Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Poos
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar de notulen van de vergadering van donderdag 18 november, punt 11: "Herziening van de Verdragen en volgende IGC". Onder het betreffende punt 11, bij de aangenomen amendementen, wordt amendement 19 genoemd dat een aanvulling is op paragraaf 19 van de ontwerpresolutie. In de versie van de aangenomen tekst, in het gedeelte "Aangenomen teksten" van de deze morgen rondgedeelde notulen, komt deze aanvulling echter niet voor. Ik zou u dus willen verzoeken om de aangenomen teksten te wijzigen overeenkomstig de stemmingen die gisteren tijdens de vergadering hebben plaatsgehad.

De Voorzitter
Wij zullen alle taalversies controleren en indien er een fout is, zal deze uiteraard gecorrigeerd worden.

Poos
Het gaat niet om een taalfout, want deze aanvulling ontbreekt in alle taalversies.

De Voorzitter
Er zal dientengevolge een correctie worden aangebracht, mijnheer Poos.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, volgens de notulen hebben we gisteren om 14.35 uur de stemming beëindigd. Volgens mijn stukken was dat echter om 14.45 uur. Los daarvan wil ik nog mededelen dat we een onmenselijke drieënhalf uur bezig zijn geweest met de stemprocedure, omdat een paar luiwammesen wederom voortijdig wilden vertrekken en we daarom onder extreme druk kwamen te staan. Ik verzoek u een dergelijke procedure voortaan niet meer door te voeren. Wie vertrekt, heeft zelf schuld of, om Lenin of Gorbatsjov te citeren: Wie te vroeg vertrekt, wordt door het leven gestraft. Hij heeft geen meerderheid en hopelijk wordt hij op een dag door de kiezer gestraft.

De Voorzitter
Ja, mijnheer Posselt, ik neem nota van uw opmerking en ik feliciteer de dapperen die vanochtend aanwezig zijn.

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde, een punt van bezorgdheid, bijna. Een aantal leden aan onze kant van het Parlement heeft opgemerkt dat u wellicht uw colbert kwijt bent, en het sneeuwt vandaag, dus mogen wij u één van onze colberts aanbieden, voor het geval u het koud krijgt?

De Voorzitter
Ik zal in het Reglement kijken of daarin de kleur en de maat van het jasje worden aangegeven en ik verzeker u dat ik mij daar voortaan aan zal houden.

Berthu
Dit betreft de notulen van gisteren, mijnheer de Voorzitter. Gisteren, vóór de stemming over het verslag Dimitrakopoulos-Leinen, had ik geprotesteerd omdat de amendementen die ik in het Frans had ingediend, niet identiek waren aan de officieel gepubliceerde Franse versie. Het ging dus niet om een vertaalprobleem. Mijn amendementen waren daadwerkelijk gewijzigd door een anonieme corrector. Welnu, in de notulen lees ik dat mevrouw de Voorzitter aan de heer Berthu antwoordt dat twee van deze amendementen inderdaad niet goed waren geformuleerd. Men zou zeggen dat ik degene ben die de amendementen slecht heeft opgesteld. Nee, mijn amendementen waren zeer goed opgesteld en een anonieme corrector heeft de tekst ervan gewijzigd. Ik wil krachtig protesteren tegen deze gang van zaken, het is een principekwestie. De functionarissen van het Europees Parlement mogen geen wijzigingen aanbrengen in de amendementen die door een afgevaardigde worden ingediend.

De Voorzitter
Ik neem nota van uw opmerkingen en een en ander zal overeenkomstig uw wensen aangepast worden.
Geen andere bezwaren?
(De notulen worden goedgekeurd)

Stemming
Lisi
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om een aanvullend amendement dat volgens ons de mogelijke rol en bijdrage van de therapeutische gemeenschappen verduidelijkt. Ik lees de tekst aan de collega's voor, in het Italiaans: "beschouwt resocialisatie van verslaafden als een van de steunpilaren van de drugsbestrijding omdat daarmee de vraag naar drugs wordt teruggedrongen; is dan ook een warm pleitbezorger van het belangrijke sociale werk dat voor verslaafden wordt gedaan in therapeutische gemeenschappen, die een grotere hulpverleningscapaciteit moeten krijgen."

De Voorzitter
Zijn er bezwaren tegen de indiening van dit mondeling amendement?
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0050/1999) van de heer Newton Dunn, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Bondsrepubliek Duitsland met het oog op de aanneming door de Raad van een besluit betreffende de verbetering van de informatie-uitwisseling ter bestrijding van volledig valse reisdocumenten (8457/1999 - C5-0011/1999 - 1999/0804(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0051/1999) van mevrouw Rühle, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot verlening van een garantie van de Gemeenschap voor verliezen van de Europese Investeringsbank op leningen voor projecten buiten de Gemeenschap (Midden- en Oost-Europa en Westelijke Balkan, Middellandse-Zeegebied, Latijns Amerika en Azië en de Republiek Zuid-Afrika) (COM(1999) 142 - C5-0039/1999 - 1999/0080(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0054/1999) van de heer Seppänen, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot verlening van een garantie van de Gemeenschap aan de Europese Investeringsbank voor verliezen uit leningen voor projecten voor de wederopbouw van de door een aardbeving getroffen gebieden in Turkije (COM(1999) 498 - C5-0247/1999 - 1999/0212(CNS))

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in het voorjaar hebben we het plafond goedgekeurd voor de noodzakelijke overboekingen van de relevante reserveringen naar het garantiefonds. Vervolgens deed zich in de zomer een onverwachte gebeurtenis voor: de aardbeving in Turkije. Terecht hebben we besloten om Turkije humanitaire hulp te bieden, via de Europese Investeringsbank. Maar dat stelt ons wel voor een begrotingstechnisch probleem, omdat we door deze onverwachte gebeurtenis nu het plafond naderen dat is vastgesteld voor dergelijke overboekingen naar het garantiefonds. Als zich wederom iets onverwachts voordoet, zullen we ons genoodzaakt zien om ofwel dit plafond te overschrijden, ofwel andere financiële hulp in te perken.
We hebben de aandacht van de Commissie op dit probleem gevestigd en van de Commissie een zeer vaag antwoord gekregen op de door ons gestelde vragen. Desondanks mogen we de totstandkoming van deze financiële hulp niet in gevaar brengen, en dat gebeurt wel als we de amendementen die er nu liggen, goedkeuren. Om deze reden wil ik deze amendementen intrekken, ondanks het feit dat de Commissie ons niet volledig bevredigende begrotingstechnische antwoorden heeft gegeven. Tegelijkertijd zeg ik daarom tegen de Commissie: we hebben uw aandacht op dit probleem gevestigd, en we hopen dat u in de toekomst acht slaat op dit probleem en voor zal stellen het plafond te overschrijden wanneer er sprake is van onverwachte financieringbehoeftes.

De Voorzitter
Wil de Commissie iets zeggen?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik zal de opmerkingen van parlementslid Seppänen doorgeven aan mijn collega, en ik beloof dat er over de kwestie gesproken zal worden.

De Voorzitter
Op verzoek van de rapporteur worden de amendementen ingetrokken.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Stemverklaringen- Verslag-Giannakou-Koutsikou (A5-0063/1999)

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, collega's, het is naar mijn mening van primair belang dat de EU de preventie van drugsverslaving tot zwaartepunt van haar interne en externe acties maakt. Dat moet ook duidelijk blijken uit de regelgeving van de Unie. De regels hebben echter geen nut als ze niet daadwerkelijk efficiënt zijn. Daarom is het essentieel dat we ons concentreren op zowel de samenwerking tussen de ontwikkelings- en de geïndustrialiseerde landen als de ontwikkeling van netwerken tussen de EU-landen.
Binnen de EU is geen gebrek aan goede plannen en programma's. Ter illustratie daarvan kunnen genoemd worden de groep die werkt aan preventie van alcoholmisbruik en die ressorteert onder het Finse onderzoeks- en ontwikkelingscentrum voor de sociale en gezondheidssector, en de Pompidougroep, een samenwerkingsgroep van de Europese Raad die zich bezighoudt met de drugsproblematiek en die op initiatief van de Franse president in de jaren '70 werd opgericht. Deze laatste groep is bezig met een groot aantal projecten die verband houden met vraag en aanbod van drugs. We hebben nu dan ook een sterke en duidelijk geformuleerde politieke wil nodig om de gegevensuitwisseling en -vergelijking te optimaliseren. Regelgeving en het opstellen van plannen is niet voldoende om tot resultaat te komen; door middel van praktische maatregelen daarentegen kunnen we het welzijn van de mensen maximaliseren.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, nu het amendement van de heer Lisi, namens de Europese Volkspartij en van de lijst van Forza Italia, is aangenomen, leg ik met meer plezier uit waarom ik voor deze maatregel heb gestemd. Het belang van de therapeutische gemeenschappen is boven iedere twijfel verheven. Wat mijn beweegredenen als vertegenwoordiger van de pensioengerechtigden betreft, moet ik zeggen dat er slechts weinig verslaafde pensioengerechtigden zijn en de meerderheid van de slachtoffers van deze plaag bestaat helaas uit jongeren. Ik wil er de nadruk op leggen dat dit een bijzonder positieve maatregel is, maar tegelijkertijd is het onze taak jongeren het goede voorbeeld te geven, want alleen met een stabiel gezinsleven en degelijke, traditionele beginselen kunnen we de gesel van deze eeuw bestrijden.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb, net als veel van mijn collega's, voor het verslag-Giannakou-Koutsikou gestemd. Maar laten we vanochtend niet vergeten dat we hier over dit verslag maandenlang op een tegenstrijdige manier hebben gediscussieerd. Alleen al in de commissie werden er 130 ontwerpamendementen met betrekking tot dit verslag ingediend. Eerst zijn we wekenlang bezig met compromisonderhandelingen, en vervolgens wordt een dergelijk verslag hier op vrijdagmorgen bij een toch relatief geringe aanwezigheid in stemming gebracht.
Wat ik hier gisterenmiddag tijdens de debatten heb gehoord, met name de opmerkingen van collega Poettering over de ernst en het belang van dit alles en de absolute noodzaak hier nog deze week over te stemmen, staat in geen verhouding tot het aantal leden van zijn eigen fractie dat hier vanochtend aanwezig is. Daarom vind ik het jammer dat een dergelijk belangrijk initiatief zo weinig aandacht krijgt. Het zou nog mooier zijn wanneer, aansluitend, de initiatiefnemers van dit plan tijdens gesprekken dieper op de materie zouden ingaan. We hebben in elk geval met het verslag ingestemd, opdat dit verslag van mevrouw Giannakou-Koutsikou een ruime meerderheid kan behalen.

Meijer
Ik heb tegen het verslag-Giannakou-Koutsikou gestemd. Op zich is het een langdradig en zeer genuanceerd stuk met een veelheid van overwegingen en doelstellingen. Je kunt er in feite alle kanten mee uit. Het is tegen de handel en de profiteurs, terecht. Het probeert mensen uit hun verslaving te helpen, ook terecht. Maar dit betekent dat het allerlei verschillende richtingen uitgaat, en het ademt vooral het idee van: met meer geld en hardere vervolging kunnen we het probleem oplossen. Kenmerkend is dat het voorstel van de heer Schulz om stedelijke en regionale experimenten meer de kans te geven verworpen is. Ik vrees dat deze tekst nu op een verkeerde manier gebruikt zal gaan worden, namelijk vooral ter ondersteuning van diegenen die meer repressie tegen drugsgebruikers willen en denken dat ze daarmee het probleem zullen oplossen. Daarmee heeft in principe het EVP-standpunt toch gedomineerd en dat was voor mij een reden om hier niet mee in te stemmen.
5-030-500
Angelilli (UEN), schriftelijk. (IT) In de eerste plaats wil ik de rapporteur gelukwensen met haar uitstekende werk. Eindelijk een duidelijk en volledig document, waarin over drugs en drugsbestrijding wordt gesproken zonder om de zaken heen te draaien en expliciet wordt gezegd dat drugs compromisloos bestreden moeten worden. Een harde aanpak derhalve, maar niet ongenuanceerd of retorisch: met veel verantwoordelijkheidsgevoel wordt aanbevolen de informatieverstrekking en de preventie te verbeteren, er wordt nadruk gelegd op de behoefte aan hulpverlening, bijstand en de mogelijkheid tot resocialisatie voor drugsgebruikers en er wordt gehamerd op de dwingende noodzaak van internationale samenwerking om effectief weerstand te kunnen bieden aan een handel die zich niet aan grenzen stoort. Bovendien wordt de aandacht gevestigd op het feit dat nieuwe technologieën, vooral Internet, de verbreiding van drugsgebruik kunnen stimuleren.
Voor ons ligt eindelijk een document dat geen onderscheid maakt tussen soft drugs en hard drugs. Dat is immers zinloos en hypocriet: drugs zijn drugs, zonder onderscheid, vooral in het tijdperk van de synthetische drugs. Wat dat betreft heb ik wel een klein punt van kritiek: in het verslag worden de chemische drugs als "nieuw" gekwalificeerd, maar al minstens tien jaar worden ecstasy en soortgelijke pillen verspreid en gebruikt en zijn ze bekend bij de Europese jongeren. Het Parlement maakt zich daarom enigszins belachelijk door de indruk te wekken dat het, vanaf zijn bevoorrechte internationale waarnemingspost, een nieuw fenomeen heeft ontdekt, terwijl het al zo lang bestaat en in een dergelijk groot gebied verspreid is.
Ondanks dat wil ik de nadruk leggen op de kwaliteit van dit document en onderstrepen dat de kracht ervan juist ligt in het vermogen een balans te vinden tussen repressie en solidariteit, tussen de krachtige verdediging van de waarde van het leven en de strijd tegen degenen die zich verrijken ten koste van zovele jongeren.
Juist om deze reden zijn wij hevig ontstemd over het feit dat enkele amendementen die afgelopen maandag in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zijn aangenomen, in de oorspronkelijke tekst zijn opgenomen.
De amendementen introduceren opnieuw het concept van beperking van de schade, wat in de taal van de antiprohibitionisten neerkomt op liberalisatie en gecontroleerde toediening van verdovende middelen: de UEN-Fractie staat volledig achter het verslag, maar weigert op het punt van de drugsbestrijding een tweeslachtige compromispositie in te nemen.
Als dit concept niet uit het verslag wordt geschrapt, zien wij ons genoodzaakt tegen te stemmen, hoezeer ons dat ook spijt.

Figueiredo
Het is de taak van elke lidstaat een eigen beleid inzake de bestrijding van de drugsverslaving te definiëren. Wij van onze kant pleiten voor een aanpak die tot de oorzaken van het probleem doordringt en de drugshandel en de daarmee verbonden witwaspraktijken op afdoende wijze bestrijdt. Wij zijn tevens voorstander van een beleid dat de drugsverslaafden en hun families geen leed veroorzaakt, maar ervoor zorgt dat zij door gespecialiseerde overheidsdiensten gratis worden bijgestaan, zowel op het gebied van de verzorging als wat de resocialisatie betreft.
De bestrijding van de drugshandel en het witwassen van kapitaal vereist echter ook maatregelen/coördinatie op het niveau van de EU (en op het niveau van de VN). Deze samenwerking is immers onontbeerlijk in het kader van de strijd tegen de machtige georganiseerde misdaad, die met criminele activiteiten en zwart geld het economisch en financieel systeem beïnvloedt en ondermijnt. Het is dan ook van het grootste belang dat wij blijk geven van "een sterke en eenduidige politieke wil". Het is tijd dat wij de daad bij het woord voegen. Wij moeten de nodige communautaire middelen vrijmaken om paal en perk te stellen aan deze dramatische situatie, waarvan duizenden drugsverslaafden en hun families het slachtoffer zijn. Het is onaanvaardbaar dat wij met het oog op de toepassing van de door het stabiliteitspact aan de nationale begrotingen opgelegde criteria steeds weer het mes in de "sociale uitgaven" zetten, terwijl wij nochtans her en der verkondigen dat sociale steun absoluut noodzakelijk is. Het blijft helaas bij mooie woorden die niet in de praktijk worden gebracht. Wij zijn ervan overtuigd dat het in Lissabon gevestigde Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in dit opzicht, en op voorwaarde dat het voldoende middelen krijgt toegewezen, een belangrijke bijdrage kan leveren. Wij hebben immers behoefte aan grondige studies en afdoende maatregelen ter bestrijding van de drugsplaag.

Theonas
De verspreiding van drugs neemt sterk toe en helaas raken kinderen op steeds jongere leeftijd aan de drugs. De enorme belangen en winsten die hier achter schuil gaan, zorgen er wel voor dat deze onmenselijke handel welig kan blijven tieren. Het grootste aantal slachtoffers vindt men in het meest productieve en dynamische gedeelte van de bevolking, met alle gevolgen van dien, niet alleen voor de drugsgebruikers zelf en hun gezinnen, maar ook voor de samenleving in het algemeen.
Door de connecties tussen illegale drugshandel, illegale wapenhandel, terrorisme, internationale criminaliteit en corruptie - men vindt zelfs handlangers in politiekringen, gerechtelijke instanties en regeringskringen - kan men zich niet de luxe permitteren enkel vrome wensen uit te spreken. Het is overduidelijk dat dit probleem niet het hoofd kan worden geboden met oppervlakkige, halfslachtige, als los zand aan elkaar hangende maatregelen en evenmin met uitsluitend op het beheer van het verslavingsprobleem afgestemde maatregelen.
Men moet vooral ook kijken naar de sociale oorzaken van dit probleem. Waardoor wordt dit probleem in stand gehouden en zelfs vergroot? Wij leven in een samenleving waarin waarden en idealen stelselmatig worden ondermijnd, waarin concurrentie en winstbejag op de spits worden gedreven, waarin onzekerheid heerst over de toekomst, waarin een groot deel van de jongeren werkloos is, onvoldoende sociale zekerheid en geen enkele sociale ondersteuning geniet. Een dergelijke samenleving is niet bij machte jongeren de waarden en maatstaven mee te geven die hen in staat stellen weerstand te bieden aan allerlei vormen van lichamelijke en psychische verslaving. Een dergelijke samenleving desoriënteert jongeren, werkt bewust passiviteit in de hand waardoor ze gedwongen worden hun toevlucht te nemen tot middelen om aan de werkelijkheid te ontkomen.
Dit uiterst ingewikkeld en urgent vraagstuk kan alleen het hoofd worden geboden met een gecoördineerd en vooral concreet en duidelijk beleid. Bij de uitwerking daarvan moet men echter rekening houden met de daadwerkelijke, uiterst zorgwekkende omvang van dit probleem.
Wij stemmen in met talrijke opmerkingen en voorstellen in het verslag en willen wijzen op het belang van de dubbele doelstelling van drugsbestrijding: vermindering van vraag en aanbod en bestrijding van de illegale handel. Deze doelstellingen moeten met alle kracht en gelijktijdig worden nagestreefd. Ook onderstrepen wij het belang van hulpverlening aan drugsgebruikers. Dergelijke hulp is essentieel, niet alleen in de ontwenningsfase, maar ook bij de daadwerkelijke reïntegratie in de maatschappij. Verder moet men voldoende financiële middelen uittrekken om het hoofd te kunnen bieden aan de enorme behoeften die een efficiënte en gecoördineerde aanpak van dit probleem met zich meebrengt. Met de huidige kredieten en zelfs met de door de Commissie voorgestelde kredieten is het absoluut onmogelijk aan die behoeften tegemoet te komen. Wij vrezen dat met de algemene tendens tot drastische besnoeiing van de sociale uitgaven en beknotting van de sociale beleidsvormen de financiering van dit doel ook op onder meer de hoge kostenfactor zal afstuiten.
Daarom nodigen wij alle sociale en culturele instanties, alle vakverenigingen en wetenschappers uit hun inspanningen te bundelen, meer druk uit te oefenen op nationaal en Europees niveau en gemeenschappelijk de strijd aan te gaan tegen dit enorme probleem, dat het lelijkste en meest tragische gezicht van onze samenleving laat zien.
Verslag-Newton Dunn (A5-0050/1999)

Schultz
Inzake het verslag-Newton Dunn wil ik graag beknopt in de notulen laten opnemen dat onze fractie dit verslag heeft afgewezen, omdat we het niet eens zijn met de rechtsgrondslag. Het gaat hier om een klassieke beslissing over het onderbrengen van een procedure in een van de verschillende pijlers van het Verdrag. De heer Newton Dunn heeft voor de eerste pijler gekozen, maar we zijn van mening dat de procedure in de derde pijler moet blijven, omdat die betrekking heeft op een bredere groep van delinquenten die zich schuldig maakt aan het vervalsen van reisdocumenten dan de eerste pijler, waar de heer Newton de procedure heeft ondergebracht. In de eerste pijler richt de vervolging bij het vervalsen van documenten zich namelijk uitsluitend op illegale immigranten. Dat mag ideologisch gezien dan wel juist zijn, maar is politiek gezien verkeerd, want ook degene die als drugshandelaar documenten vervalst, moet strafrechtelijk worden vervolgd. Wat dat betreft wilden we niet tegen de praktische voorstellen van de heer Newton Dunn stemmen inzake het bestrijden van de documentvervalsingen - we hebben ze zelfs gesteund. Het ging ons hierbij uitsluitend om de rechtsgrondslag. Ik dank u voor uw aandacht. Ik dank ook de heren Poettering en Pirker voor hun aandacht.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag uitleggen waarom ik voor het verslag-Newton Dunn heb gestemd. De maatregelen van dit verdrag passen in het kader van de bestrijding van de illegale immigratie en het criminele gedrag dat velen van deze illegale immigranten, al dan niet vrijwillig, vertonen ten nadele van de burgers van de Europese Unie, met name de ouderen. Het zou boven alles goed zijn als alle uitgaven, mankracht en middelen die in het verleden werden aangewend om de binnengrenzen van de Europese Unie te bewaken - bijvoorbeeld de grenzen tussen Italië en Frankrijk, Frankrijk en Duitsland enzovoort, dat wil zeggen tussen de Europese staten die nu een gemeenschappelijke grens hebben - werden overgeheveld naar de controle van de buitengrenzen van de Europese Unie. Op deze manier kunnen de criminaliteit en de illegale immigratie beter worden bestreden.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eraan herinneren dat de heer Cappato de Voorzitter er gisteren op heeft gewezen dat het debat over het verslag Giannakou-Koutsikou begonnen is in strijd met het bepaalde in artikel 115 van het Reglement. Ik zeg dit zodat het in de handelingen zal worden opgenomen. Deze Voorzitter weet zo langzamerhand niet meer hoe het Reglement gehanteerd moet worden. Ik hoop dat, tenminste op termijn, de orde hersteld zal worden. Zo niet, zegt u dan openlijk dat de gang van zaken in dit Parlement wordt geregeld door de Voorzitter en niet door het Reglement.
Het staat vast dat de beraadslaging en de stemming in strijd met artikel 115 van het Reglement hebben plaatsgevonden. De laatste Franse versie is namelijk woensdag om 21.52 uur rondgedeeld en de beraadslaging is begonnen lang voordat de termijn van 24 uur verstreken was.

De Voorzitter
Geachte collega, van uw opmerking wordt uiteraard nota genomen, maar het kabinet van de Voorzitter laat mij weten dat de termijnen in principe in acht genomen zijn en dat alle taalversies tijdig zijn rondgedeeld. Wij hebben echter nota genomen van uw interventie.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen vraag gesteld en ik wilde geen antwoord. Ik heb alleen duidelijk gemaakt dat artikel 115 van het Reglement niet in acht is genomen. Ik heb geen antwoord nodig want het is al gebeurd en er valt niets meer aan te doen. U heeft artikel 115 van het Reglement niet in acht genomen, punt.

De Voorzitter
Van dit alles is nota genomen, mijnheer.

Toepassing van het Gemeenschapsrecht op de Canarische eilanden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0053/1999) van de heer Medina Ortega, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EEG) nr. 1911/91 betreffende de toepassing van de bepalingen van het Gemeenschapsrecht op de Canarische eilanden (COM(1999) 226 - C5-0127/1999 - 1999/0111(CNS)).

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft een voorstel voor een verordening ingediend ter wijziging van een andere communautaire verordening, namelijk verordening (EEG) nr. 1911/91, waarmee een speciale juridische regeling voor de Canarische Eilanden werd getroffen.
Door diezelfde verordening (EEG) nr. 1911/91 werd het statuut voor de Canarische Eilanden gewijzigd dat in 1985 in de akte van toetreding van Spanje en Portugal tot de Europese Gemeenschappen was vastgelegd. In artikel 25 van de Toetredingsakte en in het bij de akte horende Protocol nr. 2 werd voor de Canarische Eilanden een speciale regeling getroffen. Die regeling hield met name in dat de Canarische Eilanden werden uitgezonderd van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de douane-unie, het stelsel van douanetarieven en het BTW-stelsel van de Gemeenschap. Zo werd geprobeerd om in de Toetredingsakte zoveel mogelijk het bijzondere statuut te handhaven dat de Canarische Eilanden binnen Spanje genoten, en dat al sinds de inlijving van de eilanden door het koninkrijk Castilië in de 15e eeuw van kracht was. Vanwege de grote afstand tot het Spaanse vasteland was de eilandengroep nooit aan de reguliere belastingheffing, en dus ook niet aan de douanewetgeving onderworpen.
De Toetredingsakte van 1985 bevatte een aanpassingsclausule - artikel 25, lid 4 - om te voorkomen dat de Canarische Eilanden door de ontwikkeling van de Europese Unie de boot naar een verenigd Europa zouden missen. Ik zou zeggen dat de Canarische publieke opinie er aan de ene kant voor was om de bijzondere status te handhaven, maar aan de andere kant beslist niet buiten het Europese eenwordingsproces wilde blijven.
Toen in 1986 de Europese Akte werd aangenomen, moest de speciale regeling worden aangepast, en dat gebeurde door middel van verordening nr. 1911/91. De aanpassing hield drie of vier bijzonder belangrijke wijzigingen in. In de eerste plaats kwamen de eilanden onder het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid te vallen. In de tweede plaats werden de Canarische eilanden in de communautaire douane-unie opgenomen, en werden ze dus ook aan de gewone douanetarieven van de Gemeenschap onderworpen. In de derde plaats verdwenen de bijzondere belastingen, met name de traditionele eilandbelasting, die binnen het zogenaamde stelsel van bijzondere belastingvrijheid werden geheven om de plaatselijke nijverheid te beschermen.
Overeenkomstig verordening (EEG) nr. 1911/91 zijn de speciale belastingregels voor de Canarische Eilanden gaandeweg afgeschaft, en zijn de eilanden in het gewone communautaire stelsel opgenomen. Dat heeft echter voor problemen gezorgd, omdat de Canarische Eilanden net als andere ultraperifere gebieden - de Azoren, Madeira en de Franse overzeese gebiedsdelen - erg ver van de Gemeenschap liggen, verdeeld zijn over kleine eilandgebieden met heel beperkte lokale markten, en enorme vervoersproblemen kennen. Daarnaast bestaan er ook nog bijkomende problemen zoals het bevolkingsoverschot, de erg onregelmatige regenval en de arme grond, die de ontwikkeling van normale economische activiteit belemmeren. Daarom heeft men in Spanje van oudsher bijzondere regelingen getroffen voor de Canarische Eilanden.
Het verdwijnen van de speciale douanetarieven voor de Canarische Eilanden zou het voortbestaan van een aantal kleine handelsondernemingen en plaatselijke industrieën, die onder andere levensmiddelen en tabak produceren, in gevaar brengen. Deze bedrijven zouden verdwijnen als aan de geringe bescherming die ons door de bijzondere Canarische belastingen - met name de productiebelasting en de invoerheffing (APIM) - wordt geboden, een einde zou worden gemaakt.
De Commissie had daar begrip voor, en heeft daarom over een aanpassing van de APIM onderhandeld zodat deze heffing niet hoefde te verdwijnen. Bovendien speelt er nog een element mee: al in 1992 werd in het Verdrag van Maastricht een verklaring opgenomen waarin de bijzondere situatie van de ultraperifere regio's - de Canarische Eilanden, de Azoren, Madeira en de Franse overzeese gebiedsdelen - werd erkend. Daarnaast voorziet ook artikel 299, lid 2 van het EG-Verdrag, zoals gewijzigd door het Verdrag van Amsterdam van 1997, in een speciale regeling voor de ultraperifere regio's. Het Verdrag van Amsterdam is inmiddels in werking getreden.
Er is dus sprake van een nieuwe benadering van de ultraperifere regio's. De Europese Raad van Keulen heeft deze aanpak bevestigd door de Commissie te verzoeken voor 31 december maatregelen ten behoeve van de ultraperifere regio's voor te stellen. Deze aanpak berust op de filosofie dat de integratie van deze regio's in de Europese Unie op dit moment niet per se betekent dat de douanetarieven en de belastingen moeten worden geharmoniseerd. Er is ruimte voor een gedifferentieerde behandeling; zo mogen bijvoorbeeld de octrois de mer in de Franse overzeese gebiedsdelen en de speciale regelingen voor de Azoren en Madeira blijven bestaan.
Normaal gesproken zou de commissie juridische zaken een dergelijk voorstel voor een verordening goedkeuren, omdat het bedoeld is om de geleidelijke afschaffing van de traditionele Canarische belastingen te vertragen, en dus een beschermende werking heeft. Over dit voorstel voor een verordening werd al onderhandeld voor de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. Nu artikel 299.2 echter van kracht is geworden, vinden wij dat het niet voldoende is om de beperking van de bijzondere behandeling alleen maar te verzachten. Wij vinden dat de afschaffing van deze bijzondere behandeling moet worden gestaakt. De Commissie moet immers overeenkomstig het genoemde artikel 299.2, dat voorziet in bijzondere belastingregels, maatregelen voor de ultraperifere gebieden voorstellen. Het is te voorzien dat de Commissie daarbij een kleine handreiking zal doen om ervoor te zorgen dat de kleine lokale industrieën niet de dupe worden.
Zoals ik eerder al heb gezegd, mijnheer de Voorzitter, heeft de Commissie juridische zaken en interne markt de verordening unaniem goedgekeurd. Wij stellen echter wel een aantal amendementen voor om aan te geven dat artikel 299.2, dat al van kracht is, een aanvullende rechtsgrond is voor het voorstel voor een verordening van de Commissie. We proberen daarmee niet om tegen de verordening van de Commissie in te gaan, die ook een aanvullende rechtsgrond is. Deze rechtsgrond houdt echter in dat de afbouw van de bijzondere belastingen wordt beperkt of vertraagd. Gelet op het aangehaalde artikel 299.2 en de filosofie die ik zojuist heb toegelicht, heeft de commissie juridische zaken een aantal amendementen op de bijlagen van de verordening voorgesteld, die erop gericht zijn de afbouw van alle soorten bijzondere belastingen die nu worden geheven stop te zetten. Het is dus de bedoeling het huidige protectionistische systeem van bijzondere belastingen te handhaven totdat de Commissie nieuwe belastingvoorstellen doet.
Zoals de commissaris weet, vindt er volgende week in Brussel een partnerschapsvergadering plaats waarin de Commissie de genoemde voorstellen zal bespreken met de Spaanse, Franse en Portugese autoriteiten, de bestuurders van de autonome regio's en de parlementsleden die uit die regio's komen. Dat lijkt me voor de Commissie het juiste moment om aan te geven dat zij met de voorstellen van het Parlement - in dit geval van de commissie juridische zaken - instemt. Die zijn immers heel redelijk, en komen met de filosofie van de Commissie overeen. Ze versterken die echter nog met de verwijzing naar het nieuwe artikel 299.2, dat voorziet en toestaat dat er een bijzondere regeling wordt getroffen. Het zou niet veel zin hebben om het systeem nu helemaal af te schaffen wanneer de Commissie over enkele maanden misschien voor moet stellen om het weer in te voeren. Dat is de redenering, dat is waar het om draait. Ik hoop dat het Parlement de aanbevelingen van de Commissie juridische zaken en interne markt zal volgen, de verordening zal goedkeuren, en de 19 amendementen aan zal nemen die onze commissie unaniem heeft ingediend.

Ripoll y Martínez de Bedoya
Goedemorgen mijnheer de Voorzitter, waarde collega's. In de eerste plaats wil ik mijn gelukwensen aanbieden aan de rapporteur, aan de Commissie juridische zaken en interne markt, en aan de leden die amendementen hebben ingediend.
Ik denk dat de heer Medina Ortega heel duidelijk heeft gemaakt wat het standpunt van de Commissie juridische zaken en interne markt over dit onderwerp is - een standpunt dat bovendien bij unanimiteit is vastgesteld. Het betreft een onderwerp dat niet alleen voor de Canarische Eilanden van belang is, maar dat ook de rest van de ultraperifere regio's van de Europese Unie raakt.
Wij debatteren vandaag over de Canarische Eilanden, en ik moet zeggen dat weinig gebieden hun eenwording met Europa zo intens hebben beleefd, en nog steeds beleven, als de Canarische Eilanden.
Nadat de Canarische Eilanden in 1986 deel van de Gemeenschap zijn gaan uitmaken, hebben er aldaar belangrijke en intense discussies plaatsgevonden. Er is voor en tegen de volledige integratie van de eilanden gedemonstreerd, er zijn regeringscrises geweest, en de premier van de autonome regering is destijds zelfs afgetreden vanwege de onderhandelingsvoorwaarden die bij de toetreding waren gesteld.
Dertien jaar later is het tijd om de balans op te maken. De verordening die we nu in de plenaire vergadering bespreken komt dus precies op het goede moment, omdat we aan de hand van die balans kunnen bepalen wat voor standpunt we moeten innemen. De balans is duidelijk positief, hoewel moet worden erkend dat het proces ook flinke schokken en zorgen heeft veroorzaakt, zoals de rapporteur heel goed heeft uitgelegd. Die zorgen houden niet alleen verband met hetgeen we nu behandelen, maar ook met andere zaken die door dit Parlement worden bestudeerd en behandeld.
Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om eraan te herinneren dat de Canarische Eilanden momenteel onzekere tijden doormaken wat de toekomst van de bananenteelt betreft. De Canarische Eilanden zijn de grootste bananenproducent van Europa, en de bananenteelt is er zowel sociaal en economisch als in landschappelijk en milieuopzicht van groot belang.
Vandaag hebben we het echter over verordening nr. 19911/91 betreffende de toepassing van het Gemeenschapsrecht op de Canarische Eilanden. De toelichting, en de uitleg die we vandaag van de rapporteur hebben gekregen, zijn duidelijk en beschrijven de lange weg die de Canarische Eilanden in Europa hebben afgelegd tot aan hun integratie in de Europese Unie.
Volgens ons is het absoluut noodzakelijk dat deze hervorming binnen de gestelde termijn wordt voltooid. Dat is van essentieel belang. Ik wijs op de opdracht die de Commissie van de Europese Raad van Keulen heeft gekregen. Ik wijs erop dat er voor eind 1999 een bijzondere en specifieke regeling moest zijn getroffen, wat nog niet is gebeurd. Tenslotte wijs ik erop dat wij bezig zijn het wetgevingsprogramma van de Commissie voor het jaar 2000 te behandelen. Het is belangrijk dat in dat wetgevingsprogramma alle bijzondere regelingen voor de Franse overzeese gebiedsdelen, de Azoren, Madeira en de Canarische Eilanden worden opgenomen waarin artikel 299, lid 2, van het EG-Verdrag voorziet. Als dat niet gebeurt, komen we in een situatie terecht waarin deze Europese regio's, die voor elk van onze lidstaten en voor de Europese Unie van vitaal belang zijn, absoluut in het nadeel zijn ten opzichte van de rest van de Europese Unie.
Ik wil het hierbij houden en verder alleen nog zeggen dat onze fractie zowel de 19 amendementen als de tekst van de verordening steunt. Wij willen echter dat er geen tweede lezing komt en dat deze verordening binnen de gestelde termijn wordt goedgekeurd. Wij vragen de Commissie rekening te houden met de argumenten van de rapporteur en van de Commissie juridische zaken en interne markt, en er - alstublieft - voor te zorgen dat de verordening binnen de gestelde termijn wordt goedgekeurd. Anders ziet het er voor de Canarische Eilanden somber uit.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, gedurende hun vijf eeuwen lange Europese historie hebben de Canarische Eilanden altijd een speciale behandeling genoten, zowel binnen Spanje als binnen de Europese Gemeenschap.
Ook toen het Koninkrijk Spanje in 1985 tot de Europese Gemeenschap toetrad, werd de deur op een kier gelaten voor de aanpassing van het statuut dat de positie van de Canarische Eilanden binnen de EG regelde. Toen in 1991 verordening 1911/91 werd aangenomen en daardoor de bepalingen van het Gemeenschapsrecht op de eilanden van toepassing werden, was de aanpassing aan de Gemeenschap een feit.
Er werd destijds een overgangsperiode van tien jaar vastgesteld om ervoor te zorgen dat de integratie van de Canarische economie in de gemeenschappelijke markt voor enkele sectoren van het plaatselijke bedrijfsleven niet traumatisch zou uitpakken. De facto werd, onder andere, een productie- en invoerbelasting ingevoerd, de APIM, die bedoeld was om de positie van de kleine Canarische basisindustrieën binnen het douanegebied van de Gemeenschap te beschermen.
Deze belasting, die de plaatselijke nijverheid beschermde tegen ingevoerde producten, zou tussen 1995 en eind 2000 geleidelijk worden verminderd. Vreemd genoeg heeft de tariefvermindering van de APIM niet het gewenste effect gehad op de gevoelige industrieën van de Canarische Eilanden. De Spaanse regering, de Canarische autoriteiten en de betrokken bedrijven hebben daarom de Gemeenschap verzocht verordening nr. 1911/91 zo te wijzigen dat de afbouw van de APIM tot juni 2000 wordt stilgelegd. De Europese Commissie heeft daar begrip voor getoond.
Desondanks vindt een aantal parlementsleden, die net als ik uit de Canarische Eilanden afkomstig zijn, het niet alleen redelijk dat de werkingsduur van deze belasting overeenkomstig het voorstel van de Commissie wordt verlengd, maar hebben wij er door middel van amendementen tevens om gevraagd de werkingssfeer van de belasting uit te breiden tot alle gevoelige producten die op de Canarische Eilanden worden geproduceerd.
Wij willen ook dat deze douaneregeling wordt gekoppeld aan een nieuwe belasting die lijkt op de oude APIM. Die belasting zou in een pakket specifieke belastingmaatregelen moeten worden opgenomen dat de Raad, op voorstel van de Commissie, volgend jaar moet invoeren. Zoals de leden Ripoll y Martínez de Bedoya en Medina Ortega zojuist hebben aangegeven, moet dat gebeuren in het kader van het reeds aangekondigde permanente statuut voor de ultraperifere regio's, waar de Canarische Eilanden ook toe behoren. Dat statuut is een uitvloeisel van artikel 299.2, dat zoals u weet in een gedifferentieerde toepassing van de bepalingen van het Verdrag voorziet.
Juist vanmorgen heeft het autonome parlement van de Canarische Eilanden, naar aanleiding van een politiek debat over deze kwestie, unaniem een akkoord aangenomen dat ook belastingmaatregelen omvat. Tevens vraagt het parlement de Gemeenschap om voorzieningen te treffen voor een op de APIM lijkende belasting.
Ik bedank de heer Medina Ortega voor zijn verslag en omdat hij zich zo ontvankelijk heeft betoond voor de ingediende amendementen.

Liikanen
Eerst zou ik de heer Medina Ortega geluk willen wensen met zijn verslag over het voorstel voor een verordening over de Canarische Eilanden.
Nadat de Commissie de APIM/Arbitrio over productie en import in de archipel bestudeerd had, heeft ze de volgende conclusie getrokken. Zelfs al zou de meerderheid van de economische sectoren zich kunnen aanpassen aan de vereisten van de interne markt, dan zou de afschaffing van de APIM op 31 december 2000 bepaalde productsectoren nog onherstelbaar kunnen schaden. Deze opmerking is in dit Parlement al eerder gemaakt.
De Commissie heeft in samenwerking met de Spaanse en Canarische autoriteiten vastgesteld wat de gevoeligste producten zijn in een aantal sectoren. Voor deze producten acht de Commissie het noodzakelijk de afschaffing van de belasting op te schorten voor een overgangsperiode die uiterlijk tot 30 juni 2000 zal duren.
Ik heb er met voldoening nota van genomen dat in het verslag van de heer Medina Ortega de door de Commissie voorgestelde benadering in ruime mate wordt gesteund. De rapporteur vindt het echter betreurenswaardig dat de voorgestelde maatregel uitsluitend bestemd is voor een beperkt aantal producten en dat er niet wordt verwezen naar de rechtsgrondslag uit artikel 299(2) van het Verdrag. Ik verzeker u dat de Commissie dit standpunt volkomen begrijpt.
Desondanks zou ik uw aandacht willen vestigen op het feit dat het hier gaat om een in de tijd beperkte aanpassing van de huidige regels. Daarom moet deze maatregel los worden gezien van maatregelen die zouden kunnen worden getroffen uit hoofde van het nieuwe artikel 299(2) van het Verdrag.
In dit voorstel wordt bepaald dat de Commissie, in samenwerking met de Spaanse autoriteiten, vóór de afschaffing van de APIM zal kijken naar de gevolgen van deze belasting voor de betrokken sectoren. Indien nodig zal de Commissie een voorstel indienen bij de Raad uit hoofde van artikel 299, lid 2, over maatregelen die noodzakelijk zouden zijn om het voortbestaan van bepaalde buitengewoon kwetsbare plaatselijke activiteiten niet in gevaar te brengen. De lijst van producten die in de bijlage bij dit voorstel is opgenomen, is opgesteld door de Spaanse en Canarische autoriteiten in samenwerking met de Commissie. Daarom moeten wijzigingen op deze lijst enerzijds economisch gerechtvaardigd zijn en anderzijds bestudeerd worden door de diensten van de Commissie om te controleren of de maatregelen stroken met haar overige beleid. De Commissie heeft nog geen materiaal ontvangen dat onderzoek naar eventuele wijziging van de bijlage bij de verordening zou kunnen rechtvaardigt. Daarom is ze niet in staat de amendementen over de uitbreiding van de productlijst te aanvaarden. Ik kan echter zowel u, mijnheer de Voorzitter, als de rapporteur ervan verzekeren dat de Commissie bij toekomstige onderhandelingen over een voorstel betreffende de Canarische eilanden uit hoofde van artikel 299(2) van het Verdrag, rekening zal houden met uw commentaar op deze kwestie en het commentaar van het Parlement tijdens het debat.
Ik dank u voor uw steun voor dit voorstel en zal de aandacht van de verantwoordelijke commissaris vestigen op dit debat.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Scheepsbouwindustrie
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de scheepsbouwindustrie.

Liikanen
In de Raadsverordening van 29 juni 1998 staat vermeld dat: "De Commissie de Raad regelmatig een verslag over de marktsituatie voorlegt en beoordeelt of Europese werven worden benadeeld door concurrentievervalsende praktijken. Indien wordt vastgesteld dat de industrie wordt geschaad door concurrentievervalsende activiteiten van welke aard dan ook, stelt de Commissie de Raad, in voorkomend geval, maatregelen voor om het probleem aan te pakken. Het eerste verslag wordt uiterlijk op 31 september 1999 aan de Raad voorgelegd."
Overeenkomstig deze vereiste heeft de Commissie haar eerste verslag opgesteld. Daarin concludeert ze dat de scheepsbouwindustrie door overcapaciteit op de wereldmarkt met ernstige problemen kampt. De situatie blijft verslechteren omdat de capaciteit blijft stijgen, de concurrentie toeneemt en de prijzen dalen.
Het verslag omvat ook een gedetailleerde studie van negen contracten die zijn toegewezen aan Koreaanse scheepswerven. De conclusie is dat geen van die contracten is gesloten voor volledig kostendekkende prijzen en dat scheepswerven uit de EU worden geschaad. In het rapport wordt voorgesteld dat de lidstaten, het IMF en de Wereldbank gaan controleren of de voorwaarden en uitgangspunten op basis waarvan Korea het onder leiding van het IMF samengestelde pakket noodmaatregelen werd toegewezen, op het punt van de scheepswerven wel volledig zijn gerespecteerd. De sector, de lidstaten en de Commissie moeten alle noodzakelijke informatie vergaren die de basis zou kunnen vormen voor een klacht betreffende de wetgeving over handelsbelemmeringen en beoordelen of een zaak moet worden aangespannen bij de WTO. De Commissie moet in samenwerking met de scheepsbouwsector ook toezicht blijven houden op de markt. En ten slotte zouden alle betrokken partijen een inspanning moeten leveren om gelijke kansen te creëren in de sector.
De Industrieraad heeft het verslag van de Commissie besproken op zijn vergadering van 9 november 1999 en een conclusie opgesteld over de situatie in de scheepsbouwindustrie wereldwijd. De Industrieraad deelt het standpunt van de Commissie over de kritieke situatie deze sector in de hele wereld en pleit voor voortzetting van maatregelen die deze situatie kunnen verbeteren.
Na de vergadering van de Raad zijn er bilaterale gesprekken gevoerd met de Koreaanse regering op het niveau van de Koreaanse vice-minister voor Handel en de betreffende ambtenaren op het Directoraat-generaal ondernemingen en het Directoraat-generaal handel. Er wordt een bilaterale vergadering van de Koreaanse en Europese autoriteiten en vertegenwoordigers van de sector voorbereid die half december 1999 moet plaatsvinden. Men is van plan een vergadering over scheepsbouw te organiseren in OESO-verband.
De Commissie zal haar eigen toezichthoudende activiteiten voortzetten met hulp van de sector en zal alle verzamelde informatie en bewijzen vergelijken en beoordelen overeenkomstig de conclusie van de Raad. Als dat nodig is zullen er nog meer vergaderingen plaatsvinden. De Commissie zal komend voorjaar haar bevindingen voorleggen aan de Industrieraad en aan het Europees Parlement. Mijn collega's de heer Lamy en de heer Solbes Mira werken op dit gebied nauw met mij samen.
Op basis van dit verslag zullen wij moeten beslissen hoe wij hier het beste te werk kunnen gaan.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Liikanen, hier volgt mijn pleidooi. De Industrieraad is op 9 november bijeengekomen, en daar heb ik in Duitsland het volgende over gezegd. Eindelijk heeft Europa duidelijke taal gesproken, die nu in daden moet worden omgezet. We moeten de Zuid-Koreanen nu een duidelijk signaal geven, dat ze met de concurrentievervalsende praktijken in de scheepsbouw moeten stoppen. We zullen niet toestaan dat onze met moeite opgebouwde, eigen - lees: Europese - scheepsbouwindustrie met oneerlijke middelen van de markt wordt verdrongen.
Alleen al in Duitsland worden 21.000 arbeidsplaatsen in de scheepsbouwindustrie en 125.000 arbeidsplaatsen in de toeleveringssector bedreigd. De ironie van de situatie ligt vooral in het feit dat de verborgen subsidies deels mogelijk werden gemaakt door de kredieten die het Internationale Monetaire Fonds heeft verleend om de gevolgen van de financiële crisis in Zuidoost-Azië te verzachten.
Uiterlijk op 13 oktober, mijnheer Liikanen, de dag waarop de Commissie haar interessante verslag publiceerde en waarop de actie voor de scheepswerfindustrie werd gehouden, heeft Europa via de Industrieraad Zuid-Korea de gele kaart getoond. Wanneer Zuid-Korea doorgaat met zijn dumpingpraktijken, moet het land met rood worden bestraft.
De Europese scheepsbouwindustrie bevindt zich in een ernstige crisis, en dat niet pas sinds vandaag. Men moet nu snel beslissen of men zich gaat inzetten voor de scheepsbouw in Europa, en daarmee voor het behoud van de gehele maritieme industrie, of dat deze hightechbranche aan anderen wordt overgelaten. Hierop is slechts één antwoord mogelijk: een duidelijk ja voor de Europese werven. Ieder die zich intensief met de scheepsbouw bezighoudt, weet dat het hier om geavanceerde technologie gaat en dat men tegenwoordig weer van een sector met uitstekende toekomstperspectieven kan spreken. Hier kan en mag Europa geen afstand van doen.
Er zijn echter ook critici. Ten eerste beschouwen sommigen de scheepsbouw nog steeds als een verouderde zware industrie, waarvan de kunstmatige instandhouding in Europa veel te duur is. Maar als men de zeer productieve en uitstekend presterende Europese werven beziet of bezoekt, blijkt het tegendeel. Ik wil best dergelijke bezoeken organiseren. Ik zeg het u, het is de moeite waard.
Ten tweede beschouwen anderen de scheepsbouw weliswaar als een hightechindustrie, maar ze zijn van mening dat de scheepsbouwers een sterk overdreven beeld van de situatie geven. Die zouden slechts uit zijn op financiële voordelen van de regering en de EU. Zoals dat, naar men zegt, ook in andere sectoren wel gebeurt.
Ten derde: Wie krijgen het geld? De reders of de werven? Het beeld van de werven is in alle opzichten drastisch veranderd. Het aantal arbeidsplaatsen in de toch al zwakke kustregio's of in de monopolistische havensteden is door de structuurverandering aanzienlijk afgenomen. Door nieuwe technologieën, werkterreinen, managementgebieden in het bijzonder, en nieuwe taken is de nostalgische Kontiki of het oorlogsschip inmiddels achterhaald. Transportprojecten zoals road to sea, die het traditionele wegennet moeten ontlasten, hebben allerlei soorten schepen nodig, zoals just in time feeders en moderne containerschepen, snelle veerboten en highspeedjachten, multifunctionele schepen voor de visserij en voor de kustwacht, kleine en grote cruiseschepen voor de toeristische industrie, enzovoorts.
De maritieme kennis die Europa zowel in zijn traditionele rollen als in nieuwe marktsegmenten heeft opgebouwd, is een betrouwbare, duurzame en natuurlijke hulpbron en vertegenwoordigt daarom een meerwaarde voor ons continent. Juist de middelgrote Europese werven hebben een enorme rijkdom aan ideeën ontwikkeld. Er is echter geld nodig voor onderzoek en ontwikkeling, niet alleen voor productie en acquisitie. Daarom is steun onmisbaar.
Wie mij kent, weet dat ik een verwoed strijder ben tegen alle vormen van subsidies, omdat die doorgaans rechtstreeks leiden tot concurrentievervalsing. Ik ben dan ook niet voor niets ook nog lid van de Commissie begrotingscontrole. Het is duidelijk dat Zuid-Korea onder de prijs blijft en door eigen schuld economisch ineen zal storten, wanneer het op deze voet verdergaat.
Ten tweede: De economie van Zuid-Korea vormt een onderdeel van de wereldmarkt. Nieuwe WTO-onderhandelingen staan voor de deur.
Ten derde: Zuid-Korea heeft steun nodig, waarmee het land zich kan herstellen van het staatsbankroet. De IMF-betalingen spreken toch duidelijke taal.
Ten vierde: Europa heeft Zuid-Korea nodig. Kijkt u maar eens naar de orderboeken en de omvang van de investeringen, ongeacht de genoemde overcapaciteit in de wereld. Dit betekent dat er, zolang Zuid-Korea en Europa er niet in slagen door middel van bilaterale en/of multilaterale onderhandelingen in het kader van de OESO, het IMF en de WTO, die reeds door de heer Liikanen zijn genoemd, een handelsbeleid op te stellen dat eerlijke concurrentie garandeert, verschillende maatregelen nodig zullen blijven totdat de huidige kritieke situatie is overwonnen. Hieronder valt naar mijn mening de directe, maar orderspecifieke steun voor een bepaalde tijd. Dit is het enige middel dat direct werkt, transparant is en bovendien de concurrentie versterkt. Een terugkeer naar de zogenaamde Europese oplossingen per afzonderlijk geval zou daarentegen kunnen betekenen dat de concurrentieverhoudingen binnen Europa, zoals in het verleden, opnieuw des te sterker worden verstoord. We hebben dus een strategie van alternatieven nodig. Op deze manier willen we alles doen wat in ons vermogen ligt om de Commissie en de Industrieraad krachtdadig bij te staan.

Caudron
Commissaris Liikanen, reeds enkele jaren behandel ik de dossiers en kwesties met betrekking tot de industrie en de scheepsbouw, eerst in het kader van de economische commissie en nu bij de industriecommissie.
In de afgelopen drie jaar heb ik meermalen tegenover de Commissie mijn bezorgdheid uitgesproken over de verstoringen van de concurrentie op mondiaal niveau, die worden verergerd door het feit dat Europa zichzelf altijd strikte regels heeft opgelegd die onze concurrenten niet kennen. Overigens heb ik van de commissarissen en van uw diensten vaak gronden van niet-ontvankelijkheid ontvangen.
De Commissie lijkt zich nu bewust geworden van de situatie en daar ben ik blij om, want al kan men betreuren dat inmiddels in Europa duizenden en duizenden banen zijn geschrapt, ook in Frankrijk bestaat het gezegd: "beter laat dan nooit". Het lijkt me nu niet meer nodig om terug te komen op het verleden en daarom wil ik u vanochtend enkele vragen stellen over de toekomst, die niet alleen betrekking hebben op Korea.
De eerste vraag betreft de Verenigde Staten. Ik heb namelijk vernomen dat een Amerikaanse scheepswerf - die al ruim veertig jaar geen schepen meer heeft gebouwd - een order heeft gekregen voor twee passagiersschepen die bestemd zijn voor de bootverbinding met Hawaï, omdat de Amerikaanse wet de bouw van schepen voor nationaal transport voorbehoudt aan Amerikaanse werven. Wat gaat u hiertegen doen? Wat gaat de Europese Unie doen om de Amerikaanse markt op dit gebied open te stellen voor onze producten?
Dan nu mijn tweede vraag: indien mijn informatie juist is, komt een gedeelte van de salarissen van de werknemers die werken aan de bouw van deze passagiersschepen voor rekening van het zeewezen van de Verenigde Staten, omwille van het behoud van de capaciteit van de scheepsbouw. Wat gaat u, mijnheer de Commissaris, doen met betrekking tot deze Amerikaanse steun, die mij niet in overeenstemming lijkt met de geldende regelgeving op dit gebied?
Mijn derde vraag betreft Korea. Sinds 1997 beperkt Corean-Gaz de aanbestedingen voor de bouw van methaantankers tot alleen de Koreaanse werven, hetgeen mijns inziens eveneens een schending is van de internationale regels voor het openstellen van openbare markten. Ik vraag u opnieuw, mijnheer de Commissaris, wat gaat u doen om de Koreaanse markt open te stellen en om deze besluiten, die mij niet rechtmatig lijken, te bestrijden?
Mijn vierde vraag betreft hetgeen u ter sprake brengt in uw inleidende interventie. Wij hebben vernomen, of liever gezegd, wij hebben het feit bevestigd gekregen dat de Europese Commissie het eerste gedeelte van het toezichtsrapport voor de mondiale markt in handen had dat is opgesteld in toepassing van het reglement van de Raad dat u in herinnering bracht. Dit rapport laat zien dat de Koreaanse scheepsbouwers zorgen voor een vervorming van de concurrentie, die 13% tot 14% van de Koreaanse kostprijs bedraagt. Zoals u reeds heeft vermeld, rijst de vraag wie er betaalt voor de verschillen die de Commissie constateert tussen de Koreaanse kostprijs en de verkoopprijs. Het antwoord lijkt voor de hand te liggen. Dat is het Koreaanse bancaire systeem, dat overigens wordt gesteund door het IMF en de Koreaanse staat. Tot op heden - ondanks verschillende herinneringen op dit gebied, want de kwestie is immers niet nieuw - hebben de Europese Unie en de Commissie niet daadwerkelijk iets gedaan om een einde te maken aan deze indirecte subsidies in Korea. Welke concrete maatregelen wilt u nu treffen om snel op te treden?
Ik zal afsluiten, mijnheer de Commissaris, met u te zeggen dat de Europese scheepsbouw inderdaad nog steun ontvangt. Het is weliswaar niet veel, maar het is wel zo. Er is in ieder geval voorzien dat de steun voor orders afloopt in december volgend jaar en ik denk niet dat men kan besluiten tot een afwachtende houding.
Daarom, mijnheer de Commissaris, verzoek ik u om eindelijk een handelsbeleid uit te werken dat deze naam waard is. Daarom stel ik u voor niet langer te zeggen of laten zeggen dat wij niet over de instrumenten beschikken waarmee wij de werkgelegenheid van onze Europese burgers in deze sector beter kunnen beschermen. Daarom kan Europa zich niet langer verplichtingen op laten leggen die onze industriële concurrenten elders ter wereld niet hebben, zowel in de scheepsbouwsector als in andere sectoren.
Daarom, tot slot, is het simpelweg tijd om te breken met deze afwachtende houding waardoor het tijdperk Brittan werd gekenmerkt. Zijn Europa en de nieuwe Commissie klaar om dit nu te doen? Ik ben zo vrij, mijnheer de Commissaris Liikanen, om u deze vraag opnieuw te stellen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, er is hier vanmorgen veel kritiek geuit op het feit dat contracten zijn toegewezen aan Koreaanse bedrijven, en op de schade die op die manier is toegebracht aan de Europese industrieën. Net zoals op veel andere gebieden is het ook in dit geval echter evident dat contracten worden toegewezen aan landen als Korea vanwege de daar geldende voorwaarden. Werknemers in dergelijke landen krijgen bijvoorbeeld zeer lage lonen, de arbeidsomstandigheden en veiligheidsmaatregelen zijn erg slecht en onbevredigend, omdat gezondheid en veiligheid van de werknemers geen prioriteit zijn. Net zoals in veel andere industrietakken verhuizen bedrijven naar landen waar ze werknemers in hun eigen voordeel kunnen uitbuiten.
Dit moet aan de orde komen als wij het hebben over gelijke voorwaarden voor de sector in Europa; wat we eigenlijk nodig hebben zijn gelijke kansen voor werknemers op internationaal vlak. We moeten de rechten van de werknemers beschermen. We kunnen niet de werknemers in bepaalde landen uitbuiten terwijl we de rechten van de werknemers in Europa beschermen. Iemand heeft gezegd dat de EU Europa in deze sector strenge maatregelen oplegt. Maar wat moeten we dan doen? Moeten we die strenge maatregelen intrekken? Ze zijn echter niet voor niets ingevoerd. We hebben die strenge maatregelen ingesteld omdat we daar redenen voor hadden.
Wat betreft de scheepsbouw zelf denk ik ook dat we ons moeten afvragen om welk type scheepsbouw het gaat. Wat de visserijvloot betreft hebben wij bijvoorbeeld in de Europese Unie een overcapaciteit, dus wat voor schepen moeten dan worden gebouwd? Ik denk dat we de nadruk moeten leggen op de bouw van schepen voor de kustwacht of de bescherming van het zeemilieu, om toezicht te houden op de vloot en het gemeenschappelijk visserijbeleid te kunnen controleren. De schepen die gebouwd worden moeten de plaatselijke industrie en de plaatselijke kustvisserij ten goede komen. Veiligheid moet prioriteit krijgen. We moeten er zorg voor dragen dat bij de bouw van schepen de meest geavanceerde technologie wordt gebruikt, zodat ze zo milieuvriendelijk mogelijk zijn.
Veel schepen worden gebruikt om levende dieren te vervoeren. Ten eerste is de export van levende dieren onaanvaardbaar. Deze export is zelfs moreel verwerpelijk, vooral als de dieren bestemd zijn voor de slacht. De omstandigheden waarin zij in grote schepen worden vervoerd, zijn niet aanvaardbaar. Dus als er nieuwe schepen worden gebouwd, moeten we er zorg voor dragen dat de strengst mogelijke normen worden aangehouden en dat alles wordt gedaan om ervoor te zorgen dat, als dan toch levende dieren in grote schepen over zee moeten worden vervoerd, dat onder zo gunstig mogelijke omstandigheden gebeurt.
Een ander punt waar aandacht aan moet worden besteed bij de bouw van nieuwe schepen is de kwestie van afval en faciliteiten voor afvalverwerking. Daarbij gaat het niet alleen om het afval afkomstig van de scheepvaart als zodanig, maar ook om het afval dat tijdens de vaart wordt geproduceerd. Vervuiling van het zeemilieu is een uiterst belangrijke kwestie en wordt in veel gevallen veroorzaakt door schepen.
Om terug te komen op het dumpen van afgedankte schepen uit de Unie in andere landen het volgende. We moeten ervoor waken dat we onveilige en milieuonvriendelijke schepen dumpen in andere landen. Dat is onaanvaardbaar. Zo verplaatsen wij namelijk alleen ons probleem naar andere delen van de wereld, en het zeemilieu kent geen grenzen, dus alles wat in een bepaald gebied misgaat, krijgen wij uiteindelijk op ons dak. De hele kwestie van oneerlijke concurrentie die zo wordt gehekeld, ontstaat omdat de industrie zelf in bepaalde delen van de wereld werknemers uitbuit. Daar moet een eind aan komen.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, zoals hier reeds is gezegd, heeft de scheepsbouw- en scheepsreparatiesector van de Europese Unie met ernstige moeilijkheden te kampen. Hieruit blijkt dat de maatregelen die wij enkele jaren geleden hebben genomen niet het gewenste resultaat hebben opgeleverd. De liberalisering van de sector en het privatiseringsbeleid van de laatste jaren hebben de bestaande problemen niet opgelost. De afgelopen twee jaar is de toestand nog verergerd ten gevolge van de reeds bekritiseerde niet aflatende oneerlijke mededingingspraktijken, waar vooral Zuid-Korea zich schuldig aan heeft gemaakt.
Zowel de werkgevers- als de werknemersorganisaties hebben onderstreept dat deze situatie bijzonder ernstige gevolgen heeft. Vijf november jl. werd dan ook tot dag van de Europese strijd uitgeroepen. In Portugal heeft deze oproep veel gehoor gevonden bij de werknemers van de scheepswerven. Van Viana do Castelo tot Margueira en Mitrena en op de werven uit de districten Porto, Aveiro en Figueira da Foz eisen de werknemers een beleid dat de scheepsbouwsector weer productief maakt, duurzame en hoogwaardige arbeidsplaatsen schept, fatsoenlijke lonen garandeert en het bestaande potentieel ten volle benut.
Om de huidige situatie te begrijpen, dient eraan herinnerd te worden dat de internationale overeenkomst van 1994 niet wordt nageleefd. Deze had tot doel de steun aan de scheepsbouw af te schaffen met het oog op de liberalisering van de sector. In principe moest de overeenkomst in 1996 van kracht worden. Dit bleek echter niet mogelijk omdat bepaalde landen, met name de Verenigde Staten, de overeenkomst niet hebben geratificeerd. Alhoewel de overeenkomst vooral door toedoen van de Verenigde Staten tot stand was gekomen, hebben zij er uiteindelijk voor gekozen de steun aan hun scheepsbouw voort te zetten, hetgeen ook reeds is vermeld.
In tegenstelling tot wat de Europese Raad in 1998 naar aanleiding van de uitvaardiging van de nieuwe regelgeving betreffende de steun aan de scheepsbouw beweerde, is de internationale concurrentiestrijd niet geluwd. Terwijl in de Europese Unie de steun aan de sector werd opgeschort, werd deze in andere landen gehandhaafd of zelfs nog verhoogd. In dit opzicht verdient Zuid-Korea een speciale vermelding. Het is bekend dat dit land contracten afsluit tegen bedragen die onder de reële productieprijs liggen. Hiervoor maakt het gebruik van de internationale steun die het na de crisis in Azië via het Internationaal Monetair Fonds heeft ontvangen. Volgens informaties van de werkgeversorganisaties hebben de orderportefeuilles van de landen van de Europese Unie hierdoor een flinke deuk opgelopen.
Het recente standpunt van de Raad van 9 november bewijst dat de strijd van de scheepsbouwindustrie toch enig effect sorteert, hoewel deze reactie veel te laat komt en ontoereikend is. Het is hoog tijd dat de Raad en de lidstaten de maatregelen ter bescherming van deze belangrijke industriesector van de Europese Unie versterken. Wij moeten een beleid uitstippelen dat de sectoren scheepsbouw en scheepsreparatie nieuw leven inblaast. Bovendien is het van fundamenteel belang, althans in het geval van Portugal, dat dit soort initiatieven gepaard gaat met een vernieuwing van de koopvaardij- en de visserijvloot. Tegelijkertijd dienen de levens- en arbeidsomstandigheden te worden verbeterd.
Het is tevens noodzakelijk dat de Commissie dit probleem en de dienovereenkomstige oplossing als een van haar prioriteiten beschouwt. Zij moet zich er rekenschap van geven dat haar vroegere standpunten dringend aan herziening toe zijn. En tot slot moet zij het Europees Parlement uitvoerig informeren over de schade die aan de Europese scheepsbouwindustrie wordt berokkend.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, voor de kwestie van de scheepsbouw dient duidelijk een totaalaanpak te worden gehanteerd, waarbij rekening wordt gehouden met de segmentatie van de productie-instrumenten.
De lidstaten beschikken over een onbetwiste expertise op het gebied van de militaire scheepsbouw. Het betreft hier een gebied waar de Commissie duidelijk niet mag ingrijpen, maar waar het wel wenselijk is dat de intergouvernementele samenwerking zich meer ontwikkelt dan op dit moment het geval is, opdat de lidstaten, tegen acceptabele kosten, hun expertise en hun onafhankelijkheid kunnen behouden en uitbreiden. Het zou erg gevaarlijk zijn om op dit gebied te desinvesteren en men kan dan ook alleen maar betreuren dat het recentelijk mis is gelopen bij met name het fregatprogramma Horizon. Bepaalde partners hebben zich onverwachts teruggetrokken, zodat het algemene evenwicht van het programma werd verstoord.
Ook in de sectoren passagiersschepen en koopvaardijschepen, die een sterke concurrerentiepositie hebben en veel werkgelegenheid bieden, moeten wij de opmerkelijke expertise en het prestatievermogen van de lidstaten behouden en verder ontwikkelen en ervoor zorgen dat deze binnen Europa blijven. Aangezien het gaat om zware industrie, die te maken heeft met een belangrijke technologische evolutie, dienen de lidstaten een beleid te kunnen voeren dat de technologische aanpassing van hun scheepswerven goed stimuleert, zodat deze kunnen opereren in marktsegmenten waarin hun knowhow tot zijn recht komt. Iedere sluiting van een scheepswerf vormt een onherstelbaar verlies van expertise voor de lidstaten en voor de Unie. Deze laatste dient de staten dus niet, uit hoofde van onjuiste interpretaties van het begrip vrije concurrentie, te hinderen bij het stimuleren van de heroriëntering van de productie met het oog op het behoud van zowel knowhow als werkgelegenheid. Wat dit betreft dient men te kijken naar het voorbeeld van de werven aan de Atlantische Oceaan, die na een crisisperiode een geweldige en spectaculaire nieuwe start hebben beleefd, en naar de rol die de Franse staat in deze ontwikkeling heeft gespeeld.
We moeten er zorgvuldig op letten dat er bij de volgende WTO-onderhandelingen een einde wordt gemaakt aan de onacceptabele dumpingpraktijken waaraan een aantal landen zich schuldig maakt, en dat deze sector, die een sterke mondiale concurrentie ondervindt, niet in gevaar wordt gebracht. De sector is immers een belangrijke werkgever voor arbeidskrachten die moeilijk weggeautomatiseerd kunnen worden, en derhalve is de druk groot te vertrekken naar landen waar de arbeidskosten veel lager zijn dan bij ons in de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het tenslotte hebben over de bouw van vissersboten. Deze sector, die vanuit globaal oogpunt vrij marginaal mag lijken, speelt een belangrijke rol in het evenwicht van de economische en sociale structuur van onze maritieme kustzones. Op dit gebied speelt de Europese Gemeenschap een cruciale rol. Deze sector is in feite bijna geheel afhankelijk van het gemeenschappelijke visserijbeleid. Sinds twee jaar heeft de Europese Commissie de communautaire steun voor de bouw van nieuwe schepen echter bevroren en ze heeft daarmee ook de lidstaten getroffen, zolang de doelstellingen van de meerjarige oriëntatieprogramma's voor vernietiging van schepen niet zullen zijn bereikt.
Deze blokkering, met alle ernstige gevolgen van dien, is verdubbeld door de weigering om, bij de berekening van de vermindering van de capaciteit van de Europese vloot, voortaan rekening te houden met de verkoop van boten aan derde landen. Door slechts te kijken naar de vernietiging van schepen, laat de Commissie een belangrijke kans ten voordele van de vissers en de reders voorbijgaan. Bovendien stelt de Commissie nu een verbod voor op iedere vervanging voor de segmenten die niet zo snel vooruit gaan als de andere, evenals een verplichting om de capaciteit terug te dringen tot 30% van de te vervangen vloot volgens de huidige doelstellingen van het MOP.
Deze situatie en deze voorstellen leiden tot een zorgwekkende veroudering van de Europese vissersvloot, ontmoedigen jongeren om zich hiervoor in te zetten, leiden in de sector van de gespecialiseerde scheepswerven tot een belangrijk marktverlies, waardoor bepaalde werven zeer kwetsbaar worden, en brengen de veiligheid van onze zeelieden aan boord van de schepen duidelijk in gevaar.
Wij hopen dat de Raad de Commissie tot rede kan brengen en de voorstellen van het Europees Parlement, uit het verslag van onze collega Arias Cañete, te zijner tijd overneemt na nauw overleg met de lidstaten. Wanneer er een scheepswerf verdwijnt, verdwijnt daarmee tevens bijzonder kostbare kennis van zaken, die in de loop der tijd is opgebouwd en die verband houdt met de maritieme geschiedenis van een regio. Alles moet in het werk gesteld worden om dit te verhinderen.
De Commissie dient tevens bewijs te leveren van coherentie. Na de bouw van staande-wantvissersboten te hebben aangemoedigd, vanwege de selectiviteit van het drijfnet, heeft zij, onder druk van bepaalde lobby's en bepaalde lidstaten, zonder wetenschappelijke onderbouwing en op discriminatoire wijze, hetzelfde drijfnet afgeschaft in bepaalde zeeën. Zij heeft aanbevelingen gedaan voor alternatief materieel, maar heeft hiervoor noch een specifiek financieel luik voorzien, noch een bijzonder budget voor kilowatts waarmee schepen kunnen worden gebouwd die zijn aangepast aan de nieuwe regelgeving die zij heeft uitgevaardigd. Het wordt nu, na analyse van de resultaten van de eerste proefnemingen, echter duidelijk dat de huidige staande-wantvissersboten niet kunnen worden aangepast aan de nieuwe voorschriften en dat er nieuwe boten gebouwd moeten worden.
Ik zou u dus erkentelijk zijn, mijnheer de commissaris Liikanen, als u aan uw collega Fischler kunt mededelen dat de reders een dergelijke logica, of liever gezegd een dergelijk gebrek aan logica, nauwelijks kunnen doorgronden. De Commissie zal voor de nodige voorschriften moeten zorgen om schepen te kunnen bouwen overeenkomstig de wijziging van regelgeving waartoe zij heeft besloten.
Concluderend, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, indien de Europese Commissie werkelijk wenst bij te dragen aan de ontwikkeling van de sector van de scheepsbouwindustrie in Europa, dient zij slechts duidelijk het principe van de billijke handel te verdedigen bij de WTO-onderhandelingen, dient zij de lidstaten de vrijheid te laten om direct op te kunnen treden in deze strategische sector voor een technologische heroriëntering van bepaalde scheepswerven op veelbelovende marktsegmenten, dient zij de samenwerking tussen ondernemingen onderling te stimuleren om de algehele doeltreffendheid van al onze scheepswerven te vergroten, en tenslotte, in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid, dient zij de besluiten te nemen die nodig zijn ten behoeve van een gecontroleerde vernieuwing van onze vissersvloot, het behoud van de expertise van onze werven en de vitaliteit, mijnheer de Voorzitter, van onze maritieme regio's die afhankelijk zijn van de visserij.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, al jarenlang is in de lidstaten van de Europese Unie een sanering gaande van de scheepsbouwsector. Tegelijk is er een subsidiewedloop op wereldmarktniveau aan de gang. Slachtoffers zijn de belastingbetalers en de scheepswerven in diverse lidstaten. Winnaars zijn de reders die schepen tot ver onder de kostprijs kunnen aanschaffen. Ik denk dat Commissie, Raad en collegae het erover eens zijn dat aan deze situatie zo snel mogelijk een einde gemaakt wordt. Over de manier waarop lopen de meningen uiteen.
Dit debat moet zich dan ook niet beperken tot de valse concurrentiepraktijken waaraan Zuid-Koreanen zich schuldig maken. Iedereen in de scheepsbouwsector weet dat er in de Europese Unie evenmin sprake is van een level playing field. Het is daarom terecht dat de Raad voorlopig heeft besloten het akkoord niet open te breken om de generieke steun aan de scheepsbouwindustrie per 1 januari 2001 te beëindigen. Het verzoek hiertoe komt met name uit de lidstaten die al jarenlang verreweg de meeste steun per order uitbetalen. Voor zover het zichtbare steun betreft tot 3,5 keer zoveel als de regering die het minst genereus is. Subsidiebeleid is altijd slecht beleid omdat het slecht ondernemerschap in stand houdt en vaak zelfs beloont.
Een doordacht industriebeleid voor de scheepsbouwindustrie gericht op innovatieve, kennisintensieve en efficiëntievergrotende productiemethoden is een veel beter alternatief.
De thans van kracht zijnde scheepsbouwrichtlijn kent allerlei ondoorzichtige steunregelingen in verband met onderzoek en ontwikkeling, milieu, innovatie en regionaal steunbeleid, met als gevolg dat de goede werven worden gestraft en de slechte worden beloond. Elke overheid behoort het omgekeerde te doen.
Het OESO-akkoord dat voorziet in afschaffing van met name ordersteun is niet het middel voor alle kwalen. Zuid-Korea en ook de EU-lidstaten zijn handig genoeg om op ondoorzichtige wijze hun maritieme industrie te blijven steunen.
De Europese Commissie moet onverwijld bij de WTO een klacht tegen Zuid-Korea indienen en tegelijk het onderzoek naar de orders geplaatst bij Zuid-Koreaanse werven voortzetten. Wanneer schepen ongeveer 20% onder de kostprijs worden verkocht, is er onmiskenbaar van dumping sprake. Tegelijk dient druk te worden uitgeoefend.
De Daewoo-werf die allang failliet is, maar nog steeds schepen te water laat moet ontmanteld worden en niet doorverkocht. Ook vraag ik de commissaris een onderzoek te doen naar de daadwerkelijke steunintensiteit per order in de Europese Unie. Ook de overgangsregeling inzake de afschaffing van de generieke ordersteun verdient heroverweging. In landen die daarvoor onbeperkt budget beschikbaar stellen, ontstaat een subsidierun. Het gevolg zal zijn dat zeer goede werven - en dat zijn vaak de meest efficiënte - in de loop van 2001-2002 het loodje gaan leggen. Met de minst efficiënte werven die dan in de Europese Unie overblijven, is het veel moeilijker om op te boksen tegen Japan, Zuid-Oost-Azië en de Verenigde Staten. Een eventuele opschorting van de stopzetting van de generieke ordersteun is te overwegen wanneer de overgangstermijn wordt afgeschaft. Wil commissaris Liikanen dit serieus in overweging nemen.
Kan de commissaris het IMF verzoeken na te gaan waar de steun aan Zuid-Korea uiteindelijk is neergeslagen. Tenslotte wil ik graag herhalen wat ik op 31 maart 1998 opmerkte. Het strategisch belang van de Europese scheepsbouwsector is evident. Wij willen onze eigen schepen kunnen blijven bouwen, ook als wij door externe oorzaken gedwongen worden de sector een handje te helpen. Maar laten wij door allerlei ondoorzichtige regelingen er in de Europese Unie geen puinhoop van maken en onverantwoord belastinggeld over de balk smijten. De sector is daar zelf beslist niet bij gebaat. Het einddoel dient nog steeds te zijn, afschaffing van alle soorten van overheidssteun zodat elke werf de prijs krijgt die zij verdient.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het is in één woord geweldig dat de Industrieraad in zijn vergadering van vorige week met eenparigheid van stemmen de lijst met maatregelen heeft goedgekeurd die deze concurrentieverstoring die door Korea is veroorzaakt, ongedaan moet maken. Het is te hopen dat deze maatregelen ook effect zullen hebben, want de activiteiten die Zuid-Korea onderneemt vormen een reële belemmering voor Europese scheepswerven in een situatie waarin de concurrentie toch al groot en verstikkend is. Zoals ook de Finse minister van Handel en Industrie al duidelijk stelde tijdens de vergadering, mag de EU desondanks niet op dezelfde manier reageren op de activiteiten van Zuid-Korea, oftewel opnieuw overwegen om de steun aan de werven toch maar niet stop te zetten. Ik citeer de minister: "Als de EU de subsidie voort zou zetten, zou ze zichzelf in de voet schieten." Dit is ongetwijfeld wat de Zuid-Koreanen willen.
De Commissie is al langere tijd van plan om de subsidie aan de werven in haar huidige vorm stop te zetten, en van dit plan mag absoluut niet worden afgezien. De gedachte is om de steun aan de werven te vervangen voor een nieuwe investerings- en milieusubsidieregeling, en om meer dan voorheen subsidie te verlenen voor onderzoek en innovaties, zoals ook collega Langenhagen op voortreffelijke wijze aangaf. Met de nieuwe regelingen stelt de Commissie zich ten doel bij te dragen aan een Europese vloot die milieuvriendelijker en veiliger is. Hierover werd al in 1997 een besluit genomen, in samenhang met de richtsnoeren betreffende overheidssteun voor de scheepvaart. Ik verwelkom dergelijk beleid met open armen, als het in de praktijk ook maar echt wordt gerealiseerd.
Ik wil de geachte commissaris er met name aan herinneren dat in het kader van de toetredingsonderhandelingen de Unie beloofde om bij haar besluitname over de doelstellingen voor het scheepvaartbeleid voor het hele continent rekening te houden met de perifere ligging van Finland en de weersomstandigheden aldaar. In juli 1999 bracht het Finse Ministerie van Verkeer de Commissie dan ook op de hoogte van het rentesubsidieprogramma voor aanschaf van schepen, dat als doel had om de aanschaf en renovatie te bevorderen van veilige en milieuvriendelijke vrachtschepen die geschikt zijn om door ijs varen, wat noodzakelijk is in de noordelijke omstandigheden. In het Finse parlement bestaat grote overeenstemming over deze kwestie, wat nog onderstreept wordt door het feit dat het parlement, bij wijze van uitzondering, op eigen initiatief de bevoegdheden voor het plaatsen van orders toevoegde aan de begroting voor 1999. De betekenis van deze daad zal door commissaris Liikanen, als voormalig minister van Financiën, zeker onderkend worden. Desondanks lijkt het er nu op dat de ambtenaren van het Directoraat-generaal van de Commissie dat zich bezighoudt met concurrentiezaken, vastbesloten zijn om het programma in kwestie te interpreteren als steun voor de werven, hoewel het programma niet van invloed is op de concurrentiepositie van de werven, omdat het schip dat de subsidie krijgt in ieder willekeurig land besteld kan worden. In een brief de dato 4.8.1999 wordt dit ook bevestigd door de ambtenaren van DG VII van de Commissie, die de aandacht vestigen op het feit dat de subsidie geen verband houdt met communautaire steun aan de scheepswerven.
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om de commissaris te vragen hoe de Commissie van plan is de milieuvriendelijker en veiliger ontwikkeling van het noordelijke scheepvaartverkeer te garanderen, als ze de inachtneming van het door haar geschapen ontwikkelingsmodel niet toestaat. Hoewel duidelijk is besloten om de subsidie voor de werven stop te zetten, mogen de recente gebeurtenissen in Zuid-Korea er niet toe leiden dat binnen de EU de steun aan de werven in de oude vorm wordt verward met de maatregelen die gebaseerd zijn op de richtsnoeren uit 1997, die geen concurrentiepolitieke maar een puur duurzame ontwikkeling en safety of the seas-doctrine als doel hebben. Tot slot zou ik u, commissaris Liikanen, willen vragen hoe een lidstaat een scheepvaartbeleid kan scheppen als hij niet kan vertrouwen op de aanwijzingen die de Commissie heeft gegeven? Op welke wijze heeft de Commissie in haar recente correspondentie met instanties van de Finse regering rekening gehouden met de opmerkingen over het scheepvaartbeleid in de notulen van de toetredingsonderhandelingen met Finland?

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik word bijzonder weemoedig van dit debat omdat het lijkt alsof we het al eerder hebben meegemaakt, het is net een remake. We hebben ditzelfde onderwerp immers al talloze malen aan de orde gesteld in het Parlement.
Ik word er weemoedig van omdat ik in een kleine havenstad ben geboren waar destijds haast in elke straat een scheepswerf was. Er werden houten schepen gemaakt, en de scheepstimmerlieden waren trots op hun vak. Ik begrijp wel dat de vooruitgang niet tegen te houden is en dat zoiets vandaag de dag niet meer vol te houden is, maar de situatie is werkelijk alarmerend. Het feit dat Europa zijn scheepsbouwindustrie kwijtraakt is een zorgwekkend gegeven. Wij Europeanen hebben immers via de scheepvaart de wereld ontsloten: de Scandinaviërs het Noorden, terwijl de Portugezen en Spanjaarden naar Amerika, Afrika en Azië gingen. Hollanders, Denen, Engelsen en Fransen: we hebben alle wateren bevaren met schepen die in eigen land en op onze eigen scheepswerven werden gebouwd.
Nu maken we deel uit van een geglobaliseerde economie die tot efficiëntie dwingt, en daarom gaan we door een fase van industriële omschakeling. Ik denk echter dat de grens haast is bereikt. Met name het wegvallen van elke vorm van steun per 31 december 2000 zal een probleem opleveren. Ik ben het wel eens met enkele van de vorige sprekers, zoals mevrouw Kauppi, dat het niet goed is om subsidieregelingen te handhaven, maar op den duur is dat standpunt natuurlijk wel nadelig voor de bedrijfstak in kwestie. Bovendien hebben we de subsidies aan de scheepsbouw geleidelijk afgeschaft, en toch is de sector steeds verder ingestort.
Op het ogenblik doet de scheepsbouwsector denken aan een schroothoop. Waar je ook komt vind je gesloten werven en duizenden mensen die hun baan kwijt zijn geraakt. De Spaanse scheepsbouwer Astilleros Españoles, bijvoorbeeld, heeft sinds 1984 drie herstructureringsoperaties achter de rug. Vorige week woensdag is er in Spanje in alle scheepsbouwcentra - Bilbao, Cádiz, Puerto Real, Sevilla en Asturië - door arbeiders gedemonstreerd. Die demonstraties zijn bovendien erg gewelddadig verlopen, omdat de bestaanszekerheid van vele miljoenen gezinnen in gevaar wordt gebracht.
Er doet zich nog een ander probleem voor. Het is goed dat subsidies in een geglobaliseerde economie worden afgeschaft, maar niet zolang er landen zijn die ze toch verlenen. Zoals verscheidene sprekers, onder wie mevrouw McKenna, al hebben aangegeven, rijst bovendien de vraag of een land als Korea er goed aan doet een dergelijke politiek te handhaven. Als de berekeningen juist zijn en schepen inderdaad onder de kostprijs verkocht worden, dan legt dat land erop toe. Daarom is die politiek zelfs schadelijk voor het land en zijn werknemers. Een paar jaar geleden gingen Koreaanse werknemers nog de straat op om een gelijke behandeling te eisen. Zoals de commissaris weet, wordt het thema van de globalisering momenteel, of anders binnenkort, in het kader van de Wereldhandelsorganisatie behandeld. Ik denk dat dit een onderwerp is waar we ernstig over na moeten denken.
De Europese scheepsbouw wordt van alle kanten bedreigd. Sommige sprekers - en ik geloof dat mevrouw McKenna daar weer bij hoorde - hebben naar de crisis in de visserijsector verwezen. Het lijkt wel alsof het de bedoeling is de communautaire vissersvloot om zeep te helpen. Voor het zeevervoer, inclusief de olietankers, worden goedkope vlaggen gebruikt. Maar zelfs de weinige schepen die vandaag de dag onder Europese vlag varen, moeten buiten Europa worden gebouwd omdat wij de oneerlijke concurrentie niet aankunnen.
Namens alle Spanjaarden die zich hier momenteel ernstige zorgen over maken, verzoek ik de Commissie om onze bezorgdheid aan de Raad over te brengen en de Raad mee te delen dat wij het niet eens zijn met de laatste besluiten van de Industrieraad. De ministers van Industrie lijken bereid om het weinige dat nog van de Europese scheepsbouwsector rest, met een gemakzuchtig laissez faire aan zijn lot over te laten. Tenslotte hoop ik dat de Raad ofwel maatregelen neemt tegen de oneerlijke concurrentie waarvan nu sprake is, of anders weer communautaire steun gaat verlenen als compensatie voor de ongelijkheid, de incompetentie en de slechte verhoudingen die nu in alle scheepsbouwcentra heersen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, inhakend op de interventie van mijn gewaardeerde collega Medina Ortega, wil ik eraan herinneren dat de Commissie en de Raad steeds opnieuw werkgelegenheidsplannen voorleggen aan de regeringen, voorstellen om de strijd tegen de werkloosheid aan te binden, en verkondigen dat er een eind moet worden gemaakt aan de werkloosheid in Europa.
Mijnheer de commissaris, werkgelegenheidsplannen hebben niet veel zin als er tezelfdertijd in veel sectoren van onze economie voortdurend werkgelegenheid verloren gaat. Dat geldt met name voor de sector waar wij het vandaag over hebben, de scheepsbouw, die in Europa goed is voor 300.000 arbeidsplaatsen, waarvan ongeveer 45.000 in Spanje. Wij denken dat de rekensom niet uitkomt. Als u de subsidies aan de Europese scheepsbouw beëindigt, terwijl dezelfde sector in Korea subsidie blijft ontvangen, en als de arbeidswetgeving in Europa is zoals die moet zijn - heel vooruitstrevend - terwijl zij in Korea verschrikkelijk is, dan kan de balans onmogelijk kloppen. Dan wordt het onmogelijk om de sector te behouden. En ik wil niet dat dat in de toekomst gebeurt.
In Spanje zijn er zeven regio's met een scheepsbouwindustrie. Ik kom zelf uit een kleine regio met een miljoen inwoners, mijnheer de commissaris. De afgelopen jaren hebben wij door het beleid van de Gemeenschap en dat van opeenvolgende regeringen 6000 directe arbeidsplaatsen in de staalindustrie verloren, nog eens 6000 directe arbeidsplaatsen in de mijnbouw, en 10.000 kleine boerenbedrijven. Wij hebben banen verloren in de wapenindustrie en wij hebben banen verloren in de scheepsbouw.
Ik weet dat sommige collega's het ouderwets zullen vinden wat ik nu ga zeggen, maar ik vind dat er heel veel rekening wordt gehouden met marktwerking en mededinging wanneer er in de Europese Unie maatregelen worden genomen. Er wordt echter nooit, of bijna nooit, rekening gehouden met de menselijke factor. En de menselijke factor is in de Europese Unie juist essentieel. Als we werkgelegenheid blijven verliezen in essentiële sectoren van onze industrie, dan worden onze instellingen ongeloofwaardig - het spijt me dat ik het zeggen moet, mijnheer de commissaris. Als in december de steunverlening wordt beëindigd terwijl die in Korea wordt gehandhaafd, en als in Spanje bovendien wordt voorgesteld om 18 miljard peseta's steun terug te betalen die aan de scheepsbouwsector was verleend, dan zijn we bezig die sector te vernietigen. Laten we onszelf niets wijsmaken, en geen retoriek bedrijven. Dat is nu eenmaal de werkelijkheid, en - hoezeer ik het ook betreur, mijnheer de commissaris - als er niet heel snel doortastende maatregelen worden getroffen, dan zal de scheepsbouw net als andere takken van industrie in de Europese Unie op drift raken, om een passende uitdrukking te gebruiken.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik denk dat we ons in de eerste plaats gelukkig mogen prijzen en de Commissie moeten bedanken voor het feit dat we vandaag dit debat over de ernstige situatie in de Europese scheepsbouwindustrie kunnen houden.
Na de Raad van ministers van Industrie op 9 november en het verslag van de Commissie over de wereldwijde situatie in de scheepsbouwsector, legt de Commissie vandaag deze verklaring af in het Parlement. Dat geeft aan dat er binnen alle Europese instellingen ongerustheid heerst.
Ik ben het echter met de heer Medina Ortega eens dat dit geen remake mag worden. Er heerst ongerustheid, en er zijn maatregelen aangekondigd, maar dat lijkt ons in de huidige omstandigheden niet voldoende. Wij steunen die maatregelen weliswaar volledig, maar tegelijkertijd vragen wij vanuit dit Parlement om er meer haast mee te maken, en om doeltreffender en krachtiger op te treden. Free trade, maar ook fair trade; iedereen weet immers dat Korea oneerlijke handelspraktijken gebruikt waardoor onze scheepswerven onmogelijk kunnen concurreren, zoals hier al is gezegd.
Mijnheer de commissaris, de Europese Unie moet met alle politieke, economische, financiële en commerciële middelen die haar ten dienste staan de naleving van internationale afspraken afdwingen. De Unie moet de Koreaanse dumping voor eens en altijd een halt toeroepen, want onder eerlijke concurrentievoorwaarden is de Europese scheepsbouwsector levensvatbaar. Daarnaast is de laatste tijd - de afgelopen dagen nog - gebleken dat werkgevers en werknemers in de Europese scheepsbouw eensgezind zijn. We moeten gebruik maken van die saamhorigheid om de sector nieuw leven in te blazen. Er moet een Europese oplossing worden gezocht en gevonden.
Mijnheer de commissaris, ik denk dat de toekomst van de Europese scheepswerven een kwestie is die moedige, duidelijke en krachtige beslissingen vereist. Daarvoor is niet alleen - en vanzelfsprekend - de Commissie verantwoordelijk, maar eigenlijk iedereen, vooral na de conclusies van de laatste Industrieraad.
De steunverlening waar we naar hebben verwezen, is ook een instrument waarover de Commissie duidelijkheid moet verschaffen, vooral in verband met een toekomstige erga omnes strategie. Het Parlement en de sector moeten zo snel mogelijk weten hoe het daarmee staat, want wij denken dat tijdelijke beschermingsmaatregelen nodig blijven zolang de wereldmarkt niet in evenwicht is. Na dit debat ben ik daarvan overtuigd. Wij willen bovendien dat die maatregelen spoedig worden genomen - ik dring daar nogmaals op aan - omdat veel van onze scheepswerven ernstig gevaar lopen te verdwijnen, hoewel ze technisch en economisch levensvatbaar zijn.
Omdat ik uit een perifere regio kom, wil ik er tenslotte ook op wijzen dat de scheepsbouwindustrie een enorme invloed heeft op de regionale ontwikkeling. In veel perifere regio's, waarvan de meeste onder doelstelling 1 van het Europees regionaal beleid vallen, zijn grote scheepswerven gevestigd. Deze werven zorgen voor talrijke directe en indirecte arbeidsplaatsen, en handhaven daarmee het maatschappelijk evenwicht dat de cohesielanden zo nodig hebben. De cohesielanden vragen om Europese solidariteit, en ik vraag namens hen om binnen het regionale beleid en het mededingingsbeleid van de Europese Unie een bijzondere regeling voor de scheepsbouwindustrie te treffen. Dat is logisch en rechtvaardig.
Tot besluit, mijnheer de commissaris, denk ik dat het Europees Parlement vandaag zijn steun heeft uitgesproken voor een daadkrachtig optreden van de Commissie op dit terrein. Dat was de boodschap. Ik dank u voor uw verklaring en voor het werk dat de Commissie momenteel verricht. Tegelijk zeg ik echter: aarzelt u niet om spoedig krachtige maatregelen te treffen, zoals wij u vandaag hebben gevraagd in dit Parlement.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, het probleem waar we nu mee te maken hebben is een gevolg van de mondialisering. De Zuid-Koreanen hebben in zes jaar tijd de capaciteit van hun scheepsbouwindustrie verdrievoudigd. Dat hebben ze niet met hun eigen maar met geleend geld gedaan. Ze hebben Amerikaanse leningen opgedrongen gekregen door Amerikaanse banken, die op die manier zo groot mogelijke winsten wilden behalen op het geleende geld. Vervolgens hebben de Zuid-Koreanen deze aan hen opgedrongen leningen niet terugbetaald. Maar het IMF stond garant voor de schulden, aangezien het geld heeft overgemaakt aan Zuid-Korea zodat de Amerikaanse banken hun vorderingen zouden kunnen innen en hun leningen zouden worden terugbetaald. Het IMF is met andere woorden zelf deels verantwoordelijk voor de situatie zoals die nu is.
De Zuid-Koreanen is ook geadviseerd om hun munt te devalueren, omdat ze op die manier in staat zouden zijn om uit de economische crisis te komen waar wij hen in hebben gestort. Ze hebben een devaluatie van vele tientallen procenten doorgevoerd, en als gevolg daarvan is hun concurrentiepositie verbeterd. Ze hebben daartoe de lonen niet hoeven verlagen, maar alleen maar gedaan wat we hen hebben aangeraden: devaluatie van hun munt. Als zodanig maakt Zuid-Korea deel uit van een wereld die wij voor het land geschapen hebben.
Alle politici die nu ach en wee roepen over de problemen waar Zuid-Korea ons mee opzadelt, hebben het bij het verkeerde eind als ze beweren dat de mondialisering niet terug te draaien is, dat we er niets tegen kunnen doen: dit is precies het soort mondialisering waar politici niets tegen kunnen doen als ze dat niet willen. Als de lonen in Zuid-Korea worden verlaagd van 6 euro per uur naar 4 euro per uur, dan zijn niet de Zuid-Koreanen maar wijzelf schuldig daaraan, want wij hebben de economische crisis in Zuid-Korea veroorzaakt. De crisis breidt zich nu alleen maar uit van Zuid-Korea naar onze werven. Ik hoop dat de politici zich in deze kwestie geloofwaardiger tonen dan normaal, het probleem bij de wortel aanpakken en zich niet alleen buigen over de gevolgen waarover hier veelvuldig is gesproken. Men wil die gevolgen waar mogelijk beperken, maar daar zal men niet in slagen als er niet iets wordt gedaan aan de oorzaken.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het debat over de scheepsbouw in Europa heeft betrekking op een bijzonder specifiek en objectief thema. Ik geloof dat het in een debat als dit moeilijk is om niet in herhaling te vervallen. Het lijkt me zelfs onvermijdelijk. Wij hebben het hier over een kwestie die vanuit politiek oogpunt bijzonder gevoelig ligt. En in dit verband is het belangrijk dat de Commissie en de Raad zich ervan bewust zijn dat in het Parlement een grote overeenstemming terzake heerst en dat wij er bij hen op aandringen spoedig een oplossing voor dit probleem te vinden.
Zoals mevrouw Brigitte Langenhagen terecht heeft opgemerkt, dateert de crisis in de scheepsbouwsector in Europa niet van vandaag en ook niet van gisteren. Het is een crisis die al meer dan 25 jaar oud is. Uit de officiële statistieken die wij tot onze beschikking hebben, blijkt dat deze sector in Europa in de afgelopen 20 jaar vier vijfde van zijn arbeidsplaatsen heeft verloren. Dat is inderdaad een verschrikkelijke vaststelling. De situatie is des te dramatischer daar dit enorme verlies aan arbeidsplaatsen - in een sector die ooit meer dan een half miljoen arbeiders tewerkstelde - zich vooral in de perifere regio's van Europa doet voelen. Kijkt u maar naar de landen waaruit de afgevaardigden die hier het woord hebben gevoerd, afkomstig zijn. En wij weten allemaal dat er in de perifere regio's minder werkgelegenheid is.
Op dit moment begint de situatie werkelijk onhoudbaar te worden. En niet alleen vanwege Korea. Zoals reeds verschillende collega's hebben opgemerkt, is de toestand waarin Korea verkeert aan een samenloop van omstandigheden en factoren van interne en externe aard toe te schrijven. De crisis in Azië, de hyperdevaluatie van meer dan 30% van de nationale munt - de won - en de gelijktijdige steun van het IMF hebber ertoe geleid dat Korea zich momenteel in deze unieke - ik zou zelfs zeggen bizarre - situatie bevindt, om nog maar te zwijgen van de oneerlijke mededinging waarvan wij de laatste tijd het slachtoffer zijn geworden.
Maar ook de Verenigde Staten maken zich hieraan schuldig. Dat mogen we zeker niet vergeten. Dit land, dat zich vanuit propagandistisch oogpunt voordoet als de verdediger van de vrije handel en de vrije markt, past die principes slechts toe wanneer het er zelf baat bij heeft: in de audiovisuele sector, in de agroalimentaire sector, telkens wanneer het er zelf belang bij heeft. Maar op andere gebieden, waaronder de hier besproken sector, zijn de Verenigde Staten bijzonder protectionistisch. Het is van fundamenteel belang dat wij dit gegeven niet uit het oog verliezen!
Het is belangrijk dat dit standpunt van de Raad concrete gevolgen heeft. Het is op zich positief dat de Raad zich in politieke zin uitspreekt, maar daar mag het niet bij blijven. Mijns inziens moet de Europese Unie druk uitoefenen om een akkoord te bereiken waarin Korea zich ertoe verbindt zijn productie te beperken. Ik zie dit als een aanvulling op wat hier reeds is gezegd met betrekking tot de noodzaak regelgeving ter bestrijding van deze oneerlijke concurrentie uit te vaardigen.
Een ding is duidelijk. Het gaat hier niet enkel om de weinige arbeidsplaatsen die Europa in deze sector nog kan verliezen. Het gaat erom dat de scheepsbouwsector, met inbegrip van alle schepen die wij hier vandaag de revue hebben laten passeren, voor Europa een strategische sector is. Het is duidelijk dat deze sector momenteel een belangrijke structurele evolutie doormaakt. Er zullen ongetwijfeld andere soorten schepen worden gebouwd en in dit opzicht is het onaanvaardbaar dat Europa, wat deze bijzonder strategische sector en de bouw en de levering van deze nieuwe schepen betreft, op derde landen is aangewezen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik noem het ironisch dat wij, juist aan de vooravond van de nieuwe onderhandelingsronde in het kader van de WTO, terwijl iedereen het over een vrije en rechtvaardige handel heeft, in de scheepsbouw met dit soort problemen te kampen hebben. Daarom moeten wij, de Europese Unie, ervoor zorgen dat deze sector in Seattle aan zijn trekken komt. Ik zie geen enkele reden waarom de scheepsbouw niet in de GATT zou worden opgenomen. In het andere geval, en als het dat is wat onder mondialisering wordt verstaan, kunnen we het wel vergeten.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u danken voor het uiterst veelomvattende en serieuze debat van vandaag.
Zoals al eerder is vermeld, heeft de hele problematiek van de scheepsbouw veel invloed op de publieke opinie. De opening van de wereldhandelsbesprekingen in Seattle komt naderbij en we hebben de steun van het publiek hard nodig om door te kunnen gaan met de mondialisering. Maar als ons publiek denkt dat voor sommigen regels gelden en voor anderen niet, heeft dat rampzalige gevolgen voor deze onderhandelingen. Er zijn in de Commissie besprekingen gevoerd over deze kwestie, die we om deze reden alleen al heel serieus nemen. We hebben vrijhandel nodig, maar ook eerlijke handel, zoals hier eerder is opgemerkt.
Ik zal ingaan op de punten die rechtstreeks onder mijn verantwoordelijkheid vallen. Er zijn ook ander punten aan de orde gesteld en die vragen zal ik doorgeven aan mijn collega's.
De heer Caudron heeft gevraagd wat er tot dusver is gebeurd. Na de Industrieraad heb ik woensdag de Koreaanse ambassadeur uitgenodigd bij de Commissie, hem de conclusies van de Raad voorgelegd en hem uitgelegd dat we ons zorgen maken over de scheepsbouw. Wij vinden een sterke scheepsbouwindustrie in Europa van het grootste belang. Wij zullen geen agressieve maatregelen aanvaarden die zouden leiden tot de teloorgang van de scheepsbouw. We hebben de Koreanen eveneens meegedeeld dat het van belang is dat hun regering bijeenkomsten van de industrieën steunt. In de context van de scheepsbouwsector en de OESO is men van plan nu een vergadering te organiseren van beide partijen om de situatie te analyseren en de noodzakelijke conclusies te trekken. De industrie moet bijeenkomen, maar we hebben publieke steun van beide kanten nodig voor de conclusies van deze vergadering in december. Op dit gebied werk ik nauw samen met mijn collega Pascal Lamy.
Ten tweede heb ik wat het IMF en de Wereldbank betreft deze week contact gehad met de voorzitter van de Industrieraad en hij heeft beloofd deze kwestie binnen het voorzitterschap aan de orde te stellen, zodat de ECOFIN, die in november bijeenkomt, de rol van het IMF en de Wereldbank op dit gebied kan bespreken. De ministers van Financiën uit de lidstaten zijn als het ware de tegenhanger van het IMF en de Wereldbank en het is van het grootste belang dat er bij alle lidstaten op wordt aangedrongen dat zij nadenken over de mogelijke negatieve gevolgen van de steun van het IMF en de Wereldbank voor de scheepsbouwmarkt. Zij moeten grondig onderzoeken of steun aan de scheepsbouw en scheepsbouwers de situatie op de wereldmarkt heeft verstoord.

Nadat de ministers van Financiën, de ECOFIN, het IMF en de Wereldbank enerzijds en de OESO anderzijds deze kwesties hebben besproken, moeten we de situatie beoordelen en indien nodig verdere actie ondernemen.
Wat de problemen met de scheepsbouw in Amerika betreft, de beroemde Amerikaanse wet op dit gebied is de wet-Jones. In die wet staat dat orders voor de binnenlandse scheepvaart moeten worden geplaatst bij Amerikaanse scheepswerven. Dus volgens deze specifieke wetgeving moet het schip in de Verenigde Staten worden gebouwd. Deze wet-Jones is vrijgesteld van de GATT. De enige mogelijkheid is dat de Commissie en de lidstaten dit punt bij de WTO aan de orde stellen. Het is al eerder besproken, maar toen stuitte het op felle tegenstand van Amerikaanse zijde.
De enige mogelijkheid is dat de Commissie en de lidstaten dit punt bij de WTO aan de orde stellen. Het is al eerder besproken, maar toen stuitte het op felle tegenstand van Amerikaanse zijde.
Scheepswerven die gedeeltelijk werkzaam zijn voor de defensie-industrie zijn vrijgesteld. Dit punt kan aan de orde worden gesteld als concurrenten kunnen aantonen dat deze specifieke regeling hun scheepsbouwmarkt heeft geschaad. Ik zal de door de heer Caudron gestelde vragen bekijken en er later op terugkomen.
Ik zal de andere vragen doorgeven aan mijn collega's en ik zal u goed op de hoogte houden van de gebeurtenissen op dit gebied. Veel landen maken zich ernstige zorgen. Zoals mevrouw Langenhagen al zei moeten we niet alleen denken aan de mensen die op de scheepswerven zelf werken; er zijn ook heel veel geschoolde werknemers in andere industrietakken die indirect voor de scheepswerven werken. De negatieve gevolgen van een dergelijke ontwrichting van de markt zijn buitengewoon ernstig. Mijn collega's en ikzelf zullen dat op de voet volgen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Liikanen.
Het debat is gesloten.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 11.20 uur gesloten)

