1. Aresztowanie dysydenta chińskiego Hu Jia (debata) 
Przewodniczący
- Następnym punktem porządku dziennego jest debata nad pięcioma projektami rezolucji w sprawie aresztowania dysydenta chińskiego Hu Jia.
Milan Horáček
autor. - (DE) Pani przewodnicząca, nasza grupa wysunęła kandydaturę pana Hu Jia i jego żony, Zeng Jinyan, do Nagrody im. Sacharowa. Ponieważ znajdowali się oni w areszcie domowym, wykorzystali połączenie za pośrednictwem kamery internetowej, aby wziąć udział w przesłuchaniu Parlamentu Europejskiego na temat sytuacji praw człowieka w Chinach. Ponowne aresztowanie pana Hu Jia stanowiło jedynie demonstrację czegoś, przed czym sam przestrzegał. Czy Chiny za pomocą swoich działań chcą pokazać swój lekceważący stosunek do opinii Parlamentu Europejskiego?
Prawa człowieka muszą zostać stanowczo zagwarantowane jako kwestia, która dotyka wszelkich relacji UE-Chiny. My również musimy działać w spójny i konsekwentny sposób i nie powinniśmy po prostu poświęcać naszych wartości w imię dobrych stosunków gospodarczych.
Dlatego też wzywamy Radę i Komisję nie tylko do zajęcia stanowiska w sprawie pana Hu Jia, ale również wykorzystać następny szczyt UE-Chiny, aby wezwać Chiny do zobowiązania się do szanowania praw człowieka.
Chiny muszą zaprzestać systematycznego zastraszania działaczy na rzecz praw człowieka. Jeśli Chiny nie zmienią swojego postępowania, znów będziemy potrzebowali podnieść kwestię naszego uczestnictwa w igrzyskach olimpijskich. Co więcej Rosja została wyznaczona na gospodarza następnych zimowych igrzysk olimpijskich, a kraj ten również nie może pochwalić się osiągnięciami w dziedzinie poszanowania praw człowieka.
(Oklaski)
Erik Meijer
autor. - (NL) Pani przewodnicząca! Problem praw człowieka w Chinach powraca w tych zorganizowanych w trybie pilnym debatach zawsze z uzasadnionych przyczyn. Wzrost gospodarczy Chin oraz umacniająca się pozycja instytucji międzynarodowych wciąż nie przyniosły żadnej realnej różnicy w podejściu do praw obywatelskich, nadużywaniu praw przez władze, przestrzeni dla opozycji i niezależności wymiaru sprawiedliwości.
Chiny wciąż stosują surowe kary, w tym często karę śmierci. Choć nie jest to jedyny kraj, w którym ludzie skazywani są na śmierć a następnie rozstrzeliwani, ale Chiny przodują w tej dziedzinie. Jedyny postęp, który zauważyliśmy, to fakt, że obecnie więcej uwagi przywiązuje się do udowodnienia winy przestępcy przed wykonaniem kary śmierci, a więc mniej zgładzonych osób później okazuje się niewinnych.
Jednocześnie międzynarodowe siły w dużej mierze przestały zajmować się trzema głównymi dramatami Chin. Rozlew krwi na placu Tiananmen w 1989 r., prześladowanie wyznawców ruchu Falun Gong oraz zmiana składu populacji w Tybecie i Turkiestanu Wschodniego to kwestie, do których przywiązuje się coraz mniej wagi.
Cała uwaga skupia się na wzroście gospodarczym, możliwościach wywozu towarów do Chin, możliwościach taniego wwozu towarów z Chin, rosnącej roli Chin w Afryce oraz nadchodzących igrzyskach olimpijskich w Chinach. W tych okolicznościach naciski, aby polepszyć sytuację praw człowieka w Chinach maleją. Igrzyska olimpijskie stały się argumentem, by burzyć tereny rezydencyjne i wypędzać ich mieszkańców. Ambasadorowie Chin mówią, że ich honor jest nadszarpywany, jeśli krytykuje się tę sytuację zagranicą.
Nadchodzące igrzyska olimpijskie mogły być okazją do poprawy. W obecnej sytuacji jednak posłużą one turystyce i przyczynią się do zakończenia wielkich prac publicznych, ale nie odbiją się pozytywnie na polepszeniu sytuacji praw człowieka. W Holandii tymczasem rozgorzała debata na temat możliwości zbojkotowania tych igrzysk olimpijskich.
Rezolucja na temat zatrzymania pojedynczego działacza na rzecz praw człowieka, pana Hu Jia, jest aktem koniecznym, ale niewystarczającym. Najważniejszym czynnikiem w stosunkach między Europą a Chinami powinny być nie własne interesy gospodarcze, ale niepokoje związane z prawami człowieka w Chinach.
Marcin Libicki
autor. - Zgadzam się z panem Meyerem, który powiedział przed chwilą, że powinniśmy zbojkotować igrzyska olimpijskie z powodu prześladowań, nieustannych prześladowań, jakie cierpią Chińczycy w Chinach. Zresztą nie tylko Chińczycy, bo tak samo wielokrotnie mówiliśmy tutaj o prześladowanych Tybetańczykach i innych mniejszościach narodowych. Mówimy dzisiaj o tym, o bezprawnym aresztowaniu, o prześladowaniu działacza wolności, człowieka, który walczy o wolność w Chinach, polityka Hu Jia i jego rodziny i jego żony.
Proszę państwa! Przypomnę, że przed kilkudziesięciu laty zostały zbojkotowane igrzyska w Związku Sowieckim i okazało się to być pewnym wkładem w upadek reżimu komunistycznego. My nie możemy dzisiaj, zachwyceni sukcesami ekonomicznymi Chin, które uznajemy, i z powodu których gratulujemy Chinom, nie możemy przymykać oczu na prześladowanie ludzi w ich podstawowych prawach, i to jak powiedziałem zarówno Chińczyków, jak i innych mieszkańców tzw. Chin, bo Tybet, o którym wielokrotnie mówiliśmy to nie są Chiny. Apeluję żeby zbojkotować igrzyska olimpijskie.
Thomas Mann
autor. - (DE) Pani przewodnicząca! Na siedem miesięcy przed rozpoczęciem igrzysk olimpijskich Chiny pokazują jak sobie lekceważą prawa człowieka. Nadzieja, że decyzja MKO pomoże polepszyć sytuację w Państwie Środka okazały się iluzoryczne.
W październiku i listopadzie 2007 r. Państwowe Służby Bezpieczeństwa uprowadziły i poddały torturom adwokatów Gao Zhishenga i Li Hepinga. Pod koniec grudnia uwięziły działacza praw człowieka i dysydenta internetowego, pana Hu Jia, zarzucając mu, że wykorzystał Internet, aby zachęcać do działalności wywrotowej przeciwko państwu.
W dniu 10 października Hu Jia wziął udział w konferencji prasowej dotyczącej praw człowieka, która odbywała się w Parlamencie Europejskim w Brukseli. Poprzez telefon połączył się z nami z Chin. Musimy mu podziękować za ten akt odwagi. W zeszłym roku on i jego żona, Zeng Jinyan, zostali zgłoszeni jako kandydaci do Nagrody Parlamentu Europejskiego im. Sacharowa. W swoim blogu internetowym donosi on o więźniach politycznych i ofiarach konfiskaty ziem służących pod zbliżające się igrzyska olimpijskie.
Hu Jia podziękował listownie kanclerz Angeli Merkel za przyjęcie Dalai Lamy. Najwyraźniej było to zbyt wiele dla oficjalnych władz Chin. W liście otwartym około 57 chińskich intelektualistów wezwało do uwolnienia pana Hu Jia. Nasz przewodniczący, Hans-Gert Pöttering, poparł to działanie. To policzek w twarz, gdy działacz na rzecz praw człowieka zostaje aresztowany, szczególnie jeśli powodem jest utrzymywanie kontaktów z Parlamentem Europejskim. Musimy wykorzystać wszelkie środki dyplomatyczne, które mamy do dyspozycji, aby zapewnić, że w trybie natychmiastowym zostanie on uwolniony.
Chiny obiecują światu najlepsze igrzyska olimpijskie w historii. Ceną tego nie powinna być cenzura czy też lekceważenie praworządności.
Filip Kaczmarek
w imieniu grupy PPE-DE. - Pani Przewodnicząca! W roku 2001, kiedy ogłoszono decyzję o przyznaniu organizacji igrzysk olimpijskich Pekinowi, wielu z nas wierzyło, że decyzja ta, chociaż kontrowersyjna, przyczyni się do zmiany polityki komunistycznych Chin, że skłoni organizatorów igrzysk do zaprzestania nagminnego łamania praw człowieka i przyczyni się do rozszerzenia zakresu swobód obywatelskich w tym kraju. Zgadzam się z panem posłem Mannem, że na siedem miesięcy przed igrzyskami wiemy, że te nadzieje okazały się płonne. Stało się wręcz odwrotnie - obserwujemy nasilenie terroru w Chinach.
Obrońcy praw człowieka, tak jak Hu Jia i jego żona, są więzieni i nielegalnie przetrzymywani bez procesu w nieznanych miejscach, szykanowani, zastraszani czy pozbawiani prawa do obrony. Władze chińskie dają światu inny sygnał: żadnej demokracji, żadnego otwarcia. W tym samym czasie Chiński Komitet Olimpijski ustala, iż głównym hasłem igrzysk będzie zawołanie "jeden świat, jedno marzenie”, stwierdzając, że tym marzeniem jest wspólne dążenie do rozkwitu i pokoju. Rodzi się pytanie: o jakim pokoju mówią Chiny i czy naprawdę rozumieją ideę igrzysk olimpijskich?
Józef Pinior
w imieniu grupy PSE. -Pani przewodnicząca! Chiński działacz na rzecz praw człowieka, pan Hu Jia, został aresztowany w dwa dni po świętach Bożego Narodzenia w swoim domu. To bardzo smutna wiadomość, szczególnie że Chiny, ogromny kraj, podmiot na współczesnej arenie światowej, są organizatorem igrzysk olimpijskich w tym roku.
Parlament Europejski i cała Unia Europejska musi podkreślać, że Chiny muszą stawić czoła wyzwaniom związanym z sześcioma kwestiami dotyczącymi praw człowieka: niewdrożeniem w pełni nowych uregulowań zezwalających na większą wolność prasy; ogólnikowemu zobowiązaniu się do przestrzegania zasad państwa prawa; ograniczonemu wsparciu wysiłków międzynarodowych mających na celu promowanie ochrony obywateli w Darfurze w Sudanie; ograniczonym wsparciem wysiłków międzynarodowych mających na celu promowanie praw człowieka w Birmie; brakiem przejrzystości w odniesieniu do chińskiej pomocy dla rządów państw-agresorów; a zwłaszcza uwolnieniem wszystkich politycznych więźniów w Chinach.
Ewa Tomaszewska
w imieniu grupy UEN. - Pani Przewodnicząca! Małżeństwo Hu Jia i Zeng Jinyan stało się dla nas symbolem walki o wolność słowa, walki o prawa człowieka w Chinach. Nominowani przez nasz Parlament za swą działalność do nagrody im. Andrieja Sacharowa, są zarazem za tę działalność represjonowani we własnym kraju. 2 stycznia Hu Jia został aresztowany.
W latach 80. ubiegłego wieku, w czasie stanu wojennego w Polsce, o ochronie przed najbardziej drastycznymi represjami decydowała jawność. To wymienienie nazwiska osoby uwięzionej przez prasę czy radiostację zza żelaznej kurtyny dawało nam nadzieję na bezpieczeństwo. Tej pomocy ludzi nieobojętnych zza granicy doświadczyłam osobiście. Dlatego dziś tak ważne jest dla mnie, by nasz głos, głos Parlamentu Europejskiego, głos setek parlamentarzystów z różnych krajów europejskich był w Chinach słyszany, by usłyszały go władze Chin, by powstrzymał represje wobec Hu Jia i innych prześladowanych.
Raül Romeva i Rueda
w imieniu grupy Verts/ALE. - (ES) Panie przewodniczący! Igrzyska olimpijskie powinny być postrzegane zarówno przez władze Chin jak i resztę świata jako szansa dla Chin, aby zmienić swój wizerunek na scenie międzynarodowej, który szczególnie ucierpiał na skutek ciągłych naruszeń praw człowieka wobec bardzo rozmaitych grup z bardzo różnych powodów.
Aresztowanie pana Hu Jia, oraz wielu innych osób, pokazuje, że Chiny nie wykorzystują tej możliwość tak jak powinny. Jest to jeszcze jedno przypomnienie dla tych, którzy widzieli w Chinach kraj przygotowany i wystarczająco otwarty, aby zorganizować międzynarodowe wydarzenie z założenia skupione na solidarności takie jak igrzyska olimpijskie.
Chiny wciąż mają czas, żeby zmienić swój wizerunek, ale żeby to zrobić muszą wziąć bardziej na poważnie kwestie takie jak wolność słowa i stowarzyszania się oraz zadać kres swojej obsesji aresztowań, kar i skazywania Chińczyków i Chinek oskarżonych o obrazę, co jest zarzutem równie trudnym do udowodnienia jak zachęcanie do przewrotu w państwie.
Kathy Sinnott
w imieniu grupy IND/DEM. -Pani przewodnicząca! Przy okazji każdych igrzysk olimpijskich zwracamy szczególną uwagę na poszanowanie ludzkiej godności, o którym mowa jest w karcie olimpijskiej. Igrzyska olimpijskie w 2008 r. szczególnie przyciągną naszą uwagę do poszanowania tych praw - dokładniej mówiąc - w Chinach. Miejmy nadzieję, że uda nam się wywrzeć na rząd Chin nacisk i skłonić do przemyślenia działań takich jak zatrzymanie pana Hu Jia. To okazja dla tego kraju, by poprawić słabe notowania w tej dziedzinie.
Zamiast tego chiński rząd najwyraźniej postanowił zamieść pod dywan kwestie dotyczące praw człowieka, aresztując działaczy i protestujących. Niepokoi zakup zachodniego zaawansowanego technicznie sprzętu bezpieczeństwa przez władze chińskie, z oczywistym zamiarem użycia go podczas igrzysk. Moje niepokoje są dwojakiej natury. Obawiam się, że sprzęt ten zostanie wykorzystany przeciwko narodowi chińskiemu tego lata oraz że będzie w ten sposób niewłaściwie wykorzystywany potem. Musimy albo wykorzystać igrzyska olimpijskie do promowania praw człowieka w Chinach, albo zbojkotować je. Natomiast nie wolno nam sławić Chin, jeśli w tak rażący sposób kraj ten naruszać będzie prawa człowieka.
Desislav Chukolov
(BG) Szanowni państwo! W 20 wieku miliony ludzi z całego świata padły ofiarą komunizmu. Niestety ta niezwykle zgubna, mizantropijna i w większości antychrześcijańska ideologia wciąż dziś pochłania ofiary i wciąż ma swoich zwolenników. Nawet tutaj, w tej Izbie. Podam państwu przykład, aby mogli sobie państwo lepiej wyobrazić sytuację i żeby ją naświetlić.
Obecnie pan Hu Jia znajduje się w areszcie domowym w Chinach, ponieważ istnieje wystarczająca liczba osób, które uważają go za zwolennika ich idei. To właśnie sprawia, że jest niebezpieczny dla chińskiego reżimu. Tutaj, w Parlamencie Europejskim, dzięki Bogu, mamy wystarczającą ilość posłów wybranych przez miliony obywateli, aby reprezentowali ich poglądy, ale władze w tej Unii Europejskiej, którą wielu porównuje do piramidy, mają swoje własne priorytety a referendum w sprawie traktatu lizbońskiego jest jednym z priorytetów.
To sprawia, drodzy posłowie, że dla reżimu chińskiego jesteśmy równie niebezpieczni jak pan Hu Jia. Nie żyjemy zamknięci w areszcie domowym, ale Hans-Gert Pöttering, jeśli mu szczerość i otwartość na to pozwoli, przyzna, że może się do tego posunąć. Jednak zapewniam go, że godne reprezentowanie tych którzy na nas głosowali jest ważniejsze niż ten plan. Dziękuję.
Tunne Kelam
Pani przewodnicząca! Sytuacja pana Hu Jia i jego żony niestety nie stanowi odosobnionego przypadku.
Rząd Chin, aby mieć zaszczyt organizowania w tym roku igrzysk olimpijskich w Pekinie, zaciągnął dodatkowe zobowiązania, aby spełnić uznane na całym świecie standardy praw człowieka. Jednak wbrew oczekiwaniom Pekin postrzega igrzyska olimpijskie jako usprawiedliwienie dla nasilających się represji wobec działaczy na rzecz praw człowieka. Tak więc systematyczne łamiąc swoje zobowiązania, rząd Chin pokazał, że nie ma zamiaru szanować podstawowych wartości, jakie niesie ze sobą tradycja igrzysk. Rzeczywiście Chiny zaczynają tracić na wiarygodności.
Dlatego też demokratyczne państwa nie mogą ograniczać swoich reakcji do zwykłych skarg. Jeśli władze Chin nie wprowadzą wiarygodnych zmian w obecnej sytuacji, to demokratyczni uczestnicy igrzysk ryzykują własną wiarygodnością w odniesieniu do wartości, których są orędownikami.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Pani Przewodnicząca! W 2001 roku Liu Jingmin, wiceprezydent Pekińskiego Komitetu Organizacyjnego Olimpiady w 2008 roku oświadczył: "Pozwalając Pekinowi na organizowanie igrzysk, pomożecie rozwojowi praw człowieka”. Tymczasem w ostatnich miesiącach chińskie władze częściej niż zwykle dopuszczają się łamania wolności słowa i represji dziennikarzy i aktywistów. Zatrzymanie Hu Jia - czołowego działacza na rzecz praw człowieka, nominowanego do nagrody im. Sacharowa w 2007 r., wstrząsnęło głęboko opinią publiczną. Zatrzymanemu pod pretekstem namawiania do obalenia władzy państwowej odmawia się nadal prawa do adwokata oraz opieki medycznej.
Należy zmusić Chiny do przestrzegania międzynarodowych standardów z zakresu praw człowieka i poszanowania prawa oraz zakazać wykorzystywania igrzysk jako pretekstu do bezprawnego więzienia dziennikarzy i dysydentów. Powinniśmy przypomnieć chińskim władzom o idei przyświecającej ruchowi olimpijskiemu, jaką jest połączenie sportu z wizją promocji pokojowego społeczeństwa i zachowania godności ludzkiej. Jednocześnie należy postulować natychmiastowe uwolnienie Hu Jia oraz wszystkich przetrzymywanych bez procesu działaczy, umożliwiając im powrót do rodzin oraz dostęp do niezbędnej pomocy medycznej.
Zbigniew Zaleski
Pani Przewodnicząca! Ja chciałem po prostu zapytać, czy strategia catch the eye też funkcjonuje tutaj i jeżeli tak jest, to chciałem krótko powiedzieć, iż będąc w Chinach nie widzi się jak system kontroli funkcjonuje, ale on mocno funkcjonuje, czyli obywatele czują się związani tym, co system oferuje, a więc opresją. Naszym zadaniem jest nic innego, jak tu ktoś z kolegów czy z koleżanek powiedział, jak pokazanie to światu. Innej broni nie mamy. Także z szacunkiem dla rozwoju ekonomicznego, ale to, jak ludzie zostali przeniknięci autocenzurą i lękiem, to mało gdzie tak na świecie jest. A więc jestem pełen podziwu dla tych Chińczyków, którzy są odważni, mają odwagę żeby ryzykując wolność, życie, swoją karierę żeby się o to upominać, i naszym moralnym obowiązkiem jest, żeby stać po ich stronie. Nie ma innego rozwiązania, nie ma innej alternatywy.
Ryszard Czarnecki
Pani Przewodnicząca! Ja, idąc śladem wystąpienia mojej koleżanki z Polski, chciałbym zwrócić się z pytaniem do pani komisarz Kunevej. Mianowicie chodzi mi o to, czy rzeczywiście na przestrzeni ostatnich paru lat możemy mówić o realnym, większym przestrzeganiu praw człowieka w Chińskiej Republice Ludowej? Czy te igrzyska, które mają odbyć się już w lipcu w stolicy Chin, rzeczywiście spowodowały to, że dysydenci w Chinach mogą czuć się bardziej bezpieczni, że relacje z Tajwanem są bardziej cywilizowane? Czy swoboda korzystania z Internetu jest większa w porównaniu z sytuacja sprzed dwóch, trzech lat? Będę wdzięczny pani komisarz, jeśli przy okazji odpowie na to pytanie. Kto pyta, nie błądzi.
Meglena Kuneva
komisarz. -Pani przewodnicząca! Zaledwie miesiąc temu moja koleżanka, komisarz Benita Ferrero-Waldner, wyraziła w tej Izbie głębokie zaniepokojenie Komisji ciągłym i systematycznym represjonowaniem obrońców praw człowieka w Chinach. Dlatego Komisja z tym większym zaniepokojeniem przyjęła wiadomość o stronniczym zatrzymaniu pana Hu Jia i przypomina, że w przeszłości był on wielokrotnie nękany z powodu swojej działalności na rzecz praw człowieka.
Wyrażamy również zaniepokojenie stanem zdrowia pana Hu Jia. Cierpi on na zapalenie wątroby typu B i musi codziennie przyjmować leki. Nie jest jasne, czy zapewniono mu dostęp do opieki medycznej, jakiej potrzebuje i czy jest pod opieką lekarza w pekińskim ośrodku zatrzymań w Dougezhuang.
Zdaniem Komisji zatrzymanie pana Hu Jia nakłada na UE obowiązek podjęcia zdecydowanych działań ze względu na wyraźne powiązanie jego aresztowania z faktem, że w sposób wolny i szczery opowiadał on o represjonowaniu obrońców praw człowieka przez połączenie telefoniczne na posiedzeniu podkomisji ds. praw człowieka Parlamentu Europejskiego w listopadzie 2007 r.
Podobny przypadek dotyczy pana Cao Dong, składającego petycję w imieniu wyznawców Falun Gong, który został aresztowany i nadal przebywa w więzieniu po spotkaniu z wiceprzewodniczącym Parlamentu Europejskiego w Pekinie w maju 2006 r. Zatrzymanie pana Hu Jia stanowi wymaga również reakcji ze strony UE, jako podmiotu międzynarodowego zajmującego się ochroną obrońców praw człowieka. Wczoraj trojka UE skierowała do władz chińskich stanowczy protest, prosząc o jego bezzwłoczne zwolnienie. Mamy szczerą nadzieję, że władze Chin zrozumieją, że problem obrońców praw człowieka ma ogromny wpływ na sposób postrzegania Chin przez europejską opinię publiczną i zareagują zgodnie z oczekiwaniami.
Chciałabym jeszcze raz zapewnić Izbę, że UE będzie bardzo uważnie monitorować sprawę pana Hu Jia.
Komisja chciałaby wykorzystać również tę okazję do nakłonienia rządu Chin do zezwolenia na wyrażanie opinii we wszelkiej formie. Jest to ważny czynnik wpływający na postrzeganie Chin przez społeczność międzynarodową, szczególnie w tym roku, kiedy oczy świata zwrócone będą na Chiny w okresie przygotowań do igrzysk olimpijskich. Jesteśmy przekonani, że pozwolenie na wolność słowa sprzyja budowaniu o wiele bardziej stabilnego społeczeństwa.
Na koniec zapewnię, że Komisja zwiększy swoje dążenia mające na celu poprawę ogólnej sytuacji praw człowieka w Chinach. W tym względzie będziemy nadal odgrywali zasadniczą rolę w trojce, przygotowując dialog pomiędzy UE i Chinami dotyczący praw człowieka oraz seminarium, tak aby dyskusja skupiała się w coraz większym stopniu na wyznaczonym celu.
Pomimo powolnego rozwoju sytuacji praw człowieka w Chinach stanowczo wierzymy, że dialog na temat praw człowieka pomiędzy UE a Chinami pozostaje jednym z najbardziej skutecznych sposobów zaangażowania Chin w otwartą i szczegółową dyskusję, której celem jest doprowadzenie do reform dotyczących praw człowieka w Chinach.
Przewodniczący
- Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się na zakończenie debaty.
