Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 7 november 2002 werd onderbroken, te zijn hervat.1

De Voorzitter.
De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar bijeenkomst van donderdag 14 november 2002 op grond van artikel 110 en artikel 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld.
Maandag:

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het kan u niet zijn ontgaan dat het zeer mistig is rond Straatsburg en ik heb me laten vertellen dat veel leden er niet zijn. Sommigen van hen zullen het betreuren dat ze niet in staat zijn deel te nemen aan het debat over het verslag van de heer Medina Ortega over reclame en sponsoring voor tabaksproducten. Wilt u niet overwegen dit debat uit te stellen tot later op de avond? Er is mij verteld dat er een bus met mensen onderweg is uit Brussel en dat die rond 20.30 uur hier wordt verwacht. Mevrouw Malliori, de rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, zit ook in die bus en het zou jammer zijn als zij niet bij het debat aanwezig kon zijn.

De Voorzitter.
Ik wil nu niet ingaan op het weer, maar wij kunnen daar later op terugkomen.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn vraag heeft betrekking op de agenda in het algemeen - misschien ook op die van de maandag. Zoals u weet, heeft een schip dat zijn naam - de Prestige - niet bepaald eer heeft aangedaan, een paar ton ruwe olie geloosd voor de kust van Spanje. Hierdoor is niet alleen een olievlek ontstaan met een lengte van meer dan 200 kilometer, het heeft ook geleid tot ernstige bezorgdheid om de ecologische en economische gevolgen voor de meer dan 5000 getroffen gezinnen.
Mijnheer de Voorzitter, daar het Parlement volgens mij open dient te staan voor de problemen van onze burgers, zou ik u willen vragen een verklaring van de Commissie in onze agenda op te nemen, gevolgd door een debat waarin we de omstandigheden onderzoeken waaronder het ongeluk zich heeft voorgedaan, alsmede de oorzaken die ertoe hebben geleid, de maatregelen die de Europese Unie dient te nemen om herhaling te voorkomen, en de eventuele voorwaarden voor een solidaire reactie van de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of de maandag hiervoor het meest in aanmerking komt of de donderdag, wanneer de Commissie haar verklaring aflegt over klimaatverandering, maar ik zou willen dat dit nu werd vastgesteld zodat we deze kwestie kunnen opnemen in onze agenda, als de overige fracties ermee akkoord gaan.
De Voorzitter.
Ik tracht op systematische wijze onze week door te nemen. U loopt vooruit op een voorstel van uw fractie voor een wijziging in de agenda van donderdag. Ik verzoek de collega's die hierover het woord willen voeren hun opmerkingen uit te stellen tot wij de agenda van donderdag behandelen. Maar ik neem nota van uw verzoek.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb begrip voor het gezichtspunt van mevrouw Hautala, en ik zou willen dat zoveel mogelijk afgevaardigden deelnamen aan het debat, maar het voorstel van mevrouw Hautala lijkt me niet relevant, want naar het schijnt zit een aantal collega's nu nog in de bus op weg hiernaartoe. We weten niet hoe laat ze hier zullen aankomen, en waarschijnlijk zijn ze dan volkomen uitgeput. We weten niet eens of ze wel of niet aan dit debat zullen deelnemen. Als er was voorgesteld om het debat morgen te houden, dan zou ik me erin kunnen vinden, maar om het op te schuiven en het aan het eind van de dag te houden met een stel doodvermoeide mensen die nog niet eens weten wat ze gaan doen, lijkt me geen goede zaak. Ik ben dus van mening dat we nu moeten debatteren, of dat het debat moet worden opgeschoven naar een andere dag van de week.

De Voorzitter.
Morgen is volstrekt onmogelijk. De agenda ziet er nu al vrijwel onhaalbaar uit, zelfs zonder dat wij er nog een verslag aan toevoegen. De woorden van de rapporteur in aanmerking nemend en gezien het feit dat dit soort verzoeken een heel uur voor aanvang van de vergadering bij de diensten moeten worden ingediend, lijkt het mij het beste om door te gaan.
Ik betreur het evenwel dat mevrouw Hautala en wij als Parlement vandaag niet in staat zijn ervoor te zorgen dat collega's die toch vroeg genoeg vertrokken zijn om te mogen verwachten dat zij hier op tijd aanwezig zouden zijn, het debat kunnen bijwonen.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb begrip voor de redenen die u aanvoert, maar zoals mevrouw Hautala zei, is mevrouw Malliori de rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid in dit belangrijke debat over tabaksreclame. Zoals u weet, mijnheer de Voorzitter, zijn kwesties met betrekking tot tabaksreclame altijd controversieel, en nemen de Milieucommissie en de Commissie juridische zaken en interne markt in dezen verschillende standpunten in. Daarom heeft mevrouw Hautala verzocht de behandeling van het verslag enige tijd op te schorten om onze collega's in de gelegenheid te stellen hier ook bij aanwezig te zijn. Ik weet niet of dit tot de mogelijkheden behoort, maar ja, als de rapporteur het er niet mee eens is? Ik begrijp de problemen maar het zou voor het Parlement van belang zijn als mevrouw Malliori aanwezig was, daar zij in dezen de rapporteur is van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid.

De Voorzitter.
Ik wil deze discussie niet onnodig laten voortduren en ik begrijp volkomen wat het probleem is. De rapporteur ten principale heeft voorgesteld het debat vandaag of morgen te doen plaatsvinden. Wij hebben wat dat betreft geen keuze: vandaag is de enige mogelijkheid. Ik geef echter toe dat de standpunten van de commissies uiteen kunnen lopen. Gezien de uitzonderlijke omstandigheden en de afwezigheid van de rapporteur voor advies, mevrouw Malliori, zou ik de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid willen verzoeken iemand die de debatten heeft bijgewoond en in de commissie gestemd heeft vanavond tijdens het debat verslag uit te laten brengen van het standpunt van de commissie.

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, op de agenda van vandaag zie ik vijf of zes mondelinge vragen staan in het debat over mediaconcentratie, en ik geloof dat vrijwel iedereen die daarin het woord zal voeren hier nu aanwezig is.
Ik heb net gezien dat de Commissie ook aanwezig is. Indien het aan commissaris Byrne is om de onderhavige vraag te beantwoorden, stel ik voor dat we met dat onderwerp beginnen om vervolgens het verslag-Medina Ortega te behandelen. Misschien is dat een redelijke oplossing.

De Voorzitter.
Te oordelen naar de reacties van de collega's is dat een aanvaardbaar voorstel. Wij zullen derhalve de vergadering van vandaag beginnen met het gecombineerd debat over de media. Daarna zullen wij het verslag van de heer Medina Ortega behandelen, alsmede het bijbehorende advies.
Woensdag:
De Raad heeft verzocht zijn verklaring over de tripartiete sociale top naar voren te schuiven op de agenda van woensdag en onmiddellijk na het debat over de verklaring over Pakistan in te schrijven.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
Donderdag:
Ik heb van de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie een verzoek ontvangen om inschrijving op de agenda van deze vergaderperiode van een verklaring van de Commissie over de toepassing van het Erika-pakket inzake de maritieme veiligheid naar aanleiding van de schipbreuk van de olietanker Prestige voor de kust van Galicië, en over de te ondernemen stappen om de sociaal-economische en ecologische gevolgen op te vangen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie heeft verzocht om een debat over de ramp die heeft plaatsgevonden in Galicië - voor de kust van Europa - en ik wil dat standpunt verdedigen. De voorzitters van onze fractie hebben schriftelijk verzocht om dat debat. Ik wil hier geen motie van orde van maken maar ik wil het wel vóór de stemming kunnen toelichten.

De Voorzitter.
Ik heb al aangegeven dat wij van twee fracties, waaronder de uwe, een verzoek om een verklaring hebben ontvangen. Wij hoeven nu geen debat te voeren, maar alleen een procedurele stemming te houden over het verzoek van de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie om de verklaring in te schrijven op de agenda van donderdag.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
Ik heb een schrijven ontvangen van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie waarin deze er bezwaar tegen maakt dat het verslag van de heer Maaten namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid thans op grond van artikel 110 bis van het Reglement staat ingeschreven onder de stemmingen van 12.00 uur. Deze fractie wenst dat aan het einde van de vergadering van donderdag een debat over dit verslag wordt gehouden.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
Vergaderingen van 4 en 5 december 2002, Brussel:
Geen wijzigingen.

In verband met de morgen te houden bijeenkomst met leden van de parlementen van de kandidaatlanden verzoek ik de fractievoorzitters om vanavond tijdens de fractiebijeenkomsten zowel onze eigen afgevaardigden als die uit de kandidaat-lidstaten - als zij erin geslaagd zijn hier te komen - er nadrukkelijk op te wijzen dat zij geen gebruik dienen te maken van hun mobiele telefoons.
De vertolking zal een enorme uitdaging zijn met zoveel nieuwe talen en om het proces te vergemakkelijken zal derhalve gebruik worden gemaakt van een infraroodsysteem. Eenieder die zijn mobiele telefoon aanzet om tekstberichten te ontvangen, te bellen of gebeld te worden, zal een storende invloed hebben op dit systeem, waardoor onze gasten de vertalingen van wat er gezegd wordt niet goed zullen kunnen volgen. Gewoonlijk worden collega's uitgenodigd hun mobiele telefoons uit te zetten, maar morgen is het een absolute, technische noodzaak dat iedereen zijn mobiele telefoon uitzet voordat hij hier komt.
Ik zal deze waarschuwing morgen herhalen, maar zou het op prijs stellen indien de fracties dit punt ter harte namen. Ik reken op uw medewerking.

Wat betreft de problemen die mijn vandaag in Straatsburg gearriveerde collega's ondervonden hebben: ik heb een aantal brieven ontvangen van diverse autoriteiten; van luchthavenautoriteiten, van de burgemeester en van Air France. Ik wil u graag een gedeelte van de brief van de luchthavenautoriteiten voorlezen:

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Kunt u bevestigen of de rendieren zich op dat moment op de grond bevonden of in de lucht?
De Voorzitter.
Mijn antwoord daarop zou wellicht te luchtig zijn.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb al eerder het woord gevraagd omdat onze fractie de Commissie vanochtend schriftelijk heeft verzocht om toepassing van het zogenaamde wetgevingspakket 'Erika?. Dit naar aanleiding van de ramp waarmee Galicië thans wordt geconfronteerd als gevolg van het ongeluk met de Prestige.
Mijnheer de Voorzitter, het is geen toeval dat deze rampen zich juist hebben voorgedaan in respectievelijk Bretagne - de ramp met de Erika - en Galicië - met de Prestige. Beide gebieden dienen te worden beschermd, met name aan de Europese Atlantische kust.
De ramp met de Erika heeft de aanzet gegeven tot de ons bekende wetgeving. Het ongeluk bij Galicië dient ertoe te leiden dat die wetgeving onverwijld ten uitvoer wordt gelegd. We kunnen niet langer toelaten dat tijdbommen zoals de Prestige op onverantwoorde wijze onze wateren doorkruisen, terwijl zij blootstaan aan grote risico's. Alle zeeroutes die vanuit andere continenten naar Europa lopen, komen langs Galicië. Onlangs nog hebben zich vier van zulke, bijzonder ernstige, ongelukken voorgedaan voor de kuststrook van Galicië die bekend staat als de 'Kust des Doods', een bevoorrecht gebied.
De mensen verwachten dat de rampzalige gevolgen op sociaal-economisch en milieugebied worden ondervangen, dat er steun komt voor de getroffenen, en dat we ervoor zorgen dat de Spaanse kust niet wordt overspoeld met de 77.000 ton olie die in de Prestige zijn achtergebleven. Wij verwachten van de Commissie dat zij ogenblikkelijk maatregelen neemt.

De Voorzitter.
Ik zou mijn geachte collega's eraan willen herinneren dat deze speeches niet langer dan één minuut dienen te zijn.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als Galiciër en als coördinator voor de visserij van de meerderheidsfractie van dit Parlement juich ik het door ons genomen besluit toe dat de Commissie donderdag voor ons moet verschijnen om ons tot in detail - want we zullen allerlei details willen weten - uit te leggen hoe het mogelijk is dat dit bijzonder ernstige ongeluk heeft kunnen plaatsvinden.
Mijnheer de Voorzitter, Galicië is zwart: de stranden, de kusten, de fauna, de vissen, de vogels? en de mensen zien de toekomst zwart in. Ik zou u willen vragen, mijnheer de Voorzitter, of u namens het Parlement uw solidariteit wilt betuigen met de overheden van Spanje en Galicië en contact met hen wilt opnemen. Wij zullen de Commissie donderdag verzoeken om steun en nader onderzoek.
Daar het Parlement overeenkomstig het nieuwe Reglement ons niet langer toestaat ontwerpresoluties in te dienen, kondig ik hierbij verder aan dat ik via de Commissie visserij een ontwerpresolutie zal indienen om kwetsbare Europese visserijgebieden tot beschermd gebied te verklaren. Als gevolg daarvan zal bij het vervoer over zee van gevaarlijke stoffen door deze gebieden meer afstand van de kust moeten worden gehouden, en zal de termijn voor de invoering van dubbele wanden in dit soort schepen moeten worden vervroegd. De voorziene termijn is het jaar 2015, en ik zal ervoor pleiten dat die wordt vervroegd tot het jaar 2005.
Mijnheer de Voorzitter, tegen u als Ier en als Kelt zeg ik: wij kunnen ons in Europa niet nóg een dergelijke ramp veroorloven. We moeten de controle tot het uiterste opvoeren, we mogen niet toelaten dat ons milieu wordt vernietigd.
Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, namens de socialistische fractie en tevens als de coördinatrice van de sociaal-democraten in de Commissie visserij, wil ik de aandacht van dit Parlement vestigen op het ongeluk met de olietanker de Prestige waarover mijn fractiegenoten het zojuist hebben gehad, en dat zich vorige week heeft voorgedaan voor de kust van mijn regio, Galicië.
Op donderdag - het ongeluk gebeurde op woensdag - heb ik een ontwerpresolutie ingediend in dit Parlement en nog twee ontwerpresoluties, want volgens mij gaat het hier om gemeenschappelijke belangen: de belangen van het milieu en van de visserij - waarover de Commissie visserij zich zal moeten buigen - en de belangen van het vervoer over zee van gevaarlijke goederen, die een zaak zijn van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme.
De vlek die deze olietanker heeft veroorzaakt is al 37 km lang en nadert de kust van Spanje. Paradoxaal genoeg, en ondanks zijn naam, de Prestige, vaart het schip onder de vlag van de Bahama's, heeft het een Filipijns-Roemeense bemanning, is het onderweg van Litouwen - een kandidaat-lidstaat - naar Gibraltar - dat toebehoort aan een van de lidstaten van de Europese Unie, namelijk het Verenigd Koninkrijk - en staat het onder gezag van een Griekse kapitein. Zoals u ziet zal dit dus een Europees probleem worden.
Ik verzoek de communautaire instellingen om de wetgeving terzake aan te scherpen, om de reeds bestaande wetgeving daadwerkelijk ten uitvoer te leggen, en om aandacht te schenken aan dit soort rampen op basis van een Europese solidariteit zoals die zichtbaar was na de natuurrampen die zich deze zomer in een viertal lidstaten hebben voorgedaan.
Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een punt van orde. Ik wil het over een andere ramp hebben. Het Comité tegen foltering van de Verenigde Naties, dat op wereldwijd niveau opereert, brengt om de vier jaar verslag uit van zijn bevindingen en doet aanbevelingen aan de ondertekenende landen. Tot nu toe heeft het Spaanse Koninkrijk deze toets nog niet doorstaan. Het Spaanse verslag over de periode 1997-2001 geeft geen garanties inzake de isoleercellen en de eenzame opsluiting die tot mishandeling en foltering kunnen leiden, wat in verband met de Baskische kwestie veel voorkomt. Erger nog, er is in gevallen van foltering in Spanje uiteindelijk gratie verleend aan de beulen.
Desalniettemin kwam de Spaanse delegatie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken tot de conclusie dat, ik citeer: 'het aantal gratieverleningen niet te vergelijken is met het aantal strafrechtzaken tegen politieagenten in verband met schendingen van de mensenrechten?, en 'dat er geen gratiebeleid wordt gevoerd?, aangezien een dergelijke procedure, om met de woorden van de delegatie te spreken, 'geen automatisme? is.
Morgenmiddag om 15.00 uur wordt het verslag over Spanje gepubliceerd. Ik verzoek de Conferentie van voorzitters zich hierover te buigen.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik dacht dat we het debat over de Prestige donderdag zouden houden, maar ik zie nu alle fracties het woord voeren en ik zou niet willen dat mijn fractie, waarvoor mijn fractiegenoot Salvador Jové Peres en ikzelf het woord zullen voeren, haar standpunt niet zou kunnen toelichten en haar taak zou moeten verzuimen.
We moeten de huidige gebeurtenissen, die onherstelbaar zijn, niet alleen hekelen omdat zij een economische ramp vormen voor allen die werkzaam zijn in de visserij of de schelpdierensector, zoals voorgaande sprekers al hebben opgemerkt, we moeten ook beseffen dat we met een milieuramp te maken hebben. Wanneer een voorstel wordt ingediend voor striktere regelgeving ter zake, moeten we dat allemaal steunen. Op het ogenblik wordt in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid een uiterst belangwekkende richtlijn behandeld, waarbij onze fractiegenoot de heer Papayannakis als rapporteur optreedt. Die richtlijn gaat over de aansprakelijkheid voor milieurampen. Naar mijn mening is dat een bijzonder belangrijk onderwerp. Ik ben benieuwd naar de stemuitslagen van de komende maanden.

Kinnock, Glenys (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een punt van orde. U weet dat volgende week maandag de Paritaire Parlementaire Vergadering begint in de grote vergaderzaal van het Parlement in Brussel . Ik begrijp dat de Conferentie van voorzitters een brief in strenge bewoordingen naar de Belgische autoriteiten heeft gestuurd in verband met het feit dat twee leden van de Zimbabwaanse delegatie geen visum dienden te krijgen. Ik begrijp dat aan deze twee ministers van Zanu-PF inmiddels toch een visum is verleend en dat ze morgen in Brussel worden verwacht.
Mijnheer de Voorzitter, kunt u enigszins aangeven welke actie het Europees Parlement met betrekking tot deze zeer ernstige kwestie gaat ondernemen?

De Voorzitter.
In het licht van de resoluties van het Parlement, waarvan wij de Belgische autoriteiten - die reeds visa hadden verstrekt en deze niet wensten in te trekken - onmiddellijk na de Conferentie van voorzitters op de hoogte hebben gebracht, stel ik voor dat de Conferentie van voorzitters zich deze week opnieuw buigt over de huidige situatie. Wij moeten bespreken welke wegen het Parlement openstaan die in overeenstemming zijn met zijn resoluties en met de noodzaak deze resoluties op consequente wijze uit te voeren. Voorts zouden wij moeten overwegen deze twee personen tot personae non gratae te verklaren wat de toegang tot het Parlementsgebouw zelf betreft.
Indien de Conferentie van voorzitters een dergelijk besluit neemt, dan zal zij dit overbrengen aan de Belgische en de Zimbabwaanse autoriteiten. Persoonlijk zou ik daaraan de voorkeur geven. Hoe dan ook, ik geef u de verzekering dat de zaak in de Conferentie van voorzitters aan de orde zal worden gesteld. De Conferentie zal bij meerderheid moeten bepalen welke stappen dienen te worden ondernomen en deze beslissing vervolgens bekendmaken aan u en onze geachte collega's, alsmede buiten het Parlement.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde. Ik onderschrijf de opmerkingen die zojuist zijn geplaatst, maar ik wil ook voorstellen dat we de leden van dit Parlement adviseren geen zitting te nemen in de Paritaire Parlementaire Vergadering als deze elders wordt voortgezet, zolang de Zimbabwaanse ministers erbij zijn.

De Voorzitter.
Ik verzoek afgevaardigden die verder op deze zaak willen doorgaan er deze week, tijdens de politieke voorbereidingen in hun respectieve fracties, voor te zorgen dat de fracties tot een duidelijk politiek standpunt kunnen komen. De Conferentie van voorzitters zal dan tijdens de vergadering van aanstaande donderdag een verklaring over dat standpunt afleggen.

van den Berg (PSE).
Voorzitter, vier weken geleden vroeg ik steun voor de berging van de honderden slachtoffers van de grootste scheepsramp in Afrika met de gezonken Joala voor de kust van Senegal. Nog steeds is er niets gebeurd. De Commissie heeft laten weten dat er religieus verzet van de Senegalezen zou zijn tegen de berging, dat het bergen van lichamen technisch gezien moeilijk zou zijn en dat president Wade een zeemansgraf zou verkiezen boven berging. Echter, er zijn nu volledig nieuwe feiten. Uit mijn contacten met de Senegalezen blijkt dat president Wade prioriteit geeft aan berging en een geldbedrag heeft gereserveerd. Lokale duikers hebben al meer dan 200 lichamen geborgen, technisch is het dus mogelijk, maar verdere financiering ontbreekt. De Senegalese families en alle families uit Frankrijk, Nederland en andere lidstaten kunnen niet leven met de vreselijke gedachte dat hun dierbaren geen waardig afscheid kunnen krijgen. Van religieus verzet is geen sprake.
Voorzitter, ik vraag u dit bericht nog een keer met de grootst mogelijke urgentie namens mij aan de Commissie door te geven, want het gaat om de grootste scheepsramp bij Afrika. Als dat voor onze kusten zou zijn gebeurd, zouden we geen moment twijfelen om in te grijpen. Deze mensen hebben recht op een waardige berging.

De Voorzitter.
Ik zal uw opmerking doorgeven aan de betreffende autoriteiten in de Commissie. Voor de goede orde, na het vorige debat over deze kwestie heb ik namens het Parlement onze oprechte deelneming overgebracht aan de bevoegde overheden, zoals het Parlement het Voorzitterschap destijds verzocht had.

van Hulten (PSE).
Voorzitter, op de agenda voor de vergaderperiode in Brussel staat nu het statuut van de leden, een mondelinge vraag aan de Raad. Er was een minderheid in onze fractie die het niet verstandig vond om die vraag nu al aan de Raad voor te leggen omdat wij daar zelf nog over discussiëren, maar er is een democratisch besluit genomen. Ik heb gezien in het verslag van de Conferentie van Voorzitters, dat u gesprekken heeft gevoerd met de minister-presidenten van de lidstaten. Mag ik u vragen, Voorzitter, om de leden van dit Parlement die niet bij de conferentie aanwezig zijn, schriftelijk te informeren over de contacten die u heeft gehad en wat u daar met de minister-presidenten heeft besproken, zodat wij ook goed beslagen ten ijs komen en weten waar we het op 4 december in de plenaire vergadering over hebben.

De Voorzitter.
Het beste wat ik in het licht van uw verzoek kan doen, is u verzekeren dat ik persoonlijk stappen zal ondernemen om de afgevaardigden op de hoogte te brengen voordat deze debatten gehouden worden.
Ondertussen kan ik u meedelen dat ik voor het eerst de gelegenheid heb gehad in de Conferentie van voorzitters verslag uit te brengen van de resultaten van de inleidende besprekingen die ik namens de Conferentie van voorzitters gevoerd heb met de bevoegde autoriteiten van de Raad over het statuut van de leden van het Europees Parlement. Afgelopen donderdag heeft de Conferentie van voorzitters besloten de rapporteur, de heer Rothley, uit te nodigen onze gedachten en zijn verslag verder uit te werken in de Commissie juridische zaken en interne markt. Op een nog te bepalen tijdstip kan dan in het voltallige Parlement over het verslag gedebatteerd en gestemd worden. In de tussentijd zouden wij kunnen overwegen de Raad een mondelinge vraag te stellen of hem uit te nodigen een verklaring af te leggen in de eerste vergaderperiode van december.
Nu de Conferentie van voorzitters is ingelicht, is het de beurt aan het Bureau, dat ik deze week verslag wil uitbrengen. Vervolgens zal ik trachten maatregelen te treffen om alle afgevaardigden op de hoogte te brengen van onze verkenningen tot dusver.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, terwijl de Straatsburgse brandweer in de mist de - ongetwijfeld eurosceptische - reeën probeerde te vangen, die naar ik meen het eigendom zijn van de heer Roger Helmann, draaide mijn vliegtuig maar rondjes boven de stad. Dat gaf mij de tijd meer dan eens de Italiaanse kranten te lezen. Deze berichtten over een verklaring van de Italiaanse minister van Economische Zaken, Giulio Tremonti die erop neerkomt dat "Europa over de pensioenen moet besluiten."
Zijn wij Europeanen dan zo machtig? Wij slagen er niet in herten in de mist te vangen, maar wij moeten wel besluiten nemen over pensioenen. Dat is geloof ik het subsidiariteitsprincipe op zijn kop. Wanneer het de lidstaten goed uitkomt, moeten zij de besluiten nemen. Wanneer zij het mes moeten zetten in de pensioenen en de gepensioneerden de buikriem moeten aanhalen, dan komt het de lidstaten goed uit te zeggen dat Europa daarvoor moet zorgen. Vindt u het niet nodig hier iets aan te doen, mijnheer de Voorzitter?

De Voorzitter.
Dat heeft u zeer scherpzinnig opgemerkt, mijnheer Fatuzzo.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een punt van orde. Vanwege de historische debatten die tijdens deze deelvergadering zullen plaatsvinden, is er geen vragenuur. Ik had een vraag voor de Raad ingediend aangaande het wetgevingsproces en de wijze waarop dit Parlement mogelijk wordt behandeld met betrekking tot de voorgestelde richtlijn inzake rechtshulp.
De Raad is van plan deze maatregel eind van de maand vast te stellen op basis van een andere tekst dan die waarover het Parlement is geraadpleegd. Op deze manier wordt een medebeslissingsprocedure aan het eind van deze maand en het dwingende advies van de Commissie dat de Raad het Parlement opnieuw moet raadplegen, vermeden.
Ik wil namens dit Parlement graag weten waarom de Raad meent dat hij ons niet opnieuw hoeft te raadplegen. Vindt de Raad ook niet dat dit indruist tegen het beginsel van wederzijds respect en goed vertrouwen tussen deze instellingen tijdens het wetgevingsproces, zoals in de Verdragen is vastgelegd en door het Hof van Justitie is bekrachtigd? Mijnheer de Voorzitter, dit is een ernstige zaak en ik verzoek u zich erover te buigen.

De Voorzitter.
Mevrouw Wallis, aangezien het Vragenuur is komen te vervallen wordt uw vraag genoteerd. Ik zal op uw verzoek ingaan en trachten een antwoord van de Raad te krijgen op de belangrijke vraag die u zojuist gesteld hebt.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een punt van orde. Ik wil ingaan op wat de heer Van Hulten opmerkte over woensdag 4 december. Als lid van de Commissie juridische zaken en interne markt weet ik dat het van constitutioneel en praktisch belang is voort te maken met het ledenstatuut - ook al zou ik het zelf niet op deze manier hebben aangepakt.
Ik zie echter dat op de agenda voor die dag belangrijke debatten staan over visserij - de eerste in tien jaar - waarbij op een kritisch moment naar de visserij in Europa wordt gekeken. Kiezers in heel Europa vragen zich af wat het Europees Parlement daarvan vindt en eraan doet. In de kranten lezen ze dat het Parlement het debat erover heeft uitgesteld omdat er eerst over de salarissen van de parlementsleden moest worden gepraat. Dit is een schandalige gang van zaken. Als de Conferentie van voorzitters deze agenda in deze vorm wil handhaven, hoop ik dat de volgorde wordt aangepast en de visserijkwestie - die van zeer groot belang is - vóór het debat over het ledenstatuut wordt geplaatst.
De Voorzitter.
Als de geachte collega's dit onderwerp willen bespreken, kunnen zij het donderdag tijdens de Conferentie van voorzitters aan de orde stellen.
Ik breng u in herinnering dat de agenda voor de vergadering van december in Brussel zonder enige discussie, bezwaren of voorstellen vanuit het Parlement is aangenomen. Ik neem nota van wat u gezegd heeft. De fracties kunnen nog altijd bepalen in welke volgorde de debatten op die dag plaatsvinden.

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een punt van order. Ik verwelkom de recente vrijspraak van de Britse en Nederlandse vliegtuigspotters die in Griekenland van spionage waren beschuldigd en het feit dat het hof van beroep zo integer was de oorspronkelijke gerechtelijke dwaling die een jaar geleden tot een veroordeling leidde, recht te zetten.
Ik herinner me dat er in het Verenigd Koninkrijk in de jaren tachtig jaren overheen gingen voor dergelijke misstanden waren rechtgezet, dus ik ben blij dat het nu maar een jaar heeft geduurd, ook al was het een beproeving voor de verdachten. Het punt is echter dat deze vervolging nooit had mogen plaatsvinden en de wending die de zaak nam heeft geleid tot veel ongerustheid over de behandeling van verdachten en de normen bij rechtzaken. Daarom is het van belang dat we vaart maken met de agenda inzake hoge minimumnormen voor strafrechtelijke procedures die de Commissie volgend jaar in de vorm van een voorstel voor een kaderbesluit ter tafel zal leggen. Ook moeten we handen en voeten geven aan onze toezeggingen op het gebied van mensenrechten in het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het Handvest van de grondrechten.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, beetje bij beetje bereiken ons via de media opnieuw vreselijke beelden van de zoveelste hongersnood in de Hoorn van Afrika. Voor de zoveelste maal zullen we worden overspoeld door die beelden van honderden kinderen die van honger omkomen zonder dat wij een speciaal debat houden over de honger in de wereld. Dergelijke beelden bereiken ons nu ook vanuit Argentinië, en weer zullen we te weinig doen en te laat zijn, net als de vorige keer.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, zou ik erop willen aandringen dat we nu op een andere manier reageren dan tijdens de Top van de Voedsel- en landbouworganisatie van de VN in Rome, die we voorbij hebben laten gaan zonder een speciaal debat aan de honger te wijden. Laten we er nu een debat over beginnen en er een praktische resolutie over aannemen, want we mogen niet toelaten dat de geschiedenis zich herhaalt.

Langenhagen (PPE-DE).
Voorzitter, nog een korte opmerking over het ongeluk met de tanker voor de kust van Galicië. Ook dat is weer een verschrikkelijk en tragisch ongeluk waarover het laatste woord zeker nog niet gezegd is. Een paar dagen geleden hield een vertegenwoordiger van de Commissie in Lissabon een redevoering over het EMSA - het Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart. Daarbij ging hij ook in op het idee van een Europese milieukustwacht. Dat is iets waarop wij al tien jaar aandringen, maar we zijn nog niet veel verder gekomen. Ik wil ook heel graag voorkomen dat er iets gebeurt zoals onlangs in Duitsland.
In een vergelijkbare situatie hebben wij een jaar geleden een averij-eenheid opgericht die nog altijd niet operationeel is. Dit weekend stond er in de krant dat men op zoek is naar drie verschillende vestigingsplaatsen waaruit men vervolgens de beste wil kiezen. Ziet u, zoiets komt op de bevolking heel slecht over. Ik mag toch hopen dat wij ons een dergelijke faux pas niet permitteren, in ieder geval niet in Europees verband.

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar een gebeurtenis onder de aandacht van de collega's brengen die zich in de nacht van donderdag op vrijdag in Italië heeft voorgedaan. Twintig antiglobalisten zijn gearresteerd en in de gevangenis in een isoleercel geplaatst op grond van beschuldigingen als "de omverwerping van het economisch systeem" en "het belemmeren van de staatsinstellingen en de regeringsvertegenwoordigers bij de uitoefening van hun functie".
Dat zijn misdrijven die het Italiaanse wetboek van strafrecht sedert de jaren dertig voorziet. Het doel van die artikelen was anarchisten en socialisten te beletten onder het fascisme politieke activiteiten uit te oefenen. Indien die artikelen deel hadden uitgemaakt van het wetboek van strafrecht van een toetredingsland en de Europese instellingen ervan op de hoogte waren gebracht, dan zou het desbetreffende land de uitbreidingsonderhandelingen niet hebben overleefd.
Ik geloof dat dit een probleem is met een Europese dimensie en dat dergelijke gebeurtenissen zich noch met vijftien noch met vijfentwintig lidstaten dienen te herhalen. Ik denk dat ook wij aan dergelijke situaties aandacht dienen te schenken. Wij moeten ze bespreken of er ons in ieder geval rekenschap van geven dat zij bestaan.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wil ook ik mijn medeleven betuigen met de mensen die getroffen zijn door de gebeurtenissen in Galicië. We voelen ons allemaal machteloos. Ik heb op de website gekeken die een lijst van alle vaartuigen zouden moeten bevatten, maar de Prestige stond er niet bij, terwijl hij er wel op had moeten staan.
Ik verzoek u de Commissie kenbaar te maken dat wij ook willen weten welke rol Letland bij deze gebeurtenissen heeft gespeeld. Omdat het vaartuig onderweg was van Letland naar Gibraltar wil ik dat onze Letse collega's eveneens commentaar geven op deze kwestie, zodat er een discussie in gang gezet wordt. Deze landen moeten ook aan de huidige normen voldoen. Tegelijkertijd verzoek ik de Commissie de naam van de scheepsbevrachter te achterhalen. Ik heb geprobeerde deze in de krant te vinden. Deze informatie hebben we nodig om de ontwikkelingen te kunnen volgen.
Met het oog op eerdere toespraken wil ik erop wijzen dat woensdag de Dag van de Rechten van het Kind is. Ik vind dat wij deze dag gezamenlijk moeten vieren en dat wij de groeten moeten doen aan Carol Belami.

De Voorzitter.
Wij kunnen de Commissie wellicht vragen voorafgaand aan de verklaring die zij donderdag zal afleggen aandacht te schenken aan uw vraag.

Corbey (PSE).
Voorzitter, vandaag hebben we op het vliegveld gezien dat de natuur zich soms tegen de techniek kan keren. Om de natuur niet opzettelijk van streek te maken, moet er ook een effectief klimaatbeleid komen. De CO2-uitstoot moet drastisch omlaag. Een meerderheid van dit Parlement pleit er al jaren voor dat de milieukosten doorberekend worden in de prijzen van producten. Vooral in de sector luchttransport moet milieubelasting deel uitmaken van de prijs van het ticket. Maar tot nu toe faalt de Europese Unie, er is geen klimaatbelasting.
Gelukkig is er ook goed nieuws. De organisatie Trees for Travel plant tegen betaling bomen na elke vliegreis die u hebt gemaakt. Bij elke vliegreis kunt een klimaatcertificaat kopen om de uitstoot van CO2 te compenseren. Ondanks een gebrek aan regelgeving kunnen we toch alvast de daad bij het woord voegen. De Nederlandse delegatie in de socialistische fractie heeft besloten dit initiatief te steunen en voor deze week in Straatsburg klimaatcertificaten te kopen voor de vliegreizen. Ik roep de Voorzitter en alle andere collega's die regelmatig vliegreizen maken op hetzelfde te doen.

Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, als afgevaardigde uit een perifere, maritieme regio wil ik eveneens mijn solidariteit betuigen met de vissers uit Galicië die getroffen zijn door de milieuramp met de Prestige.
In de tweede plaats wil ik erop wijzen, als lid van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, en als waarnemend lid van de Commissie visserij, dat deze ramp in vier opzichten verstrekkende gevolgen heeft. Daarom zou ik de Commissie, en met name de rapporteur, de heer Izquierdo Collado, willen vragen om in dat Witboek over het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010 rekening te houden met de volgende, verontrustende kwestie waarover de heer Medina, een van de Canarische Eilanden afkomstige collega, mij vandaag verteld heeft: het feit dat vele communautaire en niet-communautaire schepen verzuimen de routes te volgen die de exclusieve economische zone van bepaalde regio's, zoals van Galicië, vermijden.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter. -
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van zes mondelinge vragen aan de Commissie betreffende de media:
Mondelinge vraag (O-0045/02 - B5-0498/02) van Graham Watson - 'Interne markt: het pluralisme in de media en de uitbreiding'
Mondelinge vraag (O-0053/02 - B5-0499/02) van Enrique Barón Crespo, Michel Rocard, Barbara O'Toole, Reino Paasilinna, Demetrio Volcic en Karin Junker - Mediaconcentratie
Mondelinge vraag (O-0080/02 - B5-0500/02) van Raina A. Mercedes Echerer, Daniel Marc Cohn-Bendit, Monica Frassoni, Heide Rühle en Jean Lambert - Mediaconcentratie
Mondelinge vraag (O-0082/02 - B5-0501/02) van Fausto Bertinotti, Lucio Manisco en Geneviève Fraisse - Mediaconcentratie
Mondelinge vraag (O-0083/02 - B5-0502/02) van Mariotto Segni, William Abitbol, Teresa Almeida Garrett, Guido Bodrato, Juan José Bayona de Perogordo, Jean-Louis Bourlanges, Luigi Cocilovo, Gerard Collins, Thierry Cornillet, Paul Coûteaux, Brian Crowley, Luigi Ciriaco De Mita, Gérard M.J. Deprez, Giorgos Dimitrakopoulos, Carlo Fatuzzo, Fernando Fernández Martín, Concepció Ferrer, Jim Fitzsimons, Konstantinos Hatzidakis, Liam Hyland, Florence Kuntz, Franco Marini, Mario Clemente Mastella, Reinhold Messner, Juan Ojeda Sanz, Seán Ó Neachtain, Marcelino Oreja Arburúa, José Pacheco Pereira, Giuseppe Pisicchio, María Antonia Avilés Perea, José Javier Pomés Ruiz, Bartho Pronk en Lennart Sacrédeus - Concentratie en pluralisme in de media
en
Mondelinge vraag (O-0084/02 - B5-0503/02) van W.G. van Velzen, Ruth Hieronymi, Christopher J.P. Beazley en Mario Mauro - Garantie van het recht op vrijheid en pluralisme van de media in de Europese Unie na de uitbreiding.

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, in 1997 werd het proces waarbij vaste en mobiele telefonie en televisie en internet steeds dichter naar elkaar toegroeiden, aangeduid met de kreet 'convergentie'. De Commissie nam een met veel tamtam aangekondigd groenboek over dit onderwerp aan, waarin ons een heerlijke nieuwe wereld werd voorgespiegeld met horizontale regulering via de verschillende platforms. De werkelijkheid was veel prozaïscher. Er is niet in de voorspelde mate sprake van convergentie geweest en de Commissie heeft zichzelf voornamelijk beperkt tot het herzien van de regelgeving inzake telecommunicatie om de nieuwe technologie het hoofd te kunnen bieden.
Sinds die tijd zijn we echter getuige geweest van een golf van mediafusies en -overnames met de opkomst van grote conglomeraten zoals AOL Time Warner, CBS, Viacom en Vivendi Universal. Toch heeft de Commissie zich sinds 1994, toen het vervolg op het Groenboek over pluralisme en mediaconcentratie verscheen, niet meer uitvoerig gebogen over het idee van mediaoverstijgend eigendom en mediaconcentratie.
Het stilzwijgen van de Commissie over 'een zo belangrijk onderwerp doet vooral vreemd aan omdat het Europees Parlement al sinds de jaren negentig vraagt om een richtlijn voor eerlijke concurrentievoorwaarden en mediapluralisme. Ik ben me ervan bewust dat mediaregulering een zeer gevoelige kwestie is. De media-industrie wijkt af van alle andere industrieën doordat het de kern van onze cultuur, ons bestaan, raakt. Een gevarieerde en pluralistische media-industrie is van fundamenteel belang voor de democratie, vrijheid en culturele diversiteit. Maar gezien de trend in de richting van mediaconcentratie en het overwicht van bepaalde mediaconglomeraten is mijn fractie van mening dat het hoog tijd wordt dat we ons opnieuw over deze kwestie buigen.
Op welke beginselen moeten we onze benadering baseren? Ten eerste moeten we erkennen dat een florerende media-industrie het kenmerk is van een vrije samenleving. Als toezicht op de media tot te veel beperkingen leidt en in handen is van een klein aantal mensen, komt de democratie in gevaar. De media moeten zodanig gevarieerd zijn dat alle belangrijke standpunten in de samenleving op effectieve wijze worden vertegenwoordigd. Anders bestaat het gevaar dat overheersende mediaconcerns de toegang tot informatie beperken en zo van invloed zijn op de publieke opinie.
Het is ook van economisch belang om mediaconcentratie te voorkomen. Er wordt wel geredeneerd dat monopolistisch toezicht niet mogelijk is door de explosie van verschillende typen media, waaronder digitale, satelliet- en kabeltelevisie, en ook internet. Veel van deze verschillende communicatiekanalen zijn nu echter in handen van dezelfde mediaconglomeraten, waardoor deze diensten reclame voor elkaar kunnen maken en adverteerders kunnen worden aangespoord of onder druk kunnen worden gezet om ruimte of zendtijd bij andere media onder hun beheer te kopen.
Tot slot, en dat is niet onbelangrijk, heeft mediaconcentratie gevolgen voor onze culturele diversiteit. In een Europa waarin de media worden overheerst door een paar grote spelers ontstaat het gevaar dat bepaalde regio's, culturen en minderheidsgroepen minder toegang tot de media krijgen. Een gevarieerde media-industrie leidt vermoedelijk tot een authentiekere inhoud van eigen makelij, terwijl grote mediagroepen wellicht de verleiding niet zullen kunnen weerstaan hun zendtijd met goedkope buitenlandse programma's en herhalingen te vullen.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is er sterk voor deze kwestie opnieuw te bekijken. De vragen die ik vandaag aan de Commissie wil stellen, zijn: welke actie stelt de Commissie voor te ondernemen? Als mijn veronderstelling klopt dat de commissaris van mening is dat er geen rechtsgrondslag voor actie is, wil ik hem herinneren aan de artikelen van het Verdrag die handelen over de interne markt. Ik wil hem er ook aan herinneren dat artikel 11 van het Handvest van de grondrechten mediapluralisme garandeert en als dat Handvest in een nieuw constitutioneel verdrag wordt opgenomen, zoals de ELDR-Fractie hoopt, zou dat dan niet de nodige rechtsgrondslag bieden? Komt de commissaris met een witboek waarin de mededeling uit 1994 wordt aangepast aan de huidige technologische veranderingen en ontwikkelingen in de industrie?
Het lijkt mij dat we de gevaren voor de samenleving die mediaconcentratie met zich meebrengt, niet mogen negeren. De invloed van media-eigendom overschrijdt tegenwoordig vaak de nationale grenzen. Aangezien vrije en gevarieerde media van essentieel belang zijn voor de democratie, welvaart en culturele vitaliteit van ons continent, wordt het hoog tijd dat politici hun verantwoordelijkheid nemen en zich opnieuw over deze kwestie buigen.
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, mijn fractie heeft deze vraag over de concentratie van de media ingediend, en ik moet zeggen dat ik het bijzonder verheugend vind dat dit initiatief in het hele Parlement weerklank heeft gevonden. Wij zijn namelijk van oordeel dat het wat deze kwestie betreft niet om partijen en fracties gaat, maar om een verontrustende ontwikkeling die voor de Unie van constitutioneel belang is.
We hebben dit aan de orde gesteld omdat de Commissie tien jaar geleden een Groenboek over pluralisme en de interne markt ter tafel legde, waarbij zij voorstelde een voorontwerp van een richtlijn op te stellen - wat zij ook inderdaad heeft gedaan - om de nationale wetten inzake media-eigendom te harmoniseren. Sindsdien is er niets meer gebeurd. De Commissie, die als enige het initiatiefrecht heeft, moet laten zien dat zij dat recht ook daadwerkelijk verdient.
In deze tien jaar is er veel gebeurd. In technologisch opzicht hebben er belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden - zoals internet voor de geschreven media, de kabel, televisie via satelliet, digitale technologie - waardoor het er in medialand nu heel anders uitziet. Voorts heeft er een proces van concentratie plaatsgevonden dat onze grenzen overschrijdt, en waardoor sommige namen steeds meer bekendheid krijgen en in heel Europa met deze media worden geïdentificeerd, zoals Murdoch en Berlusconi. Er zijn er ook die uitgerangeerd zijn, zoals Messier en Kirsch, en dan heb je nog de nieuwkomers, zoals Bloomberg. Verder mogen we niet de ogen sluiten voor de ontwikkelingen in de Verenigde Staten, waar de federale autoriteiten de nodige aanpassingen invoeren om de technologische knowhow van Noord-Amerika te versterken.
Mijnheer de Voorzitter, hoe het ook zij, mijn fractie is van oordeel dat het op de eerste plaats gaat om een kwestie van democratische aard, omdat zij betrekking heeft op een van pijlers van ons systeem, namelijk de bescherming van de vrijheid van meningsuiting, een van de hoekstenen van een democratische samenleving. Ik bedoel hiermee niet alleen de door ons als politici bepleite vrijheid van meningsuiting, maar die van alle burgers en ook die van mensen die in de pers en de media werkzaam zijn; het is immers zinloos altijd maar te pleiten voor meer democratie voor de werknemers in andere sectoren als we deze sector buiten beschouwing laten. Dit beginsel moet ook worden verspreid in de kandidaatlanden, waar de teloorgang van het nationale karakter van de media steeds meer verontruste reacties losmaakt.
Commissaris, staat u mij toe op dit punt even de rol van de advocaat van de duivel te spelen. Ik zei dat er tien jaar lang geen vooruitgang is geboekt. Waarom is dat zo? Het zou bijzonder belangwekkend zijn als we dat eens onderzochten. Komt het doordat de materie zo complex is? De Europese opbouw heeft ons altijd voor uitdagingen en problemen gesteld. Ik ben dan ook van mening dat als deze richtlijn of de behandeling van dit onderwerp in 1992 al noodzakelijk waren, dit nu des te meer het geval is.
In de tweede plaats - en dit is een andere door ons aan de orde gestelde kwestie - kan worden vastgesteld dat de rechtsgrondslag in dezen ontoereikend is. Tien jaar geleden was die rechtsgrondslag echter wél toereikend. Het zou interessant zijn als de Commissie dit voor ons toelichtte, en doet zij dat niet, dan zouden wij graag van haar horen of dit onderwerp in haar voorstel voor de Conventie moet worden beschouwd als een kwestie die verband houdt met de grondrechten.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zijn we ervan doordrongen dat het hierbij om een van die zogenaamde 'overlappende? vraagstukken gaat. Ik moet zeggen dat ik heel blij ben dat deze vraag wordt beantwoord door de commissaris die de bescherming van de consumentenrechten en de volksgezondheid in zijn portefeuille heeft. We krijgen immers altijd te horen dat deze kwestie onder het beleid voor de interne markt of de mededinging valt. Daarom gaat het echter niet alleen. Het gaat om de mededinging, om de interne markt, maar ook om de cultuur, en om de grondrechten. Ik meende hier vier commissarissen te zullen aantreffen, maar ik was aangenaam verrast dat ik alleen de heer Byrne aantrof, wiens taak het eveneens is ons als consument te beschermen, niet alleen tegen de invasie van vaak subliminale berichten via de audiovisuele media maar ook tegen de wildgroei aan reclames en tegen het bestaan van monopolies op reclamegebied.
Ik hoop dan ook dat het onderhavige debat, waaraan alle fracties van het Parlement deelnemen en waarvoor iedereen belangstelling toont, een stap vooruit zal blijken, waardoor het stilzwijgen van tien jaar zal worden doorbroken en de Commissie ertoe gebracht wordt haar exclusieve initiatiefrecht op dit essentiële gebied op verantwoorde wijze uit te oefenen.
Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, we voeren deze debatten over de netelige kwestie van het mediabeleid al sinds 1992. Het Europees Parlement heeft dit onderwerp altijd vanuit een democratische invalshoek benaderd. Vanaf 1997 heerste echter een groot stilzwijgen, maar nu lijkt het erop dat het Europees Parlement is ontwaakt als Doornroosje uit haar slaap en daarmee feliciteer ik het Parlement.
Ik wil nu graag namens mijn fractie spreken. Uit de bijdragen van de vorige sprekers - hun argumentatie kan ik alleen maar volledig onderschrijven - wil ik twee belangrijke punten naar voren halen. Er bestaat geen goed evenwicht meer tussen ondernemerschap enerzijds en journalistieke activiteiten en de creativiteit van degenen die inhoudelijk materiaal produceren anderzijds. Wij moeten dat evenwicht herstellen. De Unie, die de totstandkoming van een interne markt tot een van haar prioriteiten heeft uitgeroepen, moet haar politieke verantwoordelijkheid nemen in dit proces dat zich beweegt tussen consolidatie en concentratie. Wij zijn een paar jaar geleden toch niet tot liberalisering overgegaan, dat wil zeggen we hebben toch geen mediamonopolies opengebroken om vervolgens weer nieuwe mediamonopolies te creëren. Zowel de economische diversiteit als het pluralisme van de media worden bedreigd. Bijzondere aandacht verdient de grote verscheidenheid aan concentraties.
Het tweede punt dat mijn fractie bijzonder na aan het hart ligt is het volgende: een van de pijlers van de democratie is de scheiding der machten. We hebben de scheiding van kerk en staat met succes voltrokken; ik denk dat we ons nu moeten wijden aan de scheiding van de media en politieke macht. Het gaat om een kwestie die behoort tot de Europese constitutionele cultuur; dat geldt in het bijzonder aan de vooravond van de uitbreiding.
Dan nog een concrete vraag aan de Commissie: in 1997 is de richtlijn inzake media-eigendom weer in de la verdwenen - mogelijk als gevolg van politieke druk, dat weten we niet. Op Europees niveau hebben we een betere rechtsgrondslag nodig, dat is bekend. Die uitspraak hebben we vijf jaar geleden al gehoord, die hoeven we niet te herhalen. Waarom heeft de Commissie dan niet eerder actie ondernomen? We zijn ons toch allemaal van deze problemen bewust; ze zijn niet nieuw en we hoeven het wiel ook niet opnieuw uit te vinden. Zeer gewaardeerde Commissie, er moet handelend worden opgetreden! Ik herhaal: ik steun de argumentatie van de vorige sprekers. En zoals de heer Barón Crespo zei: mediabeleid is geen partijpolitieke kwestie.We moeten ervoor zorgen dat het dat niet wordt.
De Voorzitter.
Mevrouw Fraisse is niet aanwezig. Ze ondervindt waarschijnlijk problemen in het verkeer, zoals iedereen vandaag. Derhalve heeft de heer Segni nu twee minuten het woord.

Segni (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, samen met 32 collega's heb ik mijn handtekening gezet onder een vraag waarin wij de Commissie verzoeken de draad van 1994 weer op te pakken teneinde tot de goedkeuring van een richtlijn te komen. Wij weten immers dat machtsmisbruik in de media, met name de televisie, in vele landen een ernstige bedreiging vormt voor het goed functioneren van het maatschappelijk en democratisch bestel.
Van de 33 ondertekenaars zijn er 22 afkomstig uit de Fractie van de Europese Volkspartij, terwijl ook leden van de Fractie voor een Europa van Nationale Staten hun handtekening hebben gezet onder de mondelinge vraag. Dat bewijst - zoals net al gezegd is - dat het hier niet om partijbelangen of het thema van één partij gaat, maar dat dit een zaak is van eenieder die de fundamenten van de liberale staat een goed hart toedraagt.
Mogelijk zijn wij Italianen erg gevoelig voor dit probleem, maar ik vraag de collega's om begrip. Ik zou de Duitse collega's van alle fracties willen vragen of zij niet bezorgd zouden zijn als kanselier Schröder de eigenaar was van alle commerciële tv-zenders, een van de belangrijkste weekbladen en een van de grootste kranten. De Engelse collega's zou ik willen vragen, als zij het woord nemen in dit debat, te laten weten hoe zij zouden reageren als premier Blair publiekelijk had gevraagd drie beroemde journalisten van de BBC de laan uit te sturen en dat binnen enkele maanden ook nog zou zijn gebeurd.
Ik zeg dit niet omdat Europa deze problemen moet oplossen; die problemen zijn in Italië ontstaan en wij Italianen moeten ze oplossen. Nee, ik zeg dit omdat er tussen Italië en de andere landen dan wel verschillen zijn maar er ook sprake is van een gemeenschappelijk kenmerk: de concentratie van de media, die een mondiale koers volgt. Die concentratie houdt gevaren in voor de pluriformiteit van de media en daarmee ook voor de vrijheid. Zoals terecht is opgemerkt, moet er een scheidslijn zijn tussen de politiek en de media. Hoewel de Commissie op dit vlak niet over juridische bevoegdheden beschikt, hebben alle Europese culturen dit probleem gemeen. Daarom hebben wij ons tot de Commissie gewend.

Hieronymi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het waarborgen van de vrijheid van informatie en meningsuiting en van de diversiteit van meningen is een centrale doelstelling van de Europese Unie. Deze vrijheden behoren tot onze fundamentele waarden en worden hopelijk door de Conventie op een prominente plaats in onze gemeenschappelijke grondwet opgenomen.
Om die reden heeft het Europees Parlement zich in de afgelopen jaren altijd intensief met deze vraagstukken beziggehouden en de verwezenlijking daarvan getoetst aan de daadwerkelijke ontwikkeling in de Europese Unie en de lidstaten. Ik vind niet dat je kunt zeggen dat het Parlement heeft zitten slapen. We moeten hier niet alleen het jaar 1997 vermelden. Ik wil u ook herinneren aan wat wij in 2000 hebben besloten in ons advies over de beginselen van de communicatie- en informatiemaatschappij in de Europese Unie. Bovendien wil ik wijzen op ons gezamenlijke advies inzake de herziening van de televisierichtlijn in 2001. Onze aandacht is op dit punt niet verslapt. We moeten echter wel reëel onder ogen zien hoe de zaken er voor staan. Het resultaat is tot nu toe helder en eenduidig: er zit voor ons niets anders op dan te differentiëren: de mediamarkten zijn grotendeels nog steeds nationale markten. Dat is heel duidelijk het geval bij de gedrukte media.
In de tweede plaats gaat het op het gebied van elektronische media ook bij televisie hoofdzakelijk om nationale markten.
Ten derde moeten we ons realiseren dat de ontwikkelingen zijn doorgegaan. Bij de elektronische media, vooral daar waar gebruik wordt gemaakt van digitale technologie, zien we in toenemende mate grensoverschrijdende ontwikkelingen. Daarop moeten wij ons richten, waarbij we heel precies moeten nagaan welke gevolgen die ontwikkeling heeft voor het garanderen van de vrijheid van informatie en meningsuiting en voor het waarborgen van pluralisme van de media in de Europese Unie en de lidstaten.
Daarom heeft mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (christen-democraten) en Europese Democraten u een vraag voorgelegd die over deze ontwikkeling gaat. Wij verzoeken de Commissie een groenboek op te stellen over de actuele stand van zaken, waarin wordt ingegaan op de ontwikkelingen die zich op dit moment in het Europese mediasysteem op politiek, economisch en juridisch niveau voordoen. Bovendien vragen wij u met een voorstel te komen waarin staat wat volgens u het beste kan worden gedaan om het pluralisme van media en meningen in de Europese Unie te garanderen, iets dat naar ik hoop ons gemeenschappelijke doel is.
Wanneer wij met elkaar deze richting opgaan, dan komen we denk ik een flinke stap verder op weg naar een situatie waarin de diversiteit van meningen in de Europese Unie gewaarborgd is.
Byrne
Mijnheer de Voorzitter, de media spelen ongetwijfeld een cruciale rol bij het voortdurend controleren van de uitoefening van publieke en particuliere bevoegdheden. Daarom is mediapluralisme van zeer groot belang en het raakt de kern van onze democratische samenlevingen. Het is zelfs een van de kernwaarden die ten grondslag liggen aan de Europese Unie, zoals vervat in artikel 11, lid 2 van het Handvest van de grondrechten, waar expliciet wordt verwezen naar de bescherming van het pluralisme van de media.
Inzake dit onderwerp kan ik naar aanleiding van de ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar alleen maar onderschrijven wat u zegt ten aanzien van de situatie in de mediasector. Ik zou daaraan willen toevoegen dat, hoewel de kijkers zich misschien op een klein aantal programma's richten, de Europese burgers dankzij een reeks technische ontwikkelingen een veel bredere keuze hebben.
In deze nieuwe situatie heeft de Commissie gebruik gemaakt van de instrumenten die ze tot haar beschikking had. Bij het toepassen van de mededingingsregels wordt de vrijheid van mededinging in de media aangemoedigd, met name wat betreft innovatieve mediadiensten zoals internet en UMTS. Bovendien hanteert de Commissie de fusieverordening die dient om het verschijnsel mediaconcentratie vanuit een economische invalshoek te beheersen. Op basis van voorstellen van de Commissie heeft de wetgever van de Gemeenschap daarnaast de televisie-zonder-grenzen-richtlijn, de richtlijn betreffende satelliet- en kabeltelevisie en de richtlijn betreffende voorwaardelijke toegang vastgesteld, waarin diverse aspecten van grensoverschrijdende televisie aan de orde komen.
Het wetgevingskader is verder aangevuld met de richtlijn betreffende e-commerce die in 2000 is vastgesteld en die erop gericht is nieuwe interactieve mediadiensten, die van punt tot punt worden doorgegeven, over de grenzen heen aan te bieden.
Tot slot is in maart van dit jaar het voorstel van de Commissie voor een gemeenschappelijk wetgevingskader voor de liberalisering van elektronische communicatienetwerken en -diensten vastgesteld. Een van de voornaamste doelstellingen is de toegang tot elektronische communicatienetwerken, waaronder de netwerken die inhoud doorgeven, te verbeteren. Om dit te bewerkstelligen voorziet het voorstel in een eventuele verplichting voor operatoren met een sterke marktpositie om te voldoen aan ex-ante verplichtingen inzake transparantie, non-discriminatie, scheiding van boekhoudingen en toegang tot of gebruik van specifieke faciliteiten.
De Commissie houdt, zowel in de kandidaat-lidstaten als in de huidige lidstaten, nauwgezet toezicht op de omzetting van deze richtlijnen om ervoor te zorgen dat de nationale mediawetgeving niet in strijd is met de communautaire wetgeving.
Hoewel bestaande communautaire wetgevingsinstrumenten ongetwijfeld een positief effect hebben op de bescherming van het pluralisme, zijn ze uiteindelijk bedoeld om te zorgen voor een zeker economisch evenwicht tussen spelers in het kader van de interne markt. Deze instrumenten zijn rechtstreeks van invloed op de mediasector als terrein van economische activiteit en niet - of in ieder geval slechts zeer indirect - als een medium om informatie door te geven aan de burgers.
Deze situatie komt voort uit het feit dat pluralisme, ook al is het een door de EU erkende fundamentele vrijheid, niet onder de taken van de Europese Gemeenschap valt op grond van artikel 2 van het EG-Verdrag. Dit wordt bevestigd in artikel 21 van de fusieverordening, die het lidstaten toestaat een fusie te verbieden om het pluralisme te beschermen, zelfs wanneer die door de Commissie is goedgekeurd. Dientengevolge zou een nieuw initiatief op basis van de vrijheden van de interne markt op dezelfde beperkingen stuiten als de instrumenten die ik heb genoemd en de bescherming van het pluralisme op zich niet garanderen.
Ook rijst de vraag of een dergelijk initiatief kan worden gerechtvaardigd door naar bestaande bepalingen van het Verdrag te verwijzen. Voor zover de Commissie weet, zijn er in verband met de nationale maatregelen ter bescherming van het pluralisme op zich geen concrete obstakels die het de mediasector moeilijk maken de fundamentele rechten van het EG-Verdrag uit te oefenen, met name het recht van vestiging of het vrij verrichten van diensten in de zin van de artikelen 43 en 49. Bovendien dient ieder initiatief erop gericht te zijn duidelijke verstoring van de concurrentie te elimineren. Overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie wordt de communautaire actie hieraan getoetst op grond van artikel 95, dat maatregelen bevat ter verbetering van de werking van de interne markt.
We moeten ons ook afvragen of een dergelijk initiatief wel strookt met het subsidiariteitsbeginsel, aangezien wetgevingsvoorstellen op basis van de vrijheden van de interne markt in de eerste plaats bedoeld moeten zijn om obstakels vast te stellen die grensoverschrijdende dienstverlening in de weg staan en niet om specifieke situaties in de lidstaten te reglementeren.
Wat betreft de vraag of het wenselijk is dat de Europese Conventie op communautair niveau zorg draagt voor de bescherming van het pluralisme in het algemeen, wil ik op wijzen dat de Commissie, evenals het Parlement, van mening is dat het Handvest van de grondrechten standaard in het Verdrag dient te worden opgenomen en constitutioneel dient te worden verankerd.
Tot besluit herinner ik u eraan dat de Raad van Europa onder andere in het leven geroepen is om het culturele pluralisme en de mediadiversiteit te behouden. Er moet ook worden overwogen nauwer met deze instelling samen te werken om het pluralisme in Europa beter te kunnen beschermen.

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, een dictatuur die op militaire kracht steunt is in de informatiemaatschappij niet nodig als alles in handen is van een zichzelf onderhoudende supermacht, een machtig conglomeraat van media, economie en politiek. Dat is de dictatuur van de eenentwintigste eeuw. Als de leider van een land invloed heeft op bijvoorbeeld twee nationale televisiekanalen, dus bijna het hele publiek, en controle uitoefent op een voortdurend aanwezige, manipulatieve en slaapverwekkende kracht op die kanalen, dan is er sprake van een oligarchie in de informatiemaatschappij. Die kleverige massa is ook in staat de concurrentie te stoppen. Als de in elk huis aanwezige televisie voortdurend wordt gevuld met opiniepeilingen die de prestaties van de voortdurend aangeprezen leider meet, dan is er sprake van een nieuwe machine, een soort perpetuum mobile die zichzelf in beweging houdt met een eigen legitimiteit. Kijk nu bijvoorbeeld wat er in Italië gebeurt, een land dat ik zo zeer waardeer!
Mijn uitgangspunt is het volgende: hoe geconcentreerder de mediacommunicatie, hoe meer rechten journalisten op hun werk moeten hebben. Het is ook verkeerd te zeggen dat een overheidsdienst altijd een monopolie is. Dat is namelijk helemaal niet zo, want die wordt gecontroleerd door verschillende maatschappelijke krachten. In sommige kandidaatlanden kan de regering zich ermee bemoeien, maar dan is er geen sprake van een overheidsdienst maar van regeringstelevisie. Ook concurrentie en de markt creëren niet altijd vrijheid of pluralisme, soms gebeurt juist het tegenovergestelde. Door concentratie kan de situatie verslechteren. Ook vrijhandel garandeert niet noodzakelijkerwijs verscheidenheid. De markten mogen dan misschien zelfregulerend zijn, ze passen alleen andere regels toe die zijn gebaseerd op onderlinge afspraken en die ondemocratisch zijn.
Wij verzoeken u, commissaris Reding, een richtlijn op te stellen over mediaconcentraties, de invloed ervan op de cultuur, de diversiteit, de vrijheid van meningsuiting en de rechten van journalisten. Wij verzoeken u, commissaris Monti, te onderzoeken of de mededingingsregels zijn geschonden en de aanmerkelijke machtspositie op de markt is misbruikt, en u, commissaris Bolkestein, te bekijken of concentratie, convergentie en de nieuwe media negatieve effecten op de interne markt hebben. En ten slotte, commissaris Vitorino, onderzoekt u of de democratische en culturele rechten van de burgers worden gerespecteerd. Wij vragen verder aan de Commissie waarom zij niet de richtlijn opstelt waar wij allemaal op hopen. Ook de Europese Conventie moet dit bespreken.

Andreasen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, een van de cruciale principes van een goed functionerende democratische samenleving is de vrijheid van meningsuiting en de toegang tot informatie. In deze vergaderzaal hebben wij keer op keer het belang van openheid en transparantie benadrukt. Burgers moeten toegang hebben tot die informatie die hun leven beïnvloedt, zodat zij deel kunnen nemen aan het democratische debat en hun keuzes kunnen maken.
In dat proces spelen de media een centrale rol. Als deze niet goed functioneren, functioneert de democratie evenmin. Heden ten dage zijn er tendensen in de mediasector die aanleiding tot zorg geven. De consolidatie waarvan wij getuige geweest zijn, kan tot een geringer pluralisme in de media leiden. Wij bestrijden monopolies, omdat het aanbod aan goederen daardoor afneemt, met als gevolg een afname van de welvaart, en hetzelfde geldt voor de mediamarkt. Monopolies ondermijnen een democratisch pluralisme en leiden tot een afname van de democratische welvaart. Vroeger konden partijpolitieke media, kranten bijvoorbeeld, hun politieke censuur uitsluitend binnen hun eigen medium uitoefenen. Ze hadden geen controle over hetgeen door andere media werd verspreid. De bedreiging waarmee we tegenwoordig geconfronteerd worden is een in potentie sterke consolidatie, die tot gevolg zou kunnen hebben dat bepaalde gezichtspunten in geen enkel medium meer vertegenwoordigd worden.
Als gekozen wetgevers staan wij voor een delicate afweging. De vraag is tot welke middelen we onze toevlucht kunnen nemen om vrije en gevarieerde media te garanderen, zonder tegelijkertijd een ander fundamenteel principe van een democratische samenleving opzij te schuiven - dat van het spreiden van macht. Wij willen spelregels opstellen die gelijke concurrentievoorwaarden garanderen zonder ons met de feitelijke inhoud van de media te bemoeien. Wij dienen in deze vergadering onze democratische verantwoordelijkheid te nemen en we moeten ervoor zorgen dat de media de hunne nemen.
Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het boven alle twijfel verheven is dat er een relatie bestaat tussen vrije media en democratie, zoals tijdens het debat herhaalde malen is gezegd. Ik denk dat het debat er ook toe moet dienen het Parlement en de Europese instellingen meer bewust te maken dan zij tot nu toe zijn geweest van de relatie tussen democratie en niet verstrekte informatie, met andere woorden het gebruik van de media als instrument om mensen de democratie te onthouden. Dit probleem bestaat in vele landen waar wij economische en handelsbetrekkingen mee onderhouden en ook in landen als Irak, China, Cuba, Vietnam, enzovoort. Vrije media als waarborg voor een daadwerkelijke democratie is zeker ook een Europees probleem.
In dit verband wens ik enkele opmerkingen te maken. Ten eerste dienen wij volgens mij uiterst terughoudend te zijn bij onze roep om Europese regelgeving, onze oproepen aan de Commissie om de met elkaar versmeltende media- en de telecommunicatiemarkten enigszins te beteugelen. Wij moeten niet vergeten dat deze markten opgewassen moeten zijn tegen de uitdagingen van de internationale markten, want de Europese bedrijven moeten immers kunnen opboksen tegen de internationale concurrentie. De verdere groei van deze markt ondervindt al de nodige moeilijkheden, onder andere vanwege culturele en taalbarrières. Onder die omstandigheden zou het verder overbelasten van die markt met verplichtingen en beperkingen gevaarlijk kunnen zijn.
Ik zou echter in deze discussie een paradox willen belichten. Wij zijn geen nationale parlementsleden, maar wij zijn natuurlijk wel exponenten van de Europese instellingen. Het is absurd dat wij in die hoedanigheid veel aandacht hebben voor marktontwikkelingen en marktconcentratie, maar met geen woord rept over de macht van de mediabedrijven die in Europa in staatshanden zijn.
Italië wordt als voorbeeld aangehaald. Het is juist bepaalde zaken te belichten en terechte zorgen te formuleren met betrekking tot de relatie tussen media en democratie, waar dan ook. Er wordt echter niet bij gezegd dat in Italië de helft van de omroep in handen is van de staat, dat wil zeggen van de partijen. Dat is zo'n beetje in heel Europa het geval. Denken wij nou echt dat de partijen hun tv-zenders zo gebruiken dat pluriforme nieuwsuitzendingen en het recht van de burgers op informatie worden gerespecteerd of dienen de partijen hun eigen belang door gericht informatie te verstrekken?
Er is nog een ander aspect, waarvoor ik zou willen wijzen op het werk van commissaris Van Miert in de vorige Commissie. De aanwezigheid van tv-zenders in staatshanden is schadelijk voor de mediamarkt. Die tv-zenders belemmeren het ontstaan van met elkaar concurrerende bedrijven - wellicht Europese bedrijven - en slorpen middelen op via de belastingen, het kijk- en luistergeld en subsidies. Die gelden zouden herverdeeld kunnen worden over de markt en een waaier van met elkaar concurrerende bedrijven kunnen creëren.
Welnu, ik geloof dat wij hierover na moeten denken. Ik meen dat ook de Commissie over deze zaken - staatssteun, concurrentie, misbruik van dominante positie en andere problemen op de interne markt - iets zou moeten zeggen.

De Voorzitter.
Het is mevrouw Fraisse toch gelukt om vanuit Bazel naar de vergaderzaal te komen. Zij krijgt nu het woord namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links.

Fraisse (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, we zijn inderdaad omgeleid naar Mulhouse, en velen van ons zijn per bus gekomen. U zult mij dus moeten vergeven als het toelichten van mijn standpunt mij enige moeite kost.
We hebben het over pluralisme en mededinging, en wat mij opvalt is dat we deze zaken vanuit twee heel verschillende, met elkaar contrasterende gezichtspunten bekijken. Aan de ene kant kijken we vanuit het gezichtspunt van de lidstaten, en dan blijkt dat de mededinging soms heel sterk kan zijn, zoals in Italië. Dat is algemeen bekend. We kunnen mededinging en pluralisme ook bezien vanuit het gezichtspunt van sommige van de kandidaatlanden. We kunnen ons zelfs concentreren op het feit dat één enkele informatiebron negatieve gevolgen kan hebben voor het door dit Parlement nagestreefde pluralisme - we mogen immers toch wel aannemen dat de media in deze landen tot nu toe volledig afhankelijk zijn geweest van deze ene informatiebron.
Met betrekking tot mededinging zijn er dus twee radicaal van elkaar verschillende standpunten. We zullen echter rekening moeten houden met deze twee standpunten als we een evenwicht willen bereiken tussen pluralisme en een zekere mate van concentratie. Dat is een heel delicaat evenwicht, onder meer - en ik geloof dat we aan dat aspect in dit debat vooralsnog niet voldoende aandacht hebben besteed - omdat we het hier eigenlijk over een openbare dienst hebben. Het gaat dus niet alleen om mededinging tussen particuliere mediaverstrekkers, we hebben het nu ook over openbare dienstverlening, en we moeten tussen die twee een evenwicht zien te vinden.
Om zo'n evenwicht te vinden zou de Commissie wel eens wat doortastender kunnen optreden en een richtlijn kunnen voorstellen. Het Parlement dringt daar nu al jaren op aan. De Commissie moet de wijze waarop de media functioneren trouwens opnieuw aan een onderzoek onderwerpen - de situatie is de afgelopen jaren immers enorm veranderd. Het laatste onderzoek op dit gebied dateert van 1994. We verzoeken de Commissie daarom vast te stellen wat nu de problemen zijn en dan een richtlijn voor te stellen.
Het kan misschien geen kwaad erop te wijzen dat in het Verdrag van Amsterdam een protocol is opgenomen met betrekking tot het systeem voor openbare omroepen in de lidstaten. Dat protocol is een soort uittreksel van het Verdrag van Amsterdam waarin wordt vastgelegd dat volgens het subsidiariteitsbeginsel de lidstaten verantwoordelijk zijn voor het definiëren en toewijzen van de taken van de openbare omroepen. Ze moeten dat systeem ook financieren, en wel zodanig dat ze daarmee de mededinging niet verstoren. Ook op dit terrein is overheidssteun heel belangrijk en we moeten die steun dus benadrukken en handhaven. Dat is de reden waarom wij allemaal - en dan vooral de leden van mijn fractie - geloven dat we opnieuw over een richtlijn moeten gaan nadenken.
Wat de media betreft - je kunt niet om de kwestie inhoud heen. Mededinging en marktmechanismen bepalen de inhoud van de mediaberichten, en dat geldt voor alle media. Ik wijs u op de situatie in Frankrijk - die voor ons van belang is - waar sprake is van een concentratie van uitgeverijen binnen de nieuwe, onlangs ontstane markten. Dit specifieke kenmerk mogen we niet uit het oog verliezen, evenmin als het feit dat dit een gevaarlijke situatie is.
Om kort te gaan, mijnheer de Voorzitter, dames en heren: we hopen dat al wat in het Handvest over pluralisme wordt gezegd door de Conventie wordt overgenomen, en dat die Conventie in staat zal blijken te zijn dit pluralisme te garanderen.

Bodrato (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de media hebben samen met de democratie dezelfde weg afgelegd. Wij hebben echter de indruk dat er sinds enige tijd sprake is van een tegenstelling; er is een tendens in de richting van concentratie, die zich in de praktijk vertaalt in minder democratie.
De media hebben een buitengewone invloed op de maatschappij. Maar mijns inziens moeten wij erkennen dat het Noord-Amerikaanse kapitaal dat de media en de reclamewereld domineert slechts op één manier het hoofd kan worden geboden en dat is niet door mediaconcentratie in de landen van de Europese Unie.
In Italië is dit probleem voor de president aanleiding geweest een boodschap te sturen naar het parlement. Ik zou er echter ook op willen wijzen dat het hoogste morele gezag, paus Johannes Paulus II, om duidelijke en rechtvaardige regels heeft gevraagd. Die regels moeten volgens de paus pluriformiteit, vrijheid en participatie garanderen teneinde te voorkomen dat ondoordacht gebruik van deze uiterst krachtige instrumenten een vernietigende uitwerking heeft op het persoonlijk geweten en het maatschappelijk leven.
Ik zou er evenwel op willen wijzen dat dit probleem niet alleen de politiek betreft. In de zeer recentelijk gehouden hoorzitting van de Fractie van de Europese Volkspartij over televisie zonder grenzen merkte een verslaggever op dat televisie de commercie in de sport en de concentratie van de reclamegelden doet toenemen. De kloof tussen de paar rijke takken en de vele arme takken van sport wordt groter en de vervlechting tussen televisie, reclame, uitzendrechten voor sportwedstrijden en de eigenaars van belangrijke voetbalclubs wordt steeds inniger. De publieke omroep kan deze tendens tegengaan. Wij zijn het er echter allemaal over eens dat er in een liberale maatschappij als de onze een belangrijke rol is weggelegd voor commerciële televisiezenders. Dat mag er echter niet toe leiden dat het buitengewone vermogen om de publieke opinie te beïnvloeden in de handen komt van slechts enkele personen.
Junker (PSE).
Voorzitter, dames en heren, vrijheid en onafhankelijkheid van de media gaan niet goed samen met een concentratie van economische macht, laat staan met monopolies. Dat geldt met name wanneer het gaat om politieke macht bij regeringsleiders. Neem Berlusconi. De Italiaanse mediatycoon, die zijn functie combineert met het ambt van regeringsleider, is - net als de heren Murdoch en Kirch - een schrik voor de verdedigers van onbeperkte persvrijheid.
De val van het Kirch-imperium is slechts een schrale troost, gezien de druk die door commerciële ondernemingen op de publieke omroepen wordt uitgeoefend - denk onder andere aan de kosten van uitzendrechten voor sportprogramma's - en gezien de voortgaande regionale, nationale en mondiale concentratie van media met steeds meer grensoverschrijdende vertakkingen. Een ontoelaatbare mediaconcentratie brengt de diversiteit en pluraliteit van meningen en de verspreiding van culturele diversiteit in gevaar. In het recent verschenen deel 44 van de reeks 'Medienforschung? van het instituut voor media in de deelstaat Noordrijn-Westfalen worden op indringende wijze de negatieve effecten beschreven die mediaconcentratie heeft op de democratische en culturele grondslagen van de maatschappij. In Italië is bovendien - dat moet duidelijk worden gezegd - de rechtsstaat in gevaar. Die heeft al een aantal veren moeten laten. Dit alles leidt slechts tot één conclusie: er is een Europese regeling nodig om mediaconcentraties te beperken, omdat nationaal recht niet buiten de landsgrenzen van toepassing is of omdat - kijk naar Italië - helemaal geen poging wordt gedaan om mediaconcentraties te beperken. Er is al op gewezen dat de Italiaanse president uit grote bezorgdheid heeft aangedrongen op een wet die de regeringsleider in de praktijk de mogelijkheid ontneemt om politieke controle over de uitzendingen van de publieke omroep RAI uit te oefenen en die diens persoonlijke invloed op de media inperkt. De zaak-Berlusconi is in ieder opzicht een speciaal geval dat zich hopelijk nooit meer voordoet. Er lopen allerlei procedures wegens belastingontduiking, valsheid in geschrifte, meineed, het betalen van steekpenningen, omkoping van rechters en zo meer, die nog niet allemaal zijn beëindigd. Ik roep de Conventie daarom op om dergelijke ongehoorde machtsconcentraties grondwettelijk te verbieden. Zelfs de paus - we hebben het gehoord - pleit voor regelingen die de pluraliteit en vrijheid van media garanderen.
Daarom zeg ik, mijnheer Prodi, dames en heren commissarissen, het is nu aan u om te handelen!
Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met de meeste van mijn collega's die tot nu toe tijdens het debat hebben gesproken, oneens wat betreft hun wens hals over kop een of andere niet nader omschreven nieuwe richtlijn of verordening inzake zogenaamde mediaconcentratie en -eigendom in te voeren. Zoals de heer Byrne ons in zijn bewonderenswaardig heldere interventie aangaf, is er op grond van het Verdrag geen basis voor. Hoe moet dit worden gedefinieerd? Hoever ga je met politieke interventie bij mediaconcentratie op terreinen waarvoor de Commissie, zoals de commissaris heel duidelijk aangaf, al een heel scala van andere wapens tot haar beschikking heeft om monopolievorming - een woord dat vanavond te pas en te onpas in dit Parlement wordt genoemd - te reguleren? Als er commercieel gezien sprake is van monopolievorming, beschikken we over de instrumenten er iets aan te doen en daar moeten we gebruik van maken.
Ik vraag me af hoeveel van de collega's die vanavond aan dit debat hebben bijgedragen, de moeite hebben genomen het nieuwe pakket ter regulering van elektronische communicatie te lezen. De heer Watson, die het debat opende, vermoedelijk niet, want als je naar die verordening kijkt - en ik was een van de collega's die daar nauw bij betrokken waren - zie je dat zij vooruitloopt op de convergentie en dat de grote kwesties die in de wereld van de convergentie worden aangesneden, te maken hebben met het beheersen van de toegang tot kanalen. Er staan bepalingen in deze verordening om de toegang te vergroten, om de toegang te verlenen tegen redelijke en niet-discriminatoire voorwaarden, wederom sleutelwoorden waar we in dit verband aan moeten denken, met name in de mediasector. Ook bevat de verordening bepalingen aangaande publieke omroepen, een kwestie waar in dit verband uitgebreider over moet worden gesproken, waardoor regeringen in staat worden gesteld kanalen te openen voor publieke omroepen indien zij dit nodig achten.
Deze kwesties spelen nu al. Dat moeten we niet negeren. Ik ben het eens met de mevrouw Hieronymi. We moeten de Commissie zeker uitnodigen zich over dit probleem te buigen, maar het laatste wat we moeten doen is vooruitlopen op de uitkomsten van die analyse.

De Sarnez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, pluralisme in de mediasector is een uiterst belangrijk onderwerp. De waarden die ons werk voor Europa mogelijk maken staan hier immers op het spel. Iedereen is daar ten volste van doordrongen: zonder pluralisme is er geen oppositie, zonder oppositie geen vrijheid, en dus ook geen democratie. Zonder pluralisme zou de vrijheid van de audiovisuele en cinematografische productie in gevaar komen, en dat zou ernstige gevolgen hebben voor de Europese culturele identiteit. Het is dus van cruciaal belang dat deze beginselen - diversiteit, pluraliteit en onafhankelijkheid van de media - in zowel de lidstaten als de kandidaatlanden gewaarborgd zijn.
Als we het over pluralisme in de mediasector hebben, praten we over het verspreiden van informatie, over televisie, het internet en zelfs over audiovisuele producties. De wereld van de media is voortdurend in beweging, en het is met het oog op het behoud van audiovisueel pluralisme en culturele diversiteit van belang dat er naast openbare televisiezenders ook particuliere zenders bestaan, en dat fusies van ondernemingen in de sector aan restricties onderhevig zijn. We moeten er dus voor zorgen dat er in alle deelsectoren van de media door voldoende openbare en particuliere ondernemingen voldoende gediversifieerde informatie verspreid wordt.
De Commissie moet dus een diepgaand onderzoek verrichten naar de wijze waarop de media in de lidstaten en de kandidaatlanden functioneren. In 1997 is over dit onderwerp een groenboek opgesteld. De communicatietechnologie ontwikkelt zich echter enorm snel. Het internet en kabeltelevisie spelen nu een sleutelrol bij het verspreiden van informatie, en daarom moeten we deze kwestie, concentratie in de mediasector, opnieuw bekijken. Het is - om maar eens één voorbeeld te noemen - erg belangrijk dat de Commissie snel iets onderneemt om een oplossing te vinden voor de problemen die veroorzaakt worden door het gebrek aan transparantie bij het verlenen van televisievergunningen in de lidstaten en de kandidaatlanden.
Zodra die beoordeling is uitgevoerd kan de Commissie - indien nodig - besluiten mededingingsregels op te stellen om pluralisme in de mediasector te garanderen. Vrijheid van meningsuiting is een heel fragiele verworvenheid en een die alleen kan bestaan als er binnen de media werkelijk sprake is van pluralisme. Wij moeten dus regelmatig controleren of dit ook inderdaad het geval is.
Imbeni (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, is er nu wel of geen bindende Europese juridische regelgeving nodig om de pluriformiteit van de media te garanderen? Dat is de vraag.
Mijn antwoord hierop is "ja"! Ten eerste vind ik het belangrijk dat, ook in de toekomst in de nieuwe grondwet, het initiatiefrecht exclusief bij de Commissie blijft berusten. Wij moeten ons niet op het terrein van anderen begeven. Hier gaat het er niet om de Europese Commissie te dwingen te doen wat zij niet wil of kan doen. Nee, wij dienen te erkennen dat het onderhand zonneklaar is dat er een juridische leemte bestaat die opgevuld moet worden. Die leemte is er nu al, gezien de buitengewoon indrukwekkende technologische innovaties. Het vacuüm zal nog groter worden na de uitbreiding met tien nieuwe lidstaten en in het bijzonder, zoals de heer Watson heeft gezegd, na de goedkeuring binnenkort van de nieuwe grondwet voor de Europese Unie. Daarin zullen ook artikelen van het Handvest van de grondrechten worden opgenomen en artikel 11 van dat Handvest garandeert de pluriformiteit van de media.
Welnu, zonder nieuwe regelgeving lopen wij - Parlement, Commissie en Raad - het risico te stimuleren dat de grondwet die wij samen over niet al te lange tijd wensen goed te keuren, geschonden wordt. Kortom, wij kunnen het ons niet veroorloven toe te kijken. Tot mijn zeer grote verdriet stel ik vast dat op de wereldranglijst voor de pluriformiteit van de media een van de vijftien lidstaten, Italië, niet bij de eerste veertig voorkomt en zelfs lager staat dan een land als Benin. Dat kan niet hoofdzakelijk en uitsluitend aanleiding zijn tot een politiek conflict in mijn land, Italië dus. Nee, volgens mij moet ook de Europese Unie er aandacht aan besteden en op politiek, institutioneel en juridisch vlak maatregelen treffen. Over de inhoud daarvan moet de Commissie beslissen.

Mauro (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, in dit Huis is onder meer door collega Segni veel gesuggereerd. Als wij dat allemaal zouden geloven en alle ellende in de mediasector zouden herleiden tot één persoon, dan zouden wij haast moeten denken dat de reeën en andere dieren die vandaag de startbaan van het vliegveld van Straatsburg zijn opgelopen slechts figuranten waren die door de zenders van Mediaset geronselde waren om dit debat te beletten.
Dat is natuurlijk niet het geval! Het onderwerp dat wij hier bespreken is zo ingewikkeld en problematisch dat wij ons juist moeten realiseren dat met name op het vlak van de communicatie de snelle technologische veranderingen nieuwe voorwaarden creëren voor het overdragen van kennis, het vreedzaam samenleven van volkeren, het ontstaan van nieuwe levensstijlen en denkwijzen. Kortom, communicatie creëert cultuur en cultuur wordt overgedragen via communicatie.
Wij kunnen zeggen dat ons aller bestaan in een communicatieraderwerk is opgenomen hetgeen een volledige herijking van onze existentiële referentiepunten vereist. Er is onder andere sprake van een enorme toename van het aantal informatiebronnen zonder enig onderscheid naar de graad van gezaghebbendheid, een geleidelijke vervanging van interpersoonlijke relaties door een media-aanpak en oordelen op basis van opiniepeilingen die voorbijgaan aan op feiten gebaseerde criteria. Dat zijn allemaal factoren die leiden tot verschillende vormen van dissociatie, en die onze overtuigingen en ons bestaan zelf beïnvloeden.
Wat onlangs in Italië is gebeurd, is niet terug te voeren op de complexiteit van het mediavraagstuk. Links, dat de afgelopen jaren de controle op de staatstelevisie uitoefende, heeft zelfs geprobeerd de afgelopen verkiezingen te beïnvloeden. In een poging haar politieke tegenstander permanent het zwaard van Damocles boven het hoofd te houden, heeft links de herordening van de media tot sint-juttemis uitgesteld.
Het ontbreken van controle en toezicht heeft nog nooit tot garanties en vrijheden geleid, zoals velen ons willen doen geloven. Het leidt uiteindelijk tot een lukraak gebruik van zeer krachtige instrumenten, die, als zij misbruikt worden, een vernietigende uitwerking kunnen hebben op het persoonlijk geweten en het maatschappelijk leven.
Daarom hoop ik dat de Commissie garant staat voor dit vrijheidsprincipe en het Parlement en de Raad een begaanbare weg zal wijzen. Het opstellen van een groenboek kan daartoe bijvoorbeeld als voorbereiding dienen.
Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn trots op het mededingingsbeginsel en prijzen het vanwege zijn bijdrage aan de werking van het economisch bestel, maar het zou onaanvaardbaar zijn indien daardoor het belangrijkste element van de democratie, de informatiebronnen, en het beginsel van de politieke mededinging werden aangetast. Ten tweede moeten wij in dit tijdperk van elektronische democratie allemaal investeren in datgene wat onze lange traditie van democratische waarden kan behoeden, en eerst en vooral in de scheiding van de macht van de media en de economische macht.
Ik ben dan ook van mening dat de onderhavige ontwerpresolutie unaniem moet worden aangenomen, en de bevordering van wetgevende en begeleidende maatregelen absoluut prioritair moet zijn voor de democratische toekomst van Europa. Ook wil ik erop wijzen dat de vertraging die sedert de publicatie van het Groenboek is ontstaan bij het nemen van concrete maatregelen, onaanvaardbaar is. Er zijn maatregelen noodzakelijk en deze moeten worden opgenomen in een meer algemeen audiovisueel beleid. Tot slot huldig ik tevens de opvatting dat de traditionele mededingingsvoorschriften niet meer volstaan en een autonoom mededingingsnetwerk nodig is om daadwerkelijke pluraliteit te waarborgen. Daarom zijn de aan eigendom opgelegde beperkingen verenigbaar met het communautair recht.

De Voorzitter.
Alle hier in de vergaderzaal aanwezige sprekers zijn aan het woord geweest.
Ik heb zes ontwerpresoluties

Zrihen (PSE)
Artikel 11, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie stelt dat 'de vrijheid en de pluriformiteit van de media worden geëerbiedigd?.
Inderdaad: wat is in een democratie belangrijker dan de vrijheid om informatie te ontvangen en met anderen te communiceren?
In het huidige Europa is er echter teveel concentratie binnen de mediasector, en die situatie wordt door technologische ontwikkelingen nog eens verergerd. Dat betekent dat het pluralisme in deze sector bedreigd wordt en hier en daar misschien reeds ernstig gecompromitteerd is.
Het is dus hoog tijd dat de Commissie iets onderneemt en ervoor zorgt dat er - zeker in de sector televisie - veel verschillende operatoren actief zijn. Ze heeft daar in veel andere sectoren reeds voor gezorgd. De bestaande oprichtingsverdragen verschaffen een onvoldoend stevige rechtsgrond voor deze hoogst noodzakelijke regulering, en het is dus van groot belang dat de Conventie een nieuwe, constitutionele basis ontwerpt om pluralisme in de mediasector te garanderen.
Voor de informatieverschaffing in een moderne democratie is het feit dat er een groot aantal verschillende particuliere media-ondernemingen bestaat op zich echter niet voldoende garantie. Deze ondernemingen zijn al evenmin in staat culturele diversiteit te garanderen.
Daarom moeten we erkennen dat openbare omroepen een belangrijke rol vervullen. Ik denk dan niet alleen aan nationale omroepzenders, maar ook aan lokale omroepen. Deze omroepen zijn voor de sociale interactie en het herstel van sociale banden ontegenzeggelijk van enorm belang.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 120, lid 7, van het Reglement)

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0344/2002) van de heer Medina Ortega, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de reclame en sponsoring voor tabaksproducten (COM(2001) 283 - C5-0274/2001 - 2001/0119(COD)).
Hopelijk kunnen alle afgevaardigden die nog onderweg waren nu wel aanwezig zijn.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen ben ik blij hier vandaag te zijn om het voorstel van de Commissie voor een richtlijn betreffende reclame en sponsoring voor tabaksproducten te presenteren.
Het is al een hele tijd geleden dat dit voorstel door de Commissie is vastgesteld - 18 maanden om precies te zijn.
Het zou zwak uitgedrukt zijn als ik zei dat ik teleurgesteld was over de trage voortgang die tot nu toe is geboekt in verband met dit voorstel. Er zijn vertragende tactieken toegepast, er is verkeerde informatie verschaft en er zijn heel veel misleidende dingen gezegd.
Het is heel jammer dat de Commissie juridische zaken en interne markt niet sneller heeft kunnen werken, in tegenstelling tot de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, waarvan de leden de ware deskundigen van het Europees Parlement zijn op het gebied van volksgezondheid en consumentenbescherming. Zij hebben het belang en het spoedeisende karakter van dit voorstel in ieder geval duidelijk begrepen.
Wereldwijd sterven er elk jaar bijna vijf miljoen mensen ten gevolge van aan tabak gerelateerde ziekten. Dat is tweeënhalf keer zoveel als aan aids.
Van die vijf miljoen is een half miljoen Europees - dat is gelijk aan het aantal inwoners van Kopenhagen.
Reclame speelt een grote rol bij de promotie van tabaksproducten, vooral onder jongeren. De tabaksindustrie heeft nieuwe gebruikers nodig om degenen die door het gebruik van de dodelijke producten vroegtijdig zijn gestorven, te vervangen.
Met dit in het achterhoofd nodig ik u uit het huidige voorstel te bekijken. Deze richtlijn is belangrijk voor de werking van de interne markt. Zonder deze richtlijn kan de interne markt voor de gedrukte media, radio en internet niet worden gegarandeerd vanwege de verschillen in nationale wetgeving inzake reclame voor tabaksproducten tussen de afzonderlijke lidstaten.
Het voorstel is bedoeld ter vervanging van de vorige richtlijn betreffende reclame en sponsoring voor tabaksproducten, die twee jaar geleden door het Europese Hof van Justitie nietig is verklaard.
De vorige richtlijn bevatte een verbod op alle vormen van reclame en sponsoring voor tabaksproducten. Het Hof van Justitie oordeelde dat het Verdrag geen rechtsgrondslag bood voor dit algehele verbod. Het arrest van het Hof was echter niet uitsluitend negatief. Verre van dat. Het Hof was zo behulpzaam erop te wijzen dat op basis van artikel 95 van het Verdrag een richtlijn kan worden vastgesteld die bepaalde vormen van reclame en sponsoring verbiedt .
Daarom volgt het nieuwe voorstel de richtlijnen van het arrest van het Hof van Justitie nauwgezet.
De logica achter het huidige voorstel is duidelijk: alle lidstaten hebben nationale regels vastgesteld om de reclame en sponsoring voor tabaksproducten te reglementeren. Het is niet zo vreemd dat deze regels tussen de lidstaten onderling ver uiteenlopen. Deze verschillen zijn ironisch genoeg nog versterkt door de nietigverklaring van de vorige richtlijn. Hierdoor nemen de belemmeringen toe voor het vrije verkeer tussen de lidstaten van producten of diensten die als drager voor dergelijke reclame en sponsoring dienen. We willen deze belemmeringen wegnemen door de regels betreffende de reclame voor tabaksproducten en de sponsoring op dat gebied te harmoniseren binnen de ruimte die het arrest van het Hof daartoe biedt.
Het voorstel voorziet in een algeheel verbod op reclame voor tabak in de pers. De pers is een belangrijk voertuig voor de promotie van tabak en een die sterk grensoverschrijdende effecten heeft.
Het voorstel bevat ook een verbod op tabaksreclame op internet. Reclame voor tabaksproducten via de radio en de sponsoring van radioprogramma's door tabaksfabrikanten zouden op dezelfde wijze verboden worden als televisiereclame op grond van de televisie-zonder-grenzen-richtlijn.
Tot slot heeft het voorstel ook betrekking op sponsoring - deze wordt verboden voor evenementen of activiteiten met grensoverschrijdende effecten. Over het geheel genomen is de werkingssfeer van de richtlijn veel beperkter dan die van de vorige richtlijn. Ik weet dat velen van u dat betreuren en daar heb ik begrip voor. Ik maak er geen geheim van dat ik liever een voorstel had gepresenteerd voor een algeheel verbod op reclame voor tabaksproducten. Maar helaas staat het rechtskader ons niet toe zover te gaan. We moeten reëel zijn. We moeten oog hebben voor de juridische beperkingen.
Het moet onze gemeenschappelijke taak zijn ervoor te zorgen dat de rechtsgeldigheid van deze nieuwe richtlijn buiten kijf staat, alsmede de marktverstoring weg te nemen door de huidige nationale regels te harmoniseren terwijl we tegelijkertijd de volksgezondheid bevorderen.
Ik wil nog één ding naar voren brengen. Dit voorstel is zeer zorgvuldig samengesteld. Als we de rechtsgeldigheid ook maar enigszins afzwakken, scheppen we de mogelijkheid dat de richtlijn voor de rechter wordt aangevochten en spelen we, indien dit met succes gebeurt, de tabaksindustrie in de kaart. Dat mogen we gewoonweg niet laten gebeuren.
Medina Ortega (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Byrne heeft zich enorm ingezet voor het onderhavige voorstel op een gebied waarop het Hof van Justitie de vorige richtlijn, betreffende een totaalverbod op tabaksreclame, nietig had verklaard.
Mijns inziens verkeert de Gemeenschap wat de menselijke gezondheid betreft in een Kafkaiaanse situatie, want ofschoon we wel bevoegd zijn als het gaat om de gezondheid van de dieren, met regels voor het op stal staan tot en met de voeding en het vervoer, is onze bevoegdheid inzake de menselijke gezondheid minimaal. Dat wil zeggen dat de Europese Unie nauwelijks bevoegd is als het gaat om de menselijke gezondheid. Zij kan wel bepaalde maatregelen nemen, bepaalde aanbevelingen doen, en bepaalde acties stimuleren, zoals maatregelen voor de samenwerking tussen de lidstaten en internationale organisaties, maar komen we op het terrein van de wetgevingsharmonisatie, dan staan we als het ware voor een blokkade.
Op vernuftige wijze heeft de Commissie getracht om de conclusies van het Hof van Justitie optimaal te benutten, die obiter dicta van het Hof van Justitie in de uitspraak waarbij de vorige richtlijn betreffende tabaksreclame nietig is verklaard. De Commissie juridische zaken en interne markt, met name haar rapporteur, heeft met grote sympathie de inspanningen gevolgd van de Commissie en met name van commissaris Byrne, om dit voorstel voor een richtlijn, dat een stuk bescheidener is dan de vorige richtlijn, tot een succes te maken.
Niettemin moet ik als rapporteur erkennen dat ik in de Commissie juridische zaken zelf op grote problemen ben gestuit, en om verdere behandeling van deze richtlijn mogelijk te maken heb ik moeten instemmen met een aantal compromisamendementen dat ten grondslag ligt aan de onderhavige tekst die is goedgekeurd door de Commissie juridische zaken.
Het is nog onbekend hoe de uitkomst van de stemmingen van aanstaande woensdag zal luiden. Ik heb thans de indruk dat dit Huis aanzienlijk verdeeld is, want zoals sommige leden hebben aangevoerd zouden bepaalde amendementen de door de Commissie voorgestelde rechtsgrondslag wel eens kunnen verzwakken; zo is de rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming - die naar ik meen zo dadelijk het woord heeft - vanuit haar huidige standpunt natuurlijk volstrekt tegen de indiening van amendementen.
Mijn indruk is dat ten minste een aantal amendementen gerechtvaardigd is, daar zij beogen de richtlijn aan te passen op sommige punten waarop deze zich leent voor verbetering. Een algemene uitbreiding van het verbod op het gebruik van bepaalde merken zou bijvoorbeeld schadelijk kunnen zijn voor bedrijven die zich feitelijk niet bezighouden met de tabaksproductie, maar waarvan sommige merknamen overeenkomen met die van andere ondernemingen die wel tabak produceren. Ik vind dat elk amendement nauwkeurig moet worden bestudeerd.
Ik deel de bezorgdheid van commissaris Byrne over de vertraging die is ontstaan binnen de Commissie juridische zaken. Vanwege de enorme meningsverschillen die in de commissie aan het licht kwamen, zagen wij ons genoodzaakt een hoorzitting te houden, en ik moet erkennen en er hier op wijzen dat een meerderheid van de leden van de Commissie juridische zaken een vrij kritisch standpunt innam ten aanzien van de voorstellen van de Commissie.
De rapporteur heeft zich dan ook verplicht gevoeld om een denkbeeldige stopnaald ter hand te nemen en te proberen gaten te dichten door de standpunten dichter bij elkaar te brengen, teneinde een eerste formulering te vinden die het zou halen tot de plenaire Vergadering van dit Parlement. Het is dus aan dit Parlement om aanstaande woensdag daadwerkelijk te beslissen over het lot van elk van deze amendementen.
Naderhand is er nog een amendement ingediend, dat mij als rapporteur in principe aanvaardbaar lijkt - het amendement dat is ingediend op initiatief van mevrouw Hautala en dat tot doel heeft de rechtsgrondslag van de Commissie te consolideren door middel van een considerans. Onafhankelijk van het lot van elk der amendementen in de verschillende stemmingen, hoop ik dat aanstaande woensdag de tekst van de richtlijn in zijn geheel kan worden goedgekeurd. Ik hoop dus dat het verslag wordt aangenomen zodat de behandeling kan worden voortgezet. Daar de medebeslissingsprocedure in dezen van toepassing is, hebben wij allen de gelegenheid eventuele tekortkomingen te corrigeren opdat dit nieuwe voorstel voor een richtlijn de toets der kritiek kan doorstaan wanneer beroep wordt aangetekend bij het Hof van Justitie, hetgeen ongetwijfeld zal gebeuren, want als het om tabak gaat, wordt er altijd beroep aangetekend bij het Hof van Justitie.
De commissaris kan verzekerd zijn van de positieve houding van de rapporteur met het oog op een goed eindresultaat. Ik wijs er echter nogmaals op dat dit Parlement een democratische instelling is en dat de verschillende leden er uiteenlopende standpunten op na houden. Ik heb zelfs de indruk dat er significante meningsverschillen bestaan tussen de nationale delegaties binnen de verschillende partijen. In dit geval heeft de rapporteur dan ook in de eerste plaats een coördinerend taak, om de bereidwilligheid te stimuleren, en vooral om de resultaten van aanstaande woensdag in dit Parlement op een lijn te krijgen met de voornemens van de Commissie en de commissaris om communautaire regels in te stellen op gezondheidsgebied.
In elk geval zij erop gewezen dat er nog een gezondheidsclausule in de komende Europese grondwet moet worden opgenomen, en ik heb niet de indruk dat de werkzaamheden van de Conventie hier thans op gericht zijn, wat tamelijk verontrustend is.

Tsatsos (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malliori, de rapporteur, kan niet aanwezig zijn vanwege de mist op de luchthaven van Straatsburg en heeft mij verzocht haar standpunt naar voren te brengen, als u mij daar toestemming voor geeft.
Mijnheer de Voorzitter, elke seconde doet zich een sterfgeval voor dat rechtstreeks met roken te maken heeft. Dat zijn per jaar 3 miljoen doden in heel wereld, waarvan 500.000 in Europa. 42% van de communautaire bevolking rookt. Men begint met roken op steeds jongere leeftijd. 60% van de rokers is voor de leeftijd van 13 begonnen en 90% voor de leeftijd van 18. Het verschil tussen het aantal mannelijke en vrouwelijke rokers wordt ook steeds kleiner: steeds meer meisjes roken. 500.000 kinderen worden te vroeg geboren en hebben een lager geboortegewicht tengevolge van het roken van de moeder. In gezinnen waarvan beide ouders roken, lopen kinderen 72% meer risico op ademhalingsziekten, zoals astma.
Mede daarom achtten de wetgevers van de lidstaten van de Europese Unie het noodzakelijk om paal en perk te stellen aan het recht op reclame voor tabaksproducten. Hun doel was het openbaar belang te beschermen, meer specifiek de gezondheid van de Europese burgers en met name de jongeren.
De kaderovereenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie gaat trouwens dezelfde kant uit. Daarover worden momenteel onderhandelingen gevoerd en deze zullen in de komende maanden worden afgesloten. In deze overeenkomst wordt met nadruk erop gewezen dat een verbod op tabaksreclame en -sponsoring een van de meest urgente maatregelen op internationaal vlak is.
Collega's, u weet dat met het voorstel van de Commissie richtlijn 43 wordt vervangen. Deze werd na tien jaar onderhandelingen eindelijk door het Europees Parlement aangenomen. In 1998 hechtte bovendien de Raad hier zijn goedkeuring aan. Helaas werd deze richtlijn echter in oktober 2002 door het Europees Hof van Justitie nietig verklaard. De richtlijn die wij vandaag, anderhalf jaar na de indiening van het Commissievoorstel, bespreken beoogt een gedeeltelijke harmonisatie van de verschillende wetgevende en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten en de opheffing van de hinderpalen voor de werking van de interne markt, opdat een met de bepalingen van de richtlijn strokend vrij verkeer van goederen en diensten kan worden gegarandeerd.
In de onderhavige richtlijn wordt rekening gehouden met de huidige wetgeving van de lidstaten en de jurisprudentie van het Europees Hof. Daarin zijn delen van de vorige richtlijn overgenomen. Op grond daarvan is reclame in kranten en tijdschriften, op internet en in de omroep, evenals sponsoring tijdens evenementen met grensoverschrijdende werking verboden. Ook komt daarin een verbod voor op gratis distributie van tabaksproducten, maar van indirecte reclame is geen sprake. In tegenstelling tot de vorige richtlijn is deze richtlijn niet gegrondvest op het beginsel van een volledig verbod op alle vormen van reclame en sponsoring. Hierbij zij echter vermeld dat de Commissie dit beperkte voorstel heeft gedaan omdat zij rekening moest houden met het door het Hof aangegeven rechtskader. Daarnaast heeft zij echter een voorstel voor een aanbeveling gedaan waarin de aspecten zijn opgenomen die, zoals ik zojuist al zei, niet in de onderhavige richtlijn aan bod komen.
Helaas heeft de Commissie juridische zaken 25 amendementen goedgekeurd die enerzijds de deur openen voor een nieuw beroep bij het Europees Hof en anderzijds het toepassingsgebied van de richtlijn nog meer inperken. De Commissie milieubeheer en volksgezondheid is daarentegen ingegaan op mijn voorstel en heeft afgezien van amendering. Zij heeft unaniem haar goedkeuring gehecht aan het Commissievoorstel.
Waarde collega's, woensdag aanstaande zullen wij een zeer belangrijk politiek besluit nemen. Het gaat hierbij namelijk om een vraagstuk waarover het Europees Parlement en de Raad herhaaldelijk uitspraken hebben gedaan en besluiten hebben genomen. Daarom vraag ik u tegen de amendementen van de Commissie juridische zaken te stemmen. Alleen op die manier zullen wij de procedure kunnen bespoedigen en, belangrijker nog, een doorslaggevende, vastberaden, juridisch gegronde stap kunnen zetten in de richting van een communautair beleid om het roken te beteugelen. Wetenschappelijke gegevens tonen namelijk aan dat daarmee een hoger volksgezondheidsniveau kan worden bereikt. Onze belangrijkste doelgroep daarbij zijn de jongeren, Europa's toekomst.

Lechner (PPE-DE).
Voorzitter, dames en heren, ik zal proberen in deze drie minuten in ieder geval gedeeltelijk mijn opvatting over deze problematiek uiteen te zetten. De bescherming van de volksgezondheid en de bestrijding van het tabaksgebruik vormen zonder meer een belangrijke politieke opgave. Terecht is op het belang daarvan al uitvoerig gewezen. Hierbij draagt ieder politiek niveau zijn eigen specifieke verantwoordelijkheid. Op Europees niveau bestaat op dit punt echter geen eigen wetgevingsbevoegdheid. We moeten er altijd artikel 95 bij halen zoals ook hier is gebeurd. Dat betekent dat eerst moet worden nagegaan of de interne markt wordt aangetast, bijvoorbeeld door mededingingsverstoringen, handelsbelemmeringen en dergelijke. Pas als dat het geval is, kan en moet in dat kader de volksgezondheid in de overwegingen worden betrokken, wat onder deze voorwaarden ook door niemand wordt bestreden.
Wegens overtreding van deze beginselen heeft het Europese Hof van Justitie zoals bekend de vorige richtlijn inzake het verbod op reclame nietig verklaard. Bij grote evenementen met grensoverschrijdende effecten concurreren de locaties met elkaar. Daar moeten regels voor zijn en met dat deel van het voorstel stemmen wij dan ook in, aangezien op dat gebied sprake is van verstoringen. Ook voor radio met grensoverschrijdende uitzendingen is een regeling aanvaardbaar. Dat geldt eveneens voor internet, hoewel het mij echter niet duidelijk is hoe dat praktisch haalbaar zou zijn wanneer de input vanuit derde landen wordt geleverd.
Een dergelijk verbod is echter niet toelaatbaar bij tijdschriften en kranten. Het aantal in het buitenland verkochte exemplaren ten opzichte van de totale oplage is te verwaarlozen, zoals we tijdens de hoorzittingen hebben vernomen. Daarbij komt dat deze in het buitenland verkochte exemplaren in grensoverschrijdende zin niet met elkaar concurreren. Daarmee ontbreekt een conflict dat relevant is voor de interne markt en daarom zou zo'n regeling geen effect hebben. Het voorstel van de Commissie juridische zaken en interne markt adviseert dan ook dit deel van het voorstel van de Europese Commissie niet aan te nemen.
Er wordt hier steeds verwezen naar de opmerking van het Europese Hof van Justitie over kranten - mijnheer de commissaris deed dat zojuist nog. Heel kort: het Hof van Justitie onderscheidt volgens mij aan de ene kant puur plaatsgebonden reclame-uitingen - reclameborden zijn daarvan een typisch voorbeeld - waarbij grensoverschrijdende concurrentie vanzelf is uitgesloten, en betoogt vervolgens dat er bij andere uitingen, bijvoorbeeld kranten, iets anders kan gelden waarbij die concurrentie niet zonder meer hoeft te zijn uitgesloten. Dat is juist. Er moet echter aan worden toegevoegd wat het Hof van Justitie elders in zijn arrest ook zegt, namelijk dat er daadwerkelijk sprake moet zijn van verstoringen. Ze moeten duidelijk waarneembaar zijn en dat is bij kranten nu juist niet het geval. De bewering dat er verstoringen zijn is niet voldoende.
Dit is geen formalisme over competenties en al helemaal geen juridische haarkloverij. Ik denk dat het een buitengewoon belangrijke politiek-juridische kwestie is. Ik wijs slechts op het belang dat in de Conventie wordt gehecht aan de kwestie van de afbakening van bevoegdheden en op de discussies over de mogelijkheid om als nationale afgevaardigden in een eigen forum een standpunt over deze vraagstukken te bepalen. Wij moeten de richting aangeven en als wetgever de bevoegdheden van onze collega's in de nationale parlementen respecteren. Dat moeten we niet weer aan het Hof van Justitie overlaten. We kunnen daarmee ook de vooroordelen over het centralisme en dirigisme van Brussel ontkrachten. Ik wil niet afsluiten zonder een oprecht woord van dank aan collega Medina Ortega voor zijn inspanningen om een compromis te bereiken. Ik wil hem vooral feliciteren met de wetgevende kwaliteit van zijn tekst.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de maatregelen van de Europese Unie tegen roken hebben, evenals de juridische aanvechting daarvan en de klachten bij het Europees Hof, een lange geschiedenis. Mijns inziens moeten wij een les trekken uit deze ervaringen. De onderhavige richtlijn beoogt de bescherming van de volksgezondheid en heeft als rechtsgrondslag het verbod op concurrentieverstoring. Dit is een tweeslachtige situatie en daarmee moeten al degenen rekening houden die een lans breken voor een betere bescherming van de gezondheid tegen tabaksgebruik. Voor deze bescherming is namelijk helaas geen eigen rechtsgrondslag in het Verdrag te vinden. Het is dan ook logisch dat het nieuwe voorstel wat de gezondheidsbescherming betreft gematigder is dan de nietig verklaarde richtlijn waarin ook indirecte reclame was geregeld.
De Commissie juridische zaken van het Europees Parlement vond het nodig aan te dringen op het grensoverschrijdend karakter van het verbod, niet alleen in verband met sponsoring maar ook in verband met de pers. Op die manier wilde zij de geldigheid van het verbod versterken. Reclame en sponsoring op nationaal niveau hebben per definitie geen weerslag op de binnenmarkt. Met de gekozen rechtsgrondslag zijn de reclamevoorschriften alleen van toepassing op reclamemiddelen die een weerslag hebben op de interne markt. Kranten en tijdschriften die alleen op het grondgebied van een lidstaat in omloop worden gebracht, hebben geen grensoverschrijdende werking en kunnen geen hinderpalen opwerpen voor de werking van de interne markt, noch ernstige concurrentieverstoringen veroorzaken. Dit blijkt ook uit de voorgestelde regeling voor sponsoring van evenementen en uit het feit dat de ontwerprichtlijn nergens gewag maakt van openluchtreclame voor tabaksproducten en reclame in bioscopen.
Het is een feit dat de juridische dienst van het Europees Parlement om zuiver juridische redenen voorbehouden heeft geformuleerd ten aanzien van bepaalde amendementen. Anderzijds bevindt mevrouw Hautala zich op een totaal andere golflengte als zij aandringt op aanscherping van de bepalingen voor de bescherming van de gezondheid. Niemand hier is tegen maatregelen ter bescherming van de gezondheid, en daarom moet men van beide kanten nuchter nagaan welke amendementen noodzakelijk zijn om het prestige van de richtlijn te redden.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, er zijn hier hoofdzakelijk twee dingen aan de orde: één van inhoud en één van procedure. Eerst maar de inhoud, want die ontwijken we natuurlijk maar al te gemakkelijk in zo'n juridische discussie. Is een verbod op reclame voor tabak wel effectief als je gebruik van tabak wilt tegengaan? Ja, natuurlijk is dat effectief. Er is vrijwel niemand die gaat roken omdat roken lekker is. Je gaat roken om andere redenen. Je gaat roken omdat er druk is op het schoolplein, kinderen van ouders die roken gaan roken, je gaat roken omdat het een bepaald image heeft. Je wilt bijvoorbeeld lijken op de man die door de jungle gaat in zijn roeiboot of die andere man die op een paard zit met mooie muziek op de achtergrond ergens in het wilde westen. Daarom ga je roken. Image heeft daar alles mee te maken. Daarom is een verbod op reclame voor tabak ook goed. Het is een legitiem product, dus waarom zou je het verbieden? Vorige maand werd hier met een overweldigende meerderheid gestemd voor het verbieden van reclame voor farmaceutische producten, maar die worden geproduceerd om mensen beter te maken. Dat is met tabak niet het geval. Ik ben een voorstander van legalisering van cannabis, maar ik zou er niet over dromen om reclame voor dat product toe te staan. Het ligt dus nogal divers.
Nu lag er al een standpunt van het Europees Parlement en trouwens ook van de Raad. In '98 hebben we gezegd dat we voor een verbod op tabaksreclame zijn. Het Hof heeft daarvan, naar mijn smaak overigens terecht, gezegd: u bent te ver gegaan. Dat had niks met tabak te maken, maar wel met de vraag hoever wij als Unie gaan tegenover de lidstaten. De Commissie heeft, denk ik, terecht gezegd: goed, dat is wat het Parlement en de Raad wilden, zij wilden zo ver mogelijk gaan. Zij heeft vervolgens het vonnis van het Hof, en trouwens ook de opinie van de advocaat-generaal, erbij genomen en bijna letterlijk datgene opgeschreven wat werd gesuggereerd. Ik denk dus dat de Commissie haar werk voortreffelijk heeft gedaan en ik zal dan ook het grootste deel van mijn fractie adviseren de amendementen van de juridische commissie te verwerpen. Die lijken mij niet noodzakelijk om de richtlijn beter acceptabel te maken.
Ik wil nog twee laatste opmerkingen maken, Voorzitter. In de eerste plaats denk ik toch dat we moeten oppassen dat we niet komen tot een hetze tegen het gebruik van tabak. Bijvoorbeeld door een absoluut verbod op roken in openbare ruimten, het verbieden van kinderspeelgoed, chocoladecigaretten, droppijpen en dergelijke. Dat gaat te ver en zo raak je ook je medestanders kwijt in het gevecht tegen tabak.
Ten slotte maak ik van de gelegenheid nog maar eens gebruik om op de onaanvaardbare anomalie te wijzen, dat we enerzijds een ontmoedigingsbeleid voor het gebruik van tabaksproducten voeren en anderzijds de tabaksteelt in Europa zwaar blijven subsidiëren.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, als we het over tabak hebben, zitten we met het probleem dat wij als leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid spreken vanuit het oogpunt van de volksgezondheid, niet vanuit het oogpunt van de eventuele nadelen voor de interne markt die zouden kunnen voortvloeien uit het verbod op tabaksreclame.
Wij kunnen ons dan ook beter vinden in de in 1998 goedgekeurde richtlijn. Zoals de commissaris al zei, sterven er jaarlijks vijf miljoen mensen aan ziekten die in verband staan met tabaksgebruik. Collega's hier hebben al opgemerkt dat elk jaar weer duizenden jongeren voor het eerst gaan roken en de gevolgen van deze verslaving ondervinden.
Verschillende onderzoeken hebben overduidelijk aangetoond dat jongeren als gevolg van deze reclame en van de sponsoring van bepaalde sportevenementen op steeds jongere leeftijd beginnen met roken. Volgens de statistieken begint 60% van de rokers met roken voordat ze 13 jaar zijn, en zo'n 90% rookt voordat ze 18 jaar zijn. De richtlijn uit 1998, die helaas nietig is verklaard door het Europese Hof van Justitie, leek ons dan ook een stuk beter.
In het onderhavige geval heeft een aantal afgevaardigden van de Commissie milieubeheer besloten geen amendementen in te dienen op het Commissievoorstel, omdat zij een beperkte richtlijn prefereert boven helemaal geen richtlijn. Daarom dienen wij maar één amendement in, waarin overeenkomstig het Verdrag wordt voorgesteld dat de lidstaten hun bevoegdheden behouden en dergelijke kwesties zelf regelen of verdere maatregelen nemen.
Voorts wijst de rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer er met klem op dat dit een stap in de goede richting is, en dat de Commissie in de toekomst ongetwijfeld in staat zal zijn om voorstellen te doen over indirecte reclame, over de beheersing van de reclame-uitgaven en over tabaksautomaten.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, wat dit onderwerp betreft is het beter een beperkte richtlijn te hebben dan helemaal geen richtlijn.

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, er is hier opgemerkt dat de vorige poging om op Europees niveau een alomvattend verbod op tabaksreclame te bereiken door het Hof van Justitie nietig is verklaard. Het is interessant te lezen dat toen dit besluit werd genomen advocaat-generaal Fenelly zei dat er gegronde redenen waren er vanuit te gaan dat een reclameverbod jaarlijks ongeveer 38.000 mensenlevens in de Europese Unie zou kunnen redden. Wij mogen dan ook constateren dat er zeer belangrijke redenen zijn deze richtlijn nu tot stand te brengen, ook al is de juridische dekking ervan iets beperkter dan voorheen.
Wij moeten dusdanig handelen dat het oorspronkelijke voorstel van de Commissie hier bij de stemming van woensdag zo volledig mogelijk wordt aangenomen. Ik ben zeer verheugd dat de Commissie welwillend staat tegenover het feit dat wij hier in de Vergadering over de partijgrenzen heen een amendement op de preambule hebben ingediend. De bedoeling ervan is te verduidelijken dat indirecte reclame binnen de bevoegdheid van de lidstaten blijft en dat zij op dit gebied reclameverboden kunnen uitvaardigen. Wij willen de nationale verboden op tabaksreclame in het algemeen beschermen.
Ik moet tot mijn grote spijt constateren dat de Commissie juridische zaken en interne markt het Commissievoorstel volledig heeft verwaterd. Het is dan ook te hopen dat alle amendementen die door de juridische commissie zijn aangenomen, hier worden verworpen, omdat die deze zaak op veel manieren bemoeilijken. Ze vertroebelen de rechtsgrondslag van het voorstel. Ze sluiten de mogelijkheid uit tabaksreclame in de pers en op de radio te beperken. Ze bemoeilijken de wereldwijde pogingen een verbod op tabaksreclame tot stand te brengen en ze openen ook de mogelijkheid tot indirecte tabaksreclame. Ik wil vooral de aandacht vestigen op amendementen 17 en 24 die zeer gevaarlijk zijn. Hopelijk keert ook de rapporteur terug naar zijn oorspronkelijke standpunt en verwerpt hij de amendementen die in de Commissie juridische zaken en interne markt als compromissen zijn aangenomen, omdat het helemaal geen compromissen zijn: ze ondergraven deze richtlijn volledig.

Collins (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, deze nieuwe richtlijn verbiedt reclame voor tabak in de gedrukte media in heel Europa en ook reclame voor tabaksproducten op de radio en op internet. Sponsoring van evenementen of activiteiten waarbij meer dan een lidstaat betrokken is, worden ook verboden. Als EU-wetgevers moeten we met voorstellen komen waarmee we de gezondheid van onze burgers helpen beschermen en ik ben van mening dat de gezondheidrisico's die het roken van sigaretten met zich meebrengt, bij iedere gelegenheid krachtig moeten worden benadrukt. We zijn moreel verplicht meer te doen dan alleen jongeren, met name tieners, te waarschuwen voor de acute gezondheidsrisico's van het roken van sigaretten.
Uit een onderzoek is onlangs naar voren gekomen dat het roken onder kinderen alleen in Duitsland al met zo'n vijftig procent is toegenomen. De sigarettenindustrie beweert dat hun sigarettenproducten voor volwassenen bedoeld zijn, maar alles wijst erop dat slimme marketing en reclame er gewoon toe leidt dat de volgende generatie rokers, de tieners, wordt aangeboord.
De begroting die de Europese Commissie tot haar beschikking heeft om op de gevaren van het roken te wijzen bedraagt slechts zes miljoen euro en dat steekt wel erg mager af bij de gigantische bedragen waarover de tabakslobby beschikt om innovatieve marketing- en reclamecampagnes voor tabak op te zetten. We moeten meer doen om jongeren duidelijk te maken wat de gruwelijke gevolgen van het roken van sigaretten zijn voor de gezondheid - dat er in Europa elke dag drieduizend mensen sterven aan de gevolgen van het roken van sigaretten. Dit betekent dat in Europa ieder jaar een half miljoen burgers onnodig sterven ten gevolge van een verslaving aan tabaksproducten. Het roken van sigaretten is in de hele Europese Unie de voornaamste oorzaak van voortijdig sterven en ziekte. Een recent onderzoek wijst uit dat mannelijke rokers in Amerika dertien jaar van hun leven verspelen aan het roken van sigaretten en vrouwelijke rokers veertieneneenhalf jaar.
Als we brede voorlichtingscampagnes opzetten om jongeren te waarschuwen voor de gevaren van het roken, hebben we de financiële middelen nodig om een dergelijk programma te kunnen begeleiden. De Commissie, het Parlement en de regeringen van de EU moeten de financiële begroting voor volksgezondheidscampagnes waarin de werkelijke gevaren van het roken worden benadrukt, aanzienlijk verhogen. Het voorkomen van aan tabak gerelateerde ziekten doet meer voor de burgers van de Unie dan welke andere levensreddende maatregel dan ook en de tabaksfabrikanten hebben het bij het verkeerde eind als ze beweren dat reclame het roken niet stimuleert maar alleen de merkentrouw voor een legaal product. Reclame stimuleert wel degelijk het roken. Daarom hebben alle lidstaten in Europa regels om de reclame voor tabak op een of andere manier aan banden te leggen of te verbieden. Reclame voor andere legaal verkochte producten waaronder farmaceutische producten en alcohol worden op dezelfde wijze beperkt.
Deze richtlijn betekent niet dat de lidstaten geen strengere maatregelen kunnen nemen om het roken van sigaretten te beteugelen als ze dat willen. Zaken die buiten het kader van de richtlijnen vallen, zoals indirecte reclame of reclameborden en bioscoopreclame blijven tot de competentie van de individuele lidstaten behoren.

Blokland (EDD).
Voorzitter, het is een feit dat tabaksreclame jongeren stimuleert te gaan roken en mensen die reeds roken ervan weerhoudt te stoppen. Deze klantenbinding eist echter wel haar tol. Gezien de schadelijke effecten die roken heeft op de gezondheid, ook voor niet-rokers door passief meeroken, is onze fractie voor een totaal verbod op reclame voor tabaksproducten. Het gaat om gevaarlijke stoffen die bij verbranding en inhalering ernstige aandoeningen kunnen veroorzaken en die zelfs de dood tot gevolg kunnen hebben. Wij zijn dan ook zeer teleurgesteld over het nieuwe voorstel van de Commissie. Weliswaar realiseren wij ons dat, gezien het arrest van het Hof van Justitie, de mogelijkheden voor de Commissie zeer beperkt zijn, maar dit voorstel gaat zijn doel, bescherming van de volksgezondheid, grotendeels voorbij. Met tegenzin zal ik instemmen met het voorstel van de Commissie zonder verdere amendementen dus. Op dit moment is dat het meest haalbare in de strijd tegen tabaksreclame. In de milieucommissie hebben we daar een halfjaar geleden uitgebreid over gediscussieerd. Ik begrijp daarom niet dat de juridische commissie toch allerlei amendementen indient die uiteindelijk de totstandkoming van deze wetgeving zullen frustreren. Als deze amendementen worden aangenomen, is de kans groot dat het Hof de richtlijn weer nietig verklaart. Ik wil echter de Europese Commissie met klem verzoeken te blijven zoeken naar mogelijkheden om het tabaksgebruik, met name voor jongeren, te verminderen.
Het is onbegrijpelijk dat we allerlei minder gevaarlijke producten van de markt halen, maar tabak niet. Nogmaals, tabaksgebruik is een eufemisme voor onoordeelkundige verbranding van gevaarlijke kankerverwekkende stoffen. Als het om andere producten zou gaan, zouden we die allang verboden hebben. Ik kan me niet voorstellen dat we speelgoed in omloop brengen dat 5 miljoen slachtoffers per jaar veroorzaakt. Ik kan me niet voorstellen dat we andere producten in het voedsel accepteren die 5 miljoen doden per jaar met zich meebrengen, maar we doen het wel bij tabaksproducten. Dat is een buitengewoon inconsequente zaak. Dat heeft niks te maken met het voorzorgsprincipe. We weten dat roken dit soort schadelijke gevolgen met zich meebrengt en daarom zouden we die reclame gewoon drastisch moeten verbieden.

de La Perriere (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Medina Ortega gaat niet ver genoeg, maar betekent wel een herziening van het besluit de tabaksrichtlijn uit 1997 in te trekken, en dat moeten we toejuichen.
Tabak veroorzaakt elke dag de dood van honderden Europeanen. Het is een plaag die we moeten bestrijden teneinde de gezondheid van onze medeburgers te beschermen. We kunnen dus geen genoegen nemen met halve maatregelen. We kunnen tabak zien als een dodelijk gif, en dan we moeten we alles op alles zetten om het gebruik ervan te ontmoedigen of misschien zelfs volledig uit te bannen; of we zien tabak - ten onrechte - als om het even welk ander product, en dan is er geen enkele reden om wetgeving uit te vaardigen. De heer Maaten heeft reeds gewezen op het feit dat het hardnekkig vasthouden aan deze twee, radicaal tegengestelde standpunten ertoe geleid heeft dat mensen nu beginnen te zeggen dat het Parlement steun geeft voor het verbouwen van een product dat het verder zoveel mogelijk probeert uit te bannen.
De door de heer Medina Ortega gepresenteerde tekst gaat in de goede richting. De voorgestelde amendementen verzwakken de tekst echter, en daarom wijzen we ze af. De tekst gaat in de goede richting omdat bewezen is dat het verbod op tabaksreclame heeft bijgedragen aan het terugdringen van het tabaksgebruik - er blijkt namelijk inderdaad een verband te bestaan tussen reclame en overmatig gebruik. In de amendementen wordt vreemd genoeg meer aandacht aan grensoverschrijdende effecten besteed dan strikt noodzakelijk. Sommige afgevaardigden lijken te geloven dat het bestaan van grenzen positieve economische gevolgen kan hebben, maar het zijn vaak precies diezelfde afgevaardigden die de aanbeveling doen deze grenzen zo veel mogelijk uit de weg te ruimen, ongeacht de gevolgen.
We weten tegenwoordig heel goed hoeveel schade tabak de gezondheid toebrengt, en het zou misdadig zijn als we niet zouden proberen te verhinderen dat jonge mensen verslaafd raken aan een product dat in reclames wordt aangeprezen. Nalatigheid, onverschilligheid en gebrek aan politieke moed met betrekking tot een kwestie die in de sfeer van de volksgezondheid thuishoort leggen de basis voor misdaden tegen de menselijkheid. Deze onverantwoord lakse houding heeft in Frankrijk tot het schandaal met het besmette bloed geleid en in Groot-Brittannië tot de gekkekoeienziekte. Niemand kan vandaag de dag nog zeggen dat hij niet op de hoogte is, en dat betekent dat iedereen verantwoordelijk kan worden gesteld. Daarom steunen wij het verslag van de heer Medina Ortega.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, altijd als wij hier in dit Huis over tabak praten breekt de hel los. De fracties raken verdeeld, de betrekkingen tussen de commissies worden slechter en leden die gewoonlijk met elkaar bevriend zijn vertrouwen elkaar niet meer. Tabak brengt verdeeldheid teweeg doordat het debat erover vanuit zoveel verschillende standpunten kan worden gevoerd.
De Juridische Commissie lijkt zich niet veel zorgen te maken over de volksgezondheid en schijnt voorrang te geven aan de regels van de interne markt. De Milieucommissie schijnt daarentegen niet te weten dat er geen rechtsgrond is voor een volksgezondheidsbeleid. Maar de schijn bedriegt, want in werkelijkheid weten beide commissies heel goed hoe de vork in de steel zit. Hun opstelling maakt echter deel uit van het rollenspel dat opgevoerd wordt. Hoe dan ook, wat ook de insteek is, wij mogen niet vergeten dat richtlijn 98/43 door het Hof van Justitie is vernietigd vanwege het ontbreken van een gepaste rechtsgrond. Nu hebben wij dus de kans inhaalslag te maken, zij het slechts gedeeltelijk.
Het nieuwe voorstel van de Commissie is beslist ontoereikend om de bescherming van de volksgezondheid te bieden die de Milieucommissie eist. De commissaris heeft dit zelf zojuist in alle openheid toegegeven. In elk geval lijkt de Commissie in het voorstel, zoals dat nu geformuleerd is, haar eisen af te zwakken en bereid te zijn met heel weinig genoegen te nemen om een nieuwe afwijzing door het Hof van Justitie wegens de voorgestelde innovaties te voorkomen - hoewel deze innovaties uiterst evenwichtig zijn. Zoals voorgaande sprekers al hebben gezegd, zou het voorstel van de Commissie al een waardevol resultaat zijn om mee naar huis te nemen. Dus: beter een half ei dan een lege dop, zoals in het verleden.
Welnu, in mijn hoedanigheid van schaduwrapporteur heb ik mijn fractie voorgesteld het voorstel van de Commissie zonder amendering goed te keuren. Morgen zullen wij zien hoe het afloopt. Het belangrijkste is dat er niet opnieuw wordt voorgesteld de communautaire steun voor tabakstelers te verlagen onder het mom de volksgezondheid te beschermen of, zoals in dit geval, tabaksreclame te verbieden. Deze maatregelen om het roken terug te dringen moeten gericht zijn op de rokers, ik herhaal de rokers, en niet op de producenten. Paradoxaal genoeg is het namelijk zo dat zelfs al zou de hele communautaire productie gestaakt worden, het aantal rokers allerminst zou dalen. De rokers zouden gewoon op een ander merk overgaan en dus producten uit derde landen gaan consumeren. Die verandering zou absoluut niet bijdragen tot een verbetering van de volksgezondheid, maar slechts de kas van bedrijven van buiten de Gemeenschap spekken. Maar het zou bovenal aanzienlijke negatieve gevolgen hebben voor de werkgelegenheid in de gebieden waar Europese tabak wordt geteeld, met ander woorden, in het zuiden van Europa. Het laatste wat men daar nodig heeft is nog meer werkloosheid.
Kortom: het is juist om in het belang van de volksgezondheid reclame te bestrijden, maar laten wij alstublieft niet opnieuw voorstellen de steun aan de communautaire productie te verminderen!

Berger (PSE).
Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij al degenen die onze rapporteur hun dank hebben betuigd. Hij moest immers vaak zijn eigen voorkeuren loslaten om dit compromis te kunnen presenteren. Ik ben hem ook zeer erkentelijk voor het feit dat hij amendementen die ik samen met mevrouw Roth-Behrendt heb ingediend, in de compromissen heeft verwerkt. Ik kan daarom de lijn van de commissie grotendeels steunen.
Misschien moeten we naar een paar amendementen nog eens kijken, als het zo is dat daardoor de huidige rechtsgrondslag op losse schroeven komt te staan. Onze amendementen waren in principe gebaseerd op de volgende overweging: de rechtsgrondslag voor de interne markt staat ons alleen toe regelingen te treffen voor reclame als deze in belangrijke mate grensoverschrijdende effecten heeft. Op dit punt sluit ik me bij collega Lechner aan: dat is bij tijdschriften en kranten niet automatisch het geval.
Ik denk ook dat we eraan vasthouden dat bij overeenkomsten voor sponsoring op het gebied van sport en cultuur rekening moeten worden gehouden met redelijke overgangsperioden. Ik denk ook dat het recht op vrijheid van informatie een belangrijk punt voor ons moet zijn. De economische basis van zowel de traditionele media - we weten uit grote dagbladen wat er op dit gebied speelt - als de nieuwe media hangt daarmee samen.
Ik sluit me aan bij collega Medina Ortega en alle anderen die het betreuren dat wij voor het volksgezondheidsbeleid van de Europese Unie thans geen betere juridische basis hebben dan de rechtsgrondslag voor de interne markt. Ik wil ook wijzen op het voorstel van de werkgroep van de Conventie die zich bezighoudt met de bevoegdheden van de Europese Unie. Volgens dat voorstel zou het in de toekomst helemaal niet meer mogelijk moeten zijn om met betrekking tot het volksgezondheidsbeleid van de Unie wetgevende maatregelen te nemen. Er zullen dan alleen nog zogenaamde ondersteunende maatregelen mogelijk zijn.
Ik hoop, commissaris, dat dit voor u een reden is om ervoor te zorgen dat de Commissie zich inzet voor een herziening van de voorstellen die de Conventie op dit punt doet.

De Clercq (ELDR).
Als Europees Parlement moeten we, mijnheer de Voorzitter, de beginselen van de rechtsstaat eerbiedigen, hetgeen inhoudt dat we uitspraken van ons Europees Hof van Justitie moeten volgen. Inzake tabaksreclame heeft dit rechtscollege zoals we weten een eerdere richtlijn vernietigd wegens een onjuiste rechtsgrondslag. Ik ben daar niet door verrast want tijdens de behandeling van deze eerste richtlijn had de Commissie juridische zaken, toen nog onder mijn voorzitterschap, duidelijk geadviseerd dat de Europese Unie geen bevoegheid had om een dergelijke richtlijn uit te vaardigen. Kortom, het recht heeft ook zijn rechten. Ik wil dan ook collega Medina Ortega hartelijk feliciteren met hetgeen hij thans als rapporteur heeft gepresteerd. Ik wil onmiddellijk benadrukken dat ik hem zal volgen tijdens de stemming. De rapporteur heeft er immers voor gezorgd dat de thans uit te vaardigen richtlijn juridisch waterdicht is. De Europese Unie kan inderdaad aan de lidstaten een verbod op tabaksreclame opleggen indien er een duidelijk grensoverschrijdend effect bestaat. Maar ik wil hieraan toevoegen dat het mij nodig lijkt dat het verbod op tabaksreclame, indien er sprake is van een grensoverschrijdend effect, in alle lidstaten op een gelijke manier wordt behandeld. Lidstaten die thans zelf initiatieven nemen, verstoren de goede werking van de interne markt en veroorzaken voor zichzelf vaak een concurrentieel nadeel. Ik neem het voorbeeld van mijn eigen land, België, en de sponsoring van belangrijke sportevenementen in België. Ons land heeft reeds eerder een wet uitgevaardigd die elke vorm van tabaksreclame verbiedt vanaf 2003. Dit gaat dus veel verder dan de huidige voorgestelde Europese regeling. Is dat wel wijs? Ik denk dat een algemene Europese regeling, zoals door onze rapporteur voorgesteld, door haar algemene toepassing ervoor moet zorgen dat eenzijdige maatregelen met vaak niet gelukkige gevolgen in de toekomst worden vermeden.

Jonckheer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zal niet herhalen wat mevrouw Hautala reeds gezegd heeft. Uiteraard delen mijn fractie en ik haar standpunt. Ik wil slechts iets toevoegen aan hetgeen mevrouw Berger heeft gezegd.
Ik ben van mening dat de Commissie de Europese Conventie een voorstel moet doen om de rechtsgronden voor optreden op het gebied van volksgezondheid zoals die nu in de Verdragen zijn vastgelegd te veranderen. Mevrouw Berger had gelijk toen ze benadrukte dat de conclusies van de werkgroep voor de Conventie in de voltallige vergadering van die Conventie op strenge kritiek zijn onthaald. Ik geloof dat we beslist de bevoegdheid moeten hebben om wetgeving op te stellen aangaande de volksgezondheid, aangezien de argumenten die verwijzen naar het subsidiariteitsbeginsel niet steekhoudend zijn. Om te beginnen is het zo dat de Raad en de Gemeenschap dan nog altijd vrij kunnen beslissen of ze wel of geen wetgeving uitvaardigen, terwijl studies van de Wereldgezondheidsorganisatie hebben uitgewezen dat een verbod op tabaksreclame alleen zin heeft als dat verbod overal geldt en totaal is. We moeten op dit gebied dus wetgeving opstellen die over de gehele wereld geldt. Dan moeten we dus zeker de bevoegdheid hebben Europese wetgeving op te stellen, anders - en nu verwijs ik naar de discussie over concentratie in de mediasector - zullen de economische belanghebbenden de nationale wetgevingen tegen elkaar uitspelen. Er is dus een goed argument voor Europese wetgeving.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, terwijl ik zoals altijd met veel aandacht luisterde naar commissaris Byrne, bedacht ik dat wij ook in dit geval te maken hebben met het eeuwige conflict tussen het wenselijke en het mogelijke. Bij een onderwerp als dit is het namelijk gemakkelijk je door je emoties te laten meeslepen. Ik zou er echter aan willen herinneren dat wij een wetgevende Vergadering zijn en dat wij niet alleen regels moeten voorschrijven, maar dat wij die ook dienen te respecteren. Ik ben het derhalve eens met hetgeen collega Medina Ortega aan het eind van zijn betoog heeft gezegd. Hij zei dat wij bij het opstellen van de nieuwe Verdragen definitief onze gedachten moeten laten gaan over de bevoegdheden van de Europese Unie op dit gebied. De Juridische Commissie is bij de uitgebreide behandeling van het voorstel niet luchthartig met deze materie omgegaan. Na de vernietiging van de eerste reclamerichtlijn is het tweede voorstel dan wel beperkter van aard, maar toch heeft het nog een brede werkingssfeer. Volgens ons laat ook de nieuwe opzet van het voorstel nog volop ruimte voor nieuwe beroepen bij het Hof van Justitie. Als wij aan het primaire recht denken, geeft het voorstel geen volledig antwoord op de vragen die het arrest van het Hof heeft opgeworpen.
Als we dit goed willen aanpakken, zijn twee minuten mijns inziens niet genoeg om in detail op juridische problemen in te gaan. Daarom zal ik mij beperken tot twee opmerkingen in telegramstijl. Ten eerste iets over het verbod op reclame in de geschreven pers. De algemene stelling is dat naar aanleiding van de arresten van het Hof van Justitie artikel 95 in beginsel de rechtsgrond zou kunnen zijn voor een reclameverbod. Die stelling moet waarschijnlijk worden gezien tegen de achtergrond van de zeer beperkte interpretatie die het Hof geeft van de bevoegdheden van de Gemeenschap op het vlak van de interne markt en niet als een blanco volmacht voor het afkondigen van een algemeen verbod op tabaksreclame in de pers. Dat is juridisch gezien de stand van zaken.
Het tweede punt is het verbod van reclame op internet. Wat betreft het verbod op reclame via de diensten van de informatiemaatschappij, is het moeilijk voor te stellen welke obstakels de vrije dienstverlening in de toekomst in de weg zouden kunnen staan of op welke wijze er sprake zou kunnen zijn van concurrentieverstoring. Een dergelijk verbod kan hooguit ingegeven worden door de noodzaak een verdergaand verbod te vermijden. Dit betekent dat de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de Gemeenschap teniet worden gedaan en worden gereduceerd tot principiële bevoegdheden. Vanuit juridisch oogpunt bekeken is dat uiterst gevaarlijk.

Myller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, men zegt wel dat tabak beslist verboden zou zijn als hij nu ontdekt was, vanwege de vele gezondheidsproblemen die tabak veroorzaakt. Dit geeft wel aan hoe schadelijk tabak is. Het is dan ook vreemd dat wij excuses proberen te vinden de reclame op Europees niveau te kunnen voortzetten, waarmee dit voor de volksgezondheid zo schadelijke product aantrekkelijker voor de mensen wordt gemaakt.
Wij bevinden ons nu in een situatie waarin wij een richtlijn moeten aannemen die onbevredigend is, maar de geschiedenis van deze zaak hebben wij al gehoord. Het was jammer dat de Commissie juridische zaken en interne markt niet verder is gekomen en dat wij genoegen moeten nemen met een zeer onbevredigend compromis. Anderzijds is deze richtlijn in de Hughes-procedure behandeld met de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid die het voorstel van de Commissie eensgezind steunde. Wij kunnen daarom zeggen dat op deze manier de meerderheid het voorstel van de Commissie nadrukkelijk steunt. Waarschijnlijk kunnen de ongelukkige besluiten van de Commissie juridische zaken en interne markt bij de stemming van woensdag gecorrigeerd worden.
Aangezien wij niet tevreden met dit voorstel kunnen zijn, ook al is het nu het hoogst haalbare, is het noodzakelijk wij amendement 26, dat door mevrouw Hautala is ingediend, aannemen. Dat amendement maakt het mogelijk dat in de landen waarin de regelgeving al ver gevorderd is, die regelgeving ook gehandhaafd kan blijven.

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, Jules Maaten is terecht ingegaan op de inhoud van het debat. In dit verband vind ik het jammer dat zijn verslag vandaag niet samen met dat van Medina Ortega wordt behandeld. Ik denk dat het de spankracht van het debat zeker had aangescherpt.
Tabak doodt, daar wees collega Tsatsos op. 548.000 doden per jaar in Europa, dat is er één per minuut. Collega Maaten zei terecht dat een tabaksreclameverbod werkt en gewettigd is. Mag ik daar enkele voorbeelden aan toevoegen? In Noorwegen geldt sinds '75 een reclameverbod, resultaat: min 31% consumptie, Finland sinds '78: min 34% consumptie, Nieuw-Zeeland sinds '90: min 33% consumptie. We moeten ook terecht de anomalie aanklagen dat we enerzijds jaarlijks 1 miljard EUR subsidie toespelen aan de tabakstelers en dat we het anderzijds moeizaam klaarspelen om tot een allesomvattende strategie te komen om het tabaksgebruik te beperken.
Ten slotte, collega's, wil ik ook aandacht vragen voor de band tabakslobby-politici. Ik vraag u de mede door mij ondertekende amendementen van mevrouw Stihler en anderen, waarin wordt opgeroepen tot invoering van het systeem van registratie van donaties van de tabaksindustrie aan politieke partijen en politici, te steunen.

Thyssen (PPE-DE).
Voorzitter, wat sommige collega's ook mogen beweren, dit debat gaat niet over emoties. Het gaat wel over de mate waarin en de wijze waarop we de bestaande belemmeringen voor de werking van de interne markt op het terrein waarover we het hier hebben, kunnen en willen wegnemen. Wie het arrest van 5 oktober 2000 goed gelezen heeft, weet dat het Hof van Justitie precies voor de algehele annulatie van de eerste richtlijn gekozen heeft. Enerzijds omdat het erkent dat er effectief speelruimte is voor de wetgever om harmoniserend op te treden en anderzijds omdat het zich als Hof niet in de plaats wilde stellen van de wetgever. Dit was een wijze beslissing van het Hof. Ik hoop dat wij ons als medewetgever even wijs zullen gedragen.
Voor mij betekent dit dat we het voorstel van de Commissie ongewijzigd goedkeuren, want de alternatieven zijn minder goed. Als we verdergaande grenzen aan de tabaksreclame zouden stellen dan de Commissie voorstelt, dan botst onze ambitie op de grenzen van onze bevoegdheid en riskeren we een nieuw arrest. Gaan we minder ver dan wat de Commissie voorstelt, dan maken we een politieke bocht. Want, collega's, gaven we in '98 niet aan te willen gaan voor een maximale volksgezondheidsbescherming? Het voorstel voor een richtlijn van de Commissie respecteert de bevoegdheidsgrenzen. Dat is niet alleen mijn politieke, maar ook mijn juridische overtuiging. Het is weliswaar een light versie van de eerste richtlijn, maar daarmee moeten we om juridische redenen leven. We moeten echter niet zo ver gaan dat we dit light voorstel ultra-light gaan maken. Dat is niet nodig en maakt ons politiek ongeloofwaardig. Laat ons daarom het voorstel ongewijzigd goedkeuren. Dat is wat de mensen van ons verwachten en dat is ook datgene waarvoor we wel degelijk bevoegd zijn.

Karlsson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, hoewel er in deze fase van het debat wellicht weinig meer valt toe te voegen, doe ik toch een poging. Het is erg belangrijk om gemeenschappelijke voorwaarden en regels op te stellen voor reclame voor tabaksproducten. Zonder deze regels lijkt alles toegestaan en handelt iedereen naar eigen goeddunken. Het is daarom een goede zaak dat wij nu een voorstel hebben dat ook wettelijk schijnt te kunnen functioneren. Er moeten veel moeilijke afwegingen gemaakt worden als we niet opnieuw in dezelfde situatie willen belanden als met de vorige ontwerprichtlijn inzake tabaksreclame.
Het perspectief van de volksgezondheid is heel belangrijk als het gaat om de manier waarop tabak aangeprezen wordt. Door het reguleren van de verkoopbevordering van tabak kan men de volksgezondheid beschermen. Tegelijkertijd is het echter belangrijk om de juiste signalen af te geven naar met name kinderen en jongeren. Tabak is een verslavend product dat in de Unie meer dan een half miljoen sterfgevallen per jaar veroorzaakt. Met een zeer restrictief beleid ten aanzien van tabaksreclame kunnen wij helpen jongeren ervan weerhouden met roken te beginnen, lijden voorkomen en mensenlevens redden.
Volgens artikel 95, lid 3 van het Verdrag gaat de Commissie in haar voorstellen voor de totstandbrenging en werking van de interne markt op het gebied van de gezondheid uit van een hoog beschermingsniveau. Het lijdt geen twijfel dat tabaksreclame de consumptie bevordert, zowel door kinderen en jongeren te stimuleren om te beginnen met roken als door rokers ervan te weerhouden te stoppen of hun dagelijkse hoeveelheid sigaretten te verminderen. Onderzoek heeft uitgewezen dat met name kinderen en tieners een kwetsbare groep vormen wat betreft tabaksreclame en sponsoring van tabak. Daarom is een gedeeltelijk reclameverbod niet voldoende om de volksgezondheid te beschermen.

Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een bijdrage aan dit debat leveren namens mijn collega, Lord Inglewood, een van de slachtoffers van het roemruchte hertenincident waar reeds uitvoerig naar is verwezen.
Ik wil me graag richten op de beginselen achter het voorstel en niet op de details, waar andere collega's al uitvoerig op zijn ingegaan. Dit is een oude kwestie die begrijpelijke emoties losmaakt. Het is heel redelijk dat lidstaten de reclame en sponsoring voor tabaksproducten aan banden willen leggen en de commissaris had gelijk toen hij het in zijn openingstoespraak met name had over de op jongeren gerichte reclame, die is bedoeld om nieuwe rokers aan te trekken. Maar toch ben ik van mening dat we in ons enthousiasme hier iets aan te doen niet voorbij moeten gaan aan de beginselen van de Europese verdragen.
We weten allemaal dat de Commissie te gretig was toen dit de eerste keer werd geprobeerd. Ze overschreed bevoegdheden op grond van de verdragen en zo werd de hele richtlijn verspeeld. Volgens de Commissie juridische zaken en interne markt - en ik herinner mijn collega's eraan dat deze commissie het de eerste keer bij het rechte eind had - loopt dit voorstel hetzelfde gevaar. Daarom nodigen we u uit onze amendementen te steunen. Als u ze niet steunt, loopt u het gevaar dat de hele richtlijn het niet haalt.
Het tweede punt dat ik naar voren wil brengen betreft de kwestie van de subsidiariteit. Het voorstel van de Commissie juridische zaken en interne markt zorgt ervoor dat de lidstaten die verantwoordelijkheid nemen. Die bevoegdheden worden bij de lidstaten gelegd. De heer Fiori merkte eerder op dat het geen kwestie is van wat we willen maar van wat onder deze omstandigheden juist is.
Er wordt momenteel veel over subsidiariteit gepraat. Veel collega's zijn verwikkeld in debatten over subsidiariteit in het kader van de Conventie. Dit is echt een toets. Je kunt wel iets willen, maar het is niet gezegd dat het ook binnen de bevoegdheden van de Europese Unie ligt. Dat is wat we in dit verband bedoelen. Dat we de lidstaten niet moeten ontmoedigen maatregelen te nemen. Nu moet blijken hoe serieus u de subsidiariteitsbeginselen werkelijk neemt. Daarom moet u de lijn die de Commissie juridische zaken en interne markt heeft uitgezet, steunen als we woensdag stemmen.

Byrne
Om te beginnen wil ik bij een aantal technische kwesties stilstaan. Wat betreft de belangrijke vraag hoe de Commissie tegen de diverse amendementen aankijkt: er zijn 26 amendementen voorgesteld. De Commissie kan de amendementen 3, 10, 22 en 26 in hun geheel aanvaarden en de amendementen 8, 11 en 17 met wat kleine aanpassingen. Alle andere amendementen keurt de Commissie af.
In de loop van het debat hebben we diverse sprekers gehoord en het is heel duidelijk dat er meningsverschillen bestaan. De lidstaten verschillen inderdaad van mening. Ze hebben geprobeerd de reclame voor tabaksproducten te reglementeren. Ik ben ervan overtuigd dat er een verband bestaat tussen de wetgeving inzake reclame in de lidstaten en de cijfers over het gebruik van tabak door volwassenen in die lidstaten. In Duitsland bijvoorbeeld, een van de lidstaten met het hoogste tabaksgebruik, namelijk 37 procent, is de nationale wetgeving ten opzichte van reclame vrij soepel in vergelijking met die van Zweden, een van de lidstaten met de strengste wetgeving inzake reclame. In Zweden is het tabaksgebruik onder volwassenen 19 procent. Volgens mij is er dus duidelijk sprake van een verband. Een aantal van u had het daar in uw bijdragen over. Het imago van het roken moet worden aangepakt.
Mevrouw González Álvarez had het over de verschillende opvattingen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de Commissie juridische zaken en interne markt en over de wens van de Commissie milieubeheer om de volksgezondheid zwaar te laten meewegen bij de besluitvorming over deze kwesties. Degenen die de zaak van de andere kant bekeken, als ik dat zo mag zeggen, willen juridische zekerheid, wat ik als jurist helemaal niet onredelijk vind. Het is een doelstelling waar ik zelf ook naar zou streven, niet alleen als jurist maar ook vanuit mijn verantwoordelijkheden als commissaris.
Dat hebben we gedaan. We hebben de uitspraak van het Hof van Justitie in de zaak van de eerste reclamerichtlijn grondig bestudeerd. Toen het Hof zich bij die zaak over de feiten boog en uitspraak deed, is duidelijk aangegeven dat de richtlijn goede en slechte onderdelen bevatte. Ook werd er gezegd dat de goede en slechte onderdelen zo nauw met elkaar waren verbonden dat een poging de goede van de slechte onderdelen te scheiden, het goede te behouden en het slechte te schrappen, erop neer zou komen dat de rechterlijke macht zich met wetgeving bezighield en dat is niet de bedoeling. Daarom is de richtlijn nietig verklaard. Ik ben met de uitspraak terug naar Brussel gegaan. Ik heb mijn personeel gevraagd zo dicht mogelijk bij de uitspraak te blijven en we zijn met een nieuwe ontwerprichtlijn gekomen. Ik wil in het kort naar één onderdeel van de uitspraak van het Hof verwijzen. In lid 98 staat in principe dat een richtlijn die reclame voor tabaksproducten in tijdschriften en kranten verbiedt, zou kunnen worden vastgesteld op basis van artikel 100 A - thans artikel 95 - van het Verdrag om het vrije verkeer van goederen van de pers te garanderen naar analogie van artikel 13 van richtlijn 89/552, de televisie-zonder-grenzen-richtlijn waarmee televisiereclame voor tabaksproducten om het gratis uitzenden van televisieprogramma's te bevorderen, wordt verboden. Het Hof is daar duidelijk over geweest en die aanwijzingen hebben we bij het ontwerpen van een nieuwe richtlijn nauwlettend gevolgd.
In antwoord op de heer Lechner, die eerder zei dat er geen sprake van aantoonbare verstoring van de markt was, moet ik zeggen dat die er wel degelijk is. Als Commissie krijgen we regelmatig brieven met klachten van mensen uit beide kampen en zelfs van de industrie over verstoring van de markt vanwege de verschillende regimes in de lidstaten inzake deze kwestie.
De heer De Clerq verwees naar het vertrek van de Formule-1-races uit Spa. Ook dat is een duidelijk geval van verstoring van de markt, doordat België een wet heeft ingevoerd die de organisatoren van dit sportevenement er naar hun zeggen toe dwingt uit België te vertrekken. Dit ondersteunt mijn argument dat we voor eerlijke concurrentievoorwaarden in Europa moeten zorgen. We moeten de wetgeving op dit gebied voor de hele Europese Unie harmoniseren, zodat lidstaten niet tegen elkaar worden uitgespeeld.
Dit is ook mijn antwoord op de vraag van de heer Harbour. Het feit dat een Belg op een bepaalde manier getroffen is en verlies heeft geleden betekent nog niet dat dit een subsidiariteitskwestie is. 
Het is dus niet alleen zo dat het Hof zegt dat het mogelijk is, de Commissie zegt dat het moet. Maar u moet niet alleen op mijn woorden afgaan. De Commissie milieubeheer zegt dat deze wetgeving er moet komen zoals ik heb beschreven en ik weet zeker dat ze akkoord gaat met de paar amendementen die de Commissie toestaat. Ook bij het eerste verslag van de zeer ijverige rapporteur, de heer Medina Ortega, waren er drie amendementen voorgesteld en ik zou elk van de drie hebben goedgekeurd. Zijn verwijzing naar de compromisamendementen wekte bij mij de stellige indruk, en vergeeft u mij als ik hem verkeerd begrepen heb, dat hij niet erg enthousiast was maar onderkende dat het Parlement verdeeld was. Dat is natuurlijk ook zo. Daarom kunnen we wellicht concluderen dat we de eerste ideeën van de rapporteur over deze kwestie, die dichter bij die van de Commissie milieubeheer en die van mij liggen, maar het beste kunnen volgen in dit debat.
Daar moeten we het niet bij laten. We hebben een aantal discussies over tabak gehad in de Raad, onder andere de voorbesprekingen over het kaderverdrag inzake tabakscontrole en de verdeling is daar veertien tegen één. Eén lidstaat is van mening dat we deze wetgeving niet door moet zetten of anders alleen op zo'n wijze en met zulke amendementen dat de essentie er mijns inziens uitgehaald wordt of dat er amendementen worden toegevoegd waardoor we het risico lopen dat de richtlijn opnieuw door het Hof van Justitie nietig wordt verklaard.
Dus wat moet ik zeggen tegen de afgevaardigden die nog aarzelen? Ik zou hen willen adviseren de opvattingen van het Hof te volgen. Volg het advies van de Commissie, de opvattingen van de Commissie milieubeheer, de deskundigen in dit Parlement, en de eerste ideeën van de rapporteur. Bedenk in hoeverre het Parlement er alleen voor komt te staat als het tegen deze wetgeving stemt of er op basis van de voorgestelde amendementen vóór stemt. Misschien staat het Parlement er niet helemaal alleen voor, maar samen met die ene lidstaat waar het tabaksgebruik onder volwassenen het hoogst is van de hele Europese Unie, staat het er alleen voor.
Dat is de afweging die moet worden gemaakt en daarom wil ik degenen die nog aarzelen voorstellen hoe ze moeten stemmen. Ik stel voor dat u bij het stemmen de gezondheid van de mensen op de eerste plaats zet en dat u niet verzandt in een zinloos debat over de juridische details terwijl de kwesties al zijn opgelost door het Hof van Justitie en degenen die deze kwestie grondig hebben bestudeerd en van mening zijn dat er wel degelijk rechtsgeldigheid bestaat in de mate die nodig is om wetgeving ter bescherming van de volksgezondheid, zoals in de artikelen 95 en 152 wordt verwoord, te steunen. Zowel de Commissie als het Parlement heeft bij deze besluitvorming en wetgeving de taak en de verplichting het hoogste peil van volksgezondheid na te streven.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0367/2002) van de heer Lipietz, namens de Economische en Monetaire Commissie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG, 93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG en 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad (9754/3/2002 - C5-0424/2002 - 2001/0095(COD)).

Mayol i Raynal (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier in naam van de heer Lipietz. Hij had dit verslag namens de Economische en Monetaire Commissie moeten presenteren - met de voor hem gebruikelijke verve. Helaas heeft de heer Lipietz om zwaarwegende persoonlijke redenen niet naar Straatsburg kunnen komen, reden waarom mij, als lid van dezelfde commissie en dezelfde politieke fractie, de taak te beurt is gevallen hem te vervangen.
Iedereen weet dat in veel lidstaten financiële conglomeraten een belangrijk deel van de nationale financiële markten bezitten. Sommige van die conglomeraten maken deel uit van nog grotere groepen die op de financiële markten van de EU meespelen. Als de ondernemingen die deel uitmaken van deze conglomeraten in financiële moeilijkheden geraken, dan zou dat ernstige gevolgen kunnen hebben voor het hele financiële systeem. Het optreden van dit soort financiële groepen, die in verschillende sectoren actief zijn, is in de huidige wetgeving niet voldoende gereguleerd. We moeten dus heel tevreden zijn dat de Commissie in de lente van 2001 een voorstel heeft gedaan voor een richtlijn betreffende het toezicht op zulke financiële conglomeraten. De gebeurtenissen van het afgelopen jaar - het instorten van de elektronische handel, financiële schandalen, waaronder het in de pers breed uitgemeten Enron-schandaal, en de druk die er na de aanslagen van 11 september op de verzekeringsmaatschappijen is uitgeoefend - hebben duidelijk gemaakt dat deze sector strakker gereguleerd moet worden.
Het voorstel van de Commissie en de amendementen van de Economische en Monetaire Commissie hebben in het Parlement bij de eerste lezing begin dit jaar een warm onthaal gekregen. De Raad heeft met betrekking tot deze kwestie ook snel vorderingen gemaakt door kort het daarop eens te worden over een gemeenschappelijk standpunt. De resultaten van het debat in de Raad zijn ook erg bemoedigend. Het Parlement juicht het zeker toe dat de Raad bijna alle elementen van de amendementen die het Parlement in eerste lezing heeft goedgekeurd overgenomen heeft, en dat het gemeenschappelijk standpunt voldoende rekening houdt met de punten waarover het Parlement zich het meest bezorgd heeft getoond.
Er blijft nog een aantal gebieden over waar het gemeenschappelijk standpunt verder had kunnen worden aangescherpt, maar het gaat er uw rapporteur toch vooral om dat dit nieuwe en uitgebreide normatieve kader zo vlug mogelijk wordt geïmplementeerd. Hij stelt daarom voor - en de Economische en Monetaire Commissie steunt dit voorstel vrijwel unaniem - om dit gemeenschappelijk standpunt in zijn huidige vorm goed te keuren. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat Europese conglomeraten in de nabije toekomst reeds gereglementeerd worden volgens de meest moderne, efficiënte en doeltreffende normen.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn waardering uitspreken voor de snelheid en de kwaliteit van het werk van het Parlement. Ik complimenteer de rapporteur met zijn voortreffelijke werk.
Financiële conglomeraten zijn belangrijke spelers op de Europese financiële markten. Een aanzienlijk aantal van hen is ook systemisch gezien van belang. Als dergelijke conglomeraten in financiële problemen komen, komen de financiële markten en de spaartegoeden van de mensen ernstig in gevaar. Het toezicht op deze conglomeraten is momenteel niet voldoende gereglementeerd in de Europese financiële wetgeving. De richtlijn vult dus een behoorlijk hiaat in onze financiële wetgeving. Deze richtlijn zal bijdragen tot meer stabiliteit op de financiële markt - en de noodzaak daarvan is de afgelopen maanden op dramatische wijze aangetoond.
De Raad heeft het belang van deze richtlijn ook onderkend en is met eenparigheid van stemmen tot een gemeenschappelijk standpunt gekomen. In het gemeenschappelijke standpunt zijn de voornaamste zorgen van het Parlement die tijdens de eerste lezing naar voren zijn gebracht, opgenomen en het sluit aan bij de doelstellingen en de geest van het voorstel van de Commissie. Om al deze redenen kan ik het gemeenschappelijke standpunt van de Raad aan het Parlement aanbevelen en ik dring erop aan dat het met spoed wordt vastgesteld.

Radwan (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst de rapporteur heel hartelijk bedanken voor zijn werk en voor de vlotte gezamenlijke totstandbrenging van deze richtlijn. Zij is van groot belang voor de Europese financiële markt, voor de interne markt en voor financiële diensten. We moeten er vooral op toezien dat zich in Europa geen gevallen gaan voordoen in de orde van grootte van Enron of World Com. De richtlijn is een fundamentele bijdrage aan de stabiliteit van de financiële markten in Europa. Het is in het belang van de financiële instellingen zelf dat een dergelijke regeling er komt.
Bij de conglomeraten gaat het om instellingen die beleggingsdiensten, verzekeringen en bankdiensten aanbieden. Wij, de Fractie van de Europese Volkspartij (christen-democraten) en Europese Democraten, hebben weliswaar nog een paar amendementen ingediend die vooral betrekking hebben op de keuzemogelijkheid van berekeningsmethoden, maar dat ging om nuances. Uiteindelijk zijn wij zeer tevreden over het ontwerp als geheel. Dat zou in deze vorm moeten worden aangenomen.
Ik zou echter vooral de aandacht willen vestigen op een nieuw aspect in deze richtlijn dat straks in de hele discussie over het Europese toezicht op financiële instellingen voor ons zeer belangrijk zal zijn. Ik doel hier op de rol en structuur van de zogenaamde coördinator. In de toekomst zal dus een coördinator worden aangesteld voor een financieel conglomeraat. Er ontstaan steeds meer van zulke conglomeraten. Ik noem als voorbeeld in mijn land, Duitsland, de Allianz Versicherung, die is opgekocht door de Dresdner Bank, waardoor een klassiek conglomeraat is ontstaan dat in heel Europa actief is. Deze coördinator zal straks waarschijnlijk worden ondergebracht bij de nationale toezichthoudende autoriteit. Hij zorgt ervoor dat de werkzaamheden van de verschillende toezichthoudende autoriteiten in Europa worden gecoördineerd en ook dat dezelfde normen voor boekhouding worden gehanteerd. Hij moet aan de ene kant voorkomen dat er een onnodige bureaucratie ontstaat. Aan de andere kant moet hij ook garanderen dat er informatie over dit conglomeraat wordt uitgewisseld waardoor een beter inzicht wordt verkregen in de complexiteit ervan.
Ik denk dat dit een zeer goede en belangrijke stap is die ons dichter bij het antwoord brengt op de vraag hoe wij in de toekomst gestalte zullen geven aan Europees financieel toezicht. Als iemand die op dit moment nog helemaal niet kan wennen aan het idee van een Europese superautoriteit voor financieel toezicht vind ik dat we dit idee en dit concept behalve op financiële conglomeraten ook op andere sectoren moeten toepassen. We moeten hiermee eerst positieve ervaringen opdoen alvorens we een superautoriteit in overweging nemen. De conglomeraatrichtlijn kan op dit punt richtinggevend zijn en als voorbeeld dienen. Daarom kan ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij zeggen dat wij voor deze richtlijn zullen stemmen.

Markov (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, door financiële conglomeraten kunnen totaal nieuwe risicoconstellaties ontstaan en dat vraagt natuurlijk om een reactie. Sommige Europese landen, zoals Groot-Brittannië en Zweden, hebben reeds goede ervaringen opgedaan met een integraal financieel toezicht.
Een integraal financieel toezicht maakt het mogelijk, gelijke risico's gelijk te behandelen. Dat is een stap voorwaarts in de richting van meer concurrentieneutraliteit op de financiële markten. Verder garandeert zo'n toezichthoudende autoriteit ook een betere bescherming van consumenten en werknemers wanneer zulke conglomeraten instorten.
De financiële markten zijn wereldwijd dichter naar elkaar toegegroeid. Dat werd duidelijk toen de Amerikaanse recessie via de financiële markten sneller en met meer impact naar Europa werd overgebracht dan zelfs experts hadden voorzien.
Voor crises op de financiële markt geldt hetzelfde als voor recessies: bij geen van beide gaat het tegenwoordig nog om een uitsluitend regionaal probleem. Het doel van het toezicht op financiële conglomeraten is de stabiliteit van de internationale financiële markten en kapitaalmarkten te vergroten. Bedacht moet echter worden dat dit niet alleen kan worden bereikt door een regeling die beperkt is tot het gebied van de Europese Unie. Ik denk dat de richtlijn in de lidstaten zal leiden tot een discussie over de 'juiste omzetting?, omdat zij veelal niet voorziet in concrete regels, maar de nationale toezichthoudende autoriteiten veel speelruimte laat om zelf beslissingen te nemen. Een richtlijn die met name van toepassing wil zijn op internationaal opererende conglomeraten wordt onmiskenbaar ondermijnd wanneer de omzetting in nationaal recht van land tot land verschilt. De mate waarin nationale wetgeving financiële conglomeraten verantwoordelijkheden oplegt dan wel ontneemt is voor de concurrentiepositie buitengewoon relevant.
Tot slot zou ik nog mijn bezorgdheid willen uiten over het feit dat de commissie van toezichthoudende autoriteiten met het regelen van detailkwesties uiteindelijk een beslissend stempel drukt op de inhoud van het toezichtsrecht. Daardoor boet de wil van het Parlement aan betekenis in.

Bordes (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, als de Raad bezorgd is over het instorten van de elektronische handel, financiële schandalen en de daarmee samenhangende verslechtering van de situatie, dan is dat volkomen terecht!
Wie ook reden tot bezorgdheid hebben zijn de werknemers die u reeds werkloos heeft gemaakt en de mensen die door de betrokken ondernemingen spoedig op straat zullen worden gezet, en dat terwijl zij niet verantwoordelijk zijn voor de chaos in uw economie, hetgeen niet alleen onbillijk is, maar ook irrationeel. Nu we ons geplaatst zien voor dit kwaad, stelt u alleen maar voor de regels voor prudentieel toezicht te verscherpen en de controle te verbeteren - alsof de politieke autoriteiten toezicht zouden kunnen houden op de financiële conglomeraten die ze zelf een hand boven de hoofd houden.
Om te verhinderen dat de financiële conglomeraten in toorn ontsteken bij het horen van dat ene woord - 'toezicht? - verzekert het verslag hun dat de richtlijn het vertrouwelijkheidsbeginsel zal respecteren. Mensen die voorwenden te geloven dat een aantal voorzorgsmaatregelen en een handjevol coördinatoren zonder enige werkelijke bevoegdheden een einde kunnen maken aan de door de kapitalistische economie veroorzaakte speculatie, schandalen en economische crises zullen voor dit verslag stemmen. Maar zelfs de stemming in het Europees Parlement vermag een krachteloze aanbeveling niet in een toverdrank te veranderen die ons tegen de plagen van het kapitalisme kan beschermen.
Uw economie is gebaseerd op de zucht naar particuliere winst en een soort mededinging die nog onvoorspelbaarder is dan het weer. Nu kunnen we instabiel weer een dag of drie van tevoren zien aankomen, maar wie kan het stijgen of dalen van de aandelenmarkt van de ene op de andere dag voorspellen?
Door tegen deze tekst te stemmen geven we aan dat we ons verzetten tegen een stupide systeem dat een gevaar voor de maatschappij vormt.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de groeten uit de Verenigde Staten waarvandaan ik gisteren terugkeerde van een vergaderreis van de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten en waar wij diepgaande aanvullende gesprekken hebben gevoerd met vertegenwoordigers van het Amerikaanse Congres en de Amerikaanse beurscommissie over vooral de regulering van de kapitaalmarkt. De richtlijn betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat heeft ook onder Amerikaanse bedrijven ruime belangstelling getrokken. Enron en soortgelijke financiële schandalen schokten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan het vertrouwen van beleggers en marktdeelnemers in de solvabiliteit van financiële conglomeraten. De gebeurtenissen van de afgelopen jaren hebben ontegenzeglijk aangetoond dat de sector financiële diensten de regelgeving en het toezicht moet verbeteren.
De zakelijke en financiële markten zijn wereldwijde markten. De Europese regelgeving heeft op die manier ook direct invloed op de activiteiten van financiële conglomeraten in derde landen en andersom. Het is daarom enorm belangrijk dat de wetgevers en wetgevingsautoriteiten van de Europese Unie en de Verenigde Staten een voortdurende en intensieve dialoog met elkaar voeren over de doeltreffendheid van de regelgeving en de noodzaak van herziening ervan. Onder andere veel leden van het Europees Parlement staan kritisch tegenover het beurswetgevingspakket, de zogeheten Sarbanes-Oxley-wet, die het Amerikaanse Congres eind juli heeft aangenomen, en vooral tegenover de extra verplichtingen die het aan Europese ondernemingen stelt. Wij moeten dan ook nog veel werk verrichten om ervoor te zorgen dat de wederzijdse erkenning van systemen mogelijk wordt en dat er geen oerwoud van regelgeving ontstaat. Noord-Amerikaanse ondernemingen moeten ook laten weten hoe de Europese regelgeving hen beïnvloedt. Veel van hen waren tegen deze ontwerprichtlijn, omdat zij van mening waren dat deze hun werkzaamheden in de Europese Unie onnodig zou bemoeilijken. Het eindresultaat zal niet alle partijen tevredenstellen, maar wij kunnen in ieder geval tevreden zijn dat het debat aan beide kanten van de Atlantische Oceaan in alle openheid is gevoerd. Ook in de toekomst moeten wij rekening houden met alle legitieme standpunten om te garanderen dat de wereldwijde markten probleemloos functioneren.
De Raad heeft nu een gemeenschappelijk standpunt bereikt. Het is goed dat de Raad bijna alle amendementen van de eerste lezing van het Parlement heeft aangenomen. Ik heb in de tweede lezing amendementen ingediend die de regelgeving betreffende de drempelwaarden in de richtlijn dichter bij de realiteit van de markt zouden brengen. Onze rapporteur, de heer Lipietz, stelt echter voor het gemeenschappelijk standpunt zonder amendementen aan te nemen, zodat zonder vertraging met de uitvoeringsprocedure begonnen kan worden. Ik ben bereid dit voorstel te aanvaarden en ik steun de rapporteur, mits de richtlijnbepalingen regelmatig op doeltreffendheid gecontroleerd en zo nodig herzien kunnen worden.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
(A5-0380) van de heer Stevenson, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie betreffende de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid (de "Roadmap") (COM(2002) 181 - C5-0330/2002 - 2002/2174(COS))
(A5-0360/2002) van de heer Souchet, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie tot vaststelling van een actieplan van de Gemeenschap om milieubeschermingseisen in het gemeenschappelijk visserijbeleid te integreren (COM(2002) 186 - C5-0331/2002 - 2002/2175(COS)).

Souchet (NI)
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de deadlines die voor de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid beslissend zullen zijn komen snel naderbij. Het gaat er nu om de doelstellingen en voorwaarden voor dit beleid opnieuw vast te stellen. Ik geloof dat het van cruciaal belang is dat het Parlement stevig vasthoudt aan de vijf beginselen die in mijn verslag de toon aangeven. Ook de Commissie visserij wilde deze beginselen benadrukken om er zo voor te zorgen dat milieu-eisen integraal deel gaan uitmaken van het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid.
Het eerste principe is dat er niets wordt gedaan buiten de vissers om. Mensen die in deze sector werken zijn zich maar al te goed bewust van de noodzaak het milieu te beschermen, en ze zullen zich daarvoor willen inzetten. Als het milieu schade ondervindt zijn zij de eerste slachtoffers - dat is bij de laatste olieramp, die de Galicische vissers tot wanhoop heeft gedreven, maar al te goed gebleken. Het is toch eigenlijk onbegrijpelijk dat de Prestige, een verouderd en krakkemikkig schip, drie jaar na de ramp met de Erika, die Bretagne en de Vendée zulke schade heeft toegebracht, toestemming had om in onze communautaire wateren te varen. In ons verslag benadrukken we dat deze pakketten richtlijnen - inderdaad Erika I en Erika II geheten - spoedig en in hun totaliteit moeten worden aangenomen.
Wij weigeren onze vissers als milieupiraten te beschouwen - en zo worden ze af en toe geheel onterecht afgeschilderd. Integendeel: deze commissie geeft vissers de status van volkomen legitieme belanghebbenden bij de bescherming van het milieu. Maatregelen die hun steun niet genieten zullen vermoedelijk niet juist zijn en ook niet goed werken.
Het tweede principe is dat alle beslissingen aangaande het beheer van de visstand gebaseerd moeten zijn op wetenschappelijke gegevens, en die moeten zo gedegen en accuraat mogelijk zijn. Deze beslissingen hebben immers zulke verreikende economische en sociale consequenties dat ze beslist goed onderbouwd moeten zijn.
We zijn daarom heel blij dat de Commissie visserij vastgehouden heeft aan het verzoek aan de Commissie om een heel gedetailleerd omschreven actieplan op te stellen om het huidige, volledig ontoereikende systeem voor het beoordelen van de visstand te verbeteren door rekening te houden met de praktische, empirische en pragmatische kennis van de vissers zelf, maar ook door te kijken door de vangsten die aan land worden gebracht. Verder is het van belang dat de biologie en de socio-economische wetenschappen een doorslaggevende rol krijgen bij het opstellen van wetenschappelijk advies.
Het derde principe is erop gericht flexibele en omkeerbare instrumenten als TAC's en quota's te behouden, zodat de activiteiten van de vissers kunnen worden aangepast aan de visstand. Dat is veel beter dan inflexibele instrumenten die onomkeerbare en dramatische sociale gevolgen kunnen hebben, zoals het uit de vaart nemen van schepen.
Het vierde principe schrijft voor dat visgerei en -technieken verbeterd moeten worden om bijvangsten zoveel mogelijk te vermijden, zodat er minder hoeft te worden teruggegooid en de gevolgen voor het milieu minimaal zijn.
Dit soort maatregelen kunnen niet centraal worden genomen en ze mogen ook niet uniform zijn - ze moeten genoeg ruimte overlaten voor de beroepslui die in deze sector actief zijn. Vissers, beroepsorganisaties en kustgemeenschappen moeten het recht krijgen te experimenteren. Initiatieven op dit gebied moeten erkenning krijgen en aangemoedigd worden. Dat heeft langs de Atlantische kust interessante experimenten opgeleverd. Ik noem, bij wijze van voorbeeld, experimenten waarin geprobeerd is vissersschepen en vistuig zodanig aan te passen dat ze gebruikt kunnen worden voor het opruimen van olievlekken en afval, de pogingen kunstmatige riffen te creëren om zo ruimten voor rust en voortplanting van zeefauna te scheppen, en zelfs het idee om op open zee artificiële inseminatietechnieken in te zetten voor de zeebaars. In mijn verslag stel ik voor dit soort experimenten overheidssteun te geven.
Volgens het vijfde en laatste principe is staatsteun voor de modernisering van de vloot - met de bedoeling om de arbeidsomstandigheden, de veiligheid aan boord, de energiebesparing en de kwaliteit van de producten te verbeteren - heel goed verenigbaar met de doelstelling het milieu op zee te beschermen.
Ik ben heel blij dat ik van de Commissie visserij zoveel steun heb mogen ontvangen. De commissie heeft al deze constructieve en positieve voorstellen aanvaard en aldus tegenwicht geboden aan de negatieve opvattingen over de visserij die de mededeling van de Commissie in zulk een belangrijke mate kenmerkten. Ik hoop dat het Parlement dit verslag op een overtuigende wijze zal steunen om het zo voor iedereen duidelijk te maken dat we het maritieme milieu kunnen beschermen door met de vissers samen te werken - en dus niet door ze tegen ons in het harnas te jagen. Ons standpunt mag dus nooit een verwijt bevatten, en niet voortdurend doorzagen over een industrie zonder toekomst waarvoor steeds een ad-hocbeleid wordt gevoerd. De Commissie visserij heeft er daarom de voorkeur aan gegeven een boodschap van hoop en vertrouwen over te brengen aan de mensen die in deze industrie werkzaam zijn, teneinde hun toenemende aandacht voor de kwaliteit voor het mariene milieu verder te versterken. Dat is een van de belangrijkste doelstellingen die het nieuwe visserijbeleid aan zichzelf verplicht is na te streven.

Byrne
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het door de Commissie visserij vastgestelde verslag over ons actieplan voor ecologische integratie aandachtig gelezen. We zijn blij dat onze opvattingen over deze kwestie dichter bij elkaar liggen dan het geval is aangaande andere hervormingsaspecten.
We hebben duidelijk dezelfde doelen voor ogen ten aanzien van de belangrijke actiegebieden die in het verslag worden genoemd, namelijk milieubescherming, verbetering van het onderzoek, de integratie van de ervaringen van de vissers, specifieke maatregelen voor specifieke problemen, de invoering van een op ecologische principes gebaseerde benadering, steun ten behoeve van modernisering, industriële visserij, duurzame aquacultuur, enzovoorts. De Commissie heeft al een aanvang met of planning voor verschillende initiatieven gemaakt om aan deze vereisten tegemoet te komen.
Staat u mij toe een aantal ervan op een rijtje te zetten. We hebben de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee, ICES, gevraagd in 2003 te bestuderen wat voor mogelijkheden operationele procedures bieden om de ervaring en de kennis van de vissers in de beoordeling en de adviesprocedure te integreren. Wij vinden ook dat specifieke situaties om specifieke maatregelen vragen. Voor de Baltische Zee passen we niet dezelfde combinatie van beheersinstrumenten toe als voor de Noordzee of de Middellandse Zee. Ook zijn we niet van plan voor verschillende vloten dezelfde doelstellingen te hanteren.
Om de in Johannesburg geformuleerde doelstellingen te bereiken, zijn we bezig het actieplan biodiversiteit in te voeren om de teruggang van de biodiversiteit tegen 2010 een halt te kunnen toeroepen en via het hervormde GVB willen we de visbestanden nog vóór 2015 herstellen.
We hebben onlangs een bijeenkomst van deskundigen van de Voedsel- en Landbouworganisatie FAO medegefinancierd om operationele richtsnoeren te ontwikkelen om een ecologisch gebaseerde benadering voor het visserijbeheer toe te passen. In onze hervormingsvoorstellen hebben we het verplichte slopen van schepen geschrapt en meer nadruk gelegd op meerjarenplannen door middel van flexibele instrumenten zoals TAC's, regulering van de visserij-inspanning en technische maatregelen als belangrijkste elementen van de reglementering. We hebben voorgesteld de steun ten behoeve van de modernisering van schepen met het oog op de veiligheid, de arbeidsomstandigheden en de hygiëne in stand te houden, mits de efficiency van de visserij niet toeneemt, zodat wordt vermeden dat de druk die door de visserij op de visbestanden wordt uitgeoefend, toeneemt.
We stimuleren de uitwerking van een Europese gedragscode voor verantwoorde visserij door de voornaamste belanghebbenden. De eerste ontwerpversies worden momenteel reeds besproken in het kader van de Raadgevend Comité voor visserij en aquacultuur.
We hebben de ICES gevraagd de ecologische gevolgen van industriële visserij en de effecten van niet-visserij alsook bedreigingen zoals klimaatverandering voor de commerciële visbestanden te bestuderen.
De Commissie heeft een debat in gang gezet om een gecoördineerde bescherming van de mariene omgeving te stimuleren. De recente mededeling over een strategie om de mariene omgeving te beschermen en te conserveren, bevat de voornaamste elementen van de holistische aanpak van het probleem die wordt bepleit. We hebben de olieramp van de Erika aangepakt door de meeste onderdelen van het pakket te verwezenlijken, dat wil zeggen de regels over havenstaatcontrole, certificering en controle van veiligheidsmaatregelen en een geleidelijk uit de vaart nemen van enkelwandige tankers. De vorming van een communautair garantiefonds voor olierampen wordt naar verwachting tegen 2003 afgerond. We zetten de lidstaten voortdurend onder druk de habitatrichtlijn in de mariene omgeving beter en zo volledig en zo spoedig mogelijk ten uitvoer te leggen.
Tot slot nog dit. Aangezien u reeds in de gelegenheid bent geweest onze mededeling over duurzame aquacultuur te bestuderen, hebt u wellicht opgemerkt hoezeer ons voorgenomen beleid op dit terrein rekening houdt met de milieubeschermingseisen.
Wat de visserijovereenkomsten betreft, zult u spoedig kunnen vaststellen dat de Commissie uw zorgen over het milieu deelt. De aangekondigde mededeling over partnerschapsovereenkomsten wordt binnenkort gepresenteerd.
In het algemeen staat de Commissie aan uw kant als het gaat om de voornaamste resoluties van het verslag. Ik wil echter op verschillende onderdelen van de toelichting reageren. Ten eerste ben ik het er volstrekt niet mee eens dat de tekortkomingen van het wetenschappelijk advies, die ik overigens niet ontken, het voornaamste probleem van het visserijbeheer vormen. We weten allemaal dat het grootste probleem is dat er te veel vissers zijn voor te weinig vis.
Ten tweede geeft de rapporteur aan dat de Commissie een op vangstbeperking beleid gericht nastreeft. Zoals ik al bij vele gelegenheden heb gezegd, is dit gewoon niet juist. Het klopt ook niet dat de Commissie heeft voorgesteld de overheidssteun voor de modernisering van de vloot af te schaffen.
Tot slot ben ik het niet eens met de bewering dat industriële visserij per euro toegevoegde waarde een veel groter effect op het milieu heeft dan de visserij voor menselijke consumptie, voornamelijk omdat ik het vreemd vind milieueffecten tegen monetaire eenheden af te zetten, maar ook omdat de milieueffecten van dit type visserij nog moeten worden vastgesteld.
Samenvattend: ik ben het niet helemaal eens met de vorm maar ik steun de inhoud van het verslag en met name de ontwerpresolutie.

Busk (ELDR)
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik zou om te beginnen de rapporteur willen gelukwensen met het door hem verrichte werk en hem daarvoor willen bedanken. Daarnaast wil ik graag benadrukken dat de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid gebaseerd moet zijn op een duurzame ontwikkeling van de visserij. De betreffende duurzaamheid dient verantwoord te zijn vanuit milieuoogpunt en in zowel economische als sociale condities tot uitdrukking te komen.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij kan haar steun geven aan de hervormingsvoorstellen van de Commissie, die een reeks elementen bevatten die op die duurzaamheid zijn gericht en daarmee op het evenwicht dat noodzakelijk is als wij het visbestand op het bestaande aantal vissersschepen willen afstemmen. Wij zouden eraan willen herinneren dat het van groot belang is ons te verzekeren van het begrip en de medewerking van de vissers, anders zal het onmogelijk zijn de noodzakelijke resultaten te bereiken. We moeten in dit verband respecteren dat de vissers her en der in de EU hun taken op verschillende manieren uitvoeren.
Het is van doorslaggevend belang voor het gemeenschappelijk visserijbeleid dat besluiten genomen worden op basis van uiterst heldere wetenschappelijke gegevens. De Commissie dient deze gegevens bij de lidstaten te verzamelen en tegelijkertijd over de benodigde technische middelen en vooral over personeel voor beheer en inspectie te kunnen beschikken.
Wij wijzen er tevens met klem op dat de EU een grotere bijdrage aan de ontwikkeling van het internationale visserijbeleid moet leveren. In dat verband is het van belang dat onze overeenkomsten met derde landen een centrale plaats krijgen.
Maat (PPE-DE).
Voorzitter, ik zou bijna kunnen aansluiten bij de woorden van de rapporteur voor de milieucommissie, de heer Busk, wanneer hij zegt dat visserijbeleid vooral een zaak is van internationale verdragen en alles wat daarbuiten plaatsvindt. Als we kijken naar het maritieme milieu - en ik spreek hier ook als schaduwrapporteur voor het verslag van de heer Souchet, die ik in ieder geval van harte wil feliciteren met zijn verslag en de evenwichtige wijze waarop hij het heeft gepresenteerd - blijkt dat, waar het gaat over de implementatie van milieu-eisen in het visserijbeleid, slechts een heel klein deel wordt bepaald door het visserijbeleid. Het viel me op dat de Commissaris zei dat als we het probleem van verschillende kanten bekijken het erop neerkomt dat er te weinig vis is en te veel vissers. Ik vraag me af of we dat ten aanzien van de milieucommissie zo strak kunnen zeggen. We hebben net een ramp met een olietanker voor de kust van Galicië.
Als we kijken naar het zeegebied dat door vissers vanuit Europa wordt bevaren, dan betreft dit slechts een zeer klein deel van het totale gebied in de wereld dat wordt bevist. Dat betekent ook dat het, zoals de heer Busk reeds gezegd heeft, van essentieel belang is dat we goede verdragen sluiten, met name buiten de Europese Unie, om tot een goede invulling te komen. Tegelijkertijd wordt binnen de Commissie visserij en ook binnen mijn eigen fractie natuurlijk onderkend hoe belangrijk het visserijmilieu is. Juist omdat het milieu, ook op zee, voor de visserij bepalend is voor wat er gevangen kan worden. Dat betekent dat als het slecht gaat met het maritieme milieu met name de visserijsector daarvan de zwaarste klappen ondervindt. Tegelijkertijd voelt deze sector zich zwaar geplaagd en is het de kunst een evenwicht te vinden tussen de economische en de ecologische aspecten. Het zou gewenst zijn wanneer de publieke uitingen van de Europese Commissie meer blijk zouden geven van juist dat evenwicht. Een goed gemotiveerde visserijsector kan heel goed bijdragen tot een beter maritiem milieu en dat geldt ook voor de wetgeving die daarvoor noodzakelijk is. Op dat punt ben ik blij dat door de heer Souchet, maar ook in het verslag dat nu het verslag-Stevenson is maar eerder het verslag-Noriega was, nadrukkelijk aandacht wordt gevraagd voor de aquacultuur. Hier liggen wellicht ook rijke kansen voor Europa, mits wij kans zien de wetgeving op dat punt van meet af aan goed parallel te laten lopen met enerzijds de economie en anderzijds de ecologie.
Voorzitter, ik moet zeggen dat het verslag van collega Souchet in onze fractie bijzonder goed ontvangen is. Wij zullen het Parlement dan ook van harte aanbevelen voor het verslag te stemmen, ervan uitgaande dat, zoals de rapporteur opmerkt, het voor het motiveren van de visserijsector, ook voor milieuwetgeving, essentieel is dat de economische en sociale aspecten van de visserij voldoende worden meegewogen. Voor wat dat betreft moet ik de heer Souchet feliciteren.

Miguélez Ramos (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid die de Commissie heeft besloten ons in kleine doses voor te schotelen, debatteren we vandaag over de verslagen over het oriëntatiedocument en over de bescherming van het milieu. Ik wil de heer Souchet gelukwensen met zijn uitstekende werk. Het milieu is een fundamenteel aspect van het GVB, en de visserijsector heeft het meest te lijden van de aantasting van het maritieme milieu, wat blijkt uit de huidige situatie in Galicië, mijn regio, waar de kust op het ogenblik bedreigd wordt door een olievlek.
We weten niet veel over de zee, en de heer Souchet laat er geen twijfel over bestaan dat de kwetsbare situatie van de hulpbronnen niet uitsluitend op het conto van overbevissing kan worden geschreven; de olievlek die door toedoen van de olietanker de Prestige is ontstaan voor de kust van Galicië is daarvan het dramatische bewijs.
Ik koester de hoop dat de vissers en schelpdiervissers van mijn regio deze verschrikkelijke situatie niet alléén het hoofd zullen hoeven te bieden, maar dat ze kunnen rekenen op de solidariteit van Europa en op de onvoorwaardelijke steun van de Europese Commissie. Ik zou de Commissie willen zeggen dat zij, sinds haar voorstellen van mei jongstleden, al voldoende signalen van dit Parlement, van de Raad en van de sector heeft ontvangen om te weten dat de koers van deze hervorming moet worden verlegd, waarbij zij voor ogen dient te houden dat de hervorming geleidelijk aan moet verlopen, dat er voldoende middelen voor beschikbaar moeten zijn, en dat de sector, de lidstaten en dit Parlement ermee moeten instemmen.
Ik denk dat deze boodschap bij de Commissie is overgekomen. Het is jammer dat de Commissie in mei, toen zij haar voorstellen deed voor de hervorming van het GVB, voorbij is gegaan aan de in januari door dit Parlement aangenomen resolutie over het Groenboek. Daarin drong dit Parlement er bij de Commissie op aan een hervormingsvoorstel ter tafel te leggen met als doel het GVB een duurzamer en meer communautair karakter te geven, als tegenwicht tegen de pogingen tot hernationalisatie. Het Parlement riep daarbij op tot een rechtvaardiger GVB, waarin een einde gemaakt zou worden aan de discriminatie van bepaalde vloten, en waarin de onderlinge solidariteit zou worden vergroot door de van visvangst afhankelijke streken te ondersteunen, hoofdzakelijk door middel van communautaire cofinanciering van de modernisering van de vloten.

Vermeer (ELDR).
Voorzitter, gericht op duurzaamheid, dat is de hele toekomst van de visserij. Niet alleen verslagen opstellen, maar ook kijken naar aquacultuur en kijken binnen de visserij naar veilige omstandigheden. Jammer dat het verslag laat kwam, maar er is vervolgens heel snel gewerkt. Geweldig goed. Na de stemmingen in de commissievergaderingen liggen er nu keurige verslagen voor ons. Toch moeten we, naast de voorzorgsmaatregelen die in acht genomen moeten worden, ook kijken naar de situaties die we hebben. ICES wil de vangst van platvis verder terugschroeven terwijl de veilige marge in zicht is. Dat is niet helemaal te rechtvaardigen. Laten we oppassen! Ook moeten we in het nieuwe GVB recht doen aan historische vangstrechten; deze mogen niet in gevaar gebracht worden. Bovendien moeten we goed nadenken over de toegang tot de wateren. Dan denk ik natuurlijk aan de Noordzee, maar het gaat erom dat vissen op ongequoteerde soorten gevaarlijk is, omdat er dan in de bijvangst gequoteerde soorten meegevangen worden. Het is nu buitengewoon moeilijk te controleren of de gequoteerde soorten met rust gelaten worden. Moet je ze overboord gooien, moeten ze ergens aangeland worden? Het is in alle gevallen van enorme invloed op de quotabezitters, en belangrijk voor de waardevolle soorten. Ik denk dat deze extra belasting van de bestanden onaanvaardbaar is, zeker als de quota nog verder naar beneden gaan. Mensen hebben uit eigen initiatief al belasting verminderd. Het wordt dus erg moeilijk dat te verkopen. Beleid en beheer zijn afhankelijk van het draagvlak binnen de sector. Ik vind dat we moeten voorkomen dat de sector te ver buiten het spoor komt en we zullen hem moeten betrekken bij het creëren van en het nadenken over nieuwe oplossingen. Daarom is het heel erg belangrijk dat ook de controle en de sancties internationaal geharmoniseerd worden. Wat betreft internationale visserij: geen unilaterale maatregelen, dat heeft geen positief effect op duurzame visbestanden.
Mijn laatste opmerking is: dank u wel rapporteurs, die de verslagen geschreven hebben. Ik denk dat we een goede basis hebben om over deze verslagen in het Parlement te stemmen.

Jové Peres (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Souchet bedanken voor zijn uitstekende verslag, dat ook een goed uitgangspunt is geweest voor het verslag dat ik vervolgens heb opgesteld. Actuele feiten zoals het gebeurde met het schip de Prestige maken wat ik wilde zeggen over het verslag van de heer Souchet des te meer relevant.
Het verslag van de heer Stevenson is denk ik het slachtoffer geworden van een aantal procedurele problemen. Dat verslag had het referentiekader moeten zijn van het standpunt van het Parlement inzake de hervorming van het visserijbeleid. Het is verbazingwekkend en uitsluitend te wijten aan procedurele problemen dat dit verslag in meerdere opzichten afwijkt van ons latere standpunt toen we in de Commissie visserij de wetgevingsvoorstellen aanamen.
Die problemen vinden hun oorsprong ongetwijfeld in een vertraagd Commissievoorstel dat wellicht niet helemaal doordacht en aanvankelijk bovendien onvolledig was. Het voornaamste pakket voorstellen is bijvoorbeeld ingediend terwijl essentiële onderdelen ontbraken, zoals de visserij in de Middellandse Zee. Voorts zijn er duidelijke aanwijzingen dat de Commissievoorstellen wat de structurele aspecten betreft niet goed gefundeerd en soms zelfs grenzen aan het absurde.
Wat betreft het beleid voor de instandhouding van de natuurlijke hulpbronnen wil ik niet vooruitlopen op een debat dat nog plaats moet vinden. Ik moet echter wel zeggen dat ik niet blij ben met de manier waarop we deze kwestie hebben aangepakt.
Sinds geruime tijd wordt er in het visserijbeleid een onderscheid gemaakt tussen de staten, en die scheiding is nog eens benadrukt door het scenario waarmee het voorstel van de Commissie gepaard ging. Misschien hebben sommige ministers dat spelletje meegespeeld, maar dat doet hier niet terzake. Waar het feitelijk om gaat, is dat de situatie van de bestanden van kabeljauw, heek en andere soorten de scheiding heeft verdoezeld tussen de zogenaamde 'vrienden van de visserij' en de 'vrienden van de vissen'.
Hoeveel debatten we ook al hebben gehad en over hoeveel kwesties wij misschien terecht verdeeld zijn, het lijkt me een uitgemaakte zaak dat we een manier moeten zien te vinden om duurzame visserij veilig te stellen. In dit verband is het volgens mij noodzakelijk dat we fundamentele kwesties aanpakken en daarbij het niveau ontstijgen van belangen die ik bijzonder specifiek en te nationaal zou willen noemen.
Op die manier hadden we misschien kunnen ontsnappen aan de strakke schema's - zoals de verdeling van de quota - en hadden we het communautaire beleid kunnen omvormen, door die delen van de vloot te beschermen die een beslissende rol spelen in de economie van grote gebieden die afhankelijk zijn van de visserij.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, het is geen toeval dat het GVB in het jaar 2002 wordt hervormd. Die hervorming moeten wij nu goedkeuren, omdat krachtens de toetredingsverdragen van 1986 de overgangsperiode voor Portugal en Spanje binnenkort verstrijkt. Vanaf nu moeten die landen in de communautaire wateren dezelfde rechten krijgen als de negen lidstaten die het gemeenschappelijk visserijbeleid in het begin van de jaren tachtig hebben vormgegeven.
Mevrouw de Voorzitter, ondanks deze duidelijke feiten heeft de Commissie Visserij met een volstrekt onaanvaardbaar besluit de Portugezen en Spanjaarden gelijke rechten ontzegd. In het nieuwe GVB zou juist ekend moeten worden dat de vloten van de vijftien lidstaten dezelfde rechten hebben en zou een eind moeten worden gemaakt aan privileges en discriminatie tussen burgers, vloten en lidstaten van de Europese Unie.
Dit pro-Europese standpunt van mijn land - dat ook het standpunt van Galicië is - vormde de inspiratie voor het verslag dat ik moest opstellen over de beleidsmatige aanpak van de hervorming van het GVB. Ook hebben wij in het kader van deze gelijke toegang tot de communautaire wateren geen bezwaar gemaakt tegen tijdelijke beperkingen, mits zij gebaseerd waren op de noodzaak nieuwe of beschermde visbestanden in stand te houden. Wij hebben de noodzaak bepleit het principe van de relatieve stabiliteit te herzien of zo nodig te vervangen door een billijker principe dat beter spoort met de bepalingen van de Verdragen op dit vlak.
Wij hebben gepleit voor de versterking van het internationale visserijbeleid. In dat kader hebben wij ook een pleidooi gehouden voor gemengde bedrijven en de handhaving van de staatssteun van de Europese Unie voor investeringen ter verbetering van de leefomstandigheden aan boord van de schepen, die op dit moment uiterst beroerd zijn. Daar de meerderheid van de commissie geweigerd heeft onder meer die voorstellen goed te keuren kan ik het verslag, dat nu de naam van de voorzitter van de Commissie Visserij draagt, niet aanvaarden. Desalniettemin staan er nog principes in waar ik achter sta en die het vernietigende offensief hebben overleefd dat is ingezet tegen de door de meerderheid goedgekeurde amendementen. Betekent dit dat een dialoog en een nieuw compromis tussen alle betrokkenen over de hervorming van het GVB nog mogelijk zijn? Hoe dan ook, dialoog en een nieuw compromis blijven noodzakelijk.

ó Neachtain (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het fundamenteel oneens met diverse aspecten van de voorstellen van de Europese Commissie voor de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het is echter wel zo dat er een evenwichtiger benadering nodig is. De huidige gemeenschappelijke marktordening inzake visserijbeleid is geen succes gebleken. Ierse vissers zijn er niets mee opgeschoten en in sommige gevallen is het zelfs discriminerend voor hen geweest. We moeten tijdens dit hervormingsproces niet nalaten iets aan het huidige gebrek aan evenwicht te doen. Daar vragen de Ierse vissers momenteel om en ik ook.
Een van de kwesties waarover op het moment wordt gediscussieerd is de toegang tot de Ierse Box. De Spaanse regering beweert bijvoorbeeld dat ze vanaf januari het recht heeft op nog meer toegang tot de Ierse visgronden. Dit mag gewoon niet gebeuren. Dat zou absoluut rampzalige gevolgen hebben voor de Ierse vissers, hun gezinnen en de Ierse vissersgemeenschappen. De visbestanden in de Ierse Zee bevinden zich momenteel op een gevaarlijk laag peil. Als we onze wateren openstellen voor meer Spaanse schepen dan momenteel is toegestaan, leidt dit onherroepelijk tot een decimering van onze visbestanden.
De Ierse Zee is biologisch gezien een zeer gevoelig gebied. Het is het paaigebied voor veel van onze vissoorten. Vorige week nog heeft de Commissie visserij een amendement aangenomen waarin duidelijk staat dat het evenwicht van de visbestanden in de westelijke wateren niet mag worden verstoord en tegen dexze achtergrond moet relatieve stabiliteit dus worden gezien.
We moeten de visgebieden waar onze visbestanden onder druk staan, beschermen en de Ierse Box en de Ierse Zee zijn zulke gebieden. Het laatste wat we willen is dat onze wateren worden opengesteld voor meer visserij-inspanningen door Spaanse vissers of welke andere vissers dan ook.
We moeten onze visbestanden beschermen in plaats van ze te decimeren. Nieuwe conserveringsmaatregelen op communautair niveau moeten in overleg met alle belangengroepen in alle lidstaten worden getroffen om wat voor ons allemaal een zeer waardevolle natuurlijke hulpbron is, te beschermen.

Farage (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, het is algemeen bekend dat nog geen acht uur nadat de Gemeenschap de toetredingsonderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk in 1971 had geopend, een akkoord over de ontwerpverordeningen inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid werd bereikt. Het hoofd van de Britse delegatie, Sir Con O'Neil, merkte op dat deze twee gebeurtenissen niet los van elkaar stonden. Daarvoor was er nauwelijks belangstelling voor het gemeenschappelijk visserijbeleid geweest omdat de zes oprichters over praktisch geen viswateren beschikten. Groot-Brittannië, Ierland, Denemarken en Noorwegen hadden allemaal een florerende kustvisserij, die door effectieve conserveringsmaatregelen in stand was gehouden.
O'Neil bevestigt dit. Deskundigen van het Britse Ministerie van Landbouw hebben een rapport geschreven waarin werd aangegeven dat de Britse wateren letterlijk krioelden van de vis, terwijl de visgronden van de toenmalige Gemeenschap heel weinig vis bevatten. Het belangrijkste bewijs hiervoor is dat de communautaire wateren geen buitenlandse vissers aantrokken, terwijl de Britse wateren dat overduidelijk wel deden. Na dertig jaar GVB zitten de Britse wateren niet meer vol met vis. Om met Sir Con te spreken: 'Deze twee gebeurtenissen staan niet los van elkaar'. Maar toch schijnen leden van de Commissie visserij niet in staat te zijn het verband te leggen. Ze vragen om meer technische middelen en personeel. Ze willen meer geld voor onderzoek. Ze willen beheersplannen, duurzame ontwikkeling, geïntegreerd beleid, meerjarenplannen, de toepassing van het voorzorgsbeginsel en, daar kunnen we op wachten, referentiestreefcijfers voor biomassa en vissterfte. Als vakjargon de oplossing was, zaten de visgronden van de lidstaten nog steeds vol met vis en was het GVB een wereldsucces. Maar het enige wat vakjargon doet is de ongemakkelijke waarheid verhullen: het gemeenschappelijk visserijbeleid werkt niet, heeft nooit gewerkt en zal nooit werken, hoeveel hervormingen in mooie bewoordingen je er ook tegenaan gooit. Zolang vis als een gemeenschappelijke Europese hulpbron wordt beschouwd, is er geen gevoel van eigendom of verantwoordelijkheid. Overbevissing is dan de norm. Het is een onvermijdelijk gevolg van het beleid en het leidt tot uitputting van de visbestanden. Hervorming is de oplossing niet. Het GVB is niet vatbaar voor hervorming. Dat is gebleken. Het moet worden ontmanteld en de visserij moet weer door de nationale regeringen worden beheerd.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik begin mijn betoog in het onderhavige debat over de visserij terwijl ik, zoals u weet, diep geschokt ben door de recente gebeurtenissen in Galicië.
Ik herinner me dat het dramatische ongeluk met de Erika plaatsvond toen ik voorzitter was van de Commissie visserij; onze commissie heeft hierover toen een mondelinge vraag gesteld en we hebben er een resolutie over aangenomen. We deelden toen allemaal hetzelfde standpunt en hopelijk is dat ook nu het geval. Ik wil hier met klem wijzen op het - u welbekende - feit dat Galicië van alle Europese regio's het meest afhankelijk is van de visserij, en dat het buitengewoon rijk is aan schelpdieren en vissoorten. Na het ongeluk met de Prestige zal het vele jaren duren voordat die rijkdom weer hersteld is, vooral in de streken die rechtstreeks door de gevolgen van de olievlek getroffen zijn.
Ik ga een ontwerpresolutie opstellen en ik vind dat de fracties de handen ineen moeten slaan, zodat dit Parlement een politiek standpunt kan innemen om te voorkomen dat dergelijke gebeurtenissen ooit weer gebeuren. Ik vind dat we een bijzonder belangrijke politieke verantwoordelijkheid hebben.
Het is een treurige aanblik, de met olie besmeurde visbestanden, de dode zeevogels, en dan de vissers, die volkomen op de visserij zijn aangewezen. Soms heeft men het over overbevissing terwijl dergelijke rampen niet worden genoemd. Het lijkt me van vitaal belang dat we dat in gedachten houden, en zoals gezegd kunnen we hopelijk rekenen op de solidariteit van al onze collega's.
Wat betreft de verslagen die ons zijn voorgelegd in de plenaire vergadering, is hier nog niet ingegaan op het verslag van de heer Busk, die ik geluk wil wensen omdat zijn verslag geen amendementen of debat behoeft, daar we het er allemaal over eens zijn dat er illegale visserij bestaat en dat die moet worden bestreden; het is dan ook van belang dat dit wordt benadrukt.
Het verslag van de heer Souchet is naar mijn mening goed uitgepakt. Het is een redelijk en positief verslag, waarop evenmin amendementen zijn ingediend in de plenaire vergadering.
Wat het verslag van de heer Stevenson betreft weet iedereen wat er gebeurd is en ik zal dus niet in detail treden; vandaag behandelen wij het verslag dat de naam van de voorzitter van onze commissie draagt. Ik kan u enkel zeggen dat mijn fractie een paar zeer bescheiden amendementen heeft ingediend vanuit de wens een aantal punten bij te schaven. Als algemene opmerking zou ik willen zeggen dat we met een mededeling en dus niet met een wetgevingsdocument te maken hebben, in tegenstelling tot het verslag van de heer Jové dat in de komende vergaderperiode zal worden behandeld. Ik hoop dat we onze krachten kunnen bundelen en gebruik kunnen maken van de hier genoemde evenwichtige aanpak, om de compromissen aan te nemen in dat verslag dat, zoals gezegd, zal worden behandeld gedurende de komende vergaderperiode van Brussel.
Wat de door ons ingediende amendementen betreft hebben we ernaar gestreefd de term 'permanent? in verband met de 12-mijlszone te schrappen. De juridische diensten van de Raad en van het Europees Parlement geven immers net als de Commissie toe dat deze maatregel een gedeeltelijke buitenwerkingstelling van het Verdrag vormt en derhalve geen permanent karakter kan hebben, daar zij anders een wijziging van het Verdrag zou inhouden. Voor deze maatregel moet dus een termijn worden ingesteld. Aangezien we het er niet over eens zijn of die nu vijf, tien, vijftien of twintig jaar moet duren, is ons verzoek dat hierover overeenstemming wordt bereikt in het debat over het verslag-Jové.

Lage (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, heren commissarissen, geachte afgevaardigden, de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft tot golven van kritiek geleid. Soms is die kritiek redelijk en terecht, soms is die kritiek overhaast geformuleerd en buiten elke proportie. De hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid is noodzakelijk; niemand met het nodige gezond verstand kan dit ontkennen.
De uitputting van de bestanden is geen fantasie of een overdrijving van de milieubeweging, van degenen die het zeeleven beschermen of van pessimistische wetenschappers. Het is voor veel vissoorten de dramatische werkelijkheid. Ook in het verleden zijn bepaalde vispopulaties volledig ineengestort, maar toen was het mogelijk die bestanden weer te herstellen door op andere soorten te gaan vissen en de activiteiten te verleggen naar andere breedtegraden. Vandaag de dag is dat bijna onmogelijk. Het drastisch teruglopen van de kabeljauwbestanden bij New Foundland - de bron van zoveel geschiedenis en legendes in onder meer mijn land, Portugal - zou voor ons een alarmsignaal moeten zijn.
Meer dan 35.000 vissoorten bevolken de zeeën, maar slechts een honderdtal daarvan is commercieel en voor de consument van belang. Dat is een feit! Er is intussen echter wel sprake van verarming van de biologische verscheidenheid van het zeemilieu en geleidelijke vernietiging van de habitats en ecosystemen. Die zorgwekkende stand van zaken is niet alleen te wijten aan de druk die de visserijactiviteiten uitoefenen, want er zijn ook andere oorzaken aan te wijzen. Aan de visserij wordt voortaan een dubbele eis gesteld: ten eerste de ecologische eis de visbestanden te behouden en ten tweede de politieke en sociale eis de economische activiteiten in de zeevisserij te handhaven. Daarom moeten die visserijactiviteiten nauw gerelateerd zijn aan de visstand en dienen de vissers zich niet te gedragen als jagers en verzamelaars, alsof wij nog in het Paleolithicum zouden leven.
Het was dan ook een gouden greep het verslag-Souchet over het actieplan van de Gemeenschap om milieubeschermingseisen in het gemeenschappelijk visserijbeleid te integreren, het verslag-Stevenson over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid en het verslag-Busk over de controle op en de bestrijding van illegale visserij gecombineerd te behandelen. De hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid kan niet anders dan een compromis zijn waarin sociale, economische, culturele en milieuaspecten met elkaar in evenwicht zijn. Daarom dienen de afgevaardigden die, zoals men het pleegt te zeggen, meer voor de visserij zijn, de volgende waarheid als een koe in gedachten te houden: zonder vis geen visserij.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, ook ik steun het verslag van de heer Souchet en betreur de vervuiling door de olietanker in Galicië. Hoewel het verslag-Souchet tegenstrijdigheden bevat, wordt er rekening in gehouden met vele voorstellen en standpunten die wij hebben bepleit en die belangrijk zijn voor Portugal. Ik denk daarbij met name aan de handhaving van de 12-mijlszone als permanent onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid, de participatie van de vissersorganisaties in het besluitvormingsproces, meer geld voor onderzoek, het voorkomen van een juridisch vacuüm en sociaal-economische maatregelen ter compensatie van de gevolgen van de hervorming. Bij dit laatste punt dienen de hervormingsvoorstellen rekening te houden met de in het verleden gebrachte offers.
De commissie heeft ook twee voorstellen van ons goedgekeurd die wij uiterst belangrijk achten. Ten eerste, een uitzondering op de vrije toegang tot de 50-mijlszone voor de ultraperifere regio's, in overeenstemming met de Verdragen, en meer steun voor de verwerkende industrie, met name voor de conservenindustrie. Wij staan echter niet achter de voorstellen die beogen het verslag te wijzigen door voorstellen op te pakken die al verworpen zijn in de Commissie visserij. Die voorstellen druisen trouwens ook in tegen de standpunten en voorstellen die wij hebben geformuleerd. Wij zullen echter voor een voorstel stemmen dat overeenstemt met een van onze amendementen. Dat amendement is voor Portugal erg belangrijk en het is in het kader van een ander verslag al een keer aangenomen. Het voorstel komt erop neer de 6- en 12-mijlszones te handhaven en die zones voor onbeperkte tijd deel te laten uitmaken van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dat kan het behoud van de visbestanden bevorderen en de ontwikkeling van de kleine lokale visserij stimuleren.

Schörling (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie de voorstellen van de Commissie steunt voor het hervormen van het gemeenschappelijk visserijbeleid. De gepresenteerde maatregelen en voorstellen hadden al veel eerder moeten komen. Daarom zijn ze nu absoluut noodzakelijk. Het enige waar wij vraagtekens bij zetten en wat voor ons problemen oplevert, is het voorstel van de Commissie vissersvloten te verkleinen door middel van het simpele principe 'één boot in, één boot uit?. Ik begrijp niet echt hoe dit moet functioneren en hoe de vissersvloot hierdoor verkleind kan worden.
Ik begrijp de frustratie van de Commissie over het feit dat de Raad en de lidstaten geen verantwoordelijkheid willen nemen. Jarenlang hebben ministers en de Raad verzuimd het verband te zien tussen het visserijbeleid en de afname van het visbestand. Zij hebben überhaupt geen verantwoordelijkheid genomen voor een duurzame ontwikkeling en zich niet ingespannen voor het behoud van het visbestand, wat de enige mogelijkheid is om de visserijsector te redden.
Voor bijvoorbeeld de Ierse Zee heeft men de afgelopen tien jaar een quotum vastgesteld dat 28 % hoger lag dan volgens onderzoekers acceptabel was. Dan maakt het niet uit of de vissersvloten uit Ierland, Spanje of een ander land komen.
Daarom denk ik dat het uur der waarheid voor de visbestanden nu is aangebroken. De Raad heeft geen besluit willen nemen over restricties voor vangstquota, die überhaupt niet realistisch waren. De controleprogramma's waren ontoereikend en men heeft de vissersvloten niet willen inkrimpen. Wij weten nu al dat dit de oorzaak van het hele probleem is. Wat moeten wij dan doen? Ik vind dat wij het voorstel van de Commissie moeten goedkeuren.
Zweden is van plan een eenzijdig moratorium in te stellen voor de kabeljauwvangst in de Oostzee. Dat is iets wat de Groenen hebben geëist tijdens de regeringsvorming. De kabeljauw wordt in zijn bestaan bedreigd, niet alleen in de Oostzee, maar ook in het Kattegat en de hele Noordzee. De Internationale Raad voor het zeeonderzoek is van mening dat het herstructureringsplan van de Europese Unie volstrekt ontoereikend is en dat de situatie urgent is. Met het oog hierop moeten wij drastische maatregelen nemen zoals het instellen van een moratorium.
Ik hoop dat de Commissie dit voorstel steunt. Ik ga er ook van uit dat de Commissie er zo spoedig mogelijk mee instemt dat de structuurfondsen gebruikt kunnen worden als compensatie. Dat is namelijk volledig in overeenstemming met het eigen voorstel van de Commissie over verantwoorde visserij om het visbestand ook in de toekomst veilig te stellen en te behouden.

Souchet (NI).
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde graag kort iets zeggen over het verslag van de heer Stevenson. Ik ben blij dat hij ervoor pleit zowel het systeem voor de toegang tot visgronden en vispopulaties als het grondbeginsel van relatieve stabiliteit te handhaven. Ik vind het intussen wel jammer dat het oorspronkelijke voorstel van de heer Nogueira Román niet gehandhaafd is, aangezien daarin opnieuw de aandacht werd gevestigd op de economische en sociale dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het was de bedoeling van de heer Nogueira Román dat we daar ook naar keken en niet alleen naar de activiteiten van de vissers op zee.
Ik vond het opvallend dat in het Commissievoorstel voor de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid nauwelijks enige prioriteit wordt gegeven aan de sociale gevolgen van hun plannen - op de lijst met voorgestelde maatregelen komen die gevolgen pas onder punt zeven aan de orde.
De mededeling van de Commissie van 6 november aangaande de maatregelen voor het opvangen van de schok van de hervorming bevestigt dat de Commissie van plan is in drie jaar - van 2003 tot 2006 - 28.000 banen op te geven door het uit de vaart nemen van schepen. Wij zullen de Commissie te gelegener tijd vragen stellen over deze drastische cijfers - dat wil zeggen: zodra we de gelegenheid hebben gehad deze mededeling zorgvuldiger te bestuderen.

Langenhagen (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, het is jammer dat we het verslag-Souchet en het verslag-Noguiera zo ingrijpend hebben moeten wijzigen. Het is toch al zo'n treurig scenario: wij zitten hier lekker binnen en we praten maar, en we praten niet alleen met elkaar, maar we staan helaas vaak ook tegenover elkaar. Buiten voltrekt zich echter een ramp voor steeds meer visbestanden tengevolge van door ons veroorzaakte milieuongevallen en overbevissing.
Hierbinnen, zo lijkt het, werpen we liever blokkades op dan dat we aan een echte hervorming werken. Het aanzien van de Europese Unie wordt hierdoor geschaad. We moeten eerst ons eigen milieu maar eens verbeteren, en wel onmiddellijk. De voorstellen van de Commissie kwamen weliswaar laat, maar nog wel ruim voor de zomer. Nu spoedig de eerste sneeuw valt, praten we; maar vandaag pas hebben we het over het tijdschema van de hervorming die al over enkele weken, op 1 januari volgend jaar, moet ingaan.
Dat tijdschema was om te beginnen in taalkundig opzicht al een onmogelijk stuk, nog afgezien van de inhoudelijke eenzijdigheid met betrekking tot Galicië. Vervolgens kon de Commissie visserij het tijdschema met veel moeite en met 258 amendementen tot een leesbaar stuk maken met het oog op een echte hervorming. Vreemd genoeg echter stemde de commissie, om een voorbeeld te noemen, voor de bescherming van de 12-mijlszone. En nu moet ik er woensdag tegen stemmen! Dat doe ik niet! Ben ik, zijn wij marionetten? Natuurlijk, ieder van ons wil herkozen worden. Is dat de reden voor de opmerkelijke onstandvastigheid van de geesten die de Commissie visserij opriep? We weten allemaal: zonder vis gaat de visserij ter ziele. Bescherming van de vloot en bescherming van de visbestanden zijn uitgangspunten waaraan niet te tornen valt. Ik ben voor een economisch rendabele, sociaal evenwichtige en ecologisch verantwoorde visserij. We moeten de realiteit onder ogen zien en mogen niet met nog meer schepen het visioen van de eeuwige visbestanden najagen.
Mijn oproep aan de collega's is: kijk alstublieft verder dan uw nationale belangen en steun mij in mijn streven naar de instandhouding van de visbestanden!

Poignant (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen zeggen dat ik de opmerkingen van onze leden uit Galicië volledig onderschrijf - ik zal al hun initiatieven daarom steunen. Mijn regio heeft geleden onder de rampen met de Amoco Cadiz en de Erika, hun regio ondervindt nu de gevolgen van de ramp met de Prestige - en het feit dat dit schip zo heet draagt op geen enkele wijze bij aan de oplossing van de problemen van de Galicische vissers en de overige inwoners van de regio.
Mijnheer de commissaris, het ontwerpen van een nieuw visserijbeleid is een gecompliceerde aangelegenheid, maar het is intussen wel zo dat dit nieuwe beleid direct na 31 december moet worden toegepast. Ik geloof dat de Commissie visserij een grote bijdrage geleverd heeft aan het herstel van het evenwicht tussen de exploitatie van de visvoorraden en de bescherming van de visstand voor toekomstige generaties, en dat zonder de economische behoeften van de kustregio's uit het oog te verliezen. Het is onze bedoeling een beter evenwicht tussen deze twee aspecten te vinden dan het evenwicht zoals dat uit uw voorstellen naar voren komt - waar wij op uit zijn is duurzame ontwikkeling in de ware zin des woords. We hebben het dan natuurlijk over de visvoorraden, waarvoor we inderdaad een evenwicht dienen te vinden, maar ook over de economie van de kustgemeenschappen. We hebben in deze drie verslagen - maar ook in een aantal andere - geprobeerd uw aandacht te vestigen op de gevolgen die politieke besluiten op dit gebied zullen hebben voor de werkgelegenheid in regio's die van de visserij afhankelijk zijn. U moet proberen te begrijpen wat de gevolgen zijn van het uit de vaart nemen van schepen - als we ze nu uit de vaart nemen, en de visstand zich herstelt, dan kan het zijn dat er in de toekomst geen mensen meer zijn om die vis te vangen. Daarom moeten we goed blijven nadenken. We moeten ervoor zorgen dat onze vissers niet vissen in schepen die te oud zijn, die ze veel te lang gebruiken en die veel te zwaar beladen met allerhande vistuig, en zich aldus aan allerlei risico blootstellen.
Via debatten en de inspanningen van onze rapporteurs probeert de Commissie visserij invloed uit te oefenen op de uiteindelijke beslissingen van de Commissie en de Raad. Daar zitten een paar goede besluiten bij, en daar moeten we ook de aandacht op vestigen. Ik heb het dan over toezicht en sancties, het betrekken van de belanghebbende partijen in het besluitvormingsproces, en het vergroten van de kennis aangaande vistechnieken en visvoorraden. Om kort te gaan: zodra dit alles is verwezenlijkt en het evenwicht is hersteld, kunnen onze vissers weer vertrouwen hebben in hun werk, in hun bedrijven en wij in onze regio's.

Hudghton (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, het communautaire visserijbeheer is op een kritiek punt aangeland nu de belangrijke visbestanden in de Noordzee en elders teruglopen en de toekomst van de visserij en dus ook die van de visverwerkende industrie in gevaar komt. Het is dus van groot belang dat de Commissie de zaak goed aanpakt en een beheersysteem voorstelt dat zorgt voor duurzame visserij, ondersteund door actueel, onafhankelijk en controleerbaar wetenschappelijk bewijs waar belanghebbende partijen bij zijn betrokken en waardoor vertrouwen in het systeem wordt gewekt.
Nu de eerste reeks GVB-hervormingsvoorstellen ten einde loopt, kijk ik echter cynischer tegen de procedure aan en ben ik minder optimistisch dan ooit over de toekomst van de Schotse gemeenschappen die van de visserij afhankelijk zijn. Hoe komt dat? Is een werkbaar gemeenschappelijk visserijbeleid haalbaar? Ik ben altijd van mening geweest dat het hanteren van een regeling waarin de belanghebbenden enig vertrouwen hebben de enige manier is om het nodige evenwicht te krijgen tussen hulpbronnen en het oogsten en in stand houden ervan en om de naleving van een beheersregeling aan te moedigen. Daarom vind ik de steun van de Commissie voor regionale adviesraden een stap in de goede richting op weg naar een zeer noodzakelijke nieuwe, betere manier van werken.
De daad moet echter bij het woord worden gevoegd en de houding die de Commissie onlangs ten toon spreidde ten aanzien van quota voor kabeljauw en andere witvis voor volgend jaar, heeft mij geschokt. Opmerkingen zoals 'wij weten het beter' en 'eigen schuld' die commissaris Fischler zou hebben geplaatst in verband met de mogelijke sluiting van de Schotse visindustrie gaan dwars in tegen het gemelde voornemen de belanghebbenden meer bij de zaak te betrekken. Deze 'stoere' benadering, die waarschijnlijk bedoeld was om de feitelijke uitkomst voor volgend jaar iets minder onaangenaam te doen lijken, hoort niet thuis in een nieuw GVB. De droevige realiteit is dat de Commissie het afgelopen half jaar onherstelbare schade heeft toegebracht aan het Schotse vertrouwen in het Europese visserijbeheer.
Gezien de totale ommezwaai van de heer Fischler over het diepzeebeheer, gevolgd door de tactloze presentatie van het standpunt van de ICES inzake kabeljauw en de gevolgen ervan voor Schotland, is het geen wonder dat de ene samenzweringstheorie na de andere de kop opsteekt. Wil de heer Fischler de geschiedenis ingaan als de architect van een nieuw en succesvol gemeenschappelijk visserijbeleid? Of als degene die de vissersgemeenschappen en een wijze van bestaan om zeep heeft geholpen? Momenteel heeft het er helaas veel van weg dat het laatste het geval zal zijn.
De leiders van de Schotse visindustrie en ik hebben tijdens de raadgevingsprocedure inzake de GVB-hervorming een constructieve rol gespeeld en met de milieuorganisaties samengewerkt.
Ik zou graag zien dat de Commissie en de Raad daar rekening mee houden en iets terugdoen voor de Schotten in plaats van hun te straffen voor hun inspanningen.

Cunha (PPE-DE).
Dit verslag van het Parlement over de hervorming van het GVB corrigeert een aantal lacunes in het voorstel van de Commissie, maar blijft bij een aantal andere zaken in gebreke.
Ik wil de drie belangrijkste positieve punten in het verslag belichten:
ten eerste moet duurzaam beheer gestoeld zijn op een evenwichtig scala aan maatregelen. Dat duurzaam beheer moet niet alleen gebaseerd zijn op de simplistische oplossing de vloot in te krimpen, maar ook op een selectiever gebruik van het vistuig en een adequaat gebruik van de meerjarige oriëntatieprogramma's, totaal toegestane vangsten en quota. Het belangrijkst is de aanbeveling dat bij een eventuele beperking van de visserij-inspanning lagere doelstellingen moeten worden gehanteerd voor lidstaten die hun vloot reeds hebben ingekrompen;
het tweede positieve punt is de glasheldere aanbeveling dat ook in de toekomst de visserijovereenkomsten met derde landen een integraal bestanddeel moeten blijven uitmaken van het GVB. Als die akkoorden juist worden toegepast, komen zij beide partijen ten goede. In dat opzicht valt het te rechtvaardigen dat vaartuigen die uit de communautaire vloot verwijderd zijn, deel uit kunnen blijven maken van de vloot van gemengde bedrijven;
het derde punt betreft de wil een specifieke oplossing te zoeken voor het probleem van de toegang tot de wateren van ultraperifere gebieden met een delicaat natuurlijk evenwicht en een gevoelig ecosysteem. De Azoren, het eiland Madeira en andere regio's van de Europese Unie zijn hier voorbeelden van.
Het meest negatieve aspect van het voorstel is in mijn ogen dat de hele structurele component erin ontbreekt. Er zijn twee hoofdredenen om de regels die de Europese Raad van Berlijn heeft vastgelegd over de financiering van structuurmaatregelen niet te wijzigen. De eerste reden is dat de modernisering van de vloot op zich al prioritair is, want anders zal de communautaire vloot aan concurrentiekracht inboeten. In Portugal is veertig procent van de vloot ouder dan 25 jaar en zonder steun is die vloot niet levensvatbaar. Ten tweede is in Berlijn een bedrag vastgelegd voor de modernisering van de vloot tot het jaar 2007. Verscheidene reders hebben op basis hiervan kosten gemaakt en daarom is het politiek onaanvaardbaar om nu, halverwege de wedstrijd, de spelregels te wijzigen.

Kindermann (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, dat een hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid noodzakelijk is, daarover zijn we het waarschijnlijk allemaal wel eens. Zodra echter over de afzonderlijke uitvoeringsbepalingen van de hervorming gesproken wordt, worden grote verschillen zichtbaar. Die betreffen niet alleen de beoordeling van de situatie, die op dit moment niet bepaald rooskleurig is, maar ook de maatregelen die moeten worden genomen. Er zijn zelfs verschillen in de beoordeling van wetenschappelijke onderzoeken die naar onze bestanden gedaan zijn. Dat blijkt ook uit het verslag over het tijdschema dat wij vanavond eveneens bespreken. Ik denk ook dat de discussies in de Raad van ministers net zo levendig zijn als die bij ons in het Europees Parlement.
Wij moeten ons als Europees Parlement echter op de inhoudelijke punten concentreren en proberen actief bij te dragen aan een hervorming die in de eerste plaats de duurzaamheid van de visbestanden waarborgt. We hebben het over het voorzorgsbeginsel. Ingrepen, hoe pijnlijk ook, zijn waarschijnlijk onvermijdelijk om een duurzaam beheer van de visbestanden te garanderen en daarmee te verzekeren dat de visserij als geheel op de lange termijn overleeft. De sociale component van de te nemen maatregelen is daarbij echter van cruciaal belang.
Ik doe dan ook een dringend beroep op alle collega's, maar ook op de ministers van Landbouw en Visserij om bij de beslissing over de hervorming vast te houden aan de verantwoordelijkheid die zij hebben voor de visserij in de Europese Unie als geheel en zich niet door kortzichtige nationale belangen te laten leiden. Wij moeten de geweldige kans om tot een fundamentele hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid te komen, niet voorbij laten gaan. We moeten deze gelegenheid aangrijpen, anders ziet het er binnen afzienbare tijd zeer somber uit voor onze visserij in Europa. Dat blijkt nu al duidelijk uit de huidige toestand van de kabeljauwbestanden in de Noordzee. Ik hoop dat dat een les voor ons is.

McCartin (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, we doen of het een zeer gecompliceerde kwestie is, maar voor mij komt het maar op twee dingen neer: hoeveel vis mag er worden gevangen en wie mag dat doen? Als we het over die twee vragen eens kunnen worden, kunnen al die andere kwesties ook op een acceptabele wijze worden opgelost.
Ik ben het niet eens met degenen die zeggen dat het gemeenschappelijk visserijbeleid de oorzaak is van de huidige staat waarin de visbestanden verkeren. De reden voor de huidige staat waarin de bestanden verkeren, is dat er niet naar de wetenschappers is geluisterd. Toen de Commissie met de boodschap van de wetenschappers naar de Raad stapte, werd er geen acht op geslagen en haar advies werd niet opgevolgd. Ik ben het niet eens met het huidige beleid, maar binnen het kader van dit beleid hadden de visbestanden in stand kunnen worden gehouden als het advies van de Commissie door de jaren heen was opgevolgd.
Het andere euvel van het gemeenschappelijk visserijbeleid is dat de Commissie enerzijds verantwoordelijk is maar anderzijds alleen advies kan geven. Het zijn de Raad en de individuele lidstaten die de uiteindelijke verantwoordelijk dragen. Er zijn veel tekenen dat ze zich in het verleden niet op een dusdanige, onpartijdige wijze van hun verantwoordelijkheid hebben gekweten dat iedere visser nam waar hij recht op had en elk schip haar quotum kreeg en niets meer.
Het gemeenschappelijk visserijbeleid gaat te ver. Het is nooit nodig geweest vis tot gemeenschappelijk eigendom te maken. Dat is niet logisch. We hebben een gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat geeft mij of een Ierse visser niet het recht druiven of olijven te gaan plukken in Zuid-Spanje. Het geeft ons niet het recht om bossen in Finland of Zweden te kappen. Zo moet gemeenschappelijk eigendom van visbestanden ook geen onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid uitmaken. Het is niet logisch. Voor zover ik weet, is er echter slechts één land dat erbij inschiet en minder krijgt dan zijn rechtmatige deel. Niemand is ferventer voorstander van integratie dan ik, dus ik kan gerust zeggen dat er één regio in de Unie is, het westen van Ierland, die niet krijgt waar ze recht op heeft. Ik heb niets tegen de Spaanse, Franse of Britse vissers die de territoriale wateren bevaren. Op andere terreinen - olie en delfstoffen - en bij iedere vorm van jurisdictie die lidstaten in hun eigen wateren hebben, vallen natuurlijke hulpbronnen echter onder de bevoegdheid van de nationale regeringen. Dat zou ook voor vis moeten gelden. Dat zou een stuk logischer zijn.

Parish (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, het GVB heeft volledig gefaald. Het is er niet in geslaagd de visbestanden of de werkgelegenheid van de vissers in stand te houden. Het is volstrekt belachelijk dat er ieder jaar bijna twee miljoen ton gezonde vis overboord wordt gegooid. Vissen zwemmen niet afzonderlijk in de zee. Ze zwemmen door elkaar heen en hoe eerder we dat doorhebben hoe beter het is.
De 6- en 12-mijlszones moeten permanent van kracht worden. Ik ben niet overtuigd van het argument dat dit niet mogelijk is en ik zal er krachtig voor stemmen dat deze beperkingen in steen gegrift worden. Die 6- en 12-mijlszones moeten er niet alleen komen, maar ze moeten op plaatselijk niveau worden beheerd en op behoorlijke wijze door Brussel worden gedelegeerd. Het moet niet blijven bij een symbolisch gebaar. Als plaatselijke vissers deze wateren in eigendom hebben, werken de conserveringsmaatregelen wel.
In de Noordzee dreigt de kabeljauw te verdwijnen. Is het toeval dat de kabeljauw verdwijnt in gebieden waar industriële visserij plaatsvindt? We halen miljoenen tonnen zandaal uit de zee en stropen de zeebodem af en kabeljauw leeft van zandaal. Dat is geen toeval. Daar moeten we iets aan doen.
Noorwegen en IJsland beschikken over goede visbestanden en zij vallen niet onder het gemeenschappelijk visserijbeleid. Nogmaals, is dat toevallig? Ik ben het hier eens met de heer McCartin. Moeten visbestanden deel uitmaken van het gemeenschappelijk visserijbeleid? Ik zeg het heel bot: als de Commissie het gemeenschappelijk visserijbeleid niet behoorlijk ten uitvoer kan leggen, moet het terug naar de lidstaten, zodat ze het zelf kunnen doen.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, ik vind dat het gezien de recente ramp die de Prestige heeft veroorzaakt zorgwekkende tijden zijn, niet alleen voor de vissers uit Galicië, die in afwachting zijn van de reactie van de Commissie en die wensen dat deze rampspoed zich nooit meer ergens herhaalt, maar voor álle weldenkende mensen die de bescherming van het milieu en duurzame ontwikkeling nastreven.
In de eerste plaats wil ik de heren Souchet en Busk gelukwensen met de kwaliteit van hun respectievelijke verslagen; wat betreft het verslag waarover de voorzitter van de Commissie visserij zich tenslotte heeft ontfermd, wil ik ingaan op overweging K en op amendement 23 dat hierop is ingediend.
De instelling van de voor de traditionele visserij gereserveerde zone over een strook van zes mijl - die naderhand werd opgetrokken tot twaalf mijl en werd uitgebreid tot alle lidstaten - werd voor de laatste maal verlengd in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid van 1992, en wel met een periode van tien jaar. We zitten dus al dertig jaar met een voorlopige maatregel. Doel ervan was kennelijk de traditionele vissersvloot in de gelegenheid te stellen zich geleidelijk aan te passen. Als die dat nog niet gedaan heeft, dan weet ik niet wanneer ze wel zover zal zijn.
In het voorstel van de Commissie voor een tijdschema voor de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid wordt gepleit voor handhaving van het visverbod binnen de twaalf mijl - een voorstel waarvan de wettelijke geldigheid reeds in twijfel is getrokken. In deze tijd van de uitbreiding en van de Conventie zou dit voorstel naar mijn idee paradoxaal genoeg een fase inluiden van hernationalisatie van de communautaire wateren. Dat zou indruisen tegen het beginsel van gelijke toegang voor de vissersschepen tot alle hulpbronnen van de Europese Unie. Daarbij komt nog het risico dat die beperkte zone in de toekomst wordt uitgebreid, indien deze maatregel wordt aangenomen als permanente uitzonderingssituatie.
De Europeanen in het algemeen, mevrouw de Voorzitter, en de zeelieden in het bijzonder, zullen niet begrijpen waarom de wateren niet gecommunautariseerd worden, waarom deze beperking wordt ingesteld - de uitzondering op het beginsel van de vrije toegang - en waarom er in deze sector niet gecommunautariseerd wordt terwijl dat in andere sectoren wel het geval is. Vanuit een strikt juridisch standpunt dient dan ook voor altijd de mogelijkheid te worden uitgesloten om een permanente uitzondering in te stellen.
Ik wil mijn collega's wijzen op de noodzaak om tegen overweging K en tegen amendement 23 te stemmen, die naar mijn bescheiden mening in strijd zijn met het gemeenschapsrecht en het gezonde verstand van de Europeanen.

Stevenson (PPE-DE)
. (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik dank u dat u dit debat heeft verlengd om mij in de gelegenheid te stellen eraan deel te nemen. Het heeft me zestien uur gekost om hier in Straatsburg te komen. Twee weken geleden ben ik in minder tijd naar Hobart in Tasmanië gereisd. Het is onvoorstelbaar als je bedenkt dat de reden voor mijn oponthoud deels het gevolg is van een rendierjacht op de landingsbaan van de internationale luchthaven van Straatsburg.
Ten eerste heb ik begrepen dat velen tijdens het debat hun zorg hebben uitgesproken over het wrak van de Prestige voor de kust van Galicië. Ik hoop dat mijn collega's het naar aanleiding van wat er tijdens dit debat is gezegd, met mij eens zijn dat we een beroep op de Commissie en de Europese instellingen moeten doen Galicië alle mogelijke hulp te bieden om dit vreselijke probleem aan te pakken. De kranten in Schotland noemden het vandaag de 'Costa del muerte? en schreven dat er al drieduizend ton olie was gelekt. Ik heb begrepen dat de tanker zeventigduizend ton olie bevatte en het idee van een lekkage van die orde van grootte is gewoonweg afgrijselijk.
We hebben tijdens dit debat gehoord hoe de heer Parish uiting gaf aan een heleboel woede. U hebt de heer Hudghton dat vanuit een Schots perspectief ook horen doen. Dit debat gaat deels over de 'roadmap' van de Commissie. Ik moet er meteen bij zeggen dat er in het recente advies van de ICES, waarin de volledige sluiting van de witvissector in het Verenigd Koninkrijk en Ierland wordt aanbevolen, op wordt gewezen dat het idee van een 'roadmap' overbodig is. Wat het gemeenschappelijk visserijbeleid betreft zijn we op weg naar nergens. Wat hebben we eraan het toekomstige visserijbeleid vanavond in dit Parlement te bespreken als er voor Britse en Ierse vissers geen toekomst is? Wat hebben we eraan meerjarige beheersplannen te bespreken als de belasting en quota voor de Noordzee, het westen van Schotland, de Ierse Zee en het Kattegat de komende vijf jaar of langer op nul worden gesteld? Wat een aanklacht tegen het gemeenschappelijk visserijbeleid! Wat een gênante vertoning dat we na twintig jaar falend beleid nu moeten toezien hoe een industrie zo oud als de mensheid om zeep wordt geholpen. Omwille van de conservering worden onze vissers gedwongen miljoenen tonnen eersteklas vis terug in zee te gooien om te voldoen aan het waanzinnige quotasysteem. Omwille van de conservering mogen onze vissers niet uitvaren, worden ze geconfronteerd met noodsluitingen en buitenbedrijfstellingen, worden ze gedwongen banen te schrappen en zien ze hun inkomen kelderen. En nu blijkt uit de boodschap van de wetenschappers dat alles wat ze in het verleden hebben geadviseerd, gefaald heeft - alle technische conserveringsmaatregelen, de verhoogde maasgrootte, de panelen met vierkante mazen om jonge kabeljauw te laten ontsnappen, alle noodsluitingen van paaigronden, de veertigduizend vierkante mijl Noordzee die vorig jaar twaalf maanden lang werd gesloten zonder een cent vergoeding voor de vissers, de drie jaar durende sluiting van de Ierse Zee voor kabeljauwvangst, de grootschalige maatregel waarmee bij de Schotse vloot alleen al ruim honderd trawlers voor de visserij op demersale soorten buiten bedrijf werden gesteld. Al deze maatregelen die de wetenschappers hadden aanbevolen en die door de Commissie waren opgelegd, hebben kennelijk gefaald. Het is te zot voor woorden.
Er is geen plaats voor onze 'roadmap' in het gemeenschappelijk visserijbeleid als twintigduizend vissers, visverwerkers en havenarbeiders geconfronteerd worden met de sluiting van hun industrie en het verlies van hun baan. De sluiting van de hele witvissector kan niet worden gerechtvaardigd. Vorig jaar is in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan zevenhonderdduizend ton kabeljauw gevangen. Dat klinkt niet als een bedreigde vissoort. Rond de Faeroe's en IJsland, waar ze geen GVB kennen, worden tienduizenden grote volgroeide kabeljauwen gevangen. Als de kabeljauw naar het noorden is getrokken ten gevolge van de klimaatverandering, vervuiling of de Noord-Atlantische Drift, krijgen we ze met alle draconische maatregelen van de wereld niet terug. Het is waar dat de kabeljauw in het centrale deel van de Noordzee is verdwenen. Dat zal niemand ontkennen. Maar hun plaats is ingenomen door garnalen, en de garnalenvisserij is thans een van de grootste sectoren rond de Britse eilanden. We weten dat kabeljauw voor een groot deel leeft van garnalen, dus het is niet verrassend dat de garnalen floreren als de kabeljauwstand terugloopt. Maar het is ook een feit dat garnalen kabeljauwlarven eten, dus als de kabeljauw eenmaal is verdwenen, komt hij misschien nooit meer terug. Zo is dat in Canada ook gegaan.
Ik weiger te accepteren dat het mogelijke herstel van de kabeljauwbestanden het opofferen van garnalen, schelvis, wijting, schol en platvis op enige wijze rechtvaardigt. Ook weiger ik te accepteren dat de begroting genoeg ruimte biedt voor ook maar een fractie van de waarschijnlijke kosten in verband met de sociaal-economische gevolgen, zoals in dit rampzalige voorstel wordt gesuggereerd. Het heeft dus geen zin nu een 'roadmap' te bespreken.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil me verontschuldigen voor het feit dat ik hier niet eerder kon zijn. Ik heb inmiddels drie versies gehoord: eerst dat zich geiten op de landingsbaan bevonden, toen dat het reeën waren en ten slotte dat het om rendieren ging. Ze zeiden ons echter ook dat het mistig was. Het was dus blijkbaar moeilijk om de dieren te identificeren.
Ik wil niet herhalen wat collega Byrne al gezegd heeft over het verslag dat hiervoor besproken werd. Hij ging in op de vraag wat er moet gebeuren naar aanleiding van die enorme olieramp die we thans in Galicië zien. Het mag duidelijk zijn dat dit een uitdaging is voor Europa. Er bestaat zoals u weet een plan dat de Commissie alweer enige tijd geleden naar aanleiding van de ramp met de Erika heeft voorgelegd. Er is ook een ontwerp voor de omzetting daarvan, dat mijn collega, mevrouw De Palacio, op de voet volgt. In samenhang met dit ontwerp is ook voorzien in een specifiek plan voor schadevergoeding, dat het komende jaar moet worden uitgevoerd.
Laat ik nu echter met name mijn standpunt uiteenzetten met betrekking tot het verslag van de heer Stevenson, die ik om te beginnen hartelijk wil danken voor het schrijven van het verslag. Ik wil ook de Commissie visserij bedanken, die zich echt behoorlijk heeft ingespannen om binnen het strakke tijdschema te blijven, zodat we het besluit over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid voor het eind van het jaar kunnen nemen.
Over de hoofddoelstellingen die we met de hervorming van het visserijbeleid nastreven bestaat, geloof ik, een grote mate van overeenstemming tussen het Parlement en de Commissie. Het doet mij genoegen dat zij de basisdoelstellingen van de hervorming steunen. Daarbij gaat het om de duurzaamheid, maar ook om het concurrentievermogen van onze sector. Het gaat om behoorlijke bestaansvoorwaarden voor iedereen die in de visserij werkzaam is, maar het gaat evengoed om het integreren van milieueisen en vooral ook om nieuwe vormen van beheer van de visbestanden.
Ik ben blij dat u dit uitgangspunt steunt, ook al verschillen we ongetwijfeld op diverse punten van mening over de keuze van middelen om die doelstellingen te bereiken.
Laat ik op een aantal specifieke punten nog een keer ingaan. U verlangt terecht betere informatie over de situatie van de visbestanden en hogere investeringen voor wetenschappelijk onderzoek naar de ontwikkeling daarvan. Wat het onderzoek betreft staat de Commissie op dit moment in totaal 35 miljoen euro ter beschikking voor onderzoek binnen de visserijsector. Ik moet u tot mijn spijt meedelen dat deze middelen de komende jaren enigszins zullen afnemen. We zijn echter bereid om binnen het totale onderzoeksprogramma voor de visserij meer middelen aan te wenden voor dit specifieke doel, namelijk onderzoek naar de situatie en de ontwikkeling van de visbestanden.
Bovendien willen we ook meer onderzoek doen op het gebied van alternatieve technische maatregelen, zoals de ontwikkeling van nieuw vistuig. Maar laten we eerlijk zijn: onderzoek kan alleen gebaseerd zijn op juiste feiten die zorgvuldig zijn geïnventariseerd. Het dilemma waarmee we momenteel bij de kabeljauw zitten, is niet in de laatste plaats te herleiden tot hetgeen de wetenschappers ons vertellen. En die zijn niet door de Commissie, maar door de lidstaten aangesteld. De Commissie heeft slechts een waarnemerstatus. De wetenschappers zeggen echter dat in de afgelopen jaren rapporten over de visaanvoer en de samenstelling van de vangsten voor een deel gewoonweg niet juist waren en dat er op basis van onjuiste informatie verkeerde conclusies zijn getrokken.
Ik wil hier niemand beschuldigen, maar we moeten op zijn minst erkennen dat dit een probleem is dat we eveneens moeten oplossen als we tot betere conclusies willen komen.
Uw ontwerpresoluties over de instandhouding van de bestanden en over het visserijbeheer komen overeen met onze benadering. We hebben op maat gesneden meerjarenplannen nodig voor het visserijbeheer. Deze plannen moeten afgestemd zijn op de verschillende soorten visserijen en visserijactiviteiten en op de verschillende visbestanden. Daarbij moeten we het voorzorgsbeginsel in acht nemen. Deze plannen moeten er ook voor zorgen dat de teruggooi tot een minimum beperkt wordt.
Het is, mijnheer Stevenson, echter te gemakkelijk om te zeggen dat de teruggooi alleen aan de quotering te wijten is. In andere landen van de wereld bestaan andere programma's die geen quota vaststellen, maar die net zo goed een probleem hebben met de teruggooi.
Het feit dat die teruggooi er nog steeds is, heeft met alle belangrijke onderdelen van de visserij te maken.
Het probleem heeft zonder meer een technische kant, namelijk dat het vistuig te weinig selectief is. Een probleem bij de gemengde visserij is zeker ook dat bij sommige bestanden de quota eerder worden bereikt dan bij andere. Dat leidt dan zelfs tot het teruggooien van vissoorten waarvan we dat helemaal niet willen. Aan de andere kant zitten we natuurlijk ook met het probleem van de beperking van de visserij-inspanning. Als we deze essentiële aspecten - die betrekking hebben op de vraag hoe we de visserij kunnen managen - niet enigermate met elkaar in evenwicht brengen, dan zal het nooit wat worden.
In uw verslag gaat u ook uitvoerig in op de Middellandse Zee. Ik ben het absoluut met u eens dat de Middellandse Zee een andere aanpak vraagt; dat hoort ook bij een benadering op maat. Men kan niet dezelfde methoden toepassen die in de Noordzee worden gebruikt: de Middellandse Zee is anders vanwege de soorten visserij die daar worden beoefend - hoofdzakelijk ambachtelijke visserij. Ze is anders vanwege het smalle continentale plat dat je daar hebt. Ze is anders vanwege de veel grotere betrokkenheid van derde landen bij de visserij daar. Daarom vraagt dit ook om een specifieke aanpak.
Dat is wat wij hebben voorgesteld. We willen ook intensiever samenwerken met derde landen die op de Middellandse Zee actief zijn. Om een intensievere samenwerking zorgvuldig voor te bereiden willen we in de tweede helft van het komende jaar onder het Italiaanse voorzitterschap een conferentie organiseren waarvoor we alle landen die aan de Middellandse Zee grenzen zullen uitnodigen. Daar zullen we ideeën voor een gemeenschappelijk beheer en met name ook voor beter onderzoek voorleggen.
Over het vlootbeleid wil ik alleen nog zeggen dat het gewoon niet klopt dat vissers gedwongen worden om hun schepen te slopen. Niemand heeft dat tot nu toe kunnen aantonen en het staat nergens in onze ontwerpen. Iedere sloop geschiedt op vrijwillige basis. Wat we wel willen is dat wij de vissers die dat echt wensen, een betere ondersteuning bieden dan in het verleden. De beslissing of een schip gesloopt wordt, zal iedere visser echter zelf moeten nemen.
Dan over de toegang tot de wateren en visgronden: hierbij gaat het om twee zaken. Ik beschouw de toegang tot de visgronden en wateren in de ultraperifere regio's als een speciaal geval en die kwestie moet dan ook als zodanig worden behandeld. Wij zullen de situatie in deze regio's onderzoeken en we zullen voor het einde van het komende jaar met passende voorstellen komen. Tot die tijd blijven de speciale toegangsbeperkingen in deze regio's van kracht.
De toegang tot de Noordzee is in eerste instantie een juridische kwestie en dat geldt ook voor de vraag of de 12-mijlszone permanent of slechts tijdelijk moet worden ingesteld. Ik zou u willen afraden gewoon te zeggen dat we daarover wel stemmen. Er is een regeling nodig voor onbepaalde tijd. Het Europese Hof van Justitie zal dan beslissen wat rechtmatig is. Ik vind dat men primair moet uitgaan van het Verdrag en een beslissing op het Verdrag moet baseren, zoals we dat in het verleden gedaan hebben.
Het is een feit dat de relevante bepalingen uit het toetredingsverdrag van Spanje en Portugal aflopen, wat in de eerste plaats echter alleen betekent dat deze landen eveneens toegang hebben tot de noordelijke wateren. Ik ben me er terdege van bewust dat het punt van de teruggooi hierbij op de achtergrond meespeelt. Concreet gaat het om het probleem dat bij het vissen op soorten die niet aan TAC's of quota onderworpen zijn, ook andere soorten worden gevangen waarvoor wel quota gelden. Daardoor bestaat het risico dat er vissen worden gevangen die op zichzelf zeer waardevol zijn en desondanks in zee worden teruggegooid. Met deze kwestie moeten wij ons intensief bezighouden en daartoe zijn we ook bereid.
Ik wil ook graag iets zeggen over de kwestie van de controle op en uitvoering van de visserijwetgeving. Ik geloof dat het belangrijk blijft om te benadrukken dat wij hiervoor absoluut de medewerking van de sector nodig hebben. Dat betekent dat er op basis van die nieuwe adviesraden in de toekomst een betere samenwerking moet zijn met de sector. Het staat uiteraard buiten kijf dat we ervoor zullen zorgen dat de sancties, controles en inspecties die men met elkaar heeft afgesproken, ook daadwerkelijk overal in de Unie en op dezelfde wijze zullen worden uitgevoerd.
We zouden nog op veel onderwerpen kunnen ingaan. Ik zou er nog één willen aanstippen en dat is de visserij in wateren van derde landen. We werken momenteel aan een mededeling over partnerschappen inzake visserij met derde landen die we begin december zullen aannemen. U zult in deze mededeling veel van uw wensen terugvinden, bijvoorbeeld de eerbiediging van het voorzorgsbeginsel of de gerechtvaardigde wens van ontwikkelingslanden om een eigen visserijsector te ontwikkelen en een efficiënter toezicht, enzovoort. Op dit punt moeten wij, vind ik, nieuwe wegen inslaan. Er mag geen twijfel over bestaan dat wij moeten blijven vechten om ervoor te zorgen dat het gedoe met het varen onder goedkope vlag een keer ophoudt en vooral dat de illegale visserij aan banden wordt gelegd.
Wat u over de aquacultuur zegt, heeft mijn volledige instemming en daarvoor wil ik u eveneens danken. Er moet nog één punt worden opgehelderd en dat is het sociale vraagstuk. Als u ziet hoeveel publieke middelen tot nu toe aan sociale maatregelen zijn uitgegeven en hoeveel geld wij in de toekomst voor sociale maatregelen willen uittrekken, dan wordt duidelijk dat deze hervorming wel degelijk een sociale dimensie heeft.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0383/2002) van de heer Di Lello Finuoli, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over
1. het initiatief van het Koninkrijk Denemarken met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad inzake de confiscatie van opbrengsten, hulpmiddelen en voorwerpen van misdrijven (10697/2002 - C5-0375/2002 - 2002/0818(CNS)) en
2. het initiatief van het Koninkrijk Denemarken met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad inzake de tenuitvoerlegging in de Europese Unie van beslissingen tot confiscatie (10701/2002 - C5-0377/2002 - 2002/0816(CNS)).

Di Lello Finuoli (GUE/NGL)
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, volgens mij - en misschien ook in de ogen van de meerderheid van de commissie - zijn de twee met elkaar samengevoegde verslagen van vanavond zeer overhaast ingediend. Technisch gezien sporen deze verslagen absoluut niet met de normen van de juridische traditie van de Gemeenschap of van de lidstaten.
Het centrale punt van deze twee verslagen is de harmonisatie van de wetgeving op het vlak van confiscatie van opbrengsten, hulpmiddelen en voorwerpen van misdrijven. Meer specifiek betreft het de mogelijkheid over te gaan tot uitgebreide confiscatie. Dat betekent dat men niet alleen de goederen die het misdrijf oplevert confisqueert. Nee, alle goederen die het eigendom zijn van een persoon die strafrechtelijk veroordeeld is tot een zware gevangenisstraf kunnen worden geconfisqueerd, voor zover de betrokkene in staat is noch de middelen heeft om te bewijzen dat die goederen een legale herkomst hebben.
Commissaris Vitorino, de commissie heeft dat gedeelte van het verslag geschrapt en nu rest nog slechts de mogelijkheid opbrengsten van misdrijven te confisqueren. Om dat resultaat binnen te halen in de Europese Gemeenschap is er echter geen kaderbesluit nodig, want bijna alle Europese landen kennen in hun wetgeving de verplichte confiscatie van van misdrijven afkomstige opbrengsten of de mogelijkheid daartoe.
In de commissie bestonden er problemen om de omkering van de bewijslast aanvaard te krijgen. Daarom had ik bij amendement 11 op artikel 3, lid 1 - dat veel overeenkomsten vertoont met de Italiaanse wetgeving - een voorstel gedaan voor de goederen die onder de uitgebreide confiscatie vallen. Die zogenaamde overtollige goederen zouden alleen geconfisqueerd mogen worden indien het Openbaar Ministerie zou hebben bewezen dat die goederen niet in evenredige verhouding staan tot de activiteiten van de persoon of dat de goederen niet overeenkomen met hetgeen hij opgegeven heeft in zijn belastingaangifte. De betrokken persoon zou vervolgens de mogelijkheid krijgen de legale herkomst van deze goederen te bewijzen. De bewijslast zou dus worden afgezwakt maar niet volledig omgekeerd. Dit voorstel heeft geleid tot verontrusting, verwarring en verbijstering in de commissie, die mijn amendement dan ook verworpen heeft.
Daarom roep ik de collega's op dit amendement toch goed te keuren, want alleen op die manier kunnen wij de uitgebreide confiscatie in de wetgeving opnemen. Dat is namelijk een van de doeleinden van het voorstel en het is volgens mij ook een nuttig instrument om de georganiseerde criminaliteit te bestrijden. Het amendement is gebaseerd op een tweeledig principe: het Openbaar Ministerie moet bewijzen dat de bezittingen van de verdachte zijn werkelijke activiteiten of het in zijn belastingaangifte opgegeven inkomen overtreffen, terwijl daarentegen de verdachte de mogelijkheid heeft te bewijzen dat die goederen een legale herkomst hebben.
Indien echter het verslag zoals de commissie het heeft goedgekeurd ongewijzigd blijft, dan is het volstrekt nutteloos. Nogmaals, de Europese landen hebben al een soortelijke wet en hebben geen kaderbesluit van het Europees Parlement nodig.

Santini (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat betreft de opzet en de structuur van het voorstel heb ik waardering voor het werk van onze illustere rapporteur. In tegenstelling tot de rapporteur ben ik er echter van overtuigd dat ons werk niet overbodig en nutteloos is. Het is een oproep en een waardevolle onderstreping voor alle lidstaten ook op dit zeer delicate terrein van de confiscatie van voorwerpen, hulpmiddelen en opbrengsten van misdrijven naar harmonisatie te streven of in ieder geval samen te werken.
Het is ongetwijfeld een belangrijk instrument, daar de dagelijkse ervaring ons leert dat dit instrument de economische bronnen treft die met name de internationale criminele organisaties ondersteunen. Centraal in deze strijd staat de bestrijding van het witwassen van geld van de internationale organisaties, die zo langzamerhand in Europa en in de rest van de wereld geen grenzen meer kennen. Ik zou in dit verband een steekhoudende opmerking van de onvergetelijke Italiaanse rechter Giovanni Falcone, die zoals u zich nog zult herinneren uiteindelijk door de maffia is vermoord, in herinnering willen roepen. Tijdens een hoorzitting van onderhand ruim tien jaar geleden zei hij: "De maffia heeft voor het internationaliseren van haar activiteiten niet de voltooiing van de interne markt afgewacht." Daarom moet tegenover deze internationalisering van de criminaliteit een internationaal antwoord staan van de kant van degenen die in de lidstaten verantwoordelijk zijn voor het justitieel beleid.
Wij dienen er wel bij te zeggen dat zowel de Verenigde Naties als de Raad van Europa ons hierin zijn voorgegaan. Die organisaties hebben verdragen opgesteld die ook voor het besluit dat wij hier bespreken een waardevol referentiepunt vormen. Wij moeten er echter ook bij vermelden dat de eigenlijke rechtsgrond voortvloeit uit het door de Raad van Ministers in juni 1997 in Amsterdam goedgekeurde actieplan. De draad van dit plan is in december 1998 in Wenen weer opgepakt. Die actieplannen geven de uitvoeringsbepalingen aan van internationale confiscatiemaatregelen, die natuurlijk een aanvulling vormen op de verschillende nationale maatregelen op dit vlak. Uit de tekst van de Raad citeer ik voor de lidstaten de volgende aanbeveling: "te zorgen voor een goed uitgewerkte regeling van ruime draagwijdte op het gebied van confiscatie van opbrengsten van misdrijven, met speciale procedures om de opbrengsten van misdrijven te traceren, in beslag te nemen en te confisqueren".
Bij de behandeling van het verslag-Di Lello in de commissie hebben wij enkele amendementen ingediend, die de commissie allemaal heeft goedgekeurd. De rapporteur vindt deze wijzigingen een verarming van de oorspronkelijke tekst. Wij vinden het natuurlijk een verbetering van de tekst, waarbij ik maar hoef te wijzen op het amendement dat de bewijslast bij het Openbaar Ministerie in plaats van bij de verdediging legt.

Marinho (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, wij kennen allemaal de voorbehouden van mijn fractie ten aanzien van initiatieven met betrekking tot het creëren van een Europese rechtsruimte.
Voor de meeste zaken waarop deze ruimte betrekking heeft is het communautair initiatief de meest efficiënte en consequente methode. Wij hopen dat dit na de werkzaamheden van de Conventie de werkmethode bij uitstek wordt, want de Commissie is immers als enige in staat een bepaald evenwicht van waarden en principes in het Europees huis te verdedigen en te promoten, dat verder reikt dan louter veiligheidsaspecten en ook de rechten en vrijheden van de burgers omvat. De geschiedenis van het creëren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is nu vooral gekenmerkt door geïsoleerde initiatieven van de lidstaten wier bijdragen zich vooral richten op de veiligheid, omdat zij die gezien de gevoelens van onzekerheid onder de publieke opinie nodig achten.
De initiatieven van de Commissie met betrekking tot de harmonisatie van wetgeving, waarin een strak vervolgingsbeleid gepaard gaat met de bescherming van individuele waarden, gaan daarentegen buiten haar schuld in rook op. De meningsverschillen tussen de lidstaten zijn daarvoor verantwoordelijk. En evenmin als er bewijs is dat de internationale georganiseerde misdaad het best op het nationale grondgebied kan worden bestreden, valt het ook nooit te bewijzen dat de vrijheden beter te verdedigen zijn binnen het strikte kader van de nationale grenzen. Wij hoeven maar te kijken naar de gronden voor de lidmaatschapsaanvragen en de voorbeelden van Spanje en Portugal, die zich snel bekeerden tot de Europese waarden en daarmee stabiele en diepgewortelde democratieën zijn geworden.
Dit initiatief van het Koninkrijk Denemarken en het verslag van de heer Di Lello bevatten mechanismen die vergelijkbaar zijn met hetgeen ik in het kader van het voorstel betreffende de bevriezing van goederen en bewijsvoering heb behandeld. De Raad heeft over die voorstellen nog geen akkoord bereikt. Dit initiatief en dit verslag verdienen een beter lot dan mijn verslag beschoren is geweest.
Los van de methode en een aantal details, waar wij het niet helemaal mee eens zijn, zullen wij met onze stem dit initiatief en dit verslag steunen ten teken dat het Parlement steun blijft geven aan hetgeen de Europese Raad van Tampere besloten heeft en aan de verstandige en waarlijk Europese interpretatie van de Commissie van de beloftes van die Europese Raad.
Mevrouw de Voorzitter, de kiezers willen immers niet dat uit naam van de soevereiniteit van de rechterlijke macht in elke lidstaat de misdaad, met name de internationale misdaad, geen strobreed in de weg wordt gelegd.

Angelilli (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn werk. Het onderwerp confiscatie van de opbrengsten van illegale activiteiten is, zoals ook de rapporteur onderstreept heeft, een echt efficiënt instrument voor het bestrijden van de georganiseerde misdaad.
Ik zou eraan willen toevoegen dat de confiscatie van voorwerpen ook een waardevol instrument is voor het vormen van schadeloosstellingsfondsen voor slachtoffers van de georganiseerde misdaad. Het zijn slachtoffers van verschrikkelijke misdrijven, die soms gerelateerd zijn aan terrorisme, pedofilie, mensenhandel en wapen- en drugshandel. Het is van belang eraan te herinneren dat deze mensen vaak twee keer slachtoffer zijn. Eerst zijn zij huns ondanks het slachtoffer van een misdrijf en vervolgens krijgen zij geen adequate en snelle schadevergoeding voor de geleden schade. Harmonisatie van regelgeving en procedures op dit vlak is derhalve urgent en noodzakelijk, met name ten overstaan van criminele verschijnselen die geen grenzen kennen.
Wat betreft de inhoud van het voorstel van het Koninkrijk Denemarken ben ik het eens met de rapporteur dat de werkingssfeer moet worden ingeperkt tot door de georganiseerde misdaad begane misdrijven. Ik ben het ook eens met zijn voorstel te garanderen dat de bewijslast voor de illegale herkomst van goederen bij het Openbaar Ministerie rust en niet bij de verdediging.
Bovendien wil ik tot slot nog de volgende opmerking maken. Ik vind het inderdaad noodzakelijk dat er overgegaan moet kunnen worden tot de confiscatie van illegale opbrengsten wanneer die goederen fictief zijn overgedragen aan de echtgenoot, de levenspartner of een andere rechtspersoon. Het Openbaar Ministerie moet dan echter wel kunnen bewijzen dat de goederen van de echtgenoot, de levenspartner of een andere rechtspersoon daadwerkelijk toebehoren aan de veroordeelde en dat de andere personen slechts een fictief eigendoms- of beschikkingsrecht hebben.
Vitorino
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur, de heer Di Lello Finuoli, bedanken voor zijn zeer uitgebreide en nuttige verslag over de twee Deense initiatieven inzake confiscatie.
Ten eerste zal ik stilstaan bij het kaderbesluit inzake de confiscatie van opbrengsten, hulpmiddelen en voorwerpen van misdrijven.
Zoals de rapporteur zei, is het van essentieel belang dat alle lidstaten regels vaststellen die voorzien in confiscatie in het algemeen. De toegevoegde waarde van dit initiatief is echter dat het voorziet in uitgebreidere bevoegdheden tot confiscatie van goederen bij degene die veroordeeld is voor een ernstig misdrijf, vooral als de veroordeelde betrokken was bij de georganiseerde misdaad.
De problemen die door dit initiatief aan de orde worden gesteld, hebben, zoals de rapporteur al zei, voornamelijk te maken met het idee van uitgebreidere bevoegdheden tot confiscatie die in de eerste plaats bestaan uit het uitbreiden van confiscatiemaatregelen tot goederen die niet zijn verkregen uit het strafbare feit waaraan de betrokkene schuldig is bevonden, om confiscatie mogelijk te maken van voorwerpen die toebehoren aan een veroordeelde als de betrokkene niet kan bewijzen dat hij de goederen op legale wijze heeft verkregen en om confiscatie mogelijk te maken van voorwerpen die toebehoren aan de echtgenoot van de veroordeelde.
Mijns inziens moet het mogelijk zijn het verband tussen het strafbare feit waaraan de betrokkene schuldig is bevonden en de te confisqueren goederen, te verbreken, met name als die goederen zelf een illegale herkomst hebben. De werkingssfeer dient echter beperkt te zijn tot ernstige misdrijven door de georganiseerde misdaad.
Bovendien is het niet de relatie tussen de veroordeelde en derden waar het om draait, maar het feit dat op onwettige wijze verkregen goederen aan derden zijn overgedragen.
Net als de rapporteur ben ik het dus eens met de algemene benadering die het Deense voorzitterschap heeft vastgesteld. Ook steun ik de meeste amendementen van de rapporteur, met name het amendement waarin het evenredigheidscriterium wordt voorgesteld, om te voorkomen dat de confiscatie tot een vermogensverlies leidt dat niet in verhouding staat tot het gepleegde strafbare feit, en het amendement waarin de werkingssfeer van de uitgebreide bevoegdheden tot confiscatie wordt beperkt tot de georganiseerde misdaad.
Ik heb zo mijn twijfels over het amendement waar de rapporteur zojuist over sprak, waarin van de lidstaten wordt verlangd dat zij een omkering van de bewijslast in hun wetgeving vermijden. Ik zie werkelijk niet waarom een dergelijke bepaling in dit specifieke instrument inzake confiscatie moet worden opgenomen, aangezien dit als strijdig met het subsidiariteitsbeginsel kan worden opgevat.
Het Deense initiatief voorziet een zekere flexibiliteit ten aanzien van de bewijslast. Op dit gebied moeten we, zoals de heer Di Lello Finuoli zei, de juiste balans weten te vinden tussen het bestrijden van de georganiseerde misdaad enerzijds en het respecteren van de fundamentele rechten van de beschuldigde anderzijds. Het is dus niet nodig de bewijslast om te keren. We moeten echter wel overwegen dat wordt overgegaan tot confiscatie van goederen van degene die veroordeeld is in verband met de georganiseerde misdaad en die zijn levensstijl niet kan rechtvaardigen, tenzij de betrokkene kan aantonen dat hij de goederen op wettige wijze heeft verkregen.
Wat betreft het tweede Deense initiatief voor een kaderbesluit inzake de tenuitvoerlegging in de Europese Unie van beslissingen tot confiscatie: dit tweede initiatief heeft, zoals de heer Marinho zojuist zei, te maken met wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen tot confiscatie in de Europese Unie. Dit staat in nauw verband met het initiatief dat is gepresenteerd met het oog op de bevriezing en confiscatie van goederen, waarvoor de heer Marinho als rapporteur fungeerde, en de Commissie is van plan de algehele samenhang tussen de twee initiatieven te handhaven.
Over een aantal van de kwesties die in het tweede initiatief aan de orde zijn gebracht, wordt momenteel in de Raad onderhandeld, onder andere over het kaderbesluit inzake de wederzijdse erkenning van geldboetes. Daarom zijn we blij dat de rapporteur het positieve standpunt van de Commissie over dit kaderbesluit deelt. De meeste van uw amendementen zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat beslissingen alleen worden erkend als ze door de rechter zijn opgelegd. We zijn het ermee eens dat het van belang is duidelijk te zijn over de status van de verzoekende autoriteit. In de oorspronkelijke tekst werden, zoals u aangaf, rechterlijke autoriteit, rechtbanken en rechters door elkaar gehaald. Dat moet worden rechtgezet.
We steunen uw standpunt dat het onjuist is dat beslissingen die door de staande magistratuur en de aanklager zijn opgelegd, binnen de werkingssfeer van deze instrumenten vallen.
De rapporteur stelt ook voor dat de beslissingsstaat geen vrijheidsstraf mag opleggen als alternatief voor confiscatie. Hoewel we het eens zijn met de doelstelling van dit amendement, lijkt het ons dat deze kwestie beter aan de orde kan worden gesteld in het eerste kaderbesluit inzake de onderlinge aanpassing van nationale regels inzake confiscatie.
Tot slot dank ik de rapporteur en het Parlement voor hun geduld tijdens dit late debat.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 22.09 uur gesloten)

