Europees ruimtevaartbeleid: Europa en de ruimte (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de behandeling van:
de mondelinge vraag (B6-0482/2008) van Pierre Pribetich, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, aan de Raad: Europees ruimtevaartbeleid: Hoe krijgt de ruimtevaart vaste grond onder de voeten?, en
de mondelinge vraag (B6-0483/2008) van Pierre Pribetich, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, aan de Commissie: Europees ruimtevaartbeleid: Hoe krijgt de ruimtevaart vaste grond onder de voeten?.
Als inwoner van Toulouse ben ik verheugd dit debat voor te mogen zitten.
Pierre Pribetich
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter, mijnheer de minister, "het is hoog tijd om de sterren weer eens te laten stralen”.
Met deze regel uit een gedicht van Guillaume Apollinaire zou ik graag willen beginnen, om te benadrukken hoe belangrijk het voor het Europees Parlement is om het ruimtevaartbeleid nieuw leven in te blazen.
Meer dan dertig jaar hebben de Europese Unie en haar lidstaten samengewerkt bij het financieren, opstellen en ontwikkelen van een ruimtevaartbeleid, maar helaas heeft dit beleid steeds meer licht en uitstraling verloren.
In 2003 is weliswaar met de kaderovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en het Europees Ruimteagentschap de basis gelegd voor een Europees ruimtevaartbeleid en plaatste de 'Ruimte'-raad van 22 mei 2007 zich in het politieke continuüm van deze kaderovereenkomst, maar het licht dat deze ster uitstraalt blijft toch onvoldoende. De onafhankelijkheid van Europa, zijn rol op het internationale toneel, zijn veiligheid en zijn welvaart zijn allemaal factoren die van dit belangrijke beleid een weergaloze troef maken in het kader van het industriebeleid, van een beleid dat banen schept en de groei stimuleert, dat ambitieus is en onze culturele, economische en wetenschappelijke invloed, op internationaal vlak versterkt, en dat een essentieel instrument is voor onze maatschappij om de kennis te verwerven die we graag willen hebben.
In de institutionele driehoek van de Unie - en om te vermijden dat dit een Bermudadriehoek wordt - moet het Europees Parlement, ten behoeve van de Europese burgers, een belangrijke en grotere rol spelen in het opstellen en definiëren van dit beleid.
Het is hoog tijd om de sterren weer eens te laten stralen. Op 26 september 2008 heeft ook de Raad toegezegd aan deze onderneming te zullen deelnemen, en wij willen aan dit bouwwerk een steentje bijdragen. Deze toespraak namens de Commissie industrie, onderzoek en energie verwoordt uiteraard dezelfde geest. Om de juiste route te kunnen volgen lijkt het mij essentieel te herinneren aan de vraagstukken die van fundamenteel belang zijn bij de uitwerking van dit ruimtevaartbeleid.
Het eerste vraagstuk betreft de begroting. Wij vragen dat met onmiddellijke ingang een speciale begrotingslijn wordt gecreëerd, opdat naar behoren duidelijk wordt gemaakt hoezeer wij ons voor het Europese ruimtevaartbeleid willen inzetten.
De ruimtevaartindustrie heeft voldoende openbare steun nodig om haar onderzoek- en ontwikkelingsvermogen te kunnen versterken en om gewoon winstgevend te kunnen blijven. De internationale concurrentie is scherp en bitter.
Terwijl de Verenigde Staten, Rusland, Japan en zelfs India hun begroting voor de ruimtevaartindustrie aanzienlijk verhogen en steeds meer overheidsopdrachten plaatsen, zijn wij Europeanen nog steeds op zoek naar een juiste financiering om onze ambitieuze doelen te kunnen bereiken, net als anderen de 'verloren tijd' proberen in te halen.
Welke initiatieven kan de Commissie bijgevolg nemen om de bijdrage aan de Europese ruimtevaartsector te verbeteren, zodat we geen gewone speler maar de hoofdrolspeler zijn in de respons op deze groeiende, wereldwijde vraag, ongeacht het aspect van het ruimtevaartbeleid, van lancering tot dienstverlening?
De tweede kwestie betreft de strategische opties voor de toepassingen in verband met enerzijds Galileo en EGNOS en anderzijds GMES, vanuit de invalshoek van de governance, teneinde een efficiënte structuur te scheppen die een duidelijk kader genereert voor meer efficiëntie van alle Europese ruimtevaartprogramma's.
De laatste kwestie betreft de verkenning van de ruimte. Wat is de langetermijnvisie voor ons Europees ruimtevaartbeleid, en wat is het doel ervan? Om de verre ruimte te kunnen veroveren heeft men niet alleen decennia nodig maar moet men ook blijk geven van een langetermijnvisie en ambitie.
Op dit punt weerklinkt bij mij de speech van president Kennedy, die de aandacht van het Amerikaanse volk op een nieuw, onontgonnen gebied richtte. Deze op 21 juli 1969 afgezegende stap was in de technologische geschiedenis van onze beschaving ongetwijfeld de meest fantastische katalysator voor vooruitgang in de met de ruimtevaart verbonden industrie en zelfs in 'dagelijkse' bedrijfstakken.
Geef ons in dit concert der naties deze langetermijnvisie. We staan op het punt om aan een nieuwe etappe te beginnen in deze lange reis. Europa staat op een kruising voor wat betreft het ruimtevaartbeleid. Voortaan zal de ruimtevaart steeds meer activiteiten en toepassingen gaan omvatten. Of het nu gaat om wetenschappelijke activiteiten of defensie, de ruimtevaart beslaat de meest uiteenlopende activiteiten, van milieubescherming tot de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf.
Laten we toenadering zoeken tot de gebruikers; laten wij de betrouwbaarheid en kwaliteit van de vergaarde gegevens verhogen; laten wij koplopers worden op de ruimtevaartmarkt. Wij zijn het de toekomstige generaties verplicht dit Europese ruimtevaartbeleid te versterken en de essentiële keuzes te maken om de toekomstige generaties te lanceren in een avant-gardistisch en futuristisch Europa.
De ruimte is onze nieuwe Europese grens. Het grote geschiedenisboek met zijn duizelingwekkende reeks lege pagina's ligt open. Europa moet daar niet alleen een rol, maar de hoofdrol in spelen. Daarom is het hoog tijd om de sterren weer eens te laten stralen.
Jean-Pierre Jouyet
Mijnheer de Voorzitter, vice-voorzitter Verheugen van de Commissie, geachte leden afgevaardigden, mijnheer Pribetich, uw toespraak en vragen zijn bijzonder pertinent. Het elan waarmee u deze naar voren hebt gebracht en ondersteund, maakt het voor mij bijzonder moeilijk om na u het woord te voeren.
Ze waren pertinent omdat, zoals u duidelijk maakte, de ruimtevaart een essentieel instrument voor alle Europese landen is geworden. Met haar taken draagt de ruimtevaart bij aan onze kennisvergroting, of het nu gaat om aardeobservatie, oceanografie of satellietmeteorologie. Zij draagt ook bij aan de groei van onze economieën door middel van telecommunicatie en satellietnavigatie. Op een discrete, maar toch essentiële manier is de ruimtevaart een integraal bestanddeel geworden van het moderne leven.
Zoals u hebt aangegeven is de ruimtevaart ook een instrument om Europa achter een gemeenschappelijke ambitie te krijgen en een Europese identiteit te helpen ontwikkelen. In die geest heeft het Franse voorzitterschap afgelopen juli met Valérie Pécresse de eerste informele bijeenkomst belegd van de voor ruimtevaart bevoegde Europese ministers, en wel in Kourou dat, zoals u weet, de Europese ruimtehaven is. Ik weet dat het Europees Parlement bij deze gelegenheid door de heer Rovsing was vertegenwoordigd, en ik dank hem daarvoor.
Dankzij die bijeenkomst waren we in staat een gemeenschappelijke visie op de rol van Europa in de ruimte op te stellen. Deze visie is opgebouwd rond de drie hoofdrolspelers in het Europese ruimtevaartbeleid - de Unie, het Europees Ruimteagentschap en de lidstaten - en erkent de toegenomen verantwoordelijkheden van de Unie. Samen zullen deze drie spelers Europa tot een van de supermachten voor wat betreft de ruimtevaart op het internationale toneel maken; daar kunt u van op aan.
Om een Europees ruimtevaartbeleid te ontwikkelen waar alle Europeanen baat bij hebben, moeten we in eerste instantie garanderen dat alle lidstaten van de Unie open en gelijke toegang hebben tot de voordelen die de ruimtevaartactiviteiten met zich meebrengen. Ten tweede moeten we de bestaande coördinatiemechanismen in de ruimtevaartsector, de Europese expertise en de investeringen die zowel door de Gemeenschap als uit intergouvernementele en nationale middelen gefinancierd worden, versterken. Ten slotte is het noodzakelijk de synergie tussen civiele en militaire ruimtevaartprogramma's te verbeteren.
Daarom zullen de Unie, het Europees Ruimteagentschap en de lidstaten ervoor zorgen dat onze toegang tot de ruimte autonoom, betrouwbaar en kostenefficiënt is, en dat is ook wel nodig gezien onze belangrijkste partners. Uiteraard is hiervoor een versterking van de rol van de Europese Unie voor wat betreft het Europese ruimtevaartbeleid nodig.
Het is aan de Unie om de vraag naar ruimtevaarttoepassingen op te nemen, de vereisten van gebruikers te inventariseren, prioriteiten op te stellen en continuïteit van diensten te verzekeren. Op het niveau van de Unie hebben we ook instrumenten en communautaire financiële regelingen ontwikkeld om rekening te houden met de specifieke kenmerken van de ruimtevaartsector, vooral in het kader van de komende financiële vooruitzichten.
De 'Ruimte'-raad van op 26 september jongstleden heeft het mogelijk gemaakt om de twee programma's die onze vlaggenschepen zijn, Galileo EGNOS en GMES, te lanceren - als ik dit zo mag zeggen - en het belang daarvan te bevestigen. Voor wat betreft Galileo EGNOS mag de Europese Unie zichzelf gelukkig prijzen met de ondertekening van een aanzienlijk aantal samenwerkingsovereenkomsten met derde landen, zoals de Verenigde Staten, China, Israël, Zuid-Korea, Oekraïne en Marokko.
Deze 'Ruimte'-raad van 26 september heeft ook het belang onderstreept van een betere coördinatie tussen de Commissie, het Europees Ruimteagentschap en de lidstaten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, met name wat de satellietnavigatiesystemen betreft.
Voor wat betreft het GMES-programma wordt verwacht dat in de komende vergaderingen van de Raad op 1 en 2 december de toe te passen richtsnoeren en de voorwaarden voor de samenwerking tussen de Unie en de lidstaten zullen worden vastgesteld, en wetsvoorstellen zullen worden gedaan voor het formaliseren van het programma voor eind 2009. Ik kan u al wel vertellen dat volgens de Raad een succesvolle ontwikkeling van dit programma een aanpak vereist die op het algemeen belang is gebaseerd. Verder dient er ook snel een gegevensbeleid te worden uitgestippeld.
Ten slotte moeten er vier prioriteiten zijn, die ook door de heer Pribetich zijn genoemd. De eerste prioriteit betreft ruimtevaart en klimaatverandering, daar de bijdrage van ruimtevaarttoepassingen op dit gebied uniek is. De tweede prioriteit is de bijdrage die de ruimtevaart levert aan de doelstellingen van Lissabon. De derde prioriteit betreft ruimtevaart en veiligheid, waarbij het gaat om het op Europees niveau controleren en bewaken van de infrastructuren van de Europese ruimtevaart en van ruimtepuin. En dan de vierde prioriteit: de verkenning van de ruimte. Dit is een politiek, mondiaal beleid en Europa moet werken in het kader van een wereldwijd programma.
Daarom moet Europa in dit opzicht een gemeenschappelijke visie en een strategisch plan voor de lange termijn ontwikkelen en ook zorgen voor de benodigde politieke dialoog binnen een uitgebreid internationaal samenwerkingskader met andere landen. Wat dat betreft doet het de Raad veel genoegen dat de Commissie heeft aangekondigd in 2009 een politieke conferentie op hoog niveau te zullen organiseren over de wereldwijde langetermijnvisie voor de verkenning van de ruimte.
Aldus markeert deze nieuwe visie betreffende het Europese ruimtevaartbeleid een nieuw engagement van de lidstaten, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, en dit engagement voor de verwezenlijking van een uitzonderlijke Europese ambitie zal volgens mij ongetwijfeld weerklank vinden in dit Parlement.
Günter Verheugen
vice-voorzitter van de Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, ik ben de heer Pribetich heel dankbaar omdat hij mij de kans geeft een bijdrage over een heel technisch thema te beginnen met een regel uit een gedicht van mijn Franse lievelingsdichter Guillaume Apollinaire: "Il est grand temps de rallumer les étoiles". Ik ben ervan overtuigd dat het Franse voorzitterschap tot nog toe heel wat gepresteerd heeft en veel heeft gedaan om het Europese ruimtebeleid in onze werkzaamheden de plaats te geven die het werkelijk toekomt.
We hebben de voorbije jaren grote vooruitgang geboekt. Voor het eerst hebben we een Europees ruimtebeleid; dat hadden we tot nu toe niet. We hebben een kader voor een gemeenschappelijk Europees beleid waarin de Commissie een coördinerende rol speelt. We hebben in grote mate overeenstemming bereikt over de strategische, ecologische en economische betekenis van het ruimtebeleid voor Europa. Niemand heeft daartegen bezwaar. Ik zou hier in het bijzonder de vergadering van de 'Ruimte'-raad van eind juli in de ruimtehaven Kourou in Frans-Guyana onder de aandacht willen brengen, waar het voor het eerst duidelijk is geworden dat Europa voor een nieuwe reis naar de ruimte klaar is.
We hebben ook kunnen aantonen dat het prestatievermogen van de Europese ruimtevaartindustrie buitengewoon hoog is. Als we de middelen die Europa voor activiteiten in de ruimte kan inzetten, vergelijken met de uitgaven van onze Amerikaanse vrienden, staan we er goed voor. Europa is toonaangevend in de satelliettechnologie en in de draagrakettechnologie. Wij beschikken over de beste systemen ter wereld voor draagraketten. In Kourou hebben we een infrastructuur die uniek is in de wereld. Onze bijdrage aan het Internationale Ruimtestation, het ruimtelaboratorium, bewijst het hoge peil van de Europese ruimtetechniek. Ik ben ook erg verheugd dat de ESA, het Europees Ruimte-Agentschap, in ons zonnestelsel een hele reeks succesvolle onderzoeksexpedities heeft uitgevoerd, waarin andere landen niet zijn geslaagd.
Er is dus geen enkele reden om ons als Europeanen achter anderen te verbergen. De samenwerking tussen de ESA en de Europese Commissie is uitstekend en de werkverdeling verloopt vlekkeloos. Op basis van die efficiënte samenwerking is er niet de minste reden om hier andere structuren te overwegen.
Toch zijn er problemen die we moeten oplossen. Als Europeanen hebben we geen onafhankelijke toegang tot het heelal. We kunnen geen mensen de ruimte insturen en ze evenmin terugbrengen. We moeten beslissen of we hier op termijn al dan niet van anderen afhankelijk willen zijn. Ik wil u mijn persoonlijke mening niet onthouden. Europa heeft een onafhankelijke en veilige toegang tot het heelal nodig. We zullen ook moeten overwegen wat de volgende grote missies in het onderzoek van ons zonnestelsel zijn. Ik ben van mening dat die enkel als een taak van de hele mensheid kunnen worden beschouwd. We moeten elke vorm van nationale of regionale wedloop vermijden. Ons beleid is er in elk geval op gericht om zoveel mogelijk samenwerking te bereiken. Dat wordt het onderwerp van de conferentie waarover minister Jouyet zonet heeft gesproken en die de Commissie volgend jaar organiseert.
Opdat iedereen het begrijpt wil ik verduidelijken dat we echt willen spreken over wat de volgende grote taak is, naast de louter technische toepassing van ruimtetechnologieën. Wat is de volgende grote taak, het volgende grote doel om de menselijke onderzoeksdrang in het heelal te bevredigen? Ruimtetechnologie is voor onze beschaving, voor onze veiligheid en onze economie volkomen onmisbaar. Denk maar aan al onze communicatietechniek of aan de financiële markten. Zonder satellieten werkt vandaag helemaal niets meer.
Het klopt dat wij hier te maken hebben met een sterke component van het veiligheidsbeleid. Ook dat ontkennen we niet. We hebben een regelmatige en gestructureerde dialoog tussen de Raad en de Commissie kunnen opstarten, waarbij ook het Europees Defensieagentschap en het Satellietcentrum van de EU zijn betrokken. Die dialoog moet leiden tot een betere coördinatie tussen civiele, veiligheids- en defensiegerelateerde ruimteactiviteiten.
Wat de ecologische kant betreft, is het GMES-systeem (Global Monitoring for Environment and Security), dat zich momenteel in de ontwikkelingsfase bevindt, het Europese antwoord op de wereldwijde milieucrises. Dat systeem zal ons de gegevens en informatie leveren die we nodig hebben om anticiperend op te treden en te reageren in geval van rampen. Onze twee vlaggenschipprojecten - GMES en Galileo - zijn natuurlijk belangrijke bijdragen tot de verwezenlijking van de Lissabonstrategie, omdat ze zorgen voor een sterke industriële en technologische grondslag voor ruimtetoepassingen in Europa.
Wat GMES betreft ben ik erg blij u te kunnen meedelen dat de Commissie enkele dagen geleden op mijn voorstel een mededeling heeft aangenomen over de organisatie van de financiering en over de vraagstukken met betrekking tot de samenwerking bij GMES. De Mededingingsraad zal zich daar binnen enkele dagen over buigen. We mogen stellen dat GMES zich op de goede weg bevindt. De eerste demonstratieprojecten zijn opgestart en - voor zover ik dat kan beoordelen - zullen we het tijdschema kunnen aanhouden. Er is geen enkel meningsverschil tussen de ESA en ons over de ruimte-infrastructuur van GMES. Bij de ontwikkeling van de Europese satellieten die we voor dat systeem nog nodig hebben, heeft de ESA al goede resultaten behaald. Het ziet er dus goed uit.
Toch moet nog één punt worden opgelost. Op de communautaire begroting staan voor GMES enkel onderzoeksmiddelen; we hebben geen operationele middelen. Volgend jaar zullen we voor het eerst een kleine hoeveelheid operationele middelen nodig hebben - dat hebben we al in orde gebracht met de begrotingsautoriteit. We moeten hier echter een oplossing voor de lange termijn vinden, want het is duidelijk dat GMES geen systeem is dat zich financieel zelf kan bedruipen. Er zullen weliswaar inkomsten zijn, maar die zullen nooit de kosten dekken. GMES is een Europees infrastructuurproject en zo moeten we het ook beschouwen als wij de financiering op lange termijn willen waarborgen.
Volgend jaar zullen we een nauwkeurig schema en actieplan voor de toekomstige uitvoering van het GMES-initiatief opstellen. In een notendop: in 2009 zal de Commissie op basis van een uitgebreide effectbeoordeling en een kosten-batenanalyse een voorstel voor de financiering van de eerste activiteiten van GMES in 2011 opstellen.
Over Galileo hebben we al gesproken. Ik wil hier alleen zeggen dat de programma's Galileo en EGNOS dankzij de goede samenwerking tussen de instellingen nu een stevige rechtsgrondslag hebben en operationeel kunnen worden. Het plan omvat eveneens de implementatie van Galileo en EGNOS, maar natuurlijk moeten we afwachten of ook de industrie de voorwaarde van de GNSS-verordening om het Galileo-systeem tegen 2013 af te ronden, kan nakomen. Dat zal duidelijk worden in de loop van de aanbestedingsprocedure.
Ik wil de Europese ruimtevaartindustrie uitdrukkelijk oproepen om de buitengewone kans die Galileo biedt, daadwerkelijk te benutten, zo nauw mogelijk met ons samen te werken en zich tot het uiterste in te spannen. Voor ons is Galileo een van de belangrijkste, misschien zelfs het allerbelangrijkste project van het industriebeleid. We moeten ervoor zorgen dat het vlekkeloos functioneert.
Daartoe behoren ook de kwesties die in de resolutie aan de orde worden gesteld, zoals de concurrentievraagstukken die zich stellen in verband met internationale handelspraktijken en met de markten voor overheidsopdrachten. Het klopt dat er uiteenlopende internationale regelingen zijn voor de aanbestedingspraktijken in de ruimtevaartsector. Deze praktijken verschillen naargelang het om diensten of om goederen gaat, en vooral ook naargelang de landen die de desbetreffende overeenkomst hebben ondertekend. Tijdens de gunning van contracten in de stationeringsfase van Galileo heeft de Commissie strikt het beginsel van wederkerigheid toegepast. We hopen dat we op die wijze de onderhandelingen met derde landen over een wederzijdse openstelling van de markt opnieuw een duwtje hebben gegeven.
Dan nog een laatste punt, en ik ben erg dankbaar dat het Parlement dat heeft aangehaald: de kwestie van de deelname van het midden- en kleinbedrijf aan de Europese ruimtevaartactiviteiten. Dat ligt me na aan het hart omdat er in de ruimtevaartsector slechts enkele Europese spelers zijn. Enkel een handvol Europese landen kan werkelijk in het heelal aanwezig zijn. Vele andere landen leveren echter een bijdrage en ik stel tot mijn grote vreugde vast dat een aantal lidstaten, vooral ook nieuwe lidstaten, een gespecialiseerde ruimtevaarttechnologie aan het ontwikkelen is, waarbij kleine en middelgrote ondernemingen vaak uiterst ingewikkelde en sterk geavanceerde diensten of producten aanbieden. Daarom is het essentieel bij grote projecten ervoor te zorgen dat bij aanbestedingen in een juiste verhouding - 40 procent volgens plan - met het midden- en kleinbedrijf rekening wordt gehouden. De Commissie zal al het mogelijke doen om te garanderen dat dit percentage behouden blijft.
Dat is niet enkel een economische aangelegenheid maar ook een politieke kwestie. Zo kunnen we namelijk garanderen dat de Europese ruimteactiviteiten niet enkel als een privilege van enkele grote Europese landen worden beschouwd, maar als een project waaraan alle 27 landen deelnemen en waaruit alle 27 landen voordeel halen.
Etelka Barsi-Pataky
namens de PPE-DE-Fractie. - (HU) Ik dank u dat ik het woord mag voeren, mijnheer de Voorzitter. De titel van de resolutie van ons Parlement luidt: "Hoe krijgt de ruimtevaart vaste grond onder de voeten?”. Dames en heren, de gemiddelde burger van Europa maakt per dag gebruik van vijftig satellieten. Het benutten van de ruimte is heel onmerkbaar een deel van ons dagelijks leven geworden. De vraag is: kan Europa bij dat proces samenwerken? Kan het de benutting van de ruimte actief vormgeven?
Enkele opmerkingen zijn op hun plaats. De ruimte is ons gemeenschappelijk en mondiaal goed. Internationale samenwerking is daarom van het grootste belang voor Europa. Europa kan echter alleen zinvol deelnemen als het zijn autonomie op politiek, technologisch en operationeel gebied heeft gevestigd. Vandaar dat het relevant is voor het Parlement.
In het licht van de mondiale financiële, en voor een deel reeds economische crisis zien we nu duidelijk dat initiatieven op het gebied van hoogwaardige technologie, zoals het benutten van de ruimte, onze concurrentiepositie aanzienlijk verscherpen.
Bovendien vertrouwen we, gegeven de uitdagingen waarvoor we staan en de daarmee samenhangende taken die aangepakt moeten worden, steeds meer op ruimtetechnologie, bijvoorbeeld om klimaatverandering te begrijpen en nauwkeurig te volgen, of om onze veiligheid zeker te stellen door middel van onze defensie, om de steeds frequentere rampen te voorkomen of om nog bredere communicatie- en navigatiediensten te verschaffen.
We hebben hier dus met strategische vraagstukken te maken. Het Europees Parlement wil graag een constructieve rol in dit proces spelen, voornamelijk door een gestructureerde dialoog tussen de EU en de regeringsinstellingen te bevorderen. Volgens ons biedt dit alle lidstaten de gelegenheid om op een open en eerlijke manier deel te nemen.
Galileo, ons gezamenlijk Europees project, heeft in vele opzichten pionierswerk verricht. Om maar enkele dingen te noemen: het creëerde het operationele model van het zogenoemde Galileo Interinstitutional Panel dat tot doel heeft nauwere samenwerking tot stand te brengen, en in het geval van grotere projecten konden we gezamenlijke financiering verkrijgen, die nu in de communautaire begroting is ingebouwd. Dit is echter nog maar het begin. Het Galileo-programma kon, zoals commissaris Verheugen heeft aangestipt, het MKB aanzetten tot deelneming omdat we inmiddels weten dat spin-offbedrijven beter dan wie ook in staat zijn om geweldige dingen in de hightechwereld tot stand te brengen.
De Europese Volkspartij en de Europese Democraten hebben talloze voorstellen gedaan die deels over ons industriebeleid gaan, waar we nog steeds heel wat in te halen hebben voordat het als een solide basis kan dienen. Verder moeten we onze rol bij onderzoek en ontwikkeling versterken. Tussen haakjes, deze bevoegdheden zijn ook van essentieel belang voor het defensie- en veiligheidsbeleid. Op die manier wordt het Europese ruimtebeleid een onderdeel van de identiteit van Europa. Dank u dat ik het woord mocht voeren.
Silvia-Adriana Ţicău
Satellietnavigatiesystemen en telecommunicatienetwerken, -diensten en -toepassingen via de satelliet zijn allemaal instrumenten waarin de Europese Unie node investeren moet.
Onderzoek is een van de fundamentele pijlers onder de Lissabonstrategie. Het GALILEO-programma is een van de speerpunten van het Europees onderzoek, gezien het grote potentieel ervan voor het verkeersbeheer, het in kaart brengen van de effecten van klimaatverandering en voor interventies ingeval van noodsituaties en natuurrampen.
Het Europees Parlement is er vorig jaar, samen met de Commissie en Raad, in geslaagd financieringsbronnen te vinden voor het GALILEO-project, dat algemeen gezien wordt als een van de meest strategische projecten van de Unie. Het is echt enorm belangrijk een ruimtevaartgerelateerd industriebeleid te ontwikkelen.
Ik wil u er tevens op wijzen dat met de GALILEO-verordening een standaard is neergezet voor de betrokkenheid van het midden- en kleinbedrijf bij Europees ruimtevaartgerelateerd industriebeleid. Het is nu de hoogste tijd dat Europa een gezamenlijke visie en strategisch planning ontwikkelt voor de verkenning van de ruimte.
Anne Laperrouze
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, kennelijk zijn we het er allemaal over eens dat het ruimtevaartbeleid een essentiële component is van de toekomst van onze samenleving.
We kunnen drie belangrijke aspecten opsommen: veiligheid en defensie, bescherming tegen milieurampen en de levering van nieuwe diensten voor menselijke activiteiten.
Ja, geachte collega's, wij Europeanen moeten erkennen dat de ruimte een strategische rol speelt in onze defensie, ofschoon ik weet dat enkele collega's het hier niet mee eens zijn. Ja, de waarneming van de aarde moet op de lange termijn worden veiliggesteld, evenals de bestudering van haar dynamische, zij het trage variaties en in het bijzonder de variaties die veroorzaakt worden door menselijk handelen en die van invloed zijn op het wereldklimaat, op de natuurlijke hulpbronnen en de biodiversiteit.
Tegelijkertijd is er bij een groot aantal openbare beleidslijnen en economische activiteiten behoefte aan informatie en voorspellingen via waarnemingssystemen in de ruimte. Vooral daarom vervult het Europese GMES zo'n belangrijke rol binnen het mondiaal GEO-proces. Ja, het ruimtevaartbeleid is in toenemende mate van invloed op wetenschappelijk onderzoek, technologische innovatie en op de dynamische ontwikkeling van afbeeldingen. Hierbij vervullen ruimtelijke en planetaire verkenningsprogramma's een essentiële rol.
Telefonie en televisie, GPS, maar ook weersvoorspellingen of zelfs medische zorg op afstand hebben onze manier van leven drastisch veranderd. We kunnen ons niet meer voorstellen wat er zou gebeuren als satellieten niet langer zouden functioneren.
De met ruimtetechnologieën - en vooral dankzij het succes van de Ariane-raket - verkregen ervaring rechtvaardigt op zich al de uitvoering van een echt Europees ruimtevaartbeleid. Om onze ambitie tot onafhankelijkheid waar te maken is niet alleen goed bestuur noodzakelijk, maar uiteraard ook goede financiering.
Tot slot wordt met het ruimtevaartbeleid dat Europa wil voeren, duidelijk dat Europa ofwel een invloedrijke speler op het wereldpodium zal blijven, zij het dan in een partnerrol, ofwel een sterk Europa zal worden dat een hoofdrol speelt in het wereldbestuur en in staat is de voor de toekomst van de mensheid cruciale problemen op te lossen.
Patrick Louis
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, als voormalig rapporteur van de Commissie vervoer was ik zeer enthousiast over het Galileo-project.
We zien vandaag dat dit centrale project vast is komen te zitten door de almacht en technocratische inertie van onze instellingen. Telkens wanneer de Unie weigerde in te stemmen met vrije samenwerking en samenwerking 'met variabele geometrie' tussen de lidstaten, smoorde ze elk particulier initiatief, verhoogde ze de kosten en verhinderde ze de opkomst van concurrerende, bekwame en samenhangende consortiums. Echter, telkens als landen besloten om zich vrijwillig te verenigen, waren projecten succesvol.
Hieruit volgt dat de rol van onze instellingen op zowel dit als ander gebied beperkt moet blijven tot een eenvoudige, aanvullende rol. Het feit dat wij alles willen beheren, ofschoon we het minimum zouden moeten waarborgen, herinnert ons eraan dat als het gaat om ruimtekwesties Europa in de eerste plaats 'vaste grond onder de voeten' moet zien te krijgen.
Giles Chichester
(EN) Mijnheer de Voorzitter, als kind - en met mij waarschijnlijk menig ander kind - droomde ik ervan de ruimte te verkennen. Later, in 1969, keek ik naar de inspirerende beelden van de landing op de maan, met name het televisiebeeld van de aarde gezien vanuit de ruimte. Hoewel de ruimte als onderwerp inmiddels meer gemeengoed is geworden, is zij om alle hier genoemde redenen van buitengewoon groot belang. Ik heb dan ook vóór Europese betrokkenheid bij een ruimtebeleid.
Ik heb een jaar geleden NASA's Goddard Space Flight Center in Washington bezocht en zeer onlangs het centrum van de ESA, het Europees Ruimte-Agentschap, in Rome. De beelden die daar te zien zijn van het werk dat dit soort centra verrichten, maken de ruimte voor mij nog even spannend als altijd. Misschien is het wel zo dat hoe meer mensen die beelden zien, hoe meer de ruimte 'vaste grond onder de voeten' krijgt. Maar wat me ook opnieuw duidelijk werd, was de relevantie van het gebruik van de ruimte voor wetenschap en onderzoek en voor de economie, en het belang van de satellieten en de draagraketten.
Mijnheer de commissaris, satellietexploitanten hebben mij gewezen op hun bezorgdheid over de noodzakelijke naleving van internationale overeenkomsten inzake spectrumgebruik en de voetafdruk van satellieten op aarde. Zij vrezen dat als niet wordt opgetreden tegen inbreuk op internationale overeenkomsten, andere regio's ze ook niet zullen nakomen. Mijns inziens valt of staat een effectieve exploitatie van de ruimte met de naleving van gemeenschappelijke wet- en regelgeving. Ik hoop dan ook dat de Commissie ons en de satellietexploitanten op dit punt gerust kan stellen. We hebben een mooi verhaal te vertellen over resultaten en vooruitzichten in de ruimte.
Teresa Riera Madurell
(ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer Pribetich, uw voorstel lijkt me heel volledig en evenwichtig en ik wil u feliciteren met het feit dat u iets meer licht hebt gebracht en we de sterren beter kunnen zien.
De Europese Unie moet zonder meer verantwoordelijk zijn voor het bepalen van de politieke aspiraties van Europa met betrekking tot de ruimte, waarbij ze de ruimte in dienst moet stellen van de Europese burgers en van onze economie en een tegelijkertijd autonome en betrouwbare toegang moet waarborgen.
Ik ben ook te spreken over de conclusies van de Raad van september, waarin de Raad zich - en dat is heel nuttig - politiek verbindt tot de ontwikkeling van het Europees ruimtebeleid.
Het op tijd ten uitvoer leggen van de programma's Galileo en EGNOS en van het mondiaal monitoringsysteem voor milieu en veiligheid, een systeem dat de evaluatie en de uitvoering van al het Europese beleid dat van invloed is op het milieu zal ondersteunen, moet zonder meer prioriteit krijgen.
Met betrekking tot de financiering moet er gezocht worden naar instrumenten die passen bij het Europees ruimtebeleid en die, sterker dan in het zevende kaderprogramma het geval is, kunnen voorzien in planning op de middellange en lange termijn. De mogelijke opname van een specifiek hoofdstuk in de begroting zou een blijk zijn van de inzet van de Europese Unie voor dit beleid en zou, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de bepalingen van het Verdrag van Lissabon, de duidelijkheid en de transparantie ervan vergroten.
Janusz Onyszkiewicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij zeer dat we ons ruimteprogramma ontwikkelen in samenwerking met de Russen. We mogen echter niet vergeten dat er op de achtergrond nog een andere partner is waarmee we zouden moeten samenwerken, namelijk Oekraïne. De beste Sovjet-rakketten werden gebouwd in Oekraïne en de mogelijkheden van dit land zijn op dit gebied werkelijk ongekend. Ik vind dat we dit moeten erkennen en hier in ons algemeen belang gebruik van moeten maken.
Mijn andere opmerking heeft betrekking op het Galileo-programma. We mogen niet vergeten dat dit programma ook zeer belangrijk kan en moet zijn voor onze militaire operaties en missies. Het gebruik van dit systeem voor militaire doeleinden moet voldoende worden beschermd, zodat we kunnen voorkomen dat andere deelnemers aan het programma - waarbij ik vooral denk aan China - te weten komen hoe het werkt en het kunnen blokkeren.
De Voorzitter
Voordat ik het woord geef aan de Raad, wil ik u wijzen op het feit dat drie afgevaardigden in dit Parlement op 5 augustus geboren zijn - de verjaardag van Neil Armstrong dus. Ik weet dit omdat ikzelf een van deze drie afgevaardigden ben. Denkt u hier eens over na, terwijl u naar de Raad luistert.
Jean-Pierre Jouyet
Dat verbaast me niets, mijnheer de Voorzitter, en ik ben erg blij voor u. U heeft het meer dan verdiend!
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ik zal het kort houden, omdat het meeste al is gezegd.
In de eerste plaats hebben uw toespraken en debatten aangetoond dat het Parlement zich daadwerkelijk inzet voor de kwestie van het Europees ruimtevaartbeleid. We zijn op zoek naar een gezamenlijk Europees project. We zijn op zoek naar Europese projecten die de deelname van nieuwe generaties Europeanen aan dit unieke avontuur daadwerkelijk stimuleren en veiligstellen.
Zoals reeds is benadrukt, zijn we op zoek naar projecten die het dagelijks leven van onze medeburgers daadwerkelijk kunnen verbeteren. We zijn op zoek naar projecten die echt bedoeld zijn voor de versterking van onze concurrentiekracht, voor de betrokkenheid van verschillende Europese industriële partners en voor de ondersteuning van de bedrijvigheid in deze periode van depressie. We zijn op zoek naar projecten die onderzoek, ontwikkeling en innovatie kunnen bevorderen. We zijn op zoek naar projecten die - kortom - Europa beter op de kaart zetten, Europa tot een wereldspeler maken en meer gewicht in de schaal doen leggen bij de aanpak van de wereldwijde uitdagingen die ons te wachten staan, of het nu gaat om de strijd tegen klimaatverandering, ontwikkelingsvraagstukken of het strategisch evenwicht met onze andere partners.
Mijns inziens toont dit debat aan dat we onze pogingen absoluut niet mogen laten verslappen. Integendeel, we moeten al onze middelen en al onze samenwerkingsmogelijkheden richten op het meest symbolische project van alle Europese projecten: het Europees ruimtevaartbeleid.
Günter Verheugen
vice-voorzitter van de Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben dankbaar voor de brede steun voor het Europese ruimtebeleid die uit dit debat is gebleken. Tegelijk hoop ik dat die brede steun ook tot uiting komt wanneer de financiële basis voor een permanente en duurzame Europese aanwezigheid in de ruimte moet worden gelegd. Ik wil u erop wijzen dat de concurrentie niet stil zit. Andere regio's in de wereld zijn al veel verder dan wij, ook als het om een toekomstvisie gaat. Als we geen nieuwe projecten kunnen vinden en geen nieuwe technologieën kunnen ontwikkelen, zullen we onze vooraanstaande positie bij de huidige ruimtetoepassingen niet kunnen handhaven, omdat we dan eenvoudigweg niet over de wetenschappelijke fundamenten en de onderzoeksgrondslag beschikken.
Daarom wil ik nogmaals zeggen dat ik u dankbaar ben voor het feit dat dit alles vandaag zo duidelijk werd gesteld. Als we samen bijdragen tot meer bewustwording, vertellen we de Europese burgers het verhaal van de heer Chichester, namelijk dat Europese projecten in het heelal ons allemaal kunnen verenigen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
