Controle van de uitvoering van de begroting van het instrument voor pretoetredingssteun (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is een korte presentatie van het verslag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, namens de Commissie begrotingscontrole, over de controle van de uitvoering van de begroting van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) in 2007.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, staat u mij toe om allereerst eraan te herinneren dat het instrument voor pretoetredingssteun een nieuw financieel instrument van de Unie is voor pretoetredingssteun in de periode 2007-2013 en de plaats inneemt van de vorige programma's voor kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, namelijk Phare, Cards, Ispa, enzovoort.
Het nieuwe instrument bestaat uit vijf afdelingen, in overeenstemming met prioriteiten die al naargelang de behoeften van de ontvangende landen zijn vastgelegd, te weten steun tijdens de omschakeling en institutionele opbouw, grensoverschrijdende samenwerking, regionale ontwikkeling, ontwikkeling van het menselijk potentieel en plattelandsontwikkeling.
Met dit verslag onderzoekt het Parlement voor het eerst de toepassing van dit nieuwe instrument en streeft daarbij naar een tweevoudig doel:
ten eerste een betere aanpassing van de gefinancierde projecten aan de pretoetredingsprioriteiten, met name op het gebied van milieu, gendergelijkheid, kernveiligheid, werkgelegenheid;
ten tweede vermijding van de fouten uit het verleden, zoals de fouten die achteraf nog werden vastgesteld bij de toepassing van de programma's Phare, Sapard en Ispa in Bulgarije en Roemenië.
Wij zijn van mening dat dit doel gemakkelijker bereikt kan worden indien het Parlement van meet af aan zorgvuldig toeziet op de toepassing van het nieuwe instrument, en daarom hadden wij ook gevraagd om de opstelling van dit initiatiefverslag.
In zijn ontwerpresolutie zegt het Parlement tevreden te zijn over de hoge uitvoeringsgraad van de IPA-vastleggingen in 2007, maar betreurt het evenwel de enorme vertragingen die zijn opgetreden bij zowel de goedkeuring van de desbetreffende verordeningen als de daadwerkelijke uitvoering van de programma's, die pas in 2008 van start ging. Wij wijzen er tevens op dat parlementaire controle op de pretoetredingssteun tot doel heeft om niet alleen na te gaan of de beschikbare middelen in overeenstemming met de voorschriften zijn gebruikt, maar ook om te evalueren of deze effectief aan de toetredingsprioriteiten zijn toegewezen en of zij de beoogde resultaten hebben opgeleverd.
In het verslag dringen wij aan op een beter evenwicht tussen projecten gericht op het voldoen aan de politieke criteria en projecten gericht op de invoering van het acquis en vragen wij om steun voor horizontale en regionale programma's. Ook vragen wij bijzondere nadruk te leggen op de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad, alsmede op de bestrijding van werkloosheid en met name jeugdwerkloosheid. Verder dringen wij aan op meer middelen voor de versterking van de rechten van vrouwen en meer in het algemeen voor gendergelijkheid en vragen wij om versterking van de grensoverschrijdende samenwerking, zodat meer gedaan kan worden voor verzoening en goede nabuurbetrekkingen tussen ontvangende landen onderling, maar ook tussen ontvangende landen en lidstaten van de Unie.
Tot slot zijn wij van mening dat het instrument voor pretoetredingsteun een gestroomlijnd en flexibel instrument is waarmee de steunverlening met openbare middelen aan kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten geoptimaliseerd kan worden. Om er echter voor te zorgen dat dit instrument zoveel mogelijk vruchten afwerpt, moet het voortdurend worden afgestemd op de toetredingsprioriteiten maar ook op de sociale en politieke bijzonderheden van elk land. Daarom ambieert het Parlement een substantiële rol bij de toepassing en aanpassing van dit instrument.
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement namens de Commissie bedanken voor het feit dat het ons de mogelijkheid heeft gegeven om enkele opmerkingen te maken over het verslag inzake controle van de uitvoering van de begroting van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) in 2007, en om de rapporteur, mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, te bedanken voor het zeer waardevolle verslag dat zij op eigen initiatief heeft opgesteld.
We kunnen ons in grote lijnen vinden in de bevindingen en aanbevelingen van het verslag, die volledig in overeenstemming zijn met de opvattingen van de Commissie over de manier waarop de financiële bijstand aan de westelijke Balkan en Turkije het best kan worden gebruikt.
De Commissie erkent dat de IPA-programma's voor 2007 laat van start zijn gegaan vanwege de late aanneming van het wettelijk kader voor het IPA. Ik kan u echter verzekeren dat de Commissie er alles aan heeft gedaan om de vertraging bij de uitvoering in de praktijk te beperken en dat er gedurende heel 2008 hard is gewerkt aan de ontwikkeling van beheersstructuren en het maken van gedetailleerde projectontwerpen.
Binnen dit kader zal de Commissie ervoor zorgen dat de effecten van het IPA in de begunstigde landen zichtbaar zullen worden.
Ik wil nu ingaan op enkele van de kwesties die in het verslag aan de orde worden gesteld. Wat betreft het evenwicht tussen politieke criteria en de omzetting van het acquis communautaire: de Commissie heeft de middelen voor projecten op het gebied van de politieke criteria al verhoogd in het IPA voor 2008, voor alle landen, en zal die middelen ook geleidelijk blijven verhogen.
Gezien de huidige financiële crisis zullen we echter ook in de programma's voor 2009 en 2010 een goed evenwicht moeten vinden tussen aanhoudende steun voor politieke hervormingen en financiële bijstand om de landen te helpen bij het verzachten van de gevolgen van de economische neergang.
In dit verband wordt in het verslag terecht gewezen op de uitdagingen die voortvloeien uit de financiële crisis en de noodzaak dat de EU met een antwoord komt. De Commissie heeft daarom eind 2008 in het kader van het IPA een pakket crisismaatregelen van ongeveer 250 miljoen euro samengesteld om op die manier ongeveer 600 miljoen euro aan leningen van internationale financiële instellingen los te krijgen.
De maatregelen zullen gericht zijn op kleine en middelgrote particuliere ondernemingen, investeringen in energie-efficiëntie en steun voor investeringen en infrastructuur in het kader van de nationale IPA-programma's, in nauwe samenwerking met de internationale financiële instellingen.
De Commissie kan zich ook volledig vinden in de noodzaak om een gedecentraliseerd beheerssysteem op te zetten als stap naar het bevorderen van eigendom en verantwoordelijkheden van kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten. Deze landen krijgen richtsnoeren en bijstand om de nodige publieke beheersstructuren en publieke financiële controlesystemen op te bouwen.
Volgens de IPA-beginselen zijn milieubescherming, goed bestuur, ontwikkeling van een maatschappelijk middenveld, gendergelijkheid en non-discriminatie allemaal transversale kwesties en integrale onderdelen van de projecten.
De organisaties van het maatschappelijk middenveld worden nu actiever betrokken bij de ontwikkeling en initiëring van projecten. In 2008 heeft de Commissie de faciliteit voor het maatschappelijk middenveld in het leven geroepen als instrument voor het bevorderen van de ontwikkeling van een maatschappelijk middenveld en het stimuleren van regionale samenwerking, waarvoor in de periode 2008-2010 een indicatieve begroting van 130 miljoen euro is gereserveerd.
De Commissie deelt ook de opvattingen van de rapporteur met betrekking tot het belang van onderwijs, regionale en grensoverschrijdende samenwerking en gendergelijkheid, om slechts enkele punten te noemen.
De diensten van de Commissie hebben de aanbevelingen van het Parlement volledig in aanmerking genomen en we zien uit naar het herzieningsproces met u tijdens onze regelmatige ontmoetingen, waarbij we de mogelijkheid zullen hebben om de strategieën voor het geven van financiële bijstand en de uitvoering van die strategieën te bespreken.
Hiermee zullen we de permanente dialoog tussen onze respectieve instellingen verder kunnen versterken.
De Voorzitter
Dit punt is afgehandeld.
De stemming vindt woensdag 22 april 2009 plaats.
