
De Voorzitter.
   – Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 29 januari 2004 werd onderbroken, te zijn hervat.(1) 

De Voorzitter.
    De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering op donderdag 5 februari 2004 op grond van artikel 110 en artikel 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld. Ik heb geen verzoeken ontvangen voor wijzigingen op de agenda voor maandag.
Cercas (PSE )
   Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van het initiatiefverslag inzake richtlijn 93/104/EEG van de Raad over verschillende aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, wil ik u vragen om de stemming niet morgen maar woensdag te laten plaatsvinden aangezien er nog wordt onderhandeld tussen verschillende parlementsfracties, die mij zojuist een dergelijk verzoek hebben gedaan. Wij zouden indien mogelijk er morgen nog verder aan willen werken en woensdag de stemming laten plaatsvinden.
Pronk (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik steun dit voorstel omdat het ons de kans biedt een oplossing te vinden voor dit buitengewoon lastige dossier. 

 Met betrekking tot de mondelinge vragen over nucleaire ontwapening, heb ik een verzoek ontvangen van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie om het debat te besluiten met een ontwerpresolutie, die tijdens de volgende vergaderperiode in Brussel in stemming zou kunnen worden gebracht. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de resolutie heeft tot doel de richtsnoeren voor te bereiden in verband met de conferentie over de herziening van het Non-proliferatieverdrag.
Het is gebruikelijk dergelijke debatten af te ronden met een resolutie. Daarom leek het ons een goede zaak dat ook deze keer te doen, hoewel de resolutie pas de volgende vergaderperiode in stemming wordt gebracht. 
Schulz (PSE ).
   – (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we van doen hebben met een van de belangrijkste vraagstukken die momenteel onderwerp van gesprek zijn in de internationale politiek. We nemen nogal eens resoluties aan die in mijn ogen niet helemaal van hetzelfde gewicht zijn als dit thema. Daarom pleiten we er met klem voor dit debat met een resolutie af te sluiten. 
De Voorzitter.
    Wenst iemand zich tegen het verzoek uit te spreken? 
Suominen (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is tegen een resolutie. 

(1) 

Bradbourn (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mij is recentelijk ter ore gekomen dat de Maltese arbeiderspartij tot wel 1600 verzoekschriften zou hebben ingediend bij het constitutionele hof van Malta. Deze verzoekschriften zouden tot doel hebben Maltese burgers die tijdelijk in het buitenland verblijven voor werk of studie uit te sluiten van de komende Europese verkiezingen. Als dit zo is, lijkt mij dit in strijd met de letter en de geest van zowel de wetgeving als de gebruiken binnen de EU, aangezien de meeste van deze onderdanen zich op volstrekt legitieme gronden buiten hun eigen grondgebied bevinden.
Als het waar is, lijkt dit gedrag mij niet in overeenstemming te zijn met het democratische proces dat dit Parlement als norm zou moeten aanvaarden in een land dat binnenkort een van de lidstaten van de Europese Unie zal worden. Ik wil u daarom vragen te onderzoeken of er gepoogd wordt het electorale proces in Malta te manipuleren en het Parlement op de hoogte te stellen van uw bevindingen. 
De Voorzitter.
    Ik zal deze zaak zeker laten onderzoeken en u op de hoogte stellen van de bevindingen, mijnheer Bradbourn. 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, iedereen in dit Parlement maakt zich zorgen over de mensenrechtensituatie in Colombia en het bezoek van de president van Colombia, de heer Uribe, geeft dit Parlement de gelegenheid onze zorgen over die situatie kenbaar te maken.
Ik heb speciaal het woord gevraagd, mijnheer de Voorzitter, om u te vragen het met de heer Uribe, de fungerend voorzitter en de Commissie te hebben over steun voor een voorgestelde conferentie over de mensenrechten later dit jaar. Deze conferentie wordt voorgesteld door de overkoepelende organisatie – een verbond van 115 NGO’s en maatschappelijke organisaties in Colombia – die de burgerbevolking probeert te betrekken bij het zoeken naar oplossingen voor het inmiddels veertig jaar durende conflict. Mijnheer de Voorzitter, ik zal u de details van dit voorstel toesturen en wil u vragen deze in overweging te nemen en deze zaak bij president Uribe aan de orde te stellen tijdens uw ontmoeting met hem. 
De Voorzitter.
    Ik kijk uit naar uw schrijven over deze zaak.
Bij wijze van uitzondering zal president Uribe morgen tijdens de werkdag verschijnen voor de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. De leden van deze commissie zullen dan de gelegenheid krijgen kwesties direct bij hem onder de aandacht te brengen. 
Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag protest aantekenen tegen de clementie die president Musharraf van Pakistan heeft getoond naar aanleiding van de schuldbekentenis van dr. Abdul Qadeer Khan op televisie. Dit Parlement heeft zich in het verleden kritisch uitgelaten over de Pakistaanse uitvoer van nucleaire technologie en werd daar vervolgens door de Pakistaanse regering voor veroordeeld. Het is opmerkelijk dat de verkoop van knowhow over dergelijke gevaarlijke massavernietigingswapens aan regimes die zo wreed zijn als dat van Noord-Korea wordt afgedaan met een presidentieel pardon en het recht alle illegaal verkregen betalingen te houden. Het heeft er alle schijn van dat er een publieke zondebok is gezocht om pijnlijk bewijsmateriaal over officiële clandestiene regeringssteun te verdoezelen.
Ten tweede wil ik graag mijn deelneming betuigen aan de bevolking van Moskou vanwege de recente wrede zelfmoordaanslag op de metro, die ten minste 39 doden en 150 gewonden tot gevolg had en waarbij alles erop wijst dat deze het werk was van Tsjetsjeense terroristen die onder leiding stonden van een Saoedische aanhanger van Al-Qaeda. Ik vraag aan diegenen in dit Parlement die de loftrompet steken over de Tsjetsjeense vrijheidsstrijders hoe zij deze moordaanslag op onschuldige Moskovieten kunnen rechtvaardigen? 
Napolitano (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, over enkele dagen is het precies twintig jaar geleden dat het Europees Parlement het ontwerpverdrag betreffende de oprichting van de Europese Unie goedkeurde. Altiero Spinelli had dat Verdrag ontworpen en hij was er ook de rapporteur voor. De Conferentie van voorzitters heeft de fracties gevraagd zich te buigen over de manier waarop deze gebeurtenis en de vijfentwintigste sterfdag van Jean Monnet - een van de belangrijkste grondleggers van de Europese integratie - herdacht kunnen worden.
Ik zou echter uw aandacht willen vestigen, mijnheer de Voorzitter, op de verschillende aard van deze twee herdenkingen. Het vieren van de twintigste verjaardag van het voorstel van Spinelli is niet zo zeer het bewijzen van eer aan de figuur van Spinelli als wel het waarderen van de vooruitziende blik van het Europees Parlement, dat twintig jaar geleden het eerste grondwettelijk verdrag opstelde. Het heeft dan ook zin dat vandaag te onderstrepen in het licht van onze hernieuwde inspanning Europa eindelijk echt een grondwet te geven.
De Voorzitter.
    Zoals u terecht opmerkte, mijnheer Napolitano, is uw idee besproken in de Conferentie van voorzitters. Er is besloten dat wij, tijdens de laatste parlementaire zitting in mei, aandacht zouden moeten besteden aan een aantal van deze jubilea. Met betrekking tot uw specifieke opmerking over het verslag-Spinelli en het leiderschap van het Europees Parlement, zal ik met genoegen stilstaan bij die dag door namens dit Parlement een verklaring af te leggen, overeenkomstig uw voorkeur en het idee dat u de Conferentie van voorzitters aan de hand hebt gedaan. 
Segni (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik vind uw antwoord op hetgeen de geachte collega Napolitano heeft gezegd echt aan de magere kant. Er is veel meer nodig.
Het gaat niet om het herdenken van Altiero Spinelli maar om het benutten van een belangrijke historische datum, die vraagt om een speciale vergadering en niet om de zoveelste herdenking. Het zou ook de gelegenheid kunnen zijn nog een grotere en belangrijkere stap te zetten. Het Europees Parlement dient te doen wat het toentertijd in de persoon van Spinelli heeft gedaan. Om de Europese Grondwet te bevorderen moet het Parlement onmiddellijk de tekst van de Conventie goedkeuren. Die daad zou geen juridische betekenis hebben maar wel van enorme politieke waarde zijn.
Ik vraag u dus, mijnheer de Voorzitter, dat het Europees Parlement de moed opbrengt twintig jaar na dato hetzelfde initiatief te nemen. Dat vraag ik aan u en aan de fractievoorzitters, met name aan de fracties die zich beroepen op het Europees ideaal. Ik hoop dat zij wat dat betreft hun traditie trouw blijven. 
Martin, Hans-Peter (PSE ).
   – Ik wil slechts heel kort iets aankaarten. Een verslag van mij over bedrijfschappen is buiten mijn medeweten en, wat erger is, in strijd met de afspraken die met de bestuursorganen van dit Parlement zijn gemaakt op de agenda van deze week geplaatst. Ik ben daar door een telefoontje van de achter gekomen. Op mijn vraag hoe dat heeft kunnen gebeuren, liet de verantwoordelijke afdeling van het Parlement weten dat dit met toestemming van de fracties gebeurd is. Bij navraag aldaar verwees men mij naar de parlementaire diensten. Dat werpt geen gunstig licht op dit Huis. Nu verneem ik - dankbaar natuurlijk - dat een verslag pas dan komt, als er overeenstemming met de rapporteur bereikt is, omdat bepaalde fracties beseffen dat er dienaangaande nog belangrijke onderhandelingen lopen. Maar de dagelijkse praktijk had van mij wel wat transparanter en doelmatiger gemogen. 
De Voorzitter.
    Ik kom hier in detail bij u op terug wanneer ik de zaak heb kunnen bestuderen. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Portugese kranten hebben bericht over ernstige uitbuiting, mishandeling en ware slavernij van Portugese arbeiders in een aantal landen van de Europese Unie, waaronder Frankrijk, Nederland en Engeland.
Vandaag nog heeft een Portugese krant, “Jornal de Notícias”, een artikel met de kop “Nog meer Portugezen mishandeld in Nederland”. De krant schrijft dat de Nederlandse autoriteiten al op de hoogte zijn van de situatie. De krant schrijft ook dat de berichten over Nederland zich onderscheiden door geweld tegen Portugezen dat zijn weerga niet kent. Er is sprake van geweld tegen Portugese arbeiders van de kant van koppelbazen en in een aantal Nederlandse bedrijven. De meest elementaire rechten zouden niet worden nageleefd, hetgeen met name geldt voor voeding en fatsoenlijke huisvesting. Er zouden ware georganiseerde netwerken bestaan met vertakkingen in verschillende landen die zich bezighouden met het ronselen van werknemers. Het is een echt schandaal.
Mijnheer de Voorzitter, hier dient onmiddellijk een einde aan te komen. Daarom verzoek ik u, mijnheer de Voorzitter, de Commissie en de Raad hiervan op de hoogte te brengen zodat er onmiddellijk opgetreden wordt om een einde te maken aan dit probleem van ernstige aantasting van de rechten van arbeiders en mensenrechten in het algemeen. 
De Voorzitter.
    Ik verzoek u mijn kantoor kopieën te doen toekomen van het materiaal waarnaar u verwijst. Ik zal deze zaak zeker bekijken, zoals u voorstelt.
Mijnheer Martin, het verslag dat u als rapporteur hebt opgesteld is volgens de normale procedures op de agenda ingeschreven. Naar aanleiding van uw problemen met betrekking tot het tijdsschema en uit respect voor u als rapporteur, is het echter weer van de agenda gehaald. 
Martin, Hans-Peter (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk dat ik opnieuw over de kwestie begin. Ik heb dat alleen in de oorspronkelijke taal meegekregen en wil er slechts nog een keer op wijzen, dat er een duidelijke afspraak met de diensten van het Parlement lag om dit verslag niet eerder dan in maart of april te agenderen. Via de ben ik er vervolgens achter gekomen dat het voor februari geagendeerd is. Pas daarna heb ik gezegd: “Niet nu, alstublieft!” Men moet oorzaak en gevolg niet door elkaar halen! 
De Voorzitter.
    De Conferentie van voorzitters zal besluiten wanneer het verslag opnieuw op de agenda wordt ingeschreven, maar nu staat het in ieder geval niet op de agenda. Dat is het antwoord op uw vraag. 
Hudghton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week heeft de Commissie zich uitgesproken tegen de hoeveelheid steun die door de luchthavenautoriteiten van Charleroi wordt gegeven aan een zekere luchtvaartmaatschappij. Ik heb niet alleen sympathie voor de openbare autoriteiten verantwoordelijk voor Charleroi, ik bewonder hen zelfs om hun pogingen actie te ondernemen ter bevordering van de broodnodige economische groei en werkgelegenheid in het licht van de neergang van traditionele industrieën.
De voordelen van de budgetluchtvaart zijn in een veel groter gebied merkbaar dan alleen rond Charleroi. De route van Glasgow-Prestwick naar Charleroi is bijvoorbeeld de enige luchtvaartverbinding vanuit het westen van Schotland, een zeer dichtbevolkt gebied, naar het gebied rond de hoofdstad van Europa. Hoewel ik begrijp dat de Commissie het juist acht de regelgeving omtrent staatssteun op bepaalde manieren ten uitvoer te leggen, vraag ik me af: “Hoe zit het dan met de consumenten?” Ik hoop dat de Commissie niet overenthousiast te werk zal gaan waardoor de consumenten hiervan de dupe worden. Hieronder bevinden zich immers vele groepen mensen die een bezoek wensen te – en moeten – brengen aan ons hoofdkwartier en aan de andere Europese instellingen om meer te weten te komen over de manier waarop Europa eigenlijk werkt. 
Frahm (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, vijfentwintig jaar geleden ontstond de Islamitische Republiek Iran, en daarmee begon een gewelddadige onderdrukking van de mensenrechten, speciaal de rechten van vrouwen. De vraag is of we nu getuige zijn van de start van een vergelijkbare ontwikkeling in het bezette Irak.
Op 29 december werd een aantal besluiten inzake echtscheidingen, huwelijken en kinderen vervangen door sharia-wetgeving, in de overigens seculiere staat Irak. Nu hoor ik dat de leider van de vrouwenorganisatie voor vrijheidsrechten in Irak fel wordt aangevallen door islamitische groeperingen. Haar naam is Yamha Mohammed. Mijnheer de Voorzitter, ik wil u dringend verzoeken om namens het Parlement te protesteren tegen de aantasting van vrouwenrechten die nu om zich heen grijpt. Ik vraag u te protesteren bij de bezettingsmachten, dus de alliantie van zogenaamde vrijwilligers, tegen deze ontwikkeling. 
McKenna (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de kwestie van het bezoek van de Colombiaanse president, de heer Uribe, aan dit Parlement aan de orde willen stellen. Mijn fractie was geen voorstander van deze uitnodiging, en naar ik heb begrepen gold hetzelfde voor de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links. Het is betreurenswaardig dat de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten ons hierin niet heeft gesteund.
Er bestaat een groot gevaar dat president Uribe dit bezoek zal gebruiken als propagandastunt om de indruk te wekken dat er op internationaal niveau geen vuiltje aan de lucht is. Men hoeft alleen de VN-rapporten over Bogota maar te bekijken, wanneer deze ook maar worden gepubliceerd, om verslagen te vinden van flagrante mensenrechtenschendingen. De recentelijk ingevoerde wetgeving, met name het antiterrorismestatuut dat in december is goedgekeurd, geeft de strijdkrachten gerechtelijke bevoegdheden. Ook dit is een terrein van ernstige zorg.
Dit Parlement moet er bijzonder goed voor waken dat het president Uribe in staat stelt deze gelegenheid te gebruiken als propagandastunt, door de indruk te wekken dat er op de een of andere manier iets aan het verbeteren is in de mensenrechtensituatie. We weten immers van de maatschappelijke organisatie ter plaatse dat dit ver bezijden de waarheid is. We moeten niet toestaan dat een dergelijke valse boodschap vanuit dit Parlement de wereld wordt ingezonden. 
Patakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is een schande dat het Europees Parlement morgen met veel eerbetoon de president van Colombia, de heer Álvaro Uribe Vélez, ontvangt. Het is een schande dat de socialisten dit voorstel hebben gedaan en anderen dit hebben overgenomen. De door de VS gesteunde mijnheer Uribe en zijn regering zijn verantwoordelijk voor de dood van duizenden bij vakbonden aangesloten landbouwers en andere volksstrijders. Zij willen niets van nationale verzoening weten, minachten de talloze aanbevelingen van de VN-Mensenrechtencommissie en proberen het ongenoegen van het volk met militaire middelen te verstikken. Uit de aanwezigheid hier van de heer Uribe blijkt zonder meer dat de Europese Unie overweegt deel te nemen aan het plan-Colombia, waarmee de VS in dit land willen ingrijpen en de controle over heel het gebied proberen te verkrijgen.
Wij veroordelen elke buitenlandse interventie en eisen dat alle regeringen zich aan de zijde scharen van het Colombiaanse volk om een einde te maken aan het bloedvergieten en het optreden van de paramilitaire troepen, om de vrede te beschermen en de eerbiediging van de mensenrechten te garanderen. De Griekse Communistische Partij is onvoorwaardelijk solidair met het Colombiaanse volk en twijfelt er geenszins aan dat het volk uiteindelijk zal zegevieren. 
Sanders-ten Holte (ELDR ).
   – Voorzitter, mijn verhaal gaat over de veiligheid van de parlementsleden en de maatregelen die door het Europees Parlement worden genomen. Op 19 januari verliet ik omstreeks 20.00 uur het Parlement in Brussel via de uitgang aan de Wiertzstraat, richting rue de Wavre. Op nog geen 100 meter van het Parlement stond ik stil voor de stoplichten. Ik hoorde een enorme knal en mijn ruit werd ingeslagen aan de passagierskant. Mijn tas, die op de grond stond, werd weggegrist. Ik kan u verzekeren, een damestas bevat echt alles. Kaartjes, paspoort, enz. Op zich kan dit natuurlijk overal gebeuren, maar dat het zo dicht bij het Parlement gebeurt, vind ik buitengewoon ernstig. Wat ik onbegrijpelijk vind, is dat dit herhaaldelijk gebeurt. Ik kan zo een paar vrouwelijke Nederlandse parlementariërs noemen die het is overkomen.
Ik ben teruggegaan naar het Europese Parlement, waar ik heel aardig werd opgevangen. Daarover heb ik geen klachten. De bewaking kwam aangehold maar - dat weet u waarschijnlijk niet - vervolgens kon ik niet naar het buitenland telefoneren. Ik kon dus niet bellen om mijn kredietkaarten te blokkeren en dat vind ik toch een eerste vereiste, dat zult u begrijpen. Vervolgens werd de politie gebeld en kon ik meegaan naar het politiebureau. Alleen moest ik maar zien dat ik de politie kon volgen met mijn kapotte auto. Ik ben op het bureau gekomen, waar een agent was die weliswaar Vlaams sprak, maar een Vlaams dat niet op Nederlands leek. Aardige man, verder niks mis mee, maar dat was dus heel ingewikkeld. Omdat ik natuurlijk niets meer had - geen geld, geen rijbewijs - werd mij beloofd dat ik begeleiding kreeg naar , maar die kwam niet opdagen. Om een uur of twaalf ben ik toen maar naar mijn hotel gegaan, daar was de opvang iets efficiënter.
De schade is gigantisch en ik wil u nu vragen dat u ten eerste ervoor zorgt dat er in zo'n geval bij de uitgangen van het Parlement ogenblikkelijk naar het buitenland kan worden gebeld, als een parlementslid dat wil. Dat er assistentie komt om mee naar het politiebureau te gaan, want ik zou maar een Deen zijn geweest die überhaupt geen Nederlands kan verstaan of een onderdaan uit enig ander land. Het is natuurlijk ook wel heel handig als je de beschikking krijgt over enig geld om een taxi te nemen. Verder vind ik dat een betere bescherming van de veiligheid van de parlementsleden buitengewoon noodzakelijk is. Zoals ik reeds heb gezegd, is de schade enorm. Ik zal het bedrag niet noemen, maar ik verwacht wel dat het Europees Parlement zorgt voor volledige terugbetaling. 
De Voorzitter.
    Ik wilde u niet onderbreken, mevrouw Sanders-ten Holte, vanwege de persoonlijke aard van de overval waarover u vertelde en waarvoor, daar ben ik zeker van, alle leden van het Parlement volledig met u meeleven. Ik zal de beveiligingsdiensten van het Parlement vragen hierover voor ons een verslag op te stellen en ik verzoek het Bureau te bekijken welke algemene lessen we hieruit kunnen trekken met betrekking tot een aantal van uw suggesties. Verder voeren wij voortdurend besprekingen met de Belgische autoriteiten over de veiligheid in Brussel. Ik wil hieraan overigens toevoegen dat deze besprekingen vooralsnog niet hebben geleid tot een reactie die toereikend of naar ieders tevredenheid is wat de behoeften van dit Parlement betreft. 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou heel in het kort terug willen komen op het ontslag van David Kay, het hoofd van de Amerikaanse wapeninspecteurs die in Irak de massavernietigingswapens hadden moeten vinden waar dit land schijnbaar over beschikte.
Ik zou bovendien terug willen komen op de verklaringen van de Britse specialist David Kelly, die daarna onder verdachte omstandigheden overleed. Ten slotte zou ik willen terugkomen op de recente bekentenis van president Bush, afgelopen zondag in een interview dat werd uitgezonden op de zender NBC, dat het Iraakse regime van Saddam Hoessein waarschijnlijk niet over massavernietigingswapens beschikte.Volgens Bush was de oorlog echter toch gerechtvaardigd, want hoewel ze geen massavernietigingswapens hadden, zouden ze zich deze misschien wel ooit kunnen verschaffen.
Ik denk dat dit bij ons een alarmbel moet doen rinkelen, want het betekent in feite twee dingen: ten eerste hebben de heren Bush en Blair op cynische en ernstige wijze gelogen en bovendien hebben ze onder vals voorwendsel een volk tien jaar lang laten verhongeren, zijn ze onder vals voorwendsel een oorlog begonnen en hebben ze eveneens onder vals voorwendsel een staat vernietigd. Dat dit is gebeurd met de goedkeuring van een aantal regeringen van de Europese Unie maakt dit tot een buitengewoon ernstige zaak. 
Korakas (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik moet uiting geven aan mijn afschuw en verontwaardiging over de verwerpelijke anticommunistische resolutie die de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten tijdens haar recent 16de congres heeft aangenomen. Daarin wordt het barbaars, monstrueus neofascisme op een hoop gegooid met het communisme, en wordt aangezet tot een heksenjacht op de leden en leiders van de communistische partijen die hun hoge idealen trouw blijven.
De Fractie van de Europese Volkspartij onteert en besmeurt de nagedachtenis van miljoenen communisten, die zelfs hun leven hebben gegeven om de mensheid te bevrijden van het nazistisch monster. Tegelijkertijd toont zij dat zij een primitief anticommunisme voorstaat en de flagrante schendingen van de mensenrechten in de voormalige socialistische toetredingslanden toelaat, zo niet aanmoedigt. Zij doet een klimaat van revanchisme herleven, hetgeen onze volkeren weinig goeds belooft. Wij zullen nooit vergeten dat de vervolging van progressieve opvattingen altijd begon met de vervolging van communisten. De volkeren zullen ook nooit vergeten dat Hitler zijn vernietigingscampagne inzette met de jacht op de communisten.
Met deze afschuwelijke maar ook uiterst gevaarlijke resolutie probeert de Fractie van de Europese Volkspartij in feite de werknemers de wind uit de zeilen te nemen, die strijd voeren tegen het reactionair en volksvijandig beleid. Zij heeft het vooral gemunt op de aanvoerders in deze strijd, op de communisten die hun idealen trouw blijven omdat de vervolgden hun vrienden en beschermelingen zijn. 
Evans, Robert J.E. (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, enkele dagen geleden vonden 19 Chinezen de dood in Morecambe Bay in het noordwesten van Engeland. Zij waren kokkels aan het rapen op de drooggevallen zandplaten, het werd vloed en zij verdronken. Bent u het met mij eens dat dit drama, hoewel het zich duidelijk op Britse bodem – of in de Britse wateren – heeft afgespeeld, net zo goed een Europese of internationale kwestie is, en dat we samen moeten werken bij de bestrijding van de internationale mensensmokkelbenden die deze arme mensen, die vaak slechts een pond per dag betaald krijgen voor hun werk, uitbuiten?
Bovendien wordt door deze zaak wederom de duidelijke noodzaak benadrukt om met spoed een effectief en efficiënt gemeenschappelijk Europees asielsysteem op te zetten, evenals een systeem voor immigratie, inclusief legale migratie. Het is duidelijk dat wat de ene dag nog een Brits drama is zich op een andere dag net zo eenvoudig zou kunnen voordoen op het grondgebied van een ander land.
Corbett (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag het woord om te reageren op de schandalige opmerkingen die zojuist werden gemaakt door de heer Gollnisch, die suggereerde dat David Kelly, en ik citeer: “onder verdachte omstandigheden overleed”, en dat Tony Blair heeft gelogen.
In het onlangs gehouden gerechtelijk onderzoek zijn alle feiten die verband houden met deze dramatische omstandigheden tegen het licht gehouden en de conclusie was heel duidelijk, namelijk dat er geen verdachte omstandigheden waren in verband met de dood van de heer Kelly – zoals werd gesuggereerd – en dat de heer Blair niet heeft gelogen over deze zaak tegen het Britse Lagerhuis.
Welk standpunt men ook inneemt ten aanzien van het conflict in Irak – en er is sprake van uiteenlopende standpunten binnen dit Parlement, binnen mijn land, en zelfs binnen mijn eigen partij, en dan heb ik hierover ook nog mijn eigen standpunt – het is essentieel dat we over deze zaak debatteren op basis van de feiten, niet op basis van fictie.
De Voorzitter.
    Het is nu een feit dat ik degene ben met de microfoon die open staat! 
Ludford (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag de aandacht vestigen op de volstrekte wanorde die er bestaat met betrekking tot het vrije verkeer van burgers vanuit de nieuwe lidstaten. Het lijkt er nu op – maar dat is allerminst zeker – dat er, met nog slechts elf weken te gaan tot 1 mei, dertien lidstaten gebruik zullen maken van de mogelijkheid het vrije verkeer aan banden te leggen. Dit heeft ertoe geleid dat de twee overgebleven landen – Ierland en het Verenigd Koninkrijk – in de spotlights zijn komen te staan, en dat er hysterische reacties in de pers verschenen zijn over het idee dat deze twee landen overspoeld zouden worden door zogenaamde uitkeringstoeristen. Ik ben geen voorstander van de manier waarop in de Britse pers wordt gereageerd, noch van de nogal onzekere reactie van de Britse regering; ik ben er juist van overtuigd dat het oorspronkelijke besluit om volledige vrijheid van verkeer toe te staan economisch, politiek en moreel het juiste was en is.
Uit voorspellingen van de Commissie blijkt dat er op iedere duizend inwoners van West-Europa misschien elk jaar één arbeidsmigrant uit Oost-Europa zou zijn gekomen, als deze arbeidskrachten over alle staten verdeeld zouden zijn. Misschien dat er wel iets te zeggen was geweest voor speciale maatregelen in grensgebieden, maar de manier waarop de paniek om zich heen heeft gegrepen en de meeste landen in haar greep heeft gekregen is beschamend. West-Europa behandelt de nieuwe lidstaten als tweederangs, hetgeen indruist tegen alle gedane beloften, en waaruit – zoals uit zoveel andere kwesties als Irak, de Grondwet en de begroting – een deprimerend gebrek aan solidariteit binnen de EU blijkt. Zou u deze kwestie in ieder geval bij de Commissie en de lidstaten in de Raad aan de orde kunnen stellen om te proberen de overgangsperioden zo kort mogelijk te houden? 
Collins (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het besluit van de Commissie met betrekking tot de commerciële regelingen die Ryanair heeft getroffen met het vliegveld van Charleroi berust op een buitengewoon verkeerde beoordeling. Het besluit druist in tegen de economische wetten en betekent een ernstige klap voor de ontwikkeling van de budgetluchtvaartindustrie in Europa.
Dankzij Ryanair heeft het vliegveld van Charleroi zich ontwikkeld van een verlaten veld tot een luchthaven die per jaar ruim twee miljoen passagiers verwerkt. De budgetluchtvaart wordt gesteund door de burgers van Europa. De duidelijke uitleg van de Europese Commissie over haar plannen voor het ondersteunen van de budgetluchtvaart in Europa in de toekomst laat ondertussen op zich wachten.
Het probleem is nu het gebrek aan helderheid met betrekking tot de staatssteun voor regionale luchthavens in Europa. Er bestaat momenteel vanuit het oogpunt van regionale luchthavens overal in de Europese Unie grote onzekerheid over de manier waarop we de budgetluchtvaartindustrie in de toekomst zullen gaan ontwikkelen.
Het oordeel van de Commissie was simpelweg verkeerd en de uitleg van de Commissie over de toekomstige beleidsrichting voor de budgetluchtvaartsector in Europa laat nog altijd op zich wachten. 
Dillen (NI ).
   – Voorzitter, zowel collega Philip Claeys als ikzelf hebben ons vanmorgen elektronisch ingeschreven op de sprekerslijst voor 1 minuut en nu blijkt dat wij niet op de lijst staan. 
De Voorzitter.
    Ik zal de diensten vragen dit na te gaan. Ik heb echter de “catch-the-eye”-procedure gehanteerd en heb dus geen lijst voor me liggen. 
Dillen (NI ).
   – Voorzitter, ik heb een elektronische bevestiging op de computer dat ik ben ingeschreven. 
De Voorzitter.
    Ik wil de collega’s eraan herinneren dat we beginnen met de “catch-the-eye”-procedure. Ik weet niet wat de betekenis is van een “elektronische bevestiging”, maar als u in de toekomst uw hand opsteekt, dan zal ik proberen u van dienst te zijn. 
Dillen (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van het bezoek van de Chinese president aan Frankrijk is de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Dominique de Villepin, er in Brussel voor komen pleiten om het wapenembargo tegen China op te heffen. Frankrijk droomt er immers van om de omzet van zijn wapenindustrie de hoogte in te jagen door lucratieve contracten met Beijing af te sluiten. Daarom werd de Chinese president in Frankrijk als een keizer ontvangen. Over mensenrechten werd niet gesproken. De Franse president weet blijkbaar niet waar het onderdrukte Tibet ligt. Als je Miragevliegtuigen van je vriend Dassault kunt verkopen, dan denk je liever niet aan een stel vervelende monniken. Jacques Chirac, die in eigen land zo lyrisch kan pleiten voor meer verdraagzaamheid, had ongetwijfeld ook geen tijd om de rapporten van de verschillende mensenrechtenorganisaties te lezen waarin elk jaar opnieuw de censuur, de willekeurige arrestaties, de overvolle gevangenissen, de heropvoedingskampen en het gebrek aan vrije meningsuiting worden aangeklaagd. Jacques Chirac presteerde het zelfs om het toekomstige referendum in Taiwan als een daad van agressie jegens China te bestempelen. Dat de Europese Unie niet anders kan dan handel drijven met China, moeten we kunnen aanvaarden, maar wapens leveren is nog iets anders. We zijn het dan ook volmondig eens met onze collega Watson wanneer deze stelt dat dit wapenembargo een van de laatste middelen is waarover de Europese Unie beschikt om de Chinese communistische dictatuur te dwingen de mensenrechten te respecteren.
De Voorzitter.
    Aan de orde is het verslag (A5-0040/2004) van de heer Katiforis, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de rol en werkwijze van ratingbureaus (2003/2081(INI)). 
Katiforis (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heb de eer een initiatiefverslag te presenteren over ratingbureaus: bedrijfsorganisaties met een goede naam op de markten. Hun reputatie heeft echter nogal te lijden gehad onder de recente stroom financiële schandalen die begon met Enron en eindigde met Parmalat. De fraude bij Parmalat is met name relevant omdat hierbij obligatiehouders betrokken zijn: precies dat deel van de markt dat door ratingbureaus beschermd zou moeten worden. Tot een paar dagen voor de ineenstorting van deze bedrijven waren zij echter niet in staat ook maar iets te doen om het publiek te beschermen. Deze tekortkomingen hebben in de Verenigde Staten geleid tot debatten en onderzoeken van het Amerikaanse Congres, de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC), de International Organisation of Securities Commissions (IOSCO) en andere internationale fora.
Deze kwestie kent een specifiek Europese invalshoek. Ratingbureaus, die in de Verenigde Staten al honderd jaar bestaan, zijn in Europa relatieve nieuwkomers. In sommige gevallen hebben zij blijk gegeven van onbekendheid met de Europese zakenmentaliteit. Zo hebben zij aanleiding gegeven tot onenigheid, met name in Duitsland. Het andere punt dat vooral voor Europa van belang is, is de onvermijdelijke opmerking dat hoe de regelgeving van de bureaus ook wordt vormgegeven – hoe mild en indirect ook – deze exclusief uit de Verenigde Staten afkomstig is, namelijk van de Securities and Exchange Commission. Het feit dat er in Europa geen vergelijkbare instelling bestaat leidt tot een onevenwichtige transatlantische relatie, die problemen zou kunnen opleveren als hier niet op tijd iets aan wordt gedaan.
Dit waren de overwegingen die ten grondslag lagen aan het oorspronkelijke voorstel in het verslag om de Commissie zich te laten buigen over de vorming van een Europese registratieautoriteit, een autoriteit waaraan bureaus verslag zouden doen over hun activiteiten en waarmee zij een regelgevende dialoog zouden kunnen aangaan, een gelijkwaardige dialoog die gebaseerd wordt op het voorbeeld van het Comité van Europese effectenregelgevers (CESR), over onderwerpen van wederzijds belang – uiteraard zonder enige inhoudelijke inmenging in de adviezen die door de bureaus verstrekt worden. Het is interessant dat de Securities and Exchange Commission recentelijk te kennen heeft gegeven interesse te hebben in het opnemen van contact met de CESR over deze zaak.
De meerderheid van de Economische en Monetaire Commissie was van mening dat dit voorstel te was en deed de aanbeveling het hele werkterrein van ratingbureaus opnieuw onder de loep te nemen zonder in hun aanbeveling zoiets specifieks op te nemen als het opzetten van een Europese registratieautoriteit. Met alle respect voor het meerderheidsstandpunt van mijn collega’s, verschil ik om twee redenen met hen van mening. Ten eerste omdat er reeds een regelgevende autoriteit opereert vanuit de Verenigde Staten en, ten tweede, omdat – zoals ik al gezegd heb – het ontbreken van een vergelijkbare autoriteit in Europa een onevenwichtige situatie oplevert die in potentie schadelijk kan zijn.
Om deze redenen heb ik mijn fractie gevraagd mij uit de brand te helpen door het voorstel voor een Europees registratiebureau opnieuw in te dienen in de vorm van een amendement, en ik wil al mijn collega’s, die aanvankelijk op dit punt met mij van mening verschilden, met klem verzoeken hierover nog eens na te denken. Dit is geen partijpolitieke kwestie, hoewel het ontegenzeggelijk om een politieke kwestie gaat, aangezien deze betrekking heeft op de belangen van Europa als geheel. Het alternatief is dat deze bureaus uiteindelijk – zo sterk voelt men wel voor een zekere regelgeving ten aanzien van hun activiteiten – gedwongen zullen worden verslag uit te brengen aan 15 of 25 nationale financiële autoriteiten in Europa, iets wat voor de bureaus zelf een nachtmerrie moet zijn.
Ratingbureaus moeten hun goede werk blijven doen. We hebben geen harde regelgeving voorgesteld, maar zonder een Europees registratiebureau zullen we er niet in slagen dat te bereiken wat zonder meer onze voornaamste doelstelling is. Hoewel ik mijn collega’s wil bedanken voor hun steun aan diverse andere waardevolle voorstellen, verzoek ik hun met klem hierover nog eens na te denken. 
Diamantopoulou,
   . Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie verheugt zich over het besluit van het Europees Parlement om een verslag op te stellen over de rol en werkwijze van ratingbureaus. Ik wil de rapporteur graag feliciteren met zijn initiatief, dat op een goed moment komt.
Zoals u allen weet, spelen ratingbureaus vandaag de dag een steeds grotere rol. In het verleden werden kredietbeoordelingen voornamelijk uitgevoerd in verband met de staatsschuld. In het laatste decennium zijn kredietbeoordelingen echter een steeds crucialere rol gaan spelen vanwege de toegenomen uitgifte van bedrijfsobligaties en het opnemen van verwijzingen naar ratings in diverse onderdelen van de financiële wetgeving, onder meer in de bankwetgeving. Daarnaast zijn er, zoals iedereen weet, door omvangrijke schandalen recentelijk vragen gerezen over de rol van ratingbureaus in het algemeen: we kunnen bijvoorbeeld niet heen om de zaak-Enron uit 2001, of de recente Parmalat-zaak. Het is dan ook duidelijk dat het nu tijd is om actie te ondernemen, zoals de heer Katiforis terecht heeft aangegeven.
Er zijn ten minste vier kwesties die moeten worden opgelost in verband met ratingbureaus. Ten eerste is de wettelijke procedure met betrekking tot de kwestie van de toegang van ratingbureaus tot interne informatie van emittenten op het moment onduidelijk in Europa. Er is geen sprake van geharmoniseerde Europese wetgeving, of zelfs maar van regelgeving op nationaal niveau. Indien ratingbureaus toegang moeten krijgen tot interne informatie van emittenten, dan moeten we ervoor zorgen dat alle ratingbureaus kunnen beschikken over dezelfde informatie. Ik denk dat dit in het verslag van de heer Katiforis tot uitdrukking komt. Een andere oplossing zou zijn ratingbureaus de toegang tot interne informatie van emittenten volledig te ontzeggen, zoals gedaan wordt in het geval van financieel analisten.
De tweede kwestie ten aanzien van ratingbureaus tegen de achtergrond van ‘Enron’ en ‘Parmalat’ heeft betrekking op het niveau van de vakkundigheid van het personeel van deze kantoren, evenals op de transparantie van hun methodologie. Het zou verstandig zijn na te denken over maatregelen om deze kwestie aan te pakken en we zijn het op dit punt dan ook volledig eens met de heer Katiforis. Met dit in ons achterhoofd zou de vorig jaar december door de Commissie goedgekeurde richtlijn tot uitvoering van de richtlijn betreffende marktmisbruik wat de eerlijke presentatie van beleggingsaanbevelingen betreft een goed beginpunt kunnen zijn.
De derde kwestie die vaak aan de orde wordt gesteld is het gebrek aan concurrentie tussen ratingbureaus. In de praktijk is deze wereldwijde bedrijfstak bijna een oligopolie. Wij verheugen ons dan ook over de oproep van de heer Katiforis om de concurrentie in Europa te bevorderen. Het opstellen van objectieve criteria voor het toelaten van andere spelers tot deze bedrijfstak of voor hun ontwikkeling binnen de branche zou hieraan een bijdrage kunnen leveren.
De vierde en laatste kwestie, waarover waarschijnlijk ook het meest wordt gediscussieerd, heeft betrekking op de belangenconflicten van ratingbureaus en deze conflicten zijn er in twee vormen. Aan de ene kant bestaat het vermoeden dat het verlenen van adviesdiensten door ratingbureaus aan bedrijven die tevens door hen worden beoordeeld de uitkomst van het beoordelingsproces zou kunnen beïnvloeden. Om die reden zouden dergelijke adviesdiensten tegelijkertijd met de beoordeling openbaar moeten worden gemaakt. Wederom zou de vorig jaar december door de Commissie goedgekeurde richtlijn tot uitvoering van de richtlijn betreffende marktmisbruik wat de openbaarmaking van belangenconflicten betreft een goed beginpunt kunnen zijn voor de aanpak van deze kwestie. Het tweede, en meest controversiële, belangenconflict heeft betrekking op de beloning van ratingbureaus door de bedrijven die zij beoordelen. Als het ratingbureau betaald wordt door een emittent, in plaats van door de inschrijvers op de obligaties, doet dit twijfels rijzen over het voorkomen van eventuele rigiditeit bij het naar beneden bijwerken van de ratings. Deze kwestie is niet nieuw maar dient wel te worden opgelost.
We moeten snel actie ondernemen met betrekking tot deze vier kwesties. De Europese Commissie heeft zich hiertoe verbonden op de Europese Raad van Oviedo in april 2002. We moeten deze belofte nakomen voordat zich nieuwe schandalen voordoen. De Europese Commissie zal dan ook uiterlijk in de zomer of de herfst van 2004 een positie kunnen innemen over dit onderwerp. In combinatie met andere bijdragen zal het verslag van de heer Katiforis voor ons een belangrijke leidraad zijn.
Tot slot blijft de vraag wat de Verenigde Staten gaan doen met betrekking tot deze zaak. We moeten realistisch zijn. De twee grootste mondiale ratingbureaus zijn Amerikaans. Het zou verstandig zijn hiermee rekening te houden, zoals de heer Katiforis terecht heeft benadrukt. Voorlopig zwijgt de Amerikaanse Securities and Exchange Commission echter over dit onderwerp, ondanks de roep om verandering vanuit het Congres. Indien de Verenigde Staten, voordat wij een standpunt goedkeuren, convergentie willen bereiken met ons, zouden wij het op prijs stellen snel een duidelijk standpunt van hun kant over dit cruciale onderwerp te vernemen. Wij zullen u in de tussentijd op de hoogte houden. 

Radwan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst hartelijk dank aan de heer Katiforis voor zijn verslag over de toekomstige beoordelingen van ratingbureaus.
Waar gaat het hier eigenlijk om? Er zijn ratingbureaus die de facto op de kapitaalmarkt zeer veel macht en invloed op ondernemingen hebben. Als zij hun waardering naar boven of beneden bijstellen, is dat voor een onderneming van belang, vooral in het laatste geval, want dat betekent aanzienlijke problemen bij de kapitaalverwerving, financiële problemen, en heeft natuurlijk ook indirecte gevolgen voor de werkgelegenheid. Maar ratingbureaus beoordelen ook staten, in Duitsland bijvoorbeeld deelstaten. Een hogere of lagere inschatting van deelstaten heeft natuurlijk een overeenkomstige invloed op de belastingbetaler. Dat bedoel ik niet kritisch, maar alleen als een vaststelling. Momenteel opereren er drie ratingbureaus op de markt. Ik ben ook een voorstander van concurrentie en zou het zeer verwelkomen als er meer ratingbureaus op de markt zouden komen. Maar een ambtelijke ingreep door de overheid acht ik misplaatst. De markt moet zelf voor een groei van het aantal ratingbureaus zorgen of ten minste een Europees bureau voortbrengen. Helaas zijn alle pogingen daartoe tot nog toe mislukt.
Als we in aanmerking nemen hoeveel macht er bij de ratingbureaus ligt en dat we juist op het terrein van financiële wetgeving steeds meer reguleren en steeds meer toezicht houden, dan moeten we er ook over nadenken hoe we in de toekomst met deze bureaus omgaan. Daarom hecht ik groot belang aan het verslag van collega Katiforis, die dit onderwerp voor het eerst in Europa aansnijdt. Het is ook van belang dat Europa zich in dit onderwerp verdiept. Laat ik zeggen dat in de drie huidige ratingbureaus het Angelsaksische element overheerst. Dat hoeft op zich niet slecht te zijn, maar er zijn nu eenmaal verschillende financiële structuren binnen de Europese Unie en op wereldniveau, waar verschillende regels gelden. Niet elke regel die aan gene zijde van de Atlantische Oceaan gepast is, leent zich aan deze zijde voor hetzelfde gebruik. Daarom acht ik het van het grootste belang dat we in Europees verband een initiatief nemen. Daarbij moeten we niet al te zeer letten op wat de Amerikanen op dit gebied doen, aangezien de ratingbureaus tenslotte ook in dit deel van de wereld zaken willen doen.
Daarnaast dienen we het geheel ook in het licht van Bazel II te zien. Als gevolg van Bazel II zal rating - zowel intern als extern - een grotere invloed op de financiering van het midden- en kleinbedrijf krijgen. Rating wordt de norm en het klassieke verschil tussen externe en interne rating zal zijn, dat interne rating in de lidstaten wel en externe rating niet onder financieel toezicht valt. De vraag is wel hoe lang we de situatie kunnen laten voortduren dat interne rating wel onder het toezicht valt en externe niet. Ik werp deze vraag vooral op omdat ik signalen uit de industrie en het bankwezen krijg dat het voor de ondernemingen erg moeilijk is om informatie over hun eigen rating te krijgen. Van een normale klantrelatie tussen onderneming en ratingbureau is dan ook nauwelijks sprake.
Het is derhalve zaak dat we de Commissie nu oproepen dit vraagstuk te onderzoeken, het nader uit te werken en met voorstellen te komen. Daarom deel ik de wens van de heer Katiforis van ganser harte. De uitkomst dient evenwel open te blijven. Het is niet goed nu al registratie en toezicht te eisen. Daar kan het proces in uitmonden. Evengoed echter kan het uitmonden in een convenant waarin de ratingbureaus transparantieverplichtingen aangaan. Het is aan de Commissie om dat uit te werken. Eventueel kunnen de ratingbureaus hiertoe binnen dit proces ook zelf voorstellen doen. Ik acht het dringend noodzakelijk - en weet me daarin gesteund door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten - dat we dit proces nu opstarten, kritisch volgen en dat de Commissie medio volgend jaar met voorstellen komt. 
Berès (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris Diamantopoulou, mijnheer Katiforis, bravo voor dit initiatief! Bravo voor de inhoud van dit verslag! Volgens mij komt het op een belangrijk moment.
Wanneer mensen proberen het ‘macro’-verhaal te begrijpen dat we punt voor punt verdedigen, vooral in de Economische en Monetaire Commissie, is er één ding dat hun nu en dan opvalt, en dat is de kloof die soms bestaat tussen het samenlevingsmodel dat wij beweren voor te staan enerzijds en de concrete normen die we hanteren en onze specifieke werkzaamheden anderzijds. U heeft daar al enigszins de nadruk op gelegd, mevrouw de commissaris, en daar wil ik u voor bedanken.
Dat we het moeten hebben over rating-kantoren en dat we blij moeten zijn met het initiatief van onze rapporteur, dat is omdat de markt zelf blind is en de rating-kantoren in die verblinding een in alle opzichten essentiële beslissingsbevoegdheid krijgen of gekregen hebben die bepalend is voor de toekomst van bedrijven en dus voor de werkgelegenheid.
Met dit in het achterhoofd wil ik drie opmerkingen maken. De eerste is dat wat we hier zeggen niet los gezien kan worden van het totale debat dat wij voeren over . Wat voor willen wij in ons samenlevingsmodel in Europa? Hoe verdelen we de rollen tussen kapitaal en werk? Wat doen we op het gebied van herverdelingsbeleid? Dat zijn allemaal vragen die wij moeten beantwoorden door middel van de door ons bedachte oplossingen voor het functioneren van met name maar niet alleen deze kantoren. Ik herinner me onze debatten over de standaarden voor jaarrekeningen en we weten wat voor uitwassen de zogenaamde autonomie van de IASB ons heeft opgeleverd. Ik zou niet willen dat ons hetzelfde overkomt met de rating-kantoren.
Mijn tweede opmerking is dat, als wij in Europa willen dat het beter functioneren van de rating-kantoren bijdraagt aan de bescherming van ons samenlevingsmodel, we niet voorbij mogen gaan aan de vraag naar de maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven. Ook op dat terrein ontstaan vandaag de dag rating-kantoren, op Europees initiatief. Ik denk met name aan het kantoor van mevrouw Notat in Frankrijk, Vigeo. Daar ligt een mogelijkheid tot wederzijdse aanvullendheid waarover we moeten nadenken.
Tot slot mijn derde opmerking: tot mijn spijt, mevrouw de commissaris, heb ik niet gehoord wat uw standpunt is over het amendement dat is voorgesteld door onze rapporteur en dat mijn fractie en ik volledig steunen, namelijk het amendement waarin gepleit wordt voor het instellen van Europese registratie- en reguleringsautoriteiten. 
Villiers (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende werk ten aanzien van deze kwestie. Het is actueel en de heer Katiforis heeft blijk gegeven van een groot inzicht in het onderwerp. Ik wil hem met name bedanken omdat hij een aantal van de zorgen heeft overgenomen die ik heb geuit in mijn amendementen. Ik hoop dat er overeenstemming kan worden bereikt tussen de Fractie van de Europese Volkspartij en de rapporteur. Dat is – tot nu toe – onmogelijk gebleken, maar ik weet zeker dat dit verslag veel elementen bevat die wij van harte ondersteunen.
In een enigszins schokkende omkering van de normale rolverdeling binnen de Fractie van de Europese Volkspartij, kwam ik erachter dat de rest van mijn fractie beduchter was voor het idee van aanvullende regelgeving dan ikzelf: normaal gesproken ben ik namelijk degene die binnen mijn fractie pleit voor een meer deregulerende benadering. Wat zeer belangrijk is – en dit werd duidelijk verwoord door de heer Radwan, de schaduwrapporteur – is dat dit inderdaad een belangrijke kwestie is; dat er inderdaad vragen dienen te worden beantwoord over de manier waarop ratingbureaus werken, en dat inderdaad ook de vraag gesteld dient te worden of er een registratiesysteem voor ratingbureaus moet komen. De conclusie van de fractie was dat we niet vooruit dienen te lopen op de uitkomst van dit proces.
Het is belangrijk dat de afgevaardigden en de commissies de zaken die door de heer Katiforis in zijn verslag aan de orde zijn gesteld nauwkeurig bekijken, maar we willen niet vooruitlopen op de uitkomst en op dit moment al zeggen dat er inderdaad een Europese registratieautoriteit moet komen. Wij zijn in deze fractie beducht voor de kosten van regelgeving. We maken ons zorgen over de aanzienlijke stap die het zou betekenen om ratingbureaus binnen een regelgevend kader of een registratiesysteem onder te brengen, en we moeten voorzichtig zijn met onze reactie op recente financiële schandalen.
Onder bepaalde financiële commentatoren bestaat de neiging te veronderstellen dat er naar aanleiding van Parmalat behoefte bestaat aan aanvullende regelgeving en de organisaties die als eerste in aanmerking komen voor aanvullende regelgeving en registratie zijn dan de ratingbureaus. We moeten objectief en rustig bekijken wat er gebeurd is bij Parmalat en vervolgens moeten we zien wat voor reactie er nodig is, dit alles om overhaaste of impulsieve reacties te voorkomen. Het is namelijk niet eenvoudig vast te stellen hoe veranderingen in het systeem of de regelgeving voor ratingbureaus het Parmalat-schandaal hadden kunnen voorkomen.
Er zullen immers altijd mensen zijn die bereid zijn de wet te overtreden, zoals het geval was bij Parmalat, en het doet er niet toe hoe breed opgezet en hoe effectief het systeem of de regelgeving is, en of het nu om “hedge funds”, ratingbureaus of wat dan ook gaat; we kunnen dergelijk crimineel gedrag simpelweg niet voorkomen. We kunnen proberen het minder vaak voor te laten komen, maar het is onmogelijk te voorkomen. Er dienen zonder meer vragen te worden gesteld over ratingbureaus en de manier waarop zij functioneren, maar het is voorbarig om nu al tot de conclusie te komen dat er in deze fase behoefte is aan aanvullende regelgeving of een registratiesysteem. 
Ettl (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou collega Villiers willen zeggen: laten we in elk geval niet zeggen dat we niet weten wat we vragen of wat we willen hebben.
Helaas is er van de oorspronkelijke opzet van het verslag van de rapporteur na behandeling in de Economische en Monetaire Commissie weinig overgebleven. Weinig dat tot grotere transparantie en controle van de ratingbureaus zou verplichten. Zeker na wereldwijde fraudeschandalen, van Worldcom tot Parmalat, zou de registratie van ratingbureaus en het toezicht op hun werkwijze inzichtelijk gemaakt moeten worden. In het licht van de erkenning door Bazel II van externe ratings, en met het oog op de gevolgen daarvan, maakt het op dit moment wel degelijk uit welk signaal we de Commissie geven.
Met dit verslag tolereren we een nagenoeg oncontroleerbaar oligopolie. Dat tart alle gebruiken op de interne markt. Tachtig van de honderd grote ondernemingen in de Europese Unie worden door slechts drie bureaus gecontroleerd. Juist daarom zouden ondernemingen makkelijker toegang tot hun rating moeten kunnen krijgen. Ook voor beslissingen over beleggingen is van belang welke informatie tot de rating geleid heeft. We kunnen op dit punt niet achterblijven bij de ontwikkelingen in de VS. Onlangs heeft daar de het bestaande toezicht op de ratingbureaus naar aanleiding van recente uitwassen aanzienlijk verscherpt.
Het spijt me collega Katiforis te moeten zeggen dat het signaal dat dit initiatiefverslag aan de Commissie geeft te gematigd is en weinig hoop biedt op een instrument dat we vertrouwen kunnen. Desondanks sluit ik af met het appel van de rapporteur dat we juist met het oog op de vele bestaande onzekerheden alles op alles zouden moeten zetten om een Europese registratie-instantie aangenomen te krijgen. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer Katiforis, dames en heren, het onderhavige verslag en dit onderwerp zijn van bijzondere betekenis, omdat ze zoveel vragen oproepen. Zoals eerdere sprekers u al duidelijk maakten, winnen de ratingbureaus in tweeërlei opzicht aan betekenis. Enerzijds door schandalen, anderzijds door de richtlijn voor consumptieve kredieten of de ontwikkeling van Bazel II.
Elke rekeninghouder, maar bovenal elke kredietnemer, wordt - en dat moeten we eerlijk zeggen - aan enige vorm van rating onderworpen. Ratingbureaus beoordelen vooral ondernemingen en landen. Deze beoordelingen leiden tot een discussie over rentetarieven, over de hoogte van het in te brengen eigen vermogen, over de beurskoersen en ze beïnvloeden het vertrouwen van de klanten in de onderneming dan wel het land in kwestie. Daarom dienen we natuurlijk te beseffen dat de hele gedachte achter ratingbureaus oorspronkelijk uit de Angelsaksische wereld stamt en dat het ook in Europa drie grote ondernemingen uit dat gebied zijn die grote en belangrijke ratings uitvoeren. Met dit feit voor ogen dienen we ons vervolgens te realiseren dat alle drie deze ratingbureaus een kwaliteitsstempel dragen, namelijk dat van de , een Amerikaans keurmerk kortom. Als we dan over meer concurrentie spreken, hebben we niet alleen Europese bureaus nodig, maar ook een Europees keurmerk, omdat zo’n keurmerk op een bepaalde manier natuurlijk ook het vertouwen en het gewicht van het bureau op de markt vergroot.
Daarom pleiten we ervoor Europese ratingbureaus te stimuleren en deze specifiek op de behoeften van het midden- en kleinbedrijf in te laten spelen. Verder pleiten we voor een Europees, liever nog een wereldwijd keurmerk, gekoppeld aan Bazel II en de discussie over interne en externe ratings. Wij zijn voor de vrijheid van meningsuiting en voor de onafhankelijkheid van de bureaus en we zijn voor meer transparantie.
Ik vind het derhalve onaanvaardbaar dat er voor ratingbureaus helemaal geen vergunningsprocedure bestaat. Wellicht is het een goed uitgangspunt om bij het financieel toezicht te beginnen, interne en externe ratings gelijk te behandelen en langs die weg ook te komen tot registratie van dan wel een toelatingsregeling voor de bureaus en zouden we die benadering moeten aanhouden, in plaats van weer een nieuwe instantie in het leven roepen. 
Santos (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de lof die dit verslag is toegezwaaid. Het is een uitstekend initiatief en net als de meeste collega’s voor mij hoop ik dat het met name in de loop van de plenaire behandeling mogelijk zal zijn de oorspronkelijke ideeën van collega Katiforis te verwezenlijken. Zoals hij al heeft gezegd, is bij dit verslag de kernvraag of de ratingbureaus gereguleerd moeten worden en indien ja of dat dan op nationale of op Europese schaal moet gebeuren. In zijn toelichting bij het verslag zegt de rapporteur terecht dat dit typisch een politieke kwestie is en dat wordt in dit debat duidelijk bevestigd. In het begin heeft de rapporteur zonder meer voor regelgeving gekozen. Hij gaf daarbij de voorkeur aan regelgeving op Europese schaal, terwijl er met name uit bij de sector betrokken kringen stemmen daartegen opgingen.
De branchevertegenwoordigers zijn van mening dat hun activiteiten vallen onder het verstrekken van economische informatie. Volgens hen is derhalve de garantie in het geding dat deze informatie in volledige vrijheid verstrekt kan worden. Het is duidelijk dat de behoefte aan informatie en de behoefte aan en het belang van regelgeving niet met elkaar in strijd hoeven te zijn, en hoewel wij kunnen stellen dat de ratingbureaus over het algemeen op basis van het huidige systeem hun werk goed hebben verricht, is het tevens duidelijk dat er nu nieuwe problemen spelen - en eerdere sprekers hebben daarvan al een aantal spectaculaire voorbeelden gegeven - die andere oplossingen en waarschijnlijk ook een ander systeem vergen.
Daar komt nog bij dat de opties van de rapporteur zonder enige twijfel passen bij de aanpak in de wetgeving van de Europese Unie op het vlak van de financiële diensten. Het is daarom volgens mij in het algemeen belang regelgevende organen voor deze activiteiten te introduceren, ook omdat, zoals bekend, de activiteiten van deze bureaus heden ten dage bepalend zijn voor de legitimiteit en de geschiktheid van bepaalde financiële activa voor bepaalde toepassingen waar het grote publiek gebruik van maakt.
Daarom ben ik van mening dat het eerste initiatief van de rapporteur, dat de Economische en Monetaire Commissie niet geheel heeft overgenomen, weer opgepakt moet worden en de steun moet krijgen van de plenaire vergadering. Het is een zeer gedurfd maar volledig gerechtvaardigd voorstel. 
Diamantopoulou,
   . Mijnheer de Voorzitter, dit was een buitengewoon interessante discussie en het moge duidelijk zijn dat dit een actuele politieke en economische kwestie is.
De afgevaardigden hebben vele onderwerpen besproken. Ik zou met name de discussie over de regelgeving willen onderstrepen: moet deze regelgeving uitsluitend betrekking hebben op transparantie en transparantiecriteria of zou zij een meer bindend karakter moeten krijgen? Dan is daar nog het interessante vraagstuk van een onafhankelijke autoriteit: wat voor soort orgaan zou dit moeten zijn en moeten we ermee akkoord gaan een dergelijk orgaan op Europees niveau op te zetten? Een andere belangrijk punt is de registratie van deze bedrijven en de vraag of zij op Europees dan wel op nationaal niveau dienen te worden geregistreerd.
De Commissie is het eens met veel van de punten in het verslag-Katiforis, maar zij zal haar definitieve standpunt aan het einde van de lente of uiterlijk in de herfst presenteren. Ik wil de heer Katiforis wederom bedanken voor zijn buitengewoon interessante bijdrage. 
De Voorzitter.
    Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is het verslag (A5-0026/2004) van de heer Cercas, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de organisatie van de arbeidstijd (wijziging richtlijn 93/104/EEG) (2003/2165(INI)). 
Cercas (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, geachte collega’s, mijn verslag heeft tot hoofddoel om twee artikelen van de richtlijn 93/104/EEG van de Raad inzake bepaalde aspecten van de organisatie van de arbeidstijd onder de loep te nemen.
Tien jaar geleden werd deze belangrijke richtlijn aangenomen die bepaalde fundamentele elementen voor de gezondheid en veiligheid van de werknemers regelt, zoals de dagelijkse pauzes en de vakanties. Ook stelt de richtlijn de maximale werkweek vast op 48 uur, hoewel het is toegestaan om daarbij het gemiddelde van een referentieperiode van vier maanden te nemen.
De goedkeuring van deze belangrijke richtlijn – een van de meest relevante op het gebied van de gemeenschappelijke sociale organisatie – heeft veel voeten in de aarde gehad. Het verzet van het Verenigd Koninkrijk werd pas overwonnen in het Hof van Justitie, en gedurende tien jaar moesten er twee tijdelijke uitzonderingen worden gemaakt, ten eerste met betrekking tot de referentieperiode voor de berekening van de wekelijkse arbeidstijd van 48 uur en ten tweede wat betreft de toepassing van de 48-urige werkweek in landen waar de werknemers een uitzondering wensen, waarbij de voorwaarde geldt dat die wens steeds onweerlegbaar en vrijwillig kenbaar wordt gemaakt: dit staat bekend als de individuele 
De Commissie en de Raad moesten deze tijdelijke uitzondering uiterlijk voor 26 november vorig jaar evalueren. Helaas heeft de Commissie op genoemde datum noch haar evaluatie, noch haar voorstellen doorgegeven. Tot 30 december 2003 werd ons geen mededeling gepresenteerd en werd er geen raadplegingsprocedure gestart. Bovendien ontbeert de tekst concrete voorstellen over de meest netelige kwesties. Wat de Commissie wel heeft gedaan – en dat stel ik zeer op prijs – is de Universiteit van Cambridge opdragen om een studie te verrichten naar het gebruik van de in het land dat deze uitzondering heeft goedgekeurd, namelijk het Verenigd Koninkrijk. Die studie is verricht door Barnard, Deakin en Hobbs en stelt ons in staat om alle negatieve gevolgen die voortkomen uit het massale gebruik en misbruik in een arbeidsmarkt waar de algemeen is toegepast te doorgronden.
Mijn verslag heeft alleen betrekking op de evaluatie van deze twee uitzonderingen en wil een helder antwoord geven op de onvermijdelijke vraag over deze richtlijn, namelijk of het tien jaar na de goedkeuring zin heeft om vast te houden aan langere referentieperiodes. Heeft het zin om vast te houden aan het principe dat het maximum van 48 uur niet hoeft te gelden bij de individuele ? In mijn verslag ben ik van mening dat beide vragen dienen te worden beantwoord in het licht van twee principes die bepalend waren voor de goedkeuring van deze richtlijn: de gezondheid en de veiligheid van de werknemers. Daarbij dient nog een derde principe in ogenschouw te worden genomen, namelijk de flexibiliteit, hetgeen ook de Commissie aangeeft in haar mededeling. Wij moeten ervoor zorgen dat het arbeids- en gezinsleven van de Europese mannen en vrouwen goed gecombineerd kunnen worden.
Mijn voorstellen zijn ook zeer helder. Volgens de objectieve informatie waar wij over beschikken dient de uitbreiding van de referentieperiodes niet te worden afgeschaft aangezien die nuttig zijn gebleken en tot nu geen ernstige gevolgen hebben gehad voor de gezondheid en de veiligheid van de werknemers. Er bestaat echter wel overstelpend bewijs dat de in strijd is met de minimumrechten op het gebied van de gezondheid en veiligheid van de werknemers, en een groot risico vormt voor de combinatie van werk en gezin.
Het debat en de stemming in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zijn zeer moeizaam verlopen. Ik hoop dat wij er morgen nog verder aan kunnen werken en onze standpunten dichterbij elkaar zullen komen. Persoonlijk heb ik mij open opgesteld wat betreft het flexibiliteitselement, ook met betrekking tot het probleem van de wachtdiensten van artsen dat ook bij dit debat is betrokken. Ik ben net zoals de richtlijn flexibel geweest. Ik heb evenwel voortdurend verkondigd dat de individuele ernstige precedenten schept, en dat zal ik tot het einde toe blijven zeggen. Aan de minimale grondrechten mag niet worden getornd, mijnheer de Voorzitter.
Als werknemers nu wordt verplicht of toegestaan om af te zien van hun grondrechten zoals maximale werktijden, dan kan hun met dezelfde argumentatie ook worden gevraagd om andere fundamentele elementen voor hun gezondheid en veiligheid op te geven en kunnen werknemers in een lawaaiige, stoffige omgeving moeten werken, kunnen de beschermende afbakeningen rond bouwplaatsen worden afgeschaft, kunnen de rechten rond zwangerschap en bevalling op de schop enzovoorts. En dat alles in naam van de individuele vrijheid, die verloren gaat als deze regels worden toegepast. Dat vormt een zeer slecht precedent.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eindigen met de opmerking dat ons Handvest van de grondrechten en artikel 137 van het Verdrag ons verplichten om paal en perk te stellen aan de wensen van degenen die geen Europese regels willen. is geen flexibele regel: het is de afwezigheid van regelgeving. Wie iemand toestaat om de minimale grondrechten aan zijn laars te lappen, spreekt zich uit voor de totale afwezigheid van regels. En ik hoop dat alle collega’s hier diep over na zullen denken. Wij mogen de tegenstanders van een sociaal Europa die allergisch zijn voor minimumregels, waar de werknemers van ons werelddeel een eeuw lang profijt van hebben gehad, niet laten zegevieren. 
Diamantopoulou,
    Mijnheer de Voorzitter, ik moet de heer Cercas bedanken voor het uitstekende verslag over de herziening van een richtlijn die een van de hoekstenen is van het communautair arbeidsrecht.
Zoals gezegd heeft deze richtlijn tot doel de werknemers te beschermen tegen eventuele schade aan hun gezondheid en veiligheid vanwege te lang werken, te weinig rust en ongeregelde werktijden. De richtlijn bevat het noodzakelijke beleidskader en is de rechtsgrondslag voor dit vraagstuk.
Deze richtlijn bevat minimale gezondheids- en veiligheidsvereisten voor de dagelijkse en wekelijkse rusttijd, de maximale wekelijkse arbeidstijd, het aantal betaalde vakantiedagen per jaar en de duur van nachtwerk. Alhoewel dit een kader is met voorschriften voor de gezondheid en de veiligheid van werknemers mogen wij niet uit het oog verliezen dat dit vraagstuk de productiviteit van de ondernemingen rechtstreeks beïnvloedt. Ondernemingen met werknemers die niet over deze minimumgaranties beschikken, kunnen onmogelijk de noodzakelijke productiviteit hebben.
De Commissie heeft op 30 december een verslag ingediend, zoals zij wegens het verstrijken van de periode van tien jaar sedert de uitvaardiging van de richtlijn verplicht was, en aangekondigd dat zij de richtlijn inzake de arbeidstijd zou herzien. De Commissie moet onderzoeken hoe de richtlijn in de vijftien lidstaten is omgezet en daarbij twee vraagstukken evalueren. Het eerste vraagstuk betreft de afwijkingen van de referentieperioden voor de berekening van de maximale wekelijkse arbeidstijd. De heer Cercas vroeg zich af of dit thema wel besproken moest worden aangezien daar geen bijzondere problemen door zijn ontstaan. Er zijn echter talrijke bedrijfstakken die wel problemen hebben en eventueel een andere referentieperiode zouden willen. Daarvoor zijn ook voorstellen gedaan door zowel werkgevers als werknemers. Het tweede vraagstuk betreft de mogelijkheid van individuele afwijkingen van de maximaal toegestane arbeidstijd, de bekende .
Deze twee vraagstukken kunnen natuurlijk niet los gezien worden van de recente ontwikkelingen in de jurisprudentie van het Europees Hof. Het Hof zegt dat arbeidstijd de tijd is waarin een arts thuis wachtdienst doet en naar de gezondheidsinstelling gaat als hij gedurende deze wachttijd wordt opgeroepen. De mededeling van de Commissie houdt zich dus ook uitdrukkelijk bezig met de resultaten van deze rechtszaken. Wij zijn verplicht om bij de herziening van deze twee bepalingen rekening te houden met het arrest van het Hof. Dit is een zeer ingewikkeld thema en de weerslag die de verandering van de wetgeving zal hebben, moet - zoals u ook in uw verslag zegt - grondig worden bestudeerd. Daarom heeft de Commissie een breed overleg op gang gebracht.
Wij moeten ons bij de raadpleging van de sociale partners houden aan speciale procedures. Het kader daarvoor is aangegeven in het Verdrag. Momenteel bevinden wij ons in het eerste stadium van de raadpleging overeenkomstig artikel 138 van het Verdrag. Ik moet erop wijzen dat overeenkomstig het Verdrag de sociale partners een autonome rol hebben. Daarom moet de Commissie de besprekingen in een ruim kader opnemen. Wij kunnen niet bij voorbaat al uitkomen bij oriëntaties van de Commissie. De sociale partners moeten immers gedurende de eerste en tweede overlegfase hun eigen standpunten kunnen vaststellen, en daarom heeft deze eerste mededeling, zoals u ongetwijfeld gemerkt hebt, een vrij algemeen kader.
Er zijn evenwel enkele punten waarover wij mijns inziens toch vrij duidelijk waren en waaraan ik mijn steun geef.
Ten eerste moeten wij een nauwgezette studie en evaluatie maken van de weerslag en de gevolgen van elke verandering voor enerzijds de werknemers - want als het om hun gezondheid en veiligheid gaat kan er van compensatie geen sprake zijn - en anderzijds de werking van de ondernemingen.
Ten tweede moeten wij het vraagstuk in zijn geheel aanpakken. Zoals ik reeds zei, is dit een fundamentele richtlijn voor het arbeidsrecht. Een sectorale aanpak is hier absoluut uit den boze. Dat betekent natuurlijk niet dat wij geen rekening moeten houden met specifieke vraagstukken, op bijvoorbeeld gezondheidsgebied. Aan de hand van de arresten van het Hof zou men deze vraagstukken een algemene draagwijdte kunnen geven en ook op andere bedrijfstakken van toepassing laten zijn.
Het derde vraagstuk betreft de band tussen arbeidstijd en gelijke kansen. De richtlijn legt een nauwe link hiertussen en moedigt de lidstaten aan maatregelen te nemen voor een betere verenigbaarheid van beroeps- en gezinsleven.
Het vierde vraagstuk betreft de . Hier hebben wij verschillende benaderingen, waaronder twee extreme benaderingen. Volgens de eerste mag er geen mogelijkheid zijn tot afwijking van de maximaal toegestane arbeidstijd, met andere woorden de moet helemaal worden afgeschaft, en volgens de tweede moet de mogelijkheid dus tot afwijking, algemeen van toepassing zijn en moeten werkgevers en werknemers zelf kunnen beslissen over de arbeidstijd en alle arbeidsvoorwaarden.
Beide benaderingen zijn extreem en brengen aanzienlijke problemen met zich mee. In de eerste wordt geen rekening gehouden met de sectorale eigenschappen, met de specifieke eigenschappen van een groot aantal bedrijfstakken en met name de verstrekkende gevolgen van de arresten van het Hof voor met name de gezondheidsaspecten. Als in de toekomst soortgelijke arresten worden uitgevaardigd voor andere bedrijfstakken zullen ook die bedrijfstakken dezelfde problemen krijgen. Met de tweede extreme benadering, die zegt dat de algemene werkwijze van de arbeidsmarkt moet worden, wordt in feite het fundamenteel kader buiten spel gezet dat de Europese Unie heeft vastgesteld voor de rechten van de werknemers op gezondheids- en veiligheidsgebied en waarmee een link wordt gelegd tussen de productiviteit en de werknemer als persoon.
Ik wil van meet af aan duidelijk maken dat ik tegen beide extreme benaderingswijzen ben. Ik geef zonder meer toe dat de voorschriften van de richtlijn met betrekking tot de aanleiding geven tot misbruik. Daarom zijn er ook landen die systematisch misbruik maken van de in alle bedrijfstakken en in alle categorieën van ondernemingen, met alle ernstige problemen van dien voor de werknemers.
Mijns inziens moeten wij deze twee fundamentele vraagstukken grondig onderzoeken en oplossen, waarbij wij enerzijds de mogelijkheid tot moeten handhaven maar anderzijds moeten streven naar nieuwe criteria en naar voor de lidstaten bindende standpunten, opdat controle kan worden uitgeoefend op het gebruik van de en misbruik kan worden voorkomen.
Het lijdt geen twijfel dat deze richtlijn zeer belangrijk is. Deze beïnvloedt de arbeidsmarkt en de economie en heeft een rechtstreekse weerslag op niet alleen het leven van miljoenen werknemers in Europa maar ook het bedrijfsleven en de economie in Europa. Daarom moet men daadwerkelijk overleg plegen met alle betrokkenen waaronder natuurlijk ook de sociale partners.
Ons uiteindelijke doel is een betere wetgeving, een wetgeving waarin rekening wordt gehouden met de reële impact op de arbeidsmarkt en waarmee het fundamentele doel van de richtlijn - de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de werknemers - zo dicht mogelijk wordt genaderd. Mijns inziens speelt het Parlement in dit overleg de eerste viool.
Dit is een zeer actueel en substantieel verslag en ik kan u verzekeren dat wij in onze voorbereidingen hierop zullen voortborduren. Natuurlijk is dit slechts het eerste debat en het eerste contact tussen de Commissie en het Parlement. In de komende maanden zullen wij opnieuw de gelegenheid krijgen met elkaar van gedachten te wisselen en in staat zijn rekening te houden met uw specifieke standpunten. 
Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de commissaris feliciteren en haar bedanken voor haar verstandige, praktische en nuttige opmerkingen vandaag, evenals voor het verslag van de Commissie dat buitengewoon evenwichtig was. Ik wil niet oneerbiedig zijn tegenover de rapporteur en ik hoop dat hij me vergeeft als ik zeg dat ik over zijn verslag helaas niet dezelfde opmerkingen kan maken. Zoals hij weet, waren we er samen met de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij in de commissie bijna in geslaagd het verslag te verwerpen, maar haast geen enkel amendement van ons werd aanvaard. Toch hadden onze amendementen het bijna gehaald en, als we in onze opzet waren geslaagd, dan hadden we het Parlement bij deze gelegenheid niet hoeven lastigvallen. Het behoeft geen betoog dat we deze amendementen opnieuw indienen en we hopen dat het volledige Parlement er tijdens de stemming van woensdag wel recht aan zal doen.
Het trieste aan het verslag was dat er in feite zwart op wit in werd verklaard dat er onder geen enkele voorwaarde meer sprake mag zijn van enige en dat het Verenigd Koninkrijk voor de rechter gedaagd moet worden vanwege vermeend misbruik. Het was alsof er werd gezegd: “Ik heb nu eenmaal besloten, val me verder niet lastig met de feiten.”
Ik zou vanavond graag een aantal feiten aan het Parlement willen voorleggen. De in de arbeidstijdrichtlijn is vrijwillig: niemand kan juridisch worden gedwongen een te ondertekenen en daarnaast is het belangrijk mensen de flexibiliteit te geven om langer te werken en overuren te maken als zij dat willen. Onderzoek in het Verenigd Koninkrijk heeft aangetoond dat er 2,5 miljoen mensen langer werken dan het maximale aantal uren dat in de richtlijn wordt vermeld. Twee derde van hen krijgt echter betaald voor deze extra uren en deze groep zou er dus op achteruit gaan als de geschrapt zou worden. Het klopt dat bepaalde werknemers minder lang zouden willen werken, maar niet als deze verlaging van het aantal uren ook een lager loon zou betekenen. Van de mensen die langer werken heeft ruim zeven op de tien gezegd dat zij niet minder zouden willen gaan werken als zij er hierdoor in salaris op achteruit zouden gaan. Het is dat de gezondheid en de veiligheid onder deze omstandigheden ooit in het geding zijn gekomen.
Ik zou nu kort iets willen zeggen over de studie van Barnard, Deakin en Hobbs, waarnaar de rapporteur verwees. Op grond van hun conclusies zei hij dat er sprake is van misbruik op grote schaal. Ik moet zeggen dat er in de conclusies niets van dien aard gezegd wordt. Het was interessant dat er, toen het verslag van de Commissie uitkwam, een artikel in de van dinsdag 6 januari stond, geschreven door Catherine Barnard en Simon Deakin, waarin zij hun verbazing uitspreken over hoe verkeerd hun studie was geïnterpreteerd.
Ik zou graag drie korte alinea’s willen citeren. “Het klopt dat we bewijzen hebben gevonden voor bepaalde vormen van misbruik van het -systeem. Soms werd de aan nieuwe personeelsleden gepresenteerd als een modelcontractbepaling, waar zij zelf actief onderuit moesten zien te komen. Maar dit was niet gebruikelijk. Het meest opvallende was dat we voor iedere werknemer die zich onder druk voelde staan om voor de te kiezen, weer andere mensen vonden die juist het recht wilden hebben zelf te bepalen hoe lang ze werkten en wat voor salaris, status en arbeidsvreugde daar tegenover stond (...). We ontdekten al snel een kloof tussen de retoriek in verband met het verkorten van de arbeidstijd en de realiteit van het beroepsleven van veel mensen. In een voorbeeld dat ons werd gegeven zouden arbeiders in de tabaksindustrie honderden ponden per week aan loon voor overuren verliezen als hun werkweek beperkt zou worden tot 48 uur.”
In de laatste alinea schrijven ze dat “een volledig verbod op lange arbeidstijden in vele bedrijven en bedrijfstakken onhaalbaar zou zijn of simpelweg genegeerd zou worden.”
Dat zijn de feiten, anders dan zij door de rapporteur worden gepresenteerd.
De conclusie moet dan ook zijn dat de moet blijven en dat aan misbruik, waar dit voorkomt, een einde moet worden gemaakt. Ik hoop dat afgevaardigden van alle zijden van het Parlement hiermee kunnen instemmen.
Tot slot wil ik nog even de SIMAP- en Jaeger-arresten noemen. Dit zijn de belangrijke kwesties die we zouden moeten aanpakken en in onze amendementen proberen we ons dan ook daarop te richten, omdat we moeten proberen de zeer duidelijke problemen op te lossen die het Hof van Justitie aan de orde heeft gesteld.
Het is mij tot slot bekend dat de Britse Labour-afgevaardigden in september officieel hebben verklaard dat zij unaniem tegen het behoud van de hebben gestemd; het is echter nooit te laat om tot inkeer te komen. Ik koester nog steeds de hoop dat zij woensdag vóór onze amendementen zullen stemmen, in het belang van zowel de werkgelegenheid als dat van de werknemers. 
Hughes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur met zijn uitstekende werk ten aanzien van de organisatie van de arbeidstijd. Zoals de commissaris zei, is dit een kwestie die iedere werknemer en ieder gezin binnen de Europese Unie raakt. Hoewel ik zonder meer begrijp dat individuele commissarissen niet altijd krijgen wat ze hebben willen op het moment dat ze dat willen, ben ik toch zeer teleurgesteld over de manier waarop de kwestie van de arbeidstijd door de Commissie in haar geheel is afgehandeld. Zij had tien jaar de tijd om voorstellen voor te bereiden en op te stellen over de werking van afwijkingen van de en de toepassing van een referentieperiode van een jaar; de herziening en de mededeling werden immers duidelijk voorzien voor november 2003 en toch heeft de Commissie het ongelooflijke gepresteerd door de termijn niet te halen.
Toen de mededeling dan uiteindelijk verscheen, was deze, eerlijk gezegd, nauwelijks meer waard dan het papier waarop ze was gedrukt. Het is een zwak document, waarin geen duidelijk signaal wordt gegeven over de beste richting voor actie. Het zou, naar mijn mening, niet gebruikt mogen worden als instrument op basis waarvan de eerste fase van overleg met de sociale partners van start zal gaan krachtens de procedure die is opgenomen in artikel 138. Ik hoop dat de sociale partners dat ook duidelijk zullen maken.
Verder werd de Commissie, tegen de tijd dat zij aan de slag ging met het opstellen van de mededeling, bedolven onder de kennisgevingen van lidstaten die meldden dat zij in reactie op de SIMAP- en Jaeger-arresten gebruik zouden beginnen te maken van de in hun volksgezondheidssectoren. Een aantal lidstaten was in dit opzicht ongetwijfeld opportunistisch, maar de Commissie had per slot van rekening drie jaar de tijd gehad om op SIMAP te reageren; haar gebrek aan daadkracht heeft er dan ook toe geleid dat een centraal onderdeel binnen de EU-gezondheids- en veiligheidswetgeving geneutraliseerd is. In onze opvatting is een algehele verspreiding van het gebruik van de niet het antwoord op de SIMAP- en Jaeger-arresten. Wij willen snelle en specifieke actie van de Commissie in reactie op die arresten en daarna de tijd om andere bepalingen in de oorspronkelijke richtlijn op een verstandige manier te herzien.
Wat de manier betreft waarop we deze problemen moeten oplossen, zouden we kunnen kijken naar de akkoorden met de sociale partners of naar de omroosteringsregelingen die in bepaalde delen van de EU zijn getroffen in reactie op de effecten van deze arresten. We zouden ook kunnen kijken naar het soort definities dat we hebben aangenomen om, in verband met de arbeidstijden voor chauffeurs, het geval van bijrijders en nachtelijke oversteken per veerboot te regelen. Daarin werd naast arbeids- en rusttijden het idee van perioden van beschikbaarheid opgenomen.
Op een algemener vlak blijven mensen als de heer Bushill-Matthews mij voortdurend vertellen dat de essentieel is om bedrijven de flexibiliteit te geven die zij nodig hebben om te kunnen functioneren. Het is, naar mijn mening, dan wel vreemd dat tot voor kort slechts één lidstaat gebruik maakte van deze : de andere konden in hun volksgezondheidssectoren prima zonder en dat zou nu nog steeds het geval zijn zonder de SIMAP- en Jaeger-arresten. De waarheid is namelijk dat de richtlijn al flexibel is. Er zijn minder strikte regelingen van toepassing op een heel scala aan beroepen en activiteiten en de referentieperioden zijn ruim. Ik zou persoonlijk ook met plezier willen bekijken of van de toepassing van een referentieperiode van een jaar op de arbeidstijd in alle lidstaten een meer realistische optie gemaakt zou kunnen worden.
In zijn algemeenheid is de socialistische fractie van mening dat een ten aanzien van een gezondheids- en veiligheidsrichtlijn gevaarlijke nonsens is. Deze mogelijkheid werd tien jaar geleden om louter politieke redenen gecreëerd en het was van meet af aan een slecht idee. Een algemene is slecht voor het welzijn van medewerkers, slecht voor een goed evenwicht tussen werk en vrije tijd, schadelijk voor onze pogingen vrouwen te stimuleren terug te keren op de arbeidsmarkt en zoals uit de statistieken blijkt is de ook zeker niet effectief in de actie die we hebben ondernomen om de productiviteit een impuls te geven. Dit is een richting waarover een Unie die zich ertoe verbonden heeft zichzelf om te vormen tot de meest dynamische kenniseconomie ter wereld niet eens zou moeten nadenken.
Ik zal dus niet tot inkeer komen en zal me woensdag dan ook zeker niet aansluiten bij de heer Bushill-Matthews. 
Lynne (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het stemt mij tevreden dat de Commissie het overlegdocument heeft opgesteld. Het was echter handiger geweest als zij het gepresenteerd had voordat de heer Cercas zijn verslag had opgesteld, maar ik was bijzonder tevreden dat we mondelinge amendementen konden indienen. Hetgeen niet wegneemt dat dit geen ideale manier van werken is en dat moet me toch van het hart.
Ik heb een aantal amendementen ingediend, een groot deel ervan samen met de Fractie van de Europese Volkspartij en enkele van mijzelf. Het voornaamste punt – en het verheugt mij zeer dat de Commissaris dit noemde – is dat de individuele behouden moet blijven, maar dat deze echt vrijwillig dient te zijn en dat er maatregelen genomen moeten worden om misbruik aan te pakken. Zoals de heer Bushill-Matthews echter al zei, komt dat misbruik in het Verenigd Koninkrijk niet op een zo grote schaal voor als de rapporteur ons wil doen geloven. Het is zo dat, zoals de heer Bushill-Matthews en de rapporteur herhaaldelijk hebben gezegd, de auteurs van de studie – Barnard, Deakin en Hobbs – verklaard hebben dat het misbruik op grote schaal plaatsvond. Deze mensen hebben echter afstand genomen van wat u in uw verslag heeft geschreven en zij zouden eveneens afstand nemen van uw verklaring van vandaag.
Een van de redenen voor het handhaven van de , en ik richt mij nu tot de heer Hughes, is dat we in het Verenigd Koninkrijk geen collectieve arbeidsovereenkomsten hebben. Dat is een van de voornaamste redenen waarom we gebruik maken van de . Andere lidstaten maken gebruik van afwijkingen omdat zij wel beschikken over collectieve arbeidsovereenkomsten. Daardoor kunnen beide zijden binnen een bedrijfstak samen besluiten nemen: de vakbonden en de werkgevers kunnen om de tafel gaan zitten om te beslissen wat ze willen doen met de arbeidstijdrichtlijn. Maar omdat wij niet over deze mogelijkheid beschikken – tenminste niet in aanzienlijke mate – hebben we behoefte aan flexibiliteit voor onze bedrijven zodat zij hiermee kunnen omgaan.
De lonen vallen niet onder de bevoegdheid van de EU en dat moet ook zo blijven. We moeten het niet hebben over de betaling. Arbeiders in het Verenigd Koninkrijk verdienen echter lage lonen, ook al hebben we een nationaal minimumloon. Het komt vaak voor dat zij hun nettoloon aanvullen door overuren te maken. Als we de afschaffen, zullen er vele gevallen zijn waarin arbeiders niet langer overuren kunnen maken waardoor hun salarisniveau niet toereikend meer zal zijn. Wij zijn ook niet het enige land dat de gebruikt: Duitsland, Frankrijk, Nederland, Spanje en Luxemburg maken hier allemaal gebruik van of gaan dat doen in de gezondheidszorg of de catering.
Een ander probleem is de duur van de referentieperiode. Met name in het toerisme en de landbouw doet zich een probleem voor vanwege de zeer wisselende werkpatronen en de tijden van het jaar waarin gewerkt wordt. De Commissie moet tevens de SIMAP- en Jaeger-arresten bekijken. Het is voor de gezondheidssector buitengewoon belangrijk dat we dat doen en dat we met voorstellen komen.
Ik hoop dat er genoeg afgevaardigden zijn die zich morgen tijdens de stemming bij ons aan zullen sluiten, in het bijzonder die Labour-afgevaardigden die bij de stemming in de commissie tegen onze amendementen hebben gestemd, evenals tegen de plannen van de Britse Labourregering. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mevrouw de commissaris, deze richtlijn van 1993 stelt de minimumvoorwaarden vast voor de organisatie van de arbeidstijd teneinde een hoger beschermingsniveau van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers te garanderen. Zoals bekend moest de richtlijn voor 1996 zijn omgezet in nationale wetgeving met de mogelijkheid beperkte afwijkingen toe te passen. Verschillende lidstaten hebben die afwijkingen echter gebruikt en misbruikt en zijn meerdere bepalingen van de richtlijn niet nagekomen. Hierbij doel ik met name op de maximale arbeidstijd in de gezondheidssector en de horeca. Nu de vastgestelde overgangsperiode van zeven jaar verstreken is, biedt de Commissie helaas eens te meer geen duidelijke oplossingen aan voor de gebleken problemen.
Daarom kan ik het in grote lijnen eens zijn met de voorstellen in het verslag-Cercas. Ik noem met name de eis de richtlijn te wijzigen om de bestaande problemen op te lossen en de werknemers een hoog beschermingsniveau van hun gezondheid en veiligheid te garanderen. De vergelijkende studie over de gevolgen van lange arbeidstijden voor het gezinsleven en de gezondheid en over het effect van die lange arbeidsdagen op beide geslachten heeft eveneens mijn instemming. Voorts ben ik verheugd over het voorstel bescherming te bieden aan freelancers en anderen die blootgesteld zijn aan risico’s omdat werknemers oververmoeid zijn door zulke lange arbeidsdagen.
Het Hof van Justitie heeft in een aantal zaken uitspraak gedaan in de zin dat ook de tijd die de werknemer beschikbaar is onder de arbeidstijd valt. Daarmee heeft het Hof het fundamentele principe bekrachtigd dat de tijd waarover de werknemer niet volledig zelf kan beschikken tot de arbeidstijd moet worden gerekend. Ik feliciteer de heer Cercas met zijn verslag en ben het met hem eens dat er een einde moet komen aan de afwijkingen in de vorm van de individuele -clausule en de werknemers niet het slachtoffer mogen zijn van druk en misbruik waarmee hun gezinsleven in het gedrang komt.
Mijn fractie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links, heeft voorstellen gedaan waardoor deze rechten nog wat scherper kunnen worden geformuleerd. In die voorstellen verlangen wij onder meer een herziening van de richtlijn waarmee ten eerste de maximale arbeidstijd per week teruggaat van 48 naar 42 uur en ten tweede de wekelijkse arbeidstijd de komende zeven jaar geleidelijk aan omlaag gaat naar 36 uur. Dat zou een verdere arbeidstijdverkorting en een herverdeling van de arbeid in de lidstaten stimuleren. Het zou de verenigbaarheid van gezins- en beroepsleven, de gelijke behandeling van vrouwen en de bestrijding van de werkloosheid bevorderen.
Tot slot betreur ik het dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) blijft vasthouden aan het uithollen van het door de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid goedgekeurde verslag. Daaruit blijkt alleen maar dat deze fractie het prima vindt ontoelaatbare situaties te handhaven die de daadwerkelijke bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers in gevaar brengen. Daarom kunt u ervan overtuigd zijn dat wij, net als in de Commissie sociale zaken, ons tegen die voorstellen zullen blijven kanten. 
Bouwman (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, mevrouw de Commissaris, geachte leden, we zijn in ietwat ingewikkeld vaarwater terechtgekomen. Ik vind het toch wel heel opmerkelijk dat met name een aantal sprekers uit het koninkrijk het debat zwaar overaccentueren. Dat is ook niet vreemd en daarop kom ik zo meteen wel even terug.
Ik wil allereerst onze rapporteur danken voor het feit dat hij een uitstekend verslag heeft geschreven. Iedereen weet dat in onze commissie nipt gestemd is en dat de stemming anders zou hebben kunnen uitvallen. Zo weet de Commissie dat er ook in dit Parlement verschillende opvattingen bestaan. Alleen moeten we elk van die opvattingen heel goed bekijken. Het is maar een initiatiefverslag dat echter wel noodzakelijk was. We wilden eigenlijk praten over een herziene richtlijn. Het lijdt volgens mij geen twijfel dat de herziening van die richtlijn heel hard noodzakelijk is. Ik zal ook beargumenteren waarom.
De Commissie is vrij laat en ik ondersteun op dit punt het commentaar van Stephen Hughes met betrekking tot de ingediende mededeling. Het aangereikte materiaal en de gepubliceerde studie zijn verhelderend, maar niet maatgevend. Mensen die hiermee al langer bezig waren, wisten immers eigenlijk wel waar het om ging. Nogmaals, de eigenlijke schuld hiervoor ligt volgens mij niet bij de Commissie, maar bij de lidstaten. Een aantal lidstaten hanteren vertragingstactieken om over een tijdje de andere lidstaten erbij te hebben, bijvoorbeeld de toetredingslanden, die ook wel voorstander zijn van het verzwakken van de noodzakelijke regelgeving. Uiteraard zijn er niet in de laatste plaats de werkgevers en vooral het hele stevige lobbyen dat op dit moment plaatsvindt. Ik werd afgelopen donderdagmiddag nog eventjes gebeld door de Engelse minister van Sociale Zaken die mij vroeg hoe ik het toch in godsnaam in mijn hoofd haalde om een aantal scherpe amendementen in te dienen. Ik vind dat vrij ver gaan. Ik vind het prettig dat hij me benadert, maar tussen de aardappel en de soep door doe ik geen zaken, vooral omdat zo wordt voorbijgegaan aan de bestaande problemen.
Allereerst met betrekking tot de algemene individuele . De vraag die we ons moeten stellen, is: willen we op Europees niveau sociale minimumregelingen en vooral op hele belangrijke punten waar zelfs de ILO - ik dacht in 1919 - al zei: 48 uur is wel genoeg? Willen we een minimumregeling? Willen we met deze regelingen de veiligheid en gezondheid beschermen? Of willen we naar een situatie die langzaam maar zeker begint te ontstaan en die ik omschrijf als sociale beleidsconcurrentie tussen lidstaten? Daarom gaat het namelijk momenteel.
Ik zal één voorbeeld geven. Op dit moment - en de Nederlandse ministerraad is ook vertegenwoordigd - wordt in Nederland een discussie gevoerd over de aanpassing van de Nederlandse wetgeving inzake de arbeidstijden op de leest van de Europese minimumregeling. Dat wil zeggen dat ook in Nederland wordt voorgesteld om die 60 uur niet meer in een overlegregeling te hebben maar als standaardregeling. Dat gaat vrij ver. Ik ken meer landen waar dit debat thans plaatsvindt. Ik vind dat wij dit debat niet mogen overlaten aan de sociale partners. Zij kunnen op dit punt geraadpleegd worden, maar zij moeten niet bepalend zijn, zoals in sommige amendementen op dit punt wordt voorgesteld.
Over de wachtdiensten zal ik heel kort zijn. Dat probleem moeten we proberen op te lossen. Ik ben blij met de voorstellen van de Commissie maar er is nog veel meer te doen. Niet alleen bij de artsen, ook bij de brandweer is dit een kwestie die momenteel in een aantal lidstaten veel stof doet opwaaien en zo kan ik nog een aantal diensten noemen. Wat mij betreft, moeten we snel en duidelijk zaken met elkaar doen. Ik roep de Ieren en de Nederlanders op om volle aandacht te besteden aan dit netelige probleem dat we tijdens deze zittingsperiode waarschijnlijk niet meer zullen behandelen in de vorm van een herziene richtlijn. 
Titford (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben altijd van mening geweest dat deze richtlijn een inbreuk vormt op het recht werknemers om zoveel uren te werken als zij willen, omdat ik van mening ben dat het een onvervreemdbaar recht van het individu is om zelf zijn eigen evenwicht te bepalen tussen werk en vrije tijd.
De wetgeving zat slecht in elkaar en hierin werd geen rekening gehouden met de problemen waarmee kleine ondernemers, evenals vele andere beroepsgroepen, geconfronteerd worden. Het is essentieel dat de behouden blijft, met name voor bepaalde beroepen. In het Verenigd Koninkrijk zou de niet kunnen draaien zonder de bereidheid van toegewijde artsen en verplegend personeel om lange werkdagen te maken. In dit opzicht is het van het grootste belang de lachwekkende regel te schrappen die bepaalt dat een arts aan het werk is terwijl hij in zijn bed ligt te slapen enkel en alleen omdat hij, technisch gezien, wachtdienst heeft – helaas is het nu eenmaal zo dat het gezond verstand een vermogen is waarvan in dit Parlement maar zelden gebruik wordt gemaakt.
De huidige staat open voor alle lidstaten. Het feit dat Frankrijk, Duitsland en Nederland het Britse voorbeeld nu volgen door de te gebruiken in verband met de medische beroepen toont aan dat de lijn die het Verenigd Koninkrijk altijd heeft gevolgd de meeste praktische is.
Nu de uitbreiding voor de deur staat, moet er enige aandacht worden geschonken aan de effecten die deze richtlijn zal hebben op de afzonderlijke arbeidsmarkten van de nieuwkomers. Toen ik vorig jaar een bezoek bracht aan Malta, was mijn eigen ervaring dat de arbeidstijdrichtlijn voor alle politieke partijen het voornaamste onderwerp was. De meerderheid van de bevolking van Malta werkt meer dan 48 uur per week en moet dat ook wel doen ten behoeve van zichzelf en van de economie van het eiland.
Alle lidstaten hebben behoefte aan flexibiliteit om hun eigen arbeidstijd te organiseren. De EU zou dit moeten onderkennen en haar verantwoordelijkheid moeten teruggeven aan de nationale regeringen. 
Pronk (PPE-DE ).
   – Ter geruststelling van de heer Titford, de Nederlandse regering volgt niet het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk. Het betreft namelijk een ander probleem. Daarover gaat het hier eigenlijk ook. Enerzijds hebben we de hele vervelende zaak dat we hier bijna een soort worden, namelijk dat we ons alleen maar bezig houden met Engelse, eigenlijk zelfs inderdaad niet eens VK-problematiek, maar Engelse problematiek. Dat wordt natuurlijk erg vervelend vooral voor degenen die aan dit debat deelnemen en die niet uit dit land afkomstig zijn. Dan is er het tweede moeilijke punt, namelijk de al eerder genoemde kwestie van de rechtszaken, de Jaeger-zaak, enzovoort. Hier vind ik echt dat de Commissie tot nu toe te weinig leiderschap heeft getoond. Men had moeten zien dat de combinatie van de interpretatie van deze rechtszaken en het feit dat die bestond tot moeilijkheden zou leiden en tot het ondermijnen van de doelstellingen van de richtlijn. Men wachtte alsmaar lang en gaf eigenlijk volstrekt onvoldoende aan wat dan de oplossing zou moeten zijn. Dan komen er nog andere zaken bij, zoals bijvoorbeeld mensen die dan weer denken: hé, daarvan kunnen wij ook wel gebruik maken en eigenlijk, tegen de bedoeling van de richtlijn in, extra moeilijkheden opwerpen. Dat kan allemaal gebeuren en dan begint het geheel te ontrafelen.
Daar, Voorzitter, ben ik in tegenstelling tot vele anderen van mening dat we snel moeten zijn. We moeten met name die punten die betrekking hebben op de ziekenhuizen, de brandweer en nog een paar van dat soort dingen die niet alleen spelen in het Verenigd Koninkrijk, eerst behandelen. Dan kunnen we praten over de . Dat komt op dit moment in ons verslag nog onvoldoende tot uiting en het komt zeker onvoldoende tot uiting in datgene wat de Commissie zegt. Die geeft immers alleen maar opties. Dat lijkt erop te wijzen dat we een heel lang proces hebben maar tegen die tijd hebben de lidstaten al een besluit genomen. Die hebben dan al van die gebruik gemaakt en dan weet je gewoon helemaal niet wat er gebeurt.
Ten slotte, ik vind zelf een altijd een teken van falen. Dan ben je er niet in geslaagd om het helemaal rond te krijgen. Dat is dus ook het probleem dat hierachter zit. Ik vind nog steeds dat we moeten kijken naar alternatieven voor die . Je mag echter niet zeggen dat je dit niet los kunt zien, als je geen alternatieven aanbiedt. Als je geen alternatief hebt, dan moet je niet zeggen dat die verkeerd is. Je moet zeggen: die is verkeerd, maar ik heb deze alternatieven. Dat is eigenlijk datgene waarnaar we in het kader van dit verslag moeten streven. Daarnaar moet zeker worden gestreefd in het kader van de verdere raadpleging. Eerst moeten we echter zo snel mogelijk het gat dichten dat in de richtlijn zit, of daar waar althans de lidstaten denken dat het zit. Dan hebben we in ieder geval alle lidstaten, met uitzondering van Groot-Brittannië, achter ons en ook de lidstaten, daar ben ik zeker van, in Oost-Europa. We kunnen vervolgens kijken naar dat laatste beetje van die tweede . 

Weiler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de commissaris, geachte collega’s, ik wil graag ingaan op enkele opmerkingen van vorige sprekers over de noodzakelijk speelruimte voor en de productiviteit van bedrijven. We hebben het hier niet over regelingen voor een 35- of 38-urige werkweek, maar over de mogelijkheid van 55 of meer uren die in enkele landen bestaat. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik deze -mogelijkheid volstrekt absurd vind. Dit zijn werktijden uit de negentiende eeuw en ik ben ervan overtuigd dat de productiviteit van onze bedrijven niet van zulke werktijden afhangt en dat we daarmee niet de modernste en efficiëntste economische zone in Europa worden. Het gaat in de bedrijven vooral om machinetijd en bedrijfsuren en niet om een overbodige verlenging van de werktijden. Het gaat om moderne vormen van arbeidsorganisatie. Duitsland illustreert eigenlijk treffend hoe je samen met de sociale partners moderne arbeidsvormen en arbeidstijden kunt verwezenlijken.
Dat is trouwens ook de manier waarop we de grootste exportnatie ter wereld geworden zijn.
De getallen en tijden die nu ter discussie staan, lijken overigens ook voorbij te gaan aan het feit dat er ook nog werknemers met kinderen en gezinnen zijn. Want wie kan er nou 48, 55 of meer uren van huis zijn? Ik wil er graag aan herinneren dat een doel van de werktijdenrichtlijn ook zou moeten zijn te dienen als instrument voor de verenigbaarheid van beroep en gezinsleven.
Over heeft collega Pronk al iets zeer treffends gezegd, namelijk dat eigenlijk een nederlaag is. Als het een bijna afgelopen uitzonderingsregeling geweest was, had er niets tegenin gebracht kunnen worden. Maar intussen zijn er verscheidene landen die dit Britse model over willen nemen, waaronder Nederland, Spanje, de meeste van de kandidaat-lidstaten die per 1 mei toetreden en helaas ook Duitsland.
Ik denk, mevrouw de commissaris, dat u zelden zoveel bijval in de openbaarheid en bij de burgers gevonden hebt als u gehad heeft ten gevolge van de uitspraken van het Hof van Justitie over de ziekenhuisartsen. Het is daarom van belang dat we elke tendens tot renationalisering tegengaan, want hier staat het Europese sociale beleid op het spel. De gegarandeerde Europese normen staan op het spel, want als we in dit geval een renationalisering mogelijk maken en toestaan, kunt u er zeker van zijn dat het in de volgende zittingsperiode in heel veel andere gevallen dezelfde kant opgaat.
Dat moeten we in de kiem smoren. Wij willen het zorgvuldige juridisch kader dat u ons beloofd hebt. Dat ondersteunen wij van harte, maar geen achteruitgang! 
Schmid, Herman (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, het is ongeveer honderd jaar geleden dat de arbeidersbeweging in Europa een wettelijk vastgelegde arbeidstijd eiste. Acht uren werk, acht uren vrije tijd, acht uren slaap, eiste men destijds. Langzamerhand werd dit programma ten uitvoer gebracht. Dat was in vele opzichten belangrijk, omdat het betekende dat de ondernemingen niet meer met elkaar hoefden te concurreren op het gebied van de arbeidstijd. In plaats daarvan moest men concurreren op andere gebieden. Het betekende ook dat de arbeiders werden beschermd en dat er in het openbare leven vaste kaders ontstonden voor werk, school, vrije tijd en andere activiteiten.
Ik ben werkelijk gechoqueerd door het feit dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten en verscheidene andere fracties lijken te willen breken met deze traditie en terug willen keren naar de situatie van honderd jaar geleden, toen de arbeidsmarkt aan willekeur was overgeleverd. Ik stel vast dat men het niet heeft over vrijwillige overeenkomsten tussen vakbonden en werkgeversorganisaties. Men heeft het over vrijwillige overeenkomsten tussen individuele werkgevers en individuele werknemers. Dat is een stap terug die onbegrijpelijk is. Ik begrijp dergelijke redeneringen of voorstellen totaal niet. Het is volstrekt onverantwoord en zal leiden tot strijd en conflicten op de arbeidsmarkten. Het zal tot gevolg hebben dat mensen op zo’n aan concurrentie overgeleverde arbeidsmarkt gedwongen worden om werk te aanvaarden op de geldende voorwaarden. Dat kun je vrijwillig of onvrijwillig noemen, maar op zo’n aan concurrentie overgeleverde arbeidsmarkt kun je verwachten dat je een vooraf bepaalde marktwaarde hebt. Je moet nemen wat er geboden wordt. Het mag duidelijk zijn wat die vrijwilligheid waard is.
Deze ontwikkeling treft ook het gezinsleven, zoals door velen is opgemerkt. Ouders worden gedwongen te werken op tijdstippen die het moeilijk maken om werk en gezinsleven te verenigen en om rekening te houden met kinderen. Ik wil daar nog aan toevoegen dat een en ander ons allen als consumenten treft. Daar is nog niet zoveel op gewezen, maar wij lopen het risico letsel op te lopen als we worden geopereerd door uitgeputte chirurgen, we kunnen overreden worden door halfslapende vrachtwagenchauffeurs, enzovoort. We worden allemaal het slachtoffer van gejaagdheid op het werk en door stress. Het is veel beter voor alle partijen als we het erover eens kunnen worden om een eind te maken aan de uitzonderingen die aan het Verenigd Koninkrijk zijn toegestaan toen de richtlijn eenmaal aangenomen was. Die uitzonderingen waren immers eigenlijk in strijd met de regels voor mededinging op gelijke voorwaarden. Nu zeggen werkgevers in andere landen: “Als het Verenigd Koninkrijk uitzonderingen mag maken, dan willen wij dat ook”. Dat heeft tot gevolg dat de uitzondering de regel wordt en dat kunnen wij niet accepteren. Daarom moeten we er een eind aan maken en juist de tegenovergestelde richting inslaan. We moeten de uitzonderingen voor het Verenigd Koninkrijk opheffen en andere manieren zien te vinden om de flexibiliteitsproblemen op te lossen. We kunnen namelijk niet zonder een algemene arbeidswetgeving. 
Lambert (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik verheug mij over dit verslag en over de openbare raadpleging door de Commissie naar aanleiding ervan. Geïnteresseerden kunnen de details vinden op de website.
Als we eerlijk zijn, weten we allemaal welke problemen lange werkdagen opleveren voor de gezondheid en de veiligheid, de productiviteit en de sociale verbanden, zowel voor het individu als binnen het gezin. Een aantal lidstaten is bijvoorbeeld zeer bezorgd over kinderen die alleen worden gelaten zonder de nodige zorg van volwassenen omdat hun ouders en verzorgers op hun werk zijn. We weten dat een cultuur van lange werkdagen, om wat voor redenen dan ook, leidt tot spanningen, stress en mogelijk zelfs tot inzinkingen.
Ik verkeer in de interessante positie dat ik het vanavond eens ben met de heer Hughes, en zeker ook met het grootste deel van wat de heer Pronk heeft gezegd, wat het feit betreft dat de kwestie van de wachtdiensten op te lossen is door de sociale partners in de diverse sectoren, evenals op andere manieren. De vraag wie je arbeidstijd bezit, wie hierover kan beschikken en wie je vertelt waar je moet zijn op welk tijdstip, is een sleutelvraag bij het bepalen of je al dan niet daadwerkelijk aan het werk bent.
Wat de toewijding van doktoren betreft, daar twijfel ik niet aan, maar ik voel me toch niet veilig in de handen van een dokter die 72 uur achtereen dienst heeft gehad en op zijn benen staat te wankelen van vermoeidheid, terwijl hij een besluit probeert te nemen over de manier waarop hij me moet behandelen. Ik heb dit zelf meegemaakt.
We krijgen te horen dat veel mensen langer willen werken omdat zij echt van hun werk houden – net als wij allemaal. Mooi. Maar we moeten ook erkennen dat het leven uit meer dan alleen betaalde arbeid bestaat. We zien in bepaalde landen bijvoorbeeld weer een daling in het vrijwilligerswerk, met alle consequenties van dien voor de samenleving in bredere zin.
Verder krijgen we te horen dat we behoefte hebben aan extra flexibiliteit zodat mensen overuren kunnen maken om een salaris te verdienen dat voldoende is om van te kunnen leven. Als overwerk stelselmatig noodzakelijk is, dan is mijn stelling dat er iets mis is met het betaalde basisloon, in plaats van met het recht om verplichte overuren te blijven maken. We weten allemaal dat teams druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat mensen deze overuren inderdaad maken, of ze dat nu willen of niet.
Een groot deel van dit debat klinkt mij soms in de oren als de discussie over discriminatie op grond van geslacht: mensen beweren dat het niet bestaat omdat zij er zelf nooit mee zijn geconfronteerd. Een onderdeel van deze vraag is of mensen, bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk met zijn , wel of geen echte keuze hebben ten aanzien van het al dan niet verrichten van overwerk.
We kennen de enorme druk die er op mensen wordt uitgeoefend door werkgevers, door de werkmethoden, door het produceren onder tijdsdruk, door een heel scala aan dingen, zoals de macho werkcultuur die bepaalt dat je pas echt hart hebt voor de zaak als je om 8 uur ’s ochtends al aanwezig bent en er om 10 uur ’s avonds nog steeds zit. Ik weet zeker dat een aantal medewerkers van dit Parlement dat gevoel zal herkennen.
Bij de flexibiliteitskwestie gaat het erom wie uiteindelijk over die flexibiliteit beslist. Ik zou over veel van de Britse argumenten veel vrolijker gestemd zijn, als ik het gevoel had dat de Britse regering ook daadwerkelijk bezig was een gezamenlijke poging te ondernemen om de regels toe te passen. Ik zie hiervoor echter totaal geen bewijzen en ook tijdens onze vele vergaderingen hoor ik hier niets over. 
Andersen (EDD ).
   Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft een voorstel opgesteld tot herziening van een richtlijn op het gebied van de arbeidsmarkt in de EU.
Het doel van de oorspronkelijke richtlijn was de werknemers te beschermen tegen te lange werkdagen, met het oog op hun gezondheid en veiligheid, door een maximale werktijd van 48 uur per week vast te stellen. De richtlijn biedt de werknemer echter de mogelijkheid om met zijn handtekening toe te staan dat aan deze eis van maximaal 48 uur slechts hoeft te worden voldaan als gemiddelde voor een heel jaar. De mogelijkheid van flexibiliteit voor de werkgevers gaat boven het welzijn van de werknemers. Dat heeft er onder andere toe geleid dat miljoenen Engelsen sinds de invoering van de richtlijn hun werktijd verlengd hebben tot meer dan achtenveertig uur. Dat is een ongezonde manier om tot arbeidswetgeving te komen. De richtlijn steunt het beginsel van individuele overeenkomsten, dat in strijd is met het model van de collectieve arbeidsovereenkomst, zoals dat in Denemarken bestaat. Onder de Deense bevolking bestaat grote steun voor het nationale model, waarin onder andere de werktijden en lonen worden vastgelegd in vrije onderhandelingen tussen onafhankelijke vakverenigingen en werkgeversverenigingen. De werknemers aanvaarden bij stemming de omstandigheden waaronder zij wensen te werken.
De richtlijn inzake de arbeidstijd demonstreert dat de EU zijn handen moet afhouden van het arbeidsmarktbeleid en dit aan de lidstaten moet overlaten. Het subsidiariteitsbeginsel moet serieus genomen worden. Helaas bevinden we ons nu in een situatie waarin de EU al is opgetreden als wetgever op dit gebied. In het verslag over de herziening van de richtlijn wordt voorgesteld om gaten te dichten, ter voorkoming van het misbruik waarbij de werkgevers de onverantwoorde individuele overeenkomsten hebben uitgebuit. In de praktijk hebben werkgevers bij een aanstelling de werknemers in veel gevallen onder druk gezet om akkoord te gaan met een langere werktijd. Deze individualisering als grondslag voor overeenkomsten op de arbeidsmarkt is onaanvaardbaar.
De conclusie luidt dan ook dat wij voor het verslag van de rapporteur kiezen en tegen de meeste amendementen. 
Pérez Álvarez (PPE-DE )
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte rapporteur, dit betreft een verslag met een grote sociale, juridische en politieke diepgang.
Het is van belang omdat de verwezenlijking van de interne markt moet leiden tot een verbetering van de arbeidsomstandigheden, want de Gemeenschap steunt en completeert het beleid van de lidstaten op het gebied van de veiligheid en gezondheid van de werknemers, zoals artikel 137 van het EG-Verdrag voorschrijft en omdat elke werknemer recht heeft op een beperkte maximale duur van de werkweek, op dagelijkse en wekelijkse periodes van rust en op een jaarlijkse betaalde vakantieperiode alsmede op gezonde, veilige en waardige werkomstandigheden, zoals het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie bepaalt.
De kwestie is daarom heel eenvoudig bij een theoretische benadering. Het eerste aspect betreft de referentieperiodes voor de toepassing van artikel 6 (maximale duur van de werkweek): vier maanden, zoals artikel 16 van de richtlijn bepaalt, maar volgens artikel 17 zijn er ook mogelijkheden tot verlenging tot zes of twaalf maanden indien dat gebeurt via collectieve arbeidsovereenkomsten of akkoorden tussen de sociale partners. Het tweede aspect is de mogelijkheid om artikel 6 niet toe te passen indien de werknemer akkoord is, dat is het -systeem, zoals hier al is gezegd.
De uitbreiding van de referentieperiodes heeft uiteraard meer flexibiliteit voor de bedrijven tot gevolg. De enige limiet wordt dan nog gevormd door de dagelijkse rustpauze van elf uur of de wekelijkse 24 uur rust, maar de richtlijn zou zijn doel voorbijschieten als er enkel de maximale duur van het werk in een periode van vier, zes of twaalf maanden mee zou worden geregeld, al naar gelang het geval.
Wat de betreft is de mogelijkheid tot misbruik duidelijk aanwezig, vooral gezien de juridische gelijkheid en economische ongelijkheid tussen de hoofdrolspelers in het arbeidsleven.
Richtlijn 93/104/EG is erop gericht om de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de werknemers te verbeteren, zoals ook is herhaald in richtlijn 2000/34/EG. Het is daarom geboden om efficiënte oplossingen te zoeken voor de activiteiten die dat vereisen zoals bijvoorbeeld in het geval van de arresten die hier al genoemd zijn, namelijk de zaak-SIMAP en de zaak-Jäger, maar met objectieve criteria of voorwaarden die algemeen geldig zijn en geen misbruik mogelijk maken. Daarbij is het in ieder geval van belang dat de uitzondering geen regel wordt.
Daarom moet er naar mijn mening voor de stemming worden gezocht naar overeenstemming waarbij de juridische waarborgen voor de werknemers worden gecombineerd met flexibilisering in de geest van richtlijn 93/104/EG. 
Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er werd een aantal keer verwezen naar ons, de Britse Labour-afgevaardigden. Wij onderkennen zonder meer het belang van deze kwestie voor onze fractie en voor werknemers, vooral het punt van het evenwicht tussen werk en vrije tijd, en gezondheid en veiligheid. Een aantal sprekers heeft dit reeds geconstateerd en hierover een gloedvol betoog gehouden. Wij zien niet graag een cultuur van lange werkdagen ontstaan; wij zien liever een hogere productiviteit. Wij zouden graag zien dat werknemers het soort werk verrichten dat hun de vrije tijd geeft die zij verdienen. Wij staan volledig achter de herhaalde verklaringen van onze regering dat de niet moet worden misbruikt en dat het gebruik van de daadwerkelijk vrijwillig moet zijn om op grond van de Britse wet legaal te zijn.
De SIMAP- en Jaeger-arresten moeten worden verduidelijkt. Als Britse Labour-afgevaardigden zijn ook wij ervan overtuigd dat het niet gepast is inbreukprocedures in te leiden tegen de Britse regering. Wij hebben amendement 1 ingediend, waarin wordt verklaard dat de aanbeveling om een inbreukprocedure in te stellen tegen de Britse regering moet worden geschrapt. Wij geloven echter in het beginsel van de arbeidstijd en zouden graag zien dat er op dit terrein vooruitgang wordt geboekt, met name binnen de gezondheidszorg. 
Patakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, met de voorstellen van de Commissie inzake arbeidstijd worden de eisen van de werkgevers ingewilligd. Die willen immers soepele arbeidstijden opdat zij de arbeidersklassen beter kunnen uitbuiten en de winst van het grootkapitaal kunnen opvoeren.
Met deze voorstellen kan de werkgever vrij beschikken over de werknemer en hem gebruiken wanneer en zolang hij maar wil, zonder ooit overuren te betalen. Ook het Hof van Justitie heeft dat erkend.
Op die manier wordt korte metten gemaakt met de grondrechten van de werknemers, zoals een vaste arbeidstijd van zeven of acht uur per dag, vijf dagen per week. De collectieve arbeidsovereenkomsten worden ondermijnd en er wordt op steeds grotere schaal gebruik gemaakt van arbeidscontracten voor bepaalde tijd. Het recht op verzekering en betaalde vakantie wordt afgeschaft en tegelijkertijd worden de arbeidsrelaties alsmaar soepeler gemaakt.
Het effect van de positieve voorschriften worden volledig tenietgedaan door de uitzonderingsmogelijkheden en de toepassing van de clausule. Het Verenigd Koninkrijk heeft deze afgedwongen en nu maken ook andere landen hier gebruik van. De werknemers worden, uit angst voor werkloosheid, gedwongen deze clausule te aanvaarden. Dat is echter een moderne vorm van slavernij. Een groot deel van de werknemers wordt gedwongen weken te maken van 48 en zelfs 70 uur, en wel onder slechte gezondheids- en veiligheidsomstandigheden, met alle ernstige gevolgen van dien voor hun geestelijke en lichamelijke gezondheid.
Wij zijn voor vermindering van de arbeidstijd, voor een echte 35-urige werkweek en een 7-urige werkdag, voor een vijfdaagse werkweek en loonsverhoging. Ook willen wij dat alle werknemers in alle bedrijven volledig worden verzekerd en alle arbeidsrechten krijgen toegekend. Samen met de werknemers strijden wij voor de omverwerping van de huidige, tegen de belangen van de werknemers indruisende wetgeving en voor de afschaffing van de flexibele arbeidsvormen. 
Hermange (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij stemmen straks over een verslag over de wijziging van de richtlijn over de organisatie van de arbeidstijd en ik zou graag willen wijzen op het belang van deze tekst. Deze wijziging had immers al voor 23 november 2003 moeten plaatsvinden – zoals, mevrouw de commissaris, de heer Pronk ook al benadrukte – en de huidige stand van zaken hebben we enkel te danken aan het feit dat we te lang hebben gewacht.
Onlangs, mevrouw de commissaris, heeft de heer Prodi ons een document voorgelegd getiteld “Lissabon waarmaken”. We kunnen er niet omheen dat om van Europa de meest dynamische economische macht ter wereld te maken doeltreffend beleid nodig is, om het bedrijfsleven te helpen zich aan te passen aan de nieuwe productievoorwaarden en een voortdurend groeiende economische concurrentie, waarbij we rekening moeten blijven houden met de veiligheid en de gezondheid van de werknemers.
Om ons aan te passen aan de marktrealiteit hebben we in onze ontwikkeling daarom behoefte aan een betrekkelijk flexibel kader. De organisatie van de arbeidstijd hangt dan af van een aantal factoren en kenmerken die eigen zijn aan de betreffende bedrijfssector en aan het betreffende beroep. Zo hebben we bijvoorbeeld in het geval van de mobiele werknemers in de transportsector al wetgeving gemaakt hiervoor, maar hebben we het begrip beschikbaarheidstijd erkend en aanvaard voor het rijdend personeel in het goederenvervoer van meer dan 3,5 ton. We hebben ook een aantal problemen met betrekking tot de thuiswerkers en bij werk inzake het zorgen voor anderen, want daar lopen werk en privé-leven dikwijls door elkaar. Dat is mijn eerste punt.
Ten tweede dient naast deze verschillen per sector, gewezen te worden op nationale verschillen op het gebied van arbeidsverhoudingen. Sommige lidstaten maken gebruik van collectieve en bedrijfsovereenkomsten om de gemiddelde arbeidstijd vast te stellen, terwijl andere liever een beroep doen op individuele afwijkingen om hoger betaalde of beter geschoolde werknemers buiten de beperkingen van de arbeidstijd te houden.
Ik ben het er natuurlijk mee eens dat de Europese Unie bepaalde minimumvoorschriften moet vaststellen voor de organisatie van de arbeidstijd, om zo een optimaal veiligheidsniveau te garanderen voor de gezondheid van de werknemers. Maar moeten we ook niet aan bedrijven de mogelijkheid laten om uitzonderingen te maken als zij met andere beperkingen worden geconfronteerd? Daarom behoeft het advies van de rapporteur mijns inziens nuancering, door bijvoorbeeld – zoals u aanvankelijk had voorgesteld, mevrouw de commissaris – de -mogelijkheid uit artikel 18 van de richtlijn af te bouwen, in ruil voor de invoering in het toekomstige herzieningsvoorstel voor de richtlijn van een afwijking van artikel 6, om zo te zorgen dat gedeeltelijk rekening gehouden kan worden met periodes waarin geen werkzaamheden worden verricht. Dat, mevrouw de commissaris, zou waarschijnlijk een overgangsoplossing zijn waarmee we sociale minimumeisen kunnen stellen maar tegelijkertijd ook rekening kunnen houden met de eisen van elke afzonderlijke branche. 
Thorning-Schmidt (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, de grondslag voor de hele arbeidstijdenrichtlijn is op dit ogenblik bezig in te storten. Er wordt van twee kanten druk uitgeoefend. De eerste druk is afkomstig van de mogelijkheid tot individuele . De heer Bushill-Matthews en mevrouw Lynne zijn zeer enthousiast over deze individuele -mogelijkheden. Maar ik vind dat we hun vandaag moeten vragen: als die individuele -mogelijkheden zo fantastisch zijn, waarom breiden we deze bepaling dan niet uit tot de hele wetgeving inzake veiligheid en gezondheid op het werk? Waarom stoppen we dan hier? Waarom breiden we het niet uit tot lawaai, asbest en andere terreinen, als het zo’n fraai beginsel is?
Er heerst tevens een misverstand, dat zegt dat het de individuele is die het mogelijk maakt om lang te werken. Ik wil mijnheer Bushill-Matthews en mevrouw Lynne graag uitnodigen om door Europa te reizen, om bepaalde werkplekken te bezoeken en om naar Denemarken te komen, want dan zullen ze kunnen zien dat het feitelijk mogelijk is om heel lang te werken in verschillende industrieën in Denemarken en tegelijkertijd de richtlijn na te leven. De richtlijn biedt namelijk een hoop flexibiliteit.
Tegelijkertijd moeten we natuurlijk niet vergeten dat het hier gaat om veiligheid en gezondheid op het werk. Dat is niet iets wat de sociaal-democraten zomaar verzinnen uit overdreven plichtsbetrachting of om de individuele flexibiliteit in te perken. Wij weten ook wel dat de statistieken duidelijke taal spreken. We weten dat er een duidelijke samenhang bestaat tussen lange werktijden en arbeidsongevallen. Bovendien is het algemeen bekend dat het aantal ziektedagen stijgt, en dat de productiviteit geen gelijke tred houdt met de lange arbeidstijd.
We kunnen evenmin voorbijgaan aan het feit dat er vrouwen zijn die in een zeer benarde situatie terechtkomen als wij de arbeidstijd steeds maar uitbreiden, met als logisch gevolg dat sommige vrouwen zich misschien wel geheel van de arbeidsmarkt terugtrekken. Ik ben er zeker van dat ook de rechterzijde van deze zaal zal kunnen begrijpen dat dit zeer ongunstig zou zijn voor de Europese economie.
De andere druk op de arbeidstijdenrichtlijn is het directe gevolg van het feit dat de Commissie heeft verzuimd te vertellen wat zij van plan is te doen naar aanleiding van de Jaeger- en SIMAP-arresten. Deze rigide arresten hebben geleid tot grote commotie in de nationale en regionale gezondheidsautoriteiten, omdat die gewoon geen idee hebben hoe ze de eindjes nog aan elkaar kunnen knopen, als de wachttijden volledig in rekening gebracht moeten worden.
Ik durf zelfs tegen de Commissie te zeggen dat als deze niet snel actie onderneemt en met een voorstel komt, zij zelf bijdraagt tot het beeld dat de EU geen contact heeft met de werkelijke wereld en geen flexibele oplossingen kan vinden.
Wat wij hard nodig hebben, is een herziening van de richtlijn waarbij de individuele mogelijkheidwordt afgeschaft, maar waarbij de flexibiliteit van de richtlijn wordt gehandhaafd in gevallen waar dat nodig is, bijvoorbeeld in de gezondheidssector. Ik verzoek ook de rechtervleugel om er vandaag eens op te letten dat niemand om een zeer rigide richtlijn vraagt. We vragen allemaal om flexibiliteit, maar natuurlijk moeten we de beginselen inzake de wetgeving op dit gebied niet verloochenen.
Ten slotte wil ik graag verzoeken om ook in de herziene richtlijn duidelijk te laten blijken dat deze kan worden uitgevoerd met behulp van collectieve overeenkomsten. Dat zeg ik niet alleen om maar weer eens op het aambeeld van aloude Deense praktijken te hameren, maar ook omdat die wijze van uitvoering een einde maakt aan de individuele aanpak en tegelijkertijd leidt tot een zeer hoge feitelijke implementatie van de richtlijn. Daarom is dit een goede procedure, en daarom wil ik de Commissie graag verzoeken om specifiek in de richtlijn vast te leggen dat deze kan worden uitgevoerd via collectieve overeenkomsten. 
Lulling (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de herziening van de richtlijn uit 1993 over de organisatie van de arbeidstijd, waar we nu mee bezig zijn, is de moeite waard. Maar het was beter geweest als we niet teveel of onnodig waren afgedwaald van onze uiteindelijke doelstelling, te weten de eventuele wijziging van de richtlijn om een beter beschermingsniveau te waarborgen voor de gezondheid van de werknemers.
Het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen is helaas weer een typisch voorbeeld van zo’n afdwaling, aangezien het volstrekt voorbijgaat aan het doel van het verslag.
Ik had een reeks amendementen ingediend om een aantal evidente onwaarheden uit dit advies te schrappen. Zo wordt beweerd dat de arbeidstijd in de Europese Unie aan alle kanten verlengd wordt en dat in onze lidstaten lange arbeidstijden worden opgelegd die een negatieve invloed kunnen hebben op de gezondheid, het welzijn en het levensgeluk. Als klap op de vuurpijl wordt schande gesproken van de zogenaamde cultuur van lange werkuren bij met name de hogere kaders en bestuursposten.
Deze generalisaties en onwaarheden dienen niet het doel dat wij nastreven, te weten een beter beschermingsniveau voor de gezondheid en de veiligheid op het werk. Voor sommigen onder ons is een grootschalige verkorting van de arbeidsduur een wondermiddel tegen alle problemen. Ik ben het er echter wel mee eens dat de Agenda van Lissabon, waarin is vastgelegd dat tegen 2010 een werkgelegenheidspercentage voor vrouwen van 60 procent wordt bereikt, niet kan worden nageleefd zonder eerst vooruitgang te boeken op het gebied van het combineren van gezin en beroep; ik ben het er ook mee eens dat binnen het gezin de huishoudelijke en opvoedingstaken eerlijker verdeeld moeten worden. Mannen kunnen zich wat dat betreft niet doof houden, want vrouwen zijn nog al te vaak gedwongen in onevenredige mate de dubbelrol van zowel het uitoefenen van een beroep als het dragen van gezinsverantwoordelijkheden op zich te nemen.
Ik betreur het dat de pogingen de beweringen van bepaalde mensen te nuanceren en terug te keren tot de realiteit geen goedkeuring hebben gevonden in de ogen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en bovenal dat de rapporteur een aantal van de onwaarheden heeft overgenomen, met name die welke ons willen doen geloven dat de arbeidstijd in de Unie steeds langer wordt, terwijl in de meeste lidstaten het omgekeerde het geval is.
Mijn fractie heeft een massa amendementen ingediend om de waarheid en de rede terug te brengen in deze gevoelige materie, met name richting de populisten die onze medeburgers willen doen geloven dat het in Europa nog altijd geoorloofd is om veel minder te werken en veel meer te verdienen dan al hun collega’s in andere delen van de wereld. 
Andersson (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken, die een zeer goed verslag opgesteld heeft.
Soms als ik naar de bijdragen aan het debat luister, krijg ik het gevoel dat niet de gezondheids- en veiligheidsaspecten voor het individu het hoofdpunt vormen, hoewel dat toch eigenlijk het geval is in de wetgeving. Ik word regelrecht bang als ik de Britse vertegenwoordigers van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten en van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij hoor. Omdat bepaalde banen zo slecht betaald worden, zo zeggen zij, moeten bepaalde werknemers meer werken om deze lage lonen te compenseren. Wat is nog het verschil met het model dat in de Verenigde Staten geldt, waar men soms twee of drie banen moet hebben om überhaupt zijn familie te kunnen onderhouden? Is dat wat we hebben afgesproken in Lissabon? Natuurlijk moeten we zorgen voor concurrentievermogen en groei, maar we moeten ook in sociaal opzicht hoge doelen nastreven en ervoor zorgen dat we gezin en betaald werk kunnen verenigen. Deze beginselen, waarvoor wij ons hebben uitgesproken, gaan regelrecht in tegen een dergelijke flexibiliteit.
Het probleem is dat in het Verenigd Koninkrijk de uitzondering regel is geworden. Het is nooit de bedoeling dat een uitzondering regel wordt, maar daar is dat dus gebeurd. Als de uitzonderingsmogelijkheid wordt verruimd, bestaat het gevaar dat de lidstaten elkaar gaan beconcurreren met langere arbeidstijden om daarmee productie naar zich toe te trekken. Willen wij een dergelijk Europa, waar we in sociaal opzicht met elkaar concurreren? Nee, zo’n Europa wil ik niet.
Ik vind wel dat wij flexibiliteit nodig hebben, zoals mevrouw Thorning-Schmidt zei, maar ik zie de individuele uitzondering niet als mogelijkheid daartoe. Bedenkt u eens hoe afhankelijk de individuele werknemer is van de onderneming als ze het eens moeten worden over het loon en de arbeidstijd. Dat is geen vrijwilligheid, ook al noemt men het zo. Het is veel beter om gebruik te maken van de sociale partners. Er is verschil tussen de diverse bedrijfstakken en soms zijn er speciale regelingen voor bepaalde bedrijfstakken nodig om flexibel te kunnen optreden en tegelijkertijd de beginselen inzake gezondheid en veiligheid te kunnen handhaven. Daarom pleit ik voor collectieve overeenkomsten waarmee men deze flexibiliteit kan bereiken.
Ik ben geen voorstander van renationalisering, omdat dat hetzelfde effect heeft. Dat zou betekenen dat de landen elkaar beconcurreren door kapitaal naar zich toe te trekken en geen prioriteit te geven aan gezondheid en veiligheid.
Wij willen met ons Europese model het concurrentievermogen stimuleren, maar tegelijk hoge sociale doelen nastreven en zorgen voor de mogelijkheid om betaald werk en ouderschap te verenigen. Laten wij dit model waarmaken. Daarvoor moeten we een eind maken aan de individuele uitzondering en tegelijkertijd de flexibiliteit en de maximale veiligheid handhaven.
De Voorzitter.
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is het verslag (A5-0013/2004) van mevrouw Flesch, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de werkzaamheden van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in 2003 (2003/2007(INI)). 
Flesch (ELDR ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, in de Commissie ontwikkelingssamenwerking is constructief over dit verslag gedebatteerd en ik zou de collega’s willen bedanken voor de amendementen die zij hebben ingediend en die konden worden opgenomen in het verslag. Dankzij deze amendementen is de ontwerpresolutie verbeterd.
Wat in het jaar 2003 zeker opviel is dat de Paritaire Parlementaire Vergadering haar normale werkritme heeft kunnen hervinden na de afgelasting van de zitting van november 2002, waarvan u de achterliggende omstandigheden kent. Wat dat aangaat dient vooral het bezoek van de covoorzitter voor de ACS-staten en vier ACS-parlementsleden aan Harare toegejuicht te worden. Zij hebben bij de Zimbabwaanse regering bereikt dat het hoofd van de delegatie van Zimbabwe bij de PPV niet langer een persoon is waarop de beperkende maatregelen van de Raad van toepassing zijn. Ook de persoonlijke inspanning van de covoorzitter voor de ACS-staten om ervoor te zorgen dat uitsluitend het hoofd van de delegatie van Zimbabwe tijdens de zitting in Rome het woord zou voeren, verdient alle lof.
Behalve dit belangrijke punt, zijn er nog zes punten die de aandacht verdienen als het gaat om de activiteiten van de Vergadering in 2003. Door de invoering van het nieuwe reglement van orde konden de debatten beter gestructureerd worden. De informelere gang van zaken tijdens het vragenuur met de Commissie in Rome heeft zijn waarde bewezen, daar het geleid heeft tot een geanimeerder debat. Er konden in 2003 vier gezamenlijke missies worden georganiseerd en ten uitvoer gebracht. Het Vrouwenforum was een succes, zowel tijdens de vijfde zitting in Brazzaville als tijdens de zesde zitting in Rome. De samenwerking tussen de Paritaire Parlementaire Vergadering en de Verenigde Naties kon aanmerkelijk worden verdiept en verbeterd. Ten slotte zijn twee belangrijke verslagen worden aangenomen, de eerste over de rechten van kinderen en over kindsoldaten in het bijzonder en de ander over het gebruik van het Europees Ontwikkelingsfonds en het overleg over de budgettering van het EOF.
Voor de toekomst, mijnheer de Voorzitter, stelt de Commissie ontwikkelingssamenwerking met name voor om de PPV en het Bureau van het PPV op te roepen verder te gaan met de herinrichting van het vragenuur om dit informeler en levendiger te maken; de agenda 's voor de zittingen anders op te stellen en meer spreektijd in te ruimen voor de leden van de Vergadering; ervoor te zorgen dat de zittingen beter op elkaar aansluiten door de faciliteiten die ter beschikking gesteld worden aan de vaste commissies te verbeteren; de publicatie van PPV-documenten te verbeteren, met name door meer gebruik te maken van internet; de rol van de Vergadering in de politieke dialoog overeenkomstig artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou verder uit te werken; de werkzaamheden op het gebied van de mensenrechten voort te zetten door maatschappelijke organisaties daar meer bij te betrekken; concrete stappen te ondernemen om een paritaire delegatie naar Zimbabwe te zenden, op voorwaarde dat deze delegatie in alle vrijheid wordt samengesteld, zich vrijelijk kan verplaatsen en naar eigen keuze personen kan ontmoeten; de rol van de PPV als forum voor discussie bij de Wereldhandelsorganisatie uit te bouwen en ten slotte om gehoor te geven aan de wens van de leden van de PPV om de zittingen in Europa te laten plaatsvinden onder goede omstandigheden en niet in de gebruikelijke zalen van het Europees Parlement.
Samenvattend, mijnheer de Voorzitter, kan de Commissie ontwikkelingssamenwerking positief terugkijken op 2003. De problemen van het voorafgaande jaar die uitliepen op de afgelasting van de zitting van november 2002 zijn overwonnen dankzij de inspanningen die aan beide kanten zijn geleverd, met name door de covoorzitters en door het Bureau van de PPV. Daardoor heeft zij kunnen terugkeren tot haar gewone werkritme. Er zijn verbeteringen doorgevoerd met betrekking tot de wijze waarop haar werkzaamheden zijn georganiseerd waardoor zij duidelijker haar stem kan laten horen en actief kan participeren in de politieke dialoog overeenkomstig de Overeenkomst van Cotonou. Ik hoop, mijnheer de Voorzitter, dat ons Parlement zijn goedkeuring zal kunnen geven aan het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. 
Diamantopoulou,
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen dat ik zeer ingenomen ben met dit zeer informatieve verslag over de werkzaamheden van de Paritaire Parlementaire Vergadering. Dit is een zeer nuttig verslag, niet alleen voor ons maar voor alle instanties die op de een of andere manier bijdragen aan de betrekkingen van Europa met deze landen.
Zoals de leden van de Vergadering weten, en zoals ook in het verslag van mevrouw Flesch staat, neemt mijn collega, de heer Nielson, actief deel aan deze werkzaamheden. De diensten van de Commissie geven ook alle mogelijke steun aan deze werkzaamheden door middel van documenten en informatie, terwijl de deskundigen in de vaste commissies een belangrijke bijdrage leveren aan de voorbereiding van de aan de Vergadering voor te leggen verslagen. Het is dus wel duidelijk dat de belangstelling van de Commissie oprecht is en er op nauwe en efficiënte wijze wordt samengewerkt met de Paritaire Parlementaire Vergadering.
Ik wil drie punten aanstippen. Ten eerste geven wij volledige steun aan de instelling van deze drie vaste commissies, overeenkomstig het in 2003 goedgekeurde, nieuwe intern reglement. Dankzij de voorbereidende werkzaamheden van deze commissies kunnen er zeer nauwkeurige verslagen worden opgesteld en duidelijke, concrete en uitgebreide debatten worden gevoerd in de voltallige vergadering.
Zeer belangrijk is ten tweede ook de oprichting van het Vrouwenforum. Daarin kunnen de vrouwen hun mening laten horen en elkaar helpen. Zo kunnen de aan de Vergadering voor te leggen voorstellen worden aangevuld en verrijkt met vraagstukken inzake gelijkheid van vrouwen en mannen en een grotere deelname van vrouwen.
De Paritaire Parlementaire Vergadering is tot slot een zeer belangrijk forum voor de politieke dialoog tussen de Europese afgevaardigden en de parlementsleden van de ACS-landen, en daarom heeft de Commissie de plicht deze inspanningen te steunen.
Nu de bijeenkomst van de zevende voltallige vergadering in Addis Abeba op til is, wilde ik u mededelen - alhoewel u dat waarschijnlijk al wel wist - dat twee van mijn collega’s, de heren Nielson en Lamy, daar het woord zullen voeren. Ik wil dan ook tot slot mijn beste wensen uiten voor een succesvolle bijeenkomst. 
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de werkzaamheden van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU bevat belangrijke standpunten. Ik ben blij te vernemen dat de samenwerking tussen de Paritaire Parlementaire Vergadering en de Verenigde Naties in kwalitatief opzicht beter is dan ooit. Ik vind het vooral waardevol dat de intensievere samenwerking met de VN juist zichtbaar is in de kwestie van kindsoldaten, zoals uit het verslag blijkt. Op dit gebied mag de strijd niet stoppen voor hij volledig gewonnen is. Zelfs één kindsoldaat is een groot onrecht tegen de mensheid en haar toekomst.
In de ongeveer veertig conflicten overal ter wereld zijn naar schatting zo'n 300.000 kindsoldaten betrokken die jonger zijn dan 18 jaar. Het als soldaten gebruiken van kinderen schendt hun mensenrechten, ontneemt hun hun jeugd en hun mogelijkheden een opleiding te volgen en op die manier hun mogelijkheden aan een betere toekomst te bouwen. Het optreden als soldaat veroorzaakt bij een kind altijd ernstige psychische schade en vaak ook fysieke letsels.
Het gebruik van kindsoldaten is onder andere door de ontwikkeling van de wapentechnologie toegenomen, nu men kinderen steeds lichtere en kleinere wapens kan laten gebruiken. Een andere reden voor de toename van het gebruik van kindsoldaten schuilt in de aard van de moderne oorlog: de meeste gewapende conflicten zijn tegenwoordig burgeroorlogen. Ten tijde van de Eerste Wereldoorlog was slechts 10 procent van de oorlogsslachtoffers burger, terwijl dat momenteel 90 procent is. Burgeroorlogen worden tussen verschillende etnische groepen gevoerd, in de praktijk daar waar de burgers wonen. Kinderen zijn op die manier zowel een doelwit als gemakkelijk te werven extra soldaten. Kinderen gehoorzamen orders beter dan volwassenen. Kinderen moeten getuige zijn van wreedheden en moeten die uit angst ook zelf begaan. Veel guerrillabewegingen en privé-legers geven zelfs de voorkeur aan kindsoldaten boven volwassen strijders. Bovendien zijn kinderen bereid tot gevaarlijke acties die volwassenen weigeren uit te voeren. Een voorbeeld daarvan is Iran waar kinderen zijn gebruikt als verkenners op mijnenvelden.
De internationale organisatie Redt de Kinderen werd gehoord toen de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties medio januari 2003 bijeenkwam om te praten over de positie van kinderen in gewapende conflicten. Het debat werd voorafgegaan door het derde verslag over kinderen en gewapende conflicten van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Voor het eerst worden in een officieel verslag de partijen die van kindsoldaten gebruik maken bij naam genoemd. Dit is een belangrijke stap vooruit, want het maakt het mogelijk de partijen die de rechten van kinderen ernstig schenden internationaal onder druk te zetten.
Dit uitstekende verslag behoeft echter nog een kleine stilistische aanpassing. Het vragenuur in Rome had vast en zeker een verheugend geanimeerd karakter, zoals uit de paragrafen 6 en 26 blijkt, maar door dit maar liefst twee keer te noemen, ontstaat de indruk dat er sprake is van een zeer grote uitzondering en dat onze werkzaamheden normaal gesproken saai en levenloos zijn. 
Kinnock, Glenys (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan de vorige spreker verzekeren dat het werk in de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU levenloos noch lusteloos wordt verricht. De verwijzingen van de uitstekende rapporteur hebben betrekking op het feit dat we nu beschikken over een parlementaire status en een totaal andere manier van werken, maar bovenal op het feit dat de ACS-vertegenwoordiging nu bestaat uit gekozen parlementsleden en niet meer uit ambassadeurs, zoals in het verleden het geval was. Ik weet zeker dat als de vorige spreker naar het bewijs zou kijken, zij zelf zou zien dat dit zo is. Omdat we nu op grond van de Partnerschapsovereenkomst van Cotonou over deze parlementaire status beschikken hebben we een nieuwe en dynamische volwassenheid bereikt.
De Paritaire Parlementaire Vergadering is een zeer bijzondere instelling: het is de democratische poot van de samenwerking tussen de ACS en de EU en is de spreekbuis van de burgers van de 93 landen die erin zijn vertegenwoordigd. Het is onze taak om door middel van dialoog en overleg tussen onze respectievelijke parlementen geloofwaardige en werkbare partnerschappen op te bouwen.
Tijdens onze laatste Paritaire Vergadering hebben we gewerkt aan de handelsonderhandelingen met betrekking tot de economische partnerschapsovereenkomsten, de mensenrechten, governance, het Europees Ontwikkelingsfonds en onze zorgen op milieugebied. Onze inspanningen zijn er in hun totaliteit op gericht de belofte en de visie van Cotonou te verwezenlijken. Ons werk zou een weerspiegeling moeten zijn van het unieke feit dat de EU en 78 ACS-landen gezamenlijk de in de overeenkomst vervatte waarden onderschrijven. Die waarden staan binnen ons werk hier in het Parlement en binnen ons werk met de ontwikkelingslanden centraal en dan gaat het om democratie, de rechtsstaat en, bovenal, om de uitroeiing van armoede.
We zijn ons bewust van het verschil in mogelijkheden tussen onze ACS-collega’s en onszelf. Wij hebben de beschikking over personeel en technologie om ons te ondersteunen bij ons werk, en we beschikken over veel ruimere mogelijkheden om samen te werken en de handen ineen te slaan, zoals we nu doen bij onze voorbereidingen op de zitting in Addis Abeba aan het einde van deze week.
Daarbovenop hebben we een veel grotere traditie van parlementaire controle. Ik ben verrukt over het feit dat commissaris Nielson bij diverse gelegenheden zijn steun heeft uitgesproken voor de Paritaire Vergadering en voor het beschikbaar stellen van financiële middelen, zodat wij ons werk effectiever kunnen uitvoeren, evenals voor grotere inspraak van de ACS-parlementen, omdat ons werk, als het puntje bij paaltje komt, draait om hun legitimiteit en aansprakelijkheid als parlementsleden.
Ik vind het groeiende zelfvertrouwen van de ACS-parlementsleden bemoedigend en dit zelfvertrouwen komt, zoals mevrouw Flesch zegt, tot uitdrukking in de uitgebreide inbreng van beide zijden in de debatten die we nu voeren. We staan hierbij stil omdat deze inbreng groeit en zich ontwikkelt naarmate het zelfvertrouwen toeneemt. In het verleden waren het de Europese parlementsleden die ieder debat domineerden en dat, kan ik met plezier zeggen, is niet langer het geval. Zij hongeren echt naar informatie, teneinde in hun eigen parlementen effectiever te kunnen optreden.
Ik weet dat sommige landen – zoals Senegal – parlementaire training en capaciteitsopbouw tot prioriteit hebben gemaakt in hun nationale indicatieve programma’s. We moeten echter meer doen om een groter aantal van de in de Paritaire Parlementaire Vergadering vertegenwoordigde parlementen aan te moedigen gebruik te maken van deze faciliteit. We bereiden ons op het moment voor op de zevende zitting van de Paritaire Parlementaire Vergadering in Addis Abeba dit weekend en ik ben ervan overtuigd dat we in 2004 op een steeds indrukwekkender en meer gerichte wijze zullen blijven samenwerken. 
Maes (Verts/ALE ).
   –Mevrouw de rapporteur, ik wil u gelukwensen vooral met de toon van de positief-kritische opmerkingen in uw toelichting. Ik heb het iets moeilijker met bepaalde euforische elementen die ik zal aanstippen in de tekst zelf.
Het nieuwe Reglement van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU heeft structuren geschapen die een echte vruchtbare dialoog mogelijk maken. Mevrouw Kinnock heeft daar uitvoerig op gewezen. Nu al zeggen dat het een wereldmodel is, dat lijkt me een beetje voorbarig. Het kan in de toekomst ongetwijfeld een wereldmodel worden op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking en op het gebied van een open en transparante dialoog onder gelijkberechtigden, onder andere over democratie en de bescherming van de mensenrechten zodat wij ook met elkaar tot bindende afspraken komen. Zo ver zijn we nog niet altijd.
Structuren zijn er en moeten nu aan beide zijden effectief gebruikt worden. Dat vergt een toename van de middelen aan de ACS-zijde en het vergt misschien ook wel een veranderende mentaliteit aan beide kanten, want ook de EU-partner zal veranderen na de toetreding van tien nieuwe landen. Ik vraag me af of de goede resultaten die we al in de gemeenschappelijke werkgroep bereikt hebben, onder andere in het verslag over de kindsoldaten, terug te vinden zijn, binnenkort in onze algemene vergadering, waar nu de discussiesfeer al heel wat verbeterd is, ook al mis ik soms nog de gelijke participatie van de ACS. Ons forum moet uitgroeien tot een effectief Noord-Zuid-parlement met een reële impact op de oriëntatie van onze houding, bijvoorbeeld ten aanzien van de wereldhandel. Wij wensen en niet alleen maar . Ik denk dat we ons beleid van te voren samen met de ACS moeten bepalen en dat we niet altijd alleen maar onder de rijken moeten afspreken voordat we naar een conferentie gaan in Cancun of waar ook.
De grote vraagstukken die in de Millenniumverklaring van de Verenigde Naties zijn opgesomd en waarin wij daadwerkelijk verbetering willen brengen, bijvoorbeeld op het stuk van de halvering van de armoede in de wereld en ten aanzien van goed bestuur, gezondheid, onderwijs en een einde aan de onderdrukking van vrouwen, dat alles moet ook een agendapunt worden waarvan we de vorderingen kunnen meten in het kader van de ACS-EU-vergaderingen. Wij moeten echte partners worden in de ontwikkeling van Noord en Zuid en ik wil er de nadruk op leggen dat overleg steeds noodzakelijk is, opdat ons rampzalige kwesties als het Zimbabwe-incident bespaard blijven. 

Souchet (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het samenwerkingssysteem tussen de Europese Unie en de ACS-landen wordt gekenmerkt door twee tegengestelde ontwikkelingen. Enerzijds blijken de instellingen zoals die oorspronkelijk zijn ingesteld door de Conventie van Lomé en bekrachtigd door de Overeenkomst van Cotonou, in het bijzonder de Paritaire Parlementaire Vergadering duurzamer en vitaler dan ooit en het verslag van mevrouw Flesch geeft een goed overzicht van de vernieuwende ontwikkelingen die de Paritaire Parlementaire Vergadering in 2003 heeft ondergaan. Tegelijkertijd dreigen de doelstellingen en de inhoud van de samenwerking die de missie vormen van deze instellingen te verzwakken, te verarmen, oppervlakkiger en fragmentarischer te worden en langzaam te verdwijnen, op het gevaar af dat ze er straks, als we de zaken op hun beloop laten, alleen nog maar bestaan uit een beperkte financiële steun en standaard vrijhandelsverdragen, die de ACS-landen eerder moeilijkheden zouden kunnen opleveren dan dat ze werkelijk bijdragen aan hun ontwikkeling.
Zoals in het verslag wordt benadrukt is de instelling in 2003 van drie vaste commissies – met als belangrijkste een Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel die is belast met het zeer gevoelige vraagstuk van de onderhandelingen over toekomstige partnerschapsovereenkomsten – een versterking van het duurzame karakter van de PPV en een sleutel tot verbetering van de kwaliteit van haar werkzaamheden. Het systeem van corapporteurs is een origineel concept en het werk in commissieverband levert beter voorbereide en doorwrochte, minder routinematige resoluties op, die aanleiding geven tot veel diepgaandere debatten dan met alleen plenaire vergaderingen mogelijk was.
Maar hoewel het institutionele kader sterker en verfijnder wordt moeten we ons wel beraden op de toekomst van de samenwerkingsinstrumenten zelf. Is het niet zo dat toekomstige economische partnerschapsovereenkomsten, als daarin slechts het dogma van gelijkheid tussen concurrerende partijen in acht wordt genomen, onoverkomelijke financiële problemen zouden kunnen opleveren doordat de ACS-landen daarmee een groot deel van hun douane-inkomsten en dus een belangrijk en soms onmisbaar deel van hun budget verliezen? Bovendien, als we de lokale productie direct en zonder voldoende waarborgen laten concurreren met communautaire handelswaar, levert dit dan niet het gevaar op dat menige bedrijfstak in de ACS-landen zal worden verzwakt, zo niet verstikt?
Als wij willen helpen om uitwassen te voorkomen moet de Paritaire Parlementaire Vergadering, als uniek parlementair forum tussen het Noorden en het Zuiden, ervoor zorgen dat de grote onderhandelingen over partnerschapsovereenkomsten worden gevoerd met de benodigde ambitie en energie, met name als het gaat om de landbouw, want dat is het fundament voor ontwikkeling. En de ACS-landen zullen geen voldoende sterke landbouw kunnen opbouwen als deze niet afdoende beschermd wordt, als jonge bedrijfstak die nog van de grond moet komen. Voor het bevorderen van de totstandbrenging van homogene gezamenlijke regionale markten met gemeenschappelijke externe tarieven kan het kader dat is ontworpen in Cotonou, met de regionale economische zones, als het meest geschikt worden beschouwd.
Door samen te werken in die richting, mijnheer de Voorzitter, zullen de ACS-landen niet meer verdeeld zijn in verschillende kampen bij toekomstige onderhandelingen over de landbouw en de wereldhandel. 
Theorin (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik opmerken dat dit een goed verslag is, met een correcte beschrijving van de werkzaamheden in de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU. Deze werkzaamheden hebben een betere structuur gekregen met de drie commissies, wat het werk ter voorbereiding op de plenaire vergadering heeft verbeterd. Het vragenuur is ook verbeterd. Het kan natuurlijk nog beter als de antwoorden op de vragen ruim op tijd bij de Parlementsleden zijn, zodat de Commissie niet alleen de antwoorden voorleest, maar ook gelegenheid biedt voor debat.
Zelf wil ik graag met nadruk wijzen op de goede samenwerking tussen de PPV en de Verenigde Naties, zowel in de kwestie van kindsoldaten en de blootstelling van kinderen aan oorlog als in het debat over het Internationaal Strafhof. Dit zijn nu precies twee grote en belangrijke politieke vraagstukken van het soort waar de vergadering zich mee bezig dient te houden. Het gaat er namelijk om dat we goede samenwerkingsvormen vinden, waarin beide partijen van elkaar leren, en dat we het beleid steunen dat we in de internationale arena van belang vinden.
De Verenigde Staten geven geen financiële steun meer aan landen die zich niet scharen achter hun eis dat alle Amerikanen er overal van worden gevrijwaard om voor het Internationaal Strafhof voor ernstige oorlogsmisdrijven te worden gebracht. Deze maatregel kan en moet zowel politiek als economisch worden beantwoorden van de kant van de ACS-EU en vooral van de kant van de EU. Het verheugt mij te kunnen vaststellen dat van de Latijns-Amerikaanse en West-Indische landen alleen Belize gezwicht is voor het optreden van de Verenigde Staten, en van de Afrikaanse landen alleen Nigeria. De president van Nigeria heeft een overeenkomst met de Verenigde Staten geratificeerd, in strijd met de Nigeriaanse grondwet en de wens van het Nigeriaanse parlement. Het is verheugend dat de meeste andere landen de druk van de Verenigde Staten hebben weerstaan. De PPV ACS-EU speelt in de internationale arena een belangrijke politieke en economische rol in de aanpak van grote centrale problemen. 
De Voorzitter.
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is het verslag (A5-0015/2004) van de heer Modrow, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de hervorming van staatsbedrijven in ontwikkelingslanden met bijzondere aandacht voor openbare voorzieningen: de noodzaak alle opties te beoordelen (COM(2003) 326 – 2003/2158(INI))
en
de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de samenwerking van de Europese Gemeenschap met derde landen: de aanpak van de Commissie inzake de toekomstige steun voor de ontwikkeling van de bedrijvensector (COM(2003) 267 - 2003/2158(INI). 
Modrow (GUE/NGL ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het ter tafel liggende verslag is gebaseerd op twee mededelingen van de Commissie. Ze getuigen beide van de pogingen van de Commissie op genoemde terreinen actie te ondernemen. Ze verhelen tegelijkertijd niet dat het op gang gebrachte proces uiterst tegenstrijdig verloopt. De stelregel voorzichtige, weloverwogen stappen te zetten is dan ook de juiste. De Commissie onderscheidt verschillende opties voor het hervormingsproces, die ook in het verslag zijn opgenomen.
Voor mij als rapporteur is en blijft het belangrijkste dat elke standpuntbepaling, elke hervormingsmaatregel zonder ideologische oogkleppen consequent op de bestrijding van armoede gericht moet zijn. Het indammen en uiteindelijk overwinnen van armoede zal in de 21e eeuw de grootste uitdaging voor de mensheid zijn. De totnogtoe behaalde resultaten zijn echter alleszins pover en ze worden door voortdurend nieuwe tegenslagen ondergraven en soms zelfs tenietgedaan.
Daarom behandelt het verslag - evenals de mededeling van de Commissie - uiteenlopende opties, waarbij er in accenten die er gelegd worden onmiskenbaar verschillen tussen Commissie en rapporteur zijn. De diensten van openbaar belang zijn weliswaar ook in de lidstaten van de Europese Unie omstreden, maar toch kunnen ze in deze landen als min of meer stabiel beschouwd worden. Problemen zijn er ook dan nog te over. Dat geldt voor de ontwikkelingslanden nog veel sterker, waar ze vaak op de rand van de afgrond balanceren. De inspanningen van de Europese Unie zouden vooral op ondersteuning en aanmoediging gericht moeten zijn. Waar de Commissie en ook vele van mijn collega’s sterk de voorkeur aan een volledige privatisering geven, pleit ik er met het oog op alle ervaringen, ook in de EU-lidstaten, voor om naast de overheidsverantwoordelijkheid in te zetten op coöperatieve oplossingen en ook op lokaal particulier initiatief. Op het gebied van de particuliere ondernemingen zou het zwaartepunt op het stimuleren van kleine en middelgrote ondernemingen moeten liggen, want die vormen het fundament voor nieuwe werkgelegenheid en een levensvatbare economische dynamiek in de ontwikkelingslanden.
Met de amendementen van de heer Deva kan ik in principe niet instemmen. Zij zouden het verslag van zijn kritische kijk op de dingen ontdoen en de noodzakelijkerwijs gedifferentieerde omgang met het hervormingsproces geen recht doen. Ze stroken ook niet met de hoofdgedachte van het door de parlementaire commissie goedgekeurde verslag. Ten slotte gaan ze wat betreft het aangaan van de dialoog minder ver dan de Commissie bereid is te gaan en druisen ze in tegen het karakter van het hervormingsproces.
Ik heb als rapporteur mijn best gedaan om haalbare oplossingen voor te stellen en te verwezenlijken. Los van alle dogmatiek en ideologie hoort alles ondergeschikt te zijn aan het ene grote doel van de armoedebestrijding. 
Diamantopoulou,
    Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is blij met het verslag van de heer Modrow en met de steun die daarin wordt uitgesproken aan de toepassing van de twee mededelingen.
Het is duidelijk dat de Commissie met deze twee mededelingen heeft willen wijzen op het belang van het bedrijfsleven voor de groei. De ontwikkeling van het bedrijfsleven en het bestaan van een dynamische particuliere sector zijn twee fundamentele factoren voor de economische groei en vormen de belangrijkste bron van werkgelegenheid in de ontwikkelingslanden, zeer zeker als men kijkt naar de niet-officiële economiesector.
In deze mededelingen hebben wij niet alleen de ervaringen beschreven die de Commissie heeft opgedaan met de ondersteuning van de particuliere sector, maar ook uitgelegd welke voordelen verbonden zijn met communautaire acties en gewezen op de noodzaak van harmonisatie van de verschillende instrumenten. Enerzijds zeggen wij welke sectoren de activiteiten van de Commissie kunnen weerspiegelen, en anderzijds geven wij de sectoren aan waarin terecht anderen actief moeten worden.
Wat de staatsbedrijven betreft zijn wij van plan bij te dragen aan de hervorming hiervan. Het lijdt geen twijfel dat de staatsbedrijven in de ontwikkelingslanden veel verlies maken en inefficiënt zijn, maar de hervorming daarvan moet opgenomen zijn in het algemene kader voor het herstel van het macro-economisch en financieel evenwicht en de bevordering van de groei.
Wij hebben geprobeerd niet te vervallen in gemakkelijke of simplistische ideologische benaderingen. Wij zetten geen punt achter het debat over het eigendomsstelsel, over de vraag dus of het gaat om openbare of particuliere bedrijven, of om partnerschappen tussen de openbare en de particuliere sector. Ons doel is alle argumenten op tafel te leggen en te onderzoeken, opdat wij een objectief beeld krijgen van alle mogelijkheden en uiteindelijk een keuze kunnen maken die beantwoordt aan de behoeften van elk land en elke sector.
Ik wil eraan herinneren dat het standpunt van de Commissie ten aanzien van deze programma’s altijd hetzelfde is gebleven. Wij hebben altijd rekening gehouden met de sociale gevolgen van de programma’s voor de liberalisatie van de economie, en het is interessant te kunnen vaststellen dat in de loop der jaren ook de instellingen van Bretton Woods deze houding hebben overgenomen. Wij erkennen hoe belangrijk binnenlandse investeerders zijn, maar ook Europese kleine en middelgrote bedrijven kunnen investeren, met name bedrijven met ervaringen en kennis. Wij wijzen er evenwel op dat gezorgd moet worden voor juiste regelgeving en toezichtsmechanismen. Dat zijn vraagstukken van vitaal belang en de Commissie wil de ontwikkelingslanden daarbij met al haar ervaring en haar uitmuntende expertise helpen.
Zoals ik zojuist al zei, blijven wij hameren op de noodzaak van investeringen en op de totstandbrenging van een gunstig investeringsklimaat. De desbetreffende strategie moet tot doel hebben de kredietsector in de ontwikkelingslanden te versterken en kleine kredietinstellingen te bevorderen. Deze kunnen namelijk een doeltreffend instrument zijn en een cruciale rol spelen bij de kredietverstrekking aan de niet-officiële sector van de economie, waarin vooral door vrouwen geleide bedrijven opereren. Deze twee mededelingen vullen elkaar aan en hebben als uiteindelijk doel de armoede te verminderen.
Ik hoop dat men dankzij dit debat in het Parlement en dankzij uw resolutie meer begrip krijgt voor de noodzaak van ontwikkeling van het bedrijfsleven in deze landen en ondersteuning van de hervormingen van de staatsbedrijven. 
Ó Neachtain (UEN ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Modrow, feliciteren met zijn initiatief tot het opstellen van een verslag over dit belangrijke onderwerp. Het doet mij deugd als rapporteur voor advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie een rol te kunnen vervullen in verband met dit verslag. Ik verheug mij er met name over dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft besloten de aanbevelingen die ik namens de Industriecommissie heb gedaan volledig over te nemen.
Ik zou graag enige elementen willen benadrukken die ik als essentieel beschouw voor de hervorming van staatsbedrijven en particuliere ondernemingen in ontwikkelingslanden. Later deze week staat, naar aanleiding van de recente Parmalat-zaak in Italië, het ondernemingsbestuur op de agenda van dit Parlement. Wij zijn ook allemaal bekend met het Enron-schandaal in de Verenigd Staten. Met andere woorden, kwesties omtrent het efficiënt besturen van ondernemingen zijn even relevant in Westerse, ontwikkelde markteconomieën als in ontwikkelingslanden. Desalniettemin moet worden erkend dat een bloeiende en efficiënte particuliere sector een belangrijke rol kan vervullen in de ontwikkeling van de economie van derde landen, evenals in de armoedebestrijding.
Ik sta volledig achter het idee van ondersteuning door de EU van de zakensector in ontwikkelingslanden via tusseninstanties. Ik deel het standpunt van de Commissie dat er bij de hervorming van staatsbedrijven rekening moet worden gehouden met de capaciteit en de middelen van de betreffende landen. Veel van de ondernemingen waar het om gaat zijn essentieel voor de ontwikkeling op het gebied van energie, water, vervoer en infrastructuur.
De hervorming van staatsbedrijven in ontwikkelingslanden zou niet beperkt moeten blijven tot privatiseringsmaatregelen. Een overkoepelend doel zou moeten zijn het garanderen van toegang tegen geringe kosten tot diensten van openbare voorzieningen, zoals de watervoorziening, afvalwaterverwijdering, energievoorziening, onderwijs en gezondheidsdiensten. De EU zou hervormingsstrategieën moeten aanmoedigen waarin binnenlandse investeerders een rol spelen en waarin in het bijzonder aandacht wordt besteed aan decentrale oplossingen waarbij kleine en middelgrote ondernemingen betrokken zijn.
Tot slot denk ik dat bedrijven in ontwikkelingslanden ondersteund moeten worden, met name op het gebied van behoorlijk bestuur, de opbouw van instituties en adviesverlening. Onze eigen MKB-sector dient actief bij dit proces betrokken te worden. 
Deva (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik juich de ontwikkeling van de ideeën van de rapporteur over dit onderwerp gedurende de afgelopen jaren toe. Ik vond het een voorrecht met hem te mogen samenwerken aan dit verslag in de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
Er bestaat niet één enkele holistische benadering van het beheer van openbare voorzieningen die geschikt is voor alle ontwikkelingslanden. De afgelopen vijftig jaar is gebleken dat de staatsbedrijven in de onafhankelijk geworden ontwikkelingslanden er, in de meerderheid van de gevallen, niet in zijn geslaagd op een efficiënte en kosteneffectieve manier voorzieningen als water, afvalbeheer, gemeentelijke diensten, wegvervoer, luchtvaartdiensten, mijnbouw, herbebossing en energievoorziening te leveren. Dit heeft tot gevolg dat deze zaken aanzienlijk op de staatsbegroting drukken, een hindernis vormen voor economische groei en de allerarmsten nog armer maken. Armoede, ziekten en gemiste economische kansen zijn toegenomen doordat het staatsbeheer van openbare voorzieningen in handen was van bureaucraten voor wie de eerste prioriteit het behoud van hun baan was in plaats van economische efficiëntie: kijk alleen maar naar het mislukte sovjetsysteem.
Het is van het grootste belang de particuliere sector te betrekken bij de levering van openbare diensten in ontwikkelingslanden, teneinde zowel de rentabiliteit als de economische groei te vergroten. Alleen de particuliere sector kan immers duurzame werkgelegenheid genereren en de drijvende kracht vormen achter een moderne economie. De openbare voorzieningen in ontwikkelingslanden moeten worden geprivatiseerd door middel van open, internationale procedures die transparant, snel en niet belastend zijn en waarmee kan worden voldaan aan de criteria ten aanzien van duurzame ontwikkeling en het algemeen belang. Idealiter zou het toekennen van een aanbesteding uitsluitend de taak moeten zijn van een onafhankelijke, buitenlandse financiële instelling, die alleen opereert, overeenkomstig internationale normen en verslagleggingsvereisten, en die geen belangenconflicten heeft in dat land of met betrekking tot dat project.
Ik heb dit proces vele jaren lang bestudeerd en ben helaas tot een bijzonder trieste en bittere slotsom gekomen: veel buitenlandse directe investeerders laten zich afschrikken door de lange en arbeidsintensieve aanbestedingsprocedures, rapporten van consultants, evaluatiecomités en comités om eerdere evaluaties te evalueren. Dergelijke instrumenten zijn in het leven geroepen door functionarissen in ontwikkelingslanden en consultants die werken voor internationale organen om er geld aan te verdienen, hetzij via vergoedingen, hetzij via corruptie. Deze procedures zetten de deur open voor de verarming van landen ten gevolge van vertragingen, aarzeling en corruptie. Hoe meer beleidsmakers ergens bij komen kijken, hoe meer corruptie er is.
Deze corruptie bestaat in diverse vormen.
De eerste vorm is dat hoge regeringsfunctionarissen betaald worden om een besluit versneld te nemen en een beter bod te negeren, zoals in Oost-Aziatische landen voorkomt. De andere vorm van corruptie is minder goed te ontdekken en wordt aangetroffen in Zuid-Aziatische landen en Afrika. In dit geval gaat het om het doen van betalingen teneinde een ander, gunstiger bod van een concurrent te blokkeren. In het eerste geval wordt, ondanks de corruptie en de slechtere diensten die nu worden geleverd, het werk wel uitgevoerd en worden er bepaalde voorzieningen geleverd, terwijl in het laatste geval er nooit iets gebeurt en de economie hieronder lijdt. De eerste vorm is endemisch in de Noord- en Oost-Aziatische landen, terwijl de laatste epidemische vormen aanneemt in Zuid-Azië en Afrika.
Als grote transnationale bedrijven worden aangemoedigd te investeren in ontwikkelingslanden, in de vorm van buitenlandse direct investeringen, moeten zij ook gemachtigd worden tot het doen van compensatie-investeringen. Met compensatie-investeringen bedoel ik dat zij een deel van hun investering moeten kunnen steken in sociale capaciteitsopbouw, in scholen, ziekenhuizen, opleidingsinstituten en jeugdcentra, zodat aan de privatisering van een openbare voorziening ook een publiek aspect wordt toegevoegd waarvan iedereen om de voorziening heen profiteert. Dat is, in combinatie met transparantie en openheid, de weg voorwaarts. 
McAvan (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil ingaan op dat deel van het verslag dat betrekking heeft op de hervorming van staatsbedrijven. Ik verheug mij over de mededeling van de Commissie en ik ben het eens met de commissaris dat de hervorming van staatsbedrijven noodzakelijk is. Als de hulpbronnen schaars zijn, moeten we ervoor zorgen dat deze effectief worden gebruikt. Ik ben het er tevens mee eens dat wij rekening moeten houden met de behoeften van de betrokken landen en niet moeten instemmen met dogmatische oplossingen.
Als men kijkt naar onze eigen geschiedenis, dan hebben openbare diensten een vitale rol gespeeld in onze economische ontwikkeling: zij hebben bijgedragen aan het beëindigen van armoede en ziekte en door het beginsel van universele toegang tot openbare diensten te omarmen zijn we erin geslaagd de armoede te helpen uitroeien, de levenstandaard te verhogen en meer egalitaire samenlevingen te creëren. Als we kijken naar de openbare diensten in de ontwikkelingslanden, dan moet de uitroeiing van armoede binnen onze hervorming van openbare diensten en staatsbedrijven eveneens een topprioriteit zijn.
Er is nog een ander onmisbaar ingrediënt dat we niet over het hoofd mogen zien en dat is het beginsel van publieke aansprakelijkheid. Van die aansprakelijkheid zou ook de controle door gekozen vertegenwoordigers, onafhankelijke regelgeving en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld en NGO’s deel uit moeten maken. We beschikken in onze eigen landen over een aantal modellen van goede praktijken om te laten zien op welke wijze openbare diensten aansprakelijk kunnen worden gesteld. Ik ben ervan overtuigd dat we, als we meer aansprakelijkheid kunnen inbouwen in de manier waarop we aankijken tegen de hervormingen in deze landen, openbare diensten zullen krijgen waar mensen de vruchten van zullen plukken, die waarborgen dat hulpbronnen effectief gebruikt worden en die ons zullen helpen onze eigen ontwikkelingsdoelstellingen, zoals het uitroeien van armoede en het verhogen van de levensstandaard, te bereiken. 
Boudjenah (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik hier met enthousiasme mijn steun toezeggen aan het verslag van mijn collega de heer Modrow. Dankzij de twee mededelingen van de Commissie is het debat geopend over de plaats, de rol en de verantwoordelijkheden van publieke en particuliere ondernemingen in ontwikkelingslanden. Het verslag legt heel goed de vinger op de tegenstrijdigheden, ja soms zelfs de inconsistenties in het Europees beleid.
De Unie is namelijk niet onpartijdig als het gaat om het al dan niet versterken van de publieke sector in landen waarmee zij nauwe betrekkingen onderhoudt. Helaas prijst zij maar al te vaak een beleid aan van kostenbeperking en terugdringing van de publieke tekorten, dat beantwoordt aan de structurele aanpassingsmaatregelen waar de internationale financiële instellingen zo aan gehecht zijn, een beleid waaruit op papier weliswaar de ambitie spreekt de armoede terug te dringen maar dat in werkelijkheid volkomen funest kan blijken voor de betrokken bevolkingsgroepen. Deze landen worden aangezet en er wordt druk op hen uitgeoefend om hun economieën te privatiseren, maar dit heeft een prijs en die wordt net als hier duur betaald door de betrokken werknemers in die landen. Er is een chronisch gebrek aan samenhang tussen enerzijds de economische en financiële doelstellingen en anderzijds de noodzaak om vóór alles het belang na te streven van de behoeften en de fundamentele rechten van de bevolking.
In dat verband is het vaak te eenzijdige beroep op particuliere investeerders op z’n best een dwaalspoor, zo niet een economische, sociale en politieke machtsgreep die ontsnapt aan de controle van de bevolking van die landen. De dramatische maatschappelijke gevolgen daarvan zijn genoegzaam bekend. En als dat niet het geval is, waarom weigert de Commissie dan steeds om een openbare, transparante evaluatie uit te voeren van deze effecten van de liberaliseringen op de werkgelegenheid, de kwaliteit en de brede beschikbaarheid van de dienstverlening en de werkomstandigheden in Europa zelf? Een dergelijke evaluatie zou haar oproep om rekening te houden met de ervaringen van de Europese Unie op dit vlak toch een stuk geloofwaardiger maken. Hoewel een combinatie van een moderne, sterke publieke sector en particuliere ondernemingen wenselijk kan zijn om te voldoen aan de bestaande behoeften, vooral als het om dienstverlening gaat, blijkt dat de oproep tot samenwerking tussen publieke en particuliere sector vooralsnog juist eerder tot een zwakkere publieke sector leidt dan tot een gezamenlijke dynamiek.
De waarborgen – zo die er zijn – die de dienstverlening van de publieke ondernemingen moeten beschermen, versterken en moderniseren zijn niet opgewassen tegen de jungle van de concurrentie. Zonder inspraak van werknemers in de besluiten en de koers van een bedrijf, zonder raadpleging van de bevolking en zonder dwingende gedragscode voor de multinationals die in ontwikkelingslanden opereren,komt de toevlucht tot private investeringen neer op een financiële machtsovername door de grote concerns, zonder dat de dienstverlening er ook maar enigszins op vooruit gaat en vaak ten koste van de nationale belangen van deze landen. De steeds dominantere rol van deze transnationale firma’s in de wereld is duidelijk meer in het voordeel van het financiële systeem van de beursspeculanten dan van de bevolking van het Zuiden.
Het verbaast me overigens dat de Commissie privatisering voorstelt als middel om corruptie te bestrijden. Een dergelijke hypothese wordt door een groot aantal ervaringen in Europa en de rest van de wereld verre van geverifieerd. De EU zou veeleer zijn steun aan de ontwikkelingslanden moeten versterken op basis van criteria van modernisering van bedrijven die de nadruk leggen op democratisering van de besluitvorming en meer transparantie in het functioneren van bedrijven in de openbare dienstverlening.
Om af te ronden, de fundamentele rechten van ieder mens op gezondheid en educatie moeten publieke aangelegenheden blijven; net als het water moeten vervoer, gezondheidszorg en energie buiten de GATS blijven.. 
Maes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, mevrouw de Commissaris en geachte collega's, in het verslag van collega Modrow wordt terecht de nadruk gelegd op een aantal zere plekken in de privatiseringsrage die in vele ontwikkelingslanden heeft gewoed. Na de periode van nationalisaties in het tijdperk van de dekolonisatie volgde een periode van wilde privatiseringen van intussen vaak verarmde bedrijven. Vaak was het de politieke elite die in beide tijdperken de winsten op zak stak en deze op buitenlandse bankrekeningen plaatste. Vaak ook waren het Westerse multinationals die als corrumperende bedrijven optraden om voor een habbekrats de vitale nationale industrieën, bijvoorbeeld mijnen en grondstoffen in handen te krijgen. Vaak schaam ik me als ik in Afrika kom, in hun plaats, over hun onethisch handelen. Hoe bijvoorbeeld de Zambiaanse kopersector met sluiting van mijnen, ook een heel sociaal weefsel heeft meegesleurd, een economisch weefsel dat een hele streek, een heel land heeft ontredderd.
Ik besef dat de ontwikkeling van een land investeringen vergt. Maar kan de Europese Unie dan niet een betere positieve rol spelen ten einde de voorwaarden te helpen creëren om de hervormingen in staatsbedrijven in gunstigere zin voor de ontwikkeling te laten verlopen. Ik pleit niet voor dogmatisme maar voor echt partnerschap. Een arm land is vaak niet opgewassen tegen de financiële macht van een multinational wiens budget vele malen groter is dan de nationale begroting van het land zelf. Als wij nog niet in staat zijn de ethische gedragscodes voor de bedrijven af te dwingen, hoe zouden deze arme landen het dan kunnen?
Met de rapporteur pleit ik ook voor een grotere aandacht en meer middelen om de overgang van kleine bedrijfjes in de informele sector naar de formele economie mogelijk te maken. Ook voor de vrouwen, die vaak in deze informele sector actief zijn. Zij moeten op de eerste plaats geholpen worden want hun bedrijfjes zijn wellicht de meest directe manier om de strijd tegen de armoede aan hun zijde aan te vatten. 
Belder (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, steun voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden dient ter verbetering van de handelspositie van die landen. Ik stem dan ook van harte in met het streven van de Europese Commissie naar een voorspelbaar rechtskader en vermindering van de corruptie.
Ten aanzien van de hervorming van staatsbedrijven zijn de Commissie en het verslag-Modrow minder overtuigend. Ten eerste worden de reikwijdte van zowel het beleidskader als het takenpakket van de Europese Commissie op deze wijze te groot. De Commissie stelt dat alle opties moeten worden onderzocht alvorens een ontwikkelingsland kiest voor de hervorming van een staatsbedrijf. Zij erkent zelf echter dat de afwegingen om tot een hervorming te komen, politieke besluiten zijn. Het is daarom onrealistisch een objectieve afweging van de verschillende mogelijkheden verplicht te stellen.
Ten tweede, het sociaal beleid. De mededeling van de Commissie en de rapporteur stellen de eis van sociale maatregelen parallel aan hervormingen. Dat klinkt sympathiek, maar is niet op zijn plaats. De Europese Gemeenschap heeft immers geen bevoegdheden op het gebied van werkgelegenheidsbeleid en sociaal beleid binnen de ontwikkelingslanden. Die vallen buiten het bestek van technische bijstand en Europese ontwikkelingssamenwerking.
Ten derde, Mijnheer de Voorzitter, de relatie tot het beleid van de lidstaten. Zowel de mededeling van de Commissie als het verslag-Modrow refereren nauwelijks aan de ontwikkelingssamenwerking van de lidstaten op dit terrein. De duurzame ontwikkelingsrelatie tussen een ontwikkelingsland en een lidstaat zou bij uitstek het geschikte kader kunnen vormen voor bijvoorbeeld het bieden van hulp bij afvloeiing van arbeidsplaatsen.
Tot slot, de relatie tussen staatsbedrijven en armoedebestrijding. De Commissie wil armoedebestrijding als beoordelingscriterium gebruiken voor steunverlening aan staatsbedrijven. Dat past niet bij de neutrale positie die de Europese Commissie hanteert ten aanzien van particulier dan wel staatseigendom. Het criterium zou of evenzeer bij particuliere ondernemingen van toepassing dienen te zijn, of niet te worden gehanteerd. Afrondend, Mijnheer de Voorzitter, met steun aan bedrijven in ontwikkelingslanden stem ik in, maar de aanpak bij de staatsbedrijven roept wezenlijke vragen op. 
Claeys, Philip (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is volgens mij een bescheiden teken van een gunstige evolutie. Eén van de grote problemen in de derde wereld was en is voor een groot deel nog steeds de afwezigheid van een echte vrije markteconomie.
Socialistische en collectivistische experimenten hebben in de praktijk meestal een verergering van de problemen veroorzaakt in plaats van een oplossing geboden voor de armoede. Blijkbaar groeit er stilaan een consensus dat de overheid niet alleen zaligmakend is en we hebben het vrije initiatief een rol laten spelen. Dat is een positieve evolutie die alleen maar kan worden toegejuicht.
Zoals het verslag vermeldt, zijn er verschillende manieren om staatsbedrijven te hervormen. Tegen een geleidelijke evolutie kan niemand zijn. Alleen moet er gewaarschuwd worden tegen belemmeringen ten gevolge van allerlei tussenniveaus van overheidsinterventie die men zou kunnen trachten in te bouwen. Het is in elk geval positief dat men een rol wil toebedelen aan kleine en middelgrote ondernemingen, zowel ter plaatse als in de Europese Unie. Van primordiaal belang is volgens mij dat men de gang van zaken grondig en tijdig evalueert waarbij geen taboes mogen bestaan zoals corruptie, overmatige bureaucratie, bestuurlijke inefficiëntie of zelfs regelrechte onbekwaamheid. Overigens moet dit niet alleen gelden voor lokale overheden, maar ook voor NGO's en dergelijke organisaties, want zij worden in geval van disfunctie helaas maar zelden voor hun verantwoordelijkheid geplaatst. 
Arvidsson (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom de mededeling van de Commissie over staatsbedrijven in ontwikkelingslanden. Ik betreur echter tegelijkertijd de algemeen negatieve houding tegenover het vrije ondernemerschap en het particulier eigendom die uit het ontwerpverslag spreekt. De hoge levensstandaard en de welvaart die de westerse wereld, Japan en Australië hebben bereikt, zijn niet het resultaat van monopolisering en protectionisme, maar van de vele stuwende krachten van de markteconomie en het vrije ondernemerschap – krachten die de ontwikkeling en de welvaart stimuleren.
In Europa is dit bijzonder duidelijk te zien geweest. De helft van ons werelddeel heeft een andere methode geprobeerd, met een centrale sturing en grote staatsmonopolies. De ondoelmatigheid en de ineenstorting van het socialistisch monopolie in Europa is een pijnlijke ervaring en een bittere les voor vele Europese volkeren. Het is niet slechts onze taak, maar zelfs onze plicht om die les te leren aan landen die een democratische welvaartsmaatschappij willen opbouwen. De ontwikkelingslanden moeten dezelfde mogelijkheid hebben als wij om een economisch model met vrije concurrentie en een open markteconomie op te zetten. Het is niet de taak van de EU om te proberen een ontwikkeling in de richting van een welvaartbrengende concurrentie te verhinderen. Het grote probleem in de ontwikkelingslanden was en is niet een teveel aan markteconomie. Integendeel, het probleem is een tekort aan vrije economie en een teveel aan monopolies, en dat heeft geleid tot wanbeleid, corruptie en stagnatie.
Ik ben er het volkomen mee eens dat de mens schoon water nodig heeft, een goed functionerende riolering, een fundamentele gezondheids- en ziekenzorg, basale scholing en toegang tot energie. Daarbij is echter niet de eigendomsvorm het belangrijkste om deze diensten te vervullen, maar hoge flexibiliteit en effectiviteit. Daarvoor is concurrentie van grote betekenis. De ontwikkelingslanden hebben natuurlijk een juridisch kader voor de regelgeving nodig, en dat is misschien een gebied waar de EU de ontwikkelingslanden van groot nut kan zijn. De huidige politieke oplossingen in veel ontwikkelingslanden zijn helaas vaak ineffectief en duur en bereiken slechts een deel van de bevolking.
De ontwikkelingslanden die erin geslaagd zijn om de stap van armoede naar welvaart en rijkdom te zetten, hebben alle de voorrang gegeven aan concurrentie en effectiviteit, en niet aan monopolisering en centrale sturing. 
Zrihen (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Diamantopoulou, dames en heren, ik zou onze collega de heer Modrow willen bedanken voor zijn ter zake doende verslag met als uitgangspunt om de strijd tegen de armoede de hoogste prioriteit te geven. Maar ik moet wel zeggen dat een van de twee mededelingen van de Commissie – de mededeling “over de hervorming van staatsbedrijven in ontwikkelingslanden met bijzondere aandacht voor openbare voorzieningen: de noodzaak alle opties te beoordelen” – mij in het bijzonder aansprak. Daarin staat namelijk te lezen dat veel liberaliseringen en privatiseringen die met veel bombarie zijn doorgevoerd in ontwikkelingslanden, onder druk van – vaak opgedrongen – herstructureringsplannen, desastreus hebben uitgepakt doordat banen verloren zijn gegaan en de betreffende diensten slechter en duurder zijn geworden. Gaf de Commissie ook maar blijk van zoveel helderheid en objectiviteit als het gaat om onze eigen diensten van algemeen belang in de Europese Unie.
Een eerste stap in die richting zou zijn – en daar roept de ontwerpresolutie ook toe op – dat de Commissie eindelijk instemt een doorzichtige, openbare en publiekelijk te bespreken evaluatie uit te voeren van de gevolgen van de uitgevoerde liberaliseringen op de werkgelegenheid, de kwaliteit en het bestreken gebied van de geleverde diensten, en op de arbeidsomstandigheden in Europa. Een dergelijke exercitie zou heilzaam zijn zowel voor het intern beleid als om meer inzicht te krijgen in de omstandigheden in de zuidelijke landen. Ons doel daarbij is – daar herinner ik nog maar aan – om de armoede te bestrijden en het daarbij niet alleen bij woorden te laten.
Bij nadere beschouwing van de verschillende voorbeelden die in de mededeling worden aangehaald kan worden vastgesteld dat, naast een aantal positieve ervaringen, er ook gevallen vermeld staan waarbij de publieke ondernemingen publiek zijn gebleven terwijl toch verspilling en corruptie overwonnen zijn, de directie van het bedrijf een nieuwe gedrevenheid en doeltreffendheid heeft gevonden en – vooral – waarbij een reglementair beleidskader is geschapen met duidelijke, ambitieuze doelstellingen op het gebied van ontwikkeling, toegankelijkheid en kwaliteit van de dienstverlening, dat vooral gefinancierd wordt door aanpassing van de tarieven
Op basis van die verschillende punten is een commercialisering van de publieke sector, zoals de Commissie voorstaat, niet aan de orde. Deze bieden mijns inziens juist handvatten voor een goed beheer van de publieke diensten dat we ook op Europees niveau zouden moeten bekrachtigen, misschien in de vorm van een kaderrichtlijn.
Mijn laatste punt: de voorstanders van algemene liberalisering van diensten via de GATS beweren dat het liberaliseren van de publieke diensten in ontwikkelingslanden hun alleen maar voordeel kan opleveren. In een pragmatischer perspectief zou een andere strategie voor economische ontwikkeling de voorkeur verdienen, namelijk een waarbij de lokale maatschappelijke en economische actoren, de kleine en de micro-ondernemingen, centraal staan – met name als het gaat om vrouwen en basale nutsvoorzieningen –, en zouden deze vooral niet moeten worden uitgeleverd aan de grillen van multinationals. Maar vergeeft u mij, hiermee begeef ik me op het terrein van de ethiek. 
Della Vedova (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Diamantopoulou, mijnheer Modrow, wij hebben het hier over steun voor de samenwerking van bedrijven met derde landen, met name met ontwikkelingslanden. In dit verband is het misschien nuttig te wijzen op de stelling van de Peruviaanse econoom Hernando de Soto in zijn boek . Volgens hem is een van de belangrijkste obstakels voor de economische ontwikkeling van landen die in feite vaak aanzienlijke rijkdommen bezitten het ontbreken van duidelijk gedefinieerde eigendomsrechten. Er bestaat geen rechtszekerheid wat betreft de bescherming van die rechten, zodat zij geen reële waarde kunnen krijgen in het economisch verkeer. Daarom is de belangrijkste bijdrage van de Europese instellingen, en in het algemeen van de ontwikkelde wereld, het garanderen van de nodige juridische infrastructuur ter bescherming van die rechtszekerheid en het toezien op de processen die leiden tot democratisering en erkenning van de principes van de rechtsstaat.
Voor mij is dit een centraal thema, maar het Commissiedocument stipt dit onderwerp slechts aan. Het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking laat helaas het onderwerp helemaal vallen en concentreert zich op de dramatische gevolgen van het beleid van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. Mede in het licht van de feiten is het volgens mij niet correct de verantwoordelijkheid voor een aantal mislukkingen bij het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank te leggen. Bijvoorbeeld in het geval van Argentinië is het steeds duidelijker dat de verantwoordelijkheid voor het falen van de economie en zelfs de staat niet ligt bij deze internationale organisaties maar bij de corruptie en de grote staatsbemoeienis met de Argentijnse economie.
Men zegt dat men geen ideologie wil bedrijven, maar ik vrees dat men dat eigenlijk wel doet. Het is goed alle meningen in overweging te nemen, maar ik ben echter van mening dat de politieke keuze die wij moeten aanbieden gericht moet zijn op het privatiseren van bedrijven om de economie efficiënt te maken en investeringen aan te trekken. Wij willen dat de diensten aan de bevolking verleend worden en kwalitatief en kwantitatief van een zodanig niveau zijn dat zij behoeften kunnen bevredigen die nu onbevredigd blijven. Het is verkeerd corrupte en inefficiënte overheidsbedrijven te vragen die diensten te verlenen. De keuze voor het privatiseren van bedrijven - zowel in Europa als in de ontwikkelingslanden - is politiek wenselijk. 
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is de bedoeling dat naast de analyse van het communautair beleid tot nu toe ook de mededelingen als basis dienen voor de strategie van de Commissie om de bedrijvensector in de ontwikkelingslanden te steunen en het standpunt van de Commissie inzake de hervorming van staatsbedrijven voor te bereiden. Ik ben het met de rapporteur eens dat het vooral moet gaan om de bestrijding van armoede en het garanderen van de toegang tot basisdiensten en dat het zwaartepunt daarbij ligt bij het steunen van kleine en middelgrote ondernemingen.
Men heeft geprobeerd de economische ontwikkeling van de laatste decennia te keren met structuuraanpassingsprogramma's die liberalisering, verschillende regelingen en privatisering inhouden. Deze methode heeft de situatie echter niet altijd verbeterd en is een belangrijke oorzaak voor de verbreiding van armoede in de ontwikkelingslanden.
De Commissie zegt zeer terecht dat er voor de hervorming van staatsbedrijven verschillende alternatieven bestaan, zoals de hervorming van overheidsondernemingen zonder de eigendomsstructuren te wijzigen of een gedeeltelijke privatisering. Bij het kiezen van een hervormingsalternatief is het van doorslaggevend belang met de omstandigheden rekening te houden. Bij privatisering moet vooral rekening worden gehouden met de mededingingswetgeving en de toepassing daarvan.
Verschillende hervormingsalternatieven moeten met elkaar worden vergeleken en in dit verband is het noodzakelijk dat het maatschappelijk middenveld, vooral de gebruikers- en consumentenorganisaties, coöperaties en vakbonden, deelneemt aan de besluitvorming en de controle op de maatregelen. Men mag in ieder geval het algemene doel van de ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie, namelijk de armoedebestrijding, niet vergeten.
De mededeling van de Commissie inzake de toekomstige steun voor de ontwikkeling van de bedrijvensector in derde landen bevat ook goede uitgangspunten. Het is zeer goed dat de Commissie een alomvattende strategie voor de bedrijvensector ontwikkelt. De fundamentele doelstelling van die strategie moet eenvoudigweg zijn dat investeringen ook in ontwikkelingslanden de moeite waard zijn. Daar moet men van uit kunnen gaan. Het uitgangspunt mag niet het principe van de bodemloze put zijn.
Belangrijk zijn de concrete steun aan kleine en middelgrote ondernemingen en coöperaties door middel van voorlichting op het gebied van diensten, vakkundigheid en modernisering van de onderneming alsmede de steun aan de allerkleinste ondernemingen door vooral financiering te waarborgen. Het is echter van wezenlijk belang niet te vergeten dat ondernemingen en coöperaties in de ontwikkelingslanden ook kopende klanten nodig hebben en dat de koopkrachtigste markten zich hier in de Europese Unie bevinden. De kanalen van eerlijke en duurzame handel moeten daarom zodanig functioneren dat Europese consumenten met hun eigen koopgedrag de ondernemingen en producenten in de ontwikkelingslanden kunnen steunen. 
De Voorzitter.
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(1) 

