Voorbereiding van de Europese Raad, met inbegrip van de situatie van het globaal financieel systeem (voortzetting van het debat) 
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, geachte heer Jouyet, geachte afgevaardigden, laat ik allereerst een oordeel vellen over de rol van het Franse voorzitterschap van de Raad.
Zoals de heer Jouyet daarnet zei was er midden in het Franse voorzitterschap van de Raad eerst de crisis tussen Rusland en Georgië en nu is er een ongekende crisis, deze wereldwijde financiële crisis. Het is een crisis die niet in Europa ontstond - hij kwam van de andere kant van de Atlantische Oceaan - en het is een crisis waarvoor we in Europa nog niet, met de klemtoon op 'nog', de vereiste regels hebben om een typisch Europees antwoord te kunnen formuleren. Ik kan getuigen van de enorme inspanningen die het Franse voorzitterschap en Nicolas Sarkozy zich getroost hebben om een Europees antwoord te vinden op deze noodsituatie.
(EN) Wij beseffen allemaal hoe ernstig deze financiële crisis is. Het is dan ook volledig terecht dat dit onderwerp centraal staat tijdens de Europese Raad van volgende week.
Het aanpakken van de crisis vormt een belangrijke test voor de financiële sector, voor de lidstaten, voor Europa en zijn instellingen en voor de internationale financiële instellingen. Hierbij is een breed scala aan spelers betrokken - banken en andere financiële instellingen, toezichthouders, de ECB en andere centrale banken, de nationale regeringen, en de Commissie - hetgeen betekent dat een goede coördinatie onontbeerlijk is. De gebeurtenissen ontwikkelen zich in een snel tempo, dus moeten wij ook snel reageren.
Vorige week heb ik een oproep gedaan voor een gecoördineerde Europese reactie omdat ik ervan overtuigd ben dat het voor Europa anders veel moeilijker zal zijn om deze crisis te boven te komen. Vandaag put ik hoop uit de vastberadenheid van de lidstaten om samen te werken, zoals ook blijkt uit de verklaring van afgelopen maandag van de 27 leiders van de lidstaten en van mijzelf, de Eurogroep en de Ecofin-bijeenkomsten. Ik ben echter nog niet tevreden - wij kunnen en moeten nog meer ondernemen.
Ik dring er in het bijzonder bij de lidstaten op aan om een echte inspanning te leveren met het oog op het verbeteren van de onderlinge coördinatie en van de afstemming met de instellingen. Ik weet dat er al interventiemaatregelen genomen zijn, voor het grootste gedeelte op nationaal niveau omdat daar de financiële middelen en bevoegdheden aanwezig zijn. Dit is een weerspiegeling van het feit dat wij een unie van staten zijn en niet slechts één enkele staat en dat de omstandigheden in de verschillende staten in ieder geval tot op zekere hoogte uiteenlopen. In de meeste gevallen zijn de acties van de lidstaten effectief geweest. De lidstaten dienen echter op basis van gemeenschappelijke beginselen en binnen een gezamenlijk overeengekomen kader te handelen, waarbij rekening gehouden dient te worden met de grensoverschrijdende effecten van hun acties.
Ik grijp deze gelegenheid aan om de maatregelen die het Verenigd Koninkrijk vandaag heeft aangekondigd, te verwelkomen. Die maatregelen zijn in overeenstemming met het beginselenpakket dat gisteren in de Raad Ecofin is afgesproken.
Uiteraard zijn er ook veel dingen die wij op het niveau van de Europese instellingen ondernemen en nog moeten ondernemen, zowel op korte als op middellange en lange termijn. De voorstellen die mij in dat verband voor ogen staan, zijn concreet, praktisch en realistisch.
Sta mij toe om één ding duidelijk te maken: hoe aanlokkelijk het ook moge zijn, dit is niet de tijd of de plaats voor politieke ijdelheid en dikdoenerij, voor het aankondigen van initiatieven die nooit uitgevoerd zullen worden. De markten zouden dergelijk gedrag onmiddellijk afstraffen en de kosten komen uiteindelijk voor rekening van het bedrijfsleven en voornamelijk van de belastingbetalers. Het is nu tijd om ambitie te combineren met realisme en verantwoordelijkheid.
Sta mij toe om tegen deze achtergrond de ECB te complimenteren, aangezien die zich een zelfverzekerde en mondiale speler heeft betoond waarbij de euro een belangrijke stabiliserende rol heeft gespeeld.
De Commissie heeft haar mogelijkheden ten volle benut. Staatssteun en mededingingsregels zijn essentiële factoren gebleken voor het waarborgen van een level playing field. Vanwege het risico dat een actie in een bepaalde lidstaat tot negatieve gevolgen leidt in een andere lidstaat, zijn deze regels belangrijker dan ooit. Tegelijkertijd heeft de Commissie aangetoond dat zij heel goed in staat is om snel en met de nodige flexibiliteit te handelen. Ik verwelkom het feit dat de positieve rol van de staatssteunregels en de wijze waarop de Commissie die regels toepast, ook onderkend worden in de conclusies van de Raad Ecofin. De Commissie zal op korte termijn richtsnoeren uitvaardigen waarin het overkoepelende kader wordt uiteengezet waarbinnen snel beoordeeld kan worden of herkapitalisatie- en garantiestelsels verenigbaar zijn met de staatssteunbeginselen.
Op wetgevingsgebied zullen wij volgende week twee voorstellen overleggen. Het eerste voorstel heeft betrekking op het bevorderen van de convergentie van de garantiestelsels voor deposito's. Striktere en meer algemene voorschriften op dit vlak vormen een belangrijk onderdeel van de strategie om deze crisis te overwinnen. Ik ben verheugd over het besluit van de Raad Ecofin om ons voorstel voor minimaal een verdubbeling over te nemen zodat de gemeenschappelijke minimumdrempel nu op 50 000 euro is vastgelegd. De meeste lidstaten hebben die drempel zelfs verhoogd tot 100 000 euro.
In de tweede plaats zullen wij een voorstel overleggen waarmee gewaarborgd dient te worden dat Europese financiële instellingen op het punt van de regels voor de financiële verslaglegging en hun interpretatie niet benadeeld worden ten opzichte van hun internationale concurrenten. Vorige week heb ik een ontmoeting gehad met vertegenwoordigers van de Europese banken, die mij eensgezind vertelden dat deze kwestie een groot probleem voor hen vormt. De rol van de Commissie tot nu toe heeft bestaan uit het vergroten van het bewustzijn dat maatregelen absoluut noodzakelijk zijn en dat hiervoor een politiek draagvlak gecreëerd dient te worden. Het lijkt erop dat de tegenwerpingen van een aantal lidstaten op dit punt nu eindelijk zijn verdwenen.
Daarnaast moeten wij ons op de middellange en langere termijn richten: de maatregelen dienen ervoor te zorgen dat de stabiliteit en duurzaamheid op de financiële markten terugkeert. Ik heb het al eerder gezegd en ik zeg het nu weer: naast liquiditeit dienen wij ook geloofwaardigheid in de huidige economische situatie te injecteren. Blussen is niet voldoende. Sinds het begin van de crisis een jaar geleden is de Commissie op dit gebied al actief.
De lidstaten dienen te laten zien dat wij de lessen geleerd hebben die nodig zijn om het juiste regelgevingskader te creëren dat noodzakelijk is om de risico's op crises te minimaliseren. Er dient nauwlettend in het oog gehouden te worden of er vooruitgang wordt geboekt met betrekking tot de Ecofin-routekaart die vorig jaar is overeengekomen.
Sta mij toe om de aandacht met name op drie aspecten te richten. In de eerste plaats zou ik graag zien dat de Raad en het Parlement duidelijk prioriteit geven aan ons voorstel van afgelopen week over de kapitaalvereisten. In de tweede plaats zullen wij volgende week het aangekondigde voorstel over ratingbureaus overleggen. Ik weet dat ik ook op dit punt weer op u kan rekenen om dit voorstel versneld te behandelen. In de derde plaats zullen wij onze aanbeveling van december 2004 over de beloning van bestuurders herzien. Die aanbeveling is helaas door de lidstaten genegeerd of, beter gezegd, slechts één lidstaat heeft besloten om tot op zekere hoogte de aanbevelingen over te nemen die de Commissie in december 2004 heeft gedaan. Dit is een goed voorbeeld van het soort weerstand waar wij op dit gebied in de afgelopen jaren zijn gestuit.
Het laatste punt is van een meer systemische aard. Wij moeten ook het Europees toezicht op de interne financiële markt nader bestuderen. Er zijn meer dan 8 000 banken in de Europese Unie, maar tweederde van de activa van banken in de EU wordt door 44 grensoverschrijdende instellingen gehouden. Een aantal van die instellingen is in wel vijftien lidstaten actief. Dat is een teken dat de interne markt werkt. Grensoverschrijdende banken hebben echter te maken met verschillende toezichtsystemen in elke lidstaat en nationale toezichthouders zijn niet in staat om volledig grip te houden op de bancaire activiteiten over de nationale grenzen heen. Het lijkt dan ook zinvol om af te stappen van de verkeerde combinatie van enerzijds een markt op continentale schaal en anderzijds toezichtstelsels op nationaal niveau. Wanneer een grensoverschrijdende bank onder druk staat, is in de afgelopen weken gebleken dat een snelle oplossing tussen een aantal gezamenlijk optredende nationale toezichthouders weliswaar mogelijk, maar eerlijk gezegd niet eenvoudig is.
Ik weet dat wij op dit punt een moeizame strijd met een aantal lidstaten kunnen verwachten. Uit de huidige debatten in de Raad over de Solvabiliteit II-richtlijn blijkt hoe groot de weerstand is waarmee alle pogingen om het grensoverschrijdend toezicht te verbeteren, worden geconfronteerd.
In Solvabiliteit II en in de Richtlijn kapitaalvereisten hebben wij slechts het strikt noodzakelijke minimum voorgesteld. Ik ben ervan overtuigd dat wij nog veel verder zullen moeten gaan.
Het is dan ook belangrijk om de nadruk op dit punt te leggen. Wanneer de Commissie zich een voorstander betoont van een gemeenschappelijke aanpak van het toezicht in Europa, doen wij dat niet omdat wij eigenlijk meer bevoegdheden naar ons toe willen trekken. Wij doen dat met het oog op de realiteit, en die realiteit leert ons dat er bij bijna tweederde van de activa van banken in de Europese Unie al sprake is van een grensoverschrijdende dimensie. Dat betekent dat er sprake is van een Europese dimensie en wij dienen op die Europese dimensie met een Europese oplossing te reageren.
Daarom is het noodzakelijk dat wij een denkproces in gang zetten om onderlinge overeenstemming te bereiken. Dat is de reden dat ik een groep van hoog niveau zal oprichten om de juiste architectuur te bestuderen teneinde te waarborgen dat de financiële markten afgestemd zijn op de feitelijkheden van de interne markt en dat toezichthouders samen kunnen werken om berekend te zijn op de uitdagingen die grensoverschrijdende banken met zich meebrengen. Ik kan hier vandaag vol trots aankondigen dat Jacques de Larosière, voormalig directeur van het IMF, president van de Banque de France, en voorzitter van de EBWO, zich bereid heeft verklaard om deze groep voor te zitten. Die groep zal onafhankelijk functioneren en uit ter zake deskundigen van hoog niveau bestaan. Naar mijn mening kunnen hun ideeën in een algemeen denkproces worden geïntegreerd, hopelijk inclusief een aantal oplossingen voor de lange termijn.
De huidige crisis heeft aangetoond dat wij een uitgebreide herbezinning nodig hebben met betrekking tot onze regels voor de regulering van en het toezicht op de financiële markten die - zoals het Parlement heeft benadrukt - ook hedgefondsen en private equity omvatten. Op deze kwesties zullen wij nog terugkomen. Ik hoop alleen dat alle lidstaten dezelfde bereidwilligheid aan de dag zullen leggen als het Parlement en de Commissie.
Even een korte samenvatting. Op korte termijn dienen wij te waarborgen dat reddingsoperaties en andere overheidsinterventies binnen een gecoördineerd en een consequent Europees kader plaatsvinden. Een snelle toepassing van de staatssteunregels door de Commissie vergroot het vertrouwen tussen lidstaten en wij zullen dan ook op korte termijn richtsnoeren hieromtrent uitvaardigen. Volgende week zullen wij onze voorstellen voorleggen voor de depositogaranties en de financiële verslaglegging.
Op de middellange termijn ligt de nadruk op drie maatregelen: het voorstel van vorige week over kapitaalvereisten, het komende voorstel over ratingbureaus, en de herziening van onze aanbeveling van 2004 over de beloning van bestuurders.
Op de langere termijn dient de zojuist door mij genoemde groep op hoog niveau daarnaast het fundament te leggen om overeenstemming over het grensoverschrijdende toezicht te bereiken.
Uit al deze maatregelen, in combinatie met een gecoördineerde en consequente handelwijze van de lidstaten, komt een Europese Unie naar voren die de echte problemen aanpakt. Het effect op het vertrouwen zal alleen nog maar groter zijn indien ook de instellingen de vastberadenheid tonen om snel te handelen.
Wat de Commissie betreft, kan ik u meedelen dat ik besloten heb om binnen het college een permanente stuurgroep voor de financiële crisis in te stellen. Die stuurgroep bestaat uit de commissarissen Almunia, McCreevy en Kroes. Ik zal zelf als voorzitter van de groep fungeren. Over deze kwesties wil ik graag open communicatielijnen met het Parlement onderhouden. Ik weet dat het Parlement altijd kenbaar heeft gemaakt dat het openstaat voor voorstellen via de fast track-procedure. Ik hoop dan ook dat wij adequaat kunnen samenwerken aan deze zeer belangrijke en gevoelige kwestie, omdat financiële stabiliteit een publiek goed is. Het is onze plicht om te laten zien dat wij vastbesloten zijn om deze zeer problematische en urgente situatie op te lossen.
De internationale dimensie van de huidige situatie is essentieel. Dat is net ook onderstreept door de voorzitter van de Raad. Wij moeten oplossingen voor Europa aandragen, maar wij moeten eveneens met internationale financiële instellingen samenwerken.
Ik ben met name verheugd over het voorstel van president Sarkozy voor een internationale conferentie. Dat is dé manier om vooruitgang te boeken. Naarmate overheidsinstanties beter op elkaar afgestemd handelen, zijn onze acties effectiever en is de kans kleiner dat die acties de mededinging en het acquis van de Europese integratie ondermijnen.
De nadruk ligt op de financiële crisis en dat is ook terecht. Het zou echter geen goede zaak zijn als andere Europese ontwikkelingen daardoor stil zouden komen te staan. Er zijn twee andere gebieden waarop wij komend najaar doorslaggevende vooruitgang dienen te bewerkstelligen. In feite gaat het om veel meer gebieden, maar gezien de beschikbare tijd zal ik slechts op deze twee aspecten kort nader ingaan: het klimaatveranderings- en energiepakket en het Verdrag van Lissabon.
Allereerst het klimaatveranderings- en energiepakket. Degenen die denken dat dit geen passend beleidsthema is in tijden van economische neergang, hebben het mis. Dit pakket is essentieel voor de toekomstige welvaart van Europa. Zonder dit pakket moeten we later hogere kosten maken, zijn wij kwetsbaarder bij tekorten in de energievoorziening en missen wij de kans om een aantal nieuwe grote markten te exploiteren. Uiteraard is het bedrijfsleven bezorgd dat die veranderingen extra kosten met zich mee zullen brengen. Dat is heel begrijpelijk. Ik ben er echter ook van overtuigd dat wij manieren kunnen vinden om dat bedrijfsleven ervan te verzekeren dat zij hiervan ten opzichte van de concurrentie geen nadeel zullen ondervinden.
Ik zal er bij de Raad op aandringen vaart te maken en om het tijdschema van het Parlement te hanteren, een tijdschema waaraan door het Franse voorzitterschap zo uitstekend de hand wordt gehouden. Overigens verwelkom ik de opmerkingen die de fungerend voorzitter van de Raad zojuist heeft gemaakt. Gisteren heeft het Parlement een belangrijke procedurele stap voorwaarts gezet. Uiteraard is dit nog maar de beginfase van de interinstitutionele onderhandelingen. De Commissie is bereid om zich in dat verband op constructieve wijze in te zetten voor een akkoord dat op de grootst mogelijke steun van zowel de Raad als van de plenaire vergadering van het Parlement kan rekenen.
Tot slot het Verdrag van Lissabon. Het is nu niet het moment om vooruit te lopen op de exacte manier waarop wij hiermee verder moeten gaan. Het is wel het moment om in herinnering te roepen dat in de afgelopen weken en maanden is gebleken hoe hard Europa het Verdrag van Lissabon nodig heeft. Zeg nou eerlijk, zouden wij in de toekomst op crises zoals wij die onlangs tussen Rusland en Georgië hebben meegemaakt, nog effectief kunnen reageren wanneer het voorzitterschap van de Raad elke zes maanden verandert? Het is duidelijk dat wij meer stabiliteit nodig hebben. Het is duidelijk dat wij meer samenhang nodig hebben. En het is ook duidelijk dat wij meer efficiëntie in het Europese besluitvormingsproces nodig hebben. Wij hebben behoefte aan een effectiever Europa, aan een democratischer Europa en aan een Europa met een duidelijke stem op het internationale toneel. Dat is naar mijn idee de reden dat wij ons moeten blijven inzetten voor ratificering van het Verdrag van Lissabon.
Het zijn geen gewone tijden. Dit zijn tijden zonder weerga, die van ons allen - de Commissie, de Raad en het Parlement - vereisen dat wij de handschoen opnemen. Wij moeten samen oproepen tot en werken aan een Europees antwoord op de financiële crisis. Dat zijn wij aan onze burgers verplicht.
(Applaus)
Joseph Daul
namens de PPE-DE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, de financiële crisis die onze economieën als een donderslag bij heldere hemel heeft getroffen is zeer zorgwekkend. Ze is zorgwekkend voor onze economieën, zorgwekkend voor onze banen, en bovenal zorgwekkend voor de miljoenen mensen die, na hard te hebben gewerkt en gespaard, die na een pensioen en een kleine erfenis voor hun kinderen veilig te hebben gesteld, nu ontdekken dat de vrucht van hun arbeid als sneeuw voor de zon is verdwenen. De zwarte maandag die alle wereldwijde beurzen deze week beleefden toont eens te meer aan dat de markten de binding met de werkelijkheid helemaal kunnen kwijtraken en dat het financiële systeem nog maar moeilijk te controleren valt.
Er zijn vele redenen voor deze crisis. De Europese Commissie benadrukt terecht dat een groot deel van de verantwoordelijkheid bij de Amerikaanse autoriteiten rust. We moeten hen om tekst en uitleg vragen. De Commissie heeft daarin gelijk. Maar ook Europa moet zich laten gelden om de crisis het hoofd te bieden en er lessen uit te trekken.
In deze moeilijke tijden is de eerste reflex van lidstaten om aan hun eigen hachje te denken. Als Europese leiders moet onze absolute prioriteit echter zijn onze krachten te bundelen, zodat de financiële crisis niet een al te grote impact krijgt op de reële economie. We moeten koste wat kost voorkomen dat de crisis een te ernstige en te langdurige invloed heeft op de financiering van bedrijven, met name van kleine en middelgrote ondernemingen. Voorzitter van de Commissie, fungerend voorzitter van de Raad, ik ben bang dat kleine en middelgrote ondernemingen door deze crisis kopje onder zullen gaan en dat niemand zich daar wat van aantrekt. We hebben een steunplan voor KMO's nodig.
We moeten ervoor zorgen dat onze medeburgers vertrouwen houden in het bankwezen en zich niet laten meeslepen door de golf van paniek, die een neerwaartse spiraal slechts zou versnellen. Ik roep de lidstaten dan ook op om op gecoördineerde en vastberaden wijze te voorkomen dat de crisis ten koste gaat van pensioenen, werkgelegenheid en groei in Europa.
Net als het Raadsvoorzitterschap, dat wij lof toezwaaien vanwege zijn doortastende optreden, is onze fractie van mening dat een unilaterale aanpak geen zoden aan de dijk zet bij een wereldwijde crisis. Het is duidelijk dat het toezicht op de financiële markten niet werkt. Daarom moeten we een Europees controlesysteem opzetten. Eens te meer moet Europa de rest van de wereld de weg wijzen. Het huidige gebrek aan toezicht vormt een buitengewoon ernstig probleem, en we kunnen niet langer toestaan dat kredietbeoordelaars het algemene belang veronachtzamen en de echte kredietwaardigheidsniveaus van de voornaamste spelers op de wereldwijde financiële markten niet openbaar kunnen maken.
Ik zou hieraan willen toevoegen dat, in deze periode van onzekerheid en onbestendigheid voor miljoenen van onze medeburgers, mijn fractie het absoluut onaanvaardbaar acht dat directeuren die hun onderneming failliet hebben laten gaan de consequenties daarvan niet hoeven te dragen. Ook op dit punt moeten mensen hun verantwoording nemen.
Ik wil slechts herhalen wat de heer Jouyet zei: het is tijd voor actie. We moeten gezamenlijk in actie komen; we hebben de moed en solidariteit van alle zevenentwintig lidstaten nodig om het vertrouwen in onze economie te herstellen.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Europese Raad zal ook het Verdrag van Lissabon aan de orde stellen, en ik wil de lidstaten die het nog niet hebben geratificeerd graag oproepen dit zo snel mogelijk te doen, zodat elk land een definitief standpunt kan innemen over de kwestie. Ik weet dat er mensen in deze zaal zijn die de waarde ervan niet inzien, maar dat is niet mijn mening.
Wij begrijpen de situatie waarin Ierland verkeert en we begrijpen dat de Ierse regering tijd nodig heeft om te reageren na de stemming van haar burgers, die wij eerbiedigen. De Europese Unie is weliswaar bereid om geduld en begrip te tonen, maar op de middellange en lange termijn is de status-quo onhoudbaar. Ik roep de Europese Raad dan ook op, na een beoordeling van de situatie in oktober, blijk te geven van de politieke wil, zodat in december een routekaart kan worden goedgekeurd die u samen met een nauwkeurig tijdschema hebt voorgesteld.
Ik roep de Europese Raad tevens op verantwoordelijkheid te nemen voor zijn besluiten: hetzij het Verdrag van Lissabon wordt uiteindelijk van kracht, en het zal voor iedereen van kracht zijn, of het Verdrag van Nice blijft van toepassing, en wel voor alle instellingen. Het Europees Parlement zal in dat geval uiteraard minder zetels en minder bevoegdheden hebben dan bij het Verdrag van Lissabon, maar de Europese Commissie zal ook minder commissarissen dan lidstaten tellen. Momenteel is het Verdrag van Nice van kracht. Dat is ook de realiteit. Alle politieke besluiten hebben een prijs, en als Europa geloofwaardig wil zijn, moet het de verantwoording nemen voor zijn politieke besluiten, of het nu gaat om de financiële crisis of om zijn instellingen.
Ik zou hieraan willen toevoegen, mevrouw de Voorzitter, voorzitter van de Commissie en fungerend voorzitter van de Raad, dat we inzake het energie- en klimaatpakket waarover we ons in deze moeilijke tijd buigen, de weg van de geleidelijkheid moeten bewandelen, om op koers te blijven maar zonder bedrijven schrik aan te jagen, zodat deze investeringen zich kunnen blijven ontwikkelen.
Tegen diegenen die het niet met me eens zijn zou ik gewoon willen zeggen dat ik een buitengewoon ernstige crisis het hoofd heb geboden: de gekkekoeienziekte. Anderhalf jaar lang verkeerden we in onzekerheid; we moeten geruststellen, aanvaarden en op de ingeslagen weg verder gaan, voor het milieu, voor onze planeet, maar we moeten ook accepteren wat er op financieel vlak gebeurt. Als we nog een jaar nodig hebben, nemen we nog een jaar om daar uit te komen waar we heen willen om de aarde te redden en onze kinderen en kleinkinderen een toekomst te bieden.
Martin Schulz
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil beginnen met het referendum in Ierland, of eigenlijk met het Verdrag van Lissabon. U hebt gelijk, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat hebben we harder nodig dan ooit. Daarom ben ook ik van mening dat we een stabiele basis moeten leggen om het in werking te laten treden. Dat betekent ook dat we de Ieren en de kiezers in Ierland moeten overhalen om voor dit verdrag te stemmen.
Wanneer de Ierse regering dit niet voor de Europese verkiezingen voor elkaar krijgt, zal de samenstelling van het volgende Europees Parlement en van de volgende Commissie plaatsvinden op basis van het Verdrag van Nice. Daarna zal het verder gaan, want we hebben die hervormingen nodig. We hebben ze nodig voor de uitbreiding, en we hebben ze nodig voor het aanpakken van crisissituaties, zoals we die op dit moment nu eenmaal doormaken. In de tussentijd, voor er in Ierland weer een dergelijk referendum plaatsvindt, hebben we ook de tijd om er precies achter te komen waar de tegenstanders van het Verdrag van Lissabon het geld voor hun campagne vandaan halen - de CIA, het militair-industrieel complex van de VS.
(Interrupties)
U hoort het, de mensen over wie ik het had vragen al het woord. We weten waar u het geld vandaan haalt. We zullen daar nog veel dieper op ingaan, daar kunt u van op aan!
U hebt de huidige crisis correct beschreven, mijnheer de voorzitter van de Commissie, maar we moeten toch nog wel een paar punten toevoegen aan wat u hebt gezegd. U mag het me niet kwalijk nemen, maar ik moet zeggen dat u wel allerlei juiste opmerkingen hebt gemaakt, maar dat één punt in uw toespraak me bang heeft gemaakt, en wel de samenstelling van uw steering group voor de aanpak van de crisis. Dat u lid bent is vanzelfsprekend, en dat een zo capabele commissaris als Joaquín Almunia lid is, is ook wel duidelijk. U hebt nu echter ook de heer McCreevy voorgesteld als deelnemer van de steering group die deze crisis moet aanpakken. Wanneer er in het Parlement of in uw Commissie iemand een pleitbezorger van de op hol geslagen radicale vrije markt is, dan is het wel de heer McCreevy.
(Applaus)
U kunt de brandstichters toch echt niet bij de brandweer halen, dat gaat met de beste wil van de wereld niet! Dan wil ik nog iets zeggen over commissaris Kroes, u zegt dat we in Europa 8 000 banken hebben. Vraagt u mevrouw Kroes eens wat ze vindt van het stelsel van banken in publiek eigendom in de Europese Unie. In mijn land zijn er publieke banken die minder garanties van de staat hebben gekregen dan privébanken op dit moment van de verschillende landen krijgen. Uw mevrouw Kroes wil op dit moment in mijn land de spaarbanken afschaffen, trouwens met de hulp van de regering van de deelstaat Nordrhein-Westfalen! Het is geen oplossing voor deze crisis dat we de kat op het spek binden!
We hebben jarenlang het neoliberale dogma gehoord: "de markt zal het wel regelen”. Jarenlang hebben we hier gehoord dat de voordelen van de markt naar beneden doorsijpelen, dat iedereen er uiteindelijk van zou profiteren. Het resultaat is dat diegenen die er zogenaamd van zouden profiteren, dat zijn de belastingbetalers, nu het gelag betalen. Dat moeten we in een dergelijke crisis ook mogen zeggen.
Het huis staat in brand, en daarom moeten we blussen! We moeten de nodige maatregelen nemen - en u zegt terecht dat dit in Europa op een gecoördineerde manier moet gebeuren - omdat we het vertrouwen moeten scheppen en herstellen, omdat we de angst moeten overwinnen, omdat die angst juist een selffulfilling prophecy wordt en de krach die we willen verhinderen nog versnelt. Daarom zijn dit de juiste maatregelen, en staan wij hier ook achter. Ik moet er echter één punt aan toevoegen: het huis dat nu afgebrand is kan niet worden herbouwd, we zullen een ander huis moeten bouwen, met een degelijk fundament en duidelijke regels!
De directeur van het Institut für Weltwirtschaft, Dennis Snower - die geen lid is van de radicaalsocialistische beweging - heeft in een interview iets heel verstandigs gezegd: "De regels op de financiële markten waren gewoon onvoldoende en niet adequaat. Daarom functioneert het systeem niet.” Die man heeft gelijk! Degenen die jarenlang hebben geroepen: "Laten we reguleren” hebben jarenlang van u, van rechts in dit Parlement, echter moeten horen dat wij nog in de negentiende eeuw leven. "The voice of the past” was de reactie van de heer Watson op de eisen die ik in één van de vorige debatten hier had gesteld, ik had toen regulering en transparantie geëist, ik had de ratingbureaus genoemd, en de regels die daarvoor gelden. The voice of the past heeft weer het woord. The rules of the past are the necessity for the future. Dat is het glasheldere antwoord dat wij moeten geven als reactie op deze neoliberale mainstream, die volledig onderuitgegaan is.
(Applaus)
Het zal niet zo makkelijk worden om de huidige problemen aan te pakken, en het zal lang duren. In die tijd moeten we één ding beslist vermijden: dat de gebeurtenissen die tot deze crisissituatie hebben geleid zich nog een keer voor kunnen doen. Daarom moeten we concreet nadenken over regels om bepaalde vormen van speculatie bij wet te kunnen verbieden.
Niemand kan mij wijsmaken dat het misschien moreel gerechtvaardigd is dat op internationale financiële markten wordt gespeculeerd op levensmiddelenschaarste, zodat de prijzen van levensmiddelen stijgen, alleen maar omdat investeringen in de installaties van levensmiddelenconcerns een hoog rendement opleveren. Levensmiddelenschaarste leidt tot honger. Dan is de honger van de één echter de winst van de ander. Dat is een pervers systeem! Zulke dingen moeten we met wetgeving bestrijden! Dat, mijnheer de voorzitter van de Commissie, zou bijvoorbeeld een onderwerp kunnen zijn voor de high level group inzake de structuren van de financiële markten die u in het leven hebt geroepen.
Ik zou u tot slot willen feliciteren met dat initiatief, dat was een verstandig besluit. Ik wil echter ook zeggen dat het Parlement u drie jaar geleden in het verslag-Muscat al had gevraagd om dit te doen, en u hebt dat drie jaar lang genegeerd. U komt laat met uw voorstel, maar beter laat dan nooit, ik dank u wel!
Graham Watson
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag het volgende tegen het fungerend voorzitterschap zeggen: tijdens de Europese Raad van volgende week dient u vooruitgang te bewerkstelligen in de discussies over het Verdrag van Lissabon. U moet daarbij constructief te werk gaan, maar tegelijkertijd rekening houden met de belangen van de landen die nog moeten ratificeren. U dient het Europese Immigratie- en asielpact goed te keuren - hoewel wij nog steeds manieren moeten zien te vinden om vakkundige nieuwkomers aan te trekken en om die migratie te beheren - en u dient de vooruitgang aan de orde te stellen bij het bestrijden van de klimaatverandering.
Er kan echter bij niemand misverstand bestaan over wat de meest urgente kwestie is waarmee de Raad wordt geconfronteerd. Er woedt een storm over de mondiale financiële markten en de effecten daarvan zijn in heel Europa voelbaar: een groeiende werkloosheid, uitgeholde pensioenen en spaargeld dat op de tocht staat. Onze burgers maken zich zorgen. De uitdagingen waar wij voor staan, kunnen wel eens de grootste uitdagingen ooit voor de komende generaties blijken te zijn en zij ontwikkelen zich met de snelheid van het licht. Het zijn momenten als deze die het gezicht van de EU bepalen. Wij hebben een gezamenlijk antwoord nodig. Wij kunnen niet in een situatie blijven steken waarin lidstaten elkaar verrassen door unilaterale besluiten met multilaterale gevolgen. Europa heeft behoefte aan gecoördineerde en consequente beleidsmaatregelen om de stroom aan financiële verliezen te stoppen, transparantie en goede praktijken te creëren en toekomstige rampen te voorkomen.
Er zijn een paar mensen die denken dat zij nu op het graf van het kapitalisme kunnen dansen. De benodigde oplossingen moeten echter niet gezocht worden in afgeschermde markten en geleide economieën. Daardoor zijn de Europese burgers alleen maar bedrogen uitgekomen. Als jij je huis daar gaat bouwen, Martin Schulz, zal het een huis van stro worden. Wat wij hier nu zien, is niet het falen van de markteconomie, maar veeleer de excessen van ontketende, ineffectief gereguleerde markten. Op dit moment zijn de financiële markten minder dank verschuldigd aan Adam Smith dan aan de Cincinatti Kid. De hebzucht van individuele bankiers, handelaren en short-sellers is zeker een van de oorzaken, maar dat geldt ook voor het feit dat de regeringen er niet in zijn geslaagd om voor meer transparantie en eerlijkheid bij de transacties van die personen te zorgen.
De liberale democraten waarschuwen al eeuwen voor de gevaren die de Raad volledig hebben verrast en de Commissie op het verkeerde been hebben gezet. Afgelopen mei heeft mijn vriend, Otto Graf Lambsdorff, samen met Jacques Delors en anderen een brief aan het Sloveense voorzitterschap van de Raad ondertekend. Daarin is de nadruk gelegd op het immense risico dat de recente bankpraktijken tot een economische ineenstorting zouden leiden. Zij schreven het volgende in die brief: "Fatsoenlijk kapitalisme is onmogelijk zonder een effectief overheidsbeleid. Het maken van winst staat centraal in een markteconomie, maar wanneer alles te koop is, verdwijnt de sociale cohesie en stort het systeem in elkaar”. Europa heeft zeer traag op die bezorgdheid gereageerd. Nu moet het al het mogelijke doen dat binnen zijn mogelijkheden ligt om dat systeem weer operationeel te maken.
De liberalen en democraten hopen dat de conclusies van de Raad Ecofin de basis zullen vormen voor overeenstemming in de Europese Raad. Die conclusies zijn geen wondermiddel, maar zij dragen wel bij aan de genezing van de achterliggende ziekte. Het is een goede zaak om de depositogaranties in de gehele Unie te verhogen tot een minimum van 50 000 euro. Daardoor worden de spaargelden van gezinnen beschermd en de kapitaalvlucht ontmoedigd. Wij zien ook uit naar het voorstel van de Commissie om de convergentie van garantiestelsels voor deposito's te bevorderen. Wij hopen eveneens op een snelle goedkeuring van uw ideeën voor het verbeteren van de kapitaaltoereikendheid. Als u de ratingbureaus onder de loep neemt, dient u niet alleen te kijken naar wie hun vergoedingen betaalt, maar ook naar de wijze waarop het toezicht plaatsvindt.
Wij moeten echter ook de samenwerking tussen de nationale toezichthouders op financieel gebied verbeteren. Vertegenwoordigers van de centrale banken in de eurozone hebben samen zitting in de raad van bestuur van de ECB. Zo hebben wij ook een pan-Europese autoriteit voor de financiële dienstverlening nodig om de orde en transparantie tussen financiële instellingen te handhaven. Aan de Europese Raad dient het verzoek voorgelegd te worden of de begroting van de Europese Unie wellicht aangewend kan worden om de Europese Investeringsbank en het EIF in staat te stellen kredietgaranties aan kleine ondernemingen te verstrekken. Zij zorgen immers uiteindelijk voor de banen waarop Europa vertrouwt. Het zijn precies die mensen die thans behoefte hebben aan snelle en specifieke maatregelen, die ervan uitgaan dat alle partijen en lidstaten de handen ineen slaan, en die een gemeenschappelijke oplossing verwachten voor een gemeenschappelijke uitdaging.
Pierre Jonckheer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, voorzitter van de Raad, voorzitter van de Commissie, mijnheer Almunia, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie - de fractie die ik vanmiddag gevraagd ben te vertegenwoordigen - verwelkomt de besluiten van de gisteren gehouden Raad Ecofin. Ik denk dat het enige dat ons bezig moet houden, en dat u bezig houdt, de reactie is van de markten vandaag, die er niet helemaal van overtuigd lijken dat de voorstellen gepast zijn. Ik hoop dat de markten de weg naar boven weer zullen inslaan en ik hoop dat de Europese instanties in deze richting zullen blijven handelen.
Ik wil graag drie opmerkingen met u delen, of beter gezegd drie boodschappen. De eerste boodschap heeft betrekking op Europa zelf. Ons Parlement is namelijk verdeeld, ten dele. Velen hebben erop gewezen dat Europa niet thuis gaf bij het beheren van de bancaire en financiële crisis. Wij, de Europese Groenen, willen graag benadrukken dat de crisis in de bankwereld laat zien hoezeer de gemeenschappelijke Europese regels tekortschieten en dat, op dit gebied maar ook op vele andere, behoefte bestaat aan meer Europa, en niet minder Europa.
De tweede boodschap betreft de verantwoordelijkheid van de betrokkenen. Ik hoor en begrijp dat met name de heer Barroso vindt dat de tijd daar is om op te treden. Zeker, maar ik denk ook dat de tijd daar is een aantal verantwoordelijkheden in kaart te brengen. Het zou al te makkelijk zijn voor mij om met de beschuldigende vinger naar de Raad, naar de regeringen die de Raad vormen, of naar de Commissie te wijzen, aangezien enkele commissarissen dachten dat betere regelgeving neerkwam op zelfregulering en helemaal geen regelgeving. Laten we dit eens illustreren aan de hand van de richtlijn betreffende depositogarantiestelsels: in november 2006 legde de Commissie een verslag voor waarin werd gesteld dat geen verdere regelgeving nodig was op dit terrein. Ik weet niet zo zeker of u dit standpunt vandaag nog zou innemen.
Desalniettemin richt ik me eigenlijk tot het Parlement. Een week geleden stemden we in dit Parlement over een verslag van de heer Rasmussen. De eerste versie was uitstekend en we spraken er onze steun voor uit. Om een meerderheid van stemmen te halen moest het Parlement de door de rapporteur zelf geformuleerde eisen afzwakken.
Hetzelfde zien we vandaag gebeuren met het verslag van Lamfalussy over de structuur van het toezicht op de financiële markten. Ook hier moet iedereen de hand in eigen boezem steken. Ik denk, mijnheer Watson, dat de PPE-DE-Fractie en de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa een grote verantwoordelijkheid dragen voor het uitkleden van het verslag waarover we morgen zullen stemmen.
Vervolgens zou ik nog kort iets willen zeggen over de crisis. Dit is een boodschap aan u, mijnheer Barroso, omdat u degene bent die weer een reflectiegroep opzet - er zijn er al heel wat, maar een nieuwe kan misschien geen kwaad -, die zich met name zal buigen over het verband tussen de financiële crisis en de milieucrisis. Zoals u zelf al zei vlakt de financiële crisis de milieucrisis niet uit. In dit licht bezien toont deze bankencrisis op middellange termijn denk ik aan dat er in de Europese Unie een probleem is met de bestemming van spaargelden. Wat ik en de Europese Groenen graag op de agenda van deze groep zouden zien is overleg over de instrumenten waarover de Europese Unie eventueel kan beschikken. Ik denk met name aan de Europese Investeringsbank, die belast zou moeten worden met het verschaffen van langetermijnfinanciering, zodat het energie- en klimaatpakket en de daarmee gepaard gaande investeringen daadwerkelijk worden gegarandeerd. Ik denk dat dit essentieel is.
Brian Crowley
namens de UEN-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn waardering uitspreken voor de Raad en deze gelukwensen met zijn inspanningen, vooral ten aanzien van Rusland en de situatie in Georgië. Er is veel kracht en moed en een grote diplomatieke inspanning nodig geweest om een vreedzame oplossing te vinden voor de moeilijkheden waarvoor wij gesteld werden. Gebleken is - als iemand daarvan nog niet overtuigd was - dat we collectief en met krachtig leiderschap ontzettend veel meer kunnen bereiken dan militair machtsvertoon of economische welvaart ons op zichzelf ooit kunnen brengen, simpelweg door het voorbeeld dat we geven en de tactiek die we toepassen.
Ten tweede denk ik dat het belangrijk is dat het tot leven brengen van het Europees-mediterraan partnerschap op de agenda komt van de volgende Raad. Nooit eerder in onze geschiedenis is het méér nodig geweest dat we onze mediterrane partners samenbrengen om te garanderen dat we niet alleen economische ontwikkeling, maar ook de vreedzame co-existentie van staten tot stand kunnen brengen. We moeten met name het voorbeeld van de Egyptische regering volgen met haar voortgaande vredesonderhandelingen ten aanzien van Sudan, Tsjaad en andere gebieden.
Ik wil nog twee punten naar voren brengen. Het zou fout zijn om geen melding te maken van de situatie rond Ierland en het Verdrag van Lissabon. De lidstaten hebben Ierland al een periode van bezinning gegund - waarvoor wij dankbaar zijn - maar deze verschilt niet van de bezinningsperiode die ook Frankrijk en Nederland hebben gehad nadat zij het Grondwettelijk Verdrag hadden verworpen. Er is tijd nodig om ideeën te formuleren en voorstellen te doen voor de oplossing van deze problemen. Het past ons in het Parlement niet een land het mes op de keel te zetten om het te dwingen het Verdrag wel of niet te ratificeren - in het bijzonder omdat er een democratische uitspraak van de bevolking nodig is om de ratificering van dat verdrag te garanderen.
Het tweede punt betreft de huidige financiële crisis. Ik verwijt niemand iets en richt geen beschuldigende vinger. Ik complimenteer de Raad met het feit dat hij de zaken onder controle heeft gebracht en beslissend is opgetreden. Ik breng opnieuw mijn gelukwensen uit aan de Commissie omdat zij is opgestaan en heeft gezegd wat er gezegd moest worden voordat de Raad in actie kwam en omdat zij ervoor heeft gezorgd dat het geloof in de markt werd hersteld door te zeggen dat we in staat en bereid zijn maatregelen te treffen, via de ECB, in Ecofin, in de afzonderlijke lidstaten of hoe dan ook.
Maar laten we niet de vergissing begaan dat we zeggen dat alles wat de afgelopen twee weken is gebeurd fout is en dat alles in de toekomst goed zal zijn. De geschiedenis leert ons dat er, zolang we op deze aarde wonen, veranderingen en aanpassingen zijn geweest. Die veranderingen en aanpassingen kunnen ongelooflijk belastend zijn voor mensen.
We moeten allereerst de bescherming van de gewone mensen waarborgen. De banken hebben hun reddingsoperatie gekregen. De banken hebben een garantie. Bij die garantie behoort de verantwoordelijkheid van de banken om nu geld te gaan lenen aan bedrijven en mensen, om economieën de kans te geven zich te herstellen. Het gaat niet alleen om het verlagen van de salarissen en bonussen van topmannen; het gaat erom ervoor te zorgen dat de economische cyclus kan terugkeren naar het punt waar hij hoort te zijn. De depositogarantie is daarvan maar een klein aspect.
Francis Wurtz
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, voorzitter van de Commissie, al weken zijn we getuige van wereldwijde paniek en ondraaglijke verliezen, tegen een duizelingwekkend decor van miljarden euro's en dollars.
Dit is veroorzaakt door een systeem in naam waarvan Europese leiders jarenlang hebben gepleit voor loonmatiging en het beperken van sociale uitgaven en ongelijkheden de pan uit hebben laten rijzen. Dezelfde leiders schieten de banken nu te hulp om ze er weer bovenop te helpen, alvorens ze terug te geven aan de particuliere sector, terwijl de bevolking een langdurige periode van recessie en opofferingen in het vooruitzicht wordt gesteld.
Heel wat mensen die deze gebeurtenissen onthutst volgen, kunnen zich niet aan de indruk onttrekken dat er een les in zit, die niet gaat over uitwassen, mijnheer Watson, maar over de essentie van het kapitalisme in al zijn onrechtvaardigheid en wreedheid, de fenomenale transformaties die het in de afgelopen decennia heeft ondergaan daargelaten. Ik denk dat Europese leiders straks wat uit te leggen hebben aan onze medeburgers. Kijk naar uw verantwoordelijkheden in plaats van te proberen een stembusuitslag in Ierland of elders aan te vechten!
Vandaag wilde ik me beperken tot drie onmiddellijk ten uitvoer te leggen en verstandige voorstellen om te redden wat er te redden valt en de weg vrij te maken voor een echte politieke koerswijziging. In de eerste plaats denk ik dat we niet krenterig moeten zijn om kleine en middelgrote spaarders gerust te stellen die zich terecht zorgen maken om hun bescheiden tegoeden. De op dit punt gedane aankondiging was naar mijn idee te laat, ontoereikend en vaag. Op 15 oktober moet de hele Europese Raad een waterdichte garantie bieden voor de deposito's op het hele grondgebied van de Europese Unie.
Ten tweede moeten tovenaarsleerlingen er vanuit een rudimentair ethisch besef en een streven naar doelmatigheid van weerhouden worden nu of in de toekomst profijt te trekken van overheidsingrijpen naar aanleiding van het door hun irrationale hebzucht veroorzaakte failliet. Daarom zou elke regering de steun aan een noodlijdende financiële instelling moeten, of in ieder geval moeten kunnen, compenseren door haar gezonde activa duurzaam te nationaliseren, om zo te komen tot een publieke financiële sector die zich geheel toelegt op het financieren van maatschappelijk zinvolle investeringen, met name van het soort dat banen schept.
Ten derde, in het algemeen, moet de reële economie gesteund worden met een ambitieuze nieuwe kredietpolitiek. Deze betreft zowel de EIB als de ECB. De EIB, om te beginnen, moet het mandaat en de middelen krijgen om te garanderen dat KMO's toegang hebben tot alle kredieten die ze nodig hebben om hun productie te ontwikkelen, op voorwaarde dat volwaardige, naar behoren betaalde arbeidsplaatsen worden gecreëerd en dat de rechten van hun werknemers worden gerespecteerd. In dit opzicht is het besluit om KMO's in de komende drie jaar ter hoogte van 30 miljard euro te steunen weliswaar interessant, maar ik vind het bedrag te laag en de termijn te lang. Alleen al in Frankrijk hebben KMO's 60 miljard euro per jaar nodig, en er zijn zevenentwintig landen in de EU. Verder hebben ze de reddingsboei in veel gevallen nu nodig. Later zou wel eens te laat kunnen zijn.
Wat de ECB betreft, is het niet nu of nooit dat we de bank moeten vragen zijn mandaat aan te passen aan de vitale behoeften van de economie en van onze bedrijven door niet langer de financiële markten, maar de reële economie van geld te voorzien? De ECB heeft een instrument om dit te doen, en wij begrijpen niet waarom de bank halsstarrig weigert het toe te passen. Dat instrument heet selectief krediet en is erg duur als het wordt gebruikt voor financiële transacties, maar zeer toegankelijk wanneer het werkgelegenheid, opleidingen en verantwoorde investeringen bevordert.
Ik ben me ervan bewust dat sommige van deze voorstellen niet erg orthodox zijn. Nou en? In plaats van orthodox beleid in een afglijdende EU kies ik liever voor reactief en creatief beleid dat de opleving van Europa en een waardig bestaan voor de Europeanen mogelijk maakt.
Nigel Farage
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, wat is de Europese Unie toch een vreemde instelling. Afgelopen zaterdag stonden de Europese leiders, na een verdraaid goede lunch in het Elysée, op het bordes en zij spraken met een tamelijk zwak glimlachje over solidariteit. De glimlachjes waren natuurlijk zwak omdat president Sarkozy's reddingsplan in Amerikaanse stijl op dat moment al was mislukt. Desalniettemin was het motto 'Samen staan we sterk.' En toch besloot de Duitse bondskanselier met bijna komische hypocrisie dat de Duitse belangen op de eerste en de Europese belangen op de tweede plaats komen, en zij trad op en kreeg, misschien voor het eerst in jaren, luid applaus van haar eigen electoraat.
Uiteraard waren het de Ieren die een week eerder de trend hadden gezet door hun eigen weg te gaan; mijn bewondering voor Ierland neemt met de dag toe. Toch denk ik dat de afgelopen week een beslissend moment zal blijken te zijn voor het hele project Europa. De enige manier om landen te laten ophouden uit eigenbelang op te treden is hun die bevoegdheid af te nemen - en daar in Frankfurt een ministerie van Financiën op te richten dat zeggenschap heeft over belastingen en zeggenschap over overheidsbestedingen. Ik heb sommige EU-extremisten daarvoor vanmiddag in feite horen pleiten. Maar u kunt dat niet uitvoeren omdat er geen maatschappelijk draagvlak voor is. Zo'n maatregel zou nog minder populair zijn dan het zo gehate Verdrag van Lissabon.
Nee, het is waarschijnlijker dat wat er de afgelopen week is gebeurd het begin van het einde betekent. De markten zeggen het al. Italiaanse staatsobligaties brengen nu 1 procent meer op dan Duitse of Franse staatsobligaties. De markten zeggen dat de economische en monetaire unie geen stand zal houden. En dat verbaast me niet omdat zij nooit een optimale valutazone is geweest. Eén rentetarief zou nooit hebben gepast bij al die verschillende landen en u hebt er nooit voldoende publieke steun voor gehad.
Maar het is van tweeën één: ofwel een volwaardige EU-staat die alles onder controle heeft, of desintegratie en terug naar nationale controle. De kredietcrisis raakt en schaadt ons allemaal, maar ik zie een sprankje licht aan het eind van de tunnel. Ik zie dividend: een mogelijk begin van het einde aan dit hele krankzinnige en ongewenste project.
Jana Bobošíková
(CS) Dames en heren, de vertegenwoordigers van de Commissie en van de lidstaten van de Unie moeten volgende week weerstand bieden aan twee verleidingen. Ten eerste moeten zij accepteren dat het Verdrag van Lissabon passé is en dat er geen enkele druk mag worden uitgeoefend op de Ierse burgers om hun mening te wijzigen, en moeten zij het ratificatieproces stopzetten. Ten tweede moeten alle politici die al wat langer meedraaien beseffen dat overal een prijskaartje aan hangt. Zij moeten ophouden zich te gedragen als messiassen die de Europese economie wel uit het slop zullen trekken, terwijl zij roulette spelen met de marktvrijheid en het geld van de belastingbetaler. De aandeelhouders en bankdirecteuren zouden de prijs moeten betalen voor het wanbeheer van de bankiers.
Dames en heren, op dit moment geven alle politici garanties om onverantwoordelijke bankiers uit de penarie te helpen. Hierdoor creëren zij een moreel risico. Door staatsgaranties te verlenen, lachen ze de belastingbetaler en de veelbesproken kleine en middelgrote ondernemingen vierkant uit. Ze geven grote investeerders slechts één signaal: jullie mogen vette winsten verwachten, en daarbij lopen jullie geen enkel risico en dragen jullie geen verantwoordelijkheid. In ruil voor deze steun vragen politici een zware prijs, te weten regulering van de markt. Op die manier kun je de crisis niet afwenden, je kunt haar hoogstens uitstellen. Bovendien schuiven we niet alleen de regels van eerlijke economische mededinging aan de kant, maar creëren ook een chaos.
Dames en heren, we hebben te maken met een recessie en een groeiende werkloosheid. De politieke elite wordt hierbij flink op de proef gesteld: zal zij toegeven aan de verleiding van populisme dat altijd gemakkelijke oplossingen biedt of niet? In de jaren dertig kwam Europa de storm niet te boven en ging onder. Ik ben ervan overtuigd dat we de crisis dit keer wel zullen overwinnen.
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Commissie, dames en heren afgevaardigden, ik zal het kort houden. Ik heb naar u geluisterd en ik wil u alleen maar zeggen dat de eerste les die ik uit dit eerste deel van het Franse voorzitterschap heb getrokken, is dat de ene crisis de andere niet wegneemt.
De financiële crisis neemt de crisis in het buitenland, met Rusland en Georgië en in andere delen van de wereld, niet weg, en een financiële crisis en een buitenlandse crisis nemen de voedselcrises en de milieucrises niet weg. Al deze uitdagingen moeten worden aangegaan, zelfs als we de nodige aanpassingen moeten vinden om aan onze blijvende prioriteiten vast te houden.
Deze prioriteiten zijn onder te verdelen in drie categorieën. De eerste is, zoals u in uw bijdragen hebt onderstreept, de terugkeer van het vertrouwen - de voorzitter van de Commissie zei het al - om te zorgen dat onze medeburgers zich beter beschermd voelen als het om Europa gaat, en om te vermijden dat de kloof tussen de Europese Unie - ons idee van Europa - en onze medeburgers groeit.
De tweede prioriteit is het aanpassen van ons institutionele systeem voor méér Europa, een beter georganiseerd Europa en een Europa dat beter, en sneller, besluiten kan nemen, omdat we weten dat een "ieder voor zich"aanpak op nationaal niveau voor geen van deze uitdagingen een oplossing is.
De derde prioriteit is dat we naar een duurzamer en meer op de lange termijn gericht ontwikkelingsmodel toegaan en naar een eerlijk beheer van de hulpbronnen, waarbij we tegelijkertijd rekening houden met de abrupte stagnatie van onze economieën waarmee we - zoals we weten - te maken gaan krijgen.
Ik sta volledig achter de woorden van de voorzitter van de Commissie: we moeten eerlijk zijn en we moeten de achterstand inlopen en bepaalde dogmata herzien. Ik denk dat de voorzitter van de Commissie het goed begrepen heeft, en de door hem gedane voorstellen wijzen de goede kant op. Waar we naartoe moeten is heel duidelijk meer integratie en beter financieel toezicht op Europees niveau.
Ik zal niet terugkomen op de verschillende maatregelen die zijn opgesomd, maar de Raad en de lidstaten moeten uiteraard ook hun verantwoordelijkheid nemen, evenals dit Parlement als het gaat om de voorstellen die op tafel liggen - en die hoog nodig zijn - met betrekking tot normen, de kredietbeoordelingsbureaus, de verhoudingen tussen het eigen vermogen en de kredieten die mogen worden verstrekt, de bezoldiging van bestuurders en anderen die in de banksector werken (want het gaat ook om de bezoldiging van de beurshandelaren, waar niet al te vaak over gesproken wordt, maar wat me eveneens een belangrijk probleem lijkt). Wat dat betreft denk ik dat de vorming van een groep op hoog niveau een uitstekend initiatief is. Ik zou er enkel, namens het voorzitterschap, op willen aandringen dat de samenstelling van die groep zo divers en zo breed mogelijk wordt, zonder dat dit ten koste gaat van de daadkracht. Zoals de voorzitter van de Commissie al zei: wat vandaag nog een liquiditeitscrisis is mag niet morgen in een geloofwaardigheidscrisis veranderen.
De heer Daul heeft heel goed aangegeven welke aanpassingen nodig zijn in het licht van de overblijvende doelstellingen, met name wat betreft het energie/klimaatpakket. Zoals hij benadrukte is het ook erg belangrijk dat voorzien wordt in steun aan de kleine en middelgrote ondernemingen, dat de Europese Investeringsbank echt grootschalig actie onderneemt. In dat opzicht is het overeengekomen financieringspakket van belang en moet het zeer snel ten uitvoer worden gelegd als het gaat om steun voor kleine en middelgrote ondernemingen.
Ik ben het met Martin Schulz eens dat we veel meer coördinatie nodig hebben en dat we een actieplan nodig hebben. Bovendien hebben we een actieplan nodig om de economische activiteit te ondersteunen. Dat is wat de heer Schulz zei en ik ga daar helemaal in mee. Hij weet dat wij hem daarin steunen. Aangezien hij ook goede contacten heeft met de heer Steinbrück, denk ik dat hij hem eveneens zal weten te overtuigen.
Met de heer Watson ben ik het eens dat we niet meer regulering nodig hebben maar beter toegesneden regulering. Dat is waar het op aankomt. Wij zijn evenmin reguleringsdogmatici. Het is duidelijk - zoals veel van u ook hebben aangegeven - dat we, om het vertrouwen terug te winnen, op de genoemde terreinen beter toegesneden en reactievere regulering nodig hebben. Ook wat dat aangaat moeten de lidstaten hun verantwoordelijkheid nemen.
Tot slot moeten we - zoals benadrukt door de heer Wurtz - inderdaad zorgen voor een actievere rol van de Europese Investeringsbank in de huidige context. De Europese Raad zal zich eveneens daarover uitspreken en we moeten de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat we een institutioneel kader hebben dat is aangepast op financiële actoren die steeds meer grensoverschrijdend opereren. Daar ligt de echte leemte die we in deze crisis moeten aanpakken: de manier waarop wij zijn georganiseerd blijft volkomen nationaal, terwijl de problemen transeuropees zijn. We moeten niet overreguleren, maar samen de maatregelen vinden waarmee we de opzet van de regulering kunnen veranderen, en we moeten ervoor zorgen dat Europa zich eensgezind laat gelden op de komende internationale toppen, zodat Europa zich niet, zoals voorheen, de regels van de anderen en de wanorde van de anderen laat opleggen, waarvan we nu de gevolgen ondervinden, maar we naar een stabielere internationale orde toegaan, die is afgestemd op de uitdagingen waar we op wereldniveau voor staan.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik wil enkel de nadruk leggen op twee of drie punten die me in dit stadium van het debat van belang lijken. Over het algemeen heb ik kunnen vaststellen dat er toch consensus bestaat over de grote lijnen die we moeten volgen.
Het is belangrijk om in te zien dat we in een volstrekt uitzonderlijke situatie verkeren en dat we over een overwegend nationaal kader beschikken voor een transnationale crisis. Het is een feit dat de toezichthouders nationale instanties zijn. Noch de Commissie noch de Europese Centrale Bank is bevoegd inzake financieel toezicht.
Wat de bevoegdheden van de Commissie betreft, met name op het gebied van mededinging en staatssteun, hebben we niet stilgezeten, en ik kan u verzekeren van de uitstekende samenwerking tussen onze diensten en de regeringen, die niet aarzelden om tijdig met ons in contact te treden. Ik kan u ook zeggen dat de samenwerking met de Centrale Bank uitstekend was en dat ik wederom kan getuigen van de uitzonderlijke inspanningen die het Frans voorzitterschap zich heeft moeten getroosten om tot een Europese aanpak te komen - in een moeizame uitgangssituatie van versnipperde toezichtssystemen, maar niettemin met een Europese dimensie. Ik wil in dit verband overigens graag mijn instemming uitspreken met het besluit van de Europese Centrale Bank van vandaag om de rentetarieven te verlagen, een besluit dat is genomen in onderlinge afstemming met de andere centrale banken.
Wat betreft de punten die u verder in uw bijdragen hebt onderstreept, wil ik graag op twee aspecten nader ingaan. Het ene, dat werd opgeworpen door de heer Daul, heeft betrekking op de kwestie van de reële economie en de kleine en middelgrote ondernemingen. Het staat inmiddels vast - en het wordt algemeen erkend - dat deze crisis nu al gevolgen heeft voor de reële economie en dat we moeilijke tijden tegemoet gaan. Ik denk dat we in het kader van alle door Europa doorgevoerde hervormingen gerichte maatregelen moeten vinden om ons aan te passen aan een veel moeilijkere concurrentiesituatie en om manieren te vinden waarmee we de kleine en middelgrote ondernemingen concreet kunnen helpen. Dat is overigens ook de reden waarom de Europese Investeringsbank in het kader van die initiatieven is aangemoedigd om maatregelen te treffen voor de kleine en middelgrote ondernemingen. Deze hele dimensie, die van de reële economie, moet de komende maanden heel goed in het oog worden gehouden.
Een ander punt, dat door de heer Schulz te berde werd gebracht, betreft het probleem van degenen die zich buiten Europa bevinden, het probleem van de allerarmsten. En ook wat dat betreft voel ik me verplicht om uw aandacht te vestigen op een belangrijk probleem. We hebben het nu over de financial rescue, het redden van het financiële systeem, maar we mogen de human rescue, het redden van mensen, niet uit het oog verliezen. Dit jaar zijn er volgens de cijfers van de Wereldbank 75 miljoen mensen die honger lijden bijgekomen. En volgend jaar verwacht men een toename van 100 miljoen.
Zonder voorbij te gaan aan het feit dat we er in Europa meer problemen bij gekregen hebben, mogen we daarom de problemen in ontwikkelingslanden niet vergeten. We mogen de tragedie in Afrika niet vergeten. We moeten ons inspannen om positief te reageren op het verzoek dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de president van de Wereldbank onlangs aan ons hebben gericht - in een brief aan alle staatshoofden en regeringsleiders, en ik geloof ook aan de Voorzitter van het Europees Parlement - om goedkeuring van het Parlement en de Raad voor het initiatief van de Commissie om een noodplan op te zetten ter ondersteuning van de landbouwproductie in ontwikkelingslanden.
We mogen niet vergeten - zoals minister Jouyet overigens al heel terecht zei - dat alle crises samenhangen: de financiële crisis, de wereldwijde voedselcrisis, de energiecrisis, belangrijke aspecten als het gaat om de geopolitieke crisis. En ik zou Europa graag zien dat Europa een constructieve aanpak kiest en niet alleen voor ons Europeanen maar voor de hele wereld.
We kunnen bijdragen aan een nieuwe orde in de mondialisering, een mondialisering waarvan wij willen dat ze rechtvaardig is, niet door onszelf van de buitenwereld af te sluiten, niet door de markteconomie op de helling te zetten, maar door te proberen om binnen de markteconomie rechtvaardiger principes en regels toe te passen. Zoals terecht is gezegd, het huidige probleem is ook een probleem van incompetentie, en niet zozeer van de markt - ook al gedragen veel marktspelers zich onaanvaardbaar - maar er is ook een competentieprobleem bij bepaalde politieke of publieke instanties die voor een marktsituatie niet de juiste antwoorden hebben weten te vinden in termen van regulering.
Om af te ronden kan ik u zeggen dat ik in mijn contacten met de regeringen elke dag een erkenning zie van de behoefte aan die Europese dimensie. U weet bijvoorbeeld allicht dat Europa als zodanig en zelfs de Eurozone als zodanig, tot nu toe niet echt bestaat bij de internationale financiële instellingen. Pas een paar maanden geleden heeft de Europese Commissie, na jaren aandringen, recht gekregen op een plaats, een vertegenwoordiging in het Financiële Stabiliteitsforum.
Het is een onloochenbaar feit dat ondanks het Stabiliteits- en Groeipact en ondanks de Europese Centrale Bank, de internationale vertegenwoordiging van de Unie in de internationale financiële instellingen achterblijft bij het effectieve belang van de economische en monetaire Unie en de betekenis van het Europees project. Daarom ontwaar ik zelfs midden in de crisis kansen. Als we een zekere wijsheid aan den dag leggen, als we inzien wat we kunnen en moeten doen, zie ik een kans om ons idee van een Europa in dienst van onze burgers verder te ontwikkelen.
Philip Bushill-Matthews
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de huidige financiële crisis raakt niet alleen banken en beleggers. Fabrikanten, detailhandelaars, importeurs en exporteurs vinden het allemaal moeilijker om het werkkapitaal bijeen te krijgen dat zij nodig hebben en er bestaat een reëel risico dat de grote neergang in de handel nog erger wordt. Handhaving van het vrije verkeer van goederen - niet alleen in Europa maar ook naar en van ontwikkelingslanden, zoals Commissievoorzitter Barroso zojuist gezegd heeft - is dus van bijzonder groot belang.
Daarom - en dit is het eerste van de twee samenhangende punten die ik aan de orde wil stellen - is de snelle benoeming van een nieuwe commissaris voor handel nu zo belangrijk. Collega's in dit Huis zullen zich herinneren dat Peter Mandelson ten tijde van zijn benoeming vanuit de meeste partijen en fracties is gesteund. Zelfs de Britse Conservatieven steunden hem. Ik wil hopen dat dit ook nog voor zijn opvolger geldt, maar ik moet aan dit Huis bekennen dat enkele collega's uit verschillende fracties al reële bezorgdheid hebben uitgesproken over haar klaarblijkelijk gebrekkige ervaring voor de belangrijke handelsportefeuille.
Daarom wil ik er, in haar belang en het onze, krachtig voor pleiten de hoorzitting met haar indien enigszins mogelijk eerder te houden dan op 10 november. Eén maand is een lange wachttijd waarin zich nog meer twijfels kunnen ontwikkelen. En er is nog een reden: ik heb zojuist een e-mail doorgestuurd gekregen waarin staat dat de Trans-Atlantische Economische Raad van 16 oktober wordt uitgesteld omdat de aftredende commissaris is afgetreden en de aantredende commissaris nog niet is benoemd. Kunnen we deze trein dus alstublieft weer op de rails zetten? Het is in ons aller belang.
Mijn tweede punt heeft betrekking op kleine en middelgrote ondernemingen, een thema dat vurig aan de orde is gesteld door mijn goede vriend en collega Joseph Daul. Wanneer de Raad over het grote geheel praat, kan hij het dan alstublieft ook over het kleine geheel hebben? Ik merkte onlangs dat eind augustus de sluitingsdatum was voor het overleg over de richtlijn betreffende tijdige betaling. Die timing was volgens mij ongelukkig. Wat bedrijven ook hebben gezegd tot eind augustus, hun boodschap zou op dit moment veel krachtiger zijn. Ik zou willen vragen of de overlegperiode voor slechts een paar maanden langer kan worden heropend, want ik denk dat de nieuwe boodschap over gebrek aan werkkapitaal iets is wat we moeten meenemen. Ik ben er niet van overtuigd dat een richtlijn betreffende tijdige betaling het probleem zal oplossen, maar ik denk wel dat dit soort analyse zou bijdragen tot inzicht in het probleem.
Pervenche Berès
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik moet zeggen dat het me spijt dat de minister die verantwoordelijk is voor de Raad Ecofin, niet aanwezig is. Zij is voorzitter van die Raad en pleit voor een sterke Europese samenwerking. Ik denk dat ze vandaag bij ons had moeten zijn.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, als ik u hoor spreken doe ik niet mee met degenen die "Gebabbel, gebabbel" inzetten, maar ik zou u toch willen vragen: wanneer heb ik u sinds het begin van de crisis nu echt in actie gezien als het gaat om deze kwesties? U bent hier wel eens met voorstellen gekomen, omdat u het gevoel had dat er bij de lidstaten, en met name de grootste lidstaten - ik denk daarbij aan Frankrijk en Duitsland met betrekking tot de staatsfondsen - problemen waren. U bent met een voorstel gekomen dat was opgesteld binnen uw eigen kabinet, onafhankelijk van de ter zake belaste commissaris, de heer Charlie McCreevy.
Maar sindsdien heb ik niet het idee dat u veel actie onderneemt. En daarbij zou ik u willen vragen: waar hebt u vandaag de commissaris die belast is met de situatie op de financiële markten, verstopt? Ik vraag me af waarom u hem niet hebt meegenomen. Ik ben natuurlijk blij dat onze vriend Joaquin Almunia wel bij u is, maar ik vind het wat vreemd dat de verantwoordelijke commissaris er niet is.
En wat hem betreft: wat deed hij toen in juli 2007 al zijn diensten op scherp stonden, wat deed hij om ons op de hoogte te stellen van het feit dat de situatie van de Europese banken dramatisch zou worden en dat de gevolgen van die crisis voor de Europese economie dramatisch zouden uitpakken? Uw diensten waren op de hoogte. Dat was het moment, mijnheer de voorzitter, om met voorstellen te komen waarmee u de Europese spaarders gerust had kunnen stellen over de depositogarantie en over de manier waarop wij deze moeilijke situaties zouden aanpakken. Waar was uw commissaris toen?
U bent verheugd dat de Commissie - luistert u naar mij, mijnheer Barroso! - is uitgenodigd om zitting te nemen in het Financieel Stabiliteitsforum. Weet u wel dat, toen dit Forum afgelopen maandag vergaderde, uw commissaris Charlie McCreevy niet is gegaan, omdat hij in Dublin zat? Wat heeft hij gezegd toen het land waar hij vandaan komt wat de kwestie van de depositogarantie betreft zijn eigen plan trok, terwijl hij degene is die binnen de Commissie verantwoordelijk is voor die sector?
U vertelt ons dat er weerstand bestaat binnen de Europese Commissie, maar moet u echt de orders van de ministers van Financiën afwachten om een depositogarantiesysteem op te kunnen zetten of om te kijken hoe de boekhoudnormen op Europees niveau worden toegepast?
Mijnheer Barroso, het is vandaag uw verantwoordelijkheid om moed, leiderschap en initiatief te tonen. Tot nu toe heb ik daar nog niets van gemerkt.
Wolf Klinz
(DE) Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, de gebeurtenissen volgen elkaar in hoog tempo op, de markten zijn in vrije val. Niemand weet of dat ligt aan het vertrouwen dat overal is verdwenen, of dat er toch speculanten bezig zijn, die willen peilen of en in hoeverre ze de markten nog op de knieën kunnen krijgen.
De ALDE-Fractie heeft al in februari tijdens een workshop van een hele dag geprobeerd om vast te stellen wat eigenlijk de oorzaken van de crisis zijn, en welke concrete maatregelen we moeten nemen om te vermijden dat een dergelijke crisis zich nog een keer voor kan doen.
Het levert niet veel op om individuele spelers op de markt de schuld te geven. Eigenlijk moeten we vaststellen dat we allemaal gefaald hebben: de investeringsbanken, waar producten zijn ontwikkeld die uiteindelijk zo ingewikkeld waren dat niemand ze meer begreep, de hypotheekbanken, die hebben afgezien van een beoordeling van de kredietwaardigheid, de ratingbureaus, die vrolijk over belangenconflicten zijn heengestapt, en de toezichthouders, die met elkaar noch met hun eigen centrale banken voldoende hebben samengewerkt, en ook niet de moeite hebben genomen om echt helderheid te scheppen bij ad hoc opgerichte vennootschappen, die in geen enkele balans apart verschenen.
Er is te lang niets gebeurd! De Commissie, die we al jaren geleden hadden verzocht om eens een blik te werpen op de ratingbureaus, en ons meer inzicht te geven in hun activiteiten, en ook op andere gebieden de transparantie te vergroten, heeft veel te lang gewacht met het nemen van maatregelen. Nu worden er bijna iedere dag maatregelen genomen die we ons een paar maanden geleden helemaal niet hadden kunnen voorstellen: op zaterdag de G7, op maandag de 27 lidstaten, op dinsdag de ministers van Financiën, vandaag de maatregelen van de Britse regering, en tegelijkertijd een gecoördineerde actie van de centrale banken en een renteverlaging! Ik hoop natuurlijk dat deze maatregelen effect sorteren, maar ze zouden door de markten ook verkeerd kunnen worden begrepen, en worden geïnterpreteerd als gevolg van een toenemende paniek, en dat moeten we beslist vermijden.
Het huis heeft 27 kamers, de vlammen slaan uit het dak, maar wat doen de 27 bewoners? Ieder probeert om de brand in zijn eigen kamer te blussen, in plaats van dit samen te doen.
Hélène Flautre
(FR) Mevrouw de Voorzitter, met deze financiële crisis verschuift het Europees Pact over immigratie en asiel naar het tweede plan. Misschien is dat zo slecht nog niet. Misschien is dat de plaats die het hoort te hebben. We vroegen ons namelijk al af wat er nu eigenlijk voor nieuws in dat Pact over immigratie en asiel stond ten opzichte van het beleid dat al vele jaren door zowel de Europese Unie als de lidstaten wordt gevoerd.
Want zo is het per slot van rekening! Wat gaat er met dit pact veranderen voor de migranten die het slachtoffer worden van politiegeweld, van mensenhandel, van absurde bureaucratische procedures? Worden hun menselijke waardigheid en hun rechten bekrachtigd? Wordt het Internationale Verdrag inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden bekrachtigd? Nee!
Wat gaat er veranderen voor de slachtoffers van armoede, van oorlog, van natuurrampen, van het steeds restrictievere asielrecht? Worden er vraagtekens geplaatst bij de absurde eis om asiel aan te vragen in het eerste land van aankomst? Worden de vluchtige behandelingen van asielaanvragen en de zeer onbetrouwbare lijsten van zogenaamd veilige landen afgeschaft? En komt er voor de migranten zonder verblijfsvergunning die legaal werk doen en een wezenlijke bijdrage leveren aan onze economieën en samenlevingen, een generaal pardon? Nee!
En voor de migranten, waaronder kinderjarigen, die worden opgesloten en uitgezet, ook naar landen waar ze zullen worden mishandeld, waar ze geen familie hebben, waarvan ze de taal niet spreken, gaat er voor hen iets veranderen? En gaan we de terugname- en doorreisovereenkomsten met landen die de mensenrechten schenden, opzeggen? Nee!
U moet weten dat er vandaag de dag wereldwijd schande wordt gesproken van het asiel- en immigratiebeleid. U kunt geen internationale conferentie bezoeken zonder dat men ons confronteert met de grootschalige schendingen van de rechten van migranten als gevolg van het Europese asiel- en immigratiebeleid. Ik vind dat hier verandering in moet komen. We hebben een beleid nodig dat is gebaseerd op een pragmatische aanpak en niet op de hypocrisie waardoor dit immigratie- en asielpact vooral wordt gekenmerkt.
Cristiana Muscardini
(IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, we zijn het helemaal eens met wat president Sarkozy heeft verklaard in Evian: het risico kan alleen structureel worden beheerst door een gecoördineerd optreden van de centrale banken.
Dat neemt niet weg dat we, ondanks het interessante debat van vandaag, nog een aantal zorgwekkende twijfels hebben over waarom de Europese Centrale Bank de rente niet eerder heeft verlaagd met het oog op de ontwikkelingen op de Amerikaanse markt, de wereldmarkt en de financiële markt, in het bijzonder in enkele landen van de Europese Unie.
Wij vragen ons af waarom er geen eenduidig standpunt is geweest over het probleem van de derivaten, wetende dat dit product enkele belangrijke Italiaanse en Europese overheids- en bestuursinstellingen hoog oplopende schulden heeft bezorgd.
Wij vragen ons af waarom er is verdergegaan met het beleid van consolidatie van bankinstellingen, waarbij in veel gevallen reusachtige gedrochten zijn ontstaan en geen rekening is gehouden met de realiteit van het systeem in onze landen. En we vragen ons af waarom consumentenleningen niet onder controle zijn gehouden, waardoor bij particulieren en vervolgens als kettingreactie bij bankinstellingen hoog oplopende schulden zijn ontstaan.
Tot slot vragen wij Europa de moed te tonen om het Stabiliteitspact te herzien, dat inmiddels uit de vorige eeuw dateert. In deze nieuwe en exponentiële crisissen zijn snelle en betrouwbare beslissingen nodig. Het is ook noodzakelijk dat de Raad - aangezien we het over het midden- en kleinbedrijf hebben gehad - de Commissie duidelijk laat weten dat zij de taak heeft de brandstofprijzen verder te verlagen.
Frank Vanhecke
Voorzitter, een beetje bescheidenheid siert de mens en ook de politicus. Laten we maar meteen vaststellen dat de instellingen van de Europese Unie in de wereldwijde financiële crisis nauwelijks meer zijn dan compleet machteloze toeschouwers en het Europees Parlement daarbij nauwelijks meer dan een compleet machteloze praatbarak.
Ik zal het dus eerst hebben over een paar andere zaken waarvoor wij wél verantwoordelijkheid dragen. Oorspronkelijk zou de top worden beheerst door de Ierse kwestie en het op sterven na dode Verdrag van Lissabon. Recente verklaringen van de topeurocraten geven toch wel een zeer groot déjà vu-gevoel. Ik denk bijvoorbeeld aan commissaris Wallström, die nog deze week verklaarde dat het Ierse referendum eigenlijk heel weinig te maken had met het Verdrag zelf, maar meer met ethische thema's en met belastingen. Het komt erop neer dat volgens de Commissie de "nee"stem van Ierland eigenlijk een "ja"stem was. Een déja vu-gevoel, want identieke verklaringen werden ook door leden van de Europese nomenclatura afgelegd na de Franse en Nederlandse referenda destijds. Het volk zegt "neen", maar de eurocraten begrijpen dat ze eigenlijk "ja" hebben gezegd.
Een dergelijke minachting voor elementaire democratie is blijkbaar een structureel kenmerk van dit Europa. Een zekere Europese politiek-autistische elite, afgeschermd van het volk, neemt maar beslissingen tegen het volk en blijft dan volkomen machteloos toezien wanneer zich echte calamiteiten voordoen, zoals nu het geval is.
Een ander voorbeeld: uit recente peilingen blijkt dat de weerstand tegen de Turkse toetreding sterker is dan ooit bij de burgers van onze landen. Maar wat doen wij? We gaan het onderhandelingsproces voor de toetreding nog versnellen. Dit Europa dat we nu kennen, is een negatie van alles wat met democratie te maken heeft. En het is niet door nu een toneelstukje op te voeren alsof wij een wezenlijke bijdrage gaan leveren om de financiële crisis aan te pakken, dat we dit probleem van wantrouwen van de burgers zullen oplossen.
Jacek Saryusz-Wolski
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, mijn boodschap aan de Commissie en de Raad is de volgende: laten we, ondanks de financiële crisis waar we middenin zitten, niet de follow-up vergeten van de buitengewone Raad van 1 september, met name als het gaat om Georgië en Wit-Rusland.
(EN) Georgië heeft de oorlog verloren, maar zou de vrede moeten winnen, en wij moeten alles in het werk stellen om dit mogelijk te maken. Dat betekent twee dingen: we moeten Georgië krachtige financiële steun voor de wederopbouw geven, en helpen met het consolideren van de democratische hervormingen.
De Europese Unie heeft sneller en efficiënter op de crisis in de Kaukasus gereageerd dan onze Amerikaanse vrienden, en onze reactie was coherent en gebaseerd op een gezamenlijke aanpak - ik zou het Franse voorzitterschap daarvoor trouwens willen bedanken en feliciteren.
We moeten rekening houden met de gevolgen van de crisis in Georgië voor de hele regio en voor de Europese Unie zelf. Het is nodiger dan ooit om goede relaties te onderhouden met onze oosterburen, en wel met behulp van een versterkt oostelijk partnerschap. We hebben een sterk en democratisch Georgië nodig, net zoals Georgië ons nodig heeft. Er staat ook een gezamenlijk Europees belang op het spel, ik bedoel daarmee de veiligheid van de energievoorziening en de beschikbaarheid van een Kaukasische alternatieve corridor voor de transit van olie en gas. We verwachten van de Commissie en de Raad dat ze de bescherming van de bestaande pijplijnen garanderen, en blijven werken aan een gemeenschappelijk buitenlands energiebeleid, dat we zo node missen.
Ik wil nog iets zeggen over Wit-Rusland. De situatie daar wordt iets beter, en we zien de eerste tekenen van liberalisering, maar de verkiezingen waren niet democratisch. Daarom moeten we wel een nieuw beleid voeren om een einde te maken aan het isolement van Wit-Rusland, maar die opening moet gedoseerd zijn, en gebaseerd op strenge voorwaarden en een aanpak van geleidelijk geven en nemen. Dat betekent het volgende: een selectieve toepassing van het Europees nabuurschapsbeleid en van de instrumenten voor de mensenrechten, een selectieve opschorting van visumsancties voor regeringsvertegenwoordigers, het halveren van de kosten voor een reisvisum voor Wit-Russische burgers, het hervatten van de politieke dialoog, steun voor het versterken van de economische samenwerking met de Europese Unie en meer bescherming voor de maatschappelijke organisaties, van ngo's, van nationale minderheden en van de vrije media, en dat alles in nauw overleg met de vertegenwoordigers van de democratiseringsbeweging in Wit-Rusland.
Enrique Barón Crespo
. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de boodschap die we de komende Europese Raad naar mijn mening moeten meegeven moet zijn dat het vertrouwen van de Europese burgers in ons project moet worden hersteld en moet worden versterkt.
Want we hebben besloten om een economische en monetaire unie te worden, en die unie is in aanbouw, maar is nog niet af. En gedurende een periode van een week hebben we, door de besmetting met de Amerikaanse epidemie, het gevaar gelopen van een vlucht of een massale uittocht. Ik denk dat dit inmiddels is gecorrigeerd. De Europese instellingen hebben op tijd laten zien dat ze werken. Ik doel daarbij in concreto op de Ecofin-vergadering van gisteren en ook op de gecoördineerde renteverlaging van vandaag.
We moeten ons productiesysteem te hulp schieten; in dit verband wil ik, naast de communautaire initiatieven, ook het voorbeeld van mijn eigen land noemen, waar gisteren is besloten tot de instelling van een fonds van dertig miljard euro, omdat bedrijven moeten worden geholpen om goed te werken.
Het tweede terrein waarop het belangrijk is dat het vertrouwen wordt versterkt, is de ratificatie van het Verdrag van Lissabon. Ik heb ook de gelegenheid gehad om met minister Martin te debatteren. Hij gaf een accurate diagnose van de situatie, maar een diagnose zonder recept voor een geneesmiddel helpt niet. Onze Ierse vrienden, na goed te hebben nagedacht en alles tegen elkaar te hebben afgewogen, moeten zich ervan bewust worden dat dit geen neutrale operatie is, maar dat ook wij een prijs zullen betalen, en wel een hoge prijs, in een Unie die is gebaseerd op solidariteit, als het Verdrag van Lissabon niet voor de verkiezingen wordt goedgekeurd.
Het enige positieve aan het feit dat het Verdrag niet is geratificeerd, is misschien dat de Europese verkiezingen in het centrum van de aandacht zullen komen te staan. Maar het is belangrijk dat we blijven vechten en eraan blijven werken dat we een Verdrag van Lissabon krijgen dat van kracht is voor de komende Europese verkiezingen, voor een sterkere en meer solidaire Unie.
Sophia in 't Veld
Voorzitter, de burgers kijken op dit moment naar Europa en verwachten bescherming, stabiliteit en eenheid. Juist op dit moment is een sterk Europa belangrijker dan ooit. Iedereen is het ermee eens dat er ingegrepen moest worden en het is goed dat er snel gehandeld is. Dat was onvermijdelijk.
Maar er zijn een aantal ontwikkelingen die ik toch wel zorgelijk vind en ik bespeur toch ook een zekere ideologie achter een aantal handelingen. Een aantal mensen vierde hier al feestelijk de dood van het kapitalisme. Maar eerlijk gezegd, politici zijn geen bankiers. Noodmaatregelen ja, maar ik zie ook een aantal operaties die gewoon neerkomen op een ordinaire nationalisatie van banken. Eerlijk gezegd zijn er een aantal bankiers die duidelijk niet meer te vertrouwen zijn en waar we onze spaarcentjes niet aan kunnen geven. Maar vraag uzelf af, zou u uw spaargeld toevertrouwen aan politici als bankiers? Aan de heer Schulz bijvoorbeeld? Nu, ik niet.
De crisis mag niet aangegrepen worden om de regels te ontwijken, te verzwakken of zelfs af te schaffen. Ik vind de roep om een flexibele toepassing van het mededingingsbeleid of het stabiliteits- en groeipact buitengewoon zorgelijk. Het zijn juist die regels die gemaakt hebben dat Europa robuust is.
Ik heb een concrete vraag aan de Commissie - en ik stel overigens tot mijn verdriet vast dat de heer Barroso het debat kennelijk niet boeiend genoeg vindt om tot het einde te blijven. De Nederlandse minister van Financiën heeft vanmiddag in het parlementaire debat in de Tweede Kamer verklaard dat de aankoop van Fortis en ABN-Amro - niet alleen de bank, maar ook de niet-systeemrelevante onderdelen zoals verzekeringen - niet zijn aangemeld als staatssteunoperatie. Ik wil dus graag weten hoe de Commissie denkt om te gaan met dit soort gevallen in de komende tijd. Commissaris Kroes heeft immers afgelopen maandag verklaard - en ik ben het daar ook helemaal mee eens - dat de mededingingsregels en het stabiliteitspact onverkort van toepassing zijn. Hoe gaan we om met dit soort gevallen? Wat gaat er gebeuren als achteraf wordt vastgesteld dat de staatssteunregels zijn overtreden?
Ryszard Czarnecki
(PL) Mevrouw de Voorzitter, de grootste uitdaging waar Europa vandaag voor staat is absoluut de economische crisis. Ondanks de recente geruststelling van Duitse politici en ambtenaren van de Europese Commissie nadert deze crisis Europa wel degelijk. De vraag is dan ook niet of maar wanneer de crisis toeslaat. De zelfbenoemde leiders van een aantal van de grootste landen van de Europese Unie zijn het afgelopen zaterdag over geen enkel gezamenlijk beleid voor deze situatie eens geworden.
Bovendien stellen we vast dat landen als Griekenland, Ierland en Duitsland in tegenstelling tot andere lidstaten spaardeposito's garanderen en er dus geen enkel gezamenlijk beleid is. Als er op de aanstaande top van de Europese Unie op dit vlak geen gezamenlijke strategie wordt uitgewerkt, is dat een heel slecht signaal voor de mensen in de lidstaten. Juist in tijden van crisis moeten de mensen er namelijk op kunnen rekenen dat de Europese Unie indien nodig optreedt als brandweerman en dus niet enkel aanwezig is in goede tijden, maar ook als er een probleem is.
Werner Langen
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de voorzitter van de Commissie is helaas niet meer in de zaal. Hij heeft gezegd, en ik heb het opgeschreven: "We hebben nog geen regels die ons in staat stellen om een Europees antwoord te geven”. Dat is inderdaad waar. Mevrouw Bérès heeft verteld waarom hij gelijk heeft: omdat commissaris McCreevy, die hiervoor verantwoordelijk is, zich al vier jaar dood houdt! Het Parlement heeft in ten minste tien verslagen voorstellen gedaan, en hij heeft ze altijd genegeerd. Daar ligt het probleem, niet bij het neoliberalisme, maar bij de commissaris voor de financiële markten, die op afstand wordt bestuurd vanuit Dublin en Londen! Als de voorzitter van de Commissie moedig was zou hij zijn portefeuille afpakken en aan de heer Almunia geven, die zou daarvoor de juiste man zijn! Die moed heeft de voorzitter echter niet, hij houdt hier toespraken alsof dit allemaal uit de lucht is komen vallen. De opstelling van de voorzitter van de Commissie verbaast me ten zeerste. Hij kan niet zo makkelijk onder zijn medeverantwoordelijkheid uitkomen!
Ik zeg dit zo duidelijk omdat we niet rustig kunnen afwachten, we moeten snel de handen uit de mouwen steken. De centrale banken hebben maatregelen genomen, en de ministers van Financiën ook. Dat was allemaal nodig omdat de crisis nu precies de omvang heeft bereikt die we al jaren hadden gevreesd.
Waar is mevrouw Kroes? Die rommelt wat met haar mededingingsregels, en brengt ook de stabiliteit van de banken die nog goed draaien in gevaar! Ze legt termijnen op, in plaats van er bijvoorbeeld over na te denken of Ierland wel in staat is om voor de tegoeden alleen van Ierse onderdanen en voor toekomstige kredieten garanties te geven die 200 % van zijn bbp kunnen kosten. Wie heeft hieraan ook maar één woord gewijd?
Wanneer de Commissie de moed niet heeft om ook tegen de wil van de lidstaten voorstellen te doen voor een Europese toezichthouder zal dit allemaal in rook opgaan. En daarna een Europees solidariteitsfonds oprichten, zonder gezamenlijke regels vast te leggen, dat is socialisme van het zuiverste water!
Jo Leinen
(DE) Mevrouw de Voorzitter, wanneer ik zo luister naar de heer Langen krijg ik bijna de indruk dat we een grote coalitie hebben, want ik ben het met hem eens.
De crisis in Georgië, de financiële crisis, de hoge energieprijzen - alles pleit voor een sterk Europa! Als voorzitter van de Commissie constitutionele zaken ben ik daarom blij dat iedereen behalve de tegenstanders van Europa zich uitspreekt voor de snelle ratificatie van het hervormingsverdrag, en ik zou het Franse voorzitterschap willen bedanken voor zijn hardnekkige opstelling. We mogen dat niet op de lange baan schuiven, en verwachten van de top van volgende week een helder signaal en een tijdschema voor de voltooiing van de ratificatie.
Het is de bedoeling dat Zweden en Tsjechië het Verdrag nog voor het einde van dit jaar ratificeren, en ik geef de moed niet op dat ook de ratificatie in Ierland nog voor de Europese verkiezingen plaats kan vinden. Minister Martin van Buitenlandse Zaken heeft op maandag in mijn commissie gezegd dat er in Ierland een mentaliteitsverandering plaatsvindt, dat men inziet wat de waarde van de EU is. En zes maanden zijn in de politiek een eeuwigheid!
Ik wil een tweede punt noemen: we moeten de burgers ook uitleggen waarom we de EU nodig hebben. Ik ben blij dat we tijdens de top een gezamenlijke politieke verklaring zullen afleggen over de communicatiestrategie van de EU. Ik zou het Franse voorzitterschap willen danken, dat erin geslaagd is om alle drie instellingen op één lijn te krijgen. Die strategie moeten we nu voor het referendum in Ierland en voor de Europese verkiezingen aanpakken. Voor veel problemen is de EU niet de oorzaak, maar de oplossing. Dat moeten we de burgers duidelijk maken!
Mario Borghezio
(IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, Europa heeft zijn volken niet beschermd tegen financiële speculaties. Zelfs in de New York Times is de profetische zin van de dichter Ezra Pound te lezen: "Door usura heeft niemand een huis van goede steen”. Nu willen de Fed en het Amerikaanse ministerie van Financiën de crisis oplossen door de rente te verlagen. Juist deze oplossing - eenvoudige toegang tot leningen - was de oorzaak van de speculatieve luchtbel.
Anno 1933 heeft een groep economen in Chicago een plan voorgesteld om het alleenrecht op de uitgifte van geld terug te geven aan de staat, waarmee de banken wordt verboden nepgeld te produceren en waarmee ze worden verplicht tegoeden voor 100 procent te dekken. De fraude van het fractioneel bankieren wordt hierdoor onmogelijk gemaakt en het betekent het einde van financiële spelletjes waarmee arme mensen, spaarders en zelfs de reële economie geruïneerd worden.
Nobelprijswinnaar Maurice Allais uit al lange tijd felle kritiek op het innovatieve financiële systeem, securitisaties, derivaten en hedgefondsen, waar de geldmagnaten in een bepaalde deel van de Europese financiële sector zo dol op zijn. Terecht pleit hij voor een wettelijk verbod op derivaten, waar wij al een lange tijd voor pleiten. Laten we kiezen voor het plan van Chicago, het plan Allais: de staat het alleenrecht geven voor de creatie van geld.
Einde aan een Europa van onzekerheid. De paus heeft hier terecht voor gewaarschuwd. Geld is niet alles. Geld is niets!
Tunne Kelam
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ook de Raad moet conclusies trekken uit de invasie van Georgië. Teneinde herhaling van zulke agressie te voorkomen moet de EU ervoor zorgen dat het idee van 'het recht van de sterkste' absoluut onvoordelig uitpakt voor de aanvaller. Door een soevereine staat binnen te vallen heeft Rusland, lid van de Veiligheidsraad, niet alleen het regionale maar ook het internationale veiligheids- en stabiliteitsparadigma gebroken. Als er geen grenzen worden gesteld, ligt de weg open voor meer machtsvertoon tegen Oekraïne, Moldavië en andere landen.
Waar we nu behoefte aan hebben is een doelmatiger oostelijk partnerschap en een sterk democratisch Georgië. Helaas hebben sommige socialistische leiders op bezoek in Moskou, al voordat Rusland aan zijn verplichten heeft voldaan, verklaard dat de EU en Rusland elkaar meer dan ooit nodig hebben en dat Rusland en de EU samen moeten werken om het mogelijke veiligheidsgat te dichten dat de verzwakkende Verenigde Staten achterlaten. Er lijkt een gevaarlijke verwarring te heersen over wie onze echte bondgenoten zijn en wie echt belang heeft bij het verzwakken en splijten van Europa.
Ten slotte moet de EU ook reageren op de voortgaande verspreiding van Russische paspoorten in het buitenland. Hierdoor schept men kunstmatig nieuwe Russische staatsburgers die volgens de Medvedev-doctrine verdedigd moeten worden, aldus nieuwe internationale crisishaarden kwekend. Onze reactie moet zijn dat we geen visa verstrekken aan die nieuwe burgers, vooral niet aan de leiders van de nieuwe Russische protectoraten. Als laatste wil ik zeggen dat we Georgiërs en Oekraïners snel een ruimhartiger visumregeling moeten aanbieden dan die waarover Russische staatsburgers beschikken.
Proinsias De Rossa
(EN) Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening moet de Ierse regering liever vandaag dan morgen een oplossing proberen te vinden voor de Ierse blokkade op de weg naar Lissabon, maar wel een oplossing waarbij Ierland volwaardig lid blijft en niet half uit de Unie wordt losgemaakt, zoals met ontsnappingsclausules zou gebeuren.
We hebben Lissabon nu meer dan ooit nodig om Europa wereldwijd te versterken en doeltreffend te reageren op te zorgen van burgers. De financiële crisis is de zoveelste ineenstorting van de markt, die weer heeft kunnen plaatsvinden omdat de meeste regeringen hebben geloofd in het sprookje dat wereldmarkten zelfregulerend kunnen zijn en de markt niet onder democratisch toezicht hebben gesteld.
De euro is een goed voorbeeld van wat Europa kan bereiken als het soevereiniteit serieus deelt. Als Ierland ervoor had gekozen het Ierse pond te behouden, zou het inmiddels zeker spoorloos in de diepte zijn verdwenen.
Commissievoorzitter Barroso heeft toegegeven dat hij van de lidstaten weinig medewerking heeft gehad bij het opstellen van een gecoördineerd antwoord op de crisis. Hij zwijgt echter over het voortdurende verzet van commissaris McCreevy tegen herregulering. Commissaris McCreevy is niet in staat zijn neoliberale ideologie los te laten en het baart mij daarom grote zorgen dat hij wordt opgenomen in het driemanschap dat voorzitter Barroso aan het vormen is.
Mag ik één laatste punt aanroeren? Ik ben van plan de toespraak die de heer Farage vandaag in dit Parlement heeft gehouden, op mijn website te zetten omdat ik geloof dat hoe meer Ieren horen wat hij te zeggen heeft over Ierland en over Europa, hoe waarschijnlijker het wordt dat zij 'ja' zullen stemmen voor de Europese Unie.
Cornelis Visser
Voorzitter, de vraag is of deze financiële crisis leidt tot een verdere Europese integratie dan wel of het juist het tegengestelde zal zijn. Naar mijn inschatting kan een crisis van deze omvang alleen op Europees niveau worden aangepakt. Dit moet tot verdere Europese integratie leiden. Maar daarvoor is wel leiderschap nodig. Niet alleen leiderschap van de lidstaten, maar vooral van de Commissie. Tot nu toe wordt de reactie op de financiële crisis vooral door de lidstaten gegeven en daar ben ik blij mee, bijvoorbeeld in het geval van de aanpak van de crisis bij Fortis. De Commissie is echter stil gebleven.
Naar mijn mening is de aanleiding voor de financiële crisis de snelle innovatie in de financiële sector van de afgelopen jaren. Bankproducten zijn zodanig verpakt dat dit tot snelle winsten zou kunnen leiden, maar ook tot grote risico's. Alleen waren deze risico's niet inzichtelijk en zijn ze dat soms nog steeds niet. Het is voor deskundigen vreselijk ingewikkeld om een goede inschatting te maken en daarmee de waarde van deze nieuwe financiële producten te beoordelen.
De Commissie moet daarom nu met maatregelen komen voor vergroting van de transparantie van financiële producten en voor beter bestuur van banken. De Commissie moet ook met maatregelen komen voor verbetering van het toezicht en met voorstellen voor de versterking van de samenwerking tussen de centrale banken onderling en andere toezichthouders. Dit standpunt zal het Parlement uitspreken in het verslag over de Lamfalussy-follow-up en de toekomstige toezichtstructuur voor de financiële sector, waar we zo meteen over spreken.
Ik betreur het overigens ten zeerste dat de socialisten zich bij zo'n belangrijk verslag van stemming in de parlementaire commissie hebben onthouden. Ik ben benieuwd of ze zich morgen opnieuw van stemming zullen onthouden. De crisis toont het belang van Europa. Wanneer de Europese overheden hierin afzonderlijk opereren, kan dit tot staatssteun leiden en tot achterstelling van buitenlandse spaarders, klanten en beleggers. Alleen een Europese reactie kan een volwaardige aanpak van de crisis vormen en daarom moet de Commissie vandaag nog het voortouw nemen.
Józef Pinior
(PL) Mevrouw de Voorzitter, de situatie op de Kaukasus leidde afgelopen zomer tot een nieuwe geopolitieke uitdaging voor de Europese Unie. Op gelijkaardige wijze vormt de huidige crisis op de financiële wereldmarkten voor de Europese Unie een uitdaging in verband met de wereldeconomie. Iedereen is het erover eens dat we op dit moment moeten werken aan een gecoördineerde Europese reactie op deze uitdagingen. Dit kunnen we echter onmogelijk doen zonder Verdrag van Lissabon. De ratificatie van dit verdrag is dan ook een absolute voorwaarde voor het voortbestaan van de Europese Unie en voor een serieus antwoord van de Europese Unie binnen de huidige wereldorde. Voorzitter Barroso zei dat de Europese instellingen, ook de Europese Commissie, niet goed zijn vertegenwoordigd in de mondiale financiële structuur. Dit toont eens te meer aan dat het Verdrag van Lissabon zo snel mogelijk moet worden geratificeerd in de landen waar dit nog niet is gebeurd.
Een andere kwestie waar ik vandaag op in wil gaan is de markt, maar dan wel de gereguleerde markt. De kapitalistische economie moet een menselijk gezicht hebben. Dat is absoluut van wezenlijk belang. Dat was immers ook het antwoord van Europa op de crisis aan het begin van de twintigste eeuw. Juist daaraan heeft Europa zijn kracht te danken.
Tot slot wil ik nog opmerken dat we de werven in Polen moeten redden. Ik richt me in dit verband tot de Europese Commissie. Waarom zouden we in het huidige crisisklimaat nog eens honderd duizend mensen werkloos maken?
Jerzy Buzek
(PL) Mevrouw de Voorzitter, het overwinnen van de financiële crisis is momenteel het belangrijkst, maar de belangrijkste dreiging die van de financiële crisis uitgaat is een afremming van de economie. We kunnen ons niet alleen maar bezighouden met financiën, want uiteindelijk gaat het altijd om de concurrentiekracht van de economie, om groei en om arbeidsplaatsen. Als we verkeerde wettelijke maatregelen goedkeuren in het klimaat- en energiepakket, kan dat de vooruitzichten voor het overwinnen van de financiële crisis nog somberder maken. We willen het basisprincipe halen, dat wil zeggen twintig procent minder broeikasgassen tegen 2020. De fungerend voorzitter van de Raad, minister Jouyet, sprak over de flexibiliteit van het klimaat- en energiepakket en over het evenwicht dat moet worden bewaard bij de goedkeuring. Wat betekent dit? Dit moet betekenen dat het pakket en met name het systeem voor de handel in emissierechten kan worden aangepast aan de huidige situatie. Deze verschilt namelijk volledig van een jaar, een half jaar of zelfs twee maanden geleden.
Het doel van emissiereductie kan op verschillende manieren worden bereikt. We weten hoe gisteren in het Europees Parlement in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid is gestemd over de richtlijn over de handel in emissierechten. Dat nemen we voor kennisgeving aan. Nu staat ons echter een heel zware trialoog te wachten, want hier wordt regulering goedgekeurd waar heel veel voorbehouden bij zijn.
We hebben binnen het Parlement onvoldoende tijd gehad om goed in te gaan op alle problemen rondom de richtlijn over emissies en de handel in emissierechten. Ik richt me dan ook tot het Franse voorzitterschap en de Europese Commissie. Zij zouden ook rekening moeten houden met de voorstellen en amendementen van de minderheden, ook al hebben deze amendementen het tijdens de meerderheidsstemming in de parlementaire commissies niet altijd gehaald. Als we een goede oplossing willen vinden, moeten we vandaag afgaan op ons gezond verstand en op de voortdurend veranderende en verslechterende economische vooruitzichten.
Othmar Karas
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst moet ik zegen dat ik het eigenlijk heel verdrietig vind dat we telkens weer een crisis nodig hebben om in Europa een vastberaden keuze te maken, de juiste woorden te vinden, een krachtige gezamenlijke aanpak te kiezen, Europese antwoorden te vinden. Een Europese aanpak en Europese regelingen moeten een onderdeel van de oplossing zijn. Ze zijn niet alleen een antwoord op crisissituaties, ze zijn ook nodig om in onze gemondialiseerde wereld crisissituaties te verhinderen.
We moeten maatregelen op de korte en op de lange termijn nemen. De crisissituaties maken ons duidelijk hoe sterk we van elkaar afhankelijk zijn, hoe mondiaal de financiële wereld tegenwoordig is, hoezeer die wereld een netwerk is. Ik heb hier een pakket met eisen die het Europees Parlement sinds 2002 heeft gesteld, op slechts een heel klein deel daarvan is de Commissie ingegaan, en de lidstaten hebben in de meeste gevallen tegengestribbeld en op die manier Europese oplossingen verhinderd.
Dames en heren, we moeten wetvoorstellen doen op het gebied van Europees toezicht, van de kapitaaltoereikendheid, van ratingbureaus, van kredietverlening, van modellen voor de aanpak van crises en van minimumnormen voor alle vormen van investeringen.
Tegelijkertijd wil ik erop wijzen dat we de crisis op de financiële markten niet mogen misbruiken om buitensporige regels op te leggen. We willen niet de markt in diskrediet brengen en een nationalisering eisen, we willen zorgen voor zoveel markt als mogelijk, en zoveel regulering als nodig in een gemondialiseerde wereld. Iedereen heeft regulering nodig, we mogen niemand uitsluiten, maar de regulering moet afhankelijk zijn van het risico en van het product. Dat is mijn wens, en ik hoop dat de Raad daar op in zal gaan.
Colm Burke
(EN) Mevrouw de Voorzitter, tijdens de top van de Europese Raad, volgende week, zal van minister-president Brian Cowan niets nieuws te horen zijn met betrekking tot de huidige impasse rond het Verdrag van Lissabon in Ierland. In plaats daarvan zal hij een soortgelijke interventie plegen als zijn collega-minister Micheál Martin, die afgelopen maandag slechts een analyse van het resultaat overbracht aan de Commissie constitutionele zaken van het Europees Parlement. Er zal niets concreets worden voorgesteld tot de decembertop van de Raad, waar naar verwachting een heldere routekaart naar de toekomst zal worden geschetst.
Teneinde de totstandkoming van deze routekaart te versnellen wil ik graag uiteenzetten hoe we nu naar mijn idee verder moeten gaan. Ten eerste kan er volgens mij gedurende minstens twaalf maanden geen tweede referendum worden gehouden omdat er voldoende ruimte moet zijn voor overleg met het Ierse electoraat. Een tweede referendum moet worden uitgeschreven in de herfst van volgend jaar, als het kan in oktober. Dit betekent dat de verkiezingen voor het Europees Parlement moeten worden gehouden op grond van het Verdrag van Nice, maar dat is naar mijn mening het minste van twee kwaden.
Wat betreft de aard van het tweede referendum wil ik voorstellen in Ierland een uitgebreide volksraadpleging over het Verdrag van Lissabon te houden, met een constitutioneel referendum waarin ja of nee wordt gezegd tegen het Verdrag van Lissabon en op dezelfde dag raadplegende referenda over belangrijke onderdelen waaraan wel of niet wordt meegedaan, zoals het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het Europees veiligheids- en defensiebeleid.
Als de Ierse kiezers in het uitgebreide referendum tegen een van deze beide onderdelen nee zouden zeggen, zou de Ierse regering vervolgens tijdens de Europese Raad kunnen proberen een aparte overeenkomst te bereiken, die zou moeten worden ondertekend door alle 27 lidstaten. Deze stap zou vergelijkbaar zijn met het precedent van de Overeenkomst van Edinburgh, waarmee de Denen tijdens de bijeenkomst van de Raad in december 1992 op vier punten werden vrijgesteld van de bepalingen van het Verdrag van Maastricht. Hierdoor kon Denemarken het Verdrag zelf toch ondertekenen.
Volgens dit plan zouden de lidstaten die het Verdrag van Lissabon al hebben geratificeerd, dit niet nogmaals hoeven te doen. De uitgebreide volksraadpleging zou de Ierse kiezers een keuze bieden ten aanzien van de reikwijdte van de rol die zij in de Europese Unie willen spelen.
Gunnar Hökmark
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil met drie punten beginnen. Ten aanzien van Rusland moeten we een beleid handhaven waarin we tegelijkertijd open en standvastig zijn, en waarin we nooit de Russische aanspraken op enig belang in een ander land aanvaarden, of dat land nu in de 'nabuurschap' of ver weg ligt. Dit zal de komende jaren van fundamenteel belang zijn.
Ten tweede moet de begrotingsherziening gericht zijn op openstelling en deregulering van de Europese landbouw, waardoor meer mogelijkheden worden geschapen voor de boeren in Europa en in andere delen van de wereld - zij het met minder subsidies - en wordt gestreefd naar een mondiale, goed functionerende landbouwmarkt die kan voldoen aan de nieuwe vraag naar voedsel op de hele wereld.
Ten derde moet ondanks de financiële crisis nu worden begonnen met maatregelen ten aanzien van klimaatverandering, opdat we profijt zullen hebben van een langetermijnproces. Zo kunnen we de klimaatverandering bestrijden en ons voorbereiden op de andere veranderingen die daarvan het gevolg zullen zijn.
Met betrekking tot de financiële crisis die vandaag ter sprake is gekomen, vergeten veel sprekers dat we thans aan het einde staan van een langdurig proces dat uniek is in de menselijke geschiedenis: het proces van wereldwijde groei dat welvaart heeft gebracht op een nooit eerder vertoonde wijze. We staan nu aan het einde daarvan. Ik heb daar eerder vandaag niets over gehoord van de heer Schulz. Natuurlijk zijn er enkele problemen, maar die hebben niet alleen betrekking op de markt. Niemand kan zeggen dat de subprime leningen in de Verenigde Staten het gevolg zijn van marktwerking. Ze zijn het gevolg van bewust politiek ingrijpen.
Wat we nu moeten doen is zorgen voor transparantie, verantwoordelijkheid en toezicht op de hedendaagse markten zoals zij zijn. Deze zijn Europees en mondiaal en wij moeten ervoor zorgen dat we weer boven op de realiteit van de financiële markten zitten. Dan kunnen we ook constructief zijn ten aanzien van de ontwikkeling van een reële economie.
Piia-Noora Kauppi
(FI) Mijnheer de Voorzitter, snel om zich heen grijpende instabiliteit is kenmerkend voor de wereld van vandaag. Dat geldt vooral voor de financiële markten, die vandaag de dag tot de meest gemondialiseerde bedrijfssectoren horen. Onverantwoordelijkheid, excessen en gebrek aan regelgeving aan één kant van de wereld kunnen de gewone consumenten overal ter wereld in hun portemonnee treffen. Ik verwelkom dan ook het initiatief van de Commissie om een permanente werkgroep binnen de Commissie op te richten om de financiële crisis aan te pakken. Zoals de voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, al zei, kunnen en moeten wij veel meer doen.
Ik ben echter van mening dat de Commissie hierbij met te veel verantwoordelijkheid wordt opgezadeld. Verantwoordelijkheden moeten duidelijk blijven. De Europese Centrale Bank moet ervoor zorgen dat de prijzen en de waarde van geld stabiel blijven. De ECB is doeltreffend opgetreden om de crisis te beteugelen. De huidige gecoördineerde renteverlagingen zijn hiervan een goed voorbeeld. Anderzijds zijn communautaire instellingen - de Europese Commissie en het Europees Parlement - er verantwoordelijk voor dat de interne markt open blijft en de wetgeving adequaat is. De marktactoren moeten zich aan de wetgeving houden, hun risico's beheersen en bij kredietverlening huishoudens en bedrijven aansporen de juiste oplossingen te zoeken. Financiële groepen moeten zich niet alleen met hun eigen zaken bezighouden, maar ook ruimere maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. De hoofdverantwoordelijkheid ligt echter bij de ministers van Financiën, want zij, en niet de ECB, de Europese wetgevers of de marktactoren, beschikken over de meeste instrumenten voor groei en oplossingen voor de crisis.
De ministers van Financiën hebben initiatief getoond. Zij hebben al in oktober 2007 duidelijker spelregels ter voorkoming van crises op de financiële markten aangenomen. Rekening houdend met de lange duur van dit werk, is de lijst met 13 punten van de Raad Ecofin van gisteren nogal mager. Ik ben niet tegen de voorstellen, maar ik vind het actieprogramma ontoereikend. Het is niet genoeg iets te doen: wij moeten ook de juiste dingen doen en het is nog belangrijker iets te laten als wetgeving niet de juiste oplossing voor de problemen is. Wij mogen geen ruimte geven aan de druk van populisten.
Zsolt László Becsey
(HU) Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Ik wil mijn excuus maken aan de tolken, aangezien ik uit mijn hoofd zal spreken. De sleutelwoorden hier zijn solidariteit, verantwoordelijkheid en veiligheid. We onderstrepen voortdurend dat solidariteit in de huidige financiële crisis bij uitstek belangrijk is, vooral gezien het feit dat ik bijvoorbeeld uit een land kom waar het wemelt van bankfilialen en dochterondernemingen; het is dan ook essentieel hoe het moederbedrijf en diens toezichthoudende instantie in zo'n cruciale situatie reageert op het probleem waarmee we kampen.
Overigens moet ik bij het begrip solidariteit vermelden dat als vijf jaar na de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het gemeenschappelijk landbouwbeleid in het leven werd geroepen, nu vier of vijf jaar na de uitbreiding ook een gemeenschappelijk energiebeleid kan worden uitgewerkt. Ik ben blij met wat de minister zei, dat was mooi gesproken, maar nu moet het nog worden verwezenlijkt. Ik zou ook nog iets willen zeggen over de deposito's, want ook hier draait het om solidariteit. Dit is een mogelijkheid om de mensen in de Midden-Europese landen een positief beeld te geven van de Europese Unie, namelijk door niet achter elkaar aan te lopen maar samen te verklaren dat we ten tijde van crisis wel degelijk een garantie geven voor alle deposito's van particulieren. Voor een half jaar of een jaar, daar moeten we een besluit over nemen. Daarnaast moeten we de basisbedragen zo snel mogelijk verhogen, want het gaat hier om mensen en hachelijke balanssituaties, die we heel snel moeten redden. Ik geloof niet dat dit langdurig problemen zal opleveren.
De andere kwestie is solidariteit en onze afhankelijkheid. In het volgende punt zullen juist de relaties tussen de toezichtinstanties worden behandeld. Ik begrijp dat we colleges willen oprichten, maar ik acht het desondanks van belang dat we richting een centraal toezicht gaan, net zoals we in het mededingingsbeleid een centrale instantie onderbrengen bij een commissie van de Europese Unie of bij de ECB (de Europese Centrale Bank), het is namelijk heel moeilijk te overzien hoe we in een collegesysteem het vertrouwen in elkaar kunnen opbouwen. Dank u wel.
John Purvis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou tot u en tot de heren Jouyet en Almunia willen zeggen dat het absoluut essentieel is dat de interbancaire markt weer op gang komt. De enige manier waarop dat bereikt kan worden is wanneer soevereine staten zich garant stellen voor interbancaire wholesale-deposito's, zoals Ierland en Denemarken op hun binnenlandse markt gedaan hebben.
Toegegeven, de bijkomende aansprakelijkheid is enorm. Wanneer de interbancaire markt weer op gang komt zullen de banken echter niet langer de hand op de knip houden maar weer geld beginnen te lenen aan bedrijven en particulieren. Dan zal de interbancaire rente dalen tot een normale hoogte en is het absoluut zeker dat die garanties niet gebruikt hoeven te worden.
Ik ben het met de heer Jouyet eens dat dit op wereldschaal moet gebeuren. Het is, zoals hij zei, de geëigende taak van het IMF om deze maatregelen te coördineren. Alleen met zo'n krachtig optreden, op mondiale basis, kunnen we de brand blussen en het vuur van het vertrouwen weer beginnen te ontsteken.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Het belangrijkste wat ons te doen staat is - en wat dat betreft ben ik het dus eens met het Franse voorzitterschap - de ratificatie van het Verdrag van Lissabon; Ierland moet dit op de een of andere manier zien op te lossen. Wat betreft de financiële crisis, wil ik het Parlement eraan herinneren dat de Hongaarse minister-president Ferenc Gyurcsány in februari 2008 een voorstel heeft gedaan voor de oprichting van één Europese financiële toezichtinstantie en het opstellen van één toezichtreglement, met het oog op de moeilijkheden op de internationale financiële markten. Helaas heeft dit voorstel tijdens de zitting van de Raad in maart geen meerderheid verworven. Ik ben van mening dat we dit voorstel opnieuw in behandeling moeten nemen bij de volgende zitting. De Hongaarse minister-president zal het voorstel wederom te berde brengen, want zonder een Europese financiële toezichtinstantie zullen de wereldwijde problemen steeds opnieuw de kop opsteken. Ik wil het Franse voorzitterschap en de andere lidstaten vragen dit voorstel te steunen, want de oplossing hiervan is in ons aller belang.
Marios Matsakis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de rijkaards van de Amerikaanse banksector hebben zich, samen met hun collega-rijkaards in Europa, de laatste paar jaar overgegeven aan een orgie van fraude, verduistering en corruptie ten koste van de gewone man. Toch hebben de autoriteiten die de plicht hebben de burgers te beschermen, zoals de centrale banken, de ministers van financiën en de commissarissen van de EU, in wezen niets gedaan om hen tegen te houden.
Na hun samenzwering van verzwijgen, nalaten en toedekken, hebben deze autoriteiten nu de euvele moed om geld van de belastingbetalers zo te besteden dat diezelfde rijkaards nog rijker kunnen worden. Dit is ongehoord, schandalig en beschamend. Dit is geen gerechtigheid. Degenen die schuld hebben aan de huidige wereldwijde economische ramp en degenen die hun een dekmantel hebben gegeven moeten al hun bezittingen verbeurd verklaard krijgen en moeten de gevangenis in. Dat is echte gerechtigheid en dat is het soort gerechtigheid waar het in de EU om zou moeten draaien. Dit is de naakte waarheid over wat de Europese burgers vinden.
Marie Anne Isler Béguin
(FR) Mijnheer de Voorzitter, allereerst heb ik een vraag voor de Raad: hoe zit het met de door het Franse voorzitterschap voorgestelde conferentie op hoog niveau over Georgië? En hoe is het huidige EU-voorzitterschap van plan de territoriale integriteit van Georgië te verdedigen terwijl twee regio's die zich van dat land hebben afgescheiden, Abchazië en Zuid-Ossetië, door een ander land worden erkend? Jammer dat de heer Barroso er niet is, want zijn betoog wist niet te overtuigen, misschien wel omdat hijzelf niet echt overtuigd is van zijn eigen voorstellen. Ik denk dat de financiële en economische situatie veel ernstiger is dan hij ons wil laten geloven. Ook vandaag nog kan iedereen volgens mij op internet duidelijk zien dat de beurzen ondanks alle interventies blijven kelderen. Ik beschouw dit als een heuse ineenstorting van het huidige systeem, een volstrekt achterhaald systeem, een systeem dat ons bankroet heeft gemaakt, dat ervoor gezorgd heeft dat de aarde volkomen wordt uitgebuit en verstikt door de uitstoot van broeikasgassen en dat verantwoordelijk is voor de onderontwikkeling van het Zuiden en de onderontwikkeling in onze steden.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Konrad Szymański
(PL) Meneer de Voorzitter, in de huidige crisis hebben we te maken met staatssteun voor bedreigde economische sectoren. Het Duitse Hypo wordt gered met een subsidie van 50 miljard euro, de steun voor het Britse Bradford & Bingley bedraagt nog eens 35 miljard en Fortis is gered voor 11 miljard euro. Tegelijk heeft de Europese Centrale Bank nog eens 120 miljard euro in bankdeposito's gepompt om de liquiditeit te redden.
Op hetzelfde moment stuurt commissaris Neelie Kroes aan op een politieke crisis in Polen door ongeveer een half miljard, ik herhaal een half miljard euro aan staatssteun voor drie Poolse werven te laten terugbetalen. Ik ben benieuwd hoe de Europese Commissie de Polen wil uitleggen dat in het oude Europa wel honderden miljarden euro naar de banken kunnen stromen, maar dat geen half miljard aan steun mag worden geboden aan drie werven, die bovendien failliet kunnen gaan ten gevolge van het handelen van de Commissie. Laten we dit in het achterhoofd houden wanneer tijdens de volgende bijeenkomst van de Raad een besluit wordt genomen over de zoveelste financiële injectie in de financiële sector.
Ioannis Varvitsiotis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, een Franse premier, Edouard Balladur, heeft eens gezegd dat volledige marktvrijheid wordt beheerst door de wet van de jungle. Daarnaast stelde hij dat onze maatschappij, onze democratie en onze instellingen een dergelijke toestand niet mogen toestaan. Desondanks bevinden we ons nu toch in die situatie en betalen we voor de complete marktvrijheid die de Verenigde Staten eens had.
Als u bedenkt dat de Amerikaanse banken voor elke ingelegde dollar, 32 dollar uitleenden in tegenstelling tot de slechts 12 dollar van de Europese banken, begrijpt u de onschendbaarheid die er in het bankwezen van de Verenigde Staten heerste. Ik vrees er nu voor dat noch de maatregelen van de heer Paulson, noch de maatregelen van de Amerikaanse regering de wereld uit deze crisis kunnen redden. Ik ben van mening dat er vanaf nu strenge regels moeten gelden voor de toekomst.
Victor Boştinaru
(RO) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Almunia, geachte collega's, gedurende de afgelopen jaren zijn er belangrijke leiders geweest, met name socialisten, die discussieerden over de noodzaak om het mondiale financiële stelsel te hervormen, een soort vervolg op Bretton Woods waarmee men de uitdagingen van de globalisering zou kunnen aangaan. Helaas is er niets gebeurd.
Dat is de reden waarom ik de recente interventies van president Sarkozy en het Franse voorzitterschap, evenals van andere Europese leiders die refereren aan de noodzaak van een dergelijke hervorming, toejuich. Vandaag was ik verheugd over de woorden van de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Barroso, die sprak over de noodzaak om verder te kijken dan de financiële crisis en Europa.
Mijnheer Barroso, daarom stel ik voor dat de Europese Unie en de Europese Commissie zich expliciet uitspreken over de noodzaak om, samen met andere belangrijke actoren zoals de Verenigde Staten, China of Japan, het mondiale financiële stelsel te hervormen, zodat de mensheid wordt voorzien van de nodige instrumenten om de financiële gevolgen van globalisering het hoofd te bieden.
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijne heren commissarissen, dames en heren afgevaardigden, aangezien ik al aan het woord ben geweest, zal ik het kort houden.
Wat het beheer van de financiële crisis betreft: het spijt me echt dat mevrouw Berès geen genoegen neemt met mijn aanwezigheid, maar ik ben blij dat het haar wel tevreden stemt de heer Almunia hier te treffen. Maar waar het om gaat is het volgende: uit de bijdragen van met name mevrouw Berès, de heer Karas en mevrouw Kauppi valt duidelijk op te maken dat we - zoals al eerder is gezegd - er hoognodig voor moeten zorgen dat we de voorstellen van de Commissie die op tafel liggen en die alle aspecten van toezicht, regulering en wijziging van de boekhoudnormen beslaan, aannemen.
Dit betekent een aanpassing van de bestaande regelgeving, een aanpassing van de regels waar de huidige situatie om vraagt, en niet een overregulering. Zoals gezegd hebben we op dit terrein meer Europa nodig en moeten we onze regelgeving aanpassen aan de onderlinge afhankelijkheid waardoor de financiële instellingen en onze regels voor het financieren van de economie worden gekenmerkt. We moeten de achterstand die we op dit terrein hebben opgelopen, razendsnel goedmaken en de dynamiek die we een paar jaar geleden nog hadden, terugvinden - daar gaat u nog over debatteren - om zo de hele organisatie die is opgezet in het kader van de werkzaamheden van de heer Lamfalussy, in de praktijk te brengen.
Het is eveneens van belang dat de Commissie bevoegdheden krijgt - dat ze een rol krijgt op dit vlak - en de Commissie heeft groot gelijk dat ze daarop hamert. Wat dat betreft moeten we consequent zijn. Als we meer integratie willen, als we op dit vlak de maatregelen willen treffen die we bij anderen hebben zien werken, dan moeten we een organisatie opzetten die is opgewassen tegen de financiële problemen die we zullen moeten aanpakken, en moeten we voortmaken. Zoals ik al zei zal het Franse voorzitterschap alles in het werk stellen en alle zeilen bijzetten om de noodzakelijke coördinatie en aanpassing van de regels op dit vlak te versterken.
Uiteraard hebben we op dit vlak ook een coördinatie nodig - en die is er - tussen de Europese Centrale Bank, de ministers van Economische Zaken en Financiën en de Commissie. Dat is belangrijker dan ooit. We moeten concrete oplossingen daarvoor vinden en we moeten ook anticiperen op de gevolgen die deze crisis gaat hebben voor de financiering van de economie en voor de economie zelf. De eerste tekenen daarvan worden al zichtbaar. En ook wat dat aangaat - en als het om vertrouwen gaat is dat van wezenlijk belang - moeten we stevige innovatieve maatregelen treffen, met name voor KMO's.
Wat de buitenlandse betrekkingen betreft, die met name door de heer Saryusz-Wolski en mevrouw Isler Béguin te berde werden gebracht, zou ik de heer Saryusz-Wolski willen antwoorden dat de Europese Raad - zoals ik al aangaf - in de eerste plaats tot doel zal hebben om precieze strategieën en richtsnoeren voor de energiezekerheid en -solidariteit vast te stellen. De ene crisis mag niet een andere verhullen. We kregen drie maanden geleden te maken met een energiecrisis. Die is er nog steeds. Bepaalde landen waren voor hun energievoorziening afhankelijk van andere landen. Dat is nog steeds het geval. We hebben een Europees energiebeleid nodig dat handen en voeten krijgt, en ook wat dat aangaat zijn we achterop geraakt en moeten we voortmaken.
Wat Wit-Rusland betreft - we zullen het daar straks uitvoeriger over hebben - zou ik de heer Saryusz-Wolski willen zeggen dat er tijdens de Raad Algemene Zaken een trojka zal plaatsvinden waarbij we de Wit-Russische autoriteiten zullen ontmoeten. Zoals u weet - en de heer Saryusz-Wolski benadrukte dit al - hebben we onze zorgen geuit over het verloop van de verkiezingen. We zijn daar niet tevreden over. We zullen dat ook zeggen, maar tegelijkertijd wordt er binnen de Raad overwogen om bepaalde sancties eventueel te versoepelen, met name de visumverboden tegen een deel van de Wit-Russische politici tegen wie de sancties gericht zijn. Deze ontwikkelingen zijn vooralsnog in overweging binnen de Raad.
Mijnheer de Voorzitter, wat u zei over het conflict tussen Rusland en Georgië vond ik mooi geformuleerd. We moeten inderdaad de vrede herstellen en zorgen voor vrede in Georgië. Daarmee kan ik antwoorden op mevrouw Isler Béguin. Op 14 oktober, 's avonds, en 15 oktober houden we een conferentie op hoog niveau. Op 14 oktober vergaderen de ministers van Buitenlandse Zaken met Bernard Kouchner en op 15 oktober vergaderen de hoge ambtenaren en bestuurders om passende antwoorden te vinden op de situatie in Abchazië en Zuid-Ossetië, waarvan de erkenning - en dat weet mevrouw Isler Béguin natuurlijk ook - beperkt blijft tot enkele geïsoleerde landen en dat is een goede zaak, want deze onaanvaardbare daad is door de Europese Unie en het voorzitterschap scherp veroordeeld.
Wat het immigratiepact betreft zou ik mevrouw Flautre het volgende willen antwoorden - en ik weet zeker dat mevrouw Isler Béguin haar mijn antwoord zal overbrengen: wat er in dit pact verandert is dat er een betere coördinatie komt, een harmonisatie, met name als het gaat om de asielaanvragen, de aanvragen die door migranten worden gedaan. In het pact wordt de status van migranten juist verduidelijkt en dat is voor hen een vooruitgang. We willen namelijk een pragmatische visie, een evenwichtige benadering, een aanpak die past in de context van een uitbreiding van de Akkoorden van Schengen. De demografische crisis vormt eveneens een van de uitdagingen waarop we onder het Franse voorzitterschap een antwoord moeten vinden.
Tot slot - en dat is een cruciaal punt, omdat alles uiteindelijk daarop neerkomt: deze crises hangen ook onderling samen. Deze crises houden verband met elkaar. De economische en financiële crisis is de zichtbaarste. Maar drie maanden geleden werden we geconfronteerd met een energiecrisis. Daarbij hebben we nog steeds te maken met een voedselcrisis en een externe crisis. En ik herhaal het nog maar eens: om deze crises, deze uitdagingen het hoofd te bieden, hebben we meer Europa nodig, meer coördinatie, meer besluitvaardigheid, meer duidelijkheid en meer reactievermogen. Wat we daarvoor nodig hebben zijn sterkere instellingen, en voor sterkere instellingen hebben we het Verdrag van Lissabon nodig. We moeten ervoor zorgen dat dit verdrag snel in werking treedt. We moeten een oplossing vinden met onze Ierse vrienden. We zullen ons best doen om voor het einde van het jaar een politieke oplossing te hebben voor dit institutionele probleem, dat dringend opgelost moet worden, gezien de uitdagingen waar we voor staan en waar we de hele middag over gedebatteerd hebben.
Joaquin Almunia
Commissie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, minister, geachte afgevaardigden, ik wil beginnen bij de laatste woorden die de heer Jouyet in zijn interventie heeft uitgesproken. Zoals voorzitter Barroso in het begin heeft gezegd, is de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon een absolute noodzaak om verdere vooruitgang met de Europese integratie te kunnen boeken, en vooral in een tijd als deze. Enkelen van u hebben gewezen op aspecten van de externe actie, van de buitenlandse politiek en de gemeenschappelijke veiligheid: Georgië. Het Verdrag van Lissabon zal ons in staat stellen om de doelmatigheid en de intensiteit van onze acties te vergroten op gebieden die van groot belang zijn voor onze eigen veiligheid en voor de verdediging van onze waarden buiten de grenzen, zoals Georgië en andere kwesties.
Enkelen van u hebben terecht gewezen op het belang van de debatten over energie en de klimaatverandering die in de Europese Raad zullen worden gevoerd. Het Franse voorzitterschap steunt het ambitieuze pakket voorstellen van de Commissie, dat hopelijk zal worden aangenomen en worden uitgevoerd. Het Verdrag van Lissabon zal de Europese instellingen - en niet alleen de Commissie - meer bevoegdheden geven om deze belangrijke uitdaging te lijf te gaan.
Enkelen van u hebben terecht gewezen op de immigratie, op het immigratiepact, een prijzenswaardig initiatief van het Franse voorzitterschap en enkele andere lidstaten. Ook de Commissie heeft in de afgelopen tijd voorstellen met betrekking tot immigratie gedaan, die inmiddels door het Parlement en de Raad zijn besproken en aangenomen of die op dit moment nog worden besproken en aangenomen. Opnieuw zal het Verdrag van Lissabon het voor de Europese Unie mogelijk maken om vooruitgang te boeken in de richting van een gemeenschappelijk immigratiebeleid, dat een absolute noodzaak is.
En tot slot hadden de meeste interventies vooral betrekking, wat heel natuurlijk is, op economische en financiële kwesties, waar we ons op dit moment natuurlijk vooral zorgen om maken.
Ik ben het met u eens, en ik ben het met het voorzitterschap eens, evenals, uiteraard, met de voorzitter van de Commissie in zijn toespraak aan het begin, dat er meer gecoördineerde maatregelen moeten worden genomen door iedereen die in Europa verantwoordelijkheden heeft. De Commissie heeft verantwoordelijkheden, dat is duidelijk, de Raad heeft verantwoordelijkheden, het Parlement heeft verantwoordelijkheden, de lidstaten hebben verantwoordelijkheden en de toezichthouders en centrale banken hebben verantwoordelijkheden.
We moeten onze maatregelen allemaal coördineren, elk van ons vanuit zijn eigen verantwoordelijkheden. De Commissie ontwikkelt al sinds een jaar, sinds het begin van de crisis, initiatieven met het oog op de toekomst van ons financiële systeem, op basis van een visie voor de middellange termijn die een jaar geleden door de Raad en de Commissie is besproken en goedgekeurd, tijdens de informele Raad in Porto en tijdens de Raad Ecofin van oktober vorig jaar.
Maar de Commissie neemt ook actief deel aan de urgente en absoluut noodzakelijke kortetermijnmaatregelen die onderdeel vormen van de conclusies van de Raad Ecofin van gisteren, waaronder een afspraak om het depositogarantiestelsel te verbeteren, dat ernstig is aangetast, niet door onzekerheid over de banktegoeden bij de financiële instellingen, maar door enkele unilaterale initiatieven die negatieve gevolgen hebben gehad voor andere landen.
De Commissie werkt samen en werkt er zelf ook aan om de beginselen die gisteren in de conclusies van de Raad Ecofin zijn vastgelegd te ontwikkelen en toe te passen, want die zijn essentieel voor de wijze waarop de moeilijke situatie van veel financiële instellingen moet worden aangepakt: door middel van herkapitalisatie en in enkele gevallen door middel van andere instrumenten.
De Commissie werkt eraan, zoals voorzitter Barroso heeft gezegd, om sneller vooruitgang te boeken dan we tot nu toe hebben geboekt bij het ontwikkelen van toezicht op Europees niveau, op grensoverschrijdend niveau, iets wat we duidelijk nodig hebben. We hebben de laatste tijd elke dag ervaren we dit soort mechanismen nodig hebben.
Net als de Raad en het Parlement verwelkomt de Commissie de snelheid waarmee de Europese Centrale Bank en andere centrale banken vandaag hebben gereageerd met een gecoördineerde verlaging van de rente, die de spanningen in de markt voor een deel moet verlichten.
Ik ben het volledig eens met de opmerkingen van de heer Purvis dat er maatregelen moeten worden genomen, binnen de verantwoordelijkheden die iedereen heeft, om de interbancaire markt weer vlot te trekken. Dat is een noodzakelijke voorwaarde. We moeten niet denken dat in de toekomst alleen de centrale banken bronnen van liquiditeit voor het functioneren van het financiële systeem kunnen zijn, en uiteraard heeft de Commissie - en hiermee antwoord ik met name op een interventie van mevrouw In't Veld - afgelopen zaterdag in Parijs tegen de regeringsleiders en staatshoofden, en ook weer gisteren tijdens de Raad Ecofin, gezegd dat het Verdrag op het gebied van staatssteun voldoende clausules en voorzieningen bevat om in een situatie als deze de mededingingsregels en de regels voor staatssteun op een flexibele manier te kunnen toepassen.
Vandaag of morgen zal mijn collega, commissaris Kroes - zoals ze gisteren in de Raad Ecofin heeft aangekondigd - richtsnoeren publiceren waarin de Commissie uiteenzet hoe de flexibiliteitsmarges van het Verdrag op dit concrete punt kunnen worden gehanteerd zonder dat daarbij discriminatie tussen verschillende oplossingen en tussen de ene en de andere steunmaatregel plaatsvindt.
Ze zal het daarbij ook - en enkelen van u hebben dat ook genoemd - over de toepassing van het Stabiliteits- en groeipact hebben. Dat hebben we in 2005 herzien en sindsdien - ik geloof dat ik dat hier al eerder heb gezegd, in een ander debat - is de consensus over de toepassing ervan totaal, honderd procent. En ook gisteren weer heeft de Raad Ecofin, zoals dat afgelopen zaterdag tijdens de vergadering in Parijs ook is gebeurd, unaniem uitgesproken dat het huidige Pact, zoals dat in 2005 is herzien - en dit Parlement heeft aan dat debat deelgenomen en was onderdeel van die consensus - met de huidige regels voldoende manoeuvreerruimte biedt om situaties als deze, die zich helaas zullen blijven voordoen - denk aan de stijgende overheidstekorten - het hoofd te bieden zonder dat die regels terzijde hoeven te worden geschoven.
Dat was zaterdag in Parijs duidelijk, dat was gisteren tijdens de Raad Ecofin duidelijk en dat is ook hier in dit debat van vandaag duidelijk, en ik verzeker u dat de Commissie ervoor zal zorgen dat dit vanaf nu duidelijk is, hoewel we heel moeilijke omstandigheden tegemoet gaan, niet alleen in het financiële systeem, maar ook in de reële economie.
Morgen reizen we naar Washington, naar de jaarvergadering van het Internationaal Monetair Fonds. De prognoses van het Internationaal Monetair Fonds zijn opnieuw naar beneden bijgesteld. Onze prognoses van over enkele weken zullen naar beneden worden bijgesteld. En dat zijn niet gewoon economische prognoses, dat is niet alleen een theoretische exercitie, maar dat betekent helaas minder groei, minder werkgelegenheid, meer spanningen op de arbeidsmarkt, en samen met de inflationaire druk die we nog steeds voelen, hoewel deze de afgelopen twee maanden is verminderd, betekent dat een aanzienlijk verlies van koopkracht en moeilijkheden voor burgers van vlees en bloed.
Maar dit mag er niet toe leiden dat we de middellange termijn uit het oog verliezen. Dit mag er niet toe leiden dat we de lessen die we in vorige crises hebben geleerd vergeten. Ik denk dat verreweg de meeste interventies die ik vanmiddag heb gehoord de consensus die we gisteren tijdens de Raad Ecofin in Luxemburg hebben bereikt - en ik denk dat dat een heel positieve consensus is - versterken, steunen en bekrachtigen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de volgende vergaderperiode plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Jean-Pierre Audy  
schriftelijk. - (FR) Om te beginnen wil ik de fungerend voorzitter van de Europese Unie, Nicolas Sarkozy, complimenteren met zijn pragmatische en doeltreffende optreden, evenals het Franse voorzitterschap dat vandaag wordt vertegenwoordigd door mijn vriend, minister Jean-Pierre Jouyet, die uitstekend werk doet. De Europese Unie is geboren te midden van de verschrikkingen van de oorlog.
Haar lijkt het lot beschoren om zich te ontwikkelen te midden van de verschrikkingen van de crises. De crises (op de Kaukasus met Georgië, de financiële crisis, het WTO-fiasco) laten zien hoe hard we de vernieuwde instellingen nodig hebben die het Verdrag van Lissabon ons biedt, en met name een vast voorzitterschap van de Unie.
Wat de financiële crisis betreft heeft de ECB onlangs besloten haar rentetarieven te verlagen. Ik verwelkom dat besluit. De ECB heeft eindelijk haar onverschilligheid afgeschud en zal nu lering moeten trekken uit het falen van haar monetaire beleid, want niet zou erger zijn dan de tarieven weer verhogen wanneer de economische groei terugkomt. Het wordt hoog tijd dat de Commissie er, op grond van lid 6 van artikel 105 van het EG-Verdrag, bij de Raad op aandringt de ECB een beleidsmandaat te geven op het gebied van bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen met het oog op de oprichting van een Europese reguleringsinstantie voor banken.
Sebastian Valentin Bodu  
schriftelijk. - (EN) Op 24 september heb ik in een schriftelijke verklaring gevraagd of Europa in staat zou zijn de schok op te vangen die het gevolg was van de onlosmakelijke band met de markt in de Verenigde Staten en of de 36,3 miljard EUR die door de ECB en de Bank of England in de markt werd gepompt, genoeg zou zijn om het gevaar af te wenden. Een paar dagen later werden ook Fortis Bank en Dexia Bank meegezogen in de maalstroom van de financiële crisis. Bovendien stortte het IJslandse bankstelsel in (culminerend in de overname van Glitnir Bank door de staat) en kondigde de Britse regering nog een geldinjectie (200 miljard GBP) in de economie aan.
Wat zich tot nu toe heeft voltrokken is een antwoord op mijn vraag, die retorisch bedoeld was. Wat gaat er nu verder gebeuren? We kennen nu de financiële instellingen die zijn getroffen, de grote. Wat we niet weten is wie er nog meer is getroffen maar de rotzooi verborgen houdt. Hoe zit het met de tientallen regionale banken in de VS die betrokken waren bij leningen onder zachte voorwaarden in de huizenmarkt? Hoe zit het met de Europese banken die het niet konden laten te investeren in allerlei exotische financiële instrumenten uit de VS die de afgelopen tien jaar op de markt zijn verschenen?
Ilda Figueiredo  
schriftelijk. - (PT) Ondanks alle emotionele bewoordingen waarin wordt gesproken over de financiële crisis en de crises die daarmee samengaan, is het wachten nog steeds op vergaande, effectieve maatregelen om deze het hoofd te bieden. Weliswaar worden er nu een paar ad hoc maatregelen genomen die enkele maanden geleden nog werden afgewezen, zoals het nationaliseren van banken die failliet zijn gegaan door wanbestuur van het management en enkele grote aandeelhouders, die de winsten hebben opgestreken en de gewone man met de brokken hebben laten zitten, maar dit wordt nog altijd gedaan in het belang van het grootkapitaal, zonder echt te kijken naar de belangen van werknemers en de minder bedeelden. Het werkelijke probleem wordt hiermee niet aangepakt. De belastingparadijzen worden niet aangepakt. Er wordt niets gedaan aan de schijnautonomie van de Europese Centrale Bank. Het Stabiliteitspact wordt niet opgeheven. Er wordt geen Solidariteits- en Sociale Vooruitgangspact aangenomen.
De verlaging van de basisrente door de ECB is te laat gekomen, na een periode van blindheid die ernstige gevolgen heeft gehad voor zwakke economieën en mensen met schulden aan de bank.
Er liggen derhalve uiterst belangrijke kwesties op tafel die het neoliberale beleid, waaronder de vrije concurrentie de absolute prioriteit heeft gekregen, de uitbuiting van de werknemers verergerd is en de problemen van kleine en middelgrote ondernemingen alleen maar groter zijn geworden, ter discussie stellen. Tijdens de volgende bijeenkomst van de Europese Raad moet een duidelijke breuk worden gemaakt met het neoliberale beleid.
Petru Filip  
schriftelijk. - (RO) Los van het transnationale karakter van de huidige wereldwijde financiële crisis brengt deze het risico met zich mee dat er binnen zeer korte tijd een staat van grote paniek wordt gecreëerd, niet alleen in de financiële sector, het bankwezen en in economische sectoren, maar ook op het niveau van de gewone Europese burger. Meer nog dan de ernst van de economische situatie, die zowel in financieel als economisch opzicht onder controle moet worden gehouden, ben ik van mening dat het gevaar dat Europese burgers getroffen worden door paniek veel moeilijker te meten is en dat de gevolgen ervan veel langer zullen doorwerken.
Daarom verzoek ik u hierbij in het openbaar, in uw hoedanigheid als voorzitters, ervoor te zorgen dat ongeacht de maatregelen die u neemt om de huidige economische en financiële crisis op directe en efficiënte wijze te bedwingen, deze zichtbaar zijn voor de Europese publieke opinie, zodat burgers zich beschermd voelen door de Europese Unie, die zich juist tot doel heeft gesteld om een beschermend kader te bieden in geval van ernstige noodsituaties.
Indien we er niet in slagen het Europese vertrouwen en de solidariteit met Europa nu te versterken, lopen we het gevaar dat we alles wat we met veel moeite gedurende de afgelopen vijftig jaar hebben opgebouwd in rook zien verdwijnen.
Filip Kaczmarek  
schriftelijk. - (PL) We moeten er niet op rekenen dat één bijeenkomst van de Europese Raad de problemen op de financiële markten oplost. De Raad moet dan ook met name op zoek gaan naar manieren om de Europese banksystemen veiliger te maken. Het lijdt geen twijfel dat de huidige inzet van nationale regeringen op dit moment vereist is. Toch kan deze inzet kan de gezamenlijke acties op het niveau van de Unie niet vervangen.
Het is op dit moment bijzonder belangrijk dat we niet populistisch tegen elkaar gaan opbieden met allerlei beloften, maar juist de burger beschermen tegen het extreme cynisme van bepaalde politici. Dat cynisme grossiert in pessimisme en roept andere politici op om te handelen. Als de duistere voorspellingen uitkomen, zullen de cynici zeggen: we hadden het toch gezegd. Als de doemscenario's niet uitkomen, zullen de pseudoverlossers zeggen: we wilden voorzichtig zijn, in dergelijke situaties kan je maar beter op veilig spelen.
De cynici lachen momenteel in hun vuistje, omdat ze een list hebben gevonden waarmee ze altijd winnen. Die blijdschap toont het extreme gebrek aan verantwoordelijkheidszin en is een ontkenning van de grondwaarden van democratische politiek, namelijk oprechte zorg voor het algemene goed. Het is niet uitgesloten dat het grootste gevaar voor de portemonnee van de Europeanen juist dit cynisme is. Ook is het interessant dat die valse bezorgdheid over de toekomst van de burger wordt geuit door diegenen die een nieuw Europees verdrag proberen te blokkeren en geen gemeenschappelijke munt willen. Hopelijk komen er op de bijeenkomst van de Raad geen valse profeten. Hartelijk dank.
Mairead McGuinness  
schriftelijk. - (EN) De wereldwijde financiële crisis zal terecht boven aan de agenda staan tijdens de vergadering van de Raad in oktober. De crisis is door de mens veroorzaakt - van de Verenigde Staten tot de Europese Unie en verder is de ineenstorting van de bancaire en financiële sector even schokkend als echt.
Er heerst een gevoel van ongeloof omdat ons nu het ondenkbare - de ineenstorting van het bankstelsel - dreigt te overkomen. De ondergang van afzonderlijke banken en de dramatische interventies van regeringen om hun fragiele financiële sector op de been te houden, hebben geleid tot groot publiek onbehagen over het vermogen van politici om bescherming te bieden tegen zulke onvoorziene rampen.
Banken willen geen toezicht en het is nu duidelijk dat het toezicht zwak was en tekortschoot. Het kon noch de klanten van de banken beschermen, noch de instellingen zelf.
Toch wendden de banken, toen het tij zich tegen hen keerde, zich snel tot de politici voor redding. Dus is het nu aan ons om dit moment aan te grijpen en de macht terug te brengen waar zij altijd had moeten blijven: in het politieke stelsel in plaats van op de financiële markten.
Esko Seppänen  
schriftelijk. - (FI) De Verenigde Staten van Amerika lijdt aan de "gekgeldziekte”. De symptomen ervan zijn bankfaillissementen, de socialisatie van banken en verzekeringsmaatschappijen en een bad bank die wordt gebruikt voor de socialisatie van schulden en als vuilnisbelt voor bankafval. De crisis toont aan dat kapitaal de staat ook voor andere doelen nodig heeft dan alleen oorlogsvoering in verre buitenlanden, in het geval van Amerika in Irak en Afghanistan. De goede kant van de crisis, die werd veroorzaakt door kort en goedkoop fantasiegeld, is dat de Verenigde Staten zich nu geen nieuwe oorlog kan veroorloven.
Het is een naar gezicht wanneer een supermacht zich zo dwaas gedraagt dat zijn prestige in de ogen van anderen afneemt. Dat is wat er met de Verenigde Staten is gebeurd: volgens velen ondergaat het als supermacht nu het lot van de Sovjet-Unie.
Alle politieke en economische middelen van de Verenigde Staten zullen nodig zijn om de bankbrand, die door goedkoop geld, schulden en speculatie is ontstaan, te blussen. Dit is echter niet meer alleen een economische kwestie: de reus die op een pijler van waardepieren leunde heeft zijn gezag verloren. Het met zichzelf ingenomen Amerika, winnaar van een ideologische strijd, is niet meer geloofwaardig in de rol van overwinnaar.
Georgios Toussas  
schriftelijk. - (EL) De verklaringen van de Raad en de Commissie en de standpunten die de politieke vertegenwoordigers van het kapitaal tijdens het debat hebben ingenomen in de aanloop naar de EU-top van de Raad, zijn het bewijs van het volksvijandige beleid met betrekking tot de aanpak van de kapitalistische economische crisis. Deze verspreidt zich met een razende snelheid over de lidstaten van de EU, meer in het algemeen in de ontwikkelde landen, waaruit nog nadrukkelijker de reactionaire houding van de EU blijkt.
De bovengenoemde verklaringen, de staatsmonopolistische inmengingen aangekondigd door Ecofin en de bourgeoisieregeringen van de lidstaten van de EU, alsook de met overheidsgeld gefinancierde reddingsoperaties van banken met schulden en andere monopoliegroepen, zijn maatregelen om het Europese kapitaal te ondersteunen in een poging om de economische en politieke macht van monopolies in stand te houden. Dit bewijst dat het kapitalisme geen oplossingen heeft als het op de belangen van burgers aankomt.
Te midden van de gevaren van de financiële crisis hebben de EU en de bourgeoisieregeringen van de lidstaten hun aanval tegen de arbeidersklasse en de
menigte versterkt.
De Europese burgers hoeven niets te verwachten van de EU-top. De enige uitweg voor de arbeiders is verzet, om met het volksvijandige beleid van de EU, en de bourgeoisieregeringen van haar lidstaten, te breken.
