Προετοιμασία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος (συζήτηση) 
Πρόεδρος
(EL) " ημερήσια διάταξη προβλέπει τις δηλώσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την προετοιμασία του προσεχούς Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Jean-Pierre Jouyet
Προεδρεύων του Συμβουλίου. - (FR) Κυρία Πρόεδρε, Πρόεδρε της Επιτροπής, κυρίες και κύριοι, είμαι σίγουρος ότι θα κατανοήσετε πόσο δύσκολο είναι να μιλά κάποιος στο Κοινοβούλιο αμέσως έπειτα από μια τέτοια στιγμή συναισθήματος, ανθρωπισμού και αλληλεγγύης, όπως αυτή που μόλις βιώσαμε με την προσωπική αφήγηση και το κάλεσμα για δράση της Ingrid Betancourt.
Ωστόσο, πρέπει να επανέλθουμε στην πραγματικότητα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνεδριάζει στις 15 και στις 16 Οκτωβρίου. Αυτή η νέα σύνοδος αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε αυτή την κρίσιμη και ασταθή περίοδο, η οποία απαιτεί την έκφραση πολιτικής βούλησης, πρωτοβουλιών και αποφάσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. " οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση θα κυριαρχήσει στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Όπως δήλωσα στο Κοινοβούλιο στις 23 Σεπτεμβρίου, αυτή η κρίση δεν είναι μόνο αμερικανική κρίση. Τώρα είναι ευρωπαϊκή κρίση. Τώρα είναι διεθνής κρίση. " κρίση εμπιστοσύνης στις αγορές και στον οικονομικό μας τομέα έχει επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο κατά τις τελευταίες ημέρες. " ΕΕ πρέπει να επωμιστεί τις ευθύνες της.
" Προεδρία του Συμβουλίου είναι αποφασισμένη να καταβάλει κάθε προσπάθεια για τη βελτίωση του συντονισμού και της συνοχής των εθνικών πρωτοβουλιών. Το έπραξε αυτό το Σάββατο, στη διάσκεψη των ευρωπαϊκών μελών της G7, παρουσία του Προέδρου της Επιτροπής, του προέδρου του Eurogroup και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το έπραξε αυτό χθες στο Συμβούλιο υπουργών οικονομίας και οικονομικών. Θα το πράξει ξανά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15 και στις 16 Οκτωβρίου.
Επιτύχαμε μια συμφωνία μεταξύ των Ευρωπαίων σχετικά με την ανάγκη ενδελεχούς διαβούλευσης όσον αφορά τον τρόπο διαχείρισης του αντικτύπου της κρίσης στο οικονομικό σύστημα κάθε κράτους μέλους. Ο διάλογος σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι μια απτή πραγματικότητα. Υπάρχει μόνιμη επαφή μεταξύ των κυβερνήσεων, των διοικήσεων, των κεντρικών τραπεζών, των εποπτών τραπεζικών συστημάτων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως μας υπενθύμισε ο κ. Jean-Claude Trichet, ανταποκρινόμαστε στην κρίση με τους δικούς μας πόρους και υποδομές. Δεν είμαστε ομοσπονδιακή κυβέρνηση, όπως οι "νωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Δεν υπάρχει λόγος ντροπής. Πρέπει να εργαστούμε με το δικό μας θεσμικό πλαίσιο. Είναι η κατάλληλη στιγμή για δράση. Το βασικό είναι ότι οι Ευρωπαίοι συνεργάζονται και επωμίζονται τις ευθύνες τους εκ παραλλήλου με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Στη δήλωση που έκανε τη Δευτέρα 6 Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Nicolas Sarkozy, υπενθύμισε ότι οι ηγέτες της ΕΕ εξέφρασαν ομόφωνα την επιθυμία τους να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της σταθερότητας του οικονομικού συστήματος.
Θα πρέπει να χαιρετίσουμε το ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας και των υπολοίπων κεντρικών τραπεζών - της αμερικανικής, της βρετανικής, της σουηδικής και της καναδικής - οι οποίες μόλις συμφώνησαν σε συντονισμένη μείωση των επιτοκίων κατά μισή μονάδα. Πρέπει να συνεχίσουμε να δρούμε χωρίς καθυστέρηση. Όπως επισήμαναν οι υπουργοί οικονομικών στη χθεσινή διάσκεψή τους, υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των καταθετών και να τροφοδοτηθεί η διατραπεζική αγορά. Με αυτό τον τρόπο θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη. Επίσης, πρέπει να πραγματοποιήσουμε μια εμπεριστατωμένη αναθεώρηση της οικονομικής διακυβέρνησης, προς την κατεύθυνση ενός συστήματος ευνοϊκότερου για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της οικονομίας, για την ενθάρρυνση των Ευρωπαίων για αποταμίευση και για τη μείωση της αστάθειας και της οικονομικής κερδοσκοπίας.
Τίποτα από αυτά δεν είναι ασύμβατο με τη διατήρηση μιας ανταγωνιστικής και καινοτόμου χρηματοπιστωτικής βιομηχανίας. Για τη βελτίωση της διακυβέρνησης, στηριζόμαστε πολύ στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Χρειάζεται να είναι γρήγορες και τολμηρές.
Χθες, τα κράτη μέλη κατέληξαν σε συμφωνία για μια άμεση απόκριση, πρώτον για να εγγυηθούν τη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μέσω της έγχυσης κεφαλαίου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο υπαγορεύουν οι περιστάσεις. Από αυτή την άποψη, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν σήμερα το πρωί από τον Βρετανό Πρωθυπουργό είναι εξαιρετικά ευπρόσδεκτα. Ευθυγραμμίζονται σαφώς με τις δεσμεύσεις που έκαναν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων στις 6 Οκτωβρίου. Εντωμεταξύ, η Γαλλία διερευνά μια νομική δομή που θα επέτρεπε στην κυβέρνηση, εάν παραστεί ανάγκη, να αναλάβει μια οικονομική συμμετοχή όταν και όπου θα είναι απαραίτητο. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα εξακολουθήσει να χρησιμοποιεί αυτές τις διαφορετικές πρωτοβουλίες και προτάσεις ως βάση για τη λήψη των κατάλληλων πρωτοβουλιών με στόχο την ενδυνάμωση του ευρωπαϊκού συντονισμού.
Πρέπει επίσης να προστατεύσουμε και να διασφαλίσουμε τα συμφέροντα των καταθετών. Το ελάχιστο επίπεδο προστασίας των καταθέσεων στην Ευρώπη πρόκειται να αυξηθεί, όπως γνωρίζετε, στα 50.000 ευρώ. Ορισμένα κράτη μέλη - στην πραγματικότητα, πολλά - ανακοίνωσαν την απόφασή τους να αυξήσουν αυτή την προστασία στα 100.000 ευρώ. Στις παρούσες εξαιρετικές περιστάσεις, είναι αναγκαία η επίδειξη ευελιξίας στην εφαρμογή των Κοινοτικών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις και των διατάξεων του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. " Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την αποφασιστική ώθηση του Προέδρου της, μας βοηθά σε αυτή την πολύ ειδική περίπτωση.
" διεθνής συνεργασία στα πλαίσια της G7 στο τέλος της εβδομάδας είναι επίσης αναγκαία για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Όπως δήλωσαν ο Ιάπωνας υπουργός οικονομικών και ο προεδρεύων της G7, η G7 πρέπει να στείλει ένα ισχυρό, κοινό μήνυμα από τους υπουργούς οικονομικών και τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών. Αυτό έκαναν μόλις οι κεντρικές τράπεζες και ήταν ένα αποφασιστικό και πολύ θετικό σήμα, από αυτή την άποψη. Προφανώς, χρειάζεται να συμπεριλάβουμε τις μεγάλες αναδυόμενες χώρες στη σταθεροποίηση των αγορών, εν όψει του διεθνούς χαρακτήρα της κρίσης. Αυτή ακριβώς είναι η επιθυμία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τη διευρυμένη G8 μέχρι το τέλος του έτους.
Τέλος, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα πρέπει να είναι το βασικό φόρουμ για τη διεξαγωγή συζητήσεων μεταξύ των σημαντικών παγκόσμιων παραγόντων. Θα πρέπει να επιστρέψει στο ρόλο του χρηματοπιστωτικού αστυφύλακα, που έπαιζε αρχικά, και να μεριμνά για τη νομισματική σταθερότητα, την οικονομική σταθερότητα, όπως προβλεπόταν αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αντί απλώς να ελέγχει την κατάσταση των αναδυόμενων και αναπτυσσόμενων χωρών.
Εκτός από αυτές τις εξαιρετικά σημαντικές εξελίξεις αναφορικά με την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, η Προεδρία του Συμβουλίου επιθυμούσε το παρόν Συμβούλιο να συζητήσει το ενεργειακό και κλιματικό πακέτο. Υπό την αποφασιστική ώθηση της γερμανικής Προεδρίας, το Μάρτιο του 2007, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προέβη σε ορισμένες φιλόδοξες δεσμεύσεις αναφορικά με το περιβάλλον. Θέλουμε να διατηρήσουμε αυτή την περιβαλλοντική φιλοδοξία του πακέτου που παρουσίασε η Επιτροπή, στην οποία στηριζόμαστε - το ξεκαθαρίζω αυτό - για συμφωνία με το Κοινοβούλιο στην Πρώτη Ανάγνωση. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι και σε ισχυρή θέση για τις δύο διασκέψεις στο Poznaρ το Δεκέμβριο του 2008 και, κατόπιν, στην Κοπεγχάγη στα τέλη του 2009.
Ωστόσο, το τρέχον υπόβαθρο της οικονομικής επιβράδυνσης τείνει να οξύνει τις ανησυχίες ορισμένων εταίρων μας, καθώς και των βιομηχανιών μας. Πρέπει να αντιδράσουμε από κοινού σε αυτές τις ανησυχίες. Πρέπει να εξετάσουμε το είδος ευελιξίας που μπορούμε να τους προσφέρουμε, χωρίς όμως να συμβιβάσουμε τους στόχους, τις θεμελιώδεις αρχές και τις βασικές ισορροπίες του πακέτου που προτείνεται από την Επιτροπή. Αυτό το πακέτο αφορά το μοντέλο ανάπτυξης που θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε μελλοντικά, εφόσον το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης έχει τεθεί εν αμφιβόλω από την τρέχουσα οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση.
" Προεδρία επιθυμούσε, επίσης, να θίξει το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκτακτης συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την 1η Σεπτεμβρίου. Επ' αυτού του θέματος, θα είμαι πολύ σαφής: υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να γίνουν, ειδικά στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών, των διασυνδέσεων, της ανάπτυξης των υποδομών, της συνεργασίας με τις χώρες που είναι μεγάλοι προμηθευτές, τις χώρες διαμετακόμισης και τους μεγάλους καταναλωτές. Θα θέλαμε να υιοθετήσουμε ορισμένους προσανατολισμούς και κατευθυντήριες οδηγίες σε απόκριση προς τις δικαιολογημένες ανησυχίες πολλών κρατών μελών και, ιδίως, των πλέον εξαρτώμενων κρατών μελών από ενεργειακής άποψης, των κρατών μελών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Πρέπει να ορίσουμε τις κατευθυντήριες οδηγίες, έτσι ώστε, το Νοέμβριο, η Επιτροπή να μπορέσει να πράξει ό,τι χρειάζεται, για να κάνει προτάσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας της ηπείρου μας.
Σύμφωνα με την πρόταση που έκανε η Ιρλανδία τον Ιούνιο, η οποία εγκρίθηκε από όλα τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο ζήτημα της Συνθήκης της Λισαβόνας. Αυτό το θεσμικό ζήτημα, όπως διαπιστώνουμε σήμερα, είναι πιο απαραίτητο από ποτέ και είναι βασικό μέλημά μας. Όπως γνωρίζετε, η Προεδρία θα ήθελε, μέχρι το Δεκέμβριο, να έχει επεξεργαστεί μια κοινή πορεία που θα ακολουθηθεί. Ο Ιρλανδός Πρωθυπουργός, Brian Cowen, διαβεβαίωσε τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ότι θα παρουσίαζε στους συναδέλφους του αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων τη μελέτη, την οποία ανέθεσε η ιρλανδική κυβέρνηση, που αναλύει τους λόγους για την αρνητική ψήφο στο δημοψήφισμα και τα συμπεράσματα που θα μπορούσαν να εξαχθούν από αυτό. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Παρίσι, ανακοίνωσε, επίσης, τη δημιουργία μιας ειδικής (ad hoc) κοινοβουλευτικής επιτροπής, οι συζητήσεις της οποίας θα τροφοδοτούσαν τις συζητήσεις της ιρλανδικής κυβέρνησης από τώρα έως το Νοέμβριο. Στις 6 Οκτωβρίου, ο Michael Martin, υπουργός εξωτερικών, επιβεβαίωσε ενώπιον της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων ότι η ιρλανδική κυβέρνηση ήταν αποφασισμένη να κάνει συγκεκριμένες προτάσεις. Παράλληλα, η Προεδρία καλεί όσους δεν το έχουν πράξει ακόμα να ολοκληρώσουν τη διαδικασία κύρωσης της συνθήκης. " αστάθεια που βιώνουμε επί του παρόντος συνιστά μια επιπλέον αιτιολόγηση για τον εφοδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ένα νέο νομικό και θεσμικό πλαίσιο. Το χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ και το χρειαζόμαστε επειγόντως.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα κληθεί, επίσης, να υιοθετήσει το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το κείμενο του οποίου ήταν το θέμα πολιτικής συμφωνίας στις 25 Σεπτεμβρίου στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων. Δεν θα επανέλθω σε αυτά που είπε η κ. Betancourt, αλλά είναι πολύ σημαντικά. " μετανάστευση παραμένει μια ευκαιρία για την Ευρώπη. Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο σκοπεύει να προσφέρει νέα ώθηση στην πολιτική για τη μετανάστευση και είναι ευθυγραμμισμένο με το ισόρροπο πλαίσιο της εμπεριστατωμένης προσέγγισης που εφαρμόζεται από το 2005 και το πλαίσιο των προτάσεων που έγιναν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ορίζει φιλόδοξους προσανατολισμούς για το μέλλον, προκειμένου να προωθηθεί μια πραγματικά κοινή μεταναστευτική πολιτική. Το Σύμφωνο άπτεται όλων των πτυχών διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών: όχι μόνο του αγώνα κατά της παράνομης μετανάστευσης και του ελέγχου των συνόρων, αλλά επίσης νέων τομέων, όπως η οικονομική μετανάστευση, η κατάλληλη εναρμόνιση του ασύλου και η ανάπτυξη των χωρών καταγωγής. Αυτό φαίνεται να είναι απολύτως ουσιώδες για εμάς, καθώς ο χώρος Σένγκεν διευρύνθηκε φέτος.
Όσον αφορά στις εξωτερικές σχέσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα εκτιμήσει εάν η Ρωσία έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της, που προκύπτουν από τις συμφωνίες της 12ης Αυγούστου και της 8ης Σεπτεμβρίου, αναφορικά με την απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων, από την οποία εξαρτάται η συνέχιση της επαφής για τη μελλοντική συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας θα είναι το θέμα μιας εμπεριστατωμένης και λεπτομερούς αξιολόγησης της Επιτροπής και του Συμβουλίου, που βρίσκονται σε ετοιμότητα για την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής, η οποία σχεδιάζεται να λάβει χώρα στη Νίκαια στις 14 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αποφασισμένη να διατηρήσει τη στήριξη που δίνεται στους ανατολικούς γείτονές της, για τις προσπάθειές τους για οικονομικό και δημοκρατικό εκσυγχρονισμό. Ενθυμούμαι σχετικά τη σπουδαιότητα των αποτελεσμάτων της Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Ουκρανίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι το Σεπτέμβριο και σηματοδοτεί ένα πρωτοφανές βήμα προόδου στις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουκρανίας.
Στο ίδιο πνεύμα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα απαιτήσει την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Μολδαβίας, την οποία επισκέφτηκα την προηγούμενη Δευτέρα, μέσω μιας νέας ειδικής για τη χώρα συμφωνίας, η οποία θα είναι πιο φιλόδοξη από την τελευταία, επιτρέποντας το συσχετισμό με διαφορετικές πολιτικές της ΕΕ, εφόσον οι επερχόμενες εκλογές της χώρας έχουν αίσια έκβαση. Επιπλέον, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων θα επιφορτιστεί με τη διεξαγωγή μιας προκαταρκτικής εξέτασης των προτάσεων σχετικά με μια μελλοντική Ανατολική Συνεργασία, τις οποίες σκοπεύει να παρουσιάσει η Επιτροπή το Νοέμβριο.
Κυρία Πρόεδρε, Πρόεδρε της Επιτροπής, κυρίες και κύριοι, όπως διαπιστώνετε, η γαλλική Προεδρία έχει να ασχοληθεί με πολυάριθμα επείγοντα θέματα. Ενώ, αναμφισβήτητα, πρόκειται για μια Προεδρία διαχείρισης κρίσης, είναι, επίσης, μια Προεδρία που δεν πρέπει να θυσιάσει τις προτεραιότητές της. " Ευρώπη αναλαμβάνει δράση, για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της σημερινής εποχής: αυτός ήταν ο τίτλος που επιλέξαμε να δώσουμε στο πρόγραμμα εργασιών της γαλλικής Προεδρίας, πριν από λίγους μήνες. Αυτή η φιλοδοξία βρίσκεται στο επίκεντρο της δράσης μας περισσότερο από ποτέ. Θα πρέπει να χρησιμεύσει ως οδηγός για τις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και στις 16 Οκτωβρίου περισσότερο από ποτέ.
