Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 20 november 1998 werd onderbroken, te zijn hervat.

Verwelkoming
De Voorzitter
Het doet mij bijzonder veel genoegen een delegatie van het Congres van de Verenigde Staten onder leiding van de heer Kolbe te kunnen verwelkomen die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen.
Als Parlement spreken wij onze voldoening uit over dit bezoek.

De Voorzitter
Het woord is aan de heer Valdivielso de Cué.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iets ter sprake brengen wat in onze plenaire vergaderingen voortdurend aan de orde komt, namelijk het verzoek om geen draagbare telefoons te gebruiken, daar deze het normale verloop van de vergaderingen verstoren.
Ik verzoek de Voorzitter of er concrete, specifieke maatregelen genomen kunnen worden, zowel voor de plenaire vergaderingen als voor de commissievergaderingen, om te voorkomen dat het allerbelangrijkste, te weten het behandelen van kwesties die ons door onze kiezers worden toevertrouwd, door draagbare telefoons wordt verstoord.
Bovendien worden wij gelukkig allemaal voor ons werk betaald. Wij krijgen een budget waarmee wij ons van persoonlijke medewerkers kunnen voorzien en als er echt iets dringends is, kan de medewerker ons een notitie bezorgen en kunnen wij actie ondernemen.
Ik verzoek met klem om een definitieve oplossing, zodat deze verstoringen zich niet meer voordoen. Dank u wel.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Valdivielso. Wij zullen het College van quaestoren vragen of zij de nodige maatregelen ter oplossing van dit probleem kunnen treffen.

Agenda
De Voorzitter
De agenda voor de vergadering van vandaag, woensdag, alsook die van morgen, donderdag, is vastgesteld. Niettemin zijn de volgende wijzigingen voorgesteld.
Woensdag Het verslag van de heer Tillich en van Lord Tomlinson over het ontwerp van aanvullende en gewijzigde begroting nr. 1/98 betreffende afdeling III - Commissie, dat tijdens de vorige vergaderperiode op de agenda van vandaag werd ingeschreven, is afgevoerd, daar de Raad de ontwerpbegroting niet heeft aangenomen. Dit punt zal derhalve op de agenda voor de vergaderperiode van december te Straatsburg worden ingeschreven.

Aelvoet
Voorzitter, het is in verband met het eerste punt van onze vergadering van vandaag dat ik graag in naam van mijn fractie een voorstel wil doen. Het is namelijk zo dat de heer Santer in het kader van het Vragenuur hier een concreet voorstel zal doen in verband met een nieuw fraudebestrijdingsinstrument in het kader van de Europese Unie. Het probleem is dat de Commissie begrotingscontrole de Europese Commissie al lang gevraagd had om op 1 december met concreet uitgewerkte voorstellen naar de Commissie begrotingscontrole te komen. Dat is niet gebeurd. Ondertussen komt de Commissie wel vandaag naar hier maar in het kader van een Vragenuur waar men niet een echt debat ten gronde kan hebben. Daarom is het voorstel van onze fractie dat na de uiteenzetting van Commissievoorzitter Santer elke fractie eerst drie minuten zou krijgen om tenminste een stellingname ten gronde te kunnen formuleren. Ik kan u zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat in de Commissie begrotingscontrole er eensgezindheid was over het feit dat het bijzonder ongelukkig was zo'n fundamenteel thema niet in het kader van een echt debat te kunnen behandelen. Ik verzoek u dus om mijn voorstel aan deze vergadering voor te leggen.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik juich dit voorstel toe. Zojuist hebben we een document ontvangen dat de basis vormt voor het nieuwe bureau voor fraudebestrijding. We zijn bijzonder verbaasd dat we dit nu krijgen, nadat we gisteren en eergisteren zeer intensief vergaderd hebben.
Ik wil niet moeilijk doen over een exacte datum, maar gezien het feit dat dit voorstel nu zo keurig gedrukt in alle talen voor ons ligt, had het toch net zo goed eergisteren of op zijn laatst gisteren aan de Commissie begrotingscontrole als commissie ten principale voorgelegd kunnen worden, zodat we een debat hierover hadden kunnen voorbereiden. Dit is een criterium dat bij de kwijting voor 1996 een rol speelt. Ik moet zeggen dat ik er buitengewoon teleurgesteld over ben dat men voor deze procedure heeft gekozen, terwijl alle stukken voorbereid waren en nu aanwezig zijn. Een echt debat was daarom op zijn plaats geweest!
(Applaus)
De Voorzitter
Mevrouw Theato, volgens mijn informatie is het document vanochtend door de Commissie aangenomen. Als wij het langs de officiële weg krijgen toegestuurd, wordt de procedure overeenkomstig het Reglement gevolgd. Dat wil zeggen dat het document naar de Commissie begrotingscontrole wordt gestuurd en dat de Vergadering zich te zijner tijd over het verslag van die commissie uitspreekt. Wij kunnen nu niet van de normale procedure afwijken en het commissieverslag, met amendementen en debat, vervangen door een geïmproviseerd debat waarbij iedere fractie drie minuten zou krijgen. Dat is niet overeenkomstig het Reglement en ik kan dat niet doen.
Overigens wordt mij nu het woord gevraagd door de voorzitter van de Commissie. Dat geef ik hem ook, want daar is al om verzocht.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, ik ben enigszins verbaasd over wat ik hier hoor. Al vanaf mijn aantreden in 1995 krijgt de Commissie het verzoek als eerste het Parlement in te lichten over de beslissingen die woensdagochtend in de Commissie worden genomen. Dat is wat we vanochtend doen. Het Parlement wordt dus als eerste op de hoogte gesteld. Wilt u soms dat ik deze beslissingen vanochtend of straks als eerste aan de pers presenteer en dat het Parlement er pas morgen of overmorgen van op de hoogte wordt gesteld? De Commissie verwittigt het Parlement dus als eerste van haar besluiten en ik denk verder dat we ons aan de institutionele en parlementaire regels moeten houden zoals ze in de lidstaten van kracht zijn.
Donderdag

De Voorzitter
Ik herinner de geachte afgevaardigden eraan dat de hele ochtend in beslag genomen wordt door stemmingen. Hieraan moeten de volgende punten worden toegevoegd:
aanbeveling in briefvorm betreffende het in het verkeer brengen in Oostenrijk, Finland en Zweden van meststoffen die cadmium bevatten, overeenkomstig artikel 66, lid 7, van het Reglement (Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid); -verslag (A4-0434/98) van mevrouw Schierhuber over het vervoer over de binnenwateren, overeenkomstig artikel 99 van het Reglement (Commissie vervoer en toerisme); -verslag (A4-0440/98) van de heer Langen over de verlenging van de tijdelijke afwijkende maatregelen voor Duitsland en Oostenrijk, overeenkomstig artikel 99 van het Reglement (Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid); -verslag (A4-0400/98) van de heer Ferri over aanvullende pensioenen, waarover de stemming tijdens de vergaderperiode van november was uitgesteld (Commissie juridische zaken en rechten van de burger); -ontwerpresoluties over diverse begrotingslijnen betreffende mensenrechten en democratie in hoofdstuk B7-70, waarover het debat op 17 november 1998 heeft plaatsgevonden; Indien er geen bezwaren zijn, wordt aldus besloten.

De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 97 van het Reglement van het Europees Parlement, heeft de Raad om toepassing van de urgentieprocedure verzocht betreffende de ontwerpverordening van de Raad tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitvoering van communautaire acties op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en consolidatie van de democratie en de rechtsstaat, alsmede eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden (9581/98 - C4-0507/98-97/0191(SYN)).
De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft reeds een verslag van de heer Torres Couto over dit onderwerp goedgekeurd. Het staat op de agenda voor de volgende vergaderperiode.
Het woord is aan de heer Rocard voor het uitbrengen van het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, die ten principale bevoegd is.

Rocard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie ontwikkelingssamenwerking is enigszins in verlegenheid gebracht door het verzoek om urgentverklaring. Ik wil u en alle collega's heel duidelijk laten weten dat het verslag van de heer Torres Couto een zeer belangrijk verslag is. Hoewel er flink over is gedebatteerd en er veel amendementen op zijn ingediend, zijn wij trots dat we het aan de plenaire vergadering mogen aanbieden. Met het oog op de richtsnoeren inzake het beleid van de Europese Unie zijn wij van mening dat het belangrijk is dat dit verslag wordt aangenomen.
Toen we hoorden dat het Oostenrijks voorzitterschap de vurige wens koesterde dat er voor het eind van haar ambtstermijn een besluit zou worden genomen over dit vraagstuk, hebben we deze wens toegejuicht en het voorzitterschap aangemoedigd. Verder hoopten we dat het Parlement hier rekening mee kon houden en daarom pleit ik hier voor een behandeling van dit vraagstuk volgens de urgentieprocedure. De Commissie ontwikkelingssamenwerking, die gisteren in buitengewone zitting bijeen is gekomen, heeft zich hier met eenparigheid van stemmen voor uitgesproken. Mijnheer de Voorzitter, ik wil u ervoor danken dat u deze zitting mogelijk hebt gemaakt.
Nu blijkt echter dat de agenda van de plenaire vergadering van vandaag overvol is en dat de rapporteur nog niet voldoende is voorbereid om het spoeddebat onder de juiste omstandigheden te laten plaatsvinden. Als voorzitter van de commissie voel ik mij derhalve verplicht de leden van onze commissie - die gisteren hebben gestemd voor beraadslaging volgens de urgentprocedure - te zeggen dat ze zich niet bezwaard moeten voelen over het feit dat we nu geen waardig en kwalitatief goed debat kunnen voeren vanwege de noodzaak van parlementaire doelmatigheid die ons verplicht vrijwel zonder debat te stemmen. Onze mandatoren zijn dus vrij om te stemmen, dat is alles wat ik kan zeggen. Verder vertrouw ik op de wijsheid van het Parlement.
Wij onderschrijven de noodzaak van de spoedbehandeling en de wens van het Oostenrijks voorzitterschap om snel een besluit over dit vraagstuk te nemen. Dit betekent dat we vanavond over dit vraagstuk moeten debatteren en dat we het morgen in stemming brengen. Aangezien de omstandigheden niet optimaal zijn vertrouw ik op de wijsheid van het Parlement.

De Voorzitter
Wil iemand een afwijkend standpunt naar voren brengen?
Mijnheer Galeote Quecedo, u heeft het woord.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van oordeel dat het belangrijkste argument tegen toepassing van de urgentieprocedure heel duidelijk door de heer Rocard is aangevoerd, namelijk het feit dat rapporteur Torres Couto niet ter vergadering aanwezig is, omdat de stemming over zijn verslag niet op de agenda voor vandaag stond. Ik ben dan ook van mening dat wij de procedure alleen al uit beleefdheid jegens de rapporteur niet op deze manier kunnen versnellen.
Als extra argument zou ik echter nog een zaak ten principale willen noemen. De Europese Commissie heeft via haar commissaris Van den Broek op het allerlaatste moment een probleem met betrekking tot de financiering van de Bureaux d'Assistance Technique opgeworpen, zoals de Europese Stichting voor Mensenrechten. Dit probleem kan niet worden opgelost door iets aan de reeds bestaande commentaren op de begroting voor 1999 toe te voegen. Daar is een amendement voor nodig. Aangezien het belangrijk is dat deze kwestie tot een oplossing komt, hebben wij tijd nodig om over dit serieuze onderwerp te beraadslagen. Ik vind het dan ook niet gepast als een zo belangrijke resolutie morgen overhaast in stemming wordt gebracht.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Galeote Quecedo.
Ik breng het verzoek om toepassing van de urgentieprocedure in stemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om urgentverklaring)

De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 99, lid 2 van het Reglement hebben 31 leden er bezwaar tegen gemaakt dat het verslagPorto volgens de procedure zonder debat wordt behandeld. Overeenkomstig genoemd artikel zal het verslag-Porto dus met debat op de ontwerpagenda voor een volgende vergadering worden ingeschreven.

De Commissie van morgen
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over "De Commissie van morgen" .
Ik geef het woord aan de voorzitter van de Commissie, de heer Santer.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil met u van gedachten wisselen over twee vraagstukken die de laatste tijd veel stof hebben doen opwaaien en waarin, zoals ik in de voorafgaande discussies heb mogen vernemen, dit Parlement in hoge mate geïnteresseerd is. Het gaat om de toekomst van de UCLAF en om de kwijting voor 1996. Aangezien beide vraagstukken direct verbonden zijn met het functioneren en de organisatie van de Commissie, maak ik van de gelegenheid gebruik om u het grote geheel aan interne hervormingen in herinnering te brengen. Deze interne hervormingen zijn door mij op gang gebracht en zullen in 1999 worden voltooid. Laten we van een basisconstatering uitgaan: het gaat goed met Europa, met de belangrijkste vraagstukken wordt vooruitgang geboekt en we hebben een bijzonder hoog integratieniveau bereikt. De successen van Europa maken aanpassingen in ons functioneren en onze handelwijzen noodzakelijk. Er moet constant aan de Europese eenwording gewerkt worden en onze vorderingen op dit gebied moeten geconsolideerd worden. De instellingen vormen de ziel van dit proces en dragen bij tot de vooruitgang die voor dit proces zo belangrijk is. Reden temeer om ervoor te zorgen dat het klimaat van vertrouwen tussen onze instellingen blijft gehandhaafd en dat er verantwoordelijk wordt omgesprongen met onze onderlinge betrekkingen. Het klimaat waarin sommige debatten plaatsvinden verontrust mij. Zelf wil ik er graag toe bijdragen dat er opnieuw een sfeer van ontspanning ontstaat, die een gunstige invloed zal hebben op ons gemeenschappelijk doel van een Europa dat zich resoluut op de toekomst richt.
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het debat over het verslag-Bösch van oktober jongstleden is er een aantal vragen gesteld over de toekomst van de fraudebestrijding in de Unie. Eerlijk gezegd is er op dit gebied al vanaf 1995 veel vooruitgang geboekt. De bevoegdheden van de UCLAF zijn uitgebreid. In 1997 heeft deze de status van task force bereikt. In juli 1998 hebben we het globale kader waarin de UCLAF haar activiteiten kan ontplooien, goedgekeurd. Over een aantal dagen volgen hiervoor gedetailleerde uitvoeringsverordeningen.
Dankzij het doelmatig optreden van de UCLAF kon een aantal affaires, waarbij functionarissen van de Commissie betrokken waren, aan het daglicht worden gebracht. Desondanks heeft het Parlement tot meerdere malen toe benadrukt dat de leden van de enquêtecommissie autonoom en onafhankelijk moeten zijn. Ik wil nogmaals met kracht bevestigen dat deze leden altijd in alle vrijheid hun werkzaamheden hebben uitgevoerd.
Het is evenwel een goede zaak dat er een duidelijk onderscheid bestaat tussen controleurs en gecontroleerden. Teneinde iedere onduidelijkheid uit de weg te ruimen, moet de discussie over het uitbesteden van deze activiteit niet halverwege worden stopgezet, maar tot het einde toe gevoerd worden. Wij zijn dus tot de conclusie gekomen dat de oprichting van een geheel onafhankelijk bureau, dat op geen enkele wijze aan de Commissie of enig andere instelling ondergeschikt is, de meest doelmatige en best verdedigbare manier is om de doelstelling die in het verslag-Bösch verwoord staat en die wij onderschrijven, te bereiken.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou evenwel twee belangrijke punten willen toelichten. Allereerst zal het toekomstige bureau slechts één functie vervullen, namelijk het verrichten van onderzoek in zowel de lidstaten als alle communautaire instellingen en organen. Het zal zich niet bezighouden met wetgevingsvoorstellen of met de coördinatie van de fraudebestrijding met betrekking tot de financiële belangen in de verhouding tussen de Unie en de lidstaten. Deze taken zal de Commissie, conform het Verdrag, zelf blijven uitvoeren.
Verder wil ik benadrukken dat, tot het moment waarop de nieuwe structuur in werking treedt, de huidige UCLAF haar werkzaamheden met betrekking tot het opsporen van fraudeurs zal blijven uitvoeren op basis van het kader dat de Commissie in juli jongstleden heeft vastgesteld.
Ons voorstel, dat gisteravond is goedgekeurd, is momenteel in handen van het Europees Parlement en de Raad. Naast de doelstellingen en de administratieve structuur bevat het de basisbeginselen voor het uitvoeren van onderzoek. Bovendien wordt in het voorstel de relatie tot de instellingen en de controle van de wettigheid van de activiteiten van het bureau geregeld. Ieder moet nu maar zijn eigen verantwoordelijkheden op zich nemen. Ik heb dat inmiddels gedaan. Nu zijn het Parlement en de Raad aan de beurt. Als de politieke wil bestaat, kan er over 6 maanden een beslissing worden genomen. Ik werd bemoedigd door het zeer positieve onthaal dat mijn uiteenzetting over dit vraagstuk van de regeringsleiders en staatshoofden in Pörtschach heeft gekregen. Ik ben er zeker van dat het Parlement alles in het werk zal stellen om op dit belangrijke punt vooruitgang te boeken. De bestrijding van de fraude die de belangen van de Europese Unie schaadt, is immers een van de belangrijkste doelstellingen van dit Parlement.
Mijnheer de Voorzitter, de fraudebestrijding is een van de aspecten die in de context van het debat over de kwijting werden aangehaald. We kunnen tijdens de vergaderperiode van december over dit vraagstuk debatteren. Ik zou evenwel reeds vandaag enkele woorden aan deze kwestie willen wijden, aangezien het publieke debat al flink op gang is.
Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 31 maart jongstleden een groot aantal voorwaarden gesteld voor het verlenen van kwijting met betrekking tot het begrotingsjaar 1996. Een aantal voorwaarden heeft betrekking op dit begrotingsjaar; andere voorwaarden zijn algemener van aard.
De Commissie heeft een duidelijk en constructief antwoord gegeven op al uw vragen. Een overzicht met gedetailleerde informatie is tot uw beschikking gesteld. Mijnheer de Voorzitter, ik heb er geen bezwaar tegen dat dit overzicht onder alle leden van het Europees Parlement wordt verspreid. Integendeel!
Er blijven nog twee of drie controversiële punten over waarbij ik niet aan de verzoeken van het Europees Parlement kan voldoen. U weet dat de UCLAF bij iedere verdenking van fraude justitie heeft ingeschakeld. Ik heb wat dit principe betreft nooit water bij de wijn gedaan, en zal dat ook niet doen. Wat betreft het MED kan ik eenvoudigweg niet accepteren dat het volledige dossier aan de justitiële autoriteiten wordt overgedragen. Er is de UCLAF vooralsnog immers nog geen vermoeden van fraude bekend. Als we wel tot aangifte zouden overgaan, zouden we onze verantwoordelijkheden uit de weg gaan. Bovendien is dit niet in overeenstemming met het principe van de rechtsstaat zoals ik die voor ogen heb.
Het recht op toegang tot informatie, dat het Parlement nodig heeft om controle te kunnen uitoefenen, is een onaantastbaar beginsel van onze democratieën. Ik hecht er persoonlijk veel waarde aan. Ik sta positief tegenover een maximale transparantie, maar deze mag het beloop van het recht en de oplossing van bepaalde vraagstukken niet in de weg staan. Wat deze transparantie betreft ben ik heel ver gegaan. Ik heb het Parlement documenten overhandigd die voor zover ik weet - en ik draai al een hele tijd mee - niet aan nationale parlementen of regeringen ter beschikking zijn gesteld.
Het is evenwel van belang dat er onderscheid wordt gemaakt tussen twee zaken: enerzijds beschikt het Parlement over het recht op toegang tot informatie waarmee het controle kan uitoefenen; anderzijds bestaan er bijzondere gevallen die een specifieke, vertrouwelijke behandeling noodzakelijk maken.
Wat betreft het algemeen recht van het Huis op toegang tot informatie, kan ik bevestigen dat de Commissie graag haar volledige samenwerking verleent aan het Parlement, zodat het zijn politieke en budgettaire controlebevoegdheden kan uitoefenen. In geval van vraagstukken die leiden tot juridische en disciplinaire procedures, herinner ik u aan een rechtsbeginsel dat iedereen erkent: het geheim van de instructie. Er mag geen enkel risico worden genomen dat de voltrekking van deze procedures in gevaar kan brengen. Hetzelfde geldt voor vraagstukken waarop het handelsgeheim en het recht op privacy van toepassing zijn. De Commissie heeft op dit gebied een bijzondere verantwoordelijkheid, waaraan ze zich niet kan onttrekken.
Om die reden worden de namen weggelaten in het verslag dat de UCLAF heeft opgesteld over ECHO. Een exemplaar van dit verslag is u overhandigd. Ik geef toe dat de manier waarop dit document is opgesteld geen schoonheidsprijs verdient. Ik heb het opnieuw laten opstellen om het leesbaarder te maken. De Commissie heeft op geen enkele wijze geprobeerd wat dan ook te verbloemen. Ik wil overigens in herinnering brengen dat de voorzitter van de Begrotingscommissie en de rapporteurs het volledige dossier ter plaatse hebben kunnen inzien.
Ik constateer dat de relatie tussen Parlement en Commissie wat betreft de toegang tot informatie de afgelopen jaren altijd gebaseerd is geweest op wederzijds vertrouwen. De problemen die zich de afgelopen maanden hebben voorgedaan mogen ons de kern van de zaak niet doen vergeten. Het is tijd dat we de situatie niet langer laten overheersen door incidenten en dat we de middelen vinden om het vertrouwen te herstellen.
Met deze constructieve gedachte als uitgangspunt heb ik u voorgesteld, mijnheer de Voorzitter van het Parlement, een gedragscode op te stellen. Een dergelijke gedragscode moet ons in staat stellen de situatie te verhelderen en aan de wederzijdse behoeften van beide instellingen tegemoet te komen.
Mijnheer de Voorzitter, de discussies over de kwijting van de begroting van 1996 duren nu al maanden. De Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën heeft zijn standpunt op 9 maart jongstleden duidelijk gemaakt. Dit gebeurde in het kader van de bepalingen van artikel 206 van het Verdrag, dat mikt op een aanbeveling van de Raad. De Raad heeft een positieve aanbeveling gegeven. Het is nu tijd de knoop door te hakken. Ik ben zelf van mening dat alle objectieve redenen aanwezig zijn om de Commissie kwijting te verlenen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, er bestaat een direct verband tussen de vraagstukken waarnaar ik zojuist verwees en het initiatief "de Commissie van morgen" , dat een van mijn speerpunten wordt voor 1999. Eerlijk gezegd dateren de belangrijkste onderdelen van dit initiatief uit 1995 en uit het begin van mijn mandaat. Ik denk hierbij aan de verbetering van het financiële en controlebeheer met betrekking tot het aanwenden van overheidsgelden in het kader van SEM 2000 (sound and efficient management). In deze context hebben we bijvoorbeeld een duidelijke scheiding aangebracht tussen besluitvormers en financiële beheerders. Dit is een nieuwe situatie in onze organisatie. We hebben ook een gemeenschappelijke structuur voor externe bijstand opgezet.
Ik wil ook het programma MAP 2000 noemen (Modernisation of Administration and Personnel). Dit programma is in 1997 in het leven geroepen en vergroot de autonomie van de directeuren-generaal op het gebied van personeelsbezetting, benoemingen en beheer. Het gaat hier om een duidelijke stap voorwaarts in de richting van meer verantwoordelijkheidszin van onze diensten.
Met name sinds het begin van dit jaar hebben we echter een meer globale, meer samenhangende en beter zichtbare aanpak ontwikkeld, waarin de betrokkenheid van het voltallige personeel is vergroot. Het doel van het initiatief "de Commissie van morgen" is eenvoudig: we moeten de zwakke punten van onze instelling verbeteren en onze sterke kanten benadrukken, zodat de Commissie op orde is gebracht voor onze opvolgers.
Wij willen ons concentreren op drie kernpunten: in de eerste plaats de toekomstige rol en taken van de Commissie; in de tweede plaats haar structuren en functioneren en in de derde plaats haar interne beheer.
Wat betreft het eerste kernpunt denk ik dat er op een aantal fundamentele vraagstukken een antwoord moet worden gevonden. Dit zijn overigens vraagstukken waarmee alle instellingen en lidstaten geconfronteerd worden. Hoe kunnen we ons aanpassen aan het hoge integratieniveau dat de Unie heeft bereikt? Hoe gaan we om met de nieuwe verantwoordelijkheden op het gebied van de werkgelegenheid, volksgezondheid, justitie en interne aangelegenheden? Hoe stellen we prioriteiten in de Unie na de uitbreiding? Hoe kunnen we zorgvuldig inhoud geven aan begrippen als subsidiariteit en proportionaliteit?
In het licht van deze vraagstukken laat ik de structuren van de Commissie onderzoeken. Om een begin te maken, heb ik opdracht gegeven tot een groot beoordelingsonderzoek. Dit onderzoek moet ons een duidelijk en uitputtend beeld geven van de huidige situatie. In de eerste helft van 1999 zal ik deze globale aanpak uitwerken met betrekking tot de structuur van de portefeuilles en de organisatie van de diensten. Ik ben ik feite tot de conclusie gekomen dat dit soort hervormingen lang van te voren moet worden voorbereid. De structuren moeten worden aangepast aan de snel evoluerende inhoud van de taken.
Dan nu het derde kernpunt betreffende de toekomst van de Commissie: het interne beheer, in de brede zin van het woord. De afgelopen jaren is er veel vooruitgang geboekt. Inzake het financiële beheer zal de Commissie er dankzij de huidige hervormingen in slagen langzaam maar zeker een einde te maken aan de praktijken uit het verleden in verband met de enorme toename van de taken en kredieten die beheerd moeten worden. In deze context zou ik uw aandacht willen vestigen op een belangrijk punt. Men kan de Commissie niet onophoudelijk verzoeken nieuwe taken op zich te nemen als men haar niet tegelijkertijd de benodigde financiële en personele middelen in handen geeft. Eerlijk gezegd heeft de Commissie zelf deze kant van de zaak in het verleden maar al te vaak verwaarloosd. We zijn hier dus allemaal enigszins verantwoordelijk voor. Ik hoop dat we gezamenlijk kunnen bekijken hoe we de problemen omtrent de niet op elkaar aansluitende doelen en middelen kunnen verhelpen. De benadering die de laatste tijd gekozen wordt wat betreft de rechtsgrondslagen en de minibudgetten lijkt me de juiste. We moeten bij ons optreden de transparantie zoveel mogelijk waarborgen en duidelijke regels stellen.
De hervorming van het beheer zal verder gaan dan alleen het financiële aspect. We bespreken momenteel met het personeel en zijn vertegenwoordigers hoe we de werving, de beroepsopleiding, de cijfertoekenning, de interne communicatie, de tuchtregeling en nog heel veel andere vraagstukken kunnen verbeteren. Zojuist heeft een paritaire groep, samengesteld uit vertegenwoordigers van het personeel en de leiding, een heel interessant verslag binnen de Commissie verspreid. Hierin wordt gewag gemaakt van een groot aantal samenwerkingsverbanden. Op dit gebied worden er overigens ook contacten gelegd met andere instellingen. Ik hoop dat ik met betrekking tot deze samenwerking en ook, indien nodig, voor wat betreft de wijziging van het statuut, in de loop van de eerste zes maanden van 1999 de benodigde conclusies kan trekken.
Mijnheer de Voorzitter, dit is in het kort het overzicht van de hervormingen die ik met mijn collega's aan het voorbereiden ben. Een aantal van deze collega's stond er overigens op samen met mij vandaag naar dit Parlement af te reizen. Naast de hervorming van het Verdrag, de introductie van de euro, de werkgelegenheidsstrategie en Agenda 2000 hoop ik dat ik ook van deze andere grote uitdaging een succes kan maken. Ik ga deze uitdaging aan omdat er behoefte is aan actie, omdat ik geloof in de centrale rol die de Commissie behoort te spelen en omdat ik vertrouwen heb in de toekomst van het overheidsapparaat van de EU. In mijn hoedanigheid van voorzitter heb ik mijn verantwoordelijkheden op mij genomen. Ik heb een begin gemaakt met de hervormingen. Ik denk te kunnen zeggen dat we op de goede weg zijn, en ik zal deze weg blijven volgen.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, u bent begonnen met te zeggen dat u een Europa wilt dat naar de toekomst kijkt. Ik zou u echter willen vragen: voor wanneer wilt u dit Europa dat naar de toekomst kijkt? Wanneer kunnen wij de door u toegestuurde informatie bestuderen in aanwezigheid van een tolk en een lid van het Bureau van het Europees Parlement? Wanneer hoeft een reactie van de Commissie niet onder druk van het Parlement tot stand te komen? Wanneer zal UCLAF zonder druk van de Commissie kunnen werken?
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u beklaagde zich over een te grote druk van de kant van het Parlement. Ik kan u alleen maar zeggen dat de instellingen, als zij geen tegenstand krijgen, onherroepelijk te gronde zullen gaan.

Santer
Ik kan de heer Fabra Vallés met een gerust hart antwoorden dat we op politiek gebied op de toekomst zijn gericht. Over minder dan 30 dagen doet de euro zijn intrede, waardoor Europa zich naar buiten toe kan doen gelden en op internationaal gebied een rol kan spelen. Gisteren hebben we in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën ook een besluit genomen over de vertegenwoordiging van de euro naar buiten toe. Het Europa van de toekomst ziet er dus zo uit: een Europa dat de toon aangeeft op internationaal gebied.
U stelde mij een vraag over de informatievoorziening. Ik weiger te geloven dat de UCLAF onder druk wordt gezet door de Commissie. Ik heb hierover al met de directeur van de UCLAF gesproken. Om deze reden heb ik gezegd: als de UCLAF inderdaad onder druk zou worden gezet, moeten we ervoor zorgen dat deze eenheid daadwerkelijk onafhankelijk van alle instellingen kan optreden, maar ook bevoegd is alle instellingen te onderzoeken. Iedereen heeft dus de garantie - u voor het Europees Parlement, wij voor de Commissie en de anderen voor de overige instellingen - dat de UCLAF straks daadwerkelijk neutraal zal zijn.
Na lang en rijp beraad en met behulp van het Europees Parlement - dat moet ik zeggen, want ik heb hier begin oktober vragen beantwoord naar aanleiding van het debat over het verslag-Bösch - zijn we daarom wat betreft de informatievoorziening de uitdagingen van de toekomst daadwerkelijk aangegaan. Dat is nu precies wat we met ons voorstel voor een nieuwe UCLAF beogen. Ik wil het nu niet hebben over de naam die de nieuwe eenheid voor fraudebestrijding zal dragen, maar wil alleen bevestigen dat ze onafhankelijk en neutraal zal zijn en dat ook de neutraliteit van de geraadpleegde organen jegens de UCLAF gewaarborgd zal zijn.
Op deze manier treden wij de toekomst tegemoet. Zeg nu niet dat Europa niet op de toekomst gericht is. De situatie waarin het Europa van vandaag de dag zich bevindt is veel beter dan toen ik in 1995 voorzitter van de Commissie werd. En ik weet waar ik het over heb.

Müller
Mijnheer de Commissievoorzitter, als u het informatiebeleid zo belangrijk vindt, dan vraag ik me af waarom er in uw voorstel, dat we natuurlijk zorgvuldig zullen bestuderen, helemaal niets te vinden is over de manier waarop het Europees Parlement door het nieuw op te richten bureau geïnformeerd zal worden. Hoe is het met elkaar in overeenstemming te brengen dat het nieuwe bureau streeft naar verbetering, terwijl het Parlement er wat het informatiebeleid betreft op achteruitgaat?
Mijn tweede punt, mijnheer de Commissievoorzitter: de kern van het door u gedane voorstel is artikel 3 inzake het enquêterecht van dit bureau. Hier is toch sprake van een merkwaardige tegenstrijdigheid. In artikel 3, lid 1, dat gaat over de externe controles, staat dat het bureau zelf bij de Commissie een verzoek kan indienen om een enquête in een lidstaat te houden. Lid 2 is echter veel interessanter...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Santer
Ik begrijp heel goed dat de geachte afgevaardigde de kern van het voorstel nog niet heeft kunnen bestuderen en dat ze daarom deze vragen stelt. Wij zijn hier overigens om de gestelde vragen te beantwoorden. In deze vragen wordt immers een aantal interessante punten aangestipt, die ook wij in overweging hebben genomen. U moet niet denken dat wij deze punten over het hoofd hebben gezien. Daarom hebben we die vragen beantwoord.
In de eerste plaats is het Europees Parlement net als alle andere instellingen een volwaardig lid van de raad van beheer. Als u de andere bepalingen van het voorstel leest - en ik denk dat u ze al gelezen heeft, want u citeert ze - dan ziet u in het laatste punt van artikel 9 dat de raad van beheer ieder jaar een verslag over zijn werkzaamheden opstelt. De raad van beheer, waarvan het Parlement ook deel uitmaakt, stuurt dit verslag naar de instellingen. Natuurlijk blijven dit nieuwe bureau, zijn directeur en zijn verschillende diensten ter beschikking van het Parlement, maar ook van alle andere instellingen die controles en onderzoeken moeten laten uitvoeren.
In antwoord op uw tweede vraag kan ik zeggen dat het nieuwe bureau niet verantwoordelijk zal zijn voor het verloop van de onderzoeken die worden gehouden. De Commissie blijft politiek verantwoordelijk voor het aanhangig maken van fraudezaken bij het bureau en de follow-up van de onderzoeken. Dat past in het kader van de bepalingen. Dus, ik geef het graag toe, u moet de verschillende voorstellen, die buitengewoon zorgvuldig en in overeenstemming met onze juridische diensten zijn geformuleerd, zeer grondig bestuderen zodat u zich een idee kunt vormen van de wijze waarop deze organisatie in het algemeen is opgezet.
U kunt er zeker van zijn dat we de doelstelling, zoals die in het verslag-Bösch verwoord staat, zullen nastreven. Volgens deze doelstelling moet het orgaan dat zich met de fraudebestrijding zal bezighouden onafhankelijk en autonoom zijn. Ook u ging van dit standpunt uit. Wij zijn op zoek naar manieren om deze doelstelling te bereiken. Ik begrijp dus niet waarin de houding van het Europees Parlement in deze kwestie met onze opstelling verschilt. Ik ben daarentegen van mening dat dit bureau ons in de toekomst kan helpen bij een betere fraudebestrijding en een grotere transparantie kan waarborgen, zodat we niet meer aan kritiek worden blootgesteld. Volgens deze kritiek zou de Commissie nu en in het verleden druk hebben uitgeoefend op de UCLAF. Ik weiger deze kritiek te accepteren en zal dat ook altijd blijven doen.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, we kunnen de heer Santer zegen dat we zijn voorstellen voor bepaalde hervormingen in ieder geval bemoedigend vinden. Dit is natuurlijk een belangrijke stap. Het is echter van even groot belang tegemoet te komen aan de wens van de meerderheid. Gisteren heeft de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën een beslissing genomen inzake de duty-free wetgeving. Daarbij is gebleken dat 9 lidstaten, dat wil zeggen de meerderheid, voorstander zijn van, of zich onthouden van stemming over, verlenging van deze regeling. Is de Commissie, met het oog op deze beslissing, nu van plan te buigen voor de wil van de meerderheid en gaat ze dus het lang verwachte onderzoek uitvoeren naar de effecten van afschaffing van deze regeling op de werkgelegenheid? Dit is met name van belang in het licht van de opmerkingen van de Franse minister van Financiën over de gevolgen die afschaffing zal hebben voor de werkgelegenheid, en met het oog op de plannen van het komende Duitse voorzitterschap. De Duitsers hebben al aangegeven te zullen aandringen op een lange vertraging. Wellicht kan de Commissie aangeven op welke manier ze dit dilemma wil gaan oplossen, nu blijkt dat ze het contact met de burgers is verloren.

Santer
Ik zou nog lang over dit vraagstuk kunnen uitweiden. Gelukkig is er nog geen sprake van dat het belastingvrij winkelen door de UCLAF wordt onderzocht. Desalniettemin wil ik graag op uw vraag ingaan.
Het is enigszins vergelijkbaar met het monster van Loch Ness, dat telkens weer opduikt. Maar ik wil u eraan herinneren dat het de ministers van Financiën zijn die in 1991 unaniem voor opheffing van het belastingvrij winkelen hebben besloten.
In 1999 moet er aan het belastingvrij winkelen een einde komen. We beschikten dus over een termijn van 8 jaar om al die studies en veranderingen uit te voeren. Dit was ook wat de twaalf ministers van Financiën indertijd met de bepaling en de lengte van de termijn voor ogen hadden. Ik kan me de discussie nog zeer goed voor de geest halen. Ik heb haar van dichtbij gevolgd; ze speelde zich immers onder ons voorzitterschap af. Ik wil hier echter nogmaals benadrukken dat de beslissing met eenparigheid van stemmen werd genomen.
Nu ik me in de hoedanigheid van voorzitter van de Commissie aan de andere kant van de scheidslijn bevind, ben ik verplicht u eraan te herinneren dat de Commissie de hoedster van het Verdrag is. Ze moet ervoor zorgen dat de beschikkingen, die indertijd door de Raad met eenparigheid van stemmen zijn aangenomen, worden uitgevoerd. Als er nu unaniem voor een andere bepaling zou worden gestemd, zou ik de laatste zijn die daar bezwaar tegen zou aantekenen. Maar ik constateer dat men binnen de Raad niet unaniem voor een beschikking is. Nee, er was unanimiteit omtrent de omzetting van de richtlijn in 1991 en die heeft u hier goedgekeurd. Laten we derhalve consequent zijn in ons handelen en met onze institutionele bepalingen en laten we onze geloofwaardigheid niet verliezen. We moeten beslissingen die zijn genomen ook uitvoeren. Wat zouden we bereiken als de Commissie, iedere keer dat er een besluit is genomen en een richtlijn is aangenomen, zich af zou vragen hoe ze die richtlijn kan toepassen of zelfs omzeilen? Ik geloof dat hier zowel een constitutionele als een institutionele rol te vervullen is, en die rol willen we graag op ons nemen. De Commissie hoeft geen enkel initiatief in die richting te ontwikkelen.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, tweeduizend formatieplaatsen waren begin 1998 vacant. Het lag dus niet aan een tekort aan arbeidsplaatsen dat u niet heeft kunnen controleren. Verder heeft een lid van uw Commissie mij verteld dat de UCLAF Stasi-methodes toepast; de Stasi was de Oost-Duitse veiligheidsdienst in de tijd van de DDR. Ik ben van mening dat hij dit a) niet kan beoordelen en b) niet moet doen. Ik beschouw dit voorstel voor een OLAFverordening als een afstraffing van de UCLAF voor het werk dat zij tot nu toe heeft gedaan en voor het feit dat zij haar plichten niet heeft vervuld. Ik geloof daarom dat u ons gewoon voor dom houdt, want voorstellen dat controle plaatsvindt in opdracht van de Commissie, dus dat de OLAF pas in actie mag komen als de Commissie daartoe opdracht geeft, betekent dat u in ieder geval uw instituut, dat, als we uw woorden mogen geloven, zo transparant is, onttrekt aan iedere controle. Ik wil u vragen hoe u deze transparantie echt wilt waarborgen!

Santer
Ik kan u zonder enig voorbehoud zeggen dat ik nog nooit in mijn leven - en ik heb een lang politiek verleden, ik ben in 1972 lid van mijn regering geworden - een parlementariër voor dom heb gehouden! Ik wil dat heel duidelijk stellen! Ik heb veel respect voor het Parlement en als voorzitter van de Commissie heb ik ook respect voor dit Parlement. Daarom wil ik niet dat er in die geest over mij wordt gesproken of gedacht. Ik wil niet dat daarover ook maar enig misverstand bestaat!
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in het Duits gesproken zodat er niet vertaald hoefde te worden. Ik wilde zeggen dat ik van mijn kant nooit enige vorm van kritiek heb geuit op het functioneren van de UCLAF. Integendeel! De UCLAF werd operationeel toen ik in januari 1995 als voorzitter van de Commissie aantrad. Mede dankzij de samenwerking met het Parlement hebben we het functioneren van deze instelling constant kunnen verbeteren. In 1997 hebben we besloten een task force te vormen zodat de UCLAF haar functies kon uitoefenen. Ik heb de UCLAF nooit verweten zich van Stasi-methodes te bedienen.
Iemand die dergelijke zaken beweert, moet hiervoor bewijzen aandragen. Ik heb groot respect voor de wijze waarop de functionarissen van de Commissie met moeilijke vraagstukken zijn omgaan. De acties van de UCLAF hebben ertoe geleid dat een aantal fraudezaken, die zich hebben voorgedaan voordat de huidige Commissie geïnstalleerd werd, kon worden opgespoord. Hierdoor kon er binnen het Europees Parlement en in de pers over deze fraudezaken gesproken worden. We zijn dus in deze situatie terechtgekomen omdat we onze eigen diensten geactiveerd hebben. Deze diensten worden nu door een aantal afgevaardigden bekritiseerd. In mijn dialect bestaat er een gezegde dat ik in het Duits zal aanhalen, aangezien u deze taal beter beheerst: Gutheit ist ein Stück von Dummheit .
Zo zou je misschien het handelen van de Commissie kunnen typeren. We zijn min of meer het slachtoffer van ons eigen initiatief geworden. Daarom wil ik u verzoeken het hoofd koel te houden, niet direct het vertrouwen in ons op te zeggen en geheel onafhankelijk de voorstellen door te lezen die wij u hebben voorgelegd. De richtsnoeren die in deze voorstellen verwoord staan en waarin de staatshoofden en regeringsleiders zich goeddeels konden vinden, zijn in hoofdlijnen door de Raad goedgekeurd. Ik verzoek u daarom tot een onbevangen en helder oordeel te komen nadat u de mededeling van de Commissie grondig hebt bestudeerd.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel dat de Commissie nu op tafel legt, voldoet niet aan de eisen die het Parlement met een grote meerderheid heeft gesteld aan een versterking van UCLAF. Mijnheer de voorzitter, het verbaast mij ten zeerste dat u het over een onafhankelijk bureau heeft. Hoe kan de nieuwe UCLAF onafhankelijk zijn, als de Commissie nog altijd bepaalt welke onderzoeken dienen te gebeuren en welk gevolg eraan gegeven dient te worden. Het gaat immers niet om eender welke onafhankelijkheid, maar om het feit dat de Commissie het nog steeds voor het zeggen zal hebben en zal beslissen in welke gevallen een onderzoek dient te worden ingesteld. Is het niet eerder zo, mijnheer de voorzitter, dat de Commissie probeert de verantwoordelijkheid voor de fraudegevallen die er de laatste tijd geweest zijn, van zich af te schuiven? Daarom is het zeer teleurstellend, mijnheer Santer, dat u niet heeft willen deelnemen aan het debat over het voorstel dat nu op tafel ligt.

Santer
Natuurlijk mijnheer de Voorzitter, het staat dit Parlement geheel vrij een diepgaand debat over deze zaak te voeren. U zult bij de bestudering van deze zaak constateren dat de UCLAF een daadwerkelijk autonoom orgaan is dat een eigen rechtspersoonlijkheid bezit. Dit orgaan zal in het kader van de fraudebestrijding onderzoek verrichten in de lidstaten en binnen de onafhankelijke communautaire instellingen en organen. De kosten die dit orgaan maakt komen ten laste van de communautaire begroting. Zo kan ik de UCLAF definiëren. De Commissie is niet de enige instelling die de UCLAF een onderzoek kan laten instellen, al zal met name de Commissie het meest in dergelijk onderzoek geïnteresseerd. zijn. De UCLAF verricht momenteel voornamelijk onderzoek binnen de lidstaten. Dat is immers haar belangrijkste taak. Om die reden vonden we het noodzakelijk dat ook de Raad binnen de UCLAF vertegenwoordigd werd. Iedere instelling heeft het recht de UCLAF te verzoeken een onderzoek in te stellen; in de toekomst kan de UCLAF dit ook op eigen initiatief doen.
Ik ben van mening dat u het document moet doornemen. Dan zult u begrijpen dat wat u zojuist beweerde niet klopt, en dat is zacht uitgedrukt. U moet dit document bestuderen. Het is door juristen opgesteld en heeft betrekking op de feiten die u tracht te weerleggen. De Commissie vond dat ze niet als enige het recht behoorde te hebben een verzoek tot onderzoek in te dienen bij de UCLAF. Alle instellingen zijn hiertoe gemachtigd, aangezien alle instellingen binnen de raad van beheer vertegenwoordigd zijn. Dit is het beste bewijs van de neutraliteit en autonomie van dit orgaan. Het Parlement en alle andere instellingen hebben zeggenschap. Ik denk dat dit de beste manier is om de doelmatigheid van de UCLAF te waarborgen.

Bösch
Mijnheer Santer, het verslag waarop u zich beroept, namelijk het verslag-Bösch, heb ik nooit geschreven, want wat u daarvan heeft gemaakt, heeft absoluut niets gemeen met het verslag-Bösch dat door dit Parlement is aangenomen! Ik wil u iets vertellen over de procedure en uitleggen waarom hierover opwinding is ontstaan. Commissaris Gradin heeft ons al in juli beloofd dat bij een eventuele hervorming van de UCLAF ook aandacht besteed zou worden aan de rol van het Parlement. Onze Parlementsvoorzitter heeft u hier nogmaals schriftelijk op geattendeerd, ik geloof eind november van dit jaar. Maar er is niets gebeurd! We worden nu geconfronteerd met een voorstel en u zegt dat we eerst maar eens moeten lezen wat u daarin heeft geschreven. Wilt u zo het vertrouwen tussen de instellingen herstellen, mijnheer de voorzitter?
Een tweede punt met betrekking tot de inhoud. Wij hebben in dit verslag-Bösch, dat u citeert, aangedrongen op versterking van de UCLAF. U laat van het tot nu toe gevoerde beleid van de Commissie op het gebied van de fraudebestrijding niets heel. Wilt u zo het verloren vertrouwen van de burgers in de aanpak van de fraudebestrijding door de Commissie herstellen? Dat zijn mijn twee vragen.

Santer
Het is niet moeilijk deze vragen te beantwoorden. In uw verslag uit u de doelstelling de onafhankelijkheid van de UCLAF te waarborgen. Zoals ik al meerdere malen gezegd heb, zelfs tijdens het debat hier in oktober, onderschrijf ik deze doelstelling. U heeft deze doelstelling nagestreefd. Maar de onafhankelijkheid van de UCLAF kan nooit gewaarborgd worden als dit orgaan een dienst van de Commissie blijft, die onder het beheer van het Parlement staat. Dit is niet haalbaar, ook niet vanuit juridisch of institutioneel oogpunt. Daarom zijn we niet op uw voorstellen ingegaan. Dat betekent overigens niet dat we niet hetzelfde doel nastreven. Volgt u eens mijn redenering. Ik weet dat u zich dan buiten uw werkterrein begeeft, maar het past wel binnen een institutioneel kader dat naar mijn mening van groot belang is. Het vraagstuk is niet dat we interne onderzoeken binnen de Commissie moeten uitvoeren. De UCLAF verricht momenteel meer dan 900 onderzoeken in de lidstaten. Daar zijn immers de meeste onderzoeken uit te voeren. Binnen de Commissie worden slechts 27 onderzoeken verricht. De meeste onderzoeken hebben dus betrekking op de lidstaten.
De Raad en alle overige instellingen moeten dus bij de activiteiten van het nieuwe orgaan betrokken worden. Volgens mij bestaat er geen enkele relatie tussen uw vraag en het voorstel dat wij ter tafel hebben gebracht. Dit voorstel heeft uw doelstelling als uitgangspunt, maar gaat zelfs verder, plaatst haar in een institutioneel kader en draagt ertoe bij dat de burgers veel meer vertrouwen krijgen in de controleorganen. Zo zal de toekomstige UCLAF eruit komen te zien. Dit Europees bureau voor fraudebestrijding zal een autonoom orgaan worden, dat een eigen rechtspersoonlijkheid bezit en wordt bijgestaan door onafhankelijke en zeer deskundige functionarissen die geheel kunnen instaan voor de onafhankelijkheid van de UCLAF. Ik ben inderdaad van mening dat de UCLAF een meer daadkrachtige, geheel onafhankelijke organisatie zal worden.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, een jaar geleden nam dit Parlement een amendement op de begroting aan. Aanleiding hiervoor was een onbelangrijk vraagstuk dat betrekking had op de benoeming van een adjunct-directeur van een organisatie die onder de bevoegdheid van de Commissie valt. Commissaris Papoutsis, die verantwoordelijk voor deze organisatie is, en commissaris Liikanen, hoofd personeelszaken, zijn niet in staat de directeur, die een besluit van dit Parlement weigert uit te voeren, tot inkeer te brengen. De UCLAF hoeft bij een dergelijke kwestie geen onderzoek in te stellen, maar deze affaire maakt wel duidelijk dat een aantal commissarissen hun functionarissen, die zich weinig aantrekken van wat er hier in het Parlement besloten wordt, niet in de hand heeft. Om die reden kan onze fractie momenteel niet voor de kwijting stemmen. Wij zijn immers van mening dat de geconstateerde fraudezaken een weerspiegeling zijn van de allesoverheersende technocratie, die ver van de werkelijkheid staat en min of meer doet wat ze wil.
Ik zou u de volgende vraag willen stellen: als de kwijting wordt geweigerd, bent u dan bereid de commissaris die verantwoordelijk is voor projecten zoals ECHO, waar serieus sprake is van verduistering van fondsen, de laan uit te sturen? Met andere woorden, bent u bereid sancties te treffen tegen incompetent handelen? In dit specifieke geval twijfel ik namelijk niet aan de persoonlijke integriteit van de betrokken commissaris.

Santer
Neemt u mij niet kwalijk, maar ik kan geen antwoord geven op de vraag betreffende de benoeming van een adjunct-directeur. Er zijn ongetwijfeld redenen aan te voeren voor wat er gebeurd is. Ik zal mij nader over deze zaken buigen en u de redenen voor onze benoemingen mededelen. Het moet echter wel duidelijk zijn dat het niet onder de bevoegdheden van het Europees Parlement valt om over de benoeming van een directeur te stemmen. Er is sprake van een scheiding der machten. De Commissie beslist over de benoemingen binnen haar eigen diensten. Wij vragen ook niet welke directeuren er binnen het Europees Parlement benoemd worden. Een aantal interinstitutionele regels moet worden nageleefd.
Wat betreft het niet-verlenen van kwijting aan de Commissie zou ik willen zeggen dat kwijting plaatsvindt volgens de bepalingen van artikel 206 van het Verdrag. Volgens dit artikel verleent het Parlement de Commissie kwijting op aanbeveling van de Raad. Ik heb u zojuist gezegd dat de Raad het Parlement heeft aanbevolen kwijting te verlenen. Dus de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, die weet waarover hij praat, heeft al een aanbeveling aan het Europees Parlement gedaan. We moeten niet vergeten dat de Raad een tak van de begrotingsautoriteit is.
Wat betreft het ontslag van een aantal commissarissen, kan ik u zeggen dat de bepalingen van het Verdrag zeer duidelijk zijn. Ik zal me aan de constitutionele en institutionele bepalingen van het Verdrag houden. De Commissie is de hoedster van het Verdrag en ik schik me naar de bepalingen van dit Verdrag; niets meer en niets minder. Dat is zowel mijn plicht als mijn recht en ik stel me conform deze bepalingen op.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het idee dat u de put probeert te dempen terwijl het kalf allang verdronken is. U heeft het Huis vanmiddag gezegd dat u documenten aan het Parlement heeft verzonden die niemand aan de nationale parlementen zou verzenden. Welnu, geen enkel rechtstreeks gekozen nationaal parlement zou ooit een verslag hebben aangenomen van een bureaucratische instelling waarin woorden door sterretjes worden vervangen en dat ook op andere manieren is gecensureerd.
Ten tweede kunnen we binnen het kader van de kwijting 1996, waarvoor ikzelf de rapporteur ben, niet aan de indruk ontkomen dat de gebrekkige beheersorganisatie aan de top van de Commissie heeft geleid tot een hele reeks onregelmatigheden en misdrijven bij de tenuitvoerlegging van het beleid op lagere niveaus. U heeft wat ideeën geopperd met betrekking tot screening. We hebben daar in 1995 al om gevraagd; het is nu inmiddels bijna 1999. We hebben nog niet eens het verslag over het statuut gezien waar het vorig Parlement destijds om vroeg. We hebben wat dat betreft nog helemaal nooit iets gezien.
Tenslotte geeft u aan dat u hoge functionarissen gaat benoemen. Iedereen weet echter dat het hier gaat om een ongebreidelde vorm van vriendjespolitiek, waarbij de topbaantjes onderling worden verdeeld. Ik verwoord hier het gevoel van velen in dit Huis dat u uw ambt weliswaar vervult, maar geen vat hebt op het systeem in zijn geheel. Waarom zouden we er daarom in dit Huis op vertrouwen dat u het volgend jaar alle hervormingen waar u ons vandaag blij mee maakt, ook werkelijk kunt waarmaken?

Santer
Ik blijf bij mijn standpunt, mijnheer de Voorzitter, dat we het Parlement verslagen hebben overhandigd die we niet aan de nationale parlementen ter beschikking zouden stellen. Dat is heel duidelijk. Mijnheer Elles, ik wijk niet van mijn standpunt af. Ik ben lang genoeg parlementslid geweest om het te kunnen weten. Het geheim van instructie en het recht op privacy van de personen en functionarissen die aan een onderzoek zijn onderworpen moeten ook worden nageleefd. In alle landen is dat zo. Het zou me verbazen als in Groot-Brittannië, dat ook hoedster van de mensenrechten is, dit geheim van instructie en recht op privacy niet zouden worden nageleefd.
(Tekenen van onrust) Jawel, ik blijf bij mijn standpunt en dat wil ik u ook laten weten. U kunt een motie van afkeuring tegen mij indienen, maar dat weerhoudt mij er niet van dit te zeggen.
Wat het tweede punt betreft, het vraagstuk van het statuut van de functionarissen, kan er geen besluit door de leidinggevenden genomen worden. Dit moet gebeuren door vertegenwoordigers van het personeel en in overleg met de vakbonden. We hebben een paritair comité in het leven geroepen dat door de voormalige secretaris-generaal Williamson wordt voorgezeten. De heer Williamson heeft enkele weken geleden zijn ontwerp ingediend. Het is jammer dat dit zo laat gebeurde, maar we zijn zelf in 1995 aangetreden en de screening kon derhalve nog niet in 1995 zijn afgerond. We moeten wel enigszins redelijk blijven, en dat geldt ook voor de afgevaardigden.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nog een aanvullende opmerking willen maken over het document inzake het OLAF dat u ons heeft overhandigd. Er bestaan immers nog onduidelijkheden over dit document. Wellicht kunt u ons opheldering verschaffen over de wijze waarop dit bureau met de onderzoeken van start zou kunnen gaan. Zoals de situatie er nu voorstaat kan de UCLAF op eigen initiatief onderzoeken instellen, en dat doet ze ook. Volgens het document zou het OLAF kennelijk alleen in opdracht van de instelling die het moet controleren kunnen handelen. Dit is niet zozeer mijn eigen indruk als die van een aantal collega's en ik zou u willen vragen hierover meer duidelijkheid te verschaffen.
Ik maak me verder zorgen over het vertrouwelijk karakter van het onderzoek. De UCLAF heeft in haar huidige vorm naar mijn mening immers in veel gevallen verzuimd rekening te houden met deze vertrouwelijkheid; verschillende dossiers van de UCLAF zijn uitgelekt. Ik zou willen weten welke maatregelen er nu precies getroffen zijn om de UCLAF in staat te stellen zelf het vertrouwelijke karakter van haar onderzoek te waarborgen.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, er wordt me een hele gerichte vraag gesteld waarop ik ook een heel gericht antwoord kan geven. Artikel 3 van de bepaling vermeldt dat de Commissie op eigen initiatief of op verzoek van een lidstaat of het bureau zelf, het OLAF opdracht kan geven een onderzoek in te stellen. In de leden 6 en 12 van dit artikel staat overigens ook dat het bureau nauw betrokken moet worden bij het instellen van het onderzoek - u spreekt immers over instellen; ik verwijs naar lid 6 - en de mogelijkheid moet hebben op eigen initiatief een onderzoek van start te laten gaan. Het bureau kan dus op eigen initiatief een onderzoek beginnen. Natuurlijk kunnen ook alle andere instellingen het bureau opdragen een onderzoek in te stellen. U kunt verder in de overige bepalingen van het statuut van het OLAF lezen dat er voorzorgsmaatregelen zijn getroffen die het vertrouwelijke karakter van het onderzoek dat door dit bureau wordt verricht, beter moeten garanderen.
Met behulp van de ervaringen die met de UCLAF zijn opgedaan hebben we een aantal gebreken in het huidige statuut van de UCLAF trachten te verhelpen, en dat is gelukt. Ik verwijs hierbij naar het document dat u is voorgelegd. U mag het onder de loep nemen en het voorzien van commentaar en amendementen. Ik hoop dat zo ons gezamenlijk werk een gezamenlijk resultaat zal opleveren.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, u zei daarstraks dat u uw verantwoordelijkheden als voorzitter van de Commissie serieus neemt. Ook wij, als Parlement, willen onze verantwoordelijkheden serieus nemen. Dat we de Commissie rekenschap laten afleggen over haar activiteiten is onderdeel van onze verantwoordelijkheden, maar het wordt wel erg moeilijk die taak te vervullen als we de betreffende stukken niet ontvangen. Ik verzoek u ons hierbij dan ook de toezegging te doen ons op gezette tijden een lijst te geven van alle onderzoeken naar vermeende fraude en corruptie, in plaats van de gegevens die we nu met tegenzin in stukjes en beetjes toegeworpen krijgen, en aan te geven wanneer het nieuwe OLAF op zijn laatst aan zijn taken kan beginnen. Hoe kunnen we er zeker van zijn dat u niet gewoon wat tijd aan het winnen bent? Wordt het OLAF nog binnen de 10 jaar van de huidige Commissie operationeel, en zo ja, vanaf wanneer?

Santer
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat ik de lijst met onderzoeken die de UCLAF heeft ingesteld, met een gerust hart aan het Parlement kan overhandigen. Ik zie geen enkele reden om dit niet te doen. Dit wil evenwel niet zeggen dat we met deze onderzoeken daadwerkelijk onregelmatigheden of fraudezaken op het spoor zullen komen. Deze lijst kan overigens niet zomaar aan iedereen ter beschikking worden gesteld. Soms worden er indianenverhalen onder het grote publiek verspreid en deze doen het functioneren van de UCLAF geen goed. We hebben met dit alles rekening willen houden in ons voorstel.
U wilde vervolgens weten wanneer het OLAF operationeel kan zijn. Ik heb alle instellingen verzocht mee te helpen aan het operationeel maken van dit bureau. Als de politieke wil bestaat kan het OLAF over zes à zeven maanden van start gaan.

Buffetaut
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, wij hebben met veel belangstelling het in uw opdracht verspreide document "De Commissie van morgen" gelezen. Op pagina 4 las ik dat de Commissie de komende jaren haar activiteiten in toenemende mate wil concentreren op de buitenlandse betrekkingen, de munteenheid, de binnenlandse veiligheid, de gemeenschappelijke markt, de economische en sociale samenhang en de gemeenschappelijke beleidsvormen. We bevinden ons hier in feite op het terrein van een soevereine staat.
Mijnheer de voorzitter, ik zou u in deze context willen vragen welke bevoegdheden er voor de nationale democratieën overblijven en of de volgende paragraaf van dit document, die in overweging geeft eenvoudige bestuurlijke taken in grotere mate te delegeren, ook van toepassing is op die nationale democratieën.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, dit document geeft een globale uiteenzetting van de toekomst van de Europese Unie. Ik zou daar graag wat dieper op ingaan. Dat heb ik overigens al gedaan in het kader van de debatten over de Unie. Ik ben van mening dat er in de toekomstige Unie altijd rekening zal worden gehouden met de naties en hun nationale identiteit. Deze naties zullen binnen de politieke unie geïntegreerd worden. We willen geen verenigde staten van Europa tot stand brengen naar het model van de Verenigde Staten van Amerika. Dat is niet onze bedoeling. We kunnen de economische regelgeving harmoniseren zodat er een interne markt kan ontstaan, maar het is niet mogelijk de naties te harmoniseren. De nationale identiteit zal daarom altijd deel uitmaken van de toekomstige Unie.
Dankzij de Unie hebben de naties echter wel de mogelijkheid een deel van hun soevereiniteit over te hevelen naar supranationale organen, de Commissie en de ECB. We kunnen zo gezamenlijk en op voet van gelijkheid naar buiten toe optreden. Samen staan we immers sterker en kunnen we op internationaal gebied meer bereiken. De bevoegdheden van de lidstaten zullen niet alleen betrekking hebben op het beheer. Integendeel! We moeten ons ervan overtuigen dat er in de toekomst een rol voor de lidstaten is weggelegd. Deze rol is gebaseerd op zowel het subsidiariteitsbeginsel als het evenredigheidsbeginsel: de belangrijkste principes die aan de Europese eenwording ten grondslag liggen.

Wemheuer
Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee vragen. U heeft straks op de vraag van collega Fabra over de toekomst van Europa geantwoord: de euro. Bent u echt van mening dat de euro de toekomst van Europa is? Ten tweede heeft u in uw rede gezegd dat we wat betreft de manier waarop we de kwestie van de rechtsgrondslagen - daarom gaat het nu niet - en de minibudgets aanpakken, op de goede weg zijn. Weet u dat de instellingen die betrokken zijn bij de begrotingsprocedure, namelijk de Raad en het Parlement enerzijds en de Commissie anderzijds, al in de begroting voor 1993 zijn overeengekomen de minibudgets af te schaffen en dat we dus niet op de goede weg zijn, maar op een onaanvaardbare manier achterop zijn geraakt?

Santer
Natuurlijk biedt Europa meer dan alleen de euro en de interne markt. De euro zal echter wel een grote invloed hebben op de economische integratie van Europa. Ze zal in de eerste plaats zorgen voor de voltooiing van de interne markt. Ik zou immers niet weten hoe een interne markt zonder concurrentievervalsing kan functioneren als er 14 verschillende munteenheden bestaan. Maar de euro zal ook een wezenlijke bijdrage leveren aan de politieke integratie, aangezien hij Europa op de interne markt een Europese identiteit verschaft. Verder kan er dankzij de euro een zone van monetaire stabiliteit ontstaan. De euro zal dus een stabiliserende invloed hebben op onze internationale monetaire betrekkingen. Om al deze redenen is de euro een zeer belangrijke integratiefactor. Het verheugt ons zeer dat de euro binnen de 11 lidstaten zal worden ingevoerd. Laten we uiteraard hopen dat ook de 4 andere lidstaten, die nog geen lid zijn van deze monetaire zone, de euro zullen invoeren.
In 1993 hebben we een aantal beslissingen genomen over de minibudgetten. Vanaf dat moment zijn er overigens verschillende fraudezaken ontdekt. Dankzij het bestaan van de minibudgetten heeft de UCLAF met betrekking tot 4 contracten van de ECHO fraude geconstateerd. Met de procedure die indertijd is ingesteld probeerde men geleidelijk en onder moeilijke omstandigheden een einde te maken aan het bestaan van die minibudgetten. Deze procedure kon plaatsvinden dankzij de overeenstemming die er tussen het Europees Parlement en de Commissie bestond. We moeten nu op dezelfde voet verder gaan.
Als u overigens de verslagen van de Rekenkamers van de lidstaten leest, zult u veel onregelmatigheden tegenkomen die op deze wijze aan het licht zijn gebracht. Ik dacht: laat ik het verslag van de Rekenkamer van de Bondsrepubliek Duitsland eens bekijken. Ik heb niet veel verschillen kunnen constateren tussen het verslag van de Europese Rekenkamer en dat van de Duitse Rekenkamer.

Böge
Mijnheer de Voorzitter, beroept u zich bij het advies kwijting te verlenen niet op de Raad. In de onderneming Europa bent u het bestuur en zijn wij de ledenvergadering. Daarom zeg ik nog eens: wat er in artikel 3 van het voorstel is geformuleerd, gaat voorbij aan het oorspronkelijke voorstel van dit Parlement en is voor ons onaanvaardbaar!
Mijn vraag aan de Commissie stel ik mede met het oog op de transparantie waarover hier is gesproken. Mijnheer de Voorzitter, kunt u bevestigen of ontkennen dat er naar aanleiding van vragen van de Belgische autoriteiten door de juridische dienst van de Commissie aan ambtenaren van de Commissie het advies is gegeven dat men bij vragen naar het doen van sociale uitkeringen in het kader van arbeidsovereenkomsten tussen ondernemingen en de Commissie zich beter kan beroepen op de immuniteit en verder de overeenkomsten zo voort kan zetten? Bestaan deze documenten? Zo ja, bent u bereid de Commissie begrotingscontrole hierin op basis van vertrouwelijkheid inzage te geven?

Santer
Wat de eerste vraag betreft zou ik de geachte afgevaardigde eenvoudigweg willen zeggen dat de Raad een instelling van de Europese Unie is die niet onderschat mag worden. Bovendien is de vertegenwoordiger van de Raad hier aanwezig. Het is u waarschijnlijk niet ontgaan dat er meerdere Europese instellingen bestaan. Ik beperk mij tot de instellingen zoals ze in het kader van onze Europese Unie functioneren. Dat is overigens mijn goed recht en ik ben hier zelfs toe verplicht.
Wat betreft uw tweede vraag kan ik u mededelen dat ik geheel niet van dat vraagstuk op de hoogte ben. Ik kan er dus niets over zeggen. Als u meer details kunt verschaffen, dan is dit de plaats om dat doen. Ik kan echter in mijn hoedanigheid van voorzitter niet op uw vraag ingaan.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de voorzitter van de Commissie.
Dit eerste punt van de agenda is gesloten.

Europese Raad
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van Raad en Commissie over de voorbereiding van de Europese Raad van 11 en 12 december 1998 te Wenen.
Het woord is aan mevrouw Ferrero-Waldner, fungerend voorzitter van de Raad.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, over ruim een week zal het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap culmineren in de Europese Raad in Wenen. Deze Raad heeft als eerste Europese Raad die in Oostenrijk plaatsvindt, voor ons natuurlijk een zeer speciale betekenis. Gezien de belangrijke onderwerpen waarover momenteel in alle gremia van de Unie gedebatteerd en onderhandeld wordt en die vooral ook voor de burgers van onze landen van direct en groot belang zijn, is deze Europese Raad voor alle lidstaten van de Unie eveneens van betekenis.
Over vele van deze onderwerpen moeten binnenkort principiële besluiten worden genomen die de koers van Europa in de komende jaren en decennia zullen bepalen. De Europese Unie heeft echter ook de afgelopen jaren al een aantal baanbrekende besluiten genomen, die nu geïmplementeerd moeten worden. In dit opzicht zal 1 januari 1999 een historische datum zijn. Met de invoering van de gemeenschappelijke munt, die zeer binnenkort zal plaatsvinden, krijgt de Europese eenwording een nieuwe kwaliteit. De euro, de ene munt, die, zoals de Duitse Bondspresident Herzog het heeft uitgedrukt, al voor zijn invoering de meest stabiele ter wereld is, is het hoogtepunt van een succesverhaal dat al bijna vijf decennia duurt.
Wat zijn nu de kernelementen van dit in de geschiedenis van ons continent unieke experiment? Eenwording met behoud van de diversiteit, solidariteit in plaats van dominantie en het gemeenschappelijk uitoefenen van soevereiniteit in gemeenschappelijke instellingen. Met de invoering van de euro is onze taak evenwel nog lang niet vervuld, want ondanks de enorme prestaties van de Unie en haar lidstaten, waarop we terecht trots zijn, lopen de ideeën over de gemeenschappelijke toekomst op het moment nog sterk uiteen. De herstructurering van Europa vanaf het moment dat de Oost-Westconfrontatie tot het verleden behoorde, en de steeds snellere globalisatie hebben een enorme dynamiek op gang gebracht. In enkele jaren tijd zijn bepaalde hoekstenen van onze politieke wereldordening vernietigd. Momenteel verandert het internationale economische landschap van dag tot dag. Nieuwe technologieën en invloeden op mens en milieu vereisen maatregelen van de individuele staten en de statengemeenschap. Sociale veranderingen en een enorme internationale mobiliteit doen de structuren verdwijnen.
Daardoor worden we dagelijks geconfronteerd met nieuwe uitdagingen waarvoor de recepten uit het verleden niet meer geschikt zijn. Als we in onze tijd van radicale veranderingen datgene wat we in vijf decennia bereikt hebben, willen behouden, moeten we openstaan voor hervormingen en aanpassingen. Het echte gevaar - ik zeg dat met nadruk - schuilt niet in verandering, maar in vasthouden aan en blijven bij het oude. De Unie heeft daarom nieuwe impulsen nodig. Ze moet haar strategische programma opnieuw vaststellen. Daarin zie ik vooral de zin en het doel van de in Cardiff op gang gebrachte discussie over de toekomst van Europa, die in de periode van het Oostenrijkse voorzitterschap tijdens de speciale Raad in Pörtschach in oktober werd voortgezet.
Dit proces van reflectie heeft er naar mijn mening toe geleid dat er op twee punten duidelijk een richting is bepaald. In de eerste plaats heeft men duidelijk positief gekozen voor een dynamische voortzetting van het Europese eenwordingsproces. De uitdagingen die op ons wachten, eisen meer en niet minder Europa. We hebben echter ook behoefte aan een grotere slagvaardigheid, aan betere instrumenten en een grotere bereidheid om deze solidair te gebruiken.
In de tweede plaats moeten we het handelen van de Unie sterker concentreren op de onderwerpen die de Europese burgers direct aangaan en ook interesseren. Als we ons echter willen verzekeren van de steun van de burgers voor de verdere ontwikkeling van de Unie, moeten we, en daar moeten we inderdaad prioriteit aan geven, werkgelegenheid, een schoon milieu en veiligheid ook bovenaan de Europese agenda zetten. Deze overwegingen spelen ook een beslissende rol bij de voorbereiding van de Europese Raad van Wenen op 11 en 12 december van dit jaar. In Wenen zal er daarom een breed scala aan belangrijke onderwerpen behandeld moeten worden.
De eerste prioriteit blijft de werkgelegenheid. Hier vertoont zich eindelijk een ommekeer in positieve richting. De werkloosheid in Europa is inmiddels gedaald tot minder dan 10 %. Het afgelopen jaar zijn er in Europa dan ook meer arbeidsplaatsen gecreëerd dan in de Verenigde Staten. Dat is geen reden om op onze lauweren te rusten, maar wel een teken dat het beter kan gaan. Het in Luxemburg overeengekomen coördinatiemechanisme heeft de eerste proef dus doorstaan. De gemeenschappelijke beoordeling van de implementatie van de nationale werkgelegenheidsprogramma's laat zien dat de regeringen zich grote inspanningen getroosten om hun plannen te verwezenlijken. Deze bemoedigende ontwikkeling moet voor ons een stimulans zijn om de ingeslagen weg consequent te vervolgen.
De toekomstige werkgelegenheidsstrategie van de Unie moet rusten op drie pijlers. Ten eerste: de werkgelegenheidsrichtsnoeren, die de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van de werknemers versterken en het creëren van arbeidsplaatsen in nieuwe ondernemingen vergemakkelijken. De Europese Raad in Wenen zal het ontwerp presenteren van de beleidsrichtsnoeren voor de werkgelegenheid voor 1999. Enkele punten die in dit ontwerp voorkomen, zijn de verdere ontwikkelingen en aandachtspunten op het gebied van de rechtsgelijkheid van man en vrouw, levenslang leren, oudere werknemers en versterking van de ondernemersgeest.
Ten tweede: structurele economische hervormingen die het concurrentievermogen van de goederen- en arbeidsmarkten vergroten en het innovatievermogen bevorderen. Ten derde: een macro-economisch beleid dat de groei effectief ondersteunt en stimuleert.
Een bijzonder essentieel beleidseconomisch onderwerp is de vertegenwoordiging van de Unie naar buiten in aangelegenheden met betrekking tot de Economische en Monetaire Unie. Europa moet in de internationale financiële instellingen en in de G7 met één stem spreken en zijn grote economisch gewicht meer doen gelden dan tot nu toe is gebeurd. Enkele weken voor de inwerkingtreding van de derde fase moet deze belangrijk kwestie eindelijk opgelost worden. Momenteel zijn er - zoals u weet - intensieve onderhandelingen tussen de ministers van Financiën gaande. Wij verwachten dat er voor aanvang van de Europese Raad concrete resultaten worden behaald.
De invoering van de euro maakt ook een betere coördinatie van het belastingbeleid tot een grotere noodzaak. Wij verwachten dat er van Wenen impulsen zullen uitgaan voor het bespoedigen van het werken aan deze kwesties. De Europese Raad zal ook een verslag van de ministers van Financiën over de hervorming van de internationale financiële architectuur ontvangen. De afgelopen maanden is duidelijk gebleken dat ons vermogen om financiële crises te managen lang niet groot genoeg is om de uitdagingen van een geglobaliseerde wereldeconomie aan te kunnen. Europa moet in dit opzicht een belangrijke bijdrage leveren. Betere financieringsinstrumenten voor de trans-Europese netwerken en verdere stappen op weg naar de volledige implementatie en benutting van de interne markt zijn andere onderwerpen met betrekking tot het economisch beleid die in Wenen aan de orde zullen komen.
Wat betreft het milieubeleid zal de Europese Raad zich vooral bezighouden met het concept van de integratie van het milieuoogpunt in de diverse beleidssectoren van de Unie. Er liggen eerste verslagen ter tafel over de sectoren vervoer, energie en landbouw. In Wenen zal erover beslist moeten worden hoe we dit belangrijke proces moeten voortzetten.
Natuurlijk vormt Agenda 2000 een centraal werkgebied van het voorzitterschap. In een verklaring in de plenaire vergadering van het Europees Parlement op 18 november heb ik u kunnen berichten over de vooruitgang die hiermee is geboekt. Ik heb zelf vanmorgen een gesprek gehad met vertegenwoordigers van het Europees Parlement over het onderwerp pretoetredingsinstrumenten om de dialoog en informatie-uitwisseling tussen Raad en Parlement te intensiveren, zoals we dat in het tripartiete overleg hadden toegezegd.
Over de pretoetredingsinstrumenten, de TEN en de garantiefondsverordening bestaat in de Raad in zeer hoge mate overeenstemming. De technische werkzaamheden aan deze juridische teksten zijn bijna klaar. Wat betreft het structuurbeleid zijn er een aantal politieke kardinale punten waarvoor er in ieder geval in contouren een oplossing is. Ook in het op 23 november uitgebrachte verslag van de ministers van Landbouw zijn duidelijke trends te onderkennen, zodat overeenstemming in maart 1999 haalbaar moet zijn. Bij de financiële vooruitblik ging het er ons om dat er opties werden uitgewerkt voor oplossingen die rekening houden met de dubbele uitdaging, namelijk begrotingsdiscipline enerzijds en waarborging van de noodzakelijke middelen voor de verdere ontwikkeling van het beleid van de Unie anderzijds. Tijdens de bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken op 6 december zullen we ons best doen nog een stuk verder te komen met het vinden van een oplossing voor de sleutelelementen om zo een goede basis te leggen voor het overleg van de Europese Raad in Wenen.
Het ligt in de aard van Agenda 2000 als totaalpakket dat er in Wenen geen essentiële besluiten over afzonderlijke inhoudelijke kwesties genomen kunnen worden. Wij zijn echter van mening dat de tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap geboekte vooruitgang in zijn geheel een goede basis is om direct na het begin van 1999 het beslissende end game in de onderhandelingen te beginnen.
Met het uitbreidingsproces zijn er de afgelopen vijf maanden grote vorderingen gemaakt. Het begin van de toetredingsonderhandelingen met de "5+1" , de voortgang van de acquis screening met de elf en de implementatie van de toetredingspartnerschappen tonen aan dat de Unie, maar ook onze toekomstige partners deze grote uitdaging energiek en met overleg zijn aangegaan. Het verslag van de Commissie over de vorderingen van de kandidaten bevat een open en gefundeerde analyse van de stand van zaken met betrekking tot het vervullen van de criteria van Kopenhagen en is zowel door de lidstaten als door de kandidaten positief ontvangen.
Dit verslag zal ook de belangrijkste basis vormen voor de discussie over de uitbreiding in Wenen. We willen een duidelijk signaal afgeven van het engagement van de Unie voor een succesvolle uitbreiding, een signaal dat onze partners ertoe aanmoedigt hun hervormingsinspanningen positief en actief voort te zetten.
Een grotere Europese slagvaardigheid op het gebied van de interne veiligheid en op dat van het buitenlands en veiligheidsbeleid was eveneens een essentieel onderdeel van de boodschap van Pörtschach. De Europese Raad in Wenen zal drie verslagen van de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie ontvangen. In de eerste plaats een actieplan voor het creëren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht. In de tweede plaats een verslag over de implementatie van het actieplan ter bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en in de derde plaats een verslag over de drugsproblematiek. Verder zal er gesproken worden over de opneming van Schengen in het EU-Verdrag en over impulsen ter versterking van de samenwerking op het gebied van het migratiebeleid. De in Pörtschach voor het tweede halfjaar overeengekomen ontmoeting in Tampere zal ertoe bijdragen dat er in 1999 speciale aandacht zal worden besteed aan de interne veiligheid. Op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid zal er in Wenen enerzijds gesproken worden over belangrijke inhoudelijke thema's, zoals bijvoorbeeld de situatie in Rusland, het vredesproces in het Nabije Oosten en de ontwikkelingen op de West-Balkan. Anderzijds echter zullen er structurele kwesties behandeld moeten worden, zoals de voorbereiding van de implementatie van de nieuwe instrumenten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid waarin het Verdrag van Amsterdam voorziet, en de voortzetting van de discussie over veiligheids- en defensievraagstukken, die tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap een nieuwe dynamiek hebben gekregen.
Tot zover een kort overzicht van de belangrijkste onderwerpen van de top in Wenen. Zoals u ziet, is het een omvangrijk en pretentieus programma, dat tot uitdrukking brengt hoe dynamisch de fase van het integratieproces is waarin wij ons bevinden. In dit verband wil ik ook persoonlijk mijn dank uitspreken voor de goede samenwerking met het Europees Parlement gedurende het Oostenrijkse voorzitterschap. De ambitieuze Europese agenda heeft ons ruimschoots de gelegenheid geboden om samen te werken. Ik denk daarbij vooral aan de regelmatige gedachtewisseling over actuele kwesties op het gebied van het buitenlands beleid, aan het starten van een informele dialoog over Agenda 2000, aan de informatiestroom over de stand van zaken met betrekking tot het uitbreidingsproces, maar ook aan de bereikte overeenstemming over het vijfde kaderprogramma voor onderzoek. Ik hoop dat we ook ruim voor het einde van het jaar de gemeenschappelijke begroting voor 1999 kunnen vaststellen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben van mening dat het absoluut noodzakelijk is in de betrekkingen tussen de instellingen de grote doelen en belangen van onze burgers in het oog te houden en ons werk niet door vermijdbare problemen lastiger te maken dan nodig is. Daarvoor is een open discussie noodzakelijk, waarvoor ik nu ook graag ter beschikking sta.
De Unie heeft de afgelopen decennia nog vrijwel nooit voor grotere uitdagingen gestaan dan nu. Ze heeft in het verleden telkens weer bewezen in staat te zijn de nodige creativiteit en de wil op te kunnen brengen om grote uitdagingen het hoofd te bieden. Ik ben ervan overtuigd dat dit ook nu, op de drempel naar het nieuwe millennium, het geval zal zijn en ik hoop dat de Europese Raad van Wenen daaraan een bijdrage zal leveren.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, met de Europese Raad van Wenen komt er een einde aan de periode van zes maanden dat Oostenrijk het voorzitterschap bekleedde.
Dit is de eerste keer dat de Republiek Oostenrijk voorzitter van de Europese Unie was en ik begroet het werk dat door het voorzitterschap is verzet. De belangrijkste gebeurtenis tijdens dit voorzitterschap was de informele bijeenkomst in Pörtschach, waar de staatshoofden en regeringsleiders nader tot elkaar kwamen wat betreft de toekomst van de Europese Unie. Op 21 oktober jongstleden beëindigde ik in dit Parlement mijn betoog over de Top van Pörtschach met de volgende woorden: "Zoals altijd in de communautaire geschiedenis, is de grootste uitdaging er hierin gelegen dat we de daad bij het woord moeten voegen" . Ik stel u dus voor om nu direct de belangrijkste vraagstukken, waarin tijdens dit Oostenrijks voorzitterschap vooruitgang werd geboekt en die de Raad zal ratificeren of afronden, nader te bekijken.
Ik begin natuurlijk met de uitbreiding. De Raad zal het eerste verslag van de Commissie over de vorderingen die door de lidstaten zijn geboekt, onderzoeken. Dit was immers een van de wensen die op de Europese Raad van Cardiff werden geuit. Uit dit verslag blijkt duidelijk dat het gehele proces op gang is gebracht. Ook maakt dit verslag duidelijk dat de situatie van land tot land verschilt. Verder wordt erin onderstreept dat het uitbreidingsproces een dynamisch proces is. De vorderingen van de kandidaatlanden worden volgens de criteria van Kopenhagen of van Madrid getoetst. De Raad benadrukt dat al deze kandidaat-landen zich duurzaam moeten inspannen om voor toetreding in aanmerking te komen.
U weet dat parallel hieraan vooruitgang wordt geboekt met de onderhandelingen over Agenda 2000. Deze vooruitgang is mede te danken aan de samenwerking met uw Parlement. Er breekt nu een belangrijke fase aan die, voor het einde van de zittingsperiode, moet leiden tot de aanneming van maatregelen die in het kader van Agenda 2000 zijn voorgesteld. Op de Europese Raad van Cardiff en - onlangs nog - tijdens de informele bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders in Pörtschach, werd de politieke wil geuit om de onderhandelingen over Agenda 2000 af te ronden tijdens een speciale top die in maart volgend jaar gehouden wordt.
Waarom moet de afronding in maart plaatsvinden? Ik kan hiervoor meerdere redenen aanvoeren. Allereerst zullen de komende verkiezingen voor het Europees Parlement een belangrijke invloed hebben op de activiteiten die dit Parlement al vanaf maart of april zal ontplooien. Nu al bemerk ik dat deze verkiezingen een aantal gevolgen hebben voor de activiteiten van dit Huis. Verder zal een vertraging de geloofwaardigheid van en het vertrouwen in de Unie geen goed doen. Tenslotte zijn er ook praktische overwegingen voor afronding. Deze hangen samen met de programmering van de structuurfondsen en de beleidsuitvoering, maar ook met de negatieve gevolgen van een eventuele vertraging in de uitvoering van de voorbereidingen op het toetredingsproces zelf.
De vraag is natuurlijk of de afrondingen al in maart zullen plaatsvinden. Mijn antwoord hierop is ja. We beschikken immers over alle gegevens: de 19 gedetailleerde voorstellen van de Commissie, maar ook het verslag van de Commissie over de eigen middelen. Als een van de twee takken van de begrotingsautoriteit zult u het nieuwe interinstitutionele begrotingsakkoord mede ondertekenen. Natuurlijk zal het sluiten van een nieuw akkoord, waarin beide takken van de begrotingsautoriteit zich kunnen vinden, deel uitmaken van Agenda 2000.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de Europese Raad een goed uitgangspunt kan bieden voor de gesprekken die onder het Duitse voorzitterschap moeten worden afgerond. Natuurlijk zal er alleen sprake van een akkoord zijn als over alle punten overeenstemming bestaat. Onder dit voorbehoud hoop ik dat we in Wenen drie zaken kunnen bewerkstelligen. Allereerst moeten er overeenkomsten worden gesloten over tal van - wat ik noem - "technische" aspecten van de wetgevingsteksten. Wat dit betreft ben ik verheugd over de vooruitgang die onlangs is geboekt op het gebied van de structuurfondsen, het Cohesiefonds en de strategie met betrekking tot de voorbereidingen voor toetreding en de trans-Europese netwerken. Verder moeten we op politiek gebied vorderingen maken. Ik denk hier bijvoorbeeld aan een aantal aspecten van de landbouwhervormingen, de plattelandsontwikkeling, de structurele maatregelen en de omvang van de financiële perspectieven. We moeten tenslotte de contouren van het uiteindelijke pakket vaststellen. Dit pakket zou met name moeten worden afgestemd op de financiële gevolgen van de hervormingen en de daaraan verbonden begrotingsvraagstukken.
Mijnheer de Voorzitter, er staan op de agenda van deze Raad twee onderwerpen die voor de burger van groot belang zijn. In Wenen zal de Europese Raad voor de eerste keer een evaluatie maken van de vorderingen die de lidstaten in het kader van de strategie van Luxemburg hebben geboekt inzake de toepassing van de nationale werkgelegenheidsplannen. Wie had twee jaar geleden durven dromen dat de lidstaten en de sociale partners ons in deze mate zouden steunen en dat er Europese richtlijnen en nationale actieplannen zouden worden opgesteld? Wie had kunnen vermoeden dat de lidstaten zouden accepteren dat hun werkgelegenheidsplannen onderzocht, geëvalueerd en zelfs beoordeeld zouden worden door de overige lidstaten? Wie had tenslotte durven denken dat er een voorbeeldige dynamiek teweeg zou worden gebracht die nieuwe activiteiten in Europa mogelijk zou maken? We hebben deze strategie allereerst met de regeringen van de lidstaten besproken en vervolgens met deze regeringen mechanismen opgesteld voor follow-up, uitwisselingen en benchmarking.
Naar aanleiding van het onderzoek dat de lidstaten in Wenen zullen verrichten, zal de Commissie voorstellen doen voor aanpassing van de richtlijnen voor 1999. Ik moet zeggen dat deze richtlijnen minimaal waren. Ik denk dat we in de eerste plaats het proces moeten consolideren. De nationale actieplannen gaan uit van een strategie voor de middellange termijn, maar het zijn de nieuwe impulsen die van belang zijn. We blijven met name onze strategie volgen waarin gestreefd wordt naar een meer ondernemingsgezind Europa met een pan-Europese markt voor risicokapitaal; een Europa dat onze eigen ondernemingen meer voordelen biedt dan de Amerikaanse en dat onze achterstand met betrekking tot de exploitatie van informatietechnologieën helpt in te halen. We hebben de lidstaten bovendien gevraagd hun stelsels op het gebied van de werkloosheidsuitkeringen en belastingen te wijzigen en met name ook hun beleid inzake vervroegde uittreding te herzien.
Zoals u weet hebben we, wat betreft de ruimte van vrijheid, veiligheid en justitie, in Pörtschach besloten op 15 oktober 1999 een eerste, speciaal aan dit onderwerp gewijde, Europese Raad bijeen te roepen. Finland bekleedt dan het voorzitterschap. Dit besluit komt overeen met mijn wens, die ik al bij mijn ambtsaanvaarding koesterde, om dit onderwerp tot prioriteit te verheffen. Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam en het van start gaan van Europol wordt het mogelijk daadwerkelijke vooruitgang te boeken op het gebied van de justitiële en politiële samenwerking, het asielbeleid en immigratie. Op al deze gebieden zijn de verwachtingen van de burgers van onze landen hooggespannen. Deze beleidsvormen, die hun nationale karakter zullen blijven behouden, kunnen alleen in een Europese context gezien worden. De concrete vraagstukken op het gebied van de asielverlening, immigratie, politiële samenwerking en zelfs uitlevering - we hebben met al deze vraagstukken de laatste maanden te maken gehad - laten zien dat we dergelijke problemen op communautair niveau moeten aanpakken. Ik hoop dat het actieplan, dat in Wenen door de Raad en de Commissie zal worden gepresenteerd, een wezenlijke rol zal spelen bij de voorbereiding van de top van Tampere.
Mijnheer de Voorzitter, we zullen in Wenen ook van gedachten wisselen over de economische ontwikkeling op Europees en mondiaal niveau. Naar aanleiding van het aantreden van nieuwe regeringen in een aantal lidstaten en de uitbreiding van de internationale financiële crisis na de gebeurtenissen in Rusland van augustus jongstleden, heeft er een levendig debat plaatsgevonden over het economisch, financieel en monetair beleid. Dit debat werd zowel op Europees als op internationaal niveau gevoerd. De internationale crisis is in kalmer vaarwater terecht gekomen, maar ze is nog altijd niet opgelost. We moeten waakzaam blijven en de resultaten van ons debat niet uit het oog verliezen. Wat zijn deze resultaten, waarover in Wenen ongetwijfeld zal worden gesproken?
Allereerst constateer ik dat we, naar aanleiding van de debatten over de rentetarieven, het erover eens waren dat alle benodigde voorwaarden aanwezig zijn voor lage rentetarieven bij de introductie van de euro. Uit de reeds met de ECB gevoerde dialoog is gebleken dat de begrotingsdiscipline een monetair beleid zou vergemakkelijken. Naast de prijsstabiliteit, de belangrijkste doelstelling van het monetair beleid, zou er meer in het algemeen rekening kunnen worden gehouden met de economische situatie. Ik denk dat er sinds de laatste gesprekken die binnen de groep van 11 deelnemers aan de euro zijn gevoerd, een brede consensus bestaat over deze policy-mix en ik ben ervan overtuigd dat deze gesprekken bevredigend blijven verlopen wanneer de euro er eenmaal zal zijn.
In de tweede plaats heb ik bemerkt dat de algemene bereidheid bestaat om het economische, financiële en sociale beleid beter te coördineren. Ik ben van mening dat er zowel binnen de groep van 11 deelnemers aan de euro als op het niveau van de Raad daadwerkelijk sprake is van vooruitgang op dit punt. Tegelijkertijd neemt ook duidelijk de bereidheid toe om het fiscaal beleid van de lidstaten te coördineren. We hebben hierover gisteren nog de balans opgemaakt tijdens de bijeenkomst van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Ook op dit terrein constateer ik veel vooruitgang, hoewel we de realiteit nooit uit het oog mogen verliezen als we het over fiscale aspecten hebben.
Het debat dat dit najaar is gehouden heeft tevens de aandacht gevestigd op het belang van de infrastructuur voor de economische omgeving en de rol die de overheidsinvesteringen in deze context spelen. Het doet mij genoegen te kunnen constateren dat de beginselen van het pact voor stabiliteit en groei in het debat niet ter discussie zijn gesteld en dat het belang van deze investeringen zelfs is benadrukt. Er is immers een richtsnoer uit het pact voortgekomen inzake de instrumenten die van invloed kunnen zijn op de investeringen. Ik ben dan ook verheugd u te kunnen mededelen dat er binnen de Commissie vanochtend een dergelijk document is goedgekeurd. We zullen dit document uiteraard aan de Europese Raad van Wenen overhandigen.
Ik wil slechts een drietal opmerkingen over dit onderwerp maken. De eerste opmerking heeft betrekking op de Europese Investeringsbank. Na het succes van het speciale actieprogramma van Amsterdam denk ik dat de Bank zijn rol kan versterken door meer instrumenten in het leven te roepen die projecten op het gebied van de infrastructuur, en met name ook de transEuropese netwerken, kunnen stimuleren. Concreet zou dit de vorm kunnen aannemen van een speciaal loket met behulp waarvan de Bank de risicospreiding tussen de particuliere sector en de overheidssector kan aanmoedigen en beide sectoren ertoe kan aanzetten meer te participeren in de financiering van infrastructuurprojecten. Vanuit dit oogpunt kunnen de ontvankelijkheidscriteria van het Europees Investeringsfonds versoepeld worden, wat de invloed van dit fonds op de ontwikkeling van de infrastructuur in de brede zin van het woord zou vergroten.
In de tweede plaats moet worden erkend dat een aantal trans-Europese infrastructuurprojecten alleen verwezenlijkt kan worden met behulp van subsidies, aangezien deze projecten financieel niet rendabel zijn. In het algemene kader van Agenda 2000 wordt er momenteel een debat gevoerd over ons initiatief inzake het nieuwe voorstel voor een financiële verordening voor de transEuropese netwerken. Dit voorstel voorziet niet alleen in een aanzienlijke financiële bijdrage, maar bevat ook een aantal vernieuwende ideeën. Hierbij denk ik met name aan het idee meerjarige toewijzingen uit de begroting te introduceren, de gedachte gebruik te maken van fondsen voor risicokapitaal en de mogelijkheid projecten mee te financieren tot een bedrag van 20 % van de totale kosten, in plaats van de huidige 10 %. Tenslotte bestaan er belemmeringen die de ontwikkeling van een daadwerkelijk pan-Europese markt voor investeringskapitaal kunnen tegenhouden. In Cardiff is er een mandaat verstrekt voor de ontwikkeling van een dergelijke markt voor investeringskapitaal. Deze pan-Europese markt zou wel eens voor veel nieuwe banen kunnen zorgen dankzij het kapitaal dat ze voor innoverende ondernemingen zou kunnen genereren.
Mijnheer de Voorzitter, wat betreft de internationale situatie is vrijwel iedereen het erover eens dat de verantwoordelijkheden van de Unie met betrekking tot het internationaal financieel systeem met de komst van de euro zullen toenemen en dat de Unie met één stem zal moeten spreken. We zijn in Wenen overeengekomen dat alle nog openstaande vraagstukken met betrekking tot de vertegenwoordiging van de euro naar buiten toe moeten worden opgelost, ook wat betreft de vertegenwoordiging van de Commissie binnen internationale organisaties. Wat dat betreft doet het me genoegen dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gisteren een algeheel akkoord over dit vraagstuk heeft bereikt. Dit akkoord is dus ruimschoots voor de Europese Raad tot stand gekomen. Ik verheug me tevens over de steun die het Europees Parlement ons op dit gebied heeft gegeven. Ik denk tenslotte aan het functioneren van de internationale financiële instellingen zelf, en aan onze verantwoordelijkheid als grootste verlener van ontwikkelingshulp.
We mogen ons echter niet beperken tot de financiële aspecten. Ik hoop dat onze besprekingen in Wenen een breder terrein zullen bestrijken. Hierbij denk ik aan de rol van Europa met betrekking tot de globalisering, die van invloed is op alle aspecten van onze maatschappij. Door de nieuwe impuls die de euro en het Verdrag van Amsterdam ons geven, kunnen we ons niet afzijdig houden in een wereld waarin wordt uitgekeken naar een Europa dat met één stem spreekt.
Mijnheer de Voorzitter, dit zijn de belangrijkste punten die ongetwijfeld in Wenen zullen worden behandeld. Ik wil hier voor uw Parlement mijn betoog evenwel niet afronden zonder in herinnering te brengen dat we in Wenen de vijftigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens zullen vieren. Dit is een goede gelegenheid op te roepen tot een resoluut optreden van de Unie ter verdediging van de waarden van deze Verklaring. De Europese Raad van Wenen zal dus een top zijn van concrete en fundamentele richtsnoeren, met behulp waarvan we de uitdagingen van de 21ste eeuw het hoofd moeten bieden.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn betoog beginnen met mijn gelukwensen aan het adres van het Oostenrijkse voorzitterschap voor de grootse prestatie die het de afgelopen maanden heeft geleverd. Met name zou ik willen opmerken dat de buitengewone Top van Pörtschach voor de afgevaardigden een aangename verrassing was. In tegenstelling tot voorgaande Europese Raden is er in Pörtschach immers gesproken over meer in plaats van minder Europa.
De naam Wenen is zonder meer fascinerend en voor Europa is deze Europese Raad misschien wel de gelegenheid om een verklaring van zeer algemene aard af te leggen. Wij hebben van het Oostenrijkse voorzitterschap kunnen horen dat het nu echter om concrete daden gaat.
Het Oostenrijkse voorzitterschap heeft aangegeven dat op dit moment de burgers belangrijk zijn. Onze burgers, degenen die op ons hebben gestemd en die van ons een oplossing voor hun problemen verwachten. Zoals het Oostenrijkse voorzitterschap ook heeft opgemerkt, is het grootste probleem de werkloosheid. Dit is op dit moment de prioriteit van de Europese Unie. Met 10 % werklozen, met bijna 20 miljoen mensen zonder baan, komt ieder ander probleem op de tweede plaats.
De buitengewone Top van Luxemburg, waartoe voorzitter Santer de aanzet heeft gegeven, heeft op dit punt natuurlijk belangrijke resultaten geboekt, maar er is te weinig geld voor uitgetrokken. Ik ben van oordeel dat de middelen die in Luxemburg zijn aangereikt, die 10.000 miljoen ecu van de Europese Investeringsbank en die 450 miljoen ecu in drie jaar uit de communautaire begroting, niet voldoende zijn. Het is duidelijk dat wij, als wij de werkloosheid willen bestrijden, onze toevlucht tot andere middelen zullen moeten nemen.
Ik wil de Raad de volgende vraag stellen. Is het niet mogelijk een aantal voorstellen voor de aanwending van financiële middelen in overweging te nemen? In concreto denk ik hierbij aan de voorstellen van Jospin - die de vroegere voorstellen van Delors doen herleven - met betrekking tot het benutten van een Europese lening voor de grote trans-Europese netwerken, die ook door het Oostenrijkse voorzitterschap zijn genoemd, alsook aan de voorstellen van Prodi om, als de euro er eenmaal is, de middelen of reserves van de nationale centrale banken voor infrastructuur te gebruiken?
Het is duidelijk dat wij op dit moment investeringsmiddelen nodig hebben. Hierdoor wordt een element van het Europese bouwwerk dat altijd recht overeind leek te staan, in twijfel getrokken, namelijk de integratie van de euro in een stabiliteitspact, waarin inflatie het belangrijkst was. Op een moment dat het niet zozeer om inflatie als wel om deflatie lijkt te gaan en de wereld door een economische crisis bedreigd lijkt te worden, is de vraag die wij ons hier in het Europees Parlement, de Raad en de Commissie stellen of er geen maatregelen genomen zouden moeten worden om investeringen te bevorderen.
Heeft het zin de uitgaven te verminderen - daaronder ook de investeringen begrepen - en de investeringen bijvoorbeeld via het stabiliteitspact te beteugelen? Ik heb de indruk dat het stabiliteitspact zou moeten worden uitgebreid met een werkgelegenheidspact dat de mogelijkheid biedt dat er middelen ter bestrijding van de werkloosheid worden aangewend.
Tenslotte heeft de fungerend voorzitter van de Raad het ook over de financiële perspectieven gehad. Het gevaar dat wij vanuit het Parlement gewaarworden, mevrouw de voorzitter van de Raad, is dat wij wegens deze financiële perspectieven op minder in plaats van meer Europa uitkomen.
Ik hoop dat de Europese Raad van Wenen, verlicht door de officieuze conclusies van de Europese Raad van Pörtschach, in de richting van meer Europa gaat, want zonder dat is het niet mogelijk het Europa te verwezenlijken dat de burgers van de Unie voor ogen staat.

Azzolini
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de informele Top van Pörtschach heeft helaas aangetoond dat Europa nog steeds op zoek is naar zijn identiteit. Onze regeringen hebben Europa weliswaar tot een economisch erkende wereldmacht gemaakt die binnenkort een gemeenschappelijke munt zal verwerven, maar wanneer het erom gaat Europa's politieke rol op zowel intern als internationaal vlak te versterken, zijn zij te voorzichtig en te aarzelend. Namens de Europese Volkspartij wil ik kort ingaan op het vraagstuk van de vertegenwoordiging van de Elf van de eurozone. Ook het Oostenrijks voorzitterschap noemde dit reeds. Wij moeten ervoor zorgen dat de Elf in internationale instanties een adequate vertegenwoordiging krijgen. Slechts in een opzicht is convergentie bewerkstelligd. Er is namelijk evenwicht tussen stabiliteit en groei. De andere vraagstukken zijn nog hangende. Verschillende landen hebben verklaard dat een dialoog noodzakelijk is met de Europese Centrale Bank. Wij willen de Raad vragen of dit een elegante manier is om de problemen tussen regeringen en centrale banken te verhullen of veeleer een bevestiging van de wil om de rol en de onafhankelijkheid van de ECB te waarborgen. Laten wij hopen dat dit laatste het geval is.
Alle landen hebben enorme offers moeten brengen om een sterke en geloofwaardige munt te verkrijgen. Deze offers mogen niet tevergeefs zijn geweest. Men mag deze niet ongedaan maken door op genomen besluiten terug te komen of, wat nog erger zou zijn, door zich met andermans zaken te bemoeien. Daardoor zou men de munt afzwakken en een onzekere toekomst bereiden. De regeringen weten heel goed dat alleen met een gezond financieel beleid de grondslag kan worden gelegd voor groei en ontwikkeling. Het lijdt echter geen twijfel dat ook goede economische beleidsvormen en coördinatie noodzakelijk zijn voor het herstel van de economie en de werkgelegenheid, Europa's grootste zorg. Dat is de taak van de regeringen en daar mogen zij zich niet aan onttrekken.
Helaas heeft de Top voor de andere punten op de agenda niet aan onze verwachtingen voldaan. Afgezien van de aankondiging van een aantal beloftes en intenties is er bijvoorbeeld op het gebied van het buitenlands beleid, het veiligheidsbeleid en de gemeenschappelijke defensie niets vermeldenswaardigs gebeurd. Wel hebben wij met voldoening kennis genomen van de opener houding van premier Blair ten aanzien van de opneming van de WEU in de Europese Unie. Geen enkel resultaat werd echter geboekt op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, misdaadbestrijding en illegale immigratie. Evenmin is er enig besluit genomen over het op gang brengen van de institutionele hervormingen.
Ter afsluiting wilde ik nog opmerken dat wij in de toekomst zullen worden geconfronteerd met enorme uitdagingen die politieke visie en idealisme van ons verlangen. Daarom hopen wij dat tijdens de komende Europese Raad van Wenen onze verwachtingen en die van onze burgers niet zullen worden teleurgesteld en ook de wensen van het Oostenrijks voorzitterschap in vervulling zullen gaan. Mijns inziens moet daarbij echter ons Parlement, als de democratische spreekbuis van onze volkeren, naast de andere instellingen, een belangrijke, stimulerende rol spelen.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter en staatssecretaris, u heeft een lange lijst van onderwerpen opgesomd. In feite is er geen enkel onderwerp dat van enig belang is, overgeslagen. Dat gaat natuurlijk ten koste van de herkenbaarheid van zwaartepunten. Ik ben van mening dat het bijzonder belangrijk is dat deze top in Wenen op één centraal punt in elk geval tot een politieke doorbraak komt. Dat punt is Agenda 2000. We moeten dit belangrijke onderwerp, niet alleen met het oog op de uitbreiding maar ook met het oog op de interne samenhang in de Unie van de 15, in dit halfjaar voor de verkiezingsstrijd voor de Europese verkiezen rond krijgen. Ik vind dat het beslissende punt en ik hoop dat dit met succes wordt aangepakt.
Dan is er nog een onderwerp dat u niet genoemd heeft en dat ons parlementsleden alleen schijnbaar zo zeer aangaat. Dat is het statuut van de leden. Het is van doorslaggevend belang dat de top in Wenen dit onderwerp rond krijgt. Dat is enerzijds de verantwoording van het Parlement maar uiteindelijk ook de verantwoording van de Raad. Het gaat er niet alleen maar om een goede arbeidsbasis voor de Parlementsleden tot stand te brengen. Wij bevinden ons echter in een moeilijke fase. Er is sprake van schandalen en verwijten. Mevrouw de voorzitter, het is van doorslaggevend belang dat wij als Parlementsleden bij deze democratische verkiezingen onze handen vrij hebben voor de verkiezingsstrijd en ons niet hoeven bezig te houden met verwijten, maar ons kunnen concentreren op Europese onderwerpen. Ik verzoek u dit punt serieus te nemen en er op 12 december voor te zorgen dat dit voor de verkiezingen op een behoorlijke manier van de agenda geschrapt kan worden, en wel in onze geest, zoals het Parlement het hopelijk morgen zal voorstellen.

Pasty
Mijnheer de voorzitter, beste collega's, zoals uit de verdragen blijkt, is de Raad geen orgaan waar besluiten worden genomen. Het is echter een onmisbaar orgaan voor het geven van politieke impulsen en in die zin is het het meest legitieme orgaan van Europa, want alle staatshoofden en regeringsleiders zijn direct verantwoording schuldig aan hun respectieve parlementen.
Aan de vooravond van een Europese top kunnen wij slechts wensen uiten. Laten we geen uitputtende lijst opstellen van al onze wensen, à la Prévert, want dat zou onvermijdelijk leiden tot teleurstellingen. Laten we ons beperken tot een aantal prioriteiten. Ik noem er drie.
Eerste prioriteit: de herziening van Agenda 2000 en de toekomstige financiering van de Unie. Tot op het hoogste niveau, in een groeiend aantal landen van de Unie en niet in de minst belangrijke, gaan er stemmen op die zeggen dat de bijdrage aan de begroting van de Unie gelijk zou moeten zijn aan de financiële voordelen die de landen ervan hebben. De stelling volgens welke er sprake moet zijn van een rechtvaardige teruggave, waar mevrouw Thatcher indertijd beroemd mee is geworden, heeft algemeen ingang gevonden. Dat is op zijn zachtst gezegd een vreemde opvatting van Europese solidariteit voor regeringen die zichzelf als de kampioenen van de sociale meerwaarde beschouwen. Nooit eerder zijn er in de Unie zoveel regeringen geweest waarin de socialisten de leiding hadden of waaraan ze deelnemen, en toch heeft men nog nooit zo weinig oog gehad, althans in de intentieverklaringen, voor het solidariteitsbeginsel, dat toch het uitgangspunt voor onze gezamenlijke actie en de garantie voor welvaart in alle landen van de Unie vormt.
Ik wil hier ernstig waarschuwen voor het gevaar van ontmanteling van het gemeenschappelijke landbouwbeleid waartoe de cofinanciering van dit beleid zou leiden. Ik wil ook waarschuwen voor een verstoring van het economische en sociale evenwicht in onze regio's als men besluit de kredieten voor de structuurfondsen, het sociaal fonds en het Cohesiefonds te verlagen.
Tweede prioriteit: de uitbreiding van de Unie. Zoals wij al zeiden, staat die uitbreiding, door de politieke symboliek en door de sociale, economische en handelsbelangen die spelen, in geen enkele verhouding tot voorgaande uitbreidingen. Laten we ervoor waken dat bepaalde staten onder aanvechtbare voorwendsels worden uitgesloten, waardoor opnieuw een kunstmatige scheidslijn tussen de kandidaat-landen zou ontstaan. Laten we ook de enorme moeilijkheden waarvoor zowel de economische actoren van de Vijftien als die van de kandidaat-landen zich gesteld zien niet onderschatten.
Laatste prioriteit die ik in de schijnwerpers wil zetten aan de vooravond van de Europese top: de hervorming van de instellingen. Een hervorming die is gekoppeld aan toekomstige uitbreidingen en die absoluut dient plaats te vinden voor iedere uitbreiding, zonder dat ze echter een voorwendsel vormt voor uitstel van die uitbreiding. De bal ligt inderdaad op de helft van de staatshoofden en regeringsleiders. Laten we dus veeleisend zijn, beste collega's, en laten we die staatshoofden en regeringsleiders van de Vijftien plechtig vragen het debat over de werkelijke hervormingen waartoe Europa moet overgaan wil het levensvatbaar blijven en zich ontwikkelen, zonder taboes en bijgedachten aan te gaan.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig met mevrouw Ferrero-Waldner eens dat de Europese Raad van Wenen van doorslaggevend belang zal zijn voor de oplossing van een aantal kernproblemen van het Europese bouwwerk. Het grootste probleem is de werkgelegenheid. Onze fractie dringt er dan ook op aan niet alleen de nationale beleidsvormen en de communautaire richtsnoeren op elkaar af te stemmen, maar alle beleidsvormen ter bevordering van de werkgelegenheid te ondersteunen.
Is het misschien mogelijk dat wij na de top van Wenen van een Europees werkgelegenheidsbeleid kunnen spreken? Wij moeten hiervoor dezelfde inspanningen verrichten als wij voor de verwezenlijking van de monetarie unie hebben gedaan, want naar ons oordeel wordt het scheppen van werkgelegenheid afgeremd door het stabiliteitspact en de striktheid waarmee het wordt toegepast, hetgeen de belangen van de burgers niet ten goede komt.
Wij zijn het niet eens met de recente verklaring van Tony Blair en José María Aznar, regeringsleiders van Groot-Brittannië en Spanje, waarin een grotere flexibiliteit van de arbeidsmarkt en een verlaging van de werkloosheidsuitkeringen wordt bepleit om, naar men zegt, te voorkomen dat werklozen zich daar al te veel aan vasthouden. Met deze filosofie en deze recepten wordt geen werkloosheidsbeleid aangemoedigd en wordt geen Europees sociaal model bepleit.
Wij voelen meer voor de filosofie van de Franse regering aangaande de 35 uur, alsook voor de voorstellen van Oskar Lafontaine, die met elkaar gecombineerd forse investeringen zouden kunnen betekenen, in het bijzonder in Europese netwerken voor vervoer, communicatie en energie. Ook de door ons zo vaak bekritiseerde Commissie heeft interessante voorstellen gedaan, die tot nu toe door de Raad zijn getorpedeerd. Ik noem er een paar: verlaging van de belasting op de toegevoegde waarde voor arbeidsintensieve diensten of de invoering van een ecotax voor de financiering van werkscheppende beleidsvormen.
Wat betreft Agenda 2000, mevrouw de voorzitter, baart het mislukken van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën ons zorgen. Agenda 2000 is in zijn geheel aangehouden en ook het verslag over de eigen middelen, de programmering van de fondsen en de externe vertegenwoordiging van de euro zijn uitgesteld.
Anderzijds vinden wij het voorstel van het Oostenrijkse voorzitterschap om de uitgaven procentueel te bevriezen en deze voor volgend jaar op 85.000 miljoen ecu te stellen, een aanslag op de interne solidariteit. Om nog maar niet te spreken van de situatie die ontstaat als de suggesties van sommige lidstaten worden opgevolgd en de communautaire begroting in reële cijfers met 1, 10 % van het communautaire BBP wordt verlaagd. Dit zou grote onzekerheid voor de uitbreiding met zich meebrengen; een uitbreiding die ook qua tijdsplanning nog geenszins duidelijk is uitgewerkt en waarvan het succes nog niet gegarandeerd is.
Mijnheer de Voorzitter, alvorens mijn betoog af te sluiten wil ik nog wijzen op de noodzaak duidelijke richtsnoeren aan te geven in de betrekkingen met Turkije, alsook een strategisch en solidair antwoord te geven op de immense problemen van MiddenAmerika.
Tenslotte wil ik het probleem van het Europees Parlement nog onder de aandacht brengen. Voor eens en voor al hebben wij een statuut van de leden nodig, zodat het zowel voor onszelf als voor de Europese publieke opinie duidelijk is dat het ons ernst is en dat onze regels transparant zijn.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik verwelkom de voorzitter van de delegatie van Letland in de Gemengde Parlementaire Commissie Europese Unie-Letland, de heer Gundars Bojars, alsmede de heer Edvins Inkens, voorzitter van de commissie Europese zaken, die op de officiële tribune hebben plaatsgenomen en die hier aanwezig zijn om het door ons te voeren debat te volgen over de verslagen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid met betrekking tot de toetreding van de kandidaat-lidstaten. Welkom.

Europese Raad (voortzetting)
Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Raadsvoorzitter, hoe langer hoe meer mensen in Europa zien op de drempel naar de 21ste eeuw het schrikbeeld van de 19de eeuw op zich afkomen. Een steeds agressievere neoklassieke economische ideologie probeert ons klaarblijkelijk te dwingen tot deze terugkeer naar het verleden. Dit neoliberalisme beschouwt werkloosheid gewoonweg als een indicator van de modernisering en dalende inkomens van de werknemers als vooruitgang. Deregulering is als het ware een pseudo-religieus gebod geworden. Nergens reageren de financiële markten inmiddels zo euforisch meer op als op de aankondiging van personeelsinkrimping en ontslagen. De enorme schade die deze ideologie de laatste jaren heeft aangericht in Zuid-Oost-Azië, de rijkere ontwikkelingslanden of Rusland, maakt blijkbaar weinig indruk. Wie niet terug wil naar de 19de eeuw, wordt als reactionair bestempeld.
De politiek toont zich al jarenlang bezorgd over massale werkloosheid en toenemende armoede. Maar behalve politieke belijdenisgeschriften en sociale poëzie is er weinig geproduceerd. Je kunt je niet aan de indruk onttrekken dat delen van de Europese politiek zichzelf als het ware beschouwen als een hulporgaan van deze agressieve ideologie. Wij dringen er daarom nadrukkelijk op aan op de top van Wenen eindelijk concrete daden te stellen en op te houden de centrale hervormingskwesties taboe te verklaren. Wij eisen gekwantificeerde en kwantificeerbare doelstellingen met duidelijke tijdschema's en evaluatieprocedures. Wij eisen dat er een einde komt aan de ruïneuze Europese belastingdumpings, dat de belastingsystemen geharmoniseerd worden, dat de aanzet wordt gegeven tot een ecologische belastinghervorming en dat er bij de ECB op wordt aangedrongen dat zij haar plicht tot ondersteuning van de Europese economische beleidsdoelstellingen in het kader van de prijsstabiliteit nakomt.
Wij staan erop dat de financiële markten gereguleerd worden en dat investeringen die arbeidsplaatsen creëren, in het kader van het stabiliteitspact niet worden aangerekend. Wij staan erop dat er eindelijk een discussie plaatsvindt over een rechtvaardige verdeling van arbeid door werktijdverkorting. We moeten de politieke poëzie nu maar eens laten voor wat ze is en eindelijk verantwoordelijke daden stellen!

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, de burgers van Europa, en vooral de werklozen en de jongeren, hebben inderdaad hoge verwachtingen van het sociale model van Europa en hopen te kunnen profiteren van de historische kans die hun wordt geboden door het aan de macht komen van linkse regeringen in de meeste Europese landen. Die regeringen mogen in feite niet falen bij het invoeren van een beleid dat beantwoordt aan de verwachtingen van de burgers. De werkelijkheid gebiedt ons niet langer te volstaan met edelmoedige uitspraken en gevoelens van medeleven.
De top in Wenen is inderdaad de goede gelegenheid om het sociale Europa tot ideaal te verheffen, zodat de volkeren zich betrokken voelen bij een groots plan op sociaal gebied, ik zou bijna zeggen, een plan dat onze democratische en progressieve traditie waardig is. Wat het volk het meest raakt is echter de werkloosheid, de minister heeft er al over gesproken. Op dat gebied zijn harde maatregelen nodig en al mogen we ons verheugen in een dalende tendens van de werkloosheid in Europa, het is toch absoluut noodzakelijk de voorstellen die in november 1997 in Luxemburg zijn gedaan te concretiseren. Die Werkgelegenheidstop stelde met name als prioriteit dat jongeren niet langer dan zes maanden zonder werk mochten zijn en volwassenen niet langer dan een jaar. Laten we verder gaan op deze weg en een nieuwe verzorgingsstaat instellen waarin werkgelegenheid en levenslange scholing voor iedere burger van de Unie wordt bevorderd.
Laten we ervoor zorgen dat bij ieder ontslag, bij iedere niet-actieve periode automatisch een verplichte, betaalde scholing van start gaat, die niet een soort "parkeerstage" is. Dat is naar mijn mening een mogelijkheid om het woord "werkloosheid" uit ons vocabulaire te bannen. Stages zijn soms noodzakelijk, maar hebben alleen zin als er een duidelijk verband is met integratie in het arbeidsproces en scholing. Mensen zouden hun leven lang actieve periodes moeten afwisselen met periodes van scholing, waarbij men van de ene in de andere periode overgaat zonder ongewilde onderbreking. Dat is een groots, vernieuwend plan, een plan dat door de regeringen van de landen van de Unie gedragen zou moeten worden, niet alleen tijdens de Top in Wenen, maar ook tijdens de komende Europese verkiezingen in juni 1999.

Parigi
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, nu wij het toch hebben over het buitenlands beleid en ons beklag doen over het gebrek daaraan op communautair vlak, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om de kwestie-Öcalan ter sprake te brengen. Het Europa van de linkse regeringen had geen slechtere start kunnen maken. Het amateuristisch en demagogisch optreden van bepaalde leden van de Italiaanse regering werd haast nog overtroffen door de hypocrisie en de lafheid - en ik neem de woorden over van de Frankfurter Allgemeine Zeitung - van de Duitse regering. Alhoewel de Duitse magistratuur een internationaal arrestatiebevel had uitgevaardigd tegen de PKK-leider, verkoos de Duitse regering de zogenaamde aangestoken lucifer in handen te laten van zijn progressieve kameraden in Italië. Daar kwam nog bij dat de Griekse premier Simitis, wiens regering weliswaar niet officieel had geweigerd Öcalan te ontvangen, verklaarde voor toekenning van politiek asiel aan het hoofd van de PKK te zijn. Hij liet aldus de "eer" aan Italië, een land dat naar zijn zeggen "de zaak goed beheert" .
Als dat de solidariteit is tussen de partijen van de Socialistische Internationale op het gebied van het buitenlands beleid, kan men alleen maar kan hopen dat zij die niet overhevelen naar communautaire aangelegenheden. De zaak Öcalan heeft een nasleep van talrijke problemen: pressie, dreigementen en terroristische aanslagen of dreiging daarmee door georganiseerde etnische en religieuze groeperingen die zeer talrijk zijn op het Europees grondgebied. Een van de meest vooraanstaande linkse intellectuelen in Duitsland, Peter Schneider, heeft verklaard: "Het is duidelijk dat Turkije de Turkse minderheid in Duitsland wil gebruiken als een soort vijfde colonne. De Koerden lijken dezelfde voornemens te koesteren" .
Niet alleen kunnen de immigranten aldus opgezweept worden tot gewelddadig gedrag, maar zij zouden bovendien de neiging kunnen vertonen tijdens verkiezingen zonder enige scrupule hun stem te geven aan die burgers of coalities die hun belangen het beste behartigen of beloven te behartigen.
Het geval Öcalan heeft volgens Alleanza Nazionale duidelijk aangetoond welke perken zijn gesteld aan het huidige communautaire bouwwerk. Wij zijn een dwerg op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ook op het gebied van de justitie en de internationale rechtspraak schieten wij in velerlei opzicht schromelijk te kort. Derhalve is deze crisis heilzaam. Nu is immers gebleken wat de lidstaten werkelijk willen en kunnen doen wanneer zij een oplossing zoeken voor problemen die verstrekkende gevolgen hebben voor de openbare orde en de diplomatieke en commerciële betrekkingen. Dit is een reden te meer om eindelijk te zorgen voor een echt gemeenschappelijk buitenlands beleid en een serieus Europees tribunaal waar dergelijke gevallen als dat van Öcalan kunnen worden behandeld.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag terugkeren naar het eigenlijke onderwerp, namelijk de top in Wenen, en twee punten ter sprake brengen die voor mij in hoge mate bepalend zijn voor het slagen of mislukken van deze top, namelijk de werkgelegenheid en het buitenlands beleid. Over de kwestie van de werkgelegenheid hebben verschillende collega's hun mening al gegeven. Dat komt niet doordat we niets beters kunnen bedenken, maar omdat dit onderwerp zo buitengewoon belangrijk is voor dit Europa met zijn onaanvaardbaar grote werkloosheid, moeten we op het gebied van de werkgelegenheid steeds weer nieuwe initiatieven nemen.
Door het Verdrag van Amsterdam hebben we het een en ander bereikt. Door Cardiff en vooral ook door Pörtschach is bevestigd dat dit werkgelegenheidsbeleid centraler gesteld moet worden. De nationale werkgelegenheidsprogramma's van de individuele lidstaten zijn door de Commissie getoetst. Ik moet zeggen dat de Commissie ze heel mild heeft beoordeeld en ik weet ook dat de Commissie sommige lidstaten iets harder heeft aangepakt. Ik hoop dat deze mildheid van tijdelijke aard is, want ik ben er absoluut van overtuigd dat de Commissie en waarschijnlijk ook de Raad de lidstaten die hun plannen, ideeën en doelstellingen in feite minder snel realiseren dan de bedoeling was, harder moeten aanpakken.
We moeten de maatregelen nemen die ook al eerder ter sprake werden gebracht, in het bijzonder door Manolo Medina. Hoe staat het met de investeringen in Europa? Worden de maatregelen die al genoemd worden in het witboek van Delors, zoals in Pörtschach aangekondigd, nu ook werkelijk genomen? Hoe staat het met de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van de belastingen? Is er inderdaad sprake van een gecoördineerd belastingbeleid dat ook economische aspecten omvat? Ik heb soms de indruk dat leden van de Raad en bepaalde lidstaten bang zijn voor hun eigen moed. Men zegt dat men iets wil doen, maar nauwelijks ligt er een concreet voorstel op tafel of men vindt voldoende uitvluchten om er weer onderuit te komen. Ik wil nog eens luid en duidelijk zeggen: ik vind het werkgelegenheidsbeleid, duidelijkere richtsnoeren voor de werkgelegenheid en een strengere controle van de individuele lidstaten door de Commissie allemaal zaken van buitengewoon groot belang.
Wat het buitenlands beleid betreft: er is al het een en ander over gezegd en het is goed dat in ieder geval commissaris Van den Broek hier aanwezig is, die wellicht eventjes blij kan zijn als hij geen collega's van Raadszijde krijgt op het gebied van het buitenlands beleid. Maar ik wil eraan herinneren dat er in Cardiff duidelijk gezegd is: in Wenen moet er een besluit worden genomen over een meneer of mevrouw GBVB. In Pörtschach werd dat bevestigd. Ik hoor nu echter geruchten dat men dit weliswaar in principe wil, maar dat men het niet eens kan worden over een naam en dat de Raad er ook in dit geval weer voor terugschrikt een besluit te nemen, om echt een hoge vertegenwoordiger te benoemen. Ofwel de Raad beseft dat het belangrijk is een dergelijke vertegenwoordiger te benoemen; dan moet hij nu benoemd worden en wel snel, na alle negatieve ervaringen; ofwel de Raad vindt het niet belangrijk; dan moeten deze bepalingen weer uit het Verdrag van Amsterdam worden geschrapt.
De tweede mogelijkheid is volledig onaanvaardbaar, ook voor dit Parlement. Er wordt gezegd: ja, meneer of mevrouw GBVB is een belangrijke persoonlijkheid. We moeten dat met de Commissievoorzitter en andere personen in één pakket samenvoegen. Ik vraag: weet de Raad, weten de lidstaten dan niet dat de Commissievoorzitter in de toekomst ook gekozen zal worden door dit Parlement en dat dat pas op een later tijdstip het geval zal zijn? Heeft hij niet begrepen dat de besluitvormingsverhoudingen anders zijn en dat hij het belangrijke besluit moet nemen over de persoon die de Raad op het gebied van het buitenlands beleid zal vertegenwoordigen, wie dus de contactpersoon en partner van collega Van den Broek en de andere collega's in de Commissie is? Dit besluit moet nu worden genomen. Het zou een onmiskenbaar teken van zwakte van de Raad zijn, het zou een voortzetting zijn van de besluiteloosheid waarvan de Raad tot nu toe bij kwesties van buitenlands beleid blijk heeft gegeven, als hij deze besluiten in Wenen niet zou nemen. Ik vind dat dit Parlement luid en duidelijk moet zeggen: als het buitenlands beleid van de Europese Unie anders en efficiënter gemaakt moet worden, dan hebben we een hoge vertegenwoordiger van de Raad nodig. Over deze vertegenwoordiger moet nu in Wenen een besluit worden genomen!

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, het is opnieuw spijtig dat de voorzitter van de Raad niet meer aanwezig is. Het is voor ons namelijk min of meer gebruikelijk geworden op het publiek te spelen. Ik zou graag het woord willen voeren over twee onderwerpen. Ten eerste het vraagstuk van de financiële aspecten van Agenda 2000. Als we het verslag dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gisteren en eergisteren heeft uitgebracht serieus moeten nemen, dan moeten we toegeven dat er binnen de Europese Unie nogal een chaos is ontstaan. In de Agence Europe staat dat Spanje zich heftig heeft verzet tegen de ontwerpinsluitingen die aan de Europese Raad van Wenen worden voorgelegd. Hiermee is aangetoond dat we op dit punt inderdaad nog niet veel vooruitgang moeten verwachten. Als de voorzitter van de Raad hier aanwezig was, zou ik haar vragen welke strategie het voorzitterschap in dit opzicht heeft uitgestippeld.
Ten tweede het vraagstuk van de derde pijler. In Cardiff had iedereen de mond vol over de vooruitgang die op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zou worden geboekt, maar eerlijk gezegd is daar weinig van terechtgekomen. Dit punt moet niet worden onderschat. We hebben gisteren de toespraak bijgewoond van de voorzitter van de Raad en de minister van Binnenlandse Zaken bij de commissie openbare vrijheden. De integratie van het Akkoord van Schengen in het kader van het EU-verdrag zou nu, omstreeks 16 maanden na ondertekening van het Verdrag van Amsterdam, moeten zijn voltooid. De werkelijkheid is anders. We weten nog steeds niet welk deel er naar de eerste pijler gaat, en welk deel naar de derde. Als het Verdrag van Amsterdam wordt bekrachtigd zonder dat er verder iets gebeurt, is het gevaar dat uiteindelijk alles in de derde pijler ondergebracht blijft. Om het allemaal nog erger te maken gaan er nu stemmen op in de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken om een speciale commissie in te stellen voor toezicht op justitiële aangelegenheden, terwijl de eerste pijler daar helemaal niet in voorziet. In de eerste pijler gaat het om COREPER en de Commissie maar niet om het K.4-comité, de speciale commissie voor justitie en binnenlandse zaken. We zouden graag willen weten hoe het voorzitterschap hierover denkt. Zou het zich tegen deze ontwikkeling teweer stellen? En wat is het standpunt van de Commissie? Ik zie dat commissaris Van den Broek hier aanwezig is. Ik hoop dat hij als antwoord kan geven dat de Commissie geen enkele niet-legale constructie op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zou aanvaarden. Het is met betrekking tot deze commissie juist van belang dat het deze traditionele constructie wordt, binnen de gouvernementele structuur en buiten de derde pijler om.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, het werkgelegenheidsvraagstuk houdt de burgers van de Unie inderdaad het meeste bezig en alles dient in het werk te worden gesteld om de werkloosheid effectief te bestrijden en banen te scheppen, vooral voor jongeren en langdurig werklozen. De Top van Pörtschach werd gekenmerkt door een verandering van toon, nieuwe ideeën en het accent dat op groei en werkgelegenheid werd gelegd. Gesteld kan worden dat het afwijzen van het liberalisme en het streven naar een menswaardiger samenleving tot uitdrukking zijn gekomen in alle verkiezingen die de laatste tijd in een aantal landen van de Unie hebben plaatsgevonden.
De goede bedoelingen moeten nu geconcretiseerd worden. Dat is wat de burgers verwachten van de komende top in Wenen. Ik heb voorzitter Santer zo-even natuurlijk beluisterd, maar na kennisneming van de richtsnoeren van het werkgelegenheidsbeleid voor 1999 dat de Commissie aan de staatshoofden en regeringsleiders zal voorleggen, heb ik toch enkele bedenkingen. De Commissie geeft nog steeds voorrang aan maatregelen die flexibilisering van arbeid en sociale matiging ten behoeve van de concurrentie voorstaan. De onlangs gehouden Europese actiedag van spoorwegpersoneel die gericht was tegen de wil tot deregulering van de Commissie heeft duidelijk de noodzaak aangetoond van publieke diensten die beantwoorden aan de behoeften en noden die op dat moment in de Unie leven. De Frans-Duitse top die zojuist is gehouden onderstreept opnieuw de wil om het sociale Europese model te versterken. Tijdens die top heeft men zich zelfs uitgesproken voor dwingende en controleerbare doelstellingen. Ja, de top van Wenen dient tot actie over te gaan.
Om de woorden en daden op één lijn te krijgen, lijkt het mij een eerste vereiste dat aan drie voorwaarden wordt voldaan. Ten eerste dienen de macht en de taken van de Europese Centrale Bank opnieuw gedefinieerd te worden, en is het noodzakelijk dat er een democratische controle komt door het Europees Parlement en de nationale parlementen. Ten tweede zou er zeker een renteverlaging moeten komen, maar een selectieve verlaging ten gunste van plannen waarmee banen worden gecreëerd. Ten derde dient het huidige stabiliteitspact vervangen te worden door een echt groei- en werkgelegenheidspact.
Tenslotte is er geen vooruitgang mogelijk zonder daarbij de burgers te betrekken. Het is van het allergrootste belang dat er een werkelijke sociale dialoog op gang komt, dat er grote publieke discussies worden gehouden over dit voor de Unie zo belangrijke onderwerp van de werkgelegenheid. Een jaarlijkse conferentie over het economisch beleid en de werkgelegenheid zou daaraan kunnen bijdragen door de verkregen resultaten te controleren, door politieke wijzigingen in het werkgelegenheidsbeleid voor te stellen met, indien nodig, dwingende en kwantitatieve criteria.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, gezien de enorme hoeveelheid belangrijke en lastige onderwerpen die op de agenda van de top in Wenen staan - de Raadsvoorzitter heeft ons een ware potpourri gepresenteerd - kan ik het Oostenrijkse voorzitterschap alleen maar moed voor de discussie en veel succes toewensen. Het zal van doorslaggevend belang zijn dat op enkele belangrijke gebieden de juiste stappen worden gezet, bijvoorbeeld met betrekking tot de uitbreiding en Agenda 2000. Gezien de vele onopgeloste maar essentiële kernpunten op het gebied van het structuur- en landbouwbeleid vraag ik me af of men zich wel aan het tijdschema zal kunnen houden. Ik vraag dit niet in de laatste plaats, omdat het immers - en dat maakt het zo moeilijk - niet gaat om visies, maar omdat er belangen op het spel staan.
Het Oostenrijkse voorzitterschap moet er dus voor zorgen dat alles in de juiste versnelling gebeurt en dat het stuur in de goede richting wijst. Dat is een lastige taak. Met de behandeling van het werkgelegenheidsbeleid bevindt men zich op de juiste weg, maar het ontbreekt aan een efficiënte vertaling naar de praktijk. Het ontbreekt niet aan analyses en dossiers. Ook hier dringt de tijd, want er is nog een lange en moeilijke weg te gaan van de besluitvorming naar concrete resultaten die betekenen: meer werkgelegenheid en minder werklozen.

Görlach
Mijnheer de Voorzitter, ik wil, hoewel er geen belangrijke vertegenwoordigers van het Oostenrijkse voorzitterschap op de bank zitten, toch mijn respect betuigen voor het werk dat het Oostenrijkse voorzitterschap tot nu toe heeft verzet. Ze hebben met vele problemen die opgelost moeten worden, goede vooruitgang geboekt en ertoe bijgedragen dat er na overdracht van het voorzitterschap aan Duitsland ook snel resultaten geboekt en besluiten genomen kunnen worden. Gezien de enorme hoeveelheid taken lijkt het bijna onmogelijk, dat zeggen vele collega's hier, maar ik wil er met nadruk op wijzen dat er geen twijfel over mag rijzen, juist ook nu in Wenen niet, vóór de overdracht van het voorzitterschap, dat men zich moet houden aan het tijdschema voor Agenda 2000. Wij als Parlement zullen ons werk zo doen dat de Raad niet met uitvluchten kan komen. Dat zal moeilijk zijn, men zal het ondanks de geschillen eens moeten worden, maar we verwachten niet anders dan dat dit lukt.
Met betrekking tot Agenda 2000 mag het komende Raadsvoorzitterschap gezien de vele problemen die opgelost moeten worden, niet vergeten - en het zou goed zijn als dat in Wenen al echt duidelijk zou worden - voorbereidend werk te doen, ook voor de noodzakelijke institutionele hervormingen. We weten dat deze pas in een volgende regeringsconferentie overeengekomen en geïmplementeerd kunnen worden, maar men mag niet wachten tot het moment waarop er weer een regeringsconferentie plaatsvindt. Er moet nu al met het werk worden begonnen. Er moeten voorstellen en alternatieven op tafel komen voor de uitvoering van de interne hervormingen, vooral op het gebied van de institutionele hervorming. Wat hebben we er tenslotte aan als we aan Agenda 2000 wat betreft het landbouwbeleid en de structuurfondsen - ook al is het bij wijze van een compromis - invulling geven en de onderhandelingen zo ver zijn dat er op een gegeven moment gesproken kan worden over de opname van nieuwe leden, als de institutionele hervormingen nog niet gerealiseerd zijn? Het Parlement zal er sterk op aandringen, we kennen de discussie in al onze fracties, dat nog voordat de eerste nieuwe leden worden toegelaten, ook en vooral de institutionele hervorming wordt afgerond.
Met een volgend punt wil ik hierop graag aansluiten: natuurlijk zal ook in Wenen de werkgelegenheid weer op de agenda staan. Het zou evenwel goed zijn als er met hulp van alle instellingen en alle afgevaardigden een einde werd gemaakt aan de nogal onzinnige discussie in Groot-Brittannië, die door een deel van de pers breed is uitgemeten. Het gaat er eenvoudigweg om dat de lidstaten ook bij het onderwerp van de werkgelegenheid tot overeenstemming komen over de vraag hoe er, natuurlijk ook met behulp van het belastingbeleid, geprobeerd kan worden het investeringsklimaat te verbeteren. Er moet worden nagegaan hoe de belastingdruk op de factor arbeid, die in sommige lidstaten aanzienlijk is, door middel van een weloverwogen, afgesproken, gemeenschappelijke activiteit in de belastingsector verminderd kan worden, zodat het de moeite waard is werkgelegenheid te creëren, niet alleen via investeringen, maar ook door investeringen plus werkgelegenheidscijfers. Hierover moet men proberen gezamenlijk duidelijkheid te scheppen. Als we eerlijk zijn, gaat het er in de Europese Unie immers niet veel anders aan toe dan soms het geval is bij buurgemeentes. Men probeert met lage rechten en goedkope grond elkaars investeerders af te snoepen. Dit hoeven we in de Europese Unie niet te doen, maar een afspraak waarvan iedereen op werkgelegenheidsgebied profiteert, is een bittere noodzaak!
Ik wil mijn collega Swoboda mijn volledig instemming betuigen. De Raad moet zo snel mogelijk bepalen wie er in de Raad verantwoordelijk is voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Weliswaar dient dat zo snel mogelijk te gebeuren, maar de Raad moet niet proberen alle vraagstukken over personen de komende maanden in één reusachtig pakket samen te voegen. Laat de Raad alsjeblieft niet buiten de waard rekenen, en de waard is bij sommige besluiten over personen nu inderdaad ook - dankzij Amsterdam - het Parlement. Hij moet daaraan denken, want volgend jaar juni zijn er Europese verkiezingen.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen doorgaan op het punt waar de heer Görlach zojuist mee is geëindigd, namelijk het feit dat er het volgend jaar in de Europese Unie verkiezingen zullen plaatsvinden voor het Europees Parlement. De top van Wenen zal van doorslaggevende betekenis zijn bij het opstellen van de agenda voor het eerste halfjaar van 1999. Het gaat daarbij niet alleen om de agenda voor het Duitse voorzitterschap. We zullen in Wenen ook moeten aantonen dat er ons werkelijk iets aan is gelegen de Europese burgers weer te betrekken bij het project van de Europese eenwording.
De ervaringen in onze eigen lidstaten hebben aangetoond dat we daar de afgelopen jaren in hebben gefaald. Daarom dient het vraagstuk van de werkloosheid, dat bij de informele top al ter sprake is gekomen, een van de centrale thema's te worden van de besprekingen in Wenen. De socialistische fractie staat erop dat er concrete maatregelen worden genomen ter bevordering van het permanent onderwijs en van onderwijsinitiatieven, zodat we onze jongeren niet alleen betere basisopleiding kunnen geven, maar ook de vaardigheden waarmee ze in aanmerking kunnen komen voor banen die een toegevoegde waarde leveren. Werkgelegenheid moet tijdens die top centraal staan.
Als we jongeren bij de Europese eenwording willen betrekken, moeten we ze ook daadwerkelijk iets kunnen bieden. Overal in de Europese Unie maken jongeren zich zorgen om de toekomst, zorgen om hun perspectieven op de arbeidsmarkt en om hun toekomstige rol in de maatschappij, of ze nu in Duitsland wonen, in Finland, het Verenigd Koninkrijk of ergens in Zuid-Europa. We hopen daarom dat de top van Wenen een aantal concrete maatregelen zal opleveren die aansluiten bij de banenplannen van de afzonderlijke lidstaten en bijdragen tot terugdringing van de werkloosheid in het algemeen en de langdurige werkloosheid en werkloosheid onder jongeren in het bijzonder.
Als we de Europese burgers weer bij het Europese project willen betrekken moeten we ons ook terdege bezinnen op de rol van Europa in de wereld. Het afgelopen jaar en de afgelopen maanden zijn de gevolgen van de wereldwijde economische crisis ook bij ons voelbaar geweest. Veel markten in allerlei delen van de wereld zijn zwaar in de problemen geraakt, en dat heeft onze eigen economie natuurlijk niet onberoerd gelaten. Het is van essentieel belang dat we tijdens de top van Wenen de rest van de wereld duidelijk laten weten dat Europa vast van plan is zijn rol te vervullen in het stabiliseren van de wereldeconomie.
Dat betekent dat we ook in Wenen moeten aandringen op maatregelen die de transparantie en de veerkracht van het internationale financiële systeem vergroten. We moeten het toezicht binnen het nationale beleid van de lidstaten verbeteren. We moeten proberen aan te geven hoe opkomende markteconomieën zichzelf tegen buitensporige financiële instabiliteit kunnen beschermen. Tijdens dit soort bijeenkomsten mag Europa zich niet schuldig maken aan navelstaarderij, maar moeten we ook buiten onze eigen grenzen kijken. Als de euro straks een feit is wordt Europa een baken van stabiliteit in de wereldeconomie.
Ook zou ik iets willen zeggen over de arbeidsmarkt en met name over de behoefte aan flexibiliteit aldaar. Er is binnen de Europese Unie een brede discussie op gang gekomen over de zin of de onzin van een flexibele arbeidsmarkt. Een van mijn collega's had het daar zojuist al over. Een dynamische wereldeconomie heeft behoefte aan een flexibele arbeidsmarkt. Mensen moeten breed inzetbaar zijn. Als we blijven vasthouden aan de manier waarop de arbeidsmarkt 10 of zelfs maar 5 jaar geleden functioneerde, zal de werkloosheid alleen maar toenemen.
Als u het mij toestaat wil ik het ook nog even hebben over het vraagstuk van de belastingen, waar de heer Görlach zojuist over sprak. We weten dat het Oostenrijkse voorzitterschap pogingen heeft ondernomen een aantal maatregelen ten behoeve van de belastingcoördinatie in te voeren. Bovendien kan ik u zeggen dat het Duitse voorzitterschap van plan is dit beleid voort te zetten. We hebben het echter over coördinatie, niet over harmonisatie. Ik ben commissaris Mario Monti erg dankbaar dat hij de Europese agenda op dit punt heeft aangepast. We proberen de eenheidsmunt en de interne markt niet op basis van belastingharmonisatie te verwezenlijken. Het gaat ons om coördinatie van de belastingheffing waar dat ten goede kan komen aan de werkgelegenheid en het investeringsklimaat kan verbeteren. Het zou mijns inziens al heel wat schelen als met name de Britse media deze twee termen eens uit elkaar zouden houden. Ze komen ook gewoon in het Engels voor. Er is een wezenlijk verschil in betekenis tussen de begrippen coördinatie en harmonisatie.

d'Ancona
Voorzitter, ik heb maar een paar minuten en daarom slechts twee opmerkingen en een vraag die ik stellen wil als voorzitter van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken. De eerste opmerking betreft de bereidwilligheid van de betrokken ministers. De ministers Michalek en Schlögl hebben steeds moeite genomen om met ons van gedachten te wisselen. Dat gebeurt buiten en in de vergaderingen van onze commissie, zelfs eergisteren nog reisden beide ministers naar Brussel om met de commissie van gedachten te wisselen.
Maar de tevredenheid over deze informele inzet geldt helaas niet de meer formele kant van de zaak. Anders dan in het Verdrag van Maastricht onder artikel 6 is vastgelegd en anders dan onder voorgaande voorzitterschappen, werden wij niet geconsulteerd over een aantal belangrijke zaken. Niet geconsulteerd over zo'n gewichtig en actueel probleem als asiel- en vluchtelingenbeleid. Het zogenaamde "Oostenrijkse strategiedocument" belandde toevallig in onze handen. Hoe kan men toch denken dat men de stem van het Parlement kan missen op dit maatschappelijk gevoelige dossier?
Het andere voorbeeld is nog schrijnender. Het gaat om een actieplan teneinde een ruimte voor veiligheid, vrijheid en recht te creëren. Een plan voor de toekomst dus. Maar wederom geen advies gevraagd aan het Parlement. Kortom, van de vier zaken die op de top van Wenen aan de orde komen, zoals wij net hoorden, en dat zijn behalve de twee genoemde ook nog drugs en georganiseerde criminaliteit, in geen van die vier zaken werd het Parlement om advies gevraagd. Dat is in strijd met artikel 6 van het Verdrag van Maastricht. Daarom mijn vraag aan mevrouw de Raadsvoorzitter, die helaas verdwenen is, wanneer zal dat advies gevraagd worden met name met betrekking tot het actieplan maar ook ten aanzien van dat andere belangrijke strategiedocument?

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik heb drie opmerkingen.
Ten eerste moet de Europese topconferentie van Wenen zich in alle ernst buigen over de vraagtekens die verschillende regeringen, zoals de Franse, de Italiaanse en de Duitse regering, zetten bij de na Maastricht gevolgde koers. Deze koers moet worden bijgestuurd. Met name moet wat worden gedaan aan vraagstukken zoals de relatie tussen politiek en bankiers, het renteniveau en de belasting op kapitaaltransacties. Ook moet worden verduidelijkt wat men verkiest: monetaire stabiliteit of monetaire stabiliteit plus ontwikkeling en werkgelegenheid. Daarover is reeds een debat gaande. De regeringen van de lidstaten zijn verplicht in Wenen gezamenlijk een nieuwe koers uit te zetten voor de Europese Unie.
Mijn tweede opmerking betreft Agenda 2000. Het einde van dit vraagstuk is nog lang niet in zicht. Als men werkelijk uitbreiding wil met de landen van Midden- en Oost-Europa - en mijns inziens wil men dat terecht - moet men ook bereid zijn een flink deel van de kosten te dragen. Men mag daarvoor niet het zuiden van de Europese Unie laten opdraaien en hun verworven rechten aantasten.
Tot slot wilde ik nog opmerken dat men verandering moet brengen in het buitenlands beleid en met name in het beleid jegens Turkije. De Top van Cardiff was een ongelukkig incident. Nu moeten wij terug naar de concrete criteria van Luxemburg voor het vraagstuk van de Koerden, de kwestie-Cyprus, de betrekkingen met de buurlanden en de rechten van de mens. Daartoe moet volgens mij tijdens de top van Wenen een besluit over worden genomen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Alavanos.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Verzoeken om toetreding
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0430/98 van de heer Caccavale, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het verzoek van Letland om toetreding tot de Europese Unie met het oog op de Europese Raad in Wenen (11 en 12 december 1998) (COM(97)2005 - C4-0377/97); -A4-0428/98 van de heer Bernard-Reymond, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het verzoek van Roemenië om toetreding tot de Europese Unie met het oog op de Europese Raad in Wenen (11 en 12 december 1998) (COM(97)2003 - C4-0375/97); -A4-0427/98 van de heer Wiersma, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het verzoek van Slowakije om toetreding tot de Europese Unie met het oog op de Europese Raad in Wenen (11 en 12 december 1998) (COM(97)2004 - C4-0376/97); -A4-0431/98 van de heer Kristoffersen, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het verzoek van Litouwen om toetreding tot de Europese Unie met het oog op de Europese Raad in Wenen van 11 en 12 december 1998 (COM(97)2007 - C4-0379/97); -A4-0429/98 van mevrouw Aelvoet, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het verzoek van Bulgarije om toetreding tot de Europese Unie met het oog op de Europese Raad in Wenen van 11 en 12 december 1998 (COM(97)2008 - C4-0380/97).
Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, allereerst wil ik een opmerking vooraf maken. De Commissie - en tot mijn genoegen zie ik dat commissaris Van den Broek hier aanwezig is - heeft zich bij het toetredingsproces vergist. Van meet af aan had het Europees Parlement duidelijk gemaakt dat de opsplitsing van de kandidaat-landen in twee groepen, zij het dan met een aantal taalkundige kunstgrepen zoals "ins" en pre-ins" , niet juist was. Nu zijn wij in het gelijk gesteld en het doet ons natuurlijk deugd dat ook de Commissie dat openlijk erkent.
De situatie met betrekking tot Letland is glashelder. Dit land heeft in de afgelopen jaren enorme vooruitgang geboekt op economisch gebied. De inflatie is pijlsnel naar beneden gegaan en bevindt zich in de buurt van de 7 %. Het bruto binnenlands product stijgt met 8 à 9 % en sedert twee jaar is de balans in evenwicht. Heel veel landen van de Europese Unie zouden daar jaloers op kunnen zijn. Tot slot heeft dit land zonder enig tijdsverlies een begin gemaakt met het privatiseringsproces en is hier nu bijna mee klaar. Daarom beantwoordt Letland mijns inziens aan alle vereisten voor opening van onderhandelingen.
Wat de politieke criteria betreft, staat de democratie in Letland stevig in de schoenen. Dit blijkt niet alleen uit het feit dat er verkiezingen worden gehouden, die in alle rust en met volledige inachtneming van de democratische voorwaarden verlopen, maar ook uit hetgeen onlangs heeft plaatsgevonden met het referendum. Met dit referendum werden de burgers gevraagd zich uit te spreken over handhaving of afschaffing van de nieuwe wet op het staatsburgerschap, op grond waarvan ook de zogenaamde nietburgers, de staatlozen, het Lets staatsburgerschap kunnen verwerven.
Daarmee hebben de Letse autoriteiten laten zien zeer moedig en democratisch te zijn ingesteld. Ik vraag me af hoeveel landen van de Europese Unie het zouden wagen de burgers te vragen zich uit te spreken over een dergelijke netelige kwestie, een kwestie de alle inwoners van Letland - burgers en niet-burgers - raakt.
Natuurlijk zijn nog lang niet alle problemen de wereld uit. De niet-burgers zijn nog niet volledig geïntegreerd. 25 % van de bevolking heeft nog geen paspoort en bevindt zich in een enigszins dubbelzinnige situatie ten gevolge van het vroegere sovjetregime. De sterk verouderde overheid is nog steeds niet gemoderniseerd en kan niet aan de eisen van de burgers voldoen. De rechtspraak staat ook nog op wankele benen. Verschillende wetboeken worden herschreven en talrijke hogere rechters en advocaten zijn niet tegen hun taak opgewassen. Met andere woorden, de rechtsstaat bevindt zich momenteel nog volledig in opbouw.
Wij mogen echter niet vergeten dat nog geen zeven - let wel: zeven en geen zeventig - jaar geleden op de hoogste toren in Letland nog de rode vlag met de hamer en de sikkel van de Sovjet-Unie wapperde. Letland was toen nog een vast onderdeel van de Sovjet- Unie, van een regime dat de bevolking geen enkel recht toekende en elke ongewenste ontwikkeling in de kiem smoorde. Natuurlijk kon een dergelijk regime niet anders dan diepe sporen nalaten. Als men hier geen rekening mee houdt, als men de deportaties en de militaire bezetting van het land vergeet, begrijpt men niet hoe het zover heeft kunnen komen met de overheid en de rechtsspraak.
In Riga staat er nu een sterke, frisse, Europese wind, sterker misschien zelfs dan in Rome, Parijs of Londen. Daarom is dit voor ons een enorme uitdaging. Wij moeten deze landen de mogelijkheid bieden onmiddellijk met de toetredingsonderhandeling te beginnen. Beginnen betekent natuurlijk niet dat het einde al in zicht is. Beginnen betekent dat men deze landen op voet van gelijkheid met andere landen, op voet van gelijkheid met Polen, de Tsjechische republiek, Estland, Hongarije en anderen, aan de tafel van de onderhandelingen plaats laat nemen. In mijn verslag vraagt de Commissie buitenlandse zaken, veiligheid en defensie dan ook de Raad en de Commissie hun oordeel over Letland te herzien en onverwijld een begin te maken met de onderhandelingen met dit land.

Bernard-Reymond
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, Roemenië maakt op het ogenblik een wat moeilijke periode door. Op economisch gebied heeft de daling van het bruto nationaal product, die in 1997 meer dan 6 % heeft bedragen, zich jammer genoeg in 1998 voortgezet. Ondanks grote vooruitgang is de inflatie nog heel hoog. De waarde van de munt is met 25 % afgenomen sinds begin dit jaar, het overheidstekort vertoont een opgaande lijn, de buitenlandse schuld neemt toe en het sociale klimaat verslechtert. Deze macro-economische gegevens zijn niet erg bemoedigend en zijn er de oorzaak van dat het moeilijk is de onontbeerlijke en urgente structurele hervormingen door te voeren die veel te lang op zich laten wachten.
Deze situatie is voor het grootste deel te wijten aan een zeer zware erfenis, ongetwijfeld de zwaarste erfenis van alle vroegere volksdemocratieën van Oost-Europa. Maar deze situatie is eveneens te wijten aan de moeilijkheden die de regering ondervindt om een samenhangend beleid te ontwikkelen, vanwege de enigszins heterogene samenstelling van de coalitie die aan de macht is en de te cyclische steun van de meerderheid in het parlement. Met deze context dient rekening te worden gehouden als we de situatie in Roemenië bekijken en toetsen aan de criteria van Kopenhagen en het verslag van de Commissie van 4 november jongstleden.
Op politiek gebied heeft Roemenië zich ontegenzeglijk enorm ingespannen, en als alleen dat criterium gold, zou men kunnen zeggen dat het land het moment van toetreding tot de Unie dicht is genaderd. Er valt zeker nog meer vooruitgang te boeken op het gebied van de bescherming van straatkinderen, de controle van de rechterlijke macht door de politie, de onafhankelijkheid van journalisten, de leefomstandigheden van gedetineerden in de gevangenissen, de strijd tegen de corruptie, de situatie van de zigeuners. Maar de goede wil van de regering ten aanzien van deze punten is overduidelijk en we zijn er zeker van dat er ieder jaar een stap in de goede richting zal worden gezet.
Op economisch gebied is het wetgevende kader dat nodig is voor de ontwikkeling van de markteconomie nog lang niet voldoende, ondanks het feit dat de regering de douanetarieven heeft verlaagd, de meeste prijzen heeft vrijgegeven, de wisselmarkt heeft losgelaten en heeft besloten privatiseringen te versnellen. Voor wat betreft het overnemen van het communautaire acquis, lijdt het geen twijfel dat de inspanningen van Roemenië ook daar zeer verdienstelijk zijn geweest, hoewel substantiële hervormingen nog plaats dienen te vinden.
In het licht hiervan lijkt het erop dat Roemenië een globaal beleid moet uitzetten dat in vier richtingen gaat. Ten eerste het herstel van het economische evenwicht, dat onvermijdelijk het uitgangspunt vormt voor elke ontwikkeling. Parallel daaraan dient Roemenië de structurele hervorming van haar economie met grote voortvarendheid te vervolgen, vooral waar het gaat om privatiseringen, de hervorming van het bankwezen, de herstructurering van de grote industriecomplexen, de modernisering van de landbouw. De derde as betreft de menselijke onderbouwing van deze structurele hervormingen. Dat wil zeggen dat het overheidsapparaat hervormd dient te worden, dat de corruptie bestreden dient te worden, en dat het beleid van de regering samenhangend moet zijn. Die drie punten zijn voor Roemenië van groot belang wil het verder gaan op de weg van toetreding tot de Unie.
Ten slotte dient Roemenië, zoals ik zojuist al aangaf, het proces van moderniseringen volgens het eerste criterium van Kopenhagen voort te zetten. Op dit gebied geldt immers dat niets ooit volmaakt is. Men begrijpt dus dat het, gezien deze omstandigheden, te vroeg is om de onderhandelingen met Roemenië over toetreding te openen. Dat constateren wij met veel spijt, want het is zeker zo dat Roemenië een sterke verwantschap met ons vertoont, Europees als het land is door zijn cultuur, geschiedenis, geografische ligging en zijn herwonnen democratie. De toetreding ervan op de lange termijn is zonneklaar, maar de weg ernaar toe is geplaveid met belangrijke hervormingen die de regering ter hand moet nemen of moet voortzetten en die door de Europese Unie met kracht ondersteund dienen te worden.

Wiersma
Mijnheer de Voorzitter, een jaar geleden kwamen wij in dit Parlement tot de conclusie dat Slowakije onvoldoende democratisch was om toe te mogen te treden tot de groep van kandidaat-lidstaten waarmee over EUlidmaatschap onderhandeld zou gaan worden. Het land voldeed aan alle overige criteria behalve die ene, de belangrijkste, en het was denk ik een treurige dag voor de burgers van Slowakije. Ik denk dat het besluit van dit Parlement en ook van de Commissie en de Raad terecht was. De toenmalige regering maakte er zogezegd een democratisch potje van en dat was voor ons ook de reden om in te stemmen met het besluit Slowakije, alhoewel het aan de economische criteria voldeed op dat moment, niet op te nemen in de groep van landen waarmee men is gaan onderhandelen later.
Maar gisteren, en nu zijn wij een jaar verder, mocht ik in Bratislava aanwezig zijn bij het parlementaire debat over Slowakijes Europese ambities in een nieuw gekozen parlement met een nieuwe regering die er alles aan doet om ons de oude te doen vergeten. Slowakije staat weer op de Europese kaart na de verkiezingen van september waarbij de regeringscoalitie waarmee wij zoveel problemen hadden aan de kant gezet werd. De Slowaakse kiezer koos voor Europa en tegen het isolement.
Vandaag praten wij opnieuw over Slowakije en wat een verschil. Want terwijl wij vorig jaar kritisch afstand hielden zijn wij nu in staat ons positief te engageren. Onze kritiek leidde mede tot de verandering. Dat verplicht ons nu een positief signaal te geven. De discussie over Slowakije heeft ook daarom vandaag nog een politiek karakter en moet een politiek accent krijgen ook vanwege de geschiedenis van dit Parlement met dit land in de afgelopen jaren.
De nieuwe regering zit er net en haar eerste daden wijzen in de goede richting. Haar voornemens, zie het regeerakkoord, stemmen zeer hoopvol. Slowakije slaat een andere koers in met normale democratische verhoudingen waarin de grondwet wordt gerespecteerd, met ruimte voor oppositie, met een direct gekozen president, met een transparante samenleving waarin voor iedere burger plaats is, inclusief de Hongaarse minderheid die in de nieuwe regering vertegenwoordigd is én, dat is heel belangrijk, met een open houding naar de Europese Unie.
De nieuwe regering zet er vaart achter. Zij heeft een constitutionele meerderheid. Wij moeten haar steunen waar wij kunnen. Maar niet alleen de democratie moet gerenoveerd worden, ook de economie vraagt aandacht. De vorige regering heeft op onverantwoorde wijze tekorten laten ontstaan, als het ware een economische gifpil achtergelaten. Met hulp van de EU en anderen en gesteund door nog steeds relatief gunstige macro-economische indicatoren moet Slowakije de economische problemen kunnen oplossen. Wij verwachten van de regering dan ook snelle maatregelen in de zin zoals door de Commissie aanbevolen. Dat is aanpak van de financiële problemen, aanpak van de slecht functionerende banksector, transparantie in de economie en het versnellen van het verwerken van het acquis.
Ik wil hierbij een opmerking maken over mijn verslag zelf, dat heeft ook te maken met de economische situatie. Wij vragen om een kritische energiepolitiek van de Slowaakse regering. Een energiepolitiek die er ook op gericht is om onveilige kernreactoren te sluiten. Ik denk dat dat een belangrijk punt is. Maar ik heb gezien dat het alleen maar vermeld is in het verslag over Bulgarije. Het is voor mij van belang dat als ik dat punt in mijn verslag accepteer dat dat ook in andere verslagen voorkomt om de indruk te vermijden dat wij alleen bij dit punt voor Slowakije en Bulgarije aandacht willen vragen. Ik vind dat dit ook voor andere landen zou moeten gelden. Maar dat even als een punt tussendoor.
In Slowakije had men graag gezien dat wij nu de Europese Raad konden aanbevelen om onderhandelingen over het lidmaatschap te starten. Niets ware mij liever, maar uitbreiding is een serieuze zaak, waarbij intenties getoetst moeten kunnen worden aan beleid. Dat laatste is op dit moment onmogelijk en dat is een verwijt aan niemand. De Slowaakse regering begint vandaag woorden in daden om te zetten. Als ik het goed heb, vindt er op dit moment of vanavond in het Slowaakse parlement de vertrouwensstemming over de nieuwe regering plaats. De Commissie beveelt daarom terecht aan nog even te wachten. Maar de wachtkamers van Brussel zijn groot en de wachttijden ongewis. Ik meen dat Slowakije recht heeft op een afspraak, op een extra herkansing. Bij zo'n afspraak hoort een duidelijke tijdsaanduiding en niet van: wij zien wel in het jaar 2000. De nieuwe Slowaakse regering wil de extra mijl afleggen. Daar moet de Europese Unie een extra evaluatie in het voorjaar van 1999 tegenover zetten. Dat is de uitspraak die via mijn verslag voor dit Parlement voorligt.
De Slowaken zijn zich bewust van de risico's, maar willen graag die extra kans. Na negatieve druk is er nu behoefte aan positieve stimulans. Koppel daarom het lot van Slowakije niet aan dat van Litouwen of Letland, maar aan de daadkracht van het Slowaakse volk dat een individuele behandeling verdient. Het gaat om de resultaten per kandidaat-lidstaat. Waar wij het tempo kunnen bevorderen, moeten wij dat vooral doen.

Kristoffersen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de uitbreiding van de Europese Unie is in feite niets anders dan de hereniging van Europa en deze omvat ook de Baltische staten aan de Oostzee. Er zijn drie Baltische staten die in de Sovjet-Russische invloedssfeer terecht zijn gekomen, toen Hitler op het eind van de jaren "30 Europa in tweeën deelde met de beruchte Molotov-von Ribbentrop-overeenkomst, die hij door de ministers van Buitenlandse Zaken van Moskou en Berlijn liet ondertekenen. Nu is er tussen Oost en West weer een opening sinds de val van de muur van Berlijn bijna tien jaar geleden. We beschikken nu over een platform dat ons de mogelijkheid biedt Europa weer aan elkaar te hangen, op voorwaarde dat we de moed en de politieke wil hebben om dit platform te gebruiken voor de uitbreiding van de Europese Unie. Dit is het signaal dat het Europees Parlement moet geven aan de komende top van Wenen.
Voor mij als Deen is het een natuurlijke zaak naar de overkant van de Oostzee te kijken, omdat deze zee weer een zee van verbindingen en van samenwerking is geworden. De ontwikkeling van het Oostzeegebied is in een stroomversnelling terechtgekomen, ook in Estland, Letland en Litouwen. In alle staten. Zij hebben hun identiteit als zelfstandige staten na een halve eeuw onder Russische bezetting teruggewonnen en teruggevonden. Mijnheer de commissaris, geachte collega's, als rapporteur voor het toetredingsverzoek van Litouwen, zie ik geen reden om Litouwen anders te behandelen dan de twee andere Baltische staten, ook al verlopen de onderhandelingen per land en hoeven ze niet allemaal terzelfder tijd lid te worden.
Wat Litouwen betreft, is het van het grootste belang, zowel op politiek als op psychologisch vlak, dat de positieve houding en het positieve klimaat behouden blijven. Het is dan ook terecht dat de EU een duidelijk signaal geeft dat zij tevreden is met de belangrijke vorderingen op het gebied van economische hervormingen, democratische kwaliteit en administratie, ook al blijft er nog veel werk aan de winkel. Ja, het gaat eigenlijk om een ontwikkeling die Litouwen in staat stelt aan de zogenaamde criteria van Kopenhagen te voldoen en aldus bij te dragen tot stabiliteit in deze regio.
In de resolutie over Litouwen, die in het door mij opgestelde verslag is opgenomen, wordt ook gewezen op de noodzaak de energiestrategie van Litouwen op lange termijn aan te pakken en te verbeteren. We bedoelen hier in eerste instantie de kerncentrale Ignalina en wat er mee moet gebeuren. Ik kan u vertellen dat de Litouwse regering de ernst van deze kwestie inziet en in overleg met de EU een groep van deskundigen wenst op te richten, die de mogelijkheden in dit verband dient te beoordelen. Volgens de meest recente informatie uit Vilnius waarover ik beschik, wil de regering het Litouwse parlement een voorstel doen voor de oprichting van een groep deskundigen en daarbij wordt ook over de mogelijkheid gepraat om de centrale te sluiten of de activiteit stil te leggen. Ook de mogelijkheden om de veiligheid te verbeteren dienen besproken te worden. Het debat over Ignalina is in elk geval in een concrete fase gekomen. De regering in Vilnius heeft ook de vraag gesteld in hoeverre de EU bereid is en de mogelijkheid heeft om financiële steun te verlenen. Tevens gaat ze er van uit dat de definitieve oplossing en beslissing betreffende Ignalina niet als voorwaarde zal worden gesteld voor de start van intensieve onderhandelingen over het EUlidmaatschap van Litouwen. Daarom doe ik in mijn verslag een oproep om het toetredingsproces te versnellen om op korte termijn intensieve onderhandelingen te kunnen aanvangen.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de analyse van de vorderingen van de verschillende kandidaat-landen speelt zich ongetwijfeld af in een nieuwe sfeer. Na de informele Top van Pörtschach hebben heel wat waarnemers en mijns inziens terecht opgemerkt dat men de indruk had dat de Raad eerder op de rem dan op het gaspedaal had geduwd inzake uitbreiding. Wij moeten dus uitkijken met enige bezorgdheid naar wat er zich op de Raad in Wenen zal afspelen. Daarnaast zien wij ook dat het uitbreidingsproces zich afspeelt tegen een achtergrond van een internationale financiële en ook economische crisis die niet alleen Zuid-Oost-Azië of Rusland of Japan én Latijns Amerika raakt, maar die stilaan de hele wereld begint te raken. Het is inderdaad lang geleden dat zoveel stemmen zich laten horen tot op het niveau van IMF en Wereldbank om te pleiten voor klare mondiale spelregels die het kader moeten afbakenen en begrenzen waarbinnen marktkrachten kunnen spelen. Veel duidelijker klinkt ook de vraag van de burgers, ook in de Europese Unie, naar een optreden van overheid of staat, niet om alles in handen te nemen maar wel om regels vast te leggen. Deze internationale achtergrond interpelleert ons ook om zorgvuldig toe te kijken op de moeilijke en veeleisende overgangsprocessen waarmee de kandidaatlanden af te rekenen hebben.
In de criteria van Kopenhagen is er naast politieke criteria, rechtsstaat, mensenrechten, democratie, ook sprake van een goed functionerende vrije markteconomie. Het aandeel van de privé-sector moet dus in die meeste landen effectief groeien anders kan je niet praten over een vrije markt. Maar het is wel van het grootste belang dat het privatiseringsproces dat zich daar voltrekt op een transparante en een politiek socialer verantwoorde manier verloopt. De roep naar een snelle privatisering kan anders gemakkelijk leiden naar far west -toestanden waar enkelen de nationale rijkdommen inpikken, terwijl de meerderheid sterk achteruit gaat. Kijk maar naar Rusland in dit verband. Wij zijn van oordeel dat de Raad en de Commissie zorgvuldig moeten toekijken op het verloop van de privatisering.
Wij waren zeer tevreden met de aankondiging begin november van de Commissie naar aanleiding van de rapporten over de kandidaat-landen en de daarmee verbonden voorstellen voor de toetreding. Wij waren als Europees Parlement bijzonder verheugd te zien dat de Commissie wel degelijk het tempo erin wil houden onder andere door aan Letland, Litouwen en Slowakije op relatief korte termijn onderhandelingen in het vooruitzicht te stellen. Ik hoop ook dat de Raad dit tempo zal willen volgen.
Wat het Commissierapport over Bulgarije aangaat, ben ik zeer gelukkig als rapporteur voor Bulgarije dat men recht laat wedervaren aan de inspanningen die dat land geleverd heef: Macro-economische stabilisering is grotendeels gerealiseerd, de inflatie is drastisch teruggedrongen, de banksector is onder controle gebracht, de landbouwhervorming en promotie van KMO's zouden hoger op de agenda mogen worden geplaatst. Qua hervorming van administratie is op het niveau van de nieuwe wetgeving reeds alles goedgekeurd door het parlement. Het komt er nu op aan op het terrein deze hervorming ook door te voeren zonder de indruk te wekken dat de herstructurering zich voltrekt op basis van partijaangehorigheid. Er zijn belangrijke wetgevende initiatieven genomen ook om decentralisatie mogelijk te maken.
Twee zaken liggen bijzonder moeilijk tussen de Europese Unie en Bulgarije. Enerzijds de visaplicht, het feit dat men op de negatieve lijst staat. Wat dat betreft trekken nu het Parlement en de Commissie aan eenzelfde touw, maar een politieke deblokkering op het niveau van de Raad is niet voor morgen. Wij blijven dus als Parlement zeer klare politieke signalen geven voor een politieke oplossing, maar wij weten dat er wellicht gesleuteld zal moeten worden aan een maximale administratieve vereenvoudiging om in afwachting van de globale politieke deblokkering toch de zaak voor de burgers in Bulgarije te vergemakkelijken.
Het tweede knelpunt is uiteraard het energiebeleid van Bulgarije. Wat dat betreft erkent het Parlement de inspanningen die men nu gedaan heeft om op z'n minst een energiestrategie uit te werken op middellange termijn, maar wij gaan hoegenaamd niet akkoord met het pleidooi van de regering om de sluitingstermijnen van de eenheden van de vier eerste eenheden van Kozlodoej op de lange baan te schuiven en wel te rekken tot 2012, wat totaal onaanvaardbaar is. Het is naar ons inzicht in het belang van de veiligheid op de eerste plaats van de Bulgaarse bevolking, maar uiteraard ook van alle andere Europese burgers, dat er werk gemaakt wordt van een concrete en juiste toepassing van het Nuclear Safety Account van 1993.
Wij wensen de Bulgaarse regering en de bevolking een dynamisch toetredingsproces toe en hopen van harte dat de Raad in Wenen het tempo van de Commissie zal volgen en dat het dus niet een uitstel wordt maar een snel verder gaan met de uitbreiding.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, 4 november jongstleden had ik de eer hier de publicatie te mogen aankondigen van de eerste voortgangsrapportage inzake de 12 kandidaat-lidstaten die op weg zijn naar het lidmaatschap van de EU. De verslagen van de Commissie zijn vanaf die datum bijzonder kritisch bestudeerd door in de eerste plaats de kandidaat-lidstaten zelf, maar ook door de huidige lidstaten en het Europees Parlement. Enkele kandidaten hebben daarbij weliswaar uiting gegeven aan enige lichte en ook wel begrijpelijke teleurstelling, maar het doet me deugd u te kunnen melden dat de reactie op het werk van de Commissie verder positief is. De kandidaten hebben zich over het algemeen ook bereid getoond op constructieve wijze gevolg te geven aan de analyse van de Commissie.
Ik ben blij met deze gelegenheid de discussie over uitbreiding hier in het Parlement verder uit te diepen. De rapporteurs hebben hier vanmiddag hun verslagen toegelicht, verslagen waar ik overigens de grootste waardering voor heb. Ook hebben ze hun ontwerpresoluties betreffende ieder van de 5 pre-ins uit Midden-Europa ingediend.
Ik zou nu graag wat meer willen zeggen over het standpunt van de Commissie inzake deze 5 kandidaat-lidstaten. Ook zal ik straks, aan het einde van dit debat, met alle plezier reageren op eventuele vragen of opmerkingen van de geachte afgevaardigden. Ik zou ten eerste willen stellen dat er bij het proces van de uitbreiding niet 5 maar 13 landen zijn betrokken. Wat dat betreft zou ik de heer Caccavale willen zeggen dat we inzake het verschil tussen de ins en pre-ins niet denken in termen van verschillende golven van toetreding. Ik zal daar aan het eind van mijn interventie op terugkomen.
De Commissie heeft dus uiteindelijk 12 verslagen gepubliceerd over de 10 kandidaten in Midden- en Oost-Europa, Turkije en Cyprus. Het dertiende land, Malta, heeft afgelopen september de bestaande aanvraag voor het lidmaatschap gereactiveerd. Daar zijn we natuurlijk blij mee. Zoals u weet is inmiddels aangekondigd dat we de herziening van het advies dat in 1993 over Malta is opgesteld naar ik hoop tegen half februari van het volgend jaar kunnen afronden.
Terugkerend naar de voortgangsrapportage inzake de kandidaten in Midden-Europa zou ik ten eerste willen benadrukken dat de Commissie haar analyse op objectieve en onpartijdige wijze heeft uitgevoerd, en dat die analyse dus geheel vrij is van enig politiek vooroordeel. We zijn bij de beoordeling uitgegaan van exact dezelfde criteria van Kopenhagen en Madrid als die waarop de adviezen van het vorig jaar zijn gebaseerd. Teneinde alle kandidaten van een eerlijke behandeling te verzekeren worden in de verslagen uitsluitend die beslissingen of maatregelen behandeld die sinds de adviezen van het vorig jaar ook daadwerkelijk zijn genomen. Eventuele geplande wetgeving zal, nadat ze eenmaal is aangenomen, in toekomstige verslagen worden bekeken. Onze analyse heeft laten zien dat het uitbreidingsproces in zijn geheel redelijk volgens planning verloopt en dat de dynamiek waarmee de kandidaten zich naar het lidmaatschap begeven over het algemeen stabiel blijft.
Ik zal nu een korte samenvatting geven van onze bevindingen per kandidaat-lidstaat. In algemene zin is de Commissie buitengewoon onder de indruk van hetgeen de verschillende kandidaten inmiddels hebben bereikt. Laten we beginnen met Slowakije. Het vorig jaar nog oordeelde de Commissie dat Slowakije als enige kandidaat niet voldeed aan de politieke criteria van Kopenhagen. Na de algemene verkiezingen van de vorige maand is er echter een nieuwe regering aangetreden en hebben de politieke en economische hervormingen merkbaar een nieuwe impuls gekregen. Die indruk kregen we ook toen een afvaardiging van de nieuwe regering, onder leiding van de nieuwe premier, de heer Dzurinda, onlangs een bezoek bracht aan Brussel. De nieuwe politieke situatie die zich na de recente parlementsverkiezingen in Slowakije heeft afgetekend, heeft dit land aanmerkelijk dichter bij het lidmaatschap van de EU gebracht. Ik wil echter benadrukken dat Slowakije ook de komende tijd op precies dezelfde manier behandeld zal worden als alle andere kandidaat-lidstaten, en wel op grond van de criteria van Kopenhagen.
Als gevolg van dit alles zal de Commissie aanbevelen de onderhandelingen te openen, op voorwaarde dat de politieke instellingen van Slowakije ons van hun stabiliteit en democratisch functioneren kunnen overtuigen. Daarnaast kunnen de onderhandelingen pas worden geopend als is vastgesteld dat Slowakije afdoende maatregelen heeft getroffen om de economische situatie te verbeteren en het functioneren van de economie transparanter te maken. U zult zich herinneren dat dit een van onze belangrijkste punten van kritiek was terzake van de economische criteria, of dat we in het verslag in ieder geval stelden dat de nieuwe regering de situatie die ze zou erven zou moeten verbeteren.
Hoewel ik alle waardering en begrip heb voor het pleidooi van de heer Wiersma voor een tussentijds verslag, is het in het licht van wat ik zojuist heb gezegd buitengewoon moeilijk voor de Commissie zo'n verslag op te stellen. Dat zou dan in de komende maanden moeten gebeuren, en we zouden daarbij precieze conclusies moeten formuleren inzake economische aspecten die het ons momenteel onmogelijk maken het onderhandelingsproces te beginnen. Ik ben het geheel met de rapporteur eens dat de politieke veranderingen die na de parlementsverkiezingen lijken te zijn ingezet ons alle reden geven te hopen dat de aanbeveling tot opening van de onderhandelingen in de afzienbare toekomst kan worden gedaan, zoals we ook in ons verslag hebben aangegeven. Ik zou u op dit punt dan ook willen verwijzen naar de conclusies terzake die in ons verslag zijn opgenomen.
Met betrekking tot Letland concludeerde de Commissie het vorig jaar dat de politieke criteria voor het lidmaatschap waren bereikt, hoewel we ook een aantal tekortkomingen hebben geconstateerd, met name inzake de integratie van niet-staatsburgers. Ook de rapporteur heeft daarnaar verwezen. We hebben ons in het verslag van dit jaar vooral gericht op de positieve resultaten van het referendum over de wetgeving inzake het staatsburgerschap, die het integratieproces aanzienlijk heeft versneld. Deze wetgeving zal de naturalisatie van niet-staatsburgers en stateloze individuen ongetwijfeld eenvoudiger maken. We hebben na het referendum dan ook een verklaring uitgegeven waarin we die opvatting hebben verwoord.
Letland heeft de afgelopen twaalf maanden ook op economisch terrein indrukwekkende vorderingen gemaakt. Het BBP groeit snel en de inflatie daalt gestaag. Het lijkt nu niet lang meer te duren voordat Letland als een daadwerkelijk functionerende markteconomie kan worden beschouwd, een van de criteria waaraan moet worden voldaan. Het probleem is echter dat er vooralsnog geen afdoende hervormingen zijn doorgevoerd. Er zijn nog altijd verschillende hiaten in de regelgeving, met name in de financiële sector. Daarnaast zal het vennootschapsrecht moeten worden vereenvoudigd en is er behoefte aan meer macroeconomische stabiliteit. Als de dynamiek van het huidige hervormingsproces echter wordt gehandhaafd, is de kans reëel dat we het volgend jaar kunnen vaststellen dat Letland aan de economische criteria voldoet. In dat geval zouden we eind volgend jaar dus kunnen voorstellen de onderhandelingen te openen.
Ook deel ik de mening van de rapporteur dat Litouwen recentelijk grote vooruitgang heeft geboekt. De Commissie heeft in haar advies de opvatting bevestigd dat Litouwen aan de politieke criteria voldoet, hoewel de strijd tegen de corruptie zal moeten doorgaan en er ook hervormingen in het justitieel systeem moeten worden doorgevoerd. Hoewel er ook op het gebied van de economische hervormingen vooruitgang is geboekt, moet ik zeggen dat onze deskundigen op basis van hun analyse hebben geconcludeerd dat Litouwen nog niet volledig aan de economische criteria voldoet, met name omdat veel beleidsbeslissingen pas kort geleden zijn genomen en omdat het hervormingsbeleid vooralsnog geen daadwerkelijk structurele resultaten heeft opgeleverd. Er zijn dus aanvullende maatregelen nodig, terwijl sommige recente ontwikkelingen nog in de praktijk moeten worden getoetst. Het privatiseringsproces moet worden voortgezet. Ik kan u het voorbeeld noemen van de faillissementswetgeving. Het gaat hier om een zeer belangrijke wet, die echter nog niet lang genoeg in werking is om het effect goed te kunnen beoordelen.
Met betrekking tot de kerncentrale in Ignalina kan ik u zeggen dat de Commissie zich in haar algemene conclusie over Litouwen niet door het vraagstuk betreffende die centrale heeft laten leiden. Ik heb kort uiteengezet waarom Litouwen nog altijd niet voldoende aan de economische criteria voldoet om de onderhandelingen te kunnen openen. We hopen natuurlijk wel dat Litouwen een bevredigend en omvattend energiebeleid zal uitstippelen, en opnieuw bevestigt dat er van een doorsluizing voor Unit 1 van de centrale van Ignalina geen sprake zal zijn. Desalniettemin wil ik er nogmaals op wijzen dat onze conclusie dat we nog niet met de onderhandelingen kunnen beginnen, niet is gebaseerd op de veiligheidstoestand van deze kerncentrale. Als u echter de conclusies in ons verslag over Litouwen goed bekijkt, zult u het met me eens zijn dat we wel degelijk uitzicht bieden op onderhandelingen in de afzienbare toekomst.
Bulgarije voldoet aan de politieke criteria en is goed op weg om ook aan de andere criteria voor het lidmaatschap te kunnen voldoen. Bulgarije heeft met name op het gebied van corruptiebestrijding en de hervorming van het justitieel systeem vooruitgang geboekt, maar op andere terreinen is er nog veel te doen. Daarnaast heeft Bulgarije resultaat geboekt bij het versnellen van het verwerken van het acquis, bij het toezien op naleving van wetgeving inzake intellectueel eigendom en op het gebied van de financiële dienstverlening, allemaal punten van kritiek in het advies van het vorig jaar. Desalniettemin moet Bulgarije ons kunnen verzekeren dat wetgeving niet alleen wordt ingevoerd maar ook naar behoren ten uitvoer wordt gebracht. De rapporteur, mevrouw Aelvoet, had het al over de energiesector. We hopen inderdaad dat Bulgarije de aanpassing van deze sector nog voortvarender ter hand zal gaan nemen met het oog op de integratie in de EU. Ik wil u met name wijzen op het feit dat er vooralsnog geen adequaat gevolg is gegeven aan de toezegging dat de kerncentrale van Kozlodoej zal worden gesloten. We onderhouden nauwe contacten met de Bulgaarse autoriteiten om de situatie goed te kunnen beoordelen.
Bulgarije voldoet vooralsnog niet aan de economische criteria en zal nog heel wat werk moeten verrichten. Tegelijkertijd is er reden tot tevredenheid vanwege de grote vooruitgang die al is geboekt, met name op het gebied van de algehele stabilisering van de economie. De regering toont een niet aflatende vastberadenheid de hervormingen door te voeren. Voor de komende periode dient prioriteit te worden gegeven aan een transparant privatiseringsbeleid en aan herstructurering van de industrie.
Als laatste wil ik Roemenië noemen, waarmee ik overigens niet wil zeggen dat dit land minder belangrijk is dan de andere kandidaten. Roemenië voldoet weliswaar aan de politieke criteria, maar het zal nog heel wat inspanning vereisen om de corruptie uit te bannen en het openbaar bestuur te verstevigen. Daarnaast dient er ook aandacht te worden besteed aan verbetering van de rechterlijke macht en bescherming van de burgerrechten van de Roma. Daar voeg ik onmiddellijk aan toe dat Roemenië absoluut niet de enige kandidaat-lidstaat is die nog hard zal moeten werken aan een oplossing voor het vraagstuk van sociale uitsluiting en discriminatie. Sinds ons vorig advies is de Roemeense economie spijtig genoeg verzwakt. Ook de rapporteur, mevrouw Bernard-Raymond, is tot deze conclusie gekomen. In onze verslaglegging hebben we min of meer gedetailleerd aangegeven wat hieraan gedaan moet worden. We weten dat de Roemeense autoriteiten zich bewust zijn van de urgentie en het belang van dit vraagstuk, en we werken nauw met hen samen om hen te helpen de vereiste maatregelen in te voeren.
Ik zou u natuurlijk nog een veel gedetailleerder beeld kunnen geven, maar de geachte leden van dit Parlement zijn inmiddels in het bezit van de uitvoerige verslagen. Ik volsta er daarom mee te zeggen dat de Commissie, uitgaande van haar beoordelingen, het niet noodzakelijk heeft geacht nieuwe aanbevelingen te doen inzake het openen van onderhandelingen. We hebben wel geprobeerd om een duidelijk perspectief te bieden in die richting, en hebben die perspectieven ook opgenomen in de conclusies. We hebben vastgesteld dat de kandidaat-lidstaten zich hebben ingespannen om de voorwaartse kracht van het proces te handhaven. Ook kunnen we zeggen dat de Commissie haar verantwoordelijkheden heeft vervuld en dat ook zal blijven doen. Ik zou willen herhalen dat de geloofwaardigheid van dit proces en zeker ook die van de Commissie, alleen kan worden gehandhaafd als we vasthouden aan het overeengekomen uitgangspunt dat ieder land op zijn eigen verdiensten zal worden beoordeeld. In dit opzicht wil ik u er nogmaals op wijzen dat we de termen pre-ins en ins niet gebruiken om twee afzonderlijke groepen te scheiden en gescheiden te houden. De onderhandelingen dienen te worden geopend zodra de betreffende kandidaat-lidstaat daar voldoende op voorbereid is. Dit geldt uiteraard ook voor het lidmaatschap zelf, dat zijn beslag kan krijgen als de kandidaat daar klaar voor is.
Tenslotte hoop ik net als de rapporteurs van harte dat de deelnemers aan de top van Wenen van de volgende week de betrokkenen verder zullen aanmoedigen, en uiting zullen geven aan hun wens dat het uitbreidingsproces zich gestaag zal voortzetten, en aan hun vastberadenheid daar zelf toe bij te dragen. Ik hoop ook dat de lidstaten de komende maanden, onder het nieuwe voorzitterschap, zich terdege op de uitbreiding zullen gaan voorbereiden. Dit zou het meest bemoedigende signaal zijn dat we aan de kandidaat-lidstaten kunnen geven, want op basis van wat er in de kranten staat zouden de burgers daar de indruk kunnen krijgen dat de Europese Unie zo sterk op haar eigen interne problemen is gericht, dat ze er niet in slaagt een positieve respons te bieden op de inspanningen die de kandidaat-lidstaten zich getroosten om de huidige koers van het uitbreidingsproces te handhaven.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ten eerste graag willen zeggen dat de socialistische fractie zich verheugt over de uitbreiding, die zich naar haar overtuiging dient te voltrekken als een omvattend proces waarbij geen slag om de arm wordt gehouden of besloten groepen worden opgericht en ieder land geheel op zijn eigen merites wordt beoordeeld, ongeacht hoe het er elders aan toe gaat. Desalniettemin moeten we ons wel realiseren dat het hier niet gaat om de 100 meter sprint, maar om een heuse marathon. Het is maar de vraag of landen die momenteel als een speer vooruit gaan die vaart wel kunnen behouden, terwijl landen die nu nog achter lopen de andere nog wel eens kunnen gaan inhalen.
We mogen ons daarom niet te zeer laten beïnvloeden door initiatieven die vooral met het oog op kortetermijneffecten zijn ontplooid. Het is zaak dat we ons oordeel geheel baseren op de maatregelen die de betreffende regeringen nu nemen om op de lange termijn succes te boeken, en op de levensvatbaarheid van hun hervormingsprogramma's. Als we het anders zouden aanpakken zouden we zowel in de kandidaat-lidstaten als in de Europese Unie zelf alleen maar onredelijke verwachtingen wekken. We moeten ons blijven realiseren dat de oplossingen die we bieden aanvaardbaar moeten zijn voor zowel de landen van de Europese Unie als voor de kandidaat-lidstaten zelf, en dat het lot van die oplossingen in veel gevallen door referenda wordt beslecht.
Slowakije verdient een compliment voor de enorme politieke vooruitgang die het heeft geboekt. We moeten echter afwachten of de nieuwe regering in staat is alle toezeggingen gestand te doen. Ook in Letland is er inmiddels heel wat ten goede veranderd, vooral wat betreft het referendum over het staatsburgerschap. Maar ook in het geval van Letland is het nog maar de vraag of de nieuwe regering deze koers kan volhouden. Zowel Letland als Litouwen hebben op economisch terrein enorme vorderingen geboekt, maar zoals commissaris Van den Broek al zei zal de toekomst leren of dat allemaal beklijft. Na een zwakke start is nu ook Bulgarije sterk vooruitgekomen, maar we begrijpen dat de Commissie het begin van een zekere terugval heeft bespeurd.
We moeten er zeker van kunnen zijn dat het acquis van de Europese Unie naar behoren wordt ingevoerd en ten uitvoer wordt gelegd. Met het overnemen van de wetgeving alleen ben je er nog niet; je moet ook naleving kunnen afdwingen. Ik ben het daarom niet eens met diegenen die beweren dat we reeds in dit stadium moeten gaan onderhandelen met Letland en Litouwen. Wel moeten we ons flexibel opstellen en de onderhandelingen openen zodra dat reëel is. Laten we dit proces echter niet in gevaar brengen door al te overhaast te werk te gaan.
Er zijn twee aandachtspunten waarover iedereen zich zorgen zou moeten maken. Ten eerste het vraagstuk van de veiligheid van de kerncentrales. Duidelijk is dat de kernreactoren van sovjetmakelij die in Midden- en Oost-Europa worden gebruikt, niet tegen aanvaardbare kosten aan de huidige normen kunnen worden aangepast. Voordat ze zich bij de Europese Unie kunnen aansluiten, dienen alle kandidaat-lidstaten een omvattend energiebeleid te hebben ontwikkeld dat geheel in overeenstemming is met de afspraken die in het Nuclear Safety Account zijn vastgelegd. De heer Kristoffersen noemde de centrale van Ignalina. De Litouwse autoriteiten hebben toegezegd deze centrale voorgoed te zullen sluiten zodra de hogedrukbuizen moeten worden vervangen. We moeten ons door gepraat over teams van deskundigen en dat soort dingen niet van die toezegging laten afleiden. Er kan van doorsluizen geen sprake zijn.
Tenslotte zou ik de opmerking van de heer Van den Broek over corruptie nog eens willen onderstrepen. De burgers zullen zich tegen de uitbreiding van de Europese Unie keren als het proces corrupte functionarissen, drugsbaronnen, gangsters en pedofielen in de kaart speelt. Ook op dit punt moeten maatregelen worden genomen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, namens de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik commissaris Van den Broek bedanken voor zijn efficiënte werk in de Commissie. Staat u mij echter toe dat ik ook een felicitatie uitbreng, en wel aan de nieuwe regering van Slowakije maar vooral aan het Slowaakse volk, dat deze regering op democratische wijze heeft gekozen. Sinds oktober beginnen de perspectieven voor de toetreding te veranderen. De nieuwe regering onder minister-president Dzurinda heeft in haar eerste verklaring in het Europees Parlement in Straatsburg te kennen gegeven het toetredingsproces te willen versnellen. Wij moeten op onze beurt laten blijken dat we waardering hebben voor deze inspanningen.
De democratische krachten in Slowakije hebben behoefte aan een duidelijk teken van de Europese Gemeenschap dat bevestigt dat ze op de juiste weg zijn. De komende top in Wenen is daarvoor de juiste gelegenheid. Daarvandaan moet het signaal komen dat Slowakije bij een blijvende politieke stabilisatie ook zo snel mogelijk opgenomen kan worden in de groep van landen waarmee de onderhandelingen al begonnen zijn. De Commissie moet Slowakije niet afsluitend berichten, maar de Raad moet in het kader van een interim-verslag van de Commissie in de loop van het eerste halfjaar van 1999 een mening geven over het toetredingsverzoek.
Aan de criteria van Kopenhagen, die tot nu toe een beslissend punt zijn geweest bij de beoordeling van het toetredingsverzoek, moet zo snel mogelijk worden voldaan. Ik ben van mening dat er met Slowakije een echte doorbraak in de Europese geschiedenis is bereikt!

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie is vol lof over het werk van de Commissie, de voortgangsrapportage over de kandidaat-lidstaten maakt terecht duidelijk dat alle kandidaten nog een hoop werk te doen hebben. Start van de onderhandelingen garandeert natuurlijk geen toetreding. Het is slechts een teken van waardering voor de vooruitgang. De Tsjechische en de Sloveense regering moeten beseffen overigens dat zij er nog niet zijn. De Commissie waarschuwt tegen genoegzaam achterover leunen. Terecht. De gekozen systematiek leidt tot grotere dynamiek en doorbreekt moeilijke impasses, zoals bijvoorbeeld rond het burgerschap in Letland.
In dit Parlement bestaat enige verwarring over de voortgang van de onderhandelingen. Wij moeten oppassen dat wij niet het verkeerde signaal geven aan de kandidaat-landen. Ons antwoord moet stimulerend zijn, maar ook gebaseerd op reële verwachtingen. In overeenstemming met onze eigen resolutie van precies een jaar geleden komt er jaarlijks een voortgangsrapportage. De wensen van sommige fracties in dit Huis om iedere zes maanden een rapport te hebben komen slechts voort uit besluiteloosheid mijns inziens. Mijn fractie verzet zich tegen nodeloze werkverschaffing en mijns inziens heeft de Commissie het te druk om elke zes maanden een dergelijk verslag te maken. Bovendien moeten wij niet de indruk wekken dat deelname aan groep 2 betekent dat de kandidaten in de koelkast gaan. Dat blijkt uit de vooruitgang in Litouwen en Letland.
Alles afwegend kiest mijn fractie ervoor de onderhandelingen met Letland en Litouwen nú te beginnen. Zij hebben immers het niveau van Estland juli 1997 bereikt.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, collega's, de parlementsverkiezingen die eind november hebben plaatsgevonden in Slowakijë hebben datgene bevestigd waar ik nooit aan heb getwijfeld: de politiek verantwoordelijke personen en het Slowaakse volk hechten grote waarde aan de democratische spelregels en het eerbiedigen van de fundamentele vrijheden. Als, in het recente verleden, de verschillen tussen de meerderheid en de oppositie soms scherp verwoord werden, dan is dat een teken van democratische vitaliteit waarin wij ons mogen verheugen.
Nu dit bewijs geleverd is, wens ik, net als de rapporteur de heer Wiersma, dat Slowakijë zich voor het eind van het eerste semester van 1999 voegt bij de groep landen uit Centraal- en Oost-Europa waar de Europese Unie officieel toetredingsonderhandelingen mee begint. Wij weten allen dat het Slowaakse volk in overgrote meerderheid achter deze toetreding staat, want de geschiedenis en cultuur van het land maken deel uit van het grote Europa dat wij samen willen opbouwen.
Uitstel van toetreding van Slowakijë zou, in het licht van toetreding van de buurlanden, rampzalige psychologische en politieke gevolgen hebben die absoluut vermeden dienen te worden. Ik twijfel ook niet aan de wil van het Slowaakse volk om te voldoen aan de toelatingscriteria zoals die zijn gesteld tijdens de Top van Kopenhagen. Voor wat betreft de bescherming van de minderheden, en met name van de Hongaarse minderheid, wijs ik erop dat deze altijd naar rato van de numerieke omvang vertegenwoordigd was in het Slowaakse parlement, hetgeen niet altijd geldt voor andere minderheden uit andere Centraal- en Oost-Europese staten.
Het is gerechtvaardigd dat de rechten van deze minderheid worden gegarandeerd, met name op het gebied van de taal. Maar deze minderheid moet ook haar wil tot integratie in de Slowaakse natie tonen en afzien van iedere irredentistische neiging. Daarom verheugt het mij dat de gekozen leden van de Hongaarse minderheid deelnemen aan de nieuwe regering. Overigens moet Slowakijë, net als de andere kandidaat-landen, aanzienlijke hervormingen doorvoeren om de moeilijke overgang van een staatseconomie naar een sociale markteconomie tot een goed einde te brengen. Wij Europeanen hebben de taak onze Slowaakse vrienden te helpen bij het overwinnen van deze moeilijkheden.
Tenslotte verheugt het mij met de rapporteur te constateren dat de weg nu openligt voor Slowakije om zich te scharen bij de kopgroep van kandidaat-landen voor toetreding. Wij moeten onze Slowaakse vrienden helpen de laatste obstakels op deze weg te overwinnen zodra zij zich zelf inspannen om zich bij ons te voegen, en ik twijfel er niet aan dat zij dat zullen doen.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het vooral hebben over de situatie van de Roma ofwel zigeuners in de onderhavige kandidaat-landen. In enkele verslagen wordt de situatie van de Roma en andere etnische minderheden onder de aandacht gebracht net zoals wat Roemenië betreft de situatie van de seksuele minderheden. Ik vrees echter dat we in moeilijkheden komen als we de situatie van de zigeuners bij de uitbreidingsonderhandelingen slechts per land bekijken. Zigeuners ofwel Roma vormen een zeer grote Europese minderheid. Alle kandidaat-landen, ook het hier vandaag vertegenwoordigde Letland, hebben een Romaminderheid, ook al is deze in Letland vrij klein. De problemen van de Roma zijn echter zeer zorgwekkend. Bijvoorbeeld in Tsjechië, dat bij de kopgroep van kandidaat-landen hoort, bestaan zeer grote problemen. Ik hoop dat de Europese Unie de samenwerking met de Raad van Europa kan uitbreiden om de situatie van de Roma te verbeteren.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, onlangs heeft president Ulmanis van Letland in een artikel in de Zweedse krant Dagens Nyheter zijn grote ongerustheid uitgesproken over de afnemende belangstelling in bepaalde EU-kringen voor uitbreiding naar het Oosten. De willekeurige verdeling van de kandidaat-landen in twee groepen heeft vooral grote ergernis gewekt, niet in de laatste plaats de verdeling van de Baltische landen.
Bij de behandeling van het verslag-Caccavale en het verslag-Kristoffersen door de Commissie buitenlandse zaken, veiligheidsen defensiebeleid brachten de rapporteurs overtuigend naar voren dat er niet langer sprake is van een noemenswaardig verschil tussen Estland aan de ene kant en Letland en Litouwen aan de andere kant. Er werd in dat verband voorgesteld de eisen te verscherpen zodat deze landen snel door zouden kunnen schuiven naar de "A-groep" . Helaas heeft dat voorstel het niet gehaald, vooral door een ongelukkige alliantie tussen de Britse Labourafgevaardigden en de Zweedse liberalen.
De groenen zijn er uiteraard voor de Baltische landen tegemoet te komen - wat Litouwen betreft natuurlijk op voorwaarde dat de kerncentrale Ignalina gesloten wordt. Het is echter duidelijk dat steeds meer politici terug beginnen te krabbelen voor een uitbreiding die het aantal lidstaten van de EU zal verdubbelen. Het is goed mogelijk dat de nieuwe lichting EU-lidstaten minder "gehoorzaam" zal zijn dan de oude lichting altijd is geweest. Althans zo zouden het genoemde krantenartikel van Ulmanis en de rede die de Poolse president Kwasniewski onlangs in het Europees Parlement in Straatsburg heeft gehouden, opgevat kunnen worden.
Zelf ben ik ervan overtuigd dat de EU er zeer wel bij zal varen als de nieuwe lidstaten een beetje ongehoorzaam durven zijn en eisen durven te stellen, in plaats van te zitten kwispelen om de aandacht van de Commissie te krijgen, zoals mijn eigen land doet. Ik wil er bij iedereen op aandringen om vóór een gelijke behandeling van Letland en Litouwen bij de toetredingsonderhandelingen te stemmen.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb met genoegen kennisgenomen van de verslagen over de vijf kandidaat-landen die door de Commissie bij de tweede toelatingsgolf zijn ingedeeld, al wijst u deze uitdrukking af, mijnheer de commissaris.
Deze verslagen leggen de nadruk op de vooruitgang die in ieder geval in vier landen is geboekt. Roemenië ondervindt helaas nog grote moeilijkheden. De vooruitgang zorgt ervoor dat het verschil tussen landen die behoren tot de eerste categorie en landen van de tweede categorie kleiner lijkt te worden. Daar ben ik blij om, want ik heb al verschillende malen mijn twijfels gehad over deze indeling door de Commissie die in 1997 door de Europese Raad in Luxemburg werd goedgekeurd. Deze indeling dreigde immers opnieuw tot rivaliteit, conflicten en gevaarlijke teleurstellingen in dit zo gevoelige gebied van Oost-Europa te leiden.
Kortom, de breuk lijkt minder ernstig te worden. Des te beter, en ik hoop dat de onderhandelingen met deze nieuwe landen zo snel mogelijk van start kunnen gaan, zelfs al moet daarvoor het tussenstation van een nieuw verslag aangedaan worden, zoals u vraagt, mijnheer de commissaris. Tegen deze, overigens bevredigende achtergrond, leggen de rapporteurs natuurlijk de nadruk op deze of gene verdienste van elk van de landen, bijvoorbeeld het spectaculaire economische succes van Bulgarije, dat een enorme achterstand had, of de politieke opening in Slowakije, die voor dit land heel bemoedigend is, of de inspanningen van Letland om de Russische minderheid beter te behandelen, etc. Kortom, vooruitgang valt overal te constateren.
Maar deze ontwikkeling mag de weg die nog moet worden afgelegd niet maskeren. Wij zouden alle kandidaten, of ze nu behoren tot de eerste of de tweede categorie, een slechte dienst bewijzen als wij de dynamiek van de vooruitgang, die er zeker is, verwarren met het uiteindelijke succes. Het stemmen voor hervormingen is één zaak; het in de praktijk brengen van die hervormingen is een andere zaak.
Dat geldt bijvoorbeeld voor de hervormingen van de administratie en de overheidsdiensten. Er is tijd voor nodig om zich te ontdoen van de politieke druk en de politieke selectiecriteria die gangbaar waren tijdens het vroegere regime. Opgemerkt dient te worden dat die achterstand bij de hervorming van de administratie en de overheidsdiensten, met nog andere nadelen, een obstakel vormen voor de goede voorbereiding van de onderhandelingen en de dossiers die aan de Commissie worden voorgelegd. Dezelfde pessimistische conclusies kunnen worden getrokken ten aanzien van de onafhankelijkheid van justitie, die in bepaalde landen moeilijk te verankeren is.
Tenslotte wil ik nog een extra punt onder de aandacht brengen. De inspanningen die worden gevraagd van de kandidaat-landen zijn aanzienlijk. Het gevaar bestaat dat de Europese Unie wordt gezien als de belangrijkste veroorzaker van de, soms dramatische moeilijkheden die talloze personen ondervinden. Europa als zondebok is ons niet onbekend. Mijnheer de commissaris, zou de Commissie haar steun niet meer kunnen richten op sociale programma's voor de minst bedeelde categorieën? Het toetreden tot de Europese familie heeft alleen kans van slagen als de leden aan de basis Europa niet langer associëren met lijden en pijn.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, sinds het toetredingsproces op 30 maart 1998 in Brussel onder het Britse voorzitterschap officieel van start ging, is de uitbreiding van de EU in een heuse stroomversnelling terechtgekomen. De vrees die aanvankelijk bestond voor een scheiding tussen de pre-ins en de ins is inmiddels ongegrond gebleken, dankzij de heldere logica die het beoordelingsproces en de pretoetredingsstrategie van de EU kenmerkt. Als gevolg daarvan wordt er geen onderscheid gemaakt tussen de verschillende kandidaat-lidstaten die zich inspannen om aan de criteria van Kopenhagen te voldoen, de communautaire verworvenheden te assimileren en zich voor te bereiden op de interne markt en de euro.
Zoals echter blijkt uit de verslagen die hier vandaag voor ons liggen, en zoals door de Commissie in haar deelrapporten en voortgangsrapportage wordt bevestigd, is het tempo waarmee de kandidaat-lidstaten de criteria voor het lidmaatschap benaderen per land verschillend. Ik ben het bijvoorbeeld niet eens met de bewering dat de Baltische staten in dit opzicht als drie druppels water op elkaar lijken. Estland, Letland en Litouwen hebben ieder hun eigen cultuur, economie, tradities en ervaringen, hoewel ze inderdaad een groot deel van hun geschiedenis gemeen hebben en veel hebben samengewerkt.
Zoals de commissaris al eerder in dit debat heeft gezegd, moeten we alle vooruitgang die wordt geboekt ook als zodanig erkennen. In het licht van deze opvatting lijkt het me niet meer dan passend dat we ons goed rekenschap geven van de vorderingen die in Letland zijn gemaakt, zodat het besluit om de onderhandelingen met Riga te openen nog voor de afloop van het Duitse voorzitterschap kan worden genomen. Letland heeft daadwerkelijke vooruitgang geboekt met betrekking tot de wetgeving inzake het staatsburgerschap, de economische en bestuurlijke hervormingen en de voorbereiding op de verwerking van het acquis. Ook Litouwen heeft opmerkelijke, zij het enigszins minder indrukwekkende resultaten geboekt op het gebied van kernenergie, privatisering, de oprichting van instellingen, het justitieel apparaat en de invoering van een normerings- en certificeringsstelsel. Ook Estland gaat op alle fronten nog altijd gestaag vooruit, hoewel de resultaten op het gebied van de rechtspositie van de Russischsprekende minderheid teleurstellend zijn.
De EU moet natuurlijk ook zelf haar eigen interne hervormingen doorvoeren om de uitbreiding te kunnen accommoderen.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op het vraagstuk van de nucleaire veiligheid, een van de prioriteiten van Agenda 2000.
Door de kernramp in Tsjernobyl, die bijna heel Europa in een nachtmerrie stortte, werd duidelijk hoe gevaarlijk kernreactoren kunnen zijn. Plotseling werd men met de neus gedrukt op problemen zoals het veilig bedrijf van kernreactoren en de opslag en het beheer van kernafval. Men kwam tot het besef dat er een concreet beleid moest komen voor de veiligheid van kerncentrales. Een dergelijk beleid werd zelfs nog noodzakelijker door de vooruitzichten van uitbreiding en de overeenkomsten met de landen van de voormalige Sovjet-Unie.
In haar mededeling over de toetredingskandidaten zegt de Commissie dat de kerncentrales die niet aan de veiligheidsvoorwaarden voldoen en evenmin voor verbetering van de veiligheid in aanmerking komen, uit bedrijf moeten worden genomen. Bulgarije was het eerste land dat financiële steun ontving, nadat het zich uitdrukkelijk had verbonden tot snelle verbetering van zijn kerncentrales en tot het stilleggen van vier reactoren tot het jaar 2000. Bulgarije heeft echter nu reeds gevraagd om herziening en verlenging van de overeenkomst en de Commissie heeft zich daar terecht tegen verzet. Wij kunnen het ons niet permitteren de handen in de schoot te leggen. Het Europees Parlement wil dat de afspraken worden nagekomen en de gevaarlijke reactoren van Kozlodoej worden stilgelegd. Dit vraagstuk moet hoe dan ook in Wenen ter sprake worden gebracht. Men moet de Bulgaarse regering duidelijk maken dat elk verzoek om verlenging of verandering van de gemaakte afspraken een zeer gevaarlijke zaak is. Daardoor zou het land zijn eigen inspanningen tot toetreding ondermijnen. Voor de Europese burgers is immers niets zo belangrijk als het voorkomen van een nieuwe Tsjernobylramp.
Mijn tweede opmerking betreft Roemenië. Wij vragen de Roemeense regering en het Roemeense parlement een definitieve oplossing te vinden voor de kwestie van de teruggave van bezittingen.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, de pas aangetreden sociaal-democratische bondskanselier Schröder en zijn "groene" minister, de heer Fischer, hebben uitspraken gedaan waaruit bleek dat zij vinden dat het uitbreidingsproces niet te snel mag gaan. Dergelijke uitspraken vind ik verontrustend. Ik en mijn collega's van de liberale fractie zijn ervan overtuigd dat het uitbreidingsproces eerder te langzaam dan te snel gaat.
De Commissie steunt op een goede manier de inspanningen die de kandidaat-landen leveren voor de opbouw van het rechtssysteem, het openbaar bestuur en de economie. We hebben waardering voor deze inspanningen. Zodra de kandidaat-landen voldoen aan de vastgestelde criteria, moet de deur naar de EU wijdopen staan. Daarom moet de EU zijn eigen hervormingen versneld doorvoeren. De politici die het als hun taak beschouwen om de EU-machine te ontregelen, moeten dit ter harte nemen. Er mag niemand buitengesloten worden doordat de EU gebreken vertoont.
Wij europarlementariërs moeten ook proberen de aarzelende, soms zelfs negatieve houding te overwinnen die de burgers van verschillende lidstaten ten opzichte van de uitbreiding hebben. Wij dienen de burgers te wijzen op de zeer grote voordelen die de uitbreiding voor iedereen zal hebben.
Wij, de liberalen, hopen dat de heer Schröder, de heer Fischer en anderen een andere en positievere toon zullen aanslaan en dat de Commissie zich zal blijven inzetten om een Europa te scheppen dat één geheel vormt.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, ik wil als lid van de gemengde Roemeense delegatie het woord voeren en mijn mening geven over het uitstekende verslag van onze collega Pierre Bernard-Reymond. Ik ben het eens met de analyse die getuigt van een grote objectiviteit en met name onderschrijf ik de teleurstelling over het feit dat de structurele hervorming van de economie pas op de plaats maakt, hetgeen tot uiting komt in een ernstige verstoring van het macro-economische evenwicht.
In een land waar, gedurende meer dan een halve eeuw, de economische macht samenviel met de politieke macht, zijn de mensen nog niet klaar om het communautaire acquis over te nemen en Roemenië definitief tot een markteconomie om te vormen. Ik wil er nog eens op wijzen hoezeer president Emil Constantinescu geprezen dient te worden vanwege de niet aflatende, ijzeren wil om zijn land tot de Europese Unie te laten behoren. En de twee opeenvolgende eerste ministers, Victor Ciorbea en Radu Vasile, zijn erin geslaagd al twee jaar lang dezelfde man op de uiterst gevoelige post van minister van Europese integratie te handhaven, namelijk Alexandru Herlea. Deze heeft met de adviseur van de Commissie en dit Parlement een relatie van wederzijds respect en groot vertrouwen weten op te bouwen, en kenmerkt zich door een uitstekende dossierkennis en een uiterst prijzenswaardige intellectuele integriteit.
In zijn analyse trekt onze rapporteur de conclusie dat dit Parlement het openen van de toetredingsonderhandelingen met Roemenië niet mag aanbevelen. Ik zou graag willen dat er al in 1999 meer krediet vrijkomt uit het PHARE-programma voor dit land. Als enig kandidaat-land voor toetreding en oud-lid van het Warschaupact dat geen enkele gemeenschappelijke grens heeft met een van de vijftien lid-staten van de Unie is Roemenië het slachtoffer geweest van een soort eilandisolement. Immers, vanaf het begin van de jaren "50 tot 1990 heeft dit land, naar welke grens het zich ook keerde, niet anders dan vazallen van Moskou als gesprekspartners tegenover zich gehad. Bulgaren, Serviërs, Hongaren of Oekraïners stonden niet bepaald model voor de democratie. Wij hebben een bijzondere verantwoordelijkheid ten aanzien van Roemenië, dat deel uitmaakte van de Latijnse Unie, en daar moeten wij rekening mee houden.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het heel belangrijk dat commissaris Van den Broek er hier nog eens met klem op heeft gewezen dat we het toetredingsproces moeten beschouwen als een dynamisch proces. Er mogen geen gesloten groepen bestaan en de landen mogen vooral niet worden ingedeeld in verschillende categorieën. Dat benadruk ik in het bijzonder voor Roemenië en Bulgarije. Dat aan de ene kant. Aan de andere kant delen we de kritiek van de Commissie op Roemenië dat dit land de inspanningen op politiek gebied duidelijk op een lager pitje heeft gezet. De beperking van de persvrijheid baart ons zorgen. Maar nog meer kritiek heeft het Europees Parlement op het feit dat homoseksuelen in Roemenië als criminelen worden beschouwd en gediscrimineerd worden. Op dit punt eisen wij dat dit land resolute maatregelen neemt om deze personen hun waardigheid en hun mensenrechten terug te geven.
Ook van de Commissie eisen wij duidelijke signalen die blijk geven van de bereidheid te onderhandelen over partnerschap, en niet alleen mooie woorden. Een voorbeeld hiervan zou zijn dat er eindelijk opnieuw wordt nagedacht over het visumbeleid met betrekking tot Roemenië en er ook op dit punt samenwerking en gelijke rechten tot stand worden gebracht.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de Europese Unie is een kolossale onderneming, een onomkeerbaar proces met een historische draagwijdte. Het besluit daartoe is genomen en moet nu in praktijk worden toegepast. Met andere woorden, de uitbreiding is iets concreets en geen ideaal dat vroeg of laat moet worden bewaarheid. Mijns inziens is dit debat een bewijs dat wij de zaak concreet aanpakken en ik hoop dan ook dat de zaak van de uitbreiding tijdens de Europese Raad van Wenen zal worden beklonken.
Het Europees Parlement heeft, mijnheer de commissaris, van meet af aan aangedrongen op opening van de onderhandelingen met alle elf kandidaten tegelijk en in zekere zin hebben wij vandaag gelijk gekregen. De landen waar wij vandaag in een groot debat over spreken, bevestigen de juistheid van onze keuze.
Ik ben verheugd over de steun die het Europees Parlement Bulgarije bij zijn toetredingsaanvraag biedt. In het verslag van de Commissie wordt gewag gemaakt van de vooruitgang in Bulgarije. Daarmee wil ik Bulgarije, de regering, de politieke partijen, de overheid, de samenleving en alle burgers van dit land van harte gelukwensen. Wij mogen echter niet uit het oog verliezen dat er nog heel wat werk aan de winkel is. Ik wil wat dat betreft drie punten noemen. Ten eerste moet Bulgarije de wetgeving voor de hervorming van de overheid en de rechtspraak voltooien en toepassen. Het zal moeten zorgen voor een doeltreffende, onafhankelijke, doorzichtige en eerlijke rechtspraak. Ten tweede moet zorg worden gedragen voor sociale bescherming, een sociaal beleid en de totstandkoming van een echte sociale dialoog. Ten derde moet Bulgarije zijn verbintenissen met betrekking tot de kerncentrale van Kozlodoej gestand doen en ervoor zorgen dat de vier kerncentrales die niet kunnen worden verbeterd of hersteld, geleidelijk aan worden ontmanteld.

Gomolka
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als hoofd van de delegatie van het Europees Parlement in het gemengd parlementair comité van de Europese Unie en Letland wil ik allereerst de rapporteur bedanken. De heer Caccavale heeft een uiterst nauwkeurig beeld gegeven van de recente ontwikkelingen in Letland op weg naar de Europese Unie. Hij heeft de noodzakelijke conclusies duidelijk gemotiveerd. Daarom verdienen zijn verslag en de onderhavige ontwerpresolutie ook onze volledige steun. In het verslag wordt terecht gewezen op de vooruitgang die Letland met name de laatste maanden en jaren heeft weten te boeken. Vooral 3 oktober van dit jaar dient beschouwd te worden als een belangrijke, misschien zelfs historische datum. Op deze dag vonden niet alleen de parlementsverkiezingen plaats, maar tegelijkertijd werden de burgers opgeroepen in het kader van een referendum hun mening te geven over de geplande verandering van het burgerschapsrecht. De positieve uitslag van dit referendum kan zonder meer worden beschouwd als een bewijs van politieke rijpheid. Hierdoor kan de relatief grote Russische bevolkingsgroep beter geïntegreerd worden dan tot nu toe het geval was.
Iedere poging om het aantal loyale staatsburgers te vergroten en de desintegratie tegen te gaan, verdient onze steun. Het besluit om het verkrijgen van het staatsburgerschap te vergemakkelijken en te vereenvoudigen, is duidelijk gericht op de toekomst. Dit besluit neemt nog in gewicht toe als het wordt afgezet tegen de donkere, tragische historische achtergrond, want de etnische samenstelling van de bevolking is niet in de laatste plaats het resultaat van een bezetting die tientallen jaren heeft geduurd. Daarom is het duidelijke meerderheidsbesluit voor versoepeling van het staatsburgerschapsrecht niet alleen een blijk van politieke rijpheid, maar getuigt dit besluit ook van menselijke grootheid. Juist omdat het besluit van de Letse burgers zo gecompliceerd was, moeten we er waardering voor hebben. Daarom verdient Letland onze steun, ook in ons eigen belang.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Van den Broek, beste collega's, ik wil collega Wiersma en de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid hartelijk danken voor hun verslag over Slowakije en onze betrekkingen met dit land. Het schetst een uitstekend beeld van de nieuwe situatie die is ontstaan sinds de parlementsverkiezingen die eind september in Slowakije hebben plaatsgevonden. Mijnheer de commissaris, als wij het uitbreidingsproces beschouwen als een dynamisch en open proces, zoals de Commissie dat ook steeds heeft voorgestaan, is het geval van Slowakije een uitstekende gelegenheid om dit model te testen. We kunnen toch niet anders dan dynamisch en open zijn, als een land als Slowakije met een verkiezingsopkomst van maar liefst 85 % bewijst dat het genoeg heeft van zijn isolement en daar naartoe wil waar zijn buurlanden zijn, namelijk naar de voorste rij van landen die voor toetreding in aanmerking komen.
Wij hebben er begrip voor, mijnheer de commissaris, dat bij de evaluatie die u ons heeft voorgelegd, geen rekening kon worden gehouden met deze recente ontwikkelingen in de Slowaakse politiek en maatschappij. Des te belangrijker is het verlangen van onze rapporteur - ik ben ervan overtuigd dat dit Huis hem hierin met grote meerderheid zal volgen - dat we het erover eens kunnen worden voor Slowakije volgend voorjaar een nieuwe evaluatie van de situatie te houden, zodat dan inderdaad ook rekening kan worden gehouden met het nieuwe heden in de Slowaakse republiek. Daartoe nodig ik u van harte uit. Dat is naar mijn mening in het belang van de gehele Unie en vooral van een positieve ontwikkeling in de Slowaakse republiek.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft de toetredingskandidaten grondig onderzocht. Met het avis hebben we al een eerste beoordeling gegeven. Met de acquis screening volgt nu een verdere beoordeling van de vooruitgang die deze landen hebben geboekt. Ik zou willen dat de Midden- en Oost-Europese landen samen zouden besluiten de rollen nu eens om te draaien en een avis uit te brengen over de Unie waarin ze beoordelen hoe het bij ons gesteld is met de noodzakelijke hervormingen en voorwaarden voor toetreding en wat wij hebben gedaan om de toetredingsvoorwaarden te vervullen. Ik denk dat een dergelijk verslag van de toetredingslanden over de inspanningen van de Unie terecht tamelijk beschamend zou uitvallen. Zo'n avis zou vermoedelijk talloze tekortkomingen bevatten, zoals de hervorming van de instellingen, die nog steeds op de lange baan wordt geschoven en waar we in feite nog niet eens mee begonnen zijn, de traagheid waarmee de onderhandelingen over de hervorming van de landbouw zich voortslepen, en het onvermogen van de EU adequaat te reageren op nieuwe ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld die in Slowakije.

Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, reeds in de inleiding van het Verdrag van Rome staat dat de basis gelegd zal moeten worden voor een vastere aaneensluiting van de Europese bevolking en dat de barrières, die Europa verdelen, weggenomen dienen te worden. Het is een zege voor de Europese Unie dat we inmiddels al zo ver zijn dat tien landen die voorheen achter het IJzeren Gordijn lagen nu nastreven hun democratische regeringen, vrijheid en hervormingen in de EU te verankeren. Wij hebben deze landen rechten gegeven en beloften gedaan. Wij mogen ze daarom niet teleurstellen.
De voortgangsrapporten van de Commissie zijn welkom. Letland, het land dat de laatste achttien maanden de grootste vooruitgang heeft geboekt zal volgend jaar, mits er geen onverwachte dingen gebeuren, uitgenodigd worden deel te nemen aan de actieve toetredingsonderhandelingen. Er wordt ook gewezen op de vooruitgang die Litouwen heeft geboekt. Dit zal een stimulans zijn om de hervormingen verder door te voeren in de andere landen van Midden en Oost-Europa die tot op heden nog niet zo ver zijn gekomen.
Dat al deze landen pogen zich te kwalificeren voor het lidmaatschap van de Unie heeft de EU-landen al een groot voordeel opgeleverd. Het streven de democratie en de mensenrechten te verbeteren heeft tot een vreedzamer Europa geleid. Wij moeten ons ervan bewust zijn dat er niet alleen in het voormalige Joegoslavië sprake is van een etnische diversiteit waardoor ernstige conflicten konden uitbreken. Geslaagde hervormingen hebben geleid tot een stabielere economie en betere markten. De kwestie van de begrotingskosten die door de uitbreiding met Midden- en Oost-Europa zullen stijgen, is een futiliteit vergeleken bij de politieke winst die de uitbreiding zal opleveren voor zowel de kandidaat-landen als voor ons.
Ik hoop dat de Raad, die nu gedomineerd wordt door socialistische regeringen, het uitbreidingsproces niet zal afremmen. Het is verontrustend dat leidende politici, die ook tegen de hereniging van Duitsland waren, nu een toon bezigen die - terecht of niet - in het algemeen de indruk wekt dat men het uitbreidingsproces wil vertragen. Het is voor de socialisten waarschijnlijk moeilijker dan voor de conservatieven of de christen-democraten de vrede en het welzijn als een zege te zien die bereikt is doordat de markteconomie het communisme beconcurreert. Het bespoedigen van de uitbreiding met Midden- en Oost-Europa is daarom een belangrijke taak van het Europees Parlement.

Evans
Mijnheer de Voorzitter, als lid van de gemengde parlementaire commissie met Roemenië zou ik dit Huis graag een aantal van mijn opvattingen willen voorleggen. Zoals de rapporteur, de heer Bernard-Raymond, al in zijn buitengewoon eerlijke verslag heeft aangegeven heeft Roemenië een hele reeks moeilijkheden moeten doorstaan. Het land is daarom waarschijnlijk minder ver gevorderd op het pad naar de toetreding dan wij, en natuurlijk de Roemenen zelf, hadden gehoopt. Ik heb Roemenië de afgelopen 10 jaar verschillende malen bezocht, en kan alleen maar beamen dat er bijzonder vergaande en omvattende veranderingen hebben plaatsgevonden in de Roemeense samenleving, in het bedrijfsleven en in het onderwijs. Veel van deze veranderingen zijn tot stand gebracht in samenwerking met EU-partners en met middelen uit onder andere het TEMPUS-programma.
De rapporteur heeft het al gehad over de economische situatie, maar ik zou het Parlement willen zeggen dat er in Roemenië nog vele moeilijke beslissingen genomen moeten worden. De wetgevende macht is nog niet voldoende geëvolueerd om de toekomstige uitdagingen aan te kunnen. Zo dient de wetgever bereid te zijn artikel 200 in te trekken en de justitiële processen te verbeteren. In tegenstelling tot wat mevrouw Schroedter zei, geloof ik dat de Roemeense autoriteiten de kritiekpunten van de EU enigszins kunnen ondervangen door de visumplicht voor EU-staatsburgers af te schaffen. Dat gezegd hebbende wil ik erop wijzen dat Roemenië een onmiskenbaar Europees land is, zowel in historisch, cultureel als linguïstisch opzicht. Roemenië heeft zijn turbulente verleden nu achter zich gelaten en is een nieuwe weg ingeslagen. Ik hoop dat ik het als lid van dit Europees Parlement nog mag meemaken dat we onze Roemeense collega's hier in deze zaal kunnen verwelkomen.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, de dynamiek en de plannen van de nieuwe Slowaakse regering onder leiding van de christen-democraten hebben tot doel dat Slowakije spoedig wordt opgenomen in de groep kandidaten waarmee wordt onderhandeld over toetreding. Wij moeten hen daarbij zeer energiek ondersteunen. Hun programma van hervormingen is geschikt om de structuur van de instellingen nog meer in overeenstemming te brengen met de principes van de rechtsstaat en de pluralistische maatschappij en de economie nieuwe impulsen te geven. Nu zou het van belang zijn met de middelen van het PHARE-programma alle steun te geven die bij de democratische opbouw van de staatsorganen en de bestuurlijke organisatie nodig is. De totstandbrenging van democratische structuren vordert snel. De wil tot hervorming is duidelijk aanwezig. Het komt er nu op aan die hervorming met inbegrip van de vaststelling van een statuut voor de minderheden snel en doelmatig te ondersteunen en te implementeren.
Onze steun op economisch gebied dient zich te concentreren op het oprichten van ondernemingen en op de betere startkansen voor het midden- en kleinbedrijf. De zeer grote bereidheid van de Slowaakse overheid het acquis communautaire zo snel mogelijk over te nemen, dient door een intensieve training en een adequate informatievoorziening via onze hogescholen op het gebied van management en administratie effectief ondersteund te worden. Het komt er nu op aan dat de Commissie al tijdens de top in Wenen een politiek signaal afgeeft dat de politieke hervormingen snel vorderen. De Commissie mag ook niet aarzelen om de positieve economische ontwikkeling de komende maanden in een interim-verslag nog eens te bevestigen, zodat Slowakije nog komende zomer opgenomen kan worden in de eerste groep toetredingslanden.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het debat dat wij vandaag voeren, is belangrijk. Het is belangrijk omdat wij duidelijk maken dat de EU niet naar zes, maar met grote belangstelling naar elf toetredingskandidaten kijkt. Een van deze kandidaten is Roemenië en ik vind het belangrijk dat we ook naar dit land heel goed kijken. Het is juist dat het enthousiasme waarmee uitvoering wordt gegeven aan de hervormingen, is afgenomen, vooral bij de economische hervormingen. Het is juist dat er in Roemenië weer meer corruptie en meer schemereconomie voorkomt. Het is juist dat zich bij de economische hervormingen vertragingen voordoen. Het is juist dat het IMF het land geen kredieten meer verleent. Maar het is ook juist dat Roemenië en de Roemeense bevolking lid willen worden van de Europese Unie. Ik vind dat we dit proces in de Unie naar beste vermogen moeten ondersteunen.
Wij moeten bereid zijn deze ontwikkeling constructief te begeleiden en dat is niet altijd alleen een kwestie van geld. Ik vind dat we steeds opnieuw duidelijk moeten maken dat diegenen die nooit voor het uitbreidingsproces zijn geweest en altijd uit zijn geweest op vertraging, niet telkens wanneer zich in de toetredingslanden normale problemen voordoen deze problemen als argument mogen misbruiken. In zoverre heb ik er alle vertrouwen in dat Roemenië eens lid zal zijn van de Europese Unie - alle kansen daartoe zijn er - en dat wij als Europese Unie dat zullen doen wat we altijd al wilden, namelijk van de West-Europese Unie een pan-Europese Unie maken.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het verslag over Slowakije dat voor ons ligt, omdat het positief staat tegenover toetreding van dit land. Slowakije is een bijzonder aardig buurland van Oostenrijk en dus ook van de Europese Unie. Ik hoop dat dit land zo snel mogelijk toetreedt. Er zijn echter twee problemen: Mochovce en Bohunice. Op Mochovce zullen we onze aandacht blijven vestigen. Bohunice is voor de bevolking een voortdurende bron van bezorgdheid en angst. Eigenlijk ben ik erop tegen de sluiting van Bohunice te beschouwen als een voorwaarde voor het starten van toetredingsonderhandelingen. Maar ik kan mij beslist niet voorstellen dat dit Huis zou instemmen met toetreding van Slowakije tot de Europese Unie zolang Bohunice niet gesloten is.

Van den Broek
Voorzitter, mijnerzijds een hele korte reactie. In de allereerste plaats dank voor de zeer constructieve interventies vanuit het Parlement waaruit ik concludeer dat wij toch kunnen zeggen dat in hoofdlijnen het Parlement ook de conclusies van de rapportage en ook de inhoud, de analyses, steunt. Ik denk dat het buitengewoon belangrijk is ook naar de toetredingslanden toe als dat gecombineerd wordt met een signaal van verdere aanmoediging; dan geloof ik dat dat de dynamiek en het momentum van het proces kan bewaren en consolideren.
Ik heb goed nota genomen van de zorg die toch nog steeds hier en daar doorklinkt over vormen van differentiatie, verschillende groepen en dergelijke. Laat ik u dit zeggen. Afgezien van het feit dat wij vasthouden, overigens met u mag ik aannemen, aan het beginsel dat iedere kandidaat op z'n eigen verdienste wordt beoordeeld en voor zijn eigen vooruitgang wordt beloond en niet wat dat betreft wordt gedwongen om met degenen die langzamer voortgang maken achter te blijven, zijn wij het er gans mee eens dat juist degenen die buiten eigen schuld nog meer werk te doen hebben, bijvoorbeeld om onderhandelingen te kunnen openen extra aandacht en ook extra ondersteuning van onze kant verdienen. Ik herinner u eraan dat ik u vorig jaar heb gezegd dat wij daarvoor nu juist die inhaalfaciliteit ook in het PHARE-programma hebben gecreëerd, de catch up facility als zodanig.
Vervolgens kan ik u nog melden dat de kandidaten die nog niet onderhandelen in de loop van het eerste kwartaal, ook voor wat betreft het screeningproces, overgaan van de multilaterale screening naar de bilaterale en in die zin ook meer gaan lijken op het proces dat in de eerste groep plaatsvindt als ik het zo mag noemen.
Mijn laatste opmerking is deze om nog eens te onderstrepen dat het gaat om wat de landen zelf presteren, dat u ook niet moet uitsluiten, ik sluit een beetje aan op datgene waar de heer Titley vanavond mee begonnen is, dat de landen die wel onderhandelen straks ook een differentiatie te zien zullen geven tussen degene die sneller vooruit gaan met de onderhandelingen dan andere. Waar het nu nog zo is dat men tactisch gelijk optrekt zowel voor wat betreft het aantal hoofdstukken dat behandeld wordt, het aantal hoofdstukken dat afgesloten wordt en dergelijke, kan er in de loop van het jaar natuurlijk differentiatie gaan ontstaan en kunnen er onderhandelingslanden zijn die meer vooruitgang maken dan andere. Dat dient dan ook te worden gehonoreerd en ook de Commissie dient zich dan en de Raad met name die de onderhandelingen voert aan een dergelijke differentiatie naar ons gevoel ook aan te passen. Dus daarover geen verschil van opvatting.
Mijn laatste opmerking: er is door verschillende woordvoerders vanavond nog eens een keer gewezen op het belang van het sluiten van onveilige kerncentrales. Ik kan u alleen maar verzekeren dat de drie toetredingslanden die met dat fenomeen worden geconfronteerd en wat moeilijke politieke, economische en sociale implicaties met zich meebrengt, zich zeer wel bewust zijn ook van de aandrang vanuit het Parlement, vanuit de Raad en vanuit de Commissie om ernst te maken met programma's voor sluiting van die centrales. Wij zullen ook daar in goed overleg met die kandidaat-landen naar toe werken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Dank u voor uw duidelijke antwoord.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Betrekkingen EU/Turkije
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0432/98) van de heer Swoboda, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de verdere ontwikkeling van de betrekkingen met Turkije (COM(97)0394 - C4-0490/97) en de mededeling van de Commissie aan de Raad over een Europese strategie voor Turkije - Eerste operationele voorstellen van de Commissie (COM(98)0124 - C4-0634/98).

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, dit is waarlijk geen bijzonder makkelijk verslag geweest, en de tijd waarin ik dit verslag vandaag presenteer is dat evenmin. Ik was graag wat dieper ingegaan op tien kwesties die mijns inziens kenmerkend zijn voor dit verslag of dit althans zouden moeten zijn, en ik hoop dat deze indruk ook wordt gewekt.
Ten eerste: ik ben van mening dat de betrekkingen tussen de EU en Turkije, ondanks de huidige problemen, dienen te worden versoepeld. Ik schaar mij achter de mening van de Commissie, met name dat deze betrekkingen moeten worden onderhouden op basis van de douane-unie en de mededeling van de Commissie over een Europese strategie voor Turkije. Dit strategiedocument is ook in Turkije positief onthaald en wij dienen daarop voort te borduren.
Ten tweede: Turkije moet duidelijk inzien wat ook in dit verslag staat, namelijk dat het land welkom is. Turkije dient zich ten volle bewust te worden van dit ondubbelzinnige gegeven. Ten derde: de toetreding van Turkije is ook voor ons van belang, daar wij van mening zijn dat het land een belangrijke bijdrage kan leveren tot de verwezenlijking van de gemeenschappelijke veiligheid en de ontwikkeling van de economie en de maatschappij in Europa.
Ten vierde: met het oog daarop dienen er tevens geregulariseerde financiële betrekkingen tussen de EU en Turkije te komen. Ik juich toe dat de Commissie voorstellen terzake heeft gedaan, waarover het Parlement te zijner tijd aanbevelingen moet doen. Voorts verzoek ik dat wordt onderzocht bij welke met name voor de Oost-Europese kandidaat-lidstaten opgezette programma's van de Europese Unie Turkije kan worden betrokken.
Ten vijfde: ik onderstreep dat de criteria van Kopenhagen uiteraard ook volledig van toepassing zijn op Turkije. Ten zesde: wij, en daarmee bedoel ik de Raad, de Commissie en het Parlement, zien een grote kloof, die volgens sommigen van ons steeds groter wordt, tussen de criteria van Kopenhagen en de vervulling van deze criteria, vooral met betrekking tot de democratie, de rechtsstaat en het respect voor de rechten van minderheden, ongeacht of het om grote minderheden gaat zoals de Koerden of kleinere minderheden zoals de Armeniërs en de Grieken. Turkije moet alle burgers respecteren.
Ten zevende: in mijn verslag wordt Turkije verzocht zelf concrete en van termijnen voorziene voorstellen in te dienen om dichter bij Europa, alsmede de normen van de Europese Unie en met name de politieke criteria te komen, en daarbij een tijdschema op te stellen. Er moet een einde komen aan de huidige situatie waarbij wij voorstellen doen en dan dienen na te gaan of deze wel goed zijn voor Turkije en wat het land met deze voorstellen heeft gedaan. Ik ben integendeel van mening dat Turkije, indien het erkent dat kan worden voldaan aan de criteria van Kopenhagen, wat de vereiste is voor zijn aanvraag tot lidmaatschap van de Europese Unie, zelf voorstellen moet doen, waaruit blijkt hoe het land op het gebied van de democratie, de rechtsstaat en het respect voor de rechten van de minderheden denkt te voldoen aan de criteria.
Ten achtste: wij achten het van prioritair belang dat Turkije goede betrekkingen onderhoudt met alle buurlanden, wat uiteraard vooral geldt met betrekking tot Griekenland. Ik blijf erop wijzen dat met name Turkije, dat familieverhoudingen en familie zo hoog in het vaandel schrijft, naar mijn mening niet verwonderd zou mogen zijn over het feit dat wij een familielid van de Europese Unie, namelijk Griekenland, steunen in zijn streven naar goede en faire betrekkingen met zijn buurlanden. Ik onderschrijf tevens de voorstellen die Griekenland heeft gedaan om de strijd of de geschillen te beslechten. Deze voorstellen zijn wel degelijk aanvaardbaar en benadelen Turkije niet.
Ten negende: er moet een oplossing worden gevonden voor de kwestie-Cyprus, waaraan Turkije dient bij te dragen. Wij steunen een eerlijke en geen eenzijdige oplossing van deze kwestie. Volledige deelname en medezeggenschap dienen te worden gegarandeerd voor de Turkse bewoners van het betrokken eiland, maar dit moet in het kader van een gemeenschappelijke oplossing voor de Griekse en de Turkse bewoners gebeuren. Verder moet worden onderstreept dat dit Huis zich volledig schaart achter de ambitie van Cyprus, met name lid te worden van de Europese Unie.
Ten tiende: als laatste punt is er de Koerdische kwestie, die jammer genoeg bijzonder actueel is geworden in de laatste dagen. Ik wil er terzake met klem op wijzen dat wij een vreedzame oplossing voor de Koerdische kwestie bepleiten. Wij zijn gekant tegen elke vorm van terrorisme. Voorts wijzen wij elke oplossing af die de eenheid en de integriteit van Turkije in het gedrang zou brengen of zou ontwrichten. Wij erkennen zonder voorbehoud dat Turkije het recht heeft op een eenheidsstaat en dat dit van groot belang is voor het land, maar in deze eenheidsstaat dienen de culturele rechten van de Koerden, met name wat de taal en de uitingsvorm in de media en in boeken betreft, ook te worden beschermd.
Ik ben van mening dat ondanks de crisis rond Öcalan een manier kan worden gevonden waarop Turkije tot een definitieve oplossing van de Koerdische kwestie kan komen, en dat het land de steun van de Europese Unie zal krijgen bij het zoeken naar een vreedzame oplossing van het Koerdische probleem en de strijd tegen het terrorisme. Wij, de Europese Unie en ook dit Parlement, zullen het terrorisme onder geen enkele voorwaarde steunen, zeker niet als Turkije ertoe bereid is om het Koerdische probleem op een vreedzame manier op te lossen. In deze zin heb ik mijn verslag opgesteld en in deze zin zie ik de mogelijkheid van een nieuw begin. Zo kunnen de betrekkingen versoepelen en kan het tot een open verstandhouding in de betrekkingen met Turkije komen. Maar Turkije moet zich er terdege van bewust zijn dat het moet voldoen aan de politieke en economische criteria om lid te kunnen worden van de Europese Unie.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, beste collega´s, het is duidelijk dat de Turkse premier Mesut Yilmaz het ons niet makkelijk maakt om zonder emoties te debatteren over de ontwikkeling van de betrekkingen met Turkije, en coherente voorstellen sine era et studio aan de instelling van de Europese Unie voor te leggen. Het lijkt mij onomstreden dat een dreigement aan het adres van de regering van een lidstaat, Italië dus, een boycot van Italiaanse producten en politieke aanvallen gericht op de Europese Unie niet de juiste methode zijn om de band met het grootste met ons geassocieerde land, Turkije, te versterken. Anderzijds mag het uitstekende verslag van de heer Swoboda, dat een richtsnoer zou kunnen zijn voor de associatiestrategie, niet al te zeer worden beheerst door de reacties op de kwestie van de uitlevering van de Koerdische leider Öcalan.
Ik verwelkom tevens de nieuwe ontwikkeling, met name dat de Commissie het huidige jaarlijkse verslag over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije voortaan zal voorleggen in de vorm van een voortgangsverslag, wat ook geldt voor de andere kandidaat-lidstaten. Op deze wijze zullen de gebieden waarop Turkije vooruitgang heeft geboekt alsmede de tekortkomingen die doorslaggevend zijn op politiek, economisch en maatschappelijk vlak duidelijk worden opgesomd. In de Commissie externe economische betrekkingen achten wij het van belang dat wij op middellange termijn stapsgewijs samen met Turkije de economische en politieke samenwerking consolideren en intensiveren.
Overeenkomstig deze associatieovereenkomst betekent dit voor de Europese Unie dat zij haar financiële verplichtingen in het kader van de douane-unie dient na te komen, Turkije moet betrekken in Europese programma's zoals LEONARDO, SOCRATES, en JEUGD, alsmede de beleidslijnen inzake energie, vervoer, milieu en drugsbestrijding dient te coördineren. Ik ben het eens met de heer Swoboda dat het niet volstaat Turkije een lijst met eisen op te leggen. Veeleer dient het land gewoon alle inspanningen op het gebied van de ontwikkeling van de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten, alsmede op het gebied van de randvoorwaarden voor de economie en de overname van het acquis communautaire beter te coördineren in een actieplan voor Europa, en dit duidelijker naar voren te brengen als het richtsnoer voor de steeds intensievere samenwerking.
Indien het verslag van de heer Swoboda verder op een constructieve manier een oplossing nastreeft voor de huidige problemen tussen de Europese Unie en Turkije en morgen in het Parlement wordt aangenomen, kunnen wij instemmen met dit verslag en het als richtsnoer beschouwen. Wij zijn echter van mening dat het verslag eerder een averechts effect zal sorteren als het te zwaar wordt belast.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, er vindt momenteel een zeer belangrijke gebeurtenis plaats in de betrekkingen tussen de EU en Turkije. Het komt voor de parlementsleden wellicht als een verrassing dat die gebeurtenis niet hier in dit Huis plaatsvindt, maar in Turkije. Op dit moment is de voetbalwedstrijd aan de gang tussen Juventus en Galatasaray. Als het bij deze wedstrijd tot straatgeweld tegen Italiaanse burgers zou leiden, voorspel ik u dat dat de betrekkingen tussen de EU en Turkije zou terugverwijzen naar een niveau van vele jaren geleden. Ik ben nog niet vergeten wat er een paar jaar geleden gebeurde toen Manchester United in Turkije moest spelen, en vrees daarom het ergste voor vanavond.
Die hysterie die bepaalde onderdelen van de Turkse samenleving tegen Italië hebben aangewakkerd wordt door de socialistische fractie categorisch veroordeeld. We wijzen iedere inmenging af in de beslissingen die worden genomen binnen het justitieel systeem van een lidstaat die als rechtsstaat is ingericht. Ik zou hier luid en duidelijk willen stellen dat het voor de voorstanders van een positiever beleid ten opzichte van Turkije wel erg moeilijk wordt in hun opvattingen te volharden als de Turkse regering of Turkse groeperingen burgers aanzetten tot geweld tegen inwoners van de EU. Een aanval op een enkele lidstaat van de EU is een aanval op ons allemaal.
We zijn desalniettemin verheugd over het verslag-Swoboda, met name over de manier waarop de rapporteur, door gebruik te maken van de ervaringen van vakbonden, mensenrechtenorganisaties en andere groeperingen in de Turkse samenleving, een positieve en constructieve bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de EU en Turkije. De socialistische fractie heeft altijd een consequente houding aangenomen ten opzichte van de eventuele toetreding van Turkije tot de EU. We geloven dat Turkije een waardevolle bijdrage zou kunnen leveren aan de vrede en veiligheid in ons deel van de wereld. We vinden dan ook dat religieuze of culturele aspecten de toetreding van Turkije tot de Europese Unie niet mogen verhinderen. Turkije moet echter worden beoordeeld op basis van de criteria die ook voor alle anderen landen gelden, en dat zijn de criteria van Kopenhagen. Het verslag van de Commissie laat duidelijk zien dat het land daar vooralsnog niet aan voldoet. Ik onderschrijf de suggestie van de rapporteur dat het nu de beurt is aan Turkije een tijdschema te overleggen voor de invoering van concrete hervormingen dat ons ervan kan overtuigen dat het hen ernst is met de aanvraag van het lidmaatschap. Bovendien zal Turkije moeten aanvaarden dat de EU het recht heeft toetredingsonderhandelingen te openen met ieder land dat daar volgens haar voor in aanmerking komt.
Het is echter van belang dat ook wij de betrekkingen met Turkije actief benaderen. We moeten een politieke oplossing zien te vinden voor de Koerdische kwestie, waar de paranoia en het gevoel van onveiligheid in Turkije grotendeels uit voortkomen. Het probleem met Turkije is dat het een sterke staat is met een zwakke regering. We moeten ons daarom richten op versterking van de regering door steun te bieden aan de hervorming van het openbaar bestuur, door het verbeteren van de tolkfaciliteiten en het vestigen van democratische basisstructuren.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats de heer Swoboda van harte geluk willen wensen met het evenwichtige, tactvolle en grondige verslag dat hij heeft uitgebracht. Het maakt duidelijk hoe de Europese Unie met Turkije wil omgaan. In de eerste plaats moet dan worden geconstateerd dat het Verdrag van Rome ook voor Turkije in principe open is, zoals het open is voor democratische rechtsstaten volgens de politieke waarden die wij in de Unie met elkaar delen. Dat sluit uiteraard een staat met een grote islamitische bevolking geenszins uit. Evenmin als wij bijvoorbeeld negatief zouden staat ten opzichte van een Bosnië dat zich met een grote islamitische bevolkingsgroep ooit bij de Europese Unie zou aanmelden. Ik hecht eraan om dat zeer uitdrukkelijk te zeggen zodat niemand zich daar achter kan verschuilen dat daar misschien een moeilijkheid in zou zitten van de kant van de Europese Unie.
Maar wij moeten wel verwachten dat een land dat wil toetreden ook inderdaad voldoet aan de criteria daarvoor zoals elk ander land. Want wij treden niet tot een ander land toe, maar andere landen treden tot de Unie toe. De Unie verwacht dat landen die zeggen lid van de Unie te willen worden ook echt stappen in de richting doen en dan niet alleen economische inzake de eigen economische structuur, maar in de eerste plaats stappen op het gebied van de politieke waarden van de rechtsstaat en van de democratie.
Men zal constructief moeten zijn in het oplossen van de eigen minderheidsproblemen. Men zal constructief moeten zijn in de bijdrage aan de internationale vrede en rechtsorde. Op dat gebied is er bij Turkije op het ogenblik heel veel aan te merken. Want men verdrukt intussen toch de eigen minderheden, heeft problemen aan de oostgrenzen, heeft geen enkele constructieve bijdrage aan de regeling van de kwestie-Cyprus.
De regering van Turkije moet niet doen alsof ze het lidmaatschap van de Europese Unie kan opeisen op eigen voorwaarden. Men zal inderdaad niet blind mogen zijn voor de stappen die men nog heeft af te leggen.
Ik denk dat wij er goed aan doen om Turkije te vragen een tijdschema op te stellen, zoals het verslag ook schrijft, waarin een plan wordt ontworpen om inderdaad de nodige politieke stappen te doen in de richting van de Europese Unie. Doen zij dat niet dan kan het niks worden, maar doen zij het wel dan zullen zij ooit van harte welkom zijn.

Van Bladel
Voorzitter, commissaris, een belangrijke vaststelling in het verslag van de heer Swoboda is dat Turkije in aanmerking komt voor toetreding tot de EU, mits het voldoet aan de economische en politieke criteria. In dat verband is de analyse van de situatie in Turkije eigenlijk niet wezenlijk veranderd sinds het afsluiten van de douane-unie.
Voor ons ligt opnieuw een lijst van wenselijkheden waarvan wij uit ervaring en na drie Turkse regeringen weten dat zij niet spoedig ingevuld zullen worden, hoe noodzakelijk ook. Daarom juich ik het initiatief van de Commissie voor een Europese strategie voor Turkije van harte toe. De Commissie, en het moet gezegd worden, speciaal de commissaris heeft trouwens in deze moeilijke verhouding met Turkije naar mijn smaak altijd een uiterst kritisch positieve rol gespeeld. Dat heeft ertoe geleid dat de Unie en Turkije nooit helemaal uit elkaar geslagen zijn. Ik hoop dat die rol op afzienbare termijn vruchten afwerpt.
De heer Swoboda leverde een uur geleden zijn bijdrage aan de voorbereiding van de top in Wenen, maar ik heb hem als rapporteur niets horen zeggen over de prioriteit om tijdens die top de Europese strategie voor Turkije te bespreken. Ik acht dat beslist wel een prioriteit anders dreigen al die geschikte operationele voorstellen, uitdieping van de douane-unie uit het zicht te raken.
Met de komst van de PKK-leider Öcalan in Rome zal wellicht het wel of niet berechten van deze terroristenleider de gemoederen op de top beheersen. Daarom moet dit obstakel vóór de top worden opgelost door te doen wat een EU-rechtsstaat behoort te doen, met name Duitsland als eerstvolgende voorzitter van de Unie behoort invulling te geven aan het arrestatiebevel de heer Öcalan te berechten. Terugsturen naar Moskou is uiterst laf en zal de relatie met Turkije alleen maar onnodig en meer belasten en frustreren.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft een oprechte poging gedaan om in zijn verslag de situatie zo rooskleurig mogelijk weer te geven. Ik vrees echter dat hij niet overtuigend is geweest. Zijn verslag is partijdig en behept met allerlei nalatigheden. Daarin wordt over bepaalde zaken gewoon gezwegen en dat vind ik verdacht. Het is duidelijk dat ook dit verslag lijdt aan het welbekende syndroom. Men ziet immers Turkije constant naar de ogen, tegen beter weten in en zonder enige rechtvaardiging.
Wilt u een van de nalatigheden? In het verslag wordt bijvoorbeeld met geen woord gerept over de stroom Turken die, naarmate de onderhandelingen zullen vorderen en opneming in de communautaire arbeidsmarkt mogelijk wordt, met miljoenen naar de Unie zullen trekken, met alle gevolgen van dien.
Zegt de rapporteur iets over de grondwet en het strafrecht? Hij zwijgt over de mensen die worden gefolterd, spoorloos verdwijnen of in de gevangenis worden vermoord. In het verslag wordt weliswaar gesproken over de kwestie-Cyprus en de Koerden, maar als het gaat om de expansionistische neigingen van Turkije in de Egeïsche Zee met alle bijverschijnselen van dien, zoals dreigementen en geweld, doet men alsof zijn neus bloedt.
Verder probeert men in het verslag de overheersende positie die de Turkse strijdmachten de facto in Turkije innemen, te legaliseren. In paragraaf 18 wordt immers gezegd dat in het kader van de toetredingsonderhandelingen ook met het leger moet worden gepraat. Dit zegt genoeg. Heeft men ooit voor een ander land een dergelijk voorstel gedaan? Waarom wordt in paragraaf 18 dit voorstel gedaan voor de Turkse strijdmachten?
Om die redenen en om nog talrijke andere redenen die ik in een minuut spreektijd niet kan.....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, met name omdat wij in Turkije gekant zijn tegen folteringen en terechtstellingen wil ik de heer Swoboda danken voor zijn evenwichtige verslag en de duidelijke doelstelling die het behelst. De heer Swoboda opent de deur voor het Turkse lidmaatschap van de Unie en wijst op het belang van een tijdschema voor de democratische hervormingen in Turkije, waarmee hij zeer concreet de fundamentele voorwaarden voor het lidmaatschap van de Unie aan de orde stelt. Ik betreur ten zeerste dat een dergelijk duidelijk concept vorig jaar in Luxemburg nog niet kon worden voorgelegd, waardoor diegenen in Turkije die in de Unie de geest van de kruistochten zien en een ander Turkije willen werden gesterkt en de voorstanders van de democratie een nederlaag leden.
De lidstaten krijgen nu in Wenen opnieuw de mogelijkheid een aanzet te geven tot consolidatie van de democratie in Turkije. Ik hoop dat zij zich laten leiden door het verslag van de heer Swoboda. Ik vind dat Turkije nu aan de beurt is. Turkije dient na een dergelijk verslag kleur te bekennen. Derhalve ben ik zeer blij dat deze nieuwe kans ons nogmaals wordt geboden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Ceyhun en gefeliciteerd met uw eerste toespraak in dit Parlement.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het verslag van de heer Swoboda gaat zeker in de goede richting. Toch heb ik enige moeite met de algemene kritiek op de rechtsstaat in Turkije. Meer dan één lidstaat - laat de heer Ephremidis niet het gevoel hebben dat dit op hem slaat, ik denk niet in de eerste plaats aan zijn land - meer dan één lidstaat van de Unie zou zich in geweten moeten afvragen hoe de rechtsstaat in zijn land functioneert, en dan denk ik in het bijzonder aan het gastland van dit Europees Parlement.
Zeker is dat in het verslag van de heer Swoboda met geen enkel woord gerept wordt over de onhandigheden van de Raad ten aanzien van Turkije en de kwestie van de uitbreiding, waaronder de uitsluiting zonder reden van Turkije van de lijst van landen die worden uitgenodigd toe te treden tot de Europese Unie. Verre van sympathiek is ook de opschorting van een deel van het douane-akkoord. Als er een akkoord ligt, kan men niet eenzijdig een deel van dit akkoord schrappen en alleen dat deel behouden dat, zoals men heeft gezien, ten goede komt aan de Europese Unie.
Ik ben echter van mening dat er een aantal goede dingen in het verslag zitten, en ik wil de heer Swoboda met name feliciteren met het opstellen van een tijdschema. Het is van fundamenteel belang dat de relatie tussen de Europese Unie en Turkije gestoeld is op een schema van hervormingen die kunnen leiden tot toetreding. Ik zou willen vragen - en ik denk dat de gedachten van de Commissie in dezelfde richting gaan - dit tijdschema zo spoedig mogelijk in te vullen zodat we in een bepaalde richting kunnen gaan en niet in het onzekere blijven, zoals dat jammer genoeg al te lang het geval is geweest.

Roubatis
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Swoboda van harte bedanken voor zijn voorzichtig geformuleerde verslag en zijn serieuze werk. Zijn verslag gaat de goede kant uit. Niemand hier wil immers moeilijkheden veroorzaken voor Turkije. Integendeel, wij willen allen dit land helpen bij het maken van vorderingen in de procedure waarom het zelf heeft verzocht. Turkije heeft zelf gevraagd om op een gegeven ogenblik als een serieuze kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie te mogen worden beschouwd.
Maar wat is deze Europese Unie eigenlijk? Dat moet Turkije zich mijns inziens in eerste instantie afvragen. De Unie is niet alleen een economische gemeenschap. De Unie is boven alles een gemeenschap van vrije landen, van burgers in vrije landen die bepaalde waarden gemeen hebben. En wat zijn deze waarden? Deze waarden zijn: democratie, eerbiediging van de mens en van zijn rechten, vrijheid van meningsuiting, bescherming van de benadeelde groepen en respect voor wat anders is. Ik vrees echter dat in Turkije menigeen niet weet wat deze waarden inhouden en ik denk dat dit verslag hen zal helpen bij het goede begrip daarvan.
In Europa hebben wij zwaar geleden onder de oorlog. Turkije was neutraal in de laatste wereldoorlog en daarom beseft het misschien niet wat vrede voor ons betekent. Misschien tilt Turkije daarom niet zo zwaar aan de vrede en bedreigt het daarom met zoveel gemak zelfs leden van de Europese Unie met oorlog. Natuurlijk zijn wij in de Europese Unie niet perfect wanneer het gaat om de bescherming van de rechten van onze burgers. Wij erkennen echter dat wat Turkije niet erkent, namelijk dat democratie in eerste instantie respect betekent voor onze burgers. Wij mogen ons jegens onze burgers niet schuldig maken aan willekeur. Wij mogen onze burgers niet folteren of spoorloos laten verdwijnen. Wij mogen een minderheid niet onderwerpen door naar het wapen van de volkerenmoord te grijpen. Turkije heeft, zoals ik zo juist al zei, zelf om het lidmaatschap van de Europese Unie verzocht. Natuurlijk heeft Turkije het recht zijn aanvraag te herzien, maar als het zijn aanvraag niet herziet, moet het in eerste instantie de zojuist door mij genoemde principes respecteren.
Bovendien zijn er bepaalde dingen die Turkije onmiddellijk moet doen. Het moet verklaren af te zien van oorlog en bereid te zijn de jurisdictie van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag te aanvaarden. Ook moet het de oorlog tegen zijn eigen burgers stoppen. Dan zal Turkije ontdekken dat het in de Europese Unie vrienden heeft die het vooruit willen helpen, die vooruitgang willen voor het Turkse volk en het Turkse volk willen helpen bij de toenadering tot Europa.
Nogmaals wil ik de heer Swoboda bedanken voor zijn uiterst belangrijke verslag. Ik hoop dat Turkije hem niet verkeerd zal begrijpen. Turkije moet ervan doordrongen zijn dat dit verslag is opgesteld door mensen die het willen helpen bij het overschrijden van de drempel naar de 21ste eeuw.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, ik haak in op de laatste woorden van de vorige spreker en bevestig dat wij Turkije inderdaad willen helpen bij zijn toenadering tot de Europese Unie. Ik denk trouwens dat het Parlement, de Raad en de Commissie wat dat betreft altijd goede voornemens hebben gehad.
Wij beseffen dat Turkije geopolitiek zeer belangrijk is. Dit land kan een belangrijke rol spelen bij de opstelling van de vredesvoorwaarden in dit zeer gevoelige gebied. Turkije moet echter wel begrijpen waarom er her en der bezwaren zijn, waarom bij de onderhandelingen verzet is gerezen en bepaalde opmerkingen zijn gemaakt. Wij kunnen niet ontkennen dat de kwestie van de Koerden een open wond is. Wij verdedigen weliswaar de territoriale onschendbaarheid van Turkije, maar de kwestie van de Koerden kan niet enkel als een interne aangelegenheid worden gezien. Dit is wel degelijk een uiterst belangrijk vraagstuk voor de bescherming van de rechten van de minderheden. Bovendien kan het conflict met de Koerden niet met onverzettelijkheid en geweld worden opgelost en zeker ook niet met het verbale geweld tegen bijvoorbeeld Italië dat werkelijk niet door de beugel kan.
Dat is ons inziens niet de goede weg voor het oplossen van de problemen. Slechts met dialoog, met bijlegging van de geschillen kan men de doelstellingen bereiken die de Europese Unie vastberaden en met vereende krachten nastreeft. Ik moet eerlijk bekennen dat wij ons soms heel eenzaam hebben gevoeld. Evenals de Commissie heeft weliswaar ook de Europese Raad uiteindelijk via het Oostenrijkse voorzitterschap solidariteit betuigd, maar deze problemen kunnen wij niet op eigen houtje aan. Deze moeten wij gemeenschappelijk oplossen.

Speciale
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Swoboda is mijns inziens een goed verslag. Het is evenwichtig, duidelijk en daar waar noodzakelijk, vastberaden. Wij zijn allen van mening - en ik geloof niet dat er wat dat betreft enig meningsverschil bestaat - dat de deur voor Turkije naar de Europese Unie open moet blijven staan. Wij beseffen allen dat, zoals de heer Bianco zojuist ook al zei, de politieke bijdrage van Turkije aan de Europese Unie zeer belangrijk kan zijn. Helaas zijn wij nu echter nog geconfronteerd met een aantal hindernissen en daar moeten wij onze aandacht op toespitsen. Er zijn grote hindernissen op politiek gebied, op het gebied van de democratische garanties, de rechtsstaat, de minderheden. De situatie die nu in Turkije bestaat is, algemeen beschouwd, onaanvaardbaar en daar moeten wij open en eerlijk voor uit komen. Deze is onaanvaardbaar voor ons en in het licht van de criteria van Kopenhagen. Daar wringt de schoen voor Turkije en Turkije zelf zal zijn structuren en zijn gedrag moeten aanpassen.
Terecht zegt de heer Swoboda dat wij Turkije en zijn regering moeten vragen wat zij denken te doen en wanneer en hoe zij iets denken te doen. Wij moeten nu tot een andere fase overgaan. Wij kunnen ons niet meer beperken tot principeverklaringen en blijven verkondigen hoe belangrijk Turkije wel niet is en dat wij hoe dan ook de deur voor Turkije open moeten houden. Als Turkije tot de Europese Unie wil toetreden, moet Turkije ons zelf zeggen wat het concreet wil veranderen, welke maatregelen het wil nemen, wanneer en hoe het zijn tegen de criteria van Kopenhagen indruisende structuren wil veranderen. Daar gaat het om!
De houding van Turkije jegens Italië was mijns inziens een grote fout van de Turkse regering en van de Turkse samenleving in het algemeen. De agressieve en gewelddadige houding is niet alleen in Italië, maar in heel de Europese Unie uiterst slecht aangekomen en wel op een voor Turkije heel gevoelig moment. Daarom was de Turkse houding een grote fout. De Italiaanse regering heeft gedaan wat zij moest doen en iedereen heeft dat erkend. De Italiaanse regering heeft Öcalan gearresteerd omdat Duitsland een internationaal arrestatiebevel tegen hem had uitgevaardigd. Aldus heeft Italië gehandeld overeenkomstig de regels van de rechtsstaat. Uitlevering was, is en zal onmogelijk zijn wanneer het verzoek daartoe wordt gedaan door een land waar de doodsstraf bestaat en geen voldoende garanties worden geboden voor de eerbiediging van de mensenrechten. Dat is het standpunt van Italië en van alle lidstaten van de Europese Unie.
Afgezien van hetgeen reeds werd genoemd, heeft Turkije nog een extra probleem. Turkije kan niet zo maar beweren dat er geen kwestie-Koerden bestaat en het enkel om terrorisme gaat. Juist daar wringt de schoen. Zolang Turkije niet toegeeft dat de kwestie van de Koerden niet alleen een kwestie van terrorisme is, kan het nooit de met de criteria van Kopenhagen verband houdende vraagstukken oplossen en zal het ons nooit overtuigende antwoorden kunnen geven. Het gaat trouwens niet alleen om de Koerden, maar de Turkse houding daar is typerend. Daarom is nu het moment gekomen om Turkije precieze vragen te stellen en duidelijke antwoorden te eisen.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega&#x02BC;s, gisteren had ik naar aanleiding van de parlementaire vergadering van de West-Europese Unie in Parijs de gelegenheid de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Cem aan te horen. Turkije neemt blijkbaar elke kans om een Europees forum te hebben waarop zij kan handelen in dank af. Opvallend was het feit dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken uit het recentste verslag van de Commissie heeft opgemaakt dat er een nieuwe positieve houding tegenover Turkije is ontstaan. In tegenstelling tot Luxemburg, waar het lidmaatschap van Turkije plots werd bestreden en erop werd gewezen dat Turkije maar ergens achteraan in de rij moest gaan staan, wordt het land in het onderhavige verslag als kandidaat beschreven. Dat is in zekere zin de indruk die de heer Cem toen had. De huidige ontwikkelingen zijn echter een positief teken, het lijkt erop dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije aan de beterhand zijn.
Tegelijkertijd viel op dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken er hoegenaamd niet toe bereid was af te wijken van de karakteristiek en de definitie van het probleem van de terreur en dat hij het niet één keer over de Koerdische kwestie heeft gehad. Ik acht het derhalve van wezenlijk belang dat deze kwestie duidelijk ter sprake wordt gebracht in het verslag van het Europees Parlement, en dat Turkije daarin bovendien wordt verzocht een duidelijk standpunt in te nemen. Wij moeten namelijk op Turkije dezelfde criteria toepassen als op alle andere kandidaat-lidstaten. Ik ben van mening dat ons juist nu een eenmalige kans wordt geboden om een politieke oplossing te vinden voor de Koerdische kwestie. Nu Turkije en Syrië een overeenkomst hebben gesloten, er een overeenkomst bestaat tussen Turkije en Israël, en met het oog op de feitelijke uitwijzing, bestaat er eigenlijk een kans om een einde te maken aan de guerrillaoorlog die 15 jaar lang aanzienlijke aantallen slachtoffers heeft geëist aan Turkse en Koerdische zijde, en kan een deur worden geopend die de weg effent voor een politieke oplossing. Ook wij dienen naar mijn mening alles in het werk te stellen om Turkije ertoe aan te sporen dit probleem bij zijn naam te noemen en een politieke oplossing te zoeken.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, ik acht elke maatregel die de betrekkingen met Turkije kan verbeteren belangrijk en juist. In zoverre schaar ik mij volledig achter de belangrijkste onderdelen van het verslag van de heer Swoboda, alsmede achter de basistekst die de Commissie eraan toegevoegd heeft en het voortgangsverslag. Er zijn echter drie kwesties waartegen ik bezwaar heb. Zo is er ten eerste het gebrek aan transparantie dat wij tegenover Turkije aan de dag leggen. Derhalve is er bij mij twijfel gerezen over de formulering van de paragrafen 1 en 29 van het verslag van de heer Swoboda, waarin opnieuw gewag wordt gemaakt van lidmaatschap. De realiteit en alle realistische overwegingen spreken een andere taal. Iedereen zal het met mij eens zijn dat Turkije deel uitmaakt van de familie van westelijke democratieën en daar ook toe behoort. Maar dat betekent toch niet noodzakelijk dat wij Turkije opnieuw moeten paaien met de status van potentiële lidstaat, door Turkije de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen? In de overeenkomst van Ankara die in 1963, dus 35 jaar geleden, werd ondertekend staat dat de toetreding van Turkije tot de Gemeenschap in overweging wordt genomen. De overeenkomst behelst echter geen verplichting, alleen de bereidheid na te gaan of het land voor een toetreding in aanmerking komt. Maar als wij nu nogmaals de indruk wekken dat de toetreding van Turkije voor de deur staat, dan wekken wij een verkeerde indruk, zijn wij niet eerlijk en open en oriënteren wij ons weer volledig verkeerd in de betrekkingen met Turkije, zoals dat zo vaak het geval is in dit Parlement.
Ik bepleit bijzondere betrekkingen met Turkije. Ik heb mij in dit Parlement met veel energie ingespannen voor de douane-unie en ben lid van de gemengde parlementaire commissie. Desondanks vind ik het onrealistisch en verkeerd dat wij de meetlat nogmaals hoog leggen en opnieuw de toetreding in het vooruitzicht stellen, onder een veel hogere meetlat dan dat bij de andere toetredingen het geval was. Verder ontbreekt er nog een punt in het onderhavige verslag. Het Parlement zou in een positiever daglicht komen te staan als het een duidelijk standpunt in zou nemen ten opzichte van de blokkade van het financieel protocol van de douane-unie. Hoe willen wij eisen stellen aan Turkije als wij zelf niet eens in staat zijn onze eigen hindernissen door het permanente veto van Griekenland uit de weg te ruimen?

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, herhaaldelijk heb ik vanaf deze plaats verkondigd dat als er een land is onder de Vijftien dat blij zal zijn met toetreding van Turkije tot de Europese Unie, dat Griekenland wel is. Wij zijn door de geografie ertoe veroordeeld Turkije's buren te zijn. Griekenland en Turkije nemen beide een zeer belangrijke positie in, op het kruispunt tussen Europa en Azië, tussen de Balkan en de Middellandse Zee. Als deze twee landen nauw en opbouwend zouden samenwerken, zou dat de veiligheid in heel Europa en ik zou haast zeggen in heel de wereld ten goede komen.
Daar is echter een vanzelfsprekende voorwaarde aan verbonden: deze twee landen moeten vriendschappelijke, op de beginselen van het volkenrecht gebaseerde betrekkingen onderhouden. Sedert Griekenland echter samen met de andere veertien lidstaten zijn goedkeuring heeft gehecht aan de douane-unie, zijn de agressiviteit en de provocerende houding van Turkije jegens Griekenland alleen nog maar erger geworden. Turkije's brutaliteit kent geen grenzen. Steeds weer komt dit land met nieuwe aanspraken op Grieks grondgebied. Als Griekenland weigert het financieel protocol te ondertekenen, is dat dus niet te wijten aan een soort verdraaiing van het recht door Griekenland. Griekenland weigert omdat niet aan de voorwaarden van de Europese Raad van Luxemburg wordt voldaan en daarin staat dat Turkije een bewijs moet leveren van zijn Europese gezindheid.

Van den Broek
Voorzitter, mag ik eerst de heer Swoboda van harte dankzeggen voor zijn grondige en ook in mijn ogen evenwichtige verslag. Ik denk dat ik mag zeggen dat de Commissie in belangrijke mate de analyse en ook de conclusies van de rapporteur deelt.
Ook ik heb met wat gemengde gevoelens eigenlijk uitgekeken naar dit debat op dit moment gezien de jongste ontwikkelingen in de relatie met Turkije en met name na de aanhouding van de PKK-leider Öcalan. Desalniettemin moeten wij denk ik de blik wat verder richten, maar dan ook constateren dat de Europese Unie in de afgelopen periode met name te beginnen in 1995 met het afsluiten van een douane-unie, maar ook recentelijk met het ontwikkelen van een aparte Europese strategie voor Turkije, mede naar aanleiding daarvan ook heeft gekozen voor het toetsen van de situatie in Turkije op basis van de Kopenhagen-criteria. Zeer herkenbaar ook voor wat betreft de wensen van Turkije om als toetredingskandidaat erkend te worden. Er is een voortgangsrapportage gemaakt, met andere woorden de Europese Unie heeft, denk ik, haar goede wil en ook haar politieke overtuiging namelijk dat het belangrijk is om een blijvende institutionele relatie ook met Turkije verder te ontwikkelen, duidelijk laten zien. Wij kunnen uit de aard der zaak, en die voorstellen liggen er ook, proberen om met assistentie en samenwerking de economische situatie te verbeteren, de douane-unie te verbreden en te verdiepen, de verdere harmonisatie van wetgeving met de Europese Unie verder te ontwikkelen, maar één ding kunnen wij niet en dat is op enigerlei manier opleggen aan Turkije hoe het zelf, zeg maar, met de politieke criteria van Kopenhagen wenst om te gaan. De Unie heeft wat dat betreft de meetlat precies op dezelfde hoogte gelegd voor álle kandidaten. Noblesse oblige. Dat geldt in dit geval ook voor Turkije.
Gezien de tijd, ik concludeer. Ik zou eigenlijk willen hopen dat een van die belangrijke vraagstukken, het Koerdenvraagstuk, dat ons ten aanzien van de hele mensenrechtenbeoordeling van Turkije flink parten heeft gespeeld, mag ik het zo uitdrukken, dat daar nu een begin van een politieke oplossing in zicht zou komen, een oplossing die uit de aard der zaak alleen maar kan worden gevonden als het probleem als zodanig ook als probleem wordt erkend. Zo ver zijn wij eigenlijk met Turkije nog niet. Maar mogen wij hier ook niet uitspreken dat de Europese Unie wat dat betreft bereid is om mét Turkije na te denken over een oplossing van dat belangwekkende probleem. Als een oplossing in het vooruitzicht gesteld zou kunnen worden dan zou dat ook de hele relatie van Turkije ten opzichte van de Europese Unie een enorme stap dichterbij brengen, het zou een enorme verbetering zijn van de relatie die ook de oplossing van andere problemen die ook gewichtig zijn, of het nu Cyprus is, de relatie met Griekenland, de Egeïsche Zee, aanzienlijk zou verbeteren.
Ik sluit af. Ik zou willen zeggen dat de recente ontwikkelingen en de complicaties rond de aanhouding van de PKK-leider in ieder geval twee dingen heel duidelijk hebben gemaakt. Hoe belangrijk het is dat een internationaal strafhof daadwerkelijk tot leven komt om zich met dit soort zaken te kunnen bezig houden en in de tweede plaats hoe belangrijk het is dat er nu ook een ernstig begin wordt gemaakt met het zoeken naar een politieke oplossing van het Koerdenvraagstuk.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Ik denk dat de heer Swoboda tevreden kan zijn over dit debat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.05 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Statuut van de leden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0426/98) van de heer Rothley, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het ontwerp voor een statuut van de leden van het Europees Parlement.
Het woord is aan de heer Fabre-Aubrespy voor een motie van orde.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil overeenkomstig artikel 128 van ons Reglement voorstellen wegens niet-ontvankelijkheid geen debat toe te staan over het onderhavige onderwerp en wel om drie redenen:
Ten eerste wordt met het verslag het Verdrag van Amsterdam reeds toegepast. Hiernaar wordt verwezen in de preambule en de overwegingen B, D en E. Het Verdrag van Amsterdam is evenwel nog niet geratificeerd en dus nog niet van kracht geworden. Voor de leden van het Franse parlement en de Franse senaat, die gisteren nog een debat hebben gevoerd over de voor ratificatie van het Verdrag noodzakelijke grondwetswijziging, is het een belediging dat het Verdrag reeds wordt toegepast voordat het zelfs is geratificeerd.
Ten tweede worden met het ontwerpstatuut uit het verslag bepalingen toegevoegd aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, de Akte van 1976 en het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten, hetgeen ongeoorloofd is. Nietontvankelijk zijn met name de bepalingen die een bestraffing inhouden voor de leden van het Europees Parlement die tevens lid zijn van een nationaal parlement.
Ten derde is dit een initiatiefverslag. Het dient dus artikel 148, dat als rechtsgrondslag is gekozen en artikel 50, lid 6 van het Reglement te respecteren. Het in het verslag opgenomen voorstel dient dus, ik citeer: "het subsidiariteitsbeginsel en de grondrechten van de burgers te respecteren" - hetgeen hier niet het geval is - en tevens lid 4 van dit artikel te respecteren. "Indien het verlangde voorstel financiële gevolgen heeft, wordt door het Parlement aangegeven hoe voldoende financiële dekking kan worden gevonden." Deze bepaling wordt duidelijk niet gerespecteerd, aangezien het onderhavige voorstel kosten met zich mee brengt voor de communautaire begroting en geen enkel voorstel wordt gedaan voor de financiering daarvan.
Om deze drie redenen wil ik dit aan de orde stellen als een prealabele kwestie en vragen dat het verslag voor niet-ontvankelijk wordt verklaard.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Fabre-Aubrespy. Het voorzitterschap is van oordeel dat het onderhavige verslag wel degelijk ontvankelijk is. De Raad heeft ons immers uitdrukkelijk om advies over deze kwestie gevraagd en wij hebben overeenkomstig het Reglement gehandeld. Het voorzitterschap is dan ook van mening dat dit verslag ontvankelijk is. Wij kunnen dit gaan bespreken en te zijner tijd in stemming brengen.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, uw mening is weliswaar bijzonder interessant, maar het is niet uw taak een uitspraak te doen over mijn motie van orde. Het is uw taak te vragen of er een spreker voor en een spreker tegen mijn voorstel is en daarna daarover te laten stemmen. Zo staat het nu eenmaal in artikel 128 van ons Reglement.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, ik weet dat u het Reglement heel goed kent. Het voorzitterschap moet nu echter het Reglement toepassen en aangezien dit verslag wel degelijk ontvankelijk is, ziet het voorzitterschap geen enkele aanleiding om over uw voorstel te beraadslagen en het in stemming te brengen. Mijnheer Fabre-Aubrespy, als u het daar niet mee eens bent, kunt u zich wenden tot de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, waarvan u zelf zulk een vooraanstaand lid bent.
Dames en heren, het voorzitterschap heeft een standpunt ingenomen. Misschien is dit niet het juiste standpunt, mijnheer FabreAubrespy, en dan weet u hoe u hiertegen in beroep kunt gaan. Wij beginnen nu hoe dan ook met het debat, want volgens ons is het verslag ontvankelijk. De redenen daarvoor heb ik reeds genoemd. Hoewel de verdragswijziging van Amsterdam nog niet in alle lidstaten is geratificeerd, heeft het Parlement wel degelijk, gezien de toekomstige situatie, een juist besluit genomen. Bovendien heeft de Raad ons om advies over deze kwestie gevraagd.
Ik geef het woord aan rapporteur Rothley.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, dit statuut biedt het Parlement een unieke kans. Wij kunnen het Parlement hiermee een nieuwe gedaante geven: meer onafhankelijkheid, meer zelfstandigheid en meer mondigheid. Wij kunnen een Parlement worden waarvan de leden opkomen voor de kiezer en de Europese Unie. Bij deze nieuwe gedaante hoort ook dat de leden door het Europees Parlement zelf worden betaald: hetzelfde werk - hetzelfde loon. Dat is het eerste probleem. Er zullen altijd regeringen en leden van nationale parlementen zijn die vinden dat de leden van het Europees Parlement onder geen enkele voorwaarde meer mogen verdienen dan de leden van de nationale parlementen, net zoals er altijd leden van het Europees Parlement zullen zijn die zeggen dat het niet normaal is dat zij minder verdienen dan de leden van de nationale regeringen. Dat is nu zo en zal in de komende 2, 5 of 20 jaar nog zo zijn.
Derhalve moeten wij dit probleem nu bij de horens vatten. Ik denk niet dat wij deze stap in één keer kunnen zetten. Daarom stelt de Commissie juridische zaken en rechten van de burger een overgangsregeling voor. Aan alle leden die bij de verkiezingen in juni volgend jaar voor het eerst worden gekozen moet een gemiddelde worden gegeven. Dat gemiddelde moet voor allen verplicht zijn. Waarom? Wel omdat het gemiddelde een blijk is van respect voor hetgeen de nationale parlementen op democratische wijze hebben besloten. Het heeft geen zin dat de Italiaanse regering het Spaanse parlement aanvalt met het verwijt dat het zijn leden te weinig betaalt. Net zo min als het zin heeft dat de Spaanse regering het Italiaanse parlement verwijt dat het zijn leden te veel betaalt. Dat heeft geen zin.
Europa kan niet functioneren als men het eigen systeem aan alle anderen wil opdringen. Het gemiddelde is een blijk van respect voor democratische besluitvorming. Leden die worden herkozen, worden echter geconfronteerd met problemen betreffende sociale voorzieningen en belastingzaken. Zij dienen derhalve een keuzemogelijkheid te hebben tussen het nieuwe systeem en het huidige. Deze keuzemogelijkheid mag echter slechts voor vijf jaar gelden. In de loop van de volgende zittingsperiode zullen wij dan een besluit moeten nemen dat vanaf het jaar 2004, vanaf de zesde zittingsperiode, voor iedereen zal gelden.
Als wij een statuut willen voor de verkiezingen van juni volgend jaar - en ik hoop van ganser harte dat dit er komt - moet het Parlement een gematigd, logisch en verstandig voorstel doen dat geen uitleg behoeft, een voorstel dat iedereen onmiddellijk begrijpt. Zijn er soms andere voorstellen? Er zijn er die zeggen dat onze bezoldiging dient te worden gekoppeld aan die van een rechter of een commissaris. Bijna alle regeringen mopperen over het salaris van ambtenaren of rechters. Als wij zeggen dat onze bezoldiging een bepaald deel moet zijn van die van een ambtenaar, een commissaris of een rechter, springt het licht in de Raad meteen op rood. Wie dus geen statuut wil, moet juist met zulk een voorstel op de proppen komen.
Er is nog een reden. Een parlementslid is een zelfstandig politicus. Hij heeft plichten jegens zijn kiezers en de Europese Unie. Ik ben geen halve rechter van het Hof van Justitie en wil dat ook nooit worden!
Je kunt je natuurlijk achter het salaris van een ambtenaar of een rechter verschuilen en je van genoegen in de handen wrijven wanneer het salaris buiten jouw omdoen weer is gestegen. Dat is misschien sluw maar niet slim. Het Parlement dient vrij, zelfstandig en zelfbewust te besluiten over de bezoldiging van zijn leden. Pas dan doet men zijn waardigheid recht. Het nadeel van de andere oplossing is dat er geen bedrag wordt genoemd. Daarom wordt daarmee ook niet het probleem van het Europees Parlement opgelost en het Parlement heeft een probleem. Het is in opspraak gekomen en mag geen slechte naam krijgen.
Reiskosten: dit probleem moet eindelijk worden opgelost. Wij mogen niet de indruk wekken dat wij alleen dat doen waartoe men ons met alle geweld verplicht. Het probleem kan echter slechts worden opgelost door over de bezoldiging te praten. Niemand kan van een parlementslid verlangen dat hij hier werkt voor 2.827 ecu. Dat gaat niet! De bezoldiging en de reiskostenregeling kunnen derhalve niet van elkander worden losgekoppeld. Daarom moeten wij een bedrag noemen en de volgende zin in de resolutie opnemen: "Het Bureau van het Parlement dient te besluiten in het licht van het statuut" . Als wij namelijk een statuut hebben, kunnen wij ook hier de zaakjes regelen. De politieke logica van dit voorstel luidt dus dat wij bereid zijn ons probleem op te lossen en nu de Raad zijn steentje bij moet dragen. Dat is de politieke logica die ten grondslag ligt aan het voorstel.
Sommigen beweren dat dit veel te veel details zijn. De Nederlandse belastingdienst haalt onze collega's het vel over de oren. Sommigen vinden dit details en zeggen dat hen dat niet interesseert. Nee, dit zijn geen belachelijke details! Wij hebben genoeg van mooie woorden. Wij hebben genoeg van politieke lyriek. Wij moeten een probleem oplossen. Het is de taak van de politiek een probleem op te lossen. Dat is de reden waarom wij hier zijn. Ik heb de laatste dagen vaak moeten denken aan een mooie uitspraak van Churchill: "Democratie is de slechtste van alle staatsvormen, met uitzondering van alle andere." Dit is mijns inziens ook van toepassing op dit voorstel. Het is het slechtste van alle voorstellen, met uitzondering van alle andere en ik verzoek u derhalve om instemming.
(Gelach, applaus)
Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het statuut, dat nu nog een ontwerp is, na de stemming morgen over de 109 amendementen veel beter zal zijn dan het nu is. Ik vertrouw erop dat dit zo zal zijn. Dit vertrouwen wordt ingegeven door het feit dat dit statuut ontzettend belangrijk is voor het Parlement. Het is een mijlpaal voor dit Parlement. Tijdens de onderhandelingen over het Verdrag van Amsterdam was het statuut een van onze prioriteiten. Niemand dacht toen dat wij erin zouden slagen het statuut als vereiste op te nemen in het Verdrag, maar het is ons toch gelukt. Dat was dus een eerste stap in de goede richting.
Ten tweede is het statuut voor het Parlement zo belangrijk omdat het in zekere zin zijn grondwet is. Het statuut behelst veel meer dan alleen de bezoldiging. Het statuut geeft de spelregels aan waaraan wij ons in onze activiteiten als rechtstreeks door de burgers gekozen parlementsleden dienen te houden.
Zoals de heer Rothley reeds zei, moet het voorstel dat wij aan de Raad gaan voorleggen redelijk zijn. De Raad moet hier immers met eenparigheid van stemmen over besluiten. Een onredelijk voorstel zal stuk lopen op de noodzaak van unanimiteit en dan zal het een fiasco worden.
De Commissie institutionele zaken, namens wie ik spreek, vraagt in haar advies drie dingen. Ten eerste moeten de voorschriften transparant zijn, opdat de burgers weten wat de spelregels zijn voor de leden van het Europees Parlement. Ten tweede dienen alle bestaande regels in een enkele tekst te worden geconsolideerd en ten derde dienen alle parlementsleden dezelfde behandeling te krijgen.
Aangezien wij allen rechtstreeks gekozen parlementsleden zijn en allen dezelfde functie vervullen, is er mijns inziens weinig reden om de huidige situatie, die aan vereisten uit het verleden beantwoordde, te handhaven.
Mijnheer de Voorzitter, als morgen een redelijke tekst in stemming wordt gebracht, zullen wij mijns inziens dezelfde politieke overtuigingskracht aan de dag kunnen leggen als in Amsterdam. Ik hoop dat het ons zal lukken.

Green
Mijnheer de Voorzitter, volgens mijn fractie is dit verslag een ware mijlpaal in de ontwikkeling van de democratische legitimiteit en de geloofwaardigheid van dit Parlement. Dat had het natuurlijk niet moeten zijn. We zouden normaal gesproken beoordeeld moeten worden op de manier waarop wij onze functie vervullen, op de manier waarop wij wetgeven, het werk van de Commissie en de Raad controleren en de begroting van de Unie opstellen. Helaas is die functie, die naar mijn overtuiging tijdens deze zittingsperiode wel degelijk op constructieve en progressieve wijze werd vervuld, ondergegaan in de stroom van kritiek in al onze landen.
De kritiek die telkens weer in onze pers met een haast voorspelbare regelmaat hoog oplaait, richt haar pijlen met name op het stelsel van de bezoldiging en de onkostenvergoeding voor de leden van het Parlement. Ik wil graag mijn waardering uitspreken voor de twee collega's die dit Parlement gedurende de afgelopen zittingsperiode hebben voorgezeten, voor de heren Hänsch en Gil-Robles, die zich vastberaden hebben ingezet voor de hervormingen die noodzakelijk zijn om dit Parlement een zekere mate van waardigheid en instemming onder de burgers terug te geven.
Dit is de eerste keer dat ik namens mijn fractie het woord voer over dit onderwerp. De afgelopen vierenhalf jaar heb ik deelgenomen aan talrijke besprekingen, zowel in mijn eigen fractie als in ontmoetingen met collega's uit andere fracties. Dankzij dit werk kunnen wij nu knopen doorhakken en een oplossing vinden voor dit probleem. Dit is mijn inziens de laatste kans die wij tijdens deze zittingsperiode hebben om korte metten te maken met de lastercampagne die ons image bij de burger zulk een enorme schade heeft toegebracht.
Ik hoop van ganser harte dat het Parlement morgen een passend pakket hervormingsmaatregelen zal aannemen. Uiteraard zullen er daar buiten altijd mensen zijn die beweren dat, wat wij ook doen, het nooit genoeg zal zijn. Helaas hebben enkele leden van dit Parlement de afgelopen jaren bewust en op oneerlijke wijze olie op het vuur van dit debat gegooid door een verdraaid beeld te geven van de inhoud en de motivatie van onze regelingen.
Laten wij daarom doen wat we juist achten en maatregelen nemen waar we achter kunnen staan. Laten wij maatregelen nemen die de burgers als redelijk kunnen ervaren. Laten wij met hen open vizier tegemoet treden. Het is duidelijk dat wij het vraagstuk van de onkostenvergoeding niet kunnen oplossen zolang wij niets doen aan de grote verschillen tussen de bezoldigingen van de parlementsleden. Alle leden doen hetzelfde werk, allen ondervinden hetzelfde ongemak wat reistijden, werktijden, ongerief, verstoring van het gezinsleven, enzovoorts betreft en daarom zijn dergelijke grote verschillen in de bezoldiging onduldbaar. Daarom was het ook zo belangrijk dat tijdens de intergouvernementele conferentie in Amsterdam van juni vorig jaar het Europees Parlement werd verzocht een voorstel te doen voor een statuut van de leden. Onze reactie op dat verzoek heeft zijn beslag gekregen in het verslag-Rothley.
Voor mijn fractie is een statuut van de leden dat het resultaat is van een vergelijking tussen de in de 15 nationale parlementen van de Europese Unie geldende voorwaarden, immuniteiten en voorrechten, onaanvaardbaar. Zoiets kan men geen statuut voor de leden van het Europees Parlement noemen. Als wij dit statuut tenminste enige integriteit en geloofwaardigheid willen geven, moeten wij kijken naar de rol die een lid van het Europees Parlement heeft te vervullen. Dan moeten wij een statuut maken dat op maat is gesneden voor onze werkzaamheden, voor de manier waarop wij werken, met de vele reizen die een vast onderdeel zijn van ons werk, met alle tegenstrijdigheden van dien.
Ik wil de heer Rothley graag bedanken voor de wijze waarop hij deze uitzonderlijk moeilijke taak heeft volbracht. Laten wij wel beseffen dat waarschijnlijk geen enkel parlementslid volledig voldaan zal zijn over elk onderdeel van het voorstel van de heer Rothley. Daarom concludeer ik dat hij waarschijnlijk de juiste middenweg heeft gevonden. Wij kunnen het vraagstuk van de bezoldiging van de parlementsleden niet meer uit de weg gaan en daarom stel ik voor het nu bij de horens te vatten. Het is gewoon een feit dat alle leden van dit Parlement dezelfde bezoldiging moeten hebben. Als ergens collega's samenkomen om daar te werken moeten zij hetzelfde loon krijgen. Het zou onaanvaardbaar zijn indien dergelijke grote salarisverschillen als normaal werden beschouwd. Iets dergelijks is totaal onlogisch en tart elke gezond verstand. Dat is de oorzaak van al onze problemen.
De grote vraag is altijd geweest welk bedrag we als een passende bezoldiging voor de leden van het Europees Parlement kunnen beschouwen. De heer Rothley heeft een ingenieuze oplossing bedacht door voor te stellen een gemiddelde te nemen van de bezoldigingen van onze nationale parlementsleden. Dat gemiddelde ligt ver beneden de hoogste nationale bezoldiging en is ook niet het hoogste dat wij hadden kunnen voorstellen. Desalniettemin is het een passende bezoldiging. Het voordeel hiervan is dat het transparant en begrijpelijk is. Mijn fractie wijst andere voorstellen van de hand, juist omdat ze ondoorzichtig zijn en zich bloot geven aan kritiek. Met die voorstellen zou men ons kunnen verwijten dat wij het onderste uit de kan willen.
Om tegemoet te komen aan de problemen van de collega's die door het nieuwe stelsel aanzienlijk in inkomen achteruit gaan, heeft de heer Rothley een overgangsperiode voorgesteld. Dit voorstel geeft de leden die voor de volgende zittingsperiode worden herkozen de mogelijkheid te kiezen tussen hun huidige bezoldiging en het nieuwe stelsel. Hoewel sommige leden, waaronder ikzelf, niet gelukkig zijn met dit voorstel, moeten we erkennen dat het inkomen van een aantal leden onder het nieuwe stelsel inderdaad sterk zal dalen. De overgangsperiode biedt hun de gelegenheid hun toekomst te plannen. Nieuwe leden van dit Parlement vallen natuurlijk direct onder het nieuwe stelsel.
In het verslag wordt verder voorgesteld de bezoldiging te onderwerpen aan communautaire belasting. Dit is een controversieel voorstel dat verdeling heeft veroorzaakt in de meeste fracties van het Parlement. Mijn eigen fractie vormt daarop geen uitzondering. Veel leden geven er de voorkeur aan dezelfde belasting te betalen als de burgers die ze vertegenwoordigen. Anderen zijn daarentegen van mening dat zij een Europese bezoldiging ontvangen en derhalve het recht hebben op een Europese belastingheffing, evenals alle anderen die rechtstreeks in dienst zijn van de Europese Unie. Het lot van dit voorstel is ongewis. Het is erg moeilijk te voorspellen hoe het Parlement over dit specifieke vraagstuk zal stemmen.
Bij een uniform bezoldigingsstelsel hoort een stelsel van reiskostenvergoeding uitgaande van daadwerkelijk gemaakte kosten. Dat is de andere zijde van dezelfde medaille. Dit is voor mij van doorslaggevend belang. Ik kan niet akkoord gaan met de invoering van een voor allen gelijke bezoldiging en tegelijkertijd de handhaving van vergoedingen van reiskosten die niets met de daadwerkelijk kosten hebben uit te staan. Voor mij bestaat er geen enkele twijfel dat noch de burgers, de kiezers, noch de nationale regeringen een dergelijk voorstel zouden kunnen accepteren. De voorstellen van de heer Rothley zijn wat dit betreft uitstekend en ik hoop dan ook dat zij steun krijgen. Het compromisamendement dat mijn fractie en de liberalen, met de volledige steun van de rapporteur, hebben ingediend, maakt dit vraagstuk nog transparanter, nog duidelijker en ik hoop dat ook dit amendement de steun zal krijgen die het verdient.
Een ander zeer belangrijk onderdeel van dit ontwerpstatuut is het vraagstuk van de onverenigbaarheid en de andere elementen die onze rechten en plichten, ons mandaat en onze onafhankelijkheid als leden van het Parlement bepalen. Namens onder andere mijn fractie is een reeks amendementen ingediend die een verbetering van het evenwicht van het verslag beogen. Ik hoop dat ook deze zullen worden aangenomen.
Als we er morgen in slagen overeenstemming te bereiken over een ontwerpstatuut, zullen we voor het eerst een belangrijke stap hebben gezet in de richting van genezing van deze oude, open wond. Het is dan aan de Raad om nota te nemen van de bereidheid van het Parlement en zijn leden om deze uiterst moeilijke beslissingen te nemen. Het is dan aan de Raad om ons het groene licht te geven voor de volgende fase, voor het openen van gedetailleerde interinstitutionele onderhandelingen over het statuut. Laten wij hopen dat dit statuut nog voor de komende Europese verkiezingen in juni volgend jaar het daglicht mag aanschouwen. Veel tijd hebben wij niet meer. Het is niet gemakkelijk om over dergelijke vraagstukken een consensus te bereiken. Hopelijk slagen wij er morgen in de vereiste meerderheid te behalen en hopelijk slaagt ook de Raad van Wenen erin hetzelfde te doen.

Fontaine
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag van collega Rothley heeft al enkele weken lang heel wat inkt doen vloeien en sprekers naar de microfoon doen grijpen. Maar wat vooral zo verbazingwekkend is, en waar bijna iedereen over heeft gezwegen, is dat de leden van het Europees Parlement - die zoals iedereen weet met algemene, rechtstreekse verkiezingen worden gekozen - al twintig jaar lang tevergeefs wachten op een gemeenschappelijk statuut. De commissarissen hebben een statuut, de rechters van het Hof van Justitie en de adviseurs van de Rekenkamer hebben een statuut, de ombudsman heeft dankzij ons een statuut, onze ambtenaren en de leden van de nationale parlementen hebben een statuut, maar voor de leden van het Europees Parlement vond de Raad een dergelijk statuut niet noodzakelijk.
Toch had juist de situatie van de leden van het Europees Parlement van meet af aan aandacht moeten krijgen. Men had van meet af aan bepalingen moeten opstellen waarin rekening werd gehouden met de complexe situatie. De situatie van de leden van het Europees Parlement is inderdaad in vele opzichten complex. Hun bezoldiging is gelijkgesteld met die van hun nationale collega's, maar tussen de landen doen zich, zoals iedereen weet, enorme verschillen voor. De een krijgt soms het dubbele, zo niet het drievoudige van een ander. En dan heb ik het nog niet eens over de grote verschillen tussen de belastingstelsels. De onrechtvaardigheid wordt nog groter door het feit dat de leden van de nationale parlementen van bepaalde lidstaten, die op papier de laagste bezoldiging van de Unie hebben, in hun land rechtstreekse compensaties krijgen, waarvan hun Europese collega's verstoken blijven.
Het tweede element in deze zo uiteenlopende en ingewikkelde situatie is de afstand. Sommige collega's bevinden zich op korte afstand van onze werkplekken, Brussel en Straatsburg. Sommigen zijn zelfs als het ware thuis. Anderen daarentegen wonen in de randgebieden van de Unie en zijn gedwongen een hele dag of zelfs meer uit te trekken en verschillende vervoermiddelen te gebruiken om hier naar toe te komen.
Tenslotte is ook het gebrek aan een uniform kiesstelsel - en wij wachten wat dat betreft op de resultaten van het verslag van collega Anastassopoulos - een bron van onrechtvaardigheid. Sommige collega's zijn gekozen in lidstaten die qua oppervlakte betrekkelijk klein zijn, zodat zij hun kiezers vrij gemakkelijk kunnen bereiken. Anderen komen uit enorm uitgebreide kiesdistricten waar zij zich ook nog extra moeten inspannen omdat hun verkiezing afhankelijk is van voorkeurstemmen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zou al diegenen die zich nu al geruime tijd gretig op dit dossier storten, duidelijk willen maken dat zij zichzelf een enorme eer hadden bewezen indien zij zo objectief waren geweest om ook rekening te houden met het leven dat de leden van het Europees Parlement leiden. Maar misschien is dat te veel gevraagd van bepaalde lieden die duidelijk tot doel hebben het Europees Parlement systematisch in diskrediet te brengen. Iedereen in dit Parlement wil echt transparantie in alle onkostenvergoedingen. Iedereen is zich er ook van bewust - en mevrouw Green noemde dit zojuist nog - dat de zojuist genoemde verschillen onaanvaardbaar zijn. Het gaat hierbij om collega's die in dezelfde banken zitten en hetzelfde, vaak afmattende werk verrichten, werk dat jammer genoeg alleen door ingewijden op zijn waarde kan worden geschat, daar in de media hier ternauwernood aandacht aan wordt besteed.
We zijn allen tot de conclusie gekomen dat alleen een uniform statuut voor de leden van het Europees Parlement kan voldoen aan de eisen van transparantie en gelijkheid. Deze twee eisen vullen elkander aan. Daarom verheugt het mij, mijnheer de Voorzitter, dat de Raad eindelijk heeft ingestemd met opneming van het principe van een statuut in het Verdrag van Amsterdam. Ik feliciteer dan ook onze Voorzitter, Jose-Maria Gil-Robles, met deze overwinning. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger en de rapporteur hebben zich hiervoor met al hun krachten ingezet, evenals de fractie van de Europese Volkspartij. Tot slot dank ik alle collega's die actief hebben bijgedragen aan onze werkgroep. Ik hoop dat morgen een voorstel in stemming wordt gebracht dat kan rekenen op een brede consensus en instemming vindt bij de Raad. De Raad moet enerzijds zijn verantwoordelijkheid dragen en anderzijds de waardigheid van onze instelling beschermen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie hecht het allergrootste belang aan dit verslag en aan het werk van onze collega, de heer Rothley, en wel om politieke en institutionele redenen en niet om persoonlijke redenen. Het is immers duidelijk dat er met dit nieuwe stelsel winnaars en verliezers zullen zijn. Eerlijk gezegd geloof ik dat zelfs indien wij helemaal niets zouden krijgen, er nog wel afgunstige mensen te vinden zouden zijn of commentatoren die wat aan te merken hebben. We zijn er ons echter ook van bewust dat dit Parlement constant wordt achtervolgd en ondermijnd door afbrekende publiciteit over met name het vraagstuk van de bezoldiging en de onkostenvergoeding voor de leden. Dit gaat ten koste van onze geloofwaardigheid. Het schaadt het vertrouwen van de burgers in onze integriteit. We moeten daarom terugvechten. Maar al te vaak moeten velen onder ons zich in allerlei bochten wringen om een stelsel goed te praten waarin zij zelf nauwelijks geloven en waar enkelen onder ons helemaal niets van moeten hebben. Het huidige stelsel is erg ingewikkeld. Dit werd twintig jaar geleden ter gelegenheid van de rechtstreekse verkiezingen in elkaar geflanst en daar lijdt het nu nog onder. Nu hebben wij echter met het Verdrag van Amsterdam een zekere bevoegdheid gekregen en het doet me deugd te kunnen zeggen dat wij met grote voortvarendheid zijn ingegaan op de in de conclusies van Cardiff vervatte uitdaging. Ik hoop dat wij als Parlement morgen bij de eindstemming onze Voorzitter een krachtige boodschap zullen meegeven. Laten wij duidelijk maken dat wij de uitdaging van Cardiff aannemen, dat wij goed geluisterd hebben, de zaak bestudeerd hebben en de bal nu in het kamp van de Raad is.
Ik wil in het bijzonder de rapporteur bedanken. Voor velen was dit een onmogelijk karwei, iets dat hoe dan ook nooit binnen het geplande tijdschema kon worden klaargestoomd. Het is de rapporteur gelukt. Hij heeft het voor elkaar gekregen samen met zijn collega's en de commissie juridische zaken. Ook wil ik mijn collega, de heer De Clercq, van harte bedanken voor zijn rol als voorzitter van deze commissie.
Als ik nog even in wat meer detail mag treden, kan ik u zeggen dat mijn fractie zich niet wil beperken tot de economische aspecten. Wij willen ook andere zaken opnemen, hetgeen duidelijk een kwestie van consensus is. Mijn fractie is van plan in de eindstemming voor het statuut te stemmen, ondanks het feit dat we bepaalde onderdelen graag anders hadden gezien. Voor ons moet de boodschap de wereld in. Mijn fractie gaat ook akkoord met het bedrag dat de rapporteur voor de bezoldiging noemt. Bovendien steunt de meerderheid van mijn fractie de conclusie betreffende de Europese belasting. Meer algemeen geloven wij in het principe van gelijk werk gelijke beloning. Er zijn nog meer details, maar die sla ik nu over.
Tot slot steunen wij dit ontwerp omdat het ons als politici in staat stelt de aandacht van onze kiezers nog voor de komende verkiezingen af te leiden van bezoldigingen en kostenvergoedingen, van de politiek van de hebzucht en te richten op de politiek van de Unie zelf. Daarvoor zitten wij hier. Daarvoor zijn wij gekozen. Om enig schot in de zaak te brengen ben ik inmiddels begonnen met een reeks ontmoetingen tussen mijn fractie en leden van de Raad. Het is immers de Raad die nu de verantwoordelijkheid op zich moet nemen. Hopelijk doet hij dat onmiddellijk vanaf morgen en helpt hij ons het juk af te werpen waar wij al zo lang onder gebukt gaan.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik heb vandaag de eer namens mijn fractie het woord te voeren over het onderhavige voorstel. Ik wil allereerst een speciaal dankwoord richten aan onze rapporteur, de heer Rothley, die zich van een bijzonder moeilijke taak heeft moeten kwijten. Hij heeft ons zijn eigen, eerlijke mening gegeven over hetgeen in deze context haalbaar is. Alhoewel ik het niet volledig eens ben met de inhoud van zijn verslag, kan ik hem wel van meet af aan verzekeren dat mijn fractie achter het idee van een gemeenschappelijk statuut voor de leden staat en steun geeft aan een ontwerpresolutie met een voorstel voor een dergelijk statuut.
Onze meningen verschillen echter wanneer het gaat om de inhoud van de uiteindelijke resolutie en het ontwerpstatuut. Wat het principevraagstuk betreft ga ik ervan uit dat geen enkel lid van dit Parlement zo weinig zelfrespect heeft dat hij een juiste, voor iedereen gelijke bezoldiging van de hand wijst. Door fouten uit het verleden en ook een gebrek aan politieke wil, niet bij de leden van het Parlement maar bij de Raad, zijn we er helaas nooit in geslaagd overeenstemming te bereiken over gelijke bezoldiging en gelijke voorwaarden.
Het Parlement heeft heel wat afbrekende publiciteit te verduren gekregen. Soms was die afkomstig van leden van dit Parlement zelf, die politieke munt wilden slaan uit de situatie of gedreven waren door bepaalde politieke overtuigingen, soms ook van voormalige leden van dit Parlement die hoge ogen gooiden naar een ministerspost en daarom aan de weg moesten timmeren. We moeten ons zelfrespect bewaren. Laten wij ten eerste de bereidheid tonen om principes en richtsnoeren op te stellen en ons vergewissen van de instemming van de Raad en laat ons daarna een besluit te nemen over het bedrag van de bezoldiging. Door nu al expliciet aan te geven wat het gemiddelde volgens ons dient te zijn, geven we de Raad juist de gelegenheid te zeggen: veel te hoog. Als we een overgangsperiode invoeren zal de ongelijkheid blijven voortbestaan en zullen bepaalde leden na herverkiezing in dit Parlement gewoon twee of tweeënhalf keer zoveel verdienen als wat ik momenteel krijg. Als we echt geloven in een statuut voor de leden is er geen reden voor een overgangsperiode. Problemen op het gebied van pensioenpremies, ziektekosten en dergelijke kunnen ook met andere actuariële en boekhoudkundige methoden worden opgelost.
Tenslotte wil ik nog één ander punt onder de aandacht brengen. De stemlijst voor morgen is op een hoogst ongebruikelijke wijze opgesteld. Daarop staan zaken die het ontwerpstatuut betreffen en zaken voor de bijlage. De amendementen op het ontwerpstatuut en de principes daarvoor, staan in het deel voor de bijlage en de kwesties betreffende de bijlage in het deel voor het ontwerpstatuut. Op die manier krijgen we dus niet het recht om eerst te stemmen over de principes en over alle desbetreffende amendementen. Ik verzoek derhalve de diensten van het Parlement ervoor te zorgen dat we morgenochtend een behoorlijke stemlijst krijgen.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, bij de bespreking van het verslag over het ontwerpstatuut van de leden moeten wij eerst en vooral voor ogen houden dat de rapporteur onder grote tijdsdruk heeft moeten werken. Desondanks is hij erin geslaagd in zijn document de absoluut noodzakelijke clausules voor onafhankelijkheid en transparantie op te nemen, waar ik volledig achter sta.
Alhoewel ik dus moet erkennen dat de rapporteur verdienstelijk werk heeft verricht en op talrijke punten overeenstemming heeft weten te bereiken, zijn er ook zaken waar ik het niet met hem eens ben. Het gaat hier met name om drie principiële kwesties: zijn voorstel om een gemeenschappelijke bezoldiging vast te stellen, de externe studie naar de grondslag voor de vaststelling van een dergelijke bezoldiging en tot slot de facultatieve overgangsregeling voor de vijfde zittingsperiode.
Waarom verschil ik hier van mening met de rapporteur? Ik ben het, wat de bezoldiging betreft, met de rapporteur eens dat moet worden gestreefd naar gelijke behandeling. Daarbij mogen wij echter niet uit het oog verliezen dat toepassing van zijn methode in sommige lidstaten weer tot ongelijkheid tussen Europese en nationale parlementsleden zal leiden.
Wat de externe studie betreft kunnen mijns inziens de taken van een parlementslid niet worden gemeten met bedrijfsparameters. Het Parlement is nu eenmaal geen bedrijf. Als wij een externe instantie belasten met een studie lopen wij het risico verweten te worden dat wij de verantwoordelijkheid voor het vaststellen van de bezoldiging van ons af willen schudden.
Verder ben ik het niet eens met de overgangsregeling, daar volgens mij dan door een voor allen zelfde functie, de functie van een gekozen parlementslid, verschillende rechten ontstaan.
Tot slot wil ik duidelijk maken dat ik, ondanks mijn waardering voor de onmiskenbare verdiensten van dit verslag, niet hiervoor zal kunnen stemmen indien de op bovengenoemde kwesties ingediende amendementen niet worden aangenomen.

Aelvoet
Voorzitter, het allerslechtste wat ons kan overkomen, collega's, is aanmodderen met de bestaande regeling die onverdedigbaar is, omdat zij leidt tot ongelijk inkomen voor hetzelfde werk en bovendien gekoppeld is aan riante reiskostenvergoedingen die sommigen een tweede en een derde inkomen opleveren waarop geen frank belasting wordt betaald. Dit is onverdedigbaar. Laten wij ons nu inzetten voor een goed en een correct systeem. Ik hoop dus dat het voorstel van de heer Rothley het haalt en dat het het model zal zijn van het gemiddeld salaris, want het zou niet verstandig zijn ons te verstoppen achter een percentage van iets anders, niet verstandig en niet moedig en bovendien hoop ik ook dat onschendbaarheid en onverenigbaarheid deel zullen uitmaken van het statuut.
Uiteraard zijn er een aantal belangrijke punten in waarvoor wij zeer brede schouders moeten opzetten om ze mee te dragen, maar wij zijn bereid om het te doen in deze situatie om af te geraken van het slechte systeem dat wij hebben, bijvoorbeeld de overgangsperiode, het feit dat wij de reiskostenvergoeding blijven afhankelijk maken van de goedkeuring van het statuut en het vrijwillig aanvullend pensioen. Ik hoop in ieder geval dat wij er morgen door komen en dan zullen wij misschien de douchecellen kunnen gebruiken om de modder af te spoelen.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Rothley heeft het grote voordeel van te bestaan. Er zal wel enige discussie over zijn en ook wij hebben enkele opmerkingen. Namens onze fractie willen wij ons uitdrukkelijk scharen achter de verdedigers van een gemeenschappelijk Europees statuut voor de Europese parlementsleden gewoon uit respect voor het parlementair mandaat dat wij bekleden en dat onze opvolgers zullen bekleden. Wij zijn ervan overtuigd dat het Europees Parlement kampt met een imageprobleem, maar wij menen dat de Raad nu eindelijk begrip moet hebben voor de noodzaak om eens en voorgoed dit principe van gelijk loon voor gelijk werk ook voor het Europees Parlement toe te passen. Bovendien is onze fractie van mening dat het uitvaardigen van zo'n statuut de wil tot Europese integratie heel duidelijk toont en ook de grote symbolische betekenis die een Europees Parlement, een echt parlement als sluitstuk van Europese eenheid en als symbool kan hebben.
Daarom menen wij dat een transparante regeling noodzakelijk is waarbij de vergoeding van de werkelijk gemaakte kosten de basis moet zijn en waarbij misbruiken worden uitgesloten. Men kan zich de vraag stellen, en in onze fractie is de vraag door verschillende leden gesteld, mijnheer Rothley, moest dit alles zo gedetailleerd in het verslag, kon er niet een aantal dingen behandeld worden in een bijlage. Van de andere kant begrijpen wij ten volle dat over het basissalaris geen twijfel mag bestaan, dat een gemiddelde, zoals u het voorstelt voor velen van onze fractie een aanvaardbaar voorstel is, gekoppeld weliswaar aan een Europese belastingregeling, want anders krijg je een gelijk salaris maar je haalt weer de ongelijkheid binnen door die verschillende nationale belastingregelingen.
Tenslotte kunnen wij ons niet akkoord verklaren met een overgangsregeling. Ik begrijp dat u dat om pragmatische redenen hebt gedaan, maar wij vinden principieel dat wie kiest volgende keer voor een Europees mandaat dat doet in volle kennis van zaken voor het nieuwe statuut. Wat betreft de regeling van de bijkomende pensioenen hebt u drie voorstellen gedaan. Eigenlijk willen een aantal van ons, waaronder ikzelf, dat deze bijkomende pensioenregeling gewoon wegvalt. Dat er niets geregeld wordt en betaald door het Europees Parlement, maar dat een behoorlijk sociaal statuut, zoals u dat voorstelt, vanzelfsprekend tot het statuut moet behoren.
Mijnheer de Voorzitter, voor ons en voor ieder Europees parlementslid zal wel niet het geld het belangrijkste zijn. Het Europees parlementair mandaat is een belangrijk mandaat. Het moet in de toekomst nog belangrijker worden. De macht van dit Parlement moet nog groeien en het uitblijven van een statuut is daar in elk geval een dood gewicht bij geweest tot hiertoe. Wij hopen dat de keuze die wij morgen maken een gemeenschappelijke keuze zal zijn voor een gemeenschappelijk statuut en dat wij over onze meningsverschillen heen deze principiële keuze in elk geval kunnen waar maken.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, collega's, daar zitten we dan, woensdagavond om negen uur, op een minizitting in Brussel, zonder enig publiek, om over ons toekomstig statuut te praten.
Een mooi voorbeeld van transparantie, van democratische legitimiteit! Maar goed dat er nog buitengewone procedures zijn! En dan heb ik het nog niet eens over de verbazingwekkende nonchalance waarmee u, mijnheer de Voorzitter, met het Reglement omgaat. Drie keer heeft de Conferentie van Voorzitters zich met deze procedure bezig moeten houden. Eerst moest zij op grond van artikel 148 toestemming geven voor dit initiatiefverslag, en meer dan een initiatiefverslag kan het niet zijn. Toen moest zij het mes zetten in het tijdschema, waardoor in aller ijl in Straatsburg op 17 november een buitengewone vergadering van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger moest worden belegd en tot slot moest tijdens een buitengewone vergadering hier op woensdag, om kwart over acht "s avonds, het verslag van de commissie juridische zaken letterlijk worden gecorrigeerd. Dan zwijg ik nog over de talrijke vergaderingen van de secretarissen-generaal.
Vanwaar die haast? Vanwaar al die aandacht? Vanwaar die ongerustheid bij de fractievoorzitters? Wel, collega's, er moest voor de Top van Wenen koste wat het kost iets op papier worden gezet, ongeacht wat. Wij wilden de Raad de bal toekaatsen om de Raad de verantwoordelijkheid voor de status-quo in de schoenen te schuiven en ons eigen onvermogen te verbergen. Wij zijn immers niet in staat dit schandalige stelsel voor reiskostenvergoedingen, dat terecht over de hekel wordt gehaald, te veranderen!
Nu, dat wordt hier van ons gevraagd! Dat daarbij voorschriften met voeten worden getreden, een niet-geratificeerd verdrag wordt toegepast, rechtsvoorschriften van hoger niveau worden aangevuld, is niet zo belangrijk! Maar dat is niet onze toekomstige bevoegdheid! Een echt statuut moet alle noodzakelijke bepalingen voor parlementsleden behelzen. Een echt statuut mag zich niet alleen bezig houden met financiën! Een echt statuut moet regels bevatten over de onverenigbaarheid, de voorrechten, de uitkeringen, de gedragsregels! Een echt statuut moet een rechtsgrondslag geven - en die bestaat momenteel niet - voor het stelsel van reiskostenvergoedingen en voor de uitkeringen die verband houden met de uitoefening van ons mandaat. Een echt statuut is transparant en transparantie schittert hier door afwezigheid!
Dat stond allemaal in amendement 106 dat wij hebben ingediend op het ontwerpstatuut. Daar is echter niets van terecht gekomen. Nu staan er in het ontwerp van de commissie juridische zaken de meest inconsequente, schandalige en bespottelijke bepalingen die je je maar kunt indenken! Het is inconsequent te zeggen, zoals in overweging A, dat in het statuut van de leden discriminatie op grond van nationaliteit verboden is en tegelijkertijd zonder blikken of blozen te verwijzen naar de nationale regelingen als deze beter uitkomen. Het is een schande te zeggen dat moeilijke persoonlijke situaties moeten worden vermeden, de verworven of nog te verwerven rechten moeten worden gerespecteerd en daarom een overgangsregeling met twee verschillende salarissen noodzakelijk is. Niemand dwingt iemand zich kandidaat te stellen! U, dames en heren socialisten - of sociaal-democraten die u pretendeert te zijn - wilt voor de leden van het Europees Parlement een regeling die u de werknemers in de bedrijven in uw land weigert! Het toppunt is wel te zeggen dat de bezoldiging vooruit moet worden betaald om alle eventualiteiten het hoofd te kunnen bieden! Ik dacht dat men eerst moest werken en pas dan werd betaald. Hier schijn je eerst te worden betaald!
Dit statuut zal het imago van het Parlement geen goed doen. Nooit heb ik een dergelijke bespottelijke manifestatie van nationale sentimenten gezien. Nooit heb ik het eigenbelang zo sterk de boventoon zien voeren. Nooit heeft het Europees Parlement de publieke opinie zo zeer aan zijn laars gelapt!

Barzanti
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement staat op het punt een moedig besluit te nemen waarmee het zijn blik op de toekomst richt. Al geruime tijd geleden hadden wij besloten een statuut uit te werken met de rechten en de plichten van de Europese afgevaardigden, met de kenmerken en de voorrechten van een Europees mandaat en met de voor de vervulling van dit mandaat noodzakelijke middelen. Dankzij het Verdrag van Amsterdam komt dit doel nu naderbij. Het Verdrag van Amsterdam is weliswaar nog niet van kracht geworden, maar het is steeds de spil geweest van al onze discussies en de grondslag voor het noeste werk van de rapporteur, de heer Rothley, onze specialist in moeilijke dossiers.
Met dit besluit voldoen wij in eerste instantie aan een verplichting jegens onszelf. De resolutie over het uniforme kiesstelsel en het daarin opgenomen ontwerp, waarvoor de heer Anastassopoulos rapporteur was, waren reeds belangrijke stappen vooruit. Daarin hadden wij duidelijk gesteld dat het Parlement op eigen benen moest gaan staan en een autonome democratische legitimatie moest verwerven. Het Parlement mag geen samenraapsel meer zijn van nationale vertegenwoordigingen, maar moet uitgroeien tot een instantie waar de Europese volkeren hun stem kunnen laten horen, waarin solidariteit kan worden beoefend en een federale dynamiek zich kan ontvouwen. Een uniform kiesstelsel is in feite een eerste voorwaarde om de werkzaamheden van de parlementsleden onderling vergelijkbaar te maken en wij vragen ons nu dan ook af hoe de Raad hierop zal reageren. Deze vraag is allesbehalve onbelangrijk.
Met ons besluit voldoen wij ook aan een verplichting jegens de publieke opinie, jegens de Europese samenleving. Hoe vaak zijn het Parlement en zijn leden niet het doelwit geweest van kwaadaardige insinuaties, van gemene, lasterlijke perscampagnes. Daarom is een zo groot mogelijk mate van openheid geboden. Er moet transparantie komen in alles, niet omdat wij onszelf moeten verdedigen, maar omdat wij niets te verbergen hebben. Met ons besluit lanceren wij ook een uitdaging aan de Raad en de instellingen van de Unie. Ook zij moeten duidelijkheid brengen in de voorwaarden waaraan niet alleen hun politieke gezagsdragers, maar ook hun ambtenaren, van hoog tot laag, moeten voldoen.
Daar ik instem met de strekking van de ingediende teksten, zal ik mij beperken tot een aantal punten die bij mij en andere leden van de socialistische fractie aanleiding waren tot bezwaren, twijfels, meningsverschillen en verzoeken tot aanvulling. Deze betreffen met name het voorlopig karakter van de in ogenschouw genomen mechanismen.
Het zou nuttig zijn indien men aangaf welke functies onverenigbaar zijn met het mandaat van lid van het Europees Parlement. Onder deze functies valt niet alleen het mandaat van nationaal parlementslid, maar ook bijvoorbeeld het burgemeesterschap van een stad of een gemeente boven de 100.000 inwoners. Ik weet dat dit vraagstuk moet worden opgelost in het kader van de kieswet, maar het zou goed zijn indien wij hier een duidelijke indicatie gaven. Ik vestig derhalve uw aandacht op amendement 89. Het lijdt geen twijfel dat hetgeen in de bijlagen wordt geregeld, pas uitvoerbaar wordt nadat het statuut in werking is getreden. Daarbij moet worden uitgegaan van hetgeen in het statuut zelf is opgenomen. De inwerkingtreding van de bijlagen mag hoe dan ook niet op mechanische wijze geschieden.
Wat de bezoldiging van de leden betreft, is het mijns inziens niet juist het wiskundig gemiddelde te nemen van hetgeen nu in de nationale parlementen wordt of zal worden betaald. Dit is zelfs niet voor een bepaalde tijd juist. De nationale bezoldigingen lopen zo sterk uiteen en de werkzaamheden van een nationaal parlementslid zijn zo anders dan die van een lid van het Europees Parlement, dat een gemiddelde nooit een billijk en aanvaardbaar resultaat kan opleveren. Het verdient dan ook de voorkeur de bezoldiging van een Europees afgevaardigde te berekenen uitgaande van hetgeen wordt betaald voor bepaalde, in een van de Europese instellingen verrichte taken. Met een eerlijke en goed overgewogen berekening moet men dan komen tot een bezoldiging die voor iedereen dezelfde is en wordt onderworpen aan communautaire belasting. Mijns inziens is amendement 13 uitstekend. Men werpt ons tegen dat er geen specifiek bedrag uit de bus zal komen. Dat is echter niet waar. Er zullen cijfers op tafel komen zodra het Parlement hierover heeft gestemd.
Ik heb open en eerlijk mijn mening gegeven. Ik beoog hiermee een aantal algemene doelstellingen die echter door geen van ons mogen worden onderschat. Niemand mag bij het uitbrengen van zijn stem zijn trots en waardigheid laten varen. Wij moeten ons bij de stemming laten leiden door dezelfde trots en waardigheid die wij aan de dag leggen bij de vertegenwoordiging van de Europese volkeren. Demagogie, lage propaganda en zedenpreken - waarachter echter meestal specifieke belangen schuil gaan - zijn uit den boze. Laten wij de leden van het Europees Parlement de kans geven zich naar behoren van hun harde en ingewikkelde taak te kwijten en laten wij hen daarvoor een gelijke beloning geven. De leden van het Europees Parlement komen uit de meest uiteenlopende situaties en accepteren vaak een grote mate aan ongerief om uiteindelijk allen hetzelfde te doen. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat dit Parlement voor allen daadkrachtiger, efficiënter, transparanter en democratischer wordt. Wij moeten ervoor zorgen dat dit voor allen een echt Europees Parlement wordt.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, allereerst moet ik, zonder enige formaliteit en in alle oprechtheid, mijn collega Rothley feliciteren. Ik ben het weliswaar niet met hem eens, maar ik bewonder hem wel. Hij is recht op zijn doel afgegaan en heeft zich niet van de wijs laten brengen door de uiterst moeilijke omstandigheden en de enorme druk van dezen en genen.
Natuurlijk moet onze Voorzitter voor de Europese Raad van Wenen een tekst hebben waarover hij kan onderhandelen. Anderzijds gaat hier op wat wij in Spanje plegen te zeggen, dat men namelijk bij de smid thuis houten lepels gebruikt. Dat heb ik vanmorgen ook al in de fractie gezegd. Dit is zulk een belangrijke zaak, een zaak die ons allen rechtstreeks aangaat, dat wij hier niet te elfder ure mee hadden mogen beginnen. En nu lopen wij het risico er een flop van te maken.
Vanzelfsprekend staan wij in volle overtuiging achter het statuut. Ik vrees echter dat wij morgen niet zozeer over het statuut van de leden zullen stemmen als wel over het salarisstrookje van de parlementsleden. Naar het schijnt is maar een ding belangrijk: hoeveel moeten de leden verdienen en hoe gaan wij dat inkleden. Het is het enige statuut in de wereld dat zoveel getallen en details bevat. Dat is niet hetgeen wij onder transparantie verstaan. Dat is een pseudo-transparantie. Waarom moet het statuut een bijlage bevatten die deel van dat statuut zelf is? Kan men niet veel beter het concept van een bijlage in het statuut opnemen en het aan het Parlement zelf overlaten om daar veel later een regeling van te maken met alle noodzakelijke transparantie? Dat zou juridisch correct zijn geweest en u, mijnheer Rothley, weet dat net zo goed als ik.
Gelukkig hebben wij de mogelijkheid om met amendementen het ontwerp te verbeteren. De heer Rothley was bijzonder ontvankelijk voor amendementen. Er zijn immers ook vraagstukken die niet zozeer van financiële aard zijn, maar wel absoluut thuis horen in het statuut. Ik denk bijvoorbeeld aan zaken zoals de overgangsperiode, de belasting, de pensioenen en de onverenigbaarheid.
Toch moeten wij, mijnheer de Voorzitter, een duidelijk risico zien te vermijden: dat met dit statuut een groot aantal collega's wordt benadeeld. Wij hebben een pleidooi gevoerd voor het statuut. Wij willen dat dit statuut in het teken staat van transparantie, gelijkheid en solidariteit. Daarom zou het absurd, tegenstrijdig en onrechtvaardig zijn als juist door dit statuut een ongelijke behandeling zou ontstaan.
Laten wij, ik herhaal, de amendementen aannemen die kunnen bijdragen aan de verbetering van de tekst. Dat zijn er namelijk niet weinig. Wij moeten wel beseffen dat wij hier onze toekomst en die van onze opvolgers gaan reglementeren. Een ding moeten wij voorkomen: dat wij ons later moeten schamen voor het feit dat wij, omdat wij bepaalde - verkeerde - opvattingen hadden over transparantie, een regeling in het leven hebben geroepen die allesbehalve gunstig, of zelfs ronduit schadelijk voor ons was.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, morgen krijgen wij de kans te laten zien dat wij bereid zijn ons deel te doen om duidelijkheid en doorzichtigheid te scheppen. Ondanks veel tegenstand is de liberale fractie erin geslaagd dit proces op gang te brengen en nu kunnen wij met voorstellen komen. Ik stel vanavond tot mijn vreugde vast dat dit de algemeen heersende mening is. In juli waren wij nog niet zo ver. Nu kunnen wij dus met deze kwestie naar de Raad. Is de Raad bereid de kwestie op te lossen? Is de Raad bereid deze kwestie van de agenda te halen? Europa zou baat hebben bij een oplossing.
Gelukkig ziet het ernaar uit dat wij morgen een grote meerderheid zullen behalen en iedereen zijn beste democratische beentje zal voorzetten. We streven naar een stelsel dat de leden van het Parlement onafhankelijkheid garandeert en niet naar een soort openbare aanbesteding waarbij de goedkoopste als winnaar uit de strijd naar voren komt. Een overgangsregeling is billijk, daar de meesten al besloten hebben of zij zich kandidaat zullen stellen.
U hebt kunnen vaststellen dat onze fractie verdeeld is over de kwestie van de belastingen. Ik behoor tot degenen - en zij zijn in de minderheid - die van mening zijn dat ook in de toekomst de nationale belastingstelsels van toepassing moeten zijn. Ik vind het juist dat wij het principe in grote lijnen vastleggen, waarbij wij voor ogen moeten houden dat wij niet alleen een besluit nemen voor onszelf, maar ook voor de collega's in het volgend Parlement. Laten wij ons echter ook inspannen voor hervormingen op andere gebieden, voor hervormingen waarover wij zelf kunnen besluiten.
Tot slot wil ik opmerken dat de eigenzinnigheid van de rapporteur ons soms heel wat parten heeft gespeeld. Aan de andere kant is het dankzij zijn eigenzinnigheid dat wij nu een voorstel hebben en daar morgen over kunnen stemmen. Hiervoor wil ik hem bedanken.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn door vijftien volkeren naar deze supranationale instantie gestuurd om hen daar te vertegenwoordigen. Hebben wij een uniform statuut nodig? Het antwoord op deze vraag is ongetwijfeld: ja. Het blijkt evenwel - misschien omdat wij te veel oog voor de media hebben - dat wij niet in staat zijn de Raad zover te krijgen dat hij met eenparigheid van stemmen besluit over iets waar wij als Parlement zelfs in de verste verte nog geen overeenstemming over hebben bereikt.
De fundamentele vraag is of een uniform statuut ook een uniforme bezoldiging veronderstelt. Natuurlijk niet! Wij hebben hier grondig over nagedacht en hebben ons standpunt terzake bijna twee jaar geleden duidelijk bekendgemaakt. Wij respecteren alle andere standpunten, maar wij zijn van oordeel dat wanneer het om onze bezoldiging gaat, wij moeten uitgaan van het land waar wij vandaan komen en het volk waartoe wij behoren. Als dit voorstel wordt aangenomen, heeft dat het absurde gevolg dat in afwachting van een uniforme bezoldiging verschillende bezoldigingsstelsels voor leden met dezelfde nationaliteit mogelijk zijn, zij het dan inderdaad slechts tijdelijk.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog kort iets zeggen over een al enige tijd actuele kwestie. Laten wij alstublieft geen demagogie bedrijven of zedenpreken houden over de reiskostenvergoeding van de leden die van verre komen. Rookgordijnen belemmeren het zicht, maar waar rook is, is ook vuur.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, er zijn veel dingen in de Europese Unie die nog lang niet Europees zijn. Dat geldt ook voor het Europees Parlement. Zijn leden zijn bij hun werk nog steeds onderworpen aan bepalingen uit de tijd dat dit Parlement slechts een parlementaire vergadering van vertegenwoordigers van de nationale parlementen was. Wat wij nu van plan zijn, is niets anders dan deze voorwaarden uit de voor-Europese tijd onder een Europese noemer te brengen. Onze debatten hebben iedereen duidelijk aangetoond op welke gevoelige thema's men daarbij stuit. Het gaat met name om kwesties van sociale normen, biografische situaties, ja zelfs sterk uiteenlopende, persoonlijke en individuele omstandigheden waar wij geen vat op hebben. Waar halen wij de kracht vandaan om deze stap tot de Europese noemer te zetten?
Het Verdrag betreffende de Europese Unie zegt het zelf. Het Europees Parlement bestaat "uit vertegenwoordigers van de volkeren van de staten die in de Gemeenschap zijn verenigd" . Wij zijn niet zomaar volksvertegenwoordigers, maar volkenvertegenwoordigers. Degenen die niet weten wat dat betekent, raad ik aan eens een kijkje te komen nemen in de Commissie verzoekschriften. Daar zullen zij zien dat wij niet één, maar alle volken van de Europese Unie moeten vertegenwoordigen. Tegelijkertijd vertegenwoordigen wij echter het volk van de burgers van de Unie. Dit volk verwacht nu dat zijn parlementsleden de stap zetten die hen tot zijn daadwerkelijke vertegenwoordigers maakt.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, al meer dan 20 jaar geleden legde de Raad zichzelf de verplichting op een statuut voor alle leden van dit Parlement op te stellen. Het is er nooit van gekomen. Op zich is dat niet zo erg, want een communautair statuut kan de gedachte voeden dat het Parlement één volk vertegenwoordigt. De Europese Unie bestaat evenwel uit een rijke schakering van verschillende volken. Wij worden gekozen door de bevolking in onze eigen natie en behoren ook het nationale belang in het oog te houden.
Niettemin heeft de interim-oplossing van nationale bezoldiging en Europese vergoedingen tot een ontwrichtend geheel geleid. Daarin bepalen bovenmatige kostenvergoedingen, oneigenlijk gebruik en zelfs misbruik van de vergoedingen het beeld. Al is het bedenkelijk te noemen dat de media veel minder belang stellen in onze debatten dan in de vergoedingen, is het op zich terecht dat zij de uitwassen aan de kaak stellen.
Om schoon schip te maken moet er met name een eind komen aan de situatie dat de vergoeding van reiskosten de werkelijk gemaakte kosten verre te boven gaat. De concurrentie in de luchtvaart heeft ertoe bijgedragen dat in vele gevallen aanzienlijk voordeliger kan worden gevlogen dan met een full-fare ticket. Op kortere afstanden, zeker waar snelle treinverbindingen beschikbaar zijn, hebben leden van het Europees Parlement bovendien een voorbeeldfunctie om niet het vliegtuig, maar de trein te gebruiken. Vanzelfsprekend moet de vergoeding daarop worden afgestemd. Vergoedingen voor het gebruik van de auto dienen overeen te komen met objectief vastgestelde integrale kosten van een goede en veilige reiswagen, zoals de dienstauto's.
Mijnheer de Voorzitter, al vele jaren is van onze zijde voorgesteld in geen geval meer dan de werkelijke kosten te vergoeden. De voorstellen van de rapporteur bieden daarvoor nu een samenhangend geheel. Wij zullen die dan ook steunen evenals amendementen die een sobere, kostendekkende vergoeding beogen. Amendementen die opnieuw proberen de regeling op te tuigen, steunen wij niet.
De maandelijkse bezoldiging is een probleem van een geheel andere orde. De regel is dat elk lid van het Europees Parlement hetzelfde ontvangt als de leden van zijn nationale parlement. Als Nederlander noem ik het overigens dubieus dat mijn nationale parlement de bezoldiging voor Nederlandse leden van het Europees Parlement heeft losgekoppeld van die van de eigen leden. Ongeveer 1.000 ecu per maand korting past Nederland toe. Het is waarschijnlijk dat Nederland hiermee in strijd met het Verdrag handelt.
Een uniforme bezoldiging is niet onze eerste voorkeur gezien ons nationale mandaat, al zijn de verschillen tussen de bezoldigingen in de lidstaten, die de rapporteur in kaart heeft gebracht, enorm groot en moeilijk te rechtvaardigen. Ik vermoed wel dat het lidmaatschap van het parlement in lidstaten met een zeer lage vergoeding mogelijk niet als voltijdsfunctie wordt beschouwd. Een lid van het Europees Parlement die zijn taak ernstig neemt, heeft echter een functie die meer dan voltijds is. Een aantal vergaderweken van 45 per jaar wordt wellicht in geen enkel land zelfs maar benaderd. Cumulatie van het lidmaatschap van het Europees Parlement met een ander politiek mandaat acht ik dan ook in strijd met de omvang en het gewicht van dit werk.
Samenvattend wil ik de set amendementen van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten graag aanbevelen. Mochten deze niet worden aanvaard, dan kiezen wij als next-best voor amendementen die versobering beogen en voor de lijn van de rapporteur, die een respectabele poging heeft gedaan om uit dit wespennest te komen.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, na jarenlang noeste arbeid zijn wij vanavond eindelijk zover dat er een debat wordt gevoerd over dit thema aan de hand van het verslag van de heer Rothley. Ik hoop van ganser harte dat het einde nu in zicht komt.
Het is hoog tijd dat er een uniform stelsel voor de leden van het Europees Parlement komt. Enkelen onder ons hebben de afgelopen jaren keihard gewerkt om een dergelijk stelsel te verkrijgen en de redenen daarvoor liggen voor de hand. Met een gemeenschappelijk stelsel wordt immers een einde gemaakt aan de onaanvaardbare ongelijkheden tussen de Europese afgevaardigden. In het Europees Parlement wordt het beginsel van gelijke betaling voor gelijk werk met voeten getreden. Wij hebben geprobeerd een zeker evenwicht in deze situatie tot stand te brengen. Daarbij zijn wij echter op allerlei problemen gestuit. Zo zijn wij het doelwit geworden van kwaadaardige kritiek waarin niet zelden afgunst doorklonk. Wij raakten er dan ook steeds sterker van overtuigd dat oplossingen moesten worden gevonden die met niet al te veel nadelen zouden zijn behept.
Daarom besloot het Bureau van het Europees Parlement onder het toenmalig voorzitterschap van de heer Klepsch, de voorzitter van het college van quaestoren, de heer Glynn van de socialistische fractie en mijzelf te belasten met het opstellen van een verslag waarin de Raad werd verzocht een uniform stelsel uit te vaardigen. Hierin stelden wij voor de leden van het Europees Parlement gelijk te stellen met de rechters van het Europese Hof van Justitie, zoals in verschillende landen van de Europese Unie gebruikelijk is. De Raad heeft ons voorstel echter niet overgenomen en sedertdien is dit vraagstuk hangende. Wij hebben toen moeten wachten tot vorig jaar, toen dankzij het initiatief van de huidige Voorzitter, de heer Gil-Robles, een nieuwe bepaling werd toegevoegd aan het Verdrag van Amsterdam dat momenteel aan ratificatie is onderworpen. Dankzij deze toevoeging kregen wij nieuwe moed en besloten wij het probleem opnieuw bij de horens te vatten.
Er werd toen een werkgroep opgericht onder voorzitterschap van de heer Martin en uitgaande van de bevindingen van deze werkgroep heeft de heer Rothley zijn verslag geschreven. Onze Duitse collega heeft hard aan dit verslag gewerkt en doet daarin een aantal voorstellen voor oplossingen. Enkele voorstellen zijn zeer origineel. Alhoewel ik moet toegeven dat de rapporteur onder enorme tijdsdruk stond, omdat voor de Top van Wenen een eerste ontwerp klaar moest zijn, moet hij mijns inziens toch meer water in de wijn doen en een poging doen oplossingen te vinden die een brede instemming genieten. Ik ben niet de enige die van mening is dat men bij dermate belangrijke vraagstukken geen voorstellen moet doen die met toevallig tot stand gekomen meerderheden of soms zelfs met zeer krappe meerderheden werden goedgekeurd. Ik hoop dan ook dat men morgen bij de stemming deze situatie zal recht zetten.
Het uniforme stelsel zal na de instemming van de Raad spoedig voorschrift moeten worden. Wel moet eerst nog een aantal zaken op een rijtje worden gezet. Enkelen onder ons hebben jarenlang voor dit stelsel geijverd. Wij hebben echter nooit gezegd dat wij een stelsel wilden tegen welke prijs dan ook en bereid waren daar alles voor op te offeren. Op een gegeven ogenblik houdt het op en is er geen ruimte meer voor compromissen. Overgeven kunnen wij ons niet. Dan wordt het een kwestie van waardigheid en over onze waardigheid onderhandelen wij niet. Dat moet de Raad wel beseffen. Hoe kwaadaardig bepaalde media ook naar ons uithalen - en naar het schijnt zijn er kringen die bewust stemming tegen ons kweken - wij mogen nooit toestaan dat onze waardigheid op het spel komt te staan. Wij kunnen, met alle respect, niet aanvaarden dat wij gelijk worden gesteld met Bambtenaren van de Gemeenschap. Daarom hoop ik dat de heer Rothley het ons niet kwalijk neemt indien wij niet akkoord kunnen gaan met zijn voorstel en de voorkeur geven aan de aanpak van de Europese Volkspartij. De Raad moet trouwens ook weten langs welke kant het gaat. De Raad mag om welke reden dan ook geen illusies koesteren. Wij hebben ons in het Europees Parlement sterk gemaakt voor hervormingen en wij hebben de laatste jaren belangrijke hervormingen doorgevoerd, omdat wij overtuigd zijn van de noodzaak van hervormingen. Maar wij willen niet onder druk worden gezet door kwaadaardige kritiek van de media.
Als democratische instantie zijn wij verplicht elke goed bedoelde kritiek ter harte te nemen. Als de kritiek echter komt uit kringen die tegen Europa zijn en het Europees Parlement en de andere Europese instellingen in diskrediet willen brengen, moeten wij die naast ons neer leggen. Wij mogen ons niet in het geringste laten beïnvloeden door mensen die ons enkel de schrik om het lijf willen jagen en het spijt ons dan ook ten zeerste dat enkele leden hier olie op het vuur van de kritiek hebben gegooid, hun collega's hebben beschuldigd van demagogie en zichzelf hebben opgeworpen als de enige, echt integere parlementsleden. Daarbij denken zij enkel aan hun herverkiezing.
Wij willen een uniform stelsel, mijnheer de Voorzitter, maar wij gaan daarvoor niet naar de veiling. Dat zou een aantasting zijn van onze waardigheid. Als onze waardigheid wordt gegarandeerd, zijn wij bereid onverdroten onze strijd voort te zetten.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn als vertegenwoordigers van onze kiezers uit de kiesdistricten in onze landen naar dit Parlement gestuurd. Ik zie daarom niet in waarom de nationale regelingen voor onze mandaatsvoorwaarden moeten worden vervangen door een gemeenschappelijk statuut.
In de toelichting van dit voorstel wordt gezegd dat wij allen dezelfde voorwaarden moeten hebben, bijvoorbeeld gelijke bezoldiging. Met het onderhavige voorstel worden de verschillen echter in stand gehouden. Velen van ons krijgen zelfs een aanzienlijke loonsverhoging en dat is niet gerechtvaardigd. Er is geen enkele reden waarom wij meer moeten verdienen dan nationale parlementsleden.
Nog onredelijker is het voorstel tot invoering van een speciale, veel lagere communautaire belasting. Wij moeten, evenals alle andere mensen met een hoog inkomen, belasting betalen in het land waar wij wonen. Ik hoop dat als iemand al voor het voorstel inzake communautaire belasting wil stemmen, hij of zij dan niet de euvele moed heeft om zich in een ander verband tegen belastingverlaging te verzetten. Wat betekent dit voorstel namelijk anders dan dat wij, toch al zulk een geprivilegieerde groep, onszelf nog meer in de watten leggen?

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, volgens het Verdrag is de EU een samenwerkingsverband tussen vijftien zelfstandige landen. De leden van het Europees Parlement vertegenwoordigen de kiezers van hun eigen land en geen andere. Het spreekt vanzelf dat de bezoldiging in de lidstaten wordt vastgesteld in nationale regelingen en dat men belasting betaalt in het land waar men woont, ook al gaat het om parlementsleden.
Dit verslag is belangrijk omdat het hierin opgenomen statuut institutionele veranderingen teweeg brengt. Men krijgt een regeling waardoor de band tussen de leden van het Europees Parlement enerzijds en de kiezers en de nationale parlementen anderzijds wordt verbroken. Wij worden dan een soort satellieten. Is de ontevredenheid over de bezoldiging onder de leden eigenlijk niet gewoon deels jaloezie? Niemand van ons verhongert toch? Het is deze ontevredenheid die de drijfveer is achter het voorstel voor een statuut waarmee de regeling van kwesties zoals de - hoge - bezoldiging, de belastingen en de pensioenuitkeringen wordt overgelaten aan de EU.
Wat de reiskostenvergoeding en de kritiek hierop betreft, had een en ander reeds lang geleden kunnen zijn rechtgezet, als het Bureau dat had gewild.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de rapporteur pretendeert een probleem op te lossen en niet van zich af te schudden. Hij heeft daarom in september de Commissie juridische zaken en rechten van de burger een lijst met thema's voorgelegd in de vorm van een werkdocument. Deze thema's dienen nader onder de loep te worden genomen in een door de rapporteur voorgestelde externe studie. Deze studie moet voorzien in een evaluatie van de taken van de leden van het Europees Parlement. De bevindingen van deze studie moeten uiterlijk drie maanden na contractsluiting, respectievelijk ratificatie beschikbaar zijn. Sedert indiening van dit werkdocument zijn nog geen drie maanden verstreken. Wij hebben weliswaar nog geen studie, maar wij willen al wel een volledig statuut goedkeuren, zonder er zelfs zeker van te zijn dat het Verdrag van Amsterdam - dat overigens enkel de rechtsgrondslag behelst - nog vóór het einde van de zittingsperiode in mei volgend jaar van kracht wordt.
In de loop van het debat heb ik herhaaldelijk geprotesteerd tegen een dergelijke spoedprocedure. Helaas zonder succes! Afijn, ik leg mij daarbij neer, maar het gevoel, of beter de overtuiging dat wij geen probleem oplossen maar het alleen voor ons uit schuiven, laat mij niet los. Ons eerste principe is: maximale transparantie in alle bepalingen van dit statuut. De heer FabreAubrespy heeft hier reeds op gewezen. Het feit dat dit verslag in het Europees Parlement op dit tijdstip, op dit moment van de dag, of liever van de nacht wordt besproken, in een debat dat lijkt op een debat achter gesloten deuren, spreekt boekdelen. Is dat onze voorstelling van transparantie, of moet het kind in het geniep worden geboren? Ook daaraan zie ik dat wij het probleem niet willen oplossen maar van ons af willen schudden.
Desondanks zie ik zonder meer in dat met een communautair, Europees statuut het Europees Parlement oneindig veel meer gewicht in de schaal kan leggen. Een dergelijk statuut is ongetwijfeld een belangrijk stuk integratie, maar het versterkt in eerste instantie de democratische legitimiteit van het Europees Parlement. Wel moet een dergelijk statuut met een duidelijke meerderheid worden aangenomen. Dat is zeer belangrijk. Gestreefd moet worden naar een absolute meerderheid. Hoe kan men namelijk verklaren dat wij hier genoegen nemen met een betrekkelijk geringe meerderheid en elders, bij wijzigingen van het Reglement, hoe onbelangrijk ook, een absolute meerderheid verlangen?
Ik begrijp niet goed waarom de rapporteur zo emotioneel reageert wanneer een aantal collega's voorstelt de bezoldiging te koppelen aan de bezoldiging van een rechter. Volgens mij is zijn voorstel voor een gemiddelde in eerste instantie een sluw voorstel. Dat is misschien de weg van de minste weerstand, maar het is zonder meer een sluwe weg. Voor mij is echter een ding belangrijk: dat wij uiteindelijk een goede oplossing krijgen, die wij iedereen kunnen uitleggen, onszelf en de publieke opinie. Ik wil de rapporteur uitdrukkelijk bedanken voor zijn inspanningen op de weg naar dit doel. Hij heeft deze dank verdiend.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, welk verslag het Parlement ook maakt en welk besluit het ook neemt, het moet altijd voor ogen houden dat het de Europese burgers vertegenwoordigt en een wetgevende instantie is. Als vertegenwoordigers van de Europese burgers hebben wij plichten jegens onze burgers. Als wetgevers dienen wij te voorzien in een rechtsinstrument dat juridisch correct en kwalitatief hoogstaand is.
In dit geval zijn wij met name met de eerste door mij genoemde plicht geconfronteerd. De publieke opinie verwacht ongetwijfeld dat het Europees Parlement voor zijn leden een gemeenschappelijk statuut opstelt dat is gegrondvest op het beginsel van gelijkheid van alle afgevaardigden en korte metten maakt met al die stelsels die het Parlement juist door die ongelijkheden jarenlang met zich mee heeft moeten slepen.
Allereerst moet ik opmerken dat de rapporteur bij de behandeling van dit vraagstuk de moed heeft gehad zich niet te verschuilen achter allerlei juridische kwesties, achter al die verschillende rechten en plichten waar een statuut gewag van moet maken. Hij is met open vizier in het strijdperk getreden en heeft het kernprobleem resoluut bij de horens gevat.
Ik moet zeggen dat ik veel met hem heb gesproken. Alhoewel wij het soms over concrete juridische punten niet met elkander eens konden worden, was zijn houding altijd heel constructief. Hij heeft moed getoond en daar ben ik hem erkentelijk voor.
Ik wil met name iets zeggen over een aantal juridische aspecten. Er werd gezegd dat het Verdrag van Amsterdam nog niet in werking is getreden. Dat is waar, maar niets weerhoudt ons ervan om te proberen goed beslagen ten ijs te komen. Als dan het Verdrag van Amsterdam in werking treedt - en ik vertrouw erop dat dit gebeurt; als dit niet het geval was, zou ik niet alleen bij dit verslag, maar ook bij veel andere belangrijke zaken, een hoop vraagtekens zetten - kunnen wij de procedure samen met de Raad en overeenkomstig hetgeen de Raad voorziet, afronden.
Ten tweede werd gezegd dat de overgangsregeling ongelijkheden veroorzaakt, dat het een "voorlopige regeling van een voorlopige regeling" is - deze woorden zijn van de heer Rothley - omdat hierdoor misschien tijdens de komende zittingsperiode voor de leden van het Europees Parlement verschillende regelingen van toepassing zullen zijn. Welnu, wij zijn wetgever en wij weten dat iedere belangrijke wetswijziging overgangsregelingen met zich meebrengt die volledig losstaan van hetgeen geregeld wordt. Dat geldt voor al onze rechtsstelsels en uiteraard ook voor het communautaire rechtsstelsel. Daarom mag men in dat opzicht geen kritiek hebben op de aanpak van de heer Rothley. Men kan het meer of minder met hem eens zijn, maar overgangsregelingen zijn er altijd bij grote wetswijzigingen en daar is deze er een van.
Ik ben ten derde van meet af aan voorstander geweest van een gemiddelde voor de bezoldiging. Ik heb er echt wel over nagedacht, maar zoals ik toen heb gezegd en nu ook herhaal, zou ik niet weten wat beter zou zijn. Ik ben het dan ook niet eens met de collega's die onze situatie willen vergelijken met die van een hoge ambtenaar. Ik geloof niet dat iets dergelijks beter zou zijn.
Ik had een belangrijk meningsverschil met de rapporteur over de juridische aspecten. Dit was echter van puur technische aard. Ik wens hem hierbij veel sterkte bij de onderhandelingen met de Raad. Mijns inziens zijn er enkele zaken die juridisch gezien voor verbetering vatbaar zijn en ik hoop dat wij met de amendementen die verbeteringen kunnen aanbrengen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil afsluiten zoals ik ben begonnen, met een woord van dank en bewondering aan het adres van de rapporteur. Hij heeft uitstekend werk verricht.

Maij-Weggen
Voorzitter, na de commotie die is ontstaan rond de vergoedingen en het inkomen van de europarlementsleden lijkt het morgen een positieve dag te worden. Immers, wat jaren onmogelijk was, een gelijk salaris voor alle europarlementsleden ongeacht hun nationaliteit en een sluitend vergoedingensysteem zonder risico's van misbruik, lijkt na 20 jaar eindelijk te lukken. Dat is positief omdat die ongelijke salarissen en dat misbruik van de vergoedingen de sfeer rond en in het Parlement grondig hebben verziekt.
Ik wil hier een groot compliment maken aan collega Rothley die de gecompliceerde taak om tot een eenvormig statuut te komen uitstekend heeft vervuld. Ik wil ook aansluiten bij mevrouw Green die complimenten heeft gemaakt in de richting van de heer Gil-Robles en oud-voorzitter Hänsch. Zij hebben deze zaak in gang gezet, niemand anders, er wordt wel eens gedacht dat het andere parlementsleden zijn geweest, maar zij hebben dat gedaan en ook zij verdienen een groot compliment.
Dat neemt niet weg dat ik namens de Nederlandse CDA-delegatie nog wat accenten wil leggen, omdat wij bij de vrije stemming in onze fractie nog enkele lijnen willen aangeven. Wij zijn voor het voorstel voor een eenvormig salaris op basis van het gemiddelde van de huidige nationale salarissen. Wij vinden dat principe belangrijker dan het oude voorstel van een bepaald percentage van het salaris van een rechter bij het Europese Hof. Wij steunen dus de heer Rothley.
Wij zijn het eens met de mogelijkheid om het oude systeem voor degenen die daar al jaren in zitten nog vijf jaar door te laten lopen. Wij vinden dat een verstandige manier om met de oude situatie om te gaan. Wij vinden het ook goed dat het vrijwillig aanvullend pensioen wordt afgebouwd. Of dat in 1999 of 2004 gebeurt, is een persoonlijke keus. Maar het is goed dat het niet onnodig lang door loopt.
Wat de fiscaliteit betreft kiezen wij voor een Europese fiscaliteit bij een Europees systeem en voor een nationale fiscaliteit bij nationale systemen.
Tenslotte wat de reiskosten betreft, wij zijn altijd voor sluitende reis- en onkostenvergoedingen geweest. Wij zijn blij dat dit nu eindelijk goed wordt geregeld.
Het is een belangrijke dag morgen en ik hoop van harte dat het verslag-Rothley met een grote meerderheid wordt aangenomen, zodat wij eindelijk een punt achter die onverkwikkelijke discussies kunnen zetten.

Florio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zoals verschillende collega's reeds zeiden, ervaren wij het gebrek aan een statuut al minstens twintig jaar als een groot gemis. Daarom zijn wij blij dat er eindelijk een voorstel op tafel ligt. Alhoewel ik grote waardering heb voor de inzet van de heer Rothley, is dit voorstel mijns inziens niet tevredenstellend. Hierin wordt het ingewikkelde vraagstuk van het statuut van de leden, waarmee rechten en plichten verband houden, verwart met het vraagstuk van de bezoldiging. Het statuut van de leden behelst veel meer dan alleen bezoldiging en daarom kan men nergens ter wereld, in geen enkel parlementair statuut, een precedent vinden voor dit voorstel. Niet alleen wordt dit statuut echter teruggebracht tot een kwestie van geld, maar men probeert bovendien de financiële kwesties op te lossen door een gemiddelde te nemen van de nu in de lidstaten geldende bezoldigingen.
Mijns inziens is het juister de parlementaire bezoldiging te koppelen aan die van een rechter van het Europese Hof van Justitie en tegelijkertijd als Parlement met de andere instellingen een beleid te voeren tot beperking van de salarissen in de Gemeenschap in het algemeen, want deze zijn objectief gezien te hoog. Samen met andere collega's hamer ik al sedert 1995 op deze vraagstukken, maar op dit gebied doet men niets en is men ook niet van plan iets te doen.
Tot slot wilde ik nog opmerken dat met de voorgestelde hervorming niet wordt getornd aan het huidige, vrijwillige pensioenfonds. Dit wordt weliswaar bijna uitsluitend met overheidsgeld gefinancierd, maar door particulieren, op z'n zachtst gezegd, met de Franse slag beheerd. Reeds in 1995 had ik deze betreurenswaardige zaak aan de kaak gesteld, toen ik in de gaten kreeg hoe dit fonds werkte en samen met andere collega's besloot eruit te stappen. Het spijt mij dat men niet van deze gelegenheid gebruik heeft willen maken om dit fonds op te heffen ofwel om af te spreken dat de leden die daar gebruik van willen maken, dit uit eigen zak betalen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Florio.
Voordat ik het debat sluit, geeft ik het woord aan de heer Fabre-Aubrespy voor een motie van orde.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, slechts een minuutje! Ik verwijs naar de artikelen 19 en 22 van het Reglement waarin sprake is van uw taken als voorzitter van de vergadering en de taken van het Bureau.
Ik heb tijdens dit debat horen refereren aan ambtenaren. Ik heb hier met ondervoorzitter Anastassopoulos over gesproken. Hij heeft mij gezegd - daarom noem ik hem uitdrukkelijk - dat de bezoldiging van de leden van het Europees Parlement eventueel zal worden gekoppeld aan het ambtenarenstelsel. Hij voegde daaraan toe dat iets dergelijks de waardigheid van het Parlement ernstig zou aantasten.
Ik moet u zeggen dat ik geschokt was over deze uitspraak. U bent in het Bureau verantwoordelijk voor de organisatie van Parlement's werkzaamheden en ik wilde u vragen de ambtenaren duidelijk te maken dat wij hen hoogachten. Er zijn landen waarin zelfs ministers en staatshoofden een salaris ontvangen dat wordt vastgesteld op basis van de bezoldiging van ambtenaren. Ik ben zelf geen voorstander van een dergelijk systeem, maar de uitspraak dat de koppeling van de bezoldiging van de leden aan die van de ambtenaren de waardigheid van het Parlement aantast, is mijns inziens een blijk van minachting jegens de ambtenaren die ons terzijde staan en het algemeen belang dienen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Fabre-Aubrespy. Wij noteren uw opmerkingen in het volledig verslag en in de notulen van deze vergadering.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Euro: vertegenwoordiging naar buiten toe
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0439/98) van de heer Herman, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de vertegenwoordiging en de bepaling van het standpunt van de Gemeenschap in internationale fora in het kader van de Economische en Monetaire Unie (COM(98)0637 - C4-0638/98-00/0785(COS)).
In de eerste plaats is het woord aan rapporteur Herman.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wie moet de euro naar buiten toe vertegenwoordigen? Die boeiende vraag die al enkele malen in het Parlement is gesteld, lijkt te zijn opgelost door een compromis dat gisteren is bereikt zonder dat de parlementsleden daarover zijn gehoord.
Wie mag namens de euro spreken? Natuurlijk is dat de president van de Centrale Bank, omdat er immers nog slechts één monetair beleid zal zijn en omdat men zich derhalve kan afvragen wat de gouverneurs van de nationale banken, die geen zeggenschap meer hebben, nog voor rol kunnen spelen in diverse internationale fora. Maar wij hebben een Unie die zowel economisch als monetair is. Wie zal dus de economische poot van de monetaire unie vertegenwoordigen, wie is daartoe het meest gerechtigd? Volgens de Raad is dat de voorzitter van de Raad, omdat de Raad verantwoordelijk is voor de coördinatie van het economisch beleid.
Staat u ons toe vraagtekens te plaatsen bij deze zienswijze. Als de economische coördinatie uitsluitend van de Raad zou moeten afhangen, zou er nooit een economische coördinatie zijn. De ministers die zitting hebben in de Raad verdedigen in de eerste plaats hun nationale politiek. Daar zijn ze voor aangesteld, daar zijn ze voor gekozen, daar worden ze voor betaald. Ze zullen zich geen van allen geroepen voelen het gemeenschappelijk belang te verdedigen. Dat is niet hun taak. Daar komt bij dat de Raad een instelling met steeds wisselend voorzitterschap is. De voorzitter van de Raad wordt voor zes maanden benoemd en er zijn grote verschillen tussen de opeenvolgende voorzitterschappen. Nauwelijks heeft een voorzitter de gelegenheid gehad om kennis te nemen van de dossiers, om op dat gebied een zekere autoriteit te verwerven, of hij moet zijn plaats alweer afstaan aan zijn opvolger, die van voren af aan moet beginnen. Het resultaat is rampzalig, zoals men kan concluderen uit ervaringen in het verleden op momenten dat de Unie door de Raad werd vertegenwoordigd bij moeilijke onderhandelingen. Als niet de Commissie de onderhandelingen leidt, men heeft het kunnen zien in Genève, men heeft het elders kunnen zien, dan is het resultaat uiterst bedroevend; immers, in de Raad wordt heel vaak overeenstemming bereikt over de kleinste gemene deler.
Voorts is het voor de voorzitter van de Raad heel moeilijk onderscheid te maken tussen zijn functie als voorzitter en die als nationaal vertegenwoordiger. Ik zal slechts één voorbeeld noemen. De heer Oskar Lafontaine zal de volgende voorzitter van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën zijn. De heer Lafontaine staat zo langzamerhand wereldwijd bekend om de slecht getimede en ongepaste uitspraken die hij heeft gedaan over een hele serie onderwerpen, die op geen enkele wijze het gemeenschappelijk standpunt weergeven. Ik wil de heer Oskar Lafontaine niet beschuldigen van schizofrenie, maar als hij naar Washington gaat om daar namens de Gemeenschap te spreken en er een betoog houdt dat aanzienlijk verschilt van dat wat hij als minister van Financiën in Duitsland houdt, zal dat niet bepaald ten goede komen aan het krediet, althans de geloofwaardigheid van de monetaire unie in de ogen van de grote schatkistbewaarders en financiers van de wereld.
Daarom denk ik dat het standpunt van de Raad in dit geval inadequaat is. De Raad baseert zich op formele, strikte argumenten. Het lijkt mij dat het nuttiger was geweest als de Commissie was benoemd tot vertegenwoordiger van het gemeenschappelijk belang, want dat is haar permanente en institutionele roeping. Bovendien beschikt zij over een continue dossierkennis. Het spijt mij dus heel erg dat men geen oog heeft gehad voor deze steekhoudende argumenten, die overigens passen in de traditie van het verdrag, en dat men afstevent op een compromis waarin de Commissie slechts een klein krukje mag bijschuiven als technisch assistent, als waarnemer. Zij zal er slechts zijn om de ministers te voorzien van dossiers, en de ministers voeren het woord.
Ik betreur dit besluit. Ik hoop dat er ooit licht in de duisternis zal schijnen en dat de continuïteit en de hardheid van het internationale leven zal aantonen dat men alleen de beste resultaten kan boeken door de bevoegdheden van de Commissie op dit gebied uit te breiden.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, aangezien dit niet duidelijk is in het Verdrag van Maastricht zijn de nu vastgestelde bepalingen uiterst belangrijk, zodat de Europese Unie op correcte wijze vertegenwoordigd is op internationaal vlak. Het verslag van collega Fernand Herman levert een belangrijke bijdrage in die zin.
Natuurlijk moeten wij ons nog verder bezinnen over de strategie die inzake het IMF gevolgd moet worden. Het is duidelijk dat overeenkomstig de statuten van het IMF alleen nationale staten vertegenwoordigd kunnen zijn en dat enkel onontbeerlijke communautaire begeleiding mogelijk is. Ook in de toekomst zal evenwel overwogen moeten worden of een wijziging van de statuten gerechtvaardigd is zodat het IMF tussenbeide kan komen op het gebied van de begrotingen, die echter nog altijd onder de bevoegdheid van de nationale staten zullen vallen. Wij mogen dan ook niet uit het oog verliezen dat onze deelneming belangrijker wordt.
Ondanks de twijfels op institutioneel gebied kunnen we toch tevreden zijn over de zekerheid die wij hebben over het beleid dat gevolgd zal worden om de stabiliteit van de euro te verzekeren met behulp van een flexibel beleid dat schokken met heel negatieve gevolgen vermijdt. Laten we dan ook hopen dat een aantal recente regeringswissels en met name de regeringswissel in Duitsland, waarover collega Herman het zonet ook al had, niet tot een gewijzigd beleid op dit gebied leiden, in de naïeve en kortstondige hoop om zodoende op steun van de bevolking te kunnen rekenen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, de invoering van de euro zal ingrijpende gevolgen hebben, niet alleen voor de burgers van de EU maar ook voor het internationale monetaire en financiële systeem. De invoering van de euro biedt de Europese Gemeenschap een monetaire status die overeenstemt met de betekenis van die Gemeenschap in de wereldwijde handel en economie. Het spijt me te moeten constateren dat bepaalde leden van de nieuwe Duitse regering de voorpagina proberen te halen met uitspraken over belastingvraagstukken en daarmee de eurosceptici in de kaart spelen, terwijl er op dit kritieke moment juist behoefte is aan standvastigheid en consensus.
Het is van het grootste belang dat de Gemeenschap internationaal met één stem spreekt bij de behandeling en besluitvorming over vraagstukken die met de EMU in verband staan. Het onderwerp is van te groot belang om politieke solisten te dulden, die verwarring en verdeeldheid zaaien met hun persoonlijke betogen over belastingvraagstukken die juist zo afhankelijk zijn van unanimiteit en de beslissingen van nationale regeringen. We moeten met één stem één standpunt verdedigen. Met het voorstel voor een besluit van de Raad wordt het mogelijk de Gemeenschap inzake EMU-vraagstukken op internationaal niveau te laten vertegenwoordigen door de Raad en de Europese Centrale Bank, met medewerking van de Commissie. Elk van deze instellingen heeft haar eigen bijdrage te leveren. De veranderingen die de invoering van de euro met zich meebrengt zullen van invloed zijn op de standpuntbepaling en vertegenwoordiging op internationaal niveau.
Hoewel we bereid zijn het voorstel voor een besluit van de Raad te steunen, geloven we in mijn fractie niet dat zo'n voorstel verstandig is. We zien meer in een rol voor de Commissie zoals voorzien in de voorstellen van de heer Herman. Het tijdperk van de euro gloort inmiddels aan de horizon; het is daarom van essentieel belang dat we met één stem spreken en dat we gevolg geven aan de aanbeveling van de heer Herman om de continuïteit op internationaal niveau veilig te stellen.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun het standpunt van de rapporteur met klem. Behalve dat het overeenstemt met de bedoeling en de zin, ligt het namelijk ook na aan het hart van de fractie dat de Europese Unie op een behoorlijke manier wordt vertegenwoordigd. Met het oog daarop is het volkomen juist dat de Europese Unie in internationale monetaire organen niet alleen wordt vertegenwoordigd door de Europese Centrale Bank, niet alleen door de euro-elf-groep, maar tevens door de Europese Commissie. De Europese Commissie dient de drijvende kracht achter de integratie te zijn; zij is de hoedster van de verdragen. Het globale financiële bestel dient derhalve op dezelfde manier te worden georganiseerd als het globale handelsbestel. De Europese Unie moet de bijzondere, nadrukkelijke rol spelen die haar toekomt.
In het licht daarvan is het besluit dat de Raad van ministers van Financiën gisteren heeft genomen bijzonder betreurenswaardig. Het besluit zegt ook niets over toekomstige besluitvormingen, daar niet kan worden gewaarborgd dat de Europese Unie daadwerkelijk met één stem spreekt, al was het maar wanneer zij optreedt als monetaire unie. Dat moet echter ons streefdoel zijn. Wij hebben het in de Europese Unie duur betaald dat wij op wereldhandelsbijeenkomsten niet met één stem hebben gesproken. Dit moet met name het geval zijn bij kwesties die betrekking hebben op het financiële wereldbestel. Met het oog op de democratie en de integratie zou het zeer zinvol zijn gevolg te geven aan het voorstel van de rapporteur, de heer Herman, en de Europese Commissie de rol te geven die haar toekomt, en niet de tweede plaats in de vertegenwoordiging van de Europese Unie, alsmede de euro-elf-zone goed te keuren.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, gisterenavond zat ik in het Britse Lagerhuis te luisteren naar de eerste secretaris van de regering van Groot-Brittannië en Noord-Ierland. Hij zei zonder omhaal dat zijn regering zich zou verzetten tegen iedere poging het vetorecht in belastingzaken af te schaffen. Nu de woordvoerders van Frankrijk en Duitsland deze week nog hebben laten weten dat hun regeringen het vetorecht juist willen afschaffen, is het duidelijk dat we op een confrontatie afstevenen. Dit zal onze economie geen goed doen, vooral omdat die toch al onder steeds zwaardere druk komt te staan. Wat er in het Verre Oosten is gebeurd, kan morgen ook ergens anders de kop opsteken, zelfs in de Verenigde Staten van Amerika of in Europa. We stevenen nu af op een confrontatie. Ik wil hier duidelijk stellen dat ik altijd heb geloofd dat de toekomst van deze Unie ligt besloten in de samenwerking tussen soevereine nationale staten, en niet in de assimilatie van nationale staten in een enkele internationale superstaat.

Metten
Voorzitter, twaalf maanden geleden werd de euro-11 opgericht als een informeel orgaan dat weliswaar aan niemand verantwoording verschuldigd was, maar dan ook geen formele besluiten zou nemen. Nu beleven wij het reeds dat de voorzitter van de euro-11 de eurozone zal vertegenwoordigen naar buiten toe in G7, IMF en missies naar afzonderlijke landen. Niet alleen wordt hier op een achternamiddag het tweesnelhedenconcept waar we met Schengen in het Verdrag van Amsterdam juist van af willen een flinke impuls gegeven, maar belangrijker nog, wij zien een intergouvernementeel model geïntroduceerd in wat met de meest vergaande communautaire stap in de eerste pijler is. In de tweede pijler gaan we ten einde raad de buitenlandse politiek van de Unie eindelijk met mijnheer of mevrouw PESC één gezicht en één stem proberen te geven. Tegelijkertijd geven wij de externe vertegenwoordiging van de Economische en Monetaire Unie niet in handen van de Commissie, de hoedster en uitvoerster van de Verdragen, maar van een elk halfjaar wisselend voorzitterschap van het officieel niet bestaande intergouvernementele en geheel ongecontroleerde orgaan van de euro-11-Raad.
Hier, dames en heren, er is iets grondig mis. Hier ontspoort de EMU nog voordat hij is opgericht. Hier wreekt zich dat teveel beslissingen in het Europa van vandaag worden overgelaten aan de nauwe blikken van de ministers van Financiën, gesouffleerd vanuit de nog beslotener kringen van het monetaire comité. Eén eurozone vraagt om één vertegenwoordiging. Maar aan Henry Kissingers roep om één Europees telefoonnummer wordt niet voldaan met een halfjaarlijks wisselend voorzitterschap. In de praktijk zullen de Amerikanen ofwel de niet-wisselende voorzitter van het economische en financieel comité bellen of één van de permanente leden van de G7 zonder overigens te weten namens wie die zou kunnen spreken. Als de eurozone zichzelf in haar verplichting tot verantwoordingsplichtig handelen serieus neemt dan zou de Europese Commissie het telefoonnummer moeten zijn. De Europese coördinatie zou zo tijdig mogelijk plaats moeten vinden zodat Europa werkelijk met één stem kan spreken.
Aan de huidige voorstellen van de ECOFIN waarin de Commissie het hulpje van de euro-11 voorzitter mag zijn, zou de Commissie moeten weigeren mee te werken. Zij moet haar voorstel dan ook alsnog intrekken. In de huidige G7 kan niemand de Europese Unie vertegenwoordigen. Het is beter haar op te heffen en met een G3 met een schone lei te beginnen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, ik dank de vergaderig dat zij dit punt op de agenda heeft geplaatst. Het komt op het juiste moment, dat wil zeggen vlak na het besluit van de Raad. Het zal u wellicht verbazen dat ik het Europees Parlement persoonlijk wil bedanken voor de nuttige bijdrage die het heeft geleverd en de steun die het heeft gegeven aan het voorstel van de Commissie, hetgeen zeer zeker heeft bijgedragen aan het succes van de bijeenkomst van de Raad van Ministers van Economische zaken en Financiën die gisteren heeft plaatsgehad. Ik kom daar zo op terug. Maar ik wil nogmaals benadrukken dat de Commissie u dankbaar is.
Het akkoord dat gisteren werd bereikt is bevredigend. Het gaat om een politiek akkoord. Het neemt de uitgangspunten van het voorstel van de Commissie ten aanzien van het communautaire karakter van de externe vertegenwoordiging van de euro over. Deze zal drieledig zijn. Voor ik inga op de inhoud, de details van dit akkoord, zou ik u willen herinneren aan het doel. Het doel, datgene wat op het spel staat, is van groot belang, want de euro dient één stem te krijgen om de Gemeenschap op het internationale monetaire toneel te vertegenwoordigen, zodat zij haar belangen kan verdedigen, kan deelnemen aan het bestrijden van crises, aan het voorkomen ervan en, meer in het algemeen, aan de aanpassing van het internationaal monetair systeem. Door de komst van de euro zal Europa een belangrijke monetaire factor worden. Europa zal ook een rol gaan spelen op het internationale toneel die beter in overeenstemming is met haar belang op economisch gebied.
Laten we de inhoud van het akkoord bekijken. Ten eerste is het een goed akkoord, en ik zou tegen al diegenen die enige twijfel hebben geuit willen zeggen dat beter dan best nu eenmaal niet bestaat. Het gaat om een overgangsakkoord, om een realistisch akkoord, om een akkoord dat gesloten is vóór 31 december, dat wil zeggen vóór de invoering van de euro, hetgeen een paar dagen geleden nog een onhaalbare zaak leek. Twee belangrijke aspecten dienen mijns inziens benadrukt te worden. Het eerste is de bepaling van een gemeenschappelijk standpunt van de Unie. Vóór iedere internationale bijeenkomst zal er een gemeenschappelijk standpunt door de Unie worden ingenomen via coördinatie tussen de lidstaten onder leiding van de voorzitter van euro-11, hetgeen een normale gang van zaken is. Deze coördinatie kan overigens heel snel plaatsvinden omdat aan de Commissie is verzocht een systeem van videoconferentie in te voeren tussen de Commissie, de Centrale Bank en de Ministeries van Financiën.
Deze besluiten, deze standpunten van de Raad, zullen worden voorbereid door het economisch en financieel comité, dat wil zeggen op basis van een bijdrage, of eventueel een voorstel van de Commissie en voorafgaand aan iedere belangrijke internationale bijeenkomst. Dus bij iedere belangrijke gebeurtenis, op ieder cruciaal moment, weten we zeker dat de Europese Unie, de eurozone, haar standpunt heeft bepaald.
Ten tweede is er de vertegenwoordiging van de Gemeenschap. De vertegenwoordiging zoals die is bepaald zal Europa in staat stellen met één stem te spreken, waarbij de bevoegdheden van de betrokken instellingen worden gerespecteerd. Er is een economische en een monetaire pijler. Het spreekt vanzelf dat deze stem door verschillende sprekers gebruikt wordt, hetgeen ook de wens is die de staatshoofden en regeringsleiders hebben geuit tijdens de Europese Raad van Luxemburg jongstleden december. Het akkoord van gisteren voorziet in een rol voor de Raad, voor de Centrale Bank en voor de Commissie. Het gaat om een drieledige vertegenwoordiging, zoals uw rapporteur al heeft aangegeven. Deze is onverbrekelijk en onontbeerlijk voor het goed functioneren van de Economische en Monetaire Unie en de euro.
Om wat dieper op de zaak in te gaan en wellicht enige misverstanden weg te nemen die waarschijnlijk ontstaan zijn door commentaren in de pers van gisteren, zal ik u, als persoon die van begin tot eind aan de onderhandelingen heeft deelgenomen, precies vertellen wat er in drie gevallen concreet is besloten. Ik zal mij beperken tot drie gevallen. Ten eerste de formele instanties, zoals de G7 of de G10. Besloten is, overeenkomstig het voorstel van de Commissie, dat de Raad vertegenwoordigd zal zijn door de voorzitter van euro 11, de president van de Europese Centrale Bank en het bevoegde lid van de Commissie. Die drie maken deel uit van de delegatie van de Gemeenschap. Er is geen sprake van dat de Commissie alleen een krukje mag bijschuiven. Nergens in het akkoord zult u de term technische bijstand vinden, de rol die de Commissie zou zijn toebedacht. De Commissie is er om hulp en bijstand te bieden, hetgeen normaal is, ze is er om een nuttige en efficiënte rol te spelen. En, mijnheer de rapporteur, u kunt er zeker van zijn dat de Commissie beschikbaar is voor deze rol en hem wil vervullen.
Om tenslotte te zorgen voor continuïteit in de vertegenwoordiging, zal, rekening houdend met het wisselende voorzitterschap, een minister uit een van de landen van de G7 de voorzitter van euro-11 bijstaan.
Voor wat betreft de formele internationale organisaties zal ik het IMF als voorbeeld nemen. Afgezien van de huidige bepalingen, die de Commissie al de status van waarnemer in het interim-comité geven, voorziet het akkoord voor de ECB in een status van waarnemer in het interim-comité en de raad van bestuur. Het voorziet tevens in het uitdragen van de gemeenschappelijke standpunten in de raad van bestuur door een vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de euro-11, bijgestaan door een vertegenwoordiger van de Commissie. Heel concreet komt het hierop neer dat de Commissie toegang zal hebben tot alle informatie die zij nodig heeft om zich van haar taak te kwijten, met name op het gebied van multilateraal toezicht.
Voor wat betreft de bilaterale taken tenslotte, zal de invulling van deze taken in derde landen bepaald worden door het voorzitterschap van de euro-11 of de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Hier zal van geval tot geval gehandeld worden, hetgeen denk ik een verstandig besluit is.
Als deze bepalingen eenmaal zijn goedgekeurd door de staatshoofden en regeringsleiders, zullen zij, op basis van een voorstel van de Commissie worden vertaald in een besluit overeenkomstig artikel 109, lid 4, en zullen zij onderwerp zijn van gesprekken met de betrokken derde landen. Wat dat betreft wil ik u op de hoogte brengen van het feit dat de voorzitter van de Commissie, Jacques Santer, nu al heeft laten weten dat, aangezien er op 18 december aanstaande een Euro-Amerikaanse top zal zijn, hij het als zijn taak beschouwt, samen met de voorzitter van de Raad, dat wil zeggen kanselier Klima, er met de Amerikanen over te spreken.
Tot slot, geloof ik dat wij de nadruk moeten leggen op het belang van dit akkoord, op het feit dat het een overgangsakkoord is. Tot mijn grote spijt nemen wij niet met vijftien landen deel aan de euro, wij zijn slechts met elf landen. Tot mijn grote spijt is het niet mogelijk de statuten van het Internationaal Monetair Fonds in enkele weken te veranderen. Niettemin is dit een positief akkoord, weliswaar een overgangsakkoord maar toch een akkoord dat ons in staat zal stellen op 1 januari volledig van start te gaan met de EMU, onder de beste voorwaarden. En ik kan u verzekeren dat de Commissie u, zoals altijd, zorgvuldig op de hoogte zal houden van de ontwikkelingen van de discussies en de internationale aspecten van de euro.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de Silguy.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Mondiale financiële en monetaire crisis
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0441/98) van mevrouw Randzio-Plath, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de monetaire en financiële crisis in de wereld en de gevolgen daarvan voor de economie van de Europese Unie.
In de eerste plaats is het woord aan rapporteur Randzio-Plath.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, door de economische en financiële crises is met name voor dit oude continent Europa, meer bepaald de Europese Unie, de noodzaak gebleken om een nieuwe wereldarchitectuur in het leven te roepen. De van Bretton-Woods-instellingen zijn nu meer dan 54 jaar oud. Zij zijn niet aangepast aan de uitdagingen van de globalisering. Er dient derhalve een nieuw internationaal monetair systeem te komen, waarbij de hervorming van het Internationaal Monetair Fonds bovenaan de lijst staat. Het interim-comité als raadgevend en administratief orgaan is achterhaald en dient te worden vervangen door een politieke raad. Deze institutionele hervorming is van prioritair belang daar de behoefte bestaat aan een politieke raad, die besluiten neemt, alsmede verantwoordelijkheid inzake financiële besluiten zelf draagt en bij mislukkingen niet op zijn medewerkers afschuift.
Wij willen dat ook financiële besluiten politiek worden gestaafd. Voorts ben ik van mening dat er een nauwere en beter gecoördineerde samenwerking dient te komen tussen het Internationaal Monetair Fonds, de Bank voor internationale betalingen, de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie. Er is dus nood aan een institutionele hervorming, waaraan zeker ook de G7ronde niet zal ontsnappen. Tenslotte zijn niet alle regio´s in de wereld vertegenwoordigd op de bijeenkomsten van de G7. Wij hebben aan den lijve ondervonden welke kwalijke gevolgen het heeft als de betreffende regio's niet ook worden betrokken bij het besluitvormingsproces inzake de oplossing van crises. Wij moeten derhalve overwegen of een economische veiligheidsraad onder auspiciën van de VN geen oplossing zou bieden voor het probleem van de vertegenwoordiging van alle wereldregio´s, en tegelijkertijd zou kunnen onderstrepen dat veiligheid vandaag de dag vooral economische en sociale veiligheid betekent.
Tegelijkertijd mogen de hervormingen van de bestaande instellingen niet worden onderschat. Onder deze noemer valt tevens de werkwijze van het Internationaal Monetair Fonds. Door het schematisch inpassen van open-limiet leningen zijn de crises eerder verergerd dan dat zij werden ingedamd of opgelost. Hier moet echter beslist ook aan worden toegevoegd dat een hervorming van de werkwijze maar één kant van de medaille is en dat het vooral belangrijk is dat het Internationaal Monetair Fonds over een goed doordachte financiële toewijzing beschikt. De meest recente besluiten van de G7 zijn een stap in de goede richting, maar ik denk dat wij nog geen doelmatige werkwijze en financiële toewijzing van het Internationaal Monetair Fonds hebben gevonden.
Ook dienen de regels van het Internationaal Monetair Fonds beter te worden opgesteld, aan- en toegepast, zulks om in geval van liquiditeitstekorten, die een oorzaak waren voor de crises van de laatste maanden en jaren, snel hulp in het vooruitzicht te kunnen stellen en te organiseren. Daarbij is openheid geboden, opdat door middel van uitstel van betaling, financiële beschermingsclausules en overeenkomsten inzake opschorting kan worden begonnen aan het opstellen van een plan voor de reorganisatie van de schulden. Dat is bij crises tot nu toe steeds te laat gebeurd en deze openheid doorkruist eigenlijk de plannen. Tegelijkertijd dient eveneens te worden overwogen of naast de controle op het toevloeien van kapitaal op korte termijn ook een soort kapitaalcontrole op het wegstromen van kapitaal op lange termijn moet worden ingevoerd.
Voor ons in de Europese Unie is het eveneens van belang dat er nieuwe wettelijke instrumenten worden gecreëerd op grond waarvan meer transparantie en meer en betrouwbaardere financiële informatie kan worden gewaarborgd op de financiële markten. In het tijdperk van deregulering en liberalisering van de kapitaalbewegingen is er nood aan globalisering van reglementeringen en controlesystemen. Uiteindelijk is uit de markteconomie wereldwijd gebleken dat een wettelijk raamwerk noodzakelijk is om storingsvrije economische en financiële betrekkingen te organiseren. Derhalve dient vooral toezicht te worden gehouden op internationale kapitaalbewegingen op korte termijn, die in veel landen de oorzaak zijn van financiële crises. Deze kapitaalbewegingen dienen volledig onder toezicht te staan. Maar ook de regeringen moeten er eindelijk door positieve stimulansen toe aansporen dat er meer kredieten op lange termijn worden toegekend.
Sinds de crisis in Mexico bestaat het probleem van het ethisch risico . Investeerders en beleggers nemen steeds grotere risico´s bij hun pogingen om hun winst te verhogen. Daarbij vertrouwen zij erop dat het IMF hen te hulp komt als er zich een liquiditeitscrisis voordoet daar de negatieve gevolgen van een financiële crisis voor de reële staatshuishoudingen, de economie, groei, investeringen en werkgelegenheid te groot en onberekenbaar zijn, waardoor belastinggeld kan worden gemobiliseerd om de risico´s van privé-investeerders te verkleinen. Er dient eindelijk een raamwerk te komen op grond waarvan de privé-sector wordt verplicht om met financiële inbreng crises te helpen oplossen.
Voorts dient ook met het oog op de steeds nieuwe financiële producten die de fragiliteit en onzekerheid van de financiële markten verhogen een raamwerk voor toezicht en controle van financiële transacties te worden gecreëerd en ingevoerd. Wij kunnen afgeleide instrumenten niet verbieden, maar wij dienen erop toe te zien dat deze ook worden onderworpen aan het toezicht- en controlesysteem. Verder is er naast het toezicht dat wordt uitgevoerd door banken nood aan toeziende andere instanties. Daartoe dienen het Internationaal Monetair Fonds, de nationale overheden en de Bank voor internationale betalingen nauw samen te werken. Er is tevens nood aan definitieve, wereldwijd geldende normen inzake de kwaliteit van de financiële informatie, wat ook op basis van andere systemen moet worden gewaarborgd.
Financiële crises zullen er altijd zijn. Maar de kans dat een crisis zich voordoet moet worden verkleind, aangezien crises op de financiële markten vandaag de dag ook de reële economie betreffen. Wij dienen er derhalve voor te zorgen dat de negatieve gevolgen van deze crises voor de groei, investeringen en werkgelegenheid zowel in de landen die in een crisis verkeren, als in de nieuwe geïndustrialiseerde landen, de ontwikkelingslanden en de geïndustrialiseerde landen worden beperkt. Dit vereist eveneens politieke samenwerking bij het regelen van een evenwichtig conjunctuurverloop tussen Europa en de Verenigde Staten, alsmede de samenwerking tussen de Europese Centrale Bank en de federale reserve. Ook op het gebied van de wisselkoersen tussen de belangrijke munten moet voor stabiliteit worden gezorgd. In het tijdperk van de euro moeten wij ertoe bijdragen dat regio´s die voor stabiliteit in de internationale monetaire betrekkingen kunnen zorgen hun bijdrage ook leveren, teneinde te bewerkstelligen dat de uitdagingen van de globalisering ook via een eerlijker globaal financieel systeem kunnen worden aangegaan. Bovendien gaat het om een eerlijkere oplossing van het probleem van de verdeling. Dat is slechts mogelijk mits deze Europese Unie er zich van bewust wordt dat zij door middel van Europese actieprogramma's kan bijdragen tot het beheer en de strategie voor een oplossing van de crises, zulks niet alleen door crises op te lossen, maar tevens door een bijdrage te leveren aan het voorkomen ervan.

Metten
Voorzitter, ik wil mij hier beperken tot wat wij als Europese Unie aan de financiële crisis zouden kunnen doen. In de eerste plaats moeten wij open blijven voor de exporten van de door de financiële crisis getroffen landen. Wij kunnen dat ook, omdat de Europese Unie tot nu toe zelfs geprofiteerd heeft van de crisis, namelijk door de vlucht naar kwaliteit van kapitaal uit derde landen naar Europa is onze kapitaalmarktrente flink gedaald. Door de lage grondstofprijzen door wegvallende vraag is onze inflatie tot historische laagte gezakt. De groei in Europa is daardoor zelfs nog hoger dan in het voorjaar werd verwacht. Als nu de export uit de crisislanden met hun gedevalueerde munten toeneemt, kunnen wij niet meteen met antidumpingheffingen op de rem gaan staan. Als deze landen hun producten in Europa met zijn overschot op de handelsbalans niet kwijt kunnen, waar dan wel?
In de tweede plaats moet Europa controle op de instroom van flitskapitaal in ontwikkelingslanden mogelijk helpen maken. Handhaving van de waarschijnlijk nog aan te scherpen internationaal overeengekomen voorzichtigheidsregels is daarvoor een cruciale eerste stap.
In de derde plaats moet het IMF minder gericht zijn op het uitkopen van westerse particuliere banken op kosten van de overheden en uiteindelijk de bevolking in de schuldenlanden en meer op het instandhouden van de koopkracht, productie en het zelfreddend vermogen in de schuldenlanden. Wanneer de particuliere banksector zelf financieel medeverantwoordelijk wordt gemaakt voor het voorkomen en bestrijden van crises dan is zo'n beleid financieel ook realiseerbaar zonder een uitbreiding van de middelen van het IMF. De heroriëntering van het IMF die hiervoor nodig is, kan nauwelijks verwacht worden van het interim-comité van het IMF dat door conservatieve bankiers en ministers van Financiën wordt bevolkt. Ik zie dan ook niet hoe opwaardering van het interim-comité of fusie van de comités van IMF en Wereldbank instrumenteel aan zo'n noodzakelijke verandering zou kunnen zijn.
Ten vierde moet de EU de introductie van standaardclausules in de contracten helpen tot stand brengen die schuldverlenging tegen boete mogelijk maakt. Met zulke clausules had al een groot deel van de huidige ellende in de schuldenlanden kunnen worden voorkomen.
Tot slot, natuurlijk moeten er in een aantal schuldenlanden zelf veel veranderen. Maar achteraf ineens verklaren dat het ook daar wel fout moest gaan, geeft geen pas. Veel van de getroffen landen kregen van alle internationale organen en deskundigen die er toe doen uitstekende cijfers. Geheugenverlies daarvoor is ongezond en verhindert een reflectie op onze eigen feilen die ik in het debat over de crisis tot nu toe pijnlijk gemist heb.

Langen
 Mijnheer de Voorzitter, de wereldeconomie maakt een forse crisis door. Desondanks zijn de gegevens voor de Europese Unie uitermate positief. Voor de landen die deelnemen aan de monetaire unie luidt de prognose voor 1998: een gemiddelde inflatie van 1, 5 %, een begrotingstekort van 2 % en een economische groei van 3 %. Dergelijke macroeconomische gegevens hebben wij al lang niet meer gehad. In alle debatten over de crises in de hele wereld dient te worden onderstreept dat het de Europese Unie is, die het bolwerk van stabiliteit in de wereld is, wat niet in het laatst te danken is aan het positieve besluit inzake de euro, commissaris de Silguy. Dat zijn de feiten waarover moeten wij debatteren. Dat mogen wij niet vergeten. Het verslag van collega Randzio-Plath bevat veel goede uitgangspunten, maar er zijn een aantal kwesties waarmee wij hoegenaamd niet kunnen instemmen. Ik zal mijn betoog terzake kort houden, aangezien ik niet verwacht dat ik mijn spreektijd net zoveel zal mogen overschrijden als mijn collega&#x02BC;s van de andere kant.
Ten eerste: de kwestie van het toezicht op het kapitaal op korte termijn zet volgens ons helemaal geen zoden aan de dijk. Ten tweede: het oprichten van een economische veiligheidsraad onder auspiciën van de VN is niets anders dan dromerij. Ten derde: mevrouw Randzio-Plath, moest u werkelijk zo naar de pijpen dansen van de heer Lafontaine wat het compromisamendement 5 betreft, dat u ons heeft opgedrongen, waarin staat dat investeringen niet worden aangerekend tot de 3 %-grens van het begrotingstekort in het groei- en stabiliteitspact.
Niettemin is meer transparantie geboden op drie niveaus waarop ik kort wil wijzen. Ten eerste: transparantie op nationaal en internationaal niveau, daar de markten anders niet kunnen functioneren. Ten tweede: er dient multilateraal toezicht te worden gehouden, vooral met het oog op het monetair beleid. Ten derde: de nationale financiële markten moeten worden hervormd. Met de fluctuatiemarges die de heer Lafontaine heeft voorgesteld voor de yen, de dollar en de euro komen wij geen stap verder. Dergelijke maatregelen kunnen slechts worden verlangd op basis van een solide economisch, financieel en monetair beleid. De Europese Unie is op de goede weg wat dit betreft. Wij zijn derhalve verheugd over de strategie die de Commissie heeft voorgesteld.

Goedbloed
Voorzitter, de internationale financiële crisis heeft de wereld geschokt en velen zeggen verrast te zijn. Wij hebben ook geconstateerd en dat komt in het verslag van mevrouw Randzio-Plath naar voren dat er een aantal oorzaken zijn. Mijn collega Metten zegt: wij moeten niet achteraf huilen, maar wij hebben ook moeten constateren toen wij de hearing hadden van de financiële deskundigen dat er gaten zitten in ons informatiesysteem. Het IMF is niet vroegtijdig op de hoogte van een aantal cijfers, omdat de cijfers onbetrouwbaar zijn, omdat duidelijk is dat diverse landen met verschillende maten meten. Landen in Azië die zeer hard gegroeid zijn, die ook voor Europa en voor Amerika belangrijk waren kregen plotseling de Aziatische griep.
Azië was ziek, Europa snottert als wij niet oppassen en Europa heeft het met de euro relatief goed gedaan. De landen die helaas nog niet tot de euro toetreden hebben nog een probleem. Doorzichtigheid, goede controle, eendrachtige regels zijn dan ook essentieel. Daarom vinden wij als liberalen dat het wel belangrijk is dat men met dezelfde standaarden werkt, maar dat het geen hulp is om te gaan werken met een soort veiligheidsraad voor economie of met een besluitvormingsbevoegdheid binnen het IMF. Dat betekent nog meer praatcolleges en ik dacht dat wij op televisie inmiddels voldoende praatprogramma's hadden. Het gaat om actie. Het gaat om eenduidigheid. Het gaat om duidelijkheid. Ook de markt mag er in meedelen. Ook de markt mag daarin risico's lopen.
Als er gezorgd wordt voor een goed economisch beleid, voor een goede herziening en ook rekening houdend met de culturele verschillen, want die zijn er in Azië, dan is het mogelijk juist, en daar moet Europa voor opletten, ook met een Europese rol om te zorgen dat zo snel mogelijk de stabiliteit hersteld wordt, de stabiliteit ook zal leiden tot de mogelijkheid om meer werkgelegenheid te creëren en meer groei ook in die landen maar ook voor Europa.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Langen, onze oude denkwijze brengt ons volgens mij niet veel verder. Een nieuwe manier van denken is aan de orde. Het is gevaarlijk als Europa en de Europeanen net zoals u denken dat wij ons in Europa in de Elyzeese velden bevinden en op een farizeese manier blij zijn dat wij tot nu toe gespaard zijn gebleven. Veeleer dient Europa zijn gunstige positie te benutten om er actief toe bij te dragen dat ook anderen weer vaste grond onder de voeten kunnen krijgen. Om dit te bereiken moeten de wisselkoersen worden gestabiliseerd, en zijn toezicht, doorzichtigheid, controle, alsmede een sociaal-ecologische hervorming van de dragende instellingen van de wereldeconomie absolute vereisten.
Mevrouw Randzio-Plath heeft het volledig bij het rechte eind, dit vereist politieke eenstemmigheid, die in de VN dient te worden bereikt, hoe moeilijk dat na 20 jaar neoliberaal beleid ook is en lijkt. Maar, mijnheer Langen, ook, en met name in de financiële wereld geldt de dialectiek van de heerschappij. Door arrogantie graaft de heerser steeds zijn eigen graf!

De Voorzitter
Twee maal dank, mijnheer Wolf. Enerzijds voor de door u gesproken woorden en anderzijds voor de nauwgezetheid waarmee u de u toegewezen tijd van slechts een minuut heeft benut.
De heer Langen heeft het woord voor een motie van orde.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, mag ik u erop wijzen dat de collega van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, de heer Goedbloed, zojuist zijn maidenspeech heeft gehouden. Alhoewel u een zeer communicatieve voorzitter bent, heeft u dit vergeten. Kunt u alsnog uw waardering daarover uitspreken? Het is tenslotte al 23.20 uur.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Langen. Dit voorzitterschap is altijd blij met de medewerking vanuit het Parlement. Ik ben u dan ook erkentelijk voor het feit dat u mij hierop heeft gewezen. De interventie van de heer Goedbloed was zo voortreffelijk dat ik niet in de gaten had dat het zijn eerste interventie was. Ik verkeerde in de veronderstelling dat het een van onze afgevaardigden was met de nodige ervaring op het gebied van spreken in onze Vergadering. Vandaar dat ik het niet in de gaten had. Mijnheer Goedbloed, gezien de door u gehouden toespraak ben ik er hoe dan ook van overtuigd dat uw inbreng hier de komende tijd voortreffelijk zal zijn.
Mevrouw Randzio-Plath, wilt u het woord voor een motie van orde? U kunt geen nieuw debat openen.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, ik had graag iets gezegd over de opmerking van mijn collega van de Fractie van de Europese Volkspartij over een Duitse politicus. Het door mij voorgestelde amendement 5 weerspiegelt het standpunt van het Parlement, dat vorig jaar werd aangenomen als een van de beginselen van het economisch beleid, en wel door de plenaire vergadering van dit Parlement!

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Randzio-Plath. Zo laat op de avond kunnen wij moties van orde ruimhartig toestaan. Wij gaan in ieder geval geen nieuw debat openen. Het woord is nu voor een minuut aan de heer Lukas.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, het is jammer dat onze collega zijn maidenspeech om middernacht voor een leeg Huis moest houden. Nog betreurenswaardiger is echter het feit dat dit zo belangrijke en uitstekende verslag pas nu kan worden besproken. Maar ik ben het niet eens met alle punten uit dit uitstekende verslag. Daar het belachelijk zou zijn in één minuut alle punten te willen behandelen, wil ik er alleen op wijzen hoe jammer ik het vind dat de problemen kinderarbeid en kindermisbruik, die beslist terzake doen, nergens worden vermeld in dit verslag. De intensieve vorm waarin beide problemen vandaag de dag voorkomen is eveneens een gevolg van de globalisering. Deze wantoestanden zijn voor een groot deel te wijten aan de crisis in Azië. Wie de sociale structuren aldaar kent weet dat. Vooral het kindersekstoerisme laait op door het waardeverlies van de munt. Ik zou in dit verband willen spreken van een globalisering van de perversiteit. Ook over dit aspect van de crisis dient de Europese Unie een standpunt in te nemen!

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij hier niet bezighouden met de diagnose. Daar zijn mijn collega's reeds breedvoerig op ingegaan. Ik kijk naar de prognose en wil drie punten noemen voor de toekomst. Ten eerste is het mijns inziens volkomen duidelijk dat wij hier geconfronteerd zijn met twee, diametraal tegenover elkaar staande visies. Enerzijds vraagt men om meer controle en dirigistische maatregelen en anderzijds wil men de markt beter laten functioneren. Volgens mij is de tweede visie de juiste. Uit de recente gebeurtenissen op de financiële markten is immers gebleken dat meer voorzichtigheid, transparantie en informatie zijn geboden en dus regels moeten worden uitgewerkt die beter aansluiten bij de huidige operationele context. Als men echter denkt de financiële transacties op directe of indirecte wijze onder controle te kunnen brengen, jaagt men niet alleen hersenschimmen na, maar loopt men bovendien het risico dat de financiële middelen inefficiënt worden belegd.
Ten tweede zal het vraagstuk van de vluchtigheid mijns inziens gedoemd zijn voort te blijven bestaan. Daarom zijn goede instrumenten nodig voor het opvangen van de risico's. Aan controlemaatregelen hebben wij niet veel. Deze zullen gezien de omvang van de financiële transacties en de wijze waarop deze plaatsvinden, absoluut geen zoden aan de dijk zetten. Dat zullen wij ook in de komende weken vaststellen bij het vraagstuk van de wisselkoers euro/dollar. Daarom denkt mijns inziens ook niemand aan de mogelijkheid van een nieuwe editie van het ons welbekende Bretton-Woods-stelsel.
Dan heb ik kort nog een derde opmerking. De rapporteur vraagt ons terecht de aandacht te vestigen op de zwakke schakels in de keten, dat wil zeggen op de staatshuishoudingen in Latijns Amerika en met name op die van Brazilië. De economie in deze landen bevindt zich in een benarde situatie alhoewel deze landen daar slechts gedeeltelijk zelf schuld aan zijn. Daarom moeten wij hen met al onze middelen bijstaan. Dat is in hun, maar ook ons belang.

Mendes Bota
Mijnheer de Voorzitter, eind 1996 stond de Dow Jones in Wall Street op 6400 punten. Sindsdien sneuvelde het ene record na het andere en op 17 juli jongstleden haalde de Dow Jones 9337 punten. Daarna begonnen echter de zware verliezen: alle beurzen ter wereld werden zonder uitzondering door een domino-effect getroffen, er heerste algemene paniek op de financiële markten, heel wat landen bevonden zich aan de rand van de afgrond, en het IMF, de OESO en de Europese Unie herzagen de schitterende groeivooruitzichten die zij voor 1998 en 1999 hadden aangekondigd, snel naar beneden.
Blijkbaar werd iedereen verrast door de internationale financiële crisis. Professoren in de economie, financiële analisten, journalisten van de business world en politieke leiders, die tot vier maanden geleden in koor de lof van de internationale financiële markt zongen, hebben jammerlijk gefaald en hebben de crisis niet zien aankomen. Japan kampte nochtans al lang met problemen. Hoewel de Russische economie allang zo ziek was als de Russische president pompten Europese banken nog 48 miljard dollar in een land dat niet langer zijn eigen munt controleerde. De zogenaamde opkomende economieën staken zich al te diep in de schulden. De zekerheden die jarenlang golden, werden plots alle ter discussie gesteld. Sommigen die gisteren nog voorstanders van ultraliberalisme waren, betwijfelen vandaag of de markten zichzelf wel kunnen reguleren of trekken in twijfel dat geen groei mogelijk is zonder volledig vrij verkeer van kapitaal. Deze back to business , deze terugkeer naar meer inmenging door de overheid en de internationale financiële organisaties blijkt duidelijk uit dit verslag en deze resolutie. Het woordenboek van de financiële middeltjes staat ineens vol met woorden als controle, transparantie, hervormingen, overheidsinvesteringen, waarborgen, risico's, coördinatie, gedragscodes, ethiek, bescherming, toezicht, evenwicht en actieplannen. De leidende klasse heeft eindelijk ingezien dat de mondialisering van de markten een bedreiging voor de stabiliteit van onze planeet is als niet voor een politiekjuridisch kader gezorgd wordt en als geen rekening gehouden wordt met de sociale gevolgen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik feliciteer mevrouw Randzio-Plath met haar verslag, dat ons uitnodigt goed na te denken over een ernstig probleem, namelijk dat van de gevolgen van de financiële crises. Het is hoog tijd dat we ons daarmee bezighouden. Wij zijn dus blij met uw initiatief en nemen goed nota van uw aanbevelingen. U weet ongetwijfeld dat de Commissie ook niet stilzit. Zij is zich terdege bewust dat de Unie, vooral door de komst van de euro en de toekomstige ontwikkeling ervan, een specifieke rol dient te spelen.
Ik zou willen ingaan op drie belangrijke vraagstukken die door uw rapporteur naar voren zijn gebracht. Ten eerste, hoe kan de huidige crisis bestreden worden? We moeten niet terugkomen op het vrije verkeer van kapitaal, dat heeft de heer Langen al benadrukt. Ik geloof dat dat een wijs oordeel is. De ervaring leert ons dat iedere vorm van controle van kapitaalbewegingen onwerkzaam en contraproductief is. Inderdaad, kapitaal vloeit weg en keert niet terug. Maar ontwikkelingslanden hebben kapitaal nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Aan vrijheid kunnen echter ook eisen gesteld worden, en dat geldt net zo goed voor de privé-sector, zoals u al aangaf. Er kunnen drie eisen gesteld worden: transparantie, toezicht en waakzaamheid.
Voor wat betreft de transparantie, die hebben we nog lang niet bereikt. Sommige investeringsfondsen beschikken op het ogenblik over investeringskapitaal dat enkele honderden miljarden euro's bedraagt, zonder dat zij ook maar de minste meldingsplicht voor hun transacties hebben bij de toezichthoudende organen, zelfs niet bij hun aandeelhouders. Ik denk dat deze ondoorzichtige situatie gevaarlijk is, wat in het recente verleden ook is bewezen. Deze ondoorzichtige situatie is ook schokkend, want de monetaire autoriteiten staan onder constante druk om steeds beter en sneller op de hoogte te zijn van de deviezenreserves van de overheden. Wij dienen ons te bezinnen over middelen om een eind te maken aan deze scheefgetrokken situatie op het gebied van de transparantie.
Voor wat betreft het toezicht moeten we ons instrumentarium uitbreiden. De beruchte Cook-ratio is een belangrijke stap voorwaarts geweest in de financiële geschiedenis. Hierdoor zijn waarschijnlijk heel wat drama's voorkomen, maar ik geloof dat nu de grens bereikt is, met name als we rekening houden met het feit dat hij alleen op bankinstellingen kan worden toegepast. We moeten derhalve over middelen beschikken waarmee we operaties buiten de balans beter kunnen bewaken, en we moeten middelen hebben om bepaalde boekhoudkundige praktijken strenger aan te pakken. Ik denk aan de omvang van de slechte schulden die in Azië al aan het licht zijn gebracht door de operatie "waarheid" .
Tenslotte is er als derde element de waakzaamheid. Onze capaciteit op het gebied van collectieve preventie moet worden uitgebreid. Wij zijn er nu bijvoorbeeld achter dat we moeten werken aan een multilateraal toezicht op macro-economisch beleid, vooral op het gebied van wisselkoersen en kapitaalstromen op de korte termijn. Staat u mij toe, mevrouw de rapporteur, dat ik uw mening op dit punt helaas niet deel. U wilt een economische veiligheidsraad in het leven roepen die onder auspiciën staat van de Verenigde Naties. Maar waarom? Wij beschikken immers al over een orgaan binnen de Verenigde Naties, namelijk het IMF, en wat veeleer aan de orde zou moeten worden gesteld is de kwestie van een verbetering van de structuren van het Internationaal Monetair Fonds, zodat dit beter in staat is crises te voorkomen of beheersbaar te houden. In het licht van wat u, als ik het goed begrepen heb, de "politieke verantwoordelijkheid" heeft genoemd, denk ik dat de eventuele omvorming van het interim-comité van het IMF tot een orgaan met beslissingsbevoegdheid op wereldniveau, dat ook taken op het gebied van de supervisie krijgt - zoals onlangs voorgesteld door president Chirac - een idee is dat zou moeten worden uitgewerkt.
Tweede vraag: welke rol speelt Europa hierin? Europa speelt een dubbele rol. Het heeft in de eerste plaats een voorbeeldfunctie en het dient een bijdrage te leveren aan de discussie. Hoewel het zo is dat alle belangrijke zaken zich afspelen op wereldniveau, en niet op continentaal niveau, kan Europa zich toch voor de volle honderd procent inzetten voor een wijziging van het internationale monetaire en financiële systeem. Deze bijdrage is er al in diverse vormen. Ik noem snel enkele voorbeelden: ik denk aan de mededeling die Mario Monti onlangs heeft gepubliceerd over de financiële dienstverlening: "Op weg naar een actiekader" , die al in juni 1999 moet uitmonden in maatregelen en een tijdschema met het doel de financiële instabiliteit tegen te gaan. Ik denk eveneens aan de Federation of European Securities Commission , de FESCO, die is opgericht onder het beschermheerschap van de Commissie. Ik denk aan het comité van toezicht op het bankwezen van het Europees Stelsel van Centrale Banken, beide instanties die een stap in de goede richting betekenen. Wat vooral belangrijk is, is dat er een snelle, betrouwbare uitwisseling van informatie komt tussen de toezichthoudende instanties en de verantwoordelijke monetaire instanties. Op boekhoudkundig gebied ondersteunt de Commissie het werk van de International Accounting Standard en zij zal opnieuw met de lidstaten de bepalingen die van toepassing zijn op het kapitaal van de financiële instellingen onder de loep nemen, waarbij rekening wordt gehouden met het werk van het comité van Basel. Op handelsgebied herinner ik u eraan dat de Commissie de eerste was die een oproep deed om een nieuwe ronde van multilaterale onderhandelingen te starten, de "Millennium Round" , en ervoor te zorgen dat bij deze onderhandelingen eveneens de financiële dienstverlening wordt betrokken. Dat in het kort voor wat betreft de voorbeeldfunctie.
Voor wat de bijdrage aan de discussie betreft: de Commissie heeft actief deelgenomen aan de discussies en met name aan de recente initiatieven van de G7. De mededeling ter versterking van het internationale financiële systeem die gisteren door de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën voor de Europese Raad is goedgekeurd, is een initiatief van de Commissie geweest. Deze mededeling legt de nadruk op de centrale rol die de Unie in de toekomst dient te spelen ten aanzien van de nieuwe architectuur van het internationaal financieel systeem en de versterking van de economische en financiële samenwerking met de landen in opkomst en de ontwikkelingslanden.
Dan de preventie. Bij het zoeken naar oplossingen voor de crises moet de privé-sector ingeschakeld worden die ook een deel van de verantwoordelijkheid dient te dragen. Maar de werkelijke bijdrage van Europa aan het internationale debat is direct gekoppeld aan de kwaliteit van haar vertegenwoordiging naar buiten toe - we hebben het er zojuist over gehad, ik kom er niet op terug.
Op het derde en laatste punt, namelijk de vraag of er een Europees plan voor gezamenlijke stimulering van de investeringen moet komen, zal ik gezien de tijd niet ingaan, omdat ik dacht dat het ter sprake zou komen tijdens de debatten, aangezien het genoemd wordt in uw verslag. Ik hoop dat het bij een andere gelegenheid ter sprake kan komen. Ik vertel u alleen dat de Commissie vanmorgen op mijn voorstel een interessante mededeling over dit punt heeft goedgekeurd die, uiteraard rekening houdend met de beleidslijn op het gebied van het begrotingsbeleid, een aantal mogelijkheden aanstipt die door Europa in gang zouden kunnen worden gezet. Ik hoop dat wij de komende weken de gelegenheid zullen hebben dit punt meer gedetailleerd te bekijken.
Zoal u ziet deelt de Commissie uw standpunten op vele terreinen en ik kan u verzekeren dat zij, in haar aanbevelingen ten aanzien van de convergentie- en stabiliteitsprogramma's, de ontwikkelingen van deze vraagstukken van nabij zal volgen. Ten slotte wil ik de Vergadering geruststellen. De Commissie neemt de volle verantwoordelijkheid op zich bij de reflectie die op het ogenblik plaatsheeft over de nieuwe architectuur van het internationaal monetair systeem. De invoering van de euro moedigt ons overigens aan op dit gebied een actievere rol te spelen. Ik denk dat de besluiten die gisteren zijn genomen ten aanzien van de vertegenwoordiging naar buiten toe ons de noodzakelijke instrumenten verschaffen om deze ideeën gestalte te geven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de Silguy.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
Alvorens u een welverdiende goede nachtrust toe te wensen, wil ik u nog mededelen dat de vergadering morgen, donderdag 3 december 1998, om 9.00 uur wordt geopend.
(De vergadering wordt om 23.45 uur gesloten)

