Vragenuur (vragen aan de Raad) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B7-0212/2009).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.

Betreft: Mensenrechten op Cuba
Hoe beoordeelt de Raad de actuele mensenrechtensituatie op Cuba, en dan met name met betrekking tot de politieke gevangenen, en beschikt hij over informatie over de levensomstandigheden in de gevangenis van de Cubaanse arts Dr. Darsi Ferrer en zijn medegevangene Alfredo Dominquez, die naar verluidt onder uiterst onmenselijke omstandigheden zitten opgesloten?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Uiteraard ben ik bereid om van de Verenigde Staten naar de vraag van de heer Posselt aangaande Cuba over te gaan, dus dank voor uw vraag, mijnheer Posselt.
De Raad maakt zich nog altijd ernstig zorgen over de mensenrechtensituatie op Cuba, met name over het feit dat er geen vooruitgang wordt geboekt op het gebied van de burgerrechten en de politieke rechten. De inwoners van Cuba kennen geen vrijheid van meningsuiting of vrijheid van vergadering. Er bestaat geen vrije pers. De toegang tot informatie, waaronder het internet, blijft beperkt. Er is vooralsnog geen verandering gekomen in de situatie rond het vrije verkeer van burgers naar en binnen Cuba. Er zijn op dit moment 208 politieke gevangen op Cuba. Dit waren er in 2007 nog 2034, maar de meeste gevangen zijn vrijgelaten omdat zij hun straf volledig hadden uitgezeten. De ambassades van de lidstaten in Havana houden nauwkeurig toezicht op de lijst van politieke gevangenen en beschikken over een speciale werkgroep mensenrechten die zich over belangrijke zaken buigt.
De leefomstandigheden in de gevangenis voldoen volgens mensenrechtenverdedigers en getuigenissen van politieke gevangenen en hun families bijlange na niet aan de standaardminimumregels van de Verenigde Naties voor de behandeling van gevangenen. Een aantal gevangenen verkeert volgens hun familie in zeer slechte gezondheid en heeft geen toegang tot adequate medische verzorging. Er is een aantal rapporten verschenen over de wrede en vernederende behandeling van gevangenen, waaronder het slaan van gevangenen, het ontzeggen van benodigde medische verzorging en het psychologisch onder druk zetten van gevangenen. Er bestaan echter nog altijd geen rapporten over gevangenbewaarders of politieagenten die worden vervolgd wegens mishandeling.
De Cubaanse regering ontkent het bestaan van politieke gevangenen en blijft een internationaal onderzoek naar de mensenrechten door onafhankelijke mensenrechtenorganisaties helaas afwijzen. De benadering die de Raad hanteert in de kwestie rond Cuba is uiteengezet in het gemeenschappelijk standpunt uit 1996, dat sindsdien elk jaar door de Raad wordt geëvalueerd. In oktober 2008 kwamen de Europese Unie en Cuba overeen opnieuw een uitgebreide politieke dialoog op te pakken. Deze dialoog wordt overeenkomstig het beleid van de Europese Unie niet alleen gevoerd met de Cubaanse autoriteiten, maar ook met het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie. De Raad schenkt in zijn evaluatie van het gemeenschappelijke standpunt van 2009 speciale aandacht aan de democratische grondbeginselen, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden.
In de conclusies van juni dit jaar hebben we duidelijk aangegeven dat deze kwesties hoge prioriteit blijven genieten in de betrekkingen van de Europese Unie met Cuba. Met name riep de Raad de Cubaanse regering dringend op om de politieke gevangenen onvoorwaardelijk in vrijheid te stellen, met inbegrip van degenen die in 2003 gevangen zijn gezet, en we hebben onze bezorgdheid uitgesproken over de gezondheidstoestand van de gevangenen.
Bovendien riep de Raad de Cubaanse autoriteiten op internationale humanitaire organisaties onmiddellijk toegang te verschaffen tot Cubaanse gevangenissen. Sinds het begin van de politieke dialoog met Cuba afgelopen jaar heeft de Europese Unie elke bijeenkomst aangegrepen om de kwestie van de politieke gevangenen ter sprake te brengen. Zoals vermeld in de meest recente conclusies van de Raad dienen de mensenrechten tijdens deze bijeenkomsten altijd te worden behandeld en waar nodig zal ook de vreedzame democratische oppositie aan deze bezoeken deelnemen.
De Raad heeft besloten de dialoog met Cuba voort te zetten, omdat die de mogelijkheid biedt om op open wijze onderwerpen van gemeenschappelijk belang te bespreken, waaronder de mensenrechtensituatie, maar we blijven ons ernstig zorgen maken over de situatie op Cuba en we blijven de individuele zaken op de voet volgen, met name van gevangenen met ernstige gezondheidsklachten.
Met betrekking tot de specifieke situatie van een van de gevangenen die het geachte Parlementslid heeft genoemd, heeft de Europese Unie blijk van solidariteit gegeven. Daartoe had het Zweedse voorzitterschap in augustus in Havana het initiatief genomen. De Europese Unie wilde de familie van de gearresteerde dr. Darsi Ferrer hiermee laten zien dat zij zich zorgen maakt over het feit dat het nationale strafprocesrecht niet wordt nageleefd door de Cubaanse autoriteiten. Ook de zaak van de andere gevangene, de heer Alfredo Domínguez, wordt door het voorzitterschap gevolgd en naar voren gebracht tijdens de dialogen met Cuba, en we onderhouden inderdaad contact met zijn familie.
Bernd Posselt
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik dank mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad voor haar uitstekende en gedetailleerde antwoord.
De heer Brechtmann, van de International Society for Human Rights, heeft mij uitgebreide informatie over de omstandigheden in gevangenissen verstrekt. Ik wil alleen nog vragen of de Raad kan onderzoeken onder welke omstandigheden individuele gevangenen gevangen zitten en hoe de Raad de ontwikkelingen in Cuba voor wat betreft de betrekkingen met de Europese Unie beoordeelt?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Formeel gezien hebben we geen toegang tot deze informatie, maar via internationale organisaties, NGO's, contactpersonen, politieke partijen, enzovoort, weten we wel de hand te leggen op informatie - zij het enigszins fragmentarische informatie - over de situatie van de politieke gevangenen. We weten dat hun gezondheidssituatie in sommige gevallen zeer ernstig is. We proberen als schakel te fungeren tussen hun families en de NGO's om de situatie vooruit te helpen, maar een van de problemen die daarbij spelen is uiteraard het feit dat we slechts over weinig concrete en bevestigde informatie beschikken.
Een ander probleem is dat een zeer groot deel van deze gevangenen wordt vastgehouden zonder dat zij een proces hebben gehad en zonder dat hen iets ten laste is gelegd. Dit is in strijd met de wetten van Cuba. Zij hebben het recht om te weten waarom ze in de gevangenis zitten en op basis van welke aanklacht. Dat is een fundamenteel mensenrecht in alle samenlevingen, maar een recht dat niet bestaat op Cuba, zoals we weten.
De Cubaanse dialoog is uiteraard uiterst precair, maar we zijn van mening dat het op dit moment van belang is dat de dialoog overeenkomstig ons besluit inderdaad plaatsvindt, omdat het ons de mogelijkheid biedt contact te onderhouden met de autoriteiten, zeer strikt en standvastig te zijn in onze kritiek, maar ook contact te leggen met het maatschappelijk middenveld en met vreedzame dissidenten. We doen daarvoor ons best en zijn van mening dat dit op het ogenblik een succesvolle benadering zou kunnen zijn. Ik voorzie in de nabije toekomst geen ingrijpende veranderingen in deze situatie.
Nikolaos Chountis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de minister, daar wij volgens mij bij de mensenrechten en bij de vraagstukken die de heer Posselt in zijn vraag aan de orde stelt beter kunnen samenwerken met landen waarmee wij politieke en diplomatieke en tevens economische betrekkingen onderhouden, ben ik verbaasd over het feit dat de Europese Unie en de lidstaten een passieve en zelfs negatieve houding innemen ten aanzien van het redelijke verzoek van de Republiek Cuba tot opheffing van het door de Verenigde Staten opgelegd embargo.
Daarom vraag ik het voorzitterschap hoe het dit vraagstuk ziet en hoe volgens het voorzitterschap dit vraagstuk aangepakt moet worden met het oog op het feit dat, zoals bekend, Cuba op 28 oktober aanstaande in de Algemene Vergadering van de VN een resolutie zal indienen met betrekking tot de opheffing van het embargo door de Verenigde Staten.
Krisztina Morvai
(EN) Hier ben ik, een vreedzame dissident uit Hongarije, een van de lidstaten van de Europese Unie. Ik wil u om advies vragen. Hoe kunnen we bereiken dat de mensenrechtensituatie in Hongarije zich in net zoveel belangstelling van uw kant mag verheugen als de mensenrechtensituatie op Cuba?
In Hongarije wordt al sinds het najaar van 2006 op massale schaal politiegeweld gebruikt tegen vreedzame betogers en worden vele politieke gevangenen in de gevangenis gemarteld.
Ik zou de Cubaanse politici willen verzoeken om te onzen behoeve te onderhandelen op grond van alle...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken.)
De Voorzitter
Het spijt me maar u hebt dertig seconden spreektijd en de vraag gaat over de mensenrechten op Cuba.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Heel de Europese Unie heeft zich bij verschillende gelegenheden uitgesproken tegen het Amerikaanse embargo en tevens aangegeven van mening te zijn dat dit een toekomstige oplossing voor de situatie op Cuba niet in de hand werkt.
De Europese Unie heeft zich bovendien bereid verklaard een nauwere samenwerking met Cuba aan te gaan, onder andere op het gebied van de handel, afhankelijk van de vooruitgang die wordt geboekt met betrekking tot de situatie van de mensenrechten.
Gezien het feit dat er op het gebied van de mensenrechten en de eerbiediging van de democratische rechtsorde vooralsnog geen positieve ontwikkelingen hebben plaatsgevonden en het aantal politieke gevangenen niet is gedaald, is het voor ons op dit moment echter niet mogelijk om dit proces in gang te zetten. Het is aan de Cubaanse autoriteiten om door middel van concrete vooruitgang te laten blijken dat zij deze betrekkingen met ons willen aangaan. Helaas zijn er tot op heden nog maar weinig tekenen die in deze richting wijzen.
De Voorzitter
Het zou prettig zijn als de afgevaardigden zich aan de regels van het vragenuur hielden. Dit betekent dat een aanvullende vraag van dertig seconden mag worden gesteld over het onderwerp van de vraag in kwestie.

Betreft: Misbruik van ouderen
Naar schatting staat meer dan 10% van de ouderen bloot aan enige vorm van lichamelijk, psychisch, financieel of mentaal misbruik, zowel in huiselijke kring als in zorginstellingen en door de vergrijzing gaat dit percentage nog stijgen. Welke stappen gaat het Zweedse Voorzitterschap ondernemen om zijn toezegging na te komen dat de samenwerking en acties op Europees niveau zullen worden verbeterd om de kwaliteit van de zorgdiensten aan ouderen te verhogen en misbruik van ouderen te voorkomen?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mevrouw Harkin stelt een kwestie aan de orde die vandaag zeer relevant is, nu een almaar groter deel van de bevolking steeds ouder wordt. Maatregelen op dit gebied zijn in de eerste plaats een nationale bevoegdheid en de Gemeenschap kan het werk van de lidstaten slechts steunen en aanvullen.
Het Zweedse voorzitterschap wil echter aandacht besteden aan de kwestie, en we doen alles wat we kunnen om de kwaliteit van de zorgdiensten aan ouderen te verhogen en problemen met betrekking tot misbruik van ouderen te bestrijden. In dit opzicht wil ik herinneren aan een conferentie die een maand geleden in Stockholm plaatsvond over het thema "gezond en waardig ouder worden”. Aan de conferentie namen 160 personen uit 27 landen deel. De deelnemers waren van een hoog niveau. De Commissie was aanwezig, evenals de lidstaten, ambtenaren van ministeries van Gezondheid en Sociale Zaken en veel niet-gouvernementele organisaties.
Het doel bestond erin om aandacht te besteden aan net die problemen die de geachte afgevaardigde aan de orde stelt: hoe kunnen we omgaan met de nood aan meer samenwerking tussen de gezondheids- en zorgsector om tegemoet te komen aan de behoeften van onze oudere burgers? Het is de bedoeling van het voorzitterschap dat de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken op 30 november conclusies over dit onderwerp vaststelt. In de ontwerpconclusies vragen we een diepere en nauwere samenwerking op het gebied van gezond en waardig ouder worden, onder andere door uitwisseling van informatie tussen de lidstaten. De Commissie wordt ook verzocht een actieplan op te stellen voor de waardigheid, gezondheid en levenskwaliteit van ouderen.
Ik zou er ook aan willen herinneren dat de Raad in juni jongstleden onder de titel "Gelijke kansen voor vrouwen en mannen: actief en waardig ouder worden” conclusies vaststelde om het verstrekken van goede zorg, waaronder thuiszorg, aan ouderen te vergemakkelijken, rekening houdend met de verschillende behoeften van oudere vrouwen en mannen.
Wat de specifieke kwestie van misbruik van ouderen betreft, verbiedt Richtlijn 2000/78/EG van de Raad discriminatie op grond van leeftijd op het terrein van arbeid en beroep. De Commissie stelde voor om de bescherming uit te breiden naar een aantal andere terreinen zoals sociale zekerheid, gezondheidszorg, sociale voorzieningen, onderwijs, toegang tot goederen en diensten, huisvesting, enz.
Dat voorstel bevat veel relevante paragrafen die over misbruik van ouderen gaan. Het gaat onder andere om thuiszorg, institutionele zorg en gezondheidszorg. Het voorstel verbiedt intimidatie, een vorm van discriminatie die wordt gedefinieerd als ongewenst gedrag dat tot gevolg heeft dat "de waardigheid van een persoon wordt aangetast, en dat er een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd”.
Dat voorstel wordt momenteel in de Raad besproken en het Europees Parlement heeft er al een advies over opgesteld. Om het verslag goed te kunnen keuren is in de Raad eenparigheid vereist. We kunnen natuurlijk niet vooruitlopen op het resultaat van de discussie in de Raad, maar ik wil niettemin zeggen dat we er alles aan doen om wetgeving in te voeren die bijdraagt tot de uitbanning van alle vormen van misbruik en verwaarlozing van ouderen, wat volledig in de lijn ligt van het advies van het Europees Parlement.
Het is natuurlijk onze stellige mening dat niemand het slachtoffer mag worden van intimidatie of misbruik, en al zeker niet onze ouderen die zo afhankelijk zijn van zorg.
Marian Harkin
(EN) Dank u, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, voor uw weldoordachte antwoord. Volgens de mededeling van de Commissie uit 2008 dienen de juiste voorwaarden worden geschapen qua middelen, opleiding en ondersteuning voor verzorgers. Ik ben het in dezen volkomen met u eens en begrijp ook dat dit een nationale aangelegenheid is.
Er zijn echter enkele gebieden waarop de Europese Unie hulp kan bieden. Een daarvan is het gehele gebied van de grensoverschrijdende dimensie. Ik zou graag uw mening willen horen over de invoering van een formele structuur voor het uitwisselen van informatie tussen gezondheidsdeskundigen, in dit geval verzorgers, die grensoverschrijdende werkzaamheden verrichten.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik bedank de afgevaardigde voor dat voorstel. Ik heb hier nog niet eerder van gehoord. Dit lijkt me een goed initiatief, maar ik moet dit eerst terugkoppelen naar de betrokken ministers en het in het overlegproces inbrengen. Wellicht kunnen we hier later nog op terugkomen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De Europese Unie heeft een vergrijzende bevolking. Ouderen hebben behoefte aan speciale voorzieningen in de zin van medische diensten en passende faciliteiten die voor hen worden aangebracht in gebouwen en het openbaar vervoer. Zweden heeft een lange traditie op het gebied van sociaal beleid. Welke voorstellen bespreekt u met de overige lidstaten om de leefomstandigheden voor ouderen in de gehele Europese Unie te verbeteren?
Seán Kelly
(EN) Fungerend voorzitter, mevrouw Harkin heeft een zeer belangrijke vraag gesteld die u prima hebt beantwoord, maar, als ik zo vrij mag zijn de vraag in een wat breder verband te plaatsen: onder "ouderen” worden tegenwoordig in de regel 65-plussers verstaan. Overweegt u om EU-breed de pensioenleeftijd te verhogen of daar in ieder geval flexibeler mee om te gaan, en om het pensioen geleidelijk in te laten gaan in plaats van definitief op één moment, zoals nu het geval lijkt te zijn bij de meeste mensen? Dat zou de levenskwaliteit enorm vooruithelpen en meer respect voor ouderen teweegbrengen.
De Voorzitter
Ik geloof dat we hiermee een beetje afdwalen van het onderwerp van de vraag, maar ik laat het aan de minister over of zij er antwoord op wil geven.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Het antwoord op de eerste vraag van de geachte afgevaardigde is 'ja', vooral omdat we deze onderwerpen moeten bespreken.
Het trio - het Franse, Tsjechische en Zweedse voorzitterschap - heeft afgesproken om de dialoog over thema's op het vlak van gezondheid en ouderen op te voeren. Zo vond er bijvoorbeeld een conferentie over Alzheimer plaats, en de vorige maand gehouden conferentie die ik noemde ging over de waardige omgang met ouderen. Bij deze gelegenheid hebben we het over dit thema gehad, en de conclusies zullen eind november aan de orde komen in de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken, waarbij we ons uiteraard ook zullen buigen over het verslag van het Europees Parlement.
Over de pensioenleeftijd beslist iedere lidstaat zelf, maar in het overleg dat we voeren over de strategie van Lissabon - nu eens niet het Verdrag van Lissabon -, over de manieren om de groei, ontwikkeling en inzetbaarheid te verhogen en over de demografische uitdaging waar we voor komen te staan, is dit uiteraard een van de punten die we meenemen: hoe kunnen we ook de deskundigheid en ervaring van ouderen benutten, en hoe kunnen we manieren vinden om hen bij de beroepsbevolking te houden. Het is niet aan de Raad om exact te bepalen op welke leeftijd dit moet gebeuren, maar het is wel zijn taak om alle lidstaten aan te moedigen hun beroepsbevolking optimaal te benutten.
Betreft: De in Eritrea gevangen gehouden Zweedse journalist Dawit Isaak
Volgens berichten in de Zweedse media is de Zweedse staatsburger Dawit Isaak, die sinds 2001 gedetineerd is in Eritrea, overgebracht naar een andere gevangenis, waar naar verluidt niemand ooit levend uitgekomen is. Dawit Isaak wordt nu al bijna 8 jaar onder zeer slechte omstandigheden vastgehouden door een misdadig regime, zonder dat hem is verteld waarom hij op zo brute wijze in de gevangenis is gezet en van zijn gezin, zijn vrienden en zijn werk is gescheiden. Tot nu toe zijn alle pogingen om Dawit Isaak vrij te krijgen mislukt. De EU zou meer moeten doen: Isaak is ook EU-burger. Als er niets wordt ondernomen, dreigt Isaak te sterven zonder dat Zweden of de EU er zelfs maar in geslaagd zijn om zijn zaak serieus te bespreken met de president van Eritrea.
Wat zal het Zweedse voorzitterschap doen om de zaak-Dawit Isaak op het hoogste EU-niveau aan de orde te stellen?
Is het wel passend dat Eritrea bijstand van de EU ontvangt, als dat land de fundamentele mensenrechten zo flagrant aan zijn laars lapt?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Het is acht jaar geleden dat de Zweeds-Eritreese journalist Dawit Isaak in Eritrea werd gearresteerd en in de gevangenis werd gegooid. Hij zit gevangen zonder proces en zonder tenlastelegging. Noch zijn familie, noch de Zweedse regering, noch internationale mensenrechtenorganisaties mogen hem bezoeken.
Er zijn in de voorbije jaren helaas absoluut geen tekenen geweest dat de mensenrechtensituatie in Eritrea verbetert. De verantwoordelijkheid voor deze situatie ligt volledig bij de Eritrese regering. Dat Eritrea zijn verplichtingen met betrekking tot de mensenrechten overeenkomstig het nationaal en internationaal recht voortdurend schendt, baart de EU grote zorgen.
We maken ons met name zorgen over de kwestie van de politieke gevangenen en het feit dat er geen recht op vrije meningsuiting is. De EU heeft meermaals de onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen in Eritrea, en vanzelfsprekend ook van Dawit Isaak, geëist. Op 18 september 2009 legde het voorzitterschap namens de Europese unie een erg duidelijke verklaring af waarin het de eis herhaalde dat alle politieke gevangenen worden vrijgelaten en waarin het vaststelde dat het gedrag van Eritrea een duidelijke schending is van de verplichtingen die in het door Eritrea geratificeerde Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van de VN zijn vastgesteld.
De zaak van Dawit Isaak is helaas niet opgelost, maar ze blijft een topprioriteit voor de EU, voor het Zweedse voorzitterschap en voor de Zweedse regering. We gaan onverdroten door met onze inspanningen tot hij om humanitaire redenen vrij wordt gelaten en herenigd kan worden met zijn familie. Ik kan u verzekeren dat we zijn zaak en de situatie van zijn medegevangenen op het hoogste niveau in Asmara aan de orde zullen blijven stellen.
Mensenrechten zijn een centraal element van de betrekkingen tussen de EU en Eritrea. We zijn bereid om met de Eritrese regering samen te werken voor het verbeteren van de mensenrechtensituatie. Wat de bijstand betreft, deze wordt geregeld door en is afhankelijk van de bepalingen van de Overeenkomst van Cotonou. In de Overeenkomst van Cotonou is sprake van zowel de mensenrechten als de politieke dialoog, als middel om druk uit te oefenen en verandering tot stand te brengen. Het is een voortdurend proces dat wanhopig traag verloopt, maar we hopen dat het een instrument kan zijn om vooruitgang te boeken.
Olle Schmidt
(SV) Ik hoef u geen nadere details te geven over de verschrikkelijke zaak van Dawit Isaak. Ik weet ook dat mevrouw Malmström zich enorm inzet voor deze kwestie.
Voor zover ik weet, is Dawit Isaak de enige EU-burger die gevangen is gezet wegens het uitoefenen van zijn recht op vrije meningsuiting. Zou de EU daarom niet als één blok een speciale gemeenschappelijke verklaring over Dawit Isaak moeten publiceren? Zou de kwestie van een speciale verklaring niet in de Raad aan de orde moeten worden gesteld? Misschien zou mevrouw Malmström of iemand anders ook naar Eritrea moeten reizen en Dawit Isaak en zelfs president Isaias Afewerki proberen te ontmoeten. Ik hoop dat dit zal gebeuren, want ik vind het volkomen absurd dat een EU-burger jaar na jaar en blijkbaar zwaar ziek in de gevangenis zit zonder proces. Misschien sterft hij in gevangenschap.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Aan de heer Schmidt wil ik zeggen dat ik zijn enorme ongerustheid en frustratie over het feit dat er jaar na jaar niets verandert aan de situatie en het onmogelijk is om door te dringen tot de Eritrese autoriteiten, geheel deel. Ik ben er zeker van dat de heer Schmidt en andere Parlementsleden reportages uit Eritrea hebben gezien en interviews met de president hebben beluisterd. Hij is geen gemakkelijk persoon om mee om te gaan en de wantoestanden in Eritrea zijn enorm.
We blijven werken via alle kanalen die we kennen, maar we hebben geen toegang tot de gevangenis. We kunnen hem niet bezoeken en we weten niet hoe het met hem gaat. We sluiten natuurlijk niet uit dat we naar Eritrea zullen reizen als we denken dat er vooruitgang kan worden geboekt in deze kwestie, maar momenteel is het onmogelijk om een belofte te verkrijgen dat we hem mogen bezoeken, een dialoog over Dawit Isaak kunnen voeren of zijn familie kunnen ontmoeten, die ter plaatse is in Eritrea. Het is enorm frustrerend. We hebben een zeer duidelijke verklaring afgelegd. Hij is, zoals de heer Schmidt zei, voor zover ik weet de enige uit de EU afkomstige politieke gevangene en we proberen op verschillende manieren om de druk op de Eritrese autoriteiten te verhogen en hen in te doen zien dat Dawit Isaak en zijn medegevangenen vrij moeten worden gelaten, wat ook zou stroken met de overeenkomsten die het land zelf heeft geratificeerd, maar het is erg moeilijk om een normale dialoog met dat land te voeren.
De Voorzitter
Er zijn geen andere aanvullende vragen na dit antwoord, dus gaan we over tot de volgende vraag.

Betreft: Alcoholstrategie van de EU
Binnenkort is het drie jaar geleden dat we de alcoholstrategie van de EU hebben overgenomen. Het was de bedoeling dat de strategie uiterlijk in de zomer van 2009 zou worden geëvalueerd. Helaas ziet het ernaar uit dat de evaluatie is uitgesteld. Voor Zweden is het alcoholbeleid steeds een belangrijk en met voorrang te behandelen aspect van de EU-samenwerking geweest.
Kan het Zweedse voorzitterschap in dit verband mededelen of het voornemens is zich in te zetten voor een spoedige evaluatie en, zo ja, wanneer deze plaatsvindt ?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Dank u, mevrouw Hedh. Ik zou om te beginnen mevrouw Hedh eraan willen herinneren dat het Zweedse voorzitterschap alcohol en gezondheid erg hoog op de agenda heeft gezet, omdat dit een belangrijk aspect is van de uitvoering van de communautaire strategie die de lidstaten moet helpen aan alcohol gerelateerde schade te beperken.
Tegen die achtergrond hebben we al drie grote bijeenkomsten gehouden. De eerste was de informele vergadering van de ministers van Volksgezondheid in juli in Jönköping, waar met name aandacht werd besteed aan de verkoop en marketing van alcoholhoudende dranken en aan de gevolgen ervan voor de alcoholconsumptie van jongeren. De tweede bijeenkomst was een conferentie van deskundigen over alcohol die op 21 en 22 september in Stockholm plaatsvond en ten doel had een duurzame en algemene langetermijnstrategie met betrekking tot alcohol in de EU te steunen. Er waren meer dan 450 deelnemers van in principe alle EU-landen en zij gaven de Zweedse prioriteiten op het gebied van alcohol en gezondheid hun sterke steun.
De derde bijeenkomst was de mondiale deskundigenvergadering over alcohol, gezondheid en ontwikkeling die op 23 september plaatsvond. Die vergadering werd georganiseerd door het Zweedse voorzitterschap in samenwerking met SIDA (Zweedse Organisatie voor internationale ontwikkelingssamenwerking) en het Noorse ministerie van Volksgezondheid en Zorg, en werd gesponsord door de Wereldgezondheidsorganisatie. Het doel bestond erin bij te dragen tot een mondiale strategie, met het oog op de bijeenkomst van de Wereldgezondheidsvergadering in mei volgend jaar. Tijdens de vergadering werden nieuwe bevindingen gepresenteerd over het verband tussen het schadelijke gebruik van alcohol, sociale ontwikkeling en de verspreiding van infectieziekten zoals hiv/aids en tuberculose - een belangrijk verband dat de aandacht verdient.
Het antwoord op de vraag "Kan het Zweedse voorzitterschap in dit verband mededelen of het voornemens is zich in te zetten voor een spoedige evaluatie?", luidt: ja. De vaststelling van een communautaire strategie in 2006 was een belangrijke stap. Daarmee erkende de Commissie alcohol als een van de centrale determinanten voor de gezondheid in de EU, alsmede de verantwoordelijkheid van de EU om risicovolle en schadelijke alcoholconsumptie te bestrijden. Dat werd verder versterkt door de steun die de ministers van Volksgezondheid van alle lidstaten van de EU met hun conclusies van november 2006 gaven.
Sinds 1 januari 2007 heeft de Commissie de ontwikkeling van de alcoholconsumptie en aan alcohol gerelateerde schade en de ontwikkeling van het beleid in de EU gevolgd. Ook al hebben we op heel wat gebieden vooruitgang vastgesteld, de verstreken tijd is te beperkt om de volledige omvang te beoordelen van de effecten die het alcoholbeleid en drinkgewoonten hebben op de gezondheid. Het eerste verslag van de Commissie, dat een paar weken geleden tijdens een conferentie van deskundigen werd voorgesteld, was een situatieverslag over de communautaire alcoholstrategie. Het is een tussentijds verslag, een aanloop naar het eindverslag dat in 2012 voorgelegd zal worden.
Het voorzitterschap zal het situatieverslag natuurlijk grondig doornemen en het resultaat van de deskundigenconferentie over alcohol en gezondheid evalueren. We zullen de vooruitgang volgen. We hebben ook een aantal nieuwe onderzoeken gefinancierd om ervoor te zorgen dat alcohol ook in de toekomst hoog op de Europese agenda staat. We financieren onder andere een onderzoek naar de invloed van alcoholmarketing op jongeren, een onderzoek naar de invloed van alcohol op ouderen in tien verschillende lidstaten en een onderzoek naar het effect van de grensoverschrijdende handel op het alcoholbeleid.
In onze ontwerpconclusies over alcohol en gezondheid, die momenteel in de werkgroep van de Raad worden behandeld, stellen we voor de Commissie te vragen om een begin te maken met de uitvoering van een analyse en prioriteiten vast te leggen voor de volgende fase van onze werkzaamheden met betrekking tot alcohol en gezondheid, om te onderstrepen dat we ook naar de periode na 2012 moeten kijken, wanneer de evaluatie zal zijn voltooid en de huidige alcoholstrategie afgelopen zal zijn. Het voorzitterschap stelt zich ten doel om, op basis van dat debat, in december 2009 conclusies van de Raad aan te kunnen nemen ter ondersteuning van een alcoholstrategie.
Anna Hedh
(SV) Mevrouw Malmström, ik weet dat het voorzitterschap diverse goede conferenties heeft belegd en veel tijd aan deze kwestie heeft gespendeerd.
Mijn vraag ging precies over de alcoholstrategie, omdat ik dezelfde vraag al eerder heb gesteld, ongeveer een half jaar geleden. Toen kreeg ik als antwoord dat de alcoholstrategie voor de zomer geëvalueerd zou worden. Dat is de reden waarom ik deze vraag heb gesteld, aangezien de kwestie niet op de agenda is verschenen.
Sinds het Zweedse voorzitterschap in 2001 een alcoholstrategie voor de EU voorstelde, is er veel gebeurd. De alcoholstrategie werd in 2006 vastgesteld en sindsdien is er veel gebeurd. Sommige lidstaten hebben de leeftijdsgrens opgetrokken, sommige hebben de accijnzen op alcohol verhoogd, sommige hebben de promillegrens verlaagd, enzovoort. Dat verheugt me. Ik had echter graag gehad dat het Zweedse voorzitterschap wat verder was gegaan met betrekking tot reclame, maar het is desondanks verheugend dat er nu onderzoek naar reclame, alcohol en jongeren is gedaan.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Bedankt voor uw steun aan deze aangelegenheid. We hebben echt geprobeerd de kwestie te benadrukken en dat is de manier waarop men in de EU kan werken: conferenties houden, onderzoek doen, stappenplannen vastleggen om te verzekeren dat alles vooruit blijft gaan, en zich verzekeren van de betrokkenheid van het komende voorzitterschap. Ik ben blij dat we het misverstand dat duidelijk is ontstaan, kunnen ophelderen. Het was de bedoeling dat er een tussentijds verslag zou zijn, dat natuurlijk ook wel belangrijk is en dat we bekijken en analyseren, maar de uiteindelijke evaluatie zou in 2010 plaatsvinden. Intussen is er ontzettend veel te doen en ik kan ook bevestigen dat heel wat lidstaten ontzettend veel doen, omdat iedereen in alle lidstaten bewust is gemaakt van de gezondheidseffecten die alcoholconsumptie heeft.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Mevrouw de minister, op EU-niveau daalt het aantal dodelijke verkeersongevallen, maar de ambitieuze doelstellingen zullen volgend jaar niet worden gehaald. De belangrijkste oorzaak is alcohol. Een aantal landen heeft te maken met een afschuwelijk hoog zelfmoordcijfer, en dit is wederom te wijten aan alcohol.
Denkt u niet dat we, naar voorbeeld van Scandinavië, in EU-verband de nu al strenge maatregelen tegen alcoholconsumptie verder moeten aanscherpen? Alcoholconsumptie zou met name moeten worden beperkt voor jongeren. Is Zweden bereid hiervoor de eerste stap te zetten?
Catherine Stihler
(EN) Ik wil de aandacht van de minister vestigen op het feit dat er in Schotland, in het kiesdistrict dat ik vertegenwoordig, momenteel een debat plaatsvindt over minimumprijzen voor alcoholproducten. Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om de minister te vragen of deze minimumprijzen ook onderwerp van gesprek zijn binnen de Raad. Het debat in Schotland is zeer omvangrijk en ik vroeg me af hoe de Raad tegen dit onderwerp aankeek, en of het überhaupt wel op de agenda staat.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Een van de vijf prioritaire thema's van de alcoholstrategie van de EG is precies het terugdringen van het aantal dodelijke slachtoffers en gewonden van verkeersongevallen als gevolg van alcoholgebruik. Dit is, zoals de geachte afgevaardigde al zei, een enorm probleem dat gigantisch veel leed veroorzaakt en ook een aanzienlijke economische kostenpost vormt.
De Commissie heeft een lager maximum voor onervaren en beroepsrijders voorgesteld, waarbij de landen die nu al bepaalde limieten hanteren deze niet mogen verlagen. Er is een aanbeveling die daarover gaat, en we werken samen met de lidstaten.
Veel lidstaten hebben die aanbevelingen al overgenomen, en er lopen momenteel veel bewustmakingsacties over dit thema.
Ik ben niet op de hoogte van lopende prijzendiscussies. Het kan goed zijn dat die er zijn. Ik zal dit opnemen met mijn collega-minister van Volksgezondheid, die voor deze kwestie bevoegd is, maar volgens mij is hierover geen specifieke discussie gaande.
Er zijn veel andere alcoholgerelateerde kwesties die momenteel onderwerp van gesprek zijn, maar deze kwestie vooralsnog niet, omdat zij uiteraard buiten de bevoegdheid van de EU valt.
Betreft: Het milieuaspect van gaspijpleidingen
In de Europese Unie wordt veel aandacht besteed aan de milieuaspecten van nieuwe gaspijpleidingen in de Unie (Nabucco, de Noordstroom- en de Zuidstroompijpleiding). De Noordstroompijpleiding, die op de bodem van de Oostzee zal komen te liggen is, gezien haar grootte en eventuele gevolgen voor het milieu van het Oostzeegebied, een uitzonderlijk project.
Welke gevaren voor het milieu dreigen volgens het Zweedse Raadsvoorzitterschap door de aanleg van deze gaspijpleidingen en welke maatregelen heeft zij op het oog om daartegen op te treden?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Nord Stream is door zijn omvang en mogelijke gevolgen een uniek project voor de Oostzeeregio. De Raad is zich bewust van de bezorgdheid over de milieuaspecten van het gaspijpleidingenproject Nord Stream, en heeft zorgvuldig nota genomen van de in juli vorig jaar aangenomen resolutie van het Europees Parlement over de gevolgen voor het milieu van de geplande gaspijpleiding in de Oostzee tussen Rusland en Duitsland.
Alle lidstaten van de EU en de Europese Gemeenschap hebben het VN-Verdrag van Espoo van 1991 ondertekend. Dat is het verdrag inzake milieurapportage in grensoverschrijdend verband. In het verdrag staat een aantal relevante verplichtingen die bindend zijn voor de partijen. Met name moeten zij verzekeren dat een milieueffectbeoordeling wordt uitgevoerd, waar overleg met de andere partijen die door een bepaald project beïnvloed worden, deel van uitmaakt.
De gevolgen van het Nord Stream-project voor het gevoelige milieu van de Oostzee zijn van het grootste belang en moeten zorgvuldig nagegaan worden. Het zou gevolgen kunnen hebben voor Natura 2000-gebieden en voor gebieden waar zich groeven en gedumpte chemische munitie bevinden. De verspreiding van sediment zou gevolgen kunnen hebben voor de mariene fauna en flora en zelfs voor de visserijsector. Het feit dat de gaspijpleiding in de buurt van belangrijke zeewegen ligt, zou ook milieu- en veiligheidsrisico's in kunnen houden.
Alle staten rond de Oostzee hebben nu al meer dan drie jaar binnen het kader van het Verdrag van Espoo samengewerkt om na te gaan hoe die verplichtingen van toepassing zijn op de uitvoering van het project.
De Raad wil niettemin beklemtonen dat het Nord Stream-project een particuliere onderneming is. Daarom zijn het de projectverantwoordelijken die informatie moeten verstrekken waaruit blijkt dat het project de toepasselijke wetgeving naleeft, onder controle van de betrokken lidstaten.
Derhalve kan de Raad op het Nord Stream-project geen commentaar leveren dat zou kunnen worden geïnterpreteerd als een inmenging in het nationale rechtsproces.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Hartelijk dank, mevrouw de minister, voor uw werkelijk begripvolle antwoord. Natuurlijk is Zweden alleszins door deze kwestie betroffen, zeer zeker omdat het aan de Baltische Zee grenst. Ik wil alleen één ding benadrukken, namelijk dat we aan dergelijke zaken nooit genoeg aandacht kunnen besteden. Ik zou ook graag van u willen horen dat dit waarschijnlijk inderdaad zo is, en dat Zweden tijdens zijn voorzitterschap deze kwestie aandachtig zal blijven volgen en de juiste stappen zal zetten.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Ik kan de geachte afgevaardigden verzekeren dat Zweden dat doet. We zijn zeer waakzaam met betrekking tot het gevoelige milieu in de Oostzee, dat natuurlijk aan risico's is blootgesteld ten gevolge van allerlei projecten die moeten worden uitgevoerd, en daarom hebben we aan dit project erg harde milieueisen gesteld. Het project wordt momenteel door verschillende relevante autoriteiten geëvalueerd en in detail onderzocht. Dit heeft geen gevolgen voor het Zweedse grondgebied maar voor de Zweedse economische zone, en daarom hebben we niet nagelaten te benadrukken dat de internationale verdragen, zoals het Verdrag van Espoo, de grondslag vormen voor de standpunten die we in zullen nemen. We mogen geen politieke of economische oordelen vellen. Dat is wat de Zweedse staat kan bekijken en dat doen we ook.
Betreft: Opheffing van de belemmeringen voor het vrije verkeer van werknemers tussen lidstaten
Het Zweedse voorzitterschap van de Raad erkent dat het in de huidige context van economische crisis van essentieel belang is dat de lidstaten in staat worden gesteld samen een antwoord te vinden op de uitdagingen, oplossingen te zoeken om uit de economische en financiële crisis te geraken, en vooral de werkloosheid terug te dringen en de negatieve sociale gevolgen ervan te milderen. De huidige belemmeringen voor het vrije verkeer van werknemers van de lidstaten die na 1 mei 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden vormen een beperking van de rechten van de burgers van die landen en kunnen leiden tot illegale arbeid en sociale dumping. Het wegnemen van die barrières beschermt zowel de migrerende als de autochtone werknemers. Gezien de toezegging die het Zweedse voorzitterschap heeft gedaan een actief beleid te voeren op de Europese arbeidsmarkt en de aanpassingscapaciteit en de mobiliteit te verbeteren, wens ik de Raad te vragen welke concrete maatregelen hij van plan is te treffen om de nog bestaande belemmeringen voor het vrije verkeer van werknemers uit de lidstaten die na 1 mei 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden, zo spoedig mogelijk weg te nemen.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) De Raad wil eraan herinneren dat het vrije verkeer van personen één van de in de communautaire wet- en regelgeving gegarandeerde grondrechten is, en het recht van EU-burgers omvat om in een andere lidstaat te leven en werken.
Op zijn vergadering van 9 maart 2009 deed de Raad een oproep aan de lidstaten die nog steeds overgangsmaatregelen toepasten en het vrije verkeer beperkten. De Raad zei toen dat de voortzetting van de beperkingen in het licht van de beschikbare gegevens moest worden bezien. De landen werden ook opgeroepen om in de derde fase de beperkingen op te heffen, indien geen ernstige verstoringen van hun respectieve arbeidsmarkten konden worden vastgesteld dan wel dreigden.
De Raad wees er de lidstaten ook op dat de voorkeur moet worden gegeven aan burgers uit lidstaten boven arbeidskrachten van buiten de EU, en dat de bescherming van burgers uit nieuwe lidstaten, die eerder al in een lidstaat woonden en werkten, tijdens de overgangsperioden van kracht blijft. Bovendien zijn de rechten van gezinsleden in acht genomen, zoals dat bij eerdere toetredingen ook het geval was.
De Raad benadrukte de sterke elementen van differentiatie en flexibiliteit in de regeling voor het vrije verkeer van werknemers. De lidstaten hebben verklaard ernaar te zullen streven de toegang tot de arbeidsmarkt krachtens de nationale wetgeving voor staatsburgers van de nieuwe lidstaten in kwestie te verruimen, teneinde de aanpassing aan het acquis te bespoedigen.
In november 2008 presenteerde de Commissie haar mededeling over de gevolgen van het vrije verkeer van werknemers na de uitbreiding. De Commissie stelde vast dat werknemers uit Bulgarije, Roemenië en de EU/10-lidstaten hebben helpen voorzien in de grotere vraag naar arbeidskrachten in de ontvangende landen en op die wijze een aanzienlijke bijdrage hebben geleverd aan duurzame economische groei. De beschikbare cijfers duiden erop dat de intracommunautaire mobiliteit na de uitbreiding niet heeft geleid - en waarschijnlijk niet zal leiden - tot ernstige verstoringen van de arbeidsmarkt.
De Commissie merkt ook op dat het volume en de richting van de mobiliteitsstromen eerder worden bepaald door het algemene mechanisme van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, dan door beperking van de toegang tot de arbeidsmarkt. De Commissie komt tot de conclusie dat de beperkingen arbeidsmarktaanpassingen kunnen vertragen en zwartwerken zelfs verergeren.
Het vrije verkeer van werknemers is voor de Europese Unie een belangrijke prioriteit. De mobiliteit van arbeidskrachten draagt ertoe bij dat het aantal banen toeneemt en dat de economie zich ook in een economische crisis aan kan passen. Bovendien draagt het vrije verkeer van werknemers ertoe bij sociale uitsluiting en armoede te reduceren.
Wat de overgangsperiode voor het vrije verkeer betreft, waar de geachte afgevaardigde naar vraagt, hebben de lidstaten het recht om hun beperkingen te handhaven tot het einde van de derde fase van de overgangsperiode. De Raad is echter van mening dat de economische crisis die Europa momenteel doormaakt, niet als aanleiding mag worden gebruikt om de overgangsregels toe te blijven passen. Zelfs in tijden waarin de vraag naar arbeidskrachten laag is, kunnen werkgevers moeite hebben om vacatures in te vullen met werkzoekenden uit eigen land.
De Raad bekijkt regelmatig de kwestie van overgangsregelingen. Dat hebben we laatst tijdens de vergadering van juni 2009 nog gedaan, toen de Raad nota nam van de informatie van de Commissie over het effect van het vrije verkeer in de context van de uitbreiding van de EU. De Commissie deelde aan de Raad mee dat drie van de EU/15-lidstaten voor 1 mei 2009 de Commissie er in kennis van hadden gesteld dat hun arbeidsmarkt ernstige werd verstoord of dreigde te worden verstoord. Duitsland en Oostenrijk bleven de toegang tot de arbeidsmarkt aan beperkingen onderwerpen door een arbeidsvergunning te blijven eisen, terwijl Groot-Brittannië een stelsel van registratie achteraf toepast, waarbij werknemers kunnen beginnen te werken maar zich binnen de dertig dagen moeten laten registreren.
In haar informatie aan de Raad benadrukte de Commissie ook dat ze naleving van de bepalingen van het toetredingsverdrag zou verzekeren en dat ze zich het recht voorbehield om verduidelijkingen te vragen aan de lidstaten die beperkingen blijven toepassen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Ik zou u willen vragen of u, als onderdeel van de agenda van het Zweedse voorzitterschap, in uw planning enige actie hebt opgenomen om opnieuw te proberen de lidstaten die vasthouden aan deze beperkingen op het vrije verkeer van werknemers, te overtuigen om deze weg te nemen. Verder zou ik u willen vragen of u bereid bent een dergelijk voorstel voor het wegnemen van de beperkingen op het vrij verkeer van werknemers op te nemen in de conclusies van het Zweedse voorzitterschap.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Bedankt, mevrouw de afgevaardigde. Alle leden van het huidige trio, het Franse, Tsjechische en Zweedse voorzitterschap, stelden in hun conclusies vast dat de uitbreiding de EU grote voordelen heeft opgeleverd, dat de uitbreiding tot economische groei heeft geleid en dat niets erop wijst dat er ernstige economische verstoringen zijn opgetreden.
We beschikken over mechanismen om de overgangsregels regelmatig samen met de Commissie te toetsen. Tussendoor kunnen we de lidstaten natuurlijk oproepen om de maatregelen te nemen die nodig zijn om discriminerende wetgeving weg te werken en ervoor te zorgen dat geschoolde arbeidskrachten uit de hele EU worden benut, maar de puur juridische aspecten worden regelmatig samen met de Commissie behandeld. Zoals ik al zei, hebben we eerder dit jaar een dergelijke toetsing doorgevoerd.
Franz Obermayr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de indienster van de vraag concentreert zich in haar opmerkingen natuurlijk hoofdzakelijk op de situatie in de lidstaten waarvan delen van de bevolking emigreren om ergens anders werk te vinden. Dat begrijp ik.
Oostenrijk echter - overigens net als Duitsland - heeft op grond van massale immigratie kunnen bereiken dat de overgangsperiode werd verlengd tot het moment waarop de arbeidsmarkt volledig is opengesteld. De redenen zijn duidelijk: negatieve effecten van verplaatsing en verspreiding als gevolg van grote inkomensverschillen - in het bijzonder tegen de achtergrond van de huidige problemen op de arbeidsmarkt - zouden samen met een toegenomen immigratie tot een aanzienlijke overbelasting van de arbeidsmarkt leiden en daarmee tot sociale spanningen, die niemand wil.
Daarom de volgende vraag: worden deze problemen, zoals ze in Oostenrijk en Duitsland tot uitdrukking komen, als zodanig erkend en zijn passende oplossingen voorzien?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Alle lidstaten van de EU worden hard getroffen door de economische crisis en werkloosheid. De cijfers verschillen wat, maar ze zijn allemaal hard getroffen. Een land heeft het recht de overgangsregels toe te passen, wat bijvoorbeeld Oostenrijk heeft gedaan, en de mogelijkheid bestaat om die regels onder toepassing van bijzondere procedures te verlengen als daarvoor een rechtvaardiging aan de Commissie wordt gegeven. Ik ken de precieze situatie in Oostenrijk onvoldoende goed. Ik weet niet of de problemen er groter zijn dan elders. Zoals ik al zei, hebben alle lidstaten grote problemen met betrekking tot de arbeidsmarkt.
De Commissie stelt in haar verslag dat niets erop wijst dat het vrije verkeer in een lidstaat tot verstoringen heeft geleid. In mijn eigen land, Zweden, dat ook door erg hoge werkloosheid wordt getroffen, hebben we geen enkel verband gezien tussen vrij verkeer en werkloosheid. De mensen die uit andere EU-landen zijn gekomen, waren welkom en zijn door de arbeidsmarkt opgenomen.
Betreft: Turkije hindert luchtvaartuigen van het Europees Agentschap voor controle aan de Buitengrenzen (Frontex)
Sinds mei 2009 hebben zes voorvallen plaatsgevonden waarbij luchtvaartuigen van het Europees Agentschap voor controle aan de Buitengrenzen (Frontex) werden gehinderd, hetzij door Turkse vliegtuigen hetzij via de radio. Het meest recente incident vond plaats op 8 september 2009, toen een helikopter van Frontex met twee Letse bemanningsleden een route volgden van het eiland Kos naar het eiland Samos. Boven het eiland Farmakonisi ondervond de piloot sterke hinder van de Turkse radarinstallatie van Datsa waardoor hij genoodzaakt werd uit te wijken en een ander vluchtplan door te geven.
Is de Raad op de hoogte van dit voorval? Hoe luidt zijn commentaar? Welke maatregelen denkt hij tegen Turkije te nemen?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Ja, de Raad is zich bewust van de voorvallen waar de geachte afgevaardigde naar verwijst. Het voorzitterschap zou willen zeggen dat Turkije als kandidaat-lidstaat de waarden en doelen van de Europese Unie moet delen, in overeenstemming met de Verdragen. Een duidelijk engagement inzake betrekkingen van goed nabuurschap en vreedzame conflictregeling is een cruciale en belangrijke vereiste voor lidmaatschap van de EU. Overeenkomstig het onderhandelingskader en de relevante conclusies van de Raad heeft de EU Turkije opgeroepen om dreigingen, conflicthaarden of maatregelen te vermijden die schadelijk kunnen zijn voor de betrekkingen van goed nabuurschap en de mogelijkheid om conflicten vreedzaam te regelen.
Ik wil de geachte afgevaardigde verzekeren dat de kwestie van de betrekkingen van goed nabuurschap systematisch door de EU aan de orde wordt gesteld, zoals laatst nog tijdens de vergadering van de Associatieraad op 19 mei en tijdens de bijeenkomst van de EU-trojka met de politieke leiders van Turkije in juli dit jaar in Stockholm.
Wat het specifieke punt betreft van vliegtuigen die door Frontex worden gebruikt, wil ik vermelden dat Frontex diverse gemeenschappelijke operaties en proefprojecten coördineert. Dat is een belangrijke bijdrage tot de bescherming van de zee-, land- en luchtbuitengrenzen van de Unie.
Eén van de operaties is Poseidon 2009, waarvoor Griekenland als gastheer optreedt. Die operatie is gericht op het verhinderen van illegale grensoverschrijdingen door personen die de Griekse kust proberen te bereiken vanuit of via Turkije en landen uit Noord-Afrika. De afgevaardigde weet dat natuurlijk. Poseidon omvat ook het stationeren van technische middelen in het Europese luchtruim langs de grenzen van de Griekse eilanden. Turkije is natuurlijk van de operatie op de hoogte gebracht.
Wat de operationele samenwerking tussen Frontex en de verantwoordelijke Turkse autoriteiten betreft, vinden er momenteel onderhandelingen plaats over de werkmethoden. Dat is erg positief. In een overeenkomst zouden uitwisseling van informatie en de mogelijkheid voor de Turkse autoriteiten om deel te nemen aan gezamenlijke operaties van Frontex worden geregeld. Dat soort werk zou een belangrijk onderdeel kunnen zijn van de inspanningen ter voorkoming van illegale immigratie en kunnen bijdragen tot betere nabuurschapsbetrekkingen.
Nikolaos Chountis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de minister, ik wil nogmaals herhalen dat ik grote waardering heb voor uw oprechte inspanningen om antwoorden te geven op onze vragen, maar staat u mij toe te zeggen dat wat u zegt duidelijk aantoont dat u heel goed weet waarom het gaat. Wij werken samen met Turkije maar u hebt mij geen duidelijk antwoord gegeven en daarom moet ik u nogmaals vragen of tijdens de FRONTEX-missie het Turks luchtruim is geschonden, zoals Turkije beweert.
Ik zal u zeggen waarom ik dit vraag. Via die procedure kan namelijk worden nagegaan of Turkije soevereine rechten van Griekenland betwist. Ter aanvulling wilde ik u nog zeggen dat de adjunct executief directeur van FRONTEX, de heer Fernandez, tijdens een recent bezoek aan Griekenland heeft beweerd dat er van dergelijke schendingen geen sprake is en hij schreef het vraagstuk toe aan beweringen van piloten. Daarom herhaal ik de vraag: is er, zoals Turkije beweert, sprake van dergelijke schendingen tijdens de FRONTEX-missie en zo ja, wat hebt u daaraan gedaan?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Het is voor het Zweedse voorzitterschap erg moeilijk om te bepalen wanneer er precies een schending plaatsvindt en wanneer niet. We hebben meermaals informatie gekregen over de bezorgdheid die vele van mijn Griekse collega's voelen. We hebben dat besproken en we hebben opgeroepen tot een dialoog met de Turkse autoriteiten en onze Turkse tegenhangers, die we ook hebben gevoerd. Wij hebben hen ook opgeroepen om aan betere nabuurschapsbetrekkingen te werken. Het is voor een voorzitterschap erg moeilijk precies te bepalen of er al dan niet een schending plaatsvindt. Dat is immers gebaseerd op internationale volkenrechtelijke verdragen en is een bilaterale kwestie tussen de twee lidstaten.
De Voorzitter
Mevrouw Morvai, u gaf te kennen dat u opnieuw het woord wil nemen. U krijgt dertig seconden het woord voor een aanvullende vraag over deze kwestie.
Krisztina Morvai
(EN) Mevrouw de Voorzitter, u kunt waarschijnlijk mijn gedachten lezen, want ik heb niet aangegeven dat ik het woord wilde, maar ik wilde me verontschuldigen voor het feit dat ik van dit uiterst levendige, hoogdemocratische debat 20 seconden afpak om zo'n irrelevante kwestie als massaal bruut politieoptreden en politieke gevangenen in een lidstaat aan de kaak te stellen. Mijn excuses.
De Voorzitter
Als u een vraag hebt, moet u die op geëigende wijze schriftelijk indienen. Is de vraag passend, dan kan zij worden beantwoord. Er zijn veel leden die graag willen dat vanavond vragen worden beantwoord en uit respect voor hen willen wij het vragenuur op een ordelijke manier afwikkelen.
(Bij ontstentenis van de vraagsteller komt vraag nr. 8 te vervallen)

Betreft: Herziening Verordening (EG) nr. 1/2005
Kan de Raad aangeven welk standpunt het voorzitterschap inneemt ten aanzien van de herziening van Verordening (EG) nr. 1/2005 inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer? Kent het voorzitterschap alle aspecten van de eventuele gevolgen van de herziening?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Dank u voor uw vraag. De Raad deelt natuurlijk de bezorgdheid van de afgevaardigde met betrekking tot dierenwelzijn. In september beantwoordde het voorzitterschap een vergelijkbare vraag van mevrouw Harkin en we verklaarden toen al dat het Zweedse voorzitterschap zich ten doel stelde het debat over dierenwelzijn aan te zwengelen, wat één van de prioriteiten van ons voorzitterschap is.
Tijdens zijn vergadering van 7 september jongstleden kreeg de Raad van de Commissie te horen dat er zo spoedig mogelijk een ontwerpvoorstel voor de herziening van Verordening (EG) nr. 1/2005 inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer zal worden voorgelegd. Tijdens diezelfde vergadering nam de Raad nota van de standpunten van de delegaties ten aanzien van de behoefte aan nieuwe instrumenten, zoals satellietnavigatiesystemen, voor betere controle en inspecties van internationaal vervoer van levende dieren. Een doelmatig satellietnavigatiesysteem zou het toezicht door de autoriteiten van de lidstaten kunnen vergemakkelijken, want nu is het ontzettend moeilijk om met de instrumenten waarover we vandaag beschikken gebrekkige naleving te bewijzen.
Verordening (EG) nr. 1/2005 houdt sterkere wetgeving in met betrekking tot de bescherming van dieren tijdens het vervoer voor commerciële doeleinden, omdat ze vastlegt wie de betrokken partijen en wat de respectieve bevoegdheidsgebieden zijn, en omdat ze stringentere maatregelen invoert in de vorm van vergunningen, inspecties en strengere regels voor het vervoer.
Bepaalde aspecten van het vervoer van dieren vallen niet onder de bepalingen, namelijk het maximum aantal verplaatsingen en vereisten inzake de beschikbare ruimte voor dieren. Overeenkomstig artikel 32 van de verordening moet binnen de vier jaar naar die aspecten worden gekeken in een verslag, dat vergezeld kan gaan van een nieuw voorstel.
Het voorzitterschap bevestigt van plan te zijn met een evaluatie van het voorstel van de Commissie over de herziening van de verordening te beginnen, zodra de Commissie het voorstel voorlegt. Dat is nu nog niet gebeurd, maar zodra het voorstel komt, zal de evaluatie van start gaan, want wij delen de belangstelling van de afgevaardigde voor de herziening van deze verordening.
Mairead McGuinness
(EN) Dank u voor uw uitvoerige antwoord.
Ik deel de zorgen over dierenwelzijn, maar ik wil realistische regelgeving die handel in dieren toestaat die wel rechtmatig is en fatsoenlijk wordt beheerd, en naar mijn idee hebben we geen aanvullende regelgeving nodig. Wat wel nodig is, is een absoluut onberispelijke uitvoering van de bestaande regels, en ik denk dat uw opmerkingen over navigatie en dergelijke een nuttige bijdrage leveren aan dit debat. Laten we alstublieft het laatste woord aan de wetenschap laten.
Ik zou u nog wel willen vragen om uw aandacht vooral te richten op het vervoer van paarden. Dat is een probleem op zich; de regels daarvoor worden niet toegepast. Misschien wilt u daar iets over zeggen.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik ben geen deskundige op het gebied van paardenvervoer, maar ik heb uw voorstel gehoord en zal het meenemen.
Ik ben het met u eens dat het normaal gesproken vrij vaak ligt aan het gebrek aan toepassing van de regels, en dat er niet altijd, per definitie, nieuwe regelgeving nodig is. Zodra het Commissievoorstel er is, zullen we het bekijken en tegen het licht houden, en nagaan of er extra maatregelen nodig zijn of dat, zoals u zegt, de bestaande regels slechts beter toegepast moeten worden. We komen hierop terug zodra we het voorstel van de Commissie hebben.
Seán Kelly
(EN) Voortbordurend op de vraag van mijn collega mevrouw McGuinness: Ierland is als eiland sterk afhankelijk van het vervoer van dieren overzee en de reeds bestaande, respectievelijk voorgestelde beperkingen worden door velen in de sector als belemmerend gezien vanwege de kosten. Wilt u daar rekening mee houden bij uw evaluatie? Anders krijgen we, zonder vervoer van levend vee, een kneuterig kartelletje tussen een paar fabrieken, waarbij de prijzen verder zullen dalen en steeds meer mensen de sector uit zullen worden gejaagd.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik ben me bewust van de problemen van Ierland, omdat het een eiland is en qua vervoer in een afhankelijke positie verkeert.
Volgens mij geldt voor alle wetgeving dat we zeer zorgvuldig te werk gaan. Dat is vooral van belang. We weten dat er druk is vanuit de burgers, die willen dat naar dierenwelzijn wordt gekeken, maar dan wel op de juiste manier natuurlijk en door te evalueren wat er gedaan is. Zijn de bepalingen toereikend? Zijn ze nodig? Zijn er nog andere behoeften? Moeten we er juist op toezien dat de regels daadwerkelijk toegepast worden? Allemaal zaken waar we naar moeten kijken voordat we overgaan tot eventuele verdere regelgeving.
Ik weet zeker dat alle lidstaten bij het overleg dat we met hen zullen voeren, de kans zullen krijgen om hun specifieke situatie in te brengen.

Betreft: Een portefeuille binnen de Commissie voor sport
Met het oog op de toenemende zwaarlijvigheid onder kinderen in de EU van 27 landen en ook gezien het belang van een goede gezondheid gedurende het gehele leven van een mens naarmate de EU-bevolking ouder wordt, zou opneming van sport als bevoegdheidsterrein van de EU in het kader van het Verdrag van Lissabon zijn toe te juichen. Is de Raad, om de sterkere erkenning van het belang van sport in het Verdrag te weerspiegelen, bereid zijn steun te geven aan initiatieven die ertoe zouden moeten leiden dat sport expliciet in de portefeuille van een van de komende Commissieleden wordt opgenomen?
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Sportactiviteiten vallen tegenwoordig onder EU-recht en, zoals de geachte afgevaardigde terecht opmerkt, met het eenmaal in werking getreden Verdrag van Lissabon zal de EU over een rechtsgrondslag beschikken waarmee zij kan bijdragen aan de bevordering van de Europese sport, met als uitgangspunt het specifieke karakter van sport, zijn structuren op basis van vrijwillige activiteiten en zijn sociale en educatieve functie.
De Raad kan echter geen standpunt innemen over de interne organisatie van de volgende Commissie, aangezien dat overeenkomstig het Verdrag een aangelegenheid is voor de voorzitter van de Commissie.
Ik ben het ermee eens dat sport en gezondheid samengaan. Sportactiviteiten zijn ook goed voor sociale cohesie, democratie en persoonlijke ontwikkeling. Sport is zeker ook vermaak, of het nu gaat om de plaatselijke voetbalclub of om internationale competities.
Een vrije en onafhankelijke sportbeweging vervult naar mijn opvatting ook een taak op maatschappelijk vlak, bijvoorbeeld op het gebied van de volksgezondheid en het veiligstellen van democratische waarden.
Het Zweedse voorzitterschap beschouwt het sportbeleid vóór alles als een zaak van de lidstaten. We moeten ook voorzichtig zijn met nieuwe suggesties en programma's die het EU-beleid zodanig uitbreiden dat dit een bedreiging kan gaan vormen voor bestaande, goed functionerende systemen, zoals die welke gaandeweg door het maatschappelijk middenveld zijn opgebouwd.
Seán Kelly
(EN) Ten eerste: dank u zeer dat u mijn vraag wilde behandelen. Dat stel ik bijzonder op prijs. Ik dank u ook voor uw uitgebreide antwoord. Ik denk dat u het belang van sport heel duidelijk hebt gemaakt, vooral het gezondheidsaspect, en ik ben er zeker van dat we, zodra het Verdrag van Lissabon in werking is getreden, samen kunnen optrekken om te zorgen dat sport, als bevoegdheidsterrein van de Europese Unie, op het vlak van reclame en publiciteit krijgt wat hem toekomt.
Mairead McGuinness
(EN) Dank u voor de behandeling van de vraag, omdat mijnheer Kelly heel bescheiden is en niet heeft gezegd dat hij voorzitter is geweest van de Gaelic Athletic Association, de belangrijkste sportorganisatie in Ierland, wat verklaart waarom zijn interesse bij de sport ligt. Hij is daar heel terughoudend over geweest, maar ik vond dat u dat moest weten.
De Voorzitter
Hartelijk dank voor deze informatie.
Het vragenuur is gesloten.
De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
