Standardy w zakresie praw człowieka, standardy społeczne i środowiskowe w międzynarodowych umowach handlowych - Międzynarodowa polityka handlowa w kontekście nadrzędnych potrzeb związanych ze zmianami klimatu - Odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw w międzynarodowych umowach handlowych (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest wspólna debata nad następującymi sprawozdaniami dotyczącymi handlu międzynarodowego:
sporządzonym przez panią poseł Tokię Saïfi, w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego, w sprawie standardów w zakresie praw człowieka oraz standardów społecznych i środowiskowych w międzynarodowych umowach handlowych;
sporządzonym przez pana posła Yannicka Jadota, w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego, w sprawie międzynarodowej polityki handlowej w kontekście nadrzędnych potrzeb związanych ze zmianami klimatu;
sporządzonym przez pana posła Harlema Désira, w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego, w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w międzynarodowych umowach handlowych.
Tokia Saïfi
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Przedmiot tego sprawozdania wywołał dyskusję w społeczności międzynarodowej. Kraje rozwijające się uważają, że kraje uprzemysłowione przywołują klauzule dotyczące praw człowieka w celu ustanowienia pewnego rodzaju ukrytego protekcjonizmu, podczas gdy kraje uprzemysłowione potępiają dumping społeczny i ekologiczny ze strony krajów wschodzących. Chciałam przyjąć pozytywne podejście poprzez pokazanie, w jaki sposób standardy społeczne i ekologiczne oraz interesy gospodarcze mogą się wzajemnie wspierać, jeżeli wobec wszystkich krajów obowiązują jednakowe warunki.
UE musi skorzystać ze swojego wpływu na handel międzynarodowy, aby zapoczątkować zmianę. Byłoby to działanie zgodne z jej dokumentami założycielskimi, według których UE powinna przyczyniać się w szczególności do zrównoważonego rozwoju, wolnego i sprawiedliwego handlu oraz ochrony praw człowieka. Moim zdaniem musimy działać jednocześnie na szczeblu wielostronnym, dwustronnym i jednostronnym.
Na szczeblu wielostronnym UE musi zachęcać organizacje międzynarodowe, zwłaszcza Światową Organizację Handlu (WTO), do lepszego uwzględnienia standardów społecznych i środowiskowych. Jednocześnie takie organizacje międzynarodowe powinny lepiej ze sobą współpracować. Właśnie dlatego w szczególności proponuję przyznanie Międzynarodowej Organizacji Pracy statusu obserwatora w ramach WTO.
W odniesieniu do środowiska naturalnego uważam, że za priorytet należy uznać poprawę dostępu do towarów i technologii ekologicznych, ponieważ nie tylko wspierają one nowe formy polityki zatrudnienia, ale również dają nowe szanse rozwoju wysoko wydajnym przedsiębiorstwom europejskim w tej dziedzinie. Należy też rozważyć powołanie prawdziwej Światowej Organizacji Środowiska Naturalnego, która mogłaby rozpatrywać przypadki dumpingu ekologicznego.
Na szczeblu dwustronnym UE może naprawdę dawać przykład. Chociaż cieszę się, że "nowa generacja” umów o wolnym handlu zawiera wiążącą klauzulę praw człowieka, to chciałabym, aby została ona rozszerzona również na dziedzinę zrównoważonego rozwoju.
Ponadto to Komisja Europejska negocjuje te porozumienia. Powinna zapewnić, aby zawarto w nich szereg standardów społecznych i ekologicznych, których przestrzegać powinni wszyscy partnerzy handlowi UE. W zależności od stopnia rozwoju gospodarczego, społecznego i ekologicznego danego kraju możliwe byłoby uzupełnienie tych podstawowych standardów przez dodatkowe reguły, dopasowane do danego przypadku. Takie stopniowe i elastyczne podejście umożliwiłoby uczciwsze traktowanie naszych różnych partnerów handlowych i byłoby sprawiedliwsze dla wszystkich. Przede wszystkim potrzebne jest lepsze monitorowanie wdrażania porozumień dwustronnych. Dlatego proponuję przeprowadzenie oceny wpływu przed negocjacjami, w ich trakcie oraz po ich zakończeniu, która obejmowałaby już nie tylko kwestie zrównoważonego rozwoju, ale również zagadnienie praw człowieka.
Wreszcie mam ogromną nadzieję, że sprawy potoczą się szybko na szczeblu jednostronnym, ponieważ w najbliższym okresie planuje się reformę ogólnego systemu preferencji. Jak Państwo wiedzą, w ogólnym systemie preferencji wymaga się ratyfikacji około 30 międzynarodowych konwencji dotyczących praw człowieka i praw pracowniczych, ochrony środowiska naturalnego oraz dobrego rządzenia. Chociaż te konwencje powszechnie ratyfikowano, w praktyce są one kiepsko wdrażane i właśnie na tym powinniśmy skoncentrować nasze wysiłki. Komisja musi wszczynać dochodzenia, a nawet odbierać preferencje, jeżeli pojawia się szereg sygnałów świadczących, że konwencje nie są realizowane.
Podsumowując, część spośród tych działań można podjąć już teraz, ale postawy nie ulegną zmianie w ciągu jednego dnia. UE musi podjąć stopniowe działania na wszystkich szczeblach, aby osiągnąć uczciwsze i sprawiedliwsze stosunki handlowe.
Yannick Jadot
Panie Przewodniczący, Panie komisarzu, Panie i Panowie! Uważam, że z zadowoleniem należy przyjąć fakt, iż w okresie, kiedy Unia Europejska próbuje ponownie określić swoją politykę handlową po wejściu w życie traktatu z Lizbony, a jednocześnie pogodzić ją ze swoją polityką przemysłową, Parlament Europejski równocześnie omawia trzy sprawozdania dotyczące kwestii odnoszących się zasadniczo do tej samej debaty politycznej i publicznej w sprawie tego, "czym jest handel i jak można pogodzić go z kwestiami społecznymi, ochroną środowiska i prawami człowieka”.
W rzeczywistości zasadniczo stale znajdujemy się w stanie schizofrenii: wszędzie dochodzi do przenoszenia przedsiębiorstw, podważania praw społecznych i postępującej degradacji środowiska naturalnego, a jednocześnie negocjujemy porozumienia o wolnym handlu i prowadzimy negocjacje w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) dotyczące całego szeregu działań, które - niestety - są całkowicie sprzeczne z debatą publiczną, w którą chcą się zaangażować nasi obywatele.
Jak możemy wytłumaczyć naszemu społeczeństwu, że wchodząca na rynek europejski futbolówka produkowana w godziwych warunkach pracy i przy poszanowaniu środowiska naturalnego to taka sama piłka, jak futbolówka produkowana z wykorzystaniem pracy dzieci lub w kraju, w którym zakazuje się działania związków zawodowych? Nie potrafimy tego wytłumaczyć naszemu społeczeństwu. Dlatego obecnie naszym zadaniem jest uwzględnienie w handlu zagadnień ekologicznych i społecznych.
Odnosząc się konkretniej do mojego sprawozdania, w dziedzinie handlu obecnie mamy wiele krajów europejskich, w których import towarów w znacznej mierze równoważy redukcje ich własnych emisji. Jedna trzecia emisji europejskich nie powstaje w Europie, lecz jest związana z towarami importowanymi. Dlatego istotne znaczenie ma włączenie kwestii klimatycznych do naszej polityki handlowej.
Jak możemy wyjaśnić naszym obywatelom, że jednocześnie z zawieraniem porozumień o wolnym handlu, które mogą prowadzić do wylesiania, udajemy się na spotkanie w Cancún, gdzie będziemy negocjować porozumienie na rzecz redukcji emisji spowodowanych wylesianiem i degradacją lasów w krajach rozwijających się (REDD), służące zapewnieniu rekompensaty finansowej za rezygnację z wylesiania w krajach rozwijających się? Dlatego konieczne jest pogodzenie tych różnych kwestii.
Przy opracowywaniu tego sprawozdania - i chciałbym tu podziękować kontrsprawozdawcom z różnych grup - staraliśmy się być możliwie jak najbardziej konstruktywni. Mam nadzieję, że zobaczymy tego efekt w jutrzejszym głosowaniu. Próbowaliśmy też skończyć z czarno-białymi dyskusjami. Nie twierdzimy już, że liberalizacja handlu i przeciwdziałanie zmianie klimatu spowoduje likwidację 100 % naszego przemysłu w Europie, podczas gdy w pewnym sensie nam jest to obojętne, ponieważ najważniejsza jest kwestia klimatu.
Kiedy zajmowaliśmy się na przykład kwestią wycieku emisji, zawsze próbowaliśmy ustalić, który rodzaj działalności może być zagrożony, i jakie narzędzia można stworzyć w celu ochrony tej działalności. To samo dotyczy przepisów regulujących ramy dyskusji antydumpingowej na forum WTO. To samo dotyczy procesów i metod produkcji. W przypadku tych wszystkich zagadnień wspólnie z innymi grupami próbowaliśmy wypracować propozycje dokonania postępu i sądzę, że przedstawiliśmy propozycje odpowiadające naszym ambicjom oraz mandatowi Komisji Europejskiej i wszystkich instytucji europejskich.
Chciałbym jeszcze raz powiedzieć, że mam nadzieję, iż duch konstruktywnej współpracy, towarzyszący tworzeniu tego sprawozdania, znajdzie odzwierciedlenie w jutrzejszym głosowaniu, i jeszcze raz chciałbym podziękować wszystkim koleżankom i kolegom za wykonaną przez nich pracę.
Harlem Désir
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Ja również chciałbym na wstępie podziękować moim koleżankom i kolegom z Komisji Handlu Międzynarodowego, a zwłaszcza kontrsprawozdawcom z różnych grup, za ich współpracę przy tworzeniu przedmiotowego trzeciego sprawozdania w pokrewnym temacie. Dzięki tej współpracy możemy dzisiaj przedstawić szereg innowacyjnych, konkretnych propozycji służących dokonaniu postępu w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w ramach polityki handlowej UE.
Po międzynarodowym kryzysie oraz spowodowanych nim stratach gospodarczych i społecznych, a także po wywołanych nim debatach, oczekiwaniach ze strony społeczeństwa i oczekiwaniach politycznych dotyczących wyciągnięcia wniosków, wspólnie jesteśmy przekonani, że polityka handlowa Europy musi w większym niż kiedykolwiek stopniu przyczyniać się do realizacji celów regulacji globalizacji, a zwłaszcza jej celów społecznych i ekologicznych.
Przedmiotowa regulacja dotyczy państw i ich gospodarek, ale jasno widać, że najważniejszymi podmiotami gospodarczymi są przedsiębiorstwa, a zwłaszcza korporacje wielonarodowe: to one są głównymi uczestnikami handlu światowego. To one odniosły największe korzyści z liberalizacji rynku, nie tylko poprzez uzyskanie dostępu do klientów, ale również dzięki wyodrębnieniu części produkcji i dywersyfikacji warunków dostaw, często wskutek korzystania z krajów, w których istnieją niskie koszty produkcji, a przede wszystkim gdzie mniej rygorystycznie stosuje się przepisy socjalne i ochrony środowiska.
Liberalizacji handlu towarzyszy zaciekła konkurencja między krajami próbującymi przyciągnąć inwestorów zagranicznych oraz ostrzejsza konkurencja między przedsiębiorstwami. Zbyt często prowadziło to do niedopuszczalnych nadużyć związanych z warunkami pracy oraz do naruszania praw człowieka i szkód w środowisku naturalnym.
Istnieje ogromna liczba przykładów, począwszy od katastrofy Bhopal, w spółce zależnej wielonarodowego koncernu chemicznego w Indiach, która spowodowała tysiące ofiar i za którą jej koncern macierzysty do dnia dzisiejszego nie został ukarany, aż po zachowanie przedsiębiorstw naftowych i górniczych w Afryce, Birmie i wielu innych krajach, które niszczą środowisko naturalne i redukują swoich pracowników do roli niewolników; oraz począwszy od pracy dzieci w azjatyckich fabrykach włókienniczych po mordowanie przedstawicieli związków zawodowych na farmach rolnych w Ameryce Środkowej. Są one tym bardziej niedopuszczalne, że często dotyczą przedsiębiorstw z krajów uprzemysłowionych, ich spółek zależnych oraz łańcuchów dostaw, w tym przedsiębiorstw europejskich.
Wiele lat temu stało się to zaczątkiem debaty i kampanii, która - co chciałbym dodać - była wielokrotnie wspierana w tym Parlamencie poprzez przyjmowanie rezolucji w sprawie odpowiedzialności społecznej i ekologicznej przedsiębiorstw. Postęp w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw nie idzie jeszcze w parze z debatą w sprawie standardów społecznych w porozumieniach handlowych, co jest tematem sprawozdania pani poseł Saïfi. To zrozumiałe, ponieważ porozumienia handlowe dotyczą wiążących zagadnień prawnych między państwami, zaś społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw dotyczy dobrowolnych zobowiązań przedsiębiorstw. To jednak jednocześnie paradoks, ponieważ społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw oraz klauzule społeczne i ekologiczne idą w tym samym kierunku, mianowicie ku globalizacji lepiej respektującej prawa człowieka i środowisko naturalne oraz sprzyjającej zrównoważonemu rozwojowi.
Dlatego proponujemy włączenie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw do porozumień handlowych, a konkretnie włączenie odnoszącej się do niej klauzuli do rozdziałów dotyczących zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza w porozumieniach o wolnym handlu, wraz z szeregiem jasnych i weryfikowalnych zobowiązań ze strony przedsiębiorstw. Przede wszystkim, konieczne jest wzajemne zobowiązanie między Unią Europejską a jej partnerami, dotyczące zachęcania przedsiębiorstw do przyjmowania zobowiązań w zakresie odpowiedzialności społecznej oraz weryfikowania ich: ustanowienie punktów kontaktowych nie tylko w celu wspierania obiegu informacji, ale również w celu odbierania skarg od przedstawicieli związków zawodowych i społeczeństwa obywatelskiego; zobowiązanie przedsiębiorstw do regularnego publikowania ich bilansów, co zwiększy przejrzystość; wymóg składania sprawozdań; oraz obowiązek okazywania przez przedsiębiorstwa należytej staranności i podejmowania działań zapobiegawczych.
Proponujemy wreszcie, aby - w przypadku rażącego naruszania zasad leżących u podstaw społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz łamania praw społecznych, oraz przepisów socjalnych i ochrony środowiska - istniały mechanizmy...
(Przewodniczący odebrał mówcy głos.)
Przewodniczący
Chciałbym prosić wszystkich o wyrozumiałość, ale są pewne rzeczy, na które po prostu nie można pozwolić. Pana czas na wystąpienie wynosi cztery minuty. Pomimo moich interwencji mówił Pan przez ponad cztery i pół minuty. Wyznaczam jasną granicę wszystkim posłom do tej Izby. Staram się postępować możliwie jak najsprawiedliwiej, ale w połowie pańskiego wystąpienia powiedział Pan "pilnuję zegarka”. Jeżeli chcemy mieć żywsze debaty, to niekoniecznie musi to oznaczać szybsze czytanie naszych wystąpień. Powinien Pan myśleć nie tylko o pańskich francuskich wyborcach - a odnosi się to do wszystkich posłów, którzy powinni brać pod uwagę nie tylko własny elektorat - ponieważ za pomocą strony internetowej wszyscy obywatele Unii Europejskiej mogą uzyskać dostęp do tłumaczenia wystąpień. Jeżeli tłumacze nie są w stanie nadążać za tym, co się mówi, to ludzie w całej reszcie Europy nie będą w stanie zrozumieć Państwa wystąpień, ponieważ były one odczytywane zbyt szybko. Dlatego wszyscy powinni trzymać się swojego czasu na wystąpienia i nie ujmować czasu z wystąpień innych posłów, ponieważ w ostatecznym rozrachunku jest to odejmowane od czasu przeznaczanego na procedurę pytań z sali.
William
Panie Przewodniczący! To drugi raz, kiedy siedząc w tej sali miałem możliwość zaobserwować, jak przewodniczący przerywa któremuś z mówców z tego względu, że mówi on zbyt szybko.
Nie wiem, jak często Pan sam występuje, ale powinien Pan zrozumieć, że taka interwencja całkowicie rujnuje wystąpienie.
Chociaż zupełnie nie zgadzam się z tym, co mówił pan poseł Désir, to uważam, że tłumacze naprawdę są pracownikami, którym coś się płaci, a jeżeli nie są w stanie nadążyć, to ich problem. Zadaniem przewodniczącego nie jest przerywanie w taki sposób, jak Pan to przed chwilą uczynił.
Przewodniczący
Z pewnością przerywanie jest moim obowiązkiem. Może Pan zapłacić sprinterowi milion euro za przebiegnięcie 100 metrów w ciągu 10 sekund, ale nawet jeżeli zapłaci Pan mu 100 milionów euro, to nie będzie w stanie zrobić tego w pięć sekund. Mam obowiązek przerywać. Jestem posłem do tego Parlamentu od 13 lat i doskonale wiem, że kiedy tłumacze nie są w stanie nadążyć, to naciskają przycisk, a na moim pulpicie zapala się światełko. Serdecznie zapraszam do rzucenia na to okiem. Jest ono podpisane "zwolnij”. Byłem już tego świadkiem na posiedzeniach komisji. W którymś momencie tłumacze stwierdzają, że zaraz przestaną pracować. Jeżeli wówczas poseł narzeka, wszystko niespodziewanie się zatrzymuje, a mówca nie może dalej mówić.
(Okrzyki z sali)
Pani Poseł Berès, robię dokładnie to samo, co Pani robi w swojej komisji, czyli wyjaśniam sytuację po zgłoszeniu uwagi formalnej.
(Okrzyki z sali)
To dokładnie to samo.
Karel De Gucht
komisarz - Panie Przewodniczący! Chciałbym Pana zapewnić, że jeżeli kiedykolwiek miałbym biegać na 100 metrów, to zabrałoby mi to co najmniej 15 sekund, zatem ze mną nie ma problemu, przynajmniej w tej sprawie.
Po pierwsze chciałbym podziękować sprawozdawcom oraz Komisji Handlu Międzynarodowego za te sprawozdania, które dotyczą ważnych kwestii związanych z wkładem polityki handlowej Unii Europejskiej do realizacji niektórych zasadniczych celów polityki publicznej: przestrzegania praw człowieka, dążenia do dobrobytu gospodarczego i sprawiedliwości społecznej, osiągnięcia zrównoważonego wzrostu oraz szacunku dla środowiska naturalnego, a zwłaszcza systemu klimatycznego.
Zdają sobie Państwo sprawę, że w krótkim czasie, jaki mam dziś do dyspozycji, nie jestem w stanie szczegółowo omówić każdego z nich. Ale proszę pozwolić mi na kilka uwag ogólnych.
Te trzy sprawozdania mają wiele punktów wspólnych. Wszystkie dotyczą spójności polityki, a dokładniej: konieczności prowadzenia polityki handlowej w ramach ogólnych celów UE, w szczególności jej celów gospodarczych, społecznych i ekologicznych. Całkowicie zgadzam się z celem pełnego wykorzystania wszystkich dostępnych nam instrumentów do realizacji tych dążeń. Należy zarazem podkreślić, że skuteczne działania muszą opierać się na tych instrumentach, które są najwłaściwsze dla każdej z tych kwestii.
Uznaję politykę handlową za jeden z najważniejszych czynników wspierania i zabezpieczania modelu socjalnego Unii Europejskiej, jej wartości i zasad, i zdaję sobie sprawę z wygórowanych oczekiwań w tym kontekście. Ale musimy pamiętać, że niekoniecznie wszystkie problemy mogą zostać rozwiązane poprzez politykę handlową. W polityce w innych dziedzinach mogą znajdować się kluczowe elementy lub nawet lepsze możliwości skutecznych rozwiązań. Musimy również zdawać sobie sprawę, że sednem działań politycznych jest wyważenie zróżnicowanych interesów. Zatem zawsze trzeba będzie dokonywać wyborów.
Wyzwania również będą zróżnicowane, w zależności od tego, czy bierzemy pod uwagę instrumenty autonomiczne, na przykład ogólny system preferencji, porozumienia dwustronne czy też wielostronne. W sprawozdaniu pani poseł Saïfi dotyczącym standardów w zakresie praw człowieka, standardów społecznych i środowiskowych w porozumieniach handlowych uznaje się, że każdy z tych wymiarów daje inne możliwości.
Ogólnie współpraca międzynarodowa ma potencjał zwiększenia skuteczności działań. Z drugiej strony, do tanga trzeba dwojga. Musimy wziąć pod uwagę, co jest akceptowalne dla naszych partnerów handlowych i za jaką cenę.
Szczególnie w przypadku uzgodnień wielostronnych osiągnięcie konsensusu może być bardzo trudne. UE jest ogólnie zainteresowana poprawą międzynarodowego rządzenia, w tym za pomocą większej spójności między poszczególnymi forami: WTO, MOP, międzynarodowymi negocjacjami klimatycznymi i tak dalej.
W trzech sprawozdaniach przedstawia się kilka możliwych kierunków prac w tym zakresie. Musimy być pragmatyczni i wśród kroków praktycznych umieć rozróżnić te, które mogą się okazać skuteczne w krótkim okresie, oraz te, które prawdopodobniej pomogą zrealizować cele długookresowe. Musimy dać sobie margines umożliwiający wybieganie myślą w przód i rozważanie szerokich możliwości. Z drugiej strony Komisja chce, aby nasza polityka handlowa i nasze działania w instytucjach handlowych wywierały wpływ i odnosiły skutek.
Odnosi się to również do naszych porozumień dwustronnych. Postanowienia naszych porozumień o wolnym handlu nie są jedynie deklaracjami dobrych intencji. Muszą być wykonalne.
Przechodząc do sprawozdania pana posła Jadota w sprawie zmiany klimatu, chciałbym podkreślić potrzebę zapewnienia, aby wszystkie opcje faktycznie mogły skutecznie przyczynić się do zmniejszenia ryzyka wycieku emisji i mogły być wdrożone po rozsądnych kosztach. Na przykład wszyscy wiemy, że takie opcje jak kontrole graniczne wiążą się z szeregiem problemów: jak mierzyć, jak monitorować i tak dalej. Prawda jest taka, że musimy być uważni i ocenić wszystkie właściwe zagadnienia przed pośpiesznym wyciąganiem wniosków. Skoro już to powiedziałem, to UE zdecydowanie powinna w dalszym ciągu rozważać wszystkie możliwe opcje.
W odniesieniu do sprawozdania pana posła Désira, dotyczącego społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, przyjmuję do wiadomości stwierdzenie, że "Inicjatywy Komisji powinny skupić się raczej na wspieraniu, niż na regulowaniu działań w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw”. Należy jednak wskazać cienką granicę między wspieraniem, regulowaniem i egzekwowaniem - granicę, którą sprawozdawca umiejętnie nakreślił, ale która wymaga bardzo wielu rozważań praktycznych i politycznych. Faktycznie, społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw nie może zastąpić państw lub zwolnić ich z ponoszonej przez nie odpowiedzialności za egzekwowanie swoich przepisów - tak samo, jak instytucje państwowe nie są właściwe do egzekwowania polityki korporacyjnej. Należy zauważyć, że wiele spośród tych kwestii rozważa się w ramach aktualizacji wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, które mają zostać przyjęte w 2011 roku. To jeden z przykładów wykonywanej przydatnej pracy, w którą jesteśmy aktywnie zaangażowani.
Omawiane dziś sprawozdania obejmują bardzo konkretne kierunki możliwych sposobów zwiększenia zakresu, skuteczności, spójności i przejrzystości naszych działań w zakresie postanowień społecznych i ekologicznych w porozumieniach o wolnym handlu, w tym przepisów dotyczących społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i kwestii zmiany klimatu. Nie trzeba mówić, że Komisja będzie w dalszym ciągu rozważać te kierunki. Zgodnie z wyrażonymi już przeze mnie sprzeciwami, muszą się Państwo liczyć z istotnymi zastrzeżeniami dotyczącymi kilku kwestii - jak również liczyć na pełne poparcie dla innych.
Będziemy mieć mnóstwo okazji, między innymi w ramach przyszłorocznego przeglądu ogólnego systemu preferencji, by w najbliższych miesiącach i latach pogłębić dyskusję w odniesieniu do tych zagadnień, również w kontekście przyszłych procedur prawodawczych i procedur zgody. Komisja Europejska jest gotowa zbadać - wspólnie z Parlamentem Europejskim - właściwe, skuteczne i praktyczne sposoby zapewnienia, aby w polityce handlowej odpowiednio uwzględniono kwestie społeczne. Najważniejszą zasadą powinno być uważne, analityczne tworzenie polityki na podstawie przyszłościowych celów, ale też realistycznych oczekiwań.
David Martin
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Spraw Zagranicznych - Panie Przewodniczący! Czy polityka handlowa Europy powinna polegać po prostu na osiąganiu jak największych korzyści gospodarczych, czy też należy ją wykorzystać do wzmocnienia i wspierania naszych szerszych celów: polityki zrównoważonego rozwoju, przeciwdziałania zmianie klimatu, naszego modelu społecznego, promocji praw człowieka i wartości demokratycznych? Troje mówców przede mną - troje sprawozdawców - potwierdziło, że odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca, podobnie jak pan komisarz, co stwierdzam z radością. Faktycznie już obecnie w naszych dwustronnych porozumieniach handlowych uwzględniamy prawa człowieka, ochronę środowiska naturalnego i standardy pracy. Ale pytanie brzmi: czy robimy to w sposób umożliwiający nam zapewnienie właściwego wdrażania i przestrzegania tych standardów?
Podkomisja Praw Człowieka tego Parlamentu wyraża poważne obawy wobec skuteczności naszych dotychczasowych działań. W przypadku przyszłych porozumień handlowych chcielibyśmy zapewnić, aby przed ich wejściem w życie przeprowadzono ich ocenę w zakresie praw człowieka, byśmy mieli pewność, że każde porozumienie tego typu przynosi nie tylko korzyści gospodarcze, ale również zyski w zakresie praw człowieka.
Uważamy, że należy zwiększyć przejrzystość i dostępność systemu zawieszania porozumień o wolnym handlu za naruszanie praw człowieka, i przyznaję, że w ramach porozumienia o wolnym handlu z Koreą pan komisarz De Gucht idzie w tym kierunku.
Uważamy, że w odniesieniu do systemu GSP+ beneficjenci muszą podlegać spójnej i uczciwej analizie porównawczej, aby upewnić się, że spójnie stosują standardy ochrony środowiska, społeczne i praw człowieka na wysokim poziomie.
Pani poseł Saïfi oraz panowie posłowie Désir i Jadot bardzo wyraźnie podkreślili, że nie należy uznawać handlu za cel sam w sobie, lecz za część szerszej strategii globalnej, służącej wspieraniu uczciwszej, bezpieczniejszej i zdrowszej planety.
Filip Kaczmarek
Panie Przewodniczący! Cieszę się, że pan komisarz De Gucht, pan Désir, pani Saïfi świetnie rozumieją, że jeżeli mamy mieć równe warunki handlu, to standardy - i to standardy szeroko rozumiane, obejmujące prawa człowieka, standardy społeczne i środowiskowe - muszą ulec daleko idącemu zbliżeniu, ujednoliceniu. Standardy te to niezwykle ważna sprawa nie tylko dla światowego handlu, ale również dla współpracy rozwojowej, a co nawet ważniejsze, dla realizacji wartości, które my nazywamy wartościami podstawowymi.
Komisja Rozwoju zgłosiła kilka uwag do sprawozdania pani Saïfi. Żałujemy na przykład, że w Unii Europejskiej brakuje całościowego podejścia do sposobu wywiązywania się przez przedsiębiorstwa z obowiązków w zakresie praw człowieka, co pozwala niektórym firmom i państwom na omijanie tych standardów. Nalegamy na przestrzeganie podstawowych standardów Międzynarodowej Organizacji Pracy jako wstępnego warunku zawierania umów handlowych.
Catherine Grèze
Panie Przewodniczący! Jeżeli można, to chciałabym w imieniu Komisji Rozwoju rozpocząć od powtórzenia kilku najważniejszych kwestii.
Chciałabym przypomnieć, że to najbardziej narażone społeczności, w tym ludność tubylcza, doświadczają skutków zmiany klimatu, zatem kluczowe znaczenie ma ich udział w procesie tworzenia polityki, zwłaszcza polityki handlowej.
Następnie chciałabym przypomnieć, że polityka handlowa UE musi być spójna z przeciwdziałaniem zmianie klimatu i ubóstwu. Zwracamy się o umieszczanie klauzul ochrony środowiska we wszystkich porozumieniach o wolnym handlu zawieranych przez UE i Światową Organizację Handlu, przegląd mechanizmu czystego rozwoju, prawdziwy transfer technologii oraz walkę z piractwem biologicznym.
Wreszcie, co nie najmniej ważne, ponieważ 20 % emisji pochodzi z transportu, musimy przejść na krótkie kanały dystrybucji, przede wszystkim w rolnictwie, co przyczyni się do stworzenia miejsc pracy w naszych krajach oraz państwach rozwijających się, a także do zmniejszenia naszych emisji.
Pervenche Berès
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! W imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych popieram logikę sprawozdania sporządzonego przez pana posła Désira w Komisji Handlu Międzynarodowego. W naszej komisji, podobnie jak w innych, jednym z tematów wywołujących najgorętsze dyskusje jest kwestia celu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Czy to cel sam w sobie, czy też - jeżeli zaczną one być stosowane przez wiele przedsiębiorstw - powinny prowadzić do przyjmowania przepisów? Ta debata nie jest jeszcze rozstrzygnięta; stanowi dla nas zachętę rozwijania naszych koncepcji w odniesieniu do zarządzania korporacyjnego oraz pogodzenia dwóch debat.
W Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych uważamy, że odpowiedzialność społeczna ma kluczowe znaczenie, jeżeli za pomocą porozumień handlowych chcemy przeciwdziałać unikaniu płacenia podatków i nielegalnemu zatrudnieniu. Sądzimy też, że wśród zainteresowanych podmiotów, które mają zasadnicze znaczenie dla podniesienia statusu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, konieczne jest pełne zaangażowanie związków zawodowych, dialogu społecznego i europejskich rad pracowniczych, ponieważ ich wkład jest dość istotny. Uważamy też, że dla zapewnienia pełnego wykorzystania tych narzędzi kluczową rolę odgrywa Rada Praw Człowieka ONZ, w ramach jej inicjatywy "Chroń, szanuj i naprawiaj”, a my musimy w pełni to wykorzystać.
Ponadto sądzimy, że społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw jest narzędziem konkurencyjności wymagającym zbadania. Kiedy jednak ponownie uda się dojść do konsensusu, kiedy zdefiniuje się odpowiedzialność społeczną przedsiębiorstw za pomocą powszechnie akceptowanych standardów, to powinna ona być w stanie osiągnąć sukces, nie stając się substytutem uregulowań prawa pracy czy umów zbiorowych.
Wreszcie uważamy, że społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw (w tym porozumienia handlowe) musi być dynamiczna i musi być w stanie dostosowywać się w celu uwzględnienia nowych sektorów.
Richard Howitt
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Społecznych - Panie Przewodniczący! Będąc już od trzech kadencji sprawozdawcą tego Parlamentu do spraw społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, z ogromnym zadowoleniem przyjmuję inicjatywę mojego kolegi, pana posła Désira, dotyczącą relacji między nią a handlem.
Przedsiębiorstwa często twierdzą, że powinny uwzględniać społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw, a z pomocą tej inicjatywy pokazuje się, że podobnie powinno stać się w przypadku polityki publicznej. Mam wielką nadzieję, że zawarte w niej zalecenia zostaną uwzględnione przez pana komisarza De Guchta w komunikacie w sprawie nowej polityki handlowej.
W ostatnich latach moja praca w coraz większym stopniu obejmowała reprezentowanie interesów europejskich w rozwijaniu światowych mechanizmów społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Dlatego, jako zwolennik wytycznych OECD - moim zdaniem obecnie najbardziej rozpowszechnionego w skali międzynarodowej standardu tej odpowiedzialności, a także przyjętego przez rządy - zdecydowanie popieram ustęp 25., zgodnie z którym w przyszłych porozumieniach handlowych UE należy konkretnie przywoływać te wytyczne.
Komisja oficjalnie prowadzi krajowe punkty kontaktowe zgodnie z tymi wytycznymi, i mam nadzieję, że to zobowiązanie również zostanie przeanalizowane.
Zasięgnąwszy rady u profesora Johna Ruggiego w zakresie przedsiębiorczości i praw człowieka, popieram zawarty w punkcie Q preambuły wymóg, zobowiązujący przedsiębiorstwa do stosowania należytej staranności, i gratuluję poprzedniej prezydencji szwedzkiej udzielenia w rezolucjach Rady pełnego poparcia dla zaleceń specjalnego przedstawiciela ONZ.
Przy rozwijaniu przez Komisję jej nowych kompetencji w zakresie inwestycji pan komisarz powinien zapoznać się zwłaszcza z wyrażaną przez pana profesora Ruggiego ostrą krytyką wobec rządów, które nie wzięły pod uwagę kwestii praw człowieka.
Jako członek zespołu doradczego przy Globalnej Inicjatywie Sprawozdawczej, mogę poprzeć zawarty w ustępie 15. cel przejrzystości, ale również zwracam się, aby nadchodzące konsultacje społeczne Komisji w sprawie ujawniania aspektów niefinansowych w zdecydowany sposób przybliżyły nas do zasady zintegrowanej sprawozdawczości skutków finansowych, społecznych, w zakresie ochrony środowiska i praw człowieka ze strony przedsiębiorstw.
Przewodniczący
Chciałbym Państwu ponownie o tym przypomnieć. Tym razem powstrzymałem się od przerywania posłowi krótko przed upływem jego czasu wystąpienia. Jednakże tuż po tym, kiedy skończył mówić, tłumacze powiedzieli: "On naprawdę mówi zbyt szybko. Przykro nam”. Chciałbym zwrócić się do posłów o mówienie w normalnym tempie.
Daniel Caspary
Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Wieland, Panie i Panowie! Chciałbym pogratulować całej trójce sprawozdawców ich sprawozdań. Uważam, że dyskusje i negocjacje dotyczące tych trzech sprawozdań stanowią doskonały przykład, w jaki sposób możemy w Parlamencie dochodzić do wspólnego podejścia w ważnych sprawach, takich jak te.
Chciałbym skupić się przede wszystkim na jednej kwestii. Odnoszę wrażenie, że w tych trzech sprawozdaniach szczegółowo omówiliśmy wkład polityki handlowej w te trzy dziedziny polityki, których dotyczą sprawozdania. W sprawozdaniu pana posła Désira, dotyczącym przedsiębiorstw, sprawozdaniu pani poseł Saïfi, dotyczącym standardów w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska, oraz sprawozdaniu pana posła Jadota, dotyczącym zmiany klimatu, bardzo dokładnie przeanalizowaliśmy, w jaki sposób polityka handlowa może się przyczynić to realizacji celów polityki w tych dziedzinach. Zastanawiam się jednak często, co udało się osiągnąć samodzielnie w ramach poszczególnych dziedzin polityki. Czy nakładamy wystarczająco silne zobowiązania na autorów polityki ochrony środowiska i polityki społecznej oraz w innych obszarach, aby odrobili swoje zdanie domowe we własnych dziedzinach?
Aby zagwarantować, że nie dojdzie do nieporozumienia, chciałbym powiedzieć, że moim zdaniem wszyscy zgadzamy się co do celów. Czasami obawiam się jednak, że nadmiernie obciążamy politykę handlową, podczas gdy w pozostałych dziedzinach polityki zadania domowe coraz częściej nie są odrabiane. Jednym z przykładów na to mogą być twórcy polityki ochrony środowiska podczas spotkania w Kopenhadze, którym nie udało się znaleźć rozwiązania w dziedzinie polityki zmiany klimatu. Efektem było nadmierne obciążenie polityki handlowej odpowiedzialnością za nadrobienie tych wszystkich niepowodzeń.
Byłbym niezwykle wdzięczny, gdybyśmy w tym Parlamencie w najbliższych tygodniach i miesiącach poważnie zastanowili się nad wkładem, jaki pozostałe dziedziny polityki mogłyby wnieść w tym kontekście do polityki handlowej. Dlatego chciałbym usłyszeć, jak w przyszłości mówimy "handel i...”, a nie jak zawsze omawiamy wszystkie inne zagadnienia, a na koniec jeszcze handel.
Kriton Arsenis
Panie Przewodniczący, Panie komisarzu! Jestem pewien, że Pana służby często tłumaczą panu, że niektórych niezbędnych środków na rzecz zmiany klimatu nie da się podjąć i zastosować.
A jednak zagrożenie wynikające ze zmiany klimatu jest tak ogromne, że nie chodzi o to, co zostanie wdrożone, lecz o to, w jaki sposób możemy znaleźć sposoby rozwiązania tego problemu, w jaki sposób możemy znaleźć sposoby wdrożenia niezbędnych środków.
Jednym z rozwiązań omawianych w zakresie wkładu handlu do zmiany klimatu jest dostosowanie podatków granicznych, podatków od towarów importowanych z krajów, które w zakresie zmiany klimatu nie podejmują działań analogicznych do naszych.
Musimy również zbadać czynniki zniechęcające do handlu takimi towarami. Woda jest zasobem lokalnym, a mimo to takie kraje jak Francja czy Belgia należą jednocześnie do największych europejskich eksporterów i importerów wody.
Metin Kazak
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Przede wszystkim chciałbym podziękować trojgu sprawozdawcom, pani poseł Saïfi oraz panom posłom Désirowi i Jadotowi, za dobrą pracę, jaką wykonali nad swoimi sprawozdaniami. Z zadowoleniem przyjmuję apel o stworzenie prawnie wiążących klauzul dotyczących standardów w zakresie praw człowieka w międzynarodowych porozumieniach handlowych oraz popieram koncepcję skupienia się w większym stopniu na ich wdrażaniu.
Chciałbym szczególnie skupić się na przestrzeganiu prawa pracy, zwłaszcza dotyczącym kobiet i dzieci w krajach, z którymi handluje Unia Europejska. Zarówno ogólny system preferencji, jak i GSP+ są skutecznymi instrumentami wspierania wartości demokratycznych w krajach partnerskich. Należy jednak ściślej powiązać ze sobą klauzule praw człowieka i GSP+. Konieczne jest wzmocnienie koordynacji między - z jednej strony - Światową Organizacją Handlu, a z drugiej - Wysokim Komisarzem ONZ ds. Praw Człowieka i Międzynarodową Organizacją Pracy. Właśnie dlatego uważam, że MOP powinna uzyskać status oficjalnego obserwatora w Światowej Organizacji Handlu.
Wreszcie, co nie najmniej ważne, jako przedstawiciele obywateli Europy powinniśmy być szczegółowo informowani o negocjacjach międzynarodowych porozumień handlowych, zgodnie z nowymi uprawnieniami przyznanymi Parlamentowi Europejskiemu na mocy traktatu lizbońskiego.
W odniesieniu do sprawozdania pana posła Yannicka Jadota musimy oczywiście wspierać handel "ekologiczny”. Ponownie musimy jednak zachować niezwykłą czujność przy wyborze towarów, które są określane mianem "ekologicznych”. Musimy także zwrócić większą uwagę na wspieranie przyjaznych dla środowiska odnawialnych źródeł energii, będące przeciwwagą dla dotowania paliw kopalnych.
Kolejnym ważnym punktem sprawozdania, który przyjmuję z zadowoleniem, jest ustanowienie uczciwej "ekologicznej” ceny, zgodnej z globalnymi standardami ochrony klimatu. Ponieważ w najbliższej przyszłości nie ma szans dojścia do wielostronnego porozumienia klimatycznego, należy na szczeblu europejskim pracować nad stworzeniem mechanizmu ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Uważam, że do obowiązkowych kryteriów zrównoważonego rozwoju należy zaliczyć biopaliwa i biomasę, ze względu na sprzeczny wpływ, jaki wywierają na środowisko naturalne.
Chciałbym jeszcze raz podziękować wszystkim koleżankom i kolegom, i mam nadzieję, że te sprawozdania naprawdę istotnie wpłyną na negocjacje porozumień międzynarodowych.
Keith Taylor
w imieniu grupy Verts/ALE - Panie Przewodniczący! Byłem kontrsprawozdawcą grupy Verts/ALE do sprawozdań pani poseł Saïfi i pana posła Désira. Z zadowoleniem przyjmujemy te ważne kroki w kierunku zagwarantowania lepszych standardów w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska oraz standardów społecznych w krajach będących naszymi partnerami handlowymi.
Jeżeli te kraje chcą prowadzić sprzedaż na lukratywnych rynkach UE, to musimy zachęcać je do przyjęcia w ich krajach rzetelnych i zrównoważonych standardów. Jednym ze sposobów realizacji tego celu jest zabezpieczenie poprawy sytuacji poprzez obowiązkowe klauzule i wymogi w porozumieniach handlowych.
Pani poseł Saïfi, która wykonała doskonałą pracę jako sprawozdawczyni, w konstruktywny sposób omawia różne szczeble i aspekty standardów w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska oraz standardy społeczne na zróżnicowanych poziomach. Zgadzamy się z sugestiami pani poseł Saïfi dotyczącymi utworzenia światowej organizacji ochrony środowiska oraz wzmocnienia statusu MOP. Podobał się nam rozdział poświęcony zrównoważonemu rozwojowi, zawarty w porozumieniach o wolnym handlu, ale chcielibyśmy, aby te standardy miały charakter wiążący, a nie dobrowolny. Analogicznie należy nadać odpowiednią siłę ogólnym systemom preferencji oraz zapewnić możliwość ich egzekwowania.
Ale nie możemy zgodzić się ze sprawozdawczynią, że klauzula dotycząca praw człowieka, zawarta w porozumieniu z Kolumbią o wolnym handlu, była zadowalająca. W rzeczywistości uważaliśmy, że była to pozbawiona znaczenia, hasłowa klauzula praw człowieka, wystawiająca na pośmiewisko aspiracje tego Parlamentu w tej dziedzinie.
Przechodząc do sprawozdania pana posła Désira: całkowicie się z nim zgadzamy, kiedy wskazuje korporacje ponadnarodowe jako źródło negatywnego wpływu na środowisko naturalne i na nasze standardy społeczne. Skorzystały one z liberalizacji handlu i wyzyskiwały tanią siłę roboczą - a także zdecydowanie zbyt często tanie materiały - ale nie dokonały odpowiedniej redystrybucji bogactwa, jakie zdobyły cudzym kosztem.
Udało się nam zmienić oba sprawozdania i poprzemy je w trakcie głosowania. Na zakończenie chciałbym bardzo krótko podkreślić, że potrzebne są dalsze wysiłki w zakresie definiowania praw człowieka i odpowiedzialności społecznej, które chcemy uznać za priorytetowe. Powinniśmy to uczynić w formie wymogów obowiązkowych, a nie polegać na kodeksach dobrowolnych.
Peter van Dalen
Panie Przewodniczący! Pani poseł Saïfi sporządziła rozsądne sprawozdanie. Nigdy nie można pozwolić, aby czysto ekonomiczne interesy były realizowane kosztem obaw ludzi w innych krajach, szczególnie w krajach rozwijających się. Dotyczy to także krajów, w których prześladuje się chrześcijan i inne mniejszości religijne za ich przekonania. UE utrzymuje stosunki handlowe na przykład z Pakistanem. Teraz chcemy udzielić temu krajowi dodatkowych korzyści handlowych, aby pomóc mu stanąć na nogi po powodziach. Spróbujmy wykorzystać nasze stosunki handlowe do potępienia prześladowań religijnych w Pakistanie i tamtejszego prawa zakazującego rozpowszechniania materiałów, które mogą ranić uczucia religijne. Chciałbym przywołać też prowadzone w tym kontekście negocjacje pomiędzy Unią Europejską a Indiami. Europa nie może ulec naciskom Indii, aby z nowego porozumienia handlowego wyłączyć kwestie pozahandlowe. Nie można postrzegać praw człowieka i pracy dzieci w oderwaniu od handlu i inwestycji. Wzywam Komisję oraz koleżanki i kolegów do przyjęcia zdecydowanego stanowiska w tej sprawie, zgodnie z rezolucją Parlamentu Europejskiego z marca 2009 roku.
Helmut Scholz
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu De Gucht, Panie i Panowie! Mamy dobry powód, aby omawiać te trzy sprawozdania w ramach wspólnej debaty. Chciałbym podziękować trojgu sprawozdawcom za ich doskonałą pracę. Wszystkie sprawozdania wyraźnie pokazują, że wszystkie grupy w Parlamencie Europejskim chcą wpisać politykę handlową UE w szersze ramy.
Okres ciężkiej, jednostronnej zagranicznej pomocy gospodarczej powinien się już zakończyć. Dlatego dzisiejsza dyskusja odbywa się w nader odpowiednim momencie, ponieważ toczymy tę debatę na podstawie strategii handlowej przedstawionej przez pana komisarza De Guchta, która powinna zawierać szereg wniosków i rozważań, a także konkretnych projektów.
Jako wspólne zadania całej ludzkości uznano i potwierdzono ochronę klimatu, środowiska naturalnego i godności ludzkiej wraz z likwidacją ubóstwa na całym świecie. To o wiele ważniejsze zadania niż zwykłe interesy handlowe. Istnieje jednak konieczność uwzględnienia tych celów w nowoczesnej polityce handlowej.
W najlepszym interesie gospodarki europejskiej leży zwiększanie dobrobytu społecznego, wyrażanego przez indeks rozwoju ludzkiego, oraz szerzenie rządów prawa. Pozwoli to na udane połączenie jej w sieć z innymi gospodarkami. W pewnym stopniu te kwestie objęte są społeczną odpowiedzialnością przedsiębiorstw, ale nie mogą być realizowane bez ram krajowych.
Chciałbym podkreślić, że moja grupa chciałaby większego postępu w odniesieniu do niektórych kwestii omawianych w tych trzech sprawozdaniach. Chociaż z zadowoleniem przyjmujemy wywiązywanie się z własnej inicjatywy przez przedsiębiorstwa z ich obowiązków społecznych, to pozostaje faktem, że na całym świecie co dzień tysiące ludzi odkrywa, że ich prawa w najlepszym razie istnieją wyłącznie na papierze, a w ich codziennym życiu pracowniczym są po prostu ignorowane. Warunki u podwykonawców i dostawców, w tym przy produkcji surowców, są często przerażające. Pokazują to filmy o pracy dzieci w sektorze produkcji czekolady.
W celu zapewnienia zrównoważonych, nieprzerwanych dostaw surowców i energii, o czym mowa w pańskiej strategii, Panie Komisarzu De Gucht, musimy wziąć pod uwagę te aspekty tych trzech sprawozdań.
William  Dartmouth
w imieniu grupy EFD - Panie przewodniczący! Handel zapewnia wspólny dobrobyt, a ja chciałbym podkreślić słowo "wspólny”. Z tego wynika, że program polityczny praktycznie nigdy nie powinien obciążać polityki handlowej.
Cóż, osobiście żywię głęboki szacunek dla autorów tych trzech sprawozdań, ale stojąca za nimi filozofia była poddawana głosowaniu w wielu wyborach i w większości przypadków przegrywała.
Jesteśmy świadkami próby zmanipulowania polityki handlowej Unii Europejskiej - którą niestety Zjednoczone Królestwo jest obecnie związane - aby potajemnie wdrożyć w znacznej mierze socjalistyczny program, który był konsekwentnie odrzucany.
Na szczeblu politycznym machinacje sprawozdawców są dość imponujące. Ale jako demokrata muszę powiedzieć "nie” i właśnie dlatego będę jutro głosował za odrzuceniem sprawozdań.
Laurence J.A.J. Stassen
(NL) Panie Przewodniczący! Przyczyny i skutki zmiany klimatu opierają się na teorii, ale wydaje się, że ma ona raczej charakter przekonania religijnego. Niemniej jednak wszystko podporządkowuje się tej religii, o czym można przekonać się, czytając to sprawozdanie dotyczące handlu międzynarodowego. Proponuje się w nim istną dyplomację klimatyczną; czyli Unia Europejska z radością podejmie interesy, ale tylko pod restrykcyjnymi warunkami ich neutralności dla klimatu - dokładnie tak, jak chce Unia Europejska - jak gdyby ci partnerzy handlowi nie pragnęli niczego bardziej, niż niezwłocznie podporządkować się rozwojowi sytuacji na jednolitym rynku. Przecież eksport oznacza transport, a zwiększony transport jest bardzo niekorzystny dla światowej emisji CO2. Cóż, Europa naprawdę pomoże w ten sposób krajom rozwijającym się - zwłaszcza krajom uzależnionym od eksportu na przykład konkurencyjnych produktów rolnych. Co to ma wspólnego z Unią Europejską? Panie Przewodniczący! W dokumentach dowiedziono całkowitego braku zrozumienia zasad ekonomii. Chciałabym zacytować sprawozdanie pana posła Jadota, ustęp 57: "wyraża żal, że znaczna część handlu międzynarodowego opiera się na jednolitych produktach, które mogłyby być równie dobrze produkowane lokalnie”. Koniec cytatu. Jaki geniusz ekonomii to wymyślił? Każdy, kto ma choć odrobinę wiedzy ekonomicznej, zna zasadę, że wzrost gospodarczy opiera się właśnie na specjalizacji i handlu. Naiwne rozumowanie, zawarte w przedmiotowym sprawozdaniu, miałoby katastrofalne skutki dla gospodarki światowej. Nie dziwi, że większość obywateli i przedsiębiorstw może się obyć bez europejskich celów klimatycznych. A mimo to Europa nalega i po raz n-ty opracowuje absurdalne cele klimatyczne. Gospodarki wschodzące, na przykład Chiny i Indie, nie przejmują się nimi i skorzystają z ograniczeń, jakie Europa sama na siebie nakłada. W ostatecznym rozrachunku kto zapłaci cenę za dążenie do europejskiej utopii? Obywatele i przedsiębiorstwa.
Małgorzata Handzlik
(PL) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Na wstępie pragnę podziękować panu Désirowi za bardzo dobrą współpracę nad sprawozdaniem o społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w międzynarodowych umowach handlowych. Byłam posłem cieniem PPE w tym sprawozdaniu. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw już od jakiegoś czasu jest obecna w debacie dotyczącej międzynarodowego handlu, czego znakiem jest odniesienie do zasad społecznej odpowiedzialności w ostatnio negocjowanych przez Unię umowach o handlu, między innymi z Koreą Południową, Kolumbią czy Peru.
Cieszy mnie, że za sprawą tego sprawozdania Parlament podkreśla potrzebę dalszego rozszerzenia tych odniesień, nazywając je w sprawozdaniu klauzulą o społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Jestem przekonana, że umieszczenie takich klauzul w porozumieniach międzynarodowych przyczyni się do większej rozpoznawalności instrumentów społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz promocji i zachęcania samych przedsiębiorstw do szerokiego ich stosowania. Nie powinniśmy bowiem zapominać, iż to w dużej mierze od woli samych przedsiębiorstw zależy właściwe funkcjonowanie tych instrumentów. To przedsiębiorstwa bowiem podejmują decyzję o wyjściu poza obowiązujące prawnie standardy.
Szanowni Państwo! Podczas mojej ostatniej wizyty w Indiach pytałam przedstawicieli przedsiębiorstw, z którymi miałam okazję się spotkać, o ich działania w wymiarze społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Wszyscy z nich podawali bardzo konkretne przykłady takich działań. Napawa mnie to osobiście bardzo dużym optymizmem. Mam nadzieję, że sprawozdanie posła Désira będzie nowym głosem w sprawie działań Unii i przyczyni się do dalszego rozszerzania standardów społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.
George Sabin Cutaş
(RO) Panie Przewodniczący! Chciałbym pogratulować panu posłowi Yannickowi Jadotowi jego ambitnych propozycji, które przedstawił w przedmiotowym sprawozdaniu, a zwłaszcza gotowości do kompromisu ze wszystkimi grupami politycznymi, które przedłożyły poprawki.
Musimy przyznać, że kluczowymi chwilami były te, kiedy Unia Europejska miała szanse mówić jednym głosem. Konferencja w Kopenhadze była jedną z tych chwil; cała planeta oczekiwała wówczas, że Unia Europejska obejmie wiodącą rolę w bitwie ze zmianą klimatu i pociągnie za sobą ostrożne kraje w tym samym kierunku. Niestety, oczekiwania nie spełniły się, a rozczarowanie było proporcjonalne do ich wielkości.
Można z tego przypadku wyciągnąć wniosek, że w samej Unii zabrakło konsensusu. Niektóre rządy krajowe tak naprawdę nie są gotowe podjąć istotnych zobowiązań w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Jednym z oczywistych wytłumaczeń tego faktu może być kryzys gospodarczy i finansowy, który stłumił ich entuzjazm w stosunku do zobowiązań tworzenia ambitnej polityki klimatycznej.
Jednakże bitwa ze zmianą klimatu musi być przedmiotem stałej uwagi wszystkich krajów świata tak na lokalnym, jak i na globalnym szczeblu. Nie chodzi tylko o zagrożenie przyszłości następnych pokoleń, ale również o sprawiedliwość globalną.
To niesprawiedliwe, że kraje rozwijające się muszą ponosić koszty globalnego ocieplenia, podczas gdy kraje uprzemysłowione myślą pragmatycznie o swoich własnych potrzebach. Potrzebna jest prawdziwa solidarność między Północą a Południem.
Właśnie dlatego uważam szczyt w Cancún za szansę na wyjście poza porozumienie wyłącznie operacyjne. Spotkanie w Cancún musi oznaczać globalne, prawnie wiążące porozumienie, które pomoże utrzymać globalne ocieplenie na poziomie nieprzekraczającym dwóch stopni Celsjusza.
Potrzebna jest również taka procedura weryfikacji, która byłaby jaśniej zdefiniowana niż ta, którą przyjęto na spotkaniu w Kopenhadze. Ponadto samodzielne wysiłki Unii Europejskiej przeciwko zmianie klimatu nie mogą zagwarantować sukcesu porozumienia w okresie po 2012 roku. Musimy skutecznie przekonać także inne strony, by przyjęły ambitniejsze zobowiązania do ograniczenia emisji gazów, w tym gazów cieplarnianych.
Wreszcie, co nie najmniej ważne, chciałbym odnieść się do związku między handlem międzynarodowym a zmianą klimatu. Handel to ważny instrument transferu technologii do krajów rozwijających się. Dlatego konieczne jest zniesienie barier dla handlu ekologicznego. Powinno to przyjąć formę likwidacji ceł na produkty ekologiczne, przynajmniej w ramach Światowej Organizacji Handlu. Jednocześnie musimy mieć świadomość globalnego rozdarcia wynikającego z obecnego systemu handlu w odniesieniu do pracy i produkcji opartej na transporcie. Właśnie dlatego na zakończenie chciałbym zaapelować o wspieranie produkcji lokalnej w Unii Europejskiej.
Catherine Bearder
Panie Przewodniczący! Chciałabym zwrócić uwagę pana komisarza, że w ciągu ostatniego dziesięciolecia w sektorze przedsiębiorstw doszło do szybkiego rozpowszechnienia się koncepcji i praktycznej realizacji zasady społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Kto może zgłosić sprzeciw wobec takich wartości podstawowych, jak dobre traktowanie swoich pracowników przez przedsiębiorstwa czy poszanowanie praw człowieka i środowiska naturalnego?
Jednakże jak dotąd istniał co najwyżej wątły związek między handlem a społeczną odpowiedzialnością przedsiębiorstw, a istniało wiele argumentów. Handel międzynarodowy jest uregulowany w porozumieniach między państwami, ale czy społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw powinna być wiążącym zobowiązaniem, którego realizację obiecają te przedsiębiorstwa? Czy też mogą je realizować w sposób dobrowolny?
Świadomość obywateli europejskich wzrasta. Tak wiele niedawnych katastrof - na przykład wyciek ropy naftowej w przedsiębiorstwie BP - pokazało, że konieczne jest monitorowanie standardów i etyki, na podstawie których nasze przedsiębiorstwa europejskie działają za granicą.
Zwykli Europejczycy nie chcą już akceptować i popierać ekspansji handlu międzynarodowego z pobudek wyłącznie gospodarczych. Kiedy handel powoduje niszczenie środowiska naturalnego i obniża standard życia miejscowej ludności, mówimy, że co za dużo, to niezdrowo. Tylko rządy są w stanie wyznaczyć standardy gwarantujące, że podmioty działające w sposób etyczny i przejrzysty nie będą wypierane przez te podmioty, które działają inaczej.
Unia Europejska musi zachęcać przedsiębiorstwa do przyjmowania zobowiązań w ramach społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz składania sprawozdań z ich realizacji, w odniesieniu do całej swojej działalności gospodarczej, tak w kraju, jak i za granicą. W przeciwnym razie istnieje niebezpieczeństwo, że społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw nie stanie się niczym więcej, niż ćwiczeniem z public relations dla nielicznych przedsiębiorstw ponadnarodowych.
Z zadowoleniem przyjmuję przedmiotowe sprawozdanie z inicjatywy własnej, w którym wzywa się Komisję do uczynienia społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw filarem zawieranych przez UE międzynarodowych porozumień handlowych. Musimy zagwarantować, aby zasady zrównoważonego rozwoju i prawa pracownicze zachowały swoje znaczenie również przy realizowaniu za granicą interesów handlowych Unii Europejskiej.
Jacky Hénin
(FR) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Komisja, broniąc zasad szalejącego wolnego rynku, organizując pełne rozbrojenie gospodarcze Unii, w pełni odegrała swoją służalczą rolę instrumentu realizującego bardzo konkretne interesy, szkodliwe dla pracowników europejskich. Wolna, niezaburzona konkurencja to mit niszczący miejsca pracy i życia.
W rzeczywistości jeżeli konkurencja jest wolna, to możliwe są wszelkie formy dumpingu, począwszy od podatkowego, społecznego, monetarnego i ekologicznego. Konkurencja musi być zaburzona. W celu znalezienia wyjścia z tej sytuacji, zabójczej dla zatrudnienia w przemyśle oraz skazującej pracowników i ich rodziny na skrajne ubóstwo, potrzebna jest ścisła kontrola przepływu kapitału w państwach członkowskich, likwidacja rajów podatkowych, wyjęcie spod zakresu gospodarki sektorów niezbędnych do życia - energii, wody, lekarstw, rolnictwa i szkoleń - a przede wszystkim określenie i egzekwowanie kryteriów ekologicznych i społecznych, gwarantujących równość w działalności gospodarczej i prawa pracownicze.
Elisabeth Köstinger
(DE) Panie Przewodniczący! Unia Europejska ma istotne zadania do zrealizowania w zakresie praw człowieka, standardów społecznych oraz zabezpieczenia środowiska naturalnego w swoich obecnych i przyszłych stosunkach handlowych. Te standardy stanowią ważną podstawę dyskusji dotyczącej porozumień o wolnym handlu. UE powinna dawać przykład we wszystkich prowadzonych przez siebie negocjacjach i zaapelować o uczciwe warunki zatrudnienia oraz zrównoważone wykorzystywanie zasobów. W tym kontekście chciałabym zwrócić uwagę w szczególności na obecne negocjacje z krajami Mercosur oraz Indiami. Czy Unia Europejska faktycznie chce importować tanie produkty wytwarzane z wykorzystaniem pracy dzieci, wiążące się z niszczeniem zasobów naturalnych? Naszym celem musi być zapewnienie dobrych warunków pracy i dobrych płac w tych krajach, a nie szybkich zysków. Komisja Europejska musi w dalszym ciągu uwzględniać w przyszłych porozumieniach handlowych jasne standardy oraz włączać je do negocjacji międzynarodowych.
Jednakże te standardy dotyczą nie tylko rozważań etycznych oraz wartości reprezentowanych przez UE, ale też równego traktowania producentów w Europie i poza nią. Innymi ważnymi czynnikami są wzrastające zapotrzebowanie konsumentów europejskich na towary oraz możliwość prześledzenia metod produkcji. W tym kontekście na koniec chciałabym przyjrzeć się sprawozdaniu pana posła Jadota. Zawarty w nim ustęp 48. w niezwykle krytyczny sposób odnosi się do wspólnego modelu rolnego. A jednak ten model gwarantuje bezpieczeństwo dostaw żywności o wysokiej jakości. W sprawozdaniu nawiązuje się do jego rzekomego negatywnego wpływu na zmianę klimatu. Chciałabym nader wyraźnie powiedzieć, że w tym przypadku priorytetem jest bezpieczeństwo żywnościowe naszych 500 milionów obywateli. UE musi utrzymać samowystarczalność w zakresie swoich dostaw żywności i nie powinna uzależnić się od importu. To miałoby katastrofalne skutki. Mam ogromny obowiązek wobec obywateli UE i dlatego nie mogę poprzeć tego fragmentu sprawozdania.
Zuzana Roithová
(CS) Panie Przewodniczący! Jestem bardzo mocno zaangażowana w nową strategię handlu międzynarodowego. Jako członkini Komisji Handlu Międzynarodowego w trakcie poprzedniej kadencji cierpliwie apelowałam, aby nasza polityka handlowa stała się instrumentem wspierającym uczciwą konkurencję oraz podstawą utrzymania wartości europejskich i interesów gospodarczych na rynku światowym. Nacisk na podnoszenie standardów społecznych i środowiskowych jest sposobem likwidacji nieuczciwości i nierównych warunków w konkurencji w handlu międzynarodowym. Przez sześć lat wzywałam do umieszczania we wszystkich porozumieniach handlowych klauzuli praw człowieka, której przestrzeganie byłoby warunkiem realizacji polityki preferencyjnej.
Wreszcie Parlament Europejski zwraca się dziś w swoim sprawozdaniu do Komisji o przesłanie projektu rozporządzenia zakazującego importu do UE towarów wyprodukowanych z wykorzystaniem nowoczesnych form niewolnictwa i pracy przymusowej oraz w tych krajach, gdzie naruszane są podstawowe standardy w zakresie praw człowieka. To musi obejmować kraje AKP i Chiny. Chciałabym podziękować mojej koleżance, pani poseł Saïfi, za ten dokument będący dowodem postępu, jakiego dokonuje Parlament, i szczerze jej pogratulować.
Miroslav Mikolášik
(SK) Panie Przewodniczący! Szanse, jakie daje nam przyjęcie traktatu z Lizbony, umożliwiają ustanowienie oczekiwanej od dawna równowagi między prawem gospodarczym a prawami człowieka. Mocno wierzę, że Unia Europejska dla utrzymania swej wiarygodności i integralności musi aktywnie wykorzystać tę szansę oraz zacząć konsekwentnie działać na rzecz praw człowieka w swojej polityce wewnętrznej i zewnętrznej.
Chciałbym zwrócić uwagę na skierowany do Komisji wniosek o zawieranie porozumień uwzględniających klauzule dotyczące demokracji, praw człowieka i przestrzegania standardów społecznych, zdrowotnych i środowiskowych, a jednocześnie o zapewnienie skutecznego monitorowania ich przestrzegania oraz realizacji w praktyce. Należy zwrócić szczególną uwagę na porozumienia dotyczące handlowych aspektów praw własności intelektualnej, w celu zapewnienia ochrony prawa do zdrowia, ściśle związanego z faktycznym prawem do życia. Chciałbym pogratulować pani poseł Saïfi bardzo śmiałego i spójnego tekstu.
Carl Schlyter
(SV) Panie Przewodniczący! Uważam, że możemy podsumować te trzy sprawozdania stwierdzeniem, że przechodzimy od postrzegania ludzi jako narzędzi do wykorzystania w handlu do postrzegania handlu jako narzędzia do wykorzystania dla dobra ludzi. Chcemy odejść od logiki, w której każdemu euro zysku z handlu towarzyszą dwa euro strat w postaci kosztów ekologicznych lub społecznych. W sprawozdaniach znalazło się też wiele konkretnych propozycji, na przykład doskonała propozycja pani poseł Saïfi dotycząca utworzenia światowej organizacji ochrony środowiska, propozycja zwiększenia uprawnień Międzynarodowej Organizacji Pracy czy też propozycja opłat granicznych jako sposobu ograniczenia nieuczciwej konkurencji i emisji szkodliwych dla klimatu, jak również propozycja konsultowania się ze społecznościami lokalnymi przed realizacją inwestycji.
To, Panie Komisarzu, nie są wyłącznie dobre intencje, które Pan powinien przyjąć do wiadomości. Chcemy raczej wreszcie ujrzeć rzeczywiste efekty naszych żądań. Chcemy dostać akty prawne, kiedy są one potrzebne. Domagamy się zmian w ich wdrażaniu, jeżeli to konieczne, i chcemy, aby Komisja podejmowała inicjatywę w negocjacjach międzynarodowych w celu ulepszenia uregulowań.
Csanád Szegedi
(HU) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Moja partia, Jobbik, Ruch na Rzecz Lepszych Węgier, przywiązuje ogromną wagę do ochrony środowiska naturalnego i przywrócenia równowagi ekologicznej. Jesteśmy przekonani, że Europa stoi w obliczu nie tylko załamania gospodarczego i recesji, ale również kryzysu ekologicznego. W tym kontekście za niezwykle istotne uznajemy stworzenie samorządu w przemyśle spożywczym i lekkim w Unii Europejskiej. Nikt nie jest w stanie zrozumieć, dlaczego UE musi importować olbrzymie ilości czosnku i papryki z Chin oraz kurczaków z Brazylii, skoro te produkty mogłyby być wytwarzane na miejscu. Właśnie dlatego twierdzimy, że potrzebujemy samorządu w przemyśle spożywczym i lekkim. Naszym zadaniem w Parlamencie Europejskim jest ochrona europejskich rolników, MŚP i naszych obywateli, dając im szansę zdobycia czystej żywności o wysokiej jakości od miejscowych rolników. Ponadto uważamy, że kluczowe znaczenie ma ustanowienie obowiązku możliwie jak najszerszego wdrażania technologii przyjaznych dla środowiska.
Seán Kelly
Panie Przewodniczący! Handel polega na konkurencji. Oczywiście pojawienie się konkurencji uwarunkowane jest zdolnością do konkurowania, a niektóre spośród naszych porozumień z krajami trzecimi stawiają naszych producentów w niekorzystnej sytuacji.
Pani poseł Elisabeth Köstinger mówiła o Mercosur, a z pewnością prawdą jest to, że wiele produktów rolnych i rybnych wwożonych do UE wytwarza się z zachowaniem o wiele niższych standardów, niż te, których wymagamy w UE. Z pewnością należy się tym zająć.
To powiedziawszy, chciałbym zauważyć aspekt pozytywny, ponieważ część niedawno zawartych porozumień jest bardzo dobra, na przykład porozumienie o wolnym handlu z Koreą. Potrzebujemy więcej takich umów. Uważam, że większość obywateli zgodziłaby się, że byłoby to korzystne tak dla nas, jak i dla nich.
Chciałbym zapytać pana komisarza, czy istnieją jakieś plany zawarcia umowy o partnerstwie gospodarczym z Japonią. W kopenhaskiej analizie gospodarczej pokazano, że nasz zysk z takiego porozumienia wyniósłby 33 miliardy euro, a Japonii - 18 miliardów euro.
Karel De Gucht
komisarz - Panie Przewodniczący! Uważam, że była to bardzo intensywna debata. Chociaż wszystkie trzy sprawozdania kierują się analogiczną filozofią, to w tak krótkim czasie, jaki mam do dyspozycji, nie jestem w stanie odpowiednio odnieść się do szczegółów, koncepcji i reakcji, jakich świadkami byliśmy dzisiaj. Niektóre koncepcje są wykonalne w większym, a inne - w mniejszym stopniu, ponieważ funkcjonujemy w prawnych, instytucjonalnych i politycznych ramach, zarówno jako unia 27 państw członkowskich, jak i jako członek WTO. Spróbuję naświetlić te zagadnienia, które uważam za najistotniejsze w każdym z tych sprawozdań. Niestety, nie mogę omówić ich szczegółowo.
W odniesieniu do sprawozdania pani poseł Saïfi, wiele osób zwracało uwagę na możliwość nadania MOP statusu obserwatora w WTO. Wychodzę z założenia, że z pewnością istnieje znaczny margines usprawnienia międzynarodowego zarządzania i lepszej koordynacji między organizacjami międzynarodowymi. Ponadto uważam, że aby wykorzystać politykę handlową dla lepszych efektów socjalnych i ekologicznych, musimy przyjąć cele wykonalne. Na wdrożenie zmian strukturalnych potrzeba wiele czasu, a jeżeli realistycznie mówimy o przekształceniu członkostwa w WTO w program "handel i...”, to musi to być działanie długofalowe.
Nawiązując do propozycji zawartej w sprawozdaniu pani poseł Saïfi, dotyczącej konieczności przeprowadzania oceny praw człowieka w ramach porozumień o wolnym handlu, chciałbym dodać, że moim zdaniem powinno się to odbywać w toku negocjacji. Mam duże wątpliwości dotyczące wprowadzenia szczególnego okresu między negocjacjami a wejściem porozumienia w życie. Było to również przedmiotem dyskusji dziś rano w innym kontekście, ale uważam, że powinniśmy trzymać się procedury zawartej w traktacie z Lizbony, gdzie bardzo wyraźnie zapisano, że to Komisji zadaniem jest inicjowanie takich porozumień; potem rozpoczyna się procedura ratyfikacji i następuje podpisanie przez Radę, co jest jej sposobem ratyfikacji; a potem Parlament Europejski ma prawo i obowiązek dokonania ratyfikacji w drodze głosowania. W odniesieniu do koncepcji przeprowadzania oceny praw człowieka przed rozpoczęciem - nazwijmy to pewnego rodzaju warunkiem wstępnym - to nie uważam tego za dobry pomysł. Z drugiej strony sądzę, że faktyczna koncepcja oceny wpływu danego porozumienia w zakresie praw człowieka ma sens i popieram ją.
Zadano również konkretne pytania, na przykład dotyczące pracy dzieci. Wiedzą państwo, że obecnie negocjujemy porozumienie o wolnym handlu z Indiami, gdzie należy również rozstrzygnąć całą kwestię zrównoważonego rozwoju. Indie bardzo sceptycznie odnoszą się do zawarcia w porozumieniu takiego rozdziału poświęconego zrównoważonemu rozwojowi, ale my nalegamy - i będziemy nadal nalegać - aby taki rozdział się tam znalazł, i sądzę, że ostatecznie zostanie on uwzględniony.
Chciałbym po prostu poprosić, aby później, kiedy będą Państwo o tym rozmawiać, wziąć pod uwagę również fakt, że stosunek poszczególnych krajów trzecich wobec takich rozdziałów dotyczących zrównoważonego rozwoju może obejmować nie tylko jego treść, ale też filozofię niektórych krajów trzecich w tej dziedzinie.
W odniesieniu do sprawozdania pana posła Jadota dotarły do mnie apele o umieszczanie w każdym porozumieniu dwustronnym rozdziału dotyczącego klimatu. Jestem gorącym zwolennikiem zrównoważonego rozwoju ekologicznego, ponieważ przyszłość nie należy do nas. Uważam jednak, że powinniśmy zachować ostrożność uznając, że wielu elementów, niezbędnych dla uzyskania zadowalającej reakcji na wyzwanie zmiany klimatu - od limitów emisji po finansowanie - nie da się przełożyć na postanowienia w naszych porozumieniach handlowych. Uważam, że istnieje ku temu szersze forum, a jeżeli na tym szerszym forum uda się dojść do kompromisu, to oczywiście dwustronne porozumienia o wolnym handlu powinny odzwierciedlać taki kompromis. To, czy możliwe jest to już w ramach obecnej rundy negocjacji, rundy z Dauhy, jest zdecydowanie bardziej wątpliwe, ponieważ z pewnością nie ma zgody między wszystkimi uczestnikami tego procesu wielostronnego na taki rozdział dotyczący klimatu w ostatecznym wyniku negocjacji. Nasze stanowisko będzie jednak korzystne dla takiej koncepcji.
Wreszcie, w odniesieniu do sprawozdania pana posła Désira: uważam, że pojawia się ono w bardzo odpowiednim momencie, ponieważ przygotowywany jest nowy komunikat Komisji w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.
Komisja i członkowie OECD wnoszą aktywny wkład do aktualizacji obecnych kryteriów OECD, aby były one gotowe na spotkanie ministerialne na forum OECD w maju 2011 roku.
W ramach wszystkich naszych działań związanych ze społeczną odpowiedzialnością przedsiębiorstw uważnie badamy różne możliwości wspierania odpowiedzialnego zachowania przedsiębiorstw europejskich, bez względu na miejsce prowadzenia przez nie działalności, ze szczególnym uwzględnieniem wykonalności i konsekwencji.
Chciałbym dodać, że to kwestia nie tylko handlu czy też dwustronnych i wielostronnych porozumień handlowych. W Stanach Zjednoczonych niedawno przyjęto przepisy, zgodnie z którymi przedsiębiorstwa wielonarodowe - i to nie tylko te, które mają siedzibę w Stanach Zjednoczonych, ale również posiadające tam zarejestrowane przedstawicielstwa - mają obowiązek odpowiadać za przeprowadzane przez siebie operacje i transakcje finansowe dotyczące surowców i okazywać ich dowody.
Sądzę, że to inicjatywa godna pochwały, która w rzeczywistości całkowicie wykracza poza porozumienia dwustronne. Większość tych operacji dotyczących surowców nie podlega porozumieniom dwustronnym, to po prostu operacje finansowe i przemysłowe przeprowadzane przez przedsiębiorstwa wielonarodowe, ale jeżeli mają one swoje zarejestrowane przedstawicielstwa w Stanach Zjednoczonych, to ten kraj może podjąć działania wobec tych przedsiębiorstw. Uważam, że dobrym pomysłem byłoby rozważenie przez nas podjęcia takich samych działań w odniesieniu do przedsiębiorstw europejskich, które prowadzą działalność przede wszystkim w krajach trzeciego świata, a następnie rozciągnąć to podejście na takie kraje, jak Kanada i Australia, abyśmy ostatecznie mogli objąć większość tego rodzaju działalności przemysłowej i przemysłu wydobywczego na całym świecie. Uważam, że stanowiłoby to znaczny wkład w rozwój w zrównoważonych warunkach.
Podsumowując, chciałbym pogratulować tych trzech sprawozdań. Z pewnością chciałbym w najbliższych miesiącach i latach kontynuować z Państwem dyskusję na te trzy tematy.
Tokia Saïfi
Panie Przewodniczący! Mamy zbyt mało czasu, Panie Komisarzu, aby ponownie rozpoczynać dyskusję nad odpowiedzią, jakiej nam Pan udzielił. Dlatego będziemy kontynuować tę debatę, właśnie tak jak Pan to powiedział.
Na wstępie chciałabym podziękować wszystkim mówcom, szczególnie kontrsprawozdawcom, jak również moim kolegom, panom posłom Jadotowi i Désirowi za naszą współpracę. Tematy były podobne i uzupełniały się, co umożliwiło nam wymianę pomysłów. Ponadto pozwoliło nam to pokazać spójne podejście w naszych pracach: aby handel stał się mniej odporny na koncepcje praw człowieka, praw pracowniczych i prawa ochrony środowiska.
Jak już wcześniej podkreśliłam i co sam pan powiedział, Panie Komisarzu, zmiana nastawienia zajmie trochę czasu, ale nie możemy czekać, aż stanie się to samoistnie. Dlatego jeżeli wdrożymy niektóre środki proponowane w różnych sprawozdaniach, jakie przedłożyliśmy państwu dziś wieczorem, stopniowo przejdziemy do uczciwszej i bardziej ekologicznej gospodarki. Unia Europejska musi zainicjować tę zmianę i dać przykład swoim partnerom handlowym.
Yannick Jadot
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Chciałbym podziękować panu komisarzowi De Guchtowi za jego odpowiedzi i propozycje pracy. Przyjąłem jego odpowiedź dotyczącą rozdziału klimatycznego do wiadomości i mam nadzieję, że uda się nam również podjąć pracę w odniesieniu do pozostałych aspektów, a także przedstawić propozycje, które zaowocują podjęciem konkretnych działań i włączeniem niektórych elementów do porozumień handlowych. Wreszcie załamanie się negocjacji handlowych na forum Światowej Organizacji Handlu, które niewątpliwie są bardzo złożone, daje Unii Europejskiej różne możliwości włączenia bardziej innowacyjnych elementów do porozumień dwustronnych oraz podjęcia próby stworzenia nowych rodzajów porozumień handlowych, aby lepiej uwzględnić cele UE w zakresie środowiska naturalnego, klimatu, praw człowieka czy praw socjalnych.
Dlatego w pewnym sensie jest to szansa. Uważam, że to bardzo mocny apel, a jeżeli te sprawozdania uzyskają jutro szerokie poparcie, to faktycznie będzie to - i chciałbym wierzyć, że tak się stanie - niezwykle istotny sygnał ze strony Parlamentu Europejskiego dla Komisji i Rady.
Chciałbym udzielić odpowiedzi dotyczącej ekonomii pani poseł Stassen, która już opuściła salę. Po XIX wieku nadal pisano książki ekonomiczne. Dlatego możemy zobaczyć, że wyzwania w zakresie sposobu uwzględnienia kwestii społecznych i ekologicznych w kosztach produkcji w dalszym ciągu pozostają ważnym czynnikiem przy określaniu realiów przewagi konkurencyjnej.
Podobnie, Pani Poseł Muscardini, zawsze będzie Pani miała moje poparcie przy obronie suwerenności żywnościowej Unii Europejskiej. Ponadto, jeżeli jest Pani gotowa wspólnie ze mną i innymi przeciwstawić się porozumieniu "Blair House Agreement”, które jest przecież obecnie najważniejszą barierą dla rzeczywistej suwerenności żywnościowej, dla prawdziwego bezpieczeństwa żywnościowego w Europie, otrzyma Pani moje poparcie.
Z tego względu chciałbym podziękować wszystkim koleżankom i kolegom, a także Panu, Panie Komisarzu, za pańską otwartość wobec konkretnej pracy i konkretnych działań w odniesieniu do porozumień, które wkrótce będą negocjowane i zawierane.
Harlem Désir
Panie Przewodniczący! Jak Pan widzi, zostały mi dwie minuty. Wiedział Pan o tym, zatem jeżeli wcześniej zauważył Pan jakiś problem z czasem, to mógł Pan odjąć go od tej części mojego wystąpienia, która mogła być krótsza. Chciałbym podziękować w szczególności moim koleżankom i kolegom, a także panu komisarzowi za jego odpowiedź.
Tym, co uderzyło mnie w tej debacie, był bardzo szeroki konsensus, wykraczający poza różnice między grupami. Jest on jednak uzasadniony potrzebą faktycznie lepszego uwzględnienia wymiaru społecznego i ekologicznego w polityce handlowej, w negocjowanych przez nas porozumieniach.
Kiedy odebrał mi Pan głos, by wygłosić swoje niezwykle interesujące wystąpienie, które - czego jestem pewien - nasi współobywatele w całej Unii uznają za fascynujące, chciałem tylko powiedzieć o tym, co pan komisarz sam stwierdził, że społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw nie może - i ma on całkowitą rację - zastąpić przestrzegania przepisów i odpowiedzialności państw członkowskich.
Ponadto pan komisarz De Gucht ma rację także wtedy, kiedy mówi, że obecnie w ramach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), a także na forum Światowej Organizacji Handlu (WTO), jako pokłosie sprawozdania pana profesora Ruggiego, o którym wspomniał pan poseł Howitt, proponuje się nowe kroki w zakresie odpowiedzialności przedsiębiorstw wielonarodowych, nie tylko w przypadku górnictwa, ale także w wielu innych dziedzinach odpowiedzialności - zwłaszcza w odniesieniu do ich zagranicznych spółek zależnych - w ramach ich sfer wpływów czy łańcuchów dostaw. Współpraca sądownicza zagwarantuje również, aby spółka macierzysta nie mogła uniknąć odpowiedzialności za działania jednej ze swoich spółek zależnych lub podwykonawców, kiedy ci naruszą przepisy ochrony środowiska lub socjalne. To wszystko ma bezwzględnie krytyczne znaczenie.
Po prostu uważam, że musimy - choć wiem, że będzie to trudne - ustanowić związek z porozumieniami handlowymi. Obecnie istnieje już niewielka liczba odniesień do społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w porozumieniu z Koreą oraz w porozumieniach z krajami Ameryki Łacińskiej. Uważam, że za pośrednictwem nawiązanego dzisiaj dialogu z Komisją musimy nadal zapewniać, aby nasze cele w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i zrównoważonego rozwoju były ze sobą spójne w międzynarodowych porozumieniach handlowych.
Przewodniczący
Dziękuję bardzo, Panie Pośle Désir.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro, w czwartek 25 listopada 2010 r. o godz. 12.00.
