Gevaarlijke stoffen en preparaten (dichloormethaan) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Carl Schlyter, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad betreffende beperkingen van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (dichloormethaan) - C6-0068/2008 -.
Carl Schlyter
Mevrouw de Voorzitter, eigenlijk zou ik willen dat het Frans voorzitterschap hier vanavond aanwezig was, want ik moet zeggen dat de samenwerking buitengewoon goed was. Zonder zijn inzet en de wil om een weg voorwaarts te vinden, zouden we nooit tot een overeenkomst hebben kunnen komen. Tijdens het proces was er altijd wel een blokkerende minderheid over de een of andere kwestie. Het is dan ook dankzij de zeer goede samenwerking met het Frans voorzitterschap dat de wetgeving nu wordt gerealiseerd, hetgeen uitstekend is.
Wat we hier bespreken is dichloormethaan (DCM), een verfafbijtmiddel. Het is ook een industriële chemische stof die feitelijk vaak wordt gebruikt in de farmaceutische industrie. Bij de industriële toepassing is het echter volledig mogelijk om werknemers en het milieu te beschermen wanneer deze chemische stof wordt gebruikt. De problemen treden voornamelijk op wanneer deze stof aan consumenten wordt verkocht. DCM is een schadelijke chemische stof omdat deze kankerverwekkend is, een verdovend effect heeft en schadelijke gevolgen voor de gezondheid oplevert. Men kan er makkelijk door worden aangetast. Op het moment dat je DCM ruikt, is de veiligheidslimiet al met een factor drie overschreden, waardoor het uiterst moeilijk is om jezelf ertegen te beschermen. Een echte bescherming bestaat uit zeer specifieke beschermende handschoenen die elke drie uur moeten worden vervangen. Je moet over een uitrusting beschikken die gewoonlijk rond de 2 700 euro kost, met een onafhankelijk ventilatiesysteem.
Het feit dat deze chemische stof tegenwoordig wordt gebruikt, hangt sterk samen met het feit dat hij illegaal wordt gebruikt. Dit betekende dat het ook belangrijk was om het gebruik door beroepsmatige gebruikers te beperken en te verbieden. Vaak zijn het de zelfstandigen en bedrijven met maar enkele personeelsleden die graffiti verwijderen of verf afbijten. De beschermende uitrusting wordt vaak thuis gelaten of is helemaal niet beschikbaar. Het verbieden van deze chemische stof is dus in zeer grote mate een kwestie van werknemersbescherming. We weten dat DCM in de landen waar het wordt gebruikt, dat wil zeggen op dit moment 24 van de 27 lidstaten, vrijwel nooit goed wordt gebruikt, overeenkomstig nationale en Europese wetgeving. Ik denk dat het volstaat om de eigen tekst van de Duitse vereniging voor de chemische industrie te citeren, waarin wordt vermeld dat zelfs ondanks goede ventilatie, het afbijten van kleine oppervlakken, onmiddellijk verzamelen van afgebeten verfresten en het sluiten van blikken met afgebeten verf, de blootstellingslimiet regelmatig wordt overschreden. Daarom is ademhalingsapparatuur met onafhankelijke luchttoevoer nodig.
Ik vind het zeer positief dat de Commissie een voorstel heeft ingediend en dat we nu een compromis hebben bereikt dat in de praktijk ook beroepsmatig gebruik verbiedt, en waarbij landen de mogelijkheid hebben om nationale derogaties te verkrijgen. Maar waar deze derogaties worden verkregen, moeten de mensen die met deze chemische stof werken, beschikken over de juiste beschermende uitrusting, voldoende training krijgen, zich bewust zijn van de alternatieven en ze moeten kunnen rechtvaardigen waarom ze deze alternatieven niet kunnen gebruiken. Het is in feite zo dat er op alle gebieden waar dichloormethaan nu wordt gebruikt, werkende alternatieven voorhanden zijn. We hebben het dan over de 5 procent die op een gevaarlijke manier wordt gebruikt, dat wil zeggen voor het afbijten van verf. De andere 95 procent van de hoeveelheid gebruikte DCM wordt binnen de industrie gebruikt. Het is een goede zaak dat de bescherming van werknemers en het milieu ook daar wordt aangescherpt.
Al met al ben ik in feite zeer tevreden met de overeenkomst. Het verbetert de mogelijkheid om veilig verf af te bijten zonder blootgesteld te worden aan gevaarlijke, kankerverwekkende chemische stoffen. Mijn collega's in dit Huis hebben geholpen om zo snel tot deze overeenkomst te komen, en ik dank u allen daarvoor en voor het feit dat alle schaduwrapporteurs en ik tot een overeenkomst met de Raad hebben kunnen komen. Dit is een goed voorteken. Dit was eigenlijk de laatste kans voor REACH om chemische stoffen op de ouderwetse manier te verbieden. Het was dan ook een soort grote finale voor het beleid inzake chemische stoffen oude stijl, en het was zeker voor ons een goede finale om zo efficiënt tot een overeenkomst te komen.
Met betrekking tot DCM zijn er mensen die tegenwerpen dat de alternatieven mogelijk minstens net zo gevaarlijk zijn, zo niet gevaarlijker, maar de beoordelingen door de Commissie en anderen hebben duidelijk aangetoond dat de alternatieven beduidend minder gevaarlijk zijn. We zijn nu een markt voor de alternatieven aan het creëren. De realiteit is dat de bedrijven die nu mopperen, in veel gevallen ook de alternatieven produceren, terwijl er ook kleinere bedrijven zijn die alternatieven produceren. Het is een goede zaak dat zij nu de mogelijkheid krijgen om hun concurrentievoordeel van grotere milieubescherming in de interne markt te exploiteren. We zijn op weg naar een veiligere toekomst, en ik dank iedereen die bij dit proces betrokken is geweest.
Günter Verheugen
vicevoorzitter van de Commissie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil ten eerste de rapporteur, de heer Schlyter, bedanken voor zijn intensieve werk aan dit voorstel. We hebben nu een goed compromis met de Raad bereikt, dat in eerste lezing kan worden aangenomen.
Het doel van het voorstel is om het in de handel brengen van dichloormethaan en het gebruik ervan in verfafbijtmiddelen te beperken, om de risico's te verminderen die we in meerdere grote, in opdracht van de Commissie uitgevoerde onderzoeken hebben vastgesteld. Er bestaat geen twijfel over dat dichloormethaan gevaarlijk is voor de menselijke gezondheid vanwege zijn hoge vluchtigheid. Door deze vluchtigheid ontstaan in de omgevingslucht dampen met hoge concentraties, en deze dampen worden gemakkelijk door gebruikers van verfafbijtmiddelen ingeademd en hebben een direct, toxisch effect op het centrale zenuwstelsel.
In combinatie met slechte arbeids- of exploitatieomstandigheden heeft dit in meerdere lidstaten geleid tot of bijgedragen aan ongevallen met dodelijke afloop. De meeste ongevallen en fatale ongevallen deden zich voor in een bedrijfs- en beroepsmatige omgeving, met name bij onvoldoende ventilatie en verzuim om persoonlijke beschermingsmiddelen te gebruiken. Echter, er zijn ook consumenten bij ongevallen betrokken geraakt, hoewel het aantal gemelde ongevallen aanzienlijk kleiner is.
Het voorstel van de Commissie beoogt de risico's die aan deze gevaarlijke chemische stof verbonden zijn zo veel mogelijk en voor zover technisch haalbaar te reduceren. In de door het Parlement en de Raad gewijzigde versie wordt de verstrekking van dichloormethaan aan consumenten volledig verboden. Ook moet er een verbod komen op het gebruik van deze stof door consumenten, aangezien consumenten gewoonlijk niet over de persoonlijke beschermingsmiddelen beschikken en ook niet opgeleid of gecontroleerd kunnen worden om een veilig gebruik te garanderen.
Voor het in de handel brengen en het gebruik van dichloormethaan door vakkrachten zal een algemeen verbod van kracht worden. Echter, aangezien bepaalde lidstaten het absoluut noodzakelijk achten dat vakkrachten de stof ook in de toekomst blijven gebruiken, krijgen deze lidstaten de mogelijkheid het gebruik onder bepaalde strikte voorwaarden toe te staan. Deze lidstaten moeten in dat geval voor de bevoegdheidsverklaring van vakkrachten specifieke goedkeuringsvoorschriften en -regels vaststellen die het beste in de nationale systemen ingepast kunnen worden. Vakkrachten worden pas bevoegd verklaard, nadat ze een passende opleiding hebben afgerond. Deze opleiding moet onder andere kennis over de gevaarlijke eigenschappen van dichloormethaan en de beschikbaarheid van alternatieve stoffen overbrengen. Werkgevers en zelfstandigen moeten dichloormethaan bij voorkeur door andere stoffen of procedés vervangen, met inachtneming van de relevante arbeidsveiligheidsbepalingen.
In bedrijfsinstallaties blijft het gebruik van dichloormethaan bevattende verfafbijtmiddelen toegestaan, op voorwaarde dat alle nodige voorzorgsmaatregelen zijn getroffen om de blootstelling van de betreffende werknemers aan de stof te beperken. Zo moet er worden gezorgd voor voldoende ventilatie om zoveel mogelijk binnen de arbeidshygiënische blootstellingsgrenzen te blijven. Verder moeten er maatregelen worden getroffen om verdamping uit bussen met verfafbijtmiddel tot een minimum te beperken. Bovendien moeten bij overschrijding van de arbeidshygiënische blootstellingsgrenzen persoonlijke beschermingsmiddelen worden gedragen.
De heer Schlyter raadt u aan de met de Raad overeengekomen compromistekst te steunen. Ik denk ook dat dit compromis een goed evenwicht creëert en kan dit compromis daarom namens de Commissie mijn volledige steun geven.
Erna Hennicot-Schoepges
namens de PPE-DE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, allereerst wilde ik de rapporteur bedanken en nogmaals zeggen dat we erg goed hebben samengewerkt om dit compromis te bereiken, dat de steun heeft van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten. Opgemerkt moet worden dat dit een uiterst giftig product is en dat levensvatbare en veilige alternatieven wel degelijk bestaan. We kunnen de gevaren die verbonden zijn aan het gebruik van dichloormethaan namelijk niet ontkennen - zoals u zei, meneer Verheugen -, met name als het gebruikt wordt in omstandigheden die de veiligheid van de gebruiker niet waarborgen. Vaak wordt dichloormethaan gebruikt door personen die restauratiewerkzaamheden verrichten in hun eigen huis. Ze vinden het een uitstekend en doeltreffend product, maar realiseren niet dat ze heel snel bewusteloos kunnen raken door het te gebruiken in een afgesloten ruimte, en dat er zelfs een overlijdensrisico bestaat bij onzorgvuldig gebruik.
In plaats van het extreme standpunt van een volledig verbod, zoals eerst werd voorgesteld door de rapporteur, biedt het compromis dat we nu hebben bereikt lidstaten de gelegenheid een uitzondering te maken voor professioneel en industrieel gebruik, zij het onder duidelijk vastgelegde voorwaarden. Dit is een geldig compromis en het is belangrijk te erkennen dat dichloormethaan verantwoordelijk is voor talloze ongevallen. Verder vind ik het jammer dat we erg weinig informatie hebben over de arbeidsongevallen die zich hebben voorgedaan. Ik wil er ook op wijzen dat een effectbeoordeling is uitgevoerd voordat de Commissie haar werkzaamheden startte en dat de resultaten daarvan het uitgangspunt hebben gevormd voor de tekst. We moeten er niettemin voor zorgen dat daarnaast zeer specifieke informatie beschikbaar is voor mensen die nog altijd geneigd zouden zijn dit product te gebruiken, ook al zijn de lidstaten nu zelf verantwoordelijk voor het opstellen van duidelijke regels en het handhaven van het algehele verbod op het in de handel brengen van een product dat gevaarlijk is voor de gezondheid.
Graham Watson
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zou de rapporteur Carl Schlyter en de schaduwrapporteurs willen feliciteren met het zeer degelijke en professionele werk dat zij in verband met dit dossier hebben verricht. Het is voor mij tegenwoordig een zeldzaam genoegen om te kunnen deelnemen aan debatten die voortvloeien uit werkzaamheden van parlementaire commissies, en helemaal op dit tijdstip van de dag, of beter gezegd, van de avond.
Ik heb nog niet het voorrecht gehad deel te nemen aan commissiedebatten behalve bij één gelegenheid toen ik er zeker van wilde zijn dat mijn collega's het belang zouden inzien om vóór steun voor de voorstellen van de rapporteur te stemmen. Maar dit is een belangrijke kwestie, ja, zelfs van leven en dood, en een die voor mij dubbel belangrijk is omdat er sprake is van een bijzonder belang voor mijn kiesdistrict.
Dichloormethaan, zoals we hebben gehoord, is een stof met een ongeëvenaard gevaarlijk profiel. Het is zo vluchtig dat inademing, zelfs maar een vleugje ervan, alle erkende limieten voor de gezondheid overschrijdt. Het is een carcinogeen, heeft een verdovend effect en leidt tot aantasting van het zenuwstelsel. Bij normale temperaturen komen er tijdens gebruik dampen met gevaarlijke concentraties vrij. Om veilig te kunnen werken met dichloormethaan heeft men een luchtdicht pak van ongeveer 2 000 euro nodig, en voor de bescherming van de huid, handschoenen van 25 euro of 30 euro, die om de twee of drie uur vervangen moeten worden.
Natuurlijk is er niemand die dit doet, ook als men op de hoogte is van het schadelijke karakter van de stof. Er bestaat geen effectieve manier om veilig gebruik van dichloormethaan voor het publiek te waarborgen. En omdat het zo giftig is, wilden de rapporteur en de commissie het verbieden, ook voor beroepsmatig gebruik, teneinde slachtoffers te voorkomen. Over de afgelopen jaren heeft de Commissie achttien dodelijke slachtoffers van het gebruik van deze producten geregistreerd en circa 56 gevallen van niet-dodelijk letsel. Ik weet zeker dat het er in werkelijkheid meer zijn geweest. Er is echter een industriële lobby actief geweest die voor een blokkerende minderheid in de Raad heeft gezorgd, en om die reden hebben de rapporteur en de commissie met tegenzin ingestemd met het toestaan van een derogatie aan de lidstaten voor beroepsmatig gebruik.
Wij hebben echter niet alleen strikte bescherming bewerkstelligd voor werknemers die de stof beroepshalve gebruiken, maar ook een verplichting bij de lidstaten om hierop te contoleren en toe te zien. Een compleet verbod op deze producten bestaat al in Zweden, Denemarken en Duitsland, en ik hoop dat geen enkele lidstaat om een derogatie zal vragen. Industrieel gebruik is een andere zaak. Deze producten kunnen onder de juiste omstandigheden veilig worden gebruikt in industriële toepassingen.
Een aantal leden hebben ervoor gepleit dat deze producten moeten worden toegestaan voor gebruik bij de bescherming van cultureel erfgoed, voor het verwijderen van verf van oude monumenten zonder deze te beschadigen. Deskundigen hebben echter gezegd dat dit geen goed idee zou zijn, en daarom zal mijn fractie eventueel ingediende amendementen van een dergelijke strekking niet steunen.
Ik vermeldde net dat er sprake is van een belang voor mijn kiesdistrict. Ik voer al zeven jaar een briefwisseling met commissaris Verheugen over dit onderwerp. Waarom? Omdat er in mijn kiesdistrict een onderneming genaamd Eco Solutions is gevestigd, die een volledig veilig alternatief voor dichloormethaan heeft ontwikkeld. Het is een alternatief op waterbasis. Het heeft dezelfde werking, alleen duurt het proces iets langer. Helaas moet ik zeggen dat het enige land dat een harde lobby heeft gevoerd voor behoud van het gebruik van dichloormethaan het Verenigd Koninkrijk is, dat tevens veel van dergelijke stoffen op industriële schaal produceert.
Het heeft mij vier jaar werk met commissaris Verheugen gekost om het comité van deskundigen van de Commissie zover te krijgen dat het zijn aandacht op het bestaan van dit veilige alternatief op waterbasis vestigde, en het heeft nog eens drie jaar gekost om dat alternatief als effectieve en bruikbare technologie erkend te krijgen. Maar het doet mij deugd te zeggen dat dit verhaal, zoals dat hoort bij goede verhalen, een happy end heeft. Dichloormethaan voor niet-industrieel gebruik zal uit de handel worden genomen. De mensen in mijn kiesdistrict zullen rijker worden van hun nieuwe technologie, en iedereen leeft nog lang en gelukkig dankzij het uistekende werk van Carl Schlyter en zijn collega's in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid.
Jens Holm
Mevrouw de Voorzitter, dichloormethaan of DCM is een gevaarlijke stof die kanker kan veroorzaken evenals oogbeschadigingen en acute schade aan organen zoals hart, lever en nieren. DCM wordt gebruikt bij de productie van farmaceutische producten en onder andere als verfafbijtmiddel en ontvetter. In sommige lidstaten, zoals Zweden, Denemarken en Oostenrijk is DCM al verboden.
Het is een goede zaak dat de DCM-kwestie nu op de agenda staat. Het is nog beter dat deze overeenkomst een totaal verbod op DCM voor gewone consumenten betekent. Hiervoor gaat mijn grote waardering uit naar de rapporteur, de heer Schlyter. Goed zo, Carl!
Helaas blijven werknemers in de farmaceutische industrie en degenen die muren en gevels schoonmaken het risico lopen dat zij de gevolgen van dichloormethaan moeten ondervinden. Deze overeenkomst betekent tot mijn spijt geen volledig verbod op het beroepsmatig gebruik van DCM. Dit is een ernstige tekortkoming, en ik houd de Commissie hier volledig verantwoordelijk voor. Deze derogatie is echter zodanig opgezet dat het hopelijk kleine aantal lidstaten dat DCM wil gebruiken, moet garanderen dat hun werknemers hier niet onder zullen lijden. De bewijslast ligt dus bij die landen die het beperkte gebruik van DCM willen toelaten, en zij moeten aantonen dat de stof op de veiligst mogelijke manier wordt gebruikt en dat de veiligheid van de werknemers wordt gegarandeerd. Uiteindelijk is dit zeer aanvaardbaar.
Dit is in grote lijnen een goede overeenkomst. Ik zou bij de Commissie willen aandringen om inspiratie te putten uit dit besluit. "Yes, we can!" Laten we nu verder gaan. Ik vraag de Commissie dringend of zij ons mogelijk een indicatie kan geven dat er in de toekomst meer gevaarlijke stoffen zullen worden verboden, zoals kankerverwekkende azokleurstoffen, bisfenol A en de brandvertrager deca-BDE? Als de EU dit niet kan, waarom kunt u dan afzonderlijke lidstaten niet toestaan om verder te gaan en hun eigen verboden in te voeren? U gaat in de Commissie zelfs zover dat u lidstaten dwingt om beperkingen op te heffen die zij soms al hanteren. Mijn eigen land, Zweden, werd bijvoorbeeld gedwongen om azokleurstoffen toe te staan nadat het in 1995 toetrad tot de EU. Na dreigementen van de Commissie over gerechtelijke procedures bij het Europees Hof van Justitie, is Zweden nu begonnen met het toestaan van deca-BDE. Dat is onaanvaardbaar, en bovenal niet milieuvriendelijk. Dat is niet de manier om een progressief programma van milieuwetgeving uit te voeren. Commissie, commissaris Verheugen, overtuig mij alstublieft van het tegendeel! Bewijs dat milieuoverwegingen prioriteit krijgen boven de eisen van de markt, in meer gevallen dan in dit enkel voorbeeld.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, dichloormethaan (DCM), dat in de handel verkrijgbaar is en in de vorm van verschillende commerciële producten is toegestaan voor algemeen gebruik, wordt ook op grote schaal in de chemische, farmaceutische en textielindustrie gebruikt. Dichloormethaan wordt gemakkelijk geabsorbeerd door het menselijk lichaam en is bovendien uiterst giftig en kankerverwekkend. De substantie ligt aan de oorsprong van een groot aantal gevallen van vergiftiging, onder meer met dodelijke afloop. Alleen in Polen worden naar schatting enkele duizenden individuen op het werk blootgesteld aan deze chemische stof. Het industriële gebruik van dichloormethaan kan doeltreffend worden gecontroleerd, maar het gebruik van dit product door individuele consumenten en zelfs door professionele ondernemingen houdt onvermijdelijk een risico in voor de gezondheid en het leven van de gebruikers, niet alleen omdat het onmogelijk is om passende controles in te voeren, maar ook wegens de hoge kosten voor de tenuitvoerlegging van beschermende maatregelen.
Tot dusver zijn alle waarschuwingen en maatregelen om het gebruik van dichloormethaan te regelen ontoereikend gebleken door de hoge giftigheid en de vluchtigheid van deze chemische verbinding. Met het oog hierop is het onontbeerlijk om de verkoop van dichloormethaan voor algemeen gebruik door de consument volledig te verbieden. Economische factoren mogen geen reden zijn om het algemeen gebruik van dit gif in stand te houden. De belangen van de industriële fabrikanten van DCM-houdende middelen mogen evenmin als argument worden aangewend om een beperkt gebruik van DCM door de consument te rechtvaardigen. Voor wat het algemeen gebruik van deze chemische substantie betreft, is de maatschappelijke kost die we moeten betalen veel groter dan om het even welk materieel voordeel.
John Bowis
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben het eens met de allerlaatste frase die de commissaris gebruikte, dat wij dit compromis kunnen verwelkomen, en op grond daarvan zijn mijn gelukwensen voor de rapporteur en de schaduwrapporteurs voor het feit dat zij dit hebben weten aaneen te smeden.
De weg hiernaartoe is zwaar geweest. Oorspronkelijk kwam de Commissie met een voorstel om deze stof te verbieden voor gebruik door de consument - en niet voor beroepsmatig gebruik - en de rapporteur heeft toen voorstellen ingediend om dit verbod uit te breiden naar beroepsmatig gebruik. En zo hebben we geluisterd naar de getuigenis van mensen uit onze kiesdistricten, zoals Graham Watson ook heeft gedaan. Hij heeft gesproken over industriële lobby's. Hij heeft het ook gehad over een industriële lobby in zijn eigen kiesdistrict, die er in geslaagd is hem te overtuigen van het alternatief. Wij weten dat 90 procent van de verfafbijters dichloormethaan bevat, dus moesten we zoeken naar een evenwicht.
Niemand van ons wil dat er overdreven wordt in de beschrijving van de gevaren. Af en toe, wanneer ik vanavond aan het luisteren was naar de gevaren van deze stof, zat ik me af te vragen waarom wij het in orde zouden vinden dat industriewerknemers eraan blootgesteld worden, maar niet zouden toestaan dat vakmensen het gebruiken, volgens de regels en onder strikte begeleiding; en wat te denken van al die kleding die Graham Watson in de toekomst aan mensen gaat uitdelen - deze witte pakken, of wat het ook zijn, een parlementair steunpakket van het ruimtevaarttijdperk.
Ik denk dat deze stof, net als vele andere stoffen, een hoog risico oplevert. Hij is potentieel gevaarlijk. Er is bewijs dat er ongelukken hebben plaatsgevonden en dat er mensen letsel hebben opgelopen. Het is waarschijnlijk juist dat we krachtiger optreden dan in het verleden is gebeurd. Daarom aanvaard ik, en verwelkom ik oprecht, het compromis waarnaar wordt gestreefd. Hiermee blijft de deur openstaan voor lidstaten die er de voorkeur aan geven, en vinden dat het juist is, om door te werken onder de strenge regels die zijn vastgelegd en, naast industriële gebruikers, ook vakmensen - en uitsluitend vakmensen - toe te staan deze stof te gebruiken.
Maar, commissaris, u hebt nu de verantwoordelijkheid om terug te gaan en de alternatieven te onderzoeken. Kijk naar de alternatieven die beschikbaar zijn: NMP is al elf jaar beschikbaar, maar pas onlangs is gebleken dat de stof reprotoxisch is; er bestaan ontvlambare oplosmiddelen die als probleem hebben dat ze als drugs geïnhaleerd kunnen worden; er zijn stoffen die als veilig alternatief worden gezien maar als date-rape-drug gebruikt kunnen worden; er is DBE, waarover niet veel bekend is; en dan zijn er de meer eenvoudige branders en schuurmethoden die kunnen worden toegepast, maar waarbij problemen met stofvorming en dergelijke optreden. Laten we daarom terugkijken en de alternatieven grondig onderzoeken zodat we echt zeker kunnen zijn dat we de mensen een veiliger alternatief bieden. Als we er achterkomen dat bepaalde alternatieven niet minder gevaarlijk zijn, dan weet ik zeker dat de commissaris of zijn opvolgers bij ons terug zullen komen om dit te vertellen en om een nieuw voorstel te doen - en als zij dit niet doen dan weet ik zeker dat Carl Schlyter het wel doet.
Zuzana Roithová
(CS) Geachte Voorzitter, dichloormethaan heeft een verdovende werking, tast het centraal zenuwstelsel aan, veroorzaakt verlies van het bewustzijn en heeft cardiotoxische effecten. Bij misbruik - en ik denk hierbij bijvoorbeeld aan terrorisme - is er een directe doodsdreiging. Daarom ben ik voorstander van een verbod op het gebruik van deze stof door gewone consumenten en een verregaande beperking van gebruik voor professionele doeleinden. Aangezien er alternatieve stoffen voor de verwijdering van kleurstoffen bestaan die veel minder giftig zijn, is het naar mijn mening overbodig om ontheffingen te verlenen. Het voorstel waarover we morgen zullen stemmen, biedt echter wel een dergelijke mogelijkheid. De lidstaten zouden de Commissie in een met redenen omkleed verzoek om ontheffing kunnen vragen, zij het onder zeer strikte voorwaarden. Ik zou graag willen horen aan de hand van welke criteria de Commissie of iemand anders bepalen zou of een dergelijk verzoek gegrond is en hoe zal worden toegezien op de inachtneming van dergelijke beperkende voorwaarden.
Günter Verheugen
vicevoorzitter van de Commissie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil eerst het woord tot de heer Watson richten. U hebt bij het tot stand komen van dit voorstel een belangrijke rol gespeeld. Op een bepaald moment, toen u mij persoonlijk informeerde over het probleem dat u sinds jaar en dag met de Commissie had, werd het mij duidelijk dat er wel degelijk alternatieven voor deze stof zijn, en u moet toegeven dat het daarna snel is gegaan. Ik instrueerde mijn directoraat-generaal om het wetsvoorstel voor te bereiden, omdat ik mij door het contact met u had gerealiseerd dat er alternatieven bestaan. Ik heb bij een andere gelegenheid in dit Parlement gezegd - en ik verzoek met name de heer Holm om zijn aandacht - dat ik weliswaar de industriecommissaris ben, maar dat ik niet van mening ben dat een gevaarlijk industrieel product op de markt mag blijven, alleen omdat er geld mee te verdienen valt. Ik ben van mening dat, als we met een gevaarlijk industrieel product te maken hebben en er een alternatief bestaat waardoor we het kunnen vervangen, we dat ook moeten doen. Dat is het principe waarop ik me ook heb gebaseerd, toen we hier over REACH spraken en besluiten hebben genomen, en alle stoffen waarnaar u verwees, mijnheer Holm, vallen nu onder REACH.
Normaal gesproken zou REACH ook van toepassing zijn op dichloormethaan, maar omdat het gevaar voor de gezondheid in dit geval zo evident is en het om zoveel gevallen gaat, hebben we deze stof een hogere prioriteit gegeven. Daarbij sluit ik geenszins uit dat we dat ook bij andere stoffen zullen moeten doen, als de risico's voor de gezondheid zo evident zijn en we niet kunnen wachten tot het zeer omvangrijke en veeleisende REACH-proces is afgerond.
Verder wil ik duidelijk maken, mijnheer Holm, dat ik ook zou hebben ingestemd met een verdergaand compromis. Als u, het Parlement, met de Raad had kunnen overeenkomen dat het commerciële gebruik van dichloormethaan wordt verboden, zou ik daar vanavond ook mee hebben ingestemd. Houdt u alstublieft niet de Commissie ervoor verantwoordelijk dat er een aantal lidstaten zijn die wegens mij onbekende redenen niet verder willen gaan. Dat is ook de reden waarom de Commissie het voorstel in deze vorm heeft opgesteld, want we willen natuurlijk een voorstel presenteren dat een kans heeft om aangenomen te worden en precies zo is het ook gebeurd.
Mijn laatste opmerking betreft de opmerkingen van de heer Bowis over de toxische effecten van de alternatieven. Het is bij chemische stoffen eigenlijk altijd zo dat men een afweging moet maken op basis van de risicograad. Voor alle alternatieve stoffen die al op de markt zijn, hebben onze omvangrijke en grondige onderzoeken aangetoond dat bij geen enkele van deze stoffen zich de eigenschappen manifesteren die zo gevreesd worden in het geval van dichloormethaan, namelijk het directe toxische effect op het centrale zenuwstelsel. Dat gebeurt werkelijk alleen bij dichloormethaan en niet bij de andere stoffen.
Er zijn slechts weinig ongevallen met alternatieve stoffen bekend. Dat geldt ook voor landen waar het gebruik van dichloormethaan reeds verboden is, zoals Denemarken, Oostenrijk en Zweden. Mocht dat veranderen, zal de Commissie uiteraard de situatie onderzoeken en eventueel ook voor andere stoffen maatregelen voorstellen.
Tot slot wil ik nog iets zeggen wat ik zojuist vergeten was, namelijk over de opmerkingen van de heer Holm met betrekking tot de vraag of de Commissie lidstaten ertoe dwingt milieu- of gezondheidsvoorschriften weer af te schaffen, omdat ze in strijd zijn met de interne markt. Dat doet de Commissie niet. Het is zelfs uitdrukkelijk in de huidige wetgeving vastgelegd dat lidstaten het recht hebben afwijkende voorschriften, dat wil zeggen nationale voorschriften die afwijken van de internemarktregels, in te stellen als zij dit om gezondheids- of milieuredenen noodzakelijk achten.
Aangezien ik verantwoordelijk ben voor het toezicht op de melding van dergelijke afwijkende voorschriften, kan ik u zeggen dat de Commissie in dit verband volgens een zeer duidelijk en eenduidig beginsel handelt. We nemen de aan het gezondheids- en milieubeleid gerelateerde argumenten van de lidstaten serieus, wanneer zij om deze redenen afwijkende regels instellen, en we dwingen hen er niet toe om een hoger niveau van gezondheidsveiligheid weer te verlagen. Als u over informatie uit de afgelopen jaren beschikt die uw bewering onderbouwt, zou ik de bewering nauwkeurig en in detail willen onderzoeken, zodat ik hem kan weerleggen. De informatie waarnaar u verwees, stamt uit 1995, wat betekent dat ik er niets mee te maken heb.
Carl Schlyter
Mevrouw de Voorzitter, ik wil nog even terugkomen op hetgeen de heer Watson heeft gezegd. Ook hij heeft zijn rol gespeeld. Hoewel u geen lid van onze commissie was, hebt u toch invloed gehad op onze commissie en ons geholpen om tot een compromis te komen. Natuurlijk hebben ook de medewerkers die mij hebben geholpen om tot een overeenkomst te komen, een belangrijke rol gespeeld.
Ik kan alleen maar herhalen wat commissaris Verheugen heeft gezegd. De Commissie is gedurende het gehele proces duidelijk geweest, in elk geval tegenover mij, over het feit dat als de Raad en het Parlement een veel verdergaand compromis hadden bereikt dat een volledig verbod behelsde, de Commissie dit zou hebben geaccepteerd. Met betrekking tot deze kwestie heeft er absoluut geen onduidelijkheid bestaan tussen de Commissie en mij.
Ik zou deze chemische stof graag illustreren. Als ik nu één kilopot hier zou openen, over de banken zou smeren en zou uitstrijken, zouden we de veiligheidslimiet enigszins overschrijden in deze buitengewoon grote kamer. Zo giftig is deze specifieke chemische stof.
Ik kan dit debat slechts besluiten door er bij de Commissie op aan te dringen om er nu voor te zorgen dat bij de lidstaten die om een derogatie voor beroepsmatig gebruik vragen, deze derogatie kan worden herroepen als deze nieuwe, strengere regels regelmatig worden overtreden. We weten, iedereen weet dat en het blijkt uit alle onderzoeken, dat als dichloormethaan correct wordt gebruikt op zo'n manier dat de gezondheid van betrokken werknemers wordt beschermd, deze stof zowel oneconomisch als milieuonvriendelijk is. Als DCM zich volgens de juiste marktvoorwaarden kan gedragen, dat wil zeggen, als de wetgeving wordt nageleefd, zal de slechte concurrentiepositie er zeer snel voor zorgen dat DCM niet meer wordt gebruikt en wordt vervangen door alternatieven. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om er bij de Commissie op aan te dringen dat het naleven van de regels wordt gewaarborgd. Als dit gebeurt, zal DCM zich voldoende snel uit de markt prijzen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Gyula Hegyi  
schriftelijk. - (HU) Het Europees Parlement scherpt met het vandaag genomen besluit de gebruiksmogelijkheden van het oplosmiddel dichloormethaan aanzienlijk aan. Als schaduwrapporteur van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement verwelkom ik het besluit, waar wij veel werk in hebben gestoken. De laatste jaren zijn er veel doden gevallen vanwege het gebruik van dichloormethaan. Deze zeer vluchtige stof tast het zenuwstelsel aan en is om die reden ook kankerverwekkend. De slachtoffers waren in de eerste plaats individuele gebruikers, mensen die hun eigen huis schilderden en huisschilders, aangezien bij industrieel gebruik bepaalde veiligheidsvoorschriften in acht worden genomen. In een aantal Europese fabrieken werd zo'n hoge concentratie van deze stof gemeten dat dit - in het geval van langdurige blootstelling - bij tien procent van de werknemers kanker zou veroorzaken.
Volgens het compromis dat zojuist is aangenomen, mag dichloormethaan in de toekomst slechts in de industrie en onder strikte veiligheidsvoorwaarden worden gebruikt voor de verwijdering van verfresten. Particulieren en vakmensen kunnen overbodige verf verwijderen met een van de verscheidene alternatieve chemische middelen die net zo effectief zijn maar niet schadelijk voor de gezondheid, of bijvoorbeeld door middel van verbranding.
Het is van cruciaal belang dat de kankerverwekkende stof niet wordt gebruikt in afgesloten gebieden, zoals winkelcentra en voetgangerstunnels, aangezien de damp van de vluchtige stof zwaarder is dan lucht en, zoals metingen hebben aangetoond, neerdaalt en zo in het bijzonder kinderen in gevaar brengt. Onze fractie heeft bij het besluit het oordeel van de vakorganisaties zeer ter harte genomen, want bij het industriële gebruik is voor ons in de eerste plaats de gezondheid van de werknemers van belang.
Bogusław Rogalski  
schriftelijk. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, zoals we weten, zijn tal van gevaarlijke chemische substanties toegestaan voor algemeen gebruik, ondanks het feit dat ze gevaarlijke bestanddelen bevatten. Een van deze stoffen is dichloormethaan (DCM), dat op grote schaal bij de vervaardiging van farmaceutische producten, oplosmiddelen en andere producten wordt gebruikt.
De bovengenoemde substantie, die als een kankerverwekkende stof is ingedeeld, is bijzonder schadelijk voor de menselijke gezondheid. DCM beschadigt niet alleen het zenuwstelsel, maar tast ook de inwendige organen ernstig aan, met zelfs de dood tot gevolg.
Door hun hogere ventilatiegraad zijn kinderen over het algemeen gevoeliger voor vergiftiging door dichloormethaan, net als personen die aan hart- en vaatziekten lijden. Daarnaast is het alarmerend dat er meerdere sterfgevallen zijn geregistreerd die in verband kunnen worden gebracht met vergiftiging door dichloormethaan.
Aangezien we weten dat er producten in de handel zijn die een alternatief kunnen bieden voor DCM-houdende producten en gelet op het feit dat het gebruik van deze substantie reeds in een aantal lidstaten is verboden, lijkt het onontbeerlijk om een volledig verbod op het gebruik van DCM in te voeren.
Een volgend argument vóór het verbieden van DCM is het feit dat experts hebben aangetoond dat we onmogelijk kunnen verzekeren dat de consumenten de substantie op een veilige manier zullen gebruiken.
Het Commissievoorstel met betrekking tot de invoering van opleidingen over het gebruik van DCM-houdende producten voor professionele doeleinden zal om en bij de 1,9 miljoen euro kosten in het eerste jaar van de tenuitvoerlegging van de maatregel.
Het uit de handel nemen van dichloormethaan voor algemeen gebruik lijkt bijgevolg de meest logische en verantwoorde oplossing.
