Immigratie van vrouwen, rol en plaats van geïmmigreerde vrouwen in de EU (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, over de immigratie van vrouwen: de rol van vrouwelijke immigranten en hun plaats in de Europese Unie.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou 
rapporteur. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het verslag dat ik namens de Commissie rechten van de vrouw mocht opstellen, wil een bijdrage leveren aan het verdiepen van het debat en onze politieke actie betreffende het migratievraagstuk, door migratie van vrouwen als parameter te hanteren.
Deze parameter wordt steeds belangrijker, aangezien in de uitgebreide Europese Unie een gestage toename wordt vastgesteld van het aantal vrouwen uit alle regio's van de wereld. Zij emigreren individueel, als zelfstandige economische migranten, of komen met hun gezinnen mee. Er spelen ook andere redenen mee. Hun aandeel benadert - we hebben geen exacte statistieken - 54 procent van alle migranten.
Vandaag beseffen we allemaal dat onze doelstellingen op het vlak van sociale samenhang rechtstreeks samenhangen met het beheer van de migratiestromen, met het waarderen en integreren van migranten in onze samenlevingen. Bijgevolg vormt de "vervrouwelijking” - staat u mij toe deze term te hanteren - van de migratie een nieuwe uitdaging, die moet worden bestudeerd en een plaats moet krijgen op alle beleidsvlakken. Vrouwelijke migranten, ofwel individueel ofwel als lid van hun gezinnen, kunnen een meerwaarde vormen voor onze samenleving, maar ook voor de landen van herkomst.
In ons verslag wordt gewezen op de problemen waarmee vrouwelijke migranten te kampen hebben. Die problemen houden verband met de discriminatie die zij ondervinden op de arbeidsmarkt en in het onderwijs, meer concreet met de erkenning van diploma's en beroepsvaardigheden. Het zijn problemen die leiden tot werkloosheid en armoede. Er wordt ook verwezen naar de schendingen van de mensenrechten, zoals geweld en seksuele exploitatie, problemen die wij in het Europees Parlement herhaaldelijk hebben besproken en veroordeeld.
Wij willen ook licht werpen op de problemen die vrouwen ondervinden in bepaalde migrantengemeenschappen, waar zij het slachtoffer zijn van culturele en religieuze stereotypen en op die wijze gemarginaliseerd worden. Nog erger zijn de gevallen van gedwongen huwelijken en eerwraak.
De basisoriëntatie in ons verslag en in de ontwerpresolutie is enerzijds de bescherming van de rechten van vrouwelijke migranten en anderzijds een betere integratie op de arbeidsmarkt en in het maatschappelijke leven. Dat betekent in eerste instantie de toepassing van het gemeenschapsacquis inzake het afschaffen van discriminatie, het voorkomen van mensensmokkel, het voorzien in gezinshereniging en de rechten van de vrouw als meereizend gezinslid.
Het verslag erkent het recht van de lidstaten zelf te beslissen hoeveel migranten worden toegelaten op hun grondgebied en op basis van welke regels. Binnen het algemene kader van de nationale wetgeving steunen wij dus het eerbiedigen van de rechten van vrouwen, van hun gezinsrechten en meer bepaald van de rechten van kinderen, in overeenstemming met de internationale verdragen en protocollen.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, wij erkennen dat integratie een complex en wederkerig proces is. Naast het kader van opvang en eerbied voor de rechten van migrantenvrouwen, dat we moeten toepassen via een goede coördinatie en toepassing van al onze beleidsmogelijkheden, moeten we ernstig samenwerken met de landen van herkomst en met de migrantengemeenschappen in onze samenlevingen om de correcte integratie van migranten en vooral van migrantenvrouwen voor te bereiden, want zij zijn het minst van al op de hoogte van hun rechten en dus ook van de voordelen en plichten die voortvloeien uit die rechten. Deze houden verband met de taal, met onze waarden en beginselen, met de mogelijkheid een carrière uit te bouwen en deel te nemen aan het onderwijstraject van hun kinderen. Zo zal ons streven naar groei en welvaart, maar ook onze strijd voor solidariteit, rechtvaardigheid in de wereld en bescherming van de mensenrechten betere resultaten opleveren.
Ik wil alle fracties van harte danken voor hun rijke bijdragen aan mijn verslag en hun hup om een tekst op te stellen met samenhang, met eerbied voor het subsidiariteitsbeginsel, het communautaire en internationale juridische acquis, met een diepgaande en gedurfde visie op reële problemen en uitdagingen.
Franco Frattini
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur gelukwensen met haar verslag.
Ik ben het eens met de algemene lijnen van haar betoog, om te beginnen met haar opmerkingen over de toegang tot de arbeidsmarkt. Ik geloof dat de vrouw mede een bijdrage kan leveren aan de totstandbrenging in Europa van een echt evenwichtig en volwaardig ontwikkelings- en arbeidsmarktbeleid. Zoals u ongetwijfeld weet is dit een van de doelstellingen van de Lissabon-strategie en het is met name een instrument om de vrouw volledige integratie in de samenleving en een echt onafhankelijk bestaan te verzekeren. Daarom ben ik het volledig eens met de centrale plaats van het thema werk.
Ik ben het ook eens met de centrale plaats van het thema integratie van de vrouwelijke immigranten. Het leren van de taal van het land van verblijf moet daarbij op de eerste plaats komen, want dat is een fundamenteel element voor integratie in het algemeen: van mannen, vrouwen, jongeren en kinderen. In het bijzonder wat vrouwen betreft stellen we vast dat er een achterstand bestaat bij het garanderen van reële toegang tot het onderwijs van de taal van het gastland. Deze factor vertraagt en bemoeilijkt het integratieproces van migranten.
Zoals de rapporteur terecht opmerkt, is het onderwerp integratie verbonden met de onmisbare interculturele en interreligieuze dialoog. Ik meen dat de Europese Unie gebaseerd is op absolute waarden inzake de eerbiediging van de waardigheid van elke vrouw en man. Daarom kunnen we onder geen enkel beding vernederingen van de waardigheid van de mens, in dit geval van de vrouw, aanvaarden. Dergelijke daden zijn precies het tegendeel van symbolen van integratie.
Ik kijk met zorgen naar mogelijke ontwikkelingen waardoor een vrouw bijvoorbeeld gedwongen is kledingstukken te dragen die de onderworpenheid van haar vrouwelijke status symboliseren, zoals een sluier waardoor haar gezicht volledig bedekt is en niet zichtbaar is. Dergelijke symbolen zijn moeilijk verenigbaar met integratie en doen denken aan de onderworpenheid van de vrouw.
Ik vind het eveneens absurd dat in een aantal Europese landen de zogenaamde eerwraak bestaat. Ik zou dat misdrijf liever "oneerwraak” willen noemen en ik voel me gesterkt in mijn streven nog meer initiatieven te nemen om het af te schaffen. Er moeten juist verzwarende en geen verzachtende omstandigheden voor gelden, omdat de aangevoerde motieven voor eerwraak absolute waarden aantasten als het leven, de lichamelijke integriteit en de persoonlijke waardigheid.
Bij de uitvoering van de Europese richtlijn betreffende gezinshereniging willen wij speciale aandacht besteden aan het tegengaan van gedwongen huwelijken. Ook van dat onderwerp zal ik werk maken. U weet dat die richtlijn bindend is voor de lidstaten en bij de toepassing ervan op nationaal niveau zal ik speciaal letten op vormen van geweld binnen het gezin als gedwongen huwelijken en polygamie, die volgens de wetten van de Europese Unie en de lidstaten niet zijn toegestaan. Tevens zal ik speciale aandacht schenken aan scheiding (van tafel en bed), zodat bij het verbreken van hun huwelijk vrouwen geen tweederangs burgers worden.
In het kader van de richtlijnen betreffende asielzoekers en vluchtelingen meen ik dat we één aspect dienen te benadrukken. Voor het eerst moet discriminatie van vrouwen vanwege hun vrouwzijn als voldoende reden worden beschouwd om de vluchtelingenstatus te verkrijgen. Als vrouwen het slachtoffer zijn van geweld binnen het gezin en genitale verminking of een gedwongen huwelijk riskeren, is dat mijns inziens op zich al voldoende om de status van "vluchteling” te verkrijgen, mits de vrouw aantoont aan die risico's te zijn blootgesteld.
Tot slot wil ik - ook nu weer in alle oprechtheid - de rapporteur op een onderwerp wijzen waar ik twijfels over heb. Ik doel hier op de volledige gelijkstelling van illegale en legale vrouwelijke immigranten. Ik meen dat er een terrein is waar absolute rechten voor een ieder moeten gelden, zonder onderscheid naar status. Het spreekt vanzelf dat het recht op gezondheidszorg, medische spoedeisende hulp en een bestaansminimum niet ontzegd kan worden louter omdat men gedurende een bepaalde periode - bijvoorbeeld in afwachting van repatriëring - illegaal is.
Er is ongetwijfeld een basis van gemeenschappelijke rechten, maar het komt me voor dat we de twee verschillende statussen niet verder met elkaar moeten verwarren. Voor illegale immigranten bestaan specifieke regels en behandelingen en illegale immigratie is dan ook niet hetzelfde als legale immigratie. Als we beide situaties volledig gelijkstellen geeft dat een gevaarlijk signaal af. Daarom werken wij juist aan een harmonieus Europees beleid voor zowel illegale als legale immigratie.
Amalia Sartori
namens de PPE-DE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik neem met genoegen het woord om mijn steun uit te spreken voor het verslag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou. Ik doe dat echter met een zekere verbittering, omdat er het afgelopen weekend weer dramatisch berichten waren over de situatie waarin vrouwen verkeren. Ik doel hier op het stenigen van een vrouw in Bagdad op zaterdag 21 oktober.
Ik denk dat we allemaal beseffen dat alleen door alle vrouwen in de hele wereld dezelfde waardigheid te geven als de man heeft, we iets kunnen doen aan de grote problemen waar onze planeet heden ten dage mee te kampen heeft. Op basis van die logica en in de overtuiging dat de vrouw nu en in de toekomst een belangrijke rol kan spelen om deze wereld te helpen zich te richten op oplossingen die gebaseerd zijn op vreedzaam samenleven, heb ik het werk van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou op prijs gesteld. Haar verslag neemt vooral de enigszins bijzondere positie van de vrouw als immigrant in beschouwing.
Wij zouden er de voorkeur aan geven dat het niet zo was, maar het is nu eenmaal zo. In een wereld waar de scheiding tussen man en vrouw nog zo duidelijk is - en voor een groot deel van de wereld betreft het een scheiding van rechten en plichten - zou het gelijk behandelen van vrouwelijke en mannelijke immigranten mogelijk een vergissing zijn. Het is namelijk altijd fout verschillende situaties op identieke wijze te behandelen.
Daarom dient de Unie bijzondere aandacht te schenken aan vrouwelijke immigranten en rekening te houden met aspecten die juist niet kenmerkend zijn voor mannelijke immigranten. Die speciale aandacht vinden we mijns inziens terug in het verslag-Kratsa-Tsagaropoulou, dat ik derhalve zal steunen.
Marie-Line Reynaud
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Kratsa oprecht bedanken voor haar inzet en bereidheid tot samenwerking. Dit initiatiefverslag is naar mijn idee een van de belangrijkste verslagen over vrouwenrechten waarover we ons sinds het begin van de zittingsperiode hebben moeten uitspreken.
De situatie van vrouwelijke immigranten is namelijk een onderwerp dat al te lang over het hoofd wordt gezien door onze regeringen, ofschoon hun aantal toeneemt en ze inmiddels de meerderheid vormen van de mensen die het grondgebied van de Unie betreden. Ze leggen de eerste contacten tussen hun gezin en de autochtone bevolking van het gastland. Dit verslag nu beschrijft tal van mogelijke manieren om een einde te maken aan de etnische en seksuele discriminatie waaraan deze vrouwen vaak blootstaan.
Ik ben vooral blij dat in dit verslag een aantal bepalingen is opgenomen betreffende vrouwen die in de illegaliteit zitten, omdat ze een subcategorie vormen die geen rechten heeft en daardoor des te kwetsbaarder is. Ook is het essentieel dat deze vrouwen, ongeacht de lidstaat waar ze verblijven, elementaire rechten hebben, waaronder toegang tot spoedeisende medische zorg, rechtsbijstand en onderwijs voor hun kinderen, zoals het geval is in mijn land.
Tot slot doet het me deugd dat deze tekst ingaat op een ander aspect dat me bijzonder na aan het hart ligt, namelijk de status van vrouwen die de Unie binnenkomen in het kader van gezinshereniging. Vaak bestaan deze vrouwen voor de wet namelijk alleen omdat ze een echtgenoot hebben, en ze bevinden zich dan ook in een situatie van volstrekte afhankelijkheid. Dit verslag dringt erop aan dat deze vrouwen zo snel mogelijk een onafhankelijke en zelfstandige status krijgen en vooral dat ze deze status automatisch behouden in geval van echtscheiding.
Ik hoop dan ook dat een zeer grote meerderheid binnen ons Parlement vóór dit verslag zal stemmen en dat de ambitieuze voorstellen die erin worden gedaan niet aan dovemansoren gericht zullen zijn.
Hiltrud Breyer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik bedank mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou voor dit verslag, dat een krachtige impuls geeft aan de rechten van de vrouw in het algemeen en aan de rechten van vrouwelijke immigranten in het bijzonder. Het was hoog tijd dat dit verslag er kwam!
Te lang hebben we een cultureel relativisme tegenover vrouwelijke immigranten geduld. Ik ben verheugd dat veel van onze initiatieven zijn overgenomen, zoals de verplichte melding van verminking van vrouwelijke geslachtsdelen of de sancties en straffen bij uithuwelijking, die er overigens al lang hadden moeten zijn. Ik hoop ook dat we voor elkaar krijgen dat er verplichte taalcursussen worden opgezet voor vrouwelijke immigranten, want zij kunnen hun rechten pas daadwerkelijk uitoefenen als zij de taal beheersen. Taal is bovendien een belangrijke bouwsteen voor integratie.
Het moet afgelopen zijn met de praktijk dat in Europa immigrantenmeisjes niet verplicht hoeven deel te nemen aan gymlessen of zich kunnen onttrekken aan seksuele voorlichting op scholen, dat ze soms van school worden gehaald of zelfs niet naar school mogen. Daar moeten wij ons vastberaden en fel tegen verzetten.
Voorts is het voor ons heel belangrijk dat vrouwen een wettige status verwerven die onafhankelijk is van de verblijfsstatus van hun echtgenoot. In dit verband is er iets waar ik u, mijnheer Frattini, persoonlijk op wil aanspreken. Kortgeleden stelde ik u de schriftelijke vraag of u mijn bezorgdheid deelt over een reeks van gerechtelijke vonnissen waarin polygamie als het ware wordt ondersteund en ook hulp hiervoor wordt toegezegd.
Ik was diep geschokt van een commissaris voor justitie te vernemen dat polygamie er is ter bescherming van vrouwen. In de wetenschap dat bigamie in Europa verboden is, zou ik graag willen horen wat u tot dit antwoord heeft bezield, want ik kan me niet voorstellen dat met uw medeweten is verklaard dat polygamie er is ter bescherming van vrouwen, terwijl bepaalde vormen van partnerschap tussen mensen van hetzelfde geslacht verboden zijn.
Feleknas Uca
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik bedank mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou heel hartelijk voor haar veelomvattende verslag, dat kan rekenen op de volledige steun van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links. Met dit verslag is de stand van de informatie over de rechten van vrouwelijke immigranten in de Europese Unie verrijkt.
In de wetenschap dat het aantal vrouwelijke immigranten in de EU inmiddels 54 procent van het totaal aantal immigranten vertegenwoordigt, is het onbegrijpelijk en schokkend hoe onwetend de Europese regeringen zijn ten aanzien van deze kwestie en hoe dientengevolge de specifieke behoeften van vrouwelijke immigranten worden aangepakt.
Er is mij veel aan gelegen op deze plaats de eclatante gebreken in het integratiebeleid van de lidstaten aan de kaak te stellen. Van vrouwelijke immigranten wordt verwacht dat zij zwijgend en probleemloos in het systeem integreren, geen eisen stellen en grote aanwinsten vormen voor de nationale arbeidsmarkt. Als landen tientallen jaren lang hun ogen sluiten voor de problemen van immigranten en vervolgens hun de schuld van de mislukte integratie in de schoenen schuiven, is dat voor mij eens te meer een teken van onwetendheid en politieke blindheid.
Ik pleit voor een genderspecifiek immigratiebeheer waarin de rechten van vrouwelijke immigranten op onderwijs, gezondheidszorg, veiligheid en onafhankelijkheid consequent in acht worden genomen en bevorderd. Blijft dit uit, dan riskeren we een toename van de vrouwenhandel, de uitbuiting van hulpen in de huishouding, de maatschappelijke isolatie van vrouwen en huiselijk geweld.
Roberta Angelilli
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik de rapporteur feliciteren met haar uitstekende werk. Ik wil haar met name complimenteren met het feit dat ze de aandacht heeft gevestigd op enkele belangrijke prioriteiten om te kunnen garanderen dat integratie gezien wordt als tweerichtingsverkeer - onder meer op sociaal en cultureel terrein en op het gebied van taal - wat gebaseerd dient te zijn op het wederzijds respecteren van rechten en plichten.
Tot de eerste rechten die we vrouwelijke immigranten moeten garanderen behoort het voorkomen en bestrijden van eerwraak, gedwongen huwelijken, genitale verminking en elke andere vorm van dwang met geweld en uitbuiting. Met het oog daarop heb ik namens mijn fractie een amendement ingediend, waarin we de noodzaak benadrukken van uitgebreide op vrouwelijke migranten gerichte voorlichtingscampagnes om hen te informeren over hun rechten en de instanties waar ze zich in geval van nood toe kunnen wenden.
Tot slot dient de Europese Unie eindelijk specifieke maatregelen te nemen om de lidstaten aan te moedigen wetten te maken die een expliciet verbod inhouden van enkele misdrijven en kwesties waar we het over hebben gehad. Tot slot wil ik commissaris Frattini dankzeggen voor de inzet waarmee de Commissie voornemens is deze problemen aan te pakken. Ook vanavond heeft de commissaris daar nog eens de nadruk op gelegd.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, we moeten het enorme probleem van emigratie, vooral van vrouwen, vanwege de voortschrijdende globalisering en de complicaties van het leven van tegenwoordig, bekijken vanuit de invalshoek van de onherstelbare schade voor het land, van waaruit deze mensen vertrekken. Een bijkomend probleem is de toenemende armoede van de landen die door rijke en meer ontwikkelde landen worden uitgebuit. In sommige opzichten is het positief om weg te kunnen gaan uit eigen land. Emigranten verliezen echter de band met hun gemeenschap die verbonden is door een gezamenlijke geschiedenis, traditie en cultuur. Een persoon die zou kunnen bijdragen aan het gemeenschappelijk goed, vertrekt. Die persoon begint een nieuw leven in een voor hem of haar vreemde cultuur en taal en werkt ten behoeve van een andere gemeenschap. Mensen in zulke omstandigheden worden vaak uitgebuit. Daarom is het zo belangrijk dat er goede wetgeving komt, zeker met betrekking tot sociale zekerheid en arbeidsrecht. In het onderhavige document wordt dit in zekere mate benadrukt. Bovendien is het belangrijk dat er een schaal van waarden komt, waarin niet alleen oog is voor het materieel goed, maar ook voor morele waarden. Er moet worden uitgegaan van de diepere zin van de menselijke arbeid, maar zonder bemoeienis met het persoonlijk leven van vrouwen in verband met hun wensen om kinderen te krijgen en een gezin te stichten.
Esther Herranz García
(ES) Mijnheer de Voorzitter, immigratie is nodig en is ook op cultureel, economisch en sociaal gebied een verrijking voor de samenleving, en we zullen vandaag niet het tegenovergestelde beweren. Maar het is wel zo dat immigratie problemen kan veroorzaken als we het proces niet goed beheren.
Immigratie mag nooit een probleem worden - dat is onze opdracht wanneer we in alle parlementen van de Europese Unie deze wetten maken. Maar als we niet oppassen, veroorzaken we misschien problemen die zich in de samenlevingen gaan vertalen in xenofobie en racisme, en dat is juist wat we willen voorkomen.
Er is een fout gemaakt bij het opstellen van dit verslag, want het verslag gaat niet alleen over legale immigratie, maar stelt legale en illegale immigratie aan elkaar gelijk. Dat is een gevaarlijke boodschap, omdat sommige maffia's zich in de handen zullen wrijven bij het horen van bepaalde dingen die in dit verslag worden gezegd.
De democratie, het systeem waarmee wij gelukkig allemaal geregeerd worden, is gebaseerd op de vrijheid van het individu, en die wordt weer gewaarborgd door respect voor de wet, zowel voor de wetten van de lidstaten - want dit is een probleem van de lidstaten - als voor onze huidige of toekomstige verordeningen en richtlijnen.
Het gaat om dat respect voor de wet. En ik vrees dat sommige amendementen die door radicaal links zijn ingediend de wetten van de lidstaten niet respecteren en tegen de gelijkheid, de democratie en de vrijheid van het individu ingaan.
Daarom zou ik willen vragen om nog eens goed na te denken over die amendementen, die tot gevolg zullen hebben dat allerlei maffia's worden aangemoedigd, dat immigranten in verwarring worden gebracht en dat de illegale immigratie zal toenemen. Deze amendementen zouden de immigranten en de Europese burgers wel eens een slechte dienst kunnen bewijzen, door de aanzuigende werking die ervan uitgaat, door de duistere activiteiten van maffia's en doordat de criteria voor de toewijzing van verblijfsvergunningen niet duidelijk zijn.
Tot slot wil ik een suggestie doen. Met betrekking tot de gevallen van verminking of gedwongen huwelijken vraag ik dit Huis en de hier aanwezige Commissie het volgende: als we met die derde landen spreken en die landen geld geven in het kader van de ontwikkelingsamenwerking, en als we de gelijkheid van vrouwen echt serieus nemen, moeten we, voordat we ze geld geven, van die landen eisen dat ze de fundamentele minimumrechten respecteren.
Edite Estrela
(PT) Om te beginnen wil ik mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou feliciteren. Wij zijn het er allemaal over eens dat een Europees immigratiebeleid rekening dient te houden met het gendervraagstuk en de situatie van de vrouwen in de lidstaten. Zij zijn immers, zoals reeds door voorgaande sprekers is gezegd, het slachtoffer van tweeledige discriminatie: seksuele discriminatie en discriminatie op grond van hun etnische afkomst. Bovendien worden zij zowel in het gastland als binnen hun eigen gemeenschap gediscrimineerd.
De deelname van deze vrouwen aan alle activiteiten van het maatschappelijk leven in het gastland is essentieel om hen uit hun isolement te halen en hen een bijdrage te laten leveren aan de integratie van de jongere generaties. Daarvoor moeten echter een aantal barrières worden geslecht, om te beginnen de taalbarrière. In bepaalde immigrantengemeenschappen zijn vrouwen niet alleen het slachtoffer van uitsluiting maar ook van gedwongen huwelijken en van vernederende en wrede praktijken als genitale verminking en, zoals commissaris Frattini het formuleerde, "oneerwraak”. Het is een taak van de lidstaten met alle mogelijke middelen de strijd aan te binden met deze misdadige praktijken, die een grond moeten kunnen vormen voor het aanvragen van asiel.
Luisa Morgantini
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik dank mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou voor haar karakteristieke gevoeligheid en haar positieve voorstellen over de rol en maatschappelijke positie van de legale en illegale vrouwelijke immigranten in de Europese Unie.
Het gaat hier om vrouwelijke immigranten die worden gediscrimineerd op het werk, lichamelijk en geestelijk verkracht, verhandeld als seksuele handelswaar, beroofd van hun vrijheid en hun paspoort, gechanteerd met patriarchale praktijken en vermoord uit eerwraak. Ik zou ons allemaal er echter aan willen herinneren dat deze vrouwen in werkelijkheid worden gebruikt en uitgebuit door Europese families en Europese ondernemers. Vaak zijn ze alleen en verdrietig, omdat ze hun kinderen in hun geboorteland hebben achtergelaten. Ze werken in de informele thuiszorg, verlichten het lijden en de eenzaamheid van bejaarden en zieken en hebben geen enkele zekerheid. Ik denk dat we nog veel aan dit probleem moeten doen.
Deze vrouwen vormen een groot percentage van het totale aantal immigranten en zijn een grote rijkdom voor de Europese landen. Ze zijn niet alleen slachtoffer maar ook onderling verschillend en hebben zich de afgelopen jaren in verenigingen georganiseerd, contacten proberen te leggen en netwerken gecreëerd met de vrouwen in de gastlanden. Zij vragen om toegang tot informatie, gezondheidszorg en huisvesting. Zij willen hun leven in eigen hand nemen en wij moeten hen helpen. Daarom dienen wij mainstreaming te garanderen in de strijd tegen discriminatie en moet elke lidstaat de richtlijnen toepassen die de Europese Unie heeft opgesteld: variërend van de opvangrichtlijn tot de richtlijn betreffende het actief burgerschap. Ook de heer Frattini heeft het daarover gehad. De ervaringen van vrouwelijke migranten en hun kritiek op de ongelijkheid zijn nuttig bij het uitzetten van de weg naar een democratie waarin nog maar weinig verschillen bestaan.
Bogusław Rogalski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de wereld is tegenwoordig het toneel van massale migratie om verschillende redenen. Er is economische migratie, dus om meer te verdienen, met als doel de materiële status te verhogen. Dat is de meest voorkomende vorm van migratie. Er is ook migratie met het oog op gezinshereniging, of om te ontkomen aan vervolging in het land van oorsprong.
In de wereld van vandaag, waarin reizen dankzij de technologische ontwikkeling steeds gemakkelijker en goedkoper wordt, zal het immigratieprobleem verergeren. Daarom moeten we maatregelen treffen om de groeiende toestroom van nieuwkomers, vooral in Europa, het hoofd te kunnen bieden. Een verstandige oplossing op lange termijn is dat we buitenlanders niet langer discrimineren, zeker vrouwen niet, die de meerderheid vormen. Nu worden teveel immigranten in de marge van onze samenleving gedrukt. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat immigranten beter in onze samenlevingen kunnen integreren, en tegelijk trots blijven op hun afkomst. Zo voorkomen we dat we immigranten van ons vervreemden, en zo frustratie opwekken die soms leidt tot rellen, en de immigranten vaak veroordelen tot een leven in armoede.
Edit Bauer
- (SK) In de mededeling van de Commissie over de demografische toekomst van Europa wordt vastgesteld dat de werkende bevolking van de lidstaten in de komende vijf decennia spectaculair zal dalen met een geraamd aantal van 48 miljoen mensen.
Zelfs bij een optimistisch scenario, waarin de demografische groei hervat en nieuwe vormen van productiviteit worden ontdekt, zou Europa nog steeds een aanzienlijke instroom van nieuwe immigranten nodig hebben, die wordt geschat op veertig miljoen mensen. Dit zou weleens de grootste uitdaging kunnen zijn waaraan de Europese Unie het hoofd moet bieden.
Ik bedank mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou voor haar verslag, waarin wordt aangegeven dat de positie van vrouwelijke migranten een cruciale rol speelt in dit proces. Deze vrouwen verdienen bijzondere aandacht, niet alleen omdat zij vaak het slachtoffer zijn discriminatie, maar ook omdat hun een belangrijke taak is toebedeeld ter bevordering van de integratie van de eerste en tweede generatie immigranten. In dat verband is het van vitaal belang dat deze vrouwen toegang krijgen tot onderwijs. Tegen de achtergrond van deze uitdagingen is er dringend en onvermijdelijk behoefte aan de ontwikkeling van gemeenschappelijke procedures voor de integratie van immigranten en de opstelling van gemeenschappelijke procedures op het gebied van het immigratiebeleid. De uiteenlopende benaderingen die de lidstaten hanteren, zaaien onnodige verwarring.
Ook uit de ontwikkelingen inzake mensenhandel en mensensmokkel blijkt dat er dringend behoefte is aan een duidelijk immigratiebeleid, aan transparantie, aan ondubbelzinnige voorschriften en aan toegangsmogelijkheden tot de gemeenschappelijke arbeidsmarkt. Het gebrek aan wettelijke mogelijkheden zet aan tot illegale activiteiten waarbij illegale immigranten worden blootgesteld aan allerlei mensenrechtenschendingen en het moeten zien te rooien zonder de hulp waar zij anders recht op zouden hebben als slachtoffers.
Het is essentieel om in onze toekomstige beraadslagingen duidelijk onderscheid te maken tussen asielbeleid, legale migratie en illegale migratie. Als die begrippen met elkaar worden verward ontstaan er nieuwe en onnodige misverstanden.
Britta Thomsen
(DA) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, beste collega's, ik wil de rapporteur bedanken voor dit zeer belangrijke en uiterst relevante verslag. Immigratie naar Europa heeft een ander karakter gekregen. Tegenwoordig komen er meer vrouwen dan mannen naar Europa, omdat er een grote vraag is naar arbeidskrachten binnen de diensten- en zorgsector. Inmiddels wordt deze arbeidsmarkt echter gekenmerkt door een grote grijze economie, waar de gangbare regels met betrekking tot salaris, arbeidstijden en arbeidsomstandigheden niet gelden. Vrouwen bevinden zich daarom in een zeer kwetsbare situatie zonder sociale en economische bescherming en velen van hen oefenen functies uit die hun geen mogelijkheden bieden om een legale status te verwerven.
De vrouwelijke immigranten die hier illegaal verblijven, lopen als gevolg van deze kwetsbare situatie een groter risico om misbruikt te worden, zowel fysiek als psychisch, en juist vanwege hun illegale status zijn zij gemakkelijke slachtoffers van misbruik en seksuele uitbuiting op de werkplek. Ze lopen ook een bijzonder groot risico dat fundamentele rechten hun ontzegd worden en ze worden slachtoffer van geweld en discriminatie in hun dagelijkse leven. Velen durven geen aangifte te doen van mishandeling uit angst voor deportatie.
Het is absoluut noodzakelijk om de omstandigheden van vrouwelijke immigranten meer onder de aandacht te brengen. We moeten ervoor zorgen dat de lidstaten in hun wetgeving rekening houden met de problemen waarmee vrouwelijke immigranten worden geconfronteerd. Vrouwen die het slachtoffer zijn van mensenhandel of van geweld zouden een tijdelijke verblijfsvergunning moeten kunnen krijgen en moeten recht op juridische bijstand hebben en toegang tot gezondheidszorg en sociale hulpverlening, of ze nu legaal in het bewuste land verblijven of niet.
Pia Elda Locatelli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben het eens met het verslag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou. Ik deel haar mening dat de toepassing van de richtlijn betreffende gezinshereniging in de Unie onbevredigend is. Met haar meen ik dat die richtlijn gewijzigd dient te worden teneinde de vereiste periode voor het verkrijgen van een zelfstandige verblijfsstatus voor de echtgenoot/echtgenote - bijna altijd de echtgenote - korter te maken en de vrouw de garantie te bieden dat die zelfstandige verblijfsstatus in geval van scheiding van tafel en bed, echtscheiding en overlijden blijft bestaan.
Bovendien wijs ik nog eens met nadruk op het belang van een aantal communautaire instrumenten, in het bijzonder het Daphne-programma, daar die programma's de leemtes in het nationale beleid opvullen. Dat beleid schiet bij het gendervraagstuk zowel inhoudelijk als met betrekking tot de verzameling van gegevens vaak tekort. Tot slot wordt er in het verslag op aangedrongen om ook het risico voor vrouwen om het slachtoffer te worden van genitale verminking als reden te beschouwen voor het aanvragen van asiel.
Daar ben ik het mee eens, maar ik meen dat de tijd onderhand rijp is om ook andere vormen van onderdrukking van de vrouwelijke seksualiteit als redenen te beschouwen om asiel aan te vragen. Daarbij denk ik aan homoseksualiteit en het zogenaamde overspelig gedrag voor die landen waar dergelijk gedrag met geweld wordt bestraft. In dit verband denk ik aan steniging in Iran.
Emine Bozkurt
Voorzitter, immigrantenvrouwen zijn als groep geen probleem maar een kans, een groep die kwetsbaar is, dat is waar. Kwetsbaar omdat ze behalve als vrouw misschien ook als moslim, Somalische of Marokkaanse blootstaan aan discriminatie. Kwetsbaar ook voor huiselijk geweld, kwetsbaar omdat ze wellicht ook de lokale taal niet spreken of financieel afhankelijk zijn van echtgenoot of vader. Dus moeten we ze ondersteunen door huiselijk geweld en eerwraak niet ongestraft te laten, maar met alleen strengere wetgeving ben je er nog niet. Het is niet genoeg dat vrouwen rechten hebben op papier, ze moeten deze ook kunnen claimen in de praktijk, want een vrouw die afhankelijk is van de dader van huiselijk geweld zal in de praktijk niet veel hebben aan de rechten die ze op papier heeft.
Daarom moeten we de financiële onafhankelijkheid van migrantenvrouwen bevorderen door discriminatie op de arbeidsmarkt tegen te gaan, bijvoorbeeld. Meer participatie van migrantenvrouwen op de arbeidsmarkt is goed voor de economie. Een kans die we ook niet moeten laten lopen is de positieve invloed die migrantenvrouwen kunnen hebben op de integratie van hun kinderen in de nieuwe samenleving. Als ontvangende gemeenschap moeten we daarom openstaan voor ondersteuning van en contact met migrantenvrouwen. Zij horen er ook bij en ik ben blij dat mevrouw Kratsa in haar verslag veel oog heeft voor deze punten en ik wil haar dan ook bedanken voor haar goede verslag.
Teresa Riera Madurell
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren en ik wil één idee speciaal noemen. Ieder immigratiebeleid moet rekening houden met geslachtsspecifieke kenmerken, zeker, maar ook met de verschillen tussen de immigrantengemeenschappen, omdat de oorzaken van de dubbele discriminatie waar vrouwelijke immigranten onder te lijden hebben en de problemen die daar een afgeleide van vormen verschillend zijn, afhankelijk van de motieven die hen tot emigratie hebben aangezet.
Als alleenstaande vrouwen die om economische redenen voor emigratie hebben gekozen werk vinden, is dat meestal werk op een laag niveau, en soms ook in niet-officiële banen, waardoor ze noch de onafhankelijkheid, noch de zekerheid vinden waarnaar ze op zoek waren, maar wel in staat zijn om contacten met andere mensen te leggen en verder te integreren. Vrouwen die emigreren in het kader van familiehereniging blijven echter meestal thuis, zonder dat ze de mogelijkheid hebben om vertrouwd te raken met de gastsamenleving of de taal te leren, wat hun integratie bemoeilijkt en hun isolement vergroot.
Het uitroepen van het jaar 2007 tot Europees jaar voor gelijke kansen voor iedereen en 2008 tot jaar van de interculturele dialoog moet de burgers bewuster maken van deze situatie van de vrouwelijke immigranten, die altijd moeilijk, maar iedere keer weer anders is, en zal moeten dienen om beleid ter bevordering van de gelijkheid en de integratie te implementeren in overeenstemming met iedere afzonderlijke situatie.
Franco Frattini
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, na vele bijdragen beluisterd te hebben waar ik het mee eens ben, wil ik nog even kort reageren. Op de eerste plaats kan ik mevrouw Breyer laten weten dat ik het polygame huwelijk altijd beschouwd heb en zal beschouwen als onwettig en als een ernstige schending van het recht van de vrouw een vrije keuze te maken. Ik kan u dan ook bevestigen dat ik me in die zin zal blijven opstellen.
Mevrouw Angelilli en mevrouw Morgantini hebben het onderwerp communicatie aangesneden. Ik meen dat - als ik zo mag zeggen - het geven van een directere en krachtiger stem aan de vrouwelijke immigranten zeer nuttig kan zijn, ook om een krachtiger Europees beleid te kunnen voeren ter bescherming van hun rechten. "Een stem geven” betekent het geven van doeltreffende middelen aan die vrouwen om te kunnen spreken en te worden gehoord. Zo niet, dan lopen we, als ik het zo mag zeggen, het risico dat ook de stem van deze vrouwen gefilterd wordt in de gemeenschap waar zij deel van uitmaken.
In veel Europese landen zijn er bekende gevallen van segregatie en onderwerping van vrouwelijke immigranten. Onder de vele sectoren waar ik me mee bezighoud is dit de sector waarvoor ik de minste individuele aangiftes ontvang. Als ik een vergelijking maak met andere sectoren die de bescherming van de grondrechten van personen betreffen, worden er voor het persoonlijke geweld tegen vrouwen in de migrantengemeenschappen de minste specifieke aangiften gedaan. Waarom? Omdat er vrees bestaat dergelijke gevallen aan te geven, omdat er niet over bericht wordt, omdat de vrouwen blootgesteld worden aan geweld, om te zorgen dat ze het ondergane misbruik op het vrije en democratische grondgebied van de lidstaten niet zullen onthullen. Communicatie is derhalve absoluut een centraal thema.
Tot slot wil ik laten weten dat ik juist ter stimulering van deze integratie-inspanning in het voorjaar van 2007 een Europees integratiehandboek zal publiceren. Dat zal verschijnen in alle talen die in de lidstaten van de Europese Unie worden gesproken en een beschrijving bevatten van succesverhalen op het vlak van integratie in steden, provincies en regio's. Met de verspreiding van de miljoenen exemplaren van deze praktische handleiding zullen we positieve voorbeelden onder de aandacht brengen, zodat die navolging kunnen krijgen. Het gaat om voorbeelden die afkomstig zijn van de lagere overheden. Ik kan u zeggen dat de sector waar ik tot nu toe de minste informatie over heb, juist de integratie van vrouwelijke immigranten is.
Daarom richt ik me tot u met het verzoek mij de komende maanden concrete voorbeelden te doen toekomen - positieve voorbeelden, maar ook negatieve waarbij ingegrepen moet worden. Gebeurt dat niet, dan blijven we belangrijke principeverklaringen afleggen zonder die in concrete daden te vertalen, terwijl ik juist de daad bij het woord wil voegen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaring (artikel 142)
Zita Gurmai
(EN) Grote aantallen immigranten, onder wie met name veel vrouwen, worden geconfronteerd met meervoudige discriminatie en sociale uitsluiting. Onze grootste uitdaging is om hen te helpen integreren in de maatschappij en hun toegang tot goed onderwijs te bieden, om zo hun arbeidsparticipatie en de bijdrage die ze kunnen leveren aan de ontwikkeling van het Europese project, te vergroten.
Een goed juridisch kader is slechts de helft van het verhaal. De andere helft wordt gevormd door de tenuitvoerlegging van juridische verplichtingen door de betrokken nationale autoriteiten en de bereidheid van immigranten om de fundamentele Europese normen en waarden te respecteren en volledig in de maatschappij te integreren.
Het succesvolle integratiebeleid biedt heel veel mogelijkheden, aangezien een hogere arbeidsparticipatie van immigranten kan bijdragen aan het bereiken van de werkgelegenheidsdoelstellingen van Lissabon.
Geen enkele maatregel heeft kans van slagen zonder een goede en regelmatige dialoog met immigrantengemeenschappen. De dialogen zijn perfecte instrumenten om de integratieprocessen te begeleiden, meer te weten te komen over wederzijdse belangen, bedoelingen, wensen en verplichtingen en om methoden en integratieprogramma's vast te stellen en zo nodig aan te passen.
Het naderende jaar van de gelijke kansen, 2007, en het jaar van de interculturele dialoog, 2008, bieden een zinvol en bruikbaar kader om immigrantengemeenschappen heel breed te kunnen informeren over hun rechten en kansen en over wat Europa van hen verwacht.
