonden, ondanks de sluiting van de hier voorgelegde overeenkomst, en het moeizame verloop van de onderhandelingen met de andere derde landen steunen mij in deze overtuiging en mijn stemgedrag. 
Lulling (PPE-DE ),
   . – Ik heb voor de goedkeuring van de overeenkomst tussen Zwitserland en de Europese Unie betreffende belastingheffing op inkomsten uit spaargelden gestemd. Ik wil echter benadrukken dat ik dit gedaan heb op voorwaarde dat het Parlement vóór de toepassing van deze overeenkomst zal worden geraadpleegd over de overeenkomsten waarover met de andere derde landen - de Verenigde Staten, Andorra, Liechtenstein, Monaco en San Marino - wordt onderhandeld. Daarnaast wil ik onderstrepen dat de toepassing van deze overeenkomst tevens afhangt van het feit of de van de lidstaten afhankelijke of ermee geassocieerde gebieden maatregelen vaststellen en uitvoeren die gelijk zijn aan die welke in de richtlijn van 3 juni 2003 zijn vermeld.
Net als sommige lidstaten die in het kader van de richtlijn voor een bronheffing hebben gekozen, blijft Zwitserland gehecht aan het bankgeheim, waarmee beoogd wordt eerbiediging van de privacy te waarborgen en het vertrouwen van spaarders in hun bank te vergroten.
Sommigen beweren voortdurend dat afschaffing van het bankgeheim noodzakelijk is om belastingfraude en schadelijke concurrentie op fiscaal terrein te bestrijden. Net als mijn eigen land, Luxemburg, heeft Zwitserland het bankgeheim omgeven met zeer strenge voorwaarden met betrekking tot witwassen van geld en de financiering van criminele activiteiten.
Krachtens artikel 10 van deze overeenkomst wisselen Zwitserland en alle EU-lidstaten informatie uit over handelingen die volgens de wetgeving van de aangezochte staat onder belastingfraude vallen.
Poos (PSE ),
   . – Door de in het verslag voorgestelde ontwerpwetgevingsresolutie verliest de overeenkomst die in 2000 tijdens de Europese Raad van Santa Maria da Feira werd bereikt, zijn betekenis. Ingevolge deze overeenkomst is de inwerkingtreding van de richtlijn afhankelijk van de voorwaarde dat Zwitserland en een aantal andere landen en afhankelijke gebieden gelijksoortige maatregelen uitvoeren. Aangezien niet aan deze voorwaarde is voldaan, heb ik tegen deze ontwerpresolutie gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .– Op 16 oktober 2001 heeft de Raad de Commissie een mandaat gegeven voor onderhandelingen met de Zwitserse Bondsstaat om tot een akkoord te komen over maatregelen in Zwitserland voor de belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rentebetaling die equivalent zijn aan de regelgeving in de Gemeenschap.
De toepassing van de bepalingen van richtlijn 2003/48/EG van de Raad van 3 juni 2003 betreffende belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rentebetaling hangt af van het treffen van maatregelen door Zwitserland die equivalent zijn aan die van de richtlijn als uitvloeisel van een overeenkomst tussen dat land en de Europese Gemeenschap. Daarom wordt voorgesteld de overeenkomst die maatregelen bevat die equivalent zijn aan die van richtlijn 2003/48/EG betreffende belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rentebetaling alsmede het bijbehorende Memorandum van overeenstemming goed te keuren.
Ik heb voorgestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .– Deze ontwerprichtlijn maakt deel uit van het oorspronkelijk Monti-pakket uit 1998 dat de weg baande voor een omvangrijke belastingharmonisatie in de Europese Unie. Afgezien van onze mening over het hele pakket en de interne markt kunnen wij de noodzaak begrijpen om een zekere vorm van coördinatie op fiscaal vlak te creëren teneinde belastingontduiking en dubbele belastingheffing te bestrijden.
Wij hebben echter principiële bezwaren tegen het uitgezette pad, want het concept belastingharmonisatie heeft een federaal karakter en raakt een van de fundamentele pijlers van de soevereiniteit van de lidstaten. De bevoegdheid van een land huishoudens en bedrijven te belasten is hier in het geding, terwijl die bevoegdheid juist de zelfstandigheid van een land garandeert.
Bovendien zijn wij niet overtuigd van de economische voordelen van belastingharmonisatie in vergelijking met de voordelen van handhaving van een gezonde belastingconcurrentie. Juist om die reden zijn deze richtlijn en de overige maatregelen van het pakket pas in juni 2003 goedgekeurd.
De richtlijn betreft uitkeringen van interest en royalties tussen verbonden ondernemingen en heeft tot doel de inhouding van deze betalingen aan de bron af te schaffen. Deze wijziging beoogt de lijst van ondernemingen die vallen onder de richtlijn uit te breiden en rekening te houden met de fusierichtlijn en de richtlijn betreffende moedermaatschappijen en dochterondernemingen. De richtlijn mag noch belastingontduiking in de hand werken noch de lidstaten beroven van adequate middelen om fraude en misbruik te bestrijden.

Queiró (UEN ),
   . – Het ontwerpbesluit van de Raad tot instelling van een gerecht van eerste aanleg voor ambtenarenzaken is een van de elementen van de hervorming van de rechtspraak in het Verdrag van Nice teneinde een oplossing te vinden voor de groeiende werkbelasting van de communautaire rechterlijke instanties. Het is een reactie op het tijdens de Top van Nice aan het Hof van Justitie en de Commissie gerichte verzoek “op zo kort mogelijke termijn een ontwerpbesluit voor te bereiden voor de instelling van een rechterlijke kamer die in eerste aanleg bevoegd is geschillen tussen de Gemeenschap en zijn ambtenaren te beslechten”. De instelling van die rechterlijke instantie maakt het mogelijk het Gerecht van eerste aanleg te ontlasten van de rechtspraak in dit soort geschillen, die ongeveer eenderde van zijn huidige werklast uitmaken. Het Gerecht zal zich voortaan beperken tot de rol van beroepinstantie inzake de uitspraken van de nieuwe rechterlijke instantie van eerste aanleg. Het Hof van Justitie komt slechts bij wijze van uitzondering in het geweer in het geval van herziening van de uitspraken van het Gerecht van eerste aanleg.
Hoewel er voor het personeel en de werking van deze nieuwe rechterlijke instantie naar schatting 2.453.000 euro per jaar nodig zal zijn, heb ik voor het voorstel gestemd daar het een snellere procesgang in het communautair rechtsstelsel introduceert. 

Queiró (UEN ),
   .– Krachtens artikel 245, lid 2, van het EG-Verdrag en artikel 160, lid 2, van het EGA-Verdrag verzoekt het Hof van Justitie de Raad in het protocol betreffende het statuut van het Hof van Justitie een aantal wijzigingen aan te brengen. Krachtens artikel 17 van het protocol zijn de beraadslagingen van het Hof in voltallige zitting slechts geldig bij een quorum van elf rechters. Ten gevolge van de uitbreiding groeit het aantal rechters van vijftien naar vijfentwintig en daarom wordt voorgesteld het quorum te verhogen tot vijftien rechters. Krachtens artikel 16 van het protocol bestaat de grote kamer - die bijeenkomt wanneer een bij de rechtszaak betrokken lidstaat of instelling daarom verzoekt - uit elf rechters. Er wordt voorgesteld het aantal rechters van deze kamer te verhogen tot dertien rechters en het quorum vast te stellen op negen rechters.
Volgens de rapporteur en de Commissie juridische zaken en interne markt is dit voorstel waarover het EP advies uitbrengt en “waarover de Raad en het Hof het blijkbaar eens zijn, goed onderbouwd en kan het dan ook ongewijzigd worden goedgekeurd (toelichting)”.
Wij zien geen redenen om deze conclusie niet bij te treden en daarom hebben wij voorgestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .–Dit ontwerpbesluit van de Raad beoogt in verband met de uitbreiding de artikelen 16 en 17 van het protocol betreffende het statuut van het Hof van Justitie te wijzigen door het aantal rechters van de zogenaamde grote kamer en het Hof in voltallige zitting te verhogen. Dit voorstel zal het aantal rechters van de grote kamer verhogen van elf tot dertien, terwijl het quorum van negen rechters gehandhaafd blijft. Wat het Hof in voltallige zitting betreft wordt voorgesteld het aantal rechters te verhogen van vijftien tot vijfentwintig, terwijl het quorum van elf naar vijftien rechters gaat.
Ik ben het met de rapporteur eens dat het voorstel, waarover de Raad en het Hof het blijkbaar eens zijn, goed onderbouwd is. Derhalve heb ik voorgestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .– Je zou kunnen zeggen dat dit een onbelangrijk verslag van technische aard is. Daar het doel van het voorstel is per 1 mei aanstaande na de uitbreiding van de Europese Unie met tien landen uit Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied de nieuwe officiële talen van deze landen - voorzover zij nog geen officiële status hebben in de Unie - toe te voegen aan de procestalen van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, is het wel degelijk van betekenis.
Waarom benadrukken wij dit? In andere gevallen - zie het belangrijke voorbeeld van het “communautair octrooi” - zoeken sommigen naar “oplossingen” die niet gebaseerd zijn op het strikt respecteren van de verschillende talen van de Europese Unie en die proberen de talen van de landen met de grootste bevolking op te leggen ten koste van de andere officiële talen van de Europese Unie. 
Queiró (UEN ),
   .– Dit ontwerpbesluit van de Raad heeft tot doel met het oog op de nieuwe verdeling van de bevoegdheden voor de rechtstreekse beroepen en de uitbreiding van de Unie het Ests, het Hongaars, het Lets, het Litouws, het Maltees, het Pools, het Slowaaks, het Sloveens en het Tsjechisch toe te voegen aan de in artikel 35 van het reglement voor de procesvoering van het Gerecht vastgestelde procestalen.
Ten gevolge van de nieuwe verdeling in het Verdrag van Nice van de bevoegdheden voor de rechtstreekse beroepen tussen het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg, is het tevens een goede zaak een regel vast te stellen voor het bepalen van de procestaal wanneer de eisende partij een instelling is.
Net als in het analoge voorstel voor het Hof van Justitie zijn de rapporteur en de Commissie juridische zaken en interne markt van mening dat het voorstel “op de juiste rechtsgrondslag is gebaseerd en een logisch uitvloeisel is van de uitbreiding van de Unie. Het moet dan ook zonder amendementen worden goedgekeurd (toelichting)”.
In dit geval geldt wat wij al in verband met de nieuwe regeling voor de talen bij het Hof zeiden. Daarom hebben wij ook voor dit voorstel gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .– Met de toetreding van de nieuwe lidstaten worden het Ests, het Hongaars, het Lets, het Litouws, het Maltees, het Pools, het Slowaaks, het Sloveens en het Tsjechisch officiële talen van de Europese Unie. Dit ontwerpbesluit van de Raad, waarover het Europees Parlement zijn advies moet geven, beoogt derhalve die talen toe te voegen aan de in artikel 29, lid 1, van het reglement voor de procesvoering van het Hof van Justitie vastgestelde procestalen.
Ik heb altijd gestreden voor veeltaligheid in het kader van de Europese integratie. Ik heb altijd de gelijkheid van de talen in de instellingen en bij de communautaire acties en de erkenning van de gelijkwaardigheid van de talen op papier en in de dagelijkse praktijk bepleit. Ik heb dus natuurlijk voorgestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .– Soms vallen belangrijke kwesties met één paragraaf op te lossen. Dat is het geval met dit verslag dat beoogt na de uitbreiding op 1 mei aanstaande met tien landen uit Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied de nieuwe officiële talen van deze landen - voorzover zij nog geen officiële status hebben in de Unie - toe te voegen aan de procestalen van het Gerecht van eerste aanleg.
Het opnieuw bekrachtigen en daadwerkelijk toepassen van het principe dat alle talen van de lidstaten van de Europese Unie de status van officiële taal en werktaal hebben - zoals overigens bepaald in de Verdragen - is des te belangrijker, nu er in de huidige context steeds sterkere tendensen bestaan bepaalde talen een overheersende positie toe te kennen ten nadele van de andere talen van de landen van de Europese Unie. Ik heb het dan over de talen van de lidstaten met de grootste bevolking: Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië.
Het is dan ook een goede zaak steeds de verdediging van de taal van elke lidstaat van de Europese Unie voor ogen te houden. 
Queiró (UEN ),
   .– Met de toetreding van de nieuwe lidstaten worden het Ests, het Hongaars, het Lets, het Litouws, het Maltees, het Pools, het Sloveens, het Slowaaks en het Tsjechisch officiële talen van de Europese Unie. Dit ontwerpbesluit van de Raad, waarover het Europees Parlement advies uitbrengt, heeft daarom tot doel deze talen toe te voegen aan artikel 29, lid 1, van het reglement voor de procesvoering van het Hof van Justitie.
Volgens de rapporteur en de Commissie juridische zaken en interne markt “is het voorstel op de juisterechtsgrondslag gebaseerd en is het een logisch uitvloeisel van de uitbreiding van de Unie. Het moet dan ook zonder amendementen worden goedgekeurd (toelichting)”.
Dat is ook ons standpunt, aangezien daarmee steun voor het fundamentele principe dat de taal van elke lidstaat de status van officiële taal heeft, behouden blijft. Met dergelijke stappen verzekeren wij de gelijkheid van de lidstaten, wat essentieel is voor het behoud van de Europese Unie als ruimte van vrijheid en verscheidenheid. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .– Dit ontwerpbesluit van de Raad beoogt met het oog op de nieuwe verdeling van de bevoegdheden voor de rechtstreekse beroepen en de uitbreiding van de Unie het Ests, het Hongaars, het Lets, het Litouws, het Maltees, het Pools, het Sloveens, het Slowaaks en het Tsjechisch toe te voegen aan de procestalen in artikel 35 van het reglement voor de procesvoering van het Gerecht van eerste aanleg.
Ten gevolge van de nieuwe verdeling in het Verdrag van Nice van de bevoegdheden voor de rechtstreekse beroepen tussen het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg is het tevens een goede zaak een regel vast te stellen voor het bepalen van de procestaal wanneer de eisende partij een instelling is.
Ik heb voorgestemd. 

Doyle (PPE-DE ),
   – Dit voorstel maakt deel uit van een voortdurende herziening van de wetgeving ter voorkoming en bestrijding van toekomstige epidemieën van mond- en klauwzeer en klassieke varkenspest. Hiermee worden richtlijn 90/426/EEG inzake de invoer van paardachtigen uit derde landen en richtlijn 92/65/EEG tot vaststelling van de veterinairrechtelijke voorschriften voor het handelsverkeer en de invoer in de Gemeenschap van dieren, sperma, eicellen en embryo's bijgewerkt. Het heeft tot doel de wetgeving betreffende de invoer in de Gemeenschap van wilde dieren en landbouwhuisdieren van soorten die vatbaar zijn voor MKZ of klassieke varkenspest, te rationaliseren, aan te scherpen en bij te stellen.
In de zin van de richtlijn zijn hoefdieren die dieren die in bijlage I worden genoemd. Veel van deze soorten zijn niet inheems en zullen vermoedelijk als onderdeel van een circus of van een uitwisseling tussen dierentuinen door Europa reizen. Om dit duidelijk te maken, heb ik overal waar in de richtlijn over invoer wordt gesproken, doorvoer toegevoegd.
Ik ben blij met de flexibiliteit die in de afwijkingen is betracht. Afwijkingen worden echter uitsluitend per geval vastgesteld, zodat het risico van invoer van ziekten niet wordt verhoogd. Het is van wezenlijk belang dat we over goede informatiebronnen beschikken waardoor we in de cruciale beginfase snel kunnen reageren op de uitbraak van een ziekte. Daarom dien ik een amendement in op richtlijn 90/426 inzake paardachtigen op basis waarvan een coherente respons mogelijk is. Het amendement behelst de oprichting van een communautair referentielaboratorium voor paardenziekten. Voor een doeltreffende coördinatie is betrouwbare en volledige kennis van de diagnose en behandeling van besmettelijke paardenziekten nodig. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    – De epidemieën die zich de afgelopen jaren in de Europese Unie hebben voorgedaan (met name mond-en-klauwzeer en klassieke varkenspest) zijn aanleiding geweest om de maatregelen voor het voorkomen en bestrijden van deze ziekten drastisch te herzien en zo een antwoord te formuleren op de dreiging van meer epidemieën.
Met dit voorstel voor een richtlijn beoogt de Commissie de wetgeving inzake de invoer in de Gemeenschap van wilde en huisdieren die vatbaar zijn voor mond-en-klauwzeer en varkenspest aan te scherpen en up-to-date te brengen. Wij zijn het met dat idee eens. Dit voorstel brengt de voorschriften voor de invoer van levende hoefdieren in één juridisch instrument onder. Er zal bovendien een lijst worden opgesteld met derde landen waaruit de lidstaten zulke dieren kunnen invoeren en aan welke diergeneeskundige voorwaarden daarbij moet worden voldaan.
We hebben geen bezwaren tegen de door de rapporteur voorgestelde wijzigingen, reden waarom we voor gestemd hebben. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    – Met dit voorstel voor een richtlijn beoogt de Commissie vast te stellen welke diergeneeskundige voorschriften moeten gelden voor de invoer van levende hoefdieren (ofwel: zoogdieren met hoeven of gehoefde nagels).
De epidemieën die zich de afgelopen jaren in de Europese Unie hebben voorgedaan (met name mond-en-klauwzeer en klassieke varkenspest) zijn aanleiding geweest om de maatregelen voor het voorkomen en bestrijden van deze ziekten drastisch te herzien. Om een antwoord te formuleren op de dreiging van meer epidemieën stelt de Commissie voor de wetgeving inzake de invoer in de Gemeenschap van wilde en huisdieren die vatbaar zijn voor mond-en-klauwzeer en varkenspest te rationaliseren, aan te scherpen en up-to-date te brengen. Dit voorstel brengt de voorschriften voor de invoer van zowel tamme als wilde hoefdieren in één richtlijn onder. Op die wijze komt de Commissie tegemoet aan de eisen van de Europese consumenten op het gebied van voedselveiligheid. We willen dat er strenge regels gelden voor de bescherming van de gezondheid binnen de Europese Unie en we zijn nu een stap dichter bij dat doel gekomen. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    – Deze verordening zou voor de toepassing van artikel 104 van het Verdrag (de procedure bij te grote overheidstekorten) een essentieel instrument zijn. De bedoeling is dat de lidstaten verplicht worden om elk kwartaal gegevens door te sturen aangaande de overheidsschuld, en wel overeenkomstig de criteria van Maastricht. Eén en ander maakt deel uit van het streven om over te stappen op een driemaandelijkse vergaring van statistische gegevens, al blijft de officiële procedure voor te grote overheidstekorten gebaseerd op jaarlijkse gegevens.
Volgens de rapporteur zou men de begrotingssituatie van de lidstaten op deze wijze beter kunnen volgen. Eventuele problemen zouden in een vroeger stadium kunnen worden herkend. Het zou bovendien eenvoudiger worden een beoordeling uit te voeren van de maatregelen die de lidstaten nemen om de begroting te consolideren.
De rapporteur had niet duidelijker kunnen zijn. Ook voor dit beleid (we hebben het nu over het Stabiliteitspact) moeten betere statistische gegevens vergaard worden. En ook nu weer zien we dat een verandering in het vergaren van zulke gegevens belangrijke politieke gevolgen kan hebben. Lidstaten die problemen ondervinden bij het behalen van de doelstellingen die ze met betrekking tot begrotingsconsolidering in hun stabiliteitsprogramma hebben vastgelegd (en zo steeds verder van de doelstellingen van het Stabiliteitspact geraken) komen nu onder sterke groepsdruk te staan.
Het gaat hier dus niet zozeer om de kosten van het vergaren van statistische gegevens, samenhang met de jaarlijkse indicatoren of de verplichting met terugwerkende kracht gegevens te verzamelen – dit instrument dient vooral politieke doeleinden. 

Dell’Alba (NI ),
    – De radicale afgevaardigden hebben zich van stemming onthouden tijdens de stemming over het verslag-Lehne over het verzoek om verdediging van de parlementaire immuniteit van de heer Pannella. Wij trekken het standpunt van de Commissie juridische zaken en interne markt niet in twijfel, maar zijn wel van mening dat wij alert moeten blijven op de noodzaak om op ieder gepast moment de voorrechten van het Parlement ten opzichte van de lidstaten te onderstrepen. Sterker nog, het lijkt gepast noch zinvol als men maatregelen kan treffen om de persoonlijke vrijheid van een lid van het Europees Parlement te beperken – zelfs als dat gebeurt op grond van een veroordeling op basis van een in kracht van gewijsde gegaan vonnis – zonder dat het Parlement hiervan op de hoogte wordt gebracht en derhalve in staat wordt gesteld eventueel de noodzakelijke stappen te ondernemen om zijn mening kenbaar te maken over het herzien van de grenzen van de voorrechten van zijn leden. Ofschoon het besluit van het Parlement in dit geval gerechtvaardigd lijkt – en we moeten tevens in aanmerking nemen dat de vrijheidsbeperkende maatregelen tegen de heer Pannella inmiddels zijn opgeheven – mogen wij dit geenszins interpreteren als een precedent, mocht zich in de toekomst een geval van vergelijkbare aard voordoen.

Bastos (PPE-DE ),
    – In de EU kunnen jaarlijks 5 miljoen mensen als gevolg van een arbeidsongeval meer dan drie dagen niet werken. Er gaan zo in totaal 146 miljoen werkdagen verloren. Soms zijn de gevolgen van dit soort ongevallen blijvend, met alle daaruit voortvloeiende consequenties voor de slachtoffers, zowel binnen de werksfeer als daarbuiten.
Daarom steun ik dit verslag van de heer Pérez Álvarez, waarin gepleit wordt voor het goedkeuren van deze richtlijn voor strengere normen op het gebied van veiligheid en gezondheid.
Hoewel in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad amendementen zijn opgenomen die in eerste lezing door het Parlement zijn goedgekeurd dienen een aantal aspecten nog te worden aangescherpt:
- er moeten preventieve maatregelen worden genomen om de risico’s terug te dringen. Werkgevers moeten vaststellen wat die risico’s zijn, een beoordeling ervan uitvoeren en ze aan de werknemers bekend maken. Participatie, raadpleging en training van werknemers moet gestimuleerd worden.
- indien werknemers zijn blootgesteld aan waarden die boven de drempelwaarden liggen, dan moeten deze werknemers medisch onderzocht worden. Ze moeten toegang krijgen tot hun medische dossiers. Indien blijkt dat blootstelling de gezondheid van de werknemers geschaad heeft, dan dient de werkgever de risico’s opnieuw aan een beoordeling te onderwerpen.
- in de richtlijn moeten afschrikkende sancties worden opgenomen. Deze kunnen dan door de lidstaten worden ingezet als blijkt dat de nationale wetgeving geschonden is.
Europa moet een betere plaats worden om te werken. Daarom dient deze richtlijn te worden aangenomen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad legt drempelwaarden vast voor blootstelling. Deze zijn gebaseerd op de biologische gevolgen die zulke blootstelling teweeg brengt. Er is geen rekening gehouden met de schadelijke gevolgen op de lange termijn, aangezien daarover geen duidelijke wetenschappelijke gegevens voorhanden zijn.
In het gemeenschappelijk standpunt is ook vastgelegd bij welke waarden er actie wordt ondernomen. Dat zijn kwantificeerbare parameters: als ze in acht worden genomen kan men ervan uitgaan dat de drempelwaarden voor blootstelling niet worden overschreden. Verder worden er preventieve maatregelen vastgelegd om de risico’s waaraan werknemers worden blootgesteld terug te dringen. Belangrijk is vooral dat werkgevers verplicht worden vast te stellen wat de risico’s zijn en de ernst ervan te beoordelen. Tot slot zijn er maatregelen voorzien voor informatie en training van werknemers.
Het gemeenschappelijk standpunt neemt de belangrijkste doelstellingen en de door het Europees Parlement in eerste lezing goedgekeurde amendementen over. Op een aantal punten gaat het echter minder ver dan wenselijk ware.
Daarom vindt de rapporteur dat het recht op een medisch onderzoek bij blootstelling boven de drempelwaarden opnieuw in de richtlijn moet worden opgenomen. De preventieve maatregelen zouden kunnen worden aangescherpt en er zou een speciale bepaling moeten worden opgenomen om ervoor te zorgen dat er in de nationale wetgeving die op basis van deze richtlijn tot stand moet worden gebracht, ook sancties worden opgenomen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik ben heel tevreden over dit voorstel voor een richtlijn. Het maakt deel uit van een reeks acties ter bevordering van een betere werkomgeving. Dat kan door werknemers een betere bescherming van de gezondheid en veiligheid te garanderen. Belangrijk is ook dat er voor deze bescherming minimumnormen worden vastgelegd om verstoring van de mededinging te verhinderen.
De strategie van Lissabon (“meer en beter werk”) verplicht de Europese Unie om strenge normen vast te leggen met betrekking tot de kwaliteit van de werkomgeving binnen haar grondgebied. Zo dragen we bij tot een opwaardering van werk en de verbetering van de kwaliteit van het bestaan van onze burgers.
Zoals ik in mijn stemverklaring bij een ander verslag (het verslag-Gargani van 2 september 2003 over de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk) al heb aangegeven, dienen de niet altijd direct waarneembare risico’s waarover dit verslag gaat zoveel mogelijk te worden vermeden. Voorkomen is beter dan genezen. Ik ben het dan ook helemaal eens met de suggestie van de heer Álvarez om het recht op een medisch onderzoek bij blootstelling boven de drempelwaarden weer in de richtlijn op te nemen. Het Europees Parlement had dat trouwens ook voorgesteld. Ik sta ook achter het idee om de in de richtlijn opgenomen preventieve maatregelen aan te scherpen. 

Bastos (PPE-DE ),
   – Gelijkheid van mannen en vrouwen is voor de EU een fundamentele zaak. De Unie moet die gelijkheid bij al haar acties actief bevorderen.
Dit is een heel goed verslag, gericht op de goedkeuring van een communautair actieprogramma voor de bevordering van organisaties die op Europees niveau actief zijn op het gebied van gelijkheid van mannen en vrouwen.
Via dit programma, dat de periode van 2004-2005 bestrijkt en over een budget van 2,2 miljoen euro beschikt, zal voornoemde organisaties financiële steun worden gegeven in de vorm van exploitatiesubsidies.
De activiteiten die deze organisaties zo kunnen ontplooien behelzen vooral:
- acties voor bewustmaking en het verspreiden van informatie;
- acties voor het met elkaar verenigen van werk en gezin, de participatie van vrouwen in het besluitvormingsproces, en de bestrijding van geweld tegen vrouwen, stereotypevorming en discriminatie in de werksfeer;
- en tenslotte maatregelen ter bevordering van de samenwerking met vrouwenorganisaties in derde landen en van de bewustmaking van de positie van de vrouw in de wereld.
Ik heb deze aanbeveling in tweede lezing gesteund. Ze vertegenwoordigt een compromis tussen de Raad en het Europees Parlement met betrekking tot de opname (bij wijze van uitzondering) van overgangsbepalingen aangaande de periode gedurende welke uitgaven kunnen worden gedaan uit hoofde van dit programma. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Dit voorstel heeft betrekking op het vaststellen van een basisbesluit voor het toekennen van een subsidie voor het financieren van de Europese Vrouwenlobby en andere organisaties die op Europees niveau actief zijn op het gebied van gelijkheid, om zo tegemoet te komen aan de bepalingen van het nieuwe Financiële Reglement voor de algemene begroting van de EU.
Steun wordt gegeven aan:
Één: de Europese Vrouwenlobby;
Twee: permanente activiteiten van organisaties met doelstellingen van algemeen Europees belang op het gebied van gelijkheid of daarmee samenhangende doelstellingen
Drie: specifieke activiteiten.
De Raad heeft een aantal amendementen van het Parlement overgenomen, maar is niet bereid geweest de duur van het programma (2004-2005) uit te breiden tot 2008 en de begroting van 2,222 miljoen euro te verhogen tot 5,5 miljoen euro. Het blijft bij 2,2 miljoen euro voor 2004-2005. De Raad is ook niet ingegaan op het verzoek om de activiteiten van de lobby die voor steun in aanmerking komen beter te omschrijven en “enzovoorts” te vervangen door “integratie van het gelijkheidsperspectief op het gebied van onderwijs, sport, gezondheid en sociale bescherming” en “samenwerking met vrouwenorganisaties uit derde landen”. Wij betreuren dat.
De rapporteur stelt voor het gemeenschappelijk standpunt te aanvaarden. Ze voegt slechts één artikel toe. Dat heeft betrekking op de reeds met de Raad overeengekomen “overgangsclausules”. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Het idee om een communautair actieprogramma op te zetten voor het ondersteunen van organisaties die op Europees niveau actief zijn op het gebied van gelijkheid tussen mannen en vrouwen is beslist lovenswaardig. Zeker omdat er tot nu toe steeds nog op exclusiviteit gerichte mechanismen bestaan die privileges verlenen aan vrouwenorganisaties die gelieerd zijn aan de Europese Vrouwenlobby. Dat komt neer op discriminatie en is in strijd met grondrechten en de principes die aan een vrije en pluralistische maatschappelijke orde ten grondslag liggen.
De voorstellen die de rapporteur in eerste lezing heeft gedaan waren gericht op het rechtzetten van die situatie. Ook hier weer heeft het linkse dogmatisme in de bevoegde commissie geleid tot het voortzetten van de ongelijke behandeling van vrouwenorganisaties, zodat deze niet allemaal dezelfde mogelijkheden hebben. Dat is onrechtvaardig en dus een slechte zaak. Het is bovendien ironisch dat deze toestand het werk is van een commissie die is opgezet om de rechten van de vrouw en gelijke kansen te garanderen.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen zou uitdrukking moeten geven aan hetgeen een meerderheid van de vrouwen verlangt. Ze zou zich sterk moeten maken voor de diversiteit en het pluralisme van belangen en denkbeelden, en ruimte moeten laten voor verschillende vrouwenvisies.
In tweede lezing zijn we erin geslaagd te verhinderen dat de oorspronkelijke voorstellen werden afgezwakt en er aldus een onaanvaardbaar resultaat tot stand kwam. Er bestaat dus een kans dat er in de situatie werkelijk verbetering komt. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Het EU-beleid voor ontwikkelingssamenwerking zou gericht moeten zijn op de bestrijding van armoede en de definitieve uitbanning ervan. Om armoede op een efficiënte wijze terug te dringen moet er niet alleen strijd worden geleverd tegen het neoliberalisme. Het is ook heel belangrijk dat mannen en vrouwen gelijke rechten krijgen. Vrouwen moeten verder een belangrijker rol toebedeeld krijgen binnen het kader van de politieke besluitvorming;
Pas op de 4e Wereld Conferentie over Vrouwen (Peking 1995) is er voor het eerst een duidelijke agenda opgesteld voor het bevorderen van gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Dat heeft de Europese Unie aangezet tot het opstellen van Verordening (EG) nr. 2836/98 van de Raad betreffende de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking In 2001 is er een actieprogramma goedgekeurd voor de van gelijkheid tussen mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking van de Gemeenschap. Dat programma zal in 2006 aflopen.
Verordening (EG) nr. 2836/98 vormt de rechtsgrond voor begrotingslijn B7-6220 (21.02.06) – “integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking”. Die verordening is op 31 december 2003 vervallen en zal nu door dit voorstel voor een verordening moeten worden vervangen. Het Europees Parlement zal er als medewetgever op moeten wijzen dat de Commissie haar voorstel voor een nieuwe verordening nogal laat heeft ingediend.
De Commissie heeft vrijwel alle amendementen van het Parlement overgenomen, maar …
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Zoals ik bij eerste lezing al heb aangegeven is het van groot belang dat er in de context van de ontwikkelingssamenwerking geld wordt vrijgemaakt voor maatregelen ter bestrijding van armoede en ziekten. Er zal verder moeten worden gezocht naar manieren om mensen op te voeden in een cultuur waarin de essentiële mensenrechten worden gerespecteerd.
Ik ben er uiteraard volledig voor dat er maatregelen worden genomen om deze doelstellingen voor hulp aan de armste landen en bevolkingsgroepen te verwezenlijken. Ik heb bij eerste lezing voor gestemd, omdat ik ervan overtuigd was dat de suggesties van de rapporteur daartoe zouden bijdragen. De Raad en de Commissie hebben in hun gemeenschappelijk standpunt twintig van de eenentwintig amendementen van het Parlement overgenomen. Ik heb daarom voor gestemd.
Ik wil alleen aangeven dat ik geloof dat er niet voldoende is nagedacht over “seksuele en reproductieve gezondheid”. Die twijfel is gerechtvaardigd, omdat deze definitie niet verdraaid mag worden om zo het groene licht te geven voor internationale programma’s ter bevordering van abortus. Ik ben daar namelijk geheel tegen. Er moet dus duidelijk worden gesteld dat met “seksuele en reproductieve gezondheid” bedoeld wordt: het voorkomen van seksueel overdraagbare ziekten, waaronder ook HIV/aids, en het garanderen van goede omstandigheden voor vrouwen (tijdens de zwangerschap, de bevalling en daarna). 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Ik heb geen bezwaren tegen de wijzigingen die de rapporteur in het gemeenschappelijk standpunt wil aanbrengen. De achtereenvolgde voedselcrises en de aard van de substanties die daarbij een rol hebben gespeeld (bijvoorbeeld dioxine) nopen ons tot het aanleggen van een strenger normatief kader voor voedselveiligheid. De levensmiddelenhygiëne van producten die voor menselijke consumptie bestemd zijn, vormen daarvan een essentieel onderdeel.
Het beginsel “van boer tot bord” moet bij dit voorstel voor een verordening dus als richtsnoer gelden. Het gaat erom voorschriften vast te leggen voor de hygiëne van alle voedingsproducten die in de Gemeenschap circuleren, waaronder ook ingevoerde producten. Er moeten bovendien maatregelen worden genomen om de industrie in deze sector gemakkelijker aansprakelijk te kunnen stellen. Een verordening heeft in principe in alle lidstaten gelijke toepassing, maar er behoort hier toch een zekere marge te worden aangehouden om rekening te kunnen houden met bijzondere plaatselijke omstandigheden.
Tot slot wil ik graag mijn steun uitspreken voor amendement 6. Daarmee zorgen we ervoor dat de Commissie de Bijlagen I en II niet zomaar kan wijzigen. Over die Bijlagen is immers door de Raad en het Parlement in een medebeslissingsprocedure beslist. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – De meest elementaire rechtvaardigheid jegens kleine boeren en producenten van kleine hoeveelheden gebiedt ons amendement 3 op dit verslag goed te keuren. Het is immers heel belangrijk dat de diversiteit van traditionele en regionale producten van bijzondere kwaliteit behouden blijft. De normen voor voedselhygiëne mogen niet van dien aard zijn dat ze “traditionele methoden of grondstoffen die volgens de wetenschap, ervaring of traditie beslist deel uitmaken van het productieproces en in hygiënisch opzicht geen ongunstige invloed hebben op de kwaliteit van de voedingsmiddelen” buiten de wet stellen.
Het moet de lidstaten dus mogelijk worden gemaakt om in overleg met de Commissie wijzigingen aan te brengen in de Bijlagen II en III, om aldus rekening te kunnen houden met de behoeften van de voedingsbedrijven in de meest achtergestelde regio’s.
Dit geldt bij voorbeeld voor Portugese kazen, zoals die van de Serra da Estrela. Als we de productiemethoden zouden wijzigen, zou dat gevolgen hebben voor de smaak en de kwaliteit van de productie.
We hebben al evenmin bezwaren tegen de overige amendementen. Ze zijn, zoals de rapporteur zelf al aangeeft, bedoeld om de wetgevingstekst meer duidelijkheid te verlenen. 

Figueiredo (GUE/ NGL ),
   – Zoals de rapporteur zelf al aangeeft is dit voorstel voor een verordening niet meer dan één bouwsteen in een constructie die via betere wetgeving uiteindelijk moet leiden tot meer voedselveiligheid in de Europese Unie, ook als het gaat om ingevoerde producten. We hebben het in dit specifieke geval om producten van dierlijke oorsprong.
De centrale figuur bij de officiële controles is de officiële dierenarts. Die dient voor de uitoefening van zijn taken niet alleen over de juridische, maar ook over de nodige technische middelen te kunnen beschikken, en dat vooronderstelt openbare investeringen. Men zij erop gewezen dat de mond-en-klauwzeer-epidemie een goed voorbeeld is van wat er gebeurt als er niet voldoende wordt geïnvesteerd in het toezicht op voedingsproducten.
Ik ben het geheel eens met amendement 2. Volgens dat amendement zouden levensmiddelen voor eigen gebruik en levensmiddelen die rechtstreeks door de primaire producenten in kleine hoeveelheden aan lokale consumenten, kleine winkels en restaurants worden geleverd buiten het toepassingsbereik van de verordening moeten vallen. Op zulke gevallen zouden nationale regels van toepassing moeten zijn.
Ik ben het er ook mee eens dat kleine, traditionele producenten een bijzondere behandeling krijgen. Hun productie is immers vrijwel uitsluitend voor de lokale, uit de aard der zaak beperkte markt bestemd. Tot slot ben ik het ermee eens dat uit aquacultuur verkregen visproducten onder de verordening komen te vallen. De controle op visproducten zou anders onvolledig zijn. 

Fitzsimons (UEN ),
   – De vier verslagen van de heer Schnellhardt die vandaag zijn aangenomen, gaan over de verschillende aspecten van de hygiënische bereiding van levensmiddelen en over de strenge controle daarop.
Ik sta volledig achter de doelstellingen van deze verordening. Het is van essentieel belang dat wij als regelgevers zorgdragen voor een hoge mate van bescherming van het leven en de gezondheid van mensen.
Volgens mij is het "van boer tot bord"-beginsel inmiddels een kernprincipe geworden waarop alle regelgeving in de voeder- en levensmiddelensector is afgestemd. In de zittingsperiode van het huidige Parlement hebben we een geheel nieuwe regelgeving voor deze sector tot stand gebracht. Het Parlement, en natuurlijk ook commissaris Byrne, kunnen daar met recht trots op zijn.
Ik hoop van harte dat al deze wetgeving tot gevolg heeft dat de levensmiddelenbedrijven een grotere verantwoordelijkheid krijgen, zowel in de primaire productie als in de daarop volgende productiefasen.
Uiteindelijk gaat het erom dat voor het beleid wordt gekozen dat onze consumenten de beste bescherming biedt. Als wetgevers zijn we verplicht een wettelijk kader te creëren dat ervoor zorgt dat onze consumenten een groter vertrouwen krijgen in het voedsel dat zij kopen en eten. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Deze vier aanbevelingen voor de tweede lezing over levensmiddelenhygiëne en de organisatie van de officiële controles maken deel uit van een herziening van de wetgeving (de huidige regeling is verspreid over zeventien richtlijnen, waarvan er een aantal uit 1964 dateert). Bij deze herziening gaan we uit van het beginsel dat de producenten volledig verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van de voedingsmiddelen die ze voortbrengen. De bedoeling is dat de regels voor voedselhygiëne zo op alle productiefasen kunnen worden toegepast – van de producent tot de consument. Voor het nieuwe pakket wetgevende maatregelen is gekozen voor het HACCP-systeem (risicoanalyse en vaststelling van kritische controlepunten).
Ik ben het met de rapporteur eens dat voor de primaire productie die bestemd is voor gebruik thuis of voor rechtstreekse levering aan de eindgebruiker (of kleine winkels en restaurants) niet dezelfde regels behoeven te gelden als voor de productie op grote schaal. Ik ben het verder met hem eens dat er rekening moet worden gehouden met traditionele productiemethoden. Het zou dus zinvol zijn als we het begrip “kleine traditionele bedrijven” zouden introduceren.
Ik heb deze aanbevelingen gesteund. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Er moet nog een aantal richtlijnen worden vastgesteld om het actieplan voor de financiële diensten rond te krijgen. De Transparantierichtlijn is daar één van. Het is de bedoeling dat de interne markt voor financiële diensten in 2005 gereed is. De meest recente Voorjaarsraad heeft het Parlement duidelijk gemaakt dat men voornemens is dit proces nog voor de volgende Europese verkiezingen af te ronden.
Wij hebben ons tegen deze plannen, die uit de strategie van Lissabon voortvloeien, steeds verzet, en niet alleen vanwege de federalistische implicaties van de harmonisering van de wetgeving en het daarmee samenhangende verlies van nationale soevereiniteit met betrekking tot het toezicht op de markten voor financiële diensten en dienstverleners. Ons verzet wordt ook door economische overwegingen ingegeven. De financiële markten worden steeds wisselvalliger en de kans op crises neemt voortdurend toe. Dat is het gevolg van het ongecontroleerde verkeer van kapitaal en de speculatieve tendensen van een markt die gebaseerd is op het realiseren van winsten op de korte termijn. Een en ander heeft een weerslag op de economische groei en de werkgelegenheid.
De vraag over welk informatie investeerders moeten beschikken is cruciaal. Het gaat er dan niet om ze gerust te stellen – het gaat om transparantie en de betrouwbaarheid van gegevens. Dat is waar het bij de recente schandalen (Enron, Worldcom en – in Europa – Parmalat) aan geschort heeft. Onder het voorwendsel de economische zwakkere investeerders en bedrijven te willen beschermen wil men de markt dereguleren en de kosten van het kapitaal omlaag brengen. Maar dat zal alleen de grote multinationale economische groepen ten goede komen. 

Andersen, Bonde en Sandbæk (EDD ),
   .  De Juni-Beweging heeft voor amendement 39 gestemd. Wij wilden niet dat de zin over opleiding zou komen te vervallen, maar naar onze inschatting moet de mogelijkheid voor de lidstaten om verdere maatregelen te nemen, zwaarder wegen dan ons standpunt dat de EU zich niet moet mengen in opleidingskwesties. 
Bastos (PPE-DE ),
   – Dit voorstel voor een richtlijn is gebaseerd op artikel 13 van het Verdrag. Daarin wordt bepaald dat de Gemeenschap maatregelen moet nemen om discriminatie te bestrijden, inzonderheid discriminatie op basis van het geslacht.
We wachten al geruime tijd op een richtlijn ter bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen buiten de werksfeer. We weten immers dat er bij de toegang tot en de levering van goederen en diensten vaak sprake is van discriminatie, zowel binnen de particuliere als de openbare sector.
Dit voorstel voor een richtlijn behelst een verbod op het berekenen van premies, verzekeringsuitkeringen en verwante financiële diensten op basis van het geslacht. In de sector verzekeringen wordt de factor “geslacht” arbitrair ingezet bij de berekening van het risico, eenvoudigweg omdat het een eenvoudige en goedkope methode is.
Aan één bepaalde vorm van discriminatie moet zeker een einde worden gemaakt, en dat is dat vrouwen benadeeld worden omdat ze langer leven. Benadeling op grond van zwangerschap en moederschap moet eveneens verboden worden.
De verzekeringssector zal de systemen voor de berekening van de premie dus moeten aanpassen aan het gelijkheidsbeginsel. De bijdragen moeten worden gebaseerd op volstrekt objectieve criteria.
Ik heb dit voorstel om de hiervoor uiteengezette redenen gesteund. 
Darras (PSE ),
   . – Met mijn stem voor dit verslag wil ik de noodzaak onderstrepen van een richtlijn - gebaseerd op artikel 13 van het EG-Verdrag - inzake de gelijkheid van vrouwen en mannen op andere gebieden dan werkgelegenheid.
Waakzaamheid blijft echter geboden en de strijd voor daadwerkelijke gelijkheid van vrouwen en mannen op alle gebieden van het economische, sociale en politieke leven is een aanhoudende strijd, die moet worden voortgezet.
Als voorbeeld noem ik de werkingssfeer van de ontwerprichtlijn. Als gevolg van grote terughoudendheid en sterke tegenstand van verschillende belangengroeperingen, met name uit de mediasector, is het voorstel voor deze richtlijn verwaterd en blijft de werkingssfeer beperkt tot de toegang tot en levering van goederen en diensten, terwijl andere gebieden, zoals de inhoud van media en reclame, onderwijs en besluitvorming, dus worden uitgesloten.
Hoe het ook zij, dit voorstel dient te worden verwelkomd als een consequente en noodzakelijke stap op weg naar een beleid dat het mogelijk maakt seksediscriminatie volledig te bestrijden en feitelijke gelijkheid van vrouwen en mannen op andere gebieden dan werkgelegenheid te verzekeren. 
Fitzsimons (UEN ),
   – Dit is een belangrijk verslag dat gaat over de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en de levering van diensten. Ik ben het eens met wat in het voorstel van de Commissie wordt gezegd over de werkingssfeer van de richtlijn. Sociale bescherming, sociale zekerheid en sociale voordelen zijn belangrijke onderwerpen, maar kunnen niet als "diensten" worden beschouwd. Deze zaken kunnen het best elders worden behandeld.
Ik ben blij met de algemene strekking van het voorstel en sta achter de doelstellingen ervan. Mijns inziens zullen door dit voorstel de normen en waarden worden versterkt die reeds in veel lidstaten stevig zijn verankerd. Zo heeft Ierland in 2000 de aangenomen en onze wetgeving verbiedt directe en indirecte discriminatie, inclusief discriminatie op grond van geslacht, burgerlijke staat en gezinsstatus. Dit geldt niet alleen voor de werkplek en de arbeidsmarkt maar ook voor de toegang tot en levering van goederen en diensten.
In het algemeen heeft de EU op een hele reeks gebieden een zeer positieve bijdrage geleverd aan de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Daar mag wel eens op gewezen worden, vooral in verkiezingstijd. Er wordt te veel kritiek geleverd op de regelgeving van de EU en het is aan ons als wetgevers om te laten zien dat wij heel veel waardevolle maatregelen hebben vastgesteld ter verbetering van de status en de positie van vrouwen. 
Marques (PPE-DE ),
   – Ik wil mevrouw Prets graag gelukwensen met haar verslag over het voorstel voor een richtlijn tot uitvoering van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en de levering van goederen en diensten. Ik steun dit verslag. Belangrijk is vooral dat er een proactieve aanpak wordt gevolgd, overeenkomstig de in het Verdrag vastgelegde benadering.
De gelijkheid van mannen en vrouwen is vastgelegd als één van de pijlers van de Europese maatschappij. Het is een recht waar alle Europese burgers aanspraak op kunnen maken. De Europese instellingen zijn dus gehouden dit recht op alle gebieden te verdedigen.
We moeten de Commissie daarom aanmoedigen om in de toekomst meer voorstellen te doen voor het bestrijden van discriminatie op grond van het geslacht en ervoor te zorgen dat mannen en vrouwen ook buiten de werksfeer een werkelijk gelijke behandeling ten deel valt. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – We wachtten al enige tijd op deze richtlijn. In de agenda voor het sociaal beleid van juni 2000 was namelijk reeds aangekondigd dat er een richtlijn zou worden voorgesteld over de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en de levering van goederen en diensten.
Gezegd zij dat gelijkheid tussen mannen en vrouwen tegenwoordig – gelukkig – een juridische verworvenheid is. Er dienen alleen nog maar een paar feitelijke problemen te worden opgelost. In dit voorstel gaat het om de bestrijding van discriminatie in de sfeer van privépensioenen en verzekeringen.
Recent onderzoek heeft uitgewezen dat verzekeringsmaatschappijen de premies op basis van het geslacht berekenen. Voor die typen verzekeringen waarvoor geldt dat een hoge levensverwachting voor de verzekeraars ongunstig is worden vrouwen benadeeld – zij leven immers langer. Bij automobielverzekeringen is het precies andersom: volgens de statistieken maken vrouwen minder ongelukken.
Ik ben het met de rapporteur eens dat het niet juist is om het geslacht als factor in de berekening te betrekken. Het gaat hier om zaken waarover individuen geen controle kunnen uitoefenen. Als een onderscheid bij de berekening in objectieve omstandigheden niet verdedigbaar is, is er sprake van discriminatie.
Ik me bij eindstemming evenwel van stemming onthouden, omdat ik vind dat een aantal aspecten niet in genoegzame mate is overwogen en de stemming in de voltallige vergadering niet heeft toegelaten …

Maes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, het vervoer van levende slachtdieren over grote afstanden is een barbaarse praktijk, die bestreden moet worden. Per jaar worden er nog steeds drie miljoen dieren binnen de Europese Unie en naar derde landen vervoerd. Slachtdieren moeten zo dicht mogelijk bij de fok- en vetmestbedrijven worden geslacht. Dieren zijn geen goederen die zonder meer kunnen worden vervoerd. Vlees is een product en dat kan worden vervoerd. Het vervoer van dieren die niet voor de slacht bestemd zijn, moet voldoen aan alle regels voor het dierenwelzijn.
In dunbevolkte en afgelegen gebieden kan het noodzakelijk zijn uitzonderingen toe te staan, maar het vervoer van slachtdieren over lange afstanden moet worden verboden. De steun aan dit vervoer moet worden afgeschaft. Momenteel bedraagt deze nog 60 miljoen euro per jaar.
Het verslag van de heer Maat is een verdienstelijke poging om het vervoer beter te regelen, maar het beantwoordt niet aan onze principes en onze verwachtingen. 
De Keyser (PSE ),
   . – Ondanks de inspanningen van de afgevaardigde van het Europees Parlement, de heer Maat, om het standpunt van de Raad te verbeteren, zijn vrijwel alle amendementen die gericht waren op een betere bescherming van de dieren tijdens het vervoer verworpen. Mijns inziens vormt dit een rechtvaardiging voor mijn negatieve stem. Wij zijn er helaas niet in geslaagd om datgene te bereiken wat ik als een correcte vorm van vervoer beschouw en waarbij dieren worden gerespecteerd. 
Doyle (PPE-DE ),
   – Ik heb mij van stemming onthouden bij het voorstel voor een verordening inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer, omdat het in het verslag aan integriteit ontbreekt.
Enerzijds heb ik de indruk dat het politiek gemotiveerd is en niet gebaseerd op wetenschappelijke bevindingen. Het is onacceptabel de wetenschap aan de regelgeving aan te passen. Het welzijn van onze dieren verdient regelgeving die de sterkst mogelijke wetenschappelijke basis heeft.
Anderzijds is het de vraag of een limiet van negen uur voor het vervoer van dieren in de interne markt wettelijk haalbaar is. 
Evans, Robert J.E. (PSE ),
   – Ik heb tegen het verslag-Maat gestemd omdat er niet genoeg wordt gedaan om het welzijn van dieren te beschermen. Het is een schande dat dieren levend worden vervoerd om vervolgens te worden geslacht. Wanneer dit onvermijdelijk is, moet de reistijd maximaal acht uur bedragen. Tevens dient het vervoer plaats te vinden in goed onderhouden voertuigen en moet er voor de dieren voer en water aanwezig zijn.
Dit aangenomen verslag is een bittere teleurstelling, net als het oorspronkelijke slecht voorbereide voorstel van de Commissie. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Deze verordening gaat ogenschijnlijk over het welzijn van dieren, maar is ingegeven door uiteenlopende nationale en economische belangen. In de vleessector gaan jaarlijks miljoenen euro’s om. De Commissie lijkt niet goed te weten wat ze wil en er worden voortdurend wijzigingen aangebracht in de wetgeving. Dat is symptomatisch. Het verplichte uitladen van dieren om ze te laten uitrusten blijkt nu stress en besmetting te veroorzaken (in dit geval mond-en-klauwzeer).
Het is van belang het lange-afstandsvervoer van dieren tot een absoluut minimum te beperken, zeker als het om vervoer naar het slachthuis gaat – niet alleen om diergeneeskundige redenen of omwille van het welzijn van de dieren, maar ook om economische redenen. Het is onzinnig om levende dieren voor de slacht in- of uit te voeren, als je ook het vlees of de karkassen kunt vervoeren. Op die manier bereik je ook dat veel van de toegevoegde waarde in de streek van herkomst achterblijft, hetgeen bijdraagt tot werkgelegenheid en een betere kwaliteit van de producten.
Het hierboven geschetste beleid is op de tocht komen te staan door de systematische sluiting van plaatselijke slachthuizen en het centraal onderbrengen van zulke instellingen in grote agglomeraties. Mobiele slachthuizen hebben onvoldoende steun ontvangen. Het is dus van belang het maximale aantal uren op weg naar het slachthuis zoveel mogelijk terug te dringen en een verbod in te stellen op vervoer over de grens voor de slacht. Er moet een geharmoniseerd kader komen, met een maximale reisduur voor het vervoer van levende have op weg naar het slachthuis. Dit verslag gaat daarin volgens ons niet ver genoeg. 
Goebbels (PSE ),
   . – Ik heb tegen het verslag-Maat en tegen de meeste amendementen gestemd, omdat ik tegen iedere vorm van buitensporige regelgeving ben waar alleen bureaucraten warm voor lopen. De weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Voor menselijke consumptie gefokte boerderijdieren zijn het slachtoffer geworden van de opkomst van goedkoop vervoer per vrachtauto over lange afstand. Voordat zij worden vetgemest of geslacht worden gewonde, uitgehongerde en uitgedroogde dieren van het ene land naar het andere vervoerd. Jarenlang waren zulke misstanden in dit Parlement nauwelijks bespreekbaar, ondanks de daarover binnengekomen verzoekschriften. Het is een stap vooruit dat inmiddels wel een regeling wordt aanvaard waarin eisen worden gesteld aan vervoermiddelen, vervoersduur en behandeling.
Maximaal acht uur of vijfhonderd kilometer vervoer is een in Nederland met tienduizenden handtekeningen ondersteunde norm, die velen in het noordwesten van Europa, en ook mij, niet ver genoeg gaat. Daartegenover staan organisaties van economisch belanghebbenden, die vinden dat een dergelijke norm te veel werk en kosten oplevert. Niet alleen rechts verdedigt die mening, maar helaas ook de linkerzijde in Zuid-Europa, waar de nationale publieke opinie nog niet toe is aan voorrang voor een beter dierenwelzijn. Organisaties voor dierenwelzijn hebben nog een lange weg te gaan om publiek en politiek ook daar te overtuigen.
Mijn partij, de Socialistische Partij in Nederland, is van mening dat economisch voordeel ondergeschikt moet zijn aan belangrijker zaken, zoals een fatsoenlijke omgang met dieren. Ik steun alle amendementen die de meest vergaande bescherming opleveren, ook als ze vandaag, helaas, nog geen meerderheid krijgen. 
Mulder en Vermeer (ELDR ),
   . De VVD-leden van het Europees Parlement hebben voor het verslag-Maat gestemd, ondanks het feit dat voor de VVD-Fractie essentiële amendementen slechts ten dele zijn overgenomen in de compromissen.
Wij zijn echter van mening dat niet alleen de reistijden bepalend zijn voor de kwaliteit van het diertransport. De kwaliteit van de vervoersomstandigheden is essentieel. Langere transporttijden van slachtdieren moeten mogelijk zijn als de kwaliteit van het transport dat toelaat.
Gecertificeerde transporteurs moeten daartoe de gelegenheid krijgen. Dit standpunt wordt gedeeltelijk gereflecteerd in de amendementen 64 en 81. 

Berthu (NI ),
   . – Ik heb voor het verslag-Bösch over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen gestemd, omdat het een nuttige bijdrage levert aan de fraudebestrijding op Europees niveau.
Het laat tevens zien dat er nog veel moet worden gedaan. In 1999 heeft de Commissie haar taken aangevat met de belofte van een nultolerantiebeleid op het stuk van fraude en bedrog. Nu laat zij voor haar opvolgers echter een aantal grotendeels verdoezelde schandalen achter (denk maar aan Eurostat), evenals “een warboel zonder weerga van ten dele tegenstrijdige voorschriften en nieuw gecreëerde instanties en organen, zodanig dat competentiegeschillen en het elkaar toeschuiven van de verantwoordelijkheid zijn ingebouwd” (paragraaf 2).
Daarom heb ik het voorstel voor de motie van afkeuring hierover ondertekend, die naar ik hoop tijdens de volgende vergadering in stemming zal worden gebracht.
In het verslag-Bösch wordt voorts melding gemaakt van de enorme hoeveelheid levende runderen die in 2002 naar Libanon werd uitgevoerd (121.027 ton), waarbij gebruik werd gemaakt van exportrestituties. Dit alles riekt natuurlijk naar fraude. Daarom wil ik er hier nog eens op wijzen dat de exportrestituties ertoe hebben bijgedragen dat het algehele gemeenschappelijk landbouwbeleid ten onrechte te schande is gemaakt en dat we deze rotte plek zouden moeten uitsnijden om het overige gedeelte te redden. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . De Commissie vraagt 50 procent meer geld voor de begroting, maar de rijkste lidstaten willen de uitgaven beperken tot 1 procent van het BNP. Een deel van het voor solidariteit met de armste gebieden binnen de huidige EU en de toekomstige uitbreidingsgebieden benodigde geld kan worden gevonden door daadwerkelijk een einde te maken aan de nog steeds aanhoudende fraude. In het jaarverslag van de Commissie over 2002 worden onregelmatigheden en fraudes gemeld ten bedrage van 2,12 miljard euro. Hiervan kon slechts 80,6 miljoen euro worden teruggevorderd. De fraudebestrijdingsdienst OLAF heeft in datzelfde jaar 652 onderzoeken afgerond met een totaal schadebedrag van 937 miljoen euro. De Eurostat-fraude is buiten deze onderzoeken gehouden en de Commissie heeft er ook niet uit geleerd dat de verantwoordelijkheid voor begroting en boekhouding enerzijds en financiële controle en fraudesbestrijding anderzijds beter niet bij dezelfde commissaris kan berusten. Enorme exporten van levende runderen naar Libanon zijn met 52 miljoen euro ondersteund. Waarschijnlijk gaat het daarbij om bedrog. Het OLAF verwijt journalisten dat zij hebben betaald om geheime gegevens inzake fraude te kunnen publiceren, maar maakt die verwijten niet hard. Externe adviesbureaus waarbij voormalige ambtenaren zijn betrokken, hebben 115 miljoen euro ontvangen. De verkiezingen van 2004 zullen dus opnieuw ook moeten gaan over de strijd tegen de Europese Fraude Unie. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
   – Met dit jaarverslag geeft de Commissie gevolg aan artikel 280 van het Verdrag over het beleid voor het voorkomen en bestrijden van fraude binnen de EU.
Om te beginnen valt het te betreuren dat het geval Eurostat niet in dit verslag is opgenomen. Dat is een goed voorbeeld van de risico’s van het door de Commissie gevoerde uitbestedingsbeleid. Het geval Eurostat maakt duidelijk dat er alleen in uitzonderlijke gevallen mag worden overgegaan tot uitbesteding.
Het verslag laat zien dat het aantal gemelde onregelmatigheden en fraudegevallen in 2002 met 13 procent is gestegen, en dat daarmee meer dan 2 miljard euro is gemoeid, vooral uit de structuurfondsen. We mogen in dit verband niet vergeten dat dit een bijzonder jaar was vanwege de afsluiting van de programma’s voor de periode 1994-1999. Men zij er verder op gewezen dat Duitsland en Nederland verantwoordelijk zijn voor bijna tweederde van de onregelmatigheden en fraudegevallen. Deze landen zijn ook verantwoordelijk voor 55 procent van de onregelmatigheden en fraudegevallen in de context van de traditionele eigen middelen. We hebben het dan over fraude die een derving van douanerechten tot gevolg heeft, of over het verkeer van goederen waarover geen belasting is betaald. Het is dus heel belangrijk dat er gecoördineerd en doeltreffend wordt opgetreden tegen smokkel, inzonderheid die van tabak en alcohol.
Ik ben het tot slot met de rapporteur eens dat er een commissaris moet komen die zich uitsluitend moet bezig houden met de begrotingscontrole. Ik sta ook achter de suggestie dat de ECB alle gegevens betreffende onregelmatigheden en fraude die zich sinds 1999 hebben voorgedaan, doorgeeft aan OLAF. 
De Voorzitter.
   – Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd(1).

(2)

De Voorzitter.
    Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het gemeenschappelijk initiatief voor vrede, stabiliteit en democratie in het gehele Midden-Oosten. 
Roche,
   – Mijnheer de Voorzitter, op het moment dat wij de situatie in het Midden-Oosten bespreken, zijn de spanningen in de regio hoog opgelopen, en dat is begrijpelijk. De moord op Hamas-leider sjeik Ahmed Yassin en zeven andere Palestijnen door Israëlische troepen vorige week heeft in de hele regio tot grote woede geleid. De Europese Unie heeft deze buitengerechtelijke executie veroordeeld als zijnde in strijd met het internationale recht. In een reeds zeer gespannen situatie is het van wezenlijk belang dat alle partijen zich terughoudend opstellen en afzien van geweld dat alleen maar meer doden tot gevolg zal hebben en dat ons nog verder verwijdert van een vreedzame oplossing. Naar aanleiding van de gebeurtenissen van de afgelopen week is de Top van de Arabische Liga, die voor deze week in Tunis gepland stond, afgelast.
Meer dan ooit tevoren is het nodig dat de landen in de regio voor de weg van de vrede kiezen en zich afkeren van de weg van geweld en wederzijdse beschuldigingen. Regeringen moeten krachtig leiderschap tonen en zich inzetten voor de vrede. Zij dienen zich niet langer schuldig te maken aan een wreedheid zoals die in de afgelopen week heeft plaatsgevonden, waar niemand bij gebaat is.
Elders in de regio, in Irak, blijft de veiligheidssituatie een punt van grote zorg. Het is zorgwekkend dat recente aanvallen erop gericht waren zo veel mogelijk burgerslachtoffers te maken en sektarisch geweld te bevorderen. Een veilig, democratisch en vreedzaam Irak binnen de huidige grenzen van het land kan een positieve uitwerking hebben op de vrede en stabiliteit in de hele regio. De Europese Unie kijkt uit naar het moment dat er een representatieve Irakese regering wordt gevormd en wil graag met het Irakese volk samenwerken om een vreedzame en stabiele toekomst voor het land te waarborgen.
We moeten hoognodig de verschillende problemen aanpakken en uitdagingen aangaan om in het hele Midden-Oosten vrede en welvaart te bewerkstelligen. Ik geloof dat de Europese Unie zich in de ideale positie bevindt om daaraan een bijdrage te leveren. De Europese Unie heeft in eeuwen van gezamenlijke geschiedenis, handel en uitwisselingen een nauwe relatie met de zuidelijke Middellandse-Zeelanden en de staten van het Midden-Oosten opgebouwd. Wij zijn geen vreemden voor elkaar.
Via Euromed en het Barcelona-proces onderhoudt de Unie sinds tien jaar een gestructureerde relatie met de zuidelijke en oostelijke landen in het Middellandse-Zeegebied. Het kader van Barcelona is alomvattend; het behelst politieke, economische, sociale en veiligheidskwesties van wederzijds belang. Het verplicht ons te werken aan een gemeenschappelijke zone van vrede, welvaart en vooruitgang.
Op het economische vlak werken we aan de totstandkoming van een vrijhandelszone met een markt van 700 miljoen mensen in 2010. Deze enorme markt biedt grote mogelijkheden. In alle landen die deel uitmaken van het partnerschap, zullen werkgelegenheid, welvaart en stabiliteit toenemen.
De Unie heeft ook Euro-mediterrane associatieovereenkomsten gesloten met alle Euromed-landen, op één na. Ik hoop dat de onderhandelingen met het resterende land snel zullen worden afgerond zodat het pakket aan regelingen compleet is. Ik wil alle partners oproepen deze overeenkomsten zo snel mogelijk te bekrachtigen. Zij zijn namelijk belangrijk voor de ontwikkeling van economische betrekkingen tussen de Europese Unie en de Middellandse-Zeelanden.
Van belang is tevens dat wij ons hebben ingezet om democratie, behoorlijk bestuur en de rechtsstaat te bevorderen. Dit strookt met de conclusies van het UNDP Arab Human Development Report 2002. De Commissie heeft reeds aanzienlijke bedragen beschikbaar gesteld om programma's te ondersteunen waarmee deze doelstellingen worden bevorderd.
Verder heeft de Unie met de Golfstaten een kader van samenwerking en dialoog ontwikkeld in de vorm van een samenwerkingsraad (GCC). Momenteel onderhandelen we met onze partners in de GCC over een vrijhandelsovereenkomst. We zijn daar al lange tijd mee bezig en het is niet altijd even gemakkelijk, maar we gaan nu de juiste richting op. Daarnaast bekijken we op welke wijze we betrekkingen kunnen ontwikkelen met Jemen en Libië en denken we na over onze relatie met Iran.
Het is duidelijk dat de Unie reeds een nauwe relatie heeft met de Middellandse-Zeelanden en de staten van het Midden-Oosten. Deze relatie is gebaseerd op partnerschap en dialoog en op de bereidheid om samen de uitdagingen in de regio aan te gaan. Daarbij erkent elke partner het strategische belang dat de ander voor hem vertegenwoordigt. Wij zijn elkaars buren en het is in ons beider belang dat er in een grotere regio vrede, welvaart en vooruitgang wordt bewerkstelligd.
Omdat de Europese Unie erkent dat deze regio voor Europa van belang is, werkt zij op dit moment aan de ontwikkeling van een strategisch partnerschap met het Midden-Oosten en het Middellandse-Zeegebied, in opdracht van de Europese Raad van december 2003. Dit is ook een van de hoofddoelstellingen van de Europese veiligheidsstrategie die eveneens in december 2003 werd goedgekeurd. Veiligheid en stabiliteit zijn zowel voor de landen van de regio als voor de Europese Unie erg belangrijk. We moeten meer doen om de oorzaken van de huidige instabiliteit aan te pakken, zoals te weinig economische ontwikkeling en onderwijsmogelijkheden. Verder is het nodig dat de samenlevingen en economieën een open karakter krijgen.
Ons eerste doel is via partnerschap een gemeenschappelijke zone van vrede, veiligheid en vooruitgang in het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten te creëren. Het gaat erom nauwe samenwerkingsverbanden aan te gaan met alle landen in de regio. Daarbij moet voorzover mogelijk worden ingehaakt op initiatieven uit de regio zelf.
Oplossing van het Arabisch-Israëlisch conflict vormt een strategische prioriteit. Hervormingen in de regio mogen echter niet afhangen van de voortgang in het vredesproces in het Midden-Oosten of omgekeerd. Beide zaken moeten gelijktijdig worden nagestreefd. Dit is de context waarin het tussentijdse verslag werd aangenomen dat vorige week aan de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen werd voorgelegd en door de Europese Raad werd goedgekeurd.
In het tussentijdse verslag wordt voorgesteld een strategisch partnerschap op te richten tussen de EU en het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten. Er worden een aantal punten genoemd waarover de leden van de Unie het eens zijn als het gaat om de betrekkingen met de regio. Er worden belangrijke beginselen en doelen voorgesteld die een inspiratiebron voor ons strategische partnerschap zouden kunnen vormen. Samen met werkprogramma's voor de Middellandse-Zeelanden en de Golfstaten worden deze beginselen en doelen aangereikt als een middel om ons partnerschap handen en voeten te geven.
Het is ook essentieel dat de hervormingen van binnenuit komen. Er wordt al veel gedaan, zowel op regeringsniveau als door het maatschappelijk middenveld. De regio moet zelf een passend plan voor het te volgen traject opstellen. Voorts bestaat er geen standaardoplossing voor de uitdagingen waarvoor de regio zich gesteld ziet. Wij plegen actief overleg met onze belangrijkste gesprekspartners in de regio. Dit is van wezenlijk belang met het oog op de opstelling van ons eindverslag voor de Europese Raad in juni.
In deze geest had de Taoiseach, de heer Ahern, als voorzitter van de Europese Raad gisteren de Top van de Arabische Liga in Tunis willen toespreken, wat de onderlinge contacten verder zou hebben verstevigd. Zoals ik reeds heb gezegd, werd die bijeenkomst echter afgelast. Minister van Buitenlandse Zaken Cowen is momenteel in de regio en heeft daar enkele ontmoetingen met de belangrijkste gesprekspartners. Het voorzitterschap blijft zich onvoorwaardelijk inzetten voor overleg en dialoog. Wij zullen dit proces voortzetten op de komende tussentijdse ministeriële vergadering van het Euro-mediterrane partnerschap in Dublin en op de ministeriële bijeenkomst van de Samenwerkingsraad van de Golfstaten.
Ik heb al gezegd dat er vooruitgang moet worden geboekt in het vredesproces in het Midden-Oosten. Er kan geen duurzame oplossing voor de regio komen zonder dat het Arabisch-Israëlisch conflict wordt bijgelegd, dat aan beide zijden zoveel levens heeft gekost. De uitvoering van de routekaart blijft de basis voor een duurzame, alomvattende regeling, die resulteert in twee levensvatbare, soevereine en onafhankelijke staten, Israël en Palestina, die in vrede en veiligheid naast elkaar leven. Als lid van het Kwartet dat de routekaart heeft opgesteld, zullen we daaraan blijven werken. Het plegen van geweld door de betrokken partijen levert geen positieve bijdrage aan het politieke proces dat nodig is om zo'n regeling tot stand te brengen, en moet daarom worden afgewezen.
De landen van het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten staan voor diverse uitdagingen op politiek, economisch en sociaal gebied. Deze landen beschikken over enorme mogelijkheden. Als deze worden benut, zullen alle volken in de regio daarvan profiteren. Op alle gebieden - economie, handel, onderwijs, democratie en maatschappelijk middenveld - is vooruitgang onontbeerlijk om in de hele regio duurzame vrede en stabiliteit te realiseren. De Europese Unie wil samen met de regeringen en volken in de regio als goede buren daaraan werken. Per slot van rekening is dat in ons aller belang. 
Patten,
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het Parlement bedanken dat het tijd heeft vrijgemaakt voor dit debat. Er zijn zoveel andere zaken die het Parlement heeft te bespreken, maar het is buitengewoon belangrijk dat wij vandaag kunnen praten over het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten. De beleidslijnen die wij in de komende maanden voor deze regio zullen uitzetten, moeten hier grondig worden besproken en bediscussieerd. Het betreft fundamentele besluiten over hoe wij onze relatie met onze buren gaan ontwikkelen en het betreft fundamentele besluiten die alle aspecten van de relatie tussen Europa en de islamitische wereld in de eerste helft van deze eeuw zullen beïnvloeden.
Mijn vriend en collega van het voorzitterschap heeft een zeer heldere uitleg gegeven van de beginselen van het tussentijdse verslag dat vorige week door de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie werd goedgekeurd. Ook heeft hij uitgelegd hoe deze beginselen via intensief overleg met de regio de basis zullen vormen van een concreet werkprogramma dat in juni aan de Europese Raad wordt gepresenteerd.
Ik wil echter benadrukken dat we niet helemaal bij nul beginnen: we bouwen voort op een alomvattend partnerschap met de Middellandse-Zeelanden en op bilaterale betrekkingen met de landen ten oosten van Jordanië. Met deze bestaande instrumenten als ondergrond blijven we ons partnerschap ontwikkelen. Ik wil daaraan toevoegen dat Europa de belangrijkste speler in de regio is. De Gemeenschap investeert nu bijna 1 miljard euro in de regio om economische, sectorale, institutionele en politieke hervormingen te bevorderen en duurzame ontwikkeling te ondersteunen, inclusief onze specifieke fondsen voor de Palestijnen en voor de wederopbouw van Irak. Als je daarbij de leningen van de Europese Investeringsbank optelt, kom je op ongeveer 2,5 miljard euro per jaar. Verder is de Europese Unie de grootste handelspartner voor elk land in de regio, behalve Jordanië.
De vraag is nu waarom de economische ontwikkeling en de politieke hervormingen in het Middellandse-Zeegebied desondanks zo traag verlopen. Waarom is de menselijke ontwikkeling nog zo ontoereikend? Het antwoord is tweeledig: ten eerste hanteren wij een langetermijnaanpak die geleidelijk zijn vruchten afwerpt. Ik durf echter te stellen dat partnerschap, overleg en hervormingen van binnenuit tot meer solide en duurzame resultaten leiden dan pogingen om de democratie van buitenaf op te leggen door de betrokkenen de les te lezen of door wapengeweld. Ten tweede is het belangrijk te bedenken dat het Barcelona-proces in een sfeer van optimisme werd geformuleerd, na de sluiting van de Oslo-akkoorden. Impasses in het vredesproces hebben verdere hervormingen voortdurend gedwarsboomd. Hoe triest ook, uit de recente gebeurtenissen blijkt nog eens duidelijk dat er geen gemeenschappelijke zone van veiligheid, welvaart en vooruitgang kan worden gecreëerd voordat er een rechtvaardige en duurzame oplossing voor het conflict is gevonden. In soortgelijke bewoordingen staat dit in ons verslag te lezen.
Ik ben bang dat ik dit al te vaak in toespraken voor het Parlement heb moeten zeggen, maar opnieuw worden wij geconfronteerd met de rokende ruïnes van het vredesproces. En dat op een moment dat we enige hoop hadden dat er beweging in de zaak zat: de verwachting was dat er tijdens de nu afgelaste Top van de Arabische Liga een positieve impuls aan het vredesproces zou worden gegeven door het vredesinitiatief van Beiroet nieuw leven in te blazen.
Ik vraag mij af, en ik ben hier in dit Parlement vast niet de enige die dat doet, op welke wijze de veiligheid van de Israëlische bevolking door de moord op sjeik Yassin is verbeterd. Hoe heeft deze moord bijgedragen tot de beoogde vreedzame terugtrekking uit Gaza waarmee beide partijen kunnen instemmen? Ik dacht dat we de gruwelijkste vorm van zelfmoordaanslagen al wel hadden meegemaakt en ik hoop nog steeds dat het niet erger wordt. Wat we kort geleden hebben gezien, getuigt echter van een boosaardigheid die ons voorstellingsvermogen te boven gaat: een angstige jongen, omhangen met explosieven, die te horen krijgt dat hij naar de hemel gaat en eropuit wordt gestuurd om zichzelf en anderen bij een militaire controlepost te doden. Het is laaghartig en laf. Hoe hebben we het zover kunnen laten komen dat kinderen van twaalf jaar tot moordmachines worden omgevormd in plaats van dat ze voetballen of huiswerk maken? En wat zijn de omstandigheden waaronder deze cultuur van doden en moorden ontstaat?
Wat ik wil zeggen, is het volgende: als we werkelijk willen dat er in de Arabische wereld hervormingen plaatsvinden, blijft de oplossing van het Arabisch-Israëlisch conflict, zoals verwoord in de Europese veiligheidsstrategie, een strategische prioriteit. Filosofen zouden dat een noodzakelijke maar niet toereikende voorwaarde noemen. Vooruitgang in het vredesproces kan geen voorwaarde zijn voor hervormingen en omgekeerd geldt hetzelfde. Als we echter het een zonder het ander proberen, is volgens mij de kans groot dat we op beide fronten falen.
Ik betreur het dat de Top van de Arabische Liga niet kon doorgaan, niet in het minst omdat er naar verwachting een gemeenschappelijke verklaring over binnenlandse hervormingen zou worden aangenomen die een belangrijk punt op onze gezamenlijke agenda zou gaan vormen. Als je echter in dit deel van de wereld werkzaam bent, moet je bijna per definitie hoop blijven koesteren en dus hoop ik dat onze Arabische partners binnenkort weer een bijeenkomst kunnen beleggen. Wij willen al het mogelijke doen om hen te helpen.
Ik geloof ook dat we als Europese Unie met ons huidige standpunt in het overleg met de regio onze betrekkingen met onze buren in het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten een nieuwe impuls kunnen geven. We zijn het Ierse voorzitterschap erg dankbaar voor de creativiteit die het op dit punt aan de dag heeft gelegd, zowel in intellectueel als in diplomatiek opzicht.
Tevens hoop ik dat onze vrienden aan de overzijde van de Atlantische Oceaan zullen erkennen dat onze op consensus gebaseerde langetermijnaanpak enige waarde heeft. Het uitgangspunt van deze aanpak is namelijk dat er gemeenschappelijke agenda's worden opgesteld waarin verschillen in benadering in verschillende landen en regio's worden gerespecteerd. Het Grotere Midden-Oosten-initiatief van de Verenigde Staten is in de regio nogal controversieel, voornamelijk omdat de doelen ervan zonder werkelijk overleg lijken te zijn vastgesteld. Bij alle ophef daarover besteden maar weinigen aandacht aan de inhoud van het initiatief. Op basis van die inhoud zouden de Amerikanen een beleid voor de regio kunnen ontwikkelen dat gekenmerkt wordt door de volledige en langdurige betrokkenheid die wij al jaren bepleiten en proberen tot uiting te brengen. Wij hebben veel met de functionarissen in Washington te bespreken als zij bereid zijn voldoende middelen beschikbaar te stellen om deze betrokkenheid gestalte te geven.
De tijd zal leren waartoe dit initiatief uiteindelijk zal leiden. Hoe het ook zij, de Europese Unie moet haar eigen strategische partnerschap met de regio ontwikkelen. Als we daarin slagen, kunnen we volgens mij een belangrijke bijdrage leveren aan de strijd tegen het terrorisme in Europa en in de regio. Dit is net zo belangrijk als de voorstellen om de interne veiligheid van de Europese Unie te versterken, die morgen in het Parlement zullen worden besproken. Het zal ons weer een stapje dichter bij de centrale doelstelling van de veiligheidsstrategie van de EU brengen, namelijk: "te bevorderen dat (…) langs de grenzen van het Middellandse-Zeegebied een ring van landen met behoorlijk bestuur ontstaat waarmee wij nauwe en op samenwerking gebaseerde betrekkingen kunnen onderhouden".
Tot slot wil ik nog even voortborduren op wat ik zojuist heb gezegd. Afgelopen donderdag en vrijdag hebben we in de Raad besproken wat deze unieke groep democratieën in Europa kan doen om onze manier van leven, onze waarden, ons geloof in de rechtsstaat en in burgerlijke vrijheden en het leven van onze burgers te beschermen. Tevens hebben we nagedacht over hoe we in Europa de terroristische gruweldaden kunnen voorkomen die in talrijke Europese gezinnen voor zoveel pijn hebben gezorgd.
Binnen de EU moet er nog veel worden gedaan. We moeten nog veel doen op het gebied van de politiële en justitiële samenwerking. Een van onze belangrijkste taken is ongetwijfeld dat we ons dag en nacht met nog meer energie en creativiteit inspannen om vrede in het Midden-Oosten te brengen. Geen enkele terroristische actie wordt door het conflict gerechtvaardigd; een aantal terroristen en degenen die hen steunen, gebruiken de benarde positie van de Palestijnen en de situatie in het Midden-Oosten als een boosaardige rechtvaardiging voor de ellende en de chaos die zij creëren. Dat is een feit. Maar het is ook een feit dat we geen concessies moeten doen aan terroristen. De strijd tegen het terrorisme behelst belangrijke veiligheidsaspecten. We beseffen echter allemaal dat vrede in het Midden-Oosten van cruciaal belang is: in elk land zal dan een van de oorzaken van de vervreemding die een voedingsbodem vormt voor terrorisme en de moorddadige ideeën van terroristen, worden weggenomen.
Daarom hoop ik dat we met meer enthousiasme en met meer succes kunnen werken aan vrede in het Midden-Oosten en dat deze vrede niet alleen heilzaam zal zijn voor het Israëlische en Palestijnse volk, maar ook voor de bevolking van Europa en de rest van de wereld.
De Voorzitter.
    Het is misschien handig om de collega’s erop te wijzen – zoals ik vorige week ook in de Conferentie van voorzitters heb gedaan – dat we vorige week in Athene met succes een partnerschap mede hebben opgericht: de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering. Die bouwt precies voort op de langetermijnperspectieven die in de twee laatste toespraken werden genoemd. Het betreft een partnerschap dat bestaat uit 240 parlementsleden: 120 uit de partnerstaten en van de zuidelijke oever van de Middellandse Zee, 120 uit de nationale parlementen van de EU en het Europees Parlement. We moeten de personele bezetting nog invullen, maar we hebben het bureau en de instelling van drie commissies die het toekomstige werk van de Parlementaire Vergadering gaan voorbereiden in grote lijnen vastgelegd – een commissie politieke zaken, een commissie economische zaken en een commissie sociale zaken en culturele uitwisseling. Dit is een belangrijk parlementair aspect en een goed platform om op voort te bouwen.
Helaas was de timing zodanig dat beide sprekers die hier vandaag aanwezig zijn – de Raad en de Commissie – de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen in Brussel moesten bijwonen voor de voorbereiding van de Topbijeenkomst en dus niet in staat waren deel te nemen. Beide instellingen namen nota van de oprichting van deze Vergadering en wensten haar alle goeds. We moeten er als Parlement voor zorgen dat toekomstige vergaderingen belegd worden op een tijdstip waarop ook de Raad en de Commissie deel kunnen nemen, aangezien het parlementaire deel een waardevol ontwikkelings- en communicatieplatform voor de lange termijn is en kan zijn. 
Morillon (PPE-DE ).
   – Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, afgelopen maandag, op 22 maart, is in Athene de openingszitting gehouden van de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering. Voorzitter Cox wees zojuist al op het belang dat deze Vergadering voor de betrekkingen aan weerskanten van de Middellandse Zee zal hebben. Deze zitting was het resultaat van de inspanningen waarmee onmiddellijk na de aanslagen van 11 september 2001 is aangevangen om een beter wederzijds begrip te kweken aan beide zijden van de Middellandse Zee en het schrikbeeld af te wenden van een oorlog tussen de beschavingen, die het gevolg zou kunnen zijn van de afschuwelijke geweldsspiraal waarin de barbaarse aanhangers van een blind terrorisme ons proberen mee te slepen.
Mijnheer de Voorzitter, terwijl wij nog geschokt waren door de beelden van 11 maart in Madrid, hoorden wij die ochtend het nieuws van de moord op sjeik Yassin, met alle mogelijke gevolgen van dien. Dat was voor ons een extra reden om er in aanwezigheid van de officiële Israëlische en Palestijnse delegaties op aan te dringen dat er snel een rechtvaardige en duurzame oplossing moet worden gevonden voor het conflict tussen deze partijen. Daarnaast hebben wij onderstreept hoe belangrijk het is dat de Europese Raad dit strategische partnerschap voor een gemeenschappelijke toekomst met het Midden-Oosten wil opzetten, waarover u zojuist hebt gesproken, mijnheer de voorzitter van de Raad. We moeten ons aan onze kant van de Middellandse Zee namelijk realiseren dat onze toekomst, de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen, zal afhangen van de wijze waarop wij erin slagen om deze ruimte van vrede en stabiliteit die onze geestelijke vaders op ons continent hebben gecreëerd, uit te breiden naar Afrika in het algemeen en het Midden-Oosten in het bijzonder.
Laten wij er daarom voor kiezen om meer gewicht in de schaal te leggen bij de lopende onderhandelingen binnen het Kwartet, want wij weten heel goed - zoals u zojuist hebt gezegd, mijnheer Patten - dat Europa hierin op dit moment een doorslaggevende rol kan en moet spelen. Of wij dat nu willen of niet, er wordt - terecht of ten onrechte - van uitgegaan dat de Verenigde Staten partij hebben gekozen voor Israël. Rusland heeft niet zulke sterke belangen als wij en de Verenigde Naties beschikken niet over de middelen die wij hebben om op te treden. Als wij, Europeanen, eindelijk eens onze stem zouden verheffen, zoals van ons verwacht wordt, dan zou deze stem ongetwijfeld gehoord worden. Ons Parlement is daartoe bereid, daar ben ik zeker van. Dit debat zal daar eens temeer het bewijs van leveren, simpelweg omdat deze bereidheid ook onder de overgrote meerderheid van onze Europese medeburgers bestaat. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mogen wij de hoop gaan koesteren dat deze bereidheid eindelijk op een andere manier tot uiting zal komen dan in de vorm van vrome wensen? 
Barón Crespo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte commissaris, dames en heren, in deze zware tijd moeten wij ons nog sterker inspannen voor de doorbreking van de gruwelijke geweldsspiraal in het Midden-Oosten.
Hoewel sjeik Ahmed Yassin niet als een van onze beste vrienden gold, is de moord op hem een duidelijke en flagrante schending van het internationale recht. Hij had ook kunnen worden aangehouden en berecht. Ik herinner er bovendien aan dat wij een Internationale Strafhof hebben opgericht dat een rol kan spelen, hoewel dit niet wordt erkend door enkele landen, waaronder Israël.
Wij veroordelen de moord op de Hamasleider en andere Palestijnen onder direct bevel van de Israëlische regering nadrukkelijk. Ook de moorden en terroristische aanslagen gericht tegen de burgerbevolking van beide partijen in het conflict veroordelen wij nadrukkelijk. Ik denk dat wij de Palestijnen moeten oproepen om deze aanslagen niet te beantwoorden met een gruwelijke toename van terroristische aanslagen en nog meer bloedvergieten.
Deze moord heeft al zeer ernstige gevolgen gehad waaronder de opschorting van de Top van de Arabische Liga. Wat dat betreft sta ik achter het scherpe oordeel van Shimon Peres die in de Knesset zei dat dit nog ernstigere gevolgen zal hebben.
Daarom moet de voortgang van de bouw van de muur in de bezette gebieden worden gestopt evenals de buitengerechtelijke executies. Bovendien moet Israël zich terugtrekken uit de Gazastrook waartoe de huidige Israëlische regering zich ook duidelijk verplicht heeft.
Namens mijn fractie wil ik zeggen dat de herhaalde schendingen van de mensenrechten, het niet naleven van de laatste VN-resoluties door de Israëlische regering en vooral de volharding van Ariel Sharon in het uitvoeren van executies die buiten het internationale juridische kader vallen, ons geen andere keuze laten dan het standpunt dat dit Parlement heeft ingenomen met de resolutie van 10 april 2002 te herhalen en de Commissie en de Raad te verzoeken om de strikte toepassing van artikel 2 van de Associatieovereenkomst. Hoewel wij het niet zover wilden laten komen, zijn wij nu van mening dat een officiële en ernstige waarschuwing op zijn plaats is.
In dat verband wil ik graag drie verzoeken doen. In de eerste plaats wil ik de krachtige Israëlische burgermaatschappij en alle Israëlische politieke partijen vragen om, ter bescherming van hun eigen veiligheid, van hun regering te eisen overeenkomstig het internationale recht te handelen.
In de tweede plaats wil ik aan de fungerend voorzitter van de Raad vragen om de lidstaten van de Europese Unie die deel uitmaken van de VN-Veiligheidsraad te verzoeken om onmiddellijk een voorstel in te dienen voor de oprichting van een internationale vredesmacht voor de bewaking van de grenzen van 1967 en de bescherming van beide partijen.
Ten derde zou ik de Commissie willen verzoeken om de steun van de Europese Unie te handhaven zodat de Palestijnse Autoriteit kan worden versterkt en hervormd, want wij hebben een sterke gesprekspartner nodig als wij een Palestijnse staat nastreven.
Ik denk dat dit hele proces dient te worden ingekaderd binnen de voorstellen die momenteel worden gedaan om de problemen van het Midden-Oosten op te lossen. Het is duidelijk dat een dergelijk hevig en diep conflict sneller kan worden opgelost door de vrede te bevorderen dan door nieuwe oorlogen te beginnen en de geweldsspiraal te verhevigen, met name als de stabiliteit van de regeringen die zouden kunnen bijdragen aan het hervormingsproces wordt ondermijnd. Daarom zijn wij van mening dat wij het proces weer moeten aanzwengelen waardoor de Europese Unie, de Verenigde Staten – die ook een zware verantwoordelijkheid hebben – de Arabische Liga en alle landen uit de regio kunnen voortgaan in lijn met de verklaring over de gemeenschappelijke toekomst voor het Midden-Oosten die onlangs werd afgegeven door de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Fischer. Daarbij kan de Europese Unie, de belangrijkste partner van de regio - zoals de commissaris al zeer terecht zei -, een grote bijdrage leveren, bijvoorbeeld op het gebied van vredesverdragen, veiligheid, wapenbeheersing, ontwapening, eerbiediging van de mensenrechten en democratie en economische samenwerking.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik nog zeggen dat het Europees Parlement zijn steentje heeft bijgedragen met de oprichting van de Parlementaire Vergadering van Athene. Het is onze politieke én morele plicht om verder te gaan op de ingeslagen weg van het Barcelona-proces teneinde deze hevige en diepe crisis te overwinnen die een beroep doet op onze politieke, economische en morele verantwoordelijkheid. 
Malmström (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, commissaris Patten, aan de nachtmerrie in het Midden-Oosten lijkt nooit een einde te komen. Mijn fractie voelt zich zo mateloos gefrustreerd over de machteloosheid om in dit bloedig conflict, dat zoveel lijden veroorzaakt, tot een oplossing te komen. Vandaag de dag hebben wij het vaak over terrorisme en niets kan de strijd tegen het terrorisme meer dienen dan vrede in het Midden-Oosten. De situatie daar is een bron van enorme frustratie en fanatisme, die jonge mensen een gevoel van wanhoop en vertwijfeling geeft, waardoor zij gemakkelijke kandidaten zijn voor zelfmoordaanslagen.
Als deze twee staten elkaar zouden erkennen, democratisch zouden zijn en vredig naast elkaar zouden leven, dan zou dit een enorm positieve invloed hebben op de stabiliteit in heel de regio. Plannen, projecten, conferenties en nieuwe initiatieven – we hebben het allemaal geprobeerd en er is geen gebrek aan creativiteit in het Midden-Oosten. Er zijn geen nieuwe initiatieven nodig, maar wel politieke bereidheid om echt te gaan onderhandelen over vrede. Helaas wijst niets erop dat de huidige leiders in Israël en Palestina, daartoe bereid zijn.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij veroordeelt de moord op sjeik Yassin, omdat dit strijdig is met internationaal recht. Het uitschakelen van een precies doelwit kan uit militair oogpunt misschien logisch zijn, maar uit diplomatiek oogpunt is het een van de slechtste middelen. Sjeik Yassin had weerzinwekkende misdaden op zijn geweten. Hij heeft het bestaansrecht van Israël nooit erkend. Hij was in alle opzichten een walgelijk terrorist. Toch maakt dit moord niet aanvaardbaar. Een democratische staat als Israël moet aan hogere eisen voldoen. Hamas heeft er nu een nieuwe martelaar bij en duizenden mensen die klaarstaan om zich te wreken. Daarom moeten de Palestijnse leiders zich meer dan ooit tevoren sterk tonen en met hun leiderschap een nieuwe spiraal van geweld voorkomen. Arafat moet duidelijk maken dat de agenda niet door Hamas wordt bepaald.
De ELDR-Fractie heeft geen woorden genoeg om de zelfmoordaanslagen te veroordelen. Dit willekeurig doden van burgers, onschuldige kinderen, vrouwen en mannen verlamt het Israëlische volk en verandert de kleinste boodschap, de kleinste sociale uitstap in een levensgevaarlijke onderneming. Dat de kandidaten voor zelfmoordaanslagen die nu gerekruteerd worden, steeds jongere tieners of zelfs kinderen zijn, maakt het tot de meest walgelijke vorm van terrorisme. Het is onbegrijpelijk en onvergeeflijk.
Israël en de Palestijnen moeten weer met het Kwartet aan de onderhandelingstafel gaan zitten. Ik dank de voorzitter van de Raad en commissaris Patten voor hun inspanningen op dit vlak.
Er moet een einde komen aan het geweld en de Palestijnse Autoriteit moet het bestaansrecht van Israël voor eens en altijd erkennen. Anderzijds moet Israël de bouw van de veiligheidsmuur, die door heel de wereld veroordeeld wordt, stopzetten. Een muur kan nooit een oplossing zijn. Israël moet zich, zoals eerder beloofd en aangekondigd, uit de Gazastrook terugtrekken.
Vrede in het Midden-Oosten en in Irak, waar de VN hopelijk een grotere rol kan spelen, zou een grote stap vooruit betekenen en zou het hervormingsproces in heel de regio gunstig beïnvloeden. Als we erin slagen deze landen in een groot en nauw vertakt netwerk van handel en samenwerking te betrekken, zoals in de aangenomen voorstellen geschetst wordt, dan zou dit voor de EU een grote stap voorwaarts betekenen.
Het niet doorgaan van de Top van de Arabische Liga is tragisch, maar er is toch hoop, omdat er nu begrippen als mensenrechten en democratie genoemd worden.
Om af te ronden, mijnheer de Voorzitter, vestig ik de aandacht op een probleem dat de ELDR-Fractie zorgen baart, namelijk de onrust in Syrië waar recent honderden Koerden gedood werden. Een groot aantal Koerden zit in de gevangenis en er zijn rapporten over folterpraktijken als gevolg van incidenten van een week tevoren. Ik hoop dat de Raad en de Commissie Syrië onder druk zetten om een eind te maken aan deze slachting. 
Morgantini (GUE/NGL ).
   – Het lijdt geen twijfel – en het is zelfs een open deur – dat de regio van het Midden-Oosten in de greep zit van conflicten die met de dag tragischer worden. Ik geloof echt dat wij elke vorm van conformisme aan de kant moeten zetten en de moed moeten bijeenrapen om hardop te zeggen dat een grote verantwoordelijkheid voor die onopgeloste conflicten bij de internationale gemeenschap ligt, en in de eerste plaats de militaristische politiek van president Bush en degenen die samen met Bush die politiek naar buiten dragen.
Wij kunnen niet om dit probleem heen en ik ben het met de voorzitter van de Raad en commissaris Patten eens dat de Palestijnse en Israëlische kwestie een centraal punt is. Ik denk eveneens dat wij bepaalde conformistische standpunten maar eens opzij moeten zetten en dat wij best mogen ophouden te beweren dat de Palestijnen de staat Israël niet erkennen: dat hebben ze al in 1988 gedaan. Het is niet waar dat de Palestijnse Autoriteit niet wil onderhandelen: de Palestijnse Autoriteit zegt voortdurend bereid te zijn tot onderhandeling. Sharon is degene die onderhandelingen afwijst en in feite een andere politiek bedrijft.
Ik geloof dat wij de kwestie met de nodige objectiviteit moeten bekijken. Het staat vast dat de Palestijnse Autoriteit een bepaalde verantwoordelijkheid heeft: zij is immers niet in staat gebleken de terreuracties tegen te houden. Maar ik geloof ook dat wij duidelijk moeten zien hoezeer het beleid van Sharon een voedingsbodem voor terrorisme is. Commissaris Patten heeft gelijk: dit betekent niet dat terreuracties op zich, ongeacht het beleid dat wordt uitgevoerd, veroordeeld dan wel onderdrukt moeten worden. Het moet maar eens afgelopen zijn met die verhalen van gelijke monniken gelijke kappen. Er zijn wel degelijk verschillen, want in dit geval wordt elk internationaal recht voor de Palestijnen verboden of in de wind geslagen.
En dan nu dit grote plan, dit , dat de Verenigde Staten voor de Top van de G8 in juni hebben voorbereid. In feite is dit een arrogant en imperialistisch project. Weliswaar voorziet het in de opbouw van een democratie, men heeft het over democratische processen, hulp, bijstand en zo, maar dat gebeurt allemaal zonder dat er met wie dan ook overlegd wordt. Maar wij kunnen toch niet zomaar de democratie uitvoeren? En dan heb ik het nog niet eens over het feit dat wij zelf ook wel de hand in eigen boezem mogen steken en bekijken hoe onze democratieën eruit zien. Democratie is nu eenmaal een proces dat zich gestadig ontwikkelt, en ook wij laten op dit vlak wel de nodige steken vallen en vertonen nogal wat onderlinge verschillen.
Het plan van het grote Midden-Oosten, zoals dat wordt voorgesteld, is een plan dat bij voorbaat al de groei van de democratie niet vooruithelpt. Dit plan zal waarschijnlijk een aantal de nodige hulp verlenen, maar het zal niets uithalen voor de opbouw van die Arabische landen die hoognodig los moeten komen van onderdrukkende regimes en echt behoefte hebben aan democratie. Maar dat soort dingen krijg je niet voor elkaar met arrogantie en imperialisme. Ik geloof dat de Europese Unie het juiste besluit heeft genomen: men opteert voor de langere termijn en pretendeert niet onmiddellijke resultaten binnen te halen door de fameuze gordiaanse knoop door te hakken. Het kost gewoon tijd om na te denken en relaties op te bouwen! In die zin is de Parlementaire Vergadering die in Athene is georganiseerd, belangrijk: daar hebben wij kennis kunnen maken met de onderlinge verschillen in de Arabische wereld, met de rijkdommen die deze wereld te bieden heeft, naast de zwakheden die we al kenden.
Ik wil nog even terugkomen op het beleid van Sharon. In 1973 vroeg de kleinzoon van Winston Churchill aan hem: “Wat denkt u met de Palestijnen te doen?”, waarop hij antwoordde: “Maakt u zich daar maar geen zorgen over, de Palestijnen zijn als in een sandwich en wij zullen hen in die sandwich platdrukken”. Daar is Sharon dus momenteel mee bezig, door de muur te bouwen en de vrijheid van beweging te belemmeren. De moord op Yassin is niet de eerste: er hebben al 250 buitengerechtelijke executies plaatsgevonden en het eerste slachtoffer was Tabet Tabet, een pacifist van Al Fatah, die bij werkte. Maar waarom moeten wij dat soort feiten eigenlijk telkens opnieuw oprakelen?
Ik ben het soms beu om voortdurend in herhaling te vervallen. Ik heb er genoeg van te horen dat iedereen even verantwoordelijk is. De verantwoordelijkheid is echt niet gelijk verdeeld! En ik denk ook dat Ariel Sharon met dit besluit van hem ditmaal niet alleen een leider heeft vermoord, iets wat voor mij als vrouw het toppunt van het kwaad is, maar dat hij feitelijk van plan was een nationaal conflict in een religieus conflict te veranderen. En dat is nu juist het drama! Vier dagen geleden bevond ik me in de bergen van Koerdistan en ik zag in Van betogingen van mensen die met sjeik Yassin sympathiseerden. Dat is nu het risico dat wij lopen, en daar heeft president Bush voor gezorgd.
Tot slot wil ik zeggen dat ik het eens ben met de voorstellen van de heer Barón Crespo over artikel 2 en de andere punten. 
Gahrton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is uiteraard positief dat de Europese Raad de onwettige terechtstelling van sjeik Yassin, de leider van Hamas, door Israël veroordeelt. Waarom blijft het echter bij woorden en bij vrome wensen, zoals generaal Morrillon zei. Waarom worden de woorden niet gevolgd door daden? De EU beschikt immers over concrete en unieke mogelijkheden om Israël af te straffen via de Associatieovereenkomst. Het Europees Parlement was reeds in mei 2002 van mening dat de maat vol was wat de schending van mensenrechten door Israël betrof en wij hebben toen de opschorting van de Associatieovereenkomst geëist. Waarom luisterde de Raad toen niet naar het Parlement?
Bovendien heeft de Europese Commissie zich in dezelfde zin uitgesproken. Bij de laatste bijeenkomst van de Associatieraad heeft de Commissie een lange opsomming gegeven van de overtredingen die Israël jegens de mensenrechten en de VN-resoluties heeft begaan. De Commissie heeft toen gewaarschuwd dat de EU haar standpunt zou veranderen als er geen verbetering optreedt.
Daarnaast gaat het puur om het handelsbeleid. In een mededeling die zich tot alle invoerders van Israëlische goederen in de EU richt, heeft de Commissie vastgesteld dat Israël de regels inzake de oorsprongsetikettering aan zijn laars lapt en producten naar de EU stuurt die afkomstig zijn uit illegale Joodse nederzettingen in bezet Palestijns gebied, terwijl op het etiket “Israël” als land van oorsprong vermeld is. Alleen al dit feit is voldoende om de Associatieovereenkomst op te schorten. Waarom blijft het bij woorden en volgen er geen daden?
Voorts weten wij dat Israël kernwapens bezit en volgens experts waarschijnlijk ook andere massavernietigingswapens. Israël mag dit blijkbaar, terwijl andere landen daarvoor gebombardeerd worden. Waarom laat men Israël begaan?
Hoe kunnen wij een vreedzame wereldorde tot stand brengen, die gebaseerd is op wet en recht, als bepaalde overtreders van de wet, vooral als ze Arabische moslims zijn, ongelooflijk hard gestraft worden, terwijl een land als Israël blijkbaar mag doen wat het wil en als enige reactie krijgt dat wij elk jaar hetzelfde herhalen maar niets doen? Het minste wat wij zouden kunnen doen is de Associatieovereenkomst opzeggen, zoals het Europees Parlement heeft gevraagd. 
Turchi (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik geloof dat alles wat in het Midden-Oosten gebeurt, momenteel heel anders ligt dan wat wij tot een paar dagen geleden nog konden denken.
Volgens mij komt het Midden-Oosten steeds dichter bij ons te liggen. Dat valt te constateren als we luisteren naar sommige mensen met wie ik het niet minder eens kan zijn, zoals collega Morgantini. Maar dat is niet het enige: ik geloof dat wij ons serieus moeten bezinnen over de terreuraanslagen waarmee wij in Europa worden geconfronteerd.
Wij kunnen niet plotseling onze aandacht alleen maar richten op de moord op Yassin. Als katholiek wijs ik elke kans af om in de toekomst waar dan ook iemand maar ook een haar op zijn hoofd te krenken. Maar daar gaat het niet om, dat is volgens mij niet het punt. Het gaat erom dat, als wij in de toekomst onze burgers vrede en rust willen bezorgen, er een heel ander voorstel op tafel moet komen en wij op een heel andere manier moeten redeneren.
Europa kan niet alleen met de boodschap komen dat er Europees geld naar het Midden-Oosten moet worden gesluisd. Europa moet een echt, concreet voorstel op tafel leggen. Ik geloof dat dit best kan lukken, en ik richt me dan ook tot commissaris Patten en het Ierse voorzitterschap van de Raad: zij moeten vragen om een staking van de conflicten, zodat de politiek haar stem in het kapittel terugkrijgt en het conflict niet slechts een thema wordt waarover binnen deze Vergadering gespeculeerd wordt.
Degenen die net zoals ik het terrorisme van nabij hebben meegemaakt – voor mij was het een episode van rood terrorisme, een bom in huis en een broer die uit het raam sprong – vonden op dat moment, in de jaren tachtig, dat de politici niets te melden hadden. Het antwoord dat wij toen kregen - ik was nog jong – was werkelijk ongelooflijk: men vond dat het terrorisme koste wat kost bestreden moest worden.
Ik geloof dat dit alleen gedaan kan worden als wij en Europa dat beseffen. Het wordt tijd dat wij een lijst van terroristische organisaties opstellen, zodat daar in internationaal verband over geoordeeld kan worden. De rest is maar geklets. 
Coûteaux (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wat de Raad ons heeft verteld, voegt mijns inziens niet veel nieuws toe aan het Europese standpunt dat - afgezien van de eindeloos herhaalde holle frasen van het type “samenwerking met het Middellandse-Zeegebied met het oog op vrede, voorspoed in de regio”, enzovoort - een totaal gebrek aan samenhang vertoont. In werkelijkheid speelt de Unie geen enkele rol in het Midden-Oosten, behalve dan die van geldschieter, waarbij trouwens meestal ondoordachte keuzes worden gemaakt. In politiek opzicht stellen wij echter niets voor.
We zouden echter wel een rol kunnen spelen als wij de Europese verdeeldheid achter ons konden laten - hetgeen ongetwijfeld onmogelijk is - en als wij de moed hadden om duidelijk partij te kiezen. Het gaat er niet om dat wij voor een van de twee evidente kampen in het Midden-Oostenconflict moeten kiezen, dat wil zeggen de oude partijen, met aan de ene kant de Israëliërs en aan de andere kant de Palestijnen. Die discussie is achterhaald. De keuze die wij moeten maken hangt samen met de echte scheidingslijn die zich momenteel aftekent en waarbij de gematigden en de extremisten van beide kampen tegenover elkaar staan. De Verenigde Staten maken deze keuze niet. Zij doen zelfs precies het tegenovergestelde en stellen zich beurtelings op als gematigden en extremisten. Overigens kiezen ze heel vaak voor de extremisten, of het nu gaat om moslimfundamentalisten of Israëlische godsdienstfanaten. De keuze hangt af van hun eigen belang, dat eruit bestaat verdeeldheid te zaaien in de regio om er beter te kunnen heersen.
Europa heeft er juist belang bij dat er eenheid in de regio komt, zodat de samenwerking met de mediterrane landen meer kans van slagen heeft en het Middellandse-Zeegebied weer wordt wat het altijd geweest is, namelijk het geopolitieke middelpunt. Het beleid van Frankrijk staat haaks op dat van de Verenigde Staten. Frankrijk kiest vastberaden voor de gematigde Palestijnen en Israëliërs van de twee kampen. Daarom is Frankrijk - alleen tegenover de Verenigde Staten - de andere grote mogendheid die een rol speelt in het Midden-Oosten. Afgezien van Frankrijk is Europa helaas te zeer verdeeld, zodat wij het moeten doen met de schamele woorden die wij de fungerend voorzitter van de Raad zojuist hebben horen spreken. Dat is bedroevend, maar het verbaast mij niet. 
Dell’Alba (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Patten, de Europese Unie heeft dus haar hervonden door de moord op sjeik Yassin te veroordelen. Sommigen zijn zelfs zover gegaan dat ze hem voorspiegelen als een sympathieke grijsaard, die wellicht mettertijd ook nog heilig wordt verklaard.
Vandaag hebben wij in dit Parlement de gezaghebbende toespraak van de heer Barón Crespo en andere, minder gezaghebbende sprekers gehoord. Zij vragen om de mogelijkheid van toepassing van artikel 2, te weten opschorting van de Associatieovereenkomst met Israël vanwege de dood van sjeik Yassin. Uiteraard is die moord een schending van de internationale legaliteit, dat staat als een paal boven water.
De Europese Raad heeft vijf paragrafen gewijd aan de veroordeling van Israël, maar naar ik meen wordt er in de tekst met geen woord gerept over het feit dat gehandicapte kinderen met een handjevol euro’s worden geronseld om, met tien kilo springstoffen op hun lichaam gesnoerd, als menselijke bommen te fungeren. Wij radicalen hebben gevraagd om opschorting van de Associatieovereenkomsten – commissaris Patten weet dat maar al te goed – op grond van artikel 2, maar de Unie heeft dat artikel op tientallen landen, waarvan velen in het Midden-Oosten, nauwelijks of nooit toegepast.
Ik geloof dat wij bepaalde dingen niet uit het oog moet verliezen. Zo beschouwen wij Israël als een democratisch land. Wij geven het land als het ware een bewijs van democratie af, waardoor wij kunnen eisen dat het de internationale legaliteit respecteert. Tegelijkertijd echter gaan wij ervan uit dat het geen zin heeft om hetzelfde te eisen van de andere landen van de Arabische wereld. Maar als wij dus op grond van het democratische gehalte vinden dat Israël veroordeeld moet worden, maken wij wel een grove fout: als wij zo door blijven stuntelen zullen wij nooit een doeltreffende rol in de regio vervullen.
Voor wat de kwestie van het grote Midden-Oosten betreft: weliswaar zijn de Amerikanen te naïef geweest door met een voorstel op de proppen te komen zonder daar eerst goed naar te kijken en zonder het voor te leggen aan de hoofdsteden van het Midden-Oosten. Maar op zich is hun idee nog niet zo gek, en ik doel dus niet op het idee van de uitvoer van democratie. Het Amerikaanse voorstel doet denken aan datgene wat wij, lang vóór het Amerikaanse voorstelin vitroprobeerden te realiseren met de fameuze Conferentie van Sana’a over de democratie en de mensenrechten in het Midden-Oosten. Of wij verankeren de politieke democratie, of wij sluiten ons als Europa in de komende maanden aan bij een groot en krachtig voorstel om de samenleving in de Arabische landen te bevorderen, om de democratie te bevorderen, want dat is nodig om ontwikkeling tot stand te brengen, zoals het UNDP heeft gezegd. Een en ander houdt wel in dat Europa volledige autonomie moet bewaren en dat de Arabische landen geraadpleegd moeten worden, zowel op regeringsniveau als op dat van het maatschappelijk middenveld.
Ik geloof dat dit ook een uitweg biedt voor de Israëlisch-Palestijnse kwestie, of het is althans een mogelijkheid om deze kwestie in een grootschalige oplossing op te nemen. Afsluitend wil ik nog zeggen dat het mij plezier doet dat de grote leiders van Europees links eindelijk erkennen wat wij al jarenlang zeggen, namelijk dat toetreding van Israël en Palestina tot de Europese Unie een andere, belangrijke manier is om te komen tot een duurzame oplossing van de kwestie van het Midden-Oosten. 
Laschet (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik waardeer het ten zeerste dat ik uitgekozen ben als de eerste spreker die zich precies aan zijn spreektijd moet houden.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ten eerste moet ik zeggen dat ik het een beetje kleinzielig vind om keer op keer hetzelfde spelletje te spelen, om keer op keer te klagen over het feit dat er weer producten van de Westelijke Jordaanoever aan de Europese Unie zijn geleverd. Daar valt best over te praten, en we hebben er de vorige keer ook een heel debat aan gewijd. Wanneer deze producten door de Palestijnen zouden worden geleverd zouden ze in de Europese Unie echter dezelfde voorkeursbehandeling krijgen, en daarom is het zinloos om in een debat over een zo ernstig conflict telkens weer met zulke banaliteiten op de proppen te komen.
Ten tweede veroordeelt iedereen in dit Parlement de illegale executies door Israël. Dat is volgens het internationale recht verboden, en daar hoeven we verder geen woorden aan te wijden. Het is een goede zaak dat wij dat in de Europese Unie allemaal heel duidelijk zeggen. Er zijn trouwens heel wat Amerikanen die vinden dat dit niet door de beugel kan. Daarom moeten we in dit verband ook niet telkens weer een tegenstelling tussen Frankrijk en de VS construeren. Ook Henry Kissinger heeft dat dit weekeinde in alle duidelijkheid gezegd.
Wat we wel moeten doen kost wat meer moeite, we moeten namelijk een dialoog met de Arabische wereld beginnen. Het is natuurlijk niet erg geruststellend dat de Top van de Arabische wereld nu net is afgezegd omdat men het niet eens kon worden over een verklaring waarin de woorden democratie, parlement en maatschappelijke organisaties voorkomen, waarin de rechten van vrouwen en de democratische hervormingen worden genoemd. We moeten ook met onze partners ten zuiden van de Middellandse Zee een duidelijkere taal spreken, we moeten ze duidelijk maken wat onze fundamentele overtuigingen zijn. Dat is de enige manier om tot een echte oplossing te komen. Vooral diegenen die hier telkens weer de mond vol nemen zouden dat eens moeten zeggen tegen de Arabische wereld.
Tegen Israël zeggen we dat. Dat is een democratie, van dat land kunnen we verwachten dat ze daar tegen kunnen, en dat lijkt me ook juist. We moeten echter voor het Midden-Oosten een totaalbeleid ontwikkelen, en dat betekent ook dat we met de Arabische wereld een dialoog moeten voeren over onze basisprincipes. Anders komt er nooit een oplossing. 
Napoletano (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het eerste rapport van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, dat in 2002 is opgesteld, bevat een bestudering van de factoren die de ontwikkeling van de democratie in de Arabische wereld in de weg staan en de consequenties die dat allemaal heeft voor de ontplooiing van de Arabische samenlevingen. Het is de diepgaandste en nauwkeurigste studie die tot nu toe is uitgevoerd.
Kort geleden is er een tweede rapport uitgebracht. Daarin wordt dieper ingegaan op de tekortkomingen waar het onderwijs- en opleidingswezen mee kampen, en de ernstige beperkingen waar de culturele productie, de wetenschap en de techniek mee worstelen. Wat nog het meest tot de verbeelding spreekt, is dat het team dat aan dit project werkt, voor honderd procent bestaat uit Arabische onderzoekers en onderzoeksters. De strategie voor het grote Midden-Oosten, dat de regering Bush heeft uitgedacht, heeft ruimschoots inspiratie geput uit deze studie, maar naar mijn gevoel kleeft er een enorme beperking aan: er worden veranderingen en hervormingen gesuggereerd zonder dat er ook maar met één woord wordt gerept over een relatie met de Arabische of islamitische wereld.
Een dergelijke aanpak dreigt nog meer voedsel te geven aan de gedachte van een vermeende superioriteit van de zogeheten westerse beschaving ten opzichte van de culturele en religieuze traditie van de Arabische wereld. Dat vormt de grondslag van het gevoel van vernedering dat zo wijd verbreid is in die landen, en dat is iets waar de terroristische groeperingen gretig op speculeren, in de hoop de haat tegen het Westen nog sterker te doen opvlammen.
De tweede opmerking die ik wilde maken, slaat op de betrekkingen tussen de regering-Bush en de regering-Sharon. In de ogen van de Arabische wereld is het meten met twee maten iets wat absoluut niet door de beugel kan. De buitengerechtelijke executies, de collectieve afstraffingen, het bouwen van een muur op Palestijns territorium, de kolonisaties, het feit dat een deel van de Palestijnse bevolking geen toegang heeft tot basisvoorzieningen zoals water: als je dat allemaal bekijkt, kun je dan nog beweren dat het Israël van Sharon een rechtsstaat is?
De Amerikaanse regering was zo onbuigzaam dat zij Irak met twee oorlogen en tien jaar embargo heeft bestookt, maar zij verroert geen vin om iets te doen aan wat gisteren nog in Genève door de rapporteur van de VN-commissie voor de mensenrechten is bestempeld als een humanitaire ramp. Onze zorg is dat de methode van de Amerikaanse regering en haar onverschilligheid jegens het conflict in het Midden-Oosten het tegenovergestelde effect sorteren, namelijk dat de publieke opinie van die landen gaat denken dat er meer vertrouwen wordt gesteld in niet-democratische regeringen en politieke klassen, ondanks alle wantoestanden die deze op hun geweten hebben: het misbruik van natuurlijke hulpmiddelen, de wijdverbreide corruptie, het gebrek aan democratie en basisvrijheden, te beginnen bij de rechten van de vrouwen; kortom, de crisis en de achteruitgang van de betrokken samenlevingen.
Europa heeft hier een rol in gespeeld, maar Europa heeft ook een lange geschiedenis van relaties in het Middellandse-Zeegebied gebaseerd op een heel andere methode, namelijk het partnerschap. Onlangs is deze strategie nog versterkt door het nabuurschapsbeleid, als reactie op de uitbreiding naar het oosten. Er is dus vandaag de dag geen sprake van om dit allemaal op losse schroeven te zetten, maar wel om een relatie aan te knopen met de regering-Bush en de Arabische Liga, met medewerking van de PLO, om ruchtbaarheid te geven aan het standpunt van Europa en de initiatieven van de Amerikaanse regering niet lijdzaam te ondergaan. 

Sbarbati (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Europa spant zich ten zeerste in voor de vrede maar is ook diep gefrustreerd door de jongste terroristische aanslagen. Voor Europa is het Middellandse-Zeegebied een cruciaal gebied, een historische uitdaging. Zolang dat gebied niet verandert in een gebied van vrede, ontwikkeling, democratie en stabiliteit, werkt Europa helaas maar op halve kracht.
Het conflict tussen Palestina en Israël biedt momenteel bijna geen hoop meer en door het oplaaiende conflict wordt de strijd tegen het internationaal terrorisme er bepaald niet gemakkelijker op. Sterker nog, het internationaal terrorisme spint er garen bij. Voor een toekomst van vrede in dit gebied, moeten de diverse partijen meer hun verantwoordelijkheid op zich nemen en wat onszelf betreft, wij moeten al onze krachten, onze politieke waardigheid, financiële en menselijke middelen inzetten om de onderhandelingen uit het slop te halen.
Het Forum van Athene betekende in dat verband een belangrijke stap vooruit, maar het gaat er niet om dat voor de ene of de andere partij gekozen wordt. Ook nu de hoop op vrede praktisch verdwenen lijkt, moet men blijven streven naar een duidelijk doel: twee staten, de ene naast de andere, Israël en Palestina, die in vrede en veiligheid naast elkaar leven, zonder vooroordelen en onder eerbiediging van de mensenrechten. Daarom moet Europa in een constante en open dialoog met de hele Arabische wereld te werk gaan. 
Boudjenah (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, overal ter wereld wordt de moord op sjeik Yassin door het Israëlische leger gezien als een provocatie waarbij absoluut niet is stilgestaan bij de consequenties ervan. Nadat Israël er indertijd aan heeft meegewerkt dat Hamas vaste voet kreeg en zich kon ontwikkelen - met de bedoeling om de PLO te verzwakken - probeert de Israëlische regering nu ieder initiatief voor een vreedzame oplossing te torpederen. Het enige dat men met deze op brute kracht gebaseerde logica wil bereiken is het uitschakelen van iedere hoop op vrede door middel van onderhandelingen, met als logisch gevolg dat de bouw van de muur als enige aanvaardbare oplossing wordt voorgeschreven. Deze muur is een schande: een heel volk wordt erdoor afgesloten en ziet zich meer en meer beroofd van zijn grondgebied en bestaansmiddelen. In de publieke opinie wordt de muur wereldwijd veroordeeld, zoals ook blijkt uit de debatten van de VN-Commissie voor de mensenrechten.
Gezien dit beleid dat voor zowel het Palestijnse als het Israëlische volk uiterst destructief is, getuigt het van bijzondere moed en waardigheid dat zestig Palestijnse prominenten een oproep hebben gedaan om de moord op de Hamasleider niet te wreken. Het wordt hoog tijd dat de Europese Unie hen steunt door Sharon openlijk aan te wijzen als de voornaamste belemmering voor vrede en door zich concreet te mengen in officiële besprekingen met de tegenstanders van dit rampzalige beleid, met name de opstellers van het initiatief van Genève. Daarnaast moet de Unie er officieel op aandringen dat er onmiddellijk een internationale troepenmacht wordt gestuurd om de bevolking in de Palestijnse gebieden te beschermen en moet zij de Associatieovereenkomst met Israël opschorten, zoals dit Parlement twee jaar geleden al heeft geëist. Kortom, de Unie moet de daad bij het woord voegen om te bereiken dat het internationale recht wordt geëerbiedigd. Iedere andere stellingname is gedoemd te mislukken en kan in geen geval serieus worden genomen, in ieder geval niet door de Arabische landen.
Terwijl de Amerikaanse president Sharon blijft aanmoedigen door hem over enkele dagen te ontvangen, kan de Unie zich niet langer achter woorden blijven verschuilen. Als Europa de in Barcelona verkondigde ambitie inzake een regio van vrede en voorspoed wil verwezenlijken, dan moet zij eindelijk in actie komen en voor een heel andere aanpak kiezen dan de plannen van de Amerikanen, die de grote regio van het Midden-Oosten volledig ondergeschikt willen maken aan hun eigen economische en strategische belangen. Nu bewezen is dat er gelogen is over de redenen voor de gewapende interventie in Irak en het terrorisme opnieuw oplaait en nu ook in Europa doordringt, moeten er initiatieven worden genomen die heel wat verder gaan dan wat de Raad en de Commissie ons vandaag hebben voorgehouden. Met de beëindiging van de bezetting en de erkenning van een soevereine, levensvatbare Palestijnse staat zou een belangrijke voedingsbodem voor de terroristen worden weggenomen. De vrede in de regio en in de gehele wereld staat hierbij op het spel. 
Maes (Verts/ALE ).
    Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, na Madrid komt het gevaar van een tussen de Westerse en de islamitische wereld dichterbij. Laten we dit gewoon gebeuren? Zowel in Israël als onder de Palestijnen zijn er krachten die wederzijdse vernietiging nastreven. Wat kan een zogenaamde militaire oplossing immers anders zijn?
Sjeik Yassin wilde geen vrede op basis van onderhandelingen, maar wil Sharon dat wel? Herhaaldelijk provoceerde Sharon met de militaire bezetting van Palestina geweld van de Palestijnen. Met bouw van de muur en de moord op Yassin als laatste provocatie. Steeds kwam uit dat geweld meer geweld voort. Het is een bron van frustratie, zodanig zelfs dat de export van het conflict naar andere streken voortdurend dichterbij komt en een gevaar wordt voor de wereldvrede en voor de veiligheid in onze steden.
Daarom vragen wij u de vredespogingen in een nieuwe versnelling te brengen, het Associatieverdrag op te zeggen en het debat over een internationale vredesmacht in Israël onverwijld op gang te brengen. Alleen zelfbeschikkingsrecht kan echt een uitkomst bieden voor de vrede. 
Sandbæk (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, eerbiediging van de mensenrechten is de beste conflictpreventie. Helaas is dit beginsel in de verste verte niet aan de heer Sharon besteed. De internationale gemeenschap laat toe dat Sharon de internationale regels met voeten treedt en dat doet afbreuk aan elke poging om vrede te bewerkstelligen. Israël veroordelen is niet genoeg: er moeten maatregelen worden getroffen. De EU kan beginnen met het opschorten van de handelsovereenkomsten. Uiteraard heeft Israël het recht zijn burgers tegen terroristische aanslagen te beschermen. Sharon’s voortdurende mensenrechtenschendingen, waaronder buitengerechtelijke executies, bieden evenwel geen bescherming, maar brengen de Israëlische burger juist in gevaar. De acties van Sharon stroken niet met het internationale recht en ondermijnen het beginsel van de rechtsstaat dat zo belangrijk is in de strijd tegen het terrorisme. Israël zou personen die van terrorisme verdacht worden, gemakkelijk kunnen arresteren in plaats van onschuldige omstanders, waaronder veel vrouwen en kinderen, te doden. Israël hanteert precies dezelfde verachtelijke methoden als de plegers van zelfmoordaanslagen.
De Palestijnse Autoriteit kan de zelfmoordaanslagen geen halt toeroepen omdat Israël deze door zijn handelwijze bewust aanmoedigt. Israël is dan ook medeverantwoordelijk voor de zelfmoordacties. In veel gevallen heeft het juist die Palestijnse leiders via buitengerechtelijke executies gedood, die krachtig hebben gepleit voor de vrede en voor het stoppen van de zelfmoordaanslagen. Sharon’s staatsterrorisme is geen alternatief voor politieke onderhandelingen in het kader van bijvoorbeeld het Akkoord van Genève of de routekaart voor de vrede, die Israël nu vaarwel heeft gezegd. 
Tannock (PPE-DE ).
   – ) Mijnheer de Voorzitter, het Midden-Oosten is het geestelijke tehuis van de drie grote geopenbaarde religies in de wereld, maar helaas ook de inspiratiebron voor een paar misleide figuren die de islam misbruiken voor terroristische moorden, met een beroep op de bloeddorstige tradities van salafisme en wahabisme. Het Midden-Oosten bezit olievoorraden die voor het Westen van levensbelang zijn, en vormt het toneel van een van de langste en bloedigste conflicten tussen de Arabische wereld en Israël.
Daarnaast vinden we er de meest meedogenloze regimes, van het oude Irak van Saddam tot de huidige regering van Iran. Ook het regime in Saoedi-Arabië wordt gekenmerkt door wreedheid: overtredingen als alcoholgebruik kunnen je letterlijk de kop kosten. Veel van de vluchtelingen in de EU komen uit het Midden-Oosten, met name uit Koerdistan, en als we Turkije tot de EU toelaten, worden we directe buren van Syrië, Irak en Iran. Daarom is het voor de EU van groot belang dat er stabiliteit in deze regio komt met als kenmerken vrede, democratie, behoorlijk bestuur, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten. Dat is niet alleen essentieel voor ons, maar ook voor de mensen die al zo lang door tirannieke regeringen worden verdrukt.
Daarom steun ik de routekaart voor vrede en voor een tweestatenoplossing waarbij een democratisch Palestina naast Israël bestaat. Ik blijf echter kritisch over het feit dat de EU rechtstreekse begrotingssteun heeft verleend zonder adequate waarborgen dat de gelden niet zouden worden gebruikt voor corruptiepraktijken of mogelijk zelfs terrorisme in een oorlogsgebied waar zulke praktijken gemeengoed zijn. Volgens mij hebben wij wat dit betreft verkeerd gehandeld.
Morgen zal de werkgroep van het Parlement die zich met deze kwestie bezighoudt, helaas twee aparte verslagen publiceren. Ik ben er altijd voorstander van geweest dat Irak zou worden bevrijd van de tirannie van de Ba'ath-partij en dat is nog steeds zo. Ik blijf optimistisch en hoop dat er een nieuw Irak zal verrijzen dat de stuwende kracht zal worden voor democratische veranderingen elders in de regio. Tenslotte hoop ik dat er meer dialoog zal ontstaan tussen gematigde moslimleiders en EU-politici. Alleen dan kunnen we de zo gevreesde botsing van beschavingen vermijden. 
Menéndez del Valle (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot het Middellandse-Zeegebied en het Nabije Oosten heeft de Raad zojuist herinnerd aan de bereidheid van de Unie om met de Verenigde Staten samen te werken met het oog op de samenwerking in de regio. Het zou mijns inziens niet slecht zijn als Washington hetzelfde zou doen en de vurige wens zou uitspreken om met de Unie samen te werken.
Naar mijn mening zou dat het volgende betekenen: een subtiele, en geen botte, presentatie en uitwerking van het zogenaamde plan voor de democratisering van het Midden-Oosten. Verder betekent het dat de doelen moeten worden aangepast aan de werkelijkheid en het gezond verstand dient te prevaleren, waarbij er volgens mij rekening mee moet worden gehouden dat de VS zich met al te buitensporige ambitie met betrekking tot Marokko en Pakistan enerzijds belachelijk maakt en dat het plan daardoor anderzijds uiteindelijk tot mislukking is gedoemd. Naar mijn mening zouden de Verenigde Staten in ieder geval moeten erkennen dat het onmogelijk is om aan zo’n omvangrijke onderneming te beginnen zonder de oplossing van het Arabisch-Israëlische conflict als prioriteit aan te merken.
Israël heeft het Saudische vredesplan dat in Beiroet door de gehele Arabische Liga is goedgekeurd, geen blik waardig gekeurd. Bovendien heeft Israël de routekaart geblokkeerd. Want laten wij onszelf niet voor de gek houden, het gaat hier om een blokkade. Voorts heeft Israël besloten zijn eigen unilaterale weg in te slaan met inbegrip van buitengerechtelijke executies.
Ik blijf erbij dat deze omstandigheden samen met de moord op sjeik Yassin hebben geleid tot opschorting van de Arabische Top die gisteren in Tunis zou worden gehouden. Ik ben verder van mening dat geen enkel zogenaamd initiatief voor een “groot Midden-Oosten” ook maar enig succes kan hebben in deze context. Een duidelijk voorbeeld daarvan is dat koning Abdoellah van Jordanië, zoals wij allen weten een uitgesproken gematigd leider, eergisteren zei dat de moord op Yassin een week voor de Top van de Arabische Liga aantoont dat de Israëliers uit waren op de mislukking van deze bijeenkomst en dat de Arabieren niet opnieuw het initiatief tot de dialoog konden nemen, aangezien Israël geen vrede wil. Als zo’n gematigd leider dat zegt, dient de Europese Unie de betekenis daarvan te doorgronden en dienovereenkomstig te handelen.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik nog zeggen dat ik het eens ben met collega Laschet, die tot mijn spijt hier niet meer aanwezig is. Hij zei zojuist dat wij het minder moeten hebben over de buitengerechtelijke executies die in strijd zijn met het internationale recht en door iedereen worden veroordeeld. Het probleem is juist dat wij allemaal onze veroordeling uitspreken maar dat niemand ook maar iets onderneemt om ze voorgoed te voorkomen. 
Nordmann (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil twee opmerkingen maken. Ten eerste: hoewel de moord op Yassin juridisch gezien aanvechtbaar is, moeten wij niet vergeten wie hij was. Yassin was de man achter de meest verschrikkelijke zelfmoordaanslagen en de leider van een organisatie met als uitgangspunt nog steeds de vernietiging van Israël en bovendien - laten we dat niet vergeten - de fysieke uitschakeling van joden overal ter wereld. Moeten wij de dood van deze man betreuren?
Ten tweede: het Amerikaanse plan verdient nadere beschouwing, want het dwingt ons verder te kijken dan de illusie waarin het Europese optreden momenteel vastloopt, namelijk de illusie dat de oplossing van het conflict een voorwaarde zou zijn voor de democratisering van het Midden-Oosten. Democratieën voeren geen oorlog met elkaar en daarom weten wij maar al te goed dat er zonder democratisering en modernisering van het Midden-Oosten geen duurzame oplossing voor het conflict kan worden gevonden. Zolang deze Copernicaanse revolutie uitblijft, mijnheer de Voorzitter, blijven wij vastzitten aan het beeld van een schoolmeesterachtig maar krachteloos Europa, dat door commissaris Patten met de perfectie van een geroutineerde Shakespeare-acteur wordt neergezet. 
Boumediene-Thiery (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, daags nadat in Athene in de geest van het Barcelona-proces de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering was opgericht, zei iedereen dat de Europese Unie de plicht had zich in te zetten voor het realiseren van vrede. De Unie draagt namelijk een historische en politieke verantwoordelijkheid en kan zich er niet langer toe beperken om veroordelingen uit te spreken als de regio ontvlamt of te jammeren als het terrorisme toeslaat.
De Verenigde Staten beweren nu dat ze een plan hebben voor het Midden-Oosten. Hoe kun je echter over een plan spreken als je weet dat Syrië troepen in Libanon heeft gestationeerd, de bezetting van Irak voortduurt en er nog steeds geen oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict kan worden gevonden? Het is inderdaad een omstreden plan, dat wordt aangevochten. Het wordt aangevochten omdat de Verenigde Staten niet de moeite hebben genomen om met de betrokken landen te overleggen. Dit zegt veel over de Amerikaanse minachting en over hun eenzijdige praktijken, zoals eerder de preventieve oorlog in Irak. Het weerspiegelt ook hoe onwetend de Verenigde Staten in geopolitiek opzicht zijn en hoe ze de dingen door elkaar halen, door de Noord-Afrikaanse landen samen met het Midden-Oosten, Pakistan en Afghanistan tot de Arabische landen te rekenen.
Wat houdt dit plan nu eigenlijk in? Ten eerste: bestrijding van het terrorisme? Inderdaad, maar wel door Amerikaanse bases in de regio te vestigen. Is daarvan al niet sinds 1990-1991 sprake? Ten tweede: oplossing van het conflict? Inderdaad, maar om geloofwaardig te zijn zouden alle vormen van terrorisme bestreden moeten worden, met inbegrip van het staatsterrorisme van Israël, dat erop gebrand is het Palestijnse volk uit te roeien en nog steeds geheel straffeloos zijn gang kan gaan. Ten derde: democratische hervormingen? Deze zijn inderdaad onvermijdelijk en absoluut noodzakelijk, want de volkeren lijden momenteel onder een economisch, politiek en democratisch tekort. Deze hervormingen zijn nodig, maar economische ontwikkeling is dat eveneens.
Tot besluit wil ik opmerken dat deze hervormingen alleen mogelijk zijn als de tweedeling tussen de leidende klasse en het volk kleiner wordt. De civiele samenleving dient erbij betrokken te worden. Daarom moeten wij, in Europa, de krachten die van binnenuit naar vooruitgang en vrede streven, steunen en de dialoog versterken, zodat de angst kan worden teruggedrongen, er eindelijk een eind aan dit geweld kan worden gemaakt en wij ons kunnen laten leiden door onze gemeenschappelijke waarden. 
Van Dam (EDD ).
    Voorzitter, commissaris, wie niet erkent dat de staat Israël de plicht heeft zijn burgers te beschermen tegen terreur, verspeelt zijn geloofwaardigheid. Sinds het Palestijnse leiderschap tweeënhalf jaar geleden de tweede startte om met geweld zijn doelen te bereiken, zijn aan Israëlische zijde bijna duizend mannen, vrouwen en kinderen vermoord door vergiftigde geesten met schrootbommen om hun middel. Waar blijft de Europa-brede verontwaardiging over de Palestijnse leiders, die kinderen omhangen met bommen en hen ijskoud willen opblazen als zij door soldaten worden aangehouden?
Het grootste struikelblok voor vrede in het Midden-Oosten is de onwil van Palestijnen om de staat Israël te erkennen. Anders is de weigering van Arafat in Camp David niet uit te leggen. De staat Israël beslaat slechts 0,6 procent van het Arabische grondgebied. De Arabische naties hebben lang gedacht de joden de zee in te kunnen drijven, daarbij de Palestijnse vluchtelingen misbruikend als middel om Israël internationaal onder druk te zetten. De Arabische landen hebben hun Palestijnse broeders nooit een menswaardig bestaan gegund. Ook de VN heeft de vluchtelingenstatus van de Palestijnen vijftig jaar lang kunstmatig in stand gehouden. De eerste reactie van koning Abdoellah op een mogelijke terugtrekking van Israël uit Gaza, was het uiten van de vrees dat Palestijnen in Jordanië naar werk komen zoeken.
Mijnheer de Voorzitter, vrede is niet los te zien van recht, en daar wringt de schoen. Europa plaatste in haar eigen werelddeel de democratie op een voetstuk, maar negeert de democratie in Israël, in een regio die uit louter dictaturen - al dan niet verlicht - bestaat. 
McMillan-Scott (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de moord op de Hamas-leider had tot gevolg dat de Top van de Arabische Liga, die gisteren en vandaag had moeten plaatsvinden, werd afgelast. Dat is tragisch, want er zouden enkele voorstellen voor hervormingen in de Arabische landen worden besproken. Ik wil hier graag deze hervormingen aan de orde stellen, omdat zij van fundamenteel belang zijn voor onze veiligheid binnen de Europese Unie.
De Ierse minister van Buitenlandse Zaken heeft gesproken over het Arabisch-Israëlisch conflict. Hij heeft het ook gehad over de ontwikkeling van de democratie en het maatschappelijk middenveld in deze landen. Mijn vraag is nu: wat kunnen doen? Commissaris Patten noemde het Barcelona-proces, een zeer wenselijk proces dat allang bestond toen de Amerikanen hun idee van een proces voor het grotere Midden-Oosten lanceerden. Het Barcelona-proces sorteert evenwel niet het effect dat het zou moeten hebben.
Zoals sommigen van u wellicht weten, ben ik de laatste paar maanden als rapporteur voor het initiatief voor de democratie op de conferentie in Sana'a, Jemen geweest en heb ik een bezoek gebracht aan Cairo, Alexandrië, Damascus en de Conferentie van de Arabische Parlementaire Unie. Vorige week was ik nog samen met u in Athene, mijnheer de Voorzitter. Dit soort democratische missies heeft slechts één doel: de bevolking van de Arabische landen doen verlangen naar democratie, de rechtsstaat, een maatschappelijk middenveld, enzovoorts. We weten wat de prioriteit van ons buitenlands beleid is: mensenrechten, democratie, bevordering van de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat. De EU investeert meer dan 700 miljoen euro in MEDA-fondsen, maar daarvan is slechts 7 miljoen bestemd voor bevordering van de democratie en dat ondanks de grote instabiliteit aan onze grenzen. Ik zit gevangen tussen de bureaucratische obstructiepolitiek van de Raad en die van de Commissie. We hebben een programma nodig dat werkt: we hebben daartoe de middelen en in dit Parlement is ook de wil aanwezig. De vraag is of de Commissie en de Raad erkennen wat hun politieke prioriteiten zouden moeten zijn. Ik richt mij tot twee doorgewinterde politici die beiden een verantwoordelijke positie bekleden in deze voor Europa zo cruciale periode. 
Van den Berg (PSE ).
    Voorzitter, de negatieve spiraal van geweld in het Midden-Oosten lijkt niet te keren en kende een nieuw dieptepunt met de moord in koele bloede die vorige week in opdracht van de Israëlische premier Sharon werd gepleegd op de haatverspreidende Hamas-leider Yassin. Ik roep de Palestijnen ertoe op deze illegale daad van Sharon niet met geweld te wreken. Nu is het moment om de spiraal te doorbreken en waardig te kiezen voor geweldloos verzet. Ik sluit mij aan bij de oproep van een groep Palestijnse academici om geen nieuwe zelfmoordaanslagen te plegen.
Premier Sharon schendt de mensenrechten, negeert VN-resoluties door het bouwen van een muur tot in de bezette gebieden, door het bouwen van nieuwe nederzettingen en door het buitengerechtelijk executeren van Palestijnen. Ik roep er daarom toe op de Associatieovereenkomst van de EU met Israël overeenkomstig artikel 2, de mensenrechtenclausule, op te schorten totdat de Israëlische regering haar oproep tot aanslagen, die in strijd zijn met de internationale rechtsorde, intrekt. De regering Sharon vormt hiermee een bedreiging voor de veiligheid en voor de rechtsstaat Israël.
De Israëlisch-Palestijnse situatie is een heftige verstorende factor in de hele regio. Wat het Midden-Oosten nodig heeft, is een breed democratisch initiatief voor dialoog en samenwerking tussen alle landen in het Midden-Oosten. Europa beschikt over de juiste instrumenten hiervoor. Wij moeten de partnerschappen tussen de EU en de mediterrane landen in het kader van het Barcelona-proces, waarin wij ons sterk maken voor politieke en economische, maar ook sociale hervormingen, strategisch inzetten voor de oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Ik ben ervan overtuigd dat hieraan grote politieke behoefte bestaat bij de burgers van zowel Israël als Palestina.
Tot slot roep ik de EU-lidstaten in de VN-Veiligheidsraad ertoe op een voorstel in te dienen voor een interventiemacht van de VN op de grenzen van 1967, om de Israëlische en de Palestijnse burgers te beschermen tegen terroristische aanslagen. Voorzitter, werken aan vrede in het Midden-Oosten is een enorme bijdrage tot de strijd tegen terrorisme. 
De Clercq (ELDR ).
    Voorzitter, collega's, met de regelmaat van de klok leggen wij hier hoogdravende verklaringen af en veroordelen wij het geweld in het Midden-Oosten. Kunnen wij echt niet meer doen? Waarom kan de Europese Unie niet een actievere rol spelen in dit conflict? De Europese Unie moet op dit moment een voortrekkersrol spelen in het vredesproces en daar zijn diverse redenen voor.
Een verdere radicalisering tussen Israël en de Palestijnen is na de recente gebeurtenissen helaas meer dan waarschijnlijk. De status van de Verenigde Staten als goede internationale onderhandelaar is na Afghanistan en Irak gevoelig aangetast. De uitvoering van het internationale stappenplan lijkt zeer ver weg. De Europese Unie moet dus optreden. Zij heeft alle belang bij vrede en stabiliteit. Wij zijn immers de grootste handelspartner van de regio en de grootste verlener van humanitaire en financiële hulp. Wanneer komen na de woorden eindelijk de daden? 
Banotti (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, onlangs woonde ik een conferentie bij van Arabische vrouwen in Beiroet. De vrouwen waren afkomstig uit 22 verschillende Arabische landen. Wat mij opviel, was dat zij allemaal dezelfde taal spraken. Dit zorgde voor een eenheid waarnaar wij in Europa misschien nog steeds op zoek zijn. Waarover deze stuk voor stuk hoogopgeleide en intelligente vrouwen ook spraken, ze roerden allemaal de Palestijnse kwestie aan. Het is duidelijk dat dit vraagstuk in alle Arabische landen een enorm samenbindende factor vormt.
In Ierland weten we wat het is te moeten leven met terrorisme. Dertig tragische en afschuwelijke jaren hebben we daarmee te maken gehad. Ook hebben we gezien dat enkele van de bitterste vijanden een stap in het geloof durfden te zetten waardoor er in Noord-Ierland vrede werd gesloten, tot grote opluchting van ons allemaal. Onder andere commissaris Patten heeft daar een belangrijk aandeel in gehad.
Ik wil niet herhalen wat mijn collega's hier vanmiddag hebben gezegd. We moeten evenwel erkennen dat het hart van deze tragedie wordt gevormd door een nieuwe generatie jongeren die onder erbarmelijke omstandigheden opgroeien in kampen in Palestina. Het eerste spel dat zij spelen, is het werpen van stenen naar soldaten, zoals vroeger in Noord-Ierland ook het geval was. Aan de andere zijde van de grens is er eveneens een nieuwe generatie kinderen die niet naar school durven te gaan omdat ze bang zijn dat hun bus wordt opgeblazen. Deze kinderen zullen over twintig jaar de aanstichters of misschien de slachtoffers van zelfmoordaanslagen zijn.
Allemaal veroordelen we zonder voorbehoud de afschuwelijke dingen die in Palestina en Israël gebeuren. Er moet echter een moment komen dat we een stap in het geloof durven zetten of zoals een vriend van me zei: we moeten een glimlach opzetten, onze weerzin onderdrukken en vergeten wat voor vreselijks we elkaar allemaal hebben aangedaan. We moeten proberen de enorme problemen in het Midden-Oosten aan te pakken. Dit conflict speelt namelijk een centrale rol in vrijwel elk belangrijk politiek vraagstuk in de wereld van vandaag. 
Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, We hebben het over een nieuw beleid voor het Midden-Oosten in de ruimere zin. Dat mag geen zeepbel zijn. Daarom moeten we in een dergelijk beleid volgens mij vooral aan twee aspecten denken.
Ten eerste moet het hoofdconflict in het Midden-Oosten worden opgelost. Ik zou willen dat de VS zoveel energie - ik zeg niet militaire middelen - in het Midden-Oosten zouden stoppen als in Irak. Ik zou ook willen dat Europa zoveel energie in het probleem van het Midden-Oosten zou stoppen als bepaalde lidstaten van de Europese Unie nu voor Irak over hebben. Dan zouden we minder terroristische aanvallen hebben, minder illegale executies, zoals van sjeik Yassin. De heer Patten heeft het al gezegd, we moeten de cultuur van het doden doorbreken en beëindigen.
Ten tweede moeten er in de Arabische wereld inderdaad hervormingen komen. Ik heb in tegenstelling tot bepaalde collega’s echter niet vast kunnen stellen dat de Amerikanen in de afgelopen jaren veel steun hebben gegeven aan de hervormingsgezinde krachten in Jordanië, Egypte of Saoedi-Arabië. Ik heb niet gemerkt dat er veel steun is gegeven voor de pogingen om te komen tot meer democratie en mensenrechten. De Verenigde Staten van Amerika schrijven dit nu allemaal in hun vaandel. Dan vind ik ook dat we samen met hen steun moeten geven aan de hervormingsgezinde krachten binnen de Arabische landen. Er zijn genoeg vrouwen die ontevreden zijn met de enorme discriminatie waarvan ze nog steeds het slachtoffer zijn. Er zijn genoeg minderheden die niet tevreden zijn met hun positie. Er zijn in de Arabische landen veel mensen die genoeg hebben van de discriminatie, van het feit dat de mensenrechten en de rechten van minderheden niet worden gerespecteerd. We hebben onlangs in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid vertegenwoordigers van die groepen uitgenodigd die net een verslag hadden geschreven over de hindernissen voor het moderniseren en democratiseren van de Arabische landen.
Ik vind dat het dreigen met militaire interventies van buitenaf niet de juiste weg is. De enige weg voor een nieuw beleid voor het Midden-Oosten is - en dat geldt met name voor ons Europeanen - steun geven aan de hervormingsgezinde krachten in de Arabische landen. Daar moeten we meer aan doen, we moeten daarvoor meer geld ter beschikking stellen, maar ook meer energie. Dan kunnen we de broodnodige hervormingen in de Arabische landen bevorderen. 
Souladakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, tien jaar zijn verstreken sedert de akkoorden tussen Rabin en Arafat: als een neutrale waarnemer een balans zou willen opmaken en zou kijken naar de vriendschappelijke sfeer bij de ontmoeting tussen Blair en Ghadafi, zou hij zeggen dat zich een wonder heeft voltrokken; als hij echter verder zou kijken dan de oppervlakte, zou hij zeggen dat zich een ramp heeft voltrokken. Hoe ziet de balans er namelijk uit? Wel, de balans is zonder meer slechter dan tien jaar geleden: de gebeurtenissen en politieke besluiten liegen er niet om.
Toen moord van verschillende kanten werd uitgeroepen tot officieel regeringsdogma, hebben wij niet gereageerd. Toen een begin werd gemaakt met de bouw van de nieuwe schandmuur, hebben wij ook niet gereageerd. Wij voeren een nogal eigenaardig beleid. Inderdaad zijn wij de grootste geldschieters in dit gebied, maar als je iemand geld geeft zonder je verder politiek ermee te bemoeien is het net alsof je water gooit in een bodemloos vat, in een lekke kan die het water nooit vast kan houden.
Wat moeten wij nu doen? Het lijdt geen twijfel dat wij initiatieven moeten nemen. Over enkele dagen zal het voorzitterschap zoals gebruikelijk een ontmoeting hebben met de president van de Verenigde Staten en aandringen op een gemeenschappelijk aanpak. Het zou natuurlijk beter zijn indien deze ontmoeting eindelijk eens in Brussel zou plaatsvinden.
Wij spreken eveneens over de Euro-mediterrane Conferentie en zijn allen blij met de parlementaire ontmoeting van Athene. Een soortgelijk initiatief moet echter ook op regeringsniveau worden genomen. Als wij niet regelrecht tot de kern van het probleem kunnen doordringen, moeten wij het probleem omcirkelen. Het zou bijvoorbeeld geen gek idee zijn om in het betrokken gebied, op Cyprus, een speciaal kantoor in te richten dat uitgaande van alle factoren in het spel initiatieven kan opzetten. De politiek is niet neutraal. Politiek betekent initiatief nemen, optreden, voorstellen doen en resultaten boeken. De Europese Unie moet aantonen wat zij kan: dat is ook in haar eigen belang. Als zij een positieve bijdrage zal weten te geven aan de oplossing van het Palestijnse probleem - dat weliswaar de top is van een meer algemeen probleem, maar als er voor de top een oplossing is komt de rest vanzelf - zal zij blijk geven van haar eigen rijpheid en door heel de mensheid worden aanvaard. 
Theorin (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, duurzame vrede in het Midden-Oosten kan slechts met serieuze onderhandelingen bereikt worden en moet in internationaal recht verankerd worden. De bouw van muren en de oprichting van nieuwe nederzettingen in bezet gebied kunnen niet tot vrede leiden. Vrede kan nooit met terreurdaden afgedwongen worden, noch van de kant van Israël noch van die van de Palestijnen. Terreur is altijd verwerpelijk.
De door de Israëlische regering bevolen moord op sjeik Yassin is een terreurdaad en een schending van internationaal recht. Wij moeten dergelijke daden veroordelen. Israël heeft de Associatieovereenkomst duidelijk geschonden. De EU kan dit niet aanvaarden. Een oplossing van het conflict veronderstelt dat de EU en de VN zich actiever inzetten, ook met meer vredestroepen, ruimere steun aan de Palestijnse bevolking, maar ook met duidelijke politieke boodschappen. Premier Sharon heeft duidelijk gemaakt dat hij van plan is meerdere Palestijnse leiders terecht te stellen. Als de regering van Israël niet onmiddellijk afziet van dit voornemen, moeten wij de Overeenkomst met Israël opzeggen. Overeenkomsten moeten door beide partners nageleefd worden. Grotere toegevingen aan Israël en aan de Israëlische regering helpen het land niet. 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de moord op Hamas-leider sjeik Ahmed Yassin en de zeven andere Palestijnen was een duidelijke schending van het internationale recht. Ik veroordeel krachtig elke vorm van terrorisme, door wie dan ook gepleegd, en ik doe tevens een beroep op de Palestijnen om niet met geweld te reageren op deze zeer recente provocatie. Als we een begin willen maken met het doorbreken van deze geweldsspiraal, moet iemand de eerste stap zetten. Wat ik met name verafschuw is dat er kinderen gedwongen worden om aanslagen te plegen en dat Palestijnse terreurgroeperingen burgers als doelwit kiezen.
De regering van Ariel Sharon heeft opnieuw naar de tactiek van de vechtersbaas gegrepen en dat kan alleen maar het vredesproces belemmeren en elke kans op constructieve onderhandelingen blokkeren. De voortdurende bezetting van Palestijns grondgebied en de bouw van de zogeheten veiligheidsmuur, grotendeels op Palestijns grondgebied, maken dat de Palestijnen in een getto komen te leven, niet meer in hun levensonderhoud kunnen voorzien, ingesloten worden, in armoede komen te leven en tot wanhoop worden gedreven. De Europese Unie komt echter niet met concrete sancties. Ze heeft er de mogelijkheid toe, maar ze maakt er geen gebruik van.
Ik verzoek de Commissie en de Raad om er bij de Israëlische regering op aan te dringen dat zij onmiddellijk stappen onderneemt om zich te houden aan de verplichtingen ten aanzien van de mensenrechten die zij is aangegaan toen zij de Associatieovereenkomst sloot. Israël schendt die Overeenkomst en als wij er niet op aandringen dat het land zich eraan houdt, plukken we daarvan straks de wrange vruchten. 
Dhaene (PSE ).
    Voorzitter, vrede in het Midden-Oosten staat of valt met de oplossing van het Palestijns-Israëlische conflict en met het hele Europese beleid inzake strategisch partnerschap. Met Cyprus erbij, op 1 mei, komt Tel Aviv op een half uur vliegen van de Unie en zijn we rechtstreekse buur. Bij de recente rondreis van de delegatie van het Parlement door Israël merkten wij dat veel Israëliërs hooggespannen verwachtingen hebben van de Unie. Zij verwachten van ons een sturende rol in de regio.
Israël wordt geleid door een man die het internationale recht met voeten treedt en in dit conflict steeds weer olie op het vuur gooit. Hij brengt grote schade toe aan zijn land en geeft internationale terroristen tevens een uitstekend alibi om te doen wat ze doen.
Ik lees in de verklaring van de Raad dat de Unie zich consequent verzet tegen buitengerechtelijke executies. De enige consequente houding is, in mijn ogen, de handelsbetrekkingen te herzien en onze economische macht te gebruiken als wortel en als stok. Maar niet alleen tegenover Israël. 
Roche,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden. Ik wil graag de Parlementsleden die hebben deelgenomen aan het debat bedanken. Dit is een nuttige discussie geweest en die heeft ook duidelijk gemaakt dat wij het er fundamenteel met elkaar over eens zijn dat de Europese Unie haar uiterste best moet doen ten aanzien van de kwesties die naar voren zijn gebracht. We zijn het er allen over eens dat de Europese Unie haar mate van betrokkenheid in de regio moet vergroten.
Ik ben het met name met u eens dat het belangrijk is dat er intensief overleg wordt gevoerd met de betrokken landen uit de regio. De wil en het initiatief om deze problemen aan te pakken en de nodige hervormingen door te voeren moeten vanuit de regio zelf komen. Er komt gemakkelijk een gevoel van wanhoop naar boven als je gruweldaad na gruweldaad en ellende na ellende te zien krijgt. We moeten ons echter bij de realiteit houden en die houdt in dat de Unie zoveel mogelijk haar best moet doen om in elk geval te trachten een omgeving te scheppen waarin vrede tot stand kan worden gebracht.
De Unie moet daarom als partner met de regio samenwerken om te helpen al deze problemen het hoofd te bieden.
De stappen naar een duurzaam en omvangrijk akkoord zijn neergelegd in de routekaart en de routekaart is de enige manier waarop er vooruitgang kan worden geboekt. Iemand merkte op dat opschorting van de Associatieovereenkomst een manier was om verder te komen. Ik denk dat overleg en pressie de middelen zijn om enige vooruitgang te kunnen boeken. In het tussentijdse verslag over het strategische partnerschap dat vorige week door de Raad is goedgekeurd heeft de Europese Unie een aantal leidende beginselen voor haar betrokkenheid bij de regio vastgesteld.
Het voorzitterschap wil graag het strategische partnerschap ontwikkelen op basis van partnerschap en dialoog met alle landen in de regio.
Ik wil graag nogmaals de leden bedanken voor hun wijze en scherpzinnige bijdragen. 
De Voorzitter.
    Bedankt mijnheer Roche. Ondanks de verwijzingen naar gezaghebbende bronnen en de citaten van Shakespeare en uit de Odyssee van Homerus, heeft commissaris Patten mij te kennen gegeven dat hij niet van plan is te antwoorden.
Het debat is gesloten.
Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   – De moord van Israël op de geestelijke leider van de Hamas bevestigt voor de zoveelste keer dat de regering-Sharon een moorddadig en door terreur gekenmerkt beleid voert om het heroïsche Palestijnse volk te onderwerpen. Zij heeft nog veel meer van die moorden in petto, moorden die enkelen rechtvaardigen door te zeggen dat de mensen beschermd moeten worden tegen terrorisme.
De regering-Sharon zou niet de euvele moed hebben om tot dergelijke misdaden over te gaan als zij niet zeker was van de steun van de VS en als de VS haar daarin niet aanmoedigden. De EU zet haar gedoogbeleid jegens Israël en haar steun aan dit land echter voort. Aldus worden afslachter en slachtoffer over een kam geschoren. De Europese Raad van Brussel heeft enkel zijn afkeuring uitgesproken over de “terechtstellingen zonder enige vorm van proces” (zoals de moorden worden genoemd) maar erkent “dat Israël het recht heeft om zijn burgers te beschermen tegen terroristische daden”.
De Communistische Partij van Griekenland heeft herhaaldelijk solidariteit betuigd met het heroïsche Palestijnse volk en steun gegeven aan zijn billijke strijd. Ook hebben wij de politieke volkenmoord van Israël op het Palestijnse volk veroordeeld, het verlies van zoveel mensenlevens betreurd en gezegd dat naar onze overtuiging de bezetting van Palestijns grondgebied de bron is van al het geweld. Wij betuigen eveneens onze steun aan de pacifistische krachten in Israël en aan degenen die weigeren te dienen in het leger en de bezette gebieden. Er zal geen vrede in dit gebied zijn als het volk van Palestina geen vaderland krijgt. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
   – De toestand in het Midden-Oosten duurt nu al tientallen jaren.
We hebben herhaaldelijk onze solidariteit betuigd met het Palestijnse volk en al die burgers en groeperingen in Israël die zich inzetten voor vrede in de regio. Een gemeenschappelijk initiatief voor de vrede in het Midden-Oosten – dat is de titel van de verklaring van de Raad en de Commissie – zou van ons alle steun krijgen als het werkelijk een gemeenschappelijk initiatief voor de vrede was. Het is echter onaanvaardbaar dat titels – of wat voor omschrijvingen dan ook – gebruikt worden om analogieën te verhullen of perverse interpretaties van feiten of gebeurtenissen tot uitdrukking te brengen.
Je kunt terrorisme niet goedpraten door het terrorismebestrijding te noemen. Je kunt terrorisme niet witwassen door het eufemistisch “buitengerechtelijke executies” te noemen, of er andere fantasierijke benamingen voor te gebruiken.
Wat je ook van Hamas moge denken, de moord op de leider van Hamas zal niet bijdragen tot de vrede in het Midden-Oosten – integendeel. De onwil om de fascistoïde regering-Sharon verantwoordelijk te stellen voor het toenemende geweld en de terreur zal ook niet bijdragen tot vrede in het Midden-Oosten – integendeel.
Het Parlement en de Europese Unie moeten een duidelijke en ondubbelzinnige positie innemen bij het veroordelen van het terrorisme. Dat zal echter alleen geloofwaardig zijn als ze het terroristische beleid van de Israëlische regering veroordelen en politieke en diplomatieke initiatieven nemen zoals het schorsen van de Associatieovereenkomst met Israël. 
De Voorzitter.
    Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Kosovo. 
Roche,
   .  Mijnheer de Voorzitter, we zijn allemaal geschokt door de uitbarsting van het etnisch getinte geweld in Kosovo op 17 en 18 maart. Door deze recente uitbarsting zijn er doden en gewonden gevallen en zijn 3000 mensen uit hun huizen verdreven. Ook zijn er kerken, ziekenhuizen en scholen verwoest. Deze waren een bewust doelwit bij deze aanval op het multi-etnische Kosovo dat wij met elkaar voor ogen hebben. Hoewel de situatie in Kosovo zich na 18 maart heeft gestabiliseerd, blijft deze zeer gespannen. De internationale vredesmacht KFOR is als reactie op het geweld aanzienlijk versterkt. Ik heb grote waardering voor de inspanningen van allen die hard hebben gewerkt om de situatie te stabiliseren en de rust in Kosovo te laten wederkeren. Ik betuig tevens mijn medeleven en dat van de Raad aan allen die opnieuw het slachtoffer zijn geworden van gewelddadigheden en die dierbaren hebben verloren.
De Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen en de Europese Raad hebben op respectievelijk 22 maart en 26 maart het geweld, het verlies van levens, de schade aan eigendommen en de vernietiging van religieus en cultureel erfgoed in Kosovo veroordeeld. De Europese Unie heeft opnieuw benadrukt hoezeer zij eraan hecht dat zich, in overeenstemming met resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad, een veilig, democratisch en multi-etnisch Kosovo ontwikkelt. De Europese Unie steunt van harte de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties in Kosovo, Harri Holkeri, de VN-missie in Kosovo en KFOR bij hun vastberaden pogingen om de situatie te stabiliseren en resolutie 1244 van de Veiligheidsraad volledig uit te voeren. Ik wil graag onderstrepen dat de Europese Unie krachtig voorstander is van het VN-beleid van normen vóór status. Dat beleid blijft, samen met resolutie 1244 van de Veiligheidsraad, de basis voor de betrokkenheid van de internationale gemeenschap bij Kosovo. De Europese Unie denkt na over een manier waarop zij het VN-beleid van normen vóór status nog beter kan steunen.
Door de recente gewelddadige gebeurtenissen is het risico aanwezig dat de vooruitgang die met veel moeite is geboekt, wordt ondermijnd. Het komt er nu op aan dat we het belang van de politiek in Kosovo onderstrepen en dat we ervoor zorgen dat het etnische geweld zich niet verder uitbreidt. Een uitbarsting van sektarisme zou iedereen in Kosovo schaden. Het is duidelijk dat de toekomst van de burgers van dat land in de uiteindelijke integratie van de westelijke Balkanlanden in de structuren van de Europese Unie ligt, zoals is overeengekomen tijdens de Top tussen de EU en de westelijke Balkanlanden in juni 2003. Om dat doel te bereiken is het essentieel dat het VN-beleid van normen vóór status wordt toegepast. De kwestie van de uiteindelijke status van Kosovo kan alleen worden aangepakt als er voldoende vooruitgang is geboekt ten aanzien van de invoering van de normen en het toezicht op de handhaving ervan. Ondanks het recente geweld en de aanhoudende spanningen zal het in dat kader ook nodig zijn dat de dialoog over praktische zaken tussen Belgrado en Pristina wordt hervat.
Zoals het Parlement wel weet, heeft de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, op verzoek van de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen op 24 maart een bezoek gebracht aan Kosovo. Commissaris Patten heeft hem daarbij vergezeld. Zij hebben een duidelijke boodschap overgebracht. De politieke leiders in Kosovo, met name de leiders van de Albanese gemeenschap in Kosovo, moeten de verantwoordelijkheid voor de situatie op zich nemen en voorkomen dat zich opnieuw etnisch getint geweld, of de dreiging daarvan, voordoet. Degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld moeten terechtstaan.
De Voorlopige Instellingen voor Zelfbestuur van Kosovo moeten laten zien dat zij daadwerkelijkheid een multi-etnisch Kosovo willen. De Europese Raad van vorige week heeft hen opgeroepen om onmiddellijk een stap in die richting te doen door middelen toe te wijzen voor het spoedige herstel van beschadigde gebouwen, waaronder kerkgebouwen, om er zo voor te zorgen dat vluchtelingen veilig naar huis kunnen terugkeren. Het verheugt mij dat de Voorlopige Instellingen vijf miljoen euro beschikbaar hebben gesteld als bijdrage voor het herstel en dat de Vergadering van Kosovo op 26 maart unaniem heeft verklaard dat zij het recente geweld veroordeelt.
Hoe blij we ook met deze woorden zijn, woorden alleen zijn niet genoeg. Het wordt tijd dat men zich er daadwerkelijk voor inspant om over etnische scheidslijnen heen te stappen en een Kosovo te maken waarin iedereen in vrede en veiligheid kan leven. Daarom moeten de politieke leiders in Kosovo nu nauwer met de VN-missie in Kosovo en met KFOR samenwerken om de rechten van alle geledingen van de bevolking, waaronder leden van minderheidsgroeperingen, te beschermen.
Wat de afgelopen weken in Kosovo is gebeurd, heeft ons er allemaal weer aan herinnerd hoe belangrijk de rol van de Europese Unie is, niet alleen in Kosovo, maar ook in de gehele regio. De Europese Unie heeft het voortouw genomen om samen met de westelijke Balkanlanden vrede en stabiliteit in de regio te consolideren en om de economische ontwikkeling en de handhaving van de mensenrechten en de rechtsorde te bevorderen. De steun van de Europese Unie aan de regio voor deze doelstellingen zal in de periode 2000-2006 4,65 miljard euro bedragen. De Unie – met haar lidstaten – blijft de belangrijkste financieringsbron voor de internationale inspanningen in Kosovo. Bovendien leveren de lidstaten van de Europese Unie het grootste aantal militairen aan de KFOR-troepenmacht.
Het staat hoog op het prioriteitenlijstje van de Europese Unie om nauwere betrekkingen met de westelijke Balkanlanden aan te knopen. Sinds de Top in Thessaloniki vorig jaar hebben de Europese Unie en de westelijke Balkanlanden een gezamenlijke agenda om aan vooruitgang te werken. Via het stabilisatie- en associatieproces en de tenuitvoerlegging van de reeks overeenkomsten die een einde hebben gemaakt aan de tragische conflicten van de afgelopen dertien jaar, wordt toegewerkt naar uiteindelijke integratie. In het geval van Kosovo is het voortgangsbewakingsmechanisme van het stabilisatie- en associatieproces, waartoe de Europese Commissie in het voorjaar van 2003 het initiatief heeft genomen, bedoeld om Kosovo in het kader van het stabilisatie- en associatieproces vooruit te helpen en dichter bij de Europese familie te brengen. Onze inspanningen om het Europees perspectief van Kosovo te vergroten en het beleid van de VN om zich op handhaving van de normen te richten, versterken elkaar wederzijds.
Het stabilisatie- en associatieproces moet de democratisch gekozen regeringen van de regio stimuleren om moeilijke en omvangrijke economische en politieke hervormingen goed te keuren en door te voeren, en om door te gaan met het intensiveren van de regionale samenwerking. De mate waarin de landen in de regio vorderen met de integratie in Europa hebben zij voor een groot deel zelf in de hand, hoewel de Europese Unie hen volop bij dit streven zal steunen. Er zijn in Thessaloniki aan weerszijden beloften gedaan die volledig moeten worden nagekomen.
Degenen die verantwoordelijk zijn voor het recente geweld in Kosovo dienen te worden berecht. Er mag geen muur van stilte zijn, geen cultuur van straffeloosheid. Het is tijd om een stap voorwaarts te doen en afstand te nemen van de pijn en de woede waaronder de politiek in Kosovo zo lang gebukt is gegaan. De Verenigde Naties hebben met het beleid van normen vóór status de weg gewezen. Ik wil graag nogmaals de steun van de Raad uitspreken voor speciale vertegenwoordiger Holkeri, voor diens VN-collega's en voor KFOR, die met zoveel vastberadenheid de situatie willen stabiliseren en ervoor willen zorgen dat resolutie 1244 van de Veiligheidsraad volledig wordt uitgevoerd. Het is de verantwoordelijkheid van allen, maar met name de leiders van Kosovo, om het werk dat al in gang is gezet te steunen, zodat er een stabiele toekomst is weggelegd voor een veilig, democratisch, welvarend en multi-etnisch Kosovo, met een eigen plaats in Europa. De Europese Unie is bereid om deze doelstelling te helpen verwezenlijken. Het is nu aan de Kosovaren om de uitgestoken hand te grijpen. 
Patten,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik ben bijzonder blij dat ik vandaag de gelegenheid heb om in het Parlement te spreken over Kosovo. Zoals de Raadsvoorzitter al opmerkte, heb ik samen met de heer Javier Solana vorige week een bezoek gebracht aan Kosovo vanwege onze bezorgdheid over de recente opleving van het geweld. Tijdens die verschrikkelijke dagen en nachten is een groot aantal huizen verwoest, alsmede scholen, medische faciliteiten en vele kerken. Uit de laatste berichten blijkt dat er 22 mensen zijn omgekomen en meer dan 850 mensen gewond zijn geraakt, onder wie politieagenten en leden van KFOR. Er bestaat nauwelijks twijfel over dat er mogelijk wel een eerste aanleiding voor het geweld was, maar dat er al snel sprake was van georganiseerde gewelddadigheden. Ik twijfel er ook niet aan dat er elementen binnen de belangrijkste Albanese politieke partijen bij betrokken waren.
We mogen niet vergeten dat Europa terecht stelling nam tegen de schandelijke etnische zuiveringen door Milosevic in 1999. Sindsdien heeft de internationale gemeenschap 2 miljard euro – exclusief defensie-uitgaven – besteed aan de wederopbouw van Kosovo. Dat hebben we niet gedaan om vervolgens te mogen toekijken hoe Kosovaarse Serviërs op hun beurt etnisch worden gezuiverd.
Ik wil het Parlement graag deelgenoot maken van mijn ervaringen tijdens dit bezoek aan Kosovo. Ik moet zeggen dat de hoge vertegenwoordiger en ik bijzonder teleurgesteld waren. We zagen met eigen ogen de woede en ontsteltenis van Serviërs in een buitenwijk van Pristina, Kosovo Polje. We probeerden te ontdekken of de Kosovaars-Albanese leiders begrip hadden voor deze gevoelens. Daar was bar weinig van te merken. Integendeel, ze probeerden iedereen verantwoordelijk te stellen voor wat er was gebeurd behalve zichzelf.
Er was hierop één uitzondering. Premier Rexhepi trad adequaat op. Hij bezocht zeer moedig de probleemgebieden om te trachten de lont uit het kruitvat te halen. Hij had ook onmiddellijk door dat het de taak van de Voorlopige Instellingen voor Zelfbestuur was om de verschrikkelijke wandaden tegen de Kosovaarse Serviërs recht te zetten. Nog voor onze komst had hij besloten om een fonds voor de wederopbouw in te stellen met een aanvangsbudget van 5 miljoen euro. Hij begreep dat het de taak van zijn regering was, en niet van de internationale gemeenschap, om voor herstel zorg te dragen. Ik ben niet naar Pristina gegaan om de toezegging te doen dat daarvoor het geld van de Europese belastingbetaler zou worden gebruikt. Dat zou volkomen onaanvaardbaar zijn. De heer Rexhepi beloofde dat er snel actie zou worden ondernomen om beschadigde eigendommen te herstellen, zodat de mensen zo snel mogelijk naar huis konden terugkeren. De heer Solana en ik hebben beloofd dat we tegen het einde van de zomer terugkomen om met eigen ogen te kunnen zien dat er daadwerkelijk vorderingen worden gemaakt met de wederopbouw.
Wat zijn nu de prioriteiten? De NAVO heeft snel gereageerd door onmiddellijk extra militairen naar Kosovo te sturen om de veiligheid te verhogen. Dit heeft direct geholpen om de spanningen de kop in te drukken, maar we moeten bijzonder waakzaam blijven ten aanzien van de situatie. Daarnaast probeert het politieapparaat van UNMIK zo snel mogelijk te achterhalen wie verantwoordelijk zijn voor de gewelddadigheden, zodat zij opgepakt en gestraft kunnen worden. De leiders van de Albanese politieke partijen hebben de plicht om dergelijke mensen uit hun gelederen te verwijderen. Verder moet er onderzoek worden gedaan naar de rol van de Kosovaarse politie bij de ongeregeldheden. Naar verluidt hebben sommige agenten hun taak naar behoren uitgevoerd, maar zijn er ook agenten geweest die niets hebben gedaan om deze aanvallen te voorkomen of – en dat is ernstiger – er zelfs aan hebben deelgenomen. UNMIK is vastbesloten om grondig uit te zoeken wat er precies is gebeurd. Ook moeten we ondubbelzinnig duidelijk maken dat we pal achter UNMIK staan. Er waren onmiskenbare tekenen van georganiseerde aanvallen op UNMIK-eigendommen en -personeel. Dat is absoluut onaanvaardbaar. De Europese Unie steunt de VN als organisatie krachtig. We kunnen aanvallen op de VN, of die nu in Kosovo plaatsvinden of ergens anders, niet tolereren.
We moeten ook nauw samenwerken met onze Amerikaanse bondgenoten. De heer Solana en ik hebben een zeer constructief gesprek gevoerd met Marcie Ries, de Amerikaanse vertegenwoordigster in Pristina. We waren het er allemaal over eens dat we de Kosovaren absoluut moesten duidelijk maken dat we eensgezind zijn in onze reactie op deze gebeurtenissen. Tot slot is het van essentieel belang dat de politieke leiders in Belgrado en Pristina zich onthouden van provocerende uitspraken waardoor de spanningen alleen maar toenemen. Gesprekken over de uiteindelijke status komen later wel. De verklaring vorige week van het Servische parlement waarin werd aangedrongen op permanente soevereiniteit voor Servië en een kantonstelsel voor Kosovo was op zijn zachtst gezegd bijzonder ongelukkig. Hetzelfde geldt voor de verklaringen van Kosovaars-Albanese leiders direct na het geweld, waarin zij aangaven dat voor hen uitsluitend onafhankelijkheid acceptabel zou zijn.
Het is altijd verleidelijk om na dergelijke afschuwelijke gebeurtenissen de conclusie te trekken dat we onze strategie moeten laten varen en met een nieuw plan moeten komen. Ik wil hier absoluut duidelijk over zijn jegens het Parlement: ik geloof niet dat we ons streven naar een multi-etnisch Kosovo, waarin alle etnische groepen in vrijheid en zonder angst kunnen samenleven, kunnen opgeven. En ik geloof ook niet dat we het concept van normen vóór status moeten loslaten. Aan de andere kant moeten we ook niet het signaal afgeven dat de besprekingen over de uiteindelijke status voor onbepaalde tijd worden uitgesteld. Daardoor kunnen de spanningen juist nog meer oplopen.
Niets van wat er eerder deze maand is gebeurd kan iets veranderen aan de geografische situatie van Kosovo. Het is ons gezamenlijke belang om ervoor te zorgen dat Kosovo geen zwart gat middenin Zuidoost-Europa wordt, waar de georganiseerde misdaad bloeit en etnische verdeeldheid stevig is verankerd. We moeten geduldig verder werken aan de toekomst en daarbij denken aan het doel op lange termijn. Welke status Kosovo uiteindelijk ook krijgt, de toekomst van het land ligt in Europa.
Tot de normen die wij graag in Kosovo ingevoerd en gehandhaafd willen zien behoren geen zaken als het platbranden van het huis van je buren of het verwoesten van de school of het ziekenhuis waar je buren naartoe gaan. We moeten ondubbelzinnig duidelijk maken dat geweld niets oplost en dat mensen die achter leiders aanlopen die geweld steunen, een toekomst vol armoede en criminaliteit tegemoet gaan – geen toekomst met de rest van Europa. Ik hoop dat men dat zal inzien, en dat de bevolking het geweld de rug zal toekeren en de weg zal inslaan naar een stabiele, welvarende, multi-etnische, pluralistische en democratische samenleving. 
Pack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de situatie in Kosovo maakt me eerlijk gezegd treurig en tegelijkertijd hulpeloos. We hebben in 1999 een oorlog gevoerd om een einde te maken aan de deportatie en de onderdrukking van de Albanezen in Kosovo. Ik was voor die oorlog, ik had het land en de mensen al sinds 1990 bezocht en gehoord dat er vreselijke dingen gebeurden, ook martelingen. Het was een apartheidsregime. Ik was naïef, ik dacht dat alles daarna beter zou worden. Ik kon me niet voorstellen dat diezelfde Albanezen die dat allemaal hadden meegemaakt, andere mensen hetzelfde onrecht konden aandoen, mensen van een andere nationaliteit - Serviërs, Roma, Ashkali. Toch hebben ze dat gedaan, op het laatst duidelijk gepland en met crimineel geweld. Er zijn veel doden gevallen, mensen zijn op de vlucht gejaagd, cultureel erfgoed is geschonden. Daar komt nog bij dat ze de KFOR en de UNMIK hebben aangevallen,, maar ook ziekenhuizen en scholen die waarschijnlijk door ons betaald waren. Het is glashelder wie daar achter zit, en ik denk dat de gewone Albanezen dat ook weten.
Ik vind dat de Albanese leiders niet heftig en niet overtuigend genoeg hebben geprotesteerd tegen deze gebeurtenissen. Dit vreselijke geweld is een zware klap voor Kosovo. Wil Kosovo op die manier toetreden tot de EU, zoals de heer Patten zei? Die misdadigers willen helemaal niet toetreden, ze willen geen beschaafde omgang. Ze willen onrust, want in dat klimaat is er ruimte voor corruptie en criminaliteit.
Nu zitten we met de gebakken peren. De internationale gemeenschap heeft volgens mij niet genoeg gedaan om de Serviërs die terug wilden daarbij te steunen. Daarvoor waren begeleidende maatregelen nodig. Ik zou ook niet terug willen keren naar een enclave. Ik zou ook niet willen wonen waar ik permanent door de KFOR zou moeten worden beschermd. We zijn tekortgeschoten, en daar moeten we over nadenken!
De regering in Belgrado heeft bewust verhinderd dat de Serviërs in Kosovo actief deel zouden nemen aan de opbouw. Ze heeft parallelle structuren gecreëerd omdat ze bang was dat het de onafhankelijkheid van Kosovo zou consolideren wanneer de Serviërs bij de opbouw zouden worden betrokken.
Mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik geloof niet dat de enig mogelijke weg is. Tot nu toe was het de verkeerde weg. Het motto moet luiden: . We moeten nu oplossingen gaan zoeken voor de statusproblemen. Zonder een degelijke visie op de toekomst kunnen we de explosieve toestand in Kosovo niet beëindigen. De bevolking bestaat voor zestig procent uit jongeren en vijftig procent daarvan zit zonder werk. Wat willen wij dan nog zeggen wanneer er leiders voortdurend stoken omdat de toekomst van Kosovo niet duidelijk is?
We moeten overwegen of we niet meer moeten doen voor het privatiseren en ondersteunen van bedrijven. Vroeger hebben we Milosevic in Servië “olie voor democratie” aangeboden. Iets dergelijks zouden we voor de Albanezen en de Serviërs kunnen doen, we zouden ze financiële steun voor meer werkgelegenheid kunnen geven. Ik denk dat de EU daar een nuttige rol zou kunnen spelen.
De VN moeten een groter deel van hun verantwoordelijkheid afdragen aan de regering in Kosovo. De regering in Belgrado moet eindelijk stoppen met het opbouwen van parallelle structuren. Bovendien moeten de Albanezen en de Serviërs eindelijk begrijpen dat ze dit land alleen maar samen kunnen regeren. Ze moeten inzien dat ze de weg naar Europa alleen maar kunnen vinden wanneer het land in vrede leeft, wanneer de burgers in vrede leven. Anders heeft al onze steun werkelijk geen enkele zin. 

Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, sinds ons laatste bezoek in Pristina zijn me drie dingen opgevallen. Ten eerste is er wel degelijk heel wat materiële vooruitgang geboekt, zeker ook dankzij het goede werk van het Agentschap voor de wederopbouw. Ten tweede leveren de Verenigde Naties goed werk, hoewel er hindernissen zijn, ik denk daarbij ook aan de ten dele overdreven bureaucratie. Er verandert echter bijna niets in de hoofden van de politieke vertegenwoordigers van de verschillende etnische groeperingen in Kosovo. Dat geldt voor de Serviërs, en dat wordt duidelijk wanneer we bedenken hoe weinig samenwerking er is tussen de ministers in de regering-Rexhepi, en dat er nog steeds een parallelle structuur voor de Serviërs bestaat. Het geldt echter vooral voor de vertegenwoordigers van de Albanese meerderheid in Kosovo. Er zijn een paar uitzonderingen, en de commissaris heeft die genoemd, maar de meesten zijn helaas nog niet bereid om een multi-etnische staat te aanvaarden, en wel niet slechts verbaal, maar er werkelijk concreet iets voor te doen.
Mijnheer de commissaris, u heeft gezegd dat we binnenkort moeten beginnen met de onderhandelingen, en mevrouw Pack vindt zelfs dat we tegelijkertijd moeten onderhandelen over . Mijn vraag luidt echter: wat kunnen wij als Europese Unie doen om de Albanese leiding in Kosovo ervan te overtuigen dat ze werkelijk moet instemmen met een multi-etnische staat? De voorzitter van de Raad heeft gezegd dat wij de grootste donor zijn en de meeste soldaten hebben gestuurd. Hoe kan ik de Europese belastingbetaler er dan met een goed geweten van overtuigen dat hij nog meer geld ter beschikking moet stellen van een staat die niets anders wil, of liever gezegd waarvan de politieke leiding niets anders wil, dan de factoeen etnisch uniforme staat in Europa te creëren? Waarom moeten we Belgrado dan financieel ondersteunen wanneer die regering niet bereid is om een gemeenschappelijke multi-etnische entiteit - ik noem het maar even zo - te aanvaarden, of een multi-etnische staat? Ik heb altijd gepleit voor een beleid met onafhankelijkheid van Kosovo als doel, maar levert de Albanese leiding dan een bijdrage daartoe? Creëert zij daarvoor de nodige voorwaarden? Na al uw goed gekozen woorden, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, moeten we volgens mij de nodige consequenties trekken. In het uiterste geval moeten we ook bereid zijn om onze steun in te trekken wanneer we merken dat men de verkeerde weg bewandelt.
Fraaie woorden helpen daar niet. De mensen luisteren misschien naar de fraaie woorden, maar de leiding verbindt daaraan niet de nodige gevolgen. Ik steun volledig wat u heeft gezegd, mijnheer de commissaris, u heeft volkomen gelijk. We kunnen echter van de Raad en van de Commissie, maar uiteindelijk vooral van de Raad, verwachten dat er na alle woorden nu daden volgen wanneer de Albanese leiding in Kosovo en ook de Serviërs niet bereid zijn om samen te werken aan een gemeenschappelijk project in Kosovo. Ik zie dat nog niet gebeuren, en verwacht werkelijk dat de Raad en de Commissie hieraan gevolgen verbinden. 
Modrow (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de meest recente gebeurtenissen in Kosovo hebben eens te meer duidelijk gemaakt hoe broos de vrede op de Balkan is. De vraag is hoe het zover heeft kunnen komen. Even ter herinnering: bijna op de dag af vijf jaar geleden is de NAVO begonnen met bombardementen op Joegoslavië, hoewel het land nooit de oorlog was verklaard. In de Slotakte van Helsinki hadden alle deelnemers zich ertoe verplicht om de territoriale status-quo in Europa te erkennen. Desondanks is de Federale Republiek door krachten van binnenuit en van buitenaf systematisch volgens etnische criteria verdeeld. Daarbij heeft de Bondsrepubliek Duitsland een pioniersrol gespeeld door overhaast Slovenië en Kroatië te erkennen.
Het snelle verval van de Bondsrepubliek Joegoslavië heeft de conflicten niet beëindigd, er zijn juist nieuwe spanningen ontstaan. In Kosovo leidt dat nu weer tot bloedige conflicten. Wat vijf jaar geleden was aangekondigd als instrument om de etnische zuiveringen te verhinderen, ontwikkelt zich nu tot het tegendeel ervan. Duizenden Servische gezinnen zijn verjaagd uit een provincie die volgens het geldende recht nog steeds bij Servië hoort, vooral door de paramilitaire troepen van het Bevrijdingsleger van Kosovo (UCK), dat de VS vroeger als terroristische organisatie beschouwden. Het klinkt toch wat vreemd dat de nog overgebleven Serviërs tijdens het bezoek van de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, te horen hebben gekregen: “U moet dapper zijn, u moet de moed opbrengen om deze moeilijkheden te overwinnen.”
Er worden misdaden gepleegd, en die moeten ook als zodanig worden behandeld. De EU moet de moed hebben om met meer vastberadenheid dan tot nu toe te pleiten voor een duurzame en allesomvattende politieke oplossing voor Kosovo en voor de hele Balkan. 
Lagendijk (Verts/ALE ).
    Voorzitter, collega's, laten we er geen doekjes om winden. Iedereen die de situatie in Kosovo het laatste jaar heeft gevolgd, wist dat dit kon gebeuren. Uit de grote stapel rapporten en mediaverslagen rijst steeds weer hetzelfde beeld op. Gebrek aan perspectief, toenemende uitzichtloosheid, groeiende sociaal-economische problemen en de UNMIK, die steeds minder wordt beschouwd als bevrijder en steeds vaker als bezetter. Als onderdeel van het probleem en niet als onderdeel van de oplossing.
Ik vind het ook veel te gemakkelijk om alleen maar te wijzen op de extremisten. Natuurlijk zitten die achter de, ook in mijn ogen, misselijkmakende aanslagen op Serviërs, hun dorpen en hun kerken, maar de gevoelens van teleurstelling en wantrouwen, maar ook agressie, leven onder brede delen van de bevolking. Daarom herhaal ik hier de oproep die in het vorige verslag van het Parlement over deze regio stond. Deze oproep aan de Commissie en de Raad was: schets een perspectief en maak duidelijk wat volgens de Europese Unie de verschillende scenario's zijn, maar doe daar niet te lang over.
Ik moet toegeven dat ikzelf een aanhanger ben van de voorstellen van de zogenaamde onafhankelijke Kosovo-commissie van ruim twee jaar geleden, waarin werd gepleit voor , onafhankelijkheid onder bepaalde voorwaarden. In dat opzicht hebben de Kosovaren die achter deze aanslagen zitten hun volk een zeer slechte dienst bewezen. Als de Kosovaren zelf niet in staat zijn hun eigen extremisten in de hand te houden, is er geen uitzicht op vervulling van de belangrijkste voorwaarde voor onafhankelijkheid en dat is respect voor minderheden.
Het spijt me dit te moeten zeggen, mijnheer Roche, maar wat u zegt is meer van hetzelfde en de politiek die u voorstaat heeft geleid tot deze problemen. Wat mij betreft is status-quo, meer van hetzelfde doen, op dit moment geen optie meer. Maar ook de boodschap van dit Parlement aan de Kosovaren en de Kosovaarse autoriteiten moet duidelijk zijn: laat uw volk niet in gijzeling nemen door een aantal criminele onruststokers. Wees moedig in uw afkeuring, zeg veel duidelijker dan nu dat dit onacceptabel is, maar ga ook naar uw bevolking toe met die ene moedige boodschap: Kosovo zal tolerant zijn of Kosovo zal niet zijn. 
Muscardini (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in Kosovo is het weer onrustig geworden, en dat bewijst, zoals wij al zo vaak tegen dit Parlement en de Raad hebben gezegd, dat vrede en democratie geen verworvenheden zijn die je voorgoed bezit, zelfs niet op het Europese continent, maar doelstellingen die iedere dag weer bevestiging behoeven. In Kosovo worden niet alleen de vrede en de democratie op de helling gezet, maar tevens de menselijke waardigheid en het respect voor wat het gemeenschappelijk cultureel erfgoed is.
De verwoesting van de kloosters in Kosovo heeft als enige bedoeling de symbolen te vernietigen van een cultuur die dezelfde wortels als de Europese Unie heeft. Dit bewijst dat het internationaal terrorisme en de guerrilla’s die dit terrorisme in een aantal landen ontketent, uitgaan van een heel precies politiek plan. Als wij daar niet tegen optreden, wordt dat niet alleen beschouwd als een gevaarlijk teken van zwakte, maar ook als een voorbode van nieuwe ellende.
De Unie moet haar aanwezigheid in Kosovo opvoeren, en daarbij de Albanese, Servische en Montenegrijnse autoriteiten oproepen om de rechten van de minderheden en de plekken van de Servisch-orthodoxe cultuur in bescherming te nemen. Het heeft geen zin om te protesteren tegen de verwoesting van Boeddha-beelden door de Taliban in Afghanistan, als er daarna zoveel orthodoxe kerken en monumenten verwoest worden terwijl intellectuelen of politici daar de mond over houden. En die kerken behoren nota bene tot een cultuur waarvan wij de waarden willen beschermen. De kostbare fresco’s die al eeuwenlang de kloosters en tempels in de Balkan verfraaien, zijn het erfgoed van de gehele mensheid en dat moet beschermd worden tegen elk risico van destructieve razernij, zoals wij in onze resolutie hebben benadrukt. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft er goed aan gedaan meer manschappen ter beschikking te stellen van de NAVO, teneinde het contingent te versterken dat tot taak heeft de orde te bewaren en de veiligheid te garanderen. Van hun kant zouden de Verenigde Naties moeten zorgen voor een programma van wederopbouw van het verwoeste erfgoed en tevens moeten zij de algemene lijnen van het uiteindelijke statuut van Kosovo traceren. Maar afgezien daarvan pleiten wij voor een duidelijker aanwezigheid van Europa, en daarom herinneren wij eraan dat een Europees leger, zoals gevraagd door de Conventie, een doelstelling is die geen uitstel meer duldt. 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nadat Servië in 1999 zwaar getroffen was door de NAVO-bombardementen, moest het zijn soevereiniteit over een deel van zijn grondgebied, namelijk Kosovo, opgeven. Onze regeringen rechtvaardigden deze schending van het internationale recht toen door de noodzaak een etnische zuivering onder de Albanese bevolking te voorkomen en door het plan in Kosovo een vreedzame multiculturele samenleving te stichten. Dat was met name de ambitie van de heer Kouchner.
Vijf jaar later wordt deze utopie op bloedige wijze gelogenstraft door de realiteit. De miljarden die onze landen hebben besteed - waarover de heer Patten zojuist sprak - en de enorme aantallen soldaten die wij erheen sturen kunnen niet voorkomen dat de moslims een etnische zuivering uitvoeren onder de 200.000 Serviërs die nog in Kosovo aanwezig zijn. In plaats van sussende verklaringen op te stellen waarin geweigerd wordt partij te kiezen tussen slachtoffers en daders, zouden onze leiders zich moeten afvragen welke verantwoordelijkheid zij hebben. Bovenal zouden zij een eind moeten maken aan deze schending van het internationale recht. Net als de andere staten in de regio heeft Servië er recht op dat dit wordt nageleefd, temeer daar onze volkeren niet gevrijwaard zijn tegen het drama dat de Kosovaarse Serviërs momenteel ondergaan.
Zestig jaar geleden waren de moslim-Albanezen slechts een minderheid in de provincie Kosovo, die het historische hart van Servië is. Na enkele decennia van socialisme, Albanese immigratie en daling van het geboortecijfer onder de Serviërs zijn de verhoudingen omgekeerd en worden de Serviërs, die in hun eigen streek een minderheid zijn geworden, uiteindelijk uit hun huizen en kerken gedreven en van hun akkers verjaagd.
In grote delen van onze landen komt ditzelfde proces op gang. Veel wijken, zoals hier in Straatsburg, en zelfs complete steden waar moslims tegenwoordig een meerderheid vormen, onttrekken zich meer en meer aan onze wetten en zijn in de macht van bendes, die op hun beurt plaats zullen moeten maken voor de rechtsorde van de sharia. Het Kosovo-drama klinkt als een waarschuwing. Wij moeten ons beleid veranderen! Europese kameraad: je hoeft je niet af te vragen voor wie de doodsklok luidt. Die luidt voor jou! 
Wiersma (PSE ).
    Voorzitter, ik denk dat iedereen behoorlijk geschrokken is van de beelden van het recente geweld in Kosovo die we hebben gezien en die herinneringen opriepen aan de toestanden die we in de jaren negentig hebben meegemaakt. Wat op zichzelf positief was, was de snelle reactie van de internationale gemeenschap, met name van de Europese Unie, maar ook van verschillende EU-lidstaten, die de troepenmacht ter plaatse snel hebben versterkt en erin zijn geslaagd een verdere escalatie van het geweld een halt toe te roepen.
Door velen hier is al gezegd dat we nu de verantwoordelijken in Kosovo zelf, maar ook de mensen in Servië en misschien ook in Albanië, erop moeten blijven aanspreken mee te werken aan een haalbare oplossing. Ik onderschrijf de opmerkingen van collega's die hebben gewezen op de statische situatie die in Kosovo is ontstaan. Die leidt ertoe dat veel mensen geen uitweg meer zien en biedt bovendien ruimte aan mensen die kwaad willen en de recente problemen hebben veroorzaakt. Ik denk dat met name de sociaal-economische situatie aandacht verdient. De hoge werkloosheid in het land legt een zware hypotheek op het vinden van een oplossing voor de problemen.
Ik blijf er echter bij dat wij moeten blijven streven naar een samenleving waarin de twee etnische groepen met elkaar kunnen samenwerken en samen kunnen leven en ik vind ook dat de etnische groepen kunnen worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid. Een antwoord op de vraag wat de definitieve status van Kosovo moet zijn, kan echter pas worden gegeven als er sprake is van een soort interne stabiliteit waarin wij vertrouwen kunnen hebben en wanneer de overtuiging bestaat dat de twee bevolkingsgroepen vreedzaam met elkaar kunnen samenleven. Ik vrees dat de internationale gemeenschap, wij dus, tot die tijd ter plaatse aanwezig zullen moeten blijven en ook regelmatig op dezelfde wijze zullen moeten optreden als in de afgelopen weken.
Ik ben het volledig met commissaris Patten eens dat dit een Europees risico is dat vraagt om een Europees antwoord. Wij kunnen ons geen zwart gat veroorloven in dat deel van Europa en daarom is het ook zo belangrijk dat er gereageerd is zoals er gereageerd is. Wij moeten echter ook kijken naar wat in de toekomst misschien een hardere lijn moet zijn, om ervoor te zorgen dat de statische situatie waar ik het eerder over had, wordt doorbroken. 
Staes (Verts/ALE ).
    Voorzitter, commissaris, collega's, laat ik eerst duidelijk zeggen dat ik alle vormen van geweld veroordeel. Laat ik ook duidelijk zeggen dat ik absoluut voor een multi-etnisch Kosovo ben. Ik zeg liever Kosova, want dat is de Albanese term voor Kosovo. Ik ben het eens met collega Lagendijk als hij stelt dat het in de sterren geschreven stond dat er vroeg of laat uitbarstingen van geweld in Kosova zouden komen. Wie ooit de verdeelde stad Mitrovica heeft bezocht, wist dat er weinig nodig was voor een opstand. De rellen en de lynchpartijen waren perfect voorstelbaar. Het is dus nodig de hardliners onder de Kosova-Albanezen de wind uit de zeilen te nemen.
Daarvoor moeten we trauma's wegnemen. Trauma's uit het verleden, de trauma's van de exodus van 1999, de trauma's die nog altijd leven onder Albanese Kosovaren over de bijna vierduizend vermiste vrienden, kennissen, broers, zusters, vaders en moeders. Er worden nog altijd vierduizend mensen vermist. Zij zijn verdwenen of zitten nog steeds in Servische gevangenissen op basis van zeer vage aanklachten. Trauma's ook uit het heden. Is het niet zo dat de internationale gemeenschap in het noorden in feite het geheime pact tussen Milosovic en de Russische generaals toepast, waarbij het noorden van Kosova inderdaad Servisch gebied wordt. De Albanese Kosovaren in Mitrovica, 85 procent van de bevolking, zijn hoe je het ook wendt of keert feitelijk nog altijd de gegijzelden van de Serviërs. De werkloosheid in het Albanese deel is tweeënhalf keer hoger dan in het Servische deel. De Albanese Kosovaren in Mitrovica in het zuidelijke deel verdienen tweeënhalf keer minder dan de Serviërs in het noordelijke deel.
De officiële stelling van de internationale gemeenschap luidt nog altijd: eerst , dan status. Welnu, ik wil hier pleiten voor een én-én-benadering. Wij moeten streven naar én én status. Alleen een onafhankelijk Kosova zal mede leiden tot echte rust in het gebied. Tenminste, als de multi-etniciteit ook door de Albanese Kosovaren wordt gerespecteerd. 
De Voorzitter.
   – Ik heb, overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement, vijf ontwerpresoluties(1) ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
Korakas (GUE/NGL ),
    Met de recente gebeurtenissen in Kosovo wordt de etnische zuivering voltooid. De laatste Serviërs en zigeuners worden verdreven en hun bezittingen worden geroofd. Het doel is afscheiding van Servië en oprichting van een onafhankelijke staat. Daar heeft de afscheidingsbeweging van Albanese Kosovaren - die een etnisch zuiver Albanees Kosovo willen - altijd al naar gestreefd.
De verantwoordelijke voor en aanstichter tot deze misdaad op honderdduizenden Serviërs en zigeuners is niet alleen de NAVO maar ook de EU. De EU heeft immers ingestemd met de interventie en de bombardementen. De internationale NAVO-macht die in Kosovo is gelegerd om resolutie 1441 van de Veiligheidsraad ten uitvoer te leggen, heeft de misdadige bendes van het UCK niet ontwapend maar ze veeleer uitgeroepen tot het “beschermingscorps van Kosovo”.
De huidige situatie in Kosovo en de Joegoslavische tragedie in het algemeen geven duidelijk aan hoe groot de misdaad is die in de jaren negentig werd begaan tegen het Joegoslavische volk, en ook hoe schijnheilig de verklaringen inzake de bescherming van de mensenrechten tegen de door het volk gekozen regering van president Milosevic waren, toen besloten werd te interveniëren en de regering te beletten de orde te handhaven en de inwoners (ongeacht hun etnische afkomst) van Kosovo te beschermen tegen het optreden van het UCK.
De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland veroordelen al degenen die verantwoordelijk zijn voor deze tragedie en geven uiting aan hun solidariteit met de strijd die het Joegoslavische volk voert om de invasiemacht te verdrijven. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (Α5-0133/2004) van mevrouw Keppelhoff-Wiechert, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor diervoederhygiëne. 
Byrne,
     Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij bijzonder dat het Europees Parlement voor deze vergaderperiode met een standpunt is kunnen komen over het voorstel van de Commissie inzake diervoederhygiëne. Hoewel het voorstel van de Commissie in april 2003 is aangenomen, weet ik dat het Parlement zich er pas vanaf afgelopen herfst over heeft gebogen en daarom wil ik mevrouw Keppelhoff-Wiechert complimenteren met dit verslag, waaraan zij hard en in een kort tijdsbestek heeft gewerkt. De afwezigheid van duidelijke, afdwingbare regels voor diervoederhygiëne is een van de laatste belangrijke “ontbrekende schakels” in de voltooiing van onze voedselveiligheidsaanpak, die het gehele traject “van boer tot bord” beslaat.
Ik zal kort ingaan op de drie hoofdpunten van het voorstel. In de eerste plaats behelst het voorstel de verplichte registratie van alle diervoederbedrijven door de bevoegde instanties van de lidstaten. In de tweede plaats is het voorstel erop gericht om de hygiënenormen te verhogen door de invoering van HACCP-beginselen (risicoanalyse en vaststelling van kritische controlepunten) voor exploitanten van diervoederbedrijven op alle niveaus behalve dat van de primaire productie. Het voorstel beoogt ook om exploitanten van diervoederbedrijven financiële garanties te laten afgeven voor het dekken van bedrijfsgerelateerde risico's, zoals de kosten die gemoeid zijn met het van de markt halen van producten.
Het verheugt mij dat het Parlement, de Raad en de Commissie nauw hebben samengewerkt om een werkbaar compromis te bereiken teneinde in eerste lezing tot overeenstemming over dit voorstel te komen. 
Keppelhoff-Wiechert (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, commissaris Byrne, dames en heren, als rapporteur heb ik me intensief verdiept in dit onderwerp, ik heb het debat over diervoederhygiëne in twee commissies op de voet gevolgd, en wel in de direct bevoegde commissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, en in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Als rapporteur mag ik wel zeggen dat ik in principe achter de aanpak van de Commissie sta, ze voert het juiste beleid om de voedselveiligheid in de EU al met al te verbeteren.
Van boer tot bord moeten de criteria voor de productie van onze levensmiddelen heel duidelijk gedefinieerd zijn. De schandalen van de afgelopen jaren op het gebied van de productie van diervoeder, ik denk daarbij aan BSE en dioxine, maar ook aan nitrofeen, hebben gevolgen gehad voor de levensmiddelen, maar bovendien hebben ze de Europese belastingbetaler op kosten gejaagd omdat de producten uit de handel moesten worden genomen. Daarom ben ik heel blij dat deze verordening ervoor zorgt, zoals de heer Byrne zegt, dat wanneer in de toekomst producten uit de handel moeten worden genomen de kosten niet zomaar worden gedekt uit de Europese begroting, maar dat de producenten van diervoeder veel sterker dan tot nu toe zelf voor de kosten moeten opdraaien. Dat betekent dat niet de belastingbetaler moet betalen maar de zwarte schapen zelf.
Om die reden moet het begrip “producent van diervoeder” volgens mij in de verordening precies worden gedefinieerd. Het lijkt me glashelder dat een boer die graan of andere grondstoffen voor diervoeder produceert niet mag worden gedwongen om een verzekering af te sluiten. De kopers van deze ingrediënten, de producenten van diervoeder, zijn nu al in staat om de geleverde gerst, rogge, maïs en andere granen te analyseren en te beoordelen. Ik vind ook dat we de kleinste boertjes die graan leveren of in het eigen bedrijf aan de dieren voeren van de toepassing van deze verordening moeten vrijstellen. Ik hoor ook keer op keer dat dit beter zou zijn. Wanneer de boer zelf echter additiva aan het graan toevoegt, of wanneer de producent van mengvoer dat doet, of de exploitant van de mobiele productie-installatie, die naar de boerderijen komt, dan is deze verordening wel van toepassing. Het zou niet redelijk zijn wanneer we nu preventieve regelingen creëren op het gebied van de verzekering terwijl die in de praktijk ten dele niet eens haalbaar zijn. Ik vind dat wij als politici nooit eisen mogen stellen die niets met het werkelijke leven te maken hebben. Daarbij denk ik vooral aan de grenswaarden voor ongewenste stoffen die in het voeder terechtkomen door mengen of door onbedoeld mengen. Die grenswaarden moeten altijd gebaseerd zijn op wat de analysemethodes kunnen aantonen. Ik herhaal: het heeft niets meer te maken met de bescherming van de volksgezondheid wanneer we kunnen aantonen dat iemand een suikerklontje in het Bodenmeer heeft gegooid.
De grenswaarden worden steeds vaker vastgelegd op basis van de bestaande moderne analysemethodes, en niet op basis van het potentiële gevaar. We moeten ons concentreren op de werkelijke gevaren voor de consument. Wanneer we niet precies definiëren wat het potentiële gevaar is kunnen we nooit vastleggen hoe de financiële garanties moeten worden geregeld. Daardoor wordt het onmogelijk om de kosten te berekenen en dus ook heel moeilijk om een verzekering af te sluiten. Dat hebben we tijdens de hoorzitting in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ook duidelijk te horen gekregen. Ik doe een beroep op de producenten om te beginnen met een vrijwillige verzekering. Daarom, mijnheer de commissaris, heb ik als rapporteur in artikel 8 aan de Commissie gevraagd om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de vraag of het voorleggen van financiële garanties verplicht of vrijwillig moet zijn. Wanneer we het resultaat over een jaar in handen hebben kunnen we zien hoe we verdergaan. In dat haalbaarheidsonderzoek moet worden ingegaan op de bestaande nationale bepalingen, systemen en praktijken inzake de aansprakelijkheid in de sector diervoeder en aanverwante sectoren. We moeten echter ook nieuwe wegen vinden voor een realistisch en handzaam systeem voor deze garanties op het Europese niveau. Ik herhaal: we mogen alleen politieke eisen stellen die we in de praktijk ook werkelijk waar kunnen maken.
Ik zou alle collega’s van harte willen bedanken die serieus en constructief hebben meegewerkt aan dit verslag. Ik bedank vooral de vertegenwoordigers van de Commissie, we hebben werkelijk goede gesprekken gevoerd. Ik dank ook het Ierse voorzitterschap voor de goede samenwerking en vooral ook voor de zeer realistische beoordeling van wat haalbaar is en wat niet. Ik ben nieuwsgierig hoe het verder gaat, of we het werkelijk tijdens de eerste lezing al met elkaar eens kunnen worden. 
Parish (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Keppelhoff-Wiechert voor haar verslag en ook voor het feit dat zij goed heeft geluisterd naar de ideeën die ik in het advies van deCommissie landbouw en plattelandsontwikkeling naar voren heb gebracht. Wij zijn het er allemaal over eens dat diervoeder veilig moet zijn. Als het diervoeder veilig is, voelen de consumenten zich veilig wanneer zij dierlijke producten eten.
Weliswaar onderkennen wij dat alle producenten en voederbedrijven die deel uitmaken van de voederproductieketen apart geïdentificeerd en geïsoleerd moeten kunnen worden, maar ik ben tevens van oordeel dat dit moet gebeuren zonder dat er weer een nieuwe vorm van registratie wordt toegevoegd. Wij onderkennen de noodzaak van een volledige registratie van alle veevoederbedrijven, met inbegrip van agrarische bedrijven, door aanpassing van de bestaande registratiesystemen, zodat de bevoegde instanties de bedrijven kunnen controleren. Waar mogelijk moet echter gebruik worden gemaakt van reeds bestaande en voor andere doelen functionerende nationale registratiesystemen om onnodige dubbele systemen en regulering zoveel mogelijk te vermijden. Onder de huidige omstandigheden kan het merendeel van de agrarische bedrijven worden geïdentificeerd doordat zij in deze regelingen zijn opgenomen.
Ik verwelkom de voorstellen van de Commissie om voederbedrijven, met uitzondering van bedrijven voor primaire productie, te verplichten de HACCP-beginselen toe te passen. (risicoanalyse en vaststelling van kritische controlepunten) is een methode om mogelijke risico's aan te wijzen en adequate controlemaatregelen op te zetten. Ik juich dat toe.
Zoals mevrouw Keppelhoff-Wiechert al zei, is het onderdeel dat ons in het Commissievoorstel de grootste zorgen baart het gebruik van financiële garanties. Alle voederbedrijven, met inbegrip van agrarische bedrijven, moeten aan een nieuw voorschrift gaan voldoen, namelijk dat zij beschikken over financiële garanties om de kosten te dekken van het uit de handel nemen van producten bij een incident met de voederveiligheid. De garantie is beperkt tot het uit de handel nemen, behandelen en eventueel vernietigen van producten. Na overleg met de agrarische industrie, voederfabrikanten en de verzekeringssector komen wij tot de bevinding dat de consequenties van de invoering van een financiële garantie onvoldoende geanalyseerd zijn. De haalbaarheid van financiële garanties of verzekeringspolissen is nog niet goed vastgesteld met de bedrijfstak, en het is niet duidelijk of de verzekeringssector dergelijke garanties kan aanbieden. Evenmin is duidelijk wat de kosten van een garantieregeling zullen zijn voor voederfabrikanten en boeren. Daarom willen wij dat de Commissie dit aspect nog eens nader onderzoekt alvorens met een voorstel te komen.
Tot slot is het voor ons een belangrijk punt van zorg dat ook diervoeder uit landen buiten de Europese Unie aan deze zeer strenge normen moet voldoen. 
Whitehead (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik moet mij verontschuldigen tegenover mevrouw Keppelhoff-Wiechert voor het feit dat ik haar opmerkingen heb gemist. Buiten dit gebouw vindt op dit moment een grote demonstratie plaats van onlangs ontslagen spoorwegwerknemers, en ik was daarbij.
Ik betreur het dat wij er niet in zijn geslaagd een volledig compromisakkoord te bereiken over het centrale vraagstuk hier. In verband met de tijd moet ik mij tot dit ene vraagstuk beperken. Net als de heer Parish heb ik geluisterd naar, en in redelijkheid aandacht geschonken aan, de vrees dat wij geen echte marktsituatie hebben gecreëerd en dat wij de mogelijkheden die de verzekeringsmarkt biedt onvoldoende hebben onderzocht. Niettemin zijn tijdens de laatste vergadering van de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbeleid beide partijen met verstandige compromissen gekomen. Ik ben dan ook van oordeel dat wij nu zover zijn dat een studie van twaalf maanden kan, en naar mijn overtuiging zal, leiden tot een goede beoordeling van de mogelijkheden voor het afsluiten van verzekeringen. Ik weet dat de Commissie hierdoor wordt gedwongen verder te gaan dan zij in een ideale wereld zou willen. De overgrote meerderheid van de lidstaten en de Raad staat echter achter deze voorstellen, of wil nog verder gaan. Als wij in eerste lezing een akkoord willen bereiken, moeten er aanwijzingen zijn – en misschien zijn die er al wel – dat wij die lijn willen volgen.
Persoonlijk ben ik geen voorstander van een systeem dat steeds meer neigt naar vrijwilligheid op ad-hocbasis van de afzonderlijke landen, en dat geldt ook voor mijn fractie. Wij hebben onze les wel geleerd van alle voedselproblemen in het verleden. De voedsel- en diervoedervoorziening in de jaren na de invoering van de algemene voedsel- en diervoederwetgeving heeft duidelijk gemaakt dat er maatregelen moeten komen die in de hele Gemeenschap gelden. Het gaat niet aan om te zeggen dat iedereen zich aan die maatregelen kan onttrekken. Ik hoop dat de rapporteur ervoor zal zorgen dat wij na een degelijk onderzoek en binnen een redelijke tijd – en voor mij is dat twaalf maanden – zover zullen komen. Ik hoop dat de Commissie van haar kant dat ook kan aanvaarden. 
Byrne,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Keppelhoff-Wiechert, en allen die bij het werk aan dit belangrijke dossier betrokken zijn geweest, nogmaals bedanken. Ik hoop dat er dankzij het voortreffelijke werk dat is verricht en de informele trialoog tussen het Parlement, de Raad en de Commissie nu voldoende overeenstemming tussen de drie instellingen is om in eerste lezing tot een besluit te komen.
Ik begrijp de door het Parlement geuite wens op het stuk van financiële garanties. Ik moet echter ook rekening houden met de mening van de Raad, waar een gekwalificeerde meerderheid de bepaling over de garanties wil schrappen. Het is volgens mij volstrekt duidelijk dat dit Parlement, willen wij in eerste lezing tot overeenstemming komen, het voorgestelde compromis moet volgen en het amendement om de garanties te schrappen, moet steunen. Vervolgens kan de Commissie dan met een verslag over alle aspecten van de situatie komen. Dat geeft de mogelijkheid om alle economische actoren en belanghebbenden uitvoerig te raadplegen.
Een heel belangrijke factor in deze discussie betreft het feit dat de verzekeringsbranche in de hele Gemeenschap, met inbegrip van de toetredende landen, niet klaar is voor verplichte financiële garanties voor iedereen. Het heeft weinig zin om nieuwe wetgeving in te voeren als wij er niet zeker van kunnen zijn dat die doeltreffend kan worden nageleefd. Ik doe dan ook een dringend beroep op het Parlement om het amendement over de garanties te steunen; anders laten wij een geweldige kans op overeenstemming in eerste lezing liggen.
Gezien het bereikte compromis constateer ik dat de rapporteur amendementen heeft ingediend die de Commissie kan aanvaarden, zodat dit onderwerp in eerste lezing kan worden afgerond.
Tot slot vermeld ik dat ik het Parlement een lijst met het standpunt van de Commissie inzake alle amendementen zal doen toekomen. Ik ga ervan uit dat deze lijst wordt opgenomen in de notulen van deze vergadering(1).
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0147/2004) van mevrouw Thors, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende materialen en voorwerpen bestemd om met levensmiddelen in aanraking te komen. 
Byrne,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur, mevrouw Thors, en de rapporteur voor het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, mevrouw Corbey, bedanken voor het vele werk dat zij hebben verzet voor dit wetgevingsvoorstel, waarover wij na een snelle en constructieve interinstitutionele dialoog nu bijna een akkoord in eerste lezing hebben bereikt.
Ik wil uw aandacht vestigen op de hoofdelementen van het Commissievoorstel ter vervanging van de kaderrichtlijn uit 1989 inzake materialen en voorwerpen bestemd om met levensmiddelen in aanraking te komen. In de eerste plaats wordt met dit voorstel het toepassingsgebied van de verordening uitgebreid, zodat deze ook geldt voor innovatieve soorten verpakkingen, de zogenoemde “actieve” en “intelligente” verpakkingen, en wordt een algemeen juridisch kader geboden voor een veilig gebruik daarvan. Het stelt de algemene beginselen van veiligheid en etikettering vast en maakt het mogelijk om indien nodig in de uitvoeringsmaatregelen extra voorschriften toe te voegen.
In de tweede plaats zorgt het voorstel voor betere traceerbaarheid en etikettering van materialen en voorwerpen bestemd om met levensmiddelen in aanraking te komen. In de derde plaats worden met dit voorstel de transparantie en de rechtszekerheid voor producenten vergroot doordat het de vergunningsprocedure voor stoffen die worden gebruikt voor materialen die bestemd zijn om met levensmiddelen in aanraking te komen, duidelijk beschrijft.
Tot slot maakt dit voorstel het mogelijk om als uitvoeringsmaatregelen niet alleen richtlijnen, maar ook beschikkingen of verordeningen vast te stellen, aangezien voor een aantal bepalingen, zoals lijsten van toegestane stoffen, deze laatste beter geschikt zijn.
Het voorstel is in het belang van zowel de consument als de bedrijfstak. Het zal bijdragen aan een betere harmonisatie van verschillende soorten materialen die met levensmiddelen in aanraking komen, met inbegrip van gerecycleerde materialen en actieve en intelligente verpakkingen. Ik dank in het bijzonder mevrouw Thors voor haar enorme inspanningen om het voorstel in eerste lezing aangenomen te krijgen.
De Commissie steunt deze inspanningen. Wij kunnen daarom alle amendementen die deel uitmaken van het compromispakket, dat het resultaat is van nauw overleg tussen de drie instellingen, aanvaarden. 
Thors (ELDR ),
    Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de kaderwetgeving voor de verpakkingen van levensmiddelen ligt ter goedkeuring voor. Het is haast een symbolische daad, omdat wij bijna rond met zijn met alle wetgevende werkzaamheden betreffende het Groenboek over de levensmiddelenwetgeving. Na alles wat we reeds geregeld hebben, moeten wij nu nog het juiste kader scheppen. Ik hoop dat het lukt.
Ik herinner eraan dat we het in dit geval hebben over de principes voor materialen die met levensmiddelen in aanraking komen. Wij moeten geen nieuwe materialen als dusdanig goedkeuren, maar we moeten de procedure uitstippelen. Wij moeten de richting aangeven en de grenzen afbakenen van wat goedgekeurd moet worden. Ik beschouw dit als een voorbeeld van goede wetgeving. Ook in de toekomst zullen verpakkingen meer dan een keer goedgekeurd moeten worden met het oog op hun bestemming. Een voorbeeld: hoe vet zijn de levensmiddelen waarmee het materiaal in aanraking komt? Ik kan de consumenten garanderen dat wij het voorzorgsbeginsel blijven hanteren, zodat er bijvoorbeeld geen pftalaten vrijkomen uit zacht plastic.
Zoals de commissaris zei, zijn de drie belangrijkste nieuwigheden: een nieuwe administratie als gevolg van de oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en de openheid die daarmee gepaard gaat, nieuwe principes voor de wetgeving inzake levensmiddelen en ten derde de mogelijkheid om actieve, intelligente verpakkingen toe te laten. De meerderheid van het Parlement lijkt bereid actieve verpakkingen te aanvaarden. Dit zijn verpakkingen die zuren en vocht in hun omgeving kunnen absorberen of anti-oxidanten kunnen afgeven. Uit onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat tomaten en fruit langer goed blijven in actieve verpakkingen. Als dergelijke verpakkingen correct worden gebruikt, kan men het aantal additieven beperken. Dit is een voordeel, omdat het vermoeden bestaat dat er een verband is tussen de additieven en het toenemend aantal allergieën.
Persoonlijk verkies ik een actieve verpakking rond mijn brood. Ik heb eens een pak brood van twee jaar geleden ongeopend teruggevonden en het brood zag er nog steeds hetzelfde uit. Zoals wij hebben gezegd, moeten deze actieve intelligente verpakkingen zowel voor de consumenten als de producenten voordelen opleveren. Ik kan mij ook voorstellen dat deze verpakkingen in bepaalde situaties energiebesparend kunnen zijn, wat ook zeer waardevol is.
Een van de voorwaarden waaraan nieuwe types verpakkingen moeten voldoen om goedgekeurd te worden, is dat ze verenigbaar moeten zijn met de overige communautaire wetgeving. De stoffen die in levensmiddelen worden toegelaten, moeten goedgekeurd zijn en actieve verpakkingen mogen de consumenten niet misleiden. Een slechte geur mag niet weggestopt worden door een andere geur. Intelligente verpakkingen kunnen ons informatie geven over de bewaarmethode van levensmiddelen, waardoor we kunnen zien of het levensmiddel in kwestie op de juiste manier bewaard wordt. Wij weten bijvoorbeeld dat het moeilijk is de juiste bewaarmethode te vinden voor bepaalde gerookte producten. Laat ons hopen dat er in de toekomst intelligente verpakkingen ontwikkeld worden die tonen hoe bijvoorbeeld gerookte vis bewaard wordt en in hoeverre dit op een correctie manier gebeurt. Wij weten dat er in dit verband reeds problemen met listeria zijn voorgekomen.
Zoals de commissaris heeft opgemerkt zal de recyclage van het materiaal discussie uitlokken. De eisen inzake de gebruikte stoffen in verpakkingen zijn immers strenger geworden, ook voor plastic, metaal en papier. Het is belangrijk dat er op basis van deze verordening nieuwe bepalingen worden aangenomen en dat wij met zekerheid weten dat verpakkingen voor levensmiddelen niet zondergoedkeuring gebruikt mogen worden, zodat ze veilig zijn.
Er zullen bijkomende regels inzake traceerbaarheid moeten worden aangenomen op basis en naar analogie van de eerder aangenomen wetgeving. Het Parlement heeft ernaar gestreefd duidelijk aan te geven dat de verplichte informatie elementen moet bevatten die het mogelijk maken om eventuele problemen later te kunnen uitzoeken. Naar mijn mening is het belangrijk dat de regels inzake traceerbaarheid die wij nu vaststellen, alle partijen de mogelijkheid bieden om aan grote distributieketens voor levensmiddelen te leveren. Het verheugt mij dat wij duidelijke regels hebben vastgesteld betreffende openbaarheid en taal. Die aspecten waren in het voorstel van de Commissie niet zo duidelijk.
Indien meer aandacht was besteed aan eenduidige, bindende regels voor een goed beheer, dan was een groot aantal amendementen overbodig geweest. Aangezien dit nu echter niet het geval is, moeten wij enkele punten verduidelijken. Ik betreur dat de Commissie en de Raad weigeren de onafhankelijkheid van de Autoriteit voor voedselveiligheid te erkennen.
Ik hoop dat wij dit verslag in één lezing kunnen aannemen. Dat is mogelijk als wij voor blok 1 en blok 2 stemmen. Dit zou in lijn zijn met het standpunt dat we bij onze onderhandelingen met de Raad hebben bereikt en met het voorstel dat Coreper vorige week heeft goedgekeurd. Ik zie daarentegen geen reden om amendement 17 aan te nemen.
Ik dank de Commissie en de Raad voor de goede samenwerking. Ik dank in het bijzonder het secretariaat van de Commissie milieubeleid, volksgezondheid en consumentenzaken alsook onze uitstekende ambtenaar, mevrouw Köykkä, voor haar voortreffelijke werk. Het was een plezier met haar samen te werken. 
Corbey (PSE ),
   . Voorzitter, mevrouw Thors, hartelijk dank voor uw werk. Het lijkt me een erg goed idee om dit in een eerste-lezingsakkoord af te ronden. Het is een vrij technisch dossier, maar ik denk dat we een heel eind zullen komen.
De interne markt maakt het noodzakelijk de regelingen voor de voedingssector en voor verpakkingsmiddelen te harmoniseren. Nieuwe ontwikkelingen vereisen nieuwe normen. Actieve en intelligente materialen en voorwerpen zijn zulke nieuwe ontwikkelingen. Actieve materialen interageren met levensmiddelen om de toestand van levensmiddelen tijdens de opslag te handhaven of te verbeteren en de houdbaarheidstermijn ervan te verlengen. Intelligente materialen worden ontworpen om informatie te verschaffen over de toestand van levensmiddelen. Een mogelijke ontwikkeling is een verpakkingsmateriaal dat van kleur verandert als de erin verpakte melk zuur wordt of het erin verpakte voedingsmiddel begint te bederven. Dit zijn allemaal interessante ontwikkelingen en de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie steunt de voorstellen van de Commissie van harte, maar heeft met het oog op deze ontwikkelingen een aantal opmerkingen.
Ten eerste, actieve en intelligente materialen mogen niet worden gebruikt om de consument te misleiden. De mogelijkheden daarvoor zijn aanwezig, maar wij willen heel nadrukkelijk stellen dat dit niet de bedoeling is. Ten tweede, traceerbaarheid is noodzakelijk, maar dat hoeft wat onze commissie betreft niet terug te gaan tot de boom waarvan een papieren zakje is gemaakt. Een goed systeem volstaat. Ten derde, de gevolgen voor handelspartners moeten niet onevenredig zijn en voor met name de ontwikkelingslanden mogen geen onnodige handelsbelemmeringen worden opgeworpen. Ik heb begrepen dat hiervoor enkele oplossingen zijn voorzien.
Tenslotte pleit de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie ervoor dat de belemmeringen voor het gebruik van gerecycleerd materiaal worden weggenomen. Het kan niet zo zijn dat aan de ene kant recyclering wordt gestimuleerd en aan de andere kant gerecycleerd materiaal niet op de markt wordt toegelaten. Uiteraard is voedselveiligheid hierbij de maatstaf. Kortom, onze commissie wenst dat moderne technologieën worden gebruikt ten voordele van de consument en het milieu. 
Whitehead (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Thors hartelijk bedanken voor dit verslag en voor al het werk dat zij daarvoor heeft verricht. Het bevestigt de hoge dunk die ik al van haar parlementaire gaven had. Als zij teruggaat naar Finland zal dat een groot verlies zijn voor dit Parlement.
Voor ons ligt een actief en intelligent verpakt Commissievoorstel. Het heeft brede steun gekregen in onze commissies en in de reacties van de Raad en de Commissie, die zich over de hele linie bijzonder constructief hebben opgesteld. Als wij dit vaker zouden kunnen doen, zou dat ieders leven aanzienlijk vereenvoudigen. Wij moesten echter wel een aantal vragen aan de orde stellen. Een daarvan betrof de mate waarin traceerbaarheid mogelijk zou zijn. Ik ben blij dat mevrouw Thors mijn eigen amendementen heeft overgenomen. Ik aanvaard haar advies om tegen amendement 17 te stemmen. Als zij mij iets anders had geadviseerd, dan had ik dat ook gedaan. Naar mijn mening moeten wij in deze zaak terdege rekening houden met de kwestie van de openbaarheid.
Een ander punt waarover sommigen van ons zich enigszins zorgen maken, is de precieze rol van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA). Dit onderwerp komt steeds in onze debatten terug. Steeds horen we dan weer de mantra dat een verwijzing naar de EFSA zal worden opgenomen en dat zij dit of dat zal doen. Wij zouden deze week bericht krijgen van de directeur van de EFSA. Dat is uitgesteld. Als wij grotere voedselveiligheid, veiliger voedselverpakkingen, betere etikettering, enzovoort, willen, moeten wij niet verwachten dat de EFSA al het werk doet. Alle lidstaten lijken redelijk tevreden te zijn met de uitzonderingsbepalingen die in dit voorstel zijn opgenomen. De Commissie heeft goed werk verricht en wij moeten doorgaan en kijken in hoeverre de bestaande instellingen het zelf kunnen.
Ik wens zowel dit verslag als mevrouw Thors veel succes toe. Ik feliciteer haar met dit verslag. 
Sjöstedt (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat ik te laat ben gekomen, waardoor ik de inleiding van de rapporteur heb gemist. Gelieve mij te verontschuldigen, maar het debat is vroeger begonnen dan gepland.
Wij hebben besloten voor het bereikte compromis te stemmen, omdat wij het aanvaardbaar vinden, niettegenstaande wij op sommige gebieden verder hadden willen gaan, bijvoorbeeld in artikel 17. Toch zullen wij voor het compromis stemmen.
Wij staan nogal sceptisch tegenover de actieve en intelligente materialen. Toch zijn wij van mening dat het compromis in zijn geheel goed is, omdat het een duidelijke verbetering is van het oorspronkelijk voorstel. Het is een stap in de goede richting.
Tot slot wil ik benadrukken dat de traceerbaarheid volgens ons erg belangrijk is. 
Rod (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in het voorstel van de Commissie wordt aangedrongen op de introductie van twee nieuwe soorten verpakkingen die bestemd zijn om met levensmiddelen in aanraking te komen: de zogenaamde “actieve” verpakkingen, waardoor conserverende stoffen aan de levensmiddelen worden afgegeven, en de zogenaamde “intelligente” verpakkingen, die de consument waarschuwen als de levensmiddelen bedorven zijn of een of andere ongewenste eigenschap vertonen.
De rapporteur heeft ernaar gestreefd verbeteringen aan te brengen op het gebied van de etiketteringsvoorschriften, de besluitvormingsprocedures - met inbegrip van de vergunningsprocedure van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) - en de toegang van het publiek tot overheidsdocumenten. Desondanks blijft het verslag in zijn huidige vorm onaanvaardbaar voor de Groenen. Terwijl de communautaire wetgeving inzake additieven voor levensmiddelen tot in het kleinste detail geregeld is, wordt in het voorstel van de Commissie uitsluitend een algemeen procedurekader voorgesteld, waarbij grote ruimte wordt gelaten aan de comitologie. De deur blijft wagenwijd open voor de introductie van actieve verpakkingen zonder dat er strenge beperkingen worden ingesteld voor specifieke stoffen.
Wij strijden al heel lang tegen de alsmaar toenemende blootstelling van consumenten aan tal van additieven en wij willen niet dat er nog meer additieven bij komen, die schadelijk zijn voor de gezondheid. Daarom stellen de Groenen voor dat er geen vergunning wordt verleend voor actieve verpakkingen waarvan we de gevolgen niet kennen, dat er gecontroleerd wordt of er geen enkele giftige stof in de actieve verpakkingen terechtkomt, en dat de communautaire wetgeving inzake additieven voor levensmiddelen strikt wordt toegepast wanneer vergunning wordt verleend voor nieuwe levensmiddelenverpakkingen. Indien onze voorstellen worden afgewezen, zijn wij gedwongen om tegen dit verslag te stemmen, waarin onvoldoende rekening wordt gehouden met de eventuele gevolgen voor de volksgezondheid. Hoe lang zal het duren voordat sommige van deze nieuwe verpakkingen halsoverkop uit de schappen moeten worden gehaald? 
Byrne,
   . Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe mevrouw Thors nogmaals geluk te wensen met haar voortreffelijke werk en te zeggen dat ik bijzonder verheugd ben over de vooruitgang die is geboekt. Na slechts drie maanden van vruchtbare samenwerking tussen de drie instellingen zijn wij vandaag heel dichtbij een akkoord in eerste lezing. Als dit er inderdaad kom, zal dat ongetwijfeld een snelheidsrecord zijn.
Mevrouw Thors verwees in haar bijdrage naar het feit dat de taak die wij op ons hadden genomen – namelijk de noodzaak om de in het Witboek inzake voedselveiligheid aangekondigde wetgeving ook daadwerkelijk in te voeren – nu bijna af is. Tot mijn grote genoegen kan ik zeggen dat wij die klus bijna hebben geklaard. Misschien kunnen we daar even bij stilstaan en onszelf gelukwensen met ons harde werk in de afgelopen viereneenhalf jaar waarin wij zo goed hebben samengewerkt en deze resultaten hebben bereikt.
Ik begrijp de wens van het Parlement om het Commissievoorstel inzake gerecycleerde kunststoffen versneld uit te voeren. Ik waardeer ook de verduidelijkingen in het verslag over bepaalde aspecten, met name over de traceerbaarheid, de vergunningsprocedure en de bepalingen inzake actieve en intelligente verpakkingen.
Ik rond af door te zeggen dat ik tot mijn genoegen het volledige compromispakket kan aanvaarden. Ik denk dat ik wel kan zeggen dat dit het laatste verslag van mevrouw Thors is. Ik feliciteer haar daarom met dit verslag en met haar werk in dit Parlement en ik wens haar veel succes toe in haar toekomstige loopbaan. 

 – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.Het debat is gesloten.De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
Kastler (PPE-DE ),
   – Het is ongetwijfeld een weldaad dat de schappen in onze winkels vol staan met levensmiddelen uit allerlei verschillende landen van de hele wereld. De consumenten willen er echter van op aan kunnen dat de producten veilig en van goede kwaliteit zijn, en wij moeten daarvoor de nodige voorwaarden scheppen. Als schaduwrapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten ben ik blij met de herziening van kaderrichtlijn 89/109/EEG en bedank ik mevrouw Thors voor haar goede werk als rapporteur.
De Fractie van de Europese Volkspartij heeft geëist dat een aantal essentiële punten gewijzigd worden. We willen ervoor zorgen dat de verpakkingen in de toekomst nog veiliger worden, waardoor ook de levensmiddelen nog veiliger worden. We staan achter het voorstel om de aanduiding “geschikt om met levensmiddelen in contact te komen” of het speciale symbool van het gestileerde glas en de vork voor te schrijven. We willen echter een uitzondering maken voor voorwerpen waarvan absoluut duidelijk is dat ze gemaakt zijn om met levensmiddelen in contact te komen, zoals kopjes, glazen en dergelijke. Op die manier kunnen we overdreven bureaucratie verhinderen. We zijn ook blij dat het principe van de traceerbaarheid ook moet gelden voor de gebruikte grondstoffen. We mogen echter niet overdrijven. Het is bijvoorbeeld onzin dat op een verpakking uit papier precies moet staan waar alle individuele boomstammen vandaan komen. Dat is ook niet mogelijk, want het zijn altijd mengsels. Als deze amendementen tijdens de plenaire vergadering worden aangenomen steunt de Fractie van de Europese Volkspartij het compromis dat met de Raad is gesloten. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is het verslag (A5-0172/2004) van de heer Goodwill, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen (COM(2003) 492 - C5-0397/2003 - 2003/0189(COD)). 
Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Europees Parlement, en in het bijzonder de rapporteur, de heer Goodwill, hartelijk bedanken voor het werk dat zij voor dit verslag over het Commissievoorstel voor een verordening inzake bepaalde gefluoreerde gassen hebben verzet.
Ik dank het Parlement en de rapporteur voor hun constructieve benadering van een aantal onderdelen van dit uitermate technische wetgevingsvoorstel. Zij weten dat dit voorstel de Europese Unie kan helpen aan haar Kyoto-verplichtingen te voldoen. De in het Protocol van Kyoto omschreven gefluoreerde gassen waren in 1995 verantwoordelijk voor 65 miljoen ton kooldioxide-equivalent, oftewel 2 procent van de totale uitstoot van broeikasgassen in de EU. Deze hoeveelheid zal volgens de voorspellingen bij ongewijzigd beleid toenemen tot 98 miljoen ton kooldioxide-equivalent, oftewel van 2 procent nu tot 4 procent in 2010.
Zo is er bijvoorbeeld in de koel- en klimaatregelingssector sprake van een sterke stijging van het gebruik van gefluoreerde gassen als gevolg van de geleidelijke uitbanning van de ozonlaag afbrekende stoffen. Met ons voorstel willen wij deze stijgende trends aanpakken. De voorgestelde verordening introduceert kosteneffectieve mitigerende maatregelen, waardoor de voorspelde uitstoot in 2010 met ongeveer 23 miljoen ton kooldioxide-equivalent kan worden teruggebracht, en na 2010 nog verder. 
Goodwill (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, wij kennen allemaal het vervangingsbeginsel, de vervanging van een product dat schadelijk is voor het milieu of de gezondheid door een milieuvriendelijker of gezonder product. In veel opzichten is het gebruik van gefluoreerde gassen al een voorbeeld van dit vervangingsbeginsel, gezien het feit dat bij veel toepassingen waarbij vroeger CFK’s werden gebruikt nu HFK’s worden gebruikt. Het is bekend dat CFK’s veel schadelijker zijn voor het milieu dan HFK’s, omdat CFK’s de ozonlaag aantasten. Deze gassen hebben wij in het kader van het Protocol van Montreal met veel succes aangepakt.
HFK’s zijn broeikasgassen die vergelijkbaar zijn met CO2, en zoals de commissaris al zei, mogen de maatregelen die wij nemen om de gefluoreerde gassen terug te dringen nooit ten koste gaan van de maatregelen die wij moeten nemen om de CO2-emissies te verminderen. De hoeveelheid HFK’s is minimaal in vergelijking met de totale hoeveelheid CO2.
Allereerst wil ik een opmerking maken over de rechtsgrondslag. Daarover is veel discussie geweest, maar ik ben vast van mening dat artikel 95, over de gemeenschappelijke markt, de juiste rechtsgrondslag is. Als wij artikel 175 zouden gebruiken, zou het op de markt brengen van producten die deze gassen bevatten overal in de Europese Unie praktisch onmogelijk worden. Hoewel ik begrip heb voor de situatie in bijvoorbeeld Oostenrijk, waar men een stap verder is gegaan, moeten wij in het belang van de gemeenschappelijke markt de rechtsgrondslag toch handhaven.
HFK’s hebben een aantal toepassingen, van klimaatregeling tot de schokdempende zolen van sportschoenen en bijvoorbeeld spuitbussen met kunstsneeuw, waarover wij met kerst nog een geintje maakten in de pers. Bij dit voorstel gaat het echter primair om insluiting, niet om een verbod. Voor een aantal toepassingen bestaat eigenlijk geen alternatief, bijvoorbeeld in brandbeveiligingsapparatuur en voor het gebruik van zwavelhexafluoride in schakelapparatuur. Als wij een van de voorstellen van de Verts/ALE-Fractie zouden aannemen, zouden in heel Europa de lichten uitgaan!
Steeds meer mensen hebben airconditioning in hun auto. Dit is een neveneffect van de opwarming van de aarde. Voor deze vorm van klimaatregeling was het voorstel om HFK-134a, met een aardopwarmingspotentieel van 1300, te vervangen door het milieuvriendelijker HFK-152a, met een aardopwarmingspotentieel van 140. Ik zie de mensen op de tribunes al wat wegdommelen en daarom heeft het Parlement besloten dat wij een gedurfde stap moeten zetten door het gebruik van HFK’s in klimaatregelingssystemen helemaal uit te bannen en ze te vervangen door de nieuwe technologie op basis van CO2 die momenteel wordt ontwikkeld.
Het Commissievoorstel voorzag in een zeer ingewikkeld quotasysteem, waarbij het leek alsof dat in 2009 van start moest gaan. Aangezien 20 procent van het wagenpark van de meeste fabrikanten echter niet is voorzien van airconditioning, zouden die fabrikanten in de praktijk aan de eerste fase van het quotastelsel hebben voldaan zonder ook maar iets te doen. Het Commissievoorstel zou dan ook in feite pas in 2010 van start zijn gegaan.
Het quotastelsel is ingewikkeld en zou alleen optimaal hebben gewerkt bij een bedrijf met een productenmix die goed aansluit bij deze stappen van 20 procent. Bij de meeste fabrikanten zit het productenpakket echter niet zo in elkaar. Bovendien zat er natuurlijk een enorm gat in het hele systeem, dat groot genoeg was om er met een Rolls Royce doorheen te rijden, in die zin dat fabrikanten die zich niet aan de richtlijn hielden als alternatief een boete van 200 euro konden betalen. Ik vermoed dat de fabrikanten van sommige grote dure auto’s dat liever deden dan geld te spenderen aan technische aanpassingen.
Daarnaast is het ook nog zo dat HFK-152a licht ontvlambaar is, wat tot veiligheidsproblemen kan leiden. Dat was dus geen ideale oplossing. Wij menen dat het gebruik van CO2 misschien iets langer duurt, maar wel een veel doeltreffender compromis zou opleveren. Daarom ben ik heel blij dat de PSE-Fractie mij heeft weten te overtuigen en mij het licht heeft doen zien. Daardoor hebben wij nu compromisamendement 112, waarin staat dat wij op basis van typegoedkeuring het gebruik van HFK’s geleidelijk moeten uitbannen en de HFK’s vanaf 2012 moeten vervangen door CO2. Het amendement voorziet in een vrijstelling – of in ieder geval uitstel – van twee jaar voor een aantal kleinere fabrikanten, de zogenoemde Porsche-vrijstelling, die geleidelijk overgaan op CO2. Dit is een veel betere doelstelling, niet alleen in milieuopzicht, maar ook politiek gezien.
Ook moet de eerste regel van bijlage 2 zo worden gewijzigd dat “50” wordt vervangen door het aardopwarmingspotentieel en de typegoedkeuring wordt toegevoegd. Als het compromisamendement wordt aangenomen, zal de zittingsdienst daar ongetwijfeld zorg voor dragen.
Niet alle klimaatregelingssystemen zijn mobiel: sommige zitten in stationaire toepassingen, zoals bijvoorbeeld in gebouwen zoals het onze. Ook dit monsterlijke voorbeeld van verspilling van belastinggeld wordt gekoeld met HFK’s! Bij gebouwen is het belangrijk ervoor te zorgen dat de lekkage wordt beperkt. Wij steunen dan ook de verwijzing in het Commissievoorstel naar inspectie en beperking van lekkage. Wij moeten echter ook goede praktijken belonen door daar waar geen lekkage optreedt het aantal inspecties te verminderen en daar waar wel lekkages worden gevonden, dat aantal juist op te voeren.
Tot slot wil ik de heer Lange en mevrouw Corbey bedanken voor het feit dat zij mij hebben overtuigd. Ik bedank ook de heer Davies voor het feit dat hij zich uiteindelijk toch bij ons standpunt heeft aangesloten. Het is een heel interessant proces geweest en ik hoop dat de bezoekers op de tribune niet denken dat wij al onze tijd besteden aan het bespreken van dit soort saaie technische onderwerpen. 
Bowe (PSE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, allereerst verontschuldig ik mij voor het feit dat ik wat buiten adem ben. De collega’s zijn vandaag zo kort van stof dat dit debat wat korter is geworden en ik wat eerder aan de beurt ben om te spreken dan ik had verwacht. Wie weet, kunnen we dit debat wel voor de avondpauze afronden.
Ik feliciteer de heer Goodwill met zijn goede verslag, waarin hij veel van de opmerkingen en commentaren van collega’s heeft overgenomen. Wij komen nu aardig in de buurt van een document dat veel van de door ons naar voren gebrachte punten aan de Raad zal overbrengen en dat een goede basis zal vormen om in het volgende Parlement verder uit te werken. Als inwoner van Newcastle kan ik het niet nalaten om tegen hem als inwoner van Yorkshire te zeggen: “Goed gedaan jochie”.
Dat gezegd zijnde, is er nog steeds een aantal vraagstukken dat moet worden opgelost. Ik hoop dat wij het in dit Parlement eens kunnen worden over het wijzigen van de rechtsgrondslag in een dubbele rechtsgrondslag. Dat is een verstandige wijziging. In veel opzichten heeft deze richtlijn twee doelstellingen, namelijk zowel de regulering van de industriële markt als de bescherming van het milieu. Wij proberen het milieu te beschermen door langzaam maar zeker het gebruik van gefluoreerde gassen, of F-gassen zoals zij ook wel worden genoemd, af te bouwen. De HFK’s zijn heel nuttig geweest als vervanging van de CFK’s, maar zij leveren zelf problemen op, in het bijzonder door hun hoge aardopwarmingspotentieel. Het is onze taak om het gebruik ervan geleidelijk terug te dringen. Wij moeten dat echter doen op een manier die logisch en niet te duur is, en alleen in die gevallen waar bewezen en levensvatbare alternatieven voorhanden zijn.
Onze grootste stap voorwaarts en ook onze grootste technologische doorbraak is ongetwijfeld de vervanging van HFK’s in airconditioningsystemen in auto’s. Van deze systemen worden er miljoenen geproduceerd en zij zijn berucht om de lekkage die erbij optreedt. Ik weet van collega’s in mijn land die hun airconditioning twee, drie of vier keer hebben moeten laten bijvullen. Naar mijn mening kan de oplossing niet gewoon worden gevonden in de vermindering van het aantal lekkages. De oplossing is dat wij overstappen op een ander soort gas, dat niet de problemen heeft die de HFK’s op dat gebied duidelijk wel hebben.
Wat het gebruik op andere terreinen betreft, is een aantal toepassingen van essentieel belang. Deze willen wij zorgvuldig onderzoeken voordat wij verder gaan met een van mij afkomstig amendement, namelijk amendement 89, waarin wordt gevraagd om een geordende afbouw in de loop van een bepaalde periode na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn. Ik hoop dat de Commissie met dit amendement akkoord kan gaan. Hierdoor wordt de richtlijn flexibeler en wordt een taak gesteld waaraan moet worden voldaan, en wel op een evenwichtige en logische manier. Een en ander zal ongetwijfeld ter goedkeuring terugkomen in dit Parlement.
Wij zullen niet meteen de HFK’s uit brandbestrijdingsapparatuur verwijderen, aangezien zij daarin duidelijk heel nuttig zijn en de werking van de alternatieven naar mijn mening nog niet is bewezen. Wij willen het verbod op het gebruik van HFK’s in koelkasten niet opheffen, aangezien daar soms sprake is van bepaalde essentiële medische toepassingen. Het motto bij dit voorstel is “voorwaarts, maar wel met enige prudentie”. 
Korhola (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gebruik van chloorfluorkoolwaterstoffen is aanzienlijk afgenomen, nu men in koelsystemen, aërosolen en andere toepassingen is overgestapt op het gebruik van fluorkoolwaterstoffen. Met het Protocol van Montreal probeerde men af te komen van CFK's, want deze gassen tasten de stratosferische ozonlaag aan. Het onderhavige verslag is noodzakelijk, omdat ook HFK's niet geheel onschadelijk zijn: het zijn sterke broeikasgassen. Het aardopwarmingspotentieel ervan is het honderd- of zelfs duizendvoudige van dat van CO2. Ook kan bij deze gassen de afbraaktijd in de atmosfeer zeer lang zijn. Daarom verplicht de dreiging van klimaatverandering ons ook het gebruik van HFK te beperken.
Ik ben zelf actief geweest en heb amendementen ingediend die vooral betrekking hebben op klimaatregelaars in voertuigen. Mijn standpunt is dat het voor de totale uitstoot het beste is om over te stappen op systemen die CO2 gebruiken. Volgens een recent bericht is een Japanse autofabrikant al overgestapt op het gebruik van deze technologie bij de serieproductie en de Europese fabrikanten zouden dit voorbeeld moeten volgen.
CO2 is ook gebruiksvriendelijk, want het reageert sneller dan HFK op de gewenste temperatuur en is ook wat de brandstofkosten betreft voordeliger dan de beschikbare alternatieve gassen. De momenteel iets hogere prijs van een systeem dat CO2 gebruikt, maakt slechts een marginaal verschil uit in de consumentenprijs van klimaatregelaars en bij de aanvang van serieproductie zullen de schaalvoordelen ervoor zorgen dat de prijsverhouding omgedraaid wordt.
De compromissen die onze rapporteur heeft voorgesteld en door de commissie zijn aangenomen, komen niet volledig overeen met mijn eigen amendementen, maar ik kan ze aanvaarden als verbetering van de oorspronkelijke voorstellen. Het tijdschema dat zo wordt aangenomen, is naar mijn mening te langzaam met het oog op de klimaatverandering, vooral nu het gebruik van klimaatregeling in voertuigen de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Zo wordt de rol van het privé-vervoer in de strijd tegen de klimaatverandering al met al steeds groter.
Bij vaste systemen is het van wezenlijk belang te waarborgen dat installateurs een adequate opleiding krijgen en dat deze vakmensen lekken rapporteren. Op die manier kan men enerzijds de hoeveelheid uitstoot tot een minimum beperken en anderzijds de rapportage waarborgen die van wezenlijk belang is voor de evaluatie. Hopelijk hebben de beperkingen wat dit betreft snel effect. 
Corbey (PSE ).
   – Voorzitter, collega Goodwill, commissaris, collega's, de afgelopen vijf jaar heeft het Parlement zich intensief beziggehouden met de klimaatproblematiek. Gelukkig wordt ons werk steeds concreter, wij nemen nu ook echte maatregelen. Namens mijn fractie kan ik meedelen dat wij over het geheel genomen tevreden zijn met de amendementen die zijn goedgekeurd in de Milieucommissie. Ik wil collega Goodwill dan ook heel nadrukkelijk bedanken voor zijn werk.
Wat voor ons ligt, is een uitgebalanceerd resultaat. In het kader van de strijd tegen de klimaatverandering moet de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen zoveel mogelijk worden teruggedrongen. Wij steunen de Commissie dan ook van harte bij haar streven de grootste uitstootbronnen aan te pakken. Dit zijn: koelings- en klimaatregelingsinstallaties, mobiele klimaatregelingsinstallaties en schuimproducten.
Twee zaken verdienen nog enige aandacht. Na veel discussie wil mijn fractie iets soepeler omgaan met de gassen in brandbestrijdingssapparatuur. Het gaat hierbij slechts om een zeer geringe uitstoot, die bovendien alleen vrijkomt in het geval van brand. In onze optiek weegt de veiligheid van consumenten zeer zwaar. Wij willen de gefluoreerde broeikasgassen uitbannen, maar alleen in gevallen waarin dat echt mogelijk is en wanneer er alternatieven aanwezig zijn.
Een groot deel van de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen heeft te maken met gebruik van airconditioning in auto's. Terecht hebben wij hieraan zeer veel aandacht besteed en in verband hiermee wil ik collega Goodwill nogmaals bedanken voor zijn bereidheid om compromissen te sluiten. Veel mensen zijn zich niet bewust van de negatieve gevolgen die airco's hebben voor het milieu en het klimaat. Dat het gebruik van de airco de brandstofconsumptie van de auto verhoogt, is veel beter bekend. In veel landen, zelfs in mijn eigen land Nederland, is het eigenlijk onnodig airco te hebben of te gebruiken. In zuidelijke landen ligt dat anders. Gezien de negatieve effecten van de gefluoreerde broeikasgassen in airco's pleit ik voor een zo snel mogelijke uitfasering ervan. Wat mij betreft liever voor 2009 dan voor 2011.
Wat in ieder geval belangrijk is, is dat wij als rechtsgrond ook artikel 175 kiezen. Lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om verdergaande maatregelen te nemen, zeker met het oog op de geografische verschillen en de overbodigheid van airconditioning in de noordelijke landen. Lidstaten moeten dus de mogelijkheid hebben om airco's in auto's te ontmoedigen. Misschien moeten we zelfs nog verder gaan om het installeren van airco's in auto's te beperken. De Commissie zou bijvoorbeeld eens kunnen kijken naar de energie-efficiëntie-eisen voor auto's bij volledig gebruik van alle boordapparatuur, want het zijn met name deze luxe accessoires die de verbeterde energie-efficiëntie van motoren weer teniet doen. Dat is bepaald geen voorbeeld van duurzame ontwikkeling.
Kortom, wij zouden het resultaat van de Milieucommissie, met enkele amendementen, graag door de plenaire vergadering aangenomen zien. 
Davies (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een goed en praktisch voorstel van de Commissie omdat het iets doet tegen de opwarming van de aarde en leidt tot vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Immers, hoewel de totale hoeveelheid broeikasgassen die vrijkomt uit koel- en klimaatregelingsapparatuur niet zo heel erg groot is, groeit die hoeveelheid jaarlijks wel heel sterk en zal die naar verwachting tussen 1995 en 2010 met een factor vijftien toenemen.
De commissie heeft enkele belangrijke voorstellen van de Commissie met betrekking tot mobiele klimaatregeling verworpen. Ik hoop dat dit de situatie voor de auto-industrie duidelijker heeft gemaakt. Ik ben er echter niet van overtuigd dat de manier waarop wij enkele mogelijkheden voor flexibiliteit hebben geschrapt werkelijk de beste aanpak is. Wij zullen dus moeten afwachten wat de Raad van ministers hierover te zeggen heeft en vervolgens zullen we er ongetwijfeld hier in een debat op terugkomen.
Het allermeest betreur ik het feit dat de socialistische fractie en de Europese Volkspartij er samen voor hebben gezorgd dat de oorspronkelijk door de commissie voorgestelde datum voor de invoering van voertuigen waarin kooldioxide wordt gebruikt, is verschoven van 2009 naar 2011. Dat is niet ambitieus genoeg, zeker niet voor een eerste lezing, als er nog zoveel moet worden onderhandeld. Ik weet dat het fabrikanten vele jaren kost om een voertuig te ontwikkelen en op de markt te brengen. Nog maar enkele jaren geleden had niemand airconditioning, zelf heb ik nog nooit een auto met airconditioning gekocht. Wat zeggen we tegen de toekomstige generaties? Wij hebben niet zo snel als wij konden maatregelen genomen om de uitstoot van broeikasgassen en de opwarming van de aarde te beperken omdat wij in de zomer allemaal in een koelere auto wilden rijden. Hoe overtuigend de argumenten van de industrie op dit moment ook mogen zijn, in de komende jaren zullen ze nogal zwak klinken. 
Lucas (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben ook zeer teleurgesteld over dit verslag. Het heeft bij lange na niet genoeg gedaan. Het had veel meer kunnen en moeten doen om zeer krachtige broeikasgassen te vervangen door alternatieven die minder schadelijk zijn voor het milieu.
Ik ben het niet met de heer Goodwill eens over de rechtsgrondslag. Ik ben er nog steeds van overtuigd dat artikel 175 de noodzakelijke en logische rechtsgrondslag is. Wat de mobiele klimaatregelaars betreft, is het teleurstellend dat de commissie geen acht heeft geslagen op die delen van de Europese industrie die zich reeds inspannen om zo snel mogelijk mobiele klimaatregelaars op basis van CO2 te produceren. De technologie is er en zij werkt goed. Er is dan ook geen enkele reden waarom de geleidelijke uitbanning van gefluoreerde gassen niet al in 2007 zou kunnen beginnen. Als wij met deze uitbanning twee jaar later beginnen, zoals in dit ontwerpverslag wordt voorgesteld, zou dat betekenen dat wij 80 miljoen ton CO2 extra de atmosfeer inpompen. Waar de voorgestelde uitbanning voor mobiele klimaatregelaars op dit moment onaanvaardbaar is, is er in het verslag helemaal geen sprake van uitbanning van het gebruik van gefluoreerde gassen in veel andere toepassingen waarvoor wel alternatieven voorhanden zijn. Dat moet naar mijn mening worden rechtgezet. Het is een ernstige omissie. Koelkasten voor huishoudelijk gebruik waarin gebruik wordt gemaakt van HFK’s worden door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid ongemoeid gelaten, ondanks het feit dat de markten van de EU al worden gedomineerd door de groene koel- en vriestechnologie op basis van kooldioxide.
Ik hoop dat het Parlement voor alternatieve, klimaatvriendelijke technologieën zal stemmen en dat het de geweldige kans die wij hier hebben, zal aangrijpen om daadwerkelijk iets te doen aan het milieu in plaats van de gemeenschappelijke markt een loopje te laten nemen met deze zeer belangrijke zaken.
Het is jammer dat de heer Goodwill onze amendementen niet wat zorgvuldiger heeft gelezen. Die leiden er namelijk helemaal niet toe dat er lichten uitgaan. De groene amendementen pleitten specifiek voor de uitbanning van SF-6 met uitzondering van schakelapparatuur. Laten we ons bij onze debatten baseren op feiten en niet op mythen. 
Lange (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, ook ik zou de rapporteur willen bedanken voor de goede samenwerking. Ik bedank natuurlijk ook de andere collega’s die hier aanwezig zijn. Ik denk dat we uiteindelijk een goede keuze hebben gemaakt, vooral voor klimaatregelaars in auto’s. Daar moeten we iets aan doen. Ik richt mij onder andere tot onze bezoekers als ik zeg dat de afspraken die in Kyoto zijn gemaakt in de Europese Unie geldend recht zijn. Het besluit van 2002 en het besluit van 10 maart van dit jaar hebben dat tot gevolg, of Rusland nu ratificeert of niet. Daarom moeten we nu iets doen. De feiten liggen volgens mij op tafel.
Ten eerste stijgt het aantal auto’s met airconditioning. Tachtig procent van alle nieuwe voertuigen zijn daarmee uitgerust, en ze verliezen ieder jaar tussen de acht en de tien procent van het gas, dat schadelijk is voor het klimaat. Ten tweede wordt er gewerkt aan allerlei alternatieven. Het lijkt me glashelder dat we moeten proberen om zo veilig mogelijke alternatieven te ontwikkelen waardoor zo weinig mogelijk broeikasgassen in het milieu terechtkomen. Ten derde is duidelijk dat het alternatief een installatie met CO2 is, op die manier kan de emissie van broeikasgassen met een factor 1300 worden gereduceerd. Ten vierde denk ik dat we de methode die we in andere gevallen kiezen ook voor de typegoedkeuring van auto’s moeten gebruiken. Daar speelt de constructie een grote rol, en dat is een zaak voor de ingenieurs. We moeten eisen dat er andere klimaatregelaars worden ingebouwd, en wel zo snel mogelijk. Ten vijfde zijn de klimaatregelaars op basis van CO2 Europese producten, ze zijn in Europa ontwikkeld. Het is volgens mij wel duidelijk dat de klimaatregelaar van morgen het klimaat geen geweld aandoet. Wanneer we de weg van de F-gassen naar de CO2- bewandelen kan die klimaatregelaar een zegen zijn voor de Europese arbeidsmarkt. 
Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil reageren op de amendementen en terugkomen op het doel en het toepassingsgebied van het voorstel. Een aanzienlijk aantal van de door het Parlement voorgestelde amendementen, zoals die betreffende betere of nieuwe definities van gebruikte termen, versterken en verduidelijken het Commissievoorstel en de Commissie kan veel van die amendementen in meerdere of mindere mate wel aanvaarden. De Commissie is ook ingenomen met een aantal amendementen die een versterking betekenen van de bepalingen inzake de insluiting, de inspecties alsmede opleiding en certificering van personeel dat bij de insluiting betrokken is. 
Het is van belang om te vermelden dat dit voorstel slechts een eerste stap is. De Commissie heeft aangegeven dat zij een aantal andere onderwerpen, waaronder schuim, nader zal onderzoeken. Zij kan de amendementen over terugwinning, in het bijzonder met betrekking tot schuim, dan ook niet aanvaarden. Verdere maatregelen moeten gebaseerd zijn op een zorgvuldige beoordeling van de kosten en baten.
De Commissie verwerpt ook de amendementen die zouden leiden tot een verzwakking van het voorgestelde inspectiesysteem voor klimaatregelaars en stationaire koelsystemen of tot de invoering van extra eisen voor zowel de Commissie als de lidstaten op het gebied van de opleiding en certificering van personeel. Deze eisen zijn nog onvoldoende onderzocht.
Een belangrijk onderdeel van dit voorstel is het rapportagesysteem, waardoor de Commissie de nauwkeurigheid van de emissiegegevens die in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering worden gemeld, kan controleren en eventueel verdere maatregelen kan nemen. Het Commissievoorstel beoogt ervoor te zorgen dat de noodzakelijke informatie kan worden verzameld zonder dat de industrie, en met name de kleine en middelgrote ondernemingen, met een al te belastend rapportagesysteem worden opgezadeld. In dit verband kan de Commissie een aantal amendementen niet aanvaarden.
De Commissie is van mening dat haar voorstel voor de verbodsbepalingen voor het gebruik en de geleidelijke uitbanning van sommige producten en apparatuur die gefluoreerde gassen bevatten, gebaseerd is op een zorgvuldige beoordeling van alle sectoren en dat het evenwichtig en kosteneffectief is. Daarom kan zij niet instemmen met het amendement tot opheffing van de uitzonderingsbepaling voor kleine bedrijven op het gebied van het spuitgieten van magnesium die minder dan 500 kilogram per jaar gebruiken. De kosten voor deze beperkte groep van kleine en middelgrote ondernemingen om op een alternatief over te schakelen, zouden heel hoog zijn, vandaar deze vrijstelling.
Twee andere verbodsbepalingen vragen nog enige toelichting. Het schrappen van het verbod op perfluorkoolstoffen in brandbestrijdingsapparatuur kan niet worden gerechtvaardigd, aangezien de markt, afgezien van enkele kleine toepassingen, reeds op andere alternatieven is overgeschakeld. Wat betreft aërosolen die gefluoreerde gassen bevatten, zou de nieuwe definitie een aantal aërosolen voor amusement of decoratie uitsluiten. Ook zou opneming van farmaceutische aërosolen in de vrijstellingscategorie wel eens een belangrijke maas in de wetgeving kunnen opleveren.
Met betrekking tot het gevoelige vraagstuk van de geleidelijke uitbanning van de gefluoreerde gassen in mobiele klimaatregeling in voertuigen heeft de Commissie met belangstelling kennisgenomen van de amendementen om gefluoreerde gassen, met name HFK-134a, te verbieden in mobiele klimaatregelaars in nieuwe voertuigmodellen vanaf 1 januari 2009, en om het verbod voor alle nieuwe voertuigen te laten gelden vanaf 1 januari 2014.
De Commissie blijft liever bij haar eigen algemene standpunt inzake mobiele klimaatregeling, gezien ook andere amendementen die het quotasysteem afwijzen en het gebruik in klimaatregelaars van alle gefluoreerde gassen met een aardopwarmingspotentieel van meer dan 50, in plaats van het door de Commissie voorgestelde getal van 150, willen verbieden. Dit laatste zou het gebruik van mengsels van gefluoreerde gassen of HFK-152a in feite uitsluiten en gunstig zijn voor mobiele klimaatregelaars op basis van kooldioxide.
Tot slot nog een opmerking over de rechtsgrondslag. De Commissie stelt voor dat de verordening wordt gebaseerd op artikel 95, oftewel de interne markt. Zij kan dan ook de amendementen die voorstellen de verordening op een dubbele rechtsgrondslag te baseren, niet overnemen. De Commissie is van mening dat de milieudoelstelling van vermindering van de uitstoot van gefluoreerde gassen weliswaar zeer belangrijk is, maar dat het voorstel toch in de allereerste plaats relevant is voor het functioneren van de interne markt en artikel 95.
Ter afronding wil ik nog benadrukken dat de Commissie veel van de amendementen die in eerste lezing zijn voorgesteld, steunt. Door zo snel te handelen, geeft het Parlement een belangrijk signaal af aan de Raad dat dit voorstel meer aandacht moet krijgen, zodat het zo snel mogelijk definitief kan worden afgerond. Ik zal het secretariaat een lijst toezenden met het Commissiestandpunt over de afzonderlijke amendementen(1). Ik dank u voor dit debat.
De Voorzitter.
    Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.


De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0193/2004) van mevrouw Paulsen, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over een Europese strategie voor milieu en gezondheid. 
Paulsen (ELDR ),
   rapporteur. Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, misschien kom ik bij de mensen over als een zeer moederlijk iemand, maar ik kom veel onder de mensen en kan bevestigen dat er regelrechte angst en paniek heerst bij onze kiezers – de burgers die wij vertegenwoordigen. De mensen zijn echt bang. Ze zijn bijvoorbeeld bang voor de ingrediënten in hun eten, voor de gekkekoeienziekte, voor additieven en voor resten van bestrijdingsmiddelen. Van de kant van het Parlement, de Commissie en de Raad zijn we dan ook overgegaan tot een totaalaanpak. Wat het denken in termen van voedselveiligheid betreft, slagen we er vandaag misschien in om de laatste stukjes van de legpuzzel te leggen. Daarmee beschikken we nu over een allesomvattende en goede wetgeving.
De mensen zijn ook bang voor allerlei chemicaliën. Ik wil de commissaris lof toezwaaien voor haar inspanningen voor een totaalvisie op het gebruik van chemicaliën in Europa, die misschien model kan staan voor de rest van de wereld.
Al dit soort zaken zijn aangepakt. Ook luchtverontreiniging en klimaatverandering zijn aan de orde gesteld. In de sensatiebladen in Europa wordt op dit moment te veel aandacht geschonken aan de angst voor straling – het meest recent de straling van mobiele telefoons en de daarvoor benodigde zendmasten. Er zijn zoveel onbekende dingen, er is zoveel om bang voor te zijn.
Dit verslag is aan mij overgedragen; ik heb het niet zelf geschreven. Ik vind het feitelijk een beetje te veelomvattend en misschien te weinig gestructureerd. Het is belangrijk dat er sprake is van een totaalvisie, zodat niet alles versnipperd raakt. Het is van centraal belang dat we een soort allesomvattend beeld krijgen van de angst, van de problemen, van wat we wel en niet kunnen bewijzen, en van de dingen waar we meer van moeten weten. Daarna kunnen we besluiten hoe we de problemen, die er ongetwijfeld zijn, moeten bestrijden, hoe we ze ordelijk en strategisch moeten aanpakken.
Ik heb getracht om ook aandacht te besteden aan een enigszins controversieel aspect, namelijk dat de individuele burger toegang moet krijgen tot zoveel informatie dat hij of zij in de breedst mogelijke zin kan kiezen voor zijn of haar eigen levenswijze, voedsel, lichaamsbeweging of wasmiddelen – ja alles waar we dagelijks mee te maken hebben – en zelf de verantwoordelijkheid op zich kan nemen voor de eigen gezondheid en die van het gezin. De gezondheidsproblemen zijn tegenwoordig van dien aard dat het niet alleen gaat om politieke besluiten; het gaat er ook om de burgers zoveel mogelijk kennis bij te brengen. Wil men actieve en gekwalificeerde keuzes maken, dan moet men toegang hebben tot informatie die duidelijk en begrijpelijk is, zodat de boodschap zo goed mogelijk overkomt.
De bewering dat allergieën absoluut verband houden met verkeersproblemen heb ik geschrapt. Deze gevolgtrekking is volgens mij niet echt wetenschappelijk bewezen. Iemand die ademhalingsproblemen of allergieën heeft, ondervindt natuurlijk ernstige hinder van slechte of verontreinigde lucht. Aangezien er bij mij in de familie longziekten voorkomen, kan ik er echter op wijzen dat bijvoorbeeld het gebruik van parfum een minstens even ernstig probleem is voor een allergiepatiënt. Dat het aantal allergiegevallen bij kinderen de laatste tijd toeneemt, heeft misschien ook andere oorzaken dan alleen externe milieufactoren. Misschien zitten er biologische factoren achter
Mijnheer de Voorzitter, dit was mijn laatste redevoering hier in het Europees Parlement. 
Wallström,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren.
Allereerst wil ik mijn dank uitspreken voor de respons van het Parlement op de mededeling van de Commissie over een Europese strategie voor milieu en gezondheid. Speciaal wil ik dank betuigen aan de twee rapporteurs, eerst de heer Ries en daarna mevrouw Paulsen, voor hun werk, en die dank mag ik wel uitbreiden tot de hele periode dat mevrouw Paulsen hier in het Parlement zit en tot de opvallend goede inspanningen die zij specifiek op dit gebied heeft geleverd.
De relatie tussen milieu en gezondheid is een vraagstuk dat ons allen aangaat. Volgens de laatste Eurobarometer-onderzoeken is 89 procent van de Europese burgers bezorgd over de invloed van het milieu op hun gezondheid. Bijna 10 procent deelt mee dat ze een familie- of gezinslid hebben met een door milieuomstandigheden veroorzaakte kwaal.
Welke milieuomstandigheden nu werkelijk leiden tot bepaalde gevolgen voor de gezondheid, daar weten we nog steeds heel weinig van. Ziekten ontstaan door een heleboel verschillende factoren, die vaak op elkaar inwerken. In hoeverre het milieu tot deze ziekten bijdraagt, weten we tot op vandaag niet met zekerheid. Een van de hoofddoelstellingen van deze strategie is onze kennis op dit gebied uit te breiden en daarmee een betere basis te krijgen om de problemen te kunnen aanpakken.
De grondgedachte is dat we milieu, gezondheid en wetenschappelijk onderzoek bijeen moeten brengen om het gecompliceerde verband tussen milieu en ziekten beter te kunnen begrijpen en daarmee effectiever te kunnen aanpakken. Ik wil niet verhelen dat dit ook een uitdaging betekent, omdat wij in onze traditionele rollen niet altijd gewend zijn om horizontaal samen te werken en de traditionele grenzen tussen de verschillende onderzoeksdisciplines en beleidsterreinen te overschrijden.
Op dit moment werken wij aan een actieplan voor de periode 2004–2010. Dat zullen wij presenteren op de Ministeriële Conferentie over milieu en gezondheid die in juni 2004 in Boedapest zal worden gehouden en die pan-Europees van opzet is. Aan de voorbereidingen voor dit actieplan hebben experts en belangenorganisaties uit de hele uitgebreide EU deelgenomen. We hebben regionale conferenties gehouden in Warschau, Rome en Brussel, waar veel van de vragen zijn behandeld die het Parlement in zijn verslag aan de orde heeft gesteld.
Het is belangrijk te bedenken dat het gaat om een strategie voor de lange termijn. Onze kennis van de invloed van het milieu op diverse gezondheidsproblemen zal niet van het ene op het andere moment volledig zijn. Het Parlement toont zich ongerust over het feit dat de strategie zich alleen richt op het verzamelen van informatie en op wetenschappelijk onderzoek. In zekere zin is dat ook zo, maar we hebben die informatie nodig om te weten waarop we onze inspanningen en onze inzet het beste kunnen richten. Dat betekent niet dat we van plan zijn om ondertussen passief te blijven. Op bepaalde gebieden kunnen we het ons niet veroorloven om te wachten totdat we over volledige kennis beschikken; daar moeten we handelen volgens het voorzorgsbeginsel, en dat zullen we ook doen.
Voor de eerste cyclus, de periode 2004-2010, hebben we een aantal ziekten en prioritaire onderwerpen geselecteerd, waar we speciaal naar zullen kijken: ademhalingsaandoeningen bij kinderen, astma en allergieën, neurologische ontwikkelingsstoornissen, kanker bij kinderen, en ontregeling van het endocriene of hormonale stelsel. Hieruit blijkt duidelijk dat kinderen een prioritaire doelgroep zijn; omdat zij het meest aan milieurisico’s worden blootgesteld, hebben wij onze strategie op hen toegespitst.
De geselecteerde stoffen zijn zware metalen, dioxines, PCB’s en hormoonontregelaars. Door uit te gaan van deze ziekten en stoffen willen we een programma opzetten dat ons de nodige informatie kan verschaffen over de vraag hoe het milieu onze gezondheid beïnvloedt. We hopen dat we dit programma daarna kunnen uitbreiden tot andere bedreigingen die van het milieu uitgaan en de daarmee verbonden ziekten.
In zijn verslag wijst het Parlement op het gevaar dat er dubbel werk gedaan wordt, dat wij geen rekening zullen houden met reeds bestaande onderzoeksresultaten of met werk dat bijvoorbeeld wordt uitgevoerd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Wij zijn ons ten zeerste van dit gevaar bewust, en coördinatie van informatie op verschillend gebied is dan ook een van onze belangrijkste taken. Ik wil graag benadrukken dat wij in ons werk aan deze milieu- en gezondheidsstrategie juist vanaf het eerste moment hebben samengewerkt met de Wereldgezondheidsorganisatie, waarbij we ook advies hebben ingewonnen.
Tot slot wil ik het Parlement nogmaals bedanken voor zijn steun in deze zeer belangrijke kwestie, die naar ik aanneem ons allen na aan het hart ligt. Samen met commentaren van andere instellingen en van belangenorganisaties zullen dit verslag en vooral het werk van mevrouw Paulsen ons helpen om tot een effectief en goed actieplan te komen.
Dank u voor uw aandacht.
Trakatellis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft altijd al, uitgaande van de bepalingen van het Verdrag, en meer in het bijzonder van de artikelen 152 en 174, aangedrongen op het leggen van een verband tussen milieu en gezondheid. Ik herinner eraan dat in 1996 op mijn voorstel - een voorstel dat door alle instellingen werd overgenomen - werd besloten de volksgezondheidsbescherming als apart thema op te nemen in het toen op stapel staande vijfde programma voor milieu en duurzame ontwikkeling. Daarmee kreeg de Europese Unie voor het eerst de mogelijkheid om inlichtingen en kennis omtrent de gevolgen van milieusituaties voor de menselijke gezondheid te verzamelen en te verspreiden.
In het huidige zesde programma is het thema “milieu-gezondheid-levenskwaliteit” opgenomen en in het eerste communautaire actieprogramma voor volksgezondheid - dat in 2002 werd aangenomen en waarvoor ik tot mijn eer rapporteur voor mocht zijn - is een thema opgenomen dat registratie, analyse en evaluatie mogelijk maakt van alle met het milieu verband houdende gezondheidsfactoren. Aan de hand van de verkregen kennis kunnen wij dan strategieën en maatregelen uitwerken en toepassen om de menselijke gezondheid te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van een vervuild en gevaarlijk milieu. Ik moet hierbij evenwel aantekenen dat de Unie tot nu toe allesbehalve voortvarend te werk is gegaan bij de opneming van de milieuproblematiek in de gezondheidsvraagstukken. Daarom moeten wij het onderhavig voorstel voor een strategie inzake milieu en gezondheid zien als een stap in de goede richting. Daarmee maakt de Europese Unie duidelijk dat zij actie op dit gebied wil ondernemen. De milieugerelateerde gezondheidsrisico’s zijn namelijk aanzienlijk en vereisen een moderne, geïntegreerde aanpak.
De klemtoon moet worden gelegd op de vermindering van de milieufactoren die gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid of ziekten veroorzaken, zeer zeker als deze ziekten met grote economische en sociale kosten gepaard gaan. Bijzondere aandacht moet natuurlijk worden geschonken aan de meest kwetsbare bevolkingsgroepen: kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en ook mensen met gezondheidsproblemen. Het actieprogramma voorziet in maatregelen voor de verbetering van de luchtkwaliteit in woon- en werkruimten en in studies naar de manier waarop de ernstigste gevolgen van de blootstelling aan uitstoot kunnen worden aangepakt. Ook wordt daarin aangedrongen op extra aandacht voor bevolkingsgroepen die in de buurt van vervuilingsbronnen wonen en op de versterking van het preventief beleid, opdat de milieubewaking met betrekking tot kankerverwekkende stoffen of stoffen die giftig zijn voor de reproductie en het zenuwstelsel, wordt geïntensiveerd. Tot slot wordt hierin gewezen op het belang van onderwijs op milieugebied en op de noodzaak van voorlichtings- en publiekscampagnes.
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat milieu, naast voeding, een beslissende factor is voor gezondheid. De strategie van de Unie op dit gebied moet dan ook voorzien in een constante verzameling en stelselmatige bewaking van de gegevens over het verband tussen milieu en ziekte. Alleen als wij onze wetenschappelijke kennis voortdurend bijschaven en onderzoek blijven verrichten naar de invloed van het milieu op bepaalde ziekten zullen wij een doeltreffende strategie van de Unie kunnen opzetten en actie kunnen ondernemen voor de bescherming van de menselijke gezondheid. Met een dergelijke strategie zullen wij de Europese burgers een nog hogere levensverwachting kunnen garanderen. 
Malliori (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de mededeling van de Commissie over de Europese strategie voor milieu en gezondheid is een ambitieuze stap in de richting van een betere levenskwaliteit voor de Europese burgers. Er zijn sterke aanduidingen dat twintig procent van alle ziekten in de industrielanden verband houdt met milieufactoren. De meeste van deze ziekten treffen kinderen, vrouwen op de reproductieve leeftijd, arme mensen en kwetsbare groepen.
In de vijftien lidstaten sterven jaarlijks 60.000 mensen aan langdurige blootstelling aan zwevende deeltjes. 10 procent van de kinderen in West-Europa heeft astma: dat is tien keer meer dan in Oost-Europa en te wijten aan het milieu. Men verwacht dat door de afname met 10 procent van de ozonlaag zich in de wereld 300.000 gevallen van huidkanker en 4500 gevallen van melanoom zullen voordoen.
De tot nu toe getroffen communautaire maatregelen zijn toegespitst op concrete milieufactoren die de gezondheid aantasten, maar er is nog nooit een evaluatie gemaakt van de risico’s die de combinatie en interactie van de verschillende vervuilende stoffen met zich meebrengt voor het menselijk organisme.
Mijns inziens draagt de voorgestelde strategie bij aan een allesomvattend begrip van de risico’s, van de manier waarop deze de menselijke gezondheid beïnvloeden en van de acties die noodzakelijk zijn. Het Scale-initiatief, dat geleidelijk en cyclisch toegepast zal worden, is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek voor het verkrijgen van de onontbeerlijke inlichtingen en afgestemd op kinderen, de meest kwetsbare bevolkingsgroep. Het doel hiervan is het besef te versterken dat milieuvervuiling de gezondheid schaadt van alle mensen maar vooral kinderen. Om actie te kunnen ontplooien kan gebruik worden gemaakt van de juridische instrumenten uit het Verdrag. Tot slot voorziet dit initiatief in een voortdurende evaluatie van de efficiëntie van de acties.
Namens mijn fractie wil ik steun betuigen aan de mededeling van de Commissie zoals deze nu is. Wij geven echter geen steun aan de amendementen die de allesomvattende aanpak hiervan aantasten en bestemd zijn voor bepaalde sectoren, waardoor andere net zo belangrijke sectoren buiten beschouwing zouden worden gelaten. 
Rod (Verts/ALE ).
    Mijnheer de Voorzitter, artsen weten al sinds Hippocrates dat omgeving van invloed is op gezondheid. Door de verschillende dossiers die hierover de laatste jaren in de media verschijnen, wordt de ongerustheid onder de bevolking alleen maar groter. Het epidemiologische landschap ziet er tegenwoordig radicaal anders uit. We hebben nu vooral van doen met hart- en vaatziekten, allerlei vormen van kanker, allergieën en aandoeningen aan de luchtwegen. Aan die ziekten liggen allerlei vaak ingewikkelde oorzaken ten grondslag die dikwijls ook nog op elkaar inwerken. Soms weten we niet zeker wat de oorzaak is en soms helemaal niet. Vast staat echter dat de omgeving, in de brede zin van het woord, een doorslaggevende rol speelt.
Op die manier vormt ons natuurlijk leefmilieu een van de belangrijkste risicofactoren voor de gezondheid van de burgers. Ik ga hier niet uitgebreid in op de gevaren die verontreinigde bronnen, industriegebieden en kerncentrales met zich meebrengen. We moeten nu vooral en ook onmiddellijk gaan kijken naar de directe omgeving die tot duizenden vormen van kanker leidt. Chemische stoffen, elektromagnetische golven of de stedelijke vervuiling en luchtverontreiniging als gevolg van het verkeer, ze vormen allemaal een grote bedreiging voor de volksgezondheid in Europa. Door de hedendaagse leefstijl eten we te veel en te vet; stress of arbeidsintensivering leiden tot veel gezondheidsproblemen. Roken, vooral het “meeroken” en roken in de omgeving van kinderen moet krachtig worden bestreden. Er moet onmiddellijk een strakke reglementering komen waardoor het roken op de werkplek en in openbare ruimtes wordt uitgebannen.
Gezien al deze dreigingen maken wij ons ernstig zorgen over de magere voorstellen van de Commissie. De Fractie De Groenen wil veel verder gaan en opteert voor concreter en ambitieuzer beleid dat het hoofd kan bieden aan de dreigingen op het gebied van gezondheid in de 21e eeuw. Dat is ook de bedoeling van de amendementen die wij hebben ingediend. De problemen moeten bij de bron worden aangepakt. Wij doen daarom voorstellen voor onmiddellijke concrete acties waarbij we de onzekere factor in wetenschappelijke kennis voor lief nemen. Wij vinden dus dat in het beleid de nadruk moet worden gelegd op preventie en voorzorg. In dat kader roepen wij op tot een veel krachtiger beleid om de risico's waaraan wij worden blootgesteld te beperken.
De Fractie De Groenen dringt erop aan al deze grote probleem- en actiegebieden mee te nemen in het beleid, zodat de Europese Unie afdoende antwoord kan bieden op de zorgen en verwachtingen die onder de burger leven, met name wat betreft de hervormingen die op het gebied van de volksgezondheid nodig zullen zijn. 
Myller (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese strategie voor milieu en gezondheid speelt een belangrijke rol als het zesde milieuactieprogramma van de Europese Unie in de praktijk ten uitvoer wordt gelegd. Deze strategie was immers de derde prioriteit van dat milieuprogramma en indertijd werd gezegd dat ze een zeer belangrijk onderdeel was van de nieuwe uitdagingen die voor ons liggen. In veel landen heeft men met het werk dat in de gezondheidszorg met betrekking tot het milieu en in de milieubescherming is gedaan al aanzienlijke invloed uitgeoefend op het bereiken van een hoog niveau van milieu en gezondheid. Wij moeten echter nog veel doen.
Het bereiken en onderhouden van een zo hoog mogelijk niveau van gezondheidszorg moet ook een van de belangrijkste doelen zijn in de Unie van 25 lidstaten. Het voorkomen van ziektes en het in alle opzichten waarborgen van de gezondheid moeten een essentiële rol spelen als de strategie in de praktijk ten uitvoer wordt gelegd. Dit beginsel heeft het om een of andere reden niet gered toen deze zaak in de commissie werd behandeld, maar ik hoop dat vooral de preventie bij de komende debatten centraal zal staan.
Het eerste deel van de strategie richt zich op factoren waarmee vooral wordt getracht een positieve invloed uit te oefenen op kinderziektes. Dit is een goede aanzet en een goed uitgangspunt voor de doelstelling om de burgers een milieu te bieden waarin de mate van vervuiling niet hoog genoeg is om schadelijke gevolgen te hebben voor de volksgezondheid en het milieu. Om dit te bereiken zijn natuurlijk investeringen nodig in onderzoek, maar ook in onderwijs en opleiding alsmede tastbare investeringen waarmee in de toekomst een beter milieu wordt gewaarborgd. 
Stihler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag bedanken. Ik verwelkom de voorgestelde strategie waarin wordt gekeken naar de samenhang tussen milieu en gezondheid, en ik verwelkom het voorstel van de Commissie.
Ik wil me graag toespitsen op verontreiniging van de binnenlucht en dan met name op passief roken. Ik weet dat de heer Rod deze kwestie zojuist heeft aangestipt. Het komt goed uit dat we dit verslag bespreken in de week dat de Ierse regering een rookverbod in openbare ruimten heeft ingevoerd, vooral omdat Ierland momenteel het voorzitterschap van de EU bekleedt. De Ierse regering verdient een compliment voor haar initiatief om de gezondheid van alle burgers te beschermen – ook van mensen die in rokerige cafés, clubs of restaurants werken.
Het inademen van andermans rook vormt een gevaar voor de gezondheid. Tabaksrook bevat meer dan vierduizend verschillende chemische stoffen. Het Amerikaanse Environmental Protection Agency heeft omgevingstabaksrook geclassificeerd als kankerverwekkende stof van klasse A, waartoe ook asbest, arseen, benzeen en radon behoren. Passief roken is een risicofactor voor ongeboren kinderen en zuigelingen die kan leiden tot laag geboortegewicht en wiegendood; bij kinderen verhoogt het het risico op astma, bronchitis en longontsteking; bij volwassenen vergroot het de kans op hartaandoeningen, beroertes, long- en neuskanker. Volgens schattingen overlijden alleen al in het Verenigd Koninkrijk jaarlijks achtduizend mensen aan een hartaandoening als gevolg van meeroken.
Dit is een ernstig probleem en er valt niet aan te ontkomen dat passief roken slecht is voor de gezondheid. Ik hoop dat dit uitstekende voorbeeld van Ierland in meer lidstaten navolging zal vinden. Ik dank de rapporteur en de commissaris voor hun harde werk. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende drie verslagen, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid:
- A5-0173/2004 van mevrouw Korhola over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het sluiten, namens de Europese Gemeenschap, van het Verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden;
- A5-0190/2004 van mevrouw Korhola over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op EG-instellingen en organisaties;
- A5-0189/2004 van mevrouw Schörling over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden. 
Wallström,
   Ik wil het Europees Parlement, en vooral de rapporteurs mevrouw Korhola en mevrouw Schörling, graag bedanken voor de snelle voortgang die er is geboekt met de voorstellen die vandaag voorliggen. Als dit pakket voorstellen wordt goedgekeurd, betekent dat een mijlpaal in de versterking van de democratie op milieugebied: de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden zullen in de hele Europese Unie gaan gelden.
Ten aanzien van de eerste en tweede pijler van het Verdrag van Aarhus – toegang tot informatie en inspraak bij de besluitvorming op milieugebied – was er al wetgeving. Het voorstel voor een richtlijn betreffende toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden en het voorstel voor een verordening betreffende de toepassing van het Verdrag van Aarhus op EG-instellingen en -organen bieden de Gemeenschap de mogelijkheid het wetgevingsinstrumentarium ter uitvoering van het Verdrag van Aarhus te voltooien.
U zult zich herinneren dat het voorstel betreffende toegang tot de rechter ook de inlossing is van een belofte van de Commissie aan het Europees Parlement, gedaan tijdens de onderhandelingen over de richtlijn inzake inspraak bij de besluitvorming. Het Commissievoorstel voor een besluit betreffende het sluiten van het Verdrag van Aarhus namens de Europese Gemeenschap biedt het medium om onze politieke verplichting na te komen, namelijk om nu ook partij te worden bij het Verdrag, dat al in 1998 is ondertekend.
Het voorstel voor een richtlijn betreffende toegang tot de rechter is bedoeld om de derde pijler van het Verdrag van Aarhus ten uitvoer te leggen. In deze richtlijn zijn minimumeisen vastgesteld voor de toegang tot administratieve of gerechtelijke procedures inzake milieuaangelegenheden. Met de ondertekening van het Verdrag van Aarhus heeft de Gemeenschap zich immers verplicht ervoor te zorgen dat de bepalingen ervan in de hele EU worden toegepast. Dit kan alleen worden gewaarborgd via een EU-omvattend instrument met betrekking tot toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, dat de minimumvoorwaarden vaststelt waaraan alle lidstaten moeten voldoen. Een dergelijk instrument zal bovendien helpen om het Gemeenschapsrecht beter ten uitvoer te leggen en zal dus de doeltreffendheid van het communautaire milieubeleid bevorderen.
Uiteraard is het niet alleen van belang dat de Europese Gemeenschap het Verdrag van Aarhus ondertekent, maar ook dat haar eigen instellingen – net zo goed als nationale overheden – aan de voorschriften ervan zijn gebonden. Dat hadden we in de onderhandelingsfase al duidelijk gemaakt. Met de goedkeuring van het voorstel voor een verordening betreffende de toepassing van het Verdrag van Aarhus op de instellingen wordt deze toezegging volledig waargemaakt.
Het is dus niet alleen een nieuwe stap in de uitvoering van het Verdrag van Aarhus, maar het is ook cruciaal voor onze eigen geloofwaardigheid ten aanzien van de lidstaten en internationaal. We hoeven echter niet vanaf nul te beginnen. In het kader van het -proces ligt er al een aantal instrumenten, die slechts hoeven te worden vervolledigd om geheel aan de eisen van het Verdrag van Aarhus te voldoen. Ik verwijs met name naar verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, en naar de mededeling van de Commissie van december 2002 inzake algemene beginselen en minimumnormen voor de raadpleging van de betrokken partijen door de Commissie.
Ik wil de voorstellen bij het Parlement aanbevelen en ben benieuwd naar uw commentaar. 
Korhola (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige pakket van drie wetsteksten maakt deel uit van het pakket maatregelen waarmee de door de Verenigde Naties in 1992 in Rio de Janeiro overeengekomen beginselen worden omgezet in praktische bepalingen. Zelf was ik parlementair rapporteur voor de eerste twee pijlers van het Verdrag van Aarhus en ben ik nu rapporteur voor de verordening waarmee alle drie de pijlers worden toegepast op de communautaire instellingen en organen. Bovendien ben ik rapporteur voor het besluit van de Raad over de ratificatie van het Verdrag van Aarhus.
Allereerst de verordening. In de twee eerste uitvoeringsrichtlijnen betreffende het Verdrag van Aarhus was het Europees Parlement zeer actief. De uiteindelijke resultaten van de bemiddeling maken in beide gevallen zeer duidelijk hoe het Parlement hierover denkt, ze voldoen volledig aan de minimumeisen van het Verdrag van Aarhus en gaan zelfs nog verder. Dit komt nu ook afdoend tot uitdrukking in het Commissievoorstel voor een verordening.
Op mijn voorstel diende de commissie amendementen op de verordening in, die vooral betrekking hebben op de bindende bepalingen inzake het inspraakrecht van de burgers en op de uitzonderingen op de toegang tot informatie. Verder wordt, om de verordening aan te passen aan het Verdrag van Aarhus en aan de ontwerprichtlijn inzake toegang tot de rechter, aan leden van het publiek een beroepsrecht toegekend indien een zaak hun belangen of rechten direct raakt.
Ik stel ook voor de tekst over de kostenvergoedingen voor verstrekte informatie te verduidelijken. Op dit punt moet een onderscheid worden gemaakt tussen de drie Europese instellingen, het Europees Parlement, de Raad en de Commissie enerzijds, en de overige instellingen en organisaties van de Gemeenschap anderzijds. De eerstgenoemde drie kennen namelijk al de algemene regel dat er geen vergoedingen worden gevraagd en dat mag wat milieu-informatie betreft natuurlijk niet gewijzigd worden. De overige organen kunnen zo nodig een redelijke vergoeding vragen.
Bovendien wordt met de nu ingediende amendementen beoogd om voldoende homogeniteit te waarborgen tussen de verordening en de ontwerprichtlijn betreffende toegang tot de rechter.
Dan de richtlijn. De richtlijn betreffende toegang tot de rechter is in velerlei opzicht problematisch: allereerst leidt de bezorgdheid die op verschillende punten in de lidstaten leeft tot onnodig verzet tegen het hele Verdrag van Aarhus en de communautaire regelgeving die daar betrekking op heeft. Ik denk dat dit er ook de voornaamste reden van is dat Ierland niet bereid is het onderhavige pakket tijdens zijn voorzitterschap op de agenda te zetten.
Het tweede probleem is dat vooral in de richtlijn betreffende toegang tot de rechter en het rechtssysteem de bevoegdheden van de Unie beperkter zijn dan in de twee eerdere richtlijnen betreffende het Verdrag van Aarhus. Met dit alles moet het Parlement rekening houden als het een besluit neemt over de richtlijn.
Het door de commissie bereikte resultaat was vrij goed en de door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten in de plenaire vergadering ingediende amendementen zijn erop gericht te garanderen dat de richtlijn daadwerkelijk de bepalingen van het Verdrag van Aarhus respecteert - niet meer, maar ook niet minder. Voorzover het Verdrag van Aarhus geen duidelijk uitgangspunt voor de tekst biedt, moest er oordeelkundig te werk worden gegaan. 
Ik wil de definitie van "bevoegde entiteit" ter sprake brengen. Volgens het standpunt van een groot aantal milieuorganisaties zijn de in de commissie aangenomen algemene criteria te eng. Ik ben het daar niet mee eens. Wat uiteindelijk nodig is, zijn normale procedures die overeenkomen met goede praktijken van de kant van de organisaties alsmede aanbeveling van op goede praktijken berustende juridische procedures. Dit is waarschijnlijk niet meer dan redelijk als men bedenkt dat deze organisaties nu de speciale rol krijgen om erop toe te zien dat de samenleving in overeenstemming is met het recht.
Bovendien moet er rekening mee worden gehouden dat er zeer veel verschillende niet-gouvernementele organisaties zijn en dat wij niet zeker kunnen zijn van de bedoelingen van alle NGO's. Eenvoudige criteria voor de definitie van een bevoegde entiteit moeten dus het specifieke recht beschermen dat wordt verleend aan serieus opererende milieuorganisaties. Ik hoop dat de milieuorganisaties dit zullen inzien. Als enkele organisaties daarentegen in hun eentje te klein zijn om zelfs aan deze eenvoudige criteria te voldoen, kan het voor de doelstelling, milieubescherming, zelfs gunstig zijn dat knowhow en middelen worden gebundeld en dat ze in ieder geval niet te werk gaan als nodeloos versnipperde eenheden, althans waar het de toegang tot de rechter betreft.
We mogen ook de minimale aard van de richtlijn niet vergeten: als de lidstaten dat willen, mogen zij enkele van de voorgestelde criteria weglaten, maar geen nieuwe toevoegen. Wat dit betreft kunnen wij erop vertrouwen dat de richtlijn in zeer verschillende rechtsstelsels kan functioneren.
Ik heb bovendien de bepalingen zodanig verduidelijkt, dat buitenlandse organisaties het non-discriminatoire recht op toegang tot de rechter hebben als er daadwerkelijk sprake is van een grensoverschrijdend milieueffect. Het voorstel van de Commissie was wat dit betreft niet helemaal duidelijk.
Nu de ratificatie. In de twee reeds goedgekeurde richtlijnen betreffende het Verdrag van Aarhus komt zeer duidelijk het standpunt van het Parlement naar voren. Het Parlement is erin geslaagd de bepalingen van de twee richtlijnen strenger te maken dan het Verdrag van Aarhus zelf. Dit is deels noodzakelijk als gevolg van de vage en onduidelijke bewoordingen waarvoor in het Verdrag van Aarhus soms bewust is gekozen om eenvoudigweg een akkoord in 1998 mogelijk te maken. Dit is een traditie in de internationale diplomatie, die voor het accurate communautaire wetgevingsproces niet kan worden getolereerd.
Als rapporteur wil ik het Parlement aanzetten tot meer ambitie waar de Gemeenschap bevoegdheden heeft, aangezien de opname van een milieuverdrag in de communautaire regelgeving niet hetzelfde is als het opstellen van richtlijnen op basis van verdragen op andere terreinen, zoals een verbod op landmijnen. In het laatste geval gaat het om een statisch besluit, terwijl de wetgeving op milieugebied als een dynamisch proces moet worden gezien. De bedoeling met het milieubeleid is geleidelijk de negatieve wereldwijde ontwikkeling om te keren en te profiteren van de opgedane ervaring.
Bijgevolg moet een milieuverdrag zo worden geïmplementeerd dat verdere verbetering mogelijk is bij een toekomstige herziening ervan. De Europese Unie mag zich niet beperken tot het trouw overnemen van internationaal overeengekomen minimumnormen, maar moet veeleer op realistische wijze de volledige beschikbare marge benutten en een voortrekkersrol willen spelen. Dit is voor de eerste twee pijlers van het Verdrag goed gelukt.
De onderhavige laatste delen van het pakket betreffende het Verdrag van Aarhus lijken evenwichtig en de goede kant op te gaan. Bijgevolg zal, zodra de nodige communautaire wetgeving voorhanden is, in de Unie eindelijk vooruitgang worden geboekt met het ratificeringsproces van het Verdrag van Aarhus als geheel, zonder verdere onnodige vertraging. 
Schörling (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, we voeren hier vanavond een gemeenschappelijk debat over alle drie de pijlers van het Verdrag van Aarhus. Ik ben blij met dit debat, en ik ben ook blij met de ontwerprichtlijn van de Commissie. Door het ondertekenen van het Verdrag van Aarhus heeft de Gemeenschap laten zien dat men de milieuwetgeving wil verbeteren en dat men ook het publiek op heel andere wijze deelgenoot wil maken van de milieubesluiten. Een toekomstige ratificatie houdt in dat de Gemeenschap feitelijk verplicht wordt om ervoor te zorgen dat burgers en niet-gouvernementele organisaties gebruik kunnen maken van dit recht, conform de communautaire wetgeving, en dat is een heel goede zaak.
Hoewel de Gemeenschap en de lidstaten het Verdrag reeds in 1998 hebben ondertekend en hoewel het in 2001 van kracht geworden is, hebben slechts enkele lidstaten het geratificeerd. Het is nu hoog tijd dat het publiek en de NGO’s op het punt van milieukwesties toegang krijgen tot de rechter en natuurlijk ook tot informatie over en deelname aan het besluitvormingsproces. Dit wordt behandeld in het verslag-Korhola. Het zal van grote betekenis zijn voor een veel effectiever milieubeleid in de EU. De milieuregels zullen beter worden toegepast en nageleefd, de tenuitvoerlegging zal sneller gaan en het milieubeheer zal beter worden uitgevoerd. Hoe men dit zo zeker durft te beweren? Wel, er zijn studies die feitelijk aantonen dat de milieuwetgeving veel strikter is geworden in landen waar men het belang van het milieu heeft kunnen bepleiten en waar men de toepassing van de milieuwetgeving heeft kunnen toetsen. Er is hier sprake van een rechtstreeks verband.
Volgens de intenties van Agenda 21, die ook als richtsnoer voor de Commissie fungeren, is het de individuele mens die het recht heeft op zijn milieu, en niet de autoriteiten. Voor het eerst verbindt men milieuwetgeving en mensenrechten, en dat vind ik een goede ontwikkeling. Het gaat er ook om dat wij verantwoordelijk zijn voor komende generaties.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft gestemd voor het voorstel dat de richtlijn een minimumkader vormt en dat de lidstaten verder kunnen gaan en een veelomvattender toegang tot de rechter hebben. Ik vind dat een uitstekend voorstel. Een milieuonderwerp moet zowel door de autoriteiten als door de strafrechter kunnen worden behandeld, omdat het Verdrag van Aarhus geen verschil maakt tussen civielrechtelijke en strafrechtelijke procedures, en ik begrijp niet goed waarom de Commissie dit verschil wil maken.
Over een aantal punten zijn we het niet eens, zoals blijkt uit de amendementen op deze richtlijn. Ik vind bijvoorbeeld dat in de Europese wetgeving geen nieuwe en onnodige restricties moeten worden ingevoerd, zoals de restricties met betrekking tot Dat zou landen die op dit moment een zeer genereuze visie hebben, dwingen tot het invoeren van restricties. Ik kan daarom geen goedkeuring hechten aan de door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten ingediende amendementen, waar mevrouw Korhola naar verwees. Dat geldt onder andere voor artikel 8 en 9, waar nieuwe criteria en procedures worden opgesteld, die in het Verdrag van Aarhus helemaal niet te vinden zijn. Ik vind dat hierdoor nieuwe hindernissen worden opgeworpen en begrijp niet waarom we ze zouden moeten invoeren
Evenmin waarom er geografische en temporele beperkingen moeten worden aangenomen, zoals ook aangegeven in de artikelen 8 en 5, op het punt van beroepsrecht. Zowel in het Commissievoorstel als in amendement 32 van de PPE-DE-Fractie wordt bijvoorbeeld geëist dat de entiteit werkzaam is binnen een bepaald gebied om toegang te kunnen krijgen tot documenten of tot de rechter. Dat vind ik volstrekt onjuist, omdat hedendaagse milieukwesties een heel ander karakter hebben. Een kleine, plaatselijke milieuorganisatie zou bijvoorbeeld behoefte kunnen hebben aan hulp van deskundigen van een internationale organisatie, dus ik vind dat dit restricties met zich meebrengt. Ik vind dat men moet volstaan met de eis dat men een onafhankelijke ideële rechtspersoon moet zijn om de bescherming van het milieu en de gezondheid te mogen bepleiten.
Verder is het zeer belangrijk dat de definitie van milieuwetgeving geldt voor alle politieke terreinen en niet alleen voor artikel 175, waarnaar in dit voorstel wordt verwezen. Alle milieuwetgeving die betrekking heeft op artikel 95 moet natuurlijk ook in aanmerking kunnen komen.
Tot slot wil ik alleen nog iets zeggen over de kosten. Ik heb voorstellen ingediend die ervoor moeten zorgen dat de kosten voor niemand een hindernis zijn om zijn zaak te bepleiten. Men moet ervoor zorgen dat het publiek de benodigde hulp en steun krijgt. Voor degenen die het algemeen belang bepleiten, mogen de kosten geen hindernis vormen. Op dit punt moet men zeer genereus zijn. Ik hoop dan ook dat de collega’s stemmen voor de voorstellen die ik heb doorgenomen, zodat er een goede wetgeving tot stand komt, die geen nieuwe hindernissen opwerpt, maar integendeel onze wens vervult: het verbeteren van de Europese milieuwetgeving. 
Nassauer (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is niet waar dat mevrouw Wallström, zoals ze zegt, het Verdrag van Aarhus uitvoert. In werkelijkheid gaat ze bij het ontwerp van de richtlijn voor toegang tot de rechter veel verder dan wat Aarhus voorschrijft.
Het Verdrag van Aarhus eist niet meer dan het toegankelijk maken van bestuursrechtelijke of -als alternatief - rechterlijke procedures. Mevrouw Wallström wil de lidstaten de toegang tot de rechter bindend voorschrijven. Zij wil wettelijk vastleggen dat alle milieuorganisaties de mogelijkheid krijgen tegen besluiten van de overheid protest aan te tekenen en daartegen in beroep te gaan met inbegrip van procedures in kort geding. Dat dient dan van toepassing te zijn op de gehele milieuwetgeving, dat wil zeggen op het geheel aan rechtsregels dat in de Gemeenschap is ontwikkeld ter bescherming of ter bevordering van het milieu, met inbegrip van de menselijke gezondheid en de bescherming van het verantwoord gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Dat leidt tot een optelsom van bijvoorbeeld: waterbescherming, lawaaibescherming, bodembescherming, luchtverontreiniging, ruimtelijke ordening, biotechnologie, enzovoort. Daarmee wordt milieuorganisaties een recht op bezwaar en controle van de rechtsgang geboden dat het hele terrein bestrijkt. Dat is niet meer en niet minder dan een revolutie in de uitvoering van en de controle op geldend recht in de meeste lidstaten in Europa. Op deze manier wordt particuliere instellingen in de hoedanigheid van vertegenwoordigers van het publiek, een recht toegekend van toezicht op de overheid.
Een dergelijk controlerend lichaam voor de rechtsgang buiten het gerecht en de bevoegde instanties om, maakt op goede gronden geen deel uit van ons juridische systeem. Milieuorganisaties zijn per slot van rekening net als andere groeperingen belangengroepen die geen democratisch mandaat hebben en zich in hun handelen niet baseren op recht en wetten. Invoering met een bindend karakter van een dergelijk dramatisch uitgebreid klachtrecht zal grote economische gevolgen hebben en valt op geen enkele manier te rijmen met de doelstellingen van Lissabon. Om die reden heeft de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zich beperkt tot de uitspraak dat het Verdrag van Aarhus zo terughoudend mogelijk moet worden uitgevoerd. Als lidstaten daar zelf meer inhoud aan willen geven, is dat hun eigen verantwoordelijkheid. Daar moet het bij blijven en daarom kan ik alleen maar hopen, mevrouw Wallström, dat de Raad uw initiatieven een duidelijk halt toe zal roepen. 
Moraes (PSE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de opsteller van het advies van de commissie, Michael Cashman, die vandaag niet hier kan zijn. In zijn advies verwelkomt de heer Cashman het voorstel voor een verordening betreffende de toepassing van het Verdrag van Aarhus op EG-instellingen en -organisaties als een concrete stap om de EU-wetgeving aan te passen aan de bepalingen van het Verdrag.
Hoewel de parlementaire commissie in haar advies op de meeste punten akkoord gaat met de tekst van de Europese Commissie, was er toch behoefte aan enige verbetering. Als rapporteur voor het voorstel voor een verordening inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie dringt de heer Cashman erop aan dat deze verordening naar letter en geest overeenkomt met verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten, waarin na onderhandelingen een zinvol evenwicht is gevonden tussen enerzijds het recht van de burger op openheid en transparantie en anderzijds de noodzaak om bepaalde belangen te beschermen en de doelmatigheid van de werkwijzen van de instellingen te behouden. Zo wordt in het advies voorgesteld om in overeenstemming met verordening (EG) nr. 1049/2001 een bepaalde uitzondering te schrappen, namelijk dat overheidsinstanties er niet onder zouden vallen wanneer zij in een wetgevende hoedanigheid optreden. Tevens wordt in het advies gesuggereerd dat de operatieve tekst van het Commissievoorstel moet verduidelijken dat alle uitzonderingen van verordening (EG) nr. 1049/2001 van toepassing zijn op verzoeken om informatie.
Tot slot vormen de door de Europese Commissie voorgestelde uiterste termijnen een algemeen punt van zorg in het advies. Met name als het om toegang tot de rechter gaat, moeten de communautaire instellingen en organisaties worden verplicht om redelijke termijnen in acht te nemen en om zich te kwijten van hun plicht tot grotere bewustmaking van het publiek om tot zinvolle inspraak te komen.
Ongetwijfeld had de heer Cashman zijn eigen mening willen toevoegen, maar hij kon vandaag niet hier zijn. Ik hoop dat ik de voornaamste punten heb genoemd die hij in het debat naar voren zou hebben gebracht. 
Schaffner (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, het gaat vandaag niet over de vraag of we het Verdrag van Aarhus wel of niet ratificeren. De Europese Gemeenschap heeft het Verdrag in 1998 ondertekend en wij moeten er nu voor zorgen dat alle regeringen die overeenkomst kunnen toepassen. Door ondertekening van het Verdrag van Aarhus heeft de Gemeenschap zich ertoe verbonden juridisch bindende maatregelen te treffen, respectievelijk een richtlijn en een verordening, teneinde de EU-wetgeving aan te passen aan de bepalingen van dat Verdrag.
De commissie heeft gewerkt vanuit de absolute noodzaak zich naar die bepalingen te schikken. Ook zijn de amendementen die het Parlement zijn voorgelegd en die grote steun genieten, tegen deze achtergrond opgesteld. In eerste instantie ging het daarbij vooral om afstemming van de begrippen in de verschillende teksten en om aanpassing van die begrippen aan de definities van het onderhavige Verdrag.
Bovendien wilde de Europese Commissie dat ook non-gouvernementele milieuorganisaties de mogelijkheid van toegang tot de rechter zouden krijgen, zodat deze weg nu openstaat voor alle bevoegde entiteiten met rechtspersoonlijkheid. Wij hebben daaraan nog als voorwaarde toegevoegd dat de rechtspersoon volgens zijn statuten ten doel moet hebben te ijveren voor duurzame ontwikkeling.
Verder was het recht om naar de rechter te stappen voor leden van het publiek die stellen dat er sprake is van schending van een recht of die voldoende belang bij een zaak hebben, uitsluitend opgenomen in de bepalingen van het Verdrag van Aarhus en in die van de richtlijn. Om ervoor te zorgen dat de communautaire instellingen aan dezelfde regels moeten voldoen als de lidstaten, hebben wij ervoor geopteerd om die bepaling in de onderhavige verordening op te nemen.
Tenslotte waren wij wat betreft de juridische procedure voortdurend gebonden aan de subsidiariteit van de lidstaten. Inderdaad vallen deze kwesties voorzover zij betrekking hebben op het procesrecht van de lidstaten onder hun procedurele autonomie en kan de Europese Unie geen dwingende rechtsmiddelen opleggen.
Bovendien is het ondenkbaar om voor milieuzaken een speciale regeling in te stellen, een soort voorrecht om in die aangelegenheden eenvoudiger en goedkoper een zaak aanhangig te kunnen maken. Kwesties inzake toegang tot de rechter moeten juist op alle gebieden algemeen en samenhangend worden behandeld en niet specifiek op milieugebied. Tenslotte gaan bepaalde in het werkdocument opgenomen voorstellen verder dan de verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag van Aarhus. De speelruimte die het Verdrag de lidstaten biedt om de bepalingen ten uitvoer te leggen, dient echter te worden behouden.
Tot slot denk ik dat wij tot een passend compromis zijn gekomen dat, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag van Aarhus, tot doel heeft te bewerkstelligen dat de communautaire milieuwetgeving effectief ten uitvoer wordt gelegd. Ik zou een en ander dan ook zó willen samenvatten: wel álle bepalingen van het Verdrag van Aarhus, maar geen extra bepalingen. 
Grossetête (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij hebben hier twee gekoppelde voorstellen die allebei moeten voldoen aan de geest van het Verdrag van Aarhus en louter daaraan. Het gaat vandaag niet om het al dan niet ratificeren van dat Verdrag, maar om ervoor te zorgen dat al onze regeringen en communautaire instellingen die overeenkomst kunnen toepassen.
Het Verdrag van Aarhus betekent ontegenzeglijk een grote vooruitgang omdat het bijdraagt aan de zo noodzakelijke transparantie en we hebben hier de taak methoden te vinden om toegang tot de rechter voor het publiek mogelijk te maken. Maar wil dit Verdrag doelmatig kunnen zijn, dan moet het voldoen aan de eisen van de moderne tijd en moet deelname van alle partijen die bijdragen aan de verbetering van het milieu, beter worden gewaarborgd. Daarom is een nauwkeurige verwijzing naar het begrip duurzame ontwikkeling noodzakelijk. Het zou inconsequent zijn genoegen te nemen met een te beperkte definitie van milieurecht en daarmee hele sectoren uit te sluiten die toch actief deelnemen aan de realisering van onze milieudoelstellingen. Ik denk hierbij met name aan bedrijfsschappen en beroepsverenigingen.
Met name ten aanzien van de ontwerprichtlijn waarin het de facto om toepassing van het Verdrag van Aarhus gaat, is het eerst de vraag of die richtlijn wel echt nodig is. Dat is een legitieme vraag en wanneer deze met “ja” wordt beantwoord, dan moet die richtlijn wel in de geest van het Verdrag zijn én aan het subsidiariteitsbeginsel voldoen: dat is ook wat wij beogen met onze amendementen. Het is inderdaad aan de lidstaten om de bepalingen van het Verdrag van Aarhus in hun geldende wetgeving op te nemen en in te passen in de eigen juridische traditie. Amendementen die erop gericht zijn om de gerechtelijke praktijk van één lidstaat aan alle andere op te leggen, hoeven in geen geval op mijn steun te rekenen. Wij moeten daarentegen anticiperen op mogelijke grensoverschrijdende gevallen en er moet duidelijkheid komen over wat er bij een beroep in zulke gevallen moet gebeuren. Wanneer deze punten niet worden opgenomen, zien wij om redenen van juridische samenhang, liever af van deze richtlijn. 
Sornosa Martínez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, ik wil dat u weet dat wij het voorstel van de Commissie steunen en wij waardering hebben voor haar inspanningen om dit Verdrag aan te passen aan de feitelijke mechanismen die de lidstaten en de communautaire instellingen hanteren om het wettige recht op informatie en gerechtigheid inzake milieuaangelegenheden te waarborgen.
Als socialisten zetten wij ons er voor in om de toegang tot de rechter zo universeel mogelijk te maken, zolang dit maar op georganiseerde wijze gebeurt. De manier waarop de toegang tot de rechter zo universeel mogelijk moet worden gemaakt is het onderwerp van de meeste discussie en de Commissie heeft voorgesteld dat een en ander dient plaats te vinden via bevoegde entiteiten, zodat de beperking van de in het Verdrag beoogde universaliteit blijft bestaan.
In een aantal amendementen die in het plenum zijn ingediend is "bevoegde entiteiten" vervangen door "NGO's", maar ik ben niet van mening dat de kwestie zo wordt opgelost; daarom stel ik voor dat we de lijn volgen die is goedgekeurd door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en die ik zelf heb geopperd inzake een ruimere opvatting van het begrip "bevoegde entiteiten", volgens welk ieder persoon of iedere groep die wordt getroffen door een milieuaangelegenheid toegang zou kunnen krijgen tot de rechter. Dit zou het samen met de aanpassing van de definitie van het begrip "publiek", die wij in de Commissie milieubeheer al hebben goedgekeurd, mogelijk maken het in Aarhus erkende recht op universele toegang te waarborgen en tegelijk het systeem van toegang tot de rechter op doeltreffende wijze te regelen.
Mevrouw de commissaris, onze instellingen dienen tot voorbeeld te strekken in de toepassing van deze rechten. Daarom geloof ik dat wij de morele plicht hebben om de verordening vérstrekkender te maken dan de richtlijn die bestemd is voor de lidstaten en ik vraag de Commissie de aanpassing van de definities die dit Parlement voorstelt en die hopelijk morgen zal worden goedgekeurd, te aanvaarden. 
Thors (ELDR ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij namens mijzelf en namens vele fractiegenoten eerst concentreren op de richtlijn over de toegang tot de rechter. Er is zeer terecht opgemerkt dat deze richtlijn in veel landen een diepe ingreep in de rechtsstelsels en de administratieve stelsels betekent. Men kan zich ook afvragen of de rechtsgrond wel juist is. Het was interessant te kunnen vaststellen dat de Commissie Milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid deze richtlijn heeft goedgekeurd, en een voorstel om het te verwerpen met slechts zeventien stemmen voor en zestien stemmen tegen heeft tegengehouden.
Voor velen van ons is het een ideologische vraag waarom milieuorganisaties een voorkeurspositie moeten hebben ten opzichte van andere organisaties. Dankzij ons verzoek inzake een aparte stemming over amendement 40 kunnen wij dit corrigeren.
Vorige week nog, mevrouw de commissaris, bleek uit de gebeurtenissen op de Noordzee dat vissersorganisaties dezelfde behoeften hebben en tenminste hetzelfde recht op toegang tot de rechter moeten hebben als Birdlife of andere sterke internationale organisaties. Het is een diep ideologische overtuiging van velen van ons dat ook andere milieuorganisaties dit recht moeten hebben. Wij moeten geen organisaties hebben die “gelijker” zijn dan andere.
Naar mijn mening heeft dit hele debat de volgende vraag doen rijzen: wat is de toegevoegde waarde van deze richtlijn anders dan dat we een deadline krijgen voor het moment dat het Verdrag van Aarhus moet worden uitgevoerd? Deze deadline zouden we ook kunnen krijgen door een veel eenvoudiger regelgeving dan de zeer gecompliceerde situatie waarin we ons nu bevinden.
Wat betreft de toepassing van het Verdrag van Aarhus op de Gemeenschap, plus de door ons gewenste correctie van de richtlijn, hebben we alle mogelijkheden om die doelen te bereiken door middel van . 
Sjöstedt (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Aarhus is van grote betekenis. Het biedt de burgers werkelijk meer mogelijkheden om inzicht te krijgen in milieubesluiten die hun direct aangaan, en daarop ook feitelijk invloed uit te oefenen. Ik zal beginnen met commentaar te leveren op dat deel van de toepassing dat wordt behandeld in het verslag-Schörling over toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden
Er is een voorstel ingediend om het verslag in zijn huidige formulering af te wijzen; onder andere mevrouw Thors wees daar zojuist op. Zelf vind ik het een beetje moeilijk te begrijpen waarom men dit verslag zou afwijzen. Het is een feit dat de Europese Unie dit Verdrag heeft ondertekend. De Unie heeft daarmee de redelijke plicht om er via regelgeving voor te zorgen dat dit Verdrag ook wordt nageleefd. Dat is toch een redelijk gevolg van de ondertekening. Ik geloof dat dit van speciaal belang is wanneer de Unie wordt uitgebreid met tien nieuwe lidstaten. Het gaat erom dat we de nieuwe lidstaten meekrijgen, zodat ze samen met ons bereiken wat in het eigenlijke Verdrag wordt voorgeschreven.
Als men het verslag leest, is het ook volstrekt duidelijk dat geen enkel land verhinderd wordt om er een progressievere wetgeving op na te houden. Het staat elk land vrij om verder te gaan, om de bestaande rechten op andere gebieden uit te breiden. Dat maakt de parlementaire commissie duidelijk in de amendementen 4 en 5.
Het is essentieel dat dit verslag specifiek betrekking heeft op het milieu. Dat is immers het deel van het EU-recht dat het slechtst wordt nageleefd, gezien het aantal rechtszaken bij het Hof van Justitie.
Het door de Milieucommissie aangenomen voorstel kan naar mijn mening op een paar punten verbeterd worden. Ten eerste moet het zodanig worden uitgebreid dat het alle besluiten omvat die gevolgen hebben voor het milieu, en niet alleen besluiten op grond van artikel 175 van het Verdrag.
Ten tweede is het van belang dat niet tot in details wordt vastgelegd hoe het begrip “milieuorganisatie” moet worden gedefinieerd. Dat is toch nauwelijks een taak voor de EU. Bovendien is het belangrijk om geen beperkingen op te leggen inzake degenen die een zaak mogen bepleiten.
Ik zal de laatste seconden van mijn spreektijd wijden aan het verslag-Korhola. Het is belangrijk dat een zo groot mogelijk deel van de wetgeving onder dit verslag valt. Het is belangrijk dat ook zulke instellingen als de Europese Investeringsbank, die een grote rol op de financiële markt speelt, onder de toepassing vallen, zodat ook zij moeten voldoen aan de verplichtingen die in het verslag worden voorgeschreven.
Ik vind het ook van groot belang dat men het publiek toegang tot de rechter geeft, zodat ook het publiek onder deze regelgeving valt. 
Bernié (EDD ).
    Mijnheer de Voorzitter, waarom is er voor de toepassing van het Verdrag van Aarhus specifieke wetgeving nodig? Wij vinden dat het Verdrag zelf volstaat en hebben om die reden een voorstel ingediend ter afwijzing van de richtlijn betreffende toegang tot de rechter.
Bovendien worden er in dit ontwerp onaanvaardbare maatregelen voorgesteld. Allereerst, de procedure voor interne herziening voor besluiten die door de Europese instellingen zijn aangenomen. Waar dienen parlementsleden voor als hun beslissingen steeds ter discussie worden gesteld door NGO's die zijn gekozen door de Europese Commissie, die tevens de hoedster van de Verdragen is? Verder is de poging van de Commissie om zich te mengen in de organisatie van de nationale rechtsstelsels illegaal want in strijd met artikel 175 van het Verdrag. Tot slot bieden afwijkingen van de procedure, zowel voor wat betreft het civiel als het strafrecht, de NGO's de mogelijkheid om voor steun in aanmerking te komen om zich civiele partij stellen en te worden vrijgesteld van het betalen van proceskosten en schadevergoedingen als een zaak wordt verloren. Daarmee is deze maatregel in morele zin onjuist en in juridische zin stuitend.
Verder stel ik voor om ter wille van het waarborgen van duurzame ontwikkeling niet uitsluitend de NGO's bevoegdheid tot optreden te geven, maar daarbij ook de beheerders van het platteland te betrekken, zoals daar zijn: grond- en boseigenaren, landbouwers, ondernemingen, enzovoort. Volgens artikel 9 van het Verdrag van Aarhus moeten de lidstaten zelf de toegang tot de rechter organiseren.
Aanname van dit voorstel zal onvermijdelijk leiden tot problemen bij de toepassing en tot rechtsonzekerheid en dat lijkt mij in strijd met het doel dat wordt beoogd. Voor een goede toepassing van dit Verdrag moet het subsidiariteitsbeginsel worden gerespecteerd. 
Lisi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijns inziens hebben diverse collega’s, vooral mijn fractiegenoten maar ook anderen, in hun interventies de vinger op de zere plek in dit verslag gelegd.
De uitbreiding van het recht op informatie staat hier niet ter discussie; daar staan we vanzelfsprekend allemaal achter. Het Verdrag van Aarhus staat evenmin ter discussie; dat is al ondertekend en daar gaat het dus niet om, zoals reeds gezegd is. Wat wel ter discussie staat is een iets algemener punt, namelijk dat wat de Commissie heeft geprobeerd te doen door het Verdrag toepasbaar te maken, in onze ogen een stap te ver is, mevrouw de commissaris - en dit komt ook duidelijk naar voren in de interventies van enkele collega’s en in de ingediende amendementen. Zoals enkele collega’s hebben beschreven bestaat namelijk het gevaar dat we een verkorte procedure creëren op het gebied van de milieuwetgeving, terwijl de reden daarvoor vanuit juridisch oogpunt en bezien vanuit de juridische cultuur van de Unie en haar lidstaten niet duidelijk is.
Welnu, ik ben ervan overtuigd dat aan die reden verstandige overwegingen ten grondslag liggen en goede bedoelingen van de commissaris en van de collega’s, maar wij moeten wat dit betreft uitermate op onze hoede zijn. We riskeren immers dat we een maatregel in gang zetten die de legitimiteit ondermijnt van onze democratische instellingen, dat wil zeggen de gekozen vertegenwoordigers, de regeerders, de gemeentelijke en lokale bestuurders - kortom, het systeem van democratische waarborgen - en dat zijn de enige onafhankelijke en bevoegde instanties die in hun geheel de belangen van de burgers kunnen behartigen.
Welnu, het feit dat men bijzondere aandacht wil besteden aan het milieu is terecht en valt te prijzen. Het is ook alleszins wenselijk dat men alle burgers erbij betrekt. Maar we moeten oppassen dat de grenzen van die speciale wetgeving niet worden overschreden. Wanneer ik hoor dat mevrouw Schörling het over geen enkele begrenzing heeft, noch in tijd, noch in geografisch opzicht, dan lopen wij immers het serieuze risico dat we tegenmachten creëren, en als dat risico in de definitieve tekst van morgen daadwerkelijk gestalte zou krijgen, dan zouden wij er mijns inziens goed aan doen, zoals sommige collega’s al hebben gezegd, om tegen te stemmen. 
Blokland (EDD ).
    Voorzitter, in al die jaren dat Parlement en Raad samen wetgeving vaststellen is het niet vaak voorgekomen dat een voorstel van de Europese Commissie op basis van het subsidiariteitsprincipe werd verworpen. Ik, en met mij een heel aantal collega's, vind dat het voorstel dat nu in behandeling is - en ik heb het over de toegang tot de rechter, het verslag-Schörling - dat lot moet treffen.
Het is namelijk buitengewoon vreemd dat de Europese Commissie een voorstel indient om het Verdrag van Aarhus via een richtlijn in Gemeenschapswetgeving om te zetten, terwijl alle lidstaten en negen van de tien toetredingslanden dit Verdrag getekend hebben en sommigen het zelfs hebben geratificeerd. Het instrument van een richtlijn om te forceren dat de lidstaten het Verdrag van Aarhus opnemen in hun nationale wetgeving, is dan ook buiten proportioneel. Daar komt bij dat dit voorstel gebaseerd is op artikel 175, terwijl het in feite gaat om harmonisatie van de juridische systemen van de lidstaten. Dat kan helemaal niet op basis van artikel 175. Ook wijkt de tekst van het voorstel af van de tekst van het Verdrag van Aarhus en dat gaat natuurlijk voor grote problemen zorgen bij de interpretatie.
Voorzitter, ik ben uiteraard voor het Verdrag van Aarhus, maar ik kan niet anders dan concluderen dat de lidstaten het zelf moeten invoeren. Zij hebben zich daartoe verplicht. Dus het huidige voorstel van de Commissie is zowel technisch niet in orde als overbodig. Concluderend wil ik zeggen dat mijn fractie zeer grote bezwaren heeft tegen dit voorstel. Wij hebben dan ook een amendement ingediend om het voorstel te verwerpen en ik roep de collega's ertoe op dit te steunen. In de Milieucommissie is zo'n amendement met één stem verschil verworpen en dat was ook niet verbazingwekkend, want vlak voor de vergadering van de Milieucommissie werd er nog vanuit gegaan dat dit amendement van mij niet ontvankelijk zou worden verklaard. Dus niemand had zich echt goed voorbereid op die stemming. Ik denk dat we morgen de kans krijgen om het over te doen. 
Wallström,
    – Voorzitter, ik kan mij niet aan de gedachte onttrekken dat de status van milieukwesties hier ook meespeelt. Stelt u zich maar eens voor dat we het woord ‘milieuwetgeving’ vervangen door ‘economische wetgeving’ of iets dergelijks, dan zou u het niet meer dan normaal vinden dat men toegang heeft tot de rechter, dat we moeten zorgen dat de betrokken groepen toegang krijgen tot de rechter of inspraak hebben op dit terrein. De meeste dingen die vanzelfsprekend lijken, zullen ook op milieugebied moeten worden ingevoerd. Dat was even een overdenking.
Mag ik nu om te beginnen ingaan op de voorgestelde richtlijn betreffende toegang tot de rechter. Zonder gemeenschappelijk kader met geharmoniseerde eisen is het niet mogelijk om te waarborgen dat het Verdrag van Aarhus overal in de Unie wordt nageleefd. Aangezien wij dat Verdrag nu eenmaal hebben ondertekend, is dat het uitgangspunt.
De Commissie stelt voor om erkende milieuorganisaties beroepsrecht te verlenen. Dit vloeit voort uit de definitie van milieukwesties die hier wordt gehanteerd: waar het in het Verdrag van Aarhus en bij toegang tot de rechter in dit verband om gaat. Het beroepsrecht beperkt zich tot milieukwesties en is duidelijk afgebakend. Dit is volledig in overeenstemming met het Aarhus-Verdrag, dat een prominente positie toekent aan milieuorganisaties als pleitbezorgers voor het milieu, omdat wij daar zelf niet in kunnen voorzien. Wij zullen moeten luisteren naar hen die opkomen voor het milieu. Dit gebeurt ook in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, want de lidstaten hebben de vrijheid om een breder publiek toegang tot de rechter te geven. Bovendien wordt het grotendeels aan de lidstaten overgelaten om de details van het kader in te vullen. Overigens, met alle respect voor mevrouw Thors, de vissers stellen niet altijd het milieubelang voorop als het om bescherming van de Oostzee gaat, dus dat is misschien niet het beste voorbeeld.
Wat de ingediende amendementen betreft, kan de Commissie akkoord gaan met die waarin de uitgangspunten van het voorstel worden aangescherpt, met name waar wordt verwezen naar nationale wetgeving die bredere toegang tot de rechter verschaft. Een aanzienlijk aantal amendementen is echter niet aanvaardbaar voor de Commissie. Hoewel ik begrip en sympathie heb voor uw wens om maximaal voordeel voor het publiek te halen uit dit voorstel, ben ik van mening dat amendementen waarin wordt voorgesteld om het beroepsrecht uit te breiden naar organisaties die niet hoofdzakelijk of regelmatig actief zijn op milieugebied, eisen toevoegen die willekeurig of vaag zijn. Het is ook van belang om voor zoveel mogelijk juridische duidelijkheid te zorgen.
Andere amendementen tasten de draagwijdte van het voorstel aan omdat zij betrekking hebben op procedurele aspecten, zoals het verzoek tot interne herziening, dat de Commissie van belang vindt om de overheid in staat te stellen haar maatregelen zelf opnieuw te bekijken alvorens de zaak aan de rechter over te dragen. In onze visie is het voorstel evenwichtig. Het omvat de verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag van Aarhus, terwijl het de lidstaten de nodige flexibiliteit laat om de wetgeving doeltreffend te implementeren.
Dan kom ik nu op het voorstel voor een verordening tot uitvoering van het Aarhus-Verdrag binnen de instellingen. Ik wil benadrukken dat onze bedoeling is om de drie pijlers van het Verdrag van Aarhus volledig toe te passen op communautair niveau. De voorgestelde verordening heeft niet alleen betrekking op de instellingen van de Gemeenschap, maar op alle organisaties die overheidstaken vervullen op grond van de Verdragen, waaronder de agentschappen, bureaus of organen zoals de Europese Investeringsbank, voorzover zij zich bezighouden met milieuaangelegenheden die onder het Aarhus-Verdrag vallen.
Ook hier heeft de Commissie gebruik gemaakt van de flexibiliteit die het Verdrag van Aarhus de partijen biedt, met name wat betreft het organiseren van de inspraakprocedures en het opstellen van criteria voor toegang tot de rechter bij schendingen van het milieurecht. Getracht is om, zonder af te wijken van het Verdrag van Aarhus, de reeds bestaande regels en procedures zoveel mogelijk ongemoeid te laten. Met name conflicten met de bepalingen van het EG-Verdrag inzake toegang van particulieren tot het Europese Hof van Justitie moeten worden vermeden.
De amendementen die tot doel hebben af te wijken van de uitzonderingenregeling in het kader van verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang tot documenten, worden daarom door de Commissie als problematisch beschouwd. Ook amendementen die de verordening overmatig prescriptief maken met betrekking tot inspraakregelingen en amendementen die de toegang tot de rechter willen uitbreiden naar particulieren, zijn voor de Commissie niet aanvaardbaar. Die amendementen dreigen namelijk te interfereren met de bepalingen van het EG-Verdrag op dit terrein.
Ik zal het standpunt van de Commissie over specifieke amendementen(1) aan het secretariaat overhandigen. Ik dank u nogmaals voor het debat. 
De Voorzitter.
   Mevrouw Thors, hebt u het woord gevraagd om een toelichting te geven? 
Thors (ELDR ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik meedelen dat wij in dit Parlement heel vaak plegen te zeggen dat consumenten dezelfde rechten moeten hebben als economische spelers, en dat alle partijen moeten worden gehoord. Daar gaat het in dit verband om. Velen van ons staan vreemd tegenover een situatie waarin bepaalde organisaties waardevoller zijn dan andere. Dat zou iets van een Orwelliaanse maatschappij opleveren.
Tot slot wil ik erop wijzen dat wij het niet eens zijn met de interpretatie van de Commissie dat door geen problemen zouden veroorzaken in de meest succesvolle, progressieve landen. Dat is onjuist.
De Voorzitter.
   Alstublieft, mevrouw Thors, mij dunkt, dat op deze manier het debat weer wordt geopend.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0139/2004) van de heer Manders, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade. 
Manders (ELDR ),
   . – Voorzitter, laat ik beginnen met mijn dank uit te spreken aan iedereen die constructief heeft bijgedragen tot de totstandkoming van dit compromis en de richtlijn, die hopelijk, ik denk bijna zeker, zal worden aangenomen. Ik wil vooral mijn dank uitspreken aan ondervoorzitter Imbeni, die de bemiddelingsdelegatie heeft geleid, de heer Gargani, voorzitter van de juridische commissie, en alle schaduwrapporteurs, die op een constructieve wijze hebben bijgedragen aan de totstandkoming van het compromis, alsook aan ambassadeur Gunning, die namens de Raad bij de bemiddeling aanwezig was. Ik wil met name ook Ana Palacio, zij is inmiddels niet meer in dit Parlement aanwezig, bedanken. Zij was destijds voorzitter van de Juridische commissie en heeft gezorgd voor een uniek moment in dit Parlement, namelijk voor wat ik maar de "Manders-procedure" heb genoemd. De "Manders-procedure" hield in dat het hele Parlement uiteindelijk heeft moet stemmen over welke commissie bevoegd was om dit verslag op te stellen en te behandelen. Ik vond dat wel een eer en het heeft, denk ik, geleid tot een acceptabel resultaat.
Waarom zijn we tevreden met het bereikte compromis? Omdat er nu voor het eerst na tientallen jaren van debat een juridische titel is gevonden waarmee ervoor kan worden gezorgd dat de kosten van het herstellen van milieuschade kunnen worden verhaald op de vervuiler. Het liberale principe dat de vervuiler betaalt, is hierbij de hoofdlijn. Daar ben ik als liberaal uiteraard bijzonder content mee. Dit is nieuw, het is een , een brug die economische en milieuwetgeving verbindt. Toch ben ik dan nog niet helemaal tevreden, maar, zoals ik in mijn persconferentie nadat het compromis met de Raad was bereikt heb gezegd, we moeten dit zien als een zaadje dat nu gezaaid is en we hopen dat daar volwaardige wetgeving uit zal voortgroeien.
Wat is er aan de hand? Er is in mijn optiek vanwege het vele "mogen" in deze richtlijn nog steeds een vrij grote kans dat er een soort lappendeken ontstaat in Europa en dat de lidstaten met name in economische wat mindere tijden de economie belangrijker zullen vinden dan milieubescherming. Daarom betreur ik dat mijn uiteindelijke voorstel om artikel 95, maximale harmonisatie, te hanteren niet is overgenomen en we ons hebben gebaseerd op artikel 195. Hierbij hebben ook de milieu-organisaties, de milieu-NGO's, een bijzondere rol gespeeld. Zij klagen niet dat er te weinig harmonisatie zal zijn en gedurende de procedure hebben zij maximale harmonisatie niet gesteund. Ik betreur dat ten zeerste. Anderzijds, Europa was er blijkbaar nog niet klaar voor. Dat blijkt ook uit de bemiddelingsprocedure, want in het Parlement zijn maar vier amendementen aangenomen op het gemeenschappelijk standpunt. Slechts vier! Daarvoor hebben wij nog driemaal een bemiddelingsvergadering bijeen moeten roepen.
Uiteindelijk is het compromis, denk ik, geslaagd te noemen. Dat bleek ook uit de stemmingsuitslag in de bemiddelingsdelegatie van het Parlement, want twaalf tegen één voor het bereikte resultaat is natuurlijk fantastisch. Ik hoop dat het een begin is. Ik hoop ook dat de lidstaten niet hun vergunningenbeleid en de stand van de wetenschap zullen misbruiken om het gelijke speelveld voor economische activiteiten - dat wij toch zo graag hebben binnen de interne markt - te verstoren, doordat bepaalde lidstaten meer toelaten dan andere en voor het milieu geen winst wordt behaald. Daar staat tegenover dat de bepaalde winsten nu al zijn behaald. Zo is het maximale aansprakelijkheidsbedrag in de IMO-Conventie verhoogd van 50 miljoen naar 1 miljard. De preventieve werking van de richtlijn heeft dus zijn nut al bewezen. Ik hoop dat Euratom op korte termijn zal volgen en dan denk ik dat dit uiteindelijk zal leiden tot prima wetgeving.
Nogmaals, het begin is gemaakt en ik hoop dat het zal leiden tot iets moois. Ik wil de commissaris van harte bedanken. Het was natuurlijk één van haar topprioriteiten en nu kan zij dit thema nog binnen dit mandaat afsluiten. Ik wil haar dus hartelijk danken, evenals haar staf en vooral Charles Pirotti, die hier ook aanwezig is, voor de constructieve bijdrage in dit geheel. Ik wil de commissaris graag uitnodigen voor een lunch of een diner samen, want wij hebben vanwege haar drukke agenda niet de mogelijkheid gehad om samen een persconferentie te geven. Wellicht is dit een aardig idee, want ik zou graag via deze uitnodiging mijn gedachten over hoe ik deze richtlijn op termijn wil zien uitgroeien tot volwassen wetgeving, nader toelichten. Vooral mijn gedachten met betrekking tot mijn EMAS (). Daarover zou ik graag eens met haar spreken en ik hoop dan ook dat ze op mijn uitnodiging wil ingaan.
Wellicht is er na afloop van dit debat nog tijd voor een biertje. Nogmaals iedereen bedankt en ik hoop dat morgen een volle meerderheid het voorstel zal aannemen. Voorzitter, ik dank u vriendelijk en ik dank iedereen die constructief heeft bijgedragen. 
Wallström,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Manders graag bedanken. Dit is de eerste keer dat ik via de plenaire vergadering van het Europees Parlement ben uitgenodigd voor een , of in ieder geval voor een drankje. Ik dank u voor uw uitnodiging, mijnheer Manders, en ik dank u ook voor uw constructieve werk aan het milieuaansprakelijkheidsdossier! U hebt volkomen gelijk dat we er lang naar hebben uitgekeken dat dit werkelijkheid zou worden.
Verder wil ik mijn dank uitspreken aan de parlementaire delegatie in het bemiddelingscomité onder leiding van ondervoorzitter Imbeni, omdat de positieve opstelling van deze delegatie tijdens de bemiddelingsprocedure het mogelijk heeft gemaakt om tot een bevredigend compromis te komen: de nu voorliggende gemeenschappelijke ontwerptekst die door het bemiddelingscomité is goedgekeurd.
Dankzij deze nieuwe richtlijn zal er voor het eerst een alomvattend kader komen om milieuschade te voorkomen of te herstellen via een systeem van milieuaansprakelijkheid. Deze nieuwe regeling zal waardevolle voordelen opleveren voor de burgers en het milieu in de uitgebreide Unie. Ik ben zeer verheugd over het resultaat dat de medewetgevers hebben bereikt. Wij wilden allemaal dat deze richtlijn een ambitieus en werkbaar stuk wetgeving zou worden, en het was beslist niet gemakkelijk om een evenwichtig compromis te vinden ten aanzien van zo’n technisch ingewikkeld en politiek gevoelig onderwerp. Ik denk dat de nu voorliggende tekst een belangrijke stap zal vormen op weg naar een betere bescherming van het milieu in Europa. De bijdrage van deze nieuwe richtlijn aan het behoud van de biologische diversiteit in Europa, namelijk door toepassing ervan op beschermde soorten en natuurlijke habitats, is slechts één voorbeeld van de vele mogelijke winstpunten. Nogmaals bedankt, mijnheer Manders. 
Niebler (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil om te beginnen graag mijn bijzondere dank uitspreken jegens de rapporteur, de heer Manders. Hij heeft zich, zoals hij dat in het verleden al zo vaak heeft bewezen, ook bij de bemiddelingsprocedure op uitstekende wijze ingezet voor de richtlijn milieuaansprakelijkheid. Vanavond, wil ik hem daarvoor, en ook voor de goede persoonlijke samenwerking, nogmaals hartelijk danken.
De richtlijn milieuaansprakelijkheid heeft het Parlement lange tijd beziggehouden en heeft voor heftige discussies gezorgd. Menig criticus heeft er al aan getwijfeld of de richtlijn nog voor de verkiezingen of voor de uitbreiding kon worden aangenomen. Het verheugt mij daarom des te meer als rapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten dat bij de stemming van morgen - ik hoop dat het resultaat van de bemiddelingsprocedure hier morgen wordt aangenomen - de richtlijn realiteit kan worden.
Dit is een grote dag voor de milieubescherming in de Europese Unie. Met de invoering van de richtlijn zal er voor het eerst een vergoeding zijn bij schade aan beschermde soorten en leefgebieden, de zogenaamde zuivere ecologische schade. Voor het eerst zal er bovendien een voor de hele Gemeenschap geldend aansprakelijkheidssysteem zijn. In het belang van het milieu worden gaten in het aansprakelijkheidssysteem gedicht die al veel te lang hebben bestaan. In die zin begroet mijn fractie het resultaat van de bemiddelingsprocedure uitdrukkelijk met instemming.
Voor mijn fractie is het echter ook belangrijk, dat in het kader van de bemiddelingsprocedure een resultaat is bereikt dat getuigt van gezond verstand. Want om een spreekwoord te gebruiken dat bij het debat in eerste lezing is geciteerd door Lord Inglewood die straks zal spreken: het betere is de vijand van het goede.
Als voorbeeld voor de vele breekpunten in de richtlijn wil ik er één kwestie uitlichten die tot op het allerlaatste moment in het middelpunt van de discussie heeft gestaan: moet er een systeem komen voor verplichte financiële zekerheid of niet? Mijn fractie heeft een dergelijke verplichte verzekering altijd afgewezen. Voor zo’n systeem ontbreken op dit moment eenvoudigweg nog de referentiegegevens. Berekeningen zijn juist op het zojuist genoemde terrein van de zuivere ecologische schade op dit moment nog niet mogelijk.
Samen met de Raad en de Commissie heeft het bemiddelingscomité dit bezwaar ter harte genomen. Er zal dus voorlopig geen verplichte verzekering komen. De Commissie is in plaats daarvan opgeroepen zes jaar na het van kracht worden van de richtlijn een evaluatieverslag te presenteren, en zij zal dan, als daar aanleiding toe is, met nieuwe initiatieven komen. Mijns inziens is dat de juiste weg.
Misschien mag ik afsluitend voor mijn fractie nog het volgende zeggen: laten we morgen met zijn allen het resultaat van het bemiddelingscomité aannemen en op die manier de milieubescherming in de Europese Unie blijvend versterken. 
Gebhardt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ook ik wil graag de heer Manders heel hartelijk bedanken voor de omzichtige en collegiale manier waarop we bij deze bemiddelingsprocedure gewerkt hebben. Daaraan is volgens mij dit goede resultaat te danken.
Ik moet echter voor de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zeggen dat wij niet in katzwijm vallen bij het resultaat, omdat ons toch een veel stringentere aanpak voor ogen stond op basis van het beginsel “de vervuiler betaalt,” met daarnaast een onmiddellijk en bindend financieel garantiestelsel. Dat was evenwel bij deze bemiddelingsprocedure niet haalbaar, omdat er domweg in het Europees Parlement geen meerderheid te vinden is die daarvoor nodig is. Dat heeft natuurlijk gevolgen voor wetgevingsprocedures. Desondanks zal de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten instemmen met dit compromis omdat we er iets mee hebben bereikt wat we kunnen beschouwen als een eerste stap in de goede richting.
Enerzijds is het gelukt om de Commissie te verplichten binnen zes jaar een verslag te presenteren over de mogelijkheden voor financiële zekerheidstelling. Bovendien, en dat is heel wezenlijk, heeft de Commissie zich verplicht om, overeenkomstig het verzoek van het Parlement, voorstellen te ontwikkelen voor een systeem van geharmoniseerde instrumenten op het stuk van verplichte, financiële zekerheid. Dat was, denk ik, zonder meer een van basisvoorwaarden om vóór te kunnen stemmen. Mijns inziens is het ook een heel belangrijk punt, want daarmee wordt de ontwikkeling van een uniform Europees systeem voor financiële zekerheid en aansprakelijkheid niet domweg aan de vrije markt overgelaten, maar vorm gegeven en in een bepaalde richting gestuurd.
De tweede reden waarom we vóór stemmen is, dat we als Parlement hebben kunnen bereiken dat de Commissie de mogelijke beperking van de aansprakelijkheid bij transport over zee, zoals voorzien in internationale overeenkomsten, zal onderzoeken. In dat rapport dient ook de relatie tussen de aansprakelijkheid van scheepseigenaren en de bijdragen van afnemers van ruwe olie te worden onderzocht. Immers, juist terugkijkend op catastrofes als het ongeluk met de Prestige, is het noodzakelijk nog eens goed na te denken over de aansprakelijkheidsregelingen in het zeeverkeer.
Tot slot: wij zijn niet helemaal tevreden met wat er is bereikt, we hadden nog veel meer wensen. De heer Manders knikt. Ik weet dat hij ook nog meer had gewenst. Dat was echter niet mogelijk. Dit is dus een eerste stap. We zullen niet nalaten om er in de toekomst voor te zorgen dat er meer stappen worden gezet op de weg naar een bevredigende oplossing. 
Schörling (Verts/ALE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik mijn dank en gelukwensen uitspreken in verband met het resultaat dat uiteindelijk is bereikt. Ik weet dat het heel moeilijk was om deze zeer belangrijke richtlijn tot stand te brengen. Nu ligt er in elk geval een voorstel waarover we ons morgen moeten uitspreken, en ik en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zullen het steunen.
Dat betekent niet dat we in alle opzichten tevreden zijn met het resultaat. Het beginsel dat de vervuiler betaalt is uitstekend. Het is ook uitstekend dat we een geharmoniseerd aansprakelijkheidsstelsel hebben gekregen om milieuschade te voorkomen en ervoor te zorgen dat reeds ontstane milieuschade wordt aangepakt. Zoals de heer Manders zei, was Europa hier nog niet echt klaar voor. Delen van Europa waren er misschien inderdaad niet klaar voor, maar zeer velen van ons wilden een geharmoniseerder systeem, en we hadden wel wat verder kunnen gaan dan we nu gedaan hebben. Na de eerste lezing waren we zeer verheugd, maar na de tweede lezing waren we niet zo verheugd meer. Nu ligt er een compromis waarmee we moeten zien te leven, en het is goed dat er toch iets bereikt is.
Het voorstel om de Commissie na zes jaar verslag te laten uitbrengen over de verplichte financiële zekerheidsinstrumenten is ongelooflijk belangrijk, wil een en ander überhaupt kunnen functioneren. Het is een manier om in de eindfase tot een compromis te komen – een uitspraak van de Commissie waarin duidelijk wordt gemaakt dat men deze verplichtingen wil nakomen in overeenstemming met het compromis tussen het Parlement en de Raad. Ik weet niet goed of een dergelijke uitspraak bindend is, maar ik hoop dat dat het geval is, zodat de zaak zich niet langer dan deze zes jaar zal voortslepen. Ik hoop dat het werkelijk het geval is. Mevrouw Wallström kan misschien iets zeggen over de juridische status van dit soort uitspraken. 
Inglewood (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de andere sprekers tot dusver die dit allemaal een redelijk compromis vinden. Om een metafoor uit het Engelse cricket te gebruiken: bij dit soort kwesties is het belangrijk om te werk te gaan, dat wil zeggen, pragmatisch en stap voor stap proberen te zorgen dat onze aanpak van het soort verontreinigingsproblemen waarop deze richtlijn betrekking moet hebben, ook echt werkt.
Het is onmiskenbaar van belang om ervoor te zorgen dat er om te beginnen helemaal geen verontreiniging ontstaat. Ik ben er niet zeker van in hoeverre dat samenhangt met de verdeling van de aansprakelijkheid als er toch verontreiniging optreedt. Als er verontreiniging optreedt, moeten we zien hoe we daarmee omgaan. Zoals andere sprekers hebben gezegd, zal het principe dat de vervuiler betaalt wel het juiste zijn. Aan de andere kant moet het niet zo zijn dat men bij het definiëren van dat principe koortsachtig gaat zoeken naar een slachtoffer dat op de een of andere manier iets te maken heeft gehad met wat er is gebeurd en vervolgens alle aansprakelijkheid op zich geladen krijgt. Misschien zijn wij het om die reden oneens met sommige andere sprekers in dit debat.
Ik kan me omstandigheden voorstellen waarin het goed en juist is dat de overheid een taak heeft als er verontreiniging is ontstaan, en waarin het misschien niet passend is om een andere partij de schuld te geven of verantwoordelijk te stellen.
Tot slot vind ik het in de politieke context van dit soort debat van belang dat er niet reflexmatig wordt gereageerd op een bepaald verontreinigingsincident uit het recente verleden. We horen vaak de Prestige noemen. Natuurlijk was dat een ramp, maar als we nadenken over algemene regels tegen algemene problemen, moeten we niet al te specifiek zijn. 
Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn standpunt ligt, zoals te verwachten valt, dichter bij dat van mevrouw Gebhardt, die namens de socialistische fractie heeft gesproken.
Deze richtlijn is in beginsel een stap vooruit, maar niet in de praktijk, want voor de uitvoering ervan hebben de lidstaten een termijn van drie jaar gekregen, de mogelijkheid om het systeem met betrekking tot de verplichte financiële zekerheidsinstrumenten te onderzoeken wordt uitgesteld met een periode van zes jaar en er zijn zelfs bepalingen die pas na negen of tien jaar in werking zullen treden.
En dat op een moment dat er voortdurend allerlei ongelukken van dit type gebeuren. Met name op het vlak van verantwoordelijkheid voor schade aangericht door schepen, bestaan er internationale overeenkomsten waarmee de aansprakelijkheid van reders beperkt wordt.
Daarom zullen de burgers van de Gemeenschap in de praktijk geen verschil merken, nu niet en nog vele jaren niet. Het gaat hier om een begin – het Parlement is erg voorzichtig geweest in de aanvaarding ervan om geen afbreuk te doen aan het engagement van de lidstaten – maar we moeten absoluut realistisch zijn: er is hier geen sprake van reële vooruitgang. Er zullen ongelukken blijven voorkomen, die onmetelijke schade zullen aanrichten waarvoor geen verzekering is. Het is niet mogelijk om verantwoordelijkheid op te leggen aan rederijen of andere sectoren die een bron van gevaar vormen, dus kan het voorkomen dat een regio die, zoals waar ik vandaan kom, voor het levensonderhoud volledig afhankelijk is van de stranden, getroffen wordt door een olieramp die een einde maakt aan alle bedrijvigheid ter plaatse, zonder dat er een mogelijkheid is om schadevergoeding te innen of om de schade in rekening te brengen door middel van een systeem van verzekeringen. Dat is de realiteit.
Toch heeft dit Parlement, zoals altijd, zijn verantwoordelijkheid genomen en er de voorkeur aan gegeven het compromis toch maar te slikken. Het is akkoord gegaan met de voorwaarden opdat er vooruitgang wordt geboekt met betrekking tot het voorstel voor een richtlijn. Dat gaat nogal ver. Per slot van rekening beschikt het Parlement over bevoegdheden in het kader van de medebeslissingsprocedure. Ook die brengt een hoge mate aan verantwoordelijkheid met zich mee. Overigens is “compromis” een verkeerd woord; het is meer een dictaat dat is opgelegd door de Raad en de Commissie. 
Bij dit werk heeft de heer Manders alles gedaan wat hij kon. We moeten het doen met een paar mondelinge toezeggingen. Maar wij houden onszelf niet voor de gek en wij houden onze kiezers ook niet voor de gek: dit is niets meer dan een begin. Hopelijk zal de Commissie de lange termijnen van drie, zes, negen en tien jaar niet afwachten, maar in plaats daarvan – waarschijnlijk naar aanleiding van een nieuw groot ongeluk, dat enorme schade zal aanrichten in een deel van de Europese Unie, zij het in de Oostzee, de Middellandse Zee of de Noordzee, of waar dan ook – zich gedwongen zien met een voorstel te komen dat verandering brengt in deze situatie en het mogelijk maakt om meer precieze regels te ontwikkelen. Een andere kwestie die opheldering behoeft is de vraag of de richtlijn het meest geschikte instrument is, of dat er een verordening, met haar verplichtend karakter, nodig zal zijn om dit soort regels op te leggen, omdat we niet kunnen verwachten dat de lidstaten geleidelijk uit eigen beweging hun verantwoordelijkheden jegens hun burgers zullen nemen. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik bied ook mijn felicitaties aan bij de belangrijke stap die we morgen bij de stemming zullen zetten. Ik wil graag in herinnering brengen dat wij ons in de tekst van de Conventie voor de Europese grondwet ertoe verplichten een beleid te voeren dat een duurzame ontwikkeling garandeert op sociaal, economisch en milieuterrein. De richtlijn betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade is voor mij dan ook een logische consequentie van onze gehechtheid aan een Europees model voor een ecosociale markteconomie. Ik verwelkom dan ook van harte het feit dat vanaf nu het principe dat de vervuiler betaalt, zal gelden, en dat bedrijven en andere ondernemers worden verplicht schade aan het milieu te voorkomen en door hen veroorzaakte schade aan het milieu te herstellen, dan wel de kosten daarvan te betalen. Het onderwerp van de evaluatieprocedure is al aangesneden, evenals de overeenstemming over het feit dat voorzorgsmaatregelen en herstelmaatregelen in nauw overleg met de ondernemers moeten worden genomen.
Ik wil graag twee teleurstellingen noemen: de ene is dat nucleaire aansprakelijkheid niet onder deze richtlijn valt. Het is voor ons onbegrijpelijk dat bij milieuschade veroorzaakt door installaties voor windenergie, biomassa, biogas en zonne-energie de vervuiler aansprakelijk is, maar dat zulks bij deze richtlijn niet geldt voor nucleaire installaties.
Ik doe een beroep op de lidstaten om een uitzondering te maken voor de gewone uitoefening van bedrijfsactiviteiten waarvoor de overheid vergunning heeft verleend en voor ontwikkelingsrisico’s, omdat het tot nu toe nog niet is gelukt deze beide verschijnselen expliciet juridisch te verankeren. Wij steunen het compromis. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik spreek nogmaals namens mijn Britse conservatieve collega’s – collega Lord Inglewood, die hieraan heeft gewerkt, heeft immers reeds het woord gevoerd – en namens mijn fractie. Ik omarm beslist van harte het uitstekende werk van de heer Manders, waar hij lange tijd en ook via de bemiddelingsprocedure mee bezig is geweest.
Als lid van de Commissie juridische zaken en interne markt voel ik me verplicht om op te merken dat de beslissing om onze commissie met deze klus te belasten, die nogal is betwist door collega’s uit andere commissies, meer dan ruimschoots rechtvaardiging vindt in de praktische en pragmatische reactie die we hebben gekregen. Ik denk dat er nu een werkbaar voorstel ligt.
Dit is echter een moment om vooruit te kijken en niet achterom, omdat we het akkoord nu immers op tafel hebben liggen. Zoals een aantal collega’s al heeft gezegd, moet er nog veel werk worden verzet om de verantwoordelijkheden voor organisaties duidelijk af te bakenen en om er via de zogenoemde bevoegde autoriteiten in de lidstaten voor te zorgen dat ondernemingen en allen die bij mogelijk milieuschadelijke activiteiten zijn betrokken, zich ten volle bewust zijn van hun potentiële verantwoordelijkheden krachtens deze richtlijn.
Ik hoop dat de nalatenschap van de commissaris, als zij straks vijf jaar in functie is geweest, op dit terrein iets concreets zal omvatten. Ik wil haar dan ook aanmoedigen om de lidstaten alvast te gaan stimuleren om ervaringen uit te wisselen op het gebied van het instellen van bevoegde autoriteiten of het toewijzen van verantwoordelijkheden aan – in veel lidstaten reeds bestaande – milieu-instanties, en daarnaast om alvast netwerken voor de uitwisseling van goede praktijken op te zetten zoals we die kennen van een aantal andere pan-Europese regelgevingskaders, bijvoorbeeld ten aanzien van energie en communicatie. Ik zie niet in waarom dat proces niet onmiddellijk van start zou kunnen gaan, noch waarom contacten met de betrokken organisaties niet ook al zouden kunnen worden geïnitieerd.
Deze richtlijn heeft, zoals een aantal collega’s al heeft gezegd, een zeer traag ontstekingsmechanisme. De lidstaten krijgen een tamelijk royale termijn van drie jaar. Ook voor de evaluatie gelden lange termijnen. Als we echter allemaal vinden dat preventie het doel is – en dus niet herstel van de schade achteraf – dan moeten we meteen in actie komen en is er geen excuus voor uitstel. Dus ik verwelkom het akkoord. Dit is echter pas het begin en ik weet zeker, en ik hoop, dat de commissaris deze structuur zal neerzetten zodat wij daarmee aan de slag kunnen. 
Manders (ELDR ),
   . Voorzitter, een korte onderbreking. Ik wilde graag weten of het aanbod van de ook aanvaard wordt, want dan kunnen we via het kabinet een afspraak maken. 
Wallström,
    – Mijnheer de Voorzitter, hopelijk kunnen we onszelf vandaag toestaan om trots te zijn. Deze kwestie heeft ons en onze voorgangers jarenlang beziggehouden. Het is een ingewikkeld en politiek gevoelig onderwerp. Het is nu gelukt om de uitgangspunten vast te leggen en hoewel we het erover eens zijn dat het een eerste stap is, is het wel een heel belangrijke eerste stap. Onze opstelling ligt nu vast en het beginsel dat de vervuiler betaalt is nog eens bevestigd. Vandaaruit kunnen we verder werken, en daarom is het ook zo’n belangrijke eerste stap.
Ik wilde mevrouw Schörling rechtstreeks antwoorden omdat de uitspraak van de Commissie om in 2006 opnieuw naar de financiële zekerheid te kijken, formeel niet juridisch bindend is, maar je zou haar misschien wel politiek bindend kunnen noemen. Ik hoop dat dat evenveel betekent als een juridisch bindende verklaring. Het gaat om een plicht en een belofte van de Commissie, dus we zullen hier uiteraard op terug moeten komen. Ik weet zeker dat we alleen nog maar het begin hebben gezien. En het is zo belangrijk, om de redenen die u allemaal hebt genoemd. Ik dank u nogmaals, en ja, ik beloof dat ik straks iets kom drinken!
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0177/2004) van de heer Sjöstedt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het beheer van afval van de winningsindustrieën. 
Wallström,
   –Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik het Europees Parlement bedanken. Speciaal gaat mijn dank uit naar de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en naar de rapporteur, de heer Sjöstedt, voor het werk dat hij gestoken heeft in zijn verslag voor de eerste lezing.
Afval van de winningsindustrieën kan een dusdanige samenstelling en omvang hebben dat het een ernstige bedreiging vormt voor het milieu en de volksgezondheid als het niet op de juiste wijze wordt aangepakt. Dat is wel gebleken bij de grote ongevallen in het Spaanse Aznalcóllar in 1998 en in het Roemeense Baia Mare in 2000, waar na een dambreuk grote hoeveelheden giftige residuen in het milieu terechtkwamen, met enorme ecologische, financiële en sociale gevolgen.
Het doel van dit voorstel is om regels in te voeren die voor de hele EU gelden, ter voorkoming van water- en grondverontreiniging door langdurige opslag in dammen of afvalbergen voor residuen. De stabiliteit van de eindopslagplaatsen moet ook worden gegarandeerd, om te voorkomen dat er ongelukken gebeuren of om de eventuele gevolgen van ongelukken te beperken. Een gepaste aanpak van afval van winningsindustrieën zal in de hele EU worden gegarandeerd dankzij de voorgestelde richtlijn in combinatie met de gewijzigde Seveso II-richtlijn over de preventie en de beperking van de gevolgen van ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn, plus een document over de best toegankelijke techniek voor de aanpak van stenen en residuen.
De Commissie deelt de opvattingen van degenen die hebben gezegd dat het voorstel voldoende reikwijdte moet hebben en dat daarom enige uitzonderingen, bijvoorbeeld met betrekking tot afval afkomstig van de prospectie van mineralen, moeten worden geschrapt. In dit verband moeten de uitzonderingen voor inerte afvalstoffen niet worden uitgebreid tot al het ongevaarlijke afval, omdat dat het voorstel zou verzwakken. Verontreiniging door mijnen kan weliswaar een probleem zijn, maar dat kan niet worden geregeld door dit voorstel, dat betrekking heeft op afval.
Wat het afval uit het verleden betreft, steunt de Commissie de amendementen waarin geëist wordt dat de meest verontreinigde gebieden moeten worden geïnventariseerd. Wij vinden echter dat het aan de lidstaten is om te besluiten of deze gebieden worden gesaneerd.
Wij steunen ook de amendementen waarin er nadrukkelijk op wordt gewezen dat reeds in de ontwerpfase van een afvalvoorziening op gepaste wijze rekening moet worden gehouden met de afsluiting.
Tot slot wil ik erop wijzen dat de Commissie streeft naar een richtlijn die zo veelomvattend is dat deze belangrijke milieudoelen ermee kunnen worden bereikt. 
Sjöstedt (GUE/NGL ),
   Mijnheer de Voorzitter, voordat ik inga op de details van dit voorstel en op de wijzigings- en verbeteringsvoorstellen van het Parlement, wil ik even herinneren aan de achtergrond van deze richtlijn. De directe aanleiding waren de twee ernstige milieurampen in Spanje en Roemenië die ook al door de commissaris zijn genoemd. We moeten beseffen dat het probleem met dambreuken bijna ieder jaar op verschillende plaatsen in de wereld terugkeert, ook in de EU.
Tevens kan men zeggen dat zich een sluipende milieuramp voordoet, die inhoudt dat oud mijnafval, waar we vaak heel weinig van weten, uitlekt in de natuur. Het gaat daarbij vooral om zware metalen. Alles bijeengenomen is dit misschien wel een aanzienlijk groter milieuprobleem dan de mijnbouw die op dit moment plaatsvindt. Ook heeft de Europese wetgeving op dit gebied slecht gefunctioneerd, doordat de bestaande richtlijnen op het gebied van afval, die op dit moment deels ook voor mijnafval gelden, niet functioneren en niet aangepast zijn aan dit type industriële productie. Het is dus volstrekt duidelijk dat er een nieuwe richtlijn op dit gebied nodig is.
We willen de Commissie dan ook graag bedanken voor dit voorstel. Het heeft vele verdiensten, bijvoorbeeld inzake de veiligheid van dammen en inzake het verbod op de methode met hoge cyanidegehalten zoals die in Roemenië werd toegepast. Met deze richtlijn wordt die methode in het vervolg onmogelijk. Namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en als rapporteur wil ik echter nog meer verbeteringen zien. Allereerst is het van belang dat alle relevante afvaltypen onder deze richtlijn vallen. We hebben daarom besloten een aantal uitzonderingen te schrappen, onder andere voor afval van de prospectie van mineralen. Ook vind ik het belangrijk dat de richtlijn betrekking heeft op afval dat wordt vervoerd vanaf de dichtstbijzijnde productieplaats. Omdat het definitievraagstuk in dit geval enigszins gecompliceerd was, ben ik vooral blij dat we het eens geworden zijn over een definitie die volgens mij goed werkt. Alle fracties zijn het hier nu over eens.
Ik wil ook ingaan op het inerte niet-gevaarlijke afval. We moeten goed beseffen dat ook afval dat op zichzelf en in chemisch opzicht niet gevaarlijk is, toch tot grote milieuproblemen kan leiden. Dat kan gebeuren als het afval verkeerd wordt opgeslagen, als het de kans krijgt om waterbronnen te vervuilen of de grond te verzuren. Het is belangrijk dat ook dit afval wordt onderworpen aan regels waarin wordt geëist dat gevaarlijke situaties verholpen worden en dat het afval op een juiste wijze wordt aangepakt. Ik vind het besluit van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en milieubeleid in dezen niet ver genoeg aan, en daarom heb ik amendement 98 ingediend, met regels voor een aanpak zoals ik die zou willen.
Een van de belangrijkste punten van dit verslag is het afval uit het verleden, dat misschien wel het allergrootste milieuprobleem vormt. Het is niet voldoende om hier enkel een inventarisatie van te maken; er moet ook voor worden gezorgd dat er wat aan wordt gedaan, anders blijft de aanpak van de milieuproblematiek half werk. Ik vind het belangrijk dat zo’n aanpak wordt toegevoegd aan de voorstellen uit het verslag om ook middelen uit de structuurfondsen te gebruiken voor deze aanpak. Dat biedt vooral de nieuwe lidstaten de kans om iets te doen aan deze behoorlijk grote milieuproblemen.
Ik vind ook dat men dit moet zien als een mogelijkheid voor de ontwikkeling van nieuwe technologie en als een kans voor de reeds bestaande in de EU op dit gebied, die voor een deel al toonaangevend is in de wereld en die dit vooral nog kan worden.
Wat de financiële garanties van de ondernemingen betreft, hebben wij er ook hier voor gekozen om nog reeds voor de eerste lezing tot een compromis te komen tussen de fracties. Dat houdt in dat we de lidstaten een grote nationale vrijheid verschaffen om deze financiële garanties vorm te geven. Dat is een goede zaak, omdat er in veel landen reeds goed functionerende systemen bestaan. Tevens moeten de garanties worden goedgekeurd door de Commissie, om te zorgen dat ze voldoen aan de eisen. Dat is een redelijke voorwaarde
Wat betreft technische oplossingen voor de verschillende voorschriften in het verslag, heb ik er als rapporteur naar gestreefd om niet in te gaan op technische details, en om voorstellen inzake technische oplossingen te blokkeren. Die zouden een aanpassing aan de technische ontwikkeling verhinderen. Volgens mij is het nagestreefde resultaat dan ook bereikt.
Een ander punt waarop ik op wil ingaan, is het feit dat veel van de meest onverantwoordelijke mijnbouw wereldwijd gezien plaatsvindt in de allerarmste landen. In het verslag hebben we een passage opgenomen dat voorzover mijnbouwprojecten door de EU worden gefinancierd, ook bijvoorbeeld via de Europese Investeringsbank, als voorwaarde wordt gesteld dat aan de eisen uit de richtlijn wordt voldaan.
Nog een punt dat ik heb willen aanscherpen, is de bewaking van de dammen. Er worden wel constructie-eisen gesteld, maar het probleem is vaak dat de dammen nadien niet worden aangepast aan veranderde productieomstandigheden en dat ze niet behoorlijk worden bewaakt. Dat hebben we ook bij de genoemde rampen kunnen zien. Een ander belangrijk punt is onze eis dat men zich reeds vanaf het begin moet bezighouden met de planning van de afsluitingsfase.
Over het geheel genomen vind ik dat het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid een aanzienlijke versterking van het werk van de Commissie betekent. Ik hoop dat we hiermee de hoofdproblemen kunnen aanpakken die ik in het begin noemde: het vermijden van grote dambreuken; het opnemen van het lekken van milieugif in de natuur, een punt dat op dit moment nog ontbreekt; en het zorgen voor wetgeving op dit gebied die echt functioneert en waar alle problemen op dit gebied onder vallen. De voorwaarden om dit resultaat te bereiken zijn nu aanwezig.
Ik wil nog twee seconden gebruiken om de schaduwrapporteurs en de vertegenwoordigers van de Commissie te bedanken voor de goede samenwerking. 
Matikainen-Kallström (PPE-DE ),
    – Mijnheer de Voorzitter, de belangrijkste kwestie in de richtlijn is de definitie van afval van de winningsindustrieën waarvan het afval hetzij ongevaarlijk, hetzij gevaarlijk is. De in enkele amendementen voorgestelde formuleringen over inert afval brengen de hele logica in de war en zorgen voor een jungle van eindeloze vragen.
Het ongevaarlijke afval in de winningsindustrieën is daadwerkelijk ongevaarlijk, omdat het materiaal uit de natuur afkomstig is. Het voor het milieu ongevaarlijke natuurlijke materiaal, afvalgesteente, kan geen afval zijn als het nog wordt gebruikt als vulmateriaal voor mijnen en groeven, grondverbetering of de wegenbouw. Het aan een afvalheffing onderhevig maken van afvalgesteente kan alleen al in Finland honderden of zelfs duizenden mensen hun baan kosten.
De Europese winningsindustrieën zorgen voor een aanzienlijke meerwaarde voor de Europese Unie. De economisch-sociale impact van nieuwe winningsindustriën zal vooral voor dunbevolkte en afgelegen regio's van doorslaggevend belang zijn. Het is absoluut niet om het even hoe deze industriesector wordt behandeld. Zaken als telefoons, ramen, glazen, vaatwerk, eetgerei, voertuigen en de bouw zijn allemaal op deze industriesector gebaseerd. De vraag is nu of wij deze industriesector in Europa en onder eigen beheer willen houden, met respect voor de principes van duurzame ontwikkeling, of dat wij deze sector door een te beperkende wetgeving die deze sector vreemd is, naar landen buiten de Unie verjagen, waar wij de milieuvraagstukken niet in de hand hebben. Het is uitermate belangrijk dat er in de Europese Unie een duidelijk mineralenbeleid komt waarin rekening wordt gehouden met ecologische en economische aspecten. Er is dus weer werk voor de commissaris voor het mededingingsbeleid. 
Klaß (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in een ordelijk, schoon en milieuvriendelijk Europa moet extra aandacht bestaan voor het afvalstoffenbeleid en in dat kader gaat het vanavond om mijnbouwafval.
We zoeken de bodemschatten op die we voor ons levensonderhoud gebruiken en verwerken ze. Niet alle bodemschatten zijn evenveel waard als we de gebruikswaarde als criterium nemen. Daarbij dringt zich de vraag op: hoort alles wat we op dit moment niet gebruiken of verwerken, daarmee ook meteen thuis in de categorie afval? Ik dacht van niet.
Goede grond en deklagen worden verwijderd om de dieper liggende delfstoffen te bereiken. Ze worden afgevoerd en later weer op de ontgonnen terreinen gestort en garanderen zo dat er weer vruchtbare akkers en velden komen en de situatie van voor de winning wordt hersteld.
Het is de definitie van afval geweest die de discussie in de commissie zo moeizaam heeft gemaakt. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft zich in haar verslag, het verslag-Sjöstedt, heel duidelijk uitgesproken voor een definitie die we al hebben in de kaderrichtlijn afvalstoffen. Wij zijn ervoor om werkelijk afval, vervuild materiaal of gesteente volgens de voorschriften te verwerken en op te ruimen. Deklagen en bovengrond zijn stoffen die elders belangrijk zijn. Zonder deklagen en bovengrond zouden de groeven niet weer volgestort kunnen worden en zou opnieuw cultiveren van de bovengrond niet mogelijk zijn.
Iedereen die mijnbouw pleegt, iedereen die ingrijpt in de natuur, heeft de plicht om na zijn werkzaamheden een schoon, geordend en boven alles veilig terrein achter te laten. Het is dan ook juist om al bij aanvang van die werkzaamheden dit landschapsherstel en dit opnieuw in cultuur brengen bij contract in de plannen te verankeren. We leggen hier waarborgen vast. Dergelijke waarborgen moeten echter zowel zeker als flexibel zijn. Het is aan de lidstaten om de criteria vast te stellen die de Commissie vervolgens zal moeten goedkeuren.
Wat ons zorgen baart, zijn vooral de zonden uit het verleden. Mijnen waarvan de exploitatie niet op een ordelijke manier is beëindigd, de stortbergen met mijnafval - we hebben het dan over zogenaamd historisch afval. Het is belangrijk en ook juist dat wij ons uitspreken voor een inventarisatie en een oplossing van dat probleem. Maar we moeten op langere termijn kijken. We hebben criteria nodig die we kunnen aanhouden en realiseren. De rapporteur gaat in de amendementen 71 en 72 niet ver genoeg. In een richtlijn betreffende mijnbouwafval moet niet alles worden herhaald en opnieuw opgevoerd wat al in andere richtlijnen van de Europese Unie is geregeld. Het gaat hier om de richtlijn inzake het storten van afvalstoffen, de kaderrichtlijn water en de kaderrichtlijn afvalstoffen.
Tot slot zou ik er graag nog op willen wijzen dat onze ambities steeds op duurzaamheid gericht moeten zijn. Ecologische, economische en sociale aspecten moeten tegen elkaar worden afgewogen. Dat geldt voor het verlenen van vergunningen voor installaties net zo goed als voor de voorwaarden in plannen voor afvalbeheer en de reconstructie van terreinen. 
Haug (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het spijt mij dat ik te laat gekomen ben. Dat komt omdat we vandaag de dag niet alleen met mijnbouwafval te maken hebben, maar ons ook - eigenlijk zelfs vooruitlopend op de volgende zittingsperiode - bezig moeten houden met ons REACH-systeem, dus met het beleid voor chemische stoffen. Ik heb zojuist de avond doorgebracht bij BASF, een groot chemieconcern, en ben hals over kop hierheen gekomen.
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten is erg blij met de wetgeving die we nu op het terrein van het afval van de winningsindustrieën hebben. We hebben in Europa een uniforme standaard nodig voor het beheer van dit afval. Dat zal leiden tot een verdere gelijkschakeling van de concurrentievoorwaarden voor de ondernemingen in de lidstaten en tegelijkertijd zal het leiden tot een verbetering van de levensomstandigheden van de burger en de kwaliteit van het milieu.
In de commissie is vooral gediscussieerd over de definitie van het begrip afval en de definitie van de door de industrie te stellen financiële zekerheid. We hebben echter in de commissie een brede meerderheid gevonden, een brede overeenstemming bereikt over datgene waar we in meerderheid over hebben besloten, en we hopen dat morgen het plenum zich ook in die overeenstemming zal kunnen vinden. Wij willen dat iedere onderneming verplicht wordt ervoor te zorgen dat zij milieuschade waarvoor zij verantwoordelijk is, ook kan herstellen. Daarbij staan wij niet op één bepaalde vorm van financiële zekerheidstelling. We laten ieder de ruimte en we laten veel mogelijkheden open. De lidstaten en de Commissie zullen echter garant moeten staan voor het functioneren van een en ander
Met betrekking tot de definitie van mijnbouwafval hebben we rekening gehouden met alles en iedereen die maar van zich heeft laten horen. De industrie, de milieu-NGO’s, het Europese Hof van Justitie en niet in de laatste plaats de Commissie. Het staat buiten kijf dat datgene waar we het in de commissie over eens zijn geworden, geen herhaling is van bestaande wetgeving, maar dat we dat juist hebben vermeden. We hebben het voorstel van de Commissie op een aantal plaatsen bijgebogen ten gunste van het milieu. We hebben ecologie en economie met elkaar verbonden, iets wat de sociaal-democraten altijd al hoog in het vaandel hebben gevoerd. Dat er door de fracties aan het plenum niet meer dan twintig amendementen zijn voorgelegd, getuigt van het goede werk dat we in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid hebben verricht.
Ik heb de samenwerking met de collega’s die in de commissie aan dit dossier hebben gewerkt, zeer aangenaam gevonden. Ook de Commissie is in veel gevallen erg behulpzaam geweest. Daarvoor hier mijn hartelijke dank. 
McKenna (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is het van harte eens met het standpunt van de rapporteur. Wij vinden dit een uitermate belangrijke kwestie. Mijn- en groeveafval vormt bijna 30 procent van het totale afval in de EU, wat neerkomt op honderden miljoenen ton per jaar. Ik kom uit een land dat de mijnbouw heeft gestimuleerd zonder naar de langetermijngevolgen van deze activiteiten te kijken, en sommige mijnen hebben een verleden van grote problemen die zich tot ver in de toekomst zullen uitstrekken; een van de duidelijkste voorbeelden daarvan zijn de Tynagh-mijnen in Ierland. Iemand moet hiervoor aansprakelijk zijn. Door gebrek aan behoorlijk toezicht hebben mijnbouwbedrijven na beëindiging van hun activiteiten ongestraft een erfenis kunnen achterlaten waardoor ons milieu en ons water nog altijd worden verontreinigd. Deze richtlijn draagt er sterk toe bij dat dit niet meer kan gebeuren.
Alle winningsafval moet ook inert afval omvatten. Dat is essentieel. Met betrekking tot reeds lang geleden gestort afval is dat vooral van belang in landen als het mijne, waar de mijnbouw niet meer zo veel oplevert als vroeger.
Ik steun de rapporteur in alles wat hij heeft gezegd. Het is een zeer belangrijk verslag, en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft een zeer belangrijk standpunt geformuleerd. Ik hoop dat de Commissie de amendementen van de rapporteur ter verbetering van het Commissievoorstel kan aanvaarden. Een en ander sluit ook aan bij tal van milieuorganisaties in Europa die dit, en de aanbevelingen van de rapporteur, als cruciaal beschouwen. 
Bowe (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, net als iedereen wil ik beginnen met de rapporteur te bedanken voor zijn verslag. Hij heeft in betrekkelijk korte tijd een goede prestatie geleverd. Dit verslag was hard nodig. Om voor de hand liggende redenen hebben de ongevallen in Roemenië en Spanje, maar ook andere incidenten die zich in de loop van de tijd in de Unie hebben voorgedaan, overduidelijk laten zien dat dit soort materiaal een werkelijk gevaar vormt voor de volksgezondheid en het milieu als er niet op de juiste manier mee wordt omgegaan. Dit voorstel biedt een aanpak voor dergelijke industriële milieuproblemen.
Velen van ons waren enigszins verbaasd over het grote aantal amendementen dat aanvankelijk was ingediend, maar in veel opzichten weerspiegelt dat gewoon het belang en de ernst van de aard van dit voorstel.
Droevig genoeg is men zich in het Verenigd Koninkrijk allang bewust van de gevaren van mijnafval, namelijk sinds de vreselijke ramp in Aberfan in 1966 waarbij een verschrikkelijk aantal doden viel. Daardoor is onze nationale wetgeving bijzonder streng met betrekking tot mijnafval.
Bepaalde onderdelen van deze nieuwe wetgeving zijn echter nieuw en innovatief en verdienen overgenomen te worden. Sommige andere vind ik evenwel misplaatst, met name de uitbreiding van het toepassingsgebied met inert afval. Desondanks ben ik van mening dat een overzicht van gesloten mijnbouwlocaties en eerder gebruikte nieuwe locaties van groot belang is als we werkelijk inzicht willen krijgen in de volle omvang van het probleem in Europa.
Uiteindelijk ligt er een goed resultaat. Ik wil dit voorstel bij het Parlement aanbevelen. Het zal keurig passen naast de overige wetgeving op dit terrein – de IPPC-, de Seveso- en de stortrichtlijn – en een positieve bijdrage leveren aan de bescherming van het milieu, de volksgezondheid en duurzame ontwikkeling. 
Wallström,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik het hebben over de definitie van afval. Er staat geen specifieke definitie van afval van winningsindustrieën in dit voorstel, maar de algemene definitie van afval in de kaderrichtlijn 75/442/EEG over afval is opgenomen. Dit verhindert niet dat dergelijk afval wordt hergebruikt voor een nuttig doel, bijvoorbeeld in bouwmateriaal. Het is belangrijk om hier even op te wijzen.
Ik wil de reactie van de Commissie op belangrijke amendementen meedelen. De Commissie kan akkoord gaan met 32 amendementen in hun geheel en met 26 amendementen gedeeltelijk of in beginsel. De amendementen die betrekking hebben op de reikwijdte van het voorstel zijn natuurlijk extra belangrijk. In amendement 15 over artikel 2, lid 3, wordt voorgesteld om de eisen krachtens dit artikel van toepassing te laten zijn op materiaal zoals onverontreinigde aarde en prospectieafval. De Commissie kan deze aanpak steunen, omdat daardoor de rechtszekerheid wordt vergroot en de milieuveiligheidsmaatregelen worden verbeterd. Wij steunen ook het amendement dat inhoudt dat ook afvalvoorzieningen voor inert afval onder de bepalingen voor ernstige ongevallen moeten vallen.
In amendement 15 wordt voorgesteld dat de beperkte eisen in artikel 2, lid 3, ook betrekking hebben op ongevaarlijk afval. Dat deel van amendement 15 zou een ingrijpend effect hebben op de totale effectiviteit van het voorstel, en de Commissie kan het dan ook niet goedkeuren. Om andere redenen kan de Commissie geen steun geven aan de amendementen die inhouden dat er bepaalde maatregelen worden ingevoerd voor uitgediende mijngroeven die men met water heeft laten vollopen. Wij vinden dat die kwestie moet worden opgelost in het kader van de kaderrichtlijn water.
We moeten de grote problemen uit het verleden aanpakken, zoals gesloten en verlaten afvalterreinen. De Commissie heeft voorgesteld om informatie uit te wisselen over methoden voor het in kaart brengen en saneren van dergelijke terreinen. Door amendement 71 zou deze informatie verplicht worden op EU-niveau. Het uitvoeren van inventarisaties om de ergste verontreinigingsbronnen vast te stellen is een grote stap op weg naar de oplossing van dit probleem. De Commissie kan een dergelijke strategie steunen. Daarentegen moeten besluiten over de feitelijke sanering worden overgelaten aan de lidstaten.
Een ander probleem zijn de eisen inzake financiële garanties voor de kostendekking voor het geval de exploitanten niet langer ter verantwoording kunnen worden geroepen. De Commissie kan akkoord gaan met de verduidelijkingen in de amendementen 66 en 67, maar wij kunnen geen steun geven aan het deel van amendement 66 waarin wordt voorgeschreven dat dergelijke procedures door de Commissie moeten worden goedgekeurd, omdat dat tot de bevoegdheid van de lidstaten behoort. We kunnen evenmin akkoord gaan met amendementen inzake de formulering van deze garanties, omdat de tekst de huidige flexibiliteit dient te behouden.
Voor afvalvoorzieningen die een vergunning hebben gekregen vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn wordt een overgangsperiode toegestaan. In amendement 74 wordt een poging gedaan om voor die periode bepaalde eisen in te voeren, onder andere door verwijzingen naar de kaderrichtlijn water. De Commissie vindt dit onnodig, omdat zowel de bepalingen in de Europese waterwetgeving als de algemene eisen in de kaderrichtlijn inzake afval van toepassing zijn. Bovendien moet de gedachte achter de overgangsperiode niet worden ondermijnd.
In de amendementen 29 en 35 wordt met nadruk gewezen op de behoefte aan een passend beheer van de afsluiting en follow-up van de afvalvoorzieningen. In diverse amendementen wordt ook voorgesteld om te verwijzen naar EU-normen met evaluatie van een milieuvriendelijk beheer. In amendement 32 en 57 wordt een directe koppeling gelegd met de doelstellingen van de kaderrichtlijn water, en in amendement 46 met beschermde gebieden. Tenslotte belicht amendement 7 ook de functie van deze richtlijn in verband met de ontwikkelingshulp van de EU. De Commissie steunt deze amendementen, waarin hetzelfde doel wordt nagestreefd als in het Commissievoorstel, en waardoor de overeenkomst met andere belangrijke communautaire wetgeving wordt verbeterd.
Ik ben van plan om een complete lijst met de standpunten van de Commissie met betrekking tot de amendementen aan het secretariaat (1) te geven, en ik dank u voor dit eerste debat over dit belangrijke voorstel, dat zowel de onderhavige problemen als onze voorstellen voor een oplossing daarvan duidelijker zal maken. Zoals veel afgevaardigden hebben gezegd, moeten wij actief optreden, omdat dit probleem veel meer voorkomt dan wij denken, ook de steeds terugkerende ongelukken in heel Europa en over de hele wereld. We moeten dit probleem aanpakken. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mevrouw Wallström.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(2) 


De Commissie kan de volgende amendementen geheel of gedeeltelijk en na herformulering aanvaarden: 5, 6, 10, 18, 19, 25, 26, 27, 28, 90, 31, 32, 36, 37, 38, 39, 40, 42, 43, 52, 56, 58, 62, 64, 69, 71, 73, 75, 77, 79, 82, 85, 86, 95, 96, 97, 98, 106, 109 en 119.
Met betrekking tot amendement 10 kan de Commissie de mogelijkheid van strengere nationale regels aanvaarden, mits die in overeenstemming zijn met de algemene regels van het Verdrag. Voor een expliciete verwijzing in het amendement naar een verbod op de uitvoer van paarden voor productie of slacht zou een specifiek juridisch onderzoek nodig zijn.
De Commissie kan de amendementen 28, 73 en 95 over het gebruik van apparatuur voor satellietnavigatie aanvaarden, mits de maatregel alleen geldt voor voertuigen die lange afstanden moeten rijden.
Met betrekking tot de amendementen 9 en 16 betreffende het toepassingsgebied van de verordening kan de Commissie een vrijstelling voor vervoer over minder dan vijftig kilometer (in plaats van de in het amendement genoemde honderd kilometer) aanvaarden, echter niet voor dieren die worden vervoerd in het kader van sportevenementen of tentoonstellingen als die zijn georganiseerd voor commerciële doeleinden.
De volgende amendementen kan de Commissie niet aanvaarden: 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 29, 33, 34, 41, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 53, 54, 55, 57, 59, 60, 61, 63, 65, 66, 67, 68, 70, 72, 74, 76, 78, 80, 81, 83, 84, 87, 88, 89 tot en met 94, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 107, 108, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 120, 121, 122, 123 en 124. 

De Commissie kan de volgende amendementen als onderdeel van het compromispakket aanvaarden: 10, 11, 12, 13, 14 en 15.
De overige amendementen kan de Commissie niet aanvaarden.
De Commissie kan de volgende amendementen als onderdeel van het compromispakket aanvaarden: 9, 10 en 11.
De overige amendementen kan de Commissie niet aanvaarden.
De Commissie kan de volgende amendementen als onderdeel van het compromispakket aanvaarden: 18, 19, 20, 21 en 22.
De overige amendementen kan de Commissie niet aanvaarden. 

De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 1, 8, 12, 13, 14, 15, 17 en 20 tot en met 91.
De Commissie kan de volgende amendementen na herformulering aanvaarden: 2, 3, 4, 5, 6, 9, 10, 11, 16, 18 en 19.
De Commissie kan amendement 7 niet aanvaarden.
Het Commissiestandpunt inzake de 112 amendementen is als volgt: zij aanvaardt tien amendementen volledig, namelijk 8, 9, 12, 14, 18, 29, 35, 46, 50 en 78; zij aanvaardt negentien amendementen in beginsel, namelijk 3, 7, 11, 13, 15, 16, 17, 24, 30, 31, 32, 40, 52, 77, 81, 82, 95, 102 en 107; zij aanvaardt negen amendementen gedeeltelijk, namelijk 33, 34, 41, 52, 53, 63, 70, 93 and 111; zij verwerpt 74 amendementen volledig, namelijk 1, 2, 4, 5, 6, 10, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 36, 37, 38, 39, 42, 43, 44, 47, 48, 49, 51, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 79, 80, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 94, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 106, 108, 109, 110 en 112. 

Wat betreft het standpunt van de Commissie met betrekking tot de door het Parlement ingediende amendementen op het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het sluiten, namens de Europese Gemeenschap, van het Verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, kan de Commissie het amendement dat een nieuwe overweging aan de tekst van de Commissie toevoegt, in beginsel en mits hergeformuleerd, aanvaarden.
Wat betreft het standpunt van de Commissie met betrekking tot de door het Parlement ingediende amendementen op het voorstel voor een verordening betreffende de toepassing van het Verdrag van Aarhus op de EG-instellingen en -organisaties, bevestigt de Commissie het volgende:
De Commissie kan de amendementen 12, 17, 20 en 36 aanvaarden.
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk aanvaarden: 18 (alleen het gedeelte betreffende de termijn van vijftien werkdagen), 25 (alleen de verwijzing naar publicatie van de administratieve handeling) en 43 (verwijzing naar “overeenkomstig het nationaal recht” in beginsel).
De Commissie kan de amendementen 6, 38 en 39, mits hergeformuleerd, in beginsel aanvaarden.
De overige amendementen kunnen door de Commissie niet worden aanvaard. Dit zijn de amendementen 1 tot en met 5, 7 tot en met 11, 13 tot en met 16, 19, 21 tot en met 24, 26 tot en met 35, 37, 40 tot en met 42 en 44 tot en met 54.
Wat betreft het standpunt van de Commissie met betrekking tot de door het Parlement ingediende amendementen, bevestigt de Commissie het volgende:
De Commissie kan de amendementen 5, 16 en 17 aanvaarden.
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk aanvaarden: 4 (tweede gedeelte), 9 (laatste gedeelte), 18 (eerste en derde gedeelte), mits herschreven of herschikt.
De Commissie kan de amendementen 1, 6, 20, 21 en 23 in beginsel aanvaarden.
De overige amendementen kunnen door de Commissie niet worden aanvaard (ter informatie: de niet aanvaarde amendementen zijn 2, 3, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 19, 22 en 24 tot en met 44).
De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 3, 5, 7, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 18, 19, 26, 27, 28, 31, 32, 35, 37, 39, 51, 52, 54, 57, 59, 60, 75, 76, 79, 85, 91, 97 en 99 (in totaal 32 amendementen).
De amendementen 2, 6, 15, 17, 25, 29, 30, 42, 46, 47, 50, 63, 66, 67, 70, 71, 72, 82, 84, 86, 87, 92, 93, 94, 96 en 98 kunnen in beginsel en/of gedeeltelijk worden aanvaard (in totaal 26 amendementen).
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 1, 4, 8, 9, 20, 21, 22, 23, 24, 33, 34, 36, 38, 40, 41, 43, 44, 45, 48, 53, 55, 56, 58, 61, 62, 64, 65, 68, 69, 73, 74, 77, 78, 80, 81, 83, 88, 89, 90 en 95 (in totaal 40 amendementen). 
