1. Arrestatie van de Chinese dissident Hu Jia (debat) 
De Voorzitter
. - Aan de orde is het debat over vijf ontwerpresoluties over de arrestatie van de Chinese dissident Hu Jia.
Milan Horáček
auteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, onze fractie heeft de heer Hu Jia en zijn vrouw, Zeng Jinyan, genomineerd voor de Sacharovprijs. Omdat beiden onder huisarrest staan, namen ze via een webcam deel aan een hoorzitting van het Europees Parlement over de situatie van de mensenrechten in China. Het feit dat Hu Jia opnieuw is gearresteerd, is een bewijs voor datgene waarvoor hij zelf heeft gewaarschuwd. Wil China daarmee zijn minachting laten blijken voor de mening van het Europees Parlement?
De mensenrechten moeten als een rode draad door alle betrekkingen tussen de EU en China lopen. Ook wij moeten coherent en consequent handelen en we mogen onze waarden niet zomaar offeren op het altaar van goede economische betrekkingen.
Daarom roepen wij de Raad en de Commissie op om het niet alleen op te nemen voor Hu Jia, maar ook om er tijdens de volgende top met China bij de Chinese regering op aan te dringen de mensenrechten te respecteren.
China moet een einde maken aan de systematische intimidatie van mensenrechtenactivisten. Als China zijn houding niet verandert, moet opnieuw de vraag worden gesteld onder welke voorwaarden deelname aan de Olympische Spelen plaatsvindt. Rusland is immers een van de volgende gastlanden voor de winterspelen en ook dat land heeft een slechte reputatie op het gebied van de mensenrechten.
(Applaus)
Erik Meijer
auteur. - (NL) Voorzitter, het probleem van de mensenrechten in China keert steeds terug in deze urgentiedebatten. Daarvoor bestaat voortdurend reden. De economische groei en het toegenomen internationaal aanzien van China hebben nog steeds niet geleid tot een wezenlijk andere benadering van burgerlijke vrijheden, bestuurlijk machtsmisbruik, ruimte voor oppositie en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.
Nog steeds worden er strenge straffen opgelegd, waaronder de veelvuldig toegepaste doodstraf. China is niet het enige land dat doodstraffen uitspreekt en voltrekt, maar het is wel kampioen daarin. De enige vooruitgang die we nu zien is dat er voorafgaand aan de uitvoering van doodstraffen meer aandacht wordt besteed aan de zekerheid van de schuld van de dader, zodat er minder personen worden gedood van wie achteraf blijkt dat zij onschuldig waren.
De internationale aandacht voor de drie grote drama's in China is inmiddels in sterke mate verdwenen. Het bloedbad op het Tien An Men-plein in 1989, de vervolging van de aanhangers van de Falungong-beweging en het veranderen van de bevolkingssamenstelling van Tibet en Oost-Turkestan trekken steeds minder aandacht.
Alle aandacht gaat nu uit naar economische groei, exportmogelijkheden naar China, goedkope importmogelijkheden uit China, de groeiende rol van China in Afrika en de komende Olympische Spelen in China. Onder die omstandigheden neemt de druk af om de mensenrechtensituatie binnen China te verbeteren. De Olympische Spelen zijn een argument geworden om woonwijken af te breken en de bewoners weg te jagen. De Chinese ambassadeurs zeggen dat hun volk in zijn nationale eer wordt aangetast, als daarop vanuit het buitenland kritiek wordt uitgeoefend.
De komende Olympische Spelen hadden een moment van verbetering kunnen worden. Zoals het er nu naar uitziet, zijn ze goed voor het toerisme en goed voor de uitvoering van grote openbare werken, maar niet goed voor de verbetering van de mensenrechten. In Nederland is inmiddels een discussie ontstaan over de mogelijkheid om deze Olympische Spelen te boycotten.
Een resolutie over één gearresteerde mensenrechtenactivist Hu Jia is nodig, maar niet genoeg. In de betrekkingen tussen Europa en China moet niet het economisch eigenbelang voorop staan, maar onze zorg om de mensenrechten in China.
Marcin Libicki
auteur. - (PL) Ik ga akkoord met de heer Meijer die zonet zei dat we de Olympische Spelen zouden moeten boycotten wegens de onophoudelijke vervolgingen waar de Chinezen in China het slachtoffer van zijn. Dit geldt overigens niet alleen voor Chinezen. De vervolging van de Tibetanen en van andere nationale minderheden is in dit Parlement al herhaaldelijk aan de orde gesteld. Vandaag debatteren we over de onwettige aanhouding en vervolging van een activist die zich inzet voor de vrede, van een man die een voorvechter is van vrijheid in China, namelijk de politicus Hu Jia. Zijn echtgenote en zijn gezin hebben hetzelfde meegemaakt.
Dames en heren, ik kan me nog herinneren dat de Olympische spelen in de Sovjet-Unie enkele tientallen jaren geleden werden geboycot. Deze actie heeft zelfs bijgedragen tot de val van het communistische regime. We mogen ons nu niet laten verblinden door het economische succes van China. Het land verdient zonder enige twijfel felicitaties voor deze puike prestatie, maar dat betekent nog niet dat we de vervolging van zoveel mensen en de schending van hun grondrechten door de vingers mogen zien. Zoals ik al zei, worden hierdoor niet alleen de Chinezen getroffen, maar ook de andere inwoners van wat bekend staat als China. Tibet, dat we in het Parlement al meermaals ter sprake hebben gebracht, is niet China. Ik doe een oproep om de Olympische Spelen te boycotten.
Thomas Mann
auteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, zeven maanden voor het begin van de Olympische Spelen bewijst China hoe weinig het zich aantrekt van de eerbiediging van de mensenrechten. De hoop dat het IOC-besluit zou leiden tot substantiële verbeteringen in het Rijk van het Midden, is ijdel gebleken.
In oktober en november 2007 werden de advocaten Gao Zhisheng en Li Heping door de staatsveiligheidsdienst ontvoerd en mishandeld. Eind december arresteerde de veiligheidsdienst de mensenrechtenactivist en cyberdissident Hu Jia op grond van de beschuldiging dat hij via het Internet tot ondermijning van het staatsgezag zou hebben opgeroepen.
Op 10 oktober had hij deelgenomen aan een persconferentie in het Europees Parlement in Brussel over het onderwerp mensenrechten. Hij was vanuit China via de telefoon live met ons verbonden. Voor deze moedige actie zijn wij hem dank verschuldigd. Vorig jaar werd hij samen met zijn vrouw Zeng Jinyan genomineerd voor de Sacharovprijs van het Europees Parlement. Op zijn weblog schrijft hij over politieke gevangenen en over de slachtoffers van landonteigening in verband met de Olympische Spelen.
In een brief bedankte hij bondskanselier Merkel voor het feit dat zij de dalai lama had ontvangen. Dat was het officiële China kennelijk te veel. In een open brief eisten 57 Chinese intellectuelen de vrijlating van Hu Jia. Onze Voorzitter, de heer Pöttering, sloot zich bij die oproep aan. Het is een klap in het gezicht wanneer mensenrechtenactivisten worden gearresteerd, zeker wanneer dat gebeurt vanwege hun contacten met het Europees Parlement. Wij moeten alle diplomatieke middelen gebruiken om ervoor te zorgen dat hij onmiddellijk wordt vrijgelaten.
China belooft de wereld de beste Olympische Spelen aller tijden. Dat mag echter niet worden betaald met censuur of minachting voor de beginselen van de rechtsstaat.
Filip Kaczmarek
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, toen in 2001 werd beslist om de organisatie van de Olympische Spelen aan Peking toe te kennen, geloofden velen van ons dat deze toch wel controversiële beslissing tot een politieke koerswijziging in het communistische China zou bijdragen. We veronderstelden dat dit voor het gastland een stimulans zou zijn om de wijdverbreide mensenrechtenschendingen een halt toe te roepen en de draagwijdte van de fundamentele vrijheden op zijn grondgebied te vergroten. Ik ben het volledig eens met de heer Mann dat we vandaag, zeven maanden voor het begin van de Olympische Spelen, voor het voldongen feit staan dat deze hoop tevergeefs was. Eigenlijk is het omgekeerde waar: het schrikbewind in China is nog verscherpt.
Mensenrechtenverdedigers als Hu Jia en zijn vrouw worden opgesloten en zonder proces illegaal vastgehouden op onbekende locaties. Ze worden gepijnigd en geterroriseerd. Het recht op verdediging wordt hen ontnomen. De Chinese autoriteiten geven de wereld een ander signaal: ze maken op deze manier duidelijk dat er in hun land geen plaats is voor democratie of openheid. Tegelijkertijd heeft het Chinees Olympisch Comité beslist dat de belangrijkste slogan van de Olympische Spelen "één wereld, één droom” zal luiden. Ze verkondigen dat deze droom synoniem is met een gemeenschappelijk verlangen naar zelfontplooiing en een vreedzaam bestaan. De centrale vraag is echter welk soort vrede de Chinezen hierbij in gedachten hebben en of het land echt begrijpt waar het bij de Olympische Spelen om draait.
Józef Pinior
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de Chinese activist, de heer Hu Jia, werd twee dagen na kerstmis in de middag thuis gearresteerd. Dit is erg treurig nieuws, vooral omdat China, een groot land, een mondiale speler in de huidige wereld, dit jaar de organisator van de Olympische Spelen is.
Het Europees Parlement en de hele Europese Unie moeten benadrukken dat China zes kwesties op het gebied van mensenrechten moet oplossen: Het falen van China om nieuwe regels voor meer persvrijheid te implementeren, de oppervlakkige betrokkenheid van China bij de handhaving van het recht, de beperkte Chinese steun aan de internationale pogingen om burgers in Darfoer in Soedan te beschermen, de beperkte Chinese steun aan de internationale inspanningen om de mensenrechten in Birma te bevorderen, het gebrek aan transparantie wat betreft Chinese steun aan corrupte overheden en vooral het uit de gevangenis vrijlaten van alle politieke gevangenen in China.
Ewa Tomaszewska
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, Hu Jia en Zeng Jinyan zijn voor ons uitgegroeid tot een symbool van de strijd voor vrijheid van meningsuiting en de mensenrechten in China. Terwijl het echtpaar bij wijze van erkenning voor zijn activiteiten door het Europees Parlement voor de Sacharovprijs werd genomineerd, wordt het in eigen land om precies dezelfde redenen onderdrukt. Hu Jia werd op 2 januari laatstleden gearresteerd.
In de jaren tachtig, tijdens de staat van beleg in Polen, zorgde transparantie ervoor dat de meest dramatische vormen van onderdrukking konden worden voorkomen. De pers en de radiozenders aan de andere kant van het IJzeren Gordijn somden de namen van de gevangenen op, wat voor ons een reden was om te hopen dat we veilig zouden zijn. Ik heb aan den lijve ondervonden wat het betekent om op deze manier geholpen te worden door mensen in het buitenland die niet onverschillig waren voor de benarde toestand waarin we ons bevonden. Daarom is het vandaag zo belangrijk voor mij dat we er alles aan doen om ervoor te zorgen dat onze stem, de stem van het Europees Parlement, de stem van honderden Parlementsleden uit verschillende Europese landen, in China wordt gehoord. De Chinese autoriteiten moeten gevolg geven aan onze oproep. Ze moeten een einde maken aan de onderdrukking van Hu Jia en van de talrijke andere slachtoffers die worden vervolgd.
Raül Romeva i Rueda
namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, de Olympische Spelen moeten zowel door de Chinese autoriteiten als door de rest van de wereld worden gezien als een kans voor China om het imago dat dit land in de rest van de wereld heeft, op te poetsen. Dat imago wordt vooral aangetast door voortdurende schendingen van de mensenrechten. De meest uiteenlopende groepen zijn daarvan om een hele reeks verschillende redenen het slachtoffer.
De arrestatie van Hu Jia en vele anderen maakt echter duidelijk dat China deze gelegenheid niet op de juiste manier gebruikt. En dat mag een geheugensteuntje zijn voor al degenen die menen dat China voldoende ontwikkeld en open is om een internationale gebeurtenis zoals de Olympische Spelen - die toch solidariteit lijken te vooronderstellen - te organiseren.
China kan dat imago nog bijstellen, maar dan zal dit land zaken als de vrijheid van meningsuiting of vereniging wel iets serieuzer moeten nemen. En het zal moeten ophouden met het steeds weer oppakken, bestraffen en veroordelen en van al die burgers die het beschuldigt van een misdaad die zo moeilijk te bewijzen valt als "het aanzetten tot het ondermijnen van het staatsgezag”.
Kathy Sinnott
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, telkens wordt bij de Olympische Spelen onze aandacht gevestigd op het behoud van de menselijke waardigheid zoals in het Olympisch Handvest wordt genoemd. De Olympische Spelen van 2008 in Peking zullen onze aandacht speciaal richten op het behoud daarvan, of niet, in China. Hopelijk zal dit de Chinese regering onder druk zetten om acties zoals het arresteren van Hu Jia te heroverwegen. Het is een kans voor het land om zijn slechte staat van dienst op dit gebied te verbeteren.
In plaats daarvan lijkt de Chinese overheid vastbesloten om overtredingen van de mensenrechten in de doofpot te stoppen door activisten en protesteerders te arresteren. Het baart mij zorgen dat de Chinese overheid westerse hightech beveiligingsapparatuur aanschaft die duidelijk is bedoeld om de beveiliging tijdens de spelen te bevorderen. Mijn bezorgdheid is tweeledig. Ik vrees dat dergelijk beveiligingsapparatuur deze zomer tegen het Chinese volk zal worden gebruikt en dat dit na de zomer misbruikt zal blijven worden. We moeten de Olympische Spelen gebruiken om de mensenrechten te bevorderen óf de spelen boycotten, we kunnen niet een grote viering van China hebben als de mensenrechten zo flagrant worden veronachtzaamd.
Desislav Chukolov
. - (BG) Beste collega's, miljoenen mensen overal ter wereld zijn gedurende de 20e eeuw het slachtoffer geworden van het communisme. Helaas maakt deze extreem schadelijke, misantropische en veelal antichristelijke ideologie ook vandaag de dag nog slachtoffers en heeft ze ook nu nog tal van aanhangers. Zelfs in dit Huis. Ik zal dit illustreren aan de hand van een voorbeeld om bepaalde dingen enigszins te verduidelijken.
Onlangs werd Hu Jia in China onder huisarrest geplaatst omdat daar een voldoende aantal mensen is dat gelooft dat hij een pleitbezorger is van hun ideeën. Dit maakt hem zo gevaarlijk voor het Chinese regime. God zij dank worden de meeste leden van het Europees Parlement gekozen door miljoenen mensen, om hun meningen te vertegenwoordigen, hoewel de machten in deze Europese Unie, die velen vergelijken met een 'piramide', hun eigen prioriteiten hebben; een referendum over het Verdrag van Lissabon hoort hier niet bij.
Dit maakt ons, leden, net zo gevaarlijk als Hu Jia voor het Chinese regime. We worden niet onder huisarrest geplaatst, maar de heer Pöttering zou, als hij eerlijk en open genoeg is, toegeven dat hij zover zou gaan. Ik kan hem echter verzekeren dat een integere vertegenwoordiging van onze kiezers zwaarder weegt dan dat idee. Hartelijk dank.
Tunne Kelam
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het geval van de heer Hu Jia en zijn vrouw is helaas niet het enige.
Om het voorrecht te verkrijgen om dit jaar de gastheer te zijn voor de Olympische Spelen in Peking, deed de Chinese overheid extra toezeggingen dat het land zou voldoen aan internationaal erkende normen op het stuk van de mensenrechten. In tegenstelling tot de verwachting, gebruikt Peking de Olympische Spelen als een rechtvaardiging om onderdrukking van mensenrechtenactivisten te vergroten. Door zich dus systematisch niet aan haar eigen toezeggingen te houden, heeft de Chinese overheid aangetoond niet van plan te zijn om de kernwaarden van de Olympische traditie te respecteren. China staat in feite op het punt zijn geloofwaardigheid te verliezen.
Daarom kunnen democratische landen hun reactie niet beperken tot slechts klachten. Als de Chinese overheid geen geloofwaardige verandering in de situatie brengt, dan staat de eigen geloofwaardigheid van de democratische deelnemers aan de Spelen op het spel waar het gaat om de waarden waar ze voor staan.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Mevrouw de Voorzitter, Liu Jingmin, de vicevoorzitter van het Chinese Organisatiecomité van de negenentwintigste Olympische Spelen in Peking zei in 2001 dat het toewijzen van de Spelen aan Peking de eerbiediging van de mensenrechten ten goede zou komen. De laatste maanden hebben de Chinese autoriteiten zich echter nog vaker dan normaal schuldig gemaakt aan schendingen van de vrijheid van meningsuiting. Daarnaast hebben ze journalisten en activisten onderdrukt. De aanhouding van Hu Jia, een vooraanstaande mensenrechtenactivist die in 2007 voor de Sacharovprijs werd genomineerd, heeft de publieke opinie erg geschokt. Hu Jia werd gearresteerd onder het voorwendsel dat hij anderen ertoe aangezet zou hebben om de nationale regering omver te werpen. Het recht op een advocaat en medische verzorging wordt hem nog steeds ontzegd.
China moet onder druk gezet worden om de internationale normen inzake mensenrechten na te leven en deze rechten te eerbiedigen. Het land mag de Olympische Spelen niet langer als een excuus gebruiken om journalisten en dissidenten illegaal vast te houden. We moeten de Chinese autoriteiten herinneren aan het idee dat aan de olympische beweging ten grondslag ligt, namelijk het verband tussen sport en de droom van een vreedzame maatschappij en het behoud van de menselijke waardigheid. Tegelijkertijd eisen we de onmiddellijke vrijlating van Hu Jia en van alle andere activisten die zonder proces opgesloten zitten, zodat ze naar hun gezinnen kunnen terugkeren en toegang hebben tot de noodzakelijke medische verzorging.
Zbigniew Zaleski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik wilde me er enkel van vergewissen of de catch the eye-procedure hier ook van toepassing is. Zo ja, dan zou ik kort willen opmerken dat het in China bijzonder moeilijk is om duidelijke signalen op te vangen over hoe het controlesysteem functioneert, maar dat het wel nadrukkelijk aanwezig is. De burgers voelen het keurslijf van het onderdrukkende regime dat door het systeem wordt opgelegd. Zoals andere Parlementsleden eerder al aangaven, geloven we dat het onze taak is om de rest van de wereld bewust te maken van de situatie. Dat is het enige wapen waarover we beschikken. We hebben respect voor de economische ontwikkeling die China kent, maar tegelijkertijd ken ik weinig andere plaatsen in de wereld waar mensen zo vervuld zijn van angst en zelfcensuur als in China. Ik heb derhalve grote bewondering voor de moedige individuen in China die dapper genoeg zijn om hun carrière, hun vrijheid en zelfs hun leven op het spel te zetten om deze situatie onder de aandacht te brengen. Het is onze morele plicht om hen bij te staan. Er is geen andere oplossing, er is geen alternatief.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mevrouw de Voorzitter, aansluitend bij de opmerkingen van mijn collega uit Polen, zou ik van de aanwezigheid van commissaris Kuneva in dit Parlement gebruik willen maken om haar de volgende vraag te stellen. Kunnen we, met de situatie van de voorbije jaren in het achterhoofd, daadwerkelijk spreken van een verbetering van de eerbiediging van de mensenrechten in de Volksrepubliek China? Heeft de organisatie van de Olympische Spelen, die in juli in Peking moeten plaatsvinden, er echt toe geleid dat Chinese dissidenten zich nu veiliger kunnen voelen en dat er op een beschaafdere manier met Taiwan wordt omgegaan? Is het vrij gebruik van het Internet toegenomen in vergelijking met twee of drie jaar geleden? Ik zou het op prijs stellen als de commissaris deze vragen zou beantwoorden. Per slot van rekening leert de Bijbel ons: "Vraag en je zult ontvangen”.
Meglena Kuneva
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, slechts een maand geleden uitte mijn collega commissaris Ferrero-Waldner, hier de grote bezorgdheid van de Commissie over de voortdurende en systematische onderdrukking van mensenrechtenverdedigers in China. De Commissie was daarom des te meer bezorgd toe we hoorden over de arbitraire detentie van de heer Hu Jia en herinnert eraan dat hij in het verleden wegens mensenrechtenactiviteiten herhaaldelijk aan intimidatie onderworpen is geweest.
We zijn ook bezorgd over de gezondheid van de heer Hu Jia. Hij lijdt aan hepatitis B en moet dagelijks medicijnen innemen. Het is niet duidelijk of er dagelijkse toegang tot de medische zorg die hij nodig heeft, wordt gegarandeerd en of hij kan rekenen op doktersassistentie tijdens zijn detentie in het gemeentelijke detentiecentrum van Peking in Dougezhuang.
De Commissie is van mening dat de detentie van de heer Hu Jia een grotere verplichting legt op de EU om steviger op te treden vanwege de logische conclusie dat hij is gearresteerd omdat hij in november 2007, via een telefoonverbinding naar een vergadering van de Subcommissie mensenrechten van het Europees Parlement, open en eerlijk sprak over de onderdrukking van mensenrechtenverdedigers.
Als zodanig lijkt het op de zaak van Cao Dong, een Falun Gong-petitionaris, die gearresteerd werd en nog steeds in de gevangenis zit nadat hij in mei 2006 de ondervoorzitter van het Europees Parlement in Peking ontmoette. De detentie van de heer Hu Jia vraagt ook om een reactie van de EU in haar hoedanigheid van internationale speler voor de bescherming van mensenrechtenverdedigers. Gisteren heeft de trojka van de EU een resolute demarche ondernomen bij de Chinese overheid waarbij om zijn onmiddellijke vrijlating werd gevraagd. We hopen oprecht dat de Chinese overheid zal begrijpen dat de kwestie van mensenrechtenverdedigers een belangrijke impact heeft op de reputatie van China bij het Europese publiek en dat zij dienovereenkomstig zal handelen.
Ik wil de Vergadering verzekeren dat de EU de ontwikkeling van de zaak van de heer Hu Jia nauw zal volgen.
De Commissie wil deze gelegenheid gebruiken om er opnieuw bij de Chinese overheid op aan te dringen om alle vormen van meningsuiting toe te staan. Dit is een belangrijke factor in hoe het internationale publiek China ziet, vooral dit jaar, nu de ogen van de wereld gericht zijn op China in de aanloop naar de Olympische Spelen. Wij zijn ervan overtuigd dat een veel stabielere samenleving bereikt kan worden door vrijheid van meningsuiting toe te staan.
Laat mij afsluiten met te zeggen dat de Commissie haar streven naar een verbetering van de algehele mensenrechtensituatie in China zal intensiveren. In dit opzicht zullen we een grote rol blijven spelen binnen de trojka in het voorbereiden van de dialoog en seminars over mensenrechten tussen de EU en China zodat de discussies meer doelgericht zullen worden.
Ondanks de langzame vooruitgang in de mensenrechtensituatie in China, zijn wij ervan overtuigd dat de mensenrechtendialoog tussen de EU en China een van de meest effectieve manieren blijft om China in openhartige en gedetailleerde discussies te betrekken met het oog op het bereiken van praktische veranderingen in de mensenrechtensituatie.
De Voorzitter
. - Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats aan het eind van het debat.
