Kwikhoudende meettoestellen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van María Sornosa Martínez, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 76/769/EEG wat betreft de beperking van het op de markt brengen van bepaalde kwikhoudende meettoestellen - C6-0064/2006 -.
Günter Verheugen
vice-voorzitter van de Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst zou ik de rapporteur, mevrouw Sornosa Martínez, willen bedanken voor haar werk aan dit belangrijke voorstel voor een richtlijn. Dit voorstel maakt deel uit van de activiteiten van de Gemeenschap in verband met kwik. Het Parlement heeft onze kwikstrategie onlangs nog besproken.
We willen samen verhinderen dat er nog meer kwik in het milieu terecht komt. Voor alle zekerheid wil ik er nog eens op wijzen dat we het niet over zomaar een giftige stof hebben, maar over een bijzonder gevaarlijk element. Kwik en kwikverbindingen zijn uiterst giftig voor de menselijke gezondheid en voor het milieu. Met de richtlijn die we vandaag behandelen, proberen we te verhinderen dat er nieuwe kwikhoudende meetinstrumenten op de markt worden gebracht. Zo kunnen we ervoor zorgen dat er ieder jaar dertig ton kwik minder in het milieu terecht komt, en dertig ton kwik kan heel wat schade voor de gezondheid veroorzaken!
Het voorstel voor een richtlijn bevat een volledig verbod voor het op de markt brengen van kwikhoudende koortsthermometers. Er bestaan namelijk al lang alternatieve producten, die net zo goed zijn. Ook de verkoop aan het grote publiek van alle andere kwikhoudende meetinstrumenten zal worden verboden. De voorstellen voor onze kwikstrategie zijn gebaseerd op een risicoanalyse en op uitvoerige effectrapportage. Er heeft ook overleg plaatsgevonden met het bedrijfsleven en andere betrokkenen.
De richtlijn leidt niet alleen tot een betere bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu, maar we kunnen op die manier ook iets doen aan de bevordering van de interne markt, omdat we ervoor zorgen dat overal in de Gemeenschap geharmoniseerde regels gelden voor het op de markt brengen van kwikhoudende meetapparatuur.
U heeft heel wat amendementen ingediend voor uitzonderingen. Ik ben het wel met u eens dat het mogelijk moet blijven om antieke meetinstrumenten te verkopen die minstens vijftig jaar oud zijn. Dat zijn meestal waardevolle verzamelobjecten, die daarom heel zorgvuldig worden behandeld. Er worden er ook niet veel van verkocht, en het risico dat ze bij het afval terechtkomen is heel beperkt.
Ik sta ook achter een tijdelijke uitzonderingsregeling voor nieuwe kwikhoudende barometers, die door een klein aantal gespecialiseerde bedrijven worden gemaakt. Een overgangsregeling van twee jaar zou deze bedrijven in staat moeten stellen om hun productie aan te passen aan de nieuwe regeling, zonder dat er een buitensporig risico voor het milieu en de gezondheid ontstaat. Daarvoor moeten twee jaar toch genoeg zijn. Ik moet echter wel zeggen dat deze producenten eigenlijk geen enkele reden hebben om kwik te gebruiken voor deze apparatuur. Ze kunnen ook zonder kwik het zelfde resultaat bereiken, of misschien zelfs een beter resultaat. Er is geen enkele reden om voor de productie van deze nieuwe apparaten kwik te gebruiken. We hoeven niet te wachten tot er een nieuwe technologie ontwikkeld wordt. Er bestaan al lang alternatieven. We mogen van deze fabrikanten heus wel verwachten dat ze zich aan de wens van de Europese wetgever conformeren. Daar ben ik heel streng in. Een periode van twee jaar moet zeker genoeg zijn om de nieuwe regels toe te passen.
Bij de meetapparatuur voor de medische sector ligt de situatie echter enigszins anders. Het Parlement heeft voorgesteld om een uitzondering te maken voor instrumenten om de bloeddruk te meten, en deze uitzondering later nog eens te bekijken. Ik vind dat inderdaad een goed idee. Vooral als de precisie van de meting om medische redenen heel belangrijk is, zijn kwikhoudende bloeddrukmeters nog steeds onontbeerlijk. We hebben ons heel intensief met deze kwestie bezig gehouden. Artsen zijn van mening dat dergelijke bloeddrukmeters vooral in bepaalde levensgevaarlijke situaties onontbeerlijk zijn. We moeten overwegen om voor de medische sector een uitzondering te maken tot er ook voor deze apparaten veilige en even precieze alternatieven ontwikkeld zijn. Dit proces is dus nog niet afgesloten; we moeten deze kwestie verder behandelen.
Tot slot zou ik er op willen wijzen dat er tijdens de onderhandelingen heel intensief is samengewerkt tussen het Parlement, de Raad en de Commissie. Daarom kan de Commissie instemmen met alle compromisamendementen die de rapporteur heeft ingediend, te weten de amendementen 12 tot en met 18. Ik hoop van harte dat we deze richtlijn in eerste lezing kunnen aannemen.
María Sornosa Martínez 
rapporteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, in dit Parlement zijn wij het er allemaal mee eens dat de vraag naar kwik voor gebruik in producten moet worden teruggedrongen en vervanging daarvan moet worden bespoedigd. Het is een goede zaak om op communautaire niveau beperkingen op te leggen aan het op de markt brengen van kwikhoudende meet- en regelinstrumenten voor particulieren, met enkele uitzonderingen op het gebied van de gezondheidszorg.
We moeten voorkomen dat er grote hoeveelheden kwik in de afvalstroom terechtkomen. Op die manier dragen we bij aan een hoger niveau van bescherming van het milieu en de menselijke gezondheid, evenals aan de instandhouding van de interne markt, zoals vereist in artikel 95 van het Verdrag.
Kwik en kwikverbindingen zijn zeer giftig voor de mens, voor ecosystemen en de natuur. In eerste instantie werd kwikverontreiniging gezien als een diffuus lokaal probleem, maar nu is men tot het besef gekomen dat dit ook een chronisch en ernstig probleem op mondiaal niveau is. Wat betreft de mogelijkheid om een volledig verbod in te stellen op het gebruik van kwik in meetapparaten - waarover dit voorstel gaat - dient te worden opgemerkt dat de deskundigen die door de Commissie werden geraadpleegd tot de conclusie zijn gekomen dat ziekenhuizen zeer precieze instrumenten nodig hebben voor de behandeling van levensbedreigende aandoeningen zoals hoge bloeddruk, aritmie en pre-eclampsie. Kwiksfygmomanometers bieden de nodige precisie en betrouwbaarheid om de veiligheid van de patiënt te verzekeren, reden waarom we in dit voorstel pleiten voor het uitzonderen van deze instrumenten van het verbod, totdat volledig gegarandeerd is dat mogelijke alternatieve instrumenten even goed werken.
Daarnaast wil ik de Commissie met nadruk wijzen op de noodzaak op korte termijn maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat alle kwikhoudende artikelen die op dit moment in omloop zijn, gescheiden worden ingezameld en op een veilige manier worden behandeld. Als dat namelijk niet gebeurt, zal deze richtlijn in de praktijk zijn doelmatigheid verliezen.
Wanneer kwik op stortplaatsen terechtkomt, of niet op een correcte manier wordt verwijderd, zullen de kwikresten in het rioolwater terechtkomen en vervolgens in het milieu. Zo wordt de aanwezigheid van kwik waargenomen in voedsel, waarbij vooral het risico bestaat dat het in de voedselketen van waterdieren wordt opgenomen, hetgeen weer gevaarlijk kan zijn voor met name de consumenten van vis en schelpdieren. U heeft het zelf al gezegd, mijnheer de commissaris: het kan om dertig ton gaan die op de stortplaatsen niet correct worden behandeld.
Ook vraag ik de Commissie maatregelen te nemen om de bevolking bewust te maken van dit probleem door middel van voorlichtingscampagnes over de gezondheidsrisico's die blootstelling aan kwik met zich meebrengt en over de milieuproblemen die deze stof kan veroorzaken. Ik vrees namelijk dat de burgers nog niet voldoende op de hoogte zijn van de giftigheid van kwik.
Wat betreft de ingediende amendementen, hoopte ik, evenals de meeste fracties, dat er overeenstemming zou kunnen worden bereikt over barometers. Die overeenstemming was er ook in de Raad en de Commissie. De overeenstemming die we nu hebben bereikt betreft de vrijstelling van de verplichtingen op grond van deze richtlijn voor kwikhoudende wetenschappelijke instrumenten. Deze vrijstelling geldt ook voor barometers die ouder zijn dan vijftig jaar en bedoeld zijn voor verkoop op de international antiekmarkt.
Wat betreft de productie van kwik voor nieuwe traditionele barometers, hebben we bij wijze van compromis voorgesteld een overgangsperiode in te voeren voor de fabrikanten, zodat ze zich kunnen aanpassen aan de nieuwe regels. Helaas hebben niet alle fracties dit compromis onderschreven, hoewel ik denk dat we in dit Parlement een voldoende grote meerderheid hebben om het voorstel aan te nemen.
Tot slot hoop ik dat het Parlement het akkoord met de Raad in eerste lezing bekrachtigt, zodat het zo snel mogelijk kan worden toegepast en op deze manier de industriële vraag naar kwik kan worden teruggedrongen, de vervanging door andere, niet voor de menselijke gezondheid schadelijke materialen kan worden bespoedigd en het milieu beter kan worden beschermd.
Kort samengevat, mijnheer de commissaris, ben ik het volledig met uw woorden eens. Ik dank de Commissie voor haar werk en voor de mogelijkheid om tot een akkoord te komen in eerste lezing. Eveneens dank aan de Raad en aan de fracties die het eens zijn met dit voorstel.
Martin Callanan
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om allereerst mevrouw Sornosa Martínez alle lof toe te zwaaien voor het werk dat zij voor dit verslag heeft verricht, ook al ben ik het niet met al haar conclusies eens. Er was echter wel sprake van een goede samenwerking.
In maart van dit jaar heeft het Parlement gedebatteerd over de kwikstrategie van de Commissie. Daarbij verzocht het Parlement de Commissie om het op de markt brengen en het gebruik van kwik in alle meet- en controletoestellen te beperken en slechts een paar uitzonderingen toe te staan. Het Parlement vroeg de Commissie toen eveneens om het gebruik van kwik toe te staan aan een klein aantal professionele bedrijven in de EU die traditionele barometers maken. Helaas moet ik constateren dat de Commissie de toen geuite wensen van het Parlement volledig heeft genegeerd en gewoon verder is gegaan met de uitwerking van de ontwerprichtlijn zoals die vandaag hier ter tafel ligt.
Met deze richtlijn wordt de productie van alle nieuwe barometers verboden. Zoals de afgevaardigden bekend zal zijn, heeft de Commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid een amendement goedgekeurd dat ik had ingediend om een uitzondering te verkrijgen voor dit oude traditionele ambacht in Europa. Samen met de heer Blokland heb ik dit amendement nu opnieuw ingediend en ter overweging aan de plenaire vergadering voorgelegd. Ik wil de commissaris er graag op wijzen dat het niet gaat om de introductie van nieuw kwik in het milieu. Een overgrote meerderheid van de producenten gebruikt voor het maken van die barometers namelijk gerecycleerd kwik dat uit het milieu is gewonnen. Er zijn nog maar een paar kleine en middelgrote ondernemingen in Europa die dit traditionele ambacht uitoefenen, voornamelijk in België, Nederland, Frankrijk, Portugal en het Verenigd Koninkrijk.
Als deze richtlijn volgens de wensen van de Raad wordt uitgevoerd, moeten deze bedrijven vrijwel zeker hun deuren sluiten. Dat betekent dat er voor de consumenten veel minder mogelijkheden overblijven voor reparatie of onderhoud van hun barometers. Laten wij niet uit het oog verliezen dat er honderdduizenden traditionele barometers aan de muren hangen bij mensen in heel Europa. Daar zal de richtlijn natuurlijk geen verandering in brengen, maar zij zal er wel toe kunnen leiden dat de mensen op steeds minder plaatsen terecht kunnen voor onderhoud of reparatie van hun barometers.
Door een verbod op nieuwe barometers wordt de milieuverontreiniging geen halt toe geroepen. In feite zou die verontreiniging zelfs nog groter kunnen worden, aangezien het grote publiek straks nergens meer naartoe kan met hun barometers. Er zit ook een aantal kolossale mazen in deze wetgeving. Het is namelijk alleen maar verboden om nieuwe barometers met kwik op de markt te brengen. Niemand kan producenten verbieden om nieuwe barometers zonder kwik te verkopen samen met een instructieboekje over de manier waarop consumenten die barometers zelf met kwik kunnen vullen. Dat is ongetwijfeld veel risicovoller dan wanneer die producenten toestemming krijgen om de productie voort te zetten in een zorgvuldig gecontroleerde en gereglementeerde omgeving.
Linda McAvan
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, naar mijn idee is deze wetgeving absoluut noodzakelijk. De commissaris zei dat er alternatieven bestaan voor kwikbarometers en daarom sluit ik mij aan bij alles wat mijn collega, mevrouw Sornosa Martínez, heeft gezegd.
Kwik is extreem giftig. Het is bioaccumulatief en persistent in het milieu en er zijn geen veilige blootstellingsniveaus voor kwik. Ik zou de PPE-DE-Fractie willen verzoeken om de kwestie nog een keer in overweging te nemen. Tegen de heer Callanan en de conservatieven zou ik willen zeggen dat hun leider op hun partijconferentie heeft gezegd dat gevaarlijke chemicaliën door veiligere stoffen vervangen dienen te worden. De website van de conservatieve partij maakt er melding van dat u dat ook inderdaad gaat doen. U moet nu de dingen veranderen met uw stem. Mooie woorden alleen zijn niet genoeg. Ik hoop dat de PPE-DE-Fractie dit zeer verstandige voorstel om een extreem gevaarlijke chemische stof geleidelijk uit het milieu te weren, zal steunen.
Wij hebben bedrijven een verlengingsperiode van twee jaar gegeven om hun productie geleidelijk af te bouwen. Dat is niet wat de Raad wilde, maar wij hebben hier te maken met vijfentwintig regeringen, met deskundigen uit vijfentwintig landen en hebben de steun van de Commissie en de meerderheid van de fracties. Ik hoop dan ook dat dit Parlement het verslag zal steunen omdat dit in overeenstemming is met het beginsel van vervanging van gevaarlijke chemicaliën.
Marios Matsakis
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Sornosa Martínez bedanken voor haar uitstekende verslag en voor de goede samenwerking met alle schaduwrapporteurs. Ik wil ook graag wijzen op de zeer nuttige hulp van niet alleen de Commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid, maar ook de Commissie en de Raad bij het opstellen van een klein aantal noodzakelijke, finale compromisamendementen.
Zoals u inmiddels allemaal zult weten, is kwik een uiterst giftige stof, die wij uit ons aller leven en uit dat van de komende generaties willen en moeten verwijderen, en wel zo snel en effectief mogelijk. Dankzij dit wetgevingsvoorstel wordt de kwikstrategie die wij in maart van dit jaar bekrachtigd hebben, in gang gezet. Hierdoor wordt het gebruik van kwik in diverse niet-elektrische en niet-elektronische meet- en regelapparatuur verboden, of in ieder geval aanzienlijk teruggedrongen. Instrumenten die kwik bevatten, zoals thermometers voor huishoudelijk gebruik, zullen vervangen worden door nauwkeurigere en veelzijdigere, snellere en veiligere meetinstrumenten zonder kwik.
Zoals bij de meeste wetgevingsvoorstellen is er tijdens de debatten een aantal meningsverschillen gerezen. Gelukkig is er tussen de meeste fracties een verstandig compromis gesloten, maar er leven ongetwijfeld nog steeds bezwaren onder een aantal afgevaardigden in dit Parlement. De kern van het probleem was dat voornamelijk enkele Engelse, Nederlandse en Belgische collega's bleven aandringen op een uitzondering voor het gebruik van kwik in moderne, antiek lijkende barometers die nog door een beperkt aantal kleine en middelgrote ondernemingen in Engeland, Nederland en België worden gemaakt. Die collega's bleven daarop aandringen ondanks de overgangsperiode van twee jaar na de inwerkingtreding van de met uitzonderingen voorziene richtlijn, ondanks het feit dat de Commissie na afloop van die overgangsperiode van twee jaar de beschikbaarheid zal evalueren van betrouwbare, veiligere alternatieven die technisch en economisch haalbaar zijn voor het gebruik in dergelijke meetinstrumenten, ondanks het feit dat barometers die echt antiek, dat wil zeggen meer dan vijftig jaar oud zijn, buiten het toepassingsgebied van de richtlijn vallen, en ondanks het feit dat, als het compromis met betrekking tot de barometers niet op voldoende steun kan rekenen, dat ook betekent dat er geen overeenstemming over het wetgevingsvoorstel als geheel bereikt kan worden, zodat dit weer terug naar de tekentafel moet.
Staat u niet toe dat u ongewild wordt gebruikt door degenen die deze richtlijn als geheel willen torpederen en door degenen die de barometerkwestie willen gebruiken om hun eurosceptische meningen uit te dragen. Geeft u daarom uw steun aan de compromisamendementen zodat wij, in het belang van de volksgezondheid, verlost worden van dit giftige kwik.
Carl Schlyter
Mijnheer de Voorzitter, in Zweden zijn kwikthermometers al meer dan twintig jaar geleden verboden. Eindelijk is het zover dat de EU dit voorbeeld volgt. Kwik in meetinstrumenten is de technologie van gisteren. Het is een levensgevaarlijke chemische stof, en het gebruik ervan moet zo snel mogelijk worden beëindigd. Elke bewering dat kwik ongevaarlijk is, is absurd. Nog erger is lekkend kwik, kwik dat in verbrandingsinstallaties terechtkomt of op een andere manier in het milieu wordt verspreid en omgezet in gemakkelijk te absorberen, nog schadelijkere vormen voor mens en dier. We kunnen niet om nostalgische redenen doorgaan met de productie van barometers die gevaarlijk zijn voor het milieu. Wie dat wil, kan een ongevaarlijke elektronische kopie kopen die er exact zo uitziet als een oude barometer - of een tweedehands exemplaar kopen. De richtlijn gaat immers over het op de markt brengen van nieuwe barometers.
In het compromis hebben de barometers nu twee jaar respijt gekregen, wat technisch gezien volstrekt onnodig is, zoals de commissaris zei, maar politiek gezien helaas nodig om een compromis te bereiken, omdat men veel te welwillend is tegenover de lobbyisten van de industrie. Wie voor iets anders stemt dan het compromis, saboteert de hele wetgeving en roept heel de geleidelijke afschaffing van thermometers een halt toe. Dan moeten we helemaal van voren af aan beginnen in het kader van REACH. De Commissie moet binnen twee jaar met voorstellen komen voor de geleidelijke afschaffing, voor zover mogelijk, van andere meetapparatuur en vooral bloeddrukmeters. Ik wil de Commissie eraan herinneren dat in het compromis staat: zodra er betrouwbare alternatieven beschikbaar zijn. Voor bloeddrukmeters zijn die er in elk geval. Gaat u direct naar Brussel terug en stelt u zo snel mogelijk een verslag op over beperking van de markt voor bloeddrukmeters
Adamos Adamou
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil, na mevrouw Somosa Martínez bedankt te hebben voor haar werk, iedereen vragen om steun te geven aan de compromisamendementen die tot doel hebben het kwik uit door Europese consumenten gebruikte meetinstrumenten te verwijderen. De compromisamendementen vormen de minimaal noodzakelijke, maar tevens meest realistische aanpak van consumentenbescherming en weerspiegelen het akkoord tussen het Europees Parlement en de Raad.
Ik verzoek u echter het voorstel om barometers van de richtlijn uit te zonderen, te verwerpen. Een dergelijke uitzondering zet de laatste kans op de helling om vóór de aanneming van de wetgeving met betrekking tot het REACH-programma het gebruik van kwik in meetinstrumenten waarvoor alternatieve oplossingen bestaan, te beperken. Deze maatregel is van uitermate groot belang als men de wetgeving betreffende kwikhoudende meetinstrument zo spoedig mogelijk van kracht wil laten worden. Tevens moet ik erop wijzen dat met de aanneming van de amendementen betreffende barometers - met uitzondering van de barometers die zijn opgenomen in het pakket amendementen - de barometerindustrie niets wezenlijks bereikt. Misschien wint ze op die manier een jaar of twee. Het is bijna zeker dat de Commissie ofwel via REACH ofwel via de comitologie zal terugkeren tot haar oorspronkelijk voorstel waarin geen enkele uitzondering is opgenomen voor barometers.
Tot slot wil ik, geachte collega's, erop wijzen dat het pakket met compromisamendementen het spoor volgt van onze vorige resolutie over kwik, waarvoor de heer Matsakis rapporteur was.
Weer moet ons doel de bescherming van het milieu en de volksgezondheid van de Europese consumenten zijn.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, hoewel kwik en kwikhoudende chemische verbindingen, in het bijzonder methylkwik, uiterst giftig zijn, is een verbod op de verkoop van kwikthermometers, met inbegrip van speciale thermometers en andere meettoestellen, met een overgangsperiode van nauwelijks 18 maanden, sterk overdreven en onredelijk. Deze maatregel treft in eerste instantie Polen en de andere landen waar kwikthermometers op grote schaal worden gebruikt, zowel in ziekenhuizen als voor eerste diagnosestelling thuis. Een dergelijke korte overgangsperiode kan negatieve gevolgen met zich meebrengen omdat de diagnosestelling onzeker wordt, met alle ernstige gezondheidsrisico's van dien, en zal bijkomende financiële problemen veroorzaken voor ziekenhuizen en gezinnen, met name voor minder welgestelde gezinnen.
In Polen hebben we een spreekwoord dat als volgt luidt: "wanneer de mens zich haast, lacht de duivel in zijn vuistje". De duivel wil zich blijkbaar met de verkoop van elektronische meettoestellen verrijken en neemt daartoe nobele woorden over de bescherming van de gezondheid in de mond. Wij zijn voorstander van een langere overgangsperiode.
Irena Belohorská
- (SK) Ook ik neem met voldoening kennis van dit verslag over kwikhoudende meettoestellen en over de manier waarop men het vrijkomen van kwik in het milieu wil beperken.
Wij zijn het er allemaal over eens dat kwikhoudende meettoestellen moeten worden vervangen wanneer veiliger alternatieven voorhanden zijn. In één thermometer zit voldoende kwik om alle vis in een meer van twintig hectare te besmetten. We moeten ons echter ook realiseren dat er in de gezondheidszorg kwikhoudende apparaten worden gebruikt waarvoor tot op heden geen gelijkwaardige alternatieven beschikbaar zijn, zoals drukmeters, barometers and manometers.
Voor kwikhoudende sfygmomanometers, die bij de behandeling van hoge bloeddruk of aritmie worden gebruikt, zijn er geen gelijkwaardige alternatieven waarmee de metingen met dezelfde nauwkeurigheid kunnen worden verricht en alternatieve methoden zijn peperduur. Ik sta dan ook achter het standpunt van de rapporteur dat dergelijke meetinstrumenten die in de gezondheidszorg worden gebruikt, niet onder het toepassingsgebied van de richtlijn moeten vallen. Zouden ze daar wel onder vallen, dan zou de hoeveelheid kwik in het milieu weliswaar verminderd worden, maar de veiligheid van patiënten in gevaar worden gebracht.
De prioriteit in dit wetgevingsvoorstel moet liggen op de vermindering van de hoeveelheid kwik in huishoudelijk afval. Het zal niet meevallen om, met name in de nieuwe lidstaten, alle huishoudens ertoe over te halen hun koortsthermometers te vervangen, maar het zou ons moeten kunnen lukken om tenminste het gebruik ervan te beperken.
Avril Doyle
- (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is de hoogste tijd dat wij onderkennen dat kwik ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken en in de praktijk ook veroorzaakt. Een kwikvergiftiging door het eten van kwikhoudend voedsel - meestal vis - is de belangrijkste bron van kwikvergiftiging onder het grote publiek.
Kwik en kwikverbindingen zijn niet alleen giftig voor de mens, maar hebben ook een zeer negatief effect op ecosystemen en op dieren en planten in de natuur. Een beperking op het gebruik van kwik is dan ook zeer toe te juichen.
Ik onderken echter ook dat het noodzakelijk is dat wij reëel blijven bij het beperken van bepaalde meet- en regelapparatuur die kwik bevat. Ik ben dan ook blij dat een aantal medische apparaten voorlopig van het toepassingsgebied van de richtlijn uitgezonderd is. Medische deskundigen hebben aangegeven dat bepaalde niet-kwikhoudende apparaten wellicht niet helemaal nauwkeurig zijn, bijvoorbeeld in het geval van bepaalde hartaandoeningen of pre-eclampsie. Het verdient dan ook de voorkeur om in een beperkt aantal gevallen kwikhoudende instrumenten te blijven gebruiken, totdat de geschikte alternatieven volledig onderzocht en goedgekeurd zijn door de medische sector. Daarbij moet wel als voorwaarde gesteld worden dat er slechts een beperkte uitzonderingstermijn gehanteerd wordt voor het valideren van geschikte alternatieven. Gezien de giftigheid van kwik is dat een redelijke eis die aan de medische sector wordt gesteld, en ik roep die sector dan ook op om hier adequaat op te reageren.
Ik steun het amendement dat oorspronkelijk door mijn collega's is ingediend met het oog op een uitzondering voor antieke barometers, voor wetenschappelijke instrumenten die worden verhandeld of verkocht op internationale antiekmarkten en voor de productie van traditionele barometers met gebruik van kleine hoeveelheden kwik in een zorgvuldig gecontroleerde en gereglementeerde omgeving. Het is van belang om hierbij op te merken dat traditionele barometermakers geen nieuwe hoeveelheden kwik op de markt brengen, maar gerecycleerd kwik gebruiken. Op die manier leveren zij een bijdrage aan de controle op en het beperken van deze stof. Dan heb ik het nog niet over het feit dat de eigenaren van antieke barometers over het algemeen enorm veel waarde aan deze instrumenten hechten, zodat het vrij onwaarschijnlijk is dat deze ooit in onze afvalstromen terechtkomen. Wij mogen niet vergeten dat het doel van deze richtlijn is om het op de markt brengen van bepaalde kwikhoudende meettoestellen te verbieden. Als wij voor deze antieke barometers geen uitzondering maken, is het op basis van deze richtlijn mogelijk om barometers te verkopen met een afzonderlijk flesje kwik zodat de consument het kwik later zelf kan toevoegen. Naar mijn idee brengt een uitzondering voor antieke barometers veel minder risico's met zich mee.
Dorette Corbey
Voorzitter, allereerst wil ik ook mijn steun aan mevrouw Sornosa uitspreken. Zij heeft een enorm goed verslag geschreven. Het is al door alle sprekers gezegd, kwik is heel erg giftig en daarom moeten we het gebruik van kwik in alle onnodige toepassingen verbieden. Er zijn immers alternatieven beschikbaar en daarom is het ook goed dat bijvoorbeeld de kwikthermometer tot het verleden behoort. Er is veel discussie over barometers en we hebben daarover zojuist al het een en ander gehoord.
In Nederland is het gebruik van kwik vanaf 2003 verboden, maar voor barometers gold een uitzondering tot 2005 en later tot 1 januari 2006 in afwachting van nieuwe Europese regels. Het Europees Parlement bepleit nu nog eens twee jaar extra uitstel voor ambachtelijke barometers en daarmee stelt het Europees Parlement zich zeer toegeeflijk op. Natuurlijk kan ik mij voorstellen dat het voor producenten van barometers een harde boodschap is. Maar als we kwik willen uitbannen, dan moeten we in ieder geval kwikhoudende producten voor consumenten verbieden. Producten kunnen kapot gaan of gaan lekken en kwik komt dan alsnog in het milieu. Ik hoop dat we deze wetgeving kunnen afronden zodat het kwikverbod zo snel mogelijk kan ingaan.
James Hugh Allister
- (EN) Mijnheer de Voorzitter, in heel Europa maakt het vervaardigen van barometers al vele eeuwen deel uit van ons erfgoed. Vaak gaat het daarbij ook om het recycleren van kwik uit oude instrumenten. Het risico voor het milieu en de gezondheid is, volgens mij, zodanig klein dat het in geen enkele verhouding staat tot het catastrofale verbod dat deze richtlijn wil opleggen aan de toekomstige productie van barometers. Het zou het einde betekenen van een historisch ambacht, zonder dat daar echte voordelen tegenover staan. Ik ben dan ook een groot voorstander van amendement 19 om barometerfabrikanten van het toepassingsgebied van deze richtlijn uit te sluiten.
Indien de barometers toch onder de richtlijn zouden vallen, is dat weer het zoveelste voorbeeld van de wijze waarop een fanatieke en irrationele dogmatische opstelling voorstellen van de Commissie, die op alle andere punten zinvol zijn, tot een lachertje maken. Ik vertrouw erop dat wij op basis van ons gezond verstand 'nee' zullen zeggen tegen het verbod op het vervaardigen van barometers.
De Voorzitter
De Commissie heeft mij ervan in kennis gesteld dat zij hierover niet opnieuw het woord wenst te voeren. Derhalve is het debat gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.
