Communautair monitoring- en informatiesysteem voor de zeescheepvaart - Onderzoek van ongevallen in de zeescheepvaartsector - Aansprakelijkheid van vervoerders van passagiers over zee bij ongevallen - Havenstaatcontrole (herschikking) - Gemeenschappelijke voorschriften voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties en voor de desbetreffende werkzaamheden van maritieme instanties (herschikking) - Gemeenschappelijke voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties (herschikking) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2002/59/EG betreffende de invoering van een communautair monitoring- en informatiesysteem voor de zeescheepvaart (05719/3/2008 - C6-0225/2008 - (rapporteur: Dirk Sterckx),
de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de grondbeginselen voor het onderzoek van ongevallen in de zeescheepvaartsector en tot wijziging van de Richtlijnen 1999/35/EG en 2002/59/EG (05721/5/2008 - C6-0226/2008 - (rapporteur: Jaromír Kohlíček),
de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de aansprakelijkheid van vervoerders van passagiers over zee bij ongevallen (06389/2/2008 - C6-0227/2008 - (rapporteur: Paolo Costa),
de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad over havenstaatcontrole (herschikking) (05722/3/2008 - C6-0224/2008 - (rapporteur: Dominique Vlasto),
de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties en voor de desbetreffende werkzaamheden van maritieme instanties (herschikking) (05724/2/2008 - C6-0222/2008 - (rapporteur: Luis de Grandes Pascual), en
de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad inzake gemeenschappelijke voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties (herschikking) (05726/2/2008 - C6-0223/2008 - (rapporteur: Luis de Grandes Pascual).
Dirk Sterckx
rapporteur. - Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, de vraag die wij ons moeten stellen is of wij, negen jaar na het ongeval met de Erika en bijna zes jaar na het ongeval met de Prestige, klaar zijn als er nog eens zoiets gebeurt. Dat is eigenlijk de vraag die voor ons ligt.
Hebben wij alles in orde? Hebben wij voldoende experts die voldoende vrij zijn om beslissingen te nemen? Kunnen zij snel genoeg werken? Zijn alle voorbereidingen klaar, zodat zij een beroep kunnen doen op andere specialisten of op hulpverleners om de zaak op te lossen? Wordt de bemanning behoorlijk behandeld in een dergelijk geval? Wordt er schadevergoeding betaald? Weten wij voldoende over schepen die bij ons voorbijvaren? Dat zijn de vragen die wij gesteld hebben na de Erika en ook na de Prestige. De Commissie heeft toen in verband hiermee heel snel voorstellen gedaan en wij hebben ook een aantal dingen op papier gezet, die wij nu toch moeten verfijnen.
Wij hebben een eerste lezing gedaan, waarop een antwoord is gekomen vanwege de Raad in een gemeenschappelijk standpunt, dat bijzonder teleurstellend was. Maar tot mijn grote voldoening moet ik zeggen dat wij sindsdien met de Raad, eerst met het Sloveense voorzitterschap en nu vooral met de Fransen, informele gesprekken hebben gevoerd die tot zeer goede resultaten hebben geleid.
Wat de bevoegde instantie betreft zijn wij bijna rond. Wij hebben een goede tekst op papier staan die ik in elk geval wil verdedigen bij mijn collega's. Er is een instantie die bij de planning betrokken is, die permanent aanwezig is, die de nodige expertise heeft en die onafhankelijk beslissingen kan nemen zodat schepen beter worden opgevangen. We hebben ook vooruitgang geboekt op het gebied van het opvolgen van schepen, niet alleen via de gewone radar, maar ook via satelliet. We hebben meer gedetailleerde informatie over de lading en weten wie verantwoordelijk is voor het geven van die informatie. Het opvolgen geldt ook voor vissersschepen zodat de veiligheid van kleine schepen ook vergroot wordt. We nemen maatregelen in geval van ijsgang.
We hebben dus vooruitgang geboekt, maar we zijn nog niet helemaal klaar. Wat ligt nog open? Criminalisering van zeelui, compensatie als er economisch verlies is voor havens en meldingsplicht voor bunkerbrandstof. Want soms kunnen kleine hoeveelheden van die zeer vervuilende brandstof heel veel schade aanrichten aan het milieu, bijvoorbeeld bij het ongeval met de Tricolor voor de Belgisch-Franse kust. Daar heeft 180 ton brandstof, heel weinig, toch wel vrij behoorlijk wat schade aangericht.
Mijnheer de minister, ik wil mijn waardering uitdrukken voor het werk dat wij, Parlement en Raad, samen hebben kunnen doen in verband met mijn verslag en ik wil het Parlement en de Raad aanmoedigen om op die manier verder te gaan.
Dat brengt mij bij de twee teksten waarover we geen gemeenschappelijk standpunt hebben. Als rapporteur voor een van de teksten dring ik erop aan dat wij ook voor de twee ontbrekende teksten een besluit van de ministerraad krijgen. Ik weet, mijnheer de minister, dat u daar hard aan werkt. Maar de financiële verantwoordelijkheid van de reders en de taak van vlaggenstaten, die twee punten beschouwen wij als Parlement als een essentieel onderdeel voor het versterken van de veiligheid op zee. De conventie over gevaarlijke stoffen, HNS, bijvoorbeeld moet door alle lidstaten goedgekeurd zijn als je een behoorlijk systeem van opvang van schepen wil uitwerken voor de verschillende lidstaten en voor de Unie.
Wij dringen er als Parlement op aan dat u er alles aan doet om ervoor te zorgen dat er ook voor die twee teksten een beslissing is van de Raad. Als dat niet het geval is, dan hebben wij een zeer zwaar probleem. Dan zou het wel eens kunnen dat al wat wij bereikt hebben, hoezeer ik dat ook waardeer, door het Parlement als onvoldoende beschouwd wordt. Ik zou u dan ook willen vragen, mijnheer de minister, om verder te doen zoals u bezig bent. Het Parlement, in elk geval deze rapporteur, staat achter u. Laten wij verder werken om een zo goed mogelijk resultaat te boeken voor maritieme veiligheid.
De Voorzitter
De heer Kohlíček is zo te zien niet aanwezig. Intussen gaan we verder met de andere rapporteurs, als hij op tijd terug is krijgt hij het woord.
Paolo Costa
Mijnheer de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, in april 2007 waren we ook al in dit Parlement bijeen voor de eerste lezing. Inmiddels is het september 2008 en ik denk dat de tussenliggende periode niet vruchteloos is geweest. Er zijn veel ontwikkelingen doorgevoerd en er is veel progressie geboekt en ik ben vol vertrouwen dat we erin zullen slagen om ook de laatste stap te zetten die nodig is om een belangrijke taak te voltooien, namelijk het bieden van veel betere veiligheidsvoorwaarden dan de huidige aan alle Europese, maar ook niet-Europese burgers, in feite aan al diegenen die op Europese wateren varen.
Ik verwijs niet alleen naar de Erika of de Prestige, zoals de heer Sterckx heeft gedaan, maar - en dit is het doel dat ik mezelf heb gesteld voor mijn sectorverslag - ik wil ook graag zeggen dat drama's als die met de Princess of the Stars, met 800 doden in de Filippijnen, vermeden moeten worden, maar ook de botsing tussen een containerboot en een draagvleugelboot in de Straat van Messina die "slechts” tot vier doden leidde of de "slechts” twee slachtoffers op La Besogne die op een bateau mouche botste enkele dagen geleden. Kortom, op alle wateren bestaan risico's en op alle wateren moeten we in actie komen.
De koers is echter heel simpel: we mogen onszelf niet in een positie plaatsen waarin we het moeten betreuren dat we niet de benodigde beslissingen hebben genomen met het oog op de ongevallen die telkens weer voorkomen. Ik wil nogmaals benadrukken dat deze beslissingen niet alleen samenhangen met de bescherming van het milieu, de kusten en wateren, zoals bij de Erika en de Prestige, maar ook met de bescherming van mensenlevens zoals onlangs tijdens de serieuze ongevallen die, enkel door geluk, tot dusver plaats hebben gevonden op wateren ver bij ons vandaan, evenals tijdens de schijnbaar kleinere ongevallen. Ik heb zojuist twee voorbeelden gegeven: het ene in de Straat van Messina en het andere op de rivier de Seine enkele dagen geleden.
Mijn verslag bevat ook een strategie, die we mijns inziens allemaal moeten hanteren: zo goed mogelijk gebruik maken van alle Europese bevoegdheden als het gaat om milieu- en consumentenbescherming. In dit geval betekent dat bescherming van levens, van individuen en ook bescherming van de veiligheid om de huidige situatie te verbeteren.
We moeten echter voorzichtig zijn en de bevoegdheden gebruiken die door het Verdrag worden toegestaan, zonder complete overdracht van verdere soevereiniteit en zonder ruimte aan de lidstaten te onttrekken die, zoals we geloven en willen geloven, deze doelstelling volledig steunen.
Daarom denk ik we ons werk vanuit dit oogpunt moeten voortzetten binnen het gebied waar mijn verslag over gaat, en mechanismen moeten vinden waarvan de toepassingsmogelijkheden dusdanig uitgebreid kunnen worden dat ze niet kunnen worden afgewezen en we geleidelijke implementatiemethodes moeten vinden over een schappelijke periode, zodat iedereen zich kan aanpassen zonder te eisen dat dit binnen een dag gebeurt. Voor de beperking van de aansprakelijkheid moeten we een manier zien te vinden waarbij zekerheid aan de kant van de reder wat betreft de aansprakelijkheid die hij op zich neemt en het bedrag van de schade die hij kan oplopen, gecombineerd wordt met de zekerheid voor eventuele slachtoffers dat zij gecompenseerd zullen worden. We moeten daarom met enkele oplossingen komen die de mogelijkheid bieden om te schuiven met de onder- en bovengrenzen - die momenteel vaststaan - die wij willen of kunnen opleggen. We moeten ervoor zorgen dat er betere informatie wordt geboden aan degenen die op onze vaartuigen varen en dat er direct actie wordt ondernomen op het moment dat er een ongeval plaatsvindt, ook door middel van vooruitbetalingen voor specifieke, terechte gevallen die gecontroleerd kunnen worden.
Ik ben van mening dat we op deze punten eenvoudig tot overeenstemming kunnen komen; we kunnen een manier vinden om deze punten die nog open staan aan te pakken en vervolgens het dossier af te sluiten. Het fundamentele punt blijft echter bestaan: we moeten er geen genoegen mee nemen dat we slechts een punt aanpakken, maar we moeten het vraagstuk afsluiten en tegen de Europese burgers kunnen zeggen dat we op alle fronten en binnen alle sectoren bezig zijn.
Ik zal niet nogmaals beginnen over het vraagstuk met betrekking tot de twee, laten we zeggen, verslagen en de twee maatregelen die ontbreken. Tegen het Franse voorzitterschap wil ik graag zeggen dat het enorme inzet heeft getoond en ik ben ervan overtuigd dat het hiermee doorgaat. Namens mezelf en het Parlement kan ik u verzekeren dat we hoe dan ook iedere dag, te allen tijde, vanaf vandaag tot 31 december dit jaar zullen werken om ervoor te zorgen dat het dossier onder dit voorzitterschap afgesloten kan worden en dat dit op de best mogelijke manier zal gebeuren voor de mensen die ons in de gaten houden. Ik weet zeker dat we uiteindelijk trots zullen zijn op het feit dat we vooruitgang hebben geboekt op het gebied van maritieme veiligheid in Europa, zonder dat iemand - hoe moet ik het zeggen? - het gevoel krijgt enige mate van verantwoordelijkheid te verliezen die hij zelf wil behouden.
Dominique Vlasto
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik alle aanwezigen er nog eens op wijzen dat veiligheid op zee boven aan de Europese politieke agenda moet blijven staan. Wij kunnen niet afwachten tot zich opnieuw een zwaar ongeval op zee voordoet, om in te zien dat veiligheid op zee een prioriteit is voor ons als politieke leiders, maar ook voor de bevolking, die het niet langer kan aanzien dat de kusten verontreinigd worden, om nog maar te zwijgen van het feit dat deze ongevallen catastrofaal zijn voor het milieu en financiële rampen met zich meebrengen.
De eerste lezing in het Parlement vond plaats in april 2007. Het heeft de Raad ruim een jaar gekost om ons op de hoogte te stellen van zijn gemeenschappelijke standpunten, en dat betrof dan nog slechts vijf van de zeven teksten uit het pakket. Ik moet toegeven dat ik dit best moeilijk te accepteren vind.
Het kan natuurlijk voorkomen dat sommige kwesties grote problemen opleveren en dat het moeilijk is om overeenstemming te bereiken. Wij zijn het in ieder geval eens over het wetgevingspakket, dat inderdaad gecompliceerd is, maar ik zie weinig geldige redenen om het niet eens te worden over technische, maar concrete teksten, die bovendien een sterk samenhangend geheel vormen. Ik herinner er nog eens aan dat wij een jaar geleden allemaal heel blij waren en zelfs bijzonder ingenomen waren met onszelf. Het spreekt dus voor zich dat ik, net als mijn collega's, nu weleens zou willen weten waarom de Raad er zo lang over heeft gedaan om dit dossier te bestuderen. Tevens zou ik willen dat de Raad ons vertelt waarom hij geen overeenstemming kon bereiken over twee belangrijke voorstellen, namelijk wettelijke aansprakelijkheid van scheepseigenaars en vlaggenstaatverplichtingen, temeer daar de tekst over vlaggenstaatverplichtingen een natuurlijke aanvulling vormt op mijn verslag over havenstaatcontrole. Hiervan uitgaande is het goed te begrijpen dat de wisselwerking tussen de ene tekst en de andere teksten deze aanpak in de vorm van een pakket volkomen rechtvaardigt en dat het noodzakelijk is overeenstemming te bereiken over alle teksten.
Ik kan misschien een beetje hard overkomen, maar ik wil gewoon begrijpen wat er aan de hand is. Ik juich de inspanningen van het Franse voorzitterschap van de Europese Unie evenwel toe, dat getracht heeft de blokkade op te heffen en de besprekingen over de twee voorstellen die vandaag ontbreken, namelijk de voorstellen uit het verslag-Savary en het verslag-Fernandez, weer nieuw leven in te blazen. Het was niet vanwege een gebrek aan vooruitgang met onze teksten afzonderlijk of vanwege bepaalde problemen per voorstel dat wij geen overeenstemming met de Raad konden bereiken, maar vanwege het feit dat twee voorstellen momenteel niet in het pakket zijn opgenomen, hetgeen duidelijk een probleem oplevert voor alle rapporteurs.
Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat wij snel tot een akkoord zullen komen over elk van de voorstellen - want dat is echt noodzakelijk -, zelfs als de bemiddelingsprocedure wordt toegepast. Ik weet in ieder geval dat het Franse voorzitterschap zijn best doet en ik hoop dat het hierin zal slagen.
Ik maak mij niet echt zorgen over mijn verslag over havenstaatcontrole, omdat ik kan zeggen dat veel problemen na afloop van onze informele trialoog waren opgelost. Afgezien van enkele verschillen in formulering, zijn er nu nog drie belangrijke punten waarover verschil van mening bestaat met de Raad, en waarvoor ik wilde teruggrijpen op het standpunt van het Parlement in eerste lezing.
Het eerste punt was de toepassing van de richtlijn op ankerplaatsen, hetgeen een essentiële kwestie is voor de veiligheid op zee. Het is noodzakelijk dat wij ankerplaatsen in deze tekst opnemen. Daarmee geven wij naar mijn mening de boodschap af van een krachtig, consistent beleid. Substandaard schepen moeten niet de mogelijkheid krijgen om inspecties te ontlopen, ongeacht hun vaarroute en de plaatsen die zij in de Europese wateren aandoen.
Het tweede punt betreft de toepassing van het definitief weigeren van toegang. Ook dit is volgens mij een maatregel die wij moeten handhaven als afschrikmiddel voor slecht gedrag. Deze maatregel zou feitelijk maar heel zelden hoeven te worden toegepast, omdat maar weinig schepen aan de toepassingsvoorwaarden zouden voldoen, maar moet wel bestaan voor substandaard schepen, zodat deze schepen niet voor nieuwe problemen kunnen zorgen en het gevoel oproepen dat er sprake is van straffeloosheid.
Het derde punt betreft de flexibiliteitsmaatregelen voor de toepassing van het inspectiesysteem. In de eerste lezing hebben wij gekozen voor flexibiliteitsmechanismen die gebaseerd waren op bijzondere omstandigheden; bijvoorbeeld inspecties die niet worden uitgevoerd omdat slechte weersomstandigheden inspectie onmogelijk maken of omdat niet aan de veiligheidsvoorwaarden wordt voldaan. Wij hebben toen de mogelijkheid opgenomen om de inspectie van een schip in de ene haven in de Gemeenschap uit te stellen tot de volgende.
De Raad wil meer.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Luis de Grandes Pascual
rapporteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bussereau, commissaris, dames en heren, vandaag hervatten we het debat dat wij anderhalf jaar geleden in eerste lezing afsloten.
Dat doen we met meer redenen dan destijds om tevreden te zijn over de bereikte resultaten, resultaten die te danken zijn aan de samenwerking en consensus in dit Parlement over een voor de publieke opinie zo gevoelige kwestie als de veiligheid op onze zeeën.
Tot mijn spijt is er evenwel minder bereikt dan we gewild of gehoopt hadden, want hoewel we allemaal lering hebben getrokken uit het verleden - met de dramatische rampen met de Erika en de Prestige nog vers op het netvlies - en uit de noodzaak om direct te handelen in plaats van te wachten op de consensus die altijd volgt na een ramp, is het helaas aan de houding van de Raad te wijten dat we vandaag het dossier niet kunnen afsluiten met de goedkeuring van de acht voorstellen die samen het zogenaamde "derde pakket maritieme veiligheid” vormen.
Dat neemt niet weg dat ik het Franse voorzitterschap erkentelijk ben voor de wilskracht die het heeft getoond door in navolging van het Portugese en het Sloveense voorzitterschap het juiste tempo aan te geven in de Raad met het wijze voornemen om overeenstemming te bereiken over een pakket voorstellen die als één geheel moeten worden behandeld. Daarover is iedereen het wel eens, want de diverse voorstellen zijn ontegenzeglijk verbonden met elkaar en betreffen alle partijen die in het zeevervoer opereren.
Het heeft dus geen zin om zich af te vragen - zoals veel regeringen, of althans enkele van hen doen - of een van deze voorstellen misschien onnodig of ongewenst is. Alle voorstellen zijn onontbeerlijk, zonder uitzondering.
Ik roep de Raad daarom op zich deze uitgelezen kans om dit dossier in bemiddeling af te sluiten, niet te laten ontglippen. Sommigen van ons hebben bijna al hun werk al gedaan, want de tot dusver gehouden informele trialogen en de volledige consensus met alle schaduwrapporteurs hebben zeer bevredigende uitkomsten opgeleverd en kunnen een goed uitgangspunt vormen voor uiteindelijke overeenstemming.
Dit gezegd hebbende, dames en heren, vraag ik uw aandacht voor een kwestie die me nog altijd enorm bezighoudt. Het gaat om een volgens mijn fractie essentieel aspect van het pakket, namelijk de onafhankelijkheid van de organen en instanties die specifiek in het leven worden geroepen om zo snel mogelijk de beste beslissingen te nemen.
In het bijzonder heb ik het dan over de onafhankelijke instantie die zou worden gecreëerd om de altijd bijzonder lastige beslissing te nemen over het opvangen van een schip in nood in een vluchthaven.
Dames en heren, het heeft geen zin een politiek onafhankelijke instantie in het leven te roepen als zij niet de middelen en capaciteit krijgt die nodig zijn om beslissingen te nemen. Nog belangrijker is het dat ze over bevoegdheden komt te beschikken voor wanneer er op het moment van de waarheid maar één optie overblijft: het schip verplicht opvangen, ook als het verzekeringen en garanties ontbeert.
In dat geval komen alle lasten voor rekening van de betrokken lidstaat, die dan niet alleen slachtoffer is van de milieu- en maatschappelijke schade die voortkomen uit de opvang van een schip in een vluchthaven, maar bovendien de financiële kosten moet dragen.
Dus "ja” tegen de instantie maar dan wel met bevoegdheden, in de zin dat een schip in nood alleen wordt opgevangen als de voorafgaande evaluatie heeft uitgewezen dat dit de beste beslissing is en dat de risico's beperkt blijven.
Ik moet u overigens zeggen dat ik niet alleen sta in deze strijd, want de Europese organisatie die al onze havens vertegenwoordigt, heeft zich ook fel verzet.
Dit gezegd hebbende, dank ik de heer Sterckx voor zijn aanhoudendheid in deze lastige taak, waaraan hij een hele kluif heeft gehad.
Ik ben vooral blij met de vooruitgang die is geboekt met de monitoringsystemen, want die zijn onontbeerlijk voor de beperking van risicosituaties.
Wat de verschillen betreft, daarvoor hebben we in bemiddeling nog tijd, en we zullen alles op alles zetten om compromissen te vinden, hetgeen ongetwijfeld zal lukken.
Ik zal afsluiten met een enkel woord over mijn verslag. Na te zijn goedgekeurd door de Raad is wat eerst alleen een voorstel voor een richtlijn was, herschikt in twee rechtsinstrumenten: een voorstel voor een richtlijn en een voorstel voor een verordening, en naar mijn mening en die van de overige leden van de Commissie vervoer en toerisme is dat terecht. Wij oordelen positief over het gemeenschappelijk standpunt, omdat het grotendeels de door het Parlement voorgestane lijn volgt: zorgen voor betere controlemechanismen van erkende organisaties middels de oprichting van een onafhankelijk beoordelingscomité dat over permanente bevoegdheden beschikt en zelfstandig optreedt; verwezenlijken van een flexibelere, eerlijkere en tevens doeltreffendere sanctieregeling, waarbij de overtreder wordt gestraft volgens de ernst van de overtreding en de economische draagkracht van de organisatie; en voortgang boeken met de zo netelige kwestie van de erkenning van klassecertificaten door de voorwaarden te stellen waaronder erkende organisaties elkaar zullen moeten erkennen zonder dat daardoor de veiligheid op zee in gevaar komt en door de strengste normen als referentie te nemen.
Hoe het ook zij, dames en heren, ik ben ervan overtuigd dat we een degelijk uitgangspunt hebben om definitieve overeenstemming te bereiken en dat we er gezamenlijk in zullen slagen om een veilige oplossing te vinden voor alle Europese burgers.
Jaromír Kohlíček
rapporteur. - (CS) Dames en heren, het is bij alle vormen van vervoer al jarenlang een goede gewoonte om telkens wanneer er een ernstig ongeval heeft plaatsgevonden zorgvuldig te analyseren welke oorzaken eraan ten grondslag lagen. Dergelijke onderzoeken naar de technische oorzaken zijn voor de lidstaten een vanzelfsprekend onderdeel van het beleid ter vermindering van het aantal verkeersongevallen. De enige uitzondering hierop tot nog toe was de scheepvaart. Er bestaan weliswaar enige algemene voorschriften, maar bij de zee en binnenvaart liggen de zaken wat betreft het vaststellen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor het onderzoek naar de oorzaken van een ongeval, vele malen moeilijker dan bij andere vervoerssoorten. Zo is de eigenaar van een schip lang niet altijd dezelfde als de exploitant ervan en bovendien kunnen ze uit verschillende landen afkomstig zijn. Ook de bemanningsleden zijn vaak afkomstig uit vele verschillende landen en dus in het bezit van vele uiteenlopende nationaliteiten. Dat geldt tevens voor de passagiers van schepen, alsook voor de vracht en de bevrachter. Een schip dat een haven verlaat in de territoriale wateren van het ene land om naar de territoriale wateren van het andere te varen, passeert daarbij de territoriale wateren van nog weer andere landen of internationale wateren. En om het allemaal nog wat moeilijker te maken, hebben sommige landen het soort onderzoekscommissies waarom wij vragen ondergebracht bij verschillende staatsinstellingen, waardoor ze zelfs op organisatorisch vlak niet onafhankelijk zijn.
Er is met de schaduwrapporteurs alsook met het voorzitterschap gesproken over het onderzoeken van ongevallen in de zeevaart. De Commissie vervoer en toerisme is het erover eens dat de hoofdlijnen van de voorgestelde richtlijn dienen te worden gehandhaafd. Het gaat om uniform onderzoek volgens een gemeenschappelijke methodiek waarbij er maximale periodes dienen te worden vastgesteld waarbinnen wordt bepaald welk land er zorg draagt voor het onderzoek en wanneer het afsluitend verslag ervan op zijn laatst dient te worden ingediend. Er dient natuurlijk nog over te worden gesproken welke categorieën ongevallen er verplicht volgens deze methodiek onderzocht dienen te worden en ook de vraag hoe de organisatorische onafhankelijkheid van de onderzoekscommissie dient te worden vormgegeven, is nog altijd open voor discussie. Tijdens de behandeling van dit dossier zijn we tot de slotsom gekomen dat de conclusies van het technisch onderzoek tevens moeten kunnen worden gebruikt voor andersoortig onderzoek, zoals strafrechtelijk onderzoek. De details van het technisch onderzoek dienen echter vertrouwelijk te blijven. Tevens is de commissie tot de slotsom gekomen dat het niet mogelijk is het geheel vormt te geven zonder de bepaling dat er op gepaste wijze dient te worden omgesprongen met het personeel van bij ongevallen betrokken zeeschepen, als dat tenminste niet onmogelijk wordt gemaakt door de opname van een dergelijke bepaling in andere voorschriften. Tevens is de commissie het erover eens dat de onafhankelijke onderzoekscommissie dient te bestaan uit deskundigen afkomstig uit verschillende landen en dat individuele staten een wederzijdse overeenkomst mogen afsluiten over de vertegenwoordiging in onderzoeken van ongevallen op zee.Ik zou graag in het bijzonder willen benadrukken dat het vergroten van de verantwoordelijkheid van de vlaggenstaten een van de belangrijkste doelen is van het onderhavige pakket maatregelen voor de zeevaart. Het is daarom aangewezen de voor de richtlijn voorgestelde formulering met betrekking tot zowel het snelle informeren over de vastgestelde technische gebreken als de specificatie van de schepen waarop deze richtlijn betrekking heeft, te handhaven. Ik denk dat na alles wat we met de gestrande olietankers op de Spaanse kusten hebben meegemaakt, het niet meer mogelijk moet zijn verschillende naast elkaar opererende technische onderzoeksteams in het leven te roepen. Indien de Europese Commissie van mening is dat zij onvoldoende bevoegd is tot het instellen van dergelijke onderzoeken, dan blijft er nog maar één mogelijkheid over en dat is dat deze worden ingesteld door de Europese Raad. Maar hoe dan ook vind ik het onjuist om de deur open te houden voor meerdere parallelle technische onderzoeken. Uit het tot op de dag van vandaag onafgeronde onderzoek naar het ongeval met de olietanker Prestige blijkt maar al te duidelijk zo'n versnipperde onderzoeksverantwoordelijkheid waarbij iedereen elkaar de schuld in de schoenen probeert te schuiven, toe leidt. Het maritieme pakket dient dan ook in één keer als één geheel te worden behandeld. Op die manier kan worden voorkomen dat er verschillen ontstaan tussen de definities die in de verschillende richtlijnen over het onderwerp gehanteerd worden en krijgen we een logischer geheel.
Ik ben ervan overtuigd dat een redelijk compromis voor de richtlijn over maritieme rampen een haalbare kaart is, eentje waarmee men in de praktijk goed uit de voeten kan, die de kans op verdere rampen op zee zal helpen verlagen en waarmee, mocht er onverhoopt een ongeval plaatsvinden, het mogelijk wordt gedegen onderzoek uit te voeren, met inbegrip van alle technische aspecten.
Dominique Bussereau
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, morgen stemt u over het derde pakket veiligheid op zee. Zoals u weet verschaft de maritieme economie werk aan ongeveer 3 miljoen mensen, waarmee het een essentiële sector voor de Europese Unie is.
Het pakket dat begin 2006 door de Commissie werd voorgelegd, bevatte zeven wetgevingsvoorstellen. Doel ervan was de invoering van preventieve maatregelen om ongevallen op zee te voorkomen en het opstellen van maatregelen die moesten worden genomen na ongevallen, dat wil zeggen analyse van de oorzaken en schadeloosstelling van mogelijke slachtoffers. In het pakket wordt prioriteit gegeven aan de veiligheid en kwaliteit van het zeevervoer met inachtneming van het milieu, evenals aan het verbeteren van het concurrentievermogen van de Europese maritieme sector.
De Raad, het Parlement en de Commissie zijn het eens over de doelstelling om veiligheid op zee te bevorderen. Tijdens de Europese Raad van Kopenhagen in 2002 sprak de Raad zijn waardering uit voor de geleverde inspanningen ten behoeve van meer veiligheid op zee, en wees hij er - in verband met het ongeval met de Erika - op dat de Europese Unie vastbesloten was "alle noodzakelijke maatregelen te treffen om een herhaling van soortgelijke rampen te voorkomen". Bovendien kan de Raad zonder voorbehoud instemmen met veel van de verzoeken die het Parlement in zijn resolutie van 27 april 2004 heeft gedaan. Er blijven echter enkele meningsverschillen bestaan over het derde pakket maritieme veiligheid, die verder overleg tussen de partijen noodzakelijk maken.
Sinds het pakket door de Commissie was gepresenteerd, heeft de Raad, dankzij de werkzaamheden van verschillende voorzitterschappen - als laatste het Sloveense voorzitterschap -, zes gemeenschappelijke standpunten goedgekeurd over de volgende voorstellen: onderzoek na ongevallen, classificatiebureaus, havenstaatcontrole, monitoring van de zeescheepvaart en het Verdrag van Athene, waarbij steeds rekening is gehouden met de standpunten van het Europees Parlement, zoals de standpunten die vorig jaar april zijn goedgekeurd.
Sinds het begin van zijn ambtstermijn heeft het Franse voorzitterschap zich sterk ingespannen om in tweede lezing overeenstemming met het Parlement te bereiken over deze zes teksten, waarvoor de Raad de gemeenschappelijke standpunten in juni 2008 heeft ontvangen. Tijdens informele contacten die de voorzitter van het Coreper gedurende de zomermaanden met de rapporteurs had, is daadwerkelijk vooruitgang geboekt op ieder dossier, met de bedoeling om snel overeenstemming over deze teksten te bereiken. In een recente brief, mijnheer Costa, heeft u dit beschreven als "substantiële vooruitgang".
Bovendien heeft het voorzitterschap - zoals u weet - overeenkomstig de toezeggingen die ik afgelopen april had gedaan, de besprekingen binnen de Raad over de laatste twee teksten over wettelijke aansprakelijkheid en vlaggenstaatverplichtingen op energieke en enthousiaste wijze weer vlot getrokken. Voor de veiligheid op zee was het beslist noodzakelijk deze besprekingen nieuw leven in te blazen, en hiermee werd tevens tegemoet gekomen, mijnheer de commissaris, aan de aanhoudende verzoeken hiertoe van uw Commissie. U weet dat het voorzitterschap dit punt op de agenda heeft gezet tijdens de informele bijeenkomst in La Rochelle. Ik had de vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de heer Costa en de heer Savary, uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn, een verzoek waaraan zij gehoor hebben gegeven. U weet dat wij momenteel verder gaan met de technische aspecten van de werkzaamheden, zodat de Raad Vervoer zich tijdens zijn volgende vergadering, die gepland staat op 9 oktober, hierover kan buigen.
Ik zeg het u eerlijk: gezien het momentum dat hierdoor is ontstaan, had ik gehoopt dat wij de bemiddelingsprocedure konden vermijden. Het is niettemin zover gekomen. Wij moeten er nu voor zorgen dat we dit momentum niet voorbij laten gaan, en we moeten bovenal niet de indruk wekken dat al deze vorderingen en inspanningen vergeefs zijn geweest, want dat zou een slecht signaal zijn aan de publieke opinie. Om die reden wil het voorzitterschap, naast de werkzaamheden binnen de Raad aan de laatste twee teksten, de informele contacten met alle rapporteurs afzonderlijk van de eerste zes teksten graag voortzetten, teneinde inhoudelijk overeenstemming te bereiken.
Ik wilde deze analyse graag met u delen, en ik zal de Raad hierover informeren tijdens zijn vergadering van 9 oktober, wanneer wij de laatste twee teksten zullen bekijken. De Raad zal zijn standpunt vaststellen met het oog op de bemiddeling over de eerste zes teksten.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop van harte dat het Parlement, de Raad en de Commissie de juiste weg zullen vinden voor een nauwe samenwerking met betrekking tot deze dossiers. Ik denk dat wij heel dicht bij een definitief akkoord zijn, iets waar wij allen reikhalzend naar uitzien.
Antonio Tajani
Dank u, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, en dank in het bijzonder aan mijn collega. Na jarenlang lid van het Europees parlement te zijn geweest, doet het mij genoegen hier in het Parlement aanwezig te zijn. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bussereau, dames en heren, hoe kan ik het niet eens zijn met de bezorgdheid en de doelstellingen die sinds de start van dit debat over het maritieme pakket aan het licht zijn gekomen?
Onze zorg en de zorg van het Parlement, als vertegenwoordiger van de Europese burgers, is het bieden of het proberen te bieden van zekerheden aan Europese burgers opdat tragische gebeurtenissen, die we jammerlijk genoeg hebben moeten aanschouwen enkele kilometers buiten de kust van Europa, niet opnieuw voorkomen. Er hebben ongevallen plaatsgevonden zoals recentelijk nog in de haven van Tarragona - hoewel dat minder ernstig was -, die bevestigen dat het goed is dat we in actie komen en dat we de burgers antwoorden moeten verschaffen. Ongelukken komen natuurlijk altijd voor, maar we moeten zeker alles in het werk stellen om ze te voorkomen middels wetgeving en politieke actie.
Hoe pakken we dit aan? Ten eerste kunnen we het gewetenloze exploitanten wat lastiger maken door strengere, structurele controles in alle havens van de EU in te voeren en ook door efficiëntere regels vast te stellen voor het binnenbrengen van schepen in nood in vluchthavens, en ten slotte door strengere controles van de instanties die gerechtigd zijn om schepen te inspecteren en veiligheidsverklaringen uit te geven namens de lidstaten.
Kortom, we moeten de manier waarop we met de gevolgen van ongelukken omgaan verbeteren, redelijke vergoedingen bewerkstelligen voor passagiers of hun familie of voor de maritieme gemeenschap en beter lering trekken uit de onderzoeken die na een ongeluk plaatsvinden. Dit is een van de belangrijke vraagstukken: inzien wat er is gebeurd om te voorkomen dat het wederom gebeurt. Het zijn deze verschillende aspecten waar u mee geconfronteerd zult worden, op het moment dat de Raad een beslissing heeft genomen over vijf van de zeven voorstellen binnen het derde maritieme veiligheidspakket.
Zoals we weten was de Raad Vervoer afgelopen april niet in staat om de voorstellen met betrekking tot de verplichtingen van vlaggenstaten of de wettelijke aansprakelijkheid van reders te bekijken. We moeten de moeilijkheden die zijn aangekaart door de lidstaten niet onderschatten en die ook tijdens het verloop van de informele bijeenkomst van de Raad in La Rochelle naar voren kwamen, zoals bezorgdheid over een overdracht van bevoegdheden aan de Europese Unie van onderwerpen die onder internationale verdragen vallen en angst voor een toename van de administratieve rompslomp van controles.
Tijdens de bijeenkomst van de Raad in La Rochelle, waar tevens de heer Costa aanwezig was, hebben we - en met "we” bedoel ik de Commissie en haar voorzitter, evenals het Franse voorzitterschap, dat ik bedank voor het verrichte werk in samenwerking met de Commissie - ervoor proberen te zorgen dat het hele pakket zo snel mogelijk werd aangenomen, zonder twee wetgevingsteksten buiten beschouwing te laten die we allemaal als zeer belangrijk bestempelen, zoals de heer Bussereau benadrukte.
Ik wil het Franse voorzitterschap heel hartelijk bedanken voor de stappen die het heeft ondernomen, zijn poging tot bemiddeling en de wens om het Parlement te betrekken in een zeer gevoelig en ook zeer lastig wetgevingsbesluit. Ik kan zeker niet zeggen dat ik tevreden ben met de situatie zoals die momenteel is. Er zijn twee kwesties waarbij de kans bestaat dat ze opzij worden geschoven en deze zijn van buitengewoon belang.
De Commissie wil dat het hele pakket wordt aangenomen en wij zullen werken aan en volharden in pogingen om tot een akkoord te komen. Europa kan het zichzelf niet toestaan om zijn burgers concrete antwoorden te onthouden; we moeten een simpel maar bindend doel hebben, namelijk dat alle schepen die onder de vlaggen van de lidstaten varen, volledig voldoen aan de regels. Onze zorg moet daarnaast uitgaan naar het veiligstellen van passende, gelijke vergoedingen voor de slachtoffers van maritieme ongelukken binnen de Europese Unie.
In La Rochelle hebben we getracht een koers te varen die zou leiden tot een akkoord tussen het Parlement en de Raad. In samenwerking met het Franse voorzitterschap proberen we teksten ter tafel te brengen die tot een positieve uitspraak van de Raad en tegelijkertijd tot een positieve uitspraak van het Parlement leiden. Gisteren heb ik de minister van Vervoer van de Bondsrepubliek Duitsland ontmoet en erop aangedrongen dat Duitsland ook zijn steentje bijdraagt. Wat ik tijdens de bijeenkomsten die ik bijwoon, bij alle lidstaten probeer te bewerkstelligen is dat ze trachten een stap voorwaarts te zetten door de bemiddelingsactiviteiten te ondersteunen die het Franse voorzitterschap samen met de Europese Commissie probeert op te zetten.
Ik begrijp volkomen dat het Parlement intussen amendementen in de teksten in tweede lezing wil aanbrengen, die zijn opgesteld om de inhoud van de twee nog openstaande voorstellen erin te verwerken. Ik sta achter deze amendementen. Wat betreft de dossiers die momenteel officieel worden onderzocht, weet ik dat er aanzienlijke vooruitgang is geboekt bij het nader bij elkaar brengen van de standpunten van het Parlement en de Raad en ondanks dat het niet mogelijk is gebleken om deze vooruitgang in compromisamendementen om te zetten, ben ik ervan overtuigd dat deze vooruitgang de rest van de procedure aanzienlijk zal vergemakkelijken. Uiteraard zal ik deze vraagstukken en de beoogde amendementen kunnen bespreken, nadat ik heb gehoord wat u te zeggen heeft.
Ik geloof echter nog steeds dat we tot een akkoord kunnen komen; het zou onjuist zijn om te beweren dat de onderhandelingen eenvoudig zijn, want ze zullen ingewikkeld zijn, maar ik ben van mening dat er nog altijd ruimte is om wellicht zelfs vóór de bemiddeling een doelstelling te verwezenlijken. Het spreekt voor zich dat we niet kunnen opgeven voordat we alles in het werk hebben gesteld om de doelstelling, de goedkeuring van alle teksten die tezamen het pakket voor maritieme veiligheid vormen, te bereiken.
Vertegenwoordigers van de Raad, dames en heren, u kunt rekenen op de actieve inzet van de Europese Commissie, van alle leiders en ambtenaren in het kabinet en het directoraat-generaal waarover ik de leiding heb en van mij persoonlijk, om tot een specifiek antwoord voor alle burgers binnen de Europese Unie te kunnen komen.
Georg Jarzembowski
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik verheug mij over het feit dat tot dusver eigenlijk een behoorlijk aantal punten van overeenkomst uit dit debat naar voren is gekomen. Onze Franse vertegenwoordiger van de Raad, onze vriend, heeft gezegd dat hij van mening is dat we nog voor het eind van het jaar een akkoord kunnen bereiken. Ja, laten we dit akkoord rond krijgen! Ik dank ook de vicevoorzitter voor de steun van de Commissie bij de gesprekken tussen de rapporteurs en het Franse voorzitterschap van de Raad.
Mijnheer de fungerend voorzitter, wij erkennen dat u en uw collega's in de verschillende gesprekken over de zes dossiers reeds grote vorderingen hebben gemaakt. We zijn op de goede weg, maar - en dat zeg ik u ook als steun in de discussie met uw dwarsliggende collega's in de Raad van ministers - er komt een pakket of er komt geen pakket. Daarom hoop ik dat u op 9 november op de volgende zitting van de Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie vorderingen maakt met de beide nog openstaande dossiers. Dat zijn geen onbelangrijke dossiers. Ik wil hier niet nader op de details van de wettelijke aansprakelijkheid van scheepseigenaren ingaan, maar voor wat de vlaggenstaten betreft vind ik het erg belangrijk.
Het valt toch op dat de lidstaten ondanks alle verklaringen dat ze steeds aan de veiligheid op zee, de veiligheid van de zeelieden, de veiligheid van de passagiers en de veiligheid van de kustwateren denken, ervoor terugdeinzen concrete verplichtingen of zelfs IMO-resoluties over de bescherming van het mariene milieu te ratificeren en ten uitvoer te leggen. Wanneer wij willen dat deze verplichtingen van de vlaggenstaten worden vastgelegd, dat wij - het Parlement en de Commissie - in staat zijn de lidstaten - zo nodig ook via de rechter - te dwingen hun uit het IMO-Verdrag ter bescherming van het mariene milieu en de kustbewoners voortvloeiende verplichtingen na te komen, dan krabbelen de lidstaten terug. Er zijn goede lidstaten die aan hun verplichtingen als vlaggenstaten voldoen, maar sommige zijn zeer terughoudend als het erom gaat zich wat de naleving van die verplichtingen betreft aan de controle door het Parlement en de Commissie te onderwerpen. En dat is onaanvaardbaar!
Er zijn ernstige ongelukken gebeurd - met de Prestige en de Erika - en mijn collega's hebben ook op meer recente ongelukken gewezen. Tegenover mens en natuur hebben we de plicht erop te letten dat juist de vlaggenstaten hun verplichtingen nakomen.
Het is toch vreemd! In het goede verslag van mevrouw Vlasto gaat het om havenstaatcontrole. Dat is in theorie ons middel om schepen uit derde landen die bij ons voor anker gaan, te controleren op de naleving van veiligheidseisen. We controleren dus schepen uit derde landen, maar de lidstaten durven zich niet te laten controleren of zij aan hun verplichtingen als vlaggenstaten met betrekking tot de veiligheid van schepen voldoen. Dat is onaanvaardbaar!
In dit opzicht wil ik de fungerend voorzitter aanmoedigen om op 9 oktober een meerderheid voor deze zaak te winnen. Ik zeg ook meerderheid, mijnheer de fungerend voorzitter, omdat het, als ik mij niet vergis, wel eens zou kunnen zijn dat in het vervoersdossier een besluit bij meerderheid van stemmen mogelijk is. Die korpsgeest in de Raad - als er iemand niet wil, zullen de anderen hem ook niet dwingen - moet u wellicht doorbreken, want hier zijn de veiligheid van de natuur en de mens in het geding, en zo nodig moet er ook een meerderheidsbesluit worden genomen.
Ik doe een beroep op u om door te gaan. Wij zijn trots op u - tot nu toe zet u zich uitstekend in binnen de Raad. U kunt voor ons de volgende boodschap overbrengen aan de Raad: wij staan achter u en zijn bereid om met het Franse voorzitterschap goede resultaten te bereiken. Maar sommigen moeten concessies doen - ook de Duitse bondsregering. Laten we ons hier samen voor inzetten!
