Luchtkwaliteit en schonere lucht voor Europa (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor tweede lezing namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het beleid ten aanzien van het mariene milieu (Kaderrichtlijn mariene strategie) [09388/2/2007 - C6-0261/2007 - (Rapporteur: Marie-Noëlle Lienemann).
Holger Krahmer
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, het compromis over de richtlijn luchtkwaliteit is hoofdzakelijk het resultaat van succesvol teamwork. Dat wil ik allereerst benadrukken. Ik bedank in het bijzonder al mijn collega-Parlementsleden die actief hebben deelgenomen aan het opstellen van de tekst van deze richtlijn, en dan vooral de rapporteurs, mevrouw Weisgerber van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese democraten en mevrouw Corbey van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement, alsmede mevrouw Hassi van de Fractie van de Groenen / Vrije Europese Alliantie. Verder wil ik de Commissie bedanken voor haar waardevolle hulp en het Portugese voorzitterschap van de Raad, dat als een open en constructieve gesprekspartner een essentiële bijdrage heeft geleverd aan dit goede resultaat.
Het compromis creëert een solide basis voor het toekomstige beleid van de EU op het gebied van luchtkwaliteit. De nieuwe richtlijn bewaart het evenwicht tussen ambitieuze doelstellingen en limieten en de noodzakelijke flexibiliteit voor tenuitvoerlegging in de lidstaten. Daarnaast licht de nadruk meer op blootstelling en toegenomen bewustzijn van de noodzaak van maatregelen ten aanzien van de vervuilingsbronnen.
Ik zal beginnen met het schetsen van de voornaamste elementen van het compromis. Er is duidelijk vooruitgang geboekt, zoals de bedoeling was van de wijziging van de wetgeving inzake luchtkwaliteit, op het gebied van de regulering van de fijnste PM2.5-deeltjes. Volgens alle deskundigen vormen de kleinste deeltjes die uitsluitend afkomstig zijn van menselijke bronnen de grootste risico's voor de menselijke gezondheid. Fijne PM2.5-stofdeeltjes met een diameter van minder dan 2,5 micrometer, die dus niet met het blote oog zichtbaar zijn, kunnen doordringen in de longen en ernstige chronische aandoeningen van de luchtwegen veroorzaken. Het is dus hoog tijd dat het Europese beleid inzake luchtkwaliteit zich gaat richten op de kleinste deeltjes.
In de Verenigde Staten geldt al sinds 1997 een strikte limiet voor PM2.5. De Verenigde Staten hebben een voorsprong van ruim tien jaar op de EU als het gaat om wetgeving op dit gebied. Maar, met alle respect voor het beleid van de VS inzake luchtkwaliteit, ik wil benadrukken dat we niet klakkeloos kunnen kopiëren wat de Verenigde Staten al jaren doen. De omstandigheden zijn totaal anders in Europa, vooral als het gaat om bevolkings- en verkeersdichtheid.
De eis tot onmiddellijke invoering van een strikte PM2.5-limiet die milieugroeperingen stellen, is onrealistisch. De gegevens in Europa zijn niet sterk en er zijn onvoldoende metingen verricht - dat is geen goede situatie voor het haastig invoeren van een limiet. De Raad en het Parlement zijn het van meet af aan eens over het reguleren van PM2.5 in twee fasen. Eerst moet er een doelstelling worden geformuleerd voor 2010 en verder en daarna moet vanaf 2015een limiet worden gesteld van 25 microgram per kubieke meter. Het Parlement heeft voortdurend gelobbyd bij de Commissie en campagne gevoerd tegen het verzet van de Raad tegen een strengere waarde voor PM2.5. Het is daarom de verdienste van het Parlement dat we vandaag de limiet voor PM2.5 willen terugbrengen tot 20 microgram per kubieke meter in een tweede fase in 2020.
Naast een doelstelling en limiet voor PM2.5, zal in 2015 een maximale blootstellingsconcentratie van 20 microgram worden ingevoerd in de lidstaten. Het doel hiervan is het verminderen van de achtergrondconcentratie en dit zal een positief effect hebben op de bescherming van de menselijke gezondheid, vooral in stedelijke agglomeraties. Het model dat het Europees Parlement heeft voorgesteld voor de verlaging van de concentraties PM2.5 in 2020 is overeenkomstig ten uitvoer gelegd. Er is een differentiatie volgens de lidstaten en er zal meer rekening worden gehouden met de input.
Met betrekking tot PM10 heeft een meerderheid van het Parlement bij de eerste lezing gelobbyd voor een ambitieuze jaarlijkse limiet, die ook beter is afgestemd op de geldende dagelijkse limiet. Het standpunt van de Raad en de Commissie dat de huidige limieten onveranderd moeten blijven, heeft bijval gekregen tijdens de onderhandelingen. Met een verruiming van de deadline voor PM10 met drie jaar is de uitbreiding van de deadline gegarandeerd tot 2012, nadat de nieuwe richtlijn van kracht is geworden, voor lokale autoriteiten die zich niet hebben kunnen houden aan de limieten als gevolg van hun geografische ligging of meteorologische omstandigheden, ondanks alle aantoonbare inspanningen.
Hoewel het verbeteren van de kwaliteit van de omgevingslucht ook in de toekomst een grote uitdaging voor de EU zal blijven, wil ik drie punten aan de orde stellen waarmee naar mijn mening rekening moet worden gehouden bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en de herziening van de wetgeving in 2013.
Ten eerste is de verontreiniging van de omgevingslucht de afgelopen decennia aanzienlijk verminderd. Zoals een nieuw onderzoek van het Europees milieuagentschap laat zien, is zo'n vijftig procent van de uitstoot van fijn stof in de periode tussen 1990 en 2004 verminderd - dus zelfs voor de invoering van de PM10-limieten. Dit is niet zozeer bereikt door wetgeving, maar door technische vooruitgang.
Ten tweede variëren de omstandigheden binnen de Europese Unie en tussen de verschillende lidstaten enorm. Ik heb het al gehad over meteorologische en geografische omstandigheden. Het zijn echter vooral de sterk uiteenlopende bevolkings-, verkeers- en industriedichtheid die de grootste invloed hebben. Hiermee moet meer rekening worden gehouden bij de tenuitvoerlegging van toekomstige wetgeving.
Ten derde zullen voor het verder terugdringen van de luchtvervuiling noch kortetermijnacties zoals wegafzettingen en verkeersverboden, noch striktere limieten op papier tot succes leiden.
Het Parlement is erg ingenomen met de verklaring van de Commissie, die in 2008 samen met de nieuwe richtlijn zal worden gepubliceerd in het Publicatieblad, over de aanneming van maatregelen aan de bron. Luchtvervuiling kan alleen op de lange termijn en op EU-niveau worden verminderd door de versterking van grensoverschrijdende maatregelen. Het beleid inzake bronnen, waar tot nu toe weinig aandacht voor is geweest, zou in de toekomst het voornaamste aandachtpunt moeten worden, in het bijzonder particuliere verbrandingsinstallaties, de scheepvaartsector en de landbouw.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ga in op dit dossier namens mijn collega, commissaris Dimas, die op de Bali-Conferentie is.
Ik wil beginnen met de rapporteur, mijnheer Krahmer, te bedanken en te feliciteren met zijn uitstekende werk aan de richtlijn luchtkwaliteit, en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, en met name de schaduwrapporteurs, met hun positieve bijdrage.
Het is niet makkelijk geweest om het voorstel tot op dit punt te brengen. Het Europees Parlement heeft een constructieve rol gespeeld bij de verwezenlijking van een overeenkomst over een gedegen en doeltreffende tekst. Graag spreek ik de waardering van de Commissie hierover uit.
Tijdens de voorbereiding op het Commissievoorstel, alsmede gedurende de onderhandelingen, hebben we ons duidelijk laten leiden door het wetenschappelijk bewijs voor het belang van een voortdurende inspanning om de luchtkwaliteit te verbeteren, en met name voor de noodzaak van het aanpakken van fijnstofdeeltjes (PM2,5). Gemiddeld wordt de levensverwachting van EU-onderdanen met meer dan acht maanden verminderd door luchtverontreiniging. Dit is onaanvaardbaar, en er moet meer aan gedaan worden.
In de laatste jaren zijn er slechts kleine verbeteringen in de luchtkwaliteit in de EU verwezenlijkt, en de haalbaarheid van de PM2,5-norm, alsmede de bestaande normen, hebben centraal gestaan in het debat.
Het is duidelijk dat er verdere maatregelen nodig zijn op communautair, nationaal, regionaal en lokaal niveau. De communautaire maatregelen inzake emissies aan de bron zijn vastgelegd in de thematische strategie inzake luchtverontreiniging. We liggen goed op schema wat betreft de uitwerking en aanneming van deze maatregelen. Het nieuwste overzicht van de vorderingen kan men ook terugvinden in de verklaring bij het compromispakket. De Commissie en het Parlement zijn het eens over het belang van deze maatregelen om de doeltreffende terugdringing van emissies te verwezenlijken.
De hoofdpunten van de richtlijn zijn de volgende. De richtlijn houdt vast aan de bestaande grens- en streefwaarden, maar voorziet tegelijkertijd in enige tijd voor volledige naleving in specifieke gebieden, op voorwaarde dat er aan bepaalde eisen wordt voldaan. De compromistekst zorgt ervoor dat het uitstel wordt beperkt en dat er geen voordelen vastzitten aan het vertraagd invoeren van de maatregelen die genomen dienen te worden. Aangezien lucht geen grenzen kent, ondersteunen deze maatregelen de inspanningen om naleving te verwezenlijken, ook in aangrenzende regio's en landen.
Met betrekking tot de jaargrenswaarde van PM10 heb ik begrip voor de ambitie om deze aan te pakken, die spreekt uit het voorstel van de commissie. Uit wetenschappelijk bewijs blijkt echter dat bij chronische blootstelling PM2,5, de fijnere component van PM10, het belangrijkst is. Derhalve heeft de Commissie voorgesteld om de grenswaarde van PM10 intact te laten en de ambitie ten uitdrukking te brengen in de nieuwe PM2,5-normen. PM10-normen zullen volledig herbeoordeeld worden tijdens de evaluatie in 2013 om te garanderen dat de nieuwste wetenschappelijke kennis en de opgedane ervaring op goede wijze doorklinken in de normen.
Het stellen van ambitieuze maar realistische PM2,5-normen was de grootste uitdaging tijdens de onderhandelingen. In het overzichtsartikel van het compromispakket zijn zeer heldere verbintenissen opgenomen, zoals de bespreking van een ambitieuzere jaargrenswaarde tijdens de verplichte evaluatie in 2013, en de vaststelling van de indicatieve grenswaarde voor PM2,5.
Het is van enorm belang dat er reeds in 2015 een nieuwe, wettelijk bindende blootstellingsconcentratie zal worden ingevoerd. Terwijl de nieuwe aanpak gericht op terugdringing van blootstelling de lidstaten al de flexibiliteit verschaft om op de meest doeltreffende wijze het maximale voordeel voor de volksgezondheid te halen uit hun bestrijdingsinspanningen, zal de nieuwe wettelijke verplichting en de bijbehorende relatieve korte uitvoeringstijd ervoor zorgen dat de lidstaten snel actie kunnen ondernemen en de terugdringing van blootstelling van de bevolking aan fijnstofdeeltjes serieus kunnen aanpakken.
Ik ben erg verheugd over het speciale belang dat de commissie toegekend heeft aan kwetsbare groepen, met inbegrip van kinderen. De toevoegingen zullen helpen bij de passende overweging van kwetsbare groepen bij de uitwerking van bestrijdingsmaatregelen.
Met deze belangrijke wetgeving is de Europese Unie bij machte om de doeltreffende terugdringing en minimalisering van de belangrijke negatieve effecten van luchtverontreiniging voort te zetten. De Commissie ondersteunt dit proces op actieve wijze middels de uitwerking van communautaire maatregelen en middels haar voortdurende steun bij de uitvoering van de richtlijnen door de lidstaten, door het geven van sturing en het mogelijk maken van uitwisseling tussen de lidstaten.
Anja Weisgerber
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, de heer Krahmer, en de schaduwrapporteurs bedanken voor hun effectieve samenwerking. Overeenstemming met de Raad bij de tweede lezing is een succes voor het Europees Parlement. Deze overeenstemming is een belangrijke stap in de richting van een betere luchtkwaliteit in Europa. We hebben echter de hulp van alle betrokkenen nodig. De steden moeten bijvoorbeeld plannen voor schone lucht opstellen en milieuzones aanwijzen om de limieten niet te overschrijden. De lidstaten moeten hier de voorwaarden voor scheppen - bijvoorbeeld door de invoering van de verordening inzake motorvoertuigenstickers, zoals in Duitsland.
Dit is echter ook noodzakelijk op Europees niveau. Slechts 20-30 procent van de zwevende roetdeeltjes is afkomstig van verkeer in de steden. Toch kunnen de lokale autoriteiten uiteindelijk alleen daar hun invloed laten gelden. Lokale autoriteiten kunnen nooit binnen de limieten blijven als er niet op Europees niveau maatregelen worden genomen voor het terugdringen van de uitstoot van andere bronnen dan vervoer. Door alleen de uitstoot te meten, verbetert de luchtkwaliteit niet. We hebben maatregelen nodig waarmee het vrijkomen van fijn stof direct bij de bron kan worden verminderd. Op die manier kan onze gezondheid daadwerkelijk worden beschermd.
De Commissie heeft zich er nu ook politiek toe verplicht deze stappen te zetten. Zij wil wetgevingsvoorstellen opstellen, zoals de Euro 6 norm voor vrachtwagens (die uiteindelijk ook leidt tot de verplichte invoering van roetfilters), emissienormen voor kleinere industriële installaties en nieuwe verordeningen voor scheepsmotoren. De maatregelen van de lokale autoriteiten moeten worden ondersteund door deze verordeningen om een werkelijke verbetering van de luchtkwaliteit te bereiken.
Ten eerste zullen er limieten worden gesteld voor de kleinste stofdeeltjes. Deze deeltjes zijn schadelijker voor de menselijke gezondheid, doordat ze kunnen worden ingeademd. We moeten dit probleem daarom evalueren. Door middel van ambitieuze, maar realistische waarden geven we wederom een signaal af voor de bescherming van de volksgezondheid. De wetgever heeft hier een gevoel van proportionaliteit getoond en tegelijkertijd gezorgd voor een hoge mate van gezondheidsbescherming. Omdat we als Parlement een goed resultaat hebben weten te bereiken op het gebied van de kleinste stofdeeltjes, hebben we ons neergelegd bij het standpunt van de Raad dat de bestaande PM10-limieten ongewijzigd moeten blijven, met inbegrip van de dagelijkse limieten. Dit betekent echter ook dat de jaarlijkse PM10-limieten niet verscherpt kunnen worden. De tekst van de richtlijn maakt expliciet duidelijk dat de lokale autoriteiten niet verplicht zijn ineffectieve kortetermijnmaatregelen te nemen, zoals wegafsluitingen. De nadruk moet liggen op de lange termijn en op duurzame maatregelen zoals de milieuzones. De lokale autoriteiten doen al heel veel op dit gebied en dat moeten ze ook blijven doen.
Steden kunnen echter in de toekomst onder strikte voorwaarden een verzoek indienen voor uitstel van de deadline voor het voldoen aan de bestaande PM10-limieten. Dat betekent echter - en dat wil ik expliciet benadrukken - geen vrijbrief voor de lokale autoriteiten. Ze mogen de limieten niet onbeperkt overschrijden en ze kunnen slechts onder twee strenge voorwaarden uitstel van de deadline krijgen: als ze te lijden hebben onder ongunstige klimatologische omstandigheden of nadelige veldomstandigheden zoals hot spots en alle gepaste en redelijke maatregelen op lokaal niveau hebben genomen. Deze flexibiliteit voor lokale autoriteiten draagt bij aan de uitvoerbaarheid van de richtlijn, zonder de mate van gezondheidsbescherming uit het oog te verliezen.
Dames en heren, we hebben een verantwoord pakket samengesteld. We hebben vooruitgang geboekt op het gebied van gezondheidsbescherming.
Dorette Corbey
namens de PSE-Fractie. - (NL) Voorzitter, schone lucht is een eerste levensbehoefte. De afgelopen dertig jaar is de lucht schoner geworden, maar er is nog steeds veel te veel luchtvervuiling. De huidige richtlijnen worden niet voldoende nageleefd. Om de vervuiling beter aan te pakken, is een herziening nodig van de richtlijn luchtkwaliteit. Vorige week hebben Parlement en Raad overeenstemming bereikt over de nieuwe richtlijn. Ik ben tevreden met de uitkomst en ik bedank Holger Krahmer, Anja Weisgerber en de andere schaduwrapporteurs voor de constructieve samenwerking tijdens de afgelopen twee jaar. Ik wil graag drie punten benadrukken.
Allereerst de strengere normen. Mijn fractie heeft zich consequent ingezet voor de ambitieuzere normen voor fijnstof en andere vervuilende stoffen die schadelijk zijn voor mens en milieu. Ik ben dan ook tevreden dat we hebben bereikt dat er een nieuwe norm komt voor de kleinste fijnstofdeeltjes. Dat is vervuiling die je niet kunt zien of ruiken, maar het zijn deeltjes die voor de meeste gezondheidsschade zorgen, waardoor honderdduizenden Europeanen voortijdig sterven. Er zijn grote aantallen mensen met astmatische en andere klachten. Met de nieuwe norm kunnen we deze gezondheidsschade veel gerichter aanpakken.
Dit akkoord is dus goed nieuws voor de gezondheid van de burgers. Het Parlement heeft zich niet neergelegd bij de lauwe ambitie van de Commissie en de Raad. We hebben om een grotere inzet gevraagd en die hebben we gekregen. De PM2,5-norm moest van 25 microgram naar 20 microgram. Hierdoor zal volgens wetenschappers de gemiddelde levensverwachting met nog vier tot vijf maanden toenemen. Maar ook met de nieuwe normen zijn we er nog niet. Verdere verbeteringen blijven nodig en meer aandacht voor kinderen is ook nodig. En uiteindelijk moeten we uitkomen op een norm van niet meer dan 10 microgram fijnstof per kubieke meter lucht. Dat is de bovengrens die de Wereldgezondheidsorganisatie aanbeveelt en dat is de garantie voor écht schone lucht. De richtlijn die nu voorligt is een mooie stap in de goede richting.
Het tweede punt is dat Europa niet alleen stevige normen moet stellen, maar ook instrumenten moet ontwikkelen om deze doelen te halen. Want Europa is vaak goed in het stellen van algemene beleidsdoelen, maar veel minder goed in het scheppen van de juiste instrumenten om de doelen ook echt te kunnen halen. Zonder schonere auto's, schepen, landbouw en industrie blijven de normen voor luchtkwaliteit een papieren tijger.
We hebben kort geleden gestemd over Euro-5 en Euro-6: schonere personenauto's vanaf 2009 en nóg schonere vanaf 2014. Dit soort wetgeving moet er snel komen voor vrachtwagens en bussen. Het Parlement heeft bij de Raad en de Commissie aangedrongen op snel aanvullend beleid om de bronnen van vervuiling aan te pakken. Dit heeft geleid tot een verklaring van de Commissie waarin alle maatregelen staan opgesomd die de komende jaren zullen worden genomen. De verklaring zal als bijlage bij de richtlijn gaan, met verwijzing naar de richtlijn. Het is een duidelijk politiek signaal aan de mensen dat Europa aan de slag gaat met schoonmaakacties in allerlei sectoren.
Een derde punt van discussie was de flexibiliteit van de normen. De normen van de bestaande richtlijn kunnen door 24 lidstaten niet worden gehaald. Dat lijkt me geen goed voorbeeld van goede wetgeving. Mijn positie is altijd geweest dat we lidstaten, die alle mogelijke maatregelen nemen maar toch de normen niet kunnen halen, best wat extra tijd mogen geven om de hotspots aan te pakken, evenwel op voorwaarde dat we op de middellange termijn veel strengere normen zullen krijgen. Het is van groot belang dat de wetgeving die we hier produceren, ook werkbaar en uitvoerbaar is.
Vandaag laten we zien dat het Europees Parlement de klachten vanuit de lidstaten over onmogelijke wetgeving serieus neemt. De ervaring leert dat de lucht niet schoner wordt als we geen oog hebben voor de implementatie van de richtlijn. De nieuwe richtlijn luchtkwaliteit is een verbetering ten opzichte van de oude richtlijn. Betere en strengere normen zijn goed voor de volksgezondheid, voor lokale overheden en voor bouwondernemingen. We kunnen weer ademen!
Marios Matsakis
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mijnheer Krahmer feliciteren met zijn uitstekende verslag over dit moeilijke en zeer belangrijke onderwerp.
Tegelijkertijd wil ik de schaduwrapporteurs feliciteren alsmede alle collega's die suggesties, adviezen en amendementen hebben bijgedragen, die uiteindelijk hebben geresulteerd in een compromiswetgeving die tijdens onderhandelingen is overeengekomen, en die, als zij uitgevoerd wordt, zal streven naar een betere richtlijn voor luchtkwaliteit en zal zorgen voor een in zekere mate schonere en gezondere lucht voor Europa.
In een tijd waarin infecties aan de luchtwegen zoals astma, emfyseem en longkanker toenemen in vele Europese gebieden, en vooral onder de meest kwetsbare groepen, dat wil zeggen kinderen en bejaarden, zijn wij als wetgevers verplicht om alles te doen wat we kunnen om te zorgen voor gezondere lucht voor onze burgers.
Vanwege dit streven waren we eensgezind in ons standpunt om niet toe te geven aan de onredelijke eisen van de Raad, die geen enkele van de wijzigingen aan de bepalingen inzake de bestaande dag- en jaarlimietwaarden voor PM10 accepteerde en het voorstel van het Parlement om aan elke afwijking de aanneming van aanvullende EU-maatregelen inzake verontreinigingsbronnen te verbinden, zonder meer afwees.
Hoewel er een overeenkomst bereikt is, moet de Raad begrijpen dat voor dit Huis de gezondheid van miljoenen burgers een hogere prioriteit heeft dan de rijkdom van enkele Europese industriegiganten. Iedereen moet er van doordrongen zijn dat het Parlement zich veel meer bekommert om het voorkomen van ziekten die de longen van mensen vernietigen dan het dikker maken van de portefeuilles van inhalige industriemagnaten.
Ik weet zeker dat dit Huis in de toekomst de mogelijkheid zal krijgen om al zijn bepalingen aangenomen te krijgen, resulterend in een wetgeving die in mindere mate voortkomt uit compromissen en die burgers werkelijk en volledig zal beschermen tegen ernstige beschadiging van de luchtwegen.
Mieczysław Edmund Janowski
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten wil ik onze erkenning uitspreken voor de kwaliteit van het verslag van de heer Krahmer. Wij blijven werken aan de richtlijn, die van aanzienlijk belang is voor het volledige ecosysteem, waaronder verbetering van de gezondheid van de inwoners van Europa en - in breder opzicht - de wereld.
Het economische aspect van deze bepalingen mag ook niet worden genegeerd. Ons doel is daarom het vinden van een compromis dat de lidstaten werkelijk in staat zal stellen de aangenomen parameters voor de toelaatbare uitstootlimieten van deeltjes en gassen die de atmosfeer verontreinigen ten uitvoer te leggen. Ik heb het over de concentratie van PM2.5- en PM10-deeltjes en van de gassen koolmonoxide en kooldioxide, zwaveldioxide, oxides van stikstof en ozon, benzeen, vluchtige organische verbindingen en lood.
Hiervoor is betrouwbaar en regelmatig toezicht nodig. Er zijn grote uitgaven nodig voor ingrijpende modernisering van veel ondernemingen, waaronder de bedrijven die energie en in het bijzonder warmte leveren. Er zijn fundamentele veranderingen nodig in de methoden en organisatie van weg-, lucht- en scheepstransport.
Deze en andere kosten zullen moeten worden opgebracht, dat is een feit. Het is echter ook een feit dat niet alle landen in de positie zijn om rigoureus actie te ondernemen in de deze kwestie binnen de relatief korte tijd die is voorgesteld, zonder daarvoor duidelijke economische offers te brengen. Dit geldt vooral voor de nieuwe lidstaten, waaronder Polen, dat veel doet op dit gebied.
Tot slot wil ik benadrukken dat het ook belangrijk is dat de EU actie onderneemt om elders navolging te vinden, in het bijzonder in de Verenigde Staten, China, Rusland, Japan en Brazilië. De lucht moeten we tenslotte delen met de hele wereld.
Marie Anne Isler Béguin
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, wij herinneren ons de oproep van de WHO op 5 oktober 2006, waarin de internationale gemeenschap werd uitgedaagd de luchtkwaliteit te verbeteren. Er moesten zeer strenge normen worden aangenomen voor atmosferische vervuiling en het doel was het aantal doden in vervuilde steden te verminderen met 15 procent. De Europese Unie, die vaak voorop loopt als het gaat om milieuregels, was een grote teleurstelling tijdens de eerste lezing, zozeer zelfs dat onze milieucommissaris, de heer Dimas, persoonlijk verbolgen was over het standpunt van het Europees Parlement, dat de toch al weinig effectieve bestaande wetgeving nog probeerde af te zwakken.
Bij de tweede lezing op 9 oktober 2007, hebben de Groenen de Commissie milieubeheer gewezen op de contraproductieve effecten van administratieve vereenvoudiging en specifieker op de toename van het aantal dagen waarop de maximale waarden mochten worden overschreden en de verruiming van de uitzondering van bepaalde verontreinigende stoffen. Het compromis dat onlang tot stand is gekomen tijdens de tweede lezing in het Europees Parlement is een poging tot schadebeperking van de eerste lezing. Met betrekking tot PM2,5 in stedelijke gebieden, is een nieuwe limietwaarde voorgesteld van 20 microgram per kubieke meter, die in 2015 door de Europese Commissie zal worden geëvalueerd.
Natuurlijk kunnen er aanvullende maatregelen ten uitvoer worden gelegd om rekening te houden met de omstandigheden van kwetsbare bevolkingsgroepen zoals kinderen en ouderen. Hoewel het een verbetering is ten opzichte van de aanvankelijke situatie, vormt dit compromis geen belangrijke stap vooruit voor het Europees Parlement. Het dwingt de lidstaten niet de beperkende maatregelen te nemen die nodig zijn om de gezondheid van de Europese bevolking te verbeteren. De levensverwachting van onze medeburgers is nog altijd zo'n negen maanden korter als gevolg van luchtvervuiling. We moeten daarom verder gaan, de beperking van zwevende deeltjes eerder integreren met behulp van preventieve instrumenten die zijn gericht op het terugdringen van de uitstoot van diverse sectoren, in het bijzonder de transportsector, en die van de industrie.
Dimitrios Papadimoulis
namens de GUE/NGL-Fractie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, leden van het Parlement, elk jaar sterven 370 000 mensen in Europa vroegtijdig aan ziekten die verband houden met luchtvervuiling. Volgens de officiële cijfers van de Commissie, is de levensverwachting in sommige Europese landen met acht maanden tot twee jaar gedaald als gevolg van blootstelling aan gevaarlijke verontreinigingen in de lucht. De grote meerderheid van de sterfgevallen is te wijten aan fijne zwevende deeltjes. Mijn fractie ondersteunt het definitieve compromis en de aarzelende, maar in elk geval positieve stappen die het neemt in reactie op deze situatie.
Ik wil mij echter richten op enkele ernstige zwakke punten: de limieten die dit compromis stelt voor fijne zwevende deeltjes zijn meer dan twee keer zo hoog als de door de WHO aanbevolen maxima. Het Environmental Protection Agency van de VS heeft strengere limieten ingesteld dan de Europese Unie. Er is geen overeenstemming bereikt over veiligere limieten voor fijne zwevende deeltjes (PM10). De toezichteisen zijn afgezwakt, ondanks het feit dat voortdurend toezicht op kritieke vervuilingswaarden erg belangrijk is om de situatie te verbeteren.
De nalevingsdeadlines voor benzeen zijn uitgesteld, waardoor de grote schuldige, brandstofkwaliteit, niet wordt aangepakt. Ondanks dat iedereen het erover eens is dat de betere brandstoffen en schonere auto's nodig hebben, is de luchtkwaliteit en het toezicht daarop op de werkplek uitgezonderd. Bovendien krijgen de lidstaten behoorlijk wat ruimte om de bestaande wetgeving niet te handhaven en geen toezicht te houden op de correcte handhaving ervan. We zetten een positieve stap, maar dat is niet genoeg en om precies die reden steunt mijn fractie het compromis van het Europees Parlement, maar vraagt zij tegelijkertijd de Raad en de Commissie krachtiger op te treden.
Bastiaan Belder
namens de IND/DEM-Fractie. - (NL) Voorzitter, namens mijn collega Blokland, die momenteel deelneemt aan de klimaatconferentie op Bali, de volgende bijdrage:
Na lange onderhandelingen ligt er dan eindelijk een akkoord over luchtkwaliteit. Dat is een hele prestatie. Het is ook erg belangrijk, omdat luchtkwaliteit directe invloed heeft op de gezondheid van mens en milieu. Ik wil de rapporteur, collega Krahmer, dan ook hartelijk danken voor al het werk dat hij heeft verzet om dit te bereiken.
Deze richtlijn draagt op een realistische wijze bij aan een verbetering van het milieu en de gezondheid. In de afgelopen jaren is de luchtkwaliteit al duidelijk verbeterd, en ten gevolge van deze richtlijn zal in de toekomst verdere verbetering optreden. Toch blijft het voor een aantal landen moeilijk om al vroeg aan strenge normen te voldoen. Daarom ben ik blij dat lidstaten in het akkoord uitstel kunnen krijgen om hun luchtkwaliteit aan te passen aan de normen wanneer zij voldoende inspanningen leveren.
Ook belangrijk is dat niet gemeten hoeft te worden op plaatsen waar het publiek geen toegang toe heeft en die niet permanent bewoond zijn. Vooral voor havengebieden is deze flexibiliteit van groot belang. Daarnaast ben ik bijzonder tevreden over het feit dat ook een concrete verwijzing is gemaakt naar bronmaatregelen. Mijns inziens zijn bronmaatregelen, zoals de nieuwe Euro-6-norm voor vrachtwagens, een absolute noodzaak om tot een goede luchtkwaliteit te komen.
Concluderend kan ik dus zeggen dat ik positief ben over het voorliggende akkoord en hiermee zal instemmen tijdens de stemming.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de toename van luchtwegaandoeningen die momenteel wordt geconstateerd - in het bijzonder onder kinderen, ouderen en zieken - en de toename van ademhalingsmoeilijkheden als gevolg van allergieën houden rechtstreeks verband met een lawine van verkeer die dagelijks door onze agglomeraties en over de belangrijkste transportroutes rolt.
Het mislukte EU-beleid voor subsidies is de afgelopen decennia vooral tot uitdrukking gekomen in het vervoer binnen de steden. Voor bijzonder gevoelige regio's - zoals de Alpen - zijn we er, zoals algemeen bekend is, tot nog toe niet in geslaagd ons ertoe te zetten de mooie woorden uit het verleden om te zetten in daden, bijvoorbeeld door de tenuitvoerlegging van de Alpenovereenkomst. De verkoop van onze staatsbedrijven, die heeft geleid tot een rampzalig tekortschietend openbaarvervoernetwerk, wreekt zich nu echter.
Het is naar mijn mening maar zeer de vraag in hoeverre acties als verkeersbeperkingen en de instelling van milieuzones of tolheffingen bij steden nog iets kunnen uithalen. Het is vooral van belang dat de hoofdschuldigen van de uitstoot van verontreinigende stoffen, zoals bedrijfswagens met verouderde dieselmotoren, zeer snel worden vervangen.
Péter Olajos
(HU) Dank u, mijnheer de Voorzitter. Meer dan 300 miljoen mensen wereldwijd lijden aan astma, van wie 30 miljoen in Europa en 200 000 in Hongarije. Achttien procent van de astmapatiënten in West-Europa heeft een ernstige vorm van de ziekte. Het aantal astmapatiënten in mijn vaderland Hongarije is de afgelopen tien jaar met 250 procent toegenomen. Het aantal nieuwe patiënten bij wie de ziekte elk jaar wordt vastgesteld is in diezelfde periode verdubbeld. Een van de belangrijkste veroorzakers van astma en astma-aanvallen is luchtvervuiling. Ik denk dat de gegevens in het verslag dat voor ons ligt voor zich spreken en dat het lot ervan, waarover we morgen zullen beslissen, slechts ten dele over milieubescherming gaat en veel meer over kwaliteit van leven en gezondheidsbescherming.
Een van de grootste problemen in de wetgeving van de Unie is tegenwoordig het gebrek aan tenuitvoerlegging. Helaas geldt dit ook voor de wetgeving over luchtkwaliteit. Onze primaire taak is daarom nu niet stemmen voor meer regels die nog strenger zijn, maar de naleving van de bestaande regels bevorderen. De stad waar ik woon, Boedapest, heeft twee miljoen inwoners en als het bijvoorbeeld gaat om zwevende deeltjes, worden de toegestane limieten er al in de eerste vier maanden van het jaar overschreden en excessen van vier tot vijf keer de limiet zijn niet ongebruikelijk. Het is daarom onze taak om de huidige wetgeving op een verstandige manier verder te ontwikkelen en richtsnoeren op te stellen die geen extra taken creëren, maar de bestaande taken zodanig verfijnen dat ze werkelijk bijdragen aan schonere lucht voor de inwoners van de EU.
Ik denk dat het verslag Krahmer aan deze eis voldoet. Het sterke punt daarvan is dat het de luchtvervuiling hoofdzakelijk wil meten en afvangen op de plaats van de vervuiling, wat technisch de juiste aanpak is. Het compromis is derhalve niet ambitieus, maar wel progressief. Ik vertrouw erop dat de betrokken steden en lidstaten de regels nu consistenter ten uitvoer kunnen leggen en dat we misschien een leefbaarder Europa kunnen doorgeven aan onze kinderen. Heel hartelijk bedankt, mijnheer de Voorzitter.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Mijn felicitaties aan de rapporteur. Als eerste wil ik zeggen dat het altijd prettig is om mooi weer te hebben. We kunnen geen invloed uitoefenen op het weer, maar we kunnen en moeten wel iets doen aan de kwaliteit ervan. De mate van luchtvervuiling in de dichtbevolkte en geïndustrialiseerde stedelijke gebieden van de Europese Unie is nog steeds onaanvaardbaar. Als u in een van de grootste steden van Europa bent, kunt u de dreiging van luchtvervuiling maar al te goed voelen. Het veroorzaakt jaarlijks de vroegtijdige dood van tienduizenden Europeanen. Vervuiling heeft niet alleen een negatieve invloed op de lengte van ons leven, maar ook op de kwaliteit ervan.
De afgelopen jaren is de uitstoot van schadelijke gassen in de EU-landen flink afgenomen. Dit is echter nog maar het begin. We moeten de monsters die het gas de lucht in spuwen temmen, de ergste luchtvervuilers op de wegen. We moeten beslissende maatregelen nemen om het openbaar vervoer te ontwikkelen, om mensen te stimuleren minder vaak gebruik te maken van particulier vervoer. Dit is een belangrijke kwestie in de nieuwe lidstaten, waar auto's van 20 of zelfs 30 jaar oud, in zeer slechte staat, het milieu blijven vervuilen.
Het standpunt van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en van het Parlement in het algemeen is zeer belangrijk voor de landen die in de 21e eeuw lid zijn geworden van de EU, in het bijzonder als het gaat om strengere voorwaarden en doelstellingen voor de vermindering van luchtvervuiling, de flexibiliteit van de tenuitvoerlegging van deze doelstellingen en de coördinatie van lange- en kortetermijndoelen.
We moeten alles doen wat in onze macht ligt om in de meeste delen van Europa in 2015 de kleinst mogelijke concentratie van zwevende deeltjes van verschillende grootte te bereiken. Landen die actief maatregelen nemen om de vervuiling terug te dringen, maar de gestelde doelen nog niet hebben bereikt, moeten de kans krijgen om dat te doen. Het is belangrijk de derogatieperiode terug te brengen van "vier plus twee” naar "drie plus twee” jaar.
Zdzisław Zbigniew Podkański
(PL) Mijnheer de Voorzitter, vandaag bekijkt het Europees Parlement voor de tweede maal de ontwerprichtlijn inzake luchtkwaliteit. Een van de doelstellingen van deze richtlijn is het beperken van de hoeveelheid zwevende stofdeeltjes in de atmosfeer in de komende jaren, deeltjes die we inademen, in grootte variërend van 2,5 tot 10 micron. Wetenschappers waarschuwen dat de fijnste deeltjes een ernstige bedreiging voor het menselijk leven vormen, en de richtlijn die we bespreken, richt zich daarop.
Het compromis tussen het Parlement en de Raad heeft concessies met zich meegebracht aan de Raad, die de regels minder beperkend wil maken. Ik hoop dat de acties waarin deze richtlijn voorziet niet onvoldoende zullen blijken te zijn en dat er als dit probleem in 2013 opnieuw wordt bekeken door de Europese Commissie ambitieuzere doelstellingen zullen worden aangenomen, aangezien we het hier hebben over de gezondheid van de huidige en toekomstige generaties.
Tot slot wil ik de rapporteur bedanken voor zijn goede werk en u eraan herinneren dat voorkomen beter is dan genezen.
Hiltrud Breyer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het gevonden compromis is beter dan verwacht, maar het zou hypocriet zijn om het te prijzen als een groot succes, want het is wel afgezwakt. Overal waar het wordt vergeleken met de herziene bepalingen, is het afgezwakt, want zwaar vervuilde gebieden kunnen nu worden uitgezonderd.
Het overeengekomen compromis is echter ook schadebeperking, want de geplande vrijstellingsperiode moet nu worden gezien als niet meer dan een uitnodiging om niets te doen. Om te voorkomen dat de uitzondering de regel wordt, moet de Commissie toezicht houden op de actieplannen die worden besproken en op naleving van de limieten, en het niet omzetten ervan bestraffen. Het mag daarom niet worden geprezen als een groot succes, want we weten wel degelijk dat deze richtlijn eigenlijk al heel lang van kracht had moeten zijn.
Het mag echter - en dat is een positief aspect van het compromis - de Duitse lokale autoriteiten ook geen carte blanche geven om te gaan zitten duimendraaien. De nieuwe uitnodiging om niets te doen heeft er zo voor gezorgd dat de lokale autoriteiten en de federale staten geen actieplannen hoefden op te stellen.
We moeten echter ook benadrukken dat de uitspraak van de hoogste administratieve rechtbank in Duitsland betekent en voor Duitsland heeft benadrukt dat de lokale autoriteiten te allen tijde verplicht zijn te handelen. We weten dat er al goede initiatieven bestaan in de Europese Unie, zoals bijvoorbeeld milieuzones en het ombouwen van wagenparken. Maar het moet nu ook wel duidelijk zijn dat dit het laatste respijt is. We moeten onze woorden nu echt in daden omzetten om ervoor te zorgen dat een ambitieus beleid voor schone lucht niet absurd wordt.
Jaromír Kohlíček
(CS) Dames en heren, het bijhouden van de luchtvervuiling en pogingen tot het verbeteren van de luchtkwaliteit zijn lovenswaardige activiteiten. Het feit dat bepaalde onderdelen van het voorstel dat we bespreken tamelijk hoge eisen stellen terwijl andere de realiteit enigszins vereenvoudigen is niet van belang. Wat ernstiger is, is dat de nadruk in het debat over het bijhouden en verwijderen van fijne deeltjes weliswaar terecht is verschoven van grove naar fijnere deeltjes - PM10 tot PM2.5 - maar dat het ook zou moeten gelden voor deeltjes die nog kleiner zijn dan PM2.5. Deze dringen door tot in de longblaasjes en omdat ze een groot oppervlak hebben, kunnen ze grote hoeveelheden schadelijke stoffen opnemen. Doordat deze deeltjes niet worden afgezet in de bovenste luchtwegen, kunnen ze zeer gevaarlijk zijn. Onverminderd deze voorbehouden, steun ik het voorstel voor een richtlijn, evenals de rest van de GUE/NGL-Fractie, waartoe ik behoor, en ik vertrouw erop dat we binnenkort uitgebreider op dit onderwerp zullen terugkomen.
Françoise Grossetête
(FR) Meneer de Voorzitter, we erkennen allemaal, en hebben allemaal gezegd, dat onze volgebouwde gebieden, onze steden, steeds sterker vervuild raken en dat sterfgevallen als gevolg van deze vervuiling helaas steeds vaker voorkomen. Als voorzitter van een netwerk voor de controle van de luchtkwaliteit in mijn departement, dat ik meer dan zestien jaar geleden heb opgericht, wil ik u eraan herinneren dat de bestrijding van luchtvervuiling door de burgers wordt gezien als een prioriteit voor de overheid als het gaat om milieubescherming, en dat het voor 54 procent van de Franse burgers zelfs de grootste bron van zorg is.
Deze tekst is daarom een reactie op een hernieuwde uitbraak van luchtwegaandoeningen zoals astma, bronchitis en emfyseem, die vooral jonge kinderen treffen - we hebben het in de winter voortdurend over bronchiolitis bij jonge kinderen - en longkanker bij ouderen.
Daarom is de invoering van nieuwe normen voor de fijnste en schadelijkste deeltjes, waarvoor tot nu toe nog geen regels bestonden, een bevredigende maatregel. We hebben echter talloze oplossingen voor een betere luchtkwaliteit tot onze beschikking, zoals maatregelen op het gebied van brandstoffen, vervoerwijzen en voertuigen. We moeten de grote hoeveelheid EU-wetgeving die we al hebben nog toepassen, want de meeste lidstaten voldoen daar helaas nog niet aan. Op grond van de bepalingen in de teksten waarover we morgen stemmen, moeten de lidstaten meetpunten instellen in stedelijke gebieden. Iedereen zal "deeltjesplannen” moeten ontwikkelen. We moeten de bevolking, vooral degenen die extra gevoelig zijn, dagelijks informeren over de concentratie deeltjes in de lucht.
Tot slot mogen we de luchtkwaliteit binnen niet vergeten, want daar brengen we vaak wel 80 procent van onze tijd door. Er is weinig belangstelling voor studies naar de omgevingskwaliteit in woningen, hoewel die minstens zoveel invloed heeft op de gezondheid als de luchtkwaliteit buiten.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mijnheer de Voorzitter, als eerste wil ik de rapporteur, de heer Kramer, feliciteren.
Het voorstel voor een richtlijn inzake de kwaliteit van omgevinglucht en schonere lucht voor Europa richt zich op het verband tussen luchtkwaliteit en gezondheid en stelt communautaire acties voor om de luchtkwaliteit in Europa te verbeteren.
Stedelijk verkeer is verantwoordelijk voor 40 procent van de kooldioxide-uitstoot en 70 procent van de uitstoot van andere vervuilende stoffen die worden uitgestoten door voertuigen, en verkeersopstoppingen, vooral in metropolen, kosten de Europese Unie naar schatting 1 procent van het BNP.
In veel Europese hoofdsteden is te veel verkeer en vormt vervuiling een ernstige bedreiging voor de inwoners. Meer dan 66 procent van de Europese burgers vindt verkeersopstoppingen in de stad en daaraan gerelateerde vervuiling problemen die de kwaliteit van hun leven ernstig schaden en verzoekt de Unie op een samenhangende en vooral krachtige manier in te grijpen.
In de Europese Raad van 8 en 9 maart 2007 heeft de Europese Unie krachtig beloofd de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met ten minste 20 procent te zullen verminderen in vergelijking met 1990.
De Europese Unie en de lidstaten moeten hun acties toespitsen op drukke grootstedelijke en stedelijke gebieden en het probleem van de luchtkwaliteit in stedelijke agglomeraties aan te pakken door op ambitieuzere wijze het subsidiariteitsbeginsel te volgen, door op Europees niveau een strategie van samenwerking en coördinatie ten uitvoer te leggen. Het groenboek over stedelijke mobiliteit stimuleert de ontwikkeling van openbaar vervoer, maar bevat ook maatregelen voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen die het gevolg zijn van wegverkeer.
Wat amendement 31 betreft, wil ik specificeren dat bepaalde maatregelen op het gebied van verplichte technische normen voor de vermindering van vervuiling door wegvoertuigen en binnenvaartschepen al zijn genomen in andere wetten.
Ik ben van mening dat het erg belangrijk is dat het Parlement elke vijf jaar wordt geïnformeerd over de voortgang die de lidstaten hebben geboekt bij het verbeteren van de luchtkwaliteit, maar ik vind het vooral belangrijk dat dergelijke maatregelen ook worden gefinancierd uit de Structuurfondsen.
Leopold Józef Rutowicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, De Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake luchtkwaliteit en schonere lucht is van groot belang voor de gezondheid van de Europese burgers, vooral aangezien de stoffen die worden uitgestoten door industrie, transport en energiecentrales, zoals kleine deeltjes oxiden van zwavel, stikstof en lood, over grote afstanden kunnen worden verspreid.
De richtlijn stelt limieten in voor de uitstoot daarvan en benadrukt het belang van de vermindering van vervuilende uitstoot en de bronnen daarvan. De voorwaarden om aan deze eisen te voldoen variëren echter. In zones en agglomeraties waar veel vervuiling producerende entiteiten actief zijn, zoals kolengestookte ovens en fabrieken die oude technologieën gebruiken, kost aanpassing aan de eisen van de richtlijn tijd en aanzienlijke uitgaven.
In gerechtvaardigde gevallen moet daarom, in overeenstemming met amendement 2, de invoeringsdatum van de eisen van de richtlijn worden uitgesteld. De richtlijn benadrukt terecht de noodzaak van het volgen van de vervuilende uitstoot, want dat is van groot belang voor het terugdringen van vervuiling, waaronder die van grensoverschrijdende oorsprong. Ik feliciteer de heer Krahmer, de rapporteur.
Richard Seeber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij dat we zo snel overeenstemming hebben kunnen bereiken tussen alle fracties over dit belangrijke dossier. Luchtkwaliteit is essentieel voor de gezondheid en het welzijn van onze burgers. Ik ben ook blij dat we strikte limieten hebben gesteld, met name nieuwe limieten op het gebied van PM2.5, aangezien deze bijzonder schadelijk zijn voor de gezondheid. Helaas zijn de regels op veel terreinen niet aangescherpt, waar dat wel wenselijk zou zijn geweest. Ik heb het dan uiteraard over PM10 en ook NOx.
Wat mij echter meer zorgen baart dan de limieten die we hebben gesteld, is de huidige situatie van de lucht in de lidstaten. Zoals u allen weet, overschrijden bijna alle lidstaten de huidige limieten. De bal ligt al bij ons om dit ambitieuze wetgevingspakket ten uitvoer te leggen, zoals het de taak van de Commissie is om daar toezicht op te houden. De Commissie is tot nu toe nog geen inbreukprocedures gestart, hoewel de limieten voortdurend worden overschreden. Aan de ene kant moet de tenuitvoerlegging dus correct zijn, maar aan de andere kant moet de Commissie ook praktische maatregelen nemen als de lidstaten nog steeds niet bereid zijn zich aan de limieten te houden.
Het is ook belangrijk dat we consistente criteria voor metingen hebben gevonden. De praktijk op dit gebied verschilt sterk in de lidstaten. Met betrekking tot transport - zelfs in mijn land een van de voornaamste bronnen van luchtvervuiling - moet worden gezegd dat de Commissie in zekere mate ook niet bereid is initiatieven te ondersteunen die landen nemen om zich aan de luchtnormen te houden. We moeten de Commissie echt vragen de lidstaten te steunen en niet te hinderen bij hun inspanningen om de lucht schoon te houden. De hoeveelheid verkeer die door de Alpen rijdt is sterk toegenomen en ook hier moet iets worden gedaan aan de lucht.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Voorzitter, het Europees Parlement biedt vandaag duidelijkheid voor het al zo lang lopende debat over de precieze vaststelling van normen die om redenen van volksgezondheid moeten worden opgelegd, als het over fijnstof - PM25/PM10 - gaat. We bereiken vandaag een substantiële verbetering voor mensen die daar gevoelig voor zijn, voor kinderen en ouderen. Ik ondersteun dat beleid van harte.
Duidelijk is ook dat er meer maatwerk kan worden geleverd. Zonering in onze wat sterk verstedelijkte gebieden wordt mogelijk, waardoor ook de uitvoerbaarheid wordt vergroot zonder dat met einddoelen wordt gemarchandeerd. Ook is duidelijk dat het bronbeleid nu echt serieus wordt aangepakt en dat we ook grensoverschrijdend in Europa met elkaar samenwerken.
Voorzitter, wat niet duidelijk is - althans niet voor mij - is of de blokkade in de Nederlandse wetgeving voor een aantal projecten door de integrale vergunningverlening voor milieu en ruimtelijke ordening, nu echt van de baan is? Het is aan Nederland om, ook vanuit de Tweede Kamer en de wetgeving, te bezien of in het samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit daarover duidelijkheid kan komen?
Europa biedt vandaag een heel duidelijk kader aan wat praktisch uitvoerbaar is, ook in Nederland. En het is nu aan Nederland om de koppeling tussen ruimtelijke ordening en milieubeleid op een verstandige manier te hanteren, waardoor onnodige blokkades niet opnieuw aan de orde hoeven te komen. En dat is de geest van waaruit ik graag vandaag mijn steun toezeg voor het bereikte akkoord.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het algemene compromispakket dat nu wordt voorgesteld bevat een aantal hoofdelementen.
De belangrijkste elementen zijn de volgende:
de mogelijkheid voor oprekking van de termijn voor PM10 wordt gehandhaafd op het niveau van het gemeenschappelijk standpunt; een vertraging bij het nemen van de maatregelen is onmogelijk en door de afzonderlijke stappen wordt de administratieve rompslomp verminderd;
normen voor fijnstofdeeltjes PM10 blijven ongewijzigd in overeenstemming met het originele voorstel van de Commissie;
een realistische en ambitieuze jaarlijkse PM2,5-norm en een grenswaarde van 25 µg per kubieke meter die verwezenlijkt moeten zijn tegen respectievelijk 2010 en 2015;
een indicatieve grenswaarde voor 2020 die bijdraagt aan de ambitieuze PM2,5-agenda voor de verplichte evaluatie in 2013;
een verplichting tot een wettelijke bindende blootstellingsconcentratie in 2015 die de doelstelling voor de terugdringing van blootstelling aanvult door spoedige maatregelen te eisen, die naar verwachting zorgen voor een optimaal gunstig effect op de volksgezondheid; en
een verklaring van de Commissie over de vooruitgang bij de uitwerking van communautaire maatregelen bij de bronnen.
De nieuwe overweging 15 sterkt de twee medewetgevers ook in hun overtuiging om prioriteit toe te kennen aan de wetgevingsvoorstellen afkomstig van de Commissie om emissie aan de bron op communautair niveau aan te pakken.
Ik weet dat deze elementen van het hoogste belang waren voor het Parlement in eerste lezing en ook ditmaal in de commissie. Ik geloof dat het Parlement tevreden zal zijn met het nu voorgestelde compromis, aangezien er belangrijke stappen zijn gezet inzake de cruciale kwestie van het stellen van een ambitieuze maar realistische norm voor de luchtkwaliteit, met een duidelijke routekaart inclusief de aanneming van de noodzakelijke communautaire maatregelen en een helder omschreven evaluatie in 2013.
Ik ben ook bijzonder verheugd over het belang dat zowel het Parlement als de Raad heeft toegekend aan het bereiken van een compromis inzake deze richtlijn. Het resulterende compromis en de getoonde vastberadenheid maken het de Europese Unie mogelijk om doeltreffende verdere stappen te zetten die moeten zorgen voor gezondere lucht voor haar onderdanen.
Tot besluit is de Commissie erg verheugd met het resultaat van de onderhandelingen. De Commissie aanvaardt de voorgestelde compromisamendementen volledig.
Ik wil de rapporteur, mijnheer Krahmer, nogmaals bedanken en feliciteren met zijn inspanningen om een overeenkomst te bereiken in tweede lezing.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag 11 december 2007 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Małgorzata Handzlik  
schriftelijk. - (PL) Het belang van goede lucht om ons heen behoeft geen toelichting of nadruk. Het huidige Europese beleid dat zich hoofdzakelijk richt op de snelle, vergaande invoering van samenhangende en uniforme wetgeving gericht op het waarborgen van de luchtkwaliteit is de juiste aanpak.
Het voorstel in de richtlijn waarover wij nu debatteren combineert en stroomlijnt de bestaande Europese wetgeving door een enkel, samenhangend voorstel te creëren. Na analyse van het huidige voorstel kan met zekerheid worden gesteld dat het compromispakket dat is goedgekeurd door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese democraten, de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa de belangen van alle betrokken partijen op wie de richtlijn rechtstreeks van invloed is volledig weerspiegelt. Dit is een evenwichtig voorstel voor de lidstaten die de druk van de bepalingen zullen voelen, maar tegelijk ook de verbetering van de luchtkwaliteit in Europa en, op de lange termijn, een significante vermindering van PM.
Naast de zeer gedetailleerde behandeling van de afzonderlijke doelwaarden voor PM10 en PM2,5, is het naar mijn mening erg belangrijk om ons te richten op de bepalingen met betrekking tot flexibiliteit in het bereiken van toelaatbare waarden voor de lidstaten. Het is de moeite waard om erop te wijzen dat de lidstaten al grote moeilijkheden hebben met de naleving van de bestaande regels voor de verbetering van de luchtkwaliteit.
Het is ook belangrijk om de langetermijnmaatregelen voor de luchtkwaliteit te benadrukken. We weten uit ervaring dat kortetermijnmaatregelen vaak niet zo effectief zijn als maatregelen voor de lange termijn. De lidstaten moeten worden aangemoedigd vrijwillig politieke strategieën voor de lange termijn toe te passen op het gebied van luchtverontreiniging.
Gyula Hegyi  
schriftelijk. - (HU) Het recht op schone lucht kan ook worden gezien als een mensenrecht, want het is de taak van de lidstaten en de Europese Unie om de basisvoorwaarden voor het menselijk leven (schoon water en schone lucht) te waarborgen. Vijftig tot honderd jaar gelegen was het symbool van de industriële samenleving een rokende fabrieksschoorsteen. Onze waarden zijn intussen veranderd en we hechten waarde aan een schone en natuurlijke manier van leven, althans dat zeggen we. Helaas vormt de lucht in onze steden daar niet echt een bewijs van. Met de instorting van de zware industrie, of de verplaatsing daarvan naar de derde wereld, is de industriële vervuiling afgenomen, maar het aantal motorvoertuigen is verveelvoudigd. Vijfentwintig jaar geleden waren er een miljoen auto's in Hongarije, dat tien miljoen inwoners heeft, en nu zijn dat er drie keer zoveel, waarvan er bijna een miljoen de lucht van Boedapest vervuilen, met alle rampzalige gevolgen voor de gezondheid van dien. Het aantal gevallen van longkanker is verveelvoudigd en astma komt negen keer zo vaak voor. Jonge kinderen die aan drukke wegen wonen, lopen voortdurend risico. Het is ook gebleken dat vervuiling door microdeeltjes die afkomstig zijn van dieselvoertuigen bijzonder schadelijk is voor de menselijke gezondheid. Europa moet zich schamen dat de normen op dit gebied in de EU lager zijn dan in de Verenigde Staten. We moeten niet alleen praten, maar ook handelen. We moeten duidelijk gedefinieerde instrumenten gebruiken om het wegverkeer in woongebieden te verminderen en veel strengere regels op te stellen voor de uitlaatgassen van de vervoermiddelen die nog wel blijven rijden. We moeten veranderen van een maatschappij van vervuilers in een maatschappij waar het leven gezond is!
Monica Maria Iacob-Ridzi  
schriftelijk. - (RO) De Europese richtlijn inzake luchtkwaliteit zal de gezondheid van de Europese burgers verbeteren en een bijdrage leveren aan de verhoging van de levensstandaard in stedelijke gebieden. Dankzij het bindende karakter van deze wet, zal dit op het volledige grondgebied van de Europese Unie worden bereikt.
Een zwak punt in de richtlijn is de financiering van maatregelen die de lidstaten moeten nemen om respectievelijk 2010 of 2015 aan de doelstellingen te voldoen. Als eerste stap moet er aanzienlijk worden geïnvesteerd om centra op te richten voor het testen en meten van luchtvervuiling. De structuurfondsen die al zijn toegewezen aan de lidstaten die in aanmerking komen voor het milieubeleid kunnen ook worden gebruikt om de in de richtlijn beschreven doelstellingen te halen, maar hierdoor vallen de aanvankelijk geschatte bedragen lager uit. Ik ben van mening dat er een aanvullende begrotingslijn in het leven moet worden geroepen als de richtlijn van kracht wordt.
Tegelijkertijd steun ik de invoeging van een flexibiliteitsclausule die de lidstaten recht geeft op een overgangsperiode van maximaal twee jaar, op voorwaarde dat ze kunnen bewijzen dat ze aanzienlijke inspanningen hebben verricht om de doelstellingen voor de vermindering van luchtvervuiling te verwezenlijken.
Eija-Riitta Korhola  
schriftelijk. - (FI) Vandaag bespreken we tijdens de tweede lezing twee belangrijke richtlijnen voor het verbeteren van de kwaliteit van het milieu. De ene heeft betrekking op de zee, de andere op de lucht. Bescherming van de lucht is een van de belangrijkste en meest traditionele terreinen van milieubescherming, omdat de kwaliteit van de omgevingslucht en de menselijke gezondheid direct met elkaar in verband staan. Zoals de Commissie heeft gezegd, is de levensverwachting in de EU met 8,5 maand gedaald als gevolg van luchtvervuiling. De kwaliteit van leven van honderdduizenden mensen neemt dagelijks af en de natuurlijke omgeving wordt bedreigd, ondanks significante verminderingen van de uitstoot in de afgelopen jaren. Het belang van de richtlijn inzake luchtkwaliteit kan waarschijnlijk niet genoeg worden benadrukt: hij brengt een set normen die voorheen versnipperd waren bij elkaar, en dat is een betere totaalaanpak van het probleem.
Ik wil allereerst de Raad bedanken voor het bijeenkomen met het Parlement om enkele belangrijke zaken te bespreken. Bijna de helft van de amendementen die bij de eerste lezing zijn aangenomen, zijn geaccepteerd. De Raad heeft eindelijk zijn steun getoond voor bepaalde zeer cruciale amendementen van het Parlement. Deze hadden betrekking op het vervangen van bepaalde doelwaarden voor deeltjesconcentraties door bindende limietwaarden, de deadlines waarvoor dit moet gebeuren en de manier van toepassing ervan. De limietwaarde voor PM2.5-deeltjes, die het meest schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid, is van groot belang.
We hebben daarom een zeer strikte richtlijn nodig. Limietwaarden alleen zijn echter niet genoeg. Er moet ook aandacht worden besteed aan technieken die de kwaliteit van de omgevingslucht verbeteren.
