Groenboek over de toekomst van het TEN-T beleid (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is een korte presentatie van het verslag van mevrouw Lichtenberger, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het Groenboek over de toekomst van het TEN-T-beleid.
Eva Lichtenberger
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank aan de waarde collega's die voor dit onderwerp hier gebleven zijn; het onderwerp is eigenlijk nog veel belangrijker dan uit de aanwezigheid van collega's blijkt. Het gaat om de herziening van het vervoersbeleid met betrekking tot de trans-Europese netwerken. Allereerst mijn dank aan die collega's die een bijdrage hebben geleverd, en vooral aan de Commissie en het secretariaat, die veel ondersteuning hebben verleend.
De trans-Europese netwerken hebben een lange geschiedenis. Vijftien jaar lang zijn projecten voorgesteld, lijsten besproken en beslissingen uitgesteld. Dat was en is een reden om deze hele geschiedenis eens nauwkeuriger te bekijken, te herzien en te kijken in hoeverre doelen zijn bereikt en kunnen worden bereikt. De trans-Europese netwerken hebben niet altijd vruchten afgeworpen. Dat ligt - zoals zo vaak in de Europese Unie - mede aan het geld, in dit geval vooral aan het ontbreken van geld uit de lidstaten, die bovendien ook nog de slechte gewoonte hebben veel middelen van de Europese Unie te eisen. Als het erop aankomt middelen uit de begroting van de Unie te verdelen, dan blijft de geldkraan dicht en wordt slechts mondjesmaat geld verstrekt.
Omdat in deze wereld niets gratis is, komen er weinig projecten van de grond. We moeten hier nog eens beter naar kijken, met name omdat het vervoersbeleid in de Unie als geheel voor nieuwe uitdagingen is komen te staan. Enerzijds hebben we te maken met nieuwe uitdagingen die het gevolg zijn van de klimaatverandering. We moeten daar een antwoord op zien te vinden. We moeten ons blijven afvragen hoe we ons vervoer duurzamer kunnen maken en hoe schadelijk bepaalde vervoermiddelen zijn voor het klimaat, en dit moet ook tot uitdrukking komen in het handelen van de lidstaten en de Europese Unie.
Het tweede punt waar we ons uiteraard intensief mee bezig moeten houden, is de huidige financiële crisis, die de mogelijkheden van sommige lidstaten om infrastructurele projecten uit te voeren en de daaraan verbonden investeringen te doen nog verder zal beperken. Door de uitbreiding heeft Europa er echter ook een geheel nieuw takenpakket bijgekregen, dat nog niet bestond toen we een besluit namen over de lijst met trans-Europese netwerken. Daarom werd na lang overleg in de commissie besloten deze kwesties aan te pakken.
Enerzijds moeten de verschillende vervoermiddelen aanzienlijk beter op elkaar gaan aansluiten. In het verleden ontbrak het daar nog wel eens aan. Vooral havens waren onvoldoende met het achterland verbonden, iets waar de afgelopen jaren veel te weinig aandacht voor was maar dat nu een van de zwaartepunten in dit verslag vormde. Hiervoor moet echter ook een kernnetwerk worden ontwikkeld, evenals netwerkverbindingen waarop het gehele systeem berust en waarmee het gehele systeem in verbinding staat, zodat het vervoer zich goed kan ontwikkelen en steeds beter kan worden beheerd. Vervoermiddelen moeten dus niet alleen maar geografisch met elkaar worden verbonden, maar ook conceptioneel; verder moeten intermodale verbindingen en betere aansluitingen op technisch vlak worden gerealiseerd. Het gaat hierbij ook om software, niet alleen om hardware. Dit is de kern van ons verslag, en ik hoop dat we het eens kunnen worden over deze resolutie, die breed werd gesteund, en dat we geen stap achteruit doen, zoals momenteel in een alternatieve resolutie wordt aangeduid.
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, sinds het beleid inzake trans-Europese transportnetwerken vijftien jaar geleden werd ingesteld, heeft het in hoge mate bijgedragen aan de werking van de interne markt en aan economische, sociale en territoriale cohesie. Nu moet het worden aangepast aan nieuwe uitdagingen.
In het Groenboek over het TEN-T-beleid wordt ingegaan op deze nieuwe uitdagingen en worden maatregelen voorgesteld om daar op in te spelen, zowel in de fase van de planning van netwerken als in de fase van de projectuitvoering.
De Commissie waardeert het zeer dat het Europees Parlement dit herzieningsproces vanaf het begin volgt, zoals in deze resolutie tot uiting komt. Hiermee wordt het vaste voornemen van beide instellingen om een op de toekomst gericht TEN-T-beleid te ontwikkelen nog eens bevestigd.
Er bestaat een hoge mate van overeenstemming tussen onze voorstellen en de doelstellingen en verzoeken in het verslag van mevrouw Lichtenberger, zoals het door de Commissie vervoer en toerisme is aangenomen, namelijk dat er een meer geïntegreerde en consistentere netwerkbenadering nodig is, waarin intermodale verbindingen zoals spoorwegverbindingen met havens en luchthavens en intermodale terminals, de koppeling tussen langeafstands- en stedelijke vervoerssystemen en de interoperabiliteit moeten worden versterkt om de basis voor efficiënte, veilige en kwalitatief hoogwaardige diensten voor zowel passagiers als het vrachtvervoer te verbeteren.
De Commissie deelt ook de opvatting die in het verslag wordt geuit dat het - met name in de vrachtsector - van levensbelang is om comodale ketens, waarin het vervoer over water en het spoorwegvervoer een belangrijke rol spelen en intelligente vervoerssystemen bijdragen aan de optimalisering van het gebruik van infrastructuur, te versterken.
De Commissie vervoer heeft in het ontwerpverslag gekozen voor optie drie, een dubbele structuur die bestaat uit een kernnetwerk en een uitgebreid netwerk. Door deze optie te steunen bevestigt het Parlement de noodzaak om een traditioneel vervoersinfrastructuurbeleid te combineren met het op de juiste waarde schatten van nieuwe voorwaarden en omstandigheden, met de noodzaak van meer flexibiliteit en ontvankelijkheid voor veranderende situaties en een meer open houding met betrekking tot de vaststelling en ondersteuning van infrastructurele maatregelen die voortvloeien uit de eisen die tegenwoordig aan vervoersdiensten worden gesteld, en met de economische en milieu-uitdaging om een gecoördineerde verbetering van vervoerscorridors te bevorderen door middel van een reeks kleine projecten op het gebied van infrastructuur en intelligente vervoerssystemen.
We merken op dat er na de stemming over het verslag in de Commissie vervoer een alternatieve ontwerpresolutie is ingediend, waarin optie twee wordt gesteund: één laag, met prioritaire projecten of alleen een prioritair netwerk, en dus geen uitgebreid netwerk. Dit is, in onze visie, in tegenspraak met enkele andere punten van de ontwerpresolutie.
Ik wil hier ook herinneren aan de voor- en nadelen van het uitgebreide netwerk. Hoewel het te groot is om een duidelijke prioriteitstelling mogelijk te maken en de communautaire instrumenten te concentreren op de uitvoering, draagt het bij aan het zeker stellen van de toegangsfunctie van TEN-T en het bevorderen van cohesie. Ook is het van vitaal belang gebleken als referentiekader voor diverse beleidsmaatregelen en wetgeving in het kader van het vervoersbeleid, en met name voor de interoperabiliteit in de spoorwegsector en de verkeersveiligheid. Het schrappen van het uitgebreide netwerk zou daarom enkele perverse effecten hebben.
Wat betreft de tenuitvoerlegging zijn we het volledig eens met de opvatting die in het verslag wordt geventileerd dat de lidstaten een cruciale rol hebben bij het nemen van besluiten over en de planning en financiering van vervoersinfrastructuur. Er moeten voldoende middelen beschikbaar worden gesteld uit de begroting van TEN-T, en de doelstellingen op het gebied van territoriale ontwikkeling en het TEN-T-beleid moeten op gecoördineerde wijze worden verwezenlijkt, terwijl publiek-private partnerschappen verder moeten worden bevorderd.
De Commissie onderstreept ook dat investeringen in het kader van TEN-T van fundamenteel belang zijn voor een duurzame economische ontwikkeling en daarom een essentieel instrument vormen om uit de huidige economische crisis te geraken.
Concluderend zijn we zeer dankbaar voor de ontwerpresolutie over de toekomst van het TEN-T-beleid. We willen de Commissie vervoer bedanken voor het constructieve debat, en in het bijzonder mevrouw Lichtenberger voor haar uitputtende verslag, dat een waardevolle bijdrage zal leveren aan de volgende stappen in de debatten met de andere instellingen.
De Voorzitter
Dit punt is afgehandeld.
De stemming vindt woensdag 22 april 2009 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Krzysztof Hołowczyc  
schriftelijk. - (PL) Nu de huidige zittingsperiode van het Europees Parlement ten einde loopt, hebben we de gelegenheid om ons uit te spreken over de veranderingen die de Europese Commissie voor de nabije toekomst heeft gepland met het oog op de aanpak van het grootste infrastructuurproject in de geschiedenis van de Gemeenschap, namelijk het trans-Europees vervoersnetwerk.
Momenteel worden in de lidstaten onderdelen van het netwerk gebouwd. Het logische vervolg hierop - en tevens de laatste fase van het project - bestaat in de integratie van de afzonderlijke elementen in de verschillende landen tot een samenhangend geheel dat aan de basis zal liggen van het trans-Europese systeem.
De geografische situatie van de Europese Unie verandert voortdurend. De noodzaak om wijzigingen aan te brengen in de plannen betreffende het verloop van het netwerk lijkt bijgevolg gerechtvaardigd. Met het oog hierop zijn ook de financiële behoeften van deze investering onderhevig aan veranderingen. Bij de laatste fase van de integratie van het netwerk zou sterker de nadruk moeten worden gelegd op de financiering van de grensoverschrijdende elementen ervan.
Het verhogen van de kwaliteit van de bestaande vervoersverbindingen in Europa en de aanleg van nieuwe verbindingen zullen bijdragen tot een daling van het aantal verkeersongevallen. Dit blijft een van onze prioriteiten in de strijd voor een betere mobiliteit voor de EU-burgers. Bovendien worden de invoering van diverse vormen van technologische innovatie en de recente verspreiding van intelligente vervoerssystemen gerechtvaardigd door de Europese infrastructuurprioriteiten voor de eenentwintigste eeuw.
