Handel ludźmi (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata w sprawie
pytania ustnego w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi skierowanego do Rady przez panią poseł Annę Hedh w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, i przez panią poseł Edit Bauer w imieniu Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia - B7-0341/2009), oraz
pytania ustnego w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi skierowanego do Komisji przez panią poseł Annę Hedh w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, i przez panią poseł Edit Bauer w imieniu Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia - B7-0342/2009),
Anna Hedh
Jak wszyscy dobrze wiemy, handel ludźmi jest jednym z najbardziej poważnych i haniebnych przestępstw na świecie. Dlatego jestem bardzo rozczarowana, że tak ważną kwestię omawiamy tu tak późnym wieczorem, przy pustej Izbie, bez publiczności i bez dziennikarzy.
W roku 1850 w całej Europie oficjalnie zniesiono niewolnictwo. A jednak 200 lat później setki ludzi cierpi w Europie z powodu nowoczesnej formy niewolnictwa, jaką jest handel ludźmi. Parlament Europejski i inne instytucje UE mają przed sobą zadanie ogromnej wagi polegające na przeciwdziałaniu nowoczesnemu niewolnictwu i zwalczaniu go. Niewolnictwo to przybiera wiele form, takich jak przymusowa siła robocza, handel kobietami do celów wykorzystywania seksualnego, handel organami, handel do celów adopcyjnych i żebraczych.
Cieszy mnie więc, że możemy dziś o tej ważnej sprawie rozmawiać. Chcę też przy tej okazji podziękować państwu za dobrą dotychczasową współpracę. Mam nadzieję, że razem dojdziemy w końcu do wspólnego rozwiązania. Mam też nadzieję, że nowa Komisja w najkrótszym możliwym czasie przedstawi dyrektywę w sprawie handlu ludźmi - dyrektywę, która będzie bardziej przekonująca i kompleksowa niż wniosek dotychczasowej Komisji, który sam w sobie był dobry.
Aby zmierzyć się z problemem handlu ludźmi, musimy przyjąć perspektywę całościową, która uwzględni wszystkie dotknięte nim obszary polityki, tj. nie tylko prawo karne, ale też migrację. Potrzebne nam też stosowne sankcje, które naprawdę odzwierciedlą powagę tego przestępstwa i które będą naprawdę uciążliwe dla tych, którzy na handlu ludźmi zarabiają. Musimy także zapewnić ofiarom lepszą pomoc i ochronę. Szczególną opieką należy objąć ofiary nieletnie. Potrzebna nam także lepsza koordynacja prac instytucji UE.
Aby jednak naprawdę zmierzyć się z problemem handlu ludźmi, wszystkie państwa członkowskie muszą włożyć znaczny wysiłek w działania prewencyjne, a to oznacza w dużej mierze ograniczenie w naszych krajach popytu na usługi świadczone przez ofiary handlu ludźmi. Jeśli zmniejszymy popyt, zmniejszy się i podaż.
Kończąc, apeluję do Rady, Komisji, do Parlamentu Europejskiego, do państw członkowskich i do innych instytucji UE: zjednoczmy się, by powstrzymać w Europie handel ludźmi, który jest nowoczesną formą niewolnictwa.
Edit Bauer
Najpoważniejszym sygnałem dowodzącym rangi problemu handlu ludźmi jest fakt, że każdego roku nawet w Europie jego ofiarą pada kilkaset tysięcy ludzi. To dane tak nieprawdopodobne, że tłumacze podali liczbę kilkuset zamiast kilkuset tysięcy ofiar. Powszechne przekonania są podobne. Zakres handlu ludźmi wydaje się kwestią marginalną, przez co jego konsekwencje, jak i ciężar samego zjawiska nie jest właściwie oceniany. Moim zdaniem Europa ma obowiązek prężniej zwalczać handel ludźmi. Chcę w związku z tym omówić dwie sprawy. Pierwszą jest ochrona ofiar, drugą - wyeliminowanie popytu. Jeśli chodzi o ochronę ofiar, to Komisja obiecała do 2009 roku ponownie ocenić odnośną dyrektywę, będącą częścią prawodawstwa wspólnotowego. Niestety, choć przedmiotowa dyrektywa 2004/81 rzeczywiście wymaga aktualizacji, ponownej oceny jak dotąd nie dokonano, a większość ofiar traktuje się jak akcesoria służące dokonywaniu przestępstwa i poddaje dalszym represjom. Wszyscy wiemy natomiast, że bez pomocy ofiar nie da się pokonać grup przestępczych, co potwierdza także Europol.
Chcę zwrócić uwagę na proces legislacyjny dotyczący innej kwestii, tj. eliminacji popytu. Handel ludźmi ma własny rynek. Prawa popytu i podaży są tu tak samo prawdziwe jak na innych rynkach. My zwykle zajmujemy się stroną podaży i mniej lub bardziej zapominamy o stronie popytu lub nie chcemy się nią zajmować. Dopóki jednak nie wyeliminujemy popytu, dopóty prawdopodobnie próżno będziemy usiłować zwalczyć handel ludźmi. Co więcej, pragnę podkreślić potrzebę koordynacji działań. Stwierdziliśmy bowiem, że niektóre DG, Dyrekcje Generalne, w Komisji nie koordynują swej polityki, a przepływ informacji pomiędzy nimi jest niezadowalający. Myślę, że i w tym zakresie mamy wiele do zrobienia.
Diego López Garrido
Pani poseł Hedh, pani poseł Bauer! Całkowicie zgadzam się z tą inicjatywą oraz z zasadnością zadanego pytania i dzisiejszej debaty. Uważam, że handel ludźmi jest największą plagą nękającą ludzkość. Dlatego jest on jednym z ważnych wyzwań, które musimy podjąć wspólnie. Konieczność wyplenienia tej plagi jest kolejnym dowodem na to, jak wielkie znaczenie ma połączenie naszych wysiłków na szczeblu europejskim oraz poza Europą.
Rozpoczęły panie od tego, czy podejście UE do działań w tej dziedzinie powinno koncentrować się na prawach człowieka, mieć kompleksowy charakter i uwzględniać stosunki zewnętrzne, politykę dotyczącą powrotu i ponownej integracji ofiar, politykę społeczną, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. Odpowiedź brzmi: "tak”. Całkowicie zgadzamy się z takim podejściem. Popieramy też proporcjonalność wymiaru kar - czyli kolejną kwestię poruszoną w przedmiotowym pytaniu - oraz potrzebę podjęcia działań na rzecz ochrony ofiar. W pytaniu podkreślono, z czym całkowicie się zgadzam, że ochrona ofiar handlu ludźmi jest konieczna w jego zwalczaniu oraz że przyzwolenie bezbronnych ofiar lub dzieci na wykorzystywanie nie ma w żadnym wypadku znaczenia. Tylko wówczas można bowiem karać zachowania związane z wykorzystywaniem.
Uważam, że przedstawiony pogląd na kwestię popytu jest także istotny. To bardzo ważna kwestia, którą należy poprzeć. To samo dotyczy jurysdykcji.
Co do drugiej części pytania, uważamy, że koordynacja działań informacyjnych jest niezbędna. Dlatego zgadzamy się z wnioskiem zawartym w przedmiotowym pytaniu, który wydaje się tu bardzo stosowny.
Pytanie dotyczy też środków zapobiegawczych. W tej sprawie mogę powiedzieć, że Unia Europejska pracuje nad takimi środkami zapobiegawczymi. W roku 2005 Rada przyjęła stosowny plan, który trzeba skutecznie wdrażać. Jak również państwo wiecie, kwestia handlu ludźmi jest także ujęta w wielu porozumieniach pomiędzy UE a państwami trzecimi, np. w partnerstwie strategicznym Afryki i UE. Jest także jednym z priorytetów układów o stabilizacji i stowarzyszeniu pomiędzy Unią Europejską a Bałkanami Zachodnimi. Chcę też podkreślić, że ważną rolę w zwalczaniu handlu ludźmi odgrywa pomoc w szkoleniu i podnoszeniu świadomości osób, które mogą mieć kontakt z ofiarami. Osobami takimi są funkcjonariusze straży granicznej, policji i ochrony w państwach trzecich.
Zanim skończę, pragnę powiedzieć, że prezydencja hiszpańska będzie działać w tym kierunku i zajmie się szczególnie kwestią dzieci będących ofiarami handlu ludźmi, gdyż jest to jeden z głównych priorytetów naszej prezydencji. Oprócz innych działań, wezwaliśmy Komisję do przedstawienia na początku 2010 roku planu działania dotyczącego wjazdu na teren Unii Europejskiej osób nieletnich pozbawionych opieki.
Panie przewodniczący! W czasie swego sześciomiesięcznego mandatu hiszpańska prezydencja wzywa do podjęcia natychmiastowej debaty w sprawie dyrektywy dotyczącej zwalczania handlu ludźmi i jestem pewien, że nowa Komisja zajmie się tym niezwłocznie. Kiedy Komisja przedstawi swój projekt, hiszpańska prezydencja rozpocznie rozmowy z Radą i z Parlamentem. Proszę przyjąć tę deklarację jako wyraz naszej determinacji w zwalczaniu tej nowoczesnej formy niewolnictwa, jak trafnie określili handel ludźmi moi przedmówcy.
Jacques Barrot
Panie przewodniczący! Pan minister wyjaśnił właśnie, że handel ludźmi jest w rzeczywistości formą niewolnictwa. Chcę zatem bardzo podziękować paniom posłankom Hedh i Bauer za poruszenie tej istotnej kwestii.
Musimy opracować kompleksowe, wielodyscyplinarne podejście, które nie ogranicza się do represji, a które obejmuje międzynarodową współpracę z państwami trzecimi. Takie zintegrowane podejście zostało przyjęte przez Komisję w następstwie wniosku w sprawie decyzji ramowej opublikowanego w marcu 2009 roku. Owa ramowa decyzja jest wynikiem i rozwinięciem wniosków z Konwencji Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi, która odbyła się w 2005 roku.
Oczywiście, jak powiedział pan minister, użyjemy nowej podstawy prawnej, jaką daje nam traktat lizboński, i tak szybko jak to możliwe przedstawimy wniosek w sprawie dyrektywy, który uwzględniał będzie rozmowy, jakie odbyły się przed wejściem w życie traktatu lizbońskiego. Mamy nadzieję, że dzięki temu nowemu wnioskowi dotyczącemu dyrektywy, nasze plany i przedsięwzięcia będą mogły pozostać ambitne.
Naszym zdaniem Parlament Europejski musi odgrywać w tych działaniach główną rolę, a jego zaangażowanie jest bardzo ważne, jeśli chodzi o dalsze wzmacnianie europejskich ram prawnych dla środków służących walce z handlem ludźmi. Dlatego podam teraz kilka informacji w odpowiedzi na zadane pytanie.
Po pierwsze: kary. Handel ludźmi stanowi bardzo poważne przestępstwo, które musi być stosownie karane. Wyroki muszą być surowe, a maksymalne kary muszą zostać zharmonizowane. Są one bowiem bardzo różne w różnych państwach członkowskich - od trzech do dwudziestu lat za przestępstwa podstawowe i od dziesięciu lat do dożywocia w przypadku okoliczności obciążających.
Choć przyznaję, że sposób wydawania wyroków w poszczególnych państwach członkowskich może się różnić, to w kontekście europejskim tak wielka rozbieżność kar jest nieuzasadniona. Dlatego w nowym wniosku ujmiemy bardzo surowe kary.
Teraz odpowiedź w sprawie pomocy i ochrony udzielanej ofiarom. Ofiary handlu ludźmi bezwzględnie potrzebują pomocy, wsparcia i ochrony, szczególnie jeśli chodzi o zakwaterowanie, pomoc medyczną i psychologiczną, doradztwo, informację, tłumaczenia i przedstawicielstwo prawne.
Oczywiście, jako że życzy sobie tego prezydencja hiszpańska, rozważymy także konkretne i bardziej ochronne działania dotyczące dzieci będących ofiarami handlu ludźmi. System pomocy prawnej i przedstawicielstwa prawnego powinien być bezpłatny, szczególnie w odniesieniu do dzieci.
W ciągu 2010 roku Komisja opublikuje swe pierwsze sprawozdanie w sprawie wdrażania dyrektywy dotyczącej dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub podlegali działaniom ułatwiającym nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi władzami. Po tym sprawozdaniu stwierdzimy, czy wskazana jest zmiana wspomnianej dyrektywy.
Jeśli chodzi o działania służące ograniczeniu popytu, Komisja zamierza w swym przyszłym wniosku dotyczącemu dyrektywy ująć klauzulę zobowiązującą państwa członkowskie do podejmowania stosownych inicjatyw i będzie nakłaniać je do karania osób korzystających z usług seksualnych lub z siły roboczej, które są świadome, że mają do czynienia z ofiarą handlu ludźmi.
Jeśli chodzi o jurysdykcję, musimy zwiększyć uprawnienia państw członkowskich dotyczące stawiania w stan oskarżenia nie tylko własnych obywateli, ale także osób, które zamieszkują na ich terytorium, a które zostały uznane za winne handlu ludźmi za granicą. Jest to ważne w zwalczaniu zjawiska tak zwanych nowych mafii, tj. organizacji przestępczych składających się z ludzi różnej narodowości, którzy centrum swych kryminalnych interesów, a więc i miejscem zamieszkania, czynią któryś z krajów UE.
Teraz kwestia gromadzenia danych. Komisja dużo inwestuje w opracowanie wspólnego wzorca w zakresie gromadzenia danych. Musimy bowiem zapewnić UE wiarygodne i porównywalne dane statystyczne. Przeprowadzono w tym zakresie kilka ważnych projektów, a wyniki tych inicjatyw należy w stosowny sposób wykorzystać do opracowania wzorca wspólnego dla Eurostat i dla takich agencji UE jak Europol, Eurojust, Frontex i Agencji Praw Podstawowych.
Na koniec kwestia prewencji. Mamy program finansowy "Zapobieganie i walka z przestępczością,” który w 2010 roku obejmie ukierunkowany apel w sprawie zwalczania handlu ludźmi. Program sztokholmski przewiduje szczególne działania, które w ogólnych wytycznych przyjętych przez Radę ds. WSiSW dotyczą środków mających wzmacniać współpracę z państwami trzecimi.
Zaczyna więc nabierać kształtów bardziej kompleksowa polityka dotycząca handlu ludźmi. Jak powiedziałem, Komisja przedstawi już niedługo projekt dyrektywy i cieszę się bardzo, że prezydencja hiszpańska ze swej strony ogłasza debatę, która umożliwi doprecyzowanie wniosku Komisji, który jest bardzo potrzebny, zważywszy na fakt, że zjawisko handlu ludźmi niestety nie zanika, a wręcz nasila się w naszych państwach członkowskich. Czas więc na reakcję i to na reakcję zdecydowaną.
Roberta Angelilli
Panie przewodniczący, panie i panowie! Przede wszystkim chcę podziękować pani poseł Hedh i pani poseł Bauer za ich inicjatywę.
Handlu ludźmi, jak już mówiono, to niezwykle poważne przestępstwo związane z wykorzystywaniem seksualnym i nielegalnym zatrudnieniem. Przestępstwa te popełniają pozbawieni skrupułów ludzie, którzy rekrutują swe ofiary w drodze przemocy i oszustwa. Być może obiecują im uczciwą, dobrze płatną pracę lub grożą - i to nie tylko samym ofiarom, ale i ich dzieciom lub rodzinom.
Niestety, jak to się często zdarza, najwyższą cenę płacą tu kobiety i dzieci. Szacuje się, że na świecie ofiarami handlu ludźmi padło niemal trzy miliony ludzi, a niemal 90 % z nich to kobiety i dzieci. W roku 2008, w pierwszej strategii UE na rzecz praw dziecka Parlament Europejski podał, że handel dziećmi wiąże się z wieloma przestępczymi celami, m.in. z handlem organami, nielegalną adopcją, prostytucją, nielegalną pracą, przymusowymi małżeństwami, wykorzystywaniem ulicznego żebractwa i z turystyką seksualną.
W dokumencie tym handel ludźmi opisano jako prawdziwą plagę w Unii Europejskiej, a zwalczanie handlu ludźmi i wykorzystywania ludzi określono jako priorytet dla przyszłego programu UE głównie poprzez przyjęcie pilnych środków legislacyjnych potrzebnych do zapewnienia ofiarom pełnej ochrony i pomocy. Niedawny program sztokholmski także odnosi się do handlu ludźmi i wykorzystywania osób nieletnich.
Kończąc, chcę więc powiedzieć, że w świetle dzisiejszej debaty mamy nadzieję, że Komisja i Rada podtrzymają swe zobowiązania i że Komisja przedstawi nowy wniosek dotyczący dyrektywy, który bardzo dokładnie ocenimy.
Claude Moraes
w imieniu S&D. - Panie przewodniczący! Osiągnięciem pani poseł Hedh i pani poseł Bauer jest to, że mimo późnej pory, co zauważyła pani Hedh, słyszymy dziś, jak ustępujący komisarz, pan Barrot, oraz nowa hiszpańska prezydencja używa dziś w swym wystąpieniu słów takich jak "zdeterminowani” i "ambitny”. Warto czekać nawet do późna, by usłyszeć te słowa, bo wielu posłów, jak i same autorki pytania, rozumie złożoność tego brutalnego współczesnego zjawiska, jak również oczekiwania obywateli, by UE położyła kres tej pladze.
Pan Barrot mówił o kwestii nowej legislacji. Mamy nadzieję, że Komisja przedstawi swój nowy wniosek w niedługim czasie. Kandydatka na komisarza, pani Malmström, także udzieliła pozytywnej odpowiedzi na nasz wniosek dotyczący powołania koordynatora UE ds. przeciwdziałania handlowi ludźmi.
Kiedy zacznie się składać różne elementy tej układanki, można przynajmniej iść do przodu, jednak sama skala problemu opisanego przez panią Annę Hedh oznacza, że musimy zamienić słowa w czyny. Skoro handel ludźmi jest zjawiskiem tak skomplikowanym, wiążącym się z tak wieloma aspektami jak przymusowa siła robocza, przestępczość zorganizowana, wykorzystywanie seksualne i wykorzystywanie dzieci, nasza reakcja musi być wszechstronna i kompleksowa. Pan Barrot wymienił wiele rozwiązań, które chcielibyśmy móc zastosować w rzeczywistości. Jeśli zostaną one zastosowane jako pakiet w całej UE, będziemy dysponować zdecydowaną polityką, która dla obywateli Unii Europejskiej będzie planem działania. Obecnie obywatele UE rozumieją, jaką plagą jest handel ludźmi, ale nie dostrzegają kompleksowego podejścia i nie rozumieją, jakie działania podejmuje Unia, jako całość.
Cieszę się, że kandydatka na komisarza, pani Malmström, podkreśliła dziś swe zobowiązanie do przedstawienia nowego wniosku legislacyjnego w niedalekiej przyszłości. Cieszy mnie też, że hiszpańska prezydencją podkreśla nie tylko wagę zwalczania handlu ludźmi, ale i powiązanych z nim kwestii takich jak przemoc wobec kobiet. Wszystkie te aspekty muszą zostać uwzględnione jednocześnie, aby wspomniany wniosek odzwierciedlał naszą determinację i zaangażowanie. Choć jest późno, musimy teraz zadbać o to, by słowa zamienić w czyny, a autorki pytania wykonały dziś w tym kierunku dobrą robotę.
Nadja Hirsch
Panie przewodniczący! Przede wszystkim chcę podziękować sprawozdawczyni za jej zaangażowanie i wspaniałą współpracę w tej jakże ważnej sprawie. Jak już powiedzieliśmy, handel ludźmi jest bodaj najgorszą formą przestępczości. Dane Europolu przytoczone w pytaniu pokazują, że nie ma poprawy w tym względzie. Wręcz przeciwnie. Szczególnie jeśli chodzi o przymusową siłą roboczą, ilość przypadków rośnie, natomiast dane dotyczące handlu kobietami pozostają niezmienne. Dlatego zupełnie jasne jest, że istnieje pilna potrzeba konsekwentnego działania.
Aby takie działanie mogło się powieść, trzeba przede wszystkim przyjąć zintegrowane podejście w najróżniejszych obszarach. Bezwzględnie konieczne jest podnoszenie świadomości - także wśród mieszkańców Europy - że handel ludźmi odbywa się w samym środku Europy, w każdym kraju. Musimy się zabrać szczególnie za edukację w tym zakresie, tak jak uczyniliśmy na przykład w przypadku piłkarskiego Pucharu Świata w Niemczech, aby wywieść na światło dzienne problem prostytucji i pokazać, że naprawdę występuje on wszędzie. Musimy też rozpocząć debatę publiczną, aby budować świadomość umożliwiającą pomoc ofiarom handlu ludźmi.
Moja druga uwaga dotyczy ochrony ofiar. Kiedy ratuje się ludzi z tak dramatycznych sytuacji, państwa członkowskie muszą zadbać o pomoc medyczną i psychologiczną, aby ofiary przemocy miały wsparcie po powrocie do kraju pochodzenia lub aby miały otwarty wstęp do azylu lub też aby miały inne możliwości znalezienia nowego domu i rozpoczęcia nowego życia.
Judith Sargentini
Dziś w holenderskiej gazecie przeczytałam o kobiecie - hodowcy szparagów, którą aresztowano, gdyż była podejrzana o handel ludźmi i wykorzystywanie niewolniczej pracy osób z Rumunii - czyli obywateli UE. Handel ludźmi dotyczy nie tylko obywateli państw spoza Unii, lecz także państw członkowskich. Dobrze zintegrowana polityka zwalczania handlu ludźmi nie może się ograniczać do aresztowań handlarzy ludźmi i spektakularnego rozprawiania się z tymi, którzy takie przestępstw popełniają. Musi się ona także odpowiednio koncentrować na ofiarach. Ich prawa i ich przyszłość musi być dla nas najwyższym priorytetem. Ofiary handlu ludźmi nie powinny nigdy mieć wrażenia, że są osamotnione lub pozostawione samym sobie. Musimy je wspierać na różne sposoby: od strony prawnej, medycznej, społecznej, społecznościowej i finansowej. Powinniśmy też w miarę możliwości zadbać o jakąś kompensację dla nich. W każdej nowej dyrektywie istotnym elementem powinno być umożliwienie ofiarom handlu ludźmi korzystania z ich praw, jak i korzystania możliwości, jakie daje im nasze prawo. W wypowiedziach pana Lópeza Garrido i pana Barrota pojawiły się dobre informacje w tym zakresie.
Komisarz powiedział też, że osoby, które korzystają z usług ofiar handlu ludźmi powinny być karane bardziej surowo. Moim zdaniem bardziej surowe kary za takie działania nie są złe, ale zastanawiam się, jak pomożemy ofiarom, jeśli będziemy jeszcze surowiej traktować ich rolę i ich pracę - a jest to mimo wszystko praca, nawet jeśli niewolnicza. W jaki sposób pomoże ofiarom to, że będą musiały się bać, że praca, którą wykonują w danym czasie, będzie nadal uznawana za przestępstwo? Będę wdzięczna za odpowiedź na to pytanie.
W księdze Grupy Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego ofiary handlu ludźmi mają prawo do zezwolenia na pobyt, a w pewnych okolicznościach do zezwolenia na pobyt stały, aby nie musiały się bać, że zostaną odesłane z powrotem do kraju, w którym to wszystko się zaczęło i aby mogły wnosić zarzuty przeciwko handlarzom ludźmi, wiedząc, że ich pobyt w danym kraju nie jest zagrożony. Nie może być bowiem najmniejszego ryzyka, by ktokolwiek został odesłany do swego kraju i ponownie wpadł w ręce nielegalnych handlarzy. Panie komisarzu, panie urzędujący przewodniczący Rady! Nowa dyrektywa ramowa musi zapewniać ofiarom handlu ludźmi konkretne uprawnienia. Musi zapewniać im prawa i nową przyszłość. Tego właśnie oczekuję.
Zbigniew Ziobro
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Jest rzeczą niezwykle wstydliwą, że współczesna Europa, ciesząca się wolnością i poszanowaniem praw człowieka, dla tak wielu osób staje się miejscem zniewolenia i wykorzystywania. Jest to tym bardziej bulwersujące, że dotyczy często osób szczególnie narażonych i bezbronnych kobiet i dzieci.
Jako minister sprawiedliwości i prokurator generalny w Polsce nadzorowałem szereg śledztw, które ujawniały, iż takie zjawiska mają miejsce w Europie, przekraczają granice poszczególnych państw i przybierają czasami okrutny charakter. Handel ludźmi miał głównie na celu ich seksualne wykorzystywanie czy zmuszanie do niewolniczej pracy. Aby można było takim zjawiskom skutecznie zapobiegać i zwalczać je, niezbędne jest, aby w poszczególnych państwach Unii istniały profesjonalne, najlepiej scentralizowane, organa ścigania gwarantujące zdecydowane i skuteczne działania, a także dobrą współpracę międzynarodową. Zwłaszcza w tej ostatniej sprawie dużą rolę powinny odegrać instytucje Unii Europejskiej.
I jeszcze dwie ostatnie kwestie. Mając świadomość, że za handel ludźmi odpowiadają zorganizowane grupy przestępcze, należy pamiętać, aby poszczególne kraje gwarantowały odpowiednio wysokie sankcje za tak ciężkie przestępstwa, by odstraszać i izolować ich sprawców, a także sankcje w postaci konfiskaty majątku, która uderza w sens ekonomiczny ich działalności.
Cornelia Ernst
Panie przewodniczący! Handel ludźmi to rzeczywiście plaga naszych czasów, która pogłębia jeszcze ubóstwo i nieświadomość. Jej najgorszą formą jest handel dziećmi, który często wiąże się z wykorzystywaniem seksualnym. Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordycka Zielona Lewica dostrzega pilną potrzebę działania ze strony Komisji. Jednym z najważniejszych warunków skutecznej walki z handlem ludźmi jest zwiększenie praw ofiar. Tylko wówczas bowiem - a nie przy zastosowaniu samych kar - można w ogóle zwalczać handel ludźmi. W związku z tym potrzebne są wyraźne zasady, dzięki którym handel ludźmi nie będzie skutkował sankcjami skierowanymi przeciwko ofiarom. Ofiary potrzebują między innymi skutecznej ochrony i wsparcia przed postępowaniem karnym, w którym występują jako świadkowie, w trakcie takiego postępowania i po nim. Ochrona ta musi być priorytetem szczególnie w okresie ponownego rozważania sprawy oraz wtedy, gdy zeznania świadków zostają wycofane. Pilnie potrzebne są zatem długofalowe programy ochrony świadków.
Ponadto uważam, że wszystkim ofiarom handlu ludźmi, nie tylko dzieciom, należy zapewnić bezpłatne doradztwo. Wracając natomiast jeszcze do sprawy dzieci, trzeba im zapewnić możliwość korzystania z pomocy prawników specjalizujących się w sprawach dotyczących dzieci. Potrzebne są pilne działania wzmacniające prewencję takie jak szkolenia dla prawników, policji, sędziów i doradców. Z zadowoleniem przyjmuję więc fakt, prezydencja hiszpańska zamierza zająć się tą sprawą.
Mario Borghezio
Panie przewodniczący, panie i panowie! Dziś w czasie spotkania z kandydatką na komisarza usłyszałem bardzo szczególne zobowiązanie dotyczące zwalczania handlu ludźmi.
Cieszą mnie wyrażane tu jednogłośnie opinie. Takiej jednomyślności brakło wiele lat temu, kiedy niektórzy z posłów zajmujących tu miejsce - włącznie ze mną - potępiali zagrożenia związane z masową nielegalną imigracją, która przyczyniła się między innymi do znacznego rozwoju organizacji przestępczych wykorzystujących przymusową siłę roboczą, a także do handlu ludźmi, a nawet organami. Dziś wszyscy odkryli to zjawisko i możemy tylko się cieszyć z jednomyślności w naszym podejściu do tego problemu.
Musimy sobie jednak uzmysłowić, że jego przyczyna wciąż jest ta sama. Przyczyną, początkiem i zarzewiem tego handlu ludźmi jest skala nielegalnej imigracji i rola odgrywana przez lokalne organizacje przestępcze - europejskie i nieeuropejskie - gdyż obecnie handel ludźmi prowadzony jest także przez organizacje poza Europą.
Niech to będzie dla nas punktem wyjścia. Powinniśmy przyjąć wyważony pogląd, że to niezwykle poważne i haniebne zjawisko jest podgatunkiem albo pochodną konsekwencją masowej nielegalnej imigracji, której nie kontrolujemy w odpowiedni sposób. Europa powinna mieć odwagę nazywać rzeczy po imieniu.
Georgios Papanikolaou
(EL) Panie przewodniczący! Ja także chcę pogratulować autorkom tego bardzo ważnego pytania. Żyjemy w nowoczesnych czasach, w których można by się spodziewać, że handel ludźmi został wytępiony z naszego społeczeństwa. Niestety, fakty temu przeczą. Szacuje się na przykład, że każdego roku na całym świecie ofiarą handlu ludźmi pada ponad 1 800 000 dzieci i młodych ludzi. Według danych ONZ w Unii Europejskiej mamy 270 tysięcy ofiar handlu ludźmi. W samej Grecji do 40 tysięcy rocznie wzrosła szacunkowa liczba ofiar handlu ludźmi w celach związanych z prostytucją, w tym kobiet i dzieci, natomiast bez innych form handlu ludźmi.
Chciałbym omówić dwa podstawowe parametry, nie umniejszając przy tym znaczenia innych parametrów. Po pierwsze, europejskie ramy instytucjonalne służące zwalczaniu tego przestępstwa, które ma charakter transgraniczny i które zaostrza nielegalna imigracja, są - jak słusznie zauważono - niewystarczające. Dlatego potrzebne nam podejście kompleksowe, i jak słusznie powiedziano, w tym kontekście bardzo ważna jest dyrektywa, na którą czekamy.
Po drugie, zauważono tu szczególną lukę w ochronie ofiar, zwłaszcza w odniesieniu do struktur wsparcia. Dlatego konieczne jest - i cieszy mnie, że usłyszałem to od przedstawiciela hiszpańskiej prezydencji - udostępnienie środków i infrastruktury służącej poprawie dotychczasowych infrastruktur i tworzeniu nowych infrastruktur, oraz oczywiście, szkoleniu personelu, który ma takie wsparcie zapewniać.
Ta nowoczesna forma handlu niewolnikami nie może mieć miejsca w Unii Europejskiej zbudowanej na zasadzie poszanowania praw człowieka i jego godności.
Silvia Costa
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chcę wyrazić wielkie zadowolenie z powodu tego, że zajmujemy się dziś tym jakże ważnym problemem zgłoszonym w pytaniu, za które autorkom gorąco dziękuję. Chcę też wyrazić swą wdzięczność za wysoki poziom współpracy pomiędzy wszystkimi partiami politycznymi oraz dwoma zainteresowanymi komisjami.
Cieszą mnie też bardzo poważne zobowiązania podjęte przez Komisję i przez prezydencję hiszpańską. Mam szczerą nadzieję, że projekt nowej dyrektywy zostanie wkrótce opracowany zgodnie z wnioskami, co do których wydajemy się w większości zgodni.
Myślę, że rozumiemy, iż dane statystyczne w tej dziedzinie są bardzo trudne do analizy, w skrócie jednak mówimy o niemal 300 tysiącach ludzi, z których 79 % stanowią kobiety, często nieletnie, które co roku padają ofiarą handlu ludźmi w naszej cywilizowanej Europie. Niestety, w ostatnich latach liczby te rosną. Dlatego też musimy poczynić wyraźne postępy w odniesieniu do nowych obszarów odpowiedzialności Unii Europejskiej oraz w związku z zatwierdzonym już przez nas programem sztokholmskim dotyczącym pewnych innowacji.
Wielkim krokiem do przodu było przyjęcie przez nas, na szczeblu UE, przepisu - który na przykład we Włoszech obowiązywał już od 1998 roku - dopuszczającego wydawanie ofiarom zezwoleń na pobyt ze względów humanitarnych. Musimy jednak także poczynić postępy w odniesieniu do ochrony ofiar, ponownej integracji społecznej i zawodowej, możliwości zapobiegania powstawaniu popytu, o czym musimy pomyśleć bardzo poważnie tak jak i o poważniejszych i skuteczniejszych sankcjach, które, jak powiedział pan komisarz, muszą zostać zharmonizowane na szczeblu UE.
Zabiegamy szczególnie o to, by przyzwolenie ofiar na wykorzystywanie nie miało w żadnym wypadku znaczenia, w związku z silnym szantażem stosowanym w tych okolicznościach.
Kończąc, chcę dodać, że musimy nie tylko szczególnie chronić nieletnich, ale przede wszystkim zapewnić też stosowne formy wsparcia przybywającym do Europy osobom, które ucierpiały wcześniej od którejś z form handlu ludźmi w trakcie podróży - długich i tragicznych - jakie odbyły one zanim dotarły do naszych wybrzeży lub terytoriów.
Antonyia Parvanova
(BG) Panie przewodniczący, panie i panowie! Ja także chcę pogratulować sprawozdawczyniom, Komisji i hiszpańskiej prezydencji ich odwagi w dążeniu do znalezienia poważnego rozwiązania tego problemu. Mówiąc o handlu ludźmi, musimy koniecznie pamiętać o wprowadzeniu trwałej polityki na szczeblu UE. Polityka taka sprzyjać będzie lepszej koordynacji i umożliwi państwom członkowskim podejmowanie bardziej skutecznych działań w zakresie egzekwowania prawa oraz ochrony i pomocy udzielanej ofiarom tej formy handlu ludźmi.
Powołanie koordynatora UE ds. przeciwdziałania handlowi ludźmi pracującego pod bezpośrednim nadzorem komisarza odpowiedzialnego za wymiar sprawiedliwości, fundamentalne prawa i obywatelstwo, będzie gwarantem jednolitego, spójnego podejścia politycznego wszystkich państw członkowskich na rzecz walki z tym poważnym przestępstwem. Rolą koordynatora będzie określenie problemów i źródeł handlu ludźmi, wdrażanie środków zapobiegawczych, opracowywanie i wdrażanie strategii na szczeblu europejskim, włącznie z czynną współpracą i konsultacją z agencjami społeczeństwa obywatelskiego, jak również organizacja kampanii informacyjnych i wprowadzanie środków służących lepszej ochronie i pomocy ofiarom i wspieraniu ich w procesie ponownej integracji.
Aby skutecznie rozwiązać ten globalny, transnarodowy problem, musimy przyjąć na szczeblu europejskim skoordynowaną strategię, która będzie punktem odniesienia i wsparcia dla państw członkowskich we wspólnym wysiłku na rzecz zwalczania handlu ludźmi. Dziękuję za uwagę.
Marina Yannakoudakis
Czynienie człowieka czyjąś własnością i bezbronną ofiarą czyjejś dominacji - to nie jest definicja handlu ludźmi. To definicja niewolnictwa.
Handel ludźmi to współczesna forma niewolnictwa. Handel ludźmi - czy to kobietami, czy dziećmi - jest przestępstwem nasilającym się we wszystkich państwach członkowskich. Do przyczyn handlu ludźmi należy skrajna bieda, rozpad rodzin i przemoc w domu. Szacuje się, że w Wielkiej Brytanii liczba ofiar handlu ludźmi wynosi około 5 tysięcy, z czego 330 stanowią dzieci.
Grupa ECR z zadowoleniem przyjmuje tę debatę. Rządy krajowe, organy ścigania i organy kontroli granicznej muszą ze sobą współpracować. Należy wzmocnić mechanizmy wspierania ofiar. Działania te muszą być prężne, inicjowane przez państwa członkowskie i wspierane przez UE.
Eva-Britt Svensson
(SV) Nie byłoby handlu ludźmi, gdyby nie było popytu na wykorzystywanie ludzi jako taniej siły roboczej, gdyby nie było popytu na organy, gdyby nie było popytu na usługi seksualne.
Popyt jest kluczowym pojęciem w zwalczaniu handlu ludźmi. Innym ważnym czynnikiem jest fakt, że ludzie w wielu częściach świata żyją w nędzy i w nieludzkich warunkach, co sprawia, że mogą łatwo paść ofiarą handlarzy i nabywców.
Dlatego potrzebne nam nie tylko wysiłki ograniczające popyt, ale i środki zapobiegawcze w postaci poprawy warunków życia wielu ludzi w tych częściach świata, z których pochodzą ofiary.
W imieniu własnym i Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordyckiej Zielonej Lewicy chcę podziękować pani poseł Hedh i pani poseł Bauer oraz ich współpracownikom z Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz z Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia. Chciałabym jednak usłyszeć jakieś zróżnicowane propozycje dotyczące wspierania ofiar handlu ludźmi. Ofiary handlu stanowiące przymusową siłą roboczą potrzebują innej pomocy i wsparcia niż ofiary handlu do celów wykorzystywania seksualnego.
Teresa Jiménez-Becerril Barrio
(ES) Według raportu ONZ w 2009 roku ofiarami handlu ludźmi w Unii Europejskiej padło około 270 tysięcy osób. Mając to na uwadze, musimy oprzeć działania UE przede wszystkim na ochronie ofiar, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji kobiet i dzieci, które są najbardziej bezbronne.
Nie możemy wciąż stać z boku obojętni na ten mroczny spektakl, na sceny wykorzystywania seksualnego, które rozgrywają się przed naszymi oczami. Dlatego w pełni popieram żądania Parlamentu, by pomoc udzielana ofiarom była bezwarunkowa i by przyjęto bardziej zdecydowane metody działania oraz surowsze kary, jak powiedział pan Barrot.
Chciałabym w związku z tym wezwać hiszpańską prezydencję, Komisję Europejską i Radę do wykorzystania całego dostępnego prawodawstwa Unii, tak dotychczasowego, jak i przyszłego, do ochrony ofiar handlu ludźmi. Uważam, że zaproponowany europejski system ochrony ofiar, którego osobiście żądałam od hiszpańskiej prezydencji w trakcie debat nad programem sztokholmskim, który wreszcie został przyjęty, będzie skutecznym instrumentem w walce z takimi przestępstwami. Liczę na mocne zobowiązanie hiszpańskiej prezydencji dotyczące szczególnych środków ochronnych zapewnianych ofiarom handlu ludźmi, które obowiązywałyby w całej Unii Europejskiej.
Mam nadzieję, że będąc odpowiedzialnymi za podejmowanie takich działań w obliczu najpoważniejszych problemów naszego społeczeństwa, znajdziemy praktyczną i właściwą odpowiedź na ten niezwykle poważny problem handlu ludźmi i że nasze słowa nie będą pustymi obietnicami. Jesteśmy to winni wszystkim ofiarom.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Przede wszystkim chcę wyrazić swą wdzięczność dla szanownych pan posłanek Hedh i Bauer, które mimo ograniczonych możliwości podeszły do tego tematu w sposób jak najbardziej kompleksowy.
Popieram przedmiotowe pytanie i chcę dodać kilka uwag. Zwykli ludzie przeważnie nie mają pojęcia o ogromnej skali handlu ludźmi. W rzeczywistości jest to zaś trzeci pod względem lukratywności rodzaj nielegalnego handlu na świecie. Fakt, że dotyczy on głównie kobiet i dzieci, czyni ten ogromny biznes jeszcze bardziej nieludzkim. Nasza odpowiedź musi więc być mocna i zdecydowana. Nasza walka musi być jednakowo skuteczna we wszystkich aspektach handlu ludźmi - musi wpływać na stronę podaży i popytu oraz na samych handlarzy. Podaż istnieje przede wszystkim tam, gdzie panują nieludzkie warunki życia, bieda oraz feminizacja, bezrobocie, przemoc wobec kobiet, jak też generalny ucisk i brak stabilności prowadzący do desperacji istot ludzkich. Dlatego powinniśmy zrobić wszystko, co w naszej mocy, by pomóc tym, którzy padają ofiarami przestępczego handlu ludźmi w UE i poza nią, by mogli oni żyć godnie.
Strona popytowa zasługuje na surowe sankcje. Ci, którzy czerpią zyski z wykorzystywania osób zdesperowanych lub będących obiektem manipulacji w szarej strefie, nie mogą uchodzić bezkarnie. Ci którzy świadczą takie usługi i ci, którzy świadomie z nich korzystają, powinni być karani.
Kończąc, chcę powiedzieć, że organizatorzy handlu ludźmi zasługują na przykładną karę - zorganizowana przestępczość w tym obszarze musi być priorytetem działań takich organizacji jak Eurojust, Europol i Frontex.
Cecilia Wikström
(SV) Jak podkreśliło już wielu posłów, niewolnictwo nie zostało zniesione. Nowoczesne niewolnictwo przybiera postać handlu do celów wykorzystywania seksualnego i ma miejsce tu i teraz. Ciała kobiet, dziewczynek i chłopców sprzedawane są jak mięso, jak każdy inny towar. Dzieje się tak cały czas.
Ludzie pozbawiani są swych najbardziej podstawowych praw i stają się współczesnymi niewolnikami w różnych państwach członkowskich. Fakt ten powinien być postrzegany jako największa porażka Europy. Trzeba ograniczyć i wyeliminować zarówno podaż, jak i popyt.
W moim kraju, w Szwecji, dziesięć lat temu weszła w życie ustawa, zgodnie z którą kupowanie usług seksualnych jest nielegalne. Ustawa ta jest ważna, bo dzięki niej społeczeństwo sygnalizuje, że żaden człowiek nie jest na sprzedaż. W Ameryce handel niewolnikami zdelegalizowano w roku 1807, tymczasem wciąż trwa on tu, w samym środku Europy. Czas, by odszedł on w daleką niepamięć. Musimy dziś w tym celu zrobić wszystko, co w naszej mocy. Chcę podziękować autorkom, pani Hedh i pani Bauer, za ich wspaniałą pracę, która służy nam wszystkim.
Ryszard Czarnecki
(PL) Panie przewodniczący! Bardzo słusznie podkreśliła kilka minut temu przedstawicielka partii Zielonych, że ta sprawa - handel ludźmi, sprzedawanie żywego towaru - to nie jest problem zewnętrzny, który jest importowany przez Unię Europejską. To jest problem także wewnętrzny. Także obywatele mojego kraju są sprzedawani do co najmniej kilku krajów członkowskich Unii Europejskiej. Jest to problem bardzo istotny i poważny. W moim przekonaniu w tej kwestii trzeba bardzo solidarnego działania nie tylko instytucji unijnych, ale także poszczególnych krajów członkowskich. Przypomnę tutaj wydarzenia, które miały miejsce parę lat temu, gdy włoska policja i administracja reagując na pewne sygnały z Polski zlikwidowała przykłady handlu żywym towarem, jakim było nielegalne zatrudnianie polskich robotników w tym kraju. To też jest handel żywym towarem i nie wolno nam tego przemilczeć.
Zuzana Roithová
(CS) Panie i panowie! Co roku ponad milion ludzi wykorzystywanych jest do pracy niewolniczej, a 90 % z nich wykorzystywanych jest do celów seksualnych. Tylko 3 tysiące ofiar otrzymało pomoc, a jedynie 1 500 przypadków trafiło do sądu, choć cała Unia Europejska uznaje takie czyny za przestępstwo. Badania pokazują, że zyski z handlu ludźmi przewyższają zyski z przemytu narkotyków i z handlu nimi. Taki rodzaj zorganizowanej przestępczości nasila się wraz z rozszerzaniem UE na wschód. A mimo to wciąż nie mamy wspólnej strategii ani nie koordynujemy działań podejmowanych przez różne instytucje i państwa członkowskie, które nie powinny przecież opierać się harmonizacji swego ustawodawstwa, chociaż nie wynika ona z traktatów.
Dlatego poroszę hiszpańską prezydencję o dokończenie negocjacji z państwami członkowskimi w sprawie wspólnej definicji kar i sankcji. Chcę podkreślić, że nowa dyrektywa, na którą czekamy, powinna też bardziej skutecznie zwalczać popyt na nielegalne usługi seksualne. Alarmujący jest fakt, że nasila się szczególnie proceder wykorzystywania dzieci. W przypadku dzieci odsetek ten wynosi niemal 20 %. Brak też skutecznej prewencji i edukacji skierowanej zarówno do dzieci, jak i do rodziców. Czy wiecie państwo, że tylko 4% rodziców wykorzystywanych dzieci przyznało, że ich dzieci były wabione na spotkania za pośrednictwem Internetu? W 2008 roku odkryto aż 1 500 stron internetowych dotyczących seksualnego wykorzystywania dzieci. Bez wątpienia winni jesteśmy obywatelom UE nowe, skoordynowane podejście oraz harmonizację ustawodawstwa służącego także zwalczaniu popytu, jak i samego handlu ludźmi. Dlatego wzywam Komisję do jak najszybszego przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu kompleksowego wniosku legislacyjnego na rzecz bardziej skutecznej walki z handlem ludźmi.
Britta Thomsen
(DA) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chcę podziękować autorkom pytania za tę ważną inicjatywę. UE stoi w obliczu wielkiego wyzwania związanego z przeciwdziałaniem handlowi ludźmi i z jego zwalczaniem. Handel ludźmi jest szybko rosnącym i lukratywnym biznesem. Jest atrakcyjny, ponieważ kary są łagodne w porównaniu z karami dotyczącymi innych dochodowych form przestępczości zorganizowanej takich jak handel narkotykami czy bronią. Dlatego musimy wziąć się poważnie za tych, którzy za nim stoją.
Ofiarami handlu padają najbardziej bezbronni ludzie, którzy potrzebują naszej ochrony. Nie możemy odsyłać ich z powrotem do prosto w sidła handlarzy. Musimy im zapewnić zezwolenia na pobyt. Ponadto musimy rozwiązać problem popytu na usługi świadczone przez osoby będące przedmiotem handlu ludźmi oraz zastosować różne środki, np. uznać nabywanie usług seksualnych za przestępstwo i wprowadzić większe sankcje przeciwko tym, którzy korzystają z przymusowej siły roboczej. Dlatego cieszy mnie, że Komisja rozważa uznanie wykorzystywania ofiar handlu ludźmi za przestępstwo.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Niedawne wydarzenia na Litwie związane z aresztowaniem zorganizowanego gangu za czerpanie korzyści z handlu ludźmi, pokazują raz jeszcze, że przestępstwo to jest zjawiskiem powszechnym, które nasila się w czasie kryzysu gospodarczego i finansowego. Obecnie prawie 90% ofiar handlu ludźmi stanowią kobiety i dzieci, z których większość pada ofiarą z powodu ubóstwa i prób znalezienia sposobów na przetrwanie. Handel ludźmi to potworne przestępstwo i okropne upokorzenie ludzkiej godności. Nie ma nic gorszego niż sprzedaż człowieka do niewoli. Dlatego trzeba koniecznie wzmocnić współpracę pomiędzy państwami członkowskimi oraz z państwami trzecimi, a także zapewnić dialog z organizacjami pozarządowymi i wezwać Komisję do ustanowienia funkcji europejskiego koordynatora dla tych spraw. Trzeba też zapewnić bezpieczeństwo ofiarom handlu ludźmi i ich całkowitą integrację. Współwinni, organizatorzy i sponsorzy tego okropnego przestępstwa nie mogą uchodzić bezkarnie.
Miroslav Mikolášik
(SK) Pragnę pogratulować autorkom przedmiotowego pytania, paniom poseł Hedh i Bauer. Chcę powiedzieć, że handel ludźmi jest jedną z najbardziej dochodowych form międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i według różnych raportów i źródeł jego światową skalę szacuje się na 700 tysięcy do 2 milionów osób, a zdaniem niektórych nawet więcej, z czego 300 do 500 tysięcy osób to ofiary handlu ludźmi w samej UE.
Obecne ramy prawne wydają się nieadekwatne. Dlatego w pełni popieram przyjęcie w niedalekiej przyszłości skutecznych środków na rzecz wzmocnienia prewencji i walki z handlem ludźmi. Surowsze sankcje należy nałożyć na bezpośrednich przestępców, włącznie z osobami prawnymi, oraz na osoby korzystające z takich usług świadczonych przez ofiary. Jednocześnie uważam, że ofiarom trzeba zapewnić wysoki poziom ochrony, wraz z uczciwą i adekwatną kompensacją, bez względu na to, w jakim państwie członkowskim się znajdują lub w jakim państwie dane przestępstwo popełniono. Taka ochrona, wsparcie i pomoc nie może natomiast prowadzić do wtórnego represjonowania, dlatego chcę też powiedzieć, że na szczególną uwagę zasługują przepisy dotyczące nieletnich, którzy łatwo padają ofiarą handlu ludźmi ze względu na swą bezbronność i łatwowierność.
Kończąc, chcę powiedzieć, że handel ludźmi często wiąże się także z handlem organami.
Karin Kadenbach
(DE) Panie przewodniczący! To dość znamienne, że rozmawiamy dziś o problemie handlu ludźmi, gdyż jest to temat tabu. W naszym rozwiniętym społeczeństwie ofiarą handlu ludźmi szczególnie często padają kobiety - mam na myśli przede wszystkim prostytucję - i dzieci. Często nie chcemy tego dostrzegać. Aby jednak program zwalczania handlu ludźmi był skuteczny, musimy na pierwszym miejscu postawić edukację, podnoszenie świadomości. A pieniądze będą potrzebę później. Powinniśmy to od początku uwzględniać w naszych rozważaniach, gdyż naszym celem nie może być tylko aresztowanie przestępców i wymierzenie sprawiedliwej kary. Musimy zadbać o ochronę ofiar zapewniającą, że nie staną się one ofiarami ponownie. Potrzebne nam też jednak środki na ponowną integrację społeczną ofiar handlu ludźmi. Naszym celem musi być przerwanie tej traumy, jakiej doświadczają dzieci oraz integracja kobiet. To jest najwyższy priorytet w świecie pracy, w świecie legalnej pracy.
Catherine Bearder
Panie przewodniczący! Europa powinna już dawno podjąć działania w tej sprawie. Dlatego bardzo cieszy mnie wystąpienie pana Lópeza Garrido w sprawie dzieci, wystąpienie komisarza oraz fakt, że kandydatka na komisarza planuje i uważa za priorytet opracowanie nowej dyrektywy w tym zakresie.
Nakłaniam zarówno Radę, jak i Komisję, by przyjrzały się systemom pomocy ofiarom, a zwłaszcza szczególnym potrzebom dzieci będących ofiarami handlu ludźmi, które to potrzeby są zupełnie inne niż w przypadku osób dorosłych. Tylko w ubiegłym roku w Wielkiej Brytanii 325 dzieci uznano za domniemane ofiary handlu ludźmi. Wiele z tych dzieci to obywatele brytyjscy, którzy padli ofiarami handlu w samej Wielkiej Brytanii i nie pochodziły z zewnętrznych źródeł, jeśli mogę się tak wyrazić.
W moim własnym regionie są dzieci, które padły ofiarą handlu, ale stwierdzamy, że nawet po rejestracji w opiece społecznej wiele z takich dzieci po prostu znika, gdyż wciąż pozostają pod kontrolą handlarzy. Ponowny handel tymi dziećmi jest po prostu zbyt łatwy. Tak dzieje się w całej UE i musimy przerwać ten proceder. Ludzie będący ofiarami handlu nie mają głosu i są bezbronni, dlatego w ich imieniu musi przemówić Unia Europejska, która musi się o nich zatroszczyć i położyć kres tym okropnym przestępstwom.
Franz Obermayr
(DE) Panie przewodniczący! Żebractwo, prostytucja, kradzież i włamania - do tych i innych karygodnych praktyk handlarze i gangi przemytnicze potrzebują ludzi, głównie kobiet i dzieci. Mówimy tu o trudnej do monitorowania działalności przestępczej i o wielu niezgłoszonych przypadkach. Chcę przy tym podkreślić, że mój kraj, Austria, jest szczególnie narażony na taką działalność, gdyż jest to popularny kraj tranzytowy, jak i popularny kraj docelowy. Musimy więc być świadomi, że ogromna większość gangów przemyca ludzi z Europy Wschodniej i Południowo-Wschodniej do Europy Środkowej, a ofiary pochodzą nie tylko z państw trzecich, ale i z samych państw członkowskich. Faktem jest, że liczba podobnych przypadków rośnie i że nasze służby kontroli zewnętrznych granic UE funkcjonują słabo.
W takiej sytuacji i wobec faktu, że podróże te często odbywają się autokarami (turystyka przestępcza), trzeba sobie zadać pytanie, czy nie warto by było w tych okolicznościach, oprócz analizowania sprawozdań sporządzanych przez Europol, Frontex i inne agencje, przywrócić kontroli granic w odpowiednich regionach i w razie konieczności zawiesić na pewien okres układu z Schengen.
Anna Záborská
(SK) Gratuluję autorkom postawionego pytania oraz komisarzowi jego odpowiedzi.
Pragnę podkreślić jeden z wielu aspektów dotyczących przedmiotowego problemu. W projekcie rezolucji mowa jest o tym, że dzieci są szczególnie bezbronne, a więc i najbardziej narażone na ryzyko stania się ofiarami handlu ludźmi. Jednocześnie podaje się, że 79% zidentyfikowanych ofiar handlu ludźmi stanowią kobiety i dziewczynki. Nie ma tam jednak wzmianki o tym, że w ochronie dzieci przed handlem ludźmi główną rolę powinni odgrywać rodzice. Rodzice często nie wiedzą nawet, na jakie ryzyko narażone są ich dzieci albo wcale nie interesują się tym, jak dzieci spędzają wolny czas. W kontekście prewencji wielokrotnie proponowałam zakrojoną na całą Europę kampanię pod hasłem: "Czy wiesz, gdzie jest teraz twoje dziecko?”. Kampania ta powinna wyczulić rodziców na ryzyko zagrażające ich dzieciom. Jestem przekonana, że ochronimy dzieci przed handlem ludźmi tylko wtedy, gdy będziemy współpracować z rodzicami. Niestety, w projekcie rezolucji nie ma ani jednej wzmianki o rodzicach.
Artur Zasada
(PL) Panie przewodniczący! W kontekście dzisiejszej debaty należy zwrócić uwagę na trzy kwestie, które wymagają szczególnej uwagi. Zbyt mało przestępców staje przed wymiarem sprawiedliwości. Pomimo tendencji wzrostowej liczba postępowań karnych w sprawie handlu ludźmi nadal jest wielokrotnie niższa, niż skala popełnianych przestępstw.
Ofiary nie otrzymują odpowiedniej pomocy, ochrony i odszkodowań. Biorąc pod uwagę szacowaną skalę handlu ludźmi w Europie, trzeba stwierdzić, że tylko kilka krajów podjęło środki, które można uznać za faktyczną reakcję.
Po trzecie, sytuacja nie jest wystarczająco monitorowana. Jest oczywiste, że problem nie dotyczy tylko Unii Europejskiej. Kluczowe jest zatem, aby Wspólnota jeszcze ściślej współpracowała z odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi kreując tym samym nową wartość w zwalczaniu tego jakże niebezpiecznego zjawiska.
Diego López Garrido
Ta szeroko zakrojona debata służy podkreśleniu, że mamy do czynienia z ogromnym problemem. Problemem, który jest dla nas wielkim wyzwaniem. Cieszy mnie, że debata ta odbywa się w tym samym dniu, w którym po raz pierwszy zabrałem głos w Parlamencie Europejskim, co jest dla mnie wielkim zaszczytem. Cieszą mnie te dwie dzisiejsze debaty w tak ważnej i potężnej instytucji, jaką jest Parlament.
Uważam, że nie wystarczy tylko odnieść się do tego wielkiego problemu lub o nim rozmawiać. Trzeba się z nim zmierzyć z całych naszych sił, gdyż jest on bardzo poważny, a nasi wrogowie są bardzo silni. Dlatego do rozwiązania tego problemu potrzebna nam silna wola polityczna. Dziś w tej Izbie ta wola znalazła swój zdecydowany wyraz! Zapewniam państwa, że hiszpańska prezydencja pokaże, że naprawdę zamierza się za tę sprawę zabrać wraz ze wszystkimi europejskimi instytucjami.
Możemy także powiedzieć, że jest to problem, który musi być rozwiązany na szczeblu europejskim. Posłowie powiedzieli wyraźnie, że problem ten dotyczy także Europy. Pani Hirsch podkreśliła, a pan Papanikolaou i pani Parvanova potwierdzili transgraniczny charakter przedmiotowego problemu. Rzecz dzieje się w Europie i musimy się z tym zmierzyć jako Unia Europejska. Wielokrotnie powiedziano już, a ja powtórzę to raz jeszcze: Komisja musi jak najszybciej przedstawić dyrektywę, która pozwoli walczyć z problemem handlu ludźmi na szczeblu europejskim. Podkreśliła to wyraźnie w swej wypowiedzi pani Roithová.
Uważam, że w przepisach wydawanych przez UE i w pracach podejmowanych przez UE, muszą się znaleźć i muszą być podkreślone trzy główne aspekty tego zagadnienia. Po pierwsze ochrona ofiar. Ochrona ofiar jest głównym aspektem w kwestii handlu ludźmi i na pewno pojawiała się w dzisiejszych wypowiedziach najczęściej. Autorki pytania, jak również pani Sargentini, pani Ernst, pani Thomsen oraz inni mówcy podkreślali tu znaczenie ochrony ofiar, a przede wszystkim kobiet i dzieci - to jest ofiar najbardziej bezbronnych. Pani Jiménez-Becerril Barrio, pani Kadenbach i pani Bearder także elokwentnie wyraziły potrzebę wprowadzenia systemu ochrony ofiar, który jest instrumentem niezbędnym i priorytetem hiszpańskiej prezydencji.
Zatem ochrona ofiar przede wszystkim. Po drugie natomiast musimy niestrudzenie zwalczać i surowo karać handlarzy - mówił o tym bardzo wyraziście pan Ziobro. Po trzecie, musimy zająć się sprawą popytu na przedmiotowe usługi. Jest to sprawa bardzo trudna, ale jest ona częścią problemu i jako taka musi moim zdaniem być wymieniona wśród trzech głównych aspektów naszego globalnego podejścia do przedmiotowego zagadnienia. Panie i panowie! Jak już powiedziałem, hiszpańska prezydencja jest i pozostanie całkowicie zaangażowana w sprawę tak wielkiej wagi.
Jacques Barrot
Panie przewodniczący! Uważam, że dzisiejsza debata jest bardzo pomocna w przygotowaniach do przyszłej dyrektywy i potwierdzam, że Komisja zamierza przedstawić rzeczoną dyrektywę tej wiosny.
Chcę powtórzyć uwagi pana Moraesa. W walce z tą plagą, która sama często bazuje na najbardziej nowoczesnych metodach, my także musimy zastosować najbardziej nowoczesne środki. Musimy też walczyć z wszelkimi formami wykorzystywania.
Panie ministrze! Wspomniał pan o trzech aspektach przedmiotowego problemu, tj. o ofiarach, surowych karach i o popycie. Podkreślę tu kwestię ofiar i ich ochrony, gdyż w ramowej decyzji wynegocjowaliśmy już bezwarunkowe wsparcie dla wszystkich ofiar, ich nietykalność w procesie ścigania przestępców, oraz prawo do pomocy prawnej. Co więcej, w przyszłej dyrektywie zamierzamy zająć się kwestią zakwaterowania, terapii medycznej i psychologicznej, doradztwa i informacji w języku zrozumiałym dla ofiary, a także wszelkimi formami pomocy uzupełniającej.
Odpowiadając pani Záborskiej, dodałbym, że jeśli chodzi o dzieci będące ofiarami handlu, to sprawami dotyczącymi zapobiegania temu procederowi oraz ochrony, powrotu i ponownej integracji tych dzieci Komisja zajmie się w ramach planu działania dotyczącego sytuacji nieletnich pozostających bez opieki. Panie ministrze! Tak się składa, że tego właśnie zdecydowanie domaga się hiszpańska prezydencja.
Dlatego po przyjęciu tego planu działania przez Kolegium wiosną 2010 roku przedstawimy go do analizy Radzie i Parlamentowi Europejskiemu. Plan ten obejmie kilka obszarów działania związanych z głównymi wyzwaniami dotyczącymi przedmiotowego zjawiska, w tym nieletnich przybywających w różnych sytuacjach do Unii Europejskiej bez opieki, a przyświecać mu będą najlepsze interesy dzieci.
Pani Záborská jednak także ma rację. Rodziny muszą zwracać coraz baczniejszą uwagę na nadzorowanie korzystania z Internetu, który naraża dzieci na nowe zagrożenia.
Panie ministrze! Tak jak pan powiedział, w Parlamencie Europejskim widać stosowną wolę polityczną. Komisja już wykonała pewne przydatne prace przygotowawcze na rzecz wspomnianego projektu dyrektywy. Wkrótce zostanie on przedstawiony. Chcę podziękować Parlamentowi Europejskiemu za gotowość pełnego poparcia, ale i za cały szereg bardzo interesujących koncepcji, które pojawiły się w tej debacie. Jeszcze raz dziękuję wszystkim mówcom. Parlament Europejski rzeczywiście odgrywa ważną rolę w walce z plagą handlu ludźmi.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się na pierwszej sesji miesięcznej w lutym.
Oświadczenia pisemne (art. 149 regulaminu)
Liam Aylward  
Ci, którzy zajmują się handlem ludźmi, nie czynią różnicy między mężczyznami, kobietami czy dziećmi. Chodzi im tylko o zarobek z handlu ludźmi. Często jednak w największym niebezpieczeństwie są dzieci. Według MOP do pracy zmuszanych jest obecnie około 218 milionów dzieci. Nie da się tu jednak podać precyzyjnych danych, gdyż dzieci te angażowane są w prostytucję, pracę niewolniczą, stanowią przymusową siłą roboczą itd., a dla tych obszarów brak dokładnych liczb. UE musi pilnie zająć się problemem handlu ludźmi na rynku pracy. Cieszy mnie, że kwestia ta jest priorytetem dla hiszpańskiej prezydencji i mam nadzieję, że członkowie Rady będą współpracować na rzecz koncentracji przepisów UE na sprawach dotyczących zwalczania handlu ludźmi i pracy dzieci, oraz że kwestie te będą rozwiązywane w kontekście porozumień handlowych. W związku z ważną rolą UE w sprawach dotyczących światowego handlu oraz z jej zaangażowaniem w ochronę praw człowieka Unia Europejska odpowiada za zwalczanie handlu ludźmi i pracy dzieci.
Nessa Childers  
na piśmie. - Handel ludźmi zasługuje na potępienie w każdym miejscu na świecie, a w Unii Europejskiej szczególnie, zważywszy na nasz wysoki poziom wewnętrznej współpracy i na nasze zasoby. Szczególnym reliktem przeszłości Europy jest handel młodymi kobietami do celów seksualnych. Musi on jednak bezpowrotnie przejść do historii. W tym względzie w ciągu pięciu lat mandatu nowej Komisji Unia Europejska musi się skoncentrować na zwiększeniu bezpieczeństwa granic i nakłaniać rządy krajowe do większej aktywności w zwalczaniu handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, szczególnie jeśli chodzi o młode kobiety, które sprowadza się z innych krajów. Obecnie istnieją w większości krajów stosowne przepisy, ale po prostu nie są one egzekwowane.
Vasilica Viorica Dăncilă  
To, jak szybko niniejsza debata została zainicjowana po wejściu w życie traktatu lizbońskiego, jest nie tylko dogodne z perspektywy legislacyjnej, ale także niezbędne w obliczu sytuacji zaostrzonej jeszcze przez kryzys gospodarczy. Bieda, utrata pracy, brak perspektyw dla ludzi młodych, brak dokładnych informacji o zagrożeniach oraz brak minimalnej choćby edukacji seksualnej - to tylko kilka czynników, które znacznie zwiększają zagrożenia dotyczące potencjalnych ofiar handlu ludźmi. Uważam, że do zwiększenia skuteczności działań prewencyjnych potrzebna jest mocna kampania informacyjna, szczególnie wśród nieletnich pochodzących z obszarów i grup o niekorzystnej sytuacji. Nie można mówić o samym zwalczaniu handlu kobietami bez uwzględnienia silnych działań służących walce z działalnością przestępczą i z sieciami kontrolującymi handel ludźmi, który niezwykle bujnie rozwija się w rejonie Bałkanów i Morza Śródziemnego. Chcę podkreślić, że potrzebne są środki, służące zmniejszeniu popytu na prostytucję, która wiąże się bezpośrednio z handlem ludźmi, oraz kary dla klientów na takie usługi. Wspomnę także o potrzebie lepszego finansowania programów zwalczania handlu ludźmi. Wzywam więc do przyjęcia surowych środków represyjnych oraz do ściślejszej współpracy między państwami członkowskimi a właściwymi instytucjami UE takimi jak Europol, Frontex i Eurojust.
Kinga Göncz  
Choć kwestię handlu ludźmi i jego ofiar regulują dwa obowiązujące aktualnie instrumenty prawodawstwa UE, w praktyce państwa członkowskie Unii Europejskiej często patrzą na te osoby jak na nielegalnych imigrantów. Trzeba jednak dokonać rozróżnienia między tymi dwoma grupami. Nielegalni imigranci często muszą opuścić swój kraj z przyczyn finansowych lub społecznych i przybywają na terytorium UE nielegalnie, aczkolwiek w wyniku własnej decyzji. Natomiast ofiary handlu ludźmi nie podejmują w tym przypadku dobrowolnej, świadomej decyzji o swym losie. Muszą więc być traktowane właśnie jak ofiary.
Państwa członkowskie UE muszą zapewnić ofiarom stosowną ochronę. Należy im zagwarantować nie tylko ochronę prawną i fizyczną, ale także pomoc medyczną i psychologiczną oraz resocjalizację, a tym, którzy współpracują z władzami, należałoby zapewnić pozwolenia na pobyt na czas dochodzenia w sprawach handlu ludźmi. Ponadto Komisja powinna prowadzić kampanie informacyjne, by upewnić się, że wszyscy, którzy mogą być zagrożeni, będą świadomi swych praw, możliwości i zagrożeń zarówno w UE, jak i w państwach trzecich. Komisja powinna też zrobić wszystko, co tylko możliwe, aby państwa członkowskie transponowały i wdrożyły stosowne przepisy unijne. Ponieważ kwestia handlu ludźmi należy do kompetencji kilku komisarzy, włącznie z komisarzami ds. sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, a także stosunków zewnętrznych, bezrobocia, spraw socjalnych i równych szans, warto byłoby rozważyć powołanie koordynatora, który mógłby skutecznie pokierować współpracą i zapewnić odpowiednie postępowanie z tym problemem.
Zita Gurmai  
na piśmie. - Ofiarami handlu ludźmi padają głównie kobiety i dzieci. Kiedy więc sformułowana zostanie nowa decyzja ramowa Rady w sprawie handlu ludźmi, kobiety i dzieci muszą się znaleźć w centrum działania. Dlatego zgadzam się z opiniami mówiącymi, że należy jak najszybciej zgromadzić odrębne dane na temat przemocy wobec mężczyzn, kobiet i dzieci w Unii Europejskiej. Ochrona ofiar kosztuje, ale te ratujące życie środki trzeba wydawać mądrze. Musimy pamiętać, że bez wiarygodnych i porównywalnych danych nie będziemy w stanie przeznaczyć stosownych środków na właściwe działania. Musimy tez pamiętać, że różne państwa członkowskie, a szczególnie różne kultury, podchodzą do tego problemu na różny sposób. W niektórych państwach członkowskich, jak np. w Hiszpanii, ochrona ofiar jest dobrze zorganizowana i dostępna dla każdego, a w innych państwach członkowskich niemal nie ma o niej mowy. A to oznacza, że musimy nie tylko mądrze dysponować środkami, ale też opracować praktyczne i statystycznie adekwatne rozwiązania (tj. co najmniej minimalne standardy europejskie), aby rozwiązać problem latencji i zwrócić uwagę na przedmiotowy problem tam, gdzie jest to konieczne.
Jim Higgins  
na piśmie. - Problem handlu ludźmi jest nam znany od dawna, ale sobie z nim nie radzimy i musimy się przyznać do indywidualnej i zbiorowej porażki w kwestii wykorzystywania i degradacji kobiet w państwach członkowskich. Swobodny przepływ osób ułatwia handel ludźmi, gdyż zniesione zostały kontrole graniczne. Z drugiej strony można sobie wyobrazić, że większa współpraca policji powinna ten problem rozwiązać. Jasne jest więc, że brak tu woli politycznej. Konwencja Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi z maja 2005 roku została ratyfikowana tylko przez dziewięć krajów. Choć dwie trzecie kobiet będących ofiarami handlu do celów związanych z prostytucją pochodzi z Europy Wschodniej, państwa takie jak Republika Czeska i Estonia nie podpisały wspomnianej konwencji. Oprócz braku woli politycznej brak nam też policji. Liczba wyroków skazujących jest śmieszna w kontekście skali problemu. Policja nie postrzega handlu ludźmi jako przestępstwa.
Marian-Jean Marinescu  
ONZ szacuje, że w 2009 roku w Unii Europejskiej ofiarą handlu ludźmi padło około 270 tysięcy osób. Unia Europejska musi się zatem w najbliższej przyszłości skoncentrować na instrumentach prawnych, które obejmują zarówno prewencję, jak i zwalczanie handlu ludźmi, oraz ochronę praw ofiar handlu ludźmi. Przyszłe prawodawstwo UE musi uwzględnić poziom sankcji skierowanych przeciwko handlarzom, aby były one współmierne do powagi przestępstwa. Wzmocnić należy międzynarodową współpracę sądową, współpracę pomiędzy wszystkimi agencjami na rzecz ochrony nieletnich i tych, którzy prowadzą kampanie na rzecz praw człowieka. Trzeba także określić środki przeznaczone na kompensację i zapewnić skuteczną ochronę ofiar we wszystkich obszarach. Co więcej, uważam, że Eurojust, Europol i Frontex muszą się jeszcze bardziej zaangażować w zwalczanie handlu ludźmi i w ochronę ofiar, oraz w gromadzenie danych i kompilację statystyk dotyczących tego zjawiska.
