HIV/AIDS: wczesna diagnoza i wczesne leczenie (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem posiedzenia są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie HIV/AIDS, wczesnej diagnozy i wczesnego leczenia.
Jean-Pierre Jouyet
Pani przewodnicząca, panie komisarzu Potočnik, panie i panowie! Od czasu wykrycia wirusa HIV mija już dwadzieścia pięć lat.
Dziś, kiedy epidemia AIDS pochłonęła już ponad 25 milionów ofiar, bardzo ważne jest, aby Unia Europejska potwierdziła swoje zaangażowanie na rzecz zwalczania ogólnoświatowej pandemii HIV/AIDS.
Znaczenie zasadnicze ma tu powszechny dostęp do środków zapobiegawczych, testów, wczesnego leczenia i pomocy w tej dziedzinie, co też dobitnie podkreślił sam Parlament Europejski, czyli państwa Izba, w rezolucji z dnia 24 kwietnia 2007 r. Pilnie potrzeba nam przyśpieszenia rozwoju, szerszego stosowania środków zapobiegawczych, intensyfikacji kampanii informacyjnych, edukacyjnych i uświadamiających, jak również inwestowania w prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem nowych strategii zapobiegania i wykrywania, które powinny dotrzymywać kroku bieżącym zmianom w charakterze samej pandemii.
Sprawą nadrzędnej wagi jest wykonywanie testów i prowadzenie leczenia w możliwie jak najwcześniejszej fazie oraz udostępnienie leków przeciwko retrowirusom po przystępnych cenach. Pacjenci, u których diagnoza zapada zbyt późno lub u których układ odpornościowy jest już poważnie uszkodzony pod wpływem choroby, są obarczeni wyższym prawdopodobieństwem zgonu w ciągu czterech lat od momentu diagnozy.
Warunkiem wcześniejszego przesiewu populacji jest wykorzystanie nowych strategii i narzędzi, w rodzaju szybkich testów przesiewowych. Korzystnym rozwiązaniem byłoby oferowanie testów na szerszą skalę, oczywiście za zgodą badanych. Warto pamiętać, że wykonywanie szybkich testów przesiewowych nie wymaga laboratorium medycznego, zaś pacjenci mogą otrzymać wyniki badania w stosunkowo krótkim czasie.
Aby zachęcić osoby żyjące w środowisku HIV/AIDS do wczesnego wykonania testów, należy również pokonać bariery związane z lękiem przed dyskryminacją. Obawa przed napiętnowaniem związanym z dodatnim wynikiem testu może powstrzymywać pacjentów od udziału we wczesnych badaniach przesiewowych. Dlatego Unia Europejska musi jasno i konsekwentnie wypowiadać się przeciwko wszelkim formom dyskryminacji osób będących nosicielami wirusa HIV na całym świecie.
To głębokie przekonanie podzielają francuski prezydent Nicolas Sarkozy oraz Bernard Kouchner, czego dowiedli, przedkładając je Organizacji Narodów Zjednoczonych. HIV należy traktować jako chorobę przenoszoną, ale nie zaraźliwą, dlatego wszelkie ograniczenia w zakresie dostępu, podróży i czy pobytu, nakładane na nosicieli wirusa HIV ze względu na dodatni wynik badań, są bezcelowe. Wszelkie temu podobne praktyki będą zniechęcać ludzi do poddawania się badaniom przesiewowym i leczeniu, co jest szkodliwe i dla samej jednostki, i dla społeczeństwa.
Na zakończenie chcę przedstawić dwie uwagi. Po pierwsze, naszym wspólnym celem powinno być zapewnienie nosicielom wirusa HIV wysokiej jakości leczenia, bez względu na ich pochodzenie, narodowość, zapatrywania, wiek, płeć, orientację seksualną, wyznanie religijne czy jakiekolwiek inne czynniki.
Po drugie, jeżeli chcemy zwalczyć pandemię HIV, to w danej sytuacji bardzo istotna jest międzynarodowa koordynacja. Pragnę wyrazić uznanie dla programu EuroHIV, który już od 1984 roku służy przekazywaniu istotnych informacji o HIV/AIDS do WHO, UNAIDS oraz do Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób. Aby zapewnić wszystkim potrzebującym dostęp do środków profilaktycznych, badań przesiewowych i wczesnego leczenia, aby skutecznie chronić osoby dotknięte chorobą przed napiętnowaniem i dyskryminacją, aby zapewnić mieszkańcom południowych regionów globu odpowiedni dostęp do leków, należy zacieśnić współpracę między agencjami ONZ i agencjami na szczeblu regionalnym.
Unia Europejska musi włączyć się w tę walkę. Dziś jest to bardziej konieczne niż kiedykolwiek dotąd.
Janez Potočnik
komisarz. - Pani przewodnicząca! Pragnę zwrócić uwagę szanownych pań i panów posłów, a także pana ministra Jouyet, że w obliczu zbliżającego się Światowego Dnia Walki z AIDS w dniu 1 grudnia 2008 obecne posiedzenie plenarne stwarza doskonałą okazję do refleksji nad dotychczasowymi osiągnięciami w walce z AIDS, ale także do skupienia uwagi na poważnych wyzwaniach, które jeszcze nas czekają.
W tym roku nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny uhonorowani zostali dwaj europejscy uczeni z Instytutu Pasteura - profesor Barré-Sinoussi i profesor Luc Montagnier, którzy jako pierwsi, już w 1983 roku, wyizolowali ludzkiego wirusa niedoboru odporności zwanego wirusem HIV. To przełomowe odkrycie utorowało drogę wielu ważnym opracowaniom i technikom diagnostycznym, jak również metodom leczenia zakażeń wirusem HIV, pozwalając nam lepiej zrozumieć patogenezę zakażenia tym wirusem i jego wyniszczające konsekwencje.
Niemniej, mimo upływu 25 lat, wciąż nie dysponujemy skuteczną metodą leczenia HIV/AIDS, stając rokrocznie w obliczu milionów nowych zakażeń wirusem HIV w skali globu, w tym dziesiątek tysięcy nowych zakażeń w samej Europie.
Jak to możliwe? Przecież powszechnie wiadomo, jak można skutecznie zapobiegać przenoszeniu wirusa HIV.
Skuteczne kampanie informacyjne przeprowadzone w latach 80-tych i wczesnych latach 90-tych pokazały, że świadomość i wiedza stanowią istotne elementy strategii zapobiegania zakażeniom wirusem HIV.
Zdecydowana postawa polityków i obywatelska odpowiedzialność to dalsze dwa podstawowe warunki skutecznego zwalczania HIV/AIDS - podobnie jak otwarte i konstruktywne partnerstwo z zainteresowanymi stronami.
Dzisiejsza sesja plenarna to także doskonały czas na potwierdzenie naszych politycznych zobowiązań - i dobra pora na ambitne deklaracje.
Niezwykle doceniam zaangażowanie Parlamentu Europejskiego, które wyraża się w zaliczaniu problematyki HIV/AIDS do najważniejszych spraw agendy politycznej. Chcę też dodać, że niedawno mieliśmy okazję do bardzo przydatnej wymiany poglądów dotyczących problematyki HIV/AIDS w ramach spotkania przy okrągłym stole, zorganizowanego przez pana wiceprzewodniczącego Miguela Angela Martíneza Martíneza oraz panią poseł Zitę Gurmai. Tematem spotkania była konieczność przeprowadzania testów na obecność wirusa HIV oraz niezwłoczne zapewnienie wczesnej opieki medycznej i pomocy, uwzględniających aktualny stan wiedzy. Specjaliści szacują, że średnio około 30% europejskich nosicieli wirusa HIV nie jest świadomych tego faktu. Ta niewiarygodna liczba chorych oznacza dwa rodzaje zagrożenia: po pierwsze, dla samego chorego, który może nie otrzymać w porę niezbędnego leczenia i opieki; po drugie, dla jego/jej partnerów lub partnerek, którym także może grozić zakażenie.
Co zatem my jako politycy możemy zrobić, aby zaradzić tej sytuacji?
Nasze wspólne humanistyczne rdzenne wartości i głębokie zaangażowanie na rzecz ludzkich wartości, solidarność i sprzeciw wobec dyskryminacji muszą stanowić podstawę polityki walki z HIV/AIDS we wszystkich dziedzinach, jak również fundament wszelkich działań, których celem jest walka z tą chorobą. Stanowisko Europy i jej odpowiedź w tej sprawie są jasne: skupiamy się na zapobieganiu i pogłębianiu świadomości społecznej; promujemy przeprowadzanie testów na obecność wirusa HIV oraz dostęp do leczenia i opieki medycznej dla wszystkich potrzebujących; walczymy o dostępność leków po przystępnych cenach; aktywnie przeciwstawiamy się wszelkim formom dyskryminacji i napiętnowania; staramy się wskazywać najlepsze praktyki i popieramy społeczeństwo obywatelskie.
W obszarach podległych naszej politycznej odpowiedzialności musimy stworzyć warunki dla skutecznych działań u podstaw, służąc tym samym zarówno społeczeństwu, jak i ludziom dotkniętym HIV i AIDS.
Nie wolno nam spoczywać na laurach. Musimy utrzymać intensywność działań.
UE śledzi też rozwój sytuacji poza swoimi granicami, obserwując katastrofalny wpływ HIV/AIDS na kraje Afryki subsaharyjskiej i inne kraje rozwijające się, stanowiący niezwykłe wyzwanie dla rozwoju społecznego.
Europa Wschodnia i Azja Środkowa nadal doświadczają najszybszego rozwoju epidemii w skali globu.
W tej sytuacji ponawiamy nasze zobowiązanie do wspierania krajów partnerskich w dążeniu do zapewnienia powszechnego dostępu do profilaktyki HIV, leczenia, opieki medycznej i wsparcia.
W imieniu Komisji z zadowoleniem przyjmuję rezolucję w sprawie wczesnego diagnozowania i wczesnej opieki medycznej nad nosicielami HIV/AIDS oraz w pełni aprobuję i popieram zasadę znoszenia barier powstrzymujących ludzi od poddawania się testom na obecność HIV, leczeniu i odpowiedniej opiece.
Komisja zachęca też obywateli do korzystania z testów diagnostycznych na obecność HIV i nieustannie apeluje do państw członkowskich o otwieranie centrów diagnostycznych spełniających międzynarodowe standardy i działających zgodnie z ustalonymi zasadami.
Komisja pracuje obecnie nad przygotowaniem drugiej strategii zwalczania HIV/AIDS na obszarze UE oraz w naszym najbliższym sąsiedztwie, która to strategia nadal skupiać się będzie na działaniach zapobiegawczych oraz na regionach i grupach społecznych najsilniej dotkniętych epidemią. Jednak tym, czego skuteczna profilaktyka potrzebuje najbardziej, jest otwartość i tolerancja na szczeblu politycznym i ogólnospołecznym: otwartość na realia naszego współczesnego życia, w tym realia dotyczące seksualności i wzorców zachowań; otwartość na środki służące ograniczaniu szkód; otwartość na zwalczanie przejawów nierówności, dyskryminacji i prześladowań oraz otwartość na inne kultury i obyczaje.
Stawiając czoła wyzwaniu, jakim jest HIV/AIDS, Komisja będzie nadal w pełni realizować swoją rolę. Wiem, że w naszych staraniach możemy liczyć na poparcie Parlamentu, i bardzo sobie to poparcie cenimy.
Postarajmy się zatem podtrzymać, wspólnie z Radą, ten silny impuls polityczny w celu zapewnienia, że wszyscy wywiążemy się z naszych zobowiązań.
John Bowis
w imieniu grupy PPE-DE. - Pani przewodnicząca! W Zjednoczonym Królestwie mamy około 80 000 nosicieli wirusa HIV, i jak zaznaczył pan komisarz, co trzecia z tych osób nie wie o tym z powodu braku diagnozy. Wśród kobiet w ciąży jedna na 360 ciężarnych jest nosicielką wirusa HIV. 10 procent nowych przypadków w Europie to wielolekooporne szczepy HIV, i liczba ta zmierza w kierunku 20 procent, które obserwujemy w Ameryce.
Rośnie liczba chorych na wielolekooporną gruźlicę i zarazem na AIDS. ECDC informuje, że w latach 1999 do 2006 liczba nosicieli HIV uległa podwojeniu. Jak się okazuje, 11% procent przypadków dotyczyła tu ludzi młodych, między 15 i 24 rokiem życia. Stwierdzono, że 53% przypadków stanowią zakażenia będące konsekwencją stosunków heteroseksualnych, zazwyczaj z osobami pochodzącymi z krajów ogarniętych epidemią, jedna trzecia przypadków dotyczy homoseksualnych mężczyzn oraz, co może się okazać zaskoczeniem, jedynie 10% zakażeń pojawiło się u osób praktykujących dożylne podawanie narkotyków.
Do tego wszystkiego - i tu z wielkim zadowoleniem przyjmuję słowa pana ministra - dochodzi napiętnowanie. Napiętnowanie jest okrutnym, silnie obciążającym dodatkiem do bólu, jaki niesie sama choroba, które - co gorsza - skłania ludzi do ukrywania się i uchylania się od testów i leczenia. Rozwiązania wyłaniają się z samych tych liczb, z samych faktów. Potrzebujemy diagnozowania na wczesnym etapie choroby, o czym w zasadzie wszyscy już mówili.
Potrzebujemy poufnych testów, potrzebujemy działań uświadamiających, potrzebujemy zrozumienia, które z nich wypływa i może przeciwdziałać wspomnianemu napiętnowaniu. Potrzebujemy nieustannych działań badawczo-rozwojowych i potrzebujemy możliwości opieki, gdyż coraz mniej osób umiera wskutek AIDS, a coraz większej liczbie chorych udaje się z tym żyć.
Zita Gurmai
w imieniu grupy PSE. - Pani przewodnicząca! Było mi bardzo miło, kiedy pan komisarz wspomniał okrągły stół, który miałam okazję współorganizować i któremu miałam okazję współprzewodniczyć. Pan Miguel Angel Martínez i pani komisarz Vassiliou również uczestniczyli w nim z wielkim zaangażowaniem.
AIDS jest jedną z najpoważniejszych chorób naszego stulecia. W samej Unii Europejskiej w ciągu ostatnich 10 lat odnotowano 215 000 nowych przypadków zakażeń wirusem HIV. Jak wynika z tegorocznych oszacowań, blisko jedna trzecia przypadków AIDS - jak wspomniał mój szanowny kolega - pozostaje nierozpoznana, stanowiąc realne zagrożenie dla zdrowia Europejczyków. Najwyższy czas podjąć konkretne działania, dlatego przedstawiliśmy praktyczne propozycje, w jaki sposób można skutecznie zwalczać HIV/AIDS w oparciu o udokumentowaną wczesną diagnozę HIV/AIDS i opiekę na wczesnym etapie rozwoju choroby.
Jest to nie tylko problem natury zdrowotnej. Jest to też kwestia o strategicznym znaczeniu dla przyszłego rozszerzenia UE, odgrywająca kluczową rolę w dziedzinie polityki sąsiedztwa i migracji. Powinniśmy tak połączyć poszczególne polityki UE, aby podkreślić prawo każdego pojedynczego obywatela Europy do lepszego stanu zdrowia i warunków życia, nie zapominając przy tym o roli kobiet. Gdyż to one stanowią najbardziej zagrożone grupy w przypadku HIV/AIDS.
Sprawą najwyższej wagi jest zapewnienie odpowiedniego monitorowania i kontroli choroby. Za pilnie konieczne uważa się wczesne diagnozowanie i ograniczanie barier powstrzymujących ludzi przed wykonaniem testów. Należy podjąć kroki w celu zapewnienia dostępu do nieodpłatnych i anonimowych testów, aby tym sposobem skłonić więcej osób do poddania się badaniom. Każde państwo członkowskie musi opracować strategie zmierzające do ograniczenia HIV/AIDS, ukierunkowane w pierwszym rzędzie na grupy podatne i wrażliwe oraz grupy wysokiego ryzyka.
Strategia powinna też uwzględniać kampanie informacyjne i edukacyjne poświęcone zapobieganiu, wykonywaniu testów diagnostycznych i leczeniu HIV/AIDS. Musimy uznać fakt, że nieodzownym warunkiem zapewnienia długofalowego sukcesu w walce z HIV i AIDS będzie zwiększenie nakładów na prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem skuteczniejszych narzędzi terapeutycznych i profilaktycznych, takich jak szczepionki i środki bakteriobójcze.
Należy położyć ostateczny kres dyskryminacji osób dotkniętych HIV/AIDS w całej Unii Europejskiej. Walka z HIV/AIDS nie może prowadzić do jakichkolwiek form dyskryminacji obywateli będących nosicielami HIV, w tym także ograniczeń mogących wpływać na ich swobodę poruszania się. Ponadpartyjna rezolucja Parlamentu Europejskiego obejmuje wszystkie te sytuacje. Łączy nas wspólny cel, a rozszerzona Europa może się stać w niedalekiej przyszłości inicjatorem wzmożonej międzynarodowej współpracy w zakresie udokumentowanego, wczesnego diagnozowania HIV/AIDS i opieki na wczesnym etapie rozwoju choroby.
Jestem przekonana, że jeżeli wczesne diagnozowanie i system wczesnej opieki sprawdzą się jako program pilotażowy, będzie go można wykorzystać jako wspólne europejskie narzędzie polityki w innych związanych ze zdrowiem dziedzinach. Dlatego jestem głęboko wdzięczna wszystkim moim koleżankom i kolegom, którzy wspierali tę inicjatywę i uczestniczyli w związanych z nią pracach.
Georgs Andrejevs
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Od czasu, gdy mam zaszczyt uczestniczyć w pracach nad projektem sprawozdania w sprawie zwalczania HIV/AIDS w UE i państwach sąsiadujących, jestem bardzo oddany sprawie osób żyjących z obciążeniem, jakim jest wirus HIV, z wszystkimi tego implikacjami i konsekwencjami.
Rok temu, uczestnicy konferencji zatytułowanej "HIV w Europie 2007” sformułowali obszerne wezwanie do podjęcia działań w sprawie określenia środków, za pomocą których można by skutecznie stawić czoła HIV/AIDS na terenie Europy. Niektóre elementy owego apelu znalazły też odzwierciedlenie w omawianym tu wspólnym projekcie rezolucji.
Przedmiotowa rezolucja ma stanowić wkład w walkę z HIV/AIDS na szczeblu politycznym. Dlatego wzywa się w niej Radę i Komisję do sformułowania całościowej strategii w sprawie HIV w celu promowania wczesnego diagnozowania, zapewnienia opieki na wczesnym etapie rozwoju choroby oraz uświadamiania wszystkim Europejczykom korzyści płynących z takiej wczesnej opieki.
Rezolucja zawiera też wezwanie do Komisji o przeznaczenie znaczących środków na opracowanie wspomnianej strategii, a także apel do państw członkowskich o podjęcie kampanii informacyjnych i edukacyjnych dotyczących zapobiegania, testów diagnostycznych i leczenia.
Wiem, że Komisja planuje wydanie nowego komunikatu w sprawie zwalczania HIV w UE i krajach sąsiadujących oraz że pani komisarz Vassiliou potwierdziła swe osobiste zaangażowanie na rzecz podjęcia dalszych działań w tej dziedzinie.
Podsumowując, opisana sytuacja wymaga podjęcia niezwłocznych działań.
Vittorio Agnoletto
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Już od 21 lat pracuję jako lekarz zwalczający AIDS i rokrocznie słyszę wciąż te same debaty.
Z klinicznego punktu widzenia sytuacja jest bardzo prosta: dysponujemy około trzydziestoma lekami antyretrowirusowymi, które mogą przedłużyć życie nosicieli wirusa HIV. Nie mamy natomiast ani jednego leku, który mógłby zniszczyć samego wirusa, i dlatego - tak na zachodzie, jak i w Europie - obserwujemy spadek śmiertelności oraz wzrost liczby nosicieli HIV, których można by określić technicznym mianem "potencjalnych wektorów infekcji”. A to oznacza, że obecnie ryzyko zetknięcia się z nosicielem wirusa HIV jest wyższe niż kiedykolwiek wcześniej, ponieważ liczba nosicieli HIV, którym udało się uniknąć śmierci, nieustannie rośnie. Czy w związku z tym podjęto jakieś działania? Nie.
Większość europejskich krajów od lat nie prowadzi stałych kampanii zapobiegawczych. Działania profilaktyczne są kosztowne, lecz nazwijmy rzecz jasno po imieniu: działania profilaktyczne są kosztowne, ale są zarazem jednym z głównych sposobów zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa HIV.
Nie wspominając o ograniczeniu szkód, chodzi tu głównie o projekty adresowane w pierwszym rzędzie do narkomanów, które mają zapobiegać dzieleniu się igłami do strzykawek. Ile krajów realizuje tego rodzaju projekty na swoim terenie? We Włoszech 50% potwierdzonych diagnoz AIDS zapada jednocześnie ze stwierdzeniem obecności wirusa HIV, co oznacza, że wielu ludzi dowiaduje się, że są nosicielami HIV, dopiero w momencie rozwoju choroby.
Gdzie są kampanie na rzecz zwiększenia dostępu do testów, które powinny być bezpłatne i anonimowe? Wiemy, że dopóki istnieje dyskryminacja, ludzie będą starali się pozostać w ukryciu, nie będą skłonni poddawać się testom, co pociągnie za sobą ryzyko dla zdrowia ich samych, jak również dla zdrowia innych osób.
Na koniec jeszcze jedna uwaga: dziś, po raz kolejny, Rada mówiła o pomocy dla krajów Południa. A ja chciałbym usłyszeć, co stało się propozycjami wysuniętymi przez Parlament, kiedy głosowaliśmy za przyjęciem najnowszej wersji porozumienia TRIPS, w którym zobowiązano Komisję i Radę do zwiększenia nakładów na walkę z AIDS w krajach Południa oraz, w szczególności, do transferu technologii i dostarczenia tam pomocy farmakologicznej.
Avril Doyle
Pani przewodnicząca! W 2006 roku doniesiono o rozpoznaniu, w europejskim regionie WHO, ponad 86 tysięcy nowych zakażeń HIV oraz zdiagnozowaniu ponad 13 tysięcy przypadków AIDS.
W Europie Zachodniej 10% nowych zakażeń nastąpiło w grupie osób liczących od 15 do 24 lat, zaś jedną czwartą nowych przypadków HIV stanowiły kobiety. Główną drogą przeniesienia zakażenia były kontakty heteroseksualne, jak też powiedział pan komisarz.
W Europie Wschodniej przeniesienie zakażenia następowało najczęściej przy wstrzyknięciu narkotyku. Bardzo niepokojący jest fakt, że 27% nowych zakażeń pojawiło się w przedziale wiekowym od 15 do 24 lat, zaś wśród nowych przypadków HIV 41% stanowiły kobiety.
Obecnie 30% nosicieli wirusa HIV nie zdaje sobie z tego faktu sprawy. Osoby te ponoszą odpowiedzialność za ponad połowę nowych zakażeń HIV. Co więcej, późna diagnoza oznacza także późne rozpoczęcie terapii antyretrowirusowej, co znacznie ogranicza szansę skutecznego działania leków.
Należy pilnie opracować europejskie wytyczne w sprawie wykonywania testów na obecność wirusa HIV i poradnictwa. Musimy otrzymać wszechstronne i elastyczne wytyczne w sprawie najlepszych praktyk z zakresu sporządzania sprawozdań, wykonywania testów, leczenia i opieki.
W mojej ojczystej Irlandii - zważywszy, że dane dotyczące HIV i AIDS należy interpretować z ostrożnością ze względu na dalece niekompletne i następujące z opóźnieniem sprawozdania - łączna liczba przypadków AIDS zgłoszonych do końca 2007 roku sięga tysiąca. Należy jednak oczekiwać wzrostu tej liczby właśnie ze względu na zaniżone dane. Łączna liczba odnotowanych w tym samym czasie zakażeń HIV wyniosła 4 780 przypadków. Strategie zapobiegawcze powinny ponownie pojawić się wśród najważniejszych bieżących wiadomości, trafiając na pierwsze strony naszych internetowych gazet. Nastał błogi spokój ducha, a lęk przed zakażeniem rozpłynął się bez śladu. Powinniśmy nazywać fakty po imieniu, w otwarty i tolerancyjny sposób. John Bowis ma rację twierdząc, że im mniej osób umiera na AIDS, tym więcej osób żyje z tym obciążeniem.
Michael Cashman
Pani przewodnicząca! Chciałbym pogratulować francuskiej prezydencji jej zaangażowania w zwalczanie AIDS i HIV, a także złożyć gratulacje wszystkim tym, którzy tego wieczoru zabrali głos w debacie.
Tą późną porą toczymy debatę w sprawie, która de facto dotyka każdego z nas, każdego dnia i o każdej porze. Jako homoseksualista żyjący w latach 70-tych i 80-tych tak łatwo mogłem zetknąć się z wirusem HIV. Miałem szczęście. Tak się nie stało. Widziałem jednak całe łany pokoleń skoszonych wirusem HIV, porażonych dyskryminacją i napiętnowaniem.
Dlatego powinniśmy dzisiaj wysłać wyraźny sygnał dowodzący naszego zaangażowania na rzecz zapewnienia dostępu do leczenia i wczesnych testów. Poza tym jednak, i poza wyrazami uznania dla znakomitej i doskonałej pracy, jaką wykonał pan poseł Bowis jako minister zdrowia w rządzie konserwatystów, powinniśmy powiedzieć, że wszystko to, co przytrafia się innym, traktujemy tak, jakby przytrafiło się nam samym lub naszym dzieciom. Ludzie nie decydują się na wczesne diagnozowanie z jednego prostego powodu: z obawy przed dyskryminacją, w atmosferze której będą musieli żyć, i z lęku przed napiętnowaniem.
Pamiętam, jak we wczesnych latach 80-tych odwiedziłem szpital, aby podnieść na duchu pacjentów -co mi się nigdy nie udawało! - i w jednym z łóżek na oddziale HIV zastałem jednego z moich najlepszych przyjaciół. Człowiek ten nawet nie był w stanie mi powiedzieć, że cierpi i umiera na chorobę związaną z AIDS. Takie sytuacje zdarzają się nadal, i to nie tylko w naszych krajach, ale także na innych kontynentach. To, co dzieje się na innych kontynentach, dotyka nas w bezpośredni sposób, ponieważ jeśli nie poświęcimy naszej uwagi najbardziej narażonym społecznościom, te informacje nigdy do nich nie trafią. Prostytutka, która w wyniku procederu, jakim jest handel ludźmi, trafia do UE, jest równie bezbronna i narażona na niebezpieczeństwo, jak dowolny Europejczyk odwiedzający Afrykę czy któryś z pozostałych kontynentów. Dlatego z zadowoleniem przyjmuję przedmiotową rezolucję. 1 grudnia 2008 będziemy po raz 20-sty obchodzić Międzynarodowy Dzień Walki z AIDS, lecz tak naprawdę niewiele się zmienia prócz rosnącej liczby ludzi, którzy pojawiają się i niszczeni chorobą przemijają. Dlatego gratuluję szanownej Izbie, prezydencji i Komisji oraz wszystkim mówcom, którzy tu dzisiaj przybyli, aby wysłać wyraźny sygnał, że wszystko to, co dotyka innych, dotyka także nas samych.
Toomas Savi
Pani przewodnicząca! Z czasem zdałem sobie sprawę, że nosiciele wirusa HIV bywają traktowani jak trędowaci, nie wiedząc zarazem, że dzięki odpowiednio wczesnej diagnozie i opiece mogą pozostawać przez długie lata aktywnymi członkami społeczeństwa, dopóki rozwój AIDS nie zacznie poważnie wpływać na ich życie.
Tego rodzaju uprzedzenia są przejawem ignorancji. Dlatego tak ważne jest, aby propagować wsparcie i zrozumienie dla nosicieli wirusa HIV. W rezultacie ludzie będą mieć więcej odwagi, aby poddawać się testom na obecność HIV na wczesnym etapie zakażenia, zamiast wybierać utrapienie, które może stanowić zagrożenie dla innych osób.
Ważne, aby nosiciele wirusa HIV mogli otwarcie mówić o swoim stanie, nie obawiając się dyskryminacji, abyśmy mogli pogłębić świadomość i zwiększyć tolerancję społeczeństwa wobec zjawiska, jakim jest HIV i AIDS.
Colm Burke
Pani przewodnicząca! Możliwości zapobiegania i leczenia HIV kształtują się w rozmaity sposób, zależnie od uwarunkowań społeczno-ekonomicznych i geopolitycznych. Propagowanie wczesnego diagnozowania zakażeń HIV powinno być stałym elementem wszystkich kompleksowych koncepcji podejścia do problemu AIDS.
Nawet w tych krajach, w których możliwości terapii lekami antyretrowirusowymi są poważnie ograniczone, można znacząco wspomagać zdrowie poprzez diagnozę i leczenie chorób przenoszonych drogą płciową, gruźlicy i innych infekcji oportunistycznych występujących wśród nosicieli HIV.
Jak wynika z pracy naukowej opublikowanej niedawno w USA, okres między samodzielnym zgłoszeniem rozpoznania zakażenia wirusem HIV i poddaniem się opiece medycznej uległ de facto wydłużeniu. Czas od postawienia diagnozy od poddania się leczeniu był znacznie dłuższy wśród narkomanów korzystających ze strzykawek, niż wśród innych grup podwyższonego ryzyka. Towarzyszy temu problem narastającego przekonania, że AIDS jest obecnie stanem uleczalnym, co niestety podważa wołanie - w interesie zdrowia publicznego - o częste wykonywanie testów i natychmiastowe leczenie zakażeń HIV.
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Chcę podziękować Michaleowi Cashmanowi za pasję i zaangażowanie, jakie wniósł do tej debaty. Bardzo się cieszę, że pozostałam dłużej, aby usłyszeć jego słowa, i mam nadzieję, że inni też je usłyszą i będą się nimi kierować w swoich działaniach.
Moje obawy w tej kwestii wiążą się z faktem, że lęk, który towarzyszył nam w latach 80-tych, został stopniowo zapomniany. W rezultacie przestajemy śledzić rozwój sytuacji, tymczasem pojawiło się całe pokolenie ludzi, którzy nie dorastali w latach 80-tych i którym całą sprawę trzeba przedstawić od początku.
Wyzwaniem, przed którym wszyscy stoimy, jest skierowanie do ogółu społeczeństwa przesłania ukazującego konieczność działań profilaktycznych, a zarazem uniknięcie napiętnowania, które temu zjawisku niekiedy towarzyszy. Musimy umieć to zrobić, ponieważ oprócz zapewnienia diagnozy i leczenia chorym, którzy tego bezwzględnie potrzebują, chcemy też chronić ludzi przed nabywaniem AIDS, życiem z tym jarzmem i umieraniem z jego powodu.
Jean-Pierre Jouyet
urzędujący przewodniczący Rady. - (FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu Potočnik, panie i panowie! Jesteśmy świadkami prawdziwie zajmującej i niekiedy poruszającej debaty. Chcę w szczególności podziękować panu posłowi Cashmanowi za jego frapujące wystąpienie. Pan poseł, jak mi wiadomo, ściśle współpracował z panią poseł Roselyne, która bardzo żałuje, że nie mogła dzisiejszego wieczoru wziąć udziału w niniejszej debacie, i która powiedziała, że winniśmy działać tak, jak gdyby nieszczęście to dotknęło nas wszystkich, oraz pracować ze społecznościami obarczonymi najwyższym ryzykiem. Z kolei pan poseł Savi powiedział, że ludzie powinni móc otwarcie mówić o swoim stanie zdrowia. Pan poseł Burke podkreślił wartość tolerancji i znaczenie równoprawnego dostępu. Pani poseł McGuinness bardzo trafnie zauważyła, że nie wolno nam zapominać o tym, co działo się w latach 80-tych.
Chciałbym powrócić do tego, co powiedział pan poseł Bowis - i wierzę, że może to stanowić wspólne, w pełni akceptowane podejście - że obecnie coraz więcej osób żyje z AIDS i że rośnie odporność na leki antyretrowirusowe. Musimy pogodzić się z istnieniem tych dwóch zjawisk, i właśnie dlatego - z powodów, które pan przytoczył - musimy jeszcze silniej przeciwstawiać się wszelkim formom dyskryminacji. Po drugie - co do czego wszyscy są zgodni - musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, aby zapewnić powszechny dostęp do wczesnego diagnozowania. Pani poseł Gurmai słusznie podkreśliła niepewność sytuacji kobiet, w szczególności zaś konieczność propagowania działań profilaktycznych. Pani poseł Doyle zwróciła uwagę na fakt, że wirus rozwija się w organizmach młodych ludzi, i że należy wzmóc działania zapobiegawcze, nie ograniczając zarazem swobody przemieszczania się, a pani poseł Gurmai podzieliła tę opinię. Wszystkie te aspekty wydają mi się niezmiernie istotne; przejrzystość, uwagi dotyczące anonimowości przedstawione przez pana posła Cashmana, bezpłatna opieka medyczna, skuteczniejsza dystrybucja prezerwatyw, równoprawny dostęp do testów diagnostycznych dla wszystkich grup ludności.
Uwagi pana posła Agnoletto, którego wiedza w tej materii jest powszechnie uznana, uświadomiły mi, że leki przeciwko retrowirusom mogą wprawdzie przedłużać życie, lecz nie ma leku, który skutecznie leczyłby z samej choroby. A to oznacza, że musimy udoskonalać środki zapobiegawcze, bez względu na to, jaki będzie tego koszt. Pan poseł Bowis dodał, że należy zwiększyć nakłady na badania i rozwój.
Uważam, że są to aspekty, nad którymi powinniśmy nadal wspólnie pracować, że posiadamy niezbędne środki, oraz w pełni podzielam opinię pana posła Andrejevsa, że celem projektu rezolucji jest rozwinięcie wszystkich aspektów wczesnego leczenia.
Wierzę, że ta debata będzie dla nas zachętą do zachowania czujności i przytomności umysłu, abyśmy zwalczali wszelkie formy dyskryminacji i abyśmy w naszych działaniach pamiętali o tym, co miało miejsce w przeszłości, a nie zachowywali się tak, jak gdyby sytuacja powróciła do normalności.
Janez Potočnik
komisarz. - Pani przewodnicząca! Uczestniczyłem w konferencji, było to z początkiem tego tygodnia lub w ubiegłym tygodniu - niekiedy, pewnie podobnie jak państwo, gubię się już nieco w datach. Było to konferencja poświęcona chorobom związanym z ubóstwem. W dzisiejszych czasach HIV i AIDS należą bez wątpienia do trzech największych zabójców, zaś dwoje pozostałych to malaria i gruźlica.
Każdego roku te trzy choroby wciąż pozostają przyczyną śmierci pięciu milionów osób w skali globu. To tak, jakby corocznie znikała cała ludność Danii. Problem ten pozostaje tak wyraźnie obecny, że byłoby wręcz niemoralne nie poświęcić mu odpowiedniej dozy uwagi. Musimy zrobić wszystko, co w naszej mocy, w sprawie kampanii zapobiegawczych. Musimy uczynić więcej, ponieważ zaspaliśmy nieco gruszek w popiele. Musimy uczynić wszystko, co tylko możliwe, dla zapewnienia wczesnego rozpoznania w przypadku, gdy ktoś jest zakażony. Musimy podwoić starania zmierzające do wynalezienia leczenia; musimy uczynić jeszcze więcej dla zapewnienia opieki. Ponieważ, jak państwu wiadomo, odpowiadam w Komisji za finansowanie badań naukowych, mogę już dziś zadeklarować, że również w przyszłości będziemy wykorzystywać nasze fundusze do aktywnych poszukiwań szczepionki przeciwko HIV-AIDS.
Jest pewien znakomity projekt, który realizujemy już od wielu, wielu lat. Projekt ten nosi nazwę EDCTP. Jest to partnerstwo na rzecz prób klinicznych z udziałem krajów Afryki subsaharyjskiej. Jego początkom towarzyszyło wiele problemów, ale obecnie projekt przebiega naprawdę bez zarzutu. Ale dopiero w ubiegłym roku, tj. roku 2007, złożyliśmy tutaj konkretne zobowiązanie; państwa członkowskie współpracują w tej sprawie z Komisją. Wszystkie państwa członkowskie UE pracują wspólnie z afrykańskimi państwami członkowskimi nad rozwijaniem ich możliwości. W zaledwie jednym roku kraje te zaangażowały między 80 a 90 milionów euro, co daje oczywiście dwukrotność tej kwoty, ponieważ my wnosimy drugą połowę.
Tak więc badania naukowe powinny być kontynuowane także w tej dziedzinie. Podobnie jak moja koleżanka, pani komisarz Vassiliou deklaruje zaangażowanie w swojej dziedzinie, tak i ja zobowiązuję się kontynuować poszukiwania w mojej dziedzinie.
Rzeczą, o której dziś jeszcze nie wspomniano - a uważam, że należy to zrobić - jest znaczenie polityki sąsiedztwa i strukturalnej polityki spójności, ponieważ to właśnie w krajach europejskich i krajach sąsiedzkich problem ten nabiera krytycznego wymiaru. Można i należałoby się nimi posłużyć także i dla tych celów.
Podsumowując: jako istoty ludzkie, mamy po prostu moralny obowiązek podjąć działania. Cieszę się, że nasz dzisiejszy głos zabrzmiał tak jasno i czytelnie. Był to głos pełen jedności i zaangażowania.
Przewodnicząca
Otrzymałam sześć projektów rezolucji złożonych zgodnie z art. 103(2) regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 20 listopada 2008 r.
