Vragenuur (vragen aan de Raad) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B7-0006/2010).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.
Betreft: Totstandbrenging van een interne markt voor energie
In de overeenkomst van het trio Spanje, België en Hongarije en in de langetermijnstrategie wordt de totstandbrenging van een interne markt voor energie genoemd als één van de politieke prioriteiten. Om dit doel te verwezenlijken, moeten de meest geïsoleerde regio's van de Unie, zoals de Baltische staten, aan de Europese energiemarkt worden gekoppeld. De Oostzeestrategie bevat een groot aantal interconnectieprojecten voor elektriciteit en gas, die, als ze worden gerealiseerd, het de Baltische staten mogelijk maken zich van de afhankelijkheid van één enkele energieleverancier te bevrijden. Gezien het internationale karakter van de genoemde projecten staat of valt de verwezenlijking ervan niet alleen met de terbeschikkingstelling van voldoende financiële middelen, maar ook met de politieke wil en geëngageerdheid van de aan deze projecten deelnemende lidstaten. In het kader van de totstandbrenging van een interne markt voor energie heeft de Unie zich ertoe verplicht met één stem te spreken.
Gaat Spanje, dat momenteel de Raad voorzit, een voortrekkersrol op zich nemen en de lidstaten ertoe aanzetten om bij de tenuitvoerlegging van energieprojecten in het gebied van de Oostzee, zoals AmberLitPol en Swedlink, die niet alleen in deze regio zelf, maar ook in de Unie als geheel tot een grotere energiebevoorradingszekerheid leiden, met één stem te spreken?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, de interne markt voor energie en de zekerheid van de energievoorziening houden zeker verband met elkaar. Dat is geleidelijk aan geaccepteerd in de Europese Unie, en in dat verband is energiezekerheid een strategische prioriteit van de Unie geworden. Het beslissende moment daarvoor was ruim een jaar geleden, met de gascrisis tussen Rusland en Oekraïne.
Op dat moment realiseerden we ons dat een interne markt voor energie, een effectieve markt die volledig functioneert en onderling gekoppeld is, een essentiële voorwaarde is voor een zekere energievoorziening in Europa.
De zekerheid van de energievoorziening is daarom een essentiële strategische factor, die moet worden versterkt door vergroting van de energie-efficiëntie, diversificatie van de energieleveranciers, -bronnen en -toevoerlijnen, behartiging van de energiebelangen van de Unie tegenover derde landen, en in laatste instantie door de totstandbrenging van een echte gemeenschappelijke markt voor energie, die er nog niet is. En het Verdrag van Lissabon zal daarbij helpen, omdat daarin, op het niveau van het primaire recht, voor het eerst expliciet die bevoegdheid van de Unie is vastgelegd.
Het gaat dus om het versterken van de Unie in haar betrekkingen met derde landen. En in haar betrekkingen met derde landen moet de Unie met één stem spreken. Daar heeft de Spaanse minister van Industrie, Handel en Toerisme duidelijk op gewezen toen deze op 27 januari 2010 in de bevoegde commissie van het Europees Parlement de prioriteiten van het Spaanse voorzitterschap uiteenzette.
Daarom wordt wat we zouden kunnen aanduiden als de koppeling van de energie-eilanden - die we in de Europese Unie met de interne markt hebben - een essentiële doelstelling van de Unie in het kader van de tweede herziening van de energiestrategie.
In juli 2009, toen de Commissie het actieplan voor de interconnectie van de energiemarkt in het Oostzeegebied presenteerde, een initiatief waarmee wordt beoogd om de integratie van de energiemarkt en de ontwikkeling van infrastructuur in het Oostzeegebied te bevorderen, heeft de Europese Raad dat verwelkomd als een - ik citeer letterlijk - "essentiële bijdrage aan de vergroting van de energiezekerheid in de Unie”.
Dat initiatief voor de energiemarkt van de Oostzee wordt nu in de bredere context van de strategie voor het Oostzeegebied van de Unie geplaatst - een van de belangrijkste prioriteiten van het Zweedse voorzitterschap. Vervolgens heeft de Raad het initiatief in oktober 2009 goedgekeurd, met voldoening de gerealiseerde vooruitgang op het gebied van de infrastructuur en de interconnectie van de energiemarkt in het Oostzeegebied verwelkomd en zich daarom aangesloten bij de lijn die de Commissie in haar verslag had gekozen.
Zigmantas Balčytis
(LT) Minister, hierbij wil ik u nogmaals danken voor uw ideeën en antwoorden. Eén aspect van mijn vraag had echter niet alleen betrekking op derde landen, maar ook op de Europese Unie zelf, namelijk dat sommige lidstaten van de Europese Unie er geen economisch dan wel politiek belang bij hebben om op enige wijze bij te dragen aan gezamenlijke projecten. Mijn vraag was dus of Spanje tijdens het voorzitterschap een politieke rol op zich gaat nemen en namens de Europese Unie gaat spreken teneinde de tenuitvoerlegging van deze toekomstige projecten veilig te stellen.
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn van mening dat dit deel uitmaakt van een gemeenschappelijk energiebeleid en dat we geen energie-eilanden moet hebben, zowel uit technisch oogpunt als vanuit politiek oogpunt.
Dat is zeker geen standpunt dat je pro-Europees kunt noemen en zo is de praktijk ook niet geweest. Ik meen me te herinneren dat hierover rond het debat over de verordening over maatregelen om de zekerheid van de energievoorziening te waarborgen een Europese afspraak is gemaakt. Ik doel daarbij concreet op de projecten in de energiesfeer die zijn goedgekeurd in het kader van het programma voor economisch herstel dat vorig jaar door het Tsjechische voorzitterschap ten uitvoer is gelegd. Er is 425 miljoen euro uitgetrokken voor drie projecten om de interconnectie in het Oostzeegebied te verbeteren: de Scanled/Oostzeegasleiding, de elektrische interconnectie Estlink-2 en de interconnectie tussen Zweden en de Oostzeestaten.
Daarom zal het Spaanse voorzitterschap de lidstaten aanmoedigen om de energie-infrastructuurprojecten in het Oostzeegebied te steunen, hoewel het daarna aan de lidstaten zelf is om de specifieke projecten uit te voeren in overeenstemming met de nationale wetgeving en van toepassing zijnde Europese wetgeving. En daarom moeten de betrokken lidstaten in dit verband ook met één stem spreken.
De Voorzitter
Voordat we verder gaan, wil ik iedereen hier in het Parlement erop wijzen dat de minister bereid is tot 19.20 uur te blijven. Dat betekent dat er voor meer vragen ruimte is dan was voorzien tot 19.00 uur.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Minister, ik wil aandacht vragen voor het belang van de integratie van hernieuwbare energiebronnen in het nationale elektriciteitsnet, waarbij het Europese elektriciteitsnet bestaat uit de elektriciteitsnetten van de lidstaten.
De Oostzeestaten zijn een voorbeeld van goede werkwijzen voor het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie in gebouwen. Een interne energiemarkt vraagt om betere koppelingen tussen nationale energienetwerken.
Ik wil u vragen of u een actieplan hebt, samen met de lidstaten, dat gericht is op het gebruik van hernieuwbare energiebronnen.
Franz Obermayr
(DE) In het kader van de integratie van de elektriciteitsmarkt in de Oostzeestaten moeten de retailmarkt en een gemeenschappelijke energiebeurs volledig worden geliberaliseerd. De Oostzeestaten zijn zwaar getroffen door de economische crisis.
Kunt u mij zeggen hoe een volledige liberalisering van de energiemarkt in deze bijzonder kwetsbare economische situatie met succes kan worden doorgevoerd? Ik denk in het bijzonder aan de prijsschommelingen. Hoe ziet het plan voor de infrastructuur in de Oostzeestaten eruit en hoe zit het met de diversificatie van de energietransportroutes en de energiebronnen?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, we zijn het eens met de opmerking over hernieuwbare energie en de integratie daarvan in het Europese energienetwerk. Bovendien vinden we dit een van de belangrijkste doelstellingen van de EU-strategie voor de strijd tegen de klimaatverandering, die we tijdens de conferentie van Kopenhagen hebben verdedigd. We willen dat hernieuwbare energiebronnen tegen 2020 goed zijn voor 20 procent van de totale energievoorziening, van de Europese energiemix, en we willen dat deze aanpak wordt opgenomen in het tweede energieactieplan voor 2010-2014, dat we graag aangenomen zouden zien worden tijdens het Spaanse voorzitterschap.
Daarom staat die doelstelling van het actieplan duidelijk op de agenda van dit halfjaar, en dan bedoel ik natuurlijk de gedeelde agenda van het trio voorzitterschappen van Spanje, België en Hongarije, want dit is een strategische doelstelling.
Met betrekking tot wat de heer Obermayr heeft gezegd denken we dat de diversificatie van energiebronnen zonder meer ook een strategische doelstelling is, zoals ik al eerder heb opgemerkt.
De Europese Unie en haar instellingen gaan zeer proactief te werk en geven alle steun aan projecten als Nabucco, Nord Stream en South Stream. Al die projecten hebben een heel duidelijk doel: diversificatie van de energiebronnen, diversificatie van de leveranciers, diversificatie van de toevoerlijnen. Deze doelen maken zonder enige twijfel deel uit van de strategie die ertoe moet leiden dat Europa de weg inslaat van een echte gemeenschappelijke energiemarkt, die we op dit moment nog niet hebben. Dit alles is nodig om die markt tot stand te brengen en om die energiezekerheid te krijgen die aan alles ten grondslag ligt.
Betreft: Ontwikkelingskoers, doelstellingen en acties van de duurzame ontwikkelingsstrategie EU 2020
De economische crisis, de klimaatverandering en de demografische ontwikkelingen hebben dramatische gevolgen voor het leven van de Europese burgers. Volksgezondheid, onderwijs, landbouw, ontwikkeling van verkeersvoorzieningen en energie-infrastructuur en investeringen in onderzoek en innovatie en in modernisering van de publieke dienstverlening moeten prioriteiten van zowel de lidstaten als de Europese Unie zijn. Het waarborgen van de grondrechten en fundamentele vrijheden van de Europese burgers, met inbegrip van het vrij verkeer van werknemers, is een gemeenschappelijke plicht. Het Europese sociale model garandeert ondersteuning van werknemers die hun baan kwijtgeraakt zijn, van ouderen en jongeren en van arbeidsmigranten. De duurzame ontwikkelingsstrategie EU 2020 zal op de informele bijeenkomst van de Europese Raad in februari 2010 worden gepresenteerd.
Kan het Spaanse voorzitterschap mededelen wat de hoofdlijnen van de ontwikkelingsstrategie zullen zijn en daarbij tevens de doelstellingen en acties en het geraamd budget voor de uitvoering vermelden?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de strategie EU 2020 de komende tijd, in de onmiddellijke toekomst, waarschijnlijk onze meest ambitieuze en belangrijkste doelstelling zal zijn en ook centraal zal staan in de debatten die morgen tijdens de informele Europese Raad in Brussel zullen worden gevoerd, dus op het hoogste politieke niveau tijdens het Spaanse voorzitterschap.
Het doel is om een goed programma voor de bevordering van groei en werkgelegenheid te presenteren en aangenomen te krijgen, een programma dat in de plaats komt van de zogeheten Lissabonstrategie en dat zich enerzijds concentreert op bepaalde aspecten die onmisbaar zijn om het concurrentievermogen en de productiviteit van de Europese economie van de toekomst te vergroten, zoals investeringen in informatietechnologie, het tot stand brengen van een kennissamenleving in Europa, maar ook op sociale aspecten, zoals het vergroten van de kansen op werk op basis van specialisatie en opleiding, en uiteraard het aansturen op een groene economie, een koolstofarme economie, zoals al is genoemd in de inhoudelijke discussie.
Maar anderzijds zal een ander fundamenteel element, dat tijdens de debatten van morgen ongetwijfeld tot polarisatie zal leiden, worden gevormd door het onderwerp bestuur. De voorzitter van de Europese Raad zal de informele Raad een eerste discussievoorstel over dit onderwerp voorleggen, dat wil zeggen een voorstel om de weg in te slaan van een economische unie in Europa, en niet alleen een monetaire unie, door het verplicht te maken - want zo is het bepaald in het Verdrag van Lissabon - dat het economisch beleid, het werkgelegenheidsbeleid en het sociaal beleid binnen de Europese Unie meer naar elkaar toegroeien.
Dit is in de strategie voor duurzame ontwikkeling en kwalitatief goede werkgelegenheid een centrale doelstelling van het Spaanse voorzitterschap en van Europa als geheel. Het bewijs hiervoor is dat we deze doelstelling onmiddellijk zullen bespreken tijdens de informele Raad die morgen in Brussel zal worden gehouden, en dus op het hoogste politieke niveau.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) We hebben nu ook opmerkingen van de belanghebbenden. De openbare raadpleging over de EU 2020-strategie op de website van de Commissie is voorbij. We hebben echter een werkloosheidscijfer van 10 procent in de Europese Unie en in Spanje en Letland is dat opgelopen tot 20 procent. Daarom zou ik graag van u horen welke maatregelen we nemen ten gunste van de burgers van de Europese Unie om banen te behouden en te creëren en bovenal hun kwaliteit van leven te verbeteren.
Diego López Garrido
Ik denk dat in de toekomstige strategie EU 2020 precies dat wat u hier zegt centraal moet komen te staan, en dat is, mevrouw Ticău, dat banen niet zo onzeker, niet zo vluchtig, niet zo onstabiel moeten zijn als nu in de Europese Unie is gebleken. U hebt het geval van Spanje genoemd, waar de crisis zich vooral in de vastgoedsector sterk heeft doen voelen.
Daarom moeten we naar een productiemodel dat zelf sterkere, duurzamere en stabielere banen creëert, op basis van specialisatie.
Dus moeten we maatregelen nemen die daarmee in overeenstemming zijn, maatregelen die gericht zijn op versterking van de specialisatie, op de opleiding van werknemers, om ervoor te zorgen dat ze werk kunnen vinden in de kennissamenleving, in de informatietechnologie, in een gespecialiseerde samenleving, en daarop moet het productiemodel en de werkgelegenheid van de toekomst worden gebaseerd.
Dat is de gedachte, die concreet moet worden gemaakt in elk van de lidstaten, maar moet worden gecoördineerd tussen al die lidstaten. Bovendien moeten we vanuit de Europese Unie, bijvoorbeeld door middel van prikkels en andere stimulansen, of door het gebruik van bepaalde structuurfondsen, zoals het Europees Sociaal Fonds, steun geven aan landen die juist in dat productiemodel en juist in dat model voor het scheppen van goede banen investeren.
Ik denk dat dat centraal moet staan, dat dat de harde kern moet zijn van deze strategie waarmee we met zijn allen een begin moeten maken, in de komende maanden, voor de Europese Raad van juni, om de inadequate strategie die we de Lissabonstrategie noemen te vervangen.
Betreft: Godsdienstvrijheid in China
Welke maatregelen overweegt de Raad ter verbetering van de situatie van de godsdienstige gemeenschappen, met name van de christelijke kerken, en tot verwezenlijking van het recht op vrijheid van godsdienst in China?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Posselt, uiteraard weet u dat een van de belangrijkste instrumenten in onze betrekkingen met China ten aanzien van de mensenrechtensituatie in dat land de tweejaarlijkse dialoog over de mensenrechten is, die ruim vijftien jaar geleden is ingesteld. Dat is een gestructureerde dialoog die ons de mogelijkheid biedt om van gedachten te wisselen over onderwerpen die ons zorgen baren.
In november vorig jaar heeft de Raad conclusies aangenomen over de vrijheid van godsdienst, waarin we nog eens klip-en-klaar het standpunt van de Europese Unie over dit onderwerp hebben verwoord. Het respect voor de vrijheid van godsdienst, als gedefinieerd in de internationale instrumenten voor de mensenrechten, is onderdeel van de clausule over de mensenrechten die wordt opgenomen in overeenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen.
In de afgelopen vijf jaar heeft de Europese Unie het onderwerp van de vrijheid van godsdienst en geloof periodiek aan de orde gesteld in de mensenrechtendialogen en in de gesprekken met derde landen, heeft de Europese Unie een aantal verklaringen over dit onderwerp doen uitgaan en is de Europese Unie in de bres gesprongen voor personen die vanwege hun geloof werden bedreigd. De Europese Unie heeft de vrijheid van godsdienst op mondiaal niveau, in internationale fora als de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en de Raad voor de mensenrechten, heel actief bevorderd.
Met betrekking tot China heeft de Raad in 2001 een aantal referentiecriteria voor de mensenrechtendialoog vastgesteld. Ik kan u verzekeren, geachte afgevaardigde, dat de vrijheid van godsdienst één van die criteria is. We hebben deze onderwerpen onlangs verschillende malen met onze Chinese gesprekspartners besproken, we hebben met de bevoegde autoriteiten van Peking gesproken en in het kader van de dialoog hebben de voor het onderwerp vrijheid van godsdienst verantwoordelijke personen Europa bezocht om hun kennis over de praktijk in verschillende lidstaten te vergroten.
Bernd Posselt
(DE) Dank u wel voor uw uitgebreide antwoord, mijnheer Garrido. Ik heb nog twee korte vragen. Ten eerste: wanneer hebt u weer gelegenheid om met China over deze zaken te spreken? Ten tweede: kunt u ook zorgen voor een concrete lijst van gearresteerde priesters, nonnen en bisschoppen?
Diego López Garrido
Ik heb met betrekking tot dit onderwerp al gezegd dat er een gestructureerde dialoog bestaat en dat er daarom een reeks gesprekken met China over dit onderwerp wordt gehouden.
Wij als Raad zijn ons ervan bewust dat er in China een aantal personen zijn die praktiserend religieus zijn en die zijn bedreigd of zijn onderworpen aan praktijken die gelijkstaan aan vervolging. Dat geldt voor enkele Tibetaanse boeddhisten die praktiserend lid van de Falun Gong zijn, en ook voor een aantal christenen, zowel priesters en gelovigen als de advocaten die hen hebben verdedigd. De Raad heeft deze gevallen onderzocht en ze bij de Chinese autoriteiten aangekaart.
In alle gevallen hebben we gezegd dat de vreedzame beoefening van een religie een recht is en nooit als een bedreiging van de staat mag worden beschouwd.
Uiteraard, geachte afgevaardigden, moet ik opnieuw bevestigen dat we met betrekking tot de toepassing van vrijheid van godsdienst in China en de evaluatie van de mensenrechtendialoog alle mogelijke manieren zullen bestuderen om onze capaciteit om in dit verband positieve veranderingen tot stand te brengen, te vergroten.
Jim Higgins
(EN) Ik dank de Raad voor zijn antwoord. Er is veel gedaan; er is nog veel meer te doen. De werkelijkheid is dat, wat betreft de religieuze praktijk in China, artikel 36 van de grondwet van de Volksrepubliek precies duidelijk maakt wat er aan de hand is. Het is zeer zorgvuldig geformuleerd. 'Religieuze overtuiging' wordt gewaarborgd, maar wat betekent dat voor de praktisering ervan? Waar bestaan 'normale religieuze activiteiten' uit? En wat 'buitenlandse overheersing' betreft, als een prediker van buiten komt, wordt dat beschouwd als 'buitenlandse overheersing'. En de religies die werkelijk met achterdocht worden bekeken zijn boeddhisme, deïsme, islam en het protestants christendom.
Er is veel gedaan, maar vreselijk veel meer moet er nog worden gedaan - dus ga zo door.
Franz Obermayr
(DE) Dank u voor uw precieze antwoorden, mijnheer Garrido. Toch vraag ik u nog om een nadere precisering. Bevat de bestaande bilaterale overeenkomst met China een clausule die vooral de christelijke kerken beoogt te beschermen, of overweegt de Raad een dergelijke clausule op te nemen?
Diego López Garrido
Geachte afgevaardigden, er is inderdaad nog veel werk te doen, maar wij geloven uiteraard in de dialoog en in wat we de impact of de effecten van die dialoog kunnen noemen. Dat heeft barones Ashton kort geleden ook in het Europees Parlement gezegd: de dialoog over de mensenrechten is onmiskenbaar effectief, en uiteraard kunnen we die dialoog op verschillende manieren voeren. Die kunnen we voeren over concrete personen, bijvoorbeeld de bekende mensenrechtenactivist Liu Xiabó, maar ook op andere niveaus, op een politiek niveau, door middel van de politieke dialoog. In elk geval zullen we dat uit volle overtuiging blijven doen, in de zin dat we het gehele samenstel van mensenrechten zullen blijven beschermen - alle mensenrechten - zonder het ene boven het andere te stellen, aangezien de mensenrechten ondeelbaar zijn, en in elk geval zullen we eraan blijven werken dat we de mensenrechtensituatie in China kunnen versterken en verbeteren.
Belangrijk is dat de dialoog plaatsvindt, en uiteraard dat we veranderingen in de goede richting zien, en we zijn ervan overtuigd dat ook de Chinese autoriteiten - onze gesprekspartners - het belang van deze dialoog op waarde schatten.
Betreft: Geheime gevangenissen en vluchten van de CIA
In de pers zijn onlangs berichten verschenen over het bestaan van een geheime gevangenis in een oude paardrijschool in Litouwen, die sinds 2004 door de CIA werd gebruikt en waar diverse "terrorismeverdachten” werden gemarteld.
Een Italiaanse rechtbank heeft meer dan 20 VS-agenten en twee Italiaanse functionarissen veroordeeld wegens de ontvoering van Abu Omar, die later in Egypte werd gemarteld. Ook in onder meer Polen en Groot-Brittannië lopen nog rechtszaken.
Er zijn talrijke aanwijzingen dat andere regeringen, waaronder die van Portugal, op de hoogte waren van het feit dat hun luchtruim en vliegtuigen gebruikt werden om dit door de Verenigde Staten georganiseerde netwerk voor het vasthouden, ontvoeren en martelen van terrorismeverdachten in stand te houden, en dat er zelfs een geheime overeenkomst binnen de NATO bestond.
Wat denkt de Raad van deze nieuwe berichten en processen, en hoe verklaart hij die?
Welke maatregelen stelt hij voor om te verzekeren dat zulke dingen niet meer zullen gebeuren?
Diego López Garrido
Ik wil vooral herhalen dat de Europese Unie steun geeft aan de mondiale strategie voor de strijd tegen het terrorisme van de Verenigde Naties, waarin wordt erkend dat ontwikkeling, vrede, veiligheid en de mensenrechten met elkaar zijn verbonden en elkaar wederzijds versterken.
Het zogenaamde geheime detentie- en overdrachtprogramma van de Verenigde Staten, het vermeende gebruik van Europese landen voor het vervoer en de illegale detentie van gevangenen door de CIA is natuurlijk een bron van zorg voor veel leden van dit Parlement geweest. Heel recentelijk, een paar dagen geleden, is er nog over gedebatteerd, en zoals het voorzitterschap toen heeft gezegd, deelt de Raad de opvatting van het Parlement - hoe kan het ook anders - dat het mogelijke bestaan van andere geheime detentiecentra niet in overeenstemming is met het internationale recht. En dat is nog steeds ons standpunt.
Daarom hebben wij het heel passend gevonden dat president Obama het beleid van de Verenigde Staten inzake bepaalde detenties en het bestaan van gevangenissen van het type Guantánamo heeft gewijzigd, en bovendien denken wij dat deze wijziging daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, dat er een ommekeer heeft plaatsgevonden in het beleid van de Verenigde Staten. We hebben als Europese Unie altijd als we de gelegenheid hadden, daarvan gebruikgemaakt om de Verenigde Staten onze zorg hierover over te brengen.
We mogen blij zijn met het feit dat die wijziging heeft plaatsgevonden en dat die beleidswijziging officieel is vastgelegd in de gezamenlijk verklaring van de Europese Unie en de Verenigde Staten van 15 juni 2009. Daarom denken we dat dit de beleidslijn is die we zullen volgen en we zullen altijd heel duidelijk zijn, mits we zekerheid en onweerlegbaar bewijs hebben voor het bestaan van deze gevallen.
In sommige gevallen hebben we die bewijzen niet gezien, ook al is er over gesproken, of zijn er bepaalde opmerkingen over gemaakt in de media, maar in sommige gevallen is er geen afdoende en onweerlegbaar bewijs voor het bestaan van deze gevallen overgelegd.
Maar het lijdt geen twijfel dat de Europese Unie in dit verband altijd heel duidelijk is geweest en zich heeft uitgesproken tegen die detentiecentra, of dat nu bekende centra als Guantánamo zijn of vermeende geheime centra. We hebben ons in de Europese Unie altijd opengesteld voor gegevens waarmee het daadwerkelijke bestaan van die centra kan worden vastgesteld.
Ilda Figueiredo
(PT) Mevrouw de Voorzitter, minster, dank u voor uw antwoord. Maar in feite waren er zelfs na die verklaring in juli nieuwe ontdekkingen. Het is bekend dat afgelopen november de Italiaanse rechtbank zelf 23 Amerikaanse agenten en twee Italiaanse ambtenaren heeft veroordeeld voor het ontvoeren van Abu Omar in Milaan en een van de veroordeelde CIA-agenten heeft tegenover de pers toegegeven dat hij de wet had overtreden en dat de beslissingen in Washington waren genomen. De regering van Obama heeft slechts laten weten teleurgesteld te zijn over de uitspraak van de Italiaanse rechter.
Andere zaken, die eveneens verband houden met CIA-vluchten, zijn in voorbereiding, zoals in Polen en het Verenigd Koninkrijk. Het Litouwse Parlement heeft bevestigd dat er ook een clandestiene gevangenis was in Litouwen, en dat vele vluchten van de CIA hun activiteiten hebben toegedekt en er uiteraard toe hebben geleid dat mensen illegaal gevangen werden genomen. De vraag is: gaan wij de schendingen van mensenrechten die inherent zijn aan dit alles, veroordelen?
Diego López Garrido
Wij - ik denk dat ik dat in alle duidelijkheid en hardop kan zeggen - zijn voorvechters van de mensenrechten, en daarom hebben we niet alleen het recht, maar ook de plicht om mensenrechtenschendingen aan de kaak te stellen, waar ze ook plaatsvinden. Even waar is het dat de Europese Unie de bevoegdheden van de lidstaten moet respecteren; daarom moeten bepaalde zaken door de lidstaten worden onderzocht en kunnen deze niet worden onderzocht door de Europese Unie. Het Verdrag van Lissabon bepaalt heel duidelijk dat bijvoorbeeld het toezicht op de inlichtingendiensten op het grondgebied van de lidstaten een bevoegdheid van de lidstaten is.
Met betrekking tot iets wat ook in de vraag is genoemd, een vermeende geheime overeenkomst van de NAVO: daar weten wij uiteraard niets van. In elk geval zou het mogelijke bestaan van deze overeenkomst, die ons volledig onbekend is, absoluut niet betekenen dat de lidstaten hun verplichten krachtens het internationaal recht en in overeenstemming met het humanitair recht niet zouden hoeven na te komen. Maar uiteraard, mevrouw Figueiredo, is de Europese Unie in onze opvatting de plaats, of een van de plaatsen, in de wereld waar de mensenrechten het meest worden gerespecteerd, en de Europese Unie heeft natuurlijk altijd de plicht - waarbij ze de manier waarop elke lidstaat zichzelf wil besturen moet respecteren - om mensenrechtenschendingen aan de kaak te stellen, omdat we een verantwoordelijkheid tegenover de hele mensheid hebben en niet alleen tegenover elk van de bevoegde lidstaten. Die lijn zullen we volgen en uitdiepen. En nu hebben we er in de Europese Unie nog een referentiedocument bij, dat nog belangrijker is, namelijk het Handvest van de grondrechten van de burgers van Europa.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Minister, de pers en persorganen zijn in de vraag vermeld, omdat het juist de pers was die het nieuws van het bestaan van geheime gevangenissen in Litouwen en andere landen naar buiten bracht. Hoe beoordeelt u in het algemeen de rol van de media in dergelijke gevallen en zou het mogelijk zijn om de publieke opinie te mobiliseren zodat zulke dingen niet meer zullen gebeuren?
Bogusław Sonik
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik wil minister López Garrido graag bedanken voor wat hij heeft gezegd, maar dit is niets nieuws. Drie jaar geleden werd een bijzondere parlementaire commissie voor Guantánamo opgericht. Ook de Europese Raad heeft zich met deze zaak beziggehouden en blijft daar nu op terugkomen. Er zijn echt wel belangrijker zaken. Bovendien is het waar, zoals de heer López Garrido heeft gezegd, dat het aan de lidstaten is om de mensenrechten te bewaken. Nog één ander punt, minister López Garrido, toen u het had over China zei u dat er verschillende mensenrechten bestaan en dat we die allemaal moeten eerbiedigen. Maar het meest fundamentele recht in een dictatuur is de vrijheid zelf, en ik denk dat we ons allereerst moeten inzetten voor het recht op vrijheid.
Diego López Garrido
Ik ben het eens met de context van de twee laatste interventies. Ik denk dat het opkomen voor de mensenrechten een van de meest essentiële doelstellingen is die elke democratische staat en elke democratische organisatie moet nastreven.
Natuurlijk heeft het Europees Parlement een cultuur van het opkomen voor de mensenrechten die ons trots maakt op de Europese integratie, omdat die Europese integratie eveneens is gebaseerd op de mensenrechten. De aard van Europa en datgene wat ons Europeanen met elkaar verbindt, met al onze verschillende talen en al onze verschillende tradities, bestaat er precies in dat we die waarden delen en samen opkomen voor de mensenrechten.
In dit verband denk ik dat de rol van de pers absoluut essentieel is. De pers draagt een essentieel element bij aan de democratie¸ een kernelement, en is zonder twijfel een noodzakelijk, onmisbaar instrument bij het opkomen voor de mensenrechten en het aan de kaak stellen van mensenrechtenschendingen.
Wanneer die mensenrechtenschendingen plaatsvinden, maar niet bekend zijn buiten de zuiver persoonlijke sfeer, is vervolging ervan onmogelijk.
Daarom heeft de pers een cruciale, essentiële rol, en daarnaast denk ik dat er in een echte, authentieke journalistieke cultuur een diepe affiniteit met het opkomen voor de mensenrechten en voor alle vrijheden moet bestaan. Dat is wat het leven werkelijk de moeite van het leven waard maakt en wat in laatste instantie zin geeft aan het samenleven van mensen.
De vervolging van degenen die de mensenrechten schenden en het verdedigen van de slachtoffers is zonder enige twijfel een van de assen van de Europese integratie, van de Europese Unie, en ik ben er zeer trots op om bij een gebied te horen dat het rechtsinstrument van de onafhankelijkheid van rechters en supranationale instrumenten als het Europees Hof voor de rechten van de mens, dat zijn zetel heeft in deze stad, in Straatsburg, tot stand heeft gebracht. Ik ben er trots op dat die doelstellingen en die realiteiten onderdeel zijn van de traditie, de cultuur en de geschiedenis van Europa.
De Voorzitter
De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.25 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
