Programma van het Italiaans voorzitterschap
De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad over het programma van het Italiaans voorzitterschap.1

Berlusconi
Mijnheer de Voorzitter, als een van de landen die aan de wieg heeft gestaan van de Europese Unie betoont Italië zich reeds lang trouw aan de letter en de geest van de Verdragen die ons in slechts enkele decennia zover hebben gebracht dat wij, op vreedzame wijze, een van de meest uitzonderlijke politieke en institutionele experimenten in de geschiedenis van de mensheid hebben verwezenlijkt. Het vervult ons dan ook met grote morele en intellectuele geestdrift dat ons de verantwoordelijkheid en de eer ten deel valt het voorzitterschap van de Unie te bekleden in deze constituerende fase, wanneer wij voortdurend de lessen van het verleden in gedachten moeten houden om te bouwen aan de toekomst, om nieuwe kansen te grijpen die tot voor kort onvoorstelbaar waren, om meningsverschillen te overbruggen door nieuwe oplossingen te vinden, die op hun beurt ons gemeenschappelijk project zullen verrijken.
De officiële toetreding van de nieuwe lidstaten en de daaruit voortvloeiende herdefiniëring van onze identiteit dwingt ons vandaag de kunst der bemiddeling nieuw leven in te blazen. Het huidige Europa, zoals dat door zijn leidende klassen is opgebouwd, is geboren uit grote vastberadenheid en grote intellectuele inzichten, die de gemeenschappelijke waarden en gevoelens een ziel en een taal hebben gegeven, waarbij de verschillende draden van de geschiedenis, tradities en culturen van de natiestaten werden samengeweven en versterkt.
Het Europa van vandaag is groot. Groot vanwege de weg die het heeft afgelegd, vanwege zijn mogelijkheden en vanwege de fiere bijdrage die het heeft geleverd aan de vrede en het internationale recht. Europa is echter meer dan groot vanwege de concrete en technische bekwaamheid waarmee het erin geslaagd is alle mogelijke crises, alle uiteenlopende belangen, alle verschillende gezichtspunten te boven te komen door middel van een communautaire methode en gemeenschappelijke regels en door een gemeenschappelijke benadering in het afstemmen van die methode en die regels op de realiteit van een veranderende wereld.
Wij weten allemaal dat de bemiddelingsprocedure soms een prijs heeft en dat die prijs vaak hoog is. Als de bemiddeling niet bezield wordt door de drijvende kracht van gemeenschappelijke doelen kan zij verworden tot een soort bureaucratische verlamming, een lange, afmattende reeks pogingen problemen uit de weg te gaan en oplossingen uit te stellen. Het Italiaans parlement, dat nooit bang geweest is de waarheid te spreken, heeft de vermoeidheid en de neerwaartse beweging die bepaalde perioden van ons leven in het gemeenschappelijk Huis van de Europeanen kenmerkten, scherp aangevoeld en er ook menigmaal met oprecht Europese hartstocht op gewezen. En het is om die reden dat Italië, met de bedrevenheid die het ontleent aan een lange ervaring en met de nederigheid die het behandelen van grote en beslissende politieke vraagstukken vereist, alles zal doen wat in zijn vermogen ligt - en alles wat het als zijn plicht beschouwt - om dit Parlement, de Europese Commissie en de regeringen in de Europese Raad een vruchtbare bodem te verschaffen voor het nemen van een bewuste, heldere en verantwoordelijke politieke beslissing over onze toekomst. Het doel van de bemiddeling is namelijk tot inhoudelijke besluiten te komen, en wij zullen onze meningsverschillen slechts dan met succes kunnen bijleggen als wij bereid zijn een grote sprong voorwaarts te maken en onze economieën, die op weg zijn naar een steeds verdergaande integratie, onze culturen, ons buitenlands beleid en ons defensiebeleid een nieuw en efficiënt institutioneel uiterlijk te geven.
Een groot Europa heeft grote instellingen nodig. En als de wereld vraagt om een Europa dat voldoende gezag heeft om de grote uitdagingen het hoofd te bieden waarvoor het zich gesteld ziet - de strijd tegen het internationale terrorisme, de bestrijding van ongelijkheden en onevenwichtigheden, het herstellen van de wereldeconomie - dan is het onze plicht de wereld een Unie te bieden die in staat is met krachtige en heldere stem weloverwogen besluiten te nemen op basis van een duidelijk beeld van gemeenschappelijke belangen en overtuigingen, die iedere vorm van particularisme overstijgen. Deze Unie, die wij besloten hebben samen op te bouwen, en waarvan wij de globale vorm besproken hebben - onder meer in het kader van de uitmuntende Conventie onder leiding van de heer Giscard d'Estaing, waaraan het Griekse voorzitterschap en de vertegenwoordigers van de Commissie, het Europees Parlement en de nationale parlementen concrete bijdragen hebben geleverd - deze Unie kan slechts gebaseerd zijn op de waarden en de historische ervaringen die ons al meer dan een halve eeuw verenigen met die andere grote liberale, moderne democratie: de Verenigde Staten, die samen met ons aan de basis hebben gestaan van de Atlantische Alliantie. Als wij willen dat deze verscheidenheid aan partnerschappen, op een ander niveau van politieke integratie, opnieuw haar hoogste ambities waarmaakt en haar beste culturele verworvenheden eer aandoet, in een geest van vrede en wereldwijde veiligheid, dan moet in de betrekkingen tussen de staten iedere vorm van monoloog worden uitgebannen ten gunste van een meer open, oprechte en correcte dialoog.
Europa kan genezen van het Hamlet-syndroom waaraan het lijdt, en besluiten om zonder voorbehoud een hoofdrol te spelen op het internationale toneel; het kan zichzelf de diplomatieke, economische en militaire instrumenten verschaffen om dat op overtuigende wijze te doen, zonder zijn autonomie ter discussie te stellen, noch zijn wortels, noch de grote vrijheidsstructuur die het decennialang verdedigd heeft in het kader van zijn westerse bondgenootschappen. Zoals wij hebben geconstateerd tijdens de recente Top van Thessaloniki heerst daarover een groot, gemeenschappelijk bewustzijn en de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, heeft dat bewustzijn onder woorden gebracht in een uiterst belangrijk document, waarin hij tracht met een nieuwe strategische visie de meningsverschillen te overstijgen die de afgelopen maanden gerezen zijn ten aanzien van de dramatische crisis in Irak en de ontwikkelingen in het zo cruciale conflict in het Midden-Oosten.
Er kleven risico's aan het opnieuw proberen op een goede, positieve manier te bemiddelen om zo de zaken weer vlot te trekken. Italië weet echter dat het niet alleen staat in de bereidheid die sprong in het duister te wagen. In dit Parlement, onder het voorzitterschap van de heer Cox, en in de fracties, waarmee wij een genoeglijke en waardevolle bijeenkomst hebben gehad in Rome, hebben wij onzes inziens een aandachtige en geduldige gesprekspartner gevonden, die het niet zal nalaten ons voor onze fouten ter verantwoording te roepen. In de Europese Commissie, voorgezeten door de heer Prodi, zien wij het onmisbare element van continuïteit in het dagelijks bestuur en de dagelijkse coördinatie van ons institutionele stelsel. En de Europese Raad zal - zowel in het geven van een nieuwe impuls aan het plan voor de groei dat gebaseerd is op grote investeringen in de civiele infrastructuur, als in de komende Intergouvernementele Conferentie ter gelegenheid van de Grondwet - de plaats zijn waar het voorzitterschap, dat de komende zes maanden is toevertrouwd aan Italië, zal trachten een moedig, maar niet roekeloos akkoord op te stellen aangaande de grote vraagstukken op het gebied van de inrichting van onze instellingen, de uitbreiding van de stemming bij meerderheid, de grenzen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de Europese juridische ruimte.
We kunnen niet negeren dat de lidstaten het nog niet over al deze onderwerpen eens zijn. Het Italiaanse voorzitterschap zal alle middelen aanwenden om de verschillende standpunten nader tot elkaar te brengen, maar beseft daarbij terdege dat de discussie over het voorstel van de Conventie voor een grondwet niet weer helemaal van voren af aan kan worden gevoerd. De inspanningen van de Intergouvernementele Conferentie zullen zich derhalve moeten concentreren op de punten die nog werkelijk omstreden zijn. Dit is ook het uitgangspunt van de doelstelling van het voorzitterschap het tijdschema aan te houden dat de Europese Raad van Thessaloniki heeft voorgesteld. Wij zullen de Intergouvernementele Conferentie dan ook half oktober van start laten gaan en met strakke hand leiden, zodat hopelijk nog in december een akkoord bereikt kan worden.
(Applaus van rechts)
Het Europees Parlement zal op een meer gepaste wijze deelnemen aan de werkzaamheden van de Conferentie. Ik zal de Europese Raad verzoeken de Voorzitter van het Europees Parlement voortdurend te betrekken bij de werkzaamheden van de eerste ministers en regeringsleiders.
(Applaus van rechts)
Ik zal de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken verzoeken de afgevaardigden van het Europees Parlement eveneens voortdurend bij hun werkzaamheden te betrekken. De werkzaamheden zullen plaatsvinden op hoog niveau om te voorkomen dat de snelheid waarmee de Conventie gewerkt heeft verzandt in technisch-diplomatieke onderhandelingen, zoals gebeurde tijdens eerdere Intergouvernementele Conferenties. Ik verbind mij er in dit verband toe om na het begin van de Intergouvernementele Conferentie en daags na de Europese Raad van december bij u terug te komen om de afgelegde weg met u door te nemen.
Doel is het eens te worden over de ondertekening van de toekomstige grondwet in de periode tussen 1 maart 2004, de datum waarop de tien nieuwe lidstaten officieel toetreden tot de Unie, en de verkiezingen voor het nieuwe Parlement, die naar verwachting in juni 2004 worden gehouden. Verlenging van de onderhandelingen tot na deze data zou enerzijds tot gevolg hebben dat de waardevolle resultaten van de Conventie, die het grondwettelijk basisverdrag heeft voorbereid, teniet zouden worden gedaan en anderzijds dat de Europese burgers gevraagd zou worden hun Parlement te kiezen zonder te weten hoe de institutionele structuur van de toekomstige Unie eruitziet.
Ik kan, tot besluit, niet anders dan mij erover verheugen dat men, om lofwaardige redenen van historische en symbolische continuïteit ten opzichte van de oorspronkelijke Verdragen van 1957, besloten heeft de uiteindelijke ondertekening van het constitutioneel verdrag te laten plaatsvinden in Rome. Wij zijn vereerd en zullen alles in het werk stellen om de vertegenwoordigers van de lidstaten een onthaal te bieden dat deze gelegenheid waardig is en dat vanzelfsprekend in de geest is van onze beste tradities.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de constitutionele hervorming is zonder meer van prioritair belang voor de toekomst van de eenwording van Europa, maar de Unie moet ook in staat zijn van dag tot dag te beantwoorden aan de legitieme verwachtingen van haar burgers. Europa moet zich steeds meer doen gelden als bevorderaar van economische groei en welvaart. Wij hebben een solide basis voor deze ambitie: de euro is een stabiliserende factor voor de economie van de landen die ervoor gekozen hebben hun monetaire soevereiniteit te delen, en met de strategie van Lissabon is overeenstemming bereikt over de wijze waarop het concurrentievermogen van Europa versterkt moet worden. Wij mogen echter niet de ogen sluiten voor de aanhoudende zwakheden van onze economische structuren, die bevestigd worden door de lager dan verwachte groeipercentages.
Het Italiaanse voorzitterschap heeft enige concrete initiatieven voorbereid, op basis van het operationeel jaarprogramma dat wij samen met Griekenland ter tafel hebben gelegd. De modernisering van de landbouw, de bescherming van het milieu, de bescherming van de consumenten en de voedselveiligheid vormen even zovele onontbeerlijke behoeften van onze burgers, en Italië zal op deze gebieden werken aan de verwezenlijking van de doelstellingen van vorige voorzitterschappen.
Ik zal mij er hier derhalve toe beperken drie punten te noemen die wij van cruciaal belang achten voor de concurrentiekracht van Europa. Ten eerste is het nodig de economie beter te ondersteunen door in samenwerking met de Europese financiële instellingen, en in de eerste plaats de EIB, de particuliere en overheidsinvesteringen te bevorderen. Een dergelijke strategie moet onzes inziens vooral gebaseerd zijn op het stimuleren van het beleid ten aanzien van de grote trans-Europese infrastructuurnetwerken. In de uitgebreide Unie vereist het effectief functioneren van de interne markt een grotere mobiliteit van goederen en diensten, en daarmee een efficiënter vervoersnetwerk. Het gaat erom de gerechtvaardigde eisen van monetaire stabiliteit en financiële discipline - die op geen enkele wijze ter discussie staan - in overeenstemming te brengen met een grote stimulans voor de economische groei, middels investeringen, niet alleen in infrastructuur, maar ook in onderzoek en technologische vernieuwing, aangezien wij er rotsvast van overtuigd zijn dat het menselijk kapitaal de belangrijkste hulpbron vormt van de Europese economie.
(Applaus van rechts)
Ten tweede dienen wij na te denken over de houdbaarheid van de pensioenstelsels en de stelsels voor sociale zekerheid. De solidariteit tussen de generaties en het aanpassen van de bestaande stelsels aan de realiteit dat onze samenleving in toenemende mate vergrijst vormen een uitdaging waaraan wij ons niet mogen onttrekken. Rekening houdend met de verschillende omstandigheden in elke lidstaat, moeten wij onderzoek doen naar een beleid dat erop gericht is de arbeidsdeelname onder oudere werknemers te vergroten en de tendens dat men met vervroegd pensioen gaat, om te buigen.
Ons derde speerpunt, ten slotte, is de modernisering van de arbeidsmarkt en de bevordering van het ondernemerschap, vooral met betrekking tot kleine en middelgrote ondernemingen. Ook op dit gebied zullen wij uitsluitend middels een gecoördineerde aanpak door de verschillende EU-lidstaten de kansen kunnen grijpen die de grote gemeenschappelijke markt, die op het punt staat te worden uitgebreid naar tien nieuwe lidstaten, ons biedt.
Deze programmapunten kunnen worden gerealiseerd door middel van de dialoog met de sociale partners. Het Europese model is immers gebaseerd op een handelseconomie waarin gestreefd wordt naar een evenwicht tussen vrij ondernemerschap en de eisen van coëxistentie en solidariteit. In dit verband kunnen wij niet anders dan de aandacht vestigen op dat meer kwetsbare en zwijgende deel van Europa, dat tengevolge van de traagheid van de wetgevingsprocedures te vaak naar het tweede plan verwezen wordt, maar dat grote civiele en morele waarde heeft: ik doel hier op de 38 miljoen Europese burgers met een handicap. De Europese Unie heeft 2003 uitgeroepen tot het 'Europees Jaar van personen met een handicap?. Het Italiaanse voorzitterschap zal de taak op zich nemen om, naast de bewustmakings- en voorlichtingscampagnes die reeds op touw gezet zijn, de basis te leggen voor antidiscriminatiewetgeving: een instrument dat gehandicapten moet beschermen op alle gebieden van het dagelijks leven en dat hun een hoopvolle toekomst moet garanderen.
(Applaus van rechts)
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de Europese Unie is ook een stabiliserende factor in internationaal opzicht en haar verantwoordelijkheid in dit opzicht begint direct aan haar grenzen en is afhankelijk van haar vermogen steeds verdergaande samenwerkingsverbanden aan te gaan met haar buurlanden. Ook wat dit betreft is het Italiaanse voorzitterschap voornemens de weg te volgen die is ingeslagen door degenen die haar zijn voorgegaan in de uitoefening van het voorzitterschap.
In de huidige fase tussen de ondertekening van de toetredingsverdragen en de inwerkingtreding ervan, zullen wij proberen de tien nieuwe lidstaten ten volle te betrekken bij de werkzaamheden van de Raad, om aldus hun volledige integratie in de institutionele mechanismen van de Unie te vergemakkelijken. Ondertussen zullen wij trachten vóór december een draaiboek voor Bulgarije en Roemenië samen te stellen dat de deur opent naar de toetreding van deze twee landen tegen 2007. Wij zullen de pretoetredingsstrategie voor Turkije voortzetten op basis van de voorwaarden die de Europese Raad van Kopenhagen afgelopen december heeft vastgesteld. Wij weten dat het besluit over de aanvangsdatum van de onderhandelingen pas eind volgend jaar genomen zal worden, maar gezien dat vooruitzicht lijkt het ons uiterst wenselijk dat de Unie het hervormingsproces dat de Turkse regering reeds in gang heeft gezet actief ondersteunt. Wij zullen het Europese perspectief kracht blijven bijzetten in de westelijke Balkan, in overeenstemming met het proces van Zagreb. De agenda die wij op dat gebied hebben aangenomen in Thessaloniki is een verdere stap voorwaarts. Als wij de rol van de Europese Unie achteraf analyseren, mogen wij trots zijn. Als wij de tegenwoordige situatie vergelijken met die van tien jaar geleden, constateren wij dat het ingrijpen van Europa en de Verenigde Staten mogelijk gemaakt heeft dat er een einde kwam aan de bloedige conflicten in het voormalige Joegoslavië, de laatste grote burgeroorlog in Europa - en naar wij hopen ook de laatste keer dat er Europees bloed vergoten is op Europese bodem.
Wij menen dat nu het moment is aangebroken om over te gaan van het huidige stadium van associatie- en stabilisatieovereenkomsten naar een meer geïntegreerde strategie, met als doel onze banden met de landen in de regio te versterken. Wij zijn ons ervan bewust dat er veel haken en ogen zitten aan deze aanpak, maar wij weten ook dat alleen het Europese perspectief de regeringen van die landen kan stimuleren om onverwijld de weg naar hervorming, modernisering, de vrije markt en de rechtsstaat in te slaan.
Het Italiaanse voorzitterschap is uitermate ingenomen met het voorstel van de Commissie, dat onderschreven wordt door de lidstaten, steeds nauwere betrekkingen aan te gaan met de meest nabijgelegen gebieden, met het oog op het zogeheten grotere Europese nabuurschap. Wij zullen dan ook trachten onze banden met Oekraïne, Wit-Rusland en Moldavië te versterken. Bovendien zullen wij trachten met name de betrekkingen met de Russische Federatie te consolideren door middel van een steeds intensievere dialoog en concrete maatregelen die het tastbare bewijs vormen van de bereidheid van Rusland deel uit te maken van het economische, politieke, sociale en culturele netwerk van Europa en het Westen.
Wij zijn van mening dat de aandacht die na de instorting van het communisme besteed is aan Oost-Europa thans in evenwicht gebracht moet worden met eenzelfde belangstelling voor de Euro-mediterrane dialoog: een dialoog die van doorslaggevend belang is voor de betrekkingen van het Westen met de islamitische wereld, een vraagstuk dat heden ten dage evenzeer op de voorgrond staat als in het verleden de kwestie rond Oost-Europa. Wij richten onze blik op de verwezenlijking van een Euro-mediterrane vrijhandelszone, waarvoor de Conferentie van Barcelona reeds de aanzet heeft gegeven. Gezien het culturele en politieke niveau en de demografische structuur van het zuidelijke Middellandse-Zeegebied is de economische en sociale ontwikkeling van deze regio van essentieel belang voor het mondiale evenwicht. De integratie van de Europese economie en die van de Arabische landen is een van de grote uitdagingen van onze tijd en vormt de sleutel tot de vrede en de veiligheid in dat gebied en in geheel Europa.
Wij zullen derhalve de Euro-mediterrane dialoog stimuleren en in het kader daarvan vele initiatieven ontplooien op economisch, cultureel en sociaal vlak - waaronder een Stichting voor de dialoog tussen culturen en beschavingen - en wij zullen eraan werken de financiële faciliteit, die momenteel functioneert in het kader van de EIB, te transformeren tot een autonome instantie, namelijk een echte, eigen Mediterrane Bank.
Op grond van de besluiten van de Euro-mediterrane ministeriële conferenties van Valencia en Kreta, die de Europese Raad van Thessaloniki heeft overgenomen, heeft Italië gehoor gegeven aan de wens van het Europees Parlement en de nationale parlementen om tijdens het Italiaanse voorzitterschap de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering op te richten, ten teken van de voortdurende bereidheid tot een dialoog tussen Europa en de landen rond de Middellandse Zee.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de landen die een stelsel delen van op vrijheid, democratie en vrede gebaseerde universele waarden staan vandaag voor de opdracht de voorwaarden te scheppen voor internationale veiligheid. Het is op dit belangrijke terrein dat de belangrijke Atlantische betrekkingen en het partnerschap tussen Europa en de Verenigde Staten weer nieuw leven moet worden ingeblazen. Wij willen er met klem op wijzen dat een sterk Europees engagement niet in strijd is met een even sterke transatlantische solidariteit. In deze geest zijn wij voornemens ons ervoor in te zetten de relatie tussen de Unie en de Verenigde Staten weer diepgang en vitaliteit te geven, kenmerken die eveneens van essentieel belang zijn als Europa meer gezag wil hebben op het internationale toneel. De definiëring van een solide en evenwichtige transatlantische relatie hangt eveneens af van een substantiële inzet van Europa op het gebied van defensie die in overeenstemming is met de NAVO.
De strijd tegen het terrorisme en tegen de proliferatie van massavernietigingswapens, alsmede de bevordering van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden vormen concrete gebieden waarop wij ons vermogen een solide samenwerkingsverband op te bouwen tussen de landen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan op de proef kunnen stellen; wij denken hier aan de wederopbouw van een democratisch en civiel netwerk in Irak en aan de ondersteuning van het vredesproces in het Midden-Oosten.
Wat het Midden-Oosten betreft, beseffen wij terdege dat het hier om een uiterst gecompliceerde situatie gaat. Ons voorzitterschap zal - tezamen met de Verenigde Staten, de Russische Federatie en de Verenigde Naties - zich inzetten ter ondersteuning van de 'routekaart', opdat wij tijdskaders en procedures kunnen aangeven voor de start van een internationale vredesconferentie. Mijn land heeft aangeboden deze conferentie in Sicilië te laten plaatsvinden. Er zijn ten minste twee strategieën die wij willen volgen. Enerzijds willen wij, in het licht van een bredere en meer gestructureerde wederzijdse samenwerking, het vertrouwen tussen de Unie en Israël versterken; anderzijds willen wij het plan voor de wederopbouw van de Palestijnse economie - dat Italië reeds in de Europese Raad en in het kader van de G8 ter tafel heeft gelegd - verwezenlijken, een plan dat als concrete en doeltreffende stimulans kan dienen in de onderhandelingen tussen de partijen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de beperkte tijd staat mij niet toe alle taken van de Unie op het wereldtoneel te noemen. Ik kan het echter niet laten te wijzen op de economische, culturele, civiele en spirituele belangen die Europa verbinden met Latijns-Amerika, dat op dit ogenblik een periode van transformatie doormaakt, waarvan Europa hoopt dat zij tot vrijheid en gerechtigheid zal leiden. De Latijns-Amerikaanse staten vragen ons onze handelsgrenzen open te stellen. Het succes van Latijns-Amerika is het succes van het andere Amerika, en Latijns-Amerika is op een andere, maar niet minder diepgaande wijze dan Noord-Amerika verbonden met Europa.
Voorts wil ik u de verzekering geven dat wij ernaar zullen streven reeds bestaande betrekkingen te intensiveren. Ik denk daarbij aan Afrika, waarmee wij verbonden zijn door zijn beladen geschiedenis met menig zwarte bladzijde, aan Azië en aan de regionale organisaties. Ook de banden met de Verenigde Naties willen wij aanhalen, teneinde gezamenlijk vooruitgang te boeken in de strijd tegen armoede en ziekte en in de bescherming van het milieu en de preventie van conflicten. Wij zullen onze aandacht tevens richten op de evenwichtige ontwikkeling van de internationale handel als bron van een grotere welvaart en verkleining van ongelijkheden, hetgeen ook het onderwerp zal zijn van de ministeriële conferentie van de Wereldhandelsorganisatie die in september aanstaande gehouden wordt in Cancun.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de burgers van Europa vragen om democratische en transparante instellingen, een bloeiende economie en een liberale samenleving, maar ook om een ruimte van vrijheid en veiligheid. In Tampere, in Sevilla en recentelijk in Thessaloniki heeft de Europese Raad erkend dat het vermogen van Europa om de grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit, de illegale immigratie en de daarmee samenhangende smokkel te bestrijden, verbeterd dient te worden door een effectievere grenscontrole aan de buitengrenzen van de Unie. Wij zullen aan deze onderwerpen werken en er daarbij naar streven dat er voldoende financiële middelen worden vrijgemaakt, dat er geleidelijk een gemeenschappelijk repatriëringsbeleid wordt gevormd en dat er een geïntegreerd beleid ten aanzien van de buitengrenzen wordt ontwikkeld. Wij zullen echter vooral de eis kracht bijzetten dat het vraagstuk van illegale immigratie wordt aangekaart in de relaties van de Unie met de landen van herkomst en transit. We moeten intensieve samenwerkingsverbanden creëren met enkele van onze buurlanden, met name die in het Middellandse-Zeegebied en de Balkan, met betrekking tot het controleren en beheersen van de migratiestromen. Ons gerechtvaardigde verzoek aan deze landen om effectiever samen te werken in het voorkomen van illegale immigratie zal gepaard gaan met de bereidheid onzerzijds burgers van derde landen te integreren die legaal woonachtig zijn in de Unie. Naast wetgevingsactiviteiten op het gebied van asiel en visa, achten wij het verbeteren van alle operationele mechanismen van de Unie ter bestrijding van criminele activiteiten van prioritair belang, te beginnen met de versterking van Europol.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, uit mijn opmerkingen mag duidelijk de gevoelige en gecompliceerde aard blijken van de uitdagingen waarvoor de Europese Unie staat. Het Italiaanse voorzitterschap zal trachten bij te dragen aan de oplossing van de problemen, voor zover de beperkte tijd die ons ter beschikking staat dat toelaat, in een geest van bescheidenheid en dienstbaarheid en in de vaste en volkomen overtuiging dat de veiligheid en de voorspoed van onze toekomst steeds meer afhangen van het Europese integratieproces, dat reeds een halve eeuw borg heeft gestaan voor vrede, vrijheid, veiligheid en welvaart. Europa is niet meer de lichte vlieger, in staat om de winden der geschiedenis te bespelen, die het was ten tijde van het Verdrag van Rome. Onze Unie is veel sterker geworden, en dus zijn ook haar verantwoordelijkheden en plichten zwaarder geworden, ten opzichte van haar partners en ten opzichte van de rest van de wereld. Het is mijn ambitie dat wij met de hulp van alle betrokkenen en met de speciale steun van de nieuwe lidstaten er in de loop van het Italiaanse voorzitterschap, en met het Ierse voorzitterschap in het vooruitzicht, in zullen slagen onze institutionele reus iets terug te geven van zijn oorspronkelijke lichtheid en energie.
(Applaus van rechts)
Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, het Italiaanse voorzitterschap begint in een cruciale periode voor de Unie: het heeft immers de moeilijke, maar stimulerende taak om met de eerste Europese grondwet de laatste hand te leggen aan de herziening van de oprichtingsverdragen. Tijdens het halfjaar van het Italiaanse voorzitterschap begint immers de Intergouvernementele Conferentie die zal uitgaan van de basis of liever, de "goede basis" zoals dat in de conclusies van Thessaloniki heet, van het ontwerp van het constitutioneel verdrag dat door de Conventie is opgesteld. Dankzij de Conventie werd immers in Europa voor het eerst gewerkt aan een grondwettelijk proces. Wij mogen het verschijnen van het woord "grondwet" in de Europese context niet onderschatten. Het heeft geleid tot resultaten die tot voor kort onmogelijk leken: het Handvest van de grondrechten wordt opgenomen in het constitutioneel verdrag. De Unie verwerft een enkele rechtspersoonlijkheid, hetgeen beslist haar internationaal aanzien zal versterken. Door het vaststellen van de bevoegdheden van de Unie zullen de burgers een beter onderscheid kunnen maken tussen de bevoegdheden van de Unie en die van de lidstaten.
Toch heb ik nooit een geheim gemaakt van mijn ontevredenheid over het feit dat enkele onontbeerlijke hervormingen (waarom velen hadden gevraagd) enkel op een uiterst terughoudende wijze of helemaal niet werden doorgevoerd. Daarom is de Commissie voornemens om in september in haar advies betreffende de opening van de Intergouvernementele Conferentie op de onderhandelingstafel van de Conferentie de volgende belangrijke en tot dusver niet opgeloste kwesties voor te leggen. De besluitvorming met meerderheid van stemmen werd uitgebreid tot talrijke terreinen, maar niet voldoende om te kunnen beantwoorden aan de behoeften van een uitgebreide Unie: er zijn andere gebieden waarop de eenparigheid moet worden afgeschaft. Men kan zich geen efficiënt Europa voorstellen indien de beslissingen moeten worden genomen met de algemene instemming van 25 staten. Dat is onmogelijk.
De voor de samenstelling van de Commissie gevonden oplossing beantwoordt niet aan de vereisten inzake representativiteit en doeltreffendheid. Een vast voorzitterschap van de Europese Raad zou aanleiding kunnen geven tot overlappingen en conflicten met de Commissie.
De euro, een van de grootste - misschien wel de grootste - politieke wapenfeiten van de Unie, is nog steeds niet op een efficiënte en samenhangende wijze aanwezig op het internationaal toneel. Bovendien moeten clausules worden opgenomen om de Grondwet te kunnen herzien met een bijzondere meerderheid. Ik kan mij immers niet voorstellen hoe over tien jaar de Grondwet kan worden aangepast aan de nieuwe vereisten van de Unie zonder een herzieningsprocedure die gebaseerd is op de meerderheidsregels. Er is geen hervorming mogelijk op basis van eenparigheid van stemmen.
Tenslotte is een democratischer en efficiënter institutioneel kader, dat moet voortvloeien uit de Intergouvernementele Conferentie, ook van fundamenteel belang voor een krachtiger beleid op economisch, sociaal en buitenlands gebied. De Commissie heeft de politieke wil, de argumenten en - sta mij toe dit te zeggen - het enthousiasme om krachtdadig en tot het uiterste te blijven aandringen op een oplossing voor deze problemen.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, de andere grote uitdaging van de volgende zes maanden is de voortzetting van de opbouw van het grotere Europa en de tenuitvoerlegging van de nieuwe nabuurschapstrategie. Naast de tenuitvoerlegging van het uitbreidingsproces moeten wij ook de pretoetredingsstrategie ten volle toepassen voor de kandidaat-lidstaten. De Commissie is hier actief mee bezig. De Commissie wil dat dit proces goed verloopt ten behoeve van onze burgers en van de oude en de nieuwe lidstaten. Onder impuls van de Top van Thessaloniki kunnen wij ook verder gaan op de weg naar een steeds sterker partnerschap met de Balkanlanden want zonder die landen kan deze fase van het uitbreidingsproces niet als voltooid worden beschouwd.
In Thessaloniki hebben wij overeenstemming bereikt over een agenda waardoor de Balkanlanden volwaardig lid van de Unie kunnen worden. Ik ben ervan overtuigd dat het Italiaanse voorzitterschap zijn uiterste best zal doen om ervoor te zorgen dat deze regio het voorwerp zal blijven uitmaken van de prioritaire doelstellingen van de Unie. Ik ben echt tevreden dat de door mij voorgestelde strategie, dat wil zeggen, de totstandbrenging van de "kring van bevriende landen", de verwachte resultaten begint op te leveren en dat de staatshoofden en regeringsleiders eenparig dit langetermijnbeleid van de Unie hebben gesteund. In deze context is het van fundamenteel belang dat onmiddellijk wordt overgegaan tot de operationele fase van de nieuwe nabuurschapstrategie. Hiervoor zijn specifieke actieplannen en nieuwe bijstandsinstrumenten noodzakelijk. In die zin werken wij momenteel aan een aantal voorstellen die het Parlement en de Raad zullen kunnen onderzoeken en bestuderen. Wat in het bijzonder het Middellandse-Zeegebied betreft, hoop ik dat de Euro-mediterrane Bank en de Stichting voor dialoog tussen de culturen vóór het eind van het jaar het licht zullen zien. De Europese Unie heeft samen met de Verenigde Staten, Rusland en de Verenigde Naties een doorslaggevende bijdrage geleverd aan de opstelling van de routekaart en het is van fundamenteel belang, zoals u reeds aangaf, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat zij thans een fundamentele rol vervult bij de uitvoering ervan.
We zullen bijzondere aandacht blijven schenken aan de transatlantische betrekkingen. De recente Europees-Amerikaanse Top in Washington vormde een belangrijk keerpunt in onze betrekkingen met de Verenigde Staten. Meer nog dan hetgeen werd besproken tijdens de Top zelf - de discussies bleken de vruchtbaarste van de afgelopen jaren te zijn - is het belangrijkste resultaat de vaste wil, die beide partijen uitdrukkelijk kenbaar hebben gemaakt, om opnieuw een klimaat van samenwerking en solidariteit tot stand te brengen. Hiermee wil ik niet ontkennen dat er verschillen bestaan in onze visie op en aanpak van specifieke kwesties. Maar ook wanneer wij het niet eens zijn, mag er geen twijfel bestaan aan onze hechte relaties. Zoals ik tijdens de Top heb benadrukt, zijn onze doelstellingen dezelfde, ook al willen wij ze soms op een andere manier realiseren. Misschien wel het treffendste voorbeeld van deze realiteit zijn de verhoudingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie op het gebied van internationale handel. Samen willen wij minder barrières en betere toegang tot de markten, een rechtvaardiger handel, regels die duidelijker zijn en tegelijk beter aangepast om de meest behoeftige landen te steunen.
Voor enkele van deze thema's loopt onze praktische aanpak evenwel sterk uiteen. Dat belet ons echter niet om nauwe en duurzame relaties te onderhouden, omdat wij onze verschillen "beheersbaar" houden. Evenmin beletten deze verschillen dat wij ons samen blijven inspannen om ervoor te zorgen dat de multilaterale onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie een gunstige afloop kennen. Ik zou hier bijzonder willen onderstrepen dat dit alles mogelijk is omdat de Unie, op het gebied van de handel, met één stem spreekt en onderhandelt. Daarom is zij een gezaghebbende en invloedrijke partner, terwijl zij dat niet is voor domeinen waar de bevoegdheden gedeeld en verspreid zijn.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, de grootste uitdaging waarmee wij worden geconfronteerd, bestaat erin voorwaarden te scheppen voor een sterke, evenwichtige en duurzame economische groei in de Unie. De situatie is moeilijk: de economische groei is sterk vertraagd, maar me dunkt is er geen reden om van deflatie te spreken. Voorts moeten wij tegelijk de hervorming van de sociale zekerheid in Europa aanpakken. De concurrentie van onze handelspartners en de verouderende bevolking maken een dergelijke hervorming een meer dan dringende opdracht. Terzelfder tijd beschikken wij over een enorm potentieel: een geïntegreerde interne markt van bijna een half miljard mensen. Mijns inziens realiseren wij ons niet wat een belangrijk instrument dit is voor onze toekomst.
Het is dus absoluut noodzakelijk om praktisch na te denken over de instrumenten voor een nauwere coördinatie van het economische en begrotingsbeleid van de Unie, om samen de moeilijkheden aan te pakken en samen gebruik te maken van de enorme voordelen die de Unie biedt. Bewust van de ernst van deze uitdagingen, heeft de Commissie de afgelopen maanden twee initiatieven uitgewerkt die overtuigende steun hebben gekregen van de Europese Raad. Ten eerste hebben wij voorgesteld, en verkregen, dat de flexibiliteit die vervat is in het Pact voor Stabiliteit en Groei, ten volle wordt benut en het zodoende mogelijk is het begrotingsbeleid van elk land aan te passen aan de conjuncturele situatie, zonder daarbij de stabiliteitsdoelstellingen uit het oog te verliezen en zonder de 3%-grens te overschrijden die door het Pact wordt opgelegd. Zoals ik bij herhaling heb verklaard, is dat noodzakelijk, doch niet voldoende. Wij moeten toewerken naar een nauwere coördinatie, en het begrotingsbeleid van de lidstaten, vooral die met een groter overheidstekort, moet op langere termijn beter houdbaar worden. Ten tweede heb ik op de Europese Raad van Brussel afgelopen maart namens de Commissie aangegeven dat wij dringend nieuwe impulsen moeten geven aan de uitbouw van de infrastructuur die nodig is voor de Europese ontwikkeling en de ondersteuning van het onderzoek. Zo kunnen wij uitkomen op het niveau van 3 procent van het Europese BBP dat is vastgelegd in de doelstellingen die wij in Lissabon hebben afgesproken. Ik had mij ook bezorgd getoond omdat de investeringen op het gebied van onderzoek in de lidstaten in absolute zin juist gedaald zijn ten opzichte van het afgelopen jaar, terwijl de grote Europese ondernemingen een steeds groter deel van hun onderzoek wegtrekken uit Europa. Onze grootste talenten gaan met honderdduizenden in de Verenigde Staten werken - en vestigen zich daar blijvend, in tegenstelling tot Aziaten, die naar hun land terugkeren.
Daarom heeft de Commissie besloten te reageren. In samenwerking met de Europese Investeringsbank legt zij de laatste hand aan een initiatief dat moet bijdragen tot hogere totale investeringen en een grotere bijdrage van de particuliere sector in deze twee domeinen die zo cruciaal zijn om de Lissabon-doelstellingen te halen: de trans-Europese netwerken en de onderzoek- en ontwikkelingsprojecten. Wij willen alle bestaande financieringsbronnen van de Unie mobiliseren en coördineren en zoeken naar andere mogelijke alternatieven, zonder de stabiliteit van de begroting van de lidstaten in gevaar te brengen. De Commissie heeft met voldoening vastgesteld dat de Italiaanse regering onlangs haar krachtige steun heeft gegeven voor deze onze strategie.
Ten slotte moet er meer vaart gezet worden achter de goedkeuring van de voorstellen die het Griekse voorzitterschap al wel heeft voorbereid, maar die nog niet zijn goedgekeurd. De goedkeuring van deze maatregelen onder het Italiaanse voorzitterschap zal bijdragen tot een verbetering van de economische en sociale vooruitzichten van de Unie. Daarbij gaat het met name om wetgevingsvoorstellen voor de volgende beleidstakken: uitzendarbeid; het openbaar overnamebod; maatregelen in reactie op de ramp met de Prestige; veiligstelling van de gas- en stroomvoorziening; het tweede pakket inzake de liberalisering van het spoorvervoer; regels inzake milieuaansprakelijkheid; de uitvoering van het tienjarig actieprogramma voor gehandicapten, dat de Commissie tijdens het Italiaanse voorzitterschap zal presenteren; regels inzake overheidsopdrachten; de totstandbrenging van een gemeenschappelijk Europees luchtruim; de zo gewenste en belangrijke richtlijn inzake traceerbaarheid van GGO's; de laatste fase van de richtlijn inzake het gemeenschapsoctrooi; harmonisering van de asielprocedure; de vluchtelingenstatus en, ten slotte, de overeenkomst met het ESA voor de uitbouw van een Europees ruimtevaartbeleid. Mijnheer de Voorzitter, ik ben vol vertrouwen dat wij met de hulp van het Italiaanse voorzitterschap, en van u persoonlijk, snel de uitvoeringsbesluiten zullen kunnen goedkeuren die nog ontbreken om deze doelstellingen te verwezenlijken. Wil de economie weer aantrekken, dan zijn niet alleen hervormingen nodig, maar ook het vertrouwen dat voorstellen snel in concrete daden worden omgezet.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, dit zijn de belangrijkste uitdagingen waarmee wij de komende maanden te maken zullen krijgen. Wij zijn er getuigen van hoe Europa nieuwe grondvesten krijgt, niet alleen op constitutioneel, maar ook op politiek en economisch gebied. De Commissie werkt aan het behoud en de versterking van een sterk en welvarend, rechtvaardig en solidair Europa. De grootsheid van het Europese project ligt juist in het vermogen om vrede, democratie, gerechtigheid, welvaart en solidariteit te versterken en te verspreiden.
Ook heeft de Commissie een uitgebreid intern debat aangezwengeld, zoals haar plicht was, over de financiële vooruitzichten voor de periode na 2006. In het najaar zullen wij ons politieke project voor een uitgebreide en hervormde Europese Unie presenteren, dat onder het Italiaanse voorzitterschap zal moeten worden besproken tijdens de Europese Raad van december. De komende financiële vooruitzichten vormen een cruciale fase voor het Europese project. Tegen 2007 zal de Unie een nieuwe grondwettelijke structuur hebben, met vermoedelijk 27 leden en bijna 500 miljoen burgers.
Geachte afgevaardigden, we zijn aanbeland op een cruciaal punt in de geschiedenis van onze Unie. Een moment dat grote eenheid vergt en een sterke wil tot samenwerking tussen de instellingen van de Gemeenschap onderling, maar ook tussen de instellingen en onze regeringen. Ik ben ervan overtuigd dat wij de juiste oplossingen zullen kunnen vinden voor de grote vraagstukken waarvoor het Europa van vandaag zich gesteld ziet. Daarom hebben wij behoefte aan visie en overtuiging. Visie, omdat wij werkelijk de basis leggen voor de structuur van het Europa van de komende decennia en niet kunnen kiezen voor oplossingen die slechts een antwoord zijn op de huidige economische problemen - hoe moeilijk die ook zijn. Overtuiging, omdat Europa niet zomaar een keuze uit verschillende opties behelst. Europa is de enig mogelijke weg; zonder Europa zouden onze landen en onze maatschappijen onherroepelijk worden gemarginaliseerd.
Italië is reeds vanaf het begin van het Europese integratieproject van de partij geweest en heeft een buitengewoon belangrijke rol gespeeld. Denken wij maar aan het Verdrag van Rome, de voorbereiding van de Europese Akte, en meer algemeen aan het enthousiasme en de overtuiging waarmee Italië heeft bijgedragen aan het bereiken van de grote Europese doelstellingen, ook in dit Huis met vooraanstaande Parlementsleden zoals Altiero Spinelli of Emilio Colombo. Allen verwachten wij en vertrouwen we erop dat Italië zonder versagen blijft doorgaan op de ingeslagen weg.
Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, mijnheer Berlusconi, u heeft met uw rede hier in het Europees Parlement groot applaus geoogst. Laten we dit beschouwen als een voorbode van het door ons allen verwachte en gehoopte succes van het Italiaans voorzitterschap. Ik wil de afgevaardigden van alle gezindten verzoeken om bepaalde discussies die in alle landen van de Europese Unie gevoerd worden, niet op Europees niveau te laten escaleren. Voorkomen moet worden dat de verwezenlijking van onze doelstellingen op Europees niveau in het gedrang komt. Het moment om onze grote en ambitieuze doelstellingen te verwezenlijken is nu gekomen.
(Applaus van rechts)
Net als bij ieder ander voorzitterschap zal onze fractie - ik zeg dat met alle nadruk - ook tegenover het Italiaans voorzitterschap een objectieve, faire en positief-kritische houding aannemen. Soms heeft men gewoon geen gevoel voor symboliek. Als ik toch zie hoeveel talent uit Italië aanwezig is, niet alleen hier in het Parlement, maar ook bij de Europese Raad en in de Commissie: u, mijnheer de voorzitter, uw vertegenwoordiger Fini, die een belangrijke rol gespeeld heeft in de Conventie, minister van Buitenlandse Zaken Frattini, Europees minister Buttiglione, de voorzitter van de Europese Commissie, Romano Prodi, en last but not least de Italiaanse commissaris Mario Monti.
Het heeft mij zeer deugd gedaan dat uw woorden stroken met hetgeen de Commissie bij monde van haar voorzitter tot uiting heeft gebracht. Juist in deze dagen gaan onze gedachten terug naar 25 maart 1957, toen op het Capitool in Rome de Verdragen van Rome werden ondertekend. Thans heeft u de grandioze taak - men kan het ook als een last opvatten, maar de kans is schitterend - om op een heel concrete wijze uitvoering te geven aan ons doel zodat we aan het eind van het jaar kunnen zeggen: de Europese Constitutie van Rome is een feit. Die wordt dan in Rome ondertekend, misschien wel op het Capitool, als de tien nieuwe landen uit Midden- en Zuid-Europa, te weten Estland, Letland en Litouwen, Polen, de Tsjechische Republiek, Slowakije, Hongarije, Slovenië, Malta en Cyprus met hun burgers deel uit zullen maken van de Europese Unie. Het is een groots historisch vooruitzicht. Ik weet niet of uw minister van Buitenlandse Zaken Frattini valt te beklagen of te benijden met zijn kolossale opdracht die hij de komende weken en maanden onder uw verantwoording, mijnheer de voorzitter, in de praktijk gaat uitvoeren. Ik verklaar ten overstaan van uw voorzitterschap en al onze vrienden in Italië dat onze fractie alles in het werk zal stellen om dit project tot een groot succes te maken en een Europese grondwet het licht te laten zien.
(Applaus van rechts)
Mijnheer de voorzitter, ik wil u uitdrukkelijk bedanken dat u hier vandaag - ik geloof zelfs in afwijking van uw tekst - heeft herhaald wat u vorige week in Rome tijdens de Conferentie van Voorzitters reeds verklaarde: dat u ervoor zult zorgen dat de Voorzitter van het Parlement op bijeenkomsten op het niveau van de staats- en regeringsleiders als vanzelfsprekend van de partij is, en dat u ervoor zult zorgen dat op vergaderingen van de ministers van Buitenlandse Zaken over de Grondwet de afgevaardigden van het Europees Parlement als vanzelfsprekend van de partij zijn. Ik dank u daarvoor, maar we zullen erop toezien dat deze toezeggingen ook waar worden gemaakt.
Net als gisteren wil ik onze vertegenwoordigers in het presidium van de Conventie, Iñigo Méndez de Vigo en Klaus Hänsch, hartelijk danken voor hun uitstekende werk. Verder wil ik alle afgevaardigden van het Europees Parlement die aan de Conventie hebben deelgenomen, waaronder de voorzitter van onze fractie, Elmar Brok, hartelijk bedanken. Wij vertrouwen erop dat het met de steun van het Europees Parlement thans mogelijk zal zijn om aan het eind van het jaar tot een resultaat te komen.
Mijnheer de Voorzitter van de Europese Raad, u had het over sterke Europese instellingen. Gisteren hebben wij in aanwezigheid van Pier Ferdinando Casini, de voorzitter van het Italiaans parlement, Helmut Kohl, ereburger van Europa, de Franse minister-president Jean-Pierre Raffarin en vele anderen het 50-jarig bestaan van onze fractie gevierd. Bij die gelegenheid hebben wij nog eens duidelijk gemaakt dat wij van de Fractie van de Europese Volkspartij het gemeenschappelijke Europa vertegenwoordigen, omdat we weten dat een terugval naar enkel samenwerking van regeringen een stap terug zou zijn. Daarom moeten de Europese instellingen sterk zijn en dat moet uiteindelijk het resultaat van het grondwetsdebat zijn.
Tegelijkertijd weten we dat de wortels van de Europeanen in hun geboorteland, in hun streek van herkomst liggen en dat ons Europese burgerschap voortvloeit uit onze nationaliteit, het land waar we vandaan komen. Een sterke Europese Unie is voor het land van herkomst dan ook geen beletsel maar een aanvulling.
Helaas heb ik niet zoveel spreektijd als de voorzitter van de Europese Raad en de voorzitter van de Commissie.
(Gelach en interrupties)
Daarom wil ik nog slechts één onderwerp aansnijden. Mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft het gehad over maatregelen op het gebied van de infrastructuur. Wij zullen een en ander buitengewoon zorgvuldig bekijken. We zullen ons daarbij ook afvragen of de stabiliteit van de euro, die ook een reputatie naar buiten toe hoog te houden heeft - wat dat betreft ben ik het hartgrondig eens met de voorzitter van de Commissie - niet in het geding komt. We willen namelijk niet dat dat gebeurt. We willen een sterke euro en zullen de stabiliteit van onze jonge Europese munt verdedigen.
Tot slot nog het volgende. Laat ik eerst zeggen dat ik verheugd ben over de positieve houding bij onze socialistische collega's. Gaat u zo door, dan zullen we gezamenlijk succes boeken. Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, ik wens u persoonlijk heel veel succes. Die wens geldt ook voor Italië, dat sympathieke land, en vooral ook voor ons, de Europese Unie. Als die bewaarheid wordt, zal in onze geschiedenisboeken prijken: op 16 april 2003 zetten tien landen uit Midden- en Zuid-Europa, in navolging van hun voorgangers, hun handtekening onder de toetredingsverdragen. En dan zullen wij vanaf 1 mei 2004 beschikken over een Europese grondwet, ondertekend in Rome. Daarvoor wens ik u veel succes en onze fractie zal u op uw weg te allen tijde positief-kritisch begeleiden.
(Applaus van rechts)

De Voorzitter.
Voor iemand die slechts beperkte spreektijd had, heeft u het niet slecht gedaan!
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte fungerend voorzitter van de Raad, geachte voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, de fungerend voorzitter van de Raad begon zijn toespraak met een verwijzing naar de historische rol die Italië heeft gespeeld bij de opbouw van Europa.
Namens de Socialistische Fractie wil ik u eerlijk laten weten dat wij graag willen dat Italië als voorzitter een bella figura slaat, een succes wordt, en geen brutta figura slaat, geen mislukking wordt. Het baart ons echter zorgen dat wij ons gerustgesteld voelen als president Ciampi over Europa spreekt, terwijl ons een onbehaaglijk gevoel bekruipt als wij fungerend voorzitter Berlusconi over Europa horen spreken. Vandaag nog volgt u de lijn van president Ciampi. Het wordt echter een probleem wanneer u gaat zeggen dat de Commissie moet worden afgeschaft of dat Rusland of Israël zo snel mogelijk moet toetreden tot de Europese Unie.
Geachte fungerend voorzitter van de Raad, ik ben het met u eens dat de Conventie een historisch resultaat heeft opgeleverd. Daarbij wil ik u er graag op wijzen dat de eerste zin in de preambule van de Grondwet die is uitgewerkt door de Conventie 2500 jaar geleden al werd geschreven en nog steeds van kracht is. Dit citaat van Thucydides vormt ons belangrijkste credo. 'Onze Grondwet wordt democratisch genoemd omdat de macht niet in de handen is van een minderheid maar van de grootst mogelijke meerderheid?.
(Applaus van links)
Dat wil zeggen dat het onze taak is om wetgeving te maken die van algemeen belang is en niet om de concrete belangen van slechts een paar mensen te behartigen. Dat is de hoeksteen van het Europese bouwwerk.
(Applaus van links)
Ik heb begrepen dat u bereid bent tot verdere onderhandelingen over de Grondwet. Wij moeten de tekst uiteraard nog verbeteren en daarbij moet naar onze mening alleen naar technische formuleringen worden gekeken. Er dient enkel over bestaande kwesties onderhandeld te worden en het is niet de bedoeling dat de hele Grondwet weer op de schop gaat. Wij willen niet terug naar af.
U hebt een voorstel gedaan over deelname van het Parlement. Dat is heel aardig van u maar ik moet u wel zeggen dat het al sinds het Verdrag van Amsterdam en zelfs al sinds het Verdrag van Maastricht zo is dat de Voorzitter de Europese Raad en andere bijeenkomsten mag bijwonen en dat er afgevaardigden van dit Parlement aanwezig zijn op de Intergouvernementele Conferentie. Wij noemen hen waarnemers maar zouden hen liever afgevaardigden willen noemen. Maar dan nog iets. De Conventie is al achter de rug. Dat hoofdstuk is afgesloten. En ik wil u ook vragen om ons hier en in de Commissie constitutionele zaken, die wordt voorgezeten door Giorgio Napolitano, regelmatig op de hoogte te brengen van de lopende zaken. Hopelijk zal dit Parlement deze verplichting vastleggen in een resolutie. Verder kunnen wij ook vertegenwoordigers van de nationale parlementen uitnodigen, hetgeen ook regelmatig gebeurt. Gisteren hebben wij daar nog met voorzitter Casini over gesproken en wij waren het erover eens dat wij niet kunnen terugkeren naar diplomatie achter gesloten deuren.
U hebt ook gesproken over de Europese economie. Het verbaasde mij dat u niet refereerde aan de strategie van Lissabon, want uw voorstel komt in grote lijnen neer op de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. Met betrekking tot het zogenaamde voorstel 'Tremonti?, wat een herrijzenis is van de plannen Delors en Van Miert, doet het mij plezier om uit conservatieve hoek een acceptabel soort keynesianisme waar te nemen, want een dergelijk plan staat al tien jaar bij ons op de agenda. Wij zijn benieuwd waar het schip strandt en hoe u de golden rule gaat toepassen ?
(Applaus van links)
... hoe er garanties kunnen worden ingebouwd ? zelfs u kunt als succesvol zakenman misschien als eerste inschrijven voor de aanleg van een verbinding over de Straat van Messina waarmee de eeuwenoude scheiding tussen Scylla en Charybdis, die in 3000 jaar Europese geschiedenis een grote rol heeft gespeeld, overbrugd kan worden.
Met betrekking tot de solidariteit tussen de generaties en de toekomst van de welvaartstaat dient er uiteraard over de pensioenen te worden gesproken, maar ik denk niet dat het uw bedoeling is om de sociale zekerheid en de pensioenen over te hevelen naar Europa, daarmee zou u nog verder gaan dan wij willen. Het is echter wel belangrijk dat er gekeken wordt naar de toekomstige demografische ontwikkelingen, vooral in relatie met de immigratie. U heeft kortgeleden nog een discussie meegemaakt in uw eigen regering waarin de kanonneerbootpolitiek recht tegenover een meer humane en intelligentere aanpak stond. Ik denk dat Thessaloniki wat dat aangaat een belangrijke stap voorwaarts betekent.
U sprak ook over een andere constitutionele kwestie die ons bezighoudt, namelijk de tenuitvoerlegging van het Handvest van de grondrechten met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting, meer bepaald, met betrekking tot de media op Europees niveau. Wij hebben eind vorig jaar over dit thema een resolutie aangenomen die ook werd gesteund door de Fractie van de Europese Volkspartij. Met die resolutie werd onder meer beoogd de groeiende ongelijkheid tussen de nationale anticoncentratiemaatregelen tegen te gaan en de rechten van onze burgers te beschermen. Het gaat hier om een Groenboek dat de Commissie tien jaar geleden al heeft opgesteld en dat tot op heden geen resultaat heeft opgeleverd. Wij denken dat het - met het oog op de uitbreiding van Europa en de waarborging van deze grondrechten - belangrijk is dat hier aan wordt gewerkt. Geachte fungerend voorzitter van de Raad, ik wil graag benadrukken dat er wat dit betreft geen relatie bestaat met een kwestie waarmee wij werden geconfronteerd toen u nog lid was van het Parlement: de opheffing van de onschendbaarheid in verband met een proces in mijn land. Wij hebben het hier over de ontwikkeling van een constitutioneel recht voor alle Europeanen.
Ten slotte wil ik u graag nog iets zeggen over het buitenlandbeleid. Wij zijn blij met de voorgenomen voortzetting van het transatlantische beleid van het Griekse voorzitterschap en denken dat de EU ook een belangrijke rol kan spelen in het Midden-Oostenkwartet. Ik zou u willen vragen om daarbij een voorbeeld te nemen aan mevrouw Rice en niet enkel met Israëliërs te spreken als u naar het Midden-Oosten gaat. Zij kon zonder problemen met iedereen praten, waarom zou een belangrijke Europese leider dat dan niet kunnen? Ik wil graag mijn waardering uitspreken over een andere transatlantische kwestie, namelijk uw plannen betreffende Latijns-Amerika en met name de Mercosur.
Ik wil u tot slot graag bedanken voor uw grootmoedigheid en als wij het dan toch over Italianen hebben: als het tweede Verdrag van Rome in Campidoglio wordt ondertekend, weet ik zeker dat mijn fractiegenoot, de Romeinse burgemeester Veltroni, u graag zal ontvangen als fungerend voorzitter van de Raad.

Mijnheer Berlusconi, ik wil u er verder nog van verzekeren dat wij u als fungerend voorzitter onbevooroordeeld zullen afrekenen op uw daden, op hetgeen u voor elkaar krijgt, en niet enkel op uw beloften.
(Applaus)

Watson (ELDR).
 Mijnheer de fungerend voorzitter, tot gisteravond was uw programma slechts beschikbaar op uw website en alleen in het Italiaans. Zelfs nu is het alleen nog maar in het Italiaans en Engels te lezen. Hoewel ik in de gelukkige omstandigheden verkeer dat ik de computer gebruik en beide talen kan lezen, geldt dat niet voor alle collega's. Ik hoop dat dit geen voorteken is.
Uw belangrijkste taak zal het bijeenroepen zijn van de Intergouvernementele Conferentie die zich over de ontwerp-grondwet zal buigen. Mijn fractie deelt uw ambitie om dit werk zo snel mogelijk en ruim voor de verkiezingen van volgend jaar af te ronden. We vertrouwen erop dat u ervoor zult zorgen dat het Europees Parlement en de nationale parlementen voldoende vertegenwoordigd zijn in de IGC aangezien hun betrokkenheid bij de Conventie aanzienlijk heeft bijgedragen aan het succes ervan. Maar de toekomst van Europa ligt natuurlijk in handen van de lidstaten. Als zij hierover blijven bekvechten, dan krijgen we misschien geen Verdrag van Rome - niet eens een Verdrag van Dublin - maar misschien een soort Vrede van Utrecht, die staat voor een vrede ten gevolge van uitputting.
De liberaal-democraten zijn het eens met uw prioriteiten voor de Europese economie. Het gaat niet goed met onze economie; de Duitse motor achter de Europese groei hapert, dus initiatieven om de groei te stimuleren zijn zeer welkom. Toch moet de voltooiing van de trans-Europese vervoersnetwerken gezien worden als een middel om een economisch doel te bereiken - namelijk het soepeler functioneren van de interne markt - en niet als een doel op zich.
Als Britse liberaal verheug ik mij zeer over de trouw die in uw programma aan de dag wordt gelegd aan de ideeën van John Maynard Keynes, waarbij mijn vreugde slechts wedijvert met mijn verbazing. Ik hoop echter dat u het met mij eens bent dat de uitgaven die u voorstelt voor de TEN's en defensie wel verenigbaar moeten zijn met de verplichtingen van de lidstaten in het kader van het Stabiliteitspact, dat al zwaar onder druk staat.
Voor liberalen is de voortdurende waardering voor Keynes gelegen in het feit dat hij hardnekkig vasthoudt aan solidariteit. In uw programma heeft u het vaak over consumenten, maar wij zijn op de eerste plaats toch burgers. Marktdenken leidt er vaak ten onrechte toe dat mensen koopkracht gelijkstellen aan stemrecht en zo worden wij beroofd van onze burgerlijke vrijheden, waarmee we de sociale gevolgen van onze eigen keuzen kunnen beïnvloeden. Regelgeving is noodzakelijk wanneer het verhelpen van problemen, die ontstaan doordat de markt voor burgers of het milieu tekortschiet, zwaarder weegt dan de kosten die dergelijke overheidsbemoeienis met zich meebrengt. In het Italiaanse politieke debat is dit het verschil tussen liberalismo, waar wij in geloven, en liberismo, waar wij fel tegen zijn.
Mijn fractie staat achter de nauwere samenwerking die u voorstelt met de landen langs de nieuwe grenzen van de EU, maar we moeten onze buren geen valse hoop bieden op lidmaatschap. Nauwere banden met de Unie dienen hand in hand te gaan met democratie, respect voor de mensenrechten en de ontwikkeling van een markteconomie. Wij verheugen ons met name over de nadruk die u legt op het Euro-mediterrane partnerschap, dat al lange tijd een liberale prioriteit is, en uw plannen voor Albanië, waarin Italië zeker een voortrekkersrol kan vervullen.
De voorstellen in uw programma over de transatlantische betrekkingen, die langzaam verbeteren na de averij die zij hebben opgelopen tijdens de crisis rond Irak, en uw doel de banden met Amerika aan te halen zijn zeer welkom. Hoewel we zonder meer op zoek moeten gaan naar standpunten die we delen met de Verenigde Staten, moeten we echter niet bang zijn om op te komen voor de belangen van Europa, indien we van mening verschillen met de VS, en wij juichen uw krachtige verklaring over het Internationale Strafhof dan ook toe.
Ook als het om het Midden-Oosten gaat moet de Unie haar stem binnen het Kwartet luid en duidelijk laten horen. De hulp bij het herstellen van de Palestijnse economie moet gegeven worden op voorwaarde dat er actie wordt ondernomen tegen het terrorisme, net zoals verbeterde samenwerking met Israël aan de voorwaarde gebonden moet zijn dat Israël de routekaart ten uitvoer legt, vooral wat betreft het ontmantelen van de nederzettingen.
Op het gebied van landbouw en immigratie hebben de liberaal-democraten aanzienlijk minder gemeen met uw prioriteiten.
Er bestaat een verband tussen deze twee beleidsterreinen. U besteedt in uw programma erg weinig aandacht aan de hervorming van het GLB, terwijl op het moment iedere koe in Europa goed is voor een subsidie van twee euro per dag en er wereldwijd een miljard burgers rond moet zien te komen van minder dan één euro per dag. Als we onze markten niet openstellen voor landbouwproducten uit ontwikkelingslanden, dan zullen er mensen van daar naar hier blijven komen. Het beleid dat u voorstelt op het gebied van justitie en binnenlandse zaken heeft met name tot doel immigratie te voorkomen. Dat zal echter niet werken omdat u het zult afleggen tegen de wetten van vraag en aanbod die van kracht zijn op de arbeidsmarkten, net als op andere terreinen. Als u ons vertelt dat u begaan bent met de reputatie van Europa, 'Cercheremo di fare bella figura per l'Europa', lei ha detto?, houd er dan wel rekening mee dat wij als blanken een minderheid vormen op onze planeet. We hopen dan ook dat u zich op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zult laten inspireren door de evenwichtige benadering van het Griekse voorzitterschap en niet door de teneur van Sevilla.
Mijnheer de fungerend voorzitter, uw land neemt het voorzitterschap over na een zeer succesvolle voorzittersperiode van Griekenland, die gekenmerkt werd door het zoeken naar compromissen en overeenstemming. De liberaal-democraten in dit Parlement hopen dat u gedurende uw voorzitterschap in uw woorden en daden respect aan de dag zult leggen voor de waardigheid van het ambt en de Europese roeping van Italië eer zult aandoen.
Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, een aantal van ons voelt een zekere genegenheid voor Italië, de buitengewone levendigheid van de samenleving van dat land, de creativiteit van het volk, het uitzonderlijke culturele erfgoed en de rijkdom van de lokale, sociaal bewuste democratie. Wij houden van het Italië van de grote volksdemonstraties waar geroepen wordt om werkgelegenheid, sociale rechtvaardigheid en gelijkheid; van het Italië van de sterke antioorlogsbeweging, het Italië van de burgerdemonstraties in Genua tegen sociaal geweld en politiegeweld; het Italië van het Europees Sociaal Forum in Florence; het jonge Italië dat eisen stelt en enthousiast en strijdvaardig is, omdat het ervan overtuigd is - zoals dat in zijn belangrijkste leuze wordt benadrukt - dat een ander Europa mogelijk is en omdat het vastbesloten is dat tot stand te brengen.
Dat andere Europa is een Europa dat middelen vindt om de wurggreep van de liberale mondialisering losser te maken om werkgelegenheid, onderwijs, pensioenen en sociale zekerheid voor zijn burgers te waarborgen, goede openbare diensten te garanderen, de levensstandaard te verbeteren, kortom om het leven van de mensen boven de eisen van de markt te stellen.
Dat andere Europa is een Europa dat is gegrondvest op ethiek en rechtsgelijkheid, dat elitarisme en uitsluiting uitbant, privileges en onderwerping verbiedt, het giftige onkruid van intolerantie, racisme en vreemdelingenhaat, zowel binnen onze samenleving als in onze relaties met de wereld, uitroeit. Dat andere Europa is een Europa dat zich heeft losgemaakt van de Amerikaanse bevoogding, dat een ander geluid durft te laten horen bij de grote internationale organisaties en samen met zijn bondgenoten uit het Zuiden de diepe wonden bestrijdt die onze aarde steeds minder veilig en leefbaar maken en die we kennen als armoede, onderontwikkeling, milieurampen en oorlog.
Net als wij kan dat mooie, rebelse Italië zich niet herkennen in de huidige koers van de Europese Unie. Een nog veel grotere afkeer heeft het van het beleid dat gevoerd wordt door degenen die in Rome de scepter zwaaien en van de Europese koers een karikatuur maken, met een losgeslagen liberalisme, een onvoorwaardelijk amerikanisme en een niet al te grote liefde voor democratie. Een van de hoofdpunten op de agenda van dit voorzitterschap is een megalomaan infrastructuurproject. Het zou goed zijn om de onderdelen hiervan één voor één aandachtig te onderzoeken, want er zijn zeker dingen hard nodig, bijvoorbeeld een programma voor rail-wegvervoer op Europese schaal. Als we echter voor het verwezenlijken van dergelijke werken die pas op de lange termijn rendabel zijn, moeten vertrouwen op particulier kapitaal, stevenen we gegarandeerd af op een debacle voor de werkgelegenheid, de groei en de kwaliteit van deze diensten.
Een andere prioriteit van dit voorzitterschap is de versnelde afbraak van onze verworvenheden op het gebied van pensioenen en sociale bescherming; het handelsmerk van de conservatiefste krachten in de politiek. De komende zes maanden moeten ook de dossiers immigratie en asielrecht worden afgerond en ik word al misselijk bij de gedachte dat dit uiterst gevoelige debat vervuild kan worden met het barbaarse geloei waar een van de leden van de Italiaanse coalitie een patent op heeft.
Ten slotte: de nieuwe strategische doctrine van de Unie deed in schetsvorm, vóór het Italiaans voorzitterschap, al het ergste vrezen. Sinds gisteren weten we dat deze voor december aanstaande tot formele beslissingen zal moeten leiden. In alle opzichten is dus gedurende dit halve jaar uiterste waakzaamheid geboden. Wil het huidige werk aan een grondwet zin hebben, dan moeten we ons allereerst houden aan artikel 2 van het grondswetsontwerp dat is gewijd aan de waarden van de Unie en dat als volgt is geformuleerd: 'De waarden waarop de Unie berust, en die alle lidstaten met elkaar gemeen hebben zijn eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten. De Unie wil een vreedzame samenleving zijn waar tolerantie, rechtvaardigheid en solidariteit heersen.?
(Applaus van links)

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de fungerend voorzitter, zoals u weet is Europa een continent dat zeer verschillende volkeren en culturen herbergt. Eén ding is echter zeker: het is niet verwonderlijk dat uw aantreden als fungerend voorzitter van de Unie bezorgdheid oproept. Er is een Italiaanse afwijking die besmettelijk dreigt te worden in de nieuwe Unie: een buitengewone concentratie van de macht, eerst op het gebied van de economie en de media, en vervolgens in politiek opzicht, waardoor u, onder andere, vandaag boven de wet staat. Wij weten echter dat voortdurende verontwaardiging niet voldoende is; wij gaan liever tot actie over. Ook tijdens dit voorzitterschap zullen wij er bij de Commissie op blijven aandringen dat zij zich houdt aan de taak die zij op zich heeft genomen om een mededeling ter tafel te leggen over het pluralisme in de media binnen de Unie en dat zij haar rol als hoedster van de Verdragen serieus neemt. Het lijkt er namelijk op dat zij, als het erop aankomt Italië te dwingen de richtlijn inzake 'Televisie zonder grenzen? na te leven, enigszins, laten we zeggen, aarzelend is. Wij hebben ervoor gevochten dat het pluralisme in de nieuwe Europese Grondwet genoemd zou worden als een van de fundamentele waarden, om te voorkomen dat het ontbreken van een rechtsgrondslag in Europa zou worden gebruikt als excuus om niet op te treden op het gebied van concentratie en pluralisme in de media.
In tijden van economische crisis is het gebruikelijk dat men zijn uiterste best doet manieren te vinden om de economie uit het slop te halen. En wij weten dat Italië beschikt over zeer creatieve ministers die hun ambitieuze plannen voor bruggen, tunnels en snelwegen dolgraag naar Europees niveau willen tillen. Wij zijn bereid een constructieve dialoog aan te gaan over het trans-Europees netwerk en over de rol van de Europese Investeringsbank, maar wij moeten ons niet laten beetnemen. Het is niet waar dat van de 14 projecten waartoe in Essen besloten is er wegens geldgebrek slechts drie zijn uitgevoerd: als er geen investeerders te vinden zijn, komt dat ook doordat het nut, de sociaal-economische levensvatbaarheid en - zouden wij hieraan willen toevoegen - de ecologische duurzaamheid van veel van de projecten niet gegarandeerd is. Wij moeten ons de geest van het plan van Jacques Delors en twee sterke ideeën in het Witboek van de Commissie over het vervoer, die wij soms helaas lijken te vergeten, weer in herinnering brengen: investeringen moeten niet alleen dienen om Europa op te vullen met infrastructuur, maar ook om de economische en sociale cohesie te bevorderen. We moeten af van de gedachte dat economische groei met alle geweld gepaard dient te gaan met een toename van het vervoer, want anders komen we binnen afzienbare tijd in een permanente verkeersopstopping terecht. Wat heeft het voor zin om 6 miljard euro te spenderen aan de brug van Messina om een half uur reistijd te besparen, als duizenden Sicilianen niet over drinkwater kunnen beschikken en zij er per trein drie uur over doen om honderd kilometer af te leggen? Wat heeft het voor zin vijftien jaar werk te spenderen aan een 54 kilometer lange tunnel voor de spoorlijn Turijn-Lyon, waarbij een gat wordt geboord in een berg vol asbest, wanneer de bestaande spoorlijn binnen vijf jaar tweemaal zoveel goederenvervoer aan zou kunnen als hij gemoderniseerd en verbeterd werd? Wij willen het niet hebben over gigantische en misschien onuitvoerbare projecten, maar over investeringen die ten goede komen aan vernieuwing, hernieuwbare energiebronnen en regeneratie van het land, waarbij de betrokkenheid en de acceptatie van de burgers die in dat gebied wonen als waardevol beschouwd worden en niet als lastige belemmeringen.
Mijnheer de fungerend voorzitter, in uw programma voor Europa staat zwart op wit geschreven dat het nodig is een nieuwe fase in te luiden en dat de milieubureaucratie een halt moet worden toegeroepen. Dat is een interessante formulering, die - volgens ons - duidt op de behoefte een denkwijze die in Italië zeer in zwang is ook ingang te doen vinden in Europa, namelijk de gedachte dat alles gederegulariseerd dient te worden. Wij verzetten ons tegen de poging om deze gedachtegang, die met name risicovol is in tijden van uitbreiding, te exporteren, want dergelijke gedachten zijn een directe steun voor beleid waarin alles onderschikt gemaakt wordt aan de infrastructuur en dat ontsproten is aan de verouderde opvatting dat het milieu een gebruiksvoorwerp is dat in de uitverkoop kan.
Waar het gaat om het overtreden van milieuwetgeving staat Italië op de tweede plaats, na Spanje. Uw regering, mijnheer de fungerend voorzitter, heeft de wetgeving inzake afval zodanig veranderd, dat het veel moeilijker is controles uit te voeren, ook al verdwijnt in Italië ieder jaar 11 miljoen ton afval spoorloos en wordt de omzet van de milieumaffia geschat op circa 2,5 miljard euro. Zij heeft de normen voor milieueffectbeoordelingen zo verruimd, dat een beoordelingsprocedure niet meer is dan een formaliteit. Zij heeft toegestaan dat er in parken in het wilde weg gejaagd wordt door de regionale autoriteiten. Zij heeft voor dit jaar 56 miljoen euro beschikbaar gesteld voor beschermde gebieden - minder dan wat het kost om één kilometer snelweg in een tunnel aan te leggen. Zij treft voorbereidingen om milieumisdrijven zonder enig onderscheid uit de strafwet te halen, en dit alles zonder zich te storen aan de communautaire kaderwetgeving. Net als in het geval van de media zijn wij ook op dit punt van mening dat het hier een situatie betreft die kenmerkend is voor Italië. Voorzitter Prodi, wij vrezen dat op een gebied waar de Unie beschikt over werkelijke bevoegdheden en internationale verantwoordelijkheden, de gekunstelde inbreukprocedure niet langer voldoet en dat wij, als wij ons te tolerant blijven opstellen en meer aandacht blijven besteden aan formele details dan aan de inhoud, ernstig gevaar lopen mee te werken aan de uitholling van de communautaire milieuwetgeving.
Voorzitter Berlusconi, wat het buitenlands beleid betreft zouden wij willen dat u ons allen liet profiteren van uw uitstekende relatie met president Bush. Daaronder verstaan wij niet de organisatie van een wedloop op het gebied van militaire uitgaven om de aanwezigheid van Italiaanse militairen in Irak te financieren, wat ten koste zou kunnen gaan van de bijdragen aan organisaties voor ontwikkelingssamenwerking. Er is een fundamenteel conflict gerezen met de regering-Bush over het Internationaal Strafhof. Wij zouden willen weten, mijnheer de fungerend voorzitter, of u het actieplan voor het Strafhof, dat in mei 2002 is aangenomen, verder wilt ontwikkelen en bijwerken. U heeft bovendien een zeer goede relatie met president Poetin. Wij zouden werkelijk willen dat u ook deze vriendschap ten behoeve van ons allen zou benutten. U heeft een lijst gemaakt van alle landen in de wereld: hoe is het mogelijk dat u Tsjetsjenië vergeet? Er moet krachtig worden opgetreden om een oplossing te vinden voor dat conflict. Wij moeten het initiatief nemen en wij zullen achter u staan als u dat neemt, door een regionale conferentie voor de Kaukasus bijeen te roepen waarin alle, maar dan ook alle lopende conflicten aan de orde worden gesteld. En voorts zouden wij trots op u zijn, mijnheer de fungerend voorzitter, als u erin zou slagen president Poetin ervan te overtuigen dat hij het protocol van Kyoto moet ratificeren.
Nog een laatste opmerking over de Europese Grondwet. Wij staan achter het streven van het Italiaanse voorzitterschap om een korte Intergouvernementele Conferentie te houden, om de overigens nogal magere resultaten van de Conventie niet nog verder uit te kleden. Houdt u evenwel, mijnheer de fungerend voorzitter, de kernenergie uit de Grondwet - en vice-voorzitter Fini, weest u daarbij behulpzaam. Het zou niet verstandig zijn om, precies zoals bij de genetisch gemodificeerde organismen is gebeurd, de negatieve reactie van de publieke opinie te onderschatten die in veel Europese landen, met inbegrip van Italië, heerst ten aanzien van de openlijke promotie van een zo dure en gevaarlijke energiebron in de huidige Grondwet.
(Applaus van links)

Muscardini (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, onze voortdurend veranderende samenleving vereist een politiek waarin nieuwe debatten gevoerd worden en waarin men bereid is om goed na te denken, met grondige kennis van de feiten, over de verschillende economische en culturele omstandigheden die in een aantal opzichten bijdragen aan de groeiende kloof tussen het Noorden en het Zuiden en tussen burgers onderling.
Als lid van de Conventie wil ik blijk geven van mijn tevredenheid en die van de fractie die ik in dit forum vertegenwoordig - de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten - over het feit dat in de ontwerp-tekst de grote waarde van nationale staten in de nieuwe Europese Unie wordt erkend; een Unie die na de Intergouvernementele Conferentie hopelijk over krachtigere en meer transparante instellingen zal beschikken, waarmee we de wereld zullen bewijzen dat de Europese Unie als universeel model voor beschaving en ontwikkeling geldt: een beschaving die respect voor haar eigen waarden afdwingt zonder daarbij de waarden van andere culturen geweld aan te doen; en een ontwikkeling die gelijke pas houdt met het aanpassingsvermogen van de mens. Wij hopen verder dat op de Intergouvernementele Conferentie zal worden besloten om de wortels waaruit de Unie is ontsproten als zodanig in de preambule te erkennen. De antieke geschiedenis van Griekenland en Rome, de joods-christelijke tradities, en de geleidelijk gevormde seculiere, liberale waarden, mogen niet buiten beschouwing worden gelaten, want het zijn juist deze zaken waaraan Europa zijn culturele en morele kracht ontleent. Het is volgens ons ook wenselijk om de handhaving van één Europese commissaris per lidstaat nog eens goed in overweging te nemen, want dit is een manier bij uitstek om de samenhang tussen alle instellingen te vergroten.
Het constitutioneel verdrag zal eindelijk een Europa doen ontstaan dat vrij, onafhankelijk en politiek eensgezind is en waarin de talen en tradities van elke natie worden gerespecteerd. Het Italiaanse voorzitterschap ziet zich voor een aantal zeer zware taken geplaatst, maar wij zijn vol vertrouwen dat het, in vruchtbare samenwerking met de andere Europese instellingen en met de leden van het Europees Parlement - de gekozen vertegenwoordigers van het volk - zal lukken om een nieuwe impuls te geven aan het proces van de eenwording van Europa en aan de versterking van Europa's rol in de wereld.
Voor de dringende kwestie rond migratie is een alomvattende visie vereist. Zoals ik aan de vooravond van de Top in Thessaloniki heb geschreven, is alleen Europa, met name middels een nieuw Middellandse-Zeebeleid en een nieuw beginsel van samenwerking met de armste landen, in staat om te voorkomen dat de illegale immigratie bijbelse proporties zal aannemen en zal ontaarden in een collectieve tragedie. Ik verheug mij op de oprichting van het Europese grenspolitiekorps en op nieuwe akkoorden met derde landen, en ik kijk zeer uit naar een verbeterde samenwerking op het gebied van de bestrijding van georganiseerde misdaad, terrorisme en fundamentalisme. Maar er dient ook aandacht te worden gegeven aan de Europese aanpak van de voortschrijdende mondialisering van de markten, om te voorkomen dat culturen en tradities afbrokkelen en uitsterven.
In een gezonde sociale markteconomie is geen plaats meer voor het soort ongebreidelde financiële speculatie dat de afgelopen jaren met tussenpozen is uitgebarsten zonder dat enige poging werd ondernomen om de oorzaken uit te bannen of om het probleem bij de wortels aan te pakken. De gezondheid van de economie is ook afhankelijk van de kenmerken die ons handelen bepalen, en een belangrijke voorwaarde voor een gezonde economie is dat de financiële economie zich in hetzelfde tempo ontwikkelt als de werkelijke economie. Europa kan niet om het feit heen dat de mobiliteit die nodig is voor een verdere ontwikkeling van de economie, afhankelijk is van twee voorwaarden: ten eerste, cultureel onderwijs, dat voor jonge mensen uit alle landen de noodzakelijke basis vormt voor wederzijds begrip. Dit betekent voor de nationale regeringen dat zij hun onderdanen meer en beter moeten voorlichten over de werkzaamheden van de Europese instellingen. Ten tweede is er de kwestie van accommodatie, waarbij niet alleen particulieren en de privé-sector, maar ook de instellingen verantwoordelijk moeten zijn voor het vinden van een oplossing. In dezelfde mate zijn ook voor kwesties op het gebied van vervoer en infrastructuur oplossingen op zowel nationaal als Europees niveau geboden, en derhalve willen wij hier opnieuw wijzen op de noodzaak tot spoedige voltooiing van corridor 5 en corridor 8.
Ter bestrijding van de nieuwe vormen van armoede die in de landen van de Unie in opkomst zijn, is het naar onze mening van cruciaal belang dat Europa een krachtiger energiebeleid gaat voeren, dat wordt gebaseerd op de toepassing van nieuwe energiebronnen en een efficiënter gebruik van bestaande bronnen. Dit beleid moet hand in hand gaan met de bescherming van de milieuwaarden waarvan niets minder dan het voortbestaan van het leven op onze planeet afhangt. Tegelijkertijd moet gekeken worden naar de financiering van onderzoek: zonder een aanzienlijke verhoging van de fondsen zal het Europees onderzoek nooit een uitzonderlijk niveau bereiken, met alle negatieve gevolgen van dien. In dit verband is ook een doeltreffender Europees voedselveiligheidsbeleid van groot belang, voor de bescherming van de kwaliteit en de oorsprong van producten, wat weer in het belang is van de gezondheid van de burgers, het grootste goed van de Unie.
Vandaag wordt van Europa niet alleen geëist dat het opkomt voor het recht op leven van zijn onderdanen en van alle andere mensen. Europa dient ook het idee uit te dragen dat alle mensen het recht hebben op een waardig bestaan. Alle hoog ontwikkelde gemeenschappen van de wereld worden thans in binnen- en buitenland opgeroepen om de politieke, culturele en economische maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om de tragedies die zich voor onze ogen afspelen een halt toe te roepen. Kinderen in Afghanistan hebben momenteel de laagste levensverwachting ter wereld. Zoals miljoenen andere kinderen - in Afrika, Zuid-Amerika en het Midden- en Verre Oosten - wordt deze kinderen het recht op leven en een waardig bestaan onthouden. Het succes van de niet aflatende strijd tegen het terrorisme en de bestendiging van de vrede zullen niet in de laatste plaats afhangen van het vermogen van Europa om zijn belofte van de afgelopen jaren in te lossen: waarborging van het recht op een waardig bestaan. Dit houdt, mijnheer de Voorzitter, ook in dat er een eind moet worden gemaakt aan praktijken als lichamelijke verminking waarvan veel vrouwen in hun land van herkomst het slachtoffer zijn geworden, en waaronder deze vrouwen ook in Europa nog lijden.
De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten verwacht ook van het voorzitterschap dat het zal trachten discriminatie te bestrijden, dat het hard zal optreden tegen wapen- en mensensmokkelaars, en dat het zal proberen de obscure maar o zo machtige wereld van kindermisbruik met wortel en tak uit te roeien. Deze misdadige organisaties maken gebruik van de onbeperkte en ongereguleerde mogelijkheden van het internet om hun boosaardige cultuur over de wereld te verspreiden. Daarom vinden wij dat er regels moeten worden opgesteld waarmee kan worden voorkomen dat een instrument dat bedoeld is om de communicatie tussen burgers te verbeteren, door booswichten wordt misbruikt om de wetten van de nationale staten van de Unie te schenden. Een manier om dit te bereiken is door iedere technologische vernieuwing te onderwerpen aan een Europese controleprocedure, een wetenschappelijk-experimenteel proces dat de gebruiksveiligheid waarborgt.
Mijnheer de Voorzitter, wil vrijheid ook werkelijk vrijheid betekenen, dan moeten er regels zijn, een klein aantal duidelijke en toegepaste regels. Wij doen een beroep op deze regels in het vertrouwen dat het Italiaanse voorzitterschap vandaag kan rekenen op de goedwilligheid en samenwerking van het Europees Parlement, van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten, en van alle 25 landen die samen ons grote Europa vormen.
(Applaus van rechts)
Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, Italië staat erop dat de Intergouvernementele Conferentie klaar moet zijn om in december te beginnen, zodat Berlusconi de uitnodigingen kan versturen voor de Top in Rome om het Verdrag van Rome plechtig ten grave te dragen en geboorte te geven aan de Grondwet van Rome. Zo snel kan een serieuze grondwet niet geschreven worden. Als de EU wordt voorzien van het Unieburgerschap, fundamentele rechten en een volledig handvest met rechten waarop voor de rechtbanken een beroep kan worden gedaan verandert het karakter van het gehele samenwerkingsinitiatief. Elke bepaling van Titel III moet in een nieuw daglicht worden gezien en kan een nieuwe betekenis krijgen.
Een voorbeeld: toen het Unieburgerschap op grond van het Verdrag van Maastricht werd ingevoerd, werd er uitdrukkelijk en schriftelijk vermeld dat het Unieburgerschap geen direct effect zou hebben. Arresten van het Hof van Justitie zorgden er echter voor dat het Unieburgerschap toch een directe uitwerking had. De burgers kunnen zich nu overal in de Unie vrij vestigen en hun rechten verder laten uitbreiden via de vele fundamentele beginselen in Titel I van de Grondwet en Titel II van het Handvest. De mensen en de gekozen afgevaardigden zouden de gevolgen van de Grondwet moeten kennen alvorens deze wordt goedgekeurd. Dit vereist een groot aantal werkgroepen, de mogelijkheid om amendementen in te dienen en een transparante democratie.
Wat betekent de Grondwet bijvoorbeeld voor het Deense protocol inzake zomerhuisjes? Denemarken staat Duitsers niet toe zomerhuisjes te kopen onder dezelfde voorwaarden als Denen. Dit is duidelijk in strijd met het verbod op nationale discriminatie op grond van artikel 4 en met het gelijkheidsbeginsel in artikel 44. Kunnen twee zo fundamentele beginselen wijken voor een uitzondering in de vorm van een protocol als het gaat om regels die gelden voor het vrij verkeer van kapitaal? Is er een hiërarchisch verband tussen de fundamentele beginselen en de overige bepalingen in de Grondwet en protocollen? Of neem artikel 51, dat de kerkelijke structuur beschermt. Op die manier kan Denemarken een protestantse staatskerk behouden, maar kan artikel 51 ook het verbod op religieuze discriminatie in artikel 2, lid 21 van Titel II opheffen? Is de Deense grondwet wettig of onwettig? Het zou fijn zijn dat te weten vóór de Europese Grondwet ondertekend wordt. Artikel 12, lid 2 maakt het grootste deel van alle internationale overeenkomsten onwettig, want de EU zou niet alleen gedeelde bevoegdheid krijgen, maar ook een exclusieve bevoegdheid om wat voor overeenkomst ook te sluiten, mocht er enkel een binnenlandse wet zijn aangetast. Zou er niet op zijn minst schriftelijk vermeld moeten worden dat alle bestaande overeenkomsten van kracht blijven tot ze gewijzigd worden?
Pannella (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, laten we nu eens concreet kijken naar wat er gebeurt. Laten we met intellectuele objectiviteit en in samenwerking proberen te bepalen wat het verschil is tussen wat wordt gezegd en wat wordt gedaan. Mijnheer Berlusconi, op 7 juni zei u in Jeruzalem, en ik citeer: 'In de toekomst moet Israël ook bij Europa komen. Wij zien Israël in alle opzichten als een Europese natie, cultureel, economisch en politiek?. Vervolgens noemt u Israël de enige ware democratie van het Midden-Oosten. Ik herhaal: 'In de toekomst moet Israël ook bij Europa komen. Wij zien Israël in alle opzichten als een Europese natie?. Dit is echter de officiële formulering van het document dat wij hebben: 'In dit verband (het Europees-mediterraan partnerschap) zullen wij de noodzaak om de betrekkingen met Israël te consolideren, met het oog op een meer uitgebreide en structurele wederzijdse samenwerking, niet veronachtzamen?. Maar dit is de stelling die wordt ingenomen door degenen die tegenstander zijn van Israëls toetreding tot de Europese Unie, want deze mensen zullen natuurlijk niet zeggen 'Wij moeten die vuile joden niet'; ze zullen eerder iets zeggen in de trant van 'Samenwerking is genoeg'. Wij steunen de heer Berlusconi, die destijds nog geen fungerend voorzitter van de Raad was.
En wat betreft Turkije: altijd worden Rusland, Turkije en Israël genoemd. In uw tekst wordt ook de toetreding van Turkije duidelijk niet als doel genoemd. Want wat staat er? 'Het Italiaanse voorzitterschap acht het van essentieel belang de betrekkingen met de Russische Federatie meer specifieke inhoud te geven,? enzovoort. Dat is vrij duidelijk. En nu over Turkije: '? wij begeleiden Turkije gezamenlijk op zijn pad naar integratie, en stimuleren de regering in Ankara om haar inspanningen in het fundamentele proces van interne hervormingen voort te zetten.? En dat moet doorgaan voor de aankondiging van Turkijes toetreding! Inderdaad heeft de heer Buttiglione onlangs gezegd dat Turkije een militair regime is dat nooit zal kunnen toetreden tot de Europese Unie, maar dat zonder de militairen een theocratie zou worden. Dit is nu christelijk Europa! Ik wil slechts één ding heel kort zeggen, iets wat we allen moeten toegeven. De geschiedenis van Europa bestaat niet: er zijn vele geschiedenissen. We hebben de geschiedenis van de Reformatie en van de Contrareformatie. We hebben geschiedenissen waar het communisme zegevierde, en waar het fascisme en nazisme zegevierden, geschiedenissen die de antidemocratie hebben voortgebracht en dat nog steeds doen. Dan is er nog een geschiedenis, de geschiedenis die, tot mijn spijt, is veroordeeld door onze Poolse paus in zijn verwerping van het liberalisme. Trouwens, mijnheer Watson, het is liberalismo, niet liberismo: we hebben hier al een eeuw lang liberalisme. Er is het Europa van de pauselijke zoeaven - Europese en Franse - die vochten tegen de Italiaanse risorgimento. Er is het Europa dat zich verzet tegen ons Europa van Altiero Spinelli, van Ernesto Rossi, tegen het Europa, mijnheer Berlusconi, dat u tijdens de G8 aankondigde op een manier die ik toejuichte. Jazeker, wij radicalen juichten u toe! Wij willen Europa een stap dichter bij de Wereldorganisatie voor Democratieën brengen en ons actief concentreren op de Gemeenschap van Democratieën. Wij hebben gejuicht op de G8! Vandaag heeft de heer Watson ons natuurlijk snel op het keynesiaanse karakter van uw toespraak gewezen, maar ik ben altijd van mening geweest dat u en voorzitter Prodi in cultureel opzicht feitelijk veel met elkaar gemeen hebben wanneer het gaat om de politieke keuzes die u beiden maakt. Giulio Tremonti heeft het dan wel over 'colbertisme' in plaats van 'keynesianisme', maar als puntje bij paaltje komt ?
Wij willen u slechts twee dingen vragen. Ten eerste dat de Europese Unie op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, zoals de heer Fini al aankondigde, de kwestie van het moratorium op de doodstraf op de agenda plaatst of laat plaatsen. En ten tweede dat de vertegenwoordigers van de Democratische Caucus bij de aanvang van de werkzaamheden van de VN door het voorzitterschap van de Europese Unie bijeen worden gebracht. Als u aan deze twee verzoeken kunt voldoen dan zullen wij meer dan tevreden zijn. Voor het overige wens ik u en onszelf alle geluk.
Tajani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, anderhalf jaar geleden, toen de Conventie met haar werk begon, geloofden slechts weinigen dat een droom werkelijkheid zou kunnen worden; slechts weinigen geloofden dat Europa zelf in staat zou zijn om, zoals nu gebeurt, een institutionele structuur te bouwen waarmee het op het internationale toneel nog grotere verantwoordelijkheden op zich zou kunnen nemen. Maar deze kleine minderheid is nu een overweldigende meerderheid geworden. Dit uitstekende resultaat - dat door uw regering, mijnheer de Raadsvoorzitter, zo vurig is gewenst - luidt het begin in van een voorzitterschap dat met meer beloften en hoop is vervuld dan enig ander gedurende de afgelopen jaren. Italië, een van de stichters van de Unie, kreeg in Thessaloniki het mandaat van de lidstaten om ervoor te zorgen dat het werk van de Conventie tot een goed einde wordt gebracht. En dat is nog niet alles. Europa heeft Rome gekozen als locatie voor de ondertekening van de eerste Grondwet: dit is een politiek resultaat van grote betekenis, een historisch teken van erkenning voor Italië en zijn vrij gekozen regering. Deze erkenning zal de regering de komende maanden een grote impuls en steun geven in haar werkzaamheden, mijnheer de Raadsvoorzitter, en ik ben ervan overtuigd dat de doelstellingen die u in dit Parlement hebt uiteengezet kunnen worden bereikt.
De tekst die bij de afsluiting van het werk van de Conventie werd goedgekeurd laat zeker nog ruimte voor verbetering, maar zij geeft ons, zoals u al zei, een werkbare basis die niet voor tweeërlei uitleg vatbaar is. Uw programma, dat wij van de Europese Volkspartij ondersteunen, wijst de weg naar het herenigd Europa van de toekomst, dat een bondgenoot van de Verenigde Staten is, maar desalniettemin in staat is om verantwoordelijkheden te dragen die het tot dusverre niet aankon. Dit Parlement erkent, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat u met uw nauwkeurige beschrijving van het evenwicht tussen Raad, Commissie en Parlement, het belang van de rol die het Europees Parlement speelt en zal blijven spelen in de Intergouvernementele Conferentie hebt onderstreept. En door de benoeming van een voorzitter van de Raad en een minister van Buitenlandse Zaken zal het nieuwe Verdrag eindelijk een antwoord geven op de vraag 'Waar is Mr. Europe?', een vraag die door iedereen die op ons continent een duidelijke gesprekspartner zoekt, kan worden gesteld.
De teloorgang van het beginsel van unanimiteit is de andere optie die ons in staat zal stellen om veel belemmeringen die Europese initiatieven voorheen maar al te vaak geblokkeerd hebben, uit de weg te ruimen. Laten we daarom hopen dat het op de Intergouvernementele Conferentie zal lukken om het aantal onderwerpen waarover besloten kan worden met stemming bij meerderheid, nog verder uit te breiden. De grondwet is echter niet meer dan een instrument: haar bepalingen kunnen alleen effect hebben als de politieke wil daarvoor aanwezig is.
Mijnheer de Raadsvoorzitter, uit uw toespraak bleek zeer duidelijk dat Italië vastbesloten is om groot gewicht te hechten aan de activiteiten van de Unie in het buitenland. Als we dat willen kan Europa, met zijn blik naar het Oosten en ook naar het Zuiden gericht, een toonaangevende rol spelen in de bevordering van vrede, vooruitgang, veiligheid, ontwikkeling en sociaal recht, en dat, zoals u al zei, niet in de laatste plaats voor de zwakkeren en voor degenen met een handicap.
Een grondwet en een politieke wil zijn niet genoeg om het grote project van mensen als Konrad Adenauer, Robert Schuman, Alcide De Gasperi, Jean Monnet, Gaetano Martino en Altiero Spinelli te verwezenlijken. Europa heeft alleen kans van slagen als we de harten van onze burgers weten te raken. Europa zal het Europa van de waarden worden, want daar liggen immers onze wortels. Ik hoop dat de IGC bereid is een expliciete verwijzing naar onze joods-christelijke wortels in de preambule van de seculiere grondwet op te nemen, want als wij onze oorsprong uit het oog verliezen, zal het ons ook niet lukken nieuwe paden te betreden of nieuwe horizonten te creëren waar het Europa van morgen zich op moet richten.
Napoletano (PSE).
Mijnheer de Raadsvoorzitter, de problemen waar we momenteel mee te maken hebben zijn van cruciaal belang voor de toekomst van de Unie en we zijn van plan deze problemen absolute prioriteit te verlenen. Het is aan de hand van deze kwesties waarop wij uw voorzitterschap zullen beoordelen. De bezorgdheid rond dit voorzitterschap komt echter niet uitsluitend voort uit vooroordelen. Het onopgeloste belangenconflict waarvan sprake is, vormt een bron van gerechtvaardigde bezorgdheid die veel verder reikt dan alleen uw eigen land. Daarnaast heeft het vertrek van de minister van Buitenlandse Zaken belangrijke gevolgen gehad voor het beeld dat men van Italiës rol in Europa heeft, hetzelfde Europa dat minister Bossi bestempelde als 'Forcolandia' ['Galgenland'] vanwege het vermeende repressieve karakter, en dat hij vandaag nog beschreef als een neo-jacobijns project dat intrinsiek autoritair en mondialiserend is. Dit verklaart misschien uw gebrek aan enthousiasme om serieus te gaan bouwen aan een Europese ruimte van gerechtigheid, vrijheid en veiligheid, waarvan de eerste stap het Europese arrestatiebevel is, welke tegen december 2003 zou moeten zijn goedgekeurd.
Grote problemen, zei ik dus: allereerst de Grondwet. Wat wij willen is dat de resultaten van de Conventie op de volgende Intergouvernementele Conferentie niet verder ter discussie zullen worden gesteld en dat Italië zijn uiterste best zal doen om de tekst op een aantal essentiële punten te verbeteren, onder andere door het stemmen bij meerderheid uit te breiden. Op het economisch vlak zien we dat het Italiaans voorzitterschap het idee van overheidsinvestering in infrastructuur nieuw leven wil inblazen. Wij willen daar nog scholing, onderzoek en het milieu aan toevoegen. Dit voorstel kan pas succes hebben wanneer het een werkelijk Europese invalshoek krijgt, wanneer het stevig verankerd wordt in de communautaire methode, en wanneer het financieel haalbaar is.
Wanneer het gaat om pensioenen weet u maar al te goed, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat Europa geen bevoegdheid heeft op het gebied van socialezekerheidstelsels, die overal zeer divers van aard zijn en zeer nauw verband houden met het specifieke welzijnsbeleid van de lidstaten. Is het voorzitterschap werkelijk van plan om een Europees initiatief op het economische en sociale vlak te introduceren? In dat geval zou het moeten trachten om de bevoegdheden van de Gemeenschap in het nieuwe Verdrag uit te breiden met fiscaal en sociaal beleid, op basis van de richtsnoeren voor een werkelijk Europese controle van de economie, zoals al enige tijd door dit Parlement geëist wordt. Bij dergelijke zaken dient men echter te werk te gaan volgens de methode van raadpleging van de sociale partners, zoals vastgelegd in de strategie van Lissabon.
Wat betreft immigratie: men kan niet zomaar één segment van het Europees beleid - het gedeelte dat betrekking heeft op grenscontroles ter bestrijding van illegale immigratie - ter sprake brengen en alle andere aspecten van het beleid negeren, bijvoorbeeld de beheersing van de instroom, ontvangst en rechten van degenen die hierheen komen op zoek naar werk, en op die manier bijdragen aan de economische groei van onze landen, dezelfde mensen die, voor alle duidelijkheid, door uw minister van Hervormingen op één hoop zijn gegooid onder de noemer 'Bingo Bongo's'.
Met betrekking tot het buitenlands beleid, tot slot, is het heel goed mogelijk om vrienden van de VS te zijn en toch Europeanen te blijven. Vriendschap mag echter niet vervallen in kruiperigheid. Na de moeilijke crisis rond Irak is de noodzaak voor een degelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, versterkt door de afschaffing van het vetorecht, nog nijpender geworden. In Thessaloniki is een duidelijk kader geschetst voor de buitenlandse betrekkingen van de Unie, waarbij onderscheid werd gemaakt tussen de mogelijkheden voor verdere uitbreiding en de mogelijkheden voor nauwere betrekkingen met onze buren. In dit verband, en na de tegenstrijdige uitspraken die u en uw minister voor Europees Beleid met betrekking tot Turkije hebben gedaan, hoop ik dat u zich aan uw woorden van vandaag zult houden. Zo hopen we ook dat het Italiaanse voorzitterschap het vredesproces in het Midden-Oosten zal steunen, maar hiervoor zal er met alle betrokken partijen moeten worden gesproken en rekening gehouden. Ik wens u veel succes met uw werk, mijnheer de Raadsvoorzitter!
Rutelli (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, vandaag praten wij als Europeanen met elkaar; wij brengen geen standpunten over de binnenlandse politiek van onze landen dit Parlement binnen. In de komende zes maanden zal Europa sneller vooruit moeten. Met het constitutioneel verdrag voor een Europa van 25 zal het de wereld duidelijk worden of ons continent een stuwende motor voor economische en sociale vooruitgang zal blijven, en of het zich na de ernstige crisis-Irak van doeltreffende instrumenten zal voorzien om in partnerschap met de Verenigde Staten een leidersrol te gaan spelen op het vlak van veiligheid en vrijheid, dit in het kader van een nieuwe multilaterale samenwerking. Als Europeaan hoop ik daarom op een succesvol Italiaans voorzitterschap, in nauwe samenwerking met de Commissie onder leiding van de heer Prodi, en met ons Parlement.
Vandaag, mijnheer de Raadsvoorzitter, bent u voorzichtig geweest en hebt u moeite gedaan om uw programma volgens het principe van samenwerking met de andere landen en overeenkomstig de traditionele Europese politiek van Italië te presenteren. Als we onze compromisovereenkomsten niet uit het oog willen verliezen, moeten we echter meer doortastendheid tonen, met name op het terrein van de beheersing van de economie, het buitenlands beleid en het noodzakelijke nieuwe defensiebeleid, zodat de mogelijk verlammende werking die uitgaat van de unanimiteitsvoorwaarde tot een minimum beperkt blijft. In de komende zes maanden verwachten we een radicale verschuiving die alle kritiek, scepsis en bezorgdheid die de eerste dagen van uw stuurmanschap hebben gekenmerkt, zal wegnemen. Niet de binnenlandse politiek van een land, maar heel Europa wil zien dat er een einde komt aan belangenconflicten en mediaconcentraties. Het gaat hier namelijk om het liberale fundament van de scheiding der machten, vastgelegd in de Europese Verdragen, die wij vrijwillig hebben getekend en waaraan wij gebonden zijn. De toon van het Verdrag van Rome van 1957 werd beheerst door een gedurfde visie op de toekomst, hetgeen vijftig jaar democratie, welvaart en vrede als gevolg had. Als we ons ook nu laten leiden door die visie, zullen we ook vanuit verschillende politieke standpunten gezamenlijk de vruchten plukken ten bate van Europa en zijn toekomst.
Bertinotti (GUE/NGL).
Mijnheer de Raadsvoorzitter, onze afkeer van uw politiek en uw regering is, zoals u weet, zeer diepgeworteld en het zou onzinnig zijn om nu een ommezwaai te maken omdat uw politiek nu op Europa wordt toegepast en niet alleen op Italië. Ik denk dat het zesmaandelijks voorzitterschap van een land door een bepaalde retoriek wordt omringd die de politieke realiteit echter niet kan verdoezelen; de realiteit is dat ieder voorzitterschap in werkelijkheid het voorzitterschap van een bepaalde regering betreft en niet van een land. Volgens hetzelfde principe geldt dat mensen die tegen de regering-Bush zijn, niet automatisch anti-Amerikaans hoeven te zijn. En als mensen in Italië en Europa tegen de Italiaanse regering zijn, betekent dit niet dat ze tegen Italië zijn.
Europa vormt natuurlijk een zeer belangrijke episode, een uitdaging die terecht als historisch wordt bestempeld. Wij zijn bang dat uw regering de keuzes die gemaakt moeten worden, zal bemoeilijken in plaats van vergemakkelijken. U begint al met een handicap: in uw eigen land is de publieke opinie verdeeld, een groot deel van de Europese publieke opinie is tegen u (en de oorzaak daarvan heeft in mijn ogen alles te maken met uw politiek), en de oorzaken van de economische crisis in Italië zijn onzuiver en verwrongen, aangezien deze crisis ernstig wordt verergerd door belangenconflicten en conflicten tussen de gevestigde machten. Persoonlijk vind ik dat de ergste schade is veroorzaakt door een minister in uw kabinet die spreekt over de noodzaak om het vuur te openen op boten met immigranten op zee.
Wij zullen echter geen kritiek leveren op het voorzitterschap van uw kabinet; we zullen ons beperken tot kritiek op uw beleid, dat feitelijk is gebaseerd op het oppergezag van de Verenigde Staten en het oppergezag van de markt. Dit zijn beide factoren die kunnen leiden tot een crisis in Europa: de Verenigde Staten worden tegenwoordig immers gedreven door een doctrine van pre-emptieve oorlogsvoering, en de markt heeft recentelijk duidelijk een crisis in de sociale samenhang teweeggebracht. U, mijnheer de Raadsvoorzitter, hebt nu een voorstel gedaan voor een transatlantisch, neoliberaal en post-democratisch Europa. Wij zijn van mening dat dit voorstel indruist tegen de roeping en de historische missie van het moderne Europa, van het Europa dat een nieuw perspectief nodig heeft. Iemand sprak van een keynesiaans beleid. Daar ben ik het niet mee eens. Grootschalige infrastructuurprojecten gelden niet als keynesiaans beleid. Bovendien zouden dergelijke projecten vanwege de deregulering wel eens een bedreiging voor het milieu kunnen opleveren, en door mogelijke problemen met de financiering bestaat ook het gevaar dat ze nooit voltooid worden.
Uw politiek heeft echter een andere zijde, die door en door neoliberaal is: dat wat wij arbeidsonzekerheid noemen en wat u flexibiliteit noemt; dat wat tot uiting komt - zoals dat ook in andere landen het geval is - in de aanval op het stelsel van sociale zekerheid. Dit, mijnheer de Raadsvoorzitter, is niet het echte Europa. Het echte Europa eist onafhankelijkheid van het Amerikaanse beleid vanwege zijn afwijkende politieke cultuur, en het echte Europa eist een ander sociaal model. Uw sterke punt van vandaag is feitelijk de zwakte van politiek Europa, omdat dit politiek Europa in werkelijkheid is gegrondvest op een gebrek aan democratie, en ook omdat ik de Conventie als zwak en tegenstrijdig beschouw, een slap aftreksel van de grote progressieve grondwetten.
Daarom, mijnheer de Raadsvoorzitter, zullen wij u niet tegenwerken in het belang van dit Europa, maar in het belang van een ander Europa: een sociaal en democratisch Europa. Dat is de reden waarom wij hopen dat tijdens het Italiaanse voorzitterschap - en u moet dit niet opvatten als vijandigheid - de massale protestacties zowel in belang als deelnemersaantallen zullen toenemen. Er is één ding waarbij we u wel zouden willen steunen: bij een uitdrukkelijke oproep tot een moratorium op de doodstraf. Dat zou in ieder geval een waarachtig teken van beschaving zijn.
Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de Raadsvoorzitter. Het Italiaanse Voorzitterschap wordt met gemengde gevoelens begroet. U sprak over Italiës trotse bijdrage aan de vrede en het internationaal recht en wij vragen of uw Voorzitterschap op dit gebied een mijlpaal zal zijn. Hoe gaat u om met bijvoorbeeld de druk die de Verenigde Staten op dit ogenblik op Servië uitoefenen om het verdrag over het Internationaal Strafhof niet te ondertekenen terwijl Europa de Balkanlanden een perspectief wil bieden op lidmaatschap? De vluchtelingen die aanspoelen aan de kusten van de Middellandse Zee zijn een aanklacht tegen de onmenselijkheid van ons systeem. Zonder legale immigratiemogelijkheid zal het nooit lukken.
U sprak vooral over controle en over terugsturen maar een duurzame ontwikkeling en vrede in de landen waar de mensen vandaan komen moet een prioriteit worden in de onmiddellijke toekomst. Die ontwikkeling vergt niet alleen handelsmaatregelen maar ook respect voor het leefmilieu en de ontwikkelingskansen van die landen. Nu worden ze leeggeroofd en de mensen krijgen wapens in de plaats.
Ook vrede in de regio's in Europa is belangrijk. In alle toetredingslanden zijn regio's die wachten op kansen en op duurzame ontwikkeling want ze verarmen en ze ontvolken. Dat is ook voor sommige van onze eigen regio's het geval. Wij vragen een grotere zichtbaarheid van de regio's in de grondwet. Vooral de constitutionele regio's willen respect krijgen in plaats van een hooghartige behandeling waarbij de lidstaten overal de dienst uitmaken. Dat doet alleen maar de frustraties in de constitutionele regio's toenemen. Ik hoop dat uw Voorzitterschap daar begrip zal voor opbrengen.

Speroni (NI).
Mijnheer Berlusconi, in mijn ogen houdt de belangrijkste taak tijdens het Italiaans voorzitterschap verband met het nieuwe constitutioneel verdrag, dat niet alleen maar ideeën en concepten bevat, maar ook betrekking heeft op een grondgebied en op de mensen die op dat grondgebied wonen. De Conventie heeft goed werk verricht. Het uitgangspunt is goed; mogelijk is er slechts een klein aantal wijzigingen nodig, zoals een betere omschrijving van het evenwicht van de wetgevende machten van Europa, het evenwicht tussen de Unie en de lidstaten. Wat betreft de keuze tussen stemming bij meerderheid of unanimiteit bij de besluitvorming: wij moeten de twee belangrijkste behoeften met elkaar zien te verenigen, de behoefte aan efficiëntie en de behoefte om de soevereiniteit en belangen van de lidstaten te respecteren. In uw toespraak hebt u het woord 'onderhandeling' meerdere malen gebezigd. Ik denk dat op dit gebied ook enige onderhandeling noodzakelijk is om deze tegengestelde behoeften met elkaar te verzoenen.
Ten slotte zou ik iets willen noemen waarvan ik niet denk dat het haalbaar is, maar dat ik evengoed wil onderstrepen: de behoefte om het exclusieve initiatiefrecht van de Commissie voor Europese wetgeving te beperken ten gunste van het Parlement. Dit Parlement beschikt, naar ik meen als enige ter wereld, niet over het recht om het initiatief tot nieuwe wetgeving te nemen. Zelfs een gewoon gemeenteraadslid mag voorstellen indienen, maar leden van het Europees Parlement bezitten dit recht niet. Ik vind dat deze zaak op zijn minst uw aandacht verdient. Ook ik wens u geluk met uw voorzitterschap.
Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil enkele aanwezigen er graag aan herinneren dat wij hier vandaag een debat voeren over het programma van het Italiaanse voorzitterschap waarmee ik het in grote lijnen eens ben, laat ik dat vooropstellen.
Ik hoop dat wij de komende zes maanden, of beter gezegd altijd, onderscheid weten te maken tussen de ideologische verschillen die in eigen land leven en de institutionele verantwoordelijkheden die een groot land als Italië nu gaat dragen. Wij nemen de toezegging van de Socialistische Fractie daarbij ter kennisname aan.
De eerste taak die de Italiaanse regering wacht is de Intergouvernementele Conferentie. Wij hopen dat deze een succes wordt en alle dialoogmogelijkheden worden uitgebuit om de lidstaten nader tot elkaar te brengen. Wij stellen de toezeggingen van de fungerend voorzitter van de Raad wat dat aangaat zeer op prijs. Ons streven blijft in ieder geval dat de IGC begint en eindigt in Rome.
Voorzitter, de termijnen dienen hierbij goed in acht te worden genomen. De landen die besluiten om een referendum te houden over de ratificatie van de Grondwet van Rome - en hopelijk willen alle landen dat - kunnen dat het beste laten samenvallen met de Europese verkiezingen van 13 juni 2004. Staat u mij wat dit betreft toe om van de gelegenheid gebruik te maken om de oppositie in mijn land op te roepen akkoord te gaan met de overeengekomen hervorming van de referendumregels, zodat een volksraadpleging ook daadwerkelijk mogelijk is, hetgeen wij allemaal wensen.
Wij hopen tevens dat in de komende zes maanden een sterke impuls wordt gegeven aan de onderhandelingen over de toetreding van Roemenië en Bulgarije en wij verzoeken het voorzitterschap om al het mogelijke te doen om deze onderhandelingen af te ronden in het daarvoor geldende tijdsbestek.
Wat de binnenlandse Europese politiek betreft steunen wij de plannen om de strategie van Lissabon verder te verdiepen en de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid verder te verstevigen, met name in de strijd tegen de illegale immigratie. Tevens hopen wij dat het Italiaanse voorzitterschap de Euro-mediterrane dialoog in Napels verder zal aanzwengelen. Wij zijn wat dat aangaat verheugd met uw toezeggingen over de instelling van een Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering, maar vooral met het plan voor een Euro-mediterrane Bank.
Wij hopen tevens dat u voortgang zult boeken in de onderhandelingen met de Mercosur. Dat zal zeker koren op de molen zijn van de WTO en door de Italiaanse gemeenschap in Argentinië in dankbaarheid worden aanvaard.
Geachte fungerend voorzitter van de Raad, wij wensen u veel succes toe de komende zes maanden, want uw succes betekent immers ook succes voor Europa.
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, beste collega's, nog nooit is een voorzitterschap van de Raad in het openbaar op zoveel kritiek en scepsis onthaald als het Italiaanse voorzitterschap. Niet alleen in de linkse pers, maar ook uit de conservatieve mediahoek klinkt felle kritiek. Dat is voor ons sociaal-democraten geen reden tot blijdschap; de binnenlandse oppositie in Italië kunnen en willen we toch niet vervangen. In het belang van Europa wensen wij de Italiaanse regering een succesvol voorzitterschap toe, want er staat teveel op het spel.
Het probleem, premier Berlusconi, zit hem echter in de tegenstrijdige berichten die we de laatste maanden van Italiaanse zijde hebben vernomen. Laten we als voorbeeld de buitenlandse politiek nemen. U heeft vandaag in uw rede gezegd dat Europa een actieve rol moet spelen op het wereldtoneel, dat we behoefte hebben aan diplomatieke en militaire instrumenten en voor de Verenigde Staten een sterke partner moeten zijn. Op alledrie de punten geef ik u groot gelijk!
De afgelopen maanden hebben we echter een premier Berlusconi meegemaakt die in plaats van een partnerschap met de VS te onderhouden zich eerder gedwee en blind gehoorzaam heeft opgesteld. We hebben een premier Berlusconi gezien die zich uiterst terughoudend opstelde toen het ging om de uitbouw van een militaire poot voor Europa. Bovendien had ik graag gezien, mijnheer de premier, dat u een meer afgewogen oordeel had gehad over het Midden-Oosten-probleem, en dat u nadrukkelijk beide zijden had opgeroepen het gebruik van geweld af te zweren. We moeten evenveel kracht bijzetten aan de bestrijding van het terrorisme in het Midden-Oosten als aan onze eis dat het Israëlische leger zich terugtrekt en dat de onmenselijke muur dwars door Palestina wordt neergehaald.
Ook ten aanzien van de belangrijke taken op het vlak van het economisch en financieel beleid zijn de uitspraken van het Italiaans voorzitterschap tegenstrijdig. Het investeringsprogramma dat door u en minister Tremonti is voorgesteld voor de infrastructuur, voor onderzoek en ontwikkeling, is als zodanig een goed voorstel maar er zijn wel onduidelijkheden. Gaat het er enkel om de begrotingsdiscipline te verslappen of is Italië eropuit zijn moeilijk financierbare projecten via Europa gefinancierd te krijgen? Ook op dit punt verzoek ik u meer duidelijkheid en openheid aan de dag te leggen als we gezamenlijk de initiatieven van het Witboek-Delors en de voorstellen van de Commissie ten uitvoer willen leggen. Ik denk in dit verband vooral aan de voorstellen die de Commissie onder het voorzitterschap van Karel van Miert heeft goedgekeurd. Als u er in slaagt, mijnheer de premier, om te komen met een samenhangend voorstel kunt u ook rekenen op de steun van de sociaal-democraten.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, bij elk voorzitterschap bestaat het risico dat nationale en Europese belangen met elkaar verstrengeld raken. Helaas is de laatste maanden in het openbaar de indruk ontstaan dat in uw geval ook persoonlijke en politieke belangen meespelen. Het zou voor een voorzitterschap van de Europese Unie gevaarlijk zijn als het hier zou komen tot een verstrengeling van persoonlijke, nationale en Europese belangen ...

... en ik hoop dat u er alles aan zult doen om tijdens uw voorzitterschap duidelijk te maken dat u hier niet spreekt als Italiaanse minister-president die handelt uit zelfzuchtige motieven, maar als voorzitter van de Raad van de Europese Unie. Als u dat doet zullen wij u weliswaar kritisch volgen, maar u ook in uw taken ondersteunen.
(Applaus)

Di Pietro (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, als Italiaan en als lid van het Europees Parlement, voel ik mij beschaamd en bezorgd, maar tegelijkertijd ook trots dat mijn land, Italië, vandaag het leiderschap van de Europese Unie op zich neemt. Ik voel mij beschaamd vanwege alle kritiek, afkeuring en spot die mijn land ten deel is gevallen vanwege het verschijnsel dat terecht bekend staat als de Italiaanse anomalie, ofwel het ernstige belangenconflict waarin onze minister-president verwikkeld is. Ik voel mij ook vernederd, want ik realiseer mij terdege dat wanneer onze minister-president een idee oppert, een voorstel toelicht, of een maatregel presenteert op het vlak van economie, financiën, informatie en vooral justitie, wij nooit weten of hij dat in ons belang doet of in zijn eigen belang en dat van zijn vrienden. Of beter gezegd, eigenlijk weten we het maar al te goed in Italië, getuige zijn staat van dienst tot dusverre.
Ik maak me zorgen, want ik wil niet dat het belangenconflict dat de Italiaanse democratie momenteel vernedert zich als een virus tot op Europees niveau verspreidt, want dat is pas de echte kanker voor de democratie, mijnheer Berlusconi, en niet dat wat de rechters doen, zoals u onlangs in alle dwaasheid wist te verkondigen. Ik ben echter trots - ja, trots - dat de Italiaanse instituties niet louter bestaan uit de minister-president en de vrienden die hij erbij heeft gehaald, en dat geldt zeker voor het Italiaans parlement. Daarom weet ik zeker dat het Italiaanse leiderschap van de Europese Unie als geheel en dankzij de inzet en bijdrage van alle instituties, inclusief de oppositie, de huidige uitdaging het hoofd zal kunnen bieden, de Italiaanse - en gelukkig tijdelijke - anomalie ten spijt.
Cossutta (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, Italië, dat lang geleden een van de oprichters van de Europese Gemeenschap was, heeft vandaag de grote taak gekregen om Europa te begeleiden bij zijn historische continentale uitbreiding en bij de lancering van zijn eerste grondwet. Bij deze zaken ligt onze hoop en toewijding, maar het is eerlijk gezegd een slechte zaak voor Italië en Europa dat wij de komende zes maanden zullen worden vertegenwoordigd door Silvio Berlusconi. Heel Europa weet dat hij een anomalie vertegenwoordigt die haar weerga in de wereld niet kent. Zijn persoon en zijn activiteiten zijn aan een enorme controverse onderhevig vanwege het voortdurende conflict tussen zijn persoonlijke belangen en die van de bevolking van Italië en Europa in zijn geheel. Hij is de rijkste man van Italië en zijn immense economische macht en zijn privé-aangelegenheden, die bij al zijn activiteiten een rol spelen, zijn in strijd met de wet, de normen en zelfs de grondbeginselen van de staat. Ze zijn, en dit is de waarheid, in strijd met het recht. Het is triest voor de mensen in Italië en Europa om zelfs in de meest gerespecteerde kranten buitengewoon felle kritiek op zijn persoon te moeten lezen. U hebt het allemaal al gelezen, dames en heren, dus ik zal het niet herhalen: scherpe kritiek, maar daarom niet minder waar.
Het is voor ons allen buitengewoon zorgwekkend om een man aan het hoofd van de Raad te zien die tijdens de oorlog in Irak niet getracht heeft om Europa te verenigen, maar juist verdeeldheid zaaide door zich, in weerwil van de gevoelens van de grote meerderheid van de Europese bevolking, eens te meer onderdanig op te stellen tegenover de Verenigde Staten. Een man die in internationale kwesties afwijkt van de heersende Europese lijn, zoals in de betrekkingen met Israël en Palestina en de dramatische kwestie rond immigratie; een man die in economische en sociale aangelegenheden, om te beginnen met de aanval op de pensioenen, een extreme vorm van laissez-faire-politiek heeft omarmd waarin de belangen van het volk een ondergeschikte rol spelen.
De heer Berlusconi vertegenwoordigt het rechts, het ergste, gevaarlijkste rechts van Europa, en daarom koester ik geen enkele illusie. Eerlijk gezegd denk ik dat het voorzitterschap van Berlusconi uitloopt op een regelrechte ramp. Ik hoop, in het belang van Europa en Italië, dat de schade tot een minimum beperkt kan blijven. Laat dit duidelijk zijn: wij zullen resoluut handelen uit een zuiver gevoel van nationale verantwoordelijkheid en een onwrikbaar geloof in de Europese zaak. Dit is de reden dat wij ons tegen de heer Berlusconi en zijn politiek zullen verzetten.
Nogueira Román (Verts/ALE).
) Mijnheer de Voorzitter, geachte fungerend voorzitter van de Raad, geachte voorzitter van de Commissie, in dit Parlement en in de Europese samenleving heerst een diep wantrouwen ten opzichte van het Italiaanse voorzitterschap. Dat komt uiteraard niet door Italië, de bakermat van onze cultuur, van veel van onze talen en van het concept Europa, maar door de politieke persoonlijkheid van premier Berlusconi.
Mijnheer Berlusconi, u bent een van de belangrijkste vertegenwoordigers van autoritair rechts van deze tijd, u speelt een hoofdrol in de klassenstrijd, op nationaal en mondiaal niveau, tussen de rijken en de armen en arbeiders. U hebt zelfs mensen als voorzitter Prodi een 'communist? genoemd en kritische journalisten of rechters die u veroordelen krijgen van u hetzelfde predikaat. U bedient zich van een archaïsch taalgebruik dat in een ander tijdperk thuishoort. U staat als vriend van Sharon tegenover Arafat.
Dit wantrouwen wordt alleen maar bevestigd door belangrijke passages uit de toespraak die u net hebt gehouden. U maakt de Europese Grondwet ondergeschikt aan de betrekkingen met de Verenigde Staten. U schenkt geen aandacht aan de chaotische en tragische situatie in Irak, die is veroorzaakt door regeringen waarmee u bevriend bent. U vergeet de ramp met de Prestige die vooral mijn geboortestreek, Galicië, heeft getroffen. U besteedt geen enkele aandacht aan de voortdurende stroom van dode immigranten, zowel aan de Spaanse kusten als aan de kust van uw eigen Sicilië. U rept met geen woord over het sociale Europa, over de sociale en territoriale samenhang, zelfs niet met het oog op de uitbreiding. U breekt niet echt een lans voor de nieuwe Grondwet.
In Italië hebben ze u in het kader van het landsbelang een wapenstilstand aangeboden. Als fungerend voorzitter van de Raad hoeft u daar in dit Parlement niet op te rekenen.

Abitbol (EDD).
Mijnheer de Raadsvoorzitter, natuurlijk wil ik u eerst zoals het behoort feliciteren met uw plaats aan het hoofd van de Europese Unie, maar ik wil daar direct aan toevoegen dat ik het volstrekt oneens ben met uw belangrijkste doelstelling voor uw voorzitterschap: namelijk de Europese Unie in het kielzog van de Verenigde Staten te laten varen. De Europese burgers willen dat niet en hebben daarvan blijk gegeven ten tijde van de oorlog in Irak. Evenmin is het de keuze van de Europese instellingen. In navolging van het Parlement hebben de Commissie, bij monde van commissaris Patten - die je toch nauwelijks een gevaarlijke linkse rakker kunt noemen - en van de heer Prodi - die misschien iets meer aan dat predikaat voldoet -, en zelfs de Raad, althans impliciet, laten weten dat zij hechten aan een multilaterale wereld onder de vlag van de Verenigde Naties en niet onder die van de Verenigde Staten.
De Europeanen verwachten een bevestiging van hun eigen Europese identiteit. Er is hieromtrent een publieke opinie ontstaan, mijnheer Berlusconi. Houdt u daar rekening mee. Wat zouden we trouwens aan die zogenaamde Grondwet hebben, die - of we er nu wel of niet blij mee zijn - toch een aanzienlijke stap is in de richting van een onafhankelijk Europa, als ons continent uiteindelijk een soort dependance van Amerika zou worden? Mijnheer de voorzitter, aangezien dit verdrag begin mei 2004 in Rome getekend moet worden, hoop ik dat u ermee in zult stemmen om aan uw collega's van de Intergouvernementele Conferentie voor te stellen deze Grondwet in een referendum voor te leggen aan de volken van Europa, die als enigen de soevereiniteit bezitten en dus als enigen bevoegd zijn deze op te geven.
Ten slotte, mijnheer de voorzitter, vindt tijdens uw voorzitterschap in Cancun de ministersconferentie plaats van de 'Internationale Commerciële Organisatie' - een naam die ik toepasselijker vind dan de Wereldhandelsorganisatie. In gelijke zin hoop ik dat die bijeenkomst geen gelegenheid zal zijn voor ons oude Europa, waar we toch best aan gehecht zijn, om onze verschillende culturen, onze verschillende levenswijzen, onze Gemeenschap te offeren op het altaar van een losgeslagen vrijhandel. Nu al is onze landbouw min of meer hervormd naar de regels van de Wereldhandelsorganisatie. Ik vrees dat onze culturen, onze identiteiten en onze eigenheid, die toch model hebben gestaan voor wereldbeschavingen, hetzelfde lot beschoren zijn.

Dillen (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Eerste Minister, ik wil mij allereerst vandaag verontschuldigen voor de vele beledigingen door Belgische ministers en partijvoorzitters aan het adres van de Italiaanse regering en haar Eerste Minister. Ik denk dan in het bijzonder aan Louis Michel, minister van Buitenlandse Zaken, en Elio di Rupo, voorzitter van de Waalse parti socialiste. De Italianen moeten weten dat een grote meerderheid van de Vlamingen slechts plaatsvervangende schaamte voelt voor deze heren, die voor universele moraalridders wilden spelen terwijl ze beter voor hun eigen deur zouden vegen.
Niettemin zijn wij het op enkele punten niet eens met de politiek van de Italiaanse regering. Ik denk dan aan uw standpunt over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Toch hoopt mijn partij, het Vlaams Blok, dat onder het Italiaanse voorzitterschap werk gemaakt zal worden van een stringente immigratiepolitiek en van een doortastend beleid tegen de steeds verder woekerende illegale immigratie en alle problemen van criminaliteit en sociale verloedering die daarmee gepaard gaan.
Europa verdient krachtdadige politici die weigeren op de knieën te gaan voor de terreur van de politieke correctheid. Als het Italiaans voorzitterschap op deze domeinen een concreet Europees beleid zal weten uit te stippelen, zult u op onze steun kunnen rekenen.

Evans, Jonathan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, om te beginnen wil ik u oprecht succes wensen met uw voorzitterschap. Op dit moment wordt bijna iedere Europese discussie overheerst door het debat over de structuur, de bevoegdheden en de instellingen van de Europese Unie. Het is daarom zeer verfrissend dat u het uitvoeren van de strategie van Lissabon als belangrijkste uitgangspunt voor uw beleid kiest.
We moeten de uitdagingen van economische veranderingen en hervormingen onder ogen zien. Op een moment dat Europa te maken heeft met deflatie en stagnatie is het bemoedigend dat u onderkent dat het noodzakelijk is het proces van grootschalige liberalisering van de Europese economieën nieuw leven in te blazen. We hebben met betrekking tot de strategie van Lissabon namelijk behoefte aan echte actie en niet aan holle retoriek.
De miljoenen werklozen overal in Europa willen een baan met toekomstperspectief en hebben geen boodschap aan onze schijnbare obsessie voor het ontwerp en de structuur van onze instellingen. Banen en welzijn zullen immers directer van invloed zijn op de levens van de mensen die we hier vertegenwoordigen dan dit gesleutel aan de instellingen van de EU.
Met betrekking tot de IGC en het verwachte nieuwe constitutioneel verdrag verzoek ik u en uw collega-regeringsleiders dringend zich opnieuw te concentreren op de doelstellingen zoals die in Laken zijn bepaald. U was een van de Europese leiders die opriep tot de Conventie teneinde de EU dichter bij de burgers te brengen. Een aantal van ons betwijfelt of het geboekte resultaat daadwerkelijk voldoet aan die doelstelling. De Europese regeringen moeten goed doordrongen raken van die verklaring van Laken, alvorens de onderhandelingen in de IGC van start gaan.
Onze politieke elites zijn er altijd vanuit gegaan dat Europa alleen tot een succes gemaakt kan worden door middel van gelijkmatige veranderingen binnen de instellingen. Maar ons uitgebreide Europa van 25 lidstaten moet een gebied zijn waar het nodige respect aan de dag wordt gelegd voor de diversiteit van natiestaten en waar deze diversiteit ook in ere wordt gehouden en verdedigd. Het van bovenaf opleggen van een uniform keurslijf kan niet anders dan schadelijk zijn voor de echte belangen die verbonden zijn met eenheid binnen de EU.
Ik sta ook volledig achter de verklaring die u heeft afgelegd over uw belangrijkste doelstellingen, waarin u zei dat uw wens om het werk van de IGC af te ronden allereerst voortkomt uit eerbied voor waarden als democratie en transparantie. Wij vertrouwen erop dat u zich hieraan zult houden tijdens de intergouvernementele onderhandelingen die in het verschiet liggen.
Verder zou ik een zaak willen ophelderen die ik gisteren bij Voorzitter Cox aan de orde heb gesteld. De resultaten van de IGC zullen voor de toetredende landen net zulke grote gevolgen hebben als voor de huidige vijftien lidstaten. Ik teken hierbij aan dat zij tijdens hun deelname aan de IGC op gelijke voet staan met de huidige lidstaten. Voorzitter Cox heeft die verklaring na mijn bijdrage van gisteren bevestigd. Maar wat houdt dit in de praktijk nu eigenlijk in? Het zou natuurlijk moeten betekenen dat de toetredende landen volledig en gelijkwaardig stemrecht hebben in de Raad over het resultaat van de IGC. Misschien zou u kunnen bevestigen dat u dezelfde mening bent toegedaan.
Ik juich ook uw duidelijke doelstelling toe de transatlantische betrekkingen nieuw leven in te blazen en opnieuw aan te halen. Door de recente gebeurtenissen zijn de sterke banden tussen Europa en de VS beschadigd geraakt. U heeft gisteren in een krant gezegd dat het Westen verenigd dient te zijn. Er kan geen sprake zijn van concurrentie tussen ons en Amerika. Gezien de toenemende spanning tussen Amerika en diverse landen de afgelopen tijd, hopen wij dat u deze prioriteit hoog op uw lijstje zet. We moeten er namelijk voor zorgen dat de Europese Unie op defensiegebied geen doelstellingen nastreeft die leiden tot botsingen met de instellingen van het NAVO-bondgenootschap.
Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wend me allereerst tot mijn collega Poettering. Collega Poettering heeft in bijkans euforische bewoordingen de loftrompet gestoken over de vertegenwoordigers van het voorzitterschap die vanuit Italië naar het Parlement zijn afgereisd: Berlusconi, Fini, Frattini, Buttiglione, en ik was even bang dat hij ook nog Maldini en Del Piero en Garibaldi en Cavour zou noemen. Hij heeft er echter een vergeten, namelijk de heer Bossi. Die is ook lid van zijn regering. De kleinste opmerking die deze man maakt, is erger dan alles wat voor dit Parlement aanleiding was om maatregelen te treffen tegen Oostenrijk in verband met de deelname van de FPÖ aan de Oostenrijkse regering. Over hem moeten we het ook hebben!

U draagt weliswaar geen verantwoording, mijnheer de voorzitter van de Raad, voor het intelligentiegehalte van uw minister, maar u bent wel verantwoordelijk voor wat hij zegt. De opmerkingen van Bossi, uw minister voor het immigratiebeleid dat u in uw rede heeft genoemd, zijn op geen enkele manier verenigbaar met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Als voorzitter van de Raad is het uw taak de waarden die dit Handvest vertegenwoordigt te verdedigen. Ik roep u op die waarden te verdedigen ten overstaan van uw eigen minister!
Ik zou willen inhaken op een opmerking van collega Di Pietro. Het virus van het belangenconflict, zo sprak hij, mag zich niet over Europa verspreiden. Daar heeft hij groot gelijk in. Toch loopt men hier al dagen op kousenvoeten als men het heeft over het Italiaanse voorzitterschap van de Raad. Het heet dan: pas op met kritische uitlatingen over wat Berlusconi in Italië doet, want die zijn hier in het Europees Parlement ongepast. Hoezo ongepast? Is Italië dan geen lid van de Europese Unie?
(Applaus)
Natuurlijk zijn die hier niet ongepast, en ik zal u zeggen waarom. Onze collega's van het Italiaanse parlement zijn gekozen om met u te discussiëren over wat u als minister-president van Italië doet, maar over wat u als voorzitter van de Raad doet, vellen wij een oordeel. Wat dat aangaat heb ik u het volgende te zeggen. U heeft gesproken over de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht en over het proces van Tampere. U heeft daarbij het woord Europol laten vallen, maar drie andere zaken waaraan ik u wil herinneren, heeft u buiten beschouwing gelaten. Ik stel u in dit verband de volgende drie vragen. Wat denkt u te doen om meer vaart te zetten achter de instelling van een Europees openbaar ministerie?
(Applaus)
Wat denkt u te doen om meer vaart te zetten achter de inwerkingtreding van het Europees arrestatiebevel? Wat denkt u te doen als het gaat om de onderlinge erkenning van documenten in grensoverschrijdende strafprocessen? Wat de echtheid van documenten betreft, is er in uw eigen land overigens enige behoefte aan hervormingen. Als u in eigen land hervormingen zou doorvoeren, zou het Europees arrestatiebevel namelijk veel sneller in werking kunnen treden.
Hoe dan ook, ik ben blij dat u er vandaag bent en dat ik met u in discussie kan treden. Dat hebben wij dan vooral te danken aan Nicole Fontaine, want als zij er niet zo goed in was geslaagd de immuniteitsprocedures van Berlusconi en Dell'Utri, uw rechterhand, die vandaag bij wijze van uitzondering aanwezig is, zo lang te vertragen, zou u de immuniteit die u nodig heeft niet meer hebben bezeten. Ook dat is een waarheid die hier vandaag gezegd moet worden!
(Interrupties)

Sbarbati (ELDR).
Mijnheer de Raadsvoorzitter, als Italiaans lid van het Europees Parlement namens de Movimento Repubblicani Europei in de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en voor de liberaal-socialisten van de heer Martelli, kan ik slechts hopen dat de komende zes maanden zullen uitdraaien op een stellig succes voor Europa en voor Italië. Om de moeilijke taken die u te doen staan - variërend van grootschalige infrastructuur tot pensioenen en illegale immigratie - tot een goed einde te brengen, zult u weinig hebben aan sensatiezoekende televisieformules, maar des te meer aan intelligent, creatief bemiddelingswerk, teneinde de belofte die u tegenover dit Parlement gedaan heeft gestand te doen. Uw activiteiten dienen derhalve zeer duidelijk geprofileerd te zijn en zich te concentreren op de belangrijkste internationale opties, en vooral natuurlijk op de Grondwet voor de 25 lidstaten, waarbij iedere stap voorwaarts zal worden toegejuicht en geen enkele stap terug zal worden getolereerd.
Voor de wederopbouw van ons partnerschap met de Verenigde Staten moet er een directe relatie met de Europese Unie tot stand komen en moet Europa geleidelijk een hogere mate van verantwoordelijkheid en leiderschap in de NAVO op zich nemen, uitgaande van een gematigd beeld van de betrekkingen en dus niet van vijandigheid of onderdanigheid. Dit is de reden, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat het Verenigd Koninkrijk moet worden aangespoord om zich bij de monetaire unie aan te sluiten, zodat de positie van Europa op internationaal niveau wordt versterkt.
De andere zware proef die u moet afleggen heeft betrekking op het probleem van het Midden-Oosten, waarbij u zich moet realiseren dat voor het succes van de routekaart een zeer hoge mate van onpartijdigheid is vereist en de Europese bijdrage zich niet tot slechts één kamp mag richten. Dit zijn grote uitdagingen, mijnheer de Raadsvoorzitter, waarbij ik u namens mijzelf en ons land, alle succes wens.
Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Raadsvoorzitter, als er iets is in de Europese situatie dat mij zorgen baart - en waarvan wij ook vanmorgen weer een paar voorbeelden hebben gehad - dan is het wel de auto-referentiële aarde van het beleid. Ik ben er derhalve van overtuigd - en de feiten zullen het bevestigen - dat uw voorzitterschap zich zal onderscheiden door uw dagelijkse inzet en pogingen om tegemoet te komen aan de verwachtingen van de Europese burgers. In onze interventies is het regel dat wij een bijdrage leveren aan de verslagen. Wat dat betreft heb ik nu een probleem want eigenlijk is met de door u genoemde thema's reeds aan al onze verwachtingen voldaan. Ik wil slechts uw aandacht op één punt vestigen. Tijdens het Italiaans voorzitterschap zullen nieuwe regels worden opgesteld voor het cohesiebeleid. Wel, mijns inziens moet het Italiaans voorzitterschap de Europese Unie attenderen op een reeks nauwkeurige verantwoordelijkheden, te weten de versterking van de economische en sociale samenhang, de vermindering van de nog steeds bestaande ontwikkelingsverschillen tussen talrijke regio's van de Europese Unie, verschillen die met de uitbreiding nog groter zullen worden, en de tenuitvoerlegging van concepten van geografische solidariteit, waarbij ik met name denk aan de verst afgelegen gebieden. Daarbij moet men uitgaan van onder meer drie principiële overwegingen: ten eerste zal een cohesiebeleid zonder geld moeilijk uitvoerbaar zijn, ten tweede zullen de sectorale beleidsvormen die de Unie momenteel uitwerkt - ik denk alleen al aan de gevolgen van de hervorming van het landbouwbeleid - moeten bijdragen aan de verwezenlijking van een groots concept inzake Europese samenhang en ten derde zal dat nieuwe concept inzake samenhang ook het flexibiliteitscriterium moeten behelzen.
Dan nog een laatste punt dat ook reeds door collega Tajani is aangestipt. Aan al deze beleidsvormen zal concrete vorm worden gegeven tijdens de werkzaamheden in de IGC. Dan zal het werk van de Conventie zijn beslag moeten vinden. Mijns inziens is een verwijzing naar de aan Europa ten grondslag liggende waarden, een uitdrukkelijke verwijzing naar de christelijke waarden, een bijdrage aan onze geschiedenis.

Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben al veertien jaar lid van dit Parlement. Gedurende die tijd word ik ieder halfjaar bedolven onder een stapel documenten over de prioriteiten van het nieuwe voorzitterschap - behalve deze keer. Ik heb helemaal niets ontvangen. Gisteren bezocht ik de website van het voorzitterschap - dat was dus op de eerste dag van het nieuwe voorzitterschap - om erachter te komen wat die prioriteiten waren, maar toen kreeg ik de melding dat er voor 16.30 uur geen informatie beschikbaar zou komen. Dus ik dacht: 'Aha, die geheimzinnigheid is omdat er iets groots bekend wordt gemaakt?. Ik heb vol spanning afgewacht, maar we werden slechts getrakteerd op de gebruikelijke mooie woorden.
Hierdoor krijg ik de indruk dat de echte reden voor deze vertraging en het gebrek aan informatie simpelweg gelegen is in het feit dat dit voorzitterschap er nog niet klaar voor is. Dat is zorgwekkend. Juist nu Europa zich voor enkele van zijn grootste uitdagingen gesteld ziet, zoals hoe we ons moeten voorbereiden op de uitbreiding van volgend jaar, hebben we een voorzitterschap dat zich kennelijk zozeer heeft laten afleiden door binnenlandse aangelegenheden dat het niet goed voorbereid is op zijn taak. Ik vraag me werkelijk af of dit het slechtst voorbereide voorzitterschap is uit mijn tijd in het Parlement.
Verder baart het gebrek aan consistentie mij zorgen. Ik zal niet herhalen wat de heer Swoboda gezegd heeft, hoewel ik het met hem eens ben. We hebben vandaag echter het enthousiasme gehoord dat dit voorzitterschap aan de dag legt voor het ontwikkelen van een Europese defensie. Ik merk hierbij op dat juist deze regering de aanschaf van de A-400 M heeft afgewezen, terwijl dit toestel toch een essentieel onderdeel is van een Europese defensiemacht. Op basis hiervan vraag ik me af hoeveel mooie woorden uiteindelijk zullen worden omgezet in daden.
Ook de tegenstrijdige verklaringen binnen de regering ten aanzien van migratie zijn een bron van zorg. We hebben een aantal zeer emotionele bijdragen over dit onderwerp gehoord. We kunnen het belangrijke asiel- en immigratievraagstuk absoluut niet oplossen met standaardretoriek waar onze bevolking alleen maar van opschrikt en die hun bezorgdheid slechts aanwakkert. We moeten politiek leiderschap tonen en een evenwichtige aanpak ontwikkelen, zowel wat betreft de integratie van immigranten - iets waar het Europees Parlement tijdens dit voorzitterschap voor het eerst naar zal kijken - als wat betreft het in goede banen leiden van migratie op basis van onze economische behoeften en de behoeften van de migranten zelf. Ik hoop dat dit voorzitterschap ten aanzien van deze kwestie dat broodnodige politieke leiderschap aan de dag zal leggen.

Schmidt, Olle (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, in Italië wordt vaak beweerd dat men wordt blootgesteld aan politieke vervolging door de criticasters. Dat zal hier niet gebeuren. De werkzaamheden van het voorzitterschap zullen daarentegen nauwlettend in de gaten gehouden worden. Hier bestaat namelijk geen immuniteit voor politieke vergissingen en missers. Komend najaar moet de Europese Unie het eens worden over een asiel- en migratiebeleid dat gebaseerd is op humanisme en medemenselijkheid. Mijnheer Berlusconi, hierover heeft u in uw betoog niet veel gezegd. Om succes te hebben, is een duidelijk leiderschap nodig dat met legitimiteit en autoriteit kan optreden. Ik moet mij helaas afvragen of de Italiaanse regering op dit moment echt in staat is deze verantwoordelijkheid op zich te nemen. Eén van uw eigen ministers, die al eerder is genoemd, wil dat de politie met scherp schiet op vluchtelingen die vrijheid zoeken in uw land, mijnheer Berlusconi. Hier moet u vandaag duidelijk afstand van nemen.
Uw eigen rol als eigenaar van Italiaanse media heeft ertoe geleid dat de overheid de inhoud van zowel de particuliere pers als de staatstelevisie reguleert. Dit is een zeer verontrustende ontwikkeling, die de hele Europese Unie betreft en die van een nieuwe EU-lidstaat niet geaccepteerd zou worden. De trieste vraag die je jezelf nu moet stellen, is of Italië wel aan de criteria van Kopenhagen voldoet. Ik hoop, mijnheer Berlusconi, dat u kunt aantonen dat wij critici en sceptici het bij het verkeerde eind hebben. Ik wens u tot slot toch veel geluk het komende halfjaar.

Sudre (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe te zeggen tegen u, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat wij vertrouwen hebben in het Italiaanse voorzitterschap. We weten dat u in staat zult zijn politieke slagvaardigheid te paren aan verzoeningsgezindheid om het bouwen aan Europa vooruit te helpen.
Op het internationale vlak zijn de transatlantische betrekkingen natuurlijk van vitaal belang. Er moet regelmatiger overleg plaatsvinden tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, zoals dat onlangs in Washington gebeurd is. De twistpunten tussen de partijen aan weerszijden van de Atlantische Oceaan, zoals de milieubescherming, zouden pragmatischer benaderd moeten worden.
We zijn het eens met het Italiaans voorzitterschap dat de komende Intergouvernementele Conferentie kort moet zijn. Voorts moeten we, als het enigszins mogelijk is, ons buigen over de ontwerp-grondwet zoals die door de Europese Conventie is voorbereid. We moeten zeker geen doos van Pandora openen gevuld met nationale verzoeken. We staan op het punt een gezamenlijke grondwet aan te nemen die onder grote belangstelling is voorbereid. Laten we deze unieke kans toch vooral grijpen en ons inzetten voor het nieuwe constitutioneel verdrag van Rome.
Met de uitbreiding van de Unie in zicht moeten we zorgen dat onze burgers zich veilig voelen binnen de grenzen van een Europa dat op zijn hoede is voor bedreigingen van buiten, zoals de illegale immigratie, de georganiseerde misdaad en het terrorisme. Het is voortaan aan ons om blijk te geven van vastberadenheid om de beloften van de Europese Raad in Thessaloniki te verwezenlijken.
Wat de economie betreft, is het plan van het Italiaans voorzitterschap om een nieuwe impuls te geven aan het trans-Europees vervoersnetwerk over de weg, het spoor en het water alsmede aan het onderzoeks- en ontwikkelingsproject een noodzaak. De Franse premier Raffarin wees erop dat het pact dat de Europeanen bindt het 'Stabiliteits- en groeipact? heet. Wij zien dan ook graag dat de Europese Unie initiatieven ontplooit om invulling te geven aan het groeiaspect.
Als afgevaardigde van de overzeese gebiedsdelen wil ik benadrukken hoe belangrijk het is voor de sociale cohesie in de Unie alles in het werk te stellen om de perifere regio's te ontsluiten. Dat streven is bepalend voor het solidaire gezicht van Europa.
In de aanloop naar de Euro-mediterrane Conferentie van Napels op 2 en 3 december aanstaande kunnen wij het nieuwe voorzitterschap alleen maar aanmoedigen om te blijven werken aan de ontwikkeling van de betrekkingen, vooral op het gebied van handel, landbouw, infrastructuur en migratie, teneinde ervoor te zorgen dat het proces van Barcelona in gang blijft.
Tot slot juichen we elk beleid, europees en nationaal, toe dat bedoeld is om de talendiversiteit te steunen. Het zou hoe dan ook onmogelijk zijn een Europa dat 20 talen en evenzoveel culturen rijk is terug te brengen tot een Europa met slechts één taal. Maar dan moeten we ons wel allemaal voor die diversiteit inzetten. We verwachten op dat gebied concrete initiatieven van het nieuwe voorzitterschap.

Berès (PSE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik zal u iets bekennen: ik geef de voorkeur aan uw voorzichtige presentatie boven wat de Franse premier gisteren te berde bracht, toen hij hier in Straatsburg hoegenaamd de onruststoker kwam uithangen. Al met al zullen we u - en ik vermoed dat u dat al wel gemerkt zult hebben in de loop van dit debat - op uw daden beoordelen. U weet dat dit Parlement de lat hoog legt voor de taak die u moet volbrengen, namelijk de Intergouvernementele Conferentie te doen slagen. Dat is wat dit Parlement wil bereiken en wat mijn fractie wil bereiken, om zo te zorgen voor een Europese democratie die op alle niveaus - zowel op het Europees niveau als op dat van elk van onze lidstaten - goed functioneert en dat het Handvest van de grondrechten dat we nog maar net hebben opgenomen in de ontwerp-grondwet wordt gerespecteerd.
Ik heb uw programma pas net, erg laat, kunnen bekijken - in het Engels want ik kan helaas geen Italiaans lezen - en ik zie dat het Witboek van Jacques Delors daarin weer aan bod komt. Dat verheugt me want volgens mij had de heer Delors gelijk. Alleen, vanaf het moment dat hij aan de Unie dit grote plan voorlegde voor grensoverschrijdende netwerken en infrastructurele werken op Europese schaal, stuiten we keer op keer op hetzelfde probleem: de financiering. U oppert het idee om de Europese Investeringsbank het project te laten financieren, maar de EIB is nog steeds gewoon een bank. Een oplossing die verder gaat dan een Europese lening zult u er niet aantreffen. Bent u bereid, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, om te strijden voor een Europese lening om deze grote werken te financieren? Zo niet, dan blijft het bij loze woorden. Is dit herstelplan nu eigenlijk een herstelplan ten behoeve van de Europese economische groei, of is het slechts ten behoeve van de Italiaanse economie die moeite heeft om aan het Stabiliteitspact te voldoen?

Bodrato (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, er staan talrijke thema's op de agenda van het Italiaans voorzitterschap. Dit Parlement schenkt wel begrijpelijk genoeg bijzondere aandacht aan de Intergouvernementele Conferentie die het voorstel van de Conventie moet goedkeuren. De Grondwet zal een historisch keerpunt zijn, een keerpunt dat ons doet denken aan het Verdrag van Rome van 1957. Dit Parlement verwacht evenwel dat een stap naar voren wordt gezet bij de meerderheidsbesluitvorming en bij een gemeenschappelijk buitenlands beleid, dat volgens ons het enig alternatief is voor het Amerikaans unilateralisme en de meest serieuze grondslag voor een goede transatlantische verstandhouding. Ik hoop dat ook wordt nagedacht over het feit dat de menselijke waarden, die duidelijk hun beslag hebben gevonden in de Grondwet en die het Europees burgerschap funderen, wortelen in het christendom. Het christendom is geen enkel beletsel voor het seculier karakter van de politiek.
Het Italiaans voorzitterschap krijgt de gelegenheid om de trans-Europese netwerken in een ruimer programma op te nemen. De Commissie heeft met haar prioritaire projecten aangegeven dat deze netwerken de territoriale samenhang in Europa kunnen versterken. Zoals u, voorzitter Berlusconi, echter hebt gezegd, en voorzitter Prodi heeft bekrachtigd, moeten er meer middelen worden uitgetrokken voor het onderzoeks- en innovatiebeleid. Het Europees mededingingsvermogen hangt namelijk vooral af van die investeringen.
Dit voorzitterschap moet tot slot concrete vorm geven aan het in Thessaloniki omlijnde initiatief met betrekking tot het immigratiebeleid. Dit beleid moet een concreet evenwicht bewerkstelligen tussen enerzijds eerbiediging van de wet en anderzijds opvang. Met andere woorden, dit beleid moet de waarden uit het Europees Handvest van de grondrechten eerbiedigen.
Als wij tot slot nieuw elan willen geven aan het Europees beleid jegens de mediterrane landen moeten wij wel beseffen dat geen enkel initiatief ten behoeve van de landen van het zuidelijke gedeelte van de Middellandse Zee succes zal oogsten als dit niet zal zijn gegrondvest op een krachtig vredesbeleid, op een beleid waarmee de veiligheid van Israël kan worden gegarandeerd en de Palestijnen een vaderland kan worden gegeven. Ik wens u succes toe met uw werk!

Goebbels (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het Italiaanse voorzitterschap komt met voorstellen voor initiatieven voor het economisch beleid die tegelijkertijd interessant en verwarrend zijn. In feite heeft het er de schijn van dat de Italiaanse regering de gelato caldo-strategie volgt, de warm-ijs-strategie dus. Het spreekt in raadselen. Zo zou het Stabiliteitspact tegelijk sterker en flexibeler moeten. Verder heeft men het over een 'Maastricht van de pensioenen?; een leuze die op het eerste gezicht verstoken is van iedere betekenis.
Voorzitter Berlusconi heeft ons zojuist uitgenodigd mee te denken over de duurzaamheid van de sociale zekerheid in Europa. De socialistische fractie onderkent de huidige problemen met het contract tussen de generaties. De aangename verlenging van de levensverwachting in combinatie met een kortere loopbaan leidt tot een dalend aantal werkenden ten opzichte van het aantal gepensioneerden. Voor systemen waarbij de overheidspensioenen worden gefinancierd door de volgende generatie geeft dat natuurlijk problemen. Bij pensioenfondsen waarin mensen hun oudedagsvoorziening onderbrengen, blijken echter soortgelijke problemen voor te komen. In de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en elders lijden de particuliere pensioenfondsen verlies op verlies en komen zij in ernstige liquiditeitsproblemen. Overal stappen bedrijven over van vaste bedragenregelingen op zuivere beschikbare premieregelingen. Met andere woorden, werknemers weten wat ze moeten betalen, maar weten niet meer op hoeveel geld ze recht hebben wanneer ze de pensioengerechtigde leeftijd bereikt hebben. Je vraagt je af of achter dat 'Maastricht van de pensioenen? niet een plan zit om de betrokkenheid van de mensen op het gebied van pensioenen te verminderen. Daarom moet het voorzitterschap zo snel mogelijk duidelijkheid verschaffen over zijn ware intenties op dit gebied. De socialistische fractie zal zich in geen geval neerleggen bij een Waterloo van de pensioenen.
De voorstellen van minister Tremonti ten gunste van de trans-Europese vervoersnetwerken komen tegemoet aan een beleidswens die al jaren bovenaan het lijstje van mijn fractie staat. Aangezien het concept echter nog niet erg duidelijk is en de financiering nog geenszins zeker, is het moeilijk om te voorspellen wat voor invloed de verwezenlijking van deze toekomstige trans-Europese netwerken zal hebben op de Europese conjuncturele situatie.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, zoals president Ciampi al zei, is er zonder groei geen stabiliteit en zonder stabiliteit geen groei. En groei en stabiliteit zijn nu precies de twee motoren die de Europese economie voort kunnen stuwen.

De Sarnez (PPE-DE). -
Mijnheer de Voorzitter, ik wil vanaf deze plaats graag het Italiaans voorzitterschap succes wensen en ik hoop dat dit voorzitterschap, dat aantreedt op een buitengewoon belangrijk moment voor de toekomst van Europa, zowel harmonieus als doeltreffend zal zijn. Ik schaar me achter wat deze en gene al gezegd hebben, namelijk dat we tijdens dit voorzitterschap een nieuw constitutioneel verdrag willen voltooien. Italië is een groot Europees land en ook een land van grote Europeanen en ik hoop dat de fungerend voorzitter van de Raad, de voorzitter van de Commissie en de vice-voorzitter van de Conventie trouw zullen zijn aan deze erfenis en op de hoofdpunten van harte zullen samenwerken om Europa een nieuw gezicht te geven.
Deze nieuwe Grondwet die we, naar ik hoop, per referendum zullen aannemen zal in mijn ogen één grote verdienste hebben, namelijk dat hij er dan eindelijk toch is gekomen. Deze basistekst moet echter geen doel op zich zijn maar een vertrekpunt voor een nieuw Europa. Ik denk overigens dat de volgende verkiezingen een gelegenheid zullen zijn voor onze medeburgers om uiting te geven aan hun wens verder te gaan op het pad van gemeenschappelijk Europees beleid, of het nu gaat om de samenwerking in economisch, budgettair, fiscaal of sociaal beleid, of om het tot stand brengen van een Europese samenwerking voor defensie en voor onderzoek, of om het uitstippelen van een gezamenlijk buitenlands beleid zodat we eindelijk gewicht in de schaal kunnen leggen op internationaal vlak. Dat zal de volgende uitdaging zijn voor degenen die het beeld koesteren van een Europa dat ons zowel verenigt als overstijgt.
Het Italiaans voorzitterschap zal ook de grote verantwoordelijkheid hebben om vooruitgang te boeken op het gebied van onderwijs en cultuur. U zult het Europa van de kennis vooruit moeten helpen en ik hoop dat we zo snel mogelijk het programma Erasmus Mundus kunnen goedkeuren, zodat het met ingang van 2004 uitgevoerd kan worden.
Tot slot ben ik zo vrij uw aandacht te vragen voor de bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de UNESCO, waarop het ontwerp voor een internationale overeenkomst betreffende de culturele verscheidenheid behandeld zal worden. Het is meer dan wenselijk dat de Unie zich over dat ontwerp luid en duidelijk uitspreekt.
Ter afronding spreek ik de hoop uit dat het Italiaans voorzitterschap bezield zal zijn door de geest van de ondertekenaars van het Verdrag van Rome.

Terrón i Cusí (PSE).
Geachte fungerend voorzitter van de Raad, het vigerende tijdschema heeft ervoor gezorgd dat u het voorzitterschap krijgt in een periode waarin het Europees arrestatie- en opsporingsbevel, waar dit Parlement en mijn land, Spanje, zich voor hebben ingezet, van kracht wordt. Ik wil u vragen om al het nodige in het werk te stellen om de inwerkingtreding ook mogelijk te maken. De Europese Unie moet haar eigen koers varen in de strijd tegen het terrorisme, vooral nu wij de afgelopen tijd gezien hebben dat de militaire weg zijn beperkingen kent.
De militaire weg kent ook beperkingen met betrekking tot de immigratie. Wij lossen niets op met militaire middelen, en daarbij heb ik het niet over rechten maar over efficiëntie. Geachte fungerend voorzitter van de Raad, niets is eenvoudiger dan het immigratiebeleid van de huidige regering te bekritiseren. Uw eigen land Italië is er zelf een duidelijk voorbeeld van. U viel de vorige regering aan op het immigratiethema, en nu wordt u zelf geconfronteerd met dezelfde of nog ergere problemen. U hebt de oppositie niet eens nodig om dat vast te stellen: dat wordt zelfs erkend door leden van uw eigen regering.
U vraagt ons om het hier niet over Italiaanse problemen te hebben. Akkoord, dan wil ik u hetzelfde vragen. U moet zelf niet de toon zetten door problemen die u thuis niet kunt oplossen naar Europa over te hevelen. Wij willen hier niet het Italiaanse immigratiedebat voeren. Daar zitten wij niet op te wachten. Wij willen geen vette krantenkoppen.
Wat wij wel willen, is verdergaan in de geest van de afspraken die in Thessaloniki zijn gemaakt. Wij moeten een nieuw beleid ontwikkelen ten aanzien van de grenscontroles en de toelating en integratie van immigranten - u rept in uw programma met geen woord over integratie - en de dialoog met derde landen, waarbij niet moet worden gesproken over illegale immigratie, maar over immigratie in het algemeen, over alles wat met immigratie te maken heeft. En laten wij dat alsjeblieft op een beheerste en rationele manier doen, zonder illegaliteit en veiligheid met elkaar te verwarren, zonder voortdurende verdachtmakingen. En dat niet omdat wij zo graag politiek correct willen zijn, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, maar omdat wij er anders niet in zullen slagen om de immigratie in goede banen te leiden en de criminaliteit te bestrijden en dat mogen wij niet laten gebeuren.
Podestà (PPE-DE).
Mijnheer de voorzitter, u hebt gesproken over een groot Europa en inderdaad beleven wij met de aankomst van de nieuwe landen een proces van verzoening in Europa, verzoening met de eigen geschiedenis en de eigen beschaving. Europa zal echter groot zijn indien het ook groot zal weten te blijven op het gebied van het economisch mededingingsvermogen. Zoals u al hebt gezegd zal Europa gewicht in de schaal leggen als Europa besluiten weet te nemen. Als er momenteel een spook door Europa waart dan is dat wel het risico van een verlies aan mededingingsvermogen op wereldvlak. Daarom sta ik achter hetgeen u zei over de strategie van Lissabon en achter de verwijzing in uw programma naar de mededinging als zijnde een instrument voor de verwezenlijking van gedeelde welvaart. Na Lissabon zijn er, mijnheer de voorzitter, drie jaar verspild, gewoon verspild! Daarom zoekt u terecht naar nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden, naar nieuwe instrumenten ter stimulering van de economie. Daarvoor is fantasie nodig. Daarvoor moet men verder kijken dan zijn neus lang is, en daarom is het voorstel voor materiële en immateriële infrastructuren - dat wil zeggen menselijk kapitaal, onderzoek - de juiste weg, waarvoor echter niet alleen openbare maar ook particuliere middelen moeten worden vlotgetrokken.
Bovendien moet het vraagstuk van de levensvatbaarheid van de pensioenstelsels op Europees vlak worden getild. Velen in dit Parlement en daarbuiten zijn ervan overtuigd dat uw voorzitterschap de doorslag zal geven voor het welslagen van de desbetreffende inspanningen. Deze zijn van cruciaal belang voor het herenigd Europa. Degenen die ook vandaag weer het gif van een zekere, middelmatige Italiaanse politiek hebben gespuid, wil ik eraan herinneren dat de stem van de kiezers de enige legitimatie is, niets meer en niets minder. Misschien is voor hen het concept van democratie van te recente datum om het volledig te kunnen eerbiedigen. Wij zijn als Italianen en Europeanen trots op het feit dat u in deze zes maanden de leiding over Europa heeft. Veel succes, mijnheer de voorzitter!

Roth-Behrendt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het programma van het Italiaanse voorzitterschap van de Raad is niet echt beschikbaar. Ik heb het vanmorgen van het net moeten plukken en in het Engels moeten lezen. Nu kan ik gelukkig wel Engels, maar helaas geen Italiaans lezen. Hetgeen ik over het milieubeleid gevonden heb, had ik echter ook niet in het Engels hoeven te lezen, want het had niet veel om het lijf. U heeft in enkele vriendelijke bewoordingen iets gemeld wat u eigenlijk ook uit een krant had kunnen overschrijven. U had het over het Lissabon-proces. Ik vraag u dan ook, mijnheer de voorzitter van de Raad, of u heeft vernomen dat het Lissabon-proces voorschrijft dat duurzaamheid en milieubeleid in alle andere beleidsvormen geïntegreerd dienen te worden? Als u heeft gehoord van die eis, kunt u mij dan alstublieft zeggen hoe u een en ander denkt te realiseren? Kunt u mij dan ook alstublieft zeggen of het waar is dat er in uw regering een rapport circuleert met de titel Environment as an Opportunity, dus 'Milieubeleid als Kans', waarin gesteld wordt dat het Italiaanse voorzitterschap van de Raad het halve jaar zou moeten benutten om de milieuwetgeving van de Europese Unie te beperken en op de helling te zetten. Als dat zo is, mijnheer Berlusconi, ga ik ervan uit dat u zult verklaren dat het rapport indruist tegen de wet en dat u het meteen zult vernietigen.
Ik zou ook van u willen weten of u uw tijd als voorzitter van de Raad zult benutten om te waarborgen dat de bestaande wetgeving van de Europese Unie, bijvoorbeeld die in verband met de milieueffectrapportage en andere wetgeving, in Italië ten uitvoer wordt gelegd. Ik zou van u willen horen, mijnheer Berlusconi, of mensen die zich niet aan deze wetgeving houden strafrechtelijk worden vervolgd, omdat het immers gaat om een strafbaar feit. Ik roep de Commissie op maatregelen te treffen als zij daarvan op de hoogte is.
Voorts, mijnheer Berlusconi, zou ik van u willen weten of u tijdens uw Raadsvoorzitterschap iets gaat doen aan het milieurecht waarvoor u de verantwoordelijkheid zult dragen. Tijdens het voorzitterschap zal met name de milieuaansprakelijkheid op uw agenda staan. Ik zou u dankbaar zijn als u zou aangeven hoe u een en ander denkt vooruit te helpen.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen het Parlement bedanken omdat de fungerend voorzitter zijn belangrijke boodschap ononderbroken heeft kunnen brengen. Ik ben een enorme Italofiel en vriend van de Alleanza nazionale en Forza Italia in het Parlement.
Verstandig genoeg wijst mijnheer Berlusconi op een positieve manier op het debat over het grotere Europese nabuurschap. Ik ben het met hem eens en ik juich het verstevigen van de banden met Oekraïne en met name Moldavië toe. Ik zou ervoor willen pleiten dat zij voor het eerst formeel te horen krijgen dat zij op grond van artikel 49 van het Verdrag in aanmerking komen om uiteindelijk het lidmaatschap van de EU aan te vragen. Het is echter betreurenswaardig dat in Chisinau geen delegatie van de Europese Commissie is gevestigd en dat Italië, in tegenstelling tot Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland geen ambassade heeft in Moldavië, ondanks haar band met de Roemeenstalige bevolkingsgroepen. Er zal druk moeten worden uitgeoefend om eindelijk een oplossing te vinden voor de kwestie-Transnistrië, die de Moldavische staat verdeelt en corrumpeert. Het regime heeft een delegatie van dit Parlement beledigd door deze geen toegang te verlenen tot het bezette gebied. Het uitoefenen van druk op Rusland en Oekraïne zou kunnen bijdragen aan een oplossing van deze kwestie.
Verder is het belangrijk dat de EU constructief samenwerkt met Wit-Rusland, waarmee we, ondanks onze verschillen, op een positieve manier de dialoog moeten aangaan op terreinen die in ons beider belang zijn, zoals grenscontroles, en om hervormingen en de democratie te stimuleren en de regering uit haar zelfverkozen isolement te halen.
Ik roep de Raad op de Europese Investeringsbank voor de eerste keer een politiek mandaat te verschaffen voor het ontplooien van activiteiten in Oekraïne en Moldavië, in afwachting van hun uiteindelijke kandidaat-lidmaatschap van de EU. De EIB is per slot van rekening ook al actief in Rusland, waarbij ik mij uiteraard verheug over de belangstelling en de betrokkenheid van de heer Berlusconi. Ik juich de versterking van de trans-Europese vervoersnetwerken toe en het zou om te beginnen goed zijn een snelle treinverbinding aan te leggen tussen Brussel en Straatsburg om ons leven als leden van het Europees Parlement aanzienlijk draaglijker te maken.
Verder sta ik ook volledig achter het opnieuw versterken van de Lissabon-agenda, aangezien we het zonder deze agenda zullen afleggen tegen de groeimarkten in het Oosten en de voorgestelde vrijhandelszones in Noord- en Zuid-Amerika.
Tot slot juich ik ook de pogingen van Italië toe om de zuidelijke grenzen van Europa stevig te beveiligen tegen illegale immigratie. De vraag is echter hoe dit in overeenstemming kan worden gebracht met de mededeling van de Commissie over het grotere Europese nabuurschap, waarin op termijn juist vrij verkeer van personen lijkt te worden beloofd aan de landen die deel uitmaken van het Euro-mediterrane partnerschap.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de fungerend voorzitter, ik wil, net als iedereen in dit Parlement, het Italiaanse voorzitterschap succes wensen het komende halfjaar. Er staat hen belangrijk werk te doen en ik heb de hoop dat, ondanks de zorgen die velen onder ons hebben over de manier waarop u uw macht in Italië gebruikt, er op Europees terrein vooruitgang wordt geboekt.
Het oordeel dat dit Parlement zal vellen over uw werk als fungerend voorzitter zal gebaseerd zijn op hoeveel vooruitgang u boekt op Europees terrein. Over andere zaken zullen als de tijd rijp is de Italiaanse kiezers en waarschijnlijk ook de Italiaanse rechters zich moeten uitspreken. De belangrijkste kwestie waar we nu voor staan en waar u mee aan de slag moet is de Intergouvernementele Conferentie.
Het is essentieel om te voorkomen dat de Intergouvernementele Conferentie zich gaat afspelen in achterkamertjes. De Conventie over de toekomst van Europa is in het openbaar samengekomen, heeft in het openbaar gedebatteerd en alle kwesties zijn in het openbaar uitgeplozen. We moeten nu niet toestaan dat ongekozen ambtenaren de kans krijgen achter gesloten deuren het goede werk van de Conventie teniet te doen.
Uw voorzitterschap krijgt dan ook de buitengewoon belangrijke taak ervoor te zorgen dat alle stukken van de Intergouvernementele Conferentie openbaar gemaakt worden, evenals alle reacties op die stukken. Het is volstrekt onvoldoende om zo nu en dan gedurende het komende halfjaar simpelweg een zorgvuldig geredigeerd verslag te presenteren in dit Parlement. We moeten precies weten wat er aan de hand is. De burgers, de nationale parlementen en het Europees Parlement moeten precies weten wat voor debat er gevoerd wordt in de Intergouvernementele Conferentie. We kunnen niet instaan voor de steun van de Europese kiezers voor het resultaat van de Intergouvernementele Conferentie, tenzij mensen volledig betrokken worden bij het debat dat daar plaatsvindt.

Brienza (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, er zijn twee gulden regels uit de interventie van voorzitter Berlusconi naar voren gekomen: continuïteit op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid en de noodzaak beoordeeld te worden op daden. Voorzitter Berlusconi heeft aangekondigd dat hij de weg van de bemiddeling zal volgen. Dat is de weg van de wijsheid, de weg van de mensen die hard werken, de weg die Europa in eenieders belang moet bewandelen. De feiten spreken voor zich. Europa bevindt zich op een historisch keerpunt en moet een grondwet zien te verwerven. Het daarvoor ingediende ontwerp is weliswaar overal in goede aarde gevallen maar heeft - voorlopig tenminste - de bezwaren van verschillende regeringen naar de achtergrond verwezen. Deze bezwaren zullen echter tijdens de Intergouvernementele Conferentie absoluut weer boven water komen. De bemiddelingsweg is de enige weg die ons tot een goed resultaat zal kunnen brengen.
Voor het buitenlands beleid hebben wij vier doelstellingen: het vredesproces in het Midden-Oosten, het herstel van de transatlantische betrekkingen, die door de crisis rondom Irak een deuk hebben opgelopen, de uitvoering in de Balkan van nieuwe operaties door Europese strijdmachten en onder Europese vlag, en tot slot de dialoog met de landen van de zuidkant van de Middellandse Zee. Dat laatste is een van de sterke punten in het beleid van de Commissie onder de uitstekende leiding van de heer Prodi. Ook hier zal de bemiddelingsweg die u, mijnheer de voorzitter hebt aangegeven, van doorslaggevend belang zijn. U moest vanaf het begin van uw optreden hier in dit Parlement niet alleen duidelijk maken wat de prioriteiten van het Italiaans voorzitterschap waren, maar ook welke methode daarbij gevolgd zou worden. Dat hebt u ook heel duidelijk, coherent en met gevoel voor echte democratie gedaan, vooral toen u aangaf een grotere betrokkenheid van het Europees Parlement te willen.
Tot slot hebben wij waardering voor de inspanningen die u wilt ondernemen voor het economische herstel van de Unie, voor de vaststelling van de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en voor de versterking van de samenwerkingsgeest bij talrijke netelige problemen zoals immigratie en veiligheidsbeleid.
Ter afsluiting wil ik duidelijk maken dat ik er als Italiaanse afgevaardigde trots op ben - en ik denk dat elke andere Europese collega onder soortgelijke omstandigheden er net zo over zou denken - betrokken te mogen zijn bij een oprichtingsproces van de Europese Unie, van een Unie die nu door twee Italiaanse vertegenwoordigers, de heren Berlusconi en Prodi, wordt geleid. Wij zijn ervan overtuigd dat zij niet zullen teleurstellen, maar de Italiaanse geschiedenis en het communautair wordingsproces waardig zullen zijn. Voorzitter Berlusconi, uw voorzitterschap zal succes hebben, of die Italiaanse en Europese zeurpieten van vandaag dat nu willen of niet. U hebt daarbij de volledige steun van de christen-democratische fractie in dit Parlement. De beste wensen voor uw werk! Uw succes zal het succes van Europa zijn!

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het Italiaanse voorzitterschap van de Europese Unie staat meteen voor een reeks complexe en moeilijke economische keuzes. Het heeft slechts kans van slagen als de euroscepsis die de Italiaanse regering er onlangs nog toe heeft gebracht vraagtekens te plaatsen bij de eenheidsmunt, definitief achterwege wordt gelaten.
Wij kunnen ons echter van meet af aan vinden in de doelstelling die het Italiaanse voorzitterschap tot zijn absolute prioriteit heeft uitgeroepen: de reactivering van de tot stilstand gekomen Europese economie die kennelijk veel te afhankelijk is van de heropleving van de Amerikaanse economie. Daarom is het belangrijk dat wij uitvoerig worden ingelicht over de concrete voorstellen van het nieuwe voorzitterschap, zowel met betrekking tot de lancering, samen met de EIB, van een ruim opgezet programma voor investeringen in infrastructuur als wat betreft de heropening van het debat over de versoepeling van het Stabiliteits- en groeipact dat de Europese economieën in een keurslijf van begrotingsdiscipline dwingt, zelfs wanneer hun groeipercentage, zoals thans het geval is, negatief is of dicht bij nul ligt.
In wezen staat of valt het welslagen van dit voorzitterschap, ongeacht door wie het wordt uitgeoefend, met de bereidheid van de betrokken partijen om de Europese integratie tot een goed einde te brengen. Ik wens de voorzitter succes toe.

Jarzembowski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Raad, geachte voorzitter van de Commissie, geachte vice-voorzitter Loyola de Palacio, het huidige actieprogramma van het Italiaanse voorzitterschap van de Raad in de verkeerssector vertoont helaas twee grote lacunes, namelijk de uitvoering en afronding van de bemiddelingsprocedure betreffende het tweede spoorwegpakket alsmede de bemiddelingsprocedure betreffende de zeehavenrichtlijn.
Als rapporteur van het Europees Parlement roep ik het Italiaanse voorzitterschap op zich met spoed te buigen over de wetgevingsplannen op beide terreinen, temeer daar de stimulering van het spoorwegverkeer en van de zeehavens beslist ook in het nationale belang van Italië zou kunnen zijn. Juist de huidige Italiaanse regering zou een groot belang kunnen hebben bij de verdere stapsgewijze opening van de spoorwegnetten. Een herleving van de spoorwegsector stelt haar immers in staat een toenemend aantal goederen en personen in plaats van over de weg via het spoor te vervoeren. Als rapporteur van het Europees Parlement stel ik het voorzitterschap van de Raad voor al in het kader van de tweede lezing van het Parlement een vervroegde bemiddelingsprocedure toe te passen, zodat we nog tegen het einde van het Italiaanse voorzitterschap het tweede spoorwegpakket kunnen afronden.
Ook de efficiëntieverhoging van de zeehavens als gevolg van meer concurrentie en transparantie zou in het belang kunnen zijn van niet alleen de gehele Unie, maar zeker ook van Italië met zijn lange kusten en zijn centrale rol in de Middellandse Zee. Daarom hoop ik dat het Italiaanse voorzitterschap zich ook serieus en met spoed met deze bemiddelingsprocedure zal bezighouden.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, staat u mij toe tevens een beroep op u te doen als oud-collega en collega van onze fractie om deze beide belangrijke verkeersprojecten, te weten de opening van de spoorwegnetten en de opening van de havens voor meer concurrentie en efficiëntie, snel en doelmatig gezamenlijk met ons af te handelen. Hartelijk dank!
Napolitano (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, nu het toeval wil dat ik aan het eind van dit debat het woord voer, wil ik in eerste instantie uiting geven aan mijn voldoening als Italiaan, omdat zo velen erkenning hebben uitgesproken voor de historische rol die Italië in het Europese integratieproces vervult. Daarbij heeft Italië altijd de hoogste waarde toegekend aan de oorspronkelijke supranationale instellingen, aan de Europese Commissie en het Europees Parlement. Ik ben ervan overtuigd, voorzitter Berlusconi, dat u als Italiaan net zo voldaan bent als ik, en wel zult begrijpen dat de aan uw adres gerichte voorbehouden, zorgen en aansporingen de verwachtingen weerspiegelen die wij allen van het Italiaans voorzitterschap koesteren. Dit is het voorzitterschap van een groot land dat de Europese Gemeenschap mede heeft opgericht en een federaal karakter wil geven.
Dan wil ik nu als voorzitter van de Commissie constitutionele zaken uiting geven aan de zorgen en verwachtingen van mijn commissie. De Conventie over de toekomst van Europa was een zeer belangrijk stuk innovatie. De door de Conventie opgestelde ontwerp-grondwet moet natuurlijk nog worden goedgekeurd door de staatshoofden en regeringsleiders, die overeenkomstig het Verdrag het laatste woord hebben, maar het zou onverstandig zijn te gaan tornen aan de belangrijkste innovaties die na zestien maanden hard werken en met de bijdragen van zowel de regeringsvertegenwoordigers als de leden van de nationale parlementen en het Europees Parlement tot stand zijn gekomen. Mijnheer Berlusconi, u sprak over meningsverschillen en dus over de noodzaak van bemiddeling. Er zijn echter al aanzienlijke bemiddelingspogingen gedaan in de Conventie en met name in het presidium. Nu moet het Italiaans voorzitterschap met zijn bemiddeling tijdens de Intergouvernementele Conferentie en de voorbereiding daarvan ervoor zorgen dat de ontwerp-grondwet nog verder wordt uitgewerkt en daarin de belangrijke keuzes worden opgenomen die nog open staan en die vandaag en gisterenmorgen ook door de voorzitter van de Commissie al zijn genoemd. Het Parlement staat volledig achter hetgeen de Commissie daarover zei.
Zo direct zullen wij in deze zaal gaan stemmen over een resolutie die gesteund wordt door de Fractie van de Europese Volkspartij, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en waarin wordt aangedrongen op een moedige formulering van de delen III en IV van de Grondwet en op met name de uitbreiding van de stemming met gekwalificeerde meerderheid. Als Parlement zullen wij onze bijdrage leveren aan de Intergouvernementele Conferentie en wel volgens de door de Commissie constitutionele zaken aangegeven methode die u naar u hebt beloofd aan de Raad zult voorleggen. Ook ik heb natuurlijk waardering voor dit standpunt van uw kant en ik hoop dat hetzelfde standpunt zal gelden voor de andere, door de heer Barón genoemde aspecten. U kunt, voorzitter Berlusconi, met een gerust hart en open geest de dialoog met ons Parlement tegemoet zien.

Gemelli (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik ben het oprecht eens met het programma van het Italiaans voorzitterschap en ik geloof wel dat wij - met de noodzakelijke voorzichtigheid, met de voor het Italiaanse volk zo kenmerkende nederigheid en zijn bijna uniek vermogen om het geheel op inventieve en intelligente wijze te dienen - in staat worden gesteld de haven van het nieuwe Europa te bereiken. Een nobel beheer van de behoeften van de mensen in een zich continu en steeds sneller ontwikkelende samenleving: dat is het hoogste doel van de politiek. Daarvoor is groot politiek inzicht nodig, inzicht bij het bestuur van de technostructuur en het verzet tegen de technocratie. Een aldus bestuurde samenleving: dat is wat de gewone mensen willen. Dat willen de goede, eenvoudige mannen, vrouwen, ouderen, jongeren en kinderen met al hun uiteenlopende capaciteiten. Dat willen degenen die gewoon hun werk doen en hun leven leiden maar zich laten leiden door goede en eenvoudige gevoelens van solidariteit en liefde. Dat is het grootse Europa waartoe wij ons moeten wenden. Wij moeten de economische structuur in dienst stellen van de ontwikkeling van deze gewone mensen. Zij mogen niet leven met de onzekerheid en instabiliteit die hun zou worden opgedrongen door de geglobaliseerde economie.
Het transatlantisch partnerschap met alle Amerika's is niet alleen een noodzaak, een economische en politieke keuze, maar ook een culturele vereiste die voortvloeit uit onze gemeenschappelijke wortels en onze gemeenschappelijke waarden. Dit partnerschap moet sterker worden en groeien via onder meer de transformatie van de NAVO. De NAVO moet een internationale politie worden in dienst van een hervormde organisatie van de Verenigde Naties. Daarbij moet men afstappen van de logica van Yalta.
Dan nog een laatste opmerking over de armoede in de wereld. Er is veel te veel armoede. Daar moet wat aan worden gedaan. Daarom moeten wij in het debat over de financiële vooruitzichten van de Unie streven naar 2 procent van het BBP als bijdrage aan de strijd tegen de armoede. Daarvoor is moed en vastberadenheid nodig, want de internationale bureaus hebben niet genoeg aan openstelling van de markten en hervorming van de instellingen.
Mijnheer de voorzitter, ik hoop dat het Italiaans voorzitterschap blijk zal geven van een groot vermogen tot luisteren. Alleen op die manier zal het in staat zijn een grondwet voor een nieuw Europa tot stand te brengen. Ook voor de Commissie - die wordt voorgezeten door Romani Prodi, een overtuigd voorstander van de communautaire methode - zou dat reden zijn tot grote voldoening. Dat is het Europa dat wij willen.

Lisi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, talrijke collega's hebben reeds gewezen op de belangrijke gebeurtenissen die ons te wachten staan en op de cruciale vraagstukken van Europees beleid die onder uw voorzitterschap moeten worden aangepakt: van het constitutioneel verdrag tot de routekaart voor het Midden-Oosten, van de aanloop tot de uitbreiding tot de versterkte uitvoering van de strategie van Lissabon. Ik weet dat dit zeer belangrijke, historische gebeurtenissen zijn maar ik wilde u, mijnheer de voorzitter, vragen de normale werkzaamheden van de Europese instellingen niet uit het oog te verliezen. Wij moeten stapsgewijs vooruitgang zien te boeken in een groot aantal sectoren. Ik heb het met name over de mobiliteit en het vervoer, waar ook collega Jarzembowski reeds naar verwees. Wij zijn hier geconfronteerd met een gelukkige omstandigheid: wij beschikken nu over het voorstel-Van Miert, waarmee eindelijk vooruitzichten worden geboden voor nieuwe projecten, projecten waarmee wij de uitdagingen van ons continent het hoofd kunnen bieden. Ook heeft uw regering een intelligent financieringsvoorstel gedaan voor deze projecten en heeft tot slot de Commissie voorgesteld de Europese financiële bijdrage op te trekken tot 20 procent. Dat zijn goede vooruitzichten, maar de cirkel is nog niet rond, mijnheer de voorzitter.
De Raad is wat de liberalisatie van de havendiensten, het spoorwegenpakket en het zeer netelige probleem van de Alpenpassen betreft, wat onderuit gezakt. Dit Parlement zal morgen voor de zoveelste keer stemmen over een verzoek om het vraagstuk van de ecopunten definitief de wereld uit te helpen. Ik hoop dat de Raad zich dit keer zal scharen achter hetgeen het Parlement aangeeft. Dan hebben wij nog de luchtvaartsector en de veiligheid in de zeevaart. Ik noem dit slechts bij wijze van voorbeeld, mijnheer de voorzitter, om u te wijzen op de noodzakelijke inspanningen in deze sectoren, inspanningen die u naar mijn stellige overtuiging als voorzitterschap zult ondernemen. Telkens als wij namelijk stappen vooruit zetten in deze sectoren, tonen wij onze Europese medeburgers op tastbare wijze dat Europa iedereen meer kansen, welvaart en welzijn biedt.

Gawronski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de vulgaire en tendentieuze aanvallen van bepaalde buitenlandse kranten, en eerlijk gezegd ook Italiaanse kranten - waarvan wij trouwens ook een weerklank hebben kunnen opvangen in deze zaal, in de interventies van een aantal collega's, en in die pathetische demonstratie van zojuist - hebben een onnodig polemisch karakter gegeven aan het begin van dit Italiaans semester. Paradoxaal genoeg is dit volgens mij een goed voorteken, voorzitter Berlusconi. Laten wij niet vergeten dat u reeds in 2001 het mikpunt was van dergelijke kwaadaardigheden en toen hebt u een verpletterende verkiezingsoverwinning behaald. Ik hoop dat na deze eerste loze kreten het succes van het Italiaans voorzitterschap zal worden gemeten niet aan de particuliere aangelegenheden van burger Berlusconi en zijn belangenconflicten - die hij probeert op te lossen en naar ik hoop snel zal oplossen - maar aan zijn vermogen om het Europese opbouwproces het leiderschap en de snelheid te geven waaraan het zozeer behoefte heeft. Het programma dat u vanmorgen uit de doeken hebt gedaan is een goede stap in die richting.
Als lid van de Commissie buitenlandse zaken van dit Parlement ben ik ervan overtuigd dat een aantal problemen van buitenlands beleid kan worden opgelost. Zo zal het mogelijk zijn de gehavende betrekkingen met de Verenigde Staten te herstellen. Ook bij andere vraagstukken zal vooruitgang mogelijk zijn. Ik denk aan het Midden-Oosten, waar Italië reeds blijk heeft gegeven van grote diplomatieke behendigheid, of aan de opname van de nieuwe lidstaten, die terecht in Berlusconi een verdediger zien van hun belangen en hun principes, een politiek leider die in tegenstelling tot vele anderen heeft ingezien dat er geen contradictie bestaat tussen Europees engagement en Atlantische solidariteit.
Uw wacht echter een moeilijke taak, voorzitter Berlusconi. U zult van niemand iets cadeau krijgen. Elk besluit dat u neemt, elk gebaar dat u maakt zal onder de loep worden gelegd. Geen enkele misstap zal u worden vergeven. Het is echter niet de eerste keer dat u een dergelijk examen moet afleggen. Mijn beste wensen, voorzitter Berlusconi!

Brunetta (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, de in Europa op stapel gezette constitutionele en economische hervormingen zijn twee kanten van dezelfde medaille. Mededingingsvermogen, sociale samenhang, solidariteit tussen de generaties, benutting van het menselijk potentieel, solidariteit met de zuidelijke landen van de wereld: dat zijn niet alleen binnen ons bereik liggende doelstellingen maar ook fundamentele waarden, de waarden die de hoogtepunten van de geschiedenis van onze volkeren hebben gekenmerkt. Wij hebben nu een grote kans. Wij kunnen het constitutioneel proces tot een goed einde brengen als wij bereid zijn de noodzakelijke hervormingen door te voeren en onze formele grondwet geleidelijk aan zijn beslag te doen vinden in het dagelijks leven. De voorwaarden daartoe zijn gegeven. Er zijn licht- en schaduwkanten, schaduwkanten die echter kansen kunnen worden: enerzijds een geïntegreerde interne markt, de grootste en rijkste markt ter wereld, zoals de heer Prodi terecht zei, en lage rentevoeten, maar anderzijds ook - en dit zijn de schaduwkanten die kansen kunnen worden - een hoog werkloosheidpercentage, te rigide arbeidsmarkten en een gebrekkige infrastructuur. Het door u, mijnheer de voorzitter, voorgestelde actieplan voor de ontwikkeling van de grote trans-Europese infrastructuurnetwerken via openbare en particuliere investeringen gaat de goede kant uit. Zoals wij weten hebben investeringen in infrastructuur, via de keynesiaanse multiplicator, een groter rendement. Zij leiden tot een groter mededingingsvermogen en een sterkere economische en sociale samenhang in het Noorden, Zuiden, Oosten en Westen.
Hetzelfde kan gezegd worden van de hervorming van onze stelsels van sociale voorzieningen die tot doel heeft deze levensvatbaar te maken, niet om iemand iets af te nemen maar om billijk te zijn jegens onze kinderen en hun meer garanties en zekerheid te geven. De investeringen in infrastructuur en de hervormingen van de sociale voorzieningen vereisen evenwel een efficiënte, soepele en goed gestructureerde arbeidsmarkt, een door meer billijkheid en goede regels gekenmerkte arbeidsmarkt.
Mijnheer de voorzitter, u hebt in Italië de verkiezingen gewonnen met een moderniseringsprogramma. Ook vandaag hebt u een moderniseringsprogramma voorgelegd. Ik heb er niet de minste twijfel over dat u beide programma's zult verwezenlijken. Ik wens u veel succes bij uw werk!

Mauro (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben de laatste spreker en daarom ben ik wat verward. Dat is ook de schuld van bepaalde collega's die voor mij het woord hebben gevoerd. Ik weet het niet meer: zal de fungerend voorzitter van de Raad, met alle bevoegdheden van zijn functie, de IGC in Rome voorzitten of zal hij, zoals de heer Barón Crespo zei, een occasionele gast zijn van de burgemeester van die stad? Zijn de woorden 'menselijke atoombom? van toepassing op de onvergetelijke Rita Hayworth, zoals de geschiedenis dat wilde, of op vice-premier Fini, zoals vriendin Frassoni dat wil?
Om mijn waarden eens op een rijtje te kunnen zetten heb ik besloten een saaie maar duidelijke redevoering te houden, zoiets als 'God, vaderland, gezin?, en daarin de kwestie van de christelijke wortels van Europa te behandelen. Dat is namelijk geen kwestie van ideologie maar van democratische procedures. De verwijzing daarnaar is namelijk geen huldebetoon aan de klerikale dienstbaarheid van bepaalde sociale groepen, maar aan het historische geheugen van onze instellingen. De democratische instellingen zijn de vrucht van een door alle burgers onderschreven vrijheidspact. Die burgers staan stukken soevereiniteit af in ruil voor garanties en diensten. In dat opzicht staan de staten, en zeer zeker de supranationale instellingen, garant voor de pogingen die wij, burgers, ondernemen om te voldoen aan onze behoeften - zij staan garant, niet de baas -, en zij staan garant omdat zij wel beseffen dat zij niet in staat zijn de hartenwensen van alle mensen in vervulling te doen gaan. De verwijzing naar de christelijke wortels van Europa geeft slechts aan dat het hedendaagse Europa wel beseft dat het tijdloze Europa zonder de unificerende kracht van het christendom zwakker is en sterker zal zijn blootgesteld aan de politieke binnenweggetjes van het totalitarisme, dat altijd al, om heel de mens te kunnen negeren, eerst en vooral God heeft genegeerd, zij het dan met motiveringen die softer waren dan die van de hedendaagse politieke correctheid.

Berlusconi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Poettering bedanken voor zijn steun en aanmoediging, en zijn beste wensen. Ik dank ook alle collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij die onze aandacht hebben gevestigd op bepaalde vraagstukken maar ons tegelijkertijd steun hebben toegezegd bij de werkzaamheden van de komende maanden. Ik dank ook de voorzitter van de liberale fractie en de voorzitter van de socialistische fractie, de heer Barón Crespo, die zijn kritiek op hoffelijke maar ook zeer humoristische wijze naar voren heeft gebracht. Ik kan hem zeggen dat ik er steeds meer van overtuigd ben dat Europa, als het in de toekomst een hoofdrolspeler wil zijn in de wereldpolitiek en als gelijkwaardige partner aan één tafel wil zitten met de Verenigde Staten van Amerika, een groot Europa moet zijn, een Europa dat eventueel ook Oekraïne, Wit-Rusland, Moldavië, Israël en de Russische Federatie met heel haar militair potentieel omvat. Dit is natuurlijk de visie van de Italiaanse eerste minister, de visie die hij in alle vrijheid mag verkondigen als hij voor zichzelf of zijn regering spreekt. Als dezelfde eerste minister echter fungerend voorzitter is van de Europese Raad moet hij zich houden aan de overheersende mening van de Europese Raad, en dan moeten zijn uitspraken en activiteiten het mandaat weergeven dat hij van zijn collega's in de Raad heeft ontvangen.
(Applaus van rechts)
Ik wil ook antwoorden op die andere leuke opmerking, dat namelijk een verstokt liberaal zich had bekend tot een doctrine die deel uit maakt van het socialistische gedachtegoed, tot de keynesiaanse doctrine. Ik ben het met u eens, geachte afgevaardigde, dat het vragen om Europees optreden via de EIB en het aantrekken van particulier kapitaal voor de verwezenlijking van grote, trans-Europese infrastructuren - infrastructuren die tien jaar geleden al gepland waren door voorzitter Delors - keynesiaanse of zelfs colbertistische trekjes vertoont. Wij zijn echter geconfronteerd met iets onloochenbaars: wat is er in de wereld gebeurd sedert de 11de september? Er is een oorlog uitgebroken in Afghanistan en er is een oorlog uitgebroken in Irak maar eerst en vooral zijn de beurzen in heel de wereld in elkaar gestort. Dat heeft geleid tot een waardevermindering van al het in aandelen geïnvesteerd kapitaal. Het rendement is dramatisch gedaald. Wie een bezit had van laat ik zeggen 100 heeft nu een bezit van 35, wie een rendement van 8 of 10 procent had, heeft nu 1 procent. Dat heeft geleid tot een vermindering van de particuliere vraag op de markt van verbruiksgoederen en kwaliteitsverbruiksgoederen. Als echter de particuliere vraag daalt, als het verbruik afneemt, is er nog maar één manier om de economie te ondersteunen en dat is de versterking van de overheidsvraag. Deze overheidsvraag kan echter niet van de afzonderlijke landen komen. De landen kunnen vanwege de euro geen eigen monetair beleid meer voeren. Zij kunnen niet meer sleutelen aan de wisselkoersen of een eigen ontwikkelingsbeleid voeren, want zij moeten zich houden aan de criteria van Maastricht. Dus moet die vraag van Europa komen, en het is dan ook hoog tijd dat Europa zich een eigen economisch beleid aanmeet. Daarom heeft Italië gezegd dat Europa - via een van zijn eigen instellingen: de EIB - het zich op de markt bevindend particulier kapitaal moet vlottrekken. Dat is beschikbaar tegen lage rente en biedt de mogelijkheid de vraag aan te zwengelen via transnationale infrastructuurprojecten en investeringen in nieuwe militaire technologie, onderzoek en onderwijs. Als het vanwege de economische situatie niet anders kan, moet men een beroep kunnen doen op overheidsinvesteringen en in dit geval op investeringen van de Europese Unie.
(Applaus van rechts)
Als u het goed vindt zal ik kort antwoorden op de geachte afgevaardigde die zei: 'Ik hoop dat de neiging die de heer Berlusconi in Italië vertoont om wetten op maat te snijden voor enkele concrete gevallen die wellicht voor hem van direct belang zouden kunnen zijn, zich niet zal uitbreiden tot het Europees niveau?. Ik zal u antwoorden met enkele cijfers: mijn regering is de vijfenzeventigste regering die Italië in vijftig jaar tijd heeft gehad, en aangezien zij beschikt over een ruime meerderheid in beide kamers van het Parlement heeft zij de kans, en de verantwoordelijkheid, om vijf jaar te regeren. Momenteel werkt mijn regering aan vierentwintig verschillende hervormingen. Haar erfenis was een staat waarin kennelijk geen enkele voorafgaande regering - geen enkele regering heeft de volle termijn kunnen uitzitten - in staat was geweest deze hervormingen door te voeren. Ik herinner eraan dat mijn regering een record heeft gebroken: 350 ontwerp-wetten en verordeningen, waarvan er reeds 200 door onze parlementaire meerderheid zijn omgezet in wetgeving. Ik ontken dus hetgeen werd gezegd. Als dit al gold, dan slechts voor drie ontwerp-wetten, ontwerp-wetten die het antwoord waren - het met de instrumenten van de democratie en een parlementaire stemming gegeven antwoord - op degenen die hun functie als ambtenaren van justitie gebruiken om de politieke tegenstanders met justitiële middelen aan te vallen. Als er dus al van iets dergelijks sprake was, dan ging het slechts om 3 van de 350 gevallen, oftewel 1 procent, mijnheer Crespo.
Ik kan evenwel bevestigen - God vergeve de onwetenden - dat wij de collega's van het Parlement en het Parlement zelf op de hoogte zullen houden van de vorderingen bij ons bemiddelingswerk. Dat is geen gemakkelijk werk want wij hebben niet veel tijd ter beschikking. Ik kan u mededelen dat wij de tijd tot ongeveer vijftien oktober zullen gebruiken voor onze contacten met de eerste ministers en de ministers van Buitenlandse Zaken van alle vierentwintig lidstaten van de Europese Unie. Wij hopen dan bij de opening van de Conferentie reeds een mogelijke oplossing klaar te hebben, een oplossing die voor iedereen aanvaardbaar kan zijn.
Ik dank natuurlijk ook de andere sprekers - de heer Graham Watson, mevrouw Monica Frassoni en de heer Francis Wurtz - voor hun goede wensen. Ik moet echter al degenen van repliek dienen die van Italië een beeld hebben gegeven dat absoluut karikaturaal is en niets met de realiteit heeft uit te staan. Ik nodig hen uit te komen genieten van iets dat de regering-Berlusconi natuurlijk niet kapot heeft kunnen maken: de zon, de schoonheid, de honderdduizend monumenten en kerken in Italië, de vijfendertighonderd musea, de vijfentwintighonderd archeologische plaatsen en de veertigduizend historische gebouwen. Die hebben wij in deze twee jaar niet kapot kunnen maken. Mijnheer Schulz, ik weet dat er in Italië momenteel een filmproducent een film maakt over de concentratiekampen van de nazi's. Ik zal u voordragen voor de rol van kapo. Daar bent u geknipt voor.
(Gelach, protest van links)
Ik wil deze polemiek afsluiten met de opmerking dat onze sociaal-democratische vrienden en collega's niet alleen moeten omgaan met de Italiaanse collega's hier in het Parlement en niet alleen de kranten van extreem links moeten lezen, die overduidelijk een stempel hebben gedrukt op hun opvattingen.
Ik wil ook de heer Pannella antwoorden die mij wees op het persoonlijk standpunt dat ik altijd heb gevolgd - en nog steeds volg want ik ben daar van overtuigd - ten aanzien van Israël, waar ik het zojuist over had, en ten aanzien van Turkije. Ook hem moet ik zeggen dat ik in deze zes maanden het standpunt van de Europese Raad moet weergeven. Ik zal wel in de Europese Raad de kans krijgen mijn visie naar voren te brengen, en dat is natuurlijk geen visie voor de komende zes maanden, iets dat men in een semester concrete vorm kan geven, maar een visie waarvoor veel meer tijd nodig is. Ik kan hem evenwel geruststellen wat het moratorium op de doodstraf betreft. Ik ben altijd voorstander geweest van die maatregel en ik zal zonder meer in september dit verzoek, dit door het Europees Parlement gedeelde verzoek, overbrengen aan de Vergadering van de Verenigde Naties.
(Applaus van rechts)
Men heeft mij onderdanigheid verweten aan de Verenigde Staten. Ik heb herhaaldelijk gezegd dat ik Europa als een hoofdrolspeler zie als het om de handhaving van de veiligheid en de vrede en om de ontwikkeling van het welzijn in de wereld gaat. Dat betekent echter dat Europa niet alleen een economische reus mag zijn. Europa moet ook een politieke reus worden. Het moet zichzelf de mogelijkheid bieden om met één stem te spreken op het gebied van het buitenlands beleid en meer te investeren in de strijdmachten. Zoals uit de geschiedenis blijkt heeft geen enkele diplomatie, geen enkele politiek ooit succes gehad zonder de steun van een adequate militaire macht. Wat nu de Verenigde Staten betreft ben ik van mening dat wij vrienden van de Verenigde Staten moeten zijn, maar ik geloof niet dat er iets is in het gedrag van de Italiaanse regering dat de indruk van onderdanigheid heeft gewekt. Ik heb herhaaldelijk geprobeerd president Bush, die hier mijn vriend werd genoemd, ervan te overtuigen af te zien van de militaire interventie in Irak. Ik ben daar niet in geslaagd en daarom heb ik - onder meer ook door samen met zeven andere Europese landen, en met vervolgens nog eens tien landen, een brief te ondertekenen - proberen te voorkomen dat het ene kwaad, de oorlog in Irak, werd opgevolgd door andere kwaden. Met name wilde ik voorkomen dat de Organisatie van de Verenigde Naties in diskrediet werd gebracht, hetgeen uiteindelijk helaas toch is gebeurd omdat de Verenigde Naties onmachtig bleken te zijn, dat een crisis in de transatlantische betrekkingen zou uitbreken, hetgeen uiteindelijk ook is gebeurd, en dat het laatste kwaad zou geschieden: de onderlinge verdeeldheid van de Europese landen, hetgeen ook is gebeurd en dat moeten wij nu allen gezamenlijk proberen goed te maken.
Dan de belangenconflicten waar zo velen naar hebben verwezen. Wel, misschien weet u niet dat in Italië de kranten maar vooral de televisiezenders die nog deel uitmaken van mijn groep en mijn familie, tot onze meest vastberaden critici behoren. Waarom? Kennelijk mist u de Italiaanse zon. U bent nog nooit in Italië geweest en u hebt nog nooit naar de Italiaanse televisie gekeken, want anders had u geweten - en velen onder u komen toch uit de journalistiek - dat de grootste zorg van elke journalist is onafhankelijk over te komen ten opzichte van zijn collega's. Deze onafhankelijkheid zet de journalist ertoe aan degenen die hij als zijn baas beschouwt telkens weer met een kritisch oog te bekijken. Als dat het soort democratie is dat u wilt uitoefenen om de voorzitter van de Europese Raad de mond te snoeren, moet u maar eens als toeristen naar Italië komen want hier lijkt u eerder op toeristen in de democratie.
(Tumult van links)
Ik ben zes jaar lang oppositieleider geweest in Italië en ben niet bang voor dergelijke opmerkingen. Ik ben er aan gewend tegengesproken te worden. Wat de immigratie betreft wil ik u eraan herinneren dat als er een land is dat wortelt in het christendom, dat gul en open is voor degenen die weinig hebben en lijden, dat Italië is, het land dat ik tot mijn trots het mijne kan noemen. Laten wij derhalve de oorlog die wij allen moeten voeren tegen de mensenhandelaars, tegen de moderne slavenhandel, niet op een hoop gooien met opvang. Wij moeten degenen die naar het Europees vasteland komen voor een beter leven, opvang bieden. Wij geven deze opvang ook, en wel met een gul hart. Wij willen echter ook de strijd aanbinden tegen deze nieuwe vorm van slavernij die tot uiting komt in talrijke internationale organisaties. Zo is dat nu eenmaal. Niets kan de Italiaanse gulheid loochenen.
Dan nu het milieu. De groenen weten waarschijnlijk niet dat voorzitter Berlusconi ook hobby's heeft. Mijn grootste liefhebberij is het groen, de bloemen, de tuinen en de parken. Dat is eigenlijk mijn enige hobby want het voetbal heeft zich van mij verwijderd. Als u bladzijde negenenveertig van ons programma opslaat, mevrouw Frassoni, ziet u daar staan dat wij een hoog niveau van milieubescherming nastreven. Ons beleid gaat, in tegenstelling tot hetgeen valselijk wordt beweerd, wel degelijk de kant uit van meer milieubescherming. Wij zijn als eersten verbaasd over het feit dat de industriële groei en de groei van de productie ten koste is gegaan van het milieu. Wat de toepassing van het Protocol van Kyoto betreft kan ik u verzekeren dat wij ook hier alles in het werk zullen stellen om degenen die nog niet hebben ondertekend daartoe over te halen.
Tot slot zou ik mijn tegenstanders met een glimlach willen zeggen dat zij geen drama moeten maken van ons voorzitterschap. Zes maanden zijn snel voorbij. Mijn vrienden en degenen die ons een hart onder de riem hebben gestoken, en dat zullen blijven doen, wil ik eraan herinneren dat als men zegt dat het verleden de mens maakt, dit mijns inziens niet alleen geldt voor hetgeen hij zegt - in de politiek verandert men wel eens, of anderen veranderen veel van hetgeen gezegd wordt - maar ook voor zijn geschiedenis, voor hetgeen hij heeft gedaan. Wel, ik geloof dat er in mijn geschiedenis alleen maar successen en goede intenties zijn. Wij zullen ervoor zorgen dat deze successen ook in de komende zes maanden vruchten afwerpen. Wij zullen ervoor zorgen dat er een resultaat komt waarmee Europa een positieve bijdrage kan leveren aan de vrede, de veiligheid en het welzijn in de wereld. Wij zullen ons, mijnheer de Voorzitter, op nederige, serieuze en hartstochtelijke wijze van onze taak kwijten. Wij zullen bemiddelen tussen de uiteenlopende standpunten en ervoor zorgen dat er een resultaat komt dat ons een sterker Europa zal opleveren, een Europa dat in staat is besluiten te nemen op internationaal vlak. Wij zullen ervoor zorgen dat er een Europa komt met een nieuwe grondwet, een Europa dat dicht bij de burger staat. Dat is onze hoop. Daarvoor zetten wij ons in en dat is ons doel.
Ik dank u nogmaals voor uw beste wensen. Ik wens u eveneens het allerbeste voor uw werk en hoop dat u de hoop die u in uw hart koestert hard zult kunnen maken. Nogmaals, mijn beste wensen en veel succes!
(Applaus van rechts, tumult van links)

De Voorzitter.
In de loop van zijn krachtige en levendige reactie op het debat heeft de heer Berlusconi een opmerking gemaakt over een van onze collega's, de heer Schulz, die overeenkomstig het Reglement het recht heeft een verklaring af te leggen ten overstaan van het Parlement, indien hij dat wil. Ik wil hier nadrukkelijk op wijzen voordat ik Commissievoorzitter Prodi uitnodig het woord te nemen. Eerst zal ik voorzitter Prodi het woord geven en daarna zal ik de heer Schulz uitnodigen, als hij dat wil, aan het eind van het debat een persoonlijke verklaring af te leggen, in overeenstemming met artikel 122 van het Reglement.
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben opgestaan om u te vragen om als Voorzitter de rechten van de afgevaardigden te beschermen, en dan met name de eer van de heer Schulz.

U hebt zojuist een voorstel gedaan. Ik wil u verzoeken om niet alleen het woord te geven aan de heer Schulz, maar de heer Berlusconi, de fungerend voorzitter van de Raad, ook te vragen om, in naam van onze gedeelde Europese waarden, zijn woorden terug te nemen.
(Applaus)

De Voorzitter.
Het is wellicht beter deze kwestie meteen af te handelen. Ik wil niet een hele discussie op gang brengen. Dit heeft veel emoties opgeroepen in het Parlement. Het behoeft geen betoog dat een afgevaardigde het recht heeft een bijdrage te leveren aan het debat en daarop een enigszins waardige reactie te krijgen. In dit geval heeft de heer Berlusconi zich in het vuur van zijn betoog wellicht laten gaan en de gebruikelijke rules of engagement overtreden.
(Gemengde reacties)
Ik geef eerst het woord aan de heer Schulz, die gerechtigd is het woord te voeren, en vervolgens aan de fungerend voorzitter, indien hij wenst te reageren. Wij zullen het debat sluiten nadat de heer Prodi gesproken heeft.

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat u mij het woord geeft. Ik heb geen drie minuten nodig. Ik zal het heel kort maken. Als de vertaling klopte, heeft mijnheer Berlusconi in zijn toespraak het volgende gezegd. In Italië maakt een filmproducent momenteel een film over de concentratiekampen en hij nodigde mij uit de rol van kapo, ?

? van de SS-beul dus, op mij te nemen. Ik heb hier maar één ding op te zeggen. Mijn respect voor de slachtoffers van het fascisme verbiedt mij om ook maar met één woord hierop in te gaan. Het is me echter duidelijk geworden dat het moeilijk is te aanvaarden dat een fungerend voorzitter van de Raad bij het minste geringste verzet in het debat zijn zelfbeheersing zo verliest.
(Levendig en langdurig applaus van links en centrumlinks)
(Staande ovatie)

Berlusconi
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens heeft iedereen hier gehoord wat de heer Schulz heeft gezegd. Hij heeft mij persoonlijk diep beledigd, met zijn gebaren, en door een bepaalde toon aan te slaan. Het is die toon die pas echt onaanvaardbaar is voor een Parlement als dit. Mijn opmerkingen waren ironisch. Als u geen ironie begrijpt, wel, dan is dat jammer. Ik neem echter mijn ironische opmerkingen niet terug als de heer Schulz zijn beledigingen aan mijn adres niet terugneemt. Ik was ironisch, hij was gemeen!
(Applaus van rechts, tumult van links)

De Voorzitter.
Collega's! Kalmte alstublieft!
Veel collega's wensen moties van orde in te dienen en het woord te voeren. We lopen evenwel erg achter op schema en ik zal uw verzoeken dan ook niet inwilligen.
Als Voorzitter van het Parlement wil ik verklaren dat ik persoonlijk hoogst ongelukkig ben met de betreurenswaardige wending die het laatste deel van het debat van vanmorgen genomen heeft. Het leidt af van de Europese zaken waarover wij ons thans moeten buigen. Het valt zeer te betreuren.
Dan zou ik nu de voorzitter van de Europese Commissie willen uitnodigen dit debat op een waardige wijze af te sluiten, waarna wij overgaan tot de stemming.
(Langdurig applaus)

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, uit het debat van vanochtend komt nog duidelijker naar voren dat het voorzitterschap dat vandaag van start is gegaan, grote taken en grote moeilijkheden te wachten staan. Dit semester zal van cruciaal belang blijken, omdat grote initiatieven afgerond moeten worden en nieuwe wegen ingeslagen. Van alle doelstellingen is de Intergouvernementele Conferentie de voornaamste: deze moet ons een grondwet geven die niet alleen een institutionele architectuur behelst maar ook een aantal visies, waarden en samenlevingsmodellen aanreikt. Wij hebben hooggestemde verwachtingen van het Italiaanse voorzitterschap, vanwege de grote uitdaging die wij voor ons hebben en omdat deze grondwet voor een hele tijd de lakens in Europa zal uitdelen.
Dit semester moet in het teken staan van een continuïteit met het Griekse voorzitterschap, maar er zullen zich ook een paar bijzonder belangrijke momenten aandienen. De Commissie zal in ieder geval haar taak volledig vervullen - een taak die niet slechts van uitvoerende aard is maar ook de nodige impulsen moet bieden - in de continuïteit van politieke samenwerking die wij in deze jaren met het Europees Parlement en de diverse voorzitterschappen hebben opgebouwd. De Commissie zal borg staan voor deze continuïteit en wij zullen het Italiaans voorzitterschap aansporen om dezelfde richting uit te gaan als wij doen.
Het debat heeft zich over deze grote thematieken ontvouwd en de Commissie is van plan concreet gestalte te geven aan de verschillende doelstellingen door gebruik te maken van de institutionele middelen die haar ter beschikking staan om de belangen van de Unie te bevorderen. Om welke beleidsgebieden gaat het daarbij? In de eerste plaats het terrein van de institutionele hervormingen, zoals wij al hebben gezegd. Daarbij zullen wij streven naar een economische herlancering en een normalisering van de vriendschapsrelaties met de Verenigde Staten, met wie wij op voet van gelijkheid en waardigheid willen staan. Voorts zullen wij vaart zetten achter het moeilijke en complexe proces van toetreding van de Balkanlanden tot Europa, en zullen wij aan de weg timmeren om langzaam maar zeker de ring van bevriende landen tot stand te brengen, want daar komt onze visie concreet op neer. Ik wil in dit verband de geachte afgevaardigden herinneren aan het debat dat dit hele jaar door is gevoerd over de grenzen van Europa: een moeilijk en gecompliceerd debat dat - zo u zich wellicht herinnert - aan het begin van deze zittingsduur nog niet kon worden opgestart. Het doel van dat debat is voltooiing van onze Unie met de kandidaat-landen, met toevoeging van de Balkanlanden, terwijl er sterke en hechte vriendschapsbanden worden gesmeed met de ons omringende landen, van Rusland tot Marokko: met die landen zullen wij alles delen, behalve onze instellingen, want onze Unie moet een eigen grens en diepgang hebben, zij moet op eigen kracht draaien. In de derde plaats is het onze bedoeling verder te werken aan de veiligheid van onze burgers, aan de regels en rechten van emigranten.
Op een paar punten die ik heb opgesomd, wil ik nog nader ingaan, omdat deze naar mijn gevoel kwalificerend zijn voor ons toekomstige werk. In de eerste plaats wil ik de geachte afgevaardigden verzekeren dat wij streng zullen waken over de eerbiediging van de Verdragen en de nieuwe Grondwet. In de tweede plaats zullen wij een sterk pleitbezorger zijn van een evenwichtige ontwikkeling met betrekking tot onze samenleving. Het proces van Lissabon, dat vandaag als hoofdthema naar voren is gekomen, is daarbij ons houvast. Europa moet de mondiale uitdaging weten te winnen, maar dan wel met een evenwichtige en sociaal duurzame ontwikkeling. Ik moet eerlijk zeggen dat ik minstens zo bezorgd ben over de groeiende verschillen tussen de burgers van de diverse Europese landen die in de afgelopen tien jaar te bespeuren zijn, als over de uitblijvende groei. In deze historische fase kunnen wij het ons niet veroorloven dat de sociale dialoog zomaar overboord wordt gegooid. Dit overleg is immers de pijler van het Europees sociaal model en wij bouwen daar al jaren aan.
Wat de infrastructuur betreft hebben wij al aangegeven waar wij naar streven. Het zal onze taak en plicht zijn rigoureus en selectief te werk te gaan bij het beoordelen van de kosten en winsten. Ook bij het opsporen van financieringsbronnen zullen wij kieskeurig zijn, in die zin dat deze compatibel moeten zijn met onze regels en met de vereisten van duurzaamheid. Wij zullen op dit terrein nauw samenwerken met de Europese Investeringsbank. Dezelfde moeite zullen wij ons getroosten op het vlak van het wetenschappelijk onderzoek, want zonder onderzoek is Europa een verloren continent.
Wat de immigratie aangaat, de Commissie zal steun bieden aan een Europese actie tegen de nieuwe mensenhandel, maar wij zullen niet dulden, zoals al in Thessaloniki is gebeurd, dat vastberadenheid en onmenselijkheid over één kam worden geschoren, dat reglementering van de instroom wordt gelijkgesteld met geweld en discriminatie.

Dan tot slot de internationale betrekkingen. De Commissie handhaaft haar inzet voor de vrede en voor een multilaterale aanpak van conflictbeheersing. Daarnaast blijven de humanitaire acties van de Unie een belangrijke vorm van bijstand voor alle landen van de wereld.
Dat zijn de grote richtsnoeren van het semester. Ik geloof dat dit semester in het teken van samenwerking komt te staan, en het zal ook een semester zijn dat door de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie werkelijk een nieuw hoofdstuk van de Europese geschiedenis zal inluiden.
(Applaus)

De Voorzitter.
Ik besef dat veel collega's willen reageren, maar wij zijn reeds aanzienlijk uitgelopen.
Voordat ik dit debat sluit en plaats maak voor een van de ondervoorzitters, die de stemming zal leiden, wil ik nog zeggen dat ik de belediging aan het adres van onze gerespecteerde collega en afgevaardigde de heer Schulz, persoonlijk betreur.
(Luid applaus)
Het debat is gesloten.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Berthu (NI)
Het Italiaans voorzitterschap heeft het immigratiebeleid en de strijd tegen de immigratie op zijn prioriteitenlijstje staan en kan daarbij rekenen op onze steun.
Wij hopen in het bijzonder dat het zich duidelijker en vastberadener zal tonen dan de Raad van Thessaloniki van twee weken geleden. Hoewel een groot deel van de conclusies daarvan gewijd zijn aan het immigratiebeleid - zeven-en-een-halve pagina, tegen anderhalve aan de resultaten van de Conventie - is het vooral bijzonder onduidelijk, ja zelfs onbegrijpelijk gebleven, wat precies de bedoelingen van de Raad zijn met het zogenaamde 'tweerichtingsproces?, dat erop gericht is 'illegale migratie te bestrijden en tegelijkertijd legale migratiekanalen te onderzoeken?.
Het huidige Europa heeft behoefte aan een duidelijk en strikt beleid van grenscontrole, terugzending van illegalen naar het land van herkomst en van hervorming van het asielrecht teneinde het misbruik een halt toe te roepen. Daarom stelt het ons teleur dat de Raad van Thessaloniki niet echt is ingegaan op het Britse verzoek om aan de buitengrenzen van de Unie transitcentra op te zetten belast met het onderzoek naar de asielaanvragen, en 'regionale beschermingszones? in de nabijheid van het land van herkomst van de asielaanvragers. Wij rekenen erop dat het Italiaans voorzitterschap vooruitgang zal boeken in dit dossier.

Wuermeling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als ik het wel heb, is er tot dusver niet gestemd over amendement 75 van de Fractie van de Europese Volkspartij (de 'christen-democraten?) en Europese Democraten. Dat is een amendement waarover gestemd moet worden voordat alle andere amendementen aan bod komen, omdat het doel is het gemeenschappelijk standpunt van de Raad te verwerpen.

Andersen (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een mondeling amendement indienen. Het beoogt de schrapping van het woord 'Europees?, zodat men zowel nationale als internationale merken kan gebruiken. Dit komt overeen met amendement 32, waarin het gebruik van alle merken is toegestaan en het geldt zowel voor amendement 88 als 89. Ik dien dus een mondeling amendement in met de bedoeling het woord 'Europees? weg te laten.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek om aandacht. Samen met de andere nog aanwezige collega's behoor ik tot degenen die tot aan het einde van een stemming blijven zitten. Anderen hebben dit gebouw allang verlaten. Ik wil heel duidelijk stellen dat de werkers onder ons niet gestraft mogen worden voor het feit dat anderen al op donderdagochtend hun spullen inpakken.
Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Zoals de rapporteur affirmeert, is de prospectusrichtlijn een centraal element in het actieprogramma financiële diensten dat deel uitmaakt van de strategie van Lissabon en in 2005 moet leiden tot de integratie van de financiële markten. Het is dan ook begrijpelijk dat de rapporteur het van vitaal belang acht "dat er een consensus wordt bereikt en dat de richtlijn snel wordt aangenomen aangezien zij zal bijdragen aan de opbouw van een rechtskader ter verbetering van de voorwaarden voor het opnemen van kapitaal via de financiële markten van Europa". Anders gezegd, de richtlijn biedt niet alleen garanties voor de herfinanciering van (grote) ondernemingen, maar zij zal tevens de liberalisering van de investeringen en het kapitaalverkeer bevorderen.
In deze context stuurt de rapporteur met de hernieuwde indiening van een reeks amendementen die niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn overgenomen aan op een versoepeling van de regelgeving, een bespoediging van de goedkeuringsprocedure voor het prospectus, een beperking van de autonome beslissingscapaciteit van de lidstaten en de nationale wetgeving, met name de bevoegdheid van de verschillende landen om te bepalen wie beschouwd kan worden als een gekwalificeerde belegger, en een inkorting van de goedkeuringstermijnen ten gevolge van de invoering van het concept van stilzwijgende goedkeuring. In de richtlijn wordt er nog steeds vanuit gegaan dat de uitvoering van inspecties ter plaatse door een bevoegde autoriteit, om na te gaan of de regelgeving wordt nageleefd, buitenproportioneel is. Er wordt zelfs gepleit om de beleggersdrempel voor niet-verplichte publicatie van een prospectus op te trekken. Kortom, liberaliseren is de boodschap. Daarom hebben wij tegen gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
 - (PT) Ik kan mij grotendeels vinden in de voorstellen van de rapporteur ter verbetering van de voorwaarden voor het opnemen van kapitaal via de financiële markten van Europa.
Ik ben van oordeel dat de transparantie en de overzichtelijkheid van deze markten, waartoe de beoogde vereenvoudiging van de procedure ongetwijfeld zal leiden, een geldige reden zijn om een reeks minimumnormen op communautair niveau in te voeren. Deze maatregelen zullen bijdragen aan de opbouw van een rechtskader ter verbetering van de voorwaarden voor het opnemen van kapitaal via de financiële markten van Europa. Zij zal eveneens verbetering brengen in de normen op het gebied van openbaarmaking van gegevens tegenover beleggers. Dat is in het belang van zowel uitgevende instellingen, beleggers, marktdeelnemers als markten.
Het verheugt mij dat de rapporteur zich rekenschap geeft van de noodzaak om bepaalde verplichtingen te verlichten teneinde de wetgeving beter af te stemmen op de behoeften en de wisselvalligheden van de markt en de druk op de kleine en middelgrote ondernemingen te verminderen. Met name de afschaffing van de verplichting om een register bij te houden van instellingen die als gekwalificeerde beleggers worden beschouwd en de mogelijkheid die aan kleine regionale banken wordt geboden om obligaties uit te geven zonder de kosten te hoeven dragen die verbonden zijn aan de opstelling van een prospectus verdienen in dit verband een bijzondere vermelding.
Daarom heb ik voor gestemd.

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, veel van mijn collega's verwerpen het idee om milieudoelstellingen op te nemen in de criteria voor overheidsopdrachten. Het is echter volledig in overeenstemming met het idee dat ook in het EG-Verdrag staat, namelijk dat het milieubeleid met al het communautair beleid vervlochten moet zijn. Het Parlement heeft goed werk verricht door de regelgeving inzake productie aan te vullen met regels die een duurzame ontwikkeling bevorderen. Deze invloed die van de aanbodzijde uitgaat, moet echter ook door de vraag worden gesteund. Dat is nu juist bij overheidsopdrachten mogelijk, als kan worden aangetoond dat er redenen zijn om milieucriteria in een uitnodiging tot inschrijving op te nemen.
De zogeheten Helsinki-zaak, waarover het Hof van Justitie een besluit heeft genomen, brengt een belangrijk aspect naar voren. Als de afnemer een overheidsinstantie is, vertegenwoordigt zij het publiek. Dan moet niet alleen het financieel belang van het publiek worden beschermd, maar moet men bijvoorbeeld ook denken aan de bescherming van de gezondheid van het publiek. Daar was nu juist sprake van in de Helsinki-zaak. Het is vanzelfsprekend dat de volksgezondheid op de lange termijn ook een financieel belang is, waarbij de overheid minstens net zo veel bespaart als wanneer zij voor de goedkoopste aanbieder had gekozen.

Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Dit voorstel voor een richtlijn is geheel in lijn met de richtsnoeren van de strategie van Lissabon. Het voorziet in een reeks coördinatiebepalingen waarmee het vrije verkeer van goederen, in het bijzonder van overheidsopdrachten, en de vrijheid van vestiging en vrije dienstverlening op het gebied van overheidsopdrachten voor werken en diensten worden gewaarborgd.
Om discriminatie, met name op grond van nationaliteit, te vermijden en de concurrentie te bevorderen door de bestaande nationale procedures verder te harmoniseren en de vanuit economisch oogpunt voordeligste inschrijving te kiezen, wordt geëist dat de nationale technische voorschriften niet discriminerend zijn en niet haaks staan op het doel de markten in de sector openbare aanbestedingen open te stellen.
Transparantie van overheidsopdrachten is uiteraard onontbeerlijk, maar men vergeet dat deze opdrachten ook een belangrijke rol kunnen spelen in het economisch beleid. Toevoeging van bijzondere voorwaarden kan leiden tot positieve discriminatie ten voordele van kleine en middelgrote ondernemingen in geval van overheidsopdrachten voor leveringen en ter bevordering van de regionale ontwikkeling en de sociale en milieudoelstellingen. Ik denk dan vooral aan de arbeidsvoorwaarden, de arbeidsbescherming en de productiemethoden. Het spreekt vanzelf dat de vanuit economisch oogpunt meest voordelige factoren niet noodzakelijkerwijs betrekking hebben op de prijs, maar veeleer afhankelijk zijn van bijvoorbeeld het aantal beschikbare arbeidsplaatsen. Daarom hebben wij het voorstel verworpen.

Meijer (GUE/NGL)
. Openbare aanbestedingen zijn lange tijd gezien als een wondermiddel. Enerzijds zijn ze een alternatief voor vriendjespolitiek, het weggeven van opdrachten door overheden aan met politici of hoge ambtenaren bevriende ondernemers. Anderzijds zijn ze bedoeld om een eind te maken aan productie en dienstverlening door bedrijven die in eigendom van de overheid zelf zijn, en om daardoor particuliere bedrijven toegang te geven tot nieuwe markten.
Bij de eerste lezing op 17 januari 2002 heb ik al aangegeven dat ik met die eerste bedoeling kan instemmen, met de tweede niet. Die maakt overheden steeds verder afhankelijk van ondernemingen. Het beperken van die schade kan alleen door middel van allerlei bureaucratische regels, maar die zullen voor velen onbekend blijven en dus veelvuldig worden overtreden. De Nederlandse ondernemersorganisatie VNO-NCW heeft zelfs verzocht om de aanbestedingsrichtlijnen niet uit te breiden met 'een veelvoud aan sociale en milieucriteria'. Zij vindt aanbesteding 'een zuiver economisch proces dat niet moet worden vertroebeld teneinde andere doelstellingen te verwezenlijken'. Ook de rapporteur zelf schrapt al een aantal punten op het gebied van sociale bescherming en milieu. Ik wijs die aanpak af.
Wel ben ik het met de rapporteur eens dat de schoolboekenmarkt niet grensoverschrijdend functioneert en geen vrije concurrentie kent, zodat het beter is om geen regels vast te stellen die ervan uitgaan dat dit wel zo is.

Moreira da Silva (PPE-DE)
 - (PT) Het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, diensten en leveringen vertegenwoordigt meer dan 14 procent van het Europese BBP. Desondanks heeft de sector van de overheidsopdrachten tot dusver weinig baat gehad bij de totstandkoming van de interne markt. Ofschoon deze richtlijnen onmiskenbaar van wezenlijk belang zijn voor het evenwicht van de interne markt en de grensoverschrijdende toewijzing van overheidsopdrachten ligt hun eigenlijke nut elders, namelijk in de mogelijkheid om de duurzame ontwikkeling te bevorderen. Het is werkelijk onontbeerlijk dat in de overheidsopdrachten ook milieueisen en sociale doelstellingen worden opgenomen. Helaas wordt noch in het voorstel voor een richtlijn noch in het verslag van de heer Zappalà aan de overheidsinstellingen het recht toegekend (het gaat hier niet eens om een verplichting!) om in een openbare aanbestedingsprocedure een bepaalde dienst of een bepaald product aan te kopen op basis van het duurzaamheidsbeginsel. Ik onderschrijf dan ook de amendementen waarin gepleit wordt voor invoering van dit recht. Hoe kunnen wij in hemelsnaam rechtvaardigen dat de EU enerzijds uitzonderlijk belang hecht aan de internalisering van de milieukosten in de economie in overeenstemming met de Europese strategie voor duurzame ontwikkeling en de in Johannesburg aangegane verplichtingen en anderzijds de lidstaten verbiedt hun aanbestedingsbeleid te baseren op datzelfde principe?

Thyssen (PPE-DE)
. Voorzitter, het verslag-Zappalà is in dit Huis een controversieel dossier geworden als gevolg van een aantal amendementen met betrekking tot de toewijzingsfase van openbare bestedingen. Sociale en milieuoverwegingen moeten medebepalend kunnen zijn in een overheidsopdrachtendossier, maar dan wel op het niveau van de conformiteitseisen die het product of de dienst in kwestie omschrijven, en van de selectiecriteria die de potentieel deelnemende leveranciers omschrijven.
Maar die overwegingen kunnen niet zonder meer bepalend zijn in de fase van de gunning. De toewijzingsfase moet zich kunnen voltrekken op basis van een objectieve vergelijking. Daarom heb ik niet kunnen stemmen voor vele sociale en milieuamendementen op de gunningscriteria.
Hetzelfde geldt voor bekommernissen met betrekking tot discriminatie. Ook dit moet tegengaan worden. Met het oog dáárop kunnen wetgevende maatregelen worden getroffen, maar dergelijke maatregelen zijn niet op hun plaats bij de gunningscriteria voor overheidsopdrachten.

Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Deze richtlijn is geheel in lijn met de richtsnoeren van de strategie van Lissabon. Zij vormt een aanvulling op de algemene richtlijn die voorziet in een reeks coördinatiebepalingen voor het plaatsen van overheidsopdrachten. Zij is specifiek gericht op de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sector water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten.
Deze verslagen beantwoorden over het geheel genomen aan de meer algemene filosofie die aan de basis ligt van de liberalisering en de privatisering van de markten en de overheidsdiensten. Deze benadering werd nieuw leven ingeblazen tijdens de jongste voorjaarstop van de Europese Raad, met name op het gebied van deze basissectoren. Ook de komende onderhandelingen in het kader van de WTO zijn niet vreemd aan dit initiatief. Daar zal immers niet alleen de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) aan de orde worden gesteld, maar ook het probleem van de openstelling van de markten en overheidsopdrachten waarvoor in Doha geen oplossing is gevonden en waaraan de EU uitzonderlijk belang hecht.
Het gaat hier echter om fundamentele sociaal-economische sectoren die geen speelbal mogen worden van de marktdoelstellingen, die beheerst worden door het streven naar openstelling van de markten, de toepassing van het beginsel van non-discriminatie en de beperking van de macht van de lidstaten en de nationale administratieve diensten.
Daarom kunnen wij niet instemmen met het huidige voorstel.

Meijer (GUE/NGL)
. Voor deze richtlijn gelden in nog sterkere mate dezelfde bezwaren als tegen het tegelijk behandelde verslag van de heer Zappalà over overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten. In dit geval gaat het om grote en duurzame opdrachten en betreft het taken die gedurende een eeuw of langer werden gerekend tot de kerntaken van de overheid zelf.
Het gaat om producten en diensten die voor de samenleving als geheel, voor huishoudens en bedrijven, onmisbaar zijn en die ooit welbewust uit handen van particuliere bedrijven werden genomen. Die bedrijven hadden gefaald in het bieden van continuïteit, kwalitatief goede dienstverlening, aanvaardbare prijzen en een redelijke behandeling van de consument. Een overheidsmonopolie onder democratische controle werd gezien als de enig aanvaardbare oplossing om het verlangde product en de consumentenbescherming te kunnen garanderen. Dat was ook bij voorstanders van het kapitalisme toen een nauwelijks omstreden keuze. Particuliere bedrijven waren voor leveranties en diensten op deze gebieden liever afhankelijk van een bedrijfszeker overheidsmonopolie dan van de onzekerheid en het gebrek aan continuïteit dat kenmerkend is voor de vrije markt.
Inmiddels hebben overheden, die hun belastingen willen verlagen en in geldnood komen, zulke bedrijven verkocht aan internationaal opererende concerns die er winst mee willen maken. Als men daarvoor kiest zijn regels inderdaad hard nodig, maar dan is het verkeerd om veel rekening houden met bedrijfsgeheimen en andere bedrijfsbelangen.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, wij hebben ingestemd met het compromis dat de Raad, het Parlement en de Commissie hebben bereikt, omdat deze dag een goede dag is voor de consumentenbescherming.
Wij hebben bereikt dat er nu eindelijk sprake is van een grondige etikettering waarmee de consument niet langer om de tuin wordt geleid, maar de ware gegevens laat zien over de mate waarin producten zijn blootgesteld aan genetische modificatie. Mijns inziens zal de etikettering ertoe leiden dat de industrie zich in de toekomst af zal vragen of ze nog wel van gentechniek gebruik willen maken, want de meerderheid van de consumenten wil geen genetisch gemodificeerde producten. Wij zullen nu echter ook moeten komen met een goede regeling op zaadgebied. Dat de Commissie gisteren niet op mijn vraag is ingegaan hoe een en ander in de toekomst moet worden geregeld heeft mij grote zorgen gebaard.
Deze etikettering is onontbeerlijk. Het is een goed voorstel, dat ervoor zorgt dat de consumenten niet langer worden behandeld als onmondige kinderen, want zij worden nu eindelijk in staat gesteld zonder belemmeringen te bepalen of ze een product wel of niet willen hebben. Later zal blijken of de producten daadwerkelijk gaan lopen, wat bepaald zal worden door de markt. Het probleem voor de industrie is dus niet de vergunningsprocedures van de EU, zoals de industrie tracht voor te spiegelen, maar de markt, want het is de markt die de doorslag zal geven en het zijn de consumenten die de markt vormen.

Berthu (NI)
. (FR) In dit debat in tweede lezing over de aanbeveling voor een verordening inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (het verslag-Scheele), heb ik gestemd voor de volgende amendementen, die veel strikter zijn dan de amendementen die de Raad heeft overgenomen:
de amendementen die de drempelwaarde voor de etikettering voor toegelaten genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) verlagen van 0,9 naar 0,5 procent, in het bijzonder amendement 19;
de amendementen tegen het gedogen van niet toegelaten GGO's in de voedselketen, als hun aandeel onder de 0,5 procent blijft, in het bijzonder amendement 43 (men kan zich trouwens afvragen hoe de Raad hier een drempelwaarde van 0,5 procent kan voorstellen, als hij volhoudt dat een dergelijke drempelwaarde technisch onmogelijk is als het gaat om de etikettering van toegelaten GGO's);
de amendementen waarin aan lidstaten wordt gevraagd maatregelen te treffen om te zorgen dat conventionele gewassen niet worden besmet door GGO-gewassen (de compromisamendementen 44 en 45);
de amendementen die de lidstaten toestaan om noodmaatregelen te treffen om het gebruik van toegelaten GGO's te beperken of te verbieden als blijkt dat deze een risico inhouden (bijvoorbeeld amendement 40).
Buiten deze technische punten zal ik mijn principiële standpunt uiteenzetten in mijn stemverklaring over het parallelle verslag betreffende de traceerbaarheid van GGO's.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Van de amendementen die in tweede lezing zijn ingediend hebben wij voor elk amendement gestemd dat een zo volledig mogelijke transparantie en etikettering dichterbij brengt. We hebben daarentegen tegen de compromisamendementen gestemd daar die neer zouden komen op steun voor het opheffen van het moratorium.

De Keyser (PSE)
Een compromis is nooit volledig tevredenstellend. Het compromis waar het Europees Parlement net voor gestemd heeft betekent niet meer dan dat het niet mogelijk was om nog verder te onderhandelen. Het moratorium op genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) zal dus worden opgeheven, zoals de lidstaten dat wensten. De drempelwaarde ligt op 0,5 procent. Vanaf dat percentage willen de aanhangers van het voorzorgsbeginsel dat de aanwezigheid van GGO's wordt vermeld. Er is echter geen gekwalificeerde meerderheid voor gevonden in het Parlement, en evenmin in de Raad en daarom is tot een drempelwaarde van 0,9 procent besloten en dat vind ik spijtig.
Toch zijn de verdiensten van dit compromis aanzienlijk, want er is ook gestemd voor een betere traceerbaarheid, die het voor de consument mogelijk maakt bewuster te kiezen, en die mogelijkheden schept voor een strenge regelgeving op het gebied van de detectie van GGO's, voor een nauwkeurige etikettering en voor maatregelen die er voor zorgen dat producten op basis van GGO's goed te onderscheiden zijn van GGO-vrije producten. De transparantie is er op vooruit gegaan, al is er wat het voorzorgsbeginsel betreft enigszins ingeleverd. Al met al hebben we geen overwinning behaald, maar de amendementen die zijn aangenomen zijn belangrijke stappen in de goede richting, een lijn die doorgetrokken zal moeten worden. Daarom heb ik voor het verslag-Scheele gestemd.

Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Ofschoon dit gemeenschappelijk standpunt duidelijk achterblijft bij sommige voorstellen van het Europees Parlement houdt het een onmiskenbare verbetering in van het bestaande wetgevingskader voor genetisch gemodificeerde organismen. Helaas is het een stap verder in de richting van de opheffing van het onzes inziens nog steeds broodnodige moratorium.
Het bereikte compromis is verre van perfect, maar het garandeert wel dat alle levensmiddelen en diervoeders die GGO's bevatten, uit GGO's bestaan of daarmee zijn geproduceerd in de toekomst aan een meer coherente en uniforme vergunningsprocedure zullen worden onderworpen, waarbij de maximale geldigheidsduur van de verleende vergunningen wordt vastgesteld op tien jaar.
Bovendien wordt de verplichte etikettering uitgebreid tot alle genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen, ongeacht de traceerbaarheid van de GGO's. Bovendien krijgen de lidstaten de mogelijkheid de nodige maatregelen te treffen om onvoorziene besmetting van conventionele of biologische gewassen door GGO's te voorkomen, ofschoon het vanwege het afschaffen van de grenzen en het vrij verkeer van goederen moeilijk is doeltreffende controle uit te oefenen op de introductie van GGO's in het milieu.
Desalniettemin betreur ik dat de drempelwaarden voor onvoorziene of technisch niet te voorkomen besmetting met vooralsnog niet toegelaten GGO's is vastgesteld op 0,5 procent, al is dat slechts een tijdelijke regeling. Ik pleit hier resoluut voor toepassing van het beginsel van nultolerantie.

Ribeiro e Castro (UEN)
 - (PT) De problematiek van de genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) heeft twee schijnbaar tegengestelde facetten. Enerzijds is er het wetenschappelijk en technologisch onderzoek, met name de toepassing ervan in het dagelijkse leven, dat voortdurend gesteund en gestimuleerd moet worden. Anderzijds zijn er de risico's waarmee onderzoekers geconfronteerd worden die zich bezighouden met wetenschappelijk onderzoek van levensmiddelen en hebben wij de plicht om voor onze burgers een goede voedselkwaliteit te waarborgen. Al deze aspecten vergen uitzonderlijke aandacht en extreme voorzichtigheid. In het licht daarvan baseer ik mijn standpunt ten aanzien van dit verslag op de afwezigheid van afdoende bewijzen die aantonen dat genetische modificaties volkomen onschadelijk zijn voor de gezondheid van mens en dier. Uit bezorgdheid om het gemeenschappelijk welzijn plaats ik dan ook een vraagteken bij die stelling en geef ik blijk van een zekere terughoudendheid. Anderzijds wil ik niet dat u denkt dat ik de wetenschappelijke vooruitgang wil dwarsbomen. Die is hoe dan ook wenselijk en mag zeker niet aan banden worden gelegd door belemmerende voorschriften. Ik wil hier echter nadrukkelijk onderstrepen dat het leven in al zijn verschijningsvormen en de beroepscodes die ten grondslag liggen aan het gebruik en de verwerking van deze delicate en complexe substanties strikt geëerbiedigd moeten worden.

Souchet (NI)
Wij willen niet dat Europa zich soepel opstelt ten opzichte van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's), zoals de Verenigde Staten dat wel hebben gedaan. Zij hebben een ondoordachte en ongecontroleerde verspreiding van GGO's toegelaten, waarbij ze zich louter hebben laten leiden door de belangen van de bedrijven die deze produceren. Wij willen echter ook niet dat Europa zich principieel afzijdig houdt van een techniek die hoopvolle vooruitzichten kan bieden voor de voedselvoorziening van de wereldbevolking.
Als het gaat om een techniek waarmee de mens het genoom kan manipuleren, en dus kan ingrijpen in de kern van het leven zelf, moet de samenleving wel bij zichzelf te rade gaan en mogen de broodnodige ethische debatten niet achterwege blijven. De overheid heeft een plicht tot wetgeving en reglementering. De soevereiniteit van een staat brengt met zich mee dat deze de macht in handen houdt om slechts die producten op haar grondgebied toe te laten die gewenst zijn en uitgekozen omdat ze voorzien in een reële behoefte. In het protocol van Cartagena inzake bioveiligheid is dat recht erkend. Laten we daar dus gebruik van maken om in Europa onze deskundigheid op het gebied van GGO-gewassen te behouden. Omwille van de keuzevrijheid van de consument en van de producent zijn maatregelen nodig om zeker te stellen dat GGO-houdende en GGO-vrije productie naast elkaar blijven bestaan.

Van Brempt en Van Lancker (PSE)
 De SP-A-delegatie heeft ingestemd met de compromisvoorstellen van de rapporteur met de Raad en de Commissie.
Deze compromissen maken het mogelijk om snel tot degelijke wetgeving te komen inzake ggo-voedsel en diervoeder, traceerbaarheid en etikettering. Tegelijkertijd worden een aantal garanties afgedwongen inzake coëxistentie van ggo- en niet-ggo-landbouw omdat een wijziging van richtlijn 2001/18/EG de lidstaten expliciet de mogelijkheid zal geven om niet-doelbewuste aanwezigheid van ggo's te voorkomen. Tevens wordt duidelijk gemaakt dat het Parlement de vragende partij is om Europese regelgeving inzake coëxistentie op te stellen.
Traceerbaarheid en etikettering zijn immers onvoldoende om de keuzevrijheid van de consument op lange termijn te kunnen garanderen en daarom zijn coëxistentiemaatregelen even belangrijk. In ruil voor deze compromissen laat het Parlement zijn eisen inzake strengere drempelwaarden voor ggo-contaminatie (0,5 procent) vallen, waarden die niet door iedereen in het EP noch in de Raad ondersteund zouden worden. Bijgevolg lijkt het ons belangrijker zeker te zijn van een akkoord over coëxistentie, want zonder dergelijke maatregelen zal geen enkele lidstaat in staat zijn de drempelwaarden te handhaven.
Met deze wetgeving, zelfs met het compromis, is Europa de eerste om een strenge regelgeving inzake de toelating, traceerbaarheid en etikettering van ggo's in te voeren. Maar ook aansprakelijkheid moet zo snel mogelijk geregeld worden en dat heeft het EP tijdens de eerste lezing van de milieuaansprakelijkheidsrichtlijn aan de Commissie gevraagd.

Berthu (NI)
Het verslag-Trakatellis betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) is evenals het verslag-Scheele voor ons aanleiding een ernstige waarschuwing te doen uitgaan naar de Commissie en de lidstaten.
We hebben namelijk het idee dat voor hen de uiteindelijke aanneming van de verordening over de traceerbaarheid slechts een gelegenheid is om het huidige moratorium op GGO's in Europa op te heffen. We moeten dan ook op onze hoede zijn bij het aannemen van deze verordening, aangezien aan twee andere belangrijke voorwaarden nog altijd niet is voldaan. Er is nog niet duidelijk vastgelegd waar de verantwoordelijkheden liggen (alsmede de bijbehorende financiële waarborgen) voor schade die veroorzaakt kan worden door GGO's en er zijn tot op heden nog geen regels ingesteld om op een veilige manier te verzekeren dat conventionele gewassen niet worden besmet door GGO-gewassen.
Dat laatste is een cruciaal punt. Het is bekend dat de Franse vakbondsleider José Bové veroordeeld is omdat hij transgene maïsplantjes uit de grond had getrokken, een daad die werd beschouwd als een schending van het particulier eigendomsrecht. Maar was het dan niet zo dat deze schending werd voorafgegaan door een andere, veel ernstiger schending, namelijk het veroorzaken van gevaar op GGO-besmetting van naburig particulier bezit en, in het algemeen, van het natuurlijk milieu dat publiek bezit is?

Caudron (GUE/NGL)
Omwille van het voorzorgsbeginsel en omdat de ontwikkeling van GGO's me doet denken aan een tovenaarsleerling in dienst van het snelle geld en van een achterhaald productivisme, ben ik tegen de praktijk en de ontwikkeling van genetische modificatie.
Overigens is het geen optie - ook voor mij niet - om tegen een verbetering op het gebied van de traceerbaarheid en de etikettering te zijn, aangezien GGO's nu eenmaal bestaan, of je daar nu voor bent of tegen. Zo'n verbetering is echter een ondergeschikt kwaad, dat ons niet moet afleiden van de grondvraag.

Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Deze verordening vervolledigt het communautair stelsel voor toelating van en controle op GGO's: een verplicht etiketteringssysteem voor alle genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders.

Wij weten dat de aanneming van deze tekst ons een stap dichter brengt bij de opheffing van het moratorium. Gelet op de risico's die verbonden zijn aan de introductie van GGO's in het milieu en het naast elkaar voorkomen van GGO's en conventionele of biologische gewassen is het echter van wezenlijk belang dat het huidige moratorium blijft bestaan.
De Amerikaanse biotechnologische industrie gebruikt alle mogelijke pressiemiddelen om Europa ertoe te bewegen zijn markt open te stellen voor invoer van GGO's en de rest van de wereld, met name de ontwikkelingslanden, te dwingen tot aanvaarding van deze technologieën. Dat blijkt onder meer uit de recente toespraak van Bush tijdens het congres van de biotechnologische industrie in Washington, waar hij Europa ervan beschuldigde de honger in Afrika in stand te houden door de invoer van GGO's te boycotten. De Amerikaanse president eist dat de communautaire beperkingen worden opgeheven, maar weigert het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid te ondertekenen.
De druk van de VS en de multinationals, die niet alleen controle willen krijgen over de landbouwers maar ook over het landbouw- en voedselbeleid van de verschillende landen, leggen een zware druk op het moratorium en het stelsel van traceerbaarheid en etikettering, dat beschouwd moet worden als de eerste defensielijn in de strijd en de mobilisatie van de consumenten en de landbouwers tegen de introductie van GGO's in het milieu en de invoer van genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen.

Martinez (NI)
Iedereen is voorstander van het etiketteren van voedingswaren die genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) bevatten teneinde de consument te informeren en de traceerbaarheid van deze producten door de hele voedsel- en distributieketen te waarborgen. Deze maatregelen zijn echter slechts een zoethoudertje, want etiketten, controles en inspecties kunnen moeilijk de verbreiding van stuifmeel voorkomen, noch de interpenetratie van de twee voedsel producerende systemen, namelijk die met en zonder genetische modificatie, en evenmin de overwinning van de biotechnologie van multinational Monsanto en de andere grote Amerikaanse zaadproducenten.
De schijnheilige houding van de Europese bestuurders, die doen alsof ze het fenomeen GGO kunnen beheersen met gezondheidsargumenten die even twijfelachtig zijn als de zogenaamde positieve bijdragen van deze genetisch gemanipuleerde producten aan de wereldwijde landbouw, wordt nog versterkt door de ironie van het moment waarop het Europees Parlement zich over dit onderwerp uitspreekt. Dit gebeurt namelijk juist nu de Franse boerenleider José Bové, die tot symbool is geworden van de wereldwijde roep om aandacht voor de - werkelijke of overschatte - gevaren van GGO's, met overmatige en in geen verhouding staande middelen achter de tralies is gestopt.
GGO's worden op etiketten vermeld, tegenstanders van GGO's worden achter slot en grendel gezet, dat is de tweeslachtigheid van het Europese standpunt op het gebied van dit soort biotechnologie.

Moreira da Silva (PPE-DE)
 - (PT) Het uitblijven van een solide en geïntegreerde wetgeving inzake genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) die de nodige garanties biedt aan de consumenten en de industrie heeft tot gevolg dat de procedures voor toelating van GGO's op de Europese markt al drie jaar stilliggen. Daarom verheugt het mij dat wij hier vandaag deze regelgeving aannemen (traceerbaarheid en etikettering van GGO's). Zij zal ons immers in de gelegenheid stellen de marktbewegingen van GGO's en daarmee geproduceerde levensmiddelen en diervoeders te inventariseren en te controleren. Op die manier kan de consument keuzes maken en kunnen producten uit de markt worden genomen indien dat nodig mocht blijken. Het voorstel voor een richtlijn bevat echter voorschriften die kunnen leiden tot vervalsing, bedrog van de consument en concurrentieverstoring. Wij hebben bovenal duidelijke en eenvoudige regels nodig. Daarom heb ik mijn steun verleend voor de amendementen waarin gepleit wordt voor bevordering van opspoorbaarheid, coëxistentie van genetisch gemodificeerde en andere gewassen en beperking van het beginsel van traceerbaarheid en coherente etiquettering tot GGO's en producten met genetisch gemodificeerd DNA of genetisch gemodificeerd eiwit.

Souchet (NI)
Traceerbaarheid is het basisprincipe waarop de bescherming van de consument en het in stand houden van keuzevrijheid inzake genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) gegrondvest moeten zijn.
Die traceerbaarheid is afhankelijk van de ontwikkeling van systemen om GGO's als zodanig te herkennen, oftewel procedures waarmee men in alle stadia van de productie- en distributieketen zeker kan weten wie een bepaald product op de markt heeft gebracht en waar het oorspronkelijk vandaan komt.
Bedrijven zijn eveneens verplicht om aan te geven of een product is gemaakt op basis van GGO's, om die gegevens over de identiteit en de traceerbaarheid te bewaren en deze beschikbaar te stellen aan de bevoegde autoriteiten.
Wanneer toegestane GGO's aanwezig zijn, bepleiten wij zo strikt mogelijke drempelwaarden, waarbij het aangehouden gehalte natuurlijk wel realistisch moet zijn, want gefundeerd op technische, meetbare criteria. De handhaving van die eis zal in de loop der tijd moeten worden bijgesteld naargelang de detectie- en analysemethoden verfijnder worden.
Ten slotte moeten we ervoor zorgen dat bedrijven die ervoor kiezen om geen GGO's te gebruiken commercieel voordeel van hun keuze hebben.

Bowe (PSE)
. (EN) Door vandaag over dit onderwerp onze stem uit te brengen proberen wij mensen het recht te geven op het maken van een echte keuze over genetisch gemodificeerde producten. We hebben geluisterd naar de zorgen van mensen die het recht eisen een weloverwogen keuze te kunnen maken met betrekking tot genetisch gemodificeerd voedsel en daarom proberen we een kader op te zetten voor etikettering en informatievoorziening waardoor die keuze straks daadwerkelijk gemaakt kan worden. We moeten echter te werk gaan binnen de grenzen van wat wetenschappelijk aantoonbaar is en wat er in praktische termen uitvoerbaar is.
De wereld waarin wij leven is nu eenmaal niet perfect en het gebruik van drempelwaarden illustreert dat feit. Bij alle etiketteringsregels loop je immers altijd tegen een grenswaarde aan die bepaald wordt door de praktische en wetenschappelijke realiteit dat dit niveau nu eenmaal het hoogst haalbare is met onze huidige wetenschappelijke kennis. In regelgeving over organische levensmiddelen staat bijvoorbeeld dat maximaal 5 procent van de ingrediënten conventioneel mag zijn. Hoewel zeer lage concentraties sporen van pesticiden en chemische verontreinigingen niet op het etiket staan, weten we dat ze er zijn. We juichen de regels over het naast elkaar voorkomen toe omdat die - doordat wordt toegestaan dat genetisch gemodificeerde gewassen voorkomen naast conventionele - een volgende stap zijn op weg naar echte keuzevrijheid voor de consument.

Ferreira (PSE)
Ik heb voor de amendementen gestemd die zijn aangenomen door de Commissie milieubeheer, daar deze het gemeenschappelijk standpunt van de Raad onmiskenbaar verbeteren en sterke garanties bieden op het gebied van traceerbaarheid en etikettering, zodat de consument een vrije keuze houdt tussen producten waar wel of niet genetische modificatie aan te pas is gekomen.
In tegenstelling tot mijn fractie en van de meerderheid van het Europees Parlement heb ik tegen de compromisamendementen 44 en 45 gestemd, zoals die zijn opgesteld door de Raad. Hierin wordt het aan het oordeel van de lidstaten overgelaten om wel of geen maatregelen te nemen inzake het naast elkaar voorkomen van productieketens met of zonder genetisch gemodificeerde organismen (GGO's).
Aangezien amendement 40 op het verslag-Scheele is verworpen, is het de lidstaten niet toegestaan - hoe steekhoudend de redenen ervoor ook mogen zijn - beperkingen op te leggen voor genetisch gemodificeerde voedingswaren die een risico met zich meebrengen voor de volksgezondheid, de gezondheid van dieren of voor het milieu, dan wel deze te verbieden.
Waar blijft nu die waarborg van de keuzevrijheid van de consument?
Blijkbaar is het enige doel van deze wetgeving zo snel mogelijk het Europese moratorium op GGO's te kunnen opheffen.
Met een ruime meerderheid van het Europees Parlement alsmede de Europese Raad is zojuist wetgeving aangenomen die onwerkzaam is en worden aan de Europeanen tegen heug en meug de GGO's opgedrongen.

Thyssen (PPE-DE)
 Voorzitter, de rapporteurs over de GGO-dossiers hebben zich ingespannen verslagen in te dienen die met elkaar sporen en die een overeenkomst met de Raad mogelijk maken. Ik heb respect voor hun werk. Ik ga er ook vanuit dat het nodig is vooruitgang te boeken in deze dossiers, zodat het feitelijk moratorium op het toelaten van nieuwe GGO-toepassingen kan worden opgeheven. Om die twee redenen heb ik met mijn fractie meegestemd.
Toch ben ik allesbehalve overtuigd van de kwaliteit van sommige onderdelen van deze stukken wetgevend werk. Ik vrees dat we ze later zullen moeten herzien. Natuurlijk wil ik ook het vertrouwen van de consument in 'GGO-voeding' verhogen. Ik denk dat daarvoor vooral veel informatie nodig is over het nut van het gebruik van de nieuwe technieken en over de veiligheid van de levensmiddelen in kwestie.
Ik hoop dat ook de consumentenorganisaties en de universiteiten hieraan meedoen, want volgens de 'eurobarometer' hebben zij de grootste overtuigingskracht bij de consument. Ook ik wil de consument een zo groot mogelijke keuzevrijheid laten, zelfs wanneer het gescheiden houden van variëteiten, de traceerbaarheid en de etikettering het voedsel duurder maken. Maar dan moet de informatie die de consument krijgt, wel glashelder en loepzuiver zijn. En dan moet ook de detecteerbaarheid het papieren criterium vervangen.
Jammer genoeg hebben we met de EVP-fractie deze strijd al in eerste lezing verloren. Dit doet mij ertoe besluiten, Voorzitter, dat we nu een dure weg volgen - kosten voor de landbouwer, de industrie en dus ook voor de consument - zonder het echte doel te bereiken.
De vraag is of we dan niet beter voor andere vertrouwenwekkende maatregelen hadden moeten zorgen, te weten massale en objectieve informatie. Gelukkig hebben we een reddingsboei: de evaluatie die na enkele jaren plaatsvindt, brengt hopelijk het gezond verstand terug.

Martinez (NI)
Na infecties die werden overgebracht door salmonella, listeriosebacteriën en de overige voedselinfecties, binden Noord-Europese gezondheidsfanaten nu de strijd aan met allergieën die kunnen worden veroorzaakt door ingrediënten in voedingsmiddelen. En dus moet er een richtlijn komen voor het etiketteren van deze allergene additieven.
Maar aangezien wijn ook onder voedingsmiddelen valt, geldt etikettering ook voor flessen wijn want de consument heeft recht op informatie over allergierisico's, met name in eieren en vis, zoals bedoeld in bijlage III bis, waarin 20 gevaarlijke stoffen staan vermeld. Voor het verwijderen van de zwevende deeltjes die ontstaan bij het maken van wijn, worden inderdaad bindmiddelen op basis van eieren of vis gebruikt. Maar die verdwijnen natuurlijk met het depot dat door de samenklontering ontstaat. Er is dus geen enkele reden om deze technische hulpmiddelen op een etiket te zetten: op het eind van het proces zijn er immers geen allergenen meer.
Met de vrienden van de wijnboeren en afgaand op het gezonde verstand hebben wij de nodige amendementen ingediend om te voorkomen dat wijn valt onder die op angst gebaseerde neurotische dwang tot etiketteren.

Staes (Verts/ALE)
. De voorbije 15 jaar zetten vleeskeurders in België, en dat zijn geen technici maar gediplomeerde dierenartsen, al hun energie, al hun kracht, al hun creativiteit in om het illegale gebruik van hormonen in de veeteelt te bestrijden.
Dat gebeurt in moeilijke omstandigheden waarbij ze moeten weerstaan aan pogingen tot omkoping, waarbij ze fysiek geïntimideerd worden, waarbij sommigen ook getroffen worden in de privé-sfeer omdat er aanslagen werden gepleegd op hun eigendommen en zelfs op hun leven en dat van hun familieleden. Dierenarts-keurder Karel Van Noppen werd daarbij zelfs op 20 februari 1995 vermoord. De moordenaars en opdrachtgevers werden gelukkig vorig jaar hiervoor veroordeeld. Ze zitten nu achter slot en grendel.
Dat zijn dus de moeilijke omstandigheden waaronder deze moedige ambtenaren het Europese totaalverbod op het gebruik van hormonen doen handhaven. De keurders werden in hun noeste arbeid soms ook gehinderd door ondoordachte uitspraken van bepaalde wetenschapsmensen die hardop kwamen vertellen dat het gebruik van die geslachtshormonen totaal onschadelijk was voor de volksgezondheid. Wie het verslag-Olsson erop naleest weet dat dit nonsens is. Ik beschouw de goedkeuring van het verslag-Olsson dan ook als een EERBETOON aan alle vleeskeurders in Europa die degelijk werk leveren en een AANSPORING tot blijvende waakzaamheid.

Bowe (PSE)
. (EN) Groot-Brittannië heeft de afgelopen tien jaar enorme vooruitgang geboekt op het gebied van recycling, maar die houdt grotendeels verband met bedrijfsafval. Nu moeten we het gewone huisvuil aanpakken. Huishoudens zullen glas, papier en plastic steeds meer van het restafval moeten gaan scheiden en het bedrijfsleven zal moeten samenwerken met gemeenteraden om nieuwe apparatuur te bekostigen en nieuwe installaties op te zetten om de stroom materialen te verwerken. Vijf jaar is een realistische termijn voor de tenuitvoerlegging. Pogingen om deze termijn te bekorten zullen immers alleen de kosten maar doen stijgen. Beoogde invoering in 2007 kost zo'n 200 miljoen euro extra, waarmee de totale kosten die gemoeid zijn met het halen van de doelstellingen in plaats van 558 miljoen euro 758 miljoen euro gaat kosten over een periode van vijf jaar. Dat geld is nodig voor glasbakken, vuilniswagens en het bouwen van nieuwe stations voor vervoer, opslag en verwerking van vuilnis. Bovendien is voor dat alles niet alleen geld nodig maar ook tijd. Voor deze Europese verpakkingsregels moeten Britse bedrijven, consumenten en gemeenteraden hun gedrag met betrekking tot recycling helemaal omgooien. Het introduceren van de noodzakelijke veranderingen op een efficiënte en kosteneffectieve manier vergt nu eenmaal iets meer tijd. Om die redenen hebben we ons van stemming onthouden ten aanzien van die amendementen die de invoeringsdatum willen vervroegen tot voor 2008.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij achten het van wezenlijk belang dat er maatregelen worden genomen om enerzijds de omvang van het stedelijk en industrieel afval te beperken en anderzijds recycling en hergebruik te bevorderen. Dat vergt rationele en geïntegreerde oplossingen, met name op het gebied van de verpakking, en maatregelen ter stimulering van het gebruik van biologisch afbreekbaar materiaal.
Bij de vaststelling en uitvoering van deze acties moet echter rekening worden gehouden met de reële behoeften van elk land, hetgeen betekent dat de communautaire regelgeving niet in nationale wetgeving kan worden omgezet als zij niet beantwoordt aan de realiteit van de verschillende lidstaten. Ofschoon ik de bezorgdheid van de rapporteur deel, en onder meer samen met hem aandring op de uitvaardiging van preventieve maatregelen, heb ik mijn twijfels bij de haalbaarheid van de termijnen en doelstellingen die betrekking hebben op recycling van producten.
Ik onderstreep hier nogmaals dat de doeltreffendheid van het milieubeleid staat of valt met de wil en het engagement van de nationale instellingen die bevoegd zijn voor de vaststelling en de toekenning van de financiële middelen en de bereidheid om de verantwoordelijkheid voor de vermindering van het verpakkingsafval rechtstreeks bij de industrie te leggen, maar bovendien ook afhankelijk is van de participatie van de bevolking in de milieubescherming en de milieuzorg. Voorlichting, sensibilisering en mobilisatie ten aanzien van de bestaande problemen en de manieren om deze te verhelpen zijn dan ook noodzakelijk.

Grossetête (PPE-DE)
De behandeling van dit voorstel van de Commissie dat zich beperkt tot de herziening van recycling en hergebruik van verpakkingen en verpakkingsafval is voor onze Vergadering een lastige opgave.
Van land tot land en zelfs lokaal zijn de situaties immers zeer uiteenlopend. De resultaten van de lidstaten inzake naleving van de doelstellingen in de richtlijn van 1994 zijn ongelijk. De inspanningen die zij nu zouden moeten leveren om de in het voorstel van de Commissie vastgelegde doelstellingen te realiseren verschillen derhalve enorm van land tot land, nog afgezien van de bijzondere situatie van de kandidaat-landen.
De Raad is zodoende totnogtoe niet verder gekomen dan een algemeen standpunt dat in de ogen van de rapporteur veel te wensen overlaat.
Ik ben het zelf niet met het oordeel van de Raad eens. De werkelijkheid kun je niet ontkennen, ook al komt die niet overeen met onze idealen. In een denkbeeldige, ideale wereld zou ik mevrouw Corbey hebben gesteund en zou ik zelfs misschien nog een stapje verder zijn gegaan dan zij. Maar in de concrete wereld waarin wij leven, heeft iedere beslissing gevolgen en hangt aan iedere beslissing een prijskaartje en dat geld moet worden opgebracht door de belastingbetaler en de consument, dus door ieder van ons.
Nu stemmen voor regelgeving die nog nooit is doorgerekend en die al onze lidstaten verplichtingen oplegt die niet realistisch zijn, zou averechts werken.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Moreira da Silva (PPE-DE)
 - (PT) Preventie is een eerste basiselement van het beleid inzake terugwinning en recycling van materiaal. Met het oog op de voorkoming van het ontstaan van verpakkingsafval is het van fundamenteel belang dat de producent zijn beslissing met betrekking tot het soort materiaal en de gebruikte hoeveelheid baseert op een analyse van de levenscyclus van de producten met inachtneming van de milieukosten (vanaf het project tot aan de verwijdering), die moeten worden verrekend in de eindprijs van het product. Helaas schiet de door de Commissie voorgestelde richtlijn op dit punt tekort. Het tweede basiselement betreft de vaststelling van bindende doelstellingen. Op dit vlak is de richtlijn ambitieuzer daar zij voorziet in streefdoelen voor terugwinning en recycling van verpakkingen, met name voor de volgende materialen: glas, papier, plastic, metalen en hout. Deze doelstellingen bieden echter slechts garanties voor een gedragswijziging als zij geloofwaardig, dat wil zeggen, afdwingbaar zijn. Daarom verleen ik mijn steun voor de doelstellingen die in het gemeenschappelijk standpunt worden vastgesteld en betwist ik die van de rapporteur. Ik heb vooral mijn twijfels bij het voorstel om de termijnen voor de verwezenlijking van de doelstellingen inzake recycling en terugwinning te vervroegen van 2012 naar 2009 in het geval van Portugal, Griekenland en Ierland. Ik moet u eraan herinneren dat de bijzondere situatie van deze drie lidstaten, inzonderheid hun territoriale versnippering en bevolkingsspreiding, de verwezenlijking van de voornoemde doelstellingen in de weg staat.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Over het geheel genomen draagt het standpunt van de rapporteur mijn goedkeuring weg. Gelukkig bestaat er onder alle burgers een ruime consensus over deze kwestie, zoals onder meer blijkt uit het feit dat de tekst in eerste lezing vrijwel met algemene stemmen is aangenomen. Terugwinning en, indien mogelijk, recycling van verpakkingsafval moeten hoe dan ook worden bevorderd. Het is tevens onontbeerlijk dat er maatregelen worden genomen om het ontstaan van verpakkingsafval te voorkomen. De strategische doelstellingen van Lissabon, en met name de in Göteborg versterkte milieudimensie - die tot uiting komt in het streven naar duurzame ontwikkeling - nopen tot het aannemen van maatregelen en beleidsacties ter bestrijding van verspilling en milieuaantasting. Het is een voldongen feit dat milieubescherming op termijn de enige garantie voor de bescherming van de burgers en de consumenten is. Ik deel evenwel de bezorgdheid van sommige leden van de bevoegde commissie over de inkorting van de termijnen binnen welke de lidstaten de voorgestelde richtlijn moeten omzetten in nationaal recht. Ik ben voorstander van de meer realistische benadering waarvoor in het gemeenschappelijk standpunt wordt gepleit. Daarbij wordt uitgegaan van de ter plekke bestaande eenheden van verwerking, terugwinning en recycling. De door eenieder van ons beoogde verwezenlijking van de doelstellingen staat of valt met de tenuitvoerlegging van een geloofwaardige en goed onderbouwde strategie.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook wij hebben ingestemd met het compromis inzake de emissiehandel, omdat het echt een nieuw instrument is in de milieubescherming dat ertoe leidt dat in de toekomst 50 procent van de CO2-uitstoot min of meer aan banden wordt gelegd - een unieke situatie die moet worden toegejuicht. Wij verwelkomen eveneens dat het ministerie van Economische Zaken in Duitsland er niet op heeft gestaan dat hele sectoren van deze richtlijn uitgesloten moeten worden, en dat we hebben bereikt dat de regeling daadwerkelijk geldt voor alle industrieën en dat enkel bepaalde installaties waarvoor zeer hoge verplichtingen gelden - en die dus in het echt eigenlijk helemaal niet voorkomen - uitgezonderd mogen worden.
We hopen dat dit het instrument is, dat alle lidstaten ertoe zal brengen volgend jaar voorjaar hun nationale toewijzingsplannen in te dienen en dat we vervolgens de mogelijkheid hebben met dit nieuwe instrument een economisch instrument te creëren dat ook ten goede komt aan de klimaatbescherming. We zullen dan ook zien dat klimaatbescherming voor iedereen profijtelijk is, ook voor het bedrijfsleven. Desalniettemin hebben we in de toekomst een nieuwe regeling nodig, een actieplan voor de CO2-uitstoot in het weg- en luchtverkeer, die een dramatische stijging te zien geeft.
Wij van de Fractie De Groenen hebben met dit compromis ingestemd. Wij beschouwen het als een goed instrument. Het zal ertoe leiden dat klimaatbescherming serieus wordt genomen en dat we de verplichtingen van Kyoto kunnen vervullen. Alleen dan zijn we geloofwaardig tegenover andere landen. Ik hoop ook dat dit besluit ertoe zal leiden dat landen die nog niet tot ratificatie zijn overgegaan - zoals Rusland - dat alsnog zullen doen, zodat we een serieus begin kunnen maken met deze handel ten behoeve van de klimaatbescherming.

Caudron (GUE/NGL)
. (FR) Nu het voortbestaan van de wereld wordt bedreigd door het broeikaseffect kunnen wij niet voorbijgaan aan de voorstellen die erop zijn gericht de omvang van dat effect terug te dringen.
Dat neemt niet weg dat ik van mening ben dat vervuiling geen speculatieobject is en dat het niet zo kan zijn dat rijke mensen het recht op vervuiling kunnen kopen van degenen die geen ontwikkelingskansen hebben.
Daarom stem ik tegen en ik vraag daarbij dringend om de onderzoeksprogramma's voor de productie van schone energie te versnellen. Een daarvan is kernenergie en daarom is het hoog tijd om te starten met de bouw van de experimentele reactor ITER.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij zijn van oordeel dat het probleem van de vernietiging van de ozonlaag en het broeikaseffect, tengevolge van de algemene opwarming van de aarde, een prioritaire en dringende behandeling vereist. Met name de versterking van alternatieve en hernieuwbare energiebronnen om het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen en de tenuitvoerlegging van maatregelen ter vermindering van de emissies van vervuilende industrieën en de gevolgen die daaruit voortvloeien - hetgeen gepaard moet gaan met investeringen in onderzoek en toepassing van nieuwe technologieën - kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het Protocol van Kyoto.
Wij tekenen echter nogmaals verzet aan tegen de invoering van een "handel in vervuilingsrechten" - waardoor die rechten eenvoudigweg tot koopwaar worden gereduceerd - die erop gericht is de meer ontwikkelde landen in de gelegenheid te stellen "vervuilingsquota" te kopen van de minder ontwikkelde landen. Op die manier eigenen de eerste zich de status van "bevoorrechte vervuilers" toe en krijgen de laatste nauwelijks de mogelijkheid zich verder te ontwikkelen. Bovendien wijzen recente gegevens van de Verenigde Naties op een toename van de emissies in de geïndustrialiseerde landen.
Het onderhavige verslag past in deze filosofie aangezien de handel in broeikasgasemissierechten, die door sommigen wordt beschouwd als een doeltreffend instrument om de doelstellingen van het Protocol van Kyoto te verwezenlijken, gunstig wordt onthaald. Wij zijn evenwel van oordeel dat dit niet de juiste weg is.

Grossetête (PPE-DE)
. (FR) Ik heb vóór deze tekst gestemd.
Ik ben bepaald geen voorstander van dat wereldwijde verkoopsysteem van 'rechten op vervuiling?. Specifieke experimenten die ik heb kunnen uitvoeren met fabrikanten uit mijn sector tonen immers aan dat door deze economische actoren met succes het nodige kan worden gedaan om de broeikasgassen die de ozonlaag aantasten terug te dringen.
Ik heb desondanks enkele wijzigingen willen aanbrengen in het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie.
Het leek met name zeer belangrijk om de werkingssfeer van de richtlijn uit te breiden tot de sector chemische producten en aluminium. Via mijn amendementen heeft het Parlement hetzelfde standpunt ingenomen. Ik vind het daarom erg jammer dat de Raad van ministers het voorstel van mijn collega's niet heeft aangenomen en daarmee de opname van de sectoren chemie en aluminium vertraagt.

Lulling (PPE-DE)
. (FR) Ik heb vóór dit compromisvoorstel van de Commissie gestemd om te voorkomen dat de goedkeuring van deze controversiële richtlijn nog langer wordt opgehouden, ook al ben ik bepaald niet enthousiast.
Ik maak me op de eerste plaats zorgen over de mate waarin de uitstoot kan worden beperkt. In deze tekst wordt geen verband gelegd met de relatie op het technische vlak tussen de activiteiten van de diverse betrokkenen.
Bij de staalindustrie bijvoorbeeld was het dan niet nodig geweest om de rechten die zijn gekoppeld aan de hoogovens en die zijn overgegaan op de elektriciteitsbedrijven om te worden omgezet in energie bestemd voor het verbruik van de staalverwerkinginstallaties, in het kader van de landelijke toewijzingsplannen aan de elektriciteitsbedrijven toe te kennen. Deze zouden de energiebronnen dan kunnen vervangen door andere bronnen zoals aardgas. Dat komt er vreemd genoeg op neer dat het gas van de hoogovens nu via de pijp van de staalverwerkende bedrijven de lucht ingaat en daarmee de uitstoot van CO2 verhoogt, los van het feit dat zij uitstootrechten moeten kopen van de elektriciteitsbedrijven. Dit leidt tot hogere kosten en het is beslist niet ondenkbaar dat de Europese staalindustrie, die moet opboksen tegen een toenemende concurrentie op mondiaal niveau, hierdoor ernstig in gevaar komt.
Een duidelijker verwijzing naar de mogelijkheid tot het uitwisselen binnen één bedrijf van de rechten die zijn gekoppeld aan de installaties van dat bedrijf in diverse landen had een stimulans kunnen betekenen voor het stichten en ontwikkelen van pan-Europese bedrijven.

Ribeiro e Castro (UEN)
 - (PT) Ik juich dit voorstel voor een richtlijn toe. Wij bevinden ons hiermee in de eerste fase van de oprichting van een internationale markt voor de handel in broeikasgasemissierechten, waarvan de Unie de grondlegger is, in afwachting van de toepassing van de internationale regelgeving zoals bepaald in het Protocol van Kyoto. De rapporteur heeft in dit opzicht uitstekend werk verricht.
De richtlijn moet leiden tot de totstandkoming van een markt voor broeikasgasemissierechten in de EU. Zij voorziet in de toewijzing van emissierechten aan industriegebieden door de autoriteiten van de lidstaten.
Ik ga geheel en al akkoord met het in eerste lezing overgenomen amendement van de Commissie waarin wordt gepleit voor de toepassing van een gecombineerde methode. Het is de bedoeling dat gedurende de periode 2005-2012 15 procent van de emissierechten verkocht wordt en dat de overige rechten gratis worden aangeboden (het zogenaamde "grandfathering"systeem, dat overigens ook de voorkeur van de Commissie geniet).
Met de aanneming van deze richtlijn zal een nieuw tijdperk worden ingeluid. Er zal een cultuur van industriële en openbare verantwoordelijkheid ontstaan in het kader waarvan de marktdeelnemers en de politieke verantwoordelijken samen een weg zullen inslaan die de absolute goedkeuring van de burgers wegdraagt.

Ries (ELDR)
. (FR) De Europese Unie moet zich actief opstellen om de uitstoot van de meest vervuilende stoffen op haar grondgebied terug te dringen
Zij is daartoe verplicht om de gezondheid van haar burgers te beschermen, de doelstellingen van Kyoto na te komen, tot voorbeeld te dienen voor de wereld en om het rampscenario dat zich aftekent te voorkomen: het Internationaal Agentschap voor Energie voorspelt in zijn laatste verslag in 2030 een verdubbeling van de energieconsumptie en de uitstoot van broeikasgassen!
Daarom ben ik voorstander van deze 'vergunning om minder te vervuilen? die vanaf 1 januari 2005 gaat gelden voor de voornaamste sectoren in de industrie. Bedrijven die hun quota overschrijden worden beboet: veertig euro per ton overschrijding en vervolgens, na 2008, honderd euro per ton.
Dit systeem van uitwisseling van quota dat vanaf 2010 die uitstoot met meer dan 20 procent terugbrengt is zodoende letterlijk een opluchting en het levert bovendien nog een energiebesparing van 2 miljard euro op.
Toch wil ik hierbij een kanttekening plaatsen: het lijkt me onredelijk dat België, dat slechts circa 2,5 procent van de bevolking voor zijn rekening neemt en bijna 3 procent van het BNP van Europa, opdraait voor 1/8 deel van de totale kosten van het Europese 'Kyoto?-project. De bescherming van de aarde is een zaak die iedereen aangaat, de rijke landen, de industrieën, de transportsector en ook alle individuen.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 14.20 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en van de Commissie over Tsjetsjenië.
Ik heet minister Frattini, fungerend voorzitter van de Raad, welkom in dit Parlement.

Frattini
Mijnheer de Voorzitter, ik groet de vertegenwoordiger van de Commissie en alle, hier aanwezige leden van het Europees Parlement. Hopelijk hebt u er niets op tegen, mijnheer de Voorzitter, dat ik mijn verklaring over Tsjetsjenië inleid met de toezegging dat ik mij ten zeerste voor mijn taak zal inzetten, ook door voortdurend deel te nemen aan de werkzaamheden van het Europees Parlement. Ik ben van plan alle opmerkingen die ik over deze kwestie alsook over alle andere te horen krijg, terdege ter harte te nemen, en ik zal het Parlement doorlopend op de hoogte houden van de verschillende dossiers en activiteiten van de Raad wat mijn beleidsterrein aangaat.
Nu dus Tsjetsjenië. Zoals u allen weet, staat de situatie van de Tsjetsjeense Republiek, een van de republieken van de Russische Federatie, al een hele tijd voor het voetlicht van de Europese Unie, vanwege de ernstige episodes van oorlogsgeweld en terrorisme die daar plaatsvinden en vanwege de gevolgen die Europa daarvan kan ondervinden. Wat zich in Tsjetsjenië afspeelt, gaat de grenzen van deze kleine republiek verre te buiten. De negatieve of positieve gevolgen van dit conflict zullen in de hele Kaukasus doorwerken.
Ik geloof dat het nuttig is enigszins te weten wat zich in het verleden heeft afgespeeld, want pas daarna kan men zich een oordeel vormen over het heden en over de toekomst van de regio. Sinds de instorting van de Sovjet-Unie en het ontstaan, kort daarna, van de Russische Federatie, is de Tsjetsjeense republiek het theater van gewelddadige botsingen tussen Russen en Tsjetsjenen en worden er bloedige acties gevoerd om de onafhankelijkheid te verkrijgen. Het vredesverdrag van 1997 legde de basis voor een situatie van ruime autonomie onder leiding van de Tsjetsjeense leider Maschadov, terwijl guerrillagroepen op het grondgebied opereerden. In 1999 greep Moskou in Ingoesjetië en in het noorden van Ossetië in, terwijl de Russische troepen de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny bezetten. Daarop volgden jaren van aanslagen en onderdrukking in een klimaat van geweld dat zowel door de onafhankelijkheidsstrijders als door de Russische troepen werd veroorzaakt.
Toen reeds erkenden de Europese Unie, de Raad van Europa en de OVSE het recht van Rusland om zijn territoriale onschendbaarheid te verdedigen en het terrorisme te bestrijden, maar tegelijkertijd veroordeelden zij het onevenredig gebruik van geweld. Daarbij riepen zij de Russische regering op om te beginnen met een politieke oplossing van de crisis door humanitaire organisaties tot Tsjetsjeens grondgebied toe te laten voor de nodige hulpverlening. Na 11 september 2001 voerden de Russen hun strijd tegen het terrorisme op, ofschoon er geen rechtstreeks verband tussen Tsjetsjenië en het islamitische integralisme lijkt te zijn; een verband is er hoe dan ook wel. De redenen voor deze oorlog zijn nog steeds hoofdzakelijk nationalistisch van aard, ondanks een groeiende en gevaarlijke besmetting met het islamitisch extremisme, vooral waar het gaat om de methoden en middelen die worden ingezet. Alhoewel er in september 2001 een dialoog werd aangesneden tussen de Russische autoriteiten en een van de voornaamste leiders van het Tsjetsjeense verzet, bleven de vooruitzichten op een politieke oplossing van het conflict uiterst mistig. In dat kader vond de ernstige terroristische aanslag in het theater Na Dubrovke plaats, en daarop volgde die hele reeks, allemaal even gewelddadige, aanslagen van de afgelopen maanden.
De situatie in het gebied is uiterst hachelijk. De plaatselijke economie is volkomen ontwricht, de leden van de pro-Russische regering liggen met elkaar overhoop, de extremisten dreigen met terroristische acties en de Russische milities gaan zich te buiten aan gewelddadige militaire operaties. In het verleden had Tsjetsjenië een bloeiende economie, wat uiteraard in eerste instantie te danken was aan de aardolie en een fors ontwikkelde metaalverwerkingssector. Momenteel zit de economie helemaal in het slop, de werkloosheid is tot 42 procent opgeklommen, er zijn 64.000 Tsjetsjeense vluchtelingen in de nabije republiek Ingoesjetië, er zitten 8.000 ontheemden in opvangkampen, 290.000 mensen zijn dakloos. De samenleving is grotendeels uit het lood geslagen, ook doordat archieven en kantoren in as zijn gelegd.
Geachte afgevaardigden, in deze situatie heeft president Poetin zich met een belangrijk initiatief voor institutionele hervorming aangediend. Hij heeft een nieuwe grondwet gelanceerd, die met een plaatselijk referendum moet worden goedgekeurd. President Poetin wil dat dit plan de steun krijgt van de internationale gemeenschap, met name van Europa, de Raad van Europa en de OVSE. De politieke opzet is dat Tsjetsjenië een ruime autonomie verwerft en de plaatselijke organisaties sterke bevoegdheden krijgen, maar wel in het kader van de Russische Federatie. De territoriale onschendbaarheid van de Federatie staat dus buiten kijf. Om een geleidelijke normalisering van de regio te bewerkstelligen en het referendum in goede banen te leiden, zijn de Russen begonnen met terugtrekking van overbodige militaire contingenten en vermindering van het aantal controleposten. Het referendum van 23 maart - dat een deelname van 89 procent had - is grotendeels ten gunste van de ontwerp-grondwet uitgevallen. Dit toont dat het Tsjetsjeense volk de oorlogssituatie moe is, dat het heeft gekozen voor een politieke oplossing binnen de Russische Federatie. Tegelijkertijd is gebleken dat de leider van de onafhankelijkheidsstrijders, de rebel Maschadov, en zijn aanhangers de steun van de burgerbevolking grotendeels hebben verloren. Op basis van de zojuist goedgekeurde grondwet ligt het in de verwachting dat nog vóór eind oktober presidentsverkiezingen gehouden worden. De parlementsverkiezingen zullen pas drie maanden na de verkiezing van de toekomstige president plaatsvinden.
Ondanks de goede uitslag is het referendum slechts een eerste stap in dit politieke overgangsproces. Er zijn nog veel kwesties die niet opgelost zijn, zoals de afbakening van de bevoegdheden tussen de Tsjetsjeense Republiek en de Russische Federatie, schadevergoeding voor degenen die have en goed zijn kwijtgeraakt, maatregelen ter bestrijding van de criminaliteit, met inbegrip van de misdaden die door de federale troepen zijn gepleegd. Zoals u allen weet, lopen er momenteel 200 strafzaken tegen leden van de ordebewaking die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstige misdaden. Op 6 juni jongstleden heeft de Russische Doema haar goedkeuring gehecht aan amnestie voor Tsjetsjenië, zowel voor de rebellen als voor de leden van de ordebewaking, mits zij geen misdaden hebben gepleegd waarbij bloed is vergoten. Bovendien is clementie aangeboden aan degenen die vóór 1 september aanstaande de gewapende strijd opgeven en het separatisme afzweren. Maar ondanks de amnestie worden er nog steeds aanslagen gepleegd, en dat lokt weer harde reacties van de ordebewakingsdiensten uit.
De internationale gemeenschap heeft de gebeurtenissen en initiatieven van Moskou op de voet gevolgd. Terwijl de parlementaire vergadering van de Raad van Europa een resolutie heeft goedgekeurd, waarin wordt geopperd een internationaal tribunaal in het leven te roepen om mensen te berechten die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstige schendingen van de mensenrechten in Tsjetsjenië, is meer recent, tijdens gesprekken met de commissaris voor de mensenrechten in Moskou, het politiek-institutionele traject onder de loep genomen. Het fungerende voorzitterschap is in OVSE-kader bezig om, in overleg met Rusland, in de republiek de activiteiten te hervatten op het vlak van good governance, rechtsstelsel, communicatiemiddelen, politie, humanitaire bijstand; dit alles gebaseerd op speciale, onderling afgesproken programma's. De 15 leden van de Unie hebben in april in Genève op de conferentie over de mensenrechten een ontwerp-resolutie ingediend waarin de ernstige schendingen in Tsjetsjenië aan de kaak zijn gesteld. Zoals u weet, is deze resolutie afgeketst omdat zij niet de meerderheid van de stemmen achter zich had. Het niet goedkeuren van de resolutie is door Moskou bestempeld als 'de triomf van het verstand?.
Geachte afgevaardigden, de Raad staat open voor de meningen van het Europees Parlement inzake de situatie van de Tsjetsjeense Republiek. Wij zullen ons best doen om een bijdrage te leveren opdat het politieke proces dat onlangs in gang is gezet, kan leiden tot herstel van de rechtsstaat en wederopbouw van het economisch-maatschappelijke bestel in de regio. De landen van de Unie kijken positief aan tegen het begin van het institutionele proces dat president Poetin voor Tsjetsjenië heeft uitgedacht. Wij verwachten thans ook een koersombuiging op het vlak van eerbiediging van de mensenrechten en wij hopen dat degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan misbruik van die rechten, afgestraft worden. De voortdurende aandacht die de Europese Unie voor deze problematiek heeft, blijkt zowel uit het bezoek in april aan Tsjetsjenië van de trojka van missiehoofden te Moskou, als uit haar steun voor terugkeer van de OVSE-activiteiten in de regio, wat ik zojuist heb vermeld.
De samenwerkingsraad Rusland/Europese Unie van 15 april jongstleden was de eerste gelegenheid voor de Unie om op politiek topniveau deze boodschap van aandacht, interesse en principiële beschikbaarheid af te geven. Tijdens de top in Sint-Petersburg tussen Rusland en de Europese Unie is de hoop uitgesproken dat het politieke proces, dat op gang is gebracht met de sociaal-economische wederopbouw, leidt tot herstel van de rechtsstaat, bevordering van de mensenrechten en een oprechte verzoening. Deze Top van Sint-Petersburg heeft iedere daad van geweld, met name terroristisch geweld, die de huidige vooruitzichten op een politieke oplossing in het gedrang kan brengen, veroordeeld. Ook is tijdens die top erkend dat de internationale organisaties in samenwerking met de Russische autoriteiten een belangrijke bijdrage kunnen leveren.
Ten slotte, als de economische wederopbouw eenmaal op gang is gekomen, zal de Unie ook financieel haar mannetje moeten staan, zij het onder strikte voorwaarden. De vertegenwoordiger van de Commissie, die zo dadelijk het woord zal voeren, kan u inlichten over het hulppakket waaraan momenteel gewerkt wordt. De samenwerking met de Russische autoriteiten wordt van essentieel belang om te verzekeren dat die hulp inderdaad bij degenen komt die in ernstige nood verkeren. Op termijn is het de moeite waard te denken aan een eventueel initiatief van de Unie in Tsjetsjenië. Dit initiatief kan het proces van president Poetin terzijde staan, door ervoor te zorgen dat de communautaire actie van humanitaire bijstand, waarop wij ons tot nu toe allemaal geconcentreerd hebben, wordt uitgebreid naar de, niet minder belangrijke, sector van institution building en bevordering van de sociaal-economische ontwikkeling. Daarbij kunnen een paar concrete initiatieven worden betrokken in de momenteel operatieve samenwerking tussen de Europese Unie en de CVSE. De CVSE bekijkt thans samen met de Russische partners hoe hulp kan worden geboden in bepaalde sectoren. Ik heb het al gehad over de verkiezingen, wat van groot belang is, het rechtsgebied, de hervorming van de politie, terugkeer van vluchtelingen en ontheemden. Deze elementen van institution building zijn ook voor de Unie van oudsher een prioriteit.
Ik rond af. Wat betreft het institutionele proces dat Moskou in gang heeft gezet, zal het Italiaanse voorzitterschap zijn best doen om een definitieve politieke oplossing in de hand te werken. Daarbij zullen, voor zover mogelijk, alle vertegenwoordigers en delen van de Tsjetsjeense bevolking die niets met terrorisme te maken hebben, worden betrokken. Wij geloven dat een verbetering van de huidige normen inzake eerbiediging van de mensenrechten van de Tsjetsjeense bevolking een concreet gevolg, een bijna automatisch gevolg, kan zijn van de op gang gebrachte institutionele hervorming.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, na het standpunt van de Raad te hebben aangehoord, dat duidelijk is verwoord door de fungerend voorzitter van de Raad, wil ik mijnheer Frattini graag zeggen dat de Commissie wil benadrukken dat de Europese Unie zich sterk blijft inzetten voor terrorismebestrijding. Daarom steunen wij Rusland ook in zijn legitieme strijd tegen het terrorisme in Tsjetsjenië en in andere gebieden. Laat daar geen twijfel over bestaan. De verdediging van de mensenrechten moet in zijn totaliteit worden bekeken. Daarbij dienen wij ons ervan bewust te zijn dat het terrorisme de eerste aanslag op de mensenrechten vormt aangezien het het grondrecht op leven niet respecteert. Dat wil niet zeggen dat wij er niet te allen tijde en bij alle acties tegen het terrorisme van doordrongen dienen te zijn dat de mensenrechten van fundamenteel belang zijn en altijd gerespecteerd moeten worden.
Na dit gezegd te hebben wil ik me, om niet in herhaling te vallen, concentreren op zaken die direct verband houden met de activiteiten van de Commissie. In de eerste plaats wil ik benadrukken dat het van groot belang is om de humanitaire hulp aan Tsjetsjenië verder op gang te brengen. Zoals u wellicht zult weten is de Europese Unie via het Bureau voor Humanitaire Hulp de grootste donateur van humanitaire hulp aan de noordelijke Kaukasus. Vanaf oktober 1999 hebben wij meer dan 110 miljoen euro aan hulp verstrekt aan de slachtoffers van de conflicten in Tsjetsjenië. De veiligheidssituatie in de noordelijke Kaukasus blijft echter zorgwekkend, wat aanleiding geeft tot veel logistieke problemen. Maar de Commissie heeft er alle vertrouwen in dat de Russische autoriteiten zich voortaan ontvankelijker zullen opstellen, bijvoorbeeld in verband met de pogingen om Arjan Erkel vrij te krijgen, de Europese ontwikkelingswerker die nog steeds in handen van ontvoerders is.
De onwil die de Russische autoriteiten in een aantal gevallen aan de dag leggen om NGO's gebruik te laten maken van de benodigde radiocommunicatie alsmede de manier waarop werk- en verblijfsvergunningen worden toegekend voor Tsjetsjenië, blijven de belangrijkste struikelblokken voor de verstrekking van humanitaire hulp. Wij zullen blijven ijveren voor een betere behandeling teneinde de humanitaire operaties te vergemakkelijken waarbij de basisregels voor veiligheid, efficiëntie, toezicht en natuurlijk onafhankelijke toetsing in acht worden genomen.
Hoewel de Russische autoriteiten ons garanties hebben gegeven dat zij de duizenden ontheemden die in aangrenzende gebieden verblijven niet gedwongen zullen repatriëren - waar de fungerend voorzitter van de Raad zojuist ook aan refereerde - heeft ECHO ons laten weten dat Rusland weigert om de beschadigde tenten waarin de vluchtelingen verblijven te laten vervangen en duurzamer onderkomens te laten bouwen in het naburige Ingoesjetië.
Terugkeer naar Tsjetsjenië mag niet de enige optie zijn voor de ontheemden. Daarom blijven wij benadrukken dat de repatriëring van ontheemde Tsjetsjenen altijd onvoorwaardelijk en op vrijwillige basis dient te geschieden. Wij volgen de situatie in het gebied steeds nauwgezet en de Commissie zal ook in de komende maanden de ontwikkelingen en de lopende werkzaamheden op de voet blijven volgen mede met het oog op de opstelling van een verdrag waarmee de status van Tsjetsjenië binnen de Russische Federatie verduidelijkt moet worden. Tevens zullen wij de voorbereidingen op de Russische presidents- en parlementsverkiezingen, die in oktober en december worden gehouden, met belangstelling volgen en blijven wij analyseren hoe de situatie zich verder ontwikkelt.
De Commissie wil benadrukken dat hierbij steeds op een transparante manier gewerkt dient te worden met inachtneming van alle internationale regels en hoopt dat er uiteindelijk een oplossing zal worden gevonden voor dit conflict.

Oostlander (PPE-DE).
Voorzitter, de fungerend voorzitter van de Raad heeft daarstraks op een positieve en constructieve wijze meegedeeld dat hij bereid is om met ons samen te werken. Hartelijk welkom in ons midden in dit Parlement, mijnheer Frattini.
Mevrouw de Commissaris, u hebt daarstraks heel terecht ook de naam van de Nederlander Arjan Erkel vermeld. Ik ben u daar bijzonder dankbaar voor, want Arjan Erkel, het hoofd van de Artsen-Zonder-Grenzen-missie in Dagestan, is al sinds augustus vorig jaar verdwenen. Hij is gekidnapt en het is bijzonder belangrijk dat de Commissie en ook de Raad aandacht besteden aan deze ontvoering. Wij weten dat Arjans vader al maanden lang bezig is om iedereen te informeren over deze zaak en ik hoop dat deze tot een goed einde kan worden gebracht.
Mijnheer de voorzitter, wij zouden terugkomen op Tsjetsjenië na de reis die wij onlangs hebben gemaakt met een viertal leden van ons Parlement. Ik moet u zeggen dat wij daar niet vrolijk van zijn geworden: vergeleken met Bosnië en Sarajevo - ik kan dat vergelijken met de oorlogstoestand van toen - zijn Grozny en Tsjetsjenië eigenlijk erger.
Bij ons, en met name ook bij de Amerikanen, bestaat de gevaarlijke neiging om deze oorlog van de Russen te definiëren op de manier die het best uitkomt. Zo in de trant van "als jullie onze oorlog niet bekritiseren, dan doen wij dat niet met die van jullie". Daar moeten wij als Europese Unie voor oppassen: het zijn niet alleen maar rebellen en terroristen die daar tegen de Russische strijdkrachten optreden, er zijn ook anderen die wel degelijk onder de categorie verzetsstrijders vallen. De Tsjetsjenen hebben niet per definitie ongelijk, evenmin als de Russen dat hebben. Maar het is wel zo dat veel burgers in Tsjetsjenië vanwege het optreden van de Russische troepen er in hun wanhoop toe neigen om naar de anti-Russische kant over te gaan. We hebben zelf ook uit gesprekken op straat kunnen opmaken dat er terechte klachten zijn van mensen die hun vrienden in elkaar hebben zien slaan en die dus weten dat anderen te bang zijn om naar hun werk te gaan in Grozny, omdat het gevaar van willekeurig optredende, zeer ruw optredende Russische militairen levensgroot is. Dat kun je je ook een beetje voorstellen als je weet dat velen van ons ook in hun eigen land een koloniale geschiedenis hebben waar ook allerlei zaken hebben plaatsgevonden die pas na lange tijd aan het licht kwamen. Met het Russische optreden in Tsjetsjenië komt dat sneller aan het licht en dat is ook goed. Daarom zou ik zowel de Commissie als de Raad met klem willen verzoeken om alle politieke en diplomatieke middelen die ons ter beschikking staan, aan te wenden om het geweld in Tsjetsjenië in te dammen. Dat is namelijk hard nodig, en we kunnen daarbij niet eens vreselijk kieskeurig zijn.

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, waarde collega's, de door mij geleide delegatie is tevreden over het feit dat zij ter plekke de situatie heeft kunnen bekijken. Dat gebeurde voor het eerst. Wij ontmoetten leiders en bestuurders uit Rusland, Ingoesjetië en Tsjetsjenië, mensen in kampen en in Grozny, Tsjetsjenen in de diaspora in Moskou en natuurlijk nationale en internationale humanitaire organisaties. Naast de mensenrechten wilden wij kennis nemen van sociale, economische, onderwijskundige en geneeskundige faciliteiten, de positie van de vluchtelingen en in het algemeen de mogelijkheden tot een normaal leven.
Ten eerste wil ik de strategische wijziging van Rusland naar voren brengen. Rusland streeft niet meer naar een militaire maar naar een politieke oplossing. Dat is een goede strategie die al lange tijd door het Europees Parlement werd geëist. Ten tweede is het duidelijk dat alle partijen de oorlog moe zijn en vrede willen. Nu bedoel ik niet de criminele elementen die van de oorlog een bron van zelfverrijking hebben gemaakt. Ten derde lijkt het erop dat er nu voor de periode van een jaar een window of opportunity is ontstaan, die tot de verkiezingen in de Russische Federatie en Tsjetsjenië voortduurt. Het is te vrezen dat de situatie na de verkiezingen weer zal verslechteren. Het begonnen politieke proces moet daarom nadrukkelijk worden gesteund.
Het gevaar dreigt ook dat het conflict wordt 'getsjetsjeniseerd?, dat het geweld steeds meer de kant van een burgeroorlog op gaat. Op weg naar vrede is het noodzakelijk dat Rusland oorlogsmisdadigers veroordeelt en dat het leger zich terugtrekt. De mensenrechten moeten worden gerespecteerd. De Tsjetsjenen moeten ook hun gewapende strijd en terroristische aanslagen beëindigen. Vanuit verschillende bronnen zijn aanwijzingen gekomen dat al in het afgelopen jaar de gevechtsacties van het Russische leger in het gebied zijn afgenomen. Tegelijkertijd is echter het geweld van gewapende groeperingen toegenomen, wat zeer zorgwekkend is.
De begonnen sociale, culturele en economische wederopbouw moet vastberaden worden voortgezet. Geld schept vrede, zoals een mogelijke Tsjetsjeense presidentskandidaat tegen mij zei. De Russische regering heeft een soort politiek-economisch pakket samengesteld om de situatie te normaliseren. Daarop zijn waarschijnlijk wel wijzigingen en aanvullingen nodig, maar de koersbepaling is hier van belang.
In dit verband moet ook de Europese Unie haar activiteiten in de regio vergroten. De Europese Unie is nu al de grootste externe hulpverlener. De Commissie zegde onlangs 16 miljoen euro voor humanitaire hulp toe en dat is terecht.
Onze delegatie eist dat hulporganisaties snel, onbelemmerd en veilig naar de regio kunnen gaan. Zonder externe hulp vergt het normaliseren van de situatie nog meer tijd. Het is ook noodzakelijk dat het kantoor van de OVSE in Znamenskoje zonder vertraging volledig zijn werk kan gaan doen.
Over enkele maanden worden de verkiezingen en het begin van de verkiezingscampagne voorbereid. Het is van groot belang te controleren dat de campagne transparant is en aan de eisen van de democratie voldoet. Dat vereist een langdurige aanwezigheid. Als de campagnes niet democratisch zijn, dan kunnen de verkiezingen dat ook nauwelijks zijn.
Ten slotte is ook het idee van een vredesconferentie geopperd, waaraan alle partijen en ook de Europese Unie, de Raad van Europa en de OVSE kunnen deelnemen. Ik heb in mijn interventie geen schuldigen genoemd, want nu het tijd om naar vrede te zoeken.

Väyrynen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij steunt de resolutie over Tsjetsjenië die de fracties gezamenlijk hebben opgesteld. Wij steunen dus de pogingen van de Russische regering om de omstandigheden in de regio te stabiliseren op basis van het onlangs gehouden referendum. Wij onderstrepen ook dat de mensenrechten in Tsjetsjenië gerespecteerd moeten worden.
Als het huidige Russische beleid niet snel tot het gewenste resultaat leidt, zou Rusland er naar mijn mening goed aan doen te overwegen of er een alternatief voor is. Het kalmeren van de situatie in Tsjetsjenië is uiterst moeilijk als sterke groeperingen proberen het van Rusland af te scheiden. Aan de andere kant houdt Rusland stevig vast aan zijn territoriale eenheid die ook duidelijk door de internationale gemeenschap wordt gesteund.
Rusland beschikt ongetwijfeld over voldoende middelen om Tsjetsjenië militair te beheersen, maar daarvoor moet een zeer hoge prijs worden betaald in de vorm van mensenlevens, financiële verliezen en ook in politiek opzicht. Als het gewapende verzet niet afneemt, moeten de Russen zich afvragen of het de moeite waard is zo'n hoge prijs te betalen voor de militaire overheersing van het door oorlogen verwoeste Tsjetsjenië. Zij moeten overwegen of er een alternatief is voor hun huidige Tsjetsjenië-beleid.
Een principieel voorbeeld kan misschien geboden worden door de oplossing waarvoor men in Kosovo heeft gekozen. Dan zou Tsjetsjenië onbetwist bij de Russische Federatie blijven horen, maar zullen internationale vredestroepen en de lokale politie verantwoordelijk zijn voor de veiligheid ervan. Het zal voor Rusland zeker moeilijk zijn een dergelijke oplossing te accepteren, maar het voortzetten van de huidige situatie is ook niet gemakkelijk.
De oplossing ligt in de handen van de Russen zelf. Buitenstaanders kunnen hen niet adviseren of begeleiden. Rusland moet zelf besluiten welk beleid het in Tsjetsjenië wil voeren. Rusland zet in ieder geval voorlopig zijn huidige beleid voort en, zoals ik in het begin al zei, de liberale fractie steunt de gezamenlijke resolutie van de fracties, die op dit beleid is gebaseerd.

Markov (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het referendum van 23 maart zie ik als een eerste stap in de richting van stabilisatie van de situatie in Tsjetsjenië. Ik verwelkom de pogingen van de regering om het leven draaglijker te maken, het onderwijs geleidelijk weer op gang te brengen en, in ieder geval in Grozny, de energievoorziening, het openbaar vervoer en de medische zorg althans voor een deel weer op peil te brengen, hoewel het bij lange na niet voldoende is. De Russen moeten met alle macht de wederopbouw aanpakken. Tegen die achtergrond hoop ik dat de verkiezingen in december 2003 of maart 2004 politieke stabilisatie in Tsjetsjenië zullen brengen.
De Europese Unie moet bereid zijn de nodige ondersteuning te bieden bij het houden van vrije en eerlijke verkiezingen. Ik vind het evenwel een groot probleem dat internationale organisaties nog geen vrije toegang tot Tsjetsjenië wordt verleend om de broodnodige humanitaire en medische hulp te verschaffen. Er is al op gewezen: de situatie van de vluchtelingen is nog altijd precair. De humanitaire hulp mag niet verminderd worden, en vluchtelingen mogen niet tegen hun wil teruggevoerd worden zolang de omstandigheden niet voldoen aan de normen.
Ik vind het problematisch dat de Raad en de Commissie na 11 september de facto een einde hebben gemaakt aan de besprekingen over het optreden van het Russische leger in Tsjetsjenië, waaronder vooral de burgerbevolking massaal geleden heeft. Wij veroordelen het mensonterende geweld van Tsjetsjeense terroristen, maar wij veroordelen ook het onevenredige gebruik van militair geweld en de willekeur van het Russische leger. Mensenrechten zijn ondeelbaar, en de schending ervan draagt niet bij tot een deëscalatie van het conflict. Wil de Europese Unie een bijdrage leveren aan de oplossing van het conflict, dan moet zij - in overleg met Rusland - aandringen op verdere wijzigingen in het beleid inzake Tsjetsjenië!

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, collega's, mevrouw de Commissaris, mijnheer de eerste minister, ik zou toch willen aanraden ons reisverslag te lezen, want ik denk dat het een evenwichtig verslag is en dat daar toch meer genuanceerde zaken in staan dan wat ik tot nu toe van sommige sprekers heb gehoord.
Mevrouw de Commissaris, de strijd in Tsjetsjenië is geen strijd uitsluitend tegen het terrorisme. De situatie is er veel ingewikkelder, veel complexer. Als u daar eens wat over leest, zult u merken dat u dan nog op een meer genuanceerde wijze over Tsjetsjenië spreekt.
We zijn in Tsjetsjenië geweest, collega's, en ik kreeg daar niet de indruk dat de Russen de situatie onder controle hebben. Dagelijks worden mensen ontvoerd. Dagelijks worden soldaten gedood, tien per dag is het gemiddelde. De mensenrechten worden er geschonden en de Russen zijn inderdaad van strategie veranderd en zijn overgestapt van een militaire strategie naar een politieke strategie, die bestaat in een referendum en straks verkiezingen. Maar beste minister, beste Commissaris, het is een strategie die van bovenaf wordt opgelegd. Het is geen inclusief proces, het is geen proces waarbij alle delen van de Tsjetsjeense bevolking betrokken worden. Het is evenmin een proces waarbij de rebellen, de verzetstrijders betrokken worden, of zelfs de heer Maschadov, de laatst verkozen president. Ik denk dat we daar nog serieus aan zullen moeten remediëren.
Wat de humanitaire situatie betreft, kan ik volledig ondersteunen wat de Commissaris heeft gezegd. Ik geloof dat ze die op een juiste wijze heeft samengevat. Wat de humanitaire organisaties daar meemaken, daar moet iets aan worden gedaan.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, de zaak Arjan Erkel. De vader van Arjan zit op de tribune, samen met vertegenwoordigers van Artsen zonder Grenzen. Ik zou hem hier officieel willen zeggen dat er in onze resolutie waarover we morgen gaan stemmen een paragraaf aan de ontvoering van zijn zoon gewijd is. Ik verzeker u ook dat die tekst overmorgen nog zal worden vertaald in het Russisch. We hebben een delegatievergadering van de Russische delegatie in Moskou volgende week maandag en dinsdag en als voorzitter van die delegatie verzeker ik de familie dat wij de zaak van hun zoon ter sprake zullen brengen tijdens onze delegatievergadering in de Doema volgende week dinsdag.

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik geloof werkelijk dat er geen ergere blinde is dan degene die weigert te zien. Over wat voor politiek proces hebben wij het nou eigenlijk? Wij hebben een referendum gehad waarin minder dan 15 procent van de bevolking heeft gestemd. Westerse journalisten die in Grozny aanwezig waren, mochten zelfs stemmen! Wat hebben wij nog meer nodig om te bewijzen dat dit een nepreferendum was? Ik verneem met voldoening dat collega Oostlander, die in Tsjetsjenië is geweest, heeft ontdekt dat het normalisatieproces, waarover vriend Poetin ons al maanden lang inlicht, geen enkel effect heeft gesorteerd. In Tsjetsjenië wordt een terroristische vorm van staatspolitiek bedreven waarbij in tien jaar tijds 200.000 mensen zijn vermoord, waarover in de resolutie niet wordt gerept; op een bevolking van 1 miljoen inwoners zijn er 300.000 vluchtelingen geproduceerd; iedere dag worden via de Russische strijdkrachten in Tsjetsjenië tientallen Tsjetsjeense burgers omgebracht, en ik zeg dus duidelijk burgers, geen militairen. Is dat nu dat fameuze normalisatieproces? Als wij in het belang van de potentieel grote Russische markt het willen doen voorkomen dat er geen sprake is van terreurbeleid van de Russische Federatie in Tsjetsjenië, dan mag dat voor mijn part. Maar dan maken wij ons wel medeplichtig aan volkerenmoord, en daar mogen we de ogen niet voor sluiten, want 20 tot 25 procent van de bevolking in minder dan tien jaar elimineren, dat heet volkerenmoord. Dit is erger dan Bosnië, dit is erger dan Kosovo, mijnheer de voorzitter van de Raad. Ik geloof - collega Bart Staes zei het net ook al - dat het probleem is dat er onderhandelingen moeten komen tussen beide partijen, dus tussen president Poetin en president Maschadov. Al het andere is maar onzin, kletspraat waarmee wij ons onledig houden uit naam van belangen waar wij niet openlijk voor uitkomen.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, eerder werd gezegd dat de oorlog in Tsjetsjenië te maken heeft met de oorlog tegen het terrorisme. Ik wil benadrukken dat wat Rusland in Tsjetsjenië doet, geen oorlog is tegen het terrorisme, maar juist terrorisme kweekt.
We moeten beseffen dat Elena Bonner - de weduwe van Andrej Sacharov - gelijk had toen ze zei dat wat er in Tsjetsjenië gebeurt volkerenmoord, genocide is. Ik zal er geen doekjes om winden, er wordt een koloniale oorlog gevoerd ingegeven door de energiebelangen van Gazprom en andere partijen. Dat is de werkelijkheid. Laten we onszelf niet voor de gek houden, de uitslag van het zogenaamde referendum - vele erkende internationale mensenrechtenorganisaties hebben het vastgesteld - was door en door vals. Er zijn gemakkelijke gesprekspartners geïnstalleerd waarmee pseudo-vredesonderhandelingen gevoerd worden.
De OVSE heeft al eens verkiezingen waargenomen in Tsjetsjenië. Er is al eens vrede geweest in Tsjetsjenië. De heer Maschadov is onder toezicht van de OVSE democratisch gekozen, dus waarom wordt er niet met hem onderhandeld? Waarom heeft men hem gedwongen ondergronds te gaan? Het antwoord is: omdat hij zijn volk vertegenwoordigt en geen marionet is. Deze situatie kan niet tot vrede leiden, mijnheer de voorzitter van de Raad, en daarom zijn de basisvoorwaarden van dit debat volkomen verkeerd. Men wil stromannen als gesprekspartner, maar dat heeft nog nooit wat opgeleverd en tot vrede geleid.
Waar ik een heel duidelijk punt van wil maken, is dat 'normalisering' het meest verraderlijke woord is in dit gehele debat en in menige toespraak - ook in de toespraken van de heer Poetin, die met Tsjetsjenië als hoofdthema de bloedigste verkiezingsstrijd uit de geschiedenis van de mensheid heeft gevoerd. Dat was tegelijkertijd de verkiezingsstrijd waarmee hij aan de macht gekomen is. Wanneer was er voor het laatst sprake van normalisering? In 1968 in Praag, toen de volksopstand van de Tsjechen en Slowaken werd neergeslagen. Dat soort normalisering willen we niet!
Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijn deelname aan de delegatie heeft me één zekerheid opgeleverd: vandaag de dag is het woord 'vrede? in Tsjetsjenië een aperte leugen. Sinds het begin van dit jaar zijn er drieduizend mensen om het leven gebracht, er zijn negenenveertig massagraven ontdekt: voor een miniem gedeelte zijn die veroorzaakt door het terrorisme, verreweg het grootste deel is het gevolg van de dagelijkse geweldpleging van een leger dat als een bezettingsleger optreedt. Het referendum was een simulatie van normaliteit. Nu valt het ook niet mee de normaliteit in een land vast te knopen aan de loop van een kalasjnikov.
Met het oog hierop geloven wij dat een politieke oplossing ook echt politiek moet zijn en daarom, minister Frattini, richt ik me nu tot u: alle partijen moeten bij dat proces betrokken worden, ook ex-president Maschadov, die, minister Frattini, niet zomaar afgedaan kan worden als een rebel die voor de onafhankelijkheid strijdt. Ex-president Maschadov is na afloop van de eerste oorlog door de Tsjetsjeense bevolking op democratische wijze gekozen. Vandaag de dag is ex-president Maschadov een onontbeerlijk aanknopingspunt als men echte vrede, een reële vrede, tot stand wil brengen. Het risico bestaat voorts dat Tsjetsjenië ontaardt in een permanent oorlogstheater, waar oude haatgevoelens opgevolgd worden door nieuwe ressentimenten.
Nog een laatste aanbeveling aan het adres van minister Frattini en de Commissie. Laten wij ervoor zorgen dat Rusland betrokken wordt bij dit vredesproces en zijn verantwoordelijkheid op zich neemt. Als wij doorgaan Rusland een eventuele toetreding tot de Europese Unie in het vooruitzicht te stellen zonder er rekening mee te houden dat dit conflict in Tsjetsjenië hoe dan ook problemen veroorzaakt in de relaties met Rusland, dan komt het vredesproces echt niet dichterbij. In het huidige tijdsbestek praten over de toetreding van Rusland, is niet alleen veel te vroeg, maar is ook uiterst schadelijk voor het lot van Tsjetsjenië.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, voorzitter van de Raad, ik kan mij grotendeels vinden in de uitspraken van collega Fava en Staes over het onophoudelijke geweld in Tsjetsjenië. De verslagen die zij hebben gepresenteerd over het ontbreken van opbouwwerkzaamheden en het feit dat de humanitaire organisaties gehinderd worden in hun werk, zijn onrustbarend. De informatie die we hebben gekregen dat 30.000 Russische soldaten hebben deelgenomen aan een referendum, is lachwekkend.
Tsjetsjenië is een internationale kwestie. Ik vind het een achterhaald idee dat niet strookt met het algemene beleid van de Europese Unie om te zeggen dat het een interne aangelegenheid van Rusland is. Wij moeten aandringen op grotere inspanningen en meer steun alsmede op het heropenen van het kantoor van de OVSE. Er moet een goed functionerende verkiezingscontrole komen. Tegelijkertijd moeten we als Europese Unie ook meehelpen aan de opbouw van het land.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Ik heb zes ontwerp-resoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.3

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de voorbereiding van de bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie (Cancun, 10/14 september 2003).

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij zoveel mogelijk gehaast. Gelukkig loopt het Parlement af en toe voor op de agenda. Dat is wat anders dan we gewend zijn en ik ben daar heel blij mee.
Ik dank u voor de uitnodiging om u te informeren over de stand van zaken inzake de vijfde ministersconferentie van de WTO die in september in Cancun wordt gehouden en dat is een belangrijke aangelegenheid. Ons standpunt over de hoofdzaak is genoegzaam bekend: wij willen dat het Doha-programma voor ontwikkeling slaagt en houden daarbij de drie kerndoelstellingen van de Europese Unie aan.
De eerste doelstelling betreft steun aan de economische groei, die we in Europa en in de rest van de wereld hard nodig hebben. De tweede betreft het begeleiden van de marktverruiming door multilaterale regels, voor een betere afstemming tussen onze handelsbelangen en de waarden van onze samenlevingen. De derde doelstelling, die als een rode draad door deze onderhandelingscyclus loopt, beoogt de integratie van de ontwikkelingslanden in het internationale handelssysteem. Dit stellen we niet om een gebaar te maken, maar bedoelen dat heel concreet. Elk onderdeel van het onderhandelingsprogramma moet toegevoegde waarde hebben voor de ontwikkeling.
Betreffende Cancun het volgende. Wij hebben nog slechts beperkte tijd om die conferentie tot een succes te maken en het voorbereidingsproces moet worden geïntensiveerd. Op verschillende gebieden is een politieke impuls nodig, zoals op het gebied van de landbouw, de toegang tot de industriële markten, de investeringen, de mededinging, de versoepeling van de handel, de overheidscontracten. Voor de genoemde gebieden moeten praktische regels worden opgesteld ter voorbereiding van de eindonderhandelingen. Voor andere zaken zoals geografische aanduidingen, de verhouding tussen handel en ontwikkeling, de zaken die verband houden met het regelen van geschillen, willen wij op de conferentie van Cancun een eerste, waarschijnlijk bescheiden resultaat realiseren dat in het eindakkoord moet worden versterkt.
Er blijft dus nog het nodige te doen. Naar ons idee zijn deze doelstellingen haalbaar en is niet het complexe karakter van de vraagstukken de inzet maar de politieke wil. Dit is zeker zo voor een onderwerp dat ik niet heb genoemd en dat van belang is op de conferentie van Cancun, namelijk het probleem van de toegang van arme landen tot geneesmiddelen. Zoals u weet heeft de Verenigde Staten in december vorig jaar de beslissing tegengehouden, hoewel er aan de onderhandelingstafel binnen de Wereldhandelsorganisatie een akkoord was bereikt. Er schijnt weer wat schot in de zaak te zitten, maar dit wordt niet bevestigd en er zal duidelijk verandering moeten komen in het Amerikaanse standpunt om in Cancun op hoofdlijnen tot overeenstemming te kunnen komen.
Ik stel voor om elk van deze vraagstukken toe te lichten zonder er al te diep op in te gaan.
Als eerste onderwerp de landbouw. Wij hebben een samenhangend geheel aan praktische maatregelen nodig en een datum voor inschrijving bij aanbestedingen. Met het vorige week bereikte akkoord in de Raad voor de Landbouw hebben de Europese onderhandelaars in dat opzicht een sterke troef in handen. Dat akkoord markeert duidelijk het begin van een nieuw tijdperk. Of het nu gaat om landbouwers, consumenten of de betalingsbetalers, dit is een stap op weg naar een beter gebruik van de middelen, meer helderheid, betere kwaliteit en bescherming van het milieu en verhoging van het welzijn van dieren als punten van zorg in dit verband. Deze hervorming is tevens een duidelijk signaal naar de rest van de wereld: wij nemen hiermee afscheid van het oude systeem dat soms leidde tot verstoringen op handelsgebied. De nieuwe landbouwpolitiek staat positiever tegenover handel, zoals de ontwikkelingslanden trouwens wensen.
De Landbouwministers hebben daarom, na advies van uw Parlement, aan Franz Fischler en ondergetekende een kredietlijn ter beschikking gesteld waarvan ik het bedrag niet zal noemen - dat zou naïef zijn -, maar waarvan wij voor zover nodig en verantwoord gebruik zullen maken. Die kredietlijn zal overigens pas worden aangesproken als wij er zeker van zijn dat er compensaties tegenover staan. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de regels die moeten worden ingesteld voor andere ondersteuningsystemen, zoals het systeem van de Amerikanen met zijn bekende rampzalige invloed op handelsuitwisselingen. Ik denk daarbij ook aan het beschermen van geografische benamingen. Bij al deze zaken, laat dat voor iedereen duidelijk zijn, zal er compensatie tegenover moeten staan. Er is geen sprake van eenzijdige ontwapening, zoals mijn collega Franz Fischler reeds heeft gezegd. Inzake landbouw hebben wij gedaan wat ons te doen stond. Het is nu aan onze partners om initiatieven te nemen, met name de Amerikanen die de afgelopen jaren een systeem hebben geïntroduceerd dat leidt tot verstoring van het evenwicht.
Als tweede punt wil ik het hebben over de toegang tot de markt van industrieproducten. Dit betreft een hoofddoelstelling van het Doha-programma. De openstelling van de handel moet zo wereldwijd mogelijk zijn zodat zoveel mogelijk mensen hier beter van worden. Waar wij naartoe willen is dat de ontwikkelingslanden beter toegang krijgen tot onze markten, dat wil zeggen de markten van de ontwikkelde landen, maar ook dat de eventuele handelsbelemmeringen tussen de ontwikkelingslanden onderling in belangrijke mate kunnen worden teruggedrongen. We moeten niet uit het oog verliezen dat de Zuid-Zuid-dimensie een belangrijke rol speelt bij toegang tot de markt.
Als derde punt, de zogenaamde Singapore-onderwerpen, namelijk mededinging, investeringen, het versoepelen van de handel en de transparantie van de overheidscontracten. Wij moeten de regels voor de onderhandelingen vastleggen zodat deze officieel kunnen starten. Dit blijft een van de hoofddoelstellingen van de Unie. Deze vraagstukken kunnen niet los worden gezien van de allesbepalende inzet. Wij zullen ons niet laten verleiden tot het schrappen van een of ander element want daarmee komt het evenwicht van de cyclus als geheel in gevaar. Wij moeten het dus eens zien te worden over de praktische regels.
Als vierde punt, de belangrijke vraagsstukken voor de ontwikkelingslanden, met name de specifieke en gedifferentieerde behandeling en de tenuitvoerlegging. Wij proberen ons soepeler op te stellen tegenover de ontwikkelingslanden door tegemoet te komen aan hun wensen, zonder als het ware een WTO te creëren met twee snelheden. Wij zijn in dat verband bereid om een stap naar voren te zetten, een kaderakkoord op te zetten of zelfs een aantal hoofdbeginselen aan te nemen in Cancun om deze problemen die, zoals ik al heb gezegd, belangrijk zijn voor ontwikkelingslanden in ieder geval meer aandacht te geven.
Inzake handels- en milieuvraagstukken, die in deze vergadering gevoelig liggen, moeten wij ons op de conferentie van Cancun uitspreken over de status van waarnemer voor de WTO betreffende multilaterale milieuakkoorden en over verdergaande discussies die andere milieuzaken betreffen. U weet wat in dit opzicht op ons programma staat: een betere samenhang tussen multilaterale milieuakkoorden en de internationale handelsregels. Daarom hebben wij onder andere verzocht om de secretariaten van de multilaterale akkoorden en het UNEP, dat als secretariaat dient voor multilaterale akkoorden van een bepaalde categorie, de status van waarnemer te geven tijdens de speciale zittingen van de Commissie voor Handel en Milieu die plaatsvinden in Genève en aan deze zaak zijn gewijd.
Wij zijn tevens van mening dat de ministersconferentie van Cancun zou moeten besluiten om nader in te gaan op het vraagstuk van de vrijwillige etikettering voor milieudoeleinden. Er ligt daar een kans voor een opbouwend gesprek ten gunste van de handel in milieuvriendelijke producten, met name uit de ontwikkelingslanden.
Ten slotte wil ik nog iets zeggen over onze werkwijze, ofwel de relatie op dit gebied tussen uw Parlement en de Commissie. Zoals altijd werken we nauw samen met het Parlement om de conferentie van Cancun voor te bereiden. Wij hebben in zekere zin ingespeeld op een aantal positieve resultaten van de Conventie in dit verband nu de tekst die momenteel op tafel ligt het Parlement inzake handelspolitiek vrijwel dezelfde rechten wil geven als die van de Raad, namelijk inspraak bij het aannemen van wetten voor uitvoering van het handelsbeleid, recht op informatie van het begin tot het eind bij onderhandelingen over internationale akkoorden, het recht om instemming te verlenen aan het onderhandelingsresultaat, wat aansluit bij de wensen van degenen onder u die zich over deze zaak hebben gebogen. Onze gezamenlijke inspanningen hebben dus volgens mij resultaat opgeleverd.
U zult ongetwijfeld van mening zijn dat de tekst hier en daar nog aan duidelijkheid te wensen overlaat en voor verbetering vatbaar is. Naar mijn mening zijn er nog enkele punten waarover eenstemmigheid bestaat waarop enkele leden van het Parlement terecht zijn blijven hameren. Wij hebben in ieder geval concrete vorderingen geboekt en de democratie in Europa is er duidelijk bij gebaat als de tekst van de Conventie op dit punt niet door de Intergouvernementele Conferentie wordt afgezwakt. In deze sfeer gaan we dus samenwerken met het oog op de conferentie van Cancun.
Het zal u bekend zijn dat wij in Cancun worden bijgestaan door een afvaardiging uit het Europees Parlement, zoals dat ook het geval was in Seattle en Doha. Ik juich dat zelf toe. Wij zijn ook voorstander van een eventuele parlementaire conferentie van de WTO, want een parlementaire bijdrage kan alleen maar een versterking betekenen van de wettelijke status van de onderhandelaar. Om de resultaten die ik heb uiteengezet te realiseren, en die resultaten zijn, zoals ik reeds heb gezegd, ambitieus en haalbaar, zal er tot aan de conferentie van Cancun een forse inzet nodig zijn. Wij gaan dat samen met u doen. Deze dialoog en deze discussies zijn noodzakelijk want wij weten dat wij zonder deze discussies geen steun krijgen van het Parlement. Wij wachten daarom met spanning op de resolutie die, als ik het goed heb begrepen, morgen in stemming wordt gebracht.

Van Velzen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, collega's, de EVP/ED-Fractie ondersteunt alle inspanningen van Commissaris Lamy om in Cancun een goed resultaat te bereiken en uiteraard zijn wij het volstrekt met hem eens dat we de tekst die nu is vastgesteld in de Conventie op het gebied van handelsbeleid er ook in de IGC doorheen moeten slepen, dus daar kunt u op rekenen. Een succesvolle uitkomst van de DOHA-ontwikkelingsronde blijft een belangrijke factor in het stimuleren van wereldwijde economische groei, voor het versterken van multilateralisme en de Global Governance. De EVP/ED-Fractie steunt de algemene benadering ten opzichte van de onderhandelingen zoals is vastgelegd in het mandaat van de Raad voor de derde ministeriële WTO-conferentie in Seattle. We willen alle WTO-leden oproepen de nodige verrijkende beslissingen in Cancun te nemen om de Single Undertaking, de onderwerpen van die Ronde succesvol af te ronden binnen de afgesproken deadlines. De politieke wil waarvan de lidstaten tijdens de ministeriële vergadering van de OESO eind april en de G8-top in Evian blijk hebben gegeven, zou cruciaal blijken in het succesvol maken van de conferentie in Cancun en de handelsronde. Nu gaat het erom dat we geen woorden maar daden willen zien en dat het juiste onderhandelingsklimaat wordt geschapen.
In de afgelopen drie maanden hebben we niet veel voortgang gezien in de WTO-onderhandelingen. Veel streefdata over specifieke onderwerpen zijn niet gehaald en staan daardoor helaas op de agenda in Cancun waardoor die agenda nu al overladen dreigt te worden. We verwelkomen in dit kader natuurlijk de overeenkomst die de Europese Unie vorige week in de Raad heeft bereikt inzake de hervormingen van het EU-landbouwbeleid en we feliciteren in het bijzonder Commissaris Fischler met het resultaat. Terecht sluiten wij ons ook aan bij wat de Commissaris heeft gezegd. We hopen nu dat met name de Verenigde Staten zoals de EU stappen zullen zetten in vergelijkbare richting. Maar we moeten natuurlijk wel constateren dat het hier gaat om een fundamentele doorbraak.
Belangrijke onderwerpen op de agenda van Cancun zijn voor ons ook de zogenaamde Singapore-onderwerpen, investeringen, mededinging, handelsprocedures, transparantie van overheidsaanbestedingen en we roepen de Commissaris op met deze onderwerpen stevig bezig te zijn in Cancun. Ook op het gebied van het mededingingsbeleid verzoekt de EVP/ED-Fractie de formele opening van de onderhandelingen. We benadrukken de potentiële voordelen van bindende de basisprincipes op het gebied van mededingingsbeleid zoals transparantie, non-discriminatie, proceduriële eerlijkheid en internationale samenwerking tussen mededingingsautoriteiten.
Op het gebied van overheidsaanbestedingen is de EVP/ED-Fractie voorstander van een multilateraal en juridisch bindende overeenkomst over overheidsaanbestedingen, inclusief goederen en dienstencontracten.
Voorzitter, we zijn het er natuurlijk volstrekt over eens dat onderwijs, gezondheidszorg en de audiovisuele sector sectoren zijn die apart moeten worden behandeld en dat willen we ook zo houden. De Europese Unie heeft steeds behoord tot de voorstanders van deze WTO-Ronde en als grootste handelsblok ter wereld is zij het aan zichzelf verplicht te blijven ijveren voor een enorm groot succes in Cancun.

Van den Berg (PSE).
Voorzitter, commissaris, lang voor de top in Doha, waar de huidige handelsbesprekingen zijn gestart, heeft mijn PSE-Fractie benadrukt dat deze onderhandelingen een bijzonder karakter en een bijzondere verantwoordelijkheid hebben. Aan de ene kant hebben we natuurlijk de gebruikelijke agendapunten over het opengooien van de markten, wat mijn Fractie van harte steunt. We kennen immers de kracht van handel om voorspoed te brengen voor onze burgers en voor onze handelspartners. Aan de andere kant zijn deze onderhandelingen, zoals ook de resolutie onderschrijft, bovenal een test voor de capaciteit van de WTO om de grote onbalans in het handelssysteem te corrigeren, de voordelen van handel eerlijker te verdelen en duurzame ontwikkeling te steunen. Ze zijn een test van onze mogelijkheden globalisering in te zetten voor de belangen van alle mensen.
Daarom stellen we de volgende kernvragen: zullen de onderhandelingen leiden tot een aanzienlijk eerlijkere verdeling van de winsten van handel, met name tussen Zuid en Noord? Zullen de onderhandelingen bewijzen dat het handelssysteem de wens van onze burgers van ecologische en sociale vooruitgang dient in plaats van onderwerpt? Zullen de onderhandelingen de transparantie en aansprakelijkheid van de WTO versterken naar integratie in het bredere systeem van Global Governance? Het mandaat dat wij de commissarissen Lamy en Fischler in Cancun willen meegeven is ervoor te zorgen dat het antwoord op deze vragen bevestigend is. Mijn Fractie ziet daarvoor de volgende vier testen.
In de eerste plaats moeten de EU-onderhandelaars meer opschuiven in de richting van de eisen van de ontwikkelingslanden op het gebied van de industriëlemarkttoegang, implementatie, speciale en differentiële behandeling en bovenal de handel in landbouwproducten, maar ook moeten ze dezelfde inzet vragen van de Verenigde Staten en andere ontwikkelde landen. De Verenigde Naties vroeg de geïndustrialiseerde landen onlangs aanzienlijk te snijden in de handelsverstorende landbouwsubsidies en die uiteindelijk uit te faseren, zonder een quid pro quo van ontwikkelingslanden. We steunen die oproep en vragen de EU-onderhandelaars hetzelfde te doen.
In de tweede plaats moet de WTO in Cancun, zo niet eerder, eindelijk de belofte van Doha waarmaken om de voordelen van de TRIPS in de openbare gezondheidszorg ook te verbreden naar landen met een kleine of geen farmaceutische industrie, wat de Verenigde Staten in hun eentje sinds december 2002 hebben geblokkeerd.
In de derde plaats moet Cancun de juiste boodschap overbrengen over de relaties tussen handel en niet-handelszaken. In de landbouwmodaliteiten betekent dit het veilig stellen van het recht van WTO-leden om voedselstandaarden te bepalen en publieke goederen, zoals plattelandsontwikkeling, milieubescherming en dierenwelzijn, te bevorderen. Dat betekent ook dat er duidelijke vooruitgang moet worden geboekt op de handels- en milieuagenda van Doha. Cancun moet de lopende TRIPS-herziening een nieuwe impuls geven en duidelijker gericht zijn op de belangen van ontwikkelingslanden, en het moet de impasse van de fundamentele arbeidsnormen doorbreken.
Ten slotte moet de versterking van de transparantie en democratische aansprakelijkheid van de WTO, waar Doha slechts een voorzichtig stapje zette, stevig op de onderhandelingsagenda worden gezet. Wij willen een sterk EU-initiatief in lijn met de voorstellen die het Parlement in overgrote meerderheid in oktober 2001 heeft aangenomen.
Voorzitter, mensen over de hele wereld hebben twee bezwaren tegen de WTO zoals ze nu is: gebrek aan eerlijkheid en gebrek aan democratie. Laten we luisteren naar onze burgers, laten wij daarvan onze prioriteiten maken. Mijnheer de commissaris, we weten dat op dit moment in West-Afrika katoen een concreet voorbeeld is van voorstellen en onderhandelingen waarbij Europa een wezenlijk verschil zou kunnen maken. Als u daar in de komende maanden aan zou kunnen bijdragen, zou dat een mooie opstap zijn. Op dat punt horen we graag een concrete reactie van u.

Clegg (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de 120 seconden die mij zo gul zijn toebedeeld vanmiddag drie series vragen willen stellen.
De eerste heeft betrekking op de landbouw. Uiteraard zijn ook wij van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, zoals iedereen, in grote lijnen enthousiast over het akkoord over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. We zijn het er volledig mee eens dat de tactische prioriteit nu moet zijn dat we de rollen omdraaien, met name ten opzichte van de Amerikanen, om te zien of ze nu de daad bij het woord zullen voegen wat betreft de hervorming van de landbouw.
Mijn fractie heeft echter nog een aantal onbeantwoorde vragen. Ten eerste is er bij deze hervorming zichtbaar sprake van vooruitgang op het gebied van het wegnemen of verminderen van marktverstorende nationale subsidies, maar hoe zit het met de markttoegang? In het hele pakket maatregelen is a priori niets opgenomen over verbetering van de markttoegang, behalve dat erin herhaald wordt dat de Europese Unie meer importeert dan wie dan ook. Ik wil graag weten wanneer we betere markttoegang zullen gaan bieden. Daarbij wil ik weten wanneer we de onvergeeflijke aspecten van bepaalde sectorspecifieke stelsels die nog steeds bestaan nu eens echt gaan aanpakken. Ik doel dan met name op de suikermarkt.
Mijn tweede serie vragen heeft betrekking op de Singapore-onderwerpen. Mijn fractie kan zich vinden in de basisopvatting dat de Singapore-agenda de moeite waard is om na te streven, maar we zijn er nog steeds niet van overtuigd dat de legitieme zorgen van diverse ontwikkelingslanden over de reikwijdte en de complexiteit van die besprekingen zijn weggenomen. Wat voor verzekering kan de commissaris ons geven dat die zorgen door middel van of tijdens de top van Cancun wel worden weggenomen?
Mijn laatste vraag. De commissaris suggereerde tijdens zijn openingstoespraak dat hij in zijn optreden zal inspelen op het resultaat van de komende Intergouvernementele Conferentie voor wat betreft de toename van de bevoegdheden van het Europees Parlement. Zou hij me vandaag de verzekering kunnen geven dat, zelfs als het verdrag dat voortvloeit uit de Intergouvernementele Conferentie - en waarin de instemmingsbevoegdheid van het Europees Parlement is opgenomen - nog niet geratificeerd is, hij na het voltooien van deze ronde volgend jaar het resultaat toch aan ons voor zal leggen zodat wij er al dan niet mee in kunnen stemmen?

Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de moeilijkheden die zich thans voordoen in de cruciale onderhandelingen ter voorbereiding van Cancun laten vermoeden dat de voor september geplande ministeriële vergadering allesbehalve vlekkeloos zal verlopen. De huidige moeilijkheden zijn hoofdzakelijk het gevolg van het mondiale handelssysteem, met name van de tendens tot liberalisering en het vaak negatieve effect daarvan op de broze economieën van de minder ontwikkelde landen. Dit systeem begunstigt het Noorden ten nadele van het Zuiden. Daarom is het onontbeerlijk dat de problemen van de minder ontwikkelde landen serieus worden genomen en dat de eerder genoemde tendens tot stilstand wordt gebracht, althans totdat er een effectieve balans wordt opgemaakt van de respectieve resultaten.
De ontwikkelingsagenda mag geen dode letter blijven. Daarom is het van wezenlijk belang dat de nodige politieke wil wordt opgebracht en dat er een duidelijk actiekader wordt vastgesteld. Bovendien moet de clausule inzake preferentiële en gedifferentieerde behandeling ten gunste van de ontwikkelingslanden een reële en volwaardige invulling krijgen. Anders gezegd, de Europese Unie moet met deze landen een strategische alliantie aangaan.
Wij zijn allen vertrouwd met de basispunten, waarvan ik er hier drie kort zal toelichten. Ten eerste is er het probleem met de medicijnen, dat een belangrijke plaats zal innemen, zoals overigens nu reeds het geval is. De Verenigde Staten blokkeren een akkoord terzake en zetten sommige landen onder druk opdat ze zouden afzien van hun recht generieke geneesmiddelen in te voeren. Daarom moeten wij herhalen en onderstrepen dat het recht op gezondheid moet prevaleren op commerciële belangen van welke aard ook. De handel in landbouwproducten vormt een ander belangrijk thema. Op dit vlak zullen de onderhandelingen zich waarschijnlijk vooral toespitsen op de toegang tot de markten. Ofschoon de spectaculaire toename van de landbouwsubsidies in de Verenigde Staten geen goede basis voor een akkoord vormt, kan de Europese Unie op dit gebied een belangrijke stap voorwaarts zetten door een bijdrage te leveren aan de afschaffing, uiteraard op termijn, van alle exportsubsidies. Wat de toegang tot de industriemarkt betreft, dient er bijzondere aandacht te worden besteed aan de textiel- en de kledingsector vanwege de extreme kwetsbaarheid van die industrietak en de vele toezeggingen die er op dit terrein reeds zijn gedaan, met name op bilateraal vlak. Op dit punt kunnen wij instemmen met een reeks specifieke maatregelen. Voorwaarde is echter dat zij uitsluitend op de minder geavanceerde landen worden toegepast en geen schade toebrengen aan deze fundamentele sector en het bijbehorende werkgelegenheidspotentieel.

Rod (Verts/ALE).
Geachte Voorzitter, er zijn nogal wat ongewisheden rondom de conferentie van Cancun, waarvan de voorbereidende onderhandelingen nog lang niet afgerond zijn, met name in de sectoren die gunstig heten te zijn voor de ontwikkelingslanden. De landbouwsubsidies worden grotendeels gehandhaafd, waaruit blijkt hoe weinig de rijke landen en met name de Verenigde Staten bereid zijn hun privileges op te geven, hoewel ze betrokken zijn bij de ontwikkelingsronde. Ook de Europese Unie, die verblind wordt door haar eigen belangen, heeft de hervorming van het GLB afgezwakt.
De herziening van het TRIPS-akkoord teneinde de octrooiering van levende wezens te verbieden zou een prioriteit moeten zijn in Cancun. Als intellectuele eigendomsrechten worden toegepast op alle vormen van leven, schenden ze de soevereiniteit van de lidstaten en de volken om hun hulpbronnen en hun knowhow te beschermen en gaan ze voorbij aan het bestaan van collectieve goederen. Heren onderhandelaars, luister naar de oproep van de Afrika-groep als u wilt dat Cancun een succes wordt, en laat de Singapore-onderwerpen varen.
Wat betreft het ontbreken van oplossingen inzake de fameuze paragraaf 6 van de verklaring van Doha over de toegang tot geneesmiddelen, dit bewijst dat onze regeringen er onder druk van de farmaceutische industrie voor terugdeinzen een moedig en werkelijk humanistisch standpunt in te nemen. Eens te meer bestaat het gevaar dat we uiteindelijk een compromis gaan bewieroken dat we vooraf als onaanvaardbaar zouden hebben bestempeld.
In Egypte lijken de Amerikanen vorige week een stap vooruit te hebben gezet door af te zien van een restrictieve lijst van ziekten. Blijft over het probleem van de landen die voor gratis toegang tot geneesmiddelen in aanmerking komen. Wat verstaan we onder toereikende productiecapaciteit? Moeten we in plaats van een afgekloven compromis te accepteren de onderhandelingen niet op een nieuwe leest schoeien om te komen tot een economische en praktische oplossing voor de ontwikkelingslanden? Laten we de intentie van Doha niet uit het oog verliezen. Niets mag landen verhinderen de gezondheid van hun bevolking te waarborgen. En vooral mag niets een lidstaat verhinderen op billijke en transparante wijze deel te nemen aan de onderhandelingen van de WTO. Daarop zullen wij als deelnemer in Cancun nauwlettend toezien.
Geachte commissaris, zorg ervoor dat de Unie haar verplichtingen nakomt. De in Doha gestarte handelsbesprekingen moeten in de eerste plaats de ontwikkelingslanden ten goede komen. De natuur en de mens zijn geen handelsgoederen. Het milieu en de volksgezondheid zijn belangrijker dan de regels van de WTO. Laat de geloofwaardigheid en de oprechtheid van de Europese Unie intact. Maak u in Cancun sterk voor duurzame en eerlijke oplossingen.

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, de WTO-bijeenkomsten zijn de afgelopen jaren het doelwit geweest van protesten door antiglobalisten. Een veelgehoorde angst is dat er mechanismen van global governance worden ontwikkeld, die zich onttrekken aan democratische controle of inspraak en dat er een wereldorde wordt geschapen die de doelstellingen van het kapitalisme dient en niet die van de mensen. Uiteraard is het tegen deze achtergrond bezien cruciaal dat wij afgevaardigden, als de rechtstreeks gekozen vertegenwoordigers van de Europese bevolking, volledig betrokken worden bij de vormgeving van dat ontwikkelingsproces en het resultaat daarvan.
De huidige ronde, die van start is gegaan in Doha, wordt de ontwikkelingsronde genoemd. Iedereen deelt de overtuiging dat er prioriteit gegeven moet worden aan de behoeften van ontwikkelingslanden. Zij hebben immers niet kunnen profiteren van eerdere handelsronden en de Europese Unie moet er dan ook op aandringen dat zij volledig en actief deelnemen aan de onderhandelingen van Cancun.
Markttoegang is een zeer belangrijk element in het bevorderen van de integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie. De EU heeft de ontwikkelingslanden op ambitieuze wijze toegang verschaft tot haar markten, zowel wat goederen als diensten betreft, zonder daarbij het risico te nemen over te gaan tot volledige liberalisering, waar de meeste ontwikkelingslanden op dit moment niet mee om zouden kunnen gaan.
Het initiatief 'alles behalve wapens' geldt als bewijs van de benadering van de EU in dit opzicht. Ik verzoek de Commissie dringend andere geïndustrialiseerde landen, met name de Verenigde Staten, aan te sporen het voorbeeld van de Europese Unie te volgen. Het is immers niet te verteren dat de EU door de president van de Verenigde Staten bekritiseerd wordt vanwege haar relatie met de derde wereld, terwijl wij, zowel op het gebied van ontwikkelingshulp als dat van markttoegang, lichtjaren op de VS voorlopen. De import van de EU uit ontwikkelingslanden groeit bijvoorbeeld met een gemiddeld percentage van 12 procent en bedraagt nu 4 procent van de totale EU-import, wat voor 2001 neerkwam op een bedrag van 420 miljoen euro.
Aansluitend op de overeenkomst over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is het van zeer groot belang dat we het Europese landbouwmodel tijdens deze onderhandelingen beschermen. We hebben tegenover onze eigen consumenten en onze boeren immers de plicht de stabiliteit op de nationale landbouwmarkten te handhaven en hen te beschermen tegen prijsschommelingen. Tegelijkertijd moeten we productiemodellen en vormen van landgebruik die typisch zijn voor de Europese landbouw handhaven.
Ik benadruk hierbij dat afspraken binnen de WTO ten aanzien van de verlaging van importtarieven, uitvoerrestituties of handelsverstorende landbouwsubsidies alleen tot stand kunnen komen op basis van een eerlijke kostenverdeling tussen alle geïndustrialiseerde landen. Dat geldt dan met name voor de Verenigde Staten van Amerika.
Tot slot zal de EU in september in Cancun deelnemen aan een reeks gesprekken die van cruciaal belang zijn voor vele sectoren binnen onze nationale economieën, van landbouw tot cultuur. In dit verband zou niemand de Commissie erop hoeven wijzen dat het haar taak is de vitale belangen op deze terreinen te verdedigen, met name wat betreft het aandringen op het volledig opnemen van de zogenaamde niet-handelsaspecten, zoals duurzaamheid op milieugebeid, consumentenbescherming en sociaal en regionaal evenwicht. Kwijt de Commissie zich niet van deze taak, dan zal het resultaat een overeenkomst zijn die niet acceptabel is voor de Europese burgers en dus ook niet voor hun parlementaire vertegenwoordigers.

Bernié (EDD).
Geachte commissaris, u zegt het gemeenschappelijk landbouwbeleid te hebben herzien om Europa meer bewegingsvrijheid te geven bij de handelsbesprekingen binnen de WTO. Het vorige week in Luxemburg bereikte compromis sluit in grote lijnen aan bij de aanbevelingen van de Commissie. Ik wilde u enkele vragen stellen. Kunt u me zeggen welke nieuwe perspectieven deze herziening opent in de onderhandelingen? Kunt u aangeven wat de landbouw te winnen heeft bij een herziening die bijzonder nadelige gevolgen zal hebben voor onze boeren?
De Europese consumenten stellen steeds hogere eisen op het gebied van voedselveiligheid, productkwaliteit en productieomstandigheden. Deze eisen vertalen zich in steeds strengere regels voor de boeren ten aanzien van milieubescherming en dierenwelzijn. Denkt u tegemoet te kunnen komen aan hun verwachtingen door alleen de producten die voldoen aan die eisen toe te laten op de Europese markt? Zo niet, dan zou op onze eigen markten concurrentievervalsing ontstaan waarvan onze producten de dupe worden. Wat volksgezondheid betreft, heeft de Unie gekozen voor een verbod op hormonenvlees. Gaat u dit standpunt, dat onder geen beding mag worden afgezwakt, vastberaden verdedigen?
Onze landbouw produceert daarnaast voedingsmiddelen van zeer hoge kwaliteit die erkend worden door oorsprongsbenamingen en vaak de kurk vormen waarop regionale economieën drijven. Hoe wilt u deze eindelijk tot hun recht laten komen bij onze partners binnen de WTO?
Tot slot willen wij dat de Unie als reactie op de door de Verenigde Staten ingediende klacht een moratorium instelt op GGO´s. Wij rekenen op een offensieve en eensgezinde houding, geachte commissaris, om recht te doen aan de Europese landbouw en de eisen van de consument, en om elke concessie te weigeren waar het gaat om openstelling van de markten. Liberalisme vrij baan geven zou uiteindelijk neerkomen op het einde van de Europese landbouw.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook ik hoop dat de bijeenkomst in Cancun in het teken staat van ontwikkeling, maar dan wel de ontwikkeling van de internationale handel, een verdere liberalisering van het handelsverkeer. Wij moeten ervoor oppassen, wij Europeanen, dat wij de agenda niet laten dichtslibben door elementen erin te stoppen die niets te maken hebben met de liberalisering van de handel, want dan worden de onderhandelingen topzwaar. U heeft gezegd, mijnheer de commissaris, dat wij hebben gedaan wat nodig was voor het GLB. Ik geloof dat wij hebben gedaan wat minimaal noodzakelijk was om te voorkomen dat de onderhandelingen definitief zouden mislukken. Meer hebben wij echter niet gedaan. Wij hebben te weinig gedaan en we zijn te laat in actie gekomen. De opzet van het gemeenschappelijk landbouwbeleid blijft er een van sterk en hard protectionisme. Collega Nicholas Clegg heeft hier al over gesproken. Ik wil het voorbeeld aanhalen van de suikersector. Hoe durven wij te beweren dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet protectionistisch is, bijvoorbeeld in de suikersector? Wat heeft suiker met plattelandsontwikkeling te maken? Wat heeft suiker te maken met milieuclausules of sociale voorschriften? In de suikersector blijven wij puur protectionisme bedrijven, en dat gaat ten koste van de boerengemeenschap, bijvoorbeeld in Mozambique. En dan te bedenken dat het zuivere protectionisme in de suikersector nog maar een van de voorbeelden is! Op deze basis, mijnheer de commissaris, komt Europa in Cancun gegarandeerd in de grootste moeilijkheden.

Suominen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, Commissaris Lamy, de Doha-onderhandelingsronde van de Wereldhandelsorganisatie werd al op de bijeenkomst in Doha een ontwikkelingsronde genoemd. Die zou als eindresultaat moeten hebben, dat het vermogen van vooral de ontwikkelingslanden toeneemt om van de voordelen van de mondialisering te profiteren. Dat moet ook in september in Cancun het doel zijn.
In dit verband is het van belang dat de technische en economische hulp aan ontwikkelingslanden wordt gegarandeerd om hun bestuurlijke, industriële, commerciële en exportcapaciteiten te helpen ontwikkelen. Deze landen moet echter ook duidelijk worden gemaakt wat het grote belang is van goed bestuur, vrede met de buurlanden en in het land zelf en de strijd tegen corruptie, wanneer zij het niveau van de ontwikkelde landen willen bereiken.
De zorgwekkende verspreiding van AIDS en ook van veel andere besmettelijke ziekten vereist dat er vóór de bijeenkomst in Cancun voor wordt gezorgd dat goedkope medicijnen overal beschikbaar kunnen komen. Die kwestie is in politiek opzicht en wat het industriebeleid betreft lastig, maar moet worden opgelost.
Rusland, een grootmacht in de zin van zijn hulpbronnen en potentiële handelsmacht, is nog geen lid van de Wereldhandelsorganisatie. Het bespreken van de Russische interne wetgeving en zijn georganiseerde bestuur en het versnellen van de onderhandelingen over het Russische lidmaatschap van de WTO staan niet op de agenda van de bijeenkomst van Cancun en kunnen daar ook niet op staan. Het is echter vooral in het belang van de Europese Unie dat Rusland zo snel mogelijk lid wordt van de WTO. Onder de huidige situatie lijdt absoluut niet alleen Rusland, maar wordt ook de economische wisselwerking tussen de Europese Unie en Rusland op het gebied van investeringen en onderlinge handel wezenlijk slechter. Net als aan de ontwikkelingslanden - of moet ik zeggen: net als aan de andere ontwikkelingslanden - moet ook aan Rusland steun worden gegeven voor de ontwikkeling van onder andere het bestuur, op douanerechten gebaseerde regelingen, belastingen en tarieven tot een betrouwbaar niveau dat het WTO-lidmaatschap vereist.
Daaraan heeft de Commissie in de toekomst veel werk. Commissaris Lamy is gewend aan resultaatgericht en hard werken, maar dit werkterrein levert ook de Europese Unie economisch voordeel op.

McNally (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij juichen de benadering van de heer Lamy ten aanzien van de samenwerking met het Parlement toe en weten dat zijn houding niet vanzelfsprekend is.
Er zijn kwesties waarmee de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, net als anderen, moeite heeft: de Singapore-onderwerpen, met name die op het gebied van investeringen en concurrentie. Uiteraard begrijpen we hoe belangrijk beide zaken zijn.
Wat de investeringen betreft zijn er op het moment meer dan tweeduizend bilaterale investeringsverdragen. Dat leidt voor de ontwikkelingslanden tot zeer complexe situaties en een oneerlijk machtsevenwicht, dat niet zal verdwijnen door een multilateraal verdrag.
Wat de concurrentie betreft zal een dominante positie van slechts enkele bedrijven leiden tot hoge kosten en ontwikkelingslanden zullen daar bij uitstek de dupe van worden. Wij maken ons echter nog steeds zorgen over onze benadering van de Doha-agenda en wij zijn er nog steeds niet van overtuigd dat de WTO de juiste plek en dit het juiste moment is om te discussiëren over investeringen en concurrentie.
Net als de commissaris hebben we heel goed geluisterd naar de ontwikkelingslanden. We weten dat er bij hen veel ongerustheid bestaat over de Singapore-onderwerpen. Dat bleek overduidelijk uit de verklaring die de Handelsministers van de 22 minst ontwikkelde landen op 2 juni hebben afgelegd. Enkele grotere ontwikkelingslanden zijn fel tegen onderhandelingen over deze kwesties. De noodzakelijke expliciete consensus is in dit geval dus heel ver te zoeken. Wat moet de EU onder deze omstandigheden doen? Moeten we volharden en de onwillige ontwikkelingslanden een agenda opdringen? Als we dat doen, zullen we daar een prijs voor betalen tijdens andere onderhandelingen! Er blijven nog vele andere belangrijke zaken over en die worden in onze resolutie en in het mandaat van de Commissie uiteengezet. Laten we ons daar in Cancun dus op richten.

Herzog (GUE/NGL).
Wij zijn er allemaal van doordrongen dat de strijd voor multilateralisme een rechtvaardige strijd is. Nu het multilateralisme gevaar loopt, moeten we alles in het werk stellen om van Cancun een succes te maken. Maar het is een beetje proberen van een rondje een vierkant te maken: enerzijds verdedigen de Amerikanen hun belangen met alle middelen, waarbij ze de mythe van volledige vrijhandel in stand houden, en anderzijds vinden vele zuidelijke landen geen plaatsje in de mondiale economie, betwisten ze de huidige handelsvoorwaarden en eisen ze op sommige terreinen positieve discriminatie.
Hoe kan de Unie de partijen nader tot elkaar brengen door de Amerikanen in de goede richting te leiden? Ondanks de geboekte vooruitgang stel ik vragen bij enkele aspecten van de benadering van Cancun, want ook onze belangen en onze bedoelingen zijn wel eens met elkaar in tegenspraak.
Hoe kunnen de we speciale en differentiële behandeling beter verdedigen? De ontwikkelingslanden zijn niet de enige schuldigen; ook wij zijn niet duidelijk op dit punt. Het toepassingsbereik van deze behandeling is veel te groot, waardoor de notie van differentiatie veel van haar betekenis verliest. En de kwestie van de regels is in hoge mate een grijs gebied. Kunnen we er opnieuw naar kijken voor de TRIPS-akkoorden en de regionale gebieden, waarbij we de kwestie omtrent de overdracht van technologieën niet vergeten?
Verder vind ik dat de Singapore-onderwerpen op de agenda moeten blijven - en hier verschil ik enigszins van mening met Erik McNally - aangezien het gaat om kernaspecten van de relatie tussen handel en ontwikkeling. Maar de vraag is of de Unie moet vasthouden aan haar oorspronkelijke lijn. Ik ben het eens met de bottom-up benadering, maar moeten we niet de beperkingen, met name de vroege bepaling, die verbonden zijn aan de eis voor een politieke ruimte, beter ondersteunen? Verder is het hoog tijd de onderhandelingen van Cancun te ondersteunen door tegelijkertijd krachtige initiatieven te ontplooien om directe investeringen te herverdelen en de duurzaamheid ervan te garanderen.
Tot slot zijn wij voorstander van een ferm standpunt als het gaat om interne landbouwsubsidies en het berekenen van tariefverlagingen. Maar komen de kwetsbaarste zuidelijke landen, die gekenmerkt worden door monoproductie en per saldo meer importeren dan exporteren, hierbij aan hun trekken? Moeten we niet de toegang tot markten verbeteren en de exportsubsidies afschaffen voor strategische producten uit deze landen en een kaderinitiatief aannemen ten behoeve van eerlijke handel?

Auroi (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, u herinnert ons eraan dat de rode draad van Cancun de integratie van ontwikkelingslanden zal zijn. Wilt u dan ook de daad bij het woord voegen op terreinen die de WTO anders zou moeten aanpakken. Als we solidair willen zijn met het Zuiden zoals met de bevolking van de kwetsbaarste landen in Europa, kunnen we volksgezondheid, onderwijs, maar ook water, energie of de noodzakelijke verbetering van de hygiëne niet afdoen als gewone handelsgoederen. Alle volken moeten profiteren van betaalbare prijzen voor deze ware openbare diensten aan de mensheid.
De onderhandelingen over de GATS moeten een andere insteek krijgen. Het recht op toereikend en gezond voedsel is ook een collectief goed van de mensheid. De boeren uit het Noorden en Zuiden moeten in de toekomst echt multifunctioneel kunnen gaan produceren. De plattelandsontwikkeling, symbool van de niet-handelssector, is en blijft een cruciaal onderdeel van de herijking van het GLB waartoe onlangs is besloten door de Raad. Deze herijking versterkt de bijstellingen die een positief signaal zijn voor onze kleine boeren en voor de boeren in de zuidelijke landen. Nu een begin is gemaakt met het loskoppelen van de subsidies voor graanproducten of vlees, moeten ook de exportsubsidies geleidelijk worden afgebouwd, zonder evenwel de specifieke omstandigheden van de Europese landbouw uit het oog te verliezen. Om onze solidariteit met de boeren in het Zuiden te tonen, moeten we hen steunregelingen bieden analoog aan het GLB, dat de Europese boeren nog altijd beschermt. Sommige boeren hebben nog steeds als belangrijkste oogmerk hun medeburgers te voeden door ongehinderd de daartoe benodigde voedingsmiddelen te produceren. Wij moeten ze daarbij helpen tegenover de twee of drie monopolies in de landbouw- en veeteeltsector.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, sinds de Wereldhandelsorganisatie in 1995 werd opgericht, is de kloof tussen rijke en arme landen groter geworden. De ontwikkelingsronde van Doha was zijn naam niet waardig. Nu moeten wij ons houden aan het tijdschema van Doha. Mevrouw McNally heeft het volkomen bij het rechte eind wanneer ze zegt dat dit niet het moment is om nieuwe agendapunten toe te voegen die geen rekening houden met de ontwikkelingslanden, noch met het milieu. Dit zou de aandacht afleiden van de onderwerpen die de duurzame ontwikkeling willen bevorderen. Deze doelstelling alsook een vrije en faire handel en de bestrijding van de armoede zijn opgenomen in het ontwerp van een Europese grondwet. De EU heeft nu de unieke kans om te tonen dat het haar menens is. De EU moet ervoor zorgen dat alle landen inspraak hebben in de onderhandelingen, en niet zoals gewoonlijk enkel de rijke, bevoorrechte landen, die hun eigen belangen behartigen. Cancun moet leiden tot concrete vooruitgang voor de ontwikkelingslanden en de rijke landen moeten laten zien dat ze echt bereid zijn de armoede te bestrijden. Tenslotte moet de Unie erop toezien dat de regeringen niet het monopolie hebben inzake het sluiten en ten uitvoer leggen van WTO-overeenkomsten, maar dat er een verkozen vergadering wordt opgericht.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, in een goed gevoerde onderhandeling is het geven en nemen. Als Europa neemt zoals ze reeds heeft gegeven, zou ze dan ook veel moeten nemen in Cancun. Doel van de hervorming van het GLB was toch om de onderhandelingspositie van de Unie in de Doha-ronde te verbeteren en niet om het landbouwbeleid op te stellen waaraan de Europeanen behoefte hebben?
Mijn vraag luidt dan ook als volgt: welke wezenlijke concessies vraagt de Unie aan zijn partners als tegenwicht voor de opeenstapeling van unilaterale concessies die ze zelf heeft gedaan sinds de afsluiting van de Uruguay-ronde? Ik noem er een paar: het initiatief 'alles behalve wapens?, de unilaterale afschaffing van de invoerrechten op graanproducten uit de Zwarte Zee, het toekennen van tariefcontingenten, het loskoppelen van de compensatiesteun en de daarmee samenhangende ontmanteling van onze gemeenschappelijke organisatie van landbouwmarkten.
Ik hoop dat de Unie in ieder geval het verwerpelijke akkoord van Blairhouse aankaart dat ons verbiedt om een samenhangend ontwikkelingsbeleid te voeren inzake oliehoudende planten en onze productie doet stagneren op een bespottelijk niveau van één miljoen ton, terwijl de wereldproductie jaarlijks met 5 procent toeneemt en inmiddels meer dan 300 miljoen ton bedraagt. Tevens hoop ik dat de Commissie het recht van volken om zichzelf te voeden zal laten vastleggen, een grondbeginsel voor de kwantitatieve en kwalitatieve voedselveiligheid. Wij moeten ons namelijk niet door landen met een structureel exportoverschot een zogenaamd recht van toegang tot de interne markt laten opleggen voor producten waarvan in de Europese Unie een overschot bestaat of die we streng willen reglementeren, zoals de GGO´s.

Schwaiger (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris Lamy, we zijn het er in de huidige discussie allemaal over eens dat we de ontwikkelingslanden meer dan tevoren het geval was, moeten laten profiteren van een vrije en eerlijke wereldhandel. Daar hoort bij dat deze landen met hun industriële en landbouwproducten beter toegang krijgen tot onze markten. Hun kennis en vaardigheden moeten verbeterd worden, teneinde hen in staat te stellen vaste voet te krijgen op de verschillende markten en tijdens de WTO-onderhandelingen actief en met kennis van zaken voor hun belangen op te komen.
Wij ondersteunen daarom nadrukkelijk de inspanningen van de Commissie om de opname van deze landen als zelfstandige actoren op de wereldmarkt door middel van technische hulpverlening te vergemakkelijken. We moeten bedenken dat economische groei voor alle handelspartners eigenlijk de belangrijkste doelstelling is van de WTO-onderhandelingen. Als we de ontwikkelingslanden tijdens de onderhandelingen markttoegang aanbieden betekent dat natuurlijk ook dat we een adequate strategie kunnen ontwikkelen om deze landen te doordringen van de voordelen van de onderhandelingen over klassieke thema's als markttoegang, concurrentie en dergelijke.
Daarnaast stellen we er belang in om in het kader van de GATS-onderhandelingen het toepassingsbereik van diensten voorzichtig uit te breiden, met dien verstande dat de culturele en organisatorische verscheidenheid van Europa, zoals die tot uitdrukking komt in de gezondheidszorg, onderwijs, de audiovisuele sector en de plaatselijke verlening van diensten van algemeen belang gewaarborgd blijft. We zijn er echter geen voorstander van nog meer sectoren in deze uitzonderingssituatie op te nemen en uit het domein van de marktordening voor diensten te verwijderen. Dat zouden we niet moeten willen. Europa is wereldwijd de leidende aanbieder van diensten. Degenen die hier een defensieve en protectionistische houding aannemen, zien niet wat de sterke punten en de concurrentievoordelen van de Europese Unie zijn.
Over het WTO-instrumentarium kan ik zeggen dat er verder gewerkt moet worden aan de regels op het gebied van procedures, transparantie en de beslechting van geschillen en dat de WTO tot een onafhankelijke, internationale handelskamer moet worden uitgebouwd.

Mann, Erika (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil deze gelegenheid aangrijpen om u ervan op de hoogte te stellen dat het Europees Parlement samen met de Interparlementaire Unie wederom een bijeenkomst zal organiseren in Cancun. Dat hebben we al eens eerder gedaan. De bedoeling ervan is een forum te scheppen waar parlementariërs van landen die lid zijn van de WTO informatie kunnen uitwisselen. Daarbij komen vele handelsonderwerpen aan bod die volgens ons steeds meer afwijken van de klassieke handelsthema's die in het verleden werden besproken. Ze hebben betrekking op uiterst gevoelige gebieden die voor vele burgers van groot belang zijn. De dienstensector maakt er deel van uit alsmede vele andere sectoren. De bijeenkomst wordt op 9 en 12 september gehouden in Cancun, en het Europees Parlement zal er een toonaangevende rol spelen. Een groot aantal collega's zal acte de présence geven. Uiteraard zouden we blij zijn als alle collega's die belangstelling hebben voor deze bijeenkomst de informatie hierover zouden verspreiden.
Staat u mij toe in te haken op een tweede punt dat reeds door collega Nick Clegg is aangesneden. Het gaat om het volgende. Even los van wat de Conventie besluit - bent u het ermee eens dat dit Huis instemming moet verlenen aan de overeenkomst waarover in Cancun wordt onderhandeld, ongeacht hoe en wanneer de overeenkomst gesloten wordt?
Mijn derde punt. Voelt u ervoor om vandaag nog eens te verklaren dat het Parlement zijn toestemming zou moeten geven en in het kader van het Comité 133 op basis van gelijkheid met de Raad geconsulteerd en geïnformeerd zou moeten worden? Kunt u daarnaast nog eens verklaren dat het Parlement een rol zou moeten spelen in de toekenning van zetels?

Boudjenah (GUE/NGL).
Enkele dagen voor de laatste top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten gaf u, geachte commissaris, uiting aan uw tevredenheid over, ik citeer 'de solide handelsbetrekkingen tussen de Unie en de Verenigde Staten die ons in staat stellen samen te werken aan het programma van Doha.? Aan de vooravond van Cancun moet Europa zich echter uitspreken tegen het Amerikaanse beleid op meerdere terreinen. Dat verwachten degenen die zich kritisch uitlaten, zoals zeer recent nog de Handelsministers van de minst ontwikkelde landen, over het onvermogen van de WTO om de agenda van Doha na te leven, om onderhandelingen over ontwikkeling tot een goed einde te brengen, over de toegang tot geneesmiddelen, speciale en differentiële behandeling of over de handel in landbouwproducten. Voorlopig zijn we nog geen stap verder gekomen.
Ik herhaal hier mijn vrees dat deze 'dimensie? van ontwikkeling zal verdwijnen om plaats te maken voor een beleid dat voorrang geeft aan handel en blind kiest voor liberalisering van de handelsbetrekkingen. Terwijl de kloof tussen de rijke en arme landen zich verbreedt, is het moeilijk te verkroppen dat nieuwe onderwerpen als investeringen, concurrentie of overheidsaanbestedingen aan de agenda worden toegevoegd.
Op zijn beurt brengt de GATS openbare diensten en overheidstaken in gevaar terwijl de gevolgen van liberalisering nog op geen enkele wijze in kaart zijn gebracht. In deze omstandigheden is een moratorium onontbeerlijk. Het recht op zorg, onderwijs, voedselveiligheid en energie moet zwaarder wegen dan handelsbelangen. Om de ontwikkelingsdoelstellingen prioriteit te geven, moet de Europese Unie zich sterk maken voor democratisering van het internationale handelssysteem en nauw samenwerken met de arme landen.

Belder (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de agenda van de komende ministeriële conferentie is meer dan gevuld en kent een aantal essentiële onderwerpen. Ik noem levensreddende medicijnen en landbouw. Daarnaast hebben we de taak arme landen in staat te stellen om te voldoen aan de normen voor arbeidsomstandigheden, dierenwelzijn en milieu, waardoor zij hun producten in Europa kunnen invoeren. Daarvoor zullen producenten in ontwikkelingslanden hulp moeten krijgen op het gebied van het produceren en het verhandelen van producten overeenkomstig de Europese normen.
Hierbij pleit ik voor een beperkte agenda met genoemde essentiële onderwerpen. Ik vraag de commissaris dan ook of hij zijn inzet wil concentreren op deze onderwerpen, zodat concreet resultaat geboekt kan worden. Eveneens onderhandelen over nieuwe onderwerpen is weliswaar commercieel ietwat aantrekkelijker voor Europa maar ontwikkelingslanden hebben daarvoor echter simpelweg niet de capaciteit.
De maatstaf, Mijnheer de Voorzitter, voor het slagen van Cancun heeft dus betrekking op de belangen van de ontwikkelingslanden. Het is immers een ontwikkelingsronde.

Ferrer (PPE-DE).
 Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, het zal niet makkelijk worden om in Cancun veel vooruitgang te boeken op de ontwikkelingsagenda. Vooral niet wanneer rekening wordt gehouden met de belangen van alle leden van de WTO, met de problemen in de ontwikkelingslanden en de reikwijdte van de thema's waarover onderhandeld moet worden.
Al deze thema's zijn van wezenlijk belang om via de multilaterale handelsrelaties een rechtvaardige economische groei tot stand te brengen waar ook minder ontwikkelde landen de vruchten van kunnen plukken. Daarom is het ook noodzakelijk dat vooruitgang wordt geboekt op alle fronten van de ontwikkelingsagenda, zo mogelijk binnen de daarvoor voorziene termijnen en in lijn met de wensen van Europese Unie.
Gezien mijn beperkte spreektijd zal ik hier alleen ingaan op de toegang van de markten voor industriële producten, en dan met name producten uit de textiel- en confectie-industrie, en over de heersende internationale handelsnormen.
Geachte commissaris, ik zou u graag willen verzoeken om ervoor te zorgen dat de Europese Unie de douanetarieven niet verlaagt zolang de overige landen de in de Unie heersende tariefniveaus nog niet hebben bereikt.
In de tweede plaats wilde ik u vragen om in het kader van TRIPS speciale aandacht te schenken aan ontwerpen en modellen, de internationale uitbuiting van de gedeponeerde handelsmerken en de strijd tegen vervalsingen en piraterij.
Tot slot wil ik u verzoeken om een aanzet te geven tot versimpeling van de verdedigingsmechanismen teneinde meer souplesse en efficiëntie te bewerkstelligen in de internationale handel. Het aanblijven van tariefmuren en andere tarifaire en non-tarifaire handelsbarrières is immers in strijd met de liberalisering van de markt. De regels van de WTO gelden voor alle leden en moeten daarom ook door alle leden worden nageleefd. Bovendien staat, zoals ook de commissaris goed weet, de toekomst van de Europese textiel- en confectie-industrie op het spel.

Garot (PSE).
Voorzitter, commissaris, na de hervorming van het GLB maken we ons nu dus op voor Cancun. Het is duidelijk dat we daar onze Europese handelsdoelstellingen moeten verdedigen door de bereidheid te tonen om de ontwikkelingskloof tussen het Noorden en het Zuiden, tussen de ontwikkelingslanden en de rest van de wereld, te verkleinen.
Daarbij moeten we uiteraard accepteren dat in het landbouwdossier de speciale en differentiële behandeling wordt uitgebreid ten gunste van de ontwikkelingslanden die reeds partij waren bij het verdrag van Marrakech. Ook moeten we het in Doha genomen besluit tot aanzienlijke terugdringing van onze exportrestituties bekrachtigen, en erop aandringen dat deze maatregel wordt uitgebreid tot alle vormen van exportsubsidie; want de Unie, dat weten we, is niet de enige die hiermee te maken heeft.
Tegelijkertijd is duidelijk dat de Unie zich moet uitspreken tegen de laatste Amerikaanse farm bill, die de Amerikaanse producenten beschermt tegen marktinvloeden en hierdoor een aanbodoverschot en een prijsval op de internationale markten dreigt te veroorzaken. Voorts, geachte commissaris, dient de Unie het recht van elke WTO-lidstaat te verdedigen om zijn normen vast te stellen ten aanzien van productie en voedselveiligheid en deze toe te passen op de producten die op zijn thuismarkt worden aangeboden. De Europese producenten hebben recht op deze importgarantie, maar ook op de internationale erkenning van de geografische aanduidingen, om hun regio en traditionele vakmanschap te promoten.
Alles bij elkaar, geachte commissaris, moet Cancun de ontwikkelingslanden een steuntje in de rug geven, zonder evenwel het gros van de kleine en middelgrote Europese boeren onderuit te halen.

Chichester (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, we moeten ervoor waken overspannen verwachtingen te wekken en op te veel fronten te grote ambities aan de dag te leggen door de agenda voor Cancun helemaal vol te proppen. Toch kunnen we niet genoeg benadrukken dat handel goed is voor beide partijen. Er is voldoende onderzoek en empirisch bewijs om dit standpunt te onderbouwen. We moeten ons richten op het wegnemen van hindernissen en het verbeteren van de markttoegang omdat alle handelspartners daar immers de vruchten van plukken.
Ik spreek de hoop uit dat we onze handelspartners op basis van ons pakket hervormingsmaatregelen met betrekking tot het GLB kunnen overtuigen van onze goede bedoelingen op dit terrein. Ik vraag me echter wel af of zij, net als wij, niet moeten afwachten tot de definitieve tekst er ligt en alle details volledig beschikbaar zijn. Ik wijs bijvoorbeeld op een aantal geschillen die we met onze partners aan de andere kant van de Atlantische Oceaan hebben, met name het geschil over GGO's en hun toegang tot de Europese markt, waarover nu een geschillenprocedure is aangespannen. Ik hoop dat dit soort geschillen in Cancun of via de geschillenprocedure kan worden opgelost, aangezien de EU niet gezien moet worden als een bastion van bevoorrechte landen.
Cancun ligt in de Nieuwe Wereld. Ik hoop dat dit de twee partijen, aan beide zijden van de Atlantische Oceaan - de Oude en de Nieuwe Wereld - de kans biedt samen hun handelsgeschillen op te lossen, zodat onze burgers en onze economieën daar wederzijds van kunnen profiteren. Ik wens commissaris Lamy en mijn collega's die deel uit zullen maken van de delegatie van het Europees Parlement dan ook een succesvolle vergadering toe.

Désir (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de conferentie van Cancun heeft niet veel goeds in petto. Wij hebben de indruk dat de Europese Unie de conferentie nog ingewikkelder maakt door haar onderhandelingsstrategie. Cancun heeft niet veel goeds in petto vanwege de frustraties die de ontwikkelingslanden hebben opgebouwd sinds het einde van de Uruguay-ronde die reeds geleid hebben tot het mislukken van de conferentie van Seattle. Opnieuw wordt het vertrouwen op de proef gesteld, aangezien meerdere belangrijke afspraken die in Doha zijn gemaakt niet of nog niet zijn nagekomen. Dat geldt voor de toegang tot geneesmiddelen, maar ook voor de speciale en differentiële behandeling, voor implementatiekwesties, voor de herziening van de geschillenregeling en voor andere onderwerpen. De vraag is waarvoor Europa zich sterk gaat maken tijdens de onderhandelingen. Gaat Europa zijn gewicht in de strijd gooien om de ontwikkelingslanden tegemoet te komen zodat het vertrouwen kan worden hersteld, of gaat het vasthouden aan een beperkte visie van zijn handelsbelangen?
Neem de Singapore-onderwerpen. Waarom koste wat kost de ontwikkelingslanden, die er niets van willen weten, een multilaterale investeringsovereenkomst opdringen? Zij zien niet in waarom de regels en voorwaarden waaraan buitenlandse beleggers in hun land zich moeten houden onder de jurisdictie van de WTO zouden moeten vallen. Maar de Europese Unie maakt er halsstarrig een voorwaarde van voor een akkoord in Cancun. Heeft u niet het gevoel uw hand te overspelen? U stevent rechtstreeks af op een impasse tussen de Europese Unie en de ontwikkelingslanden. Wij zouden daarentegen liever zien dat de Europese Unie en de zuidelijke landen de handen ineenslaan.
De sprekers van de verschillende fracties binnen dit Parlement hebben u meermaals gevraagd u te concentreren op de essentie. Ik hoop dat de Europese Unie haar niet onaanzienlijke gewicht in de schaal legt om de speciale en differentiële behandeling te verbeteren, de markttoegang uit te breiden, de geschillenregeling te herzien, het milieu te beschermen, toegang te verschaffen tot geneesmiddelen, en niet om een akkoord te bereiken over investeringen, overheidsaanbestedingen of concurrentie, zaken die niet binnen de competentie van de WTO vallen.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris Lamy, geachte dames en heren, als we praten over de WTO-onderhandelingen in Cancun hebben we een duidelijk doel voor ogen. Er dienen randvoorwaarden geschapen te worden voor de wereldeconomie. Als we daar niet op tijd in slagen zullen we geconfronteerd worden met conflictsituaties die tot grote problemen zouden kunnen leiden, niet alleen bij ons in Europa maar in de hele wereld.
Twintig procent van onze arbeidsplaatsen is afhankelijk van de wereldhandel. Het is dan ook puur in ons eigen belang om te kijken welke markten ons in de toekomst ter beschikking zullen staan. Er zijn nu tien nieuwe landen die tot de Europese Unie willen toetreden. Zij zorgen ervoor dat de bevolking van de Unie met 20 procent stijgt. Daarnaast hebben zij ons een interessante markt en belangwekkende productietechnologieën te bieden. Wereldwijd wachten miljarden consumenten op producten en diensten die wij vervaardigen en leveren.
We dienen ons er echter altijd van bewust te zijn dat het succes van Europa in feite berust op het harde werk van kleine en middelgrote ondernemingen. Tachtig procent van de belastingen wordt door deze ondernemingen opgebracht. Daarom moeten we er in de eerste plaats naar streven voor kleine en middelgrote ondernemingen de noodzakelijke voorwaarden te scheppen om aan de internationale handel deel te kunnen nemen. Daarom eisen wij dat er bij de WTO duidelijkheid geschapen wordt over alle importbepalingen, teneinde alle vraagtekens weg te nemen over regels zoals die er zijn voor etikettering, verpakking en douanetarieven, waaraan een bedrijf moet voldoen dat goederen naar een bepaald land exporteert.
Er zijn vele, vele vragen die beantwoord moeten worden. Voor een groot concern is dat een peulenschil, maar voor een klein bedrijf met twee of vijf mensen in dienst een onoverkomelijke hindernis. Daarom vinden we dat er bij de WTO een register moet worden ingesteld waarin de importbepalingen van alle landen geregistreerd staan. Ook vinden we dat er een standaardformulier op internet gezet moet worden dat in een gangbare taal is gesteld en kan worden ingevuld.
We willen bereiken dat juist de kleine en middelgrote ondernemingen in de ontwikkelingslanden exportkansen krijgen. We willen echter ook dat de 18 miljoen KMO's die de Europese Unie telt, vooral de bedrijven die geïnteresseerd zijn in de wereldwijde export, aan hun trekken komen, en dat ze bij de WTO een eerlijke kans krijgen. Deze bedrijven geven namelijk werk aan tweederde van de werknemers in de Europese Unie. Ik geloof dat deze bedrijven het waard zijn om voor op te komen.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik heb twee opmerkingen bij de strategie die wij met het oog op de bijeenkomst in Cancun van aanstaande september ten uitvoer moeten leggen. Ten eerste attendeer ik u erop dat in de verklaring van Doha duidelijke garanties worden geboden voor een beter evenwicht tussen commerciële overwegingen en andere handelsgerichte aspecten. In die zin zijn het voorzorgsbeginsel, de voedselveiligheid, de basisregels inzake GGO's en de eerbiediging van de oorsprongsbenamingen en geografische aanduidingen van wezenlijk belang. We zullen duidelijk de aandacht moeten vestigen op de volstrekt onaanvaardbare praktijken van diverse derde landen die onze geografische aanduidingen en oorsprongsnamen, eigen aan een bepaalde cultuur, grondgebied en geschiedenis, gebruiken als generieke of semi-generieke producten. Wij kunnen niet dulden dat producten met de benaming "portwijn", "Madeira-wijn", "champagne", "Parmaham", "Manchego-kaas", enzovoorts vervaardigd en verkocht worden in de Verenigde Staten, Australië, Canada en Nieuw-Zeeland aangezien dat gelijkstaat aan ongeoorloofde toe-eigening van een handelsvoordeel dat deze landen niet toebehoort.
Ten tweede wil ik u eraan herinneren dat de recente hervorming van het GLB ons in de gelegenheid stelt in de onderhandelingen een meer agressieve houding aan te nemen. Ik denk dan niet alleen aan de verdediging van het dossier betreffende de bescherming van geografische aanduidingen en niet-commerciële aspecten, maar ook aan de noodzaak om een alomvattende regelgeving in te voeren, met name ter regulering van de exportkredieten en de commerciële overheidsbedrijven en ter voorkoming van misbruiken met de voedselhulp en de minimumclausule. Verder moeten wij ervoor zorgen dat alle rijke landen aan de 49 armste landen van de wereld dezelfde voorwaarden toekennen als de EU, overeenkomstig het initiatief "alles behalve wapens", en dat er een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de ontwikkelingslanden en de armste landen van de wereld, aangezien het niet realistisch is landen als India, Maleisië, Indonesië of de landen in Zuid-Amerika op één lijn te stellen met extreem arme landen zoals Mozambique, Tsjaad of Burkina Faso en het merendeel van de ACS-landen. Behalve in de landbouw doet dit probleem zich ook voor in de textiel- en kledingsector, waar de volledige openstelling van de Europese markt voor producten uit de eerstgenoemde groep landen in de Europese Unie een verlies van honderdduizenden arbeidsplaatsen tot gevolg zou hebben, met name in armere en minder ontwikkelde landen zoals Portugal, Griekenland en Spanje en in de nieuwe Oost-Europese lidstaten.
Wij hopen dan ook van harte dat er in Cancun een fundamenteel evenwicht zal worden gevonden tussen al deze dimensies, want anders lopen wij het risico dat onze burgers zich tegen de globalisering zullen keren.

Maat (PPE-DE).
Ik kan de Commissie complimenteren met het feit dat zij erin is geslaagd een nieuw landbouwakkoord te bereiken, dat volop mogelijkheden biedt voor een nieuw WTO-akkoord. Voor geen enkel product bestaat nog rechtstreekse steun en voor zover er in de Europese Unie nog importtarieven zijn, is de productie beperkt en een belangrijk deel van de wereldmarkt opgegeven. Zo heeft de quotering van de zuivel in de Europese Unie ertoe geleid dat wij vijf procent van ons aandeel in de wereldhandel hebben opgegeven. Helaas moet ik constateren dat die vijf procent nog op geen enkele manier is benut door ontwikkelingslanden.
Daarnaast heeft de Europese Unie een handelsakkoord gesloten met de 48 armste landen in de wereld en bieden wij vrije markttoegang aan veel voormalige koloniën en aan de Balkanlanden. Als we daarbij bedenken dat we aan de vooravond staan van een enorme uitbreiding van de Unie, moeten we constateren dat de Europese Unie een geweldige impuls heeft gegeven aan de vrije handel. Nu al is het zo dat wij meer landbouwproducten uit de derde wereld importeren dan de Verenigde Staten, Canada, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland samen. Dat betekent dat de Europese Unie een open houding heeft en daarbij wel degelijk bijdraagt tot een nieuw wereldhandelsakkoord.
Het zou me dan ook bevreemden als bepaalde groeperingen, ook in dit Parlement, zouden stellen dat dit akkoord niet ver genoeg gaat. Wij zijn verder gegaan dan enig ander handelsblok, wij bieden meer markttoegang dan enig ander handelsblok. Dat betekent dat juist deze sterke positie ons zal verzwakken als wij niet eensgezind optreden. Door de gezamenlijke Europese positie te ondergraven, zal er nog minder oog zijn in de wereld voor niet-handelszaken als dierenwelzijn, voedselveiligheid, milieu maar ook sociale aspecten. Dat is juist de kwaliteit die Europa kan bieden in een nieuw te sluiten wereldhandelsakkoord.
Voorzitter, nogmaals mijn complimenten voor de Europese Commissie, voor commissaris Lamy en zijn collega Fischler. Ik hoop dat dit Parlement eensgezind achter de Commissie gaat staan. Op basis van de huidige akkoorden over de hervorming van het landbouwbeleid staan wij namelijk sterk bij nieuwe onderhandelingen en hebben wij de wereld veel te bieden op het terrein van sociale rechtvaardigheid, maar ook op het terrein van niet-handelszaken.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, zoals uit de diverse bijdragen is gebleken, kennen multilaterale handelsbesprekingen in de 21e eeuw vele facetten en vormen zij een mengsel van belangen en waarden dat in zekere zin voor ons Europeanen onoplosbaar is. Ook komen vraagstukken van wereldwijde importantie aan de orde, zoals het evenwicht Noord-Zuid, Noord-Noord en Zuid-Zuid. Ik wil kort ingaan op een aantal bijdragen door ze onder te verdelen in drie onderwerpen: allereerst datgene wat te maken heeft met markttoegang, vervolgens hetgeen betrekking heeft op de regels voor internationale handel en tot slot andere vragen die niet direct gekoppeld zijn aan deze onderwerpen maar die een nadere toelichting behoeven.
In de eerste plaats de industriëlemarkttoegang. Ik ben het eens met wat er is gezegd. We moeten in de richting gaan van wat een aantal ontwikkelingslanden wensen. Het is hun belang en dat van ons. Laten we echter niet vergeten dat er ook een Zuid-Zuid belang is bij de liberalisering van de handel voor afgewerkte producten. De handel in afgewerkte producten is nog altijd goed voor 80 procent van de wereldhandel. Dit onderwerp is dus verbonden met alle niveaus die ik heb genoemd, en mevrouw Ferrer heeft gelijk wanneer ze stelt dat we ons op dit terrein niet moeten blindstaren op tarieven, maar ook moeten kijken naar niet-tarifaire belemmeringen.
U hebt allemaal - en dat is heel begrijpelijk - veel gesproken over landbouw: de actualiteit geeft hier alle aanleiding toe. De resultaten van de vorige week goedgekeurde hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn indrukwekkender in termen van discipline - de kwestie van de budgettaire steun aan onze boeren - dan in termen van beloften voor een bredere toegang tot de markten. Niettemin hebben we ons binnen de Wereldhandelsorganisatie nog niet sterk gemaakt voor de steunbeperkingen waartoe we op Europees niveau hebben besloten. Het staat ons vrij deze al dan niet te bepleiten op mondiaal niveau en wij zullen dit pas doen als anderen hetzelfde doen. We willen dat er iets tegenover staat en daarvoor gaan we ons nu inzetten, want steun dient om bepaalde achterstandsposities te compenseren of om tegemoet te komen aan bepaalde wensen van Europese consumenten en burgers. Zoals mevrouw Auroi en de heer Bernier terecht hebben gezegd, compenseren wij met onze steun dergelijke achterstanden of extra verplichtingen.
De heer Clegg vraagt of we nog ruimte hebben om te onderhandelen over markttoegang? Hij zal het de heer Fischler en mijzelf niet kwalijk nemen wanneer we niet prijsgeven hoeveel wisselgeld we hebben. De heer Clegg weet ook dat het niet verstandig is om direct alle kaarten open en bloot op tafel te leggen. In een openbare zitting als die van vandaag houden we onze troeven dus nog even achter de hand. Toch heeft hij gelijk, zoals ook de heer Della Vedova heeft aangegeven. De naderende hervorming van de suikermarkt, die de heer Fischler en de Commissie voor dit najaar hebben aangekondigd, biedt waarschijnlijk meer mogelijkheden, aangezien de ontwikkelingslanden een groot aandeel hebben in de productie van suiker.
Ik herinner u eraan - en daarmee reageer ik op de heer Souchet - dat tot deze hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is besloten om Europese redenen, door de Europeanen en voor de Europeanen. Het is mooi meegenomen als daarmee onze positie in een internationale handelsronde verbetert, maar dat was niet de opzet. Onze opzet, zoals de Europese Raad van Berlijn overigens al stelde, was om een aantal marktorganisaties en het functioneren van onze landbouwsteun tussentijds tegen het licht te houden.
Ten aanzien van de regels heeft u de toegang tot geneesmiddelen genoemd. Ik ga niet herhalen wat ik in mijn inleidende bijdrage heb gezegd. Het standpunt van de Europese Unie in dezen is duidelijk: wij steunen het in december bereikte compromis en wachten tot de Amerikanen er hun steun aan toezeggen; zonder deze steun hebben we inderdaad een groot probleem in Cancun.
De niet-handelszaken, met name genoemd door de heer Van den Berg, liggen inderdaad op tafel, ook in de landbouwmodaliteiten: dierenwelzijn, milieubescherming, voedselveiligheid. Er zijn tevens onderwerpen die gericht zijn op reglementering van de internationale handel, zoals de geografische aanduidingen genoemd door de heren Garot en Cunha. U heeft gelijk. Wij kunnen niet tegen onze boeren zeggen dat de tijd daar is om kwaliteit te verkiezen boven kwantiteit zonder te verwijzen naar ons streven om uit te breiden en beter uitvoerbaar te maken wat de WTO reeds aan regels heeft op het gebied van consumentenbescherming: de geografische aanduidingen.
Laatste gevoelige onderwerp: de zogenaamde Singapore-onderwerpen, en met name investeringen. Ons uitgangspunt is altijd geweest dat een gedegen internationale en multilaterale grondslag beter is dan een wirwar van bilaterale akkoorden. U stelt terecht dat bepaalde ontwikkelingslanden niet staan te juichen. Niet allemaal, overigens! Andere willen maar al te graag onderhandelingen starten over deze onderwerpen, en met name over investeringen. De ontwikkelingslanden die zich hierover uitspreken doen dit in wezen zoals ik vanmiddag in deze zaal heb gehoord: sommigen zijn nadrukkelijk voor, sommigen zijn faliekant tegen, sommigen zijn 'misschien? voor, en sommigen zijn tegen 'behalve als?. Dat is de situatie waarin we ons bevinden, en de heer Désir zou ik willen antwoorden dat hij bij de keus tussen bilaterale chaos en multilaterale orde het multilateralisme vaak gunstiger gezind was dan wat uit zijn woorden van vanmorgen bleek.
Welke weg moeten we volgen? We moeten deze kwesties niet uit de weg gaan, en tegemoetkomen aan de terechte en meermaals kenbaar gemaakte bedenkingen van een aantal ontwikkelingslanden, aan hun vrees dat wanneer ze over deze onderwerpen multilaterale akkoorden sluiten, ze hun economisch beleid deels uit handen geven. Wij moeten manieren vinden om deze zorg weg te nemen. Hoe dan ook blijf ik ervan overtuigd dat multilateralisme op deze terreinen de voorkeur verdient boven bilateralisme.
Wat de speciale en differentiële behandeling en de implementatiekwesties betreft, heb ik in mijn inleidende bijdrage al aangegeven dat de Europese Unie open staat voor suggesties en dat het er vooral om gaat andere partners in het Noorden, de Verenigde Staten, Japan, Canada, ertoe te bewegen zich wat flexibeler op te stellen. We doen ons best.
Ik ga nog in op twee of drie vragen. Inzake katoen, meneer Van den Berg, richten de ontwikkelingslanden hun pijlen nu eens niet op de Unie. Europa exporteert namelijk geen katoen. Wij importeren grote hoeveelheden katoen en onze productie komt voor geen enkele exportsubsidie in aanmerking. Wij nemen geloof ik 2 à 3 procent van de wereldwijde katoenproductie voor onze rekening. Het zijn dan ook de Verenigde Staten die zich op dit punt aangesproken mogen voelen.
Mevrouw McNally en de heer Van den Berg hadden het over fundamentele arbeidsnormen. Helaas staat dit onderwerp niet op de agenda in Cancun, omdat het niet is opgenomen in het programma van de in Doha gestarte onderhandelingsronde. Op het programma van Cancun staat een deel van de onderwerpen die in Doha op tafel zijn gebracht, maar niet allemaal. Bovendien kunnen wij geen nieuwe onderwerpen toevoegen aan het programma van Doha. U kent ons standpunt: wij betreuren het dat de fundamentele arbeidsnormen en de regels van de Wereldhandelsorganisatie niet beter op elkaar aansluiten. Wij hebben onze hoop min of meer gevestigd op ons bilaterale beleid. Op dit punt valt dan ook geen goed nieuws te verwachten van Cancun. Het wachten is op een andere onderhandelingsronde om het onderwerp opnieuw op de agenda te zetten.
Betreffende de vraag wat de Commissie ervan vindt het Parlement te betrekken bij het afronden van de onderhandelingen, heb ik er namens de Commissie geen enkel bezwaar tegen de uitkomst van de ronde ter goedkeuring voor te leggen aan het Europees Parlement, tenzij de Raad van Ministers hier anders over denkt. Hoe het ook zij, het standpunt van de Commissie heb ik zojuist uiteengezet en daarmee heb ik de vraag van mevrouw Mann en de heer Clegg beantwoord.
Mijnheer Suominen, aan de toetreding van Rusland tot de WTO wordt gewerkt. Samen met mijn collega German Gref tref ik hier overigens vandaag de Russische minister van Economische Zaken en Financiën, die door de heer Poetin is aangewezen als onderhandelaar. Het is naar ik meen de zesde onderhandelingsronde en het debat van hedenmiddag stelt hem in staat de fraaie stad Straatsburg te verkennen; ik weet zeker dat hij u hiervoor bijzonder erkentelijk zal zijn.
Wat de GATS betreft, en daarbij richt ik me tot mevrouw Auroi en mevrouw Boudjenah, wij hebben daarover nog maar enkele weken geleden gedebatteerd. Het Europees Parlement heeft een standpunt ingenomen. Ik kom er dan ook niet op terug.
Tot slot het goede nieuws over het gezamenlijke optreden in Cancun van het Europees Parlement en de Interparlementaire Unie waarvan mevrouw Mann ons deelgenoot maakte, evenals de inspanningen die zij, de heer Schwaiger, mevrouw Plooij-Van Gorsel en vele anderen zich getroost hebben om de nationale parlementen meer te betrekken bij het werk van de WTO, dat alles is voor de Commissie inderdaad goed nieuws. U weet dat we uw inspanningen op dit terrein steunen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Ik heb zes ontwerp-resoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.4

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het Internationaal Strafhof.

Frattini
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Lamy, geachte afgevaardigden, voor het Italiaanse voorzitterschap is het een grote eer, maar ook een grote verantwoordelijkheid, ten overstaan van het Europees Parlement het woord te voeren over het vraagstuk van het Internationaal Strafhof. Het is een eer, omdat Italië van meet af aan, meer dan menig ander land, het Internationaal Strafhof heeft gesteund. Italië is ook het land dat zijn naam heeft verbonden aan het statuut van Rome. Tegelijkertijd draagt het Italiaanse voorzitterschap de verantwoordelijkheid om even vastberaden als onze voorgangers de internationale gemeenschap te ruggensteunen bij het in het leven roepen van een internationale rechtspraak die korte metten maakt met de straffeloosheid van mensen die de ergste misdaden op hun geweten hebben.
Het Strafhof blijkt nu al een groot succes te zijn. Tot op heden zijn 90 landen toegetreden tot het statuut van Rome. Het Hof heeft dit jaar zijn openingszitting gehouden, en daarbij zijn een president, de rechters, de procureur en een griffier gekozen. Inmiddels is het uitgegroeid tot een volledig functionele realiteit in de internationale betrekkingen, en de Europese Unie mag er trots op zijn dat zij hiertoe een krachtige aanzet heeft gegeven. Het Italiaanse voorzitterschap heeft een waardevolle erfenis te verdedigen, maar dat is een plicht waarvan wij ons gaarne kwijten. Nog maar een paar dagen geleden, op 16 juni, heeft de Raad zijn inzet met betrekking tot het Strafhof in een gemeenschappelijk standpunt verwoord. De politieke betekenis daarvan is dat andermaal verklaard wordt dat de Europese Unie vierkant achter het Strafhof staat. Op grond van dat gemeenschappelijk standpunt zal het actieplan van mei 2002 geactualiseerd worden. Acties ter ondersteuning van het Strafhof zullen een essentieel onderdeel blijven van het buitenlands beleid van de Unie. Iedereen beseft dat de Europese Unie daarbij delicate en complexe vraagstukken het hoofd zal moeten bieden, maar wij zullen daar zeker niet voor terugdeinzen.
Ons initiatief zal diverse richtingen uitgaan. In de eerste plaats zal Italië de Europese Unie vertegenwoordigen tijdens de tweede vergadering van deelnemende landen in september. Wij bereiden ons serieus voor op deze bijeenkomst en wij zullen geen inspanning uit de weg gaan om oplossingen aan te dragen voor alle nog openstaande kwesties met betrekking tot het Hof en de functionering ervan. In de tweede plaats zal de Europese Unie de landen nogmaals aansporen om zo snel mogelijk hun contributie, die op grond van de besluiten van de Vergadering is bepaald, af te dragen; dit om het daadwerkelijke functioneren van het Strafhof en zijn onafhankelijkheid te garanderen. De Unie zal de landen ook aanmoedigen om de overeenkomst inzake de rechten en onschendbaarheid van het Hof te ondertekenen. In de derde plaats zal de Europese Unie er bij de landen op blijven aandringen om tot het statuut toe te treden, voor zover men dat nog niet gedaan heeft. Wij achten het wenselijk en noodzakelijk dat er op zo groot mogelijke schaal wordt toegetreden. Overeenkomstig hetgeen bepaald is in het gemeenschappelijk standpunt, is daarvoor inmiddels een grootscheepse bewustwordingscampagne opgestart, vooral door middel van een politieke dialoog met de derde landen. In de vierde plaats zal de Europese Unie de integriteit van het statuut van Rome blijven verdedigen, en dat geldt tevens voor de betrekkingen met onze Amerikaanse vrienden. Zoals u zich wellicht kunt indenken, prijkt dit onderwerp vaak op de agenda van de Euro-Atlantische dialoog. De afgelopen week is het nog ter sprake gekomen tijdens de EU/VS-top in Washington. Geachte afgevaardigden, wij streven naar voortzetting van een brede dialoog met de Verenigde Staten over alle aspecten van dit vraagstuk. Wij delen met de Verenigde Staten dezelfde fundamentele waarden. Wij vinden het net als hen dringend noodzakelijk dat persoonlijke verantwoordelijkheden aan het licht gebracht worden en dat mensen die de ernstigste misdaden op hun kerfstok hebben niet meer ongestraft mogen blijven. Maar wij mogen ook de objectiviteit niet uit het oog verliezen en moeten dus begrip hebben voor het feit dat er verschillende visies zijn in de beoordeling van de rol van het Hof. De Verenigde Staten steken wereldwijd hun nek uit en maken zich vanzelfsprekend ook zorgen over de kans dat tegen hun burgers beschuldigingen worden geuit die politieke achtergronden hebben. De Europese Unie is van mening dat het statuut van het Hof voldoende garanties biedt qua onpartijdigheid en gezag, zoals blijkt uit de hoge kwalificaties van de rechters en het beginsel van complementariteit van het optreden van het Hof. De Unie denkt dat dit voldoende is om elke bekommernis over een mogelijk misbruik van de activiteiten van het Hof weg te wuiven. Mijn voorgangers hebben dit Parlement al geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen van deze discussie tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, en over de initiatieven die aan beide zijden zijn ontplooid. Ik ga dus niet hier nog eens opsommen wat iedereen al weet, maar wel wil ik uitleggen hoe het Italiaanse voorzitterschap te werk denkt te gaan.
De Verenigde Staten vrezen onder meer dat het Strafhof een, zij het indirecte, bedreiging kan vormen voor het verloop en de uitvoering van de vredesoperaties van de Verenigde Naties. De Europese Unie is van mening dat het Hof een belangrijke protectie biedt, ook voor de vredesmachten. In deze context heeft de Veiligheidsraad van de VN zich in twee achtereenvolgende jaren gebogen over de voorstellen van de Verenigde Staten om de vredesmachten buiten de rechtspraak van het Hof te houden. In die twee jaar heeft de Europese Unie, tijdens de bijeenkomsten van de Veiligheidsraad die open waren voor niet-lidstaten, te kennen gegeven een krachtig voorstander van het Hof te zijn. Dit jaar heeft de Unie zich ook openlijk uitgesproken voor het bijeenroepen van een vergadering van de Veiligheidsraad. Deze heeft op 12 juni plaatsgevonden. Bij die gelegenheid is aan alle leden van de Veiligheidsraad gevraagd om naar een oplossing te zoeken waarmee de integriteit van het statuut van Rome en de regelmatige afwikkeling van de vredesoperaties behouden blijven: twee factoren die uiteraard niet onverenigbaar zijn.
Zoals bekend, mikken de Verenigde Staten op een netwerk van bilaterale akkoorden, met het doel hun burgers buiten de rechtspraak van het Hof te houden. Gisteren hebben wij het bericht gekregen dat de Amerikanen van plan zijn hun militaire bijstand aan een aantal landen die verklaard hebben dat zij niet beschikbaar zijn voor dat soort akkoorden, stop te zetten. Daartoe behoren ook vijf landen die op het punt staan toe te treden tot de Europese Unie. De Unie betreurt dat initiatief. Wij behouden ons uiteraard het recht voor om hier meer informatie over in te winnen, in het licht van verdere contacten met Washington.
Ik herinner eraan dat de Raad in september vorig jaar een aantal conclusies heeft goedgekeurd waarin staat welke richtsnoeren nageleefd moeten worden bij de ondertekening van uitsluitingsakkoorden; dit om de integriteit van het statuut van Rome in bescherming te nemen. De conclusies en de richtsnoeren waren in eerste instantie gericht tot de lidstaten en de kandidaat-lidstaten, maar ze zijn natuurlijk ook belangrijk voor alle landen die deel uitmaken van het statuut van Rome. Deze documenten zijn onder een groot aantal derde landen verspreid, met de bedoeling ruchtbaarheid te geven aan het principiële standpunt dat de Europese Unie over deze kwestie heeft ingenomen. De Europese Unie is er vast van overtuigd dat het Internationale Strafhof de wereld veiliger zal maken; of liever gezegd, het Hof zal helpen de wereld veiliger, eerlijker en vreedzamer te maken. Wij geloven dat alleen al het concrete bestaan van het Hof een afschrikkingseffect zal hebben op degenen die ernstige misdaden plegen. Door straffeloosheid uit de wereld te helpen, zal het Hof het primaat van het recht versterken en levert het zodoende een uiterst waardevolle bijdrage tot de vrede.
Concluderend, het Strafhof zal heel gauw tonen dat het een werkelijk onafhankelijke en efficiënte instelling is, door namelijk concreet aan de slag te gaan. Degenen die tot nu toe enige argwaan hebben gekoesterd, zullen via dat concrete werk van het Hof kunnen constateren dat het Statuut van Rome borg staat voor de hoogste criteria van gerechtigheid en zich niet leent voor politieke uitbuiting; of althans, wij moeten ervoor ijveren dat het zich daar niet voor leent. Dit wordt uiteraard een van de doelstellingen in de openhartige en vriendschappelijke dialoog die het voorzitterschap met de Verenigde Staten zal hebben.

Lamy
De heer Moreno Ocampo, onlangs aangesteld als hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, zei bij zijn eedaflegging: 'Een volledig onafhankelijk en onpartijdig Internationaal Strafhof is een teken van hoop, maar geeft tevens aanleiding tot wantrouwen en misverstanden?.
Dit Hof voedt inderdaad de hoop op een nieuw tijdperk voor de internationale rechtspraak; het is een doelmatig instrument om de straffeloosheid te bestrijden en is daarmee een ontmoedigingsfactor, zoals de voorzitter van de Raad daarnet al zei - voor personen die ernstige criminele handelingen zouden willen plegen welke onder de jurisdictie van dit Hof vallen. Maar het Hof wekt tevens wantrouwen en misverstanden op, getuige het standpunt van de Verenigde Staten. Uit vrees dat Amerikanen om politieke redenen vervolgd zullen worden, heeft dit land namelijk over de hele wereld pogingen in het werk gesteld om bilaterale onschendbaarheidsovereenkomsten te sluiten voor zijn onderdanen en resolutie 1422 van de Veiligheidsraad te verlengen.
Om deze overeenkomsten ondertekend te krijgen, hebben de Verenigde Staten niet geaarzeld om onwillige landen te dreigen met intrekking van militaire steun. Hoe moeten we deze stellingname verklaren? Aangezien ze geen partij waren bij het statuut van Rome, achten de Verenigde Staten zich gerechtigd om onschendbaarheidsovereenkomsten te sluiten, met name gezien het grote aantal Amerikaanse soldaten dat tot in de verste uithoeken van de wereld wordt ingezet. Wat de waarde van dit argument ook moge zijn, zeker is dat niet ongemerkt voorbij kan worden gegaan aan het belangrijke aandeel van de Verenigde Staten in de vredesoperaties. Ook is duidelijk dat de landen die het statuut van Rome hebben ondertekend zich niet stiekem mogen onttrekken aan hun verplichtingen tegenover het Internationaal Strafhof.
De richtsnoeren die in september 2002 door de Unie zijn goedgekeurd, en waarnaar het voorzitterschap van de Raad heeft verwezen, zijn op dit punt wat duidelijker: wij zijn niet van mening dat deze overeenkomsten noodzakelijk zijn, maar wij accepteren ze op voorwaarde dat ze voldoen aan bepaalde vastomlijnde criteria. De overeenkomsten die de Verenigde Staten proberen te sluiten komen niet overeen met onze voorwaarden en hebben duidelijk tot doel het statuut van Rome te ondermijnen, aangezien ze geen enkele bepaling bevatten die erop gericht is straffeloosheid tegen te gaan; de overeenkomsten voorzien onder andere in strafvrijstelling voor Amerikaanse staatsburgers die om bepaalde militaire of strikt administratieve redenen op vreemd grondgebied aanwezig zijn. Hoe zette we onze stellingname nu kracht bij?
Wij hebben dat gedaan via het gemeenschappelijk standpunt van 16 juni jongstleden dat onomwonden stelt dat de richtsnoeren geen huisregels zijn, maar dienen om de bescherming van de integriteit van het statuut van Rome te rechtvaardigen in onze betrekkingen met derde landen. Dit standpunt is de vrucht van goede wil en overleg. Mijn collega´s Patten en Verheugen hebben met de steun van het Griekse voorzitterschap gemeenschappelijke brieven gestuurd naar de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten, naar de ministers van Buitenlandse Zaken van de kandidaat-landen en naar de ministers van Buitenlandse Zaken van de Balkanlanden. Daarin benadrukken ze de noodzaak om het standpunt van de Unie in ogenschouw te nemen.
Wij hebben onze delegatiehoofden in de derde landen instructies gegeven om het belang van deze kwestie onder de aandacht te brengen. In de landen die reeds een onschendbaarheidsovereenkomst hebben getekend, hebben we onze delegatiehoofden gevraagd nader te bezien hoe groot de kans op ratificatie van deze overeenkomsten is.
Deze diplomatieke inspanningen zijn mogelijk dankzij de grootschalige steun die we hebben toegekend aan de NGO´s die zich binnen het Europese Initiatief voor de Democratie en de Rechten van de Mens sterk maken voor een doelmatig Internationaal Strafhof. Zeer recentelijk nog heeft de Europese Raad van Saloniki bevestigd dat de Unie het Internationaal Strafhof onvoorwaardelijk steunt.
En wat levert dit nu allemaal op? In weerwil van onze richtsnoeren en acties zijn de resultaten gemengd. Zelfs als ik voorbij ga aan de door Roemenië in augustus 2002 overhaast getekende overeenkomst, en hoewel de lidstaten en kandidaat-lidstaten die niet zijn gezwicht voor de Amerikaanse druk zich hebben aangesloten bij het standpunt van de Unie van 16 juni, blijft de situatie op de Balkan met onzekerheid omgeven: Albanië, Bosnië-Herzegovina en zeer kort geleden de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië hebben hun handtekening gezet onder overeenkomsten die geen van alle voldoen aan de door de richtsnoeren van de Unie vastgestelde criteria. Wij hebben onze teleurstelling hierover duidelijk kenbaar gemaakt aan de betreffende landen. Wat de verlenging van resolutie 1422 van de Veiligheidsraad betreft, moge duidelijk zijn dat de rechtmatigheid van deze maatregel op zijn minst twijfelachtig te noemen is.
Wij hebben binnen de Veiligheidsraad een open debat mogelijk gemaakt waarin de twijfels aan de rechtmatigheid van dit voorstel konden worden geuit. In een opmerkelijke toespraak vroeg de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan, zich niet alleen af of het gepast is om deze resolutie van de Veiligheidsraad te baseren op paragraaf 16 van het statuut van Rome, maar ook of het noodzakelijk is. VN-vredessoldaten blijven namelijk onder de jurisdictie vallen van de lidstaat waarvan ze onderdaan zijn en zouden onmiddellijk gerepatrieerd worden in het geval ze een ernstig misdrijf plegen. Voorzover de lidstaat de zaak naar behorend afhandelt, wordt helemaal geen beroep gedaan op de complementaire jurisdictie van het Strafhof.
Namens de Unie heeft het Griekse voorzitterschap ondubbelzinnig verklaard dat automatische verlenging van deze resolutie in de komende jaren onaanvaardbaar is, om daarmee te voorkomen dat dit procédé - want zo mogen we het best noemen - vanzelfsprekend wordt.
Tot slot wil ik nog ingaan op de forse steun - 13 miljoen euro, dat is niet niks - die de Unie sinds 1995 verleent aan het Internationaal Strafhof via het Europese Initiatief voor de Democratie en de Rechten van de Mens, de activiteiten die we in de nieuwe autonome lidstaten hebben ontplooid om de aandacht van parlementariërs, ambtenaren, burgers, gerechtelijke functionarissen en zelfs militair personeel op het Hof te vestigen. Verder hebben we advocaten van de verdediging opgeleid om van het Hof een concrete en directe realiteit te maken. Wij kijken overigens naar manieren om onze steun in de komende jaren in te vullen, en daarbij luisteren we naar de NGO´s en leden van het Europees Parlement die deze kwestie vanuit meerdere invalshoeken zullen belichten tijdens een seminar dat de Commissie op 14 juli organiseert.
Ik heb het gevoel dat ik een lijn heb verdedigd en uiteengezet die volledig aansluit bij wat het voorzitterschap van de Raad zojuist heeft verkondigd. Daarover zal niemand zich verbazen. Het Internationaal Strafhof stelt de transatlantische betrekkingen op de proef, dat valt niet te ontkennen. Nu deze voortreffelijke ploeg bestaande uit achttien rechters en aanklagers van start gaat met haar werk, zijn wij Europeanen er evenwel van overtuigd dat het Internationaal Strafhof onze steun en ons vertrouwen rechtvaardigt, en tevens het wantrouwen zal wegnemen dat nog heerst in de hoofden van sommige Amerikanen.

Oostlander (PPE-DE).
Voorzitter, ik wil me aansluiten bij de commissaris, die zojuist zei dat hij het volkomen eens was met de standpunten van de Raad. Uit de resolutie van het Parlement blijkt dat het Parlement uw beider standpunt volledig steunt. Het is namelijk niet zo, zoals men vroeger wel dacht, dat de economische orde en de interne markt het belangrijkste zijn in de Europese Unie. Het hart van de zaak - en dat hebben we bij de uitbreiding heel uitdrukkelijk ontdekt - is het feit dat wij een rechtsgemeenschap zijn, die zich inzet voor de rechtsstaat en voor de internationale rechtsorde. Dat zijn de dingen die het hart van de Europese Unie uitmaken, die het karakter van de Europese Unie bepalen. Daarom is het vanzelfsprekend dat de drie belangrijke organen binnen de Europese Unie deze zelfde lijn verdedigen.
Er wordt wel eens gezegd dat mikken op het recht een teken van zwakte is. Europa is militair zwak en daarom zouden wij met name op de internationale rechtsorde en dergelijke letten. De Amerikanen zijn militair sterk, daarom kunnen zij het stellen zonder die zorg voor de internationale rechtsorde en kunnen zij vertrouwen op machtspolitiek. Dat is een buitengewoon cynische opvatting, hoewel er in het verleden natuurlijk wel eens reden is geweest om zo te denken.
De voorganger van het Internationaal Strafhof, het Tribunaal voor Joegoslavië, werd destijds naar mijn mening opgezet omdat degenen die zich toen verantwoordelijk voelden voor, of zich gedroegen alsof ze verantwoordelijk waren voor de oorlog in Joegoslavië en het beëindigen ervan, een manier zochten om militair ingrijpen uit te stellen. Toen kregen we dat Tribunaal voor Joegoslavië. Gelukkig is het Internationaal Strafhof waar het nu om gaat allang geen doekje voor het bloeden meer.
Het is natuurlijk wel zo dat de Europese Unie op andere terreinen wel overtuigd zal moeten zijn dat ze ook in machtsontplooiing niet tekortschiet. Want de uitoefening van het recht behoeft altijd ondersteuning door macht en zoiets geldt ook voor de Amerikanen. Het uitoefenen van macht dient om recht te bedelen. In feite kunnen we ons daarbij ook op de grondwet van de Amerikanen beroepen, die internationale rechtsorde, rechtsstaat, democratie tot hun landsbelang rekenen. Dat is een erg aardige definitie van nationaal belang.
De huidige bedreigingen van derde landen met het doel deze landen bilaterale onschendbaarheidsovereenkomsten te laten tekenen, zijn natuurlijk een ernstige zaak. De nieuwe toetreders zijn tegelijkertijd nieuwe NAVO-leden; het is de vraag hoe serieus de Amerikanen het bestaan van de NAVO nog nemen als de bijstand op militair gebied zomaar wordt ingetrokken. Bovendien levert het ICC alleen maar aanvullende rechtspraak, waarbij ervan uit wordt gegaan dat de landen die het akkoord hebben getekend zelf ook rechtsstaten zijn en wel degelijk degenen ter verantwoording roepen die zich eventueel bij een militaire taak misdragen.
Nu maken we onszelf in sommige lidstaten misschien wel eens schuldig aan ketelmuziek die het wantrouwen wekt van de Amerikanen, zoals het eigenaardige feit dat generaal Franks in België werd aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden. Als het recht op deze manier wordt gebruikt, levert dat een verpolitisering van het recht op, zoals de minister daarnet ook heeft gezegd, en dat leidt tot wantrouwen tegen het recht. Ik denk daarom dat het heel belangrijk is dat ook de lidstaten van de Europese Unie goed weten hoe ze zich in dit verband moeten gedragen om geen wantrouwen bij Amerika op te wekken.
Het is natuurlijk zo, dat moeten we de Amerikanen toegeven, dat Amerika meer risico's loopt dan wij, met name vanwege de grootschalige activiteiten op militair gebied. Toch meen ik dat met name vanwege dit begrip een dialoog met de VS voorop moet staan. Daarin kan eventueel ook een stuk humor doorklinken - de wet over de mogelijkheid van een invasie van Den Haag bijvoorbeeld is natuurlijk iets waar we alleen maar om kunnen lachen.

De Keyser (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Lamy heeft al gezegd dat hoewel het Internationaal Strafhof geen politiek instrument is, het het licht ziet in een buitengewoon beladen politieke context en dat de Verenigde Staten al vanaf 2002 nadrukkelijk en op agressieve wijze proberen deze rechtsmacht te ondermijnen, zowel binnen de VN als door het aangaan van bilaterale overeenkomsten met een groot aantal landen. Ik wil dan ook zeggen hoezeer ik als afgevaardigde geschokt ben door de middelen die worden ingezet om druk uit te oefenen op bepaalde landen - en dan denk ik met name aan de druk die momenteel wordt uitgeoefend op Colombia, dat de steun van Amerika in de strijd tegen de drugshandel dreigt kwijt te raken, of aan de druk waaraan de Baltische staten of andere kandidaat-landen voor toetreding tot de NAVO blootstaan - maar ook hoezeer heel Europa momenteel afhankelijk is van de Europese Unie; dat de Raad, het Europees Parlement en de Commissie op één lijn zitten, heeft een hele speciale symbolische betekenis.
Het is uiterst belangrijk dat het Italiaanse voorzitterschap zich er rekenschap van geeft dat dit Internationaal Strafhof heel wat meer is dan een instrument in de strijd tegen de Amerikanen en hun unilateralisme. Het is de garantie dat Europa haar samenhang terugvindt op het gebied van internationale politiek en internationaal recht. Wij zullen dan ook zeer nauwlettend toezien op wat er van dit Hof terechtkomt.

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het goede nieuws is dat het Internationaal Strafhof nu een feit is, dat 139 landen het statuut hebben ondertekend en dat de president, de openbare aanklager en de rechters zijn benoemd. Het zal mensen vervolgen die van de ergste misdaden worden beschuldigd, zoals genocide, massamoorden, systematische verkrachtingen en etnische zuiveringen. Het zal eraan bijdragen de wereld veiliger te maken. De Europese Unie moet haar voortrekkersrol bij het opzetten van het Hof voortzetten door ervoor te zorgen dat alle lidstaten hun financiële en wettelijke verplichtingen ten aanzien van het Hof nakomen.
Het verzet van de Verenigde Staten tegen het Hof is volledig irrationeel. Er zijn immers meer dan voldoende controlemaatregelen en waarborgen ingebouwd om politiek gemotiveerde vervolgingen te voorkomen. Het is absurd te beweren dat vredessoldaten uit de VS spitsroeden zouden moeten lopen vanwege anti-Amerikaanse sentimenten.
De nationale politieke ideologie van de VS staat haaks op de Amerikaanse veiligheidsbelangen. Een internationaal gerechtshof dat het signaal afgeeft dat de internationale gemeenschap niet langer zal tolereren dat ernstige schendingen van het internationaal recht onbestraft blijven, sluit immers precies aan op de doelstellingen die de Verenigde Staten onderschrijven in hun wereldwijde veiligheidsdoctrine.
Misschien kunnen we niet voorkomen dat de VS zichzelf op deze manier in de voet schiet, maar we zouden toch moeten kunnen voorkomen dat ze de rest van ons ook in de voet schieten. De VS maakt gebruik van de schandaligste technieken om kleine landen onder druk te zetten bilaterale onschendbaarheidsovereenkomsten te tekenen. Ook voor zes van de zeven potentiële lidstaten van de EU die kandidaat zijn voor toetreding tot de NAVO is geen uitzondering gemaakt en daardoor ontvangen zij vanaf nu geen militaire steun meer van de VS.
Het is alarmerend dat de regering-Bush in haar campagne tegen het Internationaal Strafhof bereid is zo ver te gaan dat zij de militaire steun opschort aan landen die gelden als bondgenoten in de oorlog tegen het terrorisme. Het is überhaupt zo dat de meeste landen die meewerken aan het Internationaal Strafhof democratieën zijn die relatief veel waarde hechten aan de rechtsstaat. Hierdoor wordt het opschorten van steun een sanctie die landen treft waar de democratische waarden juist onderschreven worden. Dit is natuurlijk totaal de omgekeerde wereld.
Met name de Balkanlanden verkeren in een uiterst kwetsbare positie. Kroatië en Bulgarije hebben geweigerd een verdrag met Amerika te ondertekenen. Roemenië, Albanië en Bosnië hebben de Amerikanen wel immuniteit geboden, evenals Macedonië, naar ik begrepen heb. Het is niet genoeg slechts onze afkeuring uit te spreken over het feit dat zij niet voldoen aan de EU-criteria. We moeten deze kandidaat- en aspirant-lidstaten zowel straffen als in bescherming nemen. Dit is precies het soort uitdaging dat, als de EU niet als eenheid opereert met haar kandidaat- en aspirant-lidstaten, mensen doet wanhopen over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. We zouden tot meer in staat moeten zijn en ik hoop dat dit ook het geval zal blijken te zijn.

Wuori (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het gisteren één jaar oud geworden Internationaal Strafhof kreeg van zijn kwade fee een nieuw vergiftigd cadeau, toen de Verenigde Staten zijn dreiging ging uitvoeren om sancties op te leggen aan landen die niet zijn gezwicht onder zijn druk om bilaterale onschendbaarheidsovereenkomsten te sluiten. In de worsteling tussen soevereiniteit en recht met betrekking tot de nieuwe wereldorde heeft de VS op deze manier steeds duidelijker gekozen voor het maximaliseren van zijn soevereiniteit ten koste van de internationale rechtsorde.
Aangezien het ons hoofddoel is het rechtsbeginsel en de strijd tegen het onbestraft blijven van oorlogsmisdaden en andere internationale misdaden veilig te stellen, is het belangrijker dan ooit dat wij onze samenwerking intensiveren om een universele rechtsorde te creëren, zodat degenen die zich aan deze ernstige misdrijven schuldig maken, adequaat en volledig ter verantwoording worden geroepen voor hun daden. Dat betekent zowel het met alle middelen steunen van het Internationaal Strafhof als het wegnemen van de nog steeds bestaande grote tekortkomingen in de justitiële praktijk. Dat kan onder andere door de mogelijkheden in de communautaire regelgeving voor de behandeling van internationale misdaden te vergroten.
Iedereen moet voor de wet gelijk zijn. Stappen terug betekenen op dit gebied een terugkeer naar barbarij.

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter van de Raad feliciteren met zijn eerste dag en ik hoop dat zijn antwoord aan ons vandaag over het Internationaal Strafhof een afspiegeling zal blijken te zijn van zijn samenwerking met dit Parlement in de toekomst.
Een voormalig openbaar aanklager van het Neurenberg-tribunaal, Benjamin B. Ferencz, zei ooit: 'Er kan geen vrede bestaan zonder gerechtigheid, geen gerechtigheid zonder wetgeving, geen betekenisvolle wetgeving zonder een hof dat beslist wat rechtvaardig en wettig is onder de gegeven omstandigheden?. Het Internationaal Strafhof geeft ons de mogelijkheid ervoor te zorgen dat niet alleen krijgsgevangenen of soldaten van de laagste rangen die betrokken zijn bij een conflict aangeklaagd kunnen worden voor genocide of misdaden tegen de menselijkheid, maar ook generaals en staatshoofden. Het is zeer te betreuren dat, ondanks alle positieve ontwikkelingen in de tweede helft van de twintigste eeuw, woorden als 'etnische zuivering' en 'genocide' deel zijn gaan uitmaken van ons dagelijkse taalgebruik. Er moet een gepaste instelling zijn die, als een nationale rechtbank niet in staat of niet bereid is tot vervolging over te gaan van mensen die beschuldigd worden van misdaden tegen de menselijkheid, optreedt als internationaal forum en deze taak overneemt. Om die reden staan wij achter het Internationaal Strafhof.
Toch zou ik het heel erg vinden als mensen - met name de mensen die ons vanaf de publieke tribune volgen - dit Parlement zouden verlaten met het idee dat het hier slechts gaat om een punt waarop de Europese Unie kan uithalen naar de Verenigde Staten. De Verenigde Staten nemen inderdaad een verkeerde houding aan ten opzichte van het Internationaal Strafhof, maar zij hebben het volle recht deze houding aan te nemen; zij hebben het recht hun eigen mening en hun eigen ideeën te verkondigen; zij hebben het recht nieuwe overeenkomsten te sluiten met derde landen als zij dat willen. Die landen zullen dan echter zelf de gevolgen van hun onderhandeling met de VS moeten dragen.
Tot slot zijn we in staat een leidende rol vervullen, zoals we ook gedaan hebben, en de beste manier waarop we dat kunnen doen is door het goede voorbeeld te geven en niet door alleen maar kritiek te leveren op mensen die het niet met ons eens zijn.

Theorin (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het Internationaal Strafhof is begonnen met zijn werk. Het Hof verdient steun van alle landen op de wereld. Mensen die ernstige oorlogsmisdaden plegen, inclusief verkrachtingen, mogen niet aan gerechtelijke vervolging ontkomen. De Europese Unie staat volledig achter het Hof en steunt het volledig.
Het is onbegrijpelijk dat een democratisch land als de Verenigde Staten kan eisen dat zijn onderdanen die betrokken zijn bij dit soort misdaden niet verantwoordelijk gesteld kunnen worden voor ernstige oorlogsmisdaden. Het is in overeenstemming met het statuut van het Internationaal Strafhof als de Verenigde Staten dergelijke misdadigers zelf berecht. In dat geval heeft het Hof geen reden om Amerikaanse burgers gerechtelijk te vervolgen.
Het optreden van de Verenigde Staten wekt echter duidelijk de indruk dat het land niet van plan is zijn burgers te berechten als zij zich schuldig maken aan ernstige oorlogsmisdaden. Dit zou desastreus zijn, met name voor de Verenigde Staten als rechtsstaat. Even verwerpelijk is natuurlijk het feit dat de Verenigde Staten andere landen chanteert met de bedoeling het Internationaal Strafhof te ondermijnen. Het dreigement van de Verenigde Staten om militaire en financiële steun in te trekken als er geen bilateraal verdrag over strafvrijheid wordt ondertekend, is een machtswoord waartegen opgetreden moet worden.
Ik ga ervan uit dat de Commissie en de Raad zich krachtig tegen dit optreden zullen verzetten en zich zullen inspannen om de Verenigde Staten zo ver te krijgen dat het land het Internationaal Strafhof accepteert als een belangrijk juridisch instrument tegen ernstige oorlogsmisdaden.

Lamy
Ik wil kort ingaan op een punt dat veel sprekers hebben aangeroerd, namelijk de door de Verenigde Staten aangekondigde opschorting van hun militaire steun aan landen die weigeren overeenkomsten te sluiten die Amerikaanse burgers uitsluiten van de bepalingen van het verdrag betreffende het Internationaal Strafhof. Dit bericht verrast ons niet, hetgeen niet wil zeggen dat we het niet betreuren en zelfs - zoals de Raadsvoorzitter zojuist heeft gezegd - afkeuren. Anderzijds constateren wij met een zekere tevredenheid dat veel landen de op hen uitgeoefende druk hebben weerstaan. De moed waarvan deze landen blijk geven door zich in te zetten voor het welslagen van het Internationaal Strafhof verdient respect en bewondering.
De druk waaraan deze landen worden blootgesteld is ongepast en onbegrijpelijk, temeer daar het reglement van het Hof voorziet in rechtsmiddelen om tegemoet te komen aan de Amerikaanse bezorgdheid, die wij, evenals velen van u, in zekere opzichten kunnen begrijpen. Waarom dan toch het breekijzer hanteren nu er oplossingen voorhanden zijn? Deze houding leidt aan weerszijden onherroepelijk tot scepsis.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad en commissaris Lamy. Het Parlement zal uw inspanningen zonder twijfel steunen opdat de Commissie en het voorzitterschap van de Raad in hun betrekkingen met de regering van de Verenigde Staten positieve resultaten behalen. Ik moet zeggen, ook uit persoonlijke ervaring, dat het prettig zou zijn als u een ontvankelijker gehoor zou vinden dan wij als delegatie van het Europees Parlement gevonden hebben toen wij dit vraagstuk aan de orde stelden bij de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken van het Congres van de Verenigde Staten. Deze reageerde op een, laten we zeggen, niet bepaald diplomatieke wijze: 'Wij hebben onze gerechtshoven en onze grondwet en wij zullen nooit toestaan dat een burger van de Verenigde Staten daarbuiten gerechtelijk vervolgd en berecht wordt.? Ik ben ervan overtuigd dat u binnen de Amerikaanse regering, alsmede in het Amerikaanse parlement een ontvankelijker gehoor zult vinden.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0098/2003).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.
Ik heet minister Frattini van harte welkom bij dit vragenuur; het Parlement zal u alle medewerking verlenen tijdens deze dialoog tussen de Raad en het Parlement.
Ik geef het woord aan de heer Carnero voor een motie van orde.

Carnero González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u graag bedanken voor de gelegenheid om hier in dit Parlement ons leedwezen te betuigen over het bericht dat Ana Isabel Sánchez Torralba, een jonge ontwikkelingswerkster van 22 jaar uit het Spaanse Toledo, gisteravond is vermoord in Equatoriaal Guinea.
Volgens de berichten is zij gedood door de kogels van soldaten van de regeringstroepen die op een onverantwoorde en misdadige wijze het vuur hadden geopend op een burgervoertuig dat net een militaire controlepost was gepasseerd.
Mijnheer de Voorzitter, uit deze actie blijkt dat deze ordetroepen gewend zijn om burgers te mishandelen en aan te vallen. Wij zullen hier ongetwijfeld nog vragen over stellen. Maar ik wil nu eerst onze verontwaardiging, onze afkeur en ons leedwezen betuigen. Verder wil ik dat de Raad alle mogelijke maatregelen neemt om deze dictatuur, waarin elementen actief zijn die in staat zijn om zo'n buitengewone jonge vrouw te vermoorden, duidelijkheid te laten verschaffen en uit te laten zoeken wie er verantwoordelijk zijn voor deze daad en hen te laten berechten.

De Voorzitter.
Mijnheer Carnero, als voorzitter van het Parlement tijdens deze vergadering kan ik uw woorden en bedoelingen alleen maar onderschrijven. De Raad heeft terdege nota genomen van deze kwestie naar aanleiding waarvan het Parlement tot actie zal overgaan. Vraag nr. 1 van Alexandros Alavanos (H-0351/03):

Betreft: Verbod op reizen Palestina-Europa Europese burgers
Houders van een Europees paspoort die in de Palestijnse gebieden wonen, ondervinden ernstige problemen bij reizen naar Europa ten gevolge van door de Israëlische autoriteiten opgeworpen belemmeringen. Het wordt deze burgers, net als trouwens de Palestijnen zelf, verboden via een Israëlisch vliegveld naar Europa te reizen en de enige mogelijkheid die hen overblijft is te reizen via Jordanië, waar overigens ook een aantal beperkende maatregelen van kracht zijn (maximumaantallen, verplichte uitnodiging van Jordaniërs, enz.).
Welke maatregelen is de Raad van plan te gaan nemen teneinde Israël ertoe te bewegen Europese burgers het vrij verkeer naar Europa toe te staan?

Frattini
De Raad is zich ten volle bewust van de moeilijkheden waarmee Europese burgers die in Palestijnse gebieden wonen, te maken hebben vanwege de reisbeperkingen die hun zijn opgelegd door de Israëlische autoriteiten, zoals de geachte afgevaardigde in zijn vraag stelt. Deze reisbeperkingen zijn in geen enkel geval te rechtvaardigen. Zoals al in het verleden is geschied, zal de Europese Unie, en thans dus het Italiaanse voorzitterschap, profiteren van de frequente contacten die zij met de Israëlische autoriteiten heeft, om te beklemtonen hoe belangrijk het vrij verkeer is voor burgers van Europese landen die in het bezit van een Europees paspoort zijn en naar en van de bezette gebieden willen reizen.

Alavanos (GUE/NGL).
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad. Zijn antwoord is zeer positief. Ik wilde alleen opmerken dat dit voor heel veel mensen - waaronder ook vrouwen en kinderen - met een Europees paspoort geldt. Dit geldt voor Italianen, Grieken en mensen van andere nationaliteiten van de Europese Unie die met Palestijnen zijn getrouwd. Ik zou graag willen dat hetgeen hij zei ook in praktijk werd gebracht, dat de Italiaanse regering, gezien haar vriendschappelijke houding jegens Israël en haar wens dat Israël vroeg of laat toetreedt tot de Europese Unie, dit vraagstuk bij de eerste de beste gelegenheid aan de orde stelt en zorgt voor een oplossing voor deze mensen die zich in een dermate moeilijke situatie bevinden.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen nr. 2 en nr. 3 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 2 van Josu Ortuondo Larrea (H-0352/03):

Betreft: Zelfmoordaanslagen in Casablanca tegen Europese doelen
Op 17 mei jl. zijn als gevolg van vijf zelfmoordaanslagen in Casablanca 41 mensen om het leven gekomen en honderden mensen gewond, onder wie verscheidene Spanjaarden. Doelwitten waren o.a. het Huis van Spanje en de Spaanse Kamer van Koophandel, alsmede de omgeving van een Italiaans restaurant.
Ofschoon de Spaanse regering heeft ontkend dat er een verband is tussen deze aanslagen en de steun van Spanje voor de oorlog tegen Irak, hebben in de Spaanse pers verscheidene brievenschrijvers het tegendeel beweerd, zoals bijvoorbeeld Antonio Gala, die verklaarde dat "terrorisme, of dit nu van nationale of internationale aard is, niet bestreden kan worden met terrorisme?, of F. López Agudín, volgens wie "een illegale oorlog, die een verkapte vorm van staatsterrorisme is, het islamitisch terrorisme alleen maar aanwakkert". Ook in andere Europese kranten zijn soortgelijke reacties te lezen.
De heer Rodríguez Zapatero verklaarde dat de mensen die zeggen dat het meest verontrustende massavernietigingswapen de haat is en het fanatisme dat deze oorlog (tegen Irak) tot gevolg zou hebben, wel eens gelijk zouden kunnen krijgen.
Ik veroordeel ten strengste dergelijke daden en wil nadrukkelijk mijn solidariteit betuigen met de slachtoffers, doch tegelijkertijd wil ik de Raad het volgende vragen: wat vindt hij van deze aanslagen tegen Europese doelen? Welke waarden kunnen wij volgens hem hechten aan de verklaringen van bepaalde regeringsleiders volgens welke de wereld nu veiliger is en het risico van terroristische aanslagen is afgenomen?  Vraag nr. 3 van Camilo Nogueira Román, vervangen door Josu Ortuondo Larrea (H-0355/03):

Betreft: De EU en de terroristische aanslag in Marokko met 41 dodelijke slachtoffers
Wat denkt de Raad van de terroristische aanslagen in Casablanca waarbij 41 dodelijke slachtoffers zijn gevallen, onder wie diverse burgers van de Unie en een groot aantal gewonden? Hecht de Raad, nu deze aanslagen plaats hebben gevonden na de oorlog van de VS en hun bondgenoten in Irak, betekenis aan het feit dat een groot aantal van de doden en gewonden gevallen zijn in een instelling die banden met een lidstaat onderhield? Welke politieke maatregelen is de Raad voornemens te treffen om het gevaar dat met deze terroristische activiteiten gepaard gaat te voorkomen of in te dammen?

Frattini
Ik zal op de twee vragen tegelijk antwoorden. Allereerst wil ik zeggen dat de Europese Unie wederom een krachtige veroordeling uitspreekt tegen de barbaarse terreuraanslagen in Casablanca en in ieder ander deel van de wereld. De aanslagen in Casablanca hebben op brute wijze bevestigd dat het terrorisme een groeiende dreiging voor de democratie, voor de vrede en internationale veiligheid is, en geen enkel land mag ervan uitgaan dat het buiten schot blijft. De strijd tegen het terrorisme noopt de internationale gemeenschap tot uiterste vastberadenheid, tot een sterke bereidheid om samen te werken en gezamenlijke acties op te zetten. De Europese Unie zal haar aandeel blijven leveren - en ik denk dat dit ook een absolute prioriteit voor het Italiaans voorzitterschap is - om deze dreiging af te weren en volledig uit de weg te ruimen.
De Unie heeft haar goedkeuring gehecht aan een globale aanpak van de strijd tegen het terrorisme. Deze aanpak omvat alle beleidslijnen van de Europese Unie en is gebaseerd op een actieplan dat volgens een schema wordt uitgevoerd dat op gezette tijden wordt bijgesteld. Een geactualiseerd verslag van het voorzitterschap over de acties in de strijd tegen het terrorisme is, zoals u weet, in de vergaderronde van juni 2003 van de Raad gepresenteerd. Op intern vlak opereert de Unie met politieke, economische en juridische middelen. Tegelijkertijd zorgt de Unie ervoor dat de strijd tegen het terrorisme in alle aspecten van haar buitenlands beleid wordt meegenomen. De kwestie is op de agenda gezet van de vergaderingen van de politieke dialoog met alle derde landen - en uiteraard met Marokko. Tot slot gaat de Europese Unie ook voort met het bevorderen van dialoog en uitwisseling tussen verschillende culturen, religies en beschavingen. In het proces van Barcelona is een substantiële bijdrage geleverd om een Euro-mediterrane stichting voor een dialoog tussen culturen en beschavingen tot stand te brengen. Deze maatregel helpt om de oorzaken van iedere vorm van extremistisch geweld die tot terrorisme kunnen leiden, uit te schakelen.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte minister, nu wij hier spreken over de zelfmoordaanslagen moet ik denken aan een recent boek van de Franse socioloog en denker Emmanuel Todd getiteld 'Aprés l'Empire?. Hierin beschrijft hij hoe maatschappijen naarmate het onderwijs verbetert evolueren tot een democratie en tot een politiek systeem waarin vrijheid en rechtvaardigheid zijn gewaarborgd. Daarbij is het Westen de grote kracht achter de democratie, de vooruitgang en de ontwikkeling van de volkeren en tegelijkertijd leider en scheidsrechter bij conflicten.
Maar aangezien het Westen zijn eigen belang altijd vooropstelt, handelt het niet rechtvaardig in de internationale betrekkingen, maar genereert het juist een nieuwe vorm van antidemocratische autarkie die uiteindelijk leidt tot een botsing met de rest van de wereld en aanleiding geeft tot de niet meer te stuiten ondergang.
Naar aanleiding van deze overpeinzingen van Emmanuel Todd zou ik u graag willen vragen of u niet vindt dat de invasiemachten uit het Westen via onrechtvaardige druk en uitbuiting en preventieve oorlogen gebaseerd op valse bewijzen over massavernietigingswapens en mondiale veiligheidsrisico's - zoals gebeurd is in Irak - geen vrede en vrijheid bewerkstelligen maar juist aanleiding geven tot nieuwe wanhoop en nieuwe haat die enkel een uitweg kunnen vinden via terroristische aanslagen en zelfmoordacties gericht op een wereld die rechtvaardiger is voor degenen die te lijden hebben onder de uitbuiting en de agressie.

Frattini
Ik geloof dat terrorisme nooit - en ik herhaal: nooit - een rechtvaardiging kan vinden als er vrouwen, kinderen, onschuldige mensen worden vermoord, als op het leven van burgers wordt gemikt. Dit vooropgesteld, ligt het voor de hand dat de structurele oorzaken van terrorisme aangepakt moeten worden, en deze oorzaken kunnen ook liggen in wanhoop, armoede, in een haperende dialoog tussen culturen. Daarom geloof ik dat de algehele Europese strategie moet zijn om enerzijds een harde strijd aan te binden tegen iedere vorm van terrorisme, en anderzijds een intensieve dialoog tussen beschavingen en culturen aan te zwengelen. Het gaat erom de structurele redenen aan te pakken die kunnen leiden tot terroristische acties, maar die - nogmaals - daar nooit een rechtvaardiging voor mogen vormen.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Geachte minister, geloof me, ook ik veroordeel de terroristische acties en misdrijven zeer scherp. Maar ik wil u er graag op wijzen dat de Noord-Amerikaanse islamdeskundige John Esposito, directeur van het centrum voor een beter begrip tussen moslims en christenen, heeft gezegd dat de betrekkingen van Washington met de landen in de Golf-regio altijd gebaseerd zijn geweest op oliebelangen en niet op belangstelling voor de cultuur en de bevolking van het gebied. Hij wijst erop dat er duidelijk onderscheid dient te worden gemaakt tussen extremisten en de meerderheid van de bevolking. Verder waarschuwt hij dat de strijd tegen het terrorisme kan leiden tot verdere vervreemding van de moslimwereld en een echte botsing tussen twee culturen indien er geen openlijke diplomatie wordt betracht, bruggen worden geslagen en wordt doorgedrongen tot de kern van de problematiek. Hij is van mening dat het gebruik van militaire en economische middelen niet volstaat.
Op basis hiervan wil ik u graag vragen of de Raad van mening is dat de aanval op Irak, ingezet met goedkeuring van Europese regeringsleiders als premier Aznar, premier Blair en zelfs premier Berlusconi, die tot een groot aantal doden, verwoestingen, ontheemding en ellende heeft geleid, werkelijk de beste manier was om het probleem van de mondiale veiligheid aan te pakken. Zou een diplomatieke oplossing zoals het Goede Vrijdag-akkoord in Noord-Ierland of de routekaart voor het Israëlisch-Palestijnse conflict niet veel doeltreffender zijn geweest? Deelt u de mening van John Esposito dat wij als wij de democratisering van het Nabije Oosten of van welk gebied ter wereld dan ook nastreven, niet aan anderen kunnen voorschrijven hoe die democratie eruit moet zien en wie de nieuwe leiders moeten worden?

De Voorzitter.
Vraag nr. 4 van Sarah Ludford (H-0354/03):

Betreft: Vaststelling van daderprofielen van terroristen
Ik heb begrepen dat naar aanleiding van de aanbeveling inzake de ontwikkeling van profielen van terroristen, die in november 2002 in Brussel op de Raad van Ministers van justitie en binnenlandse zaken werd vastgesteld, een proefproject zal worden uitgevoerd
In het eerste verslag (van maart 2003) van het EU-netwerk van onafhankelijke deskundigen inzake fundamentele rechten werd verklaard dat dergelijke profielen "een belangrijk discriminatierisico inhouden [en] alleen aanvaardbaar zijn als er sprake is van een eerlijk, statistisch significant bewijs van de relaties tussen de kenmerken en het risico van terrorisme, welk bewijs tot dusver niet is geleverd ".
Welke veiligheidsmaatregelen neemt de Raad/nemen de lidstaten om ervoor te zorgen dat het proefproject niet leidt tot discriminatie of de democratische vrijheden ondermijnt?

Frattini
De Raad is er niet van op de hoogte dat er een proefproject is opgestart over de materie die in de vraag van de geachte afgevaardigde ter sprake wordt gebracht. In de overwegingen en het centrale gedeelte van het verslag inzake de ontwikkeling van profielen van terroristen, waar de geachte afgevaardigde over rept, wordt onderstreept dat men verplicht is de basisrechten en -vrijheden te respecteren. Dus nogmaals, de Raad is niet bekend met het bestaan van een proefproject, maar de verwijzing naar de plicht van eerbiediging van de basisrechten en -vrijheden mag in geen geval geschrapt noch afgezwakt worden.

Ludford (ELDR).
Ik ben dankbaar voor de geruststelling door de minister dat er tot nu toe geen proefproject is opgestart. Ik had begrepen dat het de bedoeling was met een proefproject te beginnen. Ik snap alleen niet dat er een aanbeveling wordt vastgesteld als het kennelijk nooit de bedoeling is geweest deze ten uitvoer te leggen.
Mijn vrees werd ingegeven door het feit dat in de vastgestelde aanbeveling van november 2002 het discriminatierisico niet eens onderkend werd. Dat moet echter wel gebeuren, gezien de constatering van het EU-netwerk van onafhankelijke deskundigen inzake fundamentele rechten dat dergelijke profielen 'een belangrijk discriminatierisico inhouden?. Als men op basis van bepaalde eigenschappen een profielschets van iemand wil maken, bijvoorbeeld op basis van nationaliteit en psycho-sociologische kenmerken, en vervolgens daarop de beslissing baseert dat diegene waarschijnlijk een terrorist is, dan moet men er zeer zeker van zijn dat 'er sprake is van een eerlijk, statistisch significant bewijs van de relaties tussen de kenmerken en het risico?, zoals in het verslag staat.
Ik zou graag van de minister de verzekering krijgen dat - nu er nog geen proefprojecten lopen - als die er wel mochten komen of als lidstaten echte projecten opstarten hij dat statistische onderzoek dan laat uitvoeren alvorens toestemming te geven voor het uitvoeren van dergelijke projecten.

Frattini
Ik geloof dat ik kan bevestigen dat het de plicht van de Raad zal zijn rekening te houden met hetgeen in het debat van vandaag naar voren is gekomen. Ik zal het secretariaat van de Raad daar zeker van in kennis stellen, zodat er rekening mee kan worden gehouden, als dit inderdaad de bedoeling is en als dit proefproject in voorbereiding is. Maar nogmaals, mij is dat momenteel niet bekend.

De Voorzitter.
Vraag nr. 5 van Patricia McKenna (H-0361/03):

Betreft: Onwettige bezetting van Irak
Het Verenigd Koninkrijk, lid van de Raad, houdt onwettig Irak bezet. Wat vindt de Raad ervan dat een van zijn landen onwettig een ander land bezet houdt en kan de Raad iets ondernemen om deze misstand recht te trekken ?

Frattini
De Raad heeft niet over de juridische aard van de oorlog in Irak overlegd en, zoals de geachte afgevaardigde best weet, hebben de internationale gemeenschap en de lidstaten van de Europese Unie uiteenlopende meningen over deze kwestie gehad. De Raad is zeer ingenomen met de beëindiging van de militaire acties en met de unanieme goedkeuring van resolutie 1483 van de Veiligheidsraad over de situatie na de oorlog in Irak. Dit is het bewijs van een nieuwe samenwerkingsgeest in de internationale gemeenschap, en daarop moeten wij de toekomst bouwen. Door de resolutie en de benoeming van een speciale vertegenwoordiger van Irak krijgen de Verenigde Naties een belangrijke rol in het proces van wederopbouw van Irak, en dat sluit naadloos aan bij wat de Europese Unie had aanbevolen. De Unie heeft zich ingespannen om zich een belangrijke functie toe te meten in vooral de politieke en economische wederopbouw van Irak. Een humanitaire actie is al gaande. De Commissie en de lidstaten van de Unie hebben meer dan 700 miljoen euro aan humanitaire hulp toegezegd. Dit jaar staan de Commissie en de Algemeen Secretaris annex Hoge Vertegenwoordiger Javier Solana voortdurend in nauw contact met de speciale vertegenwoordiger van de Verenigde Naties. Dit is een soort verkenningsronde. De bedoeling ervan is te zien welke eventuele verdere acties de Europese Unie kan ondernemen voor de naoorlogse behandeling van Irak, om in deze fase in ieder geval tegemoet te komen aan de behoefte aan onmiddellijke bijstand van het Irakese volk.

McKenna (Verts/ALE).
Het is overduidelijk dat er geen internationale rechtvaardiging voor de invasie en de huidige bezetting van Irak bestaat. Er is inmiddels immers onthuld dat de Britse regering, Blair en de zijnen, leugens hebben verspreid ter rechtvaardiging van de invasie en bezetting door de Amerikanen en de Britten. Er zijn derhalve twee dingen die ik aan de Raad wil vragen.
Het eerste houdt verband met de resolutie. Het is overduidelijk dat de resolutie alleen maar steun geeft aan de VS en het Verenigd Koninkrijk voor de illegale actie die zij hebben ondernomen. Het land verkeert in een crisis: er zijn enorme aantallen mensen afhankelijk van voedselhulp; er heerst wetteloosheid; mensen in Irak vertellen, nu ze de straat weer op kunnen, over hun doden, de hele maatschappelijke structuur is ingestort. Dat is het eerste dat ik wil weten van de Raad in verband met de huidige situatie in Irak. Deze situatie kan nu toch niet meer worden toevertrouwd aan de Britten en de Amerikanen?
Ten tweede, wat gaat de Raad ondernemen met betrekking tot een aantal EU-burgers dat gevangen zit in Guantanamo Bay, aangezien de Britten duidelijk te bang zijn hun stem te verheffen tegen de Amerikanen en voor hun eigen burgers op te komen?
Deze mensen zijn net zo goed burgers van de EU en het is derhalve aan de EU hier iets aan te doen, evenals aan de illegale bezetting van Irak. Het is immers volstrekt onacceptabel dat de VS en Groot-Brittannië profijt kunnen trekken van hun illegale activiteiten.

Frattini
Ik kan alleen tegen de geachte afgevaardigde zeggen dat de Europese Unie de kwestie al bij diverse gelegenheden heeft besproken, ook in vergaderingen van de ministers van Buitenlandse Zaken. Het doel was te bezien welke verdere acties ondernomen moeten worden om Europa bij Irak te betrekken, allereerst ten behoeve van het Irakese volk. Men wilde te weten komen welke verdere bijdragen, welke verdere initiatieven Europa op Irakees grondgebied kan ondernemen. Ik geloof dat de Unie op die voet zal doorgaan en het is ook verstandig dat zij dit doet. Naar mijn mening moet het huidige onderzoek nog verder uitgediept worden, uiteraard in nauw contact met de Engels-Amerikaanse troepen die ter plekke opereren. Zoals bekend hebben een paar landen op nationale titel humanitaire bijstand in Irak verleend. Een van die landen is Italië. Ik geloof echter dat het belangrijk is een Europese aanpak voor het Irakees volk te presenteren, om diens noden en behoeften te lenigen.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Geachte minister, u hebt mijn vraag met betrekking tot de betrokkenheid van de premiers Aznar, Blair en Berlusconi bij de oorlog in Irak niet beantwoord. U hebt gesproken over de Raad van Barcelona en de Euro-mediterrane dialoog, wat verder prima is. Maar in antwoord op een vraag van mevrouw McKenna hebt u tevens laten weten dat de Raad de oorlog in Irak niet heeft besproken. Maar als ik me niet vergis heeft het Griekse voorzittershap de Europese Raad bijeen willen roepen om over deze kwestie te spreken en hebben de premiers Aznar, Blair en Berlusconi daar een stokje voor gestoken.

De Voorzitter.
Ik weet niet zeker of dit een aanvullende vraag is op vraag nr. 5, moet ik eerlijk bekennen, maar dat is aan de fungerend voorzitter van de Raad, die kan antwoorden als hij dat opportuun acht.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de fungerend voorzitter, u zei dat de Raad geen debat heeft gehouden over de juridische aspecten van de interventie in Irak. Het Grieks voorzitterschap heeft echter met een verklaring van 16 april de Brits-Amerikaanse interventie - of aanval, liever gezegd - gelegitimeerd en de Europese Raad van Thessaloniki heeft een soortgelijk standpunt ingenomen. Dit staat natuurlijk volledig haaks op hetgeen de volkeren van de lidstaten van de Europese Unie willen. Zij zijn namelijk in alle landen massaal de straat opgetrokken om te protesteren tegen deze moorddadige aanval. Is de Raad niet ongerust over de kloof tussen zijn optreden en de wil van onze volkeren?

Frattini
Mijn antwoord zal bijzonder kort zijn, want ik geloof dat wij, landen en volkeren van de Europese Unie, die ons allemaal sterk verheugden op tussenkomst van de Verenigde Naties met resolutie 1483, vandaag de blik op de toekomst moeten richten. Kijken naar de toekomst betekent dat wij ons zorgen moeten maken om de mensen die lijden in Irak, dat wij de voorwaarden moeten scheppen opdat het Irakese volk in een, hopelijk niet verre, toekomst zijn eigen lot weer in handen kan nemen, en zijn eigen land weer terugkrijgt. Ik geloof dat kijken naar de toekomst erop neerkomt dat men zich afvraagt hoe het Irakese volk geholpen kan worden om de staat, de instellingen, het overheidsbestuur weer te doen functioneren, na de val van een harde dictatuur. Dat is volgens mij kijken naar de toekomst. Dat was dan ook de bedoeling van de Raad van Thessaloniki en het Griekse voorzitterschap, dat de crisis in Irak op uitmuntende wijze heeft benaderd.

De Voorzitter.
Vraag nr. 6 van John McCartin (H-0363/03):

Betreft: Mensenrechten in Rusland
Is de Raad op de hoogte van het aanzienlijke aantal geweldplegingen tegen vrouwen in Rusland, in het bijzonder geweldplegingen binnen het gezin, die jaarlijks aan naar schatting 14.000 vrouwen het leven kosten? Weet de Raad dat de Russische regering het facultatief protocol bij het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), dat het CEDAW-Comité de bevoegdheid geeft om klachten van individuen en groepen te onderzoeken, niet heeft goedgekeurd? Is de Raad, tenslotte bereid dit probleem te onderzoeken en aan het Parlement verslag uit te brengen?

Frattini
De Raad heeft geen gedetailleerde informatie ontvangen over die gevallen van geweldpleging tegen vrouwen waar de geachte afgevaardigde in zijn vraag naar verwijst. Ook weten wij niets van de redenen waarom de Doema het protocol van het Verdrag over uitbanning van alle vormen van discriminatie van de vrouw - een verdrag dat Rusland op 8 mei 2001 heeft ondertekend - niet heeft geratificeerd. De Raad volgt nauwlettend de ontwikkelingen rondom de mensenrechten in de Russische Federatie en brengt op gezette tijden de kwesties van de mensenrechten en de rechtsstaat ter sprake in vergaderingen met de Russische autoriteiten. Ik kan u verzekeren dat de Raad het probleem van geweldpleging tegen vrouwen alsook het niet ratificeren van het protocol op de geschikte plaatsen aan de orde zal stellen. Wel moet hierbij rekening worden gehouden met het feit dat ook lidstaten van de Europese Unie het protocol nog niet geratificeerd hebben. De Europese Unie zal bovendien voortgaan haar bekommernis over deze situatie te kennen te geven, om de bescherming van de waardigheid van de menselijke persoon zonder onderscheid van man of vrouw te bevorderen. Dit zal zij ook doen bij de internationale organisaties, in de eerste plaats de Verenigde Naties.

McCartin (PPE-DE).
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn positieve antwoord op mijn vraag. Dit is een probleem waar we ons in de Europese Unie bewust van moeten zijn, met ons aandeel in de wereldhandel, onze belangrijke economische positie in de wereld en onze politieke invloed. Deze kwestie dient aan de orde te worden gesteld en ik ben blij dat de fungerend voorzitter het met mij eens is dat dit een zaak is waar de Europese Unie aandacht aan moet besteden.
We moeten in ons achterhoofd houden dat, ook al zijn er staten binnen de Unie die dit verdrag niet geratificeerd hebben, de Europese Unie in haar verdragen desalniettemin gelijkheid garandeert aan vrouwen op de werkvloer en in vele andere situaties. Daarom is dit binnen de Europese Unie niet zo'n ernstig vraagstuk als het in Rusland is.
In Rusland is sprake van economische groei. Er wordt weer vooruitgang geboekt. Wij constateren dat met vreugde, maar die vooruitgang zal geen stand houden als er geen sprake is van gelijkheid voor alle burgers, en met name voor de zwakkeren.

De Voorzitter.
Vraag nr. 7 van Malcolm Harbour (H-0372/03):

Betreft: Stempelen van voorwerpen van edelmetaal
Kan het voorzitterschap bevestigen dat het voornemens is het voorstel voor een richtlijn inzake de harmonisatie van de voorschriften voor het stempelen en testen van voorwerpen van edelmetaal opnieuw zal indienen en zo ja, op welke grondslag?

Frattini
Het Italiaanse voorzitterschap zal voorstellen dat de in 1998 onderbroken besprekingen over de ontwerp-richtlijn inzake de harmonisatie van wetgevings-, regelgevende en bestuursvoorschriften voor het stempelen en testen van voorwerpen van edelmetaal, die op 22 april 1996 door de Europese Commissie is ingediend, worden heropend. Gezien de jongste ontwikkelingen die de regelgeving in een paar lidstaten heeft meegemaakt, acht het voorzitterschap het verstandig het debat te herlanceren, om eventuele compromisoplossingen aan het licht te brengen. Het Italiaanse voorzitterschap is voornemens naar remedies te zoeken voor kwesties die nog niet opgelost zijn: onder andere, een hogere consumentenbescherming, via de plicht om de geharmoniseerde technische eisen in acht te nemen voor alle producten die op de markt worden gebracht; de positie van merken met een grotere informatieve inhoud voor wat de identificatie betreft; de verantwoordelijkheid van fabrikanten en controleorganen; en tenslotte de voltooiing van het vrij verkeer van producten op de interne markt voor deze sector.

Harbour (PPE-DE).
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn uitgebreide antwoord. Toch vrees ik dat, vanuit het perspectief van mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, het voorstel zoals de Commissie dat heeft ingediend, een bewezen systeem van consumentenbescherming dat al honderden jaren bestaat ernstig ondermijnt.
Ik wil het voorzitterschap erop wijzen dat er reeds een verdrag inzake onderzoek en stempeling van edelmetalen werken bestaat, waar de Europese Unie tot toe zou kunnen treden. Dat zou voor de EU een bewezen systeem van consumentenbescherming opleveren zonder een richting in te slaan die, zoals hij weet, bij veel landen op bezwaren stuit.
Ten tweede wil ik hem erop wijzen dat ook de toetredende landen hier veel belang bij hebben. Ik kan hem een verklaring doen toekomen van de essaaikantoren van Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije, die zich ernstig zorgen maken over dit voorstel en vrezen dat het Italiaanse voorzitterschap erop aanstuurt deze richtlijn af te ronden voordat zij tot de Europese Unie zijn toegetreden. Het is buitengewoon onbevredigend dat het Italiaanse voorzitterschap een ontwerp-tekst opnieuw indient, terwijl het weet dat het moeilijk zal zijn hierover overeenstemming te bereiken en dat een en ander ernstige gevolgen zal hebben voor de consumentenbescherming.

Frattini
Ik dank de geachte afgevaardigde dat hij aan deze moeilijkheden heeft herinnerd. Natuurlijk zal het voorzitterschap, nog voordat het dossier concreet geopend wordt, terdege rekening houden met de problemen die u hebt opgesomd. De voortdurende gedachtewisseling tussen Raad en Parlement heeft immers ook tot doel dat ingegaan wordt op de twijfels en problemen die ter sprake komen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 8 van Lennart Sacrédeus (H-0377/03):

Betreft: Verslag over vrijheid van geloof en godsdienst in de wereld
USCRIF, de Parlementaire Commissie voor internationale vrijheid van godsdienst, adviseert de regering van de VS over godsdienstzaken. In haar jaarlijks verslag betoont USCRIF zich verontrust over het feit dat het bewind in Saoedi-Arabië in het buitenland fondsen ter beschikking stelt voor de verspreiding van zijn extreme interpretatie van de wahabitische islam - en aldus de godsdienstige onverdraagzaamheid in andere landen aanwakkert. Voorbeelden zijn de opleiding van sharia-ambtenaren in de noordelijke deelstaten van Nigeria, de financiering van de bouw van wahabitische moskees en van missieactiviteiten en het feit dat extremistische wahabitische moslims naar Afghanistan, Bosnië, Tsjetsjenië en Kasjmir reizen om te vechten in de "heilige oorlog". Naar aanleiding hiervan beveelt USCRIF het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken aan Saoedi-Arabië te plaatsen op de lijst van "landen die aanleiding zijn tot bijzondere verontrusting" die het ieder jaar opstelt.
Hoe staat de Raad tegenover de gegevens in het verslag van USCRIF inzake Saoedi-Arabië en door de wahabitische islam ingegeven geweld en terrorisme? Is de Raad bereid tot uitbreiding van de acties van de EU ter verdediging van vrijheid van godsdienst en geloof in de hele wereld, door evenals de Amerikaanse regering zelf jaarlijkse verslagen en analyses over vrijheid van godsdienst en een lijst van landen op te stellen?

Frattini
Het verslag waar de geachte afgevaardigde op doelt, is door geen van de bevoegde groepen van de Raad besproken. Het jaarverslag van de Europese Unie over de rechten van de mens illustreert onder meer het duidelijke standpunt dat wij hebben ingenomen inzake de vrijheid van godsdienst en de acties die op die grondslag worden ondernomen. De Unie neemt volgens mij iedere gelegenheid te baat om de staten ervan te overtuigen dat ze moeten streven naar wetten en praktijken die tolerantie en wederzijds respect in de hand werken. De bekommernis over vrijheid van godsdienst wordt regelmatig verwoord bij alle betrokken regeringen, zowel in bilaterale contacten als bij multilaterale gelegenheden, zoals de jaarvergaderingen van de Commissie mensenrechten van de Verenigde Naties en het derde comité van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Tijdens de jongste zitting van de Commissie mensenrechten heeft de Unie onder meer te kennen gegeven dat zij zich grote zorgen maakt over de uitvoering van de internationale basisvoorschriften op het vlak van mensenrechten in Saoedi-Arabië, vanwege de aanhoudende belemmeringen van de vrijheid van godsdienst en meningsuiting en de stelselmatige discriminatie van vrouwen. In de negenenvijftigste zitting van de Commissie mensenrechten heeft de Unie, net als in de afgelopen jaren, haar steun verleend aan een door de Ierse regering ingediende resolutie over het uitbannen van alle vormen van religieuze onverdraagzaamheid. In die resolutie worden de staten aangespoord tot het nemen van acties, om uitingen van haat, onverdraagzaamheid, geweld en dwang, die door een godsdienstige of geestelijke belijdenis worden teweeggebracht, te bestrijden.

Sacrédeus (PPE-DE).
Allereerst wil ik Italië welkom heten als voorzitter en u hartelijk bedanken voor uw antwoord. Ik weet dat de Italiaanse regering, met name minister Rocco Buttiglione, erg betrokken is bij kwesties over vrijheid van geloof en godsdienst in de hele wereld. Toch wil ik mijn vraag herhalen over hoe de Raad staat tegenover het verslag van USCIRF inzake Saoedi-Arabië en het door de wahabitische islam ingegeven geweld en terrorisme? Wat kan de Europese Unie onder het Italiaanse leiderschap doen om haar positie te versterken in verband met deze kwestie?
Ik heb ook een aanvullende vraag. Bent u bereid om de inspanningen van de Europese Unie op dit gebied te vergroten? Zou de Europese Unie verslagen kunnen uitwerken die overeenkomen met de jaarlijkse verslagen in Amerika over vrijheid van godsdienst?

Frattini
Ik heb er geen moeite mee te bevestigen wat ik aan het begin van mijn antwoord zei: de Raad spreekt zich vandaag niet uit over dat verslag, aangezien het nog niet aan bod is gekomen in de bevoegde groepen van de Raad. Ik neem nota van de aansporing van de geachte afgevaardigde en zal het secretariaat van de Raad de vraag voorleggen of het geboden is het verslag te bestuderen, zodat daar eventueel een beoordeling over kan komen. Verder kan ik nu al vertellen, geachte afgevaardigde, dat het volgens mij belangrijk is het beginsel van bescherming van hetgeen u in uw vraag vermeldt, kracht bij te zetten.

De Voorzitter.
Vraag nr. 9 van Bernd Posselt (H-0379/03):

Betreft: Kloonverbod
Hoe denkt het voorzitterschap van de Raad over de huidige stand van zaken met betrekking tot de pogingen te komen tot een verbod op alle vormen van het klonen van mensen in de wereld en in de Europese Unie?

Frattini
Het voorzitterschap van de Raad dankt de geachte afgevaardigde voor het ter sprake brengen van dit belangrijke onderwerp. De kwestie van het klonen van mensen en het verbod daarop vallen niet onder de bevoegdheden van de Europese Unie, zoals wij allen weten. Maar het voorzitterschap herinnert in dit verband aan de beginselen die in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn verankerd. Zo stelt artikel 1 dat de menselijke waardigheid onschendbaar is en dat zij gerespecteerd en beschermd moet worden. Artikel 3 bepaalt voorts dat in de geneeskunde en biologie met name het verbod op eugenetische praktijken - vooral die praktijken waarbij gestreefd wordt naar selectie van mensen - het verbod om winst te maken met het menselijk lichaam en onderdelen daarvan en het verbod op reproductief klonen van mensen gerespecteerd moeten worden. Het antwoord kan volgens mij zijn dat, afgezien van een bepaald normbesef, dat bij mijzelf diep verankerd zit, het verbod op reproductief klonen van mensen duidelijk is vastgesteld in artikel 3 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Raadsvoorzitter, hartelijk dank voor uw uitstekende en heldere antwoord. Naar aanleiding daarvan heb ik nog twee korte vragen. Ten eerste: in het Handvest van de grondrechten wordt alleen gesproken over reproductief en niet over therapeutisch klonen, hoewel ze van hetzelfde laken een pak zijn. Er ligt een initiatief van Duitsland, Frankrijk en andere landen van de Verenigde Naties om wereldwijd alle vormen van klonen te verbieden. Wat ik u wil vragen is of het voorzitterschap van de Raad eveneens initiatieven in die richting zou kunnen ontplooien.
Ten tweede: u wijst in deze kwestie terecht op het subsidiariteitsbeginsel. Bestaat echter niet het gevaar dat, bijvoorbeeld ten aanzien van de bescherming van embryo's, de in veel lidstaten vigerende, strengere bepalingen inzake de bescherming van embryo's door de Europese Unie worden gematigd of ondermijnd?

Frattini
De aansporing die ik vandaag gekregen heb, zal aanleiding vormen voor een grondig onderzoek dat het voorzitterschap van de Raad wil laten uitvoeren. Het doel daarvan zal zijn een oordeel te geven over de initiatieven van Duitsland en Frankrijk die u aangehaald hebt, geachte afgevaardigde. Het gaat er ook om te voorkomen dat een beginsel wordt aangetast dat zo'n belangrijke plaats inneemt in het geweten van de mensen, een beginsel dat in feite nog belangrijker is dan rechtsregels.

Liese (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, hartelijk dank voor uw stellingname. Ter precisering wil ik u nog een extra vraag stellen. Gezien de betrokkenheid die de minister van Gezondheidszorg Sirchia ten aanzien van dit vraagstuk tentoonspreidt, denk ik dat het voorzitterschap weet dat het Europees Parlement stellig van mening is dat er een rechtsgrond bestaat voor een uitgebreid kloonverbod - een verbod op het zogeheten reproductieve klonen en een verbod op het klonen voor onderzoeksdoeleinden. Het Parlement is tot dit standpunt gekomen in de medebeslissingsprocedure aangaande het verslag over de kwaliteit en veiligheid van cellen en weefsels. Op de Raadszitting van 2 juni beschouwde Professor Sirchia het standpunt van het Parlement als goed gemotiveerd. Ik vraag het voorzitterschap of zij zich ervan bewust wat deze kwestie voor het Parlement betekent en of het haar duidelijk is dat het Parlement zijn standpunt in de tweede lezing opnieuw naar voren zal brengen.

Frattini
Ik ben me daar zeker van bewust. Wel blijft de beperking overeind die ik aanvankelijk al heb aangegeven, namelijk dat de Europese Unie geen bevoegdheid heeft om regelgevende acties te ondernemen die daar rechtstreeks op kunnen inwerken. Uiteraard zal ik, zoals ik al heb gezegd, geachte afgevaardigde, de zaak voorleggen aan de Raad, zodat deze, na een diepgaand onderzoek, een oordeel kan geven.

Sacrédeus (PPE-DE).
Hartelijk dank voor uw antwoord. Het Italiaanse voorzitterschap heeft vandaag via de premier van Italië het belang benadrukt van een nauwe samenwerking met de Verenigde Staten, een Noord-Atlantische alliantie voor mondiale kwesties.
Op welke manier kan de Europese Unie de goede relatie tussen de Italiaanse premier, dat wil zeggen de nieuwe voorzitter van de Europese Unie, en de president van de Verenigde Staten gebruiken voor een gezamenlijke inspanning van de Verenigde Staten en de Europese Unie om binnen het VN-systeem een verbod op het klonen te bewerkstelligen?

De Voorzitter.
De Raad heeft nota genomen van deze vraag, maar zal deze niet beantwoorden. Vraag nr. 10 van Linda McAvan (H-0381/03):

Betreft: Mensenrechtenactivisten in Indonesië
Onlangs zijn er mensenrechtenactivisten ontvoerd en vermoord in Atjeh. Dit heeft tot grote bezorgdheid geleid. Volgens het VN-Agentschap voor de coördinatie van humanitaire aangelegenheden zijn vijf van de zes internationale NGO's en vier in Atjeh werkzame VN-agentschappen door de Indonesische regering geadviseerd om terwille van hun eigen veiligheid hun activiteiten stop te zetten. Het behoort tot de verantwoordelijkheid van de Indonesische regering garant te staan voor de veiligheid van haar burgers en mensenrechtenactivisten op haar grondgebied.
Welke stappen wil de Raad zetten in verband met deze snel verslechterende situatie?

Frattini
De Raad volgt de situatie van de mensenrechten in Indonesië, met name in Atjeh, met grote aandacht. Sinds de vredesbesprekingen zijn onderbroken en de krijgswet in die provincie is afgekondigd, in mei 2003, hebben de Indonesische veiligheidstroepen een grootscheepse gecombineerde operatie opgezet tegen de beweging die voor een vrij Atjeh strijdt. In deze provincie is de militaire politie thans verwikkeld in grootschalige operaties, die inderdaad de veiligheid van het personeel van de internationale niet-gouvernementele organisaties en de VN-agentschappen in gevaar kunnen brengen.
De Europese Unie heeft meerdere keren in het openbaar en in privé-ontmoetingen de Indonesische regering aangespoord om de burgers te beschermen tegen de gevechten, om de mensenrechten van de bevolking in Atjeh te vrijwaren en om via onderhandelingen een vreedzame oplossing na te streven. De Unie herinnert aan de recente resolutie over de verdedigers van de mensenrechten, die in de 59e Commissie van de mensenrechten in Genève is aangenomen. Die resolutie vraagt aan alle staten om de nodige maatregelen te nemen ter bescherming van de verdedigers van de mensenrechten. In dit verband kan ik verzekeren dat de Europese Unie de Indonesische regering zal vragen om toe te staan dat Hina Hilani, speciaal vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN voor de situatie van de verdedigers van de mensenrechten, een bezoek aan Atjeh kan afleggen. De Unie zal bovendien de ontwikkelingen ter plaatse van nabij volgen en zij zal de Indonesische regering op gepaste wijze in kennis stellen van haar ernstige zorg.

McAvan (PSE).
Is de Raad ervan op de hoogte dat de afgelopen dagen de activiteiten van de mensenrechtenorganisaties in Atjeh nog verder zijn ingeperkt? Zij mogen nu bijvoorbeeld niet meer met de pers spreken of verklaringen afleggen. Indien de Raad hiervan op de hoogte is, wat denkt hij daar dan aan te gaan doen? Is de Raad van plan contact op te nemen met de Indonesische autoriteiten?
Het komt erop neer dat, terwijl wij hier vandaag in het Parlement zitten, het met de minuut moeilijker wordt om erachter te komen wat er daadwerkelijk in Atjeh plaatsvindt en of er mensenrechten worden geschonden.

Frattini
Ik kan de geachte afgevaardigde bevestigen dat, mede tegen de achtergrond van hetgeen in de afgelopen dagen en weken is voorgevallen, wij vastberaden te werk zullen gaan, zowel wat onze contacten als onze standpunten betreft. Wij willen in de eerste plaats de situatie verkennen en daarna zullen wij verwoorden hoe het gezamenlijke standpunt van het Europees Parlement en de Europese Raad over dit vraagstuk luidt.

De Voorzitter.
Vraag nr. 11 van María Izquierdo Rojo (H-0308/03):

Betreft: Oorlogsslachtoffers Irak
In verband met de oorlog in Irak en de gegevens waarover de Raad beschikt:
Hoeveel slachtoffers zijn er onder de burgerbevolking gevallen? Hoeveel onder de militairen? Hoeveel vrouwen? Hoeveel kinderen? Hoeveel informanten? Hoeveel kinderen zijn gewond geraakt? Hoeveel vrouwen zijn gewond geraakt? Zijn er nog andere gegevens in dit verband van belang?

Frattini
Het spijt me dat ik hier geen antwoord op kan geven, uiteraard omdat de Raad niet in het bezit is van de gevraagde gegevens. Zoals ik zojuist al heb gezegd - ik geloof in verband met vraag nr. 5, over Irak - heeft Europa onlangs initiatieven goedgekeurd om mee te doen aan programma's voor humanitaire bijstand aan Irak. Maar de gegevens waar u over rept, zijn ons niet bekend. Ik ben er echter van overtuigd dat ze wel op een andere wijze te achterhalen zijn. Men kan zich bijvoorbeeld richten tot de organisaties of landen die in dat gebied aanwezig zijn en waarschijnlijk wel over die gegevens beschikken. Dus wat mijzelf betreft moet ik helaas zeggen dat de Raad die gegevens niet bezit.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik acht het ontoelaatbaar dat de fungerend voorzitter van de Raad zulke pompeuze, behoedzame, ontwijkende, sluwe en laffe antwoorden geeft.
Beste fungerend voorzitter van de Raad, soms getuigen stiltes op oorverdovende en angstaanjagende wijze van medeplichtigheid. Wat een aanfluiting voor de Raad van Ministers!
De Europese Unie telt met pijnlijke precisie alle schelpdieren en vissen, kuikentjes, vogels, koeien en geiten; alle soorten dieren en planten worden op bureaucratische wijze ontleed en geanalyseerd. De EU buigt zich over de chassis van motoren, onderdelen en werktuigen, het coveren van banden?, en het is daarom onaanvaardbaar dat de EU de slachtoffers niet kan tellen van een oorlog die nog geen drie weken geleden heeft plaatsgevonden. Deze oorlog is gevoerd in de marge van het internationale recht en zonder instemming van de VN. Daarom vraag ik u, geachte fungerend voorzitter van de Raad: veroordeelt u de schending van het recht op leven? Want dat is wat er is gebeurd met de slachtoffers van deze oorlog. En ik wil graag antwoord op mijn vraag.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik zou mijn collega willen verzoeken zich te voegen naar de formaliteiten van het Huis. Men moet er begrip voor hebben dat de voorzitter van de Raad uiteraard enkel de taken van de Raad op zich moet nemen en geen verantwoordelijkheid draagt voor wat de afzonderlijke lidstaten doen. Vandaar ook mijn vraag: is eigenlijk bekend of er uit de gevangenissen in Irak ook politieke gevangenen zijn bevrijd die anders met de doodstraf zouden zijn bedreigd?

Frattini
Ik zal zeker inlichtingen inwinnen over wat de geachte afgevaardigde mij thans heeft gevraagd, en als dat mag, zal ik een schriftelijk antwoord indienen.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met collega Izquierdo eens dat dit geen behoorlijk antwoord was van de voorzitter. Hij heeft de vragen lang genoeg van tevoren gekregen en kon meer inlichtingen inwinnen om ons daarna op de hoogte te stellen. Ik wil echter op een belangrijker probleem terugkomen.
Ik heb vandaag uw eerste minister, de fungerend voorzitter, de heer Berlusconi, letterlijk horen zeggen dat hij tegen de aanval op Irak was, dat hij tegen de minachting van de VN was en hoe dan ook alles in het werk heeft gesteld om het kwaad te voorkomen. Nu is dit land echter bezet, illegaal bezet, en deze bezetting duurt voort ondanks het fel, dagelijks groeiend verzet van het Irakese volk.
Wij moeten er dus van uitgaan dat u tegen deze geschiedenis was - alhoewel ik een andere mening heb over de houding van uw regering - en derhalve wil ik u vragen wat uw voorzitterschap van plan is te doen om een eind te maken aan dit kwaad, zeer zeker nu is gebleken dat de massavernietigingswapens niet meer dan een smoes waren. De Amerikaanse leiders geven nu zelf toe dat deze wapens niet bestaan. Dus stak er wat anders achter. Wat bent u nu van plan te doen als Italiaans voorzitterschap? Zult u proberen een eind te maken aan deze criminele bezetting?

Frattini
Ik geloof dat ik op deze verdere vraag kan antwoorden door te bevestigen wat ik zonet al heb gezegd over de actie van het vorige voorzitterschap van Griekenland. Deze actie zal door het Italiaanse voorzitterschap op dezelfde manier voortgezet worden. Wij zijn van mening dat men naar de toekomst moet kijken. Wij vinden dat in het kader van de Verenigde Naties en resolutie 1483 gezorgd moet worden voor de humanitaire noden, voor de wederopbouw en stabilisatie van Irak. Ook geloof ik dat er op termijn gedacht moet worden aan een engagement van de Europese Unie die niet beperkt blijft tot humanitaire bijstand, zoals momenteel het geval is. Kijken naar de toekomst betekent uiteraard dat men op termijn bekijkt onder welke voorwaarden de Irakese bevolking haar eigen regering weer in handen kan krijgen, nu de dictatuur gevallen is. Dit is de weg die wij onder het vorige voorzitterschap hebben ingeslagen, en het Italiaanse voorzitterschap is van plan deze richting aan te houden.

De Voorzitter.
Vraag nr. 12 van Seán Ó Neachtain (H-0384/03):

Betreft: Doelstelling-1 regio's en Structuur- en Cohesiefondsen
Kan de Raad onder het Italiaanse voorzitterschap zijn huidige standpunt te kennen geven over de toekomst van de Structuur- en Cohesiefondsen in de regio's van doelstelling 1?

Frattini
De Raad is niet voornemens om tijdens het Italiaans voorzitterschap zijn standpunt over de toekomst van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds voor de regio's van doelstelling 1 kenbaar te maken. De Raad kan zich namelijk pas buigen over de toekomst van het cohesiebeleid als de Commissie met voorstellen op tafel komt. Wel is het Italiaanse voorzitterschap van plan, met het oog op de presentatie van het derde verslag over de economische en sociale cohesie, het debat over de hervorming van het cohesiebeleid van de Unie op de werkagenda van dit semester te houden. Daartoe zal er een aantal gebeurtenissen worden georganiseerd, op zowel politiek als technisch niveau. Met name zal er een informele ontmoeting komen van de ministers voor regionale ontwikkeling, die zich zal concentreren op de relatie tussen cohesie en regionale mededinging en tussen cohesie en samenwerking. Het is de bedoeling dat de bevoegde minister hierover meer gedetailleerde informatie zal verstrekken tijdens zijn toespraak tot de Commissie regionaal beleid van het Europees Parlement, en dat zal uiteraard in de komende dagen zijn beslag krijgen.

Ó Neachtain (UEN).
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord, ook al ben ik er niet veel wijzer van geworden. Ik ben nog steeds van mening dat de Structuur- en Cohesiefondsen in regio's van doelstelling 1 onder de bevoegdheid van de Europese Unie vallen en derhalve een grondiger antwoord verdienen. Ik denk, als iemand die afkomstig is uit een doelstelling-1 regio in het westen van Ierland, dat we er recht op hebben te horen wat de toekomstplannen van de fungerend voorzitter zijn op dit zeer belangrijke beleidsterrein, zeker omdat er een overgangsperiode vereist is voor doelstelling-1 regio's, tijdens welke alle subsidies uit de ontvangen fondsen zullen worden gebruikt.

Frattini
Een extra element kan zeer zeker komen van de Commissie, want die heeft, zoals ik net heb uitgelegd, haar verslag over deze kwestie nog niet gepresenteerd. Pas als dat verslag op tafel ligt, kan het voorzitterschap van de Raad een actie op touw zetten. Ik heb verder gezegd dat de materie zo belangrijk is dat het Italiaanse voorzitterschap er zich hoe dan ook mee bezig zal houden, en dat de bevoegde Italiaanse minister aan de desbetreffende commissie van dit Parlement een uiteenzetting zal geven. Meer dan dat kan er vandaag niet geconcludeerd worden, zolang het verslag van de Commissie uitblijft.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog één vraag aan voorzitter Frattini. Er is heel wat afgepraat over de niet gebruikte middelen uit de Structuur- en Cohesiefondsen die ieder jaar aan de ministers van Financiën worden teruggestort. Er heeft zich nu een buitengewoon intensief debat ontsponnen over de vraag of het niet beter zou zijn die middelen in te zetten voor de uitbreiding van de trans-Europese netwerken. Is dit al een punt van overleg in de Raad, en heeft u al een tijdsplan in gedachten die ertoe leidt dat deze middelen zo spoedig worden ingezet ten behoeve van de meest concurrerende regio ter wereld?

Frattini
Ook met betrekking tot deze vraag wil ik mij het recht voorbehouden om de geachte afgevaardigde een schriftelijk antwoord te geven, of dat nu positief of negatief is. Dit is namelijk een heel delicate materie, en ik moet dus vermijden dingen te zeggen die niet volkomen duidelijk en precies zijn.

De Voorzitter.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Raad gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 13 tot en met 29 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.05 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0219/2003), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim ('de kaderverordening?) (15851//2002 - C5-0138/2003 - 2001/0060(COD)) (rapporteur: de heer Fava), en
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0225/2003), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme,
1. betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verlening van luchtvaartnavigatiediensten in het gemeenschappelijk Europees luchtruim ('de dienstverleningsverordening?) (15853/2/2002 - C5-0137/2003 - 2001/0235(COD)),
2. betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de organisatie en het gebruik van het gemeenschappelijk Europees luchtruim ('luchtruimverordening?) (15852/3/2002 - C5-0139/2003 - 2001/0236(COD)),
3. betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeveiliging ('interoperabiliteitsverordening?) (15854/3/2002 - C5-0140/2003 - 2001/0237(COD)) (rapporteur: mevrouw Sanders-ten Holte)

Fava (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, met dit verslag komt de finish in zicht voor het initiatief van de Commissie met betrekking tot het gemeenschappelijk Europees luchtruim. Het Parlement staat hier vierkant achter. Voor ons is dit zelfs een van de hoogtepunten in de werkzaamheden die de Commissie regionaal beleid de afgelopen jaren heeft verricht. Het doel is: efficiëntie, veiligheid en kostenbesparing. Het gemeenschappelijk luchtruim is geen literaire metafoor, maar een stelsel met concrete gedragsregels en voorschriften, die moeten worden uitgewerkt, toegepast en geëerbiedigd.
In haar voorstel pakt de Commissie dit urgente thema op strikte en moedige wijze aan en stelt termijnen vast, waarvoor onze dank aan de commissaris, mevrouw De Palacio. Het is de verdienste van het Parlement dat het een jaar geleden de uitdaging van de Commissie heeft aanvaard. Dat was een bijzonder moment want de 11de september was nog maar net achter de rug en in het debat over de veiligheid in de luchtvaart moest blijk worden gegeven van een extra dosis gevoeligheid, redelijkheid en aandacht. Het Parlement heeft de uitdaging aanvaard en met grote eensgezindheid en overtuiging aan dit voorstel gewerkt. Het voorstel, dat reeds in eerste lezing werd aangenomen, behelst enkele eenvoudige regels die naar wij hopen zullen worden bekrachtigd en toegepast.
Het allerbelangrijkste is dat er eensgezindheid en samenwerking bestaat tussen alle instellingen, organen en instanties die de doelstellingen van het gemeenschappelijk luchtruim - efficiëntie, veiligheid en kostenbesparing - moeten waarmaken. Het allerbelangrijkste is dus een duidelijke relatie tussen Eurocontrol - het agentschap dat beschikt over de technische knowhow voor het beheer van het Europees luchtruim - en de Commissie, oftewel de Europese Unie. Wij zijn erin geslaagd een evenwicht te bewerkstelligen in deze relatie: de Commissie zal belast zijn met de werking, het bestuur en het politiek beheer van dit gemeenschappelijk Europees luchtruim en Eurocontrol zal zijn competentie, ervaringen en technische knowhow moeten inbrengen.
Een ander belangrijk punt betreft de sancties. Men zal moeten voorzien in de mogelijkheid - een mogelijkheid die dan natuurlijk door de verschillende landen moet worden ingevuld - van een sanctiestelsel waarmee de luchtvaartmaatschappijen en de andere betrokkenen kunnen worden gestraft als zij de regels overtreden. Het woord 'sanctie? klinkt altijd onaangenaam. Het is een woord dat men slechts schoorvoetend en voorzichtig uitspreekt, maar dat in dit geval noodzakelijk is. Dat was al zo in de tijd van Cesare Beccaria: als wij geen strafsysteem hebben zullen wij er moeilijk van op aan kunnen dat de regels ook geëerbiedigd worden. Hier gaat het om een geheel van regels waarop, behoudens enkele specifieke gevallen, geen enkele uitzondering bestaat. Dit stelsel van regels is gegrondvest op naleving, want anders zal er van een gemeenschappelijk luchtruim geen sprake kunnen zijn.
Derde punt: de samenwerking tussen de burgerlijke en de militaire autoriteiten. Dit is het toonaangevende punt. Er zal worden voorzien in een Comité voor het gemeenschappelijk luchtruim met deelneming van militairen, en in een vrijwaringsclausule die de lidstaten de mogelijkheid biedt bepaalde voorschriften van het gemeenschappelijk luchtruim op te schorten als zich bijzondere of urgente situaties voordoen. Dit houdt natuurlijk in eerste instantie verband met de rol en de functie van de strijdmachten en de militaire autoriteiten.
Welnu, het gemeenschappelijk standpunt is waarschijnlijk beïnvloed door de sfeer die na de 11de september ontstond. Sedertdien is er meer aandacht voor de redenen die ten grondslag liggen aan de nationale soevereiniteit en de nationale defensie. Voor ons is dit echter een vrij conservatief standpunt. De samenwerking tussen de burgerlijke en de militaire autoriteiten wordt in feite terzijde geschoven, en daarmee verliest het gemeenschappelijk luchtruim een van zijn belangrijkste kenmerken. Volgens ons is er misschien sprake van een zekere naïviteit wat de toekomst betreft. De samenwerking tussen de burgerlijke en de militaire autoriteiten moet niet worden gezien als een beperking van de soevereiniteit van de lidstaten maar als een grote kans, een kans die trouwens gewaarborgd wordt door een uitgebreide vrijwaringsclausule. Wij hebben er alleen voor gezorgd dat deze niet werd uitgebreid tot eenvoudige oefeningen, want anders zou het concept van het gemeenschappelijk luchtruim onderuit worden gehaald.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier verder niets aan toe te voegen. Ik heb snel de belangrijkste feiten van de politieke en institutionele verwikkelingen van dit verslag genoemd. Ik hoop dat er in de komende weken en maanden een rustige trialoog met de andere instellingen kan plaatsvinden en dat het Parlement dan een bijdrage kan leveren aan een snelle uitvaardiging van dit stelsel van voorschriften. Dat stelsel zal dan de verdienste zijn van de Commissie en de Raad, maar natuurlijk ook dit Parlement, en dan zullen wij eindelijk de Europese burgers een gemeenschappelijk en veilig luchtruim ter beschikking kunnen stellen.

Sanders-ten Holte (ELDR)
Voorzitter, Commissaris, collega's, ik denk dat ik voor de meerderheid van mijn collega's spreek wanneer ik zeg dat onze voornaamste reactie op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over het gemeenschappelijke luchtruim een gevoel van teleurstelling was. Op het gebied van de veiligheid heeft de Raad de gevoelens van het Europees Parlement gelukkig goed aangevoeld. Ook heeft hij meer duidelijkheid gebracht in het originele Commissievoorstel. Maar veel van de fundamentele wensen van het Europees Parlement zijn grotendeels genegeerd en dit betreur ik. Ik zal nader ingaan op de voorwaarden die wij nodig achten voor een succesvolle Single European Sky.
Ten eerste willen wij dat er een duidelijk commitment is, wettelijk vastgelegd, zodat de Commissie een oplossing vindt op het gebied van de certificering en de training van de luchtverkeersleiders. Wat we ook willen is dat de lidstaten de werving van deze professionals verbeteren. Ik vind ook dat alle aanbieders van luchtvaartnavigatiediensten vrij moeten zijn van belangenverstrengeling, op adequate wijze bemenst dienen te zijn en er zorg voor moeten dragen dat de toegang tot hun diensten niet-discriminerend is voor alle luchtruimgebruikers. Bovendien willen we dat het in rekening brengen van deze diensten transparant is en voorziet in incentives om de veiligheid en de efficiency te verbeteren. Mevrouw de Commissaris, we willen niet een beter geïntegreerd luchtruim, wij willen een gemeenschappelijk Europees luchtruim en ik hoop dat u dat ook overbrengt aan de Raad. En dat betekent dat wij een duidelijk en ondubbelzinnig commitment aan een gemeenschappelijk Europees vluchtinformatiegebied vragen, eerst in het hogere luchtruim en dan in het lagere.
Wat wij ook nastreven is een voorspoedige implementatie van alle elementen uit het pakket, en dus ook - en dat is misschien wel het belangrijkste - van die elementen die samenhangen met de interoperabiliteit. Ik weet dat u dat ook sterk benadrukt.
Ten derde, wij vinden het uiterst belangrijk dat de lidstaten een duidelijk, ondubbelzinnig signaal moeten afgeven dat zij het Europese luchtruim daadwerkelijk willen herinrichten in grensoverschrijdende luchtruimblokken. Zonder het commitment daartoe zal een gemeenschappelijk luchtruim geen kans van slagen hebben, is het een lege huls. Daarom is amendement 26 uit mijn verslag zo belangrijk. Naast de doorslaggevende prioriteit van veiligheid is luchtruimmanagement ook een economische sector. Zonder stimulans vanuit de EU zal iedere lidstaat geneigd zijn zijn eigen belang in die sector na te streven, anders waren de grensoverschrijdende luchtruimblokken al veel eerder ingesteld.
Ten vierde, wat de lidstaten willen hoeft niet altijd het beste te zijn voor de burgers. Reizigers hebben recht op minder vertraging en op nog veiliger vluchten. En de mensen op de grond worden wel eens vergeten, maar die hebben ook een vergelijkbaar recht. Zij moeten er van kunnen uitgaan dat luchtvaart zo veilig mogelijk is en dat de negatieve impact op het milieu zo klein mogelijk is door bemanning toe te staan om naar hun bestemming te vliegen via de meest directe route. En dat is nu precies wat de herinrichting van het Europees luchtruim zal bewerkstelligen. Wij vragen daarbij van de lidstaten om de teugels van soevereiniteit over hun luchtruim te laten vieren om dat doel te bereiken.
Ten vijfde, natuurlijk begrijp ik de gevoeligheden van de lidstaten op het gebied van samenwerking tussen civiele en militaire luchtruimbeheer. Ook respecteer ik de wettelijke restricties die het EG-Verdrag ons oplegt op dit terrein. Maar, mevrouw de Commissaris, ik geloof niet dat de Raad het maximaal haalbare heeft bereikt op dit gebied. Naast het zogenaamde flexibele gebruik van het luchtruim zijn er zeker nog andere mogelijkheden om de samenwerking tussen de civiele en de militaire luchtruimbeheerders te verbeteren, zonder dat dit in strijd is met het EG-Verdrag en zonder dat de defensiebevoegdheden van de lidstaten in gevaar worden gebracht. Niemand wil de effectiviteit van de Europese militaire luchtmachten ondermijnen. We willen alleen verzekeren dat door betere communicatie en coördinatie het gebruik van het luchtruim zoveel mogelijk wordt geoptimaliseerd.
Tenslotte wil ik graag mijn collega's bedanken voor een fijne samenwerking gedurende het hele proces. De goede afstemming met mijn collega Fava heeft ons beider voorstellen verbeterd en versterkt. Er is nog een klein puntje van verschil en mijn fractie heeft daartoe voor amendement 14 een aparte stemming aangevraagd. We zijn bang dat de Commissie te veel aan een leiband wordt gelegd. Maar verder denk ik dat we van harte kunnen uitzien naar een snelle en efficiënte trialoog die ons in staat stelt om binnen het originele tijdspad te blijven voor de implementatie van het gemeenschappelijk luchtruim en dat is in ons aller belang.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil eerst beide rapporteurs, de heer Fava en mevrouw Sanders-ten Holte, dankzeggen voor het werk dat zij in al deze tijd hebben verricht. Ik besef dat de zeer complexe aard van de technische en institutionele aspecten van deze kwestie hun werk extra lastig hebben gemaakt. Ik begrijp, geachte afgevaardigden, en dat zeg ik als inleiding op de kwesties die ik hierna zal toelichten, dat u op sommige punten zeer waarschijnlijk meer had gewild, vooral een duidelijker afbakening. Laten wij echter niet vergeten dat wij ons in dit specifieke geval op volkomen nieuw terrein begeven.
Voor de aspecten van de luchtvaartsector waarover wij het nu hebben, bestond tot nu toe geen enkele communautaire regelgeving of overeenkomst. Ik wil daarom mijn dank uiten aan beide rapporteurs en aan alle afgevaardigden die steeds zeer actief hebben deelgenomen aan de besprekingen in de commissie. Het is geen nieuws dat de luchtvaartsector zich tot het jaar 2000 stelselmatig heeft ontwikkeld, in het intergouvernementeel kader, via Eurocontrol of via de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie. Zoals mevrouw Sanders-ten Holte zojuist al opmerkte, is dat voor de burgers niet voldoende, want wat zij willen is dat wij met een oplossing komen voor acute problemen. Wij kunnen de capaciteit en veiligheid van ons luchtruim aanmerkelijk verbeteren, en voor een efficiënter beheer zorgen. Daarvoor is, ook hier, een integratie in Europees verband nodig. Ons doel is dan ook om voor samenhang te zorgen tussen de organisatie en het beheer van het luchtruim en de luchtbewegingen, en om voor het einde van 2004 over een gemeenschappelijk luchtruim te kunnen beschikken. U weet, geachte afgevaardigden, dat dit initiatief een van de paradepaardjes van de Commissie-Prodi is.
Inmiddels hebben zich gebeurtenissen voorgedaan, waarnaar u al hebt verwezen, zoals de crisis binnen sommige aspecten van de luchtvaartsector, de elfde september, de oorlog in Irak, en het ongeluk bij Überlingen. Die zijn ongetwijfeld van invloed geweest op onze werkzaamheden, maar hebben in geen enkel geval afgedaan aan de relevantie of dringende noodzaak van het initiatief. Tot mijn spijt zijn uw reacties op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad aanleiding voor mij te twijfelen aan de mogelijkheid in tweede lezing tot overeenstemming te komen. De kanttekeningen die u bij het voorstel plaatst zijn legitiem en verdienen bespreking met de Raad , maar wij moeten niet vergeten dat dit initiatief, het zij nogmaals gezegd, nieuw terrein betreft. Er liggen diverse gevoelige zaken die wij moeten aanpakken, en dat kan het beste met beleid worden gedaan. Dit werk vraagt om veel tact, waarbij de Raad bereid zal moeten zijn die stap vooruit te zetten, en wij voor een pragmatische, realistische benadering moeten kiezen. Waar wij naar toe moeten, is een tekst waarmee wij aan de slag kunnen en die direct tot concrete resultaten kan leiden.
Ik weet dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad als voorstel u niet ver genoeg gaat en dat u meer communautaire actie wilt. Uiteraard zou ook ik dat willen, maar er zijn institutioneel-juridische hindernissen die het onmogelijk maken sommige van de ingediende amendementen goed te keuren. Voor het verslag van mevrouw Fava zijn dat de amendementen 1, 8, 9, 10, 11, 13 en 14, en voor dat van mevrouw Sanders-ten Holte, de amendementen 13, 16, 25, 29 en 33. De overige amendementen kunnen wij, al dan niet na inhoudelijke, gedeeltelijke of redactionele aanpassing, te zijner tijd wel overnemen.
Er zijn bepaalde amendementen waarmee wij het nog altijd niet eens zijn, omdat die nadelig kunnen zijn voor het functioneren van de instellingen. Van de amendementen die ik zojuist heb genoemd zijn dat amendement 14, inzake de raadpleging van de betrokken partijen binnen Eurocontrol, en, van het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte, de amendementen 13, 16, 25 en 29, het tweede gedeelte van amendement 15, en amendement 33, dat door de technologische ontwikkelingen achterhaald is.
Ik zal nu ingaan op twee kwesties die centraal komen te staan in de komende besprekingen tussen de instellingen in het kader van de bemiddeling, en die door u al zijn genoemd: de civiel-militaire samenwerking en de instelling van functionele blokken. De eerste kwestie komt ter sprake in beide verslagen en de tweede, in amendement 26 van het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte.
U hebt gelijk, geachte afgevaardigden, dat de civiel-militaire samenwerking een sleutelrol speelt in de totstandkoming van het gemeenschappelijk luchtruim. U moet echter niet de communautaire bevoegdheden uit het oog verliezen. Dat is een gegeven waarmee wij steeds weer te maken zullen krijgen. De besprekingen in de Raad hebben duidelijk gemaakt dat de eerste pijler onvoldoende mogelijkheden biedt om de doelstellingen van het vervoerbeleid en de eisen van het defensiebeleid in overeenstemming te brengen. Om ervoor te zorgen dat het gemeenschappelijk luchtruim er ondanks deze belemmering toch komt, hebben de lidstaten van de Unie zich via een verklaring verplicht de militaire samenwerking tot stand te brengen als aanvulling op het initiatief in het kader van de eerste pijler. Ik denk dat wij er goed aan doen daarvan gebruik te maken en pragmatisch te werk te gaan. Amendement 29 van het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte geeft in het gebruik van het gemeenschappelijk luchtruim voorrang aan het vervoerbeleid. Daarmee wordt te kort gedaan aan de legitieme behoeften en bezorgdheden van de lidstaten op het vlak van defensie.
De tweede kwestie is die van de functionele blokken, onderwerp van amendement 26 van het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte. De Commissie kan zich vinden in het standpunt van het Parlement, maar is van mening dat een aanvaardbare oplossing gelegen zou zijn in een versterkte rol voor de Commissie samen met het Comité voor het gemeenschappelijk luchtruim, met technische ondersteuning van Eurocontrol. Op die manier zou een coherente evaluatie van deze twee blokken mogelijk zijn, waarbij de lidstaten het recht zouden hebben om initiatieven en beslissingen te nemen. Zoals ik eerder in mijn interventie heb uitgelegd, heeft het instellen van deze blokken gevolgen op militair gebied. Om die reden keuren wij amendement 26 van het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte in beginsel goed, zij het dat het anders zal moeten worden geformuleerd.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wil ik u er op wijzen dat de voorstellen die vandaag ter tafel liggen het resultaat zijn van het werk dat een jaar lang is verricht door een groep op hoog niveau, bestaande uit civiele en militaire vertegenwoordigers uit de lidstaten van de Unie, en van een maatschappelijke groep bestaande uit vertegenwoordigers van de diverse betrokken partijen in de civiele luchtvaartsector, waarbij op alle niveaus gelegenheid tot inspraak is gegeven. In september 2002 hebt u na eerste lezing uw advies gegeven, en bij die gelegenheid heb ik u al dankgezegd voor de steun die u in woord en daad aan dit initiatief verleende. Op veel punten waren wij het eens, maar, nogmaals, wij moeten een realistisch standpunt innemen dat als uitgangspunt kan dienen om voortgang te maken.
Ik dank u voor uw steun, met name voor het werk van beide rapporteurs. Hopelijk kunnen wij in de bemiddelingsfase snel tot een positief resultaat komen, en is het zo besproken gemeenschappelijke Europese luchtruim nog vóór het einde van 2004 een feit.

Schmitt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteurs bedanken, omdat ze zowel bij de eerste als de tweede lezing in feite van voren af aan moesten beginnen met hun werk. Dat komt doordat de Raad op zijn karakteristieke wijze het gemeenschappelijke standpunt zodanig had geherformuleerd, dat het niet meer te zien was welke amendementen van het Parlement nu wel waren meegenomen en welke niet.
Nu kun je je afvragen: komt dat voort uit hautain en onachtzaam gedrag of zit er een systeem achter? Ik denk het tweede, omdat de lidstaten deze zonder twijfel vooruitstrevende regelgeving domweg niet willen hebben. Ik stel echter onomwonden dat het Parlement opkomt voor een gemeenschappelijk luchtruim dat enerzijds meer veiligheid waarborgt en anderzijds meer efficiency.
Ik zou vier punten willen noemen die naar mijn mening als essentieel beschouwd moeten worden. Ten eerste: Het kan niet zo zijn dat de militairen het Europese luchtruim blijven domineren. Het gaat erom dat wij zorgen voor een goede coördinatie, waarbij de burgerluchtvaart en de militaire luchtvaart gelijkwaardige partners zijn en de zekerheid bestaat dat zij met elkaar kunnen samenwerken.
Ten tweede: de lappendeken in Europa moet eindelijk ook in de lucht ten einde komen. Het is toch voor niemand meer te begrijpen dat wij op de grond de grenzen al lang hebben opgeheven en er in de lucht in vijftien lidstaten bijna 40 luchtruimblokken bestaan. De vraag wie daarover dient te beslissen is uiterst belangrijk, want de lidstaten hebben in de afgelopen decennia tijd genoeg gehad om een beslissing te nemen over de creatie van grensoverschrijdende luchtruimblokken. Dat hebben ze achterwege gelaten en daarom - vind ik - moet er op Europees niveau worden beslist door de Commissie.
Een derde punt: wij willen een behoedzame openstelling van de markt voor dienstverlening op het gebied van de veiligheid van de luchtvaart.
En ten vierde: wij zijn voorstander van verplichte harmonisatie van de techniek alsmede van de opleidingen van luchtverkeersleiders om de techniek en de menselijke hulpbronnen wederzijds op elkaar te kunnen afstemmen.
Het is vandaag een jaar geleden dat het rampzalige vliegtuigongeluk bij het Bodenmeer plaatsvond. Hoewel dat ongeluk niet direct te maken heeft met deze verordening, is het een indicatie dat veel luchtruimblokken een potentieel gevaar vormen, omdat de luchtvaartmaatschappijen zich steeds weer moeten aan- en afmelden, en er misverstanden kunnen optreden. Een en ander betekent dat het onze verantwoordelijkheid is voor veiligheid en efficiency te zorgen.
Als mijn inschatting juist is, kan ik alleen maar zeggen dat mijn fractie geen verantwoordelijkheid wil nemen voor verordeningen die niet uitmonden in echte, uitoefenbare bevoegdheden op Europees niveau. Ik doe een klemmend beroep op de Commissie. Ik ben enigszins verrast, mevrouw de commissaris, door uw nogal terughoudende opstelling. Uw medewerkers hebben zich trouwens nog voorzichtiger getoond. Anders bent u op veel punten een stuk veeleisender. Illustratief in dat verband zijn de zogeheten Open Skies, waarbij u wilde dat alle bevoegdheden terstond aan u zouden worden toegekend, maar toen het puntje bij paaltje kwam begon u plotseling gas terug te nemen.
Ik vraag u of u wel weet aan welke kant u vecht. Vecht met ons mee, met het Parlement, om een gemeenschappelijk Europees luchtruim te verwezenlijken, in het belang van de mensen in onze landen!
Stockmann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, inderdaad, mijnheer Schmitt heeft gelijk. Vandaag is het een jaar geleden dat de ramp in Überlingen plaatsvond. Twee vliegtuigen botsten daarbij op elkaar en er waren zeer veel slachtoffers te betreuren. De mensen zien het Single Sky-project als het Europese antwoord op de meer dan onbevredigende situatie in het Europese luchtruim.
Hoe ziet de situatie eruit? Gerelateerd naar oppervlakte hebben we drie keer zoveel controlecentra als de Verenigde Staten, een lappendeken die in de jaren zestig is ontstaan in het luchtruim. Op een vlucht van Brussel naar Rome moeten er negen verschillende controlecentra in het luchtruim worden gepasseerd. Op een vlucht van Brussel naar Genève moet er vijf keer van radiofrequentie worden gewisseld. Bij de verdere toename van vliegbewegingen in de komende jaren wordt dit alles in toenemende mate een veiligheidsrisico. En tegelijkertijd is het allemaal hoogst inefficiënt; elke vierde vlucht is vertraagd, er worden 350.000 vlieguren per jaar verspild. Dat kost de luchtvaartmaatschappijen bijna twee miljard euro per jaar.
De Commissie met haar pakket aan regelgeving en het Parlement in zijn eerste lezing gaan de uitdaging aan. Het gemeenschappelijke standpunt van de lidstaten blijft evenwel ver achter bij de verwachtingen en bij datgene wat noodzakelijk is. Waarom?
Ten eerste wordt de essentie van het gemeenschappelijke luchtruim gevormd door de functionele luchtruimblokken. Hoe moeten die tot stand komen? Welke meerwaarde heeft een verordening als de tenuitvoerlegging ervan ook in de toekomst aan de luimen van de lidstaten wordt overgelaten? De lidstaten kunnen nu al bilaterale luchtruimblokken creëren. Wij zijn van mening dat we een bindend voorstel van Eurocontrol en de Commissie nodig hebben, anders zal er op dit gebied niets veranderen.
Ten tweede is er in het gemeenschappelijke standpunt nog nauwelijks iets gedaan aan de status quo bij de civiel-militaire samenwerking. Ik weet dat dit een zeer delicaat onderwerp is maar het mag geen decennia meer duren voordat de mensen in Europa direct van A naar B kunnen vliegen.
Ten derde is het pijnlijk dat er geen Europees antwoord is op het schrijnend tekort aan luchtverkeersleiders. Die kwestie hoort thuis in het regelgevingspakket en dient zo spoedig mogelijk aangepakt te worden, niet in de laatste plaats om veiligheidsredenen.
Mijn fractie steunt de herindiening van de amendementen die door het Parlement in eerste lezing zijn aangenomen. Wij zullen bij de besprekingen met de Raad in het bemiddelingscomité klare wijn moeten schenken.
Ik wil vooral de rapporteurs bedanken voor hun goede en bereidwillige samenwerking.

Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige wetgevingspakket voor het scheppen van een gemeenschappelijk Europees luchtruim is zeer ambitieus. Ik wil al in deze fase de rapporteurs bedanken voor de goede samenwerking bij het afhandelen van deze zaak.
Het probleem van het Europees luchtruim is de congestie. In Midden-Europa is enorm veel vliegverkeer. De continuïteit ervan vereist samenwerking tussen de lidstaten en die is dan ook al gerealiseerd. In dunbevolkte lidstaten zoals Finland bestaan zulke problemen niet echt. Vooral het binnenlandse luchtverkeer kan daar vrij soepel ook alleen worden geregeld.
De in het verslag genoemde doelen zijn ambitieus. Het verslag bevat een aantal vergaande voorstellen. Een daarvan heeft betrekking op de verdeling van het luchtruim. De verdeling van het luchtruim in sectoren kan zo nodig met meerderheidsbesluiten worden gerealiseerd. Men kan zich afvragen of dat voor het bereiken van de doelen noodzakelijk is, of dat samenwerking tussen de lidstaten voldoende is. Het kan heel goed zo zijn dat nauwere samenwerking in de kern van de Europese Unie noodzakelijk is, maar in de periferie lijkt dat gezien de specifieke omstandigheden niet nodig te zijn. Een probleem vormen ook de tarieven. Als luchtverkeersleidingsdiensten in rekening gebracht zouden worden op basis van gemiddelde waarden, kan het heel goed zo zijn dat in sommige regio's de tarieven aanzienlijk zullen stijgen.
Een gevoeliger probleem is de integratie van de militaire luchtvaart en de luchtmacht in het Europese systeem. Traditioneel gezien horen militaire zaken en defensiekwesties in de Europese Unie niet tot de medebeslissingsprocedure van de Raad en het Parlement en dat kan ook nu niet worden gemotiveerd. Daarom moet men ook in dit verband voorzichtig zijn en de aangenomen principes respecteren.
Ook met inachtneming van deze moeilijkheden zijn beide verslagen uitermate waardevol en de erin vervatte doelstellingen uitstekend.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, na de eerste lezing van het Parlement is het gemeenschappelijk standpunt van de Raad volgens mij een belangrijke stap in de richting van de totstandbrenging van een communautair luchtvaartbeleid. Hoewel de door de Raad gekozen aanpak op een aantal terreinen getuigt van realiteitszin, betreur ik het dat die aanpak wat sommige bepalingen betreft niet wat offensiever is geweest. Ik kom hier nog op terug.
Net zoals de verplichte certificering van de dienstverleners is de verplichte functionele scheiding tussen die dienstverleners en de nationale toezichthoudende instanties een structurerende maatregel. Ook al gaat het om de wens om de rol van uitvoerder en die van regelgever te scheiden en om de transparantie te verhogen, dan nog moet er rekening worden gehouden met de realiteit, die laat zien dat er ook andere methoden zijn die werken. Ik vind het in elk geval redelijk dat elke lidstaat zelf zeggenschap houdt over hoe deze kwestie geregeld moet worden voor het eigen grondgebied. Ik betreur het dat niet duidelijk is onderkend dat het beheer van de luchtverkeersveiligheid moet worden beschouwd als een keten van acties en diensten, waarvoor een globale en niet-versnipperde aanpak nodig is. Ik ben nog overtuigder geraakt van die aanpak nadat ik vorige week twee dagen aanwezig was bij de jaarvergadering van de werkgroep "luchtvaart" van de bonden die bij de ETF zijn aangesloten.
We praten over versnippering en dat is prima, maar volgens mij moeten we het ook over de menselijke factor hebben. Je kunt het personeel van controlecentra altijd inkrimpen, maar één of twee controleurs per luchtruimdeel is gewoon niet aanvaardbaar meer: er zijn ook grenzen aan het menselijk kunnen.
Wat in ieder geval bereikt is, is de instelling van één Europees vluchtinformatiegebied voor het hoger luchtruim en de opstelling door de Commissie van een gemeenschappelijke bekendmaking over luchtvaartinformatie in deze zone. Dat is een stap voorwaarts. Ook de tarieven van de diensten zullen worden geharmoniseerd.
Wat de organisatie van het luchtruim en van de dienstverlening betreft is iedereen het erover eens dat voor veiligheid anticipatie, onderzoek en instemming van de lidstaten en van de betrokken dienstverleners nodig zijn. De wijzigingen in de oorspronkelijke tekst betreffen vooral de erkenning van de soevereiniteit van de lidstaten over het luchtruim boven hun grondgebied en de verantwoordelijkheden van de lidstaten ten aanzien van de ICAO. Zo is de Raad tot de conclusie gekomen dat de functionele luchtruimblokken, waar al zoveel debatten over zijn gevoerd, uitsluitend kunnen worden ingesteld door de lidstaten waarvan het luchtruim deel uitmaakt van het beoogde blok. Is dit nu goed of slecht? Ik denk dat er eerder sprake is van een proces dat nog gaande is.
Ook wordt onderkend dat de controle van het luchtverkeer een overheidstaak is, en geen economische activiteit die de toepassing van de mededingingsregels van het Verdrag rechtvaardigt.
Het is dus aan de lidstaten om te bepalen of zij via fiscale maatregelen financiële voordelen willen toekennen aan hun dienstverleners of de gebruikers; zelf ben ik vóór die aanpak.
Verder is er ook sprake van erkenning van de centrale rol die Eurocontrol moet spelen bij het opstellen van maatregelen die weliswaar aan de Commissie zijn gedelegeerd, maar binnen de bevoegdheidssfeer van die organisatie vallen; in mijn ogen is dit een vooruitgang.
Tot slot wordt onderkend dat de lidstaten exclusief bevoegd zijn op het gebied van hun defensieoperaties en de afhandeling daarvan, wat - en daarin ben ik het met u eens, mevrouw de commissaris - onbevredigend is. Ik neig er eerder toe het civiele vóór het militaire te laten gaan in vredestijd, wat ook beter aansluit bij de werkelijkheid van nu.
Al met al is een groot deel van de amendementen die het Parlement in eerste lezing heeft voorgesteld, overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt. Toch betreur ik het dat de Raad, net zoals het Parlement overigens, in eerste lezing wat huiverig is geweest ten opzichte van een aantal verzoeken die in mijn ogen redelijk zijn. Zo is het voorstel van mijn fractie niet overgenomen om van alle controleapparatuur twee exemplaren te hebben om veilig door te kunnen werken bij defecten, net zomin als het voorstel om de uitvoering van de richtlijn te evalueren. Dat betreur ik.
Ik heb gesproken met betrokken bedrijven en organisaties, en veel aan dit dossier gewerkt met de bonden. Ik denk dat er geluisterd moet worden naar de werknemers in de sector die nu al in het mondiale en Europese luchtruim werken en vastbesloten zijn om Europa vooruit te helpen. Luisteren naar wil in dit verband zeggen echt mee laten doen en niet alleen maar raadplegen. Europa moet tot stand komen mét de betrokkenen uit de verschillende sectoren. Daarom moeten ze actief deelnemen aan dit proces; zonder hen is er volgens mij geen toekomst.
Tot slot zou ik nog willen zeggen dat ik het toch betreur dat de hele gang van zaken in het teken blijft staan van de ideologische veronderstelling dat liberalisering een garantie is voor efficiency én veiligheid, wat nog maar moet blijken.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de technische aspecten van deze kwestie zijn duidelijk voldoende aan bod gekomen. Daarom wil ik het hebben over de politieke kant van de zaak. Twee behoorlijk uiteenlopende zienswijzen kenmerken de discussie over het gemeenschappelijke Europese luchtruim. Enerzijds is er het besef dat vluchtvertragingen, een wijdverbreid verschijnsel in Europa, een ware bezoeking zijn voor de luchtvaartmaatschappijen, de passagiers, het milieu en voor de hele economie. Een van de belangrijkste oorzaken van die toestand is de voortdurende toename van het luchtverkeer en vooral het feit dat er geen gemeenschappelijk systeem voor het beheer van het Europese luchtruim bestaat.
Anderzijds maken een aantal landen zich zorgen over hun rechten in het luchtruim, wat te maken heeft met defensieoverwegingen en de mogelijkheid om militaire oefenvluchten uit te voeren. In landen waar dat allemaal moeilijk ligt, zoals in mijn land, is de bezorgdheid des te groter.
Het Europees Parlement schaart zich achter de eerste zienswijze. Zoals op vele andere Europese beleidsterreinen vinden wij dat een aanpak op Europees niveau en een eenvormige regeling de grootste kans van slagen biedt. Dat was onze zienswijze tijdens de eerste lezing. Jammer genoeg heeft de Raad zich laten leiden door de tweede zienswijze. Bezorgdheid en twijfel hebben de overhand gekregen. De Raad hecht vooral aan openbare orde, veiligheid en defensie. Zo raakte het voorstel van de Commissie zijn essentie kwijt en bovendien heeft het standpunt van de Raad niets gemeen met het standpunt van het Parlement uit de eerste lezing. Als de Raad een gemeenschappelijk Europees luchtruim wil, moet hij van koers veranderen. Anders moet de Raad eerlijk toegeven dat hij dit streven niet ziet zitten.
Mijnheer de Voorzitter, het staat vast dat we afstevenen op een bemiddelingsprocedure. De Raad moet zich dan maar soepel opstellen. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat er manieren bestaan om het gemeenschappelijke Europese luchtruim te realiseren zonder te raken aan nationale gevoeligheden en belangen. Waar een wil is, is altijd een weg!

Savary (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dat wij hier vandaag een gemeenschappelijk standpunt van de Raad voor ons hebben liggen dat aanzienlijk afwijkt van het aanvankelijke voorstel van de Commissie en de uitwerkingen van het Parlement, komt, zoals iedereen weet, doordat dit dossier is ontstaan uit de ambiguïteit die het gevolg was van de wens om de Commissie in de plaats van Eurocontrol te stellen én de wens om de schuld van de vertragingen wellicht voor een te groot deel in de schoenen te schuiven van de luchtverkeersleiders, wat met name opgaat voor 1999, een jaar waarin van militaire zijde een buitengewoon groot beslag werd gelegd op de capaciteit.
Ik geloof dat we sindsdien veel werk hebben verzet en niet ver meer af zijn van de juiste balans. We hebben het algemene belang en de belangrijke veiligheidstaak van de luchtvaartdiensten onderkend. We laten het aan de lidstaten over om aan te geven welke dienstverlening zij van die diensten verwachten. We hebben Eurocontrol weer bij het geheel betrokken, wat volgens mij absoluut noodzakelijk was.
Nu zijn er nog een paar punten die geregeld moeten worden. Ik stem in met de inspanningen die de Commissie zich getroost om de militaire autoriteiten zover te krijgen dat ze in ieder geval willen praten. Ik moedig die inspanningen zelfs aan, hoewel ik weet hoe groot de juridische gevolgen ervan zijn. We weten dat dit een serieus knelpunt is dat verband houdt met de capaciteit en veel belangrijker is dan andere problemen, die nog wel eens te veel aandacht krijgen.
In de tweede plaats is de kwestie van de arbitrage over de internationale luchtruimblokken nog steeds niet geregeld. Ik denk dat het zou volstaan als alle betrokken partijen ermee akkoord gaan dat de expertise van Eurocontrol hier weer in ere wordt hersteld; het is niet meer dan normaal dat de Commissie een definitieve uitspraak doet over die expertise.
Tot slot ben ik een van de mensen die vinden dat overweging 16 en artikel 7 van het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte moeten worden uitgevoerd, omdat die gericht zijn op een zo groot mogelijke betrokkenheid van het personeel, dat immers integraal deel uitmaakt van de veiligheidsketen. Het vak van de luchtvaart is niet zomaar een zaak van de markt - en ik geloof dat de Commissie er blij mee is dat ze dit eindelijk heeft ingezien - het is vóór alles een vak van "politieagent" van het luchtruim, een ruim dat steeds voller zal raken en waarvoor wij tot elke prijs de knowhow en het hoge niveau in stand moeten houden door te voorkomen dat de "politiediensten" van het luchtruim te veel aan concurrentie worden blootgesteld.

Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik begin met te herhalen dat ik mijn volle steun verleen aan alle voorstellen die effectief bijdragen aan een betere samenwerking en een optimaal gebruik van het luchtruim middels een verhoging van het veiligheidsniveau. Zoals hier al is gezegd, onder meer door commissaris Loyola, is dit een delicaat onderwerp - vanuit zowel technisch als institutioneel en politiek oogpunt - dat veel realiteitszin en gezond verstand vergt. Tijdens mijn toespraak van september vorig jaar, in het kader van het debat in eerste lezing over de organisatie van het gemeenschappelijk Europees luchtruim, had ik de gelegenheid in te gaan op de facetten van de Commissievoorstellen en de initiatieven van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, die mij het sterkst verontrustten.
Ik kan hier niet nalaten te onderstrepen dat mijn bezorgdheid ondertussen grotendeels is weggeëbd ten gevolge van het relatief evenwichtige gemeenschappelijk standpunt van de Raad, met name wat de functionele blokken betreft. Daarom zie ik mij ertoe genoodzaakt eens te meer afstand te nemen van bepaalde amendementen die opnieuw zijn ingediend door de Vervoerscommissie, aangezien die totaal onverenigbaar zijn met de in de Raad bereikte consensus, en zelfs met het tot mijn voldoening meer doordachte standpunt van de Commissie.
Ik vind het vooral onaanvaardbaar dat er opnieuw wordt aangedrongen op het voorstel om functionele blokken te creëren die in strijd zijn met de wensen van de lidstaten. De Gemeenschap is immers niet bevoegd voor het beheer van het luchtruim en dergelijke, zeker niet wanneer er militaire belangen mee gemoeid zijn, zoals hier het geval is. Bovendien hebben er zich tot dusver bij de vaststelling van de grensoverschrijdende luchtruimblokken geen onoplosbare conflicten tussen de lidstaten voorgedaan. Het is overigens niet waarschijnlijk dat daar in de toekomst verandering in zal komen, temeer daar de verschillende landen van de Unie een verklaring hebben aangenomen op grond waarvan de civiele en de militaire componenten zich ertoe verbinden samen te werken teneinde de strikte toepassing van het concept van flexibel gebruik van het luchtruim te waarborgen.

Jarzembowski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste mevrouw de vice-voorzitter, beste collega's, als ik enkele afzonderlijke meningen buiten beschouwing laat, bijvoorbeeld die van bepaalde Franse collega's, dan is het Huis het eens over beide verslagen. Wij staan nog steeds achter het standpunt in eerste lezing. Daarom wil ik helemaal niet ingaan op de kleine radicale minderheid die net heeft gesproken, maar zou ik in de woorden van een grote Duitse dichter de commissaris willen toeroepen: meer moed, mevrouw de commissaris, meer moed!
Laten we eens terugdenken aan de zomer van 1999, toen u hier een presentatie hield over uw toekomstige werk als commissaris. We merkten destijds op dat het vraagstuk van een uniform luchtverkeersleidingssysteem een voorbeeld was van een effectief Europees beleid met meerwaarde. Dat was het standpunt dat u in 1999 innam en uw voorstellen gingen die richting uit. Daarom waren wij samen met collega Schmitt een beetje bedroefd toen u betreffende het gemeenschappelijk standpunt zei genoegen te nemen met het beetje dat de Raad ons toekent. Dus, meer moed, mevrouw de commissaris, wij willen dat de tweede lezing ons leidt naar het doel dat u met uw voorstellen nastreeft: functionele luchtruimblokken.
Tegen de vorige spreker, en ook tegen enkele anderen die voor mij spraken, moet ik zeggen dat de lidstaten, met inbegrip van Eurocontrol, 40 jaar de tijd hebben gehad om de luchtvaartblokken te vormen op basis van gezonde zakelijke overwegingen. Ze hebben die kans laten liggen en dus moeten het Parlement en de Commissie het samen maar doen - door middel van goed uitgedachte wetgeving.
Wat de tweede lezing betreft, mevrouw de commissaris, stel ik voor dat wij, een meerderheid in het Parlement, en de Commissie, meer moed tonen zodat wij een Europese meerwaarde kunnen creëren in het Europese luchtruim.

Watts (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de beide rapporteurs bedanken voor hun kwaliteitsverslagen. Ik kan me in de meeste van hun amendementen vinden, maar ten aanzien van tien van de 51 amendementen heb ik toch zeer ernstige bedenkingen. Het Verenigd Koninkrijk is een groot voorstander van het concept van een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Persoonlijk zou ik het liefst zo snel mogelijk ingevoerd willen zien om een einde te maken aan vertragingen, de uitstoot terug te dringen en de veiligheid te vergroten. Mijn voornaamste bedenkingen vloeien voort uit de manier waarop we het best de betrokkenheid van het leger bij het gemeenschappelijk Europees luchtruim kunnen waarborgen. Daarom steun ik ook het gemeenschappelijke standpunt van de Raad. Daarin is immers een compromis opgenomen over flexibel luchtruimgebruik dat inhoudt dat de burgerluchtvaart toegang heeft tot delen van het luchtruim die gereserveerd zijn voor militair gebruik wanneer de luchtmacht ter plekke niet actief is.
Dit compromis werd pas bereikt na verschillende maanden moeizaam onderhandelen. Ik ben van mening dat het daadwerkelijke en belangrijke voordelen biedt doordat het ervoor zorgt dat de grotere effectiviteit van het concept van flexibel luchtruimgebruik in de hele Europese Unie van kracht wordt. Amendementen die defensie binnen de reikwijdte van de regelingen voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim brengen zullen zoals gewoonlijk op weerstand stuiten van sommige afgevaardigden en, naar ik vrees van velen binnen de Raad. Het is echter zonder twijfel contraproductief voor het hele proces aangaande het gemeenschappelijk Europees luchtruim om het debat over deze kwestie te heropenen.
Er bestaat tot besluit een reëel gevaar dat we door het gemeenschappelijke standpunt op dit punt te wijzigen het hele project van een gemeenschappelijk Europees luchtruim op het spel zetten. Ik weet zeker dat we dat allemaal willen vermijden.

Cauquil (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteurs van het Parlement willen doen geloven dat de totstandbrenging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim een nobele zaak en een grote stap voorwaarts is, waar de Europeanen blij mee zouden moeten zijn. De Raad heeft er echter geen behoefte aan om de zaken mooier voor te stellen dan ze zijn, wat de verschillen in formulering verklaart.
Maar die verschillen verhullen de realiteit eerder dan dat ze die verhelderen. De Europese Unie is een organisatie die wordt gedomineerd door rivaliserende staten die vasthouden aan hun grenzen, zelfs in de lucht. Wat zij soevereiniteit noemen is niet meer dan de civiele en militaire verdediging van hun egoïstische eigenbelang en de belangen van hun bezittende klasse. De lucht mag van nature dan nog zo één en ondeelbaar zijn, zij is dat voor de samenleving kennelijk nog steeds niet en de Europese instellingen slagen er blijkbaar niet in een eind te maken aan die dwaling.
De uitdrukking "gemeenschappelijk luchtruim" dekt een operatie die nieuwe bressen probeert te slaan in het publieke deel van de diensten op luchtverkeersleidingsgebied, ten gunste van particuliere bedrijven, leveranciers en dienstverleners. Want dat is waar het allemaal om draait. De Europese instanties hebben al toestemming gegeven voor de privatisering van de organisatie die verantwoordelijk is voor de regeling van het luchtverkeer in het Verenigd Koninkrijk. Ook sommige regels voor Eurocontrol zijn aangepast om particuliere bedrijven in staat te stellen winst te maken in deze sector. De vakorganisaties van werknemers in de Europese luchtverkeersleidingssector wijzen deze sluipende privatisering en de gevolgen daarvan voor de veiligheid van de vluchten en de arbeidsvoorwaarden voor het personeel terecht van de hand.
Een jaar geleden hebben we bij de vliegramp bij het Bodenmeer gezien wat voor dramatische gevolgen het kan hebben als het winstprincipe voet aan de grond krijgt in deze sector, zelfs als dat op bescheiden schaal gebeurt. Hoewel ze het op een hypocriete manier ontkennen, volharden de Europese instanties desondanks in deze houding en zetten ze er hun handtekening onder. Ze schuiven steeds verder op in de richting van de ontmanteling van deze publieke dienst, in de richting van het najagen van winst en het opdelen van het luchtruim in sectoren die toegewezen kunnen worden aan particuliere bedrijven. De luchtvaartmaatschappijen zullen er ongetwijfeld baat bij hebben, maar het luchtverkeersleidingspersoneel en de veiligheid van de passagiers niet.
Wij verklaren dus nogmaals dat wij tegen deze toenemende privatisering van het luchtruim zijn, die schadelijk is voor de gebruikers, de werknemers in het luchtvervoer in de brede zin van het woord en de burgers over de hoofden waarvan dit allemaal gebeurt.

Foster (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteurs en schaduwrapporteurs bedanken voor de zware taak die zij hebben verricht bij de behandeling van dit uiterst technische verslag.
Hoewel mijn delegatie een aantal van de amendementen morgen bij de stemming zal steunen, zullen we geen amendementen steunen die tot doel hebben het debat over de militaire operaties te heropenen. In tegenstelling tot veel collega's vinden wij het van cruciaal belang om het gemeenschappelijke standpunt op dit terrein te volgen, waaruit nu de militaire dimensie is verwijderd en die naar ik heb begrepen gesteund wordt door de Commissie. Daarom zullen we tegen de amendementen 6, 10 en ook amendement 18 uit het verslag-Fava stemmen, waarin de militaire trainingen uit de tekst worden geschrapt.
Militaire trainingen worden niet gedekt door de term 'militaire operaties'. Het is essentieel dat deze activiteiten buiten de reikwijdte van de verordening blijven.
Verder verzetten wij ons tegen amendement 25 in het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte, ten gevolge van de eis dat al het luchtverkeer binnen het EUIR bekend moet zijn aan verrichters van luchtverkeersdiensten op militaire gronden.
Met betrekking tot de amendementen 29 en 30 bood het standpunt van de Raad over het concept van flexibel luchtruimgebruik - dat in het Verenigd Koninkrijk al jaren wordt toegepast - mijns inziens belangrijke voordelen en meer effectiviteit voor heel Europa.
Met betrekking tot andere zaken is amendement 3 - over het opbouwen van een reserve - dubieus waar het gaat om de kwestie van de heffingen, aangezien hierdoor de mogelijkheid zou kunnen ontstaan dat lidstaten nationale subsidies gaan verstrekken en dat zou op grond van het Gemeenschapsrecht een illegale maatregel zijn.
Wat betreft de amendementen 24 en 31, die betrekking hebben op de automatische totstandbrenging van een Europees vluchtinformatiegebied voor het lagere luchtruim, zijn wij van mening dat het ronduit voorbarig en onrealistisch is om van staten te eisen dat zij dit binnen vijf jaar tot stand brengen.
Met betrekking tot amendement 21 over functionele luchtruimblokken, waarin een centraal georganiseerde topdown benadering wordt voorgesteld, ben ik van mening dat men hierbij onvoldoende rekening houdt met lokale vereisten.
Marques (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, vandaag beoordelen wij hier in tweede lezing een voorstellenpakket voor de totstandkoming van een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Ik ga volledig akkoord met de doelstellingen van de hier bestudeerde voorstellen, maar de inhoud ervan roept enige vraagtekens op die ik ten overstaan van dit Parlement kort wil toelichten. Mijn bezorgdheid wordt enerzijds ingegeven door het feit dat het gemeenschappelijk vervoersbeleid niet beschikt over een juridische grondslag om bijvoorbeeld problemen van militaire aard aan te pakken en heeft anderzijds ook te maken met de buitensporige en disproportionele beperking van de soevereiniteit van de lidstaten over hun eigen luchtruim.
Staat u mij toe dat ik in deze context drie punten aanstip die ik van fundamenteel belang acht. Ten eerste verdenk ik de Commissie ervan dat zij het luchtruim van de lidstaten wil communautariseren door onverwijld een gemeenschappelijke Europese luchtregio tot stand te brengen op basis waarvan de zogenaamde "functionele blokken" kunnen worden gecreëerd. Op dit vlak onderschrijf ik ten volle het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, waarin wordt gesteld dat de vaststelling van functionele blokken onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten valt en niet vatbaar is voor wijzigingen door de Europese Unie.
Ten tweede voorzien de Commissievoorstellen in de mogelijkheid om militaire operaties te onderwerpen aan voorschriften voor het beheer en het gebruik van het luchtruim. Ook in dit geval geef ik echter de voorkeur aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Dat lijkt mij realistischer en evenwichtiger aangezien een doeltreffend gebruik van het luchtruim daarin afhankelijk wordt gesteld van een nauwere civiel-militaire samenwerking, dat wil zeggen, van de homogene toepassing in het gemeenschappelijk Europees luchtruim van het concept van flexibel gebruik van het luchtruim. Die doelstelling moet evenwel steeds worden nagestreefd met inachtneming van de nationale bevoegdheden.
Ten slotte wil ik het nog even hebben over het beheer van het luchtruim. Ik ben het volkomen oneens met degenen die dat beheer op één lijn willen stellen met om het even welke andere economische dienstverlening, naar het voorbeeld van de geliberaliseerde telecommunicatie- of vervoersmarkt, onder toezicht van een Europese reguleringsinstantie. Daarom steun ik het voorstel om elke lidstaat binnen zijn eigen luchtruim in alle vrijheid een dienstverlener te laten kiezen onder toezicht van de bevoegde nationale controleautoriteiten, zonder deze ondergeschikt te maken aan andere instanties.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben u oprecht dankbaar voor al uw opmerkingen en interventies. Daaruit blijkt welk belang u hecht aan dit initiatief, een van de meest ambitieuze van de Commissie-Prodi.
De afgelopen jaren hebben wij geweldige voortgang gemaakt in onze pogingen om onderdelen van de luchtvaartsector die voorheen tot de exclusieve competentie van de lidstaten behoorden, van een gemeenschappelijk kader te voorzien. Zo was er, op het vlak van de veiligheid, de oprichting van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, waarmee de gemeenschappelijke certificering van vliegtuigen in Europa mogelijk is geworden, onder andere de Airbus 380. Zo was er de invoering van nieuwe veiligheidsnormen voor alle lidstaten ter bestrijding van terroristische aanslagen en andere vormen van bedreiging, samen met controlemaatregelen om naleving door alle partijen te garanderen. En zo was er, uiteindelijk, een mandaat om met de Verenigde Staten te onderhandelen over een gemeenschappelijke luchtvaartruimte tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.
Het meest recente belangrijke initiatief is nu juist het gemeenschappelijke Europese luchtruim. Dat zal een positieve uitwerking hebben op alle initiatieven die ik zojuist heb genoemd, in het bijzonder de onderhandelingen met de Verenigde Staten, ook in het kader van de veiligheid en van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. Bovendien zal het gemeenschappelijk luchtruim ervoor zorgen dat wij deze keer niet achter zullen lopen op dit terrein. Ik doel dan op de kwestie van de regeling van het luchtverkeersbeheer voor 2020. Als er tegen die tijd een gemeenschappelijk luchtruim is, compleet met geïntegreerde, onderling afgestemde en gemeenschappelijke systemen, dan beschikken wij over de kritische massa die nodig is om de besprekingen met de Verenigde Staten, dat op dit gebied actief is via een soortgelijk initiatief, op adequate manier te voeren.
Het initiatief STAR 21 is van essentieel belang voor de toekomst van Europa: voor de veiligheid van de luchtvaart, voor de technologie, voor de technologische ontwikkeling en voor de Europese industrie.
Geachte afgevaardigden, u hebt gesproken over Eurocontrol. Zoals wij vanaf het begin hebben gezegd, maakt Eurocontrol deel uit van het initiatief. In alle besprekingen die wij in de groepen op hoog niveau hebben gevoerd over het gemeenschappelijke Europese luchtruim heeft Eurocontrol steeds een rol gespeeld vanwege zijn deskundigheid. De Commissie is niet voornemens een alternatief voor Eurocontrol in het leven te roepen. Dat is ons werk niet. Wat wij als Commissie echter niet kunnen doen, is wetten opstellen op grond van beslissingen van een organisatie die in geen enkel opzicht communautair is, zoals Eurocontrol. Bovendien hebben wij het over een intergouvernementele organisatie waarvan de leden niet altijd tot de Europese Unie behoren. U moet begrijpen, geachte afgevaardigden, dat het hier gaat om een wezenlijk institutioneel probleem waarmee wij rekening moeten houden bij het beoordelen van bepaalde amendementen. Er is niets op tegen om Eurocontrol in te schakelen, in te huren en er zelfs overeenkomsten mee aan te gaan. Gelet op de deskundigheid van de organisatie kunnen wij haar verzoeken ons informatie of documenten te verstrekken, en zelfs voorstellen te doen. Iets heel anders is dat wij ons ertoe verplichten bij het opstellen van regelgeving en het nemen van maatregelen uit te gaan van een intergouvernementele organisatie waarin derde landen zitting hebben. Dat kan eenvoudig niet.
De volgende kwestie is die welke het onderwerp vormt van amendement 4 van mevrouw Sanders-ten Holte: de vergunningen voor luchtverkeersleiders. Dat amendement neem ik natuurlijk weer op. Dat wij dat amendement goedkeuren, en dat heb ik u al eerder gezegd, is om de eenvoudige reden dat het al deel uitmaakte van ons aanvankelijke voorstel. Het was door de Raad uit het gemeenschappelijk standpunt geschrapt en de Commissie neemt het maar al te graag weer op, omdat zij van mening is dat alle verkeersleiders in Europees verband moeten worden opgeleid. Dat neemt niet weg dat zij zich vervolgens kunnen specialiseren op hun specifieke werkterrein.
Over de liberalisering, geachte afgevaardigden, heb ik het al zo vaak gehad, dat ik niet goed meer weet hoe ik het nog duidelijker zou kunnen zeggen. In de luchtvaart wordt niets gederegulariseerd. Waar staat dat wij hier op dezelfde manier te werk gaan als bij de telecommunicatie? Als u mij laat zien waar wij dat beweren, dan ben ik bereid dat te rectificeren, eenvoudig omdat het nergens staat. Was dat wel het geval, dan zou mij dat evengoed zorgen baren als u, geachte afgevaardigden. Een van u zei zoëven terecht dat met deze kwestie bevoegdheden gemoeid zijn die typisch tot de openbare sector behoren, tot politiële activiteiten. Vanzelfsprekend kunnen niet meer dan twee operators worden toegelaten, anders zou er een ongewenste situatie ontstaan. Met andere woorden: geen liberalisering en geen privatisering. Iets anders is het gebruik van bepaalde diensten. Voor weersvoorspellingen, bijvoorbeeld, kan worden teruggevallen op het nationale meteorologische centrum van het betreffende land of dat van een andere lidstaat, of op eender welke andere dienst die de gewenste gegevens kan verschaffen. Dat is een ander verhaal. Wat het verkeer en de luchtverkeersleiding betreft is geen van tweeën aan de orde: liberalisering niet, want dat heeft geen enkele zin, en privatisering niet. Een van u heeft terecht opgemerkt dat in een van de lidstaten de privatisering op eigen gelegenheid is doorgevoerd, maar dan wel op een nogal eigenaardige manier.
Als laatste zal ik ingaan op de twee problemen die naar mijn oordeel het hoofdonderwerp van de bemiddeling zullen vormen. De heer Jarzembowski heeft mij gevraagd om moed te tonen en sommigen hebben gezegd dat zij de indruk hadden dat de Commissie uiteindelijk te voorzichtig is geweest. U weet heel goed, geachte afgevaardigden, dat de Commissie zich vanaf het begin heeft ingezet voor deze zaak, en daarbij alles heeft gedaan wat nodig was en in haar vermogen lag. Het gaat hier echter om wat mogelijk, reëel en urgent is. Het gaat om een ingewikkeld terrein, waar de eerste pijler niet moet worden verward met defensieaangelegenheden, iets waarop wij geen invloed hebben. Mijns inziens is het standpunt van de Raad, zoals ook sommigen van u hebben opgemerkt, voor wat betreft de flexibele omgang met het civiel-militaire gebruik van het luchtruim, een heel aanvaardbaar standpunt. Het is heel goed mogelijk dat het compromis en de formulering zich in de toekomst verder zullen ontwikkelen. Dat weet ik vrijwel zeker, en u moet dit dan ook zien als een eerste stap. Laten wij goed beseffen dat het om een proces gaat waarin dit de eerste stap is, en dat wij op het punt staan een verandering mee te maken die ik bijna revolutionair zou willen noemen. Ik verzoek u dan ook met klem, geachte afgevaardigden, niet te tornen aan het standpunt van de Raad over het civiel-militaire gebruik van het luchtruim en daarom de betreffende amendementen te verwerpen. Het door de Raad bereikte evenwicht is wankel, en mocht het onverhoopt worden verstoord, dan zouden de gevolgen, zoals de heer Watts zojuist opmerkte, inderdaad ernstig kunnen zijn.
Het andere probleem dat een prominente rol zal spelen in de bemiddeling is de kwestie van de functionele blokken. Ik begrijp uw standpunten. Ik denk dat beide zaken hier kunnen worden gecombineerd: enerzijds de garantie voor de lidstaten dat zij hun bevoegdheden en mogelijkheden behouden, en anderzijds aandacht voor afdoende samenhang binnen het overkoepelende geheel. Als de Raad zich flexibel toont, zou er voldoende marge moeten zijn om verder te kunnen. Uiteraard zullen de lidstaten het eens moeten worden, maar via de groep die naast de Commissie staat kan worden gezorgd voor algemene samenhang en voor samenhang binnen alle blokken die te zijner tijd ontstaan. In die zin hebben sommige van uw amendementen wellicht een positieve uitwerking op het proces, en ik hoop dat wij zo voortgang kunnen maken.
Ik wil in ieder geval beide rapporteurs, de heer Fava en mevrouw Sanders-ten Holte, bedanken voor hun werk, en u allen voor uw interventies. Ook wil ik u allen verzoeken ten aanzien van het flexibel gebruik van het luchtruim niet verder te gaan dan het standpunt van de Raad. Ik weet dat daar geen marge voor is. Doet u dat wel, dan komt het hele akkoord op losse schroeven te staan. Het gaat, zoals u heel goed weet, om een broos akkoord over een in alle opzichten urgent en noodzakelijk initiatief.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0213/2003) betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een tijdelijk transitosysteem voor vrachtwagens in transito door Oostenrijk voor het jaar 2004 (6235/1/2003 - C5-0226/2003 - 2001/0310(COD)) (rapporteur: de heer Caveri).

Van Dam (EDD)
- Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's; rapporteur Caveri, voorzitter van de Commissie voor regionaal beleid, vervoer en toerisme, kan zijn aanbeveling niet zelf toelichten. Hij zal naar verwachting binnenkort het Europees Parlement verlaten om een hoge bestuursfunctie te aanvaarden in zijn regio Valle d'Aosta. Als ondervoorzitter van de Vervoerscommissie neem ik daarom de toelichting van zijn aanbeveling op mij.
Op basis van het toetredingsverdrag heeft Oostenrijk een vergunningenstelsel voor zware vrachtwagens. Dat systeem loopt over een half jaar af. De zogenaamde ecopunten vormen een complex dossier waarbij vele tegengestelde belangen op het spel staan. Er is geen onenigheid over de doelstelling: een verminderde uitstoot door zware vrachtauto's in het Alpengebied. Dit is een van de doelen van het Alpenverdrag dat alle betrokken landen ook hebben ondertekend. Echter over de weg naar dat doel bestaat verschil van mening tussen Raad en Parlement.
Wij, als Europees Parlement, zijn niet overtuigd door het gemeenschappelijke standpunt, dat niet wordt gesteund door de twee meest betrokken lidstaten, Italië en Oostenrijk. De redenen daarvoor waren weliswaar tegengesteld maar het toont aan dat verder overleg wenselijk is. Bovendien waren er uitzonderingsbepalingen nodig om sommige andere lidstaten over de streep te trekken. Mijnheer de Voorzitter, de Vervoerscommissie wil de zorg voor luchtkwaliteit met het vrij verkeer van goederen in evenwicht brengen. Daarom hebben we een tussenoplossing gezocht voor de Oostenrijkse gebieden met de grootste problemen, de Alpen en vooral de drie belangrijkste passen; dit nadrukkelijk als overgang naar een duurzame aanpak voor de hele Alpenregio.
Voorzitter, ons voorstel om de schoonste vrachtauto's, categorie EURO 4, buiten het puntenstelsel te houden, verdraagt zich goed met het gemeenschappelijk standpunt. Aan de andere kant moeten de meest vervuilende vrachtwagens, EURO 0, worden uitgebannen op een niet-discriminerende wijze, dat wil zeggen zonder uitzonderingen voor Griekse en Portugese wagens. Ten slotte moet het wetgevingsproces voor de tarifering van het gebruik van infrastructuur onzes inziens versneld worden.
Deze overwegingen, mijnheer de Voorzitter, hebben ertoe geleid dat de Vervoerscommissie in meerderheid heeft besloten alle amendementen uit de eerste lezing opnieuw in te dienen. Vanuit die positie willen wij de dialoog met de Raad aangaan om een structurele oplossing te vinden. We stevenen namelijk rechtstreeks op een bemiddelingsprocedure af. Ik wil benadrukken dat daarbij geen tijd verloren mag gaan. Na het zomerreces resten ons slechts enkele maanden voordat de huidige regeling afloopt. Het is in ieders belang dat tijdig voor Kerstmis een overgangsregeling in werking treedt.
Voorzitter, in dit gevoelige dossier is een ferm standpunt van het Europees Parlement gewenst. Ik beveel dan ook de amendementen van de rapporteur van harte bij u allen aan.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in deze complexe kwestie is het moment gekomen waarop het Europees Parlement zich gaat uitspreken over het gemeenschappelijke standpunt van de Raad.
U zult waarschijnlijk instemmen met het voorstel om de al in eerste lezing aangenomen amendementen aan te nemen. Dan kunnen wij immers snel beginnen met de bemiddelingsprocedure, zoals is opgemerkt door de heer Van Dam, die de plaats inneemt van de heer Caveri.
Ik wil de heren Caveri en Van Dam, en de voltallige commissie bedanken voor het werk dat zij hebben verricht op dit lastige terrein.
Zoals u weet, staat de Europese Commissie volledig achter de opzet om snel met de bemiddeling te beginnen, want het huidige stelsel loopt op 31 december 2003 af. De diverse partijen zullen een inspanning moeten leveren om een compromis te bereiken, terwijl van de Oostenrijkse autoriteiten een zekere flexibiliteit zal worden verwacht. Zo niet, dan wordt het onmogelijk vóór het einde van dit jaar nog een oplossing te vinden, met alle gevolgen van dien. Denkt u bijvoorbeeld maar aan het verbod dat de regionale overheid van Tirol dezer dagen heeft ingesteld en de procedures die de Commissie in antwoord daarop is begonnen.
Onder dergelijke omstandigheden moet de Commissie zich richten naar het compromis dat op 31 december 2002 is bereikt en op 28 maart 2003 is bekrachtigd, waardoor zij zich verplicht ziet de meeste amendementen van het Europees Parlement te verwerpen.
De Commissie staat daarentegen open voor amendementen inzake de geografische reikwijdte en uitvoering van de regeling, waaronder ook de toepassing op kandidaat-lidstaten valt. In ieder geval wil de Commissie zich voldoende flexibel opstellen om in de bemiddelingsprocedure overeenstemming te bereiken op een voor iedereen bevredigende manier. Dat is ons doel, ook al realiseren wij ons dat het heel moeilijk zal worden, want eerlijk gezegd liggen de standpunten van Parlement en Raad ver uiteen.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft in eerste lezing een voorstel aangenomen dat volgens mij een bevredigende oplossing biedt voor dit probleem en tegelijk rekening houdt met de Oostenrijkse gevoeligheden. Het is wel vreemd dat de Raad een gemeenschappelijk standpunt heeft aangenomen zonder ook maar de minste rekening te houden met de mening van het Parlement. Die houding doet ons aan minder heuglijke tijden denken. Nochtans heeft commissaris de Palacio de Raad aanbevolen rekening te houden met de eerste lezing van het Parlement, maar dat heeft de Raad dus niet gedaan. Daarom moet het Parlement zijn standpunt in tweede lezing bevestigen. Wellicht krijgen we dan een bemiddelingsprocedure. Ik hoop dat de Raad de boodschap van het Parlement heeft begrepen en tijdens de bemiddeling een echte dialoog met ons zal willen aangaan.
Wat willen we nu bereiken met de bemiddeling? Uiteraard willen we Oostenrijk niet isoleren. We werken namelijk heel goed samen met de Oostenrijkse collega's en het is bovendien niet goed landen te isoleren. Ik herhaal wat ik al heb gezegd in de Commissie. Wat de ene vandaag overkomt, staat ons morgen misschien allemaal te gebeuren. Daarom moeten we een gematigd standpunt innemen.
Toch mogen we de belangen van de andere landen niet veronachtzamen. Voor sommige landen staat hier heel wat op het spel: voor Duitsland, Italië en mijn eigen land, Griekenland. Mijnheer de Voorzitter, we mogen vooral niet vergeten dat deze Unie stoelt op een bepaalde logica en een concreet Verdrag. En dat Verdrag spreekt over vrij verkeer van personen, goederen en kapitaal. We moeten de beginselen van de interne markt respecteren. Ook in deze aangelegenheid. We zijn wel bereid te praten over een overgangsregeling. Maar die moet geïnspireerd zijn door de geest en de beginselen van de interne markt. Hiermee vertolk ik het standpunt van de Europese Volkspartij.

Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij willen slechts enkele punten onderstrepen. Namens mijn fractie wil ik allereerst steun betuigen aan het voorstel van de heer Caveri. Dit is reeds ter beoordeling voorgelegd aan de Commissie en wordt nu behandeld in de plenaire vergadering. Dit voorstel haakt in op hetgeen reeds in eerste lezing werd besloten.
Dan nu enkele opmerkingen. Ten eerste wil ik onszelf er nog eens aan herinneren welk knelpunt, welke tegenstrijdigheid wij moeten oplossen. Wij zijn geconfronteerd met een uitzonderingssysteem - en dus tijdelijk systeem - en ons wordt nu gevraagd dit voor de tweede keer te verlengen. Deze tweede verlenging toont aan hoe flexibel en bereidwillig het Parlement is en hoezeer heel het Parlement blijk geeft van politiek gezond verstand. Ten tweede wil ik, mijnheer de Voorzitter, onderstrepen dat men in dit debat op een soms bijna slinkse manier een niet-bestaand onderscheid probeert te maken, een onderscheid namelijk tussen natuurbeschermers en natuurvervuilers. Dat onderscheid is uit den boze. De overgrote meerderheid denkt wel degelijk aan de belangen en vereisten van de afzonderlijke lidstaten, maar erkent tegelijkertijd dat het noodzakelijk is het uitzonderingssysteem, het ecopuntensysteem, in de komende jaren geleidelijk aan te ontmantelen en het beoogde doel na te streven door het gebruik van steeds minder vervuilende auto's aan te moedigen. Natuurlijk mag men niet verwachten dat binnen enkele maanden alle Europese vervoersbedrijven hun vrachtwagens hebben aangepast. Heel belangrijk is volgens ons ook dat de toekenning van een nieuwe uitzondering wordt voorkomen. De Raad en enkele landen - Griekenland en Portugal - zijn kennelijk van plan een verzoek tot een bijzonder inschikkelijke behandeling in te dienen.
Ik voeg hier enkel nog aan toe dat dit lange debat, waarin bepaalde concepten en redeneringen soms tot uit den treuren moesten worden herhaald en men telkens weer stuitte op dezelfde onbuigzame houding, een belangrijke test was, niet zozeer voor het Parlement maar voor eenieder onder ons. Dit was geen gemakkelijke test, omdat wij allen ons gebruikelijke pak als burger van een lidstaat moesten uitdoen - dat in dit Parlement vaak wat nauw zit - en het nette pak van Europese afgevaardigden aan moesten te trekken, van afgevaardigden die namens heel het Parlement moeten antwoorden en optreden. Mijns inziens heeft de heer Caveri goed gereageerd op het verzoek van het Parlement om fatsoen en een verslag voorgelegd dat in eerste instantie de belangen van de Europeanen behartigt.

Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met de vorige spreker tegen te spreken, die vond dat er hier een schijngevecht wordt opgevoerd. Dat geloof ik niet, het zou eigenlijk een debat moeten zijn. Hoe kunnen we op basis van de Alpenovereenkomst een probleem oplossen dat niet alleen Oostenrijk aangaat? Wij voeren nu eenmaal al sinds lange tijd een debat tussen het kleine Oostenrijk en de Europese Unie. Ik zou nu geen schuldigen willen aanwijzen, dat spel hebben we lang genoeg gespeeld. De Oostenrijkse regeringen hebben hun fouten gemaakt, de Europese Unie heeft haar fouten gemaakt. Ik zal u niet kunnen overhalen en ook niet meer kunnen overtuigen - daar lijkt het te laat voor te zijn. Desondanks zou ik u echter nog enige feiten mee willen geven op weg naar de beslissing van morgen, want ik ben van mening dat wij afgevaardigden onze beslissingen op grond van controleerbare feiten moeten nemen.
In 1996 constateerden we bij onze metingen van de kwaliteit van de lucht dat de hoge belasting van schadelijke stoffen bij de meetpunten - ik heb het hier over stikstofoxide - niet gedaald was, hoewel de normen strenger waren geworden en de emissiemodellen een teruggang van ongeveer 45 procent voorspelden. De hoge uitstoot van met name zware bedrijfswagens voedde de verdenking dat die sector de bron zou kunnen zijn van de verhoogde emissiewaarden. Daarom werd er een studie opgezet, en deze studie werd door de Technische Universiteit van Graz uitgevoerd, die overigens meewerkt aan het project Artemis in opdracht van de Commissie. De resultaten, die duidelijk nauwkeuriger waren dan voorheen, werden gepubliceerd als onderdeel van een internationale studie waaraan de beste meetorganisaties van Europa deelnamen.
Ik citeer uit het eindrapport: 'Er is vastgesteld dat de emissies van zware bedrijfswagens, met name die van schadelijke NOx-stoffen, tot nu toe duidelijk is onderschat. Het gaat daarbij om motoren in EURO 2- en EURO 3-vrachtwagens. De uitstoot van deze voertuigen in het wegverkeer is hoger dan de hieraan toegekende categorieën doen vermoeden. Een verklaring hiervoor moet gezocht worden in de wijze waarop de voertuigmotor voor zijn functioneren doelgericht wordt afgesteld. De voertuigen zijn zo gebouwd dat ze tijdens het testproces dat voor hun voertuigtype wettelijk is vastgesteld, lagere emissieniveaus produceren op de meetpunten. Op plekken die geen deel uitmaken van het testproces, maar die in de vervoerspraktijk wel degelijk van betekenis zijn, produceren de voertuigen in vergelijking met oudere motoren dezelfde, of zelfs hogere emissies.?
Ook de reductie van NOx-emissies is een doel van de regeling van het ecopuntensysteem, al heb ik nooit beweerd dat die regeling het ei van Columbus was. Deze studie laat ons nu zien dat er vastgesteld kan worden dat er geen wetenschappelijk basis is voor de vermindering van het aantal ecopunten per doortocht voor EURO 2- en EURO 3-vrachtwagens ten opzichte van EURO 1-vrachtwagens.
Toen ik de heer Caveri had verzocht om deze feiten mede in aanmerking te nemen, wees hij op zijn amendement 17, waarin simpelweg wordt verklaard dat ervoor gezorgd zal worden dat het correct wordt uitgevoerd. Tegelijkertijd verklaarde hij dat hij er niets aan kon doen als vrachtwagenmotoren worden opgevoerd. Als hij Italiaanse expediteuren daarvan beschuldigt, is het nu echt de hoogste tijd dat hij zich nader verklaart.

Raschhofer (NI).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, bij de verlenging van het ecopuntensysteem gaat het niet om een voorkeursbehandeling van Oostenrijk, het gaat niet om het blijven pesten van de Europese expeditiebedrijven, en het gaat ook niet om de uitholling van het vrije verkeer van goederen. Oostenrijk wil dit systeem niet tot in alle eeuwigheid onwrikbaar in stand houden.
Wat Europa nodig heeft is een duurzame oplossing voor het verkeer. Die laat al jaren op zich wachten; de transitokwestie is een tien jaar durende geschiedenis van wederzijdse nalatigheden. De richtlijn betreffende de kosten van de vervoersinfrastructuur is tot nu toe niet één keer officieel ter tafel gekomen. Het in het transitoverdrag geformuleerde doel van een bestendige en duurzame reductie van schadelijke stoffen is tot nu toe nog niet bereikt. Om die redenen heeft Oostenrijk werkbare overgangsbepalingen nodig.
Met de voorstellen van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de door haar beoogde vrije toegang voor EURO 3-vrachtwagens zal Oostenrijk in letterlijke zin worden overreden. De belasting door het transitovervoer heeft in delen van mijn vaderland een voor mens en dier ondraaglijke omvang bereikt. Als de voorstellen van de commissie realiteit worden, dan zal men de Oostenrijkse bevolking letterlijk de straat op drijven. Daarom wil ik u verzoeken amendement 19, dat door enkele afgevaardigden uit verschillende fracties is ingediend, te ondersteunen, aangezien dit de ergste nadelen tegengaat en een bruikbaar compromis zal vormen in de onderhandelingen met de Raad.
Ik doe vandaag en vanaf deze plaats een beroep op de Raad om de bemiddelingsprocedure niet uit te stellen. Europa heeft een richtlijn over de kosten van de vervoersinfrastructuur nodig, de Europese politiek heeft instrumenten nodig voor een duurzaam verkeersbeleid, Oostenrijk heeft in de tussentijd een overgangsregeling nodig. Een meerderheid van dit Huis kan deze wens natuurlijk negeren, maar als dat gebeurt zal Europa de mensen in Oostenrijk geen dienst bewijzen.

Ferber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik denk dat het Parlement zijn huiswerk heel fatsoenlijk heeft gemaakt. Het heeft er alles aan gedaan om de tweede lezing zo snel mogelijk te laten plaatsvinden. Dat is mede belangrijk omdat de Raad zich zo halsstarrig heeft opgesteld. In feite heeft de Raad zich hardnekkig vastgehouden aan zijn nieuwjaarscompromissen, zonder op de voorstellen van het Parlement in te gaan. Het betekent dat enkel een bemiddelingsprocedure het probleem op kan lossen. Daarom hebben wij in de commissie de tweede lezing werkelijk in recordtijd voorbereid en aan de plenaire vergadering voorgelegd, zodat we voldoende tijd hebben om de onderhandelingen serieus te voeren, voordat het jaar voorbij is.
Vanaf deze plaats wil ik niet nalaten om de Commissie uitdrukkelijk te bedanken dat zij een procedure heeft ingesteld tegen Oostenrijk wegens schending van het Verdrag gezien de eenzijdige maatregelen van de provincie Tirol, en ik hoop dat die nog voor 1 augustus, als de regelingen van kracht worden, resultaat zal opleveren.
Ik zou de Commissie ook uitdrukkelijk willen bedanken dat zij in haar zitting van deze week heeft besloten geen gebruik te maken van de 108%-regel. Ook dat is een duidelijk signaal dat wij een rechtsgemeenschap zijn waarin niet iedereen kan doen en laten wat hij wil, en waarin het recht waaraan gemeenschappelijk is gewerkt, en dat gemeenschappelijk is overeengekomen, ook door iedereen op correcte wijze moet worden nageleefd.
Daarom heb ik het volgende simpele verzoek aan alle collega's - en aan de Raad. Laten we het zomerreces benutten om na te denken over hoe wij de standpunten nader tot elkaar kunnen brengen. Er is hier in ieder geval ruimte voor onderhandelingen. Laten we de onderhandelingen in het najaar serieus voeren en nog voor het einde van dit jaar met een derde lezing afronden. Dan zitten we op het goede spoor om de milieubelangen, de belangen van de transportsector en de economische belangen van de Europese Unie met elkaar te verzoenen.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, beste collega's, er wordt voortdurend de indruk gewekt dat Oostenrijk in onmin leeft met de rest van de Europese Unie. Geachte collega Jarzembowski, zo is het goddank niet, want als we kijken naar de feiten zult u moeten toegeven - u bent immers goed op de hoogte, zodat u zich niet op onwetendheid kunt beroepen - dat deze regeling er in de afgelopen jaren wezenlijk toe heeft bijgedragen dat de toestand van het milieu in heel Europa beter is geworden. Het was de transitoregeling in Oostenrijk die ertoe geleid heeft dat het vrachtwagenpark gemoderniseerd en milieuvriendelijker gemaakt is, en aldus een wezenlijke bijdrage heeft geleverd.

Zoals reeds gezegd, gaat het niet om het kortzichtig behartigen van plaatselijke belangen. Natuurlijk komen de Tirolers op voor hun eigen belangen. Als u daar problemen mee heeft, geachte collega Ferber, als u problemen heeft met uw buren uit Tirol, dan lost u die maar op met hen. Deze regeling is in het verleden toegepast om het milieu in onze kwetsbare Europese regio's te verbeteren - niet alleen in Tirol, want er zijn genoeg andere kwetsbare regio's in Europa. Nu gaat het erom een overgangsoplossing te vinden totdat de richtlijn over de kosten van de vervoersinfrastructuur van kracht wordt, zodat we een nieuwe stap kunnen zetten naar het milieuvriendelijker maken van het vrachtwagenpark in Europa.
Daarom hebben collega Brian Simpson en ik namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten een amendement ingediend dat identiek is aan het reeds genoemde amendement 19. Met dit amendement willen wij dat ook voertuigen in de EURO 3-categorie worden opgenomen. Gebeurt dat namelijk niet, dan treedt het absurde effect op dat iemand die een voertuig uit de EURO-categorie 2, een echt slechte vrachtwagen dus, inruilt voor een EURO 3-voertuig - op dit punt bevat de reeds vermelde studie relevante informatie - in de praktijk geen voordeel en in bepaalde gevallen zelfs nadeel daarvan ondervindt. Daarom zou het een positief element zijn in onze beslissing als wij ondanks alle andere punten van kritiek ook categorie 3 zouden kunnen opnemen.
Nogmaals, het gaat eenduidig om de vraag waaraan we voorrang geven: aan het milieu, de volksgezondheid en de kwaliteit van leven of aan het onbeperkte vrije verkeer van goederen. Met beide gezichtspunten moet rekening worden gehouden. Ik zeg niet dat het vrije verkeer van goederen er niet toe doet. Ik denk alleen dat onze kiezers zullen vinden - en dat geldt zeker voor de kiezers in Beieren - dat er voorrang gegeven moet worden aan de volksgezondheid en het milieu.
Tot slot wil ik nog opmerken dat er inderdaad een bemiddelingsprocedure zal komen. Ik dank al degenen die ertoe bijgedragen hebben dat deze procedure zo spoedig kon worden begonnen. Het is van groot belang dat we snel handelen en een compromis uitwerken. Ik wil nu niet op de details van de debatten van vanmiddag terugkomen, maar afgaande op alles wat we hebben gezien en gehoord en op de standpunten die de Italiaanse minister van Verkeer bijna dagelijkse inneemt kunnen we vaststellen dat Italië op dit moment nog niet bereid is tot een compromis. Het Italiaanse voorzitterschap zal moeten beseffen dat het in deze zes maanden moet optreden ten behoeve van Europa en niet alleen ten behoeve van Italië. Voorts hoop ik dat Italië zich het belang en de waarde realiseert van het milieu, ook van het milieu in Italië, en dat wij een verantwoord tijdelijk compromis nodig hebben totdat de richtlijn betreffende de kosten van de vervoersinfrastructuur van kracht kan worden.
(Applaus)

Bouwman (Verts/ALE).
Geachte collega's, sta me toe een paar kleine opmerkingen te maken over wat nu ter tafel ligt. Ik denk dat er meerdere doelstellingen zijn. Niet alleen de emissies spelen een rol. Zo-even zijn wat feiten gepresenteerd die aangeven dat de problematiek tussen emissies aan de ene kant, de feiten en de voorstellen met betrekking tot de beperking van de euronormen voor vrachtwagens aan de andere kant nogal problematisch is. Ook geluid is hinder. Om die reden denk ik dat het niet goed is om bijvoorbeeld de clausule die betrekking heeft op Oostenrijk als gebied, te vervangen door de Oostenrijkse passen, zoals de Raad dat voorstelt. Er zou een regeling moeten komen voor alle alpiene gebieden, niet alleen voor een paar passen. Naar mijn mening, en ik kom uit een land dat transitoverkeer veroorzaakt, Nederland, zal het effect daarvan zijn dat men ongetwijfeld zal zoeken naar sluipwegen door het alpiene gebied die dan eventueel uitgezonderd zijn. Daar schieten we niets mee op.
Sommige mensen zeggen dat ecopunten een uitzonderingssysteem zijn dat in het kader van het vrij verkeer niet mag bestaan. Ik wijs erop dat wij graag een ander systeem willen hebben dat algemeen zou gelden, namelijk beprijzing. We hebben het afgesproken in het Witboek maar ik verwacht - ik heb de debatten al tientallen keren meegemaakt in dit huis sedert ik er vier jaar geleden in kwam - daar op heel korte termijn en ook langere termijn niet één, twee, drie een sluitende aanpak van en tegen die achtergrond is enige voorzichtigheid wel geboden. Ik vind dat het Parlement betrekkelijk ver gaat in datgene wat er zou moeten gebeuren. Het is heel duidelijk dat wij graag een oplossing willen. We zullen gaan bemiddelen, de standpunten tussen Raad en de betrokken landen verschillen ook nog, dat weet iedereen, en dat betekent dat we in de bemiddeling voor het einde van dit jaar tot een goede oplossing moeten komen.

Lisi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik steeds meer bewondering krijg als ik naar de Oostenrijkse collega's, ongeacht hun fracties, luister. Ik heb bewondering voor hun volharding en welbespraaktheid als zij recht praten wat krom is. Ik begrijp wel wat hun beweegredenen zijn, maar hun strijd is een zuiver nationale aangelegenheid, en geen Europese. Europees zou een strijd zijn voor het milieu of voor de defensie van Europa. U vraagt ons, mijnheer Swoboda, wat onze prioriteit is. Mijns inziens moet de geloofwaardigheid van de Europese Unie onze prioriteit zijn. Als wij naar onze landen, naar onze burgers gaan en hun bijvoorbeeld offers vragen op dit of dat gebied, moeten wij in staat zijn te zeggen dat deze offers bestemd zijn voor een hoger doel, voor een doel dat Europa, rechtsgemeenschap, vrijheid van verkeer, vrijheid van handel heet, voor een doel dat verband houdt met alle gemeenschappelijke waarden die wij proberen te verwezenlijken. Als wij echter de burgers niet met die overtuiging in ons hart kunnen toespreken en als wij van onze medeburgers moeten horen dat er in Europa een eerste en een tweede divisie is, wordt het voor ons wel erg moeilijk en dan wordt de geloofwaardigheid van de Europese instellingen aangetast.
Alle burgers van Europa willen in een schoon en gezond milieu leven, niet alleen de Oostenrijkse burgers. Ook ik betreur dat de emissies op een onaanvaardbaar hoog niveau zitten, maar ik begrijp niet waarom dit niveau optimaal moet zijn voor de Oostenrijkse burgers en het probleem voor de andere burgers irrelevant is. Wel, beste vrienden, mevrouw de commissaris, laat er over een punt geen misverstand bestaan: wij hebben de tweede lezing snel gedaan, niet alleen omdat wij snel naar de bemiddeling willen - alhoewel dat natuurlijk ook een goede reden is - maar omdat het Parlement en de Vervoerscommissie voldaan zijn met de eerste lezing. Daaraan willen wij niets veranderen. Dat is ons voorstel - en dat is reeds een compromis - en hoe eerder de Raad dat inziet, des te sneller wij misschien tot een eindresultaat kunnen komen. Niemand mag denken dat wij ver van dat voorstel kunnen afwijken. Daar zit bijna geen rek in. Het moet duidelijk zijn dat het stelsel afloopt, dat de uitzonderingen aflopen, en de rechtsstaat hersteld moet worden. Dan kunnen wij in heel het Alpengebied, ten noorden en ten zuiden van de Alpen, tot maatregelen voor emissievermindering komen, voor de periode tot 2006, want die maatregelen willen wij allen. Niemand mag echter de illusie koesteren dat wij veel verder kunnen gaan dan hetgeen wij nu hebben. Ik zeg dit niet omdat de Commissie zich niet bewust zou zijn van dit standpunt, maar omdat mijns inziens de Raad zich daar niet altijd van bewust is. Ik hoop dus dat de bemiddeling ons in staat zal stellen deze zaak snel af te handelen. Wij willen een snelle afhandeling, mits het communautair recht daarbij wordt geëerbiedigd.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een houding zoals die van Berlusconi ligt overal op de loer. Dat geldt - zoals gebleken is - ook voor het zo belangrijke onderwerp over vervoer door vrachtwagens in transito. Daar komt nog bij dat toonaangevende afgevaardigden zelfs samenspannen en onjuiste uitspraken om te voorkomen dat hun onwelgevallige meningen geuit worden in de plenaire vergadering en dat personen die die meningen willen uiten aan het woord komen. Zo is er welgeteld één minuut overgebleven van de voldoende spreektijd die mij was beloofd.
Ik heb echter aan één minuut genoeg om een beroep te doen op de burgers van Europa, die slecht worden behandeld door de EU - dit keer wat betreft de schade die het verkeer toebrengt aan de Alpen. In plaats van de uitstoot van schadelijke stoffen te beperken, zoals dat vroeger altijd beloofd werd, wil men dit onderwerp op de lange baan schuiven. In geen enkele grote politieke partij is er daarvoor serieuze steun, en de waarheid over de vervoerskosten, die nu eindelijk op tafel ligt, wordt nauwelijks nog genoemd, zelfs niet door de mensen op het spreekgestoelte. Van de ophanden zijnde bemiddelingsprocedure valt naar mijn mening niets meer te verwachten.
Daarom is het tijd om geweldloos te demonstreren. De wegen zijn namelijk van de burgers en niet van de milieuvernietigende vervoersbedrijven en hun lobbyisten.
Rack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Europese Hof van Justitie geldt terecht als de hoeder van het Gemeenschapsrecht, maar het houdt zich ook en vooral bezig met het beschermen en bevorderen van de vier klassieke elementaire vrijheden - van goederen, personen, diensten en kapitaal - die allen van betekenis zijn voor dit onderwerp.
Niet al te lang geleden moest het Europese Hof van Justitie een belangenafweging maken tussen enerzijds de fundamentele vrijheden en anderzijds de protestacties van de bevolking, voor wie de gevolgen van het transitovervoer door Oostenrijk allemaal te veel werd. Ze gingen op straat zitten en zeiden: 'Zo gaat het niet langer.? Net als velen van ons die vandaag het woord hebben gevoerd zijn de verdedigers van de Europese vrijheden opgekomen voor de enorme belang van hun standpunt.
Het Europese Hof van Justitie zag dat anders en huldigde de opmerkelijke opvatting dat de vrijheden weliswaar belangrijk, maar niet alles bepalend zijn. Van gelijkwaardig belang, zo oordeelde het Hof, zijn de grondrechten van de burgers, in dit concrete geval de vrijheid van meningsuiting en van demonstratie, alsmede - zoals na te lezen valt in het Handvest van de grondrechten, dat hopelijk spoedig als tweede deel zal worden opgenomen in de Europese grondwet - de plicht tot bescherming van het milieu in het algemeen en het milieu in de zogenaamde kwetsbare regio's in het bijzonder. Voor die plicht moet opgekomen worden als zijnde een even belangrijke zaak als de Europese vrijheden.
Helaas vond het Europees Parlement het in de eerste lezing niet echt belangrijk om het recht op vrij vervoer af te wegen tegen de rechten van de mensen en het milieu op de transitoroutes. Bijna alle afgevaardigden van de veertien lidstaten die niet getroffen zijn, hebben een beroep gedaan op hun rechten met het oog op de afschaffing van de transitoregeling. En daarmee heeft het recht van de sterkste gezegevierd. Ik hoop dat er althans enkelen onder u zijn - ik verzoek u daarover nog eens na te denken - die bij de stemming morgen tevens rekening houden met de argumenten en rechten van de andere partij. Voor hen hebben wij Oostenrijkers een aanbod gedaan in de vorm van de amendementen 18 en 19, waar reeds eerder op werd gewezen, in de hoop dat zij ervoor zullen stemmen.
Jarzembowski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, ik geloof niet dat de heer Rack, of andere Oostenrijkse afgevaardigden, in de positie zijn om morele superioriteit te claimen. Dat is gewoon verkeerd. Als dat uw argumentatie is, zullen we op een dag demonstraties organiseren om een blokkade rond Oostenrijk op te werpen, zodat u er niet meer uit kunt om onze rechten te schenden. In de Gemeenschap moet voor iedereen hetzelfde recht gelden en het kan niet zo zijn dat de Oostenrijkers voor zichzelf aanspraak maken op extra rechten.
Ik wil een eenvoudig voorbeeld geven. Als men door Oostenrijk rijdt via Linz en Wenen naar Hongarije, komt dat in topografisch opzicht op hetzelfde neer als dat Zweden en Denen via Hamburg naar Rotterdam rijden. Hebben de bewoners van de lager gelegen gebieden in Oostenrijk een hoger recht om speciale bepalingen in te stellen dan bewoners van andere transitolanden? Dat kunt u nooit onderbouwen.
Wij zijn er uiteraard voor dat de kwetsbare Alpen worden beschermd. Maar heeft u er recht op dat de kwetsbare Alpen in Oostenrijk anders beschermd worden dan in Frankrijk of Italië? Als wij extra bepalingen voor de kwetsbare gebieden willen invoeren, moeten ze gelden voor al die gebieden. Oostenrijk kent echter niet het privilege dat zijn burgers waardevoller zijn dan de Italiaanse of Franse burgers. In morele termen gevat, Oostenrijkers bezitten geen hogere rechten.
De heer Swoboda had gelijk toen hij erop wees dat we proberen het milieu voor iedereen te verbeteren. Daarom heeft het Parlement, verwijzend naar de gewijzigde tolheffingen, verzocht de last meer te spreiden, afhankelijk van het emissieniveau. De Raad was het niet eens met het idee van meer spreiding, dus nu moeten we weer met hem door die hele omslachtige procedure heen. In december kwam de Raad met dit ongelukkige compromis - dat ik eerder een schijnoplossing noem dan een compromis. Vervolgens heeft de Raad onze argumenten uit de eerste lezing genegeerd en opnieuw zijn toevlucht gezocht tot die onzin van december. Het is dus de Raad die elke fatsoenlijke oplossing in de weg staat.
Ik hoop, mevrouw de vice-voorzitter, dat wij binnenkort een herziening van de tolheffingsregeling van u krijgen en dat er ook in ecologische zin onderscheid wordt gemaakt. De regels werken echter zo dat er voor alle delen van de Europese Unie uniforme normen vastgesteld moeten worden zonder speciale regelingen voor Oostenrijk te creëren.
Daarom vraag ik onze Oostenrijkse collega's om een beetje meer nadenkendheid. Gezien het feit dat er na de beslissing van 1996 over de trans-Europese netwerken nog niet eens begonnen is met de bouw van de Brennertunnel kan Oostenrijk niet als een moraalridder hoog te paard gaan zitten. Dat kan gewoon niet. De Nederlandse minister van Verkeer Karla Peijs heeft in de afgelopen weken geprobeerd om tot een consensus met de Raad te komen. En wat hoorden wij? De Oostenrijkers wijzen elke consensus af. Telkens als er was gepraat, gingen er twee dagen overheen voordat de Oostenrijkse minister van Verkeer weer dezelfde oude nonsens oplepelde.
Het beroep dat ik doe is hetzelfde als dat van de meeste collega's, laten we naar een redelijk compromis zoeken, wij zijn daartoe bereid.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij maken al tien jaar lang ruzie over dit onderwerp en ik wil hiervan geen enkele ronde missen, zelfs niet indien ik een toegangsbiljet zou moeten betalen om hier binnen te mogen. Ik wil er bij zijn als vastgesteld wordt dat wij geen streep verder gekomen zijn. De standpunten zijn nog precies dezelfde als tien jaar geleden. Daarom ontkomen wij niet aan een bemiddeling, maar in afwachting daarvan moeten wij voor de zoveelste keer 'nee' zeggen tegen het voorstel van de Raad, niet alleen omdat dit identiek is aan het voorgaande maar vooral ook omdat hierin niet in het geringst rekening wordt gehouden met hetgeen in het Parlement is gebeurd, met de ruime consensus die tijdens de eerste lezing kon worden bereikt over de verwerping van elke verlenging van het ecopuntensysteem na de huidige termijn van 31 december van dit jaar. Het Parlement heeft tijdens zijn eerste lezing weer eens de schending van het fundamenteel recht op vrij verkeer van goederen aan de kaak gesteld, maar heeft tegelijkertijd redelijke voorstellen gedaan voor de manier waarop de transit kan worden gegarandeerd en het milieu beschermd.
Wij kennen de technische voorstellen. Wat doet de gouverneur van Noord-Tirol echter terwijl wij hier een moeilijk akkoord aan het zoeken zijn over de ecopunten? Hij zuigt een voorschrift uit zijn duim en verbiedt vanaf 1 augustus alle transit van vrachtwagens boven de zeveneneenhalve ton op het traject tussen Kundl en Ampass. Daardoor wordt het vervoer van een grote reeks goederen en bijna alle bouwmaterialen getroffen. Dat is haast de spot drijven met dit debat hier. Gelukkig is de Commissie dit keer - proficiat, mevrouw de commissaris - onmiddellijk in het geweer gekomen en heeft onmiddellijk, op 24 juni, een inbreukprocedure op gang gebracht. Nu moeten wij dus afwachten of er een uitspraak komt van het Hof van Justitie of dat Tirol er nog een over nadenkt en dit voorschrift intrekt, want dit staat volledig haaks op artikel 38 van het Verdrag inzake het vrij verkeer van goederen.
Belangrijk is echter dat nu snel wordt gehandeld. Afgezien van milieuschade moet namelijk ook een ander soort schade worden vermeden: economische schade. De belangen van alle wegvervoerders staan hier op het spel. Velen onder hen hebben inmiddels faillissement aangekondigd. Ik woon in het gebied onmiddellijk ten zuiden van de Brenner en wij vragen ons altijd af waarom de Oostenrijkers op zo'n overdreven grote eerbiediging aandringen. Waarom eigenlijk. Wij lijden dezelfde schade maar bij ons is nooit iemand ook maar op het idee gekomen om ecopunten of soortgelijke rariteiten in te voeren.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste Georg Jarzembowski uit Hamburg, wij hebben geen hogere moraal, maar wel hogere bergen. Wij Oostenrijkers, wij vragen niet om een oplossing voor de komende decennia, ...

... wij vragen heel gewoon en eenvoudig om een zeer, zeer korte overgangsperiode, totdat er een gezamenlijke Europese oplossing is, waarbij er eindelijk rekening wordt gehouden met het totale Alpengebied. Het gaat om de Alpen en niet om Oostenrijk. Ik ben Oostenrijkse, en wij zijn zeer trots op datgene wat we op milieugebied hebben bereikt. Wij zijn erg gevoelig voor de bescherming van het milieu, en geen ander land in Europa - behalve misschien Zwitserland - leeft zoveel in de bergen en met de bergen. Wij zijn een land van bergen en een land van dalen. De bergen komen ook voor in ons volkslied. Wij leven met de bergen. Zij zijn een deel van onze ziel. Wij kunnen niet leven zonder de bergen. Maakt u het leven van de vele families die al generaties lang leven op hun boerderijen in de bergdalen alstublieft niet tot een hel. Beroof deze mensen niet van hun geboortegrond. De Alpen zijn van ons allemaal, dus hou ermee op alleen aan uw eigen land te denken. Denk toch eens Europees. Bedenk dat de Alpen ons gemeenschappelijk bezit zijn. Wij willen ze in het belang van iedereen beschermen.
Ik zou mevrouw de commissaris willen bedanken dat zij in pan-Europese termen heeft gedacht en ik vraag de collega's werkelijk uit de grond van mijn hart te doen wat de Raad heeft gedaan; het gaat slechts om een korte periode. En, Georg Jarzembowski, op de toppen van onze bergen staan overal kruisen. Ik ben 70 jaar oud, maar ik ga nog steeds naar boven en de volgende keer dat ik dat doe, zal ik voor jou het onzevader bidden in de hoop dat de heilige geest je zal verlichten.
(Levendig applaus)

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil allereerst alle Oostenrijkse afgevaardigden zeggen dat wij allen begrip hebben voor hun probleem. Het is een politiek probleem, een reëel probleem, en het bewijs daarvoor ligt vandaag op tafel: een initiatief dat speciaal voor Oostenrijk is bedacht. Daarmee neemt Oostenrijk een uitzonderingspositie in.
Ten tweede betreur ik het vertrek van mevrouw Echerer, die sprak over verifieerbare gegevens. Ik zal u een gegeven noemen dat aan duidelijkheid niets te wensen overlaat: de uitstoot van vrachtwagens waarvoor de beperking van de ecopunten geldt, is met 60 procent afgenomen. Het is niet relevant dat de metingen van uitstoot die niet alleen voor die vrachtwagens gelden maar ook voor het vrachtverkeer afkomstig uit derde landen, uit landen die geen deel uitmaken van de Europese Unie, of voor personenauto's of voor Oostenrijkse auto's of vrachtwagens die binnen Oostenrijk rijden, een andere uitkomst laten zien. In ieder geval is het zo dat de uitstoot van vrachtwagens waarvoor de beperking van de ecopunten geldt, met 60 procent is afgenomen. Dat zijn de feiten, en wij kunnen niet toestaan dat Europese vrachtwagens afkomstig uit lidstaten van de Europese Unie geweerd zouden worden omdat vrachtwagens uit derde landen met een zeer hoge uitstoot door Oostenrijk rijden. De afspraak over de Europese vrachtwagens is nagekomen.
Ten derde hebben wij eens te meer gezien hoe moeilijk het is consensus te bereiken. Naar mijn mening moet die er hoe dan ook komen. De Commissie is bereid alle flexibiliteit aan de dag te leggen die nodig is, en zij zal zich blijven inzetten voor het bereiken van consensus over de diverse onderdelen die ter tafel liggen: afhandeling van het overleg tussen de diensten en wijziging van de eurovignet-richtlijn, die een oplossing voor dit probleem mogelijk dichterbij brengt.
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen even iets rechtzetten. Collega Jarzembowski, de door collega Peijs uitgewerkte voorstellen worden niet afgewezen door de Oostenrijkse regering, dat kan ik u vertellen, hoewel ik geen nauwe banden heb met de minister. Dat wilde ik alleen even rechtzetten. Dat is alles.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0221/2003), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten (15855/1/2002 - C5-0136/2003 - 2001/0305(COD)) (Rapporteur: de heer Lisi).

Lisi (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het verheugt mij dat ik vandaag het Parlement de aanbeveling kan voorleggen voor de tweede lezing betreffende de verordening inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten.
Mijns inziens is het nuttig een kort overzicht te geven van de ontwikkelingen die zich sedert de indiening van dit voorstel vorig jaar hebben voorgedaan. Het Parlement heeft dit voorstel vorig jaar in eerste lezing behandeld. Daarbij werd meteen al duidelijk met welke zwakheden dit eerste voorstel van de Commissie was behept. De 39 amendementen die het Parlement toen had ingediend, hadden voornamelijk tot doel de wetgeving beter af te stemmen op de daadwerkelijke eisen van de passagiers en deze gemakkelijker toepasbaar te maken voor de luchtvaartmaatschappijen. Daarna kwam het gemeenschappelijk standpunt van de Raad waarmee de vorm van de verordening aanzienlijk werd gewijzigd, en waarin rekening was gehouden met een groot aantal zorgen van het Parlement. Ondanks de intensieve werkzaamheden van de Raad moeten ons inziens nog enkele punten worden opgehelderd. Ik denk met name aan ons doel: een duidelijke en heldere wetgeving voor de passagiers, maar tegelijkertijd een toepasbare wetgeving voor de luchtvaartmaatschappijen, die zoals wij allen weten moeilijke tijden doormaken.
Aangezien het neteligste punt - het totale compensatiebedrag - tot voldoening van bijna alle collega's is opgelost, zal ik enkel de nog hangende problemen noemen die tijdens deze tweede lezing moeten worden behandeld. Het eerste probleem betreft de touroperators en hun recht op verhaal. De uitslag van de stemming in de commissie was mijns inziens niet geheel tevredenstellend. Wij hebben nu een aanbeveling die deels tegenstrijdig is ten aanzien van de kwestie van de touroperators. Mijns inziens zijn er enkele lichte wijzigingen nodig wat de definitie van touroperators betreft en de wederkerigheid van het recht op verhaal - de amendementen 5 en 16 - maar door de bank genomen heeft de Raad in zijn standpunt het probleem nauwkeurig afgebakend want hij heeft de uiteindelijke, algemene verantwoordelijkheid neergelegd bij de dienstverlenende maatschappij. Daarom kan ik niet instemmen met de amendementen 1 en 9 en evenmin met het tweede gedeelte van amendement 17, waarvoor een verzoek tot stemming in onderdelen is ingediend.
Het tweede onderwerp betreft de afstandscriteria. Tijdens de eerste lezing had het Parlement gekozen voor een enkel afstandscriterium. Dat wil zeggen dat voor vertragingen, compensatie en plaatsing van de passagier in een lagere of hogere klasse de afstand in drie kilometerzones wordt ingedeeld. De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt evenwel drie andere criteria opgenomen. Bovendien heeft hij een nieuw criterium ingevoerd waarmee een onderscheid wordt gemaakt tussen vluchten binnen en vluchten buiten de Europese Unie. Deze toevoeging is echter niet duidelijk gemotiveerd. Daarmee wordt een onevenwichtige situatie gecreëerd die deze wetgeving niet ten goede komt en de passagier het begrip van zijn rechten zeer zeker niet gemakkelijker maakt. Daarom stellen wij ook hier voor de drie verschillende voorstellen van de Raad samen te smelten in één criterium: een indeling in drie kilometerzones voor alle gevallen.
Dan hebben wij nog het vraagstuk van de annuleringen. Het voorstel van de Raad is de vrucht van een moeizaam compromis, maar ook dit voorstel biedt ons niet de noodzakelijke duidelijkheid en maakt de communicatie met de passagiers nogal ingewikkeld. Daarom heb ik een compromisamendement ingediend waarin duidelijk wordt aangegeven wanneer een passagier recht heeft op bijstand, met name bij vluchtannuleringen. Daarin wordt eveneens een enkele termijn aangegeven - vijf dagen voor gepland vertrek - die bij niet-eerbiediging de passagiers aanspraak geeft op financiële compensatie. Ik verzoek de collega's dit amendement te steunen want dit geeft duidelijker aan waarover wij het hebben en maakt de communicatie met de passagiers en de luchtvaartmaatschappijen gemakkelijker. Wat vertragingen betreft moet onmiddellijke bijstand worden gegarandeerd als het om lange vertragingen gaat. Dat betekent informatie, bijstand, verfrissingen en eventueel een hotel. Wij zijn evenwel van mening dat re-routing en de terugbetaling van het biljet - die volkomen gerechtvaardigd zijn in geval van annuleringen en instapweigering - in het geval van vertragingen een ongelooflijke complicatie zou zijn en een kettingreactie van vertragingen zou kunnen veroorzaken die heel het luchtverkeer wel eens plat zouden kunnen leggen.
Tot slot is een amendement ingediend met betrekking tot de inwerkingtreding. Dit verdient mijns inziens aanneming daar dit een verstandig amendement is. Ons voorstel is twaalf maanden, waarmee wij de luchtvaartmaatschappijen de kans geven zich voor te bereiden. Tot slot zijn nog enkele andere amendementen ingediend die evenwel niet van belang zijn voor de inhoud. Als wij dit voorstel nu aannemen, zal mijns inziens ook de houding van de Raad wat constructiever worden en kunnen wij ervan uitgaan dat dit vraagstuk snel en in het belang van zowel de passagiers als de maatschappijen wordt afgesloten.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Lisi, complimenteren met de voortreffelijke manier waarop hij zijn werk heeft verricht. Ik ben met name blij met de zo opbouwende compromisamendementen die hij heeft voorgesteld als oplossing voor sommige van de kwesties waarover de standpunten meer uiteenlopen. Ik hoop dat wij daarmee tijdens de bemiddeling tot een positief resultaat kunnen komen.
Het verheugt mij dat het Parlement grotendeels akkoord is met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. De tekst is dan ook een goede afweging tussen enerzijds de belangen van de passagiers en anderzijds die van de luchtvaartsector, die, zoals bekend, moeilijke tijden beleeft. Dat is ook de reden waarom de Commissie haar steun heeft verleend aan het gemeenschappelijk standpunt, ook al hadden wij de voorkeur gegeven aan hogere compensatiebedragen, zoals u weet.
Gelukkig stelt het Parlement geen verlaging van die bedragen voor. Ik zeg gelukkig, omdat de opgenomen compensatiebedragen onzes inziens minimaal nodig zijn als stimulans voor de luchtvaartmaatschappijen om te zoeken naar een oplossing op basis van vrijwilligheid in plaats van instapweigering.
De Commissie hecht haar goedkeuring aan de amendementen 8, 10 en 11, over annuleringen en vertragingen. Met die amendementen wordt de tekst vereenvoudigd en worden eventuele problemen bij de tenuitvoerlegging voorkomen, terwijl de algemene bescherming van de passagiers vergelijkbaar blijft met die van het gemeenschappelijk standpunt.
De Commissie keurt ook de amendementen 12 en 14 goed. Die brengen meer helderheid en samenhang in de tekst door afstemming van de vliegafstanden. Amendement 13 keuren wij gedeeltelijk goed, en de amendementen 16, 19 en 20, volledig.
De amendementen 1 tot en met 7, 9, 15, 17, 18 en 21 kunnen wij daarentegen niet goedkeuren. Amendement 1 en amendement 9 zouden betekenen dat pakketreizen van de regeling worden uitgesloten. De richtlijn voor pakketreizen biedt passagiers echter niet hetzelfde beschermingsniveau. Wordt dit soort reizen van het voorliggende voorstel uitgesloten, dan kan het gebeuren dat twee passagiers die met eenzelfde probleem worden geconfronteerd, en wellicht naast elkaar in de hal van de luchthaven zitten, een verschillend beschermingsniveau wordt geboden. Dat zou moeilijk uit te leggen zijn aan de burger en de consument.
Samenvattend constateer ik met genoegen, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dat Parlement en Raad, afgezien van de kwestie van de pakketreizen, het grotendeels eens zijn.
Ik wil in het bijzonder de heer Lisi bedanken voor zijn werk en voor de compromisamendementen, want ik denk dat de bemiddeling daarmee aanzienlijk sneller tot overeenstemming zal leiden.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Lisi gelukwensen met het uitmuntende werk dat hij heeft geleverd.
Passagiers die tot hun verbijstering te horen krijgen dat ze niet kunnen vertrekken hoewel ze wel een ticket hebben of van wie de vlucht op het allerlaatste moment wordt geannuleerd moeten rechtsbescherming krijgen van de Europese Unie en van onze rechtsregels. Aan die weg wordt volop getimmerd.
Het Europees Parlement heeft die noodzaak in eerste lezing benadrukt, maar heeft tegelijk erkend dat de belangen van de luchtvaartmaatschappijen en de touroperators ook de nodige aandacht verdienen, vooral nu de luchtvaart en het toerisme een moeilijke periode doormaken. Vervolgens heeft de Raad een gemeenschappelijk standpunt aangenomen dat tot op zekere hoogte rekening houdt met de standpunten van het Europees Parlement. Daarom concentreren wij ons in tweede lezing, zoals de rapporteur correct heeft opgemerkt, op drie kernpunten : ten eerste het recht op schadevergoeding, niet alleen voor de luchtvaartmaatschappij jegens reisagenten of anderen maar voor ieder die kosten of schade heeft opgelopen door de luchtvaartmaatschappij. Ten tweede spitsen wij ons toe op het tijdstip waarop de passagier wordt ingelicht en ten derde bekijken we het probleem van de kilometervergoedingen.
Daarnaast is er nog het probleem van amendementen één en vooral negen, over de touroperators. Vallen zij onder het toepassingsgebied van de richtlijn of geldt voor hen een andere regeling? Zelf vind ik het beter die amendementen, die in de Commissie werden goedgekeurd, nu niet aan te nemen. We moeten namelijk in eerste instantie rekening houden met de claims van consumenten, de passagiers. Daar kunnen we niet omheen en het zal niet simpel zijn de buitenwacht uit te leggen waarom voor touroperators een aparte regeling moet gelden die minder gunstig is dan voor andere passagiers. Ik ben het dus volledig eens met de rapporteur.

Stockmann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, zoals wij allemaal weten komen overboekingen, annuleringen, en vertragingen vooral in de zomermaanden, die voor ons liggen, bijzonder vaak voor. Daarom zal ook iedereen onze boodschap begrijpen. Die luidt: passagiers zullen in de toekomst meer rechtszekerheid hebben. In deze gevallen krijgen ze een wezenlijk betere begeleiding en twee keer zo hoge schadevergoedingen, en dan niet alleen op de lijnvluchten, maar ook op de chartervluchten en bij verschillende aanbiedingen van touroperators.
Helaas wordt deze mooie boodschap voor de passagiers pas volgende zomer werkelijkheid. Dat is terug te voeren op de momenteel moeilijk situatie van de luchtvaartmaatschappijen, maar anderzijds is het ook een kans. Het geeft ons de mogelijkheid alle passagiers op tijd en uitvoerig te informeren, zoals dat bijvoorbeeld het geval was met het op alle vliegvelden ophangen van het Handvest van de rechten van de passagier. Misschien steken ook de luchtvaartmaatschappijen de hoofden bij elkaar, om gemeenschappelijk één loket per vliegveld in te richten, dat meteen herkenbaar is en waar de passagiers hun aanspraken kunnen doen gelden. Want het beste rechtssysteem is nutteloos als het niet bekend is en niet op klantvriendelijke wijze in daden kan worden omgezet.
Wij danken de rapporteur voor zijn werk. Hij heeft steeds het compromis gezocht en met alle fracties goed samengewerkt. Toch zijn er twee punten waarbij wij van zijn opvatting afwijken. Het ene punt betreft de pakketreizen. Hierbij is niet helemaal duidelijk wat hij werkelijk wil. Wij houden vast aan de opvatting dat zij niet in de verordening thuishoren, aangezien er voor hen een eigen richtlijn van kracht is. Ten tweede, bij de kwestie van de behandeling van schadevergoedingen in het geval van annuleringen zullen wij instemmen met de aanzet die de Raad gegeven heeft, die klantvriendelijker is dan het voorstel van de rapporteur.
De compensatiebetalingen zouden afhankelijk moeten zijn van het tijdstip van melding en van de mate waarin de aangeboden alternatieve vlucht afwijkt van de oorspronkelijke reisovereenkomst. Wat zijn de mogelijke uitwerkingen van de verordening? Natuurlijk zou het het beste zijn als de genoemde gevallen in de toekomst drastisch gereduceerd zouden worden. In het geval dat onvoorziene omstandigheden niet de oorzaak zijn, zou extra concurrentie tussen de luchtvaartmaatschappijen een aanvullende bijdrage kunnen leveren aan een verbetering van de klantvriendelijkheid. Naast de genoemde onderwerpen zou ook de betrouwbaarheid van de bagageafhandeling en de subjectief waargenomen kwaliteit van de service van de luchtvaartmaatschappijen kunnen worden vermeld. Daarom hebben wij in Europa een ranglijst nodig voor klantvriendelijkheid, zoals de Verenigde Staten die hanteren.
Het klopt, zoals enkele collega's al zeiden, dat wij vergelijkbare regelingen voor alle vervoerders nodig hebben. Het feit dat we er nog niet in zijn geslaagd regels op te stellen voor andere vervoerders betekent nog niet dat we moeten afzien van een regeling voor de luchtvaart.

Vermeer (ELDR).
Voorzitter, Commissaris, rapporteur, collega's, betere passagiersbescherming gaat mij bijzonder aan het hart. Toch heb ik lange tijd grote reserves gekoesterd tegen dit voorstel. Zowel in de eerste lezing als nu heb ik getracht dat om te zetten in amendementen. Er is wel degelijk een grote verbetering voor de Europese luchtreiziger maar dit dekt niet het hele verhaal. Ik vind dat dit niet de schoonheidsprijs verdient als voorbeeld van heldere wetgeving. Wat mij grote zorgen baart, is dat u de hele luchtvaartsector over een kam scheert. Er wordt geen rekening gehouden met de verschillen en de bedrijfspraktijken van verschillende luchtvaartniches op de Europese markt. Line Carriers, regional airlines, touroperators and low cost airlines, ze worden allemaal op een hoop gegooid.
Daarnaast vind ik het bijzonder spijtig dat er door de Europese Commissie geen serieuze haalbaarheidsstudie naar de gevolgen van de in te voeren maatregelen is verricht. Erg opmerkelijk want de administratieve lastendruk zal enorm zijn. Als liberaal maak ik me sterk voor een vrijmaking van de interne markt. De meeste maatschappijen die hieraan meewerken zijn low-costcarriers en waarschijnlijk zal dit regime juist hen bijzonder treffen. De passagiers verdienen dat niet want die gaan uiteindelijk de rekening betalen. Het compensatiebedrag hoort in verhouding te staan tot het uiteindelijke bedrag dat je voor het ticket betaalt.
Een vlucht die wordt afgelast moet worden gecompenseerd. Ik vind de reikwijdte bijzonder smal: slechts 10 procent van afgelaste vluchten komt in aanmerking voor een werkelijke compensatie. Ik hoop dat we de consumenten heel heldere informatie zullen kunnen geven om te bereiken dat men weet wie verantwoordelijk is voor welke compensatie. Passagiers hebben het recht te weten wanneer ze, ingeval van uitvallen van vluchten, recht hebben op compensatie en wanneer niet. Dat is mijn grootste bezwaar op dit moment.

Maes (Verts/ALE).
Wie deze week in dit Huis goed heeft geluisterd, beseft dat inzake annulering van vluchten, grote vertragingen, overboekingen, enz. Parlementsleden zo langzamerhand ook tot de ervaringsdeskundigen behoren.
Het gaat bij vele passagiers om een confrontatie met een systeem en dat is wat mensen de keel uithangt. Alleen al in Europa worden per jaar 250.000 mensen het slachtoffer van overboekingen. Dat is toch niet meer aanvaardbaar. In het vervolg zal de schade niet alleen vergoed moeten worden in geval van instapweigering, maar ook bij annulering en zware vertraging en wij vinden dit heel goed.
Nog belangrijker echter is dat de reizigers zeker kunnen zijn van hun vlucht en de bijdragen moeten dan ook voldoende hoog zijn om de maatschappijen ertoe aan te zetten te kiezen voor goede dienstverlening in plaats van schadevergoeding. Wij wensen dat dit alles niet alleen voor lijnvluchten geldt, maar ook voor de zogenaamde ongeregelde vluchten.
Schadevergoeding geldt niet bij overmacht. Helaas vinden we dat een heel vaag begrip. Wij hadden dat willen koppelen aan een definitie, bijvoorbeeld van het Europees Hof van Justitie, zodat het wat concreter wordt ingevuld. Het inroepen van overmacht mag immers geen gemakkelijke weg zijn om de reiziger zonder vergoeding aan zijn lot over te laten.
Het vinden van een oplossing zal natuurlijk voor de reiziger vaak nog belangrijker zijn dan de schadevergoeding. Eigenlijk zouden voor alle verkeersaanbieders gelijksoortige regelingen moeten gelden, dan zouden wij een stuk minder ontevreden reizigers tellen in het openbaar vervoer.

Booth (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een kwestie aan de orde stellen die direct van belang is voor mijn kiezers. De pendeldienst per helikopter naar de Scilly-eilanden is een onmisbare vorm van dienstverlening en de pijler onder de economie van deze eilanden. Er bestaat geen enkel redelijk alternatief voor en zo nu en dan is deze pendeldienst zelfs de enige verbinding met het vasteland voor essentiële zaken als afspraken in het ziekenhuis of verkeer naar school en werk. Er bestaan vast nog meer gelijksoortige maatschappijen in Europa die aangeduid zouden kunnen worden als 'sociale vervoerders'. Bovendien ben ik ervan overtuigd dat het niet de bedoeling geweest kan zijn dat deze verordeningen even strikt worden toegepast op dit soort vervoerders als op de grote luchtvaartmaatschappijen.
Het probleem wordt in dit geval gevormd door technische mankementen. Omdat het gaat om een pendeldienst - die uit economisch oogpunt niet kan beschikken over een reservetoestel - hebben, als zich vroeg op de dag een mankement voordoet, alle vluchten die daarna vertrekken daar vervolgens last van. De verwachting is dat de kosten voor compensatie en bijstand daardoor zo buitenproportioneel hoog zullen zijn dat de economische levensvatbaarheid van de dienst in gevaar komt en misschien moet worden opgeheven. Mocht dit gebeuren, dan zou dit uiteraard vreselijke gevolgen hebben voor alle eilandbewoners, of ze nu gebruik maken van deze dienst of niet.
In geval van een technisch mankement lijkt artikel 5 enige verlichting te brengen in de vorm van de uitzondering die daarin is opgenomen over buitengewone omstandigheden. Het is echter niet duidelijk of een toestel dat om technische redenen niet beschikbaar is onder deze buitengewone omstandigheden valt. Ik wil de commissaris dan ook vragen duidelijk te maken dat technische redenen - oftewel technische mankementen - die gevolgen hebben voor de operationele veiligheid, vallen onder buitengewone omstandigheden als het gaat om wat ik 'sociale vervoerders' genoemd heb: pendeldiensten naar eilanden en afgelegen regio's.
Uiteraard moet hierbij als voorwaarde worden opgenomen dat het normale, wettelijk verplichte onderhoud volledig moet zijn uitgevoerd. Om deze redenen zou ik graag zien dat er een gepaste definitie wordt opgenomen in of toegevoegd aan de verordeningen die ervoor zorgt dat de exploitant van deze vitale verbinding, net als vele andere, niet gedwongen wordt zijn activiteiten te staken.

Ferber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik zou onze rapporteur, collega Lisi, uitdrukkelijk willen bedanken voor het verslag dat hij heeft aangeboden. Ik wil echter niet nalaten twee probleemgebieden aan te snijden.
Ten eerste zie ik, zoals de regeling nu is, grote geschillen tegemoet als het gaat om vast te stellen of een vertraging de luchtvaartmaatschappij verweten kan worden, of niet. Goddank zal een en ander zich niet afspelen over de ruggen van de passagiers. Wij hadden al aan het begin van deze avond de discussie over het gemeenschappelijk Europees luchtruim. Er zullen dus geschillen ontstaan tussen de luchtvaartmaatschappijen, de luchtverkeersleiders en ook de beheerders van vliegvelden als het om infrastructurele problemen gaat. Ik hoop dat wij daarbij tot werkbare oplossingen komen. Goddank is dit niet het probleem van de luchtreizigers, maar ik zie hier werkelijk een groot probleem op ons afkomen.
Ten tweede zou ik het willen hebben over de pakketreizen, de touroperators. Wij hebben sinds 1990 een richtlijn hieromtrent, die de consument uitgebreid beschermt en de vraag rijst of er überhaupt extra bescherming nodig is of niet, voor iemand die niet alleen een vlucht geboekt heeft, maar ook tegelijkertijd een vakantiereis, overnachtingen of hotelcapaciteit. Ik ben van mening dat hij dat niet nodig heeft en ik ben blij dat er in dit Parlement ook voor dit standpunt steun is. Wij hebben dat sinds dertien jaar netjes geregeld. Dan hebben wij dertien jaar later niet nog eens een extra regeling nodig.
Ik doe een dringend beroep op u, mevrouw de commissaris, om de ervaringen bij deze wetgevingsprocedure te gebruiken als basis om iets te doen aan de internationale overeenkomst omtrent spoorwegvertragingen, die rampzalig is in zijn toepassing en ook op rampzalige wijze in de lidstaten wordt uitgevoerd, alsmede een Europese regeling voor compensatiebetalingen bij treinvertragingen voor te stellen. Er is hier sprake van een dringende noodzaak tot handelen.

Watts (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Lisi bedanken uit naam van de miljoenen luchtvaartpassagiers die de vruchten zullen plukken van zijn werk en dat van het Parlement en de Commissie. De tijd dat passagiers niets anders konden doen dan hulpeloos afwachten, terwijl luchtvaartmaatschappijen vluchten annuleerden, vertraging lieten oplopen en overboekten ligt nu bijna achter ons. Jarenlang hebben we de luchtvaartmaatschappijen de regels laten bepalen, nu krijgen passagiers eindelijk wettelijk het recht op een niveau van klantenservice dat zij verdienen.
Met betrekking tot de amendementen wil ik mijn collega's met klem verzoeken tegen amendement 21 van de liberalen te stemmen. Zij proberen daarin namelijk de compensatie te verlagen, maar de compensatie moet uiteraard gebaseerd zijn op de hoeveelheid ongemak, niet op de prijs van het ticket.
Ik hoop dat mijn collega's amendement 2 zullen steunen, aangezien dit amendement de bepalingen uitbreidt tot andere wijzen van vervoer. Ik wil de commissaris bedanken voor haar recente brief waarin zij mij heeft bevestigd dat zij soortgelijke actie zal ondernemen voor internationale reizen met hogesnelheidstreinen. Maar hoe zit het dan met internationale veerdiensten en internationale busdiensten? Met andere woorden, steunt u amendement 2, mevrouw de commissaris?
Inzake amendement 18 - de classificatie van gebruiksvriendelijkheid - moeten luchtvaartmaatschappijen met naam en toenaam genoemd worden als zij onder de maat presteren. Commissaris, steunt u dat amendement?
Tot slot wil ik mij aansluiten bij mijn collega uit het zuiden van het Verenigd Koninkrijk, de heer Booth, en het opnemen voor de helikopterdienst van de Scilly-eilanden. Dit is namelijk een voorbeeld van een vitale verbinding met een eilandengroep, zoals er overal in de hele Europese Gemeenschap nog veel meer zijn. Kunnen wij van u de verzekering krijgen, mevrouw de commissaris, dat zij niet bestraft zullen worden voor de technische problemen waarmee zij van tijd tot tijd onvermijdelijk te maken krijgen?

Ries (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, zoals gezegd is deze nieuwe verordening zeer belangrijk voor de passagiers. En zij komt ook niet echt als een verrassing, want het is bijna overbodig te zeggen dat er nog steeds zeer veel kritiek is op de kwaliteit van de diensten, die vooral te wensen overlaat door de hevige concurrentie tussen de maatschappijen. Ik begrijp best dat de verordening niet té veel wil regelen en slechts een duidelijk kader wil scheppen voor de behandeling van klachten en compensaties, omdat de passagiers meestal nauwelijks op de hoogte zijn van hun rechten tegenover machtige en invloedrijke maatschappijen, en ik sluit me wat dat betreft aan bij verschillende sprekers die dit standpunt al hebben verwoord. Ik weet ook dat diezelfde maatschappijen met name sinds 11 september 2001 een moeilijke periode doormaken. Toch zou ik een paar vragen willen stellen over het probleem van de instapweigering. Overboeking is trouwens een betere term omdat die duidt op de oorzaak, namelijk de strategie die in een aantal gevallen door de maatschappijen wordt toegepast, en niet op het gevolg. Maar laten we terugkeren naar het onderwerp na dit semantische uitstapje.
Bij het plenaire debat in eerste lezing heeft de Commissie verklaard dat die overboeking een marginaal verschijnsel is als we kijken naar de totale luchtreizigersstroom. Ik zou graag willen weten of men daar echt zo zeker van is. De Commissie beweert over cijfers te beschikken die in de buurt komen van 250.000 geweigerde passagiers in 1999, ofwel 1,1 op duizend reizigers. Ik vraag me gewoon af of die cijfers wel kloppen, omdat ze naar ik aanneem door de maatschappijen zelf zijn verstrekt.
Dat ik deze vragen stel komt ook doordat ik nog geen maand geleden zelf met dit probleem te maken heb gehad, op een vlucht Nice-Brussel met SN Brussels Airlines. Dit is niet de plaats om in detail te treden, maar op deze - let wel - geregelde vlucht waren er zes mensen overboekt waaronder ikzelf, terwijl mijn man en mijn zoon van 7, die dezelfde tickets hadden die op hetzelfde moment bij hetzelfde bureau waren gereserveerd, wél mochten instappen. Gewoon één geval tussen 250.000 andere denk ik dan. Uiteraard is deze maatschappij niet de enige die zo te werk gaat, maar dat dit bedrijf die strategie volgt is mij bevestigd door het grondpersoneel van de luchthaven en een groot aantal consumentenorganisaties. Zelf ben ik er dus nog niet zo zeker van of dit verschijnsel wel zo marginaal is, en net als sommige van de vorige sprekers ben ik er alleen maar blij mee dat de rechten van de passagiers in deze nieuwe verordening beter worden beschermd.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Miranda (GUE/NGL).
De onderhavige verordening is uitdrukkelijk bedoeld om bescherming te bieden aan luchtreizigers in geval van instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten. Het voorstel dat wij hier voor ons hebben liggen, beantwoordt echter niet volledig aan deze doelstelling. Bovendien zwakken de ingediende amendementen het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, dat op zich reeds op sommige punten een stap terug betekent in vergelijking met het Commissievoorstel, nog verder af.
Wij zijn ons bewust van de moeilijkheden waarmee de luchtvaartmaatschappijen momenteel geconfronteerd worden - daarom dringen wij overigens aan op een evenwichtige oplossing -, maar wij kunnen niet aanvaarden dat dit argument wordt gebruikt om reizigers die deelnemen aan georganiseerde reizen van het toepassingsgebied van deze verordening uit te sluiten, onvoldoende bescherming te bieden in geval van annulering of de passagiers te beroven van het recht op terugbetaling of op een andere vlucht bij langdurige vertraging.
Wij erkennen het bestaan van "buitengewone omstandigheden". Deze kunnen annuleringen en vertragingen veroorzaken die buiten de macht van de luchtvaartmaatschappijen vallen. Dergelijke "omstandigheden" moeten echter beperkt worden tot meteorologische situaties en veiligheidsproblemen teneinde te vermijden dat de belangen van de reizigers geschaad worden door louter economische of commerciële criteria.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0220/2003), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toekenning van communautaire financiële bijstand om de milieuprestaties van het vrachtvervoersysteem te verbeteren ('het Marco Polo-programma?) (5327/1/2003 - C5-0225/2003 - 2002/0038(COD)) (Rapporteur: de heer Bradbourn).

Dover (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst excuses voor de afwezigheid van de heer Bradbourn bij dit debat. Hij kan er vandaag om gezondheidsredenen niet bij zijn en daarom lees ik namens hem een toespraak voor die hij eerder heeft voorbereid. Ik weet dat hij er buitengewoon trots op is rapporteur te mogen zijn voor het Marco Polo-programma en dat hij uitkijkt naar het aannemen van zijn verslag later deze week.
Zoals hij eerder deze maand in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme nog herhaalde was hij van mening dat de drie instellingen bijna overeenstemming bereikt hadden en een nauwkeurige lezing van het gemeenschappelijke standpunt bevestigt dit. Vanuit het oogpunt van het Parlement waren de twee punten die volgens hem bij uitstek aan de orde dienden te worden gesteld reeds opgelost in de informele trialoog. Vanwege het succes van de informele trialoog vond hij dat er geen noodzaak was voor een nieuw, langdurig debat over het programma, dat zonder wijzigingen door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme werd aangenomen. Zoals de heer Bradbourn zo vaak heeft herhaald tijdens het formuleren van dit programma, moet er sprake zijn van een evenwicht en hij is er volledig van overtuigd dat dit evenwicht in het gemeenschappelijke standpunt is bereikt.
Het zou volledig de verkeerde benadering zijn om deze kwestie met nog meer bureaucratische rompslomp te omgeven, hoe noodzakelijk het ook is om op efficiënte wijze te onderzoeken hoe het toegewezen geld besteed wordt en hoe effectief het programma straks in de praktijk is.
Het gemeenschappelijke standpunt houdt in dat het programma marktgericht blijft, waardoor het een prima kans biedt om te laten zien dat de Europese Unie bereid is het bedrijfsleven te helpen en niet te hinderen, zoals toch vaak het geval is.
Zoals u allen zult weten is de kwestie rond de subsidiedrempels iets waar de heer Bradbourn hard voor heeft gestreden, niet alleen ten behoeve van de talloze kleine en middelgrote ondernemingen in zijn eigen regio, de West-Midlands in Engeland, maar ook voor het midden- en kleinbedrijf in het algemeen. Zonder deze lage subsidiedrempels was deze vorm van financiering immers volledig aan hun neus voorbijgegaan, terwijl die juist bedoeld was om hen de doelstellingen van het programma te laten bereiken.
Als rapporteur is hij van mening dat door de subsidiedrempels te verlagen kleinere bedrijven samen kunnen gaan werken bij het opzetten van innovatieprojecten, waar zowel de transportsector als de industrie in het algemeen van zullen profiteren. Door aan de oorspronkelijke subsidiedrempels vast te houden zou Europa de kleine bedrijven wederom in de kou hebben laten staan, doordat het dan had geleken alsof de Unie slechts geïnteresseerd is in projecten die er weliswaar op papier goed uitzien, maar die niet ten goede komen aan de mensen die er uiteindelijk voor betaald hebben, namelijk aan ons, de belastingbetalers.
De onmiddellijke doelstellingen van het Marco Polo-programma zijn het verbeteren van de milieuprestaties van het vrachtvervoersysteem en tevens het verminderen van de congestie op de wegen, al gebeurt dat op een relatief bescheiden manier. Uw rapporteur gelooft terecht dat het verlagen van de subsidiedrempels buitengewoon belangrijk is voor het halen van deze doelstellingen.
Zijn laatste punt benadrukt slechts een van de belangrijkste doelen van dit hele voorstel: het wegnemen van knelpunten. Hij deelde van meet af aan het standpunt van de Commissie dat files zowel een bedreiging vormen voor het milieu als voor het functioneren van de hele transportsector. Hij vindt het nog steeds zeer belangrijk dat we ons richten op praktische manieren om deze knelpunten op te lossen, met name rond havens.
Met betrekking tot de tenuitvoerlegging van dit programma is het laatste wat de heer Bradbourn wil het wetgevingsproces onnodig ophouden. Zoals u allen met mij eens zult zijn is dit programma niet gewoon een nieuw stuk wetgeving, maar een belangrijk signaal aan de Europese vrachtvervoerders dat we hen kunnen en ook willen helpen in plaats van ze te hinderen.
Hoe eerder het Marco Polo-programma van start gaat, hoe beter het is voor de Europese transportsector. Daarom gelooft de heer Bradbourn, gezien het resultaat van dit gemeenschappelijke standpunt en de ongewijzigde goedkeuring ervan door de leden van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, dat we de aanbeveling voor de tweede lezing kunnen aannemen zonder daarin grootschalige veranderingen aan te brengen
Tot slot wil hij echter herhalen hoe noodzakelijk het is dat we een open benadering voorstaan, met andere woorden dat we de wortel in plaats van de stok gebruiken om zowel de participatie van als het leiderschap door de zakenwereld te stimuleren. Nogmaals excuses voor de onvermijdelijke afwezigheid van de heer Bradbourn.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil als eerste de rapporteur, de heer Bradbourn, dankzeggen voor zijn werk. Ook wil ik de heer Dover, die de honneurs voor hem waarneemt, bedanken voor zijn interventie.
U, geachte afgevaardigden, komt dank toe voor uw opbouwende houding, want dankzij het vorig jaar november gehouden tripartiet informeel overleg hebben wij een akkoord kunnen bereiken waarmee het Marco Polo-programma snel van start kan gaan, met een toewijzing van 75 miljoen euro voor een periode van vier jaar. Dat project is bedoeld als impuls voor de ontwikkeling van gecombineerd vervoer in Europees kader.
Die intermodaliteit is onontbeerlijk voor een efficiënt vervoerstelsel. Om dat te bereiken moeten wij onze unimodale benadering van het vervoer inruilen voor een visie waarbinnen plaats is voor alle verschillende stelsels en modaliteiten. Wij moeten optimaal gebruik zien te maken van alle middelen en mogelijkheden die de Unie ter beschikking staan om een efficiënt vervoerstelsel te verwezenlijken.
Dit programma verschaft ons de middelen voor onder meer de eerste projecten voor snelwegen op zee, die op dit moment al functioneren in het westelijk Middellandse-Zeegebied op basis van overeenkomsten tussen Italië, Frankrijk en Spanje, en andere vergelijkbare projecten langs de Atlantische kust, evenals voor projecten voor het gecombineerde vervoer per trein en over de binnenwateren, en in laatste instantie natuurlijk ook het gecombineerde zee- en wegvervoer.
Ik wil u nogmaals bedanken voor het verrichte werk. Ik denk dat er een goede tekst ligt, en dat wij een redelijk, uitgebalanceerd resultaat hebben bereikt. Met deze en alle overige maatregelen moeten wij nu verder werken aan de totstandkoming van een concurrerend, doelmatig vervoerstelsel waarmee onze economie efficiënter wordt en onze groei kan toenemen.

Stockmann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, het is tijd dat het stimuleringsinstrument Marco Polo ter beschikking wordt gesteld aan het Europese goederenvervoer, want er wordt met smart op gewacht. Dat blijkt uit de veelheid aan inschrijvingen op de kleinschalige aanbesteding. Het stimuleringsprogramma heeft met nauwkeurig toegesneden stimuleringsmaatregelen de verschuiving tot doel van het wegverkeer naar meer milieuvriendelijke verkeersmiddelen. Zo was het in het kader van het project om een verschuiving in het verkeer te bewerkstelligen mogelijk steun te geven aan een binnenvaartdienst waarmee vracht werd vervoerd van Maagdenburg of Hamburg naar Tsjechië. De katalyserende maatregelen vereisen bijzonder creatieve antwoorden op structurele belemmeringen. Naar mijn mening zouden ze ervoor moeten zorgen dat de vraag enorm stijgt, in de eerste plaats bij het treinverkeer, waar zoals bekend sprake is van talrijke belemmeringen.
Marco Polo is derhalve een goede aanvulling op de spoorwegpakketten die we hebben ingevoerd. In dit verband denk ik tevens aan het derde gebied voor steun - de gemeenschappelijke leeracties - alsmede aan de corridorconferenties, waar het Parlement al zo lang om vraagt. Het is immers nodig om het grensoverschrijdend eens te worden over de gemeenschappelijke prioriteiten bij het opheffen van de belemmeringen. De veelheid aan behoeften laat evenwel zien dat het geld niet toereikend zal zijn en wij zullen het doel, de stabilisering van de modal split van 1998, dan ook nauwelijks kunnen bereiken. Gelukkig is er gevolg gegeven aan onze wens om projecten uit de toekomstige lidstaten er nu al bij te betrekken. Men hoeft dus geen profeet te zijn om te voorspellen dat kwesties als ecologische verenigbaarheid van het vervoerssysteem met de omgeving alsmede duurzaamheid weer zullen opduiken in de verkeerspolitieke agenda bij de komende verkiezingen.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ook ik wil namens mijn fractie de rapporteur, de heer Bradbourn, bedanken voor het doelgerichte en goede werk dat hij voor het verslag heeft verricht. Het verminderen van congestie en de behoefte om vooral de milieuprestaties van het vrachtvervoersysteem te verbeteren, is bij de huidige toename van het vervoer noodzakelijk. Ook de uitbreiding van de Europese Unie brengt nieuwe problemen met zich mee, aangezien de transportroutes langer zullen worden.
Onze fractie steunt het Marco Polo-programma en is tevreden met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. De Europese Unie kan meerwaarde bieden door innovatieve projecten voor nieuwe technologie te steunen. Het doel moet zijn dat de vervuilendste vervoersvormen worden vervangen door ander milieuvriendelijker vervoer. Geen enkele vervoersvorm mag echter van het programma worden uitgesloten. Complex vervoer, waar ook wegvervoer bij betrokken kan zijn, moet ook worden meegeteld.
Het is naar mijn mening van belang dat er naast nieuwe activiteiten de mogelijkheid blijft bestaan steun te verlenen aan het verbeteren van bestaande activiteiten. Het zorgen voor een doeltreffender kosten-batenverhouding in bestaande activiteiten is vaak beter dan het beginnen met een geheel nieuw project. Door zich alleen op nieuwe projecten te concentreren, bestaat het gevaar van concurrentieverstoringen bij oude activiteiten.
In het gemeenschappelijk standpunt wordt een halvering van de minimale subsidiedrempels voor alle maatregelen aanvaard. Dat maakt het ook mogelijk dat kleinere innovatieprojecten, zoals die van een consortium van kleine en middelgrote ondernemingen, worden uitgevoerd.
Het budget van het programma is vrij klein en het doel zeer ambitieus. Naar mijn mening is het echter belangrijk dat de verordening nu wordt aangenomen en dat de eerste projecten al in de herfst van start gaan. Op de langere termijn is het wenselijk dat het Marco Polo-programma rendabel blijkt te zijn en extra financiële bijstand krijgt. Bovendien moeten de mogelijkheden worden onderzocht om meer financiële bijstand toe te kennen aan belangrijke projecten die het trans-Europees netwerk aanvullen.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, vandaag bespreken wij het Marco Polo-programma om de congestie in het vrachtvervoer over de weg terug te dringen en om bij te dragen aan de totstandkoming van een doelmatig, duurzaam vervoerstelsel. Hoewel mijn fractie de door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme voorgestelde tekst zal steunen, kan ik niet zeggen dat wij er in alle opzichten tevreden over zijn.
Allereerst is dat omdat het door ons gevraagde budget door de Raad is teruggebracht van 115 tot 75 miljoen euro. Volgens ons is het nu onmogelijk het doel te halen om de verwachte jaarlijkse groei van het internationale vrachtvervoer over de weg, tot 2010 geschat op 50 procent, volledig op te vangen met andere modaliteiten. Daarvoor zou volgens het Witboek over ons vervoersbeleid het vervoer per spoor en over zee in vergelijking met de huidige situatie 39 procent meer ton per kilometer aan vracht moeten verwerken. Die modaliteiten vertonen al een trendmatige groei van 29 procent, zodat de capaciteit in totaal 68 procent zou moeten toenemen. Ik geloof niet dat die extra capaciteit is te financieren met dit kleinere budget.
Als per euro subsidie 500 ton kan worden overgeheveld, zoals de Commissie aangeeft, dan biedt de door de Raad goedgekeurde 75 miljoen euro ruimte voor 37.500 miljoen ton per kilometer, en niet de 52.250 miljoen per jaar waarmee het wegvervoer naar verwachting zal toenemen. Dat betekent dat de doelen van het Marco Polo-programma niet gehaald kunnen worden.
Een tweede aanleiding voor onze ontevredenheid is dat er in het voorstel geen mogelijkheden zijn opgenomen om maatregelen te financieren die bedoeld zijn om het vrachtvervoer over de weg zelf terug te dringen of te voorkomen, ook zonder dat een deel ervan wordt opgevangen door andere modaliteiten. Naar ons oordeel is het mogelijk maatregelen te treffen in de stadia voorafgaand aan het laden van de vrachtwagens, bijvoorbeeld door te bevorderen dat de vracht kleiner wordt verpakt, waardoor minder ruimte en dus minder vrachtwagens nodig zijn.
Het laatste punt kan wellicht onderwerp van een ander voorstel vormen, maar ik wil het toch noemen. Volgens ons is het ook nodig dat wij het huidige model voor de productie en distributie van goederen onder de loep nemen. Een grondige bestudering van alle externe vervoerkosten, zonder uitzondering, zou ons wellicht tot de conclusie brengen dat wij onze theorie over het schaalvoordeel van het huidige productiemodel en de voordelen van de concentratie ervan moeten herzien.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0223/2003) van de heer Vermeer, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van voetgangers en andere kwetsbare weggebruikers bij een botsing met een motorvoertuig en houdende wijziging van Richtlijn 70/156/EEG (COM(2003) 67 - C5-0054/2003 - 2003/0033(COD)).

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met een woord van dank aan de heer Vermeer, vanwege zijn werk, en aan de rapporteurs van de betreffende commissies, de heer Staes en de heer Harbour, vanwege hun inzet om dit voorstel snel op tafel te krijgen.
Een jaar geleden sprak het Europees Parlement zich tegenover commissaris Liikanen uit over de Commissiemededeling van juli 2001. Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om de toenmalige rapporteur, mevrouw Hedkvist Petersen, en alle leden van dit Huis te bedanken voor hun bijdrage aan een oplossing voor deze kwestie.
De resolutie van het Europees Parlement bevatte hoofdzakelijk twee verzoeken. In het eerste, dat de vorm betrof, verzocht u om een voorstel voor kaderwetgeving op dit gebied, samen met een duidelijk en realistisch tijdschema voor de uitvoering van een serie tussen- en einddoelen, en de methoden om de hand te kunnen houden aan de uitvoering. In het tweede, inhoudelijke, verzoek vroeg u als langetermijndoel om de toepassing, vanaf 2010, van de vier tests van het European Enhanced Safety Vehicle Committee of andere tests die dezelfde mate van bescherming bieden aan voetgangers.
Met haar voorstel voor een richtlijn van 19 februari jongstleden wil de Commissie tegemoetkomen aan die wensen van het Parlement. In het verslag van de heer Vermeer worden dan ook geen vraagtekens geplaatst bij de kern van het Commissievoorstel. De voorgestelde amendementen betreffen een verheldering of precisering van de tekst.
De amendementen 1, 2, 5 en 7 benadrukken dat het voorstel deel uitmaakt van een ruimer pakket maatregelen die nodig zijn om voetgangers een hoge mate van bescherming te bieden, waaronder actieve maatregelen en veranderingen van de infrastructuur. De Commissie is het daarmee eens en neemt de voorstellen daarom over.
De bedoeling van de amendementen 3, 6, 8 en 16 is duidelijk te maken dat het probleem van voetgangersbescherming kan worden aangepakt met passieve maatregelen of met een combinatie van actieve en passieve maatregelen. Ook met deze amendementen is de Commissie het eens, omdat wij het standpunt van de rapporteur delen.
Hetzelfde kan gezegd worden van de amendementen 9, 10 en 11, over de uitvoering van de richtlijn. In deze amendementen wordt de Commissie verplicht Parlement en Raad binnen een bepaalde termijn te informeren over het vervolg van de richtlijn, en wordt de comitologieprocedure gespecificeerd voor wijziging van de richtlijn voor zover de wijziging niet verder reikt dan de invoering van passieve veiligheidsmaatregelen.
Tenslotte accepteren wij amendement 4, waarin de Commissie wordt gevraagd in de toekomst na te gaan of het haalbaar is het toepassingsgebied van deze richtlijn uit te breiden met voertuigen met een toelaatbare totale massa tot 3,5 ton.
Al met al gaat de Commissie akkoord met alle door de Vervoerscommissie ingediende amendementen, plus amendement 16. Daarentegen kunnen wij niet instemmen met de amendementen 12, 13, 14, 15, 17 en 18.
Gelet op het belang van dit voorstel voor de verkeersveiligheid, het tijdschema voor uitvoering van de tests, en de raadpleging over mogelijke initiatieven voor de bescherming van voetgangers van vóór dit voorstel, hoopt de Commissie dat het voorstel in eerste lezing wordt goedgekeurd.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nogmaals mijn dank betuigen voor het werk dat door de heer Vermeer en door u allen is verricht.

Vermeer (ELDR)
. Voorzitter, collega's, mevrouw de commissaris, ik ben persoonlijk blij dat het rapport vandaag al gepresenteerd kan worden en dan moet ik in het bijzonder iedereen bedanken die zich daarvoor heeft ingezet. Ik zal nu proberen het hier net zo kort te houden als tijdens de procedure. Het resultaat bouwt voort op het verslag van mevrouw Hedkvist Petersen, vorig jaar in Parlement, waarin verzocht werd een regeling inzake vrijwillige verbintenissen tussen de Europese Commissie en de auto-industrie tot kaderwetgeving te verheffen.
In het verslag wordt benadrukt dat de EEVC vooral een dynamische testmethode zou moeten zijn. Dit is een belangrijke stellingname, zeker als men wetgeving vaststelt die volledige naleving van deze testmethode tot doel stelt, men moet deze ook flexibel houden. Ik denk dat we daar met elkaar in geslaagd zijn. De nadruk moet blijven liggen op de passieve veiligheidsmaatregelen. Actieve en een combinatie van actieve en passieve maatregelen moeten echter mogelijk blijven binnen dit voorstel zodat er nog meer veiligheidsgaranties geboden worden dan in de nu vastgestelde methode.
De uitslag van de onafhankelijke technische haalbaarheidsstudie, volgend jaar, waar onlangs een aanbesteding voor is uitgeschreven door de Europese Commissie, zal een belangrijk moment zijn. Volgend jaar juli moet duidelijk zijn in hoeverre autoproducenten de EEVC-testmethode moeten implementeren. De nu extra voorliggende amendementen wil ik dan ook niet overnemen omdat ze het compromis, dat we in de Vervoerscommissie met overgrote meerderheid hebben aangenomen, onder druk zetten.
De snelheid van proces vind ik bijzonder belangrijk. Wij hebben het in ruim twee maanden tot het resultaat van vandaag kunnen brengen. Ik zou me er ook graag voor inzetten om deze eerste lezing de laatste te laten zijn. De contacten met de Europese Commissie maar ook de informele contacten met de Raad wijzen erop dat we in staat zouden kunnen zijn om de procedure hier niet alleen snel te doorlopen, maar ook vlot af te ronden, zodat we ook echt heel snel kunnen werken aan reële verbetering van veiligheid op de weg.
Onze verantwoordelijkheid reikt tot de automodellen. Daarnaast hebben we gelukkig aandacht kunnen vragen voor de weginfrastructuur en ook voor het gedrag van de verkeersgebruikers zelf. Dat is niet onze verantwoordelijkheid maar we mogen het best een keer serieus en correct noemen.
Ik ben ook blij dat mevrouw de commissaris, mede namens haar collega, aangeeft dat ze ingaat op ons gezamenlijk verzoek om te komen tot aanvullende wetgeving voor de categorie auto's tot 3,5 ton. Ik denk dat het bijzonder belangrijk is dat we niet stil staan maar dat we ook dat veiligheidsaspect benadrukken en verbeteren. Het past niet in dit kader omdat de voorgestelde testmethode 20 jaar lang getest is op auto's in een categorie tot 2500 kg.
Vandaar dat we hebben getracht in de Vervoerscommissie juist op dit soort punten een compromis te bereiken, aangereikt door een aantal collega's, om dit proces niet te vertragen en tegelijkertijd ook naar de veiligheid in de toekomst te kijken. Kortom, we hebben een goed proces doorlopen, vooral omdat iedereen bereid was ruimhartig mee te werken. Daarvoor mijn dank.

Harbour (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie juridische zaken en interne markt zou ook ik de rapporteur willen bedanken voor een doortimmerd stuk werk, een nieuwe analyse van een voorstel dat door mevrouw Hedkvist Petersen enkele maanden geleden zo slagvaardig is behandeld en waar ik ook toen bij betrokken was.
Uit het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt, het verslag van mevrouw Hedkvist Petersen en dat van de heer Vermeer blijkt dat er veel steun bestaat voor de benadering van de Commissie. Wij vonden het dan ook niet nodig substantiële amendementen in te dienen op de kaderrichtlijn omdat wij van mening zijn dat hierin de strategie is overgenomen die het Parlement had voorgesteld. De heer Vermeer heeft enkele waardevolle verbeteringen aangebracht maar zonder daarbij iets aan de inhoud te veranderen. Dat is belangrijk en ik ben het dan ook met hem eens dat we de andere amendementen niet moeten steunen. Het verheugt mij zeer dat de Commissie de amendementen van de heer Vermeer kan accepteren zodat we zo snel mogelijk resultaat kunnen boeken.
Ik zou graag één of twee opmerkingen maken over de twee amendementen die wij hebben voorgesteld, waarvan er één door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme is overgenomen, plus nog enkele algemene punten over het hele voorstel aan de orde stellen. Ten eerste richt de overweging die wij hebben voorgesteld zich vooral op het belang van actieve veiligheidsmaatregelen, die samen met passieve veiligheidsmaatregelen zorgen voor de algemene verbetering van de veiligheid die wij voor ogen hebben.
Er hebben zich enorme technologische verbeteringen voorgedaan gedurende de afgelopen maanden sinds we ons hier voor het eerst mee bezig zijn gaan houden. Ik moet bekennen dat ik belang heb bij deze kwestie als ingenieur in de auto-industrie en dat ik in enkele auto's met dit soort technologie heb gereden. Het is van belang het praktisch nut hiervan te onderstrepen. Als we over technologieën kunnen beschikken waarmee de botssnelheid beperkt kan worden, doordat botsingen van tevoren worden opgemerkt, of zelfs de botsrichting kan worden aangepast, dan zal dat een zeer substantiële verbetering betekenen.
Er is een aantal mensen in dit Parlement dat kennelijk denkt dat deze vereisten een lachertje zijn. Daarom wil ik afsluiten met een recente ervaring die ik had toen ik een tentoonstelling voor jonge ontwerpers bezocht van de universiteit van Coventry, om te zien waar jonge ontwerpers op letten met betrekking tot de auto-ontwerpen voor de toekomst. Het zal de collega's van deze commissie interesseren dat veel van deze jonge ontwerpers voetgangervriendelijke auto's ontwierpen, maar dat de enige manier om aan de EEVC-tests voor fase 2 te kunnen voldoen was dat zij de motor achterin de auto plaatsten om aan de voorkant over voldoende kreukelzone te kunnen beschikken.
Iedereen die van mening is dat de testmethoden voor fase 2 een lachertje zijn, of dat deze tests met de huidige technologie eenvoudig te halen zijn, moet eens goed bekijken wat er in de industrie allemaal aan de hand is in plaats van in dit Parlement te blijven zitten en onrealistische amendementen op te stellen.

Koch (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, de Commissie benut niet altijd de kans om in een zodanige mate aan de eisen van de overgrote meerderheid van het Europees Parlement te voldoen, zoals zij dat heeft gedaan bij de onderhavige kaderrichtlijn. Ik bedank de Commissie dan ook uitdrukkelijk, maar ik bedank ook de rapporteur, de heer Vermeer, voor zijn verslag dat bijdraagt tot een inhoudelijke verduidelijking.
Als wij als Europees Parlement geloofwaardig en betrouwbaar willen blijven moeten wij vasthouden aan onze eisen met betrekking tot de verplichtingen die de Europese, Japanse en Koreaanse auto-industrie zichzelf hebben opgelegd. Wij zouden geen nieuwe eisen moeten stellen die daar bovenuit gaan. Met de kaderrichtlijn, die wij tijdens deze procedure hebben geëist en die thans voor ons ligt, krijgen wij de gevraagde rechtszekerheid, handhaven wij onze invloed op belangrijke toekomstige ontwikkelingen en geven wij de auto-industrie tegelijk de nodige tijd en technische middelen om aan de verplichtingen te voldoen. Daarnaast creëren we speelruimte voor onderzoek naar innovatieve, actieve en passieve veiligheidsmaatregelen, die nog effectiever en efficiënter kunnen zijn. Uiteindelijk gaat het toch om de bescherming van mensen; niet zozeer het verminderen van de gevolgen van ongevallen, als wel de preventie ervan. Voorts gaat het ook niet enkel om het gebruik van bepaalde technieken en procedures, hoe kostbaar ze ook zijn en al zijn ze met de beste bedoelingen ontwikkeld. Daarmee wordt in grote mate recht gedaan aan de belangen van onze burgers.
Tot op het laatst omstreden was de wettelijke vastlegging van de vier testmethoden van de EEVC als enige oplossing. Zeker, deze tests lijken vanuit het hedendaagse perspectief de goedkoopste, meest effectieve, maar ook de enige methoden. Dit moet kritisch bekeken worden. Er is hier een ontwikkeling gemist, omdat men zich meer voor de bescherming van de inzittenden van vervoermiddelen interesseerde dan voor kwetsbare weggebruikers anders dan automobilisten. Zelfs consumenten hebben een eenzijdige kijk op dit soort dingen. Zij zijn steeds meer bereid kosten te maken voor de veiligheid in de auto, maar aantoonbaar minder bereid extra kosten te maken voor de bescherming van voetgangers, fietsers, mensen in een rolstoel of skateboarders. Hier moet een proces van herbezinning komen, dat bijvoorbeeld door een Europese campagne op gang gebracht en begeleid kan worden.
Wij afgevaardigden mogen noch de praktijkgerichte verdere ontwikkelingen van de EEVC-tests verhinderen, noch de ontwikkeling van alternatieve methoden die op zijn minst dezelfde bescherming bieden, principieel afwijzen. In zeer kwetsbare andere sectoren, zoals de lucht- en ruimtevaart, hebben bijvoorbeeld virtuele simulatiemethoden reeds lang ingang gevonden. Waarom zouden dergelijke, en andere, testmethoden in de toekomst - het gaat tenslotte om de tijd na 2010 - geen extra veiligheid kunnen leveren? Laten we met een overweldigende meerderheid zorgen voor de snelle uitvoering van de richtlijn, en daarmee voor de redding van mensenlevens.

Hedkvist Petersen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank, rapporteur Vermeer, voor de goede samenwerking in verband met dit verslag. Ik ben erg blij dat ik namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten mee heb kunnen werken aan het tot stand brengen van de compromissen die noodzakelijk waren voor het formuleren van de bestaande amendementen en waarover ik nu hoor dat de Commissie ze wil goedkeuren. Dit vind ik erg verheugend.
De verkeersveiligheid is belangrijk voor het Europees Parlement, wat blijkt uit dit verslag. Het is onze taak om de belangen van de weggebruikers te behartigen, maar we moeten er ook voor zorgen dat er wetten komen die het de industrie mogelijk maken om veiligheidsproducten te produceren, iets wat naar voren komt in verband met deze richtlijn. Ik ben erg blij dat het derde actieprogramma verkeersveiligheid er is gekomen. Het bevat veel interessante aspecten en ik kijk ernaar uit om dit onderwerp in het Parlement te blijven behandelen. Het programma is sterk beïnvloed door het verkeersveiligheidsdebat dat we de afgelopen jaren in het Parlement hebben gevoerd.
De discussie omtrent de bescherming van voetgangers is al lange tijd gaande. Deze is anderhalf jaar lang zowel binnen de parlementaire commissie als het Parlement gevoerd. Zij heeft geresulteerd in een richtlijn, dat wil zeggen de richtlijn die we afgelopen zomer wilden hebben. We hebben echt geprobeerd om het alle partijen mogelijk te maken om ertoe bij te dragen dat er zo veilig mogelijk auto's voor kwetsbare weggebruikers komen. We hebben kaders opgesteld voor de doelen en de uitvoering, en we hebben de rol van het Europees Parlement bij de tenuitvoerlegging van deze verkeersveiligheidskwestie benadrukt. Nu is de richtlijn er, en we zien dat we niet alleen passieve, maar ook actieve maatregelen kunnen nemen om de bescherming van voetgangers te vergroten. Er moeten onafhankelijke onderzoeken komen naar de vorderingen. Verder moet het Europees Parlement medezeggenschap krijgen als de richtlijn grote wijzigingen ondergaat. Daarna zullen er door de parlementaire commissie amendementen worden ingediend over sportauto's, dat wil zeggen de grote auto's die zoals bekend erg gevaarlijk zijn en die de Commissie ook noemt in haar actieprogramma verkeersveiligheid.
Ik ben uitermate tevreden met de ingediende compromissen. Ik vind het een goede zaak dat we openstaan voor actieve maatregelen, maar we mogen de passieve maatregelen niet achterwege laten. We moeten het kind niet met het badwater weggooien. Ik heb deelgenomen aan het opstellen van de compromissen en sta achter het verslag. Ik vind dat we ons aan het compromis moeten houden, zodat een eerste lezing voldoende is en er snel een richtlijn komt. Ik ben hier erg blij mee. Ik kijk uit naar het verdere verkeersveiligheidsdebat in het Parlement. Dat is namelijk erg belangrijk.

Meijer (GUE/NGL).
Voorzitter, vroeger was de openbare buitenruimte vooral het terrein van voetgangers en spelende kinderen. Inmiddels heeft de auto een groot deel opgeëist voor rijden en parkeren. Vooral in dichtbevolkt stedelijk gebied, maar ook op smalle buitenwegen met lintbebouwing, levert dat grote gevaren op. Dat gevaar wordt nog groter als auto's bovendien aan voor- of achterzijde worden uitgerust met siervoorwerpen.
De toepassing van scherpe siervoorwerpen is al 40 jaar geleden op nationaal niveau verboden, maar nog steeds zijn er fabrikanten en autorijders die het uiterlijk belangrijker vinden dan de veiligheid van anderen. Op grondslag van vrijwilligheid is dat probleem niet op te lossen; dat geldt met name voor het aanbrengen van koeienvangers op energieverslindende jeeps tot 3,5 ton.
Tegen de op dat moment nog overheersende trend in heb ik in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid lang aangedrongen op wetgeving. Bij de plenaire conclusies een jaar geleden heeft het Parlement naast de vrijwillige afspraken met Europese en Aziatische autofabrikanten een kaderrichtlijn verlangd. Vandaag pleit ik voor die amendementen daarop die een maximale bescherming voor de niet-automobilisten opleveren in plaats van nog langer de hoop te blijven vestigen op bijvoorbeeld het aanzetten van autolampen bij daglicht.

Van Dam (EDD).
Voorzitter, ik ben blij dat ik nu voor twaalf uur aan het woord kom, gisteren was het kwart over twaalf. Deze richtlijn betreft de bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers in geval van een botsing met een auto. Zij besluit een jarenlange discussie over de noodzaak en het nut van wettelijke bepalingen inzake passieve bescherming. Al blinkt het resultaat niet uit door evenwicht tussen maatschappelijke en industriële baten, het is waarschijnlijk op dit moment het maximaal haalbare. Vanuit die optiek, steunen wij dit voorstel. Het is nu van belang de afspraken zo spoedig mogelijk in werking te laten treden.
Daarmee is niet het laatste woord gezegd. De ontwikkeling van systemen die de veiligheid bevorderen staat niet stil. We zullen ook een richting voor de toekomst moeten aangeven. In dat kader wil ik drie opmerkingen maken:
Ten eerste. Het voorstel is van toepassing op een beperkt deel van de autocategorieën M1 en N1. Wil het effect maximaal zijn, dan is een uitbreiding van de werkingsfeer gewenst. De Commissie zou moeten onderzoeken onder welke voorwaarden de uitbreiding van de werkingsfeer tot alle voertuigen uit de categorieën M1 en N1 plaats kan vinden.
Ten tweede. Tijdens de behandeling van dit voorstel is de aandacht verschoven van puur passieve maatregelen naar zowel passieve als actieve maatregelen. Wij steunen deze aanpak maar zijn van mening dat het noodzakelijk is ook aan actieve systemen kwaliteitseisen te stellen. Het mag niet zo zijn dat passieve systemen die aan hogere eisen voldoen worden verdrongen door actieve systemen waaraan geen enkele Europese kwaliteitseis is gesteld.
Ten derde. De aandacht voor actieve maatregelen mag niet leiden tot een vertraging van de inwerkingtreding van de eisen voor passieve maatregelen. Zoals gezegd zijn de resultaten inzake passieve veiligheid zwaar bevochten. De maatschappij is erbij gebaat deze dan ook zo spoedig mogelijk te implementeren. Een mogelijke discussie over actieve systemen zal dat niet bevorderen.
Tot slot, onze dank aan collega Vermeer voor de energie en inzet waarmee hij zich op dit dossier heeft gestort.

De Voorzitter.
U kunt tegen uw kiezers zeggen dat u op woensdag begon te spreken en zo enthousiast was dat u pas op donderdag klaar was!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00:00 uur gesloten)

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Wij hebben geprobeerd een compromis te vinden. Ik denk dat er twee manieren zijn om politiek te bedrijven: je kunt je star of flexibel opstellen. Waar het eerste de dialoog in de weg staat, wordt in het tweede geval gezocht naar consensus via opbouwende, positieve politiek.
Indien de EEVC-tests worden vervangen, stellen wij voor een combinatie van passieve en actieve maatregelen aan te nemen (die laatste hadden hoe dan ook in een andere richtlijn kunnen worden opgenomen!), mits passieve maatregelen niet meer dan 25 procent daarvan uitmaken. Zo zou het verschil tussen de alternatieve maatregelen en de doelmatige EEVC-tests, die al twintig jaar met succes worden uitgevoerd, tot 25 procent beperkt blijven.
Omwille van consensus gaan wij ermee akkoord de EEVC-tests aan een haalbaarheidsstudie te onderwerpen (evenals de door de industrie voor te stellen alternatieve maatregelen). Voorwaarde daarbij is dat die studie volstrekt onafhankelijk is.
Tenslotte zullen de alternatieve maatregelen in ieder geval hetzelfde beschermingsniveau moeten bieden als de EEVC-tests, dat wil zeggen: de bescherming van alle lichaamsdelen die in de tests zijn opgenomen.
Mijns inziens doet mijn fractie hiermee behoorlijk veel water bij de wijn, en ik hoop dat mijn collega's er ontvankelijk voor zullen zijn en dat een en ander zal leiden tot een betere bescherming van de voetgangers.

Bernié, Butel en Esclopé (EDD)
Het gemeenschappelijk standpunt over het aangeven van de ingrediënten in voedingsmiddelen is tevredenstellend op één punt na.
Op het gebied van de technische hulpstoffen moet het herzien worden. Het gemeenschappelijk standpunt is namelijk onnodig streng in zijn eis dat alle stoffen die zijn gebruikt in het productieproces moeten worden vermeld op het etiket, vooral wanneer deze stoffen geen enkel spoor achterlaten in het eindproduct.
Dat is het geval voor beroemde dranken als bieren en wijnen, die hele regio's van levensonderhoud voorzien en die nu een etiket zouden kunnen meekrijgen waarop staat dat ze stoffen gemaakt van ei en vis bevatten. Zo ruïneer je dus de reputatie van kwaliteitsdranken die al eeuwen zonder enig risico geconsumeerd worden.
In de ingediende amendementen, die dezelfde strekking hebben als de amendementen die door ons in stemming zijn gebracht in de Commissie milieubeheer, wordt erop aangedrongen dat technische hulpstoffen wetenschappelijk worden getest om hun allergene effecten te bewijzen.
Tot nu toe is er nog niets aangetoond - het zijn allemaal maar vermoedens. Laten we daarom de eerste testresultaten afwachten voordat we de etikettering van technische hulpstoffen verplicht stellen. We zijn voor transparantie zodat de consument wordt geïnformeerd over de productsamenstelling, maar tegelijkertijd zijn we tegen 'overetikettering?, omdat dat een ramp betekent voor de voedingsmiddelenindustrie die voor Frankrijk en vele andere landen van levensbelang is.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Staes. Al ons medeleven gaat uit naar de vader van dokter Erkel.

