3. Chiny: prawa mniejszości i stosowanie kary śmierci
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest projekt rezolucji w sprawie Chin: prawa mniejszości i stosowanie kary śmierci.
Véronique De Keyser
Panie przewodniczący! Moja grupa wycofała swoje poparcie dla rezolucji w sprawie Chin. Dlaczego? Nie dlatego, byśmy uważali prawa człowieka za mniej ważne i podrzędne względem interesów handlowych - przecież zgłosiliśmy uchwałę Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim bez żadnych ustępstw, dając dowód naszemu zaangażowaniu - ale dlatego, że zmiana postępowania ze strony Chin wymaga dialogu, a tymczasem ta błędna, pozbawiona struktury rezolucja niweczy wszelkie szanse na dialog. Rzeczywiście jest w niej wszystko: Tybet, Dalajlama oraz jego sukcesja, krucjata religijna, a nawet, na wypadek gdybyśmy coś przeoczyli, krytyka każdego obecnego, przeszłego lub przyszłego reżimu komunistycznego.
To ma być sposób na otwieranie drzwi? Nie. Tragedia polega na tym, że drzwi te zamkną się właśnie dla tych ludzi, których chcemy w tym momencie uratować, czyli dla Ujgurów i Tybetańczyków, którym grozi egzekucja.
Apeluję do Chin, by przestały bać się wolności wyrażania opinii, tak by mogły otworzyć się na świat, nie tylko poprzez biznes i kulturę, ale również poprzez współdzielenie podstawowych wartości.
Apeluję o włączenie do porządku obrad następnego szczytu UE-Chiny kwestii zniesienia kary śmierci. Proszę również Komisję i Radę, by kontynuowały swoje dążenia do uwzględnienia w ramach negocjowanego obecnie partnerstwa klauzuli dotyczącej poszanowania praw człowieka w Chinach.
Joe Higgins
autor. - Panie przewodniczący! Popieram apele o zniesienie kary śmierci w Chinach, szczególnie jako narzędzia terroryzowania mniejszości etnicznych i narodów wchodzących w skład państwa chińskiego.
Unia Europejska, Stany Zjednoczone i inne światowe mocarstwa są jednak w swojej krytyce naruszeń praw człowieka w Chinach bardzo miękkie. Jeśli chodzi o naruszenia praw pracowników, krytyka ta prawie nie istnieje. Jest tak dlatego, że kraje te pragną budować stosunki gospodarcze z chińskimi przedsiębiorstwami i z urzędnikami, kontrolującymi to państwo, tak by mogły skorzystać na upiornym wyzysku chińskich pracowników.
Chiny to obszar ogromnego wyzysku siły roboczej. Na przykład dziesiątki milionów pracowników migrujących żyje w uwłaczającej godności nędzy, a ich dzieci cierpią w wyniku opłakanych warunków, w jakich przyszło im żyć. Wielonarodowe przedsiębiorstwa zarejestrowane w UE i Ameryce uczestniczą w tym wyzysku, by generować jeszcze większe zyski.
Chiński reżim nasila swoje represje, szczególnie odkąd chińscy staliniści postanowili skłonić się ku kapitalistycznemu rynkowi jako narzędziu rozwoju gospodarczego. Masowo represjonowani są dziennikarze i działacze na rzecz sprawiedliwości, społeczności lokalnych i pracowników.
Niedawno z Chin wydalono mojego kolegę socjalistę. Laurence Coates, socjalista piszący pod pseudonimem Vincent Kolo, wydawca "Chinaworker.info”, został zatrzymany na granicy i wydalony z Chin z zakazem powrotu. "Chinaworker.info” prowadzi kampanie na rzecz praw pracowników i wolnych związków zawodowych. Powinniśmy walczyć wspólnie z chińskimi pracownikami. Powinniśmy walczyć o niezależne i demokratycznie zarządzane związki zawodowe oraz prawo do strajku, a także uwolnienie wszystkich więźniów politycznych i zatrzymanych działaczy ruchu pracowniczego.
Powinniśmy apelować o wolność wyrażania opinii i zgromadzeń, a także międzynarodową solidarność z pracownikami w Chinach, by walczyć z tym okropnym biurokratycznym reżimem, którego wielu przedstawicieli aspiruje oczywiście do statusu oligarchów, jak też było w przypadku tego samego systemu w Rosji.
Laima Liucija Andrikienė
autor. - Panie przewodniczący! Choć najwyraźniej coraz bardziej zbliżamy się do Chin w dziedzinie współpracy handlowej i ochrony środowiska, i choć w zeszłym roku Chiny były gospodarzem Igrzysk Olimpijskich, kraj ten ma wyraźne zaległości pod względem zagwarantowania praw człowieka swoim obywatelom.
Odpowiedź chińskich władz na pokojowe protesty w Tybecie w zeszłym roku i w tym roku w Sinkiang była - by nie użyć ostrzejszych słów - całkowicie nieproporcjonalna. Ludzie na całym świecie powinni mieć prawo do protestowania przeciwko polityce rządu, która im się nie podoba. Tymczasem byliśmy świadkami gwałtownej i brutalnej odpowiedzi chińskich władz przeciwko protestującym, w wyniku której setki ludzi straciło życie.
Teraz stracono kolejnych dziewięć osób, głównie Ujgurów, by pokazać, że każdy głos sprzeciwu spotka się z brutalną i zabójczą siłą chińskiego aparatu państwowego.
Choć podziwiamy chińską kulturę i czynimy postępy w zakresie wymiany towarów i inwestycji, naszym obowiązkiem jest mówić głośno i wyraźnie oraz potępiać zabójstwa i egzekucje. Dlatego raz jeszcze powtarzamy nasz apel do chińskich polityków, by wprowadzili moratorium na wykonywanie kary śmierci i przyznali więcej swobody swoim prowincjom domagającym się większej autonomii, realizując jednocześnie politykę "jednych Chin”.
Barbara Lochbihler
autorka. - (DE) Panie przewodniczący! W ostatnich latach w Chinach nastąpił ogromny wzrost gospodarczy. Poprawiła się jakość życia wielu Chińczyków. Niestety równie znaczących postępów nie odnotowano w zakresie zagwarantowania i poszanowania praw człowieka w Chinach, i dotyczy to wszystkich obywateli, niezależnie od ich przynależności religijnej czy etnicznej.
Wręcz przeciwnie, nasilono środki opresji stosowane wobec Ujgurów i Tybetańczyków. Jeżeli chodzi o karę śmierci, pozytywną oznaką jest to, że sąd najwyższy Chin przeprowadził ponowną rewizję wszystkich wyroków wydanych w 2007 roku, i zakładamy, że niektóre wyroki śmierci zostaną uchylone.
Niemniej jednak Chiny przodują pod względem liczby wykonywanych wyroków śmierci. W samym tylko 2008 roku stracono przynajmniej 1718 osób. Szacunkowa liczba nieujawnionych przypadków jest o wiele wyższa. Już choćby ta minimalna liczba oznacza, że Chiny są odpowiedzialne za ponad 70 % egzekucji na całym świecie. Ponadto Chiny zwiększyły liczbę przestępstw, za które grozi kara śmierci. Oznacza to, że Chińczycy mogą zostać skazani na śmierć za popełnienie ponad 68 rodzajów przestępstw. Dlatego też apelujemy w tej rezolucji, by Chiny zawiesiły planowane egzekucje i niezwłocznie wprowadziły moratorium na wykonywanie kary śmierci.
(Oklaski)
Crescenzio Rivellini
Panie przewodniczący, panie i panowie! Moje stanowisko wobec tego wniosku dotyczącego rezolucji jest podobne do stanowiska pewnego człowieka należącego do dyskryminowanych mniejszości, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i prezydenta światowego supermocarstwa: Baracka Obamy.
Ja również wyznaję zasady leżące u podstaw tej rezolucji. Niemniej uważam, że musimy bezwzględnie uniknąć powtórzenia błędów lewicowych ugrupowań politycznych, które chcą głosić prawa, zamiast je sobie wypracować.
Mniejszości należy chronić w Chinach tak jak w każdej innej części świata, ale zanim przedłożymy taką daleko idącą rezolucję, musimy mieć strategię, koordynację między poszczególnymi stronami i w obrębie Parlamentu, tak byśmy uniknęli opóźnień i szkodliwych negocjacji z chińskim rządem.
Nie możemy mieć złudzeń, że będziemy w stanie rozwiązać problemy związane z mniejszościami i karą śmierci w Chinach, nie zwracając się z tymi problemami do chińskiego rządu. To niemożliwe. W tym zakresie prezydent Obama spisał się dobrze; nie poszedł na żadne ustępstwa, ale nadal utrzymuje dobre relacje z rządem chińskim, który, musimy to przyznać, stara się rozpocząć nowy dialog we wszystkich negocjacjach w Zachodem.
Zastanawiam się: po co przedkładać rezolucję - nawet tak chwalebną - na kilka dni przed spotkaniem w Nanjing, bez skoordynowania stanowiska wszystkich zainteresowanych? Po co przedkładać rezolucję, która była już przedkładana przy wielu innych okazjach, w chwili, kiedy na całe szczęście udaje nam się czynić postępy w relacjach z chińskim rządem? Po co przedkładać rezolucję, która może potencjalnie zaszkodzić nowym stosunkom z chińskim rządem?
Z tych względów, chociaż popieram zasady wyrażone w rezolucji, które są zbliżone do moich, wstrzymam się od głosu, ponieważ uważam, że strategicznie rzecz biorąc, rezolucja może zaszkodzić, a nie pomóc, na nowej ścieżce w naszych relacjach z chińskim rządem.
Bernd Posselt
(DE) Panie przewodniczący! Wspomniano, że wystąpienie to zostało wygłoszone w imieniu naszej grupy. W wyniku gruntownych konsultacji, które przeprowadziliśmy w zeszłym tygodniu, nasza grupa zaproponowała na Konferencji Przewodniczących, że punkt ten powinien zostać włączony do porządku obrad. Chcemy go przedyskutować i poddać pod głosowanie. Wspomniane wystąpienie było wyrazem osobistego zdania mojego kolegi, a nie zdania mojej grupy.
Przewodniczący
Panie pośle Posselt! Rozumiem to, ale uzgodniliśmy, że dysponujemy określonym czasem i że każda grupa będzie miała na wystąpienie jedną minutę.
Ana Gomes
w imieniu grupy S&D. - (PT) W Chinach ci, którzy domagają się swoich praw pracowniczych, społecznych, obywatelskich i podstawowych praw politycznych, są nadal represjonowani. Represje te są szczególnie okrutne i masowe, gdy są stosowane wobec mniejszości etnicznych, takich jak Ujgurowie i Tybetańczycy, ale nie oszczędzają one również Chińczyków Han, jak na przykład laureata Nagrody im. Sacharowa, pana Hu Jia, a także prawników i działaczy prześladowanych w następstwie wizyty prezydenta Obamy w Pekinie.
Aresztowanie setek tysięcy ludzi przez władze, systematyczne tortury w więzieniach, prześladowania na tle religijnym i politycznym, egzekucje - wszystkie te metody są sprzeczne ze zobowiązaniami Chińskiej Republiki Ludowej jako członka Organizacji Narodów Zjednoczonych. Są to ponadto metody nieskuteczne, które ani nie uciszą, ani nie powstrzymają tych, którzy głośno domagają się wolności i praw człowieka. Tak jest w Chinach i tak jest wszędzie indziej na świecie, bo Chińczycy to nie Marsjanie; nie różnią się od innych ludzi.
Johannes Cornelis van Baalen
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Jako Liberałowie jesteśmy zasadniczo przeciwni karze śmierci, ale w Chinach kara śmierci jest stosowana do represjonowania mniejszości, jak Tybetańczycy, Ujgurowie i inni. Ponadto Chiny nie są demokracją. Prawa człowieka nie są respektowane. Chiny prowadzą bezwzględną politykę wobec Tajwanu. Powinniśmy naciskać na Chiny. Wiem, że jest to trudne. Chiny to ogromny rynek, ale powinniśmy walczyć o nasze zasady. Dlatego popieramy tę rezolucję.
Heidi Hautala
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FI) Panie przewodniczący! Ktoś zadał tu pytanie, po co przedkładać taką rezolucję głoszącą ideę dialogu. Przedłożono ją dokładnie dlatego, że obecnie czynione są przygotowania do szczytu między UE a Chinami, a dialog w sprawie praw człowieka jest warunkiem wstępnym tego szczytu.
Naszym obowiązkiem w Parlamencie Europejskim i w Podkomisji Praw Człowieka jest przypominanie Radzie i Komisji, że wyniki rozmów dotyczących praw człowieka odgrywają ważną rolę również w trakcie szczytów.
Bardzo mi przykro, że komisarz de Gucht nie słucha nawet tego, co mam do powiedzenia, i woli rozmawiać ze swoim kolegą.
Dla UE i Chin prowadzenie dialogu jest ważne, i uważam, że również Chiny uświadomią sobie, że mogą osiągnąć postęp tylko poprzez uczynienie procedur decyzyjnych bardziej transparentnymi i zagwarantowanie swoim obywatelom prawa do wyrażania opinii.
Rzeczywiście jest rzeczą niewyobrażalną, by Chiny postępowały w tym zakresie odmiennie od innych krajów, które musiały zrozumieć, że rozwój społeczny wymaga wszystkich tych twórczych sił, które Chiny obecnie tłumią i tyranizują. Jeżeli wierzymy, że prawa człowieka są powszechne, naprawdę nie możemy traktować Chin wyjątkowo, jak stwierdziła pani Gomes - i całkowicie się z nią zgadzam. Tak więc przykładajmy do Chin tę samą miarę, co do innych krajów.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Od dłuższego czasu krytykuję w tej Izbie nieprzestrzeganie praw człowieka w Chińskiej Republice Ludowej. Krytykuję terroryzowanie pokojowo nastawionego Tajwanu poprzez wykluczenie tego kraju z wszelkich organizacji międzynarodowych, w tym ze Światowej Organizacji Zdrowia. Krytykuję represjonowanie pokojowo nastawionej kultury tybetańskiej, Falun Gong oraz mniejszości religijnych, a także powszechną obecność cenzury w Chinach, w tym w mediach, w internecie i w wyszukiwarce Google.
Krytykuję ponadto bezlitosne i powszechne stosowanie kary śmierci w stosunku do sprawców przestępstw mniejszej wagi, takich jak - aż trudno w to uwierzyć - działalność wywrotowa na szkodę gospodarki i stręczycielstwo. Niemniej, moja grupa, ECR, pozostawia sumieniu rozstrzygnięcie pytania, czy stosowanie kary śmierci może być usprawiedliwione w przypadku najcięższych przestępstw terroryzmu i zabójstwa. Nie ma żadnych wątpliwości, że w trakcie niedawnych zamieszek w prowincji Sinkiang brutalnie zamordowano wielu niewinnych Chińczyków Han.
Niemniej, oczywiście z zadowoleniem przyjmujemy wyrażone przez Chińską Republikę Ludową pragnienie nawiązania o wiele lepszych i bardziej harmonijnych stosunków z mniejszościami etnicznymi Chin, a w szczególności z Ujgurami i innymi mniejszościami muzułmańskimi. Oczywiście, podobnie jak wszyscy członkowie mojej grupy, apeluję o sprawiedliwe procesy dla wszystkich zatrzymanych.
Filip Kaczmarek
(PL) Panie przewodniczący! Grupa PPE popiera projekt rezolucji. Muszę przyznać, że zaskoczyły mnie sugestie niektórych kolegów z różnych grup, że nie powinniśmy podejmować dzisiaj tematu kolejnych przypadków łamania praw człowieka oraz nagminnego stosowania kary śmierci w Chinach. Argumentem przemawiającym za tym miałby być zbliżający się szczyt Unia Europejska-Chiny.
Koledzy! Nie powinniśmy ulegać pokusie stosowania podwójnych standardów czy zmowy milczenia, tylko dlatego, że mamy do czynienia z krajem, który jest ważnym partnerem handlowym Unii. Wierzę, że jednym z podstawowych zadań Parlamentu Europejskiego jest stanie na straży praw człowieka. I to niezależnie od tego czy mówimy o mocarstwie, czy mówimy o małych krajach, jak Laos czy Wietnam.
Chińska Republika Ludowa to kraj, w którym odbywa się najwięcej egzekucji na świecie. Kraj ten nie przestrzega minimalnych, uznanych międzynarodowo standardów prawnych, obejmujących prawo do obrony i sprawiedliwego procesu. Kilka dni temu obchodziliśmy dwudziestą rocznicę obalenia muru. Proszę państwa, gdyby nie odwaga w krytyce komunizmu, gdyby nie odwaga mówienia prawdy, to Europa wyglądałaby dzisiaj inaczej.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Żywię nadzieję, że w XXI wieku kara śmierci zostanie stopniowo zlikwidowana i że urządzenia do jej wykonywania wylądują w muzeum. Tymczasem nadal pozostaje jeszcze długa droga do przebycia, i mam nadzieję, że Chiny ochoczo pójdą tą drogą. Od kilkudziesięciu lat Chiny są liderem pod względem wzrostu gospodarczego, ale, co zasmucające, również pod względem statystyk egzekucji. Oczywiście Pekin może powiedzieć, że inaczej w tak dużym kraju nie da się sprawować rządów, i że nawet USA nie zniosły kary śmierci. Mimo to, jeżeli na poważnie myślimy o strategicznym partnerstwie między Unią Europejską a Chinami, które byłoby bardzo ważne dla obu stron, Pekin bezsprzecznie powinien zmienić swoją politykę w zakresie stosowania kary śmierci, podobnie jak swoje podejście do dialogu między mniejszościami etnicznymi, dla dobra ich harmonijnego współistnienia.
Eva Lichtenberger
(DE) Panie przewodniczący! Od lat, jeśli nie od dziesięcioleci, kwestia praw człowieka i poszanowania praw mniejszości jest stałym źródłem konfliktu w stosunkach między Unią Europejską a Chińską Republiką Ludową. Sytuacja mniejszości uległa jeszcze większemu pogorszeniu po zakończeniu Igrzysk Olimpijskich, a Tybetańczycy i Ujgurowie są w ostatnich miesiącach poddawani silnej presji. Z tego względu nie mogę zrozumieć, dlaczego moi koledzy posłowie nie chcą uwzględnienia w rezolucji punktu 9, ponieważ stanowiłoby to bodziec do pokojowego dialogu w miejsce panujących obecnie represji.
Chiny są potężnym graczem na światowej scenie. Aby ponadto mogły zdobyć jako ten gracz na światowej scenie odpowiednie uznanie, muszą zapewnić poszanowanie praw człowieka. I to nie tylko gwarantując to w konstytucji, ale również stosując ją w praktyce. Tego właśnie domagają się Tybetańczycy, Ujgurowie i organizacje praw człowieka w Chinach.
(Oklaski)
Bernd Posselt
(DE) Panie przewodniczący! Wspomniałem już w tej Izbie, że Światowy Kongres Ujgurów, najważniejsza organizacja walcząca o wyzwolenie Ujgurów, ma swoją siedzibę w Monachium z tego samego powodu, dla którego mieszka tam wielu Czechów i innych ludzi: ponieważ tam swoje rozgłośnie miały również Radio Wolna Europa i Radio Swoboda. Miasto to zachowało swego ducha wolności. Jednocześnie Franz-Josef Strauß, który zawsze bronił tych rozgłośni radiowych przed żądaniami ich zamknięcia, zadbał o to, byśmy rozwijali relację z Chinami już na bardzo wczesnym etapie. Te dwie rzeczy nie wykluczają się wzajemnie, ale uzupełniają: pozytywne kontakty z Chinami, ale zdecydowana obrona swobód religijnych i praw człowieka.
W tym tygodniu policja przeszukała w Monachium kilka domów i aresztowała chińskich agentów zajmujących się terroryzowaniem i szpiegowaniem Ujgurów. Świadczy to o metodach stosowanych przez Chińczyków. Są one niedopuszczalne; począwszy od terroryzowania ludzi w Monachium, skończywszy na wymierzaniu kary śmierci w Ürümqi. Dlatego też musimy bardzo jasno wyrażać nasze opinie w tym względzie.
Reinhard Bütikofer
(DE) Panie przewodniczący! Dla mnie to oczywiste, że Parlament Europejski zabiera głos, gdy można uratować ludzi przed egzekucją, dlatego popieram wezwanie do moratorium na wykonywanie kary śmierci.
Nie wolno jednak nadużywać obrony praw człowieka do prawienia Chinom kazań z pozycji moralnej wyższości, do kwestionowania integralności Chin lub malowania absurdalnej karykatury realiów życia w Chinach. Nie pomaga to tym ludziom w Chinach, którzy pracują na rzecz praw człowieka, wolności i harmonii społecznej. Naszym celem musi być pomaganie tym ludziom, a nie szerzenie przekonania o naszej nieomylności.
Sprzeciwiam się również umieszczaniu w jakiejkolwiek pilnej rezolucji pozytywnego odniesienia do Memorandum w sprawie autonomii narodu tybetańskiego. Ta kwestia jest tu nieistotna i nie ma bezpośrednio nic wspólnego z prawami człowieka. Ponadto stanowisko to jest generalnie nie do przyjęcia. Chciałbym, byśmy w przyszłości, przed jednym z kolejnych szczytów UE-Chiny odbyli zaawansowaną debatę w sprawie stosunków między Chinami a UE, obejmującą wszystkie obszary tematyczne.
Martin Schulz
(DE) Panie przewodniczący! Chciałbym przyłączyć się do słów Reinharda Bütikofera. Moja grupa zaproponowała, byśmy przedyskutowali planowane egzekucje Ujgurów w Chinach i skazanych na śmierć uczestników demonstracji przeciwko sfałszowanym wyborom w Iranie, ponieważ są to dwa kraje, w których najprawdopodobniej niedługo odbędą się egzekucje, w związku z czym potrzebna jest pilna debata. To prawda, jak już wspomniano, że rekord świata w liczbie egzekucji należy do Chińczyków, i że chiński reżim nadużywa wymiaru sprawiedliwości, ponieważ lekceważy prawa człowieka. Chciałbym wyraźnie oświadczyć, że ta sytuacja jest niedopuszczalna.
Jednakże w trakcie Konferencji Przewodniczących zaapelowaliśmy o rozdzielenie dwóch rzeczy: pilnych kwestii, które omawiamy obecnie - to jest zbliżającego się terminu egzekucji - oraz relacji między Unią Europejską a Chinami w kwestiach gospodarczych, kulturowych, politycznych i obronnych, a także w innych obszarach. To chcemy omówić w toku debaty na szczycie UE-Chiny i streścić w rezolucji. Miszmasz, który z tego wszystkiego wyniknął, nie ma zatem nic wspólnego z kwestiami pilnymi. Dlatego też nasza grupa nalega na głosowanie w sprawie pilnej kwestii, którą przedłożyliśmy, a nie nad tym miszmaszem, który przedłożyliście wy.
László Tőkés
(HU) Panie przewodniczący! To ważne, że kwestia ta została w trybie pilnym umieszczona w porządku obrad. Grupa posłów do PE z Transylwanii również zaproponowała przedyskutowanie tego zagadnienia. Chcemy podziękować niektórym grupom za ich uczestnictwo i wsparcie, ale jesteśmy zdumieni, że Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim wycofała swój podpis pod przedmiotowym wnioskiem dotyczącym decyzji. Żałuję, że na przedwczorajszym spotkaniu usunięto niektóre fragmenty całości proponowanego tekstu, a mianowicie te odnoszące się do krytyki reżimów komunistycznych i ochrony mniejszości. UE powinna wreszcie uczciwie i otwarcie przeciwstawić się schedzie po komunizmie i komunistycznym reżimom, które przetrwały, w tym Chinom.
Gesine Meissner
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Zdecydowanie przeciwstawiamy się karze śmierci, niezależnie od tego, w którym miejscu na świecie się ją stosuje. Sprzeciwiamy się również represjonowaniu mniejszości etnicznych i religijnych, a obydwa te zjawiska mają niestety miejsce w Chinach.
Wiele osób liczyło na to, że Chiny okażą większe poszanowanie praw człowieka w związku z Igrzyskami Olimpijskimi, i że - skoro Chiny zdają sobie sprawę, że oczy świata są na nie zwrócone - będą rzadziej dopuszczały się pogwałceń praw człowieka. Niestety tak się nie stało. Egzekucje są nadal przeprowadzane, dlatego bardzo ważne jest, byśmy o tym mówili dziś, po straceniu w listopadzie ośmiu Ujgurów, z czego niewielu ludzi na świecie w ogóle zdaje sobie sprawy, i przed planowanym straceniem dwóch Tybetańczyków.
Szczyt UE-Chiny zbliża się wielkimi krokami, a jak wspomniało kilku przedmówców, Chiny są ważnym partnerem handlowym. Utrudnia to w znacznym stopniu powtórne podnoszenie kwestii naruszeń praw człowieka, ale dlatego szczególnie ważne jest mówienie o tym dziś, w przededniu szczytu. Chcielibyśmy, by kara śmierci została zniesiona na całym świecie. To dobrze, że w 2007 roku Parlament ogłosił moratorium na wykonywanie kary śmierci, i musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, by temat ten pozostawał w centrum ludzkiej uwagi, aż do całkowitego zniesienia kary śmierci.
Jacek Olgierd Kurski
(PL) Panie przewodniczący! Jako Polak odczuwam zawsze zwiększone bicie serca, kiedy mowa o prawach człowieka w Chinach. Dnia 4 czerwca 1989 r. Polacy odzyskiwali wolność, idąc do pierwszych wyborów, w których wybraliśmy niekomunistycznego premiera. Tego samego dnia, 4 czerwca 1989 r., chiński reżim rozjeżdżał gąsienicami czołgów protestujących studentów na placu Tiananmen. Wolny świat znalazł receptę na pokonanie komunizmu sowieckiego, natomiast nie znalazł recepty na pokonanie komunizmu chińskiego.
Cały czas zwycięża prymat ekonomii nad wartościami, nad prawami człowieka. Widać to było dokładnie w zeszłym roku, kiedy możni tego świata nadęli się, że zbojkotują uroczystość otwarcia olimpiady w Pekinie, a potem wszyscy w ślad za swoimi ekonomicznymi interesami ustawili się w pierwszym rzędzie tych defilad, głusi na jęki bitych Tybetańczyków.
Obawiam się, że przedkładana przez nas uchwała zbytnio zawęża sprawę. Oczywiście nadużywanie kary śmierci to potworna zbrodnia, ale są jeszcze przecież aresztowania. Jest zabijanie ludzi w obozach pracy w Chinach, jest bicie pałkami, więzienie, dławienie wolności słowa, cenzura. To wszystko powinno się również znaleźć w tej uchwale. Dobrze, że ona w ogóle jest, ale najważniejsze, żeby zwyciężył prymat wartości praw człowieka nad ekonomią. I tego wszystkim życzę.
Karel De Gucht
komisarz. - Panie przewodniczący! Pozwolę sobie po pierwsze nakreślić sytuację w stosunkach między UE a Chinami. Nasza polityka wobec Chin jest polityką konstruktywnego zaangażowania. Jako główni aktorzy na światowej scenie, w naszym strategicznym partnerstwie skupiamy się w coraz większym stopniu na rozwiązywaniu wyzwań globalnych. Głównym celem 12. szczytu UE-Chiny, który odbędzie się 30 listopada w Nanjing, będzie właśnie współpraca na rzecz powodzenia szczytu klimatycznego w Kopenhadze i omówienie stosunków UE-Chiny, w tym praw człowieka, kryzysu finansowo-gospodarczego i innych spraw międzynarodowych.
Ale partnerstwo strategiczne nie polega na jednomyślności w każdej kwestii. To prawda, że Europa i Chiny mogą nie zgadzać się i mieć różne poglądy na niektóre kwestie, jak prawa człowieka i demokracja. Siła naszych stosunków pozwala nam rozmawiać o tych kwestiach w sposób szczery. Kwestie praw człowieka, w tym kary śmierci i poszanowania praw człowieka mniejszości etnicznych, są systematycznie podejmowane w trakcie naszych regularnych kontaktów politycznych, w szczególności w toku naszego dialogu z chińskimi władzami na temat praw człowieka.
Tak było w trakcie naszej niedawnej 28. rundy rozmów w dniu 20 listopada w Pekinie, kiedy to odbyliśmy szczerą dyskusję na ten temat. Stanowczy sprzeciw wobec kary śmierci i apele o jej zniesienie w Chinach są przekazywane przy każdej okazji. To samo dotyczy poszanowania praw mniejszości etnicznych. Pragnę zapewnić tę Izbę, że będziemy nadal podnosić te kwestie na innych forach, w tym na najwyższym szczeblu.
W marcu moja koleżanka, komisarz Ferrero-Waldner, uczestniczyła wraz z państwem w szerokiej debacie na temat Tybetu, w trakcie której nakreśliła stanowisko UE. Chciałbym przypomnieć kilka zasadniczych punktów tego stanowiska UE. Zawsze popieraliśmy dialog między władzami chińskimi a przedstawicielami Dalajlamy. Dla UE prawa człowieka są uniwersalne, a sytuacja w Tybecie budzi uzasadnione obawy społeczności międzynarodowej. Sytuacja Tybetu jest zawsze traktowana w ten sposób. Niezmiennie sygnalizujemy to naszym chińskim odpowiednikom, i uważnie wsłuchujemy się w ich poglądy.
Komisarz Ashton również miała okazję wyrazić tu w lipcu swoje zaniepokojenie sytuacją w Sinkiang i ubolewanie, że giną ludzie, a także złożyć kondolencje i wyrazy współczucia rodzinom ofiar. UE popiera wszelkie wysiłki przyczyniające się do pojednania w regionie.
UE szanuje prawo Chin do pociągania sprawców do odpowiedzialności karnej, ale ponownie potwierdza swój powszechny sprzeciw wobec stosowania kary śmierci, niezależnie od okoliczności, a także znaczenie, jakie przywiązuje do prawa do sprawiedliwego procesu. UE regularnie zgłaszała te obawy władzom chińskim i powtórzyła swój niepokój w dwóch oświadczeniach wydanych w dniach 28 października i 13 listopada, podobnie jak czyni to zawsze w takich sytuacjach. W oświadczeniach tych wezwano Chiny do złagodzenia pozostałych do wykonania wyroków śmierci wydanych w związku z rozruchami w Tybecie i Sinkiang. Ponadto UE będzie nadal nalegać, by pozwolono jej na obserwowanie kolejnych procesów, które będą toczyły się w związku z zamieszkami w Tybecie i Sinkiang.
Wszyscy popieramy cel, jakim jest zbudowanie bardziej otwartych, przejrzystych Chin, poszanowanie międzynarodowych standardów dotyczących praw człowieka i wspólne zajęcie się problemami świata. Wszyscy liczyliśmy, że Igrzyska Olimpijskie zapoczątkują większą elastyczność Chin w odniesieniu do praw człowieka jednostki. Jak dotąd nadzieje te pozostają płonne. Nieodzowną częścią naszego ciągłego dialogu musi być w dalszym praca nad rozwijaniem naszego strategicznego partnerstwa i respektowaniem praw człowieka. Dwunasty szczyt UE-Chiny w Pekinie to doskonała okazja, by dać temu wyraz, na tym jakże ważnym etapie naszej ewolucji.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Przejdziemy teraz do głosowania.
Oświadczenia pisemne (art. 149 regulaminu)
Anneli Jäätteenmäki  
na piśmie. - (FI) Chiny pożegnały niedawno amerykańskiego prezydenta Baracka Obamę, a wkrótce pożegnają przewodniczącego Rady Europejskiej Fredrika Reinfeldta. Potrzeba nam jednak więcej działania, a nie tylko dyplomatycznych gestów. Chiny zapewniły swoich obywateli i świat o swoim zaangażowaniu na rzecz praw człowieka, w tym praw mniejszości zamieszkujących ich terytorium. Ich dotychczasowe działania przeczą jednak tym zapewnieniom. Niedawno dotarły do nas doniesienia o wielu niepokojących zdarzeniach, w tym o egzekucjach przeprowadzanych w wyniku wątpliwych, pospiesznie przeprowadzanych procesów. Wszystkie te działania zostały przeprowadzone potajemnie. Mamy również do czynienia z poważnym problemem mniejszości Ujgurów, wśród której rząd chiński realizuje politykę kontroli urodzin prowadzącą do jej stopniowego wymierania. Ponieważ Unia Europejska otwarcie broni praw mniejszości i nie toleruje kary śmierci, nalegamy na rząd Chin, by odtajnił przebieg procesów i procedurę orzekania kary śmierci, a także złagodził wyroki tych, którzy nie mieli sprawiedliwego i jawnego procesu. Nalegamy na chińskie władze, by respektowały prawa mniejszości zamieszkujących ich terytorium, zarówno w świetle rezolucji ONZ, jak i konstytucji. Nalegamy również, by Chiny poprawiły swoją sytuację w zakresie praw człowieka przy wsparciu społeczności międzynarodowej.
Eija-Riitta Korhola  
Panie przewodniczący! Rozumiem niezadowolenie niektórych posłów, że przyjęcie naszej rezolucji w sprawie Chin przewidziano na dzień przypadający po wizycie delegacji Chin, i że może to sugerować, iż delegacja ta zakończyła się fiaskiem, choć przebiegała ona w doskonałej atmosferze.
Wszyscy pragną, by współpraca przebiegała nadal w pozytywnym duchu, aczkolwiek nie może ona toczyć się z pominięciem milczeniem faktów. Dyplomacja nie może ignorować praw człowieka, ale jednocześnie potrzebujemy dyplomacji i wiedzy na temat sytuacji, by móc je propagować.
Niedawno odwiedziłem Pakistan, w którym spotkałem się z prezydentem, premierem i ministrami, by omówić kwestię praw człowieka i walki z terroryzmem. Moim zdaniem w naszych rezolucjach w sprawie praw człowieka powinniśmy czasami wspominać także o pozytywach. Teraz istnieją ku temu powody. Rok temu nowy, demokratycznie wybrany rząd Pakistanu mianował pierwszego ministra ds. mniejszości, który wywodzi się z mniejszości chrześcijańskiej. Osiągnięcia rządu w tym obszarze są znaczące: kraj ten zatwierdził 5 % kwotę urzędów publicznych zarezerwowanych dla mniejszości, święta religijne mniejszości zostały uznane za oficjalne, mniejszości będą miały własne święto dnia 11 sierpnia, a senat planuje taką samą 5 % kwotę dla siebie.
Najważniejszy projekt dotyczy zmniejszenia skali przemocy. Mniejszości wspólnie z muzułmanami tworzą lokalne komitety "harmonii międzywyznaniowej”, które mają na celu łagodzenie napięć i poprawę dialogu między poszczególnymi grupami. W każdym z okręgów lokalnych będzie jeden taki komitet. W optymalnym przypadku będą one również w stanie skutecznie zapobiegać rekrutacji prowadzonej przez Talibów. Pakistan to najważniejszy kraj z punktu widzenia bezpieczeństwa na świecie. Jeżeli rządowi uda się wyeliminować terroryzm przy pomocy tego rodzaju pokojowych metod, przykład będzie wart naśladowania. Będziemy z zainteresowaniem śledzić rozwój sytuacji.
