Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 15 mei 1998 werd onderbroken, te zijn hervat.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van vrijdag 15 mei 1998 zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de notulen willen laten opnemen dat de Franse politie de afgelopen vergaderweek in Straatsburg gezorgd heeft voor een zeer goede bewaking van het Europees Parlement en dat zij duidelijk aanwezig was in de buurt van het parlementsgebouw.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, de werknemers van de luchtvaartmaatschappij Air France hebben aangekondigd dat zij met ingang van aanstaande maandag gedurende twee weken in staking zullen gaan. Indien die staking doorgaat, kunnen wij europarlementariërs niet naar Straatsburg komen voor de volgende plenaire vergadering. Heeft het voorzitterschap met het oog op dit risico al enigerlei maatregel genomen?

De Voorzitter
Mijnheer Medina, het enige wat ik kan doen - en wat ik ook doe - is de Franse autoriteiten - afgelopen week, de betrokken minister - blijven wijzen op de beroerde situatie van het vervoer naar en uit Straatsburg. Het spreekt vanzelf dat ik gezien de aangekondigde staking wederom contact met hem zal opnemen met het verzoek de vereiste maatregelen te treffen.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het natuurlijk ook een goede zaak dat de Franse politie onze bewaking ter harte neemt, maar ik zou van de heer Rübig willen weten of hij nog andere platen in zijn repertoire heeft en of hij eens kan ophouden ons met deze kitschplaat te vervelen.
(Tekenen van onrust)

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik weet zeker dat u hierover iets gaat zeggen en ik weet zeker dat de collega's hier net zo blij zullen zijn als wij in Ierland over het resultaat van onze beide referenda.
(Levendig applaus) Dit was een schitterende overwinning voor het akkoord van Belfast en een iets minder goed resultaat - maar desalniettemin met een meerderheid van 60 % - voor het Verdrag van Amsterdam en wij hopen thans op een soortgelijke uitslag in Denemarken over een aantal dagen.

De Voorzitter
Mevrouw Banotti, U heeft een en ander veel beter onder woorden gebracht dan ik ooit zou kunnen.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik verwijs naar bijlage V van het Reglement, artikel 1, lid 1, sub b). Daarin wordt de vermenigvuldiging en verdeling van de verslagen van de Rekenkamer behandeld. Vergeten wij ook niet het Verdrag van Amsterdam, waarin er veel over transparantie gesproken wordt. De voorbije dagen vraag ik me af hoe het eigenlijk met de transparantie en de openbaarheid in ons Parlement gesteld is. Ten eerste is het een gruwel dat een officieel interimverslag van de Rekenkamer over de kosten en vergoedingen van de leden van het Europees Parlement bijna een maand bij de Voorzitter en sinds 13 mei bij het Bureau op tafel ligt, terwijl niet alle fracties hiervan in kennis zijn gesteld en de leden van dit Parlement dit belangrijke document niet ontvangen hebben, maar details van de pers moesten vernemen.
Deze handelwijze van de Voorzitter en het Bureau vind ik onverantwoord en ze wekt bij ons het nodige wantrouwen.
(Interrupties van de heer Wijsenbeek) Wij verzoeken om onmiddellijke openbaarmaking van dit verslag, zowel intern als extern, en willen weten of er nog andere verslagen of documenten zijn, zoals bijvoorbeeld een bijlage.
Ten tweede - hou toch eens uw tater, mijnheer Wijsenbeek - is het onaanvaardbaar dat over een onderwerp dat alle leden van alle fracties aangaat, achter gesloten deuren en met uitsluiting van onze fractie, de ARE-fractie, door de EDU gedebatteerd en beslist wordt. Vanmorgen is de algemeen secretaris van onze fractie uit de vergaderzaal gezet. Wij verzoeken dus om een bijzondere vergadering van de Conferentie van voorzitters, omdat het gewoon niet kan dat dergelijke beslissingen en debatten, die werkelijk ieder van ons aangaan, in een orgaan plaatsvinden waarin niet alle fracties van dit Parlement vertegenwoordigd zijn.
(Applaus) Ten derde staan wij zeer kritisch tegenover de manier waarop de noodzakelijke en langverbeide hervormingen worden tegengehouden en op de lange baan geschoven. Deze hervormingen zijn nochtans hard nodig, als het Parlement aanspraak wil maken op meer geloofwaardigheid, een beter imago en meer bevoegdheden.
(Tekenen van onrust) Het verslag van de Rekenkamer gaat juist over deze wantoestanden...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
De Voorzitter
Mevrouw Roth, als men zich op een artikel beroept, is het zaak dat allereerst goed door te lezen. Wat het door u genoemde artikel verplicht stelt, is het publiceren van de speciale verslagen van de Rekenkamer met daarbij de reacties van de instellingen. Het document waarnaar u verwijst bevat een aantal voorlopige opmerkingen, het is geen verslag. Daarom heeft het Bureau van deze Vergadering, het bevoegde orgaan, zijn reacties nog niet bekendgemaakt.
In de tweede plaats, mevrouw Roth, hebben alle fracties gisteren een exemplaar van het verslag ontvangen. Die voorlopige opmerkingen zijn aan alle fracties toegestuurd. En als u de leden van uw fractie op de hoogte wilt stellen, zoals alle fractievoorzitters vrij staat te doen, dan is dat uw zaak. Er is niets verborgen gehouden, de keus is aan u. Wat ik niet kan, is een vertrouwelijk document verspreiden dat moet worden bestudeerd door het Bureau, voordat het Bureau dat gedaan heeft. De eersten die het tot hun beschikking dienen te krijgen, zijn de ondervoorzitters, en zij hebben het ook als eersten ontvangen. Leest u maar wat er in het Reglement staat. Niet dat wat de Fractie De Groenen graag zou willen lezen, maar wat er feitelijk staat. Indien u een wijziging voorstaat, dient u de daartoe bestemde wegen te bewandelen. Zolang het Reglement niet is gewijzigd, zorg ik ervoor dat het wordt nageleefd.
Mijnheer Brinkhorst, u heeft een opmerking over de notulen?

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog even terugkomen op uw woorden van daarnet. Ik heb er begrip voor dat het Bureau hierover van gedachten wil wisselen, maar naar mijn mening zouden wij op korte termijn over de gang van zaken moeten worden geïnformeerd. De media in Duitsland, Nederland en in andere landen uiten voortdurend beschuldigingen in onze richting. Gezien deze situatie hoop ik dat u zult begrijpen dat een en ander ons zorgen baart.

De Voorzitter
Ik begrijp wat u zeggen wilt, maar wat voor mij voorop staat, is dat het Reglement wordt toegepast. Overeenkomstig het Reglement heb ik allereerst het Bureau, de bevoegde instantie terzake, in kennis gesteld van de betreffende opmerkingen - nogmaals: het gaat dus niet om het verslag - en vervolgens, toen er vragen werden gesteld over het verslag, heb ik die opmerkingen aan alle fracties doen toekomen. Wanneer het verslag in zijn definitieve versie beschikbaar is, zal het worden gepubliceerd, de huidige voorlopige versie nog niet. Die kunt u inzien bij de voorzitter van uw fractie.
De heer Wijsenbeek vraagt het woord voor een persoonlijk feit. Op welk feit heeft uw vraag betrekking, mijnheer Wijsenbeek?

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, op grond van artikel 108, persoonlijke feiten:
Als we het toch over getater hebben, weet iedereen dat het altijd de groenen zijn die hun tater opendoen om eerlijke en vlijtige collega's verdacht te maken, omdat ze hun verkiezingscampagne op deze verdachtmakingen willen baseren, en daarom doe ik mijn tater open.
(De notulen worden goedgekeurd)

Agenda
De Voorzitter
Ik wil u erop wijzen dat het Parlement op zijn vergadering van 12 mei jongstleden heeft besloten dat het verslag (A4-0188/98) van de heer Marset Campos, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, betreffende de regels inzake de deelneming van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten ter uitvoering van het vijfde kaderprogramma, als laatste punt op de agenda van vandaag moest worden geplaatst.

De Melo
Mijnheer de Voorzitter, voor zover ik zie, is de mededeling van de Commissie over politieke, dringende en bijzonder belangrijke kwesties geschrapt. Ik wilde een vraag stellen. Gezien de jongste gebeurtenissen in Indonesië moet de situatie van alle politieke gevangenen en met name van de Timorese politieke gevangenen en hun leider Xanana Gusmão hier dringend behandeld worden. Mijn vraag is dan ook de volgende, mijnheer de Voorzitter: is deze kwestie - die als eerste punt op de agenda staat ingeschreven - geschrapt of naar een latere datum verschoven?

De Voorzitter
Deze kwestie is inderdaad naar een latere datum verschoven omdat de Commissie het vandaag in haar verklaring over dringende kwesties liever over de voorbereiding van de Europese Raad van 15 en 16 juni in Cardiff heeft. Als er geen verdere opmerkingen meer zijn, keuren wij deze wijziging van de agenda goed en gaan we over tot de behandeling van dit punt.

Voorbereiding van de Europese Raad te Cardiff
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en van de Commissie over de voorbereiding van de Europese Raad van 15 en 16 juni 1998 te Cardiff.

Cook
Mijnheer de Voorzitter, mag ik om te beginnen opmerken dat ik mijn excuses wil aanbieden, mocht hetgeen ik over Cardiff te melden heb, niet zo belangwekkend en levendig zijn als de punten die hier zojuist aan de orde zijn gesteld. Ik beschouw het als een voorrecht getuige te mogen zijn van zo'n levendige en open gedachtewisseling. Een en ander getuigt van de kracht van de democratie op ons continent.
Ik ben hier vanmiddag aanwezig in verband met de Europese Raad die over slechts twee weken in Cardiff zal aanvangen. Dit is voor ons het hoogtepunt van ons voorzitterschap. Wij hebben getracht via het voorzitterschap blijk te geven van de veranderde houding van Groot-Brittannië tegenover de Europese Unie. De Britse regering was bij haar aantreden vastbesloten te laten zien dat Groot-Brittannië nu een loyale en constructieve partner binnen de Europese Unie is geworden. Ik ben van mening dat ons voorzitterschap heeft onderstreept dat wij erin geslaagd zijn de Britse houding tegenover Europa te veranderen.
Twee van onze primaire beleidsprioriteiten waren om vaart te zetten achter de uitbreiding en de weg vrij te maken voor de derde fase van de Economische en Monetaire Unie. Deze beleidsprioriteiten zijn beide reeds gerealiseerd. Dat roept misschien de vraag op of er voor ons in Cardiff wel genoeg overblijft om de regeringstop van ons voorzitterschap niet te laten eindigen in een anticlimax in vergelijking met de resultaten die de historische mijlpalen van ons voorzitterschap reeds sieren. Het doet mij deugd het Europees Parlement te kunnen melden dat wij op de Europese Raad in Cardiff een volle, drukke en belangrijke agenda zullen hebben. Tijdens de top zullen wij ons buigen over de economische hervormingen, Agenda 2000 en de toekomst van Europa. Wij zullen ons ook bezighouden met de vraag wat Europa kan doen op gebieden die rechtstreeks van invloed zijn op het leven van onze burgers, namelijk de criminaliteit en het milieu. Verder zullen wij op de top - voor de laatste keer - president Mandela welkom heten, die op de tweede dag van onze bijeenkomst samen met de Europese regeringsleiders de lunch zal gebruiken. Hij heeft hier zelf om verzocht om vóór zijn aftreden afscheid te kunnen nemen van de Europese regeringsleiders die zo nauw met hem als leider van Zuid-Afrika hebben samengewerkt om een van de belangrijkste aanwinsten voor de democratie en de etnische verdraagzaamheid die onze generatie heeft gekend, gestalte te geven.
Vóór wij daaraan toe zijn in de Raad, zullen al een heleboel zaken de revue zijn gepasseerd. Laat ik beginnen met de economische hervormingen. Voor ons was werkgelegenheid een punt waaraan wij tijdens ons voorzitterschap veel aandacht en een hoge prioriteit wilden geven. In Cardiff zullen wij veel van de initiatieven die wij de afgelopen vijf maanden hebben ontplooid, afronden. Wij zullen de voortgang in de lidstaten met de verwezenlijking van de interne markt evalueren en afspraken maken over verdere maatregelen om te komen tot een doeltreffend, concurrerend economisch bestel waarin een maatschappij besloten ligt die eenieder kansen biedt om daaraan via betaalde arbeid deel te nemen en bij te dragen.
Wij zullen eveneens komen te spreken over ons concurrentievermogen. Wil het op de lange termijn goed gaan met Europa, dan moeten wij een klimaat scheppen waarin het midden- en kleinbedrijf goed kan gedijen. Het MKB moet toegang kunnen krijgen tot financieringsmiddelen om verder te kunnen groeien. Daarnaast moeten deze bedrijven gevrijwaard worden van bureaucratische rompslomp. Er is in Europa geen gebrek aan creativiteit en vindingrijkheid. Wij moeten alleen die creativiteit en vindingrijkheid de kans geven om in het vrije ondernemerschap tot uiting te komen. Dat zal Europa welvaart en werkgelegenheid brengen.
Verder zullen wij ons bezig houden met de werkgelegenheidsplannen die de lidstaten na de bijzondere Top van Luxemburg hebben opgesteld. Het is voor het eerst dat er op een Europese Raad actieprogramma's van de afzonderlijke lidstaten aan de orde komen, waarin zij aangeven hoe zij de werkgelegenheid willen bevorderen en de werkloosheid denken terug te dringen. Wij willen zien vast te stellen welke conclusies en lessen er uit die programma's kunnen worden getrokken. Wij willen de lidstaten mogelijkheden bieden om elkaars beste werkmethoden over te nemen op het gebied van de inzetbaarheid van arbeidskrachten, flexibilisering van arbeidsmarkten en gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Er worden met die actieprogramma's uiteraard ook lastige beleidsvraagstukken opgeworpen, zoals de vraag hoe onze belasting- en sociale zekerheidsstelsels zodanig kunnen worden aangepast dat werken loont en hoe het voor vrouwen mogelijk kan worden gemaakt om werk en gezin te combineren. Als wij voor deze vraagstukken een goede oplossing willen vinden, moeten wij voor de mogelijkheid zorgen om elkaars beste werkwijzen op elk van deze terreinen over te nemen.
De Europese Raad van Cardiff zal voorts hoge prioriteit toekennen aan een tussentijdse discussie over Agenda 2000. Hierbij gaat het over de hervorming van de structuurfondsen en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, over begrotingsdiscipline en over de hervorming van de Europese Unie met het oog op de uitbreiding waarop zoveel kandidaatlanden zich momenteel in economisch en sociaal opzicht aan het voorbereiden zijn. Nadat de Commissie in maart haar gedetailleerde voorstellen voor Agenda 2000 had gepresenteerd, hebben wij als voorzitter van de Unie een intensief werkprogramma opgesteld om de voortgang van de discussie over de voorstellen van de Commissie te begeleiden.
De stand van zaken op dit terrein is op een aantal Raadsvergaderingen door de desbetreffende ministers geëvalueerd, waarbij de onderlinge standpunten in kaart zijn gebracht. Op de Algemene Raad die slechts twee dagen geleden plaatshad, hebben wij twee uur lang gesproken over het verslag van het voorzitterschap inzake de voortgang van de werkzaamheden in het kader van Agenda 2000 en deze uitgebreide discussie, waaraan elke lidstaat deelnam, zal voor het voorzitterschap van grote waarde zijn bij het opstellen van een tekst voor de Europese Raad, die gezag uitstraalt en die zowel voor de Raad als de Commissie de lijn uitzet voor de verdere ontwikkeling van Agenda 2000. Wij zijn ons er terdege van bewust dat het Europees Parlement graag zou zien dat er vóór de volgende Europese verkiezingen besluiten over deze kwesties vallen. Het is ons streven om in Cardiff op dit punt positieve besluiten te nemen en daaraan een tijdschema te koppelen dat een bijzondere Europese Raad in het voorjaar van 1999 mogelijk maakt ten einde tot een definitieve besluitvorming over Agenda 2000 te komen.
Daarnaast wil ik benadrukken dat Cardiff vooral moet laten zien hoe wij tijdens ons voorzitterschap hebben geprobeerd om een "Europa van de burgers" te scheppen, om ervoor te zorgen dat wij ons richten op zaken die onze burgers bezighouden, die hen rechtstreeks raken. De Europese top zal alleen een succes zijn als de burgers die de regeringsleiders volgen, merken dat wat dezen bespreken en besluiten voor hen van belang is. Wij moeten niet het beeld uitdragen van een Europese Raad die louter voor toppolitici bedoeld is. Europese topconferenties zijn bedoeld om vooruitgang te boeken met zaken die voor het leven van gewone Europese gezinnen van belang zijn.
Er zijn nog twee bijzondere onderwerpen waaraan wij in Cardiff aandacht zullen schenken, namelijk verbetering van het milieu en bestrijding van de misdaad. De gezamenlijke vergadering van de Vervoers- en Milieuraad die in april plaatshad - de eerste gezamenlijke vergadering van ministers van milieu en vervoer in de geschiedenis van de Unie - heeft laten zien hoe wij milieuaspecten in andere Europese beleidsterreinen kunnen integreren. De Europese Raad zal in Cardiff een verslag van de Commissie bespreken over hoe wij kunnen bewerkstelligen dat dit precedent waarbij milieuaspecten in ander beleid (vervoer) worden geïntegreerd, geen uitzondering blijft, maar op alle werkterreinen van de Europese Unie regel wordt.
De Raad zal ook spreken over de voortgang in de samenwerking op het gebied van de misdaadbestrijding, met name bij de huidige besprekingen met alle kandidaat-landen in het kader van de Europese Conferentie ten einde ervoor te zorgen dat de bestaande en toekomstige lidstaten nu al gaan samenwerken - niet na hun toetreding tot de Europese Unie, maar op dit moment al - om de algemene problemen van de grensoverschrijdende misdaad aan te pakken, problemen waarmee zowel de bestaande als de toekomstige leden te kampen hebben.
Er is dan ook een drukke agenda voor Cardiff. Er moet over tal van onderwerpen worden gesproken en ik hoop dat ik heb kunnen aantonen dat veel punten op onze agenda betrekking hebben op praktische, specifieke maatregelen die onze burgers laten zien dat daadwerkelijk vooruitgang wordt geboekt. Maar bij het uitzetten van nieuwe lijnen voor die praktische agenda moeten wij erop bedacht blijven dat wij onze visie op het soort Europa dat wij willen scheppen, niet uit het oog verliezen. Nu alle Europese regeringsleiders bijeen zijn, is het alleen maar een goede zaak als wij in die overvolle agenda een beetje tijd vrijmaken om hen de gelegenheid te geven zich te bezinnen over de vraag wat voor soort Europa ons voor ogen staat. En daarom zal er bij deze Europese Raad, anders dan bij de meeste andere topconferenties van de laatste tijd, tijdens de lunch gelegenheid zijn voor de regeringsleiders om een open discussie aan te gaan over het soort Europa dat ons voor de volgende eeuw voor ogen staat, en over een mogelijk model daarvoor. En ook over de vraag wat ons nog te doen staat om een Europa te vormen dat met 26 leden nog goed kan functioneren, in plaats van met de zes leden waarmee het allemaal begon. En vooral over de vraag hoe wij voortgang kunnen boeken met de institutionele vraagstukken die in Amsterdam niet zijn opgelost, maar wel een oplossing vereisen als wij de structuur en de besluitvormingsprocedures in Europa willen hervormen om ons voor te bereiden op een nieuw en uitgebreid Europa dat in de eerste tien jaar van de volgende eeuw zijn beslag moet krijgen.
Dat is een hele onderneming. Ik denk niet dat veel burgers in onze landen zich al bewust zijn van de immense historische stap die de uitbreiding voor Europa betekent. Een enkeling beseft op dit moment dat er in de loop van de komende tien jaar een Europa zal ontstaan dat zich zal uitstrekken van Portugal tot Polen, van Schotland tot Sicilië, een Europa dat qua landoppervlak bijna anderhalf keer zo groot zal worden en eenderde meer inwoners en consumenten binnen de interne markt zal tellen dan nu. Daarmee maakt Europa een enorme sprong. Daarom is het een goede zaak dat wij in Cardiff ruimte vinden om na te denken over wat dat voor Europa betekent en met welk model wij het beste kunnen komen tot een Europa dat rekening houdt met de bestaande zienswijzen van de huidige lidstaten en de gretige aspiraties van de nieuwe leden om in onze democratische familie van naties opgenomen te worden. Als wij hierover een constructieve discussie kunnen houden, zullen wij op onze agenda voor Cardiff een juist evenwicht bereiken tussen een zeer praktijkgerichte vooruitgang enerzijds en een theoretische discussie over een Europees model voor de toekomst anderzijds. Ik ben benieuwd naar wat het Europees Parlement vanmiddag te zeggen heeft over hoe wij in Cardiff op beide agenda-onderdelen vooruitgang kunnen boeken.
(Applaus)
Santer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, met het oog op de volgende Europese Raad te Cardiff wil ik vanmiddag in het kort de toestand uiteenzetten waarin de Europese integratie zich bevindt. Ik zal tevens de belangrijke politieke onderwerpen voor de top van Cardiff ter sprake brengen. Daarna wil ik u een aantal overwegingen voor de toekomst voorleggen.
De boodschap die ik vandaag tot u wil richten is er in de eerste plaats een van optimisme. Ik ben van mening dat er, bij het naderen van de Raad van Cardiff, een wind van succes en vooruitgang door de Europese Unie waait; een wind die is aangewakkerd door de op handen zijnde invoering van de euro en van de Economische en Monetaire Unie. Verder denk ik dat, met de Raad van Cardiff voor de deur, het vertrouwen terugkeert en groter wordt. Immers, de macro-economische balans is stabiel en veelbelovend, de rentevoet laag, de inflatie miniem, de overheidsuitgaven staan onder strenge controle, het herstel doet zich in veel sectoren voor, de economische hervormingen in het bedrijfsleven beginnen hun vruchten af te werpen en de eerste tekenen die duiden op een vermindering van de werkloosheid zijn zichtbaar.
Bovendien moet het Verdrag van Amsterdam binnenkort worden geratificeerd en liggen de gedetailleerde voorstellen die we in het kader van Agenda 2000 hebben gepresenteerd op de onderhandelingstafel. Tenslotte is het proces van uitbreiding op gang gebracht. Is dit niet het bewijs dat de Europese Unie in beweging is, dat ze zich aan haar beloften en termijnen houdt en dat ze zich op de goede weg bevindt? Mijnheer de Voorzitter, het doet me deugd dat dit programma van de Commissie aan een evaluatie onderworpen wordt.
In nauwe samenwerking met het Parlement en de opeenvolgende voorzitterschappen van de Unie - ik maak overigens van de gelegenheid gebruik om het Britse voorzitterschap te danken voor alle moeite die het zich getroost heeft - vormen onze instellingen de drijvende kracht achter deze sterke beweging naar een hoger niveau van integratie. De politieke boodschap die Europa vandaag richt tot de rest van de wereld is kristalhelder: Europa kan invloed uitoefenen, het oefent invloed uit. Vanuit politiek oogpunt gezien moeten we deze gelegenheid aangrijpen.
Er is echter een punt dat ik nog belangrijker vind. Ik bemerk zowel hier als in de lidstaten een toenemende mate van politieke consensus over de manier waarop de resterende structurele problemen moeten worden aangepakt. De nationale werkgelegenheidsplannen die tijdens de Europese Raad van Luxemburg zijn goedgekeurd, zijn in deze context met name van belang. Alleen al op zichzelf getuigen deze plannen van een veelheid aan goede ideeën, van een steeds grotere convergentie van het beleid ter bestrijding van de werkloosheid van de lidstaten rondom gemeenschappelijke richtsnoeren en van een gezamenlijk optreden met de sociale partners.
Ik bemerk ook dat de gemeenschappelijke politieke wil bestaat om de interne markt snel te voltooien. Deze wil komt overeen met ons actieplan ten gunste van deze interne markt. En het doet mij in het bijzonder genoegen dat met name de omzetting van de communautaire regelgeving naar nationale regelgeving verbetert.
Ik bemerk ook dat we allen behoefte hebben aan een Unie die veel ondernemender is, een Unie die zich nieuwe ideeën en technologieën eigen kan maken en deze binnen de Unie zelf kan ontwikkelen; een Unie die kleine bedrijven kan helpen hun eigen weg te kiezen, te groeien en te floreren; een Unie die een einde kan maken aan de overbodige bureaucratie en die onze creatieve talenten kan stimuleren; een Unie tenslotte, die in aansluiting hierop werkgelegenheid en welvaart kan creëren. Deze punten zullen hoog op de agenda staan in Cardiff.
Tenslotte bemerk ik ook dat de meerderheid van ons zich bewust is van het feit dat we betere resultaten kunnen bereiken op het gebied van justitie, binnenlandse zaken en het GBVB. Deze resultaten zouden we kunnen bereiken als we gezamenlijk de benodigde politieke wil zouden kunnen opbrengen.
De debatten die in Cardiff op de agenda staan gaan over de economische hervorming, Agenda 2000, de uitbreiding en onze prioriteiten in het buitenland. We zullen tevens de gelegenheid hebben over het milieu te praten, met name de wijze waarop het milieu beter kan worden geïntegreerd in andere vormen van communautair beleid. Al onze instellingen moeten er hard aan werken om deze doelstelling te bereiken. Ik neem aan dat ook de Gemeenschap en de lidstaten vorderingen zullen maken met het vervullen van hun verplichtingen op grond van het protocol van Kyoto over de vermindering van broeikasgassen.
Het doet mij met name deugd dat er tijd is vrijgemaakt voor een debat over de toekomstige richting en ontwikkeling van de Europese Unie, de uitdagingen die zij moet trotseren, de noodzaak om het vertrouwen van onze volkeren te winnen en de visie die we nodig hebben om hierin te slagen.
Het debat over de economische hervorming zal gaan over alle vormen van beleid die nodig zijn om de voordelen van de Economische en Monetaire Unie te vergroten en te maximaliseren. Doel is uiteraard dat, dankzij een verhoogd concurrentievermogen en een verhoogde sociale samenhang en in een context van macro-economische stabiliteit, de werkgelegenheid gestimuleerd wordt. We zullen het onder meer hebben over de goedkeuring van de globale economische richtsnoeren, zodat deze voortreffelijke procedure door een versterking van het micro-economisch toezicht aangevuld kan worden. Op deze wijze kan van dichtbij de mate van integratie van de industriële sector, de dienstensector en de kapitaalmarkt door de Unie gevolgd worden. Door deze integratie nemen de voordelen die de eenheidsmunt biedt verder toe.
De Europese Raad zal ook de vooruitgang met betrekking tot de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid onder de loep nemen. Het is waar dat we ons nog maar in een tussenfase bevinden, maar ik ben ervan onder de indruk hoe vastberaden al onze lidstaten zich tonen om het proces te doen slagen. In Cardiff zullen we de balans opmaken van de belangrijkste vraagstukken van dit moment: vergroting van de werkgelegenheid, bevordering van gelijke kansen, verbetering van het aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt, het creëren van een gunstig klimaat voor de ontwikkeling en groei van de ondernemersgeest bij met name kleine bedrijven. Dit constructieve proces zal leiden tot een wederzijdse multilaterale ontwikkeling, tot een collectieve wedijver dankzij de druk die door gelijken wordt uitgeoefend.
Voordat de top van Wenen plaatsvindt, dus onder het Oostenrijkse voorzitterschap, zullen we nog vier etappes moeten afleggen ter verbetering van de werkgelegenheid. In de eerste plaats moeten we gemeenschappelijke indicatoren en een gemeenschappelijke terminologie definiëren. In de tweede plaats moeten we de lidstaten aansporen hun actieplannen voor de werkgelegenheid in hun nationale begroting in te passen. In de derde plaats moeten we de samenwerking met de sociale partners versterken en de gezamenlijke uitvoering van de actieplannen verbeteren. Tenslotte moet er een verband worden gelegd tussen de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid en de projecten die door het Europees Sociaal Fonds gefinancierd worden.
Op 18 maart jongstleden heeft de Commissie haar wetgevingsvoorstellen voor Agenda 2000 gepresenteerd. Dit najaar zullen deze voorstellen aangevuld worden met een verslag over het functioneren van het stelsel van eigen middelen. Alle elementen zullen dan aanwezig zijn om met volledige kennis van zaken een besluit te kunnen nemen over het geheel van deze maatregelen. We hebben immers behoefte aan wetgevende besluitvorming alvorens de verkiezingen voor het nieuwe Europees Parlement plaatsvinden. Verder is van belang dat we praktische voorwaarden scheppen die het Parlement in staat stellen zijn functie ten volle uit te oefenen, zoals het onlangs gedaan heeft, overeenkomstig de strikte agenda die wij moeten volgen. De eerste intensieve onderhandelingen zijn onder het Britse voorzitterschap begonnen.
De verschillende standpunten die ik heb gehoord versterken mij in mijn overtuiging dat ons pakket maatregelen billijk en evenwichtig is. In Cardiff zullen we ons vergewissen van de vorderingen die we bereikt hebben. Er zal sprake zijn van algehele overeenstemming of helemaal geen overeenstemming. Toch hoop ik dat we zullen constateren dat we op de volgende terreinen dezelfde mening delen: in de eerste plaats de noodzaak tot meer ingrijpende hervormingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid; ten tweede de noodzaak om de structuurfondsen te hervormen, dat wil zeggen meer concentratie, vereenvoudiging en duidelijke afbakening van de verantwoordelijkheden; in de derde plaats substantiële maatregelen ter voorbereiding op de toetreding van LMOE's in de sectoren landbouw, structurele bijstandsverlening, investeringssteun en bestuurskundige steun. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat de kandidaat-landen de communautaire verworvenheden over kunnen nemen. Ten vierde moet er een evenwichtig financieel kader gecreëerd worden waarmee de hervormingen en de steun aan landen die wachten op toetreding gefinancierd kunnen worden. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de begrotingsdiscipline. Verder moet er voldoende marge zijn om de eerste golf van toetredingen te kunnen financieren. Tenslotte moet er onderhandeld worden over een nieuw interinstitutioneel akkoord dat gebaseerd is op de vruchtbare samenwerking die gedurende de afgelopen periode kenmerkend was voor de relatie tussen beide begrotingsinstanties.
Als we ons van dit fundament verzekerd weten, zullen we in de loop van het jaar flinke vooruitgang kunnen boeken. Ik hoop dat de Europese Raad zich hier in Cardiff op wil vastleggen en een termijn wil stellen aan het proces als geheel. In Cardiff zullen we de balans opmaken van de aanzienlijke vooruitgang die geboekt is bij het uitvoeren van de besluiten van Luxemburg over de uitbreiding. Sinds de afgelopen Europese Raad is het uitbreidingsproces, in algemene zin, met succes van start gegaan. De Europese Conferentie is op 12 maart in Londen bijeengekomen en heeft daarbij officieel een forum geopend met als doel zowel de lidstaten van de Europese Unie als de Europese staten die zich bij deze Unie willen aansluiten en haar waarden en interne en externe doelstellingen willen delen, bij elkaar te brengen.
De Commissie betreurt het dat Turkije zijn voornemen om deel te nemen aan deze conferentie nog niet bevestigd heeft. Ze hoopt dat deze buitengewoon belangrijke partner binnenkort zal besluiten deel te nemen aan de werkzaamheden die in dit kader worden uitgevoerd.
Het proces van toetreding is met elf kandidaat-landen van start gegaan en met zes van deze landen zijn de onderhandelingen inmiddels begonnen. Wij beschouwen de instelling van het partnerschap voor toetreding met de tien kandidaat-landen van Midden- en Oost-Europa als een zeer belangrijke mijlpaal. Evenals de nationale strategieën die door deze landen in het leven zijn geroepen, hebben de partnerschappen voor toetreding de weg vrijgemaakt voor het slagen van de onderhandelingen en voor hun integratie in de Europese Unie.
In Cardiff zal de Europese Raad tevens de balans opmaken van de vele gebeurtenissen die de afgelopen zes maanden hebben plaatsgevonden op buitenlands gebied. Ik zal u alleen het bemoedigende resultaat in herinnering brengen dat tijdens de laatste Top van de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika van 18 mei jongstleden in Londen behaald werd. Dankzij de politieke overeenstemming op het hoogste niveau kan het handelsconflict, dat veroorzaakt werd door de wetten-Helms-Burton en -d'Amato, worden opgelost. We hopen dat de toezeggingen die door de regering van de Verenigde Staten zijn gedaan geheel door het Congres zullen worden overgenomen.
Mijnheer de Voorzitter, toen ik mijn beleid "met minder meer doen" aan het begin van mijn mandaat als voorzitter van de Commissie aankondigde, wilde ik er een algemeen richtsnoer voor al onze inspanningen van maken, met andere woorden het wezenlijke - het initiatiefrecht van de Commissie - richten op onze belangrijkste prioriteiten, in volledige overeenstemming met het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel.
De Commissie gaat een verslag over de situatie voorleggen aan de Europese Raad. In dit verslag, getiteld "De feiten" , wordt geconstateerd dat het aantal nieuwe wetgevingsvoorstellen sinds 1990 sterk is afgenomen. We hebben de partners van de Commissie vaker geraadpleegd, de kwaliteit van de wetgeving verbeterd, deze wetgeving vereenvoudigd, onze burgers beter ingelicht en ook de omzetting van communautair naar nationaal niveau wordt steeds beter.
Maar uit het verslag blijkt ook dat we te vaak moeten ingrijpen op terreinen die niet onder de bevoegdheid van de Gemeenschap zouden moeten vallen, dat de lidstaten - en soms zelfs het Europees Parlement - voortdurend roepen om meer regelgeving. Deze wens geldt met name op het gebied van de technologie en is voornamelijk afkomstig uit de lidstaten die het meest pleiten voor subsidiariteit. Het komt tenslotte voor dat onze eenvoudige maar weldoordachte voorstellen worden omgezet in besluiten die zo complex zijn dat ik ze graag als "Byzantijns-kafkaiaans" zou willen omschrijven.
De Commissie moet haar politieke rol met verve en geheel onafhankelijk blijven spelen. Ze moet de hoedster van het Verdrag blijven. We zullen de voorstellen over de verdieping en uitbreiding van de Europese integratie in het kader van de Verdragen presenteren. Dat is onze rol, die overigens door het Verdrag van Amsterdam opnieuw bevestigd is.
We moeten echter wel weten waar we heen willen en ook de middelen vinden en de mogelijkheid hebben om de andere instellingen ervan te overtuigen dat we op de goede weg zijn. Als we onze politieke balans opmaken, is er één aspect dat duidelijk opvalt: in het algemeen wordt daadwerkelijke vooruitgang geboekt op die gebieden waar de Commissie de rol van drijvende kracht en initiatiefnemer op zich neemt door gebruikmaking van haar recht van initiatief.
Daarom zeg ik ja tegen de subsidiariteit, ja tegen een Europese Unie die meer politiek onderbouwd en beter gedefinieerd is. Maar ik zeg nee tegen diegenen die de subsidiariteit willen gebruiken om het Europese integratieproces af te remmen, en ik zeg nog harder nee tegen diegenen die het institutionele evenwicht van onze Unie proberen te veranderen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de Europese Unie het eerste mondiale platform voor handel en internationale investeringen maken. Ik wil dat we gezamenlijk een Europees groei- en welvaartsmodel opzetten dat werkelijk universeel is en mogelijkheden, partnerschappen en participatie biedt aan alle sociale partners en aan alle maatschappelijke actoren; met andere woorden, een model dat is gebaseerd op gelijke kansen en rechtvaardigheid.
Willen we hierin slagen, dan moeten we constant vooruit denken. Ik ben van mening dat er behoefte is aan een nieuwe gedachtegang om de sociale dialoog en het sociale Europa nieuw leven in te blazen; nieuwe ideeën over wat wij verstaan onder "gemeenschappelijk belang" ; nieuwe opvattingen over de vraag of de wereldmarkt als economische referentie moet worden gebruikt; nieuwe methodes om de ethiek, de wetenschap en het milieu in ons proces van beleidsontwikkeling te integreren; een ruimere visie op de handel, waarin ook het milieu en de sociale rechten een rol spelen; een versterking van het multilateraal karakter, aangezien dit altijd onze sterke kant is geweest in het verleden en dat ook zal blijven in de toekomst; een versterking van onze capaciteit om ook naar buiten krachtdadig op te treden.
Ik ben tevens van mening dat het moment is aangebroken waarop we nogmaals moeten denken over onze gezamenlijke taken: over die van de Commissie, maar ook over die van het Parlement, en over de werkzaamheden van de Raad. Nooit eerder is duidelijker geweest wat er op het spel staat; er moet voor de Europese Unie een institutioneel systeem wordt opgericht dat beter is dan ieder ander systeem ter wereld: een soepeler systeem dat sneller reageert, beter aangepast en efficiënter, democratischer en geheel transparant is; een systeem dat beter inspeelt op de verwachtingen van onze burgers, dat in staat is deze burgers te interesseren en ze meer laat participeren in het Europese integratieproces; een systeem, tenslotte, dat in staat is op stel en sprong de vele beslissingen te nemen waarmee de talrijke belangen van de Europese burgers kunnen worden behartigd.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, wat we nodig hebben is een reeks instrumenten op het gebied van wetgeving, buitenlandse betrekkingen en samenwerking die de Unie een nieuwe institutionele troef biedt in een nieuw millennium. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Raad van Cardiff een nieuwe belangrijke fase zal zijn op weg naar de verwezenlijking van deze moedige doelstellingen.
(Applaus)
David
Mijnheer de Voorzitter, bij het begin van het Britse voorzitterschap hield de Britse premier een pleidooi voor een hechtere samenwerking binnen Europa. Tony Blair zei dat het Britse voorzitterschap zich ten doel had gesteld Europa dichter bij de burgers te brengen.
Nu de top van Cardiff en het einde van het Britse voorzitterschap naderen, zijn wij er in de socialistische fractie zonder meer van overtuigd dat de Britse regering woord heeft gehouden. Bevordering van de werkgelegenheid en vergroting van de inzetbaarheid van arbeidskrachten hebben de aandacht gekregen die zij verdienen. Er is overeenstemming bereikt over de invoering van een gezamenlijke munt per 1 januari volgend jaar. Er is een begin gemaakt met het uitbreidingsproces en het voorzitterschap heeft er niet voor teruggedeinsd vaart te zetten achter lastige vraagstukken zoals de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de structuurfondsen. Maar ik hoop wel dat alle wetgevingsprocedures met betrekking tot Agenda 2000 vóór juni 1999 ten uitvoer zijn gelegd en dat dit Europees Parlement hierbij nauw wordt betrokken. In dit verband wil ik ook wijzen op de vooruitgang die is geboekt bij de ontwikkeling van een doeltreffender buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik wil met name de heer Cook complimenteren met zijn initiatief voor een gedragscode voor de wapenexport.
Op deze terreinen en trouwens ook op tal van andere is goede vooruitgang geboekt, maar ik wil hierbij met name wijzen op de daadwerkelijke fysieke aanwezigheid van het Britse voorzitterschap in het Europees Parlement. Zo heb ik wat huiswerk gedaan en ik was zeer verheugd te zien dat er tijdens het Britse voorzitterschap op elke plenaire zitting Britse ministers present waren. Zestien maal was de voorzitter aanwezig, waarbij hij in totaal dertig afzonderlijke debatten bijwoonde, 48 keer werden commissievergaderingen bijgewoond en tegen het einde van het voorzitterschap zullen leden van het Britse kabinet hier meer dan 80 maal hun opwachting hebben gemaakt. Daarmee geven zij een uitstekend voorbeeld en als er iets is wat op een duidelijke trendbreuk met de vorige regering wijst, dan is het wel de grote fysieke aanwezigheid van deze regering in het Europees Parlement.
Nu de top van Cardiff nadert, moet onze aandacht niet alleen uitgaan naar wat is bereikt, maar - en dat is wellicht nog belangrijker - moeten wij ook naar de toekomst kijken. Wij moeten kijken naar zaken die ons van Cardiff naar Wenen zullen brengen en voor ons als socialistische fractie zou daarbij de ontwikkeling van de economie en de werkgelegenheid bovenaan de agenda moeten staan. Wij vinden het een goede zaak dat er na de werkgelegenheidstop van Luxemburg door de nationale regeringen werkgelegenheidsprogramma's zijn ingediend. Waar het nu echter op aan komt is ervoor te zorgen dat deze plannen zo snel en doeltreffend mogelijk ten uitvoer worden gelegd.
Deze plannen zullen uiteraard per lidstaat verschillend zijn, maar het is voor ons allen van belang om de verschillende methoden die worden gehanteerd, op bepaalde punten te stroomlijnen. Om bijvoorbeeld in de wereldeconomie te kunnen floreren, moet Europa doeltreffend kunnen concurreren binnen die wereldeconomie. Een goed concurrentievermogen is geen vrijblijvende optie, integendeel, een goed concurrentievermogen is een essentiële basisvoorwaarde voor een duurzame economische ontwikkeling. Daarnaast moeten wij erkennen dat voor de doeltreffendheid van ons concurrentievermogen een aantal factoren bepalend is. Hierbij gaat het onder meer om het opleidingsniveau, de inzetbaarheid van onze arbeidskrachten, de mate waarin wij een goed ondernemings- en innovatieklimaat kunnen ontwikkelen en de mate waarin wij in staat zijn investeringen voor de toekomst te doen.
Het is daarom van essentieel belang dat wij allen het belang erkennen van O&O en van wetenschappelijk onderzoek in het algemeen. Ik zou in dit verband de Raad willen oproepen om adequate middelen beschikbaar te stellen voor het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling.Tenslotte zou ik willen zeggen dat ik er als EP-afgevaardigde voor Cardiff enorm trots op ben dat de Europese top in de hoofdstad van Wales wordt gehouden. Cardiff ontvouwt zich momenteel als een echte Europese stad. Een stad die trots is op haar tradities, maar ook een stad die de toekomst optimistisch tegemoet gaat. Trouwens, gelet op het feit dat deze top het sluitstuk is van een voorzitterschap dat zonder enige twijfel als een klinkend succes zal worden bestempeld, is er eigenlijk geen betere plek denkbaar dan Cardiff.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, wij van de Europese Volkspartij hopen op een succes in Cardiff. Dat willen wij graag, omdat - laten wij eerlijk zijn - het huidige voorzitterschap een succes nodig heeft.
Als Britse europarlementariër vervult het je met een zekere droefheid - geen boosheid, geen politieke rivaliteit - als je geregeld opmerkingen hoort over het gebrek aan leiderschap bij dit voorzitterschap. Leiderschap is de sleutel tot een succesvol voorzitterschap. In hoeverre kan een minister van Buitenlandse Zaken, wiens aanzien in eigen land een flinke deuk heeft opgelopen, nog claimen dat hij namens de Europese Unie spreekt? Tot nu toe heeft het voorzitterschap weinig ondernomen om het gebrek aan invloed van de Unie, zelfs vlak voor onze deur, te verhelpen. Wij hebben in Algerije, Israël, het MiddenOosten en ook, zoals de voorzitter van de Commissie al aangaf, in Turkije niet veel bereikt.
Dit voorzitterschap zal helaas de geschiedenis ingaan als het voorzitterschap dat verantwoordelijk was voor de slechtst geregisseerde benoemingsprocedure ooit voor een hoge post op internationaal niveau, namelijk die van president van de Europese Centrale Bank. Dit had kunnen worden voorkomen en de schade had kunnen worden beperkt als, toen de problemen duidelijk waren, eerder de noodzaak was onderkend om tot een compromis te komen. Het hele EMU-project zou dan niet zo te kijk zijn gezet als nu op 2 en 3 mei is gebeurd.
Trouwens ook het hele politieke bestel in de Europese Unie is toen te kijk gezet. Maar laten wij een en ander wat positiever bekijken, wij willen resultaten zien. Wat zou er in Cardiff kunnen worden bereikt om het jammerlijk falen van dit voorzitterschap te compenseren?
Ten eerste moet er daadwerkelijk vooruitgang worden geboekt met Agenda 2000. Agenda 2000 is belangrijk, zoals iedereen tot nu toe heeft gezegd. Het is belangrijk omdat de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie begin 1999 van start zullen gaan, zoals vorige week in Genève is afgesproken. Het lijkt op dit moment wel alsof de Europese Unie wacht op druk van buitenaf bij de WHO-onderhandelingen om een hervorming van het GLB te kunnen afdwingen. Welnu, wij spreken al jaren over een hervorming van het landbouwbeleid en het wordt tijd om daarmee nu echt een begin te maken opdat uitbreiding van de Unie mogelijk wordt.
Uitbreiding van de Unie is misschien wel het belangrijkste interne vraagstuk waarvoor Europa momenteel staat. Wij moeten onze hand van vriendschap uitsteken, aangezien het al negen jaar geleden is dat de Berlijnse muur viel. Niet alleen moet het bestaande beleid op de schop, ook moet worden bezien hoe de besluitvorming binnen de Unie in de toekomst moet worden geregeld. Dit zijn belangrijke vraagstukken, dames en heren, en ik hoop dat de Europese Raad van Cardiff daarin vooruitgang kan brengen.
Het derde echt belangrijke thema is de werkgelegenheid, zoals de fungerend voorzitter van de Raad reeds heeft gezegd. Wij moeten komen tot een maatschappij waar niemand wordt buitengesloten en dat betekent dat wij op sommige gebieden de huidige lastendruk moeten verlichten. Met 20 miljoen werklozen maken wij geen goede beurt en het aantal nieuw geschapen banen op Europees niveau is ook al niet om over naar huis te schrijven. Wat er nodig is, is flexibiliteit, verlaging van de belastingdruk, een vrijer handelsverkeer en verlaging van de kosten van de sociale zekerheid. Voorzitter, ik hoop dat wij in Cardiff een goed resultaat tegemoet mogen zien.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, we verwachten dat de komende top van Cardiff drie belangrijke richtsnoeren zal opleveren. Allereerst een nieuwe politieke aanzet tot de institutionele hervorming van de Europese Unie, zoals bondskanselier Kohl en president Chirac dat wensten tijdens de laatste Frans-Duitse Top. Deze hervorming is tijdens de aanneming van het Verdrag van Amsterdam geheel buiten beschouwing gelaten. Een dergelijke hervorming moet niet alleen worden uitgevoerd voordat de huidige onderhandelingen over de toetreding worden afgerond; ook zou ze, als ze snel zou uitmonden in duidelijke richtsnoeren, de huidige procedures met betrekking tot de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam vergemakkelijken.
Het is moeilijk de publieke opinie te overtuigen van de noodzaak van het opnieuw delegeren van bevoegdheden aan de Europese instellingen zolang de definitieve structuur van deze instellingen niet vaststaat, zowel wat betreft de weging van stemmen bij gekwalificeerde meerderheid, het betrekken van de nationale parlementen bij het opstellen van het beleid met betrekking tot de tweede en derde pijler of de invoering van een geloofwaardig mechanisme dat de naleving van het subsidiariteitsbeginsel garandeert. Tenslotte zal de top van Cardiff moeten zorgen voor politieke richtsnoeren met betrekking tot de onderhandelingen over wat men Agenda 2000 noemt. De landbouwers van de Europese Unie moeten worden gerustgesteld over de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de financiering daarvan. Tot op heden zijn hen echter nog niet de toezeggingen gedaan waarop ze wachten. Ze staan niet vijandig tegenover een hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid als het gaat om een rechtvaardigere verdeling van de steun, maar ze willen niet worden opgeofferd ten bate van het wereldwijde vrijhandelsbeleid of vanwege de financiële beperkingen die de uitbreiding met zich brengt. Op soortgelijke wijze moeten de huidige begunstigden van de structuurfondsen garanties krijgen over de voortzetting van het beleid dat gevoerd is ter versterking van de sociale en territoriale samenhang van de Europese Unie.
Tenslotte zal de top van Cardiff, anticiperend op de uitvoering van het Verdrag van Amsterdam met betrekking tot de convergentie van het werkgelegenheidsbeleid, de actieprogramma's moeten onderzoeken die door de verschillende lidstaten worden gepresenteerd. Het is van belang dat dit onderzoek niet alleen een formele kwestie is en dat de fungerend voorzitter van de Raad zich beperkt tot het ophalen van de schriftelijke overhoringen van de verschillende leerlingen van de Europese klas. Het is aan de docent goede en slechte cijfers uit te delen. Wat wij nodig hebben is een daadwerkelijke uitvoering van een gemeenschappelijke strategie inzake het scheppen van werkgelegenheid. Deze strategie zou zich moeten richten op een aanzienlijke verlichting van de lasten op de laagst geschoolde arbeid, een harmonisatie van de BTW-tarieven, die verlaagd zouden moeten worden voor die activiteiten waarbij salarissen en sociale lasten een grote rol spelen, en een sterke stimulering van de ontwikkeling van banenscheppende sectoren - het MKB, de nijverheid, de vrije beroepen en aanverwante dienstverlening.
Blijkbaar bestaat er een brede consensus over al deze vraagstukken die op de agenda voor de top van Cardiff staan, maar van raad tot raad constateren we dat deze consensus zich niet daadwerkelijk vertaalt in een duidelijk waarneembare uitvoering van de goede voornemens. We wensen daarom dat uiteindelijk aan de hooggespannen verwachtingen van onze Europese medeburgers tegemoet zal worden gekomen. Laten we hopen dat de top van Cardiff voor hen geen nieuwe teleurstelling zal betekenen.

Watson
In januari zei de fungerend voorzitter tegen ons dat elk nieuw voorzitterschap weer nieuwe nationale ambities kent, vanuit een nieuwe achtergrond opereert en een nieuwe vastberadenheid aan de dag legt om zich te onderscheiden. Cardiff betekent het sluitstuk van het Britse voorzitterschap nieuwe stijl. Zal Cardiff het stempel dragen van de nieuwe ambities en de nieuwe vastberadenheid van het nieuwe, door New Labour beklede voorzitterschap? Op economisch terrein staan er zeer belangrijke onderwerpen op de agenda: liberalisering van de arbeids- en kapitaalmarkt, nieuwe initiatieven op het gebied van risicokapitaal, een nieuwe agenda voor opleidingen en inzetbaarheid van arbeidskrachten en actieprogramma's voor de werkgelegenheid. In feite heeft uw regering tijdens het voorzitterschap, net als in eigen land, een economisch beleid gevolgd waarop uw monetaristische voorgangers trots zouden zijn geweest. Ik vraag me alleen af of de Labourpolitici in Cardiff, aan de rand van de valleien van Wales die het socialisme in Groot-Brittannië hebben grootgemaakt, zullen terugdenken aan het gezicht van hun vader op weg van de mijn naar huis.
Werkloosheid blijft ons continent kwellen en hoewel wij blij zijn met alle inspanningen die op dit terrein zijn verricht, is er meer nodig dan alleen opleidingsprogramma's en belastingverlagingen. Waar zijn de maatregelen om kleine bedrijven van bureaucratische rompslomp te verlossen? Waar zijn de plannen om te komen tot een lastenverlichting bij zaken die wij willen bevorderen, zoals arbeid en investeringen, en tot een lastenverzwaring bij zaken die wij willen tegengaan, zoals verkwisting van natuurlijke hulpbronnen en milieuverontreiniging? Waar blijven de investeringen in een Europees vervoersnet, dat onze economie letterlijk in beweging moet houden? Van premier Wilson is de uitspraak: in de politiek is een week lang. Het voorzitterschap beslaat zes maanden. Wat heeft dat voor concreets opgeleverd?
Het Britse voorzitterschap heeft sterk geleund op de deskundigheid van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de bereidheid van dit departement om veel met het Europees Parlement samen te werken. Groot-Brittannië kan zich beroemen op het feit dat er op een aantal terreinen vooruitgang is geboekt, zoals met de voorbereidingen op de toetreding van nieuwe leden en de monetaire unie. Maar zelfs dit succes wordt overschaduwd door de aarzelende houding van Groot-Brittannië ten aanzien van de monetaire unie, de Britse onwil de knoop door te hakken, het onvermogen om ook maar een datum voor een referendum vast te stellen en de zelfgenoegzaamheid die bij de voorlichting van de Britse publieke opinie over Europa wordt tentoongespreid.
Hoe komt het dat er op de agenda voor Cardiff, naast alle aandacht voor de economische vraagstukken, niets staat over het Europol-verdrag, over de energieheffing zoals die in Kyoto is overeengekomen, over de institutionele hervormingen zoals die in Amsterdam zijn afgesproken? U stroomt ongetwijfeld over van ambities en vertrouwen. U hebt ongetwijfeld de discipelen voorbereid en de kerk op orde. Maar u hebt geen tijd voor het evangelie, als u een fotosessie met Nelson Mandela aan het doen bent.
Tijdens het debat in januari herinnerde ik u aan de woorden van Sir Francis Bacon: " Hope makes a good breakfast but a rather poor supper" . De liberaal-democraten in dit Huis hadden meer van het Britse voorzitterschap verwacht. U hebt misschien het handtasje verruild voor een Gucci-aktentas. Maar het gaat niet zozeer om de verpakking, het gaat om de inhoud. De grote Britse Labourpoliticus Aneurin Bevin beschuldigde zijn opponenten er eens van dat zij lege bagage van imposante labels voorzagen. Als in de komende maanden resultaten uitblijven, mogen deze woorden ook op zijn opvolgers van toepassing worden verklaard.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, toen ik uw toespraak hoorde moest ik denken aan een spreekwoord uit mijn geboortestreek: wie zich niets voorneemt, kan ook niets misdoen. Zoals de heer David zei, was er tijdens uw voorzitterschap geen gebrek aan initiatief en activiteit. Wat de tenuitvoerlegging betreft, zou ik de heer Provan graag ongelijk geven, maar de langste lunch was inderdaad een ramp op het gebied van tenuitvoerlegging. Nemen we bijvoorbeeld de gedragscode voor wapenexport: u verdient alle lof voor het initiatief, maar het resultaat is niet om aan te zien. We kunnen alleen maar hopen dat we bij de jaarlijkse bijeenkomsten, die dan toch werden vastgesteld, daar een mouw aan kunnen passen en tot bindende multilaterale voorschriften komen.
Ik heb de indruk dat met veel tamtam procedures zijn versneld en dat dit ten koste is gegaan van de inhoud. Het Raadsvoorzitterschap is mede verantwoordelijk voor het heil van de Unie en mag zich niet tevredenstellen met holle frases en presentaties. Het gaat toch om het volgende: als we Jan met de pet willen warm maken voor ons beleid, dan moet dat beleid opkomen voor zijn belangen. We moeten hem laten zien dat een Europees beleid beter zijn belangen behartigt dan de optelsom van geografische eenheden; dat deze geografische optelsom, die Europa op alle niveaus doorkruist, werklozen niet zal helpen, geen banen zal scheppen en geen perspectieven biedt. Uit zijn toespraak is eens te meer gebleken dat het Britse Raadsvoorzitterschap geen duidelijke visie heeft, waardoor men het natuurlijk ook geen mislukkingen kan aanwrijven. Het werkgelegenheidsbeleid blijft voortborduren op het mislukte neoliberale beleidsmodel, dat de heer Provan - die ik op dit punt moet tegenspreken - hier nogmaals bepleit heeft. Deregulering, loonmatiging, dat zou allemaal leiden tot meer banen en ooit op miraculeuze wijze de economische groei aanzwengelen. Dat gelooft u toch zelf niet meer?!
In Luxemburg heeft men de nefaste trend gezet werkgelegenheidsbeleid te reduceren tot arbeidsmarktbeleid. Frankrijk en Italië kwamen daardoor alleen te staan. Het scheppen van werkgelegenheid door werktijdverkorting, een nieuw economisch beleid, een beleidsombuiging door milieubelasting, dat staat allemaal niet meer op de agenda. Afgaande op de voorgelegde nationale programma's lopen enkele lidstaten duidelijk het gevaar terug te vallen tot de procedure van Essen. Mijnheer Santer, het is volgens mij ook een duidelijke verantwoordelijkheid van de Commissie dat bij de evaluatie onomwonden te zeggen en ook te eisen dat hier verandering in komt, zodat we echt tot een bindende procedure komen en de doelstellingen geen papieren tijgers blijven, maar daadwerkelijk worden toegepast en ondersteund door maatregelen en financiële middelen, en niet alleen door filosofische beschouwingen. We hebben ook niets aan maatregelen die sowieso moeten genomen worden of die andere instanties, zoals de gemeenten, moeten nemen.
Op zijn minst moet er daadkrachtig worden opgetreden tegen de jeugdwerkloosheid, wat op dit ogenblik niet gebeurt. Het afwijzende standpunt van de voorzitter van de Commissie vatten we in ieder geval ernstig op: als het subsidiariteitsbeginsel misbruikt wordt om opnieuw te nationaliseren, dan speelt dat hoofdzakelijk in de kaart van rechts en zijn onfrisse vertegenwoordigers. Daar moeten we gezamenlijk tegen ingaan.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter zei dat er over twee weken een zeer belangrijke gebeurtenis plaatsvindt. Ik hoef u niet te vertellen dat die gebeurtenis uiteraard door heel Europa zal worden gevolgd, door miljoenen kijkers, als Schotland het in de openingswedstrijd van het WK zal opnemen tegen Brazilië. Ik wens het Schotse elftal veel succes en ik ben er zeker van dat de fungerend voorzitter zich daarbij kan aansluiten.
Zijn enthousiasme voor de top van Cardiff, die na die wedstrijd plaatsvindt, juich ik toe. Ik mag er wellicht op wijzen dat wij als politici voor de uitdaging staan om te bewerkstelligen dat de top van Cardiff evenveel voor de burgers gaat betekenen als het WK. U zult wellicht zeggen dat dit geen sinecure is, maar de besluiten die in de loop van het volgend jaar of zo zullen worden genomen, zijn in menig opzicht van grote betekenis voor de burgers. De uitdaging voor het Britse, het Oostenrijkse en elk daaropvolgend voorzitterschap is om te komen tot aanvaardbare besluiten. Hoe maken wij het Europa dat wij willen vormen, aanvaardbaar voor de burgers? Ik denk dat de keuze voor Cardiff als locatie voor de top een uitstekende beslissing is. De bevolking van Wales heeft vorig jaar laten zien dat zij bereid is haar democratisch recht op zelfbestemming uit te oefenen en dat houdt in dat er in Cardiff voor het eerst in de geschiedenis een democratisch parlement zal worden gehuisvest. Het afgelopen weekend nog sprak de bevolking van Ierland zich wederom uit voor meer democratie en ik geloof dat wij aan het begin staan van een nieuwe ontwikkeling die ook in mijn eigen land, Schotland, waarneembaar is.
Voordat de officiële top van Cardiff van start gaat, zal er een alternatieve top worden gehouden van een aantal stateloze naties in Europa, die inspiratie putten uit het voorbeeld van Wales en Noord-Ierland, de Ierse Republiek en Schotland. Zij zullen met een alternatieve visie op Europa komen, die echter niet uitsluitend betrekking zal hebben op de kwestie van constitutionele wijzigingen, omdat er naar onze mening enkele zeer belangrijke factoren zijn die de vele volkeren en gebieden van Europa verbinden.
Het verheugt mij zeer dat zowel de fungerend voorzitter als de voorzitter van de Commissie het belang van Agenda 2000 hebben benadrukt. Agenda 2000 kan van grote invloed zijn, niet alleen voor de burgers van Europa, maar ook voor de aanvaardbaarheid van het hele Europese project. Ik zou er hier voor willen pleiten dat de besluiten die in Cardiff worden genomen - welke dat ook mogen zijn - ons in het Parlement ruim de tijd geven om te kijken naar de gevolgen van de voorgestelde beleidslijnen. Ik weet dat dit voor de Commissie en de Raad een ondankbare taak is, maar wij moeten hier tot een goede afweging komen.
Bestrijding van de werkloosheid, en hier ben ik het volkomen met de voorzitter van de Commissie eens, is de grootste opgave waarvoor wij ons gesteld zien. Of het hele euro-project de moeite waard is geweest, zal pas kunnen worden bewezen, als wij erin slagen het werkloosheidsvraagstuk op te lossen en in Europa een niet aflatende economische groei te genereren. Als dat niet lukt, zullen de mensen zich afvragen wat de zin van de EU eigenlijk is.
Laatste twee opmerkingen nog, in de resolutie die morgen door het Huis zal worden behandeld, wordt het internationaal Hof voor strafzaken als een belangrijke hervorming aangemerkt, waarvoor mijn fractie zich zeer actief heeft ingezet en ik hoop dat hiervoor steun in dit Huis te vinden is.
De laatste opmerking die ik zou willen maken over de uitdagingen waarvoor het Britse voorzitterschap staat, betreft een punt dat ook al door de heer Pasty en anderen naar voren is gebracht, namelijk dat de institutionele hervormingen niet mogen stagneren en ik ben van mening dat het een enorme opsteker zou zijn als wij in Cardiff tot een gemeenschappelijk statuut zouden kunnen komen, zodat de leden van dit Huis niet meer worden gediscrimineerd op grond van hun nationaliteit. Er zouden voor ons allen dezelfde voorwaarden en voorschriften moeten gelden: de kiezers hebben ons een mandaat verleend.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, in deze zaal hebben wij de gemeenschappelijke munt gevierd. Wanneer vieren wij echter de politieke unie? De politieke unie is de enige mogelijkheid die wij hebben om meer te bereiken dan een vrijhandelszone. In een vrijhandelszone hebben de belangen van de landen en van bepaalde multinationale ondernemingen immers de overhand, terwijl wij een Europa van de burgers moeten opbouwen, een Europa waarin de burgers gemeenschappelijke doelstellingen nastreven en hun toekomst met vertrouwen en een gerust gemoed tegemoet kunnen zien.
Wij willen dat tijdens de top van Cardiff eindelijk concrete vorderingen worden gemaakt op de weg naar de politieke unie. Daarom moet het vraagstuk van de institutionele hervormingen van de Europese Unie bij de horens worden gevat. Institutionele hervormingen betekenen ongetwijfeld dat het Europees Parlement meer bevoegdheden moet krijgen. Tevens moet echter een instantie in het leven worden geroepen die, tenminste in de beginfase, alle lidstaten kan vertegenwoordigen bij vraagstukken zoals gemeenschappelijke defensie, bestrijding van de georganiseerde misdaad en bescherming van de 20 miljoen werklozen en de 40 miljoen "nieuwe armen" . Deze instantie moet ook beginnen na te denken over de opzet van een gemeenschappelijk buitenlands beleid van de Unie. De Raad vertegenwoordigt immers de regeringen en is geen spreekbuis voor een gemeenschappelijke Europese wil.
Een dergelijke instantie ontbreekt echter nog en daarom mag het buitenlands beleid niet alleen afhankelijk zijn van de Raad. Vooral het Europees Parlement, de spreekbuis van de Europese burgers, moet hierbij zijn betrokken. Er zal verder nooit sprake kunnen zijn van een efficiënte bestrijding van de grote criminaliteit zolang Europol door een gebrek aan eensgezindheid onder de lidstaten belet wordt zijn werk te doen. Als Cardiff slechts een repliek wordt van andere topconferenties of als slechts kleine stapjes vooruit worden gezet, lopen wij het risico dat de burgers over Europa de kluts kwijt raken. De invoering van de euro heeft hen weliswaar hoop gegeven, maar tegelijkertijd zijn zij diep bezorgd over het ontbreken van duidelijke politieke oriëntaties. De politiek moet immers de doelstellingen voor de economie vaststellen en door het ontbreken van politieke oriëntaties wordt heel het economisch herstel in de waagschaal gelegd.
Het volstaat niet te zeggen dat Maastricht stabiliteit voorschrijft en dat met stabiliteit de rentevoeten zullen dalen. Wij zien immers dat in de lidstaten bankstelsels bestaan die zich weinig gelegen laten liggen aan hetgeen wij hier op 2 mei jongstleden met zoveel enthousiasme hebben aangekondigd. Als wij, afhankelijk van de uitslag van de verkiezingen in deze of gene lidstaat, door het gebrek aan een politieke unie het risico lopen opnieuw geconfronteerd te raken met een cyclisch probleem, met het ontbreken van een supranationale instantie in Europa....
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Ik heb vijf ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag de fungerend voorzitter persoonlijk feliciteren met het feit dat hij een gedragscode voor de wapenexport tot stand heeft weten te brengen. Deze gedragscode omvat enkele belangrijke beginselen die de Europese bijdrage tot handhaving van vrede en stabiliteit in de wereld zeer ten goede komt. De gedragscode biedt eveneens een duidelijker kader voor de rationalisatie van de Europese defensie-industrie, wat weer zal leiden tot een grotere onderlinge afhankelijkheid waardoor onderbieding door de diverse landen in de toekomst niet langer zal voorkomen.
Ik wil hem eveneens complimenteren met het feit dat hij gedurende zijn ambtsperiode als fungerend voorzitter de mensenrechten nooit heeft veronachtzaamd. Met name de resultaten die hij heeft weten te boeken door de Chinezen hierop aan te spreken en meer aandacht voor dit punt te vragen, behoren tot de succesvolste van dit voorzitterschap.
Het grootste succes is zonder meer de vooruitgang die is geboekt met de uitvoering van de conclusies van Luxemburg inzake het uitbreidingsproces. Het zeer complexe onderhandelingsproces is niet alleen op tijd van start gegaan, maar ook is ervoor gezorgd dat er op de Europese conferentie al meteen onderwerpen aan bod komen die de Europese burgers direct aangaan, zoals met name bestrijding van de drugshandel en de misdaad. Dit is een grote prestatie, maar het is van belang, nu het proces eenmaal in gang is gezet, dat wij niet toelaten dat andere politieke prioriteiten, zoals de monetaire unie, de uitbreiding naar de achtergrond verdringen, met het risico dat dit proces dan in technische discussies verzandt.
Het is naar mijn mening dan ook van belang dat de top van Cardiff een aantal duidelijke signalen afgeeft. Ten eerste zou er een duidelijk signaal moeten worden afgegeven van onze niet aflatende politieke steun voor het uitbreidingsproces. Ten tweede zou er een bevestiging moeten komen van de door de Raad en de Commissie gedane belofte het Parlement over het uitbreidingsproces te zullen informeren en van de erkenning van de belangrijke rol van het Parlement in deze. Ik zou de ontmoeting van de heer Henderson met de bureaus van de gemengde parlementaire commissies bij toekomstige voorzitters willen aanbevelen als een stap in de goede richting.
Ten derde moeten wij evalueren welke vooruitgang is gemaakt met het doorlichten van het acquis communautaire en hoever het uitbreidingsproces is gevorderd. Ik hoop dat hierbij bijzondere aandacht is voor de sociale dimensie in Midden- en OostEuropa, een aspect dat van bijzonder groot belang is. Wij moeten ervoor zorgen dat het eerste jaarlijkse verslag van de Commissie, dat later dit jaar op het programma staat, tijdig verschijnt.
Voorts moeten wij, zoals andere sprekers reeds hebben opgemerkt, voortgang zien te maken met de voorstellen van Agenda 2000. Wil het uitbreidingsproces niet in het gedrang komen, dan moeten wij de wetgevingsprocedures vóór juni 1999 hebben afgerond. Om dit mogelijk te maken moet er op de top van Wenen over dit punt politieke overeenstemming zijn.
Verder wil ik het Britse voorzitterschap complimenteren met het gevolg dat is gegeven aan de conclusies van Luxemburg inzake het vredesproces in het Midden-Oosten. De socialistische fractie is zich bewust van de enorme inspanningen die de Britse minister van Buitenlandse Zaken en de Britse premier zich hebben getroost om het vredesproces weer op gang te krijgen en uitvoering te geven aan de conclusies van Luxemburg, met name door de Israëlische regering duidelijk te maken dat voortzetting van de nederzettingenpolitiek niet verstandig is en door te wijzen op de noodzaak van een economische strategie voor de Palestijnen.
Tot slot hoop ik dat de top in Cardiff zal vooruitblikken op de verkiezingen in Bosnië. Zij vormen weer een nieuwe stap in het proces dat vrede en stabiliteit in het voormalige Joegoslavië moet brengen, en ik hoop daarbij op een zeer brede steun onzerzijds.
Ik zou het voorzitterschap van de Europese Unie willen vergelijken met de Britse Grand National of de Derby. Om succesvol te kunnen zijn, moet je de hele race kunnen volbrengen. Maar nog belangrijker is om in stijl, met opgeheven hoofd en met nog wat energie over de finish te halen en dat is wat de Britse regering presteert.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat het debat over het werkgelegenheidsbeleid onder heel andere omstandigheden wordt gevoerd dan de afgelopen jaren. De Monetaire Unie is inmiddels een feit. De nationale werkgelegenheidsplannen zijn al voorgelegd en de economische convergentie heeft een klimaat van vertrouwen gecreëerd dat hoopgevend is voor de groei van de werkgelegenheid. Dit voorzitterschap heeft het geluk gehad dat onder zijn hoede een langdurige fase van de Europese opbouw bekroond te zien. Er zijn staten, zoals Spanje, die nu de resultaten beginnen te zien van het in economisch en sociaal opzicht rigoureuze beleid van hun regering, en sinds de Top van Essen tot de Top van Luxemburg zijn de formules voor het creëren van werkgelegenheid - altijd een betere optie dan het verdelen van werkgelegenheid - uitentreuren verwoord en herhaald.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, we staan op de drempel van de 21ste eeuw. De technologische revolutie, de globalisering van de economie en de omvang van de markten maken het voor de staten onontkoombaar zich aanzienlijke inspanningen te troosten op het gebied van onderwijs en scholing. De garantie voor het voortbestaan van arbeidsplaatsen moet worden gezocht in scholing en kwalificatie alsook in het afgeven door onderwijsinstellingen van vakdiploma's die aansluiten op de vraag op de arbeidsmarkt.
Verder moet worden beklemtoond dat de sociale dialoog zonder enige twijfel als het beste medium moet worden beschouwd voor het organiseren van de arbeid op een manier die is afgestemd op de moderne tijd, of het nu gaat om de stabiliteit van de werkgelegenheid, om bijscholing of wijziging van de arbeidstijd. Het lijkt mij bijvoorbeeld geen goede zaak als de regeringen over verkorting van de arbeidstijd beslissen, als juist de dynamiek van de productiviteit of de omvang van het bedrijf de maatstaven kunnen verschaffen aan de hand waarvan werknemers en werkgevers op dit vlak tot een akkoord kunnen komen.
Tot slot, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, is het zaak dat de samenleving als geheel wordt betrokken bij het creëren van arbeidsplaatsen; in de werkgelegenheidsplannen van landen als Spanje en Italië wordt benadrukt dat de verantwoording hiervoor voor een deel ook moet worden gelegd bij de regionale en lokale overheden. Arbeidsbureaus dienen meer af te gaan op de behoeften van werkgevers en werknemers, en zij dienen de nieuwe bronnen van werkgelegenheid te onderzoeken op mogelijkheden om werk te verschaffen aan degenen die wanhopig naar een arbeidsplaats op zoek zijn.
Werkeloosheid en het gebrek aan arbeidsplaatsen zijn een bron van uitsluiting, armoede en wanhoop. De burgers hebben hun buik vol van mooie toespraken en beloften. De euro en de werkgelegenheidsplannen zijn instrumenten waarmee moet worden bereikt dat de burgers in de welvarende en solidaire samenleving waarin we dit nieuwe Europa willen omvormen, hun recht op werk verwezenlijkt zien.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag van de gelegenheid gebruik maken om namens eenieder van ons in de Europese Unie het Britse voorzitterschap te feliciteren met alles wat er is bereikt. Ik hoop dat de komende weken even succesvol zullen verlopen en dat Cardiff inderdaad kan worden vergeleken met het volbrengen van de Grand National, zoals de heer Titley opmerkte, al moeten wij de fungerend voorzitter, gelet op zijn rossige haarkleur, beslist niet gaan vergelijken met Red Rum, een van de beste stayers van de Grand National paardenrennen. Als ik het goed heb, won hij in totaal drie maal.
Het Britse voorzitterschap heeft blijk gegeven van een groot enthousiasme, een grote werklust en een groot organisatorisch vermogen, waarvoor binnen het Parlement grote waardering bestaat. Het doet mij met name deugd dat de rol van het Parlement en van zijn leden altijd ten volle is gerespecteerd. Ik wil de Britse regering en de Britse premier bedanken voor de enorme inspanningen om het vredesproces in mijn land te brengen waar het nu is. Zoals een ieder weet hebben alle inwoners op het Ierse eiland daaraan vorige week nog massaal hun steun betuigd. De topontmoeting in Cardiff biedt de Europese Unie een ideale gelegenheid om te bezien hoe het vredes- en verzoeningsproces, waaraan zo massaal steun is betuigd door de Ierse bevolking en in het referendum, het best kan worden ondersteund. De Unie heeft in de loop van de jaren veel politieke en praktische steun aan dit proces gegeven en ik hoop dat het Britse voorzitterschap ervoor zal zorgen dat de belangrijke ontwikkelingen van de laatste weken in Cardiff uitgebreid aan de orde komen.
Nog niet zo lang geleden heeft de Commissie een pakket voorstellen gepresenteerd, die onder meer gericht zijn op een hervorming van het GLB, de structuurfondsen en het gehele begrotingsbeleid van de Unie. De top zou globale politieke richtsnoeren moeten formuleren ten aanzien van deze voorstellen die niet alleen grote gevolgen zullen hebben voor het functioneren van de Europese instellingen, maar ook voor het dagelijks leven van de burgers in de komende jaren. Zo is het bijvoorbeeld van belang dat de Europese leiders nogmaals benadrukken dat zij in het landbouw- en plattelandsontwikkelingsbeleid grote waarde hechten aan de centrale rol van het gezinsbedrijf. Iedere hervorming van het GLB moet zijn afgestemd op het streven naar behoud en continuering van het gezinsbedrijf als hoeksteen van de Europese landbouw. Ook is het belangrijk dat de hervorming van het GLB tegelijk met de hervorming van de structuurfondsen ter hand wordt genomen, aangezien het structuurbeleid in de Unie normaliter vooral is gericht op het behoud van de huidige bevolkingsaantallen in plattelandsgebieden en relatief geïsoleerde perifere gebieden. Een en ander kan alleen worden bereikt als wordt onderkend dat in plattelandsgebieden de landbouw voorlopig nog wel een sleutelpositie zal blijven innemen en dat er binnen het structuurbeleid ruimte moet worden gecreëerd om aanverwante sectoren, zoals plattelandstoerisme, voedingsmiddelen en natuurbehoud, maximaal te kunnen ontwikkelen.
Tot besluit zou ik nogmaals tot het Britse voorzitterschap willen zeggen: ga nog twee weken zo door en bedenk dat de laatste horde nog een hele dobber is voordat met succes de eindstreep wordt gehaald, en dat die eindstreep wordt gehaald, daar ben ik zeker van.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat als de Europese leiders elkaar in Cardiff ontmoeten, de publieke belangstelling gericht is op hoe men in de praktijk de werkloosheid wil verlagen. Het is goed dat de nationale werkgelegenheidsplannen in de toekomst beter worden geëvalueerd. We hebben betrouwbare en vergelijkbare informatie nodig, die bijvoorbeeld aangeeft of de jeugdwerkloosheid en de langdurige werkloosheid in de lidstaten omlaag gaan. Alleen een evaluatie van de nationale programma's is niet per se voldoende om te kunnen zeggen of de strategie voor groei en werkgelegenheid ook op Europees niveau werkt. Naar mijn mening is met name voor de programma's ter vermindering van de jeugdwerkloosheid en de langdurige werkloosheid een Europese inzet noodzakelijk. Op de top in Cardiff moet het principebesluit genomen worden dat in Agenda 2000 het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen een belangrijker motief voor het toekennen van Europese steun wordt. De mate van succes van een actief werkgelegenheidsbeleid is uiteindelijk de maatstaf die aangeeft of Europa in staat is het probleem van de massawerkloosheid, dat verband houdt met de overgang naar een postindustriële samenleving, op te lossen.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, zes maanden is een korte tijd voor een Raadsvoorzitterschap. In zo'n korte tijd kan men nauwelijks zijn stempel drukken op het Europese beleidsproces. Daarom is de continuïteit en samenwerking tussen de opeenvolgende voorzitterschappen van des te groter belang. De indruk die bij de burger ontstaat en die deels door de media van de lidstaten gewekt wordt, is dat er geen enkele continuïteit is tussen de opeenvolgende Raadsvoorzitterschappen. Europa wordt als het ware om de zes maanden opnieuw uitgevonden. Als Oostenrijks oppositielid zou ik daarom van het Britse Raadsvoorzitterschap willen weten of de Oostenrijkers in juli echt van nul moeten beginnen, zoals het er nu naar uitziet. Of wordt er echt samengewerkt tussen het Britse en het komende Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap, waardoor processen op een coherente manier worden voortgezet? Zo ja, op welke gebieden bestaat er overeenstemming en op welk voorbereidend werk van de Britten kan Oostenrijk voortbouwen?

Van Velzen, Wim
Mijnheer de Voorzitter, toen het voorzitterschap meedeelde dat het al in Cardiff de plannen wilde evalueren van de werkgelegenheid behoorde ik eigenlijk tot de sceptici en vond ik dat nogal overspannen en zelfs onaardig tegenover Wenen, waar dat proces zou moeten plaatsvinden. Nu ik de stand van zaken een beetje kan waarnemen, ben ik eigenlijk ontzettend blij dat het voorzitterschap dat toch gedaan heeft en daarmee een extra impuls heeft gegeven aan het proces van de Top in Luxemburg ingezet. Als je kijkt wat er sinds het Verdrag van Amsterdam en sinds de Top op dit moment is gepresteerd door de lidstaten, dan is dat eigenlijk vele malen meer dan iedereen destijds verwachtte. Ikzelf was bang dat men in antwoord op de vraag van het voorzitterschap zou zeggen: wij hebben meer tijd nodig, je wacht maar. Op dit moment hebben zij allen hun opdracht ingevuld. Dat betekent overigens niet dat wij er zijn, want als je de plannen gaat beoordelen dan is er nog wel wat op te merken. Ik hoop dat men in Cardiff ook tot een inhoudsbenadering komt. Er zijn nog te veel lidstaten die op dit moment in feite achterover leunen en de houding hebben van die richtsnoeren die gelden voor de andere lidstaten, daar voldoen wij eigenlijk aan. Dat is onzin. Er is geen een lidstaat die kan claimen dat hij aan al die richtsnoeren al voldoet.
Ik wil erop wijzen dat die nationale plannen meer moeten zijn dan een technische operatie waarin men netjes de bladen papier vult, maar in de eerste plaats gericht moeten worden op de kwaliteit van de maatregelen, op vernieuwing en op reactivering. Het mag ook niet zo zijn dat de lidstaten uit de vier pijlers die besloten zijn er eventjes twee uitpakken en er twee hele voorname, namelijk die van de gelijke kansen en van the adaptability , maar laten liggen en zich vooral concentreren op re-employment of employability en op entrepreneurship . Die laatste twee hebben voor mij veel te veel de geur waar men zegt: jij bent werkloos en dat heb je vooral aan jezelf te danken. Je zou meer employable moeten zijn. Of doe niet zo lauw, ga je eens vestigen als ondernemer. Ik vind juist die twee andere buitengewoon belangrijk voor de lidstaten, want die doen een beroep op de verantwoordelijkheid van de lidstaten en de sociale partners. Het is niet toevallig dat die twee juist veronachtzaamd zijn tot op heden.
Een laatste punt. Zowel Amsterdam als Luxemburg waren gericht op een balans tussen de macro-economische benaderingspolitiek en een actieve arbeidsmarktpolitiek. Tot op heden is er nog niet een echte inhoudelijke overeenkomst. Ook in het proces zien wij dat verschillende directoraten-generaal, verschillende Raden zich over die onderwerpen buigen. Ik roep het voorzitterschap op om in Cardiff al een eerste stap te zetten op de weg van - zowel in de voorbereiding als in de besluitvorming - een gezamenlijk optreden van de verschillende actoren.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de katholieke werknemersorganisatie in het bisdom Regensburg moest ik tijdens dit debat denken aan een uitspraak van kardinaal Cardijn: iedere jonge arbeider is meer waard dan al het goud van de wereld. Het is een oude uitspraak, maar de boodschap is nog steeds actueel. Banen zijn belangrijk, maar tot nu toe werd er veel over gesproken, maar weinig aan gedaan, daarin kan ik de heer Van Velzen bijtreden.
Aan actieplannen geen gebrek. Ik hoop alleen maar dat ze snel en efficiënt worden ten uitvoer gelegd, anders dienen zelfs de beste plannen tot niets. Best practice , ja, maar ik hoop dat deze praktijken ook zo snel mogelijk worden overgenomen door de landen die ze tot nu toe niet hebben toegepast. Steun voor de KMO's, ook dat krijgen we steeds weer te horen. Maar tot dusver heeft geen enkel Raadsvoorzitterschap en geen enkele Commissie kunnen zorgen voor eenvoudige voorschriften voor de kleine en middelgrote ondernemingen, die deze dan ook kunnen toepassen. De loonkosten moeten omlaag door hervormingen in de belasting- en socialezekerheidsstelsels, maar dit moet op een billijke manier gebeuren, zodat de werknemers niet weer alleen voor de kosten opdraaien. Wat de hervorming van de structuurfondsen in Agenda 2000 betreft, mijnheer Santer, lijkt mij het platteland heel stiefmoederlijk te zijn behandeld in de hutsepot van doelstelling 2. Daar moet nog aan gesleuteld worden.
Over het milieu wil ik het volgende zeggen: mens en natuur horen samen, geen natuur zonder mensen. Wat de werking van het eigenmiddelensysteem betreft, vraag ik me af waarom er geen geld is voor computers, als er miljoenen worden uitgegeven aan eigen middelen? Misschien kunt u daar iets aan doen. Zorg dat de sociale markteconomie zo snel mogelijk wordt ingevoerd in de nieuwe toetredingslanden, zodat we daar niet dezelfde problemen krijgen als bij ons. Hou ook rekening met de subsidiariteit, ook al komt ze u als centrale regering soms slecht uit.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik het Britse voorzitterschap willen bedanken voor zijn rol in het vredesproces in Ierland. Bij mijn weten is de heer Blair de eerste Britse premier die Ierland tot prioriteit heeft verheven. Ik wil de Britse regering bedanken voor het aanhalen van de banden met Europa, omdat wij haar in Europa beslist niet kunnen missen.
Ik heb, en met mij vele andere leden van dit Huis, veel bewondering voor de stellingname van de heer Cook ten aanzien van de wapenindustrie en de controle daarop. Daarvoor wil ik mijn waardering jegens hem uitspreken.
In het voormalige Joegoslavië is Slobodan Milosevic nog steeds aan de macht en hij heeft veel te verantwoorden. De Europese Unie keek werkloos toe hoe de genocide in Joegoslavië zich voltrok. Ik hoop dat wij in Kosovo niet dezelfde houding aannemen. Wij moeten Milosevic uitdagen zijn woorden waar te maken. Ik heb bewondering voor de wijze waarop de heer Cook de slachtingen in Kosovo heeft veroordeeld. Ik weet dat Robin Cook een integer man is en dat zijn veroordeling van de moordpartijen en etnische zuiveringen in dat land oprecht is. Hij is uiteraard, net als wij in dit Huis, verontwaardigd over wat daar gebeurt. Wij moeten de Servische minderheid in Kosovo duidelijk maken dat de grens is bereikt. Ik hoop verder dat hij de kwestie Oost-Timor nog als urgent vraagstuk aan de orde zal stellen, misschien in Cardiff. De afschuwelijke gebeurtenissen in Algerije en het afhouden door de Algerijnse regering van een onafhankelijke mensenrechtencommissie die de situatie zou komen onderzoeken, zouden ook nog onder de aandacht moeten worden gebracht. Ik wil het Britse voorzitterschap een compliment maken. Het is een geweldig voorzitterschap geweest en ik wil jegens u persoonlijk, mijnheer Cook, mijn waardering uitspreken voor uw moed om zeer belangrijke kwesties aan te roeren.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpresolutie, waar ik mijn steun aan geef, behelst concrete voorstellen voor de verbetering van de werkgelegenheid. Er zijn echter enkele vraagstukken waar ik hier de aandacht op wil vestigen. Ten eerste wil ik de arbeidstijdverkorting noemen. De 35-uren werkweek heeft slechts symbolische waarde. Wij weten immers maar al te goed dat de bedrijven de verloren uren zonder meer kunnen goedmaken met de toepassing van nieuwe technologieën. Daarom moeten wij nadenken over veel drastischere arbeidstijdverkortingen.
Ik noem ten tweede het ontstaan van nieuwe beroepen, van beroepen die wel degelijk beantwoorden aan reële sociale behoeften, maar niet als dusdanig worden erkend door de arbeidsmarkt. Met gezonde financiële middelen kan men deze nieuwe beroepen echter helpen. Daartoe is ook in het Witboek van Delors een voorstel gedaan en daarmee wordt momenteel door de Franse regering geëxperimenteerd.
Tot slot moeten wij opnieuw de investeringen in de trans-Europese netwerken te berde brengen. Toen werd ons verteld dat door deze netwerken in heel Europa directe en vooral indirecte werkgelegenheid kon worden gecreëerd. Deze plannen zijn echter zonder blikken of blozen gedwarsboomd door de ministers van Financiën van onze lidstaten, waarvan er enkele ongetwijfeld ook in Cardiff aanwezig zullen zijn.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf van harte de woorden van de heer Cook over de noodzaak van economische hervormingen. Velen van ons in dit Huis zijn de mening toegedaan dat de Europese Unie, nu het proces tot vorming van een economische en monetaire unie de laatste fase is ingegaan, zich thans dient te bezinnen op economische hervormingen. Nu het eurogebied 's werelds grootste importeur en exporteur is geworden, met een aandeel van ± 20 % in de wereldproductie, is het van essentieel belang dat er binnen de Europese Unie economische hervormingen plaatsvinden om de EMU tot een succes te maken.
Het is onze gezamenlijke taak ervoor te zorgen dat onze economieën niet alleen doeltreffend functioneren, maar ook op een zodanige wijze zijn ingericht dat economische dynamiek en sociale rechtvaardigheid hand in hand gaan. Het is van vitaal belang dat het voorzitterschap en de regeringsleiders in Cardiff een nieuwe Europese strategie voor economische hervormingen lanceren. Een en ander moet zijn gericht op het creëren van een gunstig ondernemingsklimaat en gelijke kansen. Dat betekent aan de ene kant maatregelen om het ondernemerschap te bevorderen en aan de andere kant een beleid dat betaalde arbeid en scholingsmogelijkheden binnen ieders handbereik brengt ten einde op die wijze onze aloude pijlers van stabiliteit en cohesie te versterken.
Dit Parlement zou graag zien dat de agenda voor de economische hervormingen wordt afgestemd op de totstandbrenging van de monetaire unie. De socialistische fractie heeft in dit verband drie specifieke gebieden naar voren gehaald die, naar ik hoop, door de fungerend voorzitter in Cardiff aan de orde zullen worden gesteld. Ten eerste de hervorming van de arbeidsmarkt. Europa telt 18 miljoen werklozen en terwijl in de VS 10 % van de werklozen meer dan een jaar zonder werk zit, is in Europa bijna 50 % van hen langdurig werkloos. De VS boeken betere resultaten als het erom gaat langdurig werklozen weer aan het werk te krijgen. Wij hebben nieuwe strategieën nodig, met als uitgangspunt dat in een snel veranderende wereld van voortdurende innovaties en technologische ontwikkelingen, de overheid de mensen instrumenten kan helpen aanreiken om op de onvermijdelijke veranderingen in te spelen. Hoewel de overheid veel minder kan uitrichten om te voorkomen dat mensen werkloos worden, zou zij wel veel meer kunnen doen om mensen weer aan een nieuwe baan te helpen.
Wij zijn zeer bezorgd over de kapitaalmarkt en op dit terrein zouden bepaalde hervormingen op hun plaats zijn. De VS hebben een enorme aandelen- en kapitaalmarkt, waaruit risicodragend kapitaal kan worden gefinancierd. Europa heeft een versnipperde en een ontoereikende aandelenmarkt. Wij moeten ervoor zorgen dat kleine en middelgrote bedrijven aan risicodragend kapitaal kunnen komen. Het is van groot belang dat er in Cardiff wordt gewerkt aan de vorming van een Europese aandelenmarkt voor risicodragend kapitaal en investeringen.
Ten derde zijn er hervormingen nodig op het terrein van de markt. Er is weliswaar een interne markt, maar deze is nog steeds versnipperd. Er zijn nog steeds maatregelen nodig om de interne markt van de Europese Unie echt te verwezenlijken. Cardiff is een schitterende gelegenheid om de monetaire unie te aanvaarden en een begin te maken met die belangrijke en essentiële taak om tot economische hervormingen te komen. Als het daar in Cardiff om gaat, kan mijnheer Cook rekenen op brede steun van dit Huis.

De Giovanni
Mijnheer de Voorzitter, alhoewel de ratificatie van Amsterdam nog niet eens rond is, spreekt men nu reeds over institutionele hervormingen. Ik ben bijzonder blij dat ik vandaag zowel de fungerend voorzitter van de Raad, als ook de voorzitter van de Commissie heb horen spreken over het belang van de institutionele vraagstukken voor de toekomst van de Europese opbouw. Soortgelijke signalen komen echter ook van vooraanstaande persoonlijkheden, zoals Jacques Delors en onze Voorzitter, de heer Gil-Robles en, enkele dagen geleden nog, de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Blair. Ook zij hebben hun zorgen geuit over de problemen waarmee het besluitvormingsmechanisme in de Unie na uitbreiding te kampen zal hebben.
Ik wil niet ingaan op de inhoud van dergelijke hervormingen en evenmin een oordeel vellen. Ik wil alleen proberen te ontdekken waarom men, nu Amsterdam nog niet eens in kannen en kruiken is, opnieuw met het institutionele vraagstuk op de proppen komt. Mijns inziens is daar een fundamentele reden voor: de Unie is geconfronteerd met dusdanige uitdagingen dat hervormingen onontkoombaar zijn geworden. Ik noem ten eerste de monetaire unie. De monetaire unie duwt ons de richting uit van een politieke unie. Iedereen zegt dat, maar wij mogen niet vergeten dat daarvoor een echte politieke, institutionele wil nodig is. In de geschiedenis gaat niets vanzelf. Ten tweede noem ik de uitbreiding. Niemand koestert enige twijfel over de enorme institutionele gevolgen van de uitbreiding. Er zijn twee mogelijkheden: ofwel ontstaat na uitbreiding een sterk verwaterd Europa, dat niet veel meer zal zijn dan een grote markt, ofwel komt er een politiek Europa tot stand. Daarom zijn institutionele hervormingen een dwingende noodzakelijkheid geworden die volledig los staat van de mening die men daarover kan hebben.
Wij moeten dus een nieuwe start maken, maar hoe? Dat wil ik in het tweede deel van mijn spreekbeurt kort uit de doeken proberen te doen. In november 1997 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen. Daarin wordt een bepaalde weg aangegeven. Wij verzoeken de Commissie voor het einde van het jaar een document op te stellen over de instellingen. Ik gebruik bewust het woord verzoeken, omdat wij de rol van de Commissie als initiatiefneemster respecteren. Bij de hervatting van de besprekingen over de institutionele vraagstukken is de rol van de instellingen immers van doorslaggevend belang. Wij vragen de Raad dan ook de Commissie een mandaat voor dit initiatief te verstrekken.
Dat is het belangrijkste punt. Nogmaals, ik spreek mij niet uit over de inhoud van de zaak. Ik wil alleen nog duidelijk maken dat wij pas een antwoord kunnen geven op de vraag naar Europa's toekomst, naar het Europa dat wij willen opbouwen, als de relatie tussen instellingen en beoogde doelstellingen nauwkeurig wordt afgebakend. Daarom is het mijns inziens zeer belangrijk dat dit Parlement een boodschap meegeeft aan het Parlement dat in 1999 zal worden gekozen en deze boodschap moet dusdanig zijn dat daar een innoverende werking op de instellingen van kan uitgaan.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, waarde collega's, we hebben ons in verscheidene Verdragen - het Verdrag van Maastricht, het Verdrag van Amsterdam - telkens weer uitgesproken, zoals in artikel 6 van het Verdrag van Amsterdam, voor het principe dat milieubeleid en -bescherming niet alleen moeten betrokken worden bij de vaststelling en tenuitvoerlegging van het communautaire beleid, maar dat zij een doel op zich moeten zijn.
Ik ben nu al negen jaar lid van dit Parlement en weet wat er allemaal gezegd is, maar ik weet ook wat er effectief gedaan is. Wat er gezegd wordt, is altijd mooi, en het Britse Raadsvoorzitterschap heeft ook uitstekende dingen gedaan, maar met het oog op de top van Cardiff vestig ik nu al mijn hoop op dit Parlement en ook op de Commissie, mijnheer Santer. Als we de overtuiging hebben, en voor zover ik weet heeft het Britse Raadsvoorzitterschap deze overtuiging, dat milieubeleid een belangrijke communautaire doelstelling is voor de mensen in deze Unie, en als we er tegelijk van overtuigd zijn dat de strijd tegen werkloosheid onze belangrijkste taak is, dan moeten we intelligent genoeg zijn om beide doelstellingen te kunnen verenigen. Als we kunnen bewijzen - en dat kunnen we - dat nieuwe beleidsvormen gericht op milieubeleid, nieuwe en hogere milieunormen, vastgesteld door de Commissie en het Europees Parlement, maar ook met inspraak van de partners uit de industrie en de vakbonden kunnen zorgen voor werkgelegenheid, dan moeten we dat doen. Maar we doen het niet.
Als we nu niet eindelijk milieunormen, milieubescherming, controle op milieuvriendelijkheid en het principe van duurzame ontwikkeling beginnen toe te passen op alle andere communautaire beleidsgebieden, dan zijn verdere debatten zinloos. Dan kan mevrouw Bjerregaard haar werk neerleggen, zoals ikzelf en een heleboel anderen in de Unie. We moeten dus iets veranderen. We moeten een bindende kaderwetgeving krijgen, die stelt dat milieubeleid een onderdeel is van vervoer-, energieen economisch beleid, zoals de heer Donnelly reeds stelde.
Het is echter niet voldoende dat artikel 6 van het Verdrag dit vermeldt. Ik ben het beu om Verdragen te lezen, want dat heb ik als juriste lang genoeg gedaan, al weet ik ook dat er van alles in staat. Ik verlang van het Britse Raadsvoorzitterschap, van u, mijnheer Cook, en van de nieuwe Duitse regering na 27 september van dit jaar, dat zij de Commissie steunen in de verplichte integratie van het milieubeleid in andere communautaire beleidsgebieden. Ik verlang een bindende verklaring. Ik wil meer bepaald dat u, mijnheer Cook, en de top van Cardiff de Commissie verplichten een kaderwetgeving voor te leggen, en wel een bindende wetgeving, dus niet zo'n nep-verklaring.
Laat ik nog dit zeggen: als kind speelde ik graag met zeepbellen. Men kan ze opblazen, dan worden ze heel groot, krijgen allerlei schitterende kleuren en zijn heel indrukwekkend, totdat ze hun kleur verliezen, uit elkaar spatten en geen enkel spoor achterlaten. Ik wil niet nog eens meemaken dat een topbijeenkomst kleur verliest, uit elkaar spat en geen enkel spoor achterlaat. Mijnheer Santer, mijnheer Cook, zorg er alstublieft voor dat we na de top in Cardiff een bindende wetgeving hebben en dat milieubeleid voortaan integraal deel uitmaakt van andere communautaire beleidsgebieden.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, ik ben de laatste spreker in dit debat en toch hoop ik dat de thema's die ik zal aansnijden bovenaan de agenda staan van de Raad. Ik zou twee verzoeken willen doen, aan u, mijnheer Cook, en aan u, mijnheer Santer, om een dringende vraag van het Europees Parlement over te brengen naar Cardiff. De strijd tegen de georganiseerde misdaad is een van de topprioriteiten van de Raad, de Commissie en het Europees Parlement. Als de grenzen worden geopend voor de handel, dan profiteert de illegale handel daar natuurlijk ook van. Als tegenwicht tegen de grenzeloze vrijheid van degenen die ons economisch systeem kunnen misbruiken, hebben we nood aan een zo grensoverschrijdend mogelijke samenwerking tussen de politiële en gerechtelijke instanties die belast zijn met de strijd tegen de georganiseerde misdaad, die in heel Europa vertakkingen heeft.
Maar dit proces, dat gemakkelijk te beschrijven is, maakt niet de door het Europees Parlement gewenste vorderingen. Dat heeft volgens ons ook te maken met het feit dat, als de topconferenties met hun mooie toespraken over de Europese integratie, die noodzakelijk ook in de sectoren van de derde pijler moet worden doorgevoerd, eenmaal voorbij zijn, het voorbehoud van de nationale soevereiniteit, vooral inzake politiële en gerechtelijke samenwerking, meer gewicht in de schaal legt dan de praktische noodzaak op Europees niveau samen te werken. Daarom zou ik de dringende vraag van het Europees Parlement die vervat is in de talloze resoluties die wij juist naar aanleiding van de initiatieven en gemeenschappelijke maatregelen die volgden op het verslag van de high level group over de strijd tegen de georganiseerde misdaad hebben opgesteld, nog een keer heel duidelijk willen formuleren: toon meer vastberadenheid in het overstijgen van nationale beleidsniveaus en het opheffen van hindernissen die samenwerking in de weg staan, vooral bij de politiediensten, maar ook bij de justitiële diensten, want dat is even belangrijk. Wees als Commissie vastberadener in het eisen van meer bevoegdheden van de Raad, zoals de bevoegdheid inzake communautaire regelgeving op het gebied van de georganiseerde-misdaadbestrijding.
Ik beschouw het als een topprioriteit voor de nabije toekomst dat we Europa niet alleen op economisch vlak leren integreren en dat we de instrumenten die nodig zijn voor de bestrijding van misbruiken niet alleen op nationaal niveau toepassen. Als we de huidige verschillen niet opheffen, zal de georganiseerde misdaad in Europa haar voorsprong op de politie behouden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in 1997
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0169/98) van de heer Spencer, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de rol van de Unie in de wereld: tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in 1997.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, in het Verdrag is bepaald dat wij als Parlement ieder jaar een debat dienen te wijden aan de ontwikkeling van het GBVB. Met mijn verslag, dat qua opzet hetzelfde is als dat van vorig jaar, voldoen wij aan die plicht. Het verslag bevat enkele tabellen waarin een gedetailleerd overzicht wordt gegeven van het aantal gemeenschappelijke optredens, gemeenschappelijke standpunten en verklaringen in de afgelopen vier jaar. Verder is er een overzicht van het GBVB per regio, dat begint bij de gebieden in onze directe omgeving, waarna de gebieden aan bod komen die (steeds) verder bij ons vandaan liggen.
Er valt niets bijzonders te melden over de gebruikmaking van deze instrumenten, behalve dan dat zij voortdurend tekortschieten als het gaat om de echte uitdagingen waarvoor Europa wereldwijd staat. Eigenlijk was de interessantste gebeurtenis die zich in 1997 - afgezien van het Verdrag van Amsterdam - voordeed, de totstandkoming van het Interinstitutioneel Akkoord over de financiering van het GBVB en de betrokkenheid van het Parlement. Hoe doeltreffend het optreden van het Parlement op dit gebied zal zijn, hangt af van de samenwerking tussen de Begrotingscommissie en de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid. In het kader van dat Akkoord heeft de Raad zich ook verplicht om ons een document voor te leggen over de voornaamste aspecten en fundamentele keuzen van het GBVB. Het betreft hier een zeer summier document dat inhoudelijk is uitgekleed door voorpublicaties binnen werkgroepen van de Raad. Het geeft voornamelijk een historisch overzicht, is louter verhalend en bevat slechts anderhalve pagina over de toekomst, die ook nog eens in zeer wollig taalgebruik is gesteld. Dit document verdient volgend jaar verbetering.
Oplettende collega's zullen hebben gemerkt dat wij dit jaar de titel van het debat hebben veranderd in "de rol van de Unie in de wereld" . Dit hebben wij gedaan om de hele periode te kunnen overzien zodat wij lering kunnen trekken uit het verleden en deze kennis naar de toekomst toe kunnen extrapoleren. De rol van Europa in de wereld houdt meer in dan de slechts beperkte en tot nu toe nog niet ontwikkelde activiteiten in het kader van het GBVB. Een en ander heeft ook betrekking op de buitenlandse handel en andere bevoegdheden van de Commissie, op de rol van dit Parlement, inclusief die van zijn voorzitters, commissies en delegaties, alsmede op het buitenlands beleid van de lidstaten. Zoals ik op bladzijde negen van mijn verslag schrijf, streven wij naar een gemeenschappelijk buitenlands beleid, niet naar een enkel buitenlands beleid. De vergelijking met de monetaire unie kan hier instructief zijn, ook al is die overeenkomst niet perfect. Een gemeenschappelijk beleid vergroot de gezamenlijke invloed. Een enkel buitenlands beleid zou het resultaat zijn van een enkele staat, hetgeen de Unie niet is.
Wij moeten er volgens mij naar streven om de invloed van Europa in de wereld te maximaliseren. Dat is niet alleen in ons eigen belang, maar ook in het belang van de wereld. Om dat te bereiken moeten wij gebruik maken van alle middelen die ons in al onze instellingen en in de lidstaten ter beschikking staan. In de periode van anderhalf jaar waarop wij onze aandacht richten, hebben drie landen het voorzitterschap bekleed, telkens in een zeer uiteenlopende stijl en vanuit zeer uiteenlopende achtergronden. Ik kan de fungerend voorzitter verzekeren dat ik niet zal meedoen aan het ophemelen van het voorzitterschap, zoals de parlementaire particuliere secretaris van de heer Cook en zijn plaatsvervangend hoofd, de heer Titley, dat hier hebben gedaan, en trouwens ook niet aan de aanval op de pretenties van het voorzitterschap, die door de heer Provan werd ingezet. Ik neem afstand en kijk naar wat onder alle drie de voorzitterschappen met het gemeenschappelijk buitenlands beleid is gebeurd. En ik moet tot de conclusie komen dat het op dit ogenblik onmogelijk is om tot een in intellectueel of politiek opzicht bevredigend voorzitterschap te komen, gezien het spanningsveld tussen de huidige institutionele structuur enerzijds en de gezwollen en ambitieuze retoriek van het GBVB zelf anderzijds.
Wij zien telkens opnieuw hoe Europa accepteert dat de echte beslissingen door de Amerikanen worden genomen. Wij volgen hen dan gedwee en stellen geld en troepen beschikbaar voor conflictsituaties zoals Bosnië, zonder dat wij bij de echte besluitvorming betrokken waren. Zij dicteren en wij betalen. Dat is niet goed voor hen en niet goed voor ons. Een optimist zou wellicht zeggen dat het GBVB na Amsterdam in een overgangsfase zit. Het zou ongetwijfeld al een verbetering betekenen als wij, in plaats van de fungerend voorzitter op een eendaagse administratieve missie naar Ankara te sturen, waarbij het niet lukt de Turken ertoe over te halen om zelfs ook maar bij hun eigen associatieraad te verschijnen, de hoge vertegenwoordiger konden afvaardigen. Het is een feit dat het bestaan van een analyse- en planningseenheid onze paraatheid ten goede komt. Op dit moment zijn wij nergens klaar voor, niet voor te verwachten conflictsituaties, zoals de Indiase brandhaard, niet voor permanente dreigingen, zoals Saddam Hussein, en zelfs niet voor smeulende conflicten, zoals Kosovo, die al eerder hadden kunnen escaleren.
Op dit ogenblik is ons wel een heel ondankbaar lot beschoren. Wij zijn te trots om de Europese belangen integraal in handen te leggen van Uncle Sam. Wij zijn te ijdel om keurig onze mond te houden. Wij hebben een te goed geheugen en onvoldoende visie om ons eigen buitenlands beleid van de grond te tillen. Waarover kunnen wij het dan wel eens worden? Grootsprakerige diplomatie die er voor het vertoon is en niet om mee te werken. De primaire rol van dit Parlement en de commissies voor buitenlandse zaken van de nationale parlementen is niet om de degenen die voor de uitvoering van het buitenlands beleid verantwoordelijk zijn, in hun optreden met handen en voeten te binden. Onze primaire taak is hen aan te moedigen een buitenlands beleid te voeren dat in de eerste plaats deze naam waardig is. Een Europa dat bij het vredesproces in het MiddenOosten weinig kan uitrichten, dat zich op het subcontinent niet laat horen en op de Balkan vanaf de zijlijn toekijkt, is voor de Europese Unie simpelweg onder de maat. Ik beveel het verslag van de Commissie buitenlandse zaken bij de plenaire vergadering aan.

Cook
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag reageren op de door de heer Spencer gemaakte opmerkingen en ik mag hem er wellicht meteen op wijzen dat de totstandbrenging van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid heel veel voeten in de aarde heeft. Ik heb alle begrip voor de frustratie die hij heel goed onder woorden heeft gebracht en ik begrijp dat deze gevoelens door velen in het Europees Parlement worden gedeeld. Deze frustratie helpen wij echter niet de wereld uit, als wij geen oog hebben voor de enorme problemen die zich voordoen bij de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands beleid voor vijftien lidstaten met verschillende historische achtergronden, met verschillende historische banden als uitvloeisel van die historische achtergronden, met verschillende taalkundige en culturele banden met andere landen waardoor zij zich bij conflicten in de wereld verschillend opstellen. Bovendien spelen er tegenwoordig verschillende conflicten met aangrenzende landen waarbij de overige landen niet noodzakelijkerwijs betrokken zijn.
Het is dan ook niet ongewoon in een Raad Algemene Zaken - zoals maandag bij twee gelegenheden het geval was - dat een bepaald land een ander standpunt inneemt dan de rest. Het gaat niet altijd om hetzelfde land. Het is niet mijn bedoeling hier verder in detail te treden noch om een of andere lidstaat in het beklaagdenbankje te zetten. De meeste lidstaten dragen zo nu en dan wel iets aan wat volgens hen van fundamenteel belang voor ons is, maar waarover wij geen consensus met de overige 14 landen kunnen bereiken. Wat ik tot de heer Spencer wil zeggen is dat de problematiek en de frustratie die een en ander teweegbrengt, niet los kunnen worden gezien van de opvatting dat elke lidstaat zijn eigen buitenlands beleid mag blijven voeren als teken van het feit dat het een volwaardige natie blijft en zelfstandig aan internationale discussiegelegenheden kan deelnemen. De heer Spencer en zijn partij doen geen voorstellen om hierin verandering te brengen en die komen er, eerlijk gezegd, ook niet van de regeringen die in de Europese Unie vertegenwoordigd zijn en waarvan de betrokken politieke partijen een aantal leden hier in het Europees Parlement hebben zitten.
Als wij eenmaal die uitgangssituatie hebben onderkend, moeten wij ook realistisch zijn over de mogelijkheden om vanuit die specifieke problematiek tot een gemeenschappelijk beleid te komen. Ik heb er geen enkele moeite mee om als globaal voorbehoud op ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te aanvaarden dat wij hier proberen te komen tot gemeenschappelijke standpunten met vijftien lidstaten die mogelijk elk vraagstuk benaderen vanuit een verschillend perspectief, een verschillende historische achtergrond en die in meer of mindere mate met druk vanuit de publieke opinie worden geconfronteerd. Wil de Europese Unie succesvol zijn, dan moeten wij ervoor zorgen dat de Unie voldoende flexibel is om die verschillen in achtergrond, cultuur en publieke opinie te ondervangen.
Tegen die achtergrond en gelet op dat zeer ruime voorbehoud, denk ik wel te mogen stellen dat, terugkijkend op de afgelopen maanden, het Europees Parlement en de Raad over veel dingen tevreden kunnen zijn. Zo hebben wij gemeenschappelijke standpunten aangenomen, een gemeenschappelijke aanpak met betrekking tot derde landen ontwikkeld en zo nodig, dankzij die gemeenschappelijke aanpak, onze invloed laten gelden. Als ik mag beginnen met het punt van de mensenrechten en de democratische beginselen, dat hoog op onze eigen politieke agenda in Groot-Brittannië staat en derhalve ook hoog op de agenda van het voorzitterschap stond, wil ik erop wijzen dat wij maandag overeenstemming hebben bereikt over een gedragscode voor de wapenexport. Deze gedragscode betekent in twee opzichten een belangrijke stap voorwaarts. Er zijn nu gemeenschappelijke criteria vastgesteld aan de hand waarvan iedere lidstaat de aanvragen voor een exportvergunning zal beoordelen. De Europese landen zullen ongetwijfeld elkaars concurrenten blijven als het gaat om het binnenhalen van dit soort orders, maar de concurrentiestrijd zal nu gaan om de prijs-kwaliteitverhouding en geen betrekking meer hebben op mensenrechtenoverwegingen.
Verder omvat de gedragscode een meldingsprocedure aan de hand waarvan elke lidstaat alle andere kan inlichten wanneer besloten is om voor een bepaald contract geen toestemming te verlenen vanwege de mensenrechtensituatie. Elke andere lidstaat die voor dat contract belangstelling heeft, moet dat eerst melden bij en overleg plegen met het land dat het contract eerder heeft afgekeurd. Dit is een gloednieuwe procedure waardoor de lidstaten er in zekere mate op kunnen vertrouwen dat, als zij een contract afwijzen vanwege niet-naleving van de mensenrechten of de democratische beginselen dan wel uit bezorgdheid over toenemende agressie, een ander land daar geen garen bij spint door het contract over te nemen of hen daarvan in ieder geval eerst in kennis moet stellen, waarvan een adequaat afschrikkend effect zal uitgaan.
Ik denk niet dat de code volmaakt is., als ik het aldus mag uitdrukken. Ik vind het jammer dat wij over de gedragscode alleen een consensus konden bereiken door enkele doelstellingen die voor een grotere transparantie hadden moeten zorgen, te laten vallen. Van mij hebben de heer Spencer en anderen het volste recht om kritiek op de gedragscode te uiten. Maar daarbij mogen wij niet uit het oog verliezen dat de code een flinke stap in de goede richting betekent. Een van de critici in mijn eigen land zei dat ik maar een half ei had binnengehaald, maar dat ik op zijn minst moest worden gefeliciteerd met het binnenhalen van dat halve ei. Dat zouden noodzakelijkerwijs wel eens de omstandigheden kunnen zijn waaronder wij een gemeenschappelijk beleid met vijftien lidstaten gestalte moeten geven.
Voorts verwijst de heer Spencer naar mijn bezoek aan Turkije. De problemen die in Turkije spelen, spelen eigenlijk niet voor ons in Europa. Europa is klaar voor een associatieraad met Turkije. Turkije heeft zich op het standpunt gesteld dat het daar nog niet klaar voor is en dat standpunt moeten wij respecteren. Turkije is geen lid van de Europese Unie en is geen partij bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Voor Turkije gelden niet interne gedragsregels die wij onszelf als lidstaten van de Europese Unie kunnen opleggen. Ik denk dat Turkije een vergissing heeft gemaakt. Er gaapt een kloof tussen ons en het zou voor zowel Europa als Turkije van belang zijn om deze te overbruggen, maar wij kunnen niet unilateraal een brug slaan. Turkije moet ons daarbij tegemoet komen door bereid te zijn om ook van zijn kant uit te werken aan die brug.
Ik wil het Parlement ook nog graag attenderen op het feit dat ik tijdens mijn missie in Ankara een bezoek heb gebracht aan Akin Birdal, de voorzitter van de mensenrechtenorganisatie, op wie twee weken daarvoor een mislukte moordaanslag was gepleegd. Ik trof een verrassend opgewekte heer Birdal aan, die een moed en vastberadenheid aan de dag legde die ik niet alleen als zeer inspirerend heb ervaren, maar die mij ook deemoedig maakten. De heer Birdal is van dichtbij neergeschoten en had veertien kogelgaten in zijn lichaam. Toen ik hem slechts een week na de aanslag ontmoette, zat hij in bed, ongebroken en helder van geest, en hij verklaarde dat mensen zoals hij, mensen die zich sterk maken voor de mensenrechten, een behoorlijk bestuur en een doorzichtige democratische structuur in Turkije, Turkije de echte weg richting Europa wijzen. Eenieder in het Europees Parlement zou zich zonder meer bij die zienswijze kunnen aansluiten.
Ik wil ook nog ingaan op de opmerkingen van de heer Spencer over onze rol in het voormalige Joegoslavië. Naar mijn oordeel onderschat hij wat daar in het afgelopen jaar is bereikt. Er is in Bosnië veel meer schot gekomen in de tenuitvoerlegging van de akkoorden van Dayton. Bij mijn laatste bezoek, eerder dit jaar, aan Sarajevo zei de Bosnische minister van Buitenlandse Zaken tot mij: " Niemand heeft de oorlog gewonnen, er zijn alleen maar verliezers" . Deze woorden waren volstrekt en zonder meer waar, maar zij zouden tot voor enkele maanden geleden door geen enkele hoge Bosnische politicus in de mond zijn genomen. In een groot deel van de politieke gemeenschap in Bosnië dringt nu het besef door dat de vooruitgang besloten ligt in de aanvaarding van de Dayton-akkoorden waarbij stopzetting van de etnische confrontaties voorop staat, en niet in de recuperatie van gebieden die de afzonderlijke bevolkingsgroepen in de oorlogsjaren menen te zijn kwijtgeraakt.
Europa heeft in dat proces een belangrijke rol gespeeld. Ten eerste door in de laatste maanden blijk te geven van een hernieuwde krachtige aanpak van oorlogsmisdadigers. Zelf ben ik ervan overtuigd dat er geen zinvolle verzoening en etnische rechtvaardigheid in Bosnië mogelijk zijn zolang degenen die in de oorlog voor de ergste gruweldaden verantwoordelijk zijn geweest, niet voor het gerecht zijn gebracht. Het verheugt mij het Europees Parlement te kunnen mededelen dat dankzij die krachtdadige aanpak nu de helft van de oorlogsmisdadigers is gepakt tegen wie een aanklacht is ingediend en die een proces bij het oorlogstribunaal boven het hoofd hangt. Dit hadden wij verleden jaar nauwelijks durven hopen.
Bovendien heeft Europa via de hoge vertegenwoordiger een belangrijk aandeel gehad in het afdwingen van een betere en pluralistische toegang tot de media. Het krachtige optreden van de hoge vertegenwoordiger voor een betere toegang tot de televisie in de Republiek Srpska, heeft een zeer belangrijke rol gespeeld bij de verkiezingen voor een nieuwe regering daar, die nu voor het eerst sinds het einde van de oorlog bereid is gevolg te geven aan de akkoorden van Dayton. Als voorzitter van de Europese Unie was ik de eerste minister van Buitenlandse Zaken van buiten Bosnië-Herzegovina die de gelegenheid kreeg het parlement van de Republiek Srpska toe te spreken en het aan te moedigen door te gaan op de weg van etnische verzoening en tenuitvoerlegging van het Dayton-proces.
Er is dus vooruitgang in Bosnië, het gaat langzaam en het is nog onvoldoende, maar er is vooruitgang, en dat is voor een deel te danken aan de inspanningen van de Europese Unie, de Raad en de Commissie, die naar aanleiding van de verkiezing van die nieuwe regering in de Republiek Srpska extra middelen en bijstand hebben verleend. Het probleem in het voormalige Joegoslavië is dat in twee landen die aan Bosnië grenzen, de macht nog steeds in handen is van politici die aan het Daytonproces niet de medewerking verlenen die van hen als ondertekenaars van de Dayton-akkoorden zou mogen worden verwacht.
Wat Kroatië betreft heeft de Raad zijn veroordeling uitgesproken over het feit dat president Tudjman en zijn regering er maar niet in slagen meer haast te maken met de repatriëring van vluchtelingen. Om die reden hebben wij op de laatste Raad Algemene Zaken de Commissie verzocht na te gaan of de autonome handelsregelingen voor Kroatië te handhaven zijn, terwijl dat land zijn verplichtingen in het kader van Dayton blijft verzuimen. In Belgrado wordt de Federale Republiek Joegoslavië nog steeds geregeerd door president Milosevic, wiens optreden tegen Kosovo onze internationale besprekingen van de laatste maanden zo sterk heeft beheerst. Met spijt stel ik vast dat al onze inspanningen op internationaal niveau, zowel in Europees verband als binnen de contactgroep, nog niet hebben geleid tot stabiliteit en minder geweld in Kosovo. In werkelijkheid is het geweld de afgelopen dagen juist weer opgelaaid. Verscheidene dorpen zijn verwoest en er is sprake van een sterke stijging van het aantal vluchtelingen met enkele honderden per week, die nu buiten Kosovo hun toevlucht zoeken en de grens met Albanië of Montenegro oversteken.
De grote tragiek van deze situatie is dat er maar een partij is die garen spint bij het optreden van Belgrado in Kosovo en dat is het Bevrijdingsleger van Kosovo, waarvoor president Milosevic de meeste soldaten aanlevert. Ik ben blij dat Belgrado en Pristina nu weer met elkaar praten, maar ik heb grote twijfels of die gesprekken wel iets opleveren gezien het aanhoudende geweld in het gebied. President Milosevic is in dialoog, maar het is niet erg waarschijnlijk dat daar iets uitkomt, zolang hij geweld blijft gebruiken tegen de bevolking van Kosovo. Om die reden heeft de Europese Unie snel gehandeld na het besluit van de contactgroep om een heel pakket maatregelen tegen Belgrado in te stellen, waaronder een wapenembargo, een inreisverbod en bevriezing van buitenlandse tegoeden. Deze maatregelen zijn nu volledig van kracht en Europa heeft dat binnen tien dagen na de bijeenkomst van de contactgroep gedaan.
Maar onze dialoog met Belgrado kent ook nog een andere kant. Zo hebben wij ons herhaaldelijk bereid verklaard om deze sancties op te heffen en toenadering tot Servië te zoeken, zoals de Unie dat ook heeft gedaan bij vele andere landen in de regio. De grote tragiek voor de bevolking van Servië is dat zij door toedoen van president Milosevic nu in een groter isolement verkeert dan enig ander land in dat deel van het continent. Ik heb gesproken met de jongere generatie in Belgrado, onder wie de mensen achter het onafhankelijke radiostation B92. Dit zijn jonge mensen met een kosmopolitische, toekomstgerichte instelling, zoals die er in elke Europese hoofdstad te vinden zijn. Zij zijn de hoop voor de toekomst van Servië. Het is belangrijk dat wij niet alleen maximale druk op president Milosevic blijven uitoefenen, maar tegelijkertijd ook de voorstanders van een andere politieke koers duidelijk maken dat wij aan hun kant staan en dat zij welkom zijn als zij dat binnen de interne Servische politiek voor elkaar kunnen krijgen.
Ik erken - en dat is ook billijk na de inleiding van de heer Spencer - dat wij de problematiek in Kosovo niet hebben opgelost, maar ik wil hierbij met nadruk stellen dat de Europese Unie bij de crisis in Kosovo sneller heeft gehandeld, meer eensgezindheid heeft getoond en met een sneller en overtuigender gemeenschappelijk standpunt is gekomen dan vroeger ten tijde van de oorlog in Bosnië ooit is gelukt. Als wij die haast en vastbeslotenheid aan het begin van die oorlog hadden gehad, zouden wij nu wellicht niet zijn geconfronteerd met zo ernstige problemen als nu het geval is.
Ik zou verder graag iets willen zeggen over wat wij wel hebben kunnen bereiken door het innemen van een gemeenschappelijk standpunt. Ik wil dat illustreren aan de hand van enkele andere kwesties in andere delen van de wereld. Tom Spencer had het over het vredesproces in het Midden-Oosten. Dat zit nog steeds muurvast. Ieder parlementslid dat hier in deze vergaderzaal aanwezig is, moet ernstig bezorgd zijn over de stagnatie van het vredesproces. Ik maak me ernstige zorgen over het feit dat sommige leden van de Israëlische regering denken dat er twee mogelijkheden zijn. De ene is dat er, mogelijk ten koste van eigen belangen, voortgang met het vredesproces wordt gemaakt, en de andere is dat er niets gebeurt en de huidige impasse blijft voortbestaan, waardoor er geen verdere concessies hoeven te worden gedaan. Ik vrees dat dat een verkeerde voorstelling van zaken is. In werkelijkheid gaat het om de keuze of wij het vredesproces willen voortzetten ofwel willen terugvallen in een situatie van confrontaties, geweld en instabiliteit in de regio. Handhaving van de huidige situatie is op de middellange tot lange termijn niet haalbaar.
Maar hoewel eenieder hier het volste recht heeft ontevreden te zijn over de weinige vooruitgang in het vredesproces, wil ik het Parlement nadrukkelijk wijzen op het feit dat het EU-voorzitterschap in de afgelopen drie tot vier jaar, sinds het begin van de vredesbesprekingen in Oslo, nog nooit zo nauw bij het vredesproces betrokken is geweest als nu. Recentelijk zijn besprekingen gevoerd in de hoofdstad van het voorzitterschap. Tijdens die tweedaagse bijeenkomst hebben zowel de Amerikanen, die de initiatieven namen ten aanzien van de ter tafel liggende voorstellen, als de andere betrokken partijen herhaaldelijk met het voorzitterschap overleg gevoerd. De Britse regering kan zich trouwens in hoge mate laten voorstaan op het feit dat zij de Palestijnen heeft weten te overreden om aanwezig te zijn en de Amerikaanse voorstellen te aanvaarden en zodoende de Israëlische regering onder druk te zetten om ook akkoord te gaan.
Het voorzitterschap heeft eveneens een veiligheidsadviseur in dienst van de Palestijnse Autoriteit gesteld en via onze speciale afgezant, de heer Moratinos, hebben wij samen met de Palestijnse Nationale Autoriteit een permanente veiligheidscommissie opgericht waarin wij ons rechtstreeks en praktijkgericht met veiligheidskwesties bezighouden. Bij de aanleg van een luchthaven in Gaza is de Europese Unie met het meeste geld over de brug gekomen, en bij de industriële ontwikkeling van Gaza zijn de Europese Unie en het Europese bedrijfsleven de grootste investeerders. Als wij een doorbraak kunnen bereiken in de kwestie van de verdere besteding van de middelen, zal de Europese Unie hier een vooraanstaande rol gaan spelen door ervoor te zorgen dat beide interimovereenkomsten een daadwerkelijke bijdrage leveren aan de Palestijnse economie.
Daarnaast kunnen wij ons beroemen op de zeer succesvol verlopen topontmoeting met de Verenigde Staten twee weken geleden, die een echte en voor Europa uiterst belangrijke doorbraak heeft opgeleverd. Wij hebben namelijk met de Amerikaanse regering een overeenkomst getekend over sanctieregelingen, waarbij extraterritoriale wetgeving nadrukkelijk van de hand wordt gewezen en dat is voor ons een belangrijk punt. Nu is er de basis waarop wij aan weerszijden van de Atlantische Oceaan kunnen werken aan een gezamenlijke houding tegenover Iran om te voorkomen dat Iran een wig drijft tussen de beide machtsblokken. Afgelopen maandag nog hebben wij in de Algemene Raad eveneens een gemeenschappelijk standpunt aangenomen ten aanzien van Afrika, waarin wij het belang dat wij hechten aan een behoorlijk bestuur, mensenrechten en ontwikkeling benadrukken. Dit is op zich een zeer belangrijke stap voorwaarts, gezien het feit dat, als wij eerlijk zijn, de rivaliteit tussen Europese machten die vroeger als kolonisator in Afrika aanwezig waren, een van de problemen vormt die Afrika, zelfs in het postkoloniale tijdperk, parten spelen. Het historisch resultaat dat wij maandag hebben bereikt, moet daaraan eindelijk paal en perk gaan stellen en leiden tot het inzicht dat wij gemeenschappelijke belangen in Afrika hebben en zouden moeten komen tot een gemeenschappelijk standpunt waarin wij deze gemeenschappelijke belangen voorop stellen en niet langer de denkfout maken dat wij als verschillende naties binnen Europa ook verschillende belangen hebben.
Op grond van het voorgaande zou ik met nadruk willen stellen dat er vooruitgang is geboekt op het punt van de gemeenschappelijke standpunten en algemeen aanvaarde doelstellingen ten aanzien van derde landen en dat de lidstaten onderling een grote mate van solidariteit hebben getoond. Ik had graag gezien dat wij ook op andere gebieden tot een meer krachtdadig en eensgezinde aanpak waren gekomen. Om eerlijk te zijn had ik, hoewel ik blij ben met de duidelijke verklaring van afgelopen maandag, waarin wij de recente Indiase kernproeven veroordelen, toch liever gezien dat die verklaring vergezeld was gegaan van een krachtiger pakket maatregelen om onze woorden inhoud te geven. Maar er is geen verdeeldheid onder de lidstaten over ons standpunt ten aanzien van de kernproeven. Wij zijn verbijsterd. Wij zijn van mening dat zij schadelijk zijn voor de internationale regeling inzake de verspreiding van kernwapens, en dat zij kunnen leiden tot een escalatie van de regionale spanningen. Wij vinden ook dat het voor de veiligheid van India en de andere landen van het subcontinent veel beter zou zijn, als er een oplossing voor Kasjmir zou kunnen worden gevonden, hetgeen veel effectiever zou zijn om de spanningen op het subcontinent te verminderen dan het nemen van kernproeven door beide partijen.
Resumerend kan ik zeggen dat wij, gezien alle moeilijkheden en gezien alle feiten, daadwerkelijk vooruitgang hebben geboekt met de totstandbrenging van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid waarvan een duidelijk effect uitgaat. Ik wil eindigen met de opmerking dat nu de uitbreiding dichterbij komt, wij ook zouden moeten erkennen dat een uitgebreide Unie ons niet alleen mogelijkheden biedt om tot grotere bloei te komen, maar ook om onze invloed in de wereld te vergroten. Wij zullen in de wereld een sterkere machtspositie krijgen. De vraag is wat wij daarmee doen. Hoe gaan wij om met de macht van een uitgebreide Europese Unie, opdat het in de wereld beter gaat? Een van de dingen die wij moeten doen is ervoor zorgen dat wij met die macht de waarden van de Europese Unie en de waarden die worden uitgedragen door de krachtige democratie van het Europees Parlement, versterken en ondersteunen.
Tot voor kort was het in de mode om een spanningsveld te zien tussen mensenrechten en behoorlijk bestuur enerzijds en handel, export en welvaart anderzijds. Dit beeld leeft nog steeds bij sommige Britse politici die niet met de tijd zijn meegegaan en niet doorhebben dat hun tijdsvoorstelling onjuist is. Ik moet zeggen dat die dichotomie, na de recente financiële crisis in Azië, zeer misplaatst lijkt. Het fascinerende aan die recente financiële crisis in Azië is, dat de landen die de financiële druk het best hebben kunnen weerstaan, tevens de landen waren waar een doorzichtige en verantwoordelijke bestuursvorm het verst gevorderd is en de vrijheid van meningsuiting wordt gerespecteerd. De landen die het meest open staan voor individuele vrijheden en initiatieven, waren beter in staat in te spelen op nieuwe technologieën en beter opgewassen tegen open financiële markten.
Anderzijds bleken de landen die minder genegen zijn kennis, macht en vrijheid met hun bevolking te delen, er de meeste moeite mee te hebben om de druk vanuit de financiële markten op te vangen. Er is niet langer sprake van een spanningsveld tussen het promoten van onze waarden en het promoten van onze welvaart. Zij gaan hand in hand. Wij moeten er dan ook voor zorgen dat wij, zonder aan de problemen voorbij te gaan, blijven bouwen aan een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dat onze gemeenschappelijke belangen als Europeanen uitdraagt, maar ook onze gemeenschappelijke waarden als Europeanen. Als wij dat weten te bereiken, zullen wij een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid tot stand hebben gebracht waarop wij allen trots kunnen zijn.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank uiteraard minister Cook voor dat bijzonder uitvoerig antwoord naar aanleiding van het verslag van de heer Spencer, maar ik verbaas mij erover en ik zou willen weten waarom er geen enkele reactie gekomen is van het voorzitterschap op het debat naar aanleiding van Cardiff?

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het uitvoerige en goed gestructureerde verslag dat wij zojuist van het Brits voorzitterschap hebben gehoord, heeft ons waarschijnlijk allen een hart onder de riem gestoken. Het is een gemeenplaats te zeggen dat de Europese Unie, in weerwil van de vaak bombastische verklaringen die men pleegt af te leggen, geen buitenlands beleid heeft. Anderzijds zegt het voorzitterschap van de Raad Buitenlandse Zaken dat op talrijke punten aanzienlijke vooruitgang is geboekt en dat uit deze vooruitgang blijkt dat de Europese Unie een belangrijke rol speelt.
Vooruitgang is mijns inziens weliswaar een voorwaarde, maar volstaat niet. Wij zijn geconfronteerd met een kwantitatieve groei van het buitenlands beleid van de Europese Unie. Deze is te danken aan een soort euro-enthousiasme dat is ontstaan na de invoering van de gemeenschappelijke munt. De wil om zich meer en krachtiger in te zetten voor een gemeenschappelijk buitenlands beleid betekent echter niet dat er verder geen werk meer aan de winkel is. Er is met name nog veel en hard werk nodig om de kwaliteit van het buitenlands beleid te verbeteren. Daarom wil ik als lid van dit Parlement de wens uitspreken dat het buitenlands beleid voor alle politieke partijen een vast onderdeel wordt van de komende Europese verkiezingscampagne.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter graag willen danken voor zijn uitvoerige verslag. Een van de problemen die we bij het bespreken van het verslag-Spencer zijn tegengekomen is dat we terugkijken naar het functioneren van het GBVB tijdens het afgelopen jaar, terwijl we er ons terdege van bewust zijn dat de wereld gaat veranderen. Dat gaat gebeuren zodra het Verdrag van Amsterdam wordt geratificeerd. Amsterdam zal gaan gelden als keerpunt in het functioneren van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. In tegenstelling tot het Verdrag van Maastricht erkent Amsterdam dat we nu optreden in een volkomen nieuwe veiligheidssituatie, die na het einde van de koude oorlog tot stand is gekomen. Die nieuwe situatie vereist meer omvattende instrumenten en maatregelen om de veiligheid in Europa en de rest van de wereld te kunnen handhaven.
We zouden ons in dit debat moeten richten op de gevolgen van die veranderingen en de manier waarop we hun effectiviteit kunnen vergroten, zodat we ons over een aantal aspecten van de manier waarop het GBVB in het verleden heeft gefunctioneerd, in de toekomst geen zorgen meer hoeven te maken. Ik hoop in het bijzonder dat het Verdrag van Amsterdam het keerpunt wordt waar we niet langer geobsedeerd zijn door de harmonisering van het proces en ons meer gaan toeleggen op de effectiviteit van het resultaat. Het gaat er de mensen in mijn kiesdistrict niet zozeer om of we nu wel of niet een daadwerkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid hebben, maar of we uiteindelijk stabiliteit en vrede kunnen bewerkstelligen in Europa.
Amsterdam helpt ons in een aantal opzichten verder vooruit. De unit voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing stelt ons eindelijk in staat na te gaan wat we nu precies bedoelen met een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De instelling van een hoge vertegenwoordiger, die zich met dagelijkse vraagstukken en de invoering van gemeenschappelijke strategieën gaat bezighouden, zal het ons mogelijk maken een aanvang te maken met een meer coherente aanpak. We moeten daarnaast een aantal van de uitdagingen aannemen waar Amsterdam ons voor heeft geplaatst. Dit Parlement is bijvoorbeeld buitengewoon enthousiast over de Petersbergopdrachten, en terecht. Maar de inzet van het Britse leger is momenteel, in verhouding tot haar omvang, groter dan ooit tevoren sinds de Tweede Wereldoorlog. Wat zijn dus de gevolgen van het ontwikkelen van de Petersbergopdrachten voor het nationale veiligheidsbeleid van de verschillende lidstaten en hun mogelijkheden onze ambities te verwezenlijken?
Een onderdeel dat vooruitgang behoeft is de link tussen de Raad en het Parlement. Dit Parlement heeft altijd laten zien - of het nu ging om de benadering van Algerije of Albanië, de instelling van een netwerk ter bestrijding van conflicten of de interinstitutionele overeenkomst inzake de financiering van het GBVB - dat het in staat is een volwassen dialoog met de Raad en de Commissie aan te gaan. Ik zou er daarom op willen aandringen dat de Raad, na bekrachtiging van Amsterdam, nauwer gaat samenwerken met het Parlement bij de ontwikkeling van het GBVB.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur hartelijk danken voor zijn verslag. Op twee punten wil ik dieper ingaan, zowel vanuit het standpunt van mijn fractie als dat van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. We hebben het dus over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De vraag is hoe we conflicten aanpakken. De rapporteur heeft dat in zijn verslag onderstreept, maar het is nog steeds zo dat we geconfronteerd worden met onaangename verassingen. We hebben al meermaals gesmeekt om conflictpreventie, al moet ik op dit punt erkennen dat we eindelijk een code of conduct voor de wapenhandel hebben. Dit document zullen we grondig moeten onderzoeken. We mogen echter niet uit het oog verliezen dat de illegale wapenhandel - nog steeds ons grote probleem - hierdoor niet wordt aangepakt.
Ik vond het een beetje jammer dat het Raadsvoorzitterschap nu niet op enkele punten van het verslag is ingegaan, die mijns inziens van wezenlijk belang zijn. Wegens de korte spreektijd kan ik alleen maar de nummers van de paragrafen aangeven, namelijk 10, 14, 15 en 17. Deze kwesties zouden besproken moeten worden. Het Raadsvoorzitterschap heeft wel gezegd dat dit een zaak is voor de lidstaten en zo de zwartepiet doorgegeven, maar het zou toch ook interessant zijn te horen of er uitgangspunten bij zijn die het onderzoeken waard zijn.
Een laatste onderwerp dat ik wens aan te snijden betreft het probleem van de mensenrechtenclausule, die in verdragen met derde landen moet worden opgenomen, een eis die op het gebied van ontwikkelingssamenwerking eigenlijk al grotendeels verwezenlijkt is en waarvoor de nodige rechtsgronden werden gecreëerd. Zo blijkt dat af en toe het buitenlands beleid ook iets kan leren van het ontwikkelingsbeleid.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft een zeer zorgvuldig verslag geschreven dat na diepgaande besprekingen in onze commissie met algemene stemmen is goedgekeurd.
Elk jaar toetst het Parlement de vooruitgang op het gebied van het GBVB en elk jaar weer zijn wij gedwongen vast te stellen dat de ondernomen stappen op zijn zachtst gezegd bescheiden zijn.
De heer Spencer heeft het vraagstuk dit keer in een bredere optiek willen plaatsen. Afgezien van het feit dat het GBVB zich in een overgangsfase bevindt, kan het niet vergeleken worden met andere beleidsvormen van de Unie. Voor buitenlandse zaken is, zoals de rapporteur zojuist zelf ook al zei, een beleid nodig dat weliswaar gemeenschappelijk, maar niet uniform is, een beleid waarin ook voor het Europees Parlement een belangrijke rol is weggelegd. Deze rol is reeds regelmatig onderwerp van gesprek geweest, maar laat ons inziens nog veel te wensen over.
De rapporteur verwijst in zijn verslag naar de in het Verdrag van Amsterdam opgenomen mechanismen voor het voorkomen van conflicten. Tevens verwijst hij op zeer evenwichtige wijze naar de recente kernproeven in India en naar het netelige vraagstuk van de gedragscode voor de controle op wapenverkoop. Helaas heb ik niet voldoende tijd om op elk van deze vraagstukken in te gaan. Ter afsluiting wilde ik dan ook enkel nog zeggen dat in het verslag alle belangrijke vraagstukken waar de Unie mee is geconfronteerd, aan bod komen. Mijn fractie geeft haar steun aan dit verslag en heeft slechts een vrij onbeduidend voorbehoud ten aanzien van het idee om de buitenlandse vertegenwoordigingen van de Commissie te veranderen in ambassades.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, voor het GBVB is ook 1997 geen goed jaar geweest. De Raad lijkt niet bepaald bereid om actief gebruik te maken van de instrumenten van het gemeenschappelijk buitenlands beleid. Wat in Maastricht werd binnengehaald destijds als de grote stap voorwaarts naar een werkelijk gemeenschappelijk beleid op dat gebied, is een wassen neus gebleken. De Unie zou moeten leren de grote beloftes achterwege te laten. Dat is namelijk zeer schadelijk voor de relatie met de burger. De cijfers spreken boekdelen in het uitstekend verslag van collega Spencer. Het aantal gemeenschappelijke acties is zelfs afgenomen in vergelijking met het afgelopen jaar. De Unie trekt zich terug in haar hol. Dat kan toch niet waar zijn. In het Midden-Oosten, in het grote Merengebied, of in Latijns-Amerika laat de Unie zich de kaas van het brood eten en betaalt er nog zelf voor ook.
Vorig jaar was ook het jaar van Agenda 2000. Ik vrees nog steeds dat de financiële vooruitzichten van de Commissie op drijfzand zijn gebouwd, maar dit mag niet de tijd van de korte termijn beknibbelen zijn. De uitbreiding van de Unie is immers één van de belangrijkste internationale uitdagingen van de Unie van dit decennium. Deze jaren zijn overgangsjaren. Het Verdrag van Amsterdam wordt geratificeerd. De vooruitgang was echter bescheiden tot nu toe. De praktijk zal uitwijzen hoeveel Amsterdam heeft opgeleverd. Het vetorecht zou ons nog verder kunnen terugwerpen. Ik hoop dat de lidstaten over hun kortetermijnbelangen heen kunnen kijken en begrijpen dat zij alleen gezamenlijk een belang hebben bij een effectief gezamenlijk beleid. De manier waarop de Franse regering door middel van obstructie een echte verbetering van de gedragscode inzake wapenhandel heeft voorkomen, is een schrijnend voorbeeld van de effecten van de vetodreiging. Ik hoop alleen dat de burgers zullen begrijpen dat hun regeringen en niet dit Parlement verantwoordelijk zijn voor dit staaltje van onmacht.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, helaas moet worden vastgesteld dat de Europese Unie in het overgangsproces naar de nieuwe internationale orde die wordt gekenmerkt door uniforme tendensen en globalisering, nog steeds niet in staat is adequaat op ontwikkelingen te reageren. Redenen: een gebrek aan politieke wil, en het ontbreken van de juiste mechanismen om zulks te doen. Het lijdt geen twijfel dat de bestaande middelen onvoldoende benut worden alsook dat de herziening van de Verdragen op dit punt tekort heeft geschoten. Albanië, Kosovo, Algerije evenals de meest recente crisis in Irak zijn hier alle voorbeelden van, en dit heeft natuurlijk het misnoegen opgewekt van de burgers van de Unie. Het evenwicht tussen politiek en economie is zoek en die verhouding moet beslist worden veranderd.
Welke doelstellingen dient het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie te hebben? Het eerste doel moet zijn: veiligheid in Europa; het tweede: bescherming van de rechten van de mens en bestrijding van armoede als kern van het extern optreden, waarbij eveneens rekening moet worden gehouden met de impuls die van de uitbreiding uitgaat. Vanuit mijn gezichtspunt moeten we in de eerste plaats de versnippering van het buitenlands beleid van de lidstaten tegengaan; in de tweede plaats is het zaak dat we het eens worden over meer gemeenschappelijke standpunten en optredens, en uiteraard moeten we de ontwikkelingen voor zijn door gebruik te maken van de zogeheten "preventieve diplomatie" .
Sommige prioriteiten liggen voor de hand. Ik heb Kosovo genoemd, maar de problemen rond het mediterrane gebied, tussen Cyprus en Turkije, van het Midden-Oosten en de Westelijke Sahara mogen we evenmin uit het oog verliezen. Dit Parlement heeft verzocht om een gemeenschappelijk standpunt terzake. Ik zou graag willen weten welk standpunt de Raad in dezen inneemt. En dan is er nog de kwestie van het Internationaal Strafhof.
We kunnen ons gelukkig prijzen met de gedragscode inzake wapenhandel, wat zeer zeker niet geldt voor de overeenstemming die het Britse voorzitterschap van de Raad en de Verenigde Staten hebben bereikt over de wet Helms-Burton en de extraterritoriale wetten. Persoonlijk ben ik van mening dat dit akkoord tegen onze eigen belangen indruist en niet strookt met de beginselen die vanuit het Europees Parlement en de lidstaten zo vaak onderstreept zijn. Dat is volgens mij de strekking van het verslag van de commissie buitenlandse zaken.

Aelvoet
Voorzitter, ik denk dat het beeld dat geschetst wordt in het verslag van collega Spencer een vrij realistische weergave is van de wijze waarop burgers in Europa tegen het gemeenschappelijk beleid aankijken. De realiteit is toch dat telkens als er zich grote confrontatiemomenten voordoen - denk aan Bosnië in het verleden, denk aan Kosovo vandaag, denk ook aan de kernproeven van India - de grote vaststelling eigenlijk is dat de Europese Unie zich zeer onmachtig opstelt en er niet in slaagt om echt een impact te krijgen op feitelijke ontwikkelingen buiten. Wat dat betreft is en blijft het zo dat als men aan een doorsnee burger zou vragen of wij een geloofwaardig en efficiënt gemeenschappelijk buitenlands beleid hebben, er geen twijfel bestaat over het antwoord. Toch denk ik dat in het antwoord van minister Cook een groot element van waarheid zit dat namelijk de kern ligt bij een gebrek aan politieke wil bij de lidstaten om van het buitenlands inderdaad een gemeenschappelijk buitenlands beleid te maken. Dat hebben wij ook kunnen zien bij het proces van Barcelona, niet alleen in verband met het stilvallen van het vredesproces waar dus uiteraard Israël op dit ogenblik de grootste verantwoordelijkheid draagt, maar je ziet het ook in de traagheid waarmee de partnerschapsakkoorden worden afgesloten, ingevolge blokkades die alles te maken hebben met kleinzielige nationale belangen en niets met een gemeenschappelijk buitenlands beleid.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, het debat over het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid in 1997 roept tegengestelde reacties op. Enerzijds sta ik geheel achter het verslag van de heer Spencer, die zich terdege rekenschap heeft gegeven van de standpunten van onze Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid. Met andere woorden, dit verslag is uitstekend, want het bevat zeer terechte kritiek over de huidige toestand van het GBVB. In feite, en dat is mijn tweede opmerking, is er sinds afgelopen jaar geen aanleiding om ons te verheugen over de ontwikkeling van het GBVB. De situatie is niet bijster goed, ook al heeft de fungerend voorzitter van de Raad zijn best gedaan om ons, zo duidelijk en overtuigend mogelijk, voor te spiegelen wat er bereikt zou zijn.
Ik wil bij een aantal zaken stilstaan. Op institutioneel gebied wachten we nog altijd op de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, die in verschillende lidstaten moet plaatsvinden. We moeten het dus vooralsnog stellen zonder de unit voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing en de hoge vertegenwoordiger, de zogenaamde mijnheer of mevrouw GBVB. Met betrekking tot de rol van het Parlement zou ik het volgende willen zeggen: in het kader van het interinstitutioneel akkoord over de wijze van financiering van het GBVB, mogen we ons verheugen over de gestage toename van de controlemiddelen waarover het Parlement beschikt inzake de activiteiten die de Raad met betrekking tot dit beleid ontplooit. We moeten echter telkens weer constateren dat de documenten die de Raad tot op heden verschaft te beknopt en beperkt zijn om veeleisende parlementsleden tevreden te stellen. Mijnheer Spencer heeft dit zojuist tijdens zijn interventie betreurd.
Met betrekking tot de inhoud van vraagstukken op het gebied van het buitenlands beleid kan gezegd worden dat het eindresultaat van het afgelopen jaar in veel opzichten een bittere smaak achterlaat. Er zijn veel verklaringen afgelegd, maar er zijn weinig gemeenschappelijke standpunten en maatregelen tot stand gekomen. Bovendien heeft de Europese Unie weinig grip gehad op belangrijke vraagstukken, zoals de kwestie Turkije. Eerlijk gezegd verdient de manier waarop we onze relatie met deze belangrijke partner in stand houden geen schoonheidsprijs. Dat verklaart kennelijk de impasse waarin we ons bevinden. Turkije wordt geconfronteerd met een vijandige houding; Griekenland en ons Parlement blijven het financieel protocol blokkeren, de kwestie Cyprus zit vast en de Vijftien nemen verschillende standpunten in, terwijl er juist een grote behoefte bestaat aan een duidelijk en samenhangend gemeenschappelijk standpunt. We wachten nog altijd op het moment dat de Commissie een strategie formuleert die ten opzichte van Turkije moet worden ingenomen. Al jaren bestaat er de behoefte aan zo'n strategie.
Dit voorbeeld toont de risico's van dit gebrek aan een daadkrachtig gemeenschappelijk buitenlands beleid. We handelen naar het moment, en dat is niet erg doelmatig. En ik zou dezelfde opmerking willen maken met betrekking tot het veiligheidsbeleid, refererend aan het zeer goede verslag van de heer Tindemans, dat vijftien dagen geleden is aangenomen. Zoals ook anderen al hebben aangegeven hangt alles in feite af van de politieke wil. Ik zou hier graag bij willen stilstaan. Als de wil ontbreekt zal niets wezenlijks tot stand kunnen komen.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, het jaarlijks verslag over de vorderingen die bij de uitvoering van het GBVB zijn geboekt, ongeacht wie de opsteller van dit verslag is, richt zich minder op de waardering van de concrete resultaten van de maatregelen die in dit kader zijn uitgevoerd, dan op de vorderingen die zijn bereikt in de richting van een communautaire aanpak. Door een dergelijke aanpak wordt het intergouvernementele karakter van het GBVB, zoals dat in de Verdragen is vastgelegd, langzaam maar zeker ontwricht. Dit intergouvernementele karakter vormt overigens het enige bestaansrecht van het GBVB en, zoals we in amendement 10 onder de aandacht hebben gebracht, het enige bewijs van zijn doelmatigheid. Het is betreurenswaardig dat het verslag de individuele actie van een lidstaat aangrijpt om de doelmatigheid van Europa als geheel aan te kunnen tonen, zoals bij de ingreep van Italië in de Albanese crisis. Laten we dan ook maar hopen dat de matigende rol die Frankrijk heeft gespeeld ter voorkoming van een buitenproportionele militaire reactie met betrekking tot de Irakese obstructies zal worden vermeld in het jaarlijks verslag van 1998. Nee, de enige echte voorbeelden van vooruitgang die mogen worden vermeld moeten losgekoppeld zijn van iedere band met een lidstaat.
Het verslag staat dus liever stil bij de grote doorbraken van het Verdrag van Amsterdam: de communautaire aanpak van de operationele uitgaven van het GBVB en de mogelijkheid om met gekwalificeerde meerderheid een aantal besluiten op het gebied van het buitenlands beleid te nemen. In dit licht doet de rapporteur de aanbeveling de delegaties van de Commissie om te vormen tot echte diplomatieke vertegenwoordigers van de Unie om zo een daadwerkelijke gemeenschappelijke Europese diplomatie van de grond te krijgen.
Wij vinden het daarentegen zeer belangrijk om opnieuw duidelijk tot uitdrukking te brengen wat het verschil is tussen delegaties van de Commissie en ambassades van de lidstaten. Dit is de bedoeling van amendement 11. Alleen de ambassades beschikken over een diplomatieke status, waardoor ze niet alleen de belangrijkste informatiebron zijn voor de initiatieven die in het kader van het GBVB genomen worden, maar tevens het belangrijkste medium voor de uitvoering van deze initiatieven. Uitgaande van dit duidelijk onderscheid zal een goede samenwerking tussen de verschillende diensten mogelijk zijn. Verder helpt dit onderscheid schadelijke verwarring in het gastland te voorkomen. Het profiel dat het GBVB zal aannemen, zal bepalend zijn voor de doelmatigheid van het beleid. Is dit profiel bescheiden, met andere woorden speelt het een aanvullende rol, en richt het zich op een flexibele besluitvorming, dan zal het beleid doelmatig zijn. Is het profiel daarentegen ambitieus en richt het zich op meerderheidsbesluiten, dan zal dit beleid eerder onrealistisch zijn.
In dit opzicht belooft de onwetendheid van de nationale parlementen weinig goeds, en dat geldt ook voor de onbegrensde uitbreiding die het Parlement eist met betrekking tot zijn bevoegdheden inzake het GBVB door zich te baseren op het machtsmisbruik dat de IGC inmiddels aan de dag heeft gelegd. Het zou in niemands belang zijn als het intergouvernementele karakter van het GBVB binnenkort verwordt tot een façade waarachter een heel andere realiteit schuilgaat. Het GBVB zou dan wel eens kunnen afglijden naar een abstract, kunstmatig en oppervlakkig beleid dat uitsluitend uit mooie woorden bestaat.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, dankzij de uitstekende interventie van onze collega Souchet hoef ik het betoog dat ik had voorbereid, niet meer voor te lezen. Ik zou willen zeggen dat ik grote waardering heb voor de sobere en van iedere zelfingenomenheid gespeende manier waarop onze collega Spencer het onderwerp dat hier ter tafel ligt, behandelt. Verder zou ik willen ingaan op de lange uiteenzetting van de heer Cook en hem, zonder puntsgewijs zijn verslag te doorlopen, het volgende willen zeggen.
Met betrekking tot Joegoslavië wil ik mijn waardering uitspreken voor de wijze waarop hij onze trage reactie op het probleem beschrijft. Hierbij mogen we echter niet vergeten dat we met name gedreven werden door ons geloof in de legitimiteit van het federale juk van de servo-communisten, of servo-bolsjewieken zoals ik ze graag noem. Wat betreft de vluchtelingen begrijp ik dat hij de traagheid van de Kroatische en Servische regeringen aan de kaak stelt. Ik denk echter ook dat het beter is te vermijden dat deze vluchtelingen terugkeren naar hun oorspronkelijke woongebied, waar hun woningen immers vernietigd zijn. Anders zou men opnieuw een oorzaak voor een conflict creëren. Ik heb zelf, samen met de Vereniging voor christelijke solidariteit waarvan ik de voorzitter ben, gedurende 5 jaar meer dan 300 weeskinderen uit Kroatië en Bosnië in leven gehouden. Ik ken met name deze twee landen, ik ben er doorheen getrokken en ik denk dat het verstandig is als de Servische vluchtelingen in Servië blijven en de Kroatische vluchtelingen in Kroatië. We kunnen de droom van een volledig geïntegreerde mensheid beter voor later bewaren.
Met betrekking tot het Midden-Oosten kunnen wij er niet naast zien dat er vandaag de dag niet meer over Libanon wordt gesproken. De problemen van Israël en Palestina hangen immers nauw samen met de problemen van dit land. Naar verluidt brengt de Syrische president Hafez el-Assad in juli een bezoek aan Frankrijk. Het gaat hier om de relatie tussen staten, dat begrijp ik, maar Hafez el-Assad is een dictator, net als Saddam Hussein, en misschien nog wel erger. Denk maar aan de vernietiging van de stad Hamra, de moord op de Franse ambassadeur Delamarre en de moord op onze parachutisten van de Drakkar. De heer Hafez el-Assad komt naar Parijs terwijl Libanon verstoken blijft van vrijheid: in het zuiden wordt het land door Israël bezet, in het noorden door Syrië, en Samir Geagea, net als het merendeel van de leiders van de christelijke opstand, wordt nu al 1500 dagen vastgehouden. Er valt dus veel te zeggen, maar het ontbreekt mij aan tijd.

Van den Broek
Voorzitter, mag ik met voorgaande sprekers en met name ook met het voorzitterschap de heer Spencer bedanken voor het zeer uitvoerige en doorwrochte verslag dat hij heeft opgesteld over de uitvoering van het GBVB in 1997. Geen onderdeel laat hij onderbelicht en op veel punten kan ik het ook met zijn analyse wel zeer eens zijn.
De heer Spencer merkt zelfs al op dat in 1997 in feite van een overgangsjaar moet worden gesproken. Een overgangsjaar in die zin dat er in Amsterdam nieuwe elementen aan het Verdrag zijn toegevoegd die op afzienbare termijn een verandering teweeg moeten brengen in de effectiviteit van het door de Unie gevoerde buitenlands beleid. Het beeld dat uit de rapportage naar voren komt, laat zien dat er op veel punten nog verbeteringen moeten worden aangebracht. Als het gaat om de meer geopolitieke kwesties is de Unie vrijwel altijd wel in staat om tot gemeenschappelijke beleidsafspraken te komen. Ik doel hierbij met name op het GBVB in ruime zin en denk dan aan het beleid dat is en wordt uitgevoerd ten aanzien van bijvoorbeeld de uitbreiding van de Europese Unie, toch ook een belangrijk stuk extern beleid. Ik zou ook melding willen maken van de initiatieven inzake de Euromediterrane samenwerking, de verdieping van de samenwerking met Rusland, de Oekraïne en de andere landen van het GOS, de aandacht voor de Baltische regio en de regionale benadering van de landen in Zuidoost-Europa.
De Commissie produceerde onder andere ook mededelingen over de betrekkingen met China en de nieuwe transatlantische agenda. Initiatieven die allemaal werden opgevolgd door besprekingen in Raadskader. Tevens is positief dat de Unie een belangrijke rol speelt waar het gaat om de meer horizontale vraagstukken van mensenrechten, democratie, nucleaire veiligheid, non-proliferatie en ook demining . Het voorzitterschap heeft daarvan ook verschillende voorbeelden gegeven.
Ik ben het overigens eens met het verslag dat er wellicht toch te weinig aandacht wordt besteed aan de ontwikkelingen op het Afrikaanse continent. Er is weliswaar een gemeenschappelijk standpunt aangenomen over het voorkomen en oplossen van conflicten in Afrika, maar de individuele geschillen aldaar met vaak verschrikkelijke humanitaire gevolgen maken wellicht onvoldoende deel uit van de beraadslagingen van de ministers van Buitenlandse Zaken. Wellicht zijn die nog steeds geneigd om Afrika meer als een onderwerp te beschouwen voor de Raad Ontwikkelingssamenwerking.
Maar ook dit keer moet weer worden vastgesteld, evenals vorig jaar, dat het de Unie eigenlijk nog onvoldoende lukt om adequaat te reageren als het gaat om acute crisissituaties. Als het aankomt op snelle besluitvorming hebben vaak nationale reflexen nog de overhand of wordt er hooguit in beperkt kader, dat wil zeggen door een gering aantal lidstaten, overleg gepleegd over de te volgen strategie.
Ja ik ben het eens met voorzitter Cook, soms ontbreekt de politieke wil om gebruik te maken van bestaande instrumenten en zoals ik bij de behandeling van het verslag van de heer Tindemans over het defensiebeleid van de Unie al opmerkte, hebben wij vorig jaar toen zich een crisis voordeed in Albanië, naar aanleiding van het piramideschandaal, verzuimd om door gebruikmaking van de mogelijkheden van de West-Europese Unie een herkenbare rol te spelen bij het onder controle brengen van de chaotische situatie aldaar.
Ik denk dat ook gezegd moet worden dat wij andermaal wellicht te terughoudend zijn geweest bij het inzetten van preventieve middelen waar het erom gaat spill over te voorkomen in de crisis rond Kosovo. Er is zelfs geen begin van een discussie geweest over een mogelijk verzoek aan de West-Europese Unie om een analyse te maken van de situatie en eventuele aanbevelingen te doen ter nadere afweging en besluitvorming door de EU. In feite heeft men afgewacht totdat de NAVO die verantwoordelijkheid op zich nam. De West-Europese Unie blijft nog steeds meer sleeping dan beauty .
Zullen nu de vorig jaar in Amsterdam overeengekomen Verdragswijzigingen na ratificatie een verandering betekenen voor de opstelling van de EU in dergelijk crisissituaties en bijdragen aan een grotere effectiviteit en zichtbaarheid van ons buitenlands beleid? De benoeming van een mijnheer of mevrouw GBVB die meer continuïteit en cohesie moet gaan aanbrengen in ons extern beleid kan zeker een belangrijke stap voorwaarts heten. Het oprichten van een planning- en analysecapaciteit waarin geprofiteerd kan worden van de gezamenlijke kennis en informatie van de lidstaten, van de Commissie, van de West-Europese Unie, zal zeker toegevoegde waarde kunnen hebben.
Het zwakke punt blijft uiteraard de wijze van besluitvorming. Weliswaar kan de Europese Raad dan bij unanimiteit algemene uitgangspunten formuleren, waarover vervolgens door de Algemene Raad met gekwalificeerde meerderheid kan worden beslist, maar de vraag blijft natuurlijk in hoeverre een dergelijke opzet zal worden gehanteerd in met name meer actuele, acute kwesties waarin op een snelle manier besluiten moeten worden genomen. Goed, de praktijk zal het moeten uitwijzen en het volgende verslag zal daarover wel een oordeel hebben.
Ik wil zeker met een zeker optimisme mijn hoop vestigen op de nieuwe aanpak conform het Verdrag van Amsterdam. Het is een aanpak die een grotere betrokkenheid van alle lidstaten kan bevorderen waardoor een groter draagvlak voor een gemeenschappelijk buitenlands beleid kan ontstaan. Aan dit draagvlak, en ik onderstreep dat, wordt ook een grote bijdrage geleverd door het Europees Parlement, niet alleen door het voeren van debatten over actuele politieke situaties en het aannemen van resoluties, maar ook door de directe betrokkenheid. Ik denk daarbij aan de bezoeken van parlementariërs aan derde landen, aan activiteiten als verkiezingswaarneming en dergelijke door de parlementariërs. Dit draagvlak is zeker met het oog op de aanstaande uitbreiding van groot belang. Daarnaast ben ik van mening dat, zoals al eerder gesteld, een samenbindende impuls zal uitgaan van de monetaire unie. Het voeren van een gemeenschappelijk monetair beleid zal zeker ook een positieve uitstraling kunnen hebben naar andere beleidsterreinen.
Door concreet invulling te geven aan de nieuwe Verdragsbepalingen, maar door het dan ook daadwerkelijk gaan uitvoeren van bepaalde Petersbergtaken kan de Unie in ieder geval een begin maken met een gemeenschappelijk veiligheidsbeleid. Op langere termijn zou daar dan een gemeenschappelijk defensiebeleid uit kunnen volgen waardoor de Unie op voet van gelijkheid een rol kan spelen in de Europese veiligheidsarchitectuur. Thans moet het blijven bij de constatering, ook waar het gaat om conflictsituaties die zich in of aan de grenzen van Europa afspelen, dat wij nog niet in staat zijn op basis van gelijkwaardigheid een essentiële rol te vervullen. Dat vacuüm wordt snel door anderen opgevuld en de Europese Unie wordt dan meestal uitsluitend aangesproken op basis van haar financiële mogelijkheden, zoals door de heer Spencer terecht is opgemerkt. Slechts een goed voorbereid en uitgedragen gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid kan daarin enige verandering brengen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen mijn complimenten met het verslag van de heer Spencer, waarbij moet worden gezegd dat hij de klaaglijke toon heeft weten te vermijden die in parlementaire betogen over het buitenlands en veiligheidsbeleid soms doorklinkt omdat er een litanie wordt aangeheven over de opeenstapeling van miskleunen, terwijl de heer Spencer naar mijn idee zijn verslag juist een positieve klank heeft weten te geven. Maar met uw permissie zou ik als bijdrage aan dit debat willen stellen - want de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Cook, heeft op dit punt de balans opgemaakt van het Britse voorzitterschap, en we zitten al halverwege het jaar, dus ik vind dat hij daar goed aan heeft gedaan - dat ik het met de fungerend voorzitter van de Raad eens ben als hij zegt dat we allemaal anders zijn, dat we elk als volk onze eigen geschiedenis hebben, dat we soms geschillen hebben, maar een feit is dat er een aanzienlijke discrepantie bestaat tussen ons buitenlands beleid en ons beleid op andere terreinen. Ondanks alle verschillen hebben we in het kader van de Economische en Monetaire Unie besloten de euro in te voeren, en nog wel onder het Britse voorzitterschap zonder dat het Verenigd Koninkrijk vooralsnog aan de euro meedoet. Het kwijt zich niettemin plichtsgetrouw van zijn taak. Als het om het buitenlands beleid gaat, stuiten we echter steeds op verschillen en problemen, wat mij aan een naar mijn idee fundamentele uitspraak doet denken, namelijk dat het buitenlands beleid een projectie en het resultaat is van de innerlijke kracht waarover men beschikt, de hele geschiedenis door.
Ik zou hieraan willen toevoegen dat de wereld duidelijk behoefte heeft aan de aanwezigheid van de Europese Unie. Ons falen ten spijt is die aanwezigheid een feit, en we zijn ook bezig die te versterken, bijvoorbeeld door middel van de uitbreiding van de Europese Unie, en in onze contacten met Rusland, terwijl de Unie ook afgezanten heeft in Bosnië en het Midden-Oosten die daar permanent verblijven, niet alleen wanneer er televisiecamera's in de buurt zijn, en die in hun optreden enige samenhang betrachten. Ik heb minister Cook, de fungerend voorzitter van de Raad, geprezen om de moed die hij in Jeruzalem getoond heeft; wat de Verenigde Staten betreft doen zich bepaalde ontwikkelingen voor, zoals vandaag in de Knesset, waar de speaker van het Congres, de heer Gingrich, de Noord-Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken voor "Palestijns agente" heeft uitgemaakt, iets wat wij nog niet zo gauw tegen elkaar zouden zeggen.
Naar mij idee moet dit beleid worden verbeterd en versterkt en zijn we goed op weg, maar waar het ons aan ontbreekt, zijn een aantal instrumenten waarin Amsterdam volgens mij onvoldoende voorzien heeft. We hebben de president benoemd van de Europese Centrale Bank, we hebben de trojka versterkt door de Commissie wat te consolideren, maar vervolgens moest er een mijnheer of mevrouw GBVB komen, een ambtenaar die voorlopig nog niet aantreedt. Het Parlement is er in budgettaire zin in geslaagd een voet tussen de deur te krijgen, maar wanneer er een interinstitutioneel akkoord moet worden gesloten, wordt er geen rekening gehouden met onze eventuele aanbevelingen en voorstellen. Ik denk dat we nog niet te laat zijn, niet om het Verdrag van Amsterdam te wijzigen, maar om onze onderlinge verhoudingen te verbeteren. Daarom begroet ik met instemming de voorstellen die de heer Spencer met het oog daarop gedaan heeft.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie berust helaas nog altijd meer op wishful thinking dan op werkelijkheid. Daarom wordt er in het verslag-Spencer helemaal terecht op gewezen dat de publieke opinie niet de indruk heeft gekregen dat er vorderingen zijn gemaakt in de totstandbrenging van een Europees buitenlands beleid. Het achterwege blijven van een overeenkomst tussen de Europese instellingen over het recht van het Parlement op informatie en raadpleging is ook een zwak punt. Zo komt men spijtig genoeg tot de vaststelling dat de wanverhouding tussen het buitenlands beleid van de EU en haar inspanningen op het gebied van handelsbeleid blijft bestaan.
Met het oog op de grote uitdagingen voor het buitenlands beleid van de Europese Unie ten gevolge van het uitbreidingsproces is het nodig dat de Europese burgers aan dit proces kunnen deelnemen doordat het Europees Parlement betrokken wordt, niet om dwars te liggen, maar om te zorgen dat het uitbreidingsproces in Europa beter aanvaard wordt. De slagvaardigheid van het buitenlands beleid van de Europese Unie zal steeds weer op de proef gesteld worden. Het is belangrijk dat de Unie in haar beleid één lijn trekt, maar ook dat ze beschikt over de nodige instrumenten op het vlak van veiligheidsbeleid, om vredeshandhavende en vredestichtende maatregelen te kunnen nemen, volledig in de lijn van crisispreventie, of het nu in Albanië is of Kosovo. Voor het komende Raadsvoorzitterschap van Oostenrijk heeft de almaar slechter wordende toestand in Kosovo prioriteit. Maar zolang de politieke wil ontbreekt hier werkelijk invloed uit te oefenen, dreigen gezamenlijke initiatieven te ontaarden in tekenen van onmacht en loopt de Europese Unie gevaar - zoals reeds is gebeurd in de Balkan - een buitenstaander te worden van een oncontroleerbare ontwikkeling en het initiatief uit handen te moeten geven.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, hoe ambitieus is de titel van dit verslag en van het daarin behandelde vraagstuk: "De rol van de Europese Unie in de wereld" ! Dan komt na deze titel een tekst met 9 overwegingen en 26 paragrafen. Heel de tekst is een klaagzang, overal spreekt boosheid uit. Nergens heeft men echter het lef om het beestje bij de naam te noemen, nergens wordt onthuld wie of wat de schuldige is. Welke inspraak heeft het Europees Parlement in het buitenlands beleid? Hier staat dat het Parlement niet geïnformeerd wordt, dat de Raad zich niets aan het Parlement gelegen laat liggen, dat geen interinstitutionele besluiten worden genomen, ofschoon het Verdrag deze voorschrijft, enzovoort.
Hoe is het eigenlijk met het GBVB zelf gesteld? Welnu, ofwel schittert dit door afwezigheid, ofwel is het nauwelijks de moeite waard. In het verslag staat dat de publieke opinie geen waardering opbrengt voor dit beleid. Dat klopt als een bus. Er is geen sprake van coördinatie op het gebied van de wapenexport en nergens staat hoe een dergelijke coördinatie moet plaatsvinden.
Ten derde wilde ik nog iets zeggen over de waarden van de Gemeenschap, zoals de rechten van de mens en wat dies zo al niet meer zij. Zodra het namelijk gaat om overeenkomsten met derde landen doet men alsof zijn neus bloedt. Heel tekenend is het geval van Turkije, dat de rechten van de mens aan zijn laars lapt, maar......
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Tatarella
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in tegenstelling tot de vorige spreker wil ik de rapporteur van dit verslag van harte gelukwensen. De voorzitter van de commissie buitenlandse zaken heeft een goed en belangrijk verslag geschreven. Ten eerste is dit debat niet enkel een jaarlijks wederkerend ritueel, maar ook een ideale gelegenheid om een zorgvuldige en wel overwogen analyse te maken van de stand van zaken op het gebied van het buitenlands beleid en van Europa's rol in de wereld. Ten tweede is dit een moment om bij onszelf te rade te gaan en ons af te vragen wat onze rol is, welke mogelijkheden wij hebben en hoe sterk wij zijn. Ten derde is dit een gelegenheid om voorstellen en suggesties te doen voor het boeken van echte vooruitgang in het buitenlands beleid.
Terecht wil het Europees Parlement worden geïnformeerd en geraadpleegd over internationale onderhandelingen en bilaterale en multilaterale overeenkomsten. Ons Reglement moet daarom zo spoedig mogelijk worden aangepast. Dat is noodzakelijk om de rol en de bevoegdheden van het Parlement te versterken en een volledige en geschikte informatie en raadpleging te garanderen. De Raad en de Commissie trekken zich momenteel niets van het Parlement aan. Slechts zo nu en dan verschaffen zij ons een paar inlichtingen. Daarmee voldoen zij echter niet aan hun plichten op grond van het Verdrag en jegens de Europese burgers. Dit Parlement vertegenwoordigt 300 miljoen mensen en wordt rechtstreeks gekozen in niet minder dan 15 lidstaten. Wij zijn dan ook de sterkste democratische vergadering van heel de wereld.
Wij moeten ons bewust zijn van onze democratische kracht en eisen dat de rol van het Parlement wordt versterkt en aldus een essentiële bijdrage wordt geleverd aan de totstandkoming van een echt buitenlands beleid. Wij hebben immers allen het gevoel dat een dergelijk beleid geheel of bijna geheel ontbreekt.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter en de Commissie willen danken voor hun verklaringen vanmiddag en de heer Spencer voor zijn verslag.
Ik zou ten eerste de fungerend voorzitter willen feliciteren met de grensverleggende overeenkomst die hij afgelopen maandag heeft bereikt inzake de EU-gedragscode over wapenexport. Ik verwelkom de versterking van de acht criteria die tijdens de Europese Raden van Luxemburg en Lissabon tot stand zijn gekomen, en als gevolg waarvan wapens die uit de EU worden geëxporteerd niet voor interne onderdrukking, externe agressie of steun voor terroristische acties mogen worden gebruikt. De gedragscode zal de effectiviteit van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid vergroten. Ik zou er echter ook voor willen pleiten dat het samenvattend jaarverslag van de Raad over deze gedragscode wordt gepubliceerd, om zo de transparantie te vergroten en het Europees Parlement de gelegenheid te geven de invoering van de code te bediscussiëren en becommentariëren.
Voor wat betreft het functioneren in 1997 moeten we het GBVB nageven enkele successen te hebben geboekt, waaronder de versteviging van de democratie in Midden- en Oost-Europa. De instelling van een unit voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing en het ambt van de hoge vertegenwoordiger, zoals omschreven in het Verdrag van Amsterdam en hier vanmiddag al eerder genoemd, zal de zichtbaarheid van het GBVB verbeteren. Er zal echter nog hard moeten worden gewerkt aan het scheppen van nauwere organisatorische banden tussen de WEU en de EU binnen de termijn die hiervoor volgens het protocol van artikel J.7 van het Verdrag van Amsterdam is gesteld, dat wil zeggen binnen een jaar na bekrachtiging van het Verdrag. Zonder die banden kunnen het GBVB, de Petersbergopdrachten waar de commissaris het over had en de Europese identiteit op het gebied van veiligheid en defensie nooit gerealiseerd worden. Een interparlementaire delegatie met afgevaardigden van de Vergadering van de West-Europese Unie en het Europees Parlement zou hiertoe een bijdrage kunnen leveren.
In 1998 heeft het GBVB verdere vooruitgang geboekt; de fungerend voorzitter heeft hier al verscheidene voorbeelden van gegeven. Ik zou in het bijzonder de succesvolle start van het historische uitbreidingsproces willen noemen.
Voor wat betreft het komend jaar hoop ik dat de Raad haar werkrelatie met het Parlement voortdurend zal verdiepen naarmate het GBVB zich verder ontwikkelt.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, de meeste leden van dit Huis zijn van mening dat we met het verslag-Spencer weinig vooruitgang boeken. Ik onderschrijf deze zienswijze en wil er nog drie punten aan toevoegen. Ten eerste, het gebrek aan wilskracht om conflicten te voorkomen, bijvoorbeeld in de Balkan. Ten tweede, de interinstitutionele samenwerking en de formele regels. Indien we willen dat de bevolking zich bij dit project betrokken voelt, dan is de rol van het Parlement bovendien zeer belangrijk. Ten derde ben ik het eens met wat hier gezegd is over het GBVB en over de analyse-unit, maar ik wil graag onderstrepen dat ik deze analyse-unit als support voor de Raad beschouw en niet als de een of andere verheven nieuwe instelling.
Er zijn enkele punten waarmee ik niet kan instemmen. Als Deen vrees ik enigszins dat de goede bedoelingen van het verslag overschaduwd worden door bewapeningsideeën en voorstellen betreffende de integratie van de West-Europese Unie in de EU. Zoiets moet ik uiteraard verwerpen. De Petersbergtaken worden correct beschreven en krijgen mijn steun. Het Verdrag van Amsterdam beschrijft de mogelijkheden om het buitenlands beleid van de lidstaten samen te smelten, rekening houdend met de wensen van de verschillende lidstaten, zoals de heer Cook, minister van Buitenlandse Zaken, eerder heeft gezegd. Als we te ambitieus zijn, wordt het project niet meer haalbaar. Om resultaten te kunnen bereiken zijn niet alleen nieuwe veiligheidsstructuren belangrijk, maar is vooral de wil van de lidstaten doorslaggevend.

Donner
Mijnheer de Voorzitter, de heer Cook heeft een indrukwekkende verklaring afgelegd over de prestaties die tijdens het Britse voorzitterschap zijn geleverd. Hij is echter vergeten te vermelden dat de voetbalkampioenschappen in juni van start gaan; wellicht is ook dat het resultaat van de Britse inspanningen.
We hebben binnen de Unie bepaald geen tekort aan instanties die, in ieder geval met de mond, belijden dat het in de toekomst allemaal beter zal gaan: in 1997 heeft de Raad maar liefst 124 verklaringen afgelegd over het buitenlands beleid. Is daarmee de realiteit veranderd? Nee. Volgens het verslag-Spencer, zoals dat vandaag aan ons is voorgelegd, bestaat de wens de WEU in de Unie te integreren. Wellicht dat sommigen daarmee hun geweten kunnen sussen.
Iedereen heeft het maar over het weer, terwijl niemand er in feite iets aan doet. Iedereen heeft het over het buitenlands beleid, maar houdt dat beleid ook werkelijk iets in? Als we te veel tijd steken in zaken van secundair belang, blijft er niet voldoende over voor de vraagstukken waar het uiteindelijk om gaat, zoals uitbreiding en de onmacht die het beleid van de EU deels kenmerkt.
In de kern van de zaak blijft het in de Unie bij het bedrijven van algemene politiek. Iedereen wil natuurlijk de vrede en stabiliteit wel handhaven, maar de bereidheid tot gemeenschappelijke optredens blijft beperkt, zoals we hebben kunnen zien in de kwestie-Albanië. Een ander voorbeeld is het Midden-Oosten. Nu het vredesproces een langzame dood lijkt te sterven - dankzij de heer Netanyahu en ondanks de zware investeringen die de EU in die regio heeft gedaan - wordt het noodzakelijk het hele concept van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te heroverwegen, met inbegrip, zoals in dit geval, van sancties op economisch en ander gebied.
Het verslag-Spencer laat duidelijk zien dat er op het gebied van het buitenlands beleid nauwelijks enige vooruitgang wordt geboekt. We kunnen de heer Spencer daarom feliciteren met het bevestigen van iets wat we al lang wisten.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, om te beginnen zou ik de heer Spencer willen gelukwensen met zijn verslag, dat aanleiding heeft gegeven tot een zeer kritisch en interessant debat. Ik zou me na de vele discussies en inhoudelijke bijdragen willen beperken tot twee kritische opmerkingen, over de herkenbaarheid van ons buitenlands beleid en over de diplomatieke dienst. Wat de herkenbaarheid van ons buitenlands beleid betreft, zou ik willen benadrukken dat zelfs in de gebieden waar we daadwerkelijk tot een gemeenschappelijk buitenlands beleid komen, dit voor de bevolking van de betreffende landen nauwelijks tot uiting komt. Ik weet dat dit een probleem is. Ik kom net terug uit Turkije. Hoeveel mensen in Turkije hebben weet van ons buitenlands beleid, van de beslissing die in Luxemburg genomen werd? Zo is minister van Buitenlandse Zaken Cook pas terug van een heel succesvol en positief bezoek, ook al is het resultaat nog niet bekend, maar het is ook te vroeg om dat te eisen. Hoeveel mensen weten iets af van de inspanningen van de EU ter ondersteuning van mensenrechtenorganisaties? Kort geleden was ik in Israël en Palestina. Hoe staan de zaken daar? Hebben we voldoende nagedacht over hoe we de herkenbaarheid van ons buitenlands beleid kunnen vergroten?
Mijn tweede opmerking gaat over de diplomatieke dienst. We hebben uitstekende vrouwen en mannen in diplomatieke dienst. Maar ik vraag me af hoe het komt dat er na al die maanden van intensieve besprekingen nog steeds geen vertegenwoordiging van de Commissie in Algiers is gevestigd. Waarom blijft de diplomatieke vertegenwoordiging in Turkije en Slowakije zo lang onbemand? Dat is misschien niet de schuld van de Commissie. Het is mogelijk dat sommige landen, die erop belust zijn een diplomaat uit eigen rangen te sturen, de zaak rekken. Maar naar mijn mening is dit voor ons gemeenschappelijk buitenlands beleid onhoudbaar, en ik verzoek de vertegenwoordigers van de Commissie - de commissaris is op dit moment aanwezig - en ook u, fungerend voorzitter van de Raad, ervoor te zorgen dat zelfs in de gebieden waar we een gemeenschappelijk buitenlands beleid voeren de behartiging van onze belangen doeltreffender wordt waargenomen. Dat is volgens mij enorm belangrijk.

Cook
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij goed vinden in veel van de doelstellingen die tijdens dit drukke debat tot uitdrukking zijn gebracht. De deelnemers hebben met veel geestdrift gesproken en hun betrokkenheid bij deze zaken is evident.
Staat u mij toe te beginnen met mijn commentaar op die ene toespraak waar ik het niet mee eens was. Ik kan me niet scharen achter de opmerkingen van de heer Anthony over de terugkeer van vluchtelingen in het voormalige Joegoslavië. Laten we de oorzaak van die vluchtelingenstroom niet uit het oog verliezen. De mensen sloegen op de vlucht vanwege afschuwelijke, gewelddadige en etnisch georiënteerde botsingen. Het is van het allergrootste belang dat we bij het inrichten van een nieuw Europa te werk gaan volgens het principe van etnische pluriformiteit en verdraagzaamheid jegens minderheden. Per slot van rekening is dat een van de criteria die we hanteren bij de beoordeling van landen die het lidmaatschap van de Unie hebben aangevraagd, en het dient ook een criterium te zijn waar landen die handelsovereenkomsten met de Unie willen sluiten, aan moeten voldoen.
Ik heb vanmiddag al aangegeven hoe verheugd we zijn met het bezoek van President Mandela aan Cardiff. Wij kunnen niet enerzijds de afschaffing van de apartheid in Zuid-Afrika toejuichen en tegelijkertijd toestaan dat het verschijnsel in een uithoek van ons eigen Europa weer de kop opsteekt.
Verder onderschrijf ik veel van de doelstellingen die tijdens dit debat zijn uitgesproken. De rode draad is mijns inziens de zorg dat we ons niet altijd voldoende realiseren dat we met het formuleren van onze aspiraties ons doel natuurlijk nog niet hebben bereikt. Ik was wat dat betreft onder de indruk van wat de heer Carnero González presenteerde als een reeks mislukkingen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid: Albanië, Algerije, Kosovo, de Westelijke Sahara en het vredesproces in het Midden-Oosten.
Er zijn gigantische problemen in de wereld en er woeden buitengewoon ernstige conflicten. In mijn opvatting stellen we onszelf een volslagen onmogelijke opgave, die alleen maar tot frustratie kan leiden, als we het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid pas als een succes gaan beschouwen als het alle conflicten op de wereld heeft opgelost.
Ten eerste is dat een onbereikbaar doel. Ten tweede zou ik mijn collega's willen waarschuwen tegen een moderne vorm van imperialisme: de oplossingen die we geschikt achten voor Europa zijn niet noodzakelijkerwijs aanvaardbaar voor de partijen die in andere delen van de wereld in een conflict zijn betrokken. We zijn verplicht die partijen waar mogelijk te helpen bij het vinden van een oplossing en maatregelen te treffen tegen diegenen die het conflict en het geweld moedwillig en onverantwoord laten voortduren. Binnen deze twee doelstellingen, het zoeken naar een uitweg in een conflict en het ontmoedigen van partijen die zo'n uitweg met geweld willen forceren, is het van belang dat we binnen de Unie een gemeenschappelijk standpunt vinden. Dit zal niet altijd leiden tot een pasklare oplossing, maar we hebben in ieder geval de plicht zo'n gemeenschappelijk standpunt te vinden.
Als we terugkijken op de gebeurtenissen van de afgelopen maanden, op een aantal van die conflicten, kunnen we zeggen dat Europa wel degelijk een gemeenschappelijk standpunt heeft ingenomen en getracht heeft actieve oplossingen te bieden. We zijn daar niet altijd in geslaagd; waar we echter wel succes gehad hebben, zoals in Bosnië, zal het geruime tijd gaan duren, misschien wel een hele generatie, voordat de bittere haat van de afgelopen jaren weer zal bekoelen. Ik zou er de leden van het Europees Parlement op willen wijzen dat ze weliswaar het volste recht hebben een gemeenschappelijke inspanning van de Raad te eisen, maar dat ze zich tegelijkertijd moeten realiseren dat daarmee niet altijd een oplossing kan worden bewerkstelligd en zeker geen oplossing die op korte termijn aanvaardbaar is.
Tenslotte zou ik willen aansluiten bij de opmerkingen van enkele collega's over de structuur die door het Verdrag van Amsterdam wordt geboden ter verbetering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Als we eenmaal de unit voor vroegtijdige waarschuwing en het ambt van de hoge vertegenwoordiger hebben ingesteld, beschikken we inderdaad over een structuur waarin ons gemeenschappelijk standpunt beter tot zijn recht komt. Zo'n standpunt heeft natuurlijk pas een juridische grondslag als het Verdrag van Amsterdam is geratificeerd, en dat is een zaak van de afzonderlijke lidstaten. Het is aan de collega's van het Europees Parlement er in hun eigen land op aan te dringen dat het Verdrag zo snel mogelijk wordt bekrachtigd. Het doet me deugd u te kunnen mededelen dat we in Groot-Brittannië de parlementaire processen voor ratificatie van het Verdrag van Amsterdam nu nagenoeg hebben voltooid. Als de andere parlementen dit proces even voortvarend aanpakken, kan het verdrag binnen enkele maanden geratificeerd zijn; daarmee wordt de vooruitgang die we boeken in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van een juridische basis voorzien. We hebben in afwachting daarvan het voorzitterschap benut om zodanige voorbereidingen te treffen dat we, zodra de juridische basis er is, de noodzakelijke personele veranderingen kunnen doorvoeren, de afspraken kunnen maken en de middelen kunnen vrijmaken om direct binnen dat juridische kader te kunnen optreden.
Ik zou willen afsluiten met een pleidooi aan het adres van alle leden. Ik heb vanmiddag met grote interesse geluisterd naar verschillende sprekers die een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid eisen en de Raad beschuldigden van een gebrek aan politieke wil om zo'n beleid ook daadwerkelijk te verwezenlijken. Ik zou er echter op willen wijzen dat ik van ieder land waarvan de vertegenwoordigers hier vanmiddag zo bezield en fraai hebben gesproken, talloze voorbeelden zou kunnen geven van gevallen uit de laatste vijf maanden waarin die lidstaat juist weigerde zich bij de andere aan te sluiten als het ging om een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Met name mevrouw Lalumière zou zich hier rekenschap van moeten geven, aangezien zij zelfs nog meer dan de anderen heeft geroepen om een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Het opbouwen van zo'n gemeenschappelijk standpunt is geen eenvoudige taak en vereist compromissen op alle fronten. We zullen er nooit in slagen een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in te voeren als één lidstaat eist dat de rest van Europa zijn eigen beleid overneemt. Het is een kwestie van geven en nemen. We maken de beste kans onze doelstellingen te verwezenlijken als we in ons streven naar een gemeenschappelijk beleid openlijk erkennen dat alle landen hun bijdrage zullen moeten leveren aan het nut van het algemeen en daartoe bij tijd en wijle hun eigen nationale standpunt terzijde zullen moeten schuiven.
Soms moeten we echter nee zeggen, als we een bepaald nationaal uitgangspunt niet willen laten varen omdat het voor ons te belangrijk is. Ook mijn eigen land behoudt zich dit recht voor. We moeten deze mogelijkheid behouden om nationale belangen te kunnen beschermen. Dit maakt het er natuurlijk niet eenvoudiger op een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te creëren. Desalniettemin zou ik er dit Parlement op willen wijzen dat dit recht onmisbaar is als we ons willen verzekeren van brede instemming en een breed draagvlak dat de legitimiteit van de Europese Unie zal versterken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Situatie in Zuid-Afrika
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Zuid-Afrika.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen zeggen hoezeer het mij verheugt dat het Parlement ervoor heeft gekozen dit belangrijke onderwerp op dit veelzeggende moment in behandeling te nemen. Zoals de leden van dit Parlement weten, heeft de Europese Unie zich sinds 1994 op basis van een reeks maatregelen ingespannen om Zuid-Afrika te helpen bij de overgang vanuit het apartheidsbewind. We zijn vastbesloten Zuid-Afrika te blijven helpen tijdens de economische en politieke transformatie van het land. We hebben in Europa kunnen zien hoe het streven naar gezamenlijke doelstellingen op het gebied van economie en welvaart verschillende samenlevingen aan elkaar kan binden. Niemand zou willen ontkennen dat handel en samenwerking de beste methoden zijn om landen tot elkaar te brengen. De Europese Unie heeft Zuid-Afrika het meest te bieden als het de mogelijkheden voor handel en economische ontwikkeling creëert waarmee het land de verdeeldheid na zoveel jaren van haat en onderdrukking kan beëindigen.
Bovendien geloof ik dat Zuid-Afrika genoeg potentie heeft om, samen met anderen, als katalysator te kunnen dienen voor de groei en ontwikkeling van het gehele Afrikaanse continent. De Europese Unie moet doen wat ze kan om het land te helpen dat potentieel te benutten. Vele van de inspanningen van de Europese Unie waar ik het zojuist over had hebben inmiddels vruchten afgeworpen. Zo waren we vastbesloten Zuid-Afrika formeel toegang te verschaffen tot de Overeenkomst van Lomé, en het doet me deugd u te kunnen mededelen dat de toetreding van Zuid-Afrika uiteindelijk op 1 juni van kracht zal worden nu ze door alle lidstaten is geratificeerd. Ik zie uit naar de volwaardige deelname van Zuid-Afrika aan de politieke dialoog tussen het ACS en de Europese Unie, die de kern van Lomé vormt.
De Europese Unie en Zuid-Afrika hebben daarnaast in november 1996 een overeenkomst afgesloten op het gebied van wetenschap en technologie. Ook zijn er afzonderlijke besprekingen gaande over de visserij, wijn en sterke drank. In financieel opzicht heeft de Europese Unie Zuid-Afrika substantiële ontwikkelingshulp toegezegd, tot een bedrag van meer dan 100 miljoen ecu per jaar, via het Europese programma voor wederopbouw en ontwikkeling. Deze hulp zal in ieder geval tot in 1999 worden voortgezet. Ik kan het Parlement verzekeren dat optimale vooruitgang bij de onderhandelingen over een handels- en samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika een prioriteit is voor het Britse voorzitterschap; daarbij horen ook overeenkomsten inzake de visserij, wijn en sterke drank. We hebben de afgelopen maanden al flinke vooruitgang geboekt, maar ik geloof dat de politieke wil er is om voor eind juni een nog veel verder gaand akkoord te bereiken.
In het verleden zijn de handelsbesprekingen moeizaam verlopen, maar het afgelopen najaar kregen ze een nieuwe impuls dankzij een gedetailleerd Zuid-Afrikaans aanbod. Volgens de belangrijkste onderhandelaars aan beide zijden is een eerlijke en wederzijds gunstige afspraak nu binnen handbereik. Op 30 maart heeft de Raad Algemene Zaken Coreper zelfs verzocht samen met de Commissie de mogelijkheden te onderzoeken voor verdere verbetering van het aanbod van de Europese Gemeenschap. De besprekingen bevinden zich nu in een kritieke fase. Beide partijen zullen zich flexibel moeten tonen. Het voorzitterschap heeft voortdurend intensief contact onderhouden met de Zuid-Afrikanen en tegelijkertijd nauw samengewerkt met de Commissie en andere lidstaten. Het heeft me bemoedigd dat verschillende Zuid-Afrikaanse ministers herhaaldelijk hebben verklaard vastbesloten te zijn tot een overeenkomst te komen.
Beide kanten zullen zich opnieuw moeten buigen over vraagstukken als het vergroten van de dekking van de handel teneinde een overeenkomst te bereiken die met de WHO in overeenstemming te brengen is. De overeenkomst die uiteindelijk wordt beklonken zal daarnaast aandacht moeten schenken aan de zorg die er bij beide partijen bestaat over hun eigen vitale economische belangen, bijvoorbeeld in de landbouw en industrie. Het blijft uiteraard een van de hoofddoelstellingen van onze onderhandelaars de Gemeenschap op gevoelige punten te beschermen en haar economische belangen zo goed mogelijk te behartigen. De Raad is zich tijdens de onderhandelingen voortdurend bewust van de potentiële gevolgen van een overeenkomst voor de buurlanden van de Gemeenschap voor de ontwikkeling van zuidelijk Afrika. Zowel Zuid-Afrika als de Europese Unie hebben er herhaaldelijk op gewezen dat er tijdens de onderhandelingen ook rekening zal worden gehouden met de belangen van die landen. De overeenkomst tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika dient een positieve uitwerking op de gehele regio te hebben.
Deze doelstellingen indachtig heeft de Commissie aangegeven tijdens de eventuele economische acclimatiseringsperiode technische bijstand te kunnen bieden aan de landen van de Douane-unie van zuidelijk Afrika. Ik ben er dan ook vast van overtuigd dat de economische voordelen van een overeenkomst niet alleen Zuid-Afrika zelf, maar ook zijn buurlanden ten goede zullen komen. Ik zou graag van de gelegenheid gebruik willen maken de geachte leden te danken voor de interesse die ze hebben getoond in de inspanningen die de Raad zich heeft getroost om een overeenkomst met Zuid-Afrika te bereiken. In het bijzonder wil ik mijn dank uitspreken aan de leden van de delegatie voor de betrekkingen met Zuid-Afrika, die ik al eerder tijdens het voorzitterschap heb ontmoet en wier steun tijdens het onderhandelingsproces buitengewoon welkom is geweest. Ik hoop dat alle leden deze inspanningen gedurende de komende kritieke weken zullen blijven steunen, en ook daarna, wanneer de uiteindelijke overeenkomst ter goedkeuring aan deze instantie zal worden voorgelegd.
De Europese Unie krijgt opnieuw de kans het belang dat zij hecht aan betrekkingen met Zuid-Afrika kracht bij te zetten tijdens de lunch van president Mandela en de verzamelde staatshoofden en regeringsleiders, als onderdeel van de bijeenkomst van de Europese Raad in Cardiff. Ik zou er nogmaals op willen wijzen dat het met de combinatie van intensieve inspanningen en goede wil aan beide zijden mogelijk moet zijn de handelsbesprekingen tot een bevredigend eindresultaat te leiden. Ik hoop dat de vooruitgang die we hebben geboekt nu snel zal leiden tot een overeenkomst, zodat we de verplichtingen die we jegens ZuidAfrika op ons hebben genomen, ook inderdaad kunnen nakomen. Ik wil dit Huis nogmaals danken voor de voortdurende interesse die het heeft getoond, en voor zijn betrokkenheid bij een spoedige handelsovereenkomst met Zuid-Afrika.

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, het is nu bijna drie jaar geleden dat we een ambitieus onderhandelingsprogramma met het nieuwe Zuid-Afrika zijn begonnen, nadat de Unie zichzelf een uniek doel had gesteld: het creëren van een duurzaam kader voor samenwerking met deze belangrijke partner dat de historische overgang naar de democratie ondersteunt en de dualistische aard van de Zuid-Afrikaanse economie weerspiegelt.
In april van het afgelopen jaar hadden we het genoegen Zuid-Afrika als 86ste lid van de Overeenkomst van Lomé te verwelkomen. Tijdens de ACS-EEG-Ministerraad in Luxemburg werd een speciaal protocol ondertekend dat Zuid-Afrika onder specifieke voorwaarden toegang verschafte tot de Overeenkomst van Lomé. Hiermee werden de onderhandelingen betreffende het eerste spoor van de beoogde samenwerking tussen de EU en Zuid-Afrika afgesloten.
Na drie jaar hard werken moeten we echter met enige teleurstelling constateren dat het tweede spoor, dat ons naar een bilaterale overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking moet leiden, nog altijd niet is voltooid. We hebben weliswaar aanzienlijke vooruitgang geboekt en inmiddels voorlopige overeenstemming bereikt over de meeste onderdelen van het toekomstige akkoord, maar er dient op een aantal belangrijke terreinen nog heel wat werk te worden verricht voordat we er een punt achter kunnen zetten.
De afgelopen maand hadden we onze achttiende onderhandelingsronde; de volgende ronde is gepland voor 10 en 11 juni. Op verscheidene punten is de kloof tussen Europa en Zuid-Afrika nog altijd niet overbrugd. Desalniettemin is er mijns inziens een goede kans dat we een en ander spoedig kunnen afronden. De omstandigheden zijn momenteel gunstig; de Commissie doet er alles aan om de bilaterale onderhandelingen met Zuid-Afrika af te ronden voordat we komend najaar met de post-Lomé onderhandelingsfase beginnen. Vanuit Zuid-Afrikaans oogpunt is er bovendien de wens de overeenkomst met de EU af te sluiten voordat de verkiezingscampagne voor de volgende algemene verkiezingen begint, die staan gepland voor de eerste helft van 1999.
Wat zijn de voornaamste punten die nog moeten worden afgehandeld? Ten eerste zijn er nog wat problemen over zaken die niet rechtstreeks met handel te maken hebben, met name de formulering van de voorgestelde niet-bekrachtigingsclausule en het vraagstuk van de toekomstige financiering van de ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika. Hoewel er in de overeenkomst geen specifieke bedragen zullen worden opgenomen, zal de Gemeenschap worden gevraagd de politieke zekerheid te bieden dat de financiële steun aan Zuid-Afrika tot na het jaar 2000 zal worden voortgezet.
Ten tweede zijn er nog verschillende vraagstukken die wel met de handel in verband staan. Het gaat hierbij om zaken die bij iedere handelsovereenkomst van essentieel belang zijn. Er zijn verdere overleg- en onderhandelingsronden nodig om tot een nauwgezette formulering te komen van de wederzijdse verplichtingen inzake antidumpingwetgeving, zekerheidstelling, concurrentiebeleid, overheidsbemiddeling, intellectuele eigendom en vervoer over zee.
Tenslotte moet er een aantal serieuze obstakels in de handelssector uit de weg worden geruimd teneinde tot een overeenkomst met Zuid-Afrika te komen die in overeenstemming is met voor de Gemeenschap essentiële grondbeginselen, die ik hier summier zal bespreken. Het eerste grondbeginsel is de volledige overeenstemming met de eisen van de WHO. Zoals u weet gaat men er algemeen van uit dat een vrijhandelsovereenkomst minimaal 90 % van de handel tussen de partijen dient de dekken, om zo mogelijke interpretatieverschillen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie te vermijden. Het huidige aanbod van de EU dekt 89 % van de invoer uit Zuid-Afrika. Het Zuid-Afrikaanse voorstel behelst de liberalisering van 81 % van de ZuidAfrikaanse invoer uit de Europese Unie. Hoewel met beide voorstellen de toegankelijkheid van de markt dus aanzienlijk wordt verbeterd, zijn geen van beide aantrekkelijk genoeg voor de andere partij en gaan ze bovendien wellicht niet ver genoeg om van overeenstemming met de WHO-eisen verzekerd te zijn. Het is nu aan beide partijen om de dekking van hun aanbod te vergroten.
We begrijpen dat deze stap niet zomaar kan worden genomen, aangezien er aan beide zijden grote belangen mee zijn gemoeid in gevoelige sectoren. We hebben echter geen andere keus dan deze richting in te gaan, maar blijven ons tegelijkertijd bewust van de twee uitgangspunten van wederkerigheid en asymmetrie waar onze handelsbesprekingen op rusten. De invoertarieven zullen aan de kant van de Europese Unie in principe sneller kunnen worden afgeschaft, binnen een periode van tien jaar. Het Zuid-Afrikaanse aanbod gaat uit van een overgangsperiode van twaalf jaar. Als we aan beide zijden verdere concessies zouden bewerkstelligen, zou de toegankelijkheid van de markt nog verder kunnen worden verbeterd en zou tegelijkertijd een belangrijke mate van differentiatie kunnen worden bereikt waarmee recht wordt gedaan aan de verschillende staat van ontwikkeling van de twee partijen.
Het tweede uitgangspunt is consistentie met het gemeenschappelijk beleid van de EU. De handelsovereenkomst met ZuidAfrika dient aan te sluiten bij het bestaande EU-beleid, bijvoorbeeld het gemeenschappelijk handelsbeleid van de EU en in het bijzonder het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid van de EU. Zuid-Afrika is de eerste partner aan wie de Unie de status van speciaal begunstigde biedt volgens een overeenkomst waarin de doelstelling van vrijhandel ook van toepassing is op de landbouwsector. Het leeuwendeel van de concessies die de Europese Unie op landbouwgebied aan Zuid-Afrika doet wordt pas na 2003 of 2005 van kracht, zodat ze goed aansluiten bij de hervormingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Voor een aantal landbouwproducten worden de invoertarieven voorlopig overigens gehandhaafd. Ook voor deze categorie producten echter zou gedeeltelijke liberalisering in bepaalde gevallen kunnen worden overwogen en zal de overeenkomst in ieder geval regelmatig opnieuw bekeken worden. Ook voor visserijproducten wordt aan tariefconcessies gedacht, maar deze blijven afhankelijk van de vooruitgang die er bij de onderhandelingen over een afzonderlijk visserijakkoord wordt geboekt.
Het derde uitgangspunt is overeenstemming met de bepalingen in overeenkomsten met andere voorkeurspartners. Onze overeenkomst met Zuid-Afrika dient ook aan te sluiten bij de bestaande externe overeenkomsten van de Europese Unie, vooral die met mediterrane landen en de landen van de ACS-groep. Een en ander dient ook met deze landen zorgvuldig te worden afgestemd, teneinde hun belangen op de EU-markt te beschermen en ervoor te zorgen dat de voorwaarden waarop Zuid-Afrika toegang krijgt tot die markt overeenkomen met die van landen in een vergelijkbare positie. Daarnaast zal er ook naar overeenstemming worden gestreefd op het gebied van de herkomstcriteria.
Het vierde uitgangspunt, tenslotte, is het belang van een sterke oriëntatie op ontwikkeling ten bate van zowel Zuid-Afrika als zijn buurlanden. We zijn vastberaden ervoor te zorgen dat de overeenkomst tussen de EU en Zuid-Afrika een positieve uitwerking zal hebben op de ontwikkeling niet alleen van Zuid-Afrika zelf, maar van geheel zuidelijk Afrika en de ACS-groep in het algemeen.
Sinds de onderhandelingen twee jaar geleden begonnen, hebben we regelmatig overleg gevoerd met de ACS-groep en verschillende subgroepen. Op basis van onze bevindingen tijdens dit proces zijn we ervan overtuigd dat de overeenkomst tussen Zuid-Afrika en de Europese Unie niet alleen aan die twee partijen voordeel zal bieden, maar ook aan vele andere die nauwe economische banden met Zuid-Afrika onderhouden.
Hoe kunnen we ons verzekeren van de positieve uitwerking waar we op doelen? Mijns inziens moeten we het antwoord zoeken in politieke betrokkenheid, ondersteund door gedegen economische analyse. De politieke betrokkenheid is er; aan de analyse wordt gewerkt. We verwachten dat het effect van deze overeenkomst tussen Zuid-Afrika en de Europese Unie in drie concentrische regio's voelbaar zal zijn. Ten eerste zijn er de voordelen die de BLNS-landen ten deel zullen vallen, dat wil zeggen Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland, de vier buurlanden van Zuid-Afrika die deel uitmaken van de SACU, de Douane-unie van zuidelijk Afrika. Ten tweede biedt de overeenkomst voordelen aan de SADC-regio, het bredere gebied van de veertien landen die tezamen zuidelijk Afrika vormen. Ten derde betreft de overeenkomst de gehele ACS-familie.
We verwachten dat de huidige studies zullen bevestigen dat zowel consumenten als ondernemers aanzienlijk zullen profiteren van de vrijhandelsovereenkomst. Het bedrijfsleven krijgt toegang tot een goedkopere en meer gediversifieerde reeks grondstoffen voor hun basisproducten en kapitaalgoederen en verbeteren daarmee hun positie met betrekking tot investeringen, uitvoer en het aantrekken van extra personeel. De voornaamste positieve effecten van onze vrije-handelsovereenkomst met Zuid-Afrika zullen naar verwachting tot uiting komen in de stimulering van de werkgelegenheid en het aantrekken van investeringen. Beide voordelen zullen bovendien verder worden versterkt door intensivering van de economische samenwerking.
De uitgangspunten die de Unie hanteert bij de onderhandelingen met Zuid-Afrika zijn in wezen niet controversieel. Ze weerspiegelen de ambities van het nieuwe Zuid-Afrika, het land dat zichzelf in de voorhoede van de zogenaamde Afrikaanse Renaissance heeft geplaatst. In de aanloop naar de ontmoeting met president Mandela, die de volgende maand in Cardiff zal plaatsvinden, is het van groot belang dat de Gemeenschap erin slaagt haar betrokkenheid te vertalen in een ruimhartige en vernieuwende overeenkomst die de handel en ontwikkeling zal bevorderen en een bijdrage kan leveren aan vrede en stabiliteit in de regio.
Nu er een beslissende fase is aangebroken in deze ambitieuze onderhandelingen met Zuid-Afrika zijn we er ons terdege van bewust dat de overeenkomst die we bereiken ook voor veel andere partijen van belang zal zijn en door veel ACS-landen zal worden beschouwd als een cruciale test voor de toekomst van Lomé zelf. Het is aan ons het bewijs te leveren dat er ook binnen het kader van ontwikkelingssamenwerking ruimte is voor vrijhandel, en dat solidariteit en het beschermen van wederzijdse belangen elkaar niet noodzakelijkerwijs uitsluiten. Ik hoop dat de lidstaten deze opvatting samen met ons zullen uitdragen. Als dit in Cardiff inderdaad het geval is, heb ik het volste vertrouwen dat we op zeer korte termijn tot resultaten kunnen komen.

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris willen danken voor en het Britse voorzitterschap willen feliciteren met hun overtuigende betrokkenheid bij deze handels- en ontwikkelingsbesprekingen. Ik zou ook onze staatssecretaris willen danken voor het feit dat hij bereid is geweest dit onderwerp hier in het Europees Parlement prioriteit te geven. Zoals beiden al hebben aangegeven, zijn we nu op een beslissend moment aangekomen in deze onderhandelingen. Geen van beiden sprak echter over de vertraging van de negentiende ronde, die deze week had moeten plaatsvinden. Binnen het kader van dit moeizame proces is vertraging een zeer zorgwekkend verschijnsel; daar was ik me al van bewust toen ik zelf rapporteur was inzake het interimverslag.
Het Zuid-Afrikaanse onderhandelingsteam heeft zich echter bereid getoond een nieuw en wezenlijk verbeterd aanbod te formuleren, dat mogelijk voorziet in een dekking van 85 %. Verwacht de Raad, in het licht van deze concessie, dat de Commissie het aanbod van onze zijde naar evenredigheid zal aanpassen? Laten we duidelijk zijn. De Zuid-Afrikanen geven nu zelf aan dat ze bereid zijn hun aanbod op wezenlijke punten aan te passen om de onderhandelingen daadwerkelijk vooruit te helpen. Als de Europese Unie nu zelf niet bereid is duidelijke initiatieven te nemen om de besprekingen nieuw leven in te blazen, brengen we het hele proces in gevaar.
Ik hoop dat de fungerend voorzitter me niet als een paniekzaaier beschouwt. Waar het me om gaat, is dat de EU nog slechts twee weken heeft om een passende reactie te formuleren op basis waarvan de onderhandelingen over de cruciale handelskwesties kunnen worden afgerond, om vervolgens de week daarop in Coreper te worden besproken. We verwachten natuurlijk niet dat er nu al een definitief en compleet akkoord kan worden gesloten; we moeten ons tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap in eerste instantie richten op verdere harmonisatie van de belangen, en niets meer dan dat. Dit is haalbaar als we in substantiële mate overeenstemming hebben bereikt over de voornaamste en meest omstreden handelskwesties. Het is duidelijk dat we het hele concept van asymmetrie opnieuw in ogenschouw moeten nemen en het eens goed moeten afstoffen, om het tijdens te onderhandelingen in detail te kunnen bespreken. Ook de Commissie heeft daar inmiddels op gewezen.
In het licht van de onbestendige wereldmarkt lijkt de kans op overleving van een overeenkomst over liberalisering van de handel binnen de voorgestelde tijdsspanne niet erg groot. Denk aan de hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de nieuwe GATT-onderhandelingen; zouden die na afloop van de periode waar we het hier over hebben niet totaal verouderd en betekenisloos zijn geworden? We moeten bereid zijn tot de basis terug te keren en de besprekingen niet langer laten verzanden in geruzie over afzonderlijke producten. We moeten ruimhartig zijn.
President Mandela, wiens ambtstermijn nu langzamerhand ten einde komt, heeft altijd moed en niet aflatende vastberadenheid getoond teneinde de toekomst voor de Zuid-Afrikanen te verbeteren. Ook wij hebben hier een duidelijk rol. Wellicht kan de fungerend voorzitter zich herinneren dat ik hem in januari vroeg of het niet mogelijk zou zijn president Mandela uit te nodigen naar Cardiff te komen voor de ondertekening van een overeenkomst. Hij komt nu inderdaad naar Cardiff om afscheid te nemen van de staatshoofden en regeringsleiders - en om van de prachtige hoofdstad van Wales te genieten! Zou het niet een kroon op zijn bezoek zijn als we tegen die tijd konden bevestigen dat de Europese Unie op hoofdlijnen overeenstemming met zijn land had bereikt?

Maij-Weggen
Voorzitter, ik wil ook een meer globale benadering geven van dit probleem en een beetje afstappen van die details van onderhandelingen. Ik heb zelf in de tijd wanneer ik minister was ook in de Europese Ministerraad verschillende onderhandelingen moeten voeren onder andere over transito-akkoorden met Oostenrijk en Zwitserland en ik weet hoe je vastgeroest kunt raken in details als je het grote geheel vergeet.
Toen Zuid-Afrika na een lange donkere periode van apartheid op een heel respectabele manier terugkwam naar een democratisch systeem, was de hele Westerse wereld vol met loftuigingen en beloftes voor de toekomst van het land. Ook de Europese Unie heeft zich toen achter die loftuigingen en beloftes geschaard. De economische boycot die Zuid-Afrika moest ondergaan, zou worden gewijzigd in economische samenwerking en Zuid-Afrika zou royaal hulp ontvangen uit de Europese ontwikkelingsfondsen. Dat was het beeld kort na de zelfstandigheid. Het laatste is gelukkig wel gerealiseerd. Dat is door de voorzitter van de Raad en ook door de heer Pinheiro nog eens uitgelegd. Zuid-Afrika ontvangt heel wat financiële steun om de gevolgen van de apartheid te boven te komen en die projecten lopen ook wel goed, voor zover ik gehoord heb.
Het grote probleem zit toch in het handelsakkoord dat nu al drie jaar sleept. Juist dat akkoord is heel belangrijk voor Zuid-Afrika, omdat na de jaren van de economische boycot de Zuid-Afrikaanse landbouw en industrie de kans moet krijgen om uit te groeien en te exporteren, ook naar Europa. Dat is immers de enige manier om de armoede in Zuid-Afrika echt te bestrijden en de werkgelegenheid te stimuleren, ook ten gunste van de zwarte bevolking. Er is daar 40 % werkloosheid vooral onder jongeren. Dat is veel te hoog. Dat moeten wij ons goed realiseren. Dat is een groot gevaar voor de stabiliteit en misschien zelfs voor de democratie in dat land. De toenemende criminaliteit heeft er ook mee te maken. Tegen die achtergrond is het onbegrijpelijk dat de onderhandelingen zo lang slepen en het is eigenlijk ook onbegrijpelijk dat zij in zulke details verzand zijn geraakt. Natuurlijk heeft Zuid-Afrika ook wel problemen gehad. Dat weten wij wel, met name met de omliggende landen en dat is ook een serieus punt. Maar de echte rem op de onderhandelingen zit toch gewoon echt bij de lidstaten die geweigerd hebben concessies te doen met name op het gebied van landbouw. Daar zit toch de zere plek in het geheel.
Mijn fractie vindt dat het de hoogste tijd is om dat heilloze proces van detailonderhandelingen te stoppen en een gebaar te maken richting Zuid-Afrika. Daarmee zal iedere lidstaat wat water in de wijn moeten doen. Maar dan kan er ook een reëel akkoord komen. Wij vinden dat wanneer president Mandela naar Cardiff komt - ik heb president Mandela meerdere keren mogen ontmoeten - dat dat royale gebaar aan hem moet worden besteed. Misschien moeten de regeringsleiders maar eens de moed hebben in Cardiff om gewoon een streep door die onderhandelingen te zetten en te zeggen zo gaan wij het doen. Wij willen Mandela de hand reiken en wij willen dat Zuid-Afrika goede akkoorden met Europa kan afsluiten en zo de kans krijgt om zijn economie te ontwikkelen. Dat hebben wij nodig, Voorzitter. Vandaar mijn algemene politieke oproep zonder in te gaan op de oeverloze details die wij ook nu weer krijgen voorgeschoteld.

Collins, Gerard
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Raad en de Commissie graag danken voor de verklaringen die ze vandaag in dit Parlement hebben afgelegd. Alle betrokkenen zijn weliswaar teleurgesteld over het moeizame verloop van de onderhandelingen voor de handels- en samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika, maar we moeten ons tegelijkertijd realiseren dat we streven naar een overeenkomst die voordeel biedt aan de lange-termijnbelangen van beide partijen in de onderhandelingen. Zuid-Afrika is de belangrijkste Afrikaanse economische mogendheid ten zuiden van de Sahara, en de Europese Unie is zijn voornaamste handelspartner. Het is duidelijk dat de overeenkomst die uiteindelijk zal worden gesloten vergaande gevolgen zal hebben, niet alleen voor onze betrekkingen met de Republiek Zuid-Afrika, maar ook voor onze banden met de buurlanden.
Dit Parlement zou gebruik moeten maken van de gelegenheid die dit debat vandaag biedt en de politieke doelstelling van een vergaande en veelomvattende overeenkomst met Zuid-Afrika, die recht doet aan de belangen van beide partijen, opnieuw moeten onderstrepen. Ik zou hierbij graag mijn volste vertrouwen willen uitspreken in commissaris Pinheiro en zijn onderhandelingsteam. Ik ben ervan overtuigd dat er hun alles aan is gelegen een overeenkomst te bereiken die aansluit bij het mandaat dat de Ministerraad hen voor hun onderhandelingen heeft verschaft. Dat mandaat stemde overigens niet overeen met de publieke verklaringen en toezeggingen die de regeringsleiders en staatshoofden ten overstaan van president Mandela hebben geformuleerd en die in Zuid-Afrika uiteraard zeer hoge verwachtingen hebben gewekt.
In april hebben functionarissen van de Commissie een reeks voorstellen gedaan op basis waarvan maar liefst 95 % van de handel zou openstaan voor de overeenkomst. Dat is een significante verbetering ten opzichte van eerdere Europese voorstellen. Ik hoop dat Zuid-Afrika op korte termijn op dit aanbod zal kunnen reageren en dat alles in het werk zal worden gesteld om de onderhandelingen op of zo spoedig mogelijk na de streefdatum van midden-1998 af te ronden, of in ieder geval voor het einde van het jaar.
Ik wil ook graag van de gelegenheid gebruik maken om u, in mijn hoedanigheid als voorzitter van de parlementaire delegatie voor betrekkingen met Zuid-Afrika, mede te delen dat ikzelf en de leden van mijn delegatie uitvoerige besprekingen hebben gevoerd met Zuid-Afrikaanse ministers en vertegenwoordigers van niet-gouvernementele organisaties inzake het Europese programma voor wederopbouw en ontwikkeling in Zuid-Afrika. Ik ben ervan overtuigd dat dit programma een wezenlijke bijdrage zal blijven leveren aan de economische ontwikkeling van de meest achtergestelde groepen in de Zuid-Afrikaanse samenleving, en hoop dan ook dat het na 1999 zal worden voortgezet. Ik zou als afsluiting de Commissie willen uitnodigen het Parlement en de Raad zo spoedig mogelijk een voorstel te doen voor voortzetting van het Europese programma voor wederopbouw en ontwikkeling, en ervoor te zorgen dat we dit voorstel kunnen bestuderen voordat het huidige programma afloopt.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, wat begon als een start van een nieuw tijdperk heeft eigenlijk niet meer dan een kwalijke geur gekregen tot op dit moment. De duale aanpak van Zuid-Afrika door middel van een gekwalificeerd lidmaatschap van de Conventie van Lomé en de bilaterale overeenkomst gericht op de vrijhandel is de juiste aanpak. De uitwerking is minder fraai gebleken. Het uitsluiten van 45 % van de landbouwproducten is in strijd met de geest van die aanpak. De Unie moet een ruime geste doen. Het gaat hier om een asymmetrisch akkoord met een land waar nog voorlopig niet alles in orde is.
De Unie moet tevens werk maken van een vervolgprogramma voor wederopbouw en ontwikkeling en als het huidige programma afloopt in 1999, verdient dat onmiddellijke voortzetting. Gaarne zou ik van de Raad en van de Commissie horen of er meer aandacht kan worden besteed in de hulpverlening aan de veiligheidsaspecten van de ontwikkeling. Zuid-Afrika wordt geteisterd door misdaad en een geweldcultuur maakt zich meester van dat zelfde land.
Er moet meer controle komen op wapensstromen. Misschien kan de Raad in dit kader ook een toelichting geven op het actieprogramma van de Unie inzake lichte wapens en de conferentie die ze recentelijk in Zuid-Afrika heeft georganiseerd.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, wij hechten grote waarde aan de vooruitgang en spoedige afronding van de onderhandelingen tussen Zuid-Afrika en de Unie. De voorzitter van de Raad bracht ons al in herinnering dat het hier gaat om het consolideren van de vooruitgang die op humanitair en democratisch gebied in dit land bereikt is. Verder benadrukte hij dat we moeten bijdragen aan een ontwikkeling die leidt tot extra activiteiten en banen en dat we hiermee, door de uitstraling van Zuid-Afrika op geheel zuidelijk Afrika, de stabiliteit, vrede en ontwikkeling van een groot gedeelte van het Afrikaans continent kunnen bevorderen.
In dit licht hopen we dat tijdens de volgende bijeenkomst tussen president Mandela en de leiders van de Europese Unie niet alleen nieuwe vooruitgang in het onderhandelingsproces geboekt wordt, maar dat deze onderhandelingen mogelijk ook afgesloten kunnen worden. Om hierin te slagen moeten de Commissie en de Raad, zoals hun vertegenwoordigers zojuist aangaven, blijk geven van een genereuze instelling. Zo'n instelling is goed voor de betrekkingen die de Europese regeringen met Zuid-Afrika onderhouden en kan voor beide partijen leiden tot positieve gevolgen via de ontwikkeling van de economische betrekkingen tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika.
Natuurlijk zal de ontwikkeling van onze handel met Zuid-Afrika niet leiden tot het opofferen van een productiesector van de Europese Unie; ik duid hier met name op de landbouw, die al te vaak als ruilmiddel dient in de overeenkomsten die de Europese Unie met andere landen sluit. Maar de problemen zijn in dit geval niet vergelijkbaar. Er zijn maar weinig producten die, gezien de afstanden, daadwerkelijk concurrerend zijn en door de tegengestelde seizoenen is er eerder sprake van complementariteit dan van concurrentie. We moeten in deze vraagstukken zeer oplettend zijn. Zo moeten we, uitgaande van een noodzakelijk asymmetrische benadering, onze solidariteit verdelen over het geheel van productiesectoren van de Unie. Verder zullen we, door de lijst van uitgesloten producten jaarlijks te herzien, beter grip krijgen op die situaties waarin wel sprake is van concurrentie en zullen we van meet af aan het aantal betrokken producten beperken.
Tenslotte zou ik nog willen vermelden dat onze projecten op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en solidariteit via andere instrumenten van de Unie tot uiting moeten komen, zoals directe financiële steun of de Overeenkomst van Lomé. Ik hoop dat vanuit dit oogpunt de Commissie en de Raad de wil kunnen tonen om in de komende weken een economisch akkoord te sluiten dat laat zien dat de volkeren van Europa bereid zijn een volk te hulp te schieten dat de apartheid overwonnen heeft.

Aelvoet
Voorzitter, namens mijn fractie wil ik grote bezorgdheid uitdrukken over de staat van de onderhandelingen tussen de Unie en Zuid-Afrika. Jaren geleden al had het Europees Parlement zeer precieze voorstellen geformuleerd die rekening hielden met de erfenis van de apartheid, met de noodzaak tot regionale integratie en met een duidelijke oproep tot een asymmetrie in het voordeel van Zuid-Afrika. De voorstellen die namens de Unie tot nog toe op tafel liggen beantwoorden absoluut niet aan de verlangens die zeer klaar door het Europees Parlement waren geformuleerd. Ik zou op vier punten de aandacht willen vestigen.
Ten eerste, de problematiek van te weinig toegang voor de landbouwproducten van Zuid-Afrika tot onze markt, terwijl aan de andere kant zwaar gesubsidieerde landbouwproducten van de Unie ravages aanrichten op de Zuid-Afrikaanse markt. Dus van coherentie gesproken op het vlak van het beleid met andere sectoren van de Europese Unie moet de Europese Unie op de eerste plaats de hand in eigen boezem te steken.
Ten tweede, protectionisme ten aanzien van bepaalde afgewerkte producten van Zuid-Afrika.
Ten derde, toegevingen die zeer weinig betekenen op korte termijn ofwel pas heel laat in werking treden zodanig dat ondertussen de exporteurs al lang van de Zuid-Afrikaanse markt afgeduwd zijn.
Tenslotte, het punt van inkomensverlies uit douane-inkomsten, voor Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland, is op dit ogenblik geen adequaat voorstel voorhanden vanwege de Europese Unie.
Vandaar dus mijn oproep, laten wij inderdaad genereus zijn. Laten wij innoverend zijn, want dat is tot nog toe absoluut niet het geval.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, toen Zuid-Afrika het onmogelijke bereikte en een vreedzame overgang naar de democratie onderging, was de hele wereld vol lof over de inspirerende rol van Mandela tijdens dit proces. De wereldgemeenschap was ook vol lof over de offers die door de frontlijnstaten werden gebracht teneinde het proces te volbrengen: Botswana, Lesotho, Swaziland, Namibië en andere landen. Al deze staten hebben zeer specifieke belangen bij de resultaten van deze besprekingen, aangezien ze allemaal verankerd liggen in een voor hen voordelig protectionistisch regime. Dit was niet zozeer hun eigen keuze, maar het systeem waar ze mee leefden. Ik ben er vooralsnog niet van overtuigd dat de Europese voorstellen deze onvrijwillige afhankelijkheid zullen gaan vervangen.
Ik onderschrijf de roep om ruimhartigheid die vanuit alle zijden van dit Huis hoorbaar is, en voel me zeer gesterkt door de unanimiteit waarmee dit vraagstuk wordt benaderd. Dit is een moment waarop Europa de knoop kan doorhakken, een aantal van de gevestigde belangen terzijde kan schuiven en president Mandela tijdens zijn bezoek aan Cardiff kan zeggen: we juichen u toe, we verwelkomen u, en niet alleen met mooie woorden maar ook met daden. Ik geloof hiermee de geest van dit Huis te vertegenwoordigen en zou de Raad willen verzoeken dit als een van zijn hoogste prioriteiten over te nemen.

Theorin
Mevrouw de Voorzitter, het is beklagenswaardig dat er geen wezenlijke vooruitgang is geboekt in de belangrijke handelspolitieke onderhandelingen tussen Zuid-Afrika en de EU. Al meer dan drie jaar heeft de democratische regering van Zuid-Afrika moeten strijden tegen een discriminerend handelsbeleid van de kant van de EU. De EU is de grootste handelspartner van Zuid-Afrika. Desondanks voeren bepaalde landen een protectionistisch beleid, onder andere ten aanzien van wijn, vis en landbouwproducten. De EU subsidieert bijvoorbeeld tomaten in blik en concurreert op deze manier de ZuidAfrikaanse tomaten uit hun eigen markt - met een stijging van de werkloosheid tot gevolg. Dit komt vooral hard aan, omdat in deze bedrijfstak met name vrouwen werken die ieder zo'n zeven à acht personen moeten onderhouden.
Nog altijd is 87 procent van de grond in bezit van de blanken. Een derde van de bevolking is werkloos, een derde heeft werk en een derde werkt in het informele circuit. De problemen in Zuid-Afrika zijn groot. Het zal bijvoorbeeld op z'n minst twintig jaar duren voordat de woningnood is opgelost.
Zuid-Afrika is een land dat zich bevrijd heeft van apartheid en politieke onderdrukking. Er is een brede politieke beweging die doelbewust vecht voor een nieuw Zuid-Afrika en dat had niemand van ons die jarenlang actief was in de antiapartheidsbeweging durven dromen.
Het is bijzonder belangrijk dat de EU deze jonge democratie steunt in haar strijd voor vrede en stabiliteit en bijdraagt aan de welvaart van het land. Nu heeft Zuid-Afrika nog meer concessies gedaan bij de onderhandelingen. Het voorzitterschap draagt de speciale verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de EU nu eindelijk bereid zal zijn het akkoord te ondertekenen. Het is van groot gewicht dat Nelson Mandela het akkoord zal kunnen onderteken terwijl hij nog president is.
" Politiek is een kwestie van willen" , zei Olaf Palme ooit. Het is tijd voor de EU om haar goede wil te tonen!

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, nu Zuid-Afrika tot een voorbeeld van democratie - een uitzondering in dat werelddeel - geworden is, zouden wij er in de Europese Unie alles aan moeten doen om dat proces te steunen. Laten wij ook eens duidelijk zijn: de manier waarop momenteel omgegaan wordt met de verwerking van frustratie, haat, geweld en onderdrukking door de Waarheidscommissie onder leiding van bisschop Tutu is van alle kanten steun, alsook woorden van waardering en zelfs bewondering waard, zeker wanneer wij naar Raadsvoorzitter Cook in het vorig debat luisteren, die nog zei dat wij er alles aan moeten doen om democratisering in de wereld te bewerkstellige. En wij zijn dan op zo'n kinderachtige en ik zou haast zeggen kleinschalige manier bezig om markttoegang en het tekenen van het associatie-akkoord te weigeren. Ik denk dan dat er eigenlijk maar een ding is dat wij het Britse voorzitterschap nog moeten toevoegen: geen ander voorzitterschap dan het huidige voorzitterschap zou er meer dan alles voor in moeten zetten om in Cardiff wanneer president Mandela, drager van de Nobelprijs voor de vrede, komt spreken met alle leden van de Europese Raad, om hem dan een kant en klaar akkoord voor te leggen.
Wij rekenen erop dat het Britse voorzitterschap het klaar weet te spelen, maar wij weten ook dat het verzet niet bij de Commissie ligt, dat het verzet tegen het akkoord niet bij het Parlement ligt, maar dat het bij de Raad ligt en dat het bij de leden van de Raad is dat er geen overeenstemming te bereiken valt en dat staat u niet mooi, mijnheer de voorzitter van de Raad.

Spiers
Mevrouw de Voorzitter, ook ik verwelkom de stappen die tijdens het Britse voorzitterschap zijn genomen in de richting van een handelsovereenkomst, en ik dank de fungerend voorzitter voor zijn persoonlijke betrokkenheid bij deze kwestie. Ik hoop echter dat deze inspanningen zullen worden beloond, zodat president Mandela tijdens zijn bezoek aan Cardiff de Europese leiders niet alleen hoeft te danken voor de hulp die ze in de jaren van de apartheid hebben geboden, maar hen ook kan danken voor hun inzet voor een volledig en eerlijk handelsakkoord.
Commissaris Pinheiro gaf aan dat er behoefte is aan een politieke inspanning die op basis van een gedegen economische analyse moet worden geleverd. Ik zou daaraan willen toevoegen dat er ook behoefte bestaat aan een zekere morele dimensie, een erkenning van het feit dat de Zuid-Afrikanen daadwerkelijk lijden onder het gebruikelijke protectionisme dat de EU op landbouwgebied aan de dag legt.
De heer Henderson sprak over het werk dat door de delegatie Zuid-Afrika van de EU wordt verricht, maar wat moeten we straks tegen de Zuid-Afrikaanse parlementsleden zeggen als ze er ons op wijzen dat de rundvleesoverschotten uit de EU, die in Namibië terecht komen, de rundvleesproductie in zuidelijk Afrika vernietigen, of dat gesubsidieerde fruit- en groenteproducten uit de EU de binnenlandse productie ondermijnen en de Zuid-Afrikaanse conservenindustrie de das omdoen?
Eerder dit jaar zag de grootste conservenfabriek van Zuid-Afrika zich genoodzaakt tweeduizend tijdelijke en vierhonderd vaste werknemers op non-actief te stellen. Als belangrijkste oorzaken werden genoemd de hoge invoertarieven in de EU en de goedkope gesubsidieerde export vanuit de EU naar Zuid-Afrika. Dit banenverlies komt bovenop de al heersende werkloosheid, die in sommige gebieden 50 % bedraagt, en kan daarom gerust rampzalig genoemd worden. Als de EU zich drie jaar geleden wat ruimhartiger had opgesteld, had dit probleem wellicht voorkomen kunnen worden en zouden deze banen bewaard zijn gebleven.
Het is natuurlijk mogelijk om de onderhandelingen per product en productcategorie te blijven voeren. Daarnaast is de fungerend voorzitter zich ongetwijfeld bewust van de ernstige problemen met betrekking tot zuivelproducten. De ZuidAfrikaanse regering heeft meer tijd nodig om een regionale strategie te ontwikkelen voordat ze haar markt kan openstellen voor verdere invoer van gesubsidieerde producten uit de EU. Het fundamentele probleem is vooralsnog dit geneuzel over afzonderlijke categorieën, deze koopmanshouding; er is nu een overduidelijke behoefte aan het ruime gebaar en de goodwill waar verschillende leden over hebben gesproken.
Concluderend, en refererend aan de opmerkingen van de heer Wijsenbeek over de problemen in de Raad, zou ik willen zeggen dat we nu wellicht met minder problemen zouden zijn opgezadeld als verschillende leden van dit Parlement erin waren geslaagd hun eigen nationale regering van deze houding te overtuigen. Het is in ieder geval bemoedigend dat dit Huis zich eensgezind toont.

Junker
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de Europese Unie is mede verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de democratie en een welvarende economie in Zuid-Afrika. Tegenover het geruzie om detailkwesties, die soms moeilijk te verwoorden zijn, kan men zich afvragen voor welke marktverstoring de Europese Unie eigenlijk bang moet zijn. Zij is de grootste economische gemeenschap ter wereld. De export zorgt voor miljoenen banen en draagt in ruime mate bij tot de Europese welvaart. Met 373 miljoen consumenten is de Europese Unie ook een buitengewoon belangrijke importmarkt, waar protectionistische barrières niet zouden mogen bestaan, zeker niet voor ontwikkelingslanden, die aangewezen zijn op de toegang tot de wereldmarkten en de inkomsten uit export dringend nodig hebben om hun overgangsproces tot een goed einde te kunnen brengen.
Ook Zuid-Afrika heeft dringend behoefte aan handelspolitieke perspectieven om zich te kunnen verzekeren van een duurzame ontwikkeling in vrede en stabiliteit. Dat zal ook ten goede komen van de hele regio in Zuid-Afrika, zoals meermaals terecht werd opgemerkt. Het wordt echt tijd dat we een niet-discriminerend handelssysteem met Zuid-Afrika tot stand brengen en de resterende problemen onverwijld oplossen, zodat we op de bijeenkomst van de Raad een goede vrijhandelsovereenkomst kunnen sluiten, zonder kleingeestige beperkingen.
Een Duits spreekwoord zegt: waar een wil is, is een weg. Als de Europese Unie - en hetzelfde geldt voor de Raad - de wil heeft om tot een positief resultaat te komen, dan zullen de onderhandelingspartners ook vlugger tegemoetkomingen doen. Ik vertrouw op de goede wil van het Britse Raadsvoorzitterschap om voor een doorbraak te zorgen en zo de basis te leggen voor een positieve ontwikkeling van de toestand in Afrika en de hele regio van Zuid-Afrika.

Smith
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag verder willen gaan op het punt waar commissaris Pinheiro is geëindigd, namelijk de politieke betrokkenheid. Wat is er terecht gekomen van de steun die de Europese Unie heeft toegezegd aan de consolidatie van de fragiele Zuid-Afrikaanse democratie? Kunnen de Europese leiders president Mandela, als ze hem in Cardiff ontmoeten, recht in de ogen kijken en beweren dat we ons aan die beloften hebben gehouden? Het afgelopen jaar heeft Zuid-Afrika, dankzij grote inspanningen, geweldige vooruitgang geboekt bij het openstellen van een voorheen gesloten economie. En wat heeft de EU gedaan? De EU heeft de parameters op basis waarvan Zuid-Afrika aan de onderhandelingen deelneemt, voortdurend gewijzigd. Van een vijfjarige overgangsperiode naar volledige afschaffing van de overgangsperiode, van een vrijhandelsassociatie op basis van maximale asymmetrie naar een vrijhandelsassociatie volgens de strikte normen van de WHO. De Europese Unie blijft vasthouden aan de parallelle afschaffing van de handelstarieven in specifieke kernsectoren. Ik vind het nogal ironisch dat de Commissie nu Zuid-Afrika als model gebruikt voor toekomstige onderhandelingen binnen het kader van Lomé, nadat het land in eerste instantie zelf toegang tot de Overeenkomst van Lomé werd geweigerd omdat het geen typisch Lomé-land zou zijn.
Als het gaat om de gevolgen van deze onderhandelingen voor Zuid-Afrika en de Zuid-Afrikaanse bevolking is zelfgenoegzaamheid een misplaatste houding. Aanstaande vrijdag vindt er in Kaapstad een bijeenkomst plaats van meer dan dertig vertegenwoordigers van Zuid-Afrikaanse vakbonden en leden van het Zuid-Afrikaanse parlement. Ze gaan het hebben over de gevolgen die de overeenkomst zal hebben voor de levensstandaard van de Zuid-Afrikaanse bevolking. Het is hun plicht zich een goed beeld van het vraagstuk te vormen, en ik hoop dat er de komende maanden effectief aan zal worden gewerkt. Daarnaast hebben parlementsleden uit de lidstaten van de Douane-unie van zuidelijk Afrika onlangs een schriftelijke bijdrage voorgelegd aan commissaris Pinheiro en het Britse voorzitterschap. Het is belangrijk dat we rekening houden met hun bezorgdheid; ik zou daarom willen voorstellen dat dit document wordt gekopieerd en aan alle leden van dit Huis ter beschikking wordt gesteld. Voor wat betreft de regionale strategie stel ik de commissaris en de Britse voorzitter voor een intentieverklaring voor te leggen die door de Commissie en Zuid-Afrika wordt ondertekend. Deze verklaring zou dan moeten aangeven hoe de regionale belangen in de toekomst worden benaderd.
Tenslotte zou ik willen zeggen dat ik de voorgestelde vrijhandelsovereenkomst persoonlijk in ieder geval niet acceptabel vind zolang ze niet acceptabel is voor onze collega-parlementsleden in Zuid-Afrika en de landen van de douane-unie. Ik dring er daarom bij de leden van dit Huis op aan eveneens tegen te stemmen.

Barros Moura
Mevrouw de Voorzitter, ik deel de algemene bezorgdheid over de mijns inziens al te lang aanslepende onderhandelingen met Zuid-Afrika. Zoals alle andere collega's ben ook ik van oordeel dat de Europese Unie haar verantwoordelijkheid op zich moet nemen en via economische ontwikkeling de consolidatie van een niet-raciale democratie in Zuid-Afrika moet steunen. Deze economische ontwikkeling zal Zuid-Afrika tevens in staat stellen iets te doen aan de hier al vermelde criminaliteit en onveiligheid. Ik ben ook van mening dat de Europese Unie Nelson Mandela moet steunen, deze grote wereldleider, die binnenkort in Cardiff verwacht wordt.
Ik wil echter weten wat er momenteel gebeurt. Ik stel de vraag aan commissaris de Deus Pinheiro, die wel geen problemen zal hebben om in het Portugees te antwoorden. Wat staat een overeenkomst in de weg die Zuid-Afrika en uiteraard ook de Europese producenten op voet van gelijkheid behandelt? Gaat het louter om ongegrond Europees protectionisme of zijn er belangrijke redenen? Om welke landbouwproducten en andere, nog delicater producten gaat het, en welke alternatieven kunnen in plaats van louter uitsluiting overwogen worden?
Welke gevolgen zal een overeenkomst tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika overigens voor de buurlanden hebben? En hoe kunnen de bepalingen van Lomé toegepast worden op Zuid-Afrika zonder dat de meest hulpbehoevende ACS-landen hierdoor benadeeld worden? Hoe kunnen wij er dus in elkaars belang en met inachtneming van de andere landen in de regio voor zorgen dat Zuid-Afrika daadwerkelijk de rol van motor voor de economische ontwikkeling van Afrika kan spelen zonder de andere landen te overheersen?

Henderson
Mevrouw de Voorzitter, ik zou als afsluiting nog enkele opmerkingen willen maken. Ik wil het niet meer hebben over de opmerkingen die al zijn gemaakt door mijzelf in mijn eerste uiteenzetting of door commissaris Pinheiro daarna. Wat ik wel zou willen zeggen is dat ik onder de indruk ben van het grote belang dat alle partijen in dit Parlement hechten aan dit vraagstuk en aan een spoedig akkoord over een handelsovereenkomst. Het is heel belangrijk dat we op zo'n stevig draagvlak kunnen rekenen. Bovendien ben ik blij dat de steun voor de overeenkomst ook de landbouwparagraaf betreft, van oudsher een van de meer netelige onderhandelingsvraagstukken.
Enkele deelnemers aan dit debat hadden vragen omtrent de flexibiliteit binnen de onderhandelingen. Bevindt de Commissie zich wel in een positie waarin ze zich flexibel kan tonen? Uitgangspunt is dat alle partijen in het vraagstuk zich flexibeler moeten opstellen om de onderhandelingen op korte termijn tot een bevredigend resultaat te leiden. Als nu de Zuid-Afrikanen, naar ik hoop, wat meer flexibiliteit aan de dag leggen krijgt de Commissie, op basis van de besprekingen die de Raad eerder dit jaar over dit onderwerp heeft gevoerd, ruimte een positieve reactie te formuleren op een initiatief van onze Zuid-Afrikaanse collega's.
Voor wat betreft de Zuid-Afrikaanse top en het bezoek van president Mandela denk ik dat wij allemaal in de breedste politieke zin blij zijn met dat bezoek. Mijn geachte vriendin mevrouw Kinnock gaf al aan dat een akkoord het bezoek aan Cardiff zou vervolmaken. Ik ben het daarmee eens, maar het belang van het bezoek van president Mandela ligt ten eerste in het feit dat het ons op de cruciale momenten kan aansporen vaart te zetten achter de onderhandelingen, geen concessies te doen waar die niet mogelijk zijn en geen punten te veronachtzamen die juist onze aandacht behoeven. Het spoort ons echter ook aan deze vraagstukken op een positieve en constructieve manier te benaderen, zodat we misschien niet tijdens de top in Cardiff, maar in ieder geval in het najaar de kroon op onze betrekkingen kunnen plaatsen.

Pinheiro
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat we het er allemaal mee eens zijn dat voor beide partijen het uur van de waarheid is aangebroken. Aan de kant van de Europese Unie hebben we het dan over de Commissie, de Raad en het Parlement. Ik zou graag publiekelijk willen benadrukken dat het Britse voorzitterschap van zeer grote betekenis is geweest en een grote rol heeft gespeeld in de voortgang die we in deze kwestie hebben geboekt. Daarnaast zijn we er allemaal getuige van geweest hoe het Parlement heeft aangedrongen en zijn gehele politieke gewicht heeft ingezet voor meer flexibiliteit en ruimhartigheid.
Desalniettemin zou ik graag twee of drie punten willen aanstippen die van belang zouden kunnen zijn. Ten eerste werd deze onderhandelingsronde niet uitgesteld vanwege de Commissie, maar omdat de Zuid-Afrikanen nog niet zo ver waren. We hadden hun verzoek om een verder uitstel afgewezen om een heel simpele reden. Als de bijeenkomst op 10 en 11 juni doorgaat en als we ons voldoende inspannen, moet het mogelijk zijn alsnog aan Coreper verslag uit te brengen. We moeten doen wat we kunnen om het Britse voorzitterschap op zijn minst een globaal idee te geven van wat te zijner tijd in Cardiff zijn beslag moet krijgen. We mogen die kans niet aan ons voorbij laten gaan. Ik heb overleg gepleegd met collega's die nauw bij de onderhandelingen betrokken zijn, en ze hebben me verzekerd bereid te zijn vierentwintig uur per dag te werken, mocht dat nodig zijn, om zover te komen als maar enigszins mogelijk is en het Britse voorzitterschap een kans te geven. Dat zal niet eenvoudig zijn, maar we weten dat Groot-Brittannië bereid is die kans waar te nemen.
Ten tweede hebben we de kwestie van de BLNS-landen uiteraard zorgvuldig bestudeerd. Ik zou het Parlement willen zeggen dat we bereid zijn een programma te ontwerpen in de geest van ons program voor de economische ontwikkeling binnen de UEMOA, waarin de derving van douane-inkomsten tijdens een overgangsperiode wordt gecompenseerd. Het programma voorziet in automatische compensatie voor de middellange en lange termijn, maar op korte termijn zouden er problemen kunnen ontstaan. We hebben de betreffende landen laten weten bereid te zijn hun gedurende die periode tegemoet te komen.
Een ander punt waar ik het graag over zou willen hebben betreft de uitvoer van rundvlees. Het mag dan waar zijn dat die uitvoer een aantal jaar geleden oneerlijke concurrentie op de Zuid-Afrikaanse markt heeft veroorzaakt, maar de afgelopen twee jaar is daar geen sprake meer van. Het grote probleem wordt nu gevormd door goedkoop rundvlees uit Argentinië, dat op slinkse wijze tegen bodemprijzen het land wordt ingevoerd. We hebben inmiddels het mes gezet in de uitvoersubsidies en ze met 80 % teruggebracht om er zeker van te zijn dit probleem in de betrekkingen met Zuid-Afrika te vermijden.
Wat de wijn betreft kan ik u zeggen dat de invoer vanuit Zuid-Afrika met 150 % is toegenomen, ondanks de huidige tarieven. U begrijpt dus dat gezien het overschot aan wijn in Europa er enige zorg bestaat omtrent de liberalisering van deze markt. Het gaat hierbij niet louter om wat boekhoudkundige maatregelen; we hebben het over ernstige kwesties waarbij een samenhangend beleid onontbeerlijk is.
Tenslotte en opmerking met betrekking tot de asymmetrie. Dit heeft niets te maken met de WHO; het is geheel aan ons te bepalen hoeveel asymmetrie we willen. Wat we echter moeten vermijden, is dat we een overeenkomst afsluiten en vervolgens van de WHO te horen krijgen dat die niet aan hun richtlijnen voldoet. We moeten er dus voor zorgen dat hetgeen we aan de WHO voorleggen overeenstemt met hun richtlijnen, zodat onze overeenkomst ook een juridisch fundament zal krijgen. Als afsluiting zou ik willen opmerken dat de flexibiliteit die door de Commissie wordt voorgesteld door de politieke toezeggingen van de Europese Unie aan Zuid-Afrika wordt gerechtvaardigd. Ik hoop van harte dat de Raad ons voorstel zal overnemen, omdat het Europese voorstel op die manier aanzienlijk wordt verbeterd. Het is helaas aan de Raad zelf om hierover te beslissen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Pinheiro.
Ik heb 6 ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Economisch beleid van de lidstaten en van de Gemeenschap
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0193/98) van de heer Gasòliba i Böhm, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de aanbeveling van de Commissie betreffende de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en van de Europese Gemeenschap (opgesteld overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap) (COM(98)0279 - C4-0291/98).

Gasòliba i Böhm
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, dankzij het debat over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid is de vereiste transparantie en inspraak gewaarborgd met betrekking tot het kader waarin het beheer van en het beleid voor de euro gestalte zullen moeten krijgen en waarin de eerste stappen en richtsnoeren van de monetaire unie moeten worden gedaan en ontwikkeld. De globale richtsnoeren voor het economisch beleid zijn van cruciaal belang voor het bepalen van de Europese dimensie van het economisch en monetair beleid dat met het oog op de monetaire unie en de euro moet worden gevoerd.
Het verslag dat ik de eer heb aan mijn geachte collega's voor te leggen geeft de brede consensus van de commissie economische zaken weer waarin het verslag zo ongeveer met volledige eenparigheid van stemmen werd goedgekeurd, zonder één tegenstem. Die consensus zou zich moeten verspreiden over de Europese instellingen - Raad, Commissie en Parlement - omdat de opbouw van de monetaire unie en de euro een bijzonder breed en stevig draagvlak vereist met het oog op de stabiliteit en kracht van de Europese munt en een duurzame economische groei op het niveau van de Unie, waardoor de werkgelegenheid kan toenemen en we het ernstigste probleem waarmee we te kampen hebben, de werkloosheid, tot een oplossing kunnen brengen.
Het verslag onderstreept de voornaamste doelstelling, namelijk handhaving van de prijsstabiliteit, en laat die onverlet, maar het doet wel belangrijke voorstellen inzake aspecten die van cruciale betekenis zijn voor het oriënteren van de Europese economie en het waarborgen van duurzame groei gekoppeld aan een hoog werkgelegenheidspeil. In dat verband wordt gewezen op het belang van investeringen, die de stimulans zullen ondervinden van een economie met lage inflatiecijfers en een lage rentevoet welke, zoals bekend, investeringen en ook besparingen bevorderen. Verder wordt aanbevolen de voorwaarden die in het groei- en stabiliteitspact zijn vastgelegd met de vereiste striktheid en aan de hand van het akkoord dat aan dit pact ten grondslag ligt, toe te passen, dat wil zeggen dat er orde op zaken is gesteld wat betreft de overheidsfinanciën, en dat het proces van convergentie en economische coördinatie tussen de staten van de Unie wordt voortgezet.
Verhoging van de belastingdruk is niet overwogen omdat dit ons inziens een verstorend effect zou kunnen hebben op de investeringen, terwijl investeringen als een belangrijke factor voor de groei in de Europese Unie worden beschouwd. Een voor die groei uiterst belangrijke factor is het loon, dat volgens velen een sleutelrol speelt bij het veiligstellen van een beter werkgelegenheidsniveau. Vandaar het voorstel andere arbeidskosten dan loonkosten te verminderen omdat zij het creëren van arbeidsplaatsen bemoeilijken.
De sociale uitkeringen moeten worden gehandhaafd maar hun financiering moet in heroverweging worden genomen op basis van de economische groei en concrete akkoorden tussen de economische en de sociale actoren, zodat deze akkoorden dankzij een vruchtbare sociale dialoog positieve resultaten kunnen afwerpen.
In het verslag wordt tevens de noodzaak onderstreept tot verbetering van de concurrentiepositie van de Europese economie in de open en geglobaliseerde situatie die wij thans kennen. Met het oog op het bereiken van die niveaus van concurrentie worden een aantal belangrijke aspecten onder de aandacht gebracht; de ontwikkeling van infrastructuur ter ondersteuning van het productiesysteem, onderwijs en vakopleiding, en onderzoek en ontwikkeling zijn basisvoorwaarden van het succes van de Europese economie in de nabije toekomst. Verder is het zaak dat de concurrentie zich op bredere schaal afspeelt.
Tenslotte zou ik erop willen wijzen dat de Europese markt nog een aantal obstakels telt die uit de weg moeten worden geruimd, dat er sprake is van starre situaties en van aanzienlijke verstoringen in basissectoren zoals de energie- en de telecommunicatiesectoren, en dat er daarom naar meer flexibiliteit en openheid moet worden gestreefd.
Het is belangrijk dat er van meet af aan rekening wordt gehouden met de voorstellen van de Commissie en die welke het Parlement in dit verslag geformuleerd heeft, reden waarom ik het van belang acht dat we er morgen door middel van een mondeling amendement op aandringen dat de Ecofin bij het aannemen van de globale richtlijnen voor het economisch beleid terdege rekening houdt met de voorstellen van de Europese Commissie en van het Europees Parlement.
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de monetaire unie en de euro zijn nu een feit, iets wat wij niet als de uitkomst van een proces beschouwen maar als het begin van een nieuwe fase waarin alle instellingen van de Unie de handen ineen moeten slaan en die ons natuurlijk in staat moet stellen een nieuwe politieke en monetaire dimensie aan de Europese Unie toe te voegen.

Metten
Voorzitter, de euro komt op 1 januari 1999, maar de euro komt niet alleen. Dat maken de globale richtsnoeren voor het economisch beleid duidelijk. De richtsnoeren geven vooral aan welke policy mix Europa nodig heeft. Doordat de Europese Centrale Bank als uitvoerder van het monetair beleid met het Verdrag van Maastricht als belangrijkste taak het handhaven van prijsstabiliteit heeft meegekregen en pas als dat gerealiseerd is het algemene economisch beleid mag ondersteunen ten behoeve van groei en werkgelegenheid, is prijsstabiliteit min of meer tot het anker van de Europese policy mix gemaakt, dat wil zeggen het begrotingsbeleid en de ontwikkeling van de lonen moeten erop gericht zijn geen inflatoire ontwikkelingen op gang te brengen. Zou dat wel gebeuren dan reageert de ECB onvermijdelijk met renteverhoging. Daardoor zouden de economische groei en werkgelegenheid worden afgeremd.
Door de opzet van het Verdrag van Maastricht zijn begrotingsbeleid en loonbeleid min of meer de gevangene van het prijsstabiliteitsdoel. Op dit moment is dat echter geen probleem, omdat wij met het huidige inflatieniveau van 1, 4 % zeker al prijsstabiliteit hebben. Om die prijsstabiliteit te kunnen behouden, zullen de lidstaten en de sociale partners niet alleen bereid moeten zijn zo nodig hun beleid aan te passen, maar ook de instrumenten moeten ontwikkelen om snel te kunnen reageren. Bij inflatiedreiging zouden bijvoorbeeld CAO's aangepast moeten kunnen worden of belastingen tijdelijk verhoogd. De globale richtsnoeren voor het economisch beleid, waar wij het vandaag over hebben, krijgen in de periode na 1 januari 1999 als de euro en het Europese monetair beleid er zijn een veel minder vrijblijvend karakter, want alleen voor het eigen land zorgen dat de inflatie niet oploopt, is niet meer genoeg. Als de gemiddelde inflatie oploopt door het beleid in andere lidstaten zal de ECB toch reageren met renteverhoging en afremmen van de groei.
Kortom, alleen zorgen dat de eigen zaakjes in orde zijn, is niet meer genoeg. Alle landen van de euro-Elf moeten meedoen. Nu is de inflatie momenteel natuurlijk niet het grootste probleem van de Europese Unie. Dat is nog steeds de werkloosheid en de onvoldoende groei in de grote landen, die daar een belangrijke oorzaak van is.
Om de groei te bevorderen is het belangrijk dat de Europese Unie zelf de groei-impulsen ontwikkelt die het afgelopen jaar nog voor een belangrijk deel van buiten de Unie kwamen. Ik zie daar echter belangrijke aanzetten toe in de beleidsmix die de Commissie ons voorschotelt. Het begrotingsbeleid in 1998 zal minder strikt zijn dan in 1997, toen er wel een erg grote inspanning is geleverd. Het monetair beleid zal iets verruimend zijn omdat de renteniveaus van de perifere landen naar het Duitse peil zullen zakken en de lonen hoeven niet noodzakelijkerwijs meer 1 % bij de productiviteitsstijgingen achter te blijven. Uit deze combinatie van factoren zie ik wel een duidelijke groei-impuls voor de Europese economie uitgaan. Dat is het positieve signaal dat deze globale richtsnoeren afgeven.

Herman
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de aanbevelingen van de Commissie lijken evenwichtig en bescheiden. Ze proberen de eisen met betrekking tot het begrotingsevenwicht en de monetaire stabiliteit te verenigen met de doelstellingen van duurzame groei en toename van de werkgelegenheid. Ze bevatten zeer concrete aansporingen voor sommige landen en sommige actoren uit het economisch leven. Dit alles is goed, maar wij, en met ons denk ik heel het Parlement, maken ons zorgen over wat er met deze aanbevelingen gaat gebeuren.
Meerdere commentatoren en goede observators van het politieke leven hebben al opgemerkt dat het gehele systeem lijdt onder een gebrek aan hetzij economisch toezicht, hetzij mechanismen voor economische coördinatie die daadwerkelijk kunnen garanderen dat de lidstaten deze aanbevelingen op zullen volgen. Wat dit betreft hebben we alle reden ons zorgen te maken. In feite zou het niet de eerste keer zijn dat belangwekkende verklaringen van politici, op het hoogste niveau, op de Top van Amsterdam dan wel Luxemburg, langzaam en arglistig van hun inhoud worden ontdaan door samenzwerende nationale regeringen - een tegennatuurlijke alliantie zou u kunnen zeggen - die hun macht niet willen verliezen. En aangezien de aanbevelingen van de Commissie door het Monetair Comité moeten worden beoordeeld, kunnen we er zeker van zijn dat alle relevante inhoud, samen met eventuele oneffenheden, zal worden gladgeschaafd door deze satrapen, die erop uit zijn hun macht te behouden en die er onderling voor zorgen dat niemand tekort wordt gedaan. Zo zullen ze voorkomen dat de Commissie aanbevelingen zal uitvoeren die in de een of andere lidstaat slecht zouden worden ontvangen.
Het is een samenzwering waar ik al geruime tijd van op de hoogte ben en die helaas waarschijnlijk niet zal verdwijnen, ook al hebben we een extra stap ondernomen. Artikel 103 is al lang geleden in het leven geroepen. Laten we hopen dat dit artikel - dat op een geheel andere wijze moet worden geïnterpreteerd nu we de ECB en een gemeenschappelijk monetair beleid hebben - ertoe kan bijdragen dat het economisch beleid van de lidstaten kan worden gecoördineerd. Ik ben van mening dat deze papieren voorziening goed zou kunnen zijn als het om voorstellen in plaats van aanbevelingen van de Commissie zou gaan. U weet dat als een voorstel van de Commissie door de Raad verdraaid wordt, de Commissie dit voorstel kan terugnemen. Hier gaat het om een aanbeveling en die kan niet worden teruggenomen. Het gevolg is dat men niet weet wat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gaat doen, op basis van welk document hij uiteindelijk te werk gaat. Maar gevreesd kan worden dat dit document geen enkele van de belangrijkste aanbevelingen zal bevatten.

Crowley
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de commissaris graag welkom willen heten in dit Huis en hem willen danken voor zijn toelichting omtrent de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Ik zou in het bijzonder ook mijn dank willen uitspreken aan onze rapporteur, die een buitengewoon evenwichtig document heeft gepresenteerd waarin de nieuwe werkelijkheid waarin we nu optreden wordt erkend. We hebben het hier over een wereldwijde markt. Het is belangrijk dat we ons als Unie bewust zijn van ons concurrentievermogen en daarnaast nieuwe mogelijkheden scheppen voor werkgelegenheid en groei.
Daarenboven geloof ik dat het Verdrag van Amsterdam in zijn huidige versie voor het eerst het belang van werkgelegenheid onderstreept binnen de context van de algemene ontwikkeling van de Europese Unie. Het is belangrijk dat we de rol ter harte nemen die we als Parlement spelen in de verwezenlijking van de wensen van de Europese burgers. Die hebben er geen behoefte aan dat de globale economische richtsnoeren hier ieder jaar zonder merkbaar effect worden bediscussieerd. De Europese burgers wachten op positieve ontwikkelingen, en ik kan u hier vanavond mededelen dat we binnen dit Parlement inderdaad een aantal positieve dingen kunnen bewerkstelligen.
We kunnen ten eerste onze eigen rol onder de loep nemen, onze eigen wetgeving bekijken en ervoor zorgen dat die geen negatieve invloed heeft op de werkgelegenheid en op de bevordering van vernieuwing en ondernemerschap binnen onze Gemeenschap.
Ten tweede beschikt dit Parlement over een schat aan ervaring en kennis met betrekking tot verschillende systemen en methoden om de werkgelegenheid te bevorderen. Misschien zouden we onze verdeling in links, rechts, aanhangers van de vrije markt of laisser-faire-politiek of wat dan ook moeten laten varen en de beste onderdelen van al die opvattingen in een verenigd beleid moeten samenvatten.
Ten derde zouden we ons als begrotingsautoriteit meer moeten richten op de manier waarop we sociale en structuurfondsen toekennen bij de beloning van diegenen die het beste aan de richtsnoeren van dit Huis voldoen. We moeten niet vergeten dat er ons, binnen ons eigen domein, een scala van bevoegdheden en maatregelen ter beschikking staat.
Onze rapporteur heeft er in zijn eigen toespraak en in zijn verslag al een aantal van genoemd. Ik wil me met name richten op het midden- en kleinbedrijf en de steunmaatregelen die we op communautair, nationaal en plaatselijk niveau zouden kunnen invoeren. Het MKB is de belangrijkste economische aandrijver van groei en werkgelegenheid en verdient extra steun.
Tenslotte zou ik heel kort willen wijzen op de koers die we met het oog op de toekomst moeten zetten. We zouden als motto voor de eenentwintigste eeuw onze burgers de middelen moeten bieden samen te werken binnen een nieuw Europa.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, zowel de globale economische richtsnoeren als het werk van de rapporteur leggen wederom bloot dat een aantal maatregelen door de lidstaten en door de Europese Unie gezamenlijk zullen moeten worden genomen na de totstandkoming van de EMU. Ik zou graag willen aansluiten bij de woorden van de heer Herman, die gezegd heeft dat wij op zichzelf wel weten wat wij moeten doen, maar dat ons de middelen ontbreken om de werkelijke coördinatie tot stand te brengen. Juist nu de EMU doorgang zal vinden wordt het van buitengewoon groot belang dat de lidstaten de maatregelen nemen die nodig zijn met name om de arbeidsmarkt zodanig te reguleren dat de werkloosheid in Europa wordt teruggebracht.
In dit verband wil ik wijzen op een aantal ontwikkelingen in de Aziatische wereld, waar hele andere wetmatigheden gelden dan in Europa. Wij kunnen zeker niet met de handen op de rug gaan staan toekijken. Wij zullen buitengewoon actief moeten zijn om de voorgestelde maatregelen uit te voeren. Het is echter al een aantal jaren zo dat wij deze maatregelen voorstellen en naar mijn opvatting gaat het niet snel genoeg en ik wil de Europese Commissie dan ook vragen de Raad te verzoeken heel snel de voorgestelde maatregelen te implementeren.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, met haar aanbeveling bevestigt de Commissie op concrete wijze dat zij volhardt in haar meedogenloze, monetaristische beleid voor de Unie. Heel het stabiliteitspact staat in het teken van dit beleid en wordt in versneld tempo en op zeer stringente wijze toegepast.
De algemene oriëntaties zijn in een nieuwe vorm gegoten en deze nieuwe vorm is het eerste tastbare bewijs dat de Europese Unie in institutioneel opzicht verdeeld is en een Unie van lidstaten met twee snelheden is geworden. De Commissie maakt onderscheid tussen de lidstaten en dat is absoluut onaanvaardbaar. Met haar aanbevelingen dringt zij aan op een verscherpt begrotingsbeleid, op voortzetting van het bezuinigingsbeleid, op privatisering, op deregulering van de arbeidsmarkt, op hervorming van het socialezekerheidsstelsel en op vermindering van de overheidsfinanciering daarvan. Juist dit beleid is echter verantwoordelijk voor de werkloosheid en de onduldbare sociale situatie in Europa.
Het verslag van de commissie economische zaken gaat dezelfde richting uit. Niet alleen schaart dit zich onvoorwaardelijk achter de vaststellingen, de conclusies en de oriëntaties van de Europese Commissie, maar in talrijke gevallen is het zelfs "roomser dan de paus" en dringt het aan op keiharde maatregelen voor de arbeidsmarkt en op bevordering van de winst van het kapitaal. In het verslag staat dat de nominale loonsverhogingen geen aantasting tot gevolg mogen hebben van de monetaire stabiliteit en de investeringsrentabiliteit. Verder dringt het verslag aan op regionale en sectorale soepelheid van de lonen en aanpassing daarvan aan de productiviteit, op afschaffing van de staatssubsidies, op versnelling van de privatisering en op opneming van particulier kapitaal in overheidsinvesteringen. Het verslag wil tevens dat de pensioenstelsels worden herzien en bekommert zich niet in het geringste om de gevolgen daarvan voor de sociale zekerheid in de Unie.
Wij zullen tegen dit verslag stemmen. In het verslag wordt helaas geen gewag gemaakt van het feit dat wij in de commissie tegen dit verslag hebben gestemd. Wij weigeren steun te verlenen aan een beleid waarmee de rechten van grote bevolkingsgroepen ondergeschikt worden gemaakt aan de belangen van een handjevol bankiers en monopolies. Wij steunen de strijd van de werknemers. Deze strijd groeit en wij zullen alles in het werk stellen om deze groei te bevorderen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag moest heel snel opgesteld worden en dat heeft er misschien toe geleid dat het enigszins algemeen van aard is. Het hele Parlement is het er waarschijnlijk mee eens dat de coördinatie van het economisch beleid momenteel, nu de eurozone wordt gevormd, belangrijker is dan ooit tevoren. Op dit punt kunnen we waarschijnlijk ook in de toekomst goed met de Commissie samenwerken.
De Commissie heeft met haar uitgebreide economische richtsnoeren eigenlijk voor het eerst stappen ondernomen in de richting van concrete doelstellingen inzake werkgelegenheid en hierover is onze fractie zeer tevreden. We willen benadrukken dat de werkloosheid voortdurend het zwaartepunt bij de coördinatie van het economisch beleid moet zijn. De kosten van de werkloosheid vormen immers een enorme economische last. Er moet beslist voor gezorgd worden dat de economische ressources op groei en duurzame maatregelen worden gericht.
Onze fractie wil natuurlijk benadrukken dat de hier nagestreefde groei doelbewuster ook voor het milieu duurzaam moet worden. Het is eigenlijk verbazingwekkend hoe moeilijk het is geweest op dit punt vooruitgang te boeken, hoewel de recepten hiervoor vrij algemeen bekend zijn. We moeten in staat zijn milieuvervuiling onrendabeler te maken door deze extra te belasten en dienovereenkomstig zouden we dan de belasting op arbeid kunnen verlagen. Hopelijk maken de criteria van het Verdrag van Amsterdam deze ecologische belastinghervorming beter mogelijk en realistischer nu de euro wordt ingevoerd.
Dit is een cruciale periode, aangezien de Europese Centrale Bank zeker een net zo groot deel van het economisch beleid over zal nemen als we haar willen geven. Mijn fractie wil onderstrepen dat het uitermate belangrijk is dat er als tegenwicht een gemeenschappelijk economisch beleid komt, zodat de Europese Centrale Bank niet te overheersend kan worden.

Formentini
Mevrouw de Voorzitter, dit is de eerste keer na 2 mei dat het Parlement zich moet uitspreken over het economisch beleid. Het gaat dit keer niet om ons standpunt ten aanzien van een te nemen besluit, maar om een aanbeveling van de Commissie aan de lidstaten over het te voeren beleid. Wij weten allen hoe delicaat en moeilijk de uitvoering van dit beleid is geworden na het besluit over de derde fase van het Verdrag, dat wil zeggen na het besluit tot overgang naar de Economische en Monetaire Unie.
De landen kunnen nu slechts nog bijsturen via de belastingen. De begrotingen zijn in andere handen terecht gekomen. Dit kan in de lidstaten zelf tot problemen leiden, met name tussen de verschillende gebieden, daar alle gebieden in staat moeten zijn de concurrentie het hoofd te bieden. Volgens de Franse econoom en bankier Antoine Michel zijn er drie voorwaarden voor het mededingingsvermogen van een bepaald gebied, van een bepaald territoriaal bestel - de concurrentie speelt zich immers niet meer af tussen bedrijven maar tussen territoriale stelsels - en deze zijn: een efficiënte overheid, een billijk en zo licht mogelijk belastingstelsel en een concurrentiekrachtige infrastructuur.
Mijns inziens heeft elke lidstaat de plicht gedwongen overheveling van bronnen van het ene gebied naar het andere te voorkomen. Dat zou je reinste verspilling zijn. Ik heb het dan met name over Italië waar reeds kant en klare programma's bestaan voor het overhevelen van bronnen van productieve gebieden naar nu nog steuntrekkende gebieden. Dat zal enorme problemen veroorzaken en mijns inziens zal dat allesbehalve bijdragen aan het herstel van het evenwicht, integendeel, het zal het evenwicht verstoren. Daarom moet het Europees Parlement de lidstaten duidelijk maken dat de bronnen daar moeten blijven waar zij zijn en moeten worden geïnvesteerd daar waar zij worden geproduceerd. Heel Europa heeft baat bij een dergelijk, deugdzaam beleid, terwijl daarentegen heel Europa schade op zal lopen door een tegenovergesteld beleid.

Hendrick
Mevrouw de Voorzitter, mag ik allereerst beginnen met de rapporteur, de heer Gasòliba i Böhm, te bedanken voor zijn verslag over de globale economische richtsnoeren? Evenals de rapporteur ben ik blij met de nadruk die de Commissie legt op het bereiken van een hoog niveau en hoog groeipercentage van de werkgelegenheid. Uit die richtsnoeren blijkt duidelijk dat we een beleidscombinatie nodig hebben die een gunstige invloed uitoefent op de economische groei. Het is echter evenzeer duidelijk dat met een gemiddelde inflatie van 1, 6 % in de landen binnen de zone van de gemeenschappelijke Europese munt een wellicht iets soepeler monetair beleid gecombineerd met een verhoogde interne vraag, de broodnodige werkgelegenheid in de gehele Europese Unie ten goede zal komen.
Het Brits voorzitterschap heeft zich sterk gemaakt voor het streven naar een flexibele arbeidsmarkt, en als dat gecombineerd wordt met een toenemende vraag naar interne producten, diensten en kapitaal benevens groei door uitvoer, dan denk ik dat dit de katalysator zal kunnen zijn voor de banen die wij hier in de Europese Unie zo hard nodig hebben. Er is al verwezen naar de komst van de euro, en samen met vele andere mensen aan deze zijde van dit Huis geloof ik dat de euro het functioneren van de interne markt ten goede zal komen en op de middellange tot lange termijn ook het aantal banen op de interne markt in zijn geheel zal doen stijgen. Vele tegenstanders van de euro hebben in het verleden gesteld dat er banen verloren zouden zijn gegaan vanwege het feit dat lidstaten moesten voldoen aan de convergentiecriteria. Ik zou willen poneren dat op langere termijn een groei van het aantal banen aan de orde van de dag zal zijn juist vanwege deze ontwikkelingen.
De toekomst en veiligheid van Europa hangen mede af van ons vermogen om zoveel mogelijk van de 20 miljoen mensen in Europa weer aan het werk te krijgen. De economische crises aan het begin van deze eeuw en met name in de jaren '30 leidden tot massale werkloosheid en twee wereldoorlogen. Er komen nu wel banen bij, maar niet snel genoeg, omdat er praktisch evenveel banen weer verloren gaan. Vandaag de dag liggen de werkloosheidspercentages nog bijna even hoog als tijdens de Top van Essen, die plaatsvond vlak na mijn verkiezing in 1994 tot lid van dit Parlement. Ik meen dat we nu een gunstig klimaat hebben voor het scheppen van banen en, zoals we in mijn land zeggen, je moet het ijzer smeden als het heet is. De inflatie is laag op dit moment, dus het kan. Ik wil daarom graag voorstellen dat de lidstaten van de Europese Unie daartoe actie ondernemen.

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de inwerkingtreding van de Europese Monetaire Unie op 1 januari 1999 in elf lidstaten van de Europese Unie is een feit. De Europese Centrale Bank zal vanaf dat tijdstip verantwoordelijk zijn voor een eenvormig Europees monetair beleid. Daarom zal het steeds belangrijker worden dat het economisch beleid van de verschillende lidstaten op elkaar wordt afgestemd. Dat is nodig om de stabiliteit van de Europese munt op lange termijn te garanderen en de algemene voorwaarden te scheppen voor groei en werkgelegenheid. De besluiten van de Europese Raad over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid zijn hiervoor een uiterst belangrijk instrument. Zoals bij Verdrag is vastgesteld, werkt het Europees Parlement daar intensief aan mee.
In deze context zou ik de heer Gasòliba i Böhm namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid willen gelukwensen met zijn uitstekende verslag. In haar aanbeveling formuleert de Commissie een aantal richtsnoeren ter sanering van de staatsfinanciën, die rechtstreeks tot de verschillende lidstaten gericht zijn. Ik juich deze concrete aanbevelingen, die rekening houden met de specifieke toestand van ieder land, van harte toe. Mijns inziens hebben ze meer nut dan algemene voorstellen die op alle landen van toepassing zijn, maar geen oog hebben voor de feitelijke toestand. Ik verwacht, en dat is gewoon een toepassing van het Verdrag, dat de Raad zijn beslissingen baseert op de voorstellen van de Commissie, want niet alleen zijn deze voorstellen van de Commissie zeer goed doordacht, het staat ook zo in het Verdrag.
Het stabiliteits- en groeipact is een belangrijk en ook vernieuwend instrument om het begrotingsbeleid van de verschillende lidstaten intensiever te coördineren, wat noodzakelijk is. In goede tijden streeft men naar sluitende begrotingen en overschotten om in periodes dat de economie slecht draait een ondersteunend conjunctuurbeleid te kunnen voeren. Als christen-democraat zou ik dat omschrijven als een economisch beleid volgens de regels van de bijbel, waarin staat dat in de vette jaren gespaard moet worden voor de magere jaren.
Het belang van het stabiliteitsbeleid voor economische groei en werkgelegenheid kan volgens mij niet genoeg onderstreept worden. Als de langetermijnrente thans op een historisch laagtepunt staat, is dit te danken aan het consequente stabiliteitsbeleid van de voorbije jaren. Lage rentevoeten wijzen op het vertrouwen in de stabiliteit van de economische ontwikkeling. Stabiliteitsbeleid creëert de omstandigheden waarin economische groei en de daaruit voortvloeiende werkgelegenheid kunnen gedijen.
In het fiscaal beleid zijn de eerste stappen naar meer coördinatie duidelijk gezet. De onlangs door de Raad vastgestelde gedragscode voor vennootschapsbelasting wijst in die richting. Ook inzake de belasting op inkomsten uit kapitaal lijkt een oplossing in de maak. Op de agenda staat verder nog de hervorming van de belasting op toegevoegde waarde, volgens het principe dat de heffing plaatsvindt in het land van herkomst in plaats van het land van bestemming.
Het fiscaal beleid van de lidstaten beter op elkaar afstemmen, dat betekent nog geen volledige harmonisatie. De interne markt kan niet zonder concurrentie. Daartoe hoort ook de concurrentie tussen staten onderling over wie zijn openbare diensten tegen de beste voorwaarden aanbiedt aan burgers en bedrijven. Daarom zal deze concurrentie tussen de verschillende systemen ook in de toekomst een wezenlijk bestanddeel zijn van het Europees fiscaal beleid. Intensievere coördinatie zal ook nodig zijn op het gebied van het concurrentiebeleid van de Gemeenschap en de lidstaten, het structuurbeleid van de Gemeenschap en de totstandbrenging van een Europese infrastructuur. Ook aangaande de algemene ecologische en sociale voorwaarden van de Europese markteconomie moet er actiever worden opgetreden, want wat we beogen is een Europees economisch beleid, gebaseerd op de principes van een sociale en milieugerichte markteconomie. Het verslag van de heer Gasòliba i Böhm levert een belangrijke bijdrage daartoe.

Cars
Mevrouw de Voorzitter, nu, hier en de komende tijd zullen wij een standpunt moeten innemen ten aanzien van alle vraagstukken waar de Europese Centrale Bank zich in de toekomst mee bezig zal gaan houden, terwijl die bank, als ik juist ben geïnformeerd, al op maandag met zijn werkzaamheden zal beginnen,
Dat is prima, maar waar zijn in deze samenhang mijn land en de regering van mijn land? Als Europagezinde Zweedse liberaal en lid van een partij die duidelijk voor de Europese samenwerking heeft gekozen, is het treurig - ja, verdrietig - te merken dat de regering van mijn eigen land zich de mogelijkheid heeft laten ontnemen om invloed uit te oefenen op deze vraagstukken over werk en welvaart die van groot belang zijn voor de toekomst van heel Europa.

Féret
Mevrouw de Voorzitter, op 2 mei jongstleden heb ik gematigd enthousiast voor de eenheidsmunt gestemd. Ik heb vóór gestemd omdat ik van mening ben dat de euro te verkiezen is boven een eeuwig alleen aan de Duitse mark gekoppelde Belgische frank en een almachtige Amerikaanse dollar.
Ik heb in deze Vergadering echter altijd de mening geuit dat de komst van de euro volstrekt geen gevolgen zal hebben voor de werkloosheid, die bijna 20 miljoen Europeanen treft en die enerzijds wordt veroorzaakt door de verplaatsingen van ondernemingen naar landen waar de arbeid 40 tot 50 keer goedkoper is dan in Europa en anderzijds - en dit komt op hetzelfde neer - door de immigranten van buiten Europa die het leger werkzoekenden nog eens komen vergroten. Ik hecht bovendien weinig geloof aan het dogma van de rentevoeten die eeuwig laag zouden blijven. Hoe sterk de euro ook mag zijn, hij zal ontegenzeglijk steeds hogere rentevoeten vereisen.
Ik wil de Commissie dan ook vragen minder optimisme, een groter realisme en meer moed ten toon te spreiden bij de besluiten die dringend moeten worden genomen teneinde de nog overgebleven banen te beschermen en de jongeren die niet meer in een stralende toekomst geloven, eindelijk hoop te geven.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, in de aanbeveling van de Commissie over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid herkent men deze keer ook duidelijk de principes waarmee in de besluiten van Amsterdam en op de Werkgelegenheidstop van Luxemburg de grondslag werd gelegd van het Europees economisch en werkgelegenheidsbeleid, wat ons de hoop geeft dat eindelijk de tijd rijp is voor een evenwichtige policy mix voor de economie van de Europese Unie. Daarom verwachten we van de ministers van Financiën van de Unie dat ze communautaire strategieën voor investeringen en werkgelegenheid lanceren en eindelijk zorgen voor een echte coördinatie van het economisch beleid, zoals vastgesteld in het Verdrag van Maastricht.
De Europese Unie moet het economisch beleid in dienst stellen van de werkgelegenheid. Ongeveer een derde van de huidige massawerkloosheid is te wijten aan een gebrekkige macro-economische coördinatie. Het wordt tijd dat het Verdrag van Maastricht ook op het gebied van economisch en werkgelegenheidsbeleid ten uitvoer wordt gelegd. We hebben bovendien nood aan een economische groei die door investeringen ondersteund wordt en zorgt voor werkgelegenheid. Wat we nodig hebben is niet alleen een opleving van de conjunctuur, waarbij ongebruikte productiemiddelen benut worden, maar vooral een groeiproces op middellange termijn, dat nieuwe banen en productiemiddelen schept. Daarvoor is een verhoging van de investeringsquote, die nog steeds schandelijk laag is, van doorslaggevend belang.
De voorwaarden voor zo'n door investeringen ondersteund groeiproces zijn nooit zo gunstig geweest, en de Commissie geeft dat terecht aan. Nu moet ook de overheid met investeringen over de brug komen en moeten de infrastructuurprogramma's voor modernisering en innovatie van het Witboek-Delors in een nieuw kleedje gestoken worden. Een Europees investeringspact moet ervoor zorgen dat overheidsmiddelen worden gebruikt voor productieve toepassingen en gezamenlijke investeringsprojecten tussen staten enerzijds en het bedrijfsleven anderzijds. Zo moet ook de middenstand de nodige impulsen krijgen.
Voor een geslaagde overgang naar de 21ste eeuw is meer nodig dan de monetaire unie. In het belang van de mensen moet er eindelijk een Europees economisch en financieel beleid komen en meer coördinatie, zoals ik reeds zei. Het is de taak van de Commissie bij te dragen tot de Europese beleidsvoering door Europese onderzoekscentra te belasten met het opstellen van een jaarrapport over de toestand van de economie en de werkgelegenheid in de Europese Unie.

Van Velzen, Wim
Mevrouw de Voorzitter, het is een wat merkwaardige situatie dat hoewel ik officieel de rapporteur ben van de commissie werkgelegenheid ik mag spreken als voorlaatste, maar dat is een formaliteit waar ik dan maar verder niet op in mag gaan.
Het finale verslag bekeken van de heer Gasòliba en het voorstel van de Commissie, ben ik zo eerlijk om te zeggen dat ik naar mijn mening een duidelijke vooruitgang kan signaleren vergeleken met vorige verslagen. Er is sprake absoluut van een meer gebalanceerde aandacht voor enerzijds macro-economische politiek en anderzijds structuurpolitiek. Dat betekent niet dat ik volstrekt tevreden ben. Zo wordt naar mijn mening in de analyse van stabiliteit werkgelegenheid of werkloosheid als een factor daarvan of als een verstorende factor daarvan, stelselmatig onderschat, en wordt daarentegen flexibiliteit, waarvan nut en noodzaak nogal omstreden zijn, stelselmatig overschat.
Mager vond en vind ik de richtsnoeren in het bieden van een concrete strategie voor het stimuleren van de vraag waar in het verslag zelf nogal wat aandacht voor wordt gevraagd. Het enige waar eigenlijk veel over wordt gesproken, dat is over een beheerste ontwikkeling van de lonen en ik krijg de indruk dat het dan vooral gaat over de CAO-lonen. Als ik kijk naar de ervaring in mijn land, Nederland, het poldermodel, dan kan ik signaleren dat daar een buitengewoon beheerste loonontwikkeling is voor zover het de CAO-lonen betreft, maar dat er een schandalige ontwikkeling is in de niet-CAO-lonen waarbij de topinkomens in ondernemingen waar men niet meer dan 2, 5 % omhoogging, met meer dan 30 % omhooggingen. Ik zou het nu eens op prijs stellen als dat onderwerp ook aandacht werd gegeven in de verslagen van de Commissie, want het is belachelijk om voortdurend aan te dringen op lage loonontwikkelingen voor de CAO-ers en niet te praten over de waanzinnige verrijking aan de top.
Ik denk dat het belangrijk is te vragen om een paar punten van actie en het allerbelangrijkste is volgens mij dat er tussen Raad en Commissie nu eindelijk eens een effectieve parallellie wordt gecreëerd in voorbereiding en besluitvorming ten aanzien van werkgelegenheid en macro-economische richtsnoeren. Nog te veel is er sprake van een verkokering, waarbij zowel op ambtelijk niveau als op Raadsniveau men volstrekt separaat van mekaar zitten praten. Ik heb ooit het voorstel gedaan om de besluitvorming in een Raad van Financiën, Ecofin en Sociale Zaken te laten plaatsvinden en ik wil dat verzoek, dat advies hier graag herhalen. Anders kom je niet tot een serieuze geïntegreerde en gebalanceerde benadering.
Tenslotte, het verbaast mij dat elke keer weer een pleidooi wordt gedaan voor een meer regionale differentiatie op het gebied van de lonen. Ik sluit mij aan bij het pleidooi voor een loonontwikkeling die rekening houdt, die gebaseerd is op de productiviteit, maar ik verzet er mij tegen op basis van de ontwikkelingen in Duitsland een regionale differentiatie te bepleiten in heel Europa. Als je denkt dat dat zorgvuldig en zonder schade kan gebeuren, adviseer ik u om eens te kijken naar de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden in het Verenigd Koninkrijk.

Lienemann
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, de enige momenteel voor de Europeanen relevante vraag is of in de door de Commissie voorgelegde globale richtsnoeren voor het economisch beleid de kwestie van de werkloosheid doeltreffend en grootschalig wordt aangepakt.
Mijn antwoord op deze vraag is uiteraard dat dit niet het geval kan zijn als niet alle noodzakelijke maatregelen worden getroffen. Ik verheug mij erover dat het verslag van de heer Gasòliba i Böhm en de in de commissie gevoerde debatten ons Parlement ertoe hebben gebracht de nadruk te leggen op de noodzaak de binnenlandse vraag te stimuleren, alsmede op het feit dat dit dringend moet gebeuren door middel van investeringen. Ik betreur het echter dat het document van de Commissie te wensen overlaat wat betreft het onderwerp van de arbeidstijdverkorting. De tekst van de Commissie met betrekking tot de invoering van een algemene arbeidstijdverkorting waarin staat dat, aangezien de Commissie van mening is dat dit grote problemen oplevert, zij de voorkeur geeft aan een meer gedifferentieerde en op onderhandelingen gebaseerde oplossing, moet ik wel zien als een provocatie.
Dit gaat me te ver of niet ver genoeg. Te ver omdat de Franse publieke opinie dit natuurlijk heeft opgevat als kritiek op de Franse regering, waartoe de Commissie niet bevoegd is. Niet ver genoeg omdat er van alles ontbreekt als er een lijst zou worden opgemaakt van alle problemen waarmee de werkgelegenheid en de economische toekomst van Europa momenteel te kampen hebben. Ik had graag gezien dat de Commissie bijvoorbeeld net zo fanatiek ten strijde zou trekken tegen meer flexibiliteit, de beperking van de lonen en het feit dat het deeltijdwerk een groeiend aantal werknemers niet in staat stelt een menswaardig bestaan te leiden, dat zulk werk dus remmend werkt op de binnenlandse vraag en op het stimuleren van de consumptie - met andere woorden op de groei.
De Commissie had hetzij de inventaris moeten opmaken van al hetgeen de groei en de toekomst van Europa kan bedreigen, hetzij zich moeten onthouden van commentaar op een nationale regeling en ik betreur het dat de Commissie de stellingen van de Europese werkgevers op dit punt overneemt. Ik ben in ieder geval blij dat de heer Gasòliba i Böhm en de Commissie de voorstellen uit het Witboek van de heer Delors in ere hebben hersteld, die mijns inziens veel doeltreffender waren dan de huidige voorstellen van de Commissie ter bestrijding van de werkloosheid.

de Silguy
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de uitwerking van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid is dit jaar extra belangrijk. Uw Vergadering heeft dit overigens goed begrepen. Het professionalisme dat uw bijdrage aan de uitwerking van deze richtsnoeren heeft gekenmerkt, is hiervan het bewijs. De kwaliteit en de samenhang van het door de heer Gasòliba i Böhm voorgestelde verslag moeten worden onderstreept en ik wil hem dan ook een compliment maken. Ik spreek namens de Commissie als ik zeg dat ik bovendien bijzonder ingenomen ben met de steun van het Europees Parlement voor haar aanbeveling met betrekking tot de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 1998.
Deze steun is om twee redenen belangrijk. In de eerste plaats omdat hierdoor de nadruk wordt gelegd op de operationele aard van deze globale richtsnoeren, de eerste in hun soort na het besluit om de Economische en Monetaire Unie van start te doen gaan. In de tweede plaats omdat hij een bevestiging is van de over de inhoud van het Europese economisch beleid heersende consensus. De operationele aard van de coördinatie van het economisch beleid is zowel afhankelijk van het kader van deze samenwerking als van de wijze waarop zij ten uitvoer wordt gelegd.
Wat het kader van deze coördinatie betreft, met de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie is het de bedoeling dat de globale richtsnoeren een echt Europees economisch beleidsprogramma worden. De globale richtsnoeren voor 1998 passen dan ook in het kader van een daadwerkelijk multilateraal toezicht waarbij de versterkte coördinatie van het economisch beleid, dat onder de bevoegdheid van de lidstaten blijft vallen, uiterst belangrijk wordt.
Daarom hebben de Europese Raad van Amsterdam in juni 1997 en die van Luxemburg in december 1997 de Commissie verzocht aanbevelingen te formuleren uit hoofde van artikel 103, lid 4 voor het geval een lidstaat op termijn de goede werking van de Economische en Monetaire Unie in gevaar zou kunnen brengen. Ook hebben zij erop aangedrongen dat er in de globale richtsnoeren rekening wordt gehouden met de meerjarenprogramma's op het gebied van de werkgelegenheid, alsmede met de richtsnoeren voor de werkgelegenheid. De Commissie zal toezien op de samenhang van deze werkzaamheden en haar verantwoordelijkheid op dit punt volledig op zich nemen.
Hoe kan dit kader ten uitvoer worden gelegd? En hoe kan er toezicht worden gehouden op deze coördinatie? De nieuwe globale richtsnoeren omvatten dit jaar terecht specifieke aanbevelingen per land, zowel op het gebied van de overheidsfinanciën als op structureel vlak. De door de Commissie voor de hele eurozone voorgestelde aanbevelingen hebben bovendien betrekking op de komst van de euro en vormen een novum. Deze diverse aanbevelingen, waarmee gevolg wordt gegeven aan de resolutie van de Europese Raad van Luxemburg, zijn van wezenlijk belang. Als deze aanbevelingen zouden worden gewijzigd door middel van een minder nauwkeurige en dus minder dwingende formulering, dan zou hiermee niet aan de behoeften van coördinatie van en toezicht op het economisch beleid in Europa worden voldaan.
Het operationeler maken van de globale richtsnoeren op het gebied van toezicht en coördinatie wil echter ook zeggen dat de rol van alle actoren op het gebied van het economisch beleid in Europa nauwkeuriger wordt gedefinieerd, of het nu gaat om de rol van de Europese Centrale Bank bij het monetair beleid en haar bijdrage aan de doelstellingen van de Gemeenschap, die van de communautaire instellingen bij de algemene uitbalancering van het economisch beleid, die van de nationale regeringen bij het begrotingsbeleid of die van alle sociale partners bij het vaststellen van de lonen. Mijnheer Van Velzen, in dit opzicht denk ik niet dat het door u gegeven voorbeeld van Nederland kan worden veralgemeend tot heel Europa. Het lijkt me een vrij incidenteel voorbeeld. Wat de regionale differentiatie betreft, is iedereen het er over het algemeen over eens dat deze noodzakelijk is. Het voorbeeld van Italië en dan met name van Zuid-Italië bewijst dit; er moet rekening worden gehouden met de productiviteit.
U kent het voorstel van de Commissie voor de globale richtsnoeren. Hierin wordt tegemoet gekomen aan dit streven naar samenhang en volledigheid, waarbij het aan de uitvoering van het economisch beleid in Europa gekoppelde subsidiariteitsbeginsel wordt gerespecteerd. Ik sluit mij dan ook aan bij de woorden van meerdere parlementariërs - onder andere de heer von Wogau, de heer Herman, mevrouw Boogerd-Quaak en mevrouw Randzio-Plath. De Commissie wil vermijden dat bij de aanneming van deze nieuwe globale richtsnoeren de nationale gevoeligheden kunnen gaan prevaleren boven het communautair belang of dat van de Economische en Monetaire Unie.
In dezelfde geest herinner ik u eraan dat in het Verdrag, namelijk in artikel 103, lid 2, is voorzien dat de besluiten over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden genomen. De aanbeveling van de Commissie kan dus door de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden aangenomen. Er behoeft dus niet koste wat het kost te worden gestreefd naar eenparigheid van stemmen. Om zin te hebben, moet de coördinatie van het economisch beleid het operationele instrument zijn van een echt multilateraal toezicht dat door de Commissie wordt bevorderd en beheerd, in nauwe samenwerking met uw Vergadering. Dat is in ieder geval het in de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg verwoorde streven van de staatshoofden en regeringsleiders. Tot zover de achterliggende gedachte achter de globale richtsnoeren, namelijk deze een operationeel karakter te geven.
Nu in het kort iets over de inhoud van deze globale richtsnoeren die ik hier reeds in detail heb kunnen uiteenzetten. Ik zal mij dus beperken tot het belangrijkste, zowel wat betreft het macro-economische als het structurele aspect. Ik wil u eraan herinneren dat er in de globale richtsnoeren voor 1998 met betrekking tot het macro-economische aspect twee ambitieuze doelstellingen zijn vastgelegd, namelijk de werkgelegenheid en het welslagen van de Economische en Monetaire Unie. De Commissie is dan ook ingenomen met de onvoorwaardelijke goedkeuring van uw rapporteur van de door haar aanbevolen strategie, waarbij ik met name punt 6 van uw ontwerpresolutie voor ogen heb.
Zoals uit haar aanbeveling blijkt, is de Commissie het bovendien eens met mevrouw Randzio-Plath dat er een toereikend niveau van particuliere en overheidsinvesteringen moet komen. Mijnheer Hendrick, uw Vergadering maakt zich ook zorgen over het niveau van de binnenlandse vraag. Welnu, ik kan u verzekeren dat in de globale richtsnoeren rekening wordt gehouden met deze dimensie van het economisch beleid, ook al mag de vraag niet kunstmatig worden gestimuleerd. Het is de bedoeling dat de investeringen en de consumptie geleidelijk de rol van de uitvoer gaan overnemen teneinde op middellange termijn een zichzelf in stand houdende groei te bewerkstelligen. Deze ontwikkeling wordt overigens bevestigd door de laatste vooruitzichten van de Commissie.
Wat tot slot het structuurbeleid betreft, stemt uw rapporteur in met de aanbevelingen van de Commissie, of het nu gaat om de goederen-, diensten-, kapitaal- of arbeidsmarkt. Zoals de Europese Raad van Luxemburg reeds bepleitte, maakt de aanbeveling van de Commissie van de globale richtsnoeren een doeltreffend instrument in dienst van een aanhoudende convergentie tussen de lidstaten. Zo zijn de globale richtsnoeren meer dan in het verleden gericht op maatregelen ter verbetering van de groeimogelijkheden van de lidstaten met het oog op de bevordering van de werkgelegenheid aldaar.
Daarom heeft de Commissie aanbevelingen proberen te formuleren ter verbetering van het concurrentievermogen, de doeltreffendheid van de arbeids-, goederen- en dienstenmarkten, het onderwijs en de informatie, en die erop gericht zijn de belasting- en de socialezekerheidsstelsels gunstiger te maken voor de werkgelegenheid. Wat de arbeidstijdverkorting betreft, mevrouw Lienemann, heeft u in uw betoog mijns inziens niet het uitgangspunt van de Commissie weergegeven en ik kan u meedelen dat het verslag en de aanbevelingen van de Commissie inhoudelijk precies hetzelfde zijn als het door Jacques Delors ingediende Witboek uit 1993.
Tot slot zou ik willen onderstrepen dat in deze nieuwe globale richtsnoeren voor het economisch beleid de instrumenten van de follow-up van en het toezicht op de coördinatie van het economisch beleid zijn vastgelegd. Deze door uw rapporteur en in uw ontwerpresolutie overgenomen en ondersteunde benadering is allesomvattend en samenhangend. Mijn woorden afwegend, zeg ik dat de door de staatshoofden en regeringsleiders overeengekomen coördinatiemethode niet direct weer mag worden veranderd. De tenuitvoerlegging van de globale richtsnoeren, die onmisbaar is voor een goede werking van de Economische en Monetaire Unie en voor de uitvoering van een gecoördineerde strategie ter bevordering van de werkgelegenheid, zal afhangen van de politieke wil van de communautaire instellingen en de nationale regeringen. Wat de Commissie betreft, zij zal waakzaamheid betrachten bij het door haar te houden toezicht en zij zal u nauwgezet van een en ander op de hoogte houden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de Silguy.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.22 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Raadpleging van de ECB door de nationale autoriteiten
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0195/98) van de heer Herman, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de raadpleging van de Europese Centrale Bank door de nationale autoriteiten over ontwerpen van wettelijke bepalingen (COM(97)0725 - C4-0147/98-98/0056(CNS)).
De rapporteur is nog niet in ons midden. Wanneer hij ons eenmaal met zijn aanwezigheid zal hebben vereerd, zullen we hem alsnog het woord geven. Wie zich hier echter wel bevindt, is de heer Giansily, van de Fractie Unie voor Europa, aan wie ik voor drie minuten het woord verleen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, ook al zou het mijns inziens beter zijn geweest als ik mijn betoog had gehouden nadat de heer Herman zijn eigen standpunt uiteen had gezet, toch zal ik u graag meedelen wat ik naar aanleiding van zijn verslag te zeggen heb.
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen is in artikel 105, lid 4, van het Verdrag dat als artikel 4 van de statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken is overgenomen, vastgelegd dat de Europese Centrale Bank door de nationale autoriteiten wordt geraadpleegd over elk ontwerp van wettelijke bepaling op de gebieden die onder haar bevoegdheid vallen, doch binnen de grenzen en onder de voorwaarden die de Raad volgens de procedure van artikel 106, lid 6, vaststelt.
De aan ons voorgelegde ontwerpbeschikking heeft ten doel de voorwaarden, verplichtingen en grenzen te omschrijven die van toepassing zijn op de nationale autoriteiten die wettelijke bepalingen willen aannemen op de gebieden die onder de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank vallen, waarbij rekening wordt gehouden met de doelstelling de praktische werking van het ESCB en de Europese Centrale Bank te garanderen. Als gevolg van de diversiteit in de lidstaten op organisatorisch vlak laat het voorstel voor een beschikking hen vrij ten aanzien van de zojuist genoemde aspecten, dit uiteraard op voorwaarde dat het beginsel en de regel van de beschikking worden gerespecteerd. Laten we hierbij niet vergeten dat de Europese Centrale Bank de centrale instelling is en alle autoriteiten zich eerst tot haar moeten wenden telkens wanneer zij wijzigingen willen aanbrengen in de regels die van kracht zijn op de gebieden die onder de bevoegdheid van de ECB vallen.
Mijnheer de Voorzitter, heel deze ontwikkeling heeft onze goedkeuring. Wij kunnen ons dan ook niet vinden in de door de rapporteur in de amendementen tot uitdrukking gebrachte vrees, ja zelfs eisen. Bij het lezen van de voorstellen van onze collega, de heer Herman, wordt duidelijk dat hij absoluut het proces van een federaal Europa wil versnellen door de Raad, met name door middel van zijn amendement 4, retorsiemiddelen te geven om lidstaten specifieke normen voor te schrijven waar de nationale bank zich niet in zou kunnen vinden. Dit lijkt mij echter niet in de geest van het Verdrag. Uit alle debatten van de laatste maanden blijkt dat de overgrote meerderheid van deze Vergadering een Europese Centrale Bank wil die gevrijwaard is tegen politieke druk en onafhankelijk is. Het streven haar het middelpunt te maken van een pressiegroep lijkt mij in te druisen tegen al hetgeen de laatste maanden is gezegd. Boven de ons inziens te restrictieve formulering van de tekst door de rapporteur verkiezen wij derhalve de oorspronkelijke tekst van de Commissie, die ons zeer geschikt, soepeler en meer open lijkt. Bovendien lijkt het ons niet per se een goede zaak als we ons a priori wantrouwig opstellen tegenover de nationale autoriteiten.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Giansily.
Daar de rapporteur thans in ons midden is, nodig ik hem uit het woord te nemen.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, ik bied u mijn verontschuldigingen aan. Dit gebouw is zo groot, zeker als je in een uithoek ervan zit, dat ik er bijna vijf minuten over heb gedaan om hier te komen vanuit de plaats waar ik een vergadering bijwoonde.
Het is een voordeel om als rapporteur het woord te mogen voeren na de sprekers, omdat hun dan reeds een antwoord kan worden gegeven. Eerst zal ik echter uitleggen waarom ik deze amendementen heb voorgesteld. Helemaal niet om de Europese Centrale Bank extra bevoegdheden te verlenen. Helemaal niet, zoals de heer Giansily heeft geopperd, om de Centrale Bank onderdeel te maken van een netwerk van pressiegroepen waarvan zij de dupe zou worden. Wat mij voor ogen stond, is het volgende.
Zowel de Commissie als de Raad laten zich te vaak leiden door juristen. Deze juristen hadden een formule gevonden die zeer geschikt was om de betrekkingen met het Europees Monetair Instituut te regelen. Waarom? Omdat het Monetair Instituut immers nog niet de Centrale Bank was. Tot 1 januari 1999 zouden het monetair beleid en de centrale banken blijven bestaan. Het gevolg hiervan zou zijn dat de lidstaten vanzelfsprekend de Centrale Bank raadpleegden als zij bepalingen zouden aannemen die onder de directe of indirecte bevoegdheid van deze Centrale Bank vielen. Zo luidde de bepaling. Wat hebben de niet altijd even moedige of nogal pietluttige juristen en diplomaten echter gedaan? Toen deze tekst eenmaal was goedgekeurd, hebben zij hem omgezet met het oog op de volgende fase. Zij hebben de tekst niet zodanig aangepast dat er rekening werd gehouden met het feit dat er een andere fase inging, dat het Monetair Instituut niet hetzelfde is als de Centrale Bank en dat de eenmaal geïnstalleerde Centrale Bank één monetair beleid uitvoert.
Vanaf dat moment verandert de zaak. Waarom zouden, wanneer er eenmaal één munteenheid is, de lidstaten nog altijd bevoegd moeten blijven om bijvoorbeeld het probleem van de juridische situatie van de wissel of de cheque op te lossen? Wat voor zin heeft het voor de burgers om weliswaar een gemeenschappelijke munteenheid te hebben, terwijl er vijftien verschillende wetgevingen bestaan voor het gebruik van een wissel of een cheque? Het door de Commissie voorgestelde systeem verandert hier niets aan. Het zorgt er slechts voor dat de Europese Centrale Bank wordt geraadpleegd. Ik leg de nadruk op het beginsel dat alle onder de bevoegdheid van de Centrale Bank vallende aangelegenheden voortaan - dit staat zo in het Verdrag - bij Europese wetgeving moeten worden geregeld. Ik zie echter in dat bepaalde wetgevingen slechts zijdelings te maken hebben met de munteenheid en indirect onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. In dat geval lijkt het door de Commissie voorgestelde raadplegingsmechanisme mij uiteraard absoluut aanvaardbaar en normaal. Daarom heb ik amendementen opgesteld waarin dit punt aan de orde komt. Tot mijn genoegen constateer ik dat zowel de medeadviserende monetaire commissie als de commissie ten principale mijn opvattingen met algemene stemmen delen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het argument van de heer Giansily spoort dus noch met mijn intenties, noch met de tekst, aangezien in de door de heer Giansily voorgelezen tekst de woorden enigszins zijn verdraaid waardoor mijn bedoelingen verkeerd worden weergegeven.

De Voorzitter
Mijnheer Herman, dit voorzitterschap, dat weet hoe punctueel u doorgaans bent, heeft bij het constateren van uw afwezigheid begrepen dat zich iets belangrijks moest hebben voorgedaan. Ik moet u er echter op wijzen dat de heer Giansily aan het begin van zijn betoog heeft gezegd dat hij het betreurde dat hij niet eerst uw betoog had gehoord. U heeft heel wat opmerkingen gemaakt aan het adres van de heer Giansily maar volgens de regels was de heer Giansily gerechtigd als eerste uw betoog te horen. Wie u ongetwijfeld als eerste gehoord heeft, is de heer Ribeiro die ik nu verzoek het woord te voeren namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, voor een spreektijd van twee minuten.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, ondanks onze geschilpunten heb ik andermaal met genoegen naar collega Herman geluisterd. Nu de euro goedgekeurd is, dienen de aan de gang zijnde voorbereidingen voor de invoering ervan versneld te worden. Het voorstel van de Commissie gaat in die richting, of degenen die van bij het begin gekant waren tegen dit proces, dat een strategie dient, dit nu goedvinden of niet.
Hiermee zou gevolg gegeven worden aan artikel 105, lid 4 van het Verdrag, dat bepaalt dat de ECB door de nationale autoriteiten geraadpleegd wordt over elk ontwerp van wettelijke bepaling op die gebieden die onder haar bevoegdheid vallen. Collega Herman wil evenwel veel verder gaan dan de Commissie. Hij vindt het voorstel nog veel te decentraliserend en zegt dat dit misschien gerechtvaardigd was in 1991 om - zoals hij zelf toegeeft - een aantal lidstaten niet af te schrikken (effaroucher ) van het voorstel. Nu men niet langer het tegendeel hoeft te beweren van wat men wenst om niemand af te schrikken, nu de publieke opinie zich geleidelijk neergelegd heeft bij de komst van de euro en bij wat dit inhoudt - zoals ook in de toelichting gezegd wordt - en het slachtoffer is van een desinformatiecampagne - zoals ik zeg - volstaat het voor collega Herman niet, zelfs versneld, een stap vooruit te zetten en vraagt hij in zijn verslag dat we een sprong maken. Het is inderdaad een sprong om naast de wijzigingen een artikel toe te voegen aan het voorstel van de Commissie waardoor we niet langer over nationale autoriteiten zouden kunnen spreken. Deze entiteiten, die verplicht zouden zijn advies te vragen en deze adviezen na te leven, zouden nog heel weinig "nationaal" hebben en zouden zeker geen "autoriteiten" meer zijn, ook al beschikken zij over de democratische legitimiteit die de ECB eerlijk gezegd mist.
Collega Herman vraagt teveel. Ik betwijfel of de collega's die voor deze ontwerpresolutie zullen stemmen, voldoende informatie gekregen hebben over hetgeen zij gaan goedkeuren, aangezien het proces voor de goedkeuring van dit verslag aan een sneltreinvaart verlopen is.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het debat van vanavond mag dan misschien technisch lijken, toch is het een belangrijk en noodzakelijk debat omdat het betrekking heeft op de wetgeving voor de totstandbrenging van de Europese Centrale Bank. Uw Vergadering is geraadpleegd over vier voorstellen van de Commissie en drie van de Europese Centrale Bank. Ik zal het uiteraard alleen hebben over die van de Commissie.
Drie van de vier voorstellen leveren geen problemen op. Uw rapporteur stelt voor deze goed te keuren: het gaat hierbij om de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de Centrale Bank, zaken in verband met de belasting van het personeel van de ECB en voorrechten en immuniteiten. Ik ben uiteraard zeer ingenomen met uw steun.
Het vierde voorstel voor een beschikking vormt wel een probleem, namelijk dat betreffende de raadpleging van de Europese Centrale Bank door de nationale autoriteiten over ontwerpen van wettelijke bepalingen; op dit punt stelt uw rapporteur vier amendementen voor. Ik wil allereerst het algemene uitgangspunt van deze tekst in herinnering roepen alvorens u het standpunt van de Commissie ten aanzien van de vier voorgestelde amendementen mee te delen. Wat het eerste betreft, is het voorstel van de Commissie gebaseerd op een beginsel en een ervaring. Het beginsel is de strikte naleving van het Verdrag. De ervaring is de mijns inziens goede ervaring die onze beide instellingen hebben met de afgeleide wetgeving met betrekking tot het Europees Monetair Instituut.
Overigens wil ik erop wijzen dat niemand met stelligheid kan beweren dat een eenheidsmunt automatisch zal resulteren in de totstandkoming van één financiële euromarkt. Er is natuurlijk sprake van een grote marktlogica en ik denk dat in een bepaald aantal marktsegmenten sommige verrichtingen naar elkaar toe zullen groeien, met name op de monetaire markt. Andere onderlinge aanpassingen zijn echter afhankelijk van omstandigheden op andere gebieden dan de marktwerking en zelfs van de Economische en Monetaire Unie. De totstandbrenging van één volledig geïntegreerde financiële markt vereist dus een aantal harmonisaties. Een aantal van deze harmonisaties valt onder de communautaire bevoegdheid, een aantal louter onder de bevoegdheid van de lidstaten.
Wat de communautaire bevoegdheid betreft, denk ik met name aan de wetgeving met betrekking tot het spaargeld; zo wordt het onderdeel fiscaliteit behandeld in een recentelijk door de Commissie aangenomen en aan u voorgelegd voorstel voor een richtlijn. Ook denk ik hierbij aan de richtlijn betreffende de prospectus of de mogelijke aanpassing en eventuele harmonisatie van de boekhoudkundige regels. Bij de bevoegdheid van de lidstaten denk ik met name aan het tijdschema van de soevereine emissies door de lidstaten, alsmede aan de hervorming van de wetgeving op het gebied van insolventie, faillissement en aan de reglementering van de financiële instellingen. Op al deze gebieden is het boeken van aanzienlijke vooruitgang een noodzakelijke voorwaarde voor de totstandkoming van een volledig geïntegreerde financiële euromarkt, zoals uw rapporteur overigens - als ik het goed heb begrepen - wenst.
Dit is de strekking van onze voorstellen. Nu in het kort iets over de vier amendementen. De amendementen 1 en 2 verwijzen naar de zojuist door mij genoemde kwestie, namelijk het delen van de bevoegdheden tussen de Europese Centrale Bank en de lidstaten op regelgevend en financieel gebied. Zoals ik net heb aangegeven, kan de invoering van de euro noch tot een automatische harmonisatie, noch tot een overdracht van bevoegdheden leiden, hetgeen de heer Giansily zojuist terecht heeft onderstreept. Deze overdracht van bevoegdheden van nationaal naar communautair vlak wordt overigens niet gespecificeerd in het Verdrag. Deze twee amendementen vallen dus buiten het toepassingsgebied van artikel 105, lid 4. Inderdaad, mijnheer Herman, op 1 januari 1999 zal er het een en ander veranderen, zoals ik vaak zeg in uw Vergadering. Het Verdrag zal echter niet veranderen en artikel 105, lid 4 evenmin. Daarom kan de Commissie niet instemmen met deze twee amendementen.
Ik kan u echter wel geruststellen. Er zijn op dit punt namelijk belangrijke voorzorgsmaatregelen genomen. Zo hebben in de eerste plaats het Europees Monetair Instituut en de Commissie in het convergentieverslag na een evaluatie bevestigd dat de wetgeving van de aan de euro deelnemende lidstaten met betrekking tot hun centrale banken verenigbaar is met de bepalingen van het Verdrag. In de tweede plaats zou het natuurlijk mogelijk zijn in beroep te gaan bij het Hof van justitie in het geval dat een lidstaat een wetgevende tekst, een wet zou aannemen die de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank raakt. Dit voorstel van de Commissie voor een beschikking is tot slot gebaseerd op vergelijkbare, momenteel op het EMI van toepassing zijnde bepalingen in het kader van de Economische en Monetaire Unie. Deze bepalingen zijn bevredigend, operationeel en hebben hun doeltreffendheid bewezen. Het Europees Monetair Instituut heeft overigens zijn goedkeuring gehecht aan de nu op tafel liggende voorstellen van de Commissie.
De Commissie kan overigens evenmin instemmen met amendement 4 dat er in de praktijk op neer zou komen dat de nationale autoriteiten ingeval van raadpleging van de Europese Centrale Bank verplicht zijn zich naar haar advies te voegen. Artikel 105, lid 4, voorziet namelijk alleen in een verplichte, doch niet bindende raadpleging van de ECB. Los van dit artikel 105, lid 4, blijft de Commissie echter ook in dit geval verplicht erop toe te zien dat de lidstaten het Verdrag naleven, met name voor wat betreft de bevoegdheden en de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank. Ik kan u ervan verzekeren dat zij haar verantwoordelijkheden op dit punt volledig op zich zal nemen. Mijnheer Herman, ik kan u tot slot toch nog enigszins tevredenstellen: wij kunnen ons vinden in amendement 3.
Kortom, ik dank uw rapporteur voor zijn analyse en op persoonlijk vlak feliciteer ik hem met zijn streven de communautaire geest te laten prevaleren. De Commissie is het weliswaar eens met deze benadering, maar als hoedster van de Verdragen moet zij u toch zeggen dat we de bepalingen van het Verdrag en met name het toepassingsgebied van artikel 105, lid 4, niet te buiten mogen gaan.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, dank u voor deze gelegenheid tot een weerwoord. Ik ben het volledig eens met de uitspraken van de commissaris. Helaas interpreteert de geachte commissaris de teksten op een andere manier. Wanneer we het hebben over onder de bevoegdheid van de Centrale Bank vallende aangelegenheden, gaat het niet meer over zaken van nationale bevoegdheid. Zoals de geachte commissaris ongetwijfeld weet, worden tegenwoordig voor de rechters in het Hof van Justitie teksten formeel uitgelegd en niet uit hoofde van de bedoeling van de opstellers ervan of hun interpretatie. Dit is onlangs nog gebleken - en de Commissie was hiervan het eerste slachtoffer - toen het ging om problemen op het gebied van de buitenlandse betrekkingen. Er is toen gezegd dat alles wat met diensten te maken heeft niet onder de bevoegdheid van de Commissie valt, aangezien diensten niet worden genoemd in het Verdrag. Dit is een louter formele interpretatie. Commissaris, u moet dus niet vergeten dat er sprake is van rechters die zaken op een formele manier uitleggen en wanneer we het hebben over onder de bevoegdheid van de Centrale Bank vallende aangelegenheden zijn de lidstaten hiervoor dus niet bevoegd. Welnu, alle door u aangevoerde argumenten, alle door u gegeven voorbeelden vallen nog steeds onder de bevoegdheid van de lidstaten.

de Silguy
Ik ga dit debat niet langer laten duren, want u moet nog veel verslagen behandelen en uw vergadering heeft al vertraging opgelopen. Ik zou er alleen op willen wijzen dat op het gebied van bankzaken, maar ook op sommige andere gebieden de centrale banken verantwoordelijkheden en bevoegdheden behouden. Dit onderdeel kan niet bruusk worden uitgebreid zonder het Verdrag te veranderen. Het Verdrag staat ons niet toe de weg in te slaan die de heer Herman voorstaat. Persoonlijk betreur ik dat, maar de teksten zijn niet anders.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Raming van de ontvangsten en uitgaven van het Europees Parlement en van de ombudsman
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0175/98) van de heer Viola, namens de Begrotingscommissie, over de raming van de ontvangsten en uitgaven van het Parlement en de ombudsman voor het begrotingsjaar 1999.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in eerste instantie wil ik een aantal punten noemen die kenmerkend zijn voor zowel de begroting 1999 van het Parlement als ook, tot op zekere hoogte, de begrotingen van de andere instellingen. Deze zijn: de invoering van de euro, de aanpassing van de computersystemen met het oog op de komst van het jaar 2000, de op til zijnde Europese verkiezingen en het daarvoor noodzakelijke voorlichtingsbeleid, de gevolgen van het Verdrag van Amsterdam, de volledige opneming in de begroting van het onroerendgoedprogramma, met als uitgangspunt de gevolgen van de uitoefening van het optierecht voor de aankoop van het Leopold-complex en de ingebruikname van het IPE IV-gebouw en tot slot het nieuwe personeelsbeleid.
Aan de begroting voor 1999 ligt een aantal fundamentele besluiten ten grondslag. Ten eerste moeten het Parlement en de ombudsman zich houden aan de verhoging van 4 % voor rubriek 5. Ook hier wil ik met klem onderstrepen dat dit percentage geen streefdoel is, maar een absolute, niet te overschrijden bovengrens voor de uitgaven. Wij moeten ons hieraan houden omdat onze begroting vergelijkbaar moet zijn met de begrotingen die de lidstaten zichzelf hebben opgelegd. Daarbij dienen wij voor ogen te houden dat bij de toewijzing van kredieten aan het Parlement en de ombudsman van meet af aan de nuloptie als uitgangspunt is genomen. Kredietaanvragen die daarboven uitgaan, zijn altijd duidelijk gemotiveerd en zullen dit ook in de toekomst moeten zijn.
Uitgaande van deze voorwaarden is er een begroting voor het Europees Parlement voor 1999 uit de bus gekomen van 916, 1 miljoen ecu. Dit betekent een stijging van slechts 0, 88 % ten opzichte van 1998 en een marge van 28, 5 miljoen ecu. Deze marge stelt ons in staat in oktober in te gaan op een aantal belangrijke, nog openstaande vraagstukken, zoals de vaststelling van de jaarlijkse bedragen voor de aankoop van het IPE IV gebouw te Straatsburg; de uitgaven ten gevolge van het nieuwe Statuut van de leden, waarvoor de door het Bureau in het leven geroepen werkgroep vóór de eerste lezing van de begroting voorstellen moet doen aan de Begrotingscommissie; de uitgaven ten gevolge van de besluiten inzake het statuut van de assistenten en de uitgaven ten gevolge van de momenteel de aan de gang zijnde onderhandelingen met de freelance tolken.
Zoals ik al zei, staat de begroting voor 1999 in het teken van de invoering van de euro en de voorbereiding van de informaticasector op de komst van het jaar 2000. Deze voorbereiding zal reeds een weerslag hebben op de huidige begrotingsprocedure. Met inachtneming van onder andere hetgeen in december jongstleden door de Europese Raad van Luxemburg is besloten, moeten wij reeds in eerste lezing passende maatregelen daarvoor nemen.
Wat nu meer specifiek de begroting van het Parlement betreft, wil ik erop wijzen dat het toewijzingspercentage voor het Parlement 19, 4 % bedraagt van het uitgavenvolume dat in rubriek 5 is toegestaan. Bovendien zijn wij bijna aan het einde van onze vierde zittingsperiode aanbeland. De komende verkiezingen zullen waarschijnlijk rond 17 miljoen ecu gaan kosten. Deze uitgaven zijn berekend uitgaande van enerzijds het percentage nieuwe leden dat zitting zal nemen in het Parlement en anderzijds de begeleidende maatregelen die moeten worden getroffen voor bijvoorbeeld de voorlichting in de tijd voor de verkiezingen.
Zoals in het verleden zullen de Europese verkiezingen ook dit maal een gelegenheid zijn om allerlei voorlichtingsinitiatieven te ontplooien. Deze moeten tot doel hebben de burgers aan te moedigen tot deelneming aan de verkiezingen. Ik denk daarbij met name aan de Use your vote -campagne die is opgezet met de Commissie en in nauwe samenwerking met Eurostat.
Het Verdrag van Amsterdam en het uitbreidingproces zullen ook een weerslag hebben op de begroting. Wij hebben op verantwoorde wijze en in de mate van het mogelijke rekening gehouden met het verzoek van het Parlement om specifiek personeel hiervoor ter beschikking te krijgen. Met het oog op het uitbreidingsproces is een aanvraag ingediend voor tien nieuwe tijdelijke posten. De secretaris-generaal zal voor de eerste lezing van de ontwerpbegroting een taakbeschrijving aan de bevoegde instanties voorleggen.
De uitgaven voor onroerend goed zullen vanaf 1999 waarschijnlijk met meer dan 17 miljoen ecu kunnen worden verminderd. De besparingen die mogelijk werden dankzij de terugbetaling van de investeringen voor de gebouwen D1 en D2 leveren een marge op van 27 miljoen ecu. Bij voortzetting van dit beleid kunnen wij ook in de komende begrotingsjaren zorgen voor reële besparingen voor de begroting. De heer Tomlinson heeft hiervoor een amendement ingediend waarin het besluit van het Bureau zijn beslag heeft gevonden. Volgens dit besluit moeten de voor dit begrotingsjaar beschikbare middelen worden gebruikt voor het uitoefenen van een optierecht op aankoop van de gebouwen in de Belliardstraat die bestemd zijn voor de comités. Daarvoor zal een nota van wijzigingen voor de begroting 1998 worden ingediend waar ik als rapporteur mijn steun aan geef.
Voor de ombudsman is gevraagd om personeelsuitbreiding met zes posten. Wij zijn echter van mening dat een uitbreiding met drie posten eerder in overeenstemming is met de strenge criteria die aan alle instellingen en dus ook aan de ombudsman zijn opgelegd. Ik wil echter nader onderzoek van dit vraagstuk niet uitsluiten en eventueel kunnen in oktober nog amendementen worden ingediend. Aldus houden wij ook rekening met hetgeen de Voorzitter van het Parlement ons heeft laten weten. De Raad en de Commissie zijn namelijk van mening dat het de taak van het Parlement is vast te stellen aan welke algemene principes het personeel van de ombudsman moet beantwoorden, hoeveel personeel hem ter beschikking moet staan en hoe de statuten van dit personeel moeten zijn.
Daarom verzoek ik de socialistische fractie haar amendement in te trekken, of het met een mondeling amendement anders te formuleren. Ik wil daar graag met haar leden over spreken.
Tot slot wilde ik nog gewag maken van het besluit van de commissie om de begrotingsnomenclatuur te wijzigen. Dit was een juist besluit. Ook verheugt het mij dat de administratie van het Parlement hieraan gevolg heeft gegeven. Daarom komt in de huidige begroting een bijlage voor waarin de kredieten van het Parlement, uitgaande van hun bestemming, zijn onderverdeeld in groepen. Ook wilde ik niet nalaten te vermelden dat wij over het geheel genomen een goede samenwerking hebben gehad met het Bureau en vooral met collega Lucas Pires, die bevoegd was voor dit dossier. Dit is een, zij het dan onbeduidende reden te meer om zijn vroegtijdig heengaan diep te betreuren.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, er wordt vaak gezegd dat het een van de eerste tekenen van waanzin is als je in jezelf begint te praten. Als ik zo om mij heen kijk naar het aantal aanwezigen bij dit debat vanavond dan vrees ik dat sommigen van ons op het randje zullen balanceren. Ik voel mij alleen enigszins getroost door het feit ik de secretaris-generaal een bijzonder warm welkom mag heten bij ons debat hier, evenals commissaris Liikanen.
Ik zou graag willen beginnen met de heer Viola te feliciteren met zijn uitstekende verslag. Daarbij doel ik niet alleen op de kwaliteit van het verslag als zodanig, maar ook op het feit dat het exact uitdrukt wat in de Begrotingscommissie een naadloos continuüm van begrotingsaanpak van ons eigen Parlement is geworden. De stringente en strikte naleving van het maximum van 20 % van de voor rubriek 5 begrote kredieten is iets waar de heer Viola met instemming op heeft gereageerd en waar hij ook streng de hand aan heeft gehouden in de resolutie die hij vanavond aan ons voorlegt.
Mijn fractie kan zeker de drie beginselen onderschrijven die de uitdrukking zijn van het continuüm waar ik al naar verwees proberen onze ramingen hoe langer hoe meer te baseren op de principes van "zero-based budgetting" , bij het vastleggen van de begroting ernstig rekening houden met de wijze waarop de kredieten tijdens de vorige begrotingsjaren werden uitgevoerd, en erop staan dat nieuwe kredietaanvragen adequaat gemotiveerd worden.
Vervolgens geeft de heer Viola na die beginselen ook zeer duidelijke prioriteiten aan. Een van die prioriteiten houdt verband met het onroerendgoedbeleid van ons Parlement. Hoewel de aanwezigen maar dun gezaaid zijn, moeten we misschien even wijzen op het feit dat althans een deel van ons onroerendgoedbeleid ervoor heeft gezorgd dat de door de heer Viola in zijn toelichting genoemde prioriteiten nu wat achterhaald zijn. Gisteren werden de benodigde handtekeningen gezet om over te kunnen gaan tot aankoop van het Leopold-complex. Dit is een buitengewoon belangrijk onderdeel van de benadering van het Parlement inzake onroerendgoedbeleid. Wij hebben gebruik gemaakt van ons optierecht voor aankoop voor de datum van 31 mei, waardoor het ons gelukt is om een bedrag van 7, 25 miljard Belgische frank, afgesproken tussen Parlement en het Koninkrijk België, ten goede te laten komen aan de parlementaire begroting.
Die 180 miljoen ecu die België ons geeft bij wijze van schadeloosstelling voor grond en grondontwikkelingskosten is een zeer belangrijk onderdeel van ons vastgoedbeleid. Maar aan het verslag van de heer Viola is ook nog amendement 2 van de Begrotingscommissie toegevoegd, en ik weet dat dit amendement de steun krijgt van de heer Viola. In dit amendement wordt verwezen naar de aanvullende en gewijzigde begroting nr. 1 van 1998 en vragen we om een nota van wijziging van de Commissie bij die aanvullende en gewijzigde begroting nr. 1 van 1998, zodat wij ons beleid inzake de aankoop van onroerend goed kunnen voortzetten. Volgens het Bureau en de Begrotingscommissie - en in dit geval zijn ze absoluut eensgezind - moeten we binnen die aanvullende en gewijzigde begroting geld zien vrij te maken voor de verwerving van de gebouwen Belliard I en II, zodat die ter beschikking gesteld kunnen worden van het Comité van de regio's, het Economisch en Sociaal Comité, en van de gemeenschappelijke structuur, die volgens het Verdrag van Amsterdam weliswaar zal worden afgeschaft, maar die toch nog gemeenschappelijke diensten zal moeten leveren voor beide comités. Dus wil ik amendement 2, dat al is goedgekeurd door de Begrotingscommissie, met kracht bij u aanbevelen.
Ook het nieuwe personeelsbeleid wordt genoemd onder de prioriteiten, een beleid dat de secretaris-generaal al zeer duidelijk heeft toegelicht zowel voor het Parlement als voor het personeel. Een derde prioriteit waar ik bijzonder aan hecht, is gericht op de problematiek in verband met het introduceren van de euro en de gevolgen van de overgang naar het jaar 2000. Ik hoop dat de administratie een verslag zal willen opstellen voor het Parlement over de praktische inhoud van deze prioriteit, en daarmee hoeft niet per se tot volgend jaar te worden gewacht. Dit zijn ernstige problemen voor een afdeling informatietechnologie die op veel fronten het werk nu al nauwelijks aankan, en waar dan nog eens beroep op zal worden gedaan om deze twee kwesties, die waarschijnlijk tot de belangrijkste horen die de afdeling ooit voorgelegd zal krijgen, op te lossen.
Verder zou ik u nog graag willen verwijzen naar amendement 1, ingediend door mijn fractie. We hebben de heer Wynns naam eronder gezet om de kwestie in verband met het aantal personeelsleden in dienst van de ombudsman open te laten tot de eerste lezing, wanneer we ons een duidelijker beeld hebben kunnen vormen van de totale behoefte aan personeel. Wij hebben daarbij ook rekening gehouden met de standpunten van de rapporteur van de Commissie verzoekschriften voor de begroting van 1999, Barbara Schmidbauer. Ik kan u ook dit amendement aanbevelen.
Namens de socialistische leden van de commissie wil ik graag zeggen dat de woorden van de heer Viola over het trieste heengaan van ondervoorzitter Lucas Pires ons uit het hart gegrepen zijn. Hij had zich ontpopt tot een uitstekende gesprekspartner zowel voor Bureau als Begrotingscommissie. Wij zullen hem zeker missen in die functie, maar we zullen hem bovenal missen als een goed parlementariër.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, de heer Tomlinson zei dat we uiteindelijk misschien het woord voor onszelf alleen voeren. Dat doet me eraan denken hoe we, als we op verkiezingscampagnes het goede nieuws willen gaan verkondigen, soms tegenover een lege zaal komen te staan. We weten natuurlijk maar al te goed dat we missiewerk verrichten en daarom geven we het ook niet op maar volharden we, en het enige wat we zeggen is: zoudt u allen alstublieft op de eerste rij willen plaatsnemen? Welnu, ik vind dat wij hier althans op de eerste rij zouden moeten gaan zitten zonder de heer Liikanen te verdrijven van de plaats die hem toekomt, maar op die manier zouden we niet zo ver uit elkaar zitten.
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de heer Viola geluk willen wensen met de begroting die hij ons heeft voorgelegd. Een begroting die verre van eenvoudig is, en dat is nu juist het knappe: een moeilijke begroting opstellen. In de zeven vette jaren heeft de begroting niet veel om het lijf. De onderhavige is echter een gecompliceerde begroting vanwege de hoge investeringen in gebouwen, meubilair en automatiseringsmateriaal.
Maar wat het door de heer Viola voorgelegde document betreft zou ik mij vooral willen richten op de begroting van de ombudsman. De ombudsman is een instelling die ontstaan is in een tijd waarin de budgettaire euforie al voorbij was, een instelling die - zoals iedereen overkomt - uit het niets en derhalve zonder verlanglijstje tot stand kwam, en omdat er geen verlanglijstje was, kreeg ze een bijzonder nauw organigram aangemeten.
Ik denk - en ik denk dat niet alleen maar we kunnen het allemaal op onze klompen aanvoelen - dat de behoeften van deze instelling zijn toegenomen en daarom is het zaak dat haar organigram wordt afgestemd op het werktempo dat van haar geëist wordt. En dat werktempo is onontkoombaar voor het soort instelling dat de burgers wensen. Wat zij willen, is een flexibele instelling met een adequate verhouding tussen kosten en baten. Volgens mij is dan ook het moment gekomen om ons serieus af te vragen of we het wat het organigram van de ombudsman betreft hierbij moeten laten, of het wel volstaat om deze instelling de extra functies toe te kennen waarvoor zij bij deze gelegenheid gepleit heeft, dan of zij eigenlijk niet een uitgebreider organigram nodig heeft.
Het is waar dat de lidstaten op verschillende manieren hebben gereageerd. Sommige landen - waaronder Finland en Spanje - reageren alerter dan andere die niet zo snel zijn. Wat wij willen, is een instelling die tegen de omstandigheden en dus ook tegen de overige instellingen is opgewassen, waarvoor zij het geschikte personeel en de juiste middelen dient te hebben. Maar dan wel personeel met vaste contracten terwijl het tijdelijk personeel als zodanig moet worden aangesteld, voor werkzaamheden die van tijdelijke aard zijn.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Viola bedanken voor zijn evenwichtige en weloverwogen verslag over de begroting van het Europees Parlement voor het jaar 1999. Het eindbedrag van de begroting is 916 miljoen euro, wat overeenkomt met het voorstel van het Bureau. In vergelijking met dit jaar is er een stijging van 5, 2 miljoen euro ofwel 0, 6 %. Dit komt goed overeen met het criterium dat er bij het verhogen van de uitgaven net zoveel discipline in acht genomen moet worden als de lidstaten zelf in acht nemen. Het aandeel van de uitgaven in de totale administratieve uitgaven van de Europese Unie blijft ook onder de 20 %, wat overeenkomt met de eerdere verplichtingen van het Parlement. Het in evenwicht brengen van de begroting wordt bevorderd door het verlagen van de uitgaven aan gebouwen met 17 miljoen euro wanneer de bouwprojecten in Straatsburg en Brussel worden beëindigd. Anderzijds veroorzaken de verkiezingen en de invoering van de euro volgend jaar extra kosten van 16, 8 miljoen euro. De aanpassing van de begroting en vooral de personeelskosten vereisen daarom een grote terughoudendheid.
Ik wil in het bijzonder één bepaalde kwestie aansnijden, namelijk de begroting van de ombudsman. De Europese ombudsman werd bij het Verdrag van Maastricht ingesteld en begon zijn werkzaamheden in 1995. Twee en een half jaar ervaring heeft al aangetoond dat er behoefte aan is. Een voorbeeld hiervan is de explosieve groei van het aantal bezwaarschriften, vorig jaar met 40 %. Een van de belangrijkste taken van de Europese Unie en het Europees Parlement is naar mijn mening het beschermen van de zwakste burgers. Aangezien de Europese ombudsman nu eenmaal bij algemeen besluit van de lidstaten is ingesteld, moeten hem tenminste voldoende middelen gegeven worden om de zaken goed te kunnen regelen. Het hele systeem keert zich anders tegen zijn eigen doelstellingen wanneer de zaken opgehouden en de besluiten vertraagd worden. Het voorstel van de ombudsman voor zes tijdelijke posten is bescheiden als men rekening houdt met de werkomstandigheden van de instelling, en het enorm uitgebreide werkterrein en de zeer korte ontwikkelingsfase. Ik steun daarom in deze fase amendement 1 van de heer Wynn. Wat de andere punten betreft steun ik de aanneming van het verslag.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het valt me zwaar vandaag over de begroting van het Europees Parlement te spreken, zonder in te gaan op de markante verklaringen in het jongste verslag van de Rekenkamer over de kosten en vergoedingen van de parlementsleden. Daarom is het geen blijk van minachting voor de heer Viola en zijn verslag, als ik benadruk dat mijn fractie het verslag en de daarin vermelde prioriteiten en vanzelfsprekend ook de amendementen zal steunen, met name wat de ombudsman aangaat, maar ik nu mijn spreektijd vooral gebruik om in te gaan op het speciaal verslag, vooral omdat de begroting van het Parlement de voorstellen die voortvloeien uit het verslag van de Rekenkamer zeker nauwgezet zal opvolgen en de heer Viola ook ongetwijfeld adequate voorstellen zal voorleggen.
Het is ten zeerste te betreuren dat de Voorzitter deze namiddag geweigerd heeft een Conferentie van voorzitters bijeen te roepen en zich verstopt heeft achter formaliteiten. Als de publieke opinie zich terecht opwindt over de onaanvaardbare vergoedingsregelingen en het Parlement een zakkenvullersmentaliteit toedicht, dan hoort de Voorzitter van dit Parlement zich niet te verstoppen achter artikelen van het Reglement. Krachtdadig optreden is vereist, we hebben immers zelf om dit verslag van de Rekenkamer gevraagd, omdat we eigenlijk al weet hadden van al de achterpoortjes in de procedure die nu bevestigd worden. Krachtdadig optreden zou in dit geval ook betekenen dat we de contradictoire procedure tot een minimum kunnen beperken. Waarom niet binnen de 24 uur, want het antwoord op de vaststellingen van de Rekenkamer is toch heel eenvoudig? Het luidt als volgt: "Inderdaad, zo staan de zaken nu" , en "Akkoord, zo willen we het voortaan anders doen" . Maar kan men wel rekenen op de wil van deze Voorzitter en dit Bureau om te veranderen? Daar heb ik toch mijn twijfels over.
De nog door Voorzitter Hänsch opgerichte werkgroep is op niets uitgelopen. Het onderzoek van het pensioenfondsensysteem is op niets uitgelopen. De rationalisering van de reiskostenvergoedingen is halverwege, laten we maar zeggen, op een dood spoor geraakt. Het zou misschien het beste zijn de Commissie begrotingscontrole met dit verslag te belasten. Ik verzeker u dat we het daar snel en vlot zouden afhandelen.

De Voorzitter
Mevrouw Müller, u heeft de standpunten van de Voorzitter van het Parlement bekritiseerd - die hier niet aanwezig is maar die ik vertegenwoordig - en ik ben verplicht u erop te wijzen, dat de Voorzitter ten overstaan van de Vergadering heeft verklaard dat er geen verslag van de Rekenkamer bestaat. Er zijn wel een aantal voorlopige standpunten waarvan alle parlementaire fracties op de hoogte zijn omdat alle fractievoorzitters ze hebben ontvangen. Bovendien is het Bureau, dat tot taak heeft op dit voorlopige standpunt te reageren, een reactie aan het opstellen. Dat waren zo ongeveer de woorden van de Voorzitter waarop ik nogmaals uw aandacht heb willen vestigen.
Dan verleen ik u nu het woord voor een motie van orde van een minuut.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, het was niet mijn bedoeling te weerleggen wat de Voorzitter vanmorgen gezegd heeft, waar het mij om ging was dat ik rekende op een politieke reactie. Dat is wat ik bekritiseer. Natuurlijk gaat het maar om een voorlopig verslag. Natuurlijk werd het veel te laat overhandigd aan de fractievoorzitters, en natuurlijk heb ik het als parlementslid ook gisterenavond ontvangen. Daar gaat het mij niet om. Waar het mij om gaat, is dat ik een politieke reactie van onze Voorzitter eis, want buiten wacht de pers vol vermoedens en veronderstellingen op antwoorden van ieder lid van dit Parlement. Mijn kritiek was politiek gericht en sloeg niet op het Reglement of de procedure. Daarin heeft de Voorzitter volkomen gelijk.

De Voorzitter
Dank u voor uw erkenning van het feit dat de Voorzitter juist gehandeld heeft. Uw opvattingen over de pers zijn net zo goed de moeite waard als uw overige standpunten, maar ik moet u erop wijzen dat het de Vergadering is aan wie de Voorzitter verantwoording aflegt.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, hoe doorzichtiger en duidelijker we over deze kwestie zijn, hoe beter het voor het Parlement is. Ik wijs erop dat ik al enige tijd geleden heb voorgesteld dat een commissie zich met al die kwesties zou bezighouden.
Mag ik er mijn verbazing over uitspreken dat er opnieuw hier in Brussel een begrotingsdebat plaatsvindt, in duidelijke tegenspraak met het compromis van Edinburgh dat zowel door het Hof van Justitie als door het Verdrag van Amsterdam is bekrachtigd? Geachte heer Tomlinson, tijdens het oriënterend begrotingsdebat, dat dit jaar in Straatsburg werd gehouden, waren we met meer.
Na deze opmerking zou ik graag meteen opnieuw die kwestie van de zetel aan de orde willen stellen en er de aandacht op willen vestigen dat het verslag-Viola voorziet in "kredieten voor een parlementair vergaderrooster met elf gewone en zes bijkomende vergaderperioden" . Elf gewone vergaderperioden, in plaats van twaalf, daar is iedereen het mee eens. Wij zijn in een verkiezingsjaar: zes bijkomende vergaderperioden, waarom? Het door de Conferentie van voorzitters goedgekeurde vergaderrooster plant er toch maar vijf?
De tweede wezenlijke bepaling van het verslag voorziet in kredieten voor een neutrale institutionele voorlichtingscampagne ten behoeve van de burgers van de Unie. Ons wordt voorgesteld de kredieten die bedoeld zijn voor het voorlichtingsbeleid te verhogen; op grond hiervan is er al 2.750.000 ecu vrijgemaakt met een op 28 mei jongstleden goedgekeurde overboeking en dit vormt de basis voor een speciale actie "Europese verkiezingen" . Het Europees Parlement maakt zich dus op om een begroting 1999 goed te keuren die uiteindelijk alleen zal dienen om zijn kredieten voor propaganda te verhogen.
Kunt u me een voorbeeld noemen in een democratie waarbij aan de vooravond van de verkiezingen kredieten voor een speciale voorlichtingsactie worden toegevoegd aan de vier miljard die al direct of indirect door de communautaire begroting aan propaganda wordt besteed. Maar dat zal niets uitmaken. De federalistische propaganda blijft onvermoeibaar in haar pogingen diegenen die met volledige kennis van zaken zich tegen het proces van Europese integratie verzetten, van gedachten te doen veranderen.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter de noodzaak om de begroting strak in de hand te houden, met name voor wat betreft het geld dat wij uitgeven aan de instellingen. Om die reden kan de heer Viola rekenenen op mijn volledige steun, net zoals hij morgen mijn steun zal krijgen voor zijn uiterst belangrijke verslag over de eilandregio's in Europa. Toch zou ik de kanttekening willen maken dat ik het jammer vind dat we bij het aanwerven van personeel niet vaker gebruik maken van contracten voor bepaalde tijd. De bedrijven en mensen die Europa's rijkdom voortbrengen moeten zich allemaal matigen en niemand heeft meer een baan voor het leven.
Toch moet onze prioriteit altijd blijven hoe wij de mensen in Europa kunnen helpen. Dus zal ook ik mij concentreren op het onderdeel van de begroting gewijd aan de ombudsman. De Europese ombudsman vervult een cruciale rol. Het is belangrijk dat wij ervoor zorgen dat hij kan beschikken over de middelen die hij nodig heeft. Als lid van de Commissie verzoekschriften heb ik, net als u, mijnheer de Voorzitter, nauw samengewerkt met de heer Söderman. Hij is een zeer gewetensvolle ambtenaar. Niemand zal kunnen beweren dat hij zich met pracht en praal omringt of spilziek is. Dat is niet zijn Finse stijl. Zijn bureau is het kleinste ombudsmanbureau van allemaal in Europa, Malta uitgezonderd. Dus was zijn oorspronkelijk verzoek om zes personeelsleden in tijdelijke dienst op zijn minst een zorgvuldige afweging en zinvolle discussie waard geweest.
In heel Europa zijn er kranten die hun brood verdienen met het blootleggen van de fouten en gebreken van de Europese administratie. Helaas zijn er te veel van dat soort fouten en gebreken. In de ombudsman beschikken we over een functionaris die op kan treden namens de mensen in Europa, maar als hij zijn functie naar behoren wil vervullen, dan moet hij wel kunnen beschikken over de noodzakelijke middelen. Wij zouden ervoor moeten zorgen dat hij die middelen ook krijgt. Als we willen weten waar dat geld vandaan zou kunnen komen, dan stel ik voor dat we een correcte kosten-batenanalyse laten uitvoeren door het Economisch en Sociaal Comité.

Piha
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer allereerst de rapporteur voor zijn zeer zorgvuldige werk. Ik wil ook uw aandacht vestigen op de begroting van de Europese ombudsman. De mogelijkheid zich tot de Ombudsman te richten is een van de belangrijkste rechten van de Europese burgers. De taak van de ombudsman is immers het behandelen van bezwaarschriften die betrekking hebben op misstanden die bij de werkzaamheden van de andere communautaire instellingen en organen zijn voorgekomen. Het kantoor van de ombudsman heeft nu lang genoeg gefunctioneerd om te kunnen beoordelen hoeveel personeel er nodig is om de Europese burgers goed en snel genoeg van dienst te kunnen zijn. Het kantoor van de Europese ombudsman wordt voortdurend bestookt met een toenemend aantal verzoeken tot opheldering. Dit bewijst dat de burgers de werkzaamheden van de Europese ombudsman nodig achten bij het rechtzetten van de misstanden in het Europese bestuur.
Collega Viola stelt in zijn verslag drie nieuwe aanstellingen voor om de werkdruk in het kantoor van de ombudsman te verlichten. Het probleem is echter niet het aantal nieuwe banen, maar vooral het niveau ervan. De burgers van de Europese Unie hebben het recht te verwachten dat het bureau van de Europese ombudsman, waar hun bezwaarschriften worden behandeld, beschikt over juridisch personeel dat tenminste net zoveel ervaring heeft als de communautaire instellingen die het onderwerp van onderzoek zijn. Anders creëren we een situatie waarin de Europese bureaucraten een maximaal opgevoerde formulewagen tot hun beschikking hebben en de ombudsman, die de belangen van de Europese burgers behartigt, een gewone gezinswagen, laten we zeggen een Mazda 323. Dat is naar mijn mening niet eerlijk ten opzichte van de burgers die een bezwaarschrift hebben ingediend.
Ik hoop dat we het voorstel van de ombudsman over de benodigde nieuwe aanstellingen en dan vooral het niveau ervan nog kunnen overwegen voordat we in de herfst definitief de begroting voor 1999 goedkeuren.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Viola hartelijk gelukwensen met zijn verslag. Vervolgens wens ik meteen over te gaan tot begrotingslijn 205 betreffende veiligheid en bewaking van gebouwen. Hier noteren we een stijgingspercentage van 67 %, wat betekent dat onze totale uitgaven voor veiligheid 17 miljoen ecu bedragen, al weten we dat de veiligheid in het gebouw zeker nog verbeterd kan worden. Er zijn heel veel diefstallen in het Parlement. Daarom heb ik een actie gelanceerd: veiligheid en strijd tegen de criminaliteit. Al 150 parlementsleden hebben hun handtekening gezet onder deze actie en volgens mij moeten we eisen dat al het geld dat voor veiligheid wordt uitgegeven ook tot merkbare resultaten leidt.
Het is zo dat tijdens de vergaderperiode van het Parlement in Straatsburg ons eigen eenheden ter beschikking staan voor de bewaking van het parlementsgebouw. Ook in Brussel wordt het Parlement bewaakt door de politie en natuurlijk ook het leger. Het zou volgens mij een goede zaak zijn de officiële gesprekken te bespoedigen om de veiligheid in dit Parlement te verzekeren en de middelen die hiervoor worden uitgetrokken op een werkelijk efficiënte manier te besteden. Ik denk dat zowel de Brusselse bevolking als alle medewerkers van het Europees Parlement en de Europese instellingen dat verwachten. Ik ben er voorstander van dat we over dit thema gesprekken voeren. De Voorzitter heeft dit toegezegd, en volgens mij moeten wij ons allemaal bekommeren over de veiligheid van de mensen in Brussel.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Rübig.
Geachte afgevaardigden, met het betoog van de heer Rübig is dit deel van het debat afgesloten. De commissaris, de heer Liikanen, die ik hier welkom heet, heeft mij te kennen gegeven dat hij niet het woord wenst te voeren.
Alvorens dit debat voor gesloten te verklaren, geef ik het woord aan de heer Viola in zijn hoedanigheid van rapporteur, die de heer Perry misschien kan vertellen hoe groot of hoe klein het kantoor van de ombudsman in Malta is, want ik weet dat de heer Viola gisteren net uit Malta is teruggekeerd.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, bijna alle collega's spraken over de ombudsman. Ik wil daar kort op ingaan. Niemand ontkent dat de activiteiten van de ombudsman in de afgelopen jaren zijn toegenomen. Het verzoek dat hij echter aan het begin heeft gedaan is in zekere zin in strijd met de bepalingen van het ambtenarenstatuut en met de door de drie instellingen uitgevaardigde voorschriften inzake een rationele vaststelling van de uitgaven. De ombudsman kan bijvoorbeeld geen posten vragen waarmee verschillende sprongen in een keer worden gemaakt, dat wil zeggen, hij kan niet onmiddellijk om heel hoge posten vragen of om een verandering van een A 3-post in een A 2-post na slechts drie jaar. Een ambtenaar die van buitenaf wordt aangetrokken als A 3 wordt dan na drie jaar A 2. Dat lijkt mij een beetje teveel van het goede.
Ik ben bereid hier nog eens over te spreken, mits men zich gematigd opstelt en met evenwichtige verzoeken komt overeenkomstig de regels.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Viola.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Grensarbeiders
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0168/98) van mevrouw Van Lancker, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de situatie van grensarbeiders in de Europese Unie.

Van Lancker
Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste alhoewel schaarse collega's, ik denk dat ik geen ongelijk heb als ik zeg dat grensarbeiders een barometer kunnen zijn voor de sociale integratie van de Europese Unie. Zelfs al zijn ze maar met zo'n 380.000 in Europa, zij hebben zo'n belangrijke signaalfunctie dat zij eigenlijk overal hoog op de agenda zouden moeten staan, zowel op de agenda van de Monti-groep over de fiscaliteit als in het actieplan van de Commissie over het vrij verkeer van werknemers en in de plannen over een Europees arbeidsmarktbeleid. Aan de situatie van de grensarbeiders kunnen wij aflezen hoe weinig de Europese arbeidsmarkt nog maar geïntegreerd is, hoeveel belemmeringen er nog zijn aan het vrij personenverkeer, hoe hard er nog gewerkt moet worden om sociale zekerheidsstelsels en fiscaliteit tussen de lidstaten nader tot elkaar te brengen. Af en toe slaat die barometer echt wel eens op storm. Zoals bijvoorbeeld op 1 januari 1994 toen door een wijziging in de financiering van de Nederlandse Volksverzekering 13.000 grensarbeiders zowat een loonverlies van gemiddeld 3.000 BEF in de maand leden. Reden genoeg dus voor de Belgische vakbonden om aan de alarmbel te trekken, gebruik te maken van hun recht op petitie, maar dit is eigenlijk nog maar het topje van de ijsberg. Want wij hebben voldoende gehoord in heel ons onderzoek tijdens de commissievergaderingen, uit wetenschappelijke studies, uit de rechtspraak van het Europees Hof, uit de getuigenissen van de EURES-consulenten dat zowat elke grensstreek zijn problemen heeft.
Bovenop de problemen inzake overdraagbaarheid van sociale zekerheid komt dan nog eens de chaos van de belastingregelingen, die in zo'n 220 verschillende bilaterale verdragen geregeld worden en die tot overmaat van ramp niet afgestemd zijn op sociale zekerheidsregelingen, zodat in het ene geval het woonland van toepassing is in het andere geval het werkland. Doordat alle landen bezig zijn met hervormingen zowel in de sociale zekerheid als in de fiscaliteit met modernisering, met privatisering vaak, blijven de problemen alleen maar toenemen. Dat maakt dat grensarbeiders terecht om een Europees beleid vragen.
De eisen van de grensarbeiders zijn erg redelijk. Wij hebben dan ook een aantal van hun eisen overgenomen in dit verslag. Ik hoop dat dit Parlement morgen dit verslag zal kunnen steunen. Ik zou trouwens van de gelegenheid willen gebruik maken om de collega's die hier zijn heel hartelijk te danken voor de zeer intensieve samenwerking, trouwens ook de Commissie, die ons zeer heeft bijgestaan met allerlei informaties.
Eerste eis: voorkomen is beter dan genezen en dus vragen wij aan de Commissie om een voorstel uit te werken voor een Europa-toets waarbij alle nieuwe wetgeving over fiscaliteit, over sociale zekerheid en over arbeidsrecht voorafgaandelijk en dwingend aan een controle onderworpen zou worden op haar effecten voor grensarbeiders. Volgens de juridische dienst van het Parlement, mijnheer de commissaris, biedt artikel 49 van het Verdrag ons wel degelijk een rechtsgrond om dat te doen. Ik zou dan ook van u graag een concrete reactie krijgen op dit punt.
Dit verslag werkt trouwens de Europa-toets concreter uit. Een nationaal platform van sociale partners en experten uit sociale en fiscale administraties zou in elke lidstaat de controle kunnen uitvoeren. Op Europees vlak vinden wij trouwens dat de raadgevende commissie voor sociale zekerheid en die voor vrij verkeer van personen speciale aandacht zou moeten besteden aan de grensarbeiderproblematiek en trouwens oplossingen zou kunnen voorstellen voor die problemen die ondanks Europa-toets nog blijven bestaan.
Tweede voorstel: aan de lidstaten vragen wij compensatiefondsen in het leven te roepen voor het inkomensverlies dat grensarbeiders lijden door hun wetswijzigingen. Hier moet ik zeggen, collega's, er bestaat nogal wat misverstand over dit voorstel. Het gaat hier absoluut niet over de creatie van een Europees fonds. Het initiatief wordt volkomen aan de lidstaten overgelaten. Dit is een oproep van het Parlement. Trouwens alleen in die gevallen waar naar aanleiding van de doorvoering van een Europa-toets toch nog gemerkt zou worden dat wijzigingen in fiscale of sociale wetten inkomensnadelen opleveren en de lidstaat in kwestie dan toch nog beslist de wijziging door te voeren, en soms hebben lidstaten daar echt gegronde redenen voor, alleen in dat geval zou een compensatiefonds in werking treden. Ik hoop dan ook dat de collega's hun laatste bezwaren bij dit voorstel kunnen laten vallen.
Het Parlement wil met dit verslag ook een stap doen naar verdere Europese coördinatie in de sociale zekerheid en de fiscale wetgeving in de lidstaten. Voor wat de sociale zekerheid betreft, mijnheer de commissaris, kan ik zeer kort zijn. De Commissie heeft al verschillende voorstellen gedaan. Wij dringen er ook op aan dat er aandacht besteed zou worden aan de nieuwe aanvullende stelsels van sociale zekerheid die nu in de verordening nog niet gedekt zijn maar daar verdient de Commissie alle lof voor de initiatieven die zij al genomen heeft en wij hopen alleen dat de Raad nu eindelijk eens kan beslissen.
In de fiscaliteit daarentegen is er een wildgroei van regelingen. Daarom vragen wij van de Commissie een doorlichting van de bilaterale belastingakkoorden, de uitwerking van een Europese modelconventie in plaats van de OESO-conventie en een bindende Europese richtlijn inzake non-discriminatie van niet-ingezetenen op basis van het trouwens al zeer lang beloofde memorandum. Ik hoop dat de commissaris daar ook zijn mening kan over geven alhoewel dit uiteraard de bevoegdheid is van zijn collega Monti.
Het gebrek aan afstemming tussen fiscaliteit en sociale zekerheid stelt eigenlijk nog de meeste problemen. Redenen te over vond ik om te pleiten voor een homogene toepassing van of woonland- of werklandprincipe voor de beide stelsels. Ik zelf was van mening dat het werklandprincipe het best beantwoordde aan de geldende sociale zekerheidsregeling enerzijds en anderzijds trouwens ook aan het algemene principe van de dubbelbelastingakkoorden. Dit gecombineerd met een consequente toepassing van het non-discriminatieprincipe met betrekking tot belastingaftrek en een compensatieregeling tussen de lidstaten had er eigenlijk kunnen voor zorgen dat daar de laatste bezwaren weg zouden vallen. Blijkbaar zijn de geesten daarvoor nog niet rijp, mijnheer de commissaris, en daarom vragen wij aan de Commissie om nauwkeurig de voor- en de nadelen van de mogelijke keuzes voor werkland- of woonlandprincipe te onderzoeken en het Parlement op basis daarvan een voorstel te doen toekomen.
Tenslotte houdt het verslag ook nog een warm pleidooi in om de service en informatievoorzieningen voor grensarbeiders in het kader van de EURES-netwerken te versterken, maar wij vinden ook dat de nationale administraties veel meer hun verantwoordelijkheid moeten nemen voor grensarbeiders. Het kan niet langer zo zijn dat grensregio's letterlijk perifere regio's zijn en dat grensarbeidersproblemen marginale problemen zijn.
Tenslotte nog dit, wij klagen er zo dikwijls over dat Europa ver van de mensen staan. Hier hebben wij nu werkelijk een eurobarometer uit het leven gegrepen. Mensen die dagelijks met de problematiek van Europa te maken hebben. Ik hoop dat de Commissie de problemen van die mensen ter harte zal nemen, ons jaarlijks een stand van zaken kan voorlegen en ik hoop dat wij deze problematiek permanent op onze parlementaire agenda kunnen houden.

Glase
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit verslag over de situatie van grensarbeiders sluit aan bij een reeks verslagen die de problemen van personen aan de orde stellen die gebruik maken of willen maken van één van de belangrijkste grondvrijheden van de Europese Unie. De rapporteur heeft hard gewerkt om in dit verslag de talloze problemen van werknemers in grensgebieden te kunnen belichten. Hoewel de Europese binnengrenzen geen theoretische of praktische hindernissen zouden mogen opleveren voor het vrije personenverkeer, zijn er de nodige ongemakken op het gebied van fiscaliteit en sociale zekerheid, waarvoor een oplossing moet komen ten behoeve van de werknemers.
Op de eerste plaats zou het begrip grensarbeider eens duidelijk gedefinieerd moeten worden. Al te vaak ziet men dat verschillende betekenissen worden gehanteerd. De Commissie zou ons een mooie dienst bewijzen door op dit punt voorstellen te doen. In onze fractie hebben we ons heel intensief met deze thematiek beziggehouden en we kunnen ons achter een heleboel opvattingen van de rapporteur scharen. Met onze amendementen zouden we ertoe willen bijdragen dat het verslag over de problemen van grensarbeiders zich ook tot dit specifieke thema beperkt en het niet met andere probleemvelden verwart. Alle punten die betrekking hebben op de oprichting van een compensatiefonds wijzen we af. We zijn van mening dat deze min of meer vrijwillige individualisering van de lidstaten geen echte oplossing biedt. Integendeel, daardoor zou het probleem op de lange baan geschoven worden en daar hebben de betrokken werknemers ook niets aan.
Er zouden te veel bilaterale overeenkomsten gesloten worden, wat de verwarring alleen maar zou vergroten. Vervolgens hoeft geen enkel land zich nog in te spannen voor een gemeenschappelijke en principiële oplossing van het probleem. Ik zou de Commissie willen aansporen op dit punt concrete stappen te ondernemen en zo vlug mogelijk werk te maken van de voorstellen die ze op tafel heeft gelegd. De Raad blokkeert zichzelf door de vereiste van eenparigheid. Dit soort dingen zijn blokken aan het been van de Europese zaak en het wordt tijd dat men ze afschaft. We staan ook afwijzend tegenover inmenging in en controle op de vrijheid van onderhandelen van de sociale partners. Wij zijn altijd opgekomen voor het recht op vrije loonvorming. Ons amendement 10, dat betrekking heeft op paragraaf 13, heb ik ingetrokken, omdat het op basis van een verkeerde vertaling in de Duitse versie werd opgesteld. Dat geldt ook voor het begrip Europa-toets in de Duitse versie, maar op dat punt zijn we het al eens geworden met de rapporteur dat dit in de vertalingen moet worden rechtgezet.

Boogerd-Quaak
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik zou het onderhavige verslag nog in een iets breder perspectief willen plaatsen. Vanmiddag hebben wij gesproken over de richtsnoeren voor het globale beleid en daarbij hebben wij geconstateerd, en eigenlijk was dat Parlementbreed, dat nog steeds in de Europese Unie er een gebrek is aan coördinatie op tal van beleidssectoren die brood, en broodnodig zijn. Daarom is het verslag-Van Lancker buitengewoon hard nodig omdat daarmee zaken bloot gelegd worden die weliswaar in eerste instantie lijken grensarbeiders te treffen, maar die aan alle kanten te maken hebben met de flexibilisering van de arbeidsmarkt niet alleen binnen de landen maar ook de mogelijkheden om binnen verschillende landen te werken.
Het betreft hier een onderwerp waar diverse commissarissen mee bezig zijn. Mevrouw Van Lancker heeft er al op gewezen. De Monti-groep met betrekking tot de fiscaliteit en de Veil-groep hebben uitstekend werk gedaan. Op dit moment zijn wij bezig met te kijken van wat wij op het gebied van de pensioenen kunnen doen. Desalniettemin blijven de grensarbeiders heel vaak in buitengewoon moeilijke posities zitten en verliezen ze door het initiatief te nemen om over de grens te werken vaak hele fundamentele rechten en ook hele fundamentele zaken zoals het recht op pensioen.
Ik heb op dit verslag nog een amendement ingediend naar aanleiding van de zaak Dekker-Kohl en ik hoop dat de rapporteur dit amendement nog in de beschouwingen wil betrekken, omdat hier ook een hele fundamentele zaak aan de orde komt, namelijk het recht op gezondheidszorg ook na het arbeidssamenleven.
Kortom, ik ben buitengewoon gelukkig met het verslag van mevrouw Van Lancker. Zij heeft haar werk uitstekend verricht en ik hoop dan ook dat dit verslag een aanleiding is om een aantal van de feilen die er nog steeds zijn te verbeteren.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening heeft mevrouw Van Lancker niet alleen veel, maar vooral ook goed werk verricht. Ik zou het graag hebben over haar these betreffende de signaalfunctie. Men kan de grensarbeiders volgens mij beschouwen als een soort indicatoren van de toestand van het vrij verkeer en de gelijke rechten in deze Unie. Het moet gezegd worden dat de toestand alarmerend is. Als we dit als maatstaf nemen, is het dringend tijd om op te treden. Daarover waren we het trouwens eens, toen we bijvoorbeeld het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten tijdelijk hebben teruggetrokken om tot een betere overeenstemming te komen met de Commissie. Hier gaat het vooral om problemen rond sociale zekerheid, belastingen en hun onderlinge wisselwerking. Dat zijn toch geen zaken voor gemeentepolitiek. Daar hoort men de grensgemeenten niet mee te belasten, dat is iets waar de lidstaten zich eindelijk eens zelf om moeten bekommeren.
Bovendien gaat het in de alledaagse praktijk natuurlijk ook om de toegang tot gezondheidszorg en werkloosheidsverzekering en problemen in verband met dekking van gezinsleden, vervroegd pensioen, aanvullende pensioenstelsels en belastingen. Daar komt geen beweging in door het probleem van de eenparigheidsvereiste in de Raad, terwijl in andere sectoren, over alles wat nodig is om de interne markt te realiseren, niet met eenparigheid, maar met meerderheid van stemmen beslist wordt. Het gaat hier dus om een systematisch probleem. Volgens mij zijn het compensatiefonds voor benadeelde grensarbeiders en de voorlichtings- en overlegprocedure inzake wetgeving die gevolgen heeft voor grensarbeiders goede voorstellen. De tendens van de Fractie van de Europese Volkspartij om door middel van amendementen essentiële tekstgedeelten te schrappen onder het voorwendsel dat deze, als tussenoplossingen, een eventuele globale oplossing in de weg zouden kunnen staan, overtuigt mij niet. We moeten het verslag steunen zoals het is. Mevrouw Van Lancker heeft volgens mij de essentiële punten goed uitgediept. Als we het zo aannemen, doen we een stap vooruit.

Striby
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de in het verslag van mevrouw Van Lancker aan de orde gestelde kwestie zou onze volledige aandacht moeten krijgen. Iedere keer als we hier problemen bespreken die het gevolg zouden zijn van een gebrek aan harmonisatie, bijvoorbeeld wat betreft het kalibreren van erwten, bromfietsmotoren of de snelheid van tractoren in de bosbouw, zijn er burgers die als ingezetenen en grensbewoners van een lidstaat niet in de aangrenzende lidstaat kunnen werken zonder onoverkomelijke administratieve, sociale of fiscale problemen te ondervinden.
Wat te denken van een Europese Unie die, nu mondialisering van de handel, elektronisch winkelen, beroeps- en geografische mobiliteit een feit zijn, wel grote beginselen verkondigt, in dit geval de opheffing van alle binnengrenzen, maar er niet eens in slaagt problemen van administratieve aard op te lossen? Het probleem ligt gevoelig en zelfs de euro, het wondermiddel tegen alle kwalen, kan dit niet oplossen. In onze onderscheiden lidstaten bestaan verschillende, en vaak ingewikkelde, sociale stelsels. Er moet dus een sterke politieke wil en echte bezorgdheid voor het algemeen welzijn aanwezig zijn om de op dit gebied aan de orde zijnde problemen het hoofd te kunnen bieden.
Mevrouw Van Lancker vermeldt in het begin van haar verslag terecht de talrijke verzoekschriften die onze bevoegde commissie hierover in behandeling heeft. Het gaat bijvoorbeeld om talrijke gevallen van dubbele belastingheffing in het woonland en in het werkland, of gevallen waarbij allerlei toelagen vanwege vestiging in een andere lidstaat niet worden uitgekeerd. Het gaat niet aan een heel verslag door te vragen om meer middelen voor mobiliteit van de burgers van de lidstaten of het ontstaan van een Europa van de burgers te claimen, wanneer juist diegenen die elke dag of elke week de binnengrenzen oversteken daardoor grote problemen ondervinden.
Daarbij komen nog de gevallen waarin ingezetenen van de Gemeenschap moeilijkheden ondervinden vanwege gebrek aan coördinatie tussen de standpunten van de lidstaten in hun bilaterale akkoorden met derde landen. Ook daar zijn er voorbeelden te over, met name als het om overeenkomsten met Zwitserland gaat. In Frankrijk heeft het Comité de défense des travailleurs frontaliers du Haut-Rhin verschillende gevallen voor ons verzameld, bijvoorbeeld dat van een Italiaans ingezetene die 25 jaar in Frankrijk heeft gewoond en zijn bijdragen heeft betaald en vervolgens twee jaar in Zwitserland hetzelfde heeft gedaan, en die na arbeidsongeschikt te zijn geworden op basis van die laatste twee jaar een uitkering krijgt, want hij is een Italiaan en dus geen belanghebbende bij het bilaterale Frans-Zwitserse akkoord.
Geachte collega's, laten we altijd in gedachten houden dat wij op de eerste plaats afgevaardigden zijn die tot taak hebben de verwezenlijking van het algemeen welzijn te bevorderen. Europa zal niet van de grond komen door grote verbanden, intentieverklaringen en zelfvoldaanheid, maar door de dagelijkse instemming van diegenen die Europa vormen, ik bedoel: mensen en volken. Alleen als we naar hen weten te luisteren en hun problemen weten op te lossen wanneer dat tot onze rechtsen technische bevoegdheid behoort, zullen zij op hun beurt naar ons weten te luisteren en ons weten te begrijpen.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, ik wil oprecht dankzeggen aan de rapporteur die een goed verslag heeft gemaakt.
De oorsprong van het verslag zijn de problemen van Belgische grensarbeiders die door de fiscalisering van de sociale zekerheid in Nederland koopkrachtverliezen tot enkele honderden guldens per maand moesten ondervinden. De rapporteur heeft daarvan gebruik gemaakt en heeft daarbij in grote hoeveelheid verzoekschriften gevoegd die bij de Commissie verzoekschriften zijn ingediend. De Commissie verzoekschriften is in feite de laatste strohalm voor tienduizenden die continu geconfronteerd worden met grensproblemen.
Er zijn in Europa een dikke 600.000 pendelende werknemers. Als wij daarbij het aantal mensen voegen dat een uitkering krijgt vanuit een arbeidsverleden uit een andere lidstaat, dan gaat het om een aanzienlijke groep mensen die meer Europese coördinatie op het terrein van de sociale zekerheid, de fiscaliteit en de uitkeringen of verstrekkingen bij ziekte wensen. Ten opzichte van werknemers of uitkeringsgerechtigden die in dezelfde lidstaat wonen en werken heeft men vaak een achtergestelde positie.
Europa probeert te coördineren. Echter alleen de sociale zekerheid valt onder de verordening die overigens nog vele andere leemten kent. Een groot probleem is de fiscaliteit die niet gelijk loopt met sociale zekerheid, c.q. met verstrekkingen bij ziekte. Nu in de lidstaten sociale wetgeving voortdurend wordt gewijzigd en er steeds meer fiscale elementen worden geïntroduceerd, wordt het de hoogste tijd om ook de fiscale coördinatie op Europees niveau aan te pakken. Een studie van de universiteiten Limburg, gemaakt naar aanleiding van die Belgische problematiek, geeft aan dat met een keuze voor premieheffing sociale zekerheid en de aanslag voor de fiscus beide in het woonland, of zo men wil ook in het werkland aan de vele onrechtvaardigheden een einde kan maken. De heldere keuze die de rapporteur in eerste instantie had voor die samenloop is bij haar nadere amendering in de aanvankelijk grote stelligheid door haar ongedaan gemaakt. Ik vind het eigenlijk jammer. Nu krijgt de Europese Commissie de opdracht om ook voor de fiscaliteit iets uit te werken. Ook al had ik het graag harder geformuleerd gezien, ik ondersteun een snelle en voortdurende aanpak van de Europese Commissie om tot een oplossing te komen. Wanneer de commissaris ons nu aangeeft wat hij denkt te doen, dan kan ik tenminste mijn pendelende achterban die het Europese ideaal, zeg ik, nog zo aan het hart ligt, weer een beetje hoop geven.
Heel belangrijk, en ik hoop ook op dat punt op een positief antwoord, is een element in dit verslag dat ik een zestal jaren geleden overigens al via een amendement hier heb ingebracht toen nog onder een andere naam: " de pendeleffecttoets" en what's in a name . Het fenomeen dat in dit verslag nu Europa-toets wordt genoemd, moet ertoe leiden dat bij elke wijziging van de sociale of fiscale wetgeving op lidstaatniveau er een verplichting komt om de wijzigingen voor pendelaars en ex-pendelaars in kaart te brengen. Kennis hebben van de problemen betekent immers dat nationale parlementariërs ook oplossingen gaan verzinnen.
Waar ik weinig in zie, is een op te richten compensatiefonds waarin op lidstaatniveau nadelen voor pendelaars moeten worden weggewerkt. Het is en het was mij bijzonder sympathiek, en ik zeg dat ook aan collega Chanterie dat de Belgische overheid voor Belgische grensarbeiders een voorziening heeft getroffen toen mijn land, toen Nederland, niet bereid bleek om bilateraal tot overeenstemming te komen. Ik vind het echter moeizaam om dergelijk lapwerk op Europees niveau te regelen.
Dank aan de rapporteur die de gedachte heeft overgenomen voor het verrichten van een experiment. Je zou aan de euregio Maas/Rijn kunnen denken waarbij voor ziekteverstrekkingen het in elk geval voor pendelaars hun gezinnen en/of ex-pendelaars niet meer uitmaakt waar de verstrekkingen worden ingekocht. Ik herinner mij dat ik daar in Limburg ook al om gevraagd heb, zonder resultaat. Ik vraag mij af of de Commissie bereid is om een dergelijk nieuw initiatief mede te steunen c.q. van de grond te tillen nu ook via het Hof op een veel verdergaande manier ook dit soort zaken zijn aangebracht.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Oomen-Ruijten. Ik moet u zeggen, mevrouw Oomen-Ruijten, dat de klok op uw hand was, want zij is pas gaan tellen nadat u met uw betoog begonnen was.
Het woord is nu voor drie minuten - laten we hopen dat de klok het nu wel goed doet - aan de heer Chanterie.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik geloof dat wij het er allen over eens zijn dat wij in de voorbije jaren gesproken hebben op zeer vele plaatsen over de voordelen van de interne markt. Maar die burgers die het meest de nadelen van het bestaan van de interne markt en de werking van de interne markt ervaren dat zijn de grensarbeiders. Zij wonen in een land en werken in een ander land, in een naburig land. Zij betalen belastingen in het ene land en betalen sociale bijdragen in het andere land.
De fiscale en de sociale regels van de betrokken landen zijn vaak wel in overeenstemming met de letter en de geest van het Gemeenschapsrecht, maar in hun onderlinge samenhang berokkenen zij de grensarbeiders een aanzienlijk inkomensverlies. En dat is de situatie. Dat is de situatie van vele grensarbeiders in mijn land die gaan werken in Nederland of die gaan werken in Frankrijk of die gaan werken in Duitsland. Deze grensarbeiders zijn daar het slachtoffer van, want verschillende lidstaten, in de eerste plaats Nederland en wij moeten Nederland daar voor blameren, maar verschillende lidstaten hebben de gewoonte genomen om de grensarbeiders die in hun land komen werken sociaal af te straffen.
Wij weten het wel. Het gaat over materies die geregeld worden bij bilaterale akkoorden. Akkoorden tussen de lidstaten onderling, waar de Europese Unie als dusdanig ook zeer moeilijk tussen kan komen. Dat is precies het probleem waarmee onze bevolking geconfronteerd wordt. Zij verwachten dat de Europese Unie precies gaat optreden en anderzijds geeft de Europese Unie tot nu toe weinig instrumenten om het te doen. Vandaar, mijnheer de commissaris, dit initiatiefverslag en ik wil de rapporteur daarmee feliciteren en ik wil mij ook daarover verheugen dat zij vele van mijn amendementen in de commissie heeft overgenomen en in die zin zal ik het verslag zeker steunen.
Ik wil nog even blijven stilstaan bij het aspect van de toetsing en het aspect van de compensatie. Mijnheer de commissaris, ik geloof dat een zeer belangrijk element van dit verslag is de Europa-toets of de toets van: welke is het nadeel dat grensarbeiders kunnen ondervinden van nieuwe wetgeving of nieuwe besluiten die in de lidstaten ontstaan? Men discussieert over een rechtsgrondslag. Ik denk dat er wel degelijk een oplossing daarvoor bestaat.
Ten tweede, het compensatiefonds. Ik ben het eens met de rapporteur dat men niet kan overgaan tot de orde van de dag en wachten tot er ergens een oplossing uit de lucht valt, wanneer mensen een aanzienlijk inkomensverlies lijden door dit soort maatregelen. Dus ik steun ten zeerste de vraag naar een compensatiefonds en een compensatieregeling om deze mensen die het nadeel ondervinden ook in enige mate tegemoet te komen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur stelt terecht vast dat tegenover de 150 miljoen werknemers op de Europese arbeidsmarkt de 380.000 grensarbeiders een minderheid vormen. Aan de andere kant is het natuurlijk zo dat het vrije personenverkeer een belangrijk recht is van de interne markt. Ik erken volmondig de signaalfunctie ten aanzien van de doelstellingen van de EU. Daarom ben ik ook absoluut voorstander van de gelijkstelling van grensarbeiders met migrerende arbeiders, zoals is voorgesteld in het actieplan van de Europese Commissie, dat vijf prioriteiten stelt, zoals de verbetering en aanpassing van de belangrijkste rechtsregels aangaande het vrij verkeer van werknemers, verhoging van de transparantie op de arbeidsmarkt, overname van verantwoordelijkheid door de lidstaten en uitbreiding van de samenwerking, meer voorlichting over het recht van vrij verkeer en meer informatie in het algemeen, alsook de bevordering van innovatieve projecten in het kader van het Europees Sociaal Fonds.
In geen geval mag geraakt worden aan de vrije loonvorming - een hoog goed - zoals gevraagd wordt in punt 7 van het verslag van mevrouw Van Lancker. Ook het subsidiariteitsprincipe moet geëerbiedigd worden. Er moet in ieder geval de voorkeur worden gegeven aan bilaterale oplossingen. In geen geval kan ik instemmen met een centraal compensatiefonds op EU-niveau. Ook een toename van de export van werkloosheids- en andere uitkeringen, gezinstoelagen en de uitbreiding van de gezinshereniging en het verblijfsrecht van familieleden uit derde landen wijs ik nog steeds af, zolang niet vaststaat wie tot de naaste gezinsleden behoort. In geen geval mogen het kinderen boven de 21 jaar of verwanten in stijgende lijn zijn die geen recht hebben op een toelage voor levensonderhoud. Ik zou tenslotte nog op één ding willen wijzen, mijnheer Chanterie: grensarbeiders doen dit helemaal vrijwillig.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, van de 380.000 werknemers die als grensarbeiders in de grensregio's tussen de lidstaten werkzaam zijn, is bijna 20 % - afkomstig uit Frankrijk, Duitsland en België - werkzaam in het Groothertogdom Luxemburg. Wij leveren dus een aanzienlijke bijdrage aan de vermindering van de werkloosheid in die gebieden. Ik ben er trots op te kunnen benadrukken dat die grensarbeiders bij ons een baan hebben met loon-, werk- en socialezekerheidsomstandigheden, met name pensioenvoorzieningen, die veel gunstiger zijn dan in de regio's waar zij wonen.
Dit zo zijnde, zou het volstrekt dwaas zijn de oprichting van een compensatiefonds te plannen zoals het verslag doet. Het is inderdaad dwaas te doen alsof er in het algemeen in de Gemeenschap sprake is van inkomensverlies en discriminatie van grensarbeiders. Bij ons vinden onze landgenoten soms dat zij enigszins worden achtergesteld. Mevrouw Van Lancker heeft jammer genoeg alleen de negatieve kanten gezien, en ik moet zeggen dat wij naar de grensarbeiders kinderbijslag, schoolbijdragen en uitkeringen uit hoofde van een verpleegkostenverzekering, iets wat in België en Frankrijk zelfs niet bestaat, exporteren.
Ik vond het belangrijk dit even recht te zetten, mijnheer de Voorzitter, en vooral de stelling te onderschrijven dat het aangewezen is de betaling van socialezekerheidsbijdragen en de loonbelasting in het land waar men werkt samen te voegen. Dat beginsel is ons heilig, in het belang van de grensarbeiders.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw van Lancker van harte bedanken voor haar uitstekende verslag over de situatie van grensarbeiders en over met name hun sociale en fiscale problemen. De Commissie deelt haar zorgen ten volle. Inderdaad wordt in het actieplan van de Commissie van 12 november 1997 de klemtoon gelegd op de belangrijke rol van de grensoverschrijdende mobiliteit in de Unie. Hierin wordt gesteld dat er behoefte is aan specifieke duidelijke bepalingen waarmee de problemen kunnen worden opgelost die voor grensarbeiders ontstaan door de uiteenlopende nationale rechtsstelsels inzake sociale zekerheid, belastingen, gezondheidszorg en sociale voorzieningen. Afgezien van dergelijke wettelijke maatregelen moet men ook zorgen voor versterking van de grensoverschrijdende samenwerking om de specifieke vraagstukken van de grensarbeiders, zoals sociale zekerheid en belastingen, het hoofd te kunnen bieden.
In uw ontwerpresolutie wordt aangedrongen op een reeks, door de betrokken partners te ondernemen acties. Ik stem in met uw voorstel om deze resolutie voor te leggen aan zowel de Raad, de Europese sociale partners, de regeringen en de parlementen van de lidstaten als aan de Commissie. Ik ben het roerend met uw eens dat enkel gemeenschappelijke inspanningen op elk niveau tevredenstellende oplossingen kunnen opleveren voor de in de toelichting aan de orde gestelde vraagstukken.
Dan zou ik nu kort iets willen zeggen over de manier waarop de Commissie deze vraagstukken denkt op te lossen. De Commissie is zich reeds geruime tijd bewust van de specifieke belastingproblemen waarmee grensarbeiders zijn geconfronteerd. Met wetgevende voorstellen en andere initiatieven hebben wij geprobeerd een bijdrage te leveren aan de oplossing daarvan. Reeds in 1979 heeft de Commissie een ontwerprichtlijn opgesteld voor de harmonisatie van bepaalde aspecten die verband houden met de fiscale behandeling van niet-ingezetenen. Helaas kon dit voorstel door het ontbreken van de vereiste unanimiteit in de Raad niet worden aangenomen. Daarom heeft de Commissie in 1993 een aanbeveling uitgevaardigd over de fiscale behandeling van het inkomen van niet-ingezetenen. De aanbeveling en de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie die berust op de in de aanbeveling gevolgde aanpak - en met name het arrest-Schumacher - hebben een gunstige uitwerking gehad op de situatie van niet-ingezeten werknemers. De meeste lidstaten hebben nu hun belastingwetgeving voor niet-ingezetenen die hun hoofdinkomen in een andere lidstaat verkrijgen dan de lidstaat waarin zij woonachtig zijn, min of meer overeenkomstig de aanbeveling aangepast.
De Commissie heeft eveneens een nauwlettend oogje in het zeil gehouden bij de door de lidstaten uitgevaardigde wetgevingen en inbreukprocedures geopend tegen een aantal lidstaten op grond van het niet-naleven van de bepaling inzake het discriminatieverbod. In het verslag wordt gewezen op de noodzaak van een communautaire aanpak voor de uitvaardiging van voorschriften inzake rechtsmacht op belastinggebied, in aansluiting op hetgeen reeds voor de sociale zekerheid is gedaan. De Commissie kan in principe instemmen met de noodzaak van communautaire activiteiten. Wij moeten echter wel rekening houden met het feit dat eenparigheid van stemmen is vereist voor de uitvaardiging van een communautaire belastingwetgeving. Daar de inkomstenbelasting niet is geharmoniseerd, wordt de toekenning van belastingrechten tussen de lidstaten onderling geregeld met bilaterale belastingovereenkomsten.
Kortgeleden heeft het Hof geoordeeld dat uit hoofde van de bestaande bepalingen van de communautaire wetgeving de lidstaten vrij zijn de rechtsmacht inzake de inkomstenbelasting van grensarbeiders bilateraal te regelen. Een multilaterale aanpak in de vorm van een Europese overeenkomst ter vermijding van dubbele inkomsten- en kapitaalbelasting vereist eveneens eenparigheid van stemmen. Desalniettemin zal de Commissie de behoefte aan een consequente aanpak van de belasting- en socialezekerheidsproblemen van de grensarbeiders nauwkeurig aandacht schenken.
Wat het sociaal beleid betreft ben ik blij met de steun van het Parlement voor de verschillende Commissievoorstellen tot wijziging van verordening 1408/71 inzake de sociale zekerheid van migrerende werknemers. U zult waarschijnlijk op de hoogte zijn van de twee belangrijke arresten die het Hof van Justitie de laatste tijd heeft uitgevaardigd. Deze arresten betekenen dat als iemand een ziekteverzekering heeft in een bepaalde lidstaat en in een andere lidstaat medische verzorging heeft gekregen, hij recht heeft op terugbetaling van de onkosten door het land van verzekering overeenkomstig de daar geldende tarieven. Daar deze arresten rechtstreeks van toepassing zijn, lijken ons de experimenten waartoe mevrouw Van Lancker in haar verslag een voorstel doet, niet meer noodzakelijk.
Ik wilde mevrouw Van Lancker en haar collega's bedanken voor hun steun aan het EURES-netwerk. Dat geeft de burger moed. De grensoverschrijdende EURES-partnerschappen hebben van meet af aan steun gevonden bij het Europees Parlement en wij stemmen in met uw voorstel voor een versterking van EURES en de grensoverschrijdende partnerschappen. Ik wilde evenwel erop wijzen dat enerzijds het aantal grensoverschrijdende partnerschappen in de afgelopen twee jaar is toegenomen van 11 tot 18, maar anderzijds onze begroting dezelfde is gebleven, ja de afgelopen twee jaar zelfs wat is geslonken. De grensoverschrijdende partnerschappen verlenen de grensarbeiders bepaalde diensten, zoals informatie over hun rechten en hun plichten. Daarom steunen ze bepaalde verzoeken uit de onderhavige resolutie.
De EURES-consulent kan zowel nationale als Europese instellingen tijdig op de hoogte brengen van hinderpalen voor de mobiliteit. Wij zijn van plan dergelijke inlichtingen in de toekomst op meer stelselmatige wijze te vergaren. De EURES-partners en hun consulenten zullen aldus in staat zijn bij te dragen aan de totstandbrenging van een vroegtijdig waarschuwingssysteem. Wel moet duidelijk zijn dat hun activiteiten niet alle grensgebieden van de Unie en alle in de resolutie genoemde aspecten kunnen dekken. De Commissie zal echter binnenkort aan het Europees Parlement een allesomvattend verslag voorleggen over de werkzaamheden van het EURES-netwerk in de jaren 1996 en 1997. Dit zou een goede gelegenheid kunnen zijn om een diepgaand gesprek over de toekomstige ontwikkeling van het EURES-netwerk op gang te brengen.
Wat het voorstel tot oprichting van "call-centres" , of laagdrempelige één-loketdiensten voor migrerende werknemers en grensarbeiders betreft, wilde ik het Parlement mededelen dat de Commissie van plan is een permanente dialoog met de burgers tot stand te brengen. Dit zal officieel aangekondigd worden tijdens de topconferentie van Cardiff. Dergelijke één-loketdiensten zullen in alle lidstaten worden opgericht overeenkomstig het model van het Citizens First-initiatief. Deze diensten zullen de burgers advies kunnen geven over hun rechten en over elk ander met de Gemeenschap verband houdend vraagstuk.
Dan wil ik tot slot nog kort commentaar geven op het idee om met behulp van een richtlijn een zogenaamde Europa-toets in te voeren. Dit zou betekenen dat de lidstaten hun wetgeving moeten onderzoeken op de gevolgen voor grensarbeiders. Ik zou duidelijk willen maken dat het reeds de taak van de Commissie is toe te zien op de verenigbaarheid van de nationale wetgevingen met het Verdrag en de afgeleide wetgeving, in de mate waarin hier vraagstukken worden geregeld die onder communautaire bevoegdheid vallen. De Commissie zal ongetwijfeld gebruik blijven maken van de in artikel 169 van het Verdrag genoemde bevoegdheden en inbreukprocedures openen tegen lidstaten die de Europese wetten overtreden.
Ik begrijp evenwel heel goed dat men met het verzoek om een voorstel voor een richtlijn een meer algemeen onderzoek naar de sociale en economische gevolgen van een nationale wetgeving beoogt. Een nationale wetgeving hoeft namelijk niet per se in te druisen tegen de Europese wetgeving om schadelijke gevolgen te kunnen hebben voor de grensarbeiders. Ik weet niet of in dergelijke gevallen een voorstel voor een richtlijn het geschikte instrument is. Wel zou, zoals in het verslag wordt gesuggereerd, een verbetering van het grensoverschrijdend overleg tussen de partners in de verschillende regio's en op communautair vlak een goed middel kunnen zijn. Ik kan u dus inderdaad bevestigen dat de Commissie van plan is dit overleg aan te moedigen. Daarmee kunnen immers eventuele inbreuken op de communautaire wetgeving en de sociale en economische gevolgen van de nationale wetgeving voor grensarbeiders zo snel mogelijk bekend worden gemaakt.
Ter afsluiting wilde ik de rapporteur bedanken voor haar interessante verslag en nogmaals duidelijk stellen dat de Commissie vastbesloten is te blijven ijveren voor een oplossing van de problemen voor de grensarbeiders.

Van Lancker
Voorzitter, ik zou de commissaris willen bedanken voor zijn uitgebreid antwoord, waar ik heel veel voldoening in kan vinden. Maar toch een vraag over die Europa-toets. Ik weet dat hij het idee van een Europa-toets vroeger niet zo genegen was, maar ik weet ook dat de Juridische Dienst van de Europese Commissie bezig was met een onderzoek met betrekking tot de rechtsbasis in het Verdrag. Kan de commissaris mij bevestigen of ontkennen of er al dan niet een rechtsbasis voor een dergelijke toets zou bestaan, die er inderdaad niet alleen in bestaat de sociale wetgeving in de lidstaten te toetsen op hun conformiteit met Europese wetgeving, maar te toetsen op hun effecten voor de grensarbeiders, wat een ander soort toets is. Onze juridische dienst had artikel 49 als geschikte rechtsbasis aangeduid. Ik zou zeer graag hebben dat de commissaris mij kan toelichten wat de bevindingen van de Juridische Dienst van de Europese Commissie zijn.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde mevrouw Van Lancker zeggen dat er volgens mij inderdaad een rechtsgrondslag is. Het probleem is echter dat hier eerst bepaalde politieke keuzes moeten worden gemaakt. Voordat deze vraagstukken en andere vraagstukken betreffende de belastingen aan de orde kunnen worden gesteld, moeten zij onder de loep worden genomen in de werkgroep belastingbeleid. Daar wringt echter de schoen: deze werkgroep zit voor dit jaar tot over de oren in het werk. Ik weet dat zij momenteel bezig zijn met een onderzoek naar pensioenregelingen, energiebelasting en elektronische handel. Zij hebben dus momenteel een boordevolle agenda. Desalniettemin kan ik op uw vraag met een kort "ja" antwoorden. Er is mijns inziens een rechtsgrondslag voor iets dergelijks.

De Voorzitter
Mijnheer Flynn, ik dank u voor uw betoog.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Kentekenbewijzen van motorvoertuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0190/98) van de heer Bazin, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de kentekenbewijzen van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan (COM(97)0248 - C4-0423/97-97/0150(SYN)).

Bazin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik zou drie opmerkingen willen maken: de eerste betreft de huidige situatie, de tweede betreft de doelen van het voorstel voor een richtlijn, en de derde betreft de moeilijkheden die zich bij deze zaak voordeden.
Het is momenteel zo dat dit soort papieren, deze kentekenbewijzen - in mijn land "grijze kaart" geheten - onderling sterk afwijken. Ze verschillen heel veel van elkaar, zowel wat hun inhoud als wat hun vorm betreft. Deze uitermate grote verscheidenheid, samenhangend met het vrijwel geheel ontbreken van codificatie, maakt de internationale leesbaarheid en het gebruik ervan door diegenen die voor het controleren van transitovoertuigen verantwoordelijk zijn, uiterst moeilijk.
De doelen van het voorstel voor een richtlijn zijn eenvoudig: het harmoniseren van het document. Voorgesteld wordt dat het uit twee delen bestaat, dat duidelijk wordt aangegeven wat op het document moet worden vermeld, wat iets anders is dan wat erop kan worden vermeld, en tot slot een eenvoudige alfabetische code, zodat het document van land tot land gemakkelijk te lezen is. De moeilijkheden waarop we bij deze zaak stuitten zijn talrijk en houden verband met de, van land tot land zeer uiteenlopende, juridische aard zelf van het document.
In sommige landen is het gewoon een kentekenbewijs, in andere landen is het bijna een eigendomsbewijs. En tenslotte, in sommige landen bestaat dit document niet eens, omdat de zaken er anders georganiseerd zijn.
Vervolgens is er de functie van het document. Sommige overheidsinstanties willen er niet meer dan een administratief stuk in zien. Voor andere staat het wezenlijk ten dienste van de politiecontrole. Tot slot, afhankelijk van de gegevens die al dan niet op dit document staan vermeld, kan het ook een rol spelen bij het controleren van de werking van het voertuig. We zien dus dat er achter deze diversiteit van de documenten in zekere zin volstrekt verschillende bestuurlijke denkwijzen verborgen gaan.
Daarom is het goed, en dat is tevens mijn conclusie, dat dit voorstel voor een richtlijn, als een eerste stap, heel erg bescheiden is. Dat is maar logisch en daarom had ik zelf ook maar drie amendementen ingediend, de amendementen 1, 3 en 4. Deze benadrukken dat het een eerste stap is, maar dat het niet bij die eerste stap mag blijven. De datum van inwerkingtreding is wat verschoven en vervolgens wordt er gevraagd om informatie-uitwisseling tussen de nationale overheidsinstanties en de Commissie.
Collega's van de Commissie vervoer wilden van hun kant instemmen met de amendementen van de heer Seal die een aantal elementen ter voorkoming van fraude voorstelt. Ik heb me naar hun standpunt gevoegd. Daarentegen kan ik amendement 7 dat door de Fractie De Groenen in het Europees Parlement is ingediend niet aanvaarden, omdat het document daardoor alleen maar nog meer met gegevens over de werking van het voertuig wordt overladen, wat de goedkeuring van zelfs deze eerste stap op de weg naar harmonisatie van de kentekenbewijzen sterk zou bemoeilijken.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, de regeling die de Europese Commissie wil invoeren is om twee redenen een goede en zelfs onontbeerlijke regeling.
Ten eerste is de cabotage in het wegvervoer geliberaliseerd. Door deze liberalisering is een doelmatig toezicht en een efficiënte controle op vrachtwagens die zich op de interne markt bevinden, noodzakelijk geworden.
Ten tweede is tijdens de werkzaamheden van de enquêtecommissie van het Parlement voor douanevervoer en fraude gebleken dat in de meeste gevallen de smokkelwaar, met name sigaretten en alcoholhoudende dranken, over de weg wordt vervoerd. Er zijn honderden gevallen van vrachtwagens die plotseling met vracht en al in het niets verdwijnen of onderweg van nummerbord of kleur veranderen. Deze dingen worden allemaal uitgebreid beschreven in het verslag van de enquêtecommissie voor douanevervoer en fraude.
Om nu het onderhavige voorstel - waarvoor ik de commissie vervoer en de rapporteur, de heer Bazin, van harte wil bedanken - in praktijk te brengen, moet aan twee voorwaarden worden voldaan.
Als een vrachtwagen of een bus in een bepaalde lidstaat moet worden ingeschreven, moet aan deze nieuwe lidstaat het oude kentekenbewijs worden overgelegd. Dit is van fundamenteel belang.
Ten tweede moet de lidstaat die het nieuwe kentekenbewijs uitgeeft, het oude bewijs terugsturen naar de betrokken lidstaat, opdat deze op de hoogte wordt gebracht van de verandering van kenteken.
Een ander zeer belangrijk punt betreft de controle. Op alle wegen in de Europese Unie zal nu controle moeten plaatsvinden. In bepaalde landen, zoals Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden, hoeven de vrachtwagens geen kentekenbewijs te hebben. De vrachtwagens van deze landen zullen nu echter, zodra zij in andere landen op de weg komen, verplicht zijn een dergelijk bewijs bij zich te hebben.
Ik wil ter afsluiting nog opmerken dat de Europese Volkspartij steun verleent aan zowel het verslag als de amendementen van de rapporteur.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, dames en heren, dit is echt een debat tussen de wapenbroeders van het vervoerbeleid. Het is een verslag dat een beetje technisch is, maar ook weer niet te technisch. Laat ik beginnen de voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme hartelijk te bedanken. Soms is het zijn plicht, die hij dan ook ernstig neemt, de taak van rapporteur op zich te nemen en te zorgen dat er schot komt in de zaak als geen enkele fractie een bepaald verslag wil opstellen vanwege het onderwerp, en ik dank hem in het bijzonder voor de enorme betrokkenheid waarmee hij het vervoerbeleid in onze commissie leidt.
Wat de zaak zelf betreft, steunen we het voorstel voor een richtlijn van de Commissie over de harmonisatie van de kentekenbewijzen van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan. Ik denk dat de harmonisatie van de kentekenbewijzen de verkeerscontroles in de Unie zal vergemakkelijken, want in de toekomst zullen de documenten in ieder geval een aantal duidelijke, eenvormige gegevens bevatten, ongeacht het land van afgifte, zoals in welke lidstaat het voertuig is ingeschreven en welke persoon de gerechtigde houder van de kentekenbewijzen is. Daarmee is nog niet bekend wie de eigenaar van het voertuig is, maar we weten tenminste wel wie de gerechtigde houder is van de kentekenbewijzen. Daardoor bevordert het voorstel voor een richtlijn meteen ook de strijd tegen de criminaliteit met auto's. Voorts wordt door de harmonisatie van de kentekenbewijzen de uit- en inschrijving van motorvoertuigen van de ene naar de andere lidstaat vereenvoudigd.
Mijnheer de commissaris, mijn fractie gelooft echter dat dit pas de eerste stap is naar harmonisatie, want het kan niet dat in de Europese Gemeenschap sommige landen ééndelige kentekenbewijzen hebben en andere tweedelige, aangezien dit verschillende juridische gevolgen heeft in de respectieve lidstaten. In een eenheidsmarkt zou dat eigenlijk niet mogen. Volgens mij moet een interne markt gepaard gaan met een zekere harmonisatie. Deze hoeft niet tot in de puntjes te gebeuren, maar de basisgegevens moeten op een doordachte manier geharmoniseerd worden. In zoverre zou het mij verheugen indien u zou bevestigen dat de harmonisatie verder moet gaan dan deze eerste stap, temeer omdat diefstal en smokkel van voertuigen binnen de Gemeenschap en ook van de Gemeenschap naar aangrenzende derde landen volgens mij harder moeten worden aangepakt, en duidelijke kentekenbewijzen helpen daarbij. In zoverre steunen wij uw verslag, mijnheer de commissaris. We hopen dat u de amendementen steunt van de voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme - behalve het amendement van de groene fractie natuurlijk, dat steunen wij ook niet - en voor het overige hopen we dat dit een eerste stap is naar een voorzichtige, maar zakelijke en realistische harmonisatie.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eerst de heer Bazin bedanken voor zijn uitstekende en bondige verslag. Het schrijven van dit verslag was weliswaar in zekere zin een plichtpleging voor hem, maar desalniettemin heeft hij hier met een zeker enthousiasme aan gewerkt. Zoals wij zojuist van de heer Bazin zelf hebben vernomen en zoals overigens ook in zijn verslag staat, bestaan er bij de inschrijving van motorrijtuigen qua procedures en doelstellingen grote verschillen tussen de lidstaten. Ook is het Verdrag van Wenen inzake het wegverkeer van 1968 niet overal in dezelfde mate overgenomen. Nu de mobiliteit in de Gemeenschap en op de interne markt is toegenomen, is het, zoals de heer Sarlis terecht opmerkte, verstandig geworden te streven naar harmonisatie van de voorschriften betreffende de informatie die moet voorkomen op kentekenbewijzen. Ik ben natuurlijk blij te horen dat de heer Bazin en zijn collega's steun geven aan de doelstellingen van ons voorstel. Ik heb de ingediende amendementen nauwkeurig onderzocht en vastgesteld dat ik weliswaar absoluut niet gekant ben tegen de inhoud ervan, maar om praktische redenen helaas niet in staat ben alle amendementen over te nemen.
In amendement 1 wordt aangedrongen op een aanvulling van de overwegingen met een verklaring dat dit voorstel de eerste stap is in de richting van een meer volledige harmonisatie. Ik ga akkoord met de bedoelingen van het amendement, maar om de zojuist, reeds door de heer Jarzembowski genoemde redenen en omdat mijns inziens men in de toekomst sowieso de richting van meer uniformiteit zal uitgaan, zou de toevoeging van een dergelijke nieuwe overweging geen enkel wetgevend effect hebben en daarom kan de Commissie hier niet mee instemmen.
Met amendement 3 wil men de data van inwerkingtreding veranderen om rekening te kunnen houden met het huidige tijdschema in het voorstel. Het lijdt geen twijfel dat hetgeen in het amendement wordt voorgesteld, een verstandige zaak is. Als wij echter daarop in willen gaan, moeten wij een gewijzigd voorstel indienen en dan zou het zo kunnen zijn dat door een tweede lezing zelfs de nieuwe data niet haalbaar zijn. Daarom lijkt het mij het beste om dit detail te bewaren voor de uiteindelijke goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt. Dan kunnen de juiste data worden vastgesteld. Daarom hoop ik dat dit amendement kan worden ingetrokken.
Met amendement 4 wordt een beroep op de Commissie gedaan om alle lidstaten kopieën van de kentekenbewijzen uit andere landen te doen toekomen. Ik kan dit amendement overnemen, aangezien iets dergelijks een belangrijk middel is voor de verspreiding van informatie.
Amendementen 2, 5 en 6 hebben betrekking op fraudebestrijding. Ik stem in met het principe van deze amendementen en met name met amendement 5, waarin staat dat het identificatienummer van de motor op het kentekenbewijs moet voorkomen. Op grond van de andere amendementen zou het evenwel noodzakelijk worden het kentekenbewijs te vervangen zodra bepaalde onderdelen in het motorrijtuig zijn vervangen. Ik denk bijvoorbeeld aan de vervanging van een ruit. Ik geloof niet dat dit de bedoeling is van de indieners van dit amendement. Het resultaat daarvan zou een reusachtige bureaucratie zijn. Ik hoop dat de geachte leden bij nader inzien zullen besluiten hier niet op aan te dringen.
Volgens amendement 7 zou de vermelding van de milieukenmerken van het voertuig op het kentekenbewijs in plaats van facultatief, verplicht moeten worden gesteld. Aangezien dergelijke details een rol kunnen spelen in toekomstige belastingstelsels en aangezien dergelijke kenmerken ook langs de weg controleerbaar zijn, lijkt het de Commissie zinvol deze informatie verplicht te stellen en daarom steunen wij dit amendement.
Ik dank de heer Bazin en zijn commissie van harte voor hun opbouwende houding jegens een voorstel dat zowel voor eigenaars van motorvoertuigen als voor vervoersautoriteiten zeer nuttig zal zijn en een belangrijke bijdrage zal leveren aan de bestrijding van diefstal en fraude. Daarom hoop ik met de leden van dit Parlement dat dit voorstel zo snel mogelijk zal uitmonden in een wetgeving.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Aardappelzetmeel
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0163/98) van mevrouw Redondo Jiménez, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr.1868/94 tot vaststelling van een contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel (COM(97)0576 - C40045/98-97/0300(CNS)).

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, voor ons ligt de herziene versie van verordening 1868/94 van de Raad, waarin zowel in artikel 1 als in artikel 2 wordt gewezen op de plicht van de Commissie om een verslag over te leggen over de werking van deze verordening en over het voorstel tot verlenging van de termijn of enigerlei andere wijziging van deze verordening alsook betreffende de toekenning van de contingenten aardappelzetmeel. Dit was van toepassing op Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Nederland en Spanje. In januari 1995 werden nog drie landen opgenomen - Oostenrijk, Zweden en Finland - wat tevens een wijziging van de richtlijn inhield, waardoor het contingent globaal op 1.869.000 ton kwam te liggen.
In het onderhavige voorstel worden ook de beleidsinstrumenten genoemd waarop de verordening berust, namelijk de minimumprijs van aardappelen, de compensatiebedragen voor de producent en de speciale premies voor de industrie, welke om drie redenen ondersteund wordt: vanwege de structurele nadelen die kleven aan de zetmeelproductie, vanwege het gebrek aan bruikbare bijproducten en wegens het seizoengebonden karakter van de productie.
Ik zou in deze plenaire vergadering de tegenstrijdigheden willen bestuderen die ik in dit door de Commissie ingediende voorstel heb aangetroffen. Het voorstel gaat uit van een aantal criteria die wij hier naar mijn mening eens nader moeten analyseren. In de eerste plaats, geachte collega's, dienen we mijns inziens te weten of we het over zetmeel of over aardappelen hebben. Als het om zetmeel gaat, dan moet worden gesteld dat dit een vaste prijs dient te hebben die onafhankelijk is van de grondstof van het zetmeel, of dat nu uit aardappelen of uit granen gemaakt wordt. In het onderhavige geval is er sprake van discriminatie ten gunste van aardappelzetmeel, dat zo'n 35 % overgewaardeerd wordt, hetgeen nader zou moeten worden onderzocht. Staat u mij toe, geachte collega's, nu we het over aardappelen hebben, hierover een uitspraak te doen: we zullen deze materie aan een grondig onderzoek onderwerpen en een regeling treffen voor aardappelen, niet alleen voor het gebruik voor zetmeel maar voor alle toepassingen, zowel op industrieel als op voedingsgebied. En namens een groot aantal landen van de Europese Unie zou ik hier willen eisen dat er een gemeenschappelijke marktordening voor aardappelen komt.
Wat betreft de steun aan de aardappelzetmeelfabrikanten moet gezegd dat deze wordt betaald uit hoofde van het seizoengebonden karakter, de niet-verwerking van bijproducten en milieumaatregelen. Ik zou de Commissie er graag op willen wijzen dat als we het seizoengebonden karakter als criterium nemen, de hele voedingsmiddelenindustrie voor steun in aanmerking zou komen. Is de Commissie bereid de hele voedingsmiddelensector steun uit te keren voor producten die met seizoengebonden problemen te maken hebben? Dat zou naar mijn idee een ernstige vergissing zijn. Wat het niet-verwerken van bijproducten betreft geldt hetzelfde verhaal, want hoeveel industrieën zijn er niet die geen bruikbare bijproducten hebben maar die wel voor de verbranding of andere vormen van verwerking van hun afval moeten betalen? Het komt er dus op neer dat we geld geven voor iets waarvoor anderen moeten betalen om het te laten doen.
Wat de milieumaatregelen betreft zou ik u, met uw welnemen, willen zeggen dat we de zetmeelindustrie al 20 jaar betalen om die maatregelen te nemen. Naar mijn idee is er inmiddels al ruim voldoende tijd verstreken om ze in te voeren.
Wat ik hiermee zeggen wil, geachte collega's? Dat we dit steunregime moeten intrekken? Nee. Ik ben van mening dat de Commissie, net zoals wij die ons hier met politiek bezighouden, zich flexibel moet opstellen en rekening moet houden met alle sociale, regionale en milieuproblemen die zich kunnen voordoen. Wat het onderhavige geval betreft stel ik voor de invoering van een nieuwe GMO voor aardappelen grondig te bestuderen. Maar ten aanzien van het aardappelzetmeel dient een verlenging van drie jaar te gelden. Verder hoop ik dat er rekening zal worden gehouden met de hier door mij als tegenstrijdig aangemerkte argumenten wanneer we de nieuwe GMO's bestuderen, een noodzaak waar we niet omheen kunnen omdat we immers altijd te horen krijgen dat er problemen van financiële aard zijn, reden waarom we onze begrotingen niet mogen verhogen. Nochtans, geachte collega's, voorziet het voorstel van de Commissie in een verhoging van de begroting met 26 %, iets wat volgens mij boekdelen spreekt. Er wordt ons gezegd dat we door middel van de bezuinigingsmaatregelen 150 miljoen ecu kunnen besparen. Geachte collega's, als we het over olie hebben, hebben we het over getallen die rond de 200 miljoen ecu liggen en die heel veel beroering teweeg brengen in de Europese Unie. Laten we dus consequent zijn en voor de verschillende GMO's dezelfde criteria hanteren.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Redondo Jiménez voor haar verslag en heb vol belangstelling nota genomen van haar opmerkingen. Zij heeft dezelfde dingen gezegd als ik drie jaar geleden, toen ik een verslag moest schrijven over een quotaregeling voor aardappelzetmeel. Quota zijn in het verleden ingevoerd omdat door de gelijke behandeling van zetmeel en granen wat de subsidies betrof, de productie van zetmeelaardappelen enorm was gestegen. Aardappelen die verbouwd werden om gegeten te worden of om er chips van te maken, kregen geen subsidies. De productie van zetmeelaardappelen schoot echter omhoog en daarom werd een quotaregeling noodzakelijk.
Zoals ik een aantal jaren geleden ook al zei, zetten wij grote vraagtekens bij de steun met overheidsgeld aan de productie van zetmeelaardappelen. Er zijn immers andere zetmeelbronnen. Het bedrag dat voor de ondersteuning van deze productie wordt uitgetrokken, is enorm gestegen. 48 % van de totale zetmeelexport in de jaren 1996 en 1997 bestond uit aardappelzetmeel. Maar waarom gebruiken wij overheidsgeld om de mensen aan te moedigen zetmeelaardappelen te telen, als wij in de Europese Unie zelf geen weg daarmee weten? Eerst betalen wij voor de productie van zetmeel en daarna betalen wij voor de export van zetmeel, omdat niemand het zetmeel hier wil. Dat is klinkklare onzin en daarom mogen wij deze subsidies niet uitbreiden, maar moeten wij eerder de quota verminderen, zodat wij ons uiteindelijk kunnen ontdoen van die exportsubsidie.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou mevrouw Redondo heel hartelijk willen bedanken voor haar verslag, maar mevrouw Hardstaff wil ik hier openlijk tegenspreken, als zij vraagt waarom we geen maïs of graan telen in plaats van aardappelen. Aardappelen groeien op plaatsen waar tarwe en maïs niet gedijen en daarom is de aardappelteelt juist absoluut noodzakelijk en van fundamenteel belang voor een heleboel probleemgebieden in Europa. Daarom is het ook noodzakelijk voor de toekomst van de aardappelzetmeelsector - een sector die ook borg staat voor werkgelegenheid - dat de premie aan de aardappelzetmeelfabrikanten behouden blijft. Ik zou hier nog aan toe willen voegen dat het ons allemaal duidelijk is dat de spitstechnologie in de productie van aardappelzetmeel ook voor de bedrijven en de zetmeelfabrikanten van wezenlijk belang is en dat deze verwerkingsbedrijven ook betrouwbare partners onder de boeren nodig hebben. Maar de boeren kunnen deze aardappelen enkel telen dankzij de compensatiebetalingen voor zetmeelaardappelen. Mijns inziens moeten we het voorstel van de Commissie in de huidige vorm steunen, evenals het voorstel om de quota voor de volgende drie jaar te behouden.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, het is niet altijd het geval maar dit keer kan mijn fractie de voorstellen van de Commissie in grote lijnen volkomen steunen. Wij vinden het nodig dat zetmeel van wat voor bron ook op gelijke wijze wordt betaald en vooral ook zetmeel uit aardappelen. Waarom vinden wij dat?
Ten eerste, de regio's in Europa waar aardappelen worden verbouwd die dienen voor zetmeelproductie zijn in het algemeen in het bezit van gronden die niet erg vruchtbaar zijn. Alternatieven zijn dan ook weinig beschikbaar. Als wij het niet zouden doen, dan zou het voor grote gebieden in Europa gewoon een rampzalige ontwikkeling betekenen. Ik ben het dus ook helemaal niet eens met de woordvoerster van de socialistische fractie. Ik had ook eigenlijk verwacht dat dit soort argumenten haar wel zouden moeten aanspreken, als wij kijken wat het allemaal zou kosten, op het ogenblik betalen wij ongeveer, dacht ik, 200 miljoen ecu voor dit beleid. In het geheel van de regionale ontwikkeling van Europa is dat uiterst gering. Daar krijgen wij duidelijk waar voor ons geld. Wat is bovendien aantrekkelijk aan deze industrie? Ze heeft bewezen dat ze in de loop van de jaren zeer milieuvriendelijk werken kan. Geen milieuverontreiniging meer. Nog iets aantrekkelijks op het gebied van het gebruik van landbouwproductie voor niet-voedingsdoeleinden. Het zijn heel belangrijke ontwikkelingen. Recentelijk was er in de Nederlandse kranten een bericht dat één van die fabrieken een product ontwikkeld had dat gelatine zou kunnen vervangen. In verband met de BSE-problematiek is dat uiterst aantrekkelijk. Dat soort dingen moeten we aanmoedigen. Dat soort dingen zijn waarschijnlijk op den duur de redding van deze soorten industrieën. Daarom is deze subsidie die wij geven zeer zeker de moeite waard.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Mulder. Die vijf seconden meer zijn voor uw rekening omdat dit voorzitterschap nooit iemand het woord ontneemt, het enige wat het doet, is nadrukkelijk aangeven wanneer de spreektijd voorbij is. De verantwoording die tijd al dan niet te overschrijden ligt bij de afgevaardigde in kwestie.
Dan zullen we nu eens zien of de heer Van Dam, die anderhalve minuut spreektijd heeft en die het woord zal voeren namens de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten, zichzelf meer tijd toekent dan die anderhalve minuut; ik zal hem er duidelijk op attenderen wanneer het zover is.

Van Dam
Voorzitter, het voorstel van de Commissie tot verlenging van de contingenteringsregeling voor aardappelzetmeel met drie jaar verdient alle steun. De regeling heeft bijgedragen aan een stabiele ontwikkeling van de markt. De kosten voor die marktordening aardappelzetmeel werden in de hand gehouden. In verband met de productieplanning voor de komende jaren is het van belang dat de besluitvorming over de verlenging van de contingenten zo spoedig mogelijk wordt afgerond.
De amendementen van de rapporteur, die beoogden de steun voor de aardappelzetmeelproducten te verlagen, zijn terecht door de landbouwcommissie verworpen. Een eenzijdige verlaging van de steun voor aardappelzetmeel zou het evenwicht op de markt tussen enerzijds zetmeel uit granen en anderzijds zetmeel uit aardappelen ernstig verstoren. Daarom moet een eventuele hervorming van de marktordening voor aardappelzetmeel zijn afgestemd op de hervormingen in de graansector. Maar Agenda 2000-voorstellen voor aardappelzetmeel, waarbij de compensatie voor de prijsdaling slechts 44 % bedraagt, acht ik niet aanvaardbaar.
Tenslotte wil ik erop wijzen dat zetmeelaardappelen niet kunnen worden vergeleken met consumptieaardappelen. Het gaat om volstrekt verschillende producten en markten. Een marktordening voor zetmeelaardappelen is nu eenmaal noodzakelijk, omdat deze producenten moeten concurreren met graanzetmeelproducenten, die via de MacSharry-premies aanzienlijk worden gesteund. Maar aan een marktordening voor consumptieaardappelen, zoals in amendement 3 wordt bepleit, bestaat geen enkele behoefte. De vrije markt doet voor dit product zijn werk naar behoren.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik mevrouw Redondo willen bedanken voor haar verslag over de contingentering van de aardappelzetmeelproductie. Voorts is in dit verslag een amendement aangenomen, amendement 3, waarin ervoor wordt gepleit de problemen van de aardappel, ook die van de consumptieaardappel, in hun geheel te bestuderen, want er is behoefte aan een GMO ter regulering van de Europese aardappelmarkt, met als doel de telers te beschermen tegen de prijsdalingen waaraan dit product onderhevig is.
De aardappelmarkt wordt gekenmerkt door cyclische schommelingen, waardoor zich regelmatig prijsdalingen voordoen die ernstige gevolgen hebben voor de producerende sector. Ingrijpen op Europees niveau is derhalve geboden om deze markt te regelen, waarbij we niet mogen vergeten dat de aardappel het tiende Europese landbouwproduct is qua productievolume en het enige van de 25 landbouwproducten van de Europese Unie dat niet door de Unie zelf gereguleerd is.
Andere producten kosten de communautaire schatkist elk 2.000 miljoen ecu, in sommige gevallen 1.500 miljoen ecu, maar voor de aardappel, product nummer tien van de Europese landbouw, bestaat geen enkele regelgeving. Het gaat om een vaste markt waarop een toename van de productie en de daaruit voortvloeiende prijsdalingen niet tot hogere consumptie leiden. Volgens sommige studies zou deze markt kunnen worden geregeld door middel van een contingenten-oppervlaktestelsel, daar gebleken is dat er een verband bestaat tussen de oppervlakte waarop verbouwd wordt, de prijzen en het product.
Zo'n regulerend stelsel zou niet alleen het product - de aardappel - beschermen tegen schommelingen, het zou ook het voordeel hebben dat het geen administratieve rompslomp met zich meebracht terwijl de budgettaire kosten voor de communautaire belastingbetaler minimaal zouden zijn. Ik ben het er dus mee eens dat dit verslag wordt aangenomen. Middels amendement 3 moeten we er echter bij de Raad op aandringen dat hij nu voor eens en voor altijd - na gedurende vijf of zes jaar voorstellen op tafel te hebben gehad - de moed heeft om een systeem vast te stellen waarmee het probleem van de consumptieaardappel in de hele Europese Unie door middel van een GMO kan worden geregeld.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer mevrouw Redondo met haar verslag over de productie van aardappelzetmeel. Ik waardeer het zeer dat de rapporteur bij de behandeling door de commissie bereid was de compromisvoorstellen goed te keuren die het verslag aanzienlijk evenwichtiger maken en die meer rekening houden met de specifieke omstandigheden van de zetmeelproductie in de verschillende landen.
De Commissie stelt voor het contingenteringsregeling te handhaven, zodat de interne zetmeelmarkt gezonder gemaakt kan worden. In Finland kan men met de binnenlandse productie van aardappelzetmeel slechts voldoen aan de helft van de vraag in de binnenlandse papierindustrie, en daarom heeft Finland voorgesteld zijn contingent tot 70.000 ton te verhogen. Dat komt beter overeen met de al bestaande productiecapaciteit.
Vanwege het noordse klimaat zijn de oogstverschillen van zetmeelaardappelen in Finland groter dan in Midden-Europa. Hierdoor is het moeilijk de productie aan te passen aan de marge van 5 % voor het contingent. Verwijzend naar de grote oogstverschillen is een marge van 10 % zeer gerechtvaardigd en in dit opzicht vind ik amendement 6 heel geslaagd. Hierin wordt de mogelijkheid voorgesteld om 10 % van het contingent af te wijken.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen gaat mijn dank uit naar de rapporteur, mevrouw Redondo Jiménez, en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die het verslag over het voorstel tot aanpassing van de contingenteringsregeling voor aardappelzetmeel hebben opgesteld. Het voorstel beoogt het huidige stelsel voor een nieuwe periode van drie jaar te verlengen.
De Commissie aanvaardt graag amendement 1, dat het sociaal-economisch belang van de producenten van zetmeelaardappelen benadrukt en de maatregelen in deze sector rechtvaardigt. De Commissie aanvaardt eveneens amendement 2, dat de doelstelling handhaving van het evenwicht tussen de aardappelzetmeelsector en de sector van op basis van granen geproduceerd zetmeel versterkt. Betreffende amendement 3, dat over de consumptieaardappels gaat, is de Commissie zicht bewust van de noodzaak een gemeenschappelijke marktordening in de aardappelsector op te zetten. Daarom heeft zij in 1992 het Parlement en de Raad een voorstel in die zin gedaan. Wat betreft amendement 4, waarin wordt voorgesteld de aan de aardappelzetmeelfabrikanten toegekende premie tot het seizoen 1998-1999 te beperken, betreurt de Commissie het dat zij dit amendement, waardoor de sector op grond van structurele druk op de productie zou worden benadeeld, niet kan aanvaarden. Op dezelfde wijze ziet de Commissie niet de noodzaak in van een precisering van de al in artikel 1 van het voorstel gestelde periode van drie jaar noch van de niet-handhaving van de in de verordening vastgestelde hoogte van de premie. Bijgevolg kan de Commissie niet met amendement 5 akkoord gaan. Ten aanzien van amendement 6, dat verhoging van de flexibiliteit van het stelsel beoogt, betreurt de Commissie het dat zij dit amendement, dat de productie op een al relatief verzadigde markt waarschijnlijk zou doen toenemen, niet kan aanvaarden.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Cresson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Hoger onderwijs
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0191/98) van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de aanbeveling van de Raad betreffende de Europese samenwerking ter waarborging van de kwaliteit in het hoger onderwijs (C4-0191/98-97/0121(SYN)) (Rapporteur: mevrouw Heinisch).

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, Europese samenwerking inzake kwaliteitsbewaking van het hoger onderwijs: op het eerste gezicht zou men denken dat dit een hopeloze onderneming is. Nationale soevereiniteit op het gebied van culturele zaken, de veelvoud aan hogeronderwijsstelsels, autonomie en eigen karakter van de hogeronderwijsinstellingen, al deze aspecten van het subsidiariteitsbeginsel staan tegenover de noodzaak Europese kwaliteitsnormen vast te stellen voor het hoger onderwijs. Want in de Gemeenschap is er wel degelijk een algemene consensus over de dringende noodzaak hogere studies in Europa vergelijkbaar te maken om de mobiliteit van studenten in de Europese Unie te bevorderen, wat een nadrukkelijke wens is van ons allemaal, omdat we hopen dat dit de samenhang in de Europese Unie zal bevorderen.
Deze vergelijkbaarheid van de hogeronderwijsstelsels is pas mogelijk als er overeenstemming komt over hoe kwaliteit gedefinieerd en gemeten moet worden. Bovendien rijst de vraag wie het meest geschikt is om de verantwoordelijkheid te dragen voor de kwaliteitsbewaking en om op dit punt maatregelen te nemen. De standpunten die Commissie, Raad en Europees Parlement hebben ingenomen tijdens de besprekingen over deze aanbeveling geven een duidelijk beeld van de moeilijkheden die in het Europees onderwijsbeleid telkens weer opduiken als het erop aankomt voor de Gemeenschap wenselijke doelstellingen te realiseren en tegelijk het subsidiariteitsbeginsel strikt in acht te nemen.
In haar oorspronkelijke voorstel had de Commissie bepaald dat zij alleen bevoegd was voor de totstandbrenging van een Europees netwerk voor kwaliteitsbewaking en -beoordeling. Dit was voor de lidstaten natuurlijk onaanvaardbaar en daarom heeft het Parlement in de eerste lezing mijn voorstel gevolgd om de lidstaten in belangrijke mate te laten meewerken aan de totstandkoming van de netwerken. De onderliggende gedachte hierbij was dat de oprichting van een netwerk alleen zou kunnen slagen in samenwerkingsverband en op basis van wederzijds vertrouwen en een Europees netwerk zonder de nodige nationale randvoorwaarden nauwelijks denkbaar is.
Het gemeenschappelijk standpunt heeft op dit uiterst belangrijke punt het standpunt van het Parlement overgenomen. In de huidige opzet wordt de oprichting van een netwerk opgedragen aan de lidstaten, terwijl de Commissie tot taak heeft de samenwerking te bevorderen tussen de ambtenaren die bevoegd zijn voor de kwaliteitsbewaking en -beoordeling in het hoger onderwijs. Naast dit essentiële punt heeft de Raad nog 13 amendementen van het Parlement overgenomen, het één naar de letter en het ander naar de geest. Zelf vind ik het belangrijk dat twee grondgedachten, waarop ik mijn verslag gebaseerd had, in het standpunt van de Raad zijn overgenomen. Zo is het gelukt het principe van de autonomie van de hogeronderwijsinstellingen en het behoud van hun eigen pedagogische identiteit duidelijker naar voren te brengen. Ook is de zeer bindende toon waarmee de lidstaten in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie werden aangemaand tot het nemen van bepaalde maatregelen sterk afgezwakt.
Enkele wijzigingen waarvoor het Parlement zich in navolging van mijn verslag had uitgesproken, zijn echter niet overgenomen. Zo heeft de Raad de betrokkenheid van de LMOE-landen bij de maatregelen voor kwaliteitsbewaking afgewezen. Al is een aanbeveling aan deze landen ook uitgesloten om de juridische reden dat een aanbeveling niet tot landen kan worden gericht die geen lidstaat zijn, toch is het volgens mij belangrijk de betekenis van hun betrokkenheid niet uit het oog te verliezen, want bij de kwaliteitsbewaking gaat het vanzelfsprekend om gezamenlijke doeleinden, ook voor de landen die we binnen afzienbare tijd willen opnemen in de Gemeenschap. Zij horen ook deel te hebben aan de integrerende werking die we met onze maatregelen beogen en voor hen zal het extra belangrijk zijn te profiteren van Europa's vermogen tot vernieuwing en daar een bijdrage toe te leveren.
Een ander amendement werd evenmin door de Raad geaccepteerd. In dit amendement had ik mij uitgesproken voor het creëren van evaluatiesystemen op het gebied van onderzoek. In Duitsland, waar studie en onderzoek samengaan, leek het mij voor de hand te liggen dat de kwaliteit van een hogeronderwijsinstelling niet kan beoordeeld worden zonder haar prestaties op het gebied van onderzoek in de evaluatie te betrekken. Maar artikel 126 van het Verdrag van Maastricht, waar onze aanbeveling op gebaseerd is, kan niet worden ingeroepen voor maatregelen op het gebied van onderzoek. Het is alleen van toepassing op onderwijskwesties.
Met het amendement dat ik nu, in de tweede lezing, nogmaals heb ingediend, streef ik een compromis na. Dit amendement betrekt ook de opleiding tot het verrichten van onderzoek in de maatregelen voor kwaliteitsbeoordeling. Zo valt het toch onder de toepassing van artikel 126 en kan de evaluatie van wetenschappelijk onderzoek betrokken worden in de kwaliteitsbeoordeling van het onderwijs.
Ik denk dat dit een goede manier is om het subsidiariteitsbeginsel verenigbaar te maken met het streven naar verwezenlijking van beleidsdoelstellingen op onderwijsgebied. We zijn ons zeker bewust van de hindernissen die we nog moeten nemen bij de tenuitvoerlegging van dit compromis. Niettemin hoort dit compromis richtinggevend te zijn voor het universitair onderwijs van de 21ste eeuw. De toenemende globalisering eist dat we in de Europese Unie internationale maatstaven nastreven en ook in het hogeronderwijsbeleid nieuwe wegen opgaan. Daartoe behoren ook interdisciplinaire en Europese studierichtingen. We zullen moeten erkennen hoe belangrijk het is dat ons hele onderwijsbeleid gefundeerd wordt op een totaalconcept over onderwijs. We zullen ons tenslotte allemaal moeten inspannen voor de totstandkoming van partnerschappen in de plaats van toe te geven aan de angst om bevoegdheden te verliezen.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, we steunen het gemeenschappelijk standpunt en vinden dat onze amendementen daarin voldoende in aanmerking zijn genomen. Met het oog op de beste ontplooiings- en beroepsmogelijkheden voor jonge afgestudeerden zou er veel meer gedaan moeten worden aan de kwaliteitsbewaking en -bevordering van ons onderwijs en zouden hogeronderwijsinstellingen en al hun medewerkers het onderwijs voortdurend moeten onderwerpen aan een kritische evaluatie. Jammer genoeg is dit niet het geval en wordt er in sommige Europese landen meer aan gedaan dan in andere. Het is in ieder geval frustrerend voor studenten dat zij tegenwoordig geconfronteerd worden met classificatiesystemen, die bovendien vaak dubieus zijn, waaruit blijkt dat hun universiteit slecht staat aangeschreven bij overheid en bedrijfsleven, omdat er misschien niet voldoende vernieuwd werd. Het zou eindelijk gebruikelijk moeten worden dat iedere hogeronderwijsinstelling haar prestaties op het gebied van onderwijs en onderzoek laat evalueren en internationale deskundigen betrekt in de evaluatiecommissies.
Universiteiten zouden zich kritisch moeten buigen over de kwaliteit en toekomstgerichtheid van hun studieprogramma's en zich ook moeten afvragen of ze, in het kader van ERASMUS, voldoende Europees gericht zijn, bijvoorbeeld lezingen en seminaries in vreemde talen organiseren, overeenkomsten sluiten met buitenlandse hogeronderwijsinstellingen of bedrijfstakken, om hun studenten de mogelijkheid te geven praktijkervaring op te doen in het buitenland, en of de hogeschool een regionale betekenis heeft op het gebied van professionele bijscholing of zich op een bepaald vakgebied bezighoudt met onderwijs via televisie of andere media. Voor sommigen in de sectoren onderwijs en onderzoek zal deze ommekeer hard aankomen. Maar alleen zo kan verstarring worden tegengegaan. Het is in ieder geval belangrijk dat bij de kwaliteitsbewaking zoveel mogelijk gelijke maatstaven gelden. Maar om daarvoor nieuwe instanties in het leven te roepen, zoals een Europees netwerk, en dan nog zonder veel overleg, daar heb ik toch mijn bedenkingen bij en dat moet worden afgewezen. Zo komen we niet vooruit. Het beste is dat de hogeronderwijsinstellingen zelf voortdurend ervaringen uitwisselen over evaluatieprocedures. Afzonderlijke projecten kunnen doelgericht gesteund worden door de EU.
Tenslotte kan men zich afvragen of het zo slecht is dat er zoveel verschillende profielen zijn voor het hoger onderwijs in Europa. Dat biedt toch een hoop mogelijkheden voor vernieuwing. Waarom zou bijvoorbeeld de architectuurstudie in Milaan niet andere accenten leggen dan in Aachen, als beide maar beantwoorden aan hoge kwaliteitsnormen?

Sichrovsky
Dank u, mijnheer de Voorzitter, dat u op dit late uur nog naar mijn verklaringen wil luisteren. Kwaliteitsbewaking is zeker toe te juichen. Hetzelfde geldt voor de inspanningen om de kwaliteit van het Europees onderwijs op eenzelfde niveau te brengen. Waar men echter geen oog voor heeft, is de door ons bepleite vrije toegang. De vrije toegang van studenten tot alle hogeronderwijsinstellingen in Europa zal aanleiding geven tot concurrentie en een hiërarchie onder de hogeronderwijsinstellingen, waarbij ze zullen proberen zoveel mogelijk studenten te lokken. Dat zal veel doorslaggevender zijn dan de maatregelen om hogeronderwijsinstellingen te nivelleren. Ik heb echter mijn twijfels over het hier naar voren gebrachte concept van de opleiding tot het verrichten van onderzoek, want dit betekent dat men specifieke leerplannen zou moeten creëren voor het verrichten van onderzoek.
Een tweede tekortkoming is dat er niet gepleit wordt voor samenwerking tussen onderzoek en industrie, want uit ervaring weten we dat onderzoek enkel vruchten afwerpt als het gebeurt in samenwerkingsverband met de industrie.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het Parlement en in het bijzonder de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en haar rapporteur mevrouw Heinisch bedanken dat zij het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zo snel in behandeling hebben genomen. In grote lijnen tast dit standpunt de geest van het voorstel van de Commissie niet aan. Er zijn eveneens een groot aantal van de door het Parlement in eerste lezing voorgestelde amendementen in overgenomen. In feite zijn in de tekst van de Raad al uw belangrijke amendementen terug te vinden, bijvoorbeeld die over de definitie van wat een hogeronderwijsinstelling is, over de verscheidenheid van de nationale onderwijs- en beoordelingssystemen, alsook over de autonomie en de specificiteit van de onderwijsinstellingen.
Willen we onderwijs en beroepsopleiding die aansluiten op de uitdagingen van de toekomst bevorderen, zoals in het Verdrag wordt gevraagd, dan zijn systemen voor kwaliteitsbeoordeling de aangewezen onontbeerlijke instrumenten. Zij leveren een beslissende bijdrage aan het beleid ten gunste van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen. Zoals u hebt kunnen vaststellen worden de uitgangspunten waarop de beoordelingssystemen zijn gebaseerd duidelijk in de aanbeveling belicht. Bij de vaststelling van deze uitgangspunten zijn uw bijgedragen van groot belang geweest. Ik wijs er nogmaals op dat zij het resultaat zijn van ervaring in het veld aangedragen door talrijke onderwijsinstellingen en dat wij, beschikkend over deze ervaring, in staat zijn geweest de gemeenschappelijke kenmerken van de systemen van kwaliteitsbeoordeling van het onderwijs in de verschillende landen van de Unie goed te onderkennen.
Ik zou tevens willen wijzen op het belang van deze samenwerking als we tot een werkelijke doorzichtigheid van de onderwijsstelsels willen komen en wederzijdse informatie tussen de onderwijsinstellingen over inhoud en kwaliteit van hun onderwijs willen bevorderen. Dat zou een bijdrage aan de transnationale mobiliteit van de studenten, de erkenning van diploma's en kwalificaties en het vrije verkeer van afgestudeerden in Europa moeten leveren.
Wat het door de rapporteur voorgestelde amendement betreft sluit ik me graag aan bij de wens dat er duidelijk wordt gemaakt dat de hogeronderwijsinstellingen niet alleen de kwaliteit van het onderwijs en de praktijkopleiding moeten verbeteren, maar ook de opleiding tot het verrichten van onderzoek. U herinnert zich nog wel dat de Commissie in eerste lezing een amendement heeft verworpen dat verwees naar het verrichten van onderzoek in het algemeen, omdat dit gebied niet onder de rechtsgrondslag van de aanbeveling viel. Daarentegen is de reikwijdte van het vandaag voorgestelde amendement duidelijk omschreven en tot de opleiding tot het verrichten van onderzoek beperkt. Het lijkt me nuttig het in te voeren, omdat in het door de hogeronderwijsinstelling geboden onderwijs de opleiding tot het verrichten van onderzoek en het onderwijs in het algemeen vaak nauw verbonden zijn.
Ik heb al vaak het belang van deze aanbeveling voor de bevordering van kwaliteitsonderwijs in Europa benadrukt. Ik kan mezelf dus alleen maar gelukkig prijzen met het feit dat het interinstitutionele besluitvormingsproces op een zeer positief akkoord uitloopt. Direct nadat de Raad definitief met de aanbeveling heeft ingestemd, zal de Commissie zo snel mogelijk tot de instelling van het netwerk voor kwaliteitsbeoordeling overgaan, een netwerk waarvan de werkzaamheden van doorslaggevend belang zullen zijn voor de opbouw van de Europese onderwijsruimte die wij allen van harte wensen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Cresson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Vijfde kaderprogramma
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0188/98) van de heer Marset Campos, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over
I.het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de regels inzake deelneming van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten en de regels inzake de verspreiding van de onderzoeksresultaten ter uitvoering van het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap (1998-2002) (COM(97)0587/2 - C4-0015/98-97/0309(SYN)) enII.het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de regels inzake de deelneming van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten ter uitvoering van het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) (1998-2002) (COM(97)0587/2 - C4-0016/98-97/0310(CNS)).
Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het onderhavige voorstel betreffende de regels inzake de deelneming van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten en betreffende de regels inzake de verspreiding van de onderzoeksresultaten ter uitvoering van het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap en van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie beantwoordt aan de noodzaak de uitvoering mogelijk te maken van de doelstellingen en acties die in het genoemde kaderprogramma zijn vastgelegd. Het oordeel van onze commissie over dit voorstel was over het algemeen positief; het pakket geplande maatregelen dat het communautaire onderzoek voor de meest belanghebbende partijen toegankelijk moet maken, lijkt ons alleszins aanvaardbaar.
Onze commissie heeft haar aandacht geconcentreerd op enkele punten die een oplossing moeten bieden voor een aantal aan het licht gebrachte problemen die nog met eerdere ervaringen en inschrijvingen samenhangen en die ondanks de in het onderhavige voorstel ingevoerde verbeteringen moeten worden aangepakt omdat die verbeteringen ontoereikend zijn. Hiermee geven wij blijk van onze verontrusting over de gevolgen voor sommige onderzoeksgebieden van het snelle tempo waarin technologische innovaties hun intrede doen, met name wat betreft de automatisering, wat zowel geldt voor de samenstelling van de clusters bedrijven die een aanvraag indienen als voor hun deelneming en hun budgettaire verplichtingen.
Nog een andere aanpassing heeft betrekking op de noodzaak dat de informatie over de uitnodigingen tot inschrijving niet alleen via het Publicatieblad wordt verstrekt maar dat zij ook langs elektronische weg en in alle talen beschikbaar wordt gesteld.
Voorts is ons een groot aantal voorstellen gedaan met als doel het besluitvormingsproces te versnellen, in die zin dat de termijn niet langer dan vier maanden zou mogen duren, waarmee de clusters gebaat zouden zijn.
Verder leek het ons een goede zaak als er bij de financiële uitvoering van de steunmaatregelen rekening wordt gehouden met de verschillende componenten en speciale karakteristieken van elk der landen waarin de onderzoeksgroepen zich bevinden, om op die manier vernederende vergelijkingen te vermijden waarbij alle groepen over een kam worden geschoren.
Een voor de commissie bijzonder relevant aspect is dat welk betrekking heeft op de eigendom van kennis ontleend aan werkzaamheden welke zijn verricht in het kader van niet-rechtstreekse acties indien de bijdrage van de Gemeenschap 50 % of meer heeft bedragen. Het leek ons onvoldoende en onjuist dat dit recht op het delen van de eigendom alleen zou worden vastgelegd bij een communautaire financiering van 100 %.
Een hoofdstuk dat voor de hele Unie van speciaal belang is, betreft de fraudebestrijding. Ook al lijkt het onmogelijk, ook ons is ter ore gekomen dat in sommige gevallen sprake zou zijn van dergelijke misstanden. Daarom hebben wij, met als rechtsgrondslag een aantal uitspraken van het Europees Hof van Justitie die als precedent dienen, concrete mechanismen ingevoerd waarmee kan worden ingegrepen, waarmee fraude kan worden voorkomen of zo nodig sancties kunnen worden opgelegd aan clusters die voorwaarden niet nakomen of waarbij ernstige onregelmatigheden worden geconstateerd. Al die mechanismen hebben tot doel de financiële belangen van de Europese Gemeenschap te beschermen zoals gewaarborgd bij verordening 2988/95.
Wat een ander punt betreft achten wij het een goede zaak als van alle talen gebruik wordt gemaakt bij het verstrekken van de vereiste informatie aan de contractanten, alsook de benutting van alle bestaande hulpmiddelen van de informatiemaatschappij, met name voor de KMO's, universiteiten en onderzoekscentra.
Tenslotte vinden wij het onontbeerlijk dat zowel goedkeuringen als afwijzingen op goed onderbouwde wijze worden gemotiveerd. Er zij op gewezen dat het debat in de commissie heel interessant was en dat daarin nog andere aspecten aan de orde kwamen, zoals de vraag hoe zoveel mogelijk kleinschalige KMO's te bereiken en waar de prioriteiten te leggen, waarbij het erom ging of de gevolgen van de technologische innovatie voor het concurrentievermogen of de sociale behoeften van de bevolking van Europa als cruciaal moesten worden beschouwd.
Kortom, we kunnen stellen dat het Europees Parlement als tolk van de in de Gemeenschap geuite bezorgdheid en verlangens met deze bijdrage beoogt een aanvulling te geven op een op zich positief voorstel over deze zo vitale materie.

Van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, op de eerste plaats dank aan de rapporteur voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Het gaat hier om regels voor de deelneming van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan onderzoek. Het gaat uiteraard om de verspreiding van de onderzoeksresultaten. Ik vind dit verslag eigenlijk minstens zo belangrijk als de inhoud van het vijfde kaderprogramma. Want je kunt heel veel doen, maar op het moment dat je de zaken niet goed regelt contractueel of de verspreiding van de resultaten verlopen niet goed, dan heb je natuurlijk nog steeds weinig bereikt.
Wij hebben natuurlijk een grote traditie. Wij hebben al een aantal kaderprogramma's gehad en terecht heeft de Commissie, en daar ben ik haar zeer dankbaar voor, heel veel monitoringrapporten opgesteld, ook heel veel evaluatiestudies gedaan en het is goed om daarvan te leren. Laat ik een vijf- à zestal punten noemen die daaruit zijn voortgekomen.
Wat je leest in de verschillende evaluatierapporten, ik verwijs bijvoorbeeld naar ESPRIT, is dat er lange bureaucratische procedures zijn. Heel logisch, de Commissie wil het buitengewoon zorgvuldig doen, maar de doorlooptijd is wel soms achttien maanden voordat er een besluit wordt genomen. De financiële afwikkeling die duurt lang en zeker als het gaat om kleinere bedrijven is dat een probleem.
Een derde element dat natuurlijk van groot belang is, is dat het niet toegespitst is op hele snelle innovaties. Als je langdurige procedures hebt dan lukt dat dus niet. Er is een overvloed aan rapportageverplichtingen die logisch zijn vanuit bureaucratische overwegingen, maar die wel problemen stellen natuurlijk voor kleinere bedrijven die willen deelnemen aan onze research.
Tenslotte, er worden niet altijd goede afspraken gemaakt over de verspreiding.
Als wij nu dus bezig zijn met het opzetten weer van nieuwe regels en verplichtingen, dan moeten wij dus daarnaar kijken. Dat is ook de reden geweest waarom wij een aantal amendementen hebben ingediend, waarvan ik hoop ook dat de commissaris ze serieus wil nemen. Ik had de indruk dat vanuit de Commissie er veel weerstand was om serieus te kijken naar deze amendementen, omdat men reeds een voorgedrukt patroon had van wat eruit zal moeten komen. Ik denk dat dat verkeerd is, Voorzitter. Met name zou ik er ook aandacht voor willen vragen dat in de huidige fase waarin wij dus nu zitten dat wij rekening moeten houden dat clusters van midden- en kleinbedrijven vaak met één bedrijf een onderzoeksproject aan het doen zijn en dat je er ook voor moet zorgen dat het ene bedrijf met dat cluster aan midden- en kleinbedrijven dat die dus bij wijze van spreken een rechtspersoon zouden kunnen vormen. Daar slaat dus amendement 1 op.
Amendement 2 is van groot belang als je heel innovatieve projecten hebt, die dus bij wijze van spreken na een jaar al weer weg zouden kunnen zijn. In dat geval moet je niet de regel toepassen zoals die in het ESPRIT-project is toegepast, namelijk dat je na een jaar operationeel moet zijn. Daarom wordt dus in die hele specifieke gevallen - dus niet als algemene regel, maar in die specifieke gevallen - ervoor gepleit te volstaan met de beschrijving van de curricula vitae en ervaring van het personeel.
Het derde amendement houdt er rekening mee dat de voorfinanciering van het consortium niet langer moet duren dan maximaal zes maanden. Dat kan soms een probleem zijn.
In amendement 4 zeggen wij: niet alleen maar publiceren in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschap - dat is heel goed, dat doet iedereen - maar maak nu ook gebruik van de technologie en stel het derhalve ook - nogmaals, ook dus niet in plaats van - elektronisch ter beschikking. Wij vinden dat het van groot belang is dat om tijdverlies te voorkomen een consortium gerechtigd moet zijn om, als het een aanvraag heeft ingediend bij de Commissie, te gaan onderhandelen over juridische en contractuele verplichtingen. Anders verlies je tijd. Dat is slecht voor ons onderzoek. Als een consortium eenmaal een contract heeft toegewezen gekregen en het start niet, en ook die gevallen zijn ons bekend, dan moet je een sanctie instellen. Dan moet je simpelweg zeggen: als u na vier maanden nog niet gestart bent dan moet u uw aanvraag maar opnieuw doen. Daarmee houd je, denk ik, ook snelheid in het totale proces.
Het is ook van groot belang om in het contract aan te geven hoe het zit met de verspreiding en de benutting van de resultaten. Dat moet je dus op voorhand regelen, niet achteraf. Je moet ook de outputcriteria geven. Ik heb bijvoorbeeld in de projecten omschrijvingen gezien van onderzoeksresultaten waarvan je aan het einde nog niet weet wat eruit gaat komen. De Commissie moet dwingen dat zo'n project zijn outputresultaten, aangeeft.
Een aantal van dit soort amendementen hebben wij ingediend. Ik hoop dus dat de commissaris een welwillend oog daaraan heeft gewijd en vervolgens ons op dat punt tegemoet wil komen.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte rapporteur, waarde collega's, verspreiding en benutting van de resultaten zijn essentiële aspecten van het beleid voor wetenschappelijk onderzoek voor landen met minder ontwikkelde industrieën. Hoewel het belang hiervan erkend wordt in de tekst van de Commissie, hebben wij redenen om te vrezen dat deze resultaten in de praktijk nog altijd onvoldoende zullen doorstromen.
Op het vlak van de verspreiding van de resultaten zijn elektronische middelen een uitstekend instrument voor wie al weet wat hij zoekt. Ze volstaan echter niet. Wij moeten ook de overigen de hand reiken, degenen die de mogelijkheden van uitwisseling en samenwerking op het vlak van onderzoek en technologie nog niet kennen. Het kan zowel om onderzoekscentra als universiteiten of kleine en middelgrote ondernemingen gaan. Ik herinner eraan dat het belangrijk is de drempel voor kleine en middelgrote ondernemingen op 500 werknemers te handhaven en hem niet te verminderen tot 250, zoals in amendement 1 wordt voorgesteld. Als dit gebeurt, kan een land als Portugal niet langer aan steunprogramma's voor het midden- en kleinbedrijf deelnemen, en dat is het tegendeel van wat de heer Marset Campos ongetwijfeld met dit voorstel beoogt. In Portugal kunnen inderdaad alleen ondernemingen van een zekere omvang investeringen doen.
Op het vlak van de benutting, of het vermogen om onderzoek om te zetten in producten, zou het nuttig zijn de band met het EUREKA-programma te bevorderen. Ik roep de conferentie die in juni het Portugees voorzitterschap van EUREKA zal afsluiten, van hieruit op de voorwaarden te creëren voor een wisselwerking tussen het vijfde kaderprogramma en EUREKA. Nu we het toch over de toepassing van het vijfde kaderprogramma hebben, wil ik nog een laatste opmerking maken en erop wijzen dat men, net in het internationaal jaar van de oceanen, niet de fout mag maken het budget voor mariene wetenschap en technologie te verminderen. Zij vormen het embleem van Europa. De wereld zou dit gebrek aan visie niet begrijpen en de toekomst zou het ons niet vergeven.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Vaz da Silva.
Geachte collega's, met het betoog van mevrouw Vaz da Silva zijn we aan het einde gekomen van de beraadslaging van de leden van deze Vergadering. Ik nodig commissaris Cresson uit het woord te nemen.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, op de allereerste plaats zou ik de leden van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, en met name de rapporteur de heer Marset Campos, willen bedanken voor het werk dat zij hebben verricht. Ik deel volledig het gevoel van de heer Marset Campos: onze regels voor deelneming en verspreiding moeten voor alle bij het onderzoek betrokken partijen leesbaar zijn. Zij moeten met de grootst mogelijke doorzichtigheid worden toegepast.
Onze voorstellen dienaangaande passen in de bredere context van de moeite die de Commissie heeft gedaan om tot een optimaal beheer van de communautaire onderzoeksprogramma's te komen. Er zal met name alles aan gedaan moeten worden om de procedures zoveel mogelijk te vereenvoudigen en vertragingen zoveel mogelijk te beperken.
Het voorstel dat wij bespreken, hebben we uitgewerkt aan de hand van de ervaring die met de bestaande regels is opgedaan. Deze regels hebben over het algemeen bevredigend gewerkt. Hoewel van bijzonder groot belang voor de deelnemers, zoals de rapporteur terecht benadrukt, zijn zij toch tamelijk technisch van aard. Ik vat het standpunt van de Commissie over de twee ontwerpadviezen van het Parlement als volgt samen. De Commissie steunt in essentie de doelstellingen van de amendementen 4 en 8 (EG, Euratom). Het eerste preciseert dat de uitnodigingen tot het indienen van voorstellen langs andere wegen dan alleen via het Publicatieblad bekend dienen te worden gemaakt. Het tweede breidt de modaliteiten voor financiële deelneming door de Gemeenschap uit. Na herformulering kan de Commissie deze amendementen gedeeltelijk overnemen. Dat geldt niet voor de andere amendementen. Hoewel de Commissie de bezorgdheid die eruit spreekt deelt, is zij eigenlijk van mening dat ofwel deze amendementen al gedekt worden door de voorgestelde maatregelen, bijvoorbeeld de amendementen 1 (EG-Euratom) en 5, 11 en 16 (EG), ofwel van dien aard zijn dat zij in de basistekst met de beginselen om het onderzoeksbeleid in zijn geheel te sturen, maatregelen voor het dagelijks beheer invoeren, bijvoorbeeld de amendementen 2 en 7 (EG, Euratom) en 14 (EG). Sommige zijn van dien aard dat zij juridische problemen in verband met de rechtsgrondslag oproepen, zoals de amendementen 12 en 13 (EG). Andere horen thuis bij de uitvoeringsmaatregelen, bijvoorbeeld de amendementen 3 en 6 (EG en Euratom) en 9 en 15 (EG).
Ik ben het Europees Parlement ervoor erkentelijk dat het de dringendheid van dit dossier heeft ingezien. De goedkeuring van dit advies in eerste lezing zou het de Onderzoeksraad van 22 juni mogelijk moeten maken een gemeenschappelijk standpunt over het voorstel in te nemen. Wij zijn ons er allemaal van bewust dat het huidige kaderprogramma, de specifieke programma's ervan en de bestaande regels voor deelneming en verspreiding aan het einde van het jaar aflopen. Wij zijn dus met een ware wedloop tegen de klok bezig. Als we onderbreking van de Europese onderzoeksinspanningen willen voorkomen, dan moeten het vijfde kaderprogramma met zijn specifieke programma's en de nieuwe regels voor deelneming en verbreiding op het juiste moment beschikbaar zijn om onze activiteiten vanaf 1 januari 1999 te kunnen voortzetten. Wij zijn goed op weg om dat te bereiken. Maar ik besef ook dat er ons nog moeilijkheden wachten voordat het vijfde kaderprogramma op bevredigende voorwaarden zal zijn goedgekeurd. Ik ben er zeker van op uw steun te mogen rekenen en deze ook te behouden om dit doel te verwezenlijken.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Cresson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Geachte collega's, ik deel u mee dat we aan het einde zijn gekomen van de agenda van vandaag en ik wens u allen een welverdiende, en naar ik hoop verkwikkende, nachtrust, waarbij ik u eraan herinner dat de volgende vergadering morgen, donderdag 28 mei 1998, om 9.00 uur wordt geopend en naar verwachting om 13.00 uur zal worden gesloten.
(De vergadering wordt om 23.50 uur gesloten)

