Sytuacja na Haiti rok po trzęsieniu ziemi: pomoc humanitarna i odbudowa (debata) 
Przewodnicząca
Zanim przystąpimy do pracy, muszę Państwa z przykrością poinformować, że jeden włoski żołnierz zginął, a drugi został poważnie ranny podczas wymiany ognia, jaka miała miejsce dziś w Afganistanie. Składamy kondolencje rodzinie poległego żołnierza, Luki Sanny.
Kolejnym punktem porządku obrad jest oświadczenie Komisji w sprawie sytuacji na Haiti rok po trzęsieniu ziemi: pomoc humanitarna i odbudowa.
Kristalina Georgiewa
komisarz - Pani Przewodnicząca! Pragnę przyłączyć się do wyrazów współczucia dla ofiar i ich rodzin.
Rok temu na Haiti byliśmy świadkami jednej z najstraszliwszych klęsk żywiołowych w historii, ale i również jednych z najlepszych przejawów solidarności z ludźmi, których odporność na przeciwieństwa losu powinna być dla nas wszystkich lekcją odwagi. Rok po tragedii chcielibyśmy złożyć hołd tym, którzy zginęli oraz tym, którzy przeżyli. Obiecaliśmy im naszą pomoc i podtrzymujemy tę obietnicę.
UE jest głównym uczestnikiem ogólnoświatowych działań solidarnościowych na Haiti. Uruchomiliśmy wszelkie dostępne środki, aby zapewnić zarówno pomoc humanitarną, jak i również - o czym będzie mówił komisarz Piebalgs - pomoc rozwojową przy odbudowie tego kraju.
Po trzęsieniu ziemi UE zadeklarowała ponad 320 milionów euro w ramach czysto humanitarnej pomocy, z czego Komisja przekazała w zeszłym 2010 roku 130 milionów euro.
Środki te pozwoliły ulżyć niedoli ponad 4 milionów Haitańczyków poprzez zapewnienie pomocy żywnościowej, kanalizacji i schronienia. Blisko 1,5 miliona osób otrzymało dach nad głową: coś, co pozwoli im rozpocząć życie na nowo. Pomoc - w postaci żywności, wody, opieki medycznej, odgruzowywania dróg i wspierania programów "wynagrodzenia za pracę” - świadczyliśmy nie tylko w Port-au-Prince, ale i w innych dotkniętych przez kataklizm miastach, takich jak Léogâne i Jacmel, dotarliśmy z nią także do 500 tysięcy Haitańczyków, którzy opuścili stolicę, aby zamieszkać u krewnych na wsi.
Nasza pomoc humanitarna koncentruje się obecnie na zwalczaniu epidemii cholery; przeznaczyliśmy 22 miliony euro na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb w zakresie opieki zdrowotnej, dostępu do wody i kanalizacji, kampanii informacyjnych, nadzoru epidemiologicznego i logistyki. Sfinansowaliśmy dotychczas leczenie 158 tysięcy osób i - co ma jeszcze większe znaczenie - zapewniliśmy dostęp do czystej wody i bezpiecznej kanalizacji 900 tysiącom osób, uświadomiliśmy milionowi Haitańczyków, czym jest cholera, jak można uniknąć tej choroby i jak ją leczyć, rozdaliśmy też 1,3 miliona kostek mydła i tabletek z chlorem wśród dotkniętych epidemią społeczności.
Mieliśmy nadzieję, że rok po trzęsieniu ziemi sytuacja będzie lepsza, ale tak się nie stało. Z tego względu w budżecie na obecny 2011 rok zaplanowaliśmy kwotę 33 milionów euro. Jesteśmy gotowi zwiększyć naszą pomoc, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Naszymi priorytetami w 2011 roku jest budowa mieszkań, kanalizacja i opieka zdrowotna. Nadal będziemy zajmowali się kwestią słabych warunków sanitarnych, które stanowią oczywisty czynnik ryzyka rozpowszechniania się cholery. Będziemy również nadal świadczyli pomoc w zakresie opieki zdrowotnej, przy czym system opieki zdrowotnej na Haiti pogrążony jest w chaosie. Nie służy temu, by pomagać ludziom.
W ramach tego procesu korzystaliśmy z pomocy pracowników organizacji humanitarnych; chciałabym tu wyrazić wdzięczność tym, którzy ryzykowali życie, aby nieść pomoc ludności Haiti.
Popieramy również komisarza Piebalgsa w działaniach na rzecz powiązania pomocy doraźnej z odbudową i rozwojem. Na przykład część środków z puli B w ramach 9. Europejskiego Funduszu Rozwoju zostanie przeznaczona na programy budowy mieszkań w ścisłym powiązaniu z pomocą humanitarną. Pragnę tu podkreślić, że kompleksowo patrzymy na sytuację na Haiti, tak aby nie tylko zaspakajać doraźne potrzeby ludzi, ale i tworzyć fundamenty pod bardziej długofalową odbudowę.
Andris Piebalgs
komisarz - Pani Przewodnicząca! Wywiązujemy się również z obietnic w zakresie odbudowy. UE jako całość - czyli Unia i państwa członkowskie - rozdysponowała już 600 milionów euro z zadeklarowanej w Nowym Jorku kwoty 1,2 miliarda euro, a wypłaciła 330 milionów euro.
W ramach ogólnych zobowiązań wspólnotowych Unia początkowo zadeklarowała kwotę 460 milionów euro, którą naszym zdaniem należy zwiększyć do 522 milionów euro. Z tej zadeklarowanej kwoty rozdysponowaliśmy już 327 milionów euro. Prowadzone programy zostały zmodyfikowane w celu ich lepszego dopasowania do zmienionych priorytetów poprzez wydłużenie czasu ich trwania lub zwiększenie puli środków finansowych. Powstały też nowe programy w odpowiedzi na dodatkowe potrzeby.
Wypłaty ściśle powiązane z zadeklarowaną kwotą wyniosły 74 miliony euro w 2010 roku. Biorąc pod uwagę sytuację na Haiti, uważam to za dość dobry wynik. Należy sobie zdać sprawę, że sytuacja w tym kraju, już i tak trudna, stała się jeszcze trudniejsza po trzęsieniu ziemi, a później dodatkowo skomplikowała się wskutek huraganu Tomas, epidemii cholery i politycznej destabilizacji. Pracownicy organizacji humanitarnych i eksperci techniczni często musieli pracować w trudnych warunkach.
Innymi czynnikami, jakie musimy mieć na uwadze, jest między innymi to, że średnio- i długoterminowa pomoc przy odbudowie realizowana jest w okresie od trzech do pięciu lat, a wypłaty rozłożone są na cały czas trwania programu. Rok 2010 poświęcony był głównie na przydzielanie środków i przygotowania do realizacji projektów, w tym wszelkie konieczne analizy techniczne i przetargi. Bardziej konkretne działania rozpoczną się w 2011 roku i sądzimy, że wypłaty w ramach zadeklarowanej kwoty zostaną wtedy podwojone, osiągając poziom 150 milionów euro.
Pomoc rozwojowa ze strony UE koncentrowała się dotychczas przede wszystkim na zapewnieniu koniecznych funkcji państwa co do realizacji podstawowych obowiązków w zakresie systemu szkolnictwa, systemu opieki zdrowotnej, policji oraz zdolności zapewnienia personelu w sektorze publicznym. Drugim priorytetem było natychmiastowe wzmocnienie i odbudowa strategicznej infrastruktury i dróg, trzecim zaś wzmocnienie gotowości państwa haitańskiego na wystąpienie klęsk żywiołowych oraz mechanizmów i struktur ochrony ludności.
Po trzęsieniu ziemi postawiliśmy sobie za cel odbudowę mocniejszego Haiti w oparciu o solidniejsze fundamenty. Jest rzeczą oczywistą, że potrzebujemy silnego rządu haitańskiego i że musimy się skupić na priorytetach. Dlatego w tak dużym stopniu stosujemy się do priorytetów wskazanych nam przez władze Haiti. Chciałyby one autentycznie wzmocnić sprawowanie rządów - ze szczególnym uwzględnieniem wsparcia budżetowego i biorąc pod uwagę ograniczony poziom przychodów państwa - oraz znacząco inwestować w infrastrukturę, zwłaszcza drogi.
Skąd możemy czerpać wiedzę, aby poprawić sytuację? Cóż, moglibyśmy lepiej koordynować pomoc i wzmocnić współpracę pomiędzy Komisją a państwami członkowskimi. Obecnie finalizujemy wspólny program w ramach procesu z udziałem państw członkowskich UE.
Mamy również dobre doświadczenie współpracy z wszystkimi naszymi partnerami w ramach tymczasowej komisji ds. odbudowy Haiti, co zdecydowanie przyczynia się do przyśpieszenia całego procesu. Uważam jednak, że powinniśmy dążyć do osiągnięcia stabilności pod względem zarówno pomocy, jak i demokratycznego funkcjonowania Haiti, bowiem jest to oczywisty warunek powodzenia wysiłków UE i całej społeczności narodowej.
Szanowni Posłowie! Staramy się, jak możemy, ale oczywiście zawsze da się lepiej. Wyciągamy wnioski z naszych doświadczeń: UE zdecydowanie wywiązuje się z deklaracji i obietnic. Uważam zatem, że osiągamy postępy, choć obraz sytuacji, jaki czasami przedstawiają media, jest dość prawdziwy z pewnego punktu widzenia. Wierzę, że w 2011 roku będziemy świadkami znaczących zmian na Haiti - o ile tamtejsza sytuacja polityczna ulegnie stabilizacji, jako że w przeciwnym razie nasze wysiłki będą napotykały na przeszkody - i będziemy mogli skupić się na odbudowie tego kraju.
Michèle Striffler
Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Panie Komisarzu! Rok po trzęsieniu ziemi Haiti wciąż znajduje się w sytuacji kryzysowej, a rozpoczęcie odbudowy tego kraju napotyka trudności. Wynika to z niedostatków strukturalnych państwa haitańskiego, braku woli politycznej i zdolności decyzyjnej miejscowych władz oraz braku wsparcia ze strony społeczności międzynarodowej. Jeśli władze Haiti nie podejmą ważnych decyzji, na przykład w sprawie wywłaszczania, tysiące ton gruzów wciąż będzie zalegać na ulicach, blokując proces odbudowy.
Muszę pochwalić organizacje humanitarne za ich wysiłki i pracę. To dzięki nim udało się osiągnąć postępy i ocalić życie milionom ludzi.
Organizacje niosące pomoc humanitarną nie mogą jednak dalej działać na zasadzie przeciwwagi dla słabości państwa haitańskiego. Unia Europejska musi uczynić wszystko, co w jej mocy, aby zdecydowanie wesprzeć przejrzysty i zgodny z prawem proces wyborczy w celu zapewnienia stabilności i woli politycznej, które są warunkami odbudowy. Sprawą nadrzędną jest wsparcie przyszłych władz haitańskich, przez cały czas trwania procesu odbudowy, w organizowaniu instytucji, w dążeniu do nowej równowagi na wszystkich szczeblach i w pełni funkcjonującej demokracji.
Ponadto Komisja Europejska jako członek tymczasowej komisji ds. odbudowy Haiti, a także z uwagi na swój wkład finansowy, musi interweniować w celu przyśpieszenia realizacji mandatu tejże komisji i zapewnienia środków do jej funkcjonowania.
Po trzęsieniu ziemi społeczność międzynarodowa postanowiła odbudować Haiti w odmienny sposób, nie powtarzając błędów przeszłości. Nadszedł czas, by definitywnie usunąć wszystkie głęboko zakorzenione przyczyny ubóstwa na Haiti.
Corina Creţu
Pani Przewodnicząca! Rok po katastrofie, która spustoszyła Haiti, ocena procesu odbudowy pokazuje, że oczekiwania ludności pozostają w dużej mierze niespełnione, a zobowiązania ze strony społeczności międzynarodowej - niezrealizowane. Sądząc ponadto z komplikacji mających ostatnio miejsce, wysiłki na rzecz odbudowy kraju stanęły w martwym punkcie. Kraj ten, zniszczony przez trzęsienie ziemi i dotknięty epidemią cholery, o wywołanie której posądzane są siły ONZ, pogrążył się dodatkowo w poważnym kryzysie politycznym.
Uważam, że w odniesieniu do kryzysu haitańskiego istnieją trzy obszary, w których musimy działać. W przeciwnym razie zachodzi ryzyko, że dotychczasowe wysiłki spełzną na niczym. Należy jak najszybciej ogłosić wyniki dochodzenia w sprawie przyczyn wybuchu epidemii cholery, aby złagodzić gniew miejscowej ludności wobec sił ONZ. Po drugie, należy zrobić wszystko, aby uniknąć przedłużenia okresu przejściowego, który rozpocznie się 7 lutego wraz z upływem kadencji prezydenta Prévala. Jedynym możliwym demokratycznym rozwiązaniem są nowe wybory pod ścisłym nadzorem międzynarodowym. Uważam wreszcie, że obecnie prowadzona ocena musi wyznaczać punkt zwrotny w procesie odbudowy, który został osłabiony przez nieudolność, opóźnienia i sprzeczne interesy krajów regionu.
Nie zapominajmy, że z 10 miliardów dolarów zadeklarowanych na konferencji darczyńców w Nowym Jorku w marcu 2010 roku wypłacono dotychczas zaledwie 1,2 miliarda dolarów, z czego znacząca część pochodzi z Unii Europejskiej. Poza problemem miliona Haitańczyków mieszkających w tymczasowych obozach, gdzie bieda, rozpacz i przemoc seksualna osiągają zatrważające rozmiary, musimy zająć się kwestią długoterminowych, zrównoważonych inwestycji na Haiti oraz konkretnym wsparciem przy tworzeniu funkcjonującej struktury państwowej.
Charles Goerens
Pani Przewodnicząca! Przemówienia obojga państwa komisarzy były na tak wysokim poziomie, że ja ograniczę się tylko do dwóch uwag.
Po pierwsze, rok po trzęsieniu ziemi Haiti wciąż w dużej mierze leży w gruzach. Z uwagi na skalę katastrofy zdawaliśmy sobie sprawę, że kraj ten czekają poważne trudności. Wiedzieliśmy również, że poza licznymi ofiarami wśród ludności cywilnej trzęsienie ziemi dotknęło samego serca państwa, tak ogromne były zniszczenia spowodowane przez żywioł. Gdy ponadto uwzględnimy problemy strukturalne, a zwłaszcza niedostatki rządzenia, wyraźnie zobaczymy skalę wyzwań stojących przed tymi, którzy pracują na miejscu.
Kto przede wszystkim odpowiada za tę sytuację? Nawet jeśli wziąć pod uwagę okoliczności łagodzące, głównym graczem jest samo państwo haitańskie, bez którego nic nie da się zrobić. Inną możliwością byłoby przejęcie kontroli nad Haiti, czego nikt nie chce.
Po drugie, możemy, a wręcz musimy, uzupełniać działania państwa haitańskiego. Unia Europejska nie szczędzi wysiłków w tym względzie, nie tylko wydając oświadczenia, ale i przekuwając je w czyny. Oczekujemy, że w przyszłości Unia będzie nadal udzielała nieustannego wsparcia, przede wszystkim jednak należy umożliwić Haiti wyzwolenie się z tej zależności, pomimo wszystkich stwierdzonych słabości. Zdaję sobie sprawę, że nie może się to dokonać w ciągu kilku miesięcy.
Judith Sargentini
Pani Przewodnicząca! Prawdziwe pytanie brzmi: jak mamy odbudować państwo, które upadło? Haiti jest upadającym państwem. Czy możemy naprawdę mówić o odbudowie, skoro Haiti nigdy nie było demokracją? To właśnie wyzwanie stoi przed nami. Pomimo wszystkich wysiłków Komisji nie znaleźliśmy dotychczas odpowiedzi na powyższe pytanie. Wybuch epidemii cholery, fałszowanie wyników listopadowych wyborów i zastraszanie ludzi to kwestie, które - naturalnie - nie pomagają nam w odbudowie tego kraju. Straszliwa sytuacja kobiet i dziewcząt jeszcze przed trzęsieniem ziemi sprawiła, że niechętnie przyjmujemy do wiadomości, iż są one poddawane przemocy seksualnej w obozach dla uchodźców.
W dodatku na Haiti wrócił Baby Doc, który może chcieć wzbogacić się na nieszczęściu obywateli, jako że podobno skończyły mu się pieniądze. Nie możemy pozwolić na taki scenariusz zdarzeń.
Przez rok, jaki upłynął od katastrofy, staraliśmy się pomóc Haitańczykom w odbudowie, ale tym, czego im realnie brakuje, jest potencjał organizacyjny. Z tego powodu wciąż mamy do czynienia z pomocą doraźną, podczas gdy dawno powinniśmy byli przejść do etapu współpracy w zakresie rozwoju. Gdzieś brakuje łączącego ogniwa. Choć nie jest to kwestia, którą da się rozwiązać od ręki, na niej właśnie musimy skupić nasze wysiłki, jako że kraj ten nie będzie w stanie wznosić budynków, jeśli nie będzie demokracją, a przynajmniej nie będzie miał odpowiednich przywódców. Dlatego życzę powodzenia pani komisarz Georgiewej i panu komisarzowi Piebalgsowi. Wszystkiego najlepszego!
Nirj Deva
w imieniu grupy ECR - Pani Przewodnicząca! Dobrze, że ta debata ponownie ma miejsce (podobna odbyła się niedawno). Jest to wyraz naszej troski o ludność Haiti - a ewidentnie los Haitańczyków bardziej leży na sercu nam niż rządowi haitańskiemu.
Mówimy o obowiązku ochrony. Mówimy o obowiązku ochrony przed masowymi mordercami i ludobójczymi dyktatorami, ale co z obowiązkiem zapewnienia ochrony przed nieudolnymi i skorumpowanymi władzami, które nie troszczą się o swoich obywateli? Milion Haitańczyków nie ma dachu nad głową, 230 tysięcy poniosło śmierć, 300 tysięcy odniosło obrażenia. Tymczasem usunięto zaledwie 5 % gruzów, odbudowano w ten czy inny sposób jedynie 15 % domów.
Skoro rząd Haiti nie dba o swoich obywateli, musimy odwołać się do koncepcji obowiązku ochrony. Jeśli - i dopóki - tego nie zrobimy, absurdem jest wzywanie naszych dwóch znakomitych komisarzy, by zdawali nam relację z tego, co mogą, a czego nie mogą zrobić w sytuacji, gdy krajowy potencjał działania jest tak wątły i niepewny.
Pierwszą rzeczą, jaką się robi po trzęsieniu ziemi, jest usunięcie gruzów. Aby usunąć gruz, potrzeba ciężkich maszyn, dźwigów, helikopterów, buldożerów i ludzi, którzy potrafią je obsługiwać. Jeśli ludzi, którzy umieliby obsługiwać całą tę maszynerię, nie ma na miejscu, trzeba ich sprowadzić. Lewica sprzeciwiłaby się jednak sprowadzeniu w tym celu armii, sił powietrznych lub marynarki państw członkowskich. Od pracowników Oxfamu czy Save the Children nie można oczekiwać, że będą kierowali traktorami i przenosili ciężki gruz. Musimy odpolitycznić naszą dyskusję i nieść praktyczną pomoc tym ludziom.
Jacky Hénin
w imieniu grupy GUE/NGL - (FR) Pani Przewodnicząca! Zaledwie rok temu straszliwa katastrofa dotknęła Haiti i Haitańczyków, szerząc spustoszenie i śmierć.
Złóżmy hołd odwadze Haitańczyków oraz solidarności ludzi całego świata. Używam określenia "solidarność ludzi”, jako że w Europie, i nie tylko, często ci, którzy mają niewiele, dają najwięcej.
Chciałbym również formalnie podziękować Kubie i jej obywatelom za bezinteresowną i skuteczną pomoc, której efekty mówią same za siebie. Przysłany przez Kubę zespół medyczny zapewnił dotychczas leczenie ponad 50 tysięcy osób chorych na cholerę, umożliwił odbudowę 76 ośrodków zdrowia i szpitali oraz operował wielu Haitańczyków. Wielu ekspertów uważa, że pomoc Kuby jest szczególnie skuteczna; tak bardzo skuteczna, że Norwegia chciała prosić Kubę o podjęcie interwencji w jej imieniu.
Byłoby wskazane, gdyby Unia Europejska i Stany Zjednoczone podążyły za przykładem Kuby, a nie oddawały się samozadowoleniu w oparciu o doniesienia mediów, w których pomoc przedstawiana jest jako akt dobroczynności, gdy tymczasem służy ona przede wszystkim ich własnym interesom gospodarczym i politycznym kosztem trwałej odbudowy państwa i gospodarki Haiti.
To nieprzyzwoite, by Francja i Stany Zjednoczone udawały, że wiedzą, co jest najlepsze, jeśli zważy się na ich historyczną odpowiedzialność za nieszczęścia Haiti. Pamiętajmy, że potrzeba było najgorszej możliwej katastrofy, aby Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) zdecydowały wreszcie o umorzeniu haitańskiego długu.
Aktualne wydarzenia na Haiti dowodzą ograniczeń w obecnym sposobie funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Interwencja humanitarna na Haiti wskazuje na niezdolność tej organizacji do wdrażania trwałych rozwiązań na rzecz ludzi. Co gorsza, w perspektywie średnio- i długoterminowej jest to przeszkodą w odbudowie demokratycznego państwa i gospodarki, która byłaby zdolna do spełnienia odczuwanej przez Haitańczyków ludzkiej potrzeby rozwoju.
Społeczność międzynarodowa zadeklarowała 11,5 miliarda dolarów na odbudowę Haiti. Zobaczymy, co ma oznaczać owa odbudowa. Ile z tych środków zostało rzeczywiście uruchomionych? Kto będzie decydował o projektach? Czy podobnie jak w przypadku Kosowa bezrobotna miejscowa ludność będzie się przyglądała odbudowie kraju przez duże firmy międzynarodowe, bo tylko takie są w stanie wygrywać przetargi?
Unia Europejska nie może podzielać paternalistycznej czy neokolonialnej wizji, lecz musi przyczynić się do będącego dziełem samych obywateli renesansu demokracji w Republice Haiti. Haitańczycy byli pierwszym narodem na świecie, który wyzwolił się spod jarzma kolonializmu francuskiego. Poza spustoszeniami wojennymi kosztowało ich to - w przeliczeniu na dzisiejsze pieniądze - ponad 20 miliardy euro z tytułu "odszkodowania” dla europejskich właścicieli niewolników.
Ze względu na zbrodnie przeciwko ludzkości, do jakich zaliczają się niewolnictwo i kolonializm, Unia Europejska, a w szczególności Francja, ma obecnie dług moralny, polityczny i gospodarczy wobec Haiti. Dług ten musimy honorować.
Bastiaan Belder
Pani Przewodnicząca! Rok po straszliwym trzęsieniu ziemi na Haiti tempo odbudowy tego kraju jest mozolne. Postęp jednak się dokonuje - krok po kroku. Haitańczycy zdecydowanie potrzebują naszej pomocy, zwłaszcza teraz, gdy epidemia cholery zbiera żniwo. Powinniśmy się skoncentrować na bezpieczeństwie żywności. Haitańskie rolnictwo bardzo ucierpiało, dlatego kraj ten nadmiernie uzależnił się od importu żywności. Należy włożyć wiele energii i środków w odbudowę rolnictwa i lokalnej infrastruktury. W tym względzie duże znaczenie mają mikropożyczki, które oddolnie stymulują rozwój gospodarczy. Czy Komisja podziela tę opinię?
Sytuacja polityczna na Haiti po pierwszej rundzie wyborów prezydenckich nadal daje powód do niepokoju. Jasno wynika to z raportu ewaluacyjnego wydanego w zeszłym tygodniu przez Organizację Państw Amerykańskich. Jak Komisja ocenia obecną sytuację polityczną na Haiti i jej wpływ na odbudowę kraju?
Na koniec chciałbym powiedzieć, Pani Przewodnicząca, że mam w pamięci jedno zdjęcie z wydanej w zeszłym tygodniu imponującej książki na temat Haiti autorstwa holenderskiego dziennikarza. Przedstawia ono ludzi usuwających gruz po trzęsieniu ziemi, którzy noszą koszulki z napisem Haiti pap peri (Haiti NIE umiera). Powinno to być dla nas inspiracją, abyśmy rzeczywiście pomogli Haitańczykom przetrwać, a poprzez nasze wsparcie zapewnili im również dobre perspektywy na przyszłość.
Filip Kaczmarek
(PL) Pani Przewodnicząca! Unia Europejska nie zapomniała o Haiti. Do tej pory jesteśmy największym źródłem pomocy humanitarnej. Natomiast przygnębiające jest to, że kraj pogrążony jest nadal w chaosie gospodarczym i politycznym.
Działania pomocy humanitarnej na Haiti były prowadzone w dwóch klasycznych etapach. Pierwszy etap udzielanej pomocy kryzysowej miał ulżyć ludziom w najpilniejszych potrzebach. Na drugim etapie mieliśmy się skoncentrować na odbudowie kraju, zarówno gospodarczej, jak i społeczno-politycznej. Ale ze względu na wybuch epidemii cholery, huragan, niestabilną sytuację polityczną i społeczną, a nawet napięcia i walki międzyreligijne okres udzielania pomocy humanitarnej trwa dłużej, aniżeli się początkowo spodziewaliśmy. W związku z tym nie można było też przystąpić do tego drugiego etapu w takim zakresie i w takim tempie, jak byśmy chcieli.
Kryzys na Haiti trwa nadal. Cały czas jest potrzebne nasze zaangażowanie. Nie możemy zapominać o naszych zobowiązaniach. Zresztą pan komisarz Piebalgs przypomniał, że Komisja Europejska przekazała połowę środków, które były obiecane w Nowym Jorku na konferencji donatorów. W tej kwestii realizacja naszych planów przebiega pomyślnie.
Celem rezolucji, którą jutro przyjmiemy w naszym Parlamencie, jest zmobilizowanie państw członkowskich i Komisji do kontynuowania wypełniania tych deklaracji, które składaliśmy. Pamiętajmy o tym, że nadal setki tysięcy ludzi mieszka w obozach tymczasowych, a na cholerę zmarło ponad 3,5 tysiąca osób. Od samego początku uważaliśmy też, że gospodarzami procesu odbudowy powinni być sami Haitańczycy. Haitański plan odbudowy kraju opiera się na decentralizacji i silnym nacisku na lokalną produkcję rolną i bezpieczeństwo żywnościowe. My te priorytety haitańskie respektujemy. Jest jeszcze jeden wniosek. Musimy wzmocnić nasze możliwości oddziaływania humanitarnego i wiem, że pani komisarz już nad tym pracuje.
Kriton Arsenis
(EL) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Panie Komisarzu! Haiti jest zaiste specyficznym przypadkiem. Wszyscy musimy zdać sobie z tego sprawę. Nie jest to przypadek kryzysu humanitarnego, w którym przekazujemy pieniądze, a rząd decyduje, jak je zainwestować. Haiti jest krajem zupełnie upadłym. W obliczu istniejącej sytuacji możemy być pewni tylko jednego: kraj ten będzie pogrążał się w coraz większej korupcji i coraz trudniej będzie mu walczyć z kryzysem. Jest to kraj, w którym potrzebna jest bardziej zdecydowana interwencja, kraj, w którym często będziemy musieli podejmować rolę bardziej aktywną niż zazwyczaj.
Pan poseł Deva mówił o gruzach, które nie zostały uprzątnięte, co uniemożliwia naprawienie zniszczeń. Gruzy trzeba usunąć z ulic. Musi to być nasz najwyższy priorytet. Przy obecnym tempie będziemy potrzebowali jeszcze pięciu lat. Prace te należy niezwłocznie doprowadzić do końca. Na Haiti trzeba zrobić tak wiele, że nie powinno być bezrobocia, o ile wszystko zostanie przeprowadzone w należyty sposób.
Musimy aktywnie działać w sprawie usuwania gruzów oraz zaopatrzenia w wodę i żywność, aby kraj ten mógł stanąć na nogi, a jego obywatele - zmuszeni do codziennej walki o przetrwanie - mogli zacząć myśleć o przyszłości.
Niccolò Rinaldi
(IT) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Panie Komisarzu, Panie i Panowie Posłowie! Prawdą jest, że Haiti to przypadek sam w sobie. Rocznice klęsk są obchodzone w celu uczczenia pamięci ofiar oraz wyciągania wniosków na przyszłość, jednak w przypadku Haiti jest inaczej, bo nie ma o czym pamiętać - nic dotychczas się nie dokonało.
Zamiast używać zwrotu "rok po trzęsieniu ziemi”, powinniśmy mówić o "roku trzęsień ziemi”, bo po wstrząsach sejsmicznych nastąpiło trzęsienie ziemi wskutek chaosu przy rozdzielaniu pomocy, potem trzęsienie ziemi wywołane epidemią cholery, następnie polityczne trzęsienie ziemi po nieprzejrzystych wyborach, które obyły się chyba w najgorszym możliwym czasie, obecnie zaś mamy do czynienia z trzęsieniem ziemi po powrocie dawnego dyktatora w przebraniu wątpliwego turysty-multimilionera.
Komisja wykonuje dobrą robotę - nawet bardzo dobrą. Byłem na Haiti w czerwcu zeszłego roku wraz z członkami Komisji Rozwoju i miałem okazję zaobserwować świetnie wykonywaną robotę, za co dziękujemy Komisji. Potrzeba jednak większej ochrony politycznej i większej roli społeczności międzynarodowej, która musi wyznaczać cele i terminy oraz bezpośrednio nadzorować część procesu odbudowy.
To powinno być zrównoważone większym udziałem ludności i krajowych organizacji pozarządowych, które są często ignorowane. Oznacza to zatem mniejszą rolę krajowych polityków i haitańskich instytucji państwowych, a większe znaczenie - kruchej dotychczas - współpracy pomiędzy obywatelami i społecznością międzynarodową.
Michèle Rivasi
(FR) Pani Przewodnicząca! Jako uczestniczka misji obserwacyjnej na Haiti we wrześniu zeszłego roku miałam okazję przekonać się o skali doraźnych potrzeb. Obecnie musimy przejść od tych potrzeb do etapu rozwoju. Musimy nie tyle odbudować, co zbudować kraj, który nigdy nie miał solidnych fundamentów ani struktur władzy.
Jak już wspomnieli inni posłowie, jedno jest pewne: trzeba uprzątnąć 20 milionów ton gruzów, a w ciągu roku usunięto ich zaledwie 5 %, czyli mikroskopijną część. W tym tempie oczyszczenie Port-au-Prince zajmie ponad sześć lat. Jest to zatem sam w sobie projekt polityczny i Komisja musi mieć w nim udział.
Rządzenie jest kolejnym priorytetem i cieszę się, że Unia Europejska wnosi ważny wkład w zakresie wsparcia budżetowego dla Haiti. Musimy zwiększyć te wysiłki finansowe, jako że jest to jedyny sposób przywrócenia kompetencji państwu haitańskiemu i ludności. Obecne uzależnienie tego kraju od organizacji pozarządowych widoczne jest w odniesieniu do podstawowych usług publicznych, takich jak zdrowie i szkolnictwo. Nie możemy jednak zlecać organizacjom pozarządowym realizacji wszystkich usług publicznych.
Przede wszystkim musimy zwiększyć nasze wsparcie dla szybkiej organizacji wyborów, co powinno umożliwić wymianę skorumpowanej elity politycznej. Obecnie oligarchia złożona podobno z 20 rodzin uniemożliwia jakikolwiek rozwój gospodarczy, jako że kontroluje handel, ale nie robi nic, by rozwijać krajowe moce produkcyjne.
Musimy wreszcie zapewnić Haiti środki, które pozwolą temu krajowi wyzwolić się z zależności trapiących go jeszcze przed trzęsieniem ziemi. Apeluję zatem do instytucji europejskich o ustalenie konsekwentnych priorytetów i udzielanie intensywnego wsparcia dla tworzenia usług publicznych przy silnym zaangażowaniu ze strony przyszłego rządu haitańskiego.
James Nicholson
Pani Przewodnicząca! Miałem zaszczyt przewodniczyć wraz z panią poseł Rivasi wrześniowej delegacji AKP na Haiti. Wspomniałem wtedy, że nic nie mogło mnie przygotować na to, co zobaczyłem.
Dzisiejszego wieczora chcę poruszyć kilka kwestii. Jedna z nich dotyczy konieczności niezwłocznego przejścia od etapu pomocy humanitarnej do etapu odbudowy. W tym względzie sprawy nie ruszyły do przodu. Dziś usłyszałem wiele szczytnych deklaracji, ale w praktyce niewiele da się zrobić, jeśli nie zostanie zwiększona pomoc.
Musimy wywrzeć większą presję na tych, którzy obiecali pomoc, musimy też nalegać na Stany Zjednoczone, by przyśpieszyły tempo odbudowy prowadzonej pod przewodnictwem pani sekretarz Clinton. Co do tego nie może być wątpliwości.
Pan komisarz ma rację: potrzebujemy stabilności politycznej. Modlę się o to, ale nie jestem pewien, czy uda się zrealizować ten postulat.
Podczas pobytu na Haiti stwierdziłem - i chciałbym, aby to zaprotokołowano - że Haitańczycy są bardzo dumnym narodem. To cudowni ludzie. Wraz z Michèle Rivasi patrzyliśmy, jak wychodzili o 6 rano z namiotów czyściutcy, z dziećmi dopiero co po kąpieli. Cudowni, uśmiechnięci ludzie - człowiek nie mógł się nadziwić, że potrafią się uśmiechać.
Chciałbym również prosić o zaprotokołowanie hołdu dla ludzi z organizacji pozarządowych, którzy ryzykują życie, jak również dla służb Komisji, którym złożyłem już wyrazy uznania podczas naszej wizyty na Haiti. Wszyscy ci ludzie doskonale się spisują, a nie możemy zapominać, że ryzykują oni każdego dnia życie, aby nieść pomoc miejscowej ludności. Nie możemy zapominać o Haitańczykach. Musimy pracować na ich rzecz i nieść im pomoc. Jeśli w tym celu trzeba będzie się zebrać na tej sali jeszcze dziesięć razy, niech i tak będzie.
Cristian Dan Preda
(RO) Pani Przewodnicząca! W dniu 12 stycznia 2010 r. państwo haitańskie zostało dosłownie zmiecione z powierzchni ziemi, o czym mówiło już wielu posłów. Rok po tym straszliwym trzęsieniu ziemi kraj wciąż nie został odbudowany. Wybuch epidemii cholery i wybory dodatkowo komplikują sytuację.
Port-au-Prince jest w istocie rzeczy wielkim obozem uchodźców. Ludności Haiti udaje się przetrwać wyłącznie dzięki wysiłkom organizacji humanitarnych, którym musimy być wdzięczni. Mówiąc słowami specjalnego przedstawiciela ONZ, Haiti stało się republiką NGO. Jak długo jednak może trwać taka sytuacja? Widzimy, że służba zdrowia znajduje się w tragicznym stanie, bezwzględnie konieczna jest odbudowa systemu szkolnictwa, że nie wspomnę już o potrzebie usunięcia pozostałości katastrofy. Wszystko to wskazuje na potrzebę odbudowy państwa haitańskiego. Poza trzęsieniem ziemi ogromnym problemem jest brak instytucji i dobrych rządów.
Wysiłki należy zatem skupić na odtworzeniu potencjału państwa i budowaniu demokracji na Haiti. Należy zdecydowanie domagać się wiarygodnego, przejrzystego procesu wyborczego z uwagi na możliwość drugiej tury wyborów w lutym.
Na koniec chciałbym stwierdzić, że Haiti należy przebudować w - jeśli mogę tak to określić - odmienny sposób. Mówiąc "odmienny”, mam na myśli to, że odbudowa musi zapewniać lepszą jakość, aby zapobiec powtórzeniu się podobnych katastrof. "Odmiennie” oznacza również, że w nasze wysiłki na rzecz odbudowy kraju muszą być zaangażowane miejscowe społeczności. Uważam, że w procesie odbudowy należy konsultować się z głównymi zainteresowanymi, czyli Haitańczykami.
Ricardo Cortés Lastra
(ES) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Pani Komisarz, Panie i Panowie Posłowie! Na początku mojego wystąpienia chciałbym wyrazić uznanie organizacjom pozarządowym na Haiti. Praca, jaką wykonują, jest godna pochwały. Reprezentują one nasze najlepsze wartości, najlepsze ludzkie wartości.
Minął rok od trzęsienia ziemi na Haiti i chyba najwyższa pora, aby działania zaczęły przynosić większe skutki. Mamy wiele problemów, które należy niezwłocznie rozwiązać. Co do tego nie ma żadnych wątpliwości.
Pierwszym problemem jest prawdopodobnie budowa odpowiedniego systemu kanalizacji. Uważam, że jest to sprawa o pierwszorzędnym znaczeniu z uwagi na zagrożenie życia na Haiti. Po rozwiązaniu tego problemu będziemy musieli się zająć kwestią budowy mieszkań i pilnie rozwiązać sprawę praw własności.
Potrzebujemy ponadto prawowitego, wybranego demokratycznie rządu, który potrafiłby negocjować. Wiem, że sytuacja nie jest łatwa, ale potrzebna jest prawdziwa dyskusja w celu przyśpieszenia procesu naprawy sytuacji na Haiti.
Jest też inna znacząca kwestia, o której wspomniało kilkoro posłów: gruz, który sam w sobie stanowi duży problem polityczny. Musimy też nieustannie myśleć o przyszłości, aby rozpocząć prace nad długoterminową strategią dla szkolnictwa. Wydarzenia na Haiti prawdopodobnie nie miałyby miejsca, gdyby funkcjonował system szkolnictwa publicznego, a dzieci były otoczone odpowiednią opieką.
Musimy położyć kres nie tylko ubóstwu, ale i zależności.
Zbigniew Ziobro
(PL) Pani Przewodnicząca! Przed rokiem na Haiti doszło do strasznego kataklizmu, ogromnego trzęsienia ziemi, w wyniku którego zginęło 200 000 mieszkańców, ponad 1 300 000 zostało pozbawionych domów. Od roku trwa akcja pomocy i odbudowy. Jest to bez wątpienia wielka i bardzo skomplikowana akcja humanitarna. Wyspa jednak potrzebuje nie tylko pomocy materialnej i finansowej, lecz również odbudowy administracji i stabilizacji politycznej, bez której nie może się rozwijać. Co więcej, ostatnio epidemia cholery, która zabiła już ponad 3500 osób wciąż zagraża tysiącom ludzi. Doświadczenie Haiti pokazuje, że nawet spore środki pieniężne nie pomogą, jeśli nie będą właściwie wydawane. Kazus Haiti powinien ponadto dać nam do myślenia i wyraźnie wskazuje na potrzebę stworzenia sprawnie działającego systemu pomocy międzynarodowej w przypadku wielkich katastrof naturalnych, które również mogą się zdarzyć.
Ria Oomen-Ruijten
(NL) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Panie Komisarzu, Panie i Panowie Posłowie! Gdy myślę o Haiti, myślę o obywatelach tego kraju, ale również o obywatelach europejskich, którzy udzielili ogromnego wsparcia Haitańczykom. Myślę także o organizacjach humanitarnych, które wykonały potężną pracę. Jest to, Pani Przewodnicząca, jasna strona całej historii. Musimy wyciągnąć wnioski, a moim zdaniem jest ich trzy.
Po pierwsze, koordynacja. Koordynacja na etapie pomocy humanitarnej nie była szczególnie udana; dziś otrzymaliśmy raport na ten temat. Musimy osiągnąć poprawę w zakresie odbudowy. Nasuwa się tu na myśl także kwestia skuteczności pomocy, która również wiążę się z koordynacją. Jakie dodatkowe i bardziej skuteczne działania mogą być podjęte w tej dziedzinie?
Druga kwestia dotyczy korupcji. Jeśli obywatele Europy mają udzielić pomocy, nie chcą oni, aby pomoc ta została niewłaściwie wykorzystana. Nie chcemy tego zarówno jako przedstawiciele władz, jak i jako zwykli obywatele. Co możemy zrobić, aby poprzez lepszą koordynację zapobiec rozprzestrzenianiu się korupcji?
Moja trzecia uwaga, Pani Przewodnicząca, dotyczy polityki. Bez stabilności politycznej i zdecydowanej administracji publicznej nie będzie możliwy postęp w zakresie trwałej odbudowy. Odbyła się pierwsza runda wyborów, a jej wyniki są podawane w wątpliwość. Chciałabym dowiedzieć się, na ile udaje się nam zapewnić prawidłowy przebieg nadchodzących wyborów poprzez koordynację działań z Organizacją Państw Amerykańskich i innymi podmiotami? Jako Europejczycy wyraziliśmy zobowiązanie do niesienia pomocy Haiti w krótkim horyzoncie czasowym i sądzę, że powinniśmy nadal dawać wyraz naszej solidarności.
Edite Estrela
(PT) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Panie Komisarzu, Panie i Panowie Posłowie! Trzęsienie ziemi pogrążyło Haiti w jednym z najgorszych kryzysów humanitarnych: tysiące ludzi zginęło lub zostało rannych, miliony straciły dach nad głową, powstały ogromne zniszczenia. Społeczność międzynarodowa złożyła wiele obietnic, ale zrobiła niewiele. Trudno jest też zrozumieć, dlaczego odbudowa toczy się w tak wolnym tempie pomimo dobrej woli ze strony Unii Europejskiej i pracy wykonywanej przez organizacje pozarządowe.
Sytuację pogorszył wybuch epidemii cholery i destabilizacja polityczna po wyborach, która doprowadziła do straszliwej przemocy skierowanej głównie przeciwko kobietom i dzieciom. Unia Europejska musi nadal nieść pomoc w zakresie odbudowy i poprawy sytuacji humanitarnej słabszych grup społecznych na Haiti, ale jednocześnie musi wspierać wzmacnianie potencjału zapobiegania klęskom żywiołowym w dłuższym horyzoncie czasowym.
Z zadowoleniem przyjmuję zatem wnioski zgłoszone niedawno przez Komisję w sprawie stworzenia europejskiej zdolności do reagowania w przypadku katastrof, co obejmuje ustanowienie dobrowolnych rezerw organizacji ratowniczych państw członkowskich oraz planowanie awaryjne, jak również połączenie ośrodków pomocy humanitarnej ze strukturami obrony cywilnej w celu stworzenia europejskiego centrum reagowania kryzysowego, odpowiedzialnego za monitorowanie zagrożeń, wydawanie wczesnych ostrzeżeń i koordynowanie reakcji UE w przypadku katastrof.
Jarosław Leszek Wałęsa
(PL) Pani Przewodnicząca! Niedługo minie rok czasu od naszej poprzedniej dyskusji na temat koordynacji pomocy humanitarnej i odbudowy Haiti. Dzisiaj więc dokonujemy pewnego podsumowania i wniosek nasuwa się jeden: minął rok od tej tragedii, a ofiar ciągle przybywa. Należy tu podkreślić dwie kwestie, które są równie ważne, a może i ważniejsze od budowy nowych domów, nowych dróg. Po pierwsze, musimy tu na tej sali głośno i dobitnie powiedzieć "stop” epidemii przemocy seksualnej. Jak wykazują źródła, już kilka dni po trzęsieniu ziemi odnotowano 250 gwałtów na kobietach i dziewczętach, a sytuacja ciągle się pogarsza. Ta przemoc ciągle wzrasta. Najwyższy czas zacząć głośno mówić na ten wstydliwy temat i zająć się tym nieludzkim zjawiskiem oraz zacząć skuteczną walkę z przemocą seksualną na Haiti.
Drugą kwestią, która już była tutaj wspominana, to kwestia epidemii cholery. Liczba zachorowań spada, ale to się wiąże oczywiście z porą roku. Z tym się wiąże też ciekawe, ale niepokojące zjawisko dotyczące pacjentów, którzy symulują objawy cholery. Nam trudno w to uwierzyć, dzisiaj spędzimy noc w wygodnych łóżkach, ale dla tych osób noc w szpitalu jest dużo lepsza niż w ich własnych domach, a w zasadzie szałasach. I tutaj również powinniśmy zwracać na to uwagę, a zwłaszcza, że epidemia cholery na pewno się nasili wraz ze zmianą pory roku. Dlatego też musimy zwracać na to uwagę i powinniśmy tutaj szczególnie poprawić tę sytuację.
Seán Kelly
Pani Przewodnicząca! Mówi się, że Bóg pomaga tym, którzy pomagają samym sobie. Unia Europejska posuwa się jeszcze dalej, pomagając tym, którzy nie pomagają samym sobie. Dzieje się tak zwłaszcza w odniesieniu do Haiti, gdzie rząd - jak zauważył pan poseł Deva i inni posłowie - jest skorumpowany i wydaje się być obojętny na los własnych obywateli. Musimy jednak kontynuować nasze dobre uczynki we współpracy z ONZ, organizacjami pozarządowymi itd. Wiem, że jeden z czołowych przedsiębiorców irlandzkich, Denis O'Brien, odgrywa wiodącą rolę w tym względzie.
To wszystko będzie jednak kroplą w morzu w porównaniu z tym, co można by osiągnąć, gdyby istniał właściwie funkcjonujący rząd. Należy zatem dobitnie uświadomić haitańskiemu rządowi, że musi wziąć się w garść, bo inaczej - na co należy mieć nadzieję - zostanie zastąpiony bardziej kompetentnym gabinetem i dopiero wtedy zobaczymy prawdziwy postęp.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Pani Przewodnicząca! Choć udało się stopniowo złagodzić i wyeliminować skutki niszczycielskiego trzęsienia ziemi, miejscowa ludność wciąż boryka się z poważnymi problemami. Brakuje wody pitnej, żywności i innych podstawowych artykułów. Występują problemy i trudności życia codziennego. Jest wreszcie niestabilny rząd, który nie kieruje się wartościami demokratycznymi, i epidemia cholery, która spowodowała wzrost przestępczości oraz liczby przypadków uprowadzeń i gwałtów na kobietach i dzieciach.
Musimy zatem podjąć kroki w celu ograniczenia skali tych przerażających czynów. Instytucje europejskie nie mogą ustawać w wysiłkach na rzecz przeciwdziałania skutkom katastrofy. W 2011 roku pomoc musi skupiać się na tak skomplikowanych kwestiach, jak w szczególności odbudowa mieszkań, zaspokojenie podstawowych potrzeb wśród społeczności i ustabilizowanie sytuacji w obozach tymczasowych.
Jednocześnie należy podjąć próbę realizacji celów długoterminowych, takich jak tworzenie instytucji publicznych, władz lokalnych, szkół, szpitali itd.
Ilda Figueiredo
(PT) Podobnie jak moje ugrupowanie, wyrażam solidarność z mieszkańcami Haiti: ofiarami trzęsienia ziemi sprzed roku, a ostatnio również epidemii cholery. Pilnie potrzebna jest większa pomoc - większa pomoc dla ludzi doświadczonych zeszłoroczną tragedią i epidemią cholery. Fakt, że część pomocy wciąż nie została przekazana, jest niemożliwy do zaakceptowania. Trzeba wywiązywać się z deklaracji pomocy, co szczególnie dotyczy Unii Europejskiej. Ponadto UE powinna zwrócić uwagę na godne naśladowania akty solidarności ze strony niektórych krajów regionu. Na przykład władze Kuby przysłały lekarzy i specjalistów, którzy zapewnili leczenie ponad 50 tysiącom chorych na cholerę. Chciałabym również podkreślić wsparcie ze strony Boliwariańskiej Alternatywy dla Ameryki w wymiarze finansowym, jak również w dziedzinie energii, rolnictwa i żywności.
Byłoby dobrze, gdyby Unia Europejska wzięła to wszystko pod uwagę i odgrywała bardziej aktywną rolę. Należy pilnie podjąć działania konieczne w celu przyśpieszenia odbudowy Haiti i poprawy warunków bytowych ludności, przy czym jednocześnie nalegamy na poszanowanie zasad suwerenności i integralności terytorialnej, na jakie zasługują Haitańczycy z racji swojej odwagi i szlachetności.
Elena Băsescu
(RO) Pani Przewodnicząca! Rok po niszczycielskim trzęsieniu ziemi na Haiti proces odbudowy wciąż nie przyniósł konkretnych wyników. Impas wynika w szczególności z braku zdolności haitańskiego państwa do zapewnienia podstawowych usług publicznych w oparciu o własne zasoby. Brakuje woli politycznej, a władze haitańskie nie wprowadzają w życie decyzji mających doprowadzić do odbudowy państwa.
Czynniki te utrudniają znacząco funkcjonowanie tymczasowej komisji ds. odbudowy Haiti, czyli głównej organizacji odpowiedzialnej za sprawne zarządzanie zasobami przekazywanymi przez społeczność międzynarodową. Sytuacja ta będzie się utrzymywać, o ile w kraju nie nastąpi stabilizacja polityczna, nie zostaną przywrócone zdolności państwa i nie powstanie sprawny rząd. Z tego względu uważam, że UE powinna podjąć wszelkie starania w celu wsparcia zgodnego z prawem, przejrzystego procesu wyborczego. Zapewnienie właściwego przebiegu zaplanowanej na luty drugiej rundy wyborów jest jedynym sposobem zakończenia kryzysu politycznego.
Janusz Władysław Zemke
(PL) Pani Przewodnicząca! Chciałbym, aby mnie dobrze zrozumiano. Nie mam poważniejszych uwag, jeśli chodzi o obecną pomoc Unii Europejskiej dla Haiti. Unia rzeczywiście niesie Haiti dużą pomoc materialną i należy się dziwić, że wiele innych państw nie czyni tego w takiej skali jak Unia.
Chciałem przypomnieć, że nasze zastrzeżenia budziły działania Unii bezpośrednio po katastrofie. Unia działała zbyt wolno, a pomoc humanitarna była ewidentnie źle skoordynowana. Chciałbym się więc zapytać, jakie konkretne wnioski wyciągnęła Komisja Europejska z tej bardzo wolno toczącej się wówczas pomocy? Myślę, że jest to rzecz niebywale ważna, dlatego że czas otrzymania pomocy to dla niektórych kwestia przeżycia albo śmierci.
Peter Jahr
(DE) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Panie Komisarzu! Przykład Haiti dobitnie pokazuje, że prawdziwe katastrofy powstają z ręki człowieka. Społeczność narodowa, a w szczególności Unia Europejska, jest aż nadto chętna nieść pomoc. To nie pieniądze są problemem, lecz brak stabilności politycznej. Obecnie żaden naród nie jest skłonny łożyć na skorumpowany system polityczny. Mam zatem następującą prośbę do Komisji: oczywiście należy nadal pomagać Haiti, ale jednocześnie musimy inwestować w infrastrukturę polityczną. Do czasu powstania funkcjonującego rządu i administracji musimy opierać się na istniejących organizacjach pomocowych, jako że - mówiąc prosto - nie ma realnej alternatywy.
Kristalina Georgiewa
komisarz - Pani Przewodnicząca! Serdecznie dziękuję Paniom i Panom Posłom za zgłoszone dzisiejszego wieczora uwagi. Na zakończenie chciałabym poruszyć pięć kwestii.
Po pierwsze, jak najbardziej zgadzam się z wszystkimi wypowiedziami, w których wskazano na nieudolność rządu jako na najważniejszy czynnik powodujący obecne problemy na Haiti. Po trzęsieniu ziemi pomyślałam - i wciąż tak myślę - że trzęsienie ziemi, choćby i najgorsze, nie jest największym problemem Haiti. Największym problemem są dziesięciolecia złych rządów, które sprawiły, że brakuje struktur społecznych i państwowych zdolnych nieść pomoc obywatelom Haiti. Przekłada się to na ogromną nieufność Haitańczyków wobec władz.
Żywo pamiętam, jak podczas mojej wizyty na Haiti wszyscy ludzie, z którymi rozmawiałam, konsekwentnie mówili jedno: nie dawajcie pieniędzy władzom. Jeśli chodzi zaś o stronę humanitarną, to nie dajemy pieniędzy, lecz zapewniamy bezpośrednią pomoc. Powstaje oczywiście pytanie, ile czasu zajmie odbudowa Haiti. Odpowiedź brzmi: wiele czasu, bo do tego potrzebna jest infrastruktura instytucjonalna.
Moja druga uwaga dotyczy pozytywnej cechy Haitańczyków, która odegrała rolę w ich przetrwaniu: chodzi o odporność ludzi w obliczu przeciwności losu, odporność całych społeczności. Spotykałam się z ludźmi żyjącymi we wspólnocie: wspólnie stracili domy, wspólnie trafili do obozów, gdzie wspólnie zorganizowali system wzajemnej pomocy, w ramach którego ktoś zajmuje się dziećmi i ich nauką, ktoś inny odpowiada za znalezienie roboty, jeszcze ktoś inny - to rola kobiet - zajmuje się gotowaniem. Ta właśnie odporność daje nam dziś nadzieję, że Haiti ma przyszłość.
To kieruje mnie ku trzeciej kwestii: nasze programy wsparcia dla Haiti muszą uwzględniać to, czym Haiti dysponuje, a czym nie dysponuje. Z tego względu kładziemy nacisk na takie aspekty programów humanitarnych, jak wynagrodzenie lub kupony za pracę, pozyskiwanie nasion i narzędzi na szczeblu wspólnotowym, aby ludzie w większym stopniu mogli polegać na samych sobie.
Po czwarte, jestem wdzięczna za uwagi dotyczące tego, czego nauczyło nas Haiti. Nie zgadzam się, że nasza pomoc nadeszła zbyt późno: pomoc z Unii Europejskiej zaczęła napływać w ciągu 24 godzin. Zgadzam się natomiast, że koordynacja pozostawiała nieco do życzenia i że nasza zdolność zorganizowania się przed nadejściem katastrofy ma absolutnie zasadnicze znaczenie. W tym względzie jestem wdzięczna za uwagę, że w oparciu o wnioski z sytuacji na Haiti poczyniliśmy kroki w kierunku stworzenia europejskiego potencjału reagowania kryzysowego oraz wzmocnienia koordynacji poprzez Europejskie Centrum Reagowania Kryzysowego.
Pozwolę sobie przejść do ostatniego punktu, dotyczącego przyszłości pomocy humanitarnej. Co nas martwi? Czy chodzi o ochronę, zwłaszcza kobiet, oraz zwiększenie naszego wsparcia, aby ulżyć sytuacji prowadzonych głównie przez kobiety gospodarstw domowych w obozach? Mogę Państwa zapewnić, że zarówno w tym roku, jak i w ramach przyszłorocznego finansowania położymy nacisk na kwestię ochrony, na to, by Unia służyła rzeczywiście ludziom.
Na zakończenie chciałam ponownie podziękować Państwu za zgłoszone uwagi, a zwłaszcza tym z Państwa, którzy dostrzegli poświęcenie pracowników organizacji humanitarnych na rzecz Haitańczyków.
Andris Piebalgs
komisarz - Pani Przewodnicząca! Przede wszystkim chciałbym podziękować Paniom i Panom Posłom za solidarność i wsparcie. Na początek zajmę się wymiarem politycznym. Sytuacja na Haiti z całą pewnością nie jest łatwa, ale wysoka przedstawiciel trzyma rękę na pulsie i udziela niezbędnego wsparcia dyplomatycznego w celu zapewnienia stabilności. Druga runda wyborów prezydenckich przyczyni się do odbudowy wiarygodności, o ile nie wybuchną zamieszki. Dlatego my również podejmujemy wszelkie konieczne wysiłki dyplomatyczne, przy czym wysiłki dyplomatyczne niekiedy dają natychmiastowe skutki, a niekiedy potrzeba czasu, aby zobaczyć ich wyniki.
Niektórzy z Państwa wspomnieli o wizycie Baby Doca. Możemy jedynie stwierdzić, że choć każdy ma prawo do swobodnego przemieszczania się, nie była to najlepsza wizytówka całego procesu politycznego. Nie dajmy się jednak zwieść. Sądzę, że istnieje zdrowe jądro polityczne na Haiti, w którym powinniśmy pokładać wiarę. Nasza nadzieja leży w tym, że ludzie wybrani w wyborach parlamentarnych oraz prezydent będą dysponowali odpowiednimi zdolnościami, aby poprowadzić kraj ku odbudowie.
Po drugie, współpraca w zakresie rozwoju opiera się na trudnych wyborach. Jedna możliwość polega na tym, by zrobić coś, co jest łatwo rozpoznawalne i nie wiąże się ze strukturalnymi zmianami. Sfinansowanie pracy tysięcy lekarzy z UE lub budowa nowego uniwersytetu noszącego nazwę UE nie byłyby problemem; kryterium rozpoznawalności byłoby spełnione i każdy mówiłby "świetnie”. Ale co z brakiem bezpieczeństwa na ulicach? Finansujemy bezpieczeństwo w dość trudnych warunkach, za pośrednictwem władz. Jeśli więc bezpieczeństwo jest częściowo zapewnione, środki na ten cel pochodzą z Unii Europejskiej. Czy kryterium rozpoznawalności jest spełnione? Nie bardzo, bo nie ma etykietki UE. Sądzę jednak, że jest sprawą oczywistą, iż przyczyniliśmy się do stabilności tego kraju.
Inna kwestia dotyczy tego, gdzie należy inwestować. Odbudowa domów byłaby najłatwiejszym wyborem pod względem politycznym, ale jakie ma to znaczenie w sytuacji, gdy brakuje komunikacji, infrastruktury? Infrastruktura wymaga zaś potężnych inwestycji. Szacunkowo jeden kilometr dróg kosztuje 1 milion dolarów, a na Haiti nawet więcej, jako że dochodzi kwestia konserwacji. Ponadto musimy również pomóc miejscowym społecznościom, przez których tereny droga przechodzi. Koszty są zatem bardzo znaczące. Haiti nie dysponuje takimi środkami. Co dziwne, tylko my zajmujemy się na Haiti infrastrukturą drogową. Zazwyczaj wiele innych krajów uczestniczy w tego typu inwestycjach, ale na Haiti tylko my zapewniamy środki na ten cel. Jest to trudny wybór, ale sądzę, że można w ten sposób pomóc temu krajowi w osiągnięciu zmiany strukturalnej.
Ostatnia kwestia, która była w niewielkim stopniu poruszana dzisiejszego wieczora, dotyczy szybkości przydzielania i wypłacania środków finansowych. Środki nie mogą być wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, a na wsparcie budżetowe potrzeba czasu. To nie jest tak, że rząd daje nam numer konta, a my przelewamy środki. Nie. Sprawdzamy rachunek, wiemy, gdzie trafiają wypłaty, więc jest to cała procedura. Nie możemy od ręki przesłać 1,2 miliarda euro na rachunek i oczekiwać, że wszystko zostanie załatwione. Odpowiadamy także przed naszymi podatnikami. Te same zastrzeżenia dotyczą dróg: musimy ogłosić przetarg, musimy spełnić wymogi przejrzystości, a to zajmuje nieco czasu. Sądzę jednak, że czas ten jest konieczny, bo wystarczyłby jeden przypadek sprzeniewierzenia środków finansowych, by obywatele europejscy utracili wiarę w sens wsparcia odbudowy Haiti. Mogę Państwa zapewnić, że również w tym względzie podejmiemy wszelkie konieczne kroki.
Raz jeszcze dziękuję Państwu za wsparcie. Była to bardzo pomocna i zachęcająca debata. Sądzę, że będziemy starali się zrealizować zgłoszone dziś przez Państwa postulaty.
Przewodnicząca
Otrzymałam sześć projektów rezolucji złożonych zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę 19 stycznia 2011 r.
