Zorgwekkende situatie inzake afval in Campania (debat) 
De Voorzitter
. - Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de zorgwekkende situatie inzake afval in Campania.
Stavros Dimas
lid van de Commissie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, volgens berichten in de media heeft zich sinds 21 december in Napels en de omringende steden een gigantische hoeveelheid afval van naar schatting meer dan 100 000 ton opgehoopt. Deze situatie, samen met de negatieve - ik zou zelfs zeggen rampzalige - gevolgen voor de bewoners en het milieu, baart grote zorgen.
De huidige crisis in Napels komt niet zomaar uit de lucht vallen, maar is het resultaat van een gebrekkige handhaving van de Europese afvalwetgeving in de afgelopen veertien jaar, waarvoor Italië herhaaldelijk is veroordeeld door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen.
Naast de rol van de georganiseerde criminaliteit, die door de pers wordt benadrukt, lijkt de huidige crisis een rechtstreeks gevolg van dadeloosheid en een gebrek aan politieke wil tot het nemen van de nodige maatregelen voor een oplossing van de chronische problemen met het afvalbeheer.
Toen de Commissie in het voorjaar van 2007 voor het eerst in kennis werd gesteld van de crisis van de afvalinzameling en -verwerking in Campania werd tegen Italië een inbreukprocedure ingeleid wegens niet-naleving van de communautaire afvalwetgeving. Sindsdien heeft de Commissie de ontwikkelingen op de voet gevolgd en heeft zij op verzoek van de Italiaanse regering ter plekke een eerste evaluatie van de situatie uitgevoerd. In de komende dagen zal een verdere ontmoeting met de bevoegde Italiaanse autoriteiten plaatsvinden. De Italiaanse autoriteiten hebben de plicht om spoedmaatregelen te treffen om het afval van straat te halen. Zoals deze crisis aantoont, volstaat het echter niet om slechts het afval weg te ruimen. De kortetermijnacties moeten vergezeld gaan van de goedkeuring en, nog belangrijker. de doeltreffende tenuitvoerlegging van strategische maatregelen. Zo dient bijvoorbeeld een adequaat netwerk van afvalverwerkingsfaciliteiten te worden opgericht dat volledig voldoet aan de wettelijke normen van de Gemeenschap. Daarnaast is een geïntegreerde langetermijnstrategie voor de afvalverwerking nodig die erop is gericht recycling te bevorderen en afval na inzameling te sorteren.
Wetsbesluit nr. 61 van mei 2007 had ten doel de afvalcrisis op te lossen, maar dit is niet gelukt. Het door minister-president Prodi op 8 januari afgekondigde noodplan is een van meer ambitie getuigende poging op dit gebied, maar het schort nog aan een tijdschema voor de maatregelen, die snel en doeltreffend moeten worden omgezet. We zullen de maatregelen die door de Italiaanse instanties in de praktijk worden genomen, op de voet blijven volgen. De Commissie zal druk blijven uitoefenen op de Italiaanse regering om een einde te maken aan de crisis en is voornemens de juridische procedure tegen Italië voort te zetten. De voortdurende schendingen van de communautaire milieuwetgeving in Campania moeten, in overeenstemming met de Gemeenschapswetgeving, eindelijk worden beëindigd.
Hoewel de situatie blijkbaar ingewikkeld is, is het voor de Italiaanse autoriteiten niet onmogelijk om aan de communautaire afvalwetgeving te voldoen. Ik ben er zeker van dat zij zich een voorbeeld kunnen nemen aan andere lidstaten, maar ook aan andere regio's in Italië, waar men oplossingen heeft gevonden voor een gecontroleerde afvalverwerking door een combinatie van verschillende methoden voor afvalreductie, -inzameling en -verwijdering.
 Giuseppe Gargani
namens de PPE-DE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen zou ik willen zeggen dat ik de verklaring van de commissaris weliswaar onderschrijf, maar dat de situatie naar mijn mening niet moeilijk is, maar dramatisch.
Ik zou me kunnen beperken tot een citaat uit The Economist van enkele dagen geleden. "Vuilnis op straat is niet alleen een risico voor de gezondheid, maar ook voor de politiek. Het herinnert de burgers aan de kwetsbaarheid van de beschaving - en kan ertoe leiden dat zij hun volksvertegenwoordigers de rug toekeren.” Dit is precies wat er gebeurt.
Er bestaat een bekende film over Napels, Le Quattro giornate di Napoli, waarin de lokale bevolking in opstand komt tegen de buitenlandse bezetter. Een krant heeft geschreven dat de vijanden die het land vandaag de dag in hun greep houden, de mensen zijn die de goede reputatie van Napels in de wereld door het slijk hebben gehaald. Een complete beschaving gaat teloor. De afvaltragedie in Napels en Campania is niet van de ene op de andere dag ontstaan, maar heeft zich sinds veertien jaar ontwikkeld. Men heeft acht miljoen euro weggegooid, en op tv-beelden konden Europa en de hele wereld zien dat de straten onbegaanbaar zijn geworden. De echte tragedie is, zoals de commissaris heeft aangegeven, op 21 december begonnen toen de vuilniswagens van de gemeente in de garage bleven omdat de stortplaatsen boordevol waren en omdat er geen vuilverbrandingsinstallaties zijn. Er dreigt gevaar voor de gezondheid en, mijnheer de commissaris, werkelijk niemand heeft het over gescheiden inzameling.
In Campania zijn er inderdaad geen vuilverbrandingsinstallaties, en de afvalverwerking is in handen van de georganiseerde misdaad, de Camorra. De regio Campania is er niet in geslaagd om een eenvoudige bestuurlijk taak als het schoonhouden van de stad onder de knie te krijgen, omdat zij dat niet wilde, omdat het regionale bestuur en zijn voorzitter slaven zijn van de georganiseerde misdaad, die het hele bedrijfsleven beheerst.
Sommige politieke fracties die deel uitmaken van de regeringscoalitie van de heer Prodi en alle oppositiepartijen hebben ertoe opgeroepen de regioraad te ontbinden en een gevolmachtigde met verregaande bevoegdheden te benoemen, als maatregel tegen de onverantwoordelijke minister van Milieuzaken, Pecoraro Scanio. De autoriteiten hebben slechts 81 procent van de tweehonderd miljoen euro besteed die in de periode 1994 tot en met 1999 in het kader van het Europese plan zijn toegewezen; er bestaat geen regionaal plan, dus moest iemand van buitenaf ingrijpen.
Ik hoop dat de Voorzitter mij toestaat nog een paar minuten verder te spreken. De huidige regeling maakt het mogelijk om contracten af te sluiten buiten de toepasselijke Europese regelgeving om, zodat een vicieuze cirkel van illegaliteit en inefficiëntie ontstaat. Het gevaar bestaat dat 330 miljoen euro uit de structuurfondsen verloren gaan. De Commissie heeft een inbreukprocedure tegen Italië ingeleid; dit was helaas onvermijdelijk, aangezien Campania op geen enkele wijze voldoet aan de voorschriften van de Europese richtlijnen, die zelfs door de regering zijn veronachtzaamd.
Wij verzoeken de Commissie om eind deze maand een inspectie uit te voeren en zich er sterk voor te maken dat het gebruik van verbrandingsinstallaties wordt doorgezet. Dit is iets wat Europa kan doen, en wij verzoeken ook het Europees Parlement een inspectie uit te voeren om een kwalitatieve sprong voorwaarts (...).
De Voorzitter
. - Voordat we het debat voortzetten moet ik u inlichten over de nieuwe procedures. Ten eerste zou ik de leden willen verzoeken zich aan de regels inzake de spreektijd te houden. Ten tweede zou ik erop willen wijzen dat leden die vinden dat zij niet hun gehele spreektijd hebben gebruikt, volgens de "catch the eye”-procedure nogmaals het woord kunnen vragen. Natuurlijk krijgen zij dan pas het woord nadat de leden die voor het eerst spreken aan het woord zijn geweest.
Gianni Pittella
namens de PSE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik u danken voor uw duidelijke, nauwkeurige en doeltreffende verklaring, voor de betrokkenheid die u vanavond en in de afgelopen dagen en weken aan de dag hebt gelegd, en voor uw berispingen, waar wij achter staan omdat wij beseffen dat het absoluut noodzakelijk is om de Europese wetten in acht te nemen.
Wij zijn van mening dat het Europees Parlement niet mag verworden tot een podium voor nationale polemieken, vooral niet als het om zulke gevoelige en dramatische kwesties gaat. Juist omdat deze situatie zo dramatisch is, vinden wij dat serieuze analyses nodig zijn, zowel van dit specifieke geval als van de afvalproblematiek in het algemeen, die niet alleen door Napels en Campania, maar door alle gemeenten moet worden opgelost. Deze problematiek doet twijfels rijzen ten aanzien van een ontwikkelingsmodel dat de mens en de natuur vaak opoffert aan winstbejag, een vraagstuk dat vaak vanuit een ideologisch standpunt wordt behandeld en op basis van de schijntegenstelling tussen zielloze industrialisatie en het milieudenken dat ontwikkeling in de weg staat.
We mogen niet vergeten dat Italië in 1997 tijdens de regering-Prodi en met de heer Ronchi als minister als een van de eerste lidstaten een moderne wet heeft aangenomen die in overeenstemming is met de beleidsdoelstellingen die de Europese Unie sinds jaar en dag propageert: milieuvoorlichting, gescheiden inzameling, milieubescherming, toepassing van geavanceerde recycling- en terugwinningsmethoden die veilig zijn voor de mens en het milieu. Deze wet wordt ook op voorbeeldige wijze toegepast en heeft tot economische groei en ontwikkeling geleid.
Dit was echter niet het geval in Campania. Was is er misgegaan? Het lijdt geen twijfel dat de politieke verantwoordelijkheid in gelijke mate kan worden toegekend aan de rechtse als aan de linkse partijen, vooral wat betreft het bestuur door diegenen die de touwtjes in handen hebben. Het is op het moment niet onze taak om te bepalen of die verantwoordelijkheid zich wellicht ook uitstrekt tot andere gebieden - zo ja, dan moeten daarvoor zware straffen worden opgelegd -, maar het zou niet eerlijk zijn om alleen de politici de schuld te geven.
In Campania hebben vele andere factoren een beslissende, negatieve rol gespeeld, zoals georganiseerde criminaliteit, gebrek aan burgerzin een traditioneel gebrek aan infrastructuur. De Italiaanse regering reageert op de actuele situatie, neemt belangrijke beslissingen en tracht de verantwoordelijkheid weer bij de lokale autoriteiten te leggen en aldus de afvaardiging van speciale gevolmachtigde overbodig te maken en de zelfverzorging op het gebied van afvalverwerking te waarborgen. Door deze beslissingen kunnen we meer vertrouwen hebben ten aanzien van de huidige situatie en de toekomst - ik ben zo klaar, mijnheer de Voorzitter - en ik ben er zeker van dat die beslissingen het ook mogelijk maken overtuigend te reageren op de terechte Europese zorgen. We moeten die beslissingen nu steunen; we moeten de waardigheid herstellen van een stad, een regio en een land, van Italië, dat, om het met de woorden van de heer Napolitano te zeggen, wel degelijk over positieve energie en innovatieve kracht beschikt.
Alfonso Andria
namens de ALDE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we moeten de verleiding weerstaan om een politieke slag te slaan uit deze kwestie. In plaats daarvan dienen objectiviteit en intellectuele oprechtheid de boventoon te voeren, zonder de conflicten die hierbij een rol spelen te veronachtzamen. Het probleem is het volgende: de belangen van de georganiseerde misdaad en de infiltratie daarvan in de afvalsector, die tot het ontstaan hebben geleid van talloze illegale stortplaatsen overal in Campania; de systematische invoer van gevaarlijke en giftige afvalstoffen uit andere regio's, met name uit Noord-Italië; de zwakte van de lokale autoriteiten; de culturele onderontwikkeling van de bevolking wat betreft de rol van afval als grondstof; veto's tegen de plaatsing van afvalverwijderingsinstallaties, zelfs van de kant van de lokale katholieke kerk; politieke, maar ook wetenschappelijke verdeeldheid over onder meer verwijderingsmethoden; de keuze voor een ongeschikte technologie voor de geplande afvalverwijderingsinstallatie in het kader van een Europese aanbestedingsprocedure in Campania in 1998.
Inmiddels grijpt de staat op brede schaal in. Alle politici, hebben eindelijk begrepen dat er meer moet worden ondernomen, aangezien in de afgelopen veertien jaar geen van de politieke partijen, noch in de regering noch in de oppositie, zij het op lokaal, regionaal of nationaal niveau, in staat is gebleken tot duidelijke, vastberaden en coherente aanpak.
Derhalve hebben wij veel waardering voor het geweldige gebaar van solidariteit van de kant van verschillende Italiaanse regio's, met inbegrip van centrumrechtse regionale regeringen, die Campania in deze zeer ernstige situatie ondersteunen en deze regio helpen haar terechte reputatie op het vlak van cultuur en landschap, productief potentieel en talenten te herstellen.
Degenen die de primaire verantwoordelijkheid dragen voor het wanbeleid doen er goed aan hun verantwoordelijkheid nu niet uit de weg te gaan of te loochenen. Nu is het moment gekomen om verantwoordelijkheid te nemen. Daarom apprecieer ik ook de benadering die commissaris Dimas in zijn verklaring heeft geschetst, een constructieve benadering waarbij Europa niet alleen sancties oplegt, zich tot sancties beperkt, maar een lidstaat ook helpt een oplossing voor een crisis te vinden.
Cristiana Muscardini
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, het afvalprobleem in Campania is inmiddels niet meer alleen een ramp voor de gezondheid en het milieu, maar groeit uit tot een economische en institutionele whodunit. Terwijl justitie, hopelijk, licht in de economische kant van deze zaak brengt, moet de institutionele kant nog verder opgehelderd worden.
Op 11 september 2007 heeft de Commissie op een door mij gestelde vraag weliswaar haar bezorgdheid geuit, maar ook de hoop uitgesproken dat de spoedmaatregelen van de Italiaanse regering de problemen kunnen helpen oplossen. De Commissie verklaarde eveneens dat zij een procedure overeenkomstig artikel 226 zou inleiden indien het lopende onderzoek inbreuken op de wetgeving aan het licht bracht? Op 2 januari 2008 zei een woordvoerder van de Commissie dat in juni 2007 een inbreukprocedure tegen Italië was geopend. Wat is de waarheid? Het antwoord op mijn vraag van 11 september, of de verklaring van de woordvoerder? Waarom heeft de Commissie in het antwoord op mijn vraag geen gewag gemaakt van de inbreukprocedure?
Het feit dat sommige Europese politieke fracties die met de regering Prodi sympathiseren zich hebben uitgesproken tegen een gezamenlijke resolutie over de gezondheids- en milieuramp in Campania, die een afsluiting had moeten vormen van ons debat daarover, is op zichzelf weer een andere whodunit. Als er meer toeval in het spel is dan redelijkerwijs kan worden verwacht, is het zeer waarschijnlijk dat er bepaalde belangen worden verdedigd, en wanneer politieke belangen, ook al gebeurt dat onbewust, andere belangen in de hand werken die bovendien met die van de "eco-maffia's” overeenkomen, dan gaat het niet meer om een kwestie van links of rechts of van onvermogen. We hebben sterk de indruk dat de Europese instellingen in verband met partijbelangen met opzet om de tuin zijn geleid.
De hoge concentratie dioxine in de regio, het voortduren van de illegale situatie, het feit dat het Parlement per se iedere verantwoordelijkheid voor een gezamenlijke resolutie wil ontlopen, hebben te maken met de politieke keuzes van de Italiaanse regering, het bestuur van de regio Campania en van de gemeente Napels die, toevallig, dezelfde politieke kleur hebben.
Wij dringen erop aan om het gebruik van de tot nu toe toegewezen fondsen door OLAF te laten controleren en om te waarborgen dat de fondsen in de toekomst correct worden beheerd. We roepen de Commissie op het Parlement binnen dertig dagen uit te leggen waar de verantwoordelijkheid voor deze schandelijke en tragische noodtoestand ligt, die niet langer een regionale, maar inmiddels een nationale en Europese dimensie heeft, en wie ervoor ter verantwoording kan worden geroepen.
Monica Frassoni
namens de Verts/ALE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou commissaris Dimas van harte willen bedanken voor de stappen die hij de afgelopen weken en maanden heeft genomen, stappen die veel milieubeschermers ook bij andere gelegenheden graag zouden zien: krachtig en zichtbaar optreden waar iedereen die zich inzet voor de bescherming van het Gemeenschapsrecht blij mee moet zijn.
Naar mijn mening is dit niet altijd het geval geweest en ik zou willen wijzen op het feit dat, waar het gaat om de toepassing van de communautaire wetgeving, deze instelling de afgelopen jaren een aantal inbreukprocedures heeft ingeleid - vooral gedurende de zittingsperiode van de regering voorafgaande aan de huidige - die helaas grotendeels zijn genegeerd en met name zuiver als routinezaken zijn behandeld. In dit verband wil ik wijzen op de inbreuken betreffende illegale stortplaatsen - waarvan er meer dan 4 000 zijn - en een hele serie andere kwesties die verband houden met de definitie van afval, enzovoort.
Dit alles heeft geleid tot de situatie waarin we ons nu bevinden. Het is duidelijk dat wanneer een lidstaat en wanneer een regering die, toentertijd, een meerderheid had van ongeveer honderd, naliet om op het gebied van afvalwetgeving meer te doen dan eenvoudigweg de communautaire richtlijnen te schenden bij zijn pogingen mazen in de wet te vinden, er een veel grotere kans bestaat op slecht bestuur, wanbeheer, misdaad en het totaal niet naleven van de wetgeving.
Ik ben de Commissie dan ook dankbaar voor haar optreden en ik hoop dat zij haar monitoringactiviteiten zal voortzetten omdat ik geloof in de blijvende noodzaak daarvan; ik denk ook dat deze situatie alleen kan worden opgelost als we afstappen van crisismanagement. Ik ben ook van mening dat de vraag van belang is wie verantwoordelijk is.
Op dit punt ben ik het eens met degenen die zeggen dat de Commissie methoden moet introduceren voor het monitoren van de middelen die zijn uitgegeven en nog uitgegeven moeten worden. Ik geloof immers dat voor ons allemaal, als Europese, en niet alleen als Italiaanse burgers, de vraag hoe middelen op een vastomlijnde manier kunnen worden gebruikt, absoluut van groot belang is en ieder van ons aangaat.
Niettemin ben ik van mening dat de maatregelen van de Italiaanse regering, met name de voor de komende drie tot vier maanden aangekondigde maatregelen, steun verdienen, met dien verstande dat de spelregels duidelijk moeten zijn en ook moeten worden nageleefd. In mijn ogen zou het erg triest zijn als we in een situatie terechtkomen waarin een crisis leidt tot een crisis en niet-naleving van de regels. Het zijn immers juist dit soort inbreuken die ons op het punt hebben gebracht waar we nu staan.
Roberto Musacchio
namens de GUE/NGL-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik onderschrijf de strekking van de verklaring die commissaris Dimas heeft afgelegd. Hij heeft ons allen aan onze verantwoordelijkheden herinnerd en laten zien welke kant we op moeten. Hij herinnert ons eraan dat de problemen moeten worden aangepakt door middel van de naleving van de Europese voorschriften en dat we moeten afstappen van crisisbeheersingsmaatregelen die nieuwe crises tot gevolg hebben. Dit debat is daarom zo belangrijk omdat het ons kan en moet helpen een oplossing te vinden voor de vreselijke afvalproblemen die Napels en Campania teisteren.
We hebben nu weinig aan politieke polemiek, het is veel urgenter om afval op te ruimen dat een gevaar betekent voor de bewoners. De regering neemt momenteel maatregelen om hiervoor te zorgen, maar daarna moet een doeltreffende oplossing worden gevonden, die - en dat is van essentieel belang - gebaseerd moet zijn op de Europese voorschriften. De Europese voorschriften zijn, zoals de commissaris heeft toegelicht, duidelijk; ze zijn in de loop der jaren geconsolideerd en worden bevestigd in de nieuwe kaderrichtlijn waarover we nog discussiëren. Bij het aanpakken van het afvalprobleem is er sprake van een hiërarchie: op de eerste plaats komt afvalreductie, dan gescheiden inzameling, dan hergebruik en recycling en pas op laatste plaats verwijdering, waar dit absoluut nodig is.
Italië heeft problemen om aan deze richtsnoeren te voldoen, en in Napels en Campania zijn de problemen nog groter. Maar deze problemen bestaan overal, wat uit de inbreuken blijkt: in al te vele gevallen worden speciale gevolmachtigden afgevaardigd, de regelgeving inzake afval sluit niet goed genoeg aan op die voor energie, wat tot onaanvaardbare praktijken leidt. Zo werd bijvoorbeeld energie uit afval in Italië jarenlang als hernieuwbare energie beschouwd, waarvoor op grote schaal prikkels werden gegeven - voor een bedrag van dertig miljard in tien jaar, in het kader van het zogenaamde CIP6-programma. Hierdoor is zowel het energiebeleid als het afvalbeleid ernstig verstoord en zijn er nogal paradoxale situaties ontstaan. Zo ligt in Campania zeven miljoen ton uit afvalstoffen geproduceerde brandstofbalen opgeslagen, die, ook al zou de verbrandingsinstallatie waarvoor zij zijn bestemd in bedrijf worden genomen, niet in deze installatie mogen worden verbrand.
Er zijn teveel afwijkingen van de Europese milieuwetgeving. Ik kan het niet vaak genoeg herhalen: de crisis heeft tot een nieuwe crisis geleid. We moeten de situatie onmiddellijk in lijn brengen met de voorschriften, en ik ben er diep van overtuigd dat de regering hiernaar streeft, en wel met de Europese voorschriften, van milieueffectbeoordelingen tot en met de afvalhiërarchie. Daarom mag het debat vandaag geen platform zijn voor polemiek, maar een gelegenheid voor dialoog met de commissaris om dergelijke betrekkingen tussen Europa en de lidstaten te bevorderen. Ik herhaal: op de eerste plaats moet de hiërarchie komen, zodat de gemeenschappelijk overeengekomen voorschriften zo goed mogelijke kunnen worden toegepast in de praktijk.
Luca Romagnoli
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, welk recht hebben de linkse Italiaanse partijen, daartoe opgehitst door de Europese linkse partijen, om ons te dwingen hier over de schandelijke afvalcrisis te discussiëren waar centrumlinks sinds jaren verantwoordelijk is, zonder dat we erover stemmen. Dezelfde linkse partijen teisteren ons met wereldwijde opwarming en zijn niet eens in staat voor een hoogwaardig milieu en behoorlijke levensomstandigheden te zorgen voor miljoenen inwoners in Campania. Het toppunt is dat ook nog werd beweerd dat hier nationale belangen moeten worden verdedigd! Het zijn dezelfde verdedigers van het nationaal belang die enkele jaren terug Italië, de Italiaanse regering en de ordehandhavers in diskrediet hebben gebracht met het debat en de stemming over de legendarische Lampedusa-kwestie.
Ik hoop ten minste dat dit Huis meer inzicht krijgt in een kwestie die geen puur Italiaanse is en dat het de gebeurtenissen zonder voorbehoud veroordeelt door voor het verzoek te stemmen, dat ik ook als voorzitter van de Azione della Fiamma doe, om alle mogelijke sancties toe te passen tegen de regionale en nationale regering die weliswaar de verantwoordelijkheid dragen, maar blijkbaar in het geheel niet in staat zijn om deze slepende kwestie op te lossen en niet inzien dat aftreden de enige waardige uitweg is.
Antonio Tajani
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de situatie in Napels is vooral zo ernstig omdat men tijd heeft verkwist, in plaats van te reageren op de veroordeling door het Hof van Justitie en er zodoende voor te zorgen dat het afval wordt beheerd in overeenstemming met de Europese wetgeving. Wij betreuren dit ten zeerste. Indien we willen voorkomen dat de crisis in Campania overslaat naar andere regio's, moet actie worden ondernomen door de Europese voorschriften toe te passen, verbrandingsinstallaties te bouwen - ondanks de bijna ongelooflijke tegenstand van zogenaamde milieubeschermers als minister Pecoraro Scanio - en gescheiden inzameling te bevorderen.
Campania is echter geen afspiegeling van heel Italië. Gelukkig hebben vele regio's, zoals Lombardije, aanzienlijke vooruitgang geboekt en doeltreffende systemen voor de inzameling en verwijdering van afvalstoffen opgezet. De situatie in andere regio's baart evenwel zorgen. Het publiek in ongerust; dit geldt in ieder geval voor Rome en Lazio. Een paar cijfers: de hoeveelheid afval is groter dan in Campania; per dag wordt in Rome 4 500 ton vuilnis opgehaald, in vergelijking tot 1 000 in Napels. Dit komt neer op 450 kilo per hoofd van de bevolking in Campania, tegen 617 kilo in Lazio, wat ver boven het nationale gemiddelde van 539 kilo ligt. Al deze informatie maakt deel uit van een vraag die wij zojuist samen met de andere afgevaardigden uit Rome hebben ingediend.
Het regionale afvalplan is nooit van de grond gekomen, en inmiddels zijn er twee inbreukprocedures gestart. Bezorgde bewoners vertrouwen op de Europese instellingen, met name het Parlement en de Commissie. Daarom verzoeken wij u dringend, mijnheer de commissaris, om er op de bijeenkomst van 28 januari voor te zorgen dat de Commissie gegevens en informatie verzamelt over de situatie in Rome en Lazio en een inspectie aankondigt, hopelijk door commissaris Dimas, en voorstelt dat ook een delegatie van dit Parlement een inspectie uitvoert, teneinde te beoordelen of de maatregelen voor 2008 adequaat zijn. Ik besluit met te zeggen dat actie moet worden ondernomen, mijnheer de commissaris, voordat het te laat is.
Marco Pannella
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Het geeft niet, mijnheer de Voorzitter, het is niet de eerste keer. Commissaris, op 28 januari bent u zoals gezegd in Rome voor besprekingen met onze regering. Het is voor Italië - en ik meen ook voor Europa - van essentieel belang dat de Commissie een zeer hard standpunt inneemt ter ondersteuning van het optreden van de Europese justitie. Ik herinner mij dat u erop hebt gewezen dat Italië recordhouder is, namelijk wat betreft het aantal arresten tegen de puinhoop van de Italiaanse justitie, die al twintig jaar niets hebben uitgehaald.
Er is echter één probleem: we hebben te maken met een stortvloed van illegaliteit, die er automatisch toe leidt dat levens worden vernietigd en nog ernstigere verwoestingen worden aangericht, niet alleen in Italië. Daarom hoop ik, mijnheer de commissaris, dat de Commissie rekening houdt met het feit dat bewezen mag worden geacht dat Italië, net als in de jaren twintig, een nieuwe, andere weg inslaat, een bedreiging wordt voor heel Europa. Dit land, dat (...)
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Roberta Angelilli
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de huidige afvalcrisis in Campania is een tragedie die er allang aan zat te komen, en de afvalbergen die nu in de straten liggen, vormen slechts het topje van een ijsberg van inefficiëntie, afval en wanbeheer.
Wij betreuren het dat deze crisis niet alleen de reputatie van de regio Campania, maar ook die van heel Italië beschadigen. Indien man en paard nu echter weer niet worden genoemd en opnieuw een oogje wordt dichtgeknepen, wordt er weer niets gedaan aan een probleem dat door zwijgen en intriges steeds erger is geworden. Maar niemand heeft iets aan polemiek die ten koste gaat van de burgers, en evenmin zijn de mooie praatjes die vanavond in dit Huis ook te horen zijn, op hun plaats.
We kunnen er niet langer verzwijgen of goedpraten dat miljoenen aan Europese, nationale en lokale middelen in rook zijn opgegaan. Ook de Rekenkamer doet dit niet. Waar moeten de burgers aankloppen voor een vergoeding van de door deze milieuramp veroorzaakte schade, voor de deuk in het imago en voor de verspilling van overheidsgelden? Welke acties is de Commissie van plan te gaan ondernemen om de Italiaanse staat er actief toe te dwingen gepaste maatregelen te treffen, gezien het feit dat de kinderen van Napels en Campania vandaag weer niet naar school zijn gegaan?
Umberto Guidoni
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou de commissaris willen danken voor zijn heldere analyse. In Napels en in grote delen van Campania is de afvalsituatie verslechterd en ziet iedereen de gevolgen, maar in andere gebieden zijn er ook problemen, wat aan het grote aantal inbreukprocedures valt af te lezen dat Italië in de afgelopen jaren op milieugebied aan de broek heeft gekregen.
Een van deze procedures betreft de beruchte CIP6-regeling volgens welke uit afval opgewekte energie als hernieuwbare energie werd gedefinieerd, met het resultaat dat subsidies voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen wegvielen, terwijl op grote schaal subsidies werden verleend aan machtige industrielobby's, wat in ernstige problemen bij het afvalbeheer is geresulteerd. De situatie in Campania is nog verergerd door een veertien jaar aanhoudende periode van intriges en onverantwoordelijk gedrag die haar hoogtepunt heeft bereikt met de eerste processen tegen bedrijven en vertegenwoordigers van overheidsinstanties en uiteindelijk met de wegens rampzalige milieuvervuiling ingestelde procedure tegen Impregilo voor het Europees Hof van Justitie.
De crisis kan alleen worden opgelost wanneer een nieuwe regeringsstijl zijn intrede doet in de regio: geen afwijkingen meer, maar toepassing van de Europese wetgeving. Europa heeft in de nieuwe kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen een vastomlijnde hiërarchie vastgesteld. Verwijdering van afval is alleen in laatste instantie mogelijk, na gescheiden inzameling, recycling enzovoort.
We moeten nu echter een oplossing vinden voor de situatie in Campania, die onomkeerbaar dreigt te worden, en daarom moeten we alle beschikbare middelen mobiliseren en een beroep doen op de solidariteit van de Italiaanse regio's en op ondersteuning door de EU, zodat in de komende drie à vier maanden spoedmaatregelen kunnen worden getroffen om de gevaren voor de inwoners weg te nemen en Napels te doen terugkeren in de schoot van Europa.
Mario Borghezio
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vanuit Padania bezien lijkt de situatie in Campania wel sciencefiction, dat wil zeggen vanuit een regio waar afval gescheiden wordt ingezameld en afvalbelasting wordt betaald. Het feit dat de linkse regering in ons land, die bovendien een groene minister van Milieuzaken rijk is, de voormalige hoofdcommissaris van de Napolitaanse politie heeft moeten belasten met de leiding over het afvalbeheer, lijkt op een verhaal uit een andere wereld. Wij zeggen u ronduit dat Campania niet langer deel uitmaakt van de Europese rechtsruimte, aangezien de regio wordt beheerst door een schandalig handjeklap tussen de politiek en de Camorra, dat wij al sinds tijden aan de kaak stellen.
Commissaris, geen fondsgelden meer, stopt u alle betalingen, stuurt u geen cent meer naar de Camorra, naar de criminelen! Neemt u een voorbeeld aan het hard werkende en eerlijke Noorden! Bevrijdt u de eerlijke burgers van Campania van het juk van de Camorra, die met verschillende partijen in haar greep heeft! Wij willen hier niets mee te maken hebben, wij zijn tegen deze beheersing van de politiek door de maffia. Dit land heeft een federaal bestuur nodig om deze mensen te kunnen helpen! Er moet verandering komen, er moet verandering komen in de situatie! Bevrijdt u deze eerlijke werkende mensen uit het Zuiden van het juk van de maffia! Dit is wat het eerlijke Padania te zeggen heeft!
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Adriana Poli Bortone
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben van oordeel dat Italië er geen enkel belang in stelt om de Europese wetgeving na te leven. Dit blijkt uit het feit dat Italië, dat een groene minister van Milieuzaken heeft, als enige land is weggebleven bij de goedkeuring in de Raad van het gemeenschappelijk standpunt inzake de nieuwe kaderrichtlijn afvalstoffen.
Ik zou een vraag willen stellen, omdat naast het rampzalige gegeven dat de groene minister totaal onverantwoordelijk en onzeker in zijn optreden is, de Europese Commissie ook weinig belangstelling heeft getoond om de zaken te controleren, aangezien we van 2000 tot en met 2006 fondsgelden hebben ontvangen en de regionale operatieve programma's in Campania klaarblijkelijk zijn uitgevoerd zonder dat het toezichtcomité zich volledig van zijn taken heeft gekweten. Anders zou het fondsen hebben geblokkeerd die geen gericht effect hebben gesorteerd in de regio? Moet ik eraan herinneren wie destijds voorzitter van de Europese Commissie was en wie nu minister-president van Italië is, met een groene minister van Milieuzaken in zijn kabinet?
Riccardo Ventre
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, gefeliciteerd met deze nieuwe vorm van democratie. In de eerste plaats mijn gelukwensen aan de commissaris voor zijn heldere analyse, die hopelijk door concrete acties zal worden gevolgd, acties waarbij het Parlement - en ik doe in dezen ook een beroep op de Voorzitter van het Parlement - wordt betrokken, aangezien het afvalprobleem in Napels niet alleen te maken heeft met afvalverwijderingsactiviteiten, het milieu en wat voor zaken ook, maar mijns inziens een nationaal en Europees probleem aan het worden is.
Enkele zeer punten: de hoeveelheid afval die thans in de straten wordt opgehaald, is duidelijk kleiner dan de hoeveelheid die op straat wordt gedumpt. De maatregelen die door de regering worden getroffen zijn daarom volledig ontoereikend. De afvalberg, de totale hoeveelheid afval neemt met het uur toe, waardoor de situatie nog dramatischer wordt.
Ten tweede een politiek punt: De heer Pittella heeft gezegd dat van het Parlement geen podium mag worden gemaakt voor nationale polemieken. In het debat van vanavond is dit echter precies wat centrum-links doet. Laten we naar zijn waarschuwing luisteren.
Pasqualina Napoletano
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb het woord gevraagd omdat ik mij grote zorgen maak over de richting die in Italië, en in zekere mate ook hier, aan het debat wordt gegeven, evenals over de informatie die aan de burgers wordt verstrekt, omdat het er inmiddels op lijkt dat een magische oplossing de enige uitweg uit deze crisis kan bieden: gezag en militarisering aan de ene en verbrandingsinstallaties aan de andere kant.
Het publiek hoopt derhalve dat iemand van buitenaf zal verschijnen om het probleem op te lossen; de burgers worden niet ingelicht over het feit dat een oplossing alleen mogelijk is als de hoeveelheid afval wordt gereduceerd, afvalstoffen worden gescheiden en als zij hun gedrag wijzigen. Hiervoor zijn de lokale autoriteiten verantwoordelijk, omdat zij van mening waren dat de problemen konden worden opgelost door ze aan de firma Impregilo uit te besteden. Zij hebben de verantwoordelijkheid afgeschoven en hebben gemene zaak gemaakt met en zich onderworpen aan die macht.
Salvatore Tatarella
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, vuilverbrandingsinstallaties worden in Italië en in de rest van Europa toegepast. Gescheiden inzameling gebeurt in Italië en in de rest van Europa. Recycling vindt in Italië en in de rest van Europa plaats. Alleen in Napels is dit sinds minstens vijftien jaar niet het geval, en alle instanties die iets hadden moeten ondernemen, staan er bij te kijken: tot die instanties behoren ook de Europese Unie en de Commissie.
Ik ben van mening dat ook de Commissie te weinig heeft gedaan en meer moet doen, aangezien de tot dusver genomen initiatieven, inclusief de recente initiatieven van de regering, ondoeltreffend zijn en niet geschikt voor het doel. Het zal geen enkele zin hebben om de hoofdcommissaris van politie voor vier maanden naar Napels te sturen als Napels niet alle Europese wetten naleeft, en mocht de Italiaanse regering niet in staat hiervoor te zorgen, laat het dan de Commissie met alle beschikbare middelen proberen.
Armando Veneto
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik sta op het standpunt dat het alleen zin heeft om gebeurtenissen uit het verleden op te rakelen wanneer de toekomst wordt benut om een eind te maken aan de problemen die in het verleden zijn veroorzaakt. Dit schijnt echter op het moment niet te gebeuren, aangezien het politieke debat er zoals gewoonlijk op neerkomt dat iedereen het standpunt inneemt dat hem het beste uitkomt.
Volgens mij is er maar één serieuze stap die we kunnen nemen, en dat is de commissaris vragen om erop aan te dringen dat het daadwerkelijke probleem eindelijk wordt opgelost, dat wil zeggen het probleem van gescheiden inzameling, en wel met geschikte instrumenten, met beloningen voor diegenen die voor de uitvoering zorgen en een apart plan voor de inzameling van karton en andere materialen! CONAI, het orgaan waarin producenten en gebruikers van verpakkingen zijn vertegenwoordigd en dat verantwoordelijk is voor hergebruik van materialen, met uitzondering van nat afval, haalt bijdragen op in het Zuiden en betaalt deze door aan het Noorden, dat zoals gewoonlijk profiteert van het afvloeien van financiële middelen van Zuid naar Noord.
Daarom vragen wij de commissaris, wiens initiatieven wij zeer op prijs stellen, erop aan te dringen dat de speciale gevolmachtigden in Campania niet bij het verleden blijven stilstaan, maar eens en voor altijd in de toekomst kijken.
Mario Mantovani
. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik ben een gekozen lid van een politieke fractie die, toen zij voorafgaand aan de huidige regering aan het bewind was in Italië, de politie moest inzetten om een begin te kunnen maken met de bouw van normale afvalverwijderingsinstallaties in Campania, dringende werkzaamheden, die destijds door oppositieleden werden belemmerd die, mevrouw Frassoni, nu in het kabinet van Romano Prodi zitten.
De recente verklaringen van de heer Prodi over de afvalcrisis in Campania getuigen van het totale failliet van zijn regering. Napels bewijst dat deze staat de wet niet handhaaft en een situatie duldt die een gevaar vormt voor de gezondheid van de burgers en schade berokkent aan het toerisme en de goede naam van Italië en daarom ook aan de Italiaanse economie en de Italiaanse export. De ernstige problemen waarmee de mensen zich in Campania geconfronteerd zien, blijven evenwel beperkt tot slechts een van de twintig regio's van Italië. De politieke en administratieve verantwoordelijkheid kan bovendien zonder meer aan bepaalde bewindslieden worden toegeschreven, en wij roepen hen er derhalve toe op hun ontslag aan te bieden.
Stavros Dimas
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral zou ik willen verduidelijken dat de verantwoordelijkheid voor het implementeren van het Gemeenschapsrecht in de eerste plaats bij de lidstaten ligt. Het Verdrag geeft de Commissie niet de bevoegdheid om de autoriteiten van de lidstaten te vervangen in het ondernemen van actie en het nemen van beslissingen. De Commissie kan bijvoorbeeld niet in hun plaats beslissen of er afvalverwerkingsinstallaties gebouwd moeten worden en waar die dan zouden moeten liggen. De Commissie moet toezien op de uitvoering van het Gemeenschapsrecht. Dat is haar taak. Als ze inbreuken vaststelt, zoals nu het geval is, dan kan de Commissie daarop reageren met de gepaste procedures, maar het zijn de lidstaten die een oplossing moeten vinden en uitvoeren.
Hoewel de Italiaanse autoriteiten in 2007 al actie ondernomen hebben, vrezen we dat het afvalprobleem in Campania nog toeneemt. De Italiaanse autoriteiten moeten meer doen dan alleen maar maatregelen treffen op korte termijn om het huidige probleem op te lossen. Het is van essentieel belang dat ze bovendien hun inspanningen opvoeren om structurele oplossingen te vinden, zodat de regio Campania op lange termijn een duurzaam afvalbeheer kan ontwikkelen dat voldoet aan de Europese afvalwetgeving. Deze keer moet crisisbeheersing leiden tot een echte ommekeer in het afvalbeleid, zodat verdere risico's voor het milieu en de gezondheid vermeden worden. Daarom moet elke actie naar de toekomst toe voorzien worden van een strategie die ook effectief wordt toegepast. Die strategie mag zich niet beperken tot het voorzien van de nodige faciliteiten voor afvalverwerking. Het is even belangrijk om voorzieningen te treffen voor aparte afvalinzameling, recyclage en afvalbeperking. Men moet de afvalhiërarchie respecteren, waarbij het dumpen van afval altijd de allerlaatste optie is.
Een dergelijk nieuw plan inzake afvalbeheer mag geen dode letter blijven, zoals dat in het verleden het geval geweest is, maar moet strikt nageleefd worden. Italië moet het huidige afvalschandaal aangrijpen als een kans om te tonen dat het in staat is om van de regio van Campania een schoolvoorbeeld te maken van goed afvalbeheer. Andere Italiaanse regio's, zoals de streek van Milaan, hebben al aangetoond dat het mogelijk is.
De Commissie, die waakt over de uitvoering van het Verdrag, zet de inbreukprocedure tegen Italië voort. De procedure werd al in juni 2007 opgestart wegens niet-naleving van de Gemeenschapswetgeving inzake afvalverwerking. Als er zich inbreuken op de Gemeenschapswetgeving blijven voordoen, dan is de Commissie bereid verdere gerechtelijke stappen te ondernemen en daarbij alle beschikbare middelen te gebruiken die beschreven worden in het Verdrag, zoals onder andere de mogelijkheid om boetes op te leggen, in navolging van artikel 220 van het Verdrag.
Maar, anderzijds, stel ik ook mijn diensten ter beschikking, om Italië op alle mogelijke manieren bij te staan en te helpen, zodat er ook op lange termijn een duurzame oplossing gevonden kan worden voor het huidige afvalprobleem.
(Applaus)
De Voorzitter
. - Het debat is gesloten
