Rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het standpunt, door de Raad in eerste lezing vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg [11038/2/2010 - C7-0266/2010 - - Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid.
Rapporteur: Françoise Grossetête.
Françoise Grossetête
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, graag neem ik vier minuten spreektijd en bewaar ik de laatste twee minuten voor de afsluiting van het debat.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Győri, commissaris, eindelijk, zou ik haast zeggen, zien we het einde van de tunnel in dit voor patiënten zo belangrijke onderwerp.
Er moest een einde komen aan de onduidelijke situatie waarin de wet werd bepaald door het Europese Hof van Justitie. In de richtlijn worden nu duidelijke regels vastgesteld inzake de mobiliteit van patiënten op Europees grondgebied. Welk soort gezondheidszorg kan men ontvangen in het buitenland? Hoe en onder welke voorwaarden wordt die gezondheidszorg vergoed? Hoe zijn de verantwoordelijkheden verdeeld tussen de lidstaat van aansluiting en de lidstaat waar men wordt behandeld? De antwoorden op al deze vragen komen aan de orde in de ontwerprichtlijn.
Staat u mij om te beginnen toe het Belgische voorzitterschap te bedanken voor het uitstekende werk tijdens de onderhandelingen. De overtuigingskracht van het voorzitterschap is beslissend geweest, want, dat moeten we hier benadrukken, veel lidstaten waren gekant tegen deze richtlijn. Ik denk dat dit een onverantwoordelijke stellingname was.
Ik wil ook mijn waardering overbrengen aan mijn vriend en oud afgevaardigde, de heer John Bowis, die zich op de tribune bevindt. In de hoedanigheid van rapporteur in de fase van eerste lezing is ook hij een van de opstellers geweest van deze richtlijn en is hij altijd opgekomen voor de rechten van patiënten. Natuurlijk bedank ik ook commissaris Dalli en mijn collega's schaduwrapporteurs, die heel actief hebben bijgedragen aan het slagen van de onderhandelingen en zonder wie niets mogelijk was geweest.
Wat staat er op het spel voor patiënten? Door vorderingen op medisch gebied kan niet meer voor alle ziektebeelden een strikt nationaal aanbod voor behandeling gelden. Soms is het nodig zich over de grens te laten behandelen. Dat kan het geval zijn voor patiënten die wonen in een grensregio, voor wie zorg uit het buitenland soms dichterbij voorhanden is dan zorg uit het eigen land. Het kan ook zijn dat in een andere lidstaat meer middelen en expertise beschikbaar zijn, zoals geldt voor sommige hooggespecialiseerde behandelingen.
Tenslotte kan het voor bepaalde Europeanen eenvoudigweg praktischer zijn om zorg te ontvangen in een ander land dan het land van aansluiting, omdat men bijvoorbeeld familie heeft die woont in een andere lidstaat. Consumenten, werknemers, studenten en nu ook patiënten kunnen dus voortaan profiteren van het recht op mobiliteit binnen de Unie dankzij duidelijke wettelijke bepalingen.
Het mag duidelijk zijn dat het niet de bedoeling is om een soort medisch toerisme op gang te brengen. Organisatie en beheer van het sociale zekerheidsstelsel blijven immers volledig behoren tot de bevoegdheden van de lidstaten zelf. In het algemeen gesproken kunnen patiënten nu dus in een andere lidstaat alle zorg ontvangen waarop zij ook in hun thuisland recht hebben. De vergoeding hiervoor is net zo hoog als de vergoeding die zij volgens het gezondheidssysteem in het thuisland zouden hebben gekregen.
Voor ziekenhuiszorg met verblijf van één nacht of voor kostbare of gespecialiseerde technologieën kan de lidstaat een systeem opzetten waarbij voorafgaande toestemming nodig is. Zo is het mogelijk om rekening te houden met de noodzakelijke planning en investering door de lidstaten op het gebied van hun gezondheidszorg. Het Parlement heeft bedongen dat de voorwaarden voor weigering van voorafgaande toestemming beperkt zijn en worden omschreven in een uitputtende lijst. Dit om patiënten rechtszekerheid te verschaffen.
Het Parlement heeft ook op andere punten vooruitgang geboekt. Zo zal ook elke lidstaat nationale contactpunten moeten opzetten met als doel de patiënt al naar gelang zijn/haar behoefte zo goed mogelijk te informeren en op weg te helpen. Elk nationaal contactpunt zal functioneren als een uniek loket en zal samenwerken met de andere nationale contactpunten. Op die manier beschikt de patiënt over heldere en precieze informatie.
Omstandigheden rond de terugbetaling van de kosten voor zorg vormen een essentieel obstakel maar zijn nu sterk verbeterd. Men kan terugvallen op een compensatiemechanisme zoals momenteel opgenomen in Verordening (EG) Nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels of men kan de vergoeding voorschieten en zich zo snel mogelijk laten terugbetalen.
Tenslotte hebben wij ook bedongen dat patiënten die lijden aan een zeldzame ziekte minder op zichzelf zijn aangewezen en zich kunnen wenden tot een externe deskundige die een diagnose stelt en een voorafgaande toestemming voor behandeling kan afgeven.
Ik besluit met u te zeggen dat dankzij de Europese samenwerking op gebieden als het Europees referentienetwerk, patiënten ook toegang zullen hebben tot hooggespecialiseerde zorg, waarbij de doelstelling is dat uitwisseling van expertise wordt bevorderd om de prestaties, de diagnostiek en de behandeling te verbeteren in het belang van de patiënt.
Zo kunnen wij vandaag tegen onszelf zeggen dat we het doel bereikt hebben en daar bedank ik al mijn collega's voor. Ik zou kunnen stellen dat met deze richtlijn gebouwd wordt aan het Europa van de gezondheidszorg.
Enikő Győri
, fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Grossetête, geachte afgevaardigden, ik zal verder gaan in mijn moedertaal, het Hongaars.
(HU) Ik ben erg blij dat ik kan deelnemen aan dit debat over de richtlijn betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg. Dit is een heel belangrijk moment, omdat we hiermee, na tweeënhalf jaar, onze besprekingen over deze wetgevingshandeling afronden. Laat mij eerst iedereen bedanken die eraan heeft bijgedragen dat we dit belangrijke akkoord hebben kunnen bereiken. Allereerst de vorige leden van het voorzitterschapstrio, België en zijn voorganger Spanje, voor hun uitstekende werk, dat geleid heeft tot dit compromis met de Raad. Verder wil ik namens de Raad het Europees Parlement bedanken voor de uitstekende samenwerking en de bereidheid van het Parlement om tot een compromis te komen, hetgeen geresulteerd heeft in dit akkoord. Ik ben ervan overtuigd dat dit akkoord in velerlei opzichten ten goede zal komen aan patiënten in de Europese Unie en dat het een nieuwe, belangrijke stap betekent om de rechten van Europese patiënten te waarborgen.
Het overleg tussen de drie instellingen was, zoals we ons allemaal herinneren, niet eenvoudig, maar het bleef altijd constructief en resultaatgericht, en de bereidheid om een compromis te vinden was altijd aanwezig. Ik moet erkennen dat de debatten in het Europees Parlement ook niet eenvoudig waren en dat het verslag waar u morgen over stemt ook een reflectie is van een compromis tussen de verschillende fracties in het Parlement. Ik wil daarom ook mijn waardering uitspreken voor iedereen die eraan heeft bijgedragen dat het Parlement tot een gezamenlijk standpunt heeft kunnen komen. Daarbij doel ik in het bijzonder op mevrouw Grossetête - we hebben een jaar lang zo goed als naast elkaar gezeten in dit Parlement - en op alle corapporteurs, zonder wier medewerking het niet mogelijk was geweest deze wetgevingsprocedure succesvol af te ronden.
Ik ben ervan overtuigd dat de tekst die wordt aangenomen een goede balans aanbrengt tussen de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg en de plicht van de lidstaten om gezondheidsdiensten en medische zorg te organiseren en beschikbaar te stellen. Tijdens het overleg tussen de drie instellingen hebben we voor verschillende politieke kwesties een oplossing kunnen vinden die voor iedereen acceptabel was. We waren het met name eens over punten die te maken hebben met de kwaliteit en veiligheid van gezondheidsdiensten. We hebben de criteria inzake voorafgaande toestemming vastgesteld en we hebben de algemene voorwaarden uitgewerkt voor de vergoeding van kosten van grensoverschrijdende gezondheidszorg.
Verder waren we het eens over kwesties op het gebied van de behandeling van patiënten bij wie een zeldzame ziekte is vastgesteld, en over verdere samenwerking tussen de lidstaten ten aanzien van e-gezondheidsstelsels. De Raad denkt dat we het belangrijkste doel bereikt hebben, namelijk het consolideren van de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie inzake het vrije verkeer van goederen en diensten op het gebied van gezondheidszorg. Er zijn echter nog andere belangrijke factoren die eraan kunnen bijdragen dat patiënten in de toekomst makkelijker gebruik kunnen maken van grensoverschrijdende gezondheidszorg. Daarbij denk ik met name aan de nationale contactpunten die door de lidstaten dienen te worden ingericht, waar patiënten informatie kunnen inwinnen.
Daarnaast zijn ook de wederzijdse erkenning van recepten door de lidstaten, en de wederzijdse bijstand en samenwerking belangrijke stappen. En tot slot, en zeker niet op de laatste plaats, verschaft de richtlijn duidelijkheid over de vraag hoe deze zich verhoudt tot Verordening (EG) nr. 883/2004 inzake de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels, waardoor patiënten meer juridische zekerheid krijgen. Bij de invoering van de richtlijn zullen de lidstaten geleid worden door beginselen die al bij verschillende gelegenheden door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie erkend zijn, te weten de beginselen van universaliteit, toegang tot hoogwaardige zorg, rechtvaardigheid en solidariteit. Ik wil hier ook nog aan toevoegen dat we nu ook maatregelen kunnen invoeren die de efficiency en tegelijkertijd de concurrentie kunnen vergroten.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Hongaarse voorzitterschap gaat zich er sterk voor maken dat de Raad deze wet zo spoedig mogelijk aanneemt. Overeenkomstig de wetgevingsprocedure zal de Raad de tekst aannemen zodra deze op de gebruikelijke wijze juridisch en linguïstisch is afgerond, waarna de richtlijn op zo kort mogelijke termijn gepubliceerd zal worden in het Publicatieblad van de Europese Unie. Ik dank u van harte en ik wil graag nogmaals iedereen feliciteren die met zijn of haar werk heeft bijgedragen aan de totstandkoming van deze richtlijn.
John Dalli
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer het Parlement met de grote prestatie dat het een overeenkomst over deze richtlijn tot stand heeft gebracht. Ik ben in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Grossetête, en de schaduwrapporteurs dankbaar voor hun harde werk en hun inzet voor de rechten van de patiënt. Ik zou ook de twee vorige voorzitterschappen, Spanje en België, willen bedanken voor het harde werk dat ze hebben geleverd om dit dossier af te ronden.
Ik ben van mening dat de nieuwe richtlijn een samenhangende en uniforme reeks regels zal bieden voor patiënten in heel Europa. Hierdoor zal er ook een nieuwe fase van samenwerking tot stand komen tussen 27 nationale gezondheidszorgstelsels.
De weg naar het succesvolle eindresultaat van vandaag is verre van gemakkelijk geweest. Ik herinner mij dat mensen vorig jaar bij mijn ambtsaanvaarding tegen me zeiden dat de onderhandelingen over de richtlijn in een impasse zaten. De richtlijn is een goed voorbeeld van de behoefte aan politiek leiderschap: hij laat zien dat er met moed en vastberadenheid besluiten kunnen worden genomen die belangrijk zijn voor onze burgers. Ik ben van mening dat de wetgevers niet het Europees Hof van Justitie in hun plaats moeten laten beslissen, en ook niet de burger geen andere middelen moeten laten om hun rechten erkend te krijgen dan door naar de rechter te stappen.
Het Hof heeft het recht op patiëntenmobiliteit krachtens het Verdrag erkend. Het is de rol van de wetgever om te beslissen hoe dergelijke rechten concreet gestalte krijgen.
Laat ik nu even enkele gedachten over de richtlijn met u delen. Ten eerste maakt de richtlijn duidelijk dat alle lidstaten de plicht hebben om in eigen land te investeren om hun burgers zonder onnodige vertraging de gezondheidszorg te bieden die ze nodig hebben.
De richtlijn zal aldus bijdragen aan het verminderen van de ongelijke toegang tot de zorg door het oponthoud in de hele EU zo klein mogelijk te maken. De patiënt zal eerstelijnsgezondheidszorg kunnen zoeken bij de leverancier van zijn keuze in heel Europa. Wat de ziekenhuiszorg betreft voorziet de richtlijn erin dat wanneer het oponthoud - ik bedoel de wachttijd voor de behandeling - te lang is, de patiënt een zorgaanbieder in een andere lidstaat kan kiezen en de kosten daarvoor vergoed krijgt. Maar wat precies een acceptabele wachttijd is, zal zorgvuldig overwogen en omschreven moeten worden.
De belangrijkste vooruitgang die vergeleken met de bestaande wetgeving met deze richtlijn is bereikt, is dat de patiënt zijn zorgaanbieder zal kunnen kiezen en informatie zal kunnen inwinnen over de kwaliteit en de veiligheid van de zorg die hij krijgt. Ik kan u verzekeren dat de Commissie zorgvuldig in de gaten zal houden hoe de lidstaten de richtlijn in dat opzicht uitvoeren.
Ten tweede geeft de richtlijn de patiënt toegang tot informatie over zijn rechten en over de grensoverschrijdende gezondheidszorg; informatie die door nationale contactpunten is bevestigd en niet is overgelaten aan particuliere initiatieven op het internet of in andere media.
Ten derde, wat de kwaliteit van de zorg betreft, biedt de richtlijn transparantie en verantwoording met betrekking tot de nationale normen. Dit zou geleidelijk tot enige convergentie in Europa moeten leiden ten aanzien van de kwaliteit en veiligheid van de zorg.
Tot slot legt de richtlijn de basis voor Europese samenwerking op gezondheidsgebied. Hoewel de samenwerkingsnetwerken die in het kader van de richtlijn worden opgezet vrijwillig zijn, ben ik ervan overtuigd dat alle lidstaten zullen zien dat ze veel te winnen hebben bij samenwerking. Dit is een kwestie van solidariteit in Europa. Ik reken er daarom op dat de lidstaten samenwerkingsinitiatieven lanceren op de belangrijkste gebieden, zoals e-gezondheid en gezondheidstechnologiebeoordelingen.
De richtlijn voorziet ook in Europese referentiecentra, die de bundeling van deskundigheid en de verspreiding ervan over Europa gemakkelijker zullen maken. Ik meen dat dergelijke centra tot een betere gezondheidszorg voor onze burgers kunnen leiden.
Mijnheer de Voorzitter, minister, geachte afgevaardigden, het eindcompromis dat vandaag op tafel ligt, weerspiegelt de essentiële geest en het fundamentele doel van deze richtlijn: het recht van de patiënt op grensoverschrijdende gezondheidszorg versterken, terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de financierbaarheid van de gezondheidszorgstelsels. Dit is een goede dag voor het bouwen van een "Europa voor gezondheid”.
Ik zou willen afsluiten door de volgende verklaring af te leggen over een institutioneel aspect van de tekst:
"Bij de Commissie bestaat enige twijfel of enkele van de toekomstige handelingen waarvoor de Commissie in de wetgevingshandeling de bevoegdheid heeft gekregen om ze vast te stellen wel uitvoeringshandelingen zijn. Bij de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden zal de Commissie op basis van de haar toegekende bevoegdheden geen wetgevingshandelingen vaststellen die zij als gedelegeerde handelingen beschouwt in de betekenis van artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.”
Peter Liese
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Győri, mijnheer Dalli, dames en heren, het is waar dat dit een belangrijke dag is voor de patiënten in Europa. Het was een onaanvaardbare situatie dat het Europees Hof van Justitie (EHJ) weliswaar had bepaald dat patiënten het recht hebben om zich in een andere lidstaat te laten behandelen, maar dat veel lidstaten deze uitspraak niet in praktijk hebben gebracht.
De enige optie die iedere patiënt had, was naar de rechter stappen, weer tot aan het EHJ toe, in ieder individueel geval. Ik noem dat cynisch, want het gaat om zwakke personen. Ze zijn ziek, anders zouden ze geen behandeling nodig hebben, en in het ergste geval zijn ze misschien al dood voor het EHJ een uitspraak heeft gedaan. Daarom is het de allerhoogste tijd om de juridische situatie op te helderen.
Ook voor de patiënten, voor wie de belangrijkste rechterlijke uitspraken min of meer waren omgezet, heeft Françoise Grossetête samen met iedereen die hieraan heeft meegewerkt veel bereikt. Ik denk daarbij aan de nationale contactpunten, en aan de Europese referentienetwerken. Ook in de landen die de uitspraken van het EHJ in principe al hadden omgezet is de situatie verbeterd, in de richting van een Europa voor patiënten, en van een gezond Europa, net als de heer Dalli gezegd heeft.
Ik heb niet veel tijd, daarom gebruik ik de laatste vijftien seconden om de rapporteur te bedanken, de schaduwrapporteurs, commissaris Dalli, die zich werkelijk heeft ingezet voor dit dossier, maar vooral John Bowis, die boven op de tribune zit, hij is de vader van deze richtlijn. Ik bedank en feliciteer iedereen van harte.
Dagmar Roth-Behrendt
namens de S&D-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze wetgeving is eigenlijk overbodig. Ik hoop dat dit ook zo zal blijven, omdat de patiënten er geen gebruik van hoeven te maken. Idealiter krijgen de patiënten de beste en snelste gezondheidszorg in het land waar ze geboren zijn, of waar ze wonen.
Het feit dat we vandaag over dit wetsvoorstel moeten spreken, en dat we er morgen over moeten stemmen, is eigenlijk cynisch, de heer Liese heeft volkomen gelijk. Dat betekent dat de lidstaten niet hebben gemerkt wat ze hun burgers verschuldigd zijn, namelijk snelle en kwalitatief hoogwaardige gezondheidszorg. Er blijkt ook uit dat ze liever in andere dingen willen investeren dan in deze zaken, die voor de burgers zo belangrijk zijn, en dat is schandalig! De onderhandelingen hierover in de Raad zijn ook niet bepaald een geweldige prestatie. Wanneer deze wetgeving desondanks ooit wordt toegepast, omdat de patiënten die toch nodig hebben - en dat zou erg genoeg zijn - dan ben ik in ieder geval blij met wat wij hebben bereikt. Ik ben de rapporteur, Françoise Grossetête, en alle collega's dankbaar voor de samenwerking.
We hebben heel wat bereikt. We hebben bereikt dat zeldzame ziekten eindelijk de nodige aandacht krijgen. Voor mensen die een zeldzame ziekte hebben, was het altijd al moeilijk om überhaupt toegang tot een behandeling te krijgen. We hebben eindelijk bereikt dat de burgers in de lidstaten in contactpunten te horen kunnen krijgen wat hun rechten zijn. Dat bestond tot nu toe toch niet. Wanneer er later referentienetwerken komen, komt er eindelijk een uitwisseling tussen de lidstaten over de beste praktijken, over de gouden standaard, over de platina standaard, over de wetenschappelijke vooruitgang. Ook dat werd tot nu toe niet gecoördineerd. Er zijn een aantal expertisecentra, maar ze vormen geen netwerk.
Dat zijn allemaal gigantische successen, evenals de ambulante behandeling en dergelijke, waarover ik het nu niet wil hebben. Natuurlijk ben ik treurig over bepaalde punten. Al dat gedoe, al dat gekissebis over de voorafgaande toestemming - ook dat had ik liever anders willen hebben, en ook daaruit blijkt wel dat de lidstaten niet begrepen hebben wat werkelijk belangrijk is. Gelukkig zijn er echter een aantal lidstaten waarmee we goed kunnen samenwerken, dat hebben we vandaag wel bewezen. Het is toch ons doel, het moet toch ons doel zijn, om ervoor te zorgen dat de gezondheidszorg in alle landen zo goed is, dat niemand naar een ander land wil gaan, waar hij of zij de taal niet spreekt. En wanneer wat we vandaag en morgen doen een kleine stap in die richting is, omdat transparanter wordt wie er goed is, en wie niet, wie iets doet voor zijn burgers, en wie niet, dan hebben we al veel bereikt.
Ik hoop dat dit een klein neveneffect zal zijn, meer transparantie. Welke lidstaat biedt een hoog niveau, welke lidstaat biedt een laag niveau? Ik kom uit een lidstaat waarover ik me niet werkelijk hoef te schamen, maar ik weet welke zorgen de mensen in veel andere lidstaten hebben, en daarvoor schaam ik me, want dat is ontoelaatbaar in onze Europese Unie.
Ik bedank de rapporteur voor haar werk, en met name de Commissie, de heer Dalli en zijn team, die bij dit wetsontwerp heel nauw hebben samengewerkt met het Europees Parlement en met de heer Bowis, die tijdens de vorige zittingsperiode aan de wieg stond van deze regeling. Meer hadden we niet kunnen wensen. Ik zou ook het Belgische voorzitterschap van de Raad willen danken, dat vandaag niet in de zaal is, maar dat alles in het werk heeft gesteld om hier een succes van te maken. Het had soms maar beperkte mogelijkheden, wanneer we kijken naar de andere lidstaten, die zich vaak opstelden als versteende fossielen uit de prehistorie. Toch is er heel wat bereikt, en ik denk dat we morgen met een goed geweten ja kunnen zeggen.
(Applaus)
Antonyia Parvanova
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als we vier jaar terugkijken naar de lancering van de ALDE-campagne 'Europa voor patiënten', dan heb ik goede redenen om de overeenkomst die in december met de Raad is bereikt toe te juichen. Ik zou op de eerste plaats onze rapporteur, mevrouw Grossetête, willen feliciteren en ook de schaduwrapporteurs voor hun goede samenwerking en het goede werk dat ze tot stand hebben gebracht en ook de vader van dit initiatief, onze collega John Bowis.
Het Parlement is eendrachtig gebleven en heeft zijn rug recht gehouden in de onderhandelingen met de Raad. Wij hebben pal gestaan voor de patiënt en voor het eerst zal er een duidelijk wetgevingskader in de EU zijn voor patiënten die in een andere lidstaat behandeld willen worden. Wij moeten de bereikte overeenkomst als een kleine stap beschouwen, maar het is een echt resultaat voor de patiënten in Europa, dat hun rechten zal versterken en tegelijkertijd hun behoeften, de voor hen beschikbare informatie en de kwaliteit en de veiligheid van de zorg centraal stelt.
Ik ben er echter van overtuigd dat het Parlement een ambitieuzer resultaat zou hebben gesteund. Hoewel ik de behoefte van de lidstaten erken om een systeem van voorafgaande toestemming in te stellen om hun gezondheidszorg financierbaar te houden, betreur ik het dat zij, met inbegrip van het Belgisch voorzitterschap, organisatorische overwegingen soms boven de belangen en behoeften van de patiënt hebben gesteld. Maar wij vertegenwoordigen onze burgers en dragen de verantwoordelijkheid om hen hier in dit Huis te vertegenwoordigen.
Laat ik slechts één voorbeeld noemen: kwaliteit en veiligheid. Terwijl de lidstaten erop gebrand waren om kwaliteits- en veiligheidsrisico's als criterium in te stellen om voorafgaande toestemming te weigeren, zijn ze niet erg bereidwillig geweest om een systeem van informatie-uitwisseling en de aanscherping van eisen op dit gebied op EU-niveau te accepteren - ze hebben zich daar zelfs tegen verzet.
De ALDE-Fractie verwelkomt de toekomstige richtlijn, maar wij zullen streng zijn ten aanzien van de uitvoering ervan en wij zullen ervoor zorgen dat er fatsoenlijk gerapporteerd en gemonitord wordt en dat de richtlijn juist wordt uitgevoerd, en dat de bepalingen over voorafgaande toestemming en kostenvergoedingen niet ten onrechte een obstakel voor de patiënt worden.
Laat ik tot slot een van de dingen onder de aandacht brengen die ik jammer vind: het gebrek aan ambitie wat betreft de overeengekomen bepalingen voor samenwerking op het gebied van e-gezondheid, opnieuw vanwege de sterke oppositie van de lidstaten die het verst op dit gebied zijn. Het aanvankelijke voorstel van de Commissie is aanzienlijk afgezwakt. Ik zou de heer Dalli daarom de volgende vraag willen stellen: zou de Commissie de ontwikkeling van een op zichzelf staand voorstel over e-gezondheid willen overwegen dat de samenwerking bevordert en de interoperabiliteit van gegevens en de veiligheid van de patiënt mogelijk maakt, waardoor dat in Europa werkelijkheid wordt?
Jean Lambert
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, velen in dit Huis zullen zich herinneren dat dit in eerste lezing een buitengewoon spannend onderwerp was en ik denk dat we nu slechts enkele van de onderlinge verschillen horen. Er was bezorgdheid dat marktkrachten uiteindelijk zouden zegevieren over diensten van algemeen belang; en dat mensen die bezorgd waren over de rechten van de patiënt om te kiezen en naar het buitenland te gaan, werden opgezet tegen degenen die vroegen welke patiënten feitelijk van die keuzemogelijkheid gebruik zouden maken.
Ik denk dat we uiteindelijk een redelijk compromis hebben. Er is op gewezen dat in gevallen waar dingen medisch noodzakelijk zijn en een behandeling dringend nodig is, we reeds over een systeem beschikken in het kader van de coördinatie van de sociale zekerheid. Deze richtlijn houdt zich meer bezig met het marktsysteem, met keuzemogelijkheden, en dat mensen kunnen kiezen waarheen ze gaan en dat ze daarvoor het geld krijgen. We hebben nu dus helderheid, in zoverre dat de lidstaten een stelsel kunnen opzetten waarmee ze kunnen verzekeren dat er aan de behoeften tegemoet kan worden gekomen.
Deze richtlijn moet ook verwelkomd worden omdat zij kwesties rond de juridische dimensie en rechtszekerheid aanpakt: de kwestie waar de verantwoordelijkheid voor een vervolgbehandeling ligt; de kwestie van verhaal in geval van problemen; en kwesties rond de garantie dat de procedures door gekwalificeerd medisch personeel worden uitgevoerd.
Wat zeldzame ziekten betreft, hebben we ook een compromis bereikt dat beter is dan wat we de eerste keer hebben geprobeerd te bereiken.
Zoals hier gezegd is, dit zal voor vele patiënten goed werken, maar we moeten ook voor onze patiënten in onze eigen lidstaten zorgen.
Milan Cabrnoch
namens de ECR-Fractie. - (CS) Ik zou om te beginnen beide rapporteurs, mevrouw Grossetête en de heer Bowis, hartelijk willen bedanken. Het is vandaag exact twee jaar, zes maanden en zestien dagen geleden dat de Europese Commissie haar langverwachte ontwerprichtlijn inzake de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg indiende. De geschiedenis van deze hele materie reikt echter veel verder, en wel tot in de tijd dat deze kwestie oorspronkelijk onderdeel uitmaakte van de dienstenrichtlijn. Ook vandaag wordt andermaal bevestigd dat we een grote fout begaan hebben de gezondheidszorg uit die richtlijn te lichten. We mogen niet vergeten dat de richtlijn waar we ons nu over buigen uitsluitend over de rechten van patiënten gaat en de kwestie van het vrije verkeer van diensten in de gezondheidszorg in de Europese Unie vooralsnog onopgelost blijft. Hoewel de gezondheidszorgstelsels van de lidstaten op dezelfde algemene waarden zijn gegrondvest, zijn er enorme verschillen ten aanzien van de manier waarop de gezondheidszorg in de verschillende lidstaten concreet is vormgegeven.
De richtlijn waarover we morgen stemmen en die ik steun, is een verregaand compromis tussen het recht van burgers, c.q. patiënten en de bezwaren van de lidstaten. Ondanks talloze concessies en tegenslag is het voorliggende voorstel een kleine, doch belangrijke stap vooruit. De voorgestelde richtlijn schept, zij het op onvolmaakte wijze, helderheid in de rechten van de patiënten en biedt hun toegang tot informatie en onderstreept tot slot - volledig in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel - dat de lidstaten exclusief verantwoordelijk zijn voor de vormgeving en financiering van de gezondheidszorg, alsook voor de kwaliteit, de veiligheid en toegankelijkheid van gezondheidszorg op hun grondgebied en biedt hun tevens de mogelijkheid om regels op te stellen op basis waarvan burgers, waar van toepassing, toestemming moeten vragen voordat zij de geneeskundige zorg in het buitenland genieten.
Dames en heren, ik hoop van ganser harte dat wij hier in het Parlement de met deze richtlijn ingezette koers zullen voortzetten en de rechten van de patiënten in de Europese Unie verder zullen verbeteren.
Kartika Tamara Liotard
namens de GUE/NGL-Fractie. - Voorzitter, mórgen is het zo ver, dan wordt zorg een internemarktproduct. De nieuwe richtlijn maakt van zorg een verhandelbaar commercieel goed. Wie het meeste geld heeft, wordt het eerst geholpen op de plek waar het zorgaanbod het grootst en het goedkoopst is. Het voorstel handhaaft tweedeling in de zorg. Ik vraag mij af hoeveel van mijn collega's zich hierin kunnen vinden. Zorg is een basisbehoefte die voor iedereen gelijk toegankelijk moet zijn. De leden die morgen vóór stemmen, denken wellicht dat ze de patiënten een dienst bewijzen, maar dat is absoluut niet het geval. Ik ben voor alles wat de rechten van de patiënt ten goede komt, maar bij goedkeuring van deze richtlijn kunnen we in dit kader heel veel narigheid verwachten; ik zal u een paar voorbeelden noemen.
Verzekeraars zullen patiënten maar al te graag de grens over sturen, als daar een goedkopere behandelingsmogelijkheid bestaat. Het zorgaanbod in eigen land zal daardoor verschralen. Zorg die niet meer rendabel is, zal uit duurdere regio's verdwijnen. Patiënten hebben dan geen keuze meer, het is geen recht, maar ze móeten de grens over. Patiënten uit regio's waar zorg goedkoper is, zullen overigens niet de mogelijkheid hebben om uit te wijken naar een andere regio. De meerkosten daarvoor worden namelijk niet automatisch vergoed. Het zorgtoerisme dat deze richtlijn beoogt, is daarmee alleen voor rijkeren weggelegd.
Dan de goedkope regio's en de regio's met korte wachttijden. Zij zullen op termijn zó veel zorgtoeristen ontvangen dat hun eigen lokale zorg daardoor wordt verdrongen. Een voorbeeld konden we maandag al lezen in de Belgische krant De Standaard en ik kan u verzekeren, méér voorbeelden zullen volgen. Elke patiënt heeft naar mijn mening recht op goede zorg en wel dicht bij huis, in eigen taal en met eigen familie. In plaats daarvan stimuleert Europa zorg naar het buitenland en laat het de markt zijn werk doen. Wie het hiermee eens is, stemt morgen vóór; wie het met mij eens is, dient zeker tegen te stemmen.
Oreste Rossi
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de richtlijn bevatte aanvankelijk een aantal heikele punten. Tijdens discussies in de commissie en de trialoog hebben we een akkoord bereikt over een in zijn geheel genomen evenwichtige tekst, die rekening houdt met de behoefte aan kwaliteit en veiligheid van de gezondheidszorg, de algemene beginselen van vergoeding, voorafgaande toestemming, grensoverschrijdende samenwerking voor de behandeling van zeldzame ziekten en e-gezondheidsdiensten.
Het doel dat wij onszelf hadden gesteld was de erkenning van het recht van alle patiënten op grensoverschrijdende gezondheidszorg, om medisch toerisme te voorkomen. De kosten die de gezondheidszorg maakt bij de behandeling van een burger van een andere lidstaat zouden, met recht, moeten worden gedragen door de staat van oorsprong van de patiënt.
We hadden de lidstaten eveneens willen verplichten om een basisniveau van gezondheidszorg te garanderen, maar dat is niet mogelijk gebleken. Gezien de verbeteringen die door bemiddeling in de tekst zijn aangebracht, zullen wij voor stemmen. Dat zullen wij eveneens doen bij de andere te bediscussiëren tekst, over het Europees initiatief op het gebied van de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie. Die tekst is een voorbereiding op de indiening van een wetgevingsvoorstel dat is gericht op de integratie van verschillende, al bestaande strategieën.
Het gemeenschappelijke doel van deze twee maatregelen is te benadrukken dat betere coördinatie tussen de lidstaten nodig is, uitsluitend ten behoeve van de burgers.
Csanád Szegedi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, persoonlijk sta ik achter het verslag over de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg. Uit vele voorbeelden blijkt dat een groot aantal patiënten gebruikmaakt van de gezondheidsdiensten in andere lidstaten, omdat ze daar de juiste zorg kunnen krijgen. We kennen allemaal het geval-Kohl in Luxemburg, dat een bewijs vormt van dit fenomeen. Helaas beperken de externe en interne verschillen binnen de EU - waarmee ik de verschillen tussen de West-Europese en de Oost-Europese regio's bedoel - zich niet tot verschillen op economisch vlak en op het vlak van de sociale voorzieningen. Er bestaat ook een enorme kloof als het om de gezondheidszorg gaat en het is de taak van het Europees Parlement om deze verschillen te verminderen, de verschillen tussen West- en Oost-Europa dus, omdat het aantal mensen dat gebruikmaakt van de gezondheidsdiensten in een andere lidstaat zal afnemen als er overal even hoogwaardige gezondheidszorg voorhanden is. Daarnaast is het van groot belang dat de rol van zorgverzekeraars gestandaardiseerd wordt, omdat we er daarmee voor kunnen zorgen dat het universele Europese beginsel van vrij verkeer niet wordt aangetast.
Ook vind ik het belangrijk dat de aanbevelingen van de beroepsgroep worden gecoördineerd, om ervoor te zorgen dat de lidstaten dezelfde behandelingen toepassen bij dezelfde categorieën van ziekten. Gezondheid mag geen privilege zijn, en dezelfde ziekten mogen niet in Hongarije en Zweden verschillend behandeld worden, alleen maar omdat het eerste land in Oost-Europa ligt en de financiële situatie van de mensen daar minder gunstig is, terwijl het laatste land bij West-Europa hoort waar de mensen het beter hebben.
Christofer Fjellner
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de stemming van morgen een van de belangrijkste stemmingen zal zijn waar ik in mijn zes jaar als lid van het Europees Parlement aan heb deelgenomen. Niet omdat ze gevolgen heeft voor een zo groot aantal mensen - de meeste mensen willen immers goede en tijdige gezondheidszorg waar ze wonen, en hebben daar ook recht op - maar wel omdat deze stemming zo ontzettend belangrijk is voor de mensen voor wie ze gevolgen heeft. Het kan zelfs een kwestie van leven of dood zijn. Bovendien gaat het hier ook om een fundamenteel beginsel van de Europese samenwerking - vrij verkeer. Eigenlijk is het een schande dat we pas nu het vrij verkeer uitbreiden tot diegenen die het het meest nodig hebben, diegenen die ziek zijn, die patiënt zijn.
Dit is een compromis en ik weet dat zowel ik als mijn collega's in de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) met betrekking tot veel aspecten graag verder hadden willen gaan, maar we mogen niet vergeten hoe de situatie er nog niet zo lang geleden uitzag, met alles wat werd gezegd over medisch toerisme, de dreigende instorting van nationale gezondheidszorgstelsels, de vereiste inzake voorafgaande kennisgeving, of, om het in gewone mensentaal te zeggen, dat we als patiënt gedwongen werden om de toestemming te vragen alvorens gebruik te maken van de rechten die het Europees Hof van Justitie ons heeft gegeven. Dat was hoe de situatie er toentertijd uitzag en met dat in het achterhoofd, is het feit dat we nu überhaupt een besluit hebben, een enorm succes.
Ik zie dit niet als een besluit dat we nemen dankzij datgene wat de Zweedse of Europese linkse partijen hebben gedaan, maar veeleer ondanks datgene wat ze hebben gedaan. Ik herinner me de eerdere formuleringen en dat bijvoorbeeld de Zweedse sociaaldemocraten zich van stemming onthielden toen we hier in eerste lezing over stemden. Gisteren werd opgeroepen om in Zweden voorafgaande kennisgeving in te voeren. Ik hoop dat Zweden dat niet doet. We hebben het vele jaren zonder voorafgaande kennisgeving gekund en ik hoop dat dat ook in de toekomst zo zal blijven.
Morgen nemen we hier in het Europees Parlement echter ons besluit en dan is het aan de lidstaten en de Commissie. Voer dit uit zodat we de patiëntenrechten versterken in plaats van ze in te perken. Dat is mijn dringende verzoek aan de lidstaten. Aan de Commissie zou ik willen zeggen: houd de lidstaten nauwlettend in de gaten want we weten dat ze hier onderuit zullen willen proberen te komen.
Gilles Pargneaux
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Győri, commissaris, staat u mij om te beginnen toe onze tevredenheid uit te spreken over de vooruitgang die is geboekt met deze richtlijn die wij morgen gaan aannemen. Al sinds jaren oordeelt alleen het Hof van Justitie van de Europese Unie over geschillen betreffende grensoverschrijdende gezondheidszorg en de rechten van patiënten.
Vandaag de dag is de mobiliteit van patiënten geen marginaal verschijnsel meer in Europa, maar deel geworden van de dagelijkse gang van zaken. Aan behandelingen over de grens wordt momenteel 1 procent van het totale budget voor de gezondheidszorg in Europa uitgegeven.
Ondertussen moet de mobiliteit van patiënten niet worden verward met het medisch toerisme dat zich de laatste jaren ontwikkeld heeft. Dat laatste vindt steeds meer in georganiseerd verband plaats en blijkt helaas steeds lucratiever. Geleidelijk ontwikkelt de gezondheidszorg zich tot een concurrerende markt.
Een Duitser gaat in Hongarije naar de tandarts, een Engelsman gaat, als hij zich dat kan veroorloven, naar Frankrijk om sneller te kunnen worden geopereerd. Er zijn veel voorbeelden. We moeten er echter voor zorgen dat gezondheidszorg niet wordt benaderd als handelsgoed en het gelijkheidsbeginsel wordt ondermijnd. En het is hierom dat wij in de loop van de afgelopen drie jaren zoveel belang hebben gehecht aan de verdediging van het beginsel van voorafgaande toestemming, af te geven door de lidstaat van aansluiting voor intramurale en extramurale zorg.
Ik wil hier ook mijn waardering uitspreken voor het werk van de rapporteurs, mevrouw Grossetête, en in het bijzonder onze socialistische rapporteur, mevrouw Roth-Behrendt, die grote vooruitgang heeft mogelijk gemaakt, bijvoorbeeld op het gebied van terugbetaling van zorgkosten, de opzet van nationale contactpunten en Europese referentienetwerken, de behandeling van zeldzame aandoeningen en betere samenwerking tussen de lidstaten.
Meneer de Voorzitter, commissaris, ons werk is nog niet gedaan. Tot hier zijn we gevorderd maar we moeten verder gaan om de ongelijkheden weg te nemen die nog steeds bestaan in Europa en ik ben ervan overtuigd dat we er met zijn allen voor kunnen zorgen dat Europese patiënten en burgers gelijke rechten hebben. <BRK>
Corinne Lepage
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Győri, commissaris, deze overeenkomst heeft, zoals mijn collega's al hebben gezegd, vooral de verdienste dat een zekere juridische helderheid wordt verschaft. Tot op heden deed het Hof van Justitie uitspraak in deze kwesties, waardoor rechtsonzekerheid bleef bestaan. Dat is een situatie waar we vandaag afscheid van nemen en ik ben van mening dat we de rapporteur, mevrouw Grossetête, de schaduwrapporteurs en ook de heer Dalli zeer erkentelijk moeten zijn voor hun werk. Deze wetgeving verbetert de informatievoorziening aan patiënten, de kwaliteit van de gezondheidszorg, de kosten en de procedures voor terugbetaling van gemaakte zorgkosten.
Ik ben evenzeer tevreden over het systeem van voorafgaande toestemming voor de meest intensieve zorg, waaronder intramurale zorg, gespecialiseerde zorg of zorg die een specifiek risico voor de patiënt inhoudt. Het is duidelijk niet de bedoeling te verhinderen dat patiënten zich laten behandelen in het buitenland, maar medisch toerisme moet worden voorkomen en daarnaast moet worden vermeden dat de socialezekerheidsstelsels in gevaar komen.
Toch heb ik gemengde gevoelens over de voorwaarden voor de inwerkingtreding van deze procedure, die risico's kan inhouden voor de gelijke behandeling van patiënten van de lidstaten.
Wat betekent om te beginnen een redelijke termijn? We moeten erop alert zijn dat de term "redelijk" geen bedreiging vormt voor de behoeften van de patiënt.
We moeten er tevens op letten dat de lidstaten financiële procedures in gang zetten waarmee wordt vermeden dat de patiënten, en dan vooral de minst draagkrachtigen, te grote bedragen moeten voorschieten. Het zou niet aanvaardbaar zijn als de rechten van de patiënt worden ondermijnd door administratieve problemen.
Tenslotte kunnen de verschillende besluiten van de lidstaten over de terugbetaling van kosten die gepaard gaan met zorg ook leiden tot ongelijkheden tussen patiënten, als er bijvoorbeeld in een bepaalde lidstaat een minimumvergoeding bestaat die in andere lidstaten niet geldt.
Dit, mijnheer de Voorzitter, commissaris, zijn de zaken die ik hier wilde bepleiten.
Claude Turmes
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Bowis, deze richtlijn leidt tot heldere en transparante rechten. Daardoor wordt duidelijker wat mijn rechten zijn wanneer ik naar het buitenland ga, en heerst er geen willekeur meer, wat in bepaalde landen het geval was. Deze richtlijn zal er ook toe leiden dat ik beter geïnformeerd ben wanneer ik naar het buitenland ga. Deze richtlijn moet echter worden omgezet door de regeringen. Met deze richtlijn hebben we in ieder geval kunnen verhinderen, is dat we de grenzen moesten opengooien om de nationale stelsels voor de gezondheidszorg te verbeteren. Sommige vertegenwoordigers van de Commissie, en misschien ook sommige afgevaardigden, hadden daarvan gedroomd. Ik ben er trots op dat we er met beide rapporteurs - ook met mevrouw Grossetête - in geslaagd zijn om het evenwicht te handhaven: we hebben duidelijk nee gezegd tegen het zorgtoerisme, en duidelijk ja gezegd tegen het handhaven van de nationale systemen. De kwalitatieve verschillen in de medische zorg kunnen we niet door deze richtlijn wegwerken, dat kan alleen maar gebeuren door in de betrokken lidstaten genoeg te investeren.
Ik hoop dat de heer Dalli en de Commissie zich met deze richtlijn nu misschien gaan concentreren op de verordening over de sociale zekerheid, dat is het basissysteem, waar duidelijk wordt gemaakt wie er geld krijgt en waar alles goed geregeld wordt. U moet wat meer druk uitoefenen op de lidstaten, zodat die dit nog beter omzetten, dat is zinvoller dan nieuwe ideeën te ontwikkelen voor liberalisering of mededinging.
Kay Swinburne
(EN) Mijnheer de Voorzitter, met deze richtlijn zijn concrete stappen genomen om de rechten van de patiënt te consolideren om gebruik te kunnen maken van gezondheidszorgdiensten in de hele EU. Ik heb me voor deze richtlijn geïnteresseerd omdat de uitvoering ervan een bijzonder effect zal hebben in mijn kiesdistrict Wales waar, ook al is het de Britse regering die met de EU onderhandelt over gezondheidszaken, het erop volgende beheer en de verschaffing van gezondheidszorg een gedelegeerde bevoegdheid is die via de regering van Wales (de Welsh Assembly Government) wordt uitgevoerd.
Mijn oorspronkelijke zorgen over de mogelijke gevolgen voor het stelsel van gezondheidszorg in Wales, met betrekking tot de vergoeding van de kosten en voorafgaande toestemming, zijn verdwenen nu er een zekere mate van flexibiliteit in deze voorstellen is ingebouwd. Dat de lidstaten en regionale partijen kunnen beslissen over de behandeling waar de patiënt recht op heeft met voorafgaande toestemming en de instelling van een maximum aan de vergoeding zal de zorgen over de reeds overvraagde en overbelaste gezondheidszorgstelsels enigszins verlichten.
Als gevolg van het werk van mijn collega's in dit Parlement in heden en verleden, in het bijzonder de heer Bowis, kunnen we tevreden zijn dat we een stap vooruit hebben gezet om de patiënten duidelijkheid te verschaffen, een betere keuze te bieden aan gezondheidszorg en meer samenwerking tussen de verschillende gezondheidszorgstelsels in de EU te verwezenlijken. Dit zou tot een hoger kwaliteitspeil in de hele EU moeten leiden, doordat de patiënt kan kiezen.
João Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, de bedoeling van deze richtlijn is vanaf het begin duidelijk geweest: namelijk de gezondheidszorg mee te nemen in de doelstelling van de liberalisering van diensten en op die manier de belangen te dienen van economische en financiële groepen, door hun werkterreinen in alle landen van de Europese Unie uit te breiden naar de gezondheidszorg en gezondheidszorg te benaderen alsof het een consumptiegoed is als alle andere en de gebruikers ervan te behandelen als gewone consumenten.
Dit voorstel zal de ongelijkheden tussen Europese burgers verder vergroten en in het nadeel uitpakken van mensen die niet over de middelen beschikken om gebruik te kunnen maken van particuliere gezondheidszorg of gezondheidszorg in een van de andere lidstaten van de Europese Unie. Ondanks de aangebrachte amendementen zal dit voorstel, als het wordt aangenomen, ernstige gevolgen hebben voor sommige landen, vooral voor Portugal en zijn nationale gezondheidszorg, gezien de enorme kosten die dit met zich kan meebrengen.
Diezelfde Europese Unie die strenge restricties oplegt aan de nationale begrotingen als het gaat om de financiering van openbare diensten zoals gezondheidszorg, draait er haar hand niet voor om, om die begrotingen zwaar te belasten als het erom gaat overheidsmiddelen door te sluizen naar economische en financiële marktgroepen die zaken willen doen in de gezondheidszorg, of naar maatregelen die gezondheidstoerisme bevorderen.
In dit voorstel worden, vanuit een hang naar marktwerking, aan gebruikers onvoldoende waarborgen geboden op het gebied van veiligheid en kwaliteit van de zorg, vooral als het gaat om gezondheidszorg die buiten ziekenhuizen geboden wordt. Ondanks wat sommige mensen beweerd hebben, komt het systeem van voorafgaande toestemming onvoldoende aan deze bezwaren tegemoet. Daarom moeten deze plannen worden tegengehouden, net zoals in 2007 gebeurd is toen de gezondheidszorg werd uitgezonderd van de beruchte richtlijn-Bolkestein.
Jaroslav Paška
(SK) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik blijk geven van mijn teleurstelling over de houding van de Raad ten opzichte van de richtlijn betreffende de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg, aangezien de Raad in de eerste lezing veel goede wijzigingsvoorstellen van het Europees Parlement niet heeft overgenomen.
Het Europees Parlement heeft namelijk in de eerste lezing al een goede basis gelegd voor de correcte toepassing van de regels voor de grensoverschrijdende verstrekking van gezondheidszorg in de lidstaten, zodat patiënten in gerechtvaardigde gevallen en volgens de vastgestelde regels en zonder de rechtbanken te belasten in een andere lidstaat toegang krijgen tot de poliklinische zorg of ziekenhuiszorg die ze nodig hebben.
Daarom is het goed dat de commissie erin geslaagd is bij de opstelling van het verslag voor de tweede lezing de oorspronkelijke filosofie aan te houden, het standpunt van het Parlement in de eerste lezing weer te geven en een waardige oplossing te bieden voor de huidige onoverzichtelijke toestand in de grensoverschrijdende verstrekking van gezondheidszorg.
De compromistekst die is ingediend voor dit debat, die stoelt op de jurisprudentie van het Hof van Justitie, biedt onze burgers nieuwe mogelijkheden en nieuwe kwaliteit in de gezondheidszorg, en daarom vind ik dat we moeten streven naar een zo snel mogelijke toepassing van deze richtlijn in het dagelijks leven.
Licia Ronzulli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na een juridisch proces dat jaren heeft geduurd, zullen we morgen eindelijk stemmen over het verslag dat de Europese burgers die ieder jaar naar het buitenland moeten voor een juiste medische behandeling juridische grond onder de voeten geeft.
Dit zal alle patiënten, en niet alleen de best geïnformeerden of de rijksten, in staat stellen te profiteren van de rechten die door de jaren heen al in de uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie zijn erkend. Met de opening van nationale contactpunten zal toegang tot grensoverschrijdende gezondheidszorg niet langer een sprong in het diepe zijn waarin tot op de heden helaas veel patiënten, die al door hun ziekte waren verzwakt, te maken hebben gekregen met bureaucratische, taalkundige en economische problemen.
Voor wat betreft de intramurale zorg kan de lidstaat van aansluiting verlangen dat een patiënt die besluit zich in het buitenland te laten behandelen, een verzoek om voorafgaande toestemming indient. Dit is uiteraard noodzakelijk voor het beschermen van de stabiliteit van het eigen zorgsysteem. Op sommige punten had wellicht meer kunnen worden gedaan ter bescherming van de patiënten, zoals bijvoorbeeld met betrekking tot het systeem van voorafgaande melding, dat de lidstaten in staat zal stellen medische kosten van te voren in te schatten, zij het alleen op vrijwillige basis.
Tot slot wil ik nog benadrukken dat ik zeer enthousiast ben om mee te kunnen doen aan een debat waarin alle partijen maar door één ding zijn verbonden, en dat is de wens om een einde te maken aan de lijdensweg van duizenden patiënten in heel Europa, en dat moment lijkt eindelijk te zijn aangebroken.
Karin Kadenbach
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Győri, mijnheer Dalli, ik ben van mening dat het de taak van de politiek is om ertoe bij te dragen dat het welzijn van onze burgers wordt gegarandeerd en verhoogd. Juist in de zorgsector is dat op dit moment geen makkelijke taak. Het is primair de taak van de lidstaten om deze gezondheidszorg en de toegang tot de beste geneeskunde te garanderen, los van het inkomen van de patiënten, los van waar ze wonen.
Hoe goed de nationale stelsels voor de gezondheidszorg ook zijn, het kan altijd voorkomen dat patiënten gebruik willen of moeten maken van hulp, ondersteuning en medische voorzieningen in het buitenland. Deze richtlijn biedt eindelijk de wettelijke voorwaarden daarvoor, en garandeert dat de patiënten aanspraak kunnen maken op deze diensten, zonder bijkomende bureaucratische hindernissen, zonder twijfels over de juridische kant, en ook zonder al te hoge bijkomende kosten.
Na lange onderhandelingen is deze richtlijn volgens mij werkelijk een succes, ook al zal de omzetting ervan binnen de gezondheidszorg in de individuele lidstaten en door de verzekeringen nog heel wat voeten in de aarde hebben. Ik hoop werkelijk dat u in die zin druk blijft uitoefenen, want ook de beste richtlijn levert alleen maar iets op wanneer ze wordt omgezet en uitgevoerd. Ik vraag u om standvastig te blijven bij uw pogingen om de preventie en de medische zorg uit te breiden. Ik ben namelijk van mening dat we allemaal willen dat de Europeanen zo lang mogelijk gezond blijven, met een optimale toegang tot hoogwaardige medische voorzieningen, en tegen minimale kosten.
Frédérique Ries
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Győri, commissaris, ik zou op mijn beurt onze rapporteur, mevrouw Grossetête, willen bedanken en feliciteren, die op uitstekende wijze de fakkel heeft overgenomen van onze oud-collega de heer Bowis. Het is vandaag, met alle felicitaties, dan ook een beetje het feest van de heer Bowis!
Ik vind het belangrijk om de gewichtige rol te benadrukken van het Belgisch voorzitterschap, dat de nodige inspanningen heeft geleverd om te komen tot dit moeilijke compromis met het Parlement, maar vooral met enkele lidstaten waarvan de opstelling, hoe zullen we het noemen, in bepaalde gevallen weigerachtig was.
Deze richtlijn inzake grensoverschrijdende gezondheidszorg is essentieel, ook al betreft het slechts 1 procent van de nationale gezondheidszorgbudgetten. Het gaat immers, los van de cijfers, om de symbolische waarde. Een symbolische waarde die ligt in het recht voor elke Europese burger om zich te laten behandelen in het buitenland, de genoten zorg vergoed te krijgen en daarover goed geïnformeerd te worden.
Daarnaast was het zaak duidelijk de beschermingsmechanismen vast te stellen waarmee elke vorm van medisch toerisme kan worden bestreden, zonder dat dit ten koste gaat van een flexibele tekst waarmee diagnostiek en behandeling aan beide zijden van een grens kan worden bevorderd. Ik denk hierbij in het bijzonder aan bijvoorbeeld zeldzame aandoeningen.
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit af met de opmerking dat het hier gaat om een eerste essentiële stap, maar dat we moeten doorgaan en verder moeten strijden voor de bevordering van een Europa van de gezondheidszorg, waaraan wij allen sterk hechten. <BRK>
Tadeusz Cymański
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ideale wetten bestaan niet. Ze hebben allemaal hun voor- en nadelen, maar deze richtlijn wekt absoluut meer hoop dan angst. Ondanks de snelle veranderingen blijft Europa een continent met grote verschillen en grote contrasten. Dit geldt ook voor het niveau en de omvang van de gezondheidszorg. Het is duidelijk dat de armste landen, landen in transformatie en opbouw, het meest bevreesd zijn. De financiering van de gezondheidszorg en de medische behoeftebevrediging ligt daar echter op een veel lager niveau dan in de rijkere landen.
Deze richtlijn is daarom een enorme kans en biedt hoop aan alle patiënten in voornoemde landen. Regeringen staan voor een grote uitdaging. Paradoxaal genoeg dwingt deze richtlijn juist veel hervormingen af en vestigt hij de aandacht op de omvang van de onderfinanciering in de gezondheidszorg. Onderfinanciering is namelijk niet alleen het gevolg van het gebrek aan financiële middelen in die landen, maar ook van fouten in het gevoerde beleid en onderschatting van de enorme betekenis die door Europese burgers wordt gehecht aan gezondheid.
Ik dank u voor uw aandacht en roep op tot steun aan deze richtlijn, onafhankelijk van de uiteindelijke vorm van de zogenoemde vrijwaringsclausule. In die clausule wordt het bereikte compromis onder woorden gebracht en 'compromis' is een woord dat ons bevalt.
Sabine Wils
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een richtlijn inzake de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg kan er heel snel toe leiden dat de gezondheidszorg in de EU wordt gereduceerd tot de kleinste gemene deler, waarbij wordt uitgegaan van een bepaalde dienstverlening. Mijn fractie zal nooit aanvaarden dat de portemonnee van de mensen een criterium wordt voor de gezondheidszorg, en de patiënt een klant.
Dit voorstel voor een richtlijn biedt de ziektekostenverzekeringen een instrument om patiënten naar het buitenland te sturen, als ze daar goedkoper kunnen worden behandeld. Dat zou tot een enorme druk in de gezondheidszorg leiden, en tot druk op de prijzen. Wanneer een bepaalde behandeling een paar honderd kilometer verderop goedkoper is, en de patiënten door hun verzekering daar naartoe worden gestuurd, wordt die behandeling ter plaatse niet meer aangeboden. Dat zou er toe leiden dat ook voor de gezondheidszorg uitsluitend de neoliberale logica van de markt bepalend is, en het welzijn van de patiënt niet meer bovenaan staat.
Ik zou u willen vragen, geachte collega's, wilt u in deze gevoelige sector zorgtoerisme? Ik vind dat de gezondheidszorg dicht bij de patiënt moet worden aangeboden. Dat is een overheidstaak, dat zijn diensten van algemeen belang, die voor iedereen ter plaatse beschikbaar moeten zijn.
Anna Rosbach
(DA) Mijnheer de Voorzitter, een zieke wil niet naar een vreemd land reizen als de behandeling in zijn eigen land even goed is. Maar dat gezegd hebbende, is dit voorstel het best haalbare. We zien dat het financieringsmodel is gewijzigd en dat de nationale gezondheidsstelsels niet worden ondermijnd, terwijl de patiënten tegelijkertijd betere mogelijkheden krijgen om in andere EU-landen te worden behandeld.
Patiënten kunnen eenvoudiger een behandeling zoeken in een ander land als bijvoorbeeld expertise en behandelingsaanbod niet beschikbaar zijn in eigen land. Dat is van belang als het om uiterst zeldzame ziekten gaat, die een zeer gespecialiseerde kennis vereisen. Als we de behandeling van dergelijke zeldzame ziekten op een paar plaatsen in de EU kunnen concentreren, is de kans op herstel van de patiënten veel groter, omdat artsen die regelmatig gebruikmaken van hun specialistische vaardigheden vaker goede resultaten bereiken. Maar dat mag niet betekenen dat de lidstaten hun eigen gezondheidsstelsels laten verwateren, wat ook in de tekst staat. Dank u zeer, mijnheer de Voorzitter. Ook dank aan commissaris Dalli en aan de rapporteur. Dank voor uw uitstekende werk.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur, mevrouw Grossetête, bedanken voor het moeilijke werk dat zij heeft verricht. Vanwege de uiteenlopende standpunten van de EU-lidstaten en de verschillen tussen de gezondheidszorgstelsels in de respectievelijke landen was dit geen eenvoudige taak. Het bereiken van een compromis tussen verwachtingen en mogelijkheden vereiste niet alleen onderhandelingskwaliteiten maar vooral kennis van het onderwerp. We zijn ons er allemaal van bewust dat de inwoners van de Europese Unie, vooral in landen waar de toegang tot specialisten en moderne behandelmethoden beperkt is, bepaalde maatregelen verwachten voor de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg. Die maatregelen zijn opgenomen in de richtlijn en door de rapporteur uitvoerig besproken.
Het is belangrijk dat het dankzij de compromissen die zijn bereikt tijdens het werk aan de richtlijn, gelukt is om de benadering te veranderen van de landen die in eerste instantie de bepalingen van de richtlijn blokkeerden. Toegankelijkheid, gemak en zekerheid van de gezondheidszorg vormen de kern van de richtlijn, naast het recht van patiënten om gebruik te maken van gezondheidsdiensten uit een andere lidstaat en restitutie van bepaalde kosten. De richtlijn is gebaseerd op de behoeften van de patiënt en niet op de financiële middelen.
Ik ben ervan overtuigd dat de bepalingen van de richtlijn niet alleen de gezondheidstoestand van de patiënten verbeteren, maar ook aan de basis zullen staan van de verbetering van de gezondheidszorgstelsels in sommige EU-landen. Benadrukt dient te worden dat de richtlijn een eerste, fundamentele stap is in de richting van patiëntenmobiliteit, versterking van de patiëntenrechten en gelijkschakeling van het niveau van dienstverlening in de verschillende lidstaten.
Andrés Perelló Rodríguez
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het terecht is de rapporteurs, in het bijzonder mevrouw Grossetête en mijn fractiegenote mevrouw Roth-Behrendt, te feliciteren met het werk dat zij hebben verricht om een stuk wetgeving dat in een impasse verkeerde, nieuw leven in te blazen. Nu kan het recht op gezondheidszorg immers worden opgenomen als rechtsgrond en zijn we een nieuwe weg ingeslagen om onze burgers de veiligheid en kwaliteit te garanderen waarvoor zij op enig moment kiezen. Bovenal is dankzij hun werk een duidelijke regulering mogelijk van de rol van de lidstaten van oorsprong die moeten betalen en de lidstaten waar de zorg wordt verleend.
Ik denk echter niet dat we daarmee kunnen volstaan, maar dat dit het begin zou moeten zijn van een veel grotere stap vooruit, zodat, zoals mevrouw Roth-Behrendt zei, deze richtlijn slechts een formaliteit wordt, omdat er in alle lidstaten een zodanige mate van gelijkheid is bereikt dat burgers niet van het ene naar het andere land hoeven te reizen.
Wat we in deze strijd moeten bewerkstelligen is een vorm van wetgeving die de rechten van de burgers waarborgt met betrekking tot de zorg die zij zouden moeten ontvangen - prestaties en veiligheid - en niet alleen het recht dat zij al hebben op vrij verkeer tussen de lidstaten. Gelijke kwaliteit is wat eenheid zal creëren, anders komen we nauwelijks vooruit.
Miroslav Ouzký
(CS) Degenen onder u die al langere tijd zitting hebben in het Europees Parlement, weten zich waarschijnlijk wel te herinneren hoe deze norm indertijd tot stand is gekomen. Het is eigenlijk wel een beetje grappig verhaal. In den beginne was er het verslag van mevrouw Gebhardt, dat het vrij verkeer van diensten binnen de Europese Unie mogelijk moest maken. Daar hebben we toen een deel uitgehaald en verklaard dat diensten in de gezondheidszorg een aparte norm verdienen. Toen de Commissie die uiteindelijk indiende, werd daar geleidelijk aan het vrije verkeer van diensten in de gezondheidszorg uitgewerkt en hielden we een deel over waarin het recht van patiënten op vrij verkeer in de Europese Unie bij het zoeken naar diensten in de gezondheidsdiensten en zorgverlening wordt beschreven.
Ik wil daar maar mee zeggen dat onze Europese gezindheid vooral te maken heeft met de befaamde symbolen en vlaggen en maar bar weinig met de totstandbrenging van de feitelijke vrijheden waarop de Europese Unie gegrondvest zou moeten zijn. Zo kreeg de norm een zeer koel onthaal van de lidstaten, bang als zij waren voor een te groot beroep op hun nationale begrotingen met een mogelijke ineenstorting daarvan als resultaat.
Ik wil slot nog zeggen dat dit niet exact is wat we wilden, maar dat het desalniettemin toch een goed begin is, een stap in de goede richting. Ik zou graag de rapporteurs willen complimenteren met hun werk en hen hartelijk willen bedanken ervoor.
Horst Schnellhardt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij dat deze richtlijn nu eindelijk in werking treedt. Ik zou eraan willen herinneren dat het er op een bepaald moment naar uitzag dat het hele wetgevingsproces zou mislukken. Ik denk dat we het te danken hebben aan de onderhandelingstactiek van de rapporteur en van het bemiddelingsteam, maar natuurlijk ook van het Belgische voorzitterschap van de Raad, dat we nu een resultaat hebben waarmee we ongetwijfeld heel tevreden kunnen zijn. Ik ben met name blij dat nu duidelijker is gedefinieerd dat de lidstaten het recht hebben om de behandeling in een ander land te beperken. Het voorstel van de lidstaten regelde dat niet. Ik denk dat dit besluit het mogelijk maakt dat de patiënt begrijpt en kan toetsen waarom een bepaalde behandeling niet wordt toegestaan. Dat is goed zo, en het is ook belangrijk.
Wie helpen we hier nu het meeste mee? Ik denk dat we allereerst de 60 000 mensen helpen die op een wachtlijst voor een orgaantransplantatie staan. We hebben de richtlijn over orgaantransplantaties natuurlijk al goedgekeurd, maar dit is een verdere stap die eveneens de wachttijden korter zal maken. Bovendien helpen we de miljoenen burgers die lijden aan een van de 30 000 zeldzame ziekten die we kennen. Die kunnen we veel gerichter en beter behandelen wanneer dat ook in een ander land kan gebeuren.
Ik denk echter niet dat deze richtlijn tot zorgtoerisme in Europa zal leiden. Daarom is de vrees van de collega's ter linker zijde volledig ongegrond. Daar hoeven we het niet over te hebben.
Edite Estrela
(PT) Mijnheer de Voorzitter, deze tekst is het resultaat van veel werk en onderhandelingen en daarom wil ik de heer Bowis, mevrouw Grossetête en mevrouw Roth-Behrendt bedanken. We moeten de voortgang erkennen die daarbij geboekt is, want deze nieuwe versie biedt meer garanties ten aanzien van de veiligheid en de kwaliteit van de zorg. Hoewel de formulering van de artikelen 7 en 8 verbeterd is, ben ik van mening dat de tekst nog verder had kunnen gaan om nog grotere billijkheid te waarborgen.
Het grootste deel van de patiënten - en vooral mensen uit minder draagkrachtige groepen - wil niet in het buitenland behandeld worden, vanwege de taalbarrière en het ontbreken van ondersteuning door familieleden. Burgers met een hoger inkomen kennen deze belemmeringen niet. Daarom ben ik bang dat de nieuwe regelgeving in landen met een universeel toegankelijke en grotendeels gratis gezondheidszorg aanleiding kan vormen tot minder investeringen in de nationale gezondheidszorg en dat daarmee wordt bijgedragen aan het creëren van een gezondheidszorgmarkt voor de rijken. Desondanks hoop ik dat deze richtlijn eraan zal bijdragen dat de ongelijkheden in de gezondheidszorg zullen worden teruggedrongen.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, net als de anderen juich ik dit debat en deze richtlijn toe en bedank ik onze rapporteur.
Ik ben hier misschien wat voorzichtiger dan sommige Parlementsleden. Ik denk dat het verkeerd is als het nieuws vanuit dit Huis naar buiten gaat dat van nu af aan alles goed is met onze grensoverschrijdende gezondheidszorg. We moeten nog steeds vele dingen bespreken en opzetten om dit te laten werken. Mag ik even de eigen woorden van de commissaris citeren, en ik hoop dat ik dat goed doe? Hij zei dat het "duidelijk was dat alle lidstaten de plicht hebben om in hun eigen land te investeren om hun burgers de gezondheidszorg te bieden die ze nodig hebben”. Ik zie hem instemmend knikken, dus ik heb hem goed geciteerd.
Het is goed dat we met die boodschap kunnen teruggaan naar de lidstaten die dat niet doen en naar de lidstaten die wachtlijsten hebben. Het gaat hier ook over mijn eigen land, Ierland. De waarheid is dat mensen er de voorkeur aan geven om dicht bij huis behandeld te worden. Daarom hebben we in Ierland eindeloze protesten, en zeer terechte protesten, over de sluiting van streekziekenhuizen en lokale diensten. Dat gezegd hebbende, deze richtlijn kan werken als zij de lidstaten en hun zorgaanbieders dwingt te kijken naar de diensten in hun eigen land en de verstrekking van diensten aan degenen die ze nodig hebben verbetert. Ze zullen sowieso daarvoor moeten betalen als onze burgers gebruikmaken van de rechten die deze richtlijn hun geeft.
Tot slot, mensen hebben al het recht om naar het buitenland te gaan voor grensoverschrijdende gezondheidszorg krachtens Verordening (EG) nr. 883/2004, maar dat weten ze niet. Als dat wel zo was, dan zouden we veel meer patiënten de grens over zien steken om hun diensten te krijgen. Laten we onze burgers dus informeren over waar ze recht op hebben en laten we hopen dat we niet de grens hoeven oversteken maar dat we, als we dat wel doen, dat vrijelijk kunnen doen en de diensten zullen krijgen die we nodig hebben.
Edit Herczog
(HU) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit eerste debat onder het Hongaarse voorzitterschap. Allereerst wil ik opmerken dat het goed was dat we deze kwestie buiten de context van de dienstenrichtlijn besproken hebben, omdat de kwestie van grensoverschrijdende gezondheidszorg verschillende unieke kenmerken heeft. Ik wil de rapporteurs en de schaduwrapporteurs feliciteren en ook John op de galerij. Het is echter enorm belangrijk dat de plicht van de lidstaten om basiszorg aan te bieden niet ter discussie staat. Het behoort tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten om hun eigen burgers zorg aan te bieden. Het is enorm belangrijk dat benadrukt wordt dat deze richtlijn niet een privilege voor de rijken is, maar een instrument om betere zorg en behandeling te waarborgen voor mensen die aan een zeldzame ziekte lijden. We hebben ons bij ons werk door die doelstelling laten leiden. Een andere belangrijke afweging is dat we dankzij deze richtlijn beter gebruik zullen kunnen maken van natuurlijke omstandigheden. Daarbij doel ik bijvoorbeeld op de thermale baden van Hongarije, waar bepaalde ziekten veel effectiever genezen kunnen worden, en die niet verplaatst kunnen worden. De patiënten moeten in dit geval natuurlijk naar ons toe komen. Het is heel belangrijk dat we doorgaan op deze weg, zodat gezonde én zieke mensen, de Europese burgers, voelen dat de Europese Unie om hen gaat en er voor hen is.
David Casa
(MT) Mijnheer de Voorzitter, velen van ons besteden weinig aandacht aan hun gezondheid omdat ze gezond zijn en geen medische zorg nodig hebben. Als onze gezondheid echter in het geding komt, beseffen we meteen hoe belangrijk en wezenlijk het is om een goed gezondheidsstelsel te hebben, dat bovendien efficiënt en effectief functioneert.
Burgers in de Europese Unie kunnen een beroep doen op medische zorg in andere lidstaten als hun aandoening niet in het eigen land kan worden behandeld. We moeten er echter aan denken dat dit een laatste redmiddel is dat niet zomaar moet worden toegepast; het is immers de duurste optie die bovendien onpraktisch is. Er moet pas gebruik van worden gemaakt als er geen enkele andere mogelijkheid meer is. In dat geval moeten we er echter op toezien dat de bureaucratie tot een minimum wordt beperkt en het toegangs- en veiligheidsniveau worden verbeterd.
De lidstaten moeten verder adequaat worden toegerust om hun gezondheidsstelsels te beschermen en de mogelijke extra toevloed uit andere landen op te vangen. Het zou daarom ideaal zijn als de lidstaten werd toegestaan een systeem van voorafgaande toestemming te hanteren. Wat in deze context duidelijk wordt, is dat de huidige regels niet toereikend zijn - integendeel, ze zijn onduidelijk en inconsistent. We moeten echter, zoals we in het kader van orgaandonatie hebben gezien, komen met oplossingen zodat Europa op dit gebied vooruit kan en zijn burgers optimale medische zorg kan bieden.
Zuzana Roithová
(CS) Met grote opluchting stel ik vast dat het Parlement eindelijk tot een politiek akkoord is gekomen over het recht van patiënten op grensoverschrijdende gezondheidszorg onder voorwaarden die jarenlang uitsluitend beschermd werden door het Europees Hof van Justitie, op basis van specifieke rechtszaken. Het doet mij deugd dat de voorwaarden voor vergoeding in dit compromis op dezelfde manier geformuleerd zijn als waarvoor een aantal van ons zeven jaar geleden al gepleit hebben in verband met de dienstenrichtlijn. Ik wil mevrouw Grossetête en de heer Bowis, die ik hierbij tevens groet, hartelijk danken voor het feit dat zij dit aanvaardbare akkoord uit het vuur hebben weten te slepen en dat zij bovendien ook nog eens belangrijke waarborgen hebben geformuleerd voor wat betreft het toezicht op de naleving van dit recht. Ik ben ervan overtuigd dat het recht op mobiliteit de behandeling van zeldzame ziekten voor alle Europeanen bereikbaar maakt en dat het uiteindelijk tot kortere wachttijden leidt voor operaties in alle lidstaten van de Europese Unie. En zo wordt een van de doelstellingen op het vlak van gezondheidszorg waar ik me mijn hele leven al voor inzet, bewaarheid.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Győri graag feliciteren met haar huidige functie. Ik wens haar en het Hongaarse voorzitterschap heel veel succes. Ik wil graag iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan het ontwerpverslag dat wij vandaag bespreken feliciteren.
Zoals u misschien weet, hoort Roemenië bij de groep landen die reserves had over een aantal compromissen die zijn gesloten in de Raad. Deze reserves betekenen niet dat Roemenië tegen grensoverschrijdende gezondheidszorg is. Zij geven de zorg van de Roemeense regering over de financiële stabiliteit van grensoverschrijdende zorg en de mogelijke omvang daarvan weer, aangezien sommige lidstaten, zoals u heel goed weet, slechts een zeer beperkt nationaal inkomen hebben.
Anderzijds zijn investeringen een manier om dit risico te beperken. Tegelijkertijd denk ik echter dat de hervormingen van de gezondheidsstelsels van de lidstaten van het grootste belang zijn. Mijns inziens zou de Europese Commissie meer betrokken moeten zijn bij deze hervormingen van de gezondheidsstelsels.
Christa Klaß
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de patiëntenmobiliteit betekent een enorme stap op weg naar een Europa van de burgers. Deze richtlijn is uitstekend van opzet. Ze heeft niet alleen een vader die ervoor uitkomt, namelijk John Bowis, maar ook een moeder, Françoise Grossetête. Hartelijk dank voor uw geweldige inzet.
We hebben lang en breed over de juiste aanpak gediscussieerd en we beseffen wel degelijk dat we ons nog niet op de snelweg naar ons doel bevinden. Maar de basis waarop we nu kunnen voortbouwen, is solide en goed van opzet. De situatie is ingewikkeld. Er zijn 27 lidstaten met verschillende uitgangspunten, zowel wat betreft de organisatie van de gezondheidsdiensten als wat betreft de ziektekostenverzekeringen. De voorafgaande goedkeuring van een ziekenhuisbehandeling in een andere lidstaat en de wederzijdse erkenning van de ethische en morele beginselen van de gezondheidswetgeving zorgen ervoor dat enerzijds de eigen verzekering wordt gesteund en de eigen verantwoordelijkheid wordt bevorderd, maar dat anderzijds ook alle burgers toegang wordt verleend tot de diensten die in andere lidstaten worden aangeboden.
Dat is een grote stap vooruit, vooral ook op het gebied van zeldzame ziekten. Niet elke lidstaat beschikt op dit gebied over dezelfde intensieve zorgcapaciteiten. Iedereen kan nu van de aanwezige kennis en infrastructuur profiteren, en specialisten kunnen zich beter ontplooien omdat de vraag naar hun specifieke diensten zal toenemen nu meer mensen er toegang toe krijgen. Voor de mensen in mijn regio aan de grens met Luxemburg, België en Frankrijk is de grensoverschrijdende toegang tot gezondheidsdiensten een duidelijke stap voorwaarts en een groot pluspunt in het Europa van alledag.
José Manuel Fernandes
(PT) Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, dankzij de rechten die burgers met deze richtlijn krijgen - rechten die overigens al erkend waren door het Hof van Justitie van de Europese Unie - kunnen alle patiënten in de Unie gebruikmaken van de gezondheidszorg.
Dit voorstel draagt bij aan de duidelijkheid en aan de toegankelijkheid van grensoverschrijdende zorg, en aan de toepassing van het recht op vergoeding van de kosten door de lidstaat van aansluiting. Dat betekent een stap vooruit in het proces van de Europese integratie en opbouw, de versterking van de solidariteit en het Europa van de burgers.
Hiermee krijgen we kortere wachtlijsten, een kwalitatief betere gezondheidszorg, concurrentie en een stimulans voor wetenschappelijk onderzoek. Zeldzame ziekten vormen een prioriteit en de diagnose en behandeling ervan kunnen voortaan worden uitgevoerd in de lidstaat die daar het beste voor toegerust is. Deze richtlijn is er voor alle Europese burgers die een beroep moeten doen op de gezondheidszorg.
De Portugese minister van Gezondheidszorg heeft het dan ook bij het verkeerde einde als ze zegt dat deze optie er alleen is voor de beter opgeleide koopkrachtige burger. Dat is juist wat er nu aan de hand is, zonder deze richtlijn. Portugal beschikt over een uitstekende gezondheidszorg en uitstekend medisch personeel en kan niet aan de kant blijven staan bij dit belangrijke project. Portugal moet deze richtlijn aangrijpen om verdere moderniseringen door te voeren en de concurrentie aan te gaan, om aan alle Europeanen die dat nodig hebben zorg te kunnen aanbieden.
Mijn felicitaties aan de rapporteur, mevrouw Grossetête, die uitstekend werk geleverd heeft.
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de "catch-the-eye”-procedure. Zeventien mensen hebben verzocht het woord te mogen voeren. Gezien het belang en de betekenis van deze maatregel wil ik iedereen aan het woord laten komen, maar houdt u zich aan de spreektijd van één minuut. De microfoon wordt uitgeschakeld als uw spreektijd voorbij is.
Ik wil nog slechts dit zeggen tegen degenen die aan de wieg hebben gestaan van deze maatregel, John Bowis, in de bezoekersgalerij, en mevrouw Grossetête, de huidige rapporteur, en alle schaduwrapporteurs: de macht van de patiënt heeft gesproken, het Europees Parlement heeft geluisterd. Hartelijk dank aan u allemaal.
Csaba Sógor
(HU) Mijnheer de Voorzitter, ik juich het toe dat in deze richtlijn de rechten van patiënten duidelijker worden vastgelegd, dat er een eind komt aan de eindeloze wachtlijsten en dat er een oplossing in wordt voorgesteld voor gevallen waarin er in iemands eigen land geen professionele hulp beschikbaar is. Ik weet zeker dat we allemaal begrip en empathie hebben voor de positie van de gezondheidszorgstelsels van de nieuwe lidstaten met weinig financiële middelen, zoals we ook rekening moeten houden met het risico van emigratie van gekwalificeerd personeel.
Als we dit verslag aannemen, vragen we opnieuw een enorme inspanning van de gezondheidszorgstelsels van lidstaten met weinig financiële middelen, maar als we tegenstemmen zorgen we er indirect voor dat de toepassing van de rechten van patiënten in diezelfde landen beperkt blijft. Ik ben ervan overtuigd dat we erin zullen slagen een evenwicht te vinden bij deze operatie tussen de ongelijk toegeruste gezondheidszorgstelsels van de lidstaten. Zo kan mijn land, Hongarije, bijvoorbeeld concurrerende diensten aanbieden op het gebied van thermale kuren, fysiotherapie en tandheelkunde.
Richard Howitt
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het verontrust mij zeer dat ons amendement waarin wordt geëist dat regelgevende instanties op medisch gebied in het ene land aan hun tegenhangers in de EU moeten zeggen wanneer een gezondheidswerker een tucht- of strafrechtproces boven het hoofd hangt in de commissiefase is verworpen en niet in de eindstemming zal worden gebracht over deze nieuwe EU-wet over grensoverschrijdende gezondheidszorg.
Laat ik u vertellen over het geval van de Duitse arts Daniel Ubani, die David Gray onwettig heeft gedood, een kiezer uit mijn district Cambridgeshire, door tien keer de aanbevolen dosis van een pijnstiller toe te dienen. Hij is in Groot-Brittannië geroyeerd, maar toch oefent hij tegenwoordig zijn beroep uit in Duitsland.
Dan is er het geval van dokter Marcos Ariel Hourmann, die in Spanje voor doodslag is veroordeeld vanwege het opzettelijk toedienen van een dodelijk injectie, maar toch werkt hij op de afdeling Spoedeisende hulp van het West Suffolk Hospital, dat ook in mijn kiesdistrict ligt, ondanks een duidelijke vraag aan Spanje of hij wel geschikt is om zijn beroep uit te oefenen.
Deze voorbeelden laten zien dat er een enorme maas in de Europese wet zit, waardoor gezondheidswerkers die in een van onze landen niet geschikt zijn bevonden om hun beroep uit te oefenen de kans krijgen om in een ander land te werken en patiënten in gevaar te brengen. Ik zou de commissaris willen vragen uit te leggen waarom.
Krisztina Morvai
(HU) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de vertegenwoordigers van het Hongaarse voorzitterschap, en de Raad, vriendelijk verzoeken om dit halfjaar, deze zes maanden Hongaars voorzitterschap, te benutten om de unieke problemen van de nieuwe lidstaten, de postcommunistische landen zoals Hongarije, te betrekken bij de debatten. Als we het bijvoorbeeld zoals nu hebben over het invoeren van een semi-gestandaardiseerd, Europa-breed grensoverschrijdend gezondheidszorgstelsel, mogen we daarbij niet over het hoofd zien dat bijvoorbeeld in Hongarije gekwalificeerde en goed opgeleide verpleegkundigen een salaris verdienen van ongeveer 250 euro per maand, en artsen 500 of 600 euro. Vindt de Europese Unie het niet bijzonder onethisch, immoreel en onacceptabel om een soort gestandaardiseerd Europees gezondheidszorgstelsel in te voeren zonder naar de salarissen te kijken ...
(De spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Siiri Oviir
(ET) Mijnheer de Voorzitter, wij nemen een belangrijke stap vooruit in het belang van patiënten. Velen hier hebben daar vandaag over gesproken. Wat mij opviel was dat er weer eens nadruk werd gelegd op de angst om medisch toerisme te bevorderen. Wat in die interventies naar voren kwam, was de angst dat patiënten uit lidstaten met een lagere levensstandaard of een lagere nationale begroting voor de volksgezondheid de praktijkkamers van artsen in de rijkste landen gaan bevolken, zodat patiënten uit die landen zelf niet aan bod komen.
Als wij even nadenken, dan zullen we begrijpen dat deze angst ongegrond is. Patiënten krijgen de kosten in hun eigen land vergoed en het verschil moeten zij zelf betalen. Patiënten zullen niet genoeg geld hebben om het verschil te betalen als de prijzen het dubbele of driedubbele bedragen van de prijzen in hun eigen land. Het geneert mij te horen dat wij nog steeds bang zijn voor de mythe van de zogeheten Poolse loodgieter.
Marina Yannakoudakis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het belang van gezondheidszorg en deze richtlijn kan niet genoeg worden benadrukt. Zij kan fundamentele gevolgen voor de gezondheidszorg van de lidstaten hebben.
Het verheugt mij te zeggen dat de gebieden die controversieel en verontrustend zijn, zijn aangepakt en het resultaat is een sterke richtlijn die heldere grenzen stelt en de positie van de lidstaten in de gezondheidszorg zal versterken.
De uitdaging was om de gezondheidszorgstelsels financierbaar te houden en tegelijkertijd de patiënt meer keuzemogelijkheden te bieden. Aan de behoefte van de lidstaten om de controle te behouden over de richting van het beleid en de eisen die hun gezondheidszorg aan hun begroting stelt, is tegemoetgekomen door de bepaling over de voorafgaande toestemming en het feit dat de lidstaten kunnen kiezen welke diensten er worden uitgevoerd.
E-gezondheid is ook op een heel verstandige manier opgepakt, in zoverre dat het wordt aangeboden om flexibiliteit te bieden, en de lidstaten kunnen er iets mee doen als ze dat willen en wanneer ze dat willen.
Al met al hebben we een stuk werk voor ons liggen dat de autonomie van de lidstaten op het gebied van hun gezondheidszorg veiligstelt, terwijl de patiënt de beste zorg wordt geboden. Ik feliciteer de rapporteur en John Bowis met het goede werk dat ze hebben geleverd.
Seán Kelly
(GA) Mijnheer de Voorzitter, u heeft ruimhartig iedereen in de gelegenheid gesteld om te spreken, dus ik zal mij conform de regels houden aan één minuut spreektijd.
Dit was een buitengewoon interessant debat en voor mij persoonlijk ook erg leerzaam. Ik ben met name verheugd dat de Europese Unie prioriteit geeft aan onze patiënten, ongeacht of zij arm of rijk zijn. Patiënten zullen er enorm bij gebaat zijn dat er in elk land op één plaats informatie beschikbaar komt. Deze richtlijn zal daarnaast ook alle landen onder druk zetten om hoogwaardige diensten aan te bieden. Doen zij dat niet, dan kunnen burgers besluiten naar andere landen te gaan waar deze diensten wel beschikbaar zijn. Er is tot slot niet veel gezegd over e-gezondheid, maar ook dat is een belangrijk terrein waarover we in de toekomst meer zullen horen.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Grossetête feliciteren met dit uitstekende verslag. Ik wil er vier elementen uitlichten. Ten eerste: de inrichting van nationale contactpunten is van groot belang om informatie te kunnen verkrijgen, ik bedoel dat patiënten informatie kunnen verkrijgen. Het is van vitaal belang precies te weten onder welke omstandigheden voorafgaande toestemming nodig is. Dat is van groot belang in het geval van zeldzame ziekten. Het is ook van essentieel belang dat van patiënten in beginsel niet geëist kan worden dat ze vooraf betalen. Tot slot wil ik de kwestie van grensoverschrijdende gezondheidszorgregio's aansnijden, die van groot belang is voor Hongarije en Midden-Europa, omdat er in de gebieden rondom de Duits-Oostenrijkse grens, de Hongaars-Slowaakse grens en de Hongaars-Roemeense grens, waar de taalgrenzen niet samenvallen met de landsgrenzen, vele onderontwikkelde, overbodige en niet-gebruikte zorgvoorzieningen zijn, terwijl er geen taalbarrières bestaan. Ik wil u nogmaals feliciteren.
Petru Constantin Luhan
(RO) Mijnheer de Voorzitter, toegang tot grensoverschrijdende gezondheidszorg is een basisvoorwaarde om patiënten de best mogelijke behandeling te bieden. We kunnen hiervoor zorgen door zo duidelijk en praktisch mogelijke voorschriften op te stellen. De verbetering van patiëntenrechten, met name via informatieverstrekking en samenwerking tussen de lidstaten, kunnen we bewerkstelligen door een systeem van e-gezondheid te ontwikkelen en informatie te verspreiden over grensoverschrijdende gezondheidszorg.
Via promotiecampagnes, ondersteund door grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma's, kunnen wij patiënten voorzien van informatie die hun in staat stelt, met zo min mogelijk misbruik, gebruik te maken van het stelsel, overeenkomstig de goedgekeurde voorschriften. Daarom denken wij dat e-gezondheid en een efficiënte bevordering van grensoverschrijdende gezondheidsstelsels basiselementen zijn om de aanbevelingen van de richtlijn ten uitvoer te leggen.
Zigmantas Balčytis
(LT) Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle rapporteurs graag bedanken voor het samenstellen van dit belangrijke document. Er zijn momenteel te veel onzekerheden over de kwestie van de toegankelijkheid van behandelingen, terugbetalingen en de verantwoordelijkheid voor de klinische follow-up van de grensoverschrijdende gezondheidszorg. Recepten die in de ene lidstaat zijn uitgeschreven, worden in andere landen niet altijd erkend. Deze richtlijn is voor onze burgers dus heel belangrijk, omdat het nu bestaande systeem heel ingewikkeld is en het moeilijk is de juiste informatie te krijgen. Daar komt bij dat de wetenschappelijke vooruitgang niet overal hetzelfde tempo aanhoudt. Deze richtlijn zou patiënten dus mogelijkheden kunnen verschaffen voor een geschikte behandeling in het buitenland, als die in eigen land nog niet beschikbaar is. Zo zouden patiënten werkelijk kunnen profiteren van de voordelen van de interne markt. Het zou er bovendien toe kunnen bijdragen dat de systemen voor de gezondheidszorg in de verschillende lidstaten op een evenwichtiger wijze worden hervormd.
Salvatore Iacolino
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze maatregel is zonder twijfel een allesomvattende maatregel, en ik vind dat de rapporteur en eenieder die eraan heeft meegewerkt een welgemeend compliment verdienen.
Grensoverschrijdende gezondheidszorg betekent inderdaad grenzen overschrijden en de patiënt keuzevrijheid geven, wat nauw is verbonden met de bewegingsvrijheid die de Europese Unie kenmerkt. Deze gezondheidsmobiliteit wordt nu erkend voor zowel zeldzame ziekten als zeer specialistische aandoeningen die directe behandeling vereisen.
Door het tijdige en gepaste karakter van de behandelingen kunnen we spreken van een recht: het recht op gezondheid. De gezondheidszorg wordt elektronisch en zal de verschillen in de behandeling van de Europese burgers verminderen. En deze maatregel zou op termijn zelfs kunnen leiden tot een Europese vorm van accreditatie die hoge technologische en personele standaarden garandeert.
Olga Sehnalová
(CS) Na twee jaar onderhandelen is nu dan dit compromisvoorstel tot stand gekomen, een voorstel dat beoogt de rechtszekerheid van patiënten ten aanzien van de levering van grensoverschrijdende gezondheidszorg te vergroten. Dat mag positief genoemd worden. De moeizame onderhandelingen lieten niet alleen duidelijk zien dat de gezondheidszorgstelsels in de lidstaten sterk van elkaar verschillen, maar vooral ook dat het financiële plaatje van de gezondheidszorg voor de Europese burger sterk uiteenloopt. Dat het hier om een uiterst gevoelige kwestie gaat, blijkt ook uit het feit dat in Tsjechië dokters massief ontslag nemen van hun werkgever, ziekenhuizen. Tegen deze achtergrond blijft het geheel omgeven met zekere risico's en onzekerheden ten aanzien van de gevolgen van de richtlijn, bijvoorbeeld als het gaat om gezondheidstoerisme naar landen met kwalitatieve, maar goedkopere gezondheidszorg. Alleen de tijd kan uitwijzen of dit slechts een randprobleem is en de ontegenzeggelijk positieve effecten van de richtlijn inderdaad de overhand zullen hebben.
Miroslav Mikolášik
(SK) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Grossetête, en de vader van deze richtlijn, John Bowis, bedanken voor het enorme werk dat zij hebben verzet voor deze richtlijn die een veilige grensoverschrijdende gezondheidszorg van hoge kwaliteit tot doel heeft.
Ik wil benadrukken hoe belangrijk deze richtlijn is gezien de tot nu toe onduidelijke regels voor de behandeling van patiënten in het buitenland die voor onzekerheid hebben gezorgd onder patiënten, vooral in het geval van ernstige ziekten. Ik ben zeer verheugd dat in de richtlijn juist voor deze patiënten speciale bepalingen zijn opgenomen.
Ik sta achter de benadering van de rapporteur, die benadrukt dat deze richtlijn bedoeld is voor patiënten die deze zorg nodig hebben en niet uitsluitend voor diegenen die er het geld voor hebben. De richtlijn is daardoor een belangrijke stap in de richting van mobiliteit van patiënten binnen de Europese Unie. De overeenkomst met de Raad is een evenwichtig compromis tussen de standpunten van de lidstaten en het Europees Parlement ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Mario Pirillo
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de toegang tot grensoverschrijdende gezondheidszorg in Europa werd tot nog toe beperkt door verschillende factoren, die betrekking hadden op lange wachttijden, een ingewikkeld vergoedingssysteem en moeilijkheden bij het vaststellen wie verantwoordelijk was voor de klinische follow-up van de grensoverschrijdende gezondheidszorg.
De richtlijn waarover het Europees Parlement op het punt staat te stemmen is een belangrijke stap voorwaarts omdat hij deze administratieve zaken verduidelijkt en de samenwerking tussen de lidstaten verbetert, en de kwaliteits- en veiligheidsnormen van de gezondheidszorg versterkt.
Met de instelling van nationale contactpunten kan de patiënt kennis nemen van de beschikbare behandelingen in andere lidstaten, de te volgen stappen of de geldende klachten- en beroepsprocedures. Deze mogelijkheid is niet meer gebaseerd op de economische mogelijkheden, maar op het werkelijke recht om een meer weldoordachte keuze te kunnen maken.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur en al degenen de aan dit belangrijke document hebben meegewerkt graag bedanken. Het was een hele opgave om overeenstemming te bereiken. En je zou nu kunnen denken dat iedereen het met dit document eens is. Er zijn echter mensen die menen dat de kosten voor de dienstverlening ongelijk verdeeld zijn en dat er te veel bureaucratische eisen worden gesteld. Er zijn er zelfs die vrezen voor gezondheidstoerisme. Ik ben er echter van overtuigd dat de richtlijn afgewogen mechanismen bevat om te verhinderen dat dit document negatieve gevolgen teweegbrengt. Het belangrijkste is hoe dan ook dat we de voorwaarden voor patiëntenmobiliteit creëren en deze patiënten in staat stellen werkelijk Europees burger te zijn. Ze moeten binnen de Unie dus vrij kunnen circuleren om de gewenste diensten te verkrijgen. Taalbarrières en onvoldoende informatie zijn twee factoren die mensen daarvan weerhouden. De voorgestelde contactpunten kunnen de patiënten de nodige informatie en daarmee ook de nodige duidelijkheid verschaffen. Dat zal ze het zelfvertrouwen geven zelf hun weg te zoeken. Gezondheidszorg is voor iedereen van groot belang. Als we onze krachten verenigen, kunnen we garanderen dat we de goede weg inslaan.
Kriton Arsenis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij spreken hier over een richtlijn die een echte oplossing biedt voor het vraagstuk van het gebruik van gezondheidsdiensten in andere lidstaten. Er wordt nu al gebruikgemaakt van gezondheidsdiensten in andere lidstaten. De onderhavige richtlijn betreft de regeling en harmonisatie van de voorwaarden waaronder deze diensten kunnen worden verkregen. Ik ben het eens met hetgeen de collega's zeiden, namelijk dat de gezondheidsdiensten van hoge kwaliteit moeten zijn en dat deze voor de burgers beschikbaar moeten zijn in de buurt van waar zij wonen. Soms is het echter noodzakelijk om een beroep te doen op gezondheidsdiensten in andere lidstaten, met name als het gaat om zeldzame ziekten en nieuwe behandelingen.
Ik ben verheugd over het feit dat specifiek wordt verwezen naar gezondheidsdiensten in kuuroorden (warme en geneeskrachtige bronnen). Deze diensten bieden de mogelijkheid om met weinig geld de preventie en behandeling van vele ziekten te verbeteren en kunnen ook heel belangrijk zijn voor de 'gezondheid' van onze ziekenfondsen.
Mijnheer de commissaris, ik vraag u om steun te geven aan het initiatief om deze diensten te bevorderen.
Maria Da Graça Carvalho
(PT) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Győri, commissaris, deze richtlijn stelt regels om de toegankelijkheid van veilige en kwalitatief goede grensoverschrijdende zorg te vergroten, bevordert de samenwerking tussen de lidstaten en eerbiedigt tegelijkertijd de nationale bevoegdheden volledig.
De richtlijn draait om fundamentele waarden als universaliteit, toegang tot hoogwaardige zorg, billijkheid en solidariteit. Er zijn duidelijke voordelen voor patiënten, met name patiënten die aan zeldzame en complexe aandoeningen leiden, omdat zij hiermee gebruik kunnen maken van expertisecentra die gespecialiseerd zijn in hun ziekte.
Deze richtlijn is weer een voorbeeld van een Europa in dienst van de burgers. Dit is een felicitatie waard, vooral aan het adres van de Commissie, de Raad en onze collega mevrouw Grossetête voor haar uitstekende werk en voor het feit dat ze de invoering van deze richtlijn mogelijk heeft gemaakt ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Antigoni Papadopoulou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, grensoverschrijdende gezondheidszorg is in deze tijd noodzakelijk. De onderhavige richtlijn schept de voorwaarden voor een Europa zonder grenzen op medisch gebied. Mensen die lijden aan ernstige chronische ziekten kunnen nu specialistische behandelingen krijgen. Ze worden mobieler, krijgen betere informatie van de contactpunten en kunnen beschikken over mechanismen waarmee zij zonder al te veel omhaal hun kosten kunnen dekken. De nieuwe communautaire richtlijn creëert echter ook nieuwe uitdagingen. Zij oefent druk uit in de richting van modernisering van de nationale gezondheidsstelsels in de 27 lidstaten van de Europese Unie, en het staat ook buiten kijf dat daarmee alle medische stelsels van de 27 lidstaten van de Europese Unie gedwongen worden om voortdurend binnen netwerken samen te werken teneinde goede praktijken te kunnen uitwisselen, de elektronische gezondheidszorg te kunnen bevorderen en de kwaliteit van de grensoverschrijdende gezondheidszorg voortdurend te kunnen verbeteren. Dat is een uitdaging die wij moeten aangaan ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
John Dalli
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement nogmaals feliciteren met deze geweldige prestatie, dat wil zeggen de voltooiing van deze richtlijn. Het verheugt me ten zeerste dat deze richtlijn wordt aangenomen.
Ik moet zeggen dat ik het niet eens ben met de conclusie dat dit initiatief gezondheidszorgtoerisme bevordert of de gezondheidszorgverzekeraars in staat stelt om de kosten te verlagen. In plaats daarvan is het een waarborg dat burgers die gezondheidszorg nodig hebben, zich in een betere positie bevinden om die zorg ook te krijgen, en worden de burgers bevrijd van bureaucratische hindernissen waardoor ze soms niet in staat zijn om de nodige zorg te krijgen.
Ik ben van mening dat de richtlijn een ware doorbraak is voor patiënten en voor de versterking van gezondheid in Europa. Ik kan niet anders dan het eens zijn met mevrouw Roth-Behrendt, mevrouw McGuinness en anderen dat dit een stimulans moet zijn voor lidstaten om in hun eigen gezondheidssystemen te investeren, omdat, zoals ik meerdere malen in het openbaar heb gezegd in verband met deze richtlijn, we van onze burgers geen nomaden willen maken. We willen dat onze burgers de best mogelijke behandeling thuis kunnen krijgen.
Met deze richtlijn zijn de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg nu vastgelegd in EU-wetgeving, maar ons werk houdt hier niet op. Ik verwijs naar de vraag van mevrouw Parvanova over mogelijke individuele voorstellen met betrekking tot interoperabiliteit. Ik moet zeggen dat interoperabiliteit ook van cruciaal belang is om ervoor te zorgen dat dit initiatief, deze richtlijn, operationeel en uitvoerbaar wordt, omdat ik me niet kan voorstellen dat we deze richtlijn op een echt goede manier kunnen uitvoeren zonder een geschikt interoperabel e-gezondheidssysteem. Anderzijds is interoperabiliteit ook van groot belang voor het verbeteren van gelijkheid binnen de gezondheidszorg en van de duurzaamheid van gezondheidszorg.
Ik kijk er nu naar uit om met de lidstaten samen te werken aan de adequate uitvoering en handhaving van deze richtlijn in de gehele EU. Er valt nog veel te doen, zowel op Europees als nationaal niveau, om ervoor te zorgen dat samenwerking tussen gezondheidssystemen in Europa een realiteit wordt. U kunt erop rekenen dat ik deze uitdaging met al mijn vastberadenheid en energie zal aangaan.
Enikő Győri
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte leden van het Parlement, mijnheer Bowis, ik dank u zeer voor dit productieve debat. Ik denk dat het heel goed weergeeft welke punten bij de besprekingen van de afgelopen jaren het moeilijkst lagen voor de deelnemers daaraan, zowel in de Raad als in dit Parlement, en het verheugt me ook zeer te merken dat de overgrote meerderheid van de leden van dit Parlement het met elkaar eens is.
Ja, deze richtlijn zal verduidelijking brengen in de situatie en zal leiden tot een transparanter systeem, ten dienste van de Europese burger. Zoals morgen zal blijken bij de presentatie van het programma, wil het Hongaarse voorzitterschap mensen centraal stellen in zijn programma. Ook is duidelijk geworden dat wat we tot stand gebracht hebben nog niet perfect is. Er kan nog verder aan gewerkt worden, zoals de heer Dalli net ook zei.
Ik vond het debat over de interne markt en de dienstenrichtlijn, en hoe deze zich verhouden tot de rechten van patiënten, uitermate interessant. Ik denk dat het heel slim was dat we ervoor gekozen hebben de kwestie niet vanuit de optiek van diensten te benaderen, aangezien iedereen zich de commotie rondom de dienstenrichtlijn herinnert toen deze net was aangenomen. Het was een goede stap om deze richtlijn vanuit het standpunt van patiëntenrechten tot stand te brengen. Daardoor zal vrij verkeer van patiënten mogelijk worden en zullen patiënten toch, en op het juiste moment, gebruik kunnen maken van kwalitatief betere diensten. Ik denk dan ook dat we ons doel bereikt hebben, al was het via een andere benadering. Het is van groot belang dat de keuzevrijheid met deze richtlijn bevorderd wordt, naast de beginselen van gelijke kansen, het recht op kwalitatief hoogwaardige zorg, rechtvaardigheid en solidariteit, zoals ik eerder al gezegd heb.
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, het verheugt mij zeer dat deze richtlijn tot stand komt onder het Hongaarse voorzitterschap. Alle lof daarvoor moet echter naar onze voorgangers gaan, België en Spanje, en naar de leden van dit Parlement. Ik ben er dankbaar voor dat de uitstekende samenwerking tussen de Raad en het Parlement in zo grote mate tegemoet komt aan de belangen van de Europese burger.
De Voorzitter
Ik wil uiteraard deze gelegenheid te baat nemen om mevrouw Grossetête te complimenteren met het uitstekende werk dat zij en de schaduwrapporteurs van de diverse fracties hebben verricht in verband met dit uiterst gevoelige en uiterst gecompliceerde vraagstuk. Mijns inziens moeten we hier veel publiciteit aan geven, want het gaat om een onderwerp dat daadwerkelijk van invloed zal zijn op alle burgers van de 27 lidstaten. Proficiat, mevrouw Grossetête.
Françoise Grossetête
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter ik deel uw standpunt ten volle en ik zou om te beginnen mijn dank willen betuigen aan de vele afgevaardigden die tijdens dit debat hun steun hebben uitgesproken voor deze richtlijn. Ik bedank verder de schaduwrapporteurs van alle fracties, ik zie op dit moment mevrouw Roth-Behrendt, maar ik denk aan alle collega's die ik niet allemaal kan noemen. Ik bedank deze mensen, omdat ze actief hebben deelgenomen en een grote bijdrage hebben geleverd aan het bereiken van het politieke akkoord met de Raad van 21 december, dat morgen succesvol zal worden afgesloten.
Aan mijn collega's die hun reserves hebben laten blijken over onder andere het verschijnsel van medisch toerisme, zeg ik: "Dat gaat niet gebeuren. Daar zullen wij voor waken." De richtlijn voorziet in een veiligheidsclausule voor de lidstaten en stelt de lidstaten in staat hun eigen gezondheidszorg en infrastructuur te plannen. Dit is met opzet zo geregeld om medisch toerisme te voorkomen.
Aan hen die van mening zijn dat deze richtlijn niet ambitieus genoeg is, zeg ik: "U heeft gelijk, ook ik had gewenst dat we verder waren gegaan!" Maar op dit moment moeten we overwegen dat we ons in een eerste fase bevinden van deze richtlijn en ik zie dat Commissaris Dalli, die ons bij dit onderwerp veel heeft geholpen, het met mij eens is.
Om te beginnen zullen we er gezamenlijk voor zorgen dat de omzetting van deze richtlijn plaatsvindt onder optimale omstandigheden. Over dertig maanden treedt de richtlijn in werking en we moeten er allen in onze eigen lidstaten alert op zijn dat de richtlijn werkelijk wordt aangewend in het belang van het recht van patiënten.
Ik zou willen eindigen met u te zeggen dat de stemming van morgen van essentieel belang is. Ik verwacht dat u ervoor zorgt dat de richtlijn een groot succes wordt, want dat succes schenkt u de patiënten. Eindelijk erkennen we hiermee immers de rechten van patiënten op gezondheidszorg van hoge kwaliteit.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
János Áder
Tijdens het debat in de commissie over de ontwerprichtlijn inzake de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg waren er maar weinig mensen die, zoals mijn collega de heer Liese, niet de gevaren maar juist de kansen van deze wet zagen. Wij Hongaren zijn het daarmee eens. Hoewel het compromis dat nu tot stand gekomen is, en dat kan worden beschouwd als een gezond compromis tussen de rechten van patiënten en de zorgen van de lidstaten, sterk verschilt van het vorige ontwerpverslag, blijven die kansen overeind. We kunnen zeggen dat dit een kleine stap in de goede richting is. Wat zijn deze kansen? Terwijl veel mensen een plotselinge toeloop van onrealistisch grote aantallen buitenlandse patiënten voorzagen en de ineenstorting van de nationale gezondheidszorgstelsels, betekent een en ander in mijn ogen eerder een kans voor ons om in de toekomst beter gebruik te maken van de natuurlijke kenmerken van ons land. Ik doel dan niet alleen op onze thermale baden, maar ook op onze geografische ligging en de kosten van gekwalificeerd personeel. Medewerkers in de gezondheidszorg zullen eindelijk de kans krijgen hun professionele vaardigheden en andere competenties beter te exploiteren. En ook zal dit ten goede komen aan patiënten uit andere lidstaten die geen gebruik kunnen maken van bepaalde zorg, omdat die in hun land niet aanwezig is. Zowel personeel in de gezondheidszorg als patiënten zullen hier dus profijt van hebben, maar ook de lidstaten kunnen gerust zijn, dankzij de vele restricties die in de richtlijn zijn opgenomen. Ik feliciteer de rapporteur en mijn collega's die aan dit succes hebben bijgedragen.
Giovanni Collino
schriftelijk. - (IT) Bij de standaardisering van de gezondheidszorg in Europa zal rekening worden gehouden met de kwaliteit van geboden zorg, die voor de inwoners van alle 27 lidstaten gelijk moet zijn, ongeacht hun rijkdom en financiële mogelijkheden, als we de interne markt ook op het gebied van gezondheidszorg willen voltooien.
Ik wil de Voorzitter en mijn collega's in het Parlement aansporen om ervoor te zorgen dat het Europees handelen zich niet beperkt tot de aanneming van dit initiatief, maar dat het Parlement ook zal aandringen op maatregelen op lokaal niveau, en vooral op de tenuitvoerlegging van de maatregelen in de verschillende lidstaten.
Niet minder belangrijk is dat alle grensoverschrijdende maatregelen worden aangenomen die nodig zijn om het hele systeem te laten werken. Een grensgebied als de regio Friuli-Venezia Giulia heeft bijvoorbeeld een toereikend gegevensverzamelingsmechanisme nodig voor de optimalisering van de samenwerking op zowel nationaal gebied - vooral nu fiscaal federalisme voor Italië steeds dichterbij komt - als met de aangrenzende gebieden, zoals bepaalde grensgebieden in Slovenië, waarmee we al enige tijd een belangrijke en constructieve dialoog voeren over het beheer van gezondheidszorg.
We hebben ook belang bij een adequate opleiding van het personeel, van wie de patiënten en de vaardigheden steeds mondialer zullen moeten worden, nu de realiteit niet langer uitsluitend Europees is.
Diogo Feio
schriftelijk. - (PT) Na een langdurig proces stemmen we vandaag voor de tekst van de richtlijn betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg. Dat is een succes voor het Parlement, maar met name een overwinning voor de gebruikers. Dankzij het nieuwe wetgevende kader kunnen burgers uit alle lidstaten gebruikmaken van de gezondheidszorg in een van de andere lidstaten, onder dezelfde voorwaarden als in hun eigen land. Door deze mobiliteit kunnen patiënten op volkome legitieme wijze de wachtlijsten in hun land omzeilen en gebruikmaken van het in andere Europese landen beschikbare medisch aanbod. Het opent ook de deur voor verdere specialisatie, met name op het gebied van zeldzame aandoeningen, omdat de zorg niet per se meer in de directe omgeving hoeft te worden afgenomen, maar kan worden afgenomen bij voorzieningen die in een bepaalde behandeling gespecialiseerd zijn. Hiermee willen we niet het gezondheidstoerisme stimuleren, maar de volledige mobiliteit van burgers binnen de EU waarborgen, onder dezelfde voorwaarden. Daardoor kan iedereen voortaan kiezen voor behandeling op een plek waar deze het snelste geboden kan worden en het meest effectief en kwalitatief hoogwaardig is, en de kosten daarvan vergoed krijgen door de lidstaat van aansluiting, onder precies dezelfde voorwaarden als wanneer de betreffende persoon de zorg in zijn eigen land ontvangen had.
Lena Kolarska-Bobińska
schriftelijk. - (PL) De inwerkingtreding van de richtlijn 'patiënten zonder grenzen' is een grote kans voor alle patiënten in de Europese Unie, maar vooral voor zieken uit minder ontwikkelde landen waarvan de gezondheidszorg nog veel te wensen overlaat. Een behandeling in het buitenland komt nu binnen hun bereik. Ook bestaat de hoop dat de nieuwe maatregelen veranderingen in de nationale gezondheidszorgstelsels stimuleren. Daarbij gaat het vooral om verkorting van de wachtlijsten voor verschillende ziekenhuisbehandelingen. Het risico dat patiënten uitwijken naar buitenlandse klinieken dwingt de landen met de langste wachtlijsten tot het nemen van administratieve besluiten voor een beter beheer van ziekenhuisbedden en behandelingen. De verplichte instelling van contactpunten in iedere lidstaat is belangrijk voor patiënten. Hierdoor komt er meer informatie beschikbaar over behandelingsmogelijkheden in het buitenland en de prestaties van buitenlandse klinieken op het gebied van behandeling van zeldzame of zeer ernstige ziekten. Het is belangrijk om na de inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving nauwkeurig toezicht te houden op de effecten, de invloed op de kwaliteitsverbetering van de dienstverlening, maar ook op de toegankelijkheid van de behandeling voor verschillende patiëntengroepen in verschillende regio's van Europa. Daarbij moet in het bijzonder gelet worden op de groepen die er gebruik van maken. Zijn dit alleen de goed geïnformeerde, goed gesitueerde maatschappelijke groepen, of alle mensen die behandeling nodig hebben?
Alajos Mészáros
In verband met het vrije verkeer van werknemers en de ontwikkeling van het toerisme moet er een oplossing komen voor de problemen van grensoverschrijdende gezondheidszorg. De regels voor het gebruik en de vergoedingen van gezondheidsdiensten moeten aan alle burgers van de lidstaten duidelijk en bekend zijn. Het doel is dat burgers zonder voorafgaande toestemming in een andere lidstaat alle extramurale en intramurale zorg kunnen krijgen waarop zij in hun lidstaat recht hebben en dat zij de kosten vergoed kunnen krijgen tot het bedrag dat zou zijn terugbetaald uit hoofde van het stelsel van hun eigen land. Het risico van mogelijk misbruik - ik doel hier op 'medisch toerisme' - mag er niet toe leiden dat hier belemmeringen tegen worden opgeworpen, maar we moeten er natuurlijk alles aan doen wat we kunnen om dat misbruik tot een minimum te beperken.
Ik moet benadrukken dat het voorstel gaat over de mobiliteit van patiënten binnen de Europese Unie en niet over het vrije verkeer van diensten. Opgemerkt dient te worden dat een goedwerkend systeem ook toegevoegde waarde kan genereren, doordat onbenutte capaciteit ingezet wordt en logistieke verliezen voorkomen worden. In bepaalde gevallen kan onmiddellijke grensoverschrijdende medische hulp levens redden. Een ander belangrijk aspect is dat grensoverschrijdende gezondheidszorg ook van grote betekenis is in gevallen waarin de benodigde behandeling in de ene lidstaat niet beschikbaar is, maar in de andere wel. Ik vind dit een evenwichtig voorstel, dat een compromis vormt tussen de bedenkingen van de lidstaten en de ambities van het Europees Parlement.
Rovana Plumb
Op dit moment is er te veel onduidelijkheid over kwesties op het gebied van toegang tot gezondheidszorg, vergoedingen en de verantwoordelijkheid voor klinische follow-ups met betrekking tot grensoverschrijdende gezondheidszorg. Met deze richtlijn kunnen alle patiënten, niet alleen de best geïnformeerde of rijkste patiënten, gebruikmaken van een aantal gezondheidsrechten die reeds door het Hof van Justitie van de Europese Unie zijn erkend. De lidstaten blijven volledig verantwoordelijk voor het organiseren en beheren van de socialezekerheidsstelsels. Het voorstel heeft betrekking op patiënten en hun mobiliteit in de EU en niet op het vrije verkeer van dienstverleners. De richtlijn heeft betrekking op samenwerking tussen de lidstaten, met name wat de erkenning van medische aanbevelingen uit een andere lidstaat betreft (behandelingen, recepten, etc.), e-gezondheid en de evaluatie van gezondheidstechnologie. Het referentienetwerk dat wordt gecreëerd door de nationale contactpunten zal de toegang van het publiek tot deze informatie vergemakkelijken. Ook de Roemeense autoriteiten moeten ervoor zorgen dat hun burgers toegang hebben tot informatie. Goedkeuring van dit verslag zal bijdragen aan het zorgen voor een goed evenwicht tussen de rechten van patiënten in de EU op toegang tot de beste medische behandeling en het waarborgen van de financiële houdbaarheid van het nationale socialezekerheidsstelsel.
Bernadette Vergnaud
schriftelijk. - (FR) Gezien het eerste voorstel van de Commissie, waarin de mobiliteit van patiënten werd gefaciliteerd vanuit een marktvisie op de gezondheidszorg, ben ik blij met de vorderingen die in dit akkoord zijn gemaakt. Om onze socialezekerheidsstelsels te behouden was het noodzakelijk opnieuw een systeem van voorafgaande toestemming in te voeren voor intramurale of kostenintensieve zorg. Zo was ook de verwijzing naar artikel 168 van het Verdrag noodzakelijk om te verzekeren dat de rechten van de lidstaten inzake de organisatie van het eigen stelsel van volksgezondheidszorg worden gerespecteerd. Uiteindelijk zijn prijzenswaardige vorderingen gemaakt op het gebied van samenwerking en informatievoorziening aan de patiënt.
Toch blijven er grote omissies bestaan. Zo wordt geen aandacht besteed aan de mobiliteit van professionals, medische demografie of de vergrijzing van de bevolking. Hier zouden andere wetgevingsvoorstellen een oplossing moeten bieden, met name waar het gaat om beroepskwalificaties, waarbij opnieuw moet worden benadrukt dat de gezondheidszorg een sector is met specifieke kenmerken. Het gaat hier om het meest kostbare bezit van de burgers en niet om slechts door marktwetten geleide handelswaar.
Bijlage - Standpunt van de Commissie
Amendementen:
Zonder meer aanvaardbaar: amendement 107 (tekst in zijn geheel, blok nr. 1, compromisamendement). De Commissie steunt de aanneming van de compromistekst door de medewetgevers.
