Vragenuur (de Raad) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B7-0017/2010).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.

Betreft: Samenwerking tussen de EU en Turkije op het gebied van illegale immigratie
Het grootste aantal illegale immigranten in de EU komt vanuit Turkije via de zeegrenzen Griekenland binnen. Vervolgens verspreiden zij zich over de gehele Europese Unie.
Welke initiatieven denkt het Spaanse voorzitterschap te ontplooien om Turkije te overreden samen te werken, gezien het feit dat Turkse samenwerking noodzakelijk is en Turkije de vurige wens koestert lid te worden van de Europese Unie?
Hoe beoordeelt het voorzitterschap de voortgang van de onderhandelingen tussen de EU en Turkije betreffende de overnameovereenkomst en de onderhandelingen tussen Turkije en Frontex betreffende de overeenkomst inzake uitwisseling van informatie en deelname van Turkije aan gemeenschappelijke operaties? Wordt Griekenland op de hoogte gehouden van de voortgang van de onderhandelingen?
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zoals u weet is de grotere samenwerking met derde landen, met landen die voor migranten als land van herkomst of doorreis fungeren, voor de Europese Unie een hoofdonderdeel van haar strategie in de strijd tegen illegale immigratie.
Dit is een van grootste veranderingen, ontwikkelingen en vorderingen geweest die hebben plaatsgevonden als gevolg van wat bekend is geworden als de mondiale aanpak van immigratie en het Europees pact inzake immigratie en asiel. De samenwerking met de landen van herkomst is een van de belangrijkste onderdelen van het nieuwe immigratiebeleid - vóór 2004 was er in de Europese Unie nauwelijks sprake van een immigratiebeleid - en een van de hoofdelementen van dit nieuwe beleid, waarvoor de aanzet werd gegeven in de bijeenkomst van 2004 in Hampton Court, is samenwerking met de landen die voor illegale immigranten als land van herkomst en doorreis fungeren.
Deze samenwerking maakt zoals gezegd deel uit van het Europees pact inzake immigratie en asiel. In dit verband kan worden opgemerkt dat de Raad het al in zijn conclusies van december vorig jaar over de uitbreiding toejuichte dat een begin was gemaakt met het voeren van een intensievere dialoog met Turkije over migratie en om concrete maatregelen vroeg ten aanzien van bijvoorbeeld overname en grenscontroles.
In het Programma van Stockholm is opnieuw gewezen op de noodzaak om op te treden tegen illegale immigratie. Bovendien is het duidelijk dat uit het Programma van Stockholm, en ook uit de conclusies van de Raad van december 2009, moet worden afgeleid dat zo snel mogelijk overnameovereenkomsten met Turkije moeten worden gesloten en dat in de tussentijd de bestaande bilaterale overeenkomsten toegepast moeten worden.
Ik kan u zeggen dat de laatste onderhandelingsronde over deze overnameovereenkomst op 19 februari in Ankara heeft plaatsgevonden, dus vorige maand nog, en dat de Raad de Commissie zal blijven steunen in haar inspanningen om deze onderhandelingen met een zo goed mogelijk resultaat af te sluiten.
Ik wijs ook op de samenwerking tussen Frontex en Turkije. Verordening (EG) nr. 2007/2004 faciliteert deze operationele samenwerking tussen lidstaten en derde landen. Ook is het belangrijk om te weten dat Frontex en Turkije momenteel in onderhandeling zijn over een overeenkomst als bedoeld in deze verordening.
Het gaat hier om operationeel werk waarbij informatie wordt uitgewisseld, risico's geanalyseerd, onderzoek gedaan en door Frontex gecoördineerde gezamenlijke acties worden ondernomen. Dit is het kader waarin de operationele samenwerking tussen het agentschap en de Turkse autoriteiten thans wordt ontwikkeld.
We hopen dat deze onderhandelingen zo spoedig mogelijk tot een vruchtbaar resultaat leiden. De lidstaten zullen hoe dan ook op de hoogte worden gehouden van de verdere ontwikkelingen.
Georgios Papanokolaou
(EL) Ik dank u zeer voor uw antwoord. Ik zou nog twee punten willen toevoegen.
Het eerste punt is dat vandaag of morgen, tegelijkertijd met de bespreking die we vandaag voeren, in het Griekse parlement wordt gestemd over een wetgevend initiatief van de Griekse regering dat het verkrijgen van de Griekse nationaliteit flexibeler en gemakkelijker maakt dan tot hiertoe het geval was. Zoiets maakt van Griekenland een nog sterkere aantrekkingspool voor immigranten, omdat die zullen menen, en dat geldt dan vooral voor illegalen, dat ze op een bepaald ogenblik in de toekomst hun verblijf zullen kunnen regulariseren. Ik zou hierover het standpunt willen weten van het voorzitterschap of dat strategisch gezien juist is.Ten tweede werd in februari aangekondigd dat Frontex zijn eerste onderafdeling zal oprichten in Piraeus, om zijn aanwezigheid in het gebied van de Egeïsche Zee te versterken. Bestaat hieromtrent een concreet tijdschema?
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Geachte afgevaardigde, ik kan u nu niet precies vertellen hoe het tijdschema voor de lopende onderhandelingen eruit zal zien. Zeker is wel dat de politieke bereidheid er is om die onderhandelingen tot een goed einde te brengen. De informatie waar u op wijst met betrekking tot Griekenland, maakt eens te meer duidelijk dat de strijd tegen illegale immigratie door middel van deze overnameovereenkomsten moet worden geïntensiveerd en dat we nu de gelegenheid daarvoor hebben.
Wij moeten deze gesprekken, die feitelijk door de Commissie worden gevoerd, steunen. Ik herinner u eraan dat vóór het einde van vorig jaar, om precies te zijn op 5 november 2009, minister Billström, namens het Zweedse voorzitterschap, en de heer Barrot, vicevoorzitter van de Commissie, een bezoek hebben gebracht aan Turkije.
Dit bezoek werd gevolgd door ontmoetingen met de Commissie. In de nieuwe Commissie valt deze zaak in essentie onder de verantwoordelijkheid van mevrouw Malmström, die heel goed op de hoogte is van het Programma van Stockholm omdat ze zelf aan de totstandkoming en het opstellen ervan heeft meegewerkt. Ik ben optimistisch dat de mogelijke gevolgen waarop u wijst, kunnen worden gecompenseerd door een veel betere regulering van de overnameovereenkomsten, door met Turkije werkelijke overnameovereenkomsten te sluiten. Daar kan ik u op dit moment geen precies tijdschema voor geven, maar ik kan u wel vertellen dat het voorzitterschap van de Raad, en ook de Commissie, de krachtige wens hebben om met Turkije zulke overeenkomsten te sluiten. En niet alleen met Turkije, maar ook met andere landen die soms het land van herkomst of doorreis van illegale immigranten zijn.
Het is ook belangrijk om te weten dat de onderhandelingen over Frontex-overeenkomsten, in dit geval met Turkije, door Frontex zelf worden gevoerd, omdat het in veel gevallen om technische en operationele kwesties gaat. Ofschoon de Raad als instelling niet bij deze onderhandelingen betrokken is, wordt hij er wel over geïnformeerd, en de Raad informeert natuurlijk op zijn beurt de lidstaten, met inbegrip van Griekenland, maar dat spreekt vanzelf.
Nikolaos Chountis
(EL) Mijnheer de minister, u zei dat er besprekingen zijn tussen Frontez en Turkije en dat de Commissie de Raad op de hoogte brengt over die besprekingen. Ik zou graag van u willen horen of bij die besprekingen tussen Turkije en Frontex wordt uitgegaan van het respect van de grenzen tussen Griekenland en Turkije, dat wil zeggen het erkennen en respecteren van de grenzen van de EU. Ik wil er daarbij aan herinneren dat Turkije het vliegend materieel van Frontex tot op heden heeft gehinderd omdat het deze grenzen betwist..
Ik wil ook vragen of Turkije andere eisen stelt om met Frontex een akkoord te sluiten.
Roger Helmer
(EN) Ik wil de minister feliciteren met zijn uitstekende antwoord en het uitstekende werk dat we in Europa verrichten om de rechten van immigranten te beschermen.
Mijn vrees is dat we er soms niet in slagen om onze eigen burgers te beschermen wanneer deze van het ene naar het andere land verhuizen. Ik denk dan met name aan sommige van mijn kiezers uit de regio East Midlands, die hun hele opgespaarde pensioen hebben besteed aan een huis in Spanje en er na twee of drie jaar gewoond te hebben, achter komen dat er bulldozers voor de deur staan en dat hun eigendomsrechten, hun recht op de naleving van een contract, eenvoudigweg worden genegeerd door de Spaanse rechtbanken en de Spaanse autoriteiten.
Ik zou de minister dankbaar zijn als hij ons zou kunnen uitleggen waarom dit gebeurt en welke actie Spanje zal ondernemen om dit probleem op te lossen voor Europese burgers in zijn land.
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mijvrouw de Voorzitter, wat de vraag over Griekenland betreft: dat is natuurlijk precies waar het bij deze overeenkomsten om gaat, dat de grenzen van de lidstaten van de Unie worden gerespecteerd.
Wanneer een overeenkomst wordt gesloten met een derde land dat illegale immigranten als transferland kunnen gebruiken, wanneer een overnameovereenkomst wordt gesloten - en dat is waar we naar streven - en daarmee de samenwerking van de Europese Unie met dat derde land wordt versterkt - wat in lijn is met de mondiale aanpak en de geest van het Europees pact inzake immigratie en asiel - dan is er sprake van een versterking van de grenzen van de EU-lidstaten. Dat is het effect. Wanneer illegale immigratie niet effectief kan worden bestreden omdat er onvoldoende samenwerking met andere landen is, omdat die overnameovereenkomsten er niet zijn, dan worden die grenzen in de praktijk verzwakt. Daarom is het doel van deze onderhandelingen en deze overnameovereenkomsten duidelijk het versterken van de grenzen, en dus ook de Griekse grenzen.
Wat betreft de vraag van de geachte afgevaardigde over Britse burgers die naar Spanje zijn verhuisd en daar een gedeelte van hun spaargeld hebben geïnvesteerd, moet ik antwoorden dat ik hier natuurlijk niet sta om de rechtsbelangen van Spanje tegenover EU-burgers in dat land te behartigen - eventuele juridische problemen moeten door de onafhankelijke Spaanse rechter worden opgelost - maar als vertegenwoordiger van de Raad. Daarom praat ik niet namens een specifiek land over concrete kwesties die voor het Europees recht niet relevant zijn.
Betreft: huiselijk geweld
In zijn verklaring voor de plenumvergadering van januari 2010. heeft de Spaanse voorzitter nadrukkelijk op zijn vastberaden voornemen gewezen om geweld tegen de vrouw te bestrijden, ontwerp-wetgeving tot bestrijding van geweld tegen de vrouw voor te leggen, en een Europees waarnemingscentrum voor huiselijk geweld op te richten. Kan de voorzitter nader uitleggen wat juist zijn plannen in die beleidsrichting zijn en voor wanneer we de aanvang van zijn initiatieven mogen verwachten?
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, het is bekend dat een van de prioriteiten van het Spaanse voorzitterschap de strijd tegen seksegerelateerd geweld en voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen is. Die geljke behandeling is vijftig jaar na het ontstaan van de Europese Unie nog steeds niet helemaal bereikt. Geweld tegen vrouwen is wel de grootste vorm van discriminatie. Het is de grootste zweer in de Europese samenleving en helaas ook in nagenoeg alle andere samenlevingen in de wereld.
Dit is een centrale doelstelling van het voorzitterschap, omdat het naar onze mening een centrale doelstelling van Europa is. Om die reden, omdat het een doelstelling van Europa is, een probleem met een Europese dimensie, is voor de bestrijding van dit verschijnsel ook een Europese strategie nodig. Zo'n Europese strategie is niet alleen in het programma van het Spaanse voorzitterschap opgenomen, maar ook in het achttienmaandenprogramma van het drievoorzitterschapsteam, met België en Hongarije.
Wij zijn blij dat het Europees Parlement op dit terrein altijd een zeer actieve rol heeft gespeeld en herhaaldelijk heeft opgeroepen tot het nemen van maatregelen tegen seksegerelateerd geweld. In een resolutie van november vorig jaar, bijvoorbeeld, vraagt het Parlement de Commissie met klem om een algemene richtlijn met maatregelen ter voorkoming en bestrijding van alle vormen van seksegerelateerd geweld, en bij de lidstaten is erop aangedrongen om hierover gedetailleerdere statistieken op te stellen.
Net als het Europees Parlement is het Spaanse voorzitterschap zoals gezegd van mening dat dit een cruciale kwestie is. Meer in het bijzonder is na de bijeenkomst van de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken van afgelopen maandag, 8 maart, Internationale Vrouwendag, waarbij door de Raad een aantal daartoe strekkende conclusies zijn aangenomen, met de oprichting van een waarnemingscentrum voor seksegerelateerd geweld begonnen. Daarnaast wordt gewerkt aan de richtlijn inzake het Europees beschermingsbevel tegen seksegerelateerd geweld. Dit zijn twee zeer belangrijke, essentiële initiatieven, die wij voor het einde van het Spaanse voorzitterschap hopen af te ronden.
Marian Harkin
(EN) Dank u wel, minister, en ik feliciteer het Spaans voorzitterschap met het naar voren halen van de kwestie van op gender gebaseerd geweld. Nog te vaak wordt deze kwestie letterlijk achter gesloten deuren gehouden, want dat is waar het meeste geweld voorkomt: thuis. Ik ben van mening dat uw initiatief zeker zal leiden tot een grotere bewustwording in de hele EU.
U hebt het gehad over de resolutie die door het Europees Parlement in november 2009 is aangenomen. Een van de dingen waarom in die resolutie werd gevraagd, was de mogelijkheid om een duidelijke wettelijke basis vast te stellen op dit gebied. Ik vraag me af of u uw steun zou verlenen wanneer de Commissie een veelomvattende richtlijn zou vaststellen inzake acties ter voorkoming van op gender gebaseerd geweld, en wat uw standpunt is over het vaststellen van een duidelijke wettelijke basis.
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Harkin, zoals u weet worden met het Verdrag van Lissabon de rechtsgronden veranderd van het Europees recht - de verordeningen en richtlijnen - omdat in de zogeheten "communautaire pijler” drie pijlers worden samengevoegd die voordien gescheiden waren: de communautaire pijler, buitenlands en veiligheidsbeleid, en justitie en binnenlandse zaken.
Deze zijn in een enkele pijler samengevoegd en vormen zo één rechtspersoon. Dat betekent dat ook op het terrein van buitenlands beleid en het meer specifieke terrein van justitie, meer in het bijzonder justitiële samenwerking in civiele en strafzaken, de normale, traditionele communautaire methode wordt ingevoerd, met andere woorden: een grotere rol voor de Commissie, en ook voor het Europees Parlement en het Hof van Justitie in Luxemburg.
Op het terrein van justitiële samenwerking in strafzaken is er nog één mogelijkheid voor de lidstaten opengehouden, namelijk dat een maatregel kan worden genomen op initiatief van een kwart van de lidstaten. Dat is wat er is gebeurd bij de richtlijn betreffende seksegerelateerd geweld: twaalf lidstaten hebben een initiatief ingediend waarover nu zowel de Raad als het Europees Parlement een eindbeslissing moeten vellen, omdat het gaat om een gewone wetgevingsprocedure.
Deze richtlijn zit al in de pijplijn. De initiatiefnemers hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid waarin het Verdrag voorziet. Het initiatief heeft naar onze mening dan ook een juiste en adequate rechtsgrond, omdat het een justitiële samenwerking in strafzaken betreft.
We hebben het hier over strafbare feiten, feiten waarbij iemand is mishandeld, waarbij iemand geweld is aangedaan, wat in alle landen van de Unie strafbaar is. Het gaat dus om het beschermen van de slachtoffers van dat strafbare feit. De rechtsgrond hiervoor is gelegen in de samenwerking in strafzaken en wij menen dat het daarom zonder meer mogelijk is - zoals de juridische diensten van de Raad al hebben gezegd - dat die bescherming wordt geregeld via deze juridische tekst, die zoals gezegd aan het Parlement zal moeten worden voorgelegd.
Ik hoop dat het Parlement de tekst dan snel zal behandelen, omdat miljoenen vrouwen in de Europese Unie, en ook mannen, erop zitten te wachten. Ze zitten te wachten op deze bescherming, die - zoals u terecht heeft opgemerkt - nu uit de slaapkamer moet worden gehaald en niet alleen op nationaal maar ook op Europees niveau moet worden getild. Het moet op de Europese agenda komen. Dat is het doel van het initiatief dat twaalf EU-lidstaten hebben ingediend.
David Martin
(EN) Ik sluit me aan bij de felicitaties van mevrouw Harkin aan het Spaans voorzitterschap omdat het geweld tegen vrouwen bovenaan de politieke agenda heeft gezet.
Ik vraag me af of het voorzitterschap zou willen kijken naar een ervaring van twintig jaar geleden. De gemeenteraad van Edinburgh voerde, gefinancierd met geld uit het Europees Sociaal Fonds, een campagne met de naam "Zero Tolerance' in relatie tot geweld tegen vrouwen.
De conclusie van de campagne was dat je een holistische benadering nodig hebt voor deze kwestie. Je hebt informatiebeleid nodig, je moet de huisvestingsautoriteiten erbij betrekken en je moet de rechterlijke instanties erbij betrekken.
Zal de Raad dit project bestuderen om te zien welke lessen er kunnen worden getrokken?
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer López Garrido, u haalde kort aan dat huiselijk geweld uiteraard niet alleen tegen vrouwen, maar ook tegen kinderen is gericht, en huiselijk geweld komt als gevolg van de te hoge druk ook voor in de ouderenzorg. In hoeverre zullen deze aspecten van huiselijk geweld eveneens in de taken van het beoogde Europese waarnemingscentrum voor huiselijk geweld worden opgenomen?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Martin, dit initiatief wordt gesteund door het Parlement, niet in de laatste plaats met betrekking tot de regulering ervan, die in dit geval geschiedt via wettelijke kanalen, via de meest doeltreffende kanalen waarover wij beschikken, namelijk de juridische kanalen van een rechtsstaat, en de onderliggende filosofie is inderdaad die van de zeer raak verwoorde "nultolerantie” ten aanzien van op gender gebaseerd geweld. In deze visie wordt op gender gebaseerd geweld opgevat als iets dat al eeuwen diep ingeworteld is in de sociale structuren van onze samenleving en zelfs in onze cultuur.
Daarom is een alomvattende aanpak, een integrale benadering van de strijd tegen op gender gebaseerd geweld nodig. Dat is de enige manier om resultaat te boeken. Het gaat immers om een vorm van geweld die maar moeilijk kan worden uitgebannen. Dat is de reden waarom wij, ondanks de vorderingen die op nationaal niveau in de strijd tegen dit soort geweld zijn gemaakt, nog steeds keer op keer met deze misstand geconfronteerd worden. Vaak gaat het daarbij om het topje van de ijsberg, want slechts een klein percentage van het daadwerkelijke geweld wordt aangegeven. Wij kunnen dus niet anders dan concluderen dat deze vorm van geweld nog steeds bestaat.
Daarom moeten wij voorzien in een alomvattend totaalbeleid. Wij moeten gebruik maken van alle beschikbare wetsinstrumenten, wij moeten het bewustzijn van de media aanwakkeren en wij moeten ervoor zorgen dat de onderwijssystemen bijzondere aandacht aan dit probleem besteden. Afgelopen maandag heeft de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken (EPSCO) zijn goedkeuring gehecht aan deze alomvattende en integrale benadering van de strijd tegen op gender gebaseerd geweld die als "nultolerantie” bekendstaat.
Met betrekking tot het geweld tegen kinderen en ouderen, dat hier door de geachte afgevaardigde is genoemd, ben ik van oordeel dat het gaat om geweld tegen kwetsbare, tegen bijzonder kwetsbare personen. Het is een kwestie van "groot tegen klein”, de wet ven de sterkste, een uitdrukking die in vele landen, waaronder het mijne, wordt gebezigd om uiting te geven aan dit soort geweld. Het betreft een vorm van geweld die gekoppeld is aan de kwetsbaarheid van de zwakkere en tegelijkertijd uitdrukking geeft aan de lafheid van de persoon die geweld pleegt tegen de meest kwetsbare, ongeacht of het daarbij gaat om vrouwen, kinderen of oudere mensen. Deze vorm van geweld is kenmerkend voor dit soort situaties.
De Raad en het Parlement hebben de Europese Commissie dan ook verzocht de mogelijkheid te overwegen om een Europees jaar voor de bestrijding van geweld tegen kinderen, tegen jongeren en tegen vrouwen uit te roepen. Deze kwestie wordt behandeld in het programma Daphne II. Dat is een uitdrukking van de noodzaak, geachte afgevaardigde, om deze bescherming uit te breiden naar alle kwetsbare personen, onder wie ongetwijfeld kinderen en ouderen, de twee groepen die u hebt genoemd.
Betreft: Donau-strategie
Welke maatregelen heeft de Raad gepland om zoals voorzien nog dit jaar een ontwerp voor een Donau-strategie te kunnen voorleggen; hoe luidt het tijdschema, en wat zijn de kernpunten?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Posselt, de Donau-strategie is een van de programmapunten van de voorzitterschapstrojka van Spanje, België en Hongarije. Zoals u al wel begrepen zult hebben, is deze strategie op initiatief van Hongarije in het programma opgenomen.
De drie landen hebben zich ertoe verplicht bij te dragen aan de ontwikkeling van deze strategie van de Europese Unie voor de Donau-regio. In dit verband heeft de Raad de Commissie vorig jaar in juni nadrukkelijk verzocht de strategie vóór het einde van dit jaar te presenteren. Wij wachten dus op de tekst van de Commissie.
De Commissie heeft inmiddels een openbare raadpleging gelanceerd, die zal voortduren tot maart dit jaar. Daarna zal zij op basis van de resultaten van die raadpleging een strategie voorleggen. Wij hopen dat de strategie in december van dit jaar officieel zal kunnen worden aangenomen in de vorm van een mededeling van de Commissie. Het is dus wachten op die mededeling.
Ik kan u echter alvast zeggen dat op 25 februari in Boedapest een belangrijke vergadering met de regeringen van Oostenrijk, Bulgarije, de Tsjechische Republiek, Duitsland, Hongarije, Roemenië, Slowakije en Slovenië heeft plaatsgevonden waarin vooruitgang is geboekt over de mogelijke inhoud van de strategie. Er zijn relevante conclusies aangenomen met betrekking tot de essentiële elementen die in elk geval in de toekomstige strategie moeten worden opgenomen. Doel is om de krachten van deze landen te bundelen in het kader van de Europese Unie en met de steun van de Europese Unie. Er zullen Europese middelen worden gebruikt, maar het zal om een financieel neutrale operatie gaan. Zaak is om de doelstellingen van vooruitgang en substantiële economische, sociale en toerismegerelateerde ontwikkeling te verwezenlijken.
Nogmaals, wij wachten dus op de mededeling van de Commissie, die na de afronding van de openbare raadpleging zal worden opgesteld. Zodra de Raad die mededeling in handen heeft, zal hij een standpunt vaststellen.
Bernd Posselt
(DE) Dank u, minister, voor dit gedegen en uitvoerige antwoord. Ik heb alleen nog twee korte aanvullende vragen. Ten eerste: in hoeverre heeft de Donau-strategie betrekking op de terreinen vervoer en cultuur? Beide zijn mijns inziens bijzonder belangrijk wat betreft grensoverschrijdende samenwerking. Ten tweede: is er al een definitieve lijst van landen die erbij horen of moet daar nog een besluit over worden genomen, omdat het Parlement een uitbreiding heeft voorgesteld?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, zoals u wellicht begrijpt, is het niet aan het fungerend voorzitterschap van de Raad om over de lijst van landen te beslissen. De regeringen die ik hier zojuist heb genoemd, hebben belangstelling voor de ontwikkeling van deze strategie, maar wij moeten wachten op de mededeling van de Commissie.
Ik kan u wel zeggen dat deze landen van oordeel zijn dat in de strategie een leidinggevende rol is weggelegd voor de Europese Unie, en met name voor de Commissie, bij de bevordering van de samenwerking in de Donau-regio.
In de verklaring van 25 februari waarnaar ik net heb verwezen, wordt onderstreept dat de Donau-strategie moet bijdragen aan de toename van de welvaart, de veiligheid en de vrede voor de volkeren in de regio, door middel van transregionale en transnationale samenwerking en coördinatie.
Zij noemt ook de strategische beleidsterreinen die in de strategie moeten worden opgenomen, namelijk energie, milieu, bescherming van de natuur, vervoer, infrastructuur, innovatie, culturele en artistieke activiteiten, duurzame economische ontwikkeling, toerisme, voedselveiligheid, economie, samenwerking met betrekking tot kleine en middelgrote ondernemingen, onderzoek en ontwikkeling, migratie, sport, onderwijs, werkgelegenheid, gezondheid, sociale zaken en andere terreinen die in dit ambitieuze document uitgebreid aan bod komen.
De Donau-strategie is een belangrijk initiatief. Daarom ben ik u dankbaar dat u mij met uw vraag de kans hebt gegeven om deze kwestie nader toe te lichten. Het lijkt mij een ambitieuze doelstelling. Wij moeten weliswaar de afronding van de openbare raadpleging en de daaropvolgende mededeling van de Commissie afwachten - ik herhaal het nog een keer -, maar de politieke wil is er. Bij de drie leden van de trojka en bij het voorzitterschap van de Raad bestaat de politieke wil om een Donau-strategie te lanceren.
Paul Rübig
(DE) De Donau is een rivier en bij rivieren moet altijd bekeken worden hoe schoon ze zijn. Mijns inziens is het daarom belangrijk te weten welke zuiveringsinstallaties en welke afvalwaterzuiveringsinstallaties in aanmerking komen voor verbetering van de kwaliteit van het rivierwater. Ons streven zou zijn dat het water van de Donau van oorsprong tot einde van drinkwaterkwaliteit zou zijn. Verder zou ik graag willen weten hoe waterkracht beter kan worden benut voor de opwekking van energie, maar ook en voornamelijk voor de opslag van water, zodat we in Europa een grotere zekerheid van de energievoorziening kunnen bewerkstelligen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Het succes van de EU-strategie voor de Donau-regio zal niet alleen afhangen van een ambitieus actieplan, maar ook van de vaststelling van enkele concrete projecten die het leven van de burgers in de Donau-regio moeten verbeteren.
Graag zou ik willen weten of met de vaststelling van deze strategische projecten voor de ontwikkeling van de Donau-regio al een aanvang is gemaakt en wat de criteria zullen zijn op grond waarvan dergelijke projecten worden geselecteerd.
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat de doelstelling die de heer Rübig hier heeft genoemd in de Donau-strategie zal worden opgenomen. Ik had het hier al eerder over de ambities van die strategie.
Het initiatief streeft zeer belangrijke doelstellingen na die betrekking hebben op een groot aantal kwesties waarmee de mensen die in de regio wonen in hun dagelijkse leven geconfronteerd worden. Er is aandacht voor economie, maar ook voor cultuur, milieubescherming en natuurlijke rijkdommen, waaronder uiteraard ook water.
Zoals gezegd is deze natuurlijke omgeving onlosmakelijk verbonden met de regio. Ik ben ervan overtuigd dat dit punt duidelijk zal worden verwoord in de strategie, die geleid moet worden door de landen die haar hebben gelanceerd. Dat zijn de landen die ik hier heb genoemd en die enkele dagen geleden in Boedapest bijeen waren om vooruitgang te boeken met de vaststelling van de doelstellingen en de concrete invulling van de nog onvoldoende gedefinieerde strategie.
Het lijkt me dan ook voorbarig - en nu heb ik het over de uiteenzetting van de tweede afgevaardigde - om het nu reeds te hebben over de criteria voor de selectie of het in aanmerking nemen van projecten, maar ik veronderstel dat daarbij rekening zal worden gehouden met de bijdrage aan de verwezenlijking van de beoogde doelstellingen, waarvan ik er hier al enkele heb genoemd. Er zijn er nog meer, bijvoorbeeld scheepvaart, continuïteit van de energievoorziening, plattelandsontwikkeling, demografie, bestrijding van de klimaatverandering, gevolgen van de veranderingen op de financiële markten en, in het algemeen, alle terreinen die bij deze strategie en de tenuitvoerlegging ervan onmiskenbaar gebaat zijn.
Ik ben van oordeel dat wij allemaal moeten samenwerken in het kader van de Europese Unie, want dit initiatief heeft een Europese dimensie die de gehele Europese Unie aangaat en gevolgen heeft voor de voornaamste gemeenschappelijke beleidsterreinen, die ongetwijfeld in de strategie aan bod zullen komen. Bijvoorbeeld het cohesiebeleid, niet alleen sociale cohesie, maar ook een nieuw aspect dat in het Verdrag van Lissabon is opgenomen, namelijk territoriale cohesie. Dat is een vorm van cohesie, een nieuwe dimensie, die in het Verdrag van Lissabon wordt genoemd en geheel in lijn is met dit initiatief betreffende de Donau-strategie.
De Voorzitter
Aangezien de volgende vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld:
Betreft: Het Europees sociaal model en de bestrijding van armoede
In tijden van economische recessie en crisis ondervinden werklozen, maar ook mensen met een laag salaris of pensioen, de grootste moeilijkheden om in een fatsoenlijke levensstandaard te voorzien. De beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Sociaal Fonds en het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering is ontoereikend gebleken, aangezien 80 miljoen van onze medeburgers onder de armoedegrens leven. Het Europees sociaal model is niet slechts gebaseerd op goede economische resultaten, maar tevens op een hoog niveau van sociale zekerheid.
Hoe denkt de Raad bijgevolg, in het kader van een gemeenschappelijk beleid en in samenwerking met de toekomstige voorzitterschappen, de lagere economische en sociale klassen te ondersteunen zodat zij kunnen overleven? En hoe is de Raad voornemens tegelijkertijd de groepen medeburgers te beschermen die bedreigd worden door armoede en sociale uitsluiting, teneinde de kern van een sociaal Europa te waarborgen?
Betreft: Europees Jaar voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting
Er is EUR 17 mio. uitgetrokken voor 2010 - Europees Jaar voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Hoewel het bewustzijn omtrent deze vraagstukken door het Europees jaar wordt bevorderd, zijn er doelmatige maatregelen nodig willen de miljoenen mensen die in de Europese Unie het slachtoffer zijn van armoede en sociale uitsluiting een merkbaar verschil voelen. Welke stappen overweegt de Raad opdat er dit jaar tastbare maatregelen worden genomen? Kan de Raad toelichten hoe dit Europese jaar en de daaraan gekoppelde kredieten doelmatig worden ingezet om resultaten voor de lange termijn te verwezenlijken?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, het voorzitterschap deelt de mening van de geachte afgevaardigde over de doelstelling om een hoog niveau van sociale zekerheid te waarborgen, met name voor groepen die met armoede en sociale uitsluiting bedreigd worden. Dat is immers een van de hoekstenen van het Europees sociaal model, vooral in deze tijden van economische recessie.
Wat de werkloosheid betreft: op dit moment zijn er naar schatting ruim vijf miljoen werklozen meer dan aan het begin van de economische crisis. Dat heeft in vele gezinnen tot een drastische vermindering van de inkomsten geleid. Als gevolg hiervan kampen velen met armoede en buitensporige schulden. Naar alle waarschijnlijkheid zal het werkloosheidscijfer voorlopig niet dalen, zodat de aanhoudende werkloosheid zal uitmonden in sociale uitsluiting.
Daarom zullen de sociale gevolgen van de crisis tijdens de komende maanden op de Europese politieke agenda een prioritaire plaats innemen, uiteraard ook op de Europese agenda van de trojka, daar kunt u van op aan.
Wij beschikken daarvoor over een instrument, namelijk de verklaring waarmee wij 2010 hebben uitgeroepen tot Europees Jaar voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Aan dit initiatief liggen vier specifieke doelstellingen ten grondslag: erkenning van het recht van mensen op een waardig leven en een volwaardige rol in de samenleving; grotere betrokkenheid van de publieke opinie bij het beleid voor sociale integratie; bevordering van de cohesie in de samenleving; en uiteraard tenuitvoerlegging van maatregelen op alle bestuursniveaus om armoede en sociale uitsluiting te bestrijden. Deze inspanningen moeten vooral gericht zijn op de bescherming van de meest kwetsbare groepen -een concept dat ik reeds in een antwoord op een van de vorige vragen heb aangehaald -, die bovendien het meest te lijden hebben van armoede en sociale uitsluiting. Dat geldt met name voor kinderen, vrouwen en ouderen.
Daarom zullen wij zeker onze steun verlenen voor alle initiatieven die betrekking hebben op armoede en sociale uitsluiting en de bestrijding ervan. Er zij overigens op gewezen dat deze kwestie, naar ik hoop, een centrale plaats zal innemen in het bredere kader van de EU-strategie voor groei en werkgelegenheid. Een van de meetbare doelstellingen in het document dat de Europese Commissie op 3 maart heeft gepresenteerd, is juist de vermindering met twintig miljoen van het aantal mensen dat het risico loopt in armoede te vervallen.
Konstantinos Poupakis
(EL) Meneer de minister, ik dank u voor uw antwoord.
Een belangrijk probleem in deze tijd is de werkloosheid. U vermeldde zelf al dat die in 2009 tot 10 procent bedroeg en dat 45 procent van de Europese werklozen meer dan een jaar werkloos blijven. Allerlei vormen van flexibele arbeid breiden zich op een chaotische manier uit, zonder een duidelijk wetgevende kader. Het gevolg is dat we te maken hebben met 19 miljoen werklozen die in armoede leven. Wij zouden graag willen weten hoe u dat probleem wilt aanpakken. Tot hiertoe bent u concreet geweest, en dat stel ik erg op prijs. Zou u ons kunnen meedelen welke concrete maatregelen op korte termijn, welke actieve en passieve beleidsmiddelen voor werkgelegenheid, u op Europees niveau wilt nemen om het probleem van armoede onder de werknemers en de werklozen krachtdadig te bestrijden, en dan in het bijzonder de langdurig werklozen, want die krijgen het zelfs moeilijk om te overleven. Ik verwacht daarbij maatregelen in de geest van het Europese sociale model.
Liam Aylward
(EN) Kan de Raad schetsen hoe hij ervoor gaat zorgen dat de aanbeveling voor actieve insluiting, die een hulpmiddel is voor de bestrijding van gezinsarmoede, en die wordt ondersteund door de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken, wordt geïntegreerd in het EU 2020-beleid en wordt uitgevoerd zodat vooruitgang bij het terugdringen van de armoede kan worden gewaarborgd?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, ik herhaal dat wij hier - als ik me niet vergis - te maken hebben met het eerste initiatief om een ambitieuze Europese strategie voor de bestrijding van dit probleem op te zetten. Anders gezegd, een strategie voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting en vooral voor de actieve insluiting van langdurig werklozen en oudere mensen, en hiermee belanden we opnieuw bij het concept van de meest kwetsbare groepen.
Om te beginnen heeft de Europese Unie naar aanleiding van de huidige economische crisis een gecoördineerd beleid ten uitvoer gelegd, een onmiddellijke shocktherapie op de korte termijn waarmee overheidsgeld in het financiële systeem is gepompt. Deze aanpak heeft - zoals de economisten zeggen - de automatische stabilisatoren aan het werk gezet, namelijk de sociale bescherming waarin de zogenaamde welvaartsstaten voorzien. Dit heeft ervoor gezorgd dat de situatie van de mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt en op de korte termijn wellicht niet terug aan de slag kunnen toch enigszins is verlicht.
De Europese Unie heeft dus wel degelijk gereageerd, en het belang van deze reële, vigerende, onmiddellijke reactie op de korte termijn mag niet uit het oog worden verloren. Bovendien overweegt de Europese Unie een strategie voor de bestrijding van de armoede die voortvloeit uit langdurige werkloosheid. De basiselementen die zij daarbij hanteert zijn opleiding, specialisatie, omscholing en onderwijs - het gaat niet op om al op jonge leeftijd te stoppen met leren - en het doel is om de voorwaarden te creëren die nodig zijn om deze mensen opnieuw toegang te bieden tot de arbeidsmarkt. Dit is een uitermate belangrijk element van de EU 2020-strategie, waarnaar ik al eerder heb verwezen. Het is ook opgenomen in de conclusies van de al vaak genoemde bijeenkomst van de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken die deze week heeft plaatsgevonden.
Het gaat dus om een Europese strategie die deel uitmaakt van de doelstellingen waaraan de Unie prioritaire aandacht wenst te besteden en die vervat zijn in de EU 2020-strategie. Het valt nog af te wachten of de Europese Raad, die de mededeling van de Commissie moet bestuderen, de meetbare streefdoelen op 25 en 26 maart zal aannemen, maar een ervan is de vermindering met 25 procent van het aantal mensen dat het risico loopt in armoede te vervallen.
Er zij aan herinnerd dat in Europa tachtig miljoen mensen het risico lopen in armoede te vervallen. De vermindering van dit cijfer met twintig miljoen en de toename van de actieve bevolking zijn middellangetermijndoelstellingen die deel uitmaken van de strategie en mede vorm zullen geven aan een pakket van gecoördineerde Europese strategieën.
Dames en heren, uiteindelijk draait alles om de coördinatie van de beleidsmaatregelen op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken. Het Verdrag van Lissabon laat hierover geen twijfel bestaan: wij moeten het sociale en werkgelegenheidsbeleid coördineren.
Dat is wat de Europese Unie onder druk van de crisis begint te doen. Dat is de beste manier om deze situatie aan te pakken. Uiteraard moeten wij daarbij gebruik maken van de instrumenten die de Europese Unie tot onze beschikking stelt en die van de Europese Unie deel uitmaken, zoals de interne markt en de Europese structuurfondsen.
Vicky Ford
(EN) De economische gevolgen zijn in sommige lidstaten duidelijk erger dan in andere. Bedankt dat u het over gepensioneerden hebt gehad. Ik heb begrepen dat de Commissie de mogelijkheid heeft om structuurfondsen in te houden als lidstaten niet voldoen aan EU-wetgeving.
Kan het voorzitterschap onderzoeken of is voldaan aan de aanbevelingen van het verslag-Auken, waarover dit Parlement afgelopen maart heeft gestemd? Deze hebben betrekking op eigenaren van onroerend goed in Spanje. Dit heeft een verwoestend effect gehad op Europese gepensioneerden, en heeft bij sommigen van hen geleid tot armoede en uitsluiting.
Ádám Kósa
(HU) Ik heb slechts één vraag. Twee maatschappelijke groepen worden het meest getroffen door armoede: laagopgeleiden en gehandicapten. In de vraag komt naar voren dat twee financiële fondsen niet voldoende waren om het probleem van deze twee groepen effectief aan te pakken. Mijn vraag is: wil de Europese Raad zich inzetten om deze twee maatschappelijke groeperingen en hun situatie effectief te kunnen helpen?
Diego López Garrido
Mevrouw de Voorzitter, de eerste vraag, over gepensioneerden die vastgoed bezitten in Spanje, gelijkt sterk op een andere vraag die hier eerder is gesteld, en het antwoord dat ik ga geven gelijkt sterk op mijn vorige antwoord.
Er zij onderstreept dat het hier gaat om een verzoek om de tenuitvoerlegging van een interne regelgeving van een lidstaat toe te lichten. Ik kan mij namens de Raad niet uitspreken over een kwestie waarop de eigen gerechtelijke procedures van een lidstaat van toepassing zijn. Ik ben er zeker van dat dit probleem op dezelfde wijze zou zijn behandeld als het zich in een andere lidstaat zou hebben voorgedaan, namelijk via de interne gerechtelijke procedures.
Voor wat betreft de vraag over kwetsbare personen ben ik het er helemaal over eens dat bijzondere nadruk moet worden gelegd op de twee groepen die de geachte afgevaardigde hier heeft genoemd, temeer omdat wij nu een nieuw instrument tot onze beschikking hebben: het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Dit instrument is belangrijk in zoverre het refereert aan de rechten van bijzonder kwetsbare personen, hetzij ouderen of mensen met een handicap, aan hun waardigheid en hun deelname aan het sociale en culturele leven, en vooral ook aan de bescherming van hun fysieke waardigheid en geestelijke integriteit tegen mensonterende of onmenselijke praktijken.
De Europese Unie heeft diverse instrumenten ontwikkeld om deze situatie aan te pakken, waaronder een gedetailleerde studie van de stand van zaken. Ik zou hier even nader willen ingaan op een interessant resultaat van de Eurobarometer van 2007. Uit het onderzoek blijkt dat de helft van de Europeanen van oordeel is dat oudere mensen, die het meest kwetsbaar zijn, slecht behandeld worden en er zelfs sprake is van misbruik bij het vervullen van hun behoeften. Bijna de helft van de Europeanen is van mening dat de samenleving deze mensen niet goed behandelt, juist omdat ze kwetsbaar zijn.
De lidstaten en de Europese Unie hebben de zogenaamde "open coördinatiemethode” toegepast om op dit gebied ervaringen uit te wisselen tussen de lidstaten. Het moet gezegd dat wij in sommige gevallen te maken hebben met kwesties die in de nationale wetgeving worden behandeld. Het betreft zaken die onder de nationale bevoegdheid vallen en derhalve door de lidstaten moeten worden aangepakt, onder meer krachtens het subsidiariteitsbeginsel.
De Europese Unie kan deze beleidsmaatregelen ondersteunen, maar niet helemaal vervangen. Ze kan ondersteuning bieden, maar ik denk dat dit ook weer verband houdt met de reeds genoemde sociale dimensie. Ik noem dit punt opnieuw, omdat ik het bijzonder belangrijk vind. De sociale dimensie van de strategie voor groei en werkgelegenheid wordt sterk benadrukt in het document van de Commissie dat besproken zal worden door de staatshoofden en regeringsleiders.
Ik ben van mening dat in die sociale dimensie plaats moet worden gemaakt voor de problemen die hier zijn opgeworpen en die niet nadrukkelijk aanwezig waren in de vorige strategie. Volgens mij zullen wij - gelet op de sociale impact van de huidige crisis - in de toekomst sterk rekening moeten houden met de sociale gevolgen van de economische problemen.
Robert Atkins
(EN) Wat gaat de minister die het voorzitterschap vertegenwoordigt doen om groepen van onze medeburgers te beschermen die armoede en sociale uitsluiting riskeren als direct gevolg van het Spaanse beleid ten aanzien van inwoners uit Groot-Brittannië en andere lidstaten in diverse gebieden van Spanje, wier huizen worden onteigend en die lijden onder dubieus planningsbeleid? De minister namens het voorzitterschap kan deze kwestie niet langer ontwijken, hij moet de Spaanse regering aanspreken en haar uitnodigen om de noodzakelijke actie te ondernemen.
Daniel Hannan
(ES) Hartelijk dank voor uw aanwezigheid, mijnheer López Garrido. Mijn vraag heeft betrekking op de armoede van Europese burgers die zich in bepaalde gebieden van Spanje bevinden. Ik begrijp dat u hier bent als vertegenwoordiger van een uitvoerend orgaan en niet van een juridisch orgaan in Spanje en dat u niet de woordvoerder bent van de autonome gemeenschap van Catalonië, maar wij hebben wel een antwoord nodig. Het gaat hier om vormen van misbruik die niets te maken hebben met het geschreven recht, maar met de tenuitvoerlegging van het recht en dat is een probleem waar een oplossing voor bestaat. Ik verzoek u slechts de Spaanse overheid een onderzoek over deze misbruiken te laten uitvoeren.
De Voorzitter
Uw Spaans is indrukwekkend, mijnheer Hannan. Ik zal het opnieuw aan de minister overlaten om te beslissen of hij hierop wil ingaan.
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, ik wil geen misbruik maken van mijn functie als fungerend voorzitter van de Raad om een specifieke regering of een specifieke nationale wetgeving te verdedigen. Ik wil geen misbruik maken van deze positie, omdat ik dan zeker de kritiek zal ontvangen dat ik dit podium gebruik om het handelen van een specifieke lidstaat of een centrale of autonome (deel)regering van een specifiek land te verdedigen.
U weet heel goed dat dit een kwestie is die op nationaal niveau moet worden opgehelderd en waarvoor nationale kanalen zijn. En niet alleen Spanje, maar alle Europese landen, de zevenentwintig lidstaten van de Europese Unie, zijn rechtsstaten die passende juridische kanalen hebben om dit soort vermeende vormen van misbruik op te helderen.
Die juridische kanalen functioneren in alle Europese landen en ik ben er zeker van dat de rechtsstaat niet alleen in Spanje, maar ook andere in Europese landen, waar zeker ook vormen van juridisch misbruik of overtredingen voorkomen, voldoende functioneert om dit soort problemen op te lossen.
Dit is wat in elk Europees land gebeurt waar dergelijke zaken zich voordoen. Ik wil niet proberen een antwoord te vermijden, noch simpelweg zeggen dat ik de vraag niet zal beantwoorden, maar u weet heel goed dat als u het parlementaire kanaal gebruikt om een vraag te stellen, het mogelijk is dat ik mijn functie als fungerend Voorzitter van de Raad niet wil gebruiken voor een interne kwestie in een van de lidstaten.
De Voorzitter
Vraag nr. 6 is ingetrokken.
Aangezien de volgende vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld:
Betreft: Visumregeling tussen de Europese Unie en Rusland
Het Spaanse voorzitterschap van de Raad zal erop toezien dat de visumplicht voor Europese en Russische burgers wordt afgeschaft. Dit proces zou wel eens van lange duur kunnen zijn en is in sterke mate afhankelijk van de vraag of Rusland in staat is het hiertoe voorbereide actieplan goed uit te voeren.
Dat er meer opening tussen de Europese Unie en het Russische district Kaliningrad komt blijkt uit het streven van de EU en Rusland naar "afbraak van de visummuren". Het anti-isolationistische beleid van de regio Kaliningrad en de beginselen van grensoverschrijdende samenwerking zijn zowel voor Rusland als voor de EU van belang. In dit verband hebben de buurlanden Polen en Litouwen via onderhandelingen weten te bereiken dat grensgangers de grenzen gemakkelijker kunnen passeren, maar dit akkoord is nog niet ten uitvoer gelegd.
Hoe denkt de Raad over de specifieke situatie van het district Kaliningrad in de dialoog tussen de EU en Rusland over het visumvraagstuk? Hoe kan deze dialoog worden gebruikt om tot akkoorden over lokaal verkeer te komen tussen lidstaten van de Unie (Litouwen, Polen) en de Russische Federatie, en aldus de formaliteiten voor grensgangers te vereenvoudigen?
Betreft: Betrekkingen EU-Rusland: agenda van het Spaanse voorzitterschap
Het Spaanse EU-voorzitterschap heeft ten aanzien van de betrekkingen EU-Rusland een ambitieuze agenda opgesteld: het wil graag de onderhandelingen met Rusland over een nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) afronden, een overeenkomst met Rusland sluiten over visumvrijheid en vooruitgang boeken bij een vrijhandelsakkoord tussen de EU en Rusland.
Om een vrijhandelsakkoord met de EU te kunnen sluiten, moet Rusland eerst lid worden van de WTO. Zijn er concrete vooruitzichten dat Rusland binnenkort tot de WTO toetreedt? Heeft de Raad een bepaalde strategie om Rusland tot toetreding tot de WTO te bewegen?
Ziet de Raad substantiële vorderingen in de onderhandelingen met Rusland over de nieuwe PSO? Is de Raad van mening dat dit het goede moment is om over een vrijhandelsregeling met Rusland na te denken, gezien de onenigheid binnen de EU over dit onderwerp? En acht de Raad Rusland beter voorbereid op een regeling met visumvrijheid dan andere partners van de EU, zoals Oekraïne, Moldavië of Georgië?
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp dat het om twee vragen gaat, waarvan een betrekking heeft op visa, ofwel de visumverplichting voor Russische en Europese burgers, en de andere betrekking heeft op de relaties tussen de Europese Unie en Rusland na de top in Stockholm en de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie. Ik heb begrepen dat dit de twee vragen zijn, mevrouw de Voorzitter.
Wat de visumkwestie betreft, wil ik eraan herinneren dat de Raad in 2003 twee verordeningen heeft aangenomen ter instelling van een specifiek doorreisfaciliteringsdocument en een doorreisfaciliteringsdocument voor treinreizigers. Drie jaar daarna concludeerde de Commissie dat de inwerkingtreding van dat systeem vloeiend verliep en dat beide partners er tevreden over waren.
Vanuit langetermijnoptiek, wanneer we het hebben over de regio Kaliningrad ten opzichte van de rest van de Russische Federatie, is de zogenoemde doorreisfaciliteringsregeling afhankelijk van de toekomstige ontwikkeling van de overeenkomsten over het visumbeleid tussen de Europese Unie en de Russische Federatie.
In een gemeenschappelijke verklaring, na de bijeenkomst van de Permanente Partnerschapsraad EU-Rusland inzake justitie en binnenlandse veiligheid van 2 december vorig jaar, besloten beide landen eventuele wijzigingen van de overeenkomst van de Europese Gemeenschap met Rusland over het faciliteren van visa te bespreken, teneinde reizen van Europese en Russische burgers gemakkelijker te maken, in het bijzonder reizen van inwoners van de regio Kaliningrad.
In die gemeenschappelijke verklaring gaven de Europese Unie en Rusland tevens aan te hopen overeenkomsten te kunnen sluiten inzake lokaal grensverkeer tussen Rusland en geïnteresseerde buurlidstaten van de Europese Unie. In dit verband geeft Verordening (EG) nr. 1931/2006 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van regels inzake klein grensverkeer aan de landbuitengrenzen van de lidstaten en tot wijziging van de bepalingen van de Schengenuitvoeringsovereenkomst, de lidstaten de bevoegdheid bilaterale overeenkomsten te sluiten met derde buurlanden, teneinde de regeling voor lokaal grensverkeer toe te passen.
De onderhandeling van dergelijke overeenkomsten is in dit geval een kwestie voor de betreffende lidstaten en de Russische Federatie. Hoe dan ook neemt de Raad nota van het feit dat er tevens onderhandelingen zijn tussen Letland en Rusland en tussen Polen en Rusland.
Wat de vraag over de strategische betrekkingen tussen de Europese Unie met Rusland betreft, wijst de Raad het Europees Parlement erop dat er, in navolging van de top EU-Rusland in Stockholm afgelopen november, een nieuwe top tussen de Europese Unie en Rusland zal plaatsvinden tijdens het Spaanse voorzitterschap, dit keer in Rusland. Met andere woorden, er wordt een nieuwe impuls gegeven aan de betrekkingen tussen beide landen.
Uiteraard bestaat altijd de mogelijkheid dat die betrekkingen met complexe problemen gepaard gaan, net als dat er meningsverschillen kunnen zijn, maar de relatie tussen de Europese Unie en Rusland is breed en heeft vele kanten. Wij zijn op economisch en commercieel vlak steeds sterker met elkaar verbonden en, dat kunnen we niet ontkennen, in hoge mate van elkaar afhankelijk op het gebied van energie en hebben gemeenschappelijke belangen op andere gebieden met betrekking tot problemen die verder reiken dan onze beide landen, wereldwijde problemen die we moeten oplossen en waar we zoveel mogelijk gezamenlijk moeten optreden.
Het is dus altijd goed mogelijkheden te zoeken om onze betrekkingen met Rusland te versterken, zonder daarbij de principes en waarden waarop de Unie is gestoeld uit het oog te verliezen.
De Europese Unie steunt de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie, maar Rusland is het land dat maatregelen moet nemen om op dit vlak vooruitgang te boeken.
Wat de nieuwe overeenkomst tussen de Europese Unie en Rusland betreft, zijn beide partijen het erover eens dat het goed zou zijn een nieuw een breed akkoord te sluiten. De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Rusland, die in de jaren negentig is gesloten, is in vele opzichten achterhaald. Er is veel gebeurd en er is veel veranderd sinds de jaren negentig en we moeten nu een nieuwe overeenkomst sluiten, waarin we ons ambitieus tonen. We hebben de lat hoog gelegd en willen, indien mogelijk, alle aspecten van de relatie tussen de Europese Unie en Rusland aanpakken.
Bij deze onderhandelingen is op diverse gebieden vooruitgang geboekt. Andere zaken gaan langzamer, zoals handel en investeringen. Voor ons is het zeer belangrijk dat er enkele solide bepalingen in komen, solide overeenkomsten met Rusland op het gebied van handel, investeringen en energie.
Wat het vrijhandelsregime betreft, zijn we het ermee eens dat we een vrijhandelsakkoord met Rusland kunnen sluiten zodra Rusland lid is geworden van de Wereldhandelsorganisatie.
De liberalisering van visa is een belangrijke politieke kwestie, een kwestie die directe gevolgen heeft voor de burgers van Rusland en de Europese Unie. Op dit vlak denk ik dat we beide de intentie hebben visa te verstrekken, zodra dit mogelijk is.
Het ideaal zou de liberalisering van visa zijn, met andere woorden het afschaffen van de visumvereiste, maar daar is uiteraard nog heel wat voor nodig en bovendien moeten we bekijken welke zaken hierbij belangrijk zijn, zoals veiligheid. Bovendien dient een eventuele liberalisering altijd wederzijds te zijn.
Wat Oekraïne, Moldavië en Georgië betreft, geldt voor elk van deze landen een specifieke situatie voor wat het visumbeleid betreft en daarom kunnen we op dit moment nog niet voorspellen hoeveel vooruitgang deze drie landen zullen boeken ten opzichte van de visumdialoog die wij met Rusland voeren.
Bernd Posselt
(DE) Twee kritieke punten wil ik nogmaals aanhalen. Het eerste punt betreft dedemocratie, de eerbiediging van de rechtsstaat en mensenrechten. Dat zijn de ergste tekortkomingen. Hoe intensief is de dialoog met betrekking tot deze kritieke punten? Wij hebben het gevoel dat de ontwikkelingen in dit opzicht achteruit in plaats van vooruit gaan.
Mijn tweede punt betreft de energiezekerheid. Hoe staat het concreet met de energieonderhandelingen?
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, geacht lid, zoals u weet is energiezekerheid een van de prioriteiten of centrale strategische doelstellingen van de Unie. In de Europese Unie - met name sinds vele lidstaten van de Europese Unie rechtstreeks zijn getroffen door de gascrisis tussen Rusland en Oekraïne begin 2009 - is energiezekerheid buitengewoon belangrijk en absoluut een van de belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie, een doelstelling die natuurlijk verbonden is met de belangrijke doelstelling van de bestrijding van klimaatverandering.
De strategie van de Raad en het voorzitterschap van de Unie ten aanzien van energie en energiezekerheid richt zich op meer differentiatie in energieleveranciers en energiebronnen en bij de distributie van die energie. We hebben daarom een breder scala aan mogelijkheden nodig om oligopolies of te grote afhankelijkheden te voorkomen.
Diverse Europese landen zijn voor hun energie te zeer afhankelijk van Rusland. Dit heeft ook te maken met het feit dat Europa in de twintigste eeuw gedurende lange tijd verdeeld is geweest en met het feit dat interconnecties tussen sommige Europese landen simpelweg niet bestaan.
Toen die crisis zich voordeed, zagen we hoe sommige landen die er niet direct door werden getroffen niet solidair konden zijn met landen die er wel onder hadden te lijden, wegens het gebrek aan interconnecties. Daarom zijn de energiedoelstellingen in Europa buitengewoon belangrijk, zowel op middellange als op lange termijn, en daarom zijn wij vóór een diversificatie van energiebronnen en voor het versterken van projecten als de Nabucco-pijplijn en de projecten Nord Stream of South Stream, die betrekking hebben op Rusland, om iets te verwezenlijken wat nu nog niet bestaat in Europa: een gemeenschappelijke energiemarkt. Voor de verwezenlijking van deze doelstellingen, wat het Verdrag van Lissabon mogelijk maakt, aangezien het een energiebevoegdheid invoert die voorheen niet bestond, is het van essentieel belang een strategische relatie op te bouwen met Rusland op het gebied van energie en andere zaken.
Bovendien hebben we in het Verdrag van Lissabon andere instrumenten die betrekking hebben op het buitenlands beleid. Het Verdrag van Lissabon versterkt het Europees buitenlands beleid: we hebben een Voorzitter van de Europese Raad, een hoge vertegenwoordiger en er komt een Europese dienst voor extern optreden. Met andere woorden, er is sprake van een versterking van de externe visie van de Europese Unie, waardoor wij een sterkere positie hebben in onderhandelingen met andere landen op elk gebied, ook op economisch en energiegebied. Dit is de visie die ik u kan schetsen met betrekking tot de relaties met Rusland.
We zijn in onderhandeling over een overeenkomst waarin het energievraagstuk een centrale rol speelt. Dit overleg is nog in de beginfase en we hebben goede hoop op een positieve uitkomst, maar uiteraard is het, net als bij ieder akkoord, een thema dat afhangt van zeer complex overleg, dat weer deel uitmaakt van een serie onderhandelingen over deze partnerschapsovereenkomst die we willen herzien, na een periode van vijftien of twintig jaar waarin veel is gebeurd in Europa. Een van deze is de bijzondere relatie die we moeten hebben met Rusland, aangezien dat land, zoals de hele wereld weet, een van de landen is die in de afgelopen jaren de meeste veranderingen heeft doorgemaakt.
Bogusław Sonik
(PL) Mevrouw de Voorzitter, naar aanleiding van vraag 9, die ik namens mijn collega, mevrouw Morkūnaitė-Mikulėnienė, zou stellen en die verband houdt met de vorige vraag, zou ik willen stellen dat zowel Rusland als Wit-Rusland van plan zijn om een kerncentrale te bouwen in de buurt van de oostelijke grens van de Europese Unie, in de regio Kaliningrad. Rekening houdend met de ervaring van Tsjernobyl leiden deze plannen tot angst en onzekerheid over de hieraan verbonden gevaren. Is de Raad van plan om het probleem van de milieuveiligheid aan de orde te stellen tijdens de volgende onderhandelingen met Rusland? Vanuit ons oogpunt is dit een zeer belangrijke kwestie.
Janusz Władysław Zemke
- (PL) Ik zou willen terugkomen op vragen 7 en 8, dus op de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland. De heer López Garrido heeft terecht opgemerkt dat deze betrekkingen gebaseerd zouden moeten zijn op waarden, maar indien dit daadwerkelijk het geval is, heeft de Europese Unie bijzondere verplichtingen ten aanzien van de mensenrechtenactivisten in Rusland.
Met het oog hierop zou ik de volgende vraag willen stellen: Moet in het kader van het beleid van de EU-lidstaten en van de Unie als geheel niet worden voorzien in specifieke regels met betrekking tot visa voor verdedigers van de mensenrechten in Rusland? Een dergelijke regeling zou deze personen in staat stellen om op relatief korte termijn een visum te krijgen.
Diego López Garrido
fungerend Voorzitter van de Raad. - (ES) Met betrekking tot de interventie over kernenergie moet ik zeggen dat de, in dit geval nationale, verantwoordelijkheid voortvloeit uit de internationale overeenkomsten van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA), met andere woorden het Verdrag inzake nucleaire veiligheid, waarbij Wit-Rusland, Rusland, Euratom en de meeste lidstaten van de Europese Unie zijn aangesloten.
De Raad begrijpt dat contraherende partijen die dichtbij een kerncentrale zijn gelegen moeten worden geraadpleegd, aangezien ze gevolgen van de centrale zouden kunnen ondervinden. Daarom dient de overeenkomst tussen Euratom enRusland , die op dit moment wordt gesloten, met betrekking tot de vreedzame toepassingen van kernenergie, bepalingen te bevatten over controleerbare eisen op het gebied van nucleaire beveiliging en de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van medewerkers. Bovendien wil ik u eraan herinneren dat dit vraagstuk periodiek wordt behandeld in het kader van de dialoog tussen de Europese Unie en Rusland inzake energie.
Wat de beoordeling van de gevolgen in internationaal verband betreft, merkt de Raad op dat Wit-Rusland ondertekenaar is van het Verdrag van Espoo inzake grensoverschrijdende milieueffectbeoordelingen, dat bindende verplichtingen bevat ten aanzien van het beoordelen van de gevolgen voor het milieu en mogelijke milieurisico's. In dit geval zegt de Raad echter dat de verantwoordelijkheid voor het opzetten van dergelijke milieueffectbeoordelingen grotendeels bij de projectontwikkelaars ligt.
De Russische Federatie is geen partij bij dit Verdrag. Toch zouden wij graag zien dat Rusland het Verdrag van Espoo op vrijwillige basis ten uitvoer legt. Dat doet het land namelijk ook al geruime tijd voor de al bestaande kerncentrales.
Wat ten slotte de vraag betreft van het geacht parlementslid over mensenrechten inzake Rusland, heeft eerder een debat plaatsgevonden waarin mensenrechtenkwesties aan de orde zijn gesteld, en ik ben van mening dat de criteria voor het beschermen van de mensenrechten of voor het aan de kaak stellen van mensenrechtenschendingen overal gelijk zijn. Daarom is geen enkel land ervan gevrijwaard dat mensenrechtenschendingen op basis van het recht en ik zou zelfs zeggen op basis van een morele plicht worden veroordeeld. Dit zijn veroordelingen die ook van onze kant komen, en wij moeten daar ook toe overgaan, wanneer deze schendingen in de Europese Unie of in een van haar lidstaten plaatsvinden.
Het verband tussen deze kwestie en het visumbeleid is op dit moment erg lastig te leggen of te preciseren. Er wordt algemeen overleg over visa gevoerd. Ik denk dat men in het kader van deze algemene onderhandelingen over visa andere manieren zou kunnen voorstellen voor de verstrekking van visa. Maar zoals ik zei, zitten we nu midden in een breed overleg over visa met Rusland en ik denk dat we daarop moeten concentreren: de regeling van visa in algemene zin.
Dat zal waarschijnlijk tot de beste resultaten leiden op het gebied van het vrije verkeer van personen en Europeanen, en het biedt Europa zelfs de beste kans dat zijn waarden ook door andere burgers, buiten de Europese Unie, worden gedeeld.
De Voorzitter
Vragen die bij gebrek aan tijd niet aan bod gekomen zijn, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
