Europejska rada zakładowa (przekształcenie) (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie dotyczące wniosku w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub trybu informowania pracowników i konsultowania się z nimi w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (przekształcenie) - C6 - 0258/2008 -, które w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych przygotował pan Bushill-Matthews.
Philip Bushill-Matthews
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Podejrzewam, że przedmiotowy dokument będzie mniej kontrowersyjny, niż poprzedni, a poza tym bez wątpienia mamy w tym przypadku krótszą listę mówców. Zobaczymy jednak, jak się sprawy potoczą, życie jest pełne niespodzianek.
Pozwolę sobie zacząć od podziękowań dla Komisji oraz w rzeczy samej dla Rady za doprowadzenie nas do punktu, w którym się obecnie znajdujemy. W przeciwieństwie do poprzedniego dokumentu teraz odbywa się pierwsze czytanie, ale w rozmowach trójstronnych doszliśmy prowizorycznie do nieoficjalnego porozumienia, co oznacza porozumienie w pierwszym czytaniu, przy założeniu, że szanowne koleżanki i koledzy poprą je w jutrzejszym głosowaniu. Koleżanki i koledzy mogą mieć odmienne zdanie, co do tego, czy tekst uzgodniony w rozmowach trójstronnych jest ulepszoną wersją sprawozdania oryginalnego, ale przynajmniej mamy porozumienie trójstronne, a historia będzie najlepszym sędzią. Ze zniecierpliwieniem czekam na wysłuchanie komentarzy koleżanek i kolegów, by móc na zakończenie podsumować debatę.
Vladimír Špidla
Komisarz. - (CS) Panie przewodniczący, panie i panowie! Europejskie rady zakładowe są pionierami społecznej Europy. W ponad 820 firmach wzmacniają dialog między zarządami a pracownikami. Umożliwiają informowanie prawie 15 milionów pracowników oraz konsultowanie się z nimi nie tylko na szczeblu lokalnym, ale również na szczeblu europejskim i globalnym. Umożliwiają firmom działającym na szczeblu paneuropejskim połączenie aspektów gospodarczych i społecznych ich działalności. Możemy być dumni z osiągnięć, jakie udało się zrealizować od przyjęcia dyrektywy piętnaście lat temu. Stara dyrektywa nie spełnia już jednak swojego zadania i mamy teraz, co zrozumiałe, wyższe wymagania.
W związku z tym w lipcu Komisja zaproponowała generalny przegląd ram prawnych w zakresie europejskich rad zakładowych, który miał na celu zwiększenie ich liczby oraz efektywności, wzmocnienie pewności prawnej oraz ulepszenie koordynacji konsultacji przeprowadzanych na szczeblu krajowym i europejskim, szczególnie w obszarze restrukturyzacji. Komisja w związku z tym zaproponowała jaśniejsze definicje pojęć takich jak "informowanie pracowników” i "konsultowanie się z pracownikami” oraz wyjaśnienie sposobu w jaki te działania są ze sobą współzależne na różnych szczeblach. Zaproponowała również uznanie roli partnerów społecznych w procesie tworzenia nowych europejskich rad zakładowych oraz w procesie umożliwiania istniejącym radom zakładowym dostosowania się do zmian i przetrwania. Komisja zaproponowała jaśniejszą definicję możliwości koordynacji i konsultacji między radami, które zostały zupełnie naturalnie utworzone. I co nie mniej ważne, zaproponowała jaśniejszą definicję ról pełnionych przez członków europejskich rad zakładowych, zwłaszcza w obszarze przekazywania pracownikom informacji oraz możliwości szkoleniowych.
Za namową prezydencji francuskiej tego lata europejscy partnerzy społeczni, pracodawcy i związki zawodowe uzgodnili wspólne stanowisko akceptujące wniosek Komisji jako podstawę do dalszych dyskusji. Przedłożyli liczne poprawki do wniosku, które mają na celu głównie wyjaśnienie definicji zwrotów "informować” i "konsultować” oraz ustanowienie okresu dwuletniego, w którym możliwe będzie tworzenie nowych europejskich rad zakładowych lub odnawianie już istniejących bez konieczności zastosowania nowych zasad.
Komisja od zawsze popierała prowadzenie dialogu z partnerami społecznymi i dlatego z zadowoleniem przyjęła tę inicjatywę. Komisja przyjmuje z radością konstruktywne podejście Parlamentu i Rady, dzięki któremu potrafili dojść do rzetelnego i sprawiedliwego rozwiązania, opartego na zestawie środków stworzonych dzięki połączeniu wniosku Komisji i wspólnego stanowiska partnerów społecznych. Komisja aktywnie współpracowała z obiema organizacji w procesie szukania rozwiązania. Kompromis osiągnięty przez Parlament i Radę wyraźniej określa ponadnarodowe kompetencje europejskich rad zakładowych oraz sankcje, jednocześnie nie wprowadzając minimalnej liczby pracowników wchodzących w skład rady. Przedmiotowy kompromis podtrzymuje istotę wniosku Komisji i w związku z tym Komisja może go poprzeć.
Valérie Létard
Urzędująca przewodnicząca Rady. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie Bushill-Matthews, panie i panowie! Spotykamy się, by debatować nad wnioskiem w sprawie dyrektywy, której postanowienia wpływają bezpośrednio na sytuację 880 przedsiębiorstw europejskich i 15 milionów europejskich pracowników. W związku z tym stawka jest wysoka i powinniśmy podejść do debaty w pełni rozumiejąc zakres naszej odpowiedzialności. Wniosek dotyczący dyrektywy, który dziś omawiamy, jak państwo wiedzą, ma na celu przekształcenie dyrektywy z 1994 r. w sprawie europejskich rad zakładowych.
Tekst przedłożony w Parlamencie jest wynikiem wspólnego wysiłku podjętego przez wszystkie zainteresowane strony w całej Europie. Mam na myśli oczywiście Komisję, która w dniu 2 lipca 2008 r. przedłożyła wniosek dotyczący przekształcenia; mam na myśli również europejskich partnerów społecznych, którzy latem roku 2008 w ramach wspólnej opinii przedłożyli osiem wspólnych wniosków; i bez wątpienia mam na myśli Parlament Europejski oraz sprawozdawcę wyznaczonego do przygotowania przedmiotowego tekstu, pana Bushill-Matthewsa, któremu dziękuję za wysoką jakość wykonanej pracy. Wszystkie strony pracowały wraz z prezydencją Rady, by bez opóźnień przygotować tekst akceptowalny dla wszystkich. W wyniku tych wspólnych wysiłków dziś wieczorem mamy możliwość przyjęcia w pierwszym czytaniu wniosku dotyczącego przekształcenia dyrektywy z 1994 roku.
O ile mi wiadomo, to w sferze społecznej dawno już nie mieliśmy takiej sytuacji. To zachęta na przyszłość; zachęta dla nas do dalszej wspólnej pracy w duchu społecznym. Tekst, który został państwu dziś przedstawiony stanowi wyważony kompromis, który umożliwi wzmocnienie dialogu społecznego z przedsiębiorstwami europejskimi oraz zapewni pracownikom z 27 państw członkowskich nowe gwarancje.
Dzięki temu tekstowi, poprzez przyjęcie zwłaszcza długo oczekiwanych definicji zwrotów "konsultacje” i "informacje”, wzmacniamy przywileje europejskich rad zakładowych.
Dzięki temu tekstowi zachęcamy do ustanawiania nowych europejskich rad zakładowych, ponieważ tak jak w roku 1994 otwieramy dwuletni okres, podczas którego zawierane umowy będą mogły zawierać odstępstwa od nowych postanowień dyrektywy.
Ponadto dzięki temu tekstowi zwiększamy, poprzez usunięcie wszelkich wątpliwości mogących nieść ze sobą poważne konsekwencje, pewność prawną pracowników i przedsiębiorstw.
Uwzględniając także założenie dotyczące pewności prawnej, przedłożony państwu tekst chroni umowy zawarte podczas poprzedniego okresu przejściowego, który trwał w latach 1994-1996, po wejściu w życie obowiązującej dyrektywy.
Kompromis, nad którym pracowały wszystkie zainteresowane strony dziś zostaje oddany do przegłosowania w Parlamencie Europejskim i ważne jest, by było to głosowanie za jego przyjęciem. Ma to znaczenie, ponieważ obecne warunki kryzysowe narażają przedsiębiorstwa na zwiększone ryzyko restrukturyzacji i w tych okolicznościach pracownicy europejscy oczekują od nas zapewnienia dodatkowych gwarancji, które pozwolą im spokojniej patrzeć w przyszłość.
Głosowanie za przyjęciem tekstu jest również ważne, ponieważ ludność Europy potrzebuje silnych przekazów, które udowodnią im, że w 2008 roku Europa społeczna ponownie odbija się od dna, że nie ogranicza się jedynie do słów, ale jest zdolna do konkretnych działań, które poprawią jakość codziennego życia obywateli.
I wreszcie głosowanie za przyjęciem tekstu ma znaczenie, ponieważ należy pobudzić dialog społeczny w Europie, a on zależy od wdrożenia nowych rad zakładowych i rozwoju wspólnych działań podejmowanych przez europejskich partnerów społecznych, jak to miało miejsce w tym przypadku.
Jan Cremers
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Jest takie powiedzenie, że kompromisy nigdy nie zwyciężają w konkursach piękności. Na pierwszy rzut oka można tak powiedzieć o wyniku negocjacji w sprawie przekształcenia dyrektywy dotyczącej europejskiej rady zakładowej. W oparciu o przyjęte w tej Izbie sześć lat temu sprawozdanie posła Menrada w sprawie prawoznawstwa oraz o doświadczenia zdobyte na przestrzeni ostatnich 12 lat przez kadrę kierowniczą i pracowników, grupa PSE zawsze domagała się ambitnej zmiany przedmiotowej dyrektywy.
Wciąż zbyt wielu pracowników jest pozbawionych swojego prawa do bycia poinformowanym i prawa do przeprowadzenia konsultacji, ponieważ ich pracodawcy odmawiają im przyznania tych praw. Naszym zdaniem jednakże te prawa stanowią nierozerwalną część kształtowania wszystkich stosunków przemysłowych. W zasadach ładu korporacyjnego naszych firm trzeba odzwierciedlić stanowisko pracownika jako stabilnej zainteresowanej strony, która pozostaje w firmie, w przeciwieństwie do często zmieniających pracę przedstawicieli kadry kierowniczej i bezstronnej postawy nowego rodzaju inwestora finansowego. Grupa PSE, korzystając z rady partnerów społecznych uwzględnionych w dyrektywie oraz z dodatkowych modyfikacji uzgodnionych podczas naszych negocjacji, ma nadzieję dostarczyć części składowe do zbudowania nowej dynamiki działań.
Oficjalna procedura polityczna jest prawie zakończona. Teraz kadra kierownicza i siła robocza muszą zacząć działać. Przestrzeganie postanowień dyrektywy, obecnie na poziomie około 40%, jest wciąż zbyt małe. Zdaniem grupy PSE to jeszcze nie koniec; to dopiero początek. Europejscy partnerzy społeczni mają przed sobą ogromne wyzwane polegające na przekonaniu do zmiany zdania podmiotów, które wciąż odmawiają podporządkowania się postanowieniom dyrektywy.
Nalegamy, by Komisja Europejska przyczyniła się do realizacji tego zadania. Potrzebna jest nowa kampania. Z ostatnich badań wynika, że lepiej - zwłaszcza w trudnych czasach - funkcjonują firmy, w których pracownicy są właściwie informowani i konsultowani, a także aktywnie uczestniczą w działaniach. Kryzys gospodarczy oraz restrukturyzacje, którym będziemy musieli stawić czoła w niedalekiej przyszłości sprawiają, że kwestia zaangażowania pracowników w proces decyzyjny przedsiębiorstw jest bardziej aktualna niż kiedykolwiek.
Chciałbym podziękować swojemu oponentowi, panu Bushill-Matthewsowi za profesjonalny sposób przewodniczenia negocjacjom, koleżankom i kolegom z innych grup za ich pomoc pod względem politycznym, a prezydencji francuskiej za jej wyrafinowane podejście. Zabierzmy się do pracy.
Bernard Lehideux
w imieniu grupy ALDE. - (FR) Panie przewodniczący, urzędująca pani przewodnicząca Rady, panie komisarzu! Porozumienie osiągnięte z Radą w sprawie rad zakładowych dowodzi, że krok po kroku budowana jest Europa społeczna, której tak bardzo potrzebujemy. Pokazuje również, że dialog społeczny odnalazł swoje miejsce w tej wschodzącej Europie społecznej.
W rzeczy samej każdy wie, że przedmiotowy tekst jest przede wszystkim wynikiem produktywnej współpracy związków zawodowych i organizacji zrzeszających pracodawców. Bez wątpienia obowiązująca dyrektywa osiągnęła granice skuteczności, skoro w 14 lat po jej przyjęciu ustanowiono rady zakładowe jedynie w 1/3 przedsiębiorstw, a niepewność prawna sprawiła, że wielokrotnie potrzebne były interwencje ze strony Trybunału Sprawiedliwości. To jednakże nie sędziowie mają ustalać zasady, ale politycy powinni wziąć na siebie odpowiedzialność. Ponadto bieżące okoliczności gorzko przypominają o bardziej niż dotychczas kluczowej konieczności konsultowania się z radami zakładowymi i w przypadku restrukturyzacji konieczności działania pod prąd, tak bardzo, jak tylko możliwe.
Dlatego właśnie musimy iść naprzód i wspierać ideę porozumienia w pierwszym czytaniu, po uprzednim podziękowaniu sprawozdawcy za jakość wykonanej pracy i jego umiejętność słuchania.
Elisabeth Schroedter
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, urzędująca pani przewodnicząca Rady! Gdy zarząd Nokii w Finlandii postanowił zamknąć fabrykę w Bochum i przenieść ją do Rumunii robotnicy, których dotyczyła ta decyzja - 2 tysiące osób straciło wtedy pracę - dowiedzieli się o tym z gazet.
By można było zapobiegać powtórzeniu się takiej sytuacji należy bezzwłocznie - podkreślam, że jest to pilna potrzeba - wprowadzić w życie zmienioną dyrektywę w sprawie europejskich rad zakładowych, obejmującą nową definicję przedsiębiorstw transnarodowych. Zasmuca mnie, że Komisja przez tak wiele lat zwlekała z tą decyzją i aż do teraz bojkotowała kompromis.
Pokazuje to raz jeszcze, że Komisja stawia kwestię Europy społecznej na samym końcu swojego planu działania. Sytuacja jaka wydarzyła się w Nokii nie miałaby miejsca, gdyby poprawki do dyrektywy zostały wprowadzone wcześniej.
Przedmiotowe poprawki są potrzebne natychmiast, by zadośćuczynić za wcześniejszą niezdolność do działania, w zasadzie są już potrzebne od dawna, jeśli uwzględnimy nowe struktury przedsiębiorstw, które przekraczają granice krajowe oraz działania tych przedsiębiorstw. Moja radość z osiągniętego kompromisu jest ograniczona. Niemniej jednak, jako członek komitetu negocjacyjnego Parlamentu, popieram omawiany kompromis, ponieważ dyrektywa jest nam potrzebna od zaraz.
Raz jeszcze apeluję do wszystkich, którzy obecnie znów próbują unicestwić osiągnięty kompromis. Igracie z ogniem. Oznaczałoby to, że już na zawsze utkniemy przy stole negocjacyjnym, a przypadki podobne do sytuacji w Nokii pojawią się ponownie. W związku z tym musimy koniecznie wprowadzić w życie to minimalne roszczenie dotyczące demokracji przedstawione w przedmiotowej dyrektywie.
Przegląd dyrektywy, z politycznego punktu widzenia, wciąż pozostaje w planie działań. Ponownie powtarzam Komisji, że obecne poprawki stanowią jedynie dostosowanie. Całkowity przegląd dopiero będzie zrobiony i naszym zdaniem powinien on być przeprowadzony we właściwy sposób, by możliwe było przyjęcie postanowień, które zapewnią radzie zakładowej narzędzia niezbędne do wykonywania jej długoterminowych zadań. Obecnie mamy do czynienia jedynie z dostosowaniem dyrektywy.
Dimitrios Papadimoulis
w imieniu grupy GUE/NGL. - (EL) Panie przewodniczący! Członkowie Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordyckiej Zielonej Lewicy nie widzą powodu do świętowania, ponieważ doskonale wiedzą, że Europa społeczna nie jest jednym z priorytetów na liście Komisji, ani Rady. Panie i panowie! Wspólny kompromis pomiędzy Europą przedsiębiorstw, a związkami zawodowymi obejmuje mniej, niż ustalenia tego Parlamentu z roku 2001. Ponadto procedura przekształcenia ogranicza rolę Parlamentu. Powinniśmy przedkładać poprawki, które wspierają i promują żądania wysunięte przez związki zawodowe podczas negocjacji, a mianowicie lepsze, szybkie i solidne informowanie, rozgłos i przejrzystość porozumień oraz zwiększony udział ekspertów ze związków zawodowych. Niestety marnujemy naszą szansę na wprowadzenie do dyrektywy bardziej konkretnych ulepszeń, a poprzez tę zmienioną politykę realną godzimy się na znacznie mniej, niż potrzebują pracownicy.
Jean Louis Cottigny
(FR) Panie przewodniczący, urzędująca pani przewodnicząca Rady, panie komisarzu! Najpierw chciałbym pogratulować panu Bushill-Matthewsowi, który dał nam wspaniałą lekcję demokracji występując w rozmowach trójstronnych jako wyraziciel stanowiska Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych. Dziś odbyły się rozmowy trójstronne, a partnerzy próbowali dojść do porozumienia.
Panie komisarzu! Chciałbym pogratulować również panu, ponieważ w konkretnym momencie potrafił pan zagwarantować, że rola Parlamentu jako współustawodawcy była w pewien sposób odrzucona, ponieważ poprzez porozumienie osiągnięte przez partnerów społecznych pokazał nam pan, że możemy debatować jedynie nad kwestiami podniesionymi przez nich.
Teraz istotne znaczenie ma zakończenie sukcesem rozmów trójstronnych. Rozmowy już się odbyły i teraz naszym zadaniem jest zagwarantowanie przyjęcia tekstu w pierwszym czytaniu. Nie może to jednak oznaczać odrzucenia przeglądu, nie może również oznaczać, że zostaniemy powstrzymani przed zastanowieniem się jak doprowadzić do pełnego przeglądu, przy wsparciu ze strony wszystkich, lub prawie wszystkich, partnerów społecznych.
Uważam, że musimy działać w takim właśnie duchu. Nie ma wątpliwości, że jutro w pierwszym czytaniu musimy osiągnąć nasz cel, ale jest również oczywiste, że musimy przyjrzeć się sposobom zastosowania zmian i zastanowić się nad sposobem zagwarantowania przeprowadzenia przeglądu.
Siiri Oviir
(ET) Panie przewodniczący, urzędująca pani przewodnicząca Rady, panie i panowie! Przede wszystkim chciałabym podziękować sprawozdawcy za jego konstruktywne podejście do kwestii przeglądu dyrektywy.
Proces przeredagowania treści przedmiotowej dyrektywy spowodował również poruszenie określonych problemów prawnych dotyczących naszych możliwości podejmowania działań. Wygląda na to, że przy pomocy sprawozdawcy udało się je rozwiązać.
Niemniej jednak przegląd dyrektywy w sprawie europejskiej rady zakładowej od dawna miał istotne znaczenie zarówno dla firm, jak i dla związków zawodowych. Osiągnięcie latem bieżącego roku porozumienia przez partie na rynku pracy zasługuje na pochwałę. Ułatwi to nam, tu w Parlamencie, skuteczne zakończenie działań w tym obszarze.
Nie poddając w wątpliwość konieczności przeredagowania, w danej chwili i w obecnej sytuacji, omawianej dyrektywy uważam jednak, że zmieniona i uaktualniona wersja dyrektywy powinna zostać w przyszłości, inaczej mówiąc, podczas przyszłej kadencji Parlamentu Europejskiego, poddana procedurze ustawodawczej.
Jednak dziś, jako przedstawiciel małego kraju, nie mogę zgodzić się z propozycją Komisji, by członkowstwo w komisji specjalnej było uzależnione od liczby pracowników w firmie. Taki wymóg mógłby doprowadzić do sytuacji, w której niektóre państwa członkowskie byłyby pozbawione osób mogących reprezentować ich interesy w trakcie negocjacji.
Proinsias De Rossa
Panie przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję koncepcję porozumienia w pierwszym czytaniu dotyczącego przekształcenia europejskiej rady zakładowej, które w znacznym stopniu umożliwił nasz kontrsprawozdawca, pan Cremers. Znajdujemy się w sytuacji rosnącego kryzysu, który jest kryzysem systemu, a nie jedynie kryzysem w systemie.
Niemożliwe jest "prowadzenie działań jak zwykle” i zarówno pracodawcy, jak i rządy muszą pogodzić się z tym, że w czasie kryzysu pracownicy muszą mieć ważniejszy głos w sprawach dotyczących ich miejsca pracy. Każde odmienne podejście jest nie do przyjęcia.
Ślepa wiara w nieskrępowane rynki i konkurencję poniosła sromotną klęskę, teraz nadszedł czas, by Europa z większą odwagą podeszła do stworzenia nowego kontraktu społecznego między pracownikami a przedsiębiorstwami. W rzeczywistości nadszedł również czas, by w myśl traktatu z Lizbony państwa członkowskie wraz z Europą zbudowały nową społeczną gospodarkę rynkową.
Harald Ettl
(DE) Panie przewodniczący! Przegląd dyrektywy w sprawie europejskiej rady zakładowej był potrzebny już od roku 1999, co doprowadziło do rozpoczęcia procedury przekształcenia, która jednak nie jest wystarczająca w przypadku szybko zmieniającego się krajobrazu przemysłowego. Proces oczywiście wymaga ulepszenia trybu informowania oraz konsultowania się jako narzędzi do budowania kultury biznesu sprzyjającej ograniczaniu konfliktów. Ma to znaczenie podstawowe. Decyzje ponadnarodowe należą do kompetencji komitetu doradczego europejskiej rady zakładowej. Proces wdrożenia tej właściwie bezsilnej dyrektywy musi zostać prawnie wzmocniony, co powinno wiązać się z wprowadzeniem sankcji, by zagwarantować możliwość wdrożenia dyrektywy. Musi się tak stać, by orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie były już więcej ignorowane.
Pomimo małych postępów, przegląd będzie niezbędny nie później niż za trzy lata. Mogliśmy, a wręcz powinniśmy byli, to zrobić właśnie teraz, by przynajmniej w jakimś stopniu dopasować się do politycznych realiów przemysłowych i do szybkiego tempa zmian. Przynajmniej jednak coś się zaczęło dziać i to jest bardzo ważne.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Europejska rada zakładowa i tryb informowania pracowników oraz konsultowania się z nimi w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw stanowią istotne instrumenty w obszarze ochrony pracowników.
Rady zakładowe muszą być niezwykle aktywne, zwłaszcza w sytuacjach, gdy firmy podlegają restrukturyzacji. Niezwykle ważne jest, by w firmach wielonarodowych lub w grupach firm przeprowadzano konsultacje z pracownikami firmy znajdującej się w państwie członkowskim, w którym dochodzi do zwolnień i zagwarantowano im miejsce przy stole negocjacyjnym. W sytuacji, gdy grupa firm podejmuje ważne decyzje dotyczące przyszłości firmy i jej pracowników, należy informować pracowników oddziału firmy w państwie członkowskim, w którym dochodzi do restrukturyzacji i należy umożliwić im wywieranie wpływu na podejmowane decyzje.
Wspólnota Europejska dotychczas zapewniała pomoc finansową jedynie firmom przechodzącym restrukturyzację. Uważam, że tę pomoc należy również zapewnić zwalnianym pracownikom.
Stephen Hughes
Panie przewodniczący! Przede wszystkim serdecznie dziękuję sprawozdawcy. Mimo, że poprawki przegłosowane w komisji nie są zgodne z jego oczekiwaniami - w zasadzie sprawozdawca nie chciał żadnych poprawek - to podczas negocjacji, które doprowadziły do porozumienia w pierwszym czytaniu, bronił stanowiska komisji.
Dziękuję również panu Cremersowi, kontrsprawozdawcy, który był prawdziwym twórcą treści porozumienia. Trzy dodatkowe punkty dodane do uzgodnień partnerów społecznych przedstawionych w ich notatce doradczej - dotyczące sankcji, ponadnarodowości i usunięcia progu przy ustanawianiu specjalnego zespołu negocjacyjnego - są same w sobie istotne, ale wielu z nas wciąż czuje się, jak już tu wspominano, oszukanymi przez zakres omawianego przekształcenia.
Już prawie 10 lat temu obiecano nam pełny przegląd dyrektywy. Należy zająć się kwestią innych poważnych braków i nalegamy, by Komisja doprowadziła w trakcie kolejnej kadencji parlamentu do pełnego przeglądu.
Kolejnym poważnym powodem do zmartwienia w przypadku podejścia do procedury przekształcenia było skrzyżowanie się dialogu społecznego ze ścieżką legislacyjną. Zgodnie z postanowieniami artykułu 139 przeprowadzono konsultacje z partnerami społecznymi, którzy w końcu zasygnalizowali niezdolność lub niechęć do wynegocjowania ramowego porozumienia. Jednak gdy tylko rozpoczęliśmy prace legislacyjne, partnerzy społeczni dali znać, że chcą przystąpić do negocjacji. Następnie ustalili treść notatki doradczej, która w żadnym z traktatów nie ma zapisanej mocy obowiązującej, ale która dała naszemu sprawozdawcy, panu Bushill-Matthewsowi możliwość, poprzez przyjęcie treści notatki, odegrania roli osoby ugodowej, ale nic ponad to.
Przedmiotowa notatka doradcza stała się niemalże kaftanem bezpieczeństwa, zamiast zadziałać jak zachęta do pracy. Należy wyraźnie oddzielić procedury przewidziane w artykule 139 i 138. Sytuacja, gdy jedna z nich osłabia lub ogranicza drugą jest zła i do zadań Komisji należy zagwarantowanie ich oddzielnego traktowania. Nawet teraz, gdy tu debatujemy, dopuszczone zostało podobne skrzyżowanie się stanowisk powodujące upadek poprawki legislacyjnej, której domagaliśmy się w celu rozwiązania problemu związanego ze skaleczeniami igłą do zastrzyków.
Powtarzam, że jest to niebezpieczne i może jedynie doprowadzić do rozżalenia i braku zaufania pomiędzy partnerami społecznymi i Parlamentem. Niemniej jednak jest to krok naprzód pod względem prawa do informowania pracowników i konsultowania się z nimi i dlatego przyjmuję przedmiotowy dokument z zadowoleniem.
Ewa Tomaszewska
- (PL) Panie przewodniczący! Dyrektywa wprowadzająca europejskie rady zakładowe w momencie swego uchwalenia była istotnym krokiem naprzód w kreowaniu dialogu społecznego w gospodarce. Ułatwiała też wzrost produktywności przy zachowaniu pokoju społecznego.
Dziś, po kilkunastu latach doświadczeń, partnerzy społeczni widzą potrzebę jej zmian i uściśleń. Rola członków rad zakładowych w procesie informowania załóg i konsultacji z nimi wymaga doprecyzowania. Szczególnie w okresie kryzysu porozumiewanie się partnerów społecznych, negocjacje w dobrej wierze oparte o rzetelne informacje mają wielką wartość. Waga dialogu społecznego, znajdowanie rozwiązań poprzez debatę i negocjacje, dostrzeganie dobra i interesów drugiej strony wskazują na potrzebę uszanowania rezultatów tego dialogu i zaakceptowania porozumienia między organizacjami pracodawców i związkami zawodowymi na poziomie europejskim.
Gratuluję sprawozdawcy i oczekuję dokonania w przyszłych latach przeglądu efektów działania tej dyrektywy.
Ilda Figueiredo
(PT) Żałuję, że tracimy naszą szansę na ulepszenie, w sposób bardziej całkowity i znaczący, dyrektywy w sprawie europejskiej rady zakładowej. Zostało to w zasadzie przewidziane w 2001 roku, gdy przyjęto sprawozdanie pana Menrada, w przygotowaniu którego uczestniczyłam. Dlatego nalegaliśmy na przedłożenie i przegłosowanie kliku poprawek mających na celu wzmocnienie prawa do informowania przedstawicieli pracowników oraz do konsultowania się z nimi we wszystkich przypadkach, w tym prawa weta, szczególnie w przypadku działań restrukturyzacyjnych i prób przemieszczenia firm, zwłaszcza ponadnarodowych, w których nie przestrzega się praw pracowników.
Przyjęcie przedmiotowych poprawek było dobrym posunięciem, ponieważ wzmocniłyby dyrektywę w sprawie europejskiej rady zakładowej.
Karin Jöns
(DE) Panie przewodniczący! Ja oraz moja grupa również chcielibyśmy dostać więcej, niż to, co udało się dotychczas stworzyć, ale uważam jednak, że osiągnęliśmy już wiele i zrobiliśmy kolejny krok na drodze do porozumienia na szczeblu europejskim. Jedno jest pewne: w przyszłości należy europejską radę zakładową informować oraz konsultować się z nią przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji - to bardzo istotny punkt - dotyczącej restrukturyzacji, wtedy nie powtórzy się już sytuacja, gdy rada zakładowa z gazet dowiaduje się o ważnych zmianach.
Chciałabym jednak powiedzieć Komisji bardzo wyraźnie, że nie wolno dopuścić ponownie do powstania takiego rodzaju chaosu, z jakim mieliśmy do czynienia podczas ustalania, kto w rzeczywistości bierze udział w negocjacjach. Należy wyraźne odróżnić dialog społeczny od Parlamentu Europejskiego. Czasami odnosiliśmy wrażenie, że prawa tej Izby były unieważniane. Taka sytuacja nie może powtórzyć się w przyszłości.
Valérie Létard
urzędująca przewodnicząca Rady. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Przekształcenie dyrektywy w sprawie europejskich rad zakładowych to dobra wiadomość.
Pokazuje, że Europa społeczna idzie naprzód i że w odniesieniu do ulepszenia praw europejskich pracowników do bycia informowanym i konsultowanym postęp jest możliwy. Pokazuje również jak wartościowe jest zaangażowanie partnerów społecznych. Bez niego niewątpliwie nie osiągnęlibyśmy takich wyników. I wreszcie pokazuje również jakość współpracy trzech instytucji - Komisji, Parlamentu i Rady - ponieważ, jeśli tylko Parlament jutro tak postanowi, dojdziemy do porozumienia w pierwszym czytaniu. I to może nas napawać jedynie radością.
Panie przewodniczący! Będę bardzo wdzięczna, jeśli tak się stanie.
Vladimír Špidla
komisarz. - (CS) Zrobienie postępu jest trudne, lecz nie niemożliwe. Uważam, że przykładem tego jest projekt dyrektywy w sprawie rad zakładowych. To nie była łatwa droga i chciałbym podkreślić zwłaszcza rolę partnerów społecznych oraz sprawozdawcy, pana Bushill-Matthewsa, a także jego kolegę, socjaldemokratę pana Cremersa. Moim zdaniem przedmiotowa debata wyraźnie pokazała, że dokument jest gotowy do przegłosowania i uważam również, że z punktu widzenia Europy społecznej jest to naprawdę dobre sprawozdanie.
Philip Bushill-Matthews
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Jestem, jak szanowne koleżanki i koledzy wiedzą, zagorzałym zwolennikiem dialogu społecznego i rad zakładowych. Dlatego też jestem zadowolony z porozumienia w pierwszym czytaniu, co doprowadzi do rozpowszechnienia pewności prawnej wszystkich partnerów społecznych.
Moim zdaniem udałoby się nam osiągnąć porozumienie w pierwszym czytaniu, nawet gdybyśmy nie przeszli tego szczególnego procesu. Ponieważ pan Stephen Hughes postanowił przedstawić zniekształconą wersję wydarzeń, to chciałbym jedynie wyjaśnić kilka kwestii, tak by potomność oceniła w jaki sposób doszliśmy do tych wyników. Nie ma wątpliwości, że partnerzy społeczni zwrócili się do nas wszystkich z prośbą o nie przedkładanie żadnych poprawek, a związki zawodowe potwierdziły, że jeśli o nie chodzi, pozostałe grupy całkowicie tę prośbę uszanują. Nie spodziewałem się, ani nawet nie wiedziałem, że, gdy nalegali na moją grupę, by nie składała żadnych poprawek, jednocześnie nalegali na socjalistów, by takie poprawki złożyli. W związku z tym w komisji mieliśmy do czynienia z bardzo zniekształconą równowagą. Uważam, że gdybyśmy najpierw przyszli z tym do Parlamentu i dali naszym koleżankom i kolegom szansę przeprowadzenia debaty nad dokumentem, to i tak doszlibyśmy do porozumienia; tylko, że byłoby ono nieznacznie inne.
Po tych wyjaśnieniach pragnę uspokoić szanowne koleżanki i kolegów: nie proponuję zerwania osiągniętego porozumienia. Porozumienie ma ogromne znaczenie i jestem przekonany, że jutro zostanie przyjęte. Na najwyższą ironię jednak zakrawa to, że w kwestii dotyczącej obopólnego zaufania między pracownikiem i pracodawcą, a także harmonii i współpracy między obiema stronami przemysłu, jeden z partnerów społecznych podchodzi do problemu w sposób sprzeczny z tymi zasadami.
Mam nadzieję, że będzie to pojedynczy przypadek takiego zachowania, ponieważ dialog społeczny musi przebiegać w atmosferze zaufania po obu stronach. W tej sytuacji jednak zrobiono pod tym względem krok w tył, który mam nadzieję nie powtórzy się już nigdy więcej.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek.
