Aspekty rozwojowe Międzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem - Znaczenie minimalnych dochodów w zwalczaniu ubóstwa i promowaniu społeczeństwa opartego na integracji (debata). 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata łączna na temat zagadnienia ubóstwa:
oświadczenia Rady i Komisji w sprawie aspektów rozwojowych Międzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem,
sprawozdanie pani poseł Figueiredo w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, na temat roli dochodu minimalnego w walce z ubóstwem i w promowaniu społeczeństwa integracyjnego w Europie.
Olivier Chastel
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, szanowni państwo posłowie! Rok 2010 to Europejski Rok Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Wiemy zatem doskonale, że wyzwanie, jakie niesie ze sobą ubóstwo, nie kończy się na granicach Unii i nie może być rozwiązane wyłącznie w jej obrębie.
Ostatnia seria następujących po sobie kryzysów globalnych, które uderzyły we wszystkie kraje, a najsilniej w te najbiedniejsze, pokazała, jak bardzo świat jest wzajemnie powiązany. Promowanie rozwoju jest więc integralną częścią odpowiedzi Europy na dzisiejsze globalne wyzwania, a następne pięciolecie będzie kluczowe dla polityki rozwojowej w Europie i na świecie.
Zostało to podkreślone w art. 208 traktatu z Lizbony oraz w konsensusie europejskim w sprawie rozwoju. Jasno stwierdziliśmy, że nadrzędnym celem współpracy UE w zakresie rozwoju jest zwalczenie ubóstwa w kontekście zrównoważonego rozwoju, w tym poprzez działanie na rzecz milenijnych celów rozwoju.
Osiągnięcie wszystkich milenijnych celów rozwoju w kontekście zrównoważonego rozwoju leży jednakże w zakresie zbiorowej odpowiedzialności, w ramach której wszyscy partnerzy powinni respektować podjęte zobowiązania. Unia Europejska jest przekonana, że kraje rozwijające są również panami własnego rozwoju, za który odpowiadają. Od nich przede wszystkim zależy, czy podejmą odpowiedzialność za osiągnięcie milenijnych celów rozwoju.
Warto zatem zwrócić uwagę na fakt, że do osiągnięcia tych celów, obejmujących demokratyczne rządy, ochronę praw człowieka i rządy prawa, wzrost gospodarczy sprzyjający ubogiej ludności, rozwój sektora prywatnego, rozwój handlu, rozwój społeczny oraz zrównoważone środowisko, potrzebne są strategie globalne.
Unia Europejska zachęca kraje partnerskie do pilnego nasilenia ich własnych starań, zwłaszcza jeśli idzie o eliminowanie ubóstwa i nierówności oraz wprowadzenie partnerstwa ze społeczeństwem obywatelskim, sektorem prywatnym i władzami lokalnymi. Unia Europejska zaoferuje tym krajom większe wsparcie w zakresie uruchamiania krajowych środków na rzecz rozwoju, zwłaszcza w kontekście poprawy zarządzania finansami publicznymi oraz wzmocnienia i większej skuteczności systemów fiskalnych i celnych.
W dniu 22 września bieżącego roku, przyjmując dokument końcowy z obrad szczytu poświęconego milenijnemu celowi rozwojowemu, państwa członkowskie UE ponowiły także swoje zobowiązanie do współpracy na rzecz poprawy sytuacji gospodarczo-społecznej wszystkich obywateli i do zrobienia wszystkiego co w ich mocy, aby zapewnić osiągnięcie milenijnych celów rozwoju do 2015 roku.
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! Po pierwsze chciałbym podziękować za tę możliwość rozmowy o wyzwaniu związanym z ubóstwem i o tym, co może uczynić Unia Europejska na poziomie globalnym za pośrednictwem swojej polityki współpracy na rzecz rozwoju. W drugiej części tego wystąpienia chciałbym także odnieść się do sprawozdania pani poseł Figueiredo.
Eliminacja ubóstwa jest jednym z najbardziej palących wyzwań naszych czasów. Jest wyzwaniem, które musi być podjęte, nie tylko ze względu na oczywiste kwestie obowiązku i solidarności, ale także ze względu na ogólnoświatowy dobrobyt i stabilność. A to leży w interesie wszystkich. W 2000 roku przywódcy światowi zebrali się w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonym w Nowym Jorku i uzgodnili agendę na najbliższe piętnaście lat - milenijne cele rozwojowe. Jako jedno z zamierzeń i jeden z celów określonych w tych ramach, świat zobowiązał się do zmniejszenia o połowę skali skrajnego ubóstwa. Gdzie jesteśmy obecnie, na pięć lat przed rokiem 2015?
Osiągnięto zachęcający postęp. Pomiędzy 2000 a 2005 rokiem w sumie 120 milionów ludzi wydobyło się z ubóstwa, co oznacza roczny spadek o 2,4 %, ale nie ma się z czego cieszyć. Obecnie 1,4 miliarda ludzi żyje w skrajnym ubóstwie i występują ogromne dysproporcje pomiędzy regionami, krajami i grupami ludności. Poza tym niedawny i obecny kryzys światowy - począwszy od szokowych zmian cen żywności i paliw, a skończywszy na nierównowadze ekonomicznej i zmianach klimatycznych - zagraża zarówno dokonanym osiągnięciom, jak i perspektywom na przyszłość.
Dwa tygodnie temu na szczycie poświęcony milenijnym celom rozwoju potwierdzono światową ambicję w zakresie zwalczania ubóstwa. Posłowie do Parlamentu Europejskiego pod przewodnictwem Gaya Mitchella znacznie przyczynili się do powodzenia tego szczytu. Bardzo im dziękuję za ich udział i wsparcie. Chciałbym także podziękować Parlamentowi za wsparcie całego procesu przygotowań, zakończonego przyjęciem sprawozdania Cashmana. Dzięki stałej uwadze, jaką ta Izba poświęca milenijnym celom rozwoju, stanowisko UE w Nowym Jorku było mocne i ambitne. Sądzę, że wyniki szczytu uspokoiły tych posłów do Parlamentu Europejskiego, którzy wzięli udział w szczycie. Nie szukano winnych, zamiast tego szczyt przyniósł nową energię, impet i nadzieję na osiągnięcie celów. Pokazał, że milenijne cele rozwoju nadal zajmują ważne miejsce w politycznej agendzie, gdyż wzięło w nim udział 110 szefów państw lub rządów. Unia Europejska walnie przyczyniła się do sukcesu tego wydarzenia, formułując i wyrażając mocne wspólne stanowisko naszych 27 państw członkowskich.
Walka z ubóstwem zajmuje ważne miejsce także w naszej agendzie, w Unii Europejskiej. Jest to cel unijnej polityki rozwoju, w kształcie ujętym w traktacie lizbońskim. Kwestia ta cieszy się też zdecydowanym poparciem obywateli europejskich, co jest równie ważne.
Jako wiodący światowy darczyńca, Unia Europejska wniosła ważny wkład w dotychczasowe osiąganie milenijnych celów rozwoju. Podam tylko dwa przykłady - sama Komisja Europejska pomogła od 2004 roku posłać do szkoły 9 milionów dziewcząt i chłopców, podłączyliśmy także 31 milionów gospodarstw domowych do czystej wody pitnej. Myślę, że można z tego być dumnym, ale musimy i możemy zrobić więcej.
W czerwcu przywódcy europejscy przyczynili się do wzmocnienia milenijnych celów rozwoju, uzgadniając ambitny plan i zestaw działań. Plan ten daje priorytet działaniom związanym z celami, w zakresie których osiągnęliśmy najmniejszy postęp, realizowanymi w tych regionach i krajach, które najbardziej pozostają w tyle, w tym w krajach doświadczających konfliktów i wykazujących słabość. W planie potwierdzono także nasze zobowiązanie do osiągnięcia celu 0,7 % DNB do 2050 roku pomimo trudnej sytuacji gospodarczej i finansowej. Aby osiągnąć ten cel, musimy corocznie dokonać oceny postępów.
Przełożenie milenijnych celów rozwoju - a zwłaszcza celu dotyczącego eliminacji ubóstwa - na milenijne realia rozwoju do 2015 roku również będzie jednym z nadrzędnych priorytetów moich działań.
Wszyscy wiemy, że same działania pomocowe nie wystarczą do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju. Aby osiągnąć te cele istotne znaczenie ma również nasza większa kreatywność jeśli idzie o wzmacnianie efektów naszej pomocy, promowanie bardziej zrównoważonego i bardziej sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju, a także uruchamianie dodatkowych źródeł finansowania rozwoju. Równie ważna jest jakość i skuteczność pomocy, osiągana także poprzez większą przejrzystość i odpowiedzialność, podobnie jak zapewnienie większego wsparcia milenijnych celów rozwoju ze strony polityk pozapomocowych.
Działania pomocowe na rzecz rozwoju muszą być traktowane jako katalizator, a nie jako lekarstwo. Trwały postęp zależy przede wszystkim od rozwinięcia zdolności danego kraju do generowania rozwoju zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu. W krajach rozwijających się rozwój może nadejść tylko od wewnątrz, nie zaś z zewnątrz, i właśnie na tym "od wewnątrz” musimy skupić nasze wysiłki na rzecz rozwoju. Wreszcie, takie jest właśnie znaczenie zasady "odpowiedzialności”.
W listopadzie zamierzam zainicjować opracowanie zielonej księgi i przeprowadzić konsultacje społeczne w celu zabrania opinii na temat tego, jak poprawić nasze polityki i instrumenty pozwalające lepiej działać na rzecz rozwoju zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu, a przez to zwalczać przyczyny ubóstwa, wnosząc dużą wartość dodaną do naszej współpracy na rzecz rozwoju. Jak zawsze uważam, że państwa wkład w tę debatę będzie miał zasadnicze znaczenie.
Chciałbym podziękować pani poseł Figueiredo za jej sprawozdanie dotyczące systemów dochodów minimalnych. Sednem jej sprawozdania jest podstawowe prawo ludzi do posiadania wystarczających środków pozwalających na godne życie. Podkreślono to w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Zainspirowało to również kilka ostatnich inicjatyw Komisji dotyczących aktywnych działań na rzecz włączenia społecznego, zwłaszcza zalecenia Komisji z 2008 roku dotyczącego aktywnego włączania społecznego, które zostało poparte przez Parlament i Radę. Zalecenie to wyznacza zintegrowane strategie na rzecz włączenia społecznego, opierające się na trzech filarach, a mianowicie: rynku pracy sprzyjającym włączeniu społecznemu, dostępie usług odpowiedniej jakości i odpowiednim wsparciu dochodu. W związku z tym Komisja przyjmuje przedmiotowe sprawozdanie z zadowoleniem.
Jednocześnie, w pełni respektujemy kompetencje państw członkowskich ogólnie w zakresie projektowania i funkcjonowania systemów ochrony socjalnej, a w szczególności systemów dochodów minimalnych. Odpowiedni dochód jest zasadniczym elementem walki z ubóstwem osób, które nie mogą pracować. Stanowi to ważne uzupełnienie rynku pracy sprzyjającego włączeniu społecznemu, który pozwala zwalczać ubóstwo osób, które nie są w stanie pracować.
W sprawozdaniu słusznie potwierdzono główną zasadę wsparcia dochodowego, które musi być odpowiednie i mieć charakter zachęty. Państwa członkowskie podejmują obecnie działania na rzecz konsolidacji budżetowej, aby zapewnić długoterminową stabilność finansów publicznych. Komisja podziela pogląd, że działania te muszą uwzględniać potrzebę ochrony najbardziej wrażliwych członków społeczeństwa.
Komisja Europejska przedstawi europejski program walki z ubóstwem do końca bieżącego roku, wyznaczając konkretne środki wspierające państwa członkowskie w osiągnięciu celu wyjścia z ubóstwa przynajmniej 20 milionów europejskich obywateli do 2020 roku.
Ilda Figueiredo
Pani przewodnicząca! Ubóstwo i wykluczenie społeczne stanowią pogwałcenie godności ludzkiej i podstawowych praw człowieka, jednakże Europejski Rok Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym przebiega, niestety, pod znakiem ryzyka , że dojdziemy do rekordowo wysokiej liczby osób żyjących w ubóstwie.
Jest to szokujący krok wstecz dla bogatej Europy, gdzie zyski sektora finansowego i grup gospodarczych ciągle rosną, ale są po cichu odprowadzane do rajów podatkowych. Powoduje to narastanie fali oburzenia wśród milionów pracowników, kobiet, młodych ludzi, ofiar obniżek wynagrodzenia i niepewnej, źle płatnej pracy, bezrobotnych oraz emerytów z żałośnie niskimi emeryturami.
W połowie 2008 roku Eurostat stwierdził, że nawet po transferach socjalnych 85 milionów ludzi będzie zagrożonych ubóstwem, ale sytuacja pogorszy się jeszcze w związku z nowymi neoliberalnymi politykami UE oraz tak zwanymi środkami oszczędnościowymi, które podejmują obecnie niektóre państwa członkowskie. Środki te obejmują obniżenie wynagrodzeń i redukcje zatrudnienia w publicznej służbie zdrowia, w sektorze edukacji i innych sektorach, zmniejszenie pomocy socjalnej i wzrost opodatkowania dóbr podstawowych, w tym żywności, co ma obecnie miejsce w Portugalii, która poszła w ślady Grecji, Irlandii i innych krajów.
Jest nie do przyjęcia, by Komisja i Rada nadal wywierały presję na państwa członkowskie w oparciu o irracjonalne kryteria paktu stabilności i wzrostu. Kryteria te zwracają uwagę jedynie na kwestie finansowe, nie zaś społeczne. Wszystkie środki przekazano na wsparcie publiczne dla banków i systemu finansowego, zupełnie nie uwzględniając społeczeństwa. Najgorsze jest to, że kryteria te zmuszają obecnie pracowników i osoby ubogie do płacenia za dotacje publiczne przyznane w trybie pilnym bankom przez rządy, przy poparciu przywódców UE i aplauzie ze strony kręgów finansowych.
Aby pokonać ubóstwo i wykluczenie społeczne konieczna jest zatem zmiana polityki, jak domagają się tego miliony demonstrantów w całej Europie, w tym także tu, w Strasburgu.
Cele i zasady przewodnie Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym nie mogą być tylko słowami rzucanymi na wiatr. Zobowiązanie, które UE podjęła na rzecz realizacji milenijnych celów rozwojowych, nie może pójść w zapomnienie.
W politykach powinno się uznawać prawa i podział odpowiedzialności, promować spójność i udział osób zagrożonych ubóstwem lub żyjących w ubóstwie, podejmować konkretne instrumenty i wdrażać je w celu skutecznego zapobiegania i eliminowania ubóstwa, integrować bezdomnych i imigrantów, jak również o osobach niepełnosprawnych, i nie powinny one zagrażać przyszłości młodzieży i dzieci.
Niestety, w strategii "Europa 2020” ograniczono się do wskazania, że 20 milionów ludzi ma wydobyć się z ubóstwa do 2020 roku, co oznacza krok wstecz w porównaniu z początkowymi celami tak zwanej strategii lizbońskiej.
Wielowymiarowy charakter ubóstwa i wykluczenia społecznego wymaga wzbogacenia polityk makroekonomicznych o wymiar socjalny, co powinno stanowić integralną część przezwyciężania kryzysu. Oznacza to zmiany w priorytetach i politykach, zwłaszcza w polityce monetarnej, takich jak pakt stabilności i rozwoju, polityki budżetowe i fiskalne, a także polityki dotyczących konkurencji i rynku wewnętrznego. Należy priorytetowo potraktować spójność gospodarczą i społeczną oraz obronę praw człowieka. Oznacza to, że powinna przynajmniej nastąpić równowaga pomiędzy politykami gospodarczymi, polityką zatrudnienia, politykami społecznymi i środowiskowymi oraz sprawiedliwym podziałem bogactwa i dochodów
W tej sytuacji skutecznym narzędziem zabezpieczenia socjalnego i zmniejszenia skutków wykluczenia społecznego i bezrobocia są systemy dochodów minimalnych. Sprzyja to dostępowi do godziwej pracy oraz zapobiega brakowi bezpieczeństwa i istnieniu głodowych płac, które prowadzą do wzrostu odsetka ubogich pracowników. Te systemy dochodów minimalnych odgrywają istotną rolę w redystrybucji dochodów, zapewniają solidarność i sprawiedliwość społeczną, zwłaszcza w dobie kryzysu, ponieważ działają jako stabilizatory społeczne, niwelujące skutki cyklu gospodarczego, dzięki temu, że dostarczają środków wzmacniających popyt i konsumpcję na rynku wewnętrznym, przeciwdziałając w ten sposób recesji.
Dlatego też systemy minimalnych dochodów opracowane w oparciu o 60 % średniego dochodu krajowego powinny stanowić integralną część każdej strategii mającej na celu integrację społeczną, obejmującej zarówno polityki ogólne, jak i konkretne środki skierowane do grup najbardziej wrażliwych społecznie pod względem kwestii mieszkaniowych, opieki zdrowotnej, kształcenia i szkoleń oraz usług socjalnych. Pomogłoby to tym osobom wyjść ubóstwa i zadziałało jako środek na rzecz włączenia społecznego i dostępu do zatrudnienia dla wszystkich, którzy mogą je podjąć, w przyzwoitych warunkach pracy, a nie w realiach współczesnego niewolnictwa, które dotyka milionów pracowników, zwłaszcza kobiety i młodzież.
Wyzwaniem, przed którym stoi Komisja, jest przedstawienie inicjatywy i planu działań dotyczących systemów dochodów minimalnych, uwzględniających wyjście z ubóstwa dzieci, młodzieży, dorosłych i osób starszych i skierowanie ich na drogę poprawę sytuacji społecznej.
Licia Ronzulli
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dane na temat światowego ubóstwa są alarmujące, niepokojące i bezwzględne. Liczba osób żyjących poniżej progu ubóstwa ciągle rośnie; podobnie ciągle poszerza się dystans pomiędzy żyjącymi w nędzy a tymi, którzy cieszą się wysokim standardem życia.
Zgodnie z ostatnim raportem Organizacji Narodów Zjednoczonych o stanie miast świata, 827 milionów ludzi mieszka dziś w miejskich slumsach i liczba ta będzie nadal rosnąć, przeciętnie o około 6 milionów rocznie. Jak już podkreślono, Europie też nie jest obca ta sytuacja: obecnie około 80 milionów naszych obywateli żyje w ubóstwie, co stanowi 16 % ludności UE, z czego ponad 19 milionów to dzieci.
Rok 2010 ogłoszony został Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym, co tworzy kontekst dla sprawozdania, którym się dziś zajmujemy. Bardzo zależało mi na tym, aby w ostatecznym tekście przeanalizowane zostały pewne aspekty, które uważam za bardzo ważne, i jestem bardzo wdzięczna pani poseł Figueiredo za ich uwzględnienie. Ostatni kryzys gospodarczy przyniósł wzrost bezrobocia. Niestety, znowu najmocniej uderza to w kobiety. Walka z ubóstwem wymaga przede wszystkim polityk, promujących zatrudnienie, zwłaszcza zatrudnienie kobiet i ludzi młodych.
Każdy powinien móc cieszyć się posiadaniem wystarczającej ilości pieniędzy gwarantujących przyzwoity poziom życia. Faktem jest, że płaca minimalna może odgrywać ważną rolę w zwalczaniu ubóstwa, umożliwiając wszystkim odegranie aktywnej roli w życiu społecznym, kulturalnym i politycznym. Niemniej jednak każde państwo członkowskie musi mieć możliwość samodzielnego decydowania o przyjęciu płacy minimalnej; nie może to być decyzja podejmowana na szczeblu unijnym.
Aby osiągnąć prawdziwą integrację społeczną i przeciwdziałać sytuacjom degradacji społecznej i ubóstwa, nie możemy polegać jedynie na instrumentach zabezpieczenia socjalnego - musimy kierować nasz wzrok wyżej. Walczmy zatem o lepsze reformy strukturalne i działajmy w kierunku bardziej zdecydowanych polityk zatrudnienia, aby zachęcić słabsze części społeczeństwa do wejścia na rynek pracy.
Thijs Berman
Pani przewodnicząca! Pani poseł Figueiredo znakomicie to ujęła i chciałbym dodać tylko jedno: UE zasadza się na idei, że dobrobyt jak największej liczby osób jest gwarancją rozwoju gospodarczego wszystkich Europejczyków. Dzięki otwartemu rynkowi, ale także dzięki funduszom strukturalnym, które zapewniają redystrybucję dobrobytu, rośnie stopa życiowa w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, na czym korzystają "stare” państwa członkowskie. Wszyscy Europejczycy mają prawo do godnego życia, podobnie jak wszyscy obywatele świata.
Dlatego właśnie zmniejszenie ubóstwa znajduje swoje miejsce w traktacie z Lizbony. Milenijne cele rozwoju muszą zostać zrealizowane. Możemy na poziomie międzynarodowym postępować tak samo jak postępujemy wobec nowych państw członkowskich. W biednych krajach dobrobyt rośnie w wyniku przestrzegania zasady praworządności, ponieważ przedsiębiorstwa nie boją się wówczas w takim kraju inwestować, wiedząc, że zawarte umowy są bezpieczne. Światowa redystrybucja bogactwa zmniejsza napięcia społeczne i ryzyko przemocy oraz masowego przepływu uchodźców, a także rozszerza nasze potencjalne rynki.
Niezrozumiałe jest zatem dlaczego niektóre rządy państw członkowskich, na przykład mojego kraju - Holandii - majstrują przy budżecie przeznaczonym na rozwój i zamierzają również ingerować w te cele. Robią to w swoim źle pojętym, krótkowzrocznym interesie. Zmniejszenie ubóstwa musi pozostać priorytetem UE.
Elizabeth Lynne
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Uważam, że sprawozdanie dotyczące minimalnego dochodu, które przegłosowaliśmy w Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, stanowi najlepszy krok naprzód i że uzyska ono jak najszersze poparcie. Dlatego apeluję o odrzucenie poprawek 1 i 2.
Zawsze byłam gorącą zwolenniczką wprowadzenia minimalnego dochodu we wszystkich państwach członkowskich, pisałam też o tym we wszystkich moich sprawozdaniach dotyczących włączenia społecznego, sądzę jednak, że najlepszą drogą do osiągnięcia tego celu jest wymiana dobrych praktyk. Myślę, że jeśli podejmiemy drogę legislacyjną, to nie wszystkich uwzględnimy i nie osiągniemy tego, czego wszyscy chcemy - godnego poziomu życia dla wszystkich i wyjścia ludzi z ubóstwa oraz pokonania bezdomności.
W sprawozdaniu Komisji Zatrudnienia stwierdzamy też, że najbardziej skutecznym sposobem wychodzenia z ubóstwa jest dostęp do rynku pracy dla wszystkich. Jednym ze sposobów, aby to osiągnąć, jest zatroszczenie się skuteczne wdrożenie dyrektywy dotyczącej zatrudnienia we wszystkich państwach członkowskich. Formułując politykę dotyczącą zatrudnienia i włączenia społecznego, musimy wysłuchać samych zainteresowanych - czyli tych, którzy sami doświadczają ubóstwa lub bezdomności. Musimy zadbać o to, by państwa członkowskie osiągnęły swoje cele związane z ograniczaniem ubóstwa, wyznaczone w strategii UE 2020.
Chciałabym też zauważyć, że w tej debacie mówimy o dochodzie minimalnym - innymi słowy o świadczeniach dla bezrobotnych, a nie płacach.
Karima Delli
Pani przewodnicząca, panie i panowie! 80 milionów osób w Europie żyjących w ubóstwie, ponad 5 milionów bezdomnych, miliony ludzi mieszkających w złych warunkach, co piąte dziecko ofiarą ubóstwa, a co mamy na drugim końcu skali? Rośnie liczba miliarderów.
Świętowaliśmy niedawno 17 października jako Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem, a Europejski Rok Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym wkrótce dobiegnie końca, lecz czym możemy w związku z tym się wykazać? Jakie konkretne rozwiązania Europa zaoferowała tym, którzy są głównymi ofiarami kryzysu powstałego nie z ich winy? Jaką nadzieję możemy dać mojemu pokoleniu - pokoleniu szczególnie dotkniętemu bezrobociem, brakiem bezpieczeństwa i wykluczeniem społecznym tym młodym ludziom, którzy nie ufają Europie, którzy oczekują wiele od Europy, więc również od was?
Jesteśmy zobowiązani odpowiedzieć na ich codzienne troski i ich niepokój o przyszłość. Strategia lizbońska nie spełniła swojej misji wyeliminowania ubóstwa. Nie możemy stać bezczynnie i pozostawiać sprawy własnemu biegowi. To już nie jest czas na pustą retorykę. Przyszedł czas na zdecydowane działania i polityczną odwagę. Wszystkie organizacje działające na rzecz ofiar ubóstwa: ATD Czwarty Świat, Europejska Sieć Przeciwko Ubóstwu (EAPN), Europejska Federacja Krajowych Organizacji Pracujących na rzecz Bezdomnych (FEANTSA), żądają tego od 20 lat!
Oto dlaczego zwracamy się do Komisji Europejskiej o dyrektywę ramową, mającą na celu określenie odpowiedniego dochodu minimalnego. Owa dyrektywa ramowa zapewni prawo i dostęp do odpowiedniego dochodu minimalnego, tak aby każde dziecko, dorosły, czy osoba starsza mogła wyrwać się z ubóstwa, poprzez zagwarantowanie im w ten sposób ich niezbywalnego prawa do godnego życia.
Panie i panowie! Nie ma już czasu, nigdy jeszcze potrzeba działań nie była tak pilna. Razem jesteśmy w stanie położyć kres oburzającemu skandalowi jakim jest długotrwałe ubóstwo. Ubóstwo, położyć kres ubóstwu - to nie powinien być tylko slogan. To jest rzeczywistość i mam nadzieję, że podejmiemy tę walkę.
Nirj Deva
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! Uważam, że debata jest śmieszna, niemal groteskowa. Słyszałem kilka wystąpień, mówiliśmy o wyeliminowaniu ubóstwa, ani razu nie mówiąc, jak stworzymy więcej bogactwa. Nie można wyeliminować ubóstwa nie tworząc bogactwa, bo byłaby to tylko dystrybucja od jednych do drugich, a nie tworzenie bogactwa.
W skali międzynarodowej 880 miliardów euro wypłynęło z krajów rozwijających się poprzez wszelkie formy korupcji i innych działań, które nie są rejestrowane ani możliwe do opodatkowania, ani też powierzane odpowiednim bankom. To skandal społeczności finansowej wobec rozwoju międzynarodowego. Te 880 miliardów euro powinno tworzyć bogactwo w krajach rozwijających się.
W Europie ubóstwo narasta, ponieważ mamy zbyt dużo uregulowań przeszkadzających w tworzeniu bogactwa, podczas gdy nadciągają nowe wyzwania z Indii i Chin. Musimy zrewidować to podejście.
Gabriele Zimmer
Pani przewodnicząca! Na dzisiejszym posiedzeniu dotyczącym tematu ubóstwa celowo skupiamy się na związku pomiędzy ubóstwem globalnym a ubóstwem w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Jednak robiły to już przed nami setki tysięcy ludzi. W ostatnich tygodniach i miesiącach coraz więcej ludzi wychodziło na ulice, aby protestować, a dzień protestów globalnych celowo zorganizowano w okolicy szczytu Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczącego milenijnych celów rozwoju.
Jednak, w przeciwieństwie do tych ludzi, jako instytucje europejskie pozostajemy nieprecyzyjni i niespójni we wszystkich naszych strategiach, tworzymy uregulowania, które w efekcie utrudniają walkę z ubóstwem. Z traktatu lizbońskiego i strategii Europa 2020 de facto wyeliminowano cele dotyczące ubóstwa. Wiele państw członkowskich Unii Europejskiej posługuje się nawoływaniem do równowagi finansów publicznych jako usprawiedliwieniem dla zmniejszenia usług socjalnych i realokacji, kosztem służby zdrowia i systemu emerytalnego oraz ograniczenia instrumentów rynku pracy i usług świadczonych dla bezrobotnych, dzieci i rodzin. My też tak robimy w naszych państwach członkowskich i w tym zgromadzeniu; działamy tak, jakby chodziło nam po prostu jedynie o kampanię na rzecz tego, by ludzie żyjący w ubóstwie nie byli już wykluczeni. Sami tak robimy poprzez nasze polityczne metody.
Chciałabym zwrócić uwagę, że strategia Europa 2020 i strategia zrównoważonego rozwoju Unii Europejskiej przeczą sobie nawzajem, przez co zwalczenie światowego ubóstwa staje się niemożliwe.
Derek Roland Clark
w imieniu grupy EFD. - Pani przewodnicząca! Ubóstwo, a zwłaszcza liczba ludzi zagrożonych ubóstwem, zwiększa się wraz ze wzrostem UE, a każde nowe państwo członkowskie przyczynia się do tego problemu, jest więc dość oczywiste jak zapobiec jego dalszemu wzrostowi.
Jedną z waszych odpowiedzi jest wprowadzenie minimalnego dochodu. Jestem zwolennikiem minimalnego dochodu, ale tylko ustalanego przez każdy kraj dla siebie. Ogólnoeuropejski dochód minimalny stanowiłby wypaczenie tej kwestii. W Skandynawii, na przykład, ogrzewanie domu jest z pewnością droższe dla wszystkich grup dochodowych, niż w południowej Europie.
Sprzeciwiam się wprowadzeniu minimalnego dochodu, oznacza to bowiem podnoszenie niskich płac ze środków publicznych: więcej dla podatnika w warunkach kryzysu gospodarczego. Jak powstrzymać pracodawców przed płaceniem mniej niż by mogli, bo wiedzą, że wyrównają to transfery socjalne? Odpowiedź: więcej regulacji i biurokracji dla przedsiębiorstw, co najbardziej obciąży małe i średnie przedsiębiorstwa, które same zatrudniają połowę siły roboczej.
Oczywiście, ujednolicony dochód minimalny w całej UE pociągnie za sobą harmonizację systemów podatkowych, sprowadzając wszystko do bezkształtnej szarej masy, pozbawionej najistotniejszej europejskiej cechy - różnorodności.
Franz Obermayr
(DE) Pani przewodnicząca! To niepokojące, że tysiące ludzi w UE żyje na krawędzi ubóstwa, mimo że posiada stałą pracę. Wobec tego próby określenia odpowiedniej płacy minimalnej są bardzo mile widziane. Płaca minimalna ma jednak sens tylko wówczas, gdy jest połączona z dodatkowymi instrumentami. Debata zawężona tylko do tej sprawy mogłaby prowadzić do spadku liczby miejsc pracy i wzrostu liczby bezrobotnych. Wreszcie, małe i średnie przedsiębiorstwa nie będą w stanie płacić ustawowej płacy minimalnej, jeżeli obciążenia podatkowe pozostaną bez zmian, i oczywiście, wyższe zarobki niosą także ryzyko wzrostu cen towarów i usług. To ponownie uruchomiłoby spiralę inflacyjną.
Należy zatem położyć nacisk na ulgi związane z pracą. Praca musi znów stać się opłacalna dla obywateli UE. Płaca minimalna jest na pewno dobrym pomysłem, ale powinna zostać wprowadzona w ramach znaczącego pakietu ulg podatkowych dla pracowników i dla małych i średnich przedsiębiorstw w Europie.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Pani przewodnicząca! Eliminacja ubóstwa jest rzeczywiście milenijnym celem rozwojowym, ale jest też celem europejskim w samej Europie.
Istotnie, mamy w Europie najwyższy przeciętny standard życia w skali ogólnoświatowej, ale nigdzie indziej na świecie nie ma takiego podziału jak w naszym europejskim społeczeństwie, podobnie jak pomiędzy Europą i Afryką. Mamy największe na świecie różnice w poziomie życia. Naszym zadaniem jest więc ich zmniejszenie.
Zbyt wielu Europejczyków w Europie nie ma dostępu do pożywnego posiłku dwa dni z rzędu. Zbyt dużo dzieci jest biednych i staje wobec problemów edukacyjnych i zdrowotnych wynikających z trwałego ubóstwa. Zbyt dużo kobiet musi znosić dysproporcje płac, podlega marginalizacji jeśli idzie o zatrudnienie i nie ma bezpieczeństwa zatrudnienia. Dlatego też szkolenia są jedyną drogą ich powrotu do społeczeństwa i wyjścia z ubóstwa. Zbyt wiele osób starszych, częściej kobiet, pozostaje w tyle, jeśli chodzi o znajdowanie godnej pracy i przyzwoitych zarobków w trakcie życia zawodowego
Zbyt dużo osób żyje poniżej granicy ubóstwa na obszarach wiejskich. Wiele naszych polityk pomocowych na rzecz zwalczania ubóstwa to polityki miejskie. W zwalczaniu ubóstwa musimy także wspomóc społeczność wiejską.
Apeluję więc do państwa, walka z ubóstwem...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Frédéric Daerden
(FR) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dziś w Parlamencie Europejskim dominującym tematem jest walka z ubóstwem na świecie. Jest to ważne, ale jak wskazała pani poseł Figueiredo, ubóstwa jest również o wiele za dużo w Europie. Walka z tym zjawiskiem jest jednym z priorytetów określonych w "Strategii 2020”. Jednak, choć dobrze jest określić cele - które, nawiasem mówiąc, powinny być ambitniejsze - to jeszcze lepiej, jeśli dysponuje się niezbędnymi środkami. Wyraźnie jednym z takich środków jest odpowiedni dochód minimalny w Europie dla każdego.
Doskonałe sprawozdanie naszej koleżanki sprawdza się w tej walce i rzeczywiście posuwa sprawę naprzód. Jednakże bez inicjatywy legislacyjnej ze strony Komisji, również uznającej rolę dochodu minimalnego, obawiamy się, że państwa członkowskie nie będą mogły spełnić naszej obietnicy wyeliminowania ubóstwa. Z tego względu przedmiotowe sprawozdanie musi pociągnąć za sobą dyrektywę ramową, w której uwzględnione zostaną praktyki krajowe.
Charles Goerens
(FR) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Jeśli o mnie chodzi, chciałbym w tej debacie poczynić trzy spostrzeżenia.
Po pierwsze, globalizacja spowodowała zwiększenie nierówności wewnątrz krajów, co jednak zmniejszyło nierówności pomiędzy narodami, czego dowodem jest sukces krajów o gospodarkach wschodzących. Wskazał na to ekspert Międzynarodowego Funduszu Walutowego na konferencji Oslo, kiedy to MFW połączył siły z Międzynarodową Organizacją Pracy.
To prawda, że nadal występują istotne różnice pomiędzy narodami, ale byłoby niesłuszne winić za długotrwałe ubóstwo jedynie globalizację, gdy mowa o nierównościach pomiędzy poszczególnymi krajami.
Sytuacja w Europie - i to jest moje drugie spostrzeżenie - jest bardzo specyficzna. Jest to jedyny duży obszar gospodarczy, w którym, jak zauważył profesor Fitoussi, przyzwyczajono się do masowego bezrobocia w ciągu trzech ostatnich dziesięcioleci.
Strategia 2020 rzeczywiście otwiera pewne interesujące perspektywy, dotyczące tego, jak uporać się z bezrobociem strukturalnym, ale właśnie w kontekście zarządzania obecnym kryzysem Unia Europejska musi znaleźć sposoby na podniesienie poziomu zatrudnienia.
Wielu z nas wierzy, że jeśli sprawy idą zbyt daleko w kierunku usprawniania finansów publicznych, to cel w postaci zmniejszenia groźby ubóstwa staje się mrzonką.
Po trzecie, nasze podejście do walki z ubóstwem musi mieć zarówno perspektywę międzynarodową, jak i wykazującą otwarcie na zewnątrz. Gdy kierujemy się zrównoważonym rozwojem, to nie możemy sobie już pozwolić na to, by jednym sprzyjać bardziej niż innym. Podejście maltuzjańskie, w ramach którego wydawanie środków uzasadnia się zasadą solidarności, jest po prostu....
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Jean Lambert
Pani przewodnicząca! Myślę, że jesteśmy wszyscy świadomi znaczenia systemów dochodów minimalnych w Unii Europejskiej, mimo że jeszcze nie wszystkie państwa członkowskie je posiadają. Wiemy także, że istnieją bardzo duże różnice w ich efektywności, że często nie ma jasnej podstawy wysokości wypłacanych kwot, a wypłacane kwoty niekoniecznie odpowiadają rosnącym kosztom. Niektóre państwa członkowskie radzą sobie bardzo kiepsko, więc ludzie nie otrzymują należnych kwot, a niektóre ponadto nakładają na te systemy dochodu limity czasowe, co jest bardzo dziwne w przypadku czegoś, co ma być siecią bezpieczeństwa.
Bardzo mocno wierzę, że potrzebujemy wspólnych ram w Unii Europejskiej, określających jasne zasady rozwoju tych programów i metodologię ich opracowywania. Nie mówimy o tym samym poziomie płatności w każdym państwie członkowskim, a mówienie o tym nadal oznacza utrwalanie czegoś, co jest głęboko nieprawdziwe. Musimy naprawdę rozwinąć te systemy, aby każdy w UE mógł godnie żyć.
Tadeusz Cymański
(PL) Debatę na temat ubóstwa prowadzimy w czasie Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Ważne jest, aby starania nasze, a także rządów i organizacji pozarządowych miały charakter stały, a nie akcyjny i propagandowy. Spośród wszystkich działań proponowanych w omawianym sprawozdaniu szczególne znaczenie ma postulat określenia poziomu dochodu minimalnego w relacji do płacy średniej. Przyczyny ubóstwa są różne, łączą się często z patologią i wykluczeniem społecznym. Jednak szczególnie uderzający i bardzo wstydliwy jest fakt występowania ubóstwa wśród ludzi pracujących, i to nawet bezdzietnych bądź z niewielką liczbą dzieci. Sytuacja taka jest nie do zaakceptowania i dlatego działania Komisji Europejskiej oraz Parlamentu muszą być w tej kwestii niezwykle skuteczne, konsekwentne i stanowcze. Pomagając ludziom na różnych kontynentach i niosąc pomoc humanitarną w przypadku klęsk żywiołowych powinniśmy najpierw dać przykład solidarności z obywatelami dotkniętymi ubóstwem na terenie Unii Europejskiej.
Niki Tzavela
(EL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Chciałabym zwrócić uwagę na obszar, w którym musimy przyjąć politykę zapobiegawczą, jeśli mamy uniknąć tworzenia nowej generacji nouveaux pauvres w Europie. Ostatnie badania pokazały, że jest bardzo duża różnica pomiędzy zarobkami pracowników i emeryturami, które otrzymają - "luka emerytalna”, która automatycznie zakwalifikuje ich do nouveaux pauvres. Na poziomie ogólnoeuropejskim pracownicy muszą zaoszczędzić 2 miliardy euro rocznie, aby wypełnić tę lukę poprzez zabezpieczenie socjalne i mieć zapewniony godny poziom życia, gdy przejdą na emeryturę.
Podkreślam to, aby zwrócić uwagę na ten bardzo poważny problem, wobec którego stoją już europejscy emeryci - nouveaux pauvres Europy.
Sari Essayah
(FI) Pani przewodnicząca! Sprawozdanie dotyczące minimalnego dochodu stanowi dobre odbicie szerokiej debaty, którą przeprowadziliśmy w Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych na temat walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Może to i jest Europejski Rok Walki z Ubóstwem, ale ze względu na kryzys gospodarczy bezrobocie i problemy społeczne nadal narastają w wielu państwach członkowskich.
Wyjątkowe cechy europejskiego ubóstwa to ubóstwo dzieci, narastające bezrobocie ludzi młodych, gorsza pozycja kobiet na rynku pracy, wykluczenie społeczne imigrantów, status mniejszości etnicznych, takich jak Romowie, a także trudna sytuacja bezrobotnych w wieku przedemerytalnym. Zmniejszanie ubóstwa jest jednym z kluczowych celów strategii "Europa 2020” i bardzo starano się o to, by stały się one rzeczywistością dzięki określeniu wskaźników ilościowych, wiążących dla państw członkowskich. Ma to również dobre uzasadnienie, ponieważ wysiłków na rzecz zmniejszenia ubóstwa w ostatnim dziesięcioleciu prawie nie było.
Większość członków Komisji zdecydowała się ostatecznie zaproponować, by państwa członkowskie określiły minimalny dochód na poziomie 60 % średniego dochodu krajowego, a niektórzy członkowie zaapelowali nawet o przyjęcie ramowego aktu prawnego dotyczącego dochodu minimalnego. Nie jestem zwolennikiem zmiany prawodawstwa, ponieważ przyjęcie minimalnego dochodu ignoruje różnice w strukturach systemów zabezpieczenia społecznego w państwach członkowskich. W niektórych państwach członkowskich częścią systemów zabezpieczenia społecznego są również usługi socjalne o rozmaitym poziomie i powiązaniu z dochodami oraz usługi powszechne, finansowane z podatków. Podejście do minimalnego dochodu w państwach członkowskich powinno być oparte na zasadzie pomocniczości, a rozwiązań należy szukać poprzez wymianę dobrych praktyk.
Pervenche Berès
(FR) Pani przewodnicząca! panie pośle Chastel, szanowni komisarze! W przededniu 17 października, który jest dniem działań na rzecz walki z ubóstwem w tym roku walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, wiemy, że w 2007 roku, przed kryzysem, 17 % ludności Unii Europejskiej żyło poniżej granicy ubóstwa. Nie mamy aktualnych danych, ale wszyscy wiemy, że wskaźnik ten jest wysoki i że taka sytuacja nie może być tolerowana.
Tak, jesteśmy konsekwentni w naszych zobowiązaniach. Tak, wierzymy w to, co przyjęliśmy w podstawowym prawie, w artykule 1 karty, który stanowi, że każdy ma prawo do godności, w traktacie z Lizbony, który stawia walkę z wykluczeniem społecznym jako cel Unii Europejskiej, i w strategii 2020, która stawia walkę z ubóstwem jako jeden ze swoich wiodących celów. Jednak w żadnym momencie nie określiliśmy środków wdrażania takiej strategii, co oznacza, że poniesiemy porażkę, a nasi współobywatele będę rozczarowani.
Musimy podjąć inicjatywę legislacyjną dotyczącą dochodu minimalnego i zorganizować finansowanie...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
David Casa
(MT) Jak już powiedziano, zagadnienie ubóstwa zajmuje wysokie miejsce w naszej agendzie. Wszyscy znamy dane, procenty i retorykę nawiązane z tym tematem; fakt, że tak wielu obywateli żyje poniżej granicy ubóstwa, jest poważną sprawą, którą należy się jak najszybciej zająć. To wspaniała rzecz móc zwalczyć ubóstwo poprzez tworzenie większej liczby miejsc pracy i zachęcanie do ustanowienia struktur, które mogą nam pomóc osiągnąć nasz cel. Obejmuje to plan pomocy dla obywateli Europy, aby skorzystali z niezbędnych szkoleń, które przełożą się na lepiej płatną pracę. Żądamy także niezbędnych środków, które pozwolą na udzielenie wsparcia tym państwom, które pozostają pod tym względem w tyle, aby one również mogły wypełnić te cele. Jest zatem jasne, że musimy zachęcić jak najwięcej osób do wejścia na rynek pracy, szczególnie kobiet. W tym sprawozdaniu gruntownie oceniono tę sytuację i bardzo chciałbym w tym miejscu pogratulować sprawozdawczyni i podziękować jej za bardzo pożyteczną pracę. Musimy jednak upewnić się, że nie rzucimy się naprzód na oślep, ponieważ zapisy traktatu dotyczące zasady pomocniczości nadal muszą być przestrzegane. Stosowanie jednakowej koncepcji wobec całej Europy nie jest praktycznym rozwiązaniem. Ponadto, nie mamy jeszcze niezbędnej podstawy prawnej, której nasz traktat wymaga dla tych działań. Państwa członkowskie powinny mieć zatem swobodę regulowania tych wymogów w nieskrępowany sposób, zgodnie z własnymi potrzebami.
Regina Bastos
(PT) Pani przewodnicząca! Europa przechodzi obecnie okres transformacji w wyniku kryzysu gospodarczego, finansowego i społecznego. Pogłębiają się kryzysy występujące w państwach członkowskich, rosną społeczne nierówności, a sytuacja ta doprowadziła do wzrostu liczby ludzi żyjących poniżej granicy ubóstwa.
Dzisiaj jest w Unii Europejskiej więcej ludzi ubogich. Jest więcej mężczyzn i kobiet z dochodem niższym niż 60 % przeciętnego wynagrodzenia w ich kraju. Mamy poważny problem wymagający konkretnych i skutecznych środków. 80 milionów Europejczyków żyje na granicy ubóstwa lub poniżej tej granicy. Chociaż granica ubóstwa wygląda różnie w poszczególnych państwach UE, pewne jest, że to zjawisko narasta w naszej Unii, której paradygmat rozwoju stanowi najbardziej na świecie rozwinięty model socjalny.
W Portugalii około 20 % obywateli jest zagrożonych ubóstwem i zarabia mniej niż 360 euro miesięcznie. Dane na temat ubóstwa dzieci w moim kraju są porażające. Portugalia jest jednym z ośmiu państw o najwyższym poziomie ubóstwa dzieci.
Z zadowoleniem przyjmujemy cel wyjścia z ubóstwa 20 milionów ludzi do 2020 roku, tak samo jak wysiłki na rzecz promowania zatrudnienia i włączenia społecznego. Chciałabym pogratulować sprawozdawczyni jej wystąpienia i podkreślić, że ponieważ pożądane jest wprowadzenie minimalnego dochodu, każde państwo członkowskie powinno być odpowiedzialne za określenie swojej własnej kwoty.
Csaba Sógor
(HU) W 1992 roku ONZ ogłosiło 17 października Międzynarodowym Dniem Ubóstwa. W 2000 roku ta organizacja międzynarodowa zobowiązała się do zmniejszenia o połowę współczynnika ludzi żyjących w skrajnym ubóstwie, w ciągu piętnastu lat. Upłynęło już dwie trzecie tego okresu. Liczby są alarmujące, jesteśmy bowiem poniżej zakładanych wskaźników w momencie gdy oczekiwania żądania i są bardzo wysokie. Siedemdziesiąt trzy procent ludności UE widzi główny problem w coraz bardziej rozpowszechnionym w ich krajach ubóstwie. Osiemdziesiąt dziewięć procent obywateli domaga się pilnych działań w celu walki z tym zjawiskiem, a 74 % oczekuje, że UE odegra ważną rolę w eliminowaniu ubóstwa. Z drugiej strony, 6 milionów obywateli UE straciło pracę w ciągu ostatnich dwóch lat, a ubóstwo wśród dzieci rośnie.
Choć wiemy i często odwołujemy się do tego, że zatrudnienie jest najskuteczniejszym środkiem walki z ubóstwem, interes ekonomiczny przyćmił model Europy socjalnej określony przez Jeana Monneta. Celem rozwoju gospodarczego jest zapewnienie pomyślności obywateli, ale nie jest to nic warte bez skutecznych instrumentów społecznych i radykalnego zmniejszenia obecnego poziomu ubóstwa. To oczywiste, że polityka społeczna jest przede wszystkim zadaniem i odpowiedzialnością państw członkowskich. Nadal jednak uważam, że musimy wspólnie znaleźć odpowiedzi na najpilniejsze problemy, bardziej korzystając z otwartej metody koordynacji, a także przez ułatwianie wymiany najlepszych praktyk.
Ivo Belet
(NL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Co szósty mieszkaniec Europy jest zagrożony ubóstwem: zwłaszcza młodzi ludzie w wieku do 17 lat, ale zagrożonych jest także wiele osób starszych. Ubóstwo nasila się także wśród tych Europejczyków, którzy mają pracę. Uważam zatem, panie i panowie, że musimy podjąć inicjatywę na szczeblu europejskim.
Wzrost gospodarczy, lepsze kształcenie i szkolenia, więcej miejsc pracy - oczywiście jesteśmy całkowicie za tym, ale jasne jest, że to nie wystarczy i że do walki z ubóstwem potrzebujemy szczególnej polityki. Jak już zostało tu powiedziane, jest to w istocie jeden z jeden z projektów przewodnich, jeden z nowych priorytetów strategii UE 2020. Czego ona konkretnie dotyczy? Dotyczy godnego życia - prawa do życia w godności, a także dotyczy żywności, mieszkań, odzieży - podstawowych rzeczy, które najwyraźniej nie są zagwarantowane w naszej zamożnej Unii w roku 2010.
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dlatego właśnie uważam, że aby zapewnić dochód minimalny, działania muszą być podjęte także na poziomie europejskim. Jak powiedziała już pani poseł Bastos, nie jest to instrument, który musi być wdrażany w całej Unii Europejskiej w jednakowy sposób. Musi być wystarczająco dużo miejsca na to, aby państwa członkowskie mogły decydować o własnych specyficznych rozwiązaniach. Aczkolwiek musimy rzeczywiście nadal zwiększać nacisk na to, by osoby bardziej zagrożone nie zostały na lodzie.
Właśnie dlatego wyraźnie wzywamy do wprowadzenia we wszystkich państwach Unii Europejskiej systemu gwarantowanych dochodów minimalnych. Byłby to ważny znak nadziei dla wszystkich najbardziej zagrożonych osób w Europie, obecnie dotkniętych przez ubóstwo i wykluczenie społeczne.
Milan Zver
(SL) Cieszę się, że staramy się również podnosić problem ubóstwa i wykluczenia społecznego na szczeblu instytucji europejskich. To bardzo ważne.
Rezolucja, którą mamy przyjąć, zmierza dokładnie w tym kierunku. Opisano w niej sytuację bardzo dobrze, jednak z nieco mniejszym powodzeniem jeśli idzie o
znalezienie jej rozwiązania.
Część tego rozwiązania może stanowić dochód minimalny, który faktycznie istnieje w takiej czy innej formie w polityce społecznej państw członkowskich. W tym materiale natrafiłem jednak na propozycję powszechnego dochodu podstawowego lub bezwarunkowego dochodu dla wszystkich.
To byłoby jednak wątpliwe, nawet z punktu widzenia uprawnień społecznych. Nie jest dobrym pomysłem, aby każdy otrzymywał dochód podstawowy na normalne utrzymanie, ponieważ mielibyśmy wówczas mniej pieniędzy dla tych, którzy naprawdę potrzebują pomocy społecznej.
Uważam, że na tym posiedzeniu plenarnym...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Cele strategii lizbońskiej - stworzenie większej liczby miejsc pracy i wyeliminowanie ubóstwa do 2010 roku - nie zostały osiągnięte. Dlatego też Europa musi kontynuować swoje wysiłki na rzecz ich realizacji.
Uważam, że Unia Europejska i państwa członkowskie muszą poświęcić szczególną uwagę programom uczenia się przez całe życie. Oferują one środki na rzecz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego i pomagają zwiększyć zdolność do zatrudnienia i zdolność do integracji z rynkiem pracy.
Z drugiej zaś strony uważam, że organy wykonawcze w Europie powinny analizować obszary, w których występuje narastający niedobór wykwalifikowanej kadry, aby móc w przyszłości promować instrumenty zmierzające do jego zlikwidowania.
Jednym z możliwych środków byłoby też rozszerzenie programu Erasmus, obecnie przewidzianego dla studentów, na inne grupy społeczno-zawodowe, takie jak młodzi ludzie nieposiadający wyższego wykształcenia lub osoby bezrobotne objęte programami reorientacji zawodowej.
Antonyia Parvanova
(BG) Mając na względzie fundamentalną zasadę solidarności Unii Europejskiej, a także kontekst Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym, wzywam do wprowadzenia odpowiednich gwarantowanych poziomów minimalnego dochodu we wszystkich państwach członkowskich UE, co stanowić będzie pomoc dla osób o niewystarczających dochodach w ich integracji gospodarczej i społecznej i pozwoli na godne życie.
Wreszcie, chciałabym podkreślić, że ochrona naszych obywateli przed wykluczeniem społecznym, zwłaszcza kobiet i osób z grup ryzyka, a także mniejszości etnicznych, będzie możliwa tylko przy użyciu szerokiego spektrum konkretnych rozwiązań politycznych, zapewniających środki na interwencję i ochronę socjalną.
Elisabeth Schroedter
(DE) Pani przewodnicząca! Chciałbym jeszcze raz zaapelować do Komisji, aby, jeśli ustanowi europejski program walki z ubóstwem, nie pozwoliła, by pozostał on zwykłym pustosłowiem, ale podjęła inicjatywy Parlamentu. Po pierwsze, jest inicjatywa dotycząca zbadania, czy należy przyjąć dyrektywę ramową dotyczącą dochodu minimalnego, tak aby każdy mógł żyć godnie w Unii Europejskiej. Po drugie, istnieje inicjatywa, która idzie dalej niż PKB przy programowaniu funduszy strukturalnych, ale uwzględnia również współczynnik Giniego jako miernik nierówności dochodowej przy określaniu obszarów znajdujących się w trudnej sytuacji. Są to kwestie, o których muszą państwo zdecydować teraz, jeśli mamy mieć jakąkolwiek szansę na ich wprowadzenie. Chciałabym zatem prosić pana komisarza o wprowadzenie tych dwóch kwestii poruszanych na posiedzeniu plenarnym do agendy Komisji i zadbanie o to, by Komisja miała w tym zakresie odpowiedź dla Parlamentu Europejskiego.
Elie Hoarau
(FR) Pani przewodnicząca! Od zbyt wielu lat obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem bez wielu konkretnych wyników i istnieje ryzyko, że taki dzień będziemy obchodzić jeszcze przez wiele dziesiątek lat, jeśli nadal będą prowadzone te same polityki. Z tego punktu widzenia Europa i ogólnie świat zachodni nie mogą się zrzec swojej odpowiedzialności.
Walka z ubóstwem oznacza walkę o sprawiedliwy podział bogactwa, zarówno w państwach członkowskich, jak i na poziomie międzynarodowym. Jest to również kwestia poszanowania środowiska i przestrzegania zasady równości wszystkich ludzi. Jeśli skutkiem naszych dzisiejszych dyskusji nie będą konkretne działania oparte na tym, co dziś usłyszeliśmy, to obawiam się, że nasze deklaracje trafią w próżnię, jako dobre chęci bez żadnego rzeczywistego wpływu na nędzę i ubóstwo na świecie i w Europie.
Angelika Werthmann
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Ubóstwo i wykluczenie społeczne narusza godność ludzką, innymi słowy, godzi w podstawowe prawa człowieka. Najbardziej zagrożeni są rodzice samotnie wychowujący dzieci, dzieci i osoby starsze. Kobiety stanowią znaczną część populacji zagrożonej ubóstwem, po części z powodu zwykłej dyskryminacji, która występuje we wszystkich aspektach w odniesieniu do płac i emerytur, a po części ze względu na ich często bardzo niepewne warunki pracy.
Musimy podjąć działania promujące inwestycje na rynku pracy, na przykład tworzenia miejsc pracy, promowanie programów wspólnotowych, takich jak program "Uczenie się przez całe życie”. Tak, powinniśmy zapewnić minimalny poziom świadczeń materialnych, ale z szeroko zakrojonymi kontrolami i obostrzeniami tak, aby od samego początku można było zapobiec wszelkim nadużyciom. Powinniśmy zapewnić dochód minimalny, ale z zastrzeżeniem, że nie może on w żadnym wypadku prowadzić do nowych form pośredniej lub pozytywnej dyskryminacji.
Miroslav Mikolášik
(SK) Prawie 85 milionów osób w Unii Europejskiej jest zagrożonych ubóstwem, a w 2008 roku 17 % z 500 milionów mieszkańców UE żyło poniżej granicy ubóstwa.
Ponieważ ubóstwo i wykluczenie społeczne mają charakter wielowymiarowy, musimy systemowo wprowadzać zapobieganie im do innych polityk, aby wszyscy obywatele UE mogli prowadzić godne życie. Walka z ubóstwem wymaga nie tylko aktywnego wsparcia dla systemów płac i ochrony socjalnej, ale także stworzenia godziwych miejsc pracy i stałego zatrudnienia dla grup w niekorzystnej sytuacji na rynku pracy. Chciałbym podkreślić, że zatrudnienie powinno być ogólnie uznawane za najskuteczniejszą formę ochrony przed ubóstwem i tworzenie miejsc pracy powinno w związku z tym być wyraźnym priorytetem dla Unii Europejskiej i państw członkowskich. Należy poświęcić szczególną uwagę włączeniu młodzieży i osób starszych do życia zawodowego.
Proinsias De Rossa
Pani przewodnicząca! Ostatniej niedzieli spotkałem w Irlandii grupę młodych ludzi, którzy walczą o przetrwanie w ubóstwie. Zapytali mnie, jako posła do Parlamentu, po czyjej jestem stronie. Byłem po ich stronie, czy może po stronie banków? Zadali mi otwarcie takie właśnie pytanie. Opowiedzieli mi wiele historii, i poprosili, żebym przekazał je temu Parlamentowi. Wskazywały one na to, że nie interesuje ich już głosowanie, bo w dalszym głosowaniu nie widzą już szans na zmianę. Mówili, że czują się źle, bo traktuje się ich jak zera i że czują, iż nie przedstawiają żadnej wartości dla społeczeństwa.
Uważam, że musimy wziąć pod uwagę to, co myślą ci młodzi ludzie. Oni są naszą przyszłością. Nie widzę żadnych dowodów, że Komisja rzeczywiście troszczy się o to, by państwa członkowskie nakłaniane do wzmocnienia systemu fiskalnego brały pod uwagę, że nie wolno nam wpędzać tych ludzi - i tak już cierpiących - w jeszcze większe cierpienie, a obecnie zmarginalizowanych ludzi w ubóstwo. Jest bardzo ważne, abyśmy...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Ilda Figueiredo
Pani przewodnicząca! Chciałabym podziękować moim kolegom, a także Komisji, Radzie i prezydencji belgijskiej za to, co zostało tutaj powiedziane, ale chciałbym podkreślić trzy kwestie, które podniosło już także kilkoro posłów.
Po pierwsze, dobre słowa i dobre intencje nie wystarczą. Ten Europejski Rok Zwalczania Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego powinien mieć wymiar praktyczny. Potrzebna jest zmiana polityki. Na pierwszym miejscu należy postawić dobro ludzi. Potrzebna jest świadomość, że to właśnie pracownicy tworzą bogactwo i że potrzebują oni przyzwoitego wynagrodzenia, lecz aby stworzyć więcej bogactwa, potrzebujemy więcej miejsc pracy. Więcej miejsc pracy, oczywiście z uwzględnieniem pełnych praw i uczciwych płac. Potrzeba jednak również innego rodzaju redystrybucji bogactwa i dochodu, i w tym kontekście system dochodów minimalnych jest istotnym narzędziem pomagającym w tej walce, utrzymywanie dochodów minimalnych, które mogą różnić się w poszczególnych krajach, ale które mają wspólny cel...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! Ubóstwo jest tragedią zarówno dla jednostek, jak i dla społeczeństwa. Ubóstwo prowadzi do przemocy, przestępczości i konfliktów. Chciałbym podziękować Parlamentowi Europejskiemu za wprowadzenie walki z ubóstwem na tak priorytetowe miejsce w agendzie. Dzisiejsza debata wyraża europejską determinację, aby sprostać temu wyzwaniu. Strategia Europa 2020, sprawozdanie pani poseł Figueiredo, działania w państwach członkowskich - wszystko to są kroki we właściwym kierunku
Chciałbym podkreślić, że tak długo, jak istnieje globalne ubóstwo - z 1,4 miliarda osób żyjących za mniej niż jeden dolar dziennie - nie możemy oczekiwać, że rozwiążemy ten problem w obrębie Unii Europejskiej. Oznacza to, że polityka milenijnych celów rozwoju jest polityką, która ma znaczenie również dla nas.
Uważam, że staramy się znaleźć odpowiednie rozwiązanie i że jest nim wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu w naszych krajach partnerskich, a także w Unii Europejskiej. Wiem, że określenie wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu brzmi dość banalnie, ale właśnie to staramy się osiągnąć, zmieniając nasze polityki rozwoju. Strategia UE 2020 również zmierza w tym kierunku.
Olivier Chastel
Pani przewodnicząca, panie i panowie! W moim pierwszym wystąpieniu celowo skupiłem się na aspektach rozwojowych zwalczania ubóstwa. Powiem oczywiście kilka słów dotyczących Unii Europejskiej. Prezydencja belgijska jest zaangażowana w rozwój instrumentów na rzecz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego, w szczególności poprzez projekty przewodnie ujęte w strategii Europa 2020. Jednym z celów tej strategii, zatwierdzonych przez Radę w dniu 7 czerwca 2010 r., jest wspieranie włączenia społecznego, w szczególności poprzez zmniejszenie ubóstwa.
Cel ten stanowi, że do 2020 roku co najmniej 20 milionów ludzi powinno wyjść z zagrożenia ubóstwem lub z wykluczenia społecznego, opartego na trzech wskaźnikach przedstawionych przez Komitet Ochrony Socjalnej: ryzyku ubóstwa, ryzyku materialnej deprywacji i ryzyku życia w gospodarstwie domowym, w którym nikt nie pracuje.
Ponadto, Europejski Rok Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym ma na celu zwiększenie świadomości tego problemu i przekazanie komunikatu, że ubóstwo i wykluczenie społeczne osłabiają rozwój społeczny i gospodarczy. Jego celem jest również poddanie w wątpliwość poglądu, że zwalczanie ubóstwa jest kosztem dla społeczeństwa oraz potwierdzenie znaczenia zbiorowej odpowiedzialności, nie tylko decydentów politycznych, ale również zaangażowanych podmiotów w sektorze publicznym i prywatnym.
Prezydencja belgijska z zapałem uczestniczyła w Europejskim Roku Zwalczania Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego. Chciałbym wymienić niektóre z inicjatyw i wydarzeń, które zorganizowano. We wrześniu została zorganizowana konferencja dotycząca ubóstwa dzieci. Celem tej konferencji było nadanie ram europejskiej dyskusji na temat przyjęcia zalecenia dotyczącego ubóstwa dzieci, w celu przerwania błędnego koło ubóstwa przenoszonego z pokolenia na pokolenie.
W odpowiedzi na pomysł zgłoszony głównie przez pana posła Daerdena, w Brukseli zorganizowano dziś okrągły stół. Jego tematem będzie wdrożenie zalecenia dotyczącego aktywnego włączenia społecznego, opartego na trzech filarach: dochodzie minimalnym, rynku pracy sprzyjającym włączeniu społecznemu i dostępie do wysokiej jakości usług.
Inna konferencja dotycząca gospodarki społecznej ma mieć miejsce 27 i 28 października, a konferencja dotycząca bezdomności zostanie zorganizowana w dniach 9 i 10 grudnia. Wreszcie, 17 grudnia w ramach Rady Europejskiej odbędzie się oficjalna sesja zamykająca Rok Zwalczania Ubóstwa, na której zostaną przedstawione dobre praktyki oraz przewodnie wydarzenia roku.
Pani przewodnicząca, panie i panowie! W taki właśnie sposób został zrealizowany praktycznie zamiar belgijskiej prezydencji, aby zagadnieniom społecznym przyznać priorytetowe miejsce w agendzie europejskiej.
Anna Záborská
(FR) Pani przewodnicząca! Pragnę pozdrowić siedzącą na galerii dyplomatycznej delegację młodzieży z organizacji ATD Czwarty Świat. Gratuluję im wszystkiego, co robią dla zwalczania skrajnego ubóstwa i dziękuję za przybycie na dzisiejszą sesję plenarną.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę, 20 października o 12:30.
Oświadczenia na piśmie (art. 149 Regulaminu)
Luís Paulo Alves
Ubóstwo jest bardzo poważnym problemem dotykającym 85 milionów naszych współobywateli w Europie i nikt nie powinien pozostawać na to obojętny. Sprawa ta musi być naszym nadrzędnym priorytetem i zasługuje na wspólną reakcję zapewniającą odrobinę godności naszym współobywatelom w Europie, którzy znaleźli się trudnej sytuacji socjalnej.
Ten wszechobecny problem ma wpływ na naszą młodzież, osoby starsze, a także coraz bardziej na pracowników, których tylko w ciągu ostatnich dwóch lat dotknęła utrata 6 milionów miejsc pracy oraz niski poziom i niestabilność płac, nawet jeśli uda im się utrzymać miejsce pracy.
Potrzebujemy bez wątpienia podejścia systemowego, skierowanego na rozpoznanie przyczyn problemów i stłumienie w zalążku pojawiających się trudności. Trzeba jednak zarazem zauważyć, że nie możemy obecnie natychmiastowo i szybko zareagować na skutki tych problemów. W związku z tym zapewnienie, aby ci, którzy są zagrożeni w naszym społeczeństwie, otrzymywali minimalny dochód pozwalający na utrzymanie i szybką pomoc umożliwiającą wyjście z sytuacji jest nie tylko koniecznością, ale również wymogiem, który powinniśmy popierać, na rzecz czego bardzo dobrze opowiada się przedmiotowe sprawozdanie .
Elena Oana Antonescu
W 2009 roku Europa odczuła główne uderzenie globalnego kryzysu gospodarczego. Faktycznie, wpływ tego okresu na poziom ubóstwa w krajach UE, a zwłaszcza na 17 % Europejczyków żyjących poniżej granicy ubóstwa w 2008 roku był jak najgorszy. Niestety, ten odsetek najprawdopodobniej jeszcze wzrósł.
Dopiero teraz, w 2010 roku, widać promyk nadziei na poprawę naszej ogólnej sytuacji gospodarczej. Największe wysiłki musimy skierować na tych Europejczyków, których najmocniej uderzył kryzys, zwłaszcza że rok 2010 jest Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym.
Mając na uwadze cel wyeliminowania bezwzględnego ubóstwa i ubóstwa wśród dzieci do 2015 roku, a także cel znaczącego obniżenia ubóstwa względnego, pragnę również podkreślić potrzebę pilnego wprowadzenia krajowych progów minimalnego dochodu na szczeblu Unii Europejskiej. Zapewnią one ochronę przed ryzykiem ubóstwa i włączenie społeczne wszystkich obywateli Europy.
Vilija Blinkevičiūt
Obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem i Europejski Rok Walki z Ubóstwem pod smutnym znakiem tego, że w Unii jest już więcej niż 85 milionów ludźmi żyjących poniżej granicy ubóstwa. Choć głównym powodem ubóstwa jest bezrobocie, wielu Europejczyków, nawet mających pracę, zmaga się na co dzień z ubóstwem i nie ma możliwości prowadzenia pełnego życia. Jest absurdem to, że dochód, który otrzymują pracownicy nie wystarcza, by zapewnić godne życie ich rodzinom. Chciałbym przypomnieć, że wzrost gospodarczy sam w sobie nie spowodował zmniejszenia ubóstwa i wykluczenia społecznego, a ciężkie czasy jeszcze zwiększają ubóstwo. Systemy minimalnych dochodów pozwalają nam obronić osoby najsłabsze. Gwarancja minimalnego dochodu jest ważnym i skutecznym środkiem pokonywania ubóstwa, wspierającym integrację społeczną i dostęp do rynku pracy, daje także ludziom możliwość życia w przyzwoitych warunkach. Chciałbym zwrócić uwagę na fakt, że nawet podczas kryzysu minimalne dochody nie powinny być widziane jako element, który zwiększa koszty, ale jako podstawowe narzędzie zwalczania kryzysu, ponieważ wczesne inwestowanie w walkę z ubóstwem przynosi najwięcej korzyści ze względu na zmniejszenie długoterminowych wydatków socjalnych. W związku z tym, aby spełnić zobowiązanie strategii Europa 2020 dotyczące zlikwidowania zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem dla najmniej 20 milionów ludzi w Unii Europejskiej, Komisja Europejska musi podjąć konkretne działania i zaproponować prawodawstwo europejskie, gwarantujące dochody minimalne w całej Europie w celu zwalczania ubóstwa.
Kinga Gál
Podczas kryzysu gospodarczego na świecie, w Europejskim Roku Zwalczania Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego i trzy dni po Światowym Dniu Żywności, jest szczególnie ważne aby ubóstwu dzieci również poświęcić należytą uwagę na poziomie europejskim. Co sześć sekund jedno dziecko na świecie umiera z głodu. W Europie żyje kilka milionów niedożywionych dzieci. Odsetek dzieci żyjących w ubóstwie, często w położeniu trudnym pod wieloma względami, wynosi na poziomie UE 19 % i jest o 3 % wyższy niż dla całej populacji. Potrzeba szczególnej uwagi jest również poparta danymi, a w strategii na rzecz praw dziecka na poziomie UE również należy położyć na to odpowiedni nacisk. Kryzys gospodarczy, którego doświadczamy dzisiaj na całym świecie, jest dla nas nie tylko obciążeniem, ale również szansą. Szansą na twórcze myślenie, na zmianę podejścia w życiu gospodarczym i szansą na zmianę paradygmatu w naszym sposobie myślenia o gospodarce, społeczeństwie i środowisku. Na te szanse nasze społeczeństwa są coraz bardziej otwarte.
Solidaryzm społeczny i inicjatywy lokalne mogą przyczynić się do łagodzenia ubóstwa wśród dzieci i niedożywienia. W wyniku inicjatywy "Nie ma głodnych dzieci”. uruchomionej ostatnio na Węgrzech, kilka tysięcy dzieci może skorzystać z codziennego ciepłego posiłku. W tym samym czasie, w wyniku inicjatywy zapoczątkowanej w Siedmiogrodzie przez zakonnika franciszkańskiego Csabę Böjte'a 2 tysiące dzieci jest dokarmianych i podlega opiece w 18 domach dziecka i 40 ośrodkach opieki dziennej. Zgodnie z opinią organizacji międzynarodowej Eurochild pragnę także podkreślić, że zwalczanie ubóstwa dzieci powinno być traktowane nie tylko jako wyzwanie gospodarcze, ale również jako kwestia z zakresu praw dziecka.
Pascale Gruny
Po pierwsze, fakt, że zwalczanie ubóstwa zostało wzięte pod uwagę w strategii 2020 oznacza dla mnie znaczny postęp. Kryzys gospodarczy nasilił problem ubóstwa w ostatnich latach. Unia Europejska musi umieć zachęcać państwa członkowskie, by stawiły czoła temu problemowi.
Po drugie, istotnym europejskim narzędziem zwalczania ubóstwa jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). Jestem sprawozdawcą Europejskiego Funduszu Społecznego i popieram jego stosowanie w celu powrócenia do pracy osób, które są najbardziej oddalone od rynku pracy. Było to zadaniem EFS od momentu ustanowienia go na mocy traktatu rzymskiego. Zatrudnienie musi ciągle pozostawać jego podstawowym celem.
Po trzecie, jestem przeciwny przyznaniu dochodu minimalnego za nic, z wyjątkiem osób, które nie mogą pracować. Zatrudnienie jest istotnym etapem w zmniejszaniu ubóstwa. Jest to jedyny sposób na przywrócenie wszystkim godności.
Zita Gurmai
na piśmie. - Gdy mówimy o ubóstwie, często zapominamy o tych, którzy zarabiają o wiele za mało w miejscu pracy. W tym względzie ubóstwo wciąż ma w Europie żeńskie oblicze. Niekorzystna sytuacja kobiet ma charakter strukturalny. Pracują mniej, bo pracy w gospodarstwie domowym formalnie nie uznaje się za pracę. Jeśli działają na rynku pracy to zarabiają mniej z powodu dyskryminacji i segregacji. Przypomnienie: w sumie zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć nadal wynosi w Europie ponad 17 % (co oznacza, że kobiety pracują o 17 % więcej za tę samą płacę, którą otrzymują mężczyźni). Oczywiście, ostatecznie, kobiety otrzymują również mniejszą emeryturę, ze względu na okoliczności opisane powyżej. Czy nie jest to głęboko nieuczciwe?
Możemy przerwać to błędne koło przez uznanie, że praca nieodpłatna również jest pracą, przez zachęcanie kobiety do pracy i uzyskania niezależności ekonomicznej, przez zwalczanie strukturalnych przyczyn segregacji na rynku pracy i zwracanie uwagi na problemy kobiet przy reformowaniu naszych systemów emerytalnych. To może być droższe dzisiaj, ale na dłuższą metę, mniej nierówności i mniej ubóstwa pomoże też w zbilansowaniu naszych budżetów. Uporanie się z ubóstwem kobiet byłoby korzystne dla nas wszystkich - nie tylko dla kobiet, ale również dla mężczyzn.
Jaromír Kohlíček
Z zadowoleniem przyjmuję otwarcie dyskusji na temat roli dochodu minimalnego jako narzędzia w walce przeciwko ubóstwu. Nie ulega wątpliwości, że w europejskim Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym tego rodzaju działanie jest całkowicie właściwe. Pierwsze pytanie, które chciałbym zadać, dotyczy tego, czy oficjalne dane na temat bezrobocia, przeciętnego dochodu, odsetka ludzi żyjących w ubóstwie i określenia granicy ubóstwa dają odpowiednie wyjaśnienia. Przeciętny dochód jest wskaźnikiem opartym na nieprawdopodobnych, jeżeli nie całkowicie fałszywych danych liczbowych. Jeżeli dodamy do siebie miliony wypłacane rozmaitym menedżerom i pensje pracowników otrzymujących płacę minimalną to otrzymana kwota mogłaby być mało wiarygodna. Przy porównywaniu zarobków dyrektorzy i menedżerowie powinni być ujmowani oddzielnie. Ponadto, relacja pomiędzy dochodami obywateli - mierzonymi, na przykład, jako PKB na osobę - a płacą minimalną jest bardzo luźna. W Portugalii i Czechach dochód obywateli, mierzyny za pomocą PKB, jest mniej więcej taki sam. Dochód minimum, jednak, różni się o około 50 %. Pojęcia takie jak "granica ubóstwa” i "współczynnik zagrożenia ubóstwem” przekraczają moje słabe możliwości zrozumienia. Gdy czytam, że w Szwecji współczynnik zagrożenia ubóstwem wynosi dla całej populacji 12 %, w Czechach 9 %, a w Luksemburgu 13 %, to mogę się tylko dziwić. Po mimo tych braków przedmiotowe sprawozdanie posiada duży walor informacyjny.
Ádám Kósa
W kontekście omawianych kwestii dotyczących dochodu minimalnego, uznaję za ważne, by podkreślić, że musimy podjąć decyzje obejmujące nie tylko dziś i jutro, ale również pojutrze. Bezczynność jest znacznie bardziej destrukcyjna niż wielu z nas sądzi lub wie. A tego właśnie każdego dnia doświadczają osoby niepełnosprawne. Nic im po jednocyfrowej poprawie procentu poziomu dochodu, gdy są nadal bezrobotne. Właśnie aktywność należy nasilić i promować za wszelką cenę. Ponadto, należy wspierać gerontologię i badanie stylu życia. Należy ustawiać nowoczesne i innowacyjne inwestycje, poprawiające jakość codziennego życia, wspomagające adaptację i dostęp. Nie pozwólmy na legalizację i umocnienie zależności, powiększając masy obywateli zależnych i będących w potrzebie. Jest to również samoutrwalające się piętno, na które nie możemy przystać.
Coraz trudniej jest uzyskać środki niezbędne na świadczenia społeczne z kurczących się źródeł publicznych (podatków). Osoby, których sytuacja ciągle się pogarsza to osoby z rzeczywistymi potrzebami, niezdolne do pracy i żyjące z poważną niepełnosprawnością: zauważamy coraz więcej przypadków powszechnych nadużyć, na przykład w dziedzinie rent inwalidzkich, powodujących obniżenie standardu świadczeń. Wracając do starzenia się: współczynnik zależności ciągle rośnie, co oznacza, że wartość obecnych świadczeń socjalnych również się obniży z powodu braku odpowiedniej liczby aktywnych obywateli, pozwalającej zagwarantować odpowiedni poziom świadczeń socjalnych i dochodu minimalnego. Liczba aktywnych obywateli w Europie zmniejszy się o miliony już w następnej dekadzie. Zapowiada to pogorszenie życia tych, którzy naprawdę są w potrzebie, czego nie możemy tolerować.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
na piśmie.(PL) - Drogie koleżanki i koledzy! Według statystyk 16 % obywateli UE dotyka problem ubóstwa. Jedną z głównych przyczyn wzrostu liczby osób ubogich w krajach członkowskich UE jest brak dostatecznego wykształcenia i dostosowania kompetencji do wymogów rynku pracy. Ubóstwo wiąże się także z ogromnym obciążeniem psychicznym, strachem, stresem oraz brakiem możliwości dokonywania odpowiednich wyborów. Te czynniki powodują, że ludzie dotknięci ubóstwem bardzo często muszą borykać się z jeszcze jednym problemem, jakim jest wykluczenie społeczne.
Dzieci z rodzin ubogich są pozbawione szans, które mają dzieci z rodzin lepiej usytuowanych. Młody człowiek wyrastający w takim środowisku nie posiada ani możliwości, ani odpowiednich wzorców, by w przyszłości samemu wydostać się z zamkniętego kręgu biedy. Rok 2010 został ogłoszony Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Mamy zatem niepowtarzalną okazję do zapoznania całej społeczności międzynarodowej z problemami ludzi ubogich i wykluczonych społecznie oraz wskazania konkretnych rozwiązań.
Katarína Neveďalová
W Unii Europejskiej ten rok został poświęcony walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym Zapytajmy jednak, co UE właściwie robi, aby zwalczyć ubóstwo. Osiemdziesiąt milionów osób żyje obecnie poniżej granicy ubóstwa, co stanowi 17 % ludności UE. Najbardziej zagrożone w tej grupie są od dawna nie tylko osoby starsze, ale głównie ludzie młodzi. Ogółem bezrobocie w UE wynosi przeciętnie około 10 %. W przypadku osób młodych liczba ta jest dwa razy większa i wynosi 21 %, a w niektórych krajach, np. w Hiszpanii, osiąga 40 %. Ubóstwo zagraża zatem głównie ludziom młodym. Dla przyszłego rozwoju UE ważne jest zatem nie tylko zagwarantowanie płacy minimalnej, ale rzecz jasna także możliwości znalezienia pracy, zwłaszcza przez ludzi młodych. Bardzo trudno jest znaleźć pracę osobom, które kończą szkoły. Możemy mówić o uczeniu się przez całe życie, ale ono również ma bezpośredni cel - nauczyć kogoś zawodu. Apeluję zatem do przedstawicieli UE o przyjęcie środków polepszających możliwości młodych ludzi, w ten sposób stworzymy zdrowe społeczeństwo przyszłości. Młodzi ludzie są przyszłością Unii Europejskiej i całego świata.
Wojciech Michał Olejniczak
na piśmie. - (PL) Ubóstwo i wykluczenie społeczne stanowią naruszenie godności i podstawowych praw człowieka. Głównym celem programów wspierania dochodów powinno być wydobywanie ludzi z ubóstwa i umożliwienie im godnego życia. Najnowsze statystyki są zatrważające. Na świecie 1 miliard 400 milionów ludzi, a w Unii Europejskiej obecnie aż około 85 milionów osób żyje w ubóstwie. Parlament Europejski i państwa członkowskie powinny podejmować dalsze działania mające na celu zwiększenie ilości miejsc pracy oraz poprawę ich jakości i płac, a także zagwarantowanie sprawiedliwych emerytur, rent i dodatków rodzinnych. Niezbędne jest zapewnienie powszechnego dostępu do wysokiej jakości usług publicznych. Jedną z propozycji PE jest ustalenie wynagrodzenia minimalnego na poziomie co najmniej 60 % średniego dochodu danego państwa członkowskiego. W chwili obecnej w Polsce płaca minimalna wynosi ok. 42 % przeciętnej płacy. Jej podwyższenie pomogłoby wydobyć dorosłych i osoby starsze z biedy, dać im prawo do godnego życia, a każdemu dziecku szansę rozwoju i edukacji. Szczególnie w tej ostatniej kwestii, kwestii edukacji, trzeba podjąć skuteczne działania, przede wszystkim przeciwko czynnikom, które przyczyniają się do przedwczesnej rezygnacji z edukacji, oraz poprawić poziom wykwalifikowania zawodowego. Uważam, że należy stworzyć podstawy wdrożenia konkretnych działań i strategii politycznych na rzecz szerszego dostępu młodzieży do edukacji np. poprzez stypendia czy pożyczki i dofinansowania dla studentów.
Rovana Plumb
Wyznaczony przez strategię UE 2020 cel zmniejszenia o 25 % liczby Europejczyków żyjących poniżej granicy ubóstwa, co stanowi ponad 20 milionów osób, musi przyczynić się do rozwoju krajowych polityk, które będą chronić obywateli przez ryzykiem ubóstwa.
Kobiety stanowią dużą część populacji zagrożonej ubóstwem z powodu bezrobocia (przy wzroście stopy bezrobocia z 7,4 % w 2008 roku do 9 % w 2009 roku), obciążenia obowiązkami domowymi, niepewnej, nisko płatnej pracy, dyskryminacji płacowej i mniejszych emerytur. W Rumunii 25 % kobiet żyje w ubóstwie (w porównaniu z przeciętnym poziomem europejskim wynoszącym 17 %), a także 33 % dzieci. Rumunia ma w Unii Europejskiej drugi co do wielkości wskaźnik osób żyjących w ubóstwie, wynoszący 23 % populacji. Minimalne wynagrodzenie wynosi zaledwie 140 euro, podczas gdy średnie wynagrodzenie brutto nie przekracza 460 euro.
Wzywam państwa członkowskie do podjęcia konkretnych kroków zmierzających do stworzenia godnych i trwałych miejsc pracy i promowania odpowiednich dochodów i systemów ochrony socjalnej zapobiegających ubóstwu i ograniczających je, zwłaszcza jeśli chodzi o skrajne ubóstwo. Wzywam także do opracowania średnio- i długoterminowych strategii, które uwzględnią zagadnienia dotyczące płci społeczno-kulturowej i będą włączone we wszystkie odpowiednie obszary polityki.
Joanna Senyszyn
na piśmie. - (PL) Rok 2010 w UE to rok walki w ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Co szósty Europejczyk, czyli 17 proc. ludności, żyje poniżej progu ubóstwa. W Polsce to około 6,5 mln osób. Bieda może dotknąć każdego. Wystarczy stracić pracę, poważnie zachorować. Do grona biednych coraz częściej dołączają osoby pracujące. Bieda najczęściej dotyka dzieci i osób starszych, młodych pracowników umysłowych, absolwentów, rodziny wielodzietne, spłacających kredyty.
Parlamentarnym obowiązkiem jest skuteczne przeciwdziałanie i zwalczenie przyczyn ubóstwa. Naszym celem jest zmniejszenie liczby ubogich o 20 milionów do 2020 roku. Pierwszorzędne miejsce w krajowych strategiach walki w ubóstwem powinny zajmować: zagwarantowanie odpowiedniego materialnego wsparcia dla ludzi biednych, ułatwienia w dostępie do rynku pracy i możliwości kształcenia, oraz zapewnienie wysokiej jakości usług publicznych dla wszystkich.
Równie ważne są kwestie społeczne i etyczne. Bieda to także stan umysłu, który wiąże się z utratą godności i poniżeniem. To właśnie zmiana tego nastawienia jest jednym z najtrudniejszych aspektów w przeciwdziałaniu biedzie. Tutaj potrzebujemy sprawnej opieki psychologicznej oraz szybkości w dostarczaniu pomocy. Narodowe strategie powinny być spójne z inicjatywami wspieranymi z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz projektami Programu Wspólnotowego PROGRESS. Niech rok 2010 będzie okazją do dialogu społecznego na rzecz ratyfikacji przez wszystkie kraje UE Europejskiej karty społecznej.
Kathleen Van Brempt
Kilka dni po Międzynarodowym Dniu Walki z Ubóstwem i na ponad dwa miesiące przed zakończeniem Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym Parlament Europejski ma możliwość przemówienia, zajęcia mocnego i jasnego stanowiska. Jest jeden wybór, którego musimy tutaj dokonać: czy rok 2010 ma być rokiem pięknych słów i pustych obietnic na temat ograniczenia ubóstwa, czy też przyjmiemy konkretne rozwiązanie, które pomoże milionom Europejczyków? Parlament może opowiedzieć się za tym, wymagając od Komisji, żeby przedstawiła projekt dyrektywy ramowej wprowadzającej zasadę odpowiedniego dochodu minimalnego w Europie.
Poza tym w UE występują obecnie nadmierne różnice, a w niektórych państwach w ogóle nie istnieje minimalny dochód. Nawet w krajach, które radzą sobie lepiej, takich jak Belgia, zasiłki integracyjne nadal często sytuują się poniżej granicy ubóstwa. Wierzę, że każdy zasługuje na równe szanse. W każdym przypadku zepchnięcia poniżej granicy ubóstwa, ludzie pozbawieni są tych szans, co przejawia się na różnych płaszczyznach (takich jak zdrowie, warunki zamieszkania lub możliwości zatrudnienia). Ponadto, jeśli naprawdę chcemy zabrać się do pracy na rzecz osiągnięcia celów UE 2020, to nie możemy po prostu pozwolić sobie na opuszczenie ludzi.
