Depositogarantiestelsels: dekking en uitbetalingstermijn (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Christian Ehler, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 94/19/EG inzake de depositogarantiestelsels wat dekking en uitbetalingstermijn betreft - C6-0361/2008 -.
Christian Ehler
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte mijnheer de commissaris, dames en heren, we spreken vandaag over de afsluiting van een zeer snelle procedure voor de wijziging van de richtlijn inzake de depositogarantiestelsels. De gehele procedure toont de vermogens, maar ook de grenzen van de Europese Unie aan. De Commissie heeft pas half oktober een voorstel tot wijziging van de richtlijn gepresenteerd, dat zowel een politiek als een economisch doel had, namelijk om het vertrouwen van de deposanten in de financiële markt, de grensoverschrijdende dienstverlening door banken en de regulering van de financiële markten in het algemeen te herstellen.
De bereikte resultaten zijn de verhoging van het dekkingsniveau, een duidelijke verkorting van de uitbetalingstermijnen in het geval van een crisis en de afschaffing van gezamenlijke depositogarantiestelsels. Het was onacceptabel dat grote banken de neergang van hun instelling niet kunnen voorzien, terwijl kleine deposanten daarvan de mede de dupe worden. We hebben een verhoging van de dekkingssom naar 100 000 euro vanaf 2010 bereikt, waarmee 90 procent van de deposito's in Europa is afgedekt.
Als Parlement hebben we ons constructief en snel met dit proces beziggehouden. We hebben afgezien van vele parlementaire rechten, maar daar hebben we ook iets voor teruggekregen. Van meet af aan hebben we de termijn van drie dagen als onrealistisch beschouwd. Ik ben van oordeel dat twintig dagen een belofte is die in de realiteit haalbaar is, waardoor deposanten niet teleurgesteld zullen worden.
Het was belangrijk om opnieuw rekening te houden met de kleine ondernemingen. Juist in het kader van het herstel van de stabiliteit van de financiële markten zou het een volledig verkeerd signaal zijn geweest, als we alleen particuliere deposito's zouden beschermen. Verder erkennen we - en dit is een bijzonder belangrijk punt - ook de noodzaak van noodfondsen, aangezien er een direct verband bestaat tussen de depositogarantiestelsels en stabiliseringsmaatregelen bij instellingen, met name ook in de praktijkgevallen die we in het verleden hebben gezien.
Natuurlijk zien we ook de grenzen en die komen er op neer dat binnen een dergelijke procedure op zeer korte termijn een zeer vergaand onderwerp als harmonisatie moet worden behandeld. Een groot aantal lidstaten hebben aan de richtlijn de wens verbonden om eventuele concurrentieverstoringen te voorkomen en om een maximumgrens voor Europa vast te leggen in de depositogarantiestelsels. De zorgen die aan de basis liggen van het onderzoek dat naar aanleiding hiervan wordt uitgevoerd, zijn terecht, maar we moeten niet op de uitkomst vooruitlopen.
Het standpunt dat de verwachtingen en de politieke belofte die gelegen is in het feit dat lidstaten zoals Duitsland of Ierland op eigen houtje opereren en een ongelimiteerde garantie beloven, problematisch zijn en tot concurrentieverstoringen op de markt leiden, is slechts tot op zekere hoogte juist. We moeten namelijk duidelijk vaststellen dat het in dit geval om politieke beloften gaat, waaraan geen rechten kunnen worden ontleend en die ook niet laakbaar zijn.
We moeten er echt wel voor waken dat maximale harmonisatie niet leidt tot een vermindering van de garantie in individuele lidstaten, waardoor concurrentieverstoringen wegens verschillende financieringsmethoden van de systemen worden verergerd. In dit verband was het verstandig dat we de harmonisatie in de toekomst hebben geprojecteerd en dat we een groot aantal vraagstukken hebben geformuleerd die eerst moeten worden opgelost, aangezien er zekere risico's kleven - en zoals ik zei, zijn dit de grenzen van de procedure - aan een poging om in een marathonprocedure van negen weken lang vraagstukken te bespreken die we de afgelopen vijf jaar niet in Europa hebben kunnen behandelen.
Ik wil nogmaals mijn grote dank uitspreken voor het feit dat de fracties in het Parlement zo goed hebben samengewerkt. Er moesten nogal wat compromissen worden gesloten, maar we zijn erin geslaagd het signaal af te geven dat van belang was voor de stabilisering van de financiële markten. Wij als Parlement hebben een substantiële bijdrage geleverd om dit zeer ruwe ontwerp te voltooien en werkelijk inzetbaar te maken.
Tot slot wil ik nogmaals diegenen bedanken die ook bereid waren om van hun parlementaire rechten af te zien.
Charlie McCreevy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn werk aan dit dossier, wat gecompliceerder bleek te zijn dan verwacht. Wij nemen onze toezegging om het vertrouwen van deposanten in stand te houden tijdens de financiële crisis zeer serieus en ik ben dankbaar dat het Parlement bereid is om deze kwestie snel te behandelen.
Ik moet echter ook toegeven dat ik teleurgesteld ben over sommige ingediende amendementen aangaande de richtlijn betreffende depositogarantiestelsels, met name over de uitbetalingstermijnen.
Ik herinner eraan dat dit Parlement op 8 december vóór een uitbetalingstermijn van maximaal twee weken stemde. Het voorliggende compromis voorziet echter in een uitbetalingstermijn van vier weken, die nog verlengd kan worden tot zes weken. Als je hier nog een week aan toevoegt voor besluitvorming door de bevoegde instanties, dan betekent dat zeven weken. Zeven weken is erg lang voor deposanten die geen eten kunnen kopen, geen rekeningen kunnen betalen of hun bankpassen niet kunnen gebruiken.
Laten we niet vergeten dat de huidige regeling, die voorziet in een uitbetalingstermijn van drie tot negen maanden, nog twee jaar gehandhaafd zal blijven.
Ik ben bezorgd over de boodschap die hiermee uitgaat naar de Europese burgers en over de manier waarop het ons vertrouwen zal aantasten. Ik ben bezorgd dat ik nogmaals moet aanzien hoe burgers in de rij staan voor hun bank als ze opnieuw horen dat de bank in de problemen is geraakt. Mijn zorg is dat een periode van verscheidene weken waarin iemand niet bij zijn geld kan, te lang is voor deposanten om hun zenuwen in bedwang te houden in tijden van crisis.
Ik betreur het ook dat het voorliggende compromis niet ambitieuzer is voor wat betreft het verhogen van de dekkingsgraad. Laten we niet vergeten dat bijna alle lidstaten hun dekkingsgraad al in oktober 2008 hebben verhoogd tot 50 000 euro. Daarom stelde de Commissie voor om een duidelijk signaal te geven aan de deposanten dat hun bescherming vrijwel met onmiddellijke ingang verbeterd zou worden. Wat bedoeld was als een onmiddellijk signaal, zal nu uitgesteld moeten worden tot medio 2009.
Desalniettemin zal de Commissie het akkoord tussen het Parlement en de Raad steunen als het wordt aangenomen in de stemming. Het blijft belangrijk dat de dekkingsgraad eind juni 2009 verhoogd wordt tot 50 000 euro en uiteindelijk tot 100 000 euro, en dat co-assurantie met ingang van half juni wordt afgeschaft.
De Commissie zal volgend jaar terugkomen op andere opvallende zaken in het verslag. Ik kijk ernaar uit om met het Parlement samen te werken aan de belangrijke taak om het vertrouwen van onze burgers in het financiële systeem te herstellen.
Cornelis Visser
namens de PPE-DE-Fractie. - Voorzitter, één Europese stem, we kunnen het niet vaak genoeg herhalen, is het belangrijkste in deze tijd van financiële crisis. Ik pleit voor een volledige Europese harmonisatie op het gebied van depositogarantiestelsels. Dit is ook het geluid van het Europees Parlement en van rapporteur Ehler.
Volledige harmonisatie is in tijden van crisis vanwege twee redenen zeer urgent. Allereerst is het namelijk onze taak om de consument financiële bescherming te bieden. De kredietcrisis staat voor veel Europese burgers gelijk aan onzekerheid en angst voor het verlies van hun tegoed en bezittingen. Dit gevoel moeten we tegengaan.
Op nationaal niveau zijn er in meerdere lidstaten maatregelen genomen om de consument financiële bescherming te bieden. Zo is dat in Ierland het geval geweest, maar ook in Nederland, waar het garantiebedrag tijdelijk is verhoogd van 40 000 naar 100 000 euro. De Nederlandse staat, net als de Ierse staat, voelt zich verantwoordelijk voor de bescherming van particuliere en kleine ondernemingen.
Het is echter noodzakelijk dat we de genomen maatregelen vastleggen in één Europese richtlijn ten aanzien van depositogarantiestelsels. We kennen immers de gevolgen van het ontbreken van samenwerking en toezicht goed genoeg. We moeten dat wel doen op een uniforme manier, en daarom pleit ik voor één maximumbedrag. Dat komt er in 2010, als we het voorstel van de rapporteur volgen. Een maximum van 100 000 euro.
De huidige situatie, waarbij lidstaten als Duitsland en Ierland een ongelimiteerde dekking geven, vormt een gevaar voor Europa. Geld vanuit Nederland en Engeland bijvoorbeeld, gaat door deze ongelimiteerdheid de grens over naar de buurlanden. Dit heeft een negatieve invloed op de stabiliteit.
Ik vind het positief dat de Raad hier ook mee heeft ingestemd. Rapporteur Ehler heeft goede voorstellen gedaan, ook wat betreft het midden- en kleinbedrijf. Ook deze bedrijven dienen onder het depositogarantiestelsel te blijven vallen. Ik denk dat we als Europees Parlement op deze manier voor de consumenten en het midden- en kleinbedrijf een goed resultaat hebben bereikt en ik hoop dat de Commissie dat ook mede ondersteunt.
Pervenche Berès
Mijnheer de Voorzitter, ik denk, mijnheer de commissaris, dat u wat deze zaak betreft blij mag zijn dat het Europees Parlement bestaat. Ik zeg dit omdat wij ten eerste, enkele maanden geleden, een ander verslag hebben aangenomen waarvoor de heer Ehler de verantwoordelijkheid had. Bij die gelegenheid had ik u al aangekondigd dat de crisis waarin de Europese Unie overduidelijk verzeild was geraakt, ons noopte tot een heroverweging van de zaak, en wel vóór de bekendwording van de resultaten van de door u geplande impactstudie. Helaas was het nodig dat de Raad u daartoe opdracht gaf. Ik betreur dat, maar zo is het nou eenmaal. Ik betreur eveneens het feit dat u zich, sinds het land waar u vandaan komt een systeem had ingevoerd waarmee uw portefeuille, interne markt, bijna kapot was gemaakt, niet meer in het openbaar heeft uitgesproken.
Laten wij niet naar het verleden kijken maar naar de toekomst, en laten wij kijken naar het voorstel dat vandaag ter tafel ligt. Dit is een redelijk voorstel, een aan de omstandigheden aangepast voorstel, en ik dank van harte de rapporteur voor zijn inzet en voor zijn vastberadenheid om ons in staat te stellen een akkoord in eerste lezing te sluiten. Dit akkoord biedt ons een maximale harmonisatie en komt tegemoet aan de verwachtingen van onze medeburgers, die in de confrontatie met deze crisis ongerust waren dat deze zaak van de depositogaranties een negatieve weerslag zou hebben op hun spaargeld, of het nu gaat om veel of weinig spaargeld en om plaatselijke overheden of kleine en middelgrote ondernemingen.
Het verheugt mij dat wij tot een akkoord zijn gekomen met de Raad over de uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtlijn. De Commissie wilde deze namelijk beperken tot enkel particulieren, ofschoon het MKB en de plaatselijke overheden evengoed bezorgd zijn over hun depositogaranties.
Het verheugt mij eveneens dat wij tot een maximale harmonisatie zijn gekomen: 50 000 nu, 100 000 morgen, met een toezegging van de Commissie - die ongetwijfeld de opvolger van de heer McCreevy hard zal moeten maken - dat zij ons in staat zal stellen de voorwaarden te onderzoeken waaronder wij tot een grotere harmonisatie kunnen komen en eventueel een Europees garantiefonds in het leven kunnen roepen. Natuurlijk is men bezorgd dat dit leidt tot concurrentieverstoring, maar dit is niet het enige. Het gaat ook om het vermogen van de Europese Unie om de crisis te beheersen, paniek te voorkomen en de rechten van spaarders te garanderen, en ik denk dat ook de rapporteur het wat dat betreft met mij eens zal zijn. Dat was volgens mij de belangrijkste zorg van het Parlement.
Een ding heb ik betreurd in deze onderhandelingen. In feite hebben wij een les geleerd uit het slechte voorbeeld van Ierland, maar niet uit het slechte voorbeeld van IJsland. In IJsland leverden de deposito's buitensporige hoge opbrengsten op, en daarom moest de Europese Unie onderhandelingen beginnen met dit land om de garanties te dekken boven de rentevoeten die konden worden toegepast onder normale marktomstandigheden. Ik hoop echter dat wij aan de hand van het verslag dat de Commissie ons zal voorleggen deze onderhandelingen verder kunnen uitdiepen en daarbij tevens rekening kunnen houden met de conclusies van de groep waarvoor Jacques de Larosière van de Commissie de verantwoordelijkheid had gekregen, en dat deze conclusies ons enige opheldering zullen geven over de mogelijkheid om dit mechanisme in de toekomst op geharmoniseerde wijze op te zetten.
Sharon Bowles
Mijnheer de Voorzitter, alle instellingen zijn ambitieus geweest in dit project, hoewel niet allemaal in dezelfde richting. De Commissie was ambitieus door een minimale garantie van 100 000 euro en een uitbetalingstermijn van drie dagen voor te stellen. De Raad was ambitieus door te kiezen voor maximale harmonisatie, en het Parlement was ambitieus door te waarborgen dat het zou werken voor de burger. Ik wil de rapporteur en andere collega's bedanken voor hun samenwerking.
Het voorstel om in één keer over te stappen van procedures waarbij in sommige landen zelfs de huidige uitbetalingstermijn van negen maanden niet wordt gehaald, naar een termijn van drie dagen was misschien te ambitieus. Wij stemmen in met een definitieve termijn die kan oplopen tot maximaal 35 dagen, maar wel enigszins schoorvoetend, omdat we liever een kortere termijn hadden gewild. Een periode van 35 dagen waarin men niet bij zijn geld kan, is nog steeds moeilijk voor burgers. Daarom is het belangrijk dat er mogelijkheden zijn voor uitbetalingen in noodgevallen, of nog beter, regelingen die de continuïteit van bankdiensten garanderen.
De stoutmoedige keuze voor maximale harmonisatie betekent ook omgaan met de consequenties. Dit is de eerste fase van een project in uitvoering, wat blijkt uit het aantal zaken waarover de Commissie gevraagd is eind volgend jaar verslag uit te brengen. Een van die consequenties is de noodzaak van enkele vrijstellingen voor hogere tegoeden, en ik stel het behoud van enkele voorzieningen voor hogere tegoeden van sociaal belang, die begin 2008 van kracht waren, op prijs.
We hebben sindsdien echter lessen geleerd, en daar gaat deze hele richtlijn over: recente lessen. Het is betreurenswaardig dat we geen onvoorwaardelijke toezegging konden krijgen voor een hogere garantie voor tijdelijk verhoogde tegoeden ten gevolge van bijvoorbeeld de verkoop van een huis of de uitbetaling van pensioengelden in één keer.
Na het ineenstorten van de IJslandse banken zijn er onder zulke omstandigheden nare verliezen geleden en dat heeft in verscheidene lidstaten geleid tot plannen voor speciale garanties. Mensen die gedurende langere tijd veel kapitaal in handen hebben, kunnen dit op een deposito zetten en dat kan op een veilige manier door het geld te spreiden over meerdere instellingen. Het is echter niet realistisch om te verlangen dat betalingen in één keer op een dergelijke manier gespreid worden.
De les die we hebben geleerd van het feit dat mensen al hun spaargeld verloren, willen we niet nogmaals leren, dus ik hoop dat de commissaris genegen is om extra bescherming mogelijk te maken voor speciale tijdelijk verhoogde tegoeden. We hebben hem verzocht om ook daarover eind volgend jaar verslag uit te brengen.
Astrid Lulling
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, het is bekend dat de politieke beslissing van de ministers van Financiën om het niveau van de depositogaranties te verhogen weliswaar noodzakelijk was om het vertrouwen te herstellen, maar ook een aantal gevolgen en technische moeilijkheden met zich mee heeft gebracht.
Deze verhoging van de depositogarantie tot 50 000 euro en daarna tot 100 000 euro betekent in feite dat de operabiliteit en haalbaarheid van de systemen in de lidstaten moet worden heroverwogen. Daarom wil ik de rapporteur, de heer Ehler, hulde betuigen. Hij is er namelijk in geslaagd deze taak met een open geest te verrichten. Ik geef steun aan het compromis waartoe de rapporteur tijdens de trialoog met de Raad is gekomen, maar wil wel drie punten aanstippen.
Allereerst de uitbetalingstermijn. De termijn van twintig dagen voor de uitbetaling van deposito's is voor velen kennelijk te lang. Ik wilde hen echter vragen eens na te denken over wat er allemaal gedaan moet worden voordat een dergelijke uitbetaling verricht kan worden. Dan zullen zij namelijk tot de conclusie komen dat een termijn van enkele dagen om informatie te verzamelen en te controleren en daarna over te gaan tot betaling gewoon niet realistisch is. We zullen zien dat zelfs twintig dagen al heel kort is.
Mijnheer de Voorzitter, ik weet helaas waar ik het over heb, want Luxemburg heeft het trieste voorrecht om het depositogarantiestelsel toe te passen in het geval van de Kaupthing Bank. Daaruit kan men een aantal lessen leren waar rekening mee gehouden moet worden, vooral als wij vooruitgang willen boeken in het belang van de spaarders. Het is belangrijk een onderscheid te maken tussen faillissement en surseance van betaling van een kredietinstelling. Bij surseance van betaling is het mogelijk dat de bank wordt overgenomen. Uitbetaling van deposito's op zeer korte termijn zou een dergelijk scenario bij voorbaat onmogelijk maken. Bijgevolg moet in de richtlijn dit onderscheid worden gemaakt.
Tweede les. In de meeste lidstaten is het noodzakelijk de depositogarantiestelsels opnieuw op te bouwen om rekening te kunnen houden met de nieuwe vereisten. Dus moet de tijd gegund worden om dit te doen. De voorgestelde termijnen lijken mij redelijk te zijn en, mijnheer de commissaris, de marge tussen enerzijds twintig dagen en anderzijds zeven weken, waar u over spreekt, is toch niet onaanzienlijk.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, is het noodzakelijk om het vertrouwen van de spaarders te herstellen, maar het zou funest zijn indien niet levensvatbare oplossingen werden opgelegd. Daarom pleit ik voor gematigdheid. Als men het onderste uit de kan wil, krijgt men het lid op de neus. Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, maar ik moest toch even alles op een rijtje zetten en kon toch ook niet zo snel spreken dat onze tolken het niet meer konden bijbenen.
Antolín Sánchez Presedo
- (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de financiële crisis heeft het functioneren van de depositogarantiestelsels in de Europese Unie op de proef gesteld. De hieruit voortvloeiende spanningen hebben laten zien dat de dekking onvoldoende was, dat de manier waarop het stelsel nu werkt het vertrouwen van de deposanten aantast en dat de eenzijdige maatregelen die enkele lidstaten hebben genomen om de situatie het hoofd te bieden belangrijke grensoverschrijdende en destabiliserende effecten hebben. Dit heeft ertoe geleid dat de roep om gemeenschappelijke actie, teneinde de geconstateerde gebreken te corrigeren en het wetgevend kader diepgaand te herzien, luider is geworden.
De tekst die is uitonderhandeld is het resultaat van het voortreffelijke werk van de heer Ehler, die brede consensus heeft weten te bereiken in de Commissie economische en monetaire zaken. Door de aanneming ervan zal, in eerste lezing, het groene licht worden geven aan een hervorming waarmee twee zeer urgente kwesties worden aanpakt, namelijk het verhogen van het dekkingsniveau en het verkorten van de betalingstermijnen, en waarmee het fundament wordt gelegd voor een herziening die is gericht op harmonisatie van de bancaire depositogaranties in de interne markt van de EU.
Ik verwelkom het voorstel om de gegarandeerde minimumdekking eerst tot 50 000 euro te verhogen en vervolgens te overwegen om dit niveau tegen eind 2010 op geharmoniseerde wijze op te trekken naar 100 000 euro, in overeenstemming met de door de Commissie te analyseren effectstudie en rekening houdend met de bescherming van de consument, de financiële stabiliteit en de concurrentie.
De bevoegdheid die aan de Commissie wordt verleend om dit bedrag door middel van een wetgevingsprocedure met controle aan te passen aan de inflatie, is ook passend.
De verkorting van de betalingstermijn van de huidige drie maanden naar twintig werkdagen gerekend vanaf de datum van het bestuurlijke besluit of de gerechtelijke beschikking en nagaan of een verkorting tot tien werkdagen mogelijk is, zijn verstandige verbeteringen, wat ook geldt voor de invoering van een betalingsregeling voor noodgevallen en de verplichting om deposanten de nodige informatie over het toegepaste garantiestelsel te verstrekken.
Ik schaar me volledig achter de eis dat de Commissie eind 2009 een grondig verslag moet indienen over belangrijke aspecten als de harmonisatie van de financieringsmechanismen van depositogarantiestelsels, de rechtvaardiging van de volledige dekking in bepaalde gevallen, de kosten en opbrengsten van een communautair depositogarantiestelsel en het verband tussen garantieregelingen en andere, alternatieve regelingen.
Mariela Velichkova Baeva
(BG) De belangrijkste wijzigingen van deze richtlijn (de richtlijn betreffende de depositogarantiestelsels wat dekking en uitbetalingstermijn betreft) zijn bedoeld om duidelijk te maken dat we betere garanties willen bieden. Het gaat er dan om de spaargelden van kleine beleggers te beschermen en zo te bewerkstelligen dat men het vertrouwen in het financiële systeem behoudt.
Het is op dit moment niet goed mogelijk vast te stellen welke fiscale kosten er voortvloeien uit de huidige financiële crisis en de daarmee samenhangende aanpassingen. Een geringe groei van het reële bbp in de komende jaren zou later in de context van de fiscale duurzaamheid wel eens een extra destabiliserende factor kunnen blijken te zijn.
Tegen die achtergrond wordt aanbevolen nu een analyse uit te voeren van de financiële mechanismen die door de lidstaten worden gebruikt, om zo vast te stellen wat de impact van die interventie is geweest. Het behoeft geen betoog dat de depositogarantiestelsels als preventieve maatregel heel doeltreffend functioneren, maar hun impact blijft beperkt tot hun - lokale - context. Als beleggers moeten kiezen tussen de verschillende beschermingsniveaus worden ze geconfronteerd met vergelijkbare zwakke punten in het systeem. Om daar iets tegen te kunnen ondernemen is coördinatie op EU-niveau onontbeerlijk.
Paolo Bartolozzi
(IT) Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de recente financiële crisis, die gevolgen heeft voor het hele internationale bancaire systeem, heeft onder spaarders tot grote bezorgdheid geleid over de toekomst en de zekerheid van hun tegoeden.
Om te proberen de onrust en fluctuaties op de markt te beperken, evenals de risico's van banken met duidelijke of verborgen liquiditeitsproblemen, heeft het Europees Parlement samen met de Raad een voorstel voor een richtlijn opgesteld die tot doel heeft depositogarantieregelingen te wijzigen, zowel wat hun dekking als uitbetalingstermijn betreft. Teneinde het algemene vertrouwen te herstellen, een goede werking van het financiële stelsel te garanderen en de deposito's van particuliere spaarders en hun gezinnen te beschermen, heeft de Europese Raad van 7 oktober de Commissie verzocht spoedig een voorstel in te dienen ter bevordering van de convergentie van de depositogarantieregelingen in de Europese Unie.
De maatregel die vandaag ter goedkeuring aan het Parlement voorligt, voorziet in een verhoging van het minimale dekkingsniveau voor particuliere spaarders tot ten minste 50 000 euro, in de wetenschap dat veel lidstaten al van plan zijn de minimale dekking te verhogen tot ten minste 100 000 euro. Voorts voorziet de richtlijn in een beperking van de uitbetalingstermijn, die momenteel op drie maanden ligt en tot negen maanden kan worden opgerekt, tot een maximum van enkele weken.
In een geglobaliseerde economie en met name in Europa, waar we te maken hebben met een steeds groter aantal banken en filialen, is het van essentieel belang voor de lidstaten van de Europese Unie dat er nauwe grensoverschrijdende samenwerking is tussen de bank in het land van oorsprong en de bank in het land van ontvangst. Een dergelijke samenwerking moet garanties waarborgen en zorgen voor snelle uitbetalingen in geval van insolventie of faillissement van kredietinstellingen.
Aangezien de herziening van de richtlijn van de Europese Commissie de dekking beperkt tot natuurlijke personen, ben ik tot slot van mening dat de dekking zonder meer moet worden uitgebreid tot kleine en middelgrote ondernemingen, aangezien zij actief zijn betrokken bij de productieprocessen van de economie van de lidstaten en een onmisbaar menselijk en sociaal kapitaal vertegenwoordigen in onze maatschappij. Kleine en middelgrote ondernemingen zouden juridische bescherming moeten krijgen die ze niet alleen beschermt tegen de risico's van omvallende banken, maar ze ook de mogelijkheid biedt te opereren vanuit een situatie van groter concurrentievermogen en grotere economische, financiële en werkgelegenheidsstabiliteit.
Ján Hudacký
(SK) Door de huidige financiële crisis worden we gedwongen om relatief snel dit soort maatregelen op te stellen die de gevolgen van de crisis voor zowel burgers als de economie van de Europese Unie moeten wegnemen.
In het verslag van mijn collega, de heer Ehler, wordt de kwestie van depositogaranties op een zeer evenwichtige manier behandeld voor wat de mate van dekking en uitbetalingstermijnen betreft. Ondanks de huidige inspanningen van de Commissie moet ik in deze context het gebrek aan flexibiliteit noemen waarvan zij blijk geeft op het moment dat de crisis steeds ernstigere vormen aanneemt, de flexibiliteit die nodig is om te voorkomen dat individuele lidstaten ongecoördineerde besluiten nemen over de bescherming van klantendeposito's bij banken.
Dit gebrek aan coördinatie heeft - gelukkig slechts in beperkte mate - geculmineerd in de chaotische opname door klanten van hun deposito's en de overboeking ervan naar banken in lidstaten waar spaartegoeden beter worden beschermd. Met betrekking tot de noodzaak om het vertrouwen van mensen in financiële instellingen te herstellen, moeten we maatregelen treffen die zo flexibel mogelijk zijn maar tegelijkertijd zijn gebaseerd op realistische aannames.
Ik deel het standpunt van de rapporteur dat in gevallen waar men niet bij de deposito's kan, een voorgestelde uitbetalingstermijn van drie dagen onrealistisch is, omdat het depositogarantiestelsel waarschijnlijk zou bezwijken onder het enorme aantal. De regeling voor uitzonderlijke uitbetalingen van een beperkte hoeveelheid geld binnen drie dagen lijkt daarom verstandig in gevallen waar de continuïteit van de dienstverlening door banken niet kan worden gegarandeerd.
Ik ben verheugd dat het minimumniveau voor depositogaranties eind 2009 wordt verhoogd naar 100 000 euro, hetgeen het vertrouwen van deposanten in financiële instellingen duidelijk zal vergroten. Gelet op onze eerste ervaringen met de crisis denk ik dat kleine en middelgrote ondernemingen, die in tijden van crisis overigens niet de benodigde leningen kunnen krijgen, ook onder deze depositogarantierichtlijn moeten gaan vallen, teneinde hun in ieder geval één middel te geven om deze crisis het hoofd te bieden.
Colm Burke
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de wereldeconomie is de laatste maanden volledig op haar kop gezet. We hebben daardoor te maken met een ontstellende aaneenschakeling van insolventie, faillissementen, nationaliseringen, enorme kapitaalvernietiging en waardevermindering op de effectenbeurzen. De instellingen van onze financiële infrastructuur zijn volledig aan het wankelen gebracht. Onze banken zijn op hun knieën gedwongen en bedelen bij de nationale regeringen.
Nationale regeringen kunnen hun ogen hier niet voor sluiten, gezien het strategische belang van banken bij het draaiend houden van de echte economie. Het is schokkend en beangstigend om te zien dat bijvoorbeeld een Ierse bank 97 procent van zijn waarde verloor in de afgelopen maanden.
Garantieregelingen voor spaartegoeden zijn daarom van cruciaal belang om investeerders enigszins te beschermen tegen de financiële crisis die de wereldeconomie momenteel treft. Het bedrag van 100 000 euro is zowel psychologisch als economisch belangrijk, aangezien het investeerders het vertrouwen geeft dat hun spaargeld geen gevaar loopt.
Ik feliciteer de rapporteur, de heer Ehler, met zijn werk en ik juich met name de uitbreiding met garanties voor het midden- en kleinbedrijf toe. Onze hoop is vooral gevestigd op het midden- en kleinbedrijf, en als we naar het licht aan het einde van de tunnel kijken, als we snel uit de huidige recessie willen komen, dan zou daar ook onze prioriteit moeten liggen.
Ik sluit me ook aan bij de roep om een beter gecoördineerde reactie in de toekomst. De Ierse regering heeft eenzijdig gehandeld door borg te staan voor de Ierse banken. In de toekomst zou er een officieel instrument voorhanden moeten zijn om een betere samenwerking tussen de lidstaten te waarborgen.
Ten slotte, in een breder verband, moeten we niet het immense belang vergeten van onze nauwe economische integratie binnen de EU en in het bijzonder in de eurozone, die ons heeft beschermd tegen de stormwinden van de financiële crisis. Dit is met name van belang voor kleinere lidstaten zoals Ierland. We hoeven alleen maar te kijken naar onze noorderburen, IJsland, om te zien wat voor een ravage er kan ontstaan door je afzijdig te houden met een politiek van splendid isolation: de munteenheid is ingestort en de economie ligt in puin. Er is geen garantie dat dit niet zou zijn gebeurd als Ierland en andere kleinere lidstaten geen deel hadden uitgemaakt van de eurozone.
Othmar Karas
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de rapporteur, mijnheer de commissaris, ik wil de rapporteur zeer hartelijk bedanken voor zijn deskundigheid, voor zijn aandacht voor de details, zodat er geen ongewenste problemen ontstaan, en voor zijn parlementaire benadering van het debat.
Dit onderwerp gaat iedereen aan. Iedere spaarder maakt zich zorgen om zijn geld, als zijn bank in de problemen komt. Iedere spaarder wil weten hoe veilig zijn geld is. Iedere spaarder wil weten wanneer en hoeveel hij gegarandeerd terugkrijgt. Om deze reden verwelkom ik de verhoging van het dekkingsbedrag en wacht ik de evaluatie van de gevolgen af, zodat we kunnen beslissen of de grens van 100 000 euro een geharmoniseerd of een minimumbedrag is. Ik verwelkom de verkorting van de uitbetalingstermijnen en ik bedank alle collega's die deze regelingen ook willen uitbreiden naar de kleine en middelgrote ondernemingen. Ik verzoek de commissaris na te gaan of en hoe een dergelijke stap voorwaarts mogelijk is.
Margarita Starkevičiūt
(EN) Mijnheer de Voorzitter, sommige mensen zeggen graag dat de Europese Unie soms niet efficiënt werkt, maar dit document is er een goed voorbeeld van dat we, indien nodig, snel kunnen handelen gezien de korte tijd waarin we een akkoord hebben bereikt.
Ik wil alleen zeggen dat dit akkoord een heel belangrijk signaal naar de burgers van de Europese Unie is dat we in staat zijn om in te spelen op hun behoeftes. Een ander zeer belangrijk punt is dat we, ondanks onze verschillen, toch in staat zijn om een akkoord te bereiken over belangrijke zaken als het garantiebedrag voor spaartegoeden, de uitbetalingstermijn en zaken die voor de gewone burger van belang zijn. Dit compromis is misschien niet perfect, maar het is desalniettemin een goed bewijs dat we kunnen samenwerken.
Charlie McCreevy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen herhalen dat, hoewel de resultaten vanuit het oogpunt van de Commissie niet geheel bevredigend zijn, we het compromis niet willen vertragen of in gevaar brengen, aangezien het enige verbeteringen voor spaarders inhoudt. We zullen verder moeten werken aan de verbetering van garantieregelingen voor spaartegoeden.
Uiteraard zal ik gevolg geven aan de verplichtingen om eind 2009 verslag uit te brengen, zoals vastgelegd in de richtlijn. In deze verslagen zal worden ingegaan op kwesties die hier vanavond door afgevaardigden naar voren zijn gebracht. Ik hoop oprecht dat, wanneer we de resultaten van dat werk en de voorstellen die er eventueel uit voortvloeien bespreken, de uitkomst ambitieuzer zal zijn. Wat we bovenal willen, is het vertrouwen van deposanten binnen de EU herstellen voor de lange termijn.
Christian Ehler
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij direct tot u, mijnheer de commissaris, wenden en u verzoeken het compromis, dat we in korte tijd in elkaar hebben gezet en dat in eerste instantie niets meer dan een aankondiging van de Commissie was waaruit het Parlement en de Raad vervolgens een realiteit hebben gecreëerd door compromissen te vinden, nu niet naar de buitenwereld toe kapot te maken door bij de interpretatie op alle slakken zout te leggen. Ik zou liever zien dat u het naar de buitenwereld toe communiceert zoals het is, namelijk een zeer snelle reactie van de drie instellingen, een uiterst ver strekkende beraadslaging in de richting van een harmonisatie van de noodzakelijke stappen, waaronder de nodige onderzoeken, met een direct positief effect voor de burgers, namelijk een verwachte, vrijwel volledige dekking van 90 procent van de depositiegaranties en een verkorting van de termijnen. Ook wij hebben natuurlijk aan noodfondsen gedacht.
Ik wil het nog eenmaal duidelijk zeggen: het compromis betekent niet dat de drie instellingen of in dit geval een van de drie, de Commissie, zegt: hier hebben we het compromis en nu gaan we met de haarkloverij beginnen. Het compromis is daarentegen een gemeenschappelijk signaal en dat was ook de reden waarom we de snelle procedure hebben gevolgd. Politiek gezien zou het van nalatigheid getuigen als we in het openbaar intellectuele haarkloverij gaan bedrijven. We moeten het positieve signaal dat we gezamenlijk, ook met de Commissie, hebben bereikt, ook dienovereenkomstig naar buiten toe communiceren. Anders zouden we in de huidige financiële crisis precies het tegenovergestelde bereiken van dat waar u in uw aankondiging de nadruk op hebt gelegd, maar dat wij in feite in de praktijk mogelijk hebben gemaakt.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Sebastian Valentin Bodu
(RO) De huidige economische crisis vraagt om buitengewone maatregelen, nu voor een steeds groter aantal Europeanen het spookbeeld van werkloosheid en financiële recessie opdoemt. Het verhogen van het plafond van de bankdepositogarantie voor de bevolking is een welkome maatregel, die het vertrouwen in het bankwezen in stand zal houden. Een eerste plafond van 50 000 euro en later nog een plafond van 100 000 euro zijn meer dan voldoende voor landen waar het bankwezen geen lange traditie heeft, zoals het geval is in Roemenië en andere voormalige communistische landen. Op het ogenblik is het van belang dat elk land deze maatregel treft, omdat anders de kans groot is dat er onder de bevolking paniek uitbreekt. Roemenië behoort niet tot de landen met een groot aantal deposito's van meer dan 50 000 euro. Maar psychologisch gezien kan het verhogen van het gegarandeerde bedrag alleen maar een positief effect hebben, aangezien de deposito's van de bevolking in vergelijking met september alleen al in Boekarest met 6 procent zijn gedaald. Dit betekent dat in slechts een paar weken tijd ongeveer 600 miljoen euro is opgenomen, iets wat de laatste jaren niet is voorgekomen.
Anderzijds zou ik als lid van het Europees Parlement uw aandacht willen vestigen op het feit dat deze maatregel dient te worden aangevuld met een onderzoek naar het beleid voor het verlenen van krediet en naar de omvang van het risico dat wordt aangegaan.
Siiri Oviir  
Sinds 1994 hebben EU-verordeningen ervoor gezorgd dat er een depositogarantiestelsel in alle lidstaten is voor het geval een bank failliet gaat, en het minimumbedrag van gegarandeerde tegoeden is eveneens vastgelegd, op 20 000 euro. Helaas is zelfs op dit moment het gemiddelde spaartegoed per EU-inwoner 30 000 euro, waaruit blijkt dat er een algemene noodzaak is om het minimaal gegarandeerde spaartegoed te verhogen.
Het besluit van de Europese Raad van 7 oktober 2008 waarin lidstaten besloten om als gevolg van de wereldwijde financiële crisis noodhulp te verlenen om spaartegoeden van particulieren te garanderen tot ten minste 50 000 euro voor één jaar, is een zeer welkome ontwikkeling. Het onderhavige initiatief van de Europese Commissie helpt ook om dit tot EU-wetgeving te maken, wat helpt om het vertrouwen van EU-deposanten in de Europese financiële markten te behouden.
Het is de bedoeling om in 2009, naar aanleiding van de aanbevelingen van de Commissie, het minimumbedrag van gegarandeerde spaartegoeden te verhogen naar maar liefst 100 000 euro, wat een zeer welkome ontwikkeling voor deposanten is!
Niettemin moet de Commissie ook echt rekening houden met de daadwerkelijke mogelijkheden van lidstaten met betrekking tot het verhogen van het niveau van gegarandeerde deposito's, om situaties te vermijden waarin het verhogen van dat niveau een wedloop wordt, wat er toe kan leiden dat de armere lidstaten in een situatie verzeild raken waarin zij onvoldoende middelen hebben om te garanderen wat er is gegarandeerd, en waarbij dezelfde nietsvermoedende deposanten het slachtoffer van deze situatie kunnen worden.
Omdat de financiële markten van de EU zeer nauw met elkaar verweven zijn, steun ik de rapporteur en roep ik de Commissie en de Raad op om de benodigde grensoverschrijdende samenwerking te verbeteren en om meer specifieke maatregelen te plannen die een betere samenwerking tussen lidstaten in een potentiële crisissituatie kunnen garanderen.
