Onmiddellijke EU-maatregelen ter ondersteuning van Italië en andere lidstaten die geconfronteerd worden met uitzonderlijke migratiestromen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over onmiddellijke EU-maatregelen ter ondersteuning van Italië en andere lidstaten die geconfronteerd worden met uitzonderlijke migratiestromen.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dank u voor dit zeer gelegen komend debat over een situatie die onze volle aandacht verdient.
De Commissie volgt de situatie zeer nauwlettend, en Frontex heeft twee deskundigen naar het gebied gestuurd. Naar verluidt hebben de laatste paar dagen circa 5 500 Tunesische migranten de Italiaanse kust bereikt, maar de aantallen zijn de afgelopen 24 uur enigszins gedaald. Het merendeel van de mensen die arriveren, zijn mannen van twintig tot dertig jaar oud, maar er zijn ook 34 vrouwen en 108 kinderen, en er zijn 27 mensensmokkelaars geïdentificeerd. De mensen die op de Italiaanse kust arriveren, veroorzaken een uitzonderlijk hoge druk op de opvangvoorzieningen van Italië en in het bijzonder op die van Lampedusa.
Afgelopen zaterdag hebben we al contact gelegd met het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken, en we hebben ook een formeel verzoek om Europese bijstand ontvangen. We zijn bereid om zowel Italië als Tunesië te helpen. Dit is een belangrijke kwestie voor de hele EU, en niet slechts een bilaterale kwestie. Zelfs vóór de meest recente ontwikkelingen was de Commissie al begonnen om samen met Frontex na te gaan wat er op korte en middellange termijn kan worden gedaan. Het gemeenschappelijke antwoord van de EU moet zijn gebaseerd op het beginsel van Europese solidariteit tussen de lidstaten, en we zijn bereid om Italië te helpen.
Onze aanpak moet echter ook zijn gebaseerd op solidariteit met Tunesië en zijn overgang naar democratie. Dit is ook verwoord door Lady Ashton, toen zij gisteren in Tunis de Tunesische autoriteiten bezocht en hun politieke en financiële steun aanbood.
Om Italië in deze omstandigheden bij te staan hebben we een uitgebreide reeks van concrete maatregelen en snelle financiële bijstand vastgesteld. In financieel opzicht zijn we bereid om, in aanvulling op de al voor Italië uitgetrokken middelen, buitengewone bijstand uit het Europees Vluchtelingenfonds voor 2011 vlot te trekken. Dit zou de kosten moeten dekken van accommodatie, infrastructuur, materiële hulpverlening, medische zorg, maatschappelijk werkers, advisering met betrekking tot gerechtelijke en administratieve asielprocedures, rechtsbijstand, vertaal- en tolkdiensten, enzovoort.
We kunnen ook heel snel middelen vlot trekken uit Europese fondsen zoals het Buitengrenzenfonds, en Italië kan, indien nodig, het nieuwe Europees Ondersteuningsbureau voor Asielzaken in Valletta vragen om teams te sturen die de nationale autoriteiten kunnen helpen bij de behandeling van de asielaanvragen.
Wat betreft de bewaking van de buitengrenzen zou een gezamenlijke Frontex-operatie kunnen worden opgezet, en ik heb contact met Frontex. Ik weet dat er op technisch niveau al voorbereidingen worden getroffen.
Zoals gewoonlijk is een dergelijk gezamenlijk debat afhankelijk van de vrijwillige bijdragen van apparatuur van de lidstaten. Ik nodig alle lidstaten uit om blijk te geven van hun steun. Maar laat ik u op één punt geruststellen, en dan verwijs ik naar het debat dat we een paar minuut geleden hebben gevoerd: daar operaties op zee/land verschillend van aard zijn en de lidstaten worden gevraagd om deel te nemen aan een nieuwe gezamenlijke operatie, zal dit niet in concurrentie staan tot hun bijdrage aan de operatie die we nu hebben aan de Griekse landsgrens. Die is natuurlijk ook een prioriteit.
Ik wil onderstrepen dat we bijzondere aandacht moeten schenken aan kwetsbare categorieën van personen die internationale bescherming behoeven. Er moet rekening worden gehouden met hun behoeften, en zij moeten toegang hebben tot de speciale bescherming waarop zij recht hebben overeenkomstig de nationale en de Europese wetgeving.
Met de concrete acties die ik nu heb genoemd, zijn we klaar om vertegenwoordigers van de Italiaanse autoriteiten te ontmoeten en met hen afspraken te maken over de details van elk van deze acties en de volgende stappen.
Natuurlijk moet er ook een strategie voor de middellange termijn worden uitgewerkt. In de specifieke context van de migratiestromen hebben we behoefte aan een combinatie van effectief grensbeheer en een strategie ter ondersteuning van de democratische en economische overgang. Op korte termijn zouden de Tunesische autoriteiten, op zee en langs de kust, de grenzen van hun eigen land doeltreffend moeten bewaken, om te voorkomen dat smokkelaars, mensenhandelaars en criminelen die uit de gevangenis zijn ontsnapt, van de situatie profiteren. Het is ook belangrijk dat Tunesië de mensen terugneemt die het grondgebied van de EU-lidstaten hebben bereikt en geen internationale bescherming nodig hebben.
Bij de overweging van een meer structurele interventie moeten we ook de mogelijkheden verkennen om de Europese bijstand gerichter te maken. Daartoe moeten wij projecten bevorderen voor het ondersteunen van activiteiten die inkomen genereren en banen scheppen in de verschillende regio's van Tunesië, en ik doel dan in het bijzonder op de zuidelijke delen van het land.
Meer in het algemeen moet een samenhangende aanpak voor de ondersteuning van de politieke en economische ontwikkeling in Tunesië mogelijkheden omvatten voor legale emigratie van deze mensen naar de EU, alsook mogelijkheden voor de uitwisseling van goederen, diensten en knowhow.
Er waait een wind over het Middellandse Zeegebied als gevolg van deze volksrevoluties. Deze wind kan Tunesië, andere landen en de EU veel positieve ontwikkelingen brengen. De huidige situatie op Lampedusa mag onze intentie om bijstand en steun te verlenen aan deze opkomende democratieën en aan de jonge generatie die er zo gepassioneerd en vredig in is geslaagd om fundamentele politieke veranderingen te bewerkstelligen, niet ondermijnen.
Simon Busuttil
namens de PPE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de humanitaire noodsituatie in Italië en in het bijzonder op het eiland Lampedusa - want dat is wat het is, een humanitaire noodsituatie - dwingt ons om snel te handelen.
Ik stel vijf stappen voor. Op de eerste plaats een echt Marshallplan voor Tunesië en Egypte, dat over de hele linie tastbare hulp biedt, in ruil waarvoor tegelijkertijd volledige medewerking van de Tunesische autoriteiten wordt verwacht in het blokkeren van hun kusten, om geen verdere illegale emigratie over zee toe te laten.
Op de tweede plaats moeten we snel een Rabit-missie - een 'rapid border intervention team' of snel grensinterventieteam - van Frontex inzetten. Mevrouw de commissaris, we hebben dus niet slechts twee Frontex-deskundigen nodig, maar een Frontex-missie, die nu daarheen moet worden gezonden.
Op derde plaats moeten we Italië tastbare hulp bieden bij de opvang van de duizenden mensen die op Lampedusa aan land zijn gekomen. Eerlijk gezegd, mevrouw de commissaris, begrijp ik niet hoe u kunt zeggen dat het EASO zijn deskundigen zal sturen, terwijl dit EU-bureau nog niet eens operationeel is. We zullen het dus op een andere manier moeten doen.
Op de vierde plaats moeten we helpen bij het repatriëringsproces: onmiddellijke repatriëring van mensen die niet in aanmerking komen voor asielbescherming. Zij zouden moeten worden teruggestuurd naar Tunesië, waar ze vandaan komen.
Tot slot moeten we in gedachten houden dat artikel 80 van het Verdrag duidelijk stelt dat aan ons immigratiebeleid de beginselen van solidariteit en een billijke verdeling van de verantwoordelijkheid ten grondslag liggen. Ik denk dat het hoog tijd is dat de Commissie dit artikel ten uitvoer legt.
Juan Fernando López Aguilar
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat een grote meerderheid van de leden van het Europees Parlement de democratische bewegingen in de mediterrane landen verwelkomt als een uitdaging voor het Europese buitenlands beleid en voor zijn verbondenheid met bepaalde waarden, maar ik denk ook dat velen onder ons weten dat deze bewegingen niet ongevaarlijk zijn. Ze hebben gevolgen op het humanitaire vlak en een impact in de vorm van migratiedruk op de aangrenzende landen.
Dit is dan ook het moment om er nog eens op te wijzen dat het Verdrag van Lissabon van kracht is, en in de artikelen 67, 77, en 78, lid 3 en lid 80 staat, zoals zojuist gezegd is, dat gedeelde solidariteit en verantwoordelijkheid deze uitdaging tot een Europese uitdaging maken. Het is niet alleen een gedeelde maar ook een gemeenschappelijke uitdaging, en dus een uitdaging die de Europese instellingen aangaat.
Dit is ook het moment om te zeggen dat geen enkel land alleen is. Dit is het moment om te zeggen dat dit niet de zaak is van Italië op Lampedusa, of die van Malta, Griekenland of Spanje. Nee! Het is een zaak van de Europese instellingen. Dit is echter ook het moment om te zeggen dat we het niet over Frontex hebben, dat een operationeel agentschap is, noch over het EASO, het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken, maar over het niveau van de politieke besluitvorming. Dit houdt in dat we erop moeten wijzen dat de vereiste middelen geïnvesteerd moeten worden in ontwikkelingssamenwerking en dat we die landen moeten helpen bij het instellen en consolideren van de democratie. Er moeten echter ook voldoende middelen worden verstrekt voor steun aan de EU-lidstaten die geconfronteerd worden met de uitdaging van eerstelijnszorg aan immigranten en met de uitdaging van het beheer van de gemeenschappelijke grenzen.
Daarom is dit het moment om te zeggen dat het Verdrag van Lissabon een heel programma omvat dat moet worden uitgevoerd, en dat het Europees Parlement er zal zijn om dat te ondersteunen door de uitdaging aan te gaan die voor ons ligt.
Niccolò Rinaldi
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik begin met de verklaring die de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken gisteren in Damascus zou hebben afgelegd en waarin hij zou hebben gezegd dat Syrië - luistert u goed - "een stabiel land” is "waarin tegemoet wordt gekomen aan de behoefte van het volk aan modernisering”. De Italiaanse minster van Binnenlandse Zaken heeft echter enkele dagen geleden nog een verklaring afgelegd waarin hij zijn verantwoordelijkheden afschoof op Europa door te zeggen dat Europa Italië alleen zou hebben gelaten. "Zoals gewoonlijk”, voegde hij daar met een vleugje valsheid aan toe.
Maar zoals gewoonlijk wordt er een beroep gedaan op Europa als dat goed uitkomt, maar wordt Brussel op irritante wijze genegeerd als het een akkoord inzake repatriëring over zee afkeurt. Dit akkoord schendt het humanitair recht en verrijkt Afrikaanse dictators - waarvan enkele nu ten val komen - en tot op de dag van vandaag worden er miljarden euro's geschonken aan het Libië van Khadaffi. In 2009 bood het Europees Vluchtelingenfonds een steun aan van tien miljoen euro, maar de Italiaanse regering besloot daar geen gebruik van te maken, misschien wel omdat die steun gebruikt zou moeten worden volgens de transparantere Europese procedures, en niet volgens de criteria van de Italiaanse dienst voor civiele bescherming.
Ik ben van mening dat op deze manier en met deze verklaringen niets wordt bereikt. Er is werkelijk niets geleerd van de afgelopen weken: Lampedusa herinnert ons eraan dat de geschiedenis sterker is dan bepaalde politieke spelletjes en dan verklaringen die illusies wekken, maar ook dat je met geld niet alles kan kopen, en dat men zich niet alleen tot Europa kan wenden wanneer dat goed uitkomt, maar dat Europa een project is waarvoor men zich elke dag moet inzetten, waar rechten en solidariteit worden geëist, maar waar ook de eigen toezeggingen moeten worden nageleefd.
Om de migratiestromen op duurzame en doelmatige wijze te verminderen zijn vijf dingen noodzakelijk: democratie, ontwikkeling, eerbiediging van het internationaal recht, Europese solidariteit, en bovenal, geen volksmennerij.
Barbara Lochbihler
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, door de titel van dit debat te beperken tot ondersteuning van Italië en andere lidstaten herhalen we voor de zoveelste maal de fout dat alleen de moeilijkheden van de landen aan de Middellandse Zee centraal worden gesteld. Het ontbreekt aan aandacht en zorg voor de vluchtelingen die de Middellandse Zee oversteken.
Als we onze eigen principes inzake de bescherming van vluchtelingen serieus nemen, moeten we allereerst nagaan en individueel beoordelen in welke situatie deze vluchtelingen zich bevinden en hun de garantie geven dat hun mensenrechten worden beschermd. We mogen in geen geval toelaten dat ze worden geweerd en dat de grenzen hermetisch worden gesloten. Keer op keer wordt de vraag gesteld in hoeverre het EU-Agentschap voor grensbeheer, Frontex, hierbij behulpzaam kan zijn. Het agentschap kan misschien hulp bieden als het de bescherming van de vluchtelingen en hun redding centraal stelt in zijn werkzaamheden. Het terugsturen van boten met vluchtelingen, zoals we in het verleden altijd weer moesten beleven, mag niet meer gebeuren. We werken in het Parlement net aan het nieuwe mandaat voor Frontex en het valt te hopen dat we concrete vooruitgang kunnen boeken door te zorgen voor meer transparantie en het agentschap concrete richtsnoeren te geven voor manier waarop het zijn taken moet uitvoeren overeenkomstig de mensenrechten.
Tegelijkertijd moeten we natuurlijk Tunesië snel helpen om zijn economie zo te organiseren dat de mensen erop kunnen vertrouwen dat ze in eigen land kunnen rondkomen. We moeten ervoor zorgen dat Tunesië er door handel met de EU en door subsidiëring van projecten zo snel mogelijk in slaagt een positieve economische ontwikkeling tot stand te brengen. Dit is een van de voornaamste eisen van de democratische overgang in Tunesië.
Het is volstrekt onbegrijpelijk dat veel lidstaten van de EU de landen aan de Middellandse Zee voor de zoveelste keer alleen laten in hun pogingen om de plotselinge golven vluchtelingen het hoofd te bieden. De oproep om eilanden als Lampedusa en Malta op vrijwillige basis te ontlasten vindt geen gehoor. We moeten hier voor een verplichte regeling zorgen die ook de lidstaten in het midden en het noorden van de EU dwingt om vluchtelingen op te nemen. De infrastructuur ervoor is aanwezig - het ontbreekt alleen aan politieke wil en concrete solidariteit.
Rui Tavares
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij kunnen het probleem van Lampedusa onmogelijk behandelen zonder het volgende voor ogen te houden: onder president Ben Ali was er in Tunesië een wet van kracht die nog niet is herroepen en die emigratie als misdrijf aanmerkt. Dit betekent dat deze kwestie niet uitsluitend aan Frontex mag worden overgelaten, aangezien wij uiteraard moeten garanderen dat de mensen die worden teruggestuurd niet in een Tunesische gevangenis belanden. Wij moeten de nieuwe regering ertoe brengen de voornoemde wet in te trekken.
Ik ben echter bovenal van oordeel dat dit alles wijst op een fundamenteel gebrek aan realiteitszin van ons immigratiebeleid, dat afhankelijk is van één persoon. En ik bedoel dan niet mevrouw Malmström of de heer Barroso, maar de heer Ghaddafi. Stel dat Ghaddafi valt, wat ik overigens van harte hoop, dan zijn wij onze voornaamste buffer voor immigranten uit Noord-Afrika en de landen ten zuiden van de Sahara kwijt.
Bovendien blijkt hieruit dat wij thans geconfronteerd worden met een lijn van vijfduizend kilometer, van Marokko tot Syrië, waarlangs het humanitaire risico overal is toegenomen, en dat wij ons moeten voorbereiden op een vluchtelingencrisis, wellicht zonder precedent in de Europese geschiedenis sinds de ontwikkelingen van 1956 in Hongarije. Dit betekent dat er een einde moet komen aan de medebeslissingsprocedure bij problemen van hervestiging, want het risico bestaat dat er aan de Europese grenzen vluchtelingenkampen zullen ontstaan als een van de revoluties slecht afloopt, wat hopelijk niet het geval is. Dit betekent ook dat er eindelijk definitief werk moeten worden gemaakt van het asielbeleid in Europa en de solidaire hervestiging van asielzoekers in de landen van de Europese Unie.
Fiorello Provera
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we moeten een onmiddellijk politiek antwoord geven op deze noodsituaties. Italië vraagt om drie dringende maatregelen: 1) de transformatie van Frontex van een coördinatieagentschap naar een operationele structuur met eigen personeel en middelen, 2) de verwezenlijking van het principe van lastenverdeling, 3) het gebruik van Europol voor onderzoek naar mogelijke terroristische infiltraties en de criminele organisatie van mensenhandel, en 4) de toewijzing van middelen om deze noodsituatie het hoofd te bieden.
Desondanks zal dit de structurele oorzaken van de Maghrebijnse revoluties niet oplossen. Deze houden verband met de afwezigheid van echte politieke partijen, vakbonden, verenigingen, persvrijheid en vooral eerbiediging van de mensenrechten. Feitelijk ontbreken dus de institutionele instrumenten die de echte democratie kenmerken en een stem aan het volk geven. Zonder die instrumenten zal er noch economische ontwikkeling zijn, noch werkgelegenheid, noch stabiliteit en veiligheid voor iedereen. Dit is de echte politieke uitdaging die Europa aan moet gaan.
Barry Madlener
Wij hebben echt een noodsituatie in Europa. Europa wordt op dit moment overspoeld door een tsunami van islamitische immigranten vanuit Barbarije, Noord-Afrika.
Tienduizenden gelukszoekers, waaronder zware criminelen en zelfs terroristen zijn reeds aangekomen in Lampedusa en honderdduizenden staan op het punt precies hetzelfde te doen. De Europese grens blijkt zo lek als een mandje. Italië faalt bij de bescherming van onze buitengrens en Frontex loopt achter de feiten aan.
Ik wil daarom de Raad en de hoge vertegenwoordiger Ashton vragen om een spoedvergadering conform artikel 28, lid 2, bijeen te roepen, waarin de Raad krachtige maatregelen neemt om deze immigratiegolf een halt toe te roepen. En ik wil ook een oproep doen aan premier Berlusconi. Vraag ons niet om geld om uw rotzooi en afval op te ruimen en vraag ons ook niet om geld om uw immigranten te weren. Maar ga eens wat minder achter de vrouwen aan lopen en ga aan het werk om al die immigranten terug naar Afrika te sturen.
Mario Mauro
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik mevrouw de commissaris bedanken voor de inspanningen die zij heeft gedaan en zal blijven doen om deze humanitaire noodsituatie aan te pakken. U weet echter net zo goed als ik, commissaris, dat de echte noodsituatie niet de humanitaire is - die is daar slechts een gevolg van - maar het feit dat Europa tijdens deze historische opstand, die in de gehele Maghreb plaatsvindt, onmachtig over komt. Dat wil zeggen dat Europa niet in staat is een nieuwe strategie voor het Middellandse Zeegebied te ontwikkelen, wat vaak is geprobeerd maar altijd is mislukt. Het proces van Lissabon is mislukt, en de Unie voor het Middellandse Zeegebied is ook faliekant mislukt.
We hebben geen goed beeld van wat de echte problemen zijn: we moeten problemen samen aanpakken, maar de Raad is vandaag afwezig. We hebben de Raad gevraagd om na te denken over de noodzaak van een Europese strategie voor niet zozeer het immigratieprobleem en de strijd tegen illegale immigratie, maar de democratie en de vrijheid in het hele Middellandse Zeegebied.
Toen het Oostblok uiteenviel hebben we door een goede samenwerking met zijn allen concrete antwoorden gegeven, en gemakkelijk een oplossing gevonden voor het probleem van de duizenden Polen die hier naar toe zijn gekomen, omdat we ons hebben gericht op de integratie van heel Oost-Europa. Maar over het Middellandse Zeegebied hebben we vandaag niets te zeggen. We hebben echter een strategie nodig. Zonder strategie kunnen we geen antwoorden geven. Wij waarderen uw goede wil, maar daar blijft het dan ook bij.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Miguel Portas
(PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Mauro, u moet weten dat ik hier met u in discussie zou kunnen treden over de reden waarom Europa niet in staat is het hoofd te bieden aan zijn immigratieproblemen. Ik zou zeggen dat dit voornamelijk is toe te schrijven aan het feit dat men probeert een politieel antwoord te geven op een probleem van sociale, economische en politieke aard.
De vraag die ik u wens te stellen houdt echter verband met wat mijn collega, de heer Tavares, hier ter sprake heeft gebracht. Vindt u het aanvaardbaar dat Frontex of andere operationele instrumenten Tunesiërs repatriëren terwijl gerepatrieerde burgers krachtens de Tunesische wetgeving nog steeds gevangen worden gezet? Of acht u het in de eerste plaats noodzakelijk diplomatieke actie te ondernemen om te waarborgen dat de desbetreffende wet wordt ingetrokken, zodat daarna een debat kan worden geopend over andere soorten instrumenten, zoals die welke ik zojuist heb genoemd?
Mario Mauro
(IT) Ik dank u voor deze vraag. Ik wil u eraan herinneren dat ik slechts enkele dagen geleden samen met de heer Panzeri, de voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met de Maghreblanden, tijdens een missie naar Tunesië heb kunnen constateren dat de interim-regering ingrijpende wijzigingen aan het aanbrengen is in de rechtspraak en in de wetten die daaraan te grondslag liggen.
Ik geloof juist dat we op basis van vertrouwen tussen Europa en het nieuwe politieke landschap dat zich in Tunesië aftekent de eerste stappen kunnen zetten in de richting van een oplossing van het door u aangekaarte probleem.
Jean-Luc Mélenchon
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ja, het was de op twee na laatste spreker. Ik wil mijn collega vragen wat hem ervan heeft overtuigd dat de mensen op Lampedusa islamisten en boeven zijn. Beschikt hij over persoonlijke informatie die hem zulks doet beweren of is het in feite ontsproten aan zijn eigen fantasie?
Barry Madlener
Het is toch algemeen bekend dat de mensen die daar aankomen vanuit Libië over het algemeen islamitische mensen zijn, en dat daar heel veel criminelen bij zijn, en ook zelfs terroristen?
Ik neem aan dat iedereen dat hier weet, en als u dat niet weet, dan bent u volstrekt naïef.
David-Maria Sassoli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, we zijn blij om met de Commissie te kunnen discussiëren over de Noord-Afrikaanse migratiecrisis. We hebben deze mensen op Lampedusa zien aankomen zonder dat daar de benodigde structuren waren om ze te ontvangen en te identificeren. De Italiaanse regering heeft het asielzoekerscentrum al enige tijd geleden ontmanteld, met de slogan 'Geen immigratie', en de aanwezige structuren verminderd. Aldus heeft zij Italië de mogelijkheid ontnomen om het hoofd te bieden aan de illegale immigratie.
We weten dat dit probleem betrekking heeft op Italië, maar ook Europa aangaat. Er is een aanzienlijke financiële inzet nodig om dit probleem op te lossen binnen een gecoördineerd beleidskader, met inachtneming van de internationale verdragen en de bescherming van de vluchtelingen. Commissaris, ik zou precies willen weten wanneer de Italiaanse regering de Europese Commissie heeft gevraagd om in te grijpen, want er is sprake geweest van enkele controversies, waar u goed van op de hoogte bent.
Mara Bizzotto
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de afgelopen uren zijn meer dan vijfduizend immigranten aangekomen in Italië, en er zijn er nog honderdduizend onderweg naar Italië, Frankrijk en Duitsland. De Tunesische minister van Justitie bevestigt dat zich onder de immigranten circa elfduizend gevangenen, terroristen en criminelen bevinden.
Ik heb tijdig een vraag ingediend bij de Commissie met verzoek om een spoedig antwoord van Barones Ashton, die vandaag onbegrijpelijk genoeg afwezig is. De Commissie heeft echter pas vandaag ermee ingestemd te antwoorden, en alleen omdat zij gisteren door het Parlement in het nauw was gedreven. Deze oorverdovende stilte is de duidelijkste uiting van de inconsistentie van dit Europa en van zijn regering, die zelfs bang is een standpunt in te nemen in deze humanitaire noodsituatie, die ons voor serieuze humanitaire en veiligheidsproblemen stelt.
Een half uur, dames en heren: dat is de tijd die deze democratische instelling heeft om te discussiëren over een historische gebeurtenis en de gevolgen daarvan voor de Europese bevolking. Wat moet ik zeggen tegen mijn bange kiezers? Wat zal de Europese Unie morgen - en dan bedoel ik ook morgen! - doen om deze ernstige situatie aan te pakken?
Salvatore Iacolino
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in het midden van de Middellandse Zee ligt een eiland, een verafgelegen eiland dat Lampedusa heet. Al in 2008 stond het eiland in het middelpunt van de belangstelling toen er veertigduizend vluchtelingen aankwamen. Het probleem is toen opgelost dankzij het akkoord - het zogeheten 'vriendschapsverdrag' - dat door de Italiaanse en de Libische overheid werd gesloten.
Nu zijn we weer terug bij af, maar dit keer is de situatie een stuk ingewikkelder, mevrouw Malmström. De drang naar vrede en stabiliteit en de nieuwe regeringen in Tunesië en Egypte zijn de drijvende krachten achter een storm die nu over het Middellandse-Zeegebied raast. Ik ben Siciliaan en, in tegenstelling tot vele van mijn collega's die het woord hebben genomen, in het toen nog bestaande verwijdercentrum geweest. Dat centrum was op dat moment nuttig, maar nadat het akkoord over het vriendschapsverdrag werd gesloten was er geen reden meer om het centrum open te houden.
Wat kan de Commissie doen en wat kan Frontex doen? Uiteraard willen we allemaal dat de snelle-interventiemissie concreet wordt uitgevoerd. We willen dat Frontex een flexibel, slank en goed gestructureerd agentschap wordt met eigen financiële middelen - de heer Busuttil en ik zijn in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken het mandaat van Frontex aan het herzien. Daarnaast heeft de heer Mauro de Raad al verzocht om onmiddellijk op te treden, en de zaak zonder verdere vertragingen aan de orde te stellen, want het is een absolute prioriteit, aangezien nu ook uit Egypte immigranten aankomen.
Het concrete gevaar is dat de trots en waardigheid van een groot aantal vluchtelingen wordt aangetast door de onvermijdelijke vertragingen, ook al zijn we ervan overtuigd dat mevrouw Malmström nogmaals uitstekend werk zal verrichten.
Pier Antonio Panzeri
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de huidige migratiestroom is een serieus probleem en een Europees probleem. Klagen helpt echter niets. Veeleer hebben we behoefte aan een effectieve samenwerking om de huidige noodsituatie met een constructieve geest en een vooruitziende blik aan te pakken. We moeten op twee niveaus ingrijpen en zullen brede schouders nodig hebben om onze verantwoordelijkheid te dragen.
Het eerste niveau betreft de onmiddellijke situatie. Er moeten aanvullende financiële middelen beschikbaar gesteld worden om deze noodsituatie het hoofd te bieden. We moeten eindelijk om de Europese tafel gaan zitten en de mogelijkheid van een eerlijke verdeling van de immigranten over de verschillende landen bespreken, en tot slot moeten we besprekingen voeren met de Tunesische interim-regering en van haar eisen dat ze voorziet in toereikende middelen en instrumenten om de migrantenstroom te stoppen.
Het tweede niveau is meer politiek van aard. Het is absoluut noodzakelijk het nabuurschapsbeleid op radicale wijze te herzien. Er is optreden nodig dat is gebaseerd op een hernieuwd economisch, financieel en sociaal samenwerkingsbeleid, op een intelligent immigratiebeleid en op een effectieve steun aan de economische hervormingen en het democratisch overgangsproces dat nu in Tunesië aan de gang is.
Alleen door zo te werk te gaan zullen we in staat zijn de problemen waar Italië en Europa nu voor staan aan te pakken en op te lossen. Commissaris, ik denk dat u het met ons allen eens zal zijn dat het echt tijd is om de daad bij het woord te voegen.
Teresa Jiménez-Becerril Barrio
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet ingaan op de vergelijking tussen terrorisme en immigratie maar ik heb wel geconstateerd dat de Europese Unie helaas alleen in actie komt in noodsituaties, als er een ernstige aanslag is gepleegd of er een massale toevloed van immigranten is, zoals nu het geval is op Lampedusa, waar de exodus van mensen uit Tunesië naar de Italiaanse kusten zou kunnen uitmonden in een 'Kroniek van een aangekondigde Dood'.
De reis van de hoop kan uiteindelijk een vervloekte reis worden, en dit zal zwaar wegen op het geweten van ons allen die getuige zijn van deze aanhoudende, ongecontroleerde toevloed en die niet met voldoende gezag zeggen 'genoeg is genoeg'. Als er weer zoiets gebeurt, zullen we ach en wee roepen, maar de dag erna zullen we het weer vergeten.
De burgers van Europa hebben de plicht en het recht om de waarheid te kennen, namelijk dat de strategie voor het Middellandse-Zeegebied niet werkt, dat het gemeenschappelijk immigratiebeleid een droom zal blijven zolang de landen van Europa zich er niet toe verplichten om Frontex met de financiële middelen uit te rusten die zijn doelmatigheid vereisen.
Praten kost niets, maar we moeten iets doen. Dacht u werkelijk dat Frontex op het ogenblik in staat is om de veiligheid van de Europese grenzen te garanderen? Ik denk van niet. Laten we hopen dat de burgers van Egypte, Tunesië en andere Noord-Afrikaanse landen niet massaal besluiten om een betere toekomst in Europa te zoeken, maar dat ze dat in hun eigen landen doen, want dat is waarvoor ze gestreden hebben, en wij moeten hen daarbij helpen.
Daarom zijn solidariteit en verantwoordelijkheid geboden maar bovenal waarheid. We moeten de waarheid zeggen als we het hebben over een gemeenschappelijk Europees immigratiebeleid, dat vandaag meer dan ooit noodzakelijk is.
Roberta Angelilli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als het over immigratie ging leek Europa lange tijd op Doornroosje, en wij betalen nu de prijs voor de verspilde tijd. De waarheid is dat immigratie nog geen prioriteit voor Europa is, en evenmin voor de 27 lidstaten, maar vaak een last is die de grenslanden alleen moeten dragen. Ook de ontwikkeling van een passende Euromediterrane strategie zou een gemeenschappelijk doel moeten zijn, maar ook nu kunnen we niet anders dan toegeven dat het proces van Barcelona nooit van de grond is gekomen.
De waarheid is, commissaris, dat deze onderwerpen niet gemakkelijk liggen. Sommige lidstaten, zoals Italië, Griekenland, Malta, enzovoort, zijn terecht verplicht zich hiermee bezig te houden, en hebben een solidariteitsplicht, terwijl het grootste deel van de andere lidstaten voor het raam blijft zitten, als passieve toeschouwers die zich beperken tot anderen de les lezen.
Er is dus veel te doen op wetgevend vlak, met betrekking tot middelen, de versterking van de instrumenten - ik doel op Frontex - maar er is vooral behoefte aan politieke wil. Mijnheer de Voorzitter, dat is waar ik commissaris Malmström en de hele Commissie voor wil bedanken: voor de vandaag nogmaals benadrukte toezegging aan de Italiaanse regering om de humanitaire noodsituatie in Lampedusa aan te pakken.
Ioan Mircea Paşcu
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de snelle ontwikkelingen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten hebben, naar ik hoop, ons 'dolce far niente'-achtige vertrouwen aan het wankelen gebracht dat Europa zo welvarend en veilig is dat het niet bang hoeft te zijn voor grote veiligheidsproblemen.
Deze keer heeft de tijd echter de slechte gewoonte om niet stil te blijven staan, en wat vandaag onmogelijk lijkt, wordt morgen ineens werkelijkheid. Het probleem waarover we debatteren, is zowel van technische als politieke aard. Laat ik de brief noemen die zegt dat de EU nu, met de toenemende aantallen vluchtelingen uit Noord-Afrika na de huidige revolutionaire ontwikkelingen daar, klem zit tussen haar publieke steun voor deze ontwikkelingen en de stille noodzaak om haar deuren gesloten te houden.
Het enige dat ik wil zeggen is dat de oplossing voor ons technische probleem, dat verder gaat dan geld en politie, in overeenstemming moet zijn met onze publieke verklaringen, als we geloofwaardig willen blijven. Harde maatregelen van het type dat enkele lidstaten onlangs hebben genomen tegen mensen uit andere EU-lidstaten, zullen de EU daarom alleen maar in diskrediet brengen, indien zij worden vastgesteld - deze keer niet alleen intern, maar ook extern.
Sonia Alfano
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil de commissaris bedanken voor het feit dat zij onmiddellijk bereid was om Italië hulp te bieden - ofschoon de Italiaanse regering die hulp in eerste instantie heeft geweigerd - en aldus blijk heeft gegeven van een verre blik.
Mevrouw de commissaris, u hebt terecht onderstreept dat het noodzakelijk is Tunesië op dit moment van democratisch overgang te ondersteunen. Ik vraag mij echter af - en deze vraag richt ik tot u allen - waar het geld terecht is gekomen dat Europa Tunesië in al deze jaren heeft gegeven en waar het geld is gebleven dat wij ook nu nog Libië geven? Want we weten het toch....zijn dit democratische regimes? Het is fantastisch en geweldig dat de Tunesische burgers nu ontwaken en wij dit kunnen toejuichen, maar ik vraag mij wel af waarom al dat geld is toegekend. Als morgen de Libiërs ontwaken, welke conclusie zullen wij dan trekken? Zullen wij dan voor de zoveelste keer denken dat wij democratische regimes hebben gefinancierd, om dan een dag later vast te stellen dat wij een totaal mislukt beleid hebben gevoerd?
Ik vraag mij af, commissaris, waarom Europa gezwegen heeft over deze democratische reveil, terwijl de Verenigde Staten wel degelijk een krachtig signaal hebben weten af te geven.
Ik wil terugkomen op hetgeen de collega's Portas en Tavares zeiden. Zij hebben er vreemd genoeg op gewezen dat in landen als Tunesië migratie gezien wordt als een misdaad.
Wat de mensen betreft die op Lampedusa aan land zijn gegaan - en dat zijn, mijnheer Madlener, geen Libiërs maar Tunesiërs, alhoewel het er weinig toe doet want heel binnenkort komen ook de Libiërs - wie zal vaststellen of het al dan niet vluchtelingen zijn? In Tunesië heerst immers een uitzonderlijk verwarde situatie. Maar wat nog belangrijker is: hoe zullen wij ons voelen als wij die mensen terugsturen? Wij weten immers maar al te goed dat als zij daar aankomen ze onmiddellijk in de gevangenis worden gestopt.
Dit zijn mijns inziens de punten waarover wij na moeten denken. Daarbij moeten wij ons wel bewust zijn van het feit dat een racistisch beleid zoals dat door de Italiaanse regering wordt gevoerd, tot nu toe helaas alleen maar heel slechte resultaten heeft opgeleverd.
Mario Borghezio
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij danken de commissaris voor haar toezeggingen, alhoewel wij er wel bij moeten zeggen dat de Europese Unie met al die salarissen die zij betaalt voor al haar mensen in de wereld - op de 136 diplomatieke posten - misschien eerder had kunnen ontdekken wat er gaande was. Eerlijk gezegd hadden ze zelfs in de Socialistische Internationale niets in de gaten, ofschoon de sympathieke dictator van Tunesië daar lid van was en met zijn briljant sociaal en politiek bestuur van het land die situatie heeft gecreëerd.
Wij willen van de Commissie weten waarom zij niet duidelijk zegt hoe al deze mensen over de Europese landen verdeeld moeten worden. De kustlanden roepen al geruime tijd dat het niet eerlijk is dat dit probleem enkel op de schouders blijft liggen van de landen die zeegrenzen hebben met de mediterrane landen van Noord-Afrika. Dit is een fundamenteel punt. Even fundamenteel is echter duidelijk te maken dat de Frontex-structuren nauwelijks iets om het lijf hebben. Ik heb horen zeggen dat er twee deskundigen zijn gestuurd. Op Lampedusa voltrekt zich echter een drama, een enorm humanitair drama dat met een adequate task force moet worden aangepakt, als men de fouten en tekortkomingen uit het recente verleden wil goed maken.
De situatie is uiterst moeilijk en kan gezondheidkundig en hygiënisch nog verder achteruit gaan, want water begint schaars te worden.
De Voorzitter
Ik ga strikt de hand houden aan de spreektijden, niet in de laatste plaats omdat mevrouw Malmström het Parlement om 18.00 uur moet verlaten. We moeten haar dus de gelegenheid bieden te reageren op uw vragen, die anders onbeantwoord zullen blijven.
David Casa
(MT) We spreken inderdaad al jarenlang over de tragedie in het Middellandse Zeegebied en spijtig genoeg heeft u er geen aandacht aan besteed. U hebt het genegeerd, omdat er sprake is van een valse solidariteit in het geval van de illegale immigratie naar Europa, zoals anderen voor mij ook al hebben aangegeven.
Op dit moment zien we een dergelijke ernstige tragedie in Lampedusa. Als Lampedusa op een gegeven moment te vol wordt - waar nu eigenlijk al sprake van is - zal iedereen naar Italië worden gestuurd. De situatie zal dan op zijn minst draaglijker worden. God zij dank is hetzelfde aantal niet Malta binnengekomen, omdat dan de tragedie nog groter geweest zou zijn. Iedereen die naar Malta gaat, heeft geen andere keuze dan te blijven. Maar Malta kan zijn grondgebied niet uitbreiden, noch kunnen de fondsen aangewend worden om het kleine Malta in een grote gevangenis te veranderen, waar al deze mensen vastgehouden kunnen worden.
Daarom is het noodzakelijk dat de lidstaten, en met name de Noord-Europese landen, zich werkelijk betrokken en meer solidair tonen, omdat, zoals de ondervoorzitter van dit Parlement al aangaf, andere lidstaten van de Europese Unie geen enkele solidariteit tonen.
Rosario Crocetta
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil de commissaris bedanken voor het feit dat zij aandacht heeft geschonken aan de kwestie Tunesië. Eerlijk gezegd had ik liever een andere naam voor dit debat gehad: "Debat over de steun aan Tunesië en de andere landen die strijden tegen dictaturen en voor mensenrechten”.
Het feit dat één van de grootste machten ter wereld, Italië, 5 000 mensen moet opvangen, wordt door ons plotseling tot een humanitaire noodsituatie uitgeroepen. Natuurlijk is dit voor Lampedusa een probleem, ofschoon er dagelijks veerboten varen tussen het eiland en Sicilië en er ook een luchthaven is om deze mensen naar elders over te brengen. Wij moeten wel beseffen dat nu niet gesproken worden over het Frontex-probleem of over de manier om boten tegen te houden, maar dat wij te maken hebben met volkeren die wij ertoe hebben aangemoedigd voor democratie te strijden en die wij, nu zij dit ook daadwerkelijk doen, moeten kunnen opvangen. Meer visa verstrekken is een van de maatregelen die Italië kan nemen om te proberen deze landen te hulp te schieten.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, alleen in 1989, toen het communisme instortte, heeft zich misschien een vergelijkbaar sterke vluchtelingenstroom voorgedaan als nu. De EU heeft hieruit geen lering getrokken. Ze werd volledig verrast door deze instroom van vluchtelingen. Op een moment waarop iedereen maar komt die thuis niet de handen uit de mouwen wil steken en het eigen land niet wil helpen opbouwen, wordt Italië gevraagd om de economische vluchtelingen uit Tunesië niet simpelweg terug te sturen. Maar dat is nu juist het probleem. Wanneer de economische vluchtelingen niet onmiddellijk worden teruggestuurd, en wel zonder oprotpremies, dan zullen we altijd weer door golven economische vluchtelingen worden overspoeld. In de buurlanden staan nu al tienduizenden mensen in de startblokken.
Door iedereen maar amnestie te geven en door voorbij te gaan aan het feit dat de meesten van hen slechts onderdak zoeken in de welvaartsstaat, werden in het verleden steeds weer vluchtelingenstromen gestimuleerd. Als we nu quota voor asielprocedures invoeren dan leveren we alsmaar nieuwe prikkels voor soortgelijke gebeurtenissen.
Sergio Paolo Francesco Silvestris
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil de commissaris zeggen dat ik haar heel dankbaar ben voor dit debat, voor hetgeen zij gezegd heeft, voor de eer die zij ons heeft bewezen door hier naar toe te komen en voor haar toezeggingen, waaruit blijkt dat als Europa en Italië op dezelfde golflengte gaan zitten, Italië geholpen kan worden bij de aanpak van deze noodsituatie.
Ik wil herhalen wat de commissaris zei: "Er waait een wind over de Middellandse Zee”. Inderdaad, mijnheer de Voorzitter, er waait een wind van vrijheid en democratie, die echter rechtstreekse gevolgen heeft, gevolgen die Italië nu moet beheren. Er zijn er die, als de wind sterker wordt, muren optrekken of molens bouwen. U moet wel beseffen, mevrouw de commissaris, dat het zuiden van Italië, de regio Puglia, waar ik samen met Baldassarre en Mario vandaan kom, al jarenlang bezig is met de bouw van opvangmogelijkheden en probeert migranten waardigheid en een goede en waardige opvang te bieden. Dat lukt ons echter niet in ons eentje. Het zou mooi zijn, mevrouw de commissaris, als deze molens die wij al jarenlang aan het bouwen zijn, ook in aanmerking kwamen voor een merkteken, voor het merkteken van een oplettend en efficiënt Europa, dat samen met ons die molens bouwt.
Jan Mulder
Het lijkt een beetje ironisch: net nu zich in Tunesië vrijheid en democratie aankondigen, komt er een vluchtelingenstroom op gang. Het lijkt een beetje moeilijk te bevatten dat zij nu juist dat land verlaten.
Overal in het Midden-Oosten lijken zich grote veranderingen voor te doen en het zou best kunnen zijn dat dit de voorbode is van wat komen gaat. Daarom denk ik dat het goed is dat de Commissie zich met alle mogelijke middelen voorbereidt en de Commissie zal nu ook moeten bewijzen dat zij de situatie kan beheersen.
Alle communautaire middelen zullen in werking moeten worden gesteld, wij zullen Tunesië moeten helpen, maar het lijkt mij onvermijdelijk dat in dit speciale geval, juist nu zich de vrijheid in Tunesië aankondigt, er een heleboel mensen tussen zitten die geen echte vluchtelingen zullen blijken te zijn. Daarom denk ik dat het ook onvermijdelijk is dat de Commissie erop aanstuurt dat een groot aantal mensen zal moeten worden teruggestuurd naar Tunesië, juist om een voorbeeld te stellen voor de toekomst. Want het is mogelijk dat er meer vluchtelingen zullen komen uit landen van het Midden-Oosten.
Carlo Fidanza
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de uitzonderlijke stroom immigranten die op de Italiaanse, en dus Europese kust aankomen, moet ons ertoe aanzetten sneller werk te maken van een - eindelijk! - gemeenschappelijke aanpak bij het beheer van dit verschijnsel. De dialoog die nu op gang is gebracht tussen de Italiaanse autoriteiten en de Commissie verloopt goed en heeft tot doel een antwoord te vinden op de humanitaire noodsituatie, waar wij reeds over hebben gesproken.
Ik wil collega Crocetta in alle vriendschap zeggen dat het niet zozeer gaat om die 5 000 mensen die tot nu toe zijn aangekomen maar om de ongekende omvang die deze ingrijpende veranderingen zouden kunnen krijgen en om de vele duizenden vluchtelingen die nog op onze kust zullen aankomen, als wij geen nauwkeurige politieke boodschappen afgeven. Daarvoor moeten wij ons nu met de grootste spoed inspannen. De noodsituatie wordt op een gegeven ogenblik opgelost maar daarna moet er een structureel antwoord komen.
Wij moeten de rol van Frontex versterken om het operationeler te maken. Wij moet dit agentschap in staat stellen om bepaalde procedures voor het vaststellen van de identiteit van vluchtelingen, het vaststellen van het land van herkomst en de repatriëring zelf te beheren. Wij moeten de rol van Europol versterken juist om infiltratie van potentiële terroristen en misdadigers te voorkomen. Wij moeten echter vooral een snel antwoord geven. Mijns inziens heeft de Commissie goed gereageerd en ik hoop dat de Raad eveneens zijn rol zal spelen.
Carmen Romero López
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris iets willen vragen, gezien het ietwat hysterische sfeertje dat hier vanmiddag lijkt te hangen. Ik zou u willen vragen of het mogelijk is om uit te vinden of die 5 000 die naar Lampedusa zijn gekomen werkelijk terroristen zijn. Zouden we dat kunnen nagaan? Dat zou niet zo moeilijk moeten zijn.
Dat moet niet zo moeilijk zijn omdat we voldoende veiligheidsdiensten hebben om te weten of dat klopt. Vijf duizend. We hebben het over terroristen, maar er komen daar duizenden haveloze mensen aan in kleine bootjes. Ik zou u het volgende willen vragen: zou het voor u niet gemakkelijker zijn een bezoek van humanitaire aard te brengen aan Lampedusa, en te proberen om in situ de middelen waarover de heer Rinaldi het heeft, die niet gebruikt zijn in Italië, te beoordelen en te bekijken? Dat zou ook een zinvolle reis kunnen zijn.
Het zou ook een goede zaak zijn als u naar Tunesië ging, omdat degenen die in Lampedusa zijn aangekomen misschien wel afkomstig zijn uit de mijnstreken in het binnenland, waar de inwoners een leven in armoede lijden door de corruptie van Ben Ali. We zouden hen kunnen helpen door middel van regionale ontwikkeling. Misschien dat u dan de veranderingen en de uitdaging zou zien waarvoor Tunesië zich thans gesteld ziet, en in staat zou zijn om toezicht uit te oefenen op de situatie en hun beschermheer te zijn in de Commissie.
Tanja Fajon
(SL) Mevrouw de Voorzitter, we beleven momenteel een nieuwe humanitaire tragedie voor de poorten van de Europese Unie. Momenteel speelt die zich af in Lampedusa, maar we kunnen elders een nog grotere toevloed van immigranten uit Noord-Afrikaanse landen verwachten.
Zelfs van Egypte naar Israël vluchten iedere maand naar het schijnt ongeveer zeshonderd vluchtelingen. De overheid heeft de toestand niet langer onder controle.
Er moet een snelle en gezamenlijke reactie komen. We mogen niet reageren door de brug op te halen en immigranten met criminelen te vergelijken. Het zou een schande zijn wanneer er iemand dit soort gedachten op nahoudt in Europa, waar de vrijheid van verkeer een fundamenteel recht is en een symbool voor vrijheid en gelijkheid.
Als lidstaten moeten we gezamenlijk de verantwoordelijkheid dragen en de last op ons nemen die momenteel op de schouders van Italië rust. We moeten onze krachten bundelen en financiële middelen mobiliseren, omdat het hier om mensenlevens gaat.
We hebben verdeeld en langzaam op de recente gebeurtenissen in Tunesië en Egypte gereageerd. We moeten nu geloofwaardig optreden en mogen niet toegeven aan tegen immigranten gerichte leuzen van uiterst rechtse en xenofobische partijen.
Italië heeft op het moment concrete hulp nodig, morgen kan het een ander land zijn. We moeten nu snel reageren.
Wim van de Camp
Heel goed, democratische ontwikkelingen in Noord-Afrika, maar het brengt wel verplichtingen met zich mee voor Europa. En de problemen voor Noord-Afrika kunnen niet worden opgelost in Zuid-Europa. In dat opzicht ben ik solidair met mijn Italiaanse collega's.
Maar de vraag aan de commissaris is: wat zijn de mogelijkheden om de procedures te verkorten, de mensen snel te beoordelen en ook direct terug te sturen naar Tunesië als zij geen vluchteling zijn. Want wij zien nu grote groepen jonge mannen naar Zuid-Italië gaan. Daar zitten waarschijnlijk veel economische vluchtelingen tussen. En wij moeten de echte vluchtelingen scheiden van de economische vluchtelingen.
Daarnaast is er natuurlijk het probleem van de communicatie. Veel Europeanen denken dat veel Tunesiërs naar Zuid-Italië komen. En dat is een communicatieprobleem, ook voor de Europese Unie. Dus de vraag is: versnelde procedures en betere communicatie.
Nadja Hirsch
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Malmström, we waren, net als de Europese burgers, allemaal enthousiast over de revolutie in Egypte en in Tunesië en over het feit dat de waarden vrijheid en democratie plots op de agenda stonden. In de afgelopen dagen stonden deze beelden centraal, maar de laatste twee of drie dagen wordt de verslaggeving op de televisie beheerst door beelden van stromen vluchtelingen, van mensen in bootjes. We moeten snel handelen, opdat we dit historische moment niet onbenut laten en er enkel nog beelden van vluchtelingen blijven hangen. We moeten ervoor zorgen dat in herinnering blijft wat deze landen hebben bereikt.
Wat we het brede publiek ook moeten uitleggen is dat er nu weliswaar veel mensen komen, maar dat het grootste gedeelte van deze mensen weer terug zal gaan, omdat ze volgens onze regels geen recht op asiel hebben. Hierbij moeten we ook het vaak aangekaarte probleem van economische vluchtelingen aan de orde stellen. Want één ding is duidelijk: als deze mensen geen toekomstmogelijkheden hebben, komen ze terug - misschien niet dezelfde mensen, maar wel telkens weer andere. Daarom moeten we deze problemen nu aanpakken.
Nikolaos Salavrakos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, de Middellandse Zee staat in brand. Het lijdt geen twijfel dat de migratiestromen zullen blijven groeien. Als beschaafde mensen moeten wij deze immigranten als mensen behandelen. Daarbij mogen wij evenwel niet vergeten dat de meeste van hen uit mohammedaanse landen komen.
Volgens een officieel verslag zal het aantal moslims in de komende twintig jaar met 35 procent, dat wil zeggen van 1,6 tot 2,2 miljard, toenemen. In Europa is slechts 2,7 procent van de bevolking moslim, maar verwacht wordt dat met deze toestroom en de hoge geboortecijfers dit bevolkingsaandeel over twintig jaar 6 procent zal zijn. U ziet dus dat er een economische en sociale omwenteling op til is in de werking van Europa, in de Europese cultuur.
Daarom moeten wij als Europa dit vraagstuk aanpakken en niet de lidstaten de kastanjes uit het vuur laten halen.
Seán Kelly
(EN) Mevrouw de Voorzitter, zoals de commissaris al zei, waait er een wind van verandering over Noord-Afrika; dit doet enigszins denken aan hetgeen er twintig jaar geleden is gebeurd in Oost-Europa. Als het resultaat hetzelfde is - de totstandkoming van democratische regimes - denk ik dat we heel tevreden mogen zijn. De keerzijde is natuurlijk dat we, zeker op de korte termijn, een vluchtelingen- en asielprobleem hebben, in het bijzonder in Italië.
Aangezien Italië lid is van de Europese Unie, is het een probleem voor Italië en een probleem voor Europa; de oplossing moet Italiaans zijn en moet ook Europees zijn. We kunnen niet de deur sluiten voor vluchtelingen, maar tegelijkertijd kan de deur ook niet voor alle vluchtelingen en asielzoekers in de wereld worden opengezet. De oplossing is, denk ik, dus echt te vinden in het uit meerdere punten bestaand plan dat mijn collega de heer Busuttil heeft voorgesteld, in het bijzonder in het verzekeren van repatriëring, wanneer dit gepast en veilig is, en natuurlijk ook in het terugsturen van asielzoekers die deze status binnen de Europese Unie niet verdienen. We moeten ons solidair tonen met Italië, en dat kunnen we ook.
Miroslav Mikolášik
(SK) Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat we het hier hebben over een probleem dat in heel Europa speelt. We moeten beseffen dat Europa zich solidair en eensgezind moet opstellen. Nu hebben we een probleem in Italië met vluchtelingen uit Tunesië, maar morgen kunnen ze uit Algerije, Egypte of uit Libië komen, waarvandaan er al duizenden naar ons toe zijn gekomen in het verleden. Het is natuurlijk een probleem dat we de Raad er niet bij hebben. De Raad interesseert zich niet voor dit probleem. Ik vind het teleurstellend dat de Raad hier vandaag niet zit om met ons mee te luisteren naar het debat in dit Parlement. Ik denk dat we aan de ene kant samen met de Commissie oplossingen moeten zoeken die juridisch passend zijn, maar aan de andere kant, zoals mijn vriend, de heer Kelly, al heeft opgemerkt, niet alle vluchtelingen kunnen toelaten die uit Noord-Afrika naar Europa komen. Dat is beslist niet ons doel, en wie niet in aanmerking komt voor politiek asiel, moet worden teruggestuurd naar het land van herkomst.
Georgios Koumoutsakos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, hartelijk welkom op deze vergadering en hartelijk dank voor uw komst. Nu doet zich het probleem voor op Lampedusa, morgen zal het Malta en Kreta zijn, en overmorgen - laten wij onszelf niet voor de gek houden - zal het Milaan, en kort daarna Brussel of Parijs zijn.
Het gaat niet om een probleem van de zuidelijke partners; het is een probleem van Europa! Er is solidariteit nodig. Wij moeten eveneens de ons ter beschikking staande maatregelen en instrumenten versterken, met inbegrip van Frontex, Europol of surveillance op zee. Heel belangrijk is echter ook dat wij de Dublinverordening, acht jaar na de inwerkingtreding ervan, opnieuw onder de loep nemen en serieus nagaan waar deze herzien moet worden.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, als de heer Busuttil had geluisterd naar wat ik in mijn inleiding heb gezegd, had hij gehoord dat ik bijna alles heb gezegd wat hij in zijn toespraak noemde. Maar ik herhaal het graag nog een keer. We zijn bereid om de middelen te gebruiken die we tot onze beschikking hebben, om de Italiaanse autoriteiten onmiddellijk bij te staan. We zijn met hen in gesprek om vast te stellen wat voor soort hulp zij nodig hebben. Italië heeft veel ervaring met het omgaan met verschillende soorten rampen, maar ze hebben mogelijk humanitaire hulp nodig op het gebied van onderdak, voedsel en medicijnen, en ze hebben mogelijk ook hulp nodig bij de screening, bijstand en identificatie. We zullen hun deze hulp ter beschikking stellen en we praten daar op dit moment met hen over.
Dit is een Europese verantwoordelijkheid, en daarom moeten we met Europese oplossingen komen. We hebben Frontex-personeel ter plaatse, maar we onderzoeken ook de mogelijkheid om op zeer korte termijn een Frontex-operatie op te zetten - en we zijn daar klaar voor. Maar natuurlijk moeten we de modaliteiten daarvan bespreken met Italië en ook met de andere landen die mogelijk zullen bijdragen. Ik ben blij dat de heer Busuttil de rapporteur voor Frontex is, zodat we in de toekomst dankzij de gewijzigde verordening een nog beter functionerend Frontex hebben.
Als we een Frontex-operatie zouden hebben in de Tunesische wateren, zouden we deze natuurlijk moeten uitvoeren in samenwerking met de Tunesische autoriteiten. We zijn nog niet zo ver. We moedigen de Tunesische autoriteiten ook aan om hun onderdanen die geen internationale bescherming nodig hebben, terug te nemen. We kijken in dit verband naar de wet, zoals de heer Tavares en anderen naar voren hebben gebracht. We hopen dat de nieuwe democratische regering niet zo'n wet zal hebben, maar natuurlijk moet de situatie per geval en zorgvuldig worden onderzocht. We zijn ook bereid om de Tunesische autoriteiten te ondersteunen met advies, met steun voor grens- en politiebeheer, en ook met opleiding, apparatuur en middelen.
Het EASO is nog niet operationeel in Malta, maar er is wel een raad van bestuur die werkt, en zij hebben gezegd dat zij nationale teams naar Italië kunnen sturen om hulp te bieden, indien gewenst. We zullen dit deze week ook bespreken in de Raad Buitenlandse Zaken en in de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, die volgende week bijeenkomt. We werken met de UNHCR samen om hun te vragen te helpen bij de identificatie van degenen die internationale bescherming behoeven, en ons te helpen bij het maken van een analyse voor de toekomst. Frontex is ook betrokken bij de uitvoering van een analyse voor de hele regio.
In Tunesië is er natuurlijk een zeer hoopvolle situatie - zoals de meesten van u hebben gezegd - en we steunen allemaal de democratische ontwikkeling daar. Lady Ashton was gisteren in Tunesië voor besprekingen met de autoriteiten. We zijn bereid om hun ondersteuning te geven bij het houden van verkiezingen. We bespreken verschillende manieren om andere soorten steun te versterken en hun democratische ontwikkeling te bevorderen en te versterken. Er kan economische bijstand worden verleend. We bespreken verschillende mobiliteitsprogramma's en we moeten ook de mogelijkheden voor mensen verruimen om legaal naar Europa te komen. Er wordt ook gesproken over een donorconferentie.
Ik ben het eens met de heer Mauro en de anderen die hebben gezegd dat we vanzelfsprekend naar de hele regio moeten kijken. Ik denk dat velen heel verrast waren toen de Berlijnse Muur viel. We hadden niet onmiddellijk een actieplan klaarliggen. Deze situatie is een beetje anders, maar wanneer mensen om vrijheid en democratie vragen, is dat natuurlijk iets dat we in de Europese Unie moeten steunen. We evalueren het nabuurschapsbeleid, want de gebeurtenissen maken dit noodzakelijk, en we kijken naar de hele regio - in het bijzonder naar Egypte, maar ook naar de andere landen - om optimaal gebruik te kunnen maken van de verschillende instrumenten, middelen en het beleid waarover we beschikken, en om deze veel beter af te stemmen op de recente ontwikkelingen in de regio.
Ik weet zeker dat we op dit debat zullen terugkomen, want de kwestie staat op de agenda en zal daar waarschijnlijk blijven staan. Ik wil u echter nogmaals verzekeren dat de Commissie de situatie zeer nauwlettend volgt. We staan klaar om Italië, Tunesië en andere getroffen landen bij te staan.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Erminia Mazzoni
De oproep van de Italiaanse regering tot de EU maakt deel uit van de prerogatieven van lidmaatschap. Zoals vele collega's hebben gezegd, moeten de in het Verdrag verankerde beginselen van solidariteit en eerlijke verdeling van de verantwoordelijkheden op concrete wijze worden toegepast. De dramatische situatie waar Italië mee geconfronteerd is valt, zoals commissaris Malmström heeft gezegd, onder de Europese bevoegdheden. De Europese instellingen zijn heel traag in beweging gekomen en kunnen geen gelijke tred houden met de razendsnelle ontwikkelingen in de Noord-Afrikaanse landen.
Italië en met name Zuid-Italië is de eerste Europese grens in de Middellandse Zee en wordt geconfronteerd met een aantal aankomsten dat men zich weliswaar kan voorstellen maar niet kan programmeren. Wat wij nu meemaken laat zien wat voor een grote vergissing het was om het proces van Barcelona over boord te gooien. Het is noodzakelijk dat de Europese Unie haar strategie voor het Middellandse-Zeegebied heroverweegt en dit punt opneemt onder de prioriteiten van haar agenda. Het antwoord op korte termijn, de financiële steun en de buitengewone interventiemaatregelen zijn weliswaar positief maar volstaan niet. De democratiseringsprocessen die de landen aan de overkant van de Middellandse Zee doormaken, moeten worden begeleid met initiatieven op de korte en middellange termijn opdat de sociale en economische vraagstukken kunnen worden aangepakt.
Sergio Berlato
Het debat van vandaag is bijzonder belangrijk. Alleen al in de afgelopen vier dagen zijn er namelijk op het eiland Lampedusa niet minder dan 4 000 vluchtelingen aangekomen uit het dichtbij gelegen Tunesië. Daardoor is een ongekende noodsituatie ontstaan, zowel in gezondheidskundig als in hygiënisch opzicht. Men mag bovendien niet vergeten dat het lokale gemeentebestuur gedwongen is om deze noodsituatie het hoofd te bieden zonder over de nodige middelen en structuren te beschikken.
Italië heeft terstond stappen ondernomen bij de Europese Unie en gevraagd om onmiddellijk optreden. Ofschoon ik volmondig steun geef aan dit verzoek moet ik toch erop wijzen dat de inspanningen van Frontex, dat tot taak heeft aanlandingen op de Middellandse-Zeekusten tegen te gaan, weliswaar heel kostbaar is maar niet volstaat om de illegale immigranten uit Tunesië te beletten aan land te gaan. Tijdens de minizitting van februari heb ik al uiting gegeven aan mijn zorgen over de mogelijke achteruitgang van de situatie in de Noord-Afrikaanse landen en over de mogelijke gevolgen daarvan voor Europa. Ik wil hier nogmaals onderstrepen dat de Europese Unie meer inspanningen moet ondernemen om te komen tot een efficiënt gemeenschappelijk immigratiebeleid waarmee de illegale immigratie kan worden beheerd en vooral hulp kan worden geboden aan landen, zoals Italië die rechtstreeks zijn blootgesteld aan de toestroom van immigranten.
Dominique Baudis
schriftelijk. - (FR) De plotselinge komst van duizenden migranten naar het kleine Italiaanse eiland Lampedusa is een uitzonderlijke gebeurtenis. Deze confronteert ons echter met een probleem dat alle Europeanen aangaat. Op dit moment is het belangrijk dat de Europese solidariteit goed werkt. Commissaris, ik steun uw oproep aan de lidstaten om noodhulp te verlenen aan Italië, zowel in termen van goederen als van financiële middelen. In dit soort situaties zijn de landen waarin migranten aankomen heel vaak niet hun eindbestemming. Opvangcentra zijn vaak verouderd en op plaatsen waar de migranten tijdelijk moeten verblijven, lopen de spanningen soms hoog op. Wij hebben al een aantal belangrijke mijlpalen bereikt in de strijd tegen illegale immigratie en de regeling van de immigratiestromen. In een Unie waarin de binnengrenzen vrijwel zijn verdwenen, moet Europa zich echter op lange termijn uitrusten met de middelen om zijn ambities te verwezenlijken. Het moet een echt immigratiebeleid creëren, een constructieve dialoog aangaan met de landen van oorsprong en de missies van het Europees Agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen (Frontex) versterken.
