Koncentracja i pluralizm mediów w Unii Europejskiej (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie sporządzone przez panią Marianne Mikko w imieniu Komisji Kultury i Edukacji w sprawie koncentracji i pluralizmu mediów w Unii Europejskiej.
Marianne Mikko
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący! Liczba członków UE, począwszy od roku 2004 wzrosła prawie dwukrotnie. Zapewnienie konwergencji standardów w zakresie ochrony demokracji i podstawowych swobód na możliwie najwyższym poziomie jest jednym z wyzwań, które pojawiły się po rozszerzeniu. W tym kontekście, w sprawozdaniu z zadowoleniem przyjęto wszystkie inicjatywy skierowane na ochronę demokracji i wskazano, że media nadal są wpływowym narzędziem politycznym, którego nie należy traktować wyłącznie w znaczeniu gospodarczym.
W sprawozdaniu uznaje się decyzję Komisji Europejskiej o powierzeniu konsorcjum trzech uniwersytetów europejskich określania wiarygodnych i bezstronnych wskaźników pluralizmu mediów.
Co więcej, w tym sprawozdaniu podkreślono potrzebę wprowadzenia systemów monitoringu i wdrażania na podstawie tak określonych wskaźników. Uznano również trwające obecnie wysiłki przedstawicieli wydawców i dziennikarzy skierowane na stworzenie karty wolności mediów. Co więcej, w sprawozdaniu zwrócono uwagę na potrzebę społecznych i prawnych gwarancji dla dziennikarzy i redaktorów.
W sprawozdaniu poparto przyjęcie przez wielonarodowe przedsiębiorstwa w każdym kraju, w którym działają, najlepszej praktyki w zakresie wolności dziennikarzy i redaktorów. Wyrażono obawy związane z niższymi standardami stosowanymi w państwach członkowskich, które przystąpiły do UE w roku 2004 i 2007.
Rozwój i przyjęcie nowych technologii doprowadziło do powstania nowych kanałów medialnych oraz nowego rodzaju treści. W wyniku powstania nowych mediów krajobraz medialny stał się bardziej dynamiczny i różnorodny. Sprawozdanie sprzyja odpowiedzialnemu korzystaniu z nowych kanałów.
Blogi: rozumiem obawy osób prowadzących blogi, a zarazem ich nie rozumiem.. Gdy sama wkroczyłam do cyberprzestrzeni, reakcja wielu blogerów była szybka. Tutaj chciałabym wyjaśnić, że nikt nie jest zainteresowany regulowaniem Internetu. Dlatego popieram, jako sprawozdawca, kompromis, dzięki któremu osiągnięto wspólne porozumienie pomiędzy grupami PSE, ALDE i Verts/ALE i w którym podkreśla się rzecz następującą: "zachęca do otwartej dyskusji na wszystkie tematy związane ze statusem blogów” - kropka. I tutaj się zatrzymujemy.
W sprawozdaniu uznano wyzwania, przed którymi stanęły media drukowane z powodu migracji dochodów z reklam do Internetu, ale wskazano, że krajobraz nowych mediów komercyjnych jest zdominowany przez uznanych, prywatnych i publicznych, dostawców informacji. Wyrażono również stanowisko, że koncentracja własności mediów dochodzi do poziomu, gdzie pluralizm mediów nie jest zagwarantowany przez siły wolnego rynku, zwłaszcza w nowych państwach członkowskich.
W sprawozdaniu przyznano, że media publiczne potrzebują dużego i stabilnego udziału w rynku, aby wypełnić swoją misję. Wskazano, że chociaż na pewnych rynkach media publiczne są czołowym uczestnikiem rynku, przeważnie nęka je brak funduszy oraz naciski polityczne.
W sprawozdaniu uznano potrzebę podwyższenia poziomu edukacji medialnej w UE, zalecono włączenie umiejętności korzystania z mediów do dziewięciu podstawowych kompetencji i poparto rozwój podstawowego programu europejskiego w dziedzinie edukacji medialnej.
Powtórzę raz jeszcze, w sprawozdaniu z zadowoleniem przyjęto wszystkie inicjatywy skierowane na ochronę demokracji i wskazano, że media są wpływowym narzędziem politycznym. Wolność wypowiedzi stanowi kluczowy element mojego sprawozdania - to za nią naprawdę się opowiadam.
Ján Figeľ
komisarz. - Panie przewodniczący! Po pierwsze chciałbym pogratulować pani Marianne Miko świetnego sprawozdania. Komisja podziela wiele opinii wyrażonych w tym sprawozdaniu. Jesteśmy przekonani, że opowiadając się za pluralizmem mediów ta rezolucja wysyła pozytywny sygnał do wszystkich zainteresowanych stron, łącznie z państwami członkowskimi i instytucjami europejskimi, wraz z Komisją.
Ochrona demokracji i pluralizmu wypowiedzi, jak pani powiedziała, ma kluczowe znaczenie. Musimy utrzymać właściwą równowagę pomiędzy celami związanymi z różnorodnością głosów w mediach, a przewagą konkurencyjną mediów. Jednakże wcześniejsze i intensywne konsultacje wskazywały, że harmonizacja przez Komisję zasad własności lub pluralizmu mediów byłaby politycznie niewłaściwa. Pomocniczość jest tutaj przekonywująco mocnym argumentem, a środki lub model, w którym wszystko przycina się według jednej sztancy nie zdałyby egzaminu w różnorodnych sytuacjach.
To dlatego uważam, że błędem byłaby nadmierna regulacja bardzo ożywionej blogosfery. Zgadzam się jednak z panią poseł, że pewne prawne zobowiązania narzucone prasie, takie jak poszanowanie praw autorskich lub prawa do odpowiedzi, muszą być w każdym przypadku przestrzegane na stronach internetowych. Wydaje się, że pożądanym celem jest zrównanie statusu stron, których treść jest generowana przez użytkowników, z wszelkimi innymi formami wypowiedzi publicznej. Z kolei stworzenie sztywnego i specjalnego statusu dla blogów przyniesie efekt przeciwny do zamierzonego i sprzeczny z autentycznym duchem Internetu.
Komisja zgadza się z Parlamentem, że same zasady Wspólnot Europejskich w zakresie konkurencji mogą tylko częściowo zapewnić pluralizm mediów. Z tego właśnie powodu pluralizm mediów jest uznawany za uzasadniony interes publiczny w art. 21 rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw. Dlatego, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć odpowiednie środki w celu ochrony pluralizmu mediów poprzez wdrażanie dodatkowych zasad nieobjętych rozporządzeniem w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw. Ale muszą one stosować prawo krajowe i WE.
Jeśli chodzi o zasady konkurencji, chciałbym nieco uzupełnić stwierdzenie pani poseł dotyczące szkodliwego wpływu skoncentrowania własności na pluralizm mediów. Koncerny medialne w Europie, łącznie z prasą drukowaną, muszą być na tyle silne, aby stawić czoła konkurencji na poziomie globalnym, międzynarodowym. Jesteśmy przeciwni zbyt restrykcyjnym zasadom w zakresie własności mediów, które mogłyby ograniczyć konkurencyjność przedsiębiorstw w UE. Nie da się porównywać sytuacji w różnych krajach członkowskich. Panuje tu naprawdę ogromna różnorodność.
Oczywiście, jestem za większą przejrzystością własności oraz dostępem publicznym do pełnej informacji w zakresie celów i pochodzenia nadawców i wydawców. Jest to warunek sine qua non , aby media stały się lepiej poinformowane i bardziej wiarygodne.
Tak jak państwo utrzymują w rezolucji, nadawcy publiczni są elementem koniecznym dla uzyskania pluralizmu mediów. Dlatego Komisja uważa, że należy jasno sprecyzować misję stacji publicznych oraz zapewnić ich finansowanie; w innym przypadku powstanie wielka niepewność.
W tym względzie, szanowni państwo, wszyscy się zgadzamy, że zdefiniowanie kompetencji sektora publicznego należy do państw członkowskich, a nie do Komisji. Państwa członkowskie również decydują o sposobach finansowania publicznych nadawców, zgodnie z tym co przewidziano w protokole amsterdamskim. W tym kontekście, do roli Komisji należy zminimalizowanie zakłóceń w konkurencji pomiędzy wszystkimi rodzajami mediów. Komisja również docenia państwa stanowisko w zakresie kodeksu postępowania oraz autoregulacji jako instrumentów wspierających pluralizm mediów.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 25 września.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Katerina Batzeli  
Koncentracja i pluralizm będą nadal w centrum debaty na poziomie krajowym i wspólnotowym. Dzisiejsze społeczeństwo i obywatele otrzymują informacje na żywo i mogą oglądać dyskusje w mediach. W takiej sytuacji, głównym celem jest ustanowienie i zdefiniowanie ograniczeń, w ramach których media publiczne i prywatne mogą współpracować i interweniować. W każdym przypadku należy zapewnić, że nie będzie manipulacji informacją. Niezależność od władzy politycznej, finansowa niezależność mediów, przejrzyste finansowanie mediów, zagwarantowanie dziennikarzom warunków pracy oraz jakość i różnorodność podawania informacji - to wszystko musi zostać zagwarantowane.
W trakcie otwierania się dialogu demokratycznego poprzez media powstaje nowy sposób komunikacji: blog, który indywidualizuje wymianę poglądów. W wielu przypadkach jednakże ta forma wypowiedzi zamienia się w "zbiorowy protest”, na przykład na temat kluczowych spraw takich jak środowisko naturalne i społeczeństwo.
Kodeksy autoregulacji mogą na tym etapie stanowić odpowiednią podstawę do wzajemnego szacunku użytkowników i czytelników; nie muszą narzucać którejkolwiek ze stron żadnych ograniczeń prawa do wypowiedzi i odpowiedzi. Media i fora wymiany informacji w Internecie się rozwijają, podlegają ocenie i regulacji, zawsze z uwzględnieniem zasady demokratycznego wyrażania poglądów i uczestnictwa, oraz poszanowania praw człowieka.
Ivo Belet  
na piśmie. - (NL) Przywiązujemy ogromną wagę do pluralizmu mediów i również popieramy szerokie założenia sprawozdania. Szkoda, że nie byliśmy w stanie osiągnąć porozumienia co do ostatniego punktu w raporcie.
W pełni się zgadzamy, że nadawcy publiczni muszą otrzymać miejsce do nadawania swoich programów w cyfrowym środowisku mediów interaktywnych, oczywiście we właściwej równowadze z nadawcami komercyjnymi.
Należy zachęcać do otwartej debaty na blogach w sieci. Blogi i inne treści wytwarzane przez użytkowników stanowią żywy element wielowymiarowego krajobrazu medialnego i ich wpływ na interpretację wiadomości oraz aktualnych wydarzeń ciągle rośnie.
Ale jakość blogów zależy wyłącznie od ich autorów i nie wszyscy blogerzy mają równie szlachetne intencje.
Jeśli blogi mają przerodzić się w anonimowe źródła oszczerstw, musimy zastanowić się, jak postępować w przypadku, na przykład, naruszania prywatności lub prawa do odpowiedzi. Ale Parlament absolutnie nie może być zbytnio paternalistyczny.
Adam Bielan
na piśmie. - Chciałbym podkreślić potrzebę zapewnienia przez Unię Europejską równowagi pomiędzy mediami prywatnymi i publicznymi w Europie. Ingerowanie w treści informacyjne przez właścicieli stacji telewizyjnych i radiowych narusza standardy demokracji. Pochodzę z kraju, w którym obecny rząd niszczy niezależność mediów. Obserwujemy szereg działań mających na celu podporządkowywanie mediów publicznych ekipie rządzącej.
Wyrażam poparcie dla wszystkich inicjatyw na rzecz obrony publicznych środków masowego przekazu, ponieważ są one narzędziem politycznym o dużej sile oddziaływania. Media publiczne potrzebują dodatkowej ochrony ze względu na brak dostatecznego finansowania i naciski polityczne jakim są poddawane szczególnie w nowych krajach członkowskich.
Hélène Goudin  
na piśmie. - (SV) Wygląda na to, że Komisja Kultury i Edukacji Parlamentu Europejskiego ma problem ze znalezieniem zajęcia własnym pracownikom i w swoim zapale, szukając dla nich zadań do wykonania, przygotowuje sprawozdania, bez których świat doskonale by się obył.
Sprawozdanie w sprawie koncentracji i pluralizmu mediów w Unii Europejskiej jest tego przykładem. Jest to sprawozdanie przygotowane z własnej inicjatywy Komisji i w oryginalnym tekście, sprawozdawca zaproponował klasyfikację blogów na podstawie odpowiedzialności zawodowej i finansowej oraz interesów autora i wydawcy. Istnieje wiele zastrzeżeń co do takiego pomysłu odnoszących się zarówno do możliwości wdrożenia, jak i - co ważniejsze- do potencjalnych konsekwencji dla swobody wypowiedzi.
Chociaż do roboczej wersji sprawozdania zostały wprowadzone poprawki w trakcie prac komisji, nadal zawiera ono wiele treści, które są niepotrzebne i szkodliwe.
Eija-Riitta Korhola  
na piśmie. - (FI) Pragnę podziękować pani Mikko za jej sprawozdanie w sprawie pluralizmu mediów. Jest to palący problem w społeczeństwie europejskim: jaka jest nasza rola i nasz wpływ? Historia już dowiodła czarno na białym, że koncentracja władzy nigdy nie służy niczemu dobremu. Ludzie zawsze mają skłonności do nadużywania władzy, niezależnie od jej kształtu, a skoncentrowana władza potrafi spowodować chorobę całego społeczeństwa. Jest to także prawdziwe w przypadku czwartej władzy, mediów.
Jedną z głównych funkcji Unii jest zagwarantowanie konkurencji na jednolitym rynku. Dlaczego nie może się tak stać również w przypadku mediów? Pogląd wyrażony tym raporcie odnośnie do połączenia prawa w zakresie konkurencji z prawem medialnym, aby uniknąć konfliktu interesów pomiędzy koncentracją własności mediów a innymi formami władzy w społeczeństwie, jest uzasadniony.
Niemniej jednak bardziej mnie martwi posiadana przez media możliwość pilnowania tego, co jest dobre w społeczeństwie, ponieważ interesy obu dotyczą coraz bardziej tylko i wyłącznie zysków.
Kościół już od dawna nie karmi opinii publicznej wykładami o moralności. Tym zajmuje się pewnego typu prasa, ponieważ świetnie jej służy grzech, szkalowanie i potępienie. W pomysłowy sposób ten rodzaj dziennikarstwa może łączyć uwielbienie amoralności z wyjątkowym ograniczeniem horyzontów umysłowych i przynosić niezłe zyski: prowokować, potępiać i zarabiać na tym.
"Albowiem na podstawie słów twoich będziesz usprawiedliwiony i na podstawie słów twoich będziesz potępiony”. Te słowa wskazują na niezłą znajomość ludzkiej psychiki. Kiedy media zajmą się kwestią tego, czy poprzez swoje działania osiągają ostatecznie coś społecznie złego, czy społecznie dobrego?
Ramona Nicole Mănescu  
na piśmie. - (RO) Wszyscy zgadzamy się co do tego, że pluralizm powinien być istotnym elementem środków masowego przekazu. Pluralizm należy wspierać i przyjęcie sprawozdania pani Mikko jest ważnym krokiem w tym kierunku.
Potrzeba zrównoważonego rynku środków masowego przekazu powinna zostać uznana i wspierana przez państwa członkowskie, które powinny się zobowiązać, zarówno indywidualnie, jak i zbiorowo, do umożliwienia obywatelom Europy uzyskiwania dokładnych i różnorodnych informacji.
Różnorodność kulturowa, jak również ciągle rosnąca potrzeba integracji imigrantów i mniejszości, wraz z dostarczaniem społeczeństwu wysokiej jakości informacji stanowią główne powody stworzenia Karty Wolności Mediów. Chciałabym wyrazić swoje pełne poparcie dla propozycji Parlamentu Europejskiego, że należy zachęcać media publiczne, żeby działały jako alternatywni dostawcy informacji w stosunku do tych, których działania opierają się wyłącznie na kryteriach komercyjnych.
Aktywne korzystanie z praw i obowiązków przez obywateli europejskich oraz ich stopień poinformowania i umiejętność zrozumienia i skrytykowania modelu dostarczania informacji jest koniecznością, którą powinny uwzględniać wszystkie środki, które mają zostać w przyszłości przyjęte zarówno przez instytucje europejskie, jak i każde państwo członkowskie.
Toomas Savi  
na piśmie. - Sprawozdanie Marianne Mikko bardzo dobrze odzwierciedla ogólne trendy w mediach w Unii Europejskiej, wskazując wyjątkowo ważny aspekt w ustępie 35 odnoszący się do usług świadczonych przez nadawców publicznych.
Aby utrzymać wystarczający pluralizm oraz różnorodność mediów, korporacje publiczne muszą również nadawać programy, które mogą nie mieć najwyższej oglądalności lub przychodów z reklam. Zawsze uważałem, że jeżeli nadawca publiczny staje się wyjątkowo popularny wśród ludzi i przynosi zyski państwu, to nie musi być wcale nadawcą publicznym.
Nadawca publiczny musi również uwzględniać różnorodne potrzeby i zainteresowania ludzi, którzy nie zawsze należą do niewybrednej publiczności nadawców prywatnych, spełniających upodobania ogółu. Nadawcy publiczni w Unii Europejskiej nie powinni rezygnować z wysokiej jakości programów niszowych po to, aby konkurować z nadawcami prywatnymi.
Jedną z zasad dostarczania dóbr publicznych jest solidarność. Nadawcy publiczni powinni świadczyć swe usługi działając w solidarności również z widownią o bardziej wymagających lub wybrednych gustach.
Inger Segelström  
na piśmie. - Sprawozdanie dotyczy ważnego tematu, różnorodności mediów, która jest ważnym elementem ochrony demokracji oraz praw obywateli do dostępu do wiarygodnych i niezależnych mediów. Kraje, w których media są pod kontrolą interesów ekonomicznych, religijnych lub politycznych, mają trudności w oferowaniu swoim obywatelom różnorodnych środków zdobywania informacji, co tworzy dużą lukę w ich umiejętności przyswajania informacji i zagwarantowania wolnych i bezstronnych wyborów.
Teraz my w Parlamencie Europejskim głosujemy nad sprawozdaniem dotyczącym tych ważnych kwestii. My, szwedzcy socjaldemokraci, naprawdę chcieliśmy zagłosować za tym sprawozdaniem. Ale w jego obecnym kształcie, nie zrobimy tego. Osiągnięto daleko idący kompromis, ale nadal pozostaje kilkanaście niejasnych kwestii, głównie dotyczących spraw mających wpływ na status blogerów. Nie chcemy przyczyniać się to tego, aby Parlament Europejski zrównał prowadzenie blogu z tradycyjnymi mediami poprzez zadawanie pytań i proponowanie dyskusji nad statusem blogów, co obejmuje propozycja. Nie jest to wymagane w przypadku innych grup, więc dlaczego w przypadku blogerów? Ale zgadzamy się z opinią prezentowaną przez wielu blogerów, że naruszenia i pomówienia na blogach, tak samo jak w innych mediach, zasługują na ukaranie. Dlatego zagłosujemy przeciwko temu sprawozdaniu.
Daniel Strož  
na piśmie. - (CS) Sprawozdanie z własnej inicjatywy Parlamentu Europejskiego w sprawie koncentracji i pluralizmu mediów jest bardzo istotne i przydatne, a w wielu miejscach dokładnie opisuje sytuację już istniejącą w Republice Czeskiej od kilku lat. Tutaj chciałbym podkreślić dwa szczególne aspekty, które sprawozdanie słusznie krytykuje i co do których wzywa do naprawy sytuacji. Pierwszy to prawie całkowita koncentracja własności gazet codziennych w rękach obcych (szczególnie niemieckich) konsorcjów, których ekonomiczne i polityczne interesy stoją wyraźnie w sprzeczności z obiektywnymi interesami Republiki Czeskiej, w szczególności w odniesieniu do pluralizmu poglądów i niezależności mediów. W środowisku czeskim oba stały się niczym więcej jak fikcją. Zamiast tego, istnieje wyraźne skrzywienie w kierunku radykalnej prawicy oraz bezgranicznej manipulacji. Ten drugi aspekt dotyczy działań oficjalnej telewizji, która służy wyłącznie interesom obecnego prawicowego rządu i jest tak tendencyjna w podawaniu wiadomości i dziennikarstwie, że termin "oficjalna” już się do niej nie stosuje. W efekcie, moje zalecenie do władz i instytucji zajmujących się kwestią koncentracji i pluralizmu mediów w UE jest następujące: należy zwracać większą uwagę na sytuację, w szczególności w Republice Czeskiej.
