Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 2 maart jongstleden werd onderbroken, te zijn hervat.

Gröner
Mevrouw de Voorzitter, er dreigt ernstig gevaar voor de reputatie van het Parlement. Na de vorige plenaire vergadering heeft de vrouwencommissie een hoorzitting georganiseerd. Daar is bekend geworden dat de prostitutie in de regio Straatsburg tijdens de plenaire vergadering enorm toeneemt. Ik zou u van harte willen verzoeken met de instanties in Straatsburg eens te bekijken of dit in de sfeer van de criminaliteit gebeurt, en of er ook sprake is van vrouwenhandel en gedwongen prostitutie.
We moeten hier absoluut iets aan doen, we moeten de burgers duidelijk maken dat dit ons zorgen baart, en dat het Parlement wel degelijk luistert naar wat de media vertellen over wat er in de marge van de plenaire vergaderingen gebeurt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Gröner. Ik wil u laten weten dat ik hier net als u in hoge mate aanstoot aan neem. Ik heb de burgemeester van Staatsburg hierover al aangeschreven en voorgesteld dat we dit vraagstuk samen ophelderen. Ik onderschrijf uw opmerkingen volkomen en schaar mij achter uw wens. Uiteraard stel ik u op de hoogte van het antwoord dat ik ongetwijfeld van de heer Ries zal krijgen.

Banotti
In deze moties van orde krijgen wij heel vaak slecht nieuws te horen, maar ditmaal heb ik heel goed nieuws voor onze Nederlandse collega's. Zij hebben nu de beschikking over twee televisiezenders.
(Applaus en gelach)
De quaestoren zijn hard voor hen aan het werk en het wachten is nu op de Finse televisiezender. We hebben nu ook twee Duitse zenders, dus wens ik iedereen heel veel kijkplezier toe.

De Voorzitter
Dat doet mij bijzonder veel genoegen, mevrouw Banotti. Ik denk dat de betrokken collega's onze quaestoren veel dank verschuldigd zijn.

Roure
Mevrouw de Voorzitter, ik wil opmerken dat het door mevrouw Gröner aangekaarte prostitutieprobleem zich niet alleen in Straatsburg voordoet, maar ook tijdens de vergaderperioden in Brussel. Er is sprake van een massale toestroom van prostituees, die met name afkomstig zijn uit het Oosten. Zoals u weet moeten deze meisjes de meest weerzinwekkende ervaringen ondergaan. Vaak worden ze gemarteld en wordt hun familie bedreigd. Dit probleem doet zich niet alleen in Straatsburg voor, en ik denk dat het iets is waar we ons samen over moeten buigen. Ons Parlement moet deze praktijken aan de kaak stellen en zich inzetten voor de strijd tegen deze hedendaagse vorm van slavernij.

De Voorzitter
Hartelijk dank voor deze aanvullende opmerking, mevrouw Roure. Wij zullen deze kwestie dus ook in Brussel onderzoeken. Vervolgens zullen we bezien welke actie ondernomen dient te worden.

Plooij-Van Gorsel
Mevrouw de Voorzitter, ik wou namens alle Nederlandse collega's mevrouw Banotti heel hartelijk danken voor het feit dat ze zich zo heeft ingespannen zodat wij nu twee Nederlandse televisiezenders hebben.

Jonckheer
Mevrouw de Voorzitter, ik wil uw aandacht op een heel ander vraagstuk vestigen inzake Iran. Tussen de verschillende fracties en binnen de Conferentie van voorzitters zijn met betrekking tot deze kwestie gesprekken gevoerd. Ik wil u tijdens deze plenaire vergadering verzoeken een brief te richten aan de president van de Republiek Iran, de heer Khatami, over het lot van vijf in juli 1999 gearresteerde en nog steeds vastzittende studenten, waarvan er één ter dood veroordeeld is.
Kunt u, in uw hoedanigheid van Voorzitter van ons Parlement, president Khatami verzoeken in ieder geval de terdoodveroordeling van deze Iraanse student op te schorten?

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Jonckheer. Dat wil ik graag doen.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, ik vind dat mevrouw Banotti vandaag geen reden heeft om te juichen omdat ze voor twee Nederlandse televisiezenders gezorgd heeft. Het ware beter geweest als ze zenders in alle talen had geleverd. Ik hoop dat we de volgende keer een Deense televisiezender krijgen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Blak. Mevrouw Banotti, zoals u ziet is er nog veel werk te doen.

Seppänen
Mevrouw de Voorzitter, ik heb in het Europees Parlement een nieuwe gedragscode geleerd, namelijk dat je hier altijd moet bedanken. Ook ik wil mijn dank uitspreken over het feit dat hier een Finse televisiezender te ontvangen is. Mijn dank dat het geluid de vorige keer al zo goed te ontvangen was en mijn dank dat er ook vandaag geluid bij zit. Bij ons thuis is er echter ook beeld te zien. Ik hoop dat wij hier op de Finse televisiezender ook beeld te zien krijgen en dat er niet alleen geluid te horen is. Vervolgens wil ik ook mijn dank uitspreken over het feit dat er koud water uit de kranen komt. Bij ons thuis komt er echter ook warm water uit, maar het is al goed dat er überhaupt water uit komt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Seppänen.

Buitengewone Europese Raad (Lissabon, 23/24 maart 2000)
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de Buitengewone Europese Raad te Lissabon, die op 23 en 24 maart 2000 zal plaatsvinden.
Het doet mij veel genoegen dat ik nu het woord kan geven aan premier António Guterres.

Guterres António
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is voor mij een groot genoegen deel te nemen aan dit debat van het Europees Parlement over de buitengewone top van Lissabon. Voor mij is dit niet het vervullen van een formaliteit, maar een taak die ik aanpak met de geestdrift en vastberadenheid waarmee Portugal zich inzet voor Europa.
Wij kunnen zeggen dat het belang van de Europese Unie op dit moment toeneemt. Na het succes van de interne markt en de eenheidsmunt begint de ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid vorm te krijgen en worden de eerste stappen gezet in de richting van een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Tegelijkertijd winnen de uitbreidingsonderhandelingen aan gewicht. We kunnen stellen dat de uitbreiding Europa onvermijdelijk zal confronteren met zichzelf en met zijn geschiedenis.
Daarenboven maakt Europa een periode van economische opleving door die gekenmerkt wordt door optimisme. Maar men doet er goed aan geen illusies te koesteren, want hoewel de conjunctuur aantrekt kampen wij nog steeds met ernstige werkloosheidsproblemen en sociale uitsluiting en wordt er van alle kanten gewezen op de risico's voor de duurzaamheid van onze socialezekerheidsstelsels. Men kan stellen dat de economie en de maatschappij vandaag de dag geconfronteerd worden met een nieuw paradigma: het paradigma van de kenniseconomie en de kennismaatschappij. Kennis is de belangrijkste factor bij het creëren van rijkdom geworden en is tevens de voornaamste oorzaak van de kloof tussen arme en rijke landen. Kennis is tegenwoordig echt de grondstof van de arbeid.
Dit nieuwe paradigma van de kenniseconomie gaat in Europa bovendien gepaard met drie andere uitdagingen: de globalisering van de economie en van de markt, de snelheid van technologische veranderingen en de vergrijzing van de bevolking. Daarom is het logisch dat er in Europa twee angsten opdoemen. Ten eerste de vrees dat Europa definitief het leiderschap van de wereldeconomie aan de Verenigde Staten kwijtraakt. En ten tweede de angst dat Europa daarom mogelijk haar eigen sociaal model op de helling moet zetten, wat misschien nog erger is, en de uitsluiting zal laten toenemen, met directe gevolgen voor de eigen burgers. Het is belangrijk werkelijkheid en mythe van elkaar te onderscheiden. De Amerikaanse economie en productiviteit zijn de laatste jaren natuurlijk sneller gegroeid. Ook heeft de Amerikaanse economie sneller ideeën en plannen weten om te zetten in bedrijven en in goederen en diensten voor de markt. Voorts heeft het Amerikaans financieel systeem vooral de vooruitgang van de nieuwe kenniseconomie sneller en beter weten te begeleiden. Het is een feit dat ook nu nog het risicokapitaal in de VS veel beter functioneert dan in de Europese Unie.
Maar het is ook waar, en dat mag niet vergeten worden, dat de Europese maatschappij gekenmerkt wordt door meer menselijkheid, grotere gelijkheid en meer rechtvaardigheid. Ten tweede zal op middellange termijn geen enkele maatschappij competitief zijn, indien die niet gebaseerd is op sociale samenhang. En de sociale samenhang in Europa is sterker en solider en bezit tevens een langere traditie.
Tot slot, het is waar dat Europa een enorme culturele verscheidenheid kent. Europa heeft al laten zien dat wanneer de wil er is het de beste kan zijn. Ik wil daarvan twee zeer eenvoudige voorbeelden geven die de moderne technologie betreffen. Europa staat bovenaan bij mobiele telefoons en digitale televisie, die wellicht in de nabije toekomst de twee beslissende factoren op technologisch vlak zullen zijn voor de toegang tot Internet. Wij weten natuurlijk allemaal dat Internet niet zozeer een nieuw netwerk is, maar het echte netwerk waarbinnen een groot deel van de uitwisseling van kennis en ervaring op wereldschaal plaatsvindt.
Wij moeten wel erkennen dat Europa dit nieuwe paradigma met drie tekorten tegemoet treedt: een politiek tekort, een strategisch tekort en een tekort aan coördinatie van beleid en maatregelen. Ten eerste politiek, omdat wij niet één maar vijftien landen zijn en de Unie op politiek vlak net haar eerste stappen zet. Aan de andere kant bestaat er niet één enkele Europese openbare ruimte, één enkele Europese publieke opinie, maar zijn er vijftien nationale openbare ruimtes, vijftien nationale publieke opinies. Volgens de Duitse filosoof Habermas is de communicatie tussen politiek en burgermaatschappij de essentie bij het besluitvormingsproces in een moderne democratie. In elk van de lidstaten functioneert deze communicatie, maar wij moeten erkennen dat het niet het geval is op het niveau van de Europese Unie in haar geheel. Ons politiek tekort is niet louter een gebrek aan institutionele organisatie, nee het gaat dieper en heeft van doen met de wijze waarop onze samenlevingen gestructureerd zijn.
Derhalve is er des te meer behoefte aan politieke vastberadenheid bij het opbouwen van de politieke Europese Unie. En daarom is het ook steeds urgenter te voorkomen dat het nationaal egoïsme, dat wij na de beëindiging van de koude oorlog zo vaak hebben gezien in de instellingen van de Unie, opnieuw de kop opsteekt. Ik meen dat de komende intergouvernementele conferentie voor de verschillende landen het moment is een duidelijk signaal te geven dat zij niet meer macht willen verwerven ten koste van elkaar, maar alle een bijdrage willen leveren aan een krachtiger Europa. Met deze benadering voor ogen zet het Portugees voorzitterschap zich er in deze fase van de voorbereiding van de werkzaamheden van de IGC voor in dit debat mogelijk te maken. Er bestaat dus een politiek tekort en tijdens de top van Lissabon zal dit het centrale thema zijn.
Maar er is ook een gebrek aan strategie wat betreft de belangrijke kwesties van het sociale en economische leven. Ik zou hier opnieuw duidelijk willen bevestigen wat ons doel is: binnen een termijn van tien jaar moet de Europese Unie zich hebben ontwikkeld tot ' s werelds meest dynamische en competitieve kenniseconomie. Dat moet niet tegen elke prijs gebeuren, want die maatschappij moet de sociale samenhang bevorderen en een hoog niveau van werkgelegenheid en groei bereiken. Daarom hebben wij een strategie nodig met vier essentiële pijlers. Ten eerste moeten wij de grondslag leggen voor een kenniseconomie en voor een informatiemaatschappij op het niveau van de Unie. Voorts moeten wij de nodige hervormingen doorvoeren om ons concurrentievermogen en onze innovatiecapaciteit te bevorderen, en tegelijkertijd de sociale samenhang vergroten. Tot slot moeten wij met alle kracht streven naar meer en betere werkgelegenheid, modernisering van onze stelsels van sociale bescherming - om de duurzaamheid ervan in de toekomst te verzekeren - en naar een macro-economisch beleid dat gericht is op stabiliteit en de groei en de werkgelegenheid bevordert.
De eerste pijler van de strategie is het scheppen van voorwaarden om in Europa met succes de uitdaging van de kenniseconomie aan te kunnen gaan. In deze context zijn de maatregelen en het beleid in verband met de informatiemaatschappij van groot belang. Als uitgangspunt daarvoor dient het uitstekende werk van de Commissie in het kader van het eEurope-initiatief. Het gaat erom dat wij hier in Europa de condities creëren die ons in staat stellen de kosten van telecommunicatiediensten te verlagen en de toegang tot Internet te verbreden, zodat Internet geen tweedeling teweegbrengt maar juist kan dienen als een echte bron van gelijke kansen en van burgerschap. In Europa worden op dit moment de voorwaarden gecreëerd om alle scholen en beroepsopleidingscentra op Internet aan te sluiten en in deze onderwijsinstellingen personeel in te zetten dat goed is toegerust voor die taak. Men is bezig op zo kort mogelijke termijn al onze openbare diensten, met inbegrip van vacatures voor ambtenaren, op het web te zetten. Er wordt ook gewerkt aan het creëren van voorwaarden voor het ontwikkelen van elektronische handel door de nog bestaande barrières, die ook juridisch van aard zijn, uit de weg te ruimen. Men is zich vooral op de inhoud aan het richten, want de informatiemaatschappij is niet alleen een netwerk maar moet het vooral hebben van de inhoud, waarin tijdens het cultureel en wetenschappelijk scheppingsproces in Europa de verschillen uit de verf komen. Maar het is voor ons niet voldoende alleen werk te maken van de informatiemaatschappij, omdat in onze visie de informatiemaatschappij geïntegreerd moet worden in wat wij een echte educatiemaatschappij noemen, als Europees antwoord op de kenniseconomie. Dat betekent dat ons wetenschaps- en ons onderzoeksbeleid gecoördineerd moeten worden. In deze context is het initiatief van de Commissie voor een Europese wetenschappelijke ruimte van belang. Daartoe moet er resoluut gewerkt worden aan het op Unieschaal doen samengaan van het onderwijs- en beroepsopleidingsbeleid met wetenschap en onderzoek. Zo kan onze maatschappij daadwerkelijk een echte educatiemaatschappij worden die de burgers gelijke kansen biedt op toegang tot de technologieën van de toekomst.
De tweede pijler van de strategie zijn de op innovatie en concurrentiekracht gerichte hervormingen. Hiermee zitten wij midden in het proces van Cardiff. Wij zijn natuurlijk voor de hervorming van de telecommunicatie-, vervoers- en energiemarkten. Wij vinden de integratie van onze financiële markten broodnodig en eens te meer is de bijdrage van de Commissie met haar actieplan voor de financiële diensten van enorm belang. Het is van wezenlijk belang dat wij ons in Europa inzetten voor het scheppen van voorwaarden voor een echte markt voor risicokapitaal die een steuntje in de rug kan bieden aan met name de kleine bedrijven, die het moeten hebben van de technologieën van de toekomst. In dat verband zijn het actieplan van de Commissie voor risicodragend kapitaal en het uitstekende werk van de Europese Investeringsbank met het oog op de top van Lissabon van bijzondere betekenis. Ik denk echter dat de hervormingen van de interne markt alleen, zoals afgesproken in Cardiff, niet voldoende zijn. Daarom juich ik in dit verband ook de initiatieven van de Commissie voor het ondernemings- en het innovatiebeleid toe. Daarmee kunnen de voorwaarden geschapen worden voor een kompas waarmee wij het beleid op het niveau van de lidstaten en tussen de lidstaten en de Europese instellingen kunnen coördineren.
De derde pijler betreft de sociale samenhang, het scheppen van meer en betere banen, de modernisering van onze stelsels van sociale bescherming ten einde de duurzaamheid ervan te garanderen en de sociale uitsluiting, die wel degelijk bestaat en die wij gecoördineerd en vastberaden moeten bestrijden. Misschien is deze derde pijler wel het minst in de mode in het politieke spraakgebruik, maar hij behelst wel de zaken die ons en degenen die wij vertegenwoordigen het diepst raken. In de eerste plaats wil ik het dus hebben over het werkgelegenheidsbeleid, waarvoor wij een solide uitgangsbasis hebben in het proces van Luxemburg. Het is een proces dat stevig verankerd is in het functioneren van onze instellingen. Staat u het mij toe de aandacht te vestigen op een kwestie die mij met het oog op de toekomst misschien wel het belangrijkst lijkt: het levenslang leren. Dat is essentieel als basis voor sociale veranderingen en onmisbaar voor een nieuw traject van de dialoog tussen de sociale partners in Europa. Voorts zijn er de kwesties die van doen hebben met het bestrijden van de sociale uitsluiting in het werkgelegenheids-, het socialezekerheids-, het onderwijs- en het beroepsopleidingsbeleid. Het is echter ook tijd dat wij erkennen dat er in het kader van de strijd tegen sociale uitsluiting specifieke maatregelen genomen moeten worden voor doelgroepen die in het bijzonder getroffen worden door dit tekort aan burgerschap, waar brede lagen van de bevolking onder lijden. Tot slot, de duurzaamheid van ons stelsel van sociale bescherming. Die duurzaamheid geldt niet alleen de financieringswijze van het stelsel en andere methodische vraagstukken, maar ook de kern van het probleem, namelijk het werkgelegenheidsniveau. Wij moeten zorgen voor een hoog niveau van werkgelegenheid in Europa, want dat is een essentiële voorwaarde voor de duurzaamheid van onze sociale bescherming. Met uw welnemen wil ik in dit verband op een drietal aspecten wijzen. Ten eerste, de groei van de werkgelegenheid in de dienstensector, zowel in bedrijven met speerpunttechnologie als in bedrijven met een geringere technologische component. Ten tweede, een meer flexibele aanpak van de pensioengerechtigde leeftijd. En ten derde, en dit is een buitengewoon belangrijk punt, een grotere participatie van vrouwen in het actieve beroepsleven. Daartoe is het vandaag de dag absoluut onontbeerlijk gezinsondersteunende diensten aan te bieden, met name kinderopvang. Een dergelijke maatregel werpt drie vruchten af: meer werkgelegenheid, daadwerkelijk grotere kansengelijkheid voor man en vrouw en tot slot betere voorwaarden voor vrouwen om te kunnen werken, en daarmee meer en betere werkgelegenheid om ons model van sociale bescherming te kunnen schragen.
Tot slot, de vierde pijler: het macro-economisch beleid voor groei en werkgelegenheid. Wij hebben ons macro-economisch beleid weten te coördineren en daardoor kunnen voorzien in stabiliteit, die als platform gediend heeft voor het lanceren van de euro. Welnu, wij moeten garanderen dat die capaciteit ook gebruikt wordt voor het creëren van een economisch klimaat dat het scheppen van arbeidsplaatsen en economische groei stimuleert. Wat dat betreft zou het zeer wenselijk zijn als Europa een duurzame economische groei van boven de 3% bereikt en een actieve beroepsbevolking krijgt die ons in de buurt brengt van de landen in de wereld waar dat percentage hoger is dan 70%, terwijl wij nu net boven de 60% zitten. Bij dat groeipercentage moet trouwens wel rekening worden gehouden met de verschillen in groeitempo tussen de lidstaten.
Tekorten op politiek en strategisch gebied, maar ook bij de coördinatie van beleid en maatregelen. Wij beginnen hier niet bij nul, want wij bezitten een tweetal ervaringen die als basis kunnen dienen voor toekomstig beleid in andere sectoren. In Maastricht hebben wij de coördinatie van het economisch beleid gedefinieerd, waardoor wij de euro hebben kunnen lanceren. In het kader van het proces van Luxemburg beschikken wij over de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid, die nu stevige wortels heeft in het functioneren van de Europese Unie.
Na de processen van Luxemburg, Cardiff en Keulen willen wij in Lissabon niet weer een proces starten. Wel willen wij de voorwaarden scheppen om ten eerste de bestaande processen te vereenvoudigen, te verdiepen en aan elkaar te koppelen en ze zo te laten convergeren in de richting van een gemeenschappelijk doel. Ten tweede willen wij aan de bestaande processen nieuwe essentiële dimensies toevoegen, zoals de informatiemaatschappij en de kenniseconomie, maar ook de modernisering van de sociale bescherming en de strijd tegen de sociale uitsluiting.
Tot slot moet er op een zo breed en algemeen mogelijke schaal een open methode voor coördinatie worden goedgekeurd, waarbij wel recht moet worden gedaan aan het subsidiariteitsprincipe. Die methode kan vooral putten uit het proces dat bij het afstemmen van ons beleid het meeste succes heeft gehad, namelijk dat van Luxemburg. De doelen en de instrumenten moeten duidelijk zijn en, voor zover als mogelijk, gekwantificeerd. Het is dus een methode die gebaseerd is op richtsnoeren die op Europees niveau al hun politieke fiat hebben gekregen en op wat wij tegenwoordig benchmarking noemen - dat wil zeggen indicatoren die de uitwisseling van goede praktijken tussen de verschillende lidstaten mogelijk maken. Verder moet die methode gebaseerd zijn op nationale plannen of initiatieven die onze beleidsvormen kunnen doen convergeren in de richting van dezelfde doelen - zonder afbreuk te doen aan onze verschillen - en op objectieve controlemethodes die een gezonde rivaliteit mogelijk maken en tegelijkertijd ook de vergelijking van onze prestaties op economisch en sociaal vlak met andere bijzonder dynamische regio's van de ons omringende wereld.
Uiteraard zullen wij in Lissabon niet al deze doelstellingen bereiken. Het gaat om onze collectieve, permanente vastberadenheid om het politiek en strategisch tekort en het gebrek aan coördinatie geleidelijk aan weg te werken. Wij willen vooral de strategische bevelscapaciteit van de Europese Unie bij economische en sociale vraagstukken vergroten, want dat is een onontbeerlijke voorwaarde voor Europa om de strijd voor de nieuwe informatie- en kennismaatschappij te kunnen winnen.
Ik denk dat wij een strategie kunnen ontwikkelen die ons dubbel uitbetaalt. Meer stabiliteit, maar ook meer groei, concurrentiekracht en sociale en economische samenhang. Wij willen natuurlijk een gelijke of grotere concurrentiekracht bereiken dan de meest competitieve en modernste economieën van de wereld. Tegenwoordig wordt Amerika gewoonlijk als de meest dynamische economie beschouwd. Maar opgelet! Wij willen die grotere concurrentiekracht niet tegen elke prijs bereiken, omdat wij onze eigen identiteit willen behouden. De kern van onze identiteit wordt gevormd door ons sociaal model, dat niet zo zeer een geheel van normen is maar een echt Europees beschavingsmodel waar wij trots op zijn en dat wij nooit op de helling zullen zetten.
(Langdurig applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad António Guterres. Ik geef nu onmiddellijk het woord aan de voorzitter van de Commissie, de heer Romano Prodi.

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik premier Guterres van harte gelukwensen met zowel zijn initiatief voor het beleggen van de Top van Lissabon als de uitstekende voorbereiding daarvan. Wij kunnen volledig instemmen met zijn op een warm applaus onthaalde toespraak, en steunen zijn initiatief. Ik denk dat wij samen van de Top van Lissabon een succes zullen maken.
Ik wil mij in deze spreekbeurt beperken tot een beschrijving van hetgeen de Commissie voor de Top van Lissabon in petto heeft. Ik zal u zeggen hoe wij deze Top zien en wat onze langetermijnstrategie is. Wij moeten in Lissabon een besluit nemen over een heel eenvoudige zaak: wij moeten Europa in staat stellen zijn reeds lang verloren leadership, zijn toppositie op economisch en technologisch gebied, te heroveren. Het succes van Europa zal van ons afhangen, van de economische groei die wij aan het Europese systeem zullen weten op te leggen, van de werkgelegenheid die wij zullen weten te creëren, van het onderwijsniveau van onze burgers en de scholing van onze arbeidskrachten. Dit zijn echter, zoals premier Guterres reeds zei, geen nieuwe vraagstukken. Wij gaan beslist niet overdoen wat wij reeds in Luxemburg, Cardiff, Keulen hebben gedaan. Veeleer gaan wij deze vraagstukken anders aanpakken. Wij gaan niet elk vraagstuk apart, maar alles tegelijk behandelen. Op die manier hopen wij een systeem van maatregelen te kunnen opbouwen. Wij hebben deze benadering gekozen omdat volgens ons daar de tijd nu rijp voor is. Ons wordt nu, dankzij het succesvolle en wijze beleid uit het recente verleden, een unieke kans geboden: lage inflatie, een algemeen gezonde betalingsbalanssituatie en gezonde overheidsfinanciën. De prognoses wijzen ook unaniem op een sterke economische groei. Prognoses betekenen echter niet, zoals ook de Portugese premier al zei, dat wij de economische groei in onze zak hebben. Nooit tevoren waren, in deze laatste generatie, de deskundigen in Europa zo unaniem van oordeel dat een langdurige, sterke economische groei in het verschiet ligt. Zelfs de verhoging van de aardolieprijs kon geen domper zetten op deze groei en kon evenmin de inflatie, waar men zo bang voor was, aanwakkeren. Er zijn weliswaar enkele zorgwekkende tekenen, maar deze mogen ons niet beletten het ontwikkelingsbeleid zoals ons dat voor ogen staat, voort te zetten.
In Lissabon wachten ons aldus talrijke uitdagingen. De eerste uitdaging betreft de technologische ontwikkeling. Wij moeten daar een antwoord op zien te vinden. Wij moeten de achterstand zien in te halen die wij hebben opgelopen op het gebied van de kennis en de wetenschap, en vooral op het gebied van de informatietechnologie. Wij moeten opnieuw koploper zien te worden. Daarom hebben wij het eEurope-initiatief genomen, waarvan de Commissie in haar administratieve hervorming een concreet voorbeeld heeft willen geven. Wij hebben ons voorgenomen - en ik wil dit voornemen hier ten overstaan van u bevestigen - een eCommission tot stand te brengen. Dat betekent dat de Commissie zich ertoe verplicht elke relatie waarmee bijvoorbeeld leveranties en onderzoek zijn gemoeid, niet meer met papieren, maar met elektronische briefwisseling te onderhouden. Dit is geen gemakkelijke taak, maar wij zijn hiertegen opgewassen. Wij weten immers wat onze opdracht is; wij zijn niet onmetelijk groot en in cultureel opzicht uit het goede hout gesneden! Daarmee kunnen wij het goede voorbeeld geven aan alle Europese regeringen en alle overheden, waarmee wij een papierloze, elektronische relatie moeten onderhouden.
Onze tweede uitdaging is van sociale aard: wij moeten de strijd aanbinden tegen de werkloosheid en de sociale uitsluiting. Premier Guterrres heeft uiteengezet hoe hij deze vraagstukken stelselmatig denkt aan te pakken. Zijn benadering is niet alleen gebaseerd op de inzet van technologie, maar behelst ook krachtige inspanningen om nieuwe sociale uitsluiting ten gevolge van deze technologie te vermijden. Sociale uitsluiting was immers het zorgwekkende resultaat van de ontwikkeling in de jaren tachtig en de meer recente jaren. Ik maak mij uiterst ongerust over de steeds groter, en niet kleiner wordende inkomensverschillen in de Europese samenleving. Dit is een zeer belangrijk aspect van de sociale verschillen, en daar moeten wij absoluut rekening mee houden als wij niet binnen de kortste keren geconfronteerd willen worden met een breuk in de samenleving. Daarom beleggen wij ook deze Top voor duurzame groei en werkgelegenheid. In weerwil van de her en der gehoorde protesten kunnen en moeten wij volledige werkgelegenheid als een haalbaar doel nastreven. Het was niet gemakkelijk om zover te komen, maar ik kan u verzekeren dat dit doel verre van irrealistisch is, en wel degelijk binnen bereik ligt. Wij hebben immers een stevig macro-economisch kader, waar wij nu de Top van Lissabon aan toevoegen, dat wil zeggen menselijke hulpbronnen, nieuwe ideeën omtrent de markt en de toepassing van kennis en onderzoek. Menselijke hulpbronnen betekenen onderwijs, opleiding, hervorming van de verzorgingsstaat, en vooral ook oplossingen voor het probleem van de vergrijzing, waar al onze landen mee worden geconfronteerd. Dit probleem wacht nog steeds op een oplossing, en wordt zelfs met de dag erger. Tot nu toe hebben wij geen succesvolle remedie weten te vinden. Ik hoop dan ook dat wij in Lissabon een stap vooruit kunnen zetten door het uitwisselen van ervaringen met benchmarking en voorstellen voor dit belangrijke thema.
Voor de markt is er nog veel werk aan de winkel. Het is onjuist te beweren dat wij een perfecte binnenmarkt hebben bereikt. Er zijn nog meer structurele hervormingen vereist. Onze inspanningen zijn nog niet voltooid, met name in de dienstverleningssector, de elektronische handel, de energiesector en het vervoer. Er zijn nog zoveel overheidsdiensten waar van volledige concurrentie en optimale efficiëntie geen sprake is. Als wij de inflatie ten gevolge van de aardolieprijsstijging willen tegengaan, moeten wij deze diensten verbeteren, zowel op Europees als op nationaal vlak. Hetzelfde geldt voor de financiële dienstverlening en het bankwezen. Wij hebben absoluut een statuut voor een Europees vennootschap nodig. Ik noem dit omdat de situatie hier al enige tijd vast zit. Ook hebben wij behoefte aan een Europees brevet, aan een meer liquide kapitaalmarkt en betere voorschriften voor aanbestedingen. Dit zijn operationele vraagstukken waarvoor absoluut een oplossing moet worden gevonden. Wij zullen als Commissie onze bijdrage leveren en, zoals ik zojuist al zei, in alle procedures en externe betrekkingen de nieuwe technologie gaan gebruiken. Als wij echter een voorbeeld van modern bestuur willen zijn, moeten wij ook ijveren voor navolging daarvan op heel het vasteland. Wij moeten een instrument zijn voor vermenigvuldiging van kennis en technologie. Wij moeten daarvoor iedereen op de been krijgen: burgers, lokale overheden, nationale regeringen, bedrijven en vakbonden. Netvorming: dat is zoals premier Guterres al zei, de belangrijkste taak voor Lissabon. Om spijkers met koppen te kunnen slaan moeten wij, zoals de Portugese premier aan het einde van zijn toespraak zei, duidelijke macro-economische parameters hebben. Wij brengen dus geen nieuw proces op gang; wij doen niets nieuws, maar laten veeleer voor het eerst de bestaande processen in elkaar overlopen, en dat zou wel eens heel succesvol kunnen blijken te zijn. Één nieuw ding is echter wel nodig: wij moeten een middel zien te vinden om de geboekte vooruitgang te meten. Wij moeten de publieke opinie concreet kunnen aangeven welke vooruitgang is geboekt en dus moeten wij gebruik maken van benchmarking, een tot voor enkele jaren nog volledig onbekend woord. Anders gezegd, wij moeten onze inspanningen onderling vergelijken en stelselmatig meten. Wij moeten ons op serieuze en haast onverbiddelijke wijze rekenschap geven van de sectoren - en dat zijn er niet weinige - waarin wij in de afgelopen jaren achterstand hebben opgelopen. Ik denk bijvoorbeeld aan de biotechnologie, waar wij niet echt van succes kunnen spreken. Wij moeten ook overal beste praktijken verspreiden en deze naar Europees vlak overhevelen.
Wij verwachten dat in Lissabon gevolg wordt gegeven aan hetgeen wij in samenwerking met het Portugees voorzitterschap - dat ik bij dezen van harte dank - hebben proberen voor te bereiden. Wij verwachten met andere woorden dat besluiten worden genomen voor operationele inspanningen, voor duidelijke doelstellingen, voor in aantal beperkte maar concrete en meetbare maatregelen. Dan kunnen wij de veranderingen versnellen en stappen vooruit zetten. In deze jaren zal beslist worden wie in de komende eeuw de overhand zal hebben. Wij kunnen een groot, sterk Europa creëren, een Europa waar iedereen achter staat, mits wij onze burgers enthousiast kunnen maken voor de herovering van de verloren toppositie.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de voorzitter van de Commissie. Ik geef nu onmiddellijk het woord aan de heer Suominen, die namens de Fractie van de Europese Volkspartij zal spreken.

Suominen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad premier Guterres, mijnheer de voorzitter van de Commissie Prodi, namens de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese democraten kan ik zonder meer zeggen, dat wij ons in grote lijnen aansluiten bij de ideeën die u beiden, geachte voorzitters, heeft uitgesproken. Namens mijn fractie complimenteer ik het Portugese voorzitterschap met de organisatie van de top in Lissabon. Wij wensen u natuurlijk succes bij het realiseren van de goede voornemens.
Ik wil van onze kant enkele zwaartepunten naar voren brengen. Het belangrijkste voor het welzijn van de burgers in de Unie is te trachten een duurzame economische groei in de Unie te realiseren en ervoor te zorgen dat de regionale gelijkheid wat betreft welzijn wordt vergroot en dat steeds meer mensen voldoende inkomsten uit eigen arbeid krijgen en niet afhankelijk van de sociale bijstand zijn. Van groot belang zijn de processen die door gezamenlijke besluiten in gang zijn gezet om de werkgelegenheid te verbeteren, de economische hervorming kracht bij te zetten en de sociale cohesie in de Unie te vergroten. Het is terecht dat men op de top in Lissabon eind deze maand stilstaat bij de vraag hoe wij nu verder moeten gaan.
Ondanks de complexiteit van deze processen moeten ze een gezamenlijk doel hebben, namelijk het verbeteren van de levenskwaliteit in de Unie. Wij hebben echter geen behoefte aan nieuwe vormen, werkgroepen of forums om dit doel te bereiken. De instrumenten zijn ongetwijfeld bij iedereen bekend. Vaak is het echter zo dat nationale standpunten, soms ook ideologisch verzet, ervoor zorgen dat deze instrumenten niet worden gebruikt. Het belangrijkste is nu dat met toenemende snelheid de belemmeringen voor een echte Europese interne markt moeten worden weggenomen, zodat wij ons in veel sectoren niet meer op 15 verschillende thuismarkten hoeven begeven.
Toen in de jaren '80 de gedachte van de interne markt kracht werd bijgezet, konden wij ons figuurlijk gesproken nog met de snelheid van een door een stoomlocomotief voortgetrokken boemeltrein in de richting van ons doel begeven. Nu de elektronische handel snel zijn intrede heeft gedaan en de snelheid van het verwerken en benutten van informatieoverdracht zich op een totaal ander niveau bevindt, hebben wij minstens de snelheid van de Formule 1-wagen van Mika Häkkinen nodig. Wij moeten er echter zeker van zijn dat de motor van de beleidsmakers het niet voor de finish begeeft. Hoe denken wij de best concurrerende economie ter wereld te kunnen creëren als wij de concurrentie binnen de Unie niet durven te liberaliseren? Het voor concurrentie openstellen van het dataverkeer, zoals is afgesproken, en het laten concurreren van de energiesector zorgt voor nieuwe noodzakelijke arbeidsplaatsen en voor een verlaging van de prijzen voor zowel de industrie als de consumenten. Zo neemt ook het wegnemen van de belemmeringen voor de kleine en middelgrote bedrijven - of het nu gaat om complexe overheidsprocedures, het verkrijgen van risicokapitaal of belastingkwesties - een belangrijke plaats in bij het vergroten van de concurrentie en de welvaart. Tot het vergroten van de mondiale concurrentie behoort ook een redelijke belastingharmonisatie en een modernisering van ons sociaal stelsel, zodat in ieder geval de landen met een hoog belastingniveau de tarieven die de werkgelegenheid in de weg staan kunnen verlagen.
De basis blijft echter onderwijs en onderzoek. Het is zeer juist te proberen snel een infrastructuur voor informatie te creëren waaraan zowel particulieren, scholen als bedrijven goedkoop of gratis aan kunnen deelnemen. Er moet vooral rekening worden gehouden met het creëren en behouden van middelen voor toekomstdragende arbeidsintensieve sectoren. Dat zijn natuurlijk de informatietechnologie, de elektronische handel, het toerisme en bijvoorbeeld de ouderenzorg, want onze bevolking zal ongetwijfeld blijven vergrijzen. Twee zaken moeten wij, alsook de Commissie en de Raad onderstrepen en hier moet steeds op gewezen worden. De betrokken taken horen altijd grotendeels bij de lidstaten te liggen, of het nu gaat om onderwijs en onderzoek, het vergroten van de concurrentie of het wegnemen van de belemmeringen voor ondernemerschap. Coördinatie is in veel sectoren vanzelfsprekend om overlapping van communautaire taken te voorkomen, maar een gezonde en eerlijke concurrentie is nog belangrijker, ook in de vele niet-commerciële sectoren. Het gebruik van benchmarking en best practice-methoden, zoals de Commissie aanbeveelt, eist van zijn kant in heel Europa grote openheid op gebieden die niet tot de bedrijfsgeheimen van ondernemingen horen.
De Fractie van de Europese Volkspartij en de Europese democraten benadrukt te streven naar de ontwikkeling van een sociale of, zoals men tegenwoordig zegt, ecosociale markteconomie die rekening houdt met het welzijn van de hele maatschappij, ook van het milieu. Bij het realiseren van onze doelstelling onderstrepen wij het belang van het Europees sociaal model. Wij vinden tegelijkertijd dat dit geen star, gestagneerd systeem kan zijn dat is gebaseerd op in de samenleving bereikte gunsten, maar dat het zich moet ontwikkelen naarmate de maatschappij verandert. De modernisering van het Europees sociaal model, het vergroten van de doeltreffendheid ervan, is voor ons concurrentievermogen net zo belangrijk als de modernisering van de economie. Werk moet de beste manier zijn het welzijn van het gezin te waarborgen, maar als dit echt niet mogelijk is, is er het sociaal vangnet om uitsluiting te voorkomen.
Veranderingen in de manier van werken dreigen in sociaal opzicht een obstakel te vormen voor de positieve ontwikkeling van de menselijke relaties: dataverkeer, Internet, de computers waarmee wij werken en de nu al oud lijkende televisie dreigen de relatie tussen mens en machine in de maatschappij centraal te stellen. Het belangrijkste zijn echter de relaties tussen mensen binnen het gezin, op het werk, in de maatschappij en in de internationale omgang. Als wij het belang van onderwijs onderstrepen, moeten wij er al vroeg naar streven onze jeugd hierover in te lichten.
De Commissie wijst naar mijn mening op de juiste wijze op de tekorten die de groei van de werkgelegenheid in de Unie tegenhouden. Als een van deze wordt het tekort aan kennis genoemd. In de Unie met 15 miljoen werklozen is nu al een tekort van ongeveer een miljoen werknemers in sectoren met een tekort aan kennis. Sommigen stellen voor hooggeschoolde arbeidskrachten naar de Unie te halen. Ik vraag me af of dit rechtvaardig is ten opzichte van de minder ontwikkelde landen, waar wij zo een braindrain veroorzaken. De Verenigde Naties hebben er op gewezen dat er door de demografische ontwikkeling over enkele jaren in Europa een tekort van 40 miljoen werknemers zal zijn. Het is moeilijk een gematigd beleid met trage resultaten te voeren, dat hier en nu wel gevoerd moet worden, als wij de Europese burgers dit toekomstbeeld voorschotelen, terwijl ze zelf voor hun banen vrezen.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ik ben bijzonder ingenomen met de twee initiatieven van premier Guterres, voorzitter van de Raad. Ten eerste heeft hij het initiatief genomen tot de buitengewone Europese Raad te Lissabon over werkgelegenheid, sociale cohesie en concurrentie. Vervolgens heeft hij ons reeds voorafgaand aan de Top geraadpleegd, hetgeen voor het Parlement van groot belang is. De sociaal-democratische fractie heeft haar standpunt uiteengezet, maar waardeert bovenal de politieke moed en de voorkomendheid die de Raadsvoorzitter heeft betoond door al voor de Top naar ons toe te komen. Hij heeft hiermee een politiek risico genomen, dat naar mijn mening moet worden toegejuicht. Mevrouw de Voorzitter, dit initiatief verdient onze steun en ik hoop dat het een precedent voor de toekomst schept.

Wat betreft de inhoud van het betoog van premier Guterres kan ik zeggen, dat mijn fractie het geheel en al eens is met de door hem verdedigde fundamentele waarden van de Europese Unie. Ik wil niet partijdig zijn, maar naar mijn mening is zijn voorstel om de Europese economie te moderniseren en niet te ontmantelen, een sociaal-democratisch programma zoals dat ook door onze fractie wordt voorgestaan.
Voorts heeft de Raadsvoorzitter het gehad over een magische driehoek met drie pijlers, drie uitdagingen, die in drie tekorten moeten voorzien. Ik zal daar heel kort iets over zeggen. In de eerste plaats schiet Europa tekort op het gebied van de politiek. Mijnheer de voorzitter van de Raad, alle democratische stelsels schieten natuurlijk tekort. U heeft echter gelijk als u zegt dat wij nu onder het Portugese voorzitterschap aan de vooravond van een intergouvernementele conferentie tot wijziging van de Verdragen staan. Ik weet - u heeft het zojuist ook nog gezegd - dat de Portugese regering het niet alleen bij de zogenoemde "restanten" van Amsterdam wil laten, wat overigens heel belangrijke onderwerpen zijn. Ik moedig hem aan om bijvoorbeeld ook het Europees handvest van de grondrechten, alsmede onderwerpen die de werking van onze instellingen betreffen, bij de wijziging te betrekken. Naar mijn mening is dat van groot belang. Het is echter minstens zo belangrijk dat wij naast het reeds bestaande monetaire beleid een economisch beleid krijgen, waarmee de economische besluitvorming in de Unie wordt verstevigd.

Ten tweede is er de strategische uitdaging. Ik ben het volledig met de voorzitter van de Raad eens wat betreft de nadruk die op de kennismaatschappij en de permanente educatie wordt gelegd. Ik verzoek hem erop te letten dat er bij de begrotingsbehandeling in de Raad meer aandacht wordt geschonken aan die kennismaatschappij, aan onderzoek en aan het kaderprogramma. Dan hoeven wij niet langer harde gevechten met de Raad te voeren om voldoende geld los te krijgen voor programma's als SOCATES en LEONARDO. Een royale opstelling van de Raad is naar mijn mening van het grootste belang.
(Applaus) In de derde plaats is de beleidscoördinatie genoemd. Ook ik ben van mening dat er nu geoogst moet worden en dat wij geen nieuwe initiatieven moeten blijven aandragen, die vervolgens op niets uitlopen. Ook op het punt van de coördinatie moet de Europese Raad het overwicht hebben op de Ecofin-Raad. Het mag niet gebeuren dat de Europese Raad iets beslist en dat zo'n besluit dan door de Ecofin-ministers terzijde wordt geschoven.
(PT) Ter afronding, en nu wend ik mij in mijn gebrekkig Portugees tot de heer Guterres, voorzitter van de Raad, die een volk van ontdekkingsreizigers en zeevaarders vertegenwoordigt, zou ik willen zeggen dat wij de koers kunnen blijven volgen die de Portugezen, een volk met politieke moed, hebben gezet.
(Applaus)
Cox
Mevrouw de Voorzitter, het debat dat vandaag wordt gehouden is zeer welkom en noodzakelijk. Het komt bovendien precies op het juiste moment. We weten allemaal dat de Europese Unie, ondanks het economische herstel, voor te veel mensen nog altijd verre van bevredigend functioneert. Voor vijftien miljoen medeburgers werkt de EU zelfs simpelweg in het geheel niet. Dat is een belediging van de individuele en collectieve waardigheid en het geeft ons minstens vijftien miljoen redenen waarom we moeten doorgaan met het project dat u, premier Guterres, hier vandaag voor het voetlicht heeft gebracht. Ook ik waardeer het zeer dat u, voorafgaand aan de Buitengewone Raad in Lissabon, hier in dit Parlement een dialoog met ons wilt voeren.
De mogelijkheden zijn duidelijk: als de Europese Unie op dit moment in al haar lidstaten de beste praktijken zou realiseren zoals die al worden nageleefd in de afzonderlijke staten en door haar concurrenten, zou dat dertig miljoen meer banen opleveren, ofwel twee vacatures per werkloze. Met een goed beleid en goede methodieken is dat zeker mogelijk. De Buitengewone Raad in Lissabon heeft, zoals de premier en voorzitter Prodi terecht hebben opgemerkt, een zeer belangrijke taak: de introductie van een heel nieuwe manier van denken en handelen, een heel nieuw paradigma, in het Europese beleid.
De ELDR-fractie is van mening dat het momenteel aan de Unie is om dit nieuwe paradigma uit te werken, zodat Europa en zijn burgers hun mogelijkheden ten volle kunnen benutten. Door meer samenhang te realiseren op het gebied van benchmarking, uitwisseling van de beste praktijken en verbetering van de strategische samenwerking en coördinatie, kan de EU een belangrijke impuls geven aan het ontstaan van een nieuwe economische dynamiek. Op de Europese markten vindt over het algemeen nog teveel versnippering plaats. Er zijn niet genoeg kleine en middelgrote Europese ondernemingen die op het wereldtoneel hun partij kunnen meeblazen. Er zijn te weinig ondernemers in Europa en er is te weinig ondernemingszin. Zoals de premier zelf al opmerkte is er op de Europese kapitaalmarkten te weinig risicokapitaal beschikbaar. We doen te weinig aan onderzoek en ontwikkeling, individueel, als staten, en collectief, in Europees verband. Van het onderzoek en de ontwikkeling die wel plaatsvinden wordt slechts weinig omgezet in marktproducten en -diensten.
Het is aan de Buitengewone Raad in Lissabon om beleid en methodieken uit te stippelen voor het rechtzetten van deze onvolkomenheden en het in gang zetten van de nieuwe dynamiek. Dat zou inderdaad een enorme kracht losmaken. Werkgelegenheid is immers het sterkste wapen in de strijd tegen sociale uitsluiting.
In het nieuwe paradigma dient de mens het uitgangspunt te zijn en gaat het om permanente educatie, investering in flexibiliteit via onderwijs en scholing en investering in de eigen ontwikkeling en mogelijkheden. De heer Barón Crespo noemde het een sociaal-democratisch project. Ik ben eerder geneigd het een verlicht liberaal project te noemen.
Binnen de begrotingsbeperkingen en de grenzen van een gezond macro-economisch beleid - en die zijn er, zoals president Prodi al eerder heeft benadrukt - bieden onze Europese sociale stelsels, strikt genomen, een vangnet van sociale voorzieningen. Maar voor teveel mensen die sociaal zijn uitgesloten, langdurig werklozen, jongeren, vrouwen en andere groeperingen in de marge van de samenleving, is passieve afhankelijkheid van de sociale voorzieningen niet de oplossing. Het is een val. Wat we moeten doen is deze nieuwe dynamiek op individueel niveau in gang zetten door te laten weten dat de middelen aanwezig zijn, zelfs in de context van een gezond financieel beleid. Maar die middelen worden op een passieve manier gebruikt. Ze moeten worden omgevormd tot actieve voorzieningenstelsels, waarin mensen die tot activiteit in staat zijn daartoe worden aangezet, en zij die daartoe niet in staat zijn, opgevangen blijven worden. De strijd tegen werkloosheid en vóór sociale samenhang in Europa kan het best worden gevoerd via het creëren van een economie waarin voor iedereen werk is en via het opzetten van duurzame voorzieningenstelsels.
Ten slotte is het, wat de kennismaatschappij betreft, overduidelijk dat we onze manier van denken moeten veranderen, niet alleen op het niveau van de technologie, maar ook op maatschappelijk niveau. Het is heel duidelijk dat we oude maatschappelijke uitgavenpatronen moeten omvormen tot een stelsel van nieuwe economische en sociale mogelijkheden. We moeten af van het beleid en de methodieken waardoor een hele generatie Europeanen op het wereldtoneel tweede viool heeft moeten spelen. We kunnen dat doen door ervoor te zorgen dat Europa en zijn bevolking hun mogelijkheden ten volle kunnen benutten. Als men in Lissabon de doelstellingen kan realiseren die hier vandaag ter sprake zijn geweest, zal dat een belangrijke stap op weg zijn naar de realisatie van de dynamiek waarover ik eerder heb gesproken.

Flautre
Mijnheer de eerste minister, net als u en het Portugese voorzitterschap zouden wij graag willen geloven dat de Europese eenwording gepaard gaat met een economische en sociale welvaart die gebaseerd is op kennis, culturele diversiteit en samenhang, en dat dit Europa actief bijdraagt aan een meer evenwichtige, vreedzame en solidaire wereldorde.
Net als u zouden wij graag willen geloven dat iedereen zich terdege bewust is van het feit dat steeds meer burgers door sociale uitsluiting bedreigd worden. Bedrijven, die de nieuwe technologische ontwikkelingen moeten bijbenen, vergen immers steeds meer van hun werknemers, die niet allen aan de verwachtingen kunnen voldoen.
Wij willen u wel geloven, maar kunnen dat eenvoudigweg niet. De nieuwe economie biedt nieuwe banen voor creatieve mensen, met name in de IT-sector. Het valt ons op dat er veel geïnvesteerd wordt en we zijn ons bewust van het zogenaamde "start-up-verschijnsel". Aan de andere kant zijn we ons ook bewust van het zogenaamde "turn-over-verschijnsel", dat in veel call centres waarneembaar is. De werkomstandigheden in deze nieuwe bolwerken van het taylorstelsel, die samen goed zijn voor honderdduizenden banen, zijn immers weerzinwekkend. Wij weten dat meer dan de helft van de nieuwe banen in de Europese Unie een onzeker, tijdelijk of deeltijdkarakter heeft. De werknemers hebben vaak niet bewust voor deze banen gekozen. Bovendien verschaffen deze banen de werknemers niet de gewenste individuele onafhankelijkheid of de benodigde inkomsten om een fatsoenlijk bestaan te leiden.
Wij weten dat de nieuwe technologieën niet automatisch leiden tot meer democratie. Ze bieden uitsluitend de vanuit sociaal oogpunt best geïntegreerde burger meer collectieve en individuele onafhankelijkheid. Wij weten dat de privatiseringen van de publieke diensten de sociale, territoriale en regionale samenhang in gevaar brengen. Bovendien stelt de Commissie voor dit privatiseringsproces te versnellen. De Unie van Industrie- en Werkgeversfederaties in Europa geeft in haar voorbereidende documenten duidelijk weer welk standpunt ze zal innemen op de Europese top "Business" die in juni in Brussel gehouden zal worden. Ze heeft de publieke diensten verzocht alle sociale, reglementaire en fiscale obstakels weg te nemen die de groei van het bedrijfsleven in de weg kunnen staan. Verder heeft ze de publieke diensten verzocht massaal te investeren in het stimuleren van de vraag. De instellingen die pretenderen in de behoeften van de burgers te voorzien, zullen er eerst voor moeten zorgen dat deze burgers nauw bij het uitstippelen van het overheidsbeleid betrokken worden. Dit alles is ons bekend.
Nergens staat geschreven of is gezegd dat de aanbevelingen van de groep van deskundigen op hoog niveau in overweging moeten worden genomen. In deze aanbevelingen staat dat het grote succes van de informatiemaatschappij moet worden aangewend om in de daadwerkelijke behoeften van de burgers te voorzien. Wij moeten ons dus niet uitsluitend laten leiden door de vraag vanuit de industrie en de technologie. Er is ons niet verteld dat iedere toepassing van de informatietechnologie die ten goede komt aan de burgers en de gemeenschap zal worden gesteund. Ook heeft men geen steun toegezegd aan de verenigingen die belast zijn met het opleiden en informeren van de burgers. Men heeft ons niet toegezegd dat er financiële middelen worden vrijgemaakt om de vernieuwing van producten en diensten die de kwaliteit van het leven van de Gemeenschap verbeteren, te stimuleren. Wat de telecommunicatiedienst betreft, is er niet gezegd dat de toegang van iedere burger tot Internet voortaan als een universele dienst moet worden beschouwd. Iedereen moet tegen redelijke tarieven en onder de kwalitatief best denkbare technische omstandigheden op Internet kunnen surfen. Kortom, niemand heeft toegezegd dat de belangen van de burger boven die van het bedrijfsleven worden geplaatst. Er is weliswaar gesproken over de bestrijding van de armoede onder kinderen, maar niet over de verbetering van de individuele autonomie door in iedere lidstaat fatsoenlijke minimuminkomens te garanderen. Dergelijke inkomens zijn onmisbaar in een daadwerkelijke strategie ter bestrijding van de uitsluiting.
Er is gerefereerd aan de doelstelling van volledige werkgelegenheid, maar er is in dit verband niet gesproken over steun voor plaatselijke en regionale initiatieven, voor de derde sector van een economie die solidariteit hoog in het vaandel heeft staan, en voor een daadwerkelijke en gecoördineerde arbeidstijdverkorting. Er is in dit verband evenmin iets gezegd over strenge eisen inzake de kwaliteit en de duurzaamheid van deze banen.
Er is niet gezegd dat duurzame ontwikkeling centraal komt te staan bij de lang verwachte groei.
In het document van het Portugese voorzitterschap en in de strategische richtsnoeren 2000 van de Commissie vinden we geen ontwerpwetgeving op sociaal gebied. Er worden bijvoorbeeld geen voorstellen gedaan om de werknemers juridisch beter te beschermen tegen ontslagen of sociale dumping.
Wij onderschrijven de wens van de Raad en de Commissie om in de Europese Unie - nu de interne markt is bewerkstelligd en de euro is ingevoerd - een beleid te voeren waarin met alle Europese burgers rekening gehouden wordt. De nieuwe vorm van beheer van de publieke diensten waarnaar u verwijst, is mijns inziens niet ambitieus genoeg en geeft de burgers bovendien te weinig inspraak. Deze nieuwe vorm van beheer komt dus onvoldoende tegemoet aan de democratische verlangens van de opkomende Europese burgermaatschappij.

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de eerste minister en fungerend voorzitter van de Raad, de toestand van de Unie en van de lidstaten in het algemeen geeft terecht aanleiding tot zorgen, niettegenstaande het conjunctureel economisch herstel. De werkloosheid handhaaft zich op een vrij hoog niveau, de langdurige werkloosheid neemt voortdurend toe en het percentage van de actieve beroepsbevolking blijft zeer laag. Voorts is er een groeiende onzekerheid rond de arbeidsplaats, waardoor de genoemde elementen nog versterkt worden. Het zijn met name vrouwen en jongeren die er de gevolgen van ondervinden, die op dramatische wijze tot uiting komen in het verschijnsel van ongeveer vijftig miljoen uitgeslotenen.
Vlak voor de buitengewone Europese Raad over deze problematiek is de kernvraag dan ook of er al of niet de politieke wil bestaat die situatie te veranderen. Of hebben wij met het zoveelste initiatief te maken dat zonder gevolgen blijft en bijgezet kan worden bij de plannen, strategieën en toppen die in het verleden al aan dit thema zijn gewijd en die geen enkele fundamentele verandering teweeg hebben gebracht?
Wij vinden niet alleen dat het noodzakelijk is deze stand van zaken te wijzigen, maar ook dat het mogelijk is. Het is nodig omdat kwalitatief hoogstaand werk met de daaraan verbonden rechten, grondrechten zijn van de mens. Het is mogelijk als de echte oorzaken aangepakt worden. Volgens ons zijn die onlosmakelijk verbonden met het feit dat de fundamentele rechtskeuzes afglijden in neoliberale richting, met name op macro-economisch vlak. Een voorbeeld daarvan is de prioriteit die wordt gegeven aan het stabiliteitspact en de nominale convergentiecriteria. De sociale samenhang is er ondergeschikt aan gemaakt, wat over het algemeen gepaard is gegaan met een volledige deregulering van de arbeid, prikkels voor privatiseringen, fusies en verplaatsingen van bedrijven - processen die in de regel werkloosheid creëren -, maar ook met een uiterst restrictief begrotingsbeleid op communautair en nationaal vlak.
Zo hebben wij nu te maken met een duidelijke vorm van consolidering van Thatcheriaanse beleidskeuzes, ofschoon deze verzacht worden door bijstandsmaatregelen. Deze keer is die situatie niet het gevolg van luidkeels aangeprezen conservatieve principes, maar van het zogenaamd door de globalisering ingegeven pragmatisme en van de afgod die 'concurrentievermogen' heet. Daarom volstaat het niet een oproep te doen het sociaal beleid te coördineren of te hameren op de innovatie- en de kennismaatschappij en op de nieuwe informatietechnologieën, hoe belangrijk die ook zijn. Het is hard nodig dit monetaristisch en antisociaal perspectief te verlaten en in onze prioriteitenstelling en ons beleid definitief de persoon bovenaan te plaatsen.
Mijn fractie, die aan sociale vraagstukken een bijzonder belang toekent, heeft mede met het oog op de komende buitengewone Europese Raad vorige week in Lissabon vergaderd met het doel deze problemen te analyseren en te bespreken. Wij hebben de gelegenheid gehad werknemersvertegenwoordigers, Portugese vakbonden en vakbonden uit verschillende andere Europese landen te beluisteren en met hen te debatteren. Ook hebben wij onder andere ontmoetingen gehad met werknemersvertegenwoordigers van ABB en Michelin en met de organisatoren van de werkgelegenheidsmarsen. De conclusies die wij uit deze gesprekken getrokken hebben zijn vervat in een veertiental punten waar wij de voorzitter van de Raad formeel van in kennis zullen stellen.
De hoofdzaak is volgens ons dat er macro-economische beleidsmaatregelen moeten worden goedgekeurd die uitgaan van het aanzwengelen van de vraag en de overheidsinvesteringen. De vernieuwde openbare diensten moeten daarbij gevrijwaard worden en de maatregelen moeten gericht zijn op volledige werkgelegenheid en een arbeidsparticipatie van zo'n 75% in 2010. Ook moet er een inkomenverdeling gegarandeerd zijn die meer in het voordeel is van de factor arbeid. Speculatieve kapitaalbewegingen dienen belast te worden en belastingfraude en belastingontduiking moeten bestreden worden. Er moet een rem komen op fusies en bedrijfsverplaatsingen, met name als die ontslagen tot doel hebben of daarmee gepaard mee gaan. De arbeidstijd moet verder verkort worden, zonder inlevering van loon en zonder verslechtering van de kwaliteit van het werk. Wij moeten de financiële vooruitzichten van de Unie heroverwegen en het MKB met voortvarendheid steunen. Er moet werk worden gemaakt van vernieuwing van het onderwijs en van uitbreiding en verbetering van de beroepsopleidingen. Er moet een eind worden gemaakt aan discriminatie, waar vrouwen en jongeren de belangrijkste slachtoffers van zijn. We zullen de resultaten van de top van Lissabon analyseren en beoordelen in het licht van hun bijdrage aan de definiëring van concrete, goed geplande en kwantitatief goed onderbouwde doelen voor deze zo centrale sector.

Queiró
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad en premier van Portugal, wij hebben de kwesties die de werkgelegenheid betreffen aandachtig gevolgd en moeten nota nemen van het feit dat het Portugees voorzitterschap de toekomst van het Europees sociaal model opnieuw op de Europese politieke agenda heeft geplaatst. Voordat ik mij over dit onderwerp zal uitspreken, zou ik de aandacht willen vestigen op een aantal onderdelen van het traject dat Europa de afgelopen tien jaar heeft afgelegd zodat wij met realisme naar de komende tien jaar kunnen kijken, zoals het Portugees voorzitterschap ons heeft voorgesteld.
Zo'n tien jaar geleden, toen er over de eenheidsmunt en over de nominale convergentie werd gesproken, waren er tijdens het debat en bij de besluitvorming ook personen die aan de bel trokken en wezen op de noodzaak voorrang te verlenen aan werkgelegenheidsvraagstukken, reële convergentie van de economieën en economische en sociale samenhang. Velen van ons wierpen toen vragen op en stelden alternatieve trajecten voor om de uitdagingen waar wij nu voor geplaatst zijn tijdig aan te kunnen pakken. De geestdrift voor de eenheidsmunt was zo groot dat men bijna alleen oog had voor de goedkeuring van die munt. Men dacht dat men met de euro de juiste weg had gevonden en tevens het recept in handen had voor de oplossing van de sociale en de ontwikkelingsproblemen waarmee de Europese Unie, en met name een aantal lidstaten met een zwakkere economie, nog altijd te kampen had.
Naarmate de tijd verstreek, en in het besef dat de werkgelegenheid niet groeide door die eenheidsmunt alleen, waren de regeringsleiders en staatshoofden gedwongen zich uit te spreken. In Luxemburg besloten zij richtsnoeren voor de lidstaten vast te stellen voor het opstellen van nationale werkgelegenheidsplannen die aan de communautaire instanties moesten worden voorgelegd. Men was deze plannen nog aan het bespreken toen er al werd geroepen om een nieuwe top voor het sluiten van een werkgelegenheidspact. Dat kreeg in Keulen zijn beslag, zonder dat men zich de tijd gunde de praktische gevolgen van de besluiten van Luxemburg te onderzoeken. Ondertussen werd ook nog het proces van Cardiff goedgekeurd. Om kort te zijn, er is een heel traject afgelegd - waarvan de onderdelen soms nauwelijks op elkaar afgestemd zijn - dat wij voor ogen moeten houden om de noodzakelijke routewijzingen in een beter perspectief te kunnen plaatsen.
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik heb met de nodige aandacht het document van het Portugees voorzitterschap voor deze top van Lissabon gelezen. Het stuk gaat terecht heel wat verder dan louter kwesties die verband houden met werkgelegenheid en stelt de informatiemaatschappij en de sociale samenhang tot voorbeeld. Wij stellen natuurlijk niet het strategisch doel ter discussie de Europese Unie tot een economische ruimte te maken op wereldschaal die gebaseerd is op innovatie en kennis en die dynamischer en meer concurrerend is waardoor de economische groei, de werkgelegenheid en de sociale samenhang toenemen.
Maar zegt u ons niet dat het een nieuw strategisch doel is, want dat is niet waar. Het moet zelfs gezegd worden dat wij moeite hebben de passiviteit te begrijpen waarmee vele regeringen van de Europese Unie de Amerikaanse ervaring met het gebruik van de nieuwe technologieën als factor voor economische groei en het creëren van werkgelegenheid, gevolgd hebben. We begrijpen evenmin waarom de regeringen zo weinig steun hebben geboden aan met name die kleine en middelgrote bedrijven die veel moeite hebben zich aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid en de vruchten te plukken van de informatietechnologieën.
Aan de andere kant zou ik er geen onduidelijkheid over willen laten bestaan dat wij het Europees sociaal model verdedigen, in tegenstelling tot bepaalde sociale modellen uit andere delen van de wereld. Wij gaan er daarbij wel vanuit dat dit model verbeterd en gezamenlijk geconcretiseerd moet worden. Wij kijken dan ook niet naar de top van Lissabon als weer een vergadering waar al even hoogdravende als vrijblijvende woorden worden gesproken die zonder gevolgen blijven.
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, zolang er verschillen tot aan 400% blijven bestaan tussen het niveau van het minimumloon in de verschillende lidstaten van de Unie, moet het echte Europa nog worden opgebouwd. Zolang er in de Unie werkloosheidspercentages bestaan van tien procent of meer of ware concentraties van verborgen werkloosheid in bepaalde gebieden, moet het echte Europa nog worden opgebouwd. Zolang het gezin niet algemeen erkend wordt als essentieel element voor menselijke en sociale onplooiing, moet het echte Europa nog worden opgebouwd. Zolang armen en uitgeslotenen, wier aantal zichtbaar toeneemt in de Europese Unie, geen prioritaire aandacht krijgen van de overheid en van de samenleving, moet het echte Europa nog worden opgebouwd. Zolang wij het demografisch probleem van de Europese Unie, en de daaruit voortkomende bedreiging van de sociale stelsels, niet krachtig aanpakken, zodat hoogbejaarden speciale zorg moeten ontberen, moet het echte Europa nog worden opgebouwd. Zolang de kwaliteit van de stelsels van sociale bescherming en met name van de pensioenen zo uiteenloopt tussen de verschillende lidstaten, moet het echte Europa nog worden opgebouwd. Tot slot, zolang er geen sprake is van reële convergentie, economische en sociale samenhang nog niet voor iedereen een feit is en het Europees sociaal model zich niet verder ontwikkelt, moet, mevrouw de Voorzitter, beste collega's, het echte Europa nog worden opgebouwd.
Wij verwachten van de top in Lissabon niet de oplossing van al deze problemen en dat zeggen wij met het realisme van degene die weet en ook wenst dat het sociaal beleid en de uitvoering van dat beleid voorbehouden blijven aan de lidstaten. Daarom moeten wij voortgaan met het coördineren om zo een maximaal gemeenschappelijk rendement te behalen uit de verschillende met elkaar verbonden institutionele processen die gericht zijn op het verder ontwikkelen van de sociale beleidsvormen waarover de Europese Unie al beschikt.
Tot slot wensen wij desalniettemin dat de top van Lissabon zich niet beperkt tot het analyseren en het stellen van de diagnose van sociale problemen en dat de conclusies zonder gevolgen blijven. De volkeren van de lidstaten van de Europese Unie verwachten niet zo zeer conclusies en woorden, maar antwoorden en acties. Wij verwachten van het Portugees voorzitterschap dat het de politieke betekenis van dat verschil begrijpt.

Lang
Mevrouw de Voorzitter, geachte voorzitters, niemand verzet zich tegen de terugkeer van de volledige werkgelegenheid, tegen groei of tegen een vooraanstaande rol voor de Europese lidstaten binnen de wereldeconomie. Achter een aantal van uw beleidsvoornemens en beginselen kunnen we ons evenwel niet scharen. Ook hebben we weinig sympathie voor uw neiging tot economisch conservatisme. De bevoegdheden die u overeenkomstig de Verdragen geniet zijn te groot, met name op economisch en handelsgebied. Iedereen kent de desastreuze gevolgen van uw ultraliberale en mondialistische beleid, dat alle denkbare terreinen beslaat.
U hebt verklaard dat het lot van miljoenen werklozen u aan het hart gaat, maar uw beleid heeft goeddeels aan deze werkloosheid bijgedragen. Helaas verandert er niets, en dat zal ook wel zo blijven. U wilt kwaad met kwaad bestrijden en dezelfde rampzalige methoden en economische beginselen op gebieden toepassen waar u geen grip op hebt: het onderwijs, het loonbeleid, de directe belastingen, het arbeidsrecht en de sociale zekerheid.
Wat mij met name verbaast, is dat dit regressieve sociale beleid grotendeels door linksgeoriënteerde roze, rode en groene coalitieregeringen gevoerd wordt. Tijdens verkiezingscampagnes spreken deze linkse partijen over sociale rechtvaardigheid, maar als ze eenmaal deel uitmaken van de regering, dragen ze juist bij aan het algemene sociale verval.
Ik wil hier nogmaals benadrukken dat volgens ons geen sociaal beleid kan worden gevoerd en volledige werkgelegenheid kan worden gerealiseerd als we onze nationale en Europese belangen niet laten prevaleren. Onze markten moeten beschermd worden tegen de ongebreidelde internationale concurrentie.
Wat de werkgelegenheid, de sociale zekerheid, het gezinsbeleid en het pensioenbeleid betreft, zijn wij verplicht eerst aan onze Europese medeburgers te denken. De mondialisering van de economie die u voorstaat, is geen bittere noodzaak. De globalisering wordt ons krachtig opgelegd door de enige na de koude oorlog overgebleven supermacht, en door de multinationale ondernemingen. Deze multinationals ontwikkelen zich tot autonome economische machten die hun economische wensen aan staten, naties en volkeren opleggen omdat deze zich niet voldoende kunnen verweren.
U bent medeschuldig aan dit proces. U moedigt het namelijk aan, werkt met de Verenigde Staten en de multinationals samen en bent dus, in tegenstelling tot wat u beweert, verantwoordelijk voor de afbrokkeling van onze sociale zekerheidsstelsels, voor de onzekerheid en voor het sociale verval.
Het Europese sociale model zou wel eens het slachtoffer kunnen worden van deze globalisering van de economie. Bij het huidige globaliseringproces wordt immers geen rekening gehouden met de sociale en nationale bijzonderheden van de lidstaten. U zoekt uw toevlucht in een ultraliberaal beleid, maar dit biedt geen oplossing voor de sociale problemen, de onzekerheid en de tientallen miljoenen Europese werklozen.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, de top van Lissabon zal weer een aaneenschakeling van mooie woorden opleveren. Die woorden zijn welkom, maar het fundamentele probleem van de Economische en Monetaire Unie is dat ze inflatiebestrijding belangrijker vindt dan werkgelegenheid. De Centrale Bank heeft gezegd dat de prijzen niet meer dan 2% mogen stijgen. Volgens het stabiliteitspact mag het begrotingstekort maximaal 1% bedragen. Er wordt echter niet geëist dat de werkloosheid op zijn hoogst 5% of nog beter, maximaal 2 of 1% mag bedragen. De muntwaarde noch de openbare uitgaven mogen stijgen. Als een van de lidstaten zijn werkloosheidsprobleem met openbare investeringen zou willen bestrijden, zou hij daar geen toestemming voor krijgen. Er wordt meer belang gehecht aan de heilige koe van het monetair beleid dan aan banen voor de werklozen. Ik vind de gezinseconomie belangrijker en wij moeten ervoor zorgen dat vader met een loonbriefje naar huis komt in plaats van met een ontslagbrief. Dat was ook de mening van de Deense regering toen ze in 1993 aantrad. In 1992 bedroeg de werkloosheid 9,2%, zowel in de 11 landen van de Unie als in Denemarken. Tussen 1992 en 1998 daalde de werkloosheid in Denemarken naar 5,1%. In de Unie nam ze toe tot 10,9%. In Denemarken bedroeg de totale groei 20% tegenover 10% in de rest van de Unie. Indien de Deense regering vandaag hetzelfde beleid zou voeren, zou ze onwettig en in strijd met de grondwet handelen, omdat het begrotingstekort toen 3,9% bedroeg. Nu heeft Denemarken ook geen begrotingstekort meer, want degenen die nu een baan hebben, zijn belasting gaan betalen in plaats van uitkeringen te blijven ontvangen. Ik vind dat de ministers het Deense voorbeeld zouden moeten bestuderen wanneer ze het in Lissabon over de economie hebben. De werklozen hebben veel meer aan een wijziging van het EMU-Verdrag dan aan nieuwe mooie woorden. Mijn fractie hoopt dat de Deense kiezers zullen stemmen voor het behoud van de Deense kroon wanneer ze op 28 september aan het referendum over de EMU deelnemen.

Pacheco Pereira
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik heb met interesse geluisterd naar de woorden die u hier tot ons heeft gericht. Het moge duidelijk zijn dat algemeen gesproken geen enkele aanwezige hier het met uw woorden oneens kan zijn, want het gaat om intenties die voortvloeien uit een door ons allen gedeelde visie op de problemen van werkgelegenheid en van Europa. En dat standpunt leidt automatisch tot wat de voorzitter van de Raad genoemd heeft als één van de doelstellingen van de top van Lissabon, namelijk het bestrijden van het politiek tekort in Europa. Juist omdat ik geloof dat wij dat politiek tekort nauwelijks kunnen opvullen als wij het bij dergelijke algemene uitspraken laten, zou ik u een aantal concrete vragen willen stellen, ook om een beeld te krijgen van het beleid dat onder uw voorzitterschap na de top van Lissabon zal worden uitgevoerd.
De eerste zeer rechtstreekse vraag die ik u zou willen stellen betreft een institutioneel probleem, waarover wij hier voor de eerste maal direct met de voorzitter van de Raad van de Europese Unie kunnen debatteren. Het gaat om het ernstigste politieke probleem van de afgelopen tijd: Oostenrijk. En de vraag die ik u heel openlijk wil stellen is of de fungerend voorzitter van de Raad van de Europese Unie hier 14 of 15 landen van de Unie vertegenwoordigt. Ik stel deze vraag niet voor niets, daar u als fungerend voorzitter van de Raad bent opgetreden als woordvoerder voor bilateraal genomen besluiten tussen staten. Vanuit dat oogpunt is dit een zinvolle vraag en ik verzoek u mij een zo duidelijk mogelijk antwoord te geven.
Men heeft koers gezet in de richting van een situatie waarin collegiaal genomen besluiten, waartoe het Verdrag van de Europese Unie verplicht, vervangen worden door bilateraal genomen besluiten tussen regeringen. Dat is institutioneel gezien een ernstige zaak. Ik praat hier niet over de inhoudelijke aspecten van de Oostenrijkse kwestie, maar over het ernstige precedent dat geschapen wordt als collegiaal genomen besluiten vervangen worden door bilateraal genomen besluiten. Vandaag kan dat tegen het ene land gericht zijn, morgen tegen het andere land of andere landen. Dat is de eerste kwestie.
De tweede vraag gaat over de Werkgelegenheidstop. Juist omdat ik aanwezig was bij de debatten die aan de wieg stonden van de agendering van het werkgelegenheidsprobleem voor de Raad en voor de Europese Unie, ben ik ervan overtuigd dat de werkgelegenheidstop oorspronkelijk niet tot doel had de problemen te bestrijden van de nieuwe kenniseconomie, maar juist die van de oude economie. De top zou moeten gaan over het bestrijden van de bestaande werkloosheid in de fabrieken, op de scheepswerven, in de metaalfabrieken en in de staalindustrie, want dat was de oorspronkelijke agenda voor de werkgelegenheidstop. We kunnen ons terecht afvragen of al het gepraat over de problemen van de nieuwe kenniseconomie, de nieuwe digitale economie - die trouwens voor zover ik weet nog geen arbeidsplaatsen in Europa heeft gecreëerd, op zijn hoogst werkloosheid - niet gewoon moet verhullen dat we niet in staat zijn iets te doen aan het huidige werkloosheidsprobleem en ons daarom bezig houden met wat tot nu toe grotendeels nog retoriek is over toekomstige werkgelegenheidsproblemen ... Wij weten beter dan geen ander wat de vitale rol is van Internet, van de digitale economie en van de kenniseconomie, maar dat waren oorspronkelijk niet de thema's voor de werkgelegenheidstop.
De fungerend voorzitter van de Raad heeft zijn toespraak beëindigd op een vage ideologische noot en dat is goed ook. Als dat het sociaal-democratisch beleid is voor de economie van de toekomst, moet ik de voorzitter eraan herinneren dat de Interneteconomie met name wordt gehinderd, en de Europese achterstand met name wordt veroorzaakt, door het gebrek aan ondernemingszin. Dat geldt voor het onderwijs, het beleid van de regeringen en het functioneren van de instellingen. En dit verschijnsel moet bestreden worden om de kenniseconomie van de toekomst veilig te stellen.

Seguro
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, in de eerste plaats zou ik u welkom willen heten in het Europees Parlement, met name ook vanwege de symbolische waarde van uw bezoek, nu u halverwege uw rondreis langs de hoofdsteden ook uw oor te luisteren komt leggen bij het Europees Parlement. Het is niet de eerste keer dat er juist tijdens het Portugees voorzitterschap sprake is van een andere en stimulerende relatie tussen Raad en Parlement. Toch is dit een veelbetekenend gebaar waar wij, zoals mijn collega Barón Crespo al heeft gezegd, met genoegen kennis van nemen.
Ons standpunt is duidelijk: wij steunen het initiatief van de Portugese regering, zowel vanwege het serieuze karakter als vanwege de inhoud. Wij scharen ons achter de strategische doelstellingen en de andere doelstellingen in dit initiatief.
De manier waarop deze Top wordt voorbereid is hiervoor trouwens een goed voorbeeld. Op de eerste plaats is er het zeer serieuze en diepgaande document dat in januari is gepresenteerd. Voorts zijn er verscheidene voorbereidende conferenties georganiseerd en leveren zowel ondernemers als vakbonden hun bijdragen voor deze top. En dan uiteraard de recente bijdrage uit de onderzoekswereld, tijdens de bijeenkomst van Nobelprijswinnaars en ministers van Wetenschap en Technologie die onlangs werd gehouden. Dat zijn bewijzen van een serieuze voorbereiding en aandacht voor de inhoudelijke aspecten van de top.
Maar wij steunen het initiatief ook vanwege het hier genoemde centrale doel, daar voor het eerst niet alleen het werkgelegenheidsvraagstuk en sociale kwesties centraal worden gesteld, maar opnieuw het bereiken van de doelstelling van volledige werkgelegenheid als mogelijkheid wordt gepresenteerd. Jarenlang hebben velen gezegd dat het onmogelijk was in de moderne maatschappij weer volledige werkgelegenheid tot stand te brengen.
Gefeliciteerd, mijnheer de voorzitter, met het feit dat u dit thema weer op de agenda hebt geplaatst zonder voorbij te gaan aan de sociale samenhang en andere waarden die voor ons van fundamenteel belang zijn. Die waarden zijn de bron van het project dat ten grondslag lag aan de oprichting van de Europese Unie, maar ook van onze beschaving en vooral van onze zienswijze op de behoefte aan solidariteit tussen alle Europeanen.
Wij hebben het hier al in januari gezegd en ik zou het graag willen herhalen: wij stellen er ons niet tevreden mee dat dit strategische doel alleen de zes maanden van één voorzitterschap als prioritair wordt beschouwd. Wij verzoeken de Raad en de Commissie opnieuw dit doel deze keer niet als prioriteit voor een half jaar op de agenda te plaatsen, maar het als een project van de Unie te beschouwen, dat even belangrijk is als de uitbreiding of de verdieping van de Europese Unie. Alleen zo wordt recht gedaan aan de serieuze wijze waarmee het voorzitterschap deze buitengewone Europese Raad voorbereidt. Gefeliciteerd, mijnheer de voorzitter.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het verheugt mij dat er voor de top in Lissabon een offensieve agenda voor werkgelegenheid en economische ontwikkeling is opgesteld. Met deze agenda wordt benadrukt dat een sterke en dynamische economie en een beter concurrentievermogen meer werkgelegenheid in de EU moeten scheppen. Het geeft immers te denken dat de EU achter de VS aanhinkt wat betreft de investering in onderzoek, de ontwikkeling van nieuwe technologieën en het scheppen van nieuwe banen. Er moet gemeenschappelijk geïnvesteerd worden om het onderzoek en de ontwikkeling te stimuleren, met name op het gebied van informatietechnologie. Voorts dient de interne markt versterkt te worden en moet het vereiste kader geschapen worden voor de optimale benutting van nieuwe technologieën en de ontwikkeling van elektronische handel via Internet. Het is goed dat men zich concentreert op onderwijssystemen en de toegankelijkheid van Internet binnen het openbaar bestuur, en op de manier waarop Internet kan worden aangewend om een zogenaamde "lerende maatschappij" tot stand te brengen. Het is ook positief dat er aandacht wordt besteed aan het aantrekken van risicokapitaal en andere methoden om de positie van kleine en middelgrote ondernemingen te versterken.
De Commissie heeft de doelstellingen die betrekking hebben op de werkgelegenheid, de werkloosheid en de werkgelegenheid voor vrouwen in haar document voor de top gekwantificeerd. De Commissie heeft in haar eerste verklaring ook streefcijfers opgesteld voor de armoedebestrijding in Europa tijdens de komende tien jaar. Ik vind het goed dat de nadruk wordt gelegd op gemeenschappelijke doelstellingen, omdat elke lidstaat zijn eigen beleid wil en moet voeren. Sommige EU-landen - ik noem er geen, om er ook geen te vergeten - kampen met een groot jeugdwerkloosheidsprobleem. In andere landen, zoals bijvoorbeeld in mijn land Denemarken, is het werkloosheidspercentage onder jongeren juist zeer laag. Er woedt zelfs een heuse strijd tussen werkgevers en onderwijsinstellingen om het grootst aantal jongeren aan te trekken. De problemen, systemen, cultuur en tradities zijn in elk land verschillend en daarom moeten de middelen ter verbetering van de werkgelegenheid en de sociale integratie ook aan de situatie van elk land zijn aangepast. Dit kan binnen het werkgelegenheidsbeleid dank zij de uitwisseling van ervaringen en ideeën in het Luxemburg-proces. Ook al zullen we de komende jaren op het gebied van werkgelegenheids- en sociaal beleid met dezelfde problemen te kampen hebben, toch zijn er ook gemeenschappelijke uitdagingen, die in bepaalde gevallen door elke lidstaat afzonderlijk dienen te worden aangegaan. Het is zeer belangrijk dat de lidstaten elkaar niet hinderen bij het oplossen van de sociale problemen en dat ze elkaar helpen en inspireren. Gemeenschappelijke doelstellingen zijn belangrijk, maar het is even belangrijk dat de lidstaten hun soevereiniteit behouden en de verantwoordelijkheid voor hun sociaal en werkgelegenheidsbeleid zelf blijven dragen. Er moet een zekere concurrentie tussen de systemen bestaan om de dynamiek en de ontwikkeling van het sociaal beleid en het werkgelegenheidsbeleid te kunnen garanderen.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van Vlaanderen en namens - wat ik zou noemen - de natieregio's, vertegenwoordigd in de Vrije Europese Alliantie, werd ik getroffen door uw pleidooi voor een krachtige Europese benadering waarbij niet de vijftien lidstaten proberen aan macht te winnen, maar waarin de kracht van de samenwerking toeneemt. U wees op het bestaan van vijftien verschillende publieke opinies, maar het zijn er in feite veel meer. Er bestaan immers in de lidstaten ook zeer grote onderlinge verschillen. Moet ik u, komend uit België, wijzen op het verschil in opinie tussen Vlaanderen en Wallonië? Moet ik u wijzen op het verschil tussen het vroegere Oost-Duitsland en West-Duitsland?
Bovendien dreigt het gevaar van een dualisering van onze publieke opinie ten gevolge van de globalisering. In plaats van de vroegere verschillen tussen de havenots and the haves hebben wij nu de verschillen tussen degenen die kunnen meekomen en degenen die niet kunnen meekomen of die afhaken in deze samenleving. Dat is een bijzonder groot gevaar. In Europa moet iedereen kunnen meekomen. Elke regio moet kunnen meekomen en ook iedereen moet kunnen participeren aan de kennissamenleving.
Meer dan in het verleden zal Europa dan ook moeten kunnen putten uit de realiteiten van deze regio's opdat de kracht van die regio's optimaal aangewend zal kunnen worden voor de creativiteit en voor een meer realistisch beleid inzake werkgelegenheid. Wij hebben moeten vaststellen dat de cijfers inzake werkloosheid ondanks de vele middelen die in de structuurfondsen worden besteed, nog uit elkaar lopen. Ik pleit dus voor netwerken van regio's, veel meer dan voor een Europa waarin elke lidstaat op zijn eigen strepen staat.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Guterres, mijnheer Prodi, dames en heren, ik ben blij dat de Commissie en het Portugese voorzitterschap van de Raad de volledige werkgelegenheid als doel van het Europese beleid beschouwen. Daar ben ik het mee eens, maar een moderne visie op volledige werkgelegenheid is niet mogelijk zonder sociale zekerheid en goede kwalificaties van de werknemers. De economie en de arbeidsmarkt moeten garanderen dat we het milieu op de lange termijn niet aantasten. U gokt hoofdzakelijk op hervormingen en verdere deregulering van de interne markt, op de internetrevolutie, op e-commerce en e-business als motor voor het produceren van werkgelegenheid. Met dat beleid kunt u uw beloofde volledige werkgelegenheid echter niet waarmaken. De economische hervormingen, zoals de liberalisatie van de interne markt voor energie, hebben tot een harde concurrentie en talloze fusies geleid. Dat heeft banen gekost, en die trend gaat door.
De heer Bangemann had in het midden van de jaren negentig al beloofd dat de informatiemaatschappij zou leiden tot een enorme groei van de werkgelegenheid. Het resultaat is ontgoochelend. De groei bij de media, de mobiele telefonie en de elektronische industrie kon de verliezen in de sector communicatie en elektronica en de nadelige gevolgen van de informatietechnologie in andere sectoren niet compenseren. Als ik zie dat veel ondernemingen in de elektronische handel enorme hoeveelheden kapitaal op de beurs kunnen opnemen, maar in hun economische kernactiviteit permanent verlies lijden, dan word ik daar ook niet vrolijker van.
Natuurlijk hebben e-commerce en e-business een grote toekomst. Hun aanhangers overschatten met hun bijna blinde geloof echter de bijdrage ervan aan de werkgelegenheid. Daarom geloof ik dat we een andere policy mix nodig hebben voor een nieuw werkgelegenheidsbeleid. Dat betekent ten eerste een minder streng monetair beleid, een begrotingsbeleid met meer nadruk op investeringen in de toekomst en op de uitbreiding van de capaciteit, maar ook een loonbeleid dat gebaseerd is op de productiviteit. Zo kunnen we een impuls geven aan de interne vraag en aan de werkgelegenheid. Ten tweede moeten we de werktijd drastisch verkorten en het werk eerlijker verdelen over mannen en vrouwen. Ten derde moet de overheid de werkgelegenheid bevorderen in duurzaam milieuvriendelijke sectoren en ook bij de innovatie aan de toekomst denken. Met name het midden- en kleinbedrijf moet daarbij gesteund worden.
Ten vierde moet het arbeidsmarktbeleid tot emancipatie leiden. Daarom zeggen we nee tegen de strategie van de lage lonen, nee tegen de verplichting om eenvoudige werkzaamheden te verrichten. We kunnen alleen maar een degelijke basis leggen voor gekwalificeerd werk in de kennismaatschappij, voor een eco-efficiënte, sociale en culturele dienstensector, door veel meer scholing en opleiding op alle fronten aan te bieden. Als we deze weg niet bewandelen ondermijnen we de toekomstige welvaart, ons concurrentievermogen, de productiviteit van de economie en de sociale cohesie.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, op de top van Europese leiders die later deze maand in Portugal plaatsvindt zullen drie belangrijke onderwerpen aan de orde komen.
De Europese leiders zullen allereerst nagaan hoe de Europese Unie de meer verstrekkende gevolgen van de mondialisering van de handel het beste een plaats kan geven. Ten tweede zal nader worden onderzocht welke initiatieven moeten worden ontplooid om maatschappelijke uitsluiting in onze maatschappij te voorkomen en tegen te gaan. Ten derde zullen de leiders komen met nieuwe programma's die ervoor moeten zorgen dat de EU in alle segmenten van de veranderende, jonge IT-markt vooroploopt.
De wereld wordt steeds kleiner waar het gaat om toegang tot de markt en de term ''global village'' is dan ook terecht. Mondialisering zal en mag echter geen absolute, vrije toegang tot de markt impliceren voor alle producten en diensten die momenteel in omloop zijn. Het is duidelijk dat alle landen hun eigen prioriteiten hebben betreffende de verschillende economische sectoren die ze willen beschermen. Dat bleek al uit de GATT-onderhandelingen in Uruguay en zal ook blijken uit de WTO-besprekingen die de komende drie jaar zullen plaatsvinden.
Voor de EU is het belangrijk dat de afspraken aangaande het GLB voor de periode 2000-2006, die onze leiders vorig jaar in Berlijn hebben gemaakt en die door het Parlement zijn bekrachtigd, op geen enkele manier worden opengebroken. Ook de steun aan initiatieven ter bevordering van de Europese diversiteit in taal en cultuur verdient voortzetting.
Wij moeten geen Europa van haves en havenots creëren. De Europese Unie is als economische eenheid bijzonder sterk, maar er zijn nog altijd grootschalige maatschappelijke problemen die om een structurele oplossing vragen. De uitgebreide scholingsprogramma's voor jongeren en langdurig werklozen in de Europese stedelijke gebieden en plattelandsgebieden moeten worden gecontinueerd. Het Europese Sociaal Fonds en de nationale overheden moeten doorgaan met de financiering van resocialisatieprogramma's voor drugsverslaafden, de bestrijding van het analfabetisme onder volwassenen en de aanpak van het probleem van de vroegtijdige schoolverlaters.

Blokland
Voorzitter, een goed functionerende arbeidsmarkt met duurzaam evenwicht tussen vraag en aanbod is een breed gekoesterde wens. Het is daarom begrijpelijk dat de langdurige hoge werkloosheid in de Europese Unie hoog op de agenda van de Europese top in Lissabon staat. Maar het is wel de vraag of het terecht is werkgelegenheidsbeleid zo tot Europees beleid te verheffen. Ondanks de tevredenstellende economische groei stagneert de afname van de werkloosheid. In enkele lidstaten met hoge economische groei is sprake van een overspannen arbeidsmarkt en oplopende inflatie. In andere lidstaten is sprake van lage groei, grote werkloosheid en stabiele prijzen. Specifieke instrumenten zoals de rente en de wisselkoers zijn niet meer inzetbaar. Toch vraagt het uiteenlopen van de fase van de conjunctuurcyclus om lidstaatspecifieke maatregelen. Streeft de Raad daar ook naar? En zo ja, aan welke maatregelen denkt het Raadsvoorzitterschap. Bij een overspannen arbeidsmarkt zit niemand te wachten op groei in arbeidsintensieve sectoren. Maar komt dat ook tot uitdrukking in het beleid? Kiest men daar voor selectieve groei? En is men bereid de groei in arbeidsintensieve sectoren over te laten aan gebieden met een hoge werkloosheid? Als het de top van Lissabon ernst is met het bestrijden van de werkloosheid zoekt men het niet enkel in generieke maatregelen. Het is zaak het werk te brengen daar waar de werkloosheid het hoogst is. Het is riskant te verwachten dat werklozen zich wel zullen verplaatsen naar gebieden waar werk is, zeker als het arbeidsmigratie betreft over landsgrenzen heen. Het gevolg kan zijn verdere ontvolking van bepaalde achtergebleven gebieden.
Mijnheer de Voorzitter, we hebben het ons er niet gemakkelijker op gemaakt door met de invoering van de gemeenschappelijke munt lidstaatspecifieke monetaire economische instrumenten om de conjunctuurcyclus te beheersen op te geven. Ik kan mij voorstellen dat Groot-Brittannië, Zweden en Denemarken zich nog eens extra zullen bezinnen alvorens te beginnen aan het euro-avontuur. Het is daarom zaak op de werkgelegenheidstop goede duurzame afspraken te maken om het kwaad van de werkloosheid te bestrijden, uiteraard rekening houdend met het beginsel van subsidiariteit, want het is toch vooral in de lidstaten zelf waar men de problemen moet aanpakken.

Pronk
Voorzitter, ik wil premier Guterres van harte bedanken voor het verhaal dat hij heeft gehouden en ook voor de duidelijkheid van dat verhaal. Mijn grote vraag erbij is, wat is er nu werkelijk nieuw? Wij hebben op dit ogenblik natuurlijk een macro-economische samenwerking, het zogenaamde Keulse proces, we hebben een proces op het gebied van werkgelegenheid, het proces van Luxemburg; wat gaat deze top nu werkelijk aan nieuws doen op dit gebied?
Wat nieuw is, is natuurlijk de kwestie van de sociale bescherming. Daarover is op het niveau van de top eigenlijk nauwelijks gesproken. Ik denk dat dat ook een heel belangrijk onderwerp is om over te spreken. Ik denk dat het eenvoudig is om op dat gebied na te gaan welke lessen uit het Luxemburgse proces te trekken zijn en die dan op die sociale bescherming van toepassing te verklaren. Ik vraag me wel af waarom daarbij niet gesproken mag worden over volksgezondheid. Dat is een belangrijk onderdeel van de sociale bescherming dat nogal in crisis verkeert en waar de Raad dan kennelijk - wat ook heel veel geld kost en heel belangrijk is voor een heleboel mensen - nog niet over gaat praten.
Dan heeft de heer Barón mij wat zorgelijk gemaakt door te zeggen dat het programma dat u voorlegt, Voorzitter, eigenlijk een sociaal-democratisch programma is. Toen ben ik uw toespraak in gedachten nog eens nagegaan en ik denk dat er inderdaad een punt in zit wat heel erg sociaal-democratisch was. Dat is namelijk het punt waarin men de macro-economie zo wil inrichten dat die leidt tot werkgelegenheid. Het is natuurlijk zo dat, als je een goed macro-economisch beleid voert, dat dan automatisch een verbetering van de werkgelegenheid er een gevolg van is. Dat hebben wij gezien. Maar aan de andere kant mag men niet de gezonde regel van de macro-economie misbruiken door dat te veel te gaan specificeren. Dan kom je inderdaad in een situatie die een heleboel sociaal-economisch, sociaal-democratisch geregeerde economieën gekend hebben en nog kennen, waarbij uiteindelijk de werkgelegenheid het slachtoffer wordt van de verkeerde macro-economische politiek. Dat moet niet gebeuren. Ik hoop dus dat de premier niet voorstelt om de macro-economische politiek die we in de afgelopen jaren gevoerd hebben en die tot veel succes heeft geleid, af te schaffen of in ieder geval zodanig te veranderen dat die niet meer effectief is.
Tenslotte, Voorzitter, is er één probleem dat ik heb met de stukken van het Portugees voorzitterschap en ook enigszins, maar in mindere mate, met die van de Commissie. Dat is namelijk het verdedigende karakter. We hebben een aantal landen in Europa, waaronder Denemarken, ook Nederland, Ierland, die een even goede prestatie hebben geleverd op het gebied van werkgelegenheid als de Verenigde Staten. Het is dus voor Europeanen mogelijk om dat te evenaren. Er zijn andere landen die daartoe veel minder in staat zijn gebleken. Dan is het veel verstandiger om na te gaan waarom sommige landen het zo buitengewoon slecht doen, waarom sommige regio's het zo buitengewoon slecht doen, in plaats van te gaan zeggen dat wij het zo veel slechter doen dan de Verenigde Staten. Ik denk dat dat in het algemeen niet helemaal waar is, vooral niet als we er rekening mee houden dat de interne markt pas functioneert sinds 1 januari 1993. En dat is nog een betrekkelijk korte tijd.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, het betoog van premier Guterres was overtuigend. Het voorzitterschap heeft zich niet bediend van het gebruikelijke communautaire jargon. De Europese burgers willen geen theologisch debat, maar concrete daden.
Volgens professor Fitousi wordt de Europese samenleving momenteel vooral bedreigd door een gebrek aan toekomstperspectief. Veel van onze medeburgers zijn bang voor de toekomst, die al twee decennia lang zwart wordt afgeschilderd. Het kleinste incident wordt voorgesteld als een onherstelbare ecologische ramp. De wetenschap wordt vaak als duivel afgeschilderd, met als gevolg dat jongeren steeds minder waarde aan wetenschappelijk onderzoek hechten. Van werknemers wordt verwacht dat ze flexibel zijn en telkens opnieuw streven naar een hogere productiviteit.
De productiviteit in Europa ligt nu erg hoog, hetgeen verklaart waarom de Unie de grootste exporteur ter wereld is. Maar de heersende opvatting is dat de lonen van de werknemers niet te hard mogen stijgen. Volgens de huidige leerstelling mogen de salarissen zeker niet sneller stijgen dan de productiviteit, omdat anders de inflatie toeneemt. Alsof deze inflatie niet zou worden aangewakkerd door de enorme winsten die op de speeltafel van het casino der internationale financiën worden ingezet.
Ik ben geen tegenstander van het stabiliteitbevorderend beleid of de benodigde structurele hervormingen. De doelstellingen van de interne markt, de zeer transparante situatie en de felle concurrentie als gevolg van de invoering van de euro maken aanpassingen noodzakelijk. Veel beroepen krijgen door de nieuwe technologieën een heel ander karakter. De elektronische handel maakt veel tussenpersonen overbodig. De meeste mensen zijn bereid deze veranderingen te accepteren, zolang ze maar niet leiden tot meer onzekerheid, vooral op sociaal gebied.
Europa heeft momenteel alle troeven in handen om de groei weer een duurzaam karakter te geven. Daarom moeten we bij het vaststellen van onze economische en sociale doelstellingen meer rekening houden met het sociale aspect.
De Unie heeft altijd haar concrete doelstellingen weten te bewerkstelligen. De interne markt, de EMU en haar convergentiecriteria en de op de Top van Luxemburg geformuleerde actieplannen inzake de werkgelegenheid hebben concrete resultaten opgeleverd. Wij moeten nu verder gaan en gemeenschappelijke groeidoelstellingen formuleren, op basis waarvan volledige werkgelegenheid en een Europees sociaal rechtstelsel verwezenlijkt kunnen worden...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken) Ik heb nog veel meer op het hart, maar ik zal het hierbij laten, mijnheer de Voorzitter.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik dank premier Guterres voor zijn geëngageerde toespraak. Ook ik beschouw de globalisering en de snelle veranderingen als een grote uitdaging en ook ik ben van mening dat we deze uitdaging alleen aankunnen als we de bevolking erbij betrekken. Daarom verwelkom ik het document van de Commissie ter voorbereiding van de top van Lissabon met zijn twee centrale elementen. Ten eerste het gebruikelijke economische verhaal, zal ik maar zeggen, en ten tweede, wat belangrijker is, de noodzakelijke versterking van het Europees maatschappelijk model door te investeren in mensen. De belangrijkste boodschap is dat de mens centraal moet staan in het beleid van de EU. Ik onderschrijf deze boodschap en ik stem ermee in dat we moeten streven naar sociale cohesie, maar ik waarschuw voor de misvatting dat deze sociale cohesie tot stand kan worden gebracht door de lidstaten te overdonderen in een poging om uniformiteit te scheppen. Zoals Jens-Peter Bonde zei, hebben wij in Denemarken onze methode, net zoals de andere landen hun methodes hebben. Het belangrijkste is dat de lidstaten en de EU respecteren dat de problemen op verschillende manieren kunnen worden opgelost. Ik hoop dat Denemarken tijdens de komende onderhandelingen in het kader van de intergouvernementele conferentie en in de discussies over de sociale stelsels niet gedwongen wordt zijn veto uit te spreken. Ik hoop dat we evenwichtige onderhandelingen kunnen voeren en resultaten boeken die iedereen kan aanvaarden. Ik zeg dit, omdat niet alleen de vergelijking met de VS telt. Wij mogen niet vergeten dat onze grootste taak erin bestaat Europa te genezen, met andere woorden ontwikkeling is belangrijk. Tot slot wijs ik erop dat sociale cohesie niet alleen in de lidstaten maar ook in Europa als geheel tot stand moet worden gebracht. Indien de lidstaten hun interne samenhang niet nog vele jaren bewaren, zal dit echter niet lukken.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil het vooral hebben over de informatie- en kennismaatschappij, die tijdens het Portugese voorzitterschap de nadruk krijgt. Wie in deze tijd van fusies en bezuinigingen met het argument van de werkgelegenheid op de proppen komt als legitimatie voor nieuwe technologieën, die moet één ding heel goed weten: een rechtvaardige verdeling van al het werk dat in de samenleving moeten worden verricht, kan nooit uitsluitend door een nieuwe technologie worden bereikt. Dat doel vereist een campagne om het werk beter te verdelen door middel van een radicale werktijdverkorting en een eerlijkere verdeling van de taken die het krijgen van kinderen met zich meebrengt.
Deze voorstellen zijn niet nieuw, maar ze worden steeds actueler. Waarom? Omdat bij het hele betoog over de informatiemaatschappij tot nu toe volledig buiten beschouwing is gebleven dat slechts een goed opgeleide elite ervan profiteert! Als we willen verhinderen dat we eens te meer welvaart voor iedereen door een nieuwe technologie beloven, terwijl de structuren van de samenleving niet veranderen, moeten we een discussie voeren over de macht en de verdeling van de welvaart. Hebben de industrialisatie, de kernenergie of de biotechnologie tot nu toe soms tot meer rechtvaardigheid geleid?
In dit debat ontbreekt een belangrijk punt helaas volledig, hoe vaak de consumentenbescherming in dit Parlement ook te pas en te onpas wordt genoemd. Het recht op gegevensbescherming wordt in het Euro-paper niet genoemd, en het komt ook niet aan de orde in het huidige debat over de elektronische handel. Ik vraag me af wat er met dat onderwerp gebeurt! Zijn we soms al vergeten wat we aan bewijzen hebben gehoord voor het globale afluistersysteem "Echelon"?
Als we geloofwaardig willen blijven bij het opstellen van een Europees handvest voor de grondrechten, moeten we het grondrecht op privacy natuurlijk in elk van onze programma's opnemen. Dat geldt met name ook voor de nieuwe technologieën.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het een zeer goede zaak dat het Portugese voorzitterschap zo'n nadruk legt op de werkloosheidsbestrijding, en dat het zich ten doel stelt de werkloosheid geheel te doen verdwijnen. Wat mij echter verontrust, is dat het programma niet geheel evenwichtig is, en daar wil ik even op ingaan. De nadruk op de kennismaatschappij - of de informatiemaatschappij - in dit programma en in de verschillende nationale programma's die we kennen, leidt er namelijk toe dat alle aandacht uitgaat naar de innovatieve bedrijven, de ondernemers, de nieuwe ondernemingen, en de nieuwe branches. Er wordt gezorgd voor opleidingen; er wordt een nieuw belastingbeleid ingevoerd; er wordt gebruik gemaakt van risicokapitaal; kortom, men doet al het mogelijke om alles op een presenteerblaadje aan deze innovatoren aan te bieden.
Mijn ervaring met de genoemde branches is echter dat deze zich uitstekend weten te redden. Heel vaak hebben ze veel te veel kapitaal, en heel vaak worden ze in de watten gelegd. Ik heb bedrijven in de IT-branche gezien die werkelijk onvoorstelbaar verwend zijn. Ik vind dat men de beschikbare middelen zou moeten gebruiken om te voorkomen dat er een tweedeling ontstaat, dat wil zeggen een opsplitsing in twee sectoren: de nieuwe economie en een oude economie. Het is van zeer groot belang dat men zorgt voor integratiemechanismen. Misschien wel het allerbelangrijkste is dat men zorgt voor een zodanige infrastructuur dat ook de niet-expansieve branches en de bevolkingsgroepen in de periferie kunnen meedoen. Ik vind dan ook dat er geïnvesteerd moet worden in computers voor de basisscholen; in mediavoorzieningen voor de dunbevolkte gebieden; in openbare technische bibliotheken; en in een publieke sector die niet mag worden verzwakt maar juist moet worden versterkt.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de agenda van de Raad van Lissabon, die op 23 en 24 maart gehouden wordt, is om van te duizelen.
Onderwerpen op deze agenda zijn onder meer: het Europa van innovatie en kennis, de structurele hervormingen, de concurrentiepositie, het Europees sociaal model, de werkgelegenheid, de sociale samenhang, het macro-economische beleid en de duurzame groei. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de vele bijdragen van het voorzitterschap van de Commissie en de lidstaten op dit moment het beleid dreigen te versnipperen.
Deze top kan in twee wezenlijk verschillende opzichten effect sorteren. Er kunnen vele nieuwe en stimulerende ideeën worden uitgewisseld, die desgewenst door ieder van de lidstaten in praktijk zullen worden gebracht. Eventueel kunnen er gezamenlijke initiatieven genomen worden met betrekking tot het nieuwe verschijnsel van de elektronische handel. Een dergelijk effect is op zich niet zo slecht. Het is echter ook mogelijk dat de Raad de resultaten wil aangrijpen om bevoegdheden naar Europa over te hevelen, wat zou leiden tot meer centralisatie en bureaucratie. Dit is precies wat we moeten voorkomen.
De voorbereidende documenten stellen ons in dit opzicht niet bepaald gerust. Daarin staat - excuseer mij voor het gebruikte jargon, ik heb het niet zelf bedacht - dat we het proces van Keulen inzake de coördinatie van het macro-economisch beleid, het proces van Cardiff inzake de structurele hervormingen en het proces van Luxemburg inzake de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid beter op elkaar moeten afstemmen, waarbij terloops de inhoud van het werkgelegenheidsbeleid en de multilaterale follow-up van het begrotingsbeleid moeten worden verrijkt.
Hoe kunnen we al deze wezenlijk verschillende processen beter op elkaar afstemmen? In de conclusie van het document van het voorzitterschap van 12 januari jongstleden staat de oplossing: de globale richtsnoeren voor het economisch beleid moeten worden hervormd teneinde het toepassingsbereik te verbreden. Op dit moment dienen deze globale richtsnoeren als jaarlijkse aanbeveling van de Raad aan de lidstaten. In dit document staat verder dat deze richtsnoeren meer als kaderdocument moeten dienen. Het woord "kader" moet hier kennelijk in zijn dubbele betekenis worden opgevat, namelijk als groot geheel en als verplichting.
Mijnheer de Voorzitter, vinden we met deze globale documenten de globale richtsnoeren voor het economisch beleid niet opnieuw uit? Dit is geen vreemde vraag, vooral niet na het lezen van de Franse bijdrage waarin men zich voorstander toont van een geleide economie. In deze bijdrage wordt immers voorgesteld dat Brussel verschillende vormen van nationaal beleid gaat coördineren, bijvoorbeeld op het gebied van de werkgelegenheid, de sociale zekerheid en het MKB. Dit alles wordt vergezeld van een groot aantal cijfers die nauwlettend in de gaten moeten worden gehouden.
Een dergelijke centralistische onderlinge afstemming zou betekenen dat het subsidiariteitbeginsel opnieuw moet worden geschonden, het beleid op een groot aantal details opnieuw moet worden gestandaardiseerd en zeer verschillende lidstaten opnieuw verplicht worden hun beleid onderling te coördineren. Naast de starheid van de eenheidsmunt wordt nu ook op andere terreinen korte metten gemaakt met de flexibiliteit.
Het zou volgens ons beter zijn als er op de top van Lissabon een einde gemaakt wordt aan deze starheid. De lidstaten zouden tijdens die top moeten streven naar meer flexibiliteit en aanpassing en positieve nationale ervaringen moeten uitwisselen, zodat er creatiever te werk kan worden gegaan. Alleen als de volkeren de vrije keuze hebben, is er immers plaats voor creativiteit.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte collega's, in de toespraken die we hebben beluisterd is een nobel doel genoemd, en wel dat we als Europeanen de concurrentie met de Verenigde Staten willen aangaan, dat we op voet van gelijkheid partners van de Amerikanen willen worden.
Als we ons bruto binnenlands product bekijken zou dat eigenlijk moeten kunnen. Maar wanneer we kijken naar de resultaten die we op persoonlijk vlak bereiken, als het er bijvoorbeeld om gaat een nieuwe directeur voor het Internationaal Monetair Fonds te vinden, als we zien hoe de Europeanen zich tegenover de Amerikanen opstellen, dan blijkt duidelijk dat we nog lichtjaren verwijderd zijn van een partnerschap op voet van gelijkheid.
De vraag is nu waar dat aan ligt. Er zijn immers sectoren waarin we economische topprestaties leveren, ook bij de nieuwe media. Ik noem slechts de GSMs. In deze zaal hebben we het gebruik ervan terecht verboden, omdat ze marteltuig zijn. Tegelijkertijd maken ze ons het leven echter vaak heel wat makkelijker, want ze scheppen werkgelegenheid.
Wij Europeanen liggen op dit gebied op kop. Waarom? Omdat het ons gelukt is op tijd een gezamenlijke Europese norm vast te leggen, die nu de wereldnorm geworden is. Dat bewijst dat wij Europeanen ook op het vlak van de nieuwe technologieën de concurrentie aankunnen, als we maar op tijd een gezamenlijk front vormen.
Waar liggen eigenlijk de zwakke plekken van Europa? Ik geloof, mijnheer de voorzitter, dat we die zwakke plekken niet weg kunnen werken door nog meer waarnemingscentra op te richten, zoals nu gepland wordt. Ik geloof dat deze centra wel een paar banen voor ambtenaren opleveren, maar dat ze geen werkgelegenheid in het midden- en kleinbedrijf creëren. In Europa schieten de opleidingen tekort. Dat blijkt uit het feit dat we op het gebied van de nieuwe media personeel uit landen buiten Europa moeten invoeren. In Europa schort het verder aan ondernemingsgeest, dat is al eerder gezegd. Te weinig jonge burgers zijn bereid het risico van zelfstandig werk op zich te nemen.
De manier waarop we het werk regelen en organiseren is niet flexibel genoeg. Als we nog meer starre regels vastleggen, zoals bijvoorbeeld de vaste werktijd van 35 uur per week in Frankrijk, dan zal dit op de korte termijn weliswaar werkgelegenheid opleveren, maar op de lange termijn is het schadelijk voor onze concurrentiepositie. Dit betekent dat hierdoor op de lange termijn arbeidsplaatsen verdwijnen.
In Europa zijn we nog ver verwijderd van een gemeenschappelijke thuismarkt. We hebben vijftien thuismarkten en samen één interne markt. Voor de elektronische handel moeten we zorgen voor duidelijke, gemeenschappelijke Europese regels. We hebben ook behoefte aan een Europees octrooi voor een redelijke prijs, ook dat ontbreekt nog. Het Europese octrooi is zo duur dat het veel minder aantrekkelijk is dan andere octrooien. We hebben behoefte aan de Europese vennootschap, en last but not least moeten we onze socialezekerheidsstelsels aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid van het gemeenschappelijke Europa. Ook daar ligt de basis voor wat we het sociale model noemen, namelijk een sociale markteconomie voor Europa.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Gutíerrez graag dankzeggen voor de toespraak die hij hier vanavond heeft gehouden en ook voor de top die op zijn initiatief in Lissabon plaats zal vinden en die voor ons zo belangrijk is. Als we eerlijk zijn, moeten we toegeven dat het een heel lange weg is geweest van Luxemburg naar Lissabon; dat we nu echt toe zijn aan concrete daden en ervan uitgaan dat de top in Lissabon tastbare resultaten oplevert.
Er bevinden zich vanavond veel Europeanen op de publieke tribune en ik vraag me af wat ze van onze discussie vinden. Ik zou graag zien dat ze naar huis terugkeren met het idee dat de instellingen van de EU nu echt volop werken aan het volledige herstel van de werkgelegenheid in de EU.
Een dergelijk herstel gaat gepaard met vele uitdagingen. Aan sommige daarvan valt moeilijk het hoofd te bieden, maar het belangrijkste is dat wat we al jarenlang zeggen - over volledige werkgelegenheid, over een maatschappij zonder maatschappelijke uitsluiting, over een maatschappij gebaseerd op innovatie en kennis - nu eindelijk in praktijk wordt gebracht. Dat is de grote uitdaging die de Europese leiders in Lissabon wacht, maar tegelijkertijd ook het grote belang van deze top.
Ik wil graag even stilstaan bij een of twee instrumenten waarmee we het doel - woorden omzetten in daden - kunnen realiseren. Allereerst is er het vaste voornemen om te komen tot de introductie van echte benchmarks, tot een proces van collegiale toetsing, tot het stellen van reële, haalbare doelen, en overheden te stimuleren zich met elkaar en met de rest van de wereld te laten vergelijken - waar inderdaad nogal wat moed voor nodig is.
Dat is voorwaar een moedige beslissing, omdat een aantal lidstaten duidelijk onderaan de ranglijst terecht zal komen, en die positie ambieert niemand. Het is echter een belangrijke voorwaarde, als de top in Lissabon een concreet, haalbaar doel moet opleveren en we niet langer willen dat er allerlei zijpaden worden bewandeld - zijpaden die volgens mijn informatie ook premier Gutíerrez niet wil bewandelen, omdat hij de top van Lissabon met resultaten afgesloten wil zien.
Er zijn ook andere terreinen die onze aandacht verdienen. Een daarvan is de uitdaging tot het creëren van een elektronisch Europa, waarin plaats is voor alle burgers en niemand aan de zijlijn blijft staan. Een ander terrein is het creëren van een echte interne markt - die er nu nog steeds niet is - en het leren van vaardigheden die de sleutel vormen tot het ontstaan van de befaamde, innovatieve, op kennis gebaseerde maatschappij.
Het zijn moeilijke keuzes die wij moeten maken, maar ik zeg het nogmaals: ik zou graag willen dat de toehoorders op de publieke tribune aan ons debat van vanavond de overtuiging overhouden dat er echt een maatschappij met volop werk voor iedereen op komst is, dat de gang naar Lissabon, die het einde van onze reis markeert, zal worden afgesloten met een aantal concrete resultaten.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, terwijl de regeringsleiders van de Europese Unie voorbereidingen treffen voor de top van Lissabon, tijdens welke ze over de werkgelegenheid, de economische hervormingen en de sociale cohesie zullen praten, maken de gebeurtenissen rondom de Europese onderneming ABB/Alstom duidelijk welke werkelijkheid er achter de holle woorden van de politici schuilt. Deze zeer winstgevende onderneming, één van de machtigste van Europa, wil 10.000 van haar 54.000 arbeidsplaatsen schrappen. Dat is dus een op de vijf banen. Bovendien wil ABB/Alstom zes ondernemingen sluiten, wat een ramp zou zijn voor de betrokken regio's.
Deze minachting van ABB/Alstom en vergelijkbare bedrijven voor de meest elementaire maatschappelijke belangen is weerzinwekkend. Namens de afgevaardigden van "Lutte ouvrière" verklaar ik mij solidair met de werknemers van ABB/Alstom en met de werknemers van alle grote ondernemingen die zich verzetten tegen dergelijke onacceptabele toestanden. Wij laken de houding van de lidstaten en de Europese instellingen, die weigeren dwingende maatregelen te treffen tegen de industriële consortia die werknemers de laan uitsturen. Alstom heeft zich bijvoorbeeld verrijkt met overheidsopdrachten. Ik vind dat het ABB/Alstom verboden moet worden werknemers te ontslaan. Negeert ABB/Alstom dit verbod, dan dient er een vordering te worden ingediend. Mijns inziens is dit een elementaire maatregel die door de publieke instellingen genomen zou moeten worden.

Chichester
Ik ben het van harte eens met het nieuwe strategische doel om in Europa een maximale dynamiek en concurrentiegerichtheid te realiseren. Tegen een dergelijk streven valt moeilijk iets in te brengen. Ik wil echter opmerken dat dynamiek en ondernemingszin enerzijds, en sociale samenhang anderzijds, heel ambitieuze doelstellingen zijn, om nog maar niet te spreken van de creatieve spanning tussen die twee doelstellingen. Ik hoop natuurlijk dat beide doelstellingen worden gerealiseerd, maar ik vind een waarschuwing hier toch op zijn plaats.
Een andere ambitieuze doelstelling is de proactieve rol die men wil gaan spelen bij de inrichting van cyberspace. Ik kan er niets aan doen maar ik vind dit meer een geval van ''de put dempen als het kalf verdronken is''! Ik ben het van harte eens met de nadruk op het stimuleren van onderzoek en ontwikkeling in Europa, op het bevorderen van sectoren die content ontwikkelen en op het versneld invoeren van brede netwerken met daarin alles wat nodig is voor het realiseren van een kennismaatschappij. Eigenlijk zou ik het liever een informatie-economie willen noemen, omdat het economische aspect het belangrijkst is.
Wij leven momenteel in IDEA - de Internet Digital Electronic Age. Die term is een mooie omschrijving van wat we op het e-vlak, het elektronische vlak, proberen te bereiken. Maar ik ben het er van harte mee eens dat er op deze top ook meer nadruk gelegd moet worden op hervormingen van onze Europese economieën om ons innovatie- en concurrentievermogen te vergroten. Dat is een goede zaak, want we kunnen ons niet uitsluitend richten op de nieuwe economie. We moeten ook oog hebben voor de oude economie. Ik zie dan ook met spanning uit naar de details aangaande het Europese Handvest betreffende kleine ondernemingen - dat lijkt me een heel interessant onderwerp op de toekomstige agenda.
Een van de prioriteiten die in het kader van de Cardiff-procedure zijn vastgesteld luidt: maak de financiële markten ontvankelijker voor de waarde van immateriële investeringen en investeringen in kennis. Dat dit inderdaad is gebeurd hadden velen enkele maanden geleden nauwelijks durven dromen. Het valt af te lezen uit de fenomenale groei van de waarde van dot.com-bedrijven op de Europese aandelenmarkten en recentelijk nog uit de grote veranderingen in de samenstelling van de Londense FTSE 100-index. Ondanks het feit dat deze waarden gigantisch zijn gestegen en de zeepbel ieder moment kan barsten, kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat de onderliggende verandering in de structuur van onze economieën van blijvende aard is.

Randzio-Plath
Mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft een nieuw elan gegeven aan het Europees Parlement. We kunnen alleen maar hopen dat de speciale top ook echt aan de hoge verwachtingen kan voldoen. U heeft namelijk al duidelijk gemaakt dat we geen behoefte hebben aan nog een procedure en nog een nieuwe methode. Nu moeten we de daad bij het woord voegen, zodat de burgers van de Europese Unie kunnen vaststellen wat het nut, wat de toegevoegde waarde van deze Unie is. Daarom heeft u van de werkgelegenheid, de economische hervormingen, de groei en de sociale cohesie terecht een pakket gemaakt, en daarvoor zelf de verantwoordelijkheid genomen. Het is belangrijk dat iedereen in de regeringen en binnen de Commissie samen strijdt voor volledige werkgelegenheid. Slechts dan kunnen we iedereen die in de economie een belangrijke rol speelt ervan overtuigen dat we beslist voor coördinatie moeten zorgen. Daaraan heeft het tot nu toe helaas altijd geschort.
Europa mag niet klagen over de successen van de Amerikaanse economie, of over de sterke dollar, zolang we daar zelf geen les uit leren. Natuurlijk zijn hervormingen nodig bij de financiële diensten, bij de financiering van de dienstensector en op de arbeidsmarkt. Dat is zinvol, maar dat alleen kan niet de impuls zijn voor de sterke en duurzame groei die we nodig hebben om de werkgelegenheid te verhogen. Dat hebben we in de jaren negentig al meerdere malen ervaren.
Bij een gemiddelde productiviteitsgroei van 2% is een economische groei van 3,5% nodig om binnen tien jaar volledige werkgelegenheid te bereiken. Dat is binnen handbereik gekomen. Daarom moet de volledige werkgelegenheid inderdaad bovenaan op onze agenda staan. Ons streefpercentage voor de groei moet tenminste 3% zijn. Volledige werkgelegenheid kunnen we niet alleen door ons economisch beleid bereiken. We moeten ook zorgen voor een Europa van de innovatie, voor de informatiemaatschappij. Daar zijn we nu nog ver van verwijderd.
We moeten ook erkennen dat we een andere economie, een ander economisch beleid nodig hebben. Het is toch ongepast dat alleen aandeelhouders en besturen van vennootschappen beslissen over de werkgelegenheid, over de aandelenkoersen en over de economie. Als scholieren van dertien na school met de computer even de aandelenportefeuille van hun ouders herschikken, dan heeft dat veel met het casino en weinig met verantwoording te maken. Ik denk dat de speciale top in Lissabon een keerpunt zal zijn op weg naar verantwoord economisch handelen in de Europese Unie.

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het Portugese voorzitterschap heeft een ambitieus programma voor de speciale top voorgelegd. Mijn gelukwensen! Ik ben ook blij met de steun die Portugal van de Commissie krijgt, zeker ook door haar mededeling over "Europa, een informatiemaatschappij voor iedereen".
Ook voor de top van Lissabon geldt wat de christen-democratische eerste minister Jean Claude Juncker heeft gezegd over de Werkgelegenheidstop in Luxemburg van 1997: het mag geen literaire top worden, waar wordt verwezen naar de talloze vrijblijvende verklaringen van allerlei andere Toppen. Met de procedure van Luxemburg hebben de regeringsleiders concrete resultaten bereikt. Sinds 1997 zijn er echter geen werkelijke resultaten meer geboekt.
Er is vooralsnog te weinig inhoud gegeven aan het pakt van Keulen voor de werkgelegenheid. Bovendien speelt het Europees Parlement bij de macro-economische dialoog niet de rol van gelijke partner. De richtsnoeren voor de werkgelegenheid van Luxemburg zijn door de lidstaten op een aantal vlakken onvoldoende omgezet, ik denk daarbij aan het levenslang leren. Dat is ook gebleken uit het verslag van 1999 over de werkgelegenheid.
Vooral bij de informatietechnologie is er in sommige Europese landen een tekort aan gekwalificeerde werknemers, daar heeft de heer Suominen al op gewezen. Beter dan de "invoer" uit derde landen zijn investeringen in beroepsopleiding en bijscholing, we moeten in de burgers investeren. Zo kunnen we de werkloosheid optimaal bestrijden. Het hoofddoel van de top, versterking van het concurrentievermogen van de Europese economie, moet zo snel mogelijk worden bereikt. De Ciampi-groep noemt in dit verband ook het statuut van de Europese Vennootschap. Zij gaat ervan uit dat het ontbreken van een dergelijk statuut ons dertig miljard euro per jaar kost. We willen niet zomaar een Europese Vennootschap. We willen een Europese Vennootschap met minimumnormen voor de medezeggenschap voor de werknemers. Wij willen voor de samenleving tenslotte niet zomaar een markteconomie, maar het Europese model van de sociale markteconomie.
Als we de top van Lissabon beoordelen, moeten we ook zien in hoeverre we dichter bij dit doel zijn gekomen.

Desama
Mijnheer de voorzitter van de Raad, weet u hoe Archimedes zijn hefboomtheorie uiteen zette? Hij zei: "Geef me een steunpunt en ik til de wereld op". In Lissabon gaat u klaarblijkelijk proberen de wereld op te tillen, of in ieder geval onze wereld: Europa. Alle mechanismen die aan de hefboomwerking ten grondslag liggen heeft u reeds in uw inspirerende, in vele opzichten zelfs opwindende voorstel uiteengezet. Rest ons nog het steunpunt.
Het steunpunt wordt gevormd door de middelen. U bevindt zich in een Parlement waarvan meerdere leden zich nog het syndroom van het Witboek, zoals ik het noemde, kunnen herinneren. Ik doel hier op het geweldige initiatief van Jacques Delors, dat door de boekhouders van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën volledig is afgekraakt. Wij willen een dergelijke afgang in de toekomst voorkomen. De ideeën die u ons uiteenzet zijn zo inspirerend dat ze Europa in beweging kunnen zetten en dit continent de toekomst kunnen bieden waaraan de heer Goebbels zojuist refereerde. U moet dan echter wel over de benodigde middelen beschikken. Ik vrees dat de middelen momenteel niet toereikend zijn en het is aan u om dit probleem te verhelpen. Het strakke keurslijf van Agenda 2000 kan u deze middelen niet bieden. U moet er derhalve bij uw collega's op aandringen de benodigde fondsen ter beschikking te stellen, zodat u deze voorstellen kunt financieren.
Een van de belangrijke punten die u voorstelt is de maatschappij van innovatie en kennis. Zoals u zojuist hebt uiteengezet is de maatschappelijke tweedeling een wezenlijk probleem dat wij moeten bestrijden. Hiertoe moet overigens niet de digitale tweedeling, zoals ik dat noem, gerekend worden. Voor wie is deze maatschappij van innovatie en kennis eigenlijk bedoeld? Voor een steeds oudere, steeds verder vergrijzende bevolking, voor een bevolking die ondanks alles arm blijft, en voor een bevolking die steeds minder goed opgeleid is? U moet zich in de eerste plaats op de basis richten. Alleen zo kunt u voorkomen dat deze kennismaatschappij uitsluitend ten goede komt aan enkele goed presterende en noodzakelijke start-ups, die steeds meer winsten maken. Maar dat is niet uw doelstelling.
Helaas spreekt u niet over de publieke diensten. In de geschiedenis van ons Europees sociaal model hebben deze publieke diensten echter altijd een zeer belangrijke rol gespeeld. De tijd van de monopolies ligt nu inderdaad achter ons en de Commissie heeft een liberaliseringsproces in gang gezet. Sommige publieke sectoren worden aan concurrentie blootgesteld met het doel ze moderner en efficiënter te maken. Maar daar kan het niet bij blijven. In deze context van concurrentie en de kennismaatschappij moet worden vastgesteld wat, met betrekking tot de publieke diensten, de belangrijkste taken van de overheidsbedrijven zijn. Maar ook de belangrijkste taken van de in deze sector werkzame particuliere bedrijven moeten worden vastgesteld. Wat dit punt betreft moeten er naast de initiatieven in het werkprogramma van de Commissie nog andere, betere initiatieven worden ontwikkeld. U kunt hiertoe een eerste aanzet geven; dat zou mijns inziens een buitengewoon belangrijk signaal zijn.
De kennismaatschappij berust tenslotte op onderzoek en ontwikkeling en ik verwelkom in deze context het initiatief van de Commissie om een Europese ruimte van onderzoek te creëren. Wat dit vraagstuk betreft, mijnheer de Voorzitter, hebben de Commissie en het Parlement de Raad nodig. De Raad moet immers de middelen ter beschikking stellen die nodig zijn voor het creëren van deze Europese ruimte van onderzoek. Het kaderprogramma is in dit opzicht niet toereikend. Dit programma moet een extra stimulans krijgen en ingrijpend worden gewijzigd. Dit is een omvangrijke taak. Wij rekenen op u.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's. Mijnheer de voorzitter, u sprak zojuist over een politiek tekort. Ik denk dat we met de voorstellen die u in Lissabon zult doen, de goede kant op gaan. U wilt immers deze globale richtsnoeren voor het economisch beleid en de richtsnoeren voor de werkgelegenheid samenvoegen tot richtsnoeren voor het Europees beleid inzake groei en werkgelegenheid. Deze richtlijnen kunnen een belangrijke rol spelen in de politieke besluitvorming.
De richtsnoeren brengen evenwel institutionele beslissingen met zich mee waarvan de gevolgen op middellange termijn merkbaar zullen zijn. Ze versterken de Europese Raad in het besluitvormingsproces. Verder zijn ze van groot belang voor de beslissingen die wij met betrekking tot de Raad "Algemene Zaken" zullen nemen. Naast dit besluitvormingsproces op Europees niveau zullen wij nog een belangrijke strijd moeten voeren, ieder in zijn eigen lidstaat. Het heeft immers geen zin op politiek niveau prachtige richtsnoeren aan te nemen als bij de begrotingsdebatten die wij in onze lidstaten zullen voeren met deze richtsnoeren geen rekening gehouden wordt. Ieder van ons moet er dus voor zorgen dat de lidstaten voor deze richtsnoeren ontvankelijk zijn.
Uw strategie is voorzien van een doelstelling die binnen 10 jaar verwezenlijkt moet worden. U wilt in de Europese Unie immers volledige werkgelegenheid realiseren, en dankzij de becijferde doelstelling van 3% groei per jaar kunnen wij beschikken over de middelen die daarvoor nodig zijn. U sprak over het realiseren van een kenniseconomie. Claude Desama heeft zojuist gesproken over de rol die de publieke diensten kunnen spelen bij het bewerkstelligen van deze kenniseconomie. Zelf wil ik pleiten voor een strategie van permanente educatie. Het is hierbij van belang dat we over concrete doelstellingen beschikken, maar we weten dat we deze doelstellingen niet kunnen realiseren zonder voorstellen voor een daadwerkelijke sociale dialoog. Ik denk dat we op dit punt de nodige vorderingen moeten boeken.
Ik wil tenslotte nog wat zeggen over de sociale cohesie. Het doet me genoegen dat u dit vraagstuk zojuist benadrukt hebt. Wij willen immers geen maatschappij waarin innovatie gepaard gaat met de afbrokkeling van de sociale cohesie. Wij denken echter dat het vraagstuk van de sociale uitsluiting niet eenvoudig oplosbaar is en integraal moet worden aangepakt. In eerste instantie kunnen we misschien met doelgroepen werken, maar dat kan ons niet de oplossing bieden voor de problemen van armoede en sociale uitsluiting. Daar is wil voor nodig, en wij rekenen wat dat betreft op uw vastberadenheid. Wat betreft de nieuwe richtsnoeren voor het economisch beleid van de Unie, zullen wij u in Lissabon steunen.

Harbour
Mijnheer de voorzitter, mede namens mijn collega's wil ik graag laten weten dat ik erg blij ben met het duidelijke document dat het Portugese voorzitterschap ons hier vandaag heeft voorgelegd. Volgens mij is dit de uitdaging die u en uw collega's eind deze maand bij het bespreken van het voorstel van het voorzitterschap te wachten staat: hoe kunnen we verandering brengen in de hele manier waarop wij omgaan met en denken over het ondernemerschap? Hoe kunnen wij mensen stimuleren tot het opzetten van de nieuwe bedrijven die ons inziens de motor vormen van de nieuwe economie? Het is betreurenswaardig dat Europa de stimulans van de ''kenniseconomie'' nodig had om te beseffen wat al tien jaar of nog langer zonneklaar is, namelijk dat onze economie niet over de juiste middelen beschikt om die kleine ondernemers de markt op te krijgen en risico' s te nemen bij het opzetten van een nieuw bedrijf.
Maar het zijn niet alleen de risiconemers die aangemoedigd moeten worden. De aansporing geldt voor iedereen die een baan heeft en binnen een organisatie werkt. In de nieuwe economie willen we deze mensen de gelegenheid geven zelf een bedrijf op te zetten; te gaan werken voor de nieuwe, groeiende bedrijven; hun arbeidsleven meer in eigen hand te nemen en hun mogelijkheden ten volle te benutten. Er werken immers talloze mensen in grote bedrijven die niet al hun vaardigheden inzetten, omdat zij gevangen zitten binnen omvangrijke organisaties, niet weg durven gaan omdat ze hun pensioen niet kunnen meenemen en vooral bang zijn hun baan te verliezen. We kunnen mensen aanmoedigen dit soort risico' s te nemen door onder meer te zorgen voor zoveel werkgelegenheid dat ze zo'n risico wel aandurven.
Ik wil echter afsluiten met de volgende vraag: wat komt er het eerst? Kunnen we volledige werkgelegenheid creëren zonder het ondernemerstalent tot bloei te laten komen? Als we daarop moeten wachten, ben ik bang dat de verheven doelstellingen die u ons vandaag hebt voorgelegd niet bereikt zullen worden.

Van Lancker
Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, ik denk dat dankzij uw inzet en die van de Commissie de Top van Lissabon eindelijk een ambitieuze en sociale top kan worden waar het Europees sociaal model eindelijk gezien wordt als een nieuwe motor voor integratie van Europa en waar volledige werkgelegenheid een concrete doelstelling kan worden. Maar als Lissabon de top wil worden van die politieke ambities, dan moet Lissabon ook de top worden van de methodiek. Ik zou uw aandacht speciaal willen vragen voor drie punten die mij van essentieel belang lijken voor het welslagen van die top als een belangrijke sociale top.
Ten eerste, in de methode moet het zo zijn dat de werkgelegenheidsstrategie en de nieuwe coördinatieprocedure voor sociale zekerheid niet ondergeschikt mogen worden aan een macro-economisch beleid dat alleen gericht is op stabiliteit. Voor mij wil dit duidelijk zeggen, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat de Raad Sociale Zaken minstens evenveel gewicht in de schaal moet kunnen leggen als de ECOFIN-Raad en dat de politieke leiding in handen moet blijven van de Europese Raad zelf.
Ten tweede, uw engagement zou ik zeer sterk willen ondersteunen om duidelijke doelstellingen vast te leggen, zowel wat betreft economische groei als met betrekking tot de werkgelegenheidsgraad. Maar ik zou eraan willen toevoegen, als Lissabon een echte sociale top wil worden, dan moeten wij ook kunnen concretiseren wat wij willen doen om de sociale zekerheid te moderniseren en te versterken. Ook hier hebben wij standards of excellence nodig. Ook hier willen wij graag een Luxemburg-proces.
Tenslotte, ik steun de ambitie van de Europese Commissie om een ambitieuze Europese armoedenorm te formuleren en armoede op tien jaar tijd drastisch terug te schroeven. Ik denk dat het belangrijk is dat wij daar een doelstelling formuleren, mijnheer de Raadsvoorzitter, namelijk dat alle lidstaten uitgedaagd worden om sociale uitsluiting te bestrijden van alle burgers in onze samenleving, niet alleen van de kinderen maar ook van hun ouders en van ouderen in deze samenleving. Ik wens het Raadsvoorzitterschap veel succes met zijn ambities.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter, op de buitengewone Europese Raad over "werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale samenhang" te Lissabon wordt een zeer ambitieuze doelstelling nagestreefd. U heeft dit zojuist al aangegeven. Als deze doelstelling niet wordt verwezenlijkt, zullen onze medeburgers teleurgesteld zijn. Ze weten immers dat alleen mooie woorden niet voldoende zijn om volledige werkgelegenheid te realiseren en iedere vorm van armoede in Europa uit te bannen.
Deze top heeft een belangrijkste verdienste. Na Cardiff en Luxemburg wordt op deze top gekeken of de politieke wil bestaat om een grotere sociale samenhang te bewerkstelligen. Dit is met name van belang voor de 57 miljoen mensen op ons grondgebied die in armoede leven. Ik denk hierbij met name aan alleenstaande moeders, grote gezinnen en kinderen. In de toekomst zal hier een andere categorie van buitengesloten burgers aan kunnen worden toegevoegd, namelijk zij die geen toegang hebben tot nieuwe kenniscentra, met het risico van nieuwe sociale ontwrichting.
Daarom moet er een economisch en sociaal beleid komen dat daadwerkelijk op de toekomst is gericht. Een van mijn collega's sprak zojuist over een digitale breuk. We moeten voorkomen dat er een digitale kloof ontstaat tussen enerzijds de "informatierijken" en anderzijds de "informatiearmen".
Ik denk dat de nieuwe technologieën de integratie mogelijk maken die noodzakelijk is voor de groei. Dit is echter alleen mogelijk als men zich deze technologieën al op jonge leeftijd eigen maakt. In 2010 zal immers de helft van alle werknemers direct met informatietechnologie te maken hebben.
Ik denk daarom dat er op de top van Lissabon een beslissing genomen moet worden over drie belangrijke vraagstukken. Allereerst moet er een strategie van permanente educatie komen. Bovendien moet er een agenda worden opgesteld ter bestrijding van de economische en intellectuele armoede onder kinderen. In de tweede plaats moet er een Europese ruimte van onderzoek worden gecreëerd. In de derde plaats moet er een methode voor werk en coördinatie komen die openstaat voor en gericht is op ons sociaal en economisch beleid en waarin onze nationale plannen gezamenlijk worden geëvalueerd.

Bullmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de verklaring van het Portugese voorzitterschap bevat een idee dat me buitengewoon goed bevalt. Dat idee gaat ervan uit dat de kracht van onze Europese economie niet meer en niet minder is dan de kennis, de fantasie en de creativiteit - kortom de prestaties - van de deelnemers. Als we dat serieus nemen, als we dat werkelijk als politiek programma willen beschouwen, dan hoeven we geen redenen meer aan te voeren voor een beleid om voor iedereen een plaatsje in de samenleving te vinden. De eigenlijke kracht van onze economie is namelijk dat iedereen zijn steentje bijdraagt.
Als we dat zo zien, mijnheer de voorzitter van de Raad, dan moeten we zo snel mogelijk gemeenschappelijke doelstellingen vastleggen voor vergroting van het aandeel van de actieve beroepsbevolking, meetbare doelstellingen, kwalitatief zowel als kwantitatief. Dat heeft de Commissie intussen trouwens ook voorgesteld. We moeten bindende afspraken maken voor de verlaging van het werkloosheidspercentage tot 4% in 2010. Ook dat heeft de Commissie intussen voorgesteld. We moeten een einde maken aan het patroon waarin de ECOFIN-ministers zich thuis op de borst kloppen, omdat het tekort op de begroting is weggewerkt, terwijl niemand weet wie er eigenlijk verantwoordelijk is voor het enorme probleem van de werkloosheid in Europa.
Ik wens u veel kracht en de steun van het Parlement toe. Als u ervoor zorgt dat dit Parlement in de toekomst meer te zeggen krijgt over het economisch beleid en het arbeidsmarktbeleid, wat de burgers van Europa ook van u verwachten, dan heeft u een nieuwe bondgenoot in uw strijd.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik vind het verheugend en hoopgevend dat de nieuwe strategische doelstelling voor de komende tien jaar hier in het Parlement wordt besproken. Het is de bedoeling dat de Europese Unie de meest dynamische en best concurrerende sociale en economische ruimte ter wereld wordt, gebaseerd op nieuwe technologieën, innovatie en kennis. Door meer en betere banen en een grotere sociale cohesie moeten de economische groeicijfers worden verbeterd.
Het spreekt voor zich dat wij de rol van Europa in de wereldeconomie opnieuw moeten definiëren en een concurrerend Europa tot stand moeten brengen. Er moet plaats gemaakt worden voor nieuwe en betere banen, hetgeen met een nauwkeurige strategie van sociale cohesie gepaard dient te gaan. Er liggen twee redenen ten grondslag aan het feit dat de werkgelegenheid en het sociaal beleid bij de start van die nieuwe maatschappij zo centraal staan. De ene reden is de economische doelmatigheid, want in de nieuwe technologische context is de kwaliteit van het personeel van essentieel belang. Anderzijds moeten wij sociale gelijkheid nastreven, want ondanks de huidige economische opleving zijn er nog steeds grote sociale verschillen.
De werkloosheid, de maatschappelijke uitsluiting en de risico's van toekomstige onevenwichtigheid in de stelsels van sociale zekerheid zijn problemen die alleen maar groter worden door de onafwendbare uitdagingen waarvoor wij ons geplaatst zien als gevolg van de mondialisering, de vergrijzing van de bevolking, de technologische veranderingen, de demografische stagnatie, alsmede de steeds belangrijker arbeidsparticipatie van vrouwen. Europa moet volledige werkgelegenheid bewerkstelligen, die inspeelt op de veranderende maatschappij en die zowel mannen als vrouwen betere kansen biedt. De Europese burgers moeten hier ook in geloven en het niet zien als iets abstracts waarover alleen maar in Brussel of Straatsburg wordt gesproken.
De overgang naar de nieuwe informatiemaatschappij kan niet langer wachten. De economie moet op innovatie en kennis gebaseerd zijn. Wij moeten snel zijn, nieuwe praktijken creëren die beter op die nieuwe maatschappij zijn afgestemd, investeren in technologische verandering, echter zonder mensen of instellingen uit het oog te verliezen.
Lissabon zal een stap vooruit zijn. Wij moeten ervoor zorgen dat het Europees sociaal model wordt vernieuwd, want alleen dan zal meer werkgelegenheid en tegelijkertijd een grotere sociale cohesie worden verwezenlijkt. Daartoe dient men zich in de eerste plaats te richten op verbetering van de doelmatigheid van het actieve werkgelegenheidsbeleid en versterking van de synergie tussen aanpassingsvermogen, onderwijs en permanente educatie. Daarnaast zal men ook de werkgelegenheid in de dienstensector moeten vergroten door de ondernemingszin te bevorderen en de administratieve lasten voor het midden- en kleinbedrijf te verlagen. Tenslotte dient een en ander te worden geïntegreerd in het algemene beleid van gelijke kansen voor iedereen, mannen en vrouwen, met speciale aandacht voor de punten die een combinatie van werk en gezin mogelijk maken.
Bij dit alles dient de Europese burger steeds voorop te staan. Het moet gaan over de mannen en vrouwen die dagelijks in onze landen wonen en werken. Bovenal moet de buitengewone Europese Raad van Lissabon bij de Europese burger het idee versterken dat de Europese Unie trouw blijft aan het ideaal van een maatschappij die opneming van alle burgers en sociale cohesie hoog in het vaandel heeft staan.

Damião
Mijnheer de Voorzitter, het Portugees voorzitterschap gaat zeer verdienstelijk te werk en slaat spijkers met koppen tijdens het debat door bestaande kwesties op een innovatieve manier en met moedige doelstellingen aan te pakken. Daarbij wordt begonnen met het aanpakken van het spoedeisende vraagstuk van het concurrentievermogen, uitgaande van innovatie en permanente technologische democratisering. Men weet immers dat de technologische ontwikkeling in de Verenigde Staten het gevolg is van een zeer dynamisch particulier initiatief, maar ook van de militaire industrie en van een zekere mate van protectionisme.
Ook het Japanse model moet bekeken worden, want daaruit kunnen we in Europa lessen leren wat betreft de arbeidsorganisatie en de verantwoordelijkheden van de overheid, de ondernemingen en de werknemers bij het realiseren van de ondernemersdoelstellingen. Van die twee modellen moeten we de nuttige zaken overnemen, zoals het ondernemerschap en de arbeidsorganisatie, maar verder moeten wij ons Europees model behouden. Dat model is trouwens het beste wat Europa in huis heeft, maar het moet wel worden aangepast aan de postindustriële economie.
Om het niveau van de arbeidsparticipatie in de Verenigde Staten te bereiken heeft Europa 32 miljoen nieuwe banen nodig. Voorts zullen meer vrouwen een baan moeten krijgen en gemarginaliseerde groepen en vijf miljoen zeer langdurig werklozen - die vaak hun baan verloren hebben bij industriële herstructureringsprocessen - in het arbeidsproces moeten worden opgenomen. De sociale samenhang zal versterkt moeten worden - een probleem dat de structuurfondsen nog niet hebben opgelost - en wij hebben nieuwe vormen van scholing nodig. Wij weten immers dat toegang tot technologie geen stilzwijgende garantie is voor banen en voor ondernemersinitiatief van kwaliteit. Ook bestaat er behoefte aan een grotere participatie van en meer verantwoordelijkheid voor de sociale partners; behoefte aan nieuwe actoren, zoals het rapport Pintassilgo stelt, om akkoorden over werkgelegenheid en concurrentievermogen in de bedrijven af te kunnen sluiten. Wij moeten de armoedeproblemen oplossen en hebben een op de nieuwe omstandigheden afgestemd sociaal model nodig.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, uw voorstel is zeer moedig, maar wij weten natuurlijk wel dat de goedkeuring ervan niet van u maar van de vijftien lidstaten afhankelijk is. Als commentaar op de kwestie Oostenrijk kan ik zeggen dat ik Oostenrijk heel graag bij de landen zou zien die uw voorstel mogelijk zullen maken. Indien dat gebeurt, misleidt dat land wel de kiezers van een deel van de regeringscoalitie. Laten wij hopen dat dit inderdaad gebeurt!

Pérez Álvarez
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, wij horen maar al te vaak de opmerking dat wij in een geglobaliseerde wereld leven. Wij horen echter veel minder vaak welke rol Europa in deze context van informatiemaatschappij, globalisering en technologie moet hebben.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de indruk dat dit wel eens zou kunnen komen doordat wij Europeanen zelf misschien een beeld hebben van een Europa dat ver van onze dagelijkse zorgen en belangen is verwijderd. Na een goede gezondheid is de eerste zorg van de Europese burgers waarschijnlijk hun baan. Die baan heeft weer alles te maken met het concurrentievermogen.
Dit alles dwingt ons ertoe ons duidelijk uit te spreken over de rol die Europa in de wereldeconomie moet hebben. Europa zal een concurrentieplatform moeten worden, dat toegang geeft tot nieuwe en betere banen, tot banen waarmee ook de sociale cohesie wordt gewaarborgd. De sociale risico's, de sociale breuk, de werkloosheid, de maatschappelijke uitsluiting, de verschillen in de sociale zekerheidsstelsels zijn onafwendbare uitdagingen waarvoor wij ons als gevolg van de mondialisering, de technologische verandering en de vergrijzing van de bevolking zien geplaatst.
Het is dus van het grootste belang dat er voorwaarden voor volledige werkgelegenheid worden geschapen, waarbij het werk is afgestemd op de eisen van onze huidige maatschappij. De werkgelegenheid dient zodanig te groeien, dat voor de gehele Europese Unie een jaarlijkse groei van gemiddeld ten minste 3% is gewaarborgd.
Ik ben dan ook van mening dat we moeten aansporen tot dynamiek en ondernemersinitiatief, maar ook tot verdieping van de sociale cohesie. Daarvoor zijn in de eerste plaats technologische verandering en institutionele hervormingen vereist.
Als wij sneller van de goede praktijken moeten leren, dan is het ook nodig dat wij doeltreffende nieuwe praktijken creëren en zorgen voor innovatie op het gebied van politieke methodologie. Europa beschikt nu over de institutionele processen om deze beleidsvormen uit te werken. Via het Europees beleid inzake de informatie- en kennismaatschappij, voor een onderwijsmaatschappij op Europese schaal en voor een Europese ruimte voor wetenschap en technologie kan Europa een op innovatie en kennis gebaseerde economie en maatschappij verwezenlijken.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, dient een combinatie van beleidsvormen te worden gewaarborgd die de groei en de werkgelegenheid bevordert, de macro-economische stabiliteit en consolidering van de euro garandeert, alsook de overgang naar een kennismaatschappij en -economie stimuleert. Langs de weg van de beleidsvormen en structurele herzieningen ten dienste van de burgers, zal Europa dichterbij komen en zal het natuurlijk ook sterker zijn.

Van den Burg
Voorzitter, ik zou me aan willen sluiten bij alle complimenten voor de ambities van het Portugese voorzitterschap met deze extra top. Vooral de intentie om tot een werkelijke coördinatie van het sociaal-economisch beleid in de volle breedte te komen, spreekt mij zeer aan. Ik zou voor drie specifieke punten aandacht willen vragen.
Het eerste punt is het punt van corporate governance. Het Portugese voorzitterschap agendeert heel uitdrukkelijk de sociale dimensie van innovatie, maar ik vind dat die dimensie nog te veel apart staat van de intenties met betrekking tot het stimuleren van nieuwe bedrijvigheid. Die sociale dimensie moet er mijns inziens juist ook komen binnen die nieuwe Europese onderneming, of dat nu een grote multinational is of zo'n klein booming ICT-bedrijfje. Ik zou dus graag het debat over corporate governance willen heropenen over het bredere concept van de onderneming als stakeholders society met de rol van sociale partners en alle betrokkenen daarbij. In het voorzittersdocument tref ik op de laatste pagina het voornemen aan om een observatory for industrial change op te zetten. Ik zie een grote rol voor zo'n observatory en ik zou dus graag willen dat dat voortvarend wordt aangepakt en ik zou met name UNICE, de organisatie van Europese werkgevers, vragen om daar ook wat meer commitment en wat meer enthousiasme voor op te brengen. Het heeft mij gestoord dat zij in hun documenten voor deze top vooral wensenlijsten presenteren ten aanzien van de overheden maar er niet zelf hun eigen commitment en hun eigen rol in het geheel benadrukken. Ik vind, voor wat hoort wat, ook hun medewerking aan deze activiteiten zou gegeven moeten worden.
Een ander punt dat ik kort zou willen noemen is de belastingcoördinatie, want ik denk dat ik geen tijd heb voor drie punten. Het voorzitterschap noemt het heikele punt van de vennootschapsbelasting en signaleert dat er inderdaad een behoorlijke impasse is op dat punt in het Monti-pakket. Ik zou nog eens willen pleiten voor een brede analyse van de ontwikkelingen op het terrein van de vennootschapsbelasting, vooral ook in de richting van de Commissie en ik zou in de richting van de lidstaten willen suggereren om ook daar eens zo'n Luxemburg-proces te overwegen omdat als ik naar dat rapport kijk, ik daar met name ook voorbeelden zie van best practices die aangepakt zouden kunnen worden. Dus op dat punt graag ook aandacht.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter van het Europees Parlement, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, na al hetgeen reeds is gezegd loopt men, als een van de laatste sprekers, het risico in herhaling te vervallen. Ik wil echter niet nalaten het Portugees voorzitterschap van harte te bedanken voor zijn document en voor de overtuigende toespraak van de voorzitter van de Raad.
Zoals de heer Guterres reeds zei, is men in Lissabon niet van plan een nieuwe processen op stapel te zetten, maar veeleer een band te leggen tussen de in Luxemburg, Cardiff en Keulen besloten maatregelen. Dit is de eerste keer sedert jaren dat men ons een voorstel doet voor een strategisch doel, en dat is voor mij uiterst belangrijk. Wij willen dat de Unie een op innovatie en kennis gebaseerde economische ruimte wordt, een ruimte met sterke economische groei, volledige en kwalitatief hoogstaande werkgelegenheid en sociale samenhang. Uit een studie van de Commissie van vorig jaar blijkt dat, als men geen ingrijpende maatregelen treft voor scholing en beroepsopleiding, in 2010 80% van de werknemers een verouderde beroepsbekwaamheid zullen bezitten. Dat zou de bestaande ongelijkheden nog groter maken en zelfs nieuwe verschillen veroorzaken. Daarom moet men zorgen voor permanente bijscholing en massale investeringen in kennis en wetenschap.
Ook onderzoek is een sector van strategisch belang. Hier moet in de lidstaten, in Europa veel meer aandacht aan worden geschonken. Men moet een kwalitatieve sprong maken en van kaderprogramma's overstappen op een Europese ruimte voor onderzoek, op een gemeenschappelijk onderzoekbeleid. Innovatie is een andere vereiste, niet alleen structurele, technologische innovatie, maar ook innovatie in de methodes en procedures. Zoals collega Van Lancker al zei moet de Raad Sociale Zaken net zo belangrijk worden als de Ecofin-Raad. Tot slot moet men de sociale dialoog versterken. De sociale dialoog is een instrument van fundamenteel belang voor de verzekering van de voor verandering zo noodzakelijke consensus.
Lissabon mag niet alleen in herinnering blijven omdat er een uitstekend voorbereidend document op tafel werd gelegd, maar omdat het een Top was waarmee een belangrijke ommezwaai werd ingeluid in dit nieuwe millennium, een ommezwaai voor groei, werkgelegenheid en sociale samenhang in Europa.

Torres Marques
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, gaarne zou ik u willen feliciteren met het feit dat u in Europa overeenstemming heeft bereikt over het idee dat modernisering van de economie en sociale samenhang met elkaar kunnen worden verenigd. De voorbereiding van de top van Lissabon maakt duidelijk dat er in Europa niet voldoende wordt gewerkt. Als wij echter de meest dynamische regio van de wereld willen zijn, moeten wij niet alleen meer werken maar ook beter geïnformeerd zijn en die informatie kunnen gebruiken. Om de arbeidsparticipatie te vergroten en de socialezekerheidsstelsels te kunnen financieren moeten wij tijdens ons leven langer werken en moeten wij kunnen rekenen op meer werkende en beter opgeleide vrouwen. Wij hopen dat deze top van Lissabon het huidige paradigma van de werkgelegenheid voor vrouwen zal veranderen. Mijnheer de voorzitter, ik zou u willen vragen of het gepland is dat deze top conclusies oplevert op basis waarvan concrete maatregelen met een tijdspad kunnen worden genomen die gericht zijn op een grotere participatie van vrouwen aan het arbeidsproces en vooral in de nieuwe kenniseconomie.

Guterres António
Geachte afgevaardigden, ik ben u zeer erkentelijk voor de relevante en uitstekende bijdragen tijdens dit debat ter voorbereiding van de buitengewone top van Lissabon. Ik denk dat dit debat en de participatie van het Parlement nodig waren, omdat in Europa een strategische sturing nog ontbreekt. Om die sturing mogelijk te maken is er een institutioneel bondgenootschap nodig dat over de natuurlijke bestaande politieke verschillen heen reikt. Die alliantie is trouwens al volledig geconcretiseerd in de uitstekende medewerking die de Commissie, onder leiding van Romano Prodi, onder andere met haar document heeft verleend bij de voorbereiding van de top van Lissabon. Maar het is ook van belang dat het Parlement een wezenlijke rol speelt.
Ik zou graag zien dat wij bij de top van Lissabon in staat zouden zijn niet alleen een strategie overeen te komen, maar ook een pakket concrete maatregelen en een open methode voor coördinatie. Ik zou twee voorbeelden willen geven van maatregelen die ik goedgekeurd zou willen zien en die trouwens samenhangen met de hier veelbesproken concrete maatregelen. Ten eerste zou het wenselijk zijn dat in 2002 alle scholen en beroepsopleidingscentra in Europa aangesloten zijn op Internet en dat op die scholen de juiste docenten werken om de jongeren die na het verstrijken van de leerplicht de school verlaten de noodzakelijke bagage mee te geven en al degenen die een beroepsopleiding volgen, of het nu werklozen zijn of niet, een soort "rijbewijs" voor de informatiemaatschappij te geven waaruit blijkt dat ze hebben geleerd met computers om te gaan en te surfen op Internet. Als dat realiteit wordt, creëren wij de voorwaarden die moeten voorkomen dat de informatietechnologieën een sociale breuk bewerkstelligen en de kloof tussen succesrijken en mislukkelingen verder vergroten, en juist zorgen voor integratie en het bestrijden van de uitsluiting.
Het tweede voorbeeld betreft de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt en de gelijke kansen van man en vrouw in zijn algemeenheid in de maatschappij. Concrete maatregelen, zoals het door mij zojuist genoemde gemeenschappelijke doel van ondersteunende diensten voor het gezin en met name voor kinderen, zijn een doorslaggevende factor voor het succes waarmee wij tegelijkertijd banen en gelijke kansen scheppen en de deelname van de vrouw aan het arbeidsproces vergroten.
Dus concrete maatregelen, maar ook een methode voor coördinatie waardoor wij ervoor kunnen zorgen dat de Europese instellingen en de regeringen voor de verschillende hier genoemde punten gemeenschappelijke actieprogramma's goedkeuren en over kwantificeerbare en controleerbare instrumenten beschikken voor de uitvoering van die coördinatie.
Tijdens het debat van vandaag is er veel gesproken over wezenlijke concepten van de huidige tijd: globalisering, kennismaatschappij, relaties tussen de oude en de nieuwe economie. Al die woorden en de daarachter verborgen concepten kunnen zowel kansen als problemen inhouden. De uitdaging waar wij voor staan is van problemen kansen te maken en vooral te allen prijze te voorkomen dat kansen problemen worden. Om daarin te slagen zijn twee zaken bij al deze punten essentieel. Ten eerste moet er heel veel geïnvesteerd worden in mensen, waarbij het sleutelbegrip het door vele afgevaardigden genoemde levenslang volgen van onderwijs en beroepsopleiding is. Dat is een investering in mensen, die van cruciaal belang is om deze mogelijkheden tot een kans voor iedereen te maken. Maar naast de investering in mensen moeten de nationale, de communautaire of de internationale autoriteiten regulerend kunnen optreden, teneinde het onmisbare ondernemersinitiatief en het persoonlijke initiatief verenigbaar te maken met door sociale rechtvaardigheid en billijkheid geïnspireerde voorwaarden.
Dat geldt bijvoorbeeld voor de globalisering. Globalisering stimuleert de groei van de rijkdom, de wereldhandel en de productiviteit. Een gedereguleerde globalisering, zoals wij die nu hebben, of een globalisering waarbij grote delen van de bevolking deze grote investering in mensen niet ontvangen, draagt echter ook bij aan uitsluiting, verdeling en vergroting van de kloof tussen arm en rijk. Het geldt ook voor de kennismaatschappij, die nieuwe mogelijkheden kan bieden voor gelijke kansen maar die ook kan bijdragen tot een steeds duidelijker scheiding tussen degenen die er toegang toe hebben en degenen die dat niet hebben. Tot slot geldt het ook voor de relaties tussen de oude en de nieuwe economie.
Het is trouwens niet de eerste keer dat er sprake is van een technologische overgang waardoor het paradigma van de maatschappij en van de organisatie van de economie verandert. Het is gebleken dat bij een dergelijke ingrijpende overgang vooral de werkgelegenheidsproblemen van de oude economie altijd worden opgelost door een beroep te doen op de nieuwe economie en op de instrumenten die deze biedt.
Ik zal een voorbeeld geven aan de hand van de Europese textielindustrie. Wij moeten die industrie voor Europa behouden, maar kunnen daar alleen in slagen als wij in die industrie de technologieën van de informatie- en de kennismaatschappij kunnen toepassen. Het is natuurlijk een verbazingwekkend feit dat er op dit moment in de sectoren van de zogenaamde nieuwe economie een tekort is aan 800.000 gekwalificeerde mensen voor reëel bestaande arbeidsplaatsen, terwijl er tegelijkertijd miljoenen werklozen zijn. Dat betekent dat wij nog niet in staat zijn de instrumenten van de nieuwe economie aan te wenden om de problemen van de oude economie op te lossen: problemen die overigens nooit volgens de logica van die oude economie zullen kunnen worden opgelost.
Tot slot wil ik de vraag beantwoorden of ik hier namens veertien of namens vijftien landen spreek. Het antwoord is simpel: ik spreek hier namens de vijftien lidstaten. Eén van de zaken die het Portugees voorzitterschap heeft kunnen garanderen is het volwaardig deelnemen van Oostenrijk aan het functioneren van ALLE instellingen van de Unie. Dat belet het Portugees voorzitterschap en ook vele andere regeringen in Europa niet een strijd voor principes en waarden te voeren, wat natuurlijk niet een strijd tegen een enkel land is. Merkwaardig genoeg gaat het hier om principes en waarden die al bekend waren voordat politieke bewegingen als de sociaal-democraten en de christen-democraten ontstonden. Ik doel op de principes en de waarden van de Verlichting, die het primaat leggen bij de rede. Als de moderne maatschappij al een vijand heeft is het de irrationaliteit van het politiek gedrag. Die irrationaliteit kan politiek populisme, verbitterd nationalisme, religieus fundamentalisme, racisme of vreemdelingenhaat zijn. Centraal blijft echter staan dat economie en werkgelegenheid ook zonder het consolideren van die waarden kunnen bestaan, maar Europa niet.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, aan het einde van dit lange, maar uiterst opbouwende debat wil ik enkele korte opmerkingen maken.
Eerste opmerking: wij beginnen niet vanonder af aan. Al degenen die een te groot optimisme in onze woorden aan de kaak meenden te moeten stellen, moeten beseffen dat wij niet bij nul beginnen. Europa begint met grote troeven op zak: met de gemeenschappelijke munt en de interne markt. Dat is het vermogen waarmee wij in Lissabon van start gaan. Dit vermogen is echter niet afgerond. Er zijn nog talrijke leemten en daar moet in Lissabon juist aan worden gewerkt. De interne markt is in de sectoren waarvoor men in Lissabon vooruitgang wil boeken, nog niet voltooid. Er zijn nog hiaten in de openbare en particuliere dienstverlening; er zijn hiaten in de transparantie en bij het gebruik van de moderne informatietechnologie, zonder welke de markten niet volledig en dus niet efficiënt zullen zijn. Om een langdurige economische ontwikkeling zonder inflatie te kunnen verzekeren moeten wij nu zorgen voor de noodzakelijke productiviteitsverbetering. Hier is het echter oppassen geblazen: wij hakken nu misschien dit debat over Lissabon in moten, maar houden desalniettemin onze blik gericht op een duidelijk doel: de verwezenlijking van de economische en sociale voorwaarden voor een aanhoudende groei. De economische voorwaarden, efficiëntie en productiviteit, zijn reeds genoemd. Er zijn echter ook sociale voorwaarden waaraan moet worden voldaan, indien men een breuk in onze samenleving en grote inkomensverschillen wil voorkomen: dat zou namelijk een van de grootste gevaren zijn. Ik zal het nog eens herhalen: de inkomensongelijkheden worden de laatste tijd alsmaar groter. Laten wij dit nooit uit het oog verliezen! Misschien lijkt dit probleem nu nog niet zo groot, maar in de toekomst zal het onoplosbaar zijn. Zie hier de verantwoordelijkheid van de markt, de verantwoordelijkheid van de overheid.
Wij zullen in Lissabon enkele zeer concrete besluiten moeten nemen. Ik wil hier een specifieke opmerking maken, aangezien herhaaldelijk is verwezen naar de Verenigde Staten. Deze nieuwe markt in de Verenigde Staten, deze innovatie, deze verspreiding van innovatie - de grote sprong vooruit is juist dat door deze innovatie, door telematica, kennis ook op perifeer vlak beschikbaar is geworden - is echt niet uitsluitend te danken aan particulier initiatief. Er is enorm geïnvesteerd door zowel de federale overheid als de statelijke en lokale overheden. Er is massaal geïnvesteerd in moderne infrastructuur. Kijk, wij hebben als overheid, op de verschillende niveaus, een plicht: wij moeten rechtstreeks zorgen voor de bouw van telematische snelwegen. Wij moeten, met andere woorden, de wegen bouwen waarop de nieuwe auto's zullen rijden. De markt, de particulieren, de bedrijven moeten de auto's bouwen, maar wij moeten voor de wegen zorgen. Premier Guterres sprak over computers in elke school, over het netwerk tussen alle perifere gebieden. Voor de verwezenlijking daarvan kan echter niet de markt alleen opdraaien. Dat doet de markt doodeenvoudig niet. Wij kunnen echter niet zonder, als wij onze nieuwe, noodzakelijke doelstellingen voor productiviteitsverbetering willen bereiken. Ons probleem is dus in feite hoe wij de perifere staatshuishoudingen voor een crisis kunnen behoeden. Dat betekent niet dat wij moeten gaan centraliseren, centraal moeten gaan plannen. Veeleer moeten wij de perifere staatshuishoudingen dezelfde kansen bieden als de gecentraliseerde staatshuishoudingen. Daarom moet men met het onderwijs beginnen. Daarom moet men een hele leeftijdsklasse onder handen nemen en ervoor zorgen dat in die leeftijdsklasse geen enkel individu uitgesloten blijft van de nieuwe alfabetisering.
Voor Lissabon is er dus een duidelijke strategie. Volgens mij gaat het er in Lissabon voornamelijk om de werkgelegenheid en de groei nieuwe stimulansen te bieden. Dat kunnen wij. Het model dat ons voor ogen staat heeft een evenwichtige grondslag en wij kunnen dit verwezenlijken. Als ik het debat van vandaag zou moeten samenvatten, zou ik inhaken op een, ik dacht door de heer Goebbels gedane uitspraak: "Wij hebben in Europa een toekomsttekort". Inderdaad, zo is het! Wij hebben al veel te lang lopen jammeren. Het zaad dat wij met zoveel opoffering in Europa's grond hebben gezaaid, is kiemrijp. Laten wij daarom alstublieft korte metten maken met dit toekomsttekort en de nieuwe generaties nieuwe moed geven, wel wetend dat wij gemeenschappelijk, bescheiden maar serieus, werken aan iets duurzaams. Daaruit blijkt ook duidelijk dat wij nu die drie processen moeten bundelen. Helaas bezigen wij hier een afschuwelijke terminologie, maar het gaat inderdaad om bundeling van verschillende vraagstukken: macro-economische, arbeidstechnische en structurele vraagstukken. Dat is nu onze taak en mijns inziens kunnen wij met eenvoudige, maar doelgerichte activiteiten de gewenste resultaten bereiken. Ik herinner nogmaals aan de Europese Vennootschap. Van de daarvoor noodzakelijke unanimiteit is nog geen sprake, ofschoon honderden duizenden bedrijven daarop bij ons aandringen. Wij moeten hier ten koste van alles uit komen. Het is voor een bedrijf dat werkzaam wil zijn in vijftien landen - vijftien landen die geleidelijk aan één land worden - onhoudbaar te moeten beantwoorden aan zoveel uiteenlopende principes inzake bedrijfsvoering. Iets dergelijks is onverkoopbaar omdat het gewoon zinloos is.

Hetzelfde geldt voor het Europees brevet. Ook het gebrek daaraan is onverkoopbaar. Het gaat hierbij om voorschriften voor aanbestedingen, voor de kapitaalmarkt en de eerste aanzet tot coördinatie van de sociale zekerheid. Het heeft geen zin mobiliteitskansen uit te dokteren, en - overigens zeer succesvolle - programma's als Erasmus en Socrates uit te vaardigen om de mensen mobieler te maken, als wij daarvoor geen hulp krijgen in de vorm van de voor deze mobiliteit noodzakelijke voorschriften inzake sociale zekerheid.
Met stukjes en beetjes geven wij inhoud aan Lissabon. Wij kunnen Lissabon inhoud geven omdat het Portugees voorzitterschap alle touwtjes bijeen probeert te rapen, een mozaïek probeert te maken van de verschillende steentjes. Wij hebben nu een vermogen, een uitgangspositie en ik hoop van ganser harte dat wij in Lissabon de eensgezindheid zullen vinden om daarvan een mozaïek te maken. Mijns inziens hebben wij daar behoefte aan, en zullen wij ook onverwachte vruchten hiervan kunnen plukken.

Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de voorzitter van de Commissie en mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, voor uw zeer gewaardeerde bijdrage aan dit uiterst interessante en belangrijke debat.
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats.
Het debat is gesloten.
(De vergadering wordt om 20.15 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

De Voorzitter
 Voor we de vergadering hervatten wil ik een opmerking maken, die ik tijdens alle avondvergaderingen herhaal. Ik zie echter telkens weer nieuwe gezichten, dus zullen velen het nog niet gehoord hebben. Ik heb een verzoek aan u. Helpt u mij deze vergadering vlot af te werken door zich aan de spreektijd te houden. Daar zijn drie redenen voor. Ten eerste de klassieke regel voor alle feestjes: hoe later de avond, des te vrolijker de gasten - dat geldt dus niet voor de plenaire vergadering. Ten tweede: de dames en heren achter het glas - de tolken - willen ook naar huis. Ten derde: afgezien van de tolken werken nog andere mensen achter de coulissen tot het einde van de nachtvergadering, zodat bijvoorbeeld de notulen morgen beschikbaar zijn. Houdt u zich dus alstublieft aan de spreektijd, dan schieten we vlot op.

Integratie van het milieuaspect in het ontwikkelingsproces
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0051/2000) van de heer Wijkman namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake maatregelen ter bevordering van de reële integratie van het milieuaspect in het ontwikkelingproces in de ontwikkelingslanden (12485/1/1999 - COM(1999) 36 - C5-0013/2000 - 1999/0020(COD)).

Wijkman
Mijnheer de Voorzitter, reeds met het rapport-Brundtland uit 1987 werd duidelijk dat een eenzijdig op economische groei georiënteerd beleid noch duurzaam is, noch duurzaam kan worden. Onze taak is nu ervoor te zorgen dat het sociale aspect en het milieuaspect in dit beleid worden geïntegreerd. Dat betekent onder andere dat het milieuaspect niet kan worden gezien als enkel een kwestie voor een bepaalde sector. Eventuele milieuschade als gevolg van productie, transport, bouwwerkzaamheden enzovoort, moet reeds in de planningsfase duidelijk zijn en moet door verschillende maatregelen tot een minimum worden beperkt.
De Conferentie van Rio heeft geleid tot een actieprogramma dat sector voor sector de belangrijkste probleemgebieden in kaart brengt, en tevens aangeeft hoe het milieu en de natuurlijke hulpbronnen het beste kunnen worden beschermd. Hoewel dit een document van een paar honderd bladzijden is, gaat het om een algemeen programma. Om vorderingen te maken met de noodzakelijke integratie moeten methodes ontwikkeld worden. Er zijn bovendien diverse indicatoren nodig, zodat permanent duidelijk is waar men mee bezig is, bijvoorbeeld met scholing of met proefprojecten.
Dit soort activiteiten vindt al vele jaren plaats in veel OESO-landen. De activiteiten zouden een hogere prioriteit kunnen hebben, maar men is er in elk geval mee bezig. Dat geldt echter in veel mindere mate voor de meeste ontwikkelingslanden. Daar ontbreekt het zowel aan kennis als aan middelen voor de integratie van het milieuaspect en de preventieve aanpak, waarop zo uitgebreid wordt ingegaan in de besluiten van Rio. Hier kan ontwikkelingshulp een belangrijke rol spelen. Als hulpverleners moeten wij er voor zorgen dat de door ons overgedragen kennis en technologie duurzaam is, dat wil zeggen ze mag geen ernstige schade toebrengen aan het milieu en de natuurlijke hulpbronnen.
Het doel van de onderhavige wetgevingsresolutie is ervoor te zorgen dat de EU het milieuaspect volledig integreert in de hulpverlening. Het is uiteraard de bedoeling dat dit soort integratie, of mainstreaming zoals men tegenwoordig zegt, op de lange termijn geheel automatisch geschiedt, d.w.z. zonder bijzondere subsidies of programma's. Voorlopig moet er echter nog veel worden gedaan aan de ontwikkeling van methodes. Vooral moeten de kennis en de competentie worden vergroot, zowel bij de Commissie als in de landen die hulp krijgen.
Ik was verantwoordelijk voor de voorbereidingen van deze tweede lezing. Mijn werk is uiteraard in sterke mate gegrondvest op de ervaringen en de werkzaamheden van de eerste lezing. Het Parlement heeft destijds een groot aantal amendementen ingediend, waarvan ongeveer een derde voor de tweede lezing door de Raad is overgenomen. Bij het analyseren van de huidige situatie ben ik gestuit op drie of vier gevallen waarin het Parlement volgens mij moet proberen de tekst van de Raad te wijzigen. De belangrijkste kwesties zijn de volgende: de omvang van de begroting, de wijze waarop de activiteiten worden gestuurd en tot slot de interpretatie van de regelgeving. Dit laatste betekent dat deze regelgeving niet alleen moet gelden voor activiteiten in de ontwikkelingslanden, maar natuurlijk ook van toepassing moet zijn op onze eigen activiteiten binnen de EU. Dat betekent niet dat de andere kwesties die bij de eerste lezing aan de orde zijn gekomen, niet belangrijk zijn. Wij moeten ons echter op de belangrijkste kwesties concentreren. Bovendien moeten wij, als wij tot overeenstemming willen komen met de Raad, de zaken van minder belang laten varen.
Tot mijn vreugde kan ik vaststellen dat het bedrag op de begroting tijdens de informele gesprekken aanzienlijk is verhoogd, namelijk van de voorgestelde ruim 50 miljoen euro tot ruim 90 miljoen euro. Dat moeten wij steunen en deze steun vindt u terug in amendement 11. Wat de geldigheidsduur van de wetgeving betreft, is er volgens mij geen reden om ons voor eens en altijd vast te pinnen. Het voorstel van de Raad is voor mij aanvaardbaar. Daarin is sprake van een evaluatie binnen vier à vijf jaar. Dan komt dit onderwerp in elk geval bij het Parlement terug.
Tenslotte wil ik een kwestie aan de orde stellen waarover veel verschillende opvattingen bestonden en nog steeds bestaan. Het gaat om de zogenaamde comitologie, dat wil zeggen om de vraag hoe de tenuitvoerlegging van deze regelgeving eruit moet zien. Mijn standpunt is dat wij moeten proberen af te stappen van een aanpak waarbij de lidstaten zelf zich tot in detail met de tenuitvoerlegging bemoeien. De lidstaten moeten beslissen over het kader en de regels, maar de uitvoering van het project aan de Commissie overlaten. Daarom hebben wij tijdens de besprekingen een zogeheten split comitology voorgesteld. Deze zou van groot nut kunnen zijn en daarom hoop ik dat Parlement zich bij de stemming achter dit voorstel zal scharen.
Ik wil tot slot nog één ding zeggen. Wij hebben meer beraadslagingen nodig en daarom stel ik nu reeds voor om de stemming op woensdag te laten plaatsvinden.

Zimmerling
Mijnheer de Voorzitter, deze verordening is bijzonder belangrijk. We hebben nu al lang genoeg gezegd: "We maken het milieu kapot". Nu moeten we eigenlijk bijna zeggen: "Het milieu maakt ons kapot"! Het is onze taak om daar iets aan te doen.
In de geïndustrialiseerde landen wordt veel gedaan om het milieu te beschermen. In de ontwikkelingslanden moet echter nog hard worden gewerkt aan het ontwikkelen van het juiste beleid, van strategieën en projecten om verdere schade te verhinderen en het milieu te ontzien.
We moeten maatregelen nemen; wij moeten bijvoorbeeld rekening houden met de gevolgen van de integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie. Als voorbeeld kunnen we hier weer Nigeria noemen, waar de aardoliewinning aanzienlijke gevolgen voor het milieu heeft. Ook hier moeten we de opleiding en de bijscholing bevorderen, zodat de burgers zich uiteindelijk zelf kunnen helpen. Daarom steun ik de verordening volledig. De financiële middelen die de Raad voorstelt zijn echter bij lange na niet voldoende. Daarom zou ik alle collega's willen vragen vooral amendement 11 te steunen, zodat tenminste een redelijk bedrag beschikbaar is, al is het aanzienlijk minder dan wat we tot nu toe hadden: het is nu nog slechts 13 miljoen euro per jaar. We moeten nu al denken aan een aanzienlijke verhoging bij de herziening van de overeenkomst of van de verordening.

Rod
Mijneer de Voorzitter, geachte collega's, de Europese Unie heeft inderdaad altijd al een, zij het dan voor verbetering vatbaar, ontwikkelingssamenwerkingsbeleid gehad jegens de ontwikkelingslanden. Het milieuaspect moet ongetwijfeld daarin worden geïntegreerd en ontwikkeld. Het begrip duurzame ontwikkeling is in deze landen, en vooral in de allerarmste landen allerminst misplaatst. Integendeel, juist deze landen hebben soms zwaar te lijden onder hevige rampen, met inbegrip van natuurrampen, waarvan het aantal aan het eind van de vorige eeuw sterk is toegenomen.
Er is veel gesproken over vervuiling en de gevolgen van vervuiling, maar de situatie waarin de ene natuurramp de andere opvolgt, hebben we eind vorig jaar in Midden-Amerika en Venezuela gezien en nu in Mozambique en Madagaskar. Deze rampen zijn de gevolgen van grote klimaatveranderingen waar wij zelf een bijdrage aan leveren. Zij worden immers door menselijke activiteit, en vooral door die van de industrielanden, veroorzaakt. Ook het broeikaseffect en de ontbossing hebben ernstige gevolgen.
De onderhavige verordening gaat over integratie van het milieuaspect in het ontwikkelingsproces. De Raad heeft grotendeels gevolg gegeven aan de door ons ingediende en bij eerste lezing aangenomen amendementen. Wat dat betreft kunnen we dus alleen maar tevreden zijn. Toch wil ik nog op een punt wijzen dat de Raad, hopelijk door onachtzaamheid, buiten beschouwing heeft gelaten, ofschoon het een absoluut essentieel onderdeel is van deze verordening: de coördinatie tussen de Europese actoren en de lokale partners d.w.z. de NGO's, de lokale gemeenschappen en de mensen die over traditionele kennis inzake toepassing van biodiversiteit beschikken. Zonder nauwe samenwerking met de betrokken bevolking levert geen enkel project echt iets op.
Ik heb nog een laatste opmerking. Wanneer we erin slagen om coördinatiecomité' s in te stellen, zal het mijns inziens weer wenselijk worden een voor de bevolking in de ontwikkelingslanden toegankelijk klachtenregistratiesysteem op te zetten, en maatregelen voor te bereiden die de terechte bezorgdheid over de gevolgen op maatschappelijk gebied kunnen ondervangen.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, de sleutel voor de ontwikkeling van de ontwikkelingslanden is de mogelijkheid van deze landen om zelf aan hun eigen ontwikkeling bij te dragen, zowel bij het bepalen van de problemen als het zoeken naar oplossingen. Ik ben betrokken geweest bij ontwikkelingssamenwerking en ik heb gemerkt dat deze benadering de laatste jaren op verdienstelijke wijze in de plaats is gekomen van de oude, paternalistische bijstandsideologie. Volgens de oude ideologie dacht men, in de zogenaamde ontwikkelde landen, dat ontwikkeling het overbrengen betekende van onze manier van leven naar de minder ontwikkelde landen. In de nieuwe benadering van ontwikkelingssamenwerking ligt de klemtoon op partnerschap, waarin de zogeheten hulpverlener de luisterende partij is. Hij moet het geduld hebben de betrokkenen zelf te laten bepalen wat hun probleem is, zelf een plan te laten opstellen om de situatie te verbeteren en zelf besluiten te laten nemen. De belangrijkste taak van de hulpverlener is zichzelf onnodig te maken en ervoor te zorgen dat het werk ter plaatse welvaart en activiteit creëert.
Collega Wijkman heeft hierover een goed verslag opgesteld waarin deze enig succesvolle, en moreel duurzame benadering wordt onderstreept. Tot nu toe werd deze benadering op communautair niveau echter, in de wetenschaps- en technologieprojecten voor de ontwikkelingslanden, schandelijk slecht toegepast. De kaderprogramma's van de Europese Unie strekken zich niet tot de ontwikkelingslanden uit. Dit betekent concreet dat bijvoorbeeld Noord-Afrikaanse partners niet aan wetenschaps- en technologieprojecten met betrekking tot het milieu kunnen deelnemen. Niets staat hen natuurlijk in de weg aan onderzoek te doen, maar financieringsmogelijkheden zijn er eenvoudigweg niet. Ontwikkelingslanden kunnen immers niet aan consortia deelnemen omdat zij de partij zijn die om geld vraagt. Waarom eigenlijk niet? De mogelijkheden voor Oost-Europa om deel te nemen zijn immers ook toegenomen. Deze zaak wordt nog onbegrijpelijker als je bedenkt hoezeer de problemen van de woestijnvorming in Noord-Afrika bijvoorbeeld, of de problemen in en rondom de Middellandse Zee ons aangaan. Wij moeten met behulp van financiering lokale onderzoekers meer verantwoordelijkheid geven, zodat gezorgd wordt voor een ontwikkeling die de lokale bevolking ten goede komt en voor handhaving van de activiteiten zodra de geldschieters zijn vertrokken. Wij moeten zeker stellen dat er geen enkel project wordt gerealiseerd zonder de inzet van lokale onderzoekers.

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, door deze verordening krijgt de Europese Unie een instrument en de wettelijke, maar ook de politieke verantwoordelijkheid om het milieuaspect daadwerkelijk te integreren in het ontwikkelingsproces. Daar zijn natuurlijk voldoende financiële middelen voor nodig. Daarom vraag ik u, evenals een van de vorige sprekers, om uw steun voor amendement 11 van de rapporteur.
De integratie van het milieuaspect is natuurlijk een project op lange termijn. Daarom ben ik principieel tegen een beperking in de tijd van deze verordening. Men zegt weliswaar dat we de bestaande projecten in gevaar brengen als we te lang met de Raad onderhandelen, maar dat argument overtuigt me juist van het tegendeel. Ook amendement 9, waarmee men heel de samenleving bij de uitwisseling van informatie en de uitvoering van deze verordening wil betrekken, is mijns inziens heel belangrijk. Volgens mij mag de discussie over de civil society en over good governance niet beperkt blijven tot fraaie preken; er moeten ook concrete politieke gevolgen aan verbonden worden.
Ik steun ook het voorstel van de rapporteur voor een "gesplitste" comitologie, dat betekent dat de strategische richtsnoeren door een beheersprocedure worden geregeld, terwijl voor de uitvoering de raadplegingsprocedure geldt.

Nielson
Hopelijk naderen wij nu het einde van een proces dat een jaar geleden, onder het vorige Parlement, is begonnen. Het onderwerp zelf is natuurlijk belangrijk, maar daarnaast zijn deze verordening en de bijbehorende verordening inzake tropische bossen de eerste verordeningen betreffende ontwikkelingssamenwerking die volgens de medebeslissingsprocedure worden behandeld. Voor velen van ons is dit dus een interessante, leerzame ervaring.
De vorige verordening liep eind 1999 af. Het jaar is nu al een paar maanden oud en nog altijd heeft de Commissie geen nieuwe financiële verplichtingen kunnen aangaan binnen deze begrotingslijnen. Dit plaatst de Commissie en Europa in een steeds moeilijker wordende situatie. Vandaar dat wij deze verordening graag in de nabije toekomst aangenomen willen zien. Wij hebben dan ook onze steun gegeven aan de informele onderhandelingen tussen het voorzitterschap van de Raad en de rapporteur van het Parlement over een voor beide partijen aanvaardbare oplossing. Het verschil van mening betrof vooral de referentiebedragen, de comitologie en de geldigheidsduur van de verordening. Ik wil graag kort commentaar geven op elk van deze onderwerpen.
Over het referentiebedrag kan ik kort zijn: wij aanvaarden de compromisvoorstellen van amendement 11.
Wat de comitologie betreft, zijn wij bij het beheer van de verordening voor een raadgevende procedure in plaats van een beheersprocedure. Dat strookt met het besluit van de Raad van 28 juni 1999 (1999/468/EG), dat de volgende passage bevat: ''... van de beheersprocedure gebruik moet worden gemaakt voor beheersmaatregelen als die welke betrekking hebben op de uitvoering van het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid of op de uitvoering van programma's met aanzienlijke gevolgen voor de begroting.'' Naar onze mening heeft het in het kader van de verordening te financieren programma echter geen aanzienlijke gevolgen voor de begroting en vereist het dus geen beheersprocedure; een raadgevende procedure is in deze context passender.
Gezien het standpunt van de Raad over dit onderwerp en om een overlegprocedure te vermijden, steunen wij het compromisvoorstel van het Parlement voor een gesplitste comitologieprocedure. Besluiten betreffende de strategische richtsnoeren voor de te financieren activiteiten zullen aldus worden onderworpen aan een beheersprocedure, terwijl het beperkte aantal projecten van boven de twee miljoen euro door een raadgevend comité moet worden goedgekeurd. De Commissie steunt dus in beginsel amendement 16, maar geeft de voorkeur aan de formulering van de amendementen 19, 20 en 21.
Wat de geldigheidsduur van de verordening betreft zijn wij altijd voor een onbeperkte duur geweest. Deze moet echter wel periodiek, na evaluaties, kunnen worden herzien. Als wij echter zouden instemmen met een onbeperkte geldigheidsduur, zouden wij onvermijdelijk verzeild raken in een overlegprocedure. In deze context vinden wij de door de Raad voorgestelde geldigheidsduur van zeven jaar dan ook voldoende en dus geven wij, om een overlegprocedure te vermijden, geen steun aan amendement 18, waarin een beperking van de geldigheidsduur van de hand wordt gewezen.
Het laatste belangrijke punt dat zowel voor deze verordening als voor de verordening inzake de bossen geldt, betreft de amendementen met betrekking tot de bankgaranties. Wij zijn het eens met het standpunt van het Parlement dat de Commissie geen bureaucratische drempels moet opwerpen waardoor het sommige NGO's onmogelijk wordt gemaakt gebruik te maken van communautaire kredieten. Daarom heeft de Commissie in juli 1999 besloten alleen bankgaranties te eisen voor voorschotten van boven de 1 miljoen euro. Daarmee is het probleem voor een groot deel opgelost. Bovendien vindt de Commissie dat dergelijke zaken het best langs horizontale weg en niet via specifieke verordeningen kunnen worden aangepakt. Daarom kan de Commissie geen steun verlenen aan het voorstel in amendement 10 dat over bankgaranties gaat.
De resterende amendementen hebben betrekking op de milieuverordening en kunnen in twee categorieën worden ingedeeld: enerzijds amendementen waarin herformulering wordt voorgesteld van bepaalde elementen van de werkingssfeer van de ontwerpverordening of de daarin vervatte interventiemethodes; en anderzijds amendementen die betrekking hebben op de organisatie van de te financieren activiteiten, en met name op de financiële aspecten daarvan. Ten aanzien van deze twee soorten amendementen luidt het standpunt van de Commissie als volgt: de Commissie kan instemmen met de amendementen 1 tot en met 8. Deze maken een compromisoplossing mogelijk waardoor een overlegprocedure kan worden vermeden, al vindt de Commissie wel dat deze amendementen weinig toevoegen aan de tekst als dusdanig. Als men het gemeenschappelijk standpunt goed leest, stelt men vast dat met de zorgen die rechtstreeks aanleiding waren tot deze amendementen grotendeels rekening is gehouden in de verordening zelf.
De Commissie heeft meer moeite met de tweede groep van amendementen en daarom kan de Commissie daar geen steun aan geven: amendement 9 - coördinatie met de lokale partners, zoals verwoord in het verslag - vindt geen instemming van de Commissie, niet omdat wij het niet eens zijn het met het onderliggende beginsel, maar omdat de formulering van het artikel in kwestie gegrondvest is op het Verdrag, waarin slechts sprake is van coördinatie met de lidstaten.
In amendement 12 wordt voorgesteld de drempel voor indiening van door de Raad te behandelen projecten te verhogen van 2 naar 5 miljoen euro. Gezien het feit dat de meeste projecten de 2 miljoen euro niet halen, vinden wij dit amendement niet relevant. Bovendien zijn wij bang dat overneming van dit amendement een overlegprocedure tot gevolg zal hebben. Daarom steunt de Commissie dit amendement niet.
De amendementen betreffende acquisitie en toegang tot de markt - de amendementen 13 en 14 - impliceren een afwijking van de zorgvuldig overeengekomen standaardformuleringen. Net als bij de bankgaranties vindt de Commissie het ook hier niet gepast dat dergelijke zaken worden geregeld via bijzondere bepalingen in specifieke verordeningen, maar prefereert zij een horizontale aanpak.
Wij zijn tegen amendement 15, betreffende de instelling van een instantie voor milieutoezicht. Dat is naar onze mening een interne zaak van de Commissie die niet via een verordening kan worden geregeld. Een dergelijke instantie is trouwens al operationeel en wij zijn van plan deze verder uit te bouwen.
Ten slotte zijn wij het niet eens met amendement 17. Dit strookt niet met de bepalingen of formuleringen die gebruikelijk zijn in verordeningen en is volgens ons overbodig.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Als de rapporteur uitstel van stemming wil vragen, kan hij daartoe een verzoek doen op het moment dat de stemmingen beginnen. Volgens onze diensten kan dan een dergelijk verzoek worden gedaan.

Behoud en duurzaam beheer van bossen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling (A5-0043/2000) van de heer Bouwman voor de tweede lezing namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme...
(De heer Bouwman onderbreekt de Voorzitter)
Bouwman. (DE) Mijnheer de Voorzitter, volgens mij maakt u een fout! Er komt eerst nog een ander verslag aan de orde. Ik vind het prima om nu te spreken, maar er komt eerst nog een ander verslag.
De Voorzitter. Dank u wel, mijnheer Bouwman. Nu weet ik waarom ik aan het begin van het debat zo blij was dat ik u zag zitten. Ik bied u mijn excuses aan, mijn documenten liggen niet helemaal op volgorde. Dat kan gebeuren in de opwinding van een avondvergadering. Vergeet u wat ik tot nu toe gezegd heb. We beginnen opnieuw.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0048/2000) van de heer Fernández Martín namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen ter bevordering van het behoud en het duurzaam beheer van tropische bossen en andere bossen in ontwikkelingslanden (12487/1/1999 - C5-0014/2000 - 1999/0015(COD)).

Fernández Martín
Mijnheer de Voorzitter, zoals commissaris Nielson heeft gezegd, oefent de Commissie ontwikkelingssamenwerking haar nieuwe bevoegdheden op het gebied van de medebeslissing tijdens dit debat voor het eerst uit. De onderhavige verordening beoogt het invoeren van maatregelen ter bevordering van het behoud en het duurzaam beheer van tropische bossen in ontwikkelingslanden. Deze maatregelen moeten de nodige financiële middelen waarborgen voor handhaving en verdere uitwerking van de activiteiten en projecten die hiertoe sinds de vaststelling van verordening 3062, die tot december 1999 van kracht was, in gang zijn gezet.
Dit is het financiële instrument waarmee de Unie kan voldoen aan de verplichtingen die voortvloeien uit het verdrag inzake biologische diversiteit, de kaderovereenkomst inzake klimaatverandering en de internationale overeenkomst ter bestrijding van woestijnvorming. In al deze verdragen staat dat ontwikkelingslanden geholpen moeten worden bij het zoeken naar oplossingen voor de problemen die zij met hun bossen hebben.
Tussen 1990 en 1995 ging meer dan 56 miljoen hectare bos verloren. Dit verlies deed zich overal ter wereld voor, maar heeft toch vooral de ontwikkelingslanden getroffen. De oorzaak daarvan is, afgezien van natuurrampen en gestichte bosbranden, het feit dat meer grond voor landbouw of infrastructuur in gebruik is genomen.
Dit is dus een probleem van de eerste orde, niet alleen voor de ontwikkelingslanden, maar voor onze hele planeet en voor alle levende wezens daarop. Het Parlement heeft zich aan het eind van de vorige zittingsperiode, op 5 mei 1999, reeds in eerste lezing over dit probleem uitgesproken. Sindsdien is er een lang en niet altijd gemakkelijk onderhandelingsproces in de Raad gevoerd, dat pas in december 1999 tot een gemeenschappelijk standpunt heeft geleid. Eveneens moest er tussen de Raad, de Commissie en het Parlement worden onderhandeld om de nodige consensus te bereiken. Een en ander werd nog bemoeilijkt door de aanneming van een begroting die in verschillende opzichten beperkingen oplegde. Daarbij moet men in de eerste plaats denken aan de gelden die voor het bijzondere programma voor de wederopbouw van Kosovo gereserveerd moesten worden.
Het Parlement heeft in eerste lezing reeds 34 amendementen aangenomen. De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt achttien van die amendementen geheel of gedeeltelijk overgenomen. Van de zestien resterende amendementen is een aantal, met name de amendementen 5 en 6, na het interinstitutioneel akkoord over de begroting voor het jaar 2000 achterhaald. Het debat en de onderhandelingen die wij met de Raad en de Commissie hebben gevoerd, betroffen met name drie vraagstukken: begroting, tijdschema en comitologie.
Bijzondere vermelding verdient het feit dat van alle kanten inspanningen werden ondernomen en flexibiliteit aan de dag werd gelegd om de begrotingsstandpunten dichter bij elkaar te brengen. Het eerste budget bedroeg 9 miljoen euro uit begrotingslijn B7-6201, wat voor de gehele periode een totaalbedrag van 73 miljoen euro betekende. Het Parlement heeft dit bedrag vervolgens kunnen optrekken tot 249 miljoen euro voor de komende zeven jaar, waarbij het uitgangspunt de 30 miljoen euro uit de begroting 2000 was. Het begrotingsakkoord omvat impliciet ook een akkoord met betrekking tot het tijdschema. De meningsverschillen spitsten zich toe op kwesties aangaande de comitologie. Deze kunnen op de historische standpunten van het Parlement en van de Raad worden teruggevoerd. Ik wil de reeds door de heer Wijkman genoemde problemen hier niet nogmaals ter sprake brengen, maar voor de toekomst zouden die kwesties naar mijn oordeel in een interinstitutioneel akkoord moeten worden herzien. Dan kan het parlementaire wetgevingsproces soepeler en vlotter verlopen.
Tenslotte verzoek ik u voor de amendementen 1, 7, 9, 10, 11 en 12 van het Parlement en tegen de overige amendementen te stemmen. Indien deze laatste zouden worden aangenomen, zou het in de besprekingen tussen de Commissie en de Raad bereikte akkoord teniet worden gedaan. Het onderhandelingsproces zou dan van voren af aan gevoerd moeten worden, waardoor sommige activiteiten en projecten zouden stagneren. Ook zouden er ongetwijfeld grote problemen ontstaan voor ons beleid inzake het behoud en het herstel van de tropische bossen.

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de vorige spreker, de rapporteur Fernández Martín, in veel opzichten gelijk heeft met zijn verslag. Het is vooral heel belangrijk dat we zorgen voor voldoende financiële middelen op alle begrotingslijnen. Net als bij het vorige verslag ben ik niet tevreden met het feit dat de looptijd beperkt is, maar er staan zoveel projecten op de tocht dat we goede redenen hebben om te proberen het zo snel mogelijk met de Raad eens te worden.
Net als bij het verslag-Wijkman ben ik het met de rapporteur eens over de split comitology, dus met een beheersprocedure voor de strategische richtsnoeren en een raadplegingsprocedure voor de projecten. Voor mij is het heel belangrijk dat we met de verschillende amendementen - ik denk daarbij aan de amendementen 2 en 4 - de actieve participatie van de bosbevolking en de inheemse bevolking benadrukken. Dat is werkelijk essentieel, vooral als we het hebben over duurzaam beheer van tropische en andere bossen in ontwikkelingslanden.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer Fernández Martín, u heeft heel duidelijk gemaakt waar het in uw verslag om gaat. Mijn dank daarvoor. We weten echter ook heel goed dat niet alle projecten zoveel succes hebben gehad als we hadden gehoopt. Daarom is het extra belangrijk voor ons dat de plaatselijke bevolking en de belangengroepen al vooraf, tijdens de planning, bij de projecten worden betrokken. We moeten ze vragen hoe de projecten die wij gaan subsidiëren eruit moeten zien. Dan kunnen we garanderen dat ze ecologisch, sociaal maar ook cultureel duurzaam zijn.
We weten ook dat de belangen van de mensen ter plaatse niet altijd gerespecteerd worden. Vaak komen ze na de belangen van bijvoorbeeld de multinationale houtkapbedrijven of worden ze zelfs opgeofferd. Ik zou u allerlei verhalen over Brazilië kunnen vertellen, waar dergelijke belangen vaak zo behandeld worden. Een ding is duidelijk: de vraag of we tropische bossen werkelijk duurzaam kunnen beheren, zonder daarbij duurzame schade aan te richten, is nog steeds niet werkelijk beantwoord. Juist in dat verband mogen we de bijdrage van de Commissie en de Raad niet verlagen, dat zou contraproductief zijn.
Als de bossen in de komende jaren net zo sterk worden aangetast als tot nu toe, zal in eerste instantie de plaatselijke bevolking het kind van de rekening worden, en dan de rest van de wereldbevolking. Wij merken nu immers al hoe dramatisch de klimaatveranderingen zijn. Het is voor ons nu ook heel belangrijk dat de projecten zonder enige onderbreking worden voortgezet. Wat we bijvoorbeeld van de Raad vragen is niet zomaar uit de lucht gegrepen. Als we slim onderhandelen zouden we toch het een en ander moeten kunnen bereiken; onze eisen zijn best haalbaar. Verder zijn we het helemaal eens met het verslag van de heer Fernández Martín. Ook hetgeen mevrouw Scheele en anderen hebben gezegd, stemt helemaal overeen met onze ideeën. Onze dank voor dit royale cadeau aan mijn collega's.

Mathieu
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de toestand van het tropisch woud is dubbel zorgwekkend. Verarming is namelijk niet alleen een kwestie van kwantiteit maar ook van kwaliteit. De biodiversiteit van onze planeet staat op het spel. Met de uitvaardiging van een nieuwe verordening van de Raad betreffende de tropisch bossen heeft de Commissie dan ook adequaat gehandeld en ik onderschrijf van harte de amendementen van de rapporteur. Ik wil hem trouwens complimenteren met zijn werk waarmee hij niet alleen bewijs levert van zijn kennis van zaken, maar ook interessante perspectieven biedt. Ik zou graag kort willen uitweiden over enkele punten daaruit.
Voor mij is heel belangrijk dat nog eens wordt nagedacht over de werkingssfeer van de verordening. In de eerste plaats moeten de projecten meer op herstel van tropische wouden worden gericht. De verordening uit 1995 van de Raad richtte zich wellicht te eenzijdig op bescherming van het tropisch woud en had niet voldoende oog voor de exploitatie van het productiepotentieel. Bovendien dient in de toekomstige communautaire projecten rekening te worden gehouden met alle aspecten van duurzame bosbouw. Daarbij dient de autochtone bevolking, die van het ecosysteem van de wouden afhankelijk is, te worden gerespecteerd. Daarom moet men oog hebben voor de grote moeilijkheden die de noodzakelijke deelname van deze kwetsbare bevolking in de weg staan: de bosgebieden worden vaak geteisterd door hevige conflicten; het toerisme wordt nog te vaak als wondermiddel afgeschilderd, maar leidt vaak in feite tot uitwassen; ook wordt de plaatselijke wetgeving voor de bossen in de betreffende gebieden nauwelijks toegepast.
Natuurlijk zijn er bossen waarin geen enkele productieactiviteit plaatsvindt, maar er zijn ook bossen waar de economisch activiteiten worden gehandhaafd. Dat geldt bijvoorbeeld voor de bossen binnen de Europese Unie, en ik vraag u nu, geachte collega's, wat er van de communautaire hulp voor onze getroffen Europese bossen nu eigenlijk terecht is gekomen? De mogelijkheden van dit verslag moeten zeker worden aangegrepen, maar er moet ook een begin worden gemaakt met een echt, op behoud en duurzaam gebruik gericht communautair beleid.

Nielson
Het behoeft nauwelijks enig betoog dat de tropische bossen zeer belangrijk zijn voor heel de wereld. Deze bossen zijn immers van grote invloed op de klimaatpatronen en de enorme biodiversiteit. Natuurlijk zijn zij ook zeer belangrijk voor het levensonderhoud van de miljoenen inwoners van de ontwikkelingslanden, omdat zij bijvoorbeeld brandhout leveren. Mede daarom verwacht de Europese burger terecht van de Gemeenschap dat zij steun geeft aan de activiteiten die gericht zijn op het behoud en het duurzaam beheer van de tropische bossen.
Ik zeg nu tropische bossen, maar in feite wijkt deze verordening van de vorige af, met dien verstande dat nu alle ontwikkelingslanden hierin zijn opgenomen. De verordening dekt nu dus ook landen als Zuid-Afrika, China en regio's als het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten. In de verordening wordt ook specifiek melding gemaakt van de noden van de inheemse bevolking die van het bos afhankelijk is en van de genderproblematiek. Ook daarmee moet rekening worden gehouden. We hebben zojuist gesproken over de milieuverordening. De opmerkingen die ik toen maakte over een aantal horizontale kwesties gaan ook grotendeels op voor de verordening inzake de bossen. Daarom kan ik hier kort zijn.
Ik ga nu over tot de amendementen uit het verslag-Fernández Martín. Het standpunt van de Commissie betreffende de voornaamste horizontale kwesties luidt als volgt. Bij het referentiebedrag aanvaardt de Commissie het compromis van 249 miljoen euro voor de zeven jaar van de verordening, zoals voorgesteld in amendement 9. Wat de comitologie betreft steunt de Commissie in beginsel amendement 11, maar zij geeft de voorkeur aan de formulering van de amendementen 13, 14 en 15. In deze amendementen wordt een gesplitste comitologieregeling voorgesteld, volgens welke voor de jaarlijkse richtsnoeren en prioriteiten een beheersprocedure zou moeten gelden en voor projecten boven de 2 miljoen euro een raadgevende procedure, dat wil zeggen behandeling door de Raad.
Wat de geldigheidsduur van de verordening betreft, willen wij een bemiddelingsprocedure vermijden en daarom geeft de Commissie geen steun aan amendement 12. Daarin wordt voorzien in een onbeperkte geldigheidsduur van de verordeningen. Wij achten de door de Raad voorgestelde periode van zeven jaar een aanvaardbaar compromis.
Tot slot geeft de Commissie geen steun aan amendement 8 betreffende de bankgaranties, om de reeds eerder aangegeven redenen. Wij zijn tegen speciale bepalingen in specifieke begrotingslijnen, omdat dit indruist tegen ons gemeenschappelijke doel: vereenvoudiging en eenmaking van de administratieve procedures. Bovendien zijn wij van mening dat de kwestie al grotendeels is opgelost met het Commissiebesluit van 1999.
Wat de overige amendementen betreft luidt ons standpunt als volgt.
De Commissie is het van harte eens met de amendementen 7 en 10 en steunt deze. Amendement 4 wordt aanvaardbaar geacht. Wij geven echter geen steun aan de amendementen 2, 3 en 6, omdat we vinden dat in de verordening na de eerste lezing voldoende rekening is gehouden met de concepten hiervan. Omdat wij een heldere en beknopte wetgeving voorstaan, geven wij er dan ook de voorkeur aan dat deze amendementen niet worden overgenomen. Amendement 1 krijgt evenmin onze steun, vanwege de naar onze mening te geringe toegevoegde waarde. Aangezien de Raad niets voor dit amendement voelt, wil ook de Commissie liever dat dit achterwege wordt gelaten. Ten slotte geven wij evenmin steun aan amendement 5, omdat de term 'ernstige twijfels' te subjectief wordt geacht en de uitvoering van de verordening sterk bemoeilijkt. Bovendien wordt het doel van dit amendement, het niet laten plaatsvinden van projecten met een ongunstige negatieve sociale, culturele en economische weerslag of met ongunstige gevolgen voor het milieu al gedekt door artikel 4, lid 5, betreffende de milieueffectbeoordeling.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Nielson!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Havenontvangstvoorzieningen voor scheepsafval en ladingresiduen
De Voorzitter
Nu komt het grote moment, mijnheer Bouwman!

Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0043/2000) van de heer Bouwman namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende havenontvangstvoorzieningen voor scheepsafval en ladingresiduen (11195/1/1999 - C5 - 0251/1999 - 1998/0249(COD)).

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij hebben het hier over een richtlijn die kei en keihard is. Wij hebben de afgelopen weken hier gesproken over de ramp met de Erika. Daar worden allerlei nieuwe maatregelen omheen bedacht op korte termijn ten aanzien van dubbele wanden, ten aanzien van controle, ten aanzien van controle op inspectie-organen, enzovoort. Als wij kijken naar de olievervuiling van de zee als gevolg van dit soort rampen, dan hebben wij het over een procent of drie in zijn totaliteit. Het dubbele aantal komt voort uit het normale operationele handelen van schepen. Dat niet alleen. Als wij kijken naar onze stranden, dan zien wij bijvoorbeeld in Nederland, maar dat geldt ook voor andere landen, dat 49% van de rommel die aanspoelt regelrecht van zee komt. Slechts 15% komt van toeristen en een groot gedeelte is zelfs onverklaarbaar, maar dat komt natuurlijk ook ergens vandaan.
Kortom, deze richtlijn is van groot belang omdat de economische schade groot is, omdat de kwaliteit van de leefomgevingen voor vogels, vissen, enzovoort die van groot belang is achteruitgaat. Het gaat kortom om onze leefomgeving. Over de motieven van die richtlijn hoef ik verder niets te zeggen. Over de kwaliteit van de richtlijn zal ik mij alleen maar in positieve zin ten aanzien van de Commissie uitlaten. Toch waren er in de eerste lezing een hele reeks amendementen en die zijn volledig gedragen door het Parlement. Ik meen achttien in getal. Daar is een groot gedeelte van aanvaard, maar een aantal minder belangrijke niet. Die komen op een of andere manier wel terug. Maar ik wil me vooral concentreren op één heel belangrijk punt.
In de hele Unie zijn wij het er over eens dat als de zeeën bevuild worden er iets moet gebeuren. Nogmaals, ik verwijs even naar de Erika maar ook naar andere zaken. Wij zijn het er ook over eens dat het principe gehanteerd moet worden dat de vervuilers betalen.
In het onderhavige verslag zit een amendement waarbij het erom gaat om niet de volledige variëteit van kostensystemen toe te laten in de Europese Unie omdat sommige kostensystemen voor havenontvangstinstallaties niet recht doen aan datgene wat noodzakelijk is voor het zuiver houden van ons milieu. Daar zit geen economische prikkel in. Laat me het voorbeeld heel helder stellen.
In de zuidelijke lidstaten hanteert men in feite een direct costing principe, dat wil zeggen dat de vervuilers die hun vuil naar de haven brengen, betalen maar de vervuilers die het niet naar de haven brengen, vervuilen wel maar betalen niet.
In de noordelijke landen heeft men een systeem waarbij in ieder geval dat financiële element anders ligt. Iedereen betaalt of hij het nu op zee gooit of dat hij het aflevert. Daarnaast zit er een soort economische prikkel in om op de een of andere manier ertoe bij te dragen dat het afval wordt afgegeven. Daar zijn ervaringen mee, daar is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en dat blijkt te werken.
Dat is een van de redenen dat het Parlement op dit punt persisteert en ook de commissie waarvoor ik nu de verdediging voer, persisteert in het hanteren van een percentage indirecte kosten die opgenomen moeten worden in het havengeld.
Dat is eigenlijk waar wij voor gaan. Dat het percentage 90% zou moeten zijn, dat is één punt. Het zou ook 75% kunnen zijn, maar er moet in ieder geval een bodem in liggen. Die bodem moet vrij fors zijn. Anders vallen wij terug naar een variëteit van systemen en moeten wij bij wijze van spreken nog jaren wachten voordat wij de les geleerd hebben die wij nu eigenlijk al kennen. Ik zou iedereen er dus van willen overtuigen dat het om die reden verstandig is om te kiezen voor een systeem waarin op de een of andere manier indirecte kosten in de havengelden worden opgenomen. Als je kijkt naar het voorstel van de Commissie als zodanig, dan kan een land tot 0,01% gaan van indirecte kosten, als men dat wil. Ik ben bang dat men dat in de praktijk zal kiezen. Dat is ook het belangrijkste punt waarover wij de komende tijd van gedachten zullen wisselen.
Er zitten nog een heleboel andere elementen in. Op een heleboel punten zijn wij tot overeenstemming gekomen. Ik denk ook wel dat wij er uitkomen. Maar dit is de kern van de zaak en ik wou ieders volle aandacht daarop vestigen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik willen benadrukken dat we in de twee lezingen een goed debat hebben gevoerd. Ik zou de rapporteur, de heer Bouwman, van harte willen bedanken omdat hij het dossier heeft overgenomen en zo goed heeft ingeleid. Over drie dingen zijn we het met de Raad eens.
Ten eerste moet iedere Europese haven fatsoenlijke ontvangstvoorzieningen voor afval installeren, als die er niet al zijn: dat is verplicht. Ten tweede moeten alle schepen, onder welke vlag ze ook varen, hun afval afgeven. Ten derde moeten de kosten op het schip worden verhaald. Daarover zijn we het eens.
We willen namelijk samen een systeem ontwikkelen dat ons in staat stelt te vermijden dat economische stimulansen ontstaan voor het op zee overboord gooien van afval. Daarmee willen we natuurlijk de flora en de fauna beschermen, maar houden wij ook ons oog gericht op de kustgebieden, waar de toeristen graag naar toe gaan en waar ook veel werkgelegenheid zou kunnen ontstaan. We willen dus een doelmatige oplossing.
We zijn het over bepaalde details niet helemaal met de Raad eens. Zo zegt de Raad bijvoorbeeld dat de bureaucratische regels niet mogen gelden voor museumschepen en dat we een beetje strenger moeten zijn bij grote vissersvaartuigen en pleziervaartuigen. Het werkelijk belangrijke verschil is echter de vraag hoe de kosten voor afvalverwerking op het schip kunnen worden verhaald. De heer Bouwman heeft dat al genoemd. We kennen daar twee ervaringen. De eerste ervaring betreft de Oostzee, en dat is geen nationale ervaring, maar een ervaring van heel het Oostzee-gebied. Daar is gebleken dat er geen stimulans meer is om het afval op zee overboord te gooien als een groot deel van de kosten voor de afvalverwerking door het algemene havengeld wordt gedekt. Als je voor het afval toch al betaald hebt, kan je het net zo goed in de haven afgeven.
Het andere systeem is het klassieke principe dat de vervuiler betaalt. Wie afval afgeeft, moet daar apart voor betalen. Dat tweede systeem blijkt niet te functioneren. Waarom is anders de Middellandse Zee zo vervuild? Waarom is de Noordzee zo vies? Omdat het principe dat de vervuiler betaalt bij gebrek aan goede controlemogelijkheden niet functioneert. Daarom heeft onze commissie zonder geruzie en met een duidelijke meerderheid - geen grote meerderheid, straks zult u de vertegenwoordigers van het minderheidsstandpunt kunnen beluisteren - net als heel het Parlement in de eerste lezing, besloten dat het systeem van no special fee het beste is. De schepen krijgen daardoor namelijk een stimulans om de troep niet op zee overboord te gooien, maar in goede havenontvangstvoorzieningen af te geven.
Daar gaat het in feite om. Wij zijn bereid het met de Raad op een akkoordje te gooien. De Raad heeft tot nu toe echter al onze pogingen van de hand gewezen. Daarom doe ik een beroep op het Parlement. Steunt u alstublieft ons amendement om een groot deel van de kosten - en dat kan tot 90% oplopen - te dekken door middel van het algemene havengeld. Dan kunnen we het in de bemiddelingsprocedure met de Raad eens worden over 75%, of welk percentage dan ook. Daarom doe ik ook een beroep op de Commissie: mevrouw de vice-voorzitter, denkt u goed na voor u partij kiest! Volgens mij is het in het belang van het milieu, van een duurzaam en florerend toerisme in veel landen van de Unie dat een meer doelmatig systeem wordt ontwikkeld. Misschien kunt u daarom ons systeem van no special fee steunen, en misschien kunnen we dan in de bemiddelingsprocedure een goed compromis met de Raad sluiten.

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat juist u dit debat voorzit, want ik weet dat u als Beier een open oor heeft voor de belangen van de havens en de zee. Ik zou ook de rapporteur, Theo Bouwman, willen bedanken voor het werk dat hij heeft verricht en voor de samenwerking met het oog op de stemming van morgen. Morgen gaat het om verschillende punten. Ten eerste weten we dat het vervoer van personen en goederen per schip in vergelijking met andere vervoersmiddelen de milieuvriendelijkste vorm is. Aan de andere kant weten we ook dat een groot deel van de zeevervuiling door schepen wordt veroorzaakt, door het lozen van afval, ladingresiduen en olieslib. De brandstof voor schepen is nu eenmaal zware stookolie, en we weten dat tussen de 1% en 3% van deze stookolie overblijft als olieslib, en het is gebruikelijk om dat in zee te lozen.
We zijn het er waarschijnlijk wel over eens dat schepen hun afval en residuen in de havens moeten afgeven. De conclusie daaruit is absoluut logisch: voor een schone zee is het opperste gebod dat illegaal lozen op zee niet meer de moeite waard mag zijn. Daar gaat het om, en dat ziet de meerderheid hier ook zo.
Mevrouw de commissaris, in januari hebben we een heel uitvoerig debat gevoerd over de gevolgen van de "Erika". Toen hebben we alles nog eens op een rijtje gezet wat belangrijk is voor de veiligheid van de scheepvaart en voor een schone zee. Ook bij deze richtlijn voor havenontvangstvoorzieningen voor ladingresiduen gaat het om dezelfde vraag: hoe kunnen we ervoor zorgen dat het zeewater weer schoon wordt? Even iets ter informatie: we weten dat alleen al in de Noordzee per jaar 70.000 m3 illegaal geloosd wordt, en omgekeerde weten we ook dat hoogstens 5 à 10% van de schepen nu de correcte weg volgt, en het afval in de haven afgeeft.
Dat is een schandaal, en dat is ook volgens de Raad onaanvaardbaar. Ook de Raad vindt tenslotte dat alle havens de nodige havenontvangstvoorzieningen moeten aanbieden. Het conflict gaat eigenlijk over de vraag: hoe worden de kosten verrekend? Het Parlement heeft in de eerste lezing met een grote meerderheid gezegd dat de schepen een aanzienlijke bijdrage moeten leveren, en wel tenminste 90%. Dat ziet de Raad anders. De Raad spreekt over "een bijdrage" . Een halve euro is ook een bijdrage, en dat zou in dit geval op geen stukken na genoeg zijn. Dan verandert er namelijk niets. Dan bestaat er geen economische druk voor de reders om hun gedrag aan te passen.
We moeten een vast bedrag voor de afvalverwerking voorzien voor alle schepen, of ze nu van de faciliteiten in de havens gebruik maken of niet. Dat betekent dat de financiële stimulans om afval op zee overboord te gooien moet verdwijnen. Dat was al het geval, zoals hier al is toegelicht, met de HELMKOM-overeenkomst voor de Oostzee, met het systeem van no special fee. Wat daar mogelijk is moet ook voor de andere Europese wateren mogelijk zijn. Het gaat tenslotte niet alleen maar om het milieu, het gaat ook om schoon water, het gaat zelfs om toerisme en ook om regels die de concurrentie niet vervalsen, dat is het belangrijkste punt. We moeten ervoor zorgen dat voor alle schepen in de havens dezelfde regels gelden. Alleen als het Parlement, de Raad en de Commissie daar samen voor zorgen kunnen we eerlijke concurrentie tussen de havens en de schepen garanderen.
Ik denk dat ook de geloofwaardigheid van de Unie en vooral van het Parlement op het spel staat. De burgers zijn het zat dat Europa en de ministers bij iedere ramp krokodillentranen plengen, zoals we dat bij de "Erika" hebben gezien. Dan ligt er olie op het strand, en dan komen de politici, de ministers met hun emmertje en hun schepje, en helpen bij het opruimen. Als twee weken later dan een echte richtlijn ter discussie staat, dan zijn ze hun fraaie woorden van gisteren weer vergeten. We kunnen ongelukken niet voor de volle 100% uitsluiten, maar we kunnen wel zorgen voor optimale preventie. Daarvoor is deze heldere richtlijn een belangrijke stap.
Ik hoop dat de liberale leden voor morgen nog eens nadenken of ze niet in de tweede lezing net als in de eerste lezing de meerderheid in het parlement kunnen versterken. Er komt in ieder geval een bemiddelingsprocedure, en dan zullen we zien hoe ver de Raad kan gaan. Omwille van milieubescherming en eerlijke concurrentieregels, maar ook gezien de resultaten van twee maanden geleden, van januari, moeten we volgens mij de in de commissie behandelde amendementen zo aannemen.

Sterckx
Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de rapporteur, gelukgewenst met uw verslag. U heeft het daarnet al gezegd: wij hebben die richtlijn hard nodig. Het is een goede richtlijn. De havens moeten een ontvangstinstallatie hebben. Er komt controle, eindelijk. De lidstaten moeten ook sancties opleggen als iemand de regels niet naleeft. Dat is zeer belangrijk. Dat is goed voor het milieu. Er wordt nu al geïnvesteerd, vooruitlopend op de richtlijn, bijvoorbeeld in Antwerpen, vlakbij waar ik woon, wordt nu een grote installatie gebouwd die men niet had. Dus deze richtlijn werkt in zekere zin al.
Er is één punt, de heer Jarzembowski heeft het ook gezegd, waar wij van mening verschillen. Hoe rekenen wij de kosten aan? Het principe, daar zijn wij het over eens: de vervuiler betaalt. Maar moet hij betalen met een automatisch volledig bedrag of een zeer groot bedrag in de havengelden of nemen wij een flexibele regeling zoals de Raad nu voorstelt? Waar ligt de beste economische prikkel zoals u het gezegd heeft. Ik heb daar met een aantal mensen over gesproken. De standpunten lopen uiteen. De gewoonten lopen blijkbaar ook nogal uiteen. Zelfs per haven in dezelfde regio's hoor je verschillende dingen en verschillende percentages. Er zijn ook havens die op het laatste moment nog van percentage veranderen als ik het zo mag zeggen. Ik denk dat wij als Parlement ons daarom misschien best niet vastpinnen op een vast percentage. Een flexibel systeem onder die voorwaarden, zoals u gezegd heeft, moet een substantieel deel zijn van de kosten. 0,01 is duidelijk geen substantieel deel.
Het moet ook een aanmoediging zijn, want je houdt een flexibel deel open, voor mensen die milieuvriendelijk werken, op voorwaarde dat de Commissie de hele zaak goed in het oog houdt en controleert of het systeem werkt. Als de doelstellingen van de richtlijn niet gehaald zouden worden dat u dan bij de Commissie ingrijpt, optreedt en wijzigingen voorstelt en ervoor zorgt dat het systeem wel werkt.
Collega's, wij moeten in elk geval deze richtlijn redden, houden, wij moeten zorgen dat wij ze hebben. Ik hoop dat wij door een te principiële houding op één punt de richtlijn niet in gevaar brengen.

Meijer
Voorzitter, nog niet zo lang geleden dachten velen dat afval verdwijnt als je het in zee stort of de ruimte inschiet. Tegenwoordig weten wij dat wij dit afval later altijd weer tegenkomen en dan vaak in nog schadelijker vorm. Grootschalige vervuiling van de zee en vernietiging van het dierenleven door lekgeslagen tankschepen trekt altijd veel aandacht.
Veel minder belangstelling is er voor het feit dat de zeeën dagelijks vervuild worden door gewone koopvaardijschepen en plezierjachten. Het is hoog tijd voor een zo sluitend mogelijk en goed controleerbare regeling die bewerkstelligt dat scheepsafval op een milieuvriendelijke wijze in de havens wordt ingezameld en verwerkt. Wij kunnen daarbij profiteren van de inmiddels opgedane praktijkervaringen in havens onder andere in mijn woonplaats Rotterdam.
Natuurlijk is de vraag aan de orde of regels onrechtvaardig kunnen uitpakken voor kleinere schepen. Voor historische museumschepen en voor schepen die naar verhouding over een kortere afstand veel havens aandoen en daarom vaker moeten betalen. Ik heb de indruk dat de rapporteur de best mogelijke oplossing heeft gezocht en goed heeft geluisterd naar commentaren. Andere oplossingen zouden waarschijnlijk minder gunstig uitpakken voor de bescherming van het milieu en op grond daarvan kan mijn fractie met dit verslag instemmen.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik wil de heer Bouwman van harte bedanken. Hij heeft in de commissie zijn uiterste best gedaan om de verschillende meningen nader tot elkaar te brengen. Zij zijn weliswaar niet volledig onder een noemer gebracht, maar wat wil je, dat komt wel vaker voor in de politiek.
Hoe het ook moge zijn, wat er ook uit de bus moge komen en welk akkoord uiteindelijk ook gevonden zal worden tussen het Parlement en de Raad, één ding is zeker: er zal een stap vooruit worden gezet ten opzichte van vroeger. In de nieuwe regeling is immers sprake van de bouw van haveninstallaties voor afvalbeheer. Mijns inziens zal deze richtlijn dan ook een belangrijke bijdrage zijn aan de vermindering van de zeevervuiling.
Uit het debat is echter al gebleken dat er een omstreden kwestie is. Er zijn twee verschillende systemen: een systeem in de Noordzee, het No Special Fee System, en een ander systeem in de andere havens, waar de schepen voor de havendiensten moeten betalen, al naar gelang het gebruik dat zij daarvan maken.
Ik heb het volste begrip voor de collega's die zich bezorgd maken over het op zee storten van afval door gewetenloze scheepskapiteins, die op die manier de kosten willen ontduiken. De medaille heeft echter ook een keerzijde en dat is de concurrentiekracht. De havens in de mediterrane landen - in bijvoorbeeld mijn land, Griekenland - zullen enorme problemen krijgen met hun mededingingsvermogen jegens de buurhavens in niet-communautaire landen. Niets zal immers de scheepskapiteins die door de Middellandse Zee varen, beletten havens in Turkije of Noord-Afrikaanse landen aan te doen om aan het hoge, niet op het gebruik van haveninstallaties gebaseerde havengeld in communautaire havens te ontkomen.
Wij zetten nu dus een stap vooruit. Laten wij ervoor zorgen dat wij deze stap vast kunnen houden. Dit betekent dat het kostenpercentage zal worden vastgesteld van de hand van een aantal objectieve maatstaven. Afgezien van het feit dat zich hier ook een subsidiariteitsprobleem stelt, zal een geforceerde harmonisatie van de verschillende systemen mijns inziens niet de gewenste resultaten opleveren. Ook het nieuwe systeem zal niet waterdicht zijn en worden omzeild, met alle nadelige gevolgen van dien voor het milieu.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, elke dag worden er door schepen vijf miljoen stuks vast afval overboord gezet. Deze rommel die op zee ronddrijft en uiteindelijk terechtkomt op de stranden, brengt het milieu en de zeeflora en -fauna ernstige schade toe. Het gevolg is dat er ieder jaar een miljoen vogels en honderdduizend zeezoogdieren en zeeschildpadden sterven. Het MARPOL-Verdrag heeft tot doel vervuiling door schepen te voorkomen, maar om naleving van het verdrag te garanderen is wetgeving nodig. Daarom is deze richtlijn zo belangrijk en daarom ben ik zo blij met de wetenschap dat de Raad flink gevorderd is met een gemeenschappelijk standpunt op grond waarvan schepen gedwongen worden om hun afval in havenontvangstvoorzieningen te lozen.
Ik ben ook vol lof over het werk van de rapporteur, wiens inspanningen een afspiegeling vormen van de sterke wens binnen onze commissie om dit specifieke probleem bij de hoorns te vatten, en van het sterke verlangen onder de afgevaardigden van alle partijen om deze voor het milieu zo rampzalige praktijk een halt toe te roepen. Ik ben met name erg blij met zijn onvoorwaardelijke steun aan het voorstel dat gericht is op een betere preventie van vervuiling en op het voorkomen van oneerlijke concurrentie. Daarin komt een bepaling voor op grond waarvan milieueisen van toepassing zijn op alle schepen, ongeacht de vlag waaronder zij varen en in alle havens van de Gemeenschap adequate afvalontvangstvoorzieningen beschikbaar moeten zijn.
Er is echter een gebied waarop de Britse Labour-leden met de rapporteur van mening verschillen, en dat is de manier waarop het beginsel ''de vervuiler betaalt'' moet worden toegepast. Dit is een beginsel waarmee wij het van harte eens zijn, maar volgens ons kan het doeltreffender worden nageleefd als de lidstaten de bevoegdheid blijven houden voor een eigen, aan hun eigen omstandigheden aangepast heffingssysteem. Een voorbeeld van een goed functionerend systeem is het in het Verenigd Koninkrijk gebruikte stelsel. Telkens als een schip gebruik maakt van de afvalvoorzieningen, betaalt het aan de instantie die het afval inzamelt. De haven komt er niet bij aan te pas. Het systeem is gebaseerd op een consensus die tot stand is gekomen met medewerking van alle partijen, met inbegrip van de havens en van milieugroeperingen als de RSPB en het World Wildlife Fund.
Wij delen echter de bezorgdheid van de rapporteur en wij zijn, net als hij, van mening dat de vervuiling van de zee nooit in de hand gewerkt mag worden door verschillen in heffingssystemen. Daarom steunen wij het voorstel van de Raad voor een aanscherping van de herzieningsclausule, zodat regelmatig controle wordt verricht op de impact van de richtlijn.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, het is onwaarschijnlijk dat iemand die de milieugevolgen van de ramp met de Erika heeft gezien, tegen een verslag zal stemmen dat als doel heeft het probleem van de olieresiduen van schepen aan te pakken. Het gaat hier om een buitengewoon belangrijk verslag.
Ik wil hier nog eens benadrukken dat er niet in de eerste plaats gebrek is aan wetgeving. Alle EU-landen hebben het zogenaamde MARPOL-Verdrag ondertekend, en de Oostzee-landen hebben bovendien het Verdrag van Helsinki ondertekend. Beide verdragen hebben tot doel lozingen in zee te voorkomen. Het gaat er op dit moment vooral om dat de ontvangstvoorzieningen toegankelijker worden en het gebruik ervan wordt gestimuleerd.
Elk jaar lozen zeer veel schepen olie in de Oostzee, in sterk uiteenlopende hoeveelheden. Alleen al in het Zweedse deel van de Oostzee gaat het om honderden gevallen per jaar. De Oostzee is uit milieuoogpunt ook aanzienlijk gevoeliger dan vele andere zeeën. Vanuit dit perspectief zien wij het onderhavige voorstel als het begin van een oplossing, waarbij uiteindelijk alle landen rond de Oostzee betrokken zullen zijn, inclusief de kandidaat-landen Polen, Estland, Letland en Litouwen. Al deze landen hebben volgens mij alleen maar te winnen bij grensoverschrijdende samenwerking. Wij kunnen de Europese milieuproblemen nooit als afzonderlijke landen oplossen.
Tenslotte wil ik nog het volgende zeggen tegen degenen die om economische redenen nog steeds twijfelen: bedenk eens hoeveel kosten er zijn verbonden aan het alternatief, het opruimen van de olie in onze zeeën! Er komt een tijd dat de milieuregels ons daartoe zullen dwingen. Dan zullen wij dankbaar zijn als wij al het mogelijke gedaan hebben om olielozingen te voorkomen.

Ripoll y Martínez de Bedoya
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats denk ik niet dat ook maar iemand de noodzaak van een richtlijn over dit onderwerp in twijfel trekt. Het is niet alleen voor Europa een groot probleem, maar voor alle zeeën ter wereld. Snelle en doeltreffende maatregelen zijn dan ook noodzakelijk.
Ik wil duidelijk stellen dat sommige principes universeel zijn en dat wij deze dan ook volledig onderschrijven.
Ten eerste dienen alle havens over de nodige faciliteiten voor scheepsafval te beschikken. Ten tweede spreekt het voor zich dat de vervuiler betaalt.
Er kunnen zich uiteraard verschillen voordoen wat betreft de uitzonderingen, al naar gelang het type of de grootte van het schip. Het mag echter niet zo zijn dat milieumaatregelen ter bescherming van de kustlijn of de zee uiteindelijk tot concurrentievervalsing tussen de verschillende havens leiden.
Op dit punt moeten dan ook afdoende maatregelen worden getroffen. Als wij niet tot een goede oplossing in staat zijn, zal deze richtlijn tot mislukken gedoemd zijn. Het enige resultaat ervan is dan dat sommige havens voordeel behalen ten koste van andere. Door mooie milieupraat wordt zo de concurrentiestrijd tussen havens verdoezeld.
Het zou bijvoorbeeld logisch zijn het beginsel van één tarief voor alle Europese havens in te voeren, een tarief dat overal precies hetzelfde is en dat geen enkele vorm van concurrentievervalsing tot gevolg heeft. Ook andere maatregelen zijn denkbaar. Elk besluit dat lidstaten bijvoorbeeld de mogelijkheid geeft subsidies aan de verschillende havens te verstrekken, zal uiteindelijk tot concurrentievervalsing leiden en dus ondoelmatig blijken.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik deel uw voorliefde voor de zee en voor de duik- en zeilsport. Ik denk dat de aanwezigen hier zich ernstig bezighouden met de vraag hoe wij de huidige en toekomstige generaties schoon zeewater kunnen waarborgen.
Ik denk dat de onderhavige ontwerpwetgevingsresolutie een flinke stap vooruit is. Ik feliciteer de rapporteur, de heer Bouwman, en heel de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme voor het nauwkeurige werk dat zij in het kader van dit initiatief hebben verricht.
U weet dat de Commissie zich grote zorgen maakt over de vervuiling van de zee. Ik hoop u binnenkort een eerste pakket maatregelen te kunnen doen toekomen voor een betere veiligheidsinspectie op olietankers. Misschien dat wij na de laatste ramp met de olietanker "Erika" beter in staat zijn om met zijn allen uitvoering aan die maatregelen te geven. Bepaalde belangen zullen er zeker door worden geschaad, maar na een dergelijke ramp kunnen wij dit wellicht beter accepteren.
Hoewel ongelukken de oorzaak van grote problemen en grote rampen kunnen zijn, komen de meeste lozingen niet uit ongelukken voort, maar uit het normaal operationeel handelen van sommige schepen. Dit is natuurlijk volstrekt onaanvaardbaar.
In de met de onderhavige richtlijn beoogde regelgeving is sprake van een aantal problemen met de afgifte van afval in de havens. Alle Europese havens zijn verplicht om adequate ontvangstvoorzieningen voor scheepsafval te bieden, en een goed gepland afvalbeheer te garanderen. Een en ander wordt door de autoriteiten van de lidstaten gecontroleerd.
Aan de andere kant zijn de schepen verplicht al hun afval in de haven af te geven, tenzij zij over voldoende opslagcapaciteit beschikken en hun afval ook in een volgende haven kunnen afleveren.
Tevens zijn de schepen verplicht vooraf te melden dat zij scheepsafval willen afleveren. Zij moeten ook bijdragen in de kosten van de ontvangstvoorzieningen in de havens. Dit is het heikele punt. Zoals verschillende sprekers al hebben opgemerkt, is dit het punt waarover het Parlement en de Commissie ernstig van mening verschillen.
Geachte afgevaardigden, ik verzoek u om op dit punt het eerste voorstel goed te keuren, mede gezien het feit dat wij in de Commissie amendement 16 - de andere amendementen komen hierna aan bod - van de heer Sterckx zullen steunen. Het is waar dat niet precies wordt aangegeven welk percentage de binnenkomende schepen in rekening moet worden gebracht. Ook staan wij de lidstaten enige flexibiliteit toe. Theoretisch is de genoemde 0,01% echter een bijdrage, zij het niet noodzakelijkerwijs een substantiële. Misschien zouden wij het woord "substantieel" in de tekst moeten opnemen in plaats van een concreet percentage.
Ik ben voor een dergelijke oplossing zoals vermeld in amendement 16 van de heer Sterckx. Dan kunnen wij zo nodig altijd nog een vast percentage invoeren, als wij zien dat de lidstaten de kosten niet doorberekenen en als de geboden flexibiliteit uitdraait op uitholling van de richtlijn. In eerste instantie kies ik voor deze stap voorwaarts, dat wil zeggen ik ben voor een flexibel systeem dat zo nodig kan worden gewijzigd.
Los van het voorgaande moet ik opmerken dat wij de gedane voorstellen heel positief vinden en dat wij deze in de richtlijn kunnen opnemen. Hooguit zou de redactie hier en daar wat gewijzigd moeten worden, teneinde de samenhang met de geldende internationale en communautaire verdragen, alsook met de rest van de richtlijn te waarborgen. Het gaat hier om de amendementen 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 en 15, oftewel om vrijwel alle amendementen. Het amendement dat wij echt niet kunnen overnemen is amendement 6. De redenen hiervoor heb ik u al toegelicht.
Ik zou hier nog verder op kunnen ingaan, maar het belangrijkste is eigenlijk gezegd. Wij streven allemaal hetzelfde doel na. Wij verschillen alleen in de manier waarop wij dat doel het beste kunnen bereiken. Ik verzoek u nogmaals de pragmatischer aanpak te steunen, aangevuld met amendement 16 van de heer Sterckx, dat ons voldoende waarborgen verschaft.
In dit verband stel ik voor om "een percentage" eventueel te vervangen door het woord "substantieel", zodat wij het niet meer over 1%, 5% of 10% hebben, maar over een substantieel bedrag.
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter, en nogmaals mijn dank aan het adres van de rapporteur en de rest van de parlementaire commissie.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de vice-voorzitter!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Technische controle langs de weg van bedrijfsvoertuigen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0040/2000) van de heer Piecyk namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de technische controle langs de weg van bedrijfsvoertuigen die in de Gemeenschap deelnemen aan het verkeer (11287/1/1999 - C5-0343/1999 - 1998/0097(COD)).

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, eens komt het moment dat men......helaas, ze luistert niet naar mij. Dat hoort toch eigenlijk niet! Een goede commissaris moet luisteren! Kunt u dit van mijn spreektijd aftrekken?
Mevrouw de commissaris, eigenlijk heb ik slechts een kleine tip voor u, voor dit verslag, maar ook voor het vorige. Eens komt het moment dat je een keuze moet maken, want de bemiddelingsprocedure volgens het Verdrag van Amsterdam is een hoogstaand goed. Natuurlijk is het Parlement altijd blij als de Commissie zich als onze partner in de strijd ziet, en niet persé bevelen opvolgt, bevelen die de Raad trouwens nog helemaal niet heeft gegeven. Ik geloof ook dat het in dit geval niet nodig is.
Mijn tweede opmerking gaat eigenlijk over dit verslag. De Voorzitter heeft een bijzonder ingewikkelde titel voorgelezen. Mijnheer de Voorzitter, als u het goed vindt, noem ik dit gewoon "controle op vrachtwagens" . Dat begrijpen de burgers van Regensburg tot Lübeck, en misschien is dat ook een aanmoediging voor de Commissie om de titels wat korter te houden.
Wat wij ook voor de verkeersveiligheid doen, het is nooit genoeg. Daarover zijn we het met elkaar eens. Deze rechtlijn over de controle op vrachtwagens is niet meer en niet minder dan een bijdrage daartoe. Het aantal doden en gewonden in het verkeer vertoont een licht neergaande trend. Desondanks zien we bij ongevallen met vrachtwagens dat de trend juist naar boven gaat, zowel wat het aantal gewonden, als ook het aantal doden betreft. De oorzaken zijn nu eenmaal vaak technische gebreken. Daar mogen we ons niet bij neerleggen. Een vrachtwagen haalt tenslotte ongeveer 150.000 kilometer per jaar. Vergeleken met een personenwagen voor particulier gebruik is dat onvoorstelbaar veel. Daarom moeten we zorgen voor een maximale technische veiligheid van het verkeer op de weg, voor milieubescherming en zeker ook voor eerlijke concurrentie. Een technisch slecht onderhouden vrachtwagenpark mag natuurlijk nooit een concurrentievoordeel opleveren, en omgekeerd mogen we nooit een transportondernemer bestraffen omdat hij zijn vrachtwagens technisch optimaal onderhoudt.
De mens is blijkbaar ook in Europa niet zo edel dat hij geen controle nodig heeft. In deze richtlijn proberen we dit probleem aan te pakken met een uit etappes bestaande controleprocedure, die er zelfs toe kan leiden dat het voertuig van de weg wordt gehaald. Het Parlement, de Raad en de Commissie zijn het vrijwel met elkaar eens geworden, op één punt na: de sancties. De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt geen regeling genoemd. Dat is natuurlijk onzin, want als ik controles verricht moet ik in geval van twijfel ook sancties als stok achter de deur hebben. De Raad heeft gezegd dat de formulering misschien niet klopt, dat het om sancties tegen de lidstaten zou gaan. Het gaat natuurlijk om sancties tegen de vervoersbedrijven, tegen de eigenaars van de vrachtwagens, tegen de chauffeurs. Daarom heb ik, na overleg in onze commissie, amendement 2 ingediend, waarin wordt voorgesteld het woord "harmonisatie" te schrappen. We weten namelijk dat de Raad ons een beetje tegemoet komt als wij de Raad een beetje tegemoet kunnen komen. Deze richtlijn is tenslotte een stap in de juiste richting. Desondanks - en laat dit de Raad duidelijk zijn - zou het natuurlijk goed zijn indien de lidstaten het in de Raad vroeg of laat met elkaar eens zouden kunnen worden over een gezamenlijke aanpak van dergelijke controles en mogelijke sancties. Het zou toch onzinnig zijn als op bepaalde overtredingen in Finland bijna een gevangenisstraf staat, terwijl je er in een zuidelijk land met een lage boete vanaf komt. Dat zou zinloos zijn. Dat is ook geen Europese aanpak. Daarom zou ik over de procedure nog het volgende willen zeggen: amendement 3 vervangt amendement 2, dat door de commissie was goedgekeurd. Daar moeten we morgen dus eerst over stemmen. Ik hoop dat dit wordt doorgegeven aan de Voorzitter die morgen de stemming moet leiden. Dan krijgen we geen problemen met de procedure.
We moeten dus eerst over amendement 3 stemmen. Dat zou dan in de plaats van amendement 2 komen. Dat is in de commissie zo afgesproken, en zo kunnen we snel een regeling vinden, zonder dat er een tijdrovende bemiddelingprocedure moet worden gevolgd voor deze oplossing, die toch zo zinvol is.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, alles is al gezegd. Ik wil alleen nog proberen een brug te bouwen voor de vice-voorzitter, opdat ze amendement 3, dat amendement 2 vervangt, alsnog kan overnemen. Ik hoor in deze zaal bepaalde leden wel eens zeggen: het is toch goed dat de frequentie van de controles langs de weg en de sancties overal dezelfde zijn. Als dan echter de woorden "harmonisatie van de sancties" vallen, krimpen deze dames en heren plotseling ineen, links en rechts, vooraan en achteraan in de zaal. Daarom vind ik amendement 3 van de rapporteur, de heer Piecyk, uitstekend. Hij heeft het woord harmonisatie bewust vermeden. Hij heeft echter wel gezegd waar het op staat. Hij heeft gezegd dat het onaanvaardbaar is dat het gebruik van een bedrijfsvoertuig, van bijvoorbeeld een bus met passagiers waarbij de veiligheidsvoorschriften niet worden gerespecteerd - wat een gevaar voor de gezondheid en voor het leven oplevert - in het ene land als een onschuldig vergrijp wordt beschouwd, en in het andere land zwaar wordt bestraft. Een dergelijke straf is natuurlijk wel nodig, gezien de gevaren voor de passagiers of ook de andere personen in het verkeer.
Daarom luidt de vraag hier niet: zijn we voor een subsidiaire of voor een gecentraliseerde aanpak? De vraag luidt: is het niet onaanvaardbaar dat we weliswaar allen hetzelfde doel van verkeersveiligheidverbetering voor ogen hebben, maar bepaalde regeringen zeggen dat voor hen bepaalde overtredingen net zo ernstig zijn als het betreden van het gras en andere regeringen daarentegen die correct inschatten? Het eerste principe moet zijn, mevrouw de vice-voorzitter, dat we allemaal dezelfde prioriteit geven aan de verbetering van de verkeersveiligheid. Het tweede argument is dat we de concurrentie in de Gemeenschap niet mogen vervalsen. Er zijn wel degelijk voorbeelden van landen die de vrachtwagens van andere lidstaten heel scherp controleren, strenge boetes opleggen, en ze zelfs van de weg halen, maar er zijn ook landen die geen onderscheid maken. Dat is het eigenlijke verschil tussen de houding van het Parlement en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Wij vinden wel degelijk dat de lidstaten moeten proberen hun boetes, die een nationale bevoegdheid blijven, aan die van andere lidstaten aan te passen. De vraag is daarbij: hoe groot is het gevaar voor het verkeer, hoe kan ik zorgen voor gelijke concurrentievoorwaarden binnen de Gemeenschap en op de interne markt?
Daarom zou u, mevrouw de vice-voorzitter, mijn avond - die toch al niet stuk kan na de verkiezingsoverwinning van een bepaalde partij in een groot land - nog mooier kunnen maken als u amendement 3 van de rapporteur over kon nemen!

Watts
Allereerst wil ik de rapporteur dank zeggen voor de manier waarop hij dit zeer belangrijke dossier heeft samengesteld. Ook dank ik de commissaris en de Commissie voor het indienen van dit voorstel. Wij weten allen heel goed dat het Portugees voorzitterschap terecht het probleem van de verkeersveiligheid in de EU, de assepoester, als een hoge prioriteit beschouwt.
Ik weet dat u bekend bent met de cijfers, maar ik wil hier nogmaals benadrukken dat er elk jaar 43.000 burgers in het verkeer sterven. Dat staat gelijk aan een middelgrote stad die elk jaar van de aardbodem wordt weggevaagd. We zijn het dan ook van harte eens met dit initiatief, dat wij zien als een manier om in ieder geval de zware vrachtwagens zo veilig mogelijk te maken en ervoor te zorgen dat ze aan de communautaire wetgeving voldoen.
Het vrachtverkeer op de EU-wegen neemt toe, zowel in aantal als in omvang, en volgens ons zijn er drie redenen waarom dit voorstel zo belangrijk is. Allereerst is er het veiligheidsaspect dat al eerder aan de orde is geweest. Ten tweede is er de eerlijke concurrentie waarover mijn collega de heer Jarzembowski al heeft gesproken. Iedereen moet gelijke kansen hebben in de Gemeenschap. Ten derde zijn er de positieve effecten op het milieu dankzij de mogelijkheid van het gebruik van stillere, minder vervuilende voertuigen.
Er moeten overal in de EU willekeurige controles worden gehouden, zoveel is duidelijk. In mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, wordt een dergelijk systeem reeds met zeer goede resultaten toegepast. Het voorstel betekent onvermijdelijk slecht nieuws voor de gebruikers die het niet zo nauw nemen met de regels, maar hoewel het slecht nieuws is voor dit soort beunhazen, is het goed nieuws voor alle andere weggebruikers, met name de grote meerderheid van chauffeurs, eigenaars en gebruikers van vrachtwagens die wel zorgvuldig omgaan met de kwaliteit en veiligheid van hun voertuigen en de geldende milieunormen. Ik ben het van harte eens met dit initiatief en ik hoop dan ook dat het zo snel mogelijk in werking kan treden.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de herziening van de richtlijn betreffende de jaarlijkse keuring van bedrijfsvoertuigen is een urgente en belangrijke zaak. Ook de rapporteur is hierbij uiteindelijk tot een zeer goed standpunt gekomen. Jaarlijks worden er met bedrijfsvoertuigen zeer veel kilometers afgelegd en hun staat kan niet alleen met jaarlijkse keuringen doeltreffend worden gecontroleerd. Onaangekondigde controles langs de weg zijn ook noodzakelijk, omdat men uit derde landen vaak met in slechte staat verkerende zware voertuigen de Europese Unie binnenrijdt, wat een ernstig veiligheidsrisico met zich meebrengt. De herziening van de richtlijn vergroot de verkeersveiligheid aanzienlijk als de voorschriften correct worden nageleefd en als overtredingen sancties tot gevolg hebben die doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend zijn. De doeltreffendheid van de richtlijn wordt beter als de lidstaten over de harmonisatie van de sancties kunnen onderhandelen. Dit mag een snelle uitvoering van de richtlijn echter niet in de weg staan.
Een recent voorbeeld uit Finland geldt als argument voor een snelle herziening van de richtlijn. De politie en de keuringsdienst controleerden bij steekproeven in Oost-Finland zeer recentelijk 62 zware voertuigen. Hiervan kregen 33 een bekeuring en 16 een waarschuwing. Drie voertuigen mochten helemaal niet meer verder rijden. Slechts 13 voertuigen bevonden zich in een volledig acceptabele staat. Van de voertuigen die zich in een slechte staat bevonden, kwam een aanzienlijk deel uit derde landen. Het ergste geval was een Poolse vrachtwagen waarvan de remmen van de trekker geheel ontbraken, de bevestiging van de vracht gebrekkig was en de remmen van de trailer ernstig lekten. Iedereen kan zich indenken welk veiligheidsrisico zo'n vrachtwagen is op besneeuwde en ijzige wegen. Onze fractie steunt amendement 3 en hoopt op een snelle uitvoering van de richtlijn.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, er zijn vele mooie woorden over deze richtlijn gezegd en dank aan de heer Piecyk, maar omdat er wat ontwikkelingen tussentijds zijn, wil ik er nog wat aan toevoegen.
Ik heb recentelijk, nadat de richtlijn was besproken in de Commissie, vragen gesteld aan mevrouw de commissaris inzake het feit dat chauffeurs van buiten de EU rijden in de EU en gebruik maken van de manier waarop mensen gecontroleerd worden, chauffeurs dan met name, tijdens de inspecties van technische aard van auto's. Wat er in principe gebeurt is het volgende: chauffeurs die geen tewerkstellingsvergunning hebben in een lidstaat van de Europese Unie, die geen arbeidsverhouding hebben in het land buiten de EU maken gebruik maken van de situatie dat zij rijden in een wagen die geregistreerd is in een bepaald land en vervolgens alle controles keurig doorkomen, maar dan wel buiten het land waar zij geregistreerd zijn en hun werkzaamheden verrichten. In die landen wordt nu net niet gecontroleerd op de tewerkstellingsvergunning en op eventuele arbeidsverhoudingen.
Ik zou dus met andere woorden ervoor willen pleiten dit niet direct in de richtlijn op te nemen maar om in ieder geval gebruik te maken van de marges van de richtlijn om bij de oplossing van dat probleem deze kant ook eens uit te zoeken.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, dames en heren, de verkeersveiligheid is voor ons allen een hartenwens. Het aantal voertuigen op de weg wordt in Europa als maar groter. Daarom pleit ik voor een optimale technische verkeersveiligheid van de voertuigen, waarbij we natuurlijk ook rekening moeten houden met het milieu. Ik wil er echter met alle nadruk op wijzen dat deze richtlijn niet slechts met de mond beleden mag worden. De lidstaten moeten deze richtlijn ook omzetten, met de nodige sancties voor de overtreders. Ook de beste richtlijn zal in de praktijk geen zoden aan de dijk zetten als er geen sancties worden opgelegd aan degenen die zich niet aan de regels houden.
Daarom steun ik de amendementen waarmee wordt voorzien in bestraffing van de schuldigen. Wie een voertuig gebruikt dat in principe risico's met zich meebrengt en een potentieel gevaar betekent voor de mens, moet zorgvuldig en volgens de regels worden vervolgd.
We moeten in ieder geval verhinderen dat lichtzinnig met deze regels wordt omgegaan, vooral ook omdat dit een richtlijn is voor zware bedrijfsvoertuigen die niet alleen goederen, maar ook personen vervoeren. We zijn allemaal telkens weer zwaar geschokt als er ernstige ongevallen gebeuren ten gevolge van technische gebreken. Daarom ben ik blij dat het verslag op zich onomstreden is, en het Parlement eens te meer de stuwende kracht achter de discussie over de verkeersveiligheid in Europa blijkt te zijn. Ik ben iedereen dankbaar die zich in de parlementaire commissie, in de Commissie of in de Raad enthousiast met dit onderwerp bezig houdt.

Vatanen
Mijnheer de Voorzitter, commissaris de Palacio, het is de bedoeling dat het al uit 1998 daterende voorstel van de Commissie de richtlijn betreffende de jaarlijkse keuringen van bedrijfsvoertuigen gaat vervangen. In het voorstel wordt gepleit voor het invoeren van onaangekondigde controles, want auto's moeten immers ook tussen de jaarlijkse keuringen in goede staat verkeren. Deze onaangekondigde controles kunnen aan de kant van de weg, in havens of op terreinen waar vrachtwagens geparkeerd staan plaatsvinden. Er is dus sprake van het vergroten van de verkeersveiligheid in de Europese Unie, wat zeer belangrijk is. De schade die wordt veroorzaakt door vrachtwagens die bij een verkeersongeluk betrokken zijn, is meestal aanzienlijk en de staat waarin auto's verkeren verschilt enorm in de verschillende gebieden in Europa, zodat een Europese wetgeving en de onvoorwaardelijke eerbiediging ervan in het belang is van iedereen die zich op de weg begeeft. Een grote reden tot zorg in de Europese Unie zijn de vrachtwagens uit Oost-Europa die in een slechte staat verkeren en die met harde hand moeten worden aangepakt. Aangezien ik zelf uit Oost-Karelië kom, weet ik dat het al goed is als in een van de beide lampen licht brandt en als de helft van de wielen van remmen is voorzien.
Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad vergroot de verkeersveiligheid aanzienlijk en de richtlijn moet dan ook zo snel mogelijk van kracht worden. Bij het uitvoeren van de sancties moet men echter in acht nemen dat de sanctie in geen geval gericht mag zijn tegen een lidstaat, maar alleen tegen een chauffeur of ondernemer. Voorlichting is een goede zaak, maar helaas zijn alleen harde sancties doeltreffend tegen huichelaars in het verkeer. Verkeersveiligheid is een ernstige zaak. Ik herinner mij een tragisch ongeval in Helsinki van enkele weken geleden waarbij een wiel dat van een vrachtwagen was losgeschoten een klein kind doodde. Als het om mensenlevens gaat, kan onze verantwoordelijkheid nooit groot genoeg zijn.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wederom bedank ik rapporteur Piecyk en de desbetreffende parlementaire commissie voor het door hen verrichte werk. De rapporteur heeft natuurlijk volkomen gelijk als hij opmerkt dat de titel erg lang is. Veel makkelijker is het om het over de inspectie van vrachtwagens te hebben, want daar gaat het tenslotte om. Misschien moet iedereen er aan denken om - voor ons eigen gemak en voor een beter begrip bij de burgers - in voorkomende gevallen behalve de technische titel ook de kortere titel tussen haakjes te noemen. Ik zal deze kwestie aan de diensten voorleggen en bekijken wat wij hier voor de toekomst aan kunnen doen.
In het voorstel gaat het duidelijk om het keuren van bedrijfsvoertuigen langs de weg. Dat kunnen zowel personen- als goederenwagens zijn. Het voorstel is erop gericht de verkeersveiligheid en de milieubescherming in het vervoer over de weg in de Gemeenschap te verhogen. Het is duidelijk de bedoeling dat wij over een instrument beschikken waarmee de staat van onderhoud kan worden gecontroleerd van bedrijfsvoertuigen die in de Gemeenschap deelnemen aan het verkeer. Dit moet ondernemers ervan weerhouden om voertuigen in een gebrekkige staat van onderhoud de weg op te sturen en zo concurrentievoordeel te behalen.
Het voorstel verplicht de lidstaten de jaarlijkse keuring voor het besturen van voertuigen uit te breiden met onaangekondigde controles, naar gelang het aantal bedrijfsvoertuigen dat jaarlijks van hun wegennet gebruik maakt. Deze controles kunnen plaatsvinden langs de weg, in havens of op andere plaatsen waar voertuigen parkeren. Wat de voertuigen voor het openbaar vervoer betreft, zullen de controles veelal in de garages van de busondernemingen plaatsvinden.
Door verschillende lidstaten wordt dit type controles, de zogenoemde "controles langs de weg", reeds uitgevoerd op de wijze als in de richtlijn is voorzien, dat wil zeggen enigszins onaangekondigd. Misschien is dat inderdaad de beste manier om de staat van onderhoud te controleren van de voertuigen die van ons wegennet gebruik maken.
De Commissie is zich bewust van de vrees die bij het Parlement leeft, dat dit voorstel discriminatie van particuliere vervoerders, van vrachtwagens uit bepaalde landen of zelfs van bepaalde merken wagens in de hand kan werken. Ook is het de Commissie bekend dat de belangrijkste aanbeveling van uw rapporteur is de sancties te harmoniseren die de lidstaten aan de ondernemers opleggen. Wij weten dat dit een fundamentele voorwaarde moet zijn voor de toepassing van de richtlijn.
Wij delen uw bekommernis, maar vinden amendement 2 te drastisch. Wij stemmen wel in met amendement 3, dat de door ons allen gewenste geest verwoordt en tegelijkertijd voldoende flexibiliteit biedt.
Ook nemen wij amendement 1 over. Ik verwijs naar een opmerking van de heer Bouwman. Wij zijn inderdaad enorm verontrust over het feit dat er voertuigen over de Europese wegen rijden met chauffeurs van buiten de Europese Unie, heel in het bijzonder uit kandidaat-landen, die geen arbeidsvergunning hebben in een lidstaat van de Europese Unie overeenkomstig de communautaire wetgeving. Die chauffeurs voldoen enkel aan de regels van die landen buiten de Europese Unie - vaak kandidaat-landen - of voldoen zelfs daar niet aan omdat er in die landen niet wordt gecontroleerd. Ik heb alle ministers van Vervoer van de vijftien lidstaten een brief geschreven om een debat over deze kwestie uit te lokken. Ook heb ik hen verzocht mij mede te delen hoe de situatie in hun land met betrekking tot dit soort gevallen is. Tenslotte heb ik hen gevraagd wat voor voorstellen zij hebben ter oplossing van dit probleem, dat ons zeer verontrust en kwalijke gevolgen kan hebben voor de verkeersveiligheid en voor eerlijke concurrentie. Beide zaken zijn voor de Commissie erg belangrijk.
Ik hoop dat deze onderwerpen eind deze maand in de Vervoersraad aan de orde zullen komen, evenals alle zaken die de verkeersveiligheid in het algemeen betreffen, zoals de heer Watts heeft opgemerkt. Het Portugees voorzitterschap heeft dit immers tot een van zijn prioriteiten uitgeroepen.
Ondanks het feit dat er de laatste jaren grote vooruitgang is geboekt, ben ik van mening dat wij er nog lang niet zijn. 42.000 à 43.000 Europese burgers komen bij verkeersongelukken om het leven en dat aantal is te hoog. Er moet nog veel gebeuren. Wat betreft het verschijnsel van chauffeurs uit landen buiten de Europese Unie, hoop ik eind deze maand met een antwoord te kunnen komen. In ieder geval wordt deze kwestie ook in de Raad behandeld. Hier in het Parlement kan ik daar misschien op terugkomen bij gelegenheid van een vraag of een initiatief voor een debat in de plenaire vergadering of in de parlementaire commissie. Zo niet, hoop ik u binnenkort in ieder geval een concreet voorstel te kunnen voorleggen, waarmee wij dit soort misstanden op een doeltreffende en reële manier kunnen bestrijden.
Ik spreek nogmaals mijn dank uit voor het uitstekende werk van de rapporteur en van heel de parlementaire commissie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Sluiting van de zitting
De Voorzitter
De zitting 1999-2000 is gesloten.
(De vergadering wordt om 22.41 uur gesloten)

