Effectiever EU-beleid voor de zuidelijke Kaukasus - Een regionale beleidsaanpak voor het Zwarte-Zeegebied (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
het verslag van Lydie Polfer, namens de Commissie buitenlandse zaken, over een effectiever EU-beleid voor de Zuidelijke Kaukasus: van beloften naar maatregelen, en
het verslag van Roberta Alma Anastase, namens de Commissie buitenlandse zaken, over een regionale beleidsaanpak voor het Zwarte-Zeegebied
Lydie Polfer
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn dank uitspreken aan de leden van de Commissie internationale handel en - bovenal - aan mijn collega's van de Commissie buitenlandse zaken, die een actieve bijdrage hebben geleverd aan de opstelling van dit verslag. Wij hebben ernaar gestreefd er een evenwichtig verslag van te maken en uiteindelijk is het unaniem aangenomen.
Het is waar: de drie landen in de Kaukasus staan volop in de belangstelling. Armenië, Azerbeidzjan en Georgië, die alle drie zijn ontstaan uit het uiteenvallen van de Sovjetunie, lijden vandaag de dag nog steeds onder de erfenis uit die tijd, vooral vanwege de onopgeloste conflicten in Nagorno-Karabach, Abchazië en Ossetië, die het klimaat onderling en met hun buurlanden vergiftigen en een schadelijke wapenwedloop in gang hebben gezet. De drie landen hebben er niettemin voor gekozen de Europese waarden over te nemen door in de jaren tachtig lid te worden van de Raad van Europa en door daarna partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met de Europese Unie te sluiten.
Vanwege hun nabije geografische ligging en hun hoedanigheid van doorvoergebied tussen Iran, Turkije, Rusland, de Kaspische Zee en de Zwarte Zee, hebben wij er belang bij deze landen te helpen om de democratie en de rechtsstaat in deze regio te versterken en een solide kader voor ontwikkeling en regionale samenwerking op te zetten, dat politieke stabiliteit mogelijk maakt. Dit is vooral belangrijk omdat deze landen, hoewel ze een sterke groei hebben doorgemaakt, nog altijd met veel armoede en een hoge werkloosheid te kampen hebben.
Wij hebben de mogelijkheden voor actieplannen in verschillende hoofdstukken geanalyseerd, die ik kort zal samenvatten. Om te beginnen hebben wij, in het kader van het Europees beleid inzake nabuurschap, aangedrongen op een gedifferentieerde aanpak op basis van de individuele verdiensten, terwijl wij regionale samenwerking tot een belangrijke doelstelling hebben gemaakt. Wij verzoeken de Commissie deze contacten met het maatschappelijk middenveld uit te breiden, en wij steunen met name het initiatief van de Commissie om een haalbaarheidsstudie te verrichten naar de mogelijkheden voor een vrijhandelsovereenkomst met Georgië en Armenië, en om op Azerbeidzjan te steunen tijdens het proces gericht op toetreding tot de WHO.
Het hoofdstuk "Democratie, mensenrechten en de rechtsstaat” vormt natuurlijk een essentieel onderdeel, en wij prijzen de inspanningen die Armenië sedert de constitutionele hervorming heeft gedaan, maar roepen op tot verdere inspanningen ten behoeve van de vorming van een onafhankelijk gerechtelijk apparaat en een onafhankelijk ambtenarenapparaat. Wat Azerbeidzjan betreft, zijn wij weliswaar bezorgd over de verslechtering van de situatie ten aanzien van de mensenrechten en de persvrijheid, maar verheugt het ons dat de president gratie heeft verleend, waardoor verscheidene journalisten in vrijheid konden worden gesteld. Daarnaast vragen wij om een onderzoek naar de vermeende gevallen van politiegeweld. Wat Georgië betreft, dat sinds 2003 omvangrijke hervormingen heeft doorgevoerd en zoals wij weten te maken heeft gehad met onrust, zijn wij blij met het vreedzame verloop van de presidentsverkiezingen. Het bijzonder gespannen klimaat en de vermeende schendingen van de mensenrechten brengen ons er echter toe de autoriteiten op te roepen om onverwijld een onderzoek in te stellen naar de ingediende klachten. Voorts verzoeken wij de oppositie zich verantwoordelijk te gedragen en de verkiezingen te respecteren. Samenvattend verzoeken wij deze drie landen om de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en de persvrijheid te waarborgen, om de oppositie eerlijke en evenwichtige toegang tot de media te verlenen, en om hun inspanningen voor bestrijding van de corruptie en de vestiging van een gunstig investeringsklimaat te vergroten. Wat de onderhandelingen betreft om visumversoepelingsovereenkomsten met Georgië te sluiten, kunnen wij de Commissie en de Raad alleen maar aanbevelen om hier een aanvang mee te maken, gezien hetgeen zich in Abchazië en Ossetië afspeelt.
Wat de vreedzame oplossing van conflicten betreft: dit is natuurlijk een absolute voorwaarde voor blijvende stabiliteit in de regio. Ik denk dat wij dit hoofdstuk op een evenwichtige manier behandeld hebben. Ik zal dit niet in detail bespreken; ik wil er alleen op wijzen - zoals wij hebben onderstreept - dat de tegenstrijdigheid tussen de beginselen van zelfbeschikking en territoriale integriteit tot nu toe heeft bijgedragen aan het voortduren van de conflicten in de regio, en dat dit probleem alleen kan worden opgelost door middel van onderhandelingen op basis van de in het VN-Handvest en de Slotakte van Helsinki verankerde beginselen. Laten we hopen dat de tegenstellingen met behulp van de jongste voorstellen van de Minsk Groep overbrugd kunnen worden. Dat zou het mooiste cadeau zijn voor de honderdduizenden vluchtelingen en ontheemden, die vreselijk onder deze situatie lijden.
Wat samenwerking op het gebied van energie en vervoer betreft, tot slot: hoewel het duidelijk is dat de nieuwe initiatieven de mogelijkheden tot openstelling vergroten, wordt het ook steeds duidelijker dat Armenië alleen maar ernstiger geïsoleerd raakt.
Concluderend zou ik erop willen wijzen dat dit verslag geen ander doel heeft dan onze oprechte belangstelling te tonen voor de regio van de zuidelijke Kaukasus, haar bewoners, hun geschiedenis, hun doelstellingen en verlangens, en dat wij hen beter zouden willen leren kennen, zodat we hen beter kunnen helpen deze doelstellingen en verlangens te verwezenlijken.
Roberta Alma Anastase
rapporteur. - (RO) Een jaar geleden, in januari 2007, vierden we in deze zelfde ruimte de toetreding van Roemenië en Bulgarije. We dachten toen na over de nieuwe kansen voor zowel de twee nieuwe lidstaten als de Europese Unie als geheel. Een actieve en consistente betrokkenheid bij het Zwarte-Zeegebied, samen met de ontwikkeling van een echt regionaal samenwerkingsbeleid, vergelijkbaar met dat van het Middellandse-Zeegebied en de noordelijke dimensie, waren noodzakelijke en voor de hand liggende vereisten.
Nu, in januari 2008, als rapporteur voor Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied, heb ik het voorrecht dit plenaire debat te openen om de aanbevelingen van het Parlement te bespreken over de ontwikkeling van de synergie in het Zwarte-Zeegebied, zoals in april werd voorgesteld door de Europese Commissie. Deze aanbevelingen zijn het resultaat van een breed proces van reflectie en overleg met alle betrokken collega's en onafhankelijke deskundigen en rijksambtenaren.
In het verslag wordt het strategisch belang van de Zwarte Zee voor de Europese Unie benadrukt, terwijl uiterst helder het doel van het samenwerkingsbeleid in dit gebied wordt beschreven: een gemeenschappelijke ruimte creëren van veiligheid, democratie en welvaart. In het verslag wordt het belang benadrukt van regionale samenwerking voor de mobilisatie van tien aangesloten landen voor een dialoog en gezamenlijke actie, waarin hun diversiteit en hun enorme potentieel, dat we niet kunnen negeren, samenkomen. Als gevolg daarvan bestaat een van de primaire verantwoordelijkheden van de Europese Unie eruit het voortouw te nemen bij het bevorderen van actieve regionale samenwerking in het Zwarte-Zeegebied.
De belangrijkste vraag die dit verslag probeert te beantwoorden, is de volgende: hoe kunnen we het Europese beleid van regionale samenwerking in het Zwarte-Zeegebied versterken en effectief implementeren om de beoogde vorming van een gemeenschappelijke ruimte van veiligheid, democratie en welvaart te bereiken?
Ten eerste hebben we krachtige, coherente en resultaatgerichte actie nodig vanuit de Europese Unie. In dit opzicht wordt er in het verslag gerept van drie fundamentele kwesties: alle relevante financiële instrumenten mobiliseren, betere samenwerking met andere instituten en organen in het gebied en, niet in de laatste plaats, de acties bewaken om de continuïteit en de effectiviteit ervan te verzekeren en een actieplan op te stellen.
In het verslag wordt tevens aanbevolen dat de Europese Unie zich richt op vijf prioriteitsgebieden. Het Zwarte-Zeegebied is aantoonbaar van strategisch belang voor de zekerheid en de diversificatie van de energietoevoer in de Europese Unie en vereist in het kader hiervan een alomvattende aanpak. Toch moet de Europese Unie zich beslist niet beperken tot economische samenwerking, maar zich er juist op richten een regio te creëren waar stabiliteit, democratie en behoorlijk bestuur overheersen. Het Zwarte-Zeebeleid van de Europese Unie is pas compleet wanneer de Europese Unie zich toelegt op het oplossen van bestaande conflicten, en het ontwikkelen van het maatschappelijk middenveld, en persoonlijk contact en goede betrekkingen tussen buren zijn in dit opzicht essentieel.
Omdat we ook discussiëren over het verslag van mevrouw Polfer over de zuidelijke Kaukasus, en landen in die regio deel uitmaken van het grotere Zwarte-Zeegebied, juich ik het ontwerp van dit verslag toe. Het is van belang dat de twee verslagen overeenkomen wat betreft de belangrijkste ideeën en de nadruk op het belang van samenwerking en dialoog in alle staten als voorwaarde voor ontwikkeling en welvaart, evenals de nadruk op de behoefte aan consistente betrokkenheid van de Europese Unie.
Tot slot zou ik iedereen willen bedanken die heeft bijgedragen aan het verslag over de synergie van de Zwarte Zee. Ik stel de samenwerking en unanieme steun van mijn collega's uit alle fracties zeer op prijs. Ik hoop dat dezelfde geest de Europese Unie en de Zwarte-Zeelanden leiden bij hun gezamenlijke poging regionale samenwerking in dit gebied te ontwikkelen.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, mag ik u erop wijzen dat ik iets meer tijd nodig zal hebben, omdat ik op twee verslagen antwoord. Het zijn twee uitstekende verslagen, die vandaag het complexe buurlandenbeleid en de kwestie van de Zwarte-Zeeregio op de agenda plaatsen. Het lezen van de verslagen heeft mij gesterkt in mijn overtuiging dat, hoewel bilaterale gedifferentieerde betrekkingen de hoeksteen blijven van het Europees buurlandenbeleid, veel van de uitdagingen en kansen die voor ons liggen, een antwoord op subregionaal of regionaal niveau vereisen.
Ik zal het nu over de zuidelijke Kaukasus hebben. Wij zijn het met de meeste standpunten in het uitstekende verslag over de zuidelijke Kaukasus eens. De inclusie van Armenië, Azerbeidzjan en Georgië in ons buurlandenbeleid zal die drie landen op grond van gedeelde Europese waarden dichter bij de Europese Unie brengen.
De Commissie zal in het voorjaar haar voortgangsverslagen over de tenuitvoerlegging van de drie actieplannen van het buurlandenbeleid voorleggen en verslag uitbrengen over de huidige toestand van onze gemeenschappelijke onderneming.
Wij weten dat nog veel moet worden gedaan. De inachtneming van de democratie, de mensenrechten en de rechtstaat is fragiel en dient te worden verbeterd. Vandaag bijvoorbeeld had ik een gedachtewisseling over deze landen met de commissaris voor de mensenrechten in de Raad van Europa, de heer Hammarberg. Wij blijven bezorgd over de mensenrechten en mediavrijheid in Azerbeidzjan. Uit de recente politieke gebeurtenissen in Georgië blijkt dat de vrijheid van meningsuiting met betrekking tot politieke standpunten via de media van wezenlijk belang is voor stabiliteit. Ondanks bijvoorbeeld vooruitgang in Armenië dienen meer inspanningen te worden gedaan om corruptie te bestrijden en volledig aan de normen voor de mensenrechten te voldoen. Ondanks de snelle economische groei is de armoede in die regio nog steeds wijdverbreid. Wij blijven aandringen op economische hervormingen en maatregelen om het ondernemingsklimaat te verbeteren en de rechtstaat te versterken. Ik ben het ook eens met de in het verslag van mevrouw Polfer beklemtoonde behoefte aan meer regionale samenwerking, in het bijzonder op het gebied van energie, transport en milieu. Wij hopen dat de Europese Unie een doeltreffender en proactiever rol zal spelen in de ondersteuning van de beëindiging van conflicten in de regio.
Zoals in de recente mededeling over het Europees buurlandenbeleid staat, kan de Europese Unie nog meer hulp bieden door de onderliggende oorzaken van de conflicten aan te pakken en aan beide zijden van de grenzen vertrouwen op te bouwen.
Zoals in het verslag wordt benadrukt, kunnen concrete maatregelen van de Commissie om steun en informatie te verspreiden minstens deze doelstellingen dienen. De uitdagingen die ik kort heb beschreven, blijven daarom een belangrijke prioriteit van mijn Commissie voor de zuidelijke Kaukasus in de komende maanden.
Daartoe moeten wij de hele waaier van geschikte EU-programma's voor financiële steun blijven inzetten. De opwaardering van onze delegatie in Armenië en de opening van een delegatie in Azerbeidzjan begin 2008 zullen ons zeker in staat stellen onze zichtbaarheid te vergroten en doeltreffender te werken.
Ik heb een bijzondere opmerking over de huidige presidentsverkiezing in Georgië. Zoals u weet, heeft de internationale verkiezingswaarnemingsmissie, waaraan het Europees Parlement heeft bijgedragen, bevestigd dat de verkiezing in het algemeen aan de normen van de OVSE en de Raad van Europa voldeed. De internationale verkiezingswaarnemingsmissie heeft echter verschillende onregelmatigheden en tekortkomingen vastgesteld. De meest dringende taak is nu deze problemen aan te pakken. Alle klachten over de verkiezingen dienen te worden onderzocht en voor de komende parlementsverkiezingen dienen de juiste omstandigheden te worden gecreëerd. Wij zijn bereid Georgië te blijven steunen door deze taken spoedig en grondig uit te voeren.
Ik ben het grotendeels eens met het verslag over een regionaal beleid voor de Zwarte Zee. Het geeft waardevolle politieke vaart aan onze mededeling van april inzake synergie voor het Zwarte-Zeegebied. Belangrijk lijkt mij dat alle grote EU-instellingen, na de conclusies van de Raad van mei jongstleden en het huidige debat in het Europees Parlement, de behoefte aan een regionale en veelomvattende benadering van ons in de regio van de Zwarte Zee toegepaste beleid opnieuw hebben bevestigd.
De timing van het verslag van het Parlement is zeer toepasselijk. Tengevolge van ons initiatief zullen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken over minder dan een maand in Kiev met hun tegenhangers van de Zwarte Zee op een vergadering over synergie voor het Zwarte-Zeegebied bijeenkomen. Ik zal die vergadering uiteraard persoonlijk bijwonen. Ook internationale organisaties en regionale organisaties uit de Zwarte-Zeeregio nemen deel. Wij kijken uit naar debatten die meer EU-steun aan de regionale samenwerking rond de Zwarte Zee zouden verwelkomen en ondersteunen en de prioriteiten voor gecoördineerde actie zullen vaststellen.
Ik zal er enkele opsommen. De Commissie bevordert een dialoog in de regio van de Zwarte Zee over energiezekerheid met gebruikmaking van de INOGATE-structuur. Wij blijven de harmonisering van wetten en regelgeving via het Baku-proces ondersteunen. Wij willen nauw blijven samenwerken met onze partners bij de aanleg van nieuwe energie-infrastructuur en een energiecorridor over de Zwarte Zee. Samenwerking met de Zwarte-Zeeregio zal de coördinatie tussen TRACECA, het programma voor toegang tot pan-Europees transport, en de transportprogramma's van onze partners verbeteren. Wij staan ook op het punt een regionale dialoog te starten over het maritieme beleid in de Zwarte-Zeeregio en de instelling van regionale visserijcoördinatie.
De Commissie werkt aan de versterking van de verbinding tussen de Zwarte Zee en de Donau. Wij zijn voornemens toe te treden tot de Zwarte-Zeecommissie, die zich met milieutaken bezighoudt.
De Commissie ontwikkelt dus voorstellen voor regionale programma's om de klimaatverandering te bestrijden, en wij hebben ook de tenuitvoerlegging aangevat van ons grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma voor de Zwarte-Zeeregio dat gericht is op de burgermaatschappij en de plaatselijke autoriteiten.
Met onze partners van de Zwarte-Zeeregio wordt gedebatteerd over een aantal voorstellen voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad en voor de handel en de cultuur. We hebben ook contacten gelegd met regionale organisaties in de Zwarte-Zeeregio, in het bijzonder met de Organisatie inzake economische samenwerking in de Zwarte-Zeeregio.
De financiering van de synergie in het Zwarte-Zeegebied zal voornamelijk de vorm van cofinanciering aannemen. Het Europees instrument voor buurlanden en partnerschappen zal aan de basis liggen van de financiële bijdrage van de EU, maar ook andere, bijvoorbeeld thematische instrumenten en, in het geval van Turkije, het Instrument voor pre-toetredingssteun zullen worden gebruikt.
De ministervergadering in Kiev zal een forum bieden om EU-initiatieven te bespreken, voor te stellen en te coördineren met ideeën van onze partners. Wij verwachten dat de regionale samenhang van de Zwarte Zee een nieuwe ruimte zal openen voor samenwerking op grond van een gelijkwaardig partnerschap met alle oostelijke landen van het Europees buurlandenbeleid en belangrijke partners zoals Rusland en Turkije.
Onze betrokkenheid in de Zwarte-Zeeregio kan zich ontwikkelen tot een inspanning op lange termijn met duidelijke mogelijkheden om de stabiliteit, vooruitgang en welvaart in de gehele regio te verbeteren. De steun van het Parlement is daartoe van zeer groot belang.
Marusya Ivanova Lyubcheva
rapporteur voor advies van de Commissie internationale handel. - (BG) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, de Commissie internationale handel feliciteert de Europese Commissie en de rapporteur met hun tijdigheid en hun evenwichtige benadering van de Zwarte en Zee en de regio.
De Zwarte Zee is een grens van de Europese Unie, een geostrategisch kruispunt en een doorgangsgebied, een gebied van samenwerking, handel, visserij, toerisme, scheepvaart, en een strategisch gebied in het Europese energiebeleid.
De Commissie internationale handel roept op tot een betere coördinatie en samenwerking door middel van een afzonderlijke Zwarte-Zeestrategie en vestigt de aandacht op de deelname van de Unie aan infrastructurele projecten die gerelateerd zijn aan de overdracht van energiebronnen.
Het is belangrijk investeringen te bevorderen voor de bescherming van het milieu, risicopreventie, rampenherstel en noodoperaties in geval van ongevallen zoals de Straat van Kerch en het scheepswrak van het Bulgaarse schip Vanessa.
Om open procedures en hoge standaards te garanderen in de regio, moet het Europees Parlement de Bourgas - Alexandroupolis olieleiding, samen met de rest van de gas- en olietransmissienetwerken, op de lijst zetten, omdat hierbij EU-lidstaten betrokken zijn. Felicitaties voor de Europese Unie voor de verantwoordelijkheid waarmee zij de 'uitdaging van de Zwarte Zee' aanpakt en de verantwoordelijkheid voor de mensen die in deze regio wonen.
Eugenijus Maldeikis
Ten eerste zou ik de rapporteur, mevrouw Polfer, willen bedanken voor de zeer nauwkeurige analyse van de problemen van zo'n gevoelige regio als de zuidelijke Kaukasus, evenals de voorstellen en de maatregelen die zijn gepresenteerd, die we vandaag bespreken. Traditiegetrouw worden in het EU-beleid in de zuidelijke Kaukasus meestal de energie- en transportaspecten in economische termen geëvalueerd. Ik zou graag meer uw aandacht willen vestigen op het belang van een effectief EU-handelsbeleid in deze regio, omdat hierdoor de economie sneller geherstructureerd kan worden, het bedrijfsleven ontwikkeld kan worden en de armoede verminderd kan worden, aangezien landen energieprojecten niet altijd nuttig vinden. Wanneer we het hebben over een effectief EU-beleid, dat zeer belangrijk is in de regio van de zuidelijke Kaukasus, zou ik twee punten willen benadrukken. Ten eerste wachten we nog steeds op de uitvoerbaarheidstudie van de Commissie waarin de vrijhandelsovereenkomsten met zowel Armenië als Georgië die zo breed mogelijk zijn worden geëvalueerd, en moedigen wij tevens de Commissie en de Raad aan maatregelen in te voeren die de landen van de zuidelijke Kaukasus helpen zoveel mogelijk te profiteren van het Stelsel van algemene preferenties.
Silvia-Adriana Ţicău
rapporteur voor advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie. - (RO) Door de toetreding van Roemenië en Bulgarije is de Unie een belangrijke speler geworden in het Zwarte-Zeegebied. De regio is geostrategisch van belang voor de zekerheid en diversificatie van de energietoevoer voor de Unie, vanwege de nabijheid van de Kaspische Zee, het Midden Oosten en Centraal-Azië.
De principes van de Unie kunnen niet alleen op basis van politieke waarden worden gepromoot. Het is noodzakelijk om open, transparante markten in de regio te bevorderen.
De Commissie ITRE benadrukt het belang van het Nabucco-project voor de diversificatie van de toevoer, en roept de lidstaten op te zorgen voor de implementatie ervan, samen met hun partners. We juichen de benoeming van een coördinator voor dit prioriteitsproject van Europees belang toe.
Om internationale handel en het transport van olie en gas in het gebied te garanderen, is het essentieel om de infrastructuur van gemeenschapshavens aan de Zwarte-Zeekust en de Donau te ontwikkelen. De Commissie ITRE betreurt het gebrek aan coördinatie van de investering in energie, transport en toerismeprojecten in het gebied en vestigt de aandacht op het risico van vervuiling in de Zwarte Zee.
De Commissie ITRE erkent het belang van het Zwarte-Zeeforum en de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied en beveelt aan dat een Europese dimensie wordt opgericht voor de Zwarte Zee, gebaseerd op het model van de noordelijke dimensie.
Bernd Posselt
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, we kunnen niet over de zuidelijke Kaukasus discussiëren zonder aan onze vroegere collega Ursula Schleicher te denken die zich op bijzondere wijze voor deze regio heeft ingezet en aan wie wij het te danken hebben dat de koloniale uitdrukking 'Trans-Kaukasus' is vervangen door de term 'zuidelijke Kaukasus'. De regio bevat drie heel verschillende landen met oeroude culturen, die echter in het recente verleden hebben geleden onder kolonialisme en neokolonialisme. We moeten deze regio daarom zeer omzichtig benaderen.
Armeniërs waren in West-Armenië slachtoffer van genocide, wat er tot op de dag van vandaag nog toe leidt dat Turkije het huidige Armenië - oftewel Oost-Armenië - een onacceptabele blokkade oplegt. Georgië was op een bijzondere manier een kolonie van Rusland en de Sovjet-Unie, wat betekent dat separatistische krachten in Georgië nog steeds door Moskou worden gebruikt en misbruikt om dit land te destabiliseren. Azerbeidzjan verkeert in een vergelijkbare situatie.
Om al deze redenen moeten wij in de Europese Unie een krachtige rol spelen in deze regio, want dit was ooit een regio waar nu eens niet wij Europeanen aan de basis van verkeerde ontwikkelingen stonden, maar anderen. We hebben daarom een unieke kans om hier te bemiddelen, te democratiseren en te stabiliseren en wij moeten zeer tegenstrijdige principes en belangen in overeenstemming met elkaar brengen. Hiertoe behoren natuurlijk stabiele grenzen, maar ook het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren.
We moeten de rechten van minderheden zo volledig mogelijk steunen, maar tegelijkertijd destructief separatisme voorkomen. We moeten grondstofbelangen en geopolitieke belangen in acht nemen, maar tegelijkertijd inzien dat het hier niet om kolonies gaat, maar om partners, met hun eigen belangen en hun eigen waardigheid en die het verdienen dat hun waardigheid eindelijk wordt erkend.
Daarom doet het verslag-Polfer op uitstekende wijze recht aan deze moeilijke uitdaging en ik bedank ook de commissaris voor haar grote inzet voor deze regio.
Adrian Severin
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de zuidelijke Kaukasus is een uitermate belangrijke regio voor de Europese Unie en de meeste actoren wereldwijd. Ik ben van mening dat de Europese Unie zijn belangen in de regio moet afbakenen. Deze belangen betreffen vrede en stabiliteit in de zuidelijke Kaukasus, een voldoende grote vrije en geïntegreerde markt, een open gebied voor de veilige transit van strategische goederen, en instellingen en wetgeving die met hun tegenhangers in de Europese Unie verenigbaar zijn.
Om onze belangen te bevorderen dient de Europese Unie geschikte, genuanceerde en specifieke bilaterale betrekkingen met de lidstaten van de regio te ontwikkelen. De inhoud van de bilaterale betrekkingen moet volgen uit onze regionale strategische benadering, niet omgekeerd.
Aangezien wij de landen van de zuidelijke Kaukasus geen lidmaatschap van de Europese Unie kunnen schenken, moeten wij hun het model van de Europese Unie aanbieden en hen helpen dat te versterken. De Europese Unie moet van al haar mogelijkheden gebruikmaken om haar regionale doelstellingen in de zuidelijke Kaukasus te verwezenlijken. Wij moeten ook erkennen dat de andere internationale actoren belang stellen in het gebied. Wij weten dat de Europese Unie haar prioriteiten alleen in samenwerking met de andere wereldwijde actoren kan verwezenlijken.
Een aantal onopgeloste conflicten in het gebied zijn eigenlijk deel van een breder, samenhangend probleem in verband met de status van Rusland na het Sovjettijdperk. De Europese Unie dient dat probleem op moedige wijze aan te pakken en een onderhandelde oplossing te vinden voor de manier waarop Rusland, de Europese Unie en andere wereldactoren de verantwoordelijkheid moeten delen om duurzame regionale en wereldwijde stabiliteit en veiligheid te garanderen.
Anderzijds moeten wij toegeven dat de principes van territoriale integriteit en zelfbeschikking in de zuidelijke Kaukasus met elkaar botsen. Ik ben van mening dat deze botsing van principes kan worden ondervangen door de combinatie van regionale integratie volgens het communautaire model van het Europese Unie met een passend gebruik van interne zelfbeschikking, devolutie en autonomie. Daartoe zijn onderhandelingen in vertrouwen, politieke wil, een pragmatische geest en inachtneming van het internationaal recht nodig. De Europese Unie moet in de zuidelijke Kaukasus nu op woorden daden laten volgen. Ik hoop dat ze dat zal doen.
Janusz Onyszkiewicz
namens de ALDE-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen verwijzen naar de laatste woorden van de vorige spreker. Het is correct dat we inspanningen moeten leveren om ervoor te zorgen dat de vervoerwegen voor gas en aardolie door de Zwarte Zee realiteit worden.
Iedereen in de Europese Unie is van mening dat dit strategische projecten zijn. Het Nabucco-project is een strategisch project. We zeggen dit al jaren en toch wordt er geen enkele vooruitgang geboekt. De centrale vraag luidt als volgt: waarom kunnen we geen beroep doen op financiële middelen als er zoveel problemen zijn? Dat is in het geval van het Galileo-project wel gebeurd om ervoor te zorgen dat het project ten uitvoer kon worden gelegd. Als er op dit gebied niet snel praktische en zichtbare stappen worden genomen, beginnen de Russen weldra met de bouw van hun eigen gaspijpleiding door de Zwarte Zee en valt ons groots opgezette plan voor de diversificatie van de vervoerwegen volledig in duigen.
Er is nog een tweede kwestie in het spel. Het is van groot belang dat Europa van energie voorzien wordt door de hele regio rond de Kaspische Zee. Azerbeidzjan alleen kan Europa over vijf jaar een derde van het gas leveren dat Europa op dit moment van Rusland afneemt, maar we mogen ook Kazachstan en Turkmenistan niet vergeten. Als we vanuit deze regio echter gaspijpleidingen willen aanleggen die niet door Russisch grondgebied lopen, zullen we eerst een oplossing moeten vinden voor het probleem van de status van de Kaspische Zee. Dit betekent dat er een definitieve beslissing moet worden genomen over het feit of de Kaspische Zee als een meer of als een zee moet worden behandeld. Het lijkt me veel verstandiger en voordeliger om de Kaspische Zee algemeen als een zee te erkennen, aangezien dit de aanleg van gas- of andere pijpleidingen vanuit Turkmenistan of Kazachstan in aanzienlijke mate zou vergemakkelijken.
Met het oog hierop roep ik de autoriteiten van de Europese Unie met klem op om niet voortdurend te blijven herhalen dat het probleem van Nabucco en dat van de Odessa-Brody-Gdańsk pijpleiding voor de Europese Unie belangrijke problemen zijn. We moeten dringend de daad bij het woord voegen, anders zullen anderen ons voor zijn.
Adam Bielan
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, ook ik zou mevrouw Polfer van harte willen feliciteren met de voorbereiding van dit uitstekende verslag.
We debatteren vandaag over een gebied dat voor de hele Europese Unie van vitaal belang is, over een regio die van onschatbare waarde is met het oog op de energiezekerheid van de Europese Unie. De titel van het verslag "Over een effectiever EU-beleid voor de zuidelijke Kaukasus: van beloften naar maatregelen” bevestigt dat de Europese Unie zich de voorbije jaren bijzonder passief heeft opgesteld ten aanzien van deze regio. En toch spreken we over een regio waar de belangrijkste internationale spelers een concurrentieslag uitvechten - niet alleen de Europese Unie, maar ook Rusland, de Verenigde Staten en China. Het gebied kent een pijlsnelle economische groei. Het feit dat de economische ontwikkeling in Azerbeidzjan in 2006 meer dan 35 procent bedroeg, zegt genoeg.
Het jaar 2008 zou een keerpunt kunnen zijn of kan in een crisis uitmonden. Laten we onszelf geen rad voor de ogen draaien. Het voorbeeld van Kosovo kan door het noordelijke buurland van Georgië als een voorwendsel worden gebruikt om de territoriale integriteit van het land te schenden. Ik hoop dan ook dat de Europese Unie niet zal toelaten dat de separatistische verlangens in Abchazië en Zuid-Ossetië door Rusland worden aangewakkerd.
Marie Anne Isler Béguin
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen mijn felicitaties aan onze beide rapporteurs. Het verslag van mevrouw Polfer komt als geroepen, omdat wij er met de gebeurtenissen in Georgië rechtstreeks getuige van zijn hoe moeilijk het is om democratie tot stand te brengen.
Het is een evenwichtig verslag, waarin de belangrijke geostrategische uitdagingen van de zuidelijke Kaukasus uiteengezet zijn. Het is belangrijk eraan te herinneren dat het beleid inzake nabuurschap ons ertoe verplicht deze landen te steunen en te begeleiden. Wij hebben een politieke en morele verantwoordelijkheid tegenover hen, maar zij ook tegenover ons, met name op het gebied van de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting, zoals u hebt opgemerkt, mevrouw de commissaris.
Ook voor deze drie landen moet onze steun meer gericht zijn op het oplossen van de conflicten. Op dit moment doet de Unie uitsluitend aan conflictbeheersing. Zonder politiek compromis tussen Armenië en Azerbeidzjan over Nagorno-Karabach, en zonder vredesplan tussen Georgië enerzijds en Zuid-Ossetië en Abchazië anderzijds kunnen deze landen zowel onderling als met hun grote buurlanden geen nieuwe vertrouwensbanden ontwikkelen of een duurzame stabiliteit tot stand brengen.
Wat het ondersteunen van de democratie betreft: daar zijn wij dagelijks mee bezig. De gebeurtenissen die Georgië hebben opgeschrikt, hebben het land helaas in een politieke crisis gestort waaruit het nog altijd geen uitweg heeft gevonden en waarbij de oppositie op straat de resultaten van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen betwist.
Natuurlijk heeft president Saakasjvili, door gehoor te geven aan de oproep om af te treden, de oppositie overrompeld, waardoor deze slechts weinig tijd had om de verkiezingen te organiseren. Natuurlijk is deze verkiezingscampagne niet eerlijk verlopen, omdat twee kandidaten over aanzienlijk ruimere middelen konden beschikken dan de andere kandidaten. Natuurlijk hebben de beschuldigingen en onthullingen dat een kandidaat van de oppositie een staatsgreep na de verkiezingen voorbereidde, een smet geworpen op de campagne, maar het is desalniettemin vermeldenswaardig dat er op de dag van de verkiezing - waar wij als waarnemers aanwezig waren - geen enkel noemenswaardig incident is gesignaleerd door de waarnemers, die nog nooit in zo groten getale naar zo'n klein land waren gekomen om verkiezingen te observeren.
Samen met de internationale gemeenschap en met nationale en internationale NGO's hebben wij kunnen getuigen dat de burgers over het algemeen vrijheid van meningsuiting hadden, ook al zijn er tal van onregelmatigheden en intimidaties gesignaleerd, maar niets stelselmatigs.
In onze conclusie hebben wij de nadruk gelegd op de verplichting om de wettelijke procedures te blijven volgen, alle klachten in aanmerking te nemen en de resultaten pas als definitief te beschouwen als alle geschillen zijn onderzocht. Hierdoor is de uitslag van tientallen stembureaus nietig verklaard.
Toch is de situatie op dit moment beslist niet opgelost, en wij moeten de Georgische leiders, van alle politieke richtingen, ertoe blijven oproepen de dialoog te hervatten en deze voort te zetten; we moeten de autoriteiten oproepen te luisteren naar de eisen van de oppositie; en we moeten de oppositie, die tijdens deze verkiezingen geloofwaardig is geworden, oproepen haar verantwoordelijkheid te nemen door compromissen voor te stellen, want Georgië moet echt zijn vroegere positie hervinden, de positie die het innam na de rozenrevolutie, de positie van een land dat de bladzijde van geweld en instabiliteit heeft omgeslagen. Dat is wat de burgers van Georgië vragen, en dat is wat zij vandaag ook aan de Europese Unie vragen, en wij moeten hen blijven bijstaan.
Athanasios Pafilis
namens de GUE/NGL-Fractie. - (EL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag ons grote ongenoegen willen uiten over de ontwikkelingen die zich voordoen in deze regio die wordt bewoond door miljoen arbeiders van tientallen verschillende nationaliteiten. Deze ontwikkelingen brengen hen ten zeerste in gevaar vanwege de verheviging van de imperialistische botsingen tussen de Verenigde Staten, Rusland en de Europese Unie met betrekking tot de energiebronnen en controle op markten en transportroutes voor energie. De rest is retoriek.
Helaas zijn de uitbreiding van de NAVO met landen in de regio - en het aanstaande lidmaatschap van Georgië - nog meer factoren die bijdragen aan de destabilisatie in de regio. Wat ook bijdraagt aan de instabiliteit, zijn de buitenlandse basis en legers die zijn gestationeerd op gevoelige kruispuntlocaties, alsof zij zich voorbereiden op serieuze nieuwe militaire conflicten.
Het recente nieuws dat naar verwachting 3000 Amerikaanse soldaten worden gestationeerd in de regio Burgas in Bulgarije, waar de nieuwe Burgas-Alexandroupolis olieleiding begint, bevestigt dat alles wat we zeggen reden is tot grote bezorgdheid.
Eveneens verontrustend is de informatie over de voorbereidingen van de permanente aanwezigheid van buitenlandse scheepsmachten in de Zwarte Zee en de Kaspische Zee uit landen die niet behoren tot de regio, zoals de Verenigde Staten.
Commissaris, de aanstaande onafhankelijkheid van Kosovo, die wordt gesteund door de Verenigde Staten en de Europese Unie, zal een doos van Pandora openen voor een hele reeks gelijksoortige kwesties in de regio waarover we het hebben: Abchazië, Zuid-Ossetië, de Krim, Transnistrië en Nagorno-Karabach, en andere minderheidskwesties, of ze nu al bestaan of worden aangekondigd door ruzies.
Het beleid van dubbele standaards dat u aanneemt, zal de regio verwoesten en zal leiden tot nog meer bloedvergieten. U doet vooral net alsof u geïnteresseerd bent in de territoriale integriteit van Georgië en Azerbeidzjan. Aangezien de Europese Unie slechts geïnteresseerd is in het vinden van manieren om in de regio te infiltreren, stelt zij voor een 'drie-plus-drie' conferentie te organiseren over de veiligheid en samenwerking in de zuidelijke Kaukasus, waaraan de drie-plus-drie staten deelnemen: de drie van de zuidelijke Kaukasus plus de Europese Unie, de Verenigde Staten en Rusland. Dit is echt een voorstel voor de legalisering van de Amerikaanse aanwezigheid.
Wij zijn van mening dat u niet het recht hebt de volkeren van Europa te betrekken bij opportunistische plannen die de belangen van multinationals dienen, die een fortuin opstrijken in een poging grotere winsten in de wacht te slepen door het pompen van olie.
Bastiaan Belder
namens de IND/DEM-Fractie. - (NL) Voorzitter, de betekenis van de zuidelijke Kaukasus als energiecorridor voor de Europese Unie valt niet te onderschatten. Wat komt er anders van ons doel van energiediversificatie terecht? Daarmee volgen we geheel de lijn die rapporteur Polfer in haar verslag trekt.
Analist Vladimir Socor heeft deze corridorfunctie van de zuidelijke Kaukasus kort en bondig geformuleerd: De spoorlijn Azerbeidzjan-Georgië-Turkije zal Ruslands monopolie op het spoorverkeer van Kazachstan en andere Centraal-Aziatische staten doorbreken. Precies zoals pijpleidingen door de zuidelijke Kaukasus het Russische monopolie op het olie- en gasvervoer vanuit Centraal-Azië ongedaan maken. Voeg daaraan toe de noodzakelijke Azerbeidzjaanse energieleveranties om het Nabucco-project te effectueren.
Wil de Europese Unie optimaal profiteren van de zuidelijke Kaukasus als energiecorridor, dan is vóór alles interne politieke stabiliteit in Georgië, Armenië en Azerbeidzjan onmisbaar. Betreurenswaardig genoeg ontbreekt in genoemde landen daarvoor een maatschappelijke consensus. Hier wacht de Europese Unie een directe taak. Die gewenste politieke stabiliteit geldt evenzeer regionaal. Brussel mag en moet kandidaat-lidstaat Turkije hierop aanspreken, want een militair oplaaien van het Berg-Karabach-conflict is op termijn allesbehalve ondenkbeeldig, gegeven de verviervoudiging van de Azerbeidzjaanse militaire capaciteiten en de externe hulp die Bakoe momenteel daarbij in toenemende mate ontvangt.
Sylwester Chruszcz
. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, we volgen de ontwikkelingen in de Kaukasus met grote bezorgdheid en interesse. Armenië en Georgië zijn landen die niet alleen vanuit geografisch oogpunt dicht bij Europa liggen, maar ook grote gelijkenissen vertonen wat betreft hun beschaving.
Ik zou mijn steun willen uitspreken voor alle democratische krachten in deze landen, alsook voor alle initiatieven ter bevordering van de democratie en de economische ontwikkeling voor de volkeren van de Kaukasus. De stabilisering van dit gebied is niet alleen in het belang van alle landen van de regio, maar ook van zijn partners en buren, waaronder een aantal landen van de Europese Unie. Het is in ons belang om alle inwoners van deze regio te steunen, ook op het gebied van de mensenrechten en de vrijheid van de media. Ik hoop dat de autoriteiten in Armenië, Azerbeidzjan en Georgië de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid zullen garanderen met het oog op de verkiezingen die in 2008 in de regio worden gehouden.
Het Georgische volk heeft onlangs de gelegenheid gehad om zijn democratische wil uit te drukken naar aanleiding van de presidentsverkiezingen. Hoewel president Saakasjvili daarbij duidelijk als winnaar uit de bus kwam, maak ik me ernstige zorgen over de massale protesten van de oppositie, die het resultaat van de verkiezingen ter discussie stelt. Ook de recente gebeurtenissen in Georgië, die eindigden met de brutale onderdrukking van vreedzame betogingen, de sluiting van onafhankelijke media en de afkondiging van de noodtoestand, baren me zorgen.
Ik plaats eveneens vraagtekens bij de verslechtering van de situatie van de mensenrechten en de persvrijheid in Azerbeidzjan. We mogen de kleine en historische volkeren van de Kaukasus, de Abchazen en Osseten, niet vergeten. Hun recht op zelfbeschikking moet in aanmerking worden genomen in het kader van de multilaterale dialoog met de autoriteiten van Georgië. Wederzijds begrip en dialoog zijn ook voor de situatie in Nagorno-Karabach noodzakelijk. We moeten het verlangen naar onafhankelijkheid van de Armeense gemeenschap in overweging nemen en het met de verwachtingen van de Azerbeidzjaanse bevolking en nationaliteit trachten te verzoenen.
Alle partijen moeten goed beseffen dat hun toekomst en welvaart afhankelijk zijn van de wil om tot een akkoord te komen en om op basis van vrede en wederzijds vertrouwen gemeenschappelijke betrekkingen op te bouwen.
Árpád Duka-Zólyomi
(HU) Hartelijk dank, mevrouw de Voorzitter. Wij besteden regelmatig aandacht aan de situatie in en ontwikkeling van de zuidelijke Kaukasus. De geleidelijke implementatie van het document over interparlementaire samenwerking en versteviging van het ENP-beleid en van de actieplannen zal tot een positieve ontwikkeling leiden.
Ik wil hierbij mijn waardering uitspreken voor mevrouw Polfer, die in staat was deze zeer complexe problematiek zeer goed samen te vatten in beknopte en resolute bewoordingen. In het door haar gemaakte verslag staan de doelstellingen duidelijk vermeld: de markteconomie opzetten, effectieve steun verlenen aan de economische ontwikkeling en het opzetten van een betrouwbare energietoevoer.
De economische groei gaat ieder jaar harder, maar het is duidelijk dat de effecten hiervan nog niet te zien zijn aan de economische en sociale omstandigheden van de bevolking. Er moet een effectief EU-beleid komen om de kwetsbare democratie te verstevigen en om te zorgen voor daadwerkelijke vrijheid van vergadering, persvrijheid en vrijheid van meningsuiting.
Uit het voorbeeld van Georgië blijkt hoe belangrijk de rol is van een regelmatige dialoog tussen de overheid en de burgermaatschappij, oftewel de oppositie wel niet is. De fundamentele probleem ligt hem in het creëren van politieke stabiliteit in het door drie conflicten geteisterde gebied. Ondertussen moeten wij ons richten op een factor die permanente onveiligheid met zich meebrengt: de subversieve aspiraties van supermacht Rusland. Het is mijn overtuiging dat de EU in deze kwestie krachtiger moet optreden tegen Rusland.
Met name het probleem van Karabach is zorgwekkend. De Minskgroep levert consequent werk op, maar desondanks zit de zaak nog muurvast. Het onderhandelingsproces moet op gang blijven, en daarom vind ik beide grondbeginselen belangrijk: de gelijke behandeling van de regionale integriteit en het recht op zelfbeschikking. De eerste stap is echter de bevrijding van de bezette gebieden rondom Nagorno-Karabach, de terugkeer van vluchtelingen en stabilisering van de regio. Alleen op deze manier kan over de toekomstige status van Karabach worden beslist. Ik dank u voor uw aandacht.
Alexandra Dobolyi
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Polfer danken voor haar uitstekende werk en samenwerking. Het Europees Parlement zendt met dit verslag een luide en duidelijke boodschap. Die boodschap luidt dat de EU sterk bij de zuidelijke Kaukasus dient te worden betrokken. De EU kan in de regio een beslissende rol spelen. Ze dient haar financiële en technische steun aan Georgië, Armenië en Azerbeidzjan uit te breiden met het oog op de hervorming van hun administratie en de ontwikkeling van hun democratische instellingen, de aanmoediging van de burgermaatschappij om deel te nemen en de verbintenissen van deze naties met betrekking tot de Europese waarden, de inachtneming van de mensenrechten, fundamentele vrijheden en de rechtstaat te versterken.
Dat zijn de basisprincipes van de EU. Zoals ik hier al vaak heb gezegd, moeten wij echter aanvaarden dat de verbeteringen in die gebieden stapsgewijs verlopen. Het zal tijd kosten. Mijn conclusie is dat de drie landen de goede richting uitgaan, zij het traag en met soms een terugval, maar dat de situatie beter is dan een paar jaar geleden.
Met betrekking tot de Georgische verkiezingen heb ik niets toe te voegen aan wat mijn collega's reeds hebben gezegd. Zoals ik heb gezegd, is de situatie een stap voorwaarts, maar er moet nog veel worden gedaan. Met betrekking tot het antwoord op bevroren conflicten is iedereen het erover eens dat een vreedzame oplossing tot politieke stabiliteit leidt. In het bijzonder voor het conflict in Nagorno-Karabach ondersteun ik een oplossing op grond van de principes van territoriale integriteit en het recht op zelfbeschikking. Ik ben ook van mening dat nieuwe veiligheidsmaatregelen nodig zijn om vertrouwen te scheppen tussen de verschillende partijen en het trage, maar voortschrijdende en woelige proces van de demilitarisering van de regio af te wikkelen.
Zoals ik al zei, is een intensievere betrokkenheid van de EU en de internationale gemeenschap nodig. Een toestand van oorlog noch vrede is een bron van instabiliteit. De EU kan en moet haar ervaring en successen op het gebied van vredestichting, economische welvaart en democratie naar de regio overbrengen.
Samuli Pohjamo
. - (FI) Mevrouw de Voorzitter, ten eerste wil ik de rapporteur, mevrouw Polfer, complimenteren met het uitstekende verslag, dat een grondig onderzoek omvat van de situatie in de zuidelijke Kaukasus en de kansen die worden geboden door het Europees nabuurschapsbeleid in de regio.
De uitbreiding van het Europees nabuurschapsbeleid met Armenië, Azerbeidzjan en Georgië is een belangrijke stap vooruit in de betrokkenheid van de Unie bij deze regio. De naam van het verslag alleen al, 'van beloften naar acties' is voldoende om de Unie aan te moedigen actiever betrokken te zijn bij deze regio. Tegelijkertijd zal het Europees nabuurschapsbeleid een kans zijn voor de landen van de zuidelijke Kaukasus nauwer samen te werken met de Unie.
De vele problemen in de regio vragen echter om een effectievere actie door de Unie en vereisen verder dat de landen van de zuidelijke Kaukasus meer verantwoordelijkheid en betrokkenheid bij dit partnerschap tonen. Een van de belangrijkste doelen is een vredige oplossing van de vele lokale conflicten. Dat zou zorgen voor stabiliteit in de regio en de kansen om zich onafhankelijk te ontwikkelen, vergroten.
Ik wil benadrukken hoe belangrijk het is het maatschappelijk middenveld te steunen en contacten van mens tot mens te ontwikkelen om democratie en de rechtsstaat op te bouwen. Door de EU gefinancierde grensoverschrijdende projecten zijn bijvoorbeeld instrumenten om de dialoog te hervatten en het vertrouwen tussen de partijen te vergroten, maar dit vereist wel dat de relevante landen overeenkomen de programma's en projecten die ontworpen zijn om dit tot stand te brengen, niet belemmeren.
Verder komen nauwere relaties alleen echt tot stand door de beperkingen op grensverkeer te verminderen, met uitwisselingsprogramma's voor studenten en scholieren, en door het verkeer van onderzoekers, kunstenaars, ondernemers en journalisten te faciliteren.
De ontwikkeling van het visumstelsel tussen de landen van de zuidelijke Kaukasus en de EU zou ook de handels- en economische samenwerking verbeteren, zoals de Commissie internationale handel heeft verklaard.
Inese Vaidere
. - (LV) Dames en heren, in een situatie waarin, in de zuidelijke Kaukasus, de belangen van verschillende invloedrijke geopolitieke deelnemers met elkaar concurreren, is het van belang onderscheid te maken tussen hun daadwerkelijke invloed. In het verslag wordt de echte rol van Rusland in deze regio grotendeels niet erkend. Onze ervaring in de Baltische staten heeft ons geleerd dat de oorzaak van veel problemen het neo-imperialistische buitenlandse beleid van Rusland is, evenals Ruslands wens weer invloed te krijgen in de gebieden die het is kwijtgeraakt. Ik kan niet instemmen met de mening die in het verslag wordt geuit dat lidmaatschap van de NAVO een opleving van het conflict in Abchazië en Zuid-Ossetië zou kunnen bevorderen. We moeten niet vergeten dat meer dan zeventig procent van de inwoners van Georgië vóór het lidmaatschap van de NAVO heeft gestemd, maar in werkelijkheid Rusland de situatie heeft verergerd door veranderingen aan te moedigen in de etnische samenstelling en de samenstelling van burgers te veranderen. We mogen niet voorbijgaan aan de wens van het volk dichter bij Westerse democratie te komen. Het bewijs van het democratische proces van Georgië wordt ook geleverd door de presidentsverkiezingen van 5 januari die, over het algemeen, werden gehouden in overeenstemming met internationale standaards. Het is mogelijk dat we te kritisch zijn geweest over Azerbeidzjan, sinds de wens de mensenrechten te respecteren is geuit - 119 gevangenen werden vrijgelaten na het presidentieel besluit in december, inclusief journalisten. De Europese Unie moet actiever betrokken zijn bij de oplossing van langdurige conflicten, wat een voorwaarde is voor stabiliteit en ontwikkeling. De eerste stap zou eruit kunnen bestaan een uitwisseling van Russische militaire machten tegen internationale vredesmachten aan te moedigen. We moeten duidelijke taal spreken tegen Rusland. Het gebruik van taal zoals in sprookjes is niet de manier om van beloften naar acties te gaan. Dank u wel.
Jiří Maštálka
(CS) Mevrouw de Voorzitter, ik zou om te beginnen de commissaris heel hartelijk willen bedanken voor haar antwoord op mijn vraag, die ging over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van personen in Georgië. Dit is een zeer gevoelige kwestie, die ook tijdens de voorverkiezingsdiscussies in Georgië aan bod is gekomen. Ik zou graag willen noemen dat de vorige spreker verklaarde dat Rusland imperialistische intenties heeft. Ja, dat is mogelijk. Toch moet ik zeggen dat de Kaukasus niet de Alpen is, en ook niet de Pyreneeën. De Kaukasus is gewoon de Kaukasus, en voor ons is het noodzakelijk dit te begrijpen in zijn geografische context. Ik had een langere toespraak voorbereid, maar ik zal mijn missie als waarnemer van de verkiezingen in Georgië in zeven punten samenvatten.
Ten eerste willen wij in West-, Midden- en Oost-Europa, net als de grote meerderheid van de volkeren in de regio van de Kaukasus, stabiliteit in deze regio zien. Het is mogelijk dat deze stabiliteit wordt bereikt met steun van de Verenigde Staten of de Europese Unie. Ten tweede is het onze plicht als leden van het Europees Parlement vraagtekens te zetten bij het gebruik van de financiële bronnen die de Europese Unie beschikbaar heeft gesteld voor relevante programma's. Deze mogen niet worden gebruikt voor de verkiezing van president Saakashvili. Ten derde is het charmant dat de oude-nieuwe president een dialoog met Rusland voorstelt; toch geldt ook hier de regel, net zoals op een officieel bal, dat wanneer je een dame een arm aanbiedt, dit niet betekent dat je danst zoals zij wil. Wat ik wil zeggen is: president Saakashvili stelt een dialoog met Rusland voor, en het is noodzakelijk dat de andere partij begrijpt dat dit een echte uitnodiging is om te dansen. Ten vierde zijn alle landen geïnteresseerd in de Kaukasus, inclusief de Verenigde Staten en de landen van de Europese Unie. Helaas dringt de Europese Unie nauwelijks door in de Kaukasus. Commissaris, ik moet toegeven dat de bezorgdheid van de Europese Unie niet duidelijk is, en dat omvat de bezorgdheid voor de armoede daar. In die zin moet ons gemeenschappelijke Europese beleid beter geformuleerd worden; het moeten niet alleen woorden zijn, maar ook acties en financiën.
Derek Roland Clark
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik kan een Zwarte-Zeebeleid niet ondersteunen. Het zal enorm veel geld kosten. Mijn land is de tweede grootste betaalmeester van de EU, en onze regering heeft net besloten onze EU-korting met 1 miljard pond per jaar te verminderen.
Aanvankelijk zal een van de drijvende krachten achter dit beleid de bevordering van de bevoorrading van het westen met gas en olie zijn. Twee jaar geleden zagen wij hoe Rusland de bevoorrading van Oekraïne met gas in de kerstperiode beperkte. Ze lieten even de spierballen rollen. Wie kan zeggen dat Rusland dat niet opnieuw zal doen als het een nog groter aandeel in de westerse energiebevoorrading heeft, en dat tegenover ons allemaal? Europa moet meer zelfbedruipend worden op het gebied van energie. Dat kan niet met waardeloze windenergie of biobrandstof. Als er een wereldgraantekort is, is het waanzin een brandstoftekort door een voedseltekort te vervangen. Mijn regering heeft nog net op tijd een programma aangekondigd om een nieuwe generatie kerncentrales te bouwen. Hopelijk halen wij zo Frankrijk in, dat zeventig procent van zijn elektriciteit uit kernenergie betrekt. Wij moeten meer doen en de restenergie gebruiken om waterstof te produceren en de technologie te ontwikkelen om die in plaats van olie te gebruiken.
Als de EU echt een verschil wil maken, moet het de bouw van kerncentrales op het gehele continent financieren om onze afhankelijkheid van onstabiele regimes en al te lange aanvoerlijnen te beperken. Alleen dan zullen wij voldoende geld hebben om de armere regio's rondom de Zwarte Zee te helpen. Er nu geld in pompen zal de beloofde financiering van de tien nieuwe oostelijke EU-lidstaten nog meer vertragen. In Groot-Brittannië was ons een referendum beloofd over de Europese grondwet, het Verdrag van Lissabon of hoe je het ook wil noemen. Ik eis hier nu dat de EU een referendum over het Verdrag organiseert in alle lidstaten, met inbegrip van het Verenigd Koninkrijk. Vraag het aan de burger.
Georgios Papastamkos
. - (EL) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied is een behoorlijk ontwikkeld regionaal orgaan dat betrokken is bij constante intensieve en extensieve samenwerking. Verder vormt dit een forum voor contact tussen Europa en Azië. Het is een forum voor creatieve expressie, verschillende culturen, verschillende etnische identiteiten en religies.
De Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied wordt opgeroepen een belangrijke rol te spelen bij het garanderen van vrede, stabiliteit en welvaart in regio's die te maken krijgen met aanzienlijke problemen, zoals de Balkan en de Kaukasus, evenals de oprichting van een Euraziatische economische ruimte.
Het geostrategische en economische belang van de Zwarte-Zeeregio die zich snel ontwikkelt, is onmiskenbaar. Van bijzonder belang is de ontwikkeling van zeeverbindingen, wegtransport en corridors evenals samenwerking op energiegebied, samen met de bevordering van duurzame ontwikkeling.
Relaties tussen de EU en de Zwarte-Zeeregio hebben een nieuwe dynamiek aangenomen, dankzij de mededeling van de Commissie over de Zwarte-Zeeregio. Deze mededeling draagt het stempel van commissaris Ferrero-Waldner. Toch denk ik dat een brede, samenhangende strategische aanpak voor het gebied vereist is. Ik steun ook de institutionalisering van interparlementaire samenwerking tussen het Europees Parlement en de Parlementaire Assemblee van de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied.
Staat u mij tot slot toe de bijzonder constructieve rol toe te lichten die mijn land, Griekenland, speelt, met zijn dubbele identiteit als lidstaat van de EU en de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied, wat betreft de versterking van de samenwerking binnen de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied en op regio-overschrijdend niveau binnen de EU.
Ik zou graag willen afsluiten met felicitaties aan de twee rapporteurs, in het bijzonder mevrouw Anastase, evenals de commissaris voor haar productieve bijdrage in de vorm van de uiteenzetting van de gemeenschappelijke prioriteiten van deze twee structuren. Commissaris, ik denk dat we nog moediger moeten zijn en geïnstitutionaliseerde regio-overschrijdende samenwerking tot stand zouden moeten brengen tussen de EU en de Zwarte-Zeeregio.
Hannes Swoboda
(DE) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik beide rapporteurs bedanken voor hun uitstekende en zeer coöperatieve werk. Ik bedank ook de commissaris, omdat ik weet dat zij terecht zeer betrokken is bij deze regio en omdat ik het gevoel heb dat zij nog meer wil doen dan sommige lidstaten misschien zouden willen. We steunen haar hierin zeer. Ik wil ook van deze gelegenheid gebruikmaken om de heer Semneby hartelijk te bedanken die de Raad vertegenwoordigt en in deze regio ook heel actief is.
Ik geloof dat we iets moeten bereiken wat in elk geval bij benadering overeenstemt met wat ik en mijn collega's altijd de EU-Zwarte-Zeeregio noemen. De heer Sarkozy heeft dit op een andere manier voor de Middellandse Zee gebruikt, namelijk in de betekenis van een splitsing van de Europese Unie. Nee, de hele Europese Unie en deze regio rond de Zwarte Zee en de zuidelijke Kaukasus moeten samenwerken in de vorm van een partnerschap - zoals ook andere al hebben gezegd - om de gemeenschappelijke problemen die er zijn, op te lossen: de politieke problemen, bijvoorbeeld op het gebied van stabiliteit, migratie, en natuurlijk ook economische problemen, en hier denk ik gewoon aan energietransport.
Iedereen die bijvoorbeeld iets minder afhankelijk wil zijn van Rusland, moet ervoor zorgen dat er andere kanalen zijn, en die lopen nu eenmaal door deze regio, in het bijzonder door Turkije. Wat u ook denkt over het lidmaatschap - ik weet dat de meningen hierover verdeeld zijn - Turkije blijft een belangrijke partner voor de Europese Unie in deze regio en daarom moeten we Turkije natuurlijk bij deze zaak betrekken. Ik geef mijn collega Severin gelijk die zei dat we moeten proberen om deze zaken ook samen met het grote Rusland op te lossen.
Dit mag echter niet betekenen dat wij de zelfstandigheid, autonomie en zelfgenezende kracht van landen in deze regio terzijde schuiven en zeggen dat we de zaken alleen met Rusland kunnen oplossen. Rusland moet ook weten dat wij deze landen steunen in hun streven naar onafhankelijkheid en ook bij het oplossen van conflicten. Europa moet hier een partner zijn die duidelijk partij kiest voor deze landen. Dit betekent dat de Zwarte-Zeeregio heel belangrijk is voor de Europese Unie. We mogen de mogelijkheid niet onbenut laten om dit gebied samen te ontwikkelen. Alleen als we Rusland gezamenlijk tegemoet treden, zullen we onze belangen gezamenlijk kunnen doorzetten.
Henrik Lax
. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de rapporteur Lydie Polfer voor het uitstekende verslag. De tijd van mooie beloften is voorbij en nu moeten wij de daad bij het woord voegen om de zuidelijke Kaukasus meer en beter te betrekken bij de Europese Unie. Als rapporteur voor het Parlement over de visumcode vestig ik de aandacht op het principe van het vrije verkeer en roep ik zowel de Commissie als de lidstaten op om hier werk van te maken.
Om de buurlanden van de EU en de landen in de Kaukasus de mogelijkheid te geven democratische rechtsstaten en succesvolle markteconomieën op te bouwen, moeten de burgers van deze landen gemakkelijk de EU kunnen binnenkomen om ervaringen op dit gebied te kunnen opdoen. Op dit ogenblik kunnen ze dit nog niet. Het is algemeen bekend dat de consulaire diensten van de lidstaten van de Unie in de meeste landen van de zuidelijke Kaukasus uiterst gebrekkig functioneren. Er is een gebrek aan subsidiariteit en aan efficiëntie. Daarom verzoek ik de lidstaten de samenwerking verder te ontwikkelen. Ik zie twee mogelijkheden. De eerste wordt in dit verslag behandeld, namelijk het voorstel om gemeenschappelijke centra voor de aanvraag van een EU-visum op te richten. Helaas is dit een lange weg. Daarom heb ik een alternatief voorstel, namelijk dat de burgers in de betreffende landen in de zuidelijke Kaukasus het recht krijgen om in het dichtstbijzijnde consulaat van een EU-lidstaat of een Schengenland een visum aan te vragen, ongeacht het doel van hun reis.
Ryszard Czarnecki
. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, dit is een belangrijk debat over een belangrijk document. Het verslag van mevrouw Polfer, dat het standpunt van het Europees Parlement verwoordt, tracht een tien- tot twintigjarige achterstand goed te maken. In deze periode heeft de Europese Unie ten aanzien van de landen van de zuidelijke Kaukasus eigenlijk geen enkel reëel beleid gevoerd.
Vandaag hebben we eindelijk begrepen dat Azerbeidzjan, Armenië en Georgië niet noodzakelijkerwijs onder de economische en politieke invloedssfeer van Rusland vallen. Dit zeg ik welgeteld elf dagen na de verkiezingen in Georgië, waar ik als een van de zes observatoren van het Europees Parlement aanwezig was. De verkiezingen zijn opnieuw gewonnen door een pro-westerse kandidaat, die voorstander is van een maximale toenadering tot de Europese Unie en van toetreding tot de NAVO. Ik zeg dit ook met het oog op het politieke en mogelijk zelfs militaire conflict tussen Georgië en Rusland over Zuid-Ossetië en Abchazië dat ons allemaal - heel Europa - bedreigt. Bovendien zijn ook Erevan, Baku en Tbilisië van even groot belang voor het energiebeleid van de Europese Unie en de diversificatie van de energiebronnen. Laat ons dus de daad bij het woord voegen en de titel van het verslag in praktijk brengen. Geen holle woorden, maar daden!
Nickolay Mladenov
. - (BG) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, laat ik u eraan herinneren wat onze Britse collega enige tijd geleden zei. Als wij, op kosten van het Verenigd Koninkrijk, de problemen zouden kunnen verminderen, kunnen oplossen met betrekking tot mensenhandel, afhankelijkheid van energie, de veiligheid van de Zwarte Zee, denk ik niet dat we een enkele nieuwe lidstaat zouden vinden die niet bereid zou zijn 1 miljard euro uit zijn geldkist uit te sparen om deze kwesties op te lossen.
Collega's, het verslag van mevrouw Anastase bevat een centrale boodschap, en deze boodschap is dat Europa een Zwarte-Zeebeleid nodig heeft, op dezelfde manier als dat het zijn noordelijke dimensie heeft, en op dezelfde manier als het zijn Middellandse-Zeebeleid heeft. In 2007 deed de Europese Commissie haar mededeling uitgaan, en nu hebben we ook het verslag van het Europees Parlement. Mag ik mijn waarde collega's eraan herinneren dat we de Europese Commissie eind vorig jaar hebben opgeroepen met concrete voorstellen te komen voor projecten en voorstellen om dit beleid in het jaarprogramma 2008 te implementeren. Laat 2008 daarom het jaar van de Zwarte-Zeeactie zijn.
Wat betreft de discussie over de energiekwesties van Europa, zou ik willen zeggen dat dit verslag een zeer belangrijke boodschap bevat: de Zwarte Zee is van strategisch belang voor Europa, omdat deze ervoor kan zorgen dat de afhankelijkheid van één bron van energie wordt vergroot, maar er ook voor kan zorgen dat de bronnen worden gediversifieerd...
bronnen en de afhankelijkheid van energie. In ons verslag wordt opgeroepen tot dit laatste. En ik roep u allen op: laten we niet toestaan dat Europa en bepaalde landen in de Europese Unie hun energieafhankelijkheid van een of ander bron vergroten.
Het verslag bevat een zeer belangrijke boodschap voor onze buren en ik ben zo vrij dit in het Engels te citeren. Betrekkingen in de Zwarte-Zeeregio zouden gebaseerd moeten zijn op "mutual respect, territorial integrity, non-interference in each other's internal affairs and the prohibition of the use of force or threat of the use of force.”
Dit is de boodschap die de Europese Commissie en het voorzitterschap, naar ik hoop, met succes kunnen presenteren aan onze partners aan de andere kant van de Zwarte Zee als basis voor het beleid dat we nastreven in de regio, en als een verzoek voor hen datzelfde type beleid na te streven voor de landen die hun onafhankelijkheid hebben verworven langs de Zwarte-Zeekust. Dank u wel.
Ioan Mircea Paşcu
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, na meer dan anderhalve eeuw verwaarlozing is het Zwarte-Zeegebied opnieuw het brandpunt van de internationale economie en politiek.
Het gebied streeft op dit ogenblik naar een nieuw evenwicht na de intrede van nieuwe actoren, waaronder de EU, nadat het tijdens de koude oorlog zo lang als gesloten werd beschouwd.
Na de mededeling "Synergie voor het Zwarte Zeegebied - een nieuw regionaal samenwerkingsinitiatief” van de Commissie is het huidige eerste verslag van het Parlement nog een stap in de goede richting.
Jammer genoeg volstaan die twee niet. Het gebrek aan identiteit van het gebied zelf en de traditionele gevoeligheden van bepaalde EU-landen tegenover Rusland op politiek (bijvoorbeeld Oekraïne, Moldavië, de zuidelijke Kaukasus en de bevroren conflicten) en economisch (de toegenomen Europese afhankelijkheid van Russisch gas en de delicate status van de onderhandelingen tussen de EU en Turkije) vlak behoren waarschijnlijk tot de redenen waarom de EU zich tot synergie in plaats van strategie heeft beperkt.
Strategie veronderstelt duidelijke doelstellingen, concrete middelen om die te bereiken en uiteindelijk een gedetailleerde agenda op maat van het gebied. Synergie betekent gewoon contacten leggen met buurlanden die voor de EU van belang zijn.
Een strategie kan worden ontwikkeld via concrete maatregelen voor de omgang van de EU met een veelheid van plaatselijke organisaties, voor de fysieke verbinding van het gebied met de rest van het continent, waarin de rivier de Donau een zeer belangrijke rol speelt, en voor de versterking van het instrument van het buurlandenbeleid naar het Zwarte-Zeegebied toe, zoals in de amendementen van mijn fractie wordt voorgesteld.
Ten slotte wil ik nog iets zeggen over Moldavië, het laatste stuk continentale latiniteit buiten de grenzen van de EU. Hoewel Moldavië in het begin van de tweede wereldoorlog hetzelfde lot onderging, kon dat land het positieve lot van de drie Baltische landen na de koude oorlog niet delen.
Ik ben van mening dat Europa de plicht heeft die situatie te corrigeren en zo de inspanningen van Moldavië om tot de Unie toe te treden, te blijven aanmoedigen. Ik hoop dat de situatie objectief zal worden beoordeeld en niet de facto gijzelaar zal blijven van andere betrekkingen van de EU, hoe strategisch die ook mogen zijn.
Olle Schmidt
. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor het uitstekende verslag over een regio die onze aandacht verdient. Uit politiek en economisch standpunt neemt de zuidelijke Kaukasus een steeds belangrijkere strategische positie in. Wij merken allemaal dat de belangstelling voor dit gebied toeneemt, meer bepaald in dit huis.
Er zijn echter talrijke conflicthaarden en de inmenging van Rusland is groot. Rusland wil zijn invloed vergroten en laten blijken dat het een dominerende rol wil spelen en onder andere de olie- en gasleveringen aan Europa wil controleren. De EU moet het gevaar van de Russische houding inzien en de banden met de zuidelijke Kaukasus aanhalen. Het biedt ons de mogelijkheid te beschikken over een nuttig en noodzakelijk alternatief voor de olie en het aardgas uit Rusland via distributiekanalen in Noord-Europa. De EU heeft alles te winnen bij een groter engagement.
Ik ben lid van een Zweedse organisatie - ik was zelfs de oprichter ervan - die als doel heeft de contacten tussen Zweden en Azerbeidzjan te bevorderen. Ik zeg dit dus als een vriend. Het conflict in Nagorno-Karabach in de periode 1991-1994 dreef een miljoen mensen op de vlucht en het conflict is nog steeds niet opgelost. Volgens Amnesty International zijn er ca 600 000 vluchtelingen binnen het nationaal grondgebied die in erbarmelijke omstandigheden in Azerbeidzjan leven. Enkele jaren geleden bezocht ik een vluchtelingenkamp in Azerbeidzjan bij de grens met Iran. Ik heb nog nooit zoveel miserie gezien. Het is totaal onaanvaardbaar dat honderdduizenden mensen na zovele jaren in zulke onwaardige omstandigheden leven. De leiders van Azerbeidzjan met president Alijev op kop verdienen hiervoor terecht kritiek. De EU en de Commissie moeten op dit vlak meer doen. Deze vluchtelingen mogen niet vergeten worden.
Het is ook belangrijk dat wij krachtig optreden om het fundamentele recht van vrije meningsuiting te doen respecteren. Politici in de oppositie en journalisten mogen niet bedreigd, gepest of gevangen genomen worden. Indien Azerbeidzjan een gerespecteerde natie in Europa wil zijn, moet dit land de fundamentele principes van de democratische rechtsstaat eerbiedigen.
Andrzej Tomasz Zapałowski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, zoals de vorige sprekers al hebben opgemerkt, zijn de problemen die we vandaag bespreken van buitengewoon belang. Zij bepalen welke richting de communautaire acties voortaan moeten uitgaan, een aspect dat in het verleden nagenoeg onbestaande was en ook nu nog te weinig aandacht krijgt.
Om haar Europese identiteit niet te verliezen, zou de Europese Unie haar natuurlijke uitbreidingsproces uitsluitend op het oosten moeten richten en haar invloed enkel nog in die richting mogen vergroten. De eeuwigdurende gesprekken over onder andere de toetredingsperspectieven van bepaalde landen in deze regio zijn echter geen reden tot optimisme. Ik hoef geen grondige analyse uit te voeren of me in documenten te verdiepen om vast te kunnen stellen dat deze regio, in vergelijking met Afrika bijvoorbeeld, als een verafgelegen provincie van ons continent behandeld wordt.
Alle samenwerkingsmechanismen, ook die in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid, zijn belangrijk. Toch bieden zij deze regio niet het gewenste perspectief, aangezien ze niet voorzien in een echt partnerschap op basis van wederzijdse betrekkingen. Als de Europese Unie zich op een ernstige manier in dit gebied wil engageren, zal ze de invloedssfeer van Rusland moeten betreden, wat echter tot gevolg heeft dat er ten aanzien van deze regio voortdurend halve maatregelen zullen worden genomen. We mogen echter niet vergeten dat een dergelijk beleid op lange termijn niet tot stabiliteit in de regio zal leiden. Integendeel, deze aanpak zal wellicht nieuwe spanningen veroorzaken - alsof die waarmee we vandaag worden geconfronteerd nog niet volstaan.
Urszula Gacek
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur inzake het regionaal beleid voor de Zwarte Zee herinnert ons eraan dat de Europese Unie nieuwe energie-infrastructuur en levensvatbare transportcorridors ondersteunt en producenten en routes diversifieert. Het voornaamste voorbeeld van zulk een onderneming is de Nabucco Gas Pipeline, die reeds wordt erkend als een prioritair project van Europees belang. Het is daarom betreurenswaardig dat dit project door een alternatieve pijplijn tussen Rusland en Italië, genaamd South Stream, wordt ondermijnd.
Als Pools lid zie ik vele parallellen tussen South Stream en de Nord Stream Baltic Gas Pipeline. Beide zijn veel duurder dan routes over land. South Stream zou 4 miljard dollar duurder kunnen blijken te zijn dan Nabucco. Beide kunnen het fragiele ecologische evenwicht van gevoelige mariene milieus verstoren. Bovendien kunnen beide pijplijnen als een politiek wapen in de handen van Rusland worden beschouwd.
Nord Stream zal Polen, de Baltische staten en Oekraïne isoleren. South Stream zal hetzelfde doen met Turkije, de zuidelijke Kaukasus en misschien ook Roemenië, dat nu terzijde kan worden geschoven ten gunste van Servië. South Stream gaat op grond van verschillende bronnen en routes in tegen het principe van energiezekerheid. Als South Stream wordt verwezenlijkt, mag het daarom geen enkele EU-financiering krijgen.
Als Rusland doorgaat met economisch niet-levensvatbare en ecologisch twijfelachtige projecten omwille van de doelstellingen van zijn buitenlands beleid, mag dat niet ten koste van ons gaan.
Jan Marinus Wiersma
(NL) Voorzitter, ik denk dat het goed is dat we vanavond in samenhang praten over de situatie in de zuidelijke Kaukasus en onze ambities als Europese Unie en dit Parlement, als het gaat om de Zwarte-Zeeregio. Want we praten over regio's waar regionale problemen zijn, waar naar regionale oplossingen moet worden gezocht voor de landen die van die regio deel uitmaken.
En dan praten we over veiligheid, energie, handel, transport, eigenlijk, als je het allemaal bij elkaar neemt, over de stabiliteit en de ontwikkeling van de regio's die grenzen aan de Europese Unie, regio's waar wij grote belangen hebben. Belangen die volgens mij ook tot uitdrukking moeten komen in een actiever beleid van de Europese Unie en van de Europese Commissie. Wij zijn dankbaar voor de initiatieven die de commissaris heeft ontwikkeld onder de brede noemer van Zwarte-Zeesynergie.
Andere collega's hebben het al gezegd: het is van belang om ook te benadrukken dat er in dit soort samenwerking ook een rol voor Rusland en Turkije is weggelegd. Die rol hebben ze al en de Europese Unie moet er vooral op letten dat ze die rol blijven behouden. Want met Turkije hebben we een goede relatie, daarmee wordt onderhandeld over lidmaatschap, maar Turkije heeft ook een bredere rol in die regio. Het heeft er ook een traditionele rol. Rusland is belangrijk in de regio, maar met Rusland zijn relaties wat ingewikkelder. Ik denk dat als de Europese Unie zich in die samenwerking als partner en niet als driver, als bestuurder opstelt, er dan vanuit Moskou een gevoel zal zijn dat dit een gedeelde verantwoordelijkheid is voor een regio, waar we als partner kunnen samenwerken, zonder dat de EU daar de leidende rol speelt.
Synergie, prima, dat is een goede samenvatting van een bundeling van beleidsactiviteiten van de Europese Unie, van de Commissie. De heer Swoboda en ik hebben voorgesteld om er toch iets meer structuur aan te geven, misschien een parlementaire dimensie, ministersoverleg op het niveau van het Zwarte-Zeegebied. Iets meer structuur zou ons welkom zijn. We hebben inderdaad zelfs gesproken over een EU-Zwarte Zee-gemeenschap, maar na de initiatieven van de heer Sarkozy zijn we misschien wat bescheidener geworden om dat soort terminologie te gebruiken.
Het is van belang te benadrukken dat, wat wij voorstellen en wat u wilt, geen alternatief is voor de bilaterale betrekkingen die de Europese Unie met al die landen heeft, maar wel de oostelijke buren tot meer regionale samenwerking kan aanzetten. Ik denk dat dat ook van eminent belang is voor de Europese Unie.
Siiri Oviir
. - (ET) Commissaris, mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het belang en het doel van de Europese Unie met betrekking tot de zuidelijke Kaukasus bestaat eruit de ontwikkeling die momenteel gaande is in de drie landen in de regio in de richting van de vestiging van vredige en stabiele landen te steunen en aan te moedigen. Het nabuurschapsbeleid is in werking, maar het is ook noodzakelijk om een regionaal beleid te ontwikkelen dat hiernaast werkt. Tegelijkertijd moeten we niet onverschillig staan tegenover de verschillende kenmerken van de drie landen, anders zal ons beleid niet effectief zijn.
Ik zou nogmaals willen benadrukken dat de landen van de zuidelijke Kaukasus, - Armenië, Azerbeidzjan en Georgië, zeer verschillend zijn wat betreft cultuur, gewoonten, religie en geopolitiek. Toch hebben zij een gemeenschappelijke achtergrond - ze hebben zich allemaal ontdaan van de invloed van de Sovjetideologie, een invloed die bijna honderd jaar heeft voortgeduurd. Ze hebben zichzelf nog niet helemaal bevrijd van de militaire aanwezigheid van de opvolger van de Sovjet-Unie - Rusland.
Deze landen hebben democratische hervormingen nodig, en hun bevolking wil dat; zij hebben de echte, gerichte bijstand van de Europese Unie nodig. Naar verwachting zal het werk onmiddellijk worden gestart door de delegaties van de Commissie in Jerevan en Bakoe, wat nodig is.
Tegelijkertijd is het werk van de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor de zuidelijke Kaukasus in zijn huidige vorm niet voldoende. Er is niet uitgelegd waarom de verslagen van de speciale vertegenwoordiger door de jaren heen niet beschikbaar zijn gesteld aan het Europees Parlement. Deze situatie zou veranderd moeten worden. We werken allemaal met hetzelfde doel voor ogen.
We moeten niet vergeten dat democratie geen ding is, maar een manier van denken en deze niet op een dag afgeschaft kan worden of van het ene land naar het andere verplaatst kan worden. Volledige democratie komt niet van de ene op de andere dag tot stand.
We voelen ons niet gemakkelijk bij alles wat er gaande is in Armenië of Azerbeidzjan of Georgië, of het nu is met betrekking tot de bestrijding van corruptie of het gerechtelijk apparaat of de situatie van de media in de regio. De landen zelf zijn evenmin gelukkig met deze aspecten. Het ligt binnen ons vermogen om hen actieve steun te bieden, zowel voor hun instellingen als in de vorm van deskundige en financiële hulp. De regio juicht vandaag de dag alle echte hulp toe.
Daarom roep ik de Commissie en het Europees Parlement op meer gebruik te maken van de kennis van zaken van de huidige lidstaten van de Europese Unie die zich recentelijk in dezelfde situatie bevonden als de zuidelijke Kaukasus. Wij weten wat de lokale omstandigheden en problemen zijn, en onze ervaring met het vestigen van staten op basis van de rechtstaat en een markteconomie zou voor hen van praktisch nut kunnen zijn.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, in het kader van dit debat over de landen van de zuidelijke Kaukasus en het regionale beleid voor het Zwarte-Zeegebied zou ik de volgende kwesties onder de aandacht willen brengen.
Ten eerste is het Zwarte-Zeegebied een reusachtig productie- en doorvoergebied voor energie, dat van bijzonder belang is voor de diversificatie en de continuïteit van de levering van energiegrondstoffen aan de Europese Unie. Er is echter nood aan steun voor projecten met betrekking tot het transport van energiegrondstoffen uit dit gebied, niet alleen naar het zuiden van Europa, zoals tot nog toe het geval is, maar ook naar het noorden - naar Oekraïne en Polen - en verder naar het westen.
Mijn tweede opmerking luidt als volgt: enkel wanneer de Europese Unie de politieke stabiliteit en de democratiseringsprocessen in deze regio ondersteunt en wanneer de conflicten tussen de buurlanden op een vreedzame manier kunnen worden opgelost, maken deze landen kans op een snelle economische ontwikkeling en een sterke daling van de enorme werkloosheid en armoede.
Ten derde is de sterke economische groei in de hele regio, die in sommige landen jaarlijks meer dan dertig procent van het bbp bedraagt, uitsluitend gebaseerd op de ontginning en de export van aardolie en aardgas. Het is dus van fundamenteel belang om in dit gebied alternatieve bronnen van inkomsten te genereren, in het bijzonder door de ontwikkeling van het toerisme en de daarmee verbonden infrastructuur.
Christopher Beazley
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de heer Janos Herman, de auteur van de mededeling van de Commissie inzake synergie voor het Zwarte-Zeegebied, moet worden gefeliciteerd met zijn uitstekende werkstuk. Mevrouw Anastase, de rapporteur van het Parlement, heeft ook een uitermate belangrijk verslag voorgelegd.
Mevrouw de commissaris, u hebt in het begin van dit debat gezegd dat u het met het verslag van mevrouw Anastase grotendeels eens bent. Kunt u in uw antwoord ter afsluiting van het debat specifiek naar de paragrafen 29 en 36 verwijzen? Paragraaf 29 roept op tot de bevordering van een interculturele dialoog in de Zwarte-Zeeregio, en paragraaf 36 tot de instelling van een NGO-platform voor uitwisseling van informatie tussen burgermaatschappijen. Kunt u het Parlement garanderen dat u deze twee aanbevelingen zult volgen?
Libor Rouček
(CS) Dames en heren, commissaris, staat u mij toe mij in mijn korte toespraak te concentreren op slechts een van de aspecten van de onderwerpen van vandaag, namelijk regionale samenwerking. Als we twee regio's in beschouwing nemen, de zuidelijke Kaukasus en het Zwarte-Zeegebied, kunnen we zien dat de wederzijdse relaties tussen de landen meestal onderontwikkeld zijn, of ze nu bilateraal of multilateraal zijn. Een aanzienlijker politieke dialoog ontbreekt meestal, het niveau van de handel tussen deze twee landen is zeer laag en een moderne en effectieve transport- of energie-infrastructuur ontbreekt bijna overal. Daarom juich ik de uitnodigingen van beide rapporteurs toe om dit aspect te versterken: wederzijdse regionale samenwerking in deze regio's, ter aanvulling op de bilaterale betrekkingen met de Europese Unie. Het is van vitaal belang de regionale samenwerking op het gebied van de mensen- en burgerrechten te versterken, om democratie en onderwijssystemen te ontwikkelen; om regionale samenwerking te versterken op het gebied van transport, energie en het milieu; om regionale samenwerking te versterken op het gebied van handel, toerisme en investeringen. Met andere woorden, het is van vitaal belang om stapsgewijs geleidelijk aan een solide stramien van menselijke, culturele, economische en politieke betrekkingen tussen de naties en de staten van de zuidelijke Kaukasus en het Zwarte-Zeegebied te ontwikkelen. Als dit lukt, ben ik ervan overtuigd dat zelfs in dat geografische gebied de voortdurende conflicten geleidelijk aan afnemen en uiteindelijk worden opgelost, en een gebied van stabiliteit, democratie en welvaart tot stand zal komen.
Anna Ibrisagic
. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, met zijn uitgesproken geostrategische ligging speelt het Zwarte-Zeegebied een belangrijke rol, zowel voor de EU als voor de landen die tot dit gebied behoren, en dit niet alleen uit veiligheidsoverwegingen, maar ook wegens de culturele diversiteit en de culturele rijkdom. Regio's die het kruispunt zijn van vele wegen, waar verschillende politieke en andere belangen heersen, lopen echter vaak het risico om conflicthaarden te worden.
Ik ben zelf in de Balkan geboren en weet wat lange en onopgeloste conflicten kunnen betekenen, niet alleen voor de veiligheid van het hele gebied maar ook voor de economische situatie en de regelmaat in het leven van de mensen die er wonen. Ik weet ook dat de EU een belangrijke rol kan spelen. De EU zou als doelstelling moeten hebben om samen met de mensen uit het Zwarte-Zeegebied dit gebied tot een stabiele en veilige regio uit te bouwen, waar de principes van rechtsstaat en democratie gelden. Een intensere samenwerking op het gebied van energie is ook een belangrijk element in deze samenwerking. Door te investeren in nieuwe infrastructuur en door de spreiding van de leveranciers te vergroten kunnen wij de ontwikkeling van de economie en de handel in dit gebied stimuleren, wat dan weer een gunstige invloed heeft op de stabiliteit en veiligheid.
Het is daarom niet alleen goed, maar zelfs noodzakelijk om de banden tussen de EU en het Zwarte-Zeegebied te verstevigen. Het is dan ook zonder meer duidelijk dat er een nieuw en explicieter regionaal beleid moet komen. Ik onderstreep dat het regionaal beleid niet als alternatief voor het EU-lidmaatschap beschouwd mag worden, voor zover dat voor sommige landen al aan de orde is. Het mag evenmin als excuus dienen om het Europees integratieproces van dit gebied te vertragen.
Tot slot dank ik beide rapporteurs voor hun voortreffelijke werk en mevrouw Ferrero-Waldner in het bijzonder voor haar persoonlijke interesse en getoond engagement in kwesties die dit gebied aanbelangen.
Kristian Vigenin
. - (BG) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, collega's, ik zou graag mijn tevredenheid kenbaar willen maken over het feit dat de twee verslagen, over de Zwarte Zee en de zuidelijke Kaukasus, binnen de Commissie buitenlandse zaken zijn opgesteld en besproken in een sfeer van overeenstemming, en praktisch unaniem zijn aangenomen.
Dit is een bemoedigend signaal dat we ons ervan bewust zijn hoe belangrijk het is om een duidelijker, systematischer, gestructureerder en eensgezind beleid te ontwikkelen voor de Zwarte-Zeeregio en aangrenzende landen. Dit is geen gemakkelijke taak. De Zwarte-Zeeregio bestaat uit landen met diverse tradities, culturen, politieke praktijken, territoriale spanwijdten en bevolkingsgrootten.
Deze landen bevinden zich bovendien in verschillende fasen wat betreft hun samenwerking met de Europese Unie, variërend van lidstaten, kandidaat-landen, tot landen uit het Europees nabuurschapsbeleid en natuurlijk Rusland, wiens constructieve aanpak de sleutel tot succes zou zijn van dit initiatief. Deze mix biedt echter een aantal mogelijkheden voor een combinatie van de verschillende vormen van beleid om een groter totaaleffect te produceren.
Ik zou graag drie punten willen maken. Ten eerste is de regio van extreem strategisch belang voor de Europese Unie in termen van veiligheid, energietoevoer, transport en handel, milieu, enz. Om die reden zou wij, hoewel de het initiatief van de Commissie inzake de Zwarte-Zeesynergie zeer waarderen, graag een ambitieuzer project zien gebaseerd op de resultaten binnen de noordelijke dimensie of de samenwerking tussen de EU en het Middellandse-Zeegebied. In een tijd waarin het idee voor een Unie van de EU en het Middellandse-Zeegebied wordt gepromoot, is niets zo vanzelfsprekend als een ambitieuzere formule zien te vinden voor de Zwarte-Zeeregio.
Ten tweede heeft de hele regio een onderontwikkelde infrastructuur voor transport en energietransmissie. Daarom is het volgens mij gepast om alle transnationale projecten te steunen die met betrekking daartoe zijn gepland omdat ze elkaar wederzijds aanvullen, en geen alternatieven zijn. Dat betekent meer veiligheid, facilitering van economische uitwisselingen en koppeling van de landen in de regio aan de Europese Unie. Dit zal niet alleen de bronnen diversifiëren, maar ook de routes via welke olie en aardgas de Europese Unie zullen bereiken.
Ten derde hebben de meeste landen in de regio te kampen met ernstige sociale problemen en zouden wij ervoor willen zorgen dat sociale kwesties niet naar de achtergrond worden geschoven. Langetermijnprospects voor landen aan de Zwarte Zee en in de zuidelijke Kaukasus houden verband met de ontwikkeling van menselijk potentieel, investeringen in onderwijs, en het zorgen voor adequate gezondheidsdiensten en kinderopvang. Dank u wel.
Tunne Kelam
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris erop wijzen dat verschillende collega's en ikzelf van mening zijn dat de EU in de zuidelijke Kaukasus meer betrokkenheid aan de dag moet leggen. De staten in die regio zijn immers allen lid van de Raad of Europa, en als dusdanig maken zij deel uit van Europa.
Het uitgebreide buurlandenbeleid zal een waardevol instrument zijn om die betrokkenheid in praktijk te brengen. Wij staan voor de uitdaging en hebben de kans de rol te spelen van betrouwbare stabiliserende factor, onafhankelijk bemiddelaar en verdediger van het democratische proces. Wij moeten daarom twijfels en dubbelzinnigheden achter ons laten. Het is hoog tijd dat wij het EU-beleid in het gebied duidelijker afbakenen.
De heer Peter Semneby, vertegenwoordiger van de EU, heeft uitstekend werk verricht. Mevrouw de commissaris, het verheugt mij dat u over de uitbreiding en verbreding van onze vertegenwoordigingen in de regio sprak. Een actieve rol van de EU op lange termijn zal zeker bijdragen aan een oplossing voor de bevroren conflicten die de Commissie buitenlandse zaken nu realistischer 'onopgeloste Post-Sovjetconflicten' noemt.
Het is daarom belangrijk dat het verslag pogingen verwerpt van buitenlandse mogendheden om in de regio exclusieve belangenzones te creëren, en Rusland aanspoort de rol van de EU in conflictbeheersing en vredesoperaties niet tegen te werken.
Even belangrijk zal echter de rol van de EU zijn in de bevordering van de cultuur van democratische dialoog in de regio. Het Europees Parlement zal daarin een belangrijke rol moeten spelen. De leden van het Parlement kunnen bemiddelen en een normale politieke dialoog tussen strijdende partijen bevorderen.
Ten slotte is het belangrijk dat het verslag de Commissie aanspoort te streven naar mogelijke vrijhandelsovereenkomsten met Armenië en Georgië en voorbereidingen te treffen voor een partnerschapsovereenkomst over mobiliteit tussen de EU en Georgië.
De zuidelijke Kaukasus is voor ons steeds naderbij en belangrijker geworden. De regio verdient onze aandacht.
Justas Vincas Paleckis
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de EU kan en wil bijdragen aan de versterking van de stabiliteit en de democratie en aan de verbetering van de leefomstandigheden in de regio's van de Zwarte Zee en de zuidelijke Kaukasus. De rol van grote staten zoals Turkije, Oekraïne en Rusland is belangrijk, hoewel ze allemaal een verschillende status hebben wat hun betrekkingen met de EU betreft.
Tengevolge van zijn gedeelde geschiedenis met de Baltische staten brengt Polen zijn potentieel en ervaring naar de regio, hoewel het er niet rechtstreeks mee verbonden is. Net nu er een grote behoefte is aan een intensere dialoog en samenwerking met onze buurlanden, heeft de EU via een aantal aspecten van de uitgebreide Schengenzone nog een doek laten vallen.
Voor veel Oost-Europeanen bracht 1 januari 2008 een viervoudige prijsstijging van visa voor buurlanden. Zo viel in Europa een financieel doek. Ik ben het niet eens met de verklaringen van ambtenaren van de Commissie dat onze zuidelijke en oostelijke buurlanden uit dit oogpunt gelijk moeten worden behandeld. Onze oostelijke buren bevinden zich op hetzelfde continent, en niet zo lang geleden woonden een aantal van ons met hen in één land zonder grenzen.
Ik verzoek mijn collega's om steun voor amendement 10 van de PSE-Fractie op het verslag betreffende de Zwarte-Zeestrategie. Wij sporen de Raad en de Commissie ertoe aan de prijzen van visa aanvaardbaar te maken voor gewone burgers van landen die deelnemen aan het buurlandenbeleid van de EU of die met de EU een strategisch partnerschap hebben.
Maria Petre
. - (RO) Staat u mij in de eerste plaats toe de rapporteur, mevrouw Anastase, en mijn collega's van de verschillende commissies te feliciteren die hun mening gaven over het verslag dat wordt besproken, dat even gedenkwaardig is als de problemen die gepaard gaan met de oprichting van een regionaal Zwarte-Zeebeleid. Ik zou ook mijn collega's van de Commissie regionale ontwikkeling willen bedanken voor hun steun aan de voorgestelde amendementen met betrekking tot het advies van de Commissie waarvan ik lid ben. Ik verwijs naar de opneming in het eindontwerp van het Zwarte-Zeeverslag van mijn verzoek tot versterking van de Europese missie voor bijstand aan de Moldavische en Oekraïense grens en de noodzaak tot een beter beheer van illegale migratie en immigratie in het gebied.
Ik denk dat we de aanmoediging van de Commissie nodig hebben in de vorm van actie in de regio, zowel op landelijk als regionaal niveau, om dit gebied echt democratisch en stabiel te laten worden. Een actievere Europese betrokkenheid zou een echte kans betekenen voor dit gebied dat beschikt over een enorm, onvoldoende geëxploiteerd potentieel, gezien de bevroren conflicten en gespannen betrekkingen tussen bepaalde landen in het gebied.
Institutioneel gesproken, ben ik voorstander van het idee van lidstaten in het gebied die de leiding op zich nemen (Roemenië, Bulgarije, Griekenland) en ik denk dat de Unie en de landen in de regio regionale samenwerkingsactiviteiten en -mechanismen zouden moeten versterken en coördineren. Alleen op die manier zullen de verdubbeling van de fondsen die beschikbaar zijn via het Europees nabuurschapsinstrument en de principes die het Structuurfonds regelen, zoals partnerschap, duurzaamheid, effectiviteit, niet-discriminatie en decentralisatie, de voordelige effecten opleveren die wij allen verwachten.
Zdzisław Kazimierz Chmielewski
. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur is zichtbaar tevreden over het aan het Europees Parlement voorgestelde initiatief om de synergie voor het Zwarte-Zeegebied te versterken. Dit voorstel, dat in eerste instantie door het Duitse voorzitterschap werd geformuleerd, is door de Europese Commissie verder uitgewerkt.
Het idee vond ook bijval bij de onlangs in de Europese Unie geïntegreerde landen rond het zuidelijke en oostelijke deel van de Oostzee. Uit hun standpunt blijkt ook dat zij overtuigd zijn van de noodzaak van een nauw verband tussen de synergie voor het Zwarte-Zeegebied en de zogenaamde oostelijke dimensie van de Europese Unie. Op deze manier krijgt de plaatselijke samenwerking een ruimere betekenis en wordt er een realisatiepotentieel gecreëerd dat volledig in de lijn ligt van de basisfilosofie van de Unie.
Anders gezegd, de synergie voor het Zwarte-Zeegebied zou eenvoudigweg tot uiting moeten komen in de identificatie en de synthese van multilaterale ondernemingen, door ze in overeenstemming te brengen met het algemeen belang van zowel het Zwarte-Zeegebied als van heel het oostelijke deel van een geïntegreerd Europa.
Een belangrijke factor die de uitzonderlijke rol van de Zwarte Zee nog versterkt, is de specifieke geografische, historische en politiek-economische context van dit bekken. Deze regio bevindt zich al duizenden jaren op een kruispunt van Europese en Aziatische invloeden. Het engagement van de Europese Unie in het Zwarte-Zeegebied mag daarom in geen geval gepaard gaan met overtollige institutionalisering, politieke invloeden en beperkingen die de voorwaarden voor een rationele samenwerking op het spel zetten en zelfs tot destabilisering in deze regio kunnen leiden, zowel wat betreft de veiligheid als de werking van het communicatienetwerk, de milieubescherming,... Daarenboven zouden we nog meer gunstige omstandigheden moeten creëren om de Zwarte Zee sterker te betrekken bij het proces van de diversificatie van energieleveringen, daarbij eventueel rekening houdend met nieuwe bronnen, vooral van de zogenaamde Kaspische richting. Het is algemeen geweten dat tal van EU-landen hierin geïnteresseerd zijn.
Marian-Jean Marinescu
. - (RO) De essentie van het Europees nabuurschapsbeleid is samenwerking op basis van een reeks gemeenschappelijke waarden en aandachtspunten die de Unie deelt met de landen die zijn betrokken bij dit beleid.
Het is noodzakelijk een stabiel nabuurschapsgebied te versterken, dat een positieve invloed zou hebben op de interne veiligheid van de Unie en een voorwaarde zou zijn voor de economische welvaart en ontwikkeling van de betrokken landen.
De landen van de zuidelijke Kaukasus hebben bepaalde kenmerken die noodzakelijk zijn voor het succes van Europese projecten op belangrijke gebieden zoals energie en transport. Het geopolitieke belang van deze landen is gekoppeld aan hun strategische positie met betrekking tot energiebronnen in Centraal-Azië. Dit is een essentieel doorgangsgebied, en een van de weinige corridors die de Unie in staat kan stellen haar toegang tot energiebronnen uit het Kaspische gebied te diversifiëren. Mogelijke alternatieve doorvoerroutes voor gasleidingen vanuit het Kaspische gebied en pijpleidingprojecten door de gehele Zwarte Zee zijn grotendeels afhankelijk van de stabiliteit in de zuidelijke Kaukasus.
De Europese Unie is niet de enige speler met een strategisch belang in het gebied. Twee andere grote spelers op het internationale toneel hebben sterke initiatieven en langetermijnstrategieën in het gebied ontwikkeld. De Verenigde Staten hebben een actieplan voor energiezekerheid dat de initiëring en ontwikkeling omvat van alternatieve routes voor het transport van olie en gas. Rusland financiert zelf projecten en versterkt zijn positie op de Centraal-Aziatische markt.
In de huidige context, kan, gezien het duidelijke belang van de energiekwestie en de afhankelijkheid van Rusland, de lage mate van betrokkenheid van de Europese Unie in het gebied leiden tot negatieve gevolgen voor alle lidstaten. De Europese Unie moet zo snel mogelijk een enkel beleid voor energiezekerheid ontwikkelen, waarbij lidstaten afstand doen van individuele belangen en waarbij noodzakelijkerwijs de landen van de zuidelijke Kaukasus betrokken zijn.
Rumiana Jeleva
. - (BG) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik feliciteer de Europese Commissie voor het in gang zetten van dit debat, door middel van de mededeling, over de versterking van de samenwerking met de Zwarte-Zeeregio door het bestaande bilaterale beleid aan te vullen met een nieuwe regionale aanpak.
Ik zou graag de rapporteur, mevrouw Anastase, willen bedanken voor haar evenwichtige en innovatieve verslag. Ik deel het inzicht dat met de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie, de Zwarte Zee een nieuw strategisch belang heeft verworven, volledig - niet alleen voor de landen in de regio, maar voor alle lidstaten, en voor het beleid en de principes van de Unie die zijn ingevoerd.
Ik roep de Commissie op en benadruk dat deze de nationale overheden oproept in geval van invoering van grote infrastructuur-, energie- en milieuprojecten die van invloed zijn op het levensonderhoud, gezondheid en kwaliteit van leven van de burgers in de dorpen en gemeenten waar deze projecten ingevoerd moeten worden, lokale gemeenschappen verplicht te voorzien van informatie over de technische parameters van deze projecten in overeenstemming met de hoogste wereldstandaards die zijn aangenomen voor dat soort projecten.
Ik deel de diepe bezorgdheid in het verslag over de milieutoestand van de Zwarte-Zeeregio, en in het bijzonder de toestand van de Zwarte Zee, die wordt beïnvloed door ongecontroleerde vervuiling, die wordt verergerd door vele milieurampen, en dring erop aan dat onafhankelijke beoordelingen uitgevoerd moeten worden van de invloed van de ontwikkeling van nieuwe infrastructuur voor olie- en gastransmissie op het milieu en het sociale leven van burgers en dat nationale overheden verslagen opstellen over de mogelijke gevaren die veroorzaakt zouden kunnen worden door dergelijke projecten, en deze te presenteren op openbare referenda en debatten. Een toepasselijk geval is het project voor de aanleg van de olieleiding Bourgas - Alexandroupolos in Bulgarije.
Volledig in overeenstemming met de principes van het garanderen van duurzame ontwikkeling en herstel van milieurampen zoals beschreven in het verslag en in de context van de twee recente tragische ongevallen in het gebied van Kerch afgelopen november en de eerste week van het huidige jaar, is het noodzakelijk een mechanisme op te zetten om het belang van lokale gemeenschappen in kustgemeenten in beschouwing te nemen waar een dreiging bestaat voor het schone water van de Zwarte Zee en het levensonderhoud en de kwaliteit van leven van burgers in deze steden en dorpen. Bedankt voor uw aandacht.
Alessandro Battilocchio
Mevrouw de Voorzitter, collega's, ik dank de rapporteurs voor het volledige en doortimmerde rapport en wil even kort stilstaan bij een aspect ervan.
In Georgië zijn verkiezingen gehouden. De OESO bevestigt dat deze verkiezingen volgens de regels zijn verlopen, maar Rusland spreekt dit tegen. De aftredende President Saakashvili is herkozen. Hij heeft de democratie in het land proberen te herstellen ondanks vele tegenslagen en het land ontrukt aan de oude post-Sovjet diplomatie en toenadering gezocht bij het Westen, de NAVO en de EU. Deze toenadering heeft echter gezorgd voor vergeldingsmaatregelen van het Rusland van Poetin, dat overigens altijd de onafhankelijkheidsstrijd in Ossetië en Abchazië heeft gesteund.
Naast de geopolitieke situatie veroorzaken ook de pijpleidingen die gas en olie over Georgisch grondgebied van Azerbeidzjan westwaarts transporteren, objectief gezien, onenigheid met Rusland. Ik ben van mening dat het van strategisch belang is om in het Kaukasische slagveld dat verscheurd wordt door de heimelijke oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan, door de Tsjetsjeense kwestie, door het Turks-Armeense conflict en door vele andere problemen, een democratisch land en bondgenoot te hebben dat bovendien een alternatief voor de energie uit Moskou kan bieden. Laten we deze synergie daarom concreet versterken.
Silvia-Adriana Ţicău
. - (RO) De lidstaten en de Commissie zouden de invoering van prioriteitsprojecten op het gebied van trans-Europees transport op assen 7, 18, 22 en 21 moeten opvoeren, evenals hun progressieve integratie binnen TRACECA en met de vijf assen zoals gedefinieerd in de mededeling van de Commissie 32/2007 over de uitbreiding van de belangrijkste trans-Europese vervoersroutes naar buurlanden.
De Europese Zwarte-Zeedimensie zou moeten lijken op de noordelijke dimensie en gebaseerd moeten zijn op gelijkwaardig partnerschap en adequate infrastructuur voor prioriteitsprojecten op het gebied van kernenergie, onderzoek en veiligheid, transport, toerisme en bestrijding van de klimaatverandering.
Dames en heren, ik geloof dat voor de economische ontwikkeling van de Zwarte-Zeelanden snelwegen en spoorlijnen vereist zijn die de centrale en westelijke delen van de Europese Unie verbinden met de Zwarte-Zeekust.
De Europese Unie zou het gemeenschappelijke maritiem beleid in de Zwarte-Zeeregio moeten bevorderen. Dit garandeert een geïntegreerde aanpak van milieubescherming, de ontwikkeling van kustgebieden, maritiem onderzoek en toerisme.
Christopher Beazley
. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik heb de commissaris twee vragen gesteld. Als zij antwoordt over de tenuitvoerlegging van paragraaf 29 over de bevordering van de interculturele dialoog en paragraaf 36 over de instelling van een NGO-platform voor de uitwisseling van informatie tussen burgermaatschappijen, kan zij misschien het precedent in de Balkan in het kader van de organisatie CLIO in gedachten houden. CLIO is onafhankelijk van de regeringen en groepeert geschiedenisleraren uit alle Balkanlanden, die samenkomen om de gemeenschappelijke historische en culturele achtergrond te bespreken en om boeken en documenten voort te brengen over de geschiedenis van hun regio, die vrij zijn van nationale conflicten.
Misschien kan ook in Zwarte-Zeeregio een les worden geleerd. Geschiedkundigen en onderzoekers uit alle landen rond de Zwarte Zee kunnen zonder druk vanwege de regering samenkomen om tot een gemeenschappelijk begrip van de geschiedenis van de Zwarte Zee, vrij van nationale conflicten, te komen.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, dit was ondanks het late uur een van de beste debatten die ik ooit heb meegemaakt.
Het ging over het Europese buurlandenbeleid, dat reeds bestaat. Velen hebben hier gezegd dat de Europese Unie veel moet doen. Zoals anderen hebben gezegd, heeft ze echter al veel gedaan. Ik dank mevrouw Anastase en mevrouw Polfer, de twee rapporteurs, omdat ik vind dat ze een zeer interessant debat op gang hebben gebracht.
Wat is echter het nieuwe element van deze synergie voor het Zwarte-Zeegebied? Het is het regionale element. Zoals een aantal leden, die jammer genoeg niet meer aanwezig zijn, terecht hebben opgemerkt, ontstond het idee van een regionale dimensie onder het Duitse voorzitterschap, dat ik hier hulde wil brengen. Dat is de huidige regionale dimensie van het bilaterale deel van het buurlandenbeleid in het oosten. Om tot synergie te komen, proberen we dus de landen van het buurlandenbeleid en twee andere zeer belangrijke actoren, namelijk Turkije en Rusland, samen te brengen.
Daarom is het geen strategie maar een synergie. Er zijn natuurlijk verschillende strategieën. Er is het buurlandenbeleid, wij hebben een bijzondere strategie tegenover Rusland en natuurlijk een kandidaat-land, namelijk Turkije. Toch vinden wij een beleid voor samenwerking zeer belangrijk.
In het kader van de Trojka ga ik zeer binnenkort - ik denk over twee weken - samen met andere collega's naar de regio. Ik zal veel van wat hier is gezegd meenemen.
Ik zal nu een paar punten belichten. Er is zoveel te zeggen dat ik nog een half uur kan spreken. Ik wil dat echter niet doen. Wij hebben een zeer interessant debat gehad, en in de toekomst zal nog veel moeten worden gezegd.
Handel is een van de belangrijke kwesties. U en ik hebben gesproken over energie, transport en klimaatverandering. Er zijn andere aspecten, maar handel is zeer belangrijk. Er wordt reeds een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. Er is een initiatief van de Commissie. Wij willen de vooruitzichten voor een verdere uitbreiding van de handel beoordelen, bijvoorbeeld met Georgië en Armenië, maar natuurlijk moeten wij afwachten hoe de dingen evolueren. Dat is één zaak.
In de tweede plaats was het mijn persoonlijk idee, toen ik het buurlandenbeleid in mijn voorlaatste mededeling voorstelde, te zeggen dat wij een economisch buurgebied nodig hebben, een economische ruimte, en dat is wat bepaalde leden hier hebben opgemerkt. Het gaat om toekomstige vrije handel. Wij moeten dat natuurlijk stap voor stap doen.
In de toekomst zal er ook een zone zijn van rechtvaardigheid en vrijheid. Ook dat vergt echter uiteraard een stapsgewijze benadering. Velen hadden het over het visumbeleid. Ik kan u zeggen dat de Commissie daar zeer ontvankelijk voor is. U weet echter dat dit een bevoegdheid is van de lidstaten. Als u het over prijzen van visa hebt, weet u dat de lidstaten in principe visavrijheid kunnen toestaan en dat ze het verkrijgen van een visa kunnen vergemakkelijken. Dat is echter duidelijk geen bevoegdheid van de Commissie. Ik wilde dat alleen vermelden omdat de Commissie steeds wordt aangesproken over kwesties waar ze niet echt iets aan kan doen.
Ik zal het nu over energie hebben. Het is natuurlijk een zeer belangrijke regio voor energie, en wij hebben behoefte aan gecoördineerde beslissingen van velen, staten en particuliere actoren, over langeafstandspijplijnen. U weet dat de Commissie de regionale samenwerking met de zuidelijke Kaukasus en de Zwarte Zee gebruikt om beslissingen mogelijk te maken en bronnen en bevoorradingsroutes te diversifiëren. Daartoe behoren contacten, bijvoorbeeld met betrekking tot de trans-Kaspische gaspijplijn Nabucco. U weet dat er een nieuwe coördinator is, maar wederom gaat het niet alleen om de Commissie. Het gaat om de Commissie en de lidstaten. Ook hier hebben bepaalde lidstaten verschillende ideeën, die niet altijd binnen onze gezamenlijke benadering vallen.
Ik denk dat een ander, zeer belangrijk aspect de ontwikkeling van de havens is. De ontwikkeling van havens staat hoog op onze agenda in het kader van ons Snelwegen van de Zee-programma, en zal dus ook in de volgende fase van het TRACECA-project van belang zijn
Laat ik de heer Beazley antwoorden. Inderdaad speelt de interculturele dialoog in dit opzicht een rol. Gisteren bijvoorbeeld was ik in Madrid, waar de Alliantie van beschavingen werd ingezet, een project op wereldwijde schaal binnen het kader van de Verenigde Naties. Dit zal inderdaad een van de plaatselijke en regionale aspecten zijn, maar ik denk dat we het in het nieuwe wereldwijde kader moeten onderbrengen.
U had het ook over NGO-uitwisselingen. Ik kan u vertellen dat het grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma voor de Zwarte Zee contact tussen de NGO's reeds ondersteunt. De Commissie plant dit jaar een aantal NGO-manifestaties over economische samenwerking en persvrijheid. Wij werken op dit gebied nauw samen met het Zwarte-Zeeforum, een Roemeens initiatief.
Ten slotte is wat de heer Beazley over geschiedenisboeken zei, zeker een interessant element. Voor de vele projecten die worden vermeld, zijn kredieten onontbeerlijk. Daarom hebben wij in het buurlandenbeleid het buurlandeninvesteringsfonds ingesteld, dat in principe het zuiden en het oosten tot doel heeft. Binnen de regionale samenwerking bestaat echter eveneens de mogelijkheid projecten voor te stellen.
Dat zijn mijn belangrijkste punten op dit ogenblik. Ik ben er echter van overtuigd dat wij op dit onderwerp kunnen terugkeren, misschien nadat de vergaderingen hebben plaatsgevonden. U weet ook dat we tenminste als Commissie proberen een antwoord te vinden op de vraag hoe wij de bevroren conflicten kunnen helpen oplossen. Dat is natuurlijk een veel moeilijker zaak, omdat alle betrokkenen zeer verschillend zijn. We proberen met onze projecten echter tenminste te helpen en de juiste omstandigheden te creëren om oplossingen mogelijk te maken. Wij hopen met de lidstaten en de Raad tot een goede oplossing te komen.
Lydie Polfer
rapporteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik zou nog even kort al mijn collega's willen bedanken die het woord hebben gevoerd, evenals de collega's die met mij hebben samengewerkt. Tot mijn grote genoegen heb ik kunnen constateren dat er veel overeenstemming bestaat over de noodzaak om onze betrekkingen met de landen van de zuidelijke Kaukasus te verdiepen, om onze ervaringen met hen te delen en om hen te steunen op het pad van hun hervormingen, zowel politiek als economisch. Ik wil in het bijzonder de commissaris bedanken voor haar aanwezigheid vanavond, maar ook voor de door haar getoonde bereidheid om de informatie en de follow-up met betrekking tot dit dossier met ons te delen. Ik kan haar verzekeren dat zij hiermee onze belangstelling, onze aandacht en onze vriendschap heeft verworven.
Roberta Alma Anastase
rapporteur. - (RO) Ik zou ook alle sprekers willen bedanken voor hun zinvolle bijdragen met betrekking tot de belangrijke aspecten van de Zwarte-Zeesamenwerking. Ik ben het er volledig mee eens dat een afzonderlijk beleid, misschien zelfs een strategie, ontwikkeld zou moeten worden voor de Zwarte-Zeeregio, en ik zou graag nogmaals het belang hiervan willen benadrukken.
Ik juich de organisatie van een interministeriële conferentie over het Zwarte-Zeebeleid toe en ik hoop dat een van de resultaten van deze conferentie zal bestaan uit concrete, krachtige maatregelen betreffende alle gebieden van samenwerking tussen Zwarte-Zeelanden en tussen deze landen en de Europese Unie.
Ik zal nu niet uitweiden over andere kwesties; het debat is natuurlijk zeer interessant geweest, maar er is een belangrijk idee dat herhaald moet worden: dat deze synergie en het samenwerkingsbeleid in de Zwarte-Zeeregio geen nieuwe kandidaten voor toetreding mogen uitsluiten.
De dialoog met het geïnstitutionaliseerde maatschappelijk middenveld is van groot belang, want het opbouwen van instituten kan slechts plaatsvinden als de betrokkenen bereid zijn echt te veranderen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, donderdag, om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
András Gyürk  
schriftelijk. - (HU) In het verslag inzake synergie voor het Zwarte-Zeegebied wordt terecht aandacht besteedt aan een aantal gebieden, waar uitbreiding van de dialoog wederzijdse voordelen kan hebben voor zowel de EU als voor de landen in deze regio. Het energiebeleid zal hierbij een onvermijdelijke rol spelen.
Het uitbreiden van de samenwerking tussen de EU en de landen van de Zwarte Zee zou kunnen leiden tot een waardevolle vooruitgang in het veiligstellen van de energievoorraden van de EU. De vervaardiging van gaspijpleidingen die de Europese afhankelijkheid van energie in grote mate zou moeten verlichten, is onvoorstelbaar zonder actieve medewerking van de landen in de regio. De ontwikkeling van een transparant, niet-discriminerend kaderprogramma voor transport is niet alleen voor de lidstaten van de EU, maar ook voor het welzijn van de vele landen in de regio van cruciaal belang.
Het belang van de Nabucco-gaspijpleiding kunnen we niet genoeg benadrukken, aangezien dit een alternatief voor Europa zou betekenen, zowel wat betreft bronnen en partners, als wat betreft transportroutes. Wat dit betreft is het met name van belang dat de betrokken landen aanlokkelijke voorstellen kunnen weerstaan om de opbrengsten van korte duur op te delen. Nabucco staat wellicht niet alleen symbool voor een gezamenlijk energiebeleid in wording, maar ook voor de samenwerking in het Zwarte-Zeegebied.
Bij het bespreken van dit thema is het waardevol aandacht te besteden aan de toegenomen activiteiten van Rusland in deze regio. De Europese Unie dient het volgende duidelijk te maken: zij beschouwt de monopolistische aspiraties van Rusland die zijn gericht op energiebronnen, voor zover die waarneembaar zijn, als onacceptabel. Zoals de Commissie industrie, onderzoek en energie in haar advies over het verslag stelde, is het een legitiem belang van de Gemeenschap om toegang te krijgen tot energievoorraden. Bij het bepalen van het beleid in deze kwestie dient het beginsel van vrije concurrentie voorop te staan.
Katrin Saks  
schriftelijk. - (ET) In het verslag wordt de regio op regionale basis aangepakt, en hoewel deze benadering zijn voordelen heeft, worden de verschillen tussen de landen van de zuidelijke Kaukasus hierdoor mogelijkerwijs onvoldoende benadrukt. Ik dring erop aan dat de verschillen tussen de landen sterker tot uiting worden gebracht omdat we anders iets met hen zouden doen wat we niet willen dat ons wordt aangedaan.
Ten tweede kan de bewoording van het verslag de indruk wekken dat Georgië het meest problematische land in de regio is; ik heb dit ook zien gebeuren in debatten in diverse Parlementaire commissies en in fracties waarin ambassadeurs dit zelf zeiden. In het kader van de recente gebeurtenissen is dit feitelijk echter onjuist en wij weten heel goed dat dit het geval is. Jammer genoeg heeft het geweld tijdens de demonstraties in Tbilisi wereldwijd veel meer aandacht gekregen dan de dagelijkse schendingen van de mensenrechten in bijvoorbeeld Azerbeidzjan, die vaak niet onder onze aandacht worden gebracht vanwege de grote energiebronnen van het land.
Wanneer we de situatie van de economie of mensenrechten, vooruitgang van de democratische instellingen en vrijheid van de media in beschouwing nemen, presteert Georgië als een land dat zeer duidelijk heeft gekozen voor de weg van democratie en met meer succes vooruitkomt dan de rest. En dit verdient ook meer steun van onze kant.
Toomas Savi  
schriftelijk. - (EN) Als Ests lid van het Europees Parlement verheugt het mij u mede te delen dat een vijfde van de leden van het Estse Parlement aan verkiezingswaarnemingsmissies in Georgië heeft deelgenomen.
Overeenkomstig de internationale verkiezingswaarnemingsmissie waren de verkiezingen van vijf januari 'in wezen strokend met de meeste internationale normen voor democratische verkiezingen, maar bleken er ook grote uitdagingen te bestaan die dringend dienen te worden aangepakt.'
Hoewel een aantal onregelmatigheden werden ontdekt en aangestipt, is het uitermate onverantwoordelijk aanleiding te geven tot nog meer onenigheid in Georgië, in het bijzonder door de legitimiteit van de verkiezingen in de ogen van de Georgiërs in gevaar te brengen door in twijfel te trekken dat de verkiezingen in principe vrij en eerlijk waren.
Ik ben ervan overtuigd dat de politici in de buurlanden en zelfs in de EU die ervoor hebben gekozen sceptisch te zijn en dat allerminst voor zich te houden, niet in het belang van meer duurzame ontwikkeling en versterking van de democratie in Georgië hebben gehandeld. Dit verslag stelt nochtans duidelijk dat dit van zeer groot belang is.
