Bepaalde kwesties in verband met motorrijtuigenverzekering (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Mladenov namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming over bepaalde kwesties in verband met motorrijtuigenverzekering.
Nickolay Mladenov
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega's en tolken die nog zo laat in touw zijn op een belangrijke dag als vandaag waarop de Europese Raad de kwestie Georgië bespreekt. Ik hoop dat u nog wat tijd en energie hebt om aandacht te schenken aan een ander verslag dat, ondanks zijn technisch karakter, heel belangrijk is voor ons allemaal.
Het refereert aan een kwestie die in dit Huis aan de orde kwam toen de Vierde richtlijn motorrijtuigenverzekering werd aangenomen. Destijds besloot dit Huis aan de Commissie een grondiger onderzoek te vragen naar een aantal kwesties die door het Parlement aan de orde waren gesteld, maar die niet waren behandeld in Vierde richtlijn motorrijtuigenverzekering zelf. Met name ging het om deze serie vragen: ten eerste het kijken naar de vraag of nationale strafbepalingen effectief ten uitvoer worden gelegd door de Europese Unie; vervolgens het kijken op welke wijze het systeem van de schaderegelaar is opgezet onder de richtinggevende functies en of er een behoefte aan harmonisatie is in de Europese Unie; en ten slotte het kijken naar het belangrijkste en meest controversiële vraagstuk dat sterk verbonden is met vragen die door consumenten worden gesteld over de beschikbaarheid van een vrijwillige rechtsbijstandverzekering in Europa die zou moeten worden omgezet in een verplichte verzekering ter dekking van grensoverschrijdende verkeersongevallen in de Europese Unie.
Ik begin met de laatste vraag, omdat dit misschien de belangrijkste vraag is en duidelijk een van de vragen die voor de Europese consumenten voor het grootste belang is. Toen ik naar dit verslag ging kijken, was ik zeer geneigd te pleiten voor een verplichte harmonisatie en voor een verplichte rechtsbijstandverzekering voor de hele Europese Unie. Maar een uitgebreid onderzoek suggereerde dat het misschien niet in het belang van de consument is of in het belang van de Europese verzekeringsbranche.
Als het werd aangenomen, zou het de kosten van de motorrijtuigenverzekering voor consumenten in veel lidstaten verhogen. Het zou stimulansen scheppen voor het indienen van hogere en ongerechtvaardigde claims. Het zou leiden tot veel vertraging in de afhandeling van bestaande claims en het zou een zeer belangrijke prikkel wegnemen voor mensen om vorderingen in der minne te schikken.
Tot slot zou het een zeer sterke en ongelukkige last vormen voor de rechtsstelsels van onze lidstaten, iets waarvan ik meen dat niemand van ons dat werkelijk zou willen doen. Dus is de andere aanpak die het verslag voorstelt misschien de betere aanpak, die pleit voor meer bekendheid te geven aan de bestaande vrijwillige stelsels in de Europese Unie.
In veel van de oude lidstaten bestaan ze en functioneren ze heel behoorlijk. En nu worden ze in de nieuwe lidstaten ontwikkeld. In de nieuwe lidstaten moeten ze vooral wat meer worden gepropageerd, misschien door het naar voren brengen van zulke opties in de precontractuele informatie in de Europese Unie met bijzondere aandacht voor de nieuwe lidstaten.
Met betrekking tot de vraag naar het stelsel van schaderegelaars heeft de Europese Commissie een studie verricht. We hebben heel zorgvuldig naar dat onderzoek gekeken. We hebben overal in de Europese Unie de sector en consumentenorganisaties geraadpleegd. In alle lidstaten zijn informatiecentra opgericht. Via deze nationale informatiecentra kunnen consumenten hun claims instellen en de informatie krijgen die ze nodig hebben.
Wat we nu daar moeten doen, is de consumenten feitelijk meer bewust maken van het bestaande systeem in plaats van er een nieuw systeem bovenop zetten.
Tot slot, over de vraag van de nationale strafbepalingen en of we deze wel of niet harmoniseren, stelt het verslag dat we het subsidiariteitsbeginsel moeten handhaven. Dat betekent dat de bestaande nationale strafbepalingen in de Europese lidstaten gehandhaafd moeten blijven. Er is geen noodzaak om te harmoniseren. Wel is het noodzakelijk dat de Europese Commissie overal in de Europese Unie verdergaand toezicht houdt op de situatie en ervoor zorgt dat als nationale autoriteiten hulp nodig hebben, zij die hulp van de Europese Commissie ontvangen.
Dat is de essentie van het verslag waarover we vanavond debatteren.
Meglena Kuneva
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn collega, commissaris McCreevy, feliciteer ik allereerst de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie juridische zaken en in het bijzonder de heren Mladenov en Gargani met hun grondig en consistent verslag over een aantal specifieke kwesties met betrekking tot de motorrijtuigenverzekering.
Mijnheer Mladenov, ik ben het volledig met u eens dat dit ook een consumentenkwestie is.
De Commissie is ingenomen met uw steun voor de conclusies die we trokken in ons motorrijtuigenverzekeringverslag van 2007. Ik zal kort enkele vraagstukken uit dit verslag behandelen.
Ik begin met de nationale strafbepalingen die worden ingevoerd in de procedure van het met redenen omkleed voorstel.
De Commissie is blij met het duidelijke standpunt dat u in het verslag over deze kwestie hebt ingenomen. Uw verslag lijkt ons standpunt over deze zaak te bevestigen, namelijk dat de nationale strafbepalingen, hoewel niet gelijksoortig, het gewenste effect sorteren en daarom in dit opzicht geen harmonisatie op EU-niveau behoeven.
De Commissie blijft alert en zal zo nodig stappen ondernemen tegen die lidstaten die niet volledig voldoen aan de betreffende bepalingen van de richtlijn. Daarom zijn we ook blij met uw oproep aan de Commissie tot verdergaand toezicht op het functioneren van het instrument dat bij de EU-richtlijn over motorrijtuigenverzekering is ingevoerd. De groep experts inzake motorrijtuigenverzekering, die door mijn diensten vorig jaar is ingesteld, brengt vertegenwoordigers en belanghebbenden uit de lidstaten bij elkaar. De groep heeft bewezen voor dit doel een uiterst nuttig hulpmiddel te zijn.
Geheel volgens uw voorstel zal de Commissie consumentenorganisaties die verkeersslachtoffers vertegenwoordigen, betrekken in de beoordeling van de effectiviteit van de bestaande systemen in de lidstaten.
Ik kom op uw tweede punt, de juridische kosten, die heel belangrijk zijn voor zowel consumenten als verzekeraars.
Uw verslag weegt verscheidene voors en tegens af van een stelsel waarbij de juridische kosten in de hele EU verplicht wordt gedekt door de verzekering van de aansprakelijke partij. Zoals vermeld in het verslag van 2007 van de Commissie zijn we ervan overtuigd dat een dergelijke oplossing zeer waarschijnlijk geen duidelijke voordelen biedt aan verkeersslachtoffers; zij kan zelfs leiden tot een verstoring van goed bekend staande nationale afwikkelingsstelsels van schadeclaims. Bovendien zullen de premies waarschijnlijk worden verhoogd in die landen waar tot dusver sprake is van geen of een beperkte vergoeding van proceskosten.
Ik ben blij dat uw verslag aan deze bezwaren aandacht schenkt en dat het de voorkeur geeft aan marktgestuurde oplossingen zoals het gebruik van een vrijwillige rechtsbijstandsverzekering. Duidelijk is dat in sommige markten dit soort verzekeringsdekking nauwelijks in gebruik is en dat een betere promotie nodig is. Dat is een missie die de markt zelf moet vervullen, aangezien de Commissie geen particuliere verzekeringsproducten of bepaalde takken van de verzekeringsbranche moet promoten.
Tot slot wil ik het hebben over het vraagstuk van de bekendheid van instrumenten en mechanismen van de EU-richtlijnen over motorrijtuigen verzekering.
De Commissie is het ermee eens dat er ruimte is voor verbetering, vooral in de nieuwe lidstaten met betrekking tot de bekendheid van de burgers met de instrumenten die door de EU-richtlijnen over motorrijtuigenverzekering worden in het leven worden geroepen, zoals het systeem van schaderegelaars of het bestaan van nationale informatiecentra.
De verzekeringsbranche kan en moet een belangrijke rol op dit gebied spelen. In de behoefte aan informatie van zowel verkeersslachtoffers als automobilisten heeft de Commissie voorzien door de publicatie van een aantal folders over motorrijtuigenverzekering op de portaalsite "Uw Europa”. Op nationaal niveau bestaan veel andere informatiebronnen zoals autoclubs, motorrijtuigenverzekeringsbureaus, schaderegelaars en andere.
Ter afronding: de afgelopen jaren is het een goed gebruik geworden om regelmatig verslag te doen aan het Europees Parlement over kwestie van motorrijtuigenverzekering en ik kijk uit naar voortzetting van onze goede samenwerking.
Othmar Karas
namens de rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, rapporteur, dames en heren, namens de voorzitter van de Commissie juridische zaken, de heer Gargani, dank ik de rapporteur voor zijn verslag en de goede samenwerking.
Er zijn drie punten in het bijzonder waarop ik wil wijzen: de belangen van de consumenten, het subsidiariteitsbeginsel en de relevantie. We zijn van mening dat overeenkomstig de belangen van de consumenten we de vrijwillige rechtsbijstandsverzekering voor de motorrijtuigenverzekering in Europa niet in een verplichte verzekering moeten omzetten.
We hoeven geen verplichte bundeling van producten of integratie van producten die alleen maar de prijs van de verzekering doet stijgen en de keuze van de consument beperkt.
Wat betreft de kwestie van subsidiariteit ben ik ingenomen met het feit dat de rapporteur niet probeert de harmonisatie tegen elke prijs door te drijven. De landen waarin enkele proceskosten al worden gedekt door de motorrijtuigenverzekering kunnen met dit type regeling doorgaan zonder dat andere landen worden gedwongen het voorbeeld te volgen.
Voor wat betreft de kwestie van relevantie herinner ik het Huis eraan dat we te maken hebben met een vraagstuk dat in numerieke eenheden slechts van zeer beperkte betekenis is. Grensoverschrijdende ongevallen vormen slechts circa een procent van de verkeersongevallen in Europa, en in de meeste van deze gevallen vindt een schikking plaats. Ik feliciteer de rapporteur met zijn verslag.
Andreas Schwab
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil beginnen met mijn collega Mladenov te bedanken voor zijn waarlijk uitstekend werk over deze zeer moeilijke kwestie. Zijn initiatiefverslag bestrijkt alle belangrijke problemen en wel op voortreffelijke wijze.
Niettemin wil ik erop wijzen dat dit verslag slechts een klein stukje van de puzzel is in aangelegenheden waarmee mensen dagelijks met de EU te maken hebben. De heer Karas heeft er terecht erop gewezen dat grensoverschrijdende ongevallen slechts een heel klein percentage uitmaken van de verkeersongevallen en dat de meeste van deze worden geschikt. Maar een belangrijk Duits weekblad publiceerde vorige week een artikel dat beschreef hoe een gewone burger een Duitse auto in Italië wilde laten registreren. Het kostte hem acht maanden voor hij besefte dat dit eenvoudigweg niet mogelijk was. Burgers die met soort problemen in individuele gevallen te maken hebben, voelen zich hoogst ongelukkig.
Daarom is dit verslag met zijn stimulans voor vrijwillige regelingen de juiste aanpak. Maar de lidstaten moeten een rol spelen bij het bepalen of harmonisatie van compensatiewetgeving in de Europese Unie op lange termijn niet een veel betere oplossing vormt die meer in het verlengde ligt van de belangen van burgers.
Hier in het Parlement en vooral in de Commissie juridische zaken hebben we verschillende keren te maken gehad met de kwestie van buitencontractuele aansprakelijkheid - in het geval Rome II bijvoorbeeld - en het is nu aan de lidstaten om te kijken naar mogelijke alternatieve oplossingen als harmonisatie van compensatiewetgeving en het accepteren van proceskosten als schadepost niet mogelijk is voor dit Huis vanwege de bevoegdheidskwestie.
Dit is een vraagstuk dat we in de toekomst moeten oplossen. Omdat dit het geval is, is het voorstel van de heer Mladenov uitstekend en verdient dit onze steun.
Diana Wallis
Mijnheer de Voorzitter. motorrijtuigenverzekering is een succesverhaal van dit Parlement en de lange reeks richtlijnen laat nog steeds enkele onvoltooide kwesties open - kwesties die helaas een groot aantal van onze burgers aangaat als ze hun recht op vrij verkeer overal in de Unie uitoefenen.
Het verslag van de heer Mladenov vormt een belangrijke bijdrage aan de lopende werkzaamheden. Het is duidelijk dat claims zoveel mogelijk moeten worden vereenvoudigd en dat de drie-maandentermijn moet worden gerespecteerd. Een ongevalstrauma mag niet worden verergerd door een juridisch trauma. We weten dat er sprake is van gecompliceerde kwesties zijn bij de conflictregels die het Parlement wilde oplossen in onze aanpak van de richtlijn Rome II. We krijgen nu steun van het Hof van Justitie in de uitspraak Oldenburg, waarin het Hof de Vierde richtlijn en de Brusselse verordening samen heeft geïnterpreteerd op de manier die wij beoogden en waarbij een slachtoffer een directe rechtsvordering in zijn land van verblijf mag instellen in plaats van bij de rechtbank van de verweerder. Dit zal tot meer druk geven op de noodzaak tot schikkingen. Het is een belangrijke ontwikkeling. Op korte termijn geeft dit misschien wat problemen maar, commissaris, u moet ervoor zorgen dat de lidstaten deze uitspraak en de interpretatie van het EU-recht eerbiedigen.
De volgende stap is een systeem bedenken dat voortvloeit uit de vervolgstudies van Rome II en dat ervoor zorgt dat slachtoffers volledig worden gecompenseerd overeenkomstig de situatie in hun thuisland. Het verhaal loopt door, maar de resultaten zijn evenzo verre van gering.
Malcolm Harbour
(EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst bedank ik Nickolay Mladenov voor een zeer belangrijk en serieus stuk werk. Zijn eerste belangrijke verslag voor de Commissie interne markt en consumentenbescherming zal, naar ik hoop, de eerste van vele zijn. Het was heel nuttig dat hij met een frisse blik naar dit vraagstuk keek als vertegenwoordiger van burgers die nieuwe rechten hebben gekregen door hun lidmaatschap van de Europese Unie en die misschien verwachten dat sommige van deze kwesties beter worden aangepakt dan in het verleden.
Ik wil voortborduren op enkele punten d1e een aantal die mijn collega's al hebben gemaakt, in het bijzonder Diana Wallis en Andrew Schwab. Diana en ik houden ons bezig op dit terrein sinds we in 1999 in het Parlement kwamen. Daarom kennen we het belang ervan. Ik denk dat de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat als het Parlement deze kwesties niet voortdurend bij de Commissie aan de orde had gesteld en had verklaard dat het stelsel van de motorrijtuigenverzekering, in het bijzonder de grensoverschrijdende aspecten daarvan voor mobiele automobilisten, hoogst onbevredigend was, wij niet zo ver zouden zijn gekomen als nu het geval is, ergens dichtbij de Vierde richtlijn motorrijtuigenverzekering en misschien uitkijkend naar een vijfde.
Dit laat zien dat het Parlement werkelijk kan nadenken over de belangen van burgers bij complexe grensoverschrijdende vraagstukken die pas gaan meespelen als mensen in ernstige problemen komen. Mensen kwamen met hun problemen bij ons als zij een verkeersongeval in ander land hadden en niet in staat waren compensatie te vorderen voor wat in vele gevallen ernstig of levenslang letsel is.
Ik was blij dat de commissaris, in het verlengde van haar sterke betrokkenheid met consumenten en de energie die ze in deze portefeuille stopt, deze kwestie wilde aanpakken. Maar ik zou in het bijzonder willen benadrukken wat Nikolay Mladenov in zijn verslag stelt over de noodzaak tot intensivering van het samenwerkingsniveau tussen de verzekeringsbranche, lidstaten en de Commissie om te komen tot betere resultaten op basis van bestaande regelgeving. We handelen als een pressiegroep door prikkels in het stelsel te stoppen en ik vind dat we recht hebben op wat meer steun van het Europees verzekeringswezen.
Zita Pleštinská
(SK) Evenals mijn collega's die aan het debat vandaag hebben deelgenomen, vind ik het verslag van Nickolay Mladenov goed getimed en zeer belangrijk voor wat betreft consumentenbescherming.
In samenhang met het grotere volume aan buitenlands reizigersverkeer, vooral na de uitbreiding van de EU en Schengen, worden veel Europeanen in het buitenland slachtoffer van een verkeersongeval en ondervinden ze door onwetendheid vaak ernstige problemen.
Voordat ze met de auto naar het buitenland gaan, moeten burgers zich van basisinformatie voorzien over de vraag hoe ze claims aanpakken. Het is van belang om goede informatiecentra te bezoeken die krachtens de Vierde richtlijn motorrijtuigenverzekering in iedere lidstaat moeten zijn gevestigd. Het precontractuele informatiepakket moet brede informatie voor consumenten bevatten over de wijze waarop het systeem van schaderegelaars werkt en over rechtsbijstandsverzekeringen.
Lidstaten beschikken over verschillende stelsels en nationale regelgevende organen zijn beter in staat om de hoogst mogelijke bescherming aan hun consumenten te garanderen op hun nationale markten. Om deze reden ben ik het met de rapporteur eens dat het niet noodzakelijk is om de nationale strafbepalingen op communautair niveau te harmoniseren.
Milan Gaľa
(SK) Ik beschouw het instellen van een netwerk van schaderegelaars als een voordeel van de richtlijn van 2000 over motorrijtuigenverzekering. Hun inspanningen zullen de schikking van claims van automobilisten versnellen.
Wat betreft de strafbepalingen voor vertraging in de behandeling van claims deel ik de opvatting van de rapporteur. Op grond van subsidiariteit zijn nationale regelgevende organen beter in staat om het hoogst mogelijke niveau van consumentenbescherming op hun nationale markten te bieden.
Volgens de beschikbare gegevens wordt meer dan negentig procent van alle claims minnelijk geschikt, dus in dit verband is er geen behoefte aan een initiatief van de Commissie om een verplichte rechtsbijstandsverzekering voor de hele Europese Unie in te voeren. Het zou de kosten van een verplichte motorrijtuigenverzekering doen stijgen en de rechtbanken belasten met extra geschillen die in der minne hadden kunnen worden geschikt.
De vrijwillige aard van een rechtsbijstandsverzekering moet worden behouden en de burgers in de nieuwe lidstaten moeten meer informatie krijgen over verzekeringsproducten.
Colm Burke
(EN) Mijnheer de Voorzitter, als praktijkjurist heb ik te maken gehad met grensoverschrijdende claims. Het ziet er niet allemaal zo zonnig uit als misschien in het verslag wordt gesuggereerd. Hoe ik het verslag verwelkom, zijn sommige problemen die ik tegenkwam, problemen waarbij sprake is van rechtsbijstandsverzekering, maar waarbij de eisers het lastig vinden om de kosten op basis daarvan vergoed te krijgen. Deze eisers doorliepen gerechtelijke procedures doorlopen en gaven geld uit om hun vorderingen toegewezen te krijgen en moesten daarna tot de ontdekking komen dat enerzijds de verzekeraar van de verweerder die het ongeluk veroorzaakte niet de volledige kosten van de zaak betaalt, en anderzijds, dat hun eigen verzekeringsmaatschappij bij wie ze een rechtsbijstandsverzekering hadden afgesloten evenmin betaalt en voor haar verantwoordelijkheid wegloopt.
Dit is een gebied waarnaar we heel zorgvuldig moeten kijken. Ik had bijvoorbeeld een zaak waarbij we 30 000 euro voor een rapport van een forensisch accountant moesten betalen, maar we vervolgens niet de volledige kosten van dat rapport vergoed kregen. Hoewel de persoon zijn eigen verzekering had, was hij niet in staat zijn eigen verzekeringpolis in de kosten te laten bijdragen. Evenmin kon hij via die polis een schadevergoeding krijgen. Dat is een kwestie waarnaar we moeten kijken en waarvoor we adequaat toezicht moet regelen.
Meglena Kuneva
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank u nogmaals voor het zeer nuttige stuk werk dat de heer Mladenov met hulp van zijn collega's presenteerde. Het is ook voor de Commissie zeer nuttig. Zij stelt een onderzoek in naar de hoogte van compensatie die is toegekend aan slachtoffers van verkeersongevallen over de grens. Deze kwestie werd door mevrouw Wallis en enkele andere collega's aan de orde gesteld. We beogen uit dit onderzoek een objectieve, gefundeerde en op feiten gebaseerde analyse van deze kwestie te krijgen. Het onderzoek loopt en de Commissie bestudeert het tweede interimrapport.
De heer Harbour wees er ook op dat we zeer concreet in ons werk moeten zijn en bij deze kwestie nauw moeten samenwerken om de interne markt completer te maken, zowel voor ondernemingen als voor consumenten. Het is heel belangrijk om deze samenwerking tot stand te brengen.
Ik zie met vreugde dat het verslag van de heer Mladenov dit doet door de goede opbouw van de delen van zijn werk. Hij heeft ook zulke vriendelijke en nuttige steun van zijn collega's gekregen.
Nogmaals, felicitaties en dank.
Nickolay Mladenov
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de commissaris en mijn collega's voor hun zeer belangwekkende en inzichtelijke opmerkingen over dit verslag. Ik geloof er vast in dat de best beschermde consument iemand is die optimaal is geïnformeerd over zijn rechten en die zijn rechten kan verdedigen op basis van de verstrekte informatie. Wij als wetgevers moeten ervoor zorgen dat consumenten informatie krijgen en vrij zijn om de keus te maken of zij bepaalde bescherming tegen een bepaald risico willen hebben of niet, in plaats van een voor ieder gelijk niveau op te leggen.
Mevrouw Wallis, Andreas Schwab en de heer Burke stelden uiterst belangrijke punten aan de orde die ver uitgaan boven de zeer beperkte reikwijdte van dit verslag. Ik ben bijzonder gelukkig dat commissaris Kuneva heeft gezegd dat de Commissie een verder onderzoek zal instellen naar veel van de vragen die in dit Huis aan de orde zijn gesteld. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement heel zorgvuldig zal kijken naar het onderzoek dat de Commissie uitvoert en ook zal terugkomen op de door de heer Burke gestelde vragen, die absoluut valide zijn en steeds meer in veel lidstaten waaronder mijn land onderwerp van discussie vormen. De heer Schwab stelde de vraag van een uniforme aanpak van aansprakelijkheid. Dat is een zeer valide vraag voor ons allemaal. Ik hoop dat het onderzoek van de Commissie deze kwestie zal behandelen.
Ik wil nog iets zeggen over het vervolg van dit verslag. Ik hoop dat de Commissie haar verantwoordelijkheid zeer serieus neemt bij het toezicht op de tenuitvoerlegging van de bestaande strafbepalingen door de nationale autoriteiten. Toen we informatie vergaarden om dit verslag samen te stellen, was een klein aantal lidstaten niet erg toeschietelijk in het verstrekken van informatie over de wijze waarop het stelsel in hun samenleving functioneert, maar we zijn uiteindelijk erin geslaagd voor dit doel een adequaat antwoord te krijgen. Het zorgvuldig kijken naar de wijze waarop het stelsel functioneert en hoe het kan worden verbeterd, is een belangrijke taak die, dat weet ik zeker, de Commissie heel serieus zal verrichten in de komende maanden en jaren.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag plaats.
