Steun voor demonstratie in een vroeg stadium van duurzame elektriciteitsproductie met behulp van fossiele brandstoffen (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Christian Ehler, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over de steun voor demonstratie in een vroeg stadium van duurzame elektriciteitsproductie met behulp van fossiele brandstoffen.
Christian Ehler
Mijnheer de Voorzitter, zeer geachte collega's, als Brandenburger wil ik natuurlijk in het bijzonder commissaris Hübner begroeten! Ik mag nu het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie over een mededeling van de Commissie inzake de CCS-demonstratie-installaties kort presenteren. Om te voldoen aan de overeengekomen energie- en klimaatdoelstellingen van de Europese Unie is de reductie van CO2-emissies natuurlijk een van de belangrijkste kwesties. Daarbij heeft steenkool, als fossiele brandstof, een bijna doorslaggevende rol te vervullen. Anderzijds zitten we in Europa op dit moment met een dilemma. In het milieu- en energiebeleid hebben we drie doelen. In de eerste plaats de milieubescherming, in de tweede plaats de voorzieningszekerheid en, in verband daarmee, in de derde plaats de prijsstabiliteit, die in deze economisch moeilijke tijden zo belangrijk is.
Steenkool - dat is voor iedereen hier in Europa duidelijk - is de enige fossiele brandstof, de enige fossiele energievoorraad van Europa, en is daardoor voor deze drie doelen van strategisch belang. Zonder de CCS-technologie, dus zonder schone steenkooltechnologie is er voor deze brandstof echter geen toekomst. Het voorstel van de Commissie ter bevordering van de dringend noodzakelijke demonstratieprojecten wordt derhalve door de meerderheid van onze commissie verwelkomd. De Commissie heeft een zeer weloverwogen voorstel op tafel gelegd. We zijn het er in de commissie over eens dat er zo snel mogelijk stimulerende maatregelen voor grootschalig gebruik van de CCS-technologie in de industrie moeten worden genomen. Om die reden - en dat zeggen we ook uitdrukkelijk - acht ook een meerderheid in het Parlement financiële steun voor schone steenkooltechnologie absoluut noodzakelijk voor de energie- en klimaatdoelen van Europa.
Het voorstel van de Commissie industrie, onderzoek en energie is daarom heel concreet en houdt in dat met financiële middelen uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, maar ook uit verwachte emissiehandelsrechten, de realisering van minstens twaalf demonstratie-installaties wordt ondersteund. Bij deze installaties moeten de verschillende technologieën met de verschillende opslag- en transportmogelijkheden worden gecombineerd en ze moeten zo veel mogelijk verspreid door heel Europa worden geplaatst.
Het stemt ons voorzichtig optimistisch dat in de reeds lopende driepartijenonderhandelingen over de CCS- en de ETS-richtlijn een eerste beweging van de kant van de Commissie te zien is. Met hetzelfde voorzichtige optimisme zijn wij van mening dat we in de driepartijenonderhandelingen moeten bereiken dat we niet alleen de toekomstige kadervoorwaarden voor CCS vaststellen, maar ook een solide basis creëren voor de financiering van de dringend noodzakelijke voorbereidende proefinstallaties.
Danuta Hübner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Ehler zeer hartelijk voor dit verslag over de mededeling van de Commissie over de steun voor demonstratie in een vroeg stadium van duurzame elektriciteitsproductie met behulp van fossiele brandstoffen. We zijn dankbaar voor de algemene ondersteuning in dit verslag voor onze beleidsdoeleinden en voor de erkenning van de belangrijke rol die CCS bij de wereldwijde bestrijding van de klimaatverandering kan spelen.
Het verslag erkent ook duidelijk de dringende behoefte aan maximaal twaalf grootschalige demonstratieprojecten, teneinde CCS voor 2020 commercieel levensvatbaar te kunnen maken. Onze mededeling moet worden opgevat als onderdeel van het omvattende klimaat- en energiepakket, waaronder ook de CCS-richtlijn valt waarin het wettelijk kader voor de toelating van CCS-technologieën in Europa is vastgelegd, het emissiehandelssysteem, dat het economisch en commercieel kader voor CCS vastlegt, en het voorstel van de Commissie dat twintig procent van de handelsinkomsten door de lidstaten worden bestemd voor investeringen in koolstofarme technologieën, zoals CCS. Onafhankelijk van het uiteindelijke besluit zullen de inkomsten uit de emissiehandel een van de belangrijkste financieringsbronnen voor de CCS-demonstratieprojecten zijn.
Ten slotte wordt in onze mededeling ook voorgesteld om begin 2009 een structuur in te voeren voor de coördinatie en ondersteuning van CCS demonstratieprojecten door informatie-uitwisseling, gezamenlijke communicatieactiviteiten en andere gezamenlijke acties.
Ik stel uw algemene goedkeuring van het klimaat- en energiepakket en vooral van de mededeling op prijs. In het verslag wordt echter ook gesteld dat de inspanningen van de Commissie mogelijk niet voldoende zijn om het door de Raad opgestelde streefdoel van maximaal twaalf demonstratieprojecten te halen. Ik heb begrip voor deze zorg.
Wat de financieringskwestie betreft kan ik zeggen dat door de Commissie milieubeheer een wijziging van het ETS-voorstel is goedgekeurd waarin wordt voorgesteld om een bedrag van 500 miljoen uit de reserve voor nieuwe toewijzingen voor de financiering van de CCS-demonstratieprojecten te gebruiken.
De Commissie heeft een nota inzake de beleidsopties naar het Parlement gestuurd, ook om een akkoord in de Raad te bevorderen, om een toereikende voor voldoende financiering van koolstofarme technologieën te zorgen.
In het verslag worden ook twee punten aangesneden waarmee de Commissie het op dit moment niet geheel eens kan zijn. Ten eerste wordt de Commissie in het verslag verzocht om met een uitvoerige analyse te komen van de kosten van elk van de twaalf demonstratiefaciliteiten en van de aandelen van de financiering die door respectievelijk het bedrijfsleven en overheden zullen worden gedragen. In dit verband wil ik zeggen dat de demonstratieprojecten pas worden vastgesteld na openbare aanbestedingen die of op Europees niveau of op het niveau van de lidstaten zullen worden gehouden. Er wordt momenteel aan kostenanalyses gewerkt, maar deze kunnen slechts een ruwe schatting opleveren, aangezien elk project uniek is.
Ten tweede wordt in het verslag ook voorgesteld om middelen uit de financieringsfaciliteit met risicodeling te gebruiken ter ondersteuning van CCS. Aangezien, zoals u weet, deze middelen volledig zijn vastgelegd, zou iedere verandering wijzigingen van het zevende kaderprogramma vereisen.
Rest mij u voor het uitstekende werk aan het verslag te danken. Ik hoop ook dat het Parlement bij de stemming aan de algemene lijn en de doelstellingen van het verslag zal vasthouden.
De Voorzitter
Hiermee is dit onderdeel beëindigd.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Adam Gierek  
schriftelijk. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een van de doelstellingen van de Europese Unie is een ambitieus klimaatplan met een looptijd tot 2020, beter bekend als de zogenaamde "3x20"doelstelling. Dit plan zal ten uitvoer worden gelegd met behulp van instrumenten als de invoering van een veilingsysteem voor de emissiehandel en van CCS-technologie na 2015. De emissiegrens van 500 gram CO2/kWh die na 2015 zal worden opgelegd, is echter technisch niet haalbaar, zelfs in het geval van moderne steenkoolcentrales. Dit zou dus een soort moratorium vormen op de bouw van kolengestookte centrales en bijgevolg de energiezekerheid in gevaar brengen.
CCS-technologie zou ook kunnen worden gebruikt in industrieën waarbij grote hoeveelheden CO2 vrijkomen als afvalproduct, onder meer bij het smelten van ruw ijzer. Daarom zouden de lidstaten die voor hun energieproductie het sterkst afhankelijk zijn van steenkool nu al moeten starten met de bouw van demonstratie-installaties, zodat ze de noodzakelijke ervaring kunnen opdoen. Hiervoor is onmiddellijke financiële steun nodig, aangezien de middelen die mogelijk na 2013 door het emissiehandelssysteem worden gegenereerd, te laat zullen komen. In Polen zouden er bijvoorbeeld nu al twee of drie van dit soort installaties moeten worden gebouwd met behulp van verschillende CCS-technologieën. Ik denk in deze context aan moderne met steen- of bruinkool gestookte elektriciteitscentrales die gebruik maken van verschillende technieken voor het opslaan van CO2 in poreuze geologische formaties of ondergrondse reservoirs.
András Gyürk  
schriftelijk. - (HU) De CO2-afvang en -opslag vormt vandaag de dag een essentieel onderdeel van de dialoog over klimaatverandering. Het gaat hier om een veelbelovende techniek die echter het vertrouwen van de maatschappij nog moet zien te winnen. Het toekomstig gebruik ervan kan een realistisch compromis zijn bij de onontkoombaarheid van fossiele energiebronnen en de doelstellingen ten aanzien van klimaatbescherming.
Aangezien de CO2-afvang aanzienlijke langetermijninvesteringen veronderstelt, is het cruciaal dat de Europese Unie consequente en stabiele wetgeving opstelt. Ik ben van mening dat het klimaatpakket, dat ook door het Parlement is gewijzigd, de juiste richtsnoeren heeft vastgelegd op dit vlak.
Het is een verheugende ontwikkeling dat het betreffende verslag van het Parlement in plaats van directe financiële steun gratis emissiequota wil verstrekken aan 10 à 12 experimentele krachtcentrales. Ik vind het absoluut noodzakelijk dat de krachtcentrales die recht hebben op gratis quota worden aangewezen door de Europese Commissie met inachtneming van het beginsel van regionaal evenwicht. Ik ben het eens met de rapporteur dat in het belang van de verspreiding van de nieuwe technologieën de middelen voor onderzoek en ontwikkeling aanzienlijk moeten worden geconsolideerd - zowel op nationaal als op Europees niveau.
De subsidies van de EU kunnen niet in de plaats komen van de inspanningen in de particuliere sector. Als CO2-afvang en -opslag inderdaad een levensvatbare oplossing blijkt te zijn, zullen er ondernemingen zijn die bereid zijn actief een deel van de investeringen op zich te nemen. Daarnaast is het belangrijk op te merken dat de ondersteuning voor CO2-afvang geen fondsen mag onttrekken aan hernieuwbare energiebronnen. De hier behandelde technologie is namelijk een potentiële, maar zeker niet de enige oplossing voor de matiging van de effecten van klimaatverandering.
