Konwencja w sprawie walki z pustynnieniem (debata) 
Przewodniczący
Następny punkt debaty dotyczy
pytania ustnego do Rady dotyczącego celów konferencji stron konwencji w sprawie walki z pustynnieniem, która ma się obyć w Madrycie w dniach 3-14 września skierowane przez Miroslava Ouzký, w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności - B6-0140/2007), oraz
pytania ustnego do Komisji dotyczącego celów konferencji stron konwencji w sprawie walki z pustynnieniem, która ma się obyć w Madrycie w dniach 3-14 września skierowane przez Miroslava Ouzký, w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności - B6-0312/2007).
Miroslav Ouzký  
autor. - (CS) Panie przewodniczący! Po pierwsze, chciałbym przeprosić tłumaczy ustnych, ponieważ nie przygotowałem niczego pisemnie i dlatego nie mogłem im dostarczyć z wyprzedzeniem mojej wypowiedzi w formie pisemnej. Będę się jednak starał przemawiać wolno i krótko, jako że samo zagadnienie, o którym zamierzam mówić jest jednoznaczne.
Jako przewodniczący Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności pragnę pochwalić prezydencję portugalską za uczynienie kwestii pustynnienia i niedoboru wody jednym z głównych celów swojego programu. Z tego też względu z niecierpliwością oczekuję zbliżającej się konferencji, o której wcześniej wspomniano.
Są Państwo w pełni świadomi, że ten Parlament i cała UE przyjęła zmiany klimatyczne jako jedno z najważniejszych wyzwań w nadchodzącym okresie. Powszechnie wiadomo, że niedobór wody i postępujące pustynnienie są nieodwracalnymi konsekwencjami zmian klimatycznych.
Podzielam zdanie tych, którzy są przekonani, że powinniśmy raczej przygotowywać się na wpływ zmian klimatycznych niż desperacko próbować je zatrzymać, ponieważ nasze starania w tym kierunku prawdopodobnie pójdą na marne. Dziś wiemy na pewno, że Europa, w szczególności jej południowe regiony, będą musiały radzić sobie z niedoborem wody i spadkiem jakości ziemi.
Debaty dotyczące zmian klimatycznych uczą nas, że atmosferyczna utrata wody powoduje pustynnienie, które z kolei jest odpowiedzialne za dalsze ocieplanie klimatu. Wyjście z tego błędnego koła będzie bardzo trudne. Moje pytanie do Komisji Europejskiej i Rady w imieniu mojej komisji brzmi: jakie praktyczne kroki zamierza Komisja i Rada podjąć? Czy wiadomo dziś co można zrobić na szczeblu państw członkowskich a co na szczeblu europejskim?
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, panie i panowie, panie pośle Ouzký! W pierwszej kolejności pragnę podziękować za nawiązanie do programu prezydencji portugalskiej, dotyczącego ochrony środowiska, a zwłaszcza kwestii związanych z suszą i pustynnieniem. Jest to jeden z priorytetów prezydencji portugalskiej i chciałbym przedstawić związane z tym wyniki, uzyskane podczas nieformalnej Rady ministrów środowiska, która miała ostatnio miejsce w Portugalii.
Nie będę czytał wszystkich punków zawartych we wnioskach prezydencji w tym zakresie. Jednakże uważam je za bardzo interesujące, dlatego chcę zwrócić na nie uwagę, w szczególności w odniesieniu do walki z suszą oraz powiązania między suszą i środowiskiem, a także działań, które moglibyśmy lub powinniśmy podjąć, aby rozwiązać ten narastający problem.
Pragnę również wspomnieć bardziej szczegółowo o konferencji stron Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie walki z pustynnieniem, która jest także ważnym punktem w tej sesji. Jak wiadomo, konferencja odbywa się w dniach 3-14 września w Madrycie.
W dniu 23 lipca Rada zatwierdziła wnioski ustanawiające priorytety Unii Europejskiej, które UE musi utrzymać na konferencji stron, będącej ósmą konferencją od chwili zatwierdzenia konwencji. W ramach ósmej konferencji stron Rada popiera przyjęcie dziesięcioletniego planu strategicznego i ram mających na celu usprawnienie wdrożenia konwencji Narodów Zjednoczonych, opracowanych przez międzysesyjną międzyrządową grupę roboczą. Z niecierpliwością oczekujemy na wyniki wdrożenia.
Popieramy fakt, że społeczeństwo obywatelskie ma ważną rolę do odegrania w tym kontekście, szczególnie na szczeblu krajowym. Musimy zatem zachęcić do większego uczestnictwa we wdrażaniu i realizowaniu Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie walki z pustynnieniem wszystkich przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego.
Wiedzą też Państwo, że konferencja stron ma zamiar położyć nacisk na zależność pomiędzy ubóstwem i pustynnieniem, aby pokazać to, w jaki sposób konwencja, przy ścisłej współpracy z odpowiednimi światowymi i regionalnymi podmiotami, może przyczynić się do walki z ubóstwem. Rada uważa, że ważne jest osiągniecie konsensusu w kwestii ulepszonego systemu monitorowania konwencji, opierając się na standardach dotyczących konserwacji, zarządzania i zrównoważonego wykorzystywania suchych terenów. Taki system pozwoli zmierzyć przeszłe i teraźniejsze postępy.
Komisja ds. Nauki i Technologii ma kluczową rolę do odegrania w propagowaniu wiedzy na temat konwencji oraz umożliwianiu podejmowania środków i decyzji na mocniejszych fundamentach. Rada Unii Europejskiej uważa, że wyzwania stawiane przez pustynnienie, zmiany klimatyczne i bioróżnorodność uzupełniają siebie nawzajem i należy do nich podejść w sposób skoordynowany wraz z odpowiednimi politykami, aby opracować synergię i sprawić, aby były one bardziej efektywne. Rada ponadto uważa, że innymi bardzo istotnymi czynnikami jest dostępność odpowiednich środków finansowych, efektywne zarządzanie oraz finansowanie inicjatyw na rzecz walki z pustynnieniem, jak również aktywny i skuteczny sekretariat konwencji.
Susza, jak i pustynnienie, są poważnym źródłem obaw. Rada jest przekonana, że te zagrożenia - suszę i pustynnienie - można skutecznie rozwiązać jedynie w ścisłej współpracy międzynarodowej. Unia Europejska osiąga tym samym swoje cele w tym obszarze we współpracy z państwami trzecimi. Chciałbym przypomnieć Państwu w tym kontekście, że podczas rocznego posiedzenia, które miało miejsce w dniu 25 maja tego roku, Rada Ministrów AKP-UE przyjęła wspólne oświadczenie w sprawie walki z suszą i pustynnieniem.
Wspólne oświadczenie krajów AKP i Unii Europejskiej uznaje ważną rolę Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie walki z pustynnieniem w ograniczaniu ubóstwa oraz osiąganiu Milenijnych Celów Rozwoju ustanowionych przez Narody Zjednoczone.
Oświadczenie popiera również przyjęcie przez konferencję stron dziesięcioletniego planu strategicznego i zachęca wszystkie strony do wspólnej pracy na rzecz zwiększenia efektywności konwencji Narodów Zjednoczonych. Uważamy zatem, że ważne jest ustanowienie w odniesieniu do realizacji ograniczonej liczby priorytetów wybranych na podstawie danych naukowych oraz wykorzystywanie wskaźników w celu mierzenia poczynionego postępu.
Większe udział społeczeństwa obywatelskiego z jednej strony oraz ulepszona komunikacja i szerszy dialog pomiędzy wszystkimi podmiotami przyczyni się, naszym zdaniem, do zwiększenia efektywności Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie walki z pustynnieniem.
Joaquín Almunia
Komisja Europejska - (ES)( Panie przewodniczący, panie i panowie! Wspólnota Europejska przywiązuje bardzo dużą wagę do roli Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie walki z pustynnieniem w ograniczaniu ubóstwa od chwili jej podpisania w 1994 roku. Konwencja powstała jako główne narzędzie mające stanowić pomoc w osiąganiu celu zrównoważonego wykorzystywania ziemi, aby zwalczać głód i ubóstwo.
Komisja w dalszym ciągu uważa, że ta konwencja jest kluczową częścią walki z ubóstwem i pustynnieniem. Konwencja jest nadal jedynym w swoim rodzaju forum posiadającym niezbędne kompetencje i doświadczenie, od którego można się uczyć i czerpać pomysły na nowe podejścia do rozwiązania problemu związanego ze spadkiem jakości ziemi. Wiele już osiągnięto, ale jak wiemy, dużo jest jeszcze do zrobienia.
Obecna praca konwencji skupia się na kluczowych zagadnieniach związanych z realizacją działań, takich jak integracja i spójność w strategicznych ramach współpracy. Dotknięte kraje, jak również donatorzy, muszą zapewnić, aby rozwój konwencji był ściśle powiązany z innymi głównymi inicjatywami na rzecz rozwoju oraz w szczególności muszą zapewnić, aby zainteresowany kraj miał proces i go prowadził.
W odniesieniu do celów Unii Europejskiej dotyczących konferencji mającej odbyć się w Madrycie, po pierwsze, Komisja jest w szczególności zadowolona z faktu, że czterech posłów do Parlamentu Europejskiego jest częścią delegacji Wspólnoty na konferencję. Konwencja wkracza w drugie dziesięciolecie i musi się dostosować, aby odpowiedzieć na nowe wyzwania i wykorzystać nowe możliwości. Oznacza to przegląd środków podjętych poprzez konwencję w celu zmaksymalizowania efektywności i skuteczności naszej pracy w walce z degradacją ziemi i ubóstwem.
Biorąc to pod uwagę, celem UE w odniesieniu do konferencji w Madrycie jest przyjęcie dziesięcioletniego planu strategicznego, aby usprawnić realizację konwencji, powstałej w wyniku prac grupy roboczej, zgodnie z wnioskami ostatniej konferencji stron, która odbyła się w 2005 roku. Plan ten, który ma mocne poparcie Unii Europejskiej, stanowi wspólną odnowioną wizję stron dotyczącą strategicznego kierunku, który należy obrać na następne dziesięć lat. Jeśli, jak mamy nadzieję, wspólna wizja zostanie przyjęta, będziemy musieli stworzyć efektywne ramy jej realizacji w celu zmaksymalizowania skuteczności prac sekretariatu konwencji oraz innych instytucji.
Wreszcie temu pakietowi refom będzie towarzyszyć realistyczny budżet będący do przyjęcia dla wszystkich stron, umożliwiający wydatki zgodne z zaplanowanymi działaniami, przy zachowaniu rygorystycznych standardów przejrzystości i jasności. W lipcu urzędujący przewodniczący Rady powiedział, że Komisja ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych przyjęła całościowe podejście, o którym mówiłem.
Cristina Gutiérrez-Cortines
w imieniu grupy PPE-DE - (ES) Panie przewodniczący! Jestem dumna, że udało się nam w Parlamencie przygotować rezolucję, która zostanie złożona na następnej konwencji w Madrycie, organizowanej przez ONZ. Jestem również dumna, że - jak mnie właśnie poinformowano - hiszpański parlament dał nam pozwolenie, co jest absolutnym wyjątkiem i składam z tego tytułu podziękowania na ręce pana Marína, Przewodniczącego Hiszpańskiego Kongresu. Mamy głos i wyrazimy go na posiedzeniu plenarnym hiszpańskiego parlamentu.
Jestem jednak sceptyczna, jeśli chodzi o kwestię pustynnienia. Dokumenty Komisji Europejskiej wskazują, iż w ostatnich latach przekazywana była pomoc na ten cel, a podjęta polityka nie przyniosła wymaganych rezultatów. Dlaczego? Ponieważ polityka dotycząca pustynnienia wymagałaby zintegrowanych systemów i skupienia wszystkich opinii w jedną, a niestety władze działają oddzielnie: rolnictwo nie współpracuje z leśnictwem, polityka wodna funkcjonuje oddzielnie, a w rzeczywistości problemy związane z pustynnieniem są wyjątkowe. Przykładowo, duży obszar ziemi jest nieuprawiany i porzucany, tak jak w przypadku terenów nad Morzem Śródziemnym.
Ta sama europejska polityka rolna sprawia, że na południu Europy i w innych częściach ziemia jest porzucana, a WPR będzie mieć istotny wpływ na pustynnienie. Nie wspominając zmian klimatycznych, obszar, na którym nic się nie robi z problemem niedoboru wody oraz już istniejącego topnienia lodowców, z pewnością będzie mieć wpływ na sytuację ziemi.
Chciałabym tym samym zwrócić uwagę państw na to, że zamiast obserwować, powinny one opracować konkretne polityki i wdrożyć programy. W rzeczywistości chodzi o zintegrowane projekty, w których państwa muszą zająć się zintegrowanymi politykami i aktywnymi politykami. Myślę, że wiemy już wszystko o pustynnieniu, ale podjęto niewiele działania.
To jest przekaz, który przyjmiemy do siebie - Europa pomaga w tej wspólnej polityce.
María Sornosa Martínez
w imieniu grupy PSE. - (ES) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Zgodnie z programem Narodów Zjednoczonych dotyczącym ochrony środowiska pustynnienie zagraża jednej czwartej powierzchni ziemi, jak również 250 milionom ludzi i życiu ponad jednego miliarda mieszkańców 100 krajów z powodu obniżonej produktywności rolnej i mniejszej ilości zwierząt hodowlanych.
Ubóstwo, polityczna niestabilność, wylesianie, zbyt duże pastwiska oraz złe praktyki są czynnikami obniżającymi produktywność ziemi. Mam zatem nadzieję, że w Madrycie po 13 latach od wejścia w życie Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie walki z pustynnieniem, międzynarodowa społeczność odbędzie debatę na temat reformy samej konwencji w celu uwzględnienia środków mających na celu usprawnienie walki z tym zjawiskiem, a zwłaszcza debatę na temat wersji roboczej dziesięcioletniego planu strategicznego.
Erozja gleby, niekontrolowany rozwój infrastruktury, utrata żyznej ziemi, pożary, wylesianie i nadmierne wykorzystywanie zasobów wody są niektórymi przyczynami wyjaśniającymi zubożenie jałowej, pół-jałowej i suchej ziemi, i te przyczyny prowadzą nas nieuchronnie ku rosnącemu pustynnieniu planety. Musimy spróbować to zatrzymać w każdy możliwy sposób.
Musimy także pamiętać, tak jak powiedzieli posłowie, którzy zabrali już głos, że pustynnienie przyczynia się do zmiany klimatu, ponieważ wywołuje degradację gleby i utratę roślinności, co jest powiązane ze wzrostem emisji. Dlatego pomocne byłoby wspieranie polityk dotyczących zalesiania, tak aby przywrócić i zmienić warunki na jałowych obszarach.
W odniesieniu do samej Unii Europejskiej myślę, że ważne jest to, że Europejskie Obserwatorium ds. Susz zostanie pilnie utworzone, coś nad czym zastanawialiśmy się kilkakrotnie w tej Izbie, jako centrum zdobywania wiedzy na temat strasznych skutków susz, ich łagodzenia i monitorowania, zwłaszcza w południowej Europie. Niestety problem ten jest nam dobrze znany w południowo-wschodniej części Hiszpanii. Dlatego proponuję aby obserwatorium miało swoją siedzibę przy Centrum Tematycznym Użytkowania Gruntu Europejskiej Agencji Środowiskowej w Barcelonie, zgodnie z propozycją minister ochrony środowiska Cristiny Narbony lub przy Śródziemnomorskim Centrum Studiów Środowiskowych bądź Centrum Badań nad Pustynnieniem, które mają siedzibę w Walencji i skupiają się na obszarach związanych z pustynnieniem i mają szerokie doświadczenie międzynarodowe.
Myślę, że istnieje pilna potrzeba większego zaangażowania ze strony instytucji wspólnotowych w temat pustynnienia. Unia Europejska powinna stanowić autorytet w tym zakresie, tak samo jak w walce ze zmianami klimatycznymi.
Na zakończenie pragnę powiedzieć, że walka z tym problemem jest istotnym wyzwaniem nie tylko z punktu widzenia ochrony środowiska, lecz również z punktu widzenia człowieka i jego praw. Wielu ludzi opuszcza swoją ziemię z powodu głodu i ubóstwa wywołanych głównie przez pustynnienie.
Satu Hassi
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FI) Panie przewodniczący, panie i panowie! Pragnę podziękować panu Ouzký i innym za doskonały wniosek w prawie rezolucji.
Według Narodów Zjednoczonych pustynnienie dotyka obecnie bezpośrednio od 100 do 200 milionów ludzi. Jest to potencjalne zagrożenie dla ponad miliarda, a nawet dwóch miliardów osób. Nie chodzi jedynie o rozszerzanie się Sahary lub inne podobne zjawiska. Pustynnienie, zanik żyznych warstw gleby oraz roślinności występują na całym świecie, od wybrzeży Hiszpanii po niziny w Chinach. Blisko jednej trzeciej powierzchni lądowej planety grozi ryzyko wystąpienia pustynnienia. Prawie 40 % uprawianych gruntów jest w bardzo złym stanie. Najgorzej jest w Środkowej Azji, gdzie trzy czwarte gleb to nieużytki.
Zmiany klimatyczne pogłębiają pustynnienie, aczkolwiek do teraz wpływ na nie miała głównie działalność lokalna, na przykład wycinka i nieprawidłowa uprawa ziemi, nawadnianie i metody hodowli bydła. Zmiany klimatyczne wpływają na pogorszenie pustynnienia, a pustynnienie pogłębia zmiany klimatyczne, ponieważ słabsze wiązanie węgla w glebie skutkuje ostatecznie emisją węgla do atmosfery. Jeśli nie będziemy działać mądrze, konsekwentnie i terminowo, może powstać błędne koło.
Zwalczanie pustynnienia pociąga za sobą zapobieganie głodowi, a przez to konfliktom. W czerwcu ONZ ostrzegł, że w ciągu następnych 10 lat susze mogą wysiedlić 50 milionów ludzi, głównie z krajów afrykańskich na południe od Sahary i Środkowej Azji. Oznacza to, że prawdopodobnie więcej osób będzie próbowało nielegalnie dostać się do Europy.
Kryzys w Darfurze został opisany jako pierwszy konflikt na tle zmian klimatycznych. Niedobór wody to tylko jeden z aspektów tego konfliktu. Istnieje powszechne przekonanie, że przedłużający się niedobór wody oraz spadek produktywności ziemi przyczyniają się do zaognienia konfliktu.
Jak zaznaczono w rezolucji, istnieje konieczność inwestycji w zrównoważone wykorzystywanie ziemi. Środki zapobiegające pustynnieniu będą o wiele tańsze niż jego konsekwencje. Przykładem ostrzegawczym na małą skalę są Wyspy Wielkanocne. Kiedyś istniała tam bogata kultura, ale kiedy wycięto lasy, ziemia zmarniała, wyspy zmieniły się w suche tereny trawiaste, a kwitnąca kultura w krótkim czasie upadła. Jeśli będziemy działać mądrze, konsekwentnie i stanowczo, możemy uchronić całą ludzkość przed takim samym losem.
Roberto Musacchio
w imieniu grupy GUE/NGL. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Ta ósma konferencja na temat pustynnienia jest niezwykle ważną kwestią podniesioną na odpowiednim forum, jakim są NZ, ale wymaga też konkretnych reakcji na dramatyczną sytuację.
Zmiany klimatyczne to postępujący proces, który już trwa i dotyka bardzo słabych obszarów, takich jak Afryka. Nie oszczędza też naszego kontynentu. Głód i choroby, migracje na ogromną skalę i pożary są naszą przyszłością, jak i naszą teraźniejszością.
Musimy zatem dokonać jasnych wyborów. Pierwszym jest wdrożenie postanowień z Kioto oraz podpisanie porozumienia będącego kontynuacją protokołu z Kioto, wielostronnego porozumienia stanowiącego ramy odniesienia dla innej przyszłości. Musimy dokonać też dalszych wyborów, tak abyśmy mogli dostosować się i chronić życie. Rozgrywa się tu prawdziwa tragedia: na imię jej woda. Odmówiono już prawa dostępu do wody i najprawdopodobniej będzie ono coraz częściej odmawiane milionom ludzi.
Z tego względu powinniśmy przeciwstawiać się procesowi prowadzącemu do prywatyzacji tego zasobu, który jest niezbędny do życia. Dostęp do wody powinien stać się prawdziwym wspólnym majątkiem należącym do ludzkości i być zagwarantowany, włączając w to z uroczystą deklaracją NZ, która umożliwiłaby ustanowienie publicznych polityk gwarantujących takie prawo.
Zwalczając pustynnienie, konieczne jest także nakierowanie polityk finansowych na klimat. Przykładowo, wszystkie dobre praktyki, które pozwalają zatrzymać CO2 przez rolnictwo i leśnictwo powinny być promowane i wspierane. Powinno to prowadzić do przeglądu wyborów, na przykład tych poczynionych we wspólnej polityce rolnej, zachęcających do odseparowania czynności produkcyjnych niosących ryzyko wywołania suszy lub pożarów. Wybory takie jak intensywna produkcja biomasy w celu uzyskania energii powinny być ponowne rozpatrzone.
W Europie również konieczna jest konkretna, mocna polityka dotycząca ziemi, jak i wody oraz powietrza. Z tego względu nie możemy tworzyć przeszkód, jak to się dzieje w tym Parlamencie przez Europejską Partię Ludową, a zamiast tego należy z zadowoleniem przyjąć dyrektywę ramową w sprawie ochrony ziemi, przedstawioną przez Komisję. Stanowi ona, że ziemia jest integralną częścią polityki dotyczącej klimatu. Pustynnienie powstaje też z powodu braku jakiekolwiek polityki. Musimy je zwalczyć dobrą polityką.
Johannes Blokland
w imieniu grupy IND/DEM. - (NL) Panie przewodniczący! istnieją obszary w Unii Europejskiej, które każdego roku lub co kilka lat dotykane są długimi suszami i jej niszczycielskimi skutkami. Dobrze zatem, że uwzględniono ten fakt podczas opracowywania polityki. W rzeczywistości istnieją dwie przyczyny pustynnienia: jedna naturalna i jedna spowodowana działalnością człowieka. Susza to naturalna przyczyna, która może doprowadzić do słabego urodzaju ziemi, w szczególności w połączeniu z przyczynami wywołanymi działalnością człowieka, takimi jak słabe zarządzanie ziemiami rolnymi, lasami i wodą. Ryzyko wystąpienia suszy zwiększa się w nieprawdopodobnym tempie, zwłaszcza w regionach europejskich znajdujących się nad Morzem Śródziemnym. Teraz gdy eksperci ds. klimatu przewidują podwyższenie temperatury, wraz z ryzykiem wystąpienia ekstremalnych suszy, warto podjąć środki zapobiegawcze, aby ograniczyć wpływ suszy, włącznie z pustynnieniem.
Moim zdaniem polityka musi być ukierunkowana na zarówno przyczyny naturalne, jak i te spowodowane działalnością człowieka. W odniesieniu do przyczyn naturalnych ważne jest wykorzystanie dostępnej wody w jak najbardziej optymalny sposób. Woda musi być przechowywana tam gdzie to możliwe i nie wolno dopuścić do wyschnięcia ziemi. Jednym ze sposobów osiągnięcia tego drugiego jest dobre zarządzanie lasami. Dobre zarządzanie wodą jest również istotne.
Istniejące przepisy dotyczące wody mogą też być tutaj zastosowane. W moim rodzinnym kraju, Holandii istnieje krajowe centrum koordynujące, które zaczyna działać gdy wystąpi zagrożenie nastania suszy i wdraża środki na szczeblu regionalnym. Ramy można ustanowić na szczeblu Europy lub ONZ, ale wdrożenie musi się odbywać głównie na szczeblu krajowym i regionalnym.
Dobrowolne partnerstwa pomiędzy problematycznymi obszarami w celu uczenia się, jak rozwiązywać problemy wydały się mi się bardzo efektywną możliwością. Mogą mieć one formę platformy wiedzy z wkładem zarówno politycznym, jak i naukowym. Takie inicjatywy istnieją też w odniesieniu do realizacji dyrektywy w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim. Wydaje się, że mają pozytywny wpływ.
Roberta Alma Anastase
(RO)Panie przewodniczący, panie i panowie! Globalne ocieplenie to zagrożenie, którego długoterminowe efekty są niszczące. Tego lata byliśmy świadkami skutków gorącej fali, która nawiedziła Grecję i inne europejskie kraje, powodzi w Wielkiej Brytanii oraz ekstremalnych susz w Rumunii.
Efekty globalnego ocieplenia stały się coraz bardziej widoczne dla Rumunii w mieście Dobrogea, na obszarach południowych lub zachodnich piaskach. Rumunia wraz z Hiszpanią, Grecją i Włochami będzie wśród krajów najbardziej dotkniętych zmianami klimatycznymi do roku 2015. Blisko jedna czwarta rumuńskiego terytorium stanie się jałowa w ciągu następnych 20 lat, a wiele gatunków roślin wymrze.
Efekty pustynnienia już są widoczne. Sytuacja Rumuni nie jest w Europie odosobniona, dlatego też musimy działać razem na podstawie zasady solidarności, na której opiera się europejski projekt.
Badania przeprowadzone po dziesięciu latach od wejścia w życie Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie walki z pustynnieniem wskazują na rosnące tendencje w kierunku pustynnienia, przy braku reakcji ze strony państw. Jeśli nie zostaną podjęte żadne działania, aby wyeliminować negatywne czynniki, pustynnienie będzie zawsze obecne lub koszty odbudowy środowiska będą nieproporcjonalne.
Drodzy koledzy! Zapobieganie pustynnieniu jest łatwiejsze niż jego usuwanie. Efektywne zarządzanie plonami, większa uwaga poświęcona systemom nawadniania oraz opracowanie strategii, aby zapewniać miejsca pracy w innym sektorze niż rolny, aby mieszkańcy suchych obszarów mogli zgłaszać rozwiązania zapobiegające pustynnieniu.
Aby zapewnić skuteczność wysiłków na rzecz walki z pustynnieniem, potrzebujemy zintegrowanych systemów na rzecz rozwoju na szczeblu krajowym, regionalnym i międzynarodowym. W międzyczasie realizacja konwencji musi być ściśle powiązana z wysiłkami na rzecz ograniczenia zmian klimatycznych.
Mając na uwadze powyżej wymienione kwestie, chciałabym zwrócić się do Komisji z następującym pytaniem: czy na konferencji w Madrycie Komisja ogłosi zmianę lub modyfikację strategii oraz podejmie nowe zobowiązania w imieniu UE w odniesieniu do konwencji, uwzględniając przystąpienie ostatnich państw?
Edite Estrela
Zielona księga w sprawie zmian klimatycznych zwraca uwagę na naturalne zjawiska, które ulegają pogorszeniu z powodu zmian klimatycznych.
Oczekuje się, że zmiany klimatyczne doprowadzą do zmniejszenia opadów deszczu, wyższych temperatur, częstszego występowania fal gorąca i okresów suszy, co prowadzi do zwiększenia pustynnienia. W przeciwieństwie do innych katastrof naturalnych wpływ susz nie obejmuje infrastruktury, ale produkcję i środowisko, jak również wpływa na życie lokalnej społeczności.
Jedną z poważnych konsekwencji susz jest trudność w dostarczaniu lokalnej społeczności wody pitnej. Badania pokazują, że susze i powodzie zabijają więcej ludzi niż inne katastrofy naturalne. Ponadto 8 milionów ludzi umiera każdego roku z powodu chorób związanych z konsumpcją niebezpiecznej wody, na przykład czerwonki, cholery lub tyfusa.
Niedobór wody pitnej powoduje w krajach rozwijających się 80% chorób i zgonów. Ponad 4 500 dzieci umiera każdego dnia z powodu chorób z braku wody. To nie tylko przez przypadek nieformalne spotkanie ministrów ochrony środowiska, które odbyło się kilka dni temu w Lizbonie, zostało poświęcone problemom związanym z niedoborem wody i suszą, które ponadto są jednym głównych trosk i priorytetów programu prezydencji portugalskiej dotyczącego ochrony środowiska, jak już wspomniał sekretarz stanu. Wyrażamy nadzieję, że konferencja stron podejmie odpowiednie decyzje, aby zwalczać suszę i pustynnienie, i że swój wkład uczynią również instytucje europejskie
Podsumowując, pragnę streścić propozycje, które przedstawiłam w sprawozdaniu w sprawie katastrof naturalnych, w szczególności te przyjęte przez Parlament Europejski: ustanowienie Europejskiego Obserwatorium ds. Suszy i Pustynnienia, aby zbierać informacje i zapewnić bardziej efektywną odpowiedź; środki zapobiegawcze będą wdrożone w obszarze zarządzania ryzykiem występowania susz, włącznie ze strategiami mającymi na celu zminimalizowanie wynikających wpływów oraz strategie zarządzania w dorzeczach.
Kyriacos Triantaphyllidis
(EL) Panie przewodniczący! Na ironię losu ta dyskusja odbywa się po tragicznych wydarzeniach, które miały miejsce tego lata w południowej części Europy. Te katastrofy odegrają niestety główną rolę w zmianie krajobrazu i tworzeniu nowych problemów związanych z ochroną środowiska.
Pustynnienie nie jest współczesnym problemem; istnieje obok nas od dziesięcioleci. W przeszłości stopniowe pogorszenie urodzajnej ziemi było złożonym procesem. Ma ono liczne przyczyny i postępuje w różnych tempach według różnic klimatycznych.
Przykładowo, pustynnienie może zintensyfikować obecnie występującą ogólną tendencję klimatu w kierunku większej suchości lub może wstępnie powstać ze zmian w klimacie lokalnym. Warto podkreślić, że obecność pustyni nieopodal nie ma nic wspólnego z pustynnieniem. Niestety uwaga społeczeństwa kieruje się na obszary dotknięte pustynnieniem dopiero gdy proces ten jest w już na zaawansowanym etapie.
Często jest mało dostępnych informacji, aby wskazać, jaki był poprzedni stan ekosystemu lub stopień degradacji Z tego względu musimy być szczególnie ostrożni w ustalaniu naszych rozwiązań dotyczących wypalonej ziemi w południowej Europie. Istnieje prawdopodobieństwo, że w niedalekiej przyszłości nastąpi zmiana klimatu, która może spowodować pustynnienie regionów dotkniętych tym problemem.
Naukowcy badają też, czy pustynnienie jest stałym czynnikiem w procesie zmian ogólnoświatowych oraz tego jak i kiedy pustynnienie może być wstrzymane i odwrócone. Będzie to jedne z tematów do dyskusji podczas Międzynarodowej Konferencji Narodów Zjednoczonych.
Bardziej efektywne wykorzystywanie istniejących zasobów wody oraz kontrola zasolenia są skutecznymi narzędziami na obszarach suchej ziemi. Istnieją też sposoby wykorzystywania zasobów wód powierzchniowych, takich jak woda deszczowa.
Poza nauką użytecznym narzędziem walki z pustynnieniem może być też polityka. Jeśli mamy zatrzymać i odwrócić degradację suchej i średnio-urodzajnej ziemi, musimy zrozumieć jak i dlaczego tempo zmian klimatycznych, wzrostu populacji i produkcji żywności oddziałują na te środowiska.
Najbardziej efektywna interwencja rodzi się z ostrożnego wykorzystania najlepszych informacji. Wnioskiem tej dyskusji jest złożenie do konferencji Narodów Zjednoczonych rezolucji w sprawie zamiarów Unii Europejskiej.
Chcę podkreślić dwie kwestie, które uważam za bardzo istotne. Po pierwsze, nadszedł czas, aby UE zdecydowała, czy chce siebie nazywać "Unią Europejską”; musi przeznaczyć prawnie obowiązujące środki na działania zwalczające pustynnienie. Po drugie, UE nie powinna rabować jednego, aby oddać drugiemu: nie może przedstawiać się jako chroniąca środowisko, podczas gdy nie udało się jej uzyskać aprobaty dla obowiązkowych ogólnych przepisów prawnych zakazujących importu do UE nielegalnego drewna, które nie zostało odpowiednio wycięte.
W rzeczywistości pustynnienie dotyczy nie tylko Unii Europejskiej, ale całej planety. Jeśli zatem UE pragnie uczynić swoją obecność bardziej odczuwalną, musi poczynić odpowiednie kroki i nie jechać do Madrytu jedynie jako obserwator.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Wydaje mi się, że dojrzałem w tej debacie pewien smutek, pewną konsternację i być może szczyptę sceptycyzmu ze strony niektórych posłów, jeśli chodzi o to, co możemy od teraz zrobić, aby zwalczać suszę i pustynnienie, uwzględniając dotychczasowe działania w tym obszarze.
Niemniej uważam, że czynniki warunkujące i kontekst znacznie się zmieniły od 1994 r., zwłaszcza w ostatnim czasie. Myślę, że rosnąca świadomość rządów, ogólnie polityków, społeczeństwa obywatelskiego i opinii publicznej zagadnień związanych ze zmianami klimatycznymi, wyzwaniami ekologicznymi, przed którymi stoimy, a zwłaszcza walka z pustynnieniem, zmianami klimatycznymi i niedoborem wody pomoże nam przystąpić z pewnością, optymizmem i odnowionym impetem do walki z poważnymi problemami ekologicznymi, z którymi coraz częściej będziemy się stykać.
Mamy też powody do poczucia pewności i optymizmu gdy widzimy, że Rada Unii Europejskiej podejmuje ważne zobowiązania i obejmuje prowadzenie na arenie międzynarodowej, ogłaszając środki do walki ze zmianami klimatycznymi i proponując, aby stały się one standardami, celami, które powinny zostać osiągnięte przez całą międzynarodowa społeczność.
Portugalia w roli prezydencji Unii Europejskiej również będzie naturalnie miała ważną rolę do odegrania w tym zakresie, gdyż będziemy kierować Unią Europejską podczas konferencji w Bali, która, jak Państwo wiedzą, przygotuje decyzje, które musimy podjąć w tym obszarze w ramach kontynuacji porozumienia z Kioto.
Uważamy, że madrycka konferencja stron konwencji w sprawie walki z pustynnieniem mogłaby w rzeczywistości doprowadzić do odnowienia i zaktualizowania zobowiązań podjętych w 1994 r. Mamy taką nadzieję. Mamy trzy lub cztery priorytetowe cele, które naszym zdaniem warto osiągnąć.
Po pierwsze, to nasze zdanie, że strony konwencji powinny usprawnić swoją wewnętrzną koordynację w odniesieniu do walki z pustynnieniem, poprzez przyjęcie bardziej zintegrowanego podejścia do tej kwestii jako całości. Jak wskazał szanowny pan poseł w wielu sektorach ministrowie podejmują działania krajowe, nie uzgadniając celów, które należy osiągnąć, dlatego proces decyzyjny jest realizowany ad hoc i w sposób przypadkowy. Tym samym koordynacja na szczeblu krajowym pomiędzy różnymi departamentami, które są w tym zakresie odpowiedzialne musi być bardziej efektywna i wydajna.
Wspomniano w tej Izbie i ja sam to stwierdziłem w moim pierwszym przemówieniu, że ważne jest dla społeczeństwa obywatelskiego poczucie większego zaangażowania w realizację działań na rzecz zwalczania pustynnienia. Wiele problemów jest specyficznych i skupionych w jednym miejscu, głęboko oddziałując na lokalną ludność. Ważne jest, aby w tej walce istniało pewne poczucie "własności” lub zajęcia się politykami, które są niezbędne w zwalczaniu pustynnienia.
Musimy również usprawnić mechanizmy instytucjonalne wdrażania konwencji. Uważamy ponadto, iż ważne jest na szczeblu regionalnym i międzynarodowym wzmocnienie takiej współpracy, jak również współpracy mającej na celu zwalczanie pustynnienia. Strony konwencji zazwyczaj postrzegają swoje własne problemy wyłącznie z krajowego punktu widzenia. Wydaje się nam, że w tym obszarze, ze względu na charakter problemów, współpraca regionalna i międzynarodowa jest w szczególności na miejscu.
Podsumowując, pytanie dotyczące budżetu już tutaj padło - zarezerwowane środki. To bardzo ważna kwestia; naturalnie musimy przyznać wystarczające środki finansowe, aby umożliwić zaspokojenie potrzeb przez te mechanizmy.
Wspomniano o utworzeniu Europejskiego Obserwatorium ds. Susz. Był to jeden z punków poddanych dyskusji podczas nieformalnego spotkania ministrów ochrony środowiska w Portugalii i w oparciu o tę debatę można wyciągnąć wnioski, iż ministrowie postrzegają utworzenie Europejskiego Obserwatorium ds. Susz jako ważny element zwracający uwagę na problemy związane z suszą oraz element tworzący model wymagany dla działań, które muszą być lub mogłyby być podjęte, aby zwalczać susze. Jak powiedziałem, jest to zatem inicjatywa, którą ministrowie ochrony środowiska postrzegają z zainteresowaniem i entuzjazmem.
Jak powiedziałem, jest to zatem inicjatywa, którą ministrowie ochrony środowiska postrzegają z zainteresowaniem i entuzjazmem.
Miejmy nadzieję, że owocem konferencji w Madrycie będą wyniki zgodne z naszymi oczekiwaniami.
Przewodnicząca
Panie i panowie! To była bardzo interesująca debata, w której głos zabrało pięć kobiet i trzech mężczyzn. Myślę, że jest to bardzo ważne i pokazuje, że nasze posłanki są szczególnie wrażliwe na tak istotną kwestię.
Zamykając debatę, otrzymałam siedem wniosków w sprawie rezolucji zgodnie z art. 108 ust. 5 Regulaminu.
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się jutro o godz. 12.00.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 17.15 w oczekiwaniu na turę pytań i wznowione o godz. 17.30)
