Uitvoering van de richtlijn over de terbeschikkingstelling van werknemers ingevolge de arresten van het Hof van Justitie (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de uitvoering van de Richtlijn over de terbeschikkingstelling van werknemers ingevolge de arresten van het Hof van Justitie. Dit is een belangrijke zaak die een reeks van misverstanden en bovendien verscheidene geruchten en verontrustheden in sommige van onze landen heeft veroorzaakt, en daarom zullen wij dit debat met zeer veel interesse volgen, met name de verklaring die de heer Špidla namens de Commissie zal afleggen.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, In zijn mededeling van juni 2007 met de titel "Detachering van werknemers met het oog op het verrichten van diensten: de voordelen en het potentieel maximaliseren en de bescherming van werknemers”, heeft de commissie de nadruk gelegd op enkele tekortkomingen bij de tenuitvoerlegging en grensoverschrijdende handhaving van de Richtlijn inzake de detachering van werknemers.
Toen kwamen we tot de slotsom dat deze problemen alleen opgelost zouden kunnen worden wanneer de lidstaten hun onderlinge samenwerking opvoeren, en met name wanneer ze zich van hun verplichtingen aangaande de administratieve samenwerking en de toegankelijkheid van informatie kwijten, zoals in de Richtlijn vastgelegd.
De correcte en doeltreffende tenuitvoerlegging en handhaving zijn het belangrijkst voor de bescherming van de rechten van de gedetacheerde werknemers, terwijl onvoldoende handhaving de doeltreffendheid van de in kracht zijnde Richtlijnen op dit gebied verzwakt.
Derhalve heeft de Commissie op 3 april van dit jaar een aanbeveling inzake betere samenwerking goedgekeurd om de tekortkomingen bij de tenuitvoerlegging, de toepassing en handhaving van de bestaande richtlijn te verhelpen. De aanbeveling richt zich met name op een betere uitwisseling van informatie, de verbeterde toegang tot informatie en de uitwisseling van beste praktijken.
Betere administratieve samenwerking zou daarom tot een betere bescherming van de werkomstandigheden in de praktijk kunnen leiden, tot lagere administratieve lasten voor de bedrijven, een doeltreffendere controle van het nakomen van de bestaande verplichtingen om zich aan de werkvoorwaarden te houden, en tot verschaffing van doeltreffendere instrumenten.
De aanbeveling stelt ook de oprichting van een Commissie op hoog niveau voor, waaraan de sociale partners zouden moeten deelnemen die het dichtst bij de problemen aan de basis staan, en die de grondslag zal leggen voor een nauwere samenwerking tussen de arbeidsinspecties. Deze Commissie zou het gepaste forum kunnen zijn om overleg te plegen over een reeks van onderwerpen die te maken hebben met de tenuitvoerlegging van de Richtlijn inzake de detachering van werknemers.
De Commissie is ervan overtuigd dat deze aanbeveling de grondslag legt voor een intensievere bestrijding van de schendingen van de rechten van de werknemers en van zwartwerk, en dat het de werkomstandigheden voor migrerende werknemers binnen de Europese Unie verbetert.
Het is nu aan de lidstaten om de noodzakelijke stappen te ondernemen om de tenuitvoerlegging van de Richtlijn inzake de detachering van werknemers te verbeteren. Het is onze verwachting dat de aanbeveling op 9 juni door de volgende Raad voor Werkgelegenheid en Sociaal Beleid zal worden goedgekeurd.
De Commissie is daarna van plan om de tenuitvoerlegging van de Richtlijn in het licht van de laatste uitspraken van het Europees Hof van Justitie te evalueren, en daarnaast nauw samen te werken met het Europees Parlement bij de voorbereiding van haar initiatiefverslag.
De Commissie is volledig betrokken bij het waarborgen van een doeltreffende bescherming van de rechten van de werknemers en zal verdergaan met de bestrijding van alle vormen van sociale dumping en schendingen van de rechten van de werknemers.
Er moet de nadruk op worden gelegd dat er geen tegenspraak bestaat tussen een consequente ondersteuning van de rechten van de werknemers en de ondersteuning van een concurrentiële interne markt, die ons de middelen aan de hand geeft voor het behoud van de sociale welvaart in Europa. Opdat onze maatschappij en onze economie verder zullen floreren, moeten we gelijke aandacht besteden aan de sociale aspecten en aan het concurrentievermogen.
Gunnar Hökmark
namens de PPE-DE-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris voor zijn voordracht willen danken en begroet het dat hij de nadruk legt op het belang van een sterkere samenwerking tussen de lidstaten en op de verantwoordelijkheid die de lidstaten voor de juiste tenuitvoerlegging van de Detacheringsrichtlijn hebben.
Ik denk dat het in dit debat gerechtvaardigd is om één zaak met nadruk aan te spreken, namelijk dat wij sinds 2004 een razendsnelle verandering van de Europese arbeidsmarkt hebben meegemaakt. We hebben een versterkte mobiliteit bereikt. Het is belangrijk om te zeggen dat de verschillende horrorscenario's die toentertijd over de gevolgen van de versterkte mobiliteit de ronde deden zich niet hebben bewaarheid. Er was sprake van welvaartstoerisme en talloze andere problemen.
Heden zijn er letterlijk één miljoen Europeanen in de verschillende landen gedetacheerd. Het zijn ook de lidstaten die hiervoor het meest openstonden die de beste ontwikkeling van hun arbeidsmarkt en de inkomens hebben doorgemaakt. De Detacheringsrichtlijn heeft erbij geholpen om de mensen betere mogelijkheden te geven en heeft een bijdrage geleverd in de richting van een Europese economie en een Europese arbeidsmarkt. Één miljoen mensen!
We moeten ons hieraan herinneren wanneer we over de drie zaken spreken die door het hof werden behandeld. Dit is het geval omdat zodra het hof zijn uitspraak heeft gedaan, we zien dat het een kwestie is van verschillende situaties bij verschillende zaken. Wat echter ook belangrijk is, is dat er in deze vonnissen niets staat over dat er geen barrières zijn voor de verschillende soorten van arbeidsconflicten in de verschillende lidstaten. Er staat niets van betekenis in de uitspraken van het hof dat in strijd is met de verschillende soorten van collectieve arbeidsovereenkomsten of andere loonovereenkomsten. Aan de andere kant moet de lidstaat wetgeving hebben en moet de maatschappij functioneren om mobiliteit toe te laten en te bevorderen. In verband hiermee ben ik van mening dat het belangrijk is dat we nu een betere samenwerking ontwikkelen en dat de verschillende lidstaten ervoor zorgen dat zij dit ten uitvoer leggen en evalueren om zo de mobiliteit te verbinden met de sociale zekerheid en de stabiliteit voor iedereen in Europa. We moeten niet de EU de schuld geven voor de bestaande problemen. In plaats daarvan moeten we in de verschillende lidstaten de verantwoordelijkheid hiervoor op ons nemen, en de grotere mobiliteit en welvaart toejuichen die als een door de Detacheringsrichtlijn geschapen mogelijkheid kan worden aangezien.
Anne Van Lancker
Voorzitter, ik zou de commissaris willen danken voor de aanbeveling voor betere administratieve samenwerking en betere mogelijkheden voor de arbeidsinspecties. Maar, commissaris, u bent zich toch bewust van het feit dat onze vreugde daarover fors teniet gedaan wordt door de arresten Raval en Rupert? Die hebben namelijk voor grote commotie gezorgd, niet alleen bij de PSE-Fractie in het Parlement, maar ook bij de vakbonden daarbuiten en bij de landen die momenteel het Verdrag van Lissabon aan het ratificeren zijn.
Wij hebben lang gedacht dat de detacheringsrichtlijn een goede richtlijn was met een duidelijk uitgangspunt. Aangezien we er niet voor kunnen zorgen dat lonen en arbeidsvoorwaarden overal in Europa gelijk zijn, is het niet meer dan billijk dat werknemers kunnen rekenen op gelijke behandeling op de plek waar zij werken, ongeacht hun nationaliteit. Het is juist dat de detacheringsrichtlijn geen volledig werklandprincipe hanteert, maar slechts een aantal bindende voorwaarden oplegt. Maar de richtlijn geeft ook aan de lidstaten de ruimte om meer genereuze bepalingen van arbeidsbescherming van de werknemers op te leggen, volgens hun eigen sociale tradities, overeenkomstig CAO's of algemeen verbindende CAO's.
De arresten zagen nu de poten af van onze stoel van gelijke behandeling. De minimumbescherming waarin de richtlijn voorziet, is stilaan een maximum aan het worden. Het is allang geen probleem meer van slechte omzetting in bepaalde lidstaten. Maar het besef groeit bij ons dat de basisfilosofie van de richtlijn fout zit en die is: bescherming van werknemers mag, maar met mate. Sociale rechten om te onderhandelen, om te staken, bestaan maar zolang ze het vrij verkeer van diensten niet in het gedrang brengen. Dit is geen kwestie van xenofobe uitlatingen, integendeel. Buitenlandse werknemers zijn meer dan welkom. Vrij verkeer van werknemers garandeert trouwens gelijke behandeling vanaf de eerste dag en dat is ook wat we willen onder het vrij verkeer van diensten.
Daarom vraagt mijn fractie een herziening van de detacheringsrichtlijn om drie redenen. Ten eerste om ervoor te zorgen dat gelijke behandeling van binnen- en buitenlandse werknemers gewaarborgd wordt. Ten tweede om te waarborgen dat nationale systemen van sociaal overleg ten volle gerespecteerd worden, en ten derde om ervoor te zorgen dat fundamentele sociale rechten voor iedereen veilig gesteld worden. Wij rekenen op uw steun, commissaris.
Anne E. Jensen
namens de ALDE-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris voor zijn verklaring willen danken. Er zijn in de laatste tijd veel sterke reacties geweest op de talrijke arresten van het Hof van Justitie. Sommige waarnemers hebben het gevoel dat onder andere op grond van het Laval oordeel het Verdrag van Lissabon moet worden gewijzigd en dat het Hof van Justitie aan banden moet worden gelegd. Ik zou willen zeggen dat dit aan het doel voorbijschiet en eraan te wijten is dat mensen van bepaalde kanten graag een spaak in het wiel zouden steken om de mensen te laten geloven dat het Verdrag van Lissabon een probleem zou kunnen vormen voor de wettelijke zekerheid van de werknemers. In tegendeel, het Verdrag van Lissabon betekent meer rechten voor de werknemers.
Andere waarnemers zoals mevrouw Van Lancker zijn van mening dat de detacheringsrichtlijn zou moeten worden gewijzigd. En weer zou ik nee willen zeggen. Ik geloof niet dat dit in eerste instantie zou moeten worden gedaan. Net zoals de commissaris die het voorgesteld heeft, geloof ik dat we eerst grondig werk moeten verrichten om te zien hoe de detacheringsrichtlijn in de praktijk ten uitvoer wordt gelegd, en binnen het kader van de toepasselijke wetgeving naar mogelijkheden voor waarborgen tegen sociale dumping te zoeken.
Ik denk ook dat we de reactie van de lidstaten moeten afwachten. In dit verband denk ik vooral aan de zaak Laval. Het definitieve oordeel is nog niet geveld in de zaak Laval in Zweden, en er zijn vele kanten aan dit oordeel - zowel de duidelijke discriminering van buitenlandse ondernemingen die we niet mogen ondersteunen, en ook de onduidelijke informatie die aan de onderneming werd gegeven. In Denemarken is een uit sociale experts - zowel juridische experts als ook sociale partners - bestaande werkgroep opgezet om te onderzoeken in hoeverre het laatste oordeel met het Deense model harmoniseert, dat op overeenkomsten baseert, en slechts in zeer geringe mate door wetgeving wordt bepaald. Ik geloof dat het zeer verstandig zou zijn om de uitkomsten van het werk van deze Commissie af te wachten. Het is een snelwerkende commissie die zijn werk tot juni zal voltooien.
Zoals in de politiek vaak het geval schuilt de duivel in het detail, en daarom is het belangrijk dat wij een evenwichtige houding ten aanzien van deze vraagstukken bewaren. Het is pas anderhalf jaar geleden dat we een grondig debat in het Parlement over de detacheringsrichtlijn hadden en een beraadslagingsprocedure met de sociale partners doorvoerden. Iedereen vertelde dat de Richtlijn goed was, maar moeilijk in praktijk te brengen. De werknemers kennen hun rechten niet en de werkgevers kennen hun plichten niet goed genoeg. Daarom komen wij tot de slotsom dat er een behoefte aan betere informatie en betere samenwerking bestaat; dit is wat u, commissaris, nu ook voorstelt. We hebben bijvoorbeeld ook voorgesteld dat het Agentschap van Dublin wordt gebruikt, waarin zowel de regeringen als ook de sociale partners vertegenwoordigd zijn, om goede praktijken op dit gebied te ontwikkelen. Ik zou zeer graag te weten komen wat er op dit gebied gebeurt. Ik kan de angst voor sociale dumping zeer goed begrijpen; ik heb echter het gevoel dat wij deze kwestie verstandig moeten aanpakken. Het zal lang duren wanneer de detacheringsrichtlijn moet worden gewijzigd, en het is daarom belangrijk dat wij alle mogelijkheden onderzoeken om de grondslag voor flexibele arbeidsmarkten zoals bijvoorbeeld de Deense arbeidsmarkt volgens de toepasselijke wetten veilig te stellen. Het is een vraag van ervoor te zorgen dat we in het geheel flexibele arbeidsmarkten kunnen hebben.
Het stakingsrecht zal door het oordeel niet worden bedreigd; er moet echter een evenwicht zijn ten aanzien van de aan de conflicten gekoppelde zaken. Ik denk dat het belangrijk is om te benadrukken dat de rechten van de werknemers door het Verdrag van Lissabon worden versterkt en dat de sociale partners en de regeringen beide ongeacht de grenzen moeten samenwerken om ervoor te zorgen dat de wetgeving beter werkt en zonder wrijving functioneert. Dit is de weg naar voren!
Roberts Zīle
namens de UEN-Fractie. - (LV) Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, commissaris. Het oordeel in deze zaak biedt de hoop dat het Europees Hof van Justitie de vier basisvrijheden van de Europese Unie werkelijk naar waarde weet te schatten. In dit geval heeft het begrip "sociale dumping” dat ook hier in het Parlement zo populair is, niet gewerkt in een geval waar het de doelstelling was om een bedrijf uit een andere lidstaat te verbieden om diensten te verrichten in de interne markt van de EU. In dit debat, zou ik het graag over een politiek aspect van de zaak willen hebben: de lidstaten van de EU, en hier onder andere staten zoals Zweden hebben in de laatste jaren enorme winsten in de Baltische staten gemaakt door het aanbieden van "aggressieve” financiële diensten, vooral kredieten voor onroerende goederen. Wij hebben deze kapitaalstromen nooit beperkt, ofschoon de winsten buitensporig hoog waren en gedeeltelijk werden verkregen door een uniek geval van sociale dumping van exporten - dat wil zeggen dat de Letten die voor deze banken werkten salarissen ontvingen die niet in de buurt kwamen van de betaling die de Zweden voor hetzelfde werk in Zweden kregen. Nu, tijdens de financiële crisis, zullen veel Letse gezinnen zeer lang moeten bloeden voor het geld dat ze hebben geleend, maar onze mensen en onze bedrijven zullen niet in staat tot mededinging zijn op de markt van de EU, en daarom zullen zij niet in staat zijn om deze schulden terug te betalen. Als gevolg daarvan zullen het in werkelijkheid de Zweedse pensioenfondsen en aandeelhouders van banken zijn die het verlies zullen moeten dragen. Dames en heren, we zitten allemaal in dezelfde Europese boot; laat ons ervoor zorgen dat de vier basisvrijheden werkelijk vrij zijn, omdat wij er allen door zullen winnen! Hartelijk dank.
Elisabeth Schroedter
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, alle arresten van het hof gaan over zaken waarin de vakbonden internationaal erkende collectieve maatregelen hebben genomen om iets tegen sociale dumping te doen. In alle drie uitspraken werd door het Europees Hof van Justitie erkend dat het bij deze maatregelen om een legitiem recht van de vakbonden ging. Dit werdt echter door het Hof van Justitie met betrekking tot de interne markt betwijfeld.
In de zaken Laval en Rüffert werd de minimale wettelijke norm als de enige in de interne markt geldige maximumnorm geïnterpreteerd. Hierdoor heeft het Europees Hof van Justitie de detacheringsrichtlijn op een zeer bepaalde manier geïnterpreteerd. De wetgever had dit echter niet zo bedoeld. In de overwegingen van de Richtlijn moet zowel het vrije verkeer van diensten worden bevorderd als ook de rechten van de werknemers worden gewaarborgd. Bovendien bevat de detacheringsrichtlijn een zogeheten clausule van de meestbegunstigde natie voor werknemers en hiermee werd in de oordelen van het hof geen rekening gehouden.
Het Hof van Justitie schept nu een situatie in de Europese Unie waarin de detacheringsrichtlijn van een minimumrichtlijn naar een maximumrichtlijn is veranderd, en waarbij het legitiem is om uit sociale dumping een concurrentieel voordeel te halen. Het internationale sociale recht wordt nu aan de belastingen van de ondernemingen op de vrije interne markt ondergeschikt gemaakt. Het kan zijn dat ik hierdoor de uitspraken van het hof critiseer. Maar een Unie zonder gelijkwaardige elementen van een sociaal Europa, zoals cao-akkoorden, collectieve maatregelen en een strijd tegen de sociale dumping is gedoemd om te mislukken en zal niet meer de ondersteuning van de burgers hebben. Het antwoord van onze fractie is daarom: het beginsel van "dezelfde betaling voor hetzelfde werk in hetzelfde bedrijf” moet op de interne markt ten opzichte van de criteria van vrijheden een even groot gewicht hebben!
Francis Wurtz
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Commissaris, allereerst wil ik voor de notulen zeggen dat mijn collega's van de Conferentie van Voorzitters die voor een debat laat op de avond tegen mijn wens hebben besloten allen vanavond niet aanwezig zijn. Wanneer het hier niet om een debat laat op de avond zou handelen, dan zou ik met vreugde een debat zijn begonnen over deze ernstige zaak, waar het om de erkenning van loondumping door het Hof van Justitie gaat, een zaak waarover u het slechts 20 seconden hebt gehad, commissaris, op een opmerkelijk nonchalante wijze.
Daarom wil ik in het kort de drie stadia van deze nieuwe dimensie van de Europese wetgeving schetsen. 11 December 2007: het Hof verwierp een klacht van een vakbond die inhield dat de Finse scheepvaartmaatschappij Viking Line zijn veerboot niet in Estland zou mogen registreren om de lonen van de werkemers te verminderen. 18 December 2007: het Hof oordeelde weer tegen de vakbonden, dit keer omdat ze in Vaxholm, Zweden, een gebouw tegen een Litouws bedrijf blokkeerden dat zich weigerde om zich aan de voor de bouwsector toepasselijke collectieve overeenkomst te houden. 3 April 2008: het Hof vond de deelstaat Nedersaksen in Duitsland schuldig, omdat het een minimumsalaris had voorgeschreven aan iedere bouwfirma waaraan een aannemingscontract werd gegund. Het Hof oordeelde toen in het voordeel van een Poolse onderaannemer van een Duits bedrijf, dat zijn werknemers minder dan de helft van het voorgeschreven minimumloon betaalde. Dit was het Rüffert oordeel.
In alle drie gevallen was het de hoofreden waarop het hof zich beriep om zijn oordeel ter bevordering van loondumping te rechtvaardigen dat de wetgeving van de Gemeenschap iedere maatregel verbiedt - let op - die het "minder attractief maken” van de omstandigheden van een bedrijf uit een andere lidstaat aannemelijk maakt, omdat dit - en hier citeer ik - een "beperking van de vrijheid om diensten te verrichten is” of van de vrijheid van vestiging, die tot de fundamentele door het Verdrag gewaarborgde vrijheden behoren. Dit is eenvoudigweg niet te accepteren. Waar is het sociale aspect van deze liberale redenering?
Uiteindelijk maakt elke sociale vooruitgang in een land een markt minder attractief - om een uitdrukking van het Hof te gebruiken - voor de concurrerende bedrijven. Ik zou willen toevoegen dat bij alle drie gevallen de beroemde detacheringsrichtlijn de desbetreffende werknemers niet in het minst heeft beschermd. Het Hof heeft dit op volgende wijze terloops verklaard, en ik citeer, "dat de richtlijn met name poogt de vrijheid tot het verrichten van diensten teweeg te brengen". Het sprak niet over de bescherming van werknemers.
Ten slotte kwam het Hof in alle drie gevallen tot een beslissing op grond van bepaalde artikelen in het Verdrag en niet alleen op grond van de richtlijn. Hierbij ging het bij het eerste geval om Artikel 43 en in de beide andere gevallen om Artikel 49 die beiden woordelijk werden overgenomen in het ontwerp van het Verdrag van Lissabon dat op het moment zich in het proces van ratificatie bevindt.
Mijn conclusie is daarom duidelijk. Het is niet voldoende om een richtlijn te wijzigen om het probleem op te lossen dat door deze vonnissen in het leven is geroepen. Iedereen die weer het primaat van de sociale rechten boven de vrije handel wil vestigen moet op een herziening van de verdragen aandringen, en vooral van de artikelen waarop het Hof zich baseerde om zijn recente uitspraken te rechtvaardigen. Dit is moeilijk, maar ik denk dat het noodzakelijk is, omdat we anders een werkelijke crisis over de legitimiteit van het huidige Europese economische en sociale model kunnen verwachten.
Kathy Sinnott
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, onlangs in de zaak Rüffert betaalde een Pools bedrijf werknemers slechts 46 procent van de in Duitsland overeengekomen lonen in de sector. De Poolse aannemer werd gerechtelijk vervolgd; zij antwoordden met het geval voor de rechtbank te slepen en het EHJ stemde recentelijk ten voordele van de Poolse onderaannemer.
Niet lang geleden heeft de heer John Monks, de voorzitter van de confederatie van de Europese vakbonden, tijdens een hoorzitting van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over een eerdere zaak gesproken - de zaak Laval - en ten opzichte van toekomstige gevallen gewaarschuwd: "er werd ons gezegd dat we een fundamenteel stakingsrecht hebben, maar dat dit niet zo fundamenteel is als het vrije verkeer van diensten”.
Door deze uitspraken is de vakbeweging machteloos geworden. De dienstenrichtlijn en de detacheringsrichtlijn houden een directe bedreiging in voor alles wat in de laatste dertig jaren aan rechten van de werknemers is gewonnen.
Er zijn drie zaken geweest - Laval, Viking en nu Rüffert - en er onstaat een massa aan jurisprudentie die verdragen nietszeggend maakt, de vakbonden impotent en de redelijke betaling een holle frase. Zoals de heer Monk bij de hoorzitting over Laval beweerde moet er of een beschermingsprotocol in het Verdrag van Lissabon worden opgenomen of krijgen wij in de toekomst met sociale dumping te maken.
Philip Bushill-Matthews
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de Commissie al in 2006 voor het eerst een document met richtsnoeren over de detacheringsrichtlijn heeft gepubliceerd, en toentertijd heeft de socialistische fractie - als reactie - een oproep aan het Parlement gedaan voor een hardere richting van de Richtlijn. De Commissie was toen van mening dat het niet noodzakelijk was en is ook nu duidelijk van mening dat het niet noodzakelijk is, en ik ben het hier officieel mee eens.
Het probleem ligt, zoals de Commissie zo duidelijk heeft vastgelegd, bij de gebreken in de nationale tenuitvoerlegging, in de onvoldoende samenwerking met de lidstaten en in een slechte informatievoorziening. Een hardere lijn van de wetgeving van de EU zou deze gebreken niet aanpakken. Het zou er zelfs voor zorgen dat ze nog moeilijker zouden kunnen worden aangepakt.
Ten slotte zou ik erop willen letten dat de commissaris de volledige betrokkenheid bij de bescherming van de rechten van de werknemers en de strijd tegen de sociale dumping bekrachtigt. Hiermee zouden wij het aan alle kanten van het Huis eens zijn, maar we zouden het ook erover eens zijn dat er nog een ander recht moet worden beschermd: het recht van alle werknemers om mobiel te zijn, om gedetacheerd te worden en om grensoverschrijdende diensten te verrichten.
De rechten op sociale bescherming moeten hand in hand gaan met het recht op het verrichten van diensten en dit moet geen tegenspraak zijn. Het is natuurlijk een grote uitdaging om het juiste evenwicht te bereiken. Deze uitdaging moeten echter de lidstaten oplossen, en niet de EU door het voorstellen van strengere wetgeving. Ik geef in overweging dat de commissaris de juiste weg heeft gewezen en ik nodig hem uit met mij in te stemmen dat het onze rol als leden van het Europees Parlement moet zijn om elk van onze landen tot navolging te bewegen.
Jan Andersson
(SV) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik juich de aanbeveling toe en ik juich het zelfs nog meer toe dat de commissaris poogt om de sociale dumping te bestrijden en dat de heren Barroso en Špidla zeggen dat het stakingsrecht niet aan de bewegingsvrijheid ondergeschikt is. Uw voorstel gaat echter nog niet ver genoeg. Het gaat niet ver genoeg om sociale dumping te voorkomen.
Laat ons eerst kijken naar hetgeen het Hof in de zaken Rüffert en Laval heeft gezegd. Het zei dat het om het minimumloon in het land van herkomst gaat dat telt, met andere woorden moet een Poolse arbeider op dezelfde werkplek als de Duitse arbeider voor 46 procent van het loon werken dat de Duitse arbeider ervoor krijgt. Wanneer men had gezegd dat de vrouwen voor 46 procent van hetgeen moeten werken wat de mannen verdienen, dan zouden we hebben gezegd dat het om discriminatie gaat. In dit geval gaat het om discriminatie van Poolse arbeiders die niet hetzelfde loon ontvangen als de Duitse arbeiders. Dit is onaanvaardbaar.
Ten tweede worden verschillende sociale modellen niet op dezelfde manier beoordeeld. In de zaak Rüffert wordt erop gewezen dat de collectieve overeenkomsten universeel toepasbaar moeten zijn, en niet het model dat in Nedersaksen was gekozen. Hetzelfde wordt in de zaak Laval gedaan. Bepaalde arbeidsmarktmodellen hebben voorrang boven andere. Ook dit is onaanvaardbaar.
Ten derde wordt er gezegd dat het stakingsrecht een grondrecht is, maar wanneer het tegen de bewegingsvrijheid wordt opgewogen, heeft het niet erg veel gewicht, eigenlijk bijna in het geheel geen gewicht. In plaats daarvan krijgt de bewegingsvrijheid de voorrang boven het stakingsrecht.
Sommige sprekers hebben gezegd "ja maar, bewegingsvrijheid is nodig”. Natuurlijk hebben we dit nodig, maar hoe bevorderen wij de bewegingsvrijheid, wanneer we de voorwaarden in de landen dumpen? Gelooft u dat de bevolking in deze landen zullen zeggen "we juichen de mensen toe”? Nee, de eis naar dichte grenzen zal hoorbaar worden. Ik ben voor open grenzen tussen de nieuwe en oude lidstaten, maar ik ben ook een voorstander van gelijke voorwaarden voor hetzelfde werk, en ook dat moet een grondrecht zijn. Daarom moet de Commissie sterker handelen betreffende amendementen van de detacheringsrichtlijn.
Pierre Jonckheer
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik deel voor het grootste gedeelte de mening van mijn collega's mevrouw Van Lancker en de heer Mr Wurtz. Uiteindelijk is het de vraag over hoeveel arme arbeiders we in de Europese Unie willen hebben? Dat is de wezenlijke vraag.
Zonder de uitspraken van het Hof te herhalen, ga ik ervan uit dat we een punt hebben bereikt waar de detacheringsrichtlijn wordt gebruikt tegen nationale en regionale bepalingen die zijn ontworpen om gelijke kansen voor alle arbeiders te waarborgen, om een minimumloon voor alle arbeiders te garanderen.
We zijn daarom in een situatie aangekomen waarin deze richtlijn de territorialiteit van het recht op werk ondermijnt. We kunnen de mobiliteit van de werkers waarborgen, terwijl we de territorialiteit van het recht op werk veilig stellen, en dat is wat hier ter debat staat. Wanneer we de detacheringsrichtlijn even achter ons laten, zou ik de aandacht op een ander verwant onderwerp willen richten, op de klacht die het bedrijf TNT bij de Commissie heeft ingediend na een oordeel van een administratieve rechtbank Berlijn, met de strekking dat de Duitse regering door het vastleggen van een minimumloon in de postsector geen rekening heeft gehouden met de economische gevolgen van het minimumloon - we spreken hier over een minimumloon van 9,80 euro per uur - voor zijn concurrenten. Wij bevinden ons in een situatie waar het minimumloon, dat onder de nationale bevoegdheid valt, in werkelijkheid de mededinging belemmert. Dit is de uitleg van TNT.
De Commissie onderzoekt op het moment dit verzoekschrift. Wanneer u of uw collega's en het College in deze zaak een besluit ten voordele van TNT nemen, dan geloof ik mijnheer Špidla dat u alle geloofwaardigheid zult verliezen, zowel in deze als ook in andere zaken en dat er meer nodig zal zijn dan een aanbeveling van de Commissie inzake de beste informatie en administratieve samenwerking tussen de lidstaten om waarlijk de waardigheid van de arbeiders in de Unie te waarborgen.
Eva-Britt Svensson
(SV) Mijnheer de Voorzitter, het is de taak van het Europees Hof van Justitie om uitspraken in overeenkomst met de Verdragen te doen. Daarom zijn het de Verdragen die moeten worden gewijzigd om de belangen van de werknemers te beschermen. De conclusie van de uitspraken van het Hof in de zaken Laval, Viking Line en Rüffert is dat het Verdrag van Lissabon niet kan worden goedgekeurd door de loonontvangers van Europa totdat er een clausule inzake de rechten van de werknemers aan het Verdrag is toegevoegd - het recht om collectieve overeenkomsten te verdedigen, het recht op het doorvoeren van arbeidsconflicten ter verbetering van de betaling en de werkomstandigheden.
Het verlangen van een hogere betaling dan het minimumloon is volgens het Hof een handelsbarrière en de vakbonden zullen niet in staat zijn om loondumping te voorkomen. Op 17 april van dit jaar beantwoordde commissaris McCreevy op volgende wijze schriftelijk een vraag die ik hem over de rechten van de vakbonden had gesteld: "De vakbonden kunnen verdergaan met het doorvoeren van arbeidsconflicten vooropgezet dat ze door legitieme doeleinden gemotiveerd zijn die in overeenstemming zijn met de wetgeving van de EG.” Duidelijker dan zo kun je het niet zeggen. De wetgeving van de EG moet daarom worden veranderd. Voor bewegingsvrijheid, maar zonder de arbeiders uit andere landen te discrimineren.
Hélène Goudin
(SV) Mijnheer de Voorzitter, telkens weer heeft het Europees Hof van Justitie de lidstaten duidelijk gemaakt dat ze zichzelf niet als afhankelijk kunnen beschouwen wanneer het om wezenlijke beleidsgebieden gaat al het gezondheidsbeleid, het gokbeleid, alcoholreclame en nu, in de laatste tijd het arbeidsmarktbeleid. Dit is bekend onder de naam juridisch activisme en het moet als een directe bedreiging voor de democratie en het subsidiariteitsbeginsel worden beschouwd. Dankzij zijn arrogante houding ten opzichte van de democratisch gekozen regeringen van de lidstaten is het Europees Hof van Justitie in feite een opgedrongen macht in Europa.
Met betrekking op het Laval-oordeel betekent dit dat Zweedse en buitenlandse bedrijven op Zweeds grondgebied onder volledig andere voorwaarden functioneren. Dit is volledig onaanvaardbaar. Ik dring er bij de leden op aan hieraan te denken wanneer ze de volgende keer besluiten om meer macht te verlenen aan de ongekozen instellingen van de EU. Het schijnt dat we op het ogenblik eindelijk wakker geworden zijn.
Jacek Protasiewicz
- (PL) Mijnheer de Voorzitter, de detacheringsrichtlijn is een van de fundamenten waarop de praktische tenuitvoerlegging van een van de vier basisvrijheden van de Gemeenschap berust, die Europese vrijheden zijn en die de verdragen en de rechtspraak van de Europese Gemeenschap van begin af aan hebben begeleid.
Artikel 49 van het Verdrag is een van de duidelijkst geformuleerde verordeningen die de interne zaken van de Europese Unie regelt, en het stelt ondubbelzinnig vast dat de beperkingen op het vrij verrichten van diensten binnen de Gemeenschap verboden zijn ten aanzien van de onderdanen der lidstaten die in een ander land van de Gemeenschap zijn gevestigd dan dat, waarin degene is gevestigd te wiens behoeve de dienst wordt verricht. De aanhoudende praktijken die in vele lidstaten te vinden zijn met het doel tot administratieve beperking van deze vrijheid die in het Verdrag wordt gewaarborgd zijn daarom verbazingwekkend.
Nadat ik in dit Parlement gekozen ben, heb ik een stroom van klachten van zakenlieden ontvangen die hoofdzakelijk uit de nieuwe lidstaten afkomstig waren die na 2004 tot de EU toetraden, tegen de handelingen van lokale en regionale overheden die moedwillig extra vereisten aan deze zakenlieden oplegden die in het geheel niet door een wet van de EU zijn gerechtvaardigd. Ik heb deze kwestie vele malen in dit Huis ter sprake gebracht en een ondubbelzinnige verklaring van de Europese Commissie uit naam van de Europese wetgeving geëist, en dientengevolge ter verdediging van de vrijheid om diensten te verrichten.
Het doet mij genoegen dat mijn inspanningen door de arresten van het Europees Hof van Justitie die wij vandaag bespreken zo'n duidelijke bevestiging hebben gekregen. Ik ben ervan overtuigd dat wij - dat wil zeggen het Parlement en de Europese Commissie samen -in het licht van de recente vonnissen van het Hof in staat zullen zijn om een formule voor de organisatie van de interne dienstenmarkt te ontwikkelen die terwijl zij de grondrechten van de werknemers garandeert, deze rechten garandeert - deze grondrechten - geen extra lasten oplegt aan de zakenlieden van de EU die deze in hun handelingen belemmeren en die per definitie - zoals de uitspraak van het Hof vaststelt - een schending van de Europese wetgeving zijn.
Een vrije markt voor diensten en mobiliteit van de werknemers moet worden ondersteund, niet bestreden. Dit zijn de uitdagingen van de 21e eeuw.
Magda Kósáné Kovács
(HU) Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, commissaris. Na verscheidene uitspraken van het Europees Hof van Justitie staat de detacheringsrichtlijn (96/71/EG) in de Unie in het centrum van de aandacht. Het Hof heeft uitspraak gedaan. We zouden kunnen debatteren over hetgeen het feitelijk heeft gezegd, maar dat zou zonde van de tijd zijn, aangezien zijn beslissing geldig zal blijven en het Hof hoe dan ook geen waardeschaal heeft opgesteld.
We begrijpen goed dat deze uitspraken in het Parlement tot onderling uitsluitende meningen hebben geleid, maar het is goed dat de Commissie zich erop heeft bezonnen wat te doen staat en de lidstaten heeft gevraagd. Dit is zelfs nog belangrijker aangezien zij proberen om olie op de golven te gooien. Het behoort er toe dat een eerder verzuim van de Commissie een bijdrage aan de verhitte gemoederen heeft geleverd, aangezien zij nog steeds niet had nagedacht over de omzetting van de detacheringsrichtlijn in de nationale stelsels, alhoewel er twee jaar geleden nadrukkelijk om werd verzocht in een resolutie van het Europees Parlement. Dus hebben wij geen antwoord op de vraag of de lidstaten de bescherming van de werknemers in overeenstemming met de detacheringsrichtlijn achten, en omdat wij dit willen weten, zijn wij niet in staat om te zeggen of de detacheringsrichtlijn werkelijk goed functioneert of dat het in het licht van de wetten van de dienstenmarkt moet worden gewijzigd. We kunnen geen lering trekken uit de tenuitvoerlegging, op zijn best zijn er verklaringen die hartgrondig met elkaar in tegenspraak staan. We worden gedreven door de vraag of deze onzekere situatie mogelijkheden biedt voor populisme en demagogie. En zijn wij niet bezig met het scheppen van een politiek probleem uit toevallige juridische tekortkomingen? Het kan zijn dat wij politieke spanningen teweeg hebben gebracht waar er slecht een behoefte aan nuchtere regelgeving bestond.
Dames en heren, op een paar uitzonderingen na functioneert de vrijheid van de dienstenmarkt binnen de bepalingen van de wetgeving. Aan de andere kant zijn er specifieke maatregelen nodig om de wet goed te maken. We hopen op deze specifieke stappen van de Commissie, aangezien een uitvoerig onderzoek van het juridische materiaal door het Hof niet kan worden ondernomen. Dit moet door de Commissie gebeuren. En het is de taak van de Commissie om waar nodig gerechtelijke stappen tegen inbreuken op de wetgeving te ondernemen. Dit zou de woorden van de heer Špidla kunnen bekrachtigen dat wij gelijktijdig en gezamenlijk moeten handelen in het belang van de wettelijk vastgelegde rechten van de werknemers en in het belang van de sociale markt. Hartelijk dank.
Gabriele Zimmer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik ben het niet met u eens dat er tussen de sterke sociale bescherming van de werknemers en een sterke interne markt geen tegenspraak moet bestaan. Een interne markt van de EU die gehoorzaamt aan het stelsel van wereldwijde mededinging is uiteindelijk de belichaming van dit soort tegenspraak. Ik ben het echter met u eens dat de lidstaten de verantwoordelijkheid hebben voor de omzetting van EU-wetgeving in nationale wetgeving. De wetgevers in Berlijn en Nedersaksen kunnen ten minste in de zaak Rüffert niet met de vinger op het Europees Hof van Justitie wijzen.
Zij hebben het verzuimd om de rechtsvoorschriften met betrekking tot de CAO's algemeen bindend te verklaren, respectievelijk minimumlonen te eisen. Ik verlang van u, mijnheer de commissaris dat u uw verantwoordelijkheid op u neemt en dat u openlijk om de vereiste noodzakelijke verbeteringen in de wettelijke grondslagen verlangt. Hier gaat het bijvoorbeeld om artikel 50 en artikel 51 van de geconsolideerde versie van het Verdrag van Lissabon van 15 april, het verscherpen van de detacheringsrichtlijn, het toestaan van het stakingsrecht, ook van het grensoverschrijdende stakingsrecht. Ik wil er ook op wijzen dat de opheldering van politieke problemen niet simpelweg aan het EHJ kan worden overgelaten, maar dat dit zowel in de verantwoordelijkheid van de instellingen van de Europese Unie - de Raad, de Commissie, het Europese Parlement - als ook van de naties met hun wetgeving ligt.
Elmar Brok
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, het Verdrag van Lissabon zal een aanzienlijke verbetering voor de werknemers betekenen - mijnheer Wurtz, wat dit aangaat moet ik u weerspreken. We moeten het accepteren omdat het sociaal beleid overal een rol zal spelen. In de toekomst moet alles door de wetgever vanuit het gezichtspunt van het sociale beleid worden gecontroleerd, en die definitie van de sociale markteconomie is zoals ze in het Verdrag is gepland een aanmerkelijke vooruitgang
Er is mededingingsvermogen nodig, er is meer productiviteit nodig - en dit moet met zekerheid in de geglobaliseerde wereldorde met vette letters worden geschreven - maar in alle drie zaken is op te merken dat het hier niet om mededinging in de geglobaliseerde wereldorde gaat, maar erom of binnen de Europese Unie op bepaalde gebieden in het kader van de gemeenschappelijke interne markt werk werd verricht.
Daarom is het belangrijk dat wij nu niet over de arresten mopperen, maar duidelijk maken dat wij de wetgeving moeten overdenken. De detacheringsrichtlijn is uit het begin van de negentiger jaren. Zij is vandaag niet meer van toepassing. We moeten controleren wat er fout mee is. Ik weet het niet in detail. De partners in de CAO-onderhandelingen moeten controleren dat zij hun overeenkomsten in overeenstemming met de interne markt afsluiten. De nationale wetgeving moet hieraan worden aangepast. Dit alles moet door ons gecontroleerd worden. Tegelijkertijd mag dit niet tot afscherming en protectionisme leiden, omdat de mobiliteit moet worden gegarandeerd.
Wanneer we het over de vier basisvrijheden hebben, dan bedoelen wij de vier basisvrijheden van de markt. Maar mijn definitie van de sociale markteconomie betekent dat de markt alleen binnen een door de wetgever aangegeven kader kan plaatsvinden, zodat wij een eerlijke verdeling van de weldaden van deze economische orde bereiken en ze niet aan het vrije krachtenspel van de markt overlaten. Wanneer dit gebeurt zal de markt zichzelf opvreten. Daarom is er een dergelijke algemene voorwaarde als de sociale markteconomie nodig.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij tot slot toe om een citaat voor te lezen: "Niet de vrije markteconomie van het liberale vrijbuiterschap van een verleden periode, ook niet het vrije krachtenspel van de markt” - en soortgelijke zinsneden - "maar een sociaal verantwoordelijke markteconomie waar het individu weer op waarde wordt geschat, waar de waarde van de persoonlijkheid weer bovenaan staat en vervolgens ook een eerlijke vergoeding voor het verrichte werk oplevert; dat is een modern soort markteconomie”. Dit was een citaat van Ludwig Erhard, van wie men zeker niet kan zeggen dat hij tegen de markteconomie was.
Stephen Hughes
(EN) Mijnheer de Voorzitter, laat mij zeggen hoezeer ik het eens ben met de heer Brok en hoezeer ik het oneens ben met de heer Bushill-Matthews, maar hierop wil ik over een moment nog terugkomen. Ik zou graag de commissaris voor de op 3 april goedgekeurde aanbeveling willen danken. Het is een belangrijke stap in de juiste richting. Ik geloof dat meer doeltreffende uitwisseling van en toegang tot informatie en de uitwisseling van beste praktijken zeker zullen helpen, maar het was een van deze vreemde samenlopen van omstandigheden dat de aanbeveling op dezelfde dag werd goedgekeurd waarop het Rüffert-oordeel bekend werd gemaakt. Ik denk dat met name de zaken Laval en Rüffert van ons eisen dat wij nu verder dan de aanbeveling gaan.
Deze zaken scheppen de verwachting dat de economische vrijheden zo kunnen worden gelezen alsof zij de ondernemingen het recht verlenen om de nationale, sociale en werkgelegenheidswetten en praktijken te ontduiken en te omgaan. Naar het schijnt zijn de enige beschermingen de bepalingen van de detacheringsrichtlijn. Wanneer dat het geval is dan is het duidelijk dat wij de richtlijn moeten herzien. Met name moeten wij de reikwijdte van de collectieve overeenkomsten verduidelijken, om verplichte normen op te stellen, en voor collectieve handelingen om deze normen door te zetten.
Ik denk dat wij een aantal zaken moeten ondernemen. Wij moeten ervoor zorgen dat de CAO's van gastlanden meer bevatten dan alleen de minimumnormen. We moeten verplicht stellen wat tot nu toe voor de lidstaten alleen keuzemogelijkheden zijn, zoals bijvoorbeeld het toepassen van alle bindende CAO's op gedetacheerde werknemers. Ik denk dat we ook een duidelijke tijdslimiet moeten hebben in de definitie van een gedetacheerde werknemer, zodat duidelijk wordt wanneer een gedetacheerde werknemer geen gedetacheerde werknemer meer is.
Tot slot, voor nu, denk ik dat wij de wettelijke grondslag van de richtlijn moeten verbreden om hierin zowel de bewegingsvrijheid van de werknemers op te nemen als ook de vrijheid tot het verrichten van diensten. Dat was een voorstel dat in 1996 werd verworpen, maar ik hoop dat wij nu het belang ervan kunnen inzien.
Het was het hof dat heeft gezegd dat het stakingrecht en het verenigingsrecht grondrechten zijn, maar minder gegrond dan de economische vrijheden. We moeten het de vakbonden vergeven dat ze denken dat ze plotseling op de Animal Farm leven. Wij zijn het de vakbonden schuldig dat wij voor het herstel van een juist evenwicht zorgen. Ik denk dat deze bescheiden veranderingen aan de detacheringsrichtlijn een begin zouden kunnen zijn.
Søren Bo Søndergaard
(DA) Mijnheer de Voorzitter, toen wij in februari overleg pleegden over het Verdrag van Lissabon, hebben zowel mijn medeleden als ook ik voorgesteld dat het recht om collectieve arbeidsconflicten door te voeren binnen de bevoegdheid van de lidstaten valt. Jammer genoeg heeft de meerderheid van u hiertegen gestemd en daarom moet de volgende vraag worden gesteld: waarom heeft u dit gedaan? De enig logische verklaring en het logische gevolg is dat het grensoverschrijdende streven naar de grootst mogelijke winsten door werkgevers uiteindelijk de overhand zal krijgen boven het recht van de werknemers om zichzelf te verdedigen tegen sociale dumping. U zou hier natuurlijk aan kunnen geloven, maar houdt u dan op met het praten over een sociaal Europa.
De werknemers in ieder land moeten het onvoorwaardelijke recht hebben om arbeidsconflicten door te voeren om ervoor te zorgen dat werknemers uit andere landen ten minste dezelfde lonen ontvangen dan zijzelf. Dit is geen discriminatie. Wij zijn niet van mening dat de werknemers uit andere landen lagere lonen zouden moeten krijgen dan werknemers die al in het land leven. We zijn tegen discriminatie en daarom moeten wij handelen. Het alternatief is sociale dumping. Dit is een neerwaardse spiraal. Daarom moeten wij onder gebruikmaking van elk noodzakelijk middel ten minste door een juridisch bindend protocol in het Verdrag van Lissabon het vrije en onbeperkte recht op het doorvoeren van arbeidsconflicten veiligstellen.
Jacques Toubon
(FR) Commissaris, het is waar dat wij uiterst teleurgesteld zijn om te zien hoe de vrijheid tot het verrichten van diensten in de rechtspraak wordt toegepast. Men zou kunnen denken dat bij sommige wetsuitleggingen het EHJ heeft gepoogd om de voorrang van de artikelen 43 en 49 boven alle andere denkbare handelingen te vestigen. Ik ben de manicheïstische analyses van deze precedentenrechtsbeslissingen echter beu, die zoals u weet in de allereerste plaats testgevallen zijn.
Ik geloof dat de vraag die wij ons moeten stellen moet luiden hoe wij het sociale acquis waarborgen. Duidelijker gezegd moeten wij twee vragen beantwoorden. Ten eerste aan welk loonniveau moeten de bedrijven volgens de nationale wetten van het werkland worden onderworpen? Ten tweede, in welke omvang kunnen wij de collectieve handelingen van vakbonden beperken die erop gericht zijn om de gelijke behandeling van nationale en gedetacheerde werknemers veilig te stellen?
Het antwoord op deze vragen ligt geloof ik niet in een verandering van de detacheringsrichtlijn. Ik ben zelfs van mening dat we een enorm risico zouden nemen wanneer wij dit zouden proberen. Omgekeerd vind ik het voorstel van de Confederatie van de Europese vakbonden voor een sociale clausule interessanter. Ik geloof dat, zoals de heer Brok heeft gezegd, het erom gaat om de verdragen toe te passen, zowel de oude en de nieuwe: artikel 3.3, artikel 6.1 en het Handvest van de Grondrechten dat nu materieel recht is.
We moeten ook het subsidiariteitsbeginsel ten uitvoer brengen bij al hetgeen het recht op werk, de rechten van de werknemers en met name het stakingsrecht aangaat.
In de nabije toekomst zal het Franse voorzitterschap de sociale agenda van stapel laten lopen. En aan u gericht, commissaris, zeg ik dat de Commissie verder moet gaan dan de verklaring die u hebt afgelegd, van de minimale administratieve aanbeveling naar een politiekere tekst die volledig rekening houdt met de onzekerheden die door de jurisprudentie worden veroorzaakt.
Karin Jöns
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, nauwere samenwerking tussen de nationale regeringen is natuurlijk juist en goed. Ik juich dit toe. Het is zelfs essentieel.
Wanneer we echter werkelijk de wedloop naar het laagste minimumloon in Europa willen afwenden, dienen we meer te doen en u weet dat ook, commissaris. Na het Rüffert-oordeel is er naar mijn mening slechts een oplossing. We moeten de detacheringsrichtlijn verbeteren. Hier wordt ook wat van de Commissie gevergd.
Wij moeten wetgevende consequenties uit dit arrest trekken omdat het de bedoeling van de detacheringsrichtlijn op zijn kop zet. De vrijheid tot het verrichten van diensten wordt hier hoger gesteld dan de bescherming van de werknemers. De minimumbescherming wordt zelfs tot maximumbescherming gemaakt. In mijn land, in Duitsland, zijn acht van de zestien deelstaten direct door dit arrest getroffen. Hier wilden de regionale regeringen nu juist voorbeeldig werken ten opzichte van loondumping.
Zij wilden op de grondslag van de detacheringsrichtlijn en ook van de aanbestedingsrichtlijnen bij de gunning van openbare opdrachten voor het nakomen van bepaalde sociale criteria zorgen. Daarom hebben zij ook het criterium vastgelegd dat men aan de plaatselijke standaardlonen houdt, aangezien deze boven het minimumloon liggen.
Ik vind de beslissing van het Hof van Justitie moeilijk te begrijpen. Wanneer we werkelijk sociale criteria willen - en ik denk dat wij allen dit willen - dan moet het mogelijk zijn om meer te bereiken dan een minimumloon. Het oordeel mag er niet toe leiden dat wij in toekomst alleen nog maar minimale normen voor gedetacheerde werknemers toe te laten. Dit is niet het sociale Europa dat mijn fractie wil hebben. Om aan de veilige kant te zijn moeten we ook de aanbestedingsrichtlijnen zorgvuldig onder de loep nemen.
In Duitsland hebben de vanavond besproken arresten van het Europees Hof van Justitie onder de werknemers een tegenstroom teweeggebracht betreffende de instemming voor Europa. We zijn allen opgeroepen om hier het roer om te gooien.
Alejandro Cercas
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, wanneer we het hier met een minder belangrijk probleem van doen hadden dan zou ik begrijpen dat een eenvoudige aanbeveling dat het uitwisselen van goede praktijken en een doeltreffendere informatie ten inhoud heeft het probleem zou kunnen oplossen. Het probleem waarmee we hier te maken hebben, commissaris, is echter een zeer belangrijk probleem, en ik vind het jammer dat dit in uw toespraak niet ter sprake kwam.
Het probleem is, commissaris, dat we op het moment een consequente rechtspraak van het Hof van Justitie hebben die vaststelt dat werknemers uit een land in een ander land mogen werken voor minder dan 50 procent van de bezoldiging, volgens een richtlijn die, het moet worden gezegd, eigenlijk was ontworpen om precies dit te voorkomen.
Daarom hebben we, wanneer het mogelijk is dat we een wetgeving in kracht hebben die deze situatie toestaat, duidelijk een wezenlijk probleem dat niet alleen door het oplossen van problemen omtrent de informatie kan worden opgelost.
Ten tweede, commissaris, bestaat er het probleem dat we verscheidene nationale praktijken met betrekking tot de loonvaststelling en de CAO's buiten beschouwing hebben gelaten. Finland, Zweden en Duitsland zijn buiten beschouwing gelaten. Het gaat hier dus om een enorm probleem, niet alleen voor deze landen, maar voor geheel Europa, dat ziet hoe zijn nationale wetgeving wordt ondergraven, en dat Europa niet alleen niet in staat is om een betere bescherming van de arbeiders te waarborgen, maar ook nog inbreuk pleegt op de nationale beschermingsstelsels.
Gezien deze situatie, commissaris, geloof ik dat we niet zo kunnen doen alsof onze neus bloedt. Ik geloof niet dat we aspirine kunnen voorschrijven, wanneer er eigenlijk een zware operatie nodig is, en ik denk dat het nodig is dat wij het evenwicht tussen de beginselen van de rechten van de werknemer en de rechten van de markt herstellen, omdat anders niet alleen het sociale Europa, maar geheel Europa deze kant op zal gaan.
Dariusz Rosati
(PL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het doel van de detacheringsrichtlijn is voor de vrijheid tot het verrichten van diensten te zorgen terwijl het tezelfdertijd de rechten van de werknemer waarborgt. Mijns insziens is deze richtlijn zeer ten voordele van de Europese Unie geweest, en de kritiek die ik vandaag hier in dit Huis verneem is voor een zeer groot deel ongerechtvaardigd.
Ik zou er op willen wijzen dat in de zaak Rüffert waarover wij spreken de overtreding van de sociale normen en de loonvaststelling op een schandalig laag niveau van 46 procent niet als gevolg van gebreken in de detacheringsrichtlijn tot stand zijn gekomen, maar als gevolg van het niet tenuitvoerleggen van een deel van de desbetreffende Nedersaksische wetgeving op de in de detacheringsrichtlijn voorgeziene wijze. We hebben hier derhalve te maken met een probleem betreffende de tenuitvoerlegging in Duitsland, niet met gebreken in de detacheringsrichtlijn. We hebben een vergelijkbare situatie in de zaak Laval, waar Zweden op zijn beurt een situatie heeft waarin er niet zoals in de detacheringsrichtlijn voorzien een minimumloon is vastgelegd per wet of door een collectieve overeenkomst. Het is daarom mijn opvatting dat in eerste instantie de aanpassing van de nationale wetgeving aan de bepalingen van de huidige richtlijn de weg uit deze situatie is, alhoewel ik toegeef dat er vele zaken zijn die in de richtlijn nog zouden kunnen worden verbeterd, en hierbij geef ik mijn ondersteuning aan de mening van de Commissie.
Ik zou ook graag van de gelegenheid gebruik willen maken om over het concept van sociale dumping te spreken, dat hier zeer vaak werd aangevoerd. Ik wijs erop dat het concept van sociale dumping noch in het internationaal recht, noch in de economische theorie voorkomt. Het gaat hier puur om een propagandaterm. Men kan in een situatie waar gedetacheerde werknemers - Polen in Duitsland en Letten in Zweden - een bezoldiging krijgen die hoger is dan in hun eigen land, niet over dumping praten. Noch kan men over sociale dumping spreken in een situatie waar er geen bindende sociale of loonnormen voor alle landen zijn, en de reden dat zulke normen er niet zijn erin ligt dat het ontwikkelingsniveau van onze lidstaten verschillend is, en dat bovendien het beleid van land tot land verschilt.
Manuel Medina Ortega
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het duidelijk is dat het arrest van het Hof van Justitie de werkelijke grondslagen van de Europese Unie bedreigt. Het is duidelijk dat het Hof van Justitie het hoogste orgaan is voor uitleg van de wetgeving van de Europese Unie, en er is op het moment niemand die deze institutie zwakker wil maken. Echter bedreigd dit precedentenrecht, waarop de heer Cercas wees, het beginsel van de sociale cohesie. Voor veel mensen in Europa verliest een Europese Unie die niet een minimum aan sociale rechten waarborgt zijn bestaansrecht, en daarom brengen wij het bestaan van de Europese Unie in gevaar.
Aangezien we niets tegen de oordelen van het Hof kunnen ondernemen en wij ons aan deze moeten onderwerpen, is het duidelijk de hoogste tijd voor de instellingen met wetgevende macht - de Commissie, het Parlement en de Raad - voor het aannemen van maatregelen om ervoor te zorgen dat dit precedentenrecht geen blijvend recht wordt, omdat het aan bepaalde wetsteksten gebonden precedentenrecht een recht is dat kan worden veranderd.
Het schijnt dat het Hof zelf ons uitnodigt om deze wetswijziging door te voeren, en ik denk dat het nu in de verantwoordelijkheid van de Commissie ligt, in eerste instantie, maar ook van het Parlement en de Raad, om de wetsteksten te veranderen om te verhinderen dat dit precedentenrecht blijvend recht wordt.
Monica Maria Iacob-Ridzi
(RO) De wettelijke bepalingen waarover wij vandaag debatteren zouden het leven van meer dan één miljoen Europese burgers kunnen verbeteren die in een andere lidstaat als verrichter van diensten of gedetacheerde werknemers werken.
Met name de bepalingen van artikel 3 van de Richtlijn zijn niet volledig ten uitvoer gelegd in iedere lidstaat van de Europese Unie. De normen aangaande de gezondheid op het werk en de veiligheid, het maximum aantal werkuren en de minimum verlofperiode of moederschapsuitkeringen zijn niet ten uitvoer gelegd wanneer het om gedetacheerde werknemers gaat.
Bovendien moet het in het werkland voorgeziene minimumloon worden gegarandeerd. Evengoed zal deze laatste zaak ervoor zorgen dat zeer veel bedrijven hun toevlucht zullen nemen tot alternatieve arbeidsovereenkomsten die automatisch de betaling van lagere lonen verhinderen.
Daarnaast is het voor vele Europese bedrijven gangbare praktijk geworden om werknemers uit de nieuwe lidstaten in dienst te nemen en ze voor een periode die tot 24 maanden kan worden verlengd als gedetacheerde werknemers naar het buitenland te sturen, waarbij ze voordeel trekken uit de heersende verschillen met betrekking tot de betaling van bijdragen aan de sociale verzekeringen.
Aan het eind van mijn bijdrage wil ik nog zeggen dat dit soort sociale dumping door de tenuitvoerlegging van alle bepalingen van de detacheringsrichtlijn moet worden gestopt.
Genowefa Grabowska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, we hebben in dit Huis veel opmerkingen te horen gekregen over en ook enkele critische evaluaties van arresten - arresten van het Europees Hof van Justitie. Ik zou tot kalmte willen oproepen.
De arresten van het Europees Hof van Justitie zijn per slot van rekening niet van politieke aard; ze vinden hun grondslag in een diepgravende analyse van de feitelijke stand van zaken en de wetgeving in de lidstaten. Dit is de rol van deze instelling, en laat ons die respecteren. Laat ons deze zaak kalm aanpakken. Laat ons niet slecht op deze arresten reageren wanneer we het niet met ze eens zijn en goed wanneer we ermee tevreden zijn. We mogen ons niet door zo'n soort à la carte rechtspraak laten leiden, dat is niet aanvaardbaar.
De tweede zaak waarop ik de aandacht wil richten is het volgende: laat ons niet toestaan dat er een confrontatie ontstaat tussen de werknemers in de oude en de nieuwe lidstaten. Het zou het ergste zijn wat er kan gebeuren wanneer vakbondsleden in de oude lidstaten de strijd aangaan met vakbondsleden uit de nieuwe lidstaten. We zijn van mening dat de justitie van de Europese Unie hieraan niet ten grondslag mag liggen. Hiervoor waarschuw ik ten zeerste.
Marian Harkin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, op het moment debatteren we in Ierland over de voors en tegens van het Verdrag van Lissabon en er zijn tegenstrijdige uitleggingen van de recente uitspraken van het Hof van Justitie en hun uitwerkingen op de bescherming van de werknemers en de rechten van de werknemer.
Ofschoon ik weet dat er in de zaak Laval nog geen definitief vonnis is geveld, zou ik de commissaris willen vragen om kort zijn antwoord op deze situatie te schetsen en zijn opvattingen over de mate waarin de omzetting en tenuitvoerlegging van de detacheringsrichtlijn in Zweden in het bijzonder aan het arrest in de zaak Laval heeft bijgedragen.
Een vorige spreker, de heer Andersson, deed een treffende opmerking toen hij zei dat wanneer een vrouw voor hetzelfde werk in hetzelfde land 46 procent betaald krijgt van hetgeen een man betaald krijgt, dat dit dan als discriminatie zou worden beschouwd. Toch schijnt dit door de rechtbanken gewettigd te worden wanneer het om werknemers uit verschillende landen gaat die hetzelfde werk in hetzelfde land doen. Nog eens, ik zou graag de toelichtingen van de commissaris willen horen over de mate waarin de omzetting en tenuitvoerlegging van de richtlijn van invloed waren op deze situatie.
Ten slotte, ik heb zeer zorgvuldig geluisterd naar hetgeen de commissaris zei toen hij over het waarborgen van de rechten van de werknemers en over de bestrijding van sociale dumping sprak, maar ik ben niet volledig overtuigd dat zijn voorstellen en suggesties deze doelstelling zullen bereiken en ik kijk ernaar uit om betere voorstellen van de Commissie te horen.
Georgios Toussas
(EL) Mijnheer de Voorzitter, de drie arresten van het Europees Hof van Justitie inzake de Viking Lines, Laval en Rüffert zijn op één enkele premisse gebaseerd. Deze premisse komt voort uit de vier vrijheden inzake kapitaalbewegingen die in het Verdrag van Maastricht zijn vastgelegd, de richtlijnen inzake de interne markt en inzake de detachering van werknemers, zoals bekrachtigd door de artikelen 43 en 49 van de herdoopte Europese Grondwet, waarom het bij het Verdrag van Lissabon gaat.
De oordelen van het Europees Hof van Justitie zijn politiek en uiterst reactionair: grote concerns schrijven middeleeuwse arbeidsvoorwaarden voor om hun winsten te verhogen.
Niet alleen worden het stakingsrecht en het recht op collectieve overeenkomsten in twijfel getrokken, maar er is ook een derde belangrijke factor die ik hieraan nog zou willen toevoegen. De internationale arbeidsovereenkomsten die door de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) werden ondertekend en geratificeerd worden in twijfel getrokken. Daarom moet gelijke betaling voor gelijk werk voor alle werknemers worden gewaarborgd.
De arbeiders uit de landen die na 1 mei 2004 tot de EU zijn toegetreden zijn niemand iets schuldig. Zij moeten samen met de andere arbeiders van Europa strijden voor betere werkomstandigheden en betaling. Er moet gelijke betaling voor gelijk werk zijn.
Małgorzata Handzlik
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de detachering van werknemers is onverbrekelijk verbonden met de vrijheid tot het verrichten van diensten. Met zijn beslissing ondersteunde het Hof van Justitie dit, mijns insziens, uiterst belangrijke beginsel van de gemeenschappelijke markt.
Ik zou echter mijn ontnuchtering tot uitdrukking willen brengen over het feit dat er op de markt van de Gemeenschap nog steeds verordeningen bestaan die niet in overeenstemming zijn met de detacheringsrichtlijn. Laat ons niet vergeten dat de richtlijn de doelstelling heeft om zowel werknemers als ook aannemers te helpen. De situaties waarin wezenlijke bepalingen van de richtlijn in de verschillende lidstaten verschillend worden uitgelegd zijn ontoelaatbaar. De werknemers zijn niet op de hoogte van hun rechten, en de lidstaten controleren niet of de bepalingen van de Richtlijn correct worden toegepast. De juiste tenuitvoerlegging en uitvoering van deze bepalingen is per slot van rekening wezenlijk voor het doeltreffende functioneren van de interne markt.
Daarom zijn alle maatregelen, of nu in de vorm van administratieve samenwerking of van aanwijzingen voor de juiste toepassing van de richtlijn, wezenlijke handelingen. Ik hoop echter dat het resultaat van zulke initiatieven een verbetering van de interpretatie van de bepalingen zal zijn, en niet nog meer klachten over niet bestaande sociale dumping.
Katrin Saks
(ET) Mijnheer de Voorzitter, collega's. Ook ik ben in principe een groot voorstander van gelijke behandeling, en ik kan eerlijk zeggen dat ik het soms erg moeilijk te begrijpen vind dat ik voor het werk dat ik in dit Huis verricht een lager salaris ontvang dan mijn collega's uit het Westen (tien keer minder dan de Italianen). Ik begrijp echter dat het tijd zal vergen om de salarissen in Europa gelijk te maken.
Vandaag blijft er hier bij mij een indruk hangen van grote schijnheiligheid. Vele mensen namen vandaag het woord en spraken namens de één miljoen gedetacheerde werknemers, vochten voor hun rechten. Maar laten we eerlijk wezen - de meeste sprekers vertegenwoordigden hier niet de één miljoen gedetacheerde werknemers, maar verdedigen in plaats daarvan hun eigen arbeidsmarkt. Vanwege deze omstandigheden ben ik er zeer verheugd over dat de Commissaris beloofd heeft om een commissie op te zetten die deze zaak zal onderzoeken. Door deze drie gevallen is hier een erg onredelijke indruk ontstaan. Het was echter noodzakelijk om over gebieden te rapporteren waar er sprake is van uitbuiting, waar er sprake is van sociale dumping, waar er sprake is van onzekerheid. Gelukkig was dit in geen van de drie zaken het geval.
De bewegingsvrijheid van diensten is in ons aller belang. Ik wacht er al sinds drie weken op dat een loodgieter naar mijn flat in Brussel komt - de afvoerpijpen zijn verstopt. Ik kan u verzekeren dat de beroemde Poolse loodgieter 's nachts in mijn dromen rondspookt.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dank u voor al uw bijdragen. Het was zeer interessant ze te beluisteren. Ik ben van mening dat we hier vandaag een rijk en levendig debat hebben gevoerd. Ik heb ook kennis genomen van de verscheidene naar voren gebrachte meningen. Deze verschillen in uitleg en gezichtspunten hebben er bij mij toe geleid om dit thema behoedzaam te behandelen.
Het debat heeft ook de enorme complexiteit van het onderwerp blootgelegd en de moeilijke juridische kwesties die hieruit voortvloeien. De drie arresten van het Hof van Justitie zijn ieder specifiek. Het zou verkeerd zijn om hieruit algemene conclusies af te leiden. Het is allereerst aan de desbetreffende lidstaten om te onderzoeken wat ze in nationaal verband moeten doen om aan de oordelen van het Hof te voldoen. Ik zou ook willen instemmen met de constructieve door Zweden en Denemarken genomen aanpak om deze gehoorzaamheid teweeg te brengen.
Vandaag is echter duidelijk geworden dat het belangrijk is om een diepgaande discussie te voeren zodat we een passend antwoord kunnen geven op de opgeworpen problemen. Dit is op het moment precies een van de prioriteiten van de Commissie. We hebben in feite besloten om door te gaan met dit debat wanneer we de nieuwe Sociale Agenda aan het voorbereiden zijn. Deze Agenda, die ik komende Juni aan het College zal voorleggen zal natuurlijk de resultaten van een verstrekkende raadpleging bevatten die wij vanwege de nieuwe sociale realiteiten op gang hebben gebracht. Het borduurt ook verder op de Mededeling van de Commissie betreffende "Kansen, toegang en solidariteit: naar een nieuwe sociale visie voor het Europa van de 21ste eeuw”. Dit is een werkelijk gunstige gelegenheid om nieuwe oplossingen te bevorderen om een antwoord te geven op de uitdagingen waarmee zich de Europese maatschappijen geconfronteerd zien.
Tot deze uitdagingen behoren natuurlijk de demografische verandering en het toenemende tempo van de technologische vooruitgang, maar ook het sociaal effect van de globalisering. Door de verschillende mobiliteitsvormen van de werknemers en de stijgende migratie die waarschijnlijk onvermijdelijk krijgen we met nieuwe uitdagingen te maken waarop we antwoorden moeten vinden. Dit zijn de vraagstukken die we moeten aanpakken om ons Europese sociale model te bewaren en te versterken.
Ik ben ervan overtuigd dat de Sociale Agenda het juiste werktuig is om een op maat gemaakt eerste antwoord op de uitdaging van de mobiliteit voor te stellen om zo voor de bescherming van de werknemers te zorgen. Het debat dat het Europees Parlement in het kader van zijn eigen initiatiefverslag zal voeren, zal ook een stap in de juiste richting zijn. De Commissie is ook van plan om hierbij een actieve rol te spelen en om de discussies evenzeer te vergemakkelijken als het zoeken naar oplossingen.
Ik wil onbevooroordeeld werken, en daarbij hoge normen opleggen die in overeenstemming zijn met de sociale en economische realiteiten. Ik wil dat wij constructief en zeker voorwaarts gaan. De ingewikkeldheid van de sociale realiteiten maakt het moeilijker om kant en klare oplossingen te formuleren. We moeten meer tijd besteden aan het overleg over de Sociale Agenda. Wanneer we dit doen zal dit voor de werknemers van de gemeenschap een beschermendere en globalere aanpak opleveren.
De Voorzitter
De voordracht van de commissaris besluit het debat.
Ik moet toegeven dat, ook al is het niet karakteristiek voor het voorzitterschap om dit te zeggen, dat ik het debat behoorlijk verbijsterd sluit. Dit is waarschijnlijk omdat ik er gedurende dertig jaar van mijn leven voor heb gestreden om ervoor te zorgen dat een Spaanse werknemer in Zweden of Duitsland niet minder verdiend dan een Duitse of Zweedse werknemer, en omdat ik verder al twintig jaar ervoor heb gestreden dat een Poolse, Roemeense of Marokkaanse werknemer in Spanje niet minder verdiend dan een Spaanse werknemer.
(Applaus)
Schriftelijke verklaringen (Artikel 142)
Pedro Guerreiro  
De recente uitspraken van het Hof van Justitie in de zaak Laval-Vaxholm case in Zweden, de zaak Viking Line in Finland en nu de zaak Rüffert in Duitsland dienen er zonder meer toe om de werkelijke doelstellingen en prioriteiten van deze Europese Unie te verduidelijken.
Om duidelijker te worden, het primaatschap van het beginsel van "vrijheid van vestiging”, zoals vastgelegd in de artikelen 43 en 46 van het Verdrag, die alle "beperkingen van de vrijheid van vestiging” verbiedt.
Het Hof van Justitie beschouwt de vrijheid van de werknemers en de hun vertegenwoordigende organen om hun rechten en belangen te verdedigen, en met name het respecteren van hetgeen men in de CAO-onderhandelingen was overeengekomen als een "beperking”, en daarom volgens de wetgeving van de Gemeenschap als "onwettig”.
Dit wettigt sociale dumping en aanvallen op de collectieve onderhandelingen en de CAO's in de EU en bevordert de "concurrentie” tussen de werknemers, waarbij het arrest in de praktijk het overwicht van het "land van herkomst” beginsel vastlegt, dat wil zeggen: het betalen van lagere lonen en het naar beneden halen van de bescherming van de rechten van de werknemer in de contractuele betrekkingen met de werkgevers.
Deze uitspraken leggen de ware afkomst van de EU bloot en wie van zijn neoliberale beleid profiteert (en door wie de Unie wordt bestuurd), ze doen al de toespraken teniet over het veel geroemde "sociale Europa” en laten zien dat het beleid van de EU een belediging is van de door strijd behaalde rechten van de werknemers.
Mary Lou McDonald  
schriftelijk. - (EN) De wijze waarop de bestaande verdragen worden gebruikt om de rechten van de werknemers te ondergraven is een schandaal. Het Europees Hof van Justitie verklaarde dat zijn oordeel in de zaak Rüffert in overeenkomst is met de bepalingen van de bestaande Verdragen. Het Verdrag van Lissabon zal niets ter verbetering van deze situatie doen.
De bescherming van kwetsbare werknemers in de gehele Europese Unie zou in de onderhandelingen over het Verdrag veilig moeten zijn gesteld. Dit is niet gebeurt. De richting waarin het Verdrag Europa wil leiden is een richting die het sociale model van Europa ondermijnt.
In Ierland weten we sinds Irish Ferries en daarvoor dat de voorrang van de interne markt tot situaties leidt waar de rechten van de werknemers worden ondermijnd.
Ik ondersteun de geest van de oproep van de Confederatie van Europese vakbonden dat er een clausule inzake sociale vooruitgang in het Verdrag moet worden opgenomen. Ik geloof dat de enige manier om de rechten van de werknemers in de toekomst veilig te stellen is om dit Verdrag te verwerpen en de lidstaten weer naar de onderhandelingstafel terug te sturen.
Een nieuw Verdrag zou kunnen vastleggen dat de grondrechten, het stakingsrecht en het recht van de werknemers op het doorvoeren van arbeidsconflicten om hun werk- en leefomstandigheden boven de minimumnormen uit te verbeteren, voorrang zouden hebben boven de interne markt.
Esko Seppänen  
schriftelijk. - (FI) Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft drie uitspraken gedaan tegen de vakbondsbeweging, en daarom kunnen wij meer beslissingen van het Hof over gevallen van soortgelijke aard verwachten. De zaken waarom het gaat zijn Viking Line, Vaxholm (Laval) en Rüffert, En het Hof heeft bij hen allen de Verdragen vanuit één gezichtspunt geïnterpreteerd, dat wil zeggen de vrijheid van mededinging, waarbij het aan de wil van het Parlament voorbijging. Het voorstel om in het geval van gedetacheerde werknemers aan de werkvoorwaarden van het land van herkomst te voldoen, zoals in de "Bolkestein Richtlijn”, werd verworpen. Jammer genoeg heeft het Hof bij de beslissingen die het in deze individuele zaken heeft genomen de rol van wetgever op zich genomen en de uitleg van de wil van de werkelijke wetgever naast zich neergelegd, in dit geval de wil van het Europees Parlement. De Commissie mag de inbreuk die deze institutie op de bevoegdheid pleegt niet verdedigen.
