Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 21 september 2000 werd onderbroken, te zijn hervat.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van donderdag 21 september zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Thors
Mevrouw de Voorzitter, ik zal mij beperken tot een opmerking over de notulen. Om een onverklaarbare reden staat mijn naam niet op de aanwezigheidslijst. Ik verzoek u dit te laten corrigeren en ik maak van de gelegenheid gebruik om op te merken dat ik vandaag slechts negen uur nodig had om van Finland naar Straatsburg te reizen. Dit is haast een persoonlijk record deze herfst.

De Voorzitter
Inderdaad, mevrouw Thors, we zullen de notulen corrigeren.
(De notulen worden goedgekeurd)

Mededeling van het voorzitterschap over de situatie in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Geachte collega's, zoals u weet staan Jeruzalem, andere steden en de Palestijnse gebieden sinds een paar dagen in brand en zijn er reeds talrijke slachtoffers. Vandaag nog hebben helikopters doelen in Gaza gebombardeerd, waardoor de situatie nog verder is verslechterd. Namens het Europees Parlement betreur ik deze nieuwe golf van geweld ten zeerste en betuig ik mijn diepste medeleven met de families van de slachtoffers.
Op een moment dat het vredesproces zich in een cruciale fase bevindt - met reële, doch broze vorderingen - moet het bezoek van de heer Ariel Sharon aan de Tempelberg wel als een provocatie worden beschouwd. Zoals de trieste actualiteit aantoont, is de status van Jeruzalem een van de sleutels voor vrede in het Nabije Oosten. Deze stad wemelt van de krachtige symbolen voor de drie monotheïstische godsdiensten. Wanneer hierop inbreuk wordt gemaakt, wordt er voorbijgegaan aan de vredeswil en wordt de zoektocht naar een voor iedereen aanvaardbare oplossing belemmerd.
We weten echter dat beide partijen vredelievende personen in hun midden hebben, die vooruitgang willen boeken. De gelijktijdige aanwezigheid van de heren Ahmed Qurie en Avraham Burg, respectievelijk voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad en voorzitter van de Knesset, in dit Parlement tijdens de vergaderperiode van september heeft hiervan eens te meer het bewijs geleverd. Wat de kwestie Jeruzalem betreft, hebben zij het hoopgevende signaal afgegeven open te staan voor suggesties en te kunnen luisteren.
Bij deze opening van een nieuwe vergaderperiode van het Europees Parlement roep ik de internationale gemeenschap op alles in het werk te stellen opdat de dialoog zo snel mogelijk opnieuw op gang wordt gebracht. De Europese Unie heeft al gereageerd. Zij moet zich nog meer inspanning getroosten; ons Europees Parlement zal hieraan een maximale bijdrage leveren.
Laten wij een minuut stilte in acht nemen.
(Het Parlement neemt staand een minuut stilte in acht)   

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, op de eerste plaats wil ik u namens de socialistische fractie laten weten dat wij het volledig eens zijn met wat u net heeft gezegd. Staat u het mij tevens toe u namens mijn fractie voor te stellen dit onderwerp te betrekken bij het debat van morgen over de Top van Biarritz. Het is een uiterst belangrijk onderwerp en het betreft, zoals u het op treffende wijze heeft geformuleerd, de bevoegdheden van de Europese Unie.
Hoewel de Top van Biarritz informeel is, zal de toestand in het Midden-Oosten daar natuurlijk één van de te behandelen onderwerpen zijn. U heeft terecht gezegd, mevrouw de Voorzitter, dat er sprake is geweest van een onaanvaardbare provocatie van een voorman van extreem-rechts in Israël, die berucht is om zijn extremistische daden in het verleden. Welnu, ook ik ben van mening dat wij ons vooral moeten richten tot onze Israëlische vrienden en hun moeten laten weten dat een democratisch en legitiem gevormde regering als die van Israël niet met kanonschoten en tanks ten strijde kan trekken tegen kinderen en jongeren die met stenen gooien. Dat is buiten elke proportie en bevordert op generlei wijze het vredesproces.
Ik meen, mevrouw de Voorzitter, dat na het bezoek de vorige maand van de door u uitgenodigde voorzitters van het Israëlische en het Palestijnse parlement, wij voldoende moreel gezag bezitten om onze gesprekspartners krachtdadig te benaderen en daarbij tegelijkertijd onze goede diensten aan te bieden.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik heb u namens mijn fractie schriftelijk verzocht om een wijziging van de agenda met betrekking tot het zojuist op een bijzonder waardige manier door u aangesneden onderwerp.
Aangezien de heer Barón Crespo het woord heeft genomen, stel ik voor dit onderwerp direct aan te roeren. Ons Parlement heeft de voorzitters van de Knesset en de Palestijnse Wetgevende Raad op een bijzonder goed moment - een maand geleden - samen uitgenodigd, juist om aan te geven dat het een rol wil spelen bij de bevordering van het vredesproces. Mijns inziens moeten wij, als Parlement, inderdaad ook nu onze mond opendoen.
Ik ben het helemaal met u eens dat de situatie in Palestina en Israël op dit moment dramatisch is. Ik begrijp heel goed dat de heer Prodi - morgen -, de Raad, wijzelf, sommigen van ons een bijdrage willen leveren aan het algemeen debat. Dit dramatische onderwerp mag echter niet slechts de zoveelste bijzonder belangrijke kwestie zijn: zo zou de eerste spreker het bijvoorbeeld kunnen hebben over het Handvest van de fundamentele rechten, de tweede over het Franse voorzitterschap en de Top van Biarritz, de derde over het Deense "nee" bij het referendum over de EMU en, tot slot, de vierde over het Nabije Oosten. Dat volstaat echter niet.
Ik stel dus namens mijn fractie voor dat er zo snel mogelijk een uur wordt uitgetrokken voor dit zo belangrijke onderwerp en dat er een resolutie wordt aangenomen. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan stel ik voor dat deze kwestie tenminste een van de onderwerpen wordt van ons actualiteitendebat. Hoe het ook zij, aan het eind van deze vergaderperiode mag niemand kunnen beweren dat het Parlement als zodanig - in de geest en in het verlengde van uw schitterende verklaring - zich niet voor het herstel van de vrede in Israël en het Nabije Oosten heeft uitgesproken.

De Voorzitter
Geachte collega's, met uw welnemen maak ik er een soort voorstel van orde van. De regeling van de werkzaamheden is nog niet aan de orde. Ik heb uw verzoek ontvangen. Ik stel dan ook voor dat wij bij de regeling van de werkzaamheden bekijken of dit onderwerp al dan niet op de agenda van dinsdag moet komen te staan.
Eerst moeten we echter een reeks voorstellen van orde afhandelen. Ik heb enkele verklaringen voor u en daarna komt de agenda aan bod.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, wat er in het Midden-Oosten gebeurt, is een tragedie. Ik ben u bijzonder dankbaar dat u het aan de orde heeft gesteld. Onze fractie staat volledig achter uw woorden.
Hoe kunnen we deze ernstige kwestie hier in de plenaire vergadering behandelen? Het lijkt me een goede zaak als morgen tijdens het debat met de voorzitters van de Raad en de Commissie de fractievoorzitters of andere leden namens de fracties ingaan op de problemen in het Midden-Oosten.
Ik denk niet dat we de hele agenda kunnen veranderen, want we hebben deze week veel hooi op onze vork genomen. Ik noem alleen maar de gebeurtenissen van vorige week donderdag in Belgrado. Bovendien stel ik voor om morgen tijdens het debat over Biarritz ook op het vredesproces in het Midden-Oosten in te gaan, dat lijkt me de juiste reactie op deze gebeurtenissen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ook mijn fractie is natuurlijk zeer geschokt over de gebeurtenissen in het Midden-Oosten van het afgelopen weekend. Van alle voorstellen die zijn gedaan, wil ik in de eerste plaats het voorstel van collega Wurtz steunen om een geschikt tijdsstip te vinden waarop wij de Raad - mogelijk ook de Commissie - verzoeken een verklaring af te leggen. Voor onze fractie is het ook goed als het Parlement een eigen verklaring hierover aflegt. Iedereen heeft beslist op alle mogelijke manieren geprobeerd deze kwestie naar voren te brengen, maar naar mijn mening is zijn voorstel dit keer het meest waardevolle en meest gepaste.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Hautala, maar net als de heer Wurtz loopt u enigszins vooruit op de regeling van de werkzaamheden.

Cox
Mevrouw de Voorzitter, het gaat om een beroep op het Reglement. U hebt de gevoelens weergegeven van iedereen in dit Parlement, zeker van mijn eigen fractie. Het is van belang dat we deze kwestie bespreken en wel als een op zichzelf staand onderwerp en niet als onderdeel van een lange reeks andere kwesties die we vóór Biarritz proberen te behandelen. Mijn fractie zou het zeer op prijs stellen als we dit punt op de een of andere manier apart zouden kunnen bekijken.

Sterckx
Voorzitter, op 21 september van dit jaar, in de gemeente De Panne, dat is de uiterste westkant van mijn land vlak bij de Franse grens, heeft een landbouwer op een avond 45 vluchtelingen in zijn veld aangetroffen en onder die 45 vluchtelingen waren 15 kinderen. Die mensen zijn opgenomen en verzorgd door die gemeente, maar het vreemde was dat zij beweerden over de grens te zijn gezet door de Franse politie. De politie had hen opgepakt in Calais, hen van Calais naar de Belgische grens gebracht en hen daarna rustig in België gedeponneerd, een zeer vreemde zaak, te meer omdat uit andere getuigenissen blijkt dat het niet de eerste keer is dat dit gebeurt.
Gelukkig is de zaak op het hoogste niveau tussen Frankrijk en België uitgepraat, en men heeft blijkbaar een middel gevonden om daarover te spreken. Mijn verbazing was echter groot toen ik van een Belg die mij inlichtingen gaf, hoorde dat het niet alleen de Fransen zijn die dat doen, maar ook de Nederlanders en de Duitsers. Toen ik hem dan vroeg of ook de Belgen dat doen, antwoordde hij, ja, af en toe. Dus blijkbaar heeft iedereen nog de juiste Europese reflex, namelijk, wij brengen ons probleem over de grens naar de anderen.
Ik vind, mevrouw de voorzitter, dat het dringend nodig is dat wij als Europese regelgever, als Europees Parlement, hier toch tenminste aandringen op een Europese reflex. Zoals Europa dat te weinig heeft gedaan in de oliecrisis, is bij dit pijnlijke probleem Europa ook te weinig aanwezig.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Sterckx, uw verklaring is genoteerd.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het over iets heel anders hebben. Zoals ons Parlement weet, is de Conventie over de opstelling van het Handvest van de fundamentele rechten van de Europese Unie onlangs afgesloten. Dat is een heuglijk feit. Onze instelling heeft zoveel moeite gedaan om de werkzaamheden van deze Conventie te doen slagen; zij heeft met name haar vergaderruimten herhaaldelijk ter beschikking gesteld aan de Conventie. Bij deze opening van een nieuwe periode van plenaire vergaderingen hier in Straatsburg betreur ik het dan ook dat het niet mogelijk is gebleken dit Handvest hier in Straatsburg op een waardige manier te overhandigen, nadat de opstelling ervan is voltooid. Helaas, het zou een grote symbolische waarde hebben gehad voor onze instelling.

Hatzidakis
Mevrouw de Voorzitter, als voorzitter van de Vervoerscommissie van het Europees Parlement en ook als Grieks afgevaardigde zou ik kort willen ingaan op het ongeval met de veerboot Samina Express die afgelopen dinsdag verging. Tot nu toe zijn 79 doden geborgen en zijn er 2 vermisten. Dit is een afschuwelijke schipbreuk die ons in toorn doet ontsteken. Naar het schijnt heeft menselijk falen, nalatigheid van de bemanningsleden, hier een beslissende rol gespeeld. Er zijn serieuze aanwijzingen dat het communautair recht is overtreden en met name de bepalingen inzake registratie van passagiers en eerbiediging van de in de communautaire richtlijnen neergelegde veiligheidsvoorschriften. Daarom verwelkomen wij de reactie van de Europese Commissie die reeds een onderzoek heeft ingesteld naar de naleving van het communautair recht.
Als Europees Parlement moeten wij nogmaals duidelijk maken dat wij van plan zijn de voorstellen van de Commissie betreffende de veiligheidsvoorschriften voor zeevervoer zo spoedig mogelijk te behandelen. Dit geldt met name voor het zogenaamde Erika-pakket. Daarin zitten de voorstellen die de Commissie vorig jaar na het ongeluk met de tanker Erika heeft gedaan voor de veiligheid op zee. Mijns inziens moeten wij samen met de Commissie vooral nagaan of wij het tijdschema voor richtlijn 98/18 inzake veiligheidsvoorschriften voor passagiers op veerboten niet kunnen inkorten. De termijn voor de toepassing van de bepalingen van deze richtlijn loopt deels zelfs tot 2009.
Er mogen geen uitzonderingen zijn, voor geen enkele lidstaat. Dergelijke uitzonderingen bestaan momenteel voor Griekenland voor veerboten ouder dan 27 jaar. Mijns inziens is het ook niet terecht dat Griekenland een uitzondering heeft tot 2004 met betrekking tot de liberalisatie. Daardoor worden de veiligheidsvoorschriften in dit land - dat toevallig ook mijn land is - nog meer ondermijnd. Volgens mij kan concurrentie er juist voor zorgen dat de veiligheidsnormen op een hoger niveau komen te liggen. De Fractie van de Europese Volkspartij heeft een resolutie ingediend die zich in grote lijnen hierbij aansluit. Ik denk dat alle fracties zullen instemmen met de bespreking hiervan daar dit een uiterst serieus vraagstuk is. Hierbij zijn immers tachtig medemensen om het leven gekomen.

De Voorzitter
Voordat ik de heer Watts het woord geef over hetzelfde onderwerp, deel ik u eenvoudigweg mee dat ik direct na deze verschrikkelijke ramp de voorzitter van het Griekse parlement, de heer Kaklamanis, namens u uiteraard mijn medeleven heb betuigd met de families van de slachtoffers.

Watts
Mevrouw de Voorzitter, na de tragische gebeurtenissen afgelopen week in de Egeïsche Zee zal het hele Parlement verheugd zijn te vernemen dat gisteren meer dan 60 Griekse passagiersschepen uit de vaart zijn genomen omdat ze niet aan de EU-wetgeving voldeden. Ik waardeer het dat u onze condoleances aan de nabestaanden hebt aangeboden en onze dank hebt uitgesproken aan allen die bij de reddingsoperaties waren betrokken. Zou de Voorzitter de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme volgende week kunnen vragen te onderzoeken waarom eerst 79 mensen moesten omkomen voordat deze schepen uit de vaart werden genomen?
Deze commissie dient dringend te onderzoeken waarom een aantal lidstaten - het is niet alleen Griekenland - de maritieme veiligheidsvoorschriften van de EU niet naleeft. We moeten de commissie vragen te onderzoeken waarom bepaalde lidstaten langdurig van deze veiligheidsvoorschriften worden vrijgesteld.

Katiforis
Mevrouw de Voorzitter, ik dank u voor het blijk van medeleven dat u de voorzitter van het Griekse parlement hebt doen toekomen naar aanleiding van de verschrikkelijke scheepsramp in de Griekse wateren. Het lijdt geen twijfel dat de toepassing van zowel de Europese als nationale wetgeving her en der te wensen overlaat. De Griekse regering onderzoekt nauwgezet de toedracht van deze ramp.
Er is een vaarverbod uitgevaardigd voor 65 schepen. Wij moeten hierbij echter aantekenen dat het gaat om schepen die sowieso vanaf 1 oktober uit de vaart zouden zijn genomen. Dit heeft niets uit te staan met de 79 doden van de scheepsramp. Dat zijn twee volkomen verschillende dingen! Volgens de IMO-voorschriften zouden deze schepen vanaf 1 oktober ongeschikt zijn voor de vaart. Daarom is een vaarverbod uitgevaardigd, en niet omdat mensen zijn omgekomen, hoe betreurenswaardig dit ook moge zijn.
Dit vraagstuk is mijns inziens, mevrouw de Voorzitter, zo serieus dat men als oppositie daar geen politieke munt uit mag slaan. Men kan dit ook niet tijdens een urgentiedebat behandelen met de uitvaardiging van een gewone resolutie. Daarom zal de socialistische fractie zich verzetten tegen de opneming van dit thema bij de urgenties. Dit betekent natuurlijk absoluut niet dat wij niet zwaar geschokt zijn door deze tragedie. Integendeel, wij zullen als regering en als socialistische fractie alles in het werk stellen om de veiligheid van het zeevervoer in de Egeïsche Zee te verbeteren. De Egeïsche Zee telt niet minder dan drieëneenhalf duizend eilanden en wordt doorkruist door veerboten. Natuurlijk is dit een verschrikkelijke ramp, maar als men beseft hoeveel schepen er elke zomer over de Egeïsche Zee varen, ziet men dat dit één ongeluk is op een groot aantal probleemloze reizen.
Natuurlijk is dit een tragisch ongeluk. De omstandigheden waaronder dit plaatsvond moeten echter aanleiding zijn om een diepgaand onderzoek in te stellen naar de voorwaarden voor de scheepvaart in ons land en in heel Europa. Dit betekent echter geenszins dat de Griekse zeeën minder veilig zouden zijn dan de zeeën van ongeacht iedere andere lidstaat.

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, in uw commentaar op het Deense neen heeft u laten verstaan dat de tegenstanders van de Unie op irrationele angstgevoelens hebben ingespeeld. Indien u beter op de hoogte was, zou u weten dat uw bewering slechts op ongeveer 20% van de Deense neen-stemmers van toepassing is. Voor de meerderheid van de neen-stemmers ging de stemming over de democratische legitimiteit van de besluiten die in het kader van het economisch beleid worden genomen. Zij willen juist vermijden dat belangrijke beslissingen op een zo lichtzinnige grondslag, zoals die waarop u helaas uw uitspraken baseert, worden genomen. De Deense bevolking wil een duidelijkere afbakening van de bevoegdheden van de Unie en de bevoegdheden die ook in de toekomst in de nationale parlementen thuishoren.
Reeds in december in Nice zullen in de artikels 42 en 137 meerderheidsbesluiten voor het sociaal en arbeidsmarktbeleid worden ingevoerd. Indien men daarna met artikel 42 als rechtsgrondslag de groep personen waarop verordening 1408 van toepassing is uitbreidt en met artikel 137 als rechtsgrondslag meerderheidsbesluiten invoert voor bijvoorbeeld de toekenningscriteria van werkloosheidsuitkeringen, zal dit grote gevolgen hebben voor het sociaal en arbeidsmarktbeleid in Denemarken. Als enige land in de EU financieren wij de sociale uitkeringen met belastingen en regelen wij onze arbeidsmarkt via sociaal overleg. Op deze pijlers is de inrichting van onze staat gebaseerd. De afwijzing van de euro is onder andere een signaal dat wij de besluitvormingsbevoegdheid betreffende deze zaken in het Deense parlement willen houden. Ook na Nice moet dit zo blijven.

De Voorzitter
Geachte collega's, ik vraag om uw begrip. Iedereen is zich er ongetwijfeld van bewust dat het hier geen voorstel van orde betrof. Neemt u mij niet kwalijk, maar voorstellen van orde dienen niet om campagnes naderhand nog eens te voeren.

Alyssandrakis
Mevrouw de Voorzitter, ik dank u voor het blijk van medeleven dat u namens het Europees Parlement hebt gestuurd. Daarmee hebt u uiting gegeven aan de gevoelens van iedereen hier. Helaas zijn 79 of 80 mensen het slachtoffer geworden van het winstbejag van het rederskapitaal. Men kan natuurlijk wel proberen de bemanning de schuld in de schoenen te schuiven, maar het valt niet te betwisten dat dit schip al meer dan 35 jaar oud was. Het had normaal gesproken niet eens meer mogen varen en is ook heel snel gezonken, zo snel dat niet alle mensen konden worden gered.
De reders hebben in hun teugelloos gedrag altijd de Griekse regeringen aan hun zijde gevonden. Dit is niet de eerste, maar de zoveelste keer dat wij slachtoffers hebben te betreuren. Geen enkele Griekse regering heeft echter ooit maatregelen genomen om dergelijke ongelukken te voorkomen.
Ik moet tot slot nog zeggen dat ik verbaasd ben over de weigering van de socialistische fractie om dit thema onder de urgenties te behandelen. Natuurlijk kan men tijdens een spoeddebat niet in detail treden, maar dit was wel een heel ernstig ongeluk. Tachtig mensen kwamen daarbij om het leven en daarom moet het Europees Parlement mijns inziens onmiddellijk een standpunt innemen.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, ik kom nog even terug op het door onze Belgische collega genoemde vluchtelingendrama dat zich de laatste tijd in Europa aan bepaalde binnengrenzen afspeelt. Acht dagen geleden heb ik een bezoek gebracht aan het centrum te Sangatte, dat door de Franse regering is geopend en door het Rode Kruis wordt beheerd. In dit centrum worden vluchtelingen opgevangen die willen proberen Groot-Brittannië binnen te komen. Naar het schijnt, worden zij hiertoe gebracht door gunstiger toelatingsvoorwaarden en door het feit dat andere grenzen moeilijker kunnen worden overgestoken.
Ik wijs u erop dat dit centrum per dag gemiddeld 800 tot 1.000 vluchtelingen opvangt, die afkomstig zijn uit de hele wereld en met name uit Iran, Irak en Koerdistan, het Koerdische deel van Turkije. Sinds de opening ervan elf maanden geleden, zijn er in dit centrum 16.000 vluchtelingen opgevangen. Dat is het rechtstreekse gevolg van de non-harmonisatie van de toelatingsvoorwaarden en de status van de vluchtelingen in Europa. De zojuist genoemde Frans-Belgische kwestie is zeker belangrijk. Zij moet onze wil echter juist versterken in plaats van haar te camoufleren. Ik heb commissaris Vitorino een brief van deze strekking gestuurd, waarin ik hem meedeel dat wij op dit gebied een gemeenschappelijk Europees beleid willen, nee: eisen, voordat er zich nieuwe drama's voordoen.

Ortuondo Larrea
Mevrouw de Voorzitter, hartelijk dank voor het feit dat u mij als laatste het woord verleent terwijl ik het als eerste heb gevraagd.
Op de eerste plaats wil ik u complimenteren met uw verklaring over de trieste gebeurtenissen in Jeruzalem. Ik kan u echter niet complimenteren met uw uitingen tegenover de Spaanse pers tijdens uw recente bezoek aan Madrid. U heeft toen gezegd dat nationalisme gelijk staat aan oorlog. Ofschoon wijlen Mitterrand het volledig met u eens zou zijn, meen ik dat uw mening eerder van geslotenheid en gebrek aan tolerantie getuigt dan van openheid en democratie. In het woordenboek van de Real Academia Española wordt "natie" als volgt gedefinieerd: "natie is een geheel van personen met dezelfde oorsprong die dezelfde taal spreken en een gemeenschappelijke traditie, één territorium en het besef van dezelfde lotsbestemming delen". In hetzelfde woordenboek wordt "nationalisme" als volgt omschreven: "de gehechtheid aan een natie van degenen die daar geboren zijn". Er is niets wat vanzelfsprekender, menselijker en dichter bij de burger is dan de gehechtheid aan de eigen natie.
Mevrouw de Voorzitter, ik moet erkennen dat er ook vormen van overdreven, extremistisch en gewelddadig nationalisme bestaan. Maar niet alle vormen van nationalisme kunnen over één kam worden geschoren. Er zijn meer dan honderd historische volkeren in Europa die aan de voorwaarden voldoen voor het vormen van een natie. Ook zijn er in Europa miljoenen mensen die nationalist zijn en die gehecht zijn aan hun natie. Ook de gehechtheid aan en het verdedigen van de natiestaat is een vorm van nationalisme.
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u de nationalisten in dit Parlement te respecteren. Wij zijn gematigd, vreedzaam en democratisch. Ik vraag om respect voor de historische volkeren van Europa en voor de honderden miljoenen Europeanen die zichzelf als democratische en vreedzame nationalisten beschouwen.

Vidal-Quadras Roca
Mevrouw de Voorzitter, het doet mij genoegen de Vergadering te laten weten dat ik samen met de andere Spaanse ondervoorzitters van het Parlement de eer en het voorrecht heb gehad u tijdens uw bezoek aan Spanje te vergezellen. Het was ook een eer en een voorrecht getuige te zijn en geroerd te worden toen u op moedige, vastberaden en voorbeeldige wijze uw verbondenheid uitsprak met de democratie en de waarden die deze Vergadering verdedigt.
Toen mevrouw Fontaine de zin uitsprak waar de heer Ortuondo op doelde, had zij het over vormen van exclusief, dominant en xenofoob nationalisme. Om het anders te zeggen, mevrouw Fontaine verwees naar die vormen van nationalisme die ras, bloed en bodem boven het principe van democratie plaatsen. Ik kan het weten dat mevrouw Fontaine hierop doelde, want zoals gezegd ben ik bij elk moment van haar bezoek getuige geweest. Als de heer Ortuondo als nationalist niets te maken heeft met dergelijke vormen van nationalisme, dan hoeft hij zich geen zorgen te maken.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, ik ben verbaasd over het standpunt van de socialisten en vraag mij af waarom zij geen resolutie willen over een scheepsramp waarbij 80 mensen om het leven kwamen. Mijns inziens heeft het Parlement de plicht deze eenvoudige resolutie aan te nemen. Daarin vragen wij de Commissie te zorgen voor datgene wat wij allen willen: veilige scheepvaart in de Europese Unie. Wie kan daar tegen zijn? Dat is ons doel en dat is ook het doel van de resolutie. Wat is daar zo verkeerd aan? Ik vind dat wij allen voor deze resolutie moeten stemmen, want dan zorgen we ervoor dat de veiligheid van de scheepvaart in de Europese Unie aan de orde wordt gesteld. Daar gaat het om, mevrouw de Voorzitter.

De Voorzitter
Mijnheer Trakatellis, onze Vergadering zal hier zo meteen een beslissing over nemen, in het kader van de regeling van de werkzaamheden.

Kirkhope
Mevrouw de Voorzitter, ik kom zojuist terug uit Brussel waar de laatste vergadering betreffende het Handvest van de fundamentele rechten heeft plaatsgevonden. Deze rechten zijn van groot belang. Een van de fundamentele rechten van de burgers van de EU is vrij verkeer van goederen en personen. De afgelopen weken is velen dit recht ontzegd ten gevolge van verscheidene storingen bij een aantal grensovergangen, waaronder de Kanaalhavens, maar ook landinwaarts. DG II heeft ons gewaarschuwd dat zich vandaag wel eens problemen zouden kunnen voordoen. Om die reden hebben velen van ons hun reisschema aangepast.
Ik heb van de zomer met commissieleden gesproken over de schadevergoeding die, als deze terecht wordt geëist, wordt uitbetaald aan wegvervoerders die door wegblokkades hun werk niet kunnen doen. De huidige regeling voorziet echter op geen enkele wijze in een schadevergoeding voor burgers, of het nu toeristen zijn of zakenreizigers.
Ik heb deze week om een spoeddebat verzocht. De Conferentie van voorzitters heeft mijn verzoek afgewezen. Ik begrijp dat talloze andere dringende zaken om behandeling vragen, maar deze kwestie duurt nog steeds voort, dag in dag uit, week na week. Daarom verzoek ik u de Commissie te vragen zo snel mogelijk met een regeling te komen die burgers dezelfde rechten biedt als vervoerders, indien het vrije verkeer van goederen en personen waar zij recht op hebben, hen wordt ontzegd.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Kirkhope. Uw verzoek is genoteerd.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, nu u mijn Deense collega heeft gehoord, weet u hoe laag het niveau van het debat in Denemarken was. Het debat met een "neen" als resultaat, maar dat moeten wij respecteren. Ik maak van de gelegenheid gebruik om mevrouw Ulla Sandbæk met de overwinning te feliciteren. Het waren immers niet alleen idiote Engelse conservatieven en Jörg Haider die blij waren met het resultaat.

Davies
Vandaag brengt een werkgroep van de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties verslag uit over de kwestie van de heer James Mawdsley, afkomstig uit mijn kiesdistrict in het noordwesten van Engeland. De heer Mawdsley is een voorvechter van de mensenrechten en wordt in Birma gevangen gehouden. De verwachting is dat de Mensenrechtencommissie zal oordelen dat de Birmaanse autoriteiten in strijd handelen met de internationale wetgeving door deze man gevangen te houden. Enkele dagen geleden is de Britse consul erachter gekomen dat de bewakers van de heer Mawdsley zijn protest tegen eenzame opsluiting hebben afgestraft door hem drie dagen lang stokslagen te geven. Ook heeft de man ernstige verwondingen in het gelaat opgelopen. We zullen vanavond spreken over de ontmoeting Azië-Europa en ik ben ervan overtuigd dat onze opvattingen over mensenrechten nadrukkelijk tot uiting zullen komen in de uiteindelijke resolutie.
De heer Mawdsley is slechts een van de miljoenen mensen in Birma die door de Birmaanse autoriteiten worden onderdrukt. Ik vraag u onze bezorgdheid over de slechte behandeling van deze ene persoon, die de vele misstanden in dat land symboliseert, te benadrukken als u de slotconclusies van dit Parlement overbrengt.

De Voorzitter
Dat zal ik uiteraard doen, mijnheer Davies.

Schröder, Ilka
Mevrouw de Voorzitter, de racistische gewelddaden in Duitsland sinds de vorige plenaire vergadering dwingen me helaas om weer het woord te vragen. Sindsdien is een onderofficier van de Bundeswehr ontslagen en zijn in Keulen drie politieagenten op non-actief gesteld. Ze hadden een Tunesische taxichauffeur uitgescholden, geslagen en getrapt. Bij een brandaanslag op een opvangcentrum in Wuppertal zijn twee kinderen licht gewond geraakt nadat er een molotovcocktail was ontploft. Er wordt vermoed dat de daders racisten zijn, en de politie zoekt ze ook in die kringen. Er zijn al een aantal verdachten gearresteerd. In Düsseldorf hebben ongeveer twintig personen een zwarte man aangevallen en gewond. Hij had geklaagd over racistische onbeschoftheden en is daarom afgeranseld.
Daarom wil ik er nogmaals op wijzen dat deze gebeurtenissen direct verband houden met een racistisch beleid! Daarom mogen we allochtonen en migranten niet criminaliseren, integendeel, we moeten deze racisten criminaliseren.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Schröder.

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de definitieve ontwerpagenda die door de Conferentie van voorzitters op donderdag 28 september is opgesteld overeenkomstig artikel 110 van het Reglement.
Dinsdag De Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links heeft een verzoek ingediend om verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in het Midden-Oosten op de agenda te plaatsen. Als dit verzoek wordt ingewilligd, kunnen de verklaringen diezelfde dag tussen 17.00 en 18.00 uur worden afgelegd. Ik geef het woord aan de heer Wurtz, die het verzoek namens de fractie zal toelichten.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik zal niet herhalen wat zojuist reeds is gezegd. Om redenen die u zelf uitstekend hebt uiteengezet, verwijs ik naar uw verklaring. Het lijkt mij een bijzonder goede zaak dat ons Parlement zich in de huidige situatie uitspreekt. Deze situatie wordt gekenmerkt door wat u zelf terecht "de aanvankelijke provocatie" heeft genoemd en een ongeëvenaard gewelddadig militair optreden, dat al een veertigtal slachtoffers - waaronder kinderen - heeft gemaakt, in omstandigheden waarvan wij allemaal de beelden op de televisie hebben kunnen zien. Op dit moment kan er dus van alles gebeuren. De kans op een duurzame vrede dreigt voorbij te gaan en het is dus de hoogste tijd voor een initiatief van het Parlement.
Ik blijf bij mijn aanvankelijke voorstel, morgen ons debat over de uitbreiding van 17.00 tot 18.00 uur te onderbreken teneinde de dan aanwezige Raadsvertegenwoordiger Pierre Moscovici in de gelegenheid te stellen een verklaring af te leggen, gevolgd door een debat en een stemming.
Als na raadpleging blijkt dat deze optie bij verschillende fracties op grote bezwaren stuit - ook al is er volgens mij veel voor te zeggen - dan zijn er nog twee andere mogelijkheden. Donderdagochtend in aanwezigheid van mevrouw Péry of donderdagmiddag in aanwezigheid van de heer Solana.
Mij gaat het er in de eerste plaats om dat het Parlement zich kan uitdrukken, dat we de Raad horen en dat we een rol kunnen blijven spelen bij het vredesproces in het Nabije Oosten. De rest is secundair.

De Voorzitter
Mijnheer Wurtz, we hebben het nu over de dinsdag. Ik wijs u erop dat de heer Moscovici er dinsdag nog zal zijn tussen 17.00 en 18.00 uur. Wilt u dit verzoek naar donderdag verschuiven? Ik wil graag duidelijkheid.
Mijnheer Barón Crespo, we gaan niet opnieuw een debat voeren; een groot aantal collega's heeft zich al uitgesproken door middel van voorstellen van orde. Als de heer Wurtz echter vasthoudt aan dit verzoek met betrekking tot de dinsdag, dan zal ik vragen of iemand zich hiertegen wil uitspreken en dan staat het u vrij in dit kader het woord te voeren. Als de heer Wurtz een compromis voorstelt, namelijk om zijn verzoek naar donderdag te verschuiven, dan is de zaak wat de dinsdag betreft geregeld. Dat is, geloof ik, het geval.

Wurtz
Ik stel voor mijn voorstel te verschuiven naar de donderdagmiddag, in aanwezigheid van de heer Solana.

De Voorzitter
Dank u wel. Er zijn geen andere verzoeken betreffende de dinsdag.
Donderdag Ik stel dus voor deze kwestie van het vredesproces in het Midden-Oosten en de recente onlusten toe te voegen aan het debat met de heer Solana.
(Het Parlement willigt het verzoek in)Wat het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties betreft en meer in het bijzonder punt 4 "Macedonië" , heeft de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links twee verzoeken ingediend, namelijk om dit punt te vervangen door het punt "Verhindering van de solidariteitsvlucht Parijs-Bagdad" of - als dit eerste verzoek niet wordt ingewilligd - door het punt "Tragische scheepsramp in Griekenland van de Samina Express" .

Van Velzen
Mevrouw de Voorzitter, het grote probleem is altijd dat als je de voorstellen één voor één krijgt, niet iedereen weet wat het andere voorstel is. Het voorstel van de EVP is om een bijzonder punt als punt 5 op te voeren, zodat wij daar uitvoerig kunnen spreken over de scheepsramp in Griekenland. Ik zou graag dat onder de aandacht willen brengen.

De Voorzitter
Ja, dat is een belangrijke precisering, opdat de collega's een besluit kunnen nemen. Dit gezegd zijnde, breng ik het verzoek om het punt "Macedonië" te vervangen door het punt "Verhindering van de solidariteitsvlucht Parijs-Bagdad" in stemming.

Wurtz
Aangezien misschien niet iedereen deze zaak heeft gevolgd, preciseer ik dat het hier gaat om een vlucht die alle vereiste autorisaties had, maar die op het allerlaatste moment om onduidelijke redenen is geannuleerd. Hoe het ook zij, voor alle duidelijkheid: de doelstelling van de personen die deel hadden moeten nemen aan deze vlucht - en die ik persoonlijk ken - was in ieder geval niet ook maar enige steun te betuigen aan het regime van Saddam Hussein, onze verklaarde tegenstander. Het was slechts de bedoeling - en dat is erg belangrijk - om de internationale opinie attent te maken op het feit dat het embargo daadwerkelijk tragische gevolgen heeft voor de burgerbevolking van dit land, met name de kinderen. Daarom steun ik dit voorstel.
(Het Parlement verwerpt het verzoek) De Voorzitter. Ik breng het verzoek om het punt "Macedonië" te vervangen door het punt "Tragische scheepsramp in Griekenland van de Samina Express" in stemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)Ik heb twee verzoeken ontvangen om een vijfde punt toe te voegen. Zoals u weet, staat het Reglement slechts vijf punten toe. Als het eerste verzoek wordt ingewilligd, is het tweede dus ongeldig. Het betreft hier in de eerste plaats een verzoek van de Fractie van de Europese Volkspartij om het nieuwe, vijfde punt "Tragische scheepsramp in Griekenland van de Samina Express" toe te voegen.
(Het Parlement willigt het verzoek in)

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, daar er al herhaalde malen gezinspeeld is op het standpunt van mijn fractie over dit pijnlijke thema, wil ik laten weten dat het slechts om een stemming ging over de opportuniteit van dit debat. Het Parlement is natuurlijk eensgezind in zijn solidariteit en medeleven met de nabestaanden van de slachtoffers. Mijn fractie is er voorstander van, en naar ik veronderstel de andere fracties met ons, dit thema - dat onder de veiligheid op zee valt, waarvoor de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme bevoegd is - met de grootst mogelijke spoed te bestuderen.

De Voorzitter
Nog steeds met betrekking tot de donderdag: de fractie van de Europese socialisten en de Fractie De Groenen verzoeken het verslag van mevrouw Klass over vegetatief teeltmateriaal voor wijnstokken naar een latere vergaderperiode te verschuiven. Voor mij ligt een verzoek om een hoofdelijke stemming over dit punt.

Auroi
Mevrouw de Voorzitter, staat u mij toe in enkele seconden uit te leggen waarom wij dit verzoek om uitstel hebben ingediend. Het betreft hier een omstreden verslag dat de kwestie van de genetisch gemodificeerde organismen toevoegt aan een onderwerp dat de Commissie niet heeft aangesneden. Bovendien zijn het debat en de stemming over dit verslag respectievelijk voor donderdagavond en vrijdagochtend gepland. Wij vinden echter dat omstreden verslagen niet op vrijdagochtend in stemming moeten worden gebracht.

De Voorzitter
Mevrouw Auroi, u heeft dit verzoek toegelicht, hetgeen volkomen correct is. Ik veronderstel dat de heer Poettering zich tegen dit verzoek wil uitspreken.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, natuurlijk wil ik daar tegen pleiten! Dit verslag is al meerdere malen uitgesteld. Bovendien heeft het Franse voorzitterschap uitdrukkelijk gevraagd om het verslag deze week te behandelen en erover te stemmen. Het komt niet vaak voor dat de Raad en onze fractie het met elkaar eens zijn! Als het voorzitterschap iets redelijks vraagt, wat hier het geval is, dan steunen we dat, en daarom vraag ik u dit op de agenda te laten staan.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
Vrijdag

De Voorzitter
Mijnheer MacCormick, wat de agenda van vrijdag betreft, is uw verzoek te laat binnengekomen. Ik kan u dus al antwoorden dat het buiten beschouwing is gelaten. Daarom zijn er geen wijzigingen voor de vrijdag. Als u dit echt wilt, geef ik u echter graag het woord voor een voorstel van orde.

MacCormick
Mevrouw de Voorzitter, vrijdag zag ik dat bij de mondelinge vraag over talendocenten, die zeer laat op de agenda werd geplaatst, geen ontwerpresolutie was gevoegd. Ik begrijp dat mijn verzoek om toevoeging hiervan te laat kwam gezien de nogal chaotische toestand vandaag.
Het is een belangrijke kwestie en ik zou graag zien dat er na afloop van het debat een deadline wordt vastgesteld voor de indiening van ontwerpresoluties in dezen.

De Voorzitter
Mijnheer MacCormick, dat is helaas niet mogelijk. Het spijt mij, maar dat zou strijdig zijn met het Reglement.

Souladakis
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde de agenda van donderdag laten corrigeren. In de Griekse versie wordt onder de urgenties terecht de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië genoemd. Dat is, tot nu toe tenminste, de officiële naam van dit land. Ik heb hier echter ook nog vier andere taalversies, het Italiaans, het Engels, het Duits en het Frans, en daar is slechts sprake van Macedonië. Misschien is dat ook in de overige talen zo. Mijns inziens mogen wij in officiële documenten dergelijke fouten niet maken, maar moeten wij ons altijd houden aan de tot nu toe geldende, officiële namen. Ik wil dus graag dat de agenda van donderdag wordt gecorrigeerd en dat in het vervolg in elk document dat hier officieel in omloop wordt gebracht rekening wordt gehouden met hetgeen ik zojuist zei.

De Voorzitter
Mijnheer Souladakis, u heeft volkomen gelijk, we zullen de titel wijzigen. Volgens mij is deze inderdaad niet correct.

Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (belastingen en sociale premies)
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0230/2000), namens de Economische en Monetaire Commissie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de gemeenschappelijke beginselen van het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Gemeenschap (ESR 95) ten aanzien van belastingen en sociale premies en tot wijziging van verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad (8276/2/2000 - C5-0328/2000 - 1999/0200(COD)) (Rapporteur: de heer Knörr Borràs).

Knörr Borràs
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, mijnheer de commissaris, op de eerste plaats moet ik mijn tevredenheid uitspreken over deze ontwerpverordening betreffende de gemeenschappelijke beginselen van het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 95) ten aanzien van belastingen en sociale premies. Ik gebruik het woord tevredenheid, omdat de goedkeuring van deze verordening een stap in de richting betekent van een systeem waarbij er sprake is van vergelijkbaarheid en transparantie tussen de verschillende lidstaten bij de berekening van het overheidstekort.
Ik moet zeggen dat over het algemeen het gemeenschappelijk standpunt van de Raad het merendeel van de standpunten van het Europees Parlement overneemt. Ik zeg over het algemeen, omdat de Raad ondanks een amendement voor een door de Raad te verlenen overgangsperiode bij de uitvoering van deze verordening - dat rechts door de opvallende afwezigheid van een aantal linkse afgevaardigden in het voorstel had kunnen opnemen - de tekst zo interpreteert dat de lidstaten deze overgangsperiode kunnen aanvragen, maar dat de Commissie te allen tijde het verzoek kan afwijzen indien het niet voldoende is onderbouwd.
Indien er op financieel en economisch vlak over Europese eenwording wordt gesproken, dan moet deze eenwording natuurlijk gebaseerd zijn op loyaliteit en transparantie want een ander uitgangspunt zou onaanvaardbaar zijn. Ik hoop dat de verordening wordt goedgekeurd, omdat het voorstel het voordeel heeft een eind te maken aan de in sommige lidstaten helaas wijdverbreide praktijk om tekorten door boekhoudkundige methodes te verbergen. En de uitdrukking "verbergen" is hier volledig op zijn plaats.
Wij begeven ons dan ook juist in tegenovergestelde richting teneinde via serieus boekhouden weinig transparant, zo niet frauduleus gedrag te voorkomen.
Ik zeg daarom nogmaals dat volgens mij het gemeenschappelijk standpunt van de Raad gesteund moet worden, omdat met deze verordening het mechanisme van aanpassing aan het Europees systeem van rekeningen (ESR 95) geïntroduceerd wordt. Daardoor worden de vergelijkbaarheid en de transparantie in de rekeningen van de lidstaten bij zo'n uiterst gevoelige en belangrijke zaak als de berekening van het overheidstekort daadwerkelijk verzekerd. Door het goedkeuren van dit voorstel wordt ook gegarandeerd dat tegenover de mogelijkheid om een verzoek voor een aanpassingsperiode in te dienen een reële bevoegdheid staat om dergelijke verzoeken af te wijzen indien zij onvoldoende onderbouwd zijn.
Tot slot moet ik de aanwezige commissaris vragen zich in deze plenaire vergadering te verplichten tot het indienen van een soortgelijke ontwerpverordening voor het registreren en berekenen van de belasting op de toegevoegde waarde, één van de eigen middelen. Dat verzoek heb ik al herhaalde malen gedaan, omdat niet vergeten mag worden dat de goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt in mijn ogen gerelateerd was aan een toezegging in die zin van de Commissie. Ik herhaal derhalve dit verzoek hier in de plenaire vergadering.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, in het verslag van de heer Knörr zit een element dat mijn fractie in het bijzonder interesseert. Zoals u weet, mijnheer de commissaris, heeft het Parlement tijdens de vergaderperiode van april dit jaar in eerste lezing een amendement aangenomen voor een overgangsperiode. Daarin stond dat de lidstaten aan de Commissie een overgangsperiode van maximaal twee jaar kunnen vragen om hun boekhoudkundige systemen aan de verordening aan te passen.
Later heeft de Commissie het Parlement in een mededeling laten weten dat zij dat amendement aanvaardde op basis van een interpretatie die haar de mogelijkheid gaf, "indien gepast", een verzoek van een lidstaat af te wijzen. Hoewel het op zich al twijfelachtig is of een toelichting bij een mededeling van de Commissie de tekst van een verordening kan vervangen, zou ik willen stilstaan bij de woorden "indien gepast". Mijnheer de commissaris, die woorden zouden kunnen worden uitgelegd als een discretionaire bevoegdheid van de Commissie om een gefundeerd verzoek van een lidstaat van de hand te wijzen, zonder dat de Commissie dit besluit hoeft te rechtvaardigen. Juist om een dergelijke situatie te vermijden heeft mijn fractie een amendement ingediend. Daarin staat dat de Commissie een dergelijke overgangsperiode toekent, indien de verzoekende lidstaat objectieve criteria aanvoert die de onmiddellijke toepassing van de verordening bemoeilijken.
Het is onnodig te zeggen, mijnheer de commissaris, dat het enige doel van dit amendement is dergelijke situaties te objectiveren en door de Commissie te laten regelen op basis van een vastgelegde procedure en niet op basis van een procedure die discretionair kan worden toegepast. Daar dit het enige ingediende amendement is, zijn wij bereid ons amendement in te trekken om de behandeling van deze aanbeveling te vereenvoudigen en de goedkeuring ervan te versnellen op voorwaarde, mijnheer Solbes, dat de Commissie een verklaring aflegt. In die verklaring moet de Commissie zich achter de inhoud van dit amendement stellen, dat nogmaals slechts ten doel heeft dergelijke verzoeken op een objectieve wijze te regelen, zodat elke vorm van discretionair handelen door de Commissie wordt voorkomen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, voor mij als afgevaardigde van de Fractie van de Europese Volkspartij-Europese Democraten, en ook als vertegenwoordiger van de Partij van gepensioneerden was het hoog tijd dat deze belangrijke en noodzakelijke verordening er kwam. Daarbij gaat het natuurlijk niet alleen om evidente boekhoudkundige overwegingen en om de mogelijkheid voor het Parlement om de boekhoudsituatie van de lidstaten te kennen, hetgeen zoals iedereen weet heel belangrijk is. Met deze verordening rekent men eindelijk ook af met een typische gewoonte van verschillende landen van de Unie, en van met name het land dat ik in dit Parlement vertegenwoordig, Italië. De Italiaanse boekhouding van met name belastingen en sociale bijdragen - en deze sociale bijdragen zijn heel belangrijk voor de gepensioneerden - lijkt soms wel op het spelletje met de drie tafeltjes. De goochelaars toveren het geld zomaar tevoorschijn en laten het daarna weer snel verdwijnen. Ik zal u een voorbeeld geven. Men zegt bijvoorbeeld dat de bijdragen van de werknemers niet meer voldoende zijn om hen later een billijk pensioen uit te betalen. Vaak klopt dat gewoon niet want men haalt boekhoudkundige trucjes uit met het geld en dan zegt men tegen de werknemers, die hun leven lang hebben gewerkt en eindelijk het langverwachte pensioen hebben bereikt, dat het geld op is! Dat klopt echter niet want men heeft gewoonweg met het geld gegoocheld. Daarom stemmen wij met groot genoegen voor het verslag-Knörr Borràs.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats zou ik alle sprekers willen danken voor hun opmerkingen. Het is duidelijk dat dit voorstel tot doel heeft, zoals de heer Fatuzzo heeft gezegd, cijfers te bereiken die zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid zitten om onderschattingen van de nationale overheidstekorten te voorkomen.
Het werk van het Parlement en de Raad is zeer nuttig geweest. De Commissie gaat volledig akkoord met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, waarin al verschillende amendementen van het Parlement uit de eerste lezing zijn opgenomen. Toch zijn er nog een tweetal punten die nadere opheldering behoeven. Het eerste punt betreft artikel 2, lid 7, over de mogelijkheid dat de Commissie een zekere mate van discretionaire beslissingsbevoegdheid heeft bij het toestaan van overgangsperiodes. Het enige dat de Commissie op dit vlak wenst, is dat die periodes echt gerechtvaardigd zijn. Daarom kunnen wij ook zonder meer akkoord gaan met de verplichting voor de Commissie deze verzoeken te aanvaarden, op voorwaarde dat de betrokken lidstaten de moeilijkheden die zij mogelijk ondervinden bij het met onmiddellijke ingang toepassen van de verordening op objectieve wijze uiteenzetten.
Ik denk dat als het om duidelijkheid gaat er sprake moet zijn van tweerichtingsverkeer. Natuurlijk moet de Commissie deze periodes toestaan, wanneer daar objectieve gronden voor bestaan. Maar die objectieve gronden zijn op hun beurt een noodzakelijke voorwaarde voor het verlenen door de Commissie van een dergelijke overgangsperiode. Zo niet, dan zouden wij het doel van de desbetreffende norm een slechte dienst bewijzen.
Het tweede punt betreft de raming van de BTW en de berekening van de BTW als eigen middel. Daar de Commissie geen problemen heeft met de inhoud van de amendementen die daarover toentertijd zijn ingediend, verbindt zij zich er toe bij dit onderwerp een andere aanpak te hanteren.
In verband hiermee zou ik erop willen wijzen dat de Commissie zich bij de eerste lezing er al toe verplicht had een aparte ontwerpverordening van het Europees Parlement en de Raad voor deze kwestie in te dienen. Ik kan vandaag laten weten dat de Commissie op 20 september dat voorstel heeft goedgekeurd en bij het Parlement en de Raad heeft ingediend. Wij zullen dan ook, hoop ik, dit punt als geregeld kunnen beschouwen zodra het voorstel is goedgekeurd.
Tot slot wil ik nog mijn tevredenheid uitdrukken over de steun die de Commissie bij haar werk van de kant van het Parlement ondervonden heeft en de rapporteur, de heer Knörr, dankzeggen voor de samenwerking en zijn uitstekende werk bij dit verslag.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.30 uur plaats.

Risicokapitaal
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0235/2000) van de heer Skinner, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: "Risicokapitaal: uitvoering van het actieplan - voorstellen voor verdere vooruitgang" (COM(1999) 493 - C5-0320/1999 - 1999/2208(COS)).

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, risicokapitaal is van essentieel belang voor het creëren van werkgelegenheid; tussen 80 en 90% van de uit dit risicokapitaal beschikbaar gekomen geldmiddelen wordt geïnvesteerd in personeelswerving. Het midden- en kleinbedrijf vertegenwoordigt 66% van de totale werkgelegenheid in de EU. Daarom dienen het midden- en kleinbedrijf en startende ondernemingen toegang te hebben tot risicokapitaal. Hoewel het beschikbare Europese risicokapitaal snel toeneemt, blijven we behoorlijk achter bij de VS.
Om deze reden ben ik verheugd dat er tijdens de Top van Lissabon zoveel belang werd gehecht aan risicokapitaal. Hoewel er vorderingen zijn geboekt, is er ook minder aandacht voor de snelgroeiende sectoren informatietechnologie, biotechnologie en gezondheidszorg, waar veel nieuwe banen worden gecreëerd. Er dient op dit gebied gecoördineerde actie te worden ondernomen, zowel op Europees niveau als op nationaal niveau. Daartoe dienen we een regelgevend klimaat te scheppen dat bevorderlijk is voor risicokapitaal. Er moeten regelgevende maatregelen worden getroffen. Er moet dringend worden gewerkt aan een richtlijn betreffende aanvullende pensioenen. Dat is niet iets om in de ijskast te zetten. Bovendien moeten de Europese boekhoudregels worden geactualiseerd, dient er een uniforme prospectus voor pan-Europese investeringen te komen en moet de richtlijn betreffende betalingsachterstanden bij handelstransacties tijdig worden ingevoerd. Ook moet het Europese octrooistelsel nodig worden herzien. Een snelle invoering van deze richtlijn is nodig om een online-octrooigegevensbank te kunnen opzetten met behulp waarvan het midden- en kleinbedrijf kan achterhalen of een bepaald octrooi al dan niet bestaat en hoe ze zelf octrooi kunnen aanvragen. Het midden- en kleinbedrijf negeert het octrooistelsel, hoe dom dit misschien ook is.
We dienen de administratieve last van het midden- en kleinbedrijf te verlichten. Maatregelen om het stigma op het faillissement te verminderen laten al veel te lang op zich wachten. Ondanks een verscheidenheid aan beschikbare financieringsinstrumenten ondervinden ondernemers en het midden- en kleinbedrijf nog steeds moeilijkheden als ze op zoek gaan naar kapitaal voor hun nieuwe ondernemingen. Een website zou een oplossing op Europees niveau kunnen zijn.
De Europese instrumenten ter ondersteuning van risicokapitaal dienen te worden doorgelicht en gerationaliseerd. De samenhang moet worden vergroot en de Commissie, de lidstaten, de Europese Investeringsbank en het Europese Investeringsfonds moeten zaken beter op elkaar afstemmen. De Europese Investeringsbank, het Europese Investeringsfonds en de Europese Commissie moeten hun steun aan risicokapitaalinvesteringen verbreden met een grotere verscheidenheid aan instellingen en meer innovatieve instrumenten, business angels bijvoorbeeld. In de VS blijkt dat door dergelijke particuliere investeerders tot vijfmaal zoveel informeel risicokapitaal wordt verschaft als via de formele procedures. Een communautaire "vanaf de basis" -benadering van risicokapitaal is dus van groot belang.
Risicokapitaalinvesteringen dienen beschikbaar te zijn voor iedereen, voor alle regio's en alle gemeenschappen. De overheden spelen hierbij een belangrijke rol als verschaffer van risicokapitaal en financiële steun aan gebieden die door de particuliere sector worden gemeden. Initiatieven zoals mentorschap hebben in deze gebieden veel goed gedaan. Het Prince's Trust in het Verenigd Koninkrijk verdient veel lof voor het werk dat het heeft verricht.
Ten slotte zullen we ook aandacht moeten besteden aan het gebrek aan ondernemerscultuur en het tekort aan gekwalificeerd personeel en hightech-bedrijven in het midden- en kleinbedrijf, als we risicokapitaal willen ontwikkelen. Ik ben ervan overtuigd dat de EU veel meer te bieden heeft dan we op dit moment beseffen. Om dit potentieel te benutten zullen er zaken moeten veranderen, niet alleen wat betreft het regelgevende klimaat, maar ook op het culturele vlak. We kunnen niet genoeg doordrongen zijn van het belang van risicokapitaal voor de economische groei en de werkgelegenheid. We zullen goed moeten kijken naar de manieren waarop risicokapitaal kan worden gerationaliseerd en vereenvoudigd en meer toegankelijk kan worden gemaakt.
De maatregelen die ik heb voorgesteld en die door de Commissie en anderen zijn voorgesteld, zijn onontbeerlijk als we willen komen tot een samenhangende aanpak om het niveau van het risicokapitaal in de Europese Unie te verhogen en alle gebieden van de Europese Unie van een grotere werkgelegenheid te laten profiteren.
Wat betreft de nieuwe amendementen die na de commissiestemming opnieuw zijn ingediend, ik ben niet voor amendement 1 van de heer Tannock, maar ik ben wel voor zijn amendementen 2 tot en met 9. Van de amendementen 10 tot en met 20 stem ik alleen in met amendementen 14, 17 en een gedeelte van amendement 18.
Ik ben blij met de standpunten van iedereen in mijn commissie en ik ben van mening dat er sprake is van echte overeenstemming. Ik hoop dit zo te houden door de zojuist genoemde amendementen te steunen.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik graag de rapporteur, de heer Skinner, bedanken voor het uitstekende werk dat hij heeft geleverd met dit verslag. Als rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en schaduwrapporteur voor de PPE-DE-Fractie in de Economische en Monetaire Commissie wil ik de heer Skinner hartelijk bedanken. Hij is er uitstekend in geslaagd de standpunten van parlementaire commissies en politieke fracties bijeen te brengen en deze op harmonieuze en evenwichtige wijze op schrift te stellen.
In de mededeling over risicokapitaal was de voornaamste politieke boodschap dat risicokapitaal essentieel is voor het creëren van banen, het verhogen van de productiviteit en het bevorderen van de groei in Europa. Ik zou dit graag nog meer willen benadrukken dan de Commissie. Als we de ambitieuze doelstellingen van de Top van Lissabon echt willen halen, is het absoluut noodzakelijk het functioneren van de Europese gemeenschappelijke risicokapitaalmarkt te verbeteren.
Bedrijven in de Europese Unie, in het bijzonder in groeisectoren zoals de hightech-industrie en de biotechnologie, kunnen zich niet optimaal ontwikkelen als ze geen betere toegang tot risicokapitaal krijgen. Efficiënte risicokapitaalmarkten zijn ook een allereerste voorwaarde voor de ontwikkeling van ondernemersschap in Europa. In dat opzicht ben ik het volledig eens met de heer Skinner als hij zegt dat het van groot belang is het midden- en kleinbedrijf vrij toegang te geven tot de nieuwe risicokapitaalmarkten.
Volgens een recent onderzoek waarnaar in de mededeling van de Commissie wordt verwezen, is dit ook een zeer efficiënt hulpmiddel om de werkgelegenheid te verbeteren, aangezien tussen 80 en 90% van de middelen die beschikbaar komen uit risicokapitaal normaal gesproken wordt aangewend voor personeelswerving; in andere woorden, meer risicokapitaal stelt ons in staat ons menselijk kapitaal efficiënter te benutten.
In het gevecht tegen de werkloosheid zijn ook concrete maatregelen nodig om de belastingdruk op arbeid te verlagen. Ook wijs ik nadrukkelijk op het belang van lagere kosten en minder administratieve procedures voor het opzetten van een onderneming en het opnieuw starten na een faillissement. Momenteel bevinden zich te veel potentiële ondernemers buiten de economie, louter vanwege een ontoereikende insolventiewetgeving. In de onderhavige mededeling wordt aangegeven dat er in Europa ondanks de geboekte vooruitgang nog steeds sprake is van heel veel zwakke punten, zeker in vergelijking met onze voornaamste concurrenten. De heer Skinner merkte op dat, in vergelijking met de Verenigde Staten, de hoeveelheid risicokapitaal alsmede de toewijzing ervan nog steeds onder de maat is, en helaas wordt dit gat met de dag groter.
We zouden ons dus zorgen moeten maken over het tijdschema dat de staatshoofden en regeringsleiders in Lissabon hebben voorgesteld. We moeten ons afvragen of de deadline 2003 voor Europa niet te laat is. Ik verwelkom het standpunt van Gordon Brown en anderen dat we een versneld tijdschema moeten overwegen, zowel voor het actieplan inzake risicokapitaal als voor het actieplan voor financiële diensten. We moeten er op zijn minst voor zorgen dat er dit jaar enige vooruitgang wordt geboekt. Daarom sta ik volledig achter het standpunt van het Parlement inzake punt 23 en verzoek ik de Commissie ons op de hoogte te houden van de nieuwste ontwikkelingen.
Het voorstel voor een richtlijn betreffende aanvullende pensioenen is van groot belang voor de groei van risicokapitaal in Europa. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wilde verwijzen naar de bevindingen van een recent onderzoek naar aanvullende pensioenen, in het bijzonder de prudentiële regels. Institutionele beleggers zoals verzekeringsmaatschappijen, beleggingsmaatschappijen en pensioenfondsen spelen een steeds grotere rol als het gaat om het verschaffen van risicokapitaal. De laatste tien jaar zijn vooral de pensioenfondsen steeds belangrijker geworden als gevolg van de demografische veranderingen die hebben geleid tot een grotere behoefte aan producten voor de oudedagsvoorziening. De verschuiving ten gunste van meer resultaatgerichte instrumenten vraagt steeds meer om herziening van het stelsel.
De recente ontwikkelingen met betrekking tot de euro zijn betreurenswaardig. Zolang de Europese economie niet sterk of aantrekkelijk is, zal de euro dat ook niet zijn. Het actieplan inzake risicokapitaal is een politieke keuze die we reeds hebben gemaakt. We hoeven er alleen nog maar voor te zorgen dat het actieplan zodanig snel wordt uitgevoerd dat de huidige omstandigheden worden benut.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, dit is een uitstekend verslag, dat is al eerder gezegd. Het behandelt alle punten die belangrijk zijn voor het bevorderen van het gebruik van risicokapitaal in Europa. Dat is dringend nodig, want efficiënte markten voor risicokapitaal spelen niet alleen een belangrijke rol bij het creëren van werkgelegenheid, maar ook bij het verhogen van de productiviteit, bij het financieren van snel groeiende ondernemingen en bij het oprichten van ondernemingen.
Uit het verslag blijkt ook dat 66% van de werkgelegenheid in de Gemeenschap in het midden- en kleinbedrijf te vinden is, en dat 80 tot 90% van het risicokapitaal wordt gebruikt om personeel in dienst te nemen. Daarom hebben we meer kapitaal nodig voor investeringen in snelgroeiende kleine en middelgrote ondernemingen die werkgelegenheid bieden, in onderzoek en ontwikkeling en in het oprichten van nieuwe ondernemingen, dat zijn de belangrijkste punten.
We hebben een grote achterstand op de Verenigde Staten, en daarom verwachten we van de lidstaten en van de Commissie meer geld, meer risicokapitaal voor beginnende en jonge bedrijven. De procedures moeten worden vereenvoudigd, we moeten ervoor zorgen dat in alle landen de one-stop-shop de norm wordt. Daarbij moeten we van de nieuwe media gebruikmaken.
We moeten ook ons belastingstelsel aanpassen, het moet innovaties bevorderen, maar ook particulieren aansporen om kapitaal in ondernemingen te investeren. Daarom ben ik blij dat in Lissabon is afgesproken om een benchmarkingsysteem in te voeren om te bepalen wat de beste modellen zijn om alle verschillende vormen van risicokapitaal met elkaar te vergelijken. Daar ligt een kans voor ons.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik de rapporteur, de heer Skinner, willen feliciteren met zijn goed doordachte verslag. We hebben voor de sector risicokapitaal in de Europese Unie nu werkelijk nieuwe impulsen nodig.
De ondernemingen groeien al sneller, jonge en innovatieve ondernemingen moeten in een snel veranderende omgeving kunnen beschikken over efficiëntere markten voor risicokapitaal. We moeten een bredere basis voor de groei vinden. In de afgelopen vijf jaar is ook bij ons het gebruik van risicokapitaal snel gestegen, maar Europa heeft nog een grote achterstand op de Verenigde Staten. Dit geldt vooral voor het nog steeds snel groeiende gebied van de informatica en de biotechnologie, maar ook voor de preventieve gezondheidszorg, een volkomen nieuwe sector, die al sneller groeit.
Bovendien kan risicokapitaal ook worden gebruikt voor het bevorderen van moderne sociale diensten. De vraag daarnaar is heel groot, dat mogen we niet vergeten, ook al vanwege de vergrijzing. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft zich vooral beziggehouden met de verschillende vormen van aanvullende ouderdomspensioenen en het toezicht dat daarbij nodig is.
Aangezien de levensverwachting voortdurend stijgt worden er steeds meer financiële producten voor aanvullende pensioenen aangeboden. Daardoor spelen pensioenfondsen een steeds grotere rol bij het verstrekken van risicokapitaal. Alle stelsels van sociale zekerheid, in welke vorm dan ook, en vooral degene die volgens het principe van de kapitaaldekking werken, hebben echter behoefte aan speciale organen voor het beheer, de controle en de medezeggenschap om het vertrouwen van de deelnemers aan deze nieuwe systemen te versterken. Daarom moet er een permanente dialoog tussen alle betrokken partijen plaatsvinden, dus ook met het Europees Parlement, met de Raad, de sociale partners, de Europese Investeringsbank en het Europees Investeringsfonds.
We kunnen er in de Europese Unie niet vaak genoeg op wijzen dat we onze krachten moeten bundelen. We moeten alle beschikbare financiële instrumenten gebruiken om de markt sneller te ontwikkelen. We moeten ervoor zorgen dat er in de Europese Unie meer risicokapitaal voor investeringen beschikbaar is, daarvan kan iedereen profiteren, ook de werkzoekenden. Investeringen in nieuwe bedrijven scheppen namelijk ook werkgelegenheid. De werknemers spelen een hoofdrol bij het opbouwen van nieuwe bedrijven. Daarom moeten ze kunnen participeren, maar ook medezeggenschap krijgen. Dat is om allerlei redenen belangrijk.
Ten slotte wil ik er nogmaals op wijzen dat deze mededeling en dit verslag weer een krachtige impuls kunnen geven voor het bundelen van onze krachten in de sector van het risicokapitaal.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend geeft het Europees Parlement al jarenlang door middel van verslagen en resoluties blijk van belangstelling en gevoeligheid voor het midden- en kleinbedrijf en zijn problemen.
Op verschillende wijzen hebben wij duidelijk gemaakt dat het midden- en kleinbedrijf een heel belangrijke rol speelt in de bevordering van de werkgelegenheid en de technologische innovatie. De belangstelling van de regeringen van de lidstaten en de communautaire instellingen is meestal echter een en al schijnheiligheid. De kleine en middelgrote ondernemingen kunnen gewoon niet deelnemen aan de financiële programma's. Zij kunnen geen profijt trekken van de nieuwe technologische ontwikkelingen, van de programma's voor technologische modernisering en de opleidings- en scholingsprogramma's voor hun personeel. Zij zijn ook niet opgewassen tegen de onbillijke belastingmaatregelen. Men kan hen bij hun problemen helpen door de desastreuze voorwaarden voor bankkrediet te herzien en sterker een beroep te doen op de medewerking van hun bonden en de kamers van koophandel. Ook die kunnen immers een belangrijke bijdrage leveren aan de programma's voor technologische ontwikkeling en algemene scholing.
Alhoewel de actieprogramma's van de Commissie tot nu toe wat dit betreft nauwelijks zoden aan de dijk hebben gezet, worden wij nu geconfronteerd met een mededeling van de Commissie en een verslag van het Parlement waarin voorstellen voorkomen die officieel voor het MKB zijn, maar in feite op maat zijn gesneden van het grootkapitaal, van de grote kredietinstellingen. Men zegt hierin namelijk dat voor de bevordering van het midden- en kleinbedrijf een pan-Europese kapitaalmarkt nodig is. Dit is echter je reinste provocatie, evenals de pan-Europese pensioenfondsen, het gebruik van de reserves van de verzekeringsfondsen voor investeringen met risicokapitaal en de belastingfaciliteiten voor de winst.
Men gaat ongetwijfeld de goede kant uit als men oplossingen zoekt voor de onbillijke belastingheffing op het midden- en kleinbedrijf, als men het octrooistelsel probeert te vereenvoudigen en te moderniseren, als men de overdreven administratieve uitgaven vermindert en de procedures inkort voor oprichting van een klein of middelgroot bedrijf. De bewering echter dat men het midden- en kleinbedrijf helpt, terwijl men in feite alleen maar de wensen vervult van de grote kredietinstellingen, is ons inziens een provocatie die wij absoluut aan de kaak moeten stellen.

Blokland
Voorzitter, de werkloosheid in de Europese Unie is nog steeds vrij hoog: ruim 9 procent van de beroepsbevolking. De ontwikkeling van de risicokapitaalsector in Europa zal vooral het midden- en kleinbedrijf stimuleren om geldmiddelen aan te trekken. Een goede zaak, want juist hier schuilt een enorm potentieel voor creatie van werkgelegenheid.
Ik dring er bij de Europese Commissie op aan om vaart te zetten achter de richtlijn voor aanvullende pensioenen. Met inachtneming van prudentiële regels moeten instellingen volledige beleggingsvrijheid hebben. Daarnaast dienen lidstaten betaalde pensioenpremies vrij te stellen van belastingheffing. Hierdoor kan een bron van privé-kapitaal worden aangeboord.
Maar de beschikbaarheid van kapitaal is niet de enige drempel. Vaak is het ook het beruchte oerwoud aan regels, formulieren en loketten dat een kleine ondernemer ervan weerhoudt om personeel in dienst te nemen. Hier ligt dus een grote taak voor veel lidstaten om structurele hervormingen in gang te zetten en onnodige belemmeringen weg te nemen.
Met het oog op de bepleite hervorming van het Europees octrooistelsel vraag ik de aandacht van de commissaris voor het drietalenregime van het Europees Octrooibureau. Dit werkt concurrentievervalsing in de hand. Een aanvraag moet daarom in elke officiële taal van de Unie ingediend kunnen worden. Een rechtens gelijke behandeling van talen lijkt mij zonder meer in het belang van kleine, innovatieve ondernemingen en is overigens in overeenstemming met het EU-Verdrag.
Een ander punt van zorg betreft de mogelijke octrooiering van natuurlijk materiaal, zoals genen en planten, dat mijns inziens terecht in paragaaf 22 van de ontwerpresolutie staat verwoord. Het beginsel dat het leven een gave van God is en geen verworven bezit van mensen, verdient te allen tijde respect.

Ilgenfritz
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Skinner is een goede zaak. Die niet waagt, die niet wint! Helaas geldt dit spreekwoord ook voor al te veel Europese ondernemingen. We hebben veel octrooien, maar te weinig geslaagde commerciële toepassingen. Maar al te vaak worden de gebruiksrechten op octrooien aan Amerikaanse of Aziatische concerns verkocht. Kleine en middelgrote ondernemingen in Europa hebben vaak niet de moed ze zelf te exploiteren. Vooral jonge ondernemers hebben vaak geen informatie over hoe ze investeerders bij hun bedrijf kunnen betrekken. Bovendien zijn het belastingrecht en het administratief recht vaak ingewikkeld of zelfs onbegrijpelijk. Vooral deze ondernemers kunnen dergelijke horden niet zo makkelijk nemen.
Daarom moeten we de hervorming van het belastingrecht en van het administratief recht bevorderen. We moeten deze handicap snel wegwerken. De Oostenrijkse regering heeft daarvoor al initiatieven genomen. We hebben de heffing op beurstransacties afgeschaft en het belastingvrije bedrag voor de participatie van werknemers verdubbeld. Ik hoop dat andere regeringen dit voorbeeld zullen volgen en niet zullen wachten tot de Unie ze daarom vraagt.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur en alle sprekers in dit debat hebben er terecht op gewezen dat een efficiëntere markt voor risicokapitaal een belangrijke rol kan spelen in het bevorderen van de economische groei en het creëren van duurzame werkgelegenheid. Bovendien zou dit een belangrijke rol spelen bij het opbouwen van een Europese kennismaatschappij. Een actievere ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf en van zelfstandige ondernemers zou natuurlijk hetzelfde effect hebben. Deze doelstellingen zijn al lang de hoekstenen van ons economisch beleid, maar ook van ons werkgelegenheidsbeleid.
De voorgestelde omzetting van het actieplan is een stap in de juiste richting en een onderdeel van de noodzakelijke structuurhervormingen die Europa nog steeds nodig heeft, ondanks alle vooruitgang op de markten voor producten, kapitaal en diensten. Hier moet nog meer worden gedaan. Dat is terecht gezegd in Lissabon, maar ook op het forum voor de werkgelegenheid. Het is vooral ook duidelijk geworden dat hier voor de Europese Investeringsbank een nieuwe rol is weggelegd. Daar heeft de heer Skinner ook terecht op gewezen.
Bovendien toont de mededeling van de Commissie ook aan - en dat staat terecht ook in het verslag - dat bij de opbouw van een geïntegreerde Europese markt voor risicokapitaal nog steeds niet voldoende vooruitgang is geboekt. Europa heeft hier een zwakke plek. De getallen spreken boekdelen. De investeringen in de vorm van risicokapitaal zijn in Europa de afgelopen vier jaar meer dan verdubbeld, maar het waren in totaal slechts 7 miljard euro, vergeleken met 12 miljard euro in de VS.
De verschillen zijn nog duidelijker als we de investeringen in start-ups met elkaar vergelijken: 1,6 miljard euro in Europa en 4,5 miljard euro in de VS. De Europese aandelenmarkten voor snelgroeiende ondernemingen zijn sterk gestegen, maar vergeleken met de Amerikaanse Nasdaq zijn we slechts dwergen.
We kennen deze problemen allemaal, maar we hebben natuurlijk hindernissen, die voor beginnende ondernemers risico's betekenen. In dat verband moeten we de culturele hindernissen noemen, maar ook de bureaucratie, het moeizaam verkrijgen van vergunningen, de ingewikkelde procedure voor het aanvragen van octrooien door het midden- en kleinbedrijf, de kosten op de lange termijn van een octrooi, maar ook het gebrek aan coördinatie tussen de belastingstelsels.
Het Europa van de ondernemingen moet iedereen kansen en beloningen bieden. Daarom vraag ik uw steun voor al deze eisen. Misschien kunnen we er nog een schepje bovenop doen. Ook netwerken van deskundigen kunnen een grote rol spelen. We moeten er natuurlijk voor zorgen dat er voldoende risicokapitaal beschikbaar is, maar zowel voor nieuwe ondernemingen als voor de uitbreiding van bestaande ondernemingen is dat niet voldoende. De vraag is ook welke eigen middelen beschikbaar zijn.
Ik wil er ook nog op wijzen dat vrouwelijke ondernemers een bijzondere kans moeten krijgen. Als Parlement moeten we de Commissie vragen ervoor te zorgen dat de vooruitgang op dit gebied begeleid wordt door benchmarking en door een notering op het score-board.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit verslag over risicokapitaal. Ik vind namelijk ook dat daarin een kans ligt om middelen te vinden, die absoluut nodig zijn voor onderzoek, ontwikkeling, productie en het veroveren van markten voor nieuwe producten. Dat kan dan natuurlijk weer werkgelegenheid opleveren. We zijn het over veel punten eens. Er moet bijvoorbeeld door de overheid en door particulieren risicokapitaal beschikbaar worden gesteld, de toegang tot risicokapitaal moet worden vereenvoudigd, risicokapitaal moet vooral naar het midden- en kleinbedrijf gaan, als winsten opnieuw in risicokapitaalfondsen worden geïnvesteerd moet dat fiscaal worden aangemoedigd en het octrooiwezen moet eenvoudiger en goedkoper worden.
Er is echter ook reden tot kritiek op het concept. Ten eerste: als we al het midden- en kleinbedrijf in onderontwikkelde regio's willen steunen, waarom concentreren we ons dan dermate op innovaties in de dienstensector? Ik zou ervoor willen pleiten om ook te investeren in innovaties in de productiesector. Zo kunnen we ook de regionale ontwikkeling bevorderen.
Ten tweede: welk nut heeft de goede wil om te investeren in het oprichten van nieuwe ondernemingen, in onderzoek en ontwikkeling, ook met risicokapitaal, als de met name voor het MKB bijzonder dure marketing hier niet ook voor in aanmerking komt? Daar liggen namelijk de grootste problemen voor het midden- en kleinbedrijf, als ze het product hebben moeten ze er ook een markt voor vinden.
Ten derde: waarom zouden we risicokapitaal van de overheid alleen maar gebruiken als de particulieren geen belangstelling hebben? Dat betekent toch niets anders dan dat het risico van hoge verliezen door de samenleving moet worden gedragen, terwijl de kans op winst naar het individu gaat! Dat vervalst de concurrentie ten nadele van het risicokapitaal van de overheid.
Ten vierde: hoe willen we garanderen dat de grotere rol voor de pensioenfondsen bij het verstrekken van risicokapitaal, die in het verslag als wenselijk wordt bestempeld, er niet toe leidt dat misschien het geld van de deelnemers verloren gaat, wat haaks staat op het belang van degenen die een aangename oude dag willen?
Ten vijfde: niemand heeft kunnen aantonen dat fusies op de kapitaalmarkt positieve gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van risicokapitaal. Uit de ervaring blijkt het tegendeel. Hoe minder marktdeelnemers, des te minder concurrentie en des te hoger de kosten!

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mijn collega Peter William Skinner geluk willen wensen met zijn uitstekend verslag dat een in mijn ogen uiterst belangrijke onderwerp behandelt. Als de Europese Unie de regio met de meest dynamische economie van de wereld wil worden, zoals besloten tijdens de Top van Lissabon, dan moeten vooral in het MKB de investeringen die werkgelegenheid creëren en die zich richten op sectoren met toekomst gefinancierd kunnen worden.
Men wil de ondernemingsgeest in Europa stimuleren, maar aspirant-ondernemers hebben nog talloze moeilijkheden om rendabele projecten te realiseren. Het is noodzakelijk deze moeilijkheden in de verschillende landen van de Europese Unie snel te overwinnen. De moeilijkheden beginnen al bij administratieve handelingen, bijvoorbeeld bepaalde bureaucratische regels, die veelal onnuttig zijn maar die wel tijd, energie en geld kosten, en eindigen bij de financiering van het project. Welnu, bedrijven met risicokapitaal hebben in dit verband een uiterst belangrijke rol te spelen. De Europese Unie moet veel sneller vooruit als zij de opgelopen achterstand, met name op de Verenigde Staten, wil inhalen.
Het voorstel van de Commissie lijkt ons de juiste richting in te gaan, hoewel ook ik van mening ben dat er sneller voortgang moet worden geboekt. Dat kan door in te stemmen met het aan de Commissie gerichte verzoek nog dit jaar een actieplan voor het risicokapitaal te presenteren en een geïntegreerde aanpak uit te werken, zodat op samenhangende wijze alle communautaire instrumenten kunnen worden gebundeld.
Vooral is het nodig dat Europa zich meer richt op de verdiensten van de projecten en niet op het persoonlijk vermogen van de ondernemers, zoals nu nog het geval is. Op zich is het al discutabel dat banken een persoonlijke borgtocht eisen, maar in het geval van bedrijven met risicokapitaal is het ontoelaatbaar. Ook moeten de ondernemers makkelijk toegang hebben tot risicokapitaal en daarvoor is actieve en doelmatige informatieverstrekking over de manier waarop dat kapitaal kan worden gebruikt belangrijk.

Bordes
... die slechts ten goede zullen komen aan een minderheid van de bevolking die kapitaal heeft om te beleggen en te verplaatsen. Alle voorstellen illustreren eens te meer dat de Europese Unie tot stand is gebracht in de allesoverheersende gedachte de bewegingen en investeringen van het grootkapitaal te bevorderen en in tweede instantie die van het kleine kapitaal. De meerderheid van de bevolking is hier echter bij betrokken, aangezien de Europese instellingen met haar geld de maatregelen ter bevordering van de particuliere investeringen willen financieren. Degenen die niet beschikken over kapitaal, maar wel het leeuwendeel van de belastingen betalen - met name via indirecte belastingen als de BTW - moeten dus opdraaien voor de subsidies en belastingaftrek voor de investeerders en de belastingvoordelen voor de aandelenopties. Het is de bedoeling pensioenfondsen te steunen, maar dat houdt onvermijdelijk in dat het door repartitie gekenmerkte pensioensysteem wordt bevorderd. Geld dat aangewend zou moeten worden om iedereen een acceptabel pensioen te bieden, wordt nu dus gebruikt om een minderheid in staat te stellen meer privé-winst te maken. Wij verzetten ons dan ook tegen deze totale aanpak waarbij de zakken van de hardwerkende meerderheid van de bevolking steeds leger worden gemaakt en het aldus gebeurde geld naar de kapitaalbezitters stroomt.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats zou ik u willen laten weten dat de Commissie met tevredenheid gereageerd heeft op het verslag van de Economische en Monetaire Commissie en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Ik wil de heer Skinner en mevrouw Kauppi hartelijk dankzeggen voor hun opmerkingen. Beiden spreken onomwonden hun steun uit voor de communautaire strategie voor de ontwikkeling van het risicokapitaal in de Europese Unie.
Ik meen een duidelijke consensus bespeurd te hebben over de belangrijke rol die het risicokapitaal kan spelen als motor van de economische groei en daarmee natuurlijk ook van de werkgelegenheid.
Zoals de geachte afgevaardigden weten - in een aantal bijdragen is er ook naar verwezen - heeft de Europese Raad van Lissabon speciale aandacht besteed aan de ontwikkeling van het risicokapitaal en onze inspanningen op dat gebied willen stimuleren door het actieplan in 2003 te laten aflopen. Een aantal afgevaardigden heeft gesproken over de mogelijkheid het actieplan te versnellen. Er bestaat geen twijfel over dat een dergelijke versnelling zal afhangen van de capaciteit van de lidstaten om een aantal maatregelen van het actieplan uit te voeren.
U herinnert zich ongetwijfeld dat het actieplan voor het risicokapitaal dateert van voor Lissabon, en wel uit het jaar 1998. Ons interesseren echter niet zozeer de omstandigheden in het verleden, maar wat wij met het oog op de toekomst doen. In dat verband doet het mij genoegen u te laten weten dat de Commissie de Raad en het Parlement een mededeling zal sturen over de vooruitgang op het gebied van het risicokapitaal op basis van de doelstelling van Lissabon.
In die mededeling zal ook een systeem voor toezicht en vergelijkende evaluatie staan om precies te kunnen weten wat er in elke lidstaat gebeurt. Dat mechanisme moet ons in staat stellen de relevante conclusies te trekken en in de landen die dat opportuun achten de beste praktijken van de andere landen te introduceren.
Een belangrijk element waarnaar is verwezen, is de groei van het risicokapitaal in de loop van het jaar 1999. Die groei is ongetwijfeld van fundamenteel belang en als wij de cijfers in absolute zin analyseren zouden wij met dit resultaat heel tevreden moeten zijn. Maar, en een aantal sprekers heeft er al op gewezen, als wij die groei met de ontwikkeling in de Verenigde Staten vergelijken moeten wij erkennen dat er sprake is van een groot verschil. Het moet dan ook ons belangrijkste doel zijn de achterstand op de Verenigde Staten in te lopen.
Daarvoor is het onontbeerlijk een aantal concrete acties te realiseren, waarvan de eerste en belangrijkste de integratie van de risicokapitaalmarkt in de Europese Unie is.
Een aantal afgevaardigden hebben twee concrete voorbeelden genoemd waarop ik zou willen ingaan: de pensioenfondsen en een doeltreffender communautair octrooi, dat een beter gebruik van het risicokapitaal kan bevorderen. Over de pensioenfondsen kan ik u zeggen dat de Commissie in principe nog deze week een ontwerprichtlijn moet goedkeuren die de pensioenfondsen meer armslag zal geven bij investeringen in effecten in de hele Unie.
Wij hebben het natuurlijk over fondsen voor aanvullende pensioenen en over een niet-verplichte mogelijkheid voor deze fondsen om risicokapitaal te gebruiken. Het gaat om het wegwerken van de huidige belemmeringen en daarom zouden de door een aantal sprekers genoemde toekomstige risico's juist niet moeten optreden. Het openstellen van deze fondsen voor risicokapitaal zal natuurlijk van de kant van de beheerders van de fondsen een correct gedrag vereisen om eventuele risico's zo veel mogelijk te beperken.
Over het tweede onderwerp zou ik u alleen maar willen zeggen dat de Commissie al in juli haar voorstel voor het communautair octrooi heeft goedgekeurd. Het is een uiterst belangrijk instrument om de kosten te verlagen en de rechtszekerheid in de innoverende bedrijven in de Unie te garanderen en te verbeteren.
Ongetwijfeld zal het communautair octrooi praktische problemen opleveren - een aantal onder u heeft al gewezen op complexe problemen als het talenregime - maar helaas kunnen wij op dit moment daar niet nader op ingaan.
Deze twee onderwerpen moeten ons echter andere door u genoemde aspecten niet doen vergeten. Hierbij denk ik aan de verbetering van het economisch klimaat en van de regelgeving die beide essentieel zijn om het risicokapitaal even dynamisch te doen zijn als in de Verenigde Staten. De barrières voor investeringen in risicokapitaal op het vlak van regelgeving, administratie en belastingen vormen in Europa één van onze obstakels. Daarom is net als bij culturele barrières, die ongetwijfeld nog bestaan, ook hier informatie van belang om op basis van vergelijkbare gegevens gedetailleerd kennis te kunnen nemen van de beste praktijken in de verschillende lidstaten. Dat kan tot betere praktische resultaten leiden, zodat uiteindelijk het risicokapitaal in de lidstaten versneld zal worden gebruikt.
Enkele afgevaardigden hebben ook gewezen op het probleem van overheidsfinanciering bij risicokapitaal. Er moet natuurlijk opheldering verschaft worden over de verenigbaarheid van overheidsfinanciering met de mededingingsregels. Een aantal van u heeft zich afgevraagd waarom overheidsfinanciering alleen als aanvulling op particuliere financiering zou kunnen bestaan. Hier is echter niet de wens in het geding een vorm van financiering uit te sluiten, maar slechts het streven de beschikbare middelen optimaal te gebruiken. Het lijkt mij niet verstandig dat overheidsfinanciering bij het financieren van projecten met risicokapitaal concurreert met particuliere financiering. Wij zouden overheidsfinanciering moeten gebruiken voor de projecten die niet gemakkelijk particulier gefinancierd kunnen worden.
Als Unie zijn wij nog aan het nadenken over het best mogelijke gebruik van de beschikbare instrumenten, met name de Europese Investeringsbank en het Europees Investeringsfonds. Half oktober zal de Commissie een tweede mededeling publiceren met een analyse van de verschillende financieringsinstrumenten die de Commissie beheert. In die mededeling, die de Raad en het Parlement zal worden toegestuurd, zullen wij ook op de perspectieven voor de toekomst van het risicokapitaal ingaan.
Tot slot zou ik u willen laten weten dat ik het verslag van de Economische en Monetaire Commissie uitstekend vind. Het is een belangrijke en opbouwende bijdrage aan de inspanningen om de risicokapitaalmarkt te ontwikkelen.
De vaststelling dat de aanbevelingen van uw commissie in grote mate stroken met de ideeën in onze voorstellen voor de risicokapitaalmarkt stemt tot tevredenheid. Ik zou zowel de rapporteur als alle leden van de commissie willen danken voor hun deelname aan dit debat.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, het is gebruikelijk naar de Commissie toe te reageren als een vraag is genegeerd of onvolledig is beantwoord. We vinden dat de Europese Unie een nagenoeg onontgonnen gebied is als het gaat om risicokapitaal. Daar moet dringend iets aan gedaan worden. Misschien zijn er maar een of twee landen onder de 15 lidstaten waar het systeem echt functioneert. In de overige landen slaapt iedereen, vrees ik. Zelfs in die landen waar het systeem echt functioneert, functioneert het anders dan aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Zaken zoals aanvullende pensioenen moeten toch betrekkelijk snel in te voeren zijn. We mogen deze zaken niet op een laag pitje zetten.

De Voorzitter
Mijnheer Skinner, dat is geen voorstel van orde maar een nabeschouwing die buiten de agenda valt. Hoe dan ook, mijnheer de commissaris, als u op dit moment wilt reageren krijgt u het woord.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, een antwoord in telegramstijl. Ik denk dat ik de meeste punten die de heer Skinner aandraagt heb beantwoord.
Over de versnelling van het tijdschema kan ik zeggen dat het aan de lidstaten is de noodzakelijke maatregelen te nemen ter uitvoering van het actieplan. Van onze kant zullen wij een eerste voortgangsrapport presenteren dat ongetwijfeld als prikkel zal dienen voor de lidstaten om bij hun beleid te kijken naar wat de andere lidstaten doen. Gezien de bevoegdheid op dit terrein van de Commissie kunnen wij moeilijk meer doen.
Wat betreft de pensioenfondsen wil ik herhalen wat ik al eerder heb gezegd, zodat het wordt vastgelegd. De Commissie is van plan woensdag het voorstel voor de pensioenfondsen goed te keuren. Dus wat ons aangaat is er sprake van een versnelling van het proces.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Solbes.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.30 uur plaats.

Derde ontmoeting Azië-Europa te Seoul op 20 en 21 oktober (ASEM III)
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de derde ontmoeting Azië-Europa te Seoul op 20 en 21 oktober (ASEM III).

Solbes
 - (ES) Mijnheer de Voorzitter, over drie weken wordt in Seoul de derde topconferentie in het kader van het ASEM-proces gehouden. Ik denk dat het een gelukkige samenloop van omstandigheden is dat deze conferentie in Korea plaatsvindt, kort na de historische Koreaanse top die de deur heeft geopend voor verzoening en toekomstige eenwording. Deze gebeurtenis heeft natuurlijk belangrijke positieve gevolgen voor de regionale én de mondiale veiligheid. De top betekent dat het proces dat vier jaar geleden in Bangkok begon tot rijping is gekomen. Dit proces is een aanvulling op onze bilaterale betrekkingen met onze tien Aziatische partners van de ASEAN en levert een bijdrage aan het integratieproces in Azië en Europa.
Het ASEM-proces is gestructureerd rond drie pijlers: politiek, economie en cultuur. Het ASEM-proces heeft het ASEAN + 3-proces vereenvoudigd door Noord- en Zuidoost-Azië nog dichter tot elkaar te brengen. De structuur van de vergaderingen van de ministers van Financiën, Economische en Buitenlandse Zaken en ook van de topontmoetingen is geënt op het ASEM-model. Ook in de Europese Unie moesten en moeten wij leren hoe wij op doelmatige wijze een proces kunnen sturen dat zowel de politieke dialoog wil stimuleren met het oog op een verdieping van de economische betrekkingen tussen beide regio's als de contacten op persoonlijk en cultureel vlak wenst te intensiveren.
Het proces is gebaseerd op een gelijkwaardige relatie. Wij hebben deze dialoog opgevat als een proces van gelijkwaardige partners dat wij zo informeel mogelijk wilden houden zonder een geïnstitutionaliseerd secretariaat te creëren. Dat oorspronkelijke idee is nog eens onderstreept door het feit dat wij, niettegenstaande een aantal moeilijkheden, onze Aziatische partners ervan hebben weten te overtuigen dat wij met hen op voet van gelijkheid betrekkingen willen aangaan door afstand te nemen van de traditionele verhouding donor-begunstigde en van elke vorm van postkolonialisme.
Deze aanpak is vooral belangrijk voor onze inspanningen om de politieke dialoog te consolideren, te verdiepen en te verbreden. Terwijl onze Aziatische partners er de voorkeur aan geven zich bezig te houden met de kwesties die ons verenigen en de andere zaken erbuiten te laten, hebben wij gepleit voor een brede agenda zonder een enkel onderwerp uit te sluiten. Onze partners hebben dit principe aanvaard in ruil voor de garantie dat wijsheid en gezond verstand de doorslag zullen geven bij het selecteren van de discussieonderwerpen. De kwestie van de mensenrechten is natuurlijk het punt dat de meeste problemen oplevert. Bij die discussie wordt het verwerpen van inmenging in interne aangelegenheden in stelling gebracht, naast andere argumenten die ons bekend in de oren klinken. Toch zal dit probleem zowel in de verklaring van de voorzitter van de top als in het kader voor de samenwerking tussen Azië en Europa uitdrukkelijk genoemd worden.
Daaraan zou ik nog willen toevoegen dat er in het kader van het ASEM-proces samen met de Stichting Azië-Europa een reeks nuttige seminars over mensenrechten gehouden worden. Veiligheidsproblemen, die in de regio van bijzonder belang zijn, spelen in dit proces een belangrijke rol. In dit verband moet er als voorbeeld van dergelijke problemen gewezen worden op het verschijnen van een aparte verklaring over het Koreaanse schiereiland.
De leiders zullen zich ook bezighouden met de strijd tegen de grensoverschrijdende misdaad, vooral in het licht van de recente tragedie in Dover. De uitbuiting van illegale immigranten, vrouwen en kinderen, met name in de florerende seksindustrie, zal niet alleen voorwerp van debat zijn, maar er zullen ook initiatieven genomen worden om deze moderne plaag die verbonden is met armoede en onveiligheid te bestrijden.
Op economisch vlak is 1993 een opmerkelijk jaar, daar in dat jaar onze uitvoer naar Azië die naar de Verenigde Staten overtreft. De tweede ASEM-Top van 1998 in Londen heeft met succes de crisis overwonnen. Wij hebben onze Aziatische partners gesteund en concrete maatregelen genomen, zoals de belangrijke afspraak over handel en investeringen die de tendens tot dan toe heeft omgekeerd en tot een aanzienlijk tekort in de handel met onze partners heeft geleid. Het oprichten van een trust fund, het creëren van een Europees netwerk van financiële deskundigen en het goedkeuren van twee actieplannen voor het vergemakkelijken van de handel en het bevorderen van de investeringen zijn allemaal voorbeelden die aantonen dat Europa zich niet alleen bezighoudt met Azië in goede tijden maar ook gedurende crises.
De komende top zal ons in staat stellen de vruchten te plukken van de geleverde inspanningen en zal de stappen die gezet zijn in de richting van grotere operationaliteit en doelmatigheid bekrachtigen. Bovendien zullen de leiders spreken over de implicaties van de nieuwe economie, de mondialisering, de lessen uit de crisis, het aanleggen van een transeuropese-Aziatische elektronische supersnelweg ter vergemakkelijking van de contacten tussen onderzoeksinstituten en de invloed van de nieuwe technologieën op het economisch leven, met inbegrip van maatregelen om het hoofd te bieden aan de steeds groter wordende digitale kloof.
Als gevolg van de huidige toestand op de wereldmarkt is de veiligheid van de energiebevoorrading, waaronder de olievoorziening, aan de agenda toegevoegd. Een ander zwaartepunt bij de discussie tussen de leiders is de noodzaak tot een algemeen multilateraal juridisch kader voor de handel, in de trant van de Wereldhandelsorganisatie. Ook de noodzaak dit juridisch kader in het tijdperk van mondialisering te handhaven zal een thema vormen. Die aanpak is onderdeel van onze strategie om een bredere consensus te bereiken voor het onmiddellijk starten van een nieuwe mondiale onderhandelingsronde.
Het is belangrijk de culturele leemte tussen onze twee regio's op te vullen. Grotere bewustwording, het verspreiden van kennis met het oog op een beter onderling begrip en het wegnemen van onjuiste ideeën zijn vanaf het begin belangrijke doeleinden geweest van het ASEM-proces. De Stichting Azië-Europa heeft aan dit doel een aanzienlijke bijdrage geleverd. Zo zullen de leiders initiatieven nemen voor een omvangrijkere uitwisseling van studenten tussen de regio's, het moderniseren van de onderwijsstructuren, het intensiveren van samenwerking bij de ontwikkeling van het menselijk kapitaal en de uitwisseling van standpunten over recente gebeurtenissen op sociaal-politiek vlak.
In dit verband betreuren wij het dat onze Aziatische partners nog altijd niet bereid zijn in het kader van het ASEM-proces de oprichting van een sociaal forum te bestuderen dat het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigt, zoals het ondernemersforum Azië-Europa de ondernemerswereld vertegenwoordigt. Dit voorstel is afkomstig van de organisatoren van het forum van de volkeren.
Om organisatorische en logistieke redenen zal het Koreaans voorzitterschap een verklaring publiceren waarin, naast de door de leiders besproken problemen, onder andere melding zal worden gemaakt van de hervorming van de Verenigde Naties, ontwapening, wapenbeheersing en de strijd tegen aids.
De slotverklaring zal de discussie tussen de leiders weergeven, maar bij de voorbereiding is er op dit punt al veel werk verzet. De voorzitter zal derhalve tijdens de top onder eigen verantwoordelijkheid de tekst actualiseren. De al genoemde verklaring van Seoul over het Koreaanse schiereiland erkent het belang van de recente vooruitgang en keurt het beleid goed Noord-Korea in de internationale gemeenschap op te nemen met als doel de vreedzame eenwording van de twee Korea's.
Tot slot: het kader-2000 voor de samenwerking tussen Azië en Europa, dat een geactualiseerde versie is van het kader dat tijdens de laatste top in Londen is aangenomen, regelt gedetailleerd de doelstellingen en procedures van het ASEM-proces voor het komend decennium. In tegenstelling tot de eerdere versie zijn dit keer, om maar twee voorbeelden te noemen, het belang van de mensenrechten en de samenwerking op het gebied van milieubescherming eraan toegevoegd. Het enige nog onopgeloste probleem is de kwaliteit van het lidmaatschap. Wat dat betreft hebben de Europese partners zich tot nu toe verzet tegen pogingen bepaalde beperkingen te introduceren die aanleiding zouden kunnen geven tot een interpretatie die sommige landen van toekomstige deelname zou uitsluiten.
Samenvattend zou ik het in mijn ogen belangrijkste kenmerk van het ASEM-proces willen noemen: een regelmatige dialoog op het hoogste niveau door halfjaarlijkse topontmoetingen die in de periodieke vergaderingen van de ministers van Financiën, Buitenlandse en Economische Zaken worden voorbereid. En dan heb ik het nog niet eens over de talloze vergaderingen van hoge ambtenaren en deskundigen rond deze topontmoetingen.
De dialoog met onze Aziatische partners is een normale gebeurtenis geworden die niet afhankelijk is van economische euforie of pessimisme vanwege een crisis. Het ASEM-proces is een duidelijke uitdrukking van de sterke verbondenheid, op voet van gelijkheid, van de Unie met onze partners in Oost-Azië. Het proces omvat niet alleen economische betrekkingen, maar ook politieke en persoonlijke relaties. Gezien de betekenis voor elkaar van de twee regio's, de wederzijdse lessen en de verspreiding van kennis, zal het creëren van een netwerk tussen de leiders en tussen de volkeren bijdragen tot het realiseren van het voor ASEM III gekozen thema: samenwerking voor welvaart en stabiliteit in het nieuwe millennium.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Azië is een van de regio's waar de Europese Unie niet optimaal gebruikt maakt van haar politieke mogelijkheden. Dat is geen verwijt, veeleer een vaststelling. Wanneer ik daar als vertegenwoordiger van de Europese Unie naartoe ga, merk ik dat onder andere aan het feit dat niemand ooit genoegen neemt met de informatie dat ik de Europese Unie vertegenwoordig. Iedereen wil weten uit welke lidstaat ik eigenlijk kom. Dat bepaalt hoe belangrijk ik ben. Als de Europese Unie niet van al haar mogelijkheden gebruik maakt draagt ze misschien niet haar volledige verantwoordelijkheid. Daarom is dit ASEM-proces zo enorm belangrijk.
Ik durf wel te beweren dat de Commissie voor het bevorderen van dit proces een hoge mate van ondersteuning door het Parlement geniet. Dat geldt voor haar methode, voor de ontwerpagenda, voor bijna alles. Daarom is het vandaag belangrijk om de publieke opinie in Europa bewust te maken van dit ASEM-proces.
Onze partners in Azië hebben weinig begrip voor het feit dat we ons bijna uitsluitend met onszelf bezighouden, met de Intergouvernementele Conferentie, met de uitbreiding, misschien ook met andere dringende politieke problemen voor onze deur, zoals het Midden-Oosten. Ze begrijpen niet dat wij minder doen dan we zouden kunnen doen als het gaat om de kwesties die belangrijk zijn voor de welvaart en de vrede op aarde.
Men verwacht wonderen van de Europese Unie. Men ziet een strategische rol in Azië voor de Europeanen. Dat kunnen we nu en in de afzienbare toekomst zeker niet waarmaken. Wat erachter zit is duidelijk: men ziet de permanente aanwezigheid van de Verenigde Staten van Amerika, men ziet de groeiende rol van China. Men zou Europa graag als tegenwicht willen zien. We moeten deze kans pakken. Dat biedt ons tegelijkertijd de gelegenheid om onze principes daar aan de man te brengen. Ook dat is mogelijk in het ASEM-proces.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, het gaat vandaag niet alleen om de vraag of deze eeuw of dit millennium Europees of Aziatisch zal worden. Het gaat erom dat beide regio's een nieuwe vorm van partnerschap moeten vinden. Daarom is het een goede zaak dat de regeringsleiders van Europa en Azië elkaar bij deze informele dialoog over verscheidene onderwerpen opnieuw ontmoeten. Heel belangrijk is ook dat ze dat dit jaar in Seoul doen, op een belangrijk moment in de geschiedenis, met de kans op hereniging.
De belangstelling voor wederzijds begrip tussen deze belangrijke regio's is nog steeds te gering, hoewel het economisch en handelsbeleid en zeker ook het veiligheidsbeleid goede redenen voor partnerschap zijn. Beiden moeten we zorgen voor meer begrip en betere coördinatie, zo kunnen we concrete successen boeken bij de hervorming van de Verenigde Naties, bij de behandeling van de kwestie van monetaire en financiële stabiliteit in de WTO maar ook van de belangrijke problemen die op de agenda van de Internationale Arbeidsorganisatie staan.
De successen van de laatste twee Toppen in Bangkok en Londen mogen echter niet verhullen dat in het ASEM-proces de dynamiek ontbreekt. Bangkok was de top van de innovatie en de glimlach, Londen gaf het eerste antwoord op de crisis in Azië. Nu moeten we normale relaties opbouwen tussen Europa en Azië, dan kunnen we eindelijk op een concrete manier met elkaar samenwerken, dan wordt dat ook zichtbaar voor de burger. We moeten de strijd aangaan tegen het witwassen van geld, we moeten meer doen voor de milieubescherming, we moeten vertrouwen scheppen in het veiligheidsbeleid, we moeten meer doen voor de voedselveiligheid en voor gezond drinkwater, we moeten echter ook successen boeken in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit en - u heeft volkomen gelijk, mijnheer de commissaris - tegen mensensmokkel, seksuele exploitatie van vrouwen en het misbruik van kinderen. De uitwisselingsprogramma's tussen scholen, universiteiten en bedrijven zijn veelbelovend. De Stichting Europa-Azië levert goed werk.
In 2000 is de vraag wat ASEM werkelijk kan presteren, zou moeten kunnen presteren, wat we het beste in de ASEM kunnen organiseren. De Vision Group heeft daarvoor uitstekend voorbereidend werk geleverd, nu moeten we dat concreet maken.
Het was natuurlijk juist dat de ASEM het model met de drie pijlers heeft overgenomen: de politieke, de economische en de culturele samenwerking. We moeten echter verder gaan, we moeten ook vooruitgang boeken in het veiligheidsbeleid van de OVSE in Europa, maar ook bij de territoriale problemen in Azië. Belangrijk is ook de kwestie van mensenrechten en democratie in Birma en elders. Wanneer we daarvoor een oplossing vinden heeft dat stabiliserende gevolgen voor de hele regio. Het zou ook goed zijn om in een sociaal forum te onderhandelen over de voortdurend aan belang winnende vraagstukken inzake bedrijfsverplaatsingen, arbeidsnormen en sociale kwesties. Dit forum zou op een vergelijkbaar niveau moeten staan als het businessforum en een dialoog over de arbeidsrelaties en de sociale normen mogelijk moeten maken tussen de politiek en de sociale partners. Een dergelijk forum moet er werkelijk komen. Wij als leden van het Europees Parlement hebben er echter ook belang bij dat de dialoog tussen parlementsleden uit Europa en Azië nieuw leven wordt ingeblazen. We hebben hier in Straatsburg de eerste ontmoeting georganiseerd tussen afgevaardigden uit Europa en Azië. Wij hebben het eerste initiatief genomen, nu zijn onze collega's uit Azië aan zet. Waarom pakt Japan of China dit niet op? Het is betreurenswaardig dat er in Europa zoveel minder belangstelling bestaat voor nauwe samenwerking met Azië dan met andere grote regio's. Daarom is de parlementaire dialoog ook een eerste stap op weg naar een dialoog tussen alle geledingen van de samenleving. We moeten dit allemaal als onze taak voor de toekomst beschouwen, want Europa en Azië hebben elkaar veel te vertellen en veel te bieden.

Maaten
Voorzitter. De ontmoeting Azië-Europa onderscheidt zich van andere vormen van dialoog. ASEM heeft een informeel karakter dat wij waardevol vinden voor deze dialoog, die van eminent strategisch belang ook is. Daarnaast is het een multidimensionele dialoog, het gaat over politiek, economie en over cultuur.
Hoe vinden we daartussen nu een samenhang? Dat is niet eenvoudig en de voortreffelijke speech van commissaris Patten daarover in juli in Korea is, wat ons betreft, een goed uitgangspunt.
Ik wil hier nu een drietal punten aanstippen : In de eerste plaats, als liberalen hechten wij veel belang aan de economische samenwerking, vaak ondergewaardeerd, niet alleen daar, maar ook hier.
Als de economische crisis in Azië ons iets geleerd heeft, dan is het dat liberalisering, met de grotere transparantie van de economie en behoorlijke bescherming van ook buitenlandse investeringen, goed werkt. Als het nu nog tot gezamenlijke initiatieven in de WTO kan komen, is dat een goede zaak.
Ten tweede, de culturele samenwerking : Uitwisselingen van wetenschappers en politici, mevrouw Randzio-Plath heeft het net ook genoemd, vinden wij zeer belangrijk; ook dit Parlement dient daarin een rol te spelen. Daarnaast wil ik de rol van de Asian-Europe Foundation in Singapore onderstrepen. Vernieuwing van hun mandaat is een goede zaak en dan wel met de bijbehorende financiële middelen.
Ten derde, de politieke dialoog : ASEM is forum bij uitstek om ook pijnlijke onderwerpen aan de orde te stellen. Wij zitten daar aan tafel met de Volksrepubliek China en met hun verbod op de Falun Gong, nog steeds het bestaande systeem van arbitraire administratieve hechtenis, politieke gevangenen. Al dit soort zaken dient onherroepelijk aan de orde gesteld te worden.
Voorzitter, er wordt over uitbreiding van ASEM gesproken, onder meer met India. In elk geval kan die uitbreiding niet plaatsvinden met Birma. De behandeling van Aung San Suu Kyi, nu wij het net hebben gehad over de Britse mensenrechtenactivist James Maudsley, zijn aanwijzigingen te meer dat we nu niet met dit regime in dialoog kunnen treden. Dan liever Taiwan, het zou mooi zijn als de Volksrepubliek China en de Republiek China een voorbeeld namen aan de toenadering tussen Noord- en Zuid-Korea.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, de komende ontmoeting Azië-Europa in Seoul biedt een waardevol kader voor dialoog en het versterken van politieke, economische en culturele samenwerking tussen de twee deelnemende regio's. Verscheidene landen in Oost-Azië zouden graag een grotere aanwezigheid van Europa in de regio zien. Dit is op zich een gunstige basis voor een geleidelijke ontwikkeling van de samenwerking tussen de twee regio's.
Ik dring er echter bij alle deelnemers op aan dat ze in Seoul ten aanzien van de mensenrechten in de regio overeenstemming moeten zien te bereiken over het opnemen van duidelijke toezeggingen in de hoofddocumenten. Er dient ook meer aandacht te worden geschonken aan het verschijnsel kinderarbeid om ervoor te zorgen dat hieraan zowel in Azië als elders zo snel mogelijk een einde komt.
Europa en Azië moeten samenwerken om de strijd tegen de drugshandel, zwartgeld, de internationale misdaad, terrorisme en seksuele uitbuiting van minderjarigen te verscherpen. Het is van groot belang dat de twee regio's tijdens de eerstvolgende ronde besprekingen van de Wereldhandelsorganisatie overeenstemming bereiken. Wat dit laatste betreft, merk ik op dat het breekbare economische herstel van Azië wordt bemoeilijkt door de netelige politieke toestand in de regio. Soms wordt vergeten dat de ongekende economische groei in Azië de afgelopen kwarteeuw het resultaat was van een onafgebroken periode van politiek en strategisch evenwicht. Momenteel heerst er in deze regio in veel mindere mate evenwicht.
Het Koreaanse schiereiland is een bron van voortdurende strategische instabiliteit. De wederopbouw van Oost-Timor is nog steeds gaande. Meer Aziatische landen zouden een bijdrage kunnen leveren aan de spoedeisende kwestie van het herstel en de wederopbouw van Oost-Timor. Natuurlijk zal er nog veel moeten worden doorgesproken om de betrekkingen tussen de nieuwe regering van Taiwan en de Volksrepubliek China te stabiliseren.
Alle betrokken partijen moeten zich er bewust van zijn dat politiek evenwicht een eerste vereiste is om tot economische ontwikkelingen te komen en ik wens alle deelnemers aan de conferentie in Seoul veel succes.
Mevrouw Randzio-Plath gaf aan dat we ons meer moeten richten op de Europees-Aziatische parlementaire dialoog. Als voorzitter van de parlementaire delegatie voor Zuid-Azië zou ik dat ten zeerste verwelkomen. Het is niet genoeg om een keer in de vijf à zes jaar bij elkaar te komen voor een parlementaire dialoog tussen de vertegenwoordigers van dit Parlement en de vertegenwoordigers van India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh en Bhutan - dit zijn slechts de landen waar de delegatie die ik voorzit, zich mee bezig houdt. Ik verzoek mevrouw Randzio-Plath, die een grote inbreng heeft in de Begrotingscommissie, te helpen de nodige geldmiddelen vrij te maken om deze delegatie - en andere als dat zinvol is - in staat te stellen het aantal ontmoetingen op te schroeven.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zeg ik tegen de heer Nassauer dat het weliswaar te betreuren valt dat de Europese Unie geen gezicht heeft in de Aziatische landen, maar dat we ook een voorzichtige schuldbekentenis moeten afleggen en moeten toegeven dat we kansen voorbij laten gaan. Zo hebben we een maand geleden het verslag van de heer Galeote over diplomatie en het buitenlands beleid aangenomen. Dit verslag gaat echter niet over diplomatie en het buitenlands beleid, het beperkt zich tot de kwestie van de "postuniversitaire opleiding" van de huidige en toekomstige Europese diplomaten. De zoveelste gemiste kans.
Wat de ASEAN betreft, moeten we eens kritisch kijken naar de aard van de banden die bestaan of zouden moeten bestaan tussen de Europese Unie en de ASEAN. Om te beginnen kunnen we niet voorbijgaan aan het sterk verschillende concept van integratie in de Europese Unie en binnen de ASEAN. Er is geen sprake van politieke integratie, zelfs niet van een vooruitzicht op politieke integratie tussen de landen van de ASEAN. Sommige vorige sprekers lijken bovendien vergeten te zijn dat de binnen de ASEAN vertegenwoordigde regimes sterk van elkaar verschillen: zij variëren van totalitaire of dictatoriale - onder andere in het geval van China zelfs sterk dictatoriale - regimes tot democratische landen. Het is dus niet vreemd dat er in deze context noch sprake is van echte integratie, noch van een daadwerkelijke politieke dialoog. Misschien moet de Europese Unie zich over dit probleem buigen en het bij goede, gezonde bilaterale betrekkingen houden, waaraan een heel andere invulling kan worden gegeven naar gelang de andere partij een democratisch land of een dictatoriale of totalitaire staat is.
Ook denk ik dat het onverholen optimisme over het Koreaanse herenigingsproces enigszins overdreven is. Die ene zwaluw van de Top tussen de president van de Republiek Korea en de leider van het Noord-Koreaanse dictatoriale regime maakt zeker nog geen zomer voor de Noord-Koreaanse burgers. Geachte collega's, ik herinner u eraan dat onder dit paradijselijke regime de afgelopen vijf jaar twee tot vier miljoen mensen de hongerdood zijn gestorven.
Daarnaast vind ik het onaanvaardbaar dat de Europese Unie India "vergeet" bij haar dialoog met Azië. India is een democratie met een vergelijkbare bevolkingsdichtheid, doch een ander regime als haar buurland aan de andere kant - China - maar heeft niet dezelfde bevoorrechte banden met de Europese Unie. Ik ben het met de heer Maaten eens dat Taiwan niet veel langer buiten beschouwing mag worden gelaten, niet alleen in het kader van het toenaderingsproces tussen Taiwan en de Volksrepubliek China, maar ook binnen de - mijns inziens weliswaar niet erg doeltreffende - mechanismen voor internationale samenwerking.
Ik denk dus dat we dit Chinese monster, dat langzaam verandert in een communistische dictatuur, in een nieuwe nationale communistische dictatuur, niet langer uit de weg moeten gaan. We hebben een veertigjarige Koude Oorlog tussen de Sovjetunie en de democratische wereld achter de rug; het wordt stilaan tijd dat we op gelegenheden als deze Top dit grote probleem niet verdoezelen.
Tegen mevrouw Randzio-Plath zeg ik, tot slot, dat we de parlementaire samenwerking weliswaar willen versterken, maar dat slechts de democratische landen in deze regio hiervoor in aanmerking komen, dat wil zeggen de landen die een parlement hebben. Parlementaire samenwerking met deze landen: ja. Maar zeker niet met de functionarissen van de communistische partij van China of van andere landen in de regio.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik wil de commissaris danken voor zijn inbreng in dit debat en voor zijn goede plannen. Ik denk dat het heel goed is dat de economische, culturele en politieke banden met ASEAN en ASEM worden aangehaald. Ik denk ook dat het goed is om NGO's, het maatschappelijk middenveld en de burgers van die landen daarbij te betrekken. Ik wil mij echter concentreren op de politieke contacten en een opmerking maken over twee landen uit dat gebied, over Birma en Indonesië.
Birma is zonder enige twijfel één van de ergste dictaturen ter wereld. Een militaire regering heeft tien jaar geleden de gekozen president, mevrouw Aung San Suu Kyi, opzij gezet, het parlement ontbonden, tal van parlementsleden het land uitgestuurd, gevangen gezet en zelfs omgebracht en vervolgens een enorme terreur ontwikkeld ten opzichte van de bevolking en ten opzichte van minderheden. De Europese Unie heeft al een aantal maatregelen getroffen ten aanzien van Birma, maar het heeft niets geholpen. Recent is mevrouw Aung San Suu Kyi weer beperkt in haar vrijheid, werden een aantal belangrijke partijgenoten opgepakt en kregen Westerse mensenrechtenvertegenwoordigers grote moeilijkheden in Birma. Niets lijkt te helpen. Daarom zou ik hier in lijn met eerdere resoluties van het Europees Parlement nog eens willen pleiten voor een hardere aanpak en dat zou samen met ASEAN- en de ASEM-landen moeten.
En dan Indonesië. Indonesië komt moeizaam terug op weg naar een democratische rechtsstaat. De regering van Wahid is van goede wil en oprecht van plan de praktijken van de oude regimes snel te corrigeren. Maar er zijn geharde tegenstanders. Het gaat om corrupte leden uit de oude Soeharto-kliek. Het gaat om deloyale delen van het leger. Het gaat om paramilitaire milities. Het gaat om agressieve moslimfundamentalisten. Indonesië kent intussen één miljoen vluchtelingen intern, waarvan 130.000 in Timor en 300.000 op de Molukken. Vooral in de Molukken waar agressieve moslimgroepen dood en verderf zaaien, is de situatie ronduit rampzalig. De grote Molukse gemeenschap in Nederland - het gaat om 50.000 EU-burgers - is dodelijk ongerust over de meer dan 5.000 doden, de tienduizenden gewonden en de meer dan 300.000 vluchtelingen.
De Europese Unie moet de democratische krachten in Indonesië steunen. Maar tegelijk zou de Europese Unie moeten nagaan hoe zij Indonesië kan helpen om die negatieve krachten in Indonesië het hoofd te bieden - zeker als het gaat om de Molukken, omdat daarover zoveel Molukse Europese burgers zo dodelijk ongerust zijn.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik dank commissaris Solbes voor zijn verklaring. Soms heb ik het gevoel dat Azië, ASEAN en ASEM de Assepoesters van Europa's buitenlandse betrekkingen zijn. Ze krijgen op industrieel, economisch, financieel en politiek gebied alsook op het gebied van de veiligheid niet de aandacht die ze verdienen. Ik ben blij met de toezegging dat we verandering in deze situatie moeten brengen.
Ik zet vraagtekens bij het voorstel om politici uit te wisselen - wie zouden we terugkrijgen voor Haider en Le Pen?
Ik wil graag drie belangrijke punten naar voren brengen.
Ten eerste hebben de gebeurtenissen in Seattle en Praag aangetoond dat veel van de belangrijke mondiale problemen niet langer achter gesloten deuren kunnen worden afgehandeld door kleine groepjes mensen die ver van het dagelijks leven staan. Ik verwelkom de parallel lopende ASEM People's Summit 2000 en het voorstel in de compromistekst dat dit initiatief standaard zou moeten worden ingevoerd bij toekomstige ASEM-ontmoetingen.
Ook verwelkom ik het voorstel inzake het opnieuw opzetten van de gezamenlijke parlementaire vergaderingen met parlementsleden van de ASEM-lidstaten.
Ten tweede wil ik het, evenals mevrouw Maij-Weggen, hebben over Birma. Ik ben blij dat Birma geen lid is van ASEM, al is het wel lid van ASEAN. ASEM heeft in het verleden opgeroepen tot het herstel van de democratie in dat trieste land.
We blijven hopen dat het militaire regime in Birma uiteindelijk zal inzien dat de enige mogelijke weg vooruit die van de dialoog met Aung San Suu Kyi is en niet die van de confrontatie. We hopen dat de lidstaten de situatie daar blijven volgen.
Ten derde wordt deze top gehouden te Seoul op het Koreaanse schiereiland. We zijn getuige van een historische doorbraak van even groot belang als die in Noord-Ierland en het Midden-Oosten. Het getuigt van veel politieke moed dat Kim Dae-jung en Kim Jong-il de eerste top op dit verscheurde schiereiland houden. Toch hebben we in het recente verleden in Noord-Ierland en het Midden-Oosten gezien hoe breekbaar zulke vredesinitiatieven kunnen zijn. We verzoeken de Commissie, de Raad en de ASEM-lidstaten, zowel die van Azië als die van Europa, op economisch en politiek vlak alles in het werk te stellen om dit vredesproces te bevorderen. Voor Europa is er wellicht een belangrijke rol als bemiddelaar weggelegd.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, een aantal korte opmerkingen van mijn kant om onze grote bezorgdheid over Timor tot uitdrukking te brengen. Ik wil erop aandringen dat de kwestie Timor wel degelijk een speciaal agendapunt wordt bij de komende top. Wij herinneren ons zeker nog het eerbetoon aan Xanana Gusmão, toen hij bijna een jaar geleden in dit Parlement de Sacharov-prijs ontving. Wij dragen ten opzichte van Xanana Gusmão, hetgeen hij vertegenwoordigt en het Timorese volk een permanente verantwoordelijkheid. De laatste tijd is de toestand op Timor verslechterd en daarom zou ik de Commissie de zeer krachtige boodschap willen meegeven dat elke positieve ontwikkeling in de betrekkingen met Indonesië afhankelijk is van daadwerkelijke garanties van dat land voor vrede en vrijheid op Timor. Ik verzoek deze boodschap ook op krachtdadige wijze over te brengen aan de Indonesische autoriteiten.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb drie ideeën voor een open dialoog en nog een opmerking over de politieke dialoog. We hebben het al gehad over Indonesië, over Oost-Timor, over Birma. Ik wil ingaan op de relatie tussen de Volksrepubliek China en Taiwan. Ik denk dat we duidelijk moeten maken dat de verkiezing van de nieuwe president in Taiwan een historische kans is om de tegenstellingen aan beide kanten van de Taiwan Strait te overwinnen, en die kans mogen we niet laten liggen. Wij als Europeanen moeten eindelijk de moed hebben om in Taipei een vertegenwoordiging van de Europese Unie te openen. Taiwan is namelijk een heel belangrijke handelspartner van Europa. Het gaat echter om een politieke dialoog.
Ten tweede: we moeten ook onaangename dingen durven te zeggen over economische kwesties. Als we toch in Seoul zijn moeten we toch ook eens zeggen dat de overheidssubsidies voor de Koreaanse werven onaanvaardbaar zijn. Ze brengen werkgelegenheid in de hele Europese Unie in gevaar. Wij hebben Korea geholpen tijdens de ASEAN-crisis, onder andere door de leningen van het IMF. Het is toch ondenkbaar dat Korea onze werven in de problemen brengt door zijn werven nog steeds ongeoorloofde subsidies te geven?
Ten derde: één punt raakt ons, maar ook de landen in Azië. We hebben al gezegd dat er een dialoog moet komen tussen de parlementen, tussen het Europees Parlement en de parlementen van de tien Aziatische landen. U heeft terecht gezegd dat een van de hoofdpunten op onze agenda een dialoog over alle onderwerpen moet zijn, daar kan iedereen dan vertellen wat zijn belangen zijn. Het is toch onaanvaardbaar dat deze gesprekken tussen Azië en Europa alleen maar tussen regeringen en ambtenaren worden gevoerd? Het is heel royaal dat ook de wetenschappers en de journalisten hierbij worden betrokken, maar ook de parlementariërs moeten hun stem kunnen laten horen. Dit gaat namelijk verder dan het buitenlands beleid, dit gaat over politieke kwesties die direct grote gevolgen hebben voor de situatie in de betrokken landen. Daarom moeten de parlementariërs bij dit proces betrokken worden. Wanneer de Japanse afgevaardigden in november naar Straatsburg komen, mijnheer de Voorzitter, zullen we ze vragen of het mogelijk is om de volgende vergadering van het Europees Parlement en de vertegenwoordigers van de Aziatische parlementen in Japan te houden.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats zou ik alle sprekers willen danken voor hun bijdrage aan het debat. Ik zal nog kort op een aantal zaken ingaan.
Wat betreft de economische samenwerking moet ik u eraan herinneren dat er twee zeer actieve "action plans" lopen. Wij hebben een actieplan voor het vergemakkelijken van de handel en een plan voor het bevorderen van de investeringen.
Wat het sociale aangaat hebben wij destijds een nieuw orgaan voorgesteld, het sociaal forum, dat het maatschappelijk middenveld zou moeten vertegenwoordigen. Zoals ik u net tijdens mijn uiteenzetting heb gezegd waren de Aziatische landen helaas tegen dat voorstel, hetgeen wij betreuren.
Wat betreft de parlementaire samenwerking zou ik u eraan willen herinneren dat er al twee ontmoetingen over samenwerking tussen jonge parlementariërs zijn geweest, waaraan ook leden van het Europese Parlement hebben deelgenomen. De eerste ontmoeting heeft plaatsgehad op de Filippijnen en de tweede in Portugal. Verdere activiteiten op interparlementair vlak zullen wij heel positief beoordelen.
Nu zou ik willen reageren op opmerkingen over een aantal concreet genoemde landen. Ten eerste: Birma is natuurlijk geen deelnemer aan het ASEM-proces en er bestaat ook geen enkel intentie om dat land toe te laten. Bij elke politieke dialoog komt dit onderwerp ter sprake en het is duidelijk dat de omstandigheden gewoon zo zijn dat vooruitgang in die richting niet mogelijk is.
Wat betreft India zou ik eraan willen herinneren dat er buiten het ASEM-kader in juli jongstleden een eerste topontmoeting tussen India en de Europese Unie is geweest.
Met Indonesië, dat ook speciale interesse heeft gewekt, hebben wij in het kader van de ASEM een regelmatige dialoog. Daarbij dringen wij steeds aan op de noodzaak het democratiseringsproces te bevorderen. Om op dit punt vooruitgang te kunnen boeken heeft voorzitter Prodi hierover aan de Indonesische president een boodschap gestuurd.
Wat Timor aangaat geven wij natuurlijk onze volledige politieke steun aan dat land en zullen wij alle humanitaire bijstand verlenen die wij nodig achten.
Tot slot wil ik ingaan op de betrekkingen met Korea en wel op het specifieke probleem van de scheepswerven en de subsidies aan de scheepsbouw. Ik wil erop wijzen dat dit thema niet onder ASEM valt, maar dat het desalniettemin een onderwerp is dat in onze betrekkingen met Korea niet wordt vergeten. Er wordt permanent en hard overleg over gevoerd. De afgelopen week is dat overleg voortgezet en ik ben het ermee eens dat de huidige subsidies volstrekt onaanvaardbaar zijn.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik heb helemaal geen antwoord gekregen op mijn opmerkingen over de Molukken in Indonesië. De problemen daar zijn erger dan in Timor op dit moment. Er zijn 300.000 vluchtelingen. Er zijn waarschijnlijk 10.000 doden, er zijn tienduizenden gewonden. Het kan toch niet zo zijn dat de Molukken onbesproken blijven in het ASEM-overleg. Ik vraag dus nogmaals aan de commissaris welke aandacht men aan dit probleem gaat besteden.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik gesproken heb over het bevorderen van het democratiseringsproces in Indonesië. Daarmee doelde ik natuurlijk op alle problemen die verband houden met de mensenrechten en met name op de Molukse kwestie die voortdurend onze speciale aandacht heeft.

Voorzitter
Ik dank u voor uw verhelderende betoog.
Het debat is gesloten.
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.
De stemming vindt woensdag plaats.

Zeehavens en binnenhavens
Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0232/2000), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van beschikking nr. 1692/96/EG ten aanzien van zeehavens en binnenhavens alsmede ten aanzien van project nr. 8 in bijlage III (6658/1/2000 - C5-0271/2000 - 1997/0358 (COD)) (Rapporteur: de heer Piecyk).

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een algemene opmerking maken over wat hier gebeurt, want dit is een klassiek voorbeeld van hoe de medebeslissingsprocedure niet zou moeten verlopen. Het Parlement houdt zijn eerste lezing, een jaar later krijgen we het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, dat de ideeën van het Parlement vrijwel volledig buiten beschouwing laat, en dan zijn de termijnen bijna verstreken - onder andere ook vanwege het zomerreces - en dus heeft het Parlement bijna geen keuze meer. We moeten terugkeren naar ons standpunt in de eerste lezing. Dat betekent dat we elkaar weer tegen het lijf zullen lopen in de bemiddelingsprocedure.
Zo was de medebeslissingsprocedure eigenlijk niet bedoeld, zo heb ik dat in ieder geval nooit gezien! De Raad moet toch weten dat de wetgevende taken sinds het Verdrag van Amsterdam zijn gegroeid, vooral op het gebied van het vervoer. We zouden tijd, geld en energie kunnen besparen wanneer we de procedure zouden aanpassen, wanneer de Raad zou merken dat een gemeenschappelijk standpunt niet het einde van de besluitvorming is. Het is wel een belangrijke stap, maar niet de laatste. Daarna moet de Raad nogmaals met het Parlement praten.
Waar gaat het nu om? Tijdens de eerste behandeling van de trans-Europese netwerken is het probleem van de havens nog niet opgelost. Indertijd had de Commissie een voorstel voor de havens beloofd. Dat is er ook gekomen, en het gaat niet alleen over havens, maar ook over binnenhavens en intermodale terminals, inclusief project 8, één van de 14 grote projecten van Essen. Dit project moet nog worden aangepast. Het Parlement steunt de aanpak van de Commissie, die zeehavens, binnenhavens en terminals samen wil behandelen, omdat ze knooppunten in één en hetzelfde verkeersnet zijn. De Raad heeft het standpunt van het Parlement slechts ten dele overgenomen, en onze criteria voor de knooppunten volledig van de hand gewezen.
Ik wil me op het belangrijkste punt concentreren, de zeehavens. Het Parlement wil als criteria een overslagvolume van 1,5 miljoen ton en 200.000 passagiers, maar vooral, en dat is heel belangrijk, een verbinding met een ander trans-Europees vervoersnet. De Raad wil maximaal 1 miljoen ton en eist geen verbinding met een ander Europees vervoersnet. Dat leidt er echter toe dat bijvoorbeeld in mijn geliefde Sleeswijk-Holstein - daar kom ik namelijk vandaan - een plaatsje als Langballigau, waar hoogstens één laadbrug is en twee bolders om een schip aan vast te maken, plotseling als Europese zeehaven wordt beschouwd. Dat is volslagen belachelijk. Dat mogen wij als Parlement ook niet dulden!
Voor de binnenhavens wil het Parlement als criterium 500.000 ton overslag per jaar, de Raad wil slechts 300.000. Dat zou betekenen dat 200 kleine havens er op de kaart bij zouden komen, en in de praktijk leidt dat tot een soort sterrenkaart, waar je met een loep moet zoeken. Dat gaat toch niet? Als we een trans-Europees netwerk willen, dan moeten de havens en de binnenhavens volgens mij aan bepaalde minimumeisen voldoen en een bepaalde functie hebben in het vervoer in Europa.
Intermodale terminals vonden we een goed idee, omdat ze erbij horen. De Raad ziet dat niet zo, hoewel de terminals in een toekomstig Europees vervoersbeleid natuurlijk een veel grotere rol zullen spelen dan nu. De havens zijn concurrenten, en dat is ook goed zo. We willen echter faire concurrentie, en daarom heeft het Parlement geëist dat we de suprastructuur niet subsidiëren, maar hoogstens de infrastructuur. Voor dit principe was de Raad tot nu toe helemaal niet te vinden, en de Commissie trouwens ook niet. Daarom moeten we een manier vinden om ook voor de infrastructuur een faire concurrentie te garanderen.
Het is goed nieuws dat de aanpassing van project 8 door de Raad blijkbaar is aangenomen. Het Parlement is het daarmee eens. Dat betekent echter ook dat de Raad definitief heeft geaccepteerd dat de medebeslissingsprocedure ook wordt gevolgd voor de 14 belangrijke projecten van Essen.
Wat we morgen besluiten komt tijdens de bemiddelingsprocedure toch weer ter sprake. Ik spreek met nadruk mijn waardering uit voor de pogingen van het Franse voorzitterschap om nu al gemeenschappelijke procedures te ontwikkelen. De Raad ligt daar een beetje dwars. Ik wil ook de ambtenaren van de Commissie bedanken voor hun hulpvaardige opstelling. Toch had het allemaal een beetje sneller kunnen gaan. Last but not least wil ik mijn collega's in de commissie bedanken, die allemaal samen één lijn getrokken hebben. Ik wil een opmerking maken over amendement 15. In de Engelse vertaling zijn de perifere gebieden weer verdwenen, de Duitse tekst is de juiste. Daarom hoop ik dat de medewerkers van het Parlement ervoor zorgen dat die perifere gebieden overal weer worden opgenomen. Nogmaals mijn hartelijke dank voor de samenwerking in de commissie! Ik denk dat we na de stemming morgen snel kunnen beginnen met de bemiddelingsprocedure, en dat we de termijn van zes weken niet helemaal hoeven te gebruiken.

Voorzitter
Ik heb kennis genomen van uw opmerkingen over de bemiddeling. Ik hoop dat u het seminar op 6 en 7 november kunt bijwonen om deze punten naar voren te brengen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, mijn fractie wil allereerst de rapporteur, de heer Piecyk, feliciteren. Hij heeft heel helder samengevat waarover we het in de eerste lezing eens zijn geworden, en dat in de vorm van een begrijpelijk verslag gegoten. De hoofdteneur van dit verslag is tenslotte dat we voor de havens in het trans-Europese vervoersnetwerk een beleid moeten voeren waardoor we de havens in het netwerk opnemen die relevant zijn voor Europa. Dat zijn ze alleen maar wanneer ze een verbinding hebben met een ander vervoersmiddel in het trans-Europese netwerk.
Ten tweede moeten we de beperkte middelen die we voor de trans-Europese netwerken hebben natuurlijk concentreren op de infrastructuur van de havens, en niet op de suprastructuur. Dat zegt het verslag heel duidelijk. De amendementen daarover zijn in de commissie dan ook met eenparigheid van stemmen aangenomen.
Ik zou nog op twee punten willen ingaan. Als we ons niet concentreren op de havens die werkelijk relevant zijn voor de export en voor de intracommunautaire handel, dan zullen we weer zien dat iedere haven, dus ook iedere jachthaven, een Europese haven is. Dan is het gevaar niet dat we de middelen te sterk concentreren, dan is het gevaar dat we alles over één kam scheren. Dat gevaar bestaat ook voor het regionaal beleid, commissaris Barnier heeft daarop gewezen. We moeten een signaal laten horen, maar dat kan alleen maar wanneer we het geld werkelijk consequent voor de belangrijke projecten uitgeven, en niet voor van alles en nog wat. We mogen niet alles over één kam scheren.
Ten tweede bestaat er niet alleen concurrentie tussen de havens, maar ook binnen een haven. Als de overheid subsidies mag geven voor de gebouwen, voor de van carrier en andere investeringen, dan zou dat tot oneerlijke concurrentie leiden tussen particuliere bedrijven en overheidsbedrijven in een haven, maar ook tussen havens.
Daarom hebben we een duidelijk trans-Europees havenbeleid nodig, dat de concurrentie daadwerkelijk respecteert!

Mastorakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het in onze commissie goedgekeurd verslag van de heer Piecyk over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is een serieus stuk werk. Daarin worden substantiële voorstellen gedaan voor opneming van intermodale terminals in de trans-Europese netwerken, verwezenlijking van gelijke voorwaarden voor alle havens met het oog op investeringen, toepassing van strengere criteria en voorwaarden voor de opneming van zeehavens in de trans-Europese netwerken en ondersteuning van binnenhavens.
Deze voorstellen lijken logisch te zijn wat de minima qua goederenverkeersvolume en het aantal passagiers betreft. Desalniettemin blijven wij vraagtekens zetten bij de volledige gelijkschakeling. Deze gelijkschakeling geldt voor alle voorgestelde maatregelen, alhoewel van gelijke objectieve voorwaarden geen sprake is. Dat zien wij ook bij het onderhavig vraagstuk. Laten wij bijvoorbeeld een achterland nemen dat van verschillende havens gebruik kan maken. Men kan daarvan enkele havens uitkiezen, deze het verkeer geven dat nodig is om aan de strengste vereisten te voldoen en dan komt men in aanmerking voor de maatregelen. Als men de keuze heeft uit twee havens kan men bijvoorbeeld besluiten er slechts een te gebruiken. Laten wij echter eens een klein of middelgroot eiland nemen met slechts één haven. Hoe kan men het verkeer in die haven vergroten? Aangezien dit objectief gezien uitgesloten is, moet een eiland er dus wel voor zorgen dat het meer havens heeft. Is het dan wel billijk dat dit eiland niet de met zijn haveninfrastructuur overeenkomstige voordelen heeft? Waar blijft dan de samenhang waar wij ons zo druk om maken, en wat komt er dan terecht van de vermelding in het Verdrag van Amsterdam van de bijzondere behandeling van de eilandgebieden, die daar klaarblijkelijk behoefte aan hebben?
Mijn tijd is om, mijnheer de Voorzitter, en ik moet besluiten. Nu wij het echter toch over de scheepvaart hebben wil ik niet nalaten mijn betreuren te uiten over het verlies van zoveel medemensen. Zij waren onderweg met een van de vele schepen die nodig zijn om de verbindingen met al onze eilanden te verzorgen. Daaruit blijkt dat wij de eilanden bijzondere aandacht moeten schenken. Zolang er eilanden zijn met speciale natuurlijke omstandigheden waar de mens geen vat op heeft, mag deze aandacht nooit verslappen.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris en waarde collega's, ik wil uit naam van mijn fractie de rapporteur complimenteren met het grondige werk in deze belangrijke kwestie. De bedoeling van de trans-Europese netwerken is vooral om de verschillende regio's van de Europese Unie met elkaar te verbinden, zodat de interne markt doeltreffend kan functioneren. De rapporteur heeft de zaak echter vooral uit het oogpunt van de grote havens bekeken.
De verkeersvolumes in tonnen vracht zijn belangrijke maatstaven, maar ze vertellen niet altijd de hele waarheid. Ook de kwaliteit van de vracht heeft een beslissende invloed op de verkeersvolumes. In de perifere regio's zijn havens zeer belangrijk, hoewel de verkeersvolumes van vracht en passagiers kleiner zijn dan in de kernregio's. Het voorstel om het vrachtvolume voor zeehavens naar 1,5 miljoen ton te verhogen en de indeling van havens in categorieën te wijzigen, is naar de mening van onze fractie niet bevorderlijk voor de ontwikkeling van de trans-Europese netwerken. Het zou betekenen dat de havens die tot het TEN behoren zich in de dichtbevolkte kernregio's zouden concentreren en dat veel dunbevolkte perifere regio's dienovereenkomstig buiten het TEN zouden vallen.
Een andere verslechtering is dat bij de vaststelling van het verkeersvolume in TEN-havens slechts rekening wordt gehouden met internationale reizigers. Bijvoorbeeld de veerboten tussen Schotland en Noord-Ierland vervoeren 1,8 miljoen passagiers per jaar, maar de havens zullen buiten het TEN vallen als alleen het internationale verkeer wordt meegerekend. Die verbinding is niet alleen van belang voor Schotland en Noord-Ierland, maar ook voor de Republiek Ierland. Er moet meer rekening worden gehouden met kleinere belangrijke havens en het passagiersverkeer binnen de Europese Unie en daarom is onze fractie tegen onder andere de amendementen 3, 4, 5, 9 en 10. Wat dat betreft dient het standpunt van de Raad de ontwikkeling van de trans-Europese netwerken beter.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, ik zou een paar woorden willen spreken, allereerst van dank aan de heer Piecyk, die in een hele korte tijd dit verslag heeft moeten klaar stomen, en daar lange nachtelijke werksessies aan heeft moeten besteden.
De groene fractie heeft een haat-liefdeverhouding met het transport. Het transport is nu eenmaal een vervuilende modaliteit en heeft modaliteiten die nog vervuilender zijn; dat wil zeggen dat wij niet alle elementen van de TENs van ganser harte onderstrepen., maar dat doen wij wel als het gaat om de ontwikkeling van de minder vervuilende daarvan, en dat is de ontwikkeling van havens, de ontwikkeling en stimulering van de binnenvaart en het gebruik van intermodale terminals.
Voor wat betreft dat element van die havens, als je kijkt naar het standpunt en dat is al met meerdere bewoordingen gezegd - van de Raad met betrekking tot havens dan vind ik dat een te grof en te gemakkelijk kwantitatief criterium wordt gehanteerd, hetgeen ertoe leidt dat sommige havens op de Duitse Wadden, sommige havens in Nederland, zoals de haven van Scheveningen, wat een kleine vissershaven is, ondertussen opgevoerd worden als havens die in het trans-Europese netwerk een rol zouden moeten spelen. Dat gaat mij gewoon echt te ver.
In die zin steun ik dus van ganser harte wat de rapporteur naar voren heeft gebracht, maar ik moet er wel bij zeggen dat eigenlijk - als je kijkt naar iets wat ook ontbreekt in het standpunt van de Raad - het belang van intermodale terminals en met name ook van multimodale terminals, want daar spreken wij heel vaak over, door de Raad verwaarloosd wordt. Dat leidt er dus ook toe dat wij niet echt goede kwalitatieve argumenten hebben om havens, ook vaak aan de periferie gelegen - het is daar straks al even genoemd - in dat hele schema op te nemen. Naast de kwantitatieve criteria zullen dus ook een aantal kwalitatieve criteria ontwikkeld moeten worden. Maar wij gaan binnenkort de conciliatie in en dan zullen wij daar aandacht aan moeten besteden.
Ik ben behoorlijk tevreden over het feit dat in ieder geval de rapporteur dat intermodaal transport - het is ook in de juiste bewoordingen weergegeven door de heer Jarzembowski - volop op de agenda zet. Ik denk dat dit een van de strijdpunten wordt die wij hopelijk met of zonder conferentie tot een goed eind kunnen brengen.
Ik ben zeer tevreden over het feit dat daarnaast de strategische effectrapportages in het geheel zijn opgenomen. Ik hoop niet dat dat slachtoffer wordt van de conciliatieprocedure.
Voor wat betreft de superstructuur en de financiering daarvan, kan ik mij heel goed voorstellen dat wij er niet toe overgaan om superstructuur, waarvan de definitie overigens nog lang niet onomstreden is, op te nemen in niet heldere, niet duidelijke manier van financiering van havens. Havenstructuur en het goed definiëren daarvan is één stap. Een superstructuur is een tweede. Ik denk dat wij moeten kijken of wij in de tussenliggende tijd daar een nog betere invulling aan kunnen geven.

Meijer
Voorzitter, binnen de Europese Unie kennen we een grote verscheidenheid, maar we zijn toch geneigd om alles te uniformeren en te centraliseren. Dat zien we ook weer bij het verslag van de heer Piecyk over zeehavens en binnenhavens. Eigenlijk gaat dat verslag en de amendementen daarop over een aantal heel verschillende situaties. Net als eerder bij de behandeling van de verslagen over afval in zee en over luchtverkeer moeten we een onderscheid maken tussen noord en zuid, tussen groot en klein, en tussen beleid dat gericht is op winst, en beleid dat gericht is op milieu. Het is daarom niet gemakkelijk om alle havens in het hele gebied van de Europese Unie te beoordelen aan de hand van dezelfde maatstaven. De een ziet in het verslag en de amendementen daarop de mogelijkheid om de posities van kleine havens te versterken, havens die onmisbaar zijn voor de bereikbaarheid en het overleven van eilanden en afgelegen kustgebieden. In die opvatting behoort iedere kleine haven en iedere veerhaven met veel toeristenverkeer op de Europese lijst te komen. Havenbeleid is dan vooral gericht op steun voor de perifere regio's.
In het dichtstbevolkte deel van Europa rond de Noordzee en aan het Kanaal bestaan daarentegen bijzonder grote havens waaronder die van mijn woonplaats Rotterdam. Daar vindt een verbitterde concurrentiestrijd plaats, onder meer door met zo laag mogelijke tarieven zo veel mogelijk faciliteiten aan te bieden aan transportondernemingen. Rotterdam wil de grootste haven ter wereld blijven en concurreert om dezelfde ladingsstromen met Le Havre, Duinkerken, Zeebrugge, Antwerpen, Amsterdam, Bremen en Hamburg. Er bestaat zelfs een opvatting dat Rotterdam "mainport" moet zijn waar alle goederen die vanaf andere continenten de Europese westkust bereiken, moeten worden overgeslagen naar schepen die ze distribueren over de omringende havens. Ook andere grote havens streven naar groei en overheersing.
Die concurrentiestrijd gaat ten koste van het milieu en ten koste van de financiële ruimte van de grote steden. Een Europees havenbeleid zou daar wat tegen moeten doen en een spreiding van de ladingsstromen over een groter gebied mogelijk moeten maken. Helaas mis ik dat tot nu toe in de voorstellen.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, de trans-Europese Netwerken zijn bedoeld als schakel tussen de verschillende regio's in de Europese Unie, niet alleen als vervoersverbinding, maar ook als middel om de mededingingskwaliteiten van en daarmee de werkgelegenheid in bepaalde regio's te vergroten.
De nadruk ligt daarbij op de trajecten tussen verschillende lidstaten. Logischerwijs betekent dit dat de aandacht uitgaat naar projecten waaraan een grensoverschrijdend belang kleeft.
De vervoerssituaties binnen de verschillende lidstaten zijn verre van identiek. Waar in de zuidelijke lidstaten met name weg- en railvervoer het continentaal transport voor hun rekening nemen, is in de noordelijker gelegen landen een aanzienlijke rol voor het transport over water weggelegd. Tegen deze achtergrond is het vanzelfsprekend dat in de TENs ook deze vervoerswijzen, en de interactie daartussen, voorkomen. Bovendien moeten zeker die modaliteiten waarvan het ruimtebeslag en milieubelasting het geringste zijn in de TENs worden begrepen.
Dit is mijn referentiekader voor het verslag van collega Piecyk, dat gaat over de positie van de havens in de TENs. De zeehavens zijn niet zelden begin- en eindpunten van de ladingstromen in Europa. De verbinding met het achterland kan op diverse manieren plaatsvinden.
Dat impliceert dat vrijwel alle goederen die de zeehavens passeren één of meerdere malen van transportvorm moeten wisselen. Overslag en daarmee overslagterminals zijn noodzakelijk. Het uitsluiten van deze terminals in de TENs is zeker geen stimulans voor de positie van welke transportvorm dan ook. De opmerkingen van de rapporteur hieromtrent kan ik dan ook van harte onderschrijven.
Om de TENs doelgericht en overzichtelijk te houden is het onmogelijk alle havens in de EU in het netwerk op te nemen. Een zekere minimumomvang is daarom onvermijdelijk. De criteria die de rapporteur daarvoor formuleert lijken mij het best in het door het EP gewenste kader te passen.
Kortom, de rapporteur heeft voorstellen gedaan waarvan ik hoop dat de Raad ze ter harte zal nemen.

Ripoll y Martínez de Bedoya
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur feliciteren met zijn uitgebreide verslag. Ik zal hier niet ingaan op de delen van het verslag waar wij het mee eens zijn. Ik wil echter wel op een paar punten wijzen die mijzelf en een aantal andere leden zorgen baren.
In de eerste plaats moet ik zeggen dat ik - zoals de rapporteur wel weet - van een eilandengroep in de Middellandse Zee afkomstig ben. Wij hebben de indruk dat de positie van de grote havens wordt versterkt, en dat zijn voornamelijk havens in het Noorden en niet in het Zuiden. Kleine havens, met name de havens van de perifere regio's en de eilanden, blijven een beetje achter bij de bevordering van het zeevervoer.
Ik zou het daarom een goed idee vinden om tussen havens hetzelfde onderscheid te maken als tussen luchthavens van verschillende categorieën. Dat betekent dat wij ons niet moeten richten naar de categorie waartoe een haven behoort, maar naar de concrete projecten die men er wil uitvoeren. Wat centraal moet staan, zijn de doelstellingen en de inhoud van zo'n project, dat wat men daadwerkelijk wil ondernemen. Ik denk dat dit de goede weg is.
De haven van Palma de Mallorca, waar ik vandaan kom, zou door de voorstellen van de heer Piecyk worden beschermd. Andere havens op de Balearen zouden echter buiten het bestek van die voorstellen vallen. Sommige eilanden en perifere regio's zullen daardoor in toenemende mate gebruik maken van luchtvervoer om passagiers en goederen te vervoeren.
Aangezien wij momenteel proberen het zeevervoer te stimuleren als alternatief voor het luchtvervoer, is dat iets om rekening mee te houden. Dit gezegd hebbende - niet omdat wij het met de rapporteur oneens zijn, maar wel omdat wij over bepaalde dingen anders denken - rest mij alleen nog onze steun voor het verslag uit te spreken en de rapporteur te feliciteren.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, de heer Piecyk, met zijn schitterende en snel uitgevoerde werk feliciteren. Ik wil tevens wijzen op een verslag van de vereniging Friends of the Eearth, dat ik zojuist heb ontvangen. Het gaat over een interessant vergelijkend onderzoek dat zij hebben uitgevoerd.
De afstand tussen de haven van Pasajes in Baskenland en Vlissingen is over zee ongeveer even groot als over de weg of per spoor. Een bepaalde lading auto's en caravans kan tussen beide plaatsen met gemak door een klein schip van tweeduizend ton worden vervoerd, terwijl voor hetzelfde transport 204 vrachtwagens met oplegger of 7 treinen met 102 wagons nodig zouden zijn.
Er zijn ook opmerkelijke verschillen in de externe kosten die de drie vervoerswijzen met zich meebrengen in de vorm van verkeersopstoppingen, ongevallen, lawaai, luchtverontreiniging en klimaatsverandering. Voor het vervoer per schip bedragen deze kosten 74.000 euro, per vrachtwagen 130.000, en per spoor 99.000. De conclusie, die wij naar mijn mening moeten steunen, is dat zeevervoer de beste oplossing is en dat wij voornamelijk daaraan onze openbare middelen moeten besteden. Zoals de heer Piecyk zegt, en ik ben het daarmee eens, moeten wij een selectie maken van de belangrijkste havens, van de havens die intermodaal vervoer mogelijk maken, en vooral van de havens waar de milieukosten zo laag mogelijk kunnen worden gehouden.
Wat de overige conclusies van het verslag betreft, ben ik het eens met de heer Piecyk en niet met het beperktere standpunt van de Raad. Sommigen vinden dit een ruimer standpunt, maar ik vind het beperkter met betrekking tot de doelmatigheid van de Europese middelen die wij hiervoor uittrekken.

Lisi
Mijnheer de Voorzitter, ook ik schaar mij achter de gelukwensen aan het adres van de rapporteur. Hij heeft werkelijk uitstekend werk verricht gezien de geringe tijd die hem ter beschikking stond.
Bijna alle collega's hebben al gewezen op de sterk uiteenlopende vervoerssituaties in de Unie, met name wat het zeevervoer en het vervoer via de zeehavens betreft. In het Zuiden is de situatie anders dan in het Noorden. Daar hebben wij niet dezelfde orde van grootte, niet hetzelfde verkeersvolume qua goederen en passagiers.
Als wij echter willen - en dat willen wij: dit is absoluut noodzakelijk - dat ook de zee- en binnenhavens worden opgenomen in de trans-Europese vervoersnetwerken en een systeem gaan vormen, moeten wij onszelf een hiërarchie en een rangorde opleggen.
Ik kom uit een land dat met zijn 8000 km lange kust er alle belang bij heeft om zoveel mogelijk havens opgenomen te zien in de categorie "Europese haven" . Wij moeten echter de moed hebben om keuzes te maken en dat kunnen eventueel moeilijke keuzes zijn. Wij moeten namelijk ervoor zorgen dat wij strategische keuzes maken, keuzes van havens en plaatsen die werkelijk de noodzakelijke eigenschappen vertonen. Anders lopen wij door de geringe hoeveelheid geld die ter beschikking staat - wij hebben maar 400 miljoen euro en misschien is het de moeite waard daar eens over te praten - het risico de maatregelen en de efficiëntie daarvan te ondermijnen. Het lijdt geen twijfel dat één vraagstuk open blijft, het vraagstuk van de eilanden, van de ultraperifere gebieden, dat ook andere collega's hebben aangesproken en dat tijdens de bemiddeling in het middelpunt van de belangstelling moet staan. Wij moeten met andere woorden kijken naar de gebieden waar wij andere dimensies hebben dan degenen die hier worden beschreven. De havens in deze landen en gebieden mogen niet de dupe worden.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, sinds het ontstaan van de trans-Europese netwerken pleit ik voor de waterwegen en voor de scheepvaartverbindingen. Daarom zal het u niet verbazen dat ik de accenten een beetje anders plaats. De markt bepaalt welke zeehavens zich kunnen ontwikkelen, daar zijn we het allemaal over eens, daar mogen we niet aan tornen. Daarom vraag ik het Parlement dringend, al zit Georg naast me, om nog eens na te denken over het besluit van maart vorig jaar. Het Parlement wil een overslag van 1,5 miljoen ton per jaar. Het is toch onzinnig om het potentieel van havens met een overslag van minstens 1 miljoen ton onbenut te laten, vooral ook wanneer aan de strategische voorwaarden van de trans-Europese netwerken is voldaan? Laten we de krachten van de markt vertrouwen en ook de kleinere havens een kans geven!
We willen de korte vaart bevorderen. Daarvoor hebben we ook de kleine havens nodig. Zij kunnen nuttige taken vervullen. Zij vormen knooppunten, kleine knooppunten misschien, maar toch knooppunten, en dan wil men vanwege een half miljoen ton de kleinere havens buitenspel zetten? Wat zou een minimale overslag van 1,5 miljoen ton eigenlijk opleveren? Uit mijn documenten blijkt dat ongeveer dertig havens in Europa uit de boot zouden vallen, en wel vooral in de periferie of natuurlijk in de structureel zwakke gebieden aan de kust. Dat kan niet in ons belang zijn. Investeringen in de trans-Europese netwerken hebben alleen maar zin als daardoor echte netwerken in grote delen van Europa ontstaan, waar alle burgers van de Unie van kunnen profiteren. Een maritieme strategie voor de toekomst mag niet exclusief zijn, we mogen niemand buitenspel zetten. Ik hoop dat de rapporteur en mijn collega's me zullen steunen.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Piecyk voor zijn werk bedanken. Het thema van de zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals is erg ingewikkeld, en ik wil daarom benadrukken dat er een brede consensus is bereikt. Wij zijn het er allen over eens dat het trans-Europese vervoersnetwerk een multimodaal karakter moet hebben. Wij vinden ook allemaal dat de voornaamste verbindingspunten in dit netwerk moeten worden opgenomen. Ik denk dat wij tevens van mening zijn dat de huidige bepalingen over havens in de trans-Europese netwerken niet bevredigend zijn, en dat door een versterking van de rol van de havens in het netwerk ook de trans-Europese netwerken zullen worden verstevigd.
Ik denk dat het Parlement en de Commissie het op de meeste gebieden grotendeels eens zijn. Wij zijn het erover eens dat als er te veel havens in het netwerk worden opgenomen, de trans-Europese opzet daaronder kan lijden, en dat daarom alleen de strategisch belangrijkste havens moeten worden opgenomen. Ik denk dat het Parlement en de Commissie het er ook over eens zijn dat de binnenhavens een belangrijk deel van het netwerk uitmaken en in het gehele proces een wezenlijke rol spelen
Wij hebben het vandaag niet over financiële steun, maar ik wil toch opmerken dat deze economische steun volgens ons correct moet worden gebruikt en niet moet worden besteed aan het aanleggen van suprastructuren die uiteindelijk een negatieve uitwerking op de mededinging hebben. Op sommige punten zal het echter moeite kosten om vooruitgang te boeken. Het Parlement en de Commissie kunnen samen misschien nog wel vorderingen maken, maar we mogen niet vergeten dat ook de Raad een fundamentele rol in het besluitvormingsproces speelt.
Ik wil nu op de belangrijkste amendementen ingaan. In amendement 4 wordt voorgesteld de drempel voor binnenhavens van driehonderd- naar vijfhonderdduizend ton te verhogen. Dat voorstel is alleszins aanvaardbaar voor de Commissie. De motivering die er in het verslag van de heer Piecyk voor wordt gegeven, is dat het aantal installaties dat uiteindelijk als deel van de trans­Europese netwerken wordt behandeld, niet te groot mag worden.
De Commissie zou het ideaal vinden alleen de havens op te nemen die niet alleen binnen deze grenzen vallen, maar ook over bepaalde overslagfaciliteiten beschikken. Wij menen dat deze opvatting weliswaar niet door de Raad is aanvaard, maar dat het niet voldoende is alleen naar hoeveelheden te kijken. Volgens ons moet er zowel een kwalitatieve als een kwantitatieve maatstaf worden gehanteerd.
De amendementen 5, 9 en 10 hebben betrekking op zeehavens. Ook wij kunnen aanvaarden dat de drempel naar anderhalf miljoen ton of tweehonderdduizend passagiers wordt verhoogd. Wij kunnen het ook eens zijn met het weglaten van de door de Raad gemaakte indeling in categorieën. Dit punt zal ongetwijfeld nog door de Raad worden besproken.
In de amendementen 6 en 7 wordt de kaart met binnenhavens weer opgenomen. De Commissie kan dit aanvaarden, hoewel wij van mening zijn dat vooral moet worden benadrukt dat de binnenhavens een wezenlijk bestanddeel van het netwerk zijn, en dat de vraag of ze al dan niet op een kaart staan er niet toe doet. Wij vinden dat een probleem van ondergeschikt belang. Waar het om draait, is dat ze - zonder enige twijfel - deel uitmaken van het netwerk. Wij denken dat we misschien bij wijze van compromis de kaart met intermodale terminals achterwege kunnen laten, om in plaats daarvan de richtsnoeren nauwkeuriger te formuleren of ze meer gewicht te geven, als u wilt. Wij zouden dan benadrukken dat de intermodale terminals deel uitmalen van het netwerk zonder in discussie te gaan over een kaart, wat de zaak zou compliceren.
De amendementen 8 en 10 gaan in op het probleem van de suprastructuren die van communautaire steun worden uitgezonderd. De Commissie steunt deze amendementen, maar wij denken tevens dat deze kwestie enige moeilijkheden oplevert. Wij steunen de doelstelling van deze amendementen, maar wij zijn het niet eens met de formulering. In de eerste plaats omdat wij denken dat deze richtsnoeren niet de juiste context vormen om op de financiering in te gaan, in de tweede plaats omdat wij het niet nodig vinden daarnaar te verwijzen. Het soort projecten waar het Parlement naar verwijst wanneer het over suprastructuren spreekt, valt namelijk niet onder de projecten van gemeenschappelijk belang en wordt daarom ook niet gefinancierd. Eigenlijk is discussie hierover dan ook onnodig.
Nog een opmerking over amendement 15. De Commissie kan de bedoeling van dit amendement aanvaarden. Wij vinden de strekking juist, maar ook hier zouden we de formulering wat zorgvuldiger moeten bekijken om problemen te vermijden.
Tenslotte denken wij dat ook de communautaire uitgaven, de verlening van staatssteun en de bevoegdhedenverdeling een belangrijk punt vormen, dat nog moet worden behandeld. Wij denken dat er nog aan een oplossing voor deze en andere problemen moet worden gewerkt, waarbij rekening moet worden gehouden met de belangen van betrokken partijen. Wij menen dat daarover op basis van het uitstekende werk van het Parlement overeenstemming kan worden bereikt.

De Voorzitter
Ik dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.30 uur plaats.

Nationaal en internationaal verkeer
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Hatzidakis (A5-0231/2000), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 96/53/EG van de Raad houdende vaststelling, voor bepaalde aan het verkeer binnen de Gemeenschap deelnemende wegvoertuigen, van de in het nationale en het internationale verkeer maximaal toegestane afmetingen, en van de in het internationale verkeer maximaal toegestane gewichten [COM(2000) 137 - C5-0164/2000 - 2000/0060(COD)].

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hoewel dit een uiterst technisch vraagstuk is zijn hiermee aspecten verbonden die rechtstreekse gevolgen hebben voor het dagelijks leven van de Europese burger en de interne markt.
Momenteel lopen in de lidstaten van de Europese Unie de wettelijk maximaal toegelaten lengten van passagiersvoertuigen sterk uiteen. In 7 landen is de maximaal toegelaten lengte 12 meter, in één land 13,7 meter, in twee landen 14,5 en in vijf andere landen 15 meter. Dit vraagstuk is niet uitdrukkelijk geharmoniseerd in de Europese Unie daar dit niet werd opgenomen in richtlijn 96/53. Nu kunnen alleen bussen van maximaal 12 meter ongehinderd op heel het grondgebied van de Europese Unie rijden. Op verzoek van de Raad heeft de Commissie een voorstel gedaan voor opneming van passagiersvoertuigen in richtlijn 96/53. Daarmee wordt niet alleen harmonisatie voorgesteld van stijve bussen, maar worden ook nadere toelichtingen gegeven op de situatie van demonteerbare aanbouwdelen van bussen en aanhangwagens. De tot nu toe gevoerde werkzaamheden hebben hun beslag gevonden in het onderhavig voorstel. Wij moeten daarbij wel beseffen dat zelfs de landen die geen officiële maximale lengte van 15 meter hebben, bussen met die lengte in de praktijk toelaten en niet terugsturen. Met het onderhavig voorstel wordt dus een poging gedaan dit probleem op te lossen door voor heel de Europese Unie gemeenschappelijke normen vast te leggen.
Het lijdt geen twijfel dat bij de lengte van bussen handelsoverwegingen in het spel zijn. In een bus van 15 meter kunnen ongeveer 67 passagiers plaatsnemen, dat wil zeggen 16 meer dan in een bus van 12 meter. De concurrentie zet veel expediteurs ertoe aan langere bussen te gebruiken. Bij volle bussen is het om milieuredenen beter langere bussen te gebruiken. Met het onderhavig voorstel wordt ten slotte ook de situatie geregeld van het demonteerbaar toebehoor van bussen, vooral skiboxen, dat in de maximaal toelaatbare lengte moet worden meegerekend.
Persoonlijk ga ik akkoord met de verplichting van drie assen voor bussen langer dan 12 meter, daar deze het maximum toelaatbare gewicht per as waarschijnlijk overschrijden. Met de drie assen verbeteren wij de verkeersomstandigheden en verminderen wij de belasting voor de wegen. Ook de andere maatregelen zijn tevredenstellend. Volgens een daarvan moet de maximale lengte van een bus plus aanhangwagen dezelfde zijn als de maximale lengte van een vrachtwagen plus aanhanger. Samen mogen zij niet langer zijn dan 18,75 meter. Ik wil hierbij nog in herinnering brengen dat vanaf 1 januari 2000 de maximale breedte van bussen is verhoogd van 2,50 tot 2,55 meter. De aanpassingen van de maximale lengte van stijve bussen zullen waarschijnlijk leiden tot dienovereenkomstige veranderingen in de wetgeving voor stijve vrachtwagens voor het goederenvervoer, ofschoon de vraag naar dergelijke voertuigen waarschijnlijk niet erg groot zal zijn.
Fundamentele criteria voor het veiligstellen van de manoeuvreerbaarheid van bussen is de draaicirkel en de uitzwenkmarge. Deze criteria zijn vastgesteld in richtlijn 92/27 "maten en afmetingen" voor bepaalde categorieën voertuigen met motor en aanhangwagens. Ofschoon deze richtlijn uitzonderingen behelst voor de lidstaten, is het belangrijk dat deze criteria op Europees vlak worden geëerbiedigd en ook van toepassing zijn op de langere stijve bussen, zoals in de onderhavige richtlijn wordt voorgesteld. De reden is dat bussen, zowel stadsbussen als reisbussen, vaak tijdens spitsuren door smalle straten in stadscentra heen moeten rijden, wanneer veel ander verkeer, auto's, bromfietsen, fietsen en voetgangers, onderweg is. Als er zich op bepaalde plekken - zoals historische centra, smalle straten, enzovoort - verkeersproblemen voordoen voor bussen van 15 meter lengte moet de lokale of de nationale overheid met borden de noodzakelijke verkeersbeperkingen aangeven. Dit is mijns inziens een juiste regeling.
Ik wil kort de drie amendementen noemen die in onze commissie zijn goedgekeurd. In het eerste amendement komt een overgangsperiode voor waarin voor binnenlands verkeer bussen mogen worden gebruikt die weliswaar reeds zijn toegelaten maar niet aan de nieuwe vereisten van de richtlijn voldoen. Als deze termijn op 31 december 2009 zou verstrijken zou men wel heel weinig tijd geven. Dan zou men namelijk het verkeer van reeds ingeschreven bussen van boven de 12 meter wel heel erg beperken. Dat zou onaanvaardbare economische nadelen opleveren voor de bedrijven die in goed vertrouwen, voor de inwerkingtreding van de onderhavige richtlijn, dergelijke bussen in omloop hebben gebracht.
Volgens het tweede amendement moet duidelijk worden aangegeven dat het om stijve bussen gaat en niet om gelede bussen. Als de maximaal toegelaten lengte van bussen met twee assen wordt verhoogd, moeten bussen van 12 meter de mogelijkheid krijgen demontabel toebehoren, zoals skiboxen, mee te nemen. De verhoogde maximaal toegelaten lengte is trouwens ook een uitdaging voor de busfabrikanten en zal hen ertoe aanzetten het gewicht van de voertuigen te verminderen. Daarvoor zullen zij gaan zoeken naar alternatieve oplossingen voor busmaterialen en -uitrusting, opdat bussen die langer zijn dan 12 meter maar veel korter dan 15 meter, gebouwd en ingeschreven kunnen worden als voertuigen met twee assen.
Dan is er nog een derde amendement dat gaat over het demonteerbaar toebehoren, zoals skiboxen, en over de manoeuvreerbaarheid van de bus. Daarin worden andere criteria vastgesteld dan in de richtlijn. Wij waren namelijk van mening dat bij toepassing van het voorstel dat de vervoerswerkgroep heeft ingediend met het oog op de wijziging van richtlijn 96/53 "meetmethoden en grenswaarden" , de maximale lengte van de bus zou uitkomen op 14,6 meter. Dat is echter op zijn minst in strijd met de lengte van de bussen met drie assen die in artikel 1 van de richtlijn wordt vastgesteld. Die bussen zullen dus 40 centimeter korter zijn.
Dan zijn er nog andere amendementen ingediend. Ik kan niet instemmen met amendement 4 van de liberalen daar dit, zoals ik ook in de commissie al heb gezegd, niet strookt met de geest van de richtlijn. De socialisten hebben een amendement 6 ingediend. Daar kan ik van meet af aan mee akkoord gaan. Zij hebben echter ook de amendementen 5 en 7 ingediend waarin zij vragen om overgangsbepalingen voor de duur van zelfs twee jaar. Dat lijkt mij enigszins overdreven. Ik zou graag eerst uitleg hierover willen van de socialisten en van de Commissie voordat ik een standpunt bepaal. Nogmaals, twee jaar lijkt mij een beetje teveel van het goede. Ik kan eventueel instemmen met een kortere tijd, mits de Commissie natuurlijk hiermee akkoord kan gaan.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, staat u mij toe allereerst een woord van dank te richten tot de busproducenten, de busondernemers en de buschauffeurs. Ze leveren een topprestatie voor de verkeersveiligheid en de milieubescherming. De Europese Commissie had al twee en een half jaar geleden een verslag gepubliceerd over het gebruik van stadsbussen en reisbussen van meer dan 15 meter. Daarin werd gewezen op de concurrentievervalsing tussen de vervoersbedrijven in de lidstaten, maar ook, en daarvoor ben ik dankbaar, op de mogelijkheden om de veiligheid te bevorderen en voor meer comfort te zorgen. Vandaag behandelen we eindelijk een richtlijn over deze zaak, en daar heb ik de afgelopen jaren bijna iedere maand om gevraagd.
Bepaalde lidstaten hebben unilaterale besluiten genomen over de energieprijs. Dat heeft de concurrentievervalsing nog verscherpt, en bovendien heeft het voor veel burgers de geloofwaardigheid van Europa in het geding gebracht. Daarom moeten we dringend een gebaar maken. Vandaag krijgen we daarvoor een goede kans. We kunnen ten eerste de maximale lengte harmoniseren van stijve bussen en van combinaties van stijve bussen en aanhangwagens. Ten tweede kunnen we de regels voor demonteerbare installaties zoals bagageaanhangwagens en skiboxen duidelijk vastleggen. Ten derde kunnen we de meetmethode voor de uitzwenkmarge aanpassen aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang, en dus ook aan de actuele versie van de ECE-regeling, die sinds 1996 haar nut in de praktijk heeft bewezen.
Bovendien is het met het oog op de subsidiariteit zinvol dat de lidstaten een lange overgangsperiode krijgen, en wel tot 2015. Tot dan kunnen ze voor het vervoer in eigen land bussen gebruiken die nu wel toegelaten zijn, maar natuurlijk nog niet voldoen aan de nieuwe eisen van deze richtlijn. Natuurlijk hebben plaatselijke en regionale overheden het volste recht om het gebruik van bussen van 15 meter te verbieden in straten waar niet veel plaats is voor het verkeer, zoals smalle stegen in het oude centrum van steden. Verdergaande nationale maatregelen om de eigen markt te beschermen hebben we echter niet nodig.
Ik dank de rapporteur en wil hem gelukwensen. Ik vraag om uw steun voor de amendementen 1, 2, 3, en 6.

Honeyball
Mijnheer de Voorzitter, in hoofdlijnen verwelkom ik dit voorstel omdat de vorige richtlijn hiermee wordt voltooid. Oneerlijke concurrentie wordt zo voorkomen en er wordt rekening gehouden met veiligheidsaspecten. Toch maken we ons zorgen. In plaats van een verdere uitbreiding van de wegcapaciteit zouden we liever milieuvriendelijker vormen van vervoer bevorderen, bijvoorbeeld vervoer per spoor.
Wat betreft de amendementen steunen we de overgangsperiode voor bussen die momenteel toegelaten zijn, dat wil zeggen, amendement 1, en ook die voor de industrie, om zo de industrie in staat te stellen aan de nieuwe eisen te voldoen. Ik zou tegen de heer Hatzikadis willen zeggen dat de voor de industrie voorgeschreven periode van 24 maanden korter is dan op grond van de oorspronkelijke richtlijn van 1996 was toegestaan. Toen was de overgangsperiode vier jaar. Deze keer neemt de industrie genoegen met twee jaar. Ze hoeven er geen gebruik van te maken, maar als ze die tijd nodig mochten hebben, dan is de mogelijkheid daar.
Bovendien steunen we het voorstel om bussen langer dan 12 meter maar korter dan 15 meter met twee assen, zoals die in sommige lidstaten nog in gebruik zijn bij het openbaar vervoer, te behouden, daar dit wat ons betreft de veiligheid niet in gevaar brengt.
Ten slotte steunen we het standpunt van de Commissie inzake artikel 1, punt 3, sub b), dat overeenkomt met bijlage 1.1, 1.4 en 1.5 van de richtlijn van 1996, van harte. Wij vinden dat dit de beste garantie vormt voor veiligheid. De PSE-Fractie steunt amendement 3 niet, aangezien de voorgestelde nieuwe proef geen garantie is voor een goede manoeuvreerbaarheid en derhalve niet volledig aan aanvaardbare veiligheidsnormen tegemoet komt.

Sanders-Ten Holte
Voorzitter, mijnheer de commissaris, de voor ons liggende richtlijn beoogt dat passagiersbussen in het vervolg ongehinderd door de verschillende Europese-Unielanden kunnen rijden; dat is een goede zaak en dat wordt ook gesteund door mijn fractie. Het principe dat nu in alle lidstaten ook langere bussen mogen rijden, met een maximumlengte van vijftien meter en die tevens moeten voldoen aan gelijke normen wat betreft veiligheid en gewicht, juicht de ELDR-fractie toe. Voor het vrije verkeer van goederen en diensten is het noodzakelijk dat ook in de transportsector dit soort zaken worden geharmoniseerd en dat het bedrijfsleven kan rekenen op een level playing field. De mogelijkheid die door deze richtlijn thans wordt geboden om ook langere bussen in te zetten op internationale trajecten is in onze ogen efficiënt. Het levert ook winst op. De grote capaciteit maakt het vervoer efficiënter in de operationele sfeer, en dat betekent winst voor zowel de vervoerder als de consument. De langere bus maakt ook efficiënter gebruik van de wegen mogelijk en dat betekent winst voor het milieu.
Toch heeft mijn fractie ook bedenkingen tegen het voorstel, met name tegen artikel 1, paragraaf 3a). Er kan ook teveel worden geregeld, en dat is naar onze mening het geval bij de verplichting dat alle bussen langer dan twaalf meter met drie assen moeten worden uitgevoerd, ongeacht het gebruik dat van de bussen wordt gemaakt. Dat vinden wij een inbreuk op de vrijheid van de fabrikant. Deze moet in overleg met de klant kunnen bepalen hoeveel assen nodig zijn om te voldoen aan de veiligheidsnormen en het gewicht, want lang niet alle bussen en touringcars hebben een even zware belasting, denk bijvoorbeeld maar aan VIP-coaches. Dat betekent in de praktijk dat de exploitatiekosten niet onnodig negatief moeten worden beïnvloed door het aanbrengen van een derde as, die strikt genomen niet nodig is.
Velen bleken het daar tijdens de commissievergadering mee eens en daarom heb ik namens mijn fractie nogmaals het amendement van die strekking ingediend.
Mijnheer de voorzitter, de rapporteur heeft de richtlijn nog aangescherpt en meer gericht op de praktijk, waarmee ik hem van harte feliciteer.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben het hier over bussen en over het feit dat er verschillende praktijken waren in een aantal landen in Europa, variërend van een toegestane lengte van 12 meter tot uiteindelijk zelfs 15 meter. Het is sowieso zinvol om dat voor zover mogelijk te harmoniseren.
Er zijn net een paar aardige dingen gezegd over effecten die dat kan hebben bijvoorbeeld in termen van efficiency, in termen van veiligheid, in termen van milieu. Daar wringen dan ook tevens een paar schoenen. Het gaat natuurlijk om sommige vormen van transport, in dit geval vervoer per weg, waar ook milieunormen aan toegekend worden. Ik denk aan de euronormen die voor trucks gaan gelden en waardoor de verhoudingen in milieurendement met bijvoorbeeld het spoor, anders kunnen komen te liggen. Maar dat is lang niet altijd het geval.
Laat ik even kijken naar een bus, een grotere bus en milieu. Aan de ene kant kan er sprake zijn van een situatie, zoals mevrouw Sanders-Ten Holte aangaf, van goedkoper en efficiënter vervoer waardoor mogelijkerwijs kleine neringdoenden op dit vlak wellicht meer gaan verdienen, winst maken enzovoort. Aan de andere kant gaan prijzen omlaag en het heeft ongetwijfeld het effect, en dat is op dit moment zeer goed zichtbaar, dat er massaal gebruik gemaakt wordt van buitengewoon goedkoop transport per bus. Met andere woorden, die verlenging van een bus vanuit milieu-overwegingen en een aantal andere overwegingen kan ik wel goedkeuren, maar er zijn een aantal bijeffecten die met deze richtlijn eigenlijk gewoon niet geregeld worden en die ook hier niet geregeld kunnen worden, maar waarvoor wij toch aandacht willen vragen.
Het gegeven van enige ruimte voor de industrie om te komen tot aanpassing lijkt mij terecht. Drie assen, zoals mevrouw Sanders-Ten Holte heeft aangegeven, is niet altijd noodzakelijk, maar je kunt beter wel een goede richtlijn vaststellen.

Vatanen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst mijn waardering voor de actieve rapporteur Hatzidakis en zijn verslag. Europese maten voor bussen lijkt een triviale zaak, maar zo is het helemaal niet. Een dynamische interne markt die wij ons ten doel hebben gesteld, kan alleen worden gerealiseerd als alle medespelers dezelfde regels in acht nemen. Concurrentie, de motor achter echte ontwikkeling, ontstaat als vervoerders hun diensten over de grens kunnen aanbieden. Griekse vervoerders hebben wij in Finland nog niet, maar de Schotten hebben al een vaste voet aan de grond gekregen. Zuinigheid loont de moeite.
Om een voortdurende verbreiding van positieve concurrentie te garanderen, moeten wij de normen voor bussen harmoniseren. Gelijke afmetingen houden ook voor de fabrikanten een kostenbesparing in, wat terug te zien is in de prijs van een buskaartje en in de portemonnee van de Europese burger. De huidige richtlijn is gebrekkig, omdat zij leidt tot een grote verscheidenheid aan bussen in de verschillende lidstaten en dat bemoeilijkt het opstellen van veiligheidsnormen. Het tragische nieuws uit Griekenland van de afgelopen dagen vereist van ons dat wij veiligheidsnormen creëren en respecteren.
De Commissie heeft gelijk met haar voorstel om bussen met een lengte van 15 meter toe te staan. Hoe meer mensen zich in een bus bevinden, hoe goedkoper het reizen wordt. Om nog maar te zwijgen van de sfeer die exponentieel groeit als het aantal passagiers toeneemt. Ook uit milieuoverwegingen moet het gebruik van lange bussen worden aanbevolen. Het begunstigen van het openbaar vervoer vermindert de files in de bebouwde kom, want enkele halflege personenauto's nemen de plaats in van een bus met 60 personen.
Rapporteur Hatzidakis heeft gelijk dat het onredelijk zou zijn te eisen dat de overgangsperiode voor bussen in het nationale verkeer al in 2009 zou moeten eindigen. Er komen niet meer voorstanders van de Europese Unie als bussen die nog in goede staat verkeren, voortijdig worden gesloopt. Op die manier slopen wij ook al gauw het geloof dat de ondernemer en de man van de straat nog in het gezond verstand van de Europese besluitvormers hebben.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Hatzidakis bedanken voor zijn uitstekende werk aan dit technisch uitermate ingewikkelde voorstel. Volgens het verslag moet er een evenwicht tussen commerciële en mededingingsaspecten worden gezocht. Tegelijkertijd moeten echter de technische vooruitgang en de veiligheid ook worden gegarandeerd. Dat doet de Commissie genoegen, want dit zijn vanzelfsprekend ook onze doelstellingen.
Het doel van deze tekst is duidelijk, en is hier al genoemd: het vastleggen van uniforme regels betreffende de afmetingen van ongelede bussen voor passagiersvervoer. De in de lidstaten bestaande wetgeving loopt sterk uiteen, waardoor de noodzaak van harmonisatie hier voor de hand ligt.
Voor een goed begrip van de reactie van de Commissie op de verschillende amendementen, waar ik dadelijk enkele opmerkingen over zal maken, wil ik één ding duidelijk stellen. In onze optiek is dit voorstel bedoeld om een maximale lengte van vijftien meter toe te staan in de hele Europese Unie, mits aan twee voorwaarden wordt voldaan. In de eerste plaats moet een bus die tussen de twaalf en vijftien meter lang is, drie assen hebben. Dat is een belangrijk punt, waar ik straks nog op in zal gaan en dat tot enige discussie heeft geleid. In de tweede plaats moeten deze bussen voldoende wendbaar zijn, overeenkomstig de desbetreffende communautaire wetgeving.
Ik begin met het eerste vereiste: de drie assen. De Commissie stelt dat drie assen van wezenlijk belang zijn om te garanderen dat het gewicht van deze bussen gelijkelijk over hun lengte wordt verdeeld, zodat ze het wegdek niet beschadigen. Dat is een essentieel punt. Wij kunnen begrijpen dat er discussie is over de vraag of alle bussen gelijk zijn of niet, maar wij denken dat het opstellen van al te specifieke voorschriften uiteindelijk een slechtere oplossing is. Wij denken dat drie assen voor bussen boven de twaalf meter de eenvoudigste formule is, waardoor de problemen het best worden opgelost. Daarom kan de Commissie de amendementen 2 en 4 niet aanvaarden. Die zijn namelijk bedoeld om deze eis af te zwakken door de derde as alleen verplicht te stellen voor bussen tussen 13,5 en 15 meter. Zoals gezegd, denken wij dat dit nadelige gevolgen heeft voor de wegen.
De tweede eis die in ons voorstel wordt gesteld, is dat de bus een bepaalde wendbaarheidstest moet kunnen doorstaan. Wat voor test is dat? Een die gebaseerd is op de voorwaarden die in de richtlijn 97/27 zijn neergelegd, waarin deze test mede aan fabricagenormen wordt verbonden. Wij denken dat dit een cruciaal punt is, reden waarom de Commissie amendement 3 niet kan aanvaarden. In dat amendement worden namelijk andere normen inzake de wendbaarheid voorgesteld, die minder streng zijn dan de bestaande. Het is natuurlijk makkelijker aan die normen te voldoen, maar daarmee zouden tevens risico's voor de veiligheid van deze bussen ontstaan.
De amendementen 5 en 7 zijn evenmin aanvaardbaar voor de Commissie. Beide hebben tot doel de richtlijn op een later tijdstip van kracht te laten worden. Dit levert natuurlijk praktische problemen op, in zoverre dat als wij de totstandbrenging van de interne markt willen versnellen, alles wat aan die versnelling bijdraagt positief is, terwijl vertragingen zeer bezwaarlijk zijn. Wij vinden amendement 6 ook moeilijk aanvaardbaar omdat de technische onderbouwing ervan naar onze mening ontoereikend is. Het lijkt ons echter wel redelijk dat er een overgangstermijn komt voor de bussen tot vijftien meter die momenteel al zijn toegelaten maar niet aan de genoemde eisen betreffende de drie assen en de wendbaarheid voldoen, en dat die overgangstermijn langer is dan aanvankelijk was voorzien. Destijds is een periode tot 2009 voorgesteld. De Commissie denkt nu dat die uitloop misschien te beperkt is. Als in de richtlijn komt te staan dat deze bussen tot 2015 mogen blijven rijden, hebben wij daar vrede mee.

De Voorzitter
 Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.50 uur gesloten)

