3. Ukraina: sprawa Julii Tymoszenko i innych członków poprzedniego rządu (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata w sprawie pięciu projektów rezolucji dotyczącej Ukrainy - sprawy Julii Tymoszenko i innych członków poprzedniego rządu.
Kristian Vigenin
Panie Przewodniczący! W imieniu ugrupowania Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim pragnę stwierdzić, że rozwój demokracji na Ukrainie jest dla nas priorytetem i nie możemy tu iść na kompromis. Ani zewnętrzne, ani wewnętrzne czynniki nie mogą podawać w wątpliwość dokonań narodu ukraińskiego.
Obecny rząd stara się, wykorzystując serię inicjatyw, ulepszyć tak podstawy legislacyjne, jak i skuteczność walki z korupcją. Dlatego musi otrzymać zachętę. Likwidacja poczucia bezkarności ukraińskich elit może stworzyć warunki do korzystnych reform, które zbliżą kraj do Unii Europejskiej i dadzą jego obywatelom perspektywy na przyszłość.
Obecnie ryzykujemy jednak, iż zostaniemy oskarżeni o ochronę czołowych postaci z poprzedniego rządu, w tym osobiście byłej premier Tymoszenko, przy pomocy europejskiego, politycznego "parasola”. Skoro oczekujemy od rządu ukraińskiego, by nie ingerował w pracę niezawisłego sądu oraz urzędu prokuratora, jakim prawem Europejska Partia Ludowa (Chrześcijańscy Demokraci) apeluje dzisiaj do samego Parlamentu Europejskiego, by zaangażował się w taką polityczną ingerencję? Jest dla mnie nie do przyjęcia, byśmy mieli wybaczyć wszystkie decyzje podjęte przez poprzedni rząd na Ukrainie. Taki dokładnie jest przekaz zgłoszonego tekstu, który w praktyce nawołuje do ukrywania indywidualnego nadużycia władzy pod pokrywką zbiorowej winy.
Wyważone podejście pozwoliło nam stworzyć wspólny projekt dzisiejszej rezolucji, która będzie konstruktywna i nastawiona na możliwości ściślejszej współpracy pomiędzy Ukrainą i Unią Europejską, podczas gdy w kraju będzie się przeprowadzać reformę sądownictwa i wdrażać działania antykorupcyjne. Opiera się ona jednakże na podejściu ideologicznym i konfrontacyjnym.
Apeluję, by tak zwany "wspólny projekt rezolucji” został odrzucony oraz byśmy zmobilizowali się, wspierając propozycję grupy S&D.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Bernd Posselt
(DE) Panie Przewodniczący! Chciałbym tylko zapytać kolegę posła, co znaczą ciągłe deklaracje dotyczące uniwersalności praw człowieka, skoro, w przypadku Ukrainy, sprawa nagle sprowadza się jedynie do spraw wewnętrznych. Stwierdzenie, że nikt nie powinien ingerować w wewnętrzne sprawy kraju jest starym, sowieckim argumentem. W przypadkach dotyczących praw człowieka będziemy zawsze ingerować, szczególnie w odniesieniu do tak ważnego partnera, jak Ukraina.
Kristian Vigenin
Panie Przewodniczący! Pragnę powiedzieć, że nie mówimy o ingerencji w wewnętrzne sprawy Ukrainy, lecz o nieingerencji w działalność niezawisłego sądu i urzędu prokuratora na Ukrainie. Uważam, że jest to oczywista różnica. Nie chcemy ingerencji politycznej ani ze strony rządu na Ukrainie, ani ze strony Parlamentu Europejskiego. Tymczasem, właśnie to dokładnie robimy w tekstach, które zostały zaproponowane w tak zwanym "wspólnym projekcie rezolucji”.
Skoro mówimy o uniwersalności - nie wiem, Panie Przewodniczący, ile mam minut - to spójrzmy dookoła, na państwa członkowskie Unii Europejskiej, gdzie mamy do czynienia z podobnymi przypadkami. Uwierzę Panu, Panie Pośle Posselt, że przestrzega Pan zasad i pragnie, byśmy egzekwowali prawa człowieka wszędzie - tak w Unii Europejskiej, jak i na Ukrainie - jeśli zaproponuje Pan taką rezolucję także w odniesieniu do Bułgarii, gdzie prowadzone jest dochodzenie wobec premierów i byłych ministrów, a postawione zarzuty są absurdalne.
Jaromír Kohlíček
autor - (CS) Panie Przewodniczący! Są momenty, gdy nie mogę wyjść ze zdumienia. Doświadczyłem takiej chwili, gdy miałem możliwość przeczytać projekt rezolucji w sprawie Ukrainy. Dotąd nie miałem pojęcia, że ministrom i premierom niektórych krajów przysługuje do końca życia specjalny immunitet.
Bezspornie niezwykły jest fakt, że z jednej strony Parlament Europejski żąda konsekwentnego działania przeciw korupcji, a z drugiej, gdy były członek rządu, pan Danyłyszyn, staje przed oskarżeniem i otrzymuje z tego powodu azyl polityczny i to w Republice Czeskiej - moim własnym kraju - bez żadnego wstępnego dochodzenia w sprawie. Tak się przypadkiem składa, że pan Danyłyszyn nigdy nie był członkiem jakiejkolwiek partii politycznej, więc oskarżenie wniesione przeciw niemu jest natury czysto gospodarczej.
Ustalmy spójny system sankcji wymierzonych w działania korupcyjne tak wewnątrz Unii Europejskiej, jak i poza nią. Jest to jak najbardziej słuszne, ale powinniśmy się zapoznać z konstytucją kraju, którego sprawa dotyczy i spróbować ustalić fakty. Dopiero wtedy gdy korupcja w krajach europejskich zostanie autentycznie wypleniona, powinniśmy próbować powrócić do władczych poleceń dawanych różnym krajom w rezolucjach, które są, niestety, przez nas przyjmowane.
Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordyckiej Zielonej Lewicy zgadza się z ogólnymi częściami rezolucji, ale ma poważne wątpliwości co do konkretnie wspomnianych punktów i dlatego nie poprzemy przedmiotowej rezolucji.
Michael Gahler
Panie Przewodniczący! Niestety, mamy podstawy, by wyrazić mocną krytykę wobec politycznej sytuacji na Ukrainie, a w szczególności wobec środków, jakie są wykorzystywane, by ograniczyć konstytucyjne prawa opozycyjnych polityków.
Przywódczyni opozycji, pani Tymoszenko i inne czołowe postaci, doświadczyły naruszenia praw człowieka, a przy pomocy opartych na motywach politycznych postępowań karnych oraz anachronicznego prawa procesowego uniemożliwiono im działalność polityczną. Każdy, kto zmienia konstytucyjne prawo osoby oskarżonej do wglądu do własnych akt w coś dokładnie odwrotnego, innymi słowy, w przymus wglądu do akt, i każdy, kto czyni to, jak w przypadku pana Lucenko, stosując uwięzienie, a w przypadku pani Tymoszenko wystosowując, jak dotąd, łącznie 44 wezwania, ewidentnie ukazuje, jaką jest osobą oraz że starym sposobem dopuszcza się nadużywania systemu sądowniczego w sporach politycznych.
Prezydent Janukowycz i jego władze muszą skończyć z tym prześladowaniem. On jest osobiście odpowiedzialny za dobro pani Tymoszenko, pana Lucenko oraz ich kolegów i zwolenników.
Panie Janukowycz! Pana postępowanie w tych sprawach będzie papierkiem lakmusowym dla Pana wiarygodności i Pana determinacji, by wprowadzić na Ukrainie europejskie wartości.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Paweł Robert Kowal
(PL) Panie Przewodniczący! W wielu sprawach zgadzam się z Panem, Panie Pośle. Wszyscy wiemy, jak ważne dla ugruntowania demokracji i praw człowieka było dla krajów w Europie Środkowej i Wschodniej wejście do Unii, a wcześniej perspektywa wejścia do niej. Chciałbym zapytać Pana Posła, czy jest gotów oświadczyć, że jest za tym, by dać taką polityczną perspektywę społeczeństwu ukraińskiemu i politykom wszystkich opcji, że droga do Unii Europejskiej jest dla nich otwarta i czy będzie w Parlamencie Europejskim popierał tego typu sformułowania?
Michael Gahler
Panie Przewodniczący! Obecne zachowanie rządu Ukrainy zdecydowanie nie ułatwi wejścia tego kraju do Europy.
Kristiina Ojuland
autorka - Panie Przewodniczący! Nie jesteśmy tu dzisiaj po to, aby wyrokować o faktycznej niewinności lub winie Julii Tymoszenko. Sprawy zaszły dużo dalej, ponieważ władze ukraińskie pominęły właściwe procedury prawne i podjęły działania stanowiące pogwałcenie rządów prawa.
Protestujemy przeciwko eliminowaniu oponentów politycznych na Ukrainie przy pomocy systemu sądowego. Oskarżeni muszą mieć przysługujące im, zapisane w ustawie, prawa, a środki podjęte przeciwko nim muszą być proporcjonalne do charakteru i powagi czynów karalnych, o które są oskarżeni.
Celem przedmiotowej rezolucji jest zwrócenie uwagi władz ukraińskich na pewne jawne łamanie rządów prawa, które oddalają Ukrainę od europejskich wartości, i które, jeśli staną się powszechne, zmniejszą szanse ich kraju na przyszłą integrację z Europą.
Raül Romeva i Rueda
autor - Panie Przewodniczący! Powodem, dla którego my, Zieloni, popieramy przedmiotową wspólną rezolucję jest to, iż uważamy walkę z korupcją za podstawowy czynnik ustanowienia i konsolidacji rządów prawa na Ukrainie, mając na uwadze właśnie pogłębienie jej relacji z Unią Europejską oraz wzmocnienie integracji z zasadami EU.
Dlatego więc zaznaczamy, że starania te wymagają sprawiedliwych, bezstronnych i niezawisłych postępowań sądowych. Dlatego z troską odbieramy rozpowszechnioną opinię, iż ostatnie sprawy wniesione przeciw pani Tymoszenko oraz niektórym członkom rządu są motywowane politycznie i ostrzegamy przed ewentualnym wykorzystaniem prawa karnego jako narzędzia do osiągania celów politycznych. Także dlatego apelujemy do ukraińskich władz, by zadbały o to, żeby środki prawne nie były wykorzystywane wybiórczo oraz żeby dochodzenia, oskarżenia i procesy odbywały się z zachowaniem maksymalnej przejrzystości.
Wreszcie, to jest także powód, dla którego apelujemy do ukraińskich władz, by unikały wszelkiego wybiórczego stosowania środków prawnych oraz nalegamy, by zagwarantowały zachowanie maksymalnej przejrzystości dochodzeń, oskarżeń oraz procesów; apelujemy również do Komisji, by udzieliła pomocy w reformowaniu sądownictwa na Ukrainie, wykorzystując do tego unijne programy budowania umiejętności, oraz by rozważyła możliwość utworzenia dla Ukrainy unijnej grupy doradczej wysokiego szczebla w celu wspomagania kraju w jego wysiłkach na rzecz dostosowania się do zasad unijnego prawodawstwa i sądownictwa.
Elena Băsescu
Panie Przewodniczący! Restrykcyjne środki podjęte przeciw Julii Tymoszenko są objawem kontynuowania przez obecny rząd serii działań skierowanych przeciwko członkom poprzedniego rządu, przy czym celem jest tu zastraszenie i osłabienie opozycji. Jesteśmy głęboko zaniepokojeni wykorzystywaniem systemu wymiaru sprawiedliwości do politycznych celów poprzez wybiórcze działania skierowane wyłącznie przeciw członkom opozycji. Stanowi to zagrożenie dla konsolidacji rządów prawa i demokracji na Ukrainie.
Apelujemy do władz w Kijowie, aby zadbały o to, żeby system wymiaru sprawiedliwości funkcjonował na zasadzie bezstronności, niezawisłości i przejrzystości, zapewniając oskarżonym sprawiedliwy proces. Równocześnie apelujemy do nich, by przestrzegały zasad demokratycznego państwa dla zapewnienia poszanowania praw człowieka, które to zobowiązania podjęły w ramach Partnerstwa Wschodniego. Musimy podkreślać fakt, iż poszanowanie tych zasad jest konieczne dla rozwijania współpracy pomiędzy UE a Ukrainą, także z myślą o zawarciu układu o stowarzyszeniu.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Panie Przewodniczący! Jednym z priorytetów nadchodzącej polskiej prezydencji jest umacnianie partnerstwa wschodniego. Ukraina jako najbliższy sąsiad Polski jest jednym z najważniejszych partnerów i ma szansę najbardziej na tym skorzystać. Podzielając zdania o konieczności przybliżania Ukrainy do Unii, uważam jednocześnie, że musi się ono wiązać z przyjmowaniem przez ten kraj europejskich standardów w dziedzinie rządów prawa i przejrzystości w życiu publicznym. Z dużym niepokojem śledzę skandale korupcyjne na Ukrainie oraz procesy polityków, w których strony rzucają oskarżenia, czasami w sposób groteskowy. Unia bardzo ostrożnie komentuje wydarzenia na Ukrainie. Także oświadczenie Wysokiej Przedstawiciel ds. Polityki Zagranicznej w sprawie Julii Tymoszenko miało niezwykle wyważony charakter.
Myślę jednak, że w ramach przyszłej współpracy Unii z Ukrainą należałoby stworzyć instrumenty, które w dłuższym czasie przyczyniłyby się do wzmocnienia rządów prawa w tym państwie. Mam tutaj na myśli ideę stworzenia np. grupy doradczej w celu zbliżenia prawa ukraińskiego do standardów europejskich, pomoc w różnych dziedzinach prawnych, w tym np. w szkoleniu sędziów. Uważam, że europejskie aspiracje Ukrainy, obwarowane z jednej strony warunkami, z drugiej powinny oferować chęć pomocy. Mam nadzieję, że taką postawę przyjmie polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej.
Leonidas Donskis
w imieniu grupy ALDE - Panie Przewodniczący! Ukraina jest krajem demokratycznym. Dlatego sygnalizujemy nasz niepokój partnerowi, sprzymierzeńcowi i przyjacielowi. Jak wszyscy wiemy, nikt na tym świecie nie jest doskonały, ale zgodnie z europejskimi standardami i normami politycznymi oraz zgodnie z logiką i wartościami demokracji oczekujemy, że władze Ukraińskie nie będą nadużywać swych uprawnień wspierając i organizując politycznie motywowane procesy, a zamiast tego zaoferują podejrzanym sprawiedliwy proces, a nie polityczną zemstę.
Julia Tymoszenko i inni członkowie poprzedniego rządu Ukrainy, którzy od dawna stanowili konkurencję dla prezydenta Janukowycza, nie powinni być traktowani jako winni zbiorowo lub na zasadzie skojarzenia oraz odpowiedzialni za to, co w praktyce politycznej jest postrzegane jako obowiązek. Przede wszystkim są oni wszyscy obywatelami demokratycznego państwa. My w żadnym razie nie występujemy tu z mową obrończą. My tylko przypominamy naszym przyjaciołom, jak działa demokracja.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Po sześciu latach od pomarańczowej rewolucji ukraińską politykę charakteryzują rywalizacja i napięcie. Była premier Tymoszenko oraz niektórzy członkowie jej rządu są obecnie ścigani sądownie za czyny o charakterze przestępczym, których rzekomo dopuścili się, gdy piastowali urząd. Zarzuty te pachną mi motywacją polityczną. Obawiam się, że prezydent Janukowycz usiłuje zneutralizować jedyną ukraińską wielkoformatową, cieszącą się popularnością postać polityczną, posiadającą wystarczająco dużo odwagi, by podważyć jego autorytet. Nie powinniśmy zapominać, że pomarańczowa rewolucja była bezpośrednią reakcją na podjętą przez Janukowycza próbę wygrania wyborów prezydenckich w 2004 roku za pomocą oszustwa. Nigdy nie był on ścigany sądownie za to przestępstwo.
Pani Tymoszenko cieszy się znacznym poparciem ludzi w zachodniej Ukrainie i uosabia nadzieje milionów swych rodaków. Co bardzo ciekawe, najpoważniejszych oskarżeń, dotyczących oszustw w budżecie przeznaczonym na leki, nie skierowano przeciwko Zinowijemu Mytnykowi, wiceministrowi zdrowia w tym okresie, który podpisywał i zakończył transakcję, ponieważ obecnie pojawił się znowu, co interesujące, jako nowy minister zdrowia w rządzie Janukowycza.
Jeśli pan Janukowycz pragnie zmniejszyć siłę polityczną pani Tymoszenko, powinien starać się tego dokonać w otwartej i demokratycznej walce na idee, a nie poprzez polityczną manipulację systemem wymiaru sprawiedliwości. I moje pytanie do pana posła Vigenina, gdyż jego socjalistyczne ugrupowanie ma powiązania z Partią Regionów Janukowycza: czy wierzy Pan w polityczną bezstronność Prokuratury Generalnej Ukrainy? Panie Pośle Vigenin, czy może Pan udzielić odpowiedzi?
Jaroslav Paška
w imieniu grupy EFD - (SK) Panie Przewodniczący! Ukraińską scenę polityczną cechuje przywództwo w stylu gubernatorskim, głęboko zakorzenione w minionej, sowieckiej epoce. Nawet przywódcy pomarańczowej rewolucji, prezydent Juszczenko i premier Tymoszenko, wykazywali pewne dziwne zachowania polityczne.
W rzeczy samej, tajemnicą poliszynela na Ukrainie i zagranicą jest fakt, że prawdziwą przyczyną kryzysu gazowego, który dotknął nas na początku 2009 roku, był rozdźwięk pomiędzy rodzinnymi klanami premier Tymoszenko i prezydenta Juszczenki, które walczyły o kontrolę nad zyskami z transportu gazu. Zgadzam się, że wykorzystywanie bezpodstawnych oskarżeń karnych wobec oponentów politycznych w celu represjonowania sił opozycyjnych jest nie do przyjęcia, ale uważam za wysoce aroganckie twierdzenie, że nikt z ekipy Tymoszenko nie wykonał niewłaściwego kroku w czasie ich chaotycznych rządów.
Ugrupowanie Tymoszenko przegrało wybory właśnie dlatego, że zwykli ludzie mieli dość szerzącej się korupcji oraz rozkradania mienia publicznego przez niektórych urzędników publicznych.
Dlatego, jeśli naprawdę chcemy pomóc Ukrainie w utworzeniu otwartego, demokratycznego społeczeństwa, powinniśmy skoncentrować się na zaleceniach systemowych, a nie mówić, że ci wysokiej rangi urzędnicy, którzy mogą być uroczy dla niektórych spośród Państwa lub z którymi mogą się Państwo przyjaźnić, powinni być traktowani choćby odrobinę lepiej niż inni oskarżeni o przestępstwa. Przecież tutaj, w Unii Europejskiej, mówimy także, iż wszyscy są równi, a to oznacza też równość wobec prawa.
Zuzana Roithová
(CS) Panie Przewodniczący! Metody wykorzystywane do prowadzenia dochodzenia w sprawie rzekomego łamania prawa przez panią Tymoszenko i innych opozycyjnych polityków całkowicie zdyskredytowały ukraińskie sądownictwo, policję i obecny rząd. Takie prześladowcze praktyki należały do arsenału totalitarnych reżimów komunistycznych w ubiegłym stuleciu, a ci obywatele UE, którzy żyli pod rządami tych reżimów są szczególnie na to uwrażliwieni. Postrzegamy to jako kolejne nadużycie uprawnień publicznych do dyskredytowania politycznych oponentów, co w demokratycznym społeczeństwie jest absolutnie niedopuszczalne. Zwracam uwagę na fakt, że w oczach świata podważa to w zasadniczy sposób niezawisłość ukraińskiego sądownictwa.
W tych okolicznościach apeluję do państw członkowskich UE o przyłączenie się do Republiki Czeskiej w gotowości do udzielenia azylu politycznego prześladowanym ukraińskim politykom opozycyjnym oraz, jeśli sytuacja na Ukrainie się nie zmieni, o wzięcie pod uwagę sankcji przeciw Ukrainie za łamanie międzynarodowego prawa.
Paweł Robert Kowal
(PL) Panie Przewodniczący! Zastanawiamy się, o czym w istocie mówimy, bo przecież fakty są powszechnie znane. I my opowiadamy się po stronie tych, którzy dziś mają kłopoty, i po stronie tych, wobec których nadużywana jest władza. Ale musimy wyciągać wnioski i wnioski musi wyciągnąć przede wszystkim władza na Ukrainie. Warunkiem budowy normalnego demokratycznego systemu na Ukrainie jest poszanowanie dla praw opozycji. I my dzisiaj stąd musimy to powiedzieć bardzo wyraźnie. Ale musimy sobie też w tej Izbie powiedzieć jedną rzecz bardzo wyraźnie. To jest doświadczenie Czech, Słowacji, także Wschodnich Niemiec. Nie ma w tej części Europy prawdziwej modernizacji, jeżeli nie jesteśmy w stanie wypowiedzieć przez swoje usta, że dla Ukraińców, nie dla tej czy innej władzy, jest miejsce w Europie. Choć nie dziś, choć nie za kilka lat, to ta perspektywa jest. Bez powiedzenia wyraźnie o tej perspektywie - i mówię to do wszystkich przyjaciół ze wszystkich stron Europy - będziemy de facto współuczestniczyli w konserwowaniu źle funkcjonujących systemów demokratycznych na Wschodzie. Nie miejcie co do tego złudzeń. To jest bardzo prosta rzecz. Więc my, oprócz tej debaty, też mamy coś do zrobienia - powiedzieć wyraźnie: drzwi są otwarte, nie bać się.
Marek Henryk Migalski
(PL) Panie Przewodniczący! Rozpocząłbym od słów pana Donskisa, który nazwał Ukraińców naszymi przyjaciółmi, sojusznikami. Rzeczywiście tak jest, tak należy traktować naszych przyjaciół w Kijowie. Chciałbym Państwu zadać pytanie. Podzielam podobne uwagi, rozterki większości Państwa, którzy dzisiaj zabierali głos. Ja też nie jestem usatysfakcjonowany tym, jak przestrzegane są prawa człowieka i jak funkcjonuje demokracja w Kijowie. A co Państwo zrobiliście, co ta Izba, co ci wszyscy, którzy dzisiaj tak pryncypialnie potępiają sytuację z panią Tymoszenko, co Państwo zrobiliście, żeby w Kijowie i w innych miastach Ukrainy poszedł jasny sygnał, że w nas mają swoich przyjaciół i sojuszników, że my na nich czekamy, że ta Izba kiedyś powinna być poszerzona o Ukraińców? Ponieważ przestrzeganie praw człowieka i przestrzeganie demokracji na Ukrainie jest w dużej mierze zależne od nas. Bardzo prosiłbym, żeby Państwo sobie to uświadomili.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Bernd Posselt
(DE) Panie Przewodniczący! Chciałbym tylko zapytać kolegę posła, czy nie wie, że dużą większością głosów przyjęliśmy w Parlamencie rezolucję - ja osobiście głosowałem za przedmiotową rezolucją - w której jasno podkreśliliśmy europejskie perspektywy dla Ukrainy. Uczyniliśmy to nie raz, lecz wiele razy.
Marek Henryk Migalski
(PL) Panie Pośle! Po pierwsze wiem, a po drugie, dziękuję za to. Pytanie jest tylko, czy to jest to, do czego mogliśmy się ograniczyć? Czy to jest rzeczywiście to, co z tej Izby i z instytucji unijnych może płynąć do Ukraińców, którzy walczą dzisiaj o to samo, co spotkało Polaków i Czechów? I tak już na koniec, ile tego typu pozytywnych sygnałów dla Ukraińców o członkostwie w Unii Europejskiej wypłynęło np. z rządu niemieckiego?
Seán Kelly
Panie Przewodniczący! Droga do demokracji jest często powolna i kręta. Niektóre kraje idą szybciej niż inne i widzimy to w przypadku krajów byłego Związku Radzieckiego, które są obecnie naszymi pełnoprawnymi partnerami tu w Parlamencie Europejskim.
Inne kraje idą nieco wolniej - może Ukraina jest tego przykładem? Niemniej jednak jest rzeczą ważną, by stwierdzić, że dokonała postępu, ale też, że musi iść dalej. Szczególnie dla ustanowienia prawdziwej demokracji musi: po pierwsze, promować społeczeństwo obywatelskie, po drugie, skończyć z kontrolą państwa, zwłaszcza nad organizacjami pozarządowymi, po trzecie, posiadać prawdziwie niezawisłe sądownictwo i po czwarte, mieć wolną i silną opozycję.
Nie ma prawdziwej demokracji bez wolnej, silnej i tryskającej energią opozycji. My, w Unii Europejskiej, musimy wykorzystać wszelkie środki, by zachęcić Ukrainę do powrotu do punktu wyjścia i stworzenia prawdziwej demokracji. Zrobiła już postęp, ale musi pójść nieco dalej.
Sari Essayah   -
(FI) Panie Przewodniczący! Oskarżenia wysunięte przeciw Tymoszenko są, jak sama powiedziała, czysto politycznej natury. Musimy także pamiętać, że kilku innych, byłych członków jej gabinetu jest również oskarżonych lub podejrzanych o korupcję.
Wydaje mi się, iż to pani poseł Ojuland wspomniała tu wcześniej, że nie jesteśmy w sądzie. Nie jesteśmy tu po to, by orzec, czy osoby te są winne czy niewinne. Zamiast tego pragniemy wszystkim przypomnieć, jak ważne jest, by przesłuchania te nie były wybiórcze oraz że postępowania sądowe muszą być jawne i niedyskryminacyjne.
Chciałabym podziękować Lady Ashton za to, że w maju dała wyraz swemu zaniepokojeniu w odniesieniu do zarzutów przeciwko przywódcom ukraińskiej opozycji oraz ich ewentualnych politycznych celów. Musimy nadal podążać w tym kierunku i dbać o to, by przesłuchania na Ukrainie nie stały się faktycznie w swym charakterze wybiórcze lub antyopozycjne.
Sergio Paolo Francesco Silvestris
(IT) Panie Przewodniczący! Ukraina jest demokratycznym, przyjaznym krajem, partnerem Unii Europejskiej. Ukraina musi jednakże przyjąć europejskie standardy, także w organizacji władzy sądowniczej, którą obecnie cechują upolitycznione procesy, w których oskarżeni nie mają pełni praw oraz środków niezbędnych, by sprostać procesowi, który, niekiedy, jest procesem czysto politycznym. Świadczy to o nieuznawaniu praw politycznych oponentów urzędującego rządu, co ma na celu wyłącznie eliminację i uciszenie opozycji. Była premier, Julia Tymoszenko, oraz jej ministrowie są atakowani w toku pokazowych procesów zamiast w formie politycznych konfrontacji, które chociaż gorące, byłyby poważne i przejrzyste. Rząd ukraiński musi szanować opozycję, nie wymachując mieczem władzy sądowniczej, a także szanować zasady demokratycznego państwa i prawa człowieka, zgodnie z podpisanymi umowami o Partnerstwie Wschodnim.
Eija-Riitta Korhola   -
(FI) Panie Przewodniczący! Byłej ukraińskiej premier, Julii Tymoszenko, postawiono tej wiosny kilka zarzutów o korupcję, a w lutym zakaz podróżowania uniemożliwił jej odwiedzenie nas tu, w Brukseli. Jeśli ostatecznie Tymoszenko zostanie uznana winną, grozi jej wyrok do dziesięciu lat więzienia.
Tło oraz kontekst tej sytuacji aż się proszą o postawianie niewygodnych pytań i dają podstawę do niepokoju co do częściowo politycznie motywowanego charakteru zarzutów. W naszej rezolucji słusznie podniesiono kwestię zarzutów wobec przywódców opozycji politycznej - które to zarzuty w swym charakterze zdają się być bardzo wybiórcze - oraz nalega na gwarancje przejrzystości dochodzenia oraz procesu sądowego.
Walka z korupcją oraz afirmacja rządów prawa nie są tylko warunkami wstępnymi dla relacji między UE a Ukrainą; są one również kluczowe dla wzmocnienia demokratycznego rozwoju Ukrainy. Nowi przywódcy polityczni Ukrainy muszą także wykazać się poczuciem odpowiedzialności i rozpocząć wdrażanie reform, które od czasu pomarańczowej rewolucji pozostają zaledwie na wpół ukończone.
Iosif Matula
(RO) Panie Przewodniczący! Projekt rezolucji dotyczącej sprawy członków byłego rządu ukraińskiego jest niezbędny dla zapewnienia poszanowania podstawowych zasad Unii Europejskiej, od poszanowania praw człowieka począwszy. To nie ukraiński system wymiaru sprawiedliwości jest źródłem największego niepokoju, ale ewentualne ingerowanie polityki w wymiar sprawiedliwości. Unia Europejska, jako wspólnota prawa i wartości, musi wspierać członków poprzedniego rządu ukraińskiego, aby zapewnić poszanowanie zasady domniemania niewinności oraz Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.
Chciałbym zwrócić uwagę na potrzebę kontynuowania i przyśpieszenia reform przeprowadzanych na Ukrainie oraz dostosowania jej ustawodawstwa do postanowień i obowiązków UE jako na kluczowe elementy mające na celu jej większe zbliżenie z Unią Europejską. Sukces procesu reform podejmowanych przez Ukrainę będzie zależeć od propagowania i poszanowania zasad demokratycznych, rządów prawa oraz przejrzystości. Jeśli chodzi o zarzuty postawione Julii Tymoszenko oraz członkom poprzedniego rządu, nie można nadużywać władzy, aby wszcząć postępowanie w sprawie oskarżenia o nadużycie władzy. Demokracja na Ukrainie musi czynić postępy, a my możemy wspierać ten proces.
Günther Oettinger
komisarz - (DE) Panie Przewodniczący! Szanowni Posłowie! Komisja bardzo uważnie śledzi rozwój wypadków dotyczących byłych członków rządu Ukrainy, pani Tymoszenko, pana Lucenko oraz innych osób, podobnie jak czynią to Parlament oraz ugrupowania parlamentarne. Od początku roku wyraźnie wypowiadaliśmy nasze obawy w kwestii ewentualnych motywów politycznych tych spraw. UE ma w tym kraju swoją delegację i uważnie monitoruje rozwój wydarzeń.
Sprawozdanie z postępów na Ukrainie, które opublikowaliśmy kilka dni temu, daje wyczerpujący obraz ubiegłorocznej sytuacji w tym kraju. Nasza ocena sytuacji, która nie uległa zmianie, wskazuje na potrzebę szeroko zakrojonych reform systemu wymiaru sprawiedliwości oraz środków do zwalczania korupcji. W sprawozdaniu podkreślono, że poszanowanie rządów prawa w dochodzeniach w sprawach karnych oraz w ściganiu karnym, jak i sprawiedliwe, bezstronne i niezawisłe postępowania sądowe muszą być zagwarantowane, aby nie dochodziło do wykorzystywania prawa karnego do celów politycznych.
W sprawach dotyczących byłych członków rządu należy dokonać wyraźnego rozróżnienia pomiędzy odpowiedzialnością karną a odpowiedzialnością polityczną. Nadużywanie środków pozbawienia wolności oraz ograniczanie możliwości podróżowania również sugerują arbitralne podejście do wymiaru sprawiedliwości.
Równocześnie znaczna część ukraińskiego społeczeństwa obywatelskiego, eksperci z całego świata oraz zagraniczni ludzie biznesu pracujący na Ukrainie są głęboko przekonani, że sądy na Ukrainie podlegają silnym naciskom z różnych stron. Mamy nadzieję, że w przyszłych poprawkach do ustawy o reformie systemu sądowego uwzględnione zostanie oświadczenie Komisji Weneckiej przy Radzie Europy i obawy te zostaną usunięte.
Chciałbym podkreślić fakt, że przywiązujemy dużą wagę do zagwarantowania rządów prawa na Ukrainie, będącej krajem, z którym pragniemy nawiązać ściślejsze relacje umowne w oparciu o stowarzyszenie oraz integrację gospodarczą. Płynnie funkcjonujący, niezawisły i przejrzysty system wymiaru sprawiedliwości jest do tego niezbędny.
Nie chcemy zajmować stanowiska w żadnych indywidualnych przypadkach, ale oczekujemy, że Ukraina wprowadzi zasadnicze zmiany w swoim systemie w celu zagwarantowania bezstronnych, sprawiedliwych i przejrzystych postępowań sądowych. Jesteśmy przekonani, że stabilność Ukrainy oraz zaufanie jej obywateli do organów publicznych państwa będzie uzależnione od postępów poczynionych w tej dziedzinie.
Szybkość i zakres naszej integracji z Ukrainą i vice versa będą zależeć od tego, czy Ukraina potrafi w pełni zagwarantować poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji oraz zasad rządów prawa. Zasady te nie mogą być w żaden sposób podawane w wątpliwość. Ta konkluzja jest zgodna z wynikami rewizji europejskiej polityki sąsiedztwa.
Spotkanie Rady ds. Współpracy UE i Ukrainy, które odbędzie się w najbliższych tygodniach, stworzy nam sposobność omówienia wielu kwestii ważnych dla naszych relacji oraz wysłania Ukrainie wyraźnych sygnałów, które są takie same jak te, które wysyłają Państwo obecnie w sprawie wagi reform w tym obszarze.
Cieszy nas determinacja Ukrainy, by zakończyć negocjacje w sprawie układu o stowarzyszeniu przed końcem tego roku. Jak dotąd wszystko jest w porządku. Ukraina musi jednakże wdrożyć niezbędne, dalekosiężne reformy, szczególnie systemu sądowego, systemu wyborczego i konstytucji, aby móc skorzystać z możliwości, jakie oferuje ten układ w kwestii stowarzyszenie i integracji gospodarczej z UE. Ponadto kraj musi podjąć bardziej zdecydowane działania w celu zwalczania korupcji.
Ukraina nie jest pod tym względem osamotniona, lecz musi wykazać się bezwarunkowym zdecydowaniem, by wprowadzić szerzej zakrojone i globalne reformy, jeśli pragnie przybliżyć się do UE. Będziemy nadal udzielać Ukrainie znaczącego wsparcia w jej wysiłkach na rzecz wprowadzenia reform wewnętrznych.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że wykażemy wyraźne i bezwzględne poszanowanie rzetelnych postępowań sądowych i nie będziemy ich komentować. Wierzymy w możliwość kontynuowania naszego otwartego i przejrzystego dialogu w Kijowie i w Brukseli o wewnętrznych reformach na Ukrainie oraz o ściślejszej integracji kraju z UE - tak z ukraińskimi władzami, jak i z opozycją. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący -
Zamykam debatę.
Wkrótce odbędzie się głosowanie.
Oświadczenia pisemne (na mocy art. 149 Regulaminu)
Alexander Mirsky
, na piśmie - Byłem zaskoczony wolą niektórych sił politycznych w Parlamencie Europejskim, by wspierać byłych przywódców Ukrainy tak moralnie jak i politycznie. Wiadomo, że Europejska Partia Ludowa ma umowę o współpracy z blokiem Julii Tymoszenko. Byłoby ciekawe dowiedzieć się, czy umowa zawiera punkt o ochronie prawnej i zapewnieniu obsługi prawnej?
Dzisiejsza rezolucja wygląda bardziej jak apel, a nie jak dokument Parlamentu Europejskiego. Uważam za niezbędne oświadczyć, iż nikt nie ma prawa ingerować w postępowanie sądowe i działania prokuratorskie. Oceniając z góry pracę prokuratora, przed zakończeniem dochodzenia, nie pozwalamy, by sprawiedliwości stało się zadość.
Parlament Europejski nie jest kancelarią prawną. W takich przypadkach powinniśmy zaczekać, aż zakończy się dochodzenie. Powinniśmy zalecić oskarżonym współpracę z organami śledczymi. Nie mamy żadnego prawa, by wywierać nacisk na system sądowy Ukrainy, ponieważ może to zostać zakwalifikowane jako ingerencja w sprawy wewnętrzne.
Opowiadam się kategorycznie przeciw rezolucji P7_TA-PROV(2011)0272, ponieważ uważam, że wywiera ona ostry nacisk na rząd Ukrainy.
Bogusław Sonik
Priorytety ukraińskiego przewodnictwa w Komitecie Ministrów RE to m. in. zapobieganie łamaniu praw człowieka i zasad rządów prawa. Ukraina zobowiązuje się także do budowania demokracji na poziomie lokalnym i wzmacniania samorządów. Jednocześnie Komitet Helsiński alarmuje, że kraj ten łamie Europejską konwencję praw człowieka. Tymczasowe zatrzymania i zakaz wyjazdu nałożony na najbardziej znaczących członków opozycji i byłych członków rządu pozwalają wątpić w obiektywność ukraińskiej prokuratury. W opinii PE w śledztwie brak jest przejrzystości, a przyjęte środki postępowania są nieproporcjonalne. PE powinien zwrócić się do ukraińskiego prokuratora generalnego o zniesienie tego zakazu.
Prawdziwy problem tkwi jednak w ciągłym braku reform w kierunku demokratyzacji w tym kraju. Podczas Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy w marcu 2011 r. ukraińscy przedstawiciele usprawiedliwiali się, argumentując, że potrzeba więcej czasu na wyzbycie się komunistycznej przeszłości. Uważam również, że osiągnięcie demokracji nie jest łatwe, jednak potrzebna jest do tego wola do wprowadzenia zmian i dynamicznych działań. Minęło już dostatecznie dużo czasu od upadku ZSRR i inne kraje postkomunistyczne poczyniły znaczne postępy. Ukraina, aby stworzyć pluralistyczny system rządów prawa, musi zacząć sprawnie przeprowadzonej zmiany ordynacji wyborczej, a także przepisów prawa karnego. UE musi natomiast wymagać realizacji wymagań, które stawia, głównie dlatego, że sama oferuje wiele w ramach Partnerstwa Wschodniego i polityki sąsiedztwa.
