Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 3 april 1998 werd onderbroken, te zijn hervat.

In memoriam
De Voorzitter
Dames en heren afgevaardigden, ik heb de trieste plicht u te mede te delen dat onze collega de heer Spalato Belleré op 21 april jongstleden is overleden. De heer Belleré was doctor in de medicijnen en kolonel bij het reservekorps. In juni 1994 werd hij gekozen tot lid van het Europees Parlement, waarin hij deel uitmaakte van de vervoerscommissie en van de interparlementaire delegatie voor de betrekkingen met Kazachstan.
Zoals u allen weet, is verder op 23 april jongstleden in Athene Konstantino Karamanlis gestorven, voormalig president van de Helleense Republiek. De betekenis van deze staatsman, die de motor is geweest achter het herstel van de democratie in Griekenland en de toetreding van dat land tot de Europese Unie, dient door alle Europeanen te worden erkend.
Ik verzoek u een minuut stilte in acht te nemen.
(Het Parlement neemt een minuut stilte in acht)

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Striby
Mijnheer de Voorzitter, aanstaande zaterdag 2 mei zullen we in Brussel een in meerdere opzichten historische beslissing nemen over de invoering van de eenheidsmunt. Los van mijn persoonlijke opvattingen over de euro en los van die van mijn fractie, willen wij er plechtig op wijzen dat het akkoord van Edinburgh Straatsburg definitief tot zetel van ons Parlement heeft gemaakt. Wij moeten zaterdag dus in Straatsburg bijeenkomen. Als Parlementslid en als Elzasser verzet ik mij tegen de keuze van Brussel voor deze buitengewone vergadering. Voor de zoveelste keer schendt ons Parlement de verdragen en neemt het een loopje met Straatsburg.
(Applaus vanuit verschillende banken)

De Voorzitter
Mijnheer Striby, het verdrag dat u daar aanhaalt biedt zoals u weet de mogelijkheid buitengewone vergaderperioden in te lassen, waarbij de plaats niet nader wordt voorgeschreven. Het Parlement heeft dus met een grote meerderheid besloten deze buitengewone vergadering hier in Brussel te houden. Dit biedt ons trouwens de unieke mogelijkheid op dezelfde plaats te vergaderen als de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en de Raad van staatshoofden en regeringsleiders. Om functionele en hoogst uitzonderlijke redenen houden we deze vergadering dus in Brussel.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, als Europese ben ik zeer tevreden dat wij hier in Brussel op zaterdag samenkomen. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u om u, uit naam van het Europees Parlement, in te zetten voor de vrijlating van Vincent Cochetel. De heer Cochetel is medewerker van het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen. Hij werd vandaag precies drie maanden geleden in Rusland ontvoerd. In de nacht van 29 januari werd hij door gewapende mannen meegenomen en sindsdien is hij spoorloos. De heer Cochetel is 37 jaar. Hij heeft twee kinderen en leidt de delegatie van de Hoge Commissaris voor de vluchtelingen in Vladikafkas, die honderdduizend vluchtelingen en ontheemden uit de regio van de Kaukasus onder haar hoede heeft. Ik verzoek u alles te doen wat u vermag, ook binnen de Russische Federatie, om Vincent Cochetel weer vrij te krijgen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Roth. Ik zal dat onverwijld doen.
Het woord is aan de heer Imaz San Miguel.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, het is nu bijna drie weken geleden dat er in Noord-Ierland een belangrijk vredesakkoord werd bereikt waarmee wij ons allen gelukkig kunnen prijzen, en waarmee we vooral de Noord-Ierse samenleving geluk mogen wensen alsook alle politieke actoren die de moed hebben gehad zich voor dit akkoord in te zetten, zoals de vorige Britse regering van de heer Major, de huidige regering van de heer Blair en de regeringen van de Ierse Republiek.
In Baskenland is de totstandkoming van dit akkoord met grote politieke belangstelling gevolgd door een aanzienlijk deel van de bevolking, die de hoop koestert dat het tragische en gewelddadige conflict waaronder zij gebukt gaat weldra door middel van de dialoog kan worden opgelost. Wij hopen dat de ETA net als de IRA de moed zal hebben de wapens neer te leggen en dat zij door middel van politieke onderhandelingen waarin zij vertegenwoordigd is, zal proberen akkoorden tot stand te brengen; we hopen ook dat de Spaanse regering de politieke moed zal hebben die de Britse regeringen hebben getoond door de weg voor een dergelijk proces vrij te maken. Ik hoop dat we in deze Vergadering binnenkort een vredesakkoord voor Baskenland kunnen verwelkomen, zoals ik ook hoop dat de Europese instellingen de inspanningen op dit terrein van harte zullen ondersteunen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Imaz.

Verwelkoming
De Voorzitter
Het doet mij bijzonder veel genoegen hier namens het Parlement een delegatie van het Australische parlement te verwelkomen, bestaande uit leden van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden en voorgezeten door mevrouw West, vice-voorzitter van de Senaat.
Onze Australische collega's zijn naar Brussel gekomen om deel te nemen aan de werkzaamheden van de drieëntwintigste interparlementaire bijeenkomst van het Australische parlement en onze instelling, een bijeenkomst die mede zal worden voorgezeten door de heer Nicholson.
Mevrouw de vice-voorzitter, geachte Australische collega's, namens de leden van onze instelling heet ik u welkom in het Europees Parlement.

Noord-Ierland
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het onlangs in Noord-Ierland bereikte vredesakkoord.
Het is mij een grote eer vandaag in het Europees Parlement mevrouw doctor Marjory Mowlam welkom te heten, de Britse staatssecretaris voor Noord-Ierland, alsook de heer David Andrews, minister van Buitenlandse Zaken van Ierland, evenals de heer Santer, voorzitter van de Europese Commissie.
Het doet ons allen genoegen dat zij hier vandaag aanwezig zijn.
Dankzij de besprekingen die ik in Londen, Belfast en Dublin heb gevoerd, heb ik kunnen inzien en constateren met hoeveel vastbeslotenheid beide regeringen zich inzetten voor het vredesproces en voor verzoening. Vandaag hebben wij de gelegenheid uiting te geven aan onze niet-aflatende solidariteit met hen en met het volk van NoordIerland. Net als u allen koester ik de hoop dat deze treurige, bloedige bladzijde uit de hedendaagse geschiedenis nu voor eens en voor altijd zal kunnen worden omgeslagen.
Mevrouw Mowlam, het woord is aan u.

Mowlam
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is voor mij een grote eer en een groot genoegen het hier vandaag met u te kunnen hebben over het akkoord dat op Goede Vrijdag is bereikt. Dit is voor mij ook een gelegenheid om een aantal personen te danken voor hun hulp bij de vredesonderhandelingen in Noord-Ierland die, naar ik hoop, tot een goede en duurzame regeling zullen leiden. Ik denk daarbij aan de economische hulp die de Europese Unie heeft verleend, maar even belangrijk is de steun geweest die wij van leden van het Europees Parlement en van de Commissie en van de voorzitters van het Parlement en de Commissie in het voorbije jaar hebben gekregen. Financiële steun is welkom en erg belangrijk. Belangrijk is echter ook dat een aantal personen tijd en energie steken in wat in Noord-Ierland gebeurt. Ik dank iedereen die in Noord-Ierland opnieuw enige hoop en vertrouwen heeft gewekt en heeft laten zien wat wij kunnen bereiken. Ik dank hen voor hun hulp.
Ik dank ook de drie leden van het Europees Parlement uit Noord-Ierland, de heren Hume, Nicholson en Paisley, voor hun gezamenlijke inspanningen om in Europa steun voor Noord-Ierland te krijgen.
Dit kan misschien wat onrechtvaardig zijn, maar toch zou ik in het bijzonder de heer Hume voor zijn inspanningen willen danken.
(Applaus) De inspanningen die hij in de loop van de jaren, toen dat nog niet vanzelfsprekend was, heeft verricht, blijken nu een beslissende betekenis te hebben. Ik vind het ook fijn dat mijn collega uit de Republiek Ierland, de heer Andrews, hier meteen eveneens het woord zal voeren. Doordat de twee regeringen hebben samengewerkt, zoals ook de leden van het Europees Parlement dat doen, hebben wij vooruitgang kunnen boeken. Wij mogen dat niet vergeten.
(Applaus) Tenslotte dank ik niet alleen de heer Santer, maar ook de andere leden van de Commissie voor wat zij hebben bijgedragen. Ik dank in het bijzonder mevrouw Wulf-Mathies. Ik zal het later nog hebben over wat zij voor ons in Noord-Ierland heeft gedaan. Ik dank ook de heer Flynn en onze goede vriend en kameraad Neil Kinnock voor hun steun.
(Applaus en gelach) Kameraad is vriendelijk bedoeld. In zekere zin zijn wij allen kameraden. Dat bedoelde ik.
Op dezelfde vriendschappelijke wijze dank ik de Raad voor zijn instemming met dit historische akkoord dat, naar wij hopen, een nieuwe start zal zijn en ons een kans zal bieden om tot een duurzame vrede te komen. Zoals ook de Raad heeft erkend, hebben vooral de moed en de vastberadenheid van de partijleiders en de bevolking van Noord-Ierland voor deze kans op vrede gezorgd. Wij hebben kunnen steunen op de moed en vastberadenheid van de partijleiders en op de economische hulp die wij via de EU-programma's hebben gekregen. Het bereikte akkoord steunt op de kernbeginselen van consensus, samenwerking, eerlijkheid en rechtvaardigheid. Die beginselen liggen aan de basis van het akkoord.
Dit is een uniek akkoord omdat het voortvloeit uit gesprekken tussen nationalisten, unionisten, royalisten en republikeinen. Voor het eerst sedert 70 jaar hebben zij door onderhandelingen een vergelijk kunnen bereiken. Zoals vele afgevaardigden beslist weten, wachten ons in de komende weken, maanden en jaren nog een aantal problemen. Aan beide zijden zijn er nog splintergroepen die het niet met het bestand en de onderhandelingen eens zijn. Zij zijn erop uit het akkoord op te blazen. Dat probleem blijft bestaan en gaat gepaard met geweld. Velen van u weten beslist dat het slachtoffer van de meest recente moordaanslag vorig weekend een 22-jarige student op weg naar huis was. Zulke problemen zullen in de toekomst wellicht nog rijzen. Zoals de Voorzitter van het Europees Parlement tijdens zijn recente bezoek aan Belfast opmerkte, zullen er altijd mensen zijn die het vredesproces proberen af te breken. Wij moeten daarop voorbereid zijn en de vaste wil hebben het vredesproces door hen niet te laten ondergraven. Ik herhaal hier wat uw Voorzitter daarover heeft gezegd.
Ik zal hier niet uitvoerig op de inhoud van het akkoord ingaan. Ik merk alleen op dat geen enkele van de betrokken partijen alles heeft gekregen wat ze wenste. Het akkoord is echter voor iedereen positief. Het eerbiedigt de culturele en politieke identiteit van alle betrokkenen en effent de weg voor een eerlijke, werkbare en duurzame regeling. Het akkoord is bereikt omdat iedereen bereid was een compromis te zoeken. Iedereen heeft zich inschikkelijk betoond. Daardoor is dit akkoord voor iedereen positief. Het voorziet in samenwerking in NoordIerland, tussen de gemeenschappen in Noord-Ierland, tussen het noorden en het zuiden van het eiland en tussen het Verenigd Koninkrijk en de Republiek Ierland.
Ik zou kort iets willen zeggen over een aantal aspecten van het akkoord die speciaal op Europa betrekking hebben. In het kader van de algemene regeling komt er een ministerraad van Noord en Zuid om tot meer samenwerking te komen dan nu al het geval is. In die raad zullen, tenminste als het resultaat van het referendum op 22 mei positief is, leden zitten van de Ierse regering en van het nieuwe bestuur van Noord-Ierland. Onder de ministerraad komen organen die de besluiten van de raad moeten uitvoeren. Een ervan zal zich met de Europese aangelegenheden bezighouden. Grensoverschrijdende EU-besluiten zullen door dat orgaan worden behandeld. Er komt ook een nieuw orgaan waarin de Britse en de Ierse regering zitting zullen hebben met nieuwe organen in Noord-Ierland, Schotland en Wales om aangelegenheden van gemeenschappelijk belang te behandelen. Daartoe behoren ook de EU-aangelegenheden. Zij zullen ook voordeel hebben bij de drastische constitutionele veranderingen die op dit ogenblik in het Verenigd Koninkrijk plaatsgrijpen, waar de samenwerking tussen Schotland, Wales, Noord-Ierland en Engeland op het gebied van de handel en de EU wordt versterkt.
Ik wens hierover niet uit weiden, maar iedereen in het Parlement weet dat Noord-Ierland de voorbije jaren via allerlei programma's veel economische steun heeft gekregen. De voorbije zes jaar ging het om meer dan 1, 3 miljard pond. Die steun heeft een belangrijke rol gespeeld en wij danken u daarvoor dan ook. Op moeilijke ogenblikken was het een grote steun te weten dat wij op de Europese Unie konden rekenen. Sommigen hebben tijd nodig om succes te boeken. Ik wil hier uitdrukkelijk verklaren dat de Europese Unie ons in moeilijke momenten altijd heeft gesteund. Ik herinner mij dat ik mij na een bijzonder weerzinwekkend weekend, toen mevrouw WulfMathies moest overkomen, voortdurend afvroeg of zij zou komen of niet. Welnu, zij is gekomen. Dat bewijst dat vertrouwen en volharding resultaten kunnen opleveren zoals het akkoord dat wij nu hebben bereikt. Ik dank dan ook de mensen die zelf naar Noord-Ierland zijn gekomen voor hun hulp.
(Applaus) De structuurfondsen zullen in Noord-Ierland een belangrijke financieringsbron blijven. Noord-Ierland heeft de doelstelling 1-status gekregen omdat daar bijzondere politieke en economische omstandigheden heersten. Dat is voor ons een enorme steun geweest. Wij weten dat het na de voor de periode na 1999 voorgestelde hervormingen veel moeilijker wordt om de doelstelling 1-status te krijgen. Toch wil ik er vandaag op wijzen dat die status in Noord-Ierland van grote betekenis is geweest om de vrede mogelijk te maken.
Ik maak van deze gelegenheid ook graag gebruik om iedereen te danken voor de kredieten uit het Fonds voor vrede en verzoening. Dat fonds is opgericht om de tenuitvoerlegging te ondersteunen van sociaal-economische beleidsmaatregelen op basis van samenwerking tussen groepen van de verschillende gemeenschappen. Die kredieten hebben in Noord-Ierland een ongelooflijk effect gesorteerd. Een van de redenen daarvan is dat de projecten een gemeenschapsoverschrijdend of grensoverschrijdend karakter moeten hebben. Er zijn 19.000 aanvragen voor kredieten uit het fonds ingediend. Het fonds heeft er daarvan 11.500 kunnen inwilligen. Dat betekent dat velen op het terrein hulp van Europa hebben gekregen. In Belfast is een centrum voor de opvang van mensen die hun naasten hebben verloren. Zij kunnen er over hun verdriet komen spreken en er hun pijn leren verwerken. In Ballybeen is een centrum voor vrouwen. Daar kunnen vrouwen omscholing krijgen, aan een nieuwe toekomst bouwen wanneer de kinderen het huis uit zijn en ook hun stem laten horen. In Noord-Ierland worden vrouwen niet altijd gehoord. Er is ook het ontwikkelingscentrum voor bedrijven in Ballymena, dat kleine bedrijven de kans geeft om te groeien en om - wat voor de vrede uiterst belangrijk is - werkgelegenheid te creëren.
Er bestaan ook centra zoals het gemeenschapscentrum in Greysteel. U herinnert zich ongetwijfeld dat in 1994 in de pub Rising Sun zes mensen zomaar werden neergeschoten. Met geld uit het Europees Fonds voor vrede en verzoening is een gemeenschapscentrum opgericht waar de twee partijen elkaar ontmoeten en waar het vertrouwen na die pijnlijke zaak begint terug te komen. Zulke dingen heeft het programma mogelijk gemaakt. Ik dank allen die zich daarvoor hebben ingespannen.
Ik wil het nog over een ander aspect van het zo innoverende en constructieve Fonds voor vrede en verzoening hebben. Het is in Noord-Ierland opgezet, maar heeft gevolgen voor vele Europese landen. De kredieten worden niet door de centrale regering, ministers of departementen uitbetaald. Mevrouw Wulf-Mathies heeft een omgeving gecreëerd waarin partnerschappen konden ontstaan - twintig in heel Noord-Ierland - tussen vertegenwoordigers van de gemeenschappen, plaatselijke politici, vakbondsmensen en zakenmensen. Die zijn samen rond de tafel gaan zitten en hebben namens hun plaatselijke gemeenschap zelf beslist waarvoor het geld moest worden gebruikt. Belangrijk is, dat op moeilijke ogenblikken tijdens de onderhandelingen in Noord-Ierland mensen van beide partijen aan 26 tafels met elkaar spraken.
Niet ik, maar de betrokken partijen zullen na het referendum een beslissing moeten nemen. Ik hoop dat die structuren blijven bestaan en voor anderen een voorbeeld zullen zijn van wat mogelijk is. Wij danken u dat u die structuren hebt gecreëerd.
(Applaus) Tenslotte wil ik het nog kort hebben over het Internationaal Fonds waaraan de Europese Unie in de loop van de jaren heeft bijgedragen. De bijdragen van de EU, 17 miljoen ecu voor 1998, zullen het fonds in staat stellen zijn belangrijke werk voort te zetten. Ik wil u vandaag dus danken voor al die steun. Zonder de hulp van het Europees Parlement zouden wij in Noord-Ierland nooit zijn geraakt waar wij nu staan. U weet zeer goed dat vele begunstigden van de programma's ons hebben aangemoedigd en gesteund om tot het akkoord te komen dat op Goede Vrijdag is bereikt. Voor de mensen in Noord-Ierland is Europa altijd een inspiratiebron geweest. U hebt ons op praktisch niveau geholpen. Dat is voor de mensen heel belangrijk. Ook ons EU-voorzitterschap hecht het grootste belang aan werkgelegenheid, bestrijding van de criminaliteit en onderwijs. U hebt ons ook de hoop en het vertrouwen gegeven dat wij aan de toekomst kunnen bouwen en dat wij in Noord-Ierland samen meer kunnen bereiken dan apart. U hebt ons laten zien dat wij daarin kunnen slagen als wij onze blik op de toekomst richten en in onze visie geloven en vertrouwen stellen. U hebt in het verleden al heel wat voor Ierland gedaan. Ik weet dat wij ook in de toekomst zullen samenwerken. Ik dank u allen voor uw steun.
(Langdurig en levendig applaus)
Andrews
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is voor mij een grote eer dat u mij hier vandaag hebt uitgenodigd om het, zoals mijn Britse collega, staatssecretaris Mowlam, over het akkoord te hebben dat na multilaterale onderhandelingen op Goede Vrijdag, 10 april, in Belfast is bereikt. Zoals mevrouw Mowlam zei, bewijst het uiterst positieve onthaal bij al onze vrienden in de wereld en in het bijzonder in de Europese Unie dat dit een belangrijk historisch akkoord is. Zoals mevrouw Mowlam wil ook ik uiting geven aan mijn oprechte erkentelijkheid voor uw solidariteit en steun. Wij waarderen die ten zeerste en beschouwen die zeker niet als vanzelfsprekend.
Men mag ook rustig stellen dat het akkoord niet de bekroning is van de laatste twee jaar moeizame onderhandelingen, maar van de tientallen jaren gezamenlijke inspanningen van de Britse en Ierse regeringen en een aantal vooruitziende en moedige politieke leiders. In het bijzonder moet ik hulde brengen aan een vooraanstaand lid van het Europees Parlement, namelijk de heer Hume, die mijn vriendin, collega en af en toe ook "kameraad" , mevrouw Mowlam, al heeft vermeld. Ik beklemtoon hier dat mijn vriend en collega, John Hume, in alle stadia van het proces een cruciale scharnierrol heeft vervuld. Tijdens de onderhandelingen heeft de Ierse regering zich altijd gespiegeld aan de Europese gedachte en aan de concrete verwezenlijkingen van de Unie. Wij hebben grote waardering voor de cruciale rol die de Unie bij de voorbereiding van de overeenkomst heeft gespeeld. Europa heeft in het bijzonder laten zien hoe oude vetes en bloedige conflicten door nieuwe partnerschapsstructuren kunnen worden overwonnen.
Wij hebben ook geleerd dat - met een parafrase op de tekst van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal - een nieuw Ierland niet door dwang of holle woorden tot stand kan worden gebracht. Een nieuw Ierland kan alleen tot stand komen door praktische verwezenlijkingen waardoor in de eerste plaats een echte solidariteit wordt gecreëerd. Als klein land in de Europese Unie weten wij uit ervaring dat de twee delen van het Ierse eiland op vele terreinen gemeenschappelijke belangen hebben. Ook in het Europees Parlement hebben de drie afgevaardigden van Noord-Ierland, de heren Hume, Paisley en Nicholson, ondanks hun scherpe meningsverschillen over politieke kwesties, kunnen samenwerken op vele terreinen die van belang zijn voor de mensen die zij vertegenwoordigen. De EU-structuren zijn voor ons een leidraad geweest tijdens de onderhandelingen over afspraken voor samenwerking en gezamenlijk actie tussen het noorden en het zuiden van Ierland.
De economische steun van de Europese Unie, onder meer via het programma voor vrede en verzoening, en haar bijdragen aan het Internationaal Fonds voor Ierland zijn van het grootste belang geweest om het vredesproces voor tal van personen en gemeenschappen in Noord-Ierland en in de graafschappen aan de Noord-Ierse grens in het zuiden van het eiland tot een tastbare werkelijkheid te maken. Wij zijn onze partners, namelijk de Commissie en het Europees Parlement, zeer erkentelijk voor hun gulle steun. Zoals mevrouw Mowlam dank ook ik de heer Santer, mevrouw Wulf-Mathies en de heren Kinnock en Flynn. Ik dank ook alle collega's die het vredesproces op een of andere manier hebben ondersteund. Wij hebben het ten zeerste op prijs gesteld dat de Voorzitter van het Parlement en de heer Santer naar Belfast zijn gekomen. Als lid van de Raad Algemene Zaken van de ministers van Buitenlandse Zaken wijs ik erop dat de steun van de heer Santer op maandag van doorslaggevend belang is geweest voor de plechtige verklaring die na die bijeenkomst is afgelegd. Wij zijn hem daarvoor zeer erkentelijk.
De Europese Unie heeft voor de programma's krachtige economische steun verleend. Het Europese voorbeeld heeft ook een grote morele rol gespeeld. Het conflict in Noord-Ierland, dat zoveel doden en gewonden heeft geëist, was een aanfluiting van de waarden van onze gemeenschappelijke Europese beschaving. Europa heeft echter bewezen dat geen enkele samenleving door een of andere ijzeren historische wet gedoemd is in de tredmolen van zijn verleden te blijven ronddraaien. Juist voor de ondertekening van het akkoord had de heer Trimble, leider van de Ulsterse unionisten, het over de wijze waarop het akkoord een einde kon maken aan onze binnenlandse koude oorlog en verklaarde hij dat dit voor de bevolking van het gehele eiland een reusachtige opluchting zou zijn.
In de afgelopen tien jaar hebben wij in Europa het einde van de koude oorlog meegemaakt en gezien hoe daarop een nieuw tijdperk van partnerschap is gevolgd. Wij hebben gezien hoe de Berlijnse muur werd neergehaald en hoe het IJzeren Gordijn verdween. Tussen de gemeenschappen bestaan nog altijd fysieke barrières. Tussen Noord en Zuid loopt nog altijd een grens, maar de echte scheidslijn is die tussen de harten en geesten van de mensen. Die scheidslijn loopt tussen hen die naar de toekomst kijken en nieuwe wegen van vrede en samenwerking zoeken en diegenen die vasthouden aan het verleden, aan het geweld en de verscheurdheid. Die scheidslijn willen wij nu doorbreken.
Het akkoord houdt zeker geen definitieve regeling in, maar creëert wel instellingen waarbinnen een nieuwe vertrouwensrelatie tot stand kan komen en die garanties bieden voor de inachtneming van de belangen en rechten van iedereen. Zoals mevrouw Mowlam zei, gaat het om een complex en ingewikkeld akkoord waarvan de vele elementen in de praktijk op elkaar worden afgestemd en tot een geheel worden gesmeed. De totstandbrenging van de structuren en de uitvoering van de beleidsmaatregelen waarin het akkoord voorziet, zullen veel tijd vergen en plaatsen ons voor grote uitdagingen. In die zin is het akkoord niet alleen een succes, maar ook een uitdaging voor de toekomst.
Uiterst belangrijk is dat de Europese Unie ons blijft helpen om het hoofd te kunnen bieden aan de nieuwe uitdagingen waarvoor het akkoord ons plaatst. Zoals de Britse regering kijkt ook mijn regering uit naar onze verdere samenwerking met de Commissie, het Europees Parlement en onze partners. Wij zullen de uitdaging van de vrede en verzoening aangaan. Ik ben daarom opgetogen over het akkoord dat maandag in de Raad Algemene Zaken is bereikt: de Unie moet bij de bevordering van een duurzame vrede en voorspoed in Noord-Ierland een actieve rol blijven spelen. Zoals u weet, wordt op 22 mei in het noorden en het zuiden van Ierland een referendum gehouden. De bewoners van Ierland zullen in de eerste plaats worden verzocht voor de vrede te stemmen. Zij moeten daarbij het voortreffelijke voorbeeld van Europa, dat zichzelf heeft weten om te vormen, voor ogen houden. Ik ben ervan overtuigd dat de mensen het akkoord zullen ondersteunen en zullen toestaan dat de reusachtige mogelijkheden die het biedt ook werkelijkheid worden.
Namens mijzelf en mijn regering dank ik de Voorzitter van het Parlement eens te meer voor zijn uitnodiging. Ik dank u en uw collega's nogmaals.
(Levendig applaus)

Santer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is voor mij een grote eer hier vandaag het Europees Parlement in dit voor ons allen in de Europese Unie uiterst belangrijke debat te mogen toespreken. Amper twee weken geleden werd tijdens de onderhandelingen over de toekomst van Noord-Ierland in Belfast een akkoord bereikt. Dat akkoord vergde heel wat politieke moed en vastberadenheid. Namens de Commissie wil ik hier vandaag hulde brengen aan allen die in dit vredesproces een rol spelen: de regeringen van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, de staatssecretaris voor Noord-Ierland, mevrouw Mowlam, en de Ierse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Andrews, die wij beiden vanmiddag hartelijk welkom heten, de partijen die aan de onderhandelingen hebben deelgenomen, senator George Mitchell, die een voortreffelijk voorzitter is geweest, zijn medevoorzitter oud-premier Harri Holkeri en generaal John de Chastelain.
Wij zijn ingenomen met het akkoord, hoewel het niet aan ons is daarover een oordeel uit te spreken. Dat moeten de mensen in het noorden en het zuiden van Ierland tijdens de referenda op 22 mei doen. Wij kunnen het vredesen verzoeningsproces evenwel van ganser harte blijven steunen. In de politiek is er geen nobeler taak dan mensen bijeen trachten te brengen om vrede en verzoening te stichten, wat ook hun achtergrond, godsdienstige of etnische afkomst mag zijn. Wij moeten een einde maken aan de onverdraagzaamheid, haat, angst en onzekerheid. Wij moeten vertrouwen in een nieuwe toekomst wekken en hoop en kansen bieden op geluk en een behoorlijke toekomst voor de komende generaties. Een nobeler taak is er niet. Daarvoor moeten wij ons altijd opnieuw inspannen en daarin moeten wij ook willen slagen. Daarom juichen wij het bereikte akkoord toe.
Weerspiegelt dit akkoord immers niet de geest die de gehele geschiedenis van de Europese Unie zelf heeft geïnspireerd? Belijden wij als overtuigde Europeanen niet elke dag opnieuw dat wij alle Europese volkeren in vriendschap, vrede en verzoening en in een geest van verdraagzaamheid en wederzijds respect bijeen willen brengen en aldus de basisbeginselen van ons Verdrag willen uitvoeren? Dat is onze bestaansreden, maar ook de verklaring van ons succes. Vandaag verheugen wij ons hier over de geboekte vooruitgang. Ik meen dat de Europese Unie bij de onderhandelingen over het akkoord in drie belangrijke opzichten een beslissende rol heeft gespeeld.
In de eerste plaats is de Europese Unie voor de twee gemeenschappen een vast politiek referentiepunt geweest. De Europese Unie heeft laten zien hoe vroeger verdeelde gemeenschappen en landen in Europa nu kunnen samenwerken, elkaar kunnen vertrouwen en in onze moderne wereld samen succes kunnen boeken. In de tweede plaats zijn onze instellingen - Parlement, Raad, Economisch en Sociaal Comité en Comité van de regio's - belangrijke politieke ontmoetingsplaatsen waar leden van de regeringen van het Verenigd Koninkrijk en Ierland en politici uit het noorden en het zuiden van Ierland op vele terreinen constructief hebben kunnen samenwerken. Het Europese politieke proces heeft aangetoond dat meningsverschillen op vriendschappelijke wijze en zonder kwaadwilligheid of wederzijdse verwijten kunnen worden opgelost. Onze instellingen hebben hun rol dus gespeeld.
In de derde plaats vind ik het heel belangrijk dat wij in Europa praktische steun zijn blijven verlenen aan de inspanningen van de twee regeringen om tot vrede en verzoening te komen. Wij hebben dat gedaan door, enerzijds, het economische en sociale herstel te bevorderen en, anderzijds, de verzoening tussen de gemeenschappen rechtstreeks te ondersteunen. Vanaf 1988 leveren wij een grote bijdrage aan het Internationaal Fonds voor Ierland. In totaal hebben wij daaraan 135 miljoen ecu bijgedragen. Zo zijn 25.000 banen gecreëerd. Na het bestand van 1994 hebben wij het bijzondere programma voor vrede en verzoening in Noord-Ierland en de Ierse grensgraafschappen op stapel gezet. Dat programma heeft de onvoorwaardelijke steun van de Noord-Ierse leden van het Europees Parlement gekregen en is een groot succes geworden.
Tijdens mijn recente bezoek aan Noord-Ierland heb ik persoonlijk een aantal gemeenschaps- en grensoverschrijdende projecten leren kennen. Ik heb het Vrouwencentrum in Shankill bezocht en het Ray of Hope koor gehoord. Ik was daarvan diep onder de indruk. Weinigen weten dat uit het bijzondere programma niet minder dan 11.000 projecten worden gefinancierd en dat daarbij meer dan 2.000 mensen, een zevende van de NoordIerse bevolking, betrokken zijn. Ik kan hier vandaag dan ook tot mijn groot genoegen zeggen dat de Commissie vanochtend is overeengekomen in het voorontwerp van begroting voor 1999 nogmaals 100 miljoen ecu voor het programma voor vrede en verzoening voor te stellen.
Dat brengt het totaal voor het programma op 500 miljoen ecu over vijf jaar. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement hiermee zal instemmen.
Laten wij ook de rol niet vergeten die andere communautaire fondsen hebben gespeeld: ik denk daarbij onder meer aan het algemene programma voor Noord-Ierland in het kader van de structuurfondsen, INTERREG en URBAN. In het kader van doelstelling 1 van de structuurfondsen is 1, 3 miljard ecu naar Noord-Ierland gegaan. Wij hebben Noord-Ierland altijd met overtuiging aanvullende hulp verleend. Wij hebben gedurende lange tijd zeer terecht alle gemeenschappen ondersteund. Ik merk ook op dat het programma voor vrede en verzoening een proefterrein is geweest voor nieuwe vormen van samenwerking en uitvoering van onze structuurfondsenprogramma's en een bron van inspiratie voor een meer gedecentraliseerde uitvoering in de volgende programmeringsperiode.
De Europese Unie zal het sociale en economische herstel in Noord-Ierland blijven steunen. In de initiële fase zal de Gemeenschap steun verlenen op basis van ons voorstel om onze bijdrage aan het programma voor vrede en verzoening te verhogen, maar ook daarna zal het effect ervan merkbaar zijn. Voorts ben ik er zeker van dat wij, door met de twee regeringen en alle politieke partijen en strekkingen samen te werken, nieuwe en creatieve manieren zullen vinden om in te gaan op de nieuwe kansen die dit akkoord creëert. Ik kan u verzekeren dat wij daarvoor alles in het werk zullen stellen.
Tot besluit zou ik nog willen zeggen dat wij grote bewondering hebben voor de moed van de mensen in het noorden en het zuiden van Ierland en van allen die bij het vredesproces zijn betrokken. Wij ondersteunen de grote inspanningen die zij op de weg naar vrede en verzoening leveren. Wij verbinden ons ertoe dit moedige proces te blijven ondersteunen. Om te eindigen zou ik Václav Havel willen citeren. Hij heeft zeer goed geformuleerd wat ik op dit ogenblik denk: " Ik geloof oprecht in het vreedzaam naast elkaar bestaan van regionale gemeenschappen in een wereldgemeenschap van alle mensen" . Ook ik geloof daarin.
(Applaus)
De Voorzitter
Dank u, mijnheer Santer.
Het woord is nu aan de heer Hume, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten.

Hume
Mijnheer de Voorzitter, het is voor mij een groot genoegen dat de leiding van mijn fractie mij heeft verzocht hier vandaag namens onze fractie het woord te voeren. Ik ben er immers van overtuigd dat de grote meerderheid van de Noord-Ierse bevolking wenst dat ik vandaag uiting geef aan haar diepe erkentelijkheid voor de krachtige steun die alle Europese instellingen aan de vredesbeweging onder de bevolking hebben gegeven.
In de eerste plaats dank ik u omdat u als vertegenwoordiger van het Europees Parlement naar Noord-Ierland bent gekomen en er het verlangen naar vrede hebt versterkt door de gewone mensen, die zolang in de kou zijn blijven staan, te laten zien dat Europa en de rest van de wereld zich echt om hen bekommeren. Dat heeft het verlangen naar vrede bij de bevolking enorm versterkt. Op die manier bouwt u voort op de fundamenten die de Europese Commissie heeft gelegd en waarvan de stevigheid niet mag worden onderschat.
Toen het bestand werd uitgeroepen kwam de heer Delors ons onmiddellijk vragen wat hij kon doen en zette hij het bijzondere programma voor vrede en verzoening op stapel. Zijn opvolger, de heer Santer, kwam naar NoordIerland om de mensen ter plaatse te ontmoeten. Zo gaf de voorzitter van de Europese Commissie een duidelijk signaal van goede wil, maar ook van positieve steun en oprechte inzet voor het vredesproces.
Dat mevrouw Wulf-Mathies, commissaris voor regionaal beleid en speciaal voor Noord-Ierland bevoegd, vaak naar Noord-Ierland is gekomen, daar de gebieden met de hoogste werkloosheid heeft bezocht en mensen van beide zijden rondom hun gemeenschappelijk belang, het economische herstel, heeft bijeengebracht is een belangrijke factor geweest voor het genezingsproces dat volgens ons nu aan de gang is. Uiteraard hebben ook de twee regeringen die hier vandaag vertegenwoordigd zijn en vooral de twee personen welke die regeringen hier vertegenwoordigen en die tijdens de onderhandelingen over het akkoord voortreffelijk werk hebben verricht, grote inspanningen gedaan. Dat geldt trouwens ook voor de vorige regeringen, die zich eveneens hard voor de vrede in ons land hebben ingespannen.
Ik meen dat wij nu een historische gelegenheid hebben om een nieuwe start te maken en ons tragische en verschrikkelijke verleden achter ons te laten. Die nieuwe start is voor geen van beide bevolkingsgroepen een overwinning. In een verscheurde samenleving is een overwinning immers geen oplossing.
Wij hebben nu een akkoord waarin het belang wordt onderstreept van verzoening en respect voor de identiteit en het eigen karakter van de twee bevolkingsgroepen. Het akkoord creëert de voorwaarden waarin de twee groepen in dienst van hun gemeenschappelijke belangen kunnen samenwerken en aldus de barrières uit het verleden kunnen afbreken. Ook hier zien wij de reusachtige invloed die de Europese Unie heeft uitgeoefend. Zoals ik al vaak heb gezegd, is de Europese Unie een belangrijke inspiratiebron voor het streven naar vrede geweest. Velen zeggen dat de Europese Unie een uitsluitend economische aangelegenheid is. Zoals ik al vaak tegen gewone mensen heb gezegd, is de Europese Unie vooral het mooiste voorbeeld in de wereldgeschiedenis van de manier waarop conflicten kunnen worden opgelost.
Hadden wij ons vijftig jaar geleden, toen voor de tweede keer in deze eeuw miljoenen mensen waren afgeslacht, kunnen voorstellen dat wij hier vandaag allen bijeen zouden zitten? Toch zijn wij hier. Dat hebben wij te danken aan de filosofie waarover ik het zojuist had en die men niet alleen in Noord-Ierland maar in alle conflictgebieden in de wereld moet toepassen. Uiteindelijk zijn alle conflicten immers het gevolg van het feit dat de anderen als een bedreiging worden beschouwd.
(Applaus) De volkeren van Europa zijn tot de slotsom gekomen dat verschillen qua ras, godsdienst, nationaliteit of afkomst toevallig zijn en niet iets om voor te vechten. Verscheidenheid is iets wat je moet respecteren. Als wij nu kijken naar de filosofische principes waarop de vrede berust, stellen wij vast dat de volkeren van Europa instellingen hebben opgericht - ze zijn hier vandaag alle drie vertegenwoordigd - die de verschillen tussen de volkeren onvoorwaardelijk respecteren. Niemand in Europa heeft zijn identiteit hoeven opgeven. De mensen zijn - dat is het allerbelangrijkste - gaan samenwerken op sociaal en economisch gebied, waar zij gemeenschappelijke belangen hebben. Ik zeg vaak dat zij daarbij veel zweet hebben gelaten maar geen bloed hebben vergoten. Zo kunnen wij barrières die in de loop der eeuwen zijn opgebouwd, afbreken en het nieuwe Europa vorm geven.
Dat zijn de beginselen waarop ook dit nieuwe akkoord bij nader inzien berust. Er komen instellingen in NoordIerland, tussen Noord en Zuid en tussen Groot-Brittannië en Ierland die onze verschillen respecteren maar ons ook de mogelijkheid bieden op basis van partnerschap, gelijkheid, wederzijds respect, instemming en consensus in het belang van allen samen te werken. Als wij, naar het voorbeeld van de twee regeringen die zich voor dit akkoord hebben ingespannen, die basis leggen, zullen wij, door samen te werken, hopelijk het genezingsproces in Ierland op gang kunnen brengen en de eeuwenoude vooroordelen kunnen wegnemen. Wij hopen dat het nieuwe Ierland zich, zonder overwinnaar aan een van beide zijden en op basis van overeenstemming en eerbied voor de verschillen, op dezelfde manier als het nieuwe Europa zal ontwikkelen.
Mijnheer de Voorzitter, ik twijfel er niet aan dat de onafgebroken steun van de Europese Unie en in het bijzonder van de Commissie en de Raad voor het economische herstel een belangrijke bijdrage zal leveren aan de versterking van de gemeenschappelijke belangen en dat de mensen zullen beseffen dat de internationale gemeenschap de vrede op het eiland voor de kusten van de Europese Unie massaal steunt. De vertegenwoordigers van alle groepen van onze bevolking moeten van die massale internationale goodwill nu gebruik maken en die in echte voordelen voor de bevolking omzetten. Door aldus samen te werken moeten zij de eeuwenoude barrières opruimen.
In Noord-Ierland hopen wij dat onze vrienden in de Europese Unie ons zullen blijven steunen. Wij danken u daarvoor. Wij hebben veel vertrouwen in de toekomst. Ik weet dat ik de mening van de grote meerderheid van de bevolking aan beide zijden van onze kleine gemeenschap vertolk als ik zeg dat wij ons verleden definitief achter ons willen laten. Laten wij hopen dat de volgende eeuw de eerste in de geschiedenis van ons eiland wordt waarin geen mensen meer op straat worden vermoord en geen jongeren meer hoeven emigreren om aan de kost te komen.
(Langdurig en levendig applaus)
Banotti
Mijnheer de Voorzitter, dit is een moment van grote hoop en dankbaarheid in Ierland: hoop op de twee referenda die weldra worden gehouden en dankbaarheid jegens al onze vrienden en collega's die ons in de loop der jaren zo krachtig hebben gesteund. Ik feliciteer allen die de jongste jaren en in het bijzonder in de voorbije maanden hebben geholpen om het proces - naar wij hopen - met succes te bekronen. Ik feliciteer in het bijzonder hen die, ondanks de vele teleurstellingen die zij hebben opgelopen, de lange weg van volharding en geduld hebben gekozen. Dankjewel, John.
Gedurende het gehele proces stond Europa aan onze zijde. Europa heeft ons niet alleen financieel geholpen. Wij hebben ook menselijke en politieke steun gekregen van collega's die naar ons toe zijn gekomen en hebben kunnen rekenen op de oprechte belangstelling van alle fracties in het Parlement. Dit akkoord is een belangrijke stap maar, zoals onze beide ministers al hebben gezegd, er wacht ons nog een langdurig proces. De grootste uitdaging voor de volgende jaren is volgens mij de vraag hoe wij de gewone mensen van beide gemeenschappen in Noord-Ierland kunnen samenbrengen. Ik denk niet alleen aan de gemeenschappen in Noord-Ierland zelf, maar ook aan de gemeenschappen in Noord en Zuid, waartussen jammer genoeg nog altijd een diepe kloof gaapt. Niet alleen de fysieke maar ook de psychologische grens hield ons gescheiden. Dat wordt de grote uitdaging voor de komende jaren. Wij kunnen veel samen doen en hebben grote mogelijkheden. Laten wij die gebruiken.
Ik breng hulde aan alle betrokkenen, maar wil toch ook wijzen op de inspanningen die de vrouwen in Noord-Ierland hebben geleverd, niet alleen onder elkaar, maar ook met de vrouwen in het Zuiden. De Women's Coalition heeft een belangrijke bijdrage aan dit proces geleverd. Ook dat dient te worden gezegd. Geachte collega's, ik wil u allen danken, in het bijzonder de Commissie en allen die zich zo hard voor deze voor ons allen grote dag hebben ingespannen.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats breng ik hulde aan staatssecretaris Mowlam en minister van Buitenlandse Zaken Andrews voor hun grote persoonlijke bijdrage aan de onderhandelingen die tot het vredesakkoord hebben geleid. Ik dank ook de heer Santer en zijn collega's in de Commissie voor de steun die zij vanaf het begin aan dit proces hebben gegeven.
Het allerbelangrijkste is nu dat het akkoord op 22 mei in Noord-Ierland en de Republiek Ierland door de kiezers wordt goedgekeurd. Ik hoop dat het Europees Parlement het akkoord morgen, bij de stemming over de ontwerpresolutie, bij de kiezers in de twee delen van Ierland zal aanbevelen. Ik vind het goed dat men is overeengekomen een Noord-Zuid-ministerraad op te richten en de taak van die raad in Westminster en Dublin bij wet te omschrijven. De Noord-Zuid-ministerraad krijgt een aantal taken waardoor de gekozen afgevaardigden in overheidsorganen aan beide zijden van de grens nauwer zullen moeten samenwerken om gebruik te kunnen maken van de geboden mogelijkheden om de economische groei en de werkgelegenheid op het gehele Ierse eiland te bevorderen.
De Europese Unie heeft in het vredesproces een belangrijke rol gespeeld, in het bijzonder door haar steun aan initiatieven die de samenwerking tussen de verschillende gemeenschappen hebben bevorderd. Als die initiatieven in de komende jaren worden voortgezet, kunnen ze nog heel wat meer vruchten afwerpen. Ik hoop dat de Commissie met de autoriteiten aan beide zijden van de grens spoedig gesprekken zal aanknopen om na te gaan hoe het toenaderingsproces in Ierland het best kan worden gestimuleerd.
De Europese Unie zelf is het bewijs van wat kan worden bereikt als volkeren beslissen hun oude vetes te beëindigen en voortaan samen oplossingen voor hun gemeenschappelijke problemen te zoeken. De twee gemeenschappen in Noord-Ierland hebben gedurende vele jaren tegenover elkaar gestaan. Beide gemeenschappen hebben onder die verdeeldheid geleden. Eindelijk hebben wij nu de kans het proces op gang te brengen om die nog steeds bestaande tegenstellingen weg te werken.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, dit is voor het Parlement een bijzonder moment. Dit is een historisch moment omdat zowel de Britse als de Ierse regering het Europees Parlement en de mensen in Ierland en op de Britse eilanden in het algemeen een uniek akkoord aanbevelen dat uitzicht biedt op een nieuwe start voor NoordIerland en zijn betrekkingen. Het akkoord van Belfast bevestigt de rol van de democratie, de rechtsstaat en het primaat van de constitutionele politiek. Daarom bevelen de Europese liberalen het akkoord bij de bevolking van het noorden en het zuiden van Ierland aan. Wij zijn grote erkentelijkheid verschuldigd aan alle politieke leiders die de moed hebben gehad zich van de steriele politieke stereotypes van het verleden te bevrijden.
Dit akkoord biedt de beste vooruitzichten sedert een generatie, of misschien zelfs in ons gehele leven, om een partnerschap tot stand te brengen dat, zoals hier al is gezegd, op consensus, gelijkheid en wederzijds respect steunt. In de twee delen van Ierland krijgen de kiezers in een referendum de mogelijkheid om de plegers van geweld in alle partijen elke legitimiteit te ontnemen. Wat zij ook mogen beweren, die mensen hebben nooit namens de meerderheid gehandeld. Een overweldigend ja is de beste manier om dat duidelijk te maken en een duurzame vrede te vestigen.
Wij stellen vast dat sommigen van hen die gedurende vele maanden hebben gezwegen nu het hardst roepen en de oude en achterhaalde clichés van het verleden in de mond nemen. Wij moeten deze nieuwe gelegenheid aangrijpen. Wij zijn ingenomen met de steun die de heer Santer en de Commissie ons vandaag opnieuw hebben beloofd. Wij stellen met voldoening vast dat de solidariteit wordt voortgezet en zelfs nog wordt verdiept.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit nog het volgende. In verband met Europa verklaarde Jean Monnet: " Wij smeden geen coalities tussen staten, maar een unie tussen volkeren" . Wij, Europese liberalen, menen dat het Europees Parlement morgen bij de stemming Monnets idee van een unie tussen volkeren bij alle mensen in Ierland moet aanbevelen. Dat moet onze politieke boodschap uit dit debat zijn.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, net zoals de overige fracties van het Parlement heeft mijn fractie de sluiting van het vredesakkoord op 10 april, door de Britse regering, de regering van de Ierse Republiek en door de partijen die de Noord-Ierse gemeenschappen vertegenwoordigen, met een intens gevoel van betrokkenheid gevolgd. In onze ogen is het een bijzonder positief teken dat mevrouw Mowlam en de heer Andrews hier vandaag samen zijn gekomen vanuit een en dezelfde overtuiging en betrokkenheid. Hun innemend optreden, hun overtuiging en hun betrokkenheid zijn er debet aan dat het Europees Parlement zich vandaag in zekere zin trots voelt.
Onze fractie heeft in de vorige zittingsperiode al duidelijk gemaakt dat de vrede in Noord-Ierland haar ter harte gaat, ten eerste door de interventies van de afgevaardigden van Democratisch Links uit Ierland en ten tweede door de persoonlijke activiteiten van ondervoorzitter Gutiérrez Díaz als rapporteur inzake het internationaal Fonds voor de vrede in Noord-Ierland en als lid en voorzitter van de Commissie regionaal beleid. Uit die persoonlijke activiteiten bleek de betrokkenheid van onze fractie, want wij zijn ervan overtuigd dat Ierland vele mannen en vrouwen van goede wil telt, vele democratisch ingestelde mensen, die zichzelf bovendien ook als Europeanen beschouwen. Het is dan ook niet vreemd dat heden noch de vrede noch de democratie hun angst inboezemt. De voorzitter van de Commissie, de heer Santer, heeft het hier al gezegd: we mogen niet bang zijn voor de vrede. De risico's van de vrede zijn altijd veel kleiner dan de gevaren van het geweld.
Daarom willen wij, als Europees Parlement, dat onze betrokkenheid duidelijk tot uiting komt; we willen de Commissie en de Raad ertoe bewegen al die programma's en solidariteitsacties op te zetten omdat we willen delen in de vreugde van de vrede, omdat wij willen dat binnen een paar jaar de Ierse Europarlementariërs elkaar van harte de hand kunnen schudden, dat zij betrokken zijn bij hetzelfde politieke project voor de democratie in Europa en voor alle volkeren van Europa. Voor elk probleem en voor elk land is er een andere oplossing. Maar de uitgangspunten van het afzien van geweld in Ierland, van het zich verbonden voelen met de vrede en dat van de dialoog, die uitgangspunten zijn van universele waarde. Andere gevolgtrekkingen kunnen we niet maken. We mogen alle problemen niet op een grote hoop gooien en een algemene oplossing voorstellen, maar het is wel duidelijk dat iedereen gebaat is bij de keuze voor Europa, de keuze voor democratie en voor het afzien van geweld, en daarom prijzen wij ons vandaag gelukkig met deze overeenkomst en met het feit dat de bevolking van Noord- en Zuid-Ierland voor Europa heeft gekozen, door de vrede en de democratie te herstellen met het oog op de toekomst van hun kinderen en die van hun land.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, al te lang zijn wij in Groot-Brittannië en Ierland uitsluitend door leed verbonden geweest. Ik ben dan ook opgetogen over het akkoord van Goede Vrijdag en heet mevrouw Mowlam, staatssecretaris voor Noord-Ierland, en onze eigen minister Andrews hier daarom van harte welkom.
Het akkoord is een bijzonder belangrijke historische stap en verdient de steun van allen die dit oude conflict willen beëindigen. Wie het akkoord afwijst, kiest voor de voortzetting van het geweld. Wie ja stemt, kiest voor de beëindiging van het geweld waarnaar wij allen moeten streven.
Samen met de meeste politieke partijen in de regio hebben de twee regeringen een akkoord bereikt over een aantal voorstellen die ons eng Brits of Iers nationalisme overstijgen. Ik hoop dat wij een aantal politieke afspraken kunnen maken waarbij identiteit en grondgebied niet langer de maatstaf voor de oprichting van een staat zijn. De politieke ellende in Noord-Ierland was grotendeels het gevolg van het feit dat het in een strijd op leven en dood verwikkelde Britse en Ierse nationalisme een donkere schaduw over het land wierp. Alleen als de twee regeringen de onderliggende constitutionele problemen aanpakten, kon die schaduw worden weggenomen en kon de situatie enigszins opklaren.
De akkoorden over de politiehervorming, de vrijlating van gevangenen, slachtofferhulp, mensenrechten en wetten inzake gelijkheid zijn van het allergrootste belang en moeten met fantasie en loyaliteit worden uitgevoerd. Wij zijn allen op gelijke voet burgers van de Europese Unie. Zoals de heer Hume opmerkte, moeten wij elkaar met respect leren bejegenen.
Toch zou ik graag een waarschuwing laten horen. Zoals ze op dit ogenblik is geregeld, dreigt de besluitvorming in de nieuwe vergadering de huidige verdeeldheid te versterken en te institutionaliseren. Ik vind het ietwat wansmakelijk dat gekozen afgevaardigden, die uiteindelijk de gehele Gemeenschap moeten vertegenwoordigen, handelen volgens regels die hun oorsprong veeleer in een indeling naar bevolkingsgroep dan in de democratie vinden. Ik hoop dat die elementen uit de akkoorden kunnen worden weggewerkt naarmate de verzoening tot stand komt, het vertrouwen groeit en een echte democratische consensus tot ontwikkeling komt.
Ik weet dat dit een ideaal is en dat de moeilijke stap weg van het conflict nog niet is ondernomen. Wij moeten echter vooral vermijden dat de vrouwen, die in de jaren van het conflict zoveel hebben gedaan om gemeenschapsoverschrijdende acties te voeren, van het vredesproces worden uitgesloten. In dat verband dank ik in het bijzonder mevrouw Wulf-Mathies voor de wijze waarop zij het programma voor vrede en verzoening heeft opgezet. Dat programma is, zoals mevrouw Mowlam heeft gezegd, stevig in de Gemeenschap verankerd. Dat is voor de oplossing van het conflict uiterst belangrijk. Ik beveel het akkoord dan ook bij iedereen aan.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mijn fractie dat ik op dit historische ogenblik als haar woordvoerder mag optreden. Misschien is dat omdat ik vertegenwoordiger ben voor Schotland, dat niet alleen geografisch, maar ook cultureel dicht bij Ierland ligt. Vroeger hadden wij dezelfde taal en cultuur als Ierland. Wij zijn oprecht om alle delen van dat nobele eiland bekommerd. Wij brengen hulde aan hen die de juiste woorden hebben weten te vinden. Ooit heb ik de woorden gelezen van een Britse ambassadeur in Dublin: " Dit is een land waar woorden in wapens kunnen veranderen" . Tijdens de harde onderhandelingen heb ik vastgesteld hoe zorgvuldig mevrouw Mowlam haar woorden moest kiezen. Toch kwam elk woord recht uit haar hart. Zij had een zware rol. Ik breng ook hulde aan mijn oude vriend uit de jaren '60, John Hume, die zijn leven aan het proces van geduldige vredesbesprekingen heeft gewijd. Ik breng ook hulde aan alle vroegere en huidige premiers en aan politici zoals de heer Andrews, die hier vandaag aanwezig is, en de heer Trimble, die heeft volgehouden toen vele unionisten twijfelden.
Er trad oorlogsmoeheid op. Er waren 3.600 doden gevallen, meestal burgers. Ik heb gelezen wat een man van de IRA zei: " Ik heb mij op 20-jarige leeftijd bij de IRA aangesloten. Ik ben nu boven de 40 en heb veel te veel begrafenissen meegemaakt" . Toen de oorlogsmoeheid intrad, begon iedereen zich te realiseren dat geweld geen uitkomst biedt. Alle partijen hebben hun standpunten en traditionele houding opgegeven. Zoals de heer Hume zegt, hebben ze nieuwe betrekkingen aangeknoopt en vormgegeven. Deze voortreffelijke politici hebben een brug van hoop geslagen. De optimisten hebben het van de pessimisten gewonnen.
Er zijn echte concessies gedaan. Ierland heeft zijn aanspraken op het Noorden opgegeven en de nationalisten in het Noorden hebben aanvaard dat er ook zonder een verenigd Ierland een oplossing voor Noord-Ierland kan komen. Wij brengen hun allen en de Europese Unie hulde. De Britse sensatiepers levert altijd kritiek op de Europese Unie. Ik kan daarop alleen maar zeggen dat als vrede in Noord-Ierland het enige was wat wij hadden kunnen bereiken, de Europese Unie alleen daarom al de moeite waard zou zijn geweest.
Wij hebben een ontmoetingsplaats gecreëerd waar alle delen van Ierland informeel kunnen bijeenkomen en in het voordeel van het gehele eiland kunnen samenwerken. De zwijgende meerderheid in Ierland wil vrede. Laat ze daar nu voor stemmen.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats sluit ik mij aan bij de hulde die hier is gebracht aan uzelf, de heer Santer, mevrouw Wulf-Mathies en de anderen die tot dit akkoord hebben bijgedragen. Gedurende dertig jaar heeft de bevolking van Noord-Ierland geen normaal sociaal leven meer gekend. De mensen hebben er al die jaren zwaar geleden onder het onnoemelijke kwaad en de gewelddaden van terroristen. Achter welke letters van het alfabet de terroristen hun wreedheid verbergen, heeft geen enkel belang. Wij hebben nog een lange weg te gaan. Sommigen willen de vijandigheid tussen de mensen in Noord-Ierland immers bestendigen. Ik wil hier uitdrukkelijk uiting geven aan mijn bewondering voor de mensen in Noord-Ierland die aan de druk weerstand hebben geboden en in al hun tegenspoed hun zelfbeheersing en kalmte hebben weten te bewaren.
Ik wil er hier ook uitdrukkelijk op wijzen dat wij, mensen van Noord-Ierland, veel verschuldigd zijn aan de ordediensten, de Royal Ulster Constabulary , het Royal Irish Regiment , vroeger het Regiment voor de verdediging van Ulster, en het leger, dat het in de voorbije dertig jaar vaak zeer moeilijk heeft gehad. Vaak heeft het leger niet het krediet gekregen dat het verdiende. Er wacht ons nog veel werk. Niemand mag denken dat onze problemen nu voorbij zijn. In beide gemeenschappen zijn diepe wonden geslagen, waarvan de genezing veel tijd zal vergen. Vele families zullen nooit de dierbaren kunnen vergeten die ze hebben verloren. Ik hoop dat wij daarvoor begrip kunnen opbrengen.
Wij mogen niet denken dat iedereen dit akkoord zal aanvaarden. Vele van mijn kiezers zijn bang omdat de mensen die de afgelopen dertig jaar moorden en bomaanslagen hebben gepleegd, nog geen enkele kogel en geen enkele gram Semtex hebben ingeleverd. Velen staan uiterst sceptisch tegenover de langetermijnmotieven van die onverbeterlijke terroristen en betwijfelen dat zij bereid zijn democratische wegen te volgen. De Europese Unie heeft veel goeds gedaan met de steun die ze de voorbije jaren heeft geleverd. De Europese Unie zal zich moeten blijven inspannen opdat wij onze verdeelde gemeenschappen opnieuw kunnen verenigen en het vertrouwen kunnen herstellen. De toekomst en het lot van Noord-Ierland liggen in de handen van hen die in NoordIerland leven en wonen. Dit akkoord kan niet als voorlopig worden beschouwd: het is definitief.
Ik weet dat ons nog moeilijke dagen wachten. De weg naar de vrede is nooit gemakkelijk. Er komt echter een ogenblik dat men de geboden kans moet grijpen. De gemakkelijkste weg is altijd neen te zeggen, te vernietigen en af te breken. De moeilijke weg voorwaarts is ja zeggen, de uitdagingen aangaan en voor iedereen in NoordIerland een nieuwe toekomst opbouwen.
De mensen in Noord-Ierland zijn hartelijk en edelmoedig. Zij verdienen beter dan wat zij hebben gekregen. De toekomst ligt in hun handen. Zij zullen beslissen. Ik ben ervan overtuigd dat zij bij de stemming een wijze keuze zullen maken. Ik heb mij vandaag hard ingespannen om overeenstemming over een gezamenlijke ontwerpresolutie te bereiken. Jammer genoeg ben ik daarin wegens de houding van de socialistische fractie niet geslaagd. Dat is een slecht begin. Ik hoop dat de socialistische fractie haar standpunt opnieuw zal bekijken en in de toekomst een positievere houding zal aannemen. Als wij het hier niet over een gezamenlijke ontwerpresolutie eens kunnen worden, zullen in de toekomst zeker problemen rijzen.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier namens hen die hun stem in Noord-Ierland niet meer kunnen laten horen. Zij konden dat wel toen zij mij bij de verkiezingen voor dit Parlement altijd met het grootste aantal stemmen verkozen. Waarom kunnen die mensen hun stem nu niet meer laten horen? Dat komt doordat zij door de IRA en andere groepen van zogenaamde loyalisten zijn vermoord. Ik weet niet hoeveel afgevaardigden het akkoord hebben gelezen of weten wat erin staat, maar in elk geval staat in het akkoord niet alles wat sommige sprekers het vandaag hebben toegeschreven. Zij kunnen het akkoord onmogelijk hebben gelezen.
In het akkoord wordt voorgesteld dat alle terroristen binnen vierentwintig maanden worden vrijgelaten. Mevrouw Mowlam zegt dat dit rechtvaardig is en dat iedereen hierbij wint. Wie wint hierbij en wat voor rechtvaardigheid is dit? Ik heb vandaag niet de tijd om het over bepaalde personen te hebben, maar wil u toch een enkel voorbeeld geven. Nog niet zo lang geleden, in 1993, werd Paul Magee uit Belfast veroordeeld omdat hij hulppolitieagent Glen Goodman in Tadcaster in Noord-Yorkshire had gedood. Hij was ook lid van de actieve IRA-kern die de bijnaam M60-gang had gekregen nadat de leden ervan in Belfast vijf leden van de veiligheidsdiensten hadden omgebracht. Dat soort onverbeterlijke terroristen wil men in Noord-Ierland vrijlaten.
Ik heb hier een kopie van een document met alle namen van de politiemensen die zij gedurende hun campagne hebben vermoord. Ik heb hier de namen van alle jonge mannen die hun leven hebben gegeven voor de verdediging van zowel rooms-katholieken als protestanten in Noord-Ierland. Allen zijn zij door de IRA vermoord. Zij die nu wegens die moorden hun straf uitzitten, zullen binnen vierentwintig maanden worden vrijgelaten. Toch wordt een uitzondering gemaakt. In het zuiden van Ierland, waar een garda werd doodgeschoten, heeft de regering uitdrukkelijk gezegd dat de daders van die moord geen amnestie krijgen. Wat is het verschil tussen hen en de mannen van de Royal Ulster Constabulary die hebben gestreden en zijn gestorven om de mensen in NoordIerland te beschermen? Wat is het verschil?
Iemand heeft dit vrede genoemd. Zodra zij zijn vrijgelaten zullen deze gangsters over het grootste terroristische arsenaal in de Westerse wereld kunnen beschikken. Geen enkel wapen, geen enkele gram Semtex is ingeleverd. Als zij niet krijgen wat zij willen, zullen zij het komen halen, niet bij het Europees Parlement of de mensen in Europa, maar bij de zwaarbeproefde bevolking van Noord-Ierland. Iemand heeft gezegd dat wij niet bang mogen zijn voor de vrede. Ga dat maar eens aan de weduwen en wezen vertellen. Zeg dat maar eens tegen de mensen die in Noord-Ierland zijn afgeslacht. Hoe kunnen de mensen nog rustig slapen als zij weten dat de moordenaars van hun vrienden en verwanten weldra vrijkomen en opnieuw over de moordwapens zullen kunnen beschikken? Dit is een ernstige aangelegenheid.
Laat de mensen in Noord-Ierland aan het woord. De regering besteedt 3 miljoen pond om het referendum te winnen. De mensen in Ulster zullen zich echter niet laten overdonderen of laten omkopen. Als zij hun stem verheffen, zullen wij het echte Ulster kunnen horen.

Moorhouse
Mijnheer de Voorzitter, de mensen in Noord-Ierland en ook velen in Groot-Brittannië en de Republiek Ierland hebben, zoals wij zojuist hebben gehoord, meer dan 25 jaar lang zwaar onder het aanhoudende terrorisme geleden. Die mensen hebben een moeilijke tijd doorgemaakt. Nu echter - vanaf hier ben ik het niet meer eens met de heer Paisley, die ik nochtans in vele opzichten zeer waardeer - is er een goede reden om de toekomst hoopvol tegemoet te zien. Dat danken wij aan de onverdroten inspanningen van de Britse en de Ierse regering, onze collega's in het Parlement en de Commissie. Ik geloof stellig dat dit akkoord voor NoordIerland een nieuwe start is en dat wij erop moeten voortbouwen. Als Brits conservatief hoop ik dat de mensen ten noorden en ten zuiden van de grens met het akkoord zullen instemmen.
Uiteraard zijn er nog problemen en maken wij ons daarover terecht zorgen. Tijdens de onderhandelingen over deze ontwerpresolutie heb ik geprobeerd een verwijzing naar die problemen in de tekst te doen opnemen, maar mijn collega's konden daarmee niet instemmen. Ik heb de gezamenlijke ontwerpresolutie ondertekend omdat dit een gelegenheid is om op die problemen te wijzen. Ik vraag uw aandacht voor twee belangrijke opmerkingen. Ik wijs in de eerste plaats op de kwestie van de inlevering van de wapens, niet alleen in Noord-Ierland, maar ook in de Republiek Ierland en elders. In de tweede plaats is er het probleem van de vrijlating van schuldig bevonden gevangenen en voorts ook de niet te onderschatten kwestie van de toekomst van de Royal Ulster Constabulary . Het is immers een feit dat de terroristische groepen nog altijd goed bewapend zijn en dat ook nu nog vrijwel dagelijks mensen worden vermoord. Het Parlement moet dat goed beseffen. Wij moeten ons daarvan bewust zijn. De bevolking van zowel Groot-Brittannië als Ierland zal ongetwijfeld in rep en roer zijn als gevangenen die wegens moord vastzitten vrijgelaten worden, terwijl ze hun straf nog niet hebben uitgezeten, zoals het er nu naar uitziet. Ik hoop dat de vandaag aanwezige ministers deze kwestie met de benodigde aandacht zullen bezien.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik mijn collega's voor deze gelegenheid om kort iets over deze voor het Europees Parlement historische dag te zeggen. Ik feliciteer allen die aan de totstandbrenging van de vrede en het vredesakkoord van Goede Vrijdag hebben bijgedragen. Ik heet onze minister van Buitenlandse Zaken Andrews en staatssecretaris Mowlam hartelijk welkom in het Europees Parlement. Beiden hebben zij een belangrijke rol gespeeld en gedurende vele uren deelgenomen aan de moeizame onderhandelingen die tot dit akkoord hebben geleid. Het Parlement en de Commissie - vooral de Commissievoorzitter en de Commissieleden Wulf-Mathies, Flynn en Kinnock - hebben voortdurend de inspanningen ondersteund om tot een vredesakkoord te komen en hebben via het Internationaal Fonds en het Fonds voor vrede en verzoening altijd op een positieve en concrete wijze bijstand verleend. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement met genoegen zal ingaan op de aanbeveling van de Commissie om op de begroting nogmaals 100 miljoen pond uit te trekken.
Ik weet dat de Unie het vredesproces zal blijven ondersteunen. Dat is van het allergrootste belang. De Unie moet dat doen door de doelstelling 1-status grensoverschrijdend toe te kennen. Daardoor zouden de gebieden aan beide zijden van de grens bij voorrang toegang krijgen tot de Europese kredieten voor regionale en sociale ontwikkeling en voor de ontwikkeling van landbouw en visserij. Dat zou in het gebied vele banen creëren. De talrijke werklozen hebben die hard nodig.
Als vertegenwoordiger van een grensregio beloof ik tenslotte dat ik het vredesproces op positieve en concrete wijze zal ondersteunen.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, door problemen zoals die in Noord-Ierland te helpen oplossen toont Europa zijn meerwaarde aan de burgers. Aan de basis van onze Europese Unie ligt niet alleen de vredesgedachte maar ook de idee dat wat ons verenigt - ons mens-zijn - belangrijker is dan wat ons scheidt. Die fundamentele overtuiging wordt tot uiting gebracht in een gedicht van mijn landgenoot Robert Burns: " Om al die redenen is een man een man" .
Als de werkzaamheden van het Parlement veertien jaar geleden aandacht hadden gekregen zouden de ideeën van onze Deense ex-collega Niels Haagerup het misschien hebben gehaald. Als het in het begin van de jaren '80 aan Downing Street voorgelegde voorstel voor een Jongerenforum voor de Britse eilanden - naar het voorbeeld van de jongerenstichting van de Raad van Europa of het jongerenforum van de Europese Gemeenschap - zou zijn aanvaard, zouden wij op de weg naar de vrede al veel verder staan.
Ik vind het goed dat het voorzitterschap de rol heeft erkend die de Europese Unie en anderen in de totstandbrenging van dit historisch akkoord hebben gespeeld. Ik hoop dat de Europese Unie model kan staan voor Noord-Ierland en dat de mensen daar zullen inzien dat zij samen veel meer kunnen bereiken dan apart. Ik kijk uit naar de dag dat de ministers het niet langer over de twee maar over de ene gemeenschap van Noord-Ierland zullen hebben. Mijn partij in Noord-Ierland, de Alliance Party , heeft zich onverdroten voor de totstandbrenging van een niet-sektarische samenleving ingezet. De Europese Unie moet het vredesproces nu via het Fonds voor vrede en verzoening ondersteunen en met succes proberen te bekronen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, in de korte tijd die mij is toegemeten wil ook ik het bereikte akkoord toejuichen en de oprechte hoop uitspreken dat het in het noorden en zuiden van Ierland met een grote meerderheid wordt goedgekeurd. Ik feliciteer natuurlijk in het bijzonder de heer Hume, die in het akkoord veel tijd en energie heeft gestoken. Ik breng hulde aan de heer Trimble, die erin geslaagd is de meerderheid van de unionisten in Noord-Ierland te doen bijdraaien. Ik dank ook de heer Nicholson, lid van het Europees Parlement, die de inspanningen van de heer Trimble krachtig heeft ondersteund en al zijn invloed heeft aangewend om ze te doen slagen.
Ook alle vroegere premiers van Groot-Brittannië en Ierland hebben grote inspanningen gedaan. Ook zij hebben volgens mij tot het succes van dit akkoord bijgedragen. Ik waardeer ook de inspanningen die de Amerikaanse president in deze aangelegenheid heeft geleverd. Tot op het laatste ogenblik heeft hij heel wat gedaan. Met wat de Verenigde Staten hier hebben gepresteerd hebben ze Europa laten zien wat een grote mogendheid met haar invloed en diplomatie in de wereld kan bereiken.
Wij willen in het bijzonder de EU danken voor de rol die ze rustig en zonder opdringerigheid in Noord-Ierland heeft gespeeld. In het kader van de Europese Unie hebben de Ierse en Britse ministers samen kunnen werken aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de gemeenschappelijke beleidsvormen op basis waarvan de interne markt is opgericht. In die interne markt kunnen de mensen in het noorden en het zuiden van Ierland nu samenwerken zonder dat een grens hen belet naar elkaar toe te groeien en met elkaar handel te drijven. Dat heeft Europa voor ons gedaan.
Ik dank de heer Santer en mevrouw Wulf-Mathies dat zij de Europese Gemeenschap in Noord-Ierland een gezicht hebben gegeven. Ik hoop dat wij kunnen blijven rekenen op de hulp die al zoveel voor ons heeft betekend.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, als politicus met een staat van dienst in beide delen van Ierland weet ik maar al te goed hoe moeilijk het is door onderhandelingen tot een akkoord te komen dat voor alle bij het conflict betrokken partijen aanvaardbaar is. Het akkoord van Goede Vrijdag is een historisch akkoord. Ik feliciteer van ganser harte allen die eraan hebben bijgedragen. Ik denk daarbij aan de twee regeringen en de partijleiders, de heer Hume, die hier vandaag al lof heeft gekregen, de heer John Alderdice en vooral de heer Trimble, die de moed heeft gehad de unionisten tot een eervol akkoord met hun medeburgers in Noord-Ierland te brengen. Ter attentie van de heer Paisley, die het had over de stemmen die hij heeft behaald, merk ik op dat een stem voor vrede, verzoening en beëindiging van het conflict meer waard is dan duizend stemmen om het conflict voort te zetten.
Gelet op de complexiteit van het probleem is het onvermijdelijk dat iedereen bij een of ander punt bezwaren heeft. Dit akkoord is echter een pakket. Ofwel aanvaard je het in zijn geheel, ofwel wijs je het in zijn geheel af. Als het akkoord in het slechtste geval wordt verworpen, zal men opnieuw gedurende twintig jaar moeten onderhandelen en zal men uiteindelijk tot ongeveer hetzelfde akkoord komen waarover dan weer dezelfde opmerkingen zullen worden gemaakt. In 1974, bijna 25 jaar geleden, stond men dicht bij een soortgelijk akkoord. Duizenden mensen hebben sedertdien volkomen nutteloos geleden of het leven verloren. Wij mogen de mensen in Groot-Brittannië en Ierland, en vooral Noord-Ierland, niet opnieuw tot een lange periode van geweld veroordelen.
Ik ondersteun dit akkoord met groot enthousiasme. Het is een eerlijk en eervol akkoord en het zou in de twee delen van Ierland dan ook van harte moeten worden goedgekeurd. Ook het Parlement moet daartoe de kans krijgen. Dit Parlement is het symbool van het feit dat wij onze tegenstellingen in twee wereldoorlogen en vele andere Europese conflicten hebben kunnen bijleggen. Ik hoop dat wij de bevolking van Noord-Ierland de juiste weg kunnen tonen.
(Applaus)
Gillis
Mijnheer de Voorzitter, ik maak van deze gelegenheid graag gebruik om mijn steun te betuigen aan dit historische akkoord, dat de betrekkingen in Noord-Ierland, tussen de twee delen van Ierland en tussen Ierland en Groot-Brittannië op basis van partnerschap, consensus en wederzijds respect op een totaal nieuwe leest schoeit.
Sedert de ondertekening van het Verdrag van Rome is de Europese Unie een forum waar de EU-lidstaten rond de tafel zitten om over hun meningsverschillen te spreken zonder hun toevlucht te nemen tot geweld. Zo is ook dit akkoord tot stand kunnen komen.
Ik ben ingenomen met deze historische kans voor de mensen in Noord-Ierland om hun problemen op democratische en vreedzame wijze op te lossen. Ik ben tegen elk gebruik van geweld of dreigementen om politieke doelstellingen te bereiken.
Ik maak van deze gelegenheid ook gebruik om alle politici te danken die aan dit langdurige en moeizame proces hebben deelgenomen, onder meer de opeenvolgende regeringen op beide eilanden. Ik onderstreep vooral de moed van de Noord-Ierse politici, die het stapje extra hebben gezet dat ons heeft gebracht waar wij nu staan. Voorts dank ik ook de Europese Unie voor de steun en aanmoediging die ze altijd heeft gegeven. Ik hoop dat ze die steun in de praktijk zal voortzetten.
Als gekozen afgevaardigde roep ik, zoals ook de ondertekenaars van het akkoord, de mensen in het noorden en het zuiden van Ierland ertoe op het akkoord goed te keuren.

De Voorzitter
Ik heb, overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement 8 ontwerpresoluties ontvangen.
Het woord is nu aan mevrouw Mowlam.

Mowlam
Mijnheer de Voorzitter, namens het voorzitterschap wil ik mijn waardering uitspreken voor het werk en de inzet van de Royal Ulster Constabulary . Ik heb dat al vaak gedaan. Ik wil er voorts ook op wijzen dat vele mensen aan alle zijden, zoals tal van sprekers hier vanmiddag hebben gezegd, vrienden en verwanten hebben verloren en dat velen zwaar onder de troebelen hebben geleden. Wat mij aanspoort om voort te gaan, is dat ik dagelijks brieven krijg van mensen die hebben geleden of van wie vrienden of verwanten zijn gewond of vermoord. Zij zeggen dat het pijn doet als zij naar de Maze gaan en dat dit hen niet gemakkelijk valt maar dat zij, als zij daardoor kunnen voorkomen dat andere families hetzelfde moet meemaken, aan de toekomst willen bouwen.
Mijnheer de Voorzitter, de sleutelwoorden voor de toekomst, die ook een aantal sprekers hier hebben gebruikt, zijn volgens mij respect en vertrouwen in de toekomst. Ik meen dat dit akkoord stand kan houden. Ik dank u.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Mowlam.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Ethische kwesties, wetenschap en nieuwe
technologieën
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over vraagstukken in verband met de werkzaamheden van de Europese Werkgroep ethiek, wetenschap en nieuwe technologieën.
Het woord is aan de heer Santer.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het doet mij genoegen u vandaag de nieuwe Europese Werkgroep voor ethische kwesties, wetenschap en nieuwe technologieën te presenteren. Deze volgt de Groep adviseurs inzake biotechnologiebeleid op.
Dit initiatief is er gekomen omdat de Commissie belang hecht aan de ethische kwesties die wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen oproepen. Het einde van de twintigste eeuw wordt gekenmerkt door een opzienbarende vooruitgang in de wetenschap en de spectaculaire opkomst van nieuwe technologie. Daarbij gaat het vooral om twee vakgebieden, biologie en informatica. Dit alles brengt ingrijpende veranderingen teweeg in de maatschappij en het dagelijks leven van de burger. De vooruitzichten op het gebied van werkgelegenheid, economische groei en verbetering van de levensstandaard zijn enorm. Niettemin geven de snelheid van de veranderingen en de wereldomspannende aard van de technologie aanleiding tot ongerustheid. Een ethische omkadering is daarom noodzakelijker geworden dan ooit. Er moet immers over gewaakt worden dat de vooruitgang in harmonie blijft met fundamentele waarden en de menselijke waardigheid.
Het Europees Parlement heeft al heel vroeg werk gemaakt van de ethische aspecten van de wetenschap en haar nieuwe toepassingen. Ik ben ervan overtuigd dat de oprichting van een Werkgroep voor ethische kwesties tegemoet komt aan de bekommernissen van het Parlement. Ik wil u nu graag vertrouwd maken met de nieuwe kenmerken van de Europese Werkgroep voor ethische kwesties. Overigens zet zij het werk voort van haar voorgangster. Ik vestig hier nog eens de aandacht op het nuttige werk en de vakkundigheid van de leden van de vorige groep, in het bijzonder van haar voorzitter, mevrouw Noëlle Lenoir. Zij hebben hun opdracht uitstekend vervuld, met name door de dialoog tussen onze instellingen te bevorderen.
Om te beginnen wil ik de kenmerken noemen die de nieuwe groep met de oude gemeen heeft. Het gaat om de klassieke kenmerken van een ethisch comité. De nieuwe groep heeft net als haar voorgangster een adviserende taak. Verder is zij onafhankelijk, multidisciplinair en multinationaal.
De groep heeft een adviserende taak. Haar opdracht bestaat in de eerste plaats in het formuleren van nietbindende adviezen voor de Commissie. Hiermee helpt zij de besluitvorming van de Commissie voor te bereiden.
De groep is vanzelfsprekend onafhankelijk. Zij vertegenwoordigt geen enkele economische of politieke macht. Daarom is elk lid op persoonlijke titel benoemd op grond van reputatie en bekwaamheid. Daarom ook bestaat zij uit 12 deskundigen, een aantal dat met opzet niet overeenkomt met het aantal lidstaten. De groep richt haar werkzaamheden naar eigen goeddunken in. Volgens een nieuwe bepaling zou ze haar intern reglement trouwens in mei aanstaande moeten goedkeuren.
Tot slot is de groep multidisciplinair en multinationaal. Elk lid heeft een eigen benadering die voortvloeit uit zijn of haar vakgebied: exacte wetenschap, recht of menswetenschappen. De pluralistische samenstelling staat tevens borg voor een levendige discussie rond ethische thema's.
Wat zijn nu de belangrijkste vernieuwingen van deze groep ten opzichte van de voorgaande? Volgens mij zijn het er drie. Ten eerste is er de uitbreiding van het werkterrein. De voorgaande groep had zich gaandeweg vooral toegelegd op de biotechnologie, die in het middelpunt van de wetenschappelijke ontwikkelingen, en dus in het middelpunt van onze belangstelling staat. Het klonen is daar het duidelijkste voorbeeld van, maar daar houdt het niet op. De ontwikkeling van de informatiemaatschappij en de bescherming van de menselijke waardigheid op het Internet baren ons grote zorgen. De toegankelijkheid van persoonlijke genetische gegevens en het functioneren van banken voor menselijk weefsel geven aanleiding tot ongerustheid, en wij mogen op dat punt niet werkeloos toezien.
Wij hebben die nieuwe uitdagingen het hoofd willen bieden door het werkgebied van de groep uit te breiden tot wetenschappelijke ontwikkelingen in het algemeen, waaronder ook onderzoek en de informatiemaatschappij. Deze nieuwe bevoegdheden vereisen adequate vakkennis, en dit is het tweede nieuwe kenmerk van de groep. Het aantal leden is uitgebreid van 9 naar 12. Ze worden benoemd voor een periode van drie jaar.
Tenslotte moet deze groep nog nauwer gaan samenwerken met de andere instellingen. Deze derde vernieuwing is aanzienlijk. De groep is verbonden aan de Commissie, en haar aanbevelingen worden aan de Commissie gericht. Niettemin heb ik er begrip voor dat andere instellingen toegang willen tot het werk van deze groep en er misschien zelfs aan willen deelnemen. Het Europees Parlement heeft uiting gegeven aan die wens in zijn resolutie van juni 1997. Van mijn kant moedig ik de groep aan de geest van dialoog en transparantie van haar voorgangster voort te zetten. Op haar initiatief heeft een groot aantal debatten plaatsgevonden waaraan uw Parlement actief heeft deelgenomen, en die mede aanleiding hebben gegeven tot een klimaat van vruchtbare samenwerking. Verder vind ik het buitengewoon belangrijk dat de adviezen ook onmiddellijk aan u en aan de Raad worden overhandigd. In deze geest heeft de Commissie op mijn instigatie het Europees Parlement en de Raad gevraagd een lijst met thema's op te stellen die volgens u door de groep zouden moeten worden behandeld. Het wordt dus mogelijk kwesties aan de groep voor te leggen, en ik wijs er uitdrukkelijk op dat dit een vernieuwing is die zijn gelijke niet kent.
Mijnheer de Voorzitter, een Europese Groep voor ethische kwesties is nodig. Haar adviezen zijn onontbeerlijk bij het opstellen en uitvoeren van de communautaire wetgeving. In dat verband wil ik erop wijzen dat de vorige groep het debat sinds 1991 heeft uitgebreid tot heel de Unie door alle partijen erbij te betrekken, inclusief het grote publiek. Zij is erin geslaagd dat laatste te overtuigen van het belang van wetenschappelijke kennis, wat geen eenvoudige opgave is als er ethische kwesties in het spel zijn. Ik ben er vast van overtuigd dat de Europese Groep voor ethische kwesties deze belangrijke missie zal voortzetten.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, ik dank voorzitter Santer dat hij deze Europese groep voor bio-ethiek persoonlijk is komen presenteren. Die groep is trouwens verbonden aan het voorzitterschap van de Commissie. Voor ik mijn vraag stel, neem ik de gelegenheid te baat om de Groep adviseurs inzake biotechnologiebeleid en haar voorzitter mevrouw Lenoir te bedanken voor het goede werk dat zij hebben verricht. Met haar gerichte, bondige en gemotiveerde adviezen is de groep een onmiskenbare steun geweest voor de instellingen toen die de richtlijn betreffende de octrooibaarheid van biotechnologische uitvindingen moesten behandelen.
De nieuwe groep die u zojuist heeft gepresenteerd, mijnheer de Commissievoorzitter, heeft meer leden en een ruimere bevoegdheid dan de vorige. U weet dat het Parlement van zijn kant een interinstitutioneel comité had willen zien, een comité dat meer zou worden dan een simpel adviserend orgaan voor de Commissie, een comité dat het werk van ons allen meer richting zou kunnen geven, en geen comité dat zich bezighoudt met individuele octrooiaanvragen, iets waar we trouwens ook nooit om gevraagd hebben.
Ik begrijp de juridische bezwaren die u daar tegenin heeft gebracht, en ik leg mij erbij neer. Niettemin wil ik u het volgende vragen. Hoe gaat het Europees Parlement deze of gene kwestie concreet aanhangig kunnen maken bij deze groep? Gaat de Commissie daar op een of andere manier controle op uitoefenen, wat, ik kan er niet onderuit, de vlotte medewerking die wij van de groep mogen verwachten in de weg zou staan?

Santer
Ik dank de heer Cot voor zijn vraag. Wij vinden het inderdaad belangrijk dat uw Parlement deze of gene kwestie bij deze groep aanhangig kan maken, en wij vinden dan ook dat u zelf moet bepalen op welke manier u dat doet. Het Parlement moet uiteraard zelf de toepassingsmodaliteiten van deze procedure vastleggen, maar van onze kant komt er, in uw woorden, geen enkele controle op de verzoeken die het Europees Parlement tot de groep zal richten. Het Parlement bepaalt volledig zelf op welke manier het een kwestie bij de groep aanhangig wil maken. We komen daarin niet tussenbeide. Maar u moet misschien wel een procedure opstellen. Dat is iets wat u zelf moet uitmaken, want ik zou me niet willen mengen in uw interne procedures. De groep is in ieder geval vrij toegankelijk, en haar leden hebben zich akkoord verklaard om zo actief mogelijk samen te werken met de andere instellingen, in het bijzonder met uw Parlement.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij hier onmiddellijk bij aansluiten. Wij hebben op verzoek van het Parlement en van onze Voorzitter vorige week in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie een werkgroep bio-ethiek opgericht. Ik vraag u hoe u de samenwerking ziet tussen de groep van de Commissie en de groep die nu officieel in het kader van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie is opgericht.

Santer
Uiteraard is deze Europese Groep voor ethische kwesties bereid actief samen te werken met andere groepen, mijnheer de Voorzitter. Zoals gezegd is zij onafhankelijk en neutraal. Zij is weliswaar verbonden aan de Commissie, maar staat open voor een nauwe samenwerking met alle organen die zijn opgericht in het kader van andere initiatieven of wetgevende procedures. Dat lijkt me nogal vanzelfsprekend. Er zal wel een vorm van coördinatie moeten komen tussen die verschillende groepen. De groep onderzoekt dus beslist alle kwesties die haar worden voorgelegd door meer specifieke groepen.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de eerste lezing van de octrooirichtlijn heeft het Europees Parlement aangedrongen op de oprichting van een groep voor ethische kwesties om alle aspecten van de biotechnologie, in het bijzonder de kwestie van de octrooiering, te onderzoeken. De Commissie heeft niet gedaan wat het Parlement heeft gevraagd. Wij vroegen dat u het Europees Parlement voorstellen zou voorleggen, maar u hebt zich ertoe beperkt de bestaande groep uit te breiden.
De biotechnologie beoordelen is niet hetzelfde als zich uitspreken over de ethische implicaties van octrooiaanvragen. Zo ontwikkelt de biotechnologie behandelingen om de patiënten beter te kunnen helpen. Octrooiering van een dergelijke behandeling is evenwel niet noodzakelijk in het belang van de patiënt. Het is ook mogelijk dat men de octrooiering op politieke gronden moet verbieden om de therapeutische vrijheid van de artsen te vrijwaren en te voorkomen dat zij afhankelijk worden van een leverancier die een monopoliepositie bekleedt of om ervoor te zorgen dat onderzoekers op basis van hetzelfde genetische materiaal andere behandelingen kunnen ontwikkelen.
Ik zou de heer Santer het volgende willen vragen: hoe kan de groep, overeenkomstig de wens van het Parlement, biotechnologische uitvindingen uit ethisch oogpunt onderzoeken als ze alleen maar bevoegd is om ethische basisbeginselen te onderzoeken en dus geen concrete problemen in verband met octrooiaanvragen mag behandelen? Hoeveel tijd en middelen zullen aan een zorgvuldig onderzoek naar biotechnologische uitvindingen worden besteed? Welke middelen zullen beschikbaar worden gesteld om de bevolking uitvoerig over fundamentele kwesties te raadplegen?
U had het over toegang, maar dat is niet wat het Parlement heeft gevraagd. Wij willen dat het Parlement de groep over bepaalde kwesties rechtstreeks om advies kan verzoeken. Zullen de afgevaardigden de groep over een specifieke kwestie rechtstreeks en dus niet via de Commissie om advies kunnen vragen? Ik dank u.

Santer
Ten eerste wil ik er de nadruk op leggen dat deze groep een adviserende functie heeft, met als taak het onderzoeken van algemene vraagstukken met betrekking tot fundamentele ethische principes. Daaruit vloeit voort dat zij niet op systematische wijze advies hoort uit te brengen over specifieke gevallen, zoals ethische aspecten van een octrooiaanvraag of over de vergunningsaanvraag voor het in de handel brengen van een specifiek product. De groep is er zoals gezegd gekomen om fundamentele ethische principes in hun geheel te onderzoeken. Het kan in elk geval ook voorkomen dat zij andere kwesties onderzoekt. Het is dus mogelijk de Europese Groep voor ethische kwesties op te dragen alle ethische aspecten van de biotechnologie te onderzoeken. De bevoegdheden van de groep zijn dus inderdaad afgebakend, maar het is dan ook niet de bedoeling dat zij overbelast wordt.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, ik vrees enigszins dat deze nieuwe werkgroep misschien een wat vage opdracht zal krijgen zodra het mandaat wordt uitgebreid. Daarom vraag ik me af of het denkbaar is dat de werkgroep ook algemene raad zal gaan geven aan anderen, dat wil zeggen, een fiche d'impact d'éthique , zoals men zich bij alle politieke kwesties zou kunnen voorstellen. Ik hoop bijvoorbeeld dat wij een situatie zouden kunnen vermijden waarin economische argumenten gebruikt worden bij de beoordeling van de menselijke waardigheid, zoals af en toe eerder is gebeurd in Europa. Hoe denkt de Commissie ervoor te zorgen dat de taak goed afgebakend wordt en dat ethische gezichtspunten bij andere gebieden worden betrokken, bijvoorbeeld door deze beoordeling?
Tot slot wil ik zeggen dat het verheugend was te horen dat wij deze verklaringen al snel van de werkgroep krijgen en geen genoegen hoeven te nemen met driejaarlijkse verslagen. Ik zou me ervan willen vergewissen dat wij de verklaringen snel van de werkgroep krijgen.

Santer
Ik deel die ongerustheid niet in het minst. Deze groep heeft al ervaring opgedaan in het verleden onder het voorzitterschap van mevrouw Lenoir, en haar werk heeft alom waardering geoogst. Wij hebben de bevoegdheid van de groep verder verruimd en het aantal leden uitgebreid. Haar leden zijn hoogstaande, onafhankelijke vakmensen die een grote reputatie genieten. De uitbreiding van het werkterrein wordt opgevangen door de vakkundigheid van de toegevoegde leden. Bovendien staat de pluralistische samenstelling in voor een ethisch debat dat even ruim is als de verscheidenheid aan vraagstukken die haar zal worden voorgelegd. Bovendien wordt elk advies u onmiddellijk ter hand gesteld, en niet alleen in de vorm van een viermaandelijks verslag.
Trouwens, de nauwere samenwerking met het Europees Parlement die u daar aanhaalt, kan besproken worden bij de volgende ontmoeting tussen de voorzitter van de groep en de Voorzitter van het Europees Parlement, ik geloof op 29 april, morgen dus. Bij die gelegenheid kunnen overigens alle andere kwesties die hier de revue zijn gepasseerd met de voorzitter van de groep worden doorgenomen, voor het geval u zich nog ongerust mocht maken over de werking van de groep.

White
Mijnheer de Voorzitter, terminatorgewassen zijn gewassen die genetisch voorgeprogrammeerd zijn om slechts gedurende een seizoen te leven, waarna de boer bij de leverancier nieuw plantgoed moet kopen. Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit een ethisch probleem doet rijzen. Ik zou willen vragen hoe ik, als lid van het Parlement, daarover het advies van deze nieuwe groep kan krijgen.
Mijnheer Santer, u weet dat ik mij daarover zorgen maak. Vorige maandag heb ik u een fax gestuurd waarin ik heb gevraagd hoe ik, als afgevaardigde, het advies van de nieuwe groep kon krijgen. Ik zou dat advies graag hebben, maar weet dat die kwestie niet geregeld is en dat de situatie dus misschien ietwat moeilijk ligt. Toch zou ik daarover graag uw mening kennen.

Santer
U heeft mij inderdaad een vraag over dit onderwerp voorgelegd en ik heb uw brief meteen doorgestuurd naar de groep. Het is nu verder aan haar om haar werkzaamheden in te delen en u van een antwoord te voorzien. Ik vind het belangrijk dat de procedure niet te omslachtig wordt en dat de leden van dit Parlement rechtstreekse toegang krijgen tot de groep. Daarom heb ik de heer Cot zojuist geantwoord dat het Europees Parlement zelf een procedure moet opstellen om zijn leden rechtstreekse toegang tot de groep te verlenen. Wij van onze kant hebben daar geen enkel probleem mee.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Santer voor zijn persoonlijke inzet in deze aangelegenheid. Mijnheer Santer, wij waren met het werk van de oorspronkelijke groep niet helemaal tevreden. Dat is het laatste jaar uit het debat hier gebleken. Ik geloof echter dat we door het opnemen van de nieuwe leden en de daaruit volgende grotere pluraliteit in de groep ook met haar werk meer tevreden zullen zijn. Ik vond het, zoals duidelijk werd bij het bepalen van een standpunt inzake het klonen van mensen, een probleem dat er onvoldoende tijd was voor coördinatie met de wetenschappelijke instituten die in Europa op het gebied van ethiek en wetenschap werkzaam zijn. Mijn vraag luidt: hoe zal de groep - door een eerste lezing met aansluitend advies van de instituten die op dat gebied actief zijn, gevolgd door een tweede lezing - het werk dat in Europa verricht en gedeeltelijk door de Commissie ondersteund wordt, in de werkzaamheden van deze adviesgroep integreren?

Santer
Mijnheer de Voorzitter, vanuit wetenschappelijk oogpunt kan het werk van deze groep de vergelijking met haar tegenhangers uit andere landen doorstaan. Dat gold trouwens ook voor haar voorgangster. Ik hoop dat ze ook op gelijke voet staat met haar nationale tegenhangers binnen de Unie. We moeten niet meer van deze groep gaan verlangen dan van nationale groepen. Eerlijk gezegd valt daar ook best het een en ander op aan te merken, maar aangezien niets volmaakt is in deze wereld, moeten we ons beperken tot het opstellen van een procedure en moeten we de groep verder in alle onafhankelijkheid haar werk laten doen. Als we een onafhankelijke groep willen, moeten we haar leden die onafhankelijkheid ook gunnen. We hebben ze geselecteerd en aangesteld. Volgens mij zitten er zeer waardevolle mensen in deze groep, met elk zijn eigen specialisatie. We moeten ze nu in alle onafhankelijkheid laten werken, zonder ons te mengen in hun bezigheden, anders kunnen ze hun onafhankelijkheid niet waarmaken.
Van de andere kant lijdt het geen twijfel dat de groep zich zal omringen met alle noodzakelijke wetenschappelijke adviezen, en dat zij betrekkingen zal onderhouden met buitenlandse wetenschappelijke instellingen. Daarover zal beslist overleg worden gevoerd. Ik hoop dat zowel de Commissie als de andere instellingen, dus ook het Europees Parlement, baat zullen hebben bij het werk van de groep. Maar vraag mij in hemelsnaam niet wat voor procedures we gaan instellen, want op die manier loopt de zaak vast en krijgt de groep niet de onafhankelijkheid die zij nodig heeft. Ik zeg het nog een keer, want dit is belangrijk: de groep ontleent haar waarde aan het feit dat zij in alle onafhankelijkheid te werk kan gaan en niet wordt onderworpen aan invloeden van binnenuit, van de Commissie, of van buitenaf, van economische of andere belangengroepen.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, u bent vol lof voor de nieuwe werkgroep ethiek. Bravo! Zo spreekt een goede vader over zijn kinderen, ook als ze slecht opgevoed zijn. De waaier van activiteiten van de nieuwe werkgroep is indrukwekkend breed. Hij reikt van communicatietechnologie over informatietechnologie tot biotechnologie. Op die manier zorgt u er niet voor dat de deskundigen beter werk kunnen leveren, maar muilkorft u hen. Die muilkorf is weliswaar verguld, maar het blijft een muilkorf die de werkgroep het bijten belet. Of gelooft u werkelijk dat twaalf vooraanstaande wetenschappers, die gewoon zijn zeer grondig te werken, nog altijd even degelijk werk kunnen verrichten als hun takenpakket tot in het oneindige wordt uitgebreid?

Santer
Ik geloof niet dat we deze werkgroep gemuilkorfd hebben. Ik ben het daarover niet met u eens. Ik ben ook niet zo trots op de mensen die we benoemd hebben. We geloven dat we mensen gekozen hebben die ook wetenschappelijk een goede reputatie hebben in verschillende organisaties. De reputatie van de groep kan zich nu reeds met die van verschillende buitenlandse wetenschappelijke instituten en organen meten. Dat blijkt uit wat de groep al heeft gedaan. Ik heb mij, hoewel ik zelf geen wetenschapper ben, in de laatste twee of drie jaar in verschillende wetenschappelijke adviezen moeten verdiepen. Ik moet u bekennen dat deze wetenschappelijke adviezen niet altijd zo zijn opgesteld als ik mij dat als jurist voorgesteld had. Daarom is enige deemoed op zijn plaats, zelfs voor grote wetenschappers. Ik geloof dat deze groep haar werk doet. Laat u haar in volledige onafhankelijkheid haar werk doen, en geeft u haar mensen de kans zichzelf volledig te ontplooien. Dan ben ik ervan overtuigd dat naderhand niet alleen haar samenstelling maar ook haar werk uw goedkeuring zal wegdragen. In ieder geval ontken ik dat wij deze groep op enige wijze gemuilkorfd hebben.

Eisma
Mijnheer de Voorzitter, het heeft natuurlijk alles te maken met de patenteringrichtlijn. Wij komen daar uitgebreid op terug bij de behandeling daarvan. Ik heb genoteerd dat het een adviserende en raadgevende groep zal zijn en dat de taakomschrijving meer is dan biotechnologie alleen. Maar omdat wij als Parlement graag een hele sterke adviserende groep willen hebben zou ik toch willen bepleiten om de taakomschrijving niet al te ruim te maken, maar zo specifiek mogelijk. Want als wij een te algemene taakomschrijving maken, zal dat de kracht van de groep verminderen. Graag daarop de reactie van voorzitter Santer. Vervolgens, wetenschap is nooit waardevrij. Is er voorzien in enige invloed van het Europees Parlement op de samenstelling van deze adviserende, raadgevende groep.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de voorzitter. Met uw bijdrage is dit punt gesloten.

Convergentie en eenheidsmunt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0130/98) van de heer von Wogau, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het advies van het Europees Parlement inzake het convergentieverslag van het Europees Monetair Instituut (C4-0201/98) en het Commissiedocument d.d. 25 maart 1998, getiteld "Euro 1999 - Verslag over de stand van de convergentie en bijbehorende aanbeveling met het oog op de overgang naar de derde fase van de Economische en Monetaire Unie" (COM(98)1999 - C4-0200/98).

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in december 1991 werd in het Verdrag van Maastricht tot de invoering van de gemeenschappelijke Europese munt besloten. Als uiterste datum werd in dat verdrag 1 januari 1999 bepaald. Alleen lidstaten die zelf reeds over een stabiele munt beschikken mogen tot de selecte kring van de Monetaire Unie toetreden. Daarom werden strenge stabiliteitscriteria in het Verdrag opgenomen.
Vanaf het begin waren deze criteria het onderwerp van heftige debatten. Voor sommigen leken ze te zwak en te ondoeltreffend om voldoende stabiliteit te bereiken, anderen vonden ze veel te streng en te restrictief. De ontwikkeling in de jaren sedert Maastricht toont aan dat de criteria voorbeeldig hun werk hebben gedaan. In heel de Europese Unie ontwikkelt zich een stabiliteitscultuur die voor het succes van de eenheidsmunt van fundamenteel belang is.
Overeenkomstig de aanbeveling van de Europese Commissie hebben elf landen zich gekwalificeerd voor toetreding tot de Monetaire Unie op 1 januari 1999. In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben wij deze aanbeveling grondig besproken. Daarbij was ook het verslag van het Europees Monetair Instituut een belangrijk basisdocument.
Mijn bedoeling was een zo evenwichtig mogelijk verslag op te stellen en daarin de onmiskenbaar bereikte successen voor het voetlicht te brengen. De kritieke punten ben ik daarbij echter niet uit de weg gegaan. De eigenlijke maat voor de stabiliteit van een munt is de inflatie. Ook de meest op stabiliteit gerichte centrale banken gaan ervan uit dat een inflatie van minder dan 2 % in de praktijk monetaire stabiliteit betekent. Ik heb de indruk dat het publiek er zich nog niet voldoende van bewust is dat alle elf kandidaat-landen inflatiepercentages van minder dan 2 % en dus monetaire stabiliteit hebben.
Vier kandidaat-landen, Italië, Nederland, Portugal, en Spanje, hadden in het referentiejaar 1997 een inflatie van 1, 9 %. Twee landen, namelijk België en Duitsland, hadden een inflatie van zowat 1, 5 %. In Luxemburg bedroeg de inflatie 1, 4 %, in Frankrijk 1, 3 % en in drie landen, namelijk Finland, Ierland en Oostenrijk, zelfs 1, 2 %. Gemiddeld bedroeg de inflatie in de elf kandidaat-landen in het referentiejaar 1997 1, 5 %. Dat wijst erop dat, in het vooruitzicht van de eenheidsmunt, in heel de Europese Unie nu al een cultuur van monetaire stabiliteit tot ontwikkeling komt. Uit de lange rente blijkt ook dat de markten op een voortzetting van deze ontwikkeling rekenen. In elk van de elf kandidaat-landen ligt ze ver onder de referentiewaarde van 7, 8 %. Een jaar geleden verwachtte de vereniging van Europese hypotheekbanken nog dat de tienjarige hypotheekrente bij de invoering van de euro zou stijgen. Dat is niet gebeurd. Ook hieruit blijkt dat de financiële markten rekenen op een stabiele start van de euro. Volgens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is de stabiliteit van de euro bij de start op 1 januari 1999 dan ook gegarandeerd.
Voor een duurzame stabiliteit van de euro is het echter van groot belang dat de lidstaten ook wat betreft hun begrotingstekort en hun schuldenlast voor stabiele verhoudingen zorgen. Daarom hebben wij de inachtneming van de criteria grondig gecontroleerd. De begrotingstekorten bedragen in alle kandidaat-landen minder dan 3 % van het bruto binnenlands product en de begrotingen en prognoses doen een verdere daling verwachten.
De overheidsschuld is niet zo gemakkelijk te beoordelen. Ook het Europees Monetair Instituut wijst daar nadrukkelijk op. Hier komt het erop aan te beoordelen of de referentiewaarde van 60 % van het bruto binnenlands product wordt gehaald, dan wel of de totale schuld van het land daar snel genoeg naartoe gaat. Daarbij is de vraag of de schulden overwegend door het land zelf gefinancierd zijn en of het om een financiering op korte of langere termijn gaat. In de twee landen met de zwaarste schuldenlast ligt de spaarquote hoger dan het gemiddelde en zijn de schulden grotendeels intern gefinancierd. Dat was van belang voor onze beoordeling. Verder kan men een verbetering van de structuur van de schuld vaststellen, in die zin dat de looptijden stap voor stap, zij het langzaam, worden verlengd.
Het verslag dat ik u voorleg, eist van de regeringen van deze landen concrete verbintenissen om het consolidatieproces voort te zetten. Het voorliggende voorstel eist bovendien van alle deelnemers aan de Europese Monetaire Unie dat zij het Pact voor stabiliteit en groei stipt naleven. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft met dit alles rekening gehouden en meent dat het Parlement met de positieve beoordeling van de Europese Commissie betreffende de vervulling van het schuldcriterium door alle elf kandidaatlanden moet instemmen.
Een ander formeel criterium voor deelname aan de Monetaire Unie is de onafhankelijkheid van de centrale bank van de lidstaten. De daarvoor noodzakelijke wetgevingsprocedures zijn nog niet in alle landen afgerond. Ik ben echter vol vertrouwen dat de noodzakelijke maatregelen op tijd genomen zullen worden vooraleer de Europese Centrale Bank op 1 juli 1998 wordt opgericht.
De werkgelegenheid is geen formeel criterium in het Verdrag van Maastricht, maar wel de grootste uitdaging waarvoor Europa zich momenteel geplaatst ziet. Daarom hebben wij in onze algemene beoordeling de werkgelegenheid in aanmerking genomen en eisen wij dat de verplichtingen die op de buitengewone Top van Luxemburg zijn aangegaan, ook worden nageleefd. Na al deze ontwikkelingen te hebben afgewogen heeft de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid met een grote meerderheid besloten dat alle elf kandidaat-landen op 1 januari 1998 aan de start van de Monetaire Unie moeten staan.
Op 1 januari 1999 wordt de Europese Centrale Bank exclusief bevoegd voor het monetaire beleid. Naast een gemeenschappelijk monetair beleid wordt ook een betere samenwerking op het gebied van het economische beleid steeds belangrijker. Het begrotingsbeleid van de lidstaten, het fiscale beleid, de beslissingen van de sociale partners over bezoldigingen, het arbeidsmarktbeleid en de formulering van bepaalde sociale en economische randvoorwaarden zullen in alle lidstaten van de Unie steeds grotere gevolgen hebben voor de groei en de werkgelegenheid.
Het Europees Parlement is het geschikte en democratisch gekozen forum waar het openbaar debat over het Europese economische beleid moet plaatsvinden. Daarom zal de grootste uitdaging voor ons erin bestaan de bestaande dialoog met de Commissie, de Raad en de ministers van Economische Zaken en Financiën van de lidstaten over deze kwestie te verdiepen en een soortgelijke dialoog met de president van de Europese Centrale Bank op te zetten. Het Europees Parlement heeft zijn desbetreffende voorstellen al voorgelegd. Wij verwachten dat de Raad dit weekend een kandidaat voor het presidentschap van de Europese Centrale Bank voordraagt, en wel voor de volle acht jaar van de in het Verdrag voorgeschreven ambtstermijn.
De invoering van de eenheidsmunt is een mijlpaal in de recente Europese geschiedenis. Met de ontwerpresolutie waarover wij nu debatteren, bereiden wij het door het Verdrag voorgeschreven advies van het Europees Parlement over dit baanbrekend besluit voor. In overeenstemming met de grote betekenis van dit besluit moeten we een brede parlementaire consensus bereiken. Alleen zo kunnen we tonen dat het rechtstreeks gekozen Europees Parlement zijn verantwoordelijkheid voor de toekomst van de Europese Unie op zich neemt.
(Applaus)
Hughes
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpresolutie van de heer von Wogau vormt een pakket waarvan de paragrafen 24 tot en met 33 integraal deel uitmaken. Dat het advies van mijn commissie volledig in de ontwerpresolutie is verwerkt, bewijst de goede samenwerking tussen de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Daaruit blijkt ook dat wij, ook als instelling, het belang willen onderstrepen van het verband tussen, enerzijds, een gezond macro-economisch beleid en, anderzijds, een betere coördinatie van het economische en structurele beleid. In het algemene beheer van de Monetaire Unie moet dat verband tot uiting komen.
Dat in de resoluties van de Raad word erkend dat naast stabiliteit ook groei en werkgelegenheid belangrijk zijn en dat in het Verdrag van Amsterdam een hoofdstuk over de werkgelegenheid en een nieuwe procedure voor richtsnoeren inzake werkgelegenheid zijn opgenomen, toont duidelijk aan dat men het belang van dat algemene verband voor het beheer van de Unie op weg naar de Monetaire Unie inziet.
In ons advies verzoeken wij de lidstaten de coördinatie van het economische beleid en een actief werkgelegenheidsbeleid te intensiveren en de uitvoering te bespoedigen van de bepalingen van het hoofdstuk over de werkgelegenheid en de maatregelen die in november van vorig jaar op de bijzondere Werkgelegenheidstop in Luxemburg zijn overeengekomen. In het bijzonder onderstrepen wij dat gunstige randvoorwaarden moeten worden geschapen voor de versterking van de binnenlandse vraag en de bevordering van de investeringen.
De Monetaire Unie mag niet ten koste van een blijvend hoge werkloosheid tot stand komen of in stand worden gehouden. Onze Unie berust op de beginselen van duurzame groei en een hoge graad van werkgelegenheid. De beslissende betekenis van die beginselen wordt in deze ontwerpresolutie uitdrukkelijk erkend. Als voorzitter van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken beveel ik deze ontwerpresolutie dan ook met genoegen bij het Parlement aan.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de rapporteur voor zijn verslag en voor het werk dat hij in de commissie heeft verricht. Na de stemming in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en na de onderhandelingen die wij hebben kunnen voeren mogen wij ervan uitgaan dat dit verslag morgen door een grote meerderheid van de afgevaardigden zal worden aangenomen.
Dit is voor het Parlement een uiterst belangrijk moment. In de volgende twee of drie dagen is het Europees Parlement het enige democratisch gekozen orgaan dat zich over het uiterst belangrijke thema van de Economische en Monetaire Unie zal kunnen uitspreken. Namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten zou ik in de eerste plaats willen zeggen dat wij ingenomen zijn met de aanbeveling van het Europees Monetair Instituut en de Commissie dat elf landen op 1 januari 1999 onmiddellijk tot de EMU kunnen toetreden. In het licht van de convergentiecriteria in het Verdrag van Maastricht is dat voor de Europese Unie een opmerkelijk succes. Velen hebben met de convergentiecriteria in het Verdrag van Maastricht ingestemd omdat zij meenden dat de landen van de Europese Unie die graad van convergentie nooit zouden bereiken. De vijftien lidstaten - en zeker de elf die tot de enige munt zullen toetreden - hebben het ongelijk van de sceptici aangetoond en bewezen wat wij in de Europese Unie kunnen bereiken als wij de politieke wil hebben om als Gemeenschap samen te werken.
De inflatie is tot een historisch laag niveau gezakt en de prijzen zijn stabiel. Zodra de enige munt is ingevoerd, zullen wij dan ook andere thema's kunnen aanpakken. Mijn fractie wenst dat wij, als de Europese Centrale Bank is opgericht en de elf landen de eurozone hebben gevormd, zonder afbreuk te doen aan de prijsstabiliteit, spoedig ook de andere problemen in de Europese Unie aanpakken, niet in de laatste plaats dat van de groei en de werkloosheid.
Om de burgers van de Europese Unie ervan te overtuigen dat de consolidatie van onze economieën de moeite loonde, moeten wij hun laten zien dat de EMU niet alleen een monetaire, maar ook een economische en sociale unie is en dat de langdurige, structurele en conjuncturele werkloosheid in de gehele Europese Unie daardoor daalt. Met het Pact voor stabiliteit en groei hebben wij ook bindende afspraken om onze begrotingen sluitend te maken. Ter attentie van de heer de Silguy merk ik op dat wij die wetgeving om de begrotingen sluitend te maken met veel minder heisa dan in de Verenigde Staten tot stand hebben gebracht. Wij zetten onze convergentie-inspanningen dus voort. Wij zullen de prijsstabiliteit handhaven, de begrotingstekorten binnen de perken houden en, naar ik hoop, de begrotingen sluitend maken.
Namens mijn fractie wil ik er evenwel op wijzen dat wij instemmen met de strikte toepassing van het Pact voor stabiliteit en groei, maar dan wel van het pact dat oorspronkelijk onder het Ierse voorzitterschap is voorgesteld. Wij zullen niet aanvaarden dat een of andere lidstaat vrijdagavond op de bijeenkomst van de Raad van ministers van Economische zaken en Financiën of daarna nog nieuwe voorwaarden stelt. Wij stemmen in met een stipte toepassing van het Pact voor stabiliteit en groei, maar verwerpen nieuwe maatregelen om de economieën in de Europese Unie in een keurslijf te dwingen. Zulke maatregelen zijn voor ons onaanvaardbaar.
Wat tenslotte het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank betreft, verwacht de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten dat de president en de directie van de Europese Centrale Bank dit weekend worden benoemd. Wij verwachten dat die president voor de volle acht jaar aan het werk blijft. Als ons volgende week een kandidaat wordt voorgesteld die zich er niet toe kan verbinden die acht jaar uit te dienen, is het niet zeker dat mijn fractie die benoeming zal goedkeuren.

Friedrich
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer von Wogau, wij weten allemaal dat alleen een stabiele munt een duurzame garantie is voor welvaart en werkgelegenheid. Daarom moet het Europees Parlement nu ondubbelzinnig verklaren dat het alle bepalingen en criteria in het Verdrag ernstig neemt. De in het verslag-von Wogau aan twee lidstaten opgelegde verplichting om hun totale schuld te consolideren is dus billijk en noodzakelijk. Voor de benoeming van de president van de centrale bank moeten wij eisen dat het Verdrag even trouw wordt toegepast. Wanneer het Verdrag in een achtjarige ambtstermijn voorziet, dient dat gerespecteerd te worden. Elke interpretatie of manipulatie van de bepalingen van het Verdrag is uit den boze.
Ook het getrouwtrek over wie de nieuwe president zal worden moet ophouden. Europa heeft vertrouwen en klaarheid nodig, zeker op het zeer gevoelige vlak van het financiële beleid. Wij weten dat de gehele wereld op dit ogenblik kijkt naar wat Europa gaat doen. Strikte trouw aan het Verdrag is het beste visitekaartje voor de nieuwe euro. De euro verdient een goede start, maar moet ook het wereldwijde stabiliteitsanker worden voor alle mensen, in de eerste plaats de Europeanen. Dat kan, als wij morgen het verslag-von Wogau - liefst onveranderd - aannemen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, sinds 15 april weet voorzitter Karl von Wogau dat onze fractie achter zijn uitstekende verslag staat en bijgevolg de aanbeveling van de Commissie overneemt om de derde fase van de Europese Monetaire Unie op 1 januari 1999 te laten ingaan met elf lidstaten. Ik zal hier verder niet ingaan op dit belangwekkende verslag zelf. Wel wil ik de welverdiende gelukwensen van de fractie Unie voor Europa overbrengen aan voorzitter Jacques Santer, Commissielid Yves Thibault de Silguy en de Commissie als geheel. Voor het overige wil ik graag terugkomen op de absolute noodzaak om het Europees Parlement nauw te betrekken bij de democratische controle op de Europese Centrale Bank.
Op 21 juli 1952 stelde Antoine Pinay Jean Monnet aan als eerste voorzitter van de Europese Commissie voor Kolen en Staal. De EGKS was het embryo van een Europa dat er in de loop der jaren alleen maar op vooruit is gegaan. Met de aanstelling van Jean Monnet zijn de inspanningen begonnen die uiteindelijk hebben geleid tot de invoering van de eenheidsmunt.
Om deze reden wil ik twee zeer belangrijke aspecten van het Franse beleid ten aanzien van de euro onder de aandacht brengen. Ten eerste wordt dit al twintig jaar gekenmerkt door een grote continuïteit, over de partijgrenzen heen. Zo werd in oktober 1986 bijvoorbeeld de Europese Akte aangenomen, en riep de regering de bevolking in september 1992 op het Verdrag betreffende de Europese Unie per referendum te ratificeren. Dankzij president Jacques Chirac is Frankrijk resoluut de weg van de eenheidsmunt ingeslagen, en in mijn ogen heeft hij hiermee een even grote bijdrage aan Europa geleverd als menig politicus die in onze herinnering voortleeft.
Ik stel u dus in het volste vertrouwen voor de aanbeveling over te nemen die de Franse Assemblée op 21 april jongstleden op verzoek van Valéry Giscard-d'Estaing heeft goedgekeurd. Valéry Giscard-d'Estaing is overigens een onovertroffen Europeaan. Zijn fundamentele inbreng in juni en juli 1978 heeft immers mede aan de basis gelegen van de huidige gebeurtenissen. De aanbeveling die de Assemblée op zijn voordracht heeft aangenomen, bestaat erin de communautaire instellingen aan te vullen met een parlementaire commissie voor de euro. Die commissie zou voor de helft moeten bestaan uit leden van het Europees Parlement en voor de helft uit leden van de nationale parlementen van de eurozone. Die laatsten zouden lid moeten zijn van hun commissies voor financiën en zouden proportioneel moeten worden vertegenwoordigd. De commissie zou zich dan regelmatig moeten uitspreken over het beleid van de Europese Centrale Bank. Het succes van de Europese constructie is in het verleden steeds te danken geweest aan de samenwerking tussen drie teams: een technische ploeg van zeer hoog niveau die het gemeenschappelijk beleid uitvoert, de Raad die de aanzetten geeft en tenslotte het Parlement dat de controle uitoefent. Bij de Raad gaat het in dit geval dan om een verbeterde versie van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, Euro-X genaamd, over de samenstelling waarvan op dit moment besprekingen gevoerd worden. De parlementaire controle heeft de volksvertegenwoordigers uit de diverse Europese landen al sinds de oprichting van de EGKS betrokken bij het Europese beleid. Met de instelling van een parlementaire commissie voor de euro zou het klassieke drietal weer compleet zijn.
Deze commissie moet er komen om de Europese volksvertegenwoordigers zo volledig mogelijk te betrekken bij deze historische stap, de invoering van de euro. Onder de term Europese volksvertegenwoordigers versta ik dan zowel leden van de nationale parlementen van de elf landen die de euro invoeren, als hen aan wie bij algemeen kiesrecht de opdracht is toevertrouwd in Straatsburg en in Brussel de belangen van de volkeren van Europa te behartigen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met enige verbazing de heer Giansily horen uitleggen wat de heer Giscard d'Estaing zou willen. Sedert hij enkele jaren geleden, nadat hij voorzitter van de liberale fractie was geweest, politiek asiel bij de Fractie van de Europese Volkspartij heeft gevonden, heb ik van hem nog weinig gehoord. Ik verneem nu tot mijn groot genoegen dat hij gezond en wel is.
Met betrekking tot het thema dat wij vandaag behandelen, zou ik willen zeggen dat wij voor een voor de Unie erg belangrijk weekend staan. Met de start van de EMU staan wij op het punt een gemeenschappelijke strategische politieke doelstelling te bereiken. Ik ben het er met de heer Donnelly over eens dat de bereikte convergentie een krachtig bewijs is van wat wij met politieke wil samen tot stand kunnen brengen.
Nu wij op het punt staan dit onomkeerbare proces op gang te brengen, moeten wij ook een inventaris opmaken van de problemen die nog niet zijn opgelost. Ik wil hier uitdrukkelijk verklaren dat de liberale fractie niet alleen met spijt maar ook met groeiende ergernis vaststelt dat de Raad geen einde kan maken aan het gehakketak rondom de benoeming van de president van de toekomstige Europese Centrale Bank. Het Verdrag en de benoemingsvoorwaarden zijn nochtans duidelijk. Duidelijk is ook dat de president voor acht jaar moet worden benoemd. Daaraan om politieke redenen tornen, zou een bar slechte start voor dit belangrijke en onomkeerbare strategische project zijn. Wij verwachten dat de Raad vertrouwen in het nieuwe stelsel wekt en het niet ondermijnt. Daarom moet hij dit weekend een duidelijke strategische keuze maken en, wat de termijn van het mandaat betreft, het Gemeenschapsrecht en het Verdrag in acht nemen. Nationale trots is hier niet op zijn plaats. Het gaat nu om de succesvolle start van de nieuwe munt.
In de commissie hebben wij over dit verslag een interessant debat gehouden. Mijn fractie heeft het document van het Europees Monetair Instituut met grote belangstelling doorgenomen. De politieke boodschap van het instituut is dat wij ons op middellange termijn met bepaalde pensioenstelsels moeten bezighouden. Wij zijn het daarmee eens. Het Europees Monetair Instituut heeft er ook op gewezen dat de behoefte aan budgettaire consolidatie aan de vooravond van de invoering van het nieuwe systeem nog groter is dan vroeger. De liberale fractie is het ook daarmee eens. Als politici moeten wij onze strategische verantwoordelijkheid op ons nemen. Het verslag van de heer von Wogau bevalt mij in zijn huidige vorm. Ik heb bewondering voor de besliste en evenwichtige wijze waarop de heer von Wogau het heeft opgesteld. Morgen bij de stemming zullen wij de kandidatuur van de elf kandidaatlanden ondersteunen. Wij willen een overeenkomst waardoor iedereen kan meedoen, maar niet tot elke prijs.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, de heersers van de Europese Unie leggen dit weekend het laatste stukje weg af voor de verwezenlijking van het belangrijkste onderdeel van het Verdrag van Maastricht: de invoering per 1 januari 1999 van de gemeenschappelijke munt, de euro.
Zowel uit het verslag van de Europese Commissie als uit het verslag van de commissie economische en monetaire zaken van het Europees Parlement spreekt triomf. Men is in feeststemming en verheugt zich over de bewerkstelligde nominale convergentie. Daarbij vergeet men blijkbaar dat de gemeenschappelijke munt dramatische gevolgen heeft voor de werknemers. De werknemers zullen getroffen worden door werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting. Men weet echter wel degelijk dat de volkeren en met name de werknemers allesbehalve ingenomen zijn met deze prestatie. Het applaus komt niet van hen. Anderen zullen vanaf maandag feest vieren: de speculanten, de effectenbeurzen en de mensen van het grote kapitaal. Dankzij de offers van de burgers en de beknotting van hun rechten kunnen deze nu beschikken over een nieuwe, sterke munt waarmee zij hun speculatieve spelletjes nog beter kunnen spelen.
De werknemers hebben alle redenen om diep ongerust te zijn over hetgeen hen te wachten staat. Aangemoedigd door de op til zijnde Monetaire en Economische Unie eisen de vertegenwoordigers van het kapitaal nu dat de duimschroeven nog meer worden aangehaald. Zij willen een nog strenger begrotingsbeleid, een onverwijlde toepassing van het Stabiliteitspact en maatregelen voor een onmiddellijke aanpassing van de arbeidsmarkt en de producties. Zij willen dat de euro nog sterker wordt. Helaas zingt het Europees Parlement een flinke deun in dit koor mee. Het betuigt instemming met talrijke voorstellen uit het verslag van de heer von Wogau. In dit verslag worden voorwaarden genoemd voor de EMU die nog verder gaan dan hetgeen de Europese Commissie eist en in het Verdrag is vastgesteld.
Daarom kan mijn fractie niet voor het verslag van de heer von Wogau stemmen. Een ding kan ik u echter op een briefje geven: de Europese volkeren zullen niet lijdzaam toezien. Zij zullen zich hier met alle kracht tegen verzetten. Zij zullen ervoor zorgen dat het roer wordt omgegooid en koers wordt gezet naar een ander Europa, een democratisch Europa, een Europa van sociaal welzijn.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, een ruime meerderheid van de Groenen is het eens met de opvatting van de Commissie dat elf landen nu kunnen beginnen aan de vorming van de eenheidsmunt. Met deze voorwaarde wordt voorkomen dat er een kern-Europa ontstaat dat een wezenlijk deel van de Unie buiten beschouwing laat. Dit hebben we nooit gewild en daarom zijn we er tevreden over dat de eurozone een brede basis zal hebben. We erkennen dat we voor een grote uitdaging staan. We willen ons geen illusies maken. Er ontstaan vast en zeker problemen, maar we erkennen ook de mogelijkheden die een eenheidsmunt kan creëren. We wensen een verdieping van de Europese Unie zowel op sociaal als op ecologisch vlak en we willen dat de euro wordt gebruikt om de wereldwijde monetaire stabiliteit te bevorderen.
Het verslag-Von Wogau bevat vele positieve punten, vooral wat betreft de werkgelegenheid en het economisch beleid. De indruk bestaat dat de extreem neoliberale economische accenten enigszins terrein hebben moeten prijsgeven en een dergelijke tendens geeft de hoop dat we daadwerkelijk een sociaal Europa kunnen scheppen. Het is noodzakelijk de samenwerking op economisch gebied te intensiveren, zodat het gemeenschappelijk monetair beleid een echt tegenwicht krijgt.
Het verslag kent toch ook problemen. We keuren het af dat er nu opeens nieuwe voorwaarden worden gesteld aan de landen die de euro invoeren. We vinden het ook niet verstandig en keuren het daarom af dat er wordt gezegd dat het Pact voor stabiliteit en groei strikt moet worden nageleefd. Het pact wordt wel of niet nageleefd, maar we vragen ons af wat "strikt naleven" inhoudt. Naar onze mening is het onverstandig een dergelijk signaal af te geven. We vinden ook niet dat de ontwikkeling van de staatsschuld in België en Italië op zich verontrustend is, zoals in het verslag wordt geconstateerd. Naar onze mening gaat de ontwikkeling in de juiste richting en we vertrouwen erop dat België en Italië deze positieve ontwikkeling zullen voortzetten.
Het probleem is ook dat in het verslag niet wordt vermeld dat de economische ontwikkeling in de verschillende gebieden van de Unie niet gelijktijdig plaatsvindt. Er kunnen asymmetrische schokken ontstaan die sommige lidstaten in een zeer moeilijke situatie kunnen brengen. Het is noodzakelijk mechanismen te creëren waarmee in dergelijke omstandigheden de situatie van de lidstaat die in problemen verkeert met communautaire maatregelen kan worden verlicht.
En tot slot: het monetair beleid mag beslist niet helemaal los staan van het economisch beleid. We willen benadrukken dat er een dialoog moet bestaan en het Europees Parlement speelt hierin een zeer grote rol.

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, nadat haar twee verslagen over de convergentie waren voorgelegd, namelijk dat van het Europees Monetair Instituut en dat van de Commissie, moest de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zich vooral uitspreken over de vraag welke landen als eerste de euro moeten invoeren. Over deze hoofdzaak heeft uw commissie zich glashelder uitgesproken. Er is amper onenigheid over de prestaties van de lidstaten in het licht van de convergentiecriteria, en bijna iedereen vindt dat de elf lidstaten die dat willen in grote lijnen voldoen aan de criteria van Maastricht en dus onmiddellijk kunnen deelnemen aan de invoering van de euro. Het verslag van de voorzitter van deze commissie, de heer von Wogau, brengt deze ruime consensus duidelijk tot uiting, en dat is voor ons al voldoende reden om het aan te nemen. De discussies naar aanleiding van het verslag gingen uitsluitend over bijzaken. Omdat we het eens waren over de hoofdzaak, hebben die allicht te veel aandacht gekregen. Wij vinden in ieder geval dat het Parlement tegen morgen een duidelijk standpunt moet hebben ingenomen over de kern van de zaak, namelijk de start van de euro met elf landen.
Voor het overige willen we in dit debat onze bezorgdheid uiten over een aantal zaken. Ten eerste is er wat men noemt de democratische controle op de Europese Centrale Bank. Die is al aan de orde geweest toen we het verslag van mevrouw Randzio-Plath behandelden. Wij hebben toen opgemerkt dat die controle door het Europees Parlement hoorde te worden uitgeoefend, en dat de onafhankelijkheid van de Bank daarbij moest worden gerespecteerd.
Wat ons zorgen baart, is ten eerste het feit dat er in een deel van de amendementen die morgen zullen worden ingediend, sprake is van een Europese Centrale Bank die rekenschap heeft af te leggen aan nationale parlementen. Behalve dat dit onwerkbaar zou zijn, zou een dergelijke versnippering het principe van de Bank aantasten en feitelijk afbreuk doen aan een gemeenschappelijk en onafhankelijk monetair beleid. Laat de nationale centrale banken hun informatieplicht ten aanzien van de nationale parlementen vervullen. Dat is trouwens niet meer dan wenselijk. Maar de democratische controle op de Europese Centrale Bank is voor ons uitsluitend een zaak van het Europees Parlement.
Ten tweede maken we ons zorgen over het voorzitterschap van de Centrale Bank. Ik zal hier niet lang bij stilstaan, omdat dit punt al eerder is besproken. Wat ons betreft moeten we van het begin af aan de schijn vermijden dat de Centrale Bank een onderonsje wordt van een selecte groep. Zo niet, dan kan de Bank geen legitiem en doeltreffend instrument worden waarmee we een gemeenschappelijke Europese toekomst vorm kunnen geven. Wij willen graag dat hier zaterdag rekening mee wordt gehouden.
Andere punten van zorg worden door de heer von Wogau genoemd in zijn verslag. Er moeten meer economische instrumenten komen dan alleen het monetaire beleid. Wij zouden willen dat ons Parlement en de Commissie iets verder gingen dan de gemeenschappelijke gedachtewisseling van dit moment en dat de Unie binnen afzienbare tijd ook gemeenschappelijke, niet-monetaire economische instrumenten ter beschikking kreeg. Die zullen niet anders dan budgettair of fiscaal van aard kunnen zijn.

de Gaulle
Mijnheer de Voorzitter, nog nooit in zijn geschiedenis is Frankrijk lid geweest van een verbond waarin het zozeer in de minderheid werd gedrukt. Beweren dat Europa de positie van Frankrijk in de wereld versterkt, is niet meer dan een armzalige poging om ijdeltuiterij en een hang naar persoonsverheerlijking voor beleid te laten doorgaan.
De onwettige en kunstmatige constructie die men Europese Unie noemt, is een aanslag op Frankrijk, de soevereiniteit van zijn volk, zijn staatsstructuren en zijn maatschappij. Maar goed, alles is nog niet verloren. Vroeg of laat grijpen revolutionaire krachten de macht en krijgt het volk per referendum weer het woord, zodat het kan beslissen dat de wetten van Frankrijk boven de Europese verdragen staan. Dat zal niet meer dan rechtvaardig zijn. Kijk maar hoe lichtzinnig eurocraten van alle slag de verdragen aan hun laars lappen en beweren dat de convergentiecriteria worden nageleefd. De Belgische en Italiaanse staatsschuld doet er blijkbaar niets toe. Het Italiaanse begrotingstekort al evenmin, want het zou in een jaar tijd gedaald zijn van 6, 7 % naar 3 %, bij een economische groei van slechts 1, 5 %. Niet te geloven, vindt u ook niet?
Het Franse volk beseft nog niet dat het in de maling wordt genomen, dat het het slachtoffer wordt van de roof van de eeuw. Het feit dat de frank in 2002 volledig zou kunnen verdwijnen, wordt verborgen gehouden. De mogelijke verdwijning van de frank valt bij toeval samen met de presidentsverkiezingen. De Fransen zullen deze president bij die gelegenheid afstraffen voor het feit dat hij Frankrijk niet versterkt maar verzwakt, en dat hij verraad pleegt aan de missie die hem bij algemeen kiesrecht is toevertrouwd. Tenzij hij in een opwelling van fatsoen een referendum afkondigt over de invoering van de euro, en tot die tijd zorgt dat die euro niet meer is dan een rekeneenheid voor de buitenlandse rekeningen van de staat.

Trizza
Mijnheer de Voorzitter, mede namens Alleanza Nazionale onderschrijf ik de opmerking in het verslag van de heer von Wogau dat de lidstaten talloze inspanningen hebben gedaan om de Maastrichtnormen te halen. Inhoudelijk zouden wij veel kunnen zeggen over de maatregelen die zijn genomen en over wat zou moeten gebeuren opdat de inspanningen van de voorbije jaren resultaten opleveren en wij definitief in de Unie kunnen blijven. De hoogdravende verklaringen van de jongste dagen dreigen ons immers te doen vergeten dat alle landen grote inspanningen zullen moeten doen en verbeeldingskracht aan de dag zullen moeten leggen om hun eigen ontwikkelingsmodel aan de enige munt aan te passen en dat ze de betrokken economische sectoren maar ook de zwakste bevolkingsgroepen over de mogelijkheden en gevaren van de euro moeten voorlichten.
De Europese Centrale Bank moet haar taak onafhankelijk kunnen vervullen, maar daarnaast moet ook regelmatig overleg met het Europees Parlement plaatsvinden. Met betrekking tot de tweede garantie tijdens de invoering van de enige munt meen ik dat het Pact voor stabiliteit en groei onontbeerlijk is om in de loop van de conjunctuurcyclus tot sluitende nationale begrotingen te komen en het tekort tot maximaal 3 % per jaar te beperken.
Voorts meen ik dat wij passende strategieën moeten uitstippelen om het ernstige probleem van de werkloosheid op te lossen, vooral in de Europese regio's met een ontwikkelingsachterstand. Dat kan gebeuren door middel van macro-economische maatregelen om de inflatie te beteugelen en via een sterkere coördinatie van het Europese structuurbeleid. Het probleem van de werkgelegenheid kan alleen door middel van gecoördineerde maatregelen op de nationale arbeidsmarkten worden opgelost. Wij moeten zorgen voor opleiding, gevolgd door ervaring op de werkplek of door een leertijd. Voorts moeten wij de beroepsopleiding beter op de vraag van de ondernemingen en de plaatselijke behoeften afstemmen. Bij de totstandbrenging en het structureren van de interne Europese markt moeten wij ook het MKB ondersteunen en de belastingen harmoniseren om scheeftrekking van de mededinging te voorkomen.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit merk ik namens Alleanza Nazionale nogmaals op dat de Monetaire Unie een eerste stap moet zijn naar de politieke unie, zonder welke Europa zijn eigenlijke opdracht nooit zal kunnen vervullen.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, een droom wordt werkelijkheid als op 1 januari 1999 de Monetaire Unie van start gaat: de Europese volkeren spreken zich uit voor meer saamhorigheid en voor een hechtere samenwerking, ook in een andere vorm dan nu. Na de beloofde strenge controle op de vervulling van de voorwaarden voor deelname aan de Monetaire Unie zal het Europees Parlement, op basis van het verslag van de heer von Wogau en na onderzoek van de convergentieverslagen van het Europees Monetair Instituut en de Commissie, de aanbeveling van de Commissie volgen en terecht met een grote Monetaire Unie instemmen. Met elf lidstaten wordt het een werkelijk grote Monetaire Unie, waardoor de interne markt aan doeltreffendheid wint. Het gaat hier om driehonderd miljoen mensen, die een belangrijke economische factor vormen. Zij leveren een geweldige economische prestatie, aangezien zij 20 % van de wereldhandel en 20 % van het bruto nationaal product in de wereld voor hun rekening nemen.
Het is zeer belangrijk dat het een grote Monetaire Unie wordt. Het Europees Parlement heeft zich altijd ingespannen om de Europese Economische en Monetaire Unie met een groot aantal lidstaten van start te laten gaan. Soms betwijfelden wij of een Europese Monetaire Unie met zoveel lidstaten de stabiliteit wel kon bewaren. Gelukkig is het Europese concept van vooruitgang in het kader van de Europese integratie eens te meer geldig gebleken: wij stellen voorwaarden en bepalen een termijn voor de vervulling ervan. Dit concept heeft ervoor gezorgd dat een groot aantal lidstaten aan de convergentiecriteria voldoet. Dit is ook verifieerbaar. Het Europees Parlement kan tot de Europese publieke opinie dan ook met groot optimisme en grote zekerheid zeggen dat deze Europese Monetaire Unie een Europese gemeenschap van stabiliteit wordt. De historisch lage inflatie is immers geen eendagsvlieg. Ze is het resultaat van vele jaren inspanningen. Aan de lage lange rente is te zien dat de financiële markten deze ontwikkeling aanvaarden. Ook de stabiele wisselkoersen bewijzen hoe ernstig de lidstaten hun verplichtingen nemen en welke grote politieke, economische, budgettaire en monetaire inspanningen ze de laatste jaren hebben geleverd om deze grote Monetaire Unie mogelijk te maken.
Dit proces was ook niet op 31 december 1997 toegespitst, maar tekende zich al af bij de eerste controle van de convergentie, toen wij moesten vaststellen dat de Monetaire Unie niet op 1 januari 1997 van start zou gaan. Toen reeds was duidelijk dat Europa zich zou inspannen, dat het er zich bewust van was dat wij op wereldvlak klein zijn en dat alleen een bundeling van onze krachten tot succes in de volgende eeuw, en in het volgende millennium kon leiden.
Daarom kunnen wij vandaag zeggen dat de Europese Gemeenschap een door stabiliteit gekenmerkte gemeenschap word. De in het verleden op gang gebrachte ontwikkelingen gaan voort. Ook de lidstaten die bijzondere inspanningen moesten leveren omdat hun monetair beleid niet dezelfde stabiliteit vertoonde als dat van de andere lidstaten, hebben zich ertoe verbonden in hun begrotingsbeleid op middellange termijn te bewijzen dat ze niet alleen de monetaire maar ook de fiscale convergentiecriteria ernstig nemen. In die zin verenigt de Europese Gemeenschap ons in een solidaire en lotsverbonden gemeenschap. Wij moeten ons succesverhaal voortzetten.

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij op de kwestie van de overheidsschuld concentreren. Die is belangrijk omdat het niveau van de overheidsschuld rechtstreeks verband houdt met de beoogde goede werking van de financiële markten in de eurozone, in het bijzonder wat de rol van de overheid betreft. Dat is uiterst belangrijk voor de soliditeit en geloofwaardigheid van de euro, opdat de enige munt de positieve effecten kan sorteren die wij er allemaal van verwachten. Wij moeten de kwestie dus uit twee oogpunten bekijken. Enerzijds mag de schuld de soliditeit en geloofwaardigheid van de euro niet in het gedrang brengen, anderzijds moet de vermindering van de schuld in de eurozone voor een krachtige ontwikkeling zorgen. Daarom moet er volgens mij een beoordeling komen van het algemene financiële evenwicht in de verschillende landen en van de vooruitzichten op dat gebied. Naast de overheidsschuld gaat het daarbij om de financiële situatie van de privé-sector, de evolutie van het spaarwezen, de nettopositie tegenover het buitenland en de prestaties van de financiële markten in de verschillende landen.
Wat de enige munt betreft, hebben wij volgens mij geen statische, louter boekhoudkundige en dualistische visie op de openbare financiën nodig, maar moeten wij een strak fiscaal beleid voeren dat uitzicht biedt op ontwikkeling. Uiteindelijk is ontwikkeling de fundamentele reden waarom wij de Economische en Monetaire Unie oprichten. Met een sterke groei en een verdere daling van de schuld zullen wij bovendien spoedig aan het criterium van de verhouding tussen schuld en BBP kunnen voldoen.
Ik heb dit alles gezegd omdat ik drie amendementen heb ingediend. Ze hebben betrekking op de paragrafen 13, 14 en 15 en zijn in het verslag van de heer von Wogau opgenomen. Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik er nogmaals op wijzen dat wij nu vooral moeten laten zien dat het strakke fiscale beleid en de stabiliteit in de eurozone ons in staat stellen de Unie verder te ontwikkelen. Dat is immers de hoofdreden waarom wij de Economische en Monetaire Unie op stapel hebben gezet.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik behoor tot diegenen die in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid voor het verslag van de heer von Wogau hebben gestemd. Hoewel het slechts met een kleine meerderheid is goedgekeurd, meen ik dat het verslag op alle belangrijke punten ruime steun verdient. Ik vind het goed dat Europees Parlement ermee zal instemmen dat elf lidstaten vanaf 1 januari 1999 de euro invoeren. Ik vind dat niet alleen goed omdat Italië tot die landen behoort, maar ook omdat ik geloof dat die ruime deelneming aan de Monetaire Unie een krachtig politiek signaal is. Vandaag staat in de Herald Tribune dat de Europese Unie met de invoering van de euro in zekere zin een bondsstaat wordt. Dat is misschien wat overdreven, maar de politieke boodschap is duidelijk.
De politieke impuls die van de Monetaire Unie uitgaat, moet nu worden omgezet in een aansporing aan de regeringen van de lidstaten om spoedig structurele hervormingen uit te voeren, de overheidsuitgaven terug te schroeven, de belastingdruk te verlichten, de arbeid te flexibiliseren en de diensten, waarbij ik in het bijzonder aan de banken denk, doeltreffender te maken.
Als de lidstaten - naast de door de Europese Centrale Bank beoogde prijsstabiliteit en monetaire stabiliteit - ook die doelstellingen nastreven, zullen de ondernemingen meer investeren en werkgelegenheid creëren. Bij de voorbereiding van de Monetaire Unie heeft men kunnen profiteren van de rentedaling welke die voorbereiding zelf heeft gegenereerd. Ook als dat niet wordt opgelegd, meen ik dat alle landen en vooral die welke het meest profijt bij de rentedaling hebben gehad, een strak beleid moeten blijven voeren. Wij zijn tevreden over deze historische stap voor Europa, maar toch mogen wij niet vergeten dat wij de democratische controle en het evenwicht tussen de Europese instellingen moeten versterken door het institutionele beleid en de institutionele hervormingen van de Unie een nieuw elan te geven.

Boogerd-Quaak
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb met buitengewoon veel genoegen vastgesteld dat in dit debat de woordvoerders van de grote partijen zich hebben uitgesproken voor een benoemingstermijn voor de president van de Bank van acht jaar. Ik denk dat het voor de legitimatie van de euro in de toekomst van groot belang is dat wij vertrouwen wekken bij de burgers en dat er geen politieke spelletjes gespeeld worden omtrent dit soort benoemingen. Derhalve is het van groot belang dat het Parlement hier de moed opbrengt om dit eensgezind uit te spreken. Ik vind zelfs dat het Parlement hier een voortrekkersrol vervult ten opzichte van de Europese Raad en zo'n standpunt kan zelfs pleiten voor de versterking van de legitimatie van dit Parlement, want wellicht doet dit Parlement het beter dan de Raad. Alhoewel ik daar niet graag de bijdrage van de heer de Gaulle bij zou betrekken, want op het moment dat hij zijn bijdrage deed bekroop mij toch het gevoel dat sommige partijen niet geheel het nationalisme kunnen overstijgen.
Los daarvan wil ik een punt aan de orde stellen dat ik liever niet aan de orde had gesteld, maar het schijnt zo te zijn dat er in de socialistische fractie problemen zijn met artikel 16 van het verslag-von Wogau betreffende de demografische ontwikkelingen. Als lid van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heb ik zowel als rapporteur over pensioenen als over de demografische ontwikkelingen deze zaken aan de orde gesteld en ook gekoppeld aan de euro en daarbij wel de steun van de socialisten gekregen. Ik zou het buitengewoon merkwaardig vinden als de socialisten de ene keer deze kant op stemmen en de andere keer de andere kant op stemmen. Bij deze roep ik de socialisten om artikel 16 en het gehele verslag-von Wogau te ondersteunen.
Tenslotte wil ik zeggen dat ik de rapporteur feliciteer met zijn verslag.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, ook ik deel in de vreugde die hier is uitgesproken over het feit dat de Economische en Monetaire Unie in zeer uitgebreide vorm van start moet gaan, maar ik wil drie zaken benadrukken die van belang zijn om de EMU te laten slagen. Hierbij speelt het Parlement een zeer belangrijke rol.
Ten eerste is het belangrijk dat bij het EMU-project zowel het oogpunt van de welvaart als dat van de werkgelegenheid een aanzienlijk grotere rol gaat spelen. Dit heeft ook de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken in haar eigen advies benadrukt. De richtsnoeren van de Werkgelegenheidstop in Luxemburg mag men niet laten rusten; deze moeten worden gerealiseerd. Ten tweede is het belangrijk dat de rol van het Parlement als democratisch orgaan bij de controle van de werkzaamheden van de ECB wordt benadrukt en dat we strikt van mening blijven dat de ECB haar besluiten in het openbaar moet verantwoorden. Ten derde is het uitermate belangrijk dat de EMU de lidstaten van de EU niet verdeelt, maar juist verenigt en dat ook de landen die nu over lidmaatschap onderhandelen te zijner tijd tot de EMU kunnen toetreden. In dit verband moet men ook zeer flexibel zijn.
Ik wil echter ook mijn bezorgdheid naar voren brengen over het feit dat er momenteel al discussies worden gevoerd over welke nieuwe criteria er vastgesteld gaan worden in het kader van het Pact voor stabiliteit en groei. Het Parlement staat bij deze onderhandelingen helaas volledig aan de zijlijn en we weten dat de Raad bij zijn eigen aanbeveling een verklaring gaat voegen, waarin onder andere zeer strikte eisen aan het overheidstekort worden gesteld, terwijl het daarentegen belangrijk is dat de nadruk wordt gelegd op groei en werkgelegenheid.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de weeën zijn begonnen, de geboorte van de euro is niet meer tegen te houden. Hierbij mogen wij echter niet uit het oog verliezen dat de gemeenschappelijke munt nog altijd een risicokind is dat dringend in de couveuse of in elk geval in de bevorderlijke omgeving van een sociaal-ecologische heroriëntering van het Europese economische beleid moet worden opgenomen. Ze mag in geen geval opgroeien tot een neoliberaal monetair monster, tot een zogenaamd niet-politiek geld dat in de realiteit echter uitsluitend de belangen van de kapitaalbezitters dient.
Het betreft hier een bij uitstek politieke beslissing. Wij moeten twee verschillende zaken, namelijk het project van de voltooiing van de Europese interne markt door de Europese Monetaire Unie en het monetaire neoliberale project van het dictaat van de financiële markten, ook politiek gescheiden houden. Gelukkig stellen wij vast dat de eerste fase van de neoliberale monetaire opmars stokt. De sociale strijd, die in verschillende lidstaten tot nieuwe regeringen met nieuwe Europees-politieke opdrachten en een ander debat in Europa hebben geleid, heeft daarin een essentiële rol gespeeld. Het is de grote verdienste van de nieuwe Franse regering dat ze het debat op een nieuwe leest heeft geschoeid. De oorspronkelijk louter monetair geconcipieerde convergentiecriteria zijn in werkelijkheid met veel meer fijngevoeligheid toegepast. Het Tietmeyer-denken is in Europa niet toonaangevend geworden. De idee van een harde Europese kern is niet realistisch gebleken. Dat is het goede nieuws. Daardoor kunnen wij met de start van de euro met 11 lidstaten instemmen.
Wij moeten ons echter verzetten tegen elke poging om de dwalende Duitse DM-nationalisten naar de mond te praten. Aan België en Italië mogen geen extra eisen gesteld worden, en ook het onzinnige voorstel om financiële meevallers uitsluitend voor de vermindering van de schuldenlast te gebruiken en de Fransen en anderen te verbieden hun eigen werkgelegenheidsbeleid te voeren moet van tafel. Dat zou betekenen dat de euro ten koste van de werklozen wordt ingevoerd, en dat kunnen wij niet aanvaarden.
Wij hebben - dat is bekend - correcties nodig, een werkgelegenheidsbeleid en een doeltreffende coördinatie van het macro-economische beleid. Wij moeten voor een democratische inbedding van de Europese Centrale Bank zorgen. Daarvoor zal waarschijnlijk ook een herziening van het Verdrag nodig zijn. Mijnheer Friedrich, het moet duidelijk zijn dat het Verdrag er is om toegepast te worden. Wij mogen daaraan geen andere voorwaarden toevoegen. Pacta sunt servanda is geen vrijbrief om achteraf nog allerlei eisen te stellen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik feliciteer de heer von Wogau met zijn verslag. Ik heb een enkele kritische opmerking en een aanbeveling voor de heer von Wogau en de afgevaardigden die nu naar mijn woorden luisteren. Ik weet welke moeilijkheden de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid tijdens haar werkzaamheden heeft moeten overwinnen, maar zou toch graag de volgende kritische opmerking maken. Wij staan uiteraard voor een historisch moment in de Europese integratie, een stap die enkele jaren of zelfs maanden geleden nog onmogelijk en ondenkbaar leek. Vele landen hebben zich ingespannen om mee te kunnen doen en de hoop in vervulling te doen gaan dat de Economische en Monetaire Unie in de politieke eenmaking van Europa kan uitmonden. Voor wie in die eenmaking gelooft en meent dat die ons toekomstproject is, moet dat gebeuren.
Met het oog daarop hebben sommige landen grotere inspanningen moeten doen dan andere. Andere landen - ook dat van de heer von Wogau - hebben moeten cijferen om de 3 %-norm te halen, wat onverwacht ook moeilijkheden heeft opgeleverd voor landen die de kampioenen van de monetaire deugd schenen te zijn. Nu de Europese landen met dat feit worden geconfronteerd - er zullen nog andere gelegenheden komen om het daarover te hebben - mogen wij de sfeer niet verpesten door kritiek of twijfels te uiten ten aanzien van een of ander land, waardoor ook moeilijkheden kunnen rijzen. Volgens mij moeten wij dus de balans opmaken - wij zijn daar beter toe in staat dan de Raad omdat wij onafhankelijk kunnen oordelen - van wat alle landen hebben gedaan. Wij moeten daarbij kijken naar de landen die, om de 3 %-norm te halen, maatregelen hebben genomen die volstrekt niet doorzichtig zijn. In een document waarin wij de inspanningen van de elf landen hoe dan ook moeten erkennen en prijzen, mogen wij echter voor twee landen - en in het bijzonder voor een bepaald land - niet strenger zijn dan voor de andere, niet omdat wij het niet over die kwestie mogen hebben, maar omdat er wellicht andere mogelijkheden zijn om dat te doen. Voorts willen wij dat het Europees Parlement zich over het door de Europese Centrale Bank gevoerde beleid kan uitspreken of in elk geval de geprivilegieerde gesprekspartner van die bank wordt.
Dames en heren, tot besluit meen ik dat de aanbeveling - of wens - die ik formuleer in mijn amendement, waarin ik het Parlement ertoe aanzet de Raad te verzoeken de president op de komende Europese Raad voor acht jaar te benoemen, gerechtvaardigd is en dat wij daarmee onze plicht doen tegenover de volkeren die wij vertegenwoordigen.

Blokland
Voorzitter, deze week worden ingrijpende besluiten genomen die de toekomst van Europa en die van de burgers in de lidstaten direct zullen raken. Het historisch belang van deze beslissingen is vooral dat zij geveld worden zonder dat er veel duidelijkheid bestaat over de gevolgen en zonder dat het voor burgers helder is waarom zij worden genomen. De aanbeveling van de Commissie om de EMU van start te laten gaan met elf landen neemt alle grond weg voor elk zinnig economisch argument voor zo'n Monetaire Unie.
De heterogeniteit van de deelnemende landen is van dien aard dat het moeilijk, zo niet onmogelijk wordt de economische doelstellingen van de EMU te realiseren. Dat de hand is gelicht met de toelatingscriteria mag zonneklaar zijn. Acht landen hebben eenmalige transacties toegepast. Bij twee landen blijken deze zelfs nodig om te kunnen voldoen aan de 3 %-norm voor het begrotingstekort. Juist deze twee landen - ik heb het over Frankrijk en Italië - zullen de probleemkinderen van de EMU zijn. Het getuigt van roekeloos gedrag wanneer de regeringen van deze landen dadelijk toch de 35-urige werkweek introduceren alsof de verwachte effecten van vergrijzing bij ongedekte pensioenstelsels al niet desastreus genoeg zijn.
De handhaving van een solide begrotingsbeleid is van eminent belang om het spaarzamelijke vertrouwen in de EMU niet nog verder te ondergraven. Het Stabiliteitspact is hiervoor op zichzelf een goed middel. Maar ten diepste vormt dit Pact ook een demonstratie van het onderling wantrouwen tussen de EMU-deelnemers. Het wekt bevreemding bij het merendeel van de burgers dat politici desondanks nut en noodzaak van de EMU blijven beklemtonen, net zo hartgrondig als Cato de ondergang van Carthago wenste. De oorzaak van dit probleem is dat een ingrijpend economisch middel wordt ingezet voor een omstreden politiek doel. Oplettende burgers weten dat zij zullen opdraaien voor de risico's van deze handelwijze terwijl naar hun mening niet is of wordt gevraagd.
De EMU van Elf voldoet niet aan de afspraken van Maastricht. Thans is het dilemma dat afblazen van de EMU leidt tot economische chaos, terwijl doorgaan met de EMU een grote stap is vol politieke en economische risico's. Op onverantwoorde wijze hebben de leidende politici van Europa zich in een fuik geplaatst. Aan dergelijk controversieel gedrag hebben wij niet meegedaan en dat zullen wij ook niet doen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer von Wogau behandelt in één klap alles wat met de eenheidsmunt te maken heeft. Het bevat het volledige credo, de volledige catechismus van de godsdienst van de eenheidsmunt, want om een godsdienst gaat het hier.
Een godsdienst met zijn eigen dogma: de onafhankelijkheid van de Centrale Bank, de Openbaring. De onafhankelijkheid van de Centrale Bank brengt ons prijsstabiliteit, volledige werkgelegenheid, groei, allemaal dingen die Duitsland met zijn centrale bank ook heeft. Iedereen weet immers dat er in Duitsland geen werkloosheid bestaat. Iedereen weet immers dat er in Groot-Brittannië met zijn afhankelijke centrale bank wél werkloosheid bestaat. Deze godsdienst heeft ook zijn eigen paus, die onfeilbaar is. Niemand spreekt tegen hem, en hij spreekt tegen niemand, zie artikel 107 tot en met 109. Dan heb ik het nog niet over de raad van gouverneurs, die de rol van curie vervult. Net als bij elke andere godsdienst moeten er mirakels zijn, en die liggen dan ook voor het oprapen. Italië had eerst een tekort van 7 %, en nu een van 3 %. We hadden al een heilige lijkwade van Turijn, nu hebben we er de heilige munt van Prodi bij. Maar ja, de naam Prodi zit dan ook in het woord prodige , dat Frans is voor wonder. Het is trouwens niet zo erg dat de staatsschuld van Italië met 122 % heel wat hoger ligt dan de vereiste 60 % van het bruto binnenlands product. Dat zal wel geregeld zijn met een pauselijke aflaat, een praktijk die Luther aan de kaak stelde, maar ja, Luther was een Duitser, zodat België ook op een aflaat kan rekenen.
Net als alle andere eist ook deze godsdienst zijn offers. Met het stabiliteitspact, of bezuinigingspact, worden groei, sociale bescherming, grote bouwprojecten, sociale minima en werkgelegenheid opgeofferd. Martelaren zijn er ook: twaalf miljoen werklozen en vijftig miljoen marginalen. In naam van de flexibiliteit gaan Portugezen, Spanjaarden en Zuid-Fransen in het Noorden werken, en komen de rijke financiers uit het noorden onze boerderijen en landerijen in het Zuiden opkopen. Huichelaars en farizeeërs zijn er ook: het Europees Monetair Instituut ziet een grote mate van convergentie tussen de lidstaten. Tussen Extremadura en Barcelona is er geen convergentie, tussen Duitsland en Ierland wel.
Tenslotte, het mag ons niet verbazen, is godsdienst opium. Godsdienst helpt om te vergeten. De euro helpt ons onveiligheid, werkloosheid en uitsluiting te vergeten. Per slot van rekening beloofde het verslag-Cecchini ons al in 1985 economische groei en vijf miljoen banen. Cecchini heeft geen woord gehouden, maar dat geeft ook niet. Een godsdienst is immers geen kwestie van rede, maar een kwestie van geloof. Laten we dus bidden, hopen en geloven, en voor de rest, amen.

De Voorzitter
Welnu, na dit gebed...pardon, na dit betoog van de heer Martinez is het woord nu aan de heer Metten die een spreektijd van drie minuten heeft.

Metten
Voorzitter, wij staan voor een historisch weekend. Het startschot voor de ene munt, de euro, wordt gegeven voor een brede groep landen, terwijl de financiële en economische omstandigheden zeer gunstig lijken. Laten wij eerlijk zijn: wie had zelfs nog maar een jaar geleden verwacht dat de voorbereiding voor de euro zo gunstig zou worden afgerond. Niet alleen de elf landen die meteen mee zullen doen, maar zelfs drie van de vier andere voldoen al aan de belangrijkste convergentiecriteria. De Europese Centrale Bank met als hoofdopdracht de inflatie laag te houden start haar werk, terwijl de inflatie in de elf deelnemende landen al historisch laag is. Dat betekent dat niet alleen de nadruk in het economisch beleid van met name de grote landen kan verschuiven van primair bezuinigen naar meer het bevorderen van groei en werkgelegenheid, maar ook dat de Europese Centrale Bank meteen aangesproken zal worden op haar secundaire taak, namelijk het ondersteunen van het algemene economisch beleid in de Gemeenschap ten behoeve van meer groei en werkgelegenheid. Dat betekent kortweg dat zij de rente bij de huidige lage inflatie laag zal moeten houden. Het zou echter een grote vergissing zijn te denken dat de EMU niets anders nodig heeft dan één monetair beleid. Juist omdat de economische omstandigheden in de lidstaten verschillen en het monetaire beleid niet echt meer op die verschillen kan intunen, zal het economisch beleid van de lidstaten veel actiever moeten worden. Individuele lidstaten zullen veel meer een anticyclisch beleid moeten voeren omdat de ECB minder rekening kan houden met de verschillende cycli waar lidstaten zich in bevinden en zich meer op een gemiddelde inflatie zal moeten richten.
De vrijwel absolute onafhankelijkheid van de ECB waar in Maastricht voor gekozen is, impliceert dat de andere spelers in het macro-economische veld, zoals de overheden en de vakbonden, een beleid moeten voeren dat de ECB niet tot restrictief ingrijpen dwingt. Dat betekent dat nu de globale richtsnoeren van het economisch beleid pas echt belangrijk worden. Eén boodschap die dit weekend de wereld in gestuurd wordt is dat de Europese Unie wel degelijk in staat is zeer ambitieuze doelstellingen te realiseren en dat alleen het formuleren van die ambitieuze doelstellingen, want dat waren de convergentiecriteria, de politieke wil helpt genereren die zij tot realiteit kan maken. Willen is kunnen. Het functioneert niet altijd, maar in dit geval wel.
De maatschappelijke kosten om dit euro-project te realiseren waren echter niet gering: straffe bezuinigingen en een ongunstige ontwikkeling van groei en werkloosheid. Maar het keerpunt is bereikt. De les van deze monetaire eenwording vraagt nu om een even ambitieuze doelstelling op het gebied van groei en werkgelegenheid. Als de politieke wil er is, moet het mogelijk zijn om in Europa door gericht en gecoördineerd economisch beleid de werkloosheid in de komende jaren te halveren. Nu hebben wij een sprong vooruit nodig op economisch en sociale gebied. Laat de euro geen Fremdkörper worden.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, zoals alle sprekers vandaag al hebben opgemerkt, is dit een heel bijzondere dag, volgens een der sprekers zelfs een dag met een welhaast religieuze betekenis. In het verslag van de heer von Wogau wordt dit plechtige karakter met eenvoud en elegantie onderstreept. Maar wat in het verslag-von Wogau vooral wordt onderstreept, is dat de euro een sprong vooruit betekent, een big bang in het politieke integratieproces van ons continent dat veertig jaar geleden van start ging. Het verslag-von Wogau dringt er bij ons dan ook op aan de cultuur van de stabiliteit te beschermen en een institutionele dialoog te openen, met het Parlement als spil, teneinde de economische beleidsvormen te coördineren, de verschillen in de belastingwetgeving te verminderen, en - het belangrijkste - de nodige stappen te zetten om door middel van het creëren van werkgelegenheid en door vast te houden aan de sociale uitkeringen het voortbestaan van de verzorgingsmaatschappij, het handelsmerk van het Europese sociale model, veilig te stellen.
Mijnheer de Voorzitter, als ik wat dit betreft in de religieuze zin des woords hoop en geloof, moet ik daaraan niettemin toevoegen - en met uw welnemen zou ik nu een specifiek punt willen aanstippen, aangezien ik de eerste Spanjaard ben die in dezen het woord voer - dat dit moment voor ons land, voor mijn land, van uitzonderlijk groot belang is. Toen Spanje zich tijdens zijn geschiedenis afwendde van Europa, raakte het in zichzelf verzonken, het ging navelstaren, en wat volgde was een langdurig proces van conflicten in de samenleving dat in de rest van de wereld het beeld van de twee Spanje's naliet. Toen Spanje zijn blik weer op Europa richtte, naar het voorbeeld van onder andere Ortega, waren wij in staat een vreedzame overgang te bewerkstelligen, een nationale verzoening die werd bekroond met onze toetreding tot het democratische Europa.
Spanje, waarvan twee jaar geleden nog niemand verwachtte dat het deel zou uitmaken van het besloten clubje van de eenheidsmunt, heeft die "religieuze" inspanning geleverd - want als je iets gelooft, kun je het ook - om deel uit te maken van die club. Ik prijs mij daar gelukkig mee en ik zou willen afsluiten met de woorden dat ik als Spanjaard - en als christen ben ik hier net zo bekend mee als de heer Martinez - geloof, hoop en vertrouwen koester ten aanzien van hetgeen wij aan het opbouwen zijn.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, slechts acht of negen jaar geleden zou iedereen die zou hebben gedacht aan een week zoals die welke ons nu wacht, als een fantast zijn bestempeld. Wij zijn er echter in geslaagd het schip naar de haven te brengen dat de nodige producten voor de totstandbrenging van de enige munt aan boord heeft: vertrouwen, stabiliteit, gezamenlijke inzet en een gemeenschappelijke visie die de diverse standpunten ontstijgt. Zoals aan boord van alle schepen die een lange reis hebben gemaakt, hebben zich echter ook in dit schip ziektekiemen zoals onzekerheid en scepticisme genesteld. Die ziektekiemen bestrijden wij echter met het krachtige geneesmiddel van de hoop.
Ik dank de heer von Wogau voor het voortreffelijke werk dat hij heeft verricht. Ik neem over wat hij in zijn verslag schrijft: voor het eerst sedert het Romeinse Rijk zullen de Europeanen van de Ierse Zee - Ierland staat hier vandaag in het zonnetje omdat daar vrede is gesloten - tot mijn eigen Middellandse Zee over dezelfde munt beschikken. Dit alles is - hoewel ons nog veel werk wacht - niet alleen onze verdienste, maar vooral ook van hen die zich vanaf het begin hebben ingespannen om dit doel te bereiken. Zoals in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zal mijn fractie ook in de plenaire vergadering voor het verslag van de heer von Wogau stemmen. Het werk van de voorzitter van de commissie is het resultaat van de inspanningen die alle Europese instellingen gedurende vele jaren hebben geleverd, maar vooral ook van de inspanningen die duizenden onbekende protagonisten in het dagelijkse leven hebben gedaan.
Wij kunnen de gedachte van de heer de Silguy, die wij danken voor het werk dat hij heeft verricht en het geduld dat hij aan de dag heeft gelegd, als volgt samenvatten: na de euro moeten wij nu ook Europa tot stand brengen. Wij zijn het uiteraard met hem eens, maar moeten ook alles doen om de grote problemen van de Gemeenschap aan te pakken. Wij moeten de Europese burgers doen inzien dat na de enige munt de politieke unie volgt. Tenslotte moeten wij de directie van de Europese Centrale Bank zo logisch en evenwichtig mogelijk samenstellen zodat de ECB vanaf 1 januari 1999 op het gebied van het economische beleid volledige onafhankelijkheid kan genieten.
Wij hebben nu de enige munt tot stand gebracht. Dat is uiterst belangrijk, maar wij kunnen daarmee niet volstaan. De Europese burgers verwachten spoedig veel meer van ons. Zij verwachten dat wij ons inspannen om op sociaal gebied even grootse resultaten te boeken als op economisch gebied en dat wij aldus tot de oplossing van de grote problemen van elke dag bijdragen. Vandaag echter mogen wij rustig zeggen wat Ghandi al zei: " Stap voor stap is voor mij genoeg" .

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-von Wogau wordt besproken in hoeverre de lidstaten kunnen voldoen aan de verschillende criteria. Er is echter één criterium dat niet genoemd wordt, maar dat het belangrijkste criterium zou moeten zijn, en dat er volgens mij de hoofdoorzaak van is - of dat in elk geval zou moeten zijn - dat mijn vaderland, Zweden, niet deelneemt aan de EMU, namelijk de democratische verankering. De scepsis van de burgers ten aanzien van de EMU zou iedere politicus en iedere parlementariër, iedere minister van Financiën en regeringsleider ertoe moeten aanzetten om na te denken over wat er nu eigenlijk wordt ingevoerd.
In het verslag staat dat de EMU misschien wel de grootste stap is die wordt gezet sinds de ondertekening van het Verdrag van Rome. Het is een stap die genomen wordt zonder de steun van de burgers. Ik geloof niet dat dit een proeve van politieke wil is, maar puur machtsvertoon. Een verandering die zo ingrijpend is voor de lidstaten als de invoering van de EMU zou alleen mogelijk mogen zijn met voldoende steun van de burgers. In Duitsland is minimaal 60 % van de bevolking tegen de euro en de EMU; in Zweden is dit percentage nog hoger dan in Duitsland. De burgers vrezen dat centralisatie van financiële en politieke besluiten zal leiden tot een beleid waardoor de werkloosheid zal stijgen en de problemen om een rechtvaardige en collectief gefinancierde welvaart te bevorderen zullen toenemen.
In het verslag wordt verder gezegd dat wij de politieke betekenis van de EMU niet moeten vergeten en dat de Europeanen voor het eerst sinds het Romeinse Rijk van de Ierse Zee tot de Egeïsche Zee, dezelfde munt zullen gebruiken. Maar, waarde collega's, u bent vast niet vergeten wat er met het Romeinse Rijk is gebeurd, de opkomst en de val ervan?
De EMU is een zeer riskant politiek prestigeproject dat grote spanningen in Europa kan veroorzaken. Er wordt gezegd dat de deelname aan de EMU door elf landen garandeert dat de Unie niet verdeeld zal raken, maar gebeurt dat hoe dan ook niet? Wat gebeurt er met de uitbreiding naar het Oosten? Veroorzaakt de eenheidsmunt geen nieuwe spanningen, juist nu de onderhandelingen zijn begonnen? De droom over het Romeinse Rijk of de "EU-dollar" die Europa groot en sterk moet maken, krijgt voorrang boven de democratie, de wil van de bevolking, meer werk, welvaart en een goed milieu. Daarom stemmen onder andere wij, de Groenen, tegen de EMU!

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de verslagen van de Commissie en het Europees Monetair Instituut over de invoering van de eenheidsmunt worden gegijzeld door de financiële criteria uit het Verdrag van Maastricht. Om die reden bevatten ze een zeer oppervlakkige analyse van de convergentie tussen de Europese landen. Wie de onderliggende realiteit van de lidstaten beter bekijkt, ziet buiten de financiële convergentiecriteria drie grote divergentiecriteria.
Ten eerste is er de divergentie in economische behoeften van de verschillende landen. Werkloosheidscijfers, loonkosten, de verplichte inhouding op de lonen, sociale en fiscale structuren, fases van economische cycli, al deze zaken verschillen aanzienlijk van land tot land. Begin volgend jaar zou de toekomstige Centrale Bank bijvoorbeeld een en dezelfde rentevoet moeten toepassen op landen die oververhit dreigen te raken en landen die een trage groei doormaken. Dat lijkt ons een onmogelijke zaak.
Ten tweede is er de divergentie in politieke opvattingen. Alhoewel de invoering van de eenheidsmunt voor de deur staat, blijft een aantal essentiële kwesties rond het beheer ervan onbeslist. Neem bijvoorbeeld de democratische controle. Er zijn er die een microscopisch kleine controle willen, zoals geregeld in het Verdrag van Maastricht, onder het voorwendsel dat de Centrale Bank onafhankelijk of zelfs, in de ongelofelijke woorden van het verslagvon Wogau, soeverein moet zijn. Anderen willen dan weer een vorm van controle door het Europees Parlement die niet is geregeld in het verdrag, en nog weer anderen willen een controle door de nationale parlementen. Wie gaat het pleit uiteindelijk winnen? De invoering van de eenheidsmunt is een roekeloze sprong in het duister.
Tenslotte is er de divergentie tussen de publieke opinies. Voor het succes van de eenheidsmunt is een massale consensus in de Europese landen absoluut noodzakelijk. Maar die consensus ontbreekt. In sommige cruciale landen is de publieke opinie zelfs fel tegen de euro gekant. Daarom doet de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten een beroep op de Raad om niet alleen de louter financiële criteria te bekijken, maar ook de toestand in zijn geheel. De Raad is daartoe trouwens gemachtigd op grond van artikel 109 J van het Verdrag. Wij doen een beroep op de Raad om onder ogen te zien dat monetaire eenmaking op dit moment niet mogelijk is zonder aanzienlijke risico's in een regio als Europa, waar verschillende volkeren samenleven.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag van onze collega Karl von Wogau is een onderdeel van de mars naar de euro waartoe de volkeren van Europa worden gedwongen. U verheugt zich over het feit dat de convergentie geslaagd is, maar welke prijs, in termen van werkloosheid, is daarvoor betaald? De Monetaire Unie tussen landen met een uiteenlopende productiviteit zal een extra toename van de werkloosheid met zich meebrengen in de minder productieve landen. De rest is dan gedwongen om aanzienlijke solidariteitsbijdragen over te hevelen, met een verhoging van de fiscale druk tot gevolg. Dit heeft zich in de recente geschiedenis al eens voorgedaan in Duitsland, waar de monetaire eenmaking is uitgedraaid op belastingverhogingen in het Westen om het Oosten met zijn werkloosheid te subsidiëren.
In haar verslag van 25 maart 1998 heeft de Commissie dit ook moeten toegeven. Ik citeer: "De buitengewoon hoge kosten van de Duitse monetaire hereniging eisen nog altijd hun tol" . Ik wens verder geen oordeel te vellen over de politieke redenen voor deze monetaire hereniging, maar het was op voorhand bekend dat zij nefaste gevolgen zou hebben voor de economie. Op dezelfde manier is de euro het resultaat van een politiek streven om alles wat nationaal is tegen elke economische prijs uit te vlakken, zonder dat de volkeren van Europa per referendum om een mening wordt gevraagd. Zo ontstaat er een politieke situatie die moeilijk in de hand te houden is. Als de Franse burger eenmaal inziet dat Frankfurt de macht heeft om de werkloosheid in zijn land te laten stijgen, zal de samenhang tussen onze volkeren er niet op vooruit gaan.
Er wordt met de democratie gesold. In het verslag van onze collega staat dat de soevereiniteit op het gebied van het monetair beleid - hij heeft het over soevereiniteit - in Frankfurt berust. Voorts wordt de soevereiniteit op het gebied van belasting en begroting ingeperkt door het stabiliteitspact. Waar we mee worden opgezadeld is werkloosheid en een bewind van technocraten. Ik betwijfel of de volkeren van Europa zo'n beleid accepteren. U stelt ons welvaart en democratie in het vooruitzicht. Maar u vergroot het onrecht van de werkloosheid en bestendigt een leugen, een illusie, een schijndemocratie waarachter in werkelijkheid hoe langer hoe meer macht van statenloze technocraten schuilgaat.
De grote Griekse redenaar Demosthenes zei het al: een onrechtvaardig en leugenachtig bewind is geen lang leven beschoren. Ik voorzie hetzelfde lot voor de huidige machthebbers, die de volkeren van Europa tegen hun wil hun nationale soevereiniteit willen afnemen.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij gaat het grote avontuur dat de Europeanen te wachten staat goed van start. Toch is er nog veel werk te doen, werk waar we ons vanaf nu mee bezig moeten houden. Ik zeg dat we goed van start gaan omdat we de euro met elf landen invoeren. Wie had dat een paar jaar geleden ooit gedacht? We hadden trouwens met nog meer landen kunnen zijn als een aantal geen gebruik had gemaakt van de opting out -clausule, of als nog andere landen het zichzelf niet onmogelijk hadden gemaakt om mee te doen.
Tweede punt: ik constateer dat we die veelbesproken criteria uiteindelijk hebben geïnterpreteerd zoals het hoort: niet in een louter boekhoudkundige optiek, zoals het verslag-von Wogau zeer terecht opmerkt, maar op tendensen. Wel heeft het me verbaasd dat sommige criteria niet altijd even strikt werden toegepast.
Derde punt: het economisch beleid is een nieuwe richting ingeslagen. Iedereen is het er tegenwoordig over eens dat het monetaire beleid zijn weerslag heeft op de reële economie en dat het succes van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie enerzijds afhankelijk is van de economische en sociale cohesie en anderzijds van de mate waarin de doelstellingen uit artikel 2 van ons verdrag worden gehandhaafd. Dat zijn denk ik de dingen waar we vanaf nu aan zullen moeten werken. Ik wil graag de nadruk leggen op twee zaken. Ten eerste de fiscale, sociale en milieuharmonisatie. Als we deze harmonisatie van bovenaf willen invoeren, moet de politiek erachter staan en moet zij haar sturen. Zo niet, dan zal de markt dat van onderaf doen, zoveel is zeker. Die harmonisatie moet er komen, al mag het vermogen van de lidstaten niet worden aangetast om een eigen begrotings- en werkgelegenheidsbeleid te voeren in overeenstemmig met de democratische wensen van hun bevolking. Ik denk hierbij natuurlijk aan de arbeidsduurverkorting die in mijn land wordt ingevoerd. Maar het is vooral zaak het economisch beleid van de lidstaten te coördineren, zodat we morgen een Europa krijgen met meer groei, meer interne vraag, meer investeringen en meer werk.
Daarom, en dat is punt vier, stelt het verslag van onze collega von Wogau zeer terecht dat de procedures en instrumenten beter en krachtiger moeten worden. Een eerste stap is al gezet met de oprichting van de Euroraad, de voorloper van een economische regering, maar die verkeert nog in een embryonale toestand. Verder is er natuurlijk de rol van ons Parlement. Ik behoor tot degenen die van mening zijn dat een federale instantie als de Centrale Bank en een Europees beleid als het monetaire maar op één manier efficiënt gecontroleerd kunnen worden, en dat is door een Europese instantie, het Europees Parlement. Als degenen die andere vormen van controle voorstaan ons Parlement kapot willen maken, moeten ze daar maar openlijk voor uitkomen. De controle komt toe aan een instantie van gelijk niveau, al zijn niet alle omstandigheden op dit moment ideaal. Dat is de manier waarop we onze democratische verantwoordelijkheid in verband met de Economische en Monetaire Unie in de praktijk moeten brengen.

Formentini
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag waarover wij ons moeten uitspreken houdt in dat wij, ongeacht de vraag of wij ten aanzien van een of andere lidstaat streng of minder streng moeten zijn, de komende intergouvernementele beslissing over de inwerkingtreding van de Economische en Monetaire Unie goedkeuren. Namens de kiezers die ik hier vertegenwoordig, verwerp ik het Europa dat nu tot stand komt, omdat het een aanfluiting is van het productiestelsel van Padanië. De vaststelling van de convergentiecriteria heeft in de verschillende lidstaten een wedloop op gang gebracht naar een sanering van de overheidsfinanciën die vaak meer schijn dan werkelijkheid was. Zo heeft meer bepaald de Italiaanse staat zijn rekeningen geloofwaardig kunnen maken door de belastingdruk ten koste van de productiesectoren op te voeren en aldus de belastingopbrengst te verhogen. Om in Europa te mogen blijven moet Italië nog meer ingrepen doen, die de concurrentiekracht van het systeem nog verder zullen aantasten. Onze concurrenten binnen en buiten de Europese Unie wrijven zich in de handen bij de gedachte dat de Padaanse ondernemers zich zullen moeten inspannen om het hoofd te bieden aan een steeds concurrerender markt, terwijl zij de last van de verzorgingsstaat, de nationale Italiaanse politiek en Zuid-Italië torsen. Het spreekt vanzelf dat in Padanië, een gemeenschap van mensen met een sterk zelfbewustzijn, spanningen zullen ontstaan waarvan de gevolgen niet te overzien zijn. Iedereen weet dat Padanië ook al institutionele initiatieven heeft genomen en aldus een proces op gang heeft gebracht dat tot zijn onafhankelijkheid zal leiden.
Die mensen, die niemand over deze Monetaire Unie heeft geraadpleegd, zullen hun eigen mening weldra doen gelden.

Ruffolo
Mijnheer de Voorzitter, wij staan voor een historische stap - in de echte zin van het woord -, waarna het nooit meer zal zijn zoals vroeger. Met die stap gaan ook problemen gepaard. Ik bedoel daarmee niet het probleem dat sommige muggenzifters menen te ontwaren in de schuldenlast van bepaalde landen die zich nu al sedert verschillende jaren inspannen om hun financiën op een geloofwaardige en onomkeerbare wijze te saneren zonder daarom wonderen te moeten verrichten. Italië heeft zijn mirakel al gedaan toen het van een arm en achtergebleven land tot de vijfde economische wereldmacht uitgroeide. Ik denk veeleer aan het probleem van het politieke vacuüm dat zal ontstaan doordat de lidstaten hun monetaire soevereiniteit afstaan maar hun fiscale en politieke soevereiniteit behouden. Die kloof moeten wij dichten. Na de invoering van de enige munt zal in Europa niets meer zijn zoals vroeger.
Vandaag kunnen wij ons een beeld vormen van de dramatische kloof die in Europa zou zijn ontstaan tussen de landen van een harde kern, in de praktijk de markzone, en de landen in het onzekere en onstabiele gebied daaromheen. Om Europa verder te ontwikkelen moeten wij nu de weg volgen die de Monetaire Unie ons toont: consolidering van de stabiliteit, democratische verantwoordingsplicht voor de Europese Centrale Bank, uitstippeling van een macro-economisch beleid van de Unie en democratische versterking van de politieke instellingen van de Unie. Een vooraanstaand Amerikaans econoom, die bekend staat om zijn verkeerde voorspellingen, meent dat de euro het gevaar voor broederoorlogen tussen de Europese landen inhoudt. Nu wij met de euro gaan instemmen, verwachten wij dat die voor meer solidariteit tussen de volkeren van Europa zal zorgen en een beter tegenwicht tegen de dollar zal vormen.

Stevens
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer von Wogau met het vele werk dat hij bij de opstelling van zijn verslag heeft verricht. De Britse leden van de Fractie van de Europese Volkspartij hebben grote bewondering voor de wijze waarop hij de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid voorzit. Het is dan ook met spijt dat wij ons bij de stemming over zijn verslag zullen onthouden. Wij zullen dat in de eerste plaats doen omdat het Verenigd Koninkrijk geen stichtend lid van de Monetaire Unie wordt. De afgevaardigden weten dat ik dat persoonlijk ten zeerste betreur. De Britse regering hoopt dat het Verenigd Koninkrijk in Europa ook een centrale rol kan spelen zonder lid van de EMU te worden. Dat is echter een gevaarlijke illusie.
Wij begrijpen dat men hier in het Parlement zoveel mogelijk politieke steun voor dit verslag wil krijgen, maar wijzen erop dat men geen rekening houdt met de zware problemen die de deelnemende regeringen zullen ondervinden als ze hun overheidsfinanciën overeenkomstig het stabiliteitspact willen beheren.
De Britse leden van de Fractie van de Europese Volkspartij willen dat de Monetaire Unie een succes wordt. Dat moet voor iedereen duidelijk zijn. Ikzelf heb een groot deel van mijn tijd in het Europees Parlement aan de totstandbrenging van de euro besteed. Wij ondersteunen dan ook de inspanningen van minister van Financiën Waigel om de regeringen van alle deelnemende landen te doen beloven dat ze hun begrotingen in de loop van de economische cyclus in evenwicht zullen brengen en hun schuld tot 60 % van het BNP zullen terugbrengen.
Het Parlement had de heer Waigel krachtiger moeten steunen. Ik vind het jammer dat leden van de socialistische en andere fracties kritiek hebben geleverd op de volstrekte onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank - de hoeksteen van het Verdrag van Maastricht -, maar nu aarzelen om onze controle op de begrotingen van de lidstaten te versterken. Dat is vooral jammer omdat dit een serieuze samenwerking tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen mogelijk zou maken. Die samenwerking is het beste middel om iets aan het democratisch tekort te doen.
Ikzelf ben er stellig van overtuigd dat de euro van de elf uiteindelijk een succes zal worden. Op de markten kunnen wij het moeilijker krijgen omdat wij zachtere woorden hebben gekozen dan wij hadden moeten doen.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het onderhavige debat wordt gehouden in het kader van de bekroning van een proces dat gedurende de afgelopen tien jaar de voornaamste krachten van de Europese Unie gemobiliseerd heeft. Deze weg, die werd ingeslagen met de ondertekening van het Verdrag betreffende de Unie - en nog eerder zelfs, met de voorbereidende werkzaamheden van het comité-Delors - is een lange weg geweest, en de instellingen van de Unie en de lidstaten hebben zich aanzienlijke inspanningen moeten getroosten om de voorwaarden te scheppen voor de overgang naar de derde fase van de Monetaire Unie. Nu is het moment van welslagen aangebroken. Elf lidstaten, die samen zo'n 300 miljoen inwoners tellen, zullen met ingang van 1 januari van het komend jaar deelnemen aan de eenheidsmunt. Dat betekent dat de Monetaire Unie bij haar ontstaan op een brede, evenwichtige basis berust zodat er een solide en stabiele eenheidsmunt op de markt kan worden gebracht, waarbij zich de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid nog eens vier lidstaten zullen aansluiten.
Dezer dagen wordt er in de parlementen van de verschillende lidstaten over resoluties terzake gestemd, terwijl wij morgen in het Europees Parlement, als het ware vooruitlopend op de officiële stemming van 2 mei aanstaande, dit verslag zullen aannemen. Wat deze stemming betreft wil ik de volgende punten onder uw aandacht brengen:
Ten eerste: net zoals voor de stemming van zaterdag geldt ook voor deze stemming dat haar betekenis deels berust op het feit dat zij zal worden gehouden in de enige instelling van de Unie die haar wettig karakter rechtstreeks ontleent aan het algemeen kiesrecht.
Ten tweede: als gevolg van het zojuist gestelde zal uit deze stemming kunnen blijken welke politieke krachten in Europa deze cruciale stap in de Europese opbouw ondersteunen. Als socialist wil ik aangeven dat ik blij ben met de positieve stem van onze fractie, en als Spaans socialist zou ik daaraan willen toevoegen dat ik blij ben met de bijdrage die de socialistische partij heeft geleverd - eerst in de regering en vervolgens in de oppositie - aan de opneming van Spanje in de derde fase van de Unie.
Ten derde: ik zou willen onderstrepen dat de resolutie die wij vandaag aannemen een evenwichtige tekst is, waarin de voornaamste redenen worden samengevat van de steun van het Parlement aan de invoering van de eenheidsmunt.
Dan ga ik nu afsluiten, mijnheer de Voorzitter. Aan het begin van mijn betoog heb ik het gehad over de bekroning van een proces. Ik zou willen afsluiten met de woorden dat wij eveneens aan het begin van een nieuwe periode staan, waarin de rol van deze Vergadering als gesprekspartner van de monetaire autoriteit en als instantie die instaat voor het toezicht op het functioneren van die autoriteit, ongetwijfeld zal worden versterkt.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, de inspanningen van onze lidstaten om hun begrotingstekorten te doen dalen, hun openbare schuld te doen krimpen en de begrotingen te consolideren zijn succesvol geweest. Niet alleen de politieke en economische leiders hebben, zoals de historisch lage inflatiepercentages en lange rente laten zien, goed werk geleverd. De burgers hebben ermee ingestemd in te leveren in het besef dat Europa slechts door een consequent streven naar stabiliteit concurrerend en toekomstgericht kan worden. Die stabiliteit kan er alleen maar komen - dat staat ook in het evenwichtige verslag van de heer von Wogau - als de convergentiecriteria blijvend in acht worden genomen. Het stabiliteits- en groeipact moet daarom snel toegepast worden. De Europese Centrale Bank, waarvan de onafhankelijkheid en de bevoegdheid als hoogste hoedster van de munt intact moet blijven, moet op de naleving ervan toezien.
Wij, vrij gekozen afgevaardigden, zullen haar gesprekspartners zijn. Onze burgers, die geen boodschap hebben aan de tactische machtsspelletjes bij het getouwtrek om de positie van de ECB-president, rekenen daarop. Zij rekenen erop dat door de kracht van de euro, die geen zwakke vroeggeboorte is, meer wordt geïnvesteerd en dat nieuwe groei de werkloosheid doet dalen. Zij rekenen erop dat de op de Werkgelegenheidstop van Luxemburg aangekondigde acties en maatregelen van de lidstaten in het kader van het economische en het structuurbeleid onderling beter worden gecoördineerd, dat initiatieven voor een actief arbeidsmarktbeleid worden gestimuleerd en dat door meer opleiding en bijscholing aan de vraag naar gekwalificeerde arbeidskrachten kan worden voldaan. Door dit alles zullen onze burgers zich met de nieuwe Europese thuismarkt en met de euro kunnen identificeren.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, de eenheidsmunt heeft veel sceptici gekend, niet in de laatste plaats in mijn eigen land. Sommigen zeiden dat het een onmogelijk project was dat nooit doorgevoerd zou kunnen worden; anderen zeiden dat er maar een paar landen vanaf het begin zouden kunnen meedoen. Deze sceptici hadden het mis! Het is namelijk zo dat elf landen vanaf het begin zullen meedoen. Alles duidt er nu op dat het project zal slagen.
Mijn eigen land, Zweden, zal niet vanaf het begin meedoen, wat ik persoonlijk betreur. Dat betekent ondertussen niet dat wij ons niet actief zullen inzetten om het project te laten slagen. Dat betekent evenmin dat mijn land in de toekomst niet mee zal gaan doen. Ik zal me hier actief voor inzetten.
Verder is het zo dat de deelname aan de eerste twee etappes van de EMU ook belangrijk zijn geweest. Toen Zweden ruim drie jaar geleden lid werd van de Europese Unie hadden wij een groot begrotingstekort en hoge rentes. Vandaag de dag is de begroting in balans, hebben we lage rentes en een stabiele economie. Dat biedt mogelijkheden voor de toekomst. Het is dus belangrijk geweest dat wij aan de eerste twee etappes hebben meegedaan.
Ik wil ondertussen wel opmerken dat er meer nodig is dan de EMU. De strijd tegen de werkloosheid moet ook gezamenlijk worden aangegaan. In dat opzicht zijn het Verdrag van Amsterdam en de Top van Luxemburg een vooruitgang. Ik kan u overigens mededelen dat het Zweedse parlement zojuist voor het Verdrag van Amsterdam heeft gestemd met 226 tegen 40. Maar dat is onvoldoende, zonder meer coördinatie rond het macro-economisch beleid, meer coördinatie van het belastingbeleid en meer investeringen in de infrastructuur. Het is namelijk zo dat als wij van de EMU en het verdere economisch beleid een zaak van de bevolking willen maken, wij resultaten moeten zien. Tot op heden heeft de bevolking deze resultaten nog niet gezien.
Tenslotte ben ik van mening dat de Centrale Bank onafhankelijk dient te zijn, maar tevens onder democratisch toezicht moet staan. De natuurlijke plaats voor dit democratisch toezicht is het Europees Parlement.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer von Wogau, dames en heren, toen ik na de laatste vergaderperiode van Straatsburg naar Oostenrijk terugreisde, was ik zeer gelukkig dat de slagboom aan de grens verwijderd was. Wanneer ik deze keer van Brussel naar Oostenrijk reis, zal er een vaste wisselkoers zijn tussen de Duitse mark en de schilling, maar ook tussen de Belgische frank en alle andere munten van de elf. Dat is een groot voordeel voor onze bedrijven. Het wisselkoersrisico valt weg en het wordt mogelijk juistere berekeningen te maken. Volgende week al worden deze voordelen werkelijkheid. Op 1 januari zullen we een gemeenschappelijke munt hebben. Ook dat zal enorme voordelen opleveren, niet alleen voor de balansen van de grote ondernemingen, maar ook omdat wij de prijzen gemakkelijker zullen kunnen vergelijken en omdat Europa concurrerender zal worden. Wie zou, toen we pas over de euro begonnen te spreken, geloofd hebben dat bij de invoering ervan elf landen zouden meedoen? Pessimisten spraken over zes of zeven landen. Vandaag zijn het er elf, en volgens mij zullen het er in 2002 vijftien zijn.
Ik geloof dat geen enkel land het zich zal kunnen permitteren buiten de eurozone te blijven. Daarom moeten wij hulp bieden aan de landen die willen toetreden. Wij staan voor grote uitdagingen, en ik ben er trots op dat wij die hier in Europa aangaan.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, wie Brussel dezer dagen binnenrijdt, kan de verkiezingsleuze "Soyons concrets et positifs" van een bepaalde Belgische politieke partij zien hangen. "Concreet en positief" , ik voel wel iets voor de gematigde, redelijke toon van die leus. Ik vind dat we de Monetaire Unie in dezelfde geest moeten benaderen, als antwoord op de demagogie van de nationalisten en het doemdenken van uiterst links. Ik wil die leus dan ook graag overnemen.
Laten we ons positief opstellen tegenover de eenheidsmunt. Zoals u weet hebben de socialisten binnen de commissie tegen het verslag van de heer von Wogau gestemd. Dit had niets te maken met het uitstekende werk dat de rapporteur had geleverd, maar des te meer met bepaalde amendementen die in de commissie waren goedgekeurd en die te veel van het goede waren. Ik vind niet dat het Europees Parlement katholieker moet zijn dan de katholiekste voorzitter van een centrale bank. Het stabiliteits- en groeipact moet zeker nageleefd worden, "strikt" , voegen wij er in ons verslag aan toe. Ik kan daar nog een hele reeks bijwoorden aan toevoegen: streng, absoluut, duidelijk, oprecht, precies en nog veel meer. Maar dat is allemaal maar een kwestie van stijl, het voegt niets wezenlijks toe. De socialisten willen zich positief opstellen en voor het verslag van de heer von Wogau stemmen, op voorwaarde dat er een serieuze en redelijke aanpak komt voor de handhaving van de stabiliteit. Ik geloof dat dat doel uiteindelijk bereikt is.
Wij willen ook concreet zijn. Op financieel en monetair gebied biedt de huidige situatie uitgebreide mogelijkheden. Dat is te danken aan de komst van de euro. De euro heeft al nieuwe mogelijkheden geschapen om de wisselvalligheden van de conjunctuur het hoofd te bieden en nieuwe banen te scheppen, en zal dat ook blijven doen. De politieke unie zal erdoor verdiept worden ten koste van het krijgshaftige nationalisme.
Mijnheer de Voorzitter, we moeten de enorme mogelijkheden die de euro ons biedt ten volle benutten. Laten we ons concreet en positief opstellen.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, ik protesteer tegen de uitspraak van de heer Stevens dat de socialistische fractie met betrekking tot de onafhankelijkheid van de ECB een slappe houding aanneemt. Wij doen dat niet, maar wij willen dat de bank ook democratische verantwoording aflegt. Aan de vooravond van een aantal voor Europa historische beslissingen en van de invoering van de euro, moeten wij even afstand nemen en hulde brengen aan de elf lidstaten voor de bijzondere inspanningen die ze hebben geleverd om aan de EMU te mogen deelnemen.
Het gunstige scenario met een lage inflatie en dito rentestand is een opsteker voor de landen die tot de EMU toetreden. Soms zien commentatoren door de bomen het bos niet meer: twee landen in het bijzonder zijn uitgekozen omdat ze zich koortsachtig inspannen om de verhouding tussen hun overheidsschuld en het BBP te verbeteren. Als men het Verdrag van Maastricht strikt interpreteert, kunnen ze toetreden. De Commissie, het EMI en het Duitse Constitutionele Hof, dat aan niemand iets verplicht is, hebben dat bevestigd.
Voorts zal het Pact voor stabiliteit en groei ervoor zorgen dat de fiscale orthodoxie in acht wordt genomen en hebben België en Italië beloofd hun schuldratio verder te verlagen.
De tijd is nu gekomen om verder te kijken dan de convergentiecriteria. Met de euro wacht ons een mooie toekomst. De invoering van de enige munt zal de Europese interne markt een krachtige stimulans geven. Die markt, de grootste ter wereld, zal onze volkeren werkgelegenheid en voorspoed brengen. Laten wij nooit vergeten dat de markt de munt voor de Europese volkeren creëert en niet andersom. In een niet al te verre toekomst, wanneer Groot-Brittannië uit de poel van ellende van de jaren van Thatcher en Major zal zijn geraakt, zal ook het Verenigd Koninkrijk de lange tocht naar de top van de heuvel volbrengen. Ook wij zullen in de interne markt van ons bijzondere Europa een eenheidsmunt gebruiken.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de rapporteur voor zijn deskundige, enigszins strikte stellingname. Ik wil dat de Economische en Monetaire Unie een socialere en rechtvaardigere koers gaat varen. De eenheidsmunt versterkt onze mogelijkheden in de internationale economie en politiek. De euro wordt een belangrijke munt, maar van een belangrijke munt verlang ik precies het tegenovergestelde van wat valutaspeculanten en bepaalde banken willen.
Werkloosheid is ons grootste probleem, zoals in het verslag wordt geconstateerd, en de ECB moet hier absoluut rekening mee houden. De bank is onafhankelijk en de directie ervan kan niet ontslagen worden, welke fouten ze ook maken. Geen macht zonder verantwoordelijkheid. We hebben in het Parlement gelukkig besluiten genomen over het bereiken van democratische verantwoordelijkheid van de ECB en een open discussie.
Het is strikt noodzakelijk dat er voor een mogelijke asymmetrische schok die een lidstaat kan treffen gemeenschappelijke Europese oplossingen worden gevonden. Ik hoop dat de euro een strijder voor de wereldwijde economie wordt, die naast de sociale gezichtspunten ook rekening houdt met rechtvaardigheid. De gemeenschappelijke munt van democratische staten kent democratische criteria. Het is niet genoeg dat de markt op de euro vertrouwt, er is vertrouwen van de volken nodig en dat wordt bereikt door de bevolking te dienen.
De toon van het verslag-Von Wogau is zeer monetaristisch. Zijn richtsnoeren zijn veel strikter en onbuigzamer dan die van veel lidstaten. Het pleit echter voor de heer Von Wogau dat hij in zijn verslag de werkgelegenheid tot doelstelling heeft verheven. Juist daarom lijken de onbuigzame opmerkingen over het te strikt naleven van het Pact voor stabiliteit en groei overbodig in het verslag over de invoering van de eenheidsmunt.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, zoals reeds is gebleken, zien velen onder ons de besluiten die de komende dagen in Brussel worden genomen, met spanning en enthousiasme tegemoet. Veel burgers van de Unie staan sceptisch en angstig tegenover de invoering van de euro. Het feit dat de totale overheidsschuld in slechts drie kandidaat-landen minder dan 60 % van het BNP bedraagt en in twee landen meer dan 120 %, is inderdaad uiterst verontrustend. Dat is een reden temeer om, zoals ook in het verslag van de heer von Wogau, op een strikte naleving van het Pact voor stabiliteit en groei door alle leden van de Europese Monetaire Unie aan te dringen.
Het Europees Parlement moet de garantie eisen dat de euro even stabiel wordt als de stabielste munt die hij vervangt. Ik wil mijn krappe minuut gebruiken om de heer von Wogau in alle objectiviteit te feliciteren met zijn evenwichtige verslag en met het vele werk dat hij heeft verricht.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we staan aan de vooravond van een historische Europese Raad. Historisch, omdat de staatshoofden en regeringsleiders er een beslissing zullen nemen over de invoering van de Economische en Monetaire Unie. Het uitstekende verslag van de heer von Wogau laat zien hoe lang de weg is die we hebben afgelegd. Laten we daar voor een keer blij mee zijn. Het doet me trouwens genoegen dat de aanbeveling van de Commissie, waarin elf lidstaten worden voorgedragen, zo buitengewoon goed is ontvangen. In dit lange debat, waarin een stuk of veertig afgevaardigden aan het woord zijn geweest, heb ik noch gehoord dat de Commissie haar werk niet naar behoren heeft gedaan, noch dat de inhoud van onze voorstellen niet zou deugen, en dat terwijl het debat over het economische beleid ruim en open is, zoals het hoort in een democratie.
Ik sluit mij aan bij de heer Giansily, mevrouw Randzio-Plath, de heer Rübig, de heer Harrison en mevrouw Berès, die het debat in een ruimere, historische context hebben geplaatst. Het gaat hier immers om de uitkomst van een groot project waar Europa al veertig jaar aan werkt. Het schenkt enorm veel voldoening dat het werk volbracht is. Wie had, zelfs in dit Parlement, nog maar een jaar geleden gedacht dat het ooit zo ver zou komen?
Dat we dit resultaat hebben bereikt, is geen toeval. Buiten de opmerkelijke inspanningen van de lidstaten op het gebied van convergentie, is dit succes te danken aan een gedeelde politieke wil om ons te houden aan de voorwaarden en het tijdschema die in het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn vastgelegd. Het debat was algemeen van inhoud. Graag zou ik iets dieper willen ingaan op de manier waarop we dit succes bereikt hebben. Ik denk dat dat de moeite loont. Daarna zal ik een aantal opmerkingen maken over het werk dat we voor de boeg hebben en dat minstens even belangrijk is. We moeten ons niet concentreren op 2 mei, maar op de periode daarna. De euro mag geen zorgenkindje worden, maar morgen is het wel een pasgeboren kindje, en we moeten zorgen dat het zich harmonieus en evenwichtig kan ontplooien.
De komst van de euro is in de eerste plaats te danken aan de gedeelde politieke wil. Als die er niet was geweest, was deze onderneming nooit gelukt. Het was een essentiële voorwaarde voor het welslagen van deze unieke verwezenlijking in de Europese geschiedenis. Sinds 1995 hebben staatshoofden en regeringsleiders hun vaste wil op elke Europese Raad herhaald, wat er ook gebeurde. Ze hebben er voor zichzelf ook de politieke consequenties uit getrokken. Zo hebben ze bijvoorbeeld hun begrotingen gesaneerd, wat heel belangrijk was, en hun tekort tot onder de 3 % teruggedrongen.
Het is volgens mij ook aan deze politieke wil te danken dat de statuten van de nationale centrale banken nu definitief conform de nieuwe situatie zijn, terwijl nog maar een maand geleden het tegenovergestelde gemeld werd in het verslag over de convergentie. De vier landen in kwestie, Oostenrijk, Spanje, Luxemburg en Frankrijk, hebben de wetgevende procedures in hun parlementen afgerond, of moeten dat in het geval van Frankrijk vanavond doen.
Nu wat betreft de Europese Centrale Bank. Verschillenden onder u hebben deze kwestie aangekaart, en ik wil hier voor zover nodig alle misverstanden uit de weg ruimen. Wat de Commissie betreft, moet het verdrag strikt worden nageleefd. De Raad kan de ambtsperiode niet doormidden delen, hij moet een voorzitter aanwijzen voor de ambtsperiode die in het verdrag is vastgelegd. Maar hoe minder er op dit moment over de Europese Centrale Bank gesproken wordt, hoe beter. We moeten de staatshoofden en regeringsleiders hun werk laten doen. Zij hebben immers de beslissingsverantwoordelijkheid. De heer Friedrich heeft in dit verband zojuist opgemerkt: "Europa heeft vertrouwen nodig" . Ik geloof dat dat vertrouwen er vanzelf komt als de staatshoofden en regeringsleiders straks unaniem de voorzitter en de directieleden van de Centrale Bank zullen hebben aangewezen.
Een tweede belangrijk onderdeel van onze aanpak is de convergentie geweest. Ik beperk mij hier tot de sanering van de overheidstekorten, u kent de cijfers immers even goed als ik. Het aanbevolen gemiddelde overheidstekort voor de elf landen bedroeg in 1993 5, 5 %. In 1997 was het gedaald tot 2, 5 %. Ik moet met name tegen de parlementsleden uiterst rechts in deze zaal zeggen dat er niet geknoeid is met deze cijfers. Ze zijn gecontroleerd, en ze stemmen overeen met de werkelijkheid. Als vertegenwoordiger van de Commissie wijs ik elke verdenking van de hand als zouden wij geen goed werk geleverd hebben, en zeker als het over statistiek gaat of de informatie die u ter hand is gesteld om u in staat te stellen een eigen oordeel te vormen.
Het behaalde resultaat is des te indrukwekkender als we bedenken dat de conjunctuur niet meezat. De sanering van de overheidsfinanciën is dus voornamelijk te danken aan een wezenlijke vermindering van de uitgaven. Terwijl de overheidstekorten van de vijftien lidstaten samen met 3, 7 % zijn gedaald, zijn de uitgaven dat met 2, 8 %. U ziet dus dat het vooral aan de vermindering van de uitgaven te danken is dat de overheidstekorten zijn geslonken, en veel minder aan de conjunctuur, aan eenmalige maatregelen die in definitieve maatregelen zijn omgezet of aan een verhoging van de ontvangsten. Daarom is de sanering van de overheidsfinanciën volgens ons duurzaam van aard. De markten hebben de duurzaamheid van de convergentie trouwens onderkend.
Ik heb in dit debat weinig horen spreken over de duurzaamheid van de convergentie. Die duurzaamheid lijkt mij niettemin essentieel voor de overgang naar de euro. De markten hebben dit onderkend. De rentevoeten zitten momenteel op een historisch dieptepunt. In mijn ogen bestaat er daarom nu al een ware stabiliteitscultuur in Europa. Het is nu zaak die te bestendigen door zo snel mogelijk werk te maken van de verplichtingen die we met name in Amsterdam zijn aangegaan, en, mijnheer Donnelly, ik kan u verzekeren dat er geen nieuwe verplichtingen meer zullen bijkomen.
Derde onderdeel van onze aanpak: de systematische voorbereiding van de komst van de euro. Ik wil hier toch even in herinnering roepen dat we de laatste drieënhalf jaar een enorme hoeveelheid werk met elkaar hebben verzet op het gebied van technische wetgeving. Het is secuur werk dat cruciaal is voor het functioneren van de Economische en Monetaire Unie. Een deugdelijke rechtsgrondslag was noodzakelijk om de euro een goede, geloofwaardige start te geven. Die rechtsgrondslag moest begrijpelijk, toegankelijk en tijdig beschikbaar zijn, om de marktdeelnemers de tijd te gunnen zich degelijk voor te bereiden. Dit werk is nu afgerond, en dat is in belangrijke mate aan uw Parlement te danken. Ik moet ook het voortreffelijke voorbereidingswerk van het Europees Monetair Instituut vermelden. Het zal nu nog maar een paar dagen duren voordat dit zijn vruchten zal afwerpen en de Europese Centrale Bank haar eerste besluiten de wereld in kan sturen.
Vierde onderdeel van onze aanpak tenslotte, was de mobilisatie van de actoren van de Europese economie. Het verbaast mij dat ik er zo weinig over heb horen spreken vanavond. Als met name uw Parlement niet al in 1996 het heft in handen had genomen met een gerichte informatiecampagne in alle lidstaten, hadden we nooit zoveel actoren kunnen mobiliseren. Zonder dat gemeenschappelijk initiatief van uw Parlement en onze Commissie waren de nationale, regionale en plaatselijke overheden, de banken, de ondernemingen, en de sociale partners nooit zo algemeen gemobiliseerd.
Met dit alles wil ik maar gezegd hebben dat het tot stand komen van de euro voor een keer een toonbeeld is geweest van samenwerking tussen de instellingen. En waarom zouden we daar niet trots op mogen zijn? Na de Europese Raad moeten we doorgaan met dit soort samenwerking. Op die manier kan de democratische controle waar velen van u het zojuist over gehad hebben, daadwerkelijk worden uitgeoefend, terwijl toch een zo efficiënt mogelijke bijdrage wordt geleverd aan de groei en de werkgelegenheid. Dat laatste is immers het doel van de EMU en van de Unie nu de euro voor de deur staat. Ik zou daar nu ook iets dieper op willen ingaan met enkele opmerkingen over wat volgens mij het werkplan voor de komende maanden zou moeten worden.
Om te beginnen moeten we doorgaan met het saneren van de begrotingen. Alleen als we de overheidsfinanciën weer in evenwicht brengen, komt er voldoende spaargeld vrij voor investeringen. Die scheppen op hun beurt weer werkgelegenheid. Ook ontstaat er voldoende manoeuvreerruimte in de overheidsbegrotingen. Daarom is dit ook de centrale doelstelling van het stabiliteits- en groeipact. In het licht van het huidige begrotingstekort van de Europese Unie als geheel (2, 5 %), komt er bijna 150 miljard euro vrij voor nieuwe investeringen als het evenwicht hersteld wordt. Volgens mij moeten we dan ook gebruikmaken van de huidige economische groei om het begrotingstekort sneller weg te werken. We mogen ons koren niet groen eten, we moeten doorgaan met saneren. Het zwaarste is achter de rug, Europa plukt de vruchten van ons werk, maar we mogen niet op onze lauweren rusten.
In antwoord op wat mevrouw Berès gezegd heeft, wil ik het belang benadrukken van de coördinatie van het economisch beleid. Die reikt verder dan de begroting en omvat tevens werkgelegenheid en mededinging. We hebben er de instrumenten voor: de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en de stabiliteitsprogramma's. We hebben er de instellingen voor: uw Parlement, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en de Euroraad. Het komt er nu op aan dat onze regeringen de nodige politieke wil aan de dag leggen om er gebruik van te maken.
Een tweede absolute prioriteit in het economisch beleid is de werkgelegenheid. Mijnheer Hughes, mijnheer Paasilinna, er is geen sprake van dat de Economische en Monetaire Unie tot hogere werkloosheid zou leiden. Integendeel, de EMU moet meer werkgelegenheid opleveren. Daarom heeft de Unie, zoals de heer Thomas Mann heeft opgemerkt, werkgelegenheid op de Europese Raad van Luxemburg uitgeroepen tot een prioriteit van ons economisch beleid, tot een kwestie van gemeenschappelijk belang. Daarom ook kunnen, naast een gezond macro-economisch beleid, alleen adequate en gezamenlijke structurele hervormingen de Europese werkloosheid op termijn verminderen. De euro moet daarbij een katalysator worden in de strijd tegen de werkloosheid. Morgen gaan we het hebben over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Verder onderzoekt de Commissie de nationale plannen die ons zopas hebben bereikt. We zullen onze conclusies in Cardiff bekendmaken.
Er zijn nog twee andere onderwerpen die van belang zijn voor de toekomst. Ik stip ze alleen even aan, bij gebrek aan tijd om er dieper op in te gaan. Ten eerste de internationale dimensie van de euro, iets waarover weinig gesproken is vanavond. En toch, hoe gaat het Europa van de euro met één stem spreken? Ook daar moeten we dringend iets aan doen, willen we als grootste economische en commerciële macht ter wereld de voordelen van een eigen munteenheid ten volle benutten.
Ten tweede is het zaak te zorgen dat iedereen de euro accepteert. Op één punt ben ik het dan toch eens met mevrouw Schörling: de bevolking is belangrijk. We mogen de bevolking niet links laten liggen. Iedere burger moet snel met de nieuwe munt vertrouwd raken en er gemakkelijk mee leren omgaan. Daarom moeten de informatiecampagnes in de lidstaten worden opgevoerd.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wil ik nog eenmaal mijn grote voldoening uitspreken over de uitstekende samenwerking die we nu al drieënhalf jaar hebben met elkaar. Die samenwerking is een van de sleutels geweest tot het welslagen van dit historische project. Op persoonlijke titel wil ik heel in het bijzonder de heer von Wogau en mevrouw Randzio-Plath bedanken voor hun niet aflatende inzet en steun voor de euro in deze laatste maanden. Ze hebben het niet altijd even makkelijk gehad. Ik geloof dat het Europees Parlement zijn rol verder zal zien toenemen, zowel bij de coördinatie van het economisch beleid, als bij de democratische controle op de Economische en Monetaire Unie, alsook bij het overtuigen van de publieke opinie. Ik ben erg blij met onze samenwerking. Ik ben ook erg blij met uw zin voor verantwoordelijkheid. Mijnheer Garosci, u heeft zo-even gezegd: "We hebben de euro, nu moeten we Europa maken" . Dat is een mooi streven. Mijnheer Fayot, u heeft gezegd: "Laten we ons concreet en positief opstellen" . Dat is een mooie houding.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Economisch jaarverslag 1998
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0133/98) van de heer Gasòliba i Böhm, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's getiteld "Groei en werkgelegenheid in het op stabiliteit gerichte kader van de EMU - Overwegingen betreffende het economisch beleid met het oog op de aanstaande vaststelling van de globale richtsnoeren voor 1998" (COM(98)0103 - C40135/98).

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in de eerste plaats zou ik mijn dank willen uitspreken voor de medewerking die ik van de commissie economische zaken heb ontvangen tijdens de opstelling van dit verslag, en voor het feit dat het in deze commissie met een vrijwel volledige eenparigheid van stemmen werd goedgekeurd. Dit verslag is derhalve niet van mij maar van de betreffende commissie, en het geeft een aantal punten weer die in het vorige debat aan de orde zijn gesteld maar die nu worden geplaatst in het licht van hetgeen ons te doen staat - en daarop zal ik de nadruk leggen - nadat de euro een feit is.
Verder wil ik erop wijzen dat wij, toen mijn verslag in de commissie werd behandeld reeds de beschikking hadden over het advies van de commissie sociale zaken, waarvan de vitale voorstellen in het onderhavige verslag zijn opgenomen. Datzelfde gold niet voor het advies van de Commissie regionaal beleid, dat later kwam. Als rapporteur zou ik er echter geen enkel bewaar tegen hebben als de voorstellen van de Commissie regionaal beleid volgens de procedure-Hughes in de conclusies van het onderhavige verslag werden opgenomen.
Om te voorkomen dat commissaris de Silguy ons verwijt dat we geen aandacht hebben geschonken aan het verslag van de Commissie, moet gezegd dat het onderhavige verslag uiteraard refereert aan het Jaarverslag van de Commissie, een economisch jaarverslag dat in een aantal opzichten afwijkt omdat het qua structuur verschilt van wat in de economische jaarverslagen van de Commissie gebruikelijk is, in die zin dat dit jaarverslag de speciale situatie weergeeft van hetgeen we "het jaar van het ontwerp van de euro" zouden kunnen noemen. In dit jaarverslag is de aandacht dan ook op twee aspecten geconcentreerd: groei en werkgelegenheid, en er wordt gebruik gemaakt van een methodologie waarmee wij nu dan wel akkoord zijn gegaan maar die, zoals we in ons verslag benadrukken, in de toekomst moet worden veranderd om een analyse te geven die verschilt van degene in het jaarverslag van dit jaar, bijvoorbeeld door een analyse van de middellange termijn op te nemen, een methodologie gebaseerd op scenario's - die ook in de economie bestaat - en door niet uit te gaan van een lineaire ontwikkeling van de Europese economie, maar rekening te houden met de effecten van wat wij "asymmetrische schokken" noemen, niet alleen op het niveau van de lidstaten maar ook op regionaal niveau.
Na deze overwegingen om de commissaris te laten zien dat we rekening hebben gehouden met het verslag van de Europese Commissie zou ik de weinige minuten die me nog resten op een tweetal aspecten willen ingaan. Het eerste van de twee is groei. Groei is een van de bases van vooruitgang en werkgelegenheid. In het onderhavige verslag wordt een aantal aspecten genoemd die door de lijn van stabiliteit en solventie welke als vereiste werd gesteld voor de oprichting van de Monetaire Unie en voor de invoering van de euro, wellicht in het gedrang zijn gekomen maar die opnieuw onder de aandacht moeten worden gebracht. Zo moet er bijvoorbeeld rekening worden gehouden met de noodzaak dat overheids- en particuliere investeringen voor productieve doeleinden gestimuleerd worden, wat een essentiële vereiste is voor verhoging van de productiviteit en het concurrentievermogen van de Europese economie; verder moet rekening worden gehouden met een aantal essentiële aspecten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, op het gebied van onderwijs en beroepsscholing, zoals er uiteraard ook aandacht moet worden geschonken aan al die aspecten die ervoor moeten zorgen dat dit door de euro versterkte Europa op intern niveau concurrerend is, dat wil zeggen dat het meer mogelijkheden biedt aan economieën die op de nieuwe vereisten weten in te spelen, en ook op internationaal niveau want ik ben het eens met de opmerking van de heer de Silguy over het belang van de internationale dimensie van de euro.
Het tweede aspect dat ik hier zou willen noemen, is de werkgelegenheid. In het door ons opgestelde verslag hebben wij, uitgaande van het verslag van de Europese Commissie, extra rekening gehouden met de dimensie van de euro als motor van de werkgelegenheid. Tevens hebben wij gediscussieerd over de noodzaak om de arbeidsmarkten te flexibiliseren, de indirecte kosten te verminderen die van invloed zijn op het creëren van werkgelegenheid, rekening te houden met de fiscale omstandigheden, en natuurlijk de noodzaak dat het bedrijfsleven als gevolg van dit proces een nieuwe impuls krijgt, waarbij met name de rol van het midden- en kleinbedrijf moet worden beklemtoond als zijnde een motor van ontwikkeling, vooruitgang en een bron van werkgelegenheid.

van Velzen, Wim
Mijnheer de Voorzitter, dit is in feite het eerste jaarverslag na het Verdrag van Amsterdam en na de Top van Luxemburg. Op zich is het wel begrijpelijk dat in dit verslag de werkgelegenheidsrichtsnoeren, zoals die daar zijn bedoeld, geen of weinig aandacht krijgen. Ik hoop dat in de toekomstige verslagen dat voortdurend een integraal onderdeel is van het verslag plus, naar ik hoop ook, benchmarking op het gebied van de arbeidsmarktstrategie.
Een van de belangrijke doelen van Amsterdam en ook van Luxemburg was om een coördinatie, om een balans te creëren tussen de aandacht voor het macro-economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid. Ik moet bekennen dat ik er weinig begrip voor heb dat in het jaarverslag dat voor ons ligt in feite aan die balans, aan die coördinatie geen aandacht is besteed. U zult zien in ons verslag dat wij erop aandringen dat voor die coördinatie zo snel mogelijk voorstellen worden gedaan. De ECOFIN en Sociale Raad - ik spreek nu niet uit hoe vaak, maar wel verschillende malen per jaar - moeten samen over dat onderwerp praten en niet in verschillende containers blijven zitten.
Ik ben geschrokken van een artikel in European Voice dat is uitgelekt over de verklaring die men voorlegt aan de top eind van deze week en waarin wordt gevraagd aan de regeringsleiders om toch vooral uit te spreken dat het terugdringen van de overheidsschulden een topprioriteit is en niet het terugdringen van de werkloosheid. Dat is dan vaak met het argument dat men dan in de toekomst meer ruimte heeft om wat aan de werkgelegenheid te doen. Ik zou van u willen weten, mijnheer de commissaris, wanneer begint die toekomst eigenlijk? Pas geleden, afgelopen weekend, zijn er in Duitsland eigenlijk verschrikkelijke verkiezingen geweest waarbij rechts onverwacht een gigantische uitslag heeft gekregen. Als u dat niet verbindt met de tomeloze werkloosheid daar dan is men ziende blind. Ik wil dringend beklemmen om nu eens een keertje te begrijpen dat de toekomst voor veel mensen nu dient te beginnen en dat het waanzin is om te verwachten dat de euro iets gaat betekenen als men niet nu concreet maatregelen gaat nemen waaraan de burgers kunnen afmeten dat de overheden concreet met de werkgelegenheid bezig zijn. Dit verslag voldoet daar absoluut nog niet aan, maar ik vind wat ik gelezen heb over de voorstellen voor eind dit weekend, eigenlijk schandalig in dat licht.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met het verslag van de heer Gasòliba i Böhm en wil hem met de inhoud ervan graag feliciteren. Zoals hij zei, is dit het resultaat van samenwerking. Wij, leden van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, zijn het grotendeels met de inhoud van het verslag eens. Belangrijker misschien nog is dat ik vandaag ook de heer de Silguy en zijn diensten kan danken. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten dringt immers al lang aan op een beter soort jaarverslag van de Commissie dat zich op de echte problemen van onze burgers toespitst. Ik stel met voldoening vast dat wij nu voor het eerst een verslag hebben dat niet alleen ook begrijpelijk is voor mensen van buiten de Europese instellingen, maar dat ook hun bekommeringen weerspiegelt. Ik dank de ambtenaren van de Commissie voor het werk dat zij hiervoor hebben verricht.
Ik vestig in het bijzonder uw aandacht op een aantal punten die de Commissie heeft benadrukt en die de heer Gasòliba i Böhm in zijn eigen tekst heeft opgenomen. Een eerste punt betreft de investeringen. De Commissie erkent in haar economisch jaarverslag dat de investeringen in de Europese Unie vooral in de privé-sector, in de consolidatieperiode sterk zijn teruggelopen. De Commissie zelf zegt dat de lidstaten de overheidsinvesteringen tijdens de consolidatieperiode niet volledig mogen verwaarlozen. Wij moeten nagaan hoe wij de investeringen - vooral door partnerschappen tussen de overheid en de privé-sector - kunnen stimuleren. Ik hoop dat de heer de Silguy daarop zal aandringen als hij de ministers van Financiën ontmoet om de conclusies in het verslag van het Europees Parlement en de tekst van de Commissie te bespreken.
Wat meer bepaald het monetaire beleid betreft, hebben wij tijdens het debat over de Economische en Monetaire Unie al opgemerkt dat de monetaire overheid zich volgens artikel 105 van het Verdrag met de ruimere doelstellingen van de Europese Unie kan bezighouden zodra de prijsstabiliteit is gegarandeerd. Wij willen een monetair beleid dat de werkgelegenheid en de groei in de Europese Unie bevordert. De Commissie zegt dat ook uitdrukkelijk in haar tekst. Wij willen dat ook de monetaire autoriteiten in Europa, in het bijzonder de Europese Centrale Bank, zich daarop toeleggen.
De Commissie wijst in haar verslag bovendien voor het eerst op het feit dat de handel in de Europese Unie vooral een communautair karakter heeft. Van ons BBP wordt 90 % door de binnenlandse handel in de Europese Unie gegenereerd. De Commissie zegt nu voor het eerst dat het macro-economische beleid van de Europese Unie de binnenlandse vraag in de vijftien lidstaten moet stimuleren.
In de algemene richtsnoeren voor het economische beleid verwachten wij van de Commissie concrete voorstellen om de binnenlandse vraag in de Europese Unie te stimuleren. Het gaat hier niet om de internationale handel maar om de binnenlandse vraag.
Tenslotte vind ik het uiterst nuttig dat wij deze twee debatten vandaag houden. Wij streven niet alleen naar een monetaire, maar ook naar een economische unie. Het is dan ook goed dat wij de oprichting van een Monetaire Unie samen met het economisch jaarverslag van de Europese Unie bespreken.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats ben ik ingenomen met het verslag van de heer Gasòliba i Böhm, waaruit duidelijk blijkt dat de economie in de Europese Unie sedert 1996 gestaag groeit. De groei van de investeringen wordt voor 1998 op zowat 4, 7 % geraamd en zal in 1999 hopelijk 5, 5 % bedragen. Verwacht wordt dat de binnenlandse vraag in de komende twee jaar met 2, 5 % zal stijgen.
De werkloosheid is langzaam blijven groeien en heeft in 1997 een nieuw hoogtepunt bereikt. De macroeconomische pijlers voor de toekomstige coördinatie van de nationale economische beleidsvormen zijn uiteraard een op prijsstabiliteit gericht monetair beleid en de vermindering van de overheidsschuld.
Belangrijk bij dit alles is dat wij op een geringe inflatie en een lage rente mogen rekenen. In mijn eigen land, Ierland, is het overheidstekort sedert de jaren '80 met 11 % van het BNP gedaald en is de overheidsschuld van 115 % tot 65 % verminderd. Gelukkig verbetert de situatie ook elders in de Unie.
Het is duidelijk dat de EMU in Ierland zal leiden tot meer groei, nieuwe werkgelegenheid, een lage inflatie, een lage rentestand en het verdwijnen van de wisselkosten. Voor hypotheekhouders, ondernemingen en een land zoals Ierland, dat een groot deel van zijn goederen naar andere delen van Europa uitvoert, is het goed dat wij voortaan dezelfde munt zullen gebruiken.
Dat zal ook positieve gevolgen hebben voor het voor mijn land zo belangrijke toerisme. De invoering van de enige munt zal een einde maken aan de muntspeculatie. Wij herinneren ons maar al te goed hoe de situatie enkele jaren geleden nog was.
Tot besluit feliciteer ik de heer Gasòliba i Böhm nogmaals met zijn voortreffelijke verslag over het economisch jaarverslag.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, het Economisch Jaarverslag 1998 zou een gelegenheid kunnen vormen om het gevoerde beleid te evalueren en beleidsstrategieën te corrigeren. Dit is niet gebeurd en dat is een gemiste kans. Het streven naar invoering van de euro heeft kennelijk een zo groot werkelijk en symbolisch belang gekregen, dat het ons vermogen om gevoerd beleid te beoordelen en eventueel bij te stellen heeft aangetast, zo dit niet al geheel en al verdwenen is.
In het verslag-Gasòliba I Böhm wordt uitgegaan van het bijna-dogma dat de euro en het stabiliteitspact onontbeerlijke instrumenten vormen voor economische en werkgelegenheidsgroei en dat de obstakels voor de succesvolle effectuering van dit nieuwe instrumentarium gevormd worden door de niet-loonkosten, het gebrek aan flexibiliteit van werknemers en overregulering. Wanneer deze obstakels eenmaal uit de weg zijn geruimd, de Europese Centrale Bank onafhankelijk van conjunctuurschommelingen kan opereren en de onderlinge afstemming van het economisch beleid van de lidstaten in de wurggreep van de begroting is gebracht, dán zouden wij in het "el(euro)dorado" zijn.
Wij delen deze visie niet. Wat ons zorgen baart in deze benadering, is dat op loonflexibilisering wordt aangedrongen, naar het voorbeeld van de Verenigde Staten. De ongelijkheid in Europa neemt al onmiskenbaar toe, en het volgen van het "voorbeeld" van de Verenigde Staten zou deze ontwikkeling slechts in de hand werken. Het doet ons dan ook genoegen dat de rapporteur van oordeel is dat de ontwikkelingen op dit punt in de VS te rigoureus zijn om hier na te volgen. Voorts dringen wij in onze amendementen aan op het invoeren van belasting op speculatief kapitaal, op arbeidsduurverkorting zonder dat loon wordt ingeleverd en op een evaluatie van de invloed van de Europese Monetaire Unie op de werkloosheidscijfers.

Soltwedel-Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, wij willen geen onbezonnen, maar een zinvolle en doordachte economische groei. Het Europese economische beleid moet een sociaal-ecologische markteconomie tot stand brengen. Dat veronderstelt niet alleen de snelle invoering van de energiebelasting - op dat punt ben ik de heer Monti dankbaar voor zijn krachtige aanpak - maar ook een goede sociale en milieusituatie en dus een unie. Wat heeft het jaarverslag met de schrikwekkende procenten van een Duitse rechtse partij te maken? Veel, zeer veel. Werkloosheid, ook bij de jeugd, maakt de mensen hulpeloos en daarvan profiteren de rechtse partijen, niet alleen in Duitsland, maar in heel Europa.
Op 2 mei vieren we hier in het Europees Parlement de historische gebeurtenis van de totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese munt. Ik ben daar blij om. Ik ben blij omdat de munt dan een historisch feit zal zijn en omdat het doemdenken, ook in mijn fractie, omtrent de Monetaire Unie - die voor ons over tien jaar iets vanzelfsprekends zal zijn - eindelijk zal ophouden.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Gasòliba i Böhm met zijn verslag over het economisch jaarverslag waarin hij, overeenkomstig de aanwijzingen van de Commissie, de hinderpalen voor de economische groei en de werkgelegenheid in Europa duidelijk in het licht stelt. Het gaat om de buitensporig hoge fiscale en administratieve lasten, vooral voor het MKB, de steeds scherpere internationale mededinging, de ontoereikende beroepsopleiding, de buitensporige starheid van de arbeidsmarkt, waardoor wij geen gebruik kunnen maken van de nieuwe mogelijkheden om werkgelegenheid te creëren, en de hoge arbeidskosten, die wij niet mogen herleiden tot de loonkosten en die het de ondernemingen moeilijk maken om te investeren en te groeien.
Met een aantal punten in het verslag kunnen wij echter slechts gedeeltelijk instemmen. Ik denk daarbij in de eerste plaats aan wat in de paragrafen 39 en 40 van het verslag over de vermindering van de arbeidsduur wordt gezegd. In paragraaf 39 staat dat een verplichte verkorting van de arbeidstijd in de Unie in haar geheel onmogelijk is omdat dit strijdig is met het subsidiariteitsbeginsel, maar paragraaf 40 roept bij ons een aantal bedenkingen op. In het eerste deel van paragraaf 40 staat immers dat het Parlement voorstander is van arbeidstijdverkorting wanneer daarvoor gelegenheid is. Dat is uiteraard voor verschillende interpretaties vatbaar. Een algemene en abstracte formulering van het principe van de noodzaak van arbeidstijdverkorting kan immers niet anders dan onduidelijkheid veroorzaken. De formulering is immers niet alleen uiterst algemeen, maar in het verslag staat ook nergens iets concreets over arbeidstijdverkorting wanneer die noodzakelijk is.
In feite betekent paragraaf 40 dat elke lidstaat zelf kan zeggen dat arbeidstijdverkorting noodzakelijk is en aldus een algemene werktijdverkorting op het gehele nationale grondgebied kan opleggen. Dat is in tegenspraak met de inhoud van het verslag van de Commissie. In dat verslag wijst de Commissie op de gevaren van de wettelijke invoering van de zogenaamde 35-urige werkweek en aanvaardt ze alleen werktijdverkorting op micro-economisch niveau of via onderhandelingen tussen de sociale partners.
Kortom, paragraaf 40 is zeer algemeen en lijkt het resultaat van een onduidelijk politiek akkoord te zijn. Gelet op wat ik hier heb gezegd, verzoek ik het Parlement dan ook tegen paragraaf 40 in het verslag van de heer Gasòliba i Böhm te stemmen. Bovendien zou ik graag vernemen wat de heer de Silguy daarvan denkt.

Metten
Voorzitter, wie denkt dat de euro en het uniforme monetaire beleid dat wij vanaf 1 januari komend jaar zullen hebben ons automatisch allerlei voordelen zullen opleveren, heeft het ernstig mis. Een monetair beleid vraagt om goed gecoördineerd en intelligent economisch beleid. Bij ontstentenis daarvan kan er veel mis gaan. Kortom, het vrijblijvende van de coördinatie van het economisch beleid moet er nu echt wel van af.
Een voorbeeld slechts: de Europese Centrale Bank zal haar monetaire beleid in de praktijk richten op de gemiddelde inflatie in de eurozone. Voor elk land afzonderlijk betekent dat dat lage inflatie binnenlands gecombineerd met oplopende inflatie elders toch kan leiden tot hogere rente en een rem kan zijn op de economische ontwikkeling. Kortom, iedere EMU-deelnemer heeft er belang bij dat ook de andere euro-landen de inflatie laag houden, want anders straft de onafhankelijke ECB onverbiddelijk met negatieve consequenties ook voor de lage inflatielanden.
Gelukkig hebben de lidstaten voldoende instrumenten ter beschikking om de inflatie laag te houden, bijvoorbeeld door gerichte belastingmaatregelen te nemen als de economie oververhit dreigt te raken. Soms zal er echter wat druk nodig zijn om ook in het belang van de andere deze ongetwijfeld impopulaire maatregelen tijdig te treffen. De globale richtsnoeren voor het economisch beleid die over de policy mix op Europees niveau en in de lidstaten gaan, krijgen zo een allesoverheersend belang. Wil het hier echt wat mee kunnen worden dan moet er ook politiek draagvlak voor komen. Daartoe moeten de parlementen er reële invloed op kunnen uitoefenen. Om het hier bestaande democratisch gat te dichten, is een interinstitutionele overeenkomst, zoals twee weken terug dit Parlement gevraagd heeft, dan ook zeer urgent.
Een belangrijk kenmerk van het Europa van de ene munt is dat het nog maar voor 10 % van de externe handel afhankelijk is. Dat betekent dat wij vooral zelf onze voor- of tegenspoed kunnen bepalen. De beleidsmix op Europees niveau zou er dan ook rekening mee moeten houden dat de euro-zone ook zelf voor haar groei-impulsen moet zorgen. Exportgroei levert nog wel een bijdrage maar zeer beperkt en dit jaar zelfs nul.
De kernaanbevelingen van de globale richtsnoeren van de laatste jaren, namelijk voortgezette bezuinigingen, strikt monetair beleid en loonmatiging waarbij de loonstijging zeker 1 % achter blijft bij de productiviteitsstijging kan daarom niet ongewijzigd gecontinueerd worden ofwel de bezuinigingen moeten worden getemporiseerd of het monetaire beleid versoepeld of de loonmatiging versoepeld. De politieke boodschap moet zijn dat zonder overigens een plotselinge breuk met het bestaande beleid te creëren groei en werkgelegenheid nu de prioriteit krijgen. Dat zal in de praktijk moeten betekenen dat elk land zijn eigen passende policy mix aanbevolen moet krijgen opdat Europa als geheel een op groei en werkgelegenheid gericht beleid kan voeren dat de inflatie niet in gevaar brengt.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, het economisch beleid voor 1998 staat totaal in het teken van de euro. De weg naar de euro is er echter een van gespletenheid: enerzijds klampen de leiders van de lidstaten en de Europese Unie zich vast aan de criteria voor begroting en staatsschuld - en hun onwrikbaarheid neemt wat dat betreft een monsterachtige omvang aan, daar nu al sprake is van een niet minder dan tien jaar durend stabiliteitspact - en anderzijds zijn de Europese burgers diep verontrust over de werkloosheid. Deze ongerustheid is mijns inziens duidelijk tot uitdrukking gekomen tijdens de laatste verkiezingen in Saksen: een op de vier jongeren heeft op extreem rechts gestemd. Dat moet ons absoluut tot nadenken aanzetten.
Daarom ben ik het totaal oneens met het standpunt van de Commissie. In het verslag van de heer Gasòliba I Böhm worden voorstellen gedaan voor de economische groei en de werkgelegenheid. Ik vrees echter dat deze goede voorstellen als sneeuw voor de zon zullen verdwijnen zodra men op zoek moet gaan naar overeenstemming. De noodzaak overeenstemming te bereiken heeft nu al geleid tot grote tegenstrijdigheden in de tekst. Zo zeggen wij in paragraaf 40 dat wij voor arbeidstijdverkorting zijn. In paragraaf 39 zeggen wij echter dat wij daar tegen zijn. In paragraaf 25 wijzen wij loonsvermindering voor de laag geschoolde werknemers van de hand en in paragraaf 26 vragen wij juist om een dergelijke loonsvermindering. Mijns inziens hebben wij duidelijke oriëntaties nodig. Men moet dit eenzijdige beleid doorbreken en ervoor zorgen dat de mensen de euro niet gaan haten maar zich juist daaraan gaan hechten.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de iets te optimistische inkleuring behandelt dit verslag de belangrijkste punten met grote duidelijkheid. Laat het duidelijk zijn dat het grootste probleem van Europa, waarvan iedereen weet dat het de grote werkloosheid is, een structureel probleem is. De concurrentiekracht van de Europese economie laat in werkelijkheid veel te wensen over. Daarom moeten de Europese en nationale middelen voor onderzoek en bevordering van de geavanceerde technologie worden verhoogd. Maatregelen die de concurrentiekracht van de kleine en middelgrote bedrijven verhogen, zoals het reduceren van de administratieve rompslomp en de vergemakkelijking van hun toegang tot risicokapitaal, moeten een prioritair thema worden. Het probleem van de ten dele buitensporig hoge loonkosten en de verlichting van de belasting op arbeid zullen de volgende jaren in het Europese economische beleid prioritaire thema's zijn.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de Europese Commissie en in dat van de heer Gasòliba i Böhm wordt benadrukt dat wij ons voorbereiden om de kansen te benutten die de globalisering en de Europese integratie voor de groei, investeringen en werkgelegenheid bieden, om bij te dragen aan de verhoging van de levensstandaard en aan meer sociale gerechtigheid in de Europese Unie. Uit het economische jaarverslag en het verslag van de heer Gasòliba i Böhm blijkt dat de tijd van de confrontatie tussen, enerzijds, een op het aanbod gericht beleid en, anderzijds, op de vraag afgestemde maatregelen voorbij is. Wij zijn van mening dat we in de Europese Unie zowel maatregelen op het vlak van het micro- en macrobeleid als een op vraag en aanbod gericht beleid nodig hebben.
Er zijn een aantal maatregelen waarvan wij gebruik moeten maken. Wij moeten streven naar een hoog niveau van werkgelegenheid. Dat staat in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Dat is ook de bedoeling van het hoofdstuk over de werkgelegenheid in het Verdrag van Amsterdam, de besluiten van de Top over de werkgelegenheid en de hopelijk toekomstgerichte strategieën van het Britse en het aanstaande Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad. Wij kunnen dat hoog niveau van werkgelegenheid echter alleen maar bereiken als wij naast het structuurbeleid en de maatregelen inzake arbeidsmarkt, opleiding en bijscholing nog andere maatregelen nemen om de economie met 3 à 3, 5 % te doen groeien.
De tijdige invoering van de Monetaire Unie is onontbeerlijk omdat de voor de economie schadelijke koersschommelingen in de interne markt dan wegvallen, een betere beleidsmix mogelijk wordt en conflicten tussen budgettair en monetair beleid kunnen worden vermeden. Het belangrijkste is echter - dat wil ik nogmaals benadrukken - dat daardoor eindelijk een echte coördinatie van het economische beleid mogelijk wordt. Tot nu toe hebben de krachtlijnen van het economische beleid aan geen enkele lidstaat eisen gesteld. Ik hoop dat, na dit economische jaarverslag en na dit debat in het Europees Parlement, de coördinatie van het economische beleid in de Europese Unie eindelijk duidelijk maakt dat een politieke unie ook een gemeenschappelijk economisch beleid veronderstelt dat groei, investeringen en werkgelegenheid bevordert. Ik zou nog eens willen benadrukken dat de drastische terugschroeving van de overheidsinvesteringen onverantwoord is. Wij moeten meer rekening houden met het stimulerend effect van de overheidsinvesteringen op de particuliere investeringen en op dat vlak vooruitgang zien te boeken. Anders zullen wij nooit de werkgelegenheid kunnen scheppen die wij in Europa dringend nodig hebben.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, de Monetaire Unie is al voor de inwerkingtreding een succes. Hierdoor is de noodzakelijke schuldensanering versneld, met een groei van de Europese economie als resultaat en ook is het zelfvertrouwen binnen de EU hierdoor toegenomen.
Om de EMU ten volle te kunnen benutten en om het concurrentievermogen te vergroten en de voorwaarden te scheppen voor welvaart in Europa moet het beleid gericht zijn op structuurhervormingen. De sanering van de begroting heeft het dagelijks leven van de burger beïnvloed. Nu kan het structuurbeleid, indien op de juiste manier opgesteld, betere voorwaarden scheppen voor de EU en haar inwoners. Het merkwaardige is echter dat het moeilijker lijkt om kosteloze structuurhervormingen door te voeren dan om de begroting te saneren - vermoedelijk doordat daarbij specifieke belangen worden bedreigd. Daarom wil ik de Commissie gelukwensen met een moedig document, waarin het belang van hervormde en beter fungerende arbeidsmarkten wordt besproken. Ik ben hier blij mee en ik wil ook de rapporteur, collega Gasòliba i Böhm gelukwensen, wiens verslag aantoont dat wij in het Parlement echt bereid zijn constructief het debat aan te gaan en de besluiten te bespoedigen die nodig zijn om de starre markten met al teveel overgebleven monopolies te kunnen hervormen.
Ik vind het verder de moeite waard aandacht te schenken aan het verslag van de Commissie vanwege de bijlage met statistische gegevens. Het verslag heeft niet tot doel de ontwikkeling van de afzonderlijke landen te evalueren, maar de kolommen spreken boekdelen. We kunnen zien hoe in landen waarvan de politieke leiders de modernisering van vooral de arbeidsmarkt hebben nagelaten of vertraagd, de belastingdruk is toegenomen, waardoor het peil van de werkgelegenheid is gedaald en de gemeenschappelijke reserves zijn afgenomen. Aan de andere kant kunnen we zien hoe andere landen die de nieuwe condities goed benutten in staat blijken te zijn de groei, werkgelegenheid en welvaart te bevorderen. Mogen deze cijfers en het exposé van de Commissie de stimulans zijn voor de voltooiing van de economische richtsnoeren!

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, om te beginnen wil ik graag onze collega Gasòliba bedanken voor het feit dat hij zo goed naar iedereen geluisterd heeft bij het samenstellen van zijn verslag. Ondanks onze verschillen, om niet te zeggen tegenstellingen, heeft hij zeer veel moeite gedaan om ons Parlement grotendeels op één lijn te krijgen rond een gedegen gemeenschappelijke economische analyse. Ik probeer trouwens hetzelfde te doen met mijn verslag over het Europese industriële concurrentiebeleid, dat over twee weken in Straatsburg wordt behandeld.
Tevens bedank ik de Commissie. Ik ben blij met de richting waarin de Raad, de Commissie en het Parlement evolueren. Hun denken en handelen is gericht op het versterken van de Europese economie, waarbij zij simpele maar hardnekkige confrontaties rond twee of drie knelpunten weten te vermijden. Eindelijk proberen we de Europese economie vooruit te helpen en besteden we serieus aandacht aan haar sterke en zwakke punten. Ik kan mij dus grotendeels vinden in het verslag-Gasòliba zoals geamendeerd door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ik heb trouwens ook amendementen ingediend, en ik heb het definitieve verslag mede goedgekeurd. Ik wil vanavond hoogstens bij vijf punten stilstaan.
Het eerste belangrijke punt is Europees onderzoek. Dat is een fundamentele noodzaak. Het vijfde kaderprogramma moet over voldoende kredieten kunnen beschikken, in elk geval meer dan 16 miljard ecu. Het tweede punt is de sociale dimensie van Europa. Die remt de groei niet af, zoals sommigen beweren, maar vormt juist een stimulans. Een blije werknemer presteert immers beter en zorgt ervoor dat zijn bedrijf beter concurreert. Maar volgens degenen die de sociale dimensie zo klein mogelijk willen houden, delft Europa altijd het onderspit in de wereldconcurrentie. Ten derde moeten opleiding en scholing steeds beter aansluiten bij de technische, technologische en economische ontwikkelingen. Ten vierde moet iedereen zich beter leren aanpassen aan de technische ontwikkelingen enerzijds en aan de veranderingen van de markt en de noden van de maatschappij als geheel anderzijds. Dit reikt verder dan de klassieke discussie over arbeidsflexibiliteit. Ten vijfde de arbeidsherverdeling, arbeidsduurverkorting dus, die meer tijd moet vrijmaken om te leven en ervoor moet zorgen dat productieverhoging niet leidt tot meer werkloosheid. Daarom ben ik als Frans socialist een voorstander van arbeidsduurverkorting. Ik hoop dat ons voorbeeld snel navolging krijgt in de rest van Europa als de positieve resultaten eenmaal merkbaar worden en de werkgelegenheid toeneemt. Daarom ben ik van mijn kant bereid amendement 5 van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links te steunen.
Dit was wat ik te zeggen had over het verslag van de heer Gasòliba, geachte collega's. Ik steun zijn verslag. Ik hoop dat we aansluitend hierop na de invoering van de euro een politiek èn sociaal Europa weten te ontwikkelen. De euro levert een fantastische bijdrage aan de federalistische integratie. Sommigen zullen zeggen: dat is een hele andere kwestie. Maar voor mij als voorvechter van de federalistische zaak vormt dit de kern van het debat.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is van groot belang dat het verslag van de Commissie voor 1998 voor de eerste maal "Groei en werkgelegenheid in het op stabiliteit gerichte kader van de Economische en Monetaire Unie" genoemd is, en ik zou net zoals andere collega's willen benadrukken hoe groot de historische betekenis is van de fundamentele beslissing die hier op 2 mei aanstaande zal worden genomen door de afgevaardigden van de Europese bevolking met betrekking tot de invoering van de nieuwe munt.
Het is eveneens waar dat het Verdrag van Amsterdam en de Top van Luxemburg van invloed zijn geweest op het werkgelegenheidsbeleid van elk der communautaire landen. We moeten echter goed voor ogen houden dat de Europese burger verwacht dat onze politieke toespraken in concrete daden vertaald worden, zodat onze jongeren, vrouwen, langdurig werklozen en gehandicapten - de sectoren in de samenleving die het meest door de werkloosheid getroffen zijn - hun logische verwachtingen vervuld zien om in het nieuwe Europa dat wij allemaal samen aan het opbouwen zijn, aan de slag te kunnen en zich in persoonlijk en in sociaal opzicht te kunnen ontplooien.
Geachte collega's, het is tevens van belang dat er een vrij algemene consensus is bereikt over de maatregelen die moeten worden genomen om de verontrustende werkloosheidscijfers terug te brengen waaronder de Europese Unie in haar totaliteit gebukt gaat. Evenzeer is het echter zaak dat er naast de al gerealiseerde nominale convergentie veel meer vooruitgang wordt geboekt op het vlak van de sociale convergentie, wat bevorderlijk zal zijn voor het consolideren van de interne markt en voor het slechten van taal- en culturele barrières die de mobiliteit van de werknemers en de harmonisering van de socialezekerheidsstelsels in de weg staan; op deze manier zullen onze burgers, in combinatie met een grondige hervorming van de stelsels voor onderwijs en scholing, zich kunnen aanpassen aan de vraag, niet alleen op de nationale arbeidsmarkt maar op de hele Europese arbeidsmarkt. Daarop aansluitend dient de nieuwe Europese samenleving in hoog tempo te worden afgestemd op de nieuwe technologieën waarmee we elke dag weer tot onze verbazing geconfronteerd worden, en als gevolg waarvan het traditionele beeld van arbeid en bedrijf radicaal moet worden gewijzigd. Verschijnselen zoals telewerken, telewinkelen, medische tele-informatie of de ontwikkeling van Internet vereisen een belangrijke inspanning van de lidstaten opdat met name onze jongeren zich aan deze veranderingen in de maatschappij kunnen aanpassen.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, laten we van het Europa van de euro het Europa van het werk, van de solidariteit en het welzijn maken. Als het niet lukt die doelstellingen te verwezenlijken, dan moet die mislukking op ons conto worden geschreven, op het conto van degenen die aanstaande zaterdag een ommekeer in de geschiedenis van Europa teweeg zullen brengen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, in het Economisch Jaarverslag van de Commissie wordt geconstateerd dat een langdurig economisch herstel is begonnen. De exportindustrie groeit en de euro krijgt in verhouding tot de Amerikaanse dollar een gunstige wisselkoers. Wij kunnen nu een Economische en Monetaire Unie vormen die gericht is op werkgelegenheid, overheidsinvesteringen en het verbeteren van het Europese concurrentievermogen.
Hoewel het jaarverslag van de Commissie geen rekening houdt met de gevolgen van de Aziatische crisis voor de Europese economie, is de Commissie erin geslaagd een zeer deskundig en veelomvattend verslag te maken. Het is echter enigszins oppervlakkig om de economische situatie voor vijf jaar te behandelen zonder bijvoorbeeld nauwkeurige risicoanalyses te maken. Ik hoop dat dit in de toekomst wel gebeurt.
De rapporteur benadrukt dat het belangrijk is om met betrekking tot investeringen en werkgelegenheid een vergelijkingsmethode voor de hele Unie te creëren. Ik ben van mening dat het huidige niveau van overheidsinvesteringen in de Unie totaal ontoereikend is om het Europese concurrentievermogen te verbeteren. Het is namelijk duidelijk dat overheidsinvesteringen aanzetten tot privé-investeringen, bijvoorbeeld op het gebied van de infrastructuur.
Het voorstel van de Commissie om de BTW voor arbeidsintensieve diensten te verlagen moet worden gesteund. Zelf spreek ik vaak over transactiebelasting op winstgevende valutahandel. Ook Jacques Delors en vele anderen hebben dit naar voren gebracht. Met behulp hiervan kan de belastingverlichting voor arbeidsintensieve sectoren worden gecompenseerd.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, om te beginnen wil ik mij scharen achter de algemene gelukwensen aan mijn collega en goede vriend Carles Gasòliba i Böhm in verband met het door hem opgestelde verslag en de flexibiliteit waarmee hij amendementen die hierop werden ingediend, heeft weten op te nemen. Het is een evenwichtig verslag waarin op adequate wijze de voornaamste lijnen worden vastgesteld van het economisch beleid op het niveau van de Unie, en waarin het verslag van de Commissie met recht van commentaar of toelichtingen wordt voorzien.
Ik zou hier een aantal punten aan toe willen voegen, om hetgeen ik zonet gesteld heb nader te verklaren. In de eerste plaats het thema van de werkgelegenheid, waarop uitvoerig wordt ingegaan, met het accent op groei, investeringen en structurele hervormingen, en dat onder meer een belangwekkende opmerking bevat over het begrip "employability" dat in omloop is gebracht door New Labour, de Labourpartij van Tony Blair, en dat een van de sleutelbegrippen aan het worden is in de discussie over de werkgelegenheid.
In de tweede plaats wordt de noodzaak benadrukt het economisch beleid te coördineren van de lidstaten die deel uitmaken van de Monetaire Unie. Wij zouden die coördinatie willen verdiepen en de Unie daadwerkelijk van een economische regering willen voorzien die als tegenwicht zou kunnen dienen van de monetaire autoriteit, niet alleen omwille van dat tegenwicht maar ook om een economische regering in het leven te roepen die het mogelijk zou maken optimaal profijt te trekken uit de nieuwe situatie die ontstaat als gevolg van de invoering van de eenheidsmunt.
In de derde plaats moet er mijns inziens worden gewezen op de nadruk die op investeringen wordt gelegd als element dat onontbeerlijk is voor groei en ter verbetering van het concurrentievermogen. Wat dit punt betreft onderschrijf ik het standpunt dat onze collega de heer Alan Donnelly al eerder verwoord heeft.
In de vierde plaats is er nog een punt in het verslag-Gasòliba dat extra aandacht verdient, namelijk het punt betreffende de keus voor handhaving van het Europese sociale model zoals omschreven in paragraaf 25 van het verslag.
En tenslotte, ofschoon er hieraan nog meer punten toe te voegen zijn, sluit ik mijn betoog af door mijn waardering uit te spreken voor de realistische benadering van het vraagstuk van de arbeidstijdverkorting, dat wil zeggen de kwestie van de 35 uur.

Hendrick
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Gasòliba i Böhm met zijn voortreffelijke verslag. In haar verslag gaf de Commissie blijk van een zeer groot optimisme. Zij heeft het daarin over een nieuwe opleving in het voorjaar van 1996, die steeds sterker wordt en naar verwachting tot een duurzame groei zal leiden. Ik zou echter graag een waarschuwing laten horen. De Commissie zegt dat die ontwikkeling door de vraag van buiten de Gemeenschap wordt gestimuleerd en houdt duidelijk rekening met de recente gebeurtenissen in Azië. De ontwikkeling in Azië is echter nog niet ten einde. Meer bepaald Japan ondervindt moeilijkheden, die volgens mij nog groter zullen worden.
Ik weet niet precies in hoeverre de Commissie haar groeicijfers na de gebeurtenissen in Azië heeft herzien, maar een catastrofe is nog altijd mogelijk. De Commissie beweert ook dat de economie het om drie redenen beter zal doen: de gunstige monetaire voorwaarden, de grotere binnenlandse vraag en het toegenomen vertrouwen. Ik heb kritiek op het verslag van de Commissie omdat het in weinig politieke steun voor de versterking van de binnenlandse vraag voorziet. Hoe kunnen wij immers de werkloosheid aanpakken als wij, vooral nu de buitenlandse vraag vanuit Azië wellicht drastisch zal dalen, de binnenlandse vraag niet stimuleren? De Commissie vertrouwt op de binnenlandse groei. Ik vrees echter dat vele Europese burgers dat vertrouwen niet delen.
Ik werd als lid van dit Parlement gekozen in 1994, toen het verslag van de heer Delors in het middelpunt van de belangstelling stond en wij de werkloosheid tegen het jaar 2000 met vijftien miljoen wilden verminderen. Wij zijn tegenover de Europese bevolking niet helemaal eerlijk. De werkloosheid in de Europese Unie is nog lang niet zo sterk gedaald. Mensen hebben een goed geheugen. Wij nemen aan dat de groei 2 à 3 % zal bedragen, maar dat is nog ver van de gestage groei van 4 % die in de VS de jongste jaren voor miljoenen banen heeft gezorgd. Ik wil dat wij ook in Europa miljoenen banen creëren.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik mijn gelukwensen richten tot de heer Gasòliba i Böhm voor zijn uitstekende verslag. Het noopt ons tot nadenken over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 1998, die de Commissie 13 mei aanstaande voorlegt. Het gaat om de eerste globale richtsnoeren na de invoering van de euro, en dat maakt ze zo belangrijk. Het gaat ook om de eerste die zijn opgesteld volgens de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg over de werkgelegenheid.
Het Economisch Jaarverslag van de Commissie vormt dit jaar een eerste stap in het opstellen van de globale richtsnoeren. Dit is een belangrijke oefening, en ik ben blij dat u op 17 maart ter voorbereiding van dit verslag een hoorzitting met economische deskundigen hebt gehouden. De Commissie zal terdege rekening houden met uw opmerkingen en suggesties als zij haar voorstel op papier zet. Aangezien het nu wat aan de late kant is, zal ik antwoorden op wat hier gezegd is met een korte uitleg over de stand van de Europese economie. Daarna zal ik de voornaamste aanbevelingen van de Commissie opsommen.
Het herstel dat in de lente van 1996 is begonnen, heeft doorgezet en zou moeten leiden tot een endogene groei. Dit zal een gunstig effect hebben op de werkgelegenheid, een onderwerp dat, ik herhaal, een van onze grootste zorgen blijft. Mijnheer Hendrick, wij zijn niet zo optimistisch. Onze groeiverwachtingen stemmen in het algemeen overeen met die van de grote internationale instituten. Afgelopen maart hebben we ze in verband met de Aziatische crisis nog lichtjes verlaagd, en wel met 0, 2 punten voor 1998 en met 0, 1 punt voor 1999. Niettemin bedraagt de groei nog altijd 2, 7 % in 1997, 2, 8 % in 1998 en 3 % in 1999, en dat is een pluspunt. De Commissie houdt de toestand in Azië buitengewoon nauwlettend in het oog. Vooral Japan, de internationale handel en bepaalde kwetsbare Europese bedrijfstakken hebben onze bijzondere aandacht. We hebben er acht aangeduid die volgens ons gevoeliger zijn dan de rest voor de gevolgen van de Aziatische crisis. We volgen de situatie op de voet.
Ik wil hier trouwens ingaan op een van de wensen van uw rapporteur, in samenhang overigens met wat de heer Paasilinna geloof ik heeft gezegd. U moet niet denken dat de Commissie geen rekening houdt met de risico's die haar centrale scenario kunnen beïnvloeden. Integendeel, de Commissie neemt akte van uw voorstel om alternatieve scenario's en analyses op de middellange termijn uit te werken. Ik verzeker u dat zij zich de komende jaren zal inzetten om aan uw wens tegemoet te komen. Maar op dit moment steunt de Europese groei meer en meer op eigen krachten, op de binnenlandse vraag met andere woorden. Die kwestie is aangehaald door mevrouw Randzio-Plath, de heer Paasilinna, de heer Pérez Royo, de heer Donnelly, de heer Metten en nog anderen. De particuliere consumptie is gestegen van 2 % in 1996 naar 2, 6 % in 1998 en 1999. Dat is een geruststellende zaak voor de binnenlandse vraag.
Ook de investeringen zijn er meer op vooruitgegaan dan voorzien. De kapitaalgoedereninvesteringen zullen in 1998 met 6, 4 % stijgen, en in 1999 met 7 %. In 1997 was dat nog 4, 4 %.
Uit deze gegevens spreekt een herstel van vertrouwen. Mijnheer Donnelly, het aandeel van de overheidsinvesteringen in het bruto binnenlands product is inderdaad gedaald van 2, 9 % in 1990 tot 2, 2 % in 1997, en er moet een einde komen aan die tendens. De Commissie laat trouwens geen gelegenheid onbenut om dit te herhalen, en ook in onze nieuwe globale richtsnoeren voor 1998 komt dit thema aan de orde. Desondanks moet u, gezien de co-financiering van bepaalde investeringen in de particuliere sector, het effect van de investeringen niet onderschatten. Die kunnen de cijfers namelijk enigszins vervormen.
Tenslotte wil ik de heer Metten antwoorden dat we de vraag niet kunstmatig moeten gaan stimuleren met nieuwe begrotingstekorten of te snelle loonstijgingen. Dat zou de begrotingssanering waar onze economie nu al een paar jaar van profiteert weer tenietdoen. Bovendien zou dat nieuwe begrotingstekorten veroorzaken, met alle negatieve gevolgen van dien voor de rentevoet, de groei en de werkgelegenheid. De economische strategie van de Commissie en van de lidstaten, die de toestand al enkele jaren in het oog houden, begint haar vruchten af te werpen, met name op het vlak van werkgelegenheid. In antwoord op wat de heer Van Velzen heeft gezegd, wil ik u de volgende cijfers meegeven. In 1997 heeft Europa 600.000 banen geschapen. Volgens onze voorspellingen moeten het er 2.800.000 worden in 1998 en 1999. In drie jaar tijd scheppen we dus 3.400.000 banen. Dat is bemoedigend, al besef ik dat dit het verlies van 4.500.000 banen in de loop van de jaren "90 niet compenseert. Uit deze gegevens blijkt dat de groei nog beter gestimuleerd moet worden, met nog meer aandacht voor de werkgelegenheid.
Mijnheer Gasòliba, u stelt voor referentiepunten of benchmarks te hanteren. Mag ik u eraan herinneren dat er precieze cijfers vermeld stonden in de aanbeveling van de Commissie voor de eerste werkgelegenheidsrichtsnoeren? Helaas heeft de Raad de Commissie op dit punt niet gevolgd en die criteria niet overgenomen. Niettemin blijft werkgelegenheidscheppende groei het hoofddoel van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, en ik wil nu kort ingaan op dit tweede punt.
Op verzoek van de Europese Raad van Amsterdam leggen we in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 1998 de nadruk op een betere coördinatie van het macro-economisch beleid en het structuurbeleid. Zoals uw rapporteur terecht opmerkt, vormt het beleid in die twee domeinen één geheel, willen we groei en werkgelegenheid bevorderen. Het macro-economisch beleid hebben we al behandeld in het vorige verslag, ik zal er dus niet lang bij stilstaan. Wat we moeten vermijden is een confrontatie tussen een beleid ten gunste van de vraag en een beleid ten gunste van het aanbod, zoals mevrouw Randzio-Plath terecht opmerkt. De Commissie heeft daar overigens altijd naar gestreefd. Naar ik vaststel, is er in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid sinds een aantal jaar sprake van een stabiel macro-economisch kader binnen de Economische en Monetaire Unie. De drie pijlers daarvan zijn uiteraard een monetair beleid gericht op prijsstabiliteit, een duurzame sanering van de overheidsfinanciën en een loongedrag dat overeenstemt met prijsstabiliteit en rendabele investeringen. De EMU en de euro zullen dat macro-economische kader voor alle lidstaten nog stabieler maken.
Ik ben blij dat het Europees Parlement deze strategie ondersteunt. Maar we moeten verder kijken dan het macroeconomische kader. Om een maximaal werkgelegenheidseffect te sorteren, moet dat kader namelijk worden aangevuld met structurele hervormingen, in de eerste plaats op de markt van goederen en diensten. Als we willen dat ondernemers investeren, moeten we ze niet van meet af aan afschrikken met al te veel bureaucratie. Een grotere groei moet ook leiden tot een grotere vraag naar arbeid. Er bestaat in Europa te veel rigide bureaucratie, er moeten te veel administratieve formaliteiten worden vervuld en de kapitaalmarkt is te weinig toegankelijk voor het midden- en kleinbedrijf, zoals uw rapporteur opmerkt. Toch wil ik u wijzen op het feit dat de Commissie op 31 mei jongstleden een actieplan heeft gepresenteerd betreffende de toegang van het midden- en kleinbedrijf tot investeringskapitaal. Dat actieplan treedt in werking bij de opening van het parlementaire jaar 1998, als de staatshoofden en regeringsleiders het tenminste goedkeuren in Cardiff.
Hervormingen zijn ook noodzakelijk op de arbeidsmarkt. Er moeten meerdere mogelijkheden worden onderzocht: bijvoorbeeld vermindering van de niet-loonkosten. Om begrotingtechnische redenen is echter alleen een daling van de loonkosten mogelijk die zich op de onderste regionen van de loonschaal richt. In ieder geval is deze optie alleen realistisch als zij gepaard gaat met een beheersing van de sociale uitgaven. Een tweede mogelijkheid is loondifferentiatie. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat de werkloosheid in 25 Europese regio's minder dan 5 % bedraagt, terwijl zij in 25 andere regio's boven de 22 % ligt? Dit geeft te denken over de verhouding tussen loondifferentiatie, productiviteitsniveau en kwalificatieverschillen tussen regio's en bedrijfstakken.
Een derde mogelijkheid die hier is geopperd, is arbeidstijdverkorting. Hier moet ik iets dieper op ingaan. Als ik me goed herinner, heeft onder andere mevrouw Angelilli mij op dit punt aangesproken. We moeten oppassen voor slogantaal en kant-en-klare oplossingen in deze materie. Arbeidsduurverkorting kan complexe en tegenstrijdige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. In tegenstelling tot een algemeen verbreide misvatting, is werkgelegenheid geen vast gegeven. Het is een variabele die integraal deel uitmaakt van het economisch systeem, en die fluctueert in verhouding tot de overige variabelen. Voorzichtigheid is dus geboden. Van elke maatregel moeten de gevolgen in kaart worden gebracht. Arbeidsduurverkorting kan de werkgelegenheid bevorderen, maar alleen onder bepaalde voorwaarden. Er mogen geen gevolgen zijn voor de sanering van de overheidsfinanciën en de uitgaven van de ondernemingen. Het is zaak de rendabiliteit van de ondernemingen niet te verminderen, want dit zou kunnen leiden tot minder investeringen, met als uiteindelijk effect minder werkgelegenheid. Een ander negatief gevolg kan een loonsverlaging zijn bij de betrokken bedrijven.
Arbeidsduurverkorting kan dus niet in algemene of absolute termen bekeken worden, maar is een onderdeel van een ruimere context, die van de arbeidsverdeling. Arbeidsverdeling is een zaak van onderhandelingen tussen de sociale partners op micro-economisch niveau, op het niveau van bedrijven en bedrijfstakken, zoals uw rapporteur meen ik ook vermeldt. Maar wat het specifieke belang van afzonderlijke maatregelen ook moge zijn, de werkloosheid kan alleen bestreden worden met een coherent en doortastend globaal continubeleid. Zoals de heer Caudron heeft opgemerkt maken onderzoek, opleiding en scholing daar uiteraard deel van uit.
De globale richtsnoeren voor het economisch beleid staan in het teken van de werkgelegenheid. Het doel is om een gunstig kader te scheppen voor de groei van de werkgelegenheid zonder dat de Economische en Monetaire Unie daarbij in zijn functioneren gehinderd wordt. Dit is niet met elkaar in tegenspraak.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de rapporteur, dames en heren, de Commissie is blij met de bijdrage die uw Parlement aan deze gedachtewisseling heeft geleverd. We zullen terdege rekening houden met uw aanbevelingen bij het opstellen van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

Soltwedel-Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Silguy, twee of drie keer is hier onder applaus van de Vergadering op het verband tussen werkloosheid, wanhoop en stemmen voor rechts gewezen. Ik verzoek u vriendelijk daarover iets te zeggen. Bij de verkiezingsuitslag in Duitsland, met 13, 6 % van de stemmen voor de Deutsche Volksunion , een door een enkele man gefinancierde rechtse partij zonder programma, wordt u immers net als ik door angst en buikpijn overmand. Ik verzoek u daarover nog iets te zeggen.

de Silguy
Ik kan u klaar en duidelijk antwoorden dat de werkloosheid in Europa een ware plaag is. Dit probleem is niet op te lossen door de overheidstekorten te verergeren, dat heeft de ervaring van het verleden wel uitgewezen. Het zijn de landen die hun tekort het verst hebben teruggedrongen die de grootste groei hebben gehad en de meeste banen hebben geschapen. Kijk maar naar Nederland en Ierland. Maar daarmee is het probleem van de werkloosheid nog niet opgelost. Het kwaad moet bij de wortel worden aangepakt. Daarom is er een coherent structuurbeleid nodig.
Op politiek vlak lijkt het me een beetje te makkelijk om uit populistische, puur politieke overwegingen zondebokken aan te gaan wijzen, om verantwoordelijken te zoeken die er niet zijn. Europa is niet verantwoordelijk voor de werkloosheid. Integendeel, alleen met meer Europa en meer gecoördineerde actie op Europees niveau kunnen we de plaag van de werkloosheid bestrijden. Maar daar is tijd voor nodig.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Textiel- en kledingindustrie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen aan de Raad en de Commissie over de textiel- en de kledingindustrie:
B4-0273/98 en B4-0274/98 van mevrouw Soltwedel-Schäfer e.a., namens de V-Fractie; -B4-0275/98 en B4-0276/98 van de heer Puerta e.a., namens de GUE/NGL-Fractie; -B4-0277/98 en B4-0278/98 van mevrouw Ferrer, namens de PPE-Fractie; -B4-0284/98 en B4-0278/98 van de heer Gasòliba i böhm, namens de ELDR-Fractie; -B4-0386/98 en B4-0387/98 van de heer Pasty e.a., namens de UPE-Fractie; -B4-0462/98 van de heer Sainjon, namens de ARE-Fractie.
Soltwedel-Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, het is nu de beurt aan de Raad en de Commissie. Ze hebben mijn amendementen voor zich liggen. Uiteindelijk gaat het hier om de ecologisering van de gehele textielindustrie. Dit is niet de eerste keer dat ik het daarover heb. Over die kwestie zijn al uitvoerige debatten gevoerd, onder meer met de heer Bangemann. Mijn vraag luidt als volgt: welke programma's heeft de Commissie en wat wil de Raad doen om de textielindustrie zo snel mogelijk milieuvriendelijk te maken? Wat willen zij bijvoorbeeld doen om allergene schadelijke stoffen uit het textiel zelf te weren? Wat willen zij ondernemen tegen de risico's die de werknemers lopen als zij die producten vervaardigen en tegen de milieurisico's als die schadelijke stoffen met lucht, bodem of water in contact komen? De heer Bangemann heeft mij hier een jaar geleden gezegd dat een werkgroep zich met het thema bezighoudt en dat aan een richtlijn wordt gewerkt. Ik heb de Commissie daarover ook schriftelijk vragen gesteld, maar heb daarop nog altijd geen antwoord gekregen. Ik zou daarover graag uw mening horen.
Mijn laatste opmerking betreft de kinderarbeid. U weet dat kinderarbeid in de textiel- en kledingindustrie, in het bijzonder in Portugal, in verschillende adviezen van het Europees Parlement wordt vermeld. Die kinderarbeid is in Europa een afschuwelijk fenomeen. Ik verzoek u ook daarover iets te zeggen.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, de mondelinge vragen en de daaruit voortvloeiende ontwerpresolutie beogen een signaal van het Europees Parlement te geven aan de Raad van ministers van Industrie die op 7 mei bijeenkomt en hopelijk het voorstel van de Commissie inzake een "actieplan voor het concurrentievermogen van de Europese textielindustrie" in behandeling zal nemen.
De mondelinge vragen dienen ertoe u duidelijk te maken dat het Parlement zich niet, uit vergeetachtigheid of omdat het zich gewoon aan de dagelijkse routine houdt, onttrekt aan zijn taak om advies uit te brengen over het concurrentievermogen van een bedrijfstak die een zo groot belang heeft als de textiel- en kledingindustrie; deze sector is in enkele lidstaten van levensbelang voor de economie en de werkgelegenheid.
De mondelinge vragen dienen er tevens toe ons ongenoegen duidelijk te maken over wat de Commissie een "actieplan" noemt, terwijl het dat in feite niet is. Het is veeleer een document ter strategische overweging. Om een actieplan te kunnen zijn ontbreekt het dit stuk aan plannen, tijdschema's en middelen. Het was nochtans voldoende geweest om enkele van de in het verslag neergelegde aanbevelingen van de sociale partners ter harte te nemen teneinde het "actieplan" de gewenste status te geven en het dus ook als zodanig te behandelen.
Onze ontwerpresolutie beoogt voorts duidelijk te maken wat het Parlement zelf vindt dat er dringend gedaan moet worden. Wij bepleiten een niet-fragmentarische, evenwichtige benadering, een benadering dus van de textielindustrie als gehéél, als productieproces , waarbij vooral aandacht wordt geschonken aan de arbeidsintensieve werkzaamheden in het proces. Verder zijn wij van mening dat het concurrentievermogen van deze sector vergt dat frauduleuze en onbillijke concurrentie wordt aangepakt, vooral op het punt van de sociale condities. Daarom is het zaak dat in bilaterale en multilaterale plannen sociale clausules worden opgenomen die gebaseerd zijn op de regels van de IAO. Voorts zijn wij voor certificering met betrekking tot de herkomst van producten en de sociale en milieucondities waaronder deze gemaakt zijn. Daarbij dienen de nationale certificeringen door de Europese Unie te worden erkend.
Het concurrentievermogen van de sector zou gebaat zijn bij de bevordering van nieuwe producten en technologie, grotere toegang tot markten buiten Europa - waarvan vooral het midden- en kleinbedrijf moet profiteren - en intensievere scholing (vooral van vrouwelijke arbeidskrachten). Een uitvoerig overzicht van deze en andere maatregelen zal worden gegeven in het verslag waar wij op het ogenblik aan werken.
Deze mondelinge vragen dienen er namelijk ook toe om u kenbaar te maken dat het Parlement zelf bezig is met een verslag op basis van het Commissiedocument. Het verslag wordt opgesteld als een institutionele standpuntbepaling, waarin geëist zal worden dat het Parlement betrokken wordt bij aangelegenheden zoals deze en dat met zijn adviezen rekening wordt gehouden. Het zou toch zeer kwalijk gesteld zijn met de Europese eenwording, indien de discussie over een onderwerp als het concurrentievermogen van een bedrijfstak die zo belangrijk is als de textiel- en kledingindustrie, zou worden afgesloten met het document dat de Commissie heeft opgesteld. De discussie moet doorgaan en het Parlement moet daarbij betrokken blijven, zoals dat het Parlement toekomt en zoals de textiel- en kledingindustrie dat ook verlangt en behoeft .

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, om mijn betoog te beginnen zou ik willen zeggen dat ik het betreur dat de Raad van ministers van Industrie van plan is met een uitspraak te komen over de mededeling van de Commissie inzake maatregelen ter bevordering van het concurrentievermogen van de textiel- en kledingindustrie, zonder eerst het standpunt terzake van het Parlement af te wachten. Het doel van dit debat is dan ook heel duidelijk, namelijk de grote lijnen aangeven die volgens het Parlement moeten worden voorgesteld om het concurrentievermogen te verbeteren en het voortbestaan van de Europese textiel- en kledingsector veilig te stellen. Een sector die, in tegenstelling tot wat sommigen misschien denken, geenszins in een crisis verkeert noch bezig is het loodje te leggen. Dankzij de doorgevoerde herstructureringen, dankzij de kwaliteit van zijn producten, van zijn ontwerpen en dankzij zijn vermogen zich snel aan te passen, is de textiel- en kledingsector in staat de grote uitdaging van de internationale concurrentie aan te gaan en de toekomst met optimisme tegemoet te zien.
Vandaar dat de Commissie en de Raad naar het oordeel van de Europese Volkspartij wat betreft de concrete toegang tot de markten van derde landen onder voorwaarden van reciprociteit meer de effecten zouden moeten beklemtonen van het actieplan waarvan deze mededeling vergezeld gaat. Zijn de Commissie en de Raad ervan op de hoogte dat er volgens berekeningen in totaal 600 tariefmuren bestaan die de vrije export van communautaire textielproducten verhinderen? Indien de Raad en de Commissie het concurrentievermogen van de textiel- en kledingsector daadwerkelijk willen stimuleren, is het zaak dat zij van derde landen eisen dat deze zich aan de normen en regels van de GATT houden, dat ze met voorstellen komen voor doeltreffende, soepele gecoördineerde maatregelen ter bestrijding van fraude en vervalsing van merkartikelen, dat ze de industriële eigendom beschermen en ervoor zorgen dat de voornaamste sociale en milieunormen door derde landen worden nageleefd.
Het is waar dat er nog veel meer maatregelen nodig zijn, zoals op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en op het vlak van scholing, maar geen enkele maatregel zal effect sorteren als de toegang tot de internationale markten niet daadwerkelijk een feit wordt en als niet iedereen zich aan dezelfde spelregels houdt.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, moet gezegd dat mijn fractie teleurgesteld is in de ontwerpconclusies van de Raad, die op geen enkele wijze aan de behoeften van deze vitale sector beantwoorden, en daarom verzoek ik de Raad zich te bezinnen en de standpunten van dit Parlement over te nemen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het lijkt mij veelbetekenend dat het hele politieke spectrum van dit Parlement hier uiting geeft aan zijn bezorgdheid om de toekomst van de textielen kledingindustrie in Europa. De overeenstemming tussen de verschillende politieke gelederen bij het uitdrukken van hun verontrusting toont mijns inziens aan hoe belangrijk deze sector is. Enerzijds kan hij bogen op een eeuwenlange traditie in de Europese industriële ontwikkeling, en anderzijds heeft hij een eigenschap die niemand zal ontgaan vanwege het belang daarvan op dit moment en waarover we het in de vorige debatten van vanmiddag ook hebben gehad, namelijk het vermogen van deze sector om werkgelegenheid te creëren. Er dient dus eveneens rekening te worden gehouden met de sociale dimensie van de textiel- en kledingindustrie.
In de kern komen de verschillende betogen erop neer dat zowel de Commissie als de Raad worden verzocht om adequaat op te treden teneinde de continuïteit van de textielindustrie onder de best mogelijke omstandigheden te garanderen. Het gaat er niet om dat de huidige situatie gehandhaafd blijft. Het gaat er niet simpelweg om dat deze branche gesteund wordt om niet het loodje te leggen. Waar het om gaat, is dat de sector met een reeks mechanismen wordt uitgerust om zijn concurrentievermogen veilig te stellen op de open markt die in de globale economie om ons heen steeds concurrerender wordt.
Daarom leggen wij de Commissie een aantal voorstellen voor. In de eerste plaats is het zaak ervoor te zorgen dat de technologische innovatie, de technologische aanpassingen en het gebruik van nieuwe technologieën, vooral die op het gebied van de informatisering en telewinkelen, met resultaat kunnen worden toegepast op het gebied van de textielindustrie, en dat de Commissie dit onderzoekt. Een ander aspect voor groot belang is dat de hele productieketen in beschouwing moet worden genomen en niet alleen een aantal subsectoren van de industrie. En in de derde plaats nog deze bijzonder belangrijke kwestie: er moet worden gezorgd voor de juiste scholing zodat - ik zeg het nogmaals - de Europese textielindustrie dankzij haar concurrentievermogen in staat is zich te handhaven en de werkgelegenheid te verschaffen die wij allen wenselijk achten.

Novo Belenguer
Mijnheer de Voorzitter, zoals vorige sprekers al gezegd hebben, is de textielindustrie een voor de Europese Unie bijzonder belangrijke maar tegelijkertijd ook zwakke sector. Zijn belang schuilt in het feit dat hij in vele doelstelling-1-regio's van de structuurfondsen de basisindustrie vormt en als zodanig werk verschaft aan meer dan 2 miljoen burgers van de Europese Unie. Zwak is hij gezien de ontmoedigende percentages die hierop van toepassing zijn. Gedurende de afgelopen 6 jaar zijn er in deze sector meer dan 600.000 arbeidsplaatsen verloren gegaan, en volgens schattingen staan er op korte termijn nog eens ruim 800.000 banen op de tocht. De sector maakt een dramatische tijd door. Vanuit dit forum dienen wij de situatie aan de kaak te stellen en ons in te zetten voor dringende oplossingen. Onafhankelijk van de sector mag er op de Europese markt geen sprake zijn van oneerlijke concurrentie noch van dumpingpraktijken waarvan onze bedrijven en uiteindelijk onze burgers schade ondervinden.
De huidige situatie in de Europese textielsector is onder meer het gevolg van de overtredingen van internationale en communautaire normen zoals die inzake eerbied voor het milieu, sociale bescherming en bescherming van de intellectuele eigendom.
Al eerder heb ik gewezen op het belang van de textielindustrie in het merendeel van de doelstelling-1-regio's, de minst ontwikkelde regio's van de Europese Unie. Misschien daarom ook zijn zij de meest kwetsbare regio's, niet alleen voor de hier aan de kaak gestelde dumping maar ook voor de gevolgen van het communautaire marktbeleid in de vorm van de recente inwerkingtreding van overeenkomsten met derde landen zoals Turkije, of de liberalisering van de betrekkingen met de Oost-Europese landen.
Bijzonder belangrijk is de inwerkingtreding van de tweede fase van de Textielovereenkomst van de Wereldhandelsorganisatie, een stap verder op weg naar liberalisering van de markt. Door al deze factoren wordt onze communautaire textielindustrie getroffen.
Het door de Commissie voorgelegde document over de textiel in de Europese Unie is op zijn minst noodzakelijk en ongetwijfeld van betekenis, maar wat hieraan ontbreekt, is een concreet actieprogramma waarin rekening wordt gehouden met alle moeilijkheden waarmee de textielindustrie en de doelstelling-1-regio's deze tijd worden geconfronteerd, een programma waarin een concreet beleid voor de economische en sociale cohesie wordt uitgestippeld. Het is op dit punt dat wij er bij de Commissie op aan moeten dringen dat zij een communautair beleid voert dat is afgestemd op de reële situatie van onze textielindustrie, en vooral op de reële situatie waarin de betreffende regio's verkeren. Het zou al een hele stap in de goede richting zijn als de Commissie de financiële bijdrage aan Agenda 2000 zou verhogen, en het voor deze sector zo belangrijke communautaire programma RETEX zou voortzetten. Dit zou enkel bevorderlijk zijn voor het concurrentievermogen van onze textielindustrie en van de getroffen regio's, door zoals gezegd een positieve bijdrage te leveren aan de economische en de sociale cohesie in de Europese Unie.

Griffiths
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de vijf afgevaardigden die deze vragen hebben ingediend en toegelicht en de vijf andere afgevaardigden die hier zijn gebleven om de antwoorden te horen. Ik dank hen dat zij de Raad de gelegenheid bieden zijn steun aan deze uiterst belangrijke Europese bedrijfstak opnieuw te bevestigen. De Raad is zich zeer goed bewust van de uitdagingen waarmee het gehele Europese bedrijfsleven door de toenemende globalisering en de invoering van nieuwe technologieën wordt geconfronteerd. De Raad erkent dat het concurrentievermogen van de Europese industrie de basis is voor groei, nieuwe werkgelegenheid en de verbetering van de levensstandaard van ieder van ons. Wat productie en werkgelegenheid betreft, is de Europese textiel- en kledingindustrie in Europa een economische sleutelsector. De Raad heeft altijd erkend dat de Gemeenschap het concurrentievermogen van deze bedrijfstak moet ondersteunen.
In dit verband is het wellicht goed dat ik bij de achtergrond van de huidige initiatieven enige toelichting geef. De richtsnoeren voor het communautaire beleid op dit terrein werden door de Raad in 1994 vastgesteld. Die richtsnoeren vormen het algemene kader voor de Europese strategie voor de textiel- en kledingsector. De huidige initiatieven voor de textielsector gaan terug op de besluiten van de Raad Industrie van 28 maart en 14 november 1996. Die besluiten hadden respectievelijk betrekking op het effect van de internationale ontwikkeling op de textielen kledingsector in de Gemeenschap en op het concurrentievermogen van de toeleveranciers in de textiel- en kledingsector in de Europese Unie.
Op basis van die conclusies volgde op 3 november 1997 een mededeling van de Commissie over een actieplan ter versterking van het concurrentievermogen van de Europese textiel- en kledingindustrie. Die mededeling was voorbereid in het kader van een dialoog - op initiatief van de Commissie - tussen de bij de textiel- en kledingsector betrokken partijen, in het bijzonder de nationale en communautaire autoriteiten en de sociale partners. In het actieplan van de Commissie worden een aantal prioritaire gebieden afgebakend waarop de verschillende partijen hun acties moeten richten. Het actieplan wordt op dit ogenblik door de bevoegde Raadsinstanties onderzocht en staat op de agenda van de volgende zitting van de Raad Industrie op 7 mei 1998. Het voorzitterschap verwacht dat de Raad Industrie op de mededeling van de Commissie in de vorm van conclusies een eerste antwoord zal formuleren. De Raad zal daarin zijn standpunt formuleren ten aanzien van de door de Commissie voor prioritaire actie aangewezen terreinen.
Alle door de vijf geachte afgevaardigden vandaag aangestipte punten worden in het plan als activiteitsterreinen aangeduid. De Raad wil in het bijzonder vijf grote problemen onderzoeken: werkgelegenheid en opleiding; de ontwikkeling en verspreiding van nieuwe producten, methodes en uitrusting op het gebied van de communicatieen informatietechnologieën; het goed functioneren van de interne markt; de toegang tot de markten voor derde landen en de stipte naleving van de vrijwillig gesloten internationale overeenkomsten; regionale ontwikkeling. Meer bepaald de heer Ribeiro heeft gevraagd hoeveel geld voor opleiding nodig is om het concurrentievermogen van de textiel- en kledingindustrie te verbeteren.
Het actieplan van de Commissie bevat geen details op basis waarvan de financiële gevolgen ervan kunnen worden beoordeeld. Het voorgestelde initiatief zal uit het huidige begrotingskader worden gefinancierd. Ik verwijs naar het voortreffelijke document dat DG III samen met Eurotex, de Europese textiel- en kledingfederatie, heeft opgesteld en waarin op 91 bladzijden per sector wordt uitgelegd waar in elke lidstaat fondsen beschikbaar zijn. Hoewel in het actieplan geen tijdschema voor de initiatieven is voorgesteld, hopen wij gestaag vooruitgang te kunnen boeken. Wij verwachten ook dat de dialoog met alle bij de sector betrokkenen partijen, met inbegrip van de lidstaten en de sociale partners, onder leiding van de Commissie zal worden voortgezet. Zo kan voortdurend worden nagegaan of vorderingen worden gemaakt en kunnen wij de maatregelen aan de structurele en economische ontwikkelingen aanpassen.
Ik ga nu nader in op een aantal concretere vragen die niet rechtstreeks met het actieplan te maken hebben. Ik begin met de vraag van mevrouw Soltwedel-Schäfer. Kinderarbeid valt onder een aantal IAO-conventies die alle lidstaten van de EU apart hebben ondertekend. Ik denk daarbij in het bijzonder aan conventie nr. 28 over dwangarbeid en conventie nr. 138 over kinderarbeid. Op het niveau van de Gemeenschap verwijs ik naar richtlijn nr. 94/33/EG van de Raad betreffende de bescherming van jongeren op het werk, die deze aangelegenheid eveneens behandelt. In artikel 1 van de richtlijn staat dat de lidstaten al het nodige zullen doen om kinderarbeid te verbieden. De lidstaten en de Commissie moeten voor de correcte toepassing van de richtlijn zorgen.
De geachte afgevaardigden spraken ook hun ongerustheid uit over de gezondheid en veiligheid en over het milieu. De Raad tracht in al zijn beleidsvormen met die aspecten rekening te houden. Elke maatregel om de textiel- en kledingsector in de Europese Unie te moderniseren moet in overeenstemming zijn met de communautaire voorschriften over de gezondheid en veiligheid van werknemers en de milieubescherming. Het gaat onder meer om de kaderrichtlijn nr. 80/1107/EEG betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan chemische, fysische en biologische agentia op het werk en om de richtlijnen die daaruit voortvloeien. Kaderrichtlijn 98/391 van de Raad betreffende maatregelen ter verbetering van de veiligheid en gezondheid van werknemers op het werk en de richtlijnen die daaruit zijn voortgekomen hebben daarop eveneens betrekking.
Op twee opmerkingen wil ik rechtstreeks antwoorden. Er is gezegd dat het Europees Parlement geen advies heeft kunnen geven. Ik weet dat het Parlement morgen een ontwerpresolutie aanneemt. Ik zal ervoor zorgen dat de Raad die tekst grondig onderzoekt vooraleer de Raad Industrie op 7 mei het actieprogramma bespreekt. Sommige afgevaardigden maakten zich zorgen over de toegang tot de markt. Dat is een van de hoofddoelstellingen van het actieplan, waarin op de stipte naleving van de voorschriften en bepalingen van internationale overeenkomsten wordt aangedrongen.
Kortom, de mededeling van de Commissie heeft het positieve gevolg gehad dat een breed debat over een echte Europese strategie voor de textiel- en kledingindustrie op gang is gekomen. Die strategie vergt de volle medewerking van alle instellingen en instanties van de Gemeenschap, de lidstaten en de sociale partners. De Raad zal met de adviezen van het Europees Parlement over deze kwestie dan ook zeker rekening houden. Ik kijk uit naar de standpunten die u tijdens dit debat zult innemen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met genoegen kom ik u het standpunt van de Commissie toelichten over het beleid dat zij voert of probeert te voeren in de textiel- en confectiesector. Ik zal proberen de kwesties die in uw vragen aan de orde zijn gekomen een voor een te behandelen, hetzij mondeling, hetzij schriftelijk. Ik zal daarbij mijn best doen om een en ander zo goed mogelijk samen te vatten.
Het eerste punt betreft de evaluatie van de financiële steun aan de textiel- en confectiesector. Er is geen sprake van afzonderlijke regels voor de steun aan deze sector. Op dit moment lopen er meerdere horizontale programma's: RETEX, PME, ADAPT en EMPLOYMENT. Ook is er doelgerichte actie op het gebied van technologie en traditionele sectoren. Hoeveel aanvragen worden gehonoreerd, hangt af van het gehalte van de projecten en de vraag in hoeverre de industrie en de sociale partners hun activiteiten kunnen coördineren. Op dit moment worden er evaluatierapporten samengesteld over alle communautaire initiatieven. Die moeten ons inzicht verschaffen in de mate waarin die initiatieven de modernisering van de industrie in de betrokken regio's bevorderen. Ook moet blijken in hoeverre ze sporen met het industrieel beleid.
Punt twee: de aanpassingen van de sector aan de vooravond van de liberalisering van de wereldhandel. Om te beginnen is die liberalisering al een feit. Ze heeft geleid tot een diepgaande herstructurering en modernisering van de sector. In grote lijnen is het aan een hogere productiviteit, een sterkere concurrentiepositie, goede know-how, een hoge toegevoegde waarde en innovatie te danken dat de Europese textiel- en confectiesector haar dominante positie in de wereldhandel heeft weten te handhaven. De sector blijft de grootste exporteur ter wereld van textielproducten en de derde exporteur ter wereld van kleding.
Wat betreft maatregelen om de economische en sociale gevolgen van de herstructurering op regionaal vlak op te vangen: er bestaat al een groot aantal instrumenten voor steun en begeleiding. Ik denk in het bijzonder aan het structuurfonds en het Cohesiefonds, die een belangrijke rol spelen in regio's waar de investeringen erg duur uitvallen en de sociale gevolgen van de herstructurering bijzonder zwaar zijn. Dit is ook het geval voor RETEX, de communautaire kaderinitiatieven en de communautaire bestekken. Bovendien is er het herscholingsprogramma voor werknemers bij industriële omschakeling, waarmee arbeidsplaatsen in de Unie stabiel gemaakt kunnen worden.
Voor de nieuwe programmering voor de periode 2000-2006 heeft de Commissie op 18 maart jongstleden een ontwerpverordening goedgekeurd met daarin algemene bepalingen over de structuurfondsen. Daarin stelt de Commissie voor een nieuwe doelstelling 2 in het leven te roepen die de economische en sociale omschakeling moet ondersteunen in gebieden waar sprake is van herstructurering, en dan met name in gebieden die bijkomend getroffen zijn vanwege de aanwezigheid van een textielindustrie. Die actie wordt momenteel nog gevoerd in het kader van het RETEX-initiatief, maar kan later worden overgeheveld naar een nieuwe doelstelling 2.
Vierde kwestie is de kinderarbeid. Richtlijn 94/37 betreffende de jeugdbescherming verbiedt zoals u weet kinderarbeid in de lidstaten. Volgens deze richtlijn is de minimumleeftijd 15 of 16 jaar, afhankelijk van het schoolsysteem. De lidstaten hebben twee jaar de tijd gehad om hun wetgeving aan deze richtlijn aan te passen. De Commissie onderzoekt momenteel de kennisgevingen van de lidstaten om te zien in welke landen de wetgeving is aangepast en op wat voor manier dat is gebeurd. Verder hebben vakbonden en werkgevers in het kader van de sociale dialoog een gedragscode ondertekend over de arbeidsomstandigheden in de Europese textiel- en confectie-industrie. De sociale partners hebben zich ertoe verplicht de verspreiding van deze gedragscode te bevorderen en de geleidelijke toepassing ervan op te volgen door middel van een jaarlijkse evaluatie.
Punt vijf: het milieu en de volksgezondheid. Het spreekt voor zich dat deze twee zaken een cruciale rol spelen bij de modernisering van de textiel- en confectiesector. Wel moet erop worden toegezien dat de soms afwijkende nationale wetgevingen geen nieuwe, ongerechtvaardigde technische obstakels opwerpen voor de interne markt. Daarom voert de Commissie dit onderzoek uit, waarbij zo volledig mogelijk rekening wordt gehouden met de bescherming van de consument en het milieu. In bepaalde gevallen is de communautaire harmonisatie onvoldoende. Dat geldt bijvoorbeeld voor de azokleurstoffen. In andere gevallen, ik denk met name aan zware metalen, moeten er bijkomende analyses worden uitgevoerd. Er loopt momenteel een studie om de gezondheidsrisico's van deze gevaarlijke stoffen te beoordelen.
Punt zes: is het mogelijk om aan te geven hoeveel geld er nodig is voor opleidingen om de concurrentiekracht van de textielsector te verhogen? De Commissie kan niet bepalen hoeveel er nodig is om de sector te herstructureren. De bedrijven moeten zelf laten weten wat hun financiële behoeften zijn voor nieuwe investeringen. Het is aan hen om aanspraak te maken op de structuurfondsen, de onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's, op communautaire initiatieven zoals ADAPT met zijn 1, 4 miljard ecu, of EMPLOYMENT, met hetzelfde bedrag. Al deze programma's kunnen van groot nut zijn bij de omschakelingen in de textielsector, met name op het vlak van herscholing.
Punt zeven: mevrouw Ferrer en de heer Gasòliba hebben de Commissie gevraagd naar het tijdschema van deze communautaire initiatieven en dit actieplan. In haar actieplan beschrijft de Commissie alle genomen of nog te nemen initiatieven. Die zijn zoals u weet de verantwoordelijkheid van de lidstaten en de sociale partners, en de Commissie kan geen exact tijdschema opleggen. Verder is de Commissie een overzicht van de concrete maatregelen aan het opstellen, dat zal dienen om de geboekte vooruitgang in kaart te brengen op een bijeenkomst tussen de sociale partners, de Commissie en de nationale politieke overheden. De Commissie belegt die bijeenkomst aan het einde van dit jaar.
In de loop van de laatste jaren zijn er een aantal sterke en zwakke punten van de sector aan het licht gekomen. Het probleem is de technologische revolutie in te passen. Die vormt de sleutel tot de modernisering van de sector. Zoals in het actieplan staat te lezen, moet de sector zijn concurrentievoordeel halen uit innovatie, nieuwe ideeën, kwaliteit en know-how, waarmee hij naar de overtuiging van de Commissie een leiderspositie kan innemen op de internationale markt. Niettemin heeft de sector de laatste jaren opmerkelijke prestaties geleverd op het vlak van concurrentie. Er zit toekomst in de textiel- en confectie-industrie. Daarom moet binnen het kader van het algemene industriebeleid rekening worden gehouden met het specifieke karakter van de sector. Mevrouw Novo Belenguer kan ik antwoorden dat de resultaten en de werking van dit beleid uitgebreid zijn besproken tussen de werkgroepen en alle betrokken Europese marktdeelnemers. Op basis daarvan heeft de Commissie richtsnoeren voor een actieplan opgesteld, die ze heeft neergelegd in een mededeling. Die is ingediend bij het Parlement, bij de Raad en bij het Economisch en Sociaal Comité, vergezeld van een overzicht van de concrete actie die moet worden ondernomen tegen het jaar 2000.
Het laatste punt betreft financiële maatregelen en de steun aan onderzoek en ontwikkeling. Het gaat hier om verschillende domeinen. Om te beginnen is er het sociale domein. Het recht op arbeid moet worden gerespecteerd als een fundamentele waarde. Dit is iets wat de Commissie belangrijk vindt, al zal zij erover waken dat niemand hier uit protectionistische overwegingen misbruik van maakt.
Verder is er het milieu. Er lopen op dit moment besprekingen binnen de Commissie Handel en Milieu van de Wereldhandelsorganisatie waar de Unie bij betrokken is. De EU begint nu aan een analyse van de milieueffecten en de gevolgen van de milieuwetgeving voor de handel. Dit is ook voor de textiel- en confectiesector van belang.
Tot slot is er de intellectuele eigendom. De Commissie neemt deel aan de besprekingen over de toepassing van de TRIP-akkoorden (Trade Related Intellectual Property) in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement een gezamenlijke ontwerpresolutie ontvangen van zeven fracties, over de mondelinge vragen inzake het concurrentievermogen van de textiel- en kledingindustrie.

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, ter attentie van de heer de Silguy merk ik op dat het optimisme in de tekst die de dienst textiel van DG III voor hem heeft geschreven, volstrekt niet overeenstemt met wat ik persoonlijk met de textielbedrijven in mijn regio ervaar. Ik ben ervan overtuigd dat ook de heer Caudron in de Franse regio die hij vertegenwoordigt heel andere ervaringen heeft.
Ik hoor elke dag dat in textielbedrijven in de East Midlands, die ik vertegenwoordig, banen verloren gaan. Vorige maand nog vernam ik dat in Huthwaite in Nottinghamshire alweer 350 banen zijn verdwenen in een bedrijf dat kleding voor vrouwen en kinderen maakt. Die problemen en herstructureringen zijn vooral het gevolg van de scherpe mededinging vanuit ontwikkelingslanden met lagere kosten. Het kostenvoordeel van die landen zal niet verdwijnen. Zoals andere sprekers hier al hebben opgemerkt, worden de markten steeds verder vrijgemaakt. Dat heeft onvermijdelijk tot gevolg dat de concurrentie van het buitenland scherper wordt. In de EU kunnen wij niet rekenen op de bescherming van hoge rechten en quota.
De Europese textielindustrie heeft bepaalde voordelen in de wereld. Die moeten wij ontwikkelen en versterken. Jammer genoeg gaat het actieplan van de Commissie daarin niet ver genoeg. In een recente studie van de Britse regering, waarop de fungerend voorzitter zeker commentaar zal willen geven, ging de aandacht naar benchmarking en naar ons partnerschap met textielbedrijven. Wij hebben daarbij gekeken naar de sterke punten van het Verenigd Koninkrijk in de wereld, naar mode, design, de informatietechnologie, just-in-time-technieken en de toelevering, waarover de heer Ribeiro het had, en vastgesteld dat wij van andere landen kunnen leren. Zo hebben de Italianen op eigen kracht en door hun klantenservice buitenlandse markten veroverd en zijn zij erin geslaagd de rechtstreekse concurrentie met goedkope invoerproducten uit de weg te gaan.
Tot besluit wil ik erop wijzen dat de Commissie volgens mij geen samenhangend beleid voert. Ik vind het zeer jammer dat de Commissie met haar antidumpingbeleid niet altijd de belangen van de Gemeenschap dient. Ik vind dat de Commissie op een meer samenhangende wijze op de noden van de textielindustrie moet ingaan. De Commissie moet luisteren naar wat de textielindustrie te zeggen heeft. Als u beslissingen tegen antidumpingpraktijken neemt, moet u de lidstaten horen. Als de lidstaten met tien tegen vijf tegen antidumpingprocedures stemmen omdat ze menen dat die de belangen van de industrie niet dienen, moeten u en de Commissie dat aanvaarden. Ik verzoek de Raad dan ook deze kwesties op de zitting van de Raad Industrie op 7 mei te behandelen. Daarom hebben wij, sociaal-democraten, gevraagd dat het Europees Parlement bij het antidumpingonderzoek wordt betrokken en op het gebied van transparantie en verantwoording een rol kan spelen. Wij hebben gevraagd dat de Commissie geen willekeurige beslissingen neemt die in strijd zijn met de subsidiariteit.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, wanneer in de lidstaat België vorig jaar een bedrijf zoals Renault 3.000 mensen op straat zet, staat het land in rep en roer en terecht. Er wordt de vraag gesteld: wat doet Europa? Wanneer wij echter vaststellen dat in de kleding- en textielsector tussen 1991 en 1996 naar schatting 600.000 arbeidsplaatsen verdwenen dan heeft men de neiging om daaraan voorbij te gaan omdat het zich niet in één bedrijf afspeelt.
Welnu, ik denk dat wij kunnen vaststellen, ook vandaag, dat de mededeling van de Commissie en inzonderheid het actieplan voor de kleding- en textielindustrie hoog nodig is en op tijd komt en een degelijke aanzet biedt om de competitiviteit van de sector in stand te houden en op te voeren. Op voorwaarde dat voorgestelde maatregelen op redelijke termijn en met voldoende financiële steun in beleidsdaden kunnen worden opgezet. Een verloren jaar voor de kleding en textielnijverheid is immers een verlies van, laten wij zeggen, 100.000 arbeidsplaatsen.
Ik zie vijf prioriteiten voor het actieprogramma. Ten eerste, het uitvoeren en doen respecteren door onze handelspartners van de regels afgesproken in de Uruguay Ronde, waarbij de toegang tot de markten voorop staat. Ik stel twee concrete vragen aan de Europese Commissie. Hoe zit het met de dumpingpraktijken van Brazilië? Ik stel de vraag: hoe zit het met de uitvoering van het akkoord dat recent werd afgesloten met Rusland in verband met de invoerquota voor tapijten?
Tweede prioriteit: de ontwikkeling van een programma voor onderzoek en ontwikkeling en van een informatietechnologie die moet toelaten om de 120.000 kleding- en textielbedrijven in de EU te bereiken. Ik ben blij dat de vertegenwoordiger van de Raad daarop de nadruk heeft gelegd. Ten derde, de bescherming van het intellectuele eigendom door de versterkte bestrijding van de namaakproducten. Ten vierde, het intensiveren van de industriële en sociale politiek op basis van systematisch overleg met de sociale partners. Ik kan u verzekeren, mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dat de sociale partners in de textiel- en kledingsectoren in staat zijn om op ruime basis overeenstemming te bereiken. Ten vijfde, het opzetten van schema's voor polivalente vorming, een betere voorbereiding op de industriële omschakeling die zich hoe dan ook zal aandienen.
Ik hoop, mijnheer de Voorzitter, en de voorzitter van de Ministerraad, dat de beraadslaging op 7 mei ertoe zal leiden om tot een versterkte politiek te komen, zowel industrieel als sociaal ten voordele van de textiel- en kledingnijverheid.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, zoals een van mijn collega's heeft gezegd, stemt wat de Raad en de Commissie zeggen niet overeen met de werkelijkheid. Sinds 1992 zijn er elk jaar 100.000 banen verdwenen. De crisis in de textielsector is grotendeels te wijten aan de delokalisatie, die een beslissing van de werkgevers is, aan een verhoging van de import, wat geleid heeft tot extra verlies van banen, en aan een aanzienlijke achterstand op het gebied van bijscholing, onderzoek en modernisering van apparatuur. Het is zoveel praktischer om de productie te verplaatsen naar een land met lage lonen en een grote arbeidsreserve, dan om de eigen apparatuur te moderniseren. Problemen met de koopkracht hebben geleid tot een vermindering van de consumptie. Toch heeft de textielindustrie nog een toekomst, met haar twee miljoen werknemers en 120.000 bedrijven. Er moeten dus maatregelen komen op nationaal en communautair niveau om deze aderlating te stoppen en bij te dragen aan de ontwikkeling van de sector.
Wat de heer de Silguy zegt over geplande herstructureringssteun stelt mij niet gerust. Er moet eerst en vooral een einde komen aan de delokalisatie. Verder moet de import worden afgeremd. Die dreigt nog toe te nemen als gevolg van de crisis in Azië en de geleidelijke stopzetting van de multivezelovereenkomst tussen nu en 2005. Onze fractie stelt voor sociale clausules op te nemen in de gesloten handelsovereenkomsten. Zoals terecht wordt voorgesteld in paragraaf 5 van de gemeenschappelijke resolutie, zouden die de vorm kunnen aannemen van een toeslag gericht tegen sociale dumping, die wordt geheven op producten die in de Unie geherimporteerd worden door bedrijven die zich in lagelonenlanden vestigen. In ieder geval moet nationale en Europese overheidssteun aan bedrijven die delokaliseren worden ingetrokken. Trouwens, die steun komt als ik het goed heb begrepen neer op een ontslagpremie, en dat kunnen we niet accepteren.
Helaas volgt de Europese Commissie in haar mededeling de aanbevelingen van de werkgevers, aangezien ze met haar voorstellen de concurrentiekracht van de bedrijven wil vergroten. Zij wil dit vooral doen door de arbeidskosten te drukken en de flexibiliteit te verhogen, een maatregel waarvan de ondoelmatigheid al is gebleken. Dat laatste geldt trouwens net zo goed voor het verlenen van fiscale voordelen. Er moeten maatregelen komen tegen concurrentievervalsing en sociale dumping. Graag had ik een antwoord van de Raad en de Commissie over de precieze maatregelen die in dit verband op stapel staan. Verder moeten er op Europees niveau aanzienlijke middelen worden vrijgemaakt ter bevordering van investeringen, onderzoek en ontwikkeling, scholing en modernisering van de apparatuur. Er kan gedacht worden aan kredieten tegen gunsttarief voor bedrijven die nieuwe banen scheppen. De Europese regelgeving moet worden herzien, met name de TPP. Op nationaal niveau tenslotte zou een verhoging van de koopkracht de consumptie kunnen vergroten, wat weer zou kunnen leiden tot een heropleving van de textielsector. Ik had graag gehoord wat de Commissie van deze voorstellen vindt. Ook zou ik willen weten welke middelen voor de textielsector zijn vrijgemaakt, want daarover hebben we niet veel vernomen.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, in mijn verslag over het Europees industrieel concurrentiebeleid heb ik er persoonlijk op gewezen dat de textiel- en confectiesector ondanks alles een belangrijk onderdeel van onze Europese industrie blijft. De kracht en de toekomst van de Europese industrie worden er mede door bepaald. Nu is deze sector gevestigd in regio's die door het ene ernstige probleem na het andere worden geteisterd. Eerst was er de herstructurering van de mijnen, toen kwam die van de staalindustrie en nu is er de textiel. Voeg dit alles bij elkaar en u ziet hoe belangrijk dit onderwerp en dit debat zijn voor onze regio's.
Het is van belang dat we al voorafgaand aan het debat over het verslag-Ribeiro betreffende het actieplan voor de textiel, precies te horen krijgen wat de Commissie en de Raad van plan zijn met deze industrie, en bij uitbreiding met de regio's, die met de grootste moeite uit een diep economisch, sociaal en zelfs moreel dal kruipen.
Het antwoord van de Commissie is van het grootste belang, omdat er naar we vernemen honderdduizenden banen op de tocht staan, ondanks de aderlating uit het verleden van meer dan 600.000 banen. Voor onze regio's is de grens bereikt. Gezien de omstandigheden moeten er krachtige en begrijpelijke maatregelen genomen worden om de kosten van banen met een lage toegevoegde waarde te drukken. Er moet, ik zeg het nog maar eens, ook opgetreden worden tegen wilde en economisch ongerechtvaardigde delokalisatie. Ik weet hoe groot de weerstand van de liberale puristen tegen dit soort steun is. Maar de sociale dumping waar sommige landen zich schuldig aan maken vormt een oneerlijke concurrentie ten opzichte van de Europese Unie, haar industrie, haar werkgelegenheid en haar sociale model. Dit is de enige manier om er iets aan te doen.
Ik weet zeker dat het verslag van de heer Ribeiro een belangrijk document wordt. Even belangrijk is dat de Commissie en de Raad na vanavond in dezelfde richting gaan. De werkloosheid speelt, zoals iedereen weet, het extreem-rechtse nationalisme met zijn fel anti-Europese standpunten in de kaart. Ook daarom is het zaak de resoluties van de Top van Luxemburg over de Europese werkgelegenheid volledig in de praktijk te brengen en de cruciale strijd tegen de werkloosheid voort te zetten.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Luxemburg over de werkgelegenheid en de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van november van vorig jaar hebben, geconfronteerd met de noodzaak om het probleem van de werkgelegenheid positief aan te pakken, de mogelijkheid geopend om de werkgelegenheid te bevorderen door de fiscale en andere lasten in arbeidsintensieve sectoren te verlichten. In de verwerkende industrie is de textiel- en kledingsector ongetwijfeld de meest arbeidsintensieve bedrijfstak, die vooral werk biedt aan vrouwen. Om de werkgelegenheid en de productie in de sector veilig te stellen, moeten wij dus vasthouden aan onze doelstellingen, doch zonder de werknemers te benadelen of hun lonen te verlagen. Het actieplan van de Commissie moet dus een antwoord bieden op de vraag hoe het probleem van het grote gewicht van de arbeidskosten in de totale kosten van de sector kan worden aangepakt. Bovendien moeten wij de kwaliteitsproductie ondersteunen door de kleine en middelgrote bedrijven in de sector te helpen om modegevoeliger te worden en grondstoffen van een betere kwaliteit te gebruiken. Daartoe moet in de regio's met een textiel- en kledingindustrie, zoals Carpi, vanwaar ik afkomstig ben, een geïntegreerd beleid worden gevoerd.
In het Parlement wordt vaak over gelijke kansen gesproken. Als wij de werkgelegenheid, vooral voor vrouwen, willen verbeteren, moeten wij de textiel- en kledingindustrie verdedigen en versterken door de multivezelovereenkomst te verlengen en goed te gebruiken en door aan bepaalde grensposten strenge controles uit te voeren om smokkel te voorkomen.
In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zijn wij begonnen met het debat over het actieplan van de Commissie voor de textiel- en kledingindustrie. Dat actieplan lijkt echter ongeschikt om de problemen van de sector aan te pakken. De voorstellen moeten worden herzien, verbeterd en concreter en werkbaarder worden gemaakt.

Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, deze resolutie moet niet geïnterpreteerd worden als een openlijk of verbloemd verzoek om protectionistische maatregelen te nemen ter vermindering van de EU-import van textielproducten. In de jaren "60 en "70 werd de Zweedse textiel- en kledingindustrie blootgesteld aan een concurrentie die tot een omvangrijke uitsluiting leidde en hervormingen nodig maakte. De landen die toen hun export flink wisten te laten groeien waren bijvoorbeeld Portugal, Italië en Finland. Deze export landen eisten vrijhandel van textielproducten en tolereerden niet dat er werd afgeweken van handelspolitieke maatregelen, en Zweden was ook tegen het binnenlands verzoek om handelsrestricties.
Als de EU nu haar toevlucht zou nemen tot handelsbelemmeringen, bijvoorbeeld door zich te beroepen op sociale clausules of door antidumpingmaatregelen te treffen, zou dat de EU-landen schaden die reeds nu hun textielindustrie hebben bijgesteld om van de vrijhandel te profiteren. Het zou ook de speelruimte van arme ontwikkelingslanden verkleinen om deel te nemen aan de internationale handel. Op termijn zou de hele EU nadeel ondervinden van protectionistisch ingrijpen. Andere landen zouden, als de EU haar toevlucht zou zoeken tot importbelemmeringen, reageren met tegenmaatregelen. Dit zou een negatief effect hebben op de productie in de EU die een hogere veredelingswaarde heeft dan die van de textielproductie, en die op de lange termijn meer arbeidsplaatsen zal scheppen voor de EU-landen. Echte anti-dumping komt natuurlijk voor, maar het argument wordt vaak misbruikt terwijl het eigenlijke motief puur protectionisme is, hetzelfde geldt voor het toepassen van de zogenaamde sociale clausules.
Het is van belang om de uitdagingen voor de regio's te zien waar hervormingen noodzakelijk zijn. Om de concurrentie van nieuwe landen aan te kunnen, hebben wij dynamische ondernemingen en flexibele arbeidsmarkten nodig. Het vermogen om hervormingen door te voeren en nieuwe industrieën te scheppen, is het dynamische proces waardoor de welvaart toeneemt. Dit is de opdracht die wij moeten uitvoeren, mijnheer de Voorzitter, in plaats van handelsbelemmeringen in het leven te roepen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het kort houden, gezien het late uur en het feit dat ik zojuist in mijn lange antwoord al geanticipeerd heb op een aantal vragen.
De textielsector is erg kwetsbaar, zoveel is duidelijk. Mevrouw Moreau, u hoeft mij daar niet van te overtuigen, ik ben me er net zo bewust van als u. Het is ook een sector die zware herstructureringen heeft ondergaan, maar die daardoor zijn concurrentiepositie aanzienlijk heeft kunnen verbeteren en nu zelfs de eerste plaats in de wereld inneemt. Dit gezegd zijnde ziet de toekomst er toch niet zo rooskleurig uit, dat ben ik met u eens. Daarom moeten we de inspanningen voortzetten die er voornamelijk in bestaan een gunstige omgeving te scheppen voor de ontwikkeling van de bedrijven, zodat ze zich beter kunnen aanpassen en hun troeven beter kunnen uitspelen. Die troeven zijn een hoge toegevoegde waarde, innovatie en kwaliteit. Het is dus aan de overheid om wat men noemt een industriebeleid te voeren, en dan gaat het vooral over de nationale overheid, want veel communautaire bevoegdheden zijn er niet mee gemoeid.
Ten tweede is het zaak dat we de interne markt efficiënt ontwikkelen, want alleen op een grotere markt krijgen bedrijven uiteindelijk de kans hun afzet te vergroten. Ten derde moeten we een agressief maar billijk beleid voeren. Dit lijkt me van belang voor derde landen. Agressief betekent dat we bij internationale onderhandelingen al onze troeven inzetten om belemmeringen voor onze exporterende bedrijven uit de weg te ruimen. Dat was de inzet van onderhandelingen in het verleden en dat blijft de inzet in de toekomst.
Wat betreft de import is het zaak erop toe te zien dat de regels normaal worden nageleefd. U kunt ervan op aan dat de Commissie inzake anti-dumping de regels streng toepast en alle vereiste beslissingen neemt. Mijnheer Chanterie, u heeft het zojuist gehad over Russische tapijten. Ik herinner mij dat er onlangs nog maatregelen zijn genomen. Als ik mij niet vergis, is de Commissie de toestand rond Brazilië momenteel aan het bekijken. Voor de rest verwijs ik naar wat ik daarstraks gezegd heb over de mogelijkheden binnen de bestaande communautaire programma's. Ik kom daar nu verder niet op terug. De communautaire programma's bieden Europese bedrijven die dat willen en die aan de voorwaarden voldoen, de mogelijkheid Europese steun te verwerven voor hun modernisering. Zo kunnen ze zich ontwikkelen en hun troeven beter uitspelen.
Tot slot wil ik in verband met de internationale organisaties nog even de kwestie van de sociale clausule aanstippen. De Commissie hecht hier veel belang aan. Mijn collega Padraig Flynn is veel beter geïnformeerd dan ik, gezien zijn werk met de Internationale Arbeidsorganisatie. Wat betreft de milieuclausules, die worden zoals gezegd nauwkeurig onderzocht in het kader van de werkgroepen van de Wereldhandelsorganisatie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Leerlingwezen in Europa
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0135/98) van de heer Castagnetti, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een beschikking van de Raad inzake de bevordering van Europese opleidingstrajecten in alternerende opleidingen, waaronder begrepen het leerlingwezen (COM(97)0575 - C4-0064/98-97/0321(SYN)).

Castagnetti
Mijnheer de Voorzitter, met deze beschikking worden vooral twee doelstellingen nagestreefd. De eerste is de verhoging van de mobiliteit van de personen die een opleiding volgen. In die zin sluit dit debat aan bij het hoofdonderwerp van deze vergaderperiode: de euro helpt ons om Europa nog meer te integreren, de Europese economische ruimte te versterken, de interne markt te consolideren en aldus een ruimte tot stand te brengen waarin het vrije verkeer van personen - en dus ook van mensen die een opleiding volgen - daadwerkelijk wordt bevorderd.
De tweede doelstelling is de steeds betere afstemming van de opleiding op de behoeften van de markt en de industrie om beter te kunnen voldoen aan de nieuwe eisen die ons worden gesteld en de opleiding aldus tot een instrument van vooruitgang en inschakeling in het beroepsleven te maken. In die zin meen ik dat deze maatregel ook past in het kader van de acties die de Europese Top over de strijd tegen de werkloosheid in november van vorig jaar in Luxemburg heeft aangekondigd.
Hoe kunnen wij die doelstellingen bereiken? Zoals ik al zei, kunnen wij dat doen door de mobiliteit te verhogen tussen school en werk, tussen opleiding in verschillende landen en tussen verschillende beroepen. Van wie wordt de mobiliteit bevorderd? Dat zijn de werknemers, de jongeren die een opleiding volgen en de opleiders zelf. Door de bevordering van mobiliteit van jongeren, opleiders en werknemers die hun baan hebben verloren en via een opleiding een nieuwe baan moeten en willen vinden, zullen wij ook zorgen voor de mobiliteit van de opleidingsmodellen en van de industriële culturen en technieken. Elke jongere of leerling die van het ene land naar het andere of van de school naar het bedrijf gaat, brengt ook vaardigheden en een culturele bagage mee die ten goede komen aan wie hem of haar opvangt.
Wij weten dat het Verdrag beperkingen inhoudt. De artikelen 126 en 127 beschermen de autonomie van de onderwijs- en opleidingsstelsels van de verschillende landen. In die zin is dit Europese opleidingstraject op de bestaande programma's geënt. Dit is geen nieuw programma, maar een manier om alternerende opleidingen te organiseren die de lidstaten bepaalde mogelijkheden biedt. Daarom steunt de beschikking op vrijwilligheid.
De voorbereidende werkzaamheden in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken bestonden in de eerste plaats uit een dialoog, om na te gaan of de beschikking ook aan een vraag van de sociale partners beantwoordde. Wij hebben met andere parlementaire commissies en instellingen van de Gemeenschap gesproken, met het Economisch en Sociaal Comité, kamers van koophandel en ambacht van verschillende Europese steden, vakbonden en producentenverenigingen. Hun reacties waren positief.
De informele Raad van ministers van Onderwijs en Arbeid in maart jongstleden in Londen heeft bevestigd dat wij door middel van experimentele partnerschappen maatregelen ten gunste van alternerende opleidingen moeten stimuleren.
In die geest heeft de Commissie vrijwel eenparig een reeks amendementen voorgesteld, waarvan ik hoop dat het Parlement ze met algemene stemmen zal aannemen. Die amendementen strekken er vooral toe synergieën tot stand te brengen tussen de impulsen die de Commissie moet geven en de maatregelen die de lidstaten moeten nemen. De Commissie mag er zich immers niet toe beperken toe te kijken en vast te stellen wat de lidstaten doen, maar moet de lidstaten er ook toe aanzetten dit voorstel uit te voeren. De amendementen strekken ertoe ook via het EURES-netwerk na te gaan wat de lidstaten al hebben gedaan, in hoeverre die maatregelen doeltreffend waren en of een netwerk van ondernemingen bestaat die bereid zijn leerlingen te aanvaarden. Kortom, wij moeten gebruik maken van alle instrumenten die de Gemeenschap de voorbije jaren heeft gecreëerd.
Met die amendementen willen wij ook bereiken dat de Commissie en de lidstaten onderzoeken welke productiesectoren het meest in aanmerking komen om arbeidskrachten in te schakelen, opdat de beroepsopleiding een steeds doeltreffender middel wordt om echte banen te creëren.
Met onze amendementen willen wij bereiken dat deze beschikking daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Wij vragen daarom dat alle lidstaten, ook die waar nog geen leerlingwezen bestaat, daaraan meewerken. Wij willen dat die experimenten in alle veiligheid verlopen op een werkplek die gezond en aantrekkelijk is voor onze jongeren die voor een alternerende opleiding kiezen. Wij willen dat die experimenten minimaal drie maanden duren om te voorkomen dat de alternerende opleiding elke betekenis verliest en in een soort opleidingstoerisme ontaardt. De alternerende opleiding moet een echte ervaring op de werkplek worden.
Kortom, wij willen met deze beschikking van de Raad een moderniseringsproces op gang brengen door de kennis en de opleiding een echt Europees karakter te geven.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in het Duits maakt alleen al het gebruik van de twee begrippen "leerlingen" en "personen die een opleiding volgen" duidelijk dat wij hier met twee verschillende dingen te maken hebben. Die benamingen dekken zeer verschillende begrippen. Het enige gemeenschappelijke kenmerk van beide is dat zij geen hoofdzakelijk theoretisch hoger onderwijs hebben genoten. Ondanks dat verschil kunnen wij voor beide toch enkele gemeenschappelijke doelstellingen formuleren. In alle landen moet de opleiding een Europese dimensie krijgen, en de Europese opleidingstrajecten zijn onontbeerlijk om de mobiliteit in de interne markt te bevorderen, in het bijzonder voor hen die geen hogeronderwijsdiploma hebben. Er moeten stimulansen komen. Daarnaast hebben wij ook de Europass nodig, waarmee de betrokkenen hun opleiding kunnen staven. Wij hebben ook behoefte aan onderzoek en evaluatie om in deze aangelegenheid vooruitgang te kunnen boeken. Mijn collega heeft over de problemen gesproken. Er komt nog altijd geen gemeenschappelijk rechtskader: er is alleen maar een beslissing om de opleiding te bevorderen. Wij moeten ook nog altijd voor een transparante kwaliteit zorgen. Belangrijk is dat wij ook op dit gebied aan mainstreaming doen en zonder discriminatie iedereen dezelfde kansen bieden. De Commissie moet hier voorts regelmatig verslag uitbrengen. Dat is het minste dat ze kan doen om het initiatief verder te ontwikkelen.
Zolang praktische en theoretische opleiding niet zijn geïntegreerd - wat wij misschien nog zullen meemaken - vullen ze elkaar in elk geval aan. Impliciet in de praktijk verworven kennis gaat niet zomaar verloren, maar neemt ook met de technologische vooruitgang steeds nieuwe vormen aan. Daarom blijft het van het grootste belang dat wij degenen die geen hogeronderwijsdiploma behalen, een goede opleiding aanbieden en die opleiding in de interne markt een Europese dimensie geven. De Commissie heeft op dat punt een en ander gerealiseerd, maar als Parlement moeten wij haar aansporen om haar inspanningen voort te zetten.

Waddington
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit voorstel kan het leerlingwezen bevorderen en een Europese meerwaarde geven. De bedoeling is dat wij kansen bieden aan jongeren die een alternerende opleiding volgen, hun werkgevers in staat stellen voordeel te halen uit de leerlingen die een gedeelte van hun opleiding in een andere lidstaat volgen en ervoor zorgen dat die opleiding wordt erkend. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft zich ingespannen om dit voorstel voor een beschikking grondig te verbeteren. De heer Castagnetti heeft de achtergrond van zijn uiterst nuttige voorstellen al voor een deel toegelicht.
Ik zou nu iets meer willen zeggen over de problemen die de Raad en de Commissie volgens ons moeten bekijken. Wij menen dat dit voorstel moet worden beschouwd als een onderdeel van het pakket maatregelen waaraan de EU op dit ogenblik werkt om de werkgelegenheid, het onderwijs en de opleiding te stimuleren. In verschillende amendementen wordt verwezen naar de onontbeerlijke synergie tussen deze maatregelen en andere programma's en initiatieven van de Gemeenschap. Onontbeerlijk is ook dat de Europese opleidingstrajecten voor iedereen openstaan en dat iedereen echt dezelfde kansen krijgt. Aangezien het zeer waarschijnlijk is dat vooral jongeren van die kansen gebruik zullen maken, is het van bijzonder belang dat ook met de gezondheids- en veiligheidsaspecten rekening wordt gehouden. Jongeren die in een ander Europees land werken of een opleiding volgen hebben een zekere bescherming nodig.
Wij wensen dat ook de sociale partners en de kleine en micro-ondernemingen bij dit initiatief worden betrokken. Wij willen dat in opleiding voor de mentors zelf wordt voorzien en dat een overeenkomst over de minimale duur van de opleiding wordt gesloten. Wij hebben ook een doeltreffende controle en evaluatiesystemen en, last but not least, een communautair budget nodig. Met de door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken voorgestelde verbeteringen kan deze maatregel de mobiliteit van de leerlingen en de kwaliteit van de alternerende opleidingen voor die leerlingen verbeteren en aldus tot een versterking van de vaardigheden in de EU bijdragen.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, bijna twee jaar geleden gaf de Europese Raad van Florence de Commissie de opdracht een verslag over de betekenis van de alternerende beroepsopleiding op te stellen. Die opleidingsvorm heeft in mijn eigen land al een lange traditie. De leerlingen verwerven kennis en oefenen vaardigheden, sociale contacten en bereidheid tot integratie. De alternerende opleiding staat dichtbij de praktijk en bereidt de jongeren voor op de steeds ingewikkelder eisen van de arbeidsmarkt. Op die manier levert ze een essentiële bijdrage tot de terugdringing van de jeugdwerkloosheid. Alternerende opleiding steunt op samenwerking tussen scholen en bedrijven. Als die samenwerking goed functioneert en uit pedagogisch, inhoudelijk en organisatorisch oogpunt voortdurend wordt gecontroleerd om te zien of ze nieuwe uitdagingen aankan, heeft de alternerende opleiding toekomst en biedt ze ook perspectieven. De alternerende opleidingen in Europa verschillen onderling echter nog altijd. De heer Castagnetti heeft daarop in zijn voortreffelijke verslag gewezen. Wij moeten de verschillende systemen dan ook dichter bij elkaar brengen, Europese opleidingstrajecten tot stand proberen te brengen en daarbij ook de sociale partners actief betrekken. Met inachtneming van de subsidiariteit en het feit dat de lidstaten voor de beroepsopleiding bevoegd zijn, krijgen de maatregelen van de lidstaten daardoor een Europese meerwaarde. Die is het resultaat van de intensieve uitwisseling van informatie en ervaring, de uitvoering van modelprojecten en de bevordering van de mobiliteit in de vorm van op maat gesneden periodes van verblijf in het buitenland, gefinancierd uit communautaire programma's zoals LEONARDO. Vandaag debatteren en morgen stemmen wij over twee belangrijke thema's. Het eerste is het verslag over de convergentie, de euro en de lidstaten. Het tweede is de toekomst van de beroepsopleiding. Als alles goed gaat, hebben wij vanaf 1 januari 1999 een gemeenschappelijke munt en een gemeenschappelijk actie voor de beroepsopleiding. Om van de interne markt een Europese thuismarkt te maken, hebben wij niet alleen grote, maar ook kleine stappen nodig.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de heer Flynn van harte welkom en breng hem en de heer Castagnetti hulde voor dit initiatief voor de bevordering van Europese opleidingstrajecten in alternerende opleidingen, waaronder begrepen het leerlingwezen. Op dit ogenblik telt Europa 18 miljoen langdurig werklozen. Toch zijn er in alle Europese landen werkgevers en bedrijven die personeel zoeken en zeggen dat ze dat niet kunnen vinden. De reden daarvan zijn niet alleen lage lonen of een gebrek aan sociale bescherming. De reden daarvan is vooral een gebrek aan beroepsvaardigheden.
Het Verdrag van Amsterdam, waarvan het ratificatieproces aan de gang is, omvat een speciaal hoofdstuk over de werkloosheid. Op dit ogenblik pakt men het probleem op een nieuwe, gecoördineerde manier aan en worden de nationale werkgelegenheidsplannen naar Brussel gestuurd om er door de Commissie te worden onderzocht en tegen het einde van het eerste jaar te worden beoordeeld. Wij moeten de mensen dan ook echte vaardigheden bijbrengen en een goede opleiding aanbieden om hen in staat te stellen een echte baan te vinden. Wij mogen de cijfers dus niet manipuleren door hen gedurende enkele maanden uit de werkloosheidscijfers te halen.
Van 1994 tot 1999 heeft het nationale opleidingsbureau in Ierland 428 miljoen pond voor beroepsopleiding en vorming gekregen. Dat heeft spectaculaire gevolgen gehad: de beschikbare arbeidskrachten voor de groeiende industriële en dienstensector in Ierland zijn nu veel beter opgeleid. Voor Ierland is het van het grootste belang dat die steun tot 2006 wordt voortgezet. Uiterst belangrijk is ook dat wij nieuwe vormen van opleiding ontwikkelen en een synergie tot stand brengen tussen de werkgevers, vakbonden en werklozen zelf om optimale strategieën voor de oplossing van hun problemen te ontwikkelen.
In Ierland zijn er op dit ogenblik 14.000 leerlingen. Van hen zitten er 11.400 in het nieuwe systeem van het op standaarden gebaseerde leerlingwezen en zowat 2.600 in het oude systeem dat op tijdseenheden steunde. Het is van het grootste belang dat wij, hier in het Parlement en in de Commissie, onze oren en ogen wijd openzetten voor nieuwe manieren om het werkloosheidsprobleem aan te pakken.
Tot besluit zou ik kort nog het volgende willen zeggen: " Geef een mens een vis en je geeft hem eten voor een dag; leer hem vissen en je geeft hem eten voor de rest van zijn leven" .

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Castagnetti met zijn voortreffelijke verslag en breng hulde aan de Commissie voor het initiatief dat zij heeft genomen. Een van de problemen waarmee alle lidstaten worden geconfronteerd wanneer zij de werkgelegenheid voor jongeren willen bevorderen, is dat zij een hechtere samenwerking tussen de school en de ondernemingen moeten stimuleren. Dat is ook een van de doelstellingen die in het Witboek over de kennismaatschappij worden geformuleerd. Het leerlingwezen wordt, ondanks de verschillen in de lidstaten, beschouwd als een bevoorrechte ontmoetingsplaats tussen die twee werelden en derhalve als een prioritair actieterrein voor de Unie.
De mobiliteit van studenten, werknemers, leerkrachten, opleiders en vakbondslieden heeft in Europa een krachtige impuls gekregen doordat de Commissie, vroeger via programma's zoals PETRA, COMETT en FORCE, nu via LEONARDO en SOCRATES, sterk tot de mobiliteit heeft bijgedragen. Die tendens moet worden voortgezet en gestimuleerd. Daarbij moet bijzondere aandacht gaan naar de plaatsing van leerlingen in bedrijven en naar de behoefte aan alternerende opleiding.
Naast de onontbeerlijke kwantitatieve versterking van de mobiliteit moeten wij echter ook zorgen voor meer kwaliteit. Daartoe moeten wij samen voorschriften en gedragsregels formuleren om de didactische doeltreffendheid van de opleiding en uitwisseling te garanderen. Daarom moeten wij dit voorstel voor een beschikking inzake het programma "Europese opleidingstrajecten" en de "Europass" aannemen. Het voorstel voorziet in concrete kwaliteitsvoorwaarden voor de bevordering en het verloop van de opleidingen en voert een getuigschrift in. Op dit ogenblik heerst immers een wanorde die de deelnemers te weinig garanties biedt.
Dit voorstel kan op zichzelf niet alle problemen oplossen of alle hinderpalen voor de mobiliteit op het gebied van de alternerende beroepsopleiding wegnemen. De Commissie erkent dat zelf en zegt dat ze in het kader van het nieuwe LEONARDO-programma een ERASMUS-programma voor het leerlingwezen wil uitwerken om de mobiliteit in de sector te bevorderen. Er moet niet alleen een ERASMUS-programma voor het leerlingwezen komen, maar bovendien hebben wij, zoals de rapporteur zojuist zei, ook instrumenten nodig om de sociale zekerheid in verband met de mobiliteit van de leerlingen te regelen en moeten wij zorgen voor controle.
Als Europees Parlement zullen wij erop toezien dat de Commissie in het kader van de voorstellen voor haar nieuwe programma's op het gebied van opleiding en vorming, waarvan ik verwacht dat ze die weldra zal voorleggen, haar beloften nakomt.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, het voortreffelijke verslag van de heer Castagnetti is ongetwijfeld een belangrijke stap op weg naar meer werkgelegenheid voor de jongeren. De heer Castagnetti onderstreept immers het fundamentele belang van, enerzijds, de verhoging van de mobiliteit van de jongeren om hun kansen te vergroten en, anderzijds, de verbetering van de kwaliteit van de opleiding, in het bijzonder van vaklieden, waarover verschillende sprekers hebben gesproken. De mobiliteit wordt door de voorgestelde wederzijdse erkenning van de beroepsopleiding door middel van een Europass ongetwijfeld bevorderd omdat daardoor bureaucratisch hinderpalen worden opgeruimd. In de tweede plaats verhoogt de alternerende opleiding de kwaliteit. Een probleem is echter dat wij te veel jongeren voor verkeerde beroepen opleiden. In mijn land leiden wij bijna 80 % van de jongeren voor slechts elf beroepen op. De kans op een passende baan is dan ook klein.
Naar aanleiding van dit voortreffelijke verslag zou ik dan ook een voorstel willen formuleren dat ons misschien een stap dichter bij ons doel kan brengen. Ik stel voor dat wij de Commissie verzoeken elk jaar een degelijk behoefteonderzoek te doen uitvoeren om te weten te komen wat op middellange en misschien ook op lange termijn de behoeften van de arbeidsmarkt zijn. Die informatie zou dan nadien ter beschikking van de landen moeten worden gesteld, zodat die zich daar op vrijwillige basis naar kunnen richten. Dat betekent dat zij hun beroepsopleiding op die behoeften kunnen afstemmen en de jongeren voortaan kunnen opleiden voor beroepen die men op de arbeidsmarkt nodig heeft. Dat kan een bijkomende stimulans zijn om de jongeren voor die beroepen op te leiden en hun aldus de kans te bieden een eerste baan te vinden. Dat opent nieuwe mogelijkheden.

Piha
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil collega Castagnetti bedanken voor zijn verdienstelijke werk dat hij met het opstellen van dit verslag heeft verricht. Bij alternerende opleidingen en het leerlingwezen zijn twee elkaar aanvullende dimensies te zien: de economische en de sociaal-economische. Anderzijds is het belangrijk te benadrukken dat vooral het MKB een belangrijke rol als werkverschaffer heeft. De werkzaamheden binnen deze sector hebben een groot multiplicatoreffect op de hele Europese welvaart en ook op de werkgelegenheid onder jongeren. Daarom moeten gemeenschappelijke middelen gericht worden op de mogelijkheden van deze sector om stageplaatsen voor jongeren aan te bieden.
De heer Castagnetti brengt ook de deelname van werkgevers- en werknemersorganisaties aan het proces naar voren. De Commissie zou in haar voorstel dan ook in aanmerking moeten nemen dat voor het MKB de betekenis van ondernemersorganisaties groot is. De rol van ondernemersorganisaties als volwaardige deelnemer aan de sociale dialoog binnen de Unie wordt sinds lang ondergewaardeerd.
Bij de harmonisatie van leerlingenstelsels gaat het ook om het op uitgebreide schaal streven naar de harmonisatie van examens. Om te zorgen dat jongeren een baan vinden en het vrije verkeer van werknemers doeltreffend uitgevoerd wordt, moeten de examens wat structuur, duur, inhoud en vereisten betreft overal in Europa zo gelijk mogelijk zijn. De hoofdverantwoordelijkheid bij de harmonisatie van examens en de hierbij horende stageperiode ligt bij de autoriteiten van de lidstaten. Alleen via directe samenwerking en de uitwisseling van kennis kunnen we het benodigde vertrouwen scheppen, dat de basis is van de harmonisatie van examens in Europa. Het is niet goed voor de Europese onderwijsstelsels dat de in te stellen normen altijd zogezegd van boven af komen.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Castagnetti voor zijn grote inspanningen voor dit verslag en allen die aan het debat hebben deelgenomen. Met dit voorstel aan het Parlement en de Raad voor een beschikking inzake de bevordering van Europese opleidingstrajecten in alternerende opleidingen, met inbegrip van het leerlingwezen, wil de Commissie de mobiliteit van personen die een opleiding volgen in Europa ongeacht hun leeftijd bevorderen. De heer Castagnetti heeft daar terecht op gewezen.
Dit voorstel sluit aan bij drie belangrijke doelstellingen van het Gemeenschapsbeleid: voltooiing van de interne markt, totstandbrenging van een Europa van de burgers en totstandbrenging van een Europa van de kennis. In die drie opzichten is de mobiliteit van personen die een opleiding volgen uiterst belangrijk. De ervaringen met bilaterale en multilaterale samenwerking tussen lidstaten in de Gemeenschap bewijzen dat de vraag naar opleiding op alle niveaus, ook op hoger niveau, groot is.
Tussen 1995 en 1997 is in het kader van het LEONARDO-programma aan 100.000 personen steun verleend voor een opleidingsperiode in een andere lidstaat. Op basis van de opgedane ervaringen en met het oog op de sterke stijging van de behoefte en de vraag is het belangrijk dat wij de mobiliteit vergroten en zo nuttig mogelijk maken. Daartoe moeten wij het op Europees niveau eens worden over een gemeenschappelijk kwaliteitskader om echte Europese opleidingstrajecten uit te stippelen en daaraan bekendheid te geven.
Met dit voorstel op basis van artikel 127 van het Verdrag willen wij twee doelstellingen bereiken. In de eerste plaats omschrijft het de inhoud van gemeenschappelijke kwaliteitsprincipes voor periodes van alternerende opleiding in een andere lidstaat, gekoppeld aan de opleiding die de betrokkene in zijn of haar eigen land volgt. In de tweede plaats wil het ervoor zorgen dat de opleiding zichtbaarder wordt en hoger wordt gewaardeerd door de invoering van de zogenaamde "Europass" , die de opgedane werkervaring of gevolgde opleiding staaft. Zoals de heer Castagnetti opmerkte, houdt het voorstel ook verband met het werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie en de richtsnoeren die in november van vorig jaar op de Werkgelegenheidstop zijn vastgesteld.
Ik maak van deze gelegenheid gebruik om alle afgevaardigden en in het bijzonder de heer Castagnetti, rapporteur voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, voor hun suggesties te danken. De Commissie heeft vastgesteld dat dit voorstel ook de belangstelling heeft gekregen van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, de Begrotingscommissie en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, waarvoor respectievelijk de heren Kerr, Bösch en Skinner rapporteur voor advies waren. Ik wil ook hen danken.
Het Parlement heeft 28 amendementen voorgesteld. De Commissie kan er daarvan 26 aanvaarden, met inbegrip van een deel van amendement 28. Die amendementen verbeteren ons voorstel en versterken het in een aantal gevallen zelfs. Ik vermeld in het bijzonder de amendementen die de rol van het MKB en het ambacht bij de bevordering van de alternerende opleidingen beklemtonen. Het specifieke karakter van dit soort ondernemingen vergt bijzondere voorwaarden. Ik vermeld ook de amendementen die de aandacht vestigen op de sociale partners en anderen die met het leerlingwezen te maken hebben.
Voorts strekken een aantal amendementen ertoe de voorlichting te verbeteren en de Europese opleidingstrajecten meer in het algemeen te ondersteunen door maatregelen inzake gezondheidszorg, veiligheid op de werkplek en taalkennis. Ik dank mevrouw Waddington, die onze aandacht op dit voor het succes van de opleidingstrajecten uiterst belangrijke element heeft gevestigd.
In de derde plaats zijn er amendementen die het vrijwillige karakter van de totstandbrenging van de Europese opleidingstrajecten beklemtonen. De Commissie weet dat het beleid van de lidstaten zeer uiteenlopend is. Dit voorstel strekt er niet toe de organisatie of de inhoud van de opleidingsstelsels en -regelingen in de lidstaten te veranderen.
De twee amendementen over de duur van de opleidingsperiodes kunnen evenwel problemen doen rijzen. Ik denk daarbij aan amendement 19 van de heer Castagnetti, waarin staat dat de periode niet korter dan drie maanden mag zijn, en aan amendement 21 van de heer Ettl, dat wil voorkomen dat de opleidingstrajecten de duur van de opleiding in de lidstaat zelf langer maken.
Ik begrijp waarom deze amendementen zijn ingediend. Niemand wil dat deze Europese opleidingsprojecten in opleidingstoerisme ontaarden. Dat is hier tijdens het debat ook gezegd. Wij moeten ervoor zorgen dat de betrokkene in die periode een kwaliteitsopleiding krijgen. Daarom stelt de Commissie voor dat de duur van het traject nauw verband houdt met de doelstellingen van de Europese opleidingstrajecten en met de te verwerven vaardigheid. Daarover moeten vooraf afspraken worden gemaakt tussen de uitzendende partner, de gastpartner en de begunstigde. De diversiteit van de regelingen, het specifieke karakter van bepaalde bedrijfstakken en de grote verschillen tussen de in de loop van het debat voorgestelde looptijden tonen aan dat moeilijk een minimumduur kan worden bepaald.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit kan ik u verzekeren dat de voorstellen van het Parlement, in het bijzonder met betrekking tot de nieuwe programma's en dan vooral het LEONARDO-programma, zorgvuldig zullen worden onderzocht. Het LEONARDO-programma moet de mobiliteit stimuleren van personen die een alternerende opleiding volgen en moet, zoals mevrouw Cresson al herhaaldelijk heeft gezegd, een "ERASMUS voor het leerlingwezen" worden.

De Voorzitter
Dank u zeer, commissaris Flynn.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Aanvullend pensioen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0134/98) van de heer Ettl, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen die zich binnen de Europese Unie verplaatsen (COM(97)0486 - C4-0661/97-97/0265(CNS)).

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik vervang vanavond de rapporteur. Hij kan hier jammer genoeg niet aanwezig zijn omdat hij in Oostenrijk belangrijke zaken moet afhandelen. Dat is jammer, want hij heeft met zijn verslag voortreffelijk werk verricht. Dat blijkt uit het feit dat zijn verslag in de commissie eenparig is goedgekeurd. Er bleef slechts op een enkel punt een meningsverschil, waarvoor bij de stemming geen passende oplossing is gevonden. Dat punt wordt nu in plenaire vergadering geregeld door middel van amendement 18, dat de volle steun van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij geniet. Die consensus is er niet gemakkelijk gekomen. Ik feliciteer de heer Ettl met dat succes.
Het voorstel betreft de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen die zich binnen de Europese Unie verplaatsen. Als zodanig is het een belangrijke praktische stap naar de totstandbrenging van het vrije verkeer. Het vrije verkeer van werknemers is in het Verdrag opgenomen, maar in de praktijk wordt het door tal van praktische moeilijkheden belemmerd. Een van die praktische moeilijkheden is de gebrekkige coördinatie tussen de aanvullende pensioenstelsels van de lidstaten en de fundamenteel verschillende verhouding tussen de wettelijke en aanvullende socialezekerheidsstelsels in de lidstaten. Die vormen echte hinderpalen voor het vrije verkeer.
Dit voorstel zal zeker niet alle moeilijkheden oplossen. Deze moeilijkheden moeten worden gezien tegen de achtergrond van het Groenboek over aanvullende pensioenen dat de Commissie in 1997 heeft gepubliceerd. Dat Groenboek kwam er nadat een voorstel voor een richtlijn betreffende de vrijheid van beheer en de belegging van gelden van instellingen voor pensioenvoorzieningen in 1992 was ingediend en daarna weer was ingetrokken. In 1995 volgde dan een richtlijn waarin werd geprobeerd een aantal van die moeilijkheden aan te pakken. Die richtlijn zelf werd, destijds tot grote ergernis van de heer Flynn, tegengehouden nadat ze door de Commissie was aangenomen. Dat leidde op zijn beurt tot de oprichting van een groep van deskundigen op hoog niveau over het vrije verkeer van personen onder het voorzitterschap van mevrouw Simone Veil.
Al die pogingen waren toegespitst op drie grote moeilijkheden waarmee werknemers op het gebied van het vrije verkeer en het aanvullende pensioen werden geconfronteerd. Het eerste probleem zijn de lange pensioenopbouwperiodes om in bepaalde lidstaten aanspraak op pensioen te kunnen maken. Als men verschillende jaren bij een bedrijf in dienst moet zijn voordat men pensioenrechten verwerft, is dat duidelijk een hinderpaal voor het vrije verkeer. Het tweede probleem is dat van de overdraagbaarheid van pensioenaanspraken, het derde is dat van de dubbele belasting.
In een tussentijds verslag van de werkgroep-Veil van november 1996 werd een aanpak voorgesteld die tenminste een aanzet tot een oplossing van sommige van die problemen was. In het voorstel dat wij vandaag bespreken, wordt de in dat tussentijdse verslag voorgestelde aanpak gevolgd. Het beperkt zich tot het beginsel van gelijke behandeling voor migrerende werknemers. Het beklemtoont het behoud van de rechten van migrerende werknemers in tegenstelling tot de overdraagbaarheid van rechten van het ene naar het andere stelsel.
Het voorstel omvat vier belangrijke elementen. In artikel 4 is bepaald dat de verworven pensioenrechten van een deelnemer aan een regeling behouden blijven wanneer deze deelnemer naar een andere lidstaat verhuist. Artikel 5 bepaalt dat aan deelnemers aan een regeling, die in een andere lidstaat wonen, alle prestaties worden uitgekeerd waarop zij uit hoofde van die regeling recht hebben. Een derde belangrijke element is de situatie van in het buitenland gedetacheerde werknemers. Daarop hebben de artikelen 6 en 7 betrekking. Het laatste, uiterst belangrijke element wordt geregeld in artikel 8, dat de beheerders van pensioenregelingen ertoe verplicht deelnemers die gebruik wensen te maken van hun recht naar een andere lidstaat te verhuizen, alle nodige informatie ter beschikking te stellen.
Al die bepalingen zijn belangrijk. Het belangrijkste amendement in het verslag van de heer Ettl is amendement 4. In dat amendement wordt de aandacht gevestigd op het feit dat deze richtlijn slechts als een eerste stap kan worden beschouwd naar de regeling van de aanvullende pensioenstelsels in de lidstaten van de Unie en tevens wordt bepaald dat de Raad in de toekomst zo nodig verdere besluiten moet nemen inzake de wachttijd en de algemene en grensoverschrijdende overdraagbaarheid van verworven pensioenrechten. Dit voorstel is een stap in de goede richting. Ik hoop dat de Commissie in het bijzonder rekening zal houden met amendement 4. Ik feliciteer de rapporteur nogmaals met zijn verslag.

Ferri
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Hughes opmerkte, kunnen wij dit voorstel inderdaad slechts als een eerste stap beschouwen. Het voorstel voor een richtlijn blijft immers ver achter bij wat wij eigenlijk zouden moeten bereiken, namelijk een doeltreffende mobiliteit van de werkenden door hun een aantal belangrijke rechten te garanderen. Het is juist dat amendement 4 betrekking heeft op de verworven pensioenrechten. Jammer genoeg is een amendement van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, dat ook door de commissie economische zaken en industriebeleid is voorgesteld, niet aanvaard. Dat amendement stelde een wachttijd voor die tussen de lange termijnen in een aantal lidstaten en de al te korte termijnen in andere lag. Het nam de oplossing over van de groep van deskundigen op hoog niveau onder het voorzitterschap van mevrouw Veil, die vijf jaar had voorgesteld.
Het voorstel van de commissie gaat echter uit van een amendement van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger over de interpretatie van de verordeningen nrs. 1408/71 en 574/72, meer bepaald amendement 1. Dat is uiterst belangrijk omdat het een juridische band creëert tussen de voorstellen en de verordeningen die de Commissie op al te strakke wijze had geïnterpreteerd, door te voorzien in een interpretatie die aan de verplichte pensioenstelsels is gekoppeld.
In werkelijkheid schept amendement 1 door de vervanging van het woord "slechts" door het woord "voornamelijk" de nodige ruimte voor vrijwillige, contractuele regelingen en derhalve voor een integratie die ook voor een passende harmonisatie van de wetgeving zorgt. Ik vind dit dus in het algemeen een positief voorstel, dat wij uiteraard moeten bekijken in het licht van het Groenboek dat weldra aan het Parlement wordt voorgelegd en waarin het centrale probleem zal worden gesitueerd.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de voor ons liggende ontwerprichtlijn is inderdaad een minimalistisch voorstel. Het wil gewoon het beginsel van gelijke behandeling voor migrerende werknemers toepassen. Het kan met name niet dat een werknemer die in de loop van zijn beroepsleven gebruik maakt van zijn recht op vrij verkeer en in verschillende lidstaten bijdragen betaald heeft voor aanvullende pensioenstelsels, op het einde van zijn loopbaan slechts in beperkte mate rechten op een aanvullend pensioen heeft.
De economische commissie heeft in haar advies zes amendementen voorgesteld. Enerzijds wou zij benadrukken hoe belangrijk mobiliteit van werknemers niet alleen tussen lidstaten, maar ook daarbinnen is voor het goed functioneren van de interne markt en van de Monetaire Unie en dat wij in de toekomst aandacht zullen moeten schenken aan de overdraagbaarheid van pensioenrechten en het afbouwen van de lange wachttijden. Anderzijds legde zij een nieuwe definitie voor van gedetacheerd werknemer van lidstaat en van lidstaat van oorsprong.
De ontwerprichtlijn heeft niet de ambitie alle problemen de wereld uit te helpen. Het is een eerste stap op het vlak van de aanvullende pensioenregeling. De groep onder leiding van mevrouw Veil pleitte ervoor dat Europa zich zou beperken tot de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling voor migrerende werknemers. Maar dat neemt niet weg dat het debat rond resterende belemmeringen, bijvoorbeeld de lange wachttijden, en het probleem van de overdraagbaarheid van pensioenrechten wordt voortgezet.
Het meest controversiële punt betreft het amendement dat de definitie van gedetacheerd werknemer aanpast. Het wees erop dat verordening 1408/71 enkel slaat op detachering binnen de onderneming en dus niet op werknemers die zelfs binnen de context van een multinational in een andere onderneming gaan werken. Vandaar dat wij vonden dat verordening 1408/71 aangevuld moest worden door de richtlijn 83/349 die het begrip multinational concern definieert. De juridische dienst van het Parlement geeft evenwel de voorkeur aan richtlijn 96/71 die het heeft over de terbeschikkingstelling van werknemers en dus ook detachering van werknemers omsluit. Vandaar dat wij graag het amendement van de heer Ettl dienaangaande steunen.
Het verslag van de heer Ettl is een zeer goed verslag en ik hoop dan ook dat het niet alleen de goedkeuring wegdraagt van dit Huis, maar ook van de ministers van Sociale Zaken.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik spreek hier namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten. Zoals onze voorzitter al zei, werd het verslag in de commissie eenparig goedgekeurd en bestaat daarover een grote consensus tussen alle fracties van het Parlement. Ik wil dan ook in de eerste plaats de heer Ettl danken. Hij heeft zich grondig in deze gecompliceerde materie verdiept. Wij moeten ook de Groep van deskundigen onder voorzitterschap van mevrouw Veil danken. Die heeft voor het Parlement - en hopelijk ook in het vooruitzicht van wetgevingsvoorstellen van de Commissie - voortreffelijk werk verricht. Op die wetgevingsvoorstellen wachten wij nu.
Op dit ogenblik werken ongeveer 300.000 mannen en vrouwen in een andere lidstaat van de Europese Unie dan die waar ze vroeger verbleven. Dat is minder dan wij verwachtten. Sedert de start van de interne markt dachten wij eigenlijk dat hun aantal zou toenemen. Om tal van persoonlijke, maar ook politieke reden is dat niet gebeurd. Wij moeten ons op die politieke redenen concentreren. Met een van de redenen hebben wij ons de afgelopen maanden vooral in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, maar ook in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de Commissie rechten van de vrouw intensief beziggehouden. De kwestie is de voorbije maanden in het Parlement uitvoerig besproken. Wij stellen vast dat de nationale bepalingen van de nationale regeringen een onwaarschijnlijk groot aantal hinderpalen vormen. Dat is een van de politieke redenen.
Mijnheer Flynn, ik moet u eerlijk zeggen dat de tweede reden erin bestaat dat ook de Commissie de kwestie in het verleden slechts aarzelend heeft aangepakt. Wat de Commissie aan het probleem heeft gedaan is nadien altijd - wij weten hoe dat gaat - door de Raad tegengehouden. Nu is echter een kleine, maar positieve stap ondernomen. Dit voorstel zal er in elk geval voor zorgen dat de werknemers in Europa niet worden benadeeld wanneer ze gebruik maken van het vrije verkeer dat hun is gegarandeerd. Van de drie pijlers van het pensioen is het aanvullende pensioen nog altijd van relatief weinig betekenis. In mijn land, Duitsland, voorziet 5 à 7 % van de overeenkomsten niet in een aanvullend pensioen. Wij weten echter dat die aanvullende regelingen in de toekomst aan betekenis zullen winnen. Belangrijk voor ons moet zijn dat...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Flynn, namens de Fractie van de Europese Volkspartij stem ik met het voorstel van de Commissie in. Ik feliciteer de heer Ettl met zijn voortreffelijke en evenwichtige verslag. Hij beschrijft zeer goed het probleem. Migrerende werknemers kunnen in bepaalde omstandigheden slechts beperkte aanspraken op een aanvullend pensioen doen gelden als ze in verschillende lidstaten werken, wat het vrije verkeer en de vaak noodzakelijke mobiliteit belemmert. Daarom werd de afgelopen jaren telkens opnieuw gevraagd dat de aanvullende systemen zonder meer zouden worden ondergebracht onder verordening 1408, die nu alleen voor de wettelijke socialezekerheidsstelsels van de migrerende werknemers geldt. De grote verschillen tussen de aanvullende pensioenregelingen maken het echter onmogelijk de premieperiodes bij elkaar op te tellen zoals dat in het kader van verordening 1408 gebeurt.
Dit voorstel voor een richtlijn is, zoals verschillende sprekers hebben gezegd, slechts een eerste stap naar een gemeenschappelijke regeling van de aanvullende systemen. Ik meen dat wij dringend werk moeten maken van de bescherming van de verworven rechten op een werknemers- en aanvullend pensioen en van de grensoverschrijdende uitbetaling van de werknemerspensioenen, met andere woorden de overdraagbaarheid van de uitkeringen zoals in verordening 1408. In de derde plaats moeten wij een bijzondere regeling treffen voor gedetacheerde werknemers die voor korte tijd in een andere lidstaat gaan werken.
De heer Ettl geeft in zijn verslag een betere omschrijving van de doelstellingen van de richtlijn en vervangt daarin een aantal onnauwkeurige begrippen. De richtlijn omvat een aantal van de in het Groenboek over aanvullende pensioenen voorgestelde maatregelen. In het Groenboek wordt ook onderstreept dat pensioenfondsen grensoverschrijdende beleggingen moeten kunnen doen om het vrije verkeer te bevorderen. Die fondsen spelen in een aantal lidstaten nu al een grote rol. In Duitsland winnen de pensioenfondsen nu pas aan betekenis, maar verschillende partijen willen een nieuw vermogensbeleid voeren en effecten van zulke beleggingsfondsen voor werknemers met een lager inkomen aantrekkelijk maken door de lijst van beleggingen in de wet over de vermogensopbouw door werknemers uit te breiden.
Participatie in de opbrengst van vermogen van werknemers opent volgens mij grote mogelijkheden, misschien niet als tweede pijler naast het wettelijk pensioen, maar toch zeker als aanvullend inkomen. In het verslag van de heer Ettl wordt dat aspect natuurlijk niet behandeld. De rapporteur concentreert zich terecht op het voorstel voor een richtlijn en brengt daarin belangrijke verbeteringen aan. Daarom zal de Fractie van de Europese Volkspartij het goedkeuren.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, bij dit verslag gaat het vooral om de overdraagbaarheid van de pensioenen over de grenzen heen en terecht is door een aantal collega's opgemerkt dat het hier om een eerste stap gaat en dat het eigenlijk een beperkte richtlijn is. Ik was eigenlijk erg gecharmeerd van wat collega Ferri in zijn verslag heeft gezegd over de mobiliteit van werknemers en dat daarbij een heel andere aanpak van de overdracht van de pensioenen hoort. Ik denk dat wij dat nog maar eens moeten uitspitten bij het Groenboek omdat daar de hele zaak natuurlijk toch opnieuw terugkomt. Desalniettemin heeft ook collega Ettl in zijn geschreven bijdrage gewezen op problemen, zoals dubbele belasting en de lange pensioenopbouwperiode in sommige landen die zeker tot het verleden zouden moeten gaan behoren. Je kunt niet aan de ene kant tegen werknemers zeggen dat hun gedrag flexibeler moet worden en aan de andere kant werknemers binden - en dat zeg ik dan vooral tegen collega Menrad - met hele lange pensioenopbouwperiodes. Ik vind dat eerlijk gezegd een vorm van diefstal van de werknemer. Dat zouden wij vanuit Europa moeten durven oplossen.
Een aantal zaken zijn door dit verslag verbeterd, met name met betrekking tot de definitie van detachering zijn, denk ik, toch goede voorstellen gedaan. Ik hoop dat de Commissie die over wil nemen.
Ik wil ook collega Ettl heel hartelijk danken en dat moet dan nu maar overgebracht worden via onze voorzitter, de heer Hughes, voor de goede samenwerking want ik denk dat er uitstekend is samengewerkt op dit dossier. Maar, nogmaals, collega's, Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit is echt pas een eerste stap op weg naar een kwestie die wij op moeten lossen met betrekking tot de pensioenen. Als wij zo kunnen samenwerken als wij nu doen in dit Parlement dan kan de Commissie nog het een en ander van ons verwachten.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Ettl in zijn afwezigheid bedanken voor een goed verslag. Puur in het algemeen wil ik opmerken dat ik geloof dat er in alle lidstaten gediscussieerd wordt over de pensioenstelsels, onder andere met het oog op de toenemende vergrijzing, waardoor alle pensioenstelsels in grote lijnen nadere studie behoeven, met name die van de overheden. Dit is wat wij vandaag behandelen, maar deze stelsels zijn, en dat wil ik benadrukken, het belangrijkst voor onze burgers.
Hier zullen wij het hebben over het aanvullend pensioen. Het is, zoals een vorige spreker zei, namelijk zo dat dit steeds belangrijker wordt. Het probleem rond het aanvullend pensioen bestaat vooral uit de moeilijkheden die ontstaan door de interne markt en de bestaande beperkingen voor de mobiliteit. Dit wordt deels in het voorstel van de Commissie behandeld, waarin besproken wordt dat werknemers die door hun werkgevers uitgezonden worden onder het stelsel moeten kunnen vallen waar ze eerder onder vielen. Er worden verder garanties gegeven dat ze geïnformeerd zullen worden over hun recht op pensioen en de regels die gelden binnen de EU indien ze verhuizen. Dit zijn natuurlijk, zoals vele anderen zeggen, belangrijke voorstellen. Ze zijn echter niet toereikend, maar slechts een eerste stap.
De moeilijkheden waarop de heer Ettl heeft gewezen, namelijk de lange pensioenopbouwperiodes, de moeilijkheden rond de overdracht inclusief de dubbele belasting, zijn kwesties die in de toekomst behandeld en in latere voorstellen van de commissie aangevuld moeten worden alvorens het vrij verkeer van personen realiteit zal worden. Ik steun ondertussen uiteraard dit verslag, dat goed is. Het is echter van belang nogmaals te benadrukken dat dit maar een eerste stap is.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik dank allen die aan dit debat hebben deelgenomen. In de eerste plaats zou ik willen zeggen dat u gelijk hebt. Dit is slechts een schuchtere eerste stap, die spoedig door verdere voorstellen moet worden gevolgd. Ik wil hier ook de rapporteur feliciteren. De heer Ettl is hier niet aanwezig, maar de heer Hughes heeft zijn verslag op voortreffelijke wijze toegelicht. Ik dank u allen voor het uitstekende werk dat u hier hebt verricht.
Als het erop aankomt hinderpalen voor het vrije verkeer op het gebied van de aanvullende pensioenregelingen weg te nemen en vooruitgang te boeken op de weg naar de verwezenlijking van een van de basisprincipes van het Verdrag, zijn wij bondgenoten. Het doel van dit voorstel voor een richtlijn van de Raad, waarover uw advies wordt gevraagd, is de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werkenden en hun gezinsleden die van een lidstaat van de Europese Unie naar een andere verhuizen. Het voorstel houdt rekening met de conclusies van de Groep van deskundigen op hoog niveau over het vrije verkeer onder het voorzitterschap van mevrouw Veil. Het is een eerste stap naar de opruiming van bepaalde hinderpalen op dat gebied. Het voorstel zal een positieve invloed hebben op de arbeidsmarktmobiliteit doordat werkenden minder belemmeringen zullen ondervinden als zij in een andere lidstaat willen gaan werken.
Het voorstel zal het voor bedrijven ook gemakkelijker maken werknemers binnen hun eigen organisatie in een andere lidstaat te detacheren. Zoals in het Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt van 1997 wordt beklemtoond, spelen aanvullende pensioenstelsels een belangrijke rol als tweede pijler van de sociale zekerheid en als aanvulling op de bescherming die de verplichte stelsels bieden. Aangezien steeds meer burgers van de Unie gebruik maken van die aanvullende pensioenstelsels om zich na hun pensionering van een passend inkomen te verzekeren, wordt het almaar belangrijker de rechten in deze regelingen te beschermen.
In dat Groenboek heeft de Commissie een aantal kwesties onderzocht, onder meer om een beter inzicht te verwerven in de belemmeringen van het vrije verkeer, waarvan er een aantal buiten de werkingssfeer van dit voorstel vallen. De Commissie onderzocht in het bijzonder de kwestie van de lange opbouwperiodes, de problemen inzake de overdraagbaarheid van verworven pensioenrechten en de belastingproblemen bij het verwerven van pensioenrechten in meer dan een lidstaat. Als dit voorstel wordt aangenomen, moet het de basis vormen voor een nieuwe politieke inspanning om de resterende hinderpalen weg te nemen. Dat is het allerbelangrijkste. Dit voorstel is een eerste stap. Er moeten andere inspanningen volgen om de hinderpalen weg te nemen. Ik kan elf van uw amendementen aanvaarden omdat ik meen dat het Commissievoorstel aldus ook door de Raad kan worden aangenomen. Wij hopen dat dit in juni onder het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk zal gebeuren.
De Commissie is bereid de volgende amendementen te aanvaarden: de amendementen 2 en 3 in beginsel, een gedeelte van amendement 4 en de amendementen 5, 6, 7, 8, 9, 13, 14 en 17. Deze amendementen verduidelijken de bestaande bepalingen en weerspiegelen de wens van het Parlement om voor rechtszekerheid te zorgen en de resterende hinderpalen voor het vrije verkeer op te ruimen. Amendement 1 doet een aantal wetstechnische vragen rijzen die nog verder moeten worden onderzocht. Ik kan u dus nog niet zeggen welke houding de Commissie tegenover dat amendement zal aannemen. Ik kan ook nog niets zeggen over amendement 18, dat ik vanavond voor het eerst heb gezien en dat volgens mij een zeer grondig onderzoek vergt.
Ik kan niet instemmen met de amendementen 10, 11, 12 en 15 omdat ze de werkingssfeer van het voorstel beperken. De amendementen 10, 11 en 12 beperken het aantal personen waarop de richtlijn betrekking heeft. Amendement 15 beperkt het materiële toepassingsgebied van de richtlijn aangezien de grensoverschrijdende deelname van gedetacheerde werknemers, waarin artikel 6 voorziet, daardoor wordt beperkt tot regelingen die in vergelijkbare aanspraken resulteren in de lidstaat van ontvangst en in de lidstaat van oorsprong. Amendement 16 kunnen wij op dit ogenblik niet aanvaarden omdat het verder gaat dan artikel 7, waarop het betrekking heeft. Dat artikel betreft de belastingen op aanvullende pensioenbijdragen die door of namens een gedetacheerde werknemer worden gestort. Dit is het neteligste punt in het voorstel, waarover in de Raad hoe dan ook moeilijk een politiek akkoord zal kunnen worden bereikt. De belastingaspecten van de aanvullende pensioenregelingen moeten in een breder kader worden aangepakt om passende oplossingen voor de bestaande problemen te vinden en een extra en gelijktijdige dubbele belasting te voorkomen voor personen die binnen de Europese Unie verhuizen. In het kader van het debat over het Groenboek worden die belastingaspecten door alle betrokken partijen onderzocht.
Ik neem aan dat wij op basis van dit alles mogen zeggen dat wij een politiek akkoord hebben bereikt en dat het Commissievoorstel nu ter goedkeuring aan de Raad kan worden voorgelegd zoals het na het advies van het Parlement is gewijzigd. Ik hoop dat wij in deze aangelegenheid later nog meer vorderingen kunnen maken.

De Voorzitter
Dank u zeer, commissaris Flynn.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, u hebt de vergadering vanavond op zeer faire wijze geleid. Ik wil er nogmaals op wijzen dat mijn fractie voor mij drie minuten spreektijd had gevraagd. Anders had ik mijn betoog heel anders opgebouwd. In de tweede plaats was na twee minuten daarboven nog nergens een rood sterretje te zien. Dat wilde ik u zeggen.

De Voorzitter
Mevrouw Weiler, volgens de gegevens die ik hier heb, was u twee minuten spreektijd toegewezen. In het debat tot nu toe bent u degene geweest die zijn spreektijd het meest heeft overschreden. Daarom zag ik mij genoodzaakt u te onderbreken; u had de spreektijd waarop u recht had, reeds met meer dan een derde overschreden. Vermoedelijk hebben wij beiden gelijk, maar ik wilde graag de toedracht even kort toelichten zodat u daarvan op de hoogte bent.

Beslissingen in huwelijkszaken
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0131/98) van de heer Verde i Aldea, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het ontwerpverdrag betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken (13245/97 - C4-0063/98-97/0918). Rapporteur voor advies: mevrouw d'Ancona, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken () procedure-Hughes.

Verde i Aldea
Mijnheer de Voorzitter, dertig jaar geleden was de toenmalige Europese Economische Gemeenschap van oordeel dat haar lidstaten wegens de intensivering van de internationale handel genoodzaakt waren een verdrag overeen te komen betreffende de bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van uitspraken inzake contracten. De contracten waren - en tegenwoordig zijn ze dat des te meer - internationale contracten, met name in de Unie, en dat was volstrekt noodzakelijk. Er werd gekozen voor de vorm van het verdrag omdat de Gemeenschap op dit terrein geen bevoegdheid had.
Dertig jaar later kan worden gesteld dat dit Verdrag van Brussel van 1968 onder het gerechtelijk toezicht van het Hof van Justitie van de Gemeenschappen gedurende deze periode een positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt. De lidstaten hebben tevens vastgesteld dat ook op een ander terrein, dat van het vrije verkeer van personen, sprake is geweest van een toenemende uitwisseling en contacten tussen de diverse communautaire landen, wat heeft geleid tot een groeiend aantal huwelijken tussen ingezetenen van de verschillende lidstaten. Tegelijkertijd heeft zich het verschijnsel voorgedaan - misschien niet parallel maar eveneens in sterk stijgende lijn - van de gebroken huwelijken, met vonnissen inzake echtscheiding, scheiding van tafel en bed, nietigverklaring van het huwelijk, enzovoorts.
Dit is de Raad niet ontgaan en nu heeft hij, met als leidraad de bevoegdheid die een communautair karakter begint te krijgen, namelijk die op het vlak van de gerechtelijke samenwerking - tot nog toe geregeld in artikel K van het Verdrag betreffende de Unie - een ontwerpverdrag voorgelegd betreffende huwelijkszaken.
Wat dit door de Raad voorgelegde verdrag betreft heeft het Europees Parlement uitsluitend en alleen de raadplegingsprocedure tot zijn beschikking. De Raad is niet aanwezig bij deze beraadslaging; derhalve kan ik een aantal diepgaande overwegingen achterwege laten die hem hadden moeten overtuigen van de waarde van onze amendementen, maar ik wil er wel op wijzen dat dit Parlement en de commissie juridische zaken van plan waren met dit verdrag akkoord te gaan. Er is over dit verdrag in de Raad veel gedebatteerd omdat deze kwestie spanningen tussen de verschillende landen opriep - in het bijzonder tussen de noordelijke lidstaten die al sinds geruime tijd een verdrag hebben - hetgeen uiteindelijk een uiterst subtiele tekst heeft opgeleverd waarin de geringste wijziging het hele verdrag weer op losse schroeven kan zetten.
De amendementen van de commissie juridische zaken, die zo ongeveer met eenparigheid van stemmen werden goedgekeurd, laten het verdrag in grote lijnen ongewijzigd. De commissie openbare vrijheden had een voorstel voor de opstelling van een nieuw verdrag, met het oog op de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam. Maar het Verdrag van Amsterdam is natuurlijk niet van kracht en bijgevolg kunnen we ons beter beperken tot de huidige bevoegdheid van elk der instellingen. Daarom heb ik niet alle amendementen van de commissie openbare vrijheden overgenomen.
Mijnheer de Voorzitter, de bedoeling van de amendementen is geenszins het verdrag te wijzigen. Wat zij wel beogen, is een aantal belangrijke punten op te helderen en ik wil me hier tot één punt beperken omdat dit een aparte titel in het leven zou roepen, namelijk die welke betrekking heeft op het taalgebied, op de manier waarop deze beslissingen kenbaar moeten worden gemaakt. Wat dit punt betreft, dat misschien het meest revolutionair lijkt, moet gezegd dat de Commissie een voorstel heeft gedaan dat praktisch in dezelfde richting gaat en dat betrekking heeft op het Verdrag van Brussel. Mij dunkt dat als deze vernieuwing voor dat verdrag kan opgaan, het zaak is haar ook ten behoeve van dit verdrag te gebruiken.
Mijnheer de Voorzitter, dat zijn de algemene lijnen van een verdrag met het oog waarop ik enerzijds hoop dat de Raad de overwegingen - want het zijn veeleer overwegingen dan amendementen - die wij hardop en schriftelijk hebben uiteengezet, ter harte zal nemen; anderzijds hoop ik dat hoe dan ook en binnen zo kort mogelijke termijn de laatste hand kan worden gelegd aan dit verdrag en dat het kan worden gepubliceerd in het Publikatieblad zodat het zo spoedig mogelijk in werking kan treden, want het is een feit dat de samenleving behoefte heeft aan dit verdrag.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Verde i Aldea voor zijn voortreffelijke en goed doordachte verslag. Dit is een belangrijke stap op het gebied van de samenwerking in rechtszaken. Deze kwestie is voor velen van groot belang. Het voorstel strekt ertoe de moeilijkheden te verlichten die echtparen ondervinden wanneer zij zich aan een mislukt huwelijk of een andere wettelijke relatie wensen te onttrekken als daarin een grensoverschrijdend element meespeelt. Het voorstel heeft ook betrekking op de kinderen uit zulke huwelijken.
Dit ontwerpverslag, bekend als het Verdrag Brussel II, is van toepassing op burgerlijke rechtsvorderingen tot echtscheiding, scheiding van tafel en bed of nietigverklaring van het huwelijk en op burgerlijke rechtsvorderingen betreffende de ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen van de echtgenoten. Zoals het Verdrag van Brussel garandeert het voorstel dat een gerechtelijke uitspraak die in een bepaalde lidstaat is gedaan, zonder vorm van proces ook in een andere lidstaat wordt erkend. Op dezelfde manier kan ook een beslissing over de ouderlijke verantwoordelijkheid in een andere lidstaat ten uitvoer worden gelegd. Nu het aantal grensoverschrijdende huwelijken toeneemt, de mensen steeds mobieler worden en de kinderen uit zulke huwelijken dus moeten worden beschermd, is dit voorstel bijzonder belangrijk.
Tot besluit dank ik het Britse voorzitterschap en in het bijzonder de heer Hoon, voormalig collega in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en thans minister, alsmede de premier dat zij deze belangrijke hervorming op het gebied van de samenwerking in rechtszaken tot een goed einde hebben gebracht. Zoals de heer Verde i Aldea zou ik namens mijn fractie mijn steun willen toezeggen aan de amendementen die hij heeft voorgesteld. Ik dank de rapporteur nogmaals voor het werk dat hij heeft verricht.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie dank ik de heer Verde i Aldea voor deze uiterst belangrijke wetgeving, temeer daar ze betrekking heeft op een zeer menselijk probleem dat zich steeds vaker voordoet en velen van ons voor problemen plaatst. Namens mijn fractie feliciteer ik de heer Verde i Aldea met zijn verslag. Ik zal eerst het officiële standpunt van mijn fractie toelichten en vervolgens, als bemiddelaar namens de Voorzitter voor internationaal ontvoerde kinderen, een aantal persoonlijke opmerkingen maken.
Onze fractie hecht veel belang aan de amendementen 3, 6 en 10 op de overwegingen D, E en F. Onze fractie is het niet eens met het advies van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken omdat het zonder formele procedure is aangenomen. Het stond als brief op de agenda van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken op de dag waarop het moest worden aangenomen en voor de indiening van amendementen werd geen termijn gesteld. Onze fractie verwerpt de amendementen 4, 5 en 8 om juridische redenen.
De vorige twee sprekers hebben de voorgeschiedenis en de noodzaak van dit verdrag toegelicht. Ik hoop dat het Parlement het voorstel eenparig zal aannemen. Ik heb gevraagd hier vanavond het woord te mogen voeren omdat een van de amendementen verwijst naar mijn rol als bemiddelaar namens de Voorzitter van het Europees Parlement voor internationaal ontvoerde kinderen. Een van de vele problemen die wij op dat gebied ondervinden is dat rechtbanken zeer vaak weigeren uitspraken te erkennen die in een andere lidstaat zijn gedaan.
Dat heeft twee gevolgen. Vaak duurt zeer reële menselijke ellende daardoor nog langer, maar volgens mij is een van de grootste problemen dat het tot de ontvoering van kinderen leidt. Vele van die ontvoeringen zijn ingegeven door oprechte angst. Wij moeten beide ouders kunnen geruststellen en zowel de ouder die de voogdij heeft als de andere ervan overtuigen dat zij kunnen rekenen op de steun van de rechtbanken in hun eigen land en in het land waar hun kind verblijft en dat die ervoor zullen zorgen dat zij hun kinderen mogen ontmoeten. Vaak ontvoeren ouders hun kind omdat ze vrezen dat zij het zullen verliezen. In sommige gevallen worden kinderen niet één, maar twee en in extreme omstandigheden zelfs drie keer ontvoerd. Een van de partners ontvoert het kind, de andere doet dat ook en de eerste ontvoert het kind opnieuw. Wij moeten tot een echte samenwerking tussen de rechtbanken komen. De rechtssystemen van al onze landen moeten in het licht van dit uiterst moeilijke en steeds vaker voorkomende probleem op tal van punten zorgvuldig opnieuw worden bekeken.
Voorts ben ik het ermee eens dat wij niet alleen behoefte hebben aan de juridische onderbouw die het voortreffelijke verslag van de heer Verde i Aldea creëert, maar dat de rechters in al onze landen ook beter moet worden opgeleid. Eigenlijk zou ik graag hebben dat men daarvoor ook een inspanning doet in landen buiten de Unie waar wij met grote moeilijkheden worden geconfronteerd wanneer kinderen worden ontvoerd. Ik denk daarbij in de eerste plaats aan de Noord-Afrikaanse landen.
Het verslag erkent op zeer pragmatische wijze de realiteit van de zeer onlangs in Ierland ingevoerde echtscheidingswet en de historisch gegroeide situatie met betrekking tot de nietigverklaring van huwelijken door verdragen met de Heilige Stoel. Ik dank de heer Verde i Aldea met zijn werk en feliciteer hem van harte.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, het is ons allen bekend in welke moeilijke positie mensen terecht komen die in een echtscheidingsproces, een proces voor scheiding van tafel en bed of een proces voor nietigverklaring van het huwelijk verwikkeld zijn indien zij de verweerder zijn en niet de nationaliteit of de verblijfplaats van de lidstaat van de eiser hebben. Ook weten we welke bedreigende situaties er kunnen ontstaan als gevolg van de niet-naleving van beslissingen die vergezeld gaan van voorlopige en bewarende maatregelen waarvan de doeltreffendheid afhankelijk is van de snelheid waarmee ze worden uitgevoerd.
In dergelijke situaties verkeert de verweerder in een vrijwel hopeloze positie indien de eiser zich op zijn eigen wetgeving beroept, en wordt haar of hem zonder meer onrecht aangedaan als de niet-nageleefde beslissing betrekking heeft op een alimentatieregeling. Het is onze plicht aan deze situaties een einde te maken. Het is noodzakelijk en zelfs dringend noodzakelijk dat dit zo snel mogelijk gebeurt, ook al zijn er over de dringende noodzaak van dit ontwerpverdrag serieuze twijfels geuit die ik echter niet deel.
Maar ook al erkent men dat er met spoed een oplossing moet worden gevonden voor deze schrijnende problemen, dan nog moet gezegd dat dit ontwerpverdrag, dat er naar mijn idee door de in de commissie juridische zaken goedgekeurde amendementen, en vooral door die van de heer Verde i Aldea, aanzienlijk op vooruit is gegaan, beperkt en onduidelijk is. Wat voor dit ontwerp te zeggen valt, is dat iets altijd nog beter is dan niets, maar in dit geval ware een meer ambitieuze benadering te verkiezen geweest, niet alleen wat de nauwkeurigheid betreft maar ook wat betreft de uitbreiding van eventualiteiten terzake, zoals de financiële verplichtingen tussen de echtelieden onderling en van de echtelieden ten opzichte van hun kinderen. Dit is een gemiste kans die te betreuren valt, maar de heer Verde i Aldea wens ik hoe dan ook geluk met zijn verslag.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, samen met de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken kunnen wij ons afvragen of dit wel een geschikt tijdstip voor dit initiatief van de Raad is. Het ratificatieproces van het Verdrag van Amsterdam is immers nog aan de gang en het Verdrag van Brussel van 1968 wordt op dit ogenblik herzien. Ik ben echter een andere mening toegedaan en dank de heer Verde i Aldea dat hij ons de voordelen van dit initiatief heeft doen inzien. Het voorstel steunt op de duidelijke rechtsgrondslag van artikel K.3. Het bevat een aantal strakke maar duidelijke definities. Ondanks dat beperkte kader - ik zeg dit ter attentie van mevrouw Banotti - houdt de rapporteur rekening met de kinderrechten, die zeker moeten worden beschermd. Aangezien het voorstel ertoe strekt bestaande verdragen te vervangen, is het een belangrijke stap in de richting van een burgerlijk recht van de Unie. Daarom moet het Parlement het voorstel en de amendementen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger aannemen en dit belangrijke initiatief van de Raad voor een burgerlijk recht van de Europese Unie ondersteunen.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een van diegenen die al lange tijd beweren dat het onbillijk is om binnen de Europese Unie in de ene lidstaat als gehuwd en in de andere als gescheiden beschouwd te worden. Daarom juich ik van harte het verslag van onze geëerde collega Verde i Aldea toe over het verdrag over de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken. Het verdrag is een concreet voorbeeld van wat wij op EU-niveau kunnen bereiken ter verbetering van de kwaliteit van het leven van de burgers, de gezinnen en kinderen binnen de Unie. Het spreekt vanzelf dat de kwestie van de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging bovenaan komt te staan als landen nader tot elkaar komen. Intensievere samenwerking leidt tot meer contacten en relaties tussen individuen, instellingen en ondernemingen. Het gevolg is dat ook het aantal onenigheden buiten de grenzen van het eigen land toenemen.
Al in 1968 hebben de lidstaten besloten een verdrag op te stellen voor de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van civielrechtelijke uitspraken. Dit richt zich bovenal op ondernemingen en anderen die op de economisch markt opereren. Huwelijks- en voogdijaangelegenheden werden ondertussen buiten beschouwing gelaten. Sindsdien is er sprake van een ontwikkeling waarbij de burgers in toenemende mate in het centrum van de samenwerking zijn komen te staan. Vrij verkeer van personen is een doelstelling die vandaag de dag in hoge mate werkelijkheid is geworden. Steeds meer burgers trouwen met burgers van andere lidstaten; steeds meer mensen doen als wij, dat wil zeggen, ze kiezen er om verschillende redenen voor om gedurende langere of kortere tijd in een andere lidstaat dan hun eigen land te gaan wonen, werken of leven. Dit is uiteraard een welkome ontwikkeling. Het is daarom vanzelfsprekend dat het raamwerk van het internationale privaatrecht ook verder wordt ontwikkeld. Wij moeten als doelstelling nemen dat onenigheden tussen individuen die te maken hebben met meer dan één rechtssysteem snel en effectief opgelost kunnen worden.
Zowel huwelijks- als voogdijkwesties zijn vaak uitputtend voor alle betrokkenen. Het is daarom van bijzonder belang deze onenigheden op te lossen zonder dat ze ingewikkeld gemaakt worden door procedurele moeilijkheden. Het Europees Parlement kent beter dan wie dan ook de problemen die procedureregels voor huwelijksonenigheden de individuele burger van de EU berokkenen. Er is een groot aantal verzoeken met betrekking tot deze kwesties naar het Europees Parlement gestuurd. In de praktijk betekent het momenteel dat een besluit tot scheiding in een lidstaat niet automatisch erkend wordt in een andere lidstaat. Dit kan ernstige consequenties hebben. Een echtpaar kan zodoende in de ene lidstaat wettelijk gescheiden zijn terwijl het in een ander land als getrouwd wordt beschouwd. Voor de betrokkenen is dit uiteraard absoluut onaanvaardbaar. Het brengt met name ernstige consequenties met zich mee als een van beiden een nieuw huwelijk wil aangaan. Dit kan ertoe leiden dat het nieuwe huwelijk in een andere lidstaat als bigamie wordt gezien, hetgeen immers strafbaar is.
Het ontwerpverdrag over de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken stelt heldere en uitputtende bepalingen vast over wie de rechterlijke bevoegdheid bij een bepaalde zaak dient te hebben. Het grondprincipe is dat de rechterlijke bevoegdheid daar geschiedt waar de partijen hun permanente verblijfplaats hebben. In uitzonderingsgevallen kunnen ook de nationaliteit of woonplaats beslissend zijn. Het verdrag bevat ook een aantal bepalingen die de procedure voor de erkenning van de tenuitvoerlegging vereenvoudigen en bespoedigen. In de praktijk leiden de bepalingen ertoe dat een beslissing over huwelijkszaken bijna automatisch ook in een andere lidstaat ten uitvoer wordt gelegd.
Een scheiding of een scheiding van tafel en bed heeft grote gevolgen voor de kinderen. Daarom is het van belang de juiste condities te scheppen, zodat kinderen na de scheiding zoveel mogelijk een nauw contact met zowel hun vader als moeder kunnen behouden. Wanneer er sprake is van meer dan één lidstaat dienen de regels zodanig te zijn opgesteld dat voogdijkwesties eenduidig opgelost kunnen worden. Het uitgangspunt moet de hele tijd het welzijn van het kind zijn. Het verdrag bevat wat dit betreft een aanzienlijke verbetering ten opzichte van de huidige situatie. De rechtbank die beslist over echtscheidingszaken dient in de toekomst ook bevoegd te zijn om te beslissen over voogdijkwesties als het kind zijn permanente verblijfplaats in die lidstaat heeft. De rechtbank dient ook voogdijkwesties op te kunnen lossen als het kind in een andere lidstaat woont op voorwaarde dat in elk geval een van de partijen de voogdij over het kind heeft en dat beide partijen accepteren dat de rechtbank de rechtspraak zal uitvoeren.
De rapporteur snijdt in het verslag de kwestie aan van de rol die het Hof van Justitie heeft bij de interpretatie van het verdrag en constateert dat deze beperkt is. Interpretatieve uitspraken kunnen alleen maar verlangd worden van het Hof van Appèl of de hoogste rechterlijke instanties van een lidstaat. Ik deel de mening van de rapporteur dat het beter was geweest als de rechterlijke instanties meer mogelijkheden hadden gekregen om interpretatieve uitspraken te doen. Ik signaleer met name dat de beperking verstrekkender is dan het geval was in het Verdrag van Brussel van 1968.
Het verdrag voor de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken is een belangrijke stap in de richting van een Europa voor de burger. Ik hoop dat de formele besluitvorming over het verdrag zal plaatsvinden tijdens de vergadering van de Raad met de ministers van Binnenlandse Zaken en Financiën op 28 en 29 mei. Het is daarom ook van belang dat de lidstaten daarna het verdrag ratificeren.

De Voorzitter
Dank u zeer, commissaris Gradin.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Aspecten in verband met de wereldhandel
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0125/98) van de heer Pimenta, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over milieu-, gezondheids- en consumentenbeschermingsaspecten van de wereldhandel.

Pimenta
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, de discussie over handel en milieu bereikt zo langzamerhand een kritiek punt. Sinds de ondertekening van de akkoorden die de beëindiging inluidden van de Uruguay-ronde en sinds het opzetten van de Wereldhandelsorganisatie is er geen enkel positief besluit genomen, ondanks het feit dat het Europees Parlement en andere volksvertegenwoordigingen, zoals het Amerikaanse congres, alleen akkoord zijn gegaan met ratificatie van de Overeenkomst van Marrakesj omdat hierin mede de handels- en milieuproblematiek aan de orde werd gesteld. Het mandaat van de Commissie Handel en Milieu van de WHO behelsde aanvankelijk tien punten waarvan er niet een politieke goedkeuring van de met besluitvorming belaste instanties van de WHO behoefde. Bij ontstentenis van besluiten van de politici hebben de panels het beleid uitgestippeld. Deze situatie is onhoudbaar. Ten eerste bezitten deze organen niet de nodige legitimiteit om te kunnen besluiten over buitenwerkingstelling van belangrijke nationale wetgeving op het terrein van milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming. De reactie op deze situatie hebben we kunnen zien in het Amerikaanse congres, toen de regering-Clinton haar verzoek inzake de snelwegprocedure zag stranden. Ten tweede is de geschetste situatie onhoudbaar, omdat de panels zelf, bewust als ze zich zijn van hun beperkingen, de politieke organen van de WHO om richtsnoeren hebben verzocht, die evenwel niet gegeven zijn.
Er bestaan fundamentele problemen - laat daar geen misverstand over bestaan. Ten eerste speelt het probleem van onderscheiden doelstellingen van handel en milieu. Het milieubeleid is gericht op verandering van gedragspatronen van burgers, ondernemingen en staten. Daarentegen is het internationaal handelsbeleid uitsluitend gericht op vrijheid van handel in producten en diensten, en onderscheid tussen producten naar gelang van de wijze waarop zij worden gemaakt, is niet toegestaan. Met andere woorden: er mag geen onderscheid worden gemaakt tussen zogenaamde "soortgelijke producten" (otherwise like products ). Dit nu is een fundamenteel conflict waarover op filosofisch en beleidsniveau moet worden nagedacht.
Voorts is er sprake van conflicten op het gebied van wetgeving. Bijvoorbeeld ten aanzien van internationale overeenkomsten ter bescherming van het milieu, zoals CITES en de Conventie van Washington. Deze laatste is gericht op de bescherming van bedreigde diersoorten, maar werd onlangs getorpedeerd door een besluit van het GATT-panel; ondanks het feit dat de Conventie niet veel kosten met zich meebrengt en het mogelijk maakt om in de CITES-overeenkomst genoemde diersoorten te beschermen, heeft het GATT-panel besloten dat het de Verenigde Staten niet kan beletten garnalen in te voeren die op zodanige wijze worden gevangen, dat daarbij zeeschildpadden gevaar lopen die door een internationale milieuovereenkomst beschermd worden.
Het gebrek aan bevoegdheid van de WHO om besluiten te nemen werpt ook problemen op in verband met duurzame ontwikkeling. We kennen het geval van het panel inzake bananen en de ernstige problemen in een aantal ACS-landen. Er zijn ook ethische kwesties aan de orde, zoals we gezien hebben toen de Europese wetgeving inzake wildklemmen op losse schroeven kwam te staan door een dreigement van het eventuele panel van de GATT. Ook de openbare volksgezondheid en de consumentenbescherming zijn in het geding; ik wijs u op het besluit inzake groeibevorderende middelen in vlees: Europa staat het gebruik van hormonen bij dieren niet toe, maar de GATT is voornemens ons te verplichten dit besluit terug te draaien. Ook de etikettering van producten speelt in deze discussie een rol, bijvoorbeeld ten aanzien van houtproducten die afkomstig zijn van nietduurzame houtkap; de WHO staat het ons niet toe onderscheid te maken tussen hout dat afkomstig is uit tropisch regenwoud dat vernietigd wordt en hout dat afkomstig is van duurzame plantages.
Ik zou de Commissie graag rechtstreeks een vraag willen stellen, en om ieder misverstand te vermijden zal ik dit in het Engels doen, zodat de commissarissen Leon Brittan en Marcelino Oreja, alsook de technici die zich in hun gezelschap bevinden, mijn vraag ook kunnen begrijpen:
Ik ben ingenomen met de toespraak die Sir Leon Brittan op de Bellerive Globe-conferentie in Genève heeft gehouden. Ik kan zijn voorstel voor een bijeenkomst van de ministers van Handel en Milieu echter slechts aanvaarden als twee voorwaarden zijn vervuld. In de eerste plaats mag dit geen vertragingsmanoeuvre zijn. Het moet worden opgenomen in de verklaring van de WHO-ministerconferentie die in mei in Genève bijeenkomt. Anders zal het onvoldoende politieke steun krijgen. In de tweede plaats moet de Commissie zich duidelijk over het voorstel voor een bijzondere procedure uitspreken vooraleer het panel over een conflict tussen handel en milieu in het kader van de WHO bijeenkomt. Duidelijker gezegd willen wij meer democratie en een grotere openheid tegenover de NGO's, de samenleving en de milieudeskundigen vooraleer de zogenaamde rechters van een panel zich over milieu en handel uitspreken. Wij willen hier twee dingen. In de eerste plaats willen wij, op institutioneel niveau, een ministeriële groep voor handel en milieu die de politieke stimulansen kan geven die de Commissie Handel en Milieu nu niet geeft. In de tweede plaats willen wij, op operationeel niveau, een mechanisme dat regelingen kan treffen vooraleer een geschil rijst en in het kader waarvan de civiele samenleving, NGO's en milieudeskundigen kunnen bemiddelen vooraleer een besluit wordt genomen.
Ik vestig ook de aandacht van de Commissie op de paragrafen 6, 8 en 10. In paragraaf 6 vragen wij de oprichting van een Groep van vooraanstaande personen om na te denken over de grote filosofische vragen. In paragraaf 8 formuleren wij een waarschuwing en in paragraaf 10 dringen wij aan op de oprichting van een Raad van ministers van Handel en Milieu voor duurzame ontwikkeling.
(PT) Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk dat ik wat langer ben doorgegaan. Deze kwestie is bezig een breekpunt te bereiken, en de Commissie dient ervan doordrongen te zijn dat het geduld van de democratische volksvertegenwoordigers snel opraakt.
Pollack
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats stem ik in met wat de heer Pimenta op het einde van zijn uiteenzetting heeft gezegd. Ik zal dat hier niet herhalen. Steeds vaker zien wij dat uitspraken over beroepen bij de WHO negatieve gevolgen hebben voor het milieu en dat de milieubescherming, ondanks artikel 20 van de GATT, van geen enkel belang is voor de internationale juristen die zich met de handel bezighouden. Bij onze werkzaamheden in het Europees Parlement hebben wijzelf gezien dat onze besluiten over de huiden van jonge zeehonden, wildklemmen en dierproeven voor cosmetische doeleinden wegens de dreiging van de WHO niets hebben opgeleverd.
Ik weet bijvoorbeeld niet of de ambtenaren die aan de beleidsmaatregelen na Kyoto werken, voorzorgsmaatregelen nemen tegen toekomstige aanvallen bij de WHO, onder meer vanwege de olieproducerende landen. Ik hoop in elk geval dat zij dat doen. De besluiten over tonijnen, dolfijnen en schildpadden hebben de ongerustheid bij de NGO's en de bevolking versterkt dat de WHO een bedreiging is voor een sociaal aanvaardbare en milieuvriendelijke ontwikkeling. Toch gaat het in geen van die gevallen om een echt handelsgeschil en had men het probleem door bemiddeling moeten kunnen oplossen. Met strengere multilaterale milieuovereenkomsten hadden wij sommige van die problemen kunnen voorkomen. Het zou jammer zijn als de NGO's hun vertrouwen in de WHO volledig zouden verliezen. Zij kunnen de WHO-instrumenten immers gebruiken in hun strijd voor lagere tarieven voor milieugoederen en -diensten.
Mijn fractie ondersteunt het voortreffelijke verslag van de heer Pimenta, met inbegrip van paragraaf 8. Dit verslag moet een basisdocument voor de WHO-ministerbijeenkomst worden. Ik hoop dat de Raad rekening zal houden met het feit dat wij vinden dat de WHO-Commissie Handel en Milieu moet worden versterkt. De Commissie heeft in Genève in de herfst voorgesteld dat een bijeenkomst op hoog niveau over handel en milieu plaatsvindt waar hooggeplaatste beleidsmakers het debat kunnen voortzetten over de vraag hoe de werkzaamheden van de CTE kunnen worden versterkt. Dat kan een nuttig initiatief zijn. De heer Pimenta vreest dat dit misschien een vertragingsmanoeuvre is. Op vele punten moet het werk vooraf zeker door hoge ambtenaren worden verricht. Toch kan dit een vooruitgang zijn.
Wij leven in een wereld waar de boeren in de ontwikkelingslanden steeds meer door biotechnologische innovaties in hun bestaan wordt bedreigd. Natuurlijke plantaardige medicamenten uit die landen worden door hebzuchtige multinationals geroofd en geoctrooieerd om ze vervolgens tegen onbetaalbare prijzen opnieuw te verkopen. Er zijn onderhandelingen aan de gang over de multilaterale overeenkomst inzake investeringen, die wellicht nog onvoldoende krachtige sociale en milieubepalingen bevat. Al die problemen hebben gevolgen voor de wereldhandel en de wijze waarop de WHO zich moet ontwikkelen en die problemen moet aanpakken. De WHO moet zich zo ontwikkelen dat ze in haar werkzaamheden met die belangrijke problemen rekening kan houden. Het verslag van de heer Pimenta bevat een aantal uiterst belangrijke en behartigenswaardige punten. Ik beveel het dan ook bij het Parlement aan.

Eisma
Voorzitter, de GATT-wetgeving, u weet het allemaal, is van cruciaal belang voor de bevordering van de wereldhandel. Ook de Unie, onze eigen Europese Unie, en de lidstaten hebben er erg veel baat bij. Maar de uitvoering van de GATT houdt tot nu toe echter geen enkele rekening met de belangen van milieu. Het houdt geen rekening met niet-duurzame houtkap, houdt geen rekening met zeer intensieve milieuverontreinigende landbouwmethoden, houdt geen rekening met wrede vangstmethodes, zoals de wildklemmen waarover wij herhaaldelijk hebben gesproken in het Parlement en houdt überhaupt geen rekening in het algemeen met de schade aan het milieu. Daarom heeft dit Parlement al sinds 1993 erop aangedrongen om die relatie wel te leggen in de GATT. Wij moeten nog steeds constateren dat de vrije handel volgens de huidige wetsteksten belangrijker is dan de doelstelling op het gebied van milieutechnische en sociaal duurzame ontwikkeling.
Daarom heeft dit Parlement ook indertijd aangedrongen op de oprichting van een comité voor handel en milieu, de CTE. Door de inspanning, mede van dit Parlement, is het comité en het werkprogramma ook daadwerkelijk tot stand gekomen en vastgesteld in de overeenkomst van Marrakesj. Vervolgens is er echter veel te weinig veranderd. Er is geen goede follow-up gekomen van Marrakesj. Met de WHO-ministerbijeenkomst in Genève in het vooruitzicht is het nu het uitgelezen tijdstip om het proces een nieuwe impuls te geven. Dat doet het verslag-Pimenta op voortreffelijke wijze.
Aan de ene kant lijken de omstandigheden te verbeteren, want onder meer door Kyoto is de interesse van de Verenigde Staten in de milieu-aspecten van de handel weer toegenomen. Ook een aantal belangrijke geschilpunten met de WHO, zoals de disputen over hormonen en schildpadden lijken uit de weg te worden geruimd. Maar aan de andere kant kan verder uitstel van formele regelgeving in WHO-verband onnodige politieke schade toebrengen aan diezelfde WHO. Dit initiatiefverslag van collega Pimenta, zoals aangenomen in de milieucommissie, unaniem, is een belangrijke ondersteuning hiervoor. De werkzaamheden van het CTE moeten met kracht ter hand worden genomen en voor het eind van deze eeuw zou zij in staat moeten zijn het mandaat te vervullen dat haar in Marrakesj is verleend.
De WHO dient ook rekenschap te geven van het voorzorgsprincipe en het principe van "de vervuiler betaalt" . In ieder geval moeten de Commissie en de lidstaten - maar ik kijk hier met name de vertegenwoordiger van de Commissie aan - stappen ondernemen om hun WHO-partners in Genève tot een bindende verklaring over het besluit aan te zetten.
Wij als liberale fractie ondersteunen dit initiatiefverslag van collega Pimenta volledig en wij hopen dat het morgen ongehavend door dit Parlement zal komen, want de milieucommissie was unaniem voor dit verslag en als wij consequent willen zijn als politiek orgaan dan zullen wij de unanimiteit in de milieucommissie moeten voortzetten in deze plenaire. Ik hoop dat wij allemaal voor dit verslag-Pimenta zullen stemmen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, om in te haken op de woorden van de heer Eisma wil ik zeggen dat ik net als hij hoop dat morgen het verslag van de heer Pimenta wordt aangenomen dat, zoals de heer Eisma al zei, met unanimiteit werd goedgekeurd in de laatste vergadering van de milieucommissie. Laten we hopen dat het wordt aangenomen want zoals de rapporteur zeer terecht opmerkt, biedt de WHO-top van mei in Genève werkelijk de laatste kans om bindende politieke beslissingen te nemen die onontkoombaar zijn om de voortdurende conflicten tussen milieu en handel, gezondheid en handel en tussen sociale rechten en handel te vermijden. Een herhaling van de frustraties van Singapore 96 als gevolg van de flagrante niet-naleving van de afspraken van de WHO-Top van Marrakesj 1994 moet namelijk worden voorkomen.
In de vroegere verslagen van de heren Spencer, Kreissl-Dörfler en Pimenta waarover voorheen in dit Parlement is beraadslaagd, alsook in het onderhavige verslag komen dezelfde kwesties weer aan de orde. Het kan niet zo zijn dat handelsregels voorrang krijgen boven de onontbeerlijke normen ter bescherming van de gezondheid, het milieu en de toekomst van onze natuurlijke hulpbronnen. Daarom zullen wij het verslag-Pimenta ondersteunen, en zoals de heer Eisma zei, hopen wij dat het morgen wordt aangenomen, zo niet met eenparigheid van stemmen - wat in de plenaire van het Parlement een moeilijk haalbare zaak is - dan toch in elk geval met een grote meerderheid van stemmen. Daardoor zal de Europese Commissie op deze top van Genève een duidelijk en overtuigend standpunt kunnen innemen, zodat er voor het eind van deze eeuw een aantal regels zijn voor de bescherming van datgene waarvoor wij op elk gebied strijden: regels ter bescherming van het milieu, van de gezondheid en voor een rechtvaardiger samenleving.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet veel gezegd kunnen krijgen in een minuut, maar ik wil in ieder geval kwijt dat wij zonder aarzelen zullen stemmen voor het voortreffelijke verslag van de heer Pimenta.
Twee zaken komen uit zijn verslag duidelijk naar voren. Ten eerste de gebreken van de Wereldhandelsorganisatie in haar huidige vorm, en ten tweede het feit dat de vrije handel in het huidige stelsel van normen en waarden nog altijd voorrang heeft op milieubescherming en volksgezondheid. De drie bekendste conflicten die door de Wereldhandelsorganisatie sinds de goedkeuring van haar statuten in Marrakesj zijn behandeld, namelijk de conflicten rond hormonen, bananen en benzine in de Verenigde Staten, zijn opgelost ten koste van volksgezondheid en milieu. Dit is volgens mij een essentieel punt.
Als we dit proces van vernieling een halt willen toeroepen, moeten we het probleem bij de wortel aanpakken. We moeten niet aarzelen om de statuten van de Wereldhandelsorganisatie zelf ter discussie te stellen. Daarin is namelijk overduidelijk sprake van perverse beslissingsprincipes. Ik denk bijvoorbeeld aan het feit dat wanneer een land, of de Europese Unie, strenge maatregelen wil nemen ter bescherming van de volksgezondheid of het milieu, het zich daarvoor moet verantwoorden. Onzekerheid over de vraag of een bepaald product of procédé wel onschuldig is, volstaat niet als reden. Zoiets vinden wij ontoelaatbaar. Hier moet iets aan veranderen, en in Genève kan daarmee een begin worden gemaakt.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, in de eerste plaats moet gezegd dat het de Commissie een bijzonder geschikt moment lijkt om over het onderhavige verslag te beraadslagen, namelijk kort voor de tweede ministersconferentie van de Wereldhandelsorganisatie en de ministersbijeenkomst van de OESO, waarbij de ministers het naar de Commissie verwacht eens zullen worden over het belang van een openbare discussie die in aanmerking komt voor meer openheid en een betere voorlichting over de gevolgen voor de wereldeconomie van de liberalisering van handel en investeringen.
De Commissie heeft veel waardering voor het compromis dat de heer Pimenta in dezen bereikt heeft. Het nieuwe verslag dat voor ons ligt, levert een substantiële bijdrage aan het debat over handel en milieu, zowel in algemeen opzicht als binnen de Wereldhandelsorganisatie. Voorts ben ik van mening dat dit een essentieel onderdeel vormt van de opstelling van nieuwe beleidsvormen, aangezien we ervan overtuigd zijn dat op het vlak van de liberalisering van de handel geen belangrijke vooruitgang kan worden geboekt zonder de actieve steun van de burgermaatschappij, niet alleen in Europa maar ook in de overige ontwikkelde en ontwikkelingslanden.
De Commissie blijft de mening toegedaan dat de wereld in het algemeen en Europa in het bijzonder gebaat zijn bij voortzetting van het liberaliseringsproces. De Commissie heeft evenwel begrip voor de verontrusting waartoe globalisering kan leiden en die hier vanavond ook gebleken is, en ze is ervan overtuigd dat er meer aandacht moet worden geschonken aan het bepalen van een kader voor globale liberalisering dat de zekerheid biedt dat de groei in de toekomst een groot aantal burgers ter wereld ten goede komt, een kader ook dat geen belasting maar juist een stimulans vormt voor het milieu op aarde.
Dat was de boodschap die Sir Leon Brittan op 23 maart jongstleden heeft overgebracht in zijn betoog over het milieu in de Fondation Bellerive te Genève, en ik hoop dat de Commissie op de steun van deze Vergadering zal kunnen rekenen bij het formuleren van nieuwe ideeën terzake. Sir Leon vond de eerste positieve reacties van een groot deel van de geachte afgevaardigden die ook het debat over milieu en ontwikkeling op de voet volgen, bemoedigend.
In deze geest zal Sir Leon na afloop van de ministersconferentie van de Wereldhandelsorganisatie in mei zijn diensten verzoeken een transparante, toegankelijke dialoog over de gevolgen van globalisering voor te bereiden, zodat de publieke opinie van Europa naarmate in 1999 het volgende millennium naderbij komt, niet alleen is voorbereid op maar ook betrokken bij de doelstellingen van Europa bij deze belangrijke onderhandelingen.
Staat u mij vervolgens toe vanuit dat algemene politieke kader dieper in te gaan op het verslag dat ons hier vandaag is voorgelegd. Dit verslag stelt een aantal kwesties aan de orde met betrekking tot de relatie handelmilieu. Naar de mening van de Commissie bestaat er geen reden waarom die relatie conflictueus zou zijn, en ze dient dat ook niet te zijn. Zoals is gesteld in de desbetreffende mededeling van 1996 aan deze Vergadering en aan de Raad, zijn wij van oordeel dat handel en milieu elkaar kunnen ondersteunen. Er zullen momenten zijn waarop zich in de loop van het liberaliseringsproces aanpassingsproblemen voordoen, maar dat is nu juist de reden waarom als eerste stap de Commissie Handel en Milieu van de WHO in het leven is geroepen.
De Commissie is het eens met een groot aantal opmerkingen in het verslag van de heer Pimenta. Ook begrijpt en deelt zij de teleurstelling van bepaalde kringen over de beperkte vooruitgang die de genoemde commissie tot nog toe gemaakt heeft. Misschien heeft het minder bereikt dan sommigen hoopten, maar gezegd moet ook dat dit gebrek aan vooruitgang zeer zeker niet te wijten is aan een passieve houding van de Europese Gemeenschap, die sinds de eerste vergadering van de commissie hierin voortdurend een leidende rol heeft gespeeld.
Wat de commissie betreft is het zaak dat haar werk op bijeenkomsten van vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en van milieubewegingen niet ondergewaardeerd wordt omdat wij hen juist moeten helpen het complexe karakter van deze respectieve sectoren te omvatten. Evenmin mogen we de waardevolle bijdrage bagatelliseren van de analyses die de commissie het afgelopen jaar heeft verricht, net zomin als de mate waarin het erin geslaagd is, een groot aantal problemen te identificeren.
Verder zou ik nog iets willen zeggen over het verloop van de zaak van de garnalen en de schildpadden. De Commissie is niet bij machte in dezen een concreet commentaar te geven waarin de Gemeenschap geen rechtstreeks betrokken partij is, daar de WHO zoals bekend de bevindingen van de werkgroep nog niet gepubliceerd heeft. Door de bank genomen is de Commissie van mening dat de conclusies van een reeks vroegere werkgroepen van de WHO en van de beroepsinstantie ervoor hebben gezorgd dat in de loop der jaren de grondslagen zijn gelegd voor een zekere jurisprudentie die zich op consequente manier ontwikkelt in de richting welke de Gemeenschap altijd heeft voorgestaan. En wat de speciale werkgroep betreft die ik zojuist noemde, is het wenselijk en noodzakelijk verder te kijken dan de ietwat op sensatie gerichte conclusies die mij onder ogen zijn gekomen en die we in de pers gezien hebben, zoals wanneer gezegd wordt dat de Verenigde Staten de strijd verliezen om de schildpadden te redden. Nemen we een meer technisch standpunt in en bekijken we de gegevens terzake en de analyse die de Gemeenschap de speciale werkgroep heeft voorgelegd als bijdrage van een derde, dan komen we waarschijnlijk tot de conclusie dat de zaak wel iets ingewikkelder in elkaar zit. Het is een reëel feit dat de Verenigde Staten een verbod hebben ingesteld op de invoer van garnalen uit bepaalde Aziatische landen die zij hebben uitgenodigd voor onderhandelingen over de bescherming van de zeeschildpad. Vermoedelijk zou de speciale groep tot een andere conclusie zijn gekomen indien de Verenigde Staten serieuzer hadden geprobeerd tot overeenstemming te komen met die Aziatische landen alvorens een verbod in te stellen.
In elk geval zal deze speciale groep het debat aanzwengelen in de Commissie Handel en Milieu, waarin de Gemeenschap er steeds voor heeft gepleit dat de multilateraal overeengekomen maatregelen moeten passen binnen de regels van de WHO. De grondgedachte ligt dus in het verlengde van de door de Commissie aangehouden lijn. En ofschoon het mogelijk is dat de werkgroep een regel geeft die tegen de maatregel van de Verenigde Staten ingaat, kan een groot aantal van haar conclusies worden gezien als een stap naar erkenning van de royale manoeuvreerruimte waarover de leden van de WHO beschikken om de beleidsmaatregelen ter bescherming van het milieu en van hulpbronnen te nemen die zij geschikt achten, waaronder maatregelen die buiten hun eigen rechtsgebied ten uitvoer worden gelegd.
Het verslag van de heer Pimenta behandelt eveneens de kwestie van de jurisprudentie van de WHO en artikel 20 daarvan. De conclusies van de verschillende werkgroepen van de WHO en van de beroepsinstantie hebben in de loop der jaren een zekere jurisprudentie geschapen, en deze ontwikkelt zich stabiel in de richting die de Gemeenschap voorstaat, dat wil zeggen dat de regels die door leden van de WHO worden getroffen ter bescherming van het milieu dat buiten de grenzen van hun rechtsgebied valt, moeten worden gerespecteerd mits zij op multilaterale en niet op unilaterale wijze zijn vastgesteld.
Ofschoon er op dit gebied sprake is van vooruitgang, is de Commissie van mening dat voor een oplossing van de kwestie van de vrijstellingen die zijn vastgelegd in artikel 20 van de GATT niet uitsluitend kan worden volstaan met juridische uitspraken die worden gedaan in het kader van het systeem voor de beslechting van geschillen. Het belang van artikel 20 is dusdanig dat een aanpak op politiek niveau geboden is, wellicht in de vorm van een interpretatie of een algemeen akkoord van de WHO. De Commissie twijfelt er niet aan dat de continue vooruitgang welke door de beslissingen van de werkgroepen bereikt is, een goed uitgangspunt vormt voor interpretaties van deze aard.
Om over te gaan op het onderwerp van de ethische moraal ten opzichte van en de bescherming van dieren, dat de rapporteur in het onderhavige verslag heeft opgenomen, dit is naar mijn idee een kwestie die wij met enige voorzichtigheid tegemoet dienen te treden. Gezegd moet alleen dat we in deze periode de indruk moeten zien te vermijden dat we andere landen de les willen lezen over wat zij binnen hun eigen jurisdictie dienen te doen.
Wanneer zich een probleem voordoet met betrekking tot hun beleidsvormen, kunnen we hierop waarschijnlijk het best reageren door middel van samenwerking en door hen van onze gezichtspunten te overtuigen, onder meer middels bindende overeenkomsten. In elk geval mogen dergelijke vraagstukken niet het werkprogramma van de commissie gaan belasten, dat zich naar het oordeel van de Commissie bezig dient te blijven houden met problemen die specifiek met het milieu te maken hebben.
Dergelijke vraagstukken zouden wellicht aan de "groep vooraanstaande personen" moeten worden voorgelegd. In principe staat de Commissie positief tegenover het idee om deze groep op te richten maar zij wenst nader te worden ingelicht over de precieze taak van deze groep alvorens zij hierover toezeggingen doet. Het spreekt vanzelf dat het werk van deze groep het werk van de commissie niet mag overlappen en dat zij een breed mandaat zou moeten krijgen, waaronder niet alleen traditionele problemen in verband met handel en milieu zouden vallen maar ook vraagstukken zoals onder andere de ethische aspecten van de bescherming van dieren, de gezondheid van de mens en consumentenbescherming. Niettemin en zoals in het verslag van de heer Pimenta wordt aangegeven, dienen onze inspanningen in de eerste plaats te zijn gericht op het consolideren van de werkzaamheden van de commissie zelf.
Wat betreft het "filosofische" debat zou de Commissie het gezichtspunt van de rapporteur omarmen, in die zin dat het debat over handel en milieu voldoende gerijpt is om ingrijpen op een meer politiek niveau mogelijk te maken. De rijpheid van het debat is in hoge mate te danken aan de constructieve inspanningen van de Gemeenschap in de commissie, inspanningen die nu moeten worden opgevoerd. Zoals Sir Leon Brittan afgelopen maand in Genève heeft opgemerkt, acht de Commissie het echter eveneens nuttig een bijeenkomst op hoog niveau over handel en milieu te houden, voordat de ministersconferentie van de WHO in 1999 plaatsvindt. Deze bijeenkomst, die zal worden gehouden onder auspiciën van de WHO, zou het werk van de commissie kunnen consolideren in die zin dat zij tot gevolg heeft dat de regeringen meer belang hechten aan handel en milieu doordat de kwestie een vaste plaats krijgt in het programma van de WHO, met het oog op de voorbereidingen van de conferentie van 1999. En wat nog het belangrijkste is: een politiek initiatief op hoog niveau en van deze aard zou de blokkade waardoor we tot nog toe niet de vorderingen hebben bereikt die we voor ogen hadden, uit de weg kunnen ruimen en een oplossing kunnen geven voor een groot aantal van de kwesties die de heer Pimenta in zijn verslag aan de orde stelt.
De Commissie wenst derhalve met het Parlement samen te werken aan initiatieven zoals het onderhavige die ons in de gelegenheid stellen het milieu in het centrum van onze prioriteiten op zowel handels- als milieugebied te situeren, zodat het milieu in de algemene onderhandelingsronde een belangrijke plaats krijgt toebedeeld.
In verband met sommige opmerkingen van de heer Pimenta zou ik hieraan nog willen toevoegen dat de Commissie wat haar betreft akkoord gaat met het idee van een "groep vooraanstaande personen" , met betrekking tot hetwelk ik al heb aangegeven dat de Commissie dit een sympathiek voorstel vindt; de ministersconferentie van mei moet ongetwijfeld worden beschouwd als een tussenstap tussen twee ministersconferenties en de Commissie is zeer zeker niet van plan een bepaald onderwerp of sector extra te belichten, zoals zij evenmin voornemens is met eigen initiatieven aan te komen, terwijl zij zich wel positief zal opstellen ten aanzien van voorstellen van overige partijen.
Wat betreft de steun van de Commissie, in Genève, aan het idee van een plechtige politieke verklaring, dat de heer Pimenta vanavond heeft geopperd, zijn wij van mening dat de ministersconferentie van mei moet worden beschouwd als een tussenstap tussen twee ministersconferenties, en de Commissie is kennelijk niet van zins speciale aandacht te hechten aan deze kwestie, maar naar onze indruk en volgens het verslag van de heer Pimenta zou deze verklaring ten doel hebben, het proces een nieuwe politieke impuls te geven; de Commissie erkent dat het debat nieuw leven moet worden ingeblazen en vandaar haar voorstel, dat ik eerder al heb genoemd, om deze bijeenkomst van hoge ambtenaren te organiseren.
Dat zijn de belangrijkste onderwerpen waarop ik heb willen ingaan. Verder zou ik mevrouw Pollack in verband met haar opmerking over het protocol van Kyoto willen zeggen dat er volgens de Commissie geen enkel risico bestaat dat het protocol niet te verenigen zou zijn met de Wereldshandelsorganisatie, en wat betreft het multilateraal akkoord inzake investeringen waarover is onderhandeld in het kader van de OESO, is de Commissie bereid zo ver te gaan als nodig mocht zijn - wat ik hier met stelligheid wil verklaren - om te garanderen dat buitenlandse investeerders de nationale normen inzake de bescherming van het milieu zullen naleven. Dat zijn enkele punten van commentaar die ik heb willen noemen in verband met dit verslag van de heer Pimenta dat de Commissie bijzonder sympathiek voorkomt en dat haar van groot belang lijkt, evenals de betogen die vervolgens gehouden zijn.

Pimenta
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen een opmerking ter attentie van de dienst van het Parlement: paragraaf 4 is in alle talen foutief. Het is niet het preventiebeginsel, maar het voorkomingsbeginsel. Ik verzoek de dienst deze fout te corrigeren, aangezien dit een belangrijke aangelegenheid is.
Ik zou dan nu, om verder te gaan, allereerst de commissaris willen bedanken voor zijn aanwezigheid. Ik ken hem goed en ik weet - door zijn verleden en zijn gesteldheid in het leven - dat hij een eerlijk man is wanneer hij het over milieuaangelegenheden en over de betrokkenheid van de maatschappij heeft. Niettemin - en ik hoop dat ik op u kan rekenen, commissaris Oreja, wanneer u zich, als onze bondgenoot, in de Commissie sterk maakt voor dit punt - wil ik de Commissie als college, dus in haar geheel, op het hart drukken dat er in mei bij de bijeenkomst in Genève echt een verklaring over het milieu moet komen, nu deze in Singapore achterwege is gebleven. In Singapore is immers, zoals u weet, zelfs niet het verslag van de Commissie Handel en Milieu (CTE) geratificeerd, en als nu in mei opnieuw geen verklaring inzake het milieu wordt afgelegd, betekent dat, dat wederom een jaar verloren gaat met discussies op ambtelijk niveau. Wat echter nodig is, is een politieke impuls op het hoogste niveau in de WHO; als die impuls achterwege blijft, komt ook het debat niet opnieuw op gang.
Ten tweede moet de bijeenkomst op hoog niveau geen bijeenkomst van hoge ambtenaren zijn; er is een impuls van minísterswege nodig. Het zijn immers de ministers en niet de directeuren-generaal - hoe bekwaam zij op technisch niveau ook mogen zijn - die in de respectieve parlementen politiek verantwoordelijk zijn en daar politieke richtsnoeren meekrijgen. Het zijn ministers van handel en ministers van milieu, net zoals het hier in het EP leden van de Europese Commissie zijn. Ik verzoek de commissaris om in de Commissie echt duidelijk te maken dat het het Parlement er veel aan gelegen is, dat er een politíeke impuls wordt gegeven en dat deze kwesties op politíek niveau worden behandeld; daarbij gaat het Parlement overigens in het geheel niet voorbij aan het uitstekende werk dat de technici, met name de Europese technici, op dit terrein verricht hebben.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, ik heb terdege kennis genomen van het betoog van de heer Pimenta. Ik zal dit in gedachte houden en zijn standpunt overbrengen aan het College van commissarissen.

De Voorzitter
Dank u zeer, commissaris Oreja.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Cultuurstad van Europa
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0083/98) van de heer Monfils, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair initiatief ten behoeve van het evenement "Cultuurstad van Europa" (COM(97)0549 - C4-0580/97-97/0290(COD)).

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, sinds 1985 is het aanduiden van de Cultuurstad van Europa overgelaten aan de Raad van ministers van de Unie. De beslissingen waren niet altijd gebaseerd op de culturele waarde van de projecten. Voor 2000 heeft Europa trouwens helemaal geen keus gemaakt, aangezien het heeft laten gebeuren dat er negen steden als Cultuurstad werden aangeduid.
Met haar richtlijn wil de Commissie meer belang toekennen aan de Cultuurstad van Europa en de keuze objectiever laten verlopen. Wat betreft de procedure stelt de Commissie voor een jury in het leven te roepen. Die brengt advies uit, waarop de Commissie een stad voordraagt. Na raadpleging van het Europees Parlement duidt de Raad vervolgens bij gekwalificeerde meerderheid de Cultuurstad van Europa aan. Overigens breidt de richtlijn de keuzemogelijkheid uit tot de landen van de Europese Economische Ruimte. Zij stelt ook strengere eisen aan het presentatiedossier. Ik ben de leden van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media erg dankbaar voor het buitengewoon grondige debat dat we hierover hebben kunnen voeren. Sommige commissieleden zijn hier trouwens aanwezig. Het debat heeft erin geresulteerd dat de commissie de amendementen die u worden voorgelegd bijna unaniem heeft goedgekeurd. Ze liggen overigens ook in de lijn van de voorstellen uit mijn verslag.
Er zijn zeven punten die me interessant lijken. Ten eerste stellen wij voor om de Cultuurstad voortaan aan te duiden langs communautaire weg en niet, zoals vroeger, langs intergouvernementele weg. Een stad dient haar kandidatuur dus rechtstreeks bij de Commissie in, zonder tussenkomst van haar land. Ik weet dat een deel van de Raad fel gekant is tegen deze formule. Er zijn er zelfs die willen dat de cultuursteden van Europa bij toerbeurt worden aangeduid door de lidstaten, of door de lidstaat die het voorzitterschap van de Unie waarneemt. Zo zou na Groot-Brittannië Oostenrijk voor zes maanden een Oostenrijkse stad aanduiden, daarna Zweden, Denemarken, België, enzovoort.
Als we dat doen, maken we het idee van een Europese culturele hoofdstad voorgoed kapot. De culturele hoofdstad van Europa mag niet op grond van toevallige omstandigheden worden aangeduid. Het mag geen gelegenheidskeuze van een lidstaat worden. De kandidatuur van een stad moet beoordeeld worden op grond van puur culturele criteria. Ook moet gekeken worden naar de potentiële Europese uitstraling van het ingediende culturele project. Ik ben ervan overtuigd dat de overgrote meerderheid van dit Parlement het bijna unanieme standpunt van de parlementscommissie zal delen en niet zal accepteren dat het oorspronkelijke idee achter de Cultuurstad van Europa te grabbel wordt gegooid.
Ten tweede hebben we de onafhankelijkheid van de jury willen vergroten. We leggen de nadruk op het gehalte en de culturele deskundigheid van de leden.
Ten derde stellen we voor bij de keuze van de stad de medebeslissingsprocedure over de hele lijn toe te passen. Dit houdt in dat het Parlement nauw wordt betrokken bij de keuze, en dat zijn rol niet wordt beperkt tot het uitbrengen van een advies.
Ten vierde vinden we dat een kandidaat-stad een specifiek cultureel project moet kunnen indienen in combinatie met andere steden, zelfs van buiten de Europese Unie. Die kunnen bijvoorbeeld liggen in een land uit de Europese Vrijhandelsassociatie, of in de Europese Economische Ruimte. Maar daarbij blijft de stad die de kandidatuur indient als enige verantwoordelijk tegenover de Europese Unie, en draagt ook alleen zij het predikaat Cultuurstad van Europa.
Ten vijfde heeft de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media de kandidaturen inhoudelijk willen verdiepen door het accent te leggen op artistieke creatie. Met andere woorden, het cultureel programma mag niet zomaar zijn overgenomen van andere landen of steden. Verder moet het culturele project geïntegreerd worden in de sociale structuur van de stad en moeten burgers en groepen uit de samenleving er zoveel mogelijk bij betrokken worden. Tenslotte moet in de kandidatuur worden aangegeven hoe de stad haar initiatieven na het culturele jaar gaat voortzetten.
Ten zesde vereisen het verhoogde belang van de Cultuurstad van Europa en de strengere toelatingseisen een grotere financiële steun. Wij stellen een bedrag voor van twee miljoen ecu, uiteraard zonder dat daarbij de mogelijkheid wordt opgeofferd om gebruik te maken van andere voordelen, zoals de structuurfondsen.
Ten zevende handhaven we het voorstel een Europese cultuurmaand in te voeren voor landen buiten de Europese Unie. Die zullen daar onmiskenbaar belangstelling voor tonen, op voorwaarde dat er voldoende werk van wordt gemaakt.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en het Europees Parlement hebben snel gewerkt. Zoals gezegd hebben we de aanduiding van de Cultuurstad van Europa tot een krachtig onderdeel willen maken van het Europese cultuurbeleid. Wij dringen erop aan de procedure zo snel mogelijk af te werken. Op die manier kan alles nog voor het einde van het jaar geregeld zijn en kunnen we de nieuwe richtlijn toepassen bij de aanduiding van de volgende Cultuurstad van Europa in 2002. Dat is ook de wens van de Europese Commissie, en in het bijzonder van commissaris Oreja, die ons vanavond met zijn aanwezigheid heeft verblijd.

De Coene
Voorzitter, mijnheer de commissaris, het doet ons werkelijk veel plezier dat u in ons midden bent op dit late uur. Wij zijn heel erg blij omdat wij eigenlijk een mededeling te doen hebben. Dit is ongetwijfeld in Europa het meest gekende culturele programma. Als je zou vragen aan burgers: noem één cultureel programma dan kennen zij bijna allemaal het project "cultuurhoofdsteden van Europa" . Maar wat zo vreemd aan dit project is, is dat het intergouvernementeel wordt beslist ten eerste, en, ten tweede dat er eigenlijk geen geld voor is.
Dat wil het Parlement corrigeren. U wilt dat ook corrigeren. Want wat gebeurt er vandaag? De ministers van Cultuur beslissen op volledig arbitraire manier wat er zal gebeuren. En u anticipeert daarop en u zegt: wij gaan een nieuwe procedure doen en artikel 128 aanpassen en de unanimiteit vervangen door de gekwalificeerde meerderheid. Dat is een zeer goed voorstel, maar u mag het ons niet kwalijk nemen: in plaats dat nu het eerste en het laatste woord bij de Raad komt, met uw voorstel komt eigenlijk het eerste en het laatste woord bij de Commissie. Het is al veel beter, want het is op zijn minst al communautair.
Maar wat stelt het Parlement voor? Ten eerste, de rapporteur, de heer Monfils, heeft het gezegd: meer middelen ten tweede, een hoger niveau. Wij willen hebben dat zeven onafhankelijke experten uit de culturele sector de keuze maken en dat zij niet alleen het eerste woord hebben, maar ook het laatste woord. Daarom precies vragen wij niet alleen een advies van het Parlement, maar controlebevoegdheid van het Parlement om erop toe te zien dat de selectieprocedure, zoals vastgesteld, zoals gedaan door de jury ook wordt gevolgd door de instellingen.
Wat gebeurt er nu intussen? Dat is eigenlijk wel een beetje spijtig, hoor. De Raad van ministers schijnt een akkoord te hebben waarbij zij zeggen: niet te vroeg, wij gaan voorlopig zelf nog een beetje aanduiden en dan in het jaar 2005 of 2006 kan er misschien een procedure zijn en zij stellen dan een beurtrol voor. Wel, eigenlijk als Belg en als Vlaming, zou ik zeer tevreden moeten zijn, want de Raad van ministers heeft gezegd dat het in 2002 Brugge zal zijn, maar eigenlijk ben ik daar niet tevreden mee. Want de aanduiding zou moeten gebeuren op basis van criteria van kwaliteit, van inhoud, van culturele uitstraling, van internationale dimensie en het gebeurt niet op die manier. Het gebeurt eigenlijk via een arrangement, een pover arrangement, tussen lidstaten.
Alstublieft, vrienden, laat ons daaruit geraken, laat ons werkelijk een culturele dimensie geven aan dit project en laat ons het niveau verhogen. De heer Monfils heeft het gezegd: in de commissie cultuur hebben wij bijna met unanimiteit dit verslag gestemd. Het ziet ernaar uit dat wij morgen ook waarschijnlijk min of meer unaniem dit verslag zullen stemmen.
Wij nodigen u uit, commissaris, samen met ons dit gevecht te voeren tegen de Raad van ministers en ervoor te zorgen dat het project "cultuursteden van Europa" een communautaire dimensie krijgt, een hoog kwalitatieve dimensie krijgt, een hoog culturele dimensie krijgt. Het komt er niet op aan dat iedereen zo iets mag aanduiden, want dan heeft het geen uitstraling. Het komt er op aan dat een cultuurstad werkelijk tot en met het symbool is dat jaar van wat Europa betekent op het vlak van cultuur en dat wij daar volop voor kiezen.
Commissaris, dat was maar in een notendop want de rapporteur heeft de voorstellen uitgebreid in detail uitgelegd. Wij hopen dat u zich kunt scharen achter onze voorstellen en wij danken u.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het doet mij genoegen dat mijn fractie mij heeft verzocht om als eerste namens de Fractie van de Europese Volkspartij het woord te voeren over "Cultuurstad van Europa" , want ik vind dit idee echt geniaal, een echt ei van Columbus. Ik hoop dan ook dat wij het niet in de kiem smoren.
Dit programma moet vanaf het jaar 2002 niet meer een experimenteel karakter dragen - dat van proefproject van intergouvernementele aard dat een aantal jaren geduurd heeft -, maar omgezet worden in een echt communautair initiatief waarin regeringen, Commissie en Parlement de verantwoordelijkheid delen. Deze verandering achten wij van cruciaal belang om het initiatief het drievoudige karakter mee te geven waaraan wij veel belang hechten: het moet het nationale, regionale en locale cultuur-eigen vertegenwoordigen - en daar hechten de nationale regeringen natuurlijk aan -, het moet de gemeenschappelijke Europese cultuur tonen - iets waar de Commissie natuurlijk veel aan gelegen is -, en het moet uitdrukking geven aan de krachten die in de samenleving leven - en daar gaat het het Parlement vanzelfsprekend om. Dit initiatief niet op communautair niveau brengen en het niet aan de medebeslissingsprocedure onderwerpen, zoals het Parlement voorstelt, zou betekenen dat het op losse schroeven wordt gezet en de toekomst ervan onzeker wordt.
De voorstellen van het verslag-Monfils vormen een belangrijk signaal voor de burgers. Zij bewijzen dat de Europese instellingen in staat zijn om een programma te herkennen dat toont wat het waard is; in dit geval stellen wij een ruimere begroting voor en een uitbreiding van het aantal deelnemers, waardoor het programma de kans krijgt zijn gehele potentieel tot gelding te brengen. We zullen zien of de Commissie en de lidstaten zich aansluiten bij de genereuze houding van het Parlement, dat een referentiebedrag van twee miljoen ecu voorstelt.
De Europese cultuurstad heeft, sinds het project in 1985 van start ging, verscheidene vormen aangenomen en de laatste jaren een volwassenheid laten zien die zich niet alleen in de samenhang en de vernieuwing van de meeste door de steden voorgestelde programma's heeft geuit, maar ook en vooral in het belang dat het aspect van de transformatie van het stedelijk beeld in enkele gevallen heeft gekregen. Dit is belangrijk om te waarborgen dat het effect van een investering langer duurt dan het feestjaar van de stad.
Vanaf het jaar 2002 zal de Europese cultuurstad, mits het voorstel van het Parlement wordt aangenomen, niet los van haar inwoners tot stand kunnen komen, noch los van andere steden binnen en buiten de Unie waarmee de betrokken stad wordt uitgenodigd zich te associëren. De Europese cultuurstad moet verleden en toekomst koppelen en daarbij, zoals het verslag ook bepleit, de relatie tussen het hergebruik van het erfgoed en de hedendaagse scheppingsdrang op de voorgrond te stellen. Het programma moet ook trachten lokale initiatieven een ruimere verspreiding naar andere steden en andere regio's in Europa te geven.
In de toekomst moeten steden zich rechtstreeks, dus buiten de nationale regeringen om, kandidaat kunnen stellen voor cultuurstad, de cultuurstad moet door een raadgevende, onafhankelijke jury worden geselecteerd, en tot besluit moet de keus door de drie Europese instellingen worden goedgekeurd. Met dit voorstel mikt het Parlement duidelijk op het initiatief en de verantwoordelijkheid van de steden zelf. Het voorstel kan bijdragen tot een belangrijkere rol voor middelgrote en perifeer gelegen steden die zich moeilijker kandidaat zouden kunnen stellen als de keus zou afhangen van nationale regeringen.
Het op zich goede voorstel van de Commissie is moedig aangevuld door het Parlement. Mogen de lidstaten het potentieel inzien van hetgeen wij hun voorstellen, opdat de doelstelling wordt bereikt die wij gemeenschappelijk hebben: het versterken van de cohesie van Europa via culturele samenwerking.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, namens mijn fractie wil ik de heer Monfils bedanken voor en complimenteren met zijn uitstekende verslag. Het op initiatief van Melina Mercouri 13 jaar geleden ontstane evenement "Cultuurstad van Europa" is een onbetwist succes. In het jaar 2000 hebben alle lidstaten van de Unie hun eigen culturele jaar gehad. Finland moet echter als enige lidstaat zijn culturele jaar met acht andere steden delen. Hier is op zich niets aan te doen, maar ik ben sterk van mening dat ook Finland, en misschien kan gezegd worden vooral Finland, als relatief onbekende nieuwe lidstaat een eigen status van cultuurstad nodig had gehad. Helsinki had ook zijn eigen culturele jaar verdiend, als men denkt aan het internationaal gezien hoogwaardige, maar tegelijkertijd originele culturele aanbod van de stad en de vele culturele werkzaamheden die nu voor het jaar 2000 worden verricht.
Het verdelen van het culturele jaar over vele steden ondergraaft de mogelijkheden van elke stad om de ontwikkeling van haar cultuur zichtbaar naar voren te brengen. In het volgende programma moet de status en verantwoordelijkheid van culturele hoofdstad duidelijk slechts aan één stad per keer gegeven worden. De belangrijkste verdienste van het evenement "Cultuurstad van Europa" is uiteindelijk de blijvende maatschappelijke invloed, en het is daarom noodzakelijk ernaar te streven een groot publiek deel te laten nemen en te inspireren. Dan zal de functionele en scheppende invloed ook na het culturele jaar voortduren. Het culturele jaar moet hoofdzakelijk zijn gebaseerd op de eigen financiële middelen van de stad en de eigen specifieke kenmerken, geschiedenis en de uitdagingen van de verandering. Op het eigen culturele fundament kan dan de internationale wisselwerking en het aanbod worden gebouwd die het gekozen thema ondersteunen.
Het ontstaan van blijvende projecten van culturele uitwisseling is een van de belangrijkste Europese doelstellingen. Hoewel er naar samenwerking tussen verschillende steden moet worden gestreefd, is de hoofdverantwoordelijkheid van één stad belangrijk en de stad kan dan, als ze dat wil, op basis van ligging en geschiedenis of culturele banden een passende partnerstad zoeken om het culturele jaar mee te realiseren, bijvoorbeeld een partnerstad uit een kandidaat-land. Ik hoop dat de Commissie het plan voor een "Europese cultuurmaand" voortzet en verder ontwikkelt. Dat is een uitstekende mogelijkheid voor bijvoorbeeld geassocieerde landen om hun culturele erfenis en scheppende activiteiten te ontwikkelen.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, dat wij een gemeenschappelijke markt, gemeenschappelijke politieke instellingen en een gemeenschappelijke munt tot stand willen brengen vloeit voort uit de eenmaking van Europa. Ze moeten ervoor zorgen dat de mensen in de Europese Unie naar elkaar toe groeien en hun krachten bundelen. Het fundament waarop de landen van de Europese Unie nu al sedert bijna een halve eeuw aan hun Gemeenschap bouwen, de bodem waarop die moet gedijen, is wat de volkeren op ons continent reeds sedert verschillende duizenden jaren verbindt, namelijk onze gemeenschappelijk cultuur. Het communautaire initiatief "Cultuurstad van Europa" steunt op die idee. Met dat initiatief bezinnen wij ons op de vraag wat de Europeanen op de gedachte heeft gebracht zich politiek te verenigen en die eenheid te versterken.
De Europese steden zijn al sedert lange tijd centra van cultureel leven. Beeldende kunst, muziek, literatuur, dans, theater, film en architectuur gedijen het best waar mensen bijeenkomen om cultuur te scheppen of in zich op te nemen. Het initiatief "Cultuurstad van Europa" moet bij de burgers van de Unie nieuwe belangstelling voor het cultuurgoed in de steden wekken en hun aandacht voor de schoonheid daarvan aanwakkeren. Om cultuurstad van Europa te worden is het echter onvoldoende naar zichzelf te kijken. Alleen steden die hun stedelijke cultuur in een Europese context plaatsen, komen voor de eretitel in aanmerking. In welk opzicht werd de stad door Europa beïnvloed en wat heeft de stad voor Europa gedaan? Dat duidelijk maken en in culturele manifestaties laten zien is de doelstelling van de Europese steden. Daarin zullen zij des te beter slagen naarmate zij, zoals in dit initiatief wordt voorgesteld, voor hun projecten met andere Europese steden samenwerken en cultuurscheppers uit die steden bij hun acties betrekken.
In alle lidstaten van de Europese Unie is men het er fundamenteel over eens dat de lidstaten hun culturele eigenheid moeten behouden om de culturele diversiteit in Europa te bewaren. Ondanks alle aandacht voor de rijkdom van die verscheidenheid beoogt het initiatief "Cultuurstad van Europa" juist de instandhouding van onze gemeenschappelijke wortels waaruit die verscheidenheid is gegroeid. Het grote voordeel van dit initiatief is dat het alle burgers van de Unie kan bereiken. Iedereen kan immers cultuur scheppen en daarin vreugde vinden. Juist omdat de cultuur zulke krachtige integrerende werking heeft, beklemtonen wij als Europees Parlement nadrukkelijk dat wij vanaf 2002 als democratisch gekozen orgaan aan de besluitvorming over de "Cultuurstad van Europa" willen deelnemen en dat wij voor de financiering van het initiatief jaarlijks twee miljoen ecu ter beschikking willen stellen. Tot besluit dank ik de rapporteur voor zijn voortreffelijke verslag.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik wens vooreerst collega Monfils te feliciteren met zijn uitstekend verslag. Het evenement "cultuurstad van Europa" behoort tot de weinige projecten die tot de verbeelding van een ieder spreken, heel wat economische voordelen opleveren voor de stad en op steun van de zakenwereld kunnen rekenen.
De rapporteur legt er terecht de nadruk op dat de omvang van een stad noch haar politiek gewicht binnen een land van doorslaggevend belang is. In het verleden hebben wij voornamelijk aandacht geschonken aan hoofdsteden. Met de nieuwe richtlijn is het de bedoeling dat ook kleinere steden kansen krijgen. Voorwaarde is evenwel dat de kandidaat-steden een duidelijk project presenteren dat zich richt op de toekomst van de stad en dat uitgaat van haar eigenheid en haar rol in de Europese geschiedenis.
Een belangrijk punt voor deelname van kleinere steden aan het programma is dat Europa voldoende middelen voorziet. Mijn stad Brugge bijvoorbeeld, die kandidaat is voor het jaar 2002, heeft überhaupt niet de mogelijkheden en infrastructuur die hoofdsteden wel hebben. Vandaar mijn steun voor het amendement dat 2 miljoen ecu voorziet.
Tenslotte ben ik het eens met het voorstel dat kandidaat-steden rechtstreeks en niet via hun regering hun kandidatuur kunnen indienen bij de Europese Commissie. Als er daar nog een onafhankelijke jury bijkomt en een parlement dat de doorslag kan geven in de keuze van de stad zie ik een echte democratisering van de selectieprocedure. Wij hopen dat de goedkeuring van deze richtlijn dit jaar zal kunnen worden afgerond, zodat vanaf 2002, zoals gepland, de selectie volgens deze nieuwe richtlijn zal kunnen gebeuren.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank collega Monfils voor het geslaagde werk dat hij voor het opstellen van het verslag heeft verricht. Het is belangrijk te benadrukken dat via het programma "culturele hoofdstad" ook aan andere hoofdsteden dan die van de EU de mogelijkheid geboden moet worden bij een groot publiek bekend te raken. Het ontstaan van duurzame projecten van culturele samenwerking kan niet alleen worden bevorderd door projecten die zijn gericht op één stad, maar ook door regionale, grensoverschrijdende projecten. Eén stad moet echter de coördinatie op zich nemen van de te realiseren samenwerkingsprogramma's.
Voor de financiering van de programma's moeten voldoende financiële bijdragen van de EU worden verkregen, maar nog belangrijker is het betrekken van het bedrijfsleven bij het voorbereiden en realiseren van de evenementen. Een grote inzet van het bedrijfsleven garandeert publiciteit voor de evenementen en de regio en kan via economische banden ook de ontwikkeling van duurzame projecten in de toekomst bevorderen.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de heer Monfils gelukwensen met zijn uitstekend verslag, en hetzelfde geldt voor de cultuurcommissie. Het Parlement onderstreept het belang van de opname van de "Cultuurstad van Europa" in communautair kader en wijst op de noodzaak dit evenement te ondersteunen, dat sinds het werd ingesteld een groeiend succes heeft gekend.
Het door de Commissie voorgelegde initiatief heeft tot doel de culturele rijkdom en diversiteit van de steden in Europa te belichten en tegelijkertijd, zoals mevrouw Vaz da Silva zojuist heeft opgemerkt, de aandacht te vestigen op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Een doel dat in overeenstemming is met de geest van artikel 128 van het Verdrag.
Het doet de Commissie genoegen u mee te delen dat zij het merendeel van de door het Parlement voorgestelde amendementen heeft overgenomen waardoor de tekst er ongetwijfeld sterk op vooruit gaat. Niettemin zijn er een aantal amendementen - de nrs. 7, 10, 12, 13 en 14 en een deel van amendement 19 om precies te zijn - die wij liever niet in het oorspronkelijke initiatief zouden opnemen.
Laten we in de eerste plaats de amendementen 7 en 14 eens bekijken. De financiële middelen van het initiatief "Cultuurstad van Europa" zijn voorzien in het voorstel van de Commissie inzake het kaderprogramma dat de Commissie nog niet heeft goedgekeurd. Bijgevolg kan de Commissie in deze fase van de procedure nog niet akkoord gaan met amendementen die betrekking hebben op financiële steun, aangezien de begrotingsmiddelen deel dienen uit te maken van het kaderprogramma.
Aangaande amendement 8 over de indiening van kandidaturen acht de Commissie de steun en het initiatief van de staten een absolute voorwaarde voor het welslagen van het evenement. En wel om te vermijden wat ons verloren geld en moeite lijkt van de steden die van meet af aan geen kans maken te worden benoemd, bijvoorbeeld omdat het hun ontbreekt aan de benodigde infrastructuur om het evenement te huisvesten.
Wat betreft het laatste deel van amendement 9 en amendement 10 moet gezegd dat de Commissie met haar voorstel volstrekt niet beoogt het Parlement in een marginale positie te plaatsen, maar dat zij juist wenst dat het Parlement zijn deelname aan deze actie verhoogt, die gezien haar intergouvernementeel karakter nu wordt omgezet in een communautair initiatief.
In het voorstel van de Commissie wordt getracht de communautaire instellingen ten volle te betrekken bij de selectieprocedure die voldoende flexibel is om een beslissing op korte termijn mogelijk te maken, zodat de uitgekozen steden de tijd hebben zich op het evenement voor te bereiden.
De medebeslissingsprocedure zoals voorzien in artikel 189 b van het Verdrag is vereist om maatregelen ter bevordering van de culturele sector vast te stellen in algemene zin, maar zij lijkt ons niet de meest geschikte methode om een stad te selecteren, want gezien de complexiteit en de duur van het programma zou dit hierdoor in zijn functioneren kunnen worden belemmerd.
Te aanzien van de amendementen 12 en 13 is de Commissie van oordeel dat zij wat hun benadering betreft niet te rijmen zijn met de verbintenissen die de Gemeenschap met geassocieerde derde landen is aangegaan betreffende de mogelijkheid van deze landen aan communautaire programma's en acties deel te nemen.
Tenslotte zou de Commissie nog willen beklemtonen dat we alle procedures die in verband staan met het van start gaan van dit initiatief zo snel mogelijk moeten afsluiten, en wat dat betreft kan ik u zeggen dat de Commissie zich alle moeite zal getroosten en haar krachten zal aanwenden om de standpunten van de verschillende instellingen meer op een lijn te krijgen en ervoor te zorgen dat er een bevredigende oplossing komt waarbinnen de uitstraling en het succes van dit evenement behouden blijven en zelfs worden vergroot.
Ik zou de heer De Coene willen zeggen - die er zonet op wees dat de Raad al een besluit genomen had - dat de Raad geen enkele beslissing kan nemen zolang u uw standpunt niet heeft vastgesteld. En met uw welnemen bestijg ik hier mijn stokpaardje van institutionalist. De leden van de Raad kunnen wel overleg plegen maar beslissen kunnen zij niets, omdat er eerst een eerste lezing moet zijn, waarmee u zich nu bezighoudt, en de Raad daarna pas zijn standpunt bekend kan maken, waartoe hij de gelegenheid krijgt op 28 mei, wanneer hij het gemeenschappelijk standpunt zal kunnen bestuderen en indien gewenst ook zal kunnen goedkeuren.

Monfils
Heel kort, mijnheer de Voorzitter. Ik moet de commissaris zeggen dat zijn antwoord mij enorm teleurstelt, en wel op drie punten, zonder dat ik verder wil aandringen. Ik heb het maar niet over de financiering, een of twee miljoen ecu. Als u bedenkt dat de Europese Unie over 900 miljoen of een miljard, wat zeg ik, honderd miljard ecu per jaar beschikt, dan is dat natuurlijk belachelijk. Wel wil ik uw aandacht op twee punten vestigen, mijnheer de commissaris.
Ten eerste wijst u amendement 8 af. Dat stelt de steden nu juist in staat hun kandidatuur rechtstreeks bij de Commissie in te dienen. Ik dacht dat u de verdediger en stuwende kracht achter de culturele ontwikkeling van de Europese Unie was. Als u de keuze van de Cultuurstad aan de lidstaten overlaat, dan blijft er helemaal niets meer over van de bijzondere rol die de Cultuurstad van Europa zou moeten spelen. Het spijt me dat ik het moet zeggen, maar u speelt de lidstaten in de kaart en komt niet op voor de communautaire zaak die u hoort te verdedigen.
Ten tweede, mijnheer de commissaris, beweert u dat de medebeslissingsprocedure de zaken gaat vertragen. Mag ik u eraan herinneren dat u uw voorstel vlak voor het nieuwe jaar hebt ingediend? Ik ben aan mijn verslag begonnen rond 10 januari. Op 20 januari is het bij de vertaaldienst ingeleverd. De vertraging die het dossier heeft opgelopen is te wijten aan puur administratieve oorzaken en aan de timing. De cultuurcommissie heeft alles in de kortst mogelijke tijd afgewerkt. Als u mij komt zeggen dat wij als Parlement niet in staat zijn om een advies te geven over een Cultuurstad, dus om ja of nee te zeggen tegen Brugge, Salamanca, Helsinki of een andere stad, dan maakt u ons werk gewoon belachelijk. Wij hebben bewezen dat wij in drie maanden tijd, na een reeks vertragingen die niet aan het Europees Parlement te wijten waren, in staat waren een verslag op te stellen, te behandelen, te amenderen en goed te keuren. Ik heb daarom het gevoel, mijnheer de commissaris, dat u het Parlement althans op dat punt belachelijk wilt maken.
Ik zou in één woord willen eindigen, mijnheer de commissaris, met het volgende. U heeft met uw richtlijn een sterk cultureel symbool van de Europese Unie willen creëren. Wij waren het met u eens. We hebben uw idee niet alleen geaccepteerd en voorgedragen, maar we hebben het zelfs verbeterd. Mijnheer de commissaris, gaat u nu geen culturele symbolen neerhalen in een wereld als de onze. Culturele symbolen zijn essentieel voor het beleven van onze culturele diversiteit.

De Coene
Mijnheer de commissaris, ik wil zeker uw deskundigheid inzake institutionele zaken niet in twijfel trekken. Ik weet dat u een specialist bent terzake. Ik wil u maar één ding zeggen: als de Raad in het gemeenschappelijk standpunt de datum van inwerkingtreding van de richtlijn zou amenderen, namelijk in plaats van 2002 zou men 2005, 2006 kunnen stellen, komt dat de facto op hetzelfde neer, want er zijn nu al een aantal toezeggingen gedaan aan steden, aan landen op het intergouvernementele niveau. Iedereen weet dat, het is zelfs gepubliceerd in niet-officiële publicaties. Dus laat ons ook niet naïef zijn. Ik weet dat u zich daartegen verzet. Ik weet dat u dat niet accepteert omdat u inderdaad als commissaris wil toezien op de eigenlijke procedures. Maar laat ons wel wezen: gewoon middels dit eenvoudig amendement kan de Raad van ministers van Cultuur uithollen wat u bedoelt en wat wij willen. Dat is nu volop aan de gang.
Dus laat ons verstandig zijn en laat ons daarom meteen reageren en zeggen dat daar geen sprake van kan zijn. Ik wou alleen maar waarschuwen voor een aantal demarches die nu aan het gebeuren zijn. Ik wou dus absoluut niemand de les spellen.

Oreja Aguirre
Mijnheer De Coene, naar mijn idee gaat het hier om een verschil in interpretatie. Daar ik begrepen had dat u had gezegd dat de Raad al een besluit had genomen, was het enige wat ik zeggen wilde dat de Raad nog niets had kunnen besluiten omdat hij dat niet kan voordat het Parlement zijn standpunt bepaald heeft. Dat is een principekwestie. Over iets anders heb ik het niet gehad. Natuurlijk zijn mij net als u berichten ter ore gekomen over de standpunten die de Raad op dit moment denkt in te nemen. Mijn bedoeling was enkel die geruchten de wind uit te zeilen te nemen, omdat dit een institutionele kwestie betreft die mij ter harte gaat. De Raad kan geen beslissing nemen zolang u niets besloten heeft. Iets anders heb ik niet willen zeggen. Net als u weet ik echter dat er op het ogenblik geruchten circuleren over bepaalde doelstellingen die in de richting gaan die u heeft aangegeven. Laten we zien wat de Raad op 28 mei zegt, en meteen daarna zal ik de commissie cultuur bezoeken, mits die mij daartoe uitnodigt, om u te vertellen wat er in de Commissie en in de Raad is voorgevallen.
In de tweede plaats wil ik de heer Monfils zeggen dat het communautaire karakter van het initiatief niet afhankelijk is van het feit of het de steden of de staten zijn die bij de indiening van de kandidaturen betrokken zijn. Het is een kwestie van voorkeur. Ik heb het grootste respect voor uw standpunt dat ik bijzonder hoog acht en dat ik zonder enige twijfel zal bestuderen. Op dit ogenblik kan ik het amendement niet overnemen, maar dat betekent niet dat ik dat nooit zal doen.
Ik zal hierover nadenken en het bestuderen want ik heb grote waardering voor het werk van de heer Monfils. Ik kan het amendement nu niet accepteren omdat het volgens mij de juiste gang van zaken is als de staten niet beslissen welke stad het wordt maar wel de kandidaat-steden voordragen, terwijl het in de eerste plaats aan de Commissie en vervolgens aan de jury is om te beslissen welke stad cultuurstad van Europa wordt. U zegt dat de steden rechtstreeks moeten deelnemen. Ik heb daarover mijn bedenkingen. Wat ik wil is dat er een bepaalde zekerheid bestaat, en een staat kan die beter verschaffen dan een stad. Er zijn vele steden waarmee ik geen enkel probleem zou hebben, maar er zou best een stad kunnen zijn waarbij dat wel het geval was, en ik verkies een selectieprocedure via de staat. Maar begrijp mij goed, ik ben niet dogmatisch op dit punt. Het gaat niet om een theologische kwestie. U heeft mij een voorstel gedaan en ik ben thans nog niet in de positie om daarop in te gaan. Ik beloof u wel dat ik mijn gedachten hierover zal laten gaan.
Wat het tweede onderwerp betreft ben ik van mening - en het gaat alweer om een principekwestie - dat de algemene regel door middel van de medebeslissingsprocedure moet worden vastgesteld, en dat is waarmee u zich nu bezighoudt. U neemt nu beslissingen door middel van de medebeslissingsprocedure. Het kiezen van een stad is mijns inziens echter een uitvoeringsmaatregel en in geval van een uitvoeringsmaatregel dient mijns inziens niet gebruik te worden gemaakt van de medebeslissingsprocedure. De meningen daarover kunnen verschillen. U weet dat de grenzen tussen hetgeen wel of niet via de medebeslissingsprocedure kan worden besloten, niet altijd vastliggen. Wat dit punt betreft ben ik er voorstander van de medebeslissingsprocedure voor zover mogelijk toe te passen, wat ik ook heb gezegd op de Intergouvernementele Conferentie. Mijn zienswijze was algemeen bekend. In deze plenaire vergadering heb ik daarna hetzelfde gezegd met betrekking tot het Verdrag van Amsterdam. In dit geval echter hebben we naar mijn idee te maken met een uitvoeringsmaatregel. Gisteren heb ik hier in dit Parlement lange tijd uitgeweid over de comitologie, ook een uitvoeringsregel. Ik neem dus kennis van hetgeen de heer Monfils mij gezegd heeft. Ik ben er voorstander van algemene regels te onderscheiden van de concrete uitvoering en om die reden ben ik niet met zijn amendement akkoord gegaan.

De Voorzitter
Dank u zeer, commissaris Marcelino Oreja.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 0.05 uur gesloten)

