Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Helmer
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen maandag heb ik een motie van orde ingediend met betrekking tot de opmerkingen die van Voorzitter Nicole Fontaine in de Britse pers zijn verschenen in verband met haar bezoek onlangs aan hare majesteit koningin Elizabeth II. Een Britse labourafgevaardigde in dit Huis, de heer Miller, heeft de opmerkingen die de koningin gemaakt zou hebben niet één keer, maar tot drie keer toe herhaald; op maandag, dinsdag en woensdag. Hij heeft geprobeerd de koningin in een politiek geschil te betrekken om zo op een goedkope manier politiek te kunnen scoren.
Mijnheer de Voorzitter, het zou kunnen dat Voorzitter Fontaine niet op de hoogte was van het Britse protocol dat voor dergelijke situaties geldt, maar dat excuus geldt niet voor de heer Miller. Hij weet heel goed dat ons staatshoofd een niet-politieke functie vervult. Hij weet ook heel goed dat zij er al bijna vijftig jaar alles aan doet om niet bij politieke controverses betrokken te raken. Hij weet ook heel goed dat zij niet naar dit Parlement kan komen om zich te verdedigen. Zijn gedrag is schandalig en getuigt van weinig respect.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er trots op dat ik Brits ben, maar vandaag schaam ik me dat ik dezelfde nationaliteit als die man heb. Schaamt hij zich niet? Heeft hij geen zelfrespect? Heeft hij geen fatsoen of eergevoel?

Miller
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet goed hoe ik op een dergelijke aanval moet reageren. Toen ik op maandag, dinsdag en woensdag die opmerking maakte, heb ik de heer Helmer om zijn commentaar op de euro gevraagd. Tot nu toe heeft hij geweigerd om daar iets over te zeggen. Ik zou verder willen opmerken dat mevrouw Fontaine in haar gesprek met de koningin klaarblijkelijk ook enkele vragen heeft gesteld. Toen de koningin daar antwoord op gaf, deed ze dat als vertegenwoordigster van haar regering en dat is een labourregering. Dat komt de heer Helmer misschien niet goed uit, maar helaas werkt het wel zo.
Ik zou daaraan toe willen voegen dat ik een Schot en een Brit ben, maar ik ben ook een Europeaan, mijnheer Helmer, en daar ben ik trots op.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, ik wil als voorzitter van de Delegatie voor Midden-Amerika en Mexico met dit punt van orde interveniëren. Zoals bekend, mijnheer de Voorzitter, zijn er in laatstgenoemd land afgelopen zondag verkiezingen gehouden. Gisteren heeft de Delegatie die ik voorzit een vergadering gehouden, en we hebben daarbij de gelegenheid gehad een verslag te bespreken dat is opgesteld door onze collega' s die de verkiezingen in Mexico als waarnemers en vertegenwoordigers van dit Parlement hebben bijgewoond.
Ik kan u vertellen, mijnheer de Voorzitter, dat we tenslotte een uit drie punten bestaande verklaring hebben goedgekeurd. Daarin spreken we allereerst onze waardering uit over het feit dat onze Mexicaanse vrienden erin geslaagd zijn de verkiezingen op een waardige en beschaafde wijze te laten verlopen. Voorts feliciteren wij de heer Vicente Fox met zijn verkiezing. We spreken daarbij de hoop uit dat de betrekkingen tussen Mexico en de Europese Unie voortgezet zullen worden binnen het kader van de overkoepelende overeenkomst die afgelopen maart is goedgekeurd en geratificeerd. Tot slot bedanken wij president Zedilho voor zijn inspanningen die ertoe hebben geleid dat het Mexicaans staatsbestel deze democratische ontwikkeling heeft kunnen doormaken.
De volledige tekst van deze resolutie zult u vandaag nog ontvangen, mijnheer de Voorzitter, en ik zou u willen vragen of de Voorzitter van dit Parlement deze resolutie aan de Mexicaanse autoriteiten zou willen toesturen.

De Voorzitter
Komt in orde, mijnheer Seguro. Ik zal mevrouw Fontaine daarvan zeer zeker van op de hoogte stellen.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, er is een bijzonder ergerlijk probleem met de notulen. Bij de notulen horen ook de aangenomen teksten. Ik heb er gisteren op gewezen dat bij de stemming over de richtlijn ter bestrijding van witwaspraktijken de Engelse vertaling van artikel 6, lid 3, uit amendement 26 gecorrigeerd diende te worden, aangezien die vertaling onjuist is. In de Engelse vertaling is in het midden van de tweede alinea enkel sprake van "in rechte vertegenwoordigen" maar niet van "juridisch advies", zoals in de Duitse tekst. Dit verschil is van groot belang in deze richtlijn, en aangezien de werkgroep van de Raad uitgaat van de Engelse tekst is het erg belangrijk dat dit wordt rechtgezet. Ik heb hierover in onze commissie al mijn beklag gedaan bij de vertaaldienst. Op dat moment is afgezien van een amendement binnen de commissie, omdat de Duitse tekst - in de taal van de rapporteur - als origineel geldt. Ik heb hierover gisteren mijn beklag gedaan, maar het probleem is niet verholpen. Ik doe nu vandaag voor de derde keer mijn beklag! De diensten van het Parlement moeten bij zulk soort belangrijke kwesties meer zorgvuldigheid aan de dag leggen. Het is eigenlijk onaanvaardbaar dat de notulen met betrekking tot deze kwestie ondanks mijn kritiek van gisteren weer niet kloppen. Ik vraag u de zaak nu definitief op te lossen, dit cruciale onderdeel van deze richtlijn te corrigeren en de Engelse vertaling te corrigeren.

De Voorzitter
Zeer zeker, mijnheer Lehne. U hebt dat gisteren al duidelijk gemaakt. Wij zullen ervoor zorgen dat dit wordt gecorrigeerd.

Zimmerling
Mijnheer de Voorzitter, gisteren hebben wij een geel schrijven van de groene ondervoorzitter ontvangen met als bijlage noten. In dit schrijven werd betoogd dat de export van producten uit Vanuatu, een van de ontwikkelingslanden in de Stille Oceaan, moet worden bevorderd. Ik vind dat allemaal prima, en ik zal deze oproep ook gaarne ondersteunen, maar wat mijn achterdocht gewekt heeft is het feit dat de ondervoorzitter zo nadrukkelijk vermeldt dat de import van deze noten in de Europese Unie illegaal is. Kan de ondervoorzitter mij uitleggen hoe deze illegale notenimport tot stand is gekomen? Per slot van rekening heeft hij ze ons geleverd. Deze dingen zijn met elkaar in tegenspraak, en ik vraag opheldering.
(Gelach en applaus)
(De notulen worden goedgekeurd)

Verwelkoming
De Voorzitter
Waarde collega' s, op de eretribune heeft de delegatie van het Zwitsers parlement, onder leiding van haar voorzitter, de heer Marcel Sandoz, plaatsgenomen. Ik heet haar van harte welkom.
De leden van deze delegatie zijn naar Straatsburg gekomen voor een ontmoeting met hun collega' s uit het Europees Parlement, ter gelegenheid van de negentiende interparlementaire bijeenkomst Zwitserland - Europees Parlement. De besprekingen zijn gisteren begonnen en zullen vandaag worden voortgezet. Aan de orde zijn de bilaterale overeenkomsten EU-Zwitserland, de toekomstige ontwikkelingen van het Zwitsers integratiebeleid, de vooruitzichten van de intergouvernementele conferentie van de Europese Unie en het uitbreidingsproces van de Europese Unie.
Namens heel het Europees Parlement wens ik de delegatie vruchtbaar werk toe tijdens de bijeenkomsten en een aangenaam verblijf in het prachtige Straatsburg.

Commissie verzoekschriften - Europese ombudsman
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen namens de Commissie verzoekschriften:
A5-0162/2000 van mevrouw Lambert, over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in het parlementair jaar 1999-2000 en
A5-0181/2000 van mevrouw Thors, over het jaarverslag van de Europese ombudsman over 1999.

Söderman
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de gelegenheid om het Europees Parlement toe te mogen spreken over de resultaten van mijn werk als Europese ombudsman in 1999. Het jaarverslag over 1999 heeft betrekking op het laatste jaar van het eerste mandaat van de Europese ombudsman.
Vorig jaar zijn er bij de Europese ombudsman 1577 nieuwe klachten binnengekomen. Vergeleken met de 1372 klachten in 1998 is dat een stijging van bijna 15%. Het aantal ingestelde onderzoeken steeg van 171 in 1998 tot 206 in 1999, een toename van ruim 20%. De Europese ombudsman kreeg niet alleen meer bekendheid, maar ontving ook een hoger percentage ernstige klachten die een grondig onderzoek vereisten. Wellicht is het interessant om te vermelden dat die trend zich in 2000 heeft voortgezet. In de eerste zes maanden van dit jaar is het aantal nieuwe onderzoeken met 32% gestegen in vergelijking met dezelfde periode in 1999.
Wat de werkzaamheden van de ombudsman betreft, nemen de onderzoeken de meeste tijd en middelen in beslag. Het is dan ook een grote uitdaging om die grotere hoeveelheid onderzoeken uit te voeren zonder dat dat ten koste gaat van de kwaliteit van ons werk en van de doelstelling om de meeste onderzoeken binnen één jaar af te ronden. Daarom hoop ik dat het Europees Parlement de ombudsman zal steunen bij het verkrijgen van de benodigde middelen om het werk op efficiënte wijze uit te kunnen voeren.
In 1999 hebben we nog steeds veel klachten ontvangen die niet onder het mandaat van de ombudsman vielen; meer dan 70% van het totale aantal klachten. Dat percentage is in vergelijking met het voorafgaande jaar zelfs enigszins toegenomen, waarschijnlijk omdat wij steeds meer klachten per e-mail ontvangen, die overigens net zo behandeld worden als alle andere klachten. Veel e-mailklachten betroffen goed beargumenteerde beschuldigingen van wanbeheer, hoewel de meeste toch over de overheidsinstanties van lidstaten gingen.
Tijdens de campagne van vorig jaar voor de verkiezing van een Europese ombudsman gingen er kritische stemmen op om het mandaat van de ombudsman zodanig te verruimen dat er ook klachten tegen lidstaten behandeld zouden kunnen worden in gevallen waar het Europees recht in het geding was. Ik ben er niet zeker van of die mensen het zich realiseerden, maar dat zou betekenen dat de Europese ombudsman taken zou gaan uitvoeren die op dit moment enerzijds aan de Europese Commissie toekomen, als hoedster van het Verdrag, en anderzijds aan het Europees Parlement, als democratisch forum waaraan de burgers hun verzoekschriften kunnen richten.
Wij bestuderen alle klachten zorgvuldig, met name als ze betrekking hebben op rechten die gebaseerd zijn op het Europees recht. In 1999 zijn wij er in de helft van de gevallen in geslaagd om de indieners van de klacht, dan wel de klacht zelf, door te verwijzen naar een bevoegde instantie. Daarvan hebben we 71 klachten aan het Europees Parlement overgedragen, ter verdere behandeling in een verzoekschriftprocedure, en hebben we 142 indieners van klachten op hun recht gewezen om een verzoekschrift bij het Europees Parlement in te dienen.
In veel gevallen konden klachten tegen nationale, regionale of lokale overheidsinstanties op een effectieve manier door een ombudsman van de betreffende lidstaat worden behandeld. Elke lidstaat zou moeten beschikken over een niet-gerechtelijke instantie die Europese burgers kan ondersteunen bij conflicten met regeringen van lidstaten over hun rechten ingevolge het Europees recht.
Omdat ik voorstander ben van het subsidiariteitsbeginsel blijf ik ervan overtuigd dat die doelstelling het beste gerealiseerd kan worden via de ontwikkeling van een samenwerkingsnetwerk van nationale ombudsmannen en soortgelijke instanties, zoals verzoekschriftencommissies. Samen met de Franse ombudsman, de heer Stasi, hebben we een seminar georganiseerd voor nationale ombudsmannen en soortgelijke instanties.
De heer Perry, de eerste ondervoorzitter van de Commissie verzoekschriften, was als vertegenwoordiger van het Europees Parlement in september 1999 aanwezig op dat seminar in Parijs. Een nieuw seminar, georganiseerd in samenwerking met de Commissie en met nationale en regionale Belgische ombudsmannen, staat in 2001 onder het Belgische voorzitterschap van de Raad op de agenda. De regionale ombudsmannen en soortgelijke instanties hebben vorig jaar ook een uitnodiging ontvangen voor een bijeenkomst in Florence, die tevens werd bijgewoond door de heer Gemelli, de voorzitter van de Commissie verzoekschriften. De regionale ombudsmannen en soortgelijke instanties zullen ook een uitnodiging krijgen voor het seminar in Brussel volgend jaar.
Het is gebleken dat de ombudsmannen en soortgelijke instanties in de lidstaten positief staan tegenover samenwerking met de Europese ombudsman. Ik ben ervan overtuigd dat de belangen van de Europese burgers door een onderlinge samenwerking op voet van gelijkwaardigheid op de beste manier worden behartigd.
Aanvankelijk heersten er grote twijfels of de Europese ombudsman wel voldoende bevoegdheden had om iets voor de burgers te kunnen betekenen. Deze twijfels zijn onterecht gebleken, want de communautaire instellingen en instanties hebben op de juiste wijze ingespeeld op de activiteiten van de ombudsman. Sinds de benoeming van de eerste Europese ombudsman hebben zij meer dan 180 klachten opgelost tot tevredenheid van de indieners van de klacht. Zo hebben zij bijvoorbeeld alsnog actie ondernomen op onbeantwoorde brieven, openstaande betalingen verricht en eerdere, ongunstige besluiten teruggedraaid. Dat getuigt van een responsieve en flexibele instelling waar de nationale regeringen waar ik de afgelopen jaren mee te maken heb gehad, een voorbeeld aan zouden kunnen nemen. Vorig jaar hebben communautaire instanties in 62 gevallen voor een oplossing gezorgd, waardoor de hoeveelheid voorstellen van de ombudsman om te komen tot een minnelijke schikking is afgenomen. In één geval zijn we in 1999 echter toch tot een minnelijke schikking gekomen. Het betrof een kwestie waarbij de Commissie en de Raad ermee instemden dat de indiener van de klacht het verschuldigde bedrag uitbetaald zou krijgen vanwege zijn werkzaamheden als regionale coördinator voor de EU bij de waarnemingen tijdens de Palestijnse verkiezingen.
Indien een instelling of een instantie niet zelf maatregelen neemt om het wanbeheer te verhelpen, kan de ombudsman als laatste wapen een ontwerpaanbeveling opstellen. Indien ook dat niet voldoende mocht zijn, kan dit gevolgd worden door een speciaal verslag aan het Europees Parlement. Vijf jaar geleden waren veel mensen van mening dat de communautaire instellingen en instanties zich weinig van het Europees Parlement aantrokken. Ik weet niet of ze het toentertijd bij het rechte eind hadden, maar sinds het Verdrag van Amsterdam en de val van de Commissie-Santer is de situatie in ieder geval duidelijk veranderd.
In 1999 hebben we tien ontwerpaanbevelingen opgesteld. In zeven gevallen heeft de betreffende instelling een ontwerpaanbeveling geaccepteerd. In twee gevallen heeft de ombudsman een speciaal verslag aan het Europees parlement uitgebracht. Eén kwestie is nog in behandeling. Het betreft een ontwerpaanbeveling aan Europol dat ze haar dossiers tot op zekere hoogte openbaar moet maken. Europol heeft meer tijd nodig om deze aanbeveling te kunnen uitvoeren.
Ik geloof dat de activiteiten van de Europese ombudsman inmiddels op een niveau zijn aangekomen dat verwacht mag worden van een nieuw instituut waar 25 mensen in een behoorlijk complexe juridische omgeving werken. Het belangrijkste blijft dat wij daadwerkelijk iets kunnen betekenen voor de Europese burgers.
Ik zou deze gelegenheid willen gebruiken om alle communautaire instellingen en instanties wederom te bedanken voor een jaar van constructieve samenwerking. Ik richt mij daarbij met name tot de Commissie en het verantwoordelijke Commissielid, mevrouw Loyola de Palacio. Ik dank haar voor het feit dat zij eenzelfde open en constructieve houding als haar voorganger heeft getoond bij de samenwerking met de ombudsman. Ik zou ook mijn oprechte waardering willen uitspreken voor de nuttige en coöperatieve houding die de Commissie verzoekschriften, en met name haar voorzitter, de heer Gemelli, tegenover de ombudsman heeft getoond. Mijn dank gaat ook uit naar de rapporteur van de Commissie verzoekschriften, mevrouw Thors, vanwege het belangrijke werk dat zij met haar uitgebreide verslag heeft verricht.
Ik dank u voor uw aandacht.

Lambert
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat ik hier vanochtend presenteer is eigenlijk een tweeledig verslag, dat zowel een weergave vormt van het werk van de Commissie verzoekschriften zelf als van de werkzaamheden van de bemiddelaar van het Parlement voor internationale ontvoeringen van kinderen, mevrouw Banotti. Ik zou ook graag mijn persoonlijke waardering willen uitspreken voor het werk van de ombudsman, de heer Söderman. Ik wil eveneens het secretariaat van de Commissie verzoekschriften bedanken, niet in het minst voor hun statistische analyse, die - moet ik eerlijk bekennen - niet van mij afkomstig is.
Ik zou er bij parlementsleden die niet bekend zijn met de Commissie verzoekschriften op willen aandringen deze verslagen te lezen. Het zou ze misschien goed van pas kunnen komen bij de ondersteuning van de mensen die ze vertegenwoordigen. Ik zou ook graag hun aandacht willen vestigen op de website die in het verslag wordt genoemd. Deze website is ontwikkeld in het kader van het initiatief Dienst Wegwijs voor de Burger en kan nuttige informatie verschaffen, die bijvoorbeeld de noodzaak voor een verzoekschrift kan wegnemen of het indienen van zo' n verzoekschrift juist zou kunnen aanbevelen. De behoefte aan dergelijke informatie wordt steeds groter, omdat mensen zich meer en meer bewust worden van het belang en de relevantie van de Europese Unie.
De doelstelling van de Commissie verzoekschriften zelf is om individuele burgers binnen de Europese Unie als ook de burgermaatschappij in het algemeen een goede en effectieve ondersteuning te bieden. Elk individu en iedere burger, ingezetene of groep kan een verzoekschrift indien bij het Parlement als zij vinden dat het Gemeenschapsrecht of de Gemeenschapsbeginselen op welk niveau dan ook niet goed worden toegepast. Vorig jaar hebben we 958 verzoekschriften ontvangen, waarvan er 492 ontvankelijk zijn verklaard.
Om het scala aan onderwerpen en de mogelijkheden van het mechanisme te demonstreren, zal ik twee van die verzoekschriften nader toelichten. Een Britse indienster van een verzoekschrift is erin geslaagd om de Franse autoriteiten haar opgebouwde beroepservaring als lerares formeel te erkennen, hetgeen waarschijnlijk van invloed is geweest op haar salaris en carrièremogelijkheden. Het andere voorbeeld betreft een verzoekschrift dat een Spaanse burger namens een milieuvereniging had ingediend. Dat heeft geleid tot een inbreukprocedure tegen de Spaanse autoriteiten met betrekking tot de habitat-richtlijn die een blijvend, nationaal effect heeft bewerkstelligd. Wij ontvangen hier trouwens veel klachten over; over de richtlijn wel te verstaan, niet de autoriteiten. Door dergelijke gevallen krijgen het Europees Parlement en de andere instellingen waardevolle informatie over de vraag of de burgers en de samenleving als geheel baat hebben bij onze wetgeving of juist niet.
Wij zouden ons werk binnen de Commissie verzoekschriften niet effectief kunnen doen zonder de steun van de vele Commissiemedewerkers die kwesties onderzoeken en waar nodig procedures aanspannen. Ik wil daarvoor graag onze dank uitspreken. Wij weten dat wij een nog snellere en betere service zouden kunnen verlenen als de lidstaten zich met evenveel toewijding zouden inspannen om de gevraagde informatie en toelichting te verstrekken. In een zaak die momenteel nog loopt, heeft het veertien maanden geduurd voordat we een antwoord op onze brief kregen. Dat is overigens niet ongebruikelijk. Daarom zijn wij er voorstander van
dat de Raad, of een relevante permanente vertegenwoordiging, ook op onze bijeenkomsten vertegenwoordigd is zodat hij niet alleen een beter begrip krijgt van de problemen die burgers ervaren, maar daar ook effectiever op kan reageren. Als de Raad hier vandaag aanwezig zou zijn geweest, had ik zijn aandacht graag gevestigd op punt 8 en punt 10 van ons verslag.
De Commissie verzoekschriften stelt zich ten doel de algemene kwaliteit van onze terugkoppelingsmechanismen te verbeteren. Een aantal van onze ideeën is terug te vinden in het verslag. In een verslag van de heer Perry en mevrouw Keßler van komende september zullen nog meer voorstellen staan. Net zoals vorig jaar stellen wij voor om een databank in te voeren, zodat zowel indieners van verzoekschriften als afgevaardigden de voortgang van een zaak kunnen volgen en zicht krijgen op eventuele knelpunten. Wij vertrouwen erop dat de verantwoordelijke instanties dit jaar met dit voorstel rekening zullen houden en daar ook naar zullen handelen.
Er zijn diverse aandachtspunten met betrekking tot onze betrekkingen met andere commissies. Wij verzoeken die commissies om voor een advies op bepaalde probleemgebieden vaker een beroep te doen op de Commissie verzoekschriften. Wij zouden graag mee willen werken aan het opstellen van gezamenlijke verslagen op gebieden die bijzondere aandacht verdienen zoals het milieu, de sociale zekerheid en de consumentenbescherming. Wij zouden ook graag zien dat de ervaring die onze commissieleden via hun lidmaatschap van andere parlementaire commissies hebben opgedaan, gebruikt wordt om een soort rapporteursysteem te creëren voor specifieke onderwerpen. Wij zijn ook een groot voorstander van samenwerking met verzoekschriftencommissies in andere lidstaten om goede ideeën en kennis uit te kunnen wisselen. De Commissie verzoekschriften is van mening dat het verzoekschriftensysteem een waardevol en stimulerend middel is voor de democratie binnen een instelling die vaak als "ver weg" en anoniem wordt ervaren. Wij moeten dit systeem koesteren en de ervaringen van de mensen die wij vertegenwoordigen, en die in hun verzoekschriften tot uitdrukking worden gebracht, gebruiken om ons werk in zijn geheel te verbeteren.
Ik wil het verslag graag van harte aan dit Parlement aanbevelen.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris en meneer de ombudsman, wat betreft het jaarverslag van de ombudsman over 1999 - het jaar dat gekenmerkt werd door crises binnen de Europese instellingen en door een groot wantrouwen jegens het bestuur - zijn de commissie en ik van mening dat de burgers de Europese integratie gerechtvaardigd zullen vinden als ze maar de juiste rechten hebben om actief te kunnen deelnemen aan de politieke dialoog met de verschillende instellingen. Deze politieke dialoog zal pas een werkelijke dialoog zijn als de burgers recht op informatie krijgen, als ze toegang tot de gewenste documenten hebben en als er serieus geluisterd wordt naar hun mening.
Wat heeft een en ander met de taak van de ombudsman te maken? Volgens het Verdrag is het juist de taak van de ombudsman om gevallen van wanbeheer binnen de communautaire instellingen of organen te onderzoeken. Op verzoek van het Europees Parlement heeft de ombudsman in het jaarverslag van 1997 een definitie gegeven van het begrip 'wanbeheer' . Van wanbeheer is sprake als een orgaan bindende regels of principes niet of onjuist toepast. De instellingen hebben tijdens het vorige mandaat van de ombudsman besloten deze definitie voortaan te hanteren. En daarom vormt deze definitie nu en in de toekomst het uitgangspunt van de ombudsman. De commissie benadrukt in het verslag dat deze gezamenlijk goedgekeurde definitie van 'wanbeheer' betekent dat ook onderzocht mag worden hoe de verschillende instellingen het Gemeenschapsrecht hebben geïnterpreteerd.
Ongeacht de juridische vorm zal een Handvest van de grondrechten gebaseerd moeten zijn op de gemeenschappelijke constitutionele tradities die volgens artikel 6 van het Verdrag door de Unie, en daarmee door de instellingen en organen, gerespecteerd dienen te worden. De Commissie verzoekschriften stelt daarom dat de ombudsman een belangrijke rol moet spelen bij de toepassing van een toekomstig Handvest van de grondrechten van de burger.
De Commissie verzoekschriften benadrukt verder dat in een Handvest van de grondrechten van de burger vastgelegd moet worden dat de burgers recht hebben op goed beheer binnen de EU. 'Goed beheer' is het tegenovergestelde van 'wanbeheer' . Het recht gehoord te worden, het recht om inzage te krijgen in documenten, het recht op een snelle en gemotiveerde reactie van het bestuur dienen in elk geval opgenomen te worden in het genoemde Handvest en in de gedragsregels voor behoorlijk bestuur die het Parlement en de ombudsman graag willen opstellen. Dit zijn wezenlijke aspecten van de taak van de ombudsman. De genoemde rechten zijn een voorwaarde voor actief burgerschap en noodzakelijk om het vertrouwen van de burgers terug te winnen. Juist deze rechten maken het burgerschap actief in plaats van passief. Goed beheer kan actief burgerschap bevorderen, terwijl wanbeheer dit juist kan ondermijnen.
Wat zijn nu de belangrijkste klachten die bij de ombudsman zijn ingediend? Gebrek aan informatie of de weigering deze te geven, vertraging die vermeden had kunnen worden, discriminatie, afwezigheid van het recht van verweer. De burgers willen een goed bestuur. De burgers willen actief zijn. Deze conclusies kunnen getrokken worden uit het groeiende aantal en het soort klachten dat bij de ombudsman wordt ingediend.
We weten dat de ombudsman zich ingespannen heeft om de transparantie te vergroten. Daarvoor verdient hij veel lof. Een onderzoek dat hij jaren geleden op eigen initiatief heeft gedaan, heeft ertoe geleid dat de meeste communautaire instellingen en organen tegenwoordig regels hebben voor de toegang van burgers tot documenten. Hij heeft zich onvermoeibaar ingezet voor echte openheid en ervoor gezorgd dat geheimhouding van gegevens en de bescherming van persoonsgegevens het recht op inzage in de werkzaamheden van de instellingen niet langer in de weg zullen staan. De ombudsman heeft zijn werk stap voor stap opgebouwd en met zijn pleidooi voor een beter bestuur het vertrouwen van de burgers gewonnen. Zijn samenwerking met de nationale ombudsmannen en vergelijkbare organen in de kandidaat-lidstaten is ook van belang.
De ombudsman heeft gedegen werk geleverd en verdient de steun van het Parlement. Het Parlement moet deze steun geven door de ombudsman voldoende middelen ter beschikking te stellen, zodat hij het onderzoek kan uitvoeren dat zijn mandaat vereist. We moeten de onafhankelijke ombudsman ook in de toekomst steunen. Ik betuig hierbij mijn dank aan de ombudsman, zijn staf en het secretariaat van de Commissie verzoekschriften die, zoals wij allen weten, onder moeilijke omstandigheden hun werk doen.

Mayer, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement is een bijzonder orgaan. Er komen klachten van burgers binnen wier rechten als Europese burgers, zoals mijn twee voorgangsters terecht hebben opgemerkt, geschonden worden. Als rapporteur voor advies inzake verblijfsrecht wil ik graag enkele opmerkingen maken over de specifieke problemen op mijn werkterrein.
Het vrije personenverkeer is een van de basisvrijheden die door de Europese integratie tot stand zijn gebracht. Sinds het Verdrag van Maastricht bestaat er een algemeen verblijfsrecht, op voorwaarde dat de persoon voldoende middelen van bestaan en een afdoende ziektekostenverzekering heeft. Het vrije verkeer van personen en het recht op verblijf mogen alleen maar worden ingeperkt als de openbare orde, de veiligheid of de volksgezondheid in gevaar komen.
Uit de ervaringen van de Commissie verzoekschriften blijkt dat het in de praktijk problematisch is om aanspraak te kunnen maken op het vrije personenverkeer. Dit is het gevolg van a) het feit dat voorschriften uit het Gemeenschapsrecht door de lidstaten maar mondjesmaat worden omgezet, b) dat er beroepsgebonden problemen bestaan bij de erkenning van diploma's, en c) het feit dat de voorschriften inzake sociale verzekeringen niet zijn aangepast, wat zich bijvoorbeeld uit in ingewikkelde formulieren om de kosten voor medische hulp vergoed te krijgen.
Uit een analyse van de inbreukprocedures tussen 1996 en 1999 blijkt dat er in 97 gevallen een rechtstreekse samenhang bestaat tussen het verzoekschrift en de inbreukprocedure voor het Hof van Justitie. Helaas negeert de Raad veelvuldig de mededelingen van de Commissie verzoekschriften over ernstige inbreuken op het Gemeenschapsrecht door de overheden van de lidstaten. Dit getuigt van een negatieve houding ten opzichte van het recht van petitie van de Europese burger. De Raad dient in de toekomst meer aandacht besteden aan de rechten van de burgers van de Unie.

Keßler
Mijnheer de Voorzitter, het recht verzoek- en bezwaarschriften in te dienen is geen uitvinding van onze tijd. Al tweeduizend jaar geleden konden smekelingen de Romeinse keizer hun zorgen voorleggen. Dit recht dreigde echter steeds veranderd, ingeperkt of afgeschaft te worden. De smekelingen van toen zijn de mondige Europese burgers van nu geworden. Geen overheid en geen instelling is onfeilbaar. Vele verzoekschriften wijzen op een wanverhouding tussen wettelijke voorschriften en de Europese integratie. Verzoekschriften vormen zo een graadmeter voor de betrekkingen tussen de burger en de wetgever, en ze zijn erg uiteenlopend van aard. Een hamsterpopulatie op een industrieterrein houdt ons net zozeer bezig als het verbod op siliconenimplantaten of een heffing op zware vrachtwagens.
Nu kom ik bij de ombudsman. Mijn fractie complimenteert de ombudsman met het werk dat hij in 1999 geleverd heeft. De verdienste van de heer Södermann was en is dat hij zich bovenal voor meer transparantie en openheid binnen het Europese bestuursapparaat heeft ingezet. De meeste klachten waarvoor de ombudsman bevoegd is, betreffen de Commissie en komen voort uit een gebrek aan transparantie. Daar moet dus iets aan gedaan worden. Wat daar zeker ook bij hoort, is de toegang tot documenten, niet alleen voor de Europese burger, maar ook voor de ombudsman zelf.
Ook nieuwe technologieën op het kantoor kunnen geen excuus zijn om transparantie te verhinderen. Gemotiveerde, controleerbare antwoorden aan de burger wekken vertrouwen, het uitblijven daarvan schept wantrouwen en zorgt voor alsmaar meer klachten, die dan weer verwerkt moeten worden en dus leiden tot nog hogere kosten. Bijzonder behartigenswaardig is het initiatief van de ombudsman om een gedragscode voor behoorlijk bestuur uit te werken. De burger heeft recht op een open en verantwoordelijk bestuur dat gericht is op dienstverlening. Het wordt per slot van rekening uit zijn belastinggeld bekostigd.
Van bijzonder belang is voor mij de onafhankelijkheid van de Europese ombudsman. Die onafhankelijkheid kan als voorbeeld dienen voor de invoering van nationale ombudsmannen in de kandidaat-lidstaten en in mijn eigen Duitse deelstaat Thüringen.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, de liberalen in het algemeen en ik persoonlijk zijn er trots op dat onze ombudsman zo moedig, actief en daadkrachtig is. Het is van ongekend belang dat we iemand hebben die integer is en die het aangedurfd heeft om te vechten voor openheid en inzicht en tegen een cultuur van geknoei, geheimzinnigheid en in bepaalde gevallen helaas van fraude en corruptie, een cultuur die ook binnen de instellingen van de EU heerst. Alleen een transparant en openbaar bestuur zal de steun krijgen van de politici die hier werken en de burgers die wij vertegenwoordigen. De koers die de ombudsman vaart, geniet grote steun onder de burgers van alle lidstaten.
Het is een onweerlegbaar feit, en verschillende internationale wetenschappelijke rapporten bevestigen dit, dat de kans op corruptie omgekeerd evenredig is aan de transparantie en openbaarheid van het bestuur. Een gesloten, in zichzelf gekeerd bestuur werkt corruptie dus in de hand. Dit geldt uiteraard ook voor de EU-instellingen. Daarom is het zo belangrijk een volstrekt onafhankelijke ombudsman te hebben die zelfstandig kan optreden zonder beïnvloed te worden door druk van buiten af.
Het groeiende aantal klachten dat door de burgers wordt ingediend, toont het belang aan van een ombudsman die echt handelt in het belang van de burger. De enige kritiek op de ombudsman die je zou kunnen uiten, is dat zijn bestaan in veel lidstaten nog te weinig bekend is en dat helaas nog veel te weinig burgers weten wat hun rechten zijn. Hier zou men zich in de toekomst meer op moeten richten, vind ik.
Samengevat kunnen we stellen dat de ombudsman een zeer belangrijke functie vervult. Ik wil hem feliciteren met het werk dat hij inmiddels heeft verricht en wens hem succes bij de voortzetting daarvan.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de Ombudsman, het is misschien goed in herinnering te brengen dat slechts anderhalf jaar geleden in dit Huis werd gedebatteerd over het nut van de Commissie verzoekschriften. Ik ben zeer verheugd te kunnen constateren dat deze commissie haar onmisbaarheid weer eens heeft aangetoond, vooral in deze tijd waarin wij de positie van de Europese burger proberen te versterken. Ik hoop echt dat de Commissie verzoekschriften in het komende jaar goed met de andere commissies gaat samenwerken. Ik denk dat wij gezamenlijke verslagen over de belangrijkste probleemgebieden kunnen opstellen.
Wat de ombudsman betreft, die heeft zijn positie en onafhankelijkheid daadwerkelijk verstevigd. Een groeiend aantal klachten toont aan dat de burgers hem hebben gevonden en wij, leden van het Europees Parlement, hebben de burgers vaak naar hem verwezen om hun problemen opgelost te krijgen. De komende tijd is de openbaarheid van documenten een kwestie die ons zal bezighouden en daarvoor hebben wij al waardevolle raad van de ombudsman gekregen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, in een minuut kan je niet veel zeggen. Ik zal mij dan ook tot een korte samenvatting beperken.
Om te beginnen wil ik mijn dank uitspreken aan de rapporteur, mevrouw Lambert, omdat zij in het debat al onze voorstellen heeft behandeld. Daarom zijn er eenvoudigweg geen amendementen.
Ten tweede wil ik onderstrepen dat vandaag de dag niemand nog twijfelt aan de enorme bijdrage die de Commissie verzoekschriften en de Europese ombudsman aan de eerbiediging van het Gemeenschapsrecht leveren. Wij stellen dat dagelijks vast in de Commissie verzoekschriften.
Ik ben dan ook, net als mevrouw Hautala, bijzonder tevreden dat de Commissie verzoekschriften de pogingen tot ontmanteling heeft overleefd. Zij dwingt immers niet enkel de naleving van het Gemeenschapsrecht af, maar staat tevens het dichtst bij de burgers. Het is met name deze commissie die de instellingen voor de burgers zichtbaar maakt.
Het grootste probleem schuilt wellicht in het langdurige proces dat volgt op de indiening van de klacht door de burger. Als hij, na uitgebreide bestudering van het Gemeenschapsrecht, een klacht indient blijkt vervolgens dat het antwoord maanden op zich laat wachten.
De verzoekschriften hebben voornamelijk betrekking op sociale vraagstukken en milieuproblemen. Dat zijn de kwesties die de burger de meeste zorgen baren. Mijnheer de Voorzitter, sommige burgers - en hiermee besluit ik mijn betoog - die de uitwijzing van een burger of de vernietiging van een natuurgebied aan kaak stellen, krijgen pas antwoord als het te laat is om er nog iets aan te doen. Het is derhalve een goede zaak dat mevrouw Lambert wijst op de noodzaak de processen te bespoedigen.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, de radicale afgevaardigden van de Lijst-Bonino geven steun aan de twee verslagen. Ook hebben wij waardering voor het werk van de ombudsman. Wij willen de ombudsman echter wel een precieze vraag stellen. Het is namelijk nog steeds niet mogelijk klachten in te dienen met gebruikmaking van elektronische handtekeningen.
Dit probleem betreft ons inziens alle instellingen, ook de werkzaamheden in het Parlement. Omdat echter de ombudsman er baat bij heeft dat zijn werk de grootst mogelijke aandacht krijgt, is voor ons het gebruik van de elektronische handtekening in de contacten met de ombudsman een eerste middel om dit instrument ook in de andere instellingen ingang te doen vinden.
Ik wil een passage uit het verslag lichten dat wat ondergewaardeerd wordt. 77% van de ontvankelijk verklaarde klachten betreft de Commissie. De ombudsman heeft ons gezegd dat de Commissie dit jaar op het punt van de transparantie geen vooruitgang heeft geboekt, ofschoon transparantie een doeltreffend instrument is in de strijd tegen fraude en corruptie. Voorzitter Prodi heeft op 7 december 1999 beloofd juridische en organisatorische oplossingen te zullen vinden om kandidaten in interne en externe vergelijkende onderzoeken van de Commissie de mogelijkheid te geven inzage te krijgen in hun proefwerken.
We zouden van de ombudsman, die ons eraan heeft herinnerd dat Europol nog wat tijd nodig heeft, willen weten of de belofte van voorzitter Prodi van 7 december jongstleden in verband met toegang tot de proefwerken reeds operationeel is.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, uit het jaarverslag van de ombudsman kan ik afleiden dat de belangrijkste bron van klachten van de burger - we hebben het zojuist gehoord - het gebrek aan transparantie is. Het lijkt er echter op dat niet alle betrokkenen zich hiervan bewust zijn. De Commissie heeft een voorstel voor een verordening inzake de openbare toegankelijkheid van documenten ingediend die u, mijnheer Södermann, openlijk en terecht als ontoereikend bestempeld heeft. Hierover hebben wij het een en ander kunnen lezen.
Van welke geest dit voorstel doordrongen is, valt uit het oordeel van de onafhankelijke deskundigen af te lezen. Volgens het tweede verslag van deze deskundigen heeft de Commissie net als andere politieke instellingen ruimte nodig om na te denken en haar beleid te formuleren alvorens dit naar buiten te brengen, omdat een beleid dat voor het oog van de publieke opinie gemaakt wordt, vaak een slecht beleid zou zijn. Voor mij als vertegenwoordiger van deze Europese publieke opinie is deze benadering van transparantie en politiek in het algemeen niet aanvaardbaar. Ik steun u dan ook nadrukkelijk in uw terechte kritiek, mijnheer Södermann.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de ombudsman graag willen feliciteren en bedanken voor het verslag dat hij dit jaar aan dit Parlement heeft voorgelegd. Mijn dank en felicitaties gelden ook voor de verslagen van mevrouw Thors en mevrouw Lambert.
Alle verslagen, maar met name dat van de ombudsman, geven blijk van het zeer betrouwbare werk dat vorig jaar is verzet. De Europese burgers hebben zonder twijfel iemand nodig bij wie ze terecht kunnen als ze problemen ondervinden met de autoriteiten. Ik ben ervan overtuigd dat we in de persoon van de heer Söderman over een ombudsman beschikken waarop we kunnen vertrouwen. Dat heb ik zelf ervaren tijdens het seminar in Parijs. Het was een genoegen om te zien hoe respectvol de Europese ombudsman werd bejegend door zijn collega's, de nationale ombudsmannen. Aan deze zijde van het Parlement zijn wij absoluut van mening dat de ombudsman alle bevoegdheden zou moeten hebben die nodig zijn om zijn mandaat uit te voeren. Wat de toegankelijkheid van documenten betreft, vinden wij overigens wel dat er zeker ook rekening gehouden moet worden met de standpunten van de Commissie constitutionele zaken. Dat betekent overigens niet dat wij twijfelen aan het principe dat de ombudsman toegang moet hebben tot documenten. Dat principe steunen wij van ganser harte.
Het is verrassend dat de Commissie verzoekschriften vorig jaar nogal onder vuur heeft gelegen. Uit het verslag van mevrouw Lambert komt naar voren hoeveel goed werk deze commissie heeft verricht. Onder leiding van onze voorzitter, de heer Gemelli, wordt op dit moment bekeken hoe onze commissie effectiever en efficiënter kan functioneren bij de activiteiten die wij namens onze burgers uitvoeren. Een van de belangrijke voorstellen die wij het Parlement zullen doen, betreft een gedragscode voor behoorlijk bestuur. Het is van belang dat zowel de burgers als de ambtenaren binnen de instellingen op de hoogte zijn van wat behoorlijk bestuur inhoudt, zodat iedereen weet wat de norm is.
Ik wil ook graag de Europese Commissie bedanken voor de goede en zeer effectieve steun die zij de Commissie verzoekschriften gedurende het gehele jaar heeft gegeven. Ik hoop dat wij onder het Franse voorzitterschap ook op dezelfde steun van de Raad mogen rekenen. Helaas is die steun er in het verleden nooit geweest.

Koukiadis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de twee rapporteurs van harte gelukwensen met hun interessante opmerkingen.
De Europese Unie breidt haar activiteiten uit tot steeds meer sectoren. Daarmee zijn steeds meer belangen van de Europese burger gemoeid. De Europese Unie verandert dan ook geleidelijk aan in een moderne Leviathan en ontkomt haast niet meer aan de willekeur waarmee elk bestuursmechanisme is behept. Deze willekeur kan zelfs nog gevaarlijker worden dan die van de nationale overheidsdiensten, daar de ontwikkeling van de controle geen gelijke tred houdt met de ontwikkeling van de activiteiten.
Men kan drie wegen bewandelen om de gevaren in te dammen die een omvangrijk bestuursmechanisme van de Europese Unie met zich meebrengt. Een weg is het Europees Parlement rechtstreekser en vaker te betrekken bij de controle op de verschillende activiteiten van de instellingen van de Europese Unie. Wat dit betreft moeten wij gevolg geven aan de voorstellen van de rapporteur, mevrouw Thors. Zij wil dat de Commissie in haar jaarverslag over het communautair recht een gedeelte wijdt aan de verzoekschriften en de klachten. Ook moet het voorstel tot sluiting van een interinstitutioneel akkoord over sneller onderzoek van klachten aanvaard worden. Voortbordurend op deze voorstellen zou ik willen zeggen dat het Europees Parlement in de toekomst meer tijd moet besteden aan deze vraagstukken. Ze zijn voor zijn opwaardering net zo belangrijk als zijn recht op medebeslissing met de Raad. Meer algemeen gesproken is het hoog tijd dat wij de uitoefening van de parlementaire controle op nieuwe leest schoeien.
De tweede weg is de vaststelling van het Europees Handvest van de grondrechten, mits dit juridisch bindend wordt en de daarin opgenomen rechten afdwingbaar zijn. Deze rechten moeten niet alleen procedureel, maar ook inhoudelijk van aard zijn. Zij moeten de belangen van de burgers beschermen en in geval van schending aanleiding geven tot schadeloosstelling. Voor ons doemt nu de mogelijkheid op dat het Handvest van de grondrechten slechts een declaratoir karakter krijgt. Dat zou natuurlijk een enorme aanslag zijn op de geloofwaardigheid van de Europese Unie. De Unie heeft weliswaar de mond vol van niet alleen transparantie in de werking van haar instellingen - transparantie is voor haar een fundamenteel beleidsdoel - maar ook van de noodzaak de Europese burger nauw te betrekken bij de integratie. Toch voelt zij weinig voor erkenning van het fundamenteel mechanisme dat voor het verwezenlijken van die doelstellingen onontbeerlijk is.
De derde weg is de versterking en verbetering van de rol van de ombudsman. De ombudsman moet met name gemakkelijker toegang krijgen tot alle documenten die hij nodig heeft voor efficiënt onderzoek. Hij neemt in zijn verslag een berg gegevens op die diepgaand moeten worden onderzocht en het uitgangspunt moeten zijn voor de noodzakelijke hervormingen van de werking van de communautaire instellingen. Ik wens de ombudsman veel moed bij de voortzetting van zijn taken.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn dank aan de Europese ombudsman, de heer Söderman, aan de twee rapporteurs, mevrouw Lambert en mevrouw Thors, aan alle collega' s van de Commissie verzoekschriften en aan het secretariaat.
Wij gaan bij deze vraagstukken uit van de overtuiging dat de instellingen een instrument zijn in dienst van de burger en derhalve dat een vermoedelijke schending van het recht van de burger een vertrouwenscrisis teweegbrengt ten aanzien van de instellingen.
Wij moeten mijns inziens nu een allesomvattend, harmonisch en functioneel rechtskader in het leven roepen. Dat betekent dat wij instrumenten voor de rechtspraak nodig hebben: het Handvest van de grondrechten, een corpus juris waarmee strafrecht, civiel recht en administratief recht worden gecreëerd, overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning van arresten van de lidstaten, Europol en sectorale overeenkomsten, OLAF als toetsingsinstrument voor de schending van het recht, een eventuele Europese Officier van Justitie die recherchetaken voor het Hof van Justitie moet uitvoeren, een onderscheid tussen de uitoefening van instructiebevoegdheden en oordeelbevoegdheden, en een onderscheid tussen strafrechtelijke, civiele en administratieve bevoegdheden. Dit zijn allemaal instrumenten die de Europese Unie vooruit kunnen helpen. Het kaderakkoord van gisteren is dan ook een mijlpaal.
Wij hebben nog een laatste verzoek: wij willen graag dat de Commissie verzoekschriften als Parlement, in medebeslissing, een authentieke interpretatie kan geven van haar besluiten. Verder willen wij dat de Verdragen zodanig worden gewijzigd dat heel het rechtsstelsel, de rechtspraak en de in daarmee verband houdende instrumenten rationeler worden gemaakt.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, mevrouw de commissaris, waarde collega's, mijn complimenten aan de rapporteurs voor hun goede, zeer ijverige en grondige werk. De ombudsman houdt toezicht op het conflict tussen de macht en het voorwerp van de macht en probeert het op te lossen. Vorig jaar waren er bijna een paar duizend van dergelijke gevallen.
Ik geef u 7 principes: Hoe groter een unie, hoe groter de behoefte aan openheid. Hoe nieuwer ze is, hoe groter deze behoefte en hoe complexer, hoe meer transparantie er nodig is. Hoe meer ze zich tot informatiemaatschappij ontwikkelt, hoe groter de behoefte aan openheid en hoe geciviliseerder ze is, hoe groter de openbaarheid. Hoe multicultureler, hoe groter de transparantie en hoe democratischer, hoe opener die unie.
Wij zijn er aan gewend dat alle apparaten en zaken een gebruiksaanwijzing hebben, zelfs een keukengarde. De principes van goed bestuur die de ombudsman op verdienstelijke wijze heeft opgesteld, vormen de gebruiksaanwijzing van de Europese bureaucratie voor de burgers. En deze gebruiksaanwijzing is zeer noodzakelijk! Er is geen democratie zonder goed bestuur en daarom moeten de principes van goed bestuur daadwerkelijk in het Europees Handvest van de grondrechten worden opgenomen.
Nog een belangrijk feit: in een informatiemaatschappij moeten de openbaarheid van documenten en de betrokken principes met behulp van de nieuwe technologie naar het juiste niveau worden getild. Met andere woorden: er moet op Internet voorlichting gegeven kunnen worden en ook moeten de ontwerpbesluiten en de daaraan verbonden documenten realtime opvraagbaar zijn. Ik stel voor op Internet een portaal van de ombudsman te zetten. Mijn dank voor uw werk!

Fourtou
Mijnheer de Voorzitter, als lid van de Commissie verzoekschriften wil ik in het bijzonder mijn collega Mevrouw Lambert feliciteren met haar uitstekende verslag, en ik bedank de Europese Commissie voor haar waardevolle hulp bij de behandeling van de door ons ontvangen verzoekschriften.
Het verzoekschrift is een erkend recht voor Europese burgers en voor inwoners van de Unie, dat hen in staat stelt de rechten die door de verdragen worden toegekend, te doen gelden. Slechts weinig burgers zijn zich echter bewust van de mogelijkheid om een verzoekschrift in te dienen. Uit door ons behandelde verzoekschriften is overigens duidelijk gebleken dat men sowieso slecht op de hoogte is van de rechten die voortvloeien uit het burgerschap van de Unie. Dit uit zich in het pijnlijke feit dat de helft van de verzoekschriften niet ontvankelijk is.
De verzoeken die wel ontvankelijk zijn, betreffen met name de problemen op het gebied van vrij verkeer, vrije vestiging, dienstverlening, sociale kwesties, erkenning van diploma' s en getuigschriften en belastingen. Bovendien worden er steeds meer collectieve verzoekschriften ingediend over onderwerpen die verband houden met het milieu. Naar aanleiding van de uitbreiding van de bevoegdheden van de Unie verwachten wij dat het aantal van dergelijke verzoekschriften en het aantal behandelde onderwerpen zal blijven toenemen.
Om tegemoet te komen aan de verwachtingen van de burgers is het van belang dat er een goede samenhang bestaat tussen de Commissie verzoekschriften, de Europese instellingen en de nationale overheden. Het is ook noodzakelijk dat er door de andere parlementaire commissies meer rekening wordt gehouden met het werk van onze commissie. De voortdurende afwezigheid van de Raad bij de vergaderingen van onze commissie komt de behandeling van de verzoekschriften bepaald niet ten goede. De nationale overheden zijn immers de eersten die het communautaire recht moeten toepassen, en het is absoluut noodzakelijk dat zij samenwerken met de Europese instellingen, en dan met name met het Parlement en de Commissie. We moeten te lang wachten op de antwoorden van de nationale overheden, soms zelfs meerdere jaren.
We zijn ons zeer wel bewust van de omvang van de taak en de moeilijkheden die overwonnen moeten worden. Op de eerste plaats valt niet te ontkennen dat deze commissie niet al te bekend is, terwijl haar werk toch onmisbaar is voor het aanhalen van de banden tussen burgers en de Europese Unie. Bovendien moeten de structuren en de middelen van deze commissie worden verbeterd, opdat haar efficiëntie kan worden verbeterd. Verder is een meer rechtstreekse relatie met de commissies verzoekschriften van de nationale parlementen wenselijk.
Tot slot, een Europa dat dichter bij de burgers staat, is een van de sterke punten uit het programma van het Franse voorzitterschap. Het werk van onze commissie sluit daarbij aan en het is dan ook aan ons om aan deze verwachtingen tegemoet te komen.
I

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de heer Söderman vanochtend van harte welkom en ik wil mevrouw Lambert en mevrouw Thors graag feliciteren met hun verslagen. Als het aan de overheden en bestuurlijke instanties zou liggen, moeten we helaas constateren dat er in de huidige maatschappij nooit ombudsmannen of Commissies verzoekschriften benoemd zouden worden. Het ligt namelijk in de aard van overheidsinstanties om geheimzinnigheid te betrachten. De ombudsmannen en de Commissie verzoekschriften zijn er alleen omdat de burgers en hun vertegenwoordigers dat geëist hebben en die zullen dat bestaansrecht ook verdedigen. Daarom is het van belang dat wij blijven eisen dat de Europese ombudsman en de Commissie verzoekschriften van dit Parlement de beschikking krijgen over de benodigde middelen om hun taken uit te voeren. Ze kunnen namelijk gemakkelijk worden verlamd door ze die benodigde middelen te ontzeggen.
De Commissie verzoekschriften vormt de belangrijkste concrete schakel tussen de burger en dit Parlement en de andere instellingen van de Europese Unie. Het is schandalig dat deze commissie over veel te weinig secretariële ondersteuning beschikt. Het is schandalig dat vertalingen voor de Commissie verzoekschriften als laatste aan de beurt zijn. Daar moet verbetering in komen.
Als de Commissie en de Raad hier aanwezig zouden zijn - maar dat zijn ze niet, want ze negeren de Commissie verzoekschriften al even sterk als dit Parlement - dan zou ik een beroep op hen doen om zowel de ombudsman als de commissie de middelen te geven die zij nodig hebben om hun werk te doen.
Met name de Commissie verzoekschriften is een belangrijk mechanisme dat de mensen van Europa toegang verschaft tot de EU. Het is erg belangrijk dat wij ervoor zorgen dat deze commissie ook goed kan functioneren. De twee belangrijkste onderwerpen waar de Commissie verzoekschriften mee te maken heeft, zijn de erkenning van diploma's en van de beroepservaring van mensen die in andere lidstaten willen werken en de gevolgen van bouwprojecten voor het milieu. Mensen vragen zich met name af of de milieu-effectrapportages, die krachtens het Europees recht verplicht zijn, eigenlijk wel serieus worden genomen. Deze rapportages worden te vaak genegeerd of hebben betrekking op irrelevante kwesties.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, ik wil Jacob Söderman persoonlijk gelukwensen met het goed vervullen van zijn taak, hetgeen geresulteerd heeft in zijn herverkiezing op 27 oktober vorig jaar. Ik wil de ombudsman prijzen voor het voorbeeldig leesbare en veelomvattende jaarverslag dat hij heeft opgesteld.
Uit het verslag blijkt dat de meeste onderzoeken die worden uitgevoerd de Commissie betreffen, om precies te zijn 77%. In het verslag wordt voorts benadrukt dat dit komt doordat de Commissie de instelling is die de meeste besluiten neemt die de burger direct raken. Uit de toelichting op de afzonderlijke klachten blijkt echter dat er te weinig openheid is. Gebrek aan informatie en de weigering deze te geven waren de meest voorkomende redenen voor klachten. Alleen openheid biedt de burgers de gelegenheid het functioneren van de EU te beïnvloeden en de tendensen richting corruptie, fraude en bedrog terug te dringen.
In het verslag wordt benadrukt dat de gezamenlijke EU-instellingen en organen een gedragscode voor behoorlijk bestuur dienen op te stellen. Het risico bestaat echter, zoals ook in het jaarverslag van de ombudsman wordt onderstreept, dat een dergelijke code binnen de verschillende instellingen en organen een andere inhoud zal krijgen.
De PR-werkzaamheden van de ombudsman zijn al door andere sprekers belicht en het belang ervan kan niet genoeg onderstreept worden.
Ik wil graag besluiten met een paar vragen: welke consequenties zal een Handvest voor de grondrechten hebben voor het werk van de ombudsman? Zijn er voldoende middelen beschikbaar om deze taak goed te vervullen? Wat zijn de belangrijkste oorzaken van de tekortkomingen van de instellingen in hun relatie met de burgers? Ontbreekt de wil, zijn de middelen ontoereikend of is er te veel bureaucratie, waardoor de behandeling van de klachten verhinderd en vertraagd wordt?

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, op basis van het rapport van de ombudsman en het verslag-Thors kan worden gezegd, dat het instituut ombudsman zijn positie heeft verstevigd. De commissie geeft de heer Jacob Söderman erkenning voor zijn werk en ook de burgers weten de ombudsman te vinden. De pijlers waar het werk van de ombudsman op rust zijn onafhankelijkheid en openheid. Het is goed de betekenis van goed bestuur voor de burgers en voor de rechtvaardiging van de Europese Unie in de ogen van de burgers te benadrukken. Het is goed dat de commissie de ombudsman steunt bij zijn inspanningen voor de invoering van een gedragscode voor goed bestuur. Het principe van goed bestuur wordt ook opgenomen in het Europees Handvest van de grondrechten, dat momenteel wordt voorbereid.
Uit het rapport blijkt dat slechts ongeveer 30% van de bezwaarschriften die bij de ombudsman terechtkomen, binnen zijn mandaat valt. Daarom moet de samenwerking tussen de ombudsman en de nationale en regionale ombudsmannen verder worden geïntensiveerd.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, het is voor mij een waar genoegen samen met de Europese ombudsman, de heer Söderman, aan dit debat te mogen deelnemen. De Commissie heeft bijzonder veel waardering voor de belangrijke werkzaamheden die de ombudsman verricht ten behoeve van de burgers van de Unie.
De Commissie gaat ervan uit dat de burger steeds het middelpunt van ons streven moet zijn. Hij is het doel van al onze werkzaamheden en rechtvaardigt ons bestaan.
In dit opzicht vervullen zowel de Commissie verzoekschriften als de Europese ombudsman een fundamentele taak. Hoewel zij op verschillende niveaus actief zijn en hun inzet een verschillende uitwerking heeft, zijn beide onontbeerlijk om de werking van de instellingen te verbeteren.
De Commissie verzoekschriften houdt zich bezig met de concrete problemen van de burger. Mevrouw Lambert, die ik van harte met haar verslag feliciteer, heeft het ook al gezegd. Vanuit dit oogpunt geven de bij het Parlement ingediende verzoekschriften inzicht in de moeilijkheden waarmee de burgers te kampen hebben, niet enkel ten aanzien van de Europese regels maar vaak ook op nationaal vlak. Tegelijkertijd brengen zij de Europese en nationale juridische leemten aan het licht.
Zoals mevrouw Thors - aan wie ik overigens ook mijn oprechte felicitaties wil overbrengen - terecht opmerkt, legt de ombudsman zich toe op de klachten die tegen de instellingen en organen van de Unie worden ingediend vanwege het in gebreke blijven van de desbetreffende overheden. Zij roept ons op om het beheer en de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren door ons te attenderen op de zwakke punten, op de aspecten die aan verbetering toe zijn en meer aandacht verdienen.
Welnu, de eersten die een efficiënter en transparanter bestuur wensen, zijn wijzelf, de bestuursverantwoordelijken, en in dit opzicht is alle kritiek welkom. Om verbeteringen te kunnen aanbrengen moeten wij immers onze tekortkomingen kennen. Derhalve zou ik nogmaals willen onderstrepen dat wij met het oog op het correct functioneren van de instellingen bijzonder veel belang hechten aan de werkzaamheden van de ombudsman en de Commissie verzoekschriften.
Wat het verslag van mevrouw Lambert betreft, zou ik twee concrete kwesties willen aansnijden. Het eerste punt betreft de samenwerking tussen de instellingen. Deze is onontbeerlijk om het functioneren en de slagvaardigheid van de Commissie verzoekschriften te verbeteren. Ik ben blij dat het verslag de constructieve rol van de Commissie bij de behandeling van de verzoekschriften onderkent en onze bijdrage in het algemeen als toereikend bestempelt. Wij hebben als het ware een voldoende gekregen en daar ben ik dankbaar voor, ook al zullen wij in de toekomst uiteraard een beter resultaat trachten te behalen. Wij beschouwen het verslag als een stimulans om onze inspanningen te intensiveren, beter werk te leveren en de samenwerking te versterken.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op het voorstel om de procedures voor de behandeling van verzoekschriften door de Commissie verzoekschriften te herzien. In dit verband lijkt het mij een uitstekend idee de verzoekschriften per thema te behandelen, de behandeling van de verzoekschriften over te laten aan gespecialiseerde rapporteurs teneinde een grotere zorgvuldigheid na te streven en eventueel conclusies te trekken die ons in de gelegenheid moeten stellen tekortkomingen weg te werken, beslissingen te nemen om mogelijke leemten in wetgevingsteksten aan te vullen of ongewenste effecten van deze teksten tegen te gaan.
De Commissie is tevens bereid een herziening van het huidige, uit 1989 daterende Interinstitutioneel Akkoord tussen het Parlement en de Raad over de behandeling van verzoekschriften in overweging te nemen. Hierbij denk ik dan vooral aan iets wat mij werkelijk fundamenteel lijkt en reeds door enkele andere sprekers is onderstreept, namelijk het probleem van de antwoordtermijnen. Ons antwoord laat inderdaad vaak lang op zich wachten. Dat is echter niets steeds de schuld van de Commissie. Soms moeten wij wachten op de antwoorden van de nationale overheden. Desalniettemin moeten wij ons inzetten om op dit vlak verbeteringen aan te brengen en een volkomen bevredigende bijdrage aan de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften te leveren. In dit verband verdient de samenwerking met de overige overheden speciale aandacht. Wij streven ernaar deze samenwerking zo optimaal mogelijk te laten verlopen. De Commissie is bereid tot overleg, zowel met het Parlement als met de Raad, teneinde de antwoordtermijnen te verkorten en de transparantie en de communicatie met het Parlement en de Commissie verzoekschriften te verbeteren.
Wat het verslag-Thors betreft, zijn wij het ermee eens dat de onafhankelijkheid van de ombudsman als instelling moet worden geconsolideerd. Ook het streven naar meer transparantie en openheid verdient onze steun.
Uiteraard onderschrijven wij het beginsel dat ieder besluit ten aanzien van een bepaalde burger moet worden gemotiveerd en wij trachten dit principe systematisch toe te passen. Wij kunnen ons ook vinden in de definitie volgens welke wanbeheer zich voordoet wanneer een overheidsinstantie niet handelt in overeenstemming met een regel of een beginsel waaraan zij gehouden is.
Ik wil nochtans samen met de heer Söderman onderstrepen dat de ombudsman geen gerechtelijke instantie is en derhalve in geen geval de rechtsorganen vervangt. De taak van de ombudsman valt niet samen met die van de rechtbanken.
Het lijkt mij van wezenlijk belang dat in de betrekkingen tussen de Commissie, de ombudsman en de overige instellingen en organen het in de Verdragen bepaalde institutionele evenwicht systematisch wordt geëerbiedigd. In dit opzicht heeft de in vergelijking met de overige onderdelen van het Europese institutionele netwerk vrij recente instelling van de ombudsman, die met de dag belangrijker wordt, tijd nodig om bij de burgers bekend te worden. De ombudsman heeft in zijn verslag opgetekend dat het aantal klachten, behandelingen en navorsingen tijdens het afgelopen jaar aanzienlijk is toegenomen. Dit is eenvoudigweg toe te schrijven aan het feit dat de burgers inmiddels beter met de instelling bekend zijn. Ook de betrekkingen tussen de ombudsman en de andere instellingen moeten langzaam tot rijpheid komen om het gewenste evenwicht te vinden en de spanningen weg te nemen die zich logischerwijs kunnen voordoen zolang de zaken niet naar wens draaien. Ik moet nochtans erkennen dat de samenwerking tussen de Commissie en de instelling van de ombudsman en de persoon die deze instelling vertegenwoordigt, de heer Söderman, tot dusver optimaal is verlopen.
Geachte afgevaardigden, ik wil u er nog even op attenderen dat deze instellingen een goede zaak zijn omdat iedere overheid op een bepaald moment blijk kan geven van gebrek aan transparantie en gebrek aan efficiëntie, of zich schuldig kan maken aan schending van de grondrechten of corruptie. Ik moet hier echter aan toevoegen dat wij onder geen beding mogen beweren dat dit soort gebreken eigen zijn aan de communautaire instellingen. Ik geloof dat wij in vergelijking met andere overheden geen slecht figuur slaan, maar op deze gebieden eerder hoog scoren.
Geachte afgevaardigden, tot slot wil ik de ombudsman, de heer Söderman, feliciteren met de tot dusver bereikte resultaten en met de aanzienlijke toename van zijn activiteiten en werkzaamheden. Ik dank hem ook voor zijn soms weliswaar kritische samenwerking, maar dat is nu eenmaal de taak die hij moet vervullen en dat weten wij in de Commissie maar al te goed.
De opstelling van een gedragscode die de betrekkingen tussen de communautaire ambtenaren en de burgers moet regelen, is voor ons een absolute prioriteit. De heer Kinnock en de Commissie in het algemeen werken daar momenteel aan. Wat de wijziging van het statuut van de ombudsman betreft, dient de bevoegde parlementaire commissie te gelegener tijd advies uit brengen overeenkomstig artikel 195 van het Verdrag. Zodra het Parlement daartoe het initiatief neemt, zullen wij alle pertinente kwesties bestuderen.
Geachte afgevaardigden, ik wens de twee rapporteurs nogmaals te feliciteren. Mijn oprechte felicitaties en dank ook aan de heer Söderman voor het uitstekende werk dat hij verricht op grond van zijn onafhankelijkheid en zijn rigoureuze werkwijze.

Söderman
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de gelegenheid om antwoord te kunnen geven op de vragen.
De heer Turco had een vraag over het recht om per e-mail een klacht in te dienen. Die mogelijkheid bestaat al enkele jaren, eigenlijk sinds de heer Dell'Alba er ons op heeft gewezen dat dit een belangrijke ontwikkeling zou worden. Op dit moment wordt 20% van de klachten die wij ontvangen, via e-mail ingediend. Als u onze website bezoekt, zult u een formulier aantreffen dat rechtstreeks per e-mail verstuurd kan worden.
De heer Paasilinna zei dat de website verder in die richting ontwikkeld zou kunnen worden. Wij hebben inmiddels rechtstreeks toegang tot de websites van alle nationale en regionale ombudsmannen, maar er zijn nog steeds verbeteringen mogelijk.
De heer Raschhofer refereerde aan de ontwerpverordening inzake de openbare toegang tot documentatie, die onderwerp van discussie is geweest. Ik zou willen benadrukken dat deze ontwerpverordening inmiddels ter behandeling in dit Parlement voorligt. De parlementaire commissies kunnen nu van start gaan met hun werkzaamheden. In besprekingen met de heer Prodi heeft hij mij toegezegd dat hij in principe positief staat tegenover alle goed gefundeerde voorstellen om deze verordening te verbeteren. Het Parlement is nu aan zet.
De heer Malmström had het over de onbekendheid van de Europese ombudsman in een aantal lidstaten. Ons probleem is echter dat als wij teveel reclame voor onszelf maken, wij ook te veel klachten krijgen die buiten ons mandaat vallen. Wij proberen daarom juist die burgers te bereiken die problemen hebben met de overheid en wellicht reden tot klagen hebben.
Voor veel burgers vormen de afgevaardigden in dit Parlement een belangrijke bron van informatie. Ik zou het zeer toejuichen indien u eraan zou willen meewerken de mogelijkheden om verzoekschriften en klachten in te dienen beter bekend te maken onder de burgers.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer Söderman.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Een gemeenschappelijk Europees luchtruim
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0141/2000) van de heer Atkins, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de schepping van een gemeenschappelijk Europees luchtruim [COM(1999) 614 - C5-0085/2000 - 2000/2053(COS)].

Atkins
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wij leven in een tijd waarin de congestie van het luchtruim nog nooit zo groot is geweest. Volgens de statistieken is het percentage vertragingen van vijftien minuten gestegen van 12,7% in 1991 tot 30,3% in 1999, en dat percentage stijgt nog steeds. Wij maken ons zorgen over de gevolgen van die congestie vanwege het ongemak dat ontstaat en de effecten op de economische stabiliteit van onze Unie. Onze grootste zorg is echter dat de veiligheid in het geding komt als gevolg van de toenemende congestie.
Het staat vast dat er een tekort bestaat aan luchtverkeersleiders. Het staat ook vast dat er te weinig is geïnvesteerd in luchtverkeersleidingssystemen. De vraag naar luchtverkeer stijgt vrijwel dagelijks als gevolg van goedkope tarieven en de behoefte van mensen om naar het buitenland te reizen voor vakantie of voor zaken, of zelfs om er spontaan zo maar een paar dagen tussenuit te gaan. Al deze factoren verhogen de druk op het luchtverkeer. In het licht daarvan verdienen de werknemers in deze sector een compliment en zijn we hun veel dank verschuldigd voor het werk dat zij verzetten. Helaas - en dat is niet helemaal hun schuld - reageren ze niet zo optimaal op die druk als wij eigenlijk zouden willen: dat hebben wij allemaal onlangs aan den lijve ondervonden vanwege de vertragingen door een staking in Frankrijk.
Deze ontwikkelingen hebben een negatief effect op de mobiliteit van onze burgers en qua economische, financiële en maatschappelijke kosten, op het bedrijfsleven en op een grote verscheidenheid aan andere mensen die dagelijks met deze gang van zaken worden geconfronteerd. Ik zou commissaris De Palacio graag willen feliciteren met de wijze waarop ze deze problematiek in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme naar voren heeft gebracht. Bovendien heeft zij op een doortastende en enthousiaste manier eerst een werkgroep op hoog niveau ingesteld en daarna op voortreffelijk wijze leiding gegeven aan het proces om dit probleem op te lossen. Het resultaat van de inspanningen van de Europese Commissie vormt een belangrijke bijdrage aan het oplossen van de verzadiging van het luchtverkeer.
De Raad van ministers van Vervoer dient een politiek besluit te nemen over de aanpak van dit probleem. Wij kunnen geen uitstel meer dulden. Het probleem vereist nú onze aandacht. Wij hebben een gemeenschappelijk luchtruim boven een gemeenschappelijke markt nodig. Tegelijkertijd moeten wij ons echter realiseren dat individuele landen een eigen mening hebben over de aanpak van dit probleem, met name met betrekking tot werkgelegenheidsaspecten en het gebruik van het nationale luchtruim voor militaire doeleinden. Wij zullen ook aandacht moeten besteden aan het militaire luchtruim en het misbruik daarvan in sommige landen. Daarbij gaat het niet alleen om de ruimte die in beslag wordt genomen door militaire vliegtuigen, maar ook om het feit dat militaire vliegtuigen af en toe gebruik maken van civiele luchtcorridors zonder echter de procedures voor het civiele luchtvervoer in acht te nemen. Ook op dit gebied moeten er maatregelen worden genomen.
In dit verslag heb ik een voorstel opgenomen om Eurocontrol om te vormen tot een regelgevende instantie met meer bevoegdheden, met meer effectieve sanctiemogelijkheden en met een recht van beroep voor degenen die sancties opgelegd krijgen. Dit voorstel kreeg in de vervoerscommissie brede steun. Bovendien vinden wij dat ook de levering van luchtvaartdiensten geliberaliseerd zou moeten worden, zodat elk land voor zichzelf kan beslissen wat wel en wat niet kan. Zoals de afgevaardigden wellicht weten, heeft het Verenigd Koninkrijk in dit verband een privatiseringsbeginsel geïntroduceerd. Dat zou in ons land het gewenste effect kunnen hebben, maar in andere landen juist niet. Elk land moet daarom zijn eigen beslissingen nemen, als ze bij hun besluit maar onderscheid maken tussen de regulering van hun luchtruim enerzijds en de beheerservices voor luchtverkeer, die door anderen of door andere organisaties geleverd zou kunnen worden, anderzijds.
Wij zijn van mening dat er objectieve en onafhankelijke criteria moeten komen voor het beheer van het systeem. In een dergelijk systeem dienen degenen die aan die criteria voldoen te worden beloond, en degenen die de gewenste niveaus niet halen te worden bestraft. Naar onze mening moeten passagiers een schadeloosstelling krijgen voor ongerechtvaardigde vertragingen en moeten hun rechten in dit soort gevallen duidelijk geformuleerd en algemeen bekend zijn. Wij hopen echter vooral dat commissaris Palacio, met onze steun, in staat is om de Raad van Ministers en iedereen die bij dit probleem betrokken is, te overtuigen van de noodzaak van dringende maatregelen.
Als er een breed gedragen kritiekpunt vanuit de luchtvaartsector over dit verslag te horen is, dan is dat wellicht het feit dat dit verslag niet ver en niet snel genoeg gaat. Dit kan zo niet langer doorgaan. Wij moeten dit probleem nu aanpakken.

Zimeray
Mijnheer de Voorzitter, als u het mij toestaat zou ik u heel in het kort willen vertellen tot welke overwegingen dit verslag mij aanleiding geeft.
Het lijkt duidelijk dat de organisatie van de luchtverkeersleiding in het Europese luchtruim volledig herzien moet worden. In dat kader is het initiatief van de Commissie prijzenswaardig. Dat de herziening noodzakelijk is lijdt geen twijfel, en evenmin dat het hele systeem op de helling moet, maar ik denk dat we wantrouwend moeten zijn ten opzichte van sommige ideeën die in de verslagen zijn opgenomen, en ten opzichte van bepaalde mededelingen en interventies over dit onderwerp.
Dat de politieke verbrokkeling van het Europese luchtruim niet langer meer verenigbaar is met de technische eisen en de eisen van de markt lijkt eveneens evident. Ik was hogelijk verbaasd toen ik ontdekte dat in het huidige Europa de organisatie van de luchtverkeersleiding nog steeds voornamelijk wordt bepaald door de politieke grenzen.
Er moet één Europese ruimte worden geschapen voor de luchtverkeersleiding. Maar moet deze ruimte helemaal worden samengevoegd, en zo ja volgens welke criteria? Ik plaats mijn vraagtekens bij de conclusies van dit verslag.
Het lijkt me duidelijk dat de verbrokkeling van de luchtverkeersleiding ook een aantal voordelen met zich meebrengt. De luchtverkeersleiding is inderdaad zo geregeld dat het grondgebied cellulair is verdeeld, maar vanwege de technische en de menselijke veiligheidsbeperkingen is het noodzakelijk dat elke controleur, elk controlecentrum slechts een beperkt grondgebied bestrijkt en slechts een beperkt aantal vluchten hoeft te volgen. In dit opzicht moet een cellulaire organisatie, verdeeld over het Europese grondgebied, behouden blijven en in zekere zin worden uitgebreid.
Ik ben dan ook voorstander van een verhoging van het aantal controlecentra, zodat er niet een eenheid van alle controle, maar een eenheid van alle rechtsstelsels en ook een technologische eenheid zal zijn. Want dit verslag, en de instructie voor dit verslag, hebben aangetoond dat de Europese wil ontbreekt...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, geachte collega's, om te beginnen wil ik mijn collega Robert Atkins hartelijk bedanken voor zijn uitstekende verslag. Hij heeft niet alleen commentaar geleverd op de voorstellen van de Commissie, maar zich ook grote moeite getroost om de grote lijnen aan te geven. Ik ga akkoord met de grote lijn dat regulerende en uitvoerende taken gescheiden dienen te worden. In punt 4 en 5 vermelden we immers nog eens dat wij als Parlement al tot twee keer toe besloten hebben dat de regulerende functie aan de Europese Unie hoort te worden overgedragen.
Daarmee kom ik terug op wat de vorige spreker gezegd heeft. Natuurlijk moeten we beseffen dat er op uitvoerend vlak wellicht meerdere of zelfs vele verschillende dienstverlenende bedrijven actief kunnen zijn, maar de regulerende functie moet bij de Europese Unie blijven of moet veel meer aan de Unie worden overgedragen. Dat is ook geen enkel probleem. De Europese Unie bestaat momenteel uit vijftien lidstaten, en nog eens twaalf hebben een aanvraag tot lidmaatschap ingediend. Als we nu al het systeem van de Europese Economische Ruimte volgen - we bepalen de gemeenschappelijke regels en raadplegen vervolgens de landen die willen toetreden - kunnen we ze integreren. Daarom vind ik het ook goed dat de Europese Commissie in de huidige omstandigheden de belangen van de lidstaten bundelt wat betreft de regulerende functie van Eurocontrol. We hebben geen meertaligheid nodig, maar eenstemmigheid als het gaat om de regulerende functie.
Ik vraag de commissaris met grote klem de voorstellen die het Parlement vandaag aanneemt nogmaals aan de werkgroep voor te leggen en er nogmaals voor te zorgen dat deze met zeer goede resultaten voor de dag komt. Wij hebben veel achting voor de vice-voorzitter, zij heeft deze werkgroep van militaire en civiele deskundigen ingezet en zij maakt goede vorderingen. Niettemin bestaat er in bepaalde landen nog enige weerstand. Wij wensen de vice-voorzitter veel geluk en succes, en hopen dat wij in oktober een met een voortreffelijk programma voor de dag kunnen komen.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zou ik allereerst willen zeggen dat wij blij zijn met het initiatief van de commissaris. Wij zijn het eens met haar doelstellingen en wij steunen haar plannen. Wij betreuren echter een beetje het gebrek aan integratie met de andere initiatieven die zij wil realiseren. Dat gebrek aan integratie blijkt ook duidelijk uit haar mededeling.
Wij constateren ook dat er een gebrek aan politieke wil bestaat in zowel de Commissie als in de Raad. Overigens moeten we ons daarbij wel bedenken dat dit initiatief in juni vorig jaar door de Raad zelf is opgestart, toen hij de commissaris verzocht om deze mededeling op te stellen. In maart van dit jaar heeft de Raad in Lissabon zelfs getracht om meer vooruitgang te boeken. Ik ben er zeker van dat die vooruitgang door iedereen hier op prijs zou worden gesteld.
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten is blij met het zorgvuldig overwogen standpunt van de rapporteur en steunt dit verslag dan ook. Dit verslag is een weerspiegeling van subsidiariteit in de praktijk: Europees waar nodig, nationaal waar mogelijk. Ik zou hem graag persoonlijk willen bedanken voor de integratie van veel van onze aandachtspunten in zijn verslag, met name op het gebied van de veiligheid. Ik constateer dat de veiligheid in zijn verslag nu de hoogste prioriteit heeft gekregen. Een van de belangrijke punten die mijn fractie in het verslag mist, is een analyse van de feitelijke oorzaken van vertragingen in het luchtverkeer. Ik denk daarbij aan de capaciteit van start- en landingsbanen, de planning van de luchtvaartmaatschappijen, het gedrag van passagiers, de infrastructuur van vliegvelden en, zoals de rapporteur zelf al aangaf, het gebrek aan luchtverkeersleiders. Ons tweede aandachtspunt is het cruciale principe van de scheiding tussen regulering en dienstverlening. Wij zijn voorstander van dit principe en vinden dat het een essentieel onderdeel moet vormen van onze nieuwe aanpak. Ook dient er aandacht besteed te worden aan de hervorming, verbetering en heroprichting van Eurocontrol.
Het derde principe dat wij steunen is liberalisering, dus niet privatisering. Ten vierde en tevens tot slot zouden wij graag zien dat deze voorstellen worden ontwikkeld in combinatie met de voorgestelde Europese Autoriteit voor veiligheid in het luchtverkeer. "Veiligheid eerst" zou zelfs ons belangrijkste richtsnoer moeten vormen en ik ben ervan overtuigd dat dat in de komende maanden ook het geval zal zijn.
Tussen 1986 en 1996 is het luchtverkeer binnen Europa verdubbeld. In de komende tien jaar zal er wederom een verdubbeling plaatsvinden. Wij moeten deze kwestie dringend en snel aanpakken, maar wel op een samenhangende manier. De commissaris zou ons vandaag misschien een duidelijk tijdschema kunnen overleggen met betrekking tot het tempo van haar activiteiten de komende maanden. Wij weten allemaal dat er deze zomer in de vliegtuighallen weer mensen zitten te wachten die zich afvragen waarom hun vliegtuig vertraagd is, en niet zomaar een paar minuten, maar uren. Hopelijk kan de commissaris vandaag een tijdschema presenteren waarin zij aangeeft wanneer die vertragingen tot het verleden zullen behoren. Ik ben benieuwd naar haar reactie en met name ook naar informatie over de stand van zaken met betrekking tot de conclusies van de Raad vorige week over het interim-verslag van de werkgroep op hoog niveau. Ik verzoek mijn collega's om het voorstel van de rapporteur te steunen en ik verzoek de commissaris om een heel duidelijk tijdschema te presenteren.

Sterckx
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, ik denk dat Sir Robert Atkins een goed verslag heeft gemaakt. Hij geeft duidelijk de richting aan die we moeten nemen, want we zitten in een absurde situatie waarin we een eengemaakte markt hebben voor de luchtvaart, maar daarboven een luchtruim hebben dat op een absurde manier verdeeld is. Wij hebben de gevolgen daarvan al door een aantal collega's horen beschrijven. Als we een eengemaakt luchtruim willen, moeten we natuurlijk investeringen doen. Dat staat ook duidelijk in uw verslag. Er zijn duizenden mensen tekort en er moet geïnvesteerd worden in de technische infrastructuur. Dus het is duidelijk dat er geld op tafel moet komen daarvoor. Het betekent ook, en ik denk dat dat een moeilijker punt is, dat er heel snel politieke beslissingen genomen moeten worden. En die kunnen eigenlijk maar in één richting gaan. Wij moeten de zaak Europees aanpakken. Wij zijn het er allemaal over eens, dat de lidstaten nu eindelijk eens moeten beslissen wat ze gaan doen. Ook de nationale diensten moeten weten dat hun tijd voorbij is, dat we dus Europese dienstverlening moeten hebben en geen nationale, want dat is de wortel van het kwaad, als ik het zo mag zeggen.
Dienstverlening moet voorop staan natuurlijk, want luchtverkeersleiding is geen zaak op zichzelf, het is een dienstverlening aan een luchtvaartmaatschappij, aan haar klanten. Soms vergeet men dat wel eens en denkt men alleen aan het kleine beperkte cirkeltje. Als we spreken over dienstverlening op een eengemaakte markt, betekent dat natuurlijk dat monopolies voorbij zijn, dat we duidelijke Europese regelgeving moeten hebben, maar dan verder geen monopolies in de dienstverlening. We zijn het daar allemaal over eens en ik hoop dat we dus snel kunnen vooruitgaan. Een belangrijk punt, en de heer Watts heeft daar al op gewezen, is de veiligheid. Op dat punt mag er geen enkele toegeving gedaan worden door niemand. Het belangrijkste is dan ook, mevrouw de commissaris, en ik denk dat er bij u geen enkel probleem ligt, dat als de high-level group in oktober zijn conclusies heeft bekendgemaakt, we zo snel mogelijk voorstellen van u krijgen, dat vervolgens iedereen de Ministerraad onder druk zet, dat de lidstaten de beslissingen nemen die ze moeten nemen en dat die in de richting gaan die wij al een paar keer in het Europees Parlement en nu nog eens in het verslag van sir Robert Atkins, hebben aangegeven.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag behandelt het probleem van het toenemende luchtverkeer. Ik zal mij op slechts één aspect richten, of beter gezegd, op één belangrijke omissie in het verslag.
Het verslag bevat een aantal voorstellen, maar ik vind het voornaamste uitgangspunt tevens ook het grootste probleem. Ik doel daarmee op de gedachte dat congestie eenvoudig opgelost zou kunnen worden door de liberalisering van het systeem voor luchtverkeerbeheer en luchtverkeersleiding. In de voorstellen wordt echter de nadruk gelegd op technische oplossingen, niet op de onderliggende oorzaken. Natuurlijk zou een gemeenschappelijk Europees luchtruim de gebruiksefficiëntie van het Europese luchtruim vergroten. Ook zou er meer ruimte ontstaan door verbeteringen in het beheer van het luchtverkeer. Aanvullende ruimte zou kunnen worden vrijgemaakt door een beperking van het luchtruim dat voor militaire doeleinden wordt gebruikt. Geen van deze technische oplossingen zal echter een langetermijneffect opleveren tenzij we het onderliggende probleem aanpakken en dat is de onhoudbare groei van het luchtverkeer. Het verslag laat een belangrijke strategische mogelijkheid liggen doordat er geen link wordt gelegd tussen het oplossen van het congestieprobleem en het verminderen van het luchtverkeer. Dat is te vergelijken met fanatiek dweilen met de kraan open, zonder de mogelijkheid te overwegen om de kraan op zijn minst een beetje dicht te draaien zodat er in ieder geval minder water uitstroomt.
Laten we eens naar de feiten kijken. In het recente verslag van de Commissie wordt reeds opgemerkt dat de groei van de luchtvaartsector onhoudbaar is en teruggedraaid moet worden. Voorspeld wordt dat die groei in de komende vijftien jaar zal verdubbelen. Dat leidt tot grote congestieproblemen, maar ook tot grote milieuproblemen - niet alleen tot meer geluidsoverlast en milieuvervuiling voor de mensen die in de buurt van luchthavens wonen, maar ook tot nog ernstigere gevolgen voor het wereldklimaat. Het luchtvervoer vormt nu al wereldwijd de snelst groeiende bron van broeikasgasemissies. In het jaar 2050 zou het luchtverkeer zelfs verantwoordelijk kunnen zijn voor 15% van dergelijke emissies.
Helaas wordt in dit verslag niet het cruciale verband gelegd tussen het oplossen van het congestieprobleem en het terugdringen van het luchtverkeer. Daardoor wordt een unieke kans gemist om voor deze problemen een permanente oplossing te vinden.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, Mevrouw de commissaris, ik denk dat we niet allemaal hetzelfde verstaan onder de uitdrukking "gemeenschappelijk Europees luchtruim" omdat de luchtverkeersleiding, en dit weet u best, van nu af aan in feite al een gebied van Europese activiteit vormt. De Europese controle over het luchtruim bestaat al in de vorm van Eurocontrol en de Central Flow Management Unit in Brussel. Zeker niet perfect, maar ze bestaan wel.
De situatie moet dus verbeterd worden, gezien de evidente toename van de vertragingen en van het verkeersvolume, en deze ontwikkelingen staan niet stil. Het is een feit dat de oorzaken van de vertragingen legio zijn, maar uiteindelijk geloof ik dat we worden geconfronteerd met een offensief dat de luchtverkeersleiding als enige verantwoordelijk stelt voor de vertragingen. Het zou naar mijn mening verstandig zijn om ook de problemen die verband houden met typen vliegtuigen, typen verkeersstromen, landingen en doorstroming beter te bestuderen, en natuurlijk de problemen die blijven bestaan bij defensie.
Ik heb het gevoel dat men zich stort in een vlucht naar voren met schijnbaar duidelijke oplossingen, die echter geen rekening houden met het specifieke karakter van de luchtverkeersleiding. Mijnheer Zimeray zei het zojuist: zeker, het traject van een vliegtuig is verbrokkeld in ruimtes, en hoe dichter het verkeer is, des te meer de ruimte zal worden opgesplitst. Waarom? Omdat we met die opsplitsing de menselijke schaal vormen die nodig is om een bepaald aantal vliegtuigen te kunnen controleren, te beheren. Het idee dat er te veel controlecentra zouden zijn is naar mijn mening dan ook onzinnig. We kunnen dan met evenveel recht zeggen dat er te veel vliegtuigen zijn. Voor zover ik weet kampt de luchtverkeersleiding ook niet met specifieke beperkingen in grensgebieden.
Het grote voorstel dat ons nu wordt gedaan ter verbetering van het luchtverkeer bestaat uit het scheiden van de functies voor regulering en controle. Maar wat is het belang van een dergelijke maatregel? Dat het nodig zal zijn na te denken over meer relevante verdelingen, waarom niet? Maar dat is niet wat men ons nu voorstelt. De scheiding van functies leidt tot het liberaliseren van dienstverlening voor het luchtvaartverkeer, tot het instellen van een vrije interne markt, zoals overigens ook wordt vermeld in het verslag Atkins. De controle van het luchtruim is echter geen luchtvaartmaatschappij of een handelssector. De belangrijkste functie, en laten we dat niet vergeten, is het waarborgen van de veiligheid. Daarom denk ik dat we de veiligheid in gevaar brengen als we toestaan dat organen voor de controle of certificering van apparatuur onder druk van de markt worden geplaatst.
We moeten daarom de capaciteit behouden om te investeren in nieuwe technologische middelen en in opleidingen. In Frankrijk, en ik wil het niet doen voorkomen alsof dit een modelsituatie is, bestaat er een algemene richtlijn die het geheel regelt, en in de afgelopen jaren zijn er investeringen gedaan en zijn er controleurs aangenomen. Het systeem is sterk concurrerend. Op welke grond wilt u breken...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag begint met een nogal elementaire constatering, en dat is er een die wij, leden van het Europees Parlement en regelmatige gebruikers van het vliegtuig, zeer zeker kunnen onderschrijven: het luchtruim raakt steeds voller als gevolg van de toenemende vraag naar dit type vervoer.
Het luchtruim is overbelast, en dit leidt onvermijdelijk tot een verergering van de vertragingen waarmee het luchtvervoer nu reeds te maken heeft. Niet alleen de reizigers ondervinden daar de gevolgen van, ook bedrijven, het handelsverkeer en het toerisme lijden schade. Net als de rapporteur zijn wij van mening dat het luchtvervoer moet worden gezien als een samenhangend systeem van exploitanten, luchthavens en op de luchtvaart toezichthoudende autoriteiten. Alle onderdelen van dit systeem zijn met elkaar verweven en daarom kan alleen een analyse van het geheel bijdragen tot een oplossing van het capaciteitsprobleem in het luchtruim.
Daarom zijn we blij met de oprichting van een werkgroep op hoog niveau waarin zowel burgers als militairen vertegenwoordigd zullen zijn, en die voorgezeten gaat worden door commissaris Loyala de Palacio. Deze groep gaat dit onderwerp, de vertragingen binnen het luchtverkeer, bestuderen. Daarbij zal gewerkt worden op basis van een strategie die beoogt de onderliggende problemen waar mogelijk te elimineren. Te gelegener tijd zal bij de Raad een verslag worden ingediend.
Wij hopen dat dit slotverslag zich zal concentreren op de uitwerking van uitvoerbare voorstellen en concrete, realistische en efficiënte oplossingen voor het probleem van de vertragingen in het luchtvervoer. We hebben geen behoefte aan controversiële suggesties die niet of nauwelijks bijdragen tot een oplossing van het probleem, zoals bijvoorbeeld het voorstel voor vrije concurrentie tussen de dienstverleners en het beheer van het luchtverkeer. We zien niet goed in hoe een dergelijke liberalisering een oplossing kan bieden voor het probleem van de vertragingen. We erkennen echter wel dat de te ontwikkelen voorstellen de nationale soevereiniteit van de lidstaten moeten respecteren. Dat betekent dat alleen die aspecten van de regulering gecentraliseerd mogen worden, waarvoor dat werkelijk noodzakelijk is en dat rekening moet worden gehouden met de speciale positie van defensie en de specifieke militaire behoeften van elke lidstaat. Bovendien moeten de in het kader van internationale organisaties aangegane verplichtingen worden nagekomen.
Dat betekent overigens niet dat de verschillende landen zich onbuigzaam mogen opstellen. Zij dienen zich bij het verlenen van doorgang in het hoger gelegen luchtruim zo flexibel mogelijk op te stellen, en te proberen efficiënte oplossingen te vinden die verenigbaar zijn met de operationele behoeften van militaire aard. Ook het Europees programma voor het beheer van het luchtruim, dat zich ten doel stelt de uiteenlopende systemen met verschillende regelgevende en technische autoriteiten volledig te coördineren en op Europees niveau te integreren, moet binnen de context van Eurocontrol verder worden uitgewerkt. Het probleem heeft namelijk niet zozeer te maken met de opsplitsing van het luchtruim - die is wel te verdedigen met een verwijzing naar het feit dat elke controleur een bepaald aantal vliegtuigen en routes voor zijn rekening neemt - maar veeleer met de technische harmonisatie van genoemde systemen.

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, dit is een lovenswaardig verslag waarin een zeer delicaat en ook zeer technisch thema wordt behandeld. In feite gaat het hier echter om een politiek probleem.
Ik heb horen zeggen dat er teveel vliegtuigen zijn, dat individuele luchtverkeersleiders teveel vliegtuigen onder hun hoede hebben, enzovoort. Kijkt u echter eens naar het meest geavanceerde land op luchtvaartgebied, de Verenigde Staten van Amerika! Daar hebben zij de problemen voortvarend aangepakt en ofschoon hun oplossingen niet perfect zijn, werken ze wel. Er is vooral één fundamenteel feit: in de Verenigde Staten is er een enkele luchtverkeersleiding. In Europa, of tenminste in de Europese Unie, zijn er nog vijftien luchtverkeersleidingen. Wij mogen niet vergeten dat tussen onze landen ook nog Zwitserland zit en er andere landen aan ons grenzen. Daar wringt bij ons de schoen.
Daarom vraagt men terecht om een enkele luchtverkeersleiding, tenminste voor de Europese Unie, waarin wij dan, om onder meer technische redenen, ook Zwitserland moeten opnemen. Nogmaals, dat is de kern van de zaak. Met een enkele leiding zouden wij heel wat problemen kunnen oplossen en de techniek tot ontwikkeling kunnen brengen. Ik denk bijvoorbeeld aan de TCAS-systemen, aan de GPS-systemen en de GNNS-systemen waarmee het luchtverkeer gestroomlijnd kan worden.
Ik wil afsluiten met een aantal opmerkingen over het subsidiariteitsbeginsel. Dit is een fundamenteel, maar niet altijd gemakkelijk beginsel. De voorschriften voor het luchtvervoer, voor het luchtverkeer, zijn misschien de meest internationale voorschriften die er bestaan, samen met die voor de zeevaart, en daarom is het moeilijk in detail te treden.
Ik zie tot slot dat in het verslag de aandacht vooral is toegespitst op de grote luchtvaartmaatschappijen. Wij mogen echter niet vergeten dat ook anderen van het luchtruim gebruik maken: luchttaxi' s, privé-bedrijven en leden van vliegclubs.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het veroveren van een plaatsje op de vervoersmarkt kost moeite. Zeker als er een sterke concurrentie, grote drukte, wereldwijde samenwerkingsverbanden en aanzienlijke externe-kostenposten zijn. Dat is de situatie waarin de luchtvaartsector zich bevindt.
Daarom moeten we nadenken over de toekomst van de sector. Naar mijn opvatting mogen we ongelimiteerde groei niet als een gegeven accepteren. Bepaalde transportstromen kunnen weliswaar niet anders dan via de lucht worden afgehandeld. Het overgrote deel echter wel. Daar moeten we ons beleid op richten. Dit vereist echter een lange adem en gerichte, doeltreffende investeringen in alternatieven. Zover zijn we op dit moment nog niet, de ontwikkeling van de Trans-Europese Netwerken kent wisselende resultaten.
Zoeken naar alternatieve oplossingen voor de kortere termijn is nu geboden. Het belangrijkste lijkt mij de optimale benutting van de gegeven ruimte, zowel in het luchtruim als in de toestellen. Dat vraagt, zoals de rapporteur aangeeft, zowel personele als organisatorische maatregelen. De creatie van één enkel Europees luchtruim zal voorlopig genoeg lucht geven om vanuit de huidige constellatie structurele maatregelen tegen ongebreidelde groei van de luchtvaart uit te denken. Want dat is wat we moeten doen, willen we de pretenties van een duurzaam vervoersbeleid waar kunnen maken. Niet alleen faciliteren, maar ook restricteren waar dit noodzakelijk is.
Voor het moment echter geeft de rapporteur goede aanzetten. Laten we hier evenwel niet achterover leunen, maar blijven nadenken over de toekomst van de vervoerssector en de luchtvaart in het bijzonder.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de heer Atkins komt een onderwerp aan de orde dat misschien wel het belangrijkste vraagstuk zal zijn dat zowel mevrouw Palacio als het Europees Parlement in de komende vier à vijf jaar aan zullen moeten pakken. Ik wil dan ook allereerst de heer Atkins bedanken voor de benadering die hij daarvoor in zijn concrete verslag heeft gekozen.
Over de omvang van dit probleem bestaat geen enkele twijfel: in 1991 had in totaal 12,7% van de vluchten vertraging, en in 1999 30%. Tot 2010 zal het aantal vluchten zich ongeveer verdubbelen, met alle gevolgen van dien voor tijdverlies, economische schade, verzadiging van het luchtruim en dus ook gevaar voor de veiligheid. Eurocontrol is ontoereikend gebleken en niet bij machte het luchtverkeer te beheren. Daarom moet mevrouw Palacio vastberaden stappen ondernemen, zoals zij tot nu toe ook gedaan heeft. Zij moet zorgen voor een echt gemeenschappelijk Europees luchtruim. De lidstaten moeten hun - misschien gerechtvaardigde - ongerustheid over de controle op hun luchtruim naast zich neerleggen en hun blik enkele jaren vooruit werpen, over hun grenzen, over de huidige situatie heen, en kijken naar de toekomstige behoeften. Wij moeten nu onmiddellijk maatregelen nemen en in eerste instantie een oplossing zien te vinden voor de talrijke technische details, zoals bijvoorbeeld de betrekkingen tussen de burgerluchtvaart en de luchtmacht. In afwachting van een definitieve oplossing moeten de burgers echter aanspraak kunnen maken op schadeloosstelling door de luchtvaartmaatschappijen als zij vertraging oplopen, en zij moeten natuurlijk op de hoogte worden gebracht van hun rechten.
Ik sluit af met een verwijzing naar het standpunt dat het Europees Parlement heeft ingenomen bij de stemming over het verslag over de intergouvernementele conferentie. Wij zijn van mening dat de regeling van het luchtverkeer in Europa, in onze lidstaten, moet worden overgedragen aan de Europese Unie.

Simpson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Atkins voor zijn verslag en voor de bereidheid om niet alleen met mijn fractie, maar ook met andere fracties samen te werken om dit resultaat tot stand te brengen.
Iedereen is het erover eens dat vertragingen in het luchtverkeer een groot probleem vormen. Een bezoek aan een willekeurige grote luchthaven in deze tijd van het jaar levert daarvoor voldoende bewijs. Ik heb gehoord dat de gemiddelde vertraging twintig minuten bedraagt. Ik kan daar alleen maar aan toevoegen dat Manchester dan wel erg in de hoek zit waar de klappen vallen, want ik ben nog nooit met Sabena van Brussel naar Manchester gevlogen met een vertraging die ook maar een beetje in de buurt van die twintig minuten kwam. Ik kan gerust zeggen dat de dienstregeling bij het maken van een reisschema voor mij slechts een vage indicatie biedt waar ik niet al te veel rekening mee houd.
Het is een groot probleem en daar moeten wij iets aan doen. Het verslag moet alle aspecten die een rol spelen in het luchtverkeer afwegen en voor een tweeledige aanpak kiezen, zoals ook door de Commissie is voorgesteld. Niet alle vertragingen zijn overigens aan de luchtverkeersleiding te wijten. Luchtvaartmaatschappijen vertellen passagiers dat de vertraging te wijten is aan congestie omdat dat gewoon de beste uitvlucht is die ze kunnen verzinnen. Er is nooit een luchtverkeersleider in de buurt die zich even omdraait en zegt dat dat helemaal niet waar is. De waarheid is dat veel vertragingen worden veroorzaakt door het inefficiënte functioneren van sommige luchtvaartmaatschappijen zelf. Passagiers die zoek zijn bijvoorbeeld. Het verbaast mij elke keer weer hoeveel passagiers er op luchthavens vermist worden. Waar zijn die mensen eigenlijk mee bezig, vraag ik mezelf dan af. Zij veroorzaken uiteindelijk net zoveel vertragingen als het luchtverkeer.
De kwestie Eurocontrol is belangrijk. Wij ondersteunen het compromis in punt 8 met betrekking tot Eurocontrol. Wij steunen ook het voorstel dat de luchtmachten een deel van hun luchtruim moeten afstaan.
Tot slot zou ik in dit verband in willen gaan op een aantal amendementen van de Technische Fractie van Onafhankelijke Leden. Ik ben met name geïnteresseerd in amendement 24. Ik kan er alleen maar vanuit gaan dat de betreffende fractie ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur met zijn uitstekende verslag complimenteren. De ervaringen van afgelopen maandag bevestigen dat er sprake is van een zeer belangrijk verslag. Veel parlementsleden hebben er zelfs 15 uur over gedaan om in Straatsburg te komen. Er waren vluchten afgelast en veel vluchten waren ernstig vertraagd. De situatie is echt ondraaglijk: het luchtruim is te vol, vluchten zijn continu vertraagd en er bestaan helemaal geen rechten voor luchtreizigers.
In het verslag staan goede maatregelen die onmiddellijk uitgevoerd moeten worden. Ik geloof echter niet dat ze voldoende zijn, want naar verwachting zal het luchtverkeer in de komende 10 jaar verdubbelen. Korte vluchten moeten worden vervangen door het reizen per trein, zodat er ruimte komt voor langere vluchten waarvoor geen alternatieven zijn. De verslagen die gericht zijn op het verbeteren van het concurrentievermogen van het treinverkeer, zijn ook in dit opzicht van groot belang. De milieubelasting die men voor het luchtverkeer wil invoeren, moet zodanig zijn dat ze lange vluchten niet buitensporig belast en de overstap van korte vluchten naar het spoor stimuleert.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ten gevolge van de mondialisering hebben wij tot onze vreugde kunnen vaststellen dat de vliegtuigen ons naar onverschillig welke plaats ter wereld brengen vanuit onze eigen stad. We hebben de smaak zo te pakken gekregen dat wij niet meer zonder kunnen. Net zoals wij op een bepaald moment tot het inzicht kwamen dat het verkeer in de steden vastzat, is nu het luchtruim aan de beurt. Wegens de congestie doen zich vaak vertragingen voor, raken onze koffers zoek en zijn wij voortdurend het slachtoffer van allerlei soorten stiptheids- en vakbondsacties.
Als consumenten en gebruikers zijn wij van oordeel dat onze rechten moeten worden gedefinieerd en verdedigd en dat de luchtvaartmaatschappijen, de luchthavens, de vluchtschema's en de controle van het luchtverkeer beter moeten worden beheerd. Vaak vinden wij echter ook dat de soevereiniteit over het luchtruim door alle Europeanen moet worden gedeeld. Wij stellen tevens vast dat een groot deel van het luchtruim is voorbehouden voor militaire doeleinden en vanuit maatschappelijk oogpunt en in het licht van de huidige situatie niet ten volle kan worden benut. Daarom volstaat het niet Eurocontrol te hervormen, het aantal radiorelaisfrequenties te verhogen en de beste en nieuwste controletechnologieën toe te passen om over meer luchtcorridors en meer vliegtuigen te kunnen beschikken. In vredestijd moet het civiele luchtvervoer gebruik kunnen maken van de voor het militaire luchtvervoer voorbehouden ruimte, vooral in de hoogste sferen van het luchtruim, waar de militaire aanwezigheid doorgaans gering is. Dat is wat de burgers vragen en ik geloof dat het mogelijk is in dit opzicht een voor iedereen aanvaardbare oplossing te vinden, op voorwaarde, ik herhaal, dat de soevereiniteit wordt gedeeld en de door het militaire luchtverkeer gebruikte ruimte algemeen toegankelijk wordt.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, net als de rapporteur en de sprekers voor mij vind ik het dringend noodzakelijk dat we passende maatregelen nemen om de alsmaar groeiende vertragingen in het Europese luchtverkeer tegen te gaan en uiteindelijk geheel uit de wereld te helpen. De discussie in de parlementscommissie en vandaag hier in de plenaire vergadering draait steeds weer om de vraag hoe, met welke middelen en methoden we het beheer van het luchtruim het best kunnen aanpassen. Sir Atkins, voor wiens vakkennis ik bijzonder grote achting heb, vindt samen met een meerderheid in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme dat dit doel in de eerste plaats met liberalisering bereikt kan worden.
Een liberalisering verhoogt ongetwijfeld het aantal operatoren, maar lost bepaalde problemen niet op en schept zelfs nieuwe. Ten eerste: zolang de lidstaten hun - overigens gerechtvaardigde - nationale belangen voorrang geven op die van Europa bij de coördinatie en het gebruik van het Europese luchtruim, komt er geen verandering van betekenis. Ten tweede: dat is ook de reden waarom Eurocontrol niet efficiënt is. Of er nu wel of geen scheiding komt tussen regulerende en controlerende instanties, of u nu liberaliseert of privatiseert, zolang de politieke wil er niet is om te accepteren dat het Europese luchtruim alleen op Europese schaal kan worden beheerd, hebben verdere verslagen ook geen effect.
Ten derde: het civiele gebruik van het luchtruim moet voorgaan. In een vreedzaam, verenigd Europa is er geen enkele logische reden aan te voeren waarom een groot deel van het luchtruim voor militair gebruik gereserveerd blijft. Ten vierde: als we liberalisering tot een fetisj maken, gelooft u dan ook niet dat het aantal offertes voor minder lucratieve routes bijzonder klein dreigt te worden en dat er met andere woorden geen sprake kan zijn van eerlijke concurrentie als we geen bindende, eenvormige sociale en veiligheidsnormen vastleggen?
Ten vijfde: we hebben er geen behoefte aan dat de Commissie haar invloed uitoefent op de nationale regeringen bij arbeidsconflicten, zoals in punt 14 van het verslag wordt gevraagd. Wat we wel nodig hebben, is een goed functionerende sociale dialoog tussen alle actoren in het luchtverkeer.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mijnheer Atkins wijst op een aantal reële problemen waarmee de ontwikkeling van de luchtverkeersleiding in Europa kampt.
Ten eerste het vraagstuk van de veiligheid. De arbeidsconflicten die het verkeer soms ontregelen, houden duizenden reizigers zonder noemenswaardige voorafgaande waarschuwing vast. De steeds meer talrijke en onverdraaglijke vertragingen zijn niet uitsluitend te wijten aan, zoals men al heeft opgemerkt, congestie in het luchtruim, maar ook aan de eisen van de maatschappijen, die vanwege de voorschriften van rentabiliteit hun vliegtuigen zoveel mogelijk vlieguren laten maken, met extreem korte, onredelijke en uiteindelijk ook onpraktische tussenpozen.
Het verslag verzuimt echter in te gaan op een wezenlijke vraag: die van de verkeersrechten. Op dit moment is het voor een Europese maatschappij die bijvoorbeeld zou vliegen op Parijs, Houston en San Francisco uiterst moeilijk om passagiers aan boord te nemen in Californië omdat dit juridisch wordt gezien als kustvaart. Een Amerikaanse maatschappij die vliegt op New York, Madrid en Parijs kan daarentegen passagiers aan boord nemen in Spanje en ze weer van boord laten gaan in Europa. In de internationale onderhandeling over de verkeersrechten is dit begrip van Europees luchtruim...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Esclopé
Mijnheer de Voorzitter, men kan constateren dat steeds meer medeburgers toegang krijgen tot het luchtvervoer. Deze democratisering is zeker welkom, maar stelt ons voor een aantal belangrijke vragen met betrekking tot de toekomst: verkeersgroei, verstoppingen van luchthavens, congestie van het luchtruim en aantasting van het milieu, met name in de vorm van geluidshinder.
De wil om een optimaal luchtverkeer in Europa te creëren getuigt van goede bedoelingen, maar waarom zou de Commissie het luchtvaartbeleid van de lidstaten en hun bilaterale verdragen weer opnieuw ter discussie moeten stellen door middel van een gemeenschappelijk luchtruim? Ik onderschrijf natuurlijk ook de doelstellingen, enerzijds de rationalisering van de vliegbewegingen, en anderzijds het zoeken naar een betere doorstroming van het vliegverkeer, met alle respect voor de bescherming van de consumenten en de veiligheid van de gebruikers.
Ik zou mevrouw Palacio graag willen geloven wanneer zij ons verzekert dat, ik citeer, "het absoluut niet aan de orde is dat de dienstverlening betreffende de luchtverkeersleiding aan concurrentie onderhevig zal zijn of zal worden geprivatiseerd in het kader van de werkzaamheden van de Commissie." Maar zouden de verschillende sociale bewegingen van betrokken personeelsleden dan zonder enige grondslag zijn?
De Commissie pleit voor de komst van een werkelijke autoriteit voor het beheer van de luchtverkeersleiding, een sterke autoriteit met regelgevende bevoegdheden. Ik zeg daar nee tegen, nee tegen een volledige herziening van Eurocontrol, nee tegen een nieuwe structuur met regelgevende bevoegdheden - alles in aanmerking genomen, en met name het veiligheidsvraagstuk, slaagt dit orgaan er ook momenteel al in het verkeer efficiënt te regelen, en daarbij rekening te houden met de nationale stelsels en de rechten van elke staat - nee tegen vertegenwoordiging door de Commissie van lidstaten naar derde landen, waarmee in feite elk politiek besluit op het gebied van luchtvaartverkeer teniet wordt gedaan.

Ripoll y Martínez de Bedoya
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, zowel de mededeling van de Commissie als het uitstekende verslag van de rapporteur sluiten aan bij de afgelopen Europese Raad van Lissabon tijdens welke de Commissie werd verzocht zo spoedig mogelijk een reeks concrete voorstellen in te dienen.
Nu is het aan de Raad om de dringend noodzakelijke politieke besluiten aan te nemen die ons in de gelegenheid moeten stellen de eenheidsmarkt van de luchtvaart aan te vullen met één enkel controlesysteem voor het luchtverkeer.
De vraag stijgt momenteel jaarlijks met 5 à 7% en het ziet ernaar uit dat deze ontwikkeling zich in de komende jaren zal blijven doorzetten. Hierdoor zal het functioneren van de Europese systemen voor het beheer van het luchtverkeer verder worden bemoeilijkt, temeer daar nu reeds blijkt dat zij niet tegen deze ontwikkeling zijn opgewassen. De beheerssystemen zijn verantwoordelijk voor meer dan 50% van de vertragingen, hoewel er uiteraard ook andere oorzaken zijn die wij niet uit het oog mogen verliezen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de beperkingen van de luchthavens en de vluchtschema's, die doorgaans geen rekening houden met de beperkingen van de infrastructuur.
De ondoeltreffendheid van het huidige systeem heeft nog een andere oorzaak, namelijk de verschillende organisatie van het civiele en het militaire systeem en de uiteenlopende criteria die in verband met de technische voorzieningen op de grond worden gehanteerd. Het luchtruim moet onder gelijke voorwaarden openstaan voor het algemene luchtverkeer, het handelsverkeer en de militaire luchtvaart. Dit neemt uiteraard niet weg dat het militaire luchtverkeer in crisisperioden prioritaire of zelfs exclusieve toegang tot het luchtruim moet krijgen.
Het feit dat op ieder willekeurig moment een crisis kan uitbreken is echter nog geen reden om de tijdens de koude oorlog gehanteerde normen te blijven toepassen, zoals in sommige lidstaten het geval is. Het is van het grootste belang dat de civiele en militaire luchtverkeercontroleurs in de controlecentra nauw samenwerken.
Het lijdt geen twijfel dat er moet worden gestreefd naar een efficiëntere samenwerking tussen de verschillende gebruiksmodaliteiten van het luchtruim. Mijns inziens dient deze samenwerking of gemeenschappelijke aanpak zich op Europees niveau te situeren.
Mijn felicitaties aan de rapporteur en de vice-voorzitter van de Commissie. Het is belangrijk dat zij erin geslaagd zijn om over deze bijzonder relevante kwestie, die een enorme weerslag op het dagelijkse leven van de burger heeft, in talloze opzichten een gemeenschappelijk standpunt in te nemen. Het verslag van de heer Atkins is gedetailleerd en evenwichtig en toont aan dat ons Parlement ten aanzien van het onderhavige probleem een eigentijdse en correcte houding aanneemt.
Tot slot zou ik mij nog even tot de vice-voorzitter van Commissie willen richten. Wij zijn op de hoogte van uw inspanningen en u mag er zeker van zijn dat wij u in uw werkzaamheden zullen steunen.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de grootste bezwaren tegen het verslag Atkins, omdat dit verslag het kenmerk van commerciële belangen draagt die verscholen zitten achter de beste bedoelingen van de wereld. In werkelijkheid willen de luchtvaartmaatschappijen een totale liberalisering van de luchtverkeersleiding, niet zozeer om veiligheidsredenen, interoperabiliteit of het bestrijden van vertragingen, maar om zich toegang te verschaffen tot een markt voor controlediensten die de rijkste maatschappijen dure maar betrouwbare afzetmogelijkheden biedt, maar waardoor de andere maatschappijen en de particuliere luchtvaart met de vertragingen opgezadeld zullen blijven.
Onder het mom van een gemeenschappelijk luchtruim, belooft een dergelijke liberalisering ons een luchtruim met meerdere snelheden. Ik ga niet al te zeer in op het proces van verbrokkeling dat in het verslag volledig neerkomt op het beheer van de burgerluchtvaart. We weten allemaal dat dit slechts voor 30% van de vertragingen verantwoordelijk is. Zeker, ook die 30% is het bestrijden waard, maar het merendeel is dus te wijten aan militaire erfdienstbaarheden. Dit is een politiek probleem dat in eerste instantie te maken heeft met beleid. We weten allemaal dat de aanzienlijke stijging van het luchtvaartverkeer de belangrijkste oorzaak is van de congestie in, en de verzadiging van het luchtruim. We weten allemaal dat we het aantal landingsbanen en platforms moeten terugbrengen om een pauze in te lassen, een eenvoudige pauze in de verzadiging.
In mijn land tenslotte, hebben de luchtvaartmaatschappijen gekozen voor het instellen van pendeldiensten, die vanuit elke provinciestad in Frankrijk een dozijn vliegtuigen met een kleinschalige capaciteit versturen naar het enige platform in Parijs, elke ochtend van 6.30 uur tot 8.30 uur. Is het dan de fout van de luchtverkeersleiding als deze weigert om al die vliegtuigen tegelijkertijd in Parijs te laten landen?
Dit nu zijn de voornaamste oorzaken van de vertragingen in de luchtvaart. Vanzelfsprekend dient men een gemeenschappelijk luchtruim in te stellen, in combinatie met een hervormd Eurocontrol en geharmoniseerde beheerdiensten op Europese schaal. Maar ik kan mij persoonlijk niet voorstellen dat gezamenlijke beveiligingsdiensten uitsluitend worden geleid door winstbejag, onder beheer van aandeelhouders. En ik kan mij ook niet voorstellen dat het gemeenschappelijk Europees luchtruim morgen een ongelijk luchtruim zal zijn voor luchtvaartmaatschappijen.
Mevrouw de Commissaris, ik hoop dat bij het opstellen van de toekomstige richtlijn betreffende het gemeenschappelijk luchtruim, de Commissie deze vraag vanuit een meer objectief, algemeen en helder perspectief zal weten te benaderen.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, ik maak mezelf tot spreekbuis van de luchtverkeersleiders die protesteren tegen het voorstel van de Europese Commissie waarmee, onder het aangename motto "gemeenschappelijk Europees luchtruim" , de weg is geopend naar de privatisering van de luchtverkeersleiding.
Het verslag Atkins maakt de weg vrij voor de heerschappij van particuliere groeperingen die lonken naar de luchtverkeersleiding omat die, met de groei van het verkeer, waarschijnlijk geld in het laatje zal brengen.
Dit verslag maakt melding van de steeds talrijker wordende vertragingen. Maar hoe kan het onderwerpen van de luchtverkeersleiding aan de eisen van ondernemingen met winstoogmerk een einde maken aan de vertragingen? Het is juist dit winstbejag van de luchtvaartmaatschappijen dat hen leidt naar keuzen die vertragingen tot gevolg hebben.
Het is in het belang van de gebruikers en hun veiligheid, en in het belang van de werknemers in die sector dat de luchtverkeersleiding een openbare dienst blijft, met als uitsluitend doel het goede verloop van het luchtverkeer te waarborgen. Concurrentie, het streven naar winst in een gevoelig gebied als de luchtverkeersleiding, leidt onvermijdelijk tot rampen. Als er dan zo nodig een eind gemaakt moet worden aan de nationale autonomieën op het gebied van het beheer van het luchtverkeer, en het Europese luchtruim echt moet worden verenigd, dan moet elk idee van privatisering, concurrentie en rentabiliteit worden verworpen, en zullen we tegen het verslag stemmen.

Farage
Mijnheer de Voorzitter, ik moet mijn collega, Sir Robert Atkins van de Britse conservatieve partij, van harte feliciteren met zijn uitstekende verslag over een gemeenschappelijk Europees luchtruim.
Hieruit blijkt zonder twijfel dat de overkoepelende ambitie van de Europese Unie gericht is op het vormen van een gemeenschappelijke natie met een gemeenschappelijke vlag, een gemeenschappelijk volkslied, een gemeenschappelijke juridische structuur en gemeenschappelijke nationale grenzen. Binnenkort kunnen de burgers van Europa dus zelfs ook gemeenschappelijke Europese lucht inademen. Echter na het debacle van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het GLB, en na het debacle van het gemeenschappelijk visserijbeleid, het GVB, kunnen we ons nu opmaken voor een soortgelijk debacle van het gemeenschappelijk luchtruimbeleid. Zeker ook gezien het aantal stakingen bij de luchtverkeersleiding vermoed ik dat we binnenkort ook de eerste gemeenschappelijke Europese staking kunnen verwachten. Met uw verslag heeft u de eurosceptici in het Verenigd koninkrijk echt enorm vooruit geholpen, Sir Robert, en daarmee feliciteer ik u.

Foster
Mijnheer de Voorzitter, het klopt helemaal dat er dringend maatregelen genomen moeten worden in verband met de vertragingen in het luchtverkeer. Het is echter ook een opvallend feit dat 33% van de ATM-vertragingen die tussen januari en juni 1999 zijn geregistreerd, over het algemeen het gevolg waren van tijdelijke capaciteitsproblemen die zeker ook veroorzaakt werden door de Kosovo-crisis. Het ware probleem wordt gevormd door de sectoren die zich over gebieden in het noorden en zuiden uitstrekken. Daartoe behoren Zwitserland, Frankrijk, Italië, Spanje, delen van Duitsland en de bovenste luchtruimlagen die onder de verantwoordelijkheid van Maastricht vallen. Deze sectoren zijn verantwoordelijk voor 44% van de vertragingen in het beheer van de luchtverkeersstromen en voor 30 knelpunten.
Ooit maakte Griekenland ook deel uit van dit probleem. De indrukwekkende resultaten die de Grieken echter hebben bereikt, demonstreren dat er wel degelijk verbeteringen mogelijk zijn als er maar harde maatregelen worden genomen in goede samenwerking tussen de nationale regeringen. Veel te vaak wordt Eurocontrol als zondebok gebruikt en krijgt deze instelling de schuld van de huidige situatie. De eigenlijke schuld ligt echter bij de passiviteit van de nationale regeringen op de terreinen die ik zojuist heb genoemd. Het is overduidelijk dat de Raad van ministers van Vervoer onmiddellijk actie moet ondernemen om ervoor te zorgen dat de besluiten met betrekking tot de luchtverkeersleiding door alle lidstaten overal in Europa ten uitvoer worden gelegd. Wij moeten niet vergeten dat Eurocontrol onze steun verdient omdat dit de enige pan-Europese instelling is op het gebied van het beheer van het luchtverkeer.
Ik wil graag besluiten met een kwestie die al eerder aan de orde is geweest. Aan het nijpende tekort van ongeveer 1000 verkeersleiders verdeeld over Europa, moet dringend iets worden gedaan door de nationale regeringen. Maatregelen op dat gebied zouden op zichzelf al het beheer van de luchtverkeersstroom behoorlijk verbeteren. Bovendien zouden zowel luchthavens als luchtvaartmaatschappijen hun eigen functioneren eens kritisch moeten bekijken, omdat zij zelf ook maar al te vaak medeverantwoordelijk zijn voor het hoge percentage vertragingen.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met het uitspreken van mijn dank aan rapporteur Atkins voor zijn krachtdadige optreden, aan de Commissie omdat zij prioriteit heeft gegeven aan deze kwestie en tevens aan de verantwoordelijke commissaris, mevrouw De Palacio, omdat ze het heeft aangedurfd om de daad bij het woord te voegen. Hierdoor is de kwestie van een gemeenschappelijke luchtverkeersleiding in korte tijd dichter bij een oplossing gekomen dan wellicht ooit eerder het geval is geweest. Er valt echter nog veel te doen. Niet in de laatste plaats moet een aantal tegenwerkende lidstaten overreed worden, maar juist daarom is het zo buitengewoon belangrijk dat het Europees Parlement vandaag zijn volledige steun geeft aan de Commissie zodat zij haar werk kan voortzetten. We bevinden ons momenteel midden in een zeer chaotische zomer vol vliegverkeer.
De huidige ontwikkeling zal tussen nu en het jaar 2010 tot een verdubbeling van het luchtverkeer leiden. Politieke beslissingen zijn noodzakelijk. Anders is de kans groot dat de drukte in het luchtruim in de toekomst niet slechts tot een kwartier, een halfuur of een uur vertraging zal leiden, al vinden we dat misschien nog aanvaardbaar. Het risico dat we niet langer de veiligheid kunnen garanderen zal echter groot worden en dat is wel onaanvaardbaar. In dit licht dienen het verslag van de heer Atkins en de mededeling van de Commissie bekeken te worden. De EU heeft behoorlijk wat tijd en energie besteed aan het afbreken van de grenzen en het scheppen van een interne markt. Iedereen die een mijl de lucht in gaat, en dat doen wij geregeld, ziet dat er nog overal grenzen zijn. In het verslag wordt een zeer kort tijdsbestek aangegeven. Ik deel deze ambitie. Laten we er gezamenlijk voor zorgen dat de zomer van 2000 de laatste zomer met vliegchaos in Europa is. Dit kan de Commissie met behulp van het verslag-Atkins ongetwijfeld verwezenlijken.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, zelden is een verslag zo actueel als dit. Vlak voor de zomervakantie, als iedereen op reis gaat en steeds meer mensen ook het vliegtuig nemen, houdt het Parlement zich bezig met het luchtverkeer. Een thema vol kommer en kwel, zoals wij allen weten, dat zal elke luchtreiziger beamen. Vaak zijn er urenlange vertragingen, en daar lijden wij allemaal onder. Stampvolle gangen met verveelde, geërgerde en zelfs agressieve passagiers zijn op vliegvelden een alledaags beeld geworden. Als leden van het Parlement krijgen we daar vaak mee te maken, en in de vakantiemaanden overkomt het ook bredere lagen van de bevolking.
Ik wil hier nog een ander aspect in herinnering brengen. Het gaat er niet alleen om dat zakenreizigers individueel in de problemen raken doordat hun agenda in het honderd loopt, er ontstaan ook extra kosten doordat vliegtuigen niet tijdig kunnen landen en het milieu wordt bijkomend belast door het hogere kerosineverbruik. Daarom ben ik verheugd dat de Commissie over deze belangrijke kwestie een verslag heeft ingediend en de groep op hoog niveau heeft ingezet, die zich bezighoudt met een eengemaakt Europees luchtruim. Ik hoop dat we de definitieve onderzoeksresultaten in de herfst tegemoet mogen zien, zodat wij dan samen met de Commissie ook daadwerkelijk stappen kunnen ondernemen.
De veiligheid van alle passagiers, maar zeker ook die van mensen die veel vliegen, komt op de allereerste plaats. De veiligheidsnormen mogen onder geen beding worden ondermijnd. Daarom moet het luchtruim optimaal gecontroleerd en beschermd worden. Eurocontrol moet de veiligheid in de praktijk waarborgen, maar wij moeten daarvoor de nodige voorwaarden scheppen.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wens ik de heer Atkins van harte te feliciteren met zijn inzet en het degelijke en nauwgezette werk dat hij de afgelopen maanden heeft verricht. Zoals de rapporteur voor advies van de commissie industrie, de heer Zimeray, terecht heeft opgemerkt, toont het onderhavige verslag aan hoezeer het luchtruim versnipperd is. Deze fragmentatie is zowel het gevolg van de bestaande administratieve grenzen als van de technologische versnippering die voortvloeit uit de zeer onderscheiden systemen die in de verschillende landen worden gehanteerd.
Gelet op deze situatie, geachte afgevaardigden, moeten wij uitgaan van een in het verslag genoemd gegeven: de toename van het luchtverkeer, de stijging van het aantal vertragingen. Daar kunt u overigens allen over meepraten.
Inderdaad zijn niet alle vertragingen aan het beheer van het luchtruim toe te schrijven. Dat dient hier duidelijk gezegd te worden. Nagenoeg in de helft van de gevallen ligt de oorzaak bij de luchtvaartmaatschappijen, de luchthavens en soms ook bij de weersomstandigheden.
Het is nochtans een feit dat 50% van de vertragingen, of misschien iets meer, te wijten zijn aan problemen die met het beheer van het luchtruim te maken hebben. Dit betekent echter niet - dat wil ik hier duidelijk onderstrepen - dat de luchtverkeersleiders de schuldigen zijn. De bestaande problemen zijn geenszins het gevolg van de activiteiten van deze personen die een uitermate stressvolle, moeilijke en complexe taak vervullen en alles in het werk stellen om maximale veiligheid te garanderen, want dat is het voornaamste probleem: het garanderen van maximale veiligheid. In sommige gevallen worden de luchtverkeersleiders geacht hun werk te doen in ongunstige omstandigheden. Vaak worden zij geconfronteerd met overbelasting en gebrek aan personele middelen. Dit verplicht hen ertoe het voorgeschreven aantal arbeidsuren te overschrijden. Bovendien zijn de methoden, de technologieën en de technische steun waarover zij beschikken onvoldoende ontwikkeld.
Het probleem ligt niet bij het personeel - daar wil ik geen twijfel over laten bestaan - en al evenmin bij de verkeersleiders, die - ik het onderstreep het nogmaals - uitstekend werk verrichten. Ik kan u verzekeren dat het werkelijk indrukwekkend is hen bezig te zien. Zij zijn steeds paraat. Het is werkelijk imponerend, temeer daar zij de verantwoordelijkheid dragen voor alle levens, voor alle personen die zich op een bepaald moment in een vliegtuig bevinden.
Mijns inziens faalt het controlesysteem, zoals overigens ook uit het initiatief "Eén enkel luchtruim" blijkt. Het geeft aanleiding tot versnippering en fragmentatie ten gevolge van de administratieve barrières, de administratieve grenzen - in een Unie die erin geslaagd is zoveel terreinen te communautariseren - en de kunstmatige opsplitsing van het luchtruim in een gedeelte voor militair gebruik en een gedeelte voor civiel gebruik die in vele landen nog steeds wordt gehandhaafd. Nochtans is de koude oorlog reeds lang verleden tijd en bovendien beantwoordt deze opsplitsing niet aan de reële defensiebehoeften van de lidstaten. Laten we immers niet vergeten, geachte afgevaardigden, dat het merendeel van de militaire vluchten in de lagere sferen van het luchtruim worden uitgevoerd, niet in de hogere regionen. Sterker nog, de desbetreffende zones worden slechts enkele uren per dag, en dan zelfs niet dagelijks, gebruikt. In vele van deze ruimten wordt slechts enkele malen per jaar gevlogen.
Uiteindelijk gaat het erom, geachte afgevaardigden, het bovenste gedeelte van het luchtruim gezamenlijk te gebruiken en gezamenlijk te beheren. Een van de vorige sprekers heeft het ook al gezegd. Wij moeten afzien van de grenzen in de hogere regionen van het luchtruim. In plaats van over een Brits, Spaans, Frans of Zweeds luchtruim te spreken, moeten wij het in die hoogste zone eenvoudigweg hebben over een Europees luchtruim. De ruimte onder de grens van 29.500 voet of 31.000 voet, dat moet nog worden vastgesteld, blijft onder nationaal beheer omdat zich daar andere problemen voordoen en het militaire gebruik een grotere rol speelt. Het civiele en militaire gebruik van het luchtruim behoeft hoe dan ook een flexibele aanpak. Het luchtruim moet efficiënter worden beheerd en de luchtverkeersleiders, die vaak onder uiterst ongunstige omstandigheden moeten werken, moeten over de nodige faciliteiten beschikken om hun werk naar behoren te kunnen vervullen.
Geachte afgevaardigden, hier is over tijdschema's gesproken. In principe zal de werkgroep op hoog niveau, waaraan ik tijdens de vergadering van 14 juli aanstaande de conclusies van het Parlement zal voorleggen, zijn werkzaamheden in de maand oktober afronden. De concrete voorstellen die hieruit voortvloeien, zullen in de loop van de daarop volgende maanden worden ingediend en, naar wij hopen, ten tijde van de Europese Raad die in de lente onder Zweeds voorzitterschap zal plaatsvinden, inmiddels ten uitvoer zijn gebracht. Tot zover mijn opmerkingen over het tijdschema.
Het initiatief "Eén enkel luchtruim" leidt onder geen beding tot de afschaffing van Eurocontrol. Integendeel, Eurocontrol is absoluut onmisbaar. Het is een onontbeerlijke schakel die moet worden versterkt en aangevuld aangezien we in het kader van de Europese Unie verder kunnen gaan dan binnen en in de context van Eurocontrol.
Geachte afgevaardigden, voortaan zullen wij het hebben over een sterke gemeenschappelijke Europese regelgever en in dit verband is de mijns inziens kunstmatige controverse over het probleem van de privatisering volledig uit den boze. Zij zal alleszins in geen geval deel uitmaken van de mededeling of de voorstellen van de Commissie. Wij zullen niet op deze kwesties ingaan omdat zij niet tot de doelstelling van het initiatief behoren. Indien de lidstaten dat wensen, kunnen zij dit probleem in het kader van hun bevoegdheden aanpakken, maar dan wel los van het initiatief "Eén enkel luchtruim". Dit initiatief verschaft ons daarentegen een sterke openbare Europese regelgever. Dat is waar het om gaat, en om een gemeenschappelijk en flexibel gebruik.
Geachte afgevaardigden, ik dank u allen voor uw werk, met name de rapporteur, de heer Atkins, en ik hoop dat wij er met vereende krachten in zullen slagen het beheer van het luchtverkeer te verbeteren, althans in een van zijn aspecten, namelijk de vertragingen. Wij zoeken momenteel ook naar een oplossing voor het probleem van de slots en andere vraagstukken, maar daar zullen we het te zijner tijd over hebben.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Veiligheid en gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0155/2000) van mevrouw Damião, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 92/85/EEG van 19 oktober 1992 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (COM(1999) 100 - C5­0158/1999 - 1999/2151(CNS)).

Damião
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs erop dat het wetgevingsinstrument dat aan de orde komt in het evaluatieverslag dat de Commissie ons toegezonden heeft, en dat we nu bespreken, een belangrijke rol heeft gespeeld op het gebied van contractuele rechten en de verschillende systemen voor sociale zekerheid. Miljoenen vrouwelijke werknemers uit een aantal landen van de Unie hebben er de voordelen van kunnen genieten. Het is echter een verouderd instrument, en wel omdat de uit 1952 daterende overeenkomst van de Internationale Arbeidsorganisatie nu net herzien is. Verwacht wordt dat over de hele wereld de meeste landen de regelingen voor het moederschapverlof gaan verbeteren. Verwacht werd - en we hopen nog steeds - dat de Europese Unie ook hier, net als op andere gebieden, sociaal het verst vooruit loopt.
Zover zijn we echter nog niet, aangezien de transpositie van de richtlijn op het gebied van werk niet volledig is verwezenlijkt. De concretisering van die richtlijn laat nog meer te wensen over. In de meeste landen wordt het driefasenbeginsel van de organisatie van het werk niet gerespecteerd - eerst ander werk, als de taak risico' s met zich meebrengt, dan vervanging van de werkneemster, en pas dan ziekteverlof. Dat laatste betekent voor de betrokken werkneemster namelijk een inkomensvermindering. Bovendien kan het haar carrièremogelijkheden schaden.
In sommige landen bestaat zelfs geen garantie dat een moeder na de bevalling voldoende tijd krijgt om te herstellen. Volgens specialisten is 45 dagen wel het minimum voor een normale bevalling en normaal werk. Er zijn echter landen die deze regels niet naleven. Beweerd wordt dan dat vrouwen een optie krijgen. Wij geloven dat moederschapverlof gegarandeerd moet worden, en dat moeders dit verlof met de vader van het kind moeten kunnen delen. Ook het verlof op gronden van gezondheidsrisico' s moet gegarandeerd worden.
In deze richtlijn is de evaluatie van deze risico' s echter niet afgestemd op de andere richtlijnen. Ik heb het dan eerst en vooral over de kaderrichtlijn betreffende het informeren van werkneemsters en de evaluatie van de risico' s. Die afstemming ontbreekt, en dat betekent dat jonge vrouwen de risico' s dragen, wat onrechtvaardig is. Die risico' s worden trouwens onderschat. De werkgever dient er altijd rekening mee te houden, en niet pas vanaf het moment dat de arts hem of haar inlicht aangaande de zwangerschap van de werkneemster. Allereerst omdat het dan al te laat is: de gevolgen van straling, chemicaliën of een verkeerde werkhouding hebben zich dan al doen gevoelen. De eerste weken van de zwangerschap zijn heel belangrijk, en blootstelling aan risico' s kan buitengewoon negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid van zowel de foetus als de moeder. In de tweede plaats is het zo dat er geen rekening wordt gehouden met het feit dat we binnen de Unie te maken hebben met een vrij hoge graad van onvruchtbaarheid: meer dan 11% van de Europese koppels heeft met dit soort problemen te kampen. Die problemen zijn vaak het gevolg van onze levensstijl, die dan weer samenhangt met de wijze waarop onze economie functioneert. Bovendien wordt er geen rekening gehouden met de gevaren. Men staat er bijvoorbeeld niet bij stil dat hoge temperaturen zowel bij mannen als bij vrouwen tot onvruchtbaarheid kunnen leiden. Het zou een goede zaak zijn als er in de Unie op dit gebied wetgeving tot stand werd gebracht, en als die dan ook werkelijk toegepast zou worden. De mogelijkheden daarvoor bestaan. Wat het verlof betreft: we zijn ons bewust van het feit dat een verlenging van het verlof extra kosten met zich meebrengt. En we weten dat de kosten voor vrouwen met een baan enorm hoog zijn. We weten echter ook dat specialisten een verlofperiode van tenminste vijf maanden aanraden. Zo kan het kind zich in huis beschermd voelen en opgroeien in een voor de psyche van het kind gunstige omgeving. Het kind heeft zijn ouders nodig, en als die thuis zijn is dat goed voor de evenwichtige ontwikkeling van het kind. Daarom dient de verlofperiode uitgebreid te worden. Beide ouders moeten er gebruik van kunnen maken.
Ik wil er ook nog op wijzen dat de richtlijn rekening dient te houden met het informele circuit en atypische arbeidsovereenkomsten. Ik hoop dat de Commissie ons nu gaat vertellen wat ze overweegt te ondernemen. De juridische basis is immers breder geworden. We hebben nu artikel 13 en artikel 118, en via die artikelen moet iets gedaan kunnen worden aan de andere aspecten die in het verslag aan de orde worden gebracht.

Müller, Emilia Franziska
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw Damião heeft een bijzonder goed verslag opgesteld en daarin mijn advies namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen goed geïntegreerd. De vergroting van de veiligheid en de bescherming van de gezondheid van zwangere vrouwen, kraamvrouwen en zogende moeders op het werk is voor iedereen van bijzonder belang, zowel voor de vrouw als voor het ongeboren kind. Dit is een zaak die de hele maatschappij aangaat en met grote zorg behandeld moet worden.
Het verslag van de Commissie over de richtlijn uit 1992 gaat uitsluitend over de technische omzetting van die richtlijn. Het gaat niet in op de ten dele gewijzigde toestand op de werkvloer en ook niet op de gewijzigde rol van de vrouw in de samenleving. Het aantal eenoudergezinnen is veranderd, en vrouwen streven meer naar economische onafhankelijkheid. De Commissie moet een amendement op de richtlijn indienen waarin rekening wordt gehouden met al deze veranderingen, en wel zo snel mogelijk, dit jaar nog. De wetgeving moet flink bijgewerkt worden. Dit geldt zowel voor preventieve maatregelen voor de bescherming van de gezondheid van de moeder op de werkvloer als voor het ongeboren kind. Risico's moeten vermeden worden. Werkzaamheden die gevaar opleveren voor de gezondheid moeten zonder uitzondering verboden worden. Er moet een regeling komen rond borstvoeding, en het moet mogelijk worden borstvoeding te geven op het werk. Het bevallingsverlof moet minstens acht weken duren. De financiële ondersteuning moet duidelijk geregeld worden, zowel tijdens het zwangerschapsverlof als in de periode na de bevalling. Ook over de terugkeer naar het werk moet meer duidelijkheid komen. Regelingen op al deze punten mogen niet in het nadeel van de vrouw uitvallen. De kansen van de vrouw op de arbeidsmarkt mogen niet worden verkleind.

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, richtlijn 92/85/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 waarover wij vandaag debatteren, is een van de belangrijkste voor de bescherming van vrouwelijke en mannelijke werknemers, zowel technisch als op het vlak van gezondheid. Ik weet nog goed hoe deze richtlijn destijds tot stand is gekomen en welke problemen daarbij toen aan bod zijn gekomen. Het is positief dat toentertijd ongeacht de strijd over de rechtsgrondslag het belang voor vrouwelijke werknemers op de interne markt is erkend en een eerste stap is gezet op weg naar een minimumnorm voor de bescherming van zwangere werkneemsters en jonge moeders.
Uit het verslag van de Commissie dat wij vandaag behandelen, blijkt dat er nog altijd tekortkomingen zijn bij de implementatie van de richtlijn. Dit moet ons er nog meer toe aanzetten de bescherming van vrouwen in deze bijzondere fase van hun leven juridisch en praktisch te verwezenlijken. Eigenlijk is het een treurige zaak voor een maatschappij als blijkt dat voor iets dergelijks onze inmenging nodig is. Daarom ben ik het ermee eens dat deze richtlijn zo snel mogelijk wordt herzien, al zal dat niet lukken voor het einde van het jaar 2000.
Een aantal eisen dat in een voorstel tot wijziging van de richtlijn moet worden opgenomen, is vervat in de ingediende amendementen. Wij als Fractie van de Europese Volkspartij en Europese democraten kunnen die dan ook op zijn minst gedeeltelijk steunen. Het gaat daarbij in de eerste plaats om een strikt ontslagverbod tijdens het zwangerschap- en moederschapverlof en ook om de waarborg dat deze vrouwen na afloop hun baan weer terugkrijgen of er een vergelijkbare voor in de plaats krijgen. Overtredingen van dit gebod moeten doeltreffend bestraft kunnen worden. Iets anders betekent voor vrouwen die werk en moederschap met elkaar willen of moeten combineren een afstraffing of een onrechtvaardige benadeling in hun beroeps- en privéleven.
Zo bezien is een doeltreffende bescherming van zwangere werkneemsters en jonge moeders een van de voornaamste bijdragen tot een actief gezinsbeleid. Met het oog op de uitbreiding naar het oosten en de bescherming aldaar, wil ik opmerken dat de invoering van de interne markt ook daar niet in het nadeel van zwangere vrouwen en jonge moeders mag uitpakken.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik mijn dank uitspreken aan het adres van de rapporteur voor haar grondige, serieuze en vastberaden verslag. Dit is een zeer gevoelig thema dat nauw verband houdt met de problemen die telkens weer naar voren worden gebracht: bevolkingsvergrijzing, demografische ontwikkeling, laag geboortecijfer, recht op gezondheid, recht op werk, recht op moederschap en de sociale waarde van het moederschap. Dit laatste houdt in dat moederschap niet alleen een zaak is voor de vrouw, maar gesteund dient te worden door de samenleving.
Met de richtlijn van 1992, waarvan wij nu de toepassing door de lidstaten evalueren, wilde men minimummaatregelen vaststellen ter bevordering van de veiligheid en de gezondheid op de plaats van het werk van zwangere vrouwen en kraamvrouwen tijdens de lactatie.
Uit het evaluatieverslag van de Commissie blijkt dat de richtlijn nuttig is geweest en in een aantal lidstaten, wat bepaalde aspecten van het probleem betreft, voordelen heeft gebracht, zoals verlof om gezondheids- of veiligheidsredenen. Afgezien van deze algemene overwegingen delen wij de kritiek van de rapporteur op het verslag van de Commissie.
Dit verslag had volgens de afgesproken termijnen eerder moet zijn ingediend. Het beperkt zich bovendien tot bijna uitsluitend juridische en technische aspecten. In het verslag ontbreken bijvoorbeeld statistieken en concrete gegevens over de belangrijkste onderdelen van de richtlijn, zoals de controle op de evaluatie van de risico' s op de plaats van het werk van zwangere werkneemsters en de frequentie van beroepsongevallen en -ziekten. Ook bevat het verslag nauwelijks informatie over de coördinatie van de reglementaire aanpassing van de specialistische inspecties, de toegepaste sancties, het wetenschappelijk onderzoek naar beroepsrisico' s met als doel deze tijdig te kunnen onderkennen, voorkomen, uitschakelen en vergoeden. Ook heeft de Commissie ons inziens geen serieuze controle uitgeoefend. Er is geen sprake geweest van coördinatie tussen het directoraat gezondheid en veiligheid en het directoraat gelijke kansen. Daarmee is tegelijkertijd aan het licht gekomen dat de richtlijn zelf in dit opzicht niet duidelijk is en tekortschiet.
De late indiening van het evaluatieverslag - en ik wil eraan herinneren dat vanwege de lage minimumnormen Italië pas kon instemmen met de richtlijn toen was afgesproken dat deze snel zou worden herzien - had vergezeld moeten gaan van een voorstel van de Commissie voor herziening van de richtlijn en van met name een aantal, reeds door de rapporteur genoemde aspecten daarvan, zoals de duur van het moederschapverlof, de verlenging van het moederschapverlof in geval van risicio' s, een betere vaststelling van het begrip adequate bezoldiging, een verbod op ontslag tijdens zwangerschap en moederschapverlof met efficiënte sancties, een verbod op elke vorm van discriminatie bij bevordering en verbetering van de arbeidsvoorwaarden, de uitvoering van alle noodzakelijke maatregelen voor de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de vrouw en de foetus, zonder afbreuk te doen aan het recht op werk en promotie, en het invoeren van een reeks maatregelen ten behoeve van vrouwen die borstvoeding geven.
Ofschoon natuurlijk rekening moet worden gehouden met de noodzakelijke compatibiliteit zouden de Commissie en de lidstaten zich bij de herziening van de richtlijn moeten laten leiden door het beginsel van niet-discriminatie en zouden zij moederschap en vaderschap moeten erkennen als voor het evenwicht van de samenleving noodzakelijke grondrechten.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk dat vrouwen tijdens de zwangerschap en de bevalling in goede en veilige omstandigheden verkeren, zodat voor zowel moeder als kind een vlotte start wordt gegarandeerd. Het is tevens belangrijk dat zwangerschap en geboorte de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt niet verzwakken. In de richtlijn van 1992 worden minimumnormen voor zwangerschapsverlof en voor financiële vergoeding tijdens het zwangerschapsverlof vastgesteld. Nu heeft de Commissie onderzocht in hoeverre de lidstaten deze richtlijn hebben omgezet. In haar verslag merkt mevrouw Damião terecht op dat de Commissie in haar eigen verslag slechts de balans opmaakt van de technische en wettelijke omzetting van de richtlijn, maar niet beoordeelt of de richtlijn zwangere vrouwen en vrouwen die bevallen zijn, concreet een betere positie heeft gegeven. Daarom is zij van oordeel dat het verslag van de Commissie niet als uitgangspunt voor een herziening van de richtlijn kan dienen. Ik ben het in dit opzicht met de rapporteur eens. Daarom vind ik het ook niet zinvol nu om een herziening van de richtlijn te verzoeken. Ik denk niet dat zin heeft nu een nieuw richtlijnvoorstel op te stellen waarin het recht op langer zwangerschapsverlof is opgenomen, met een langere verplichte herstelperiode en gedetailleerde eisen betreffende economische vergoeding, omdat daarmee te weinig rekening wordt gehouden met de sociale systemen in de lidstaten. De bestaande regels bieden een grote flexibiliteit en de meeste landen garanderen nu reeds betere voorwaarden dan de gemeenschappelijke regels vereisen. Men kan zich afvragen of nieuwe regels in de praktijk veel zullen betekenen. In elk geval zijn zwangerschapsverlof en economische vergoeding prioriteiten die in de afzonderlijke lidstaten vastgesteld moeten worden. Daarentegen vind ik het een goed idee dat we ons een beter overzicht verschaffen van de concrete situatie in de verschillende lidstaten, zodat de regeringen van elkaars goede en slechte ervaringen kunnen leren en onderling inspiratie kunnen opdoen.

Sörensen
Voorzitter, collega's, eind 2000 moet de Europese Commissie een richtlijnvoorstel indienen over maatregelen voor werknemers tijdens de zwangerschap, de bevalling en de borstvoeding. De evaluatie van de bestaande maatregelen is al vier jaar te laat en voldoet niet aan de eisen die het Europees Parlement toen stelde, en deze evaluatie had de bedoeling tot een wijziging te leiden.
De Fractie van De Groenen/Europese Vrije Alliantie wil dat de bescherming wordt uitgebreid. In het verslag worden vooral institutionele punten genoemd. Wij vinden dat daar het recht aan toegevoegd moet worden om na zwangerschapsverlof in dezelfde of een equivalente functie bij de werkgever terug te keren.
Er wordt een uitbreiding van de rechten van de zwangere en de borstvoedinggevende vrouw gevraagd. In de praktijk is het vaak zo dat vrouwen tijdens die periode ondanks de theoretische rechten toch gediscrimineerd worden.
Daarom vragen wij een omkering van de bewijslast. De werkgever zal moeten aantonen dat ontslag of verandering niet het gevolg is van een zwangerschap.
Ten slotte zouden wij aan de Commissie willen vragen of zij kan uitleggen waarom op de laatste IAO-vergadering de lidstaten niet de gemeenschappelijke standpunten hebben ingenomen. Hoe kan het dat het Verenigd Koninkrijk zich heeft onthouden bij de eindstemming, hetgeen gezien de procedure eigenlijk een tegenstem inhoudt.
Tot slot willen wij mevrouw Damião toch bedanken voor het door haar geleverde werk.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, op het moment dat Europa tijdens de vergadering van Peking+5 in New York zijn rol onderschrijft als pionier bij de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen, lijkt het eveneens van belang om hun vrijheid te waarborgen.
Deze vrijheid geldt als een specifiek recht op bescherming dat door vrouwen wordt genoten, een recht dat altijd is verbonden met hun lichaam, met name met het moederschap, en nog preciezer met de zwangerschap.
Wij zijn dus gelukkig met het uitstekende verslag van Mevrouw Damião, die onderschrijft dat de richtlijn van 1992 dringend moet worden herzien. Haar vraag om een formeel verbod op ontslag tijdens de zwangerschap is van fundamenteel belang, en ik wil dan ook uitsluitend bij dit punt stilstaan. Het lijkt me gevaarlijk om een werkgever op dit gebied speelruimte te bieden, die hij altijd tot eigen gewin zal aanwenden.
Vandaag de dag, met de herziening van het ILO-Verdrag nr. 103, verslechtert de bescherming van de zwangere vrouw, als bepaalde ontslagen worden geaccepteerd die zogenaamd niets met de zwangerschap te maken hebben. Europa, met het verslag van Mevrouw Damião en de herziening van de richtlijn, moet een politiek kader willen scheppen voor de rechten van vrouwen in de hele wereld.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, ik wil allereerst onze collega Elisa Damião gelukwensen met haar verslag. Het is een fraai stuk werk. Wij hebben er in de commissie met plezier aan meegewerkt, en staan er dan ook geheel achter. Hier en daar hebben we wat wijzigingen voorgesteld en die zijn in de uiteindelijke versie opgenomen.
De goedkeuring van dit verslag vertegenwoordigt volgens ons een belangrijk moment aan het einde van deze zittingsperiode, en wel om vier elementaire redenen:
één: wij achten het onaanvaardbaar dat vrouwen gediscrimineerd worden en verplicht worden de sociale lasten van zwangerschap en moederschap te dragen;
twee: omdat we meer aandacht moeten besteden aan de gezondheidsrisico' s die voortvloeien uit bepaalde arbeidsomstandigheden - en daarmee bedoel ik zowel de gezondheid van de moeder als die van ongeboren kind;
drie: omdat het belangrijk is dat wij, mensen die mede zorg dragen voor de alledaagse werkelijkheid van onze medemensen, aandacht besteden aan een onderwerp dat in een moderne maatschappij van zulk doorslaggevend belang is: het evenwicht tussen het privéleven en de baan, tussen familie en werk. Juist op dit gebied is het buitengewoon belangrijk dat er op een verantwoorde wijze een evenwicht tot stand wordt gebracht;
vier: omdat het beleid op het gebied van moederschap consistent moet zijn, en afgestemd op het beleid op het gebied van familie en gezinsplanning, en zeker nu de lidstaten aandacht beginnen te krijgen voor de vergrijzingscrisis die ons te wachten staat;
Ik wil hier ook een aantal amendementen bespreken. Ons standpunt is gebaseerd op het evenwicht dat dit verslag volgens ons heeft weten te bereiken. Dat is dan ook de reden dat wij niet alle amendementen steunen. We geloven namelijk dat het in het verslag bereikte evenwicht beter is dan het evenwicht zoals dat bereikt wordt via sommige van de voorgestelde amendementen. Wij steunen de amendementen die zijn voorgesteld door onze conservatieve Britse collega' s, bij monde van de heer Bushill-Matthews. Hij wijst ons op de kwestie van de kleine en middelgrote ondernemingen. We moeten bij de regeling ook rekening houden met dit soort ondernemingen, ofwel op nationaal ofwel op communautair vlak.
Daartegenover staat dat wij het zouden waarderen als de Britse conservatieven het verslag steunden. In een aantal van de conclusies wordt al gewezen op het belang van de sociale verantwoordelijkheden van bedrijven. In de slottekst van de Top van Feira worden die in de zesde alinea nog eens onderstreept. Dit is voor ons, Portugese conservatieven en christen-democraten, een onderwerp van bijzonder belang. We geloven dat ondernemingen ook een sociale verantwoordelijkheid hebben en dat deze uitgewerkt moet worden.
Tot slot zouden wij graag willen dat er over een aantal aspecten afzonderlijk wordt gestemd, en wel om het verslag, dat hier en daar overvloedig is, te verbeteren. Wij zien zwangerschap niet als een sociale voorziening. Er is bovendien een ander punt waarover we graag een aparte stemming hielden. Ook ditmaal weer om het verslag te verbeteren. Tenslotte wil ik alle christen-democraten oproepen om voor het verslag van mijn socialistische collega te stemmen.

Reis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst aangeven hoezeer ik het betreur dat de Commissie zo laks is geweest. Zij heeft nog steeds haar houding niet bepaald met betrekking tot de herziening, beoordeling en aanmelding van Richtlijn 92/85 betreffende de bescherming van het moederschap. In dit briljante verslag van de hand van onze collega Elisa Damião wordt gewezen op de grote risico' s die vrouwen en moeders lopen tengevolge van de nalatigheid van de Commissie. In zekere zin is dat echter gunstig: het stelt het Europees Parlement in de gelegenheid een stapje verder te gaan.
In dit verslag worden concepten duidelijk gemaakt, terwijl tegelijk regels op Europees niveau worden geharmoniseerd. Verantwoordelijkheden worden gedeeld, waarbij rekening wordt gehouden met de nieuwe risico' s die voortvloeien uit de wijze waarop het werk tegenwoordig georganiseerd is. Het verslag bevat bovendien allerhande maatregelen voor het stimuleren van de bevolkingsgroei in een vergrijzend Europa en beschouwt de zwangerschap als een natuurlijke staat voor een vrouw. Het moederschap moet daarom worden gerespecteerd en beschermd.
Ook de rechten van zelfstandigen en telewerkers komen in het verslag aan bod. Benadrukt wordt dat eenoudergezinnen - een steeds vaker voorkomende gezinsvorm in Europa - speciale aandacht behoeven. De verlenging van het moederschapverlof tot twintig weken is een ambitieus en aanbevelenswaardig project. Die verlenging moet echter geleidelijk ingevoerd worden. We zullen ons dan economisch moeten voorbereiden, waarbij de verantwoordelijkheden op solidaire wijze moeten gedeeld tussen overheden, ondernemingen en werknemers. Het is van groot belang dat er voor de verwezenlijking van deze doelstellingen een betere dialoog op gang wordt gezet tussen de medische sector en al degenen die zich met de veiligheid en hygiëne op het werk bezighouden. Zij moeten beter samenwerken om de werkomgeving van de zwangere vrouw te verbeteren.
Wat de kandidaten voor toetreding betreft: de Europese Gemeenschap moet zich van hun solidariteit verzekeren en ervoor zorgen dat ze het nut van de in dit verslag genoemde maatregelen inzien. Daar kan verzet tegen bestaan, en het zal niet altijd gemakkelijk zijn dat verzet te overwinnen.
Tot slot wil ik de aandacht vestigen op punt 9 van dit verslag. Het gevaar bestaat dat maatregelen zoals een langdurig moederschapverlof, maatregelen dus die bedoeld zijn om vrouwen na de bevalling bescherming te bieden, een niet bedoelde bijwerking hebben. Het kan zijn dat zulke maatregelen ertoe leiden dat werkgevers liever geen vrouwen aannemen en uiteindelijk de voorkeur zullen geven aan mannen. De Commissie dient daarom een systeem op te zetten voor het opsporen van zulke gevallen, en er dienen zware sancties te worden opgelegd aan ondernemingen die zich aan dit soort discriminatie schuldig maken.

Thorning-Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, als we deze richtlijn aannemen, betekent dat nog niet dat de werkelijkheid wordt zoals wij wensen. Ik kan u daarvan een mooi voorbeeld geven. Volgens de evaluatie van de Commissie ziet de situatie op het gebied van veiligheid en gezondheid van zwangere vrouwen er fraai uit, tenminste op papier. Is het in werkelijkheid zo? Daar ben ik niet zo zeker van. Het tempo op de arbeidsmarkt is nog nooit zo hoog geweest en er wordt een hoge graad van efficiëntie verwacht. Zwangere vrouwen moeten werken alsof ze niet zwanger zijn. Dit geeft stress, wat ongezond is voor de zwangere vrouw en voor de foetus. Dit is in onderzoeken aangetoond. Het Europees Parlement als wetgever en wij als afgevaardigden van de burgers hebben het recht te weten of de wetgeving die wij aannemen, ook het gewenste effect heeft. Ik denk dat dit een voorbeeld is van een gebied waar de Commissie tekortschiet. Daarom moet de boodschap van het Parlement aan de Commissie zijn dat het door haar geleverde werk onvoldoende is. Ze moet het opnieuw doen. Wij moeten weten of de wetgeving het gewenste effect heeft. De zuiver juridische analyses van de Commissie tonen nu reeds aan dat er meer bescherming nodig is. Ik denk dat we in de eerste plaats beter moeten onderzoeken wat een billijke vergoeding is. Bovendien moeten de regels voor ontslag tijdens de zwangerschap worden aangescherpt. De Commissie moet haar werk overdoen en met nieuwe voorstellen komen. Het Europees sociaal model wordt gekenmerkt door een hoog beschermingsniveau. Op dit gebied moet de EU een grote invloed hebben en ik zeg dit speciaal voor de liberale fractie, die er een heel andere mening op nahoudt. Dit mag niet aan de lidstaten worden overgelaten. De deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt is een voorwaarde om de ambitieuze doelstellingen die we op het gebied van werkgelegenheid en modernisering van het Europees sociaal model vooropgesteld hebben, te kunnen verwezenlijken. Daarom is een modernisering en een initiatief op dit gebied noodzakelijk en kan het niet aan de lidstaten worden overgelaten. Europa moet dit gezamenlijk aanpakken.

Olle Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, veel werkende vrouwen worden vandaag de dag gediscrimineerd. We weten dat velen hun baan kwijtraken zodra ze zwanger worden. Dit is volstrekt onaanvaardbaar! Het verslag-Damião bevat verschillende goede voorstellen, maar wij van de Zweedse liberale fractie hebben toch een aantal principiële bezwaren. Ik wil tegen de sprekers die zojuist het woord hebben gevoerd zeggen, dat we ons in dit Parlement vaker zouden moeten afvragen waar het Europees Parlement zich eigenlijk mee bezig moet houden. Hoe ver moeten we in detail treden? We geloven in het subsidiariteitsbeginsel, dat wil zeggen dat besluiten zo dicht mogelijk bij de betrokkenen zelf genomen dienen te worden.
Sociaal beleid is een gebied waarop de EU een beperkte bevoegdheid dient te hebben, behalve wat betreft het vrije verkeer van personen binnen de Unie. Iedere lidstaat dient de volledige verantwoordelijkheid te dragen en het recht te hebben om zelf zijn systeem van sociale zekerheid te bepalen. Ouderschapverlof en vergoedingen daarvoor zijn voorbeelden van kwesties die niet direct grensoverschrijdend zijn. Wij geloven niet in een gedetailleerde gemeenschappelijke Europees sociale wetgeving. Dat neemt niet weg dat de lidstaten op dit gebied natuurlijk best kunnen samenwerken en ideeën kunnen uitwisselen.
In het verslag van collega Damião wordt een goede bescherming van werkneemsters in heel Europa geëist, evenals een verbetering in het vrije verkeer van personen en een beter functionerende interne markt, maar ook het recht om op nationaal niveau over details van het systeem van sociale zekerheid te besluiten. Het verslag is in dit opzicht onevenwichtig.
Ik wil besluiten met de volgende vraag: waarom moet het Europees Parlement bepalen dat iedere vrouw in Europa recht heeft op acht weken verlof als ze een kind krijgt? Ik ken genoeg vrouwen die weer eerder aan het werk zijn gegaan - keuzemogelijkheid moet er zijn!

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, onze collega Elisa Damião, die dit verslag heeft opgesteld, uit terecht kritiek aan het adres van de Commissie, omdat deze verantwoordelijk is voor de vertragingen bij de herziening van de onderhavige richtlijn. In het verslag wordt terecht aangegeven hoe betreurenswaardig het is dat de Commissie het in de richtlijn opgenomen tijdsschema niet heeft willen respecteren, en dat de efficiëntie van de richtlijn niet onderzocht is. Om precies diezelfde reden wordt in het verslag aangedrongen op een spoedige herziening van deze richtlijn. Met het oog op zo' n herziening wordt een aantal maatregelen voorgesteld, waarmee wij het in wezen eens zijn en die wij dus ook zullen steunen.
Wij hebben tijdens de discussies in de parlementaire commissies diverse voorstellen gedaan voor de garantie van een afdwingbaar recht op pauzes voor moeders die borstvoeding willen geven. Daarnaast hebben we een bijdrage geleverd met voorstellen die de discriminatie van zwangere vrouwen, vrouwen die op het punt staan te bevallen en vrouwen met zogende kinderen tegen moeten gaan. We denken hierbij allereerst aan discriminatie in termen van salaris, maar het gaat natuurlijk ook om carrièremogelijkheden en het vinden van werk. Bijzondere aandacht moet besteed worden aan zelfstandig werkende vrouwen en werkneemsters met atypische contracten.
De voorstellen zijn bijna alle aangenomen, met uitzondering van het voorstel aangaande de hoogte van de uitkering over de periode waarin er niet gewerkt wordt en de uitkering tijdens het moederschapverlof. Die uitkering zou gesteld moeten worden op 100% van het op het moment van onderbreking genoten salaris. Voor de aanspraak op pensioen zou die gehele periode ook gewoon mee moeten tellen. Ik hoop dat het Parlement dit voorstel goedkeurt.

Nobilia
Mijnheer de Voorzitter, als de Commissie inderdaad van plan was de veiligheid en de gezondheid van zwangere vrouwen of kraamvrouwen te verbeteren, is zij haar doel voorbijgeschoten. Het verslag gaat namelijk gebukt onder twee duidelijke gebreken: het is te laat ingediend en het is te beperkt. Het had reeds in 1997 het daglicht hebben moeten aanschouwen. Nu dit echter al zo laat op tafel is gekomen, had het tenminste voorstellen moeten behelzen voor de verbetering van enkele weinig duidelijke formuleringen van de richtlijn en had het talrijke vage begrippen die aanleiding zijn geweest tot uiteenlopende interpretaties moeten ophelderen. Ik zwijg dan nog over het gebrek aan informatie over de antwoorden op de aan de lidstaten toegezonden vragenlijsten en over de resultaten van de coördinatie van de regelgeving en de activiteiten op dit gebied door het Europees Comité voor Normalisatie.
Reeds in 1992 heeft het Europees Parlement duidelijk gemaakt dat de richtlijn aan herziening toe was. Wij kunnen dan ook, gezien de noodzakelijke sociale markteconomie, instemmen met de doelstellingen van het verslag-Damião. Ook wij willen dat een band wordt gelegd tussen het moederschapbeleid en het gezinsbeleid en dat de vage formuleringen worden verduidelijkt, zodat de rechten van zwangere vrouwen en kraamvrouwen op concrete wijze kunnen worden versterkt.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, nu de vrouw tot de arbeidsmarkt is toegetreden, is de kans groot dat zij op een bepaald punt in haar carrière met een zwangerschap wordt geconfronteerd. In bepaalde omstandigheden zal zij gedwongen zijn aanvullend verlof te nemen om haar eigen gezondheid en die van het ongeboren kind niet in gevaar te brengen. Zwangerschap is een natuurlijke toestand van de vrouw die de maatschappij moet respecteren, steunen en beschermen.
De maatschappij moet extra zorg dragen voor de werkneemsters door te garanderen dat zij hun arbeidsplaats kunnen behouden. De toetreding van de vrouw tot de arbeidscultuur is een realiteit die niet meer uit onze maatschappij is weg te denken. Het is dan ook niet geoorloofd werkneemsters ertoe te verplichten een keuze te maken tussen kinderen of het behoud van hun arbeidsplaats vanwege de problemen die een zwangerschap kan veroorzaken.
Ten gevolge van de vergrijzing van de bevolking en het lage geboortecijfer in de Europese Unie gaat het hier voor alle sociale partners om een bijzonder belangrijke kwestie. Het komt er echter niet enkel op aan de werkneemsters tijdens de zwangerschap te beschermen. Het is minstens even belangrijk werkonderbreking voor lactatie mogelijk te maken aangezien borstvoeding gunstige gevolgen heeft voor de gezondheid van moeder en kind. De bescherming van het moederschap en de lactatie mag niet beschouwd worden als een inbreuk op het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Het moederschap is immers een functie die enkel door de vrouw kan worden vervuld en daarom is het de vrouw die moet worden beschermd, los van het feit dat de man een deel van het ouderschapsverlof kan opnemen.
De lidstaten moeten de eventuele negatieve gevolgen van deze richtlijn opvangen door werkgevers in de gelegenheid te stellen jonge vrouwen in dienst te nemen zonder dat zij tijdens het ouderschapsverlof de sociale lasten voor hun rekening hoeven te nemen. De richtlijn moet voorzien in een zwangerschapsverlof van minstens twintig weken, met een verplichte herstelperiode van acht weken na de bevalling. De bezoldiging gedurende het zwangerschapsverlof moet minstens 80% van het eerdere loon bedragen, zonder verlies van pensioenrechten. Het verbod op ontslag tijdens de zwangerschap dient strikt te worden nageleefd. Zwangerschap mag in geen geval tot discriminatie van de vrouw leiden.

Izquierdo Rojo
De Commissie rechten van de vrouw laakt unaniem de door de Commissie opgelopen achterstand op het tijdschema, temeer daar het gaat om de periode 1992-2000. Het is immers uitgerekend in deze periode dat zich werkelijk diepgaande wijzigingen in de toetreding van de vrouw tot de arbeidsmarkt voordoen.
Bovendien zijn wij van oordeel dat deze leemte in de regelgeving bijzonder ernstige gevolgen heeft, aangezien zij jongeren ertoe aanzet aan het moederschap te verzaken.
Wij verzoeken de Commissie voor eind 2000 een voorstel tot wijziging van Richtlijn 92/85/EEG in te dienen, en ervoor te zorgen dat deze richtlijn zonder uitzondering onvoorwaardelijk van toepassing wordt op alle zwangere werkneemsters, ongeacht de sector en de arbeidsbezigheden.
Wij hebben behoefte aan een duidelijke en moderne regelgeving, waarin rekening wordt gehouden met de nieuwe arbeidssituaties en de nieuwe gezinssituatie van de eenoudergezinnen. De werkneemsters moeten tijdens hun zwangerschap afdoende, aan hun toestand aangepaste bescherming genieten. Dit mag echter niet leiden tot discriminatie of verminderde kansen op de arbeidsmarkt, integendeel.
Wij moeten passende instrumenten verstrekken om de arbeid zo in te richten dat vrouwen die borstvoeding geven niet worden gehinderd. Mijnheer de Voorzitter, vandaag de dag, in het huidige Europa, is een scheiding tussen vrouw en werkgelegenheid ondenkbaar, om nog maar te zwijgen van een scheiding tussen vrouw en moederschap.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de Commissie, dat ik erg goed heb gelezen, wordt opgemerkt dat richtlijn 92/85/EEG over het algemeen goed door de lidstaten is uitgevoerd en dat dat weerspiegeld wordt in het geringe aantal klachten over de rechten van zwangere werkneemsters dat de Commissie heeft ontvangen. De rapporteur heeft dit terzijde geschoven door in feite te zeggen dat die opmerking irrelevant is en te stellen dat de oorspronkelijke richtlijn gewoon niet ver genoeg gaat.
Ik ben blij met enkele voorstellen in haar verslag, en bewonder het enthousiasme waarmee ze haar doelstellingen heeft proberen te realiseren. In het algemeen zijn het echter geen doelstellingen op het gebied van gezondheid en veiligheid. Er is eerder sprake van een traditioneel socialistisch programma.
In de eerste plaats richt haar verslag zich op een algehele communautaire harmonisatie van het sociale beleid. De invulling van de details wordt dus niet aan de lidstaten overgelaten. Dit aspect werd eerder in dit debat ook al zeer nadrukkelijk verwoord door de heer Olle Schmidt. In de tweede plaats wordt voorgesteld om arbeidsvoorwaarden voor zwangere werkneemsters en werkneemsters die net moeder zijn geworden, te verbeteren door het zwangerschap- c.q. moederschapverlof te verlengen en door het vaststellen van een door te betalen minimumsalaris. Dit zijn allebei geen echte gezondheids- of veiligheidskwesties. Dit verslag komt met oplossingen voor situaties waarin gezondheids- of veiligheidsproblemen geen rol spelen.
Wij, de Britse conservatieven, willen nogmaals nadruk leggen op onze aandacht voor de gezondheid en veiligheid van alle werknemers, met name in de kwetsbare groepen. Wij benadrukken nogmaals dat wij voorstander zijn van subsidiariteit met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden. Wij benadrukken echter ook dat wij liever meer vrouwen aan een baan helpen dan dat wij nieuwe drempels opwerpen met betrekking tot werkgelegenheid voor vrouwen. Daarom verzoeken wij het Parlement om dit verslag verwerpen.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik mevrouw Damião feliciteren met de uitstekende eisen die zij op haar werkterrein heeft geformuleerd. De Commissie heeft haar evaluatieverslag vier jaar te laat ingediend en heeft zich er op belangrijke punten met een jantje-van-leiden van afgemaakt. Sinds 1992 hebben de lidstaten belangrijke jaren verspeeld die zij hadden kunnen gebruiken om voor miljoenen moeders verbeteringen tot stand te brengen en zich aan te passen aan het informatietijdperk. Er blijken te veel mazen in de richtlijn te zitten, de omkering van de bewijslast is niet geregeld en er is al evenmin iets geregeld over financiële vergoedingen. De richtlijn kan dus duidelijk nog een stuk beter. Voor werkgevers zijn sociale bijdragen een kostenpost die ze, als het maar enigszins kan, proberen te vermijden. Voor veel vrouwen heeft dat kennelijk tot gevolg dat zij de keuze maken: of werk, of kinderen. Hun streven naar economische onafhankelijkheid mag hen echter niet dwingen tot een of-of keuze. Keuze is in deze zaak een mensenrecht, zowel voor vrouwen als voor mannen, en de verenigbaarheid van gezin en beroep is een hoofdeis van de sociaal-democraten.
Zwangerschap is geen ziekte. Het is niet meer acceptabel dat vrouwelijke werknemers tijdens hun moederschapverlof van een inkomen moeten afzien. Het enkele feit dat ze zwanger kunnen raken mag vrouwen op de arbeidsmarkt niet langer collectief benadelen. Het Gemeenschapsrecht moet op dit punt gewijzigd worden. De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen zal het voortouw nemen in de Europese Unie om het moederschapverlof tot 20 weken uitgebreid te krijgen en uitzonderingsregelingen als bijvoorbeeld in de horeca drastisch in te perken.
Risicodragende zwangerschappen en de geboorte van meerlingen vereisen bijzondere hulp, en de gezondheid van aanstaande moeders moet een voorname plaats krijgen in de maatschappij van de eenentwintigste eeuw. Ik hoop dat ook de collega's die zo druk met elkaar in gesprek zijn, daar belang aan hechten. Wij moeten met één stem spreken om conventie 103 van de Internationale Arbeidsorganisatie om te zetten. Voor het midden- en kleinbedrijf moet de hulp ergens anders, bijvoorbeeld in het Verdrag, geregeld worden, en niet in deze richtlijn.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, het verslag is in die zin van belang dat de betreffende wetgeving niet te verwaarlozen gevolgen heeft voor het welzijn van vrouwen, en bovendien voor kinderen, de toekomst van onze maatschappij.
In dit opzicht verbazen wij ons over het feit dat de Commissie zolang gewacht heeft met haar evaluatieverslag betreffende de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en de voorstellen tot verbetering van de voorwaarden voor het uitoefenen van zwangerschapverlof. Bij dit voorstel tot herziening van de richtlijn, waarvan we de Commissie vragen om het spoedig te presenteren, lijkt het me van wezenlijk belang om de realiteit te handhaven van drie basisbeginselen voor de vrouw en haar ontwikkeling: het ontslagverbod voor zwangere vrouwen of vrouwen tijdens zwangerschapverlof, het recht op een verplichte minimale verlofperiode en het meetellen van het zwangerschapverlof in de opbouw van pensioenrechten.
Mij lijkt bovendien dat deze nieuwe richtlijn aanzienlijke verbeteringen moet bevatten, en dan gaat het met name om de mogelijkheid die elke vrouw moet hebben om gebruik te maken van een zwangerschapverlof tot twintig weken. We moeten de vrouw niet verplichten om deze gehele periode vrij te nemen, maar wel de werkgever verplichten om die mogelijkheid te bieden, met een minimale verlofperiode van acht weken na de bevalling, om de ontwikkeling van de band tussen moeder en kind te bevorderen.
In het geval van risicovolle zwangerschappen en geboorten van gehandicapte kinderen is het duidelijk dat we aangepaste voorstellen zouden moeten zien, waarbij rekening wordt gehouden met specifieke aspecten en demogelijkheid van verlenging van het zwangerschapverlof.
Voor wat betreft de definitie van de bezoldiging is het duidelijk dat deze ten minste 80% van het eerdere loon moet bedragen en moet meetellen in de opbouw van pensioenrechten. Tot slot is het wenselijk dat het voorstel, in samenhang hiermee, het formele verbod versterkt op ontslag tijdens de zwangerschap en het zwangerschapverlof.

Mantovani
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor haar werk en haar bijdrage aan de bescherming van de vrouw op een zo bijzonder moment van haar leven, namelijk de zwangerschap en het moederschap. Ongetwijfeld wordt hiermee een stap vooruit gezet, niet alleen voor de vrouw zelf maar meer algemeen voor de rechten en de fundamentele waarden van het gezin.
Voor de Europese Volkspartij is het gezin, als de fundamentele kern van de samenleving, altijd al de grondslag geweest voor de Europese opbouw. De christelijke waarden die daaraan ten grondslag liggen dwingen ons het gezin te respecteren. Nu Europa bovendien te kampen heeft met demografische problemen moeten de instellingen een krachtig signaal de wereld in sturen om de werkende vrouw gerust te stellen. Zij moet in alle gemoedsrust, met de nodige garanties, kunnen besluiten moeder te worden.
Daarom is het ook noodzakelijk dat een vrouw niet alleen voor de bevalling enige tijd thuis kan blijven van haar werk, maar zeer zeker ook daarna wanneer zij haar kind moet voeden, grootbrengen en opvoeden. De bezoldiging die zij in deze periode ontvangt, mag derhalve niet al te zeer worden ingekort, evenmin als haar pensioenrechten mogen worden aangetast. Ik wil hier nog aan toevoegen dat ook zelfstandig werkende vrouwen recht moeten hebben op bezoldiging. Deze moet betaald worden uit op premiestelsels gegrondveste, nationale sectorale fondsen.
Ik ben het er mee eens dat ontslag van vrouwen tijdens deze periode verboden moet zijn. De kosten die echter ontstaan door het moederschapverlof van werkneemsters mogen niet rechtstreeks voor rekening komen van het particulier bedrijf waar deze vrouwen werken, maar moeten volledig worden gedragen door de overheid. Alleen dan kan men benadeling en discriminatie van de vrouw op de arbeidsmarkt voorkomen.

De Voorzitter
Waarde collega's, ik zou u tot zwijgen willen aanmanen. Het hoeft geen heilige stilte te zijn, maar wel een parlementaire stilte, zodat wij aandachtig naar commissaris De Palacio kunnen luisteren.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik mevrouw Damião willen danken voor haar uitstekende verslag, ook al oefent zij kritiek uit op het optreden van de Commissie. Ik zie mij overigens genoodzaakt mij bij deze kritiek neer te leggen, aangezien hij terecht is en op concrete feiten berust. Ik ben u trouwens een rechtvaardiging en een verklaring schuldig. De tekst van de Commissie is gebaseerd op documenten van de verschillende lidstaten en helaas hebben de lidstaten deze niet met de gewenste spoed aan de Commissie overgemaakt. Vandaar de vertraging.
De Commissie onderschrijft uiteraard volmondig het belang dat het Parlement hecht aan een verbeterde bescherming van werkneemsters tijdens de zwangerschap en na de bevalling.
De communautaire wetgeving en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen verstrekken in dit opzicht nog steeds geen bevredigend kader, hoewel zij bij de verdere ontwikkeling van de bescherming van de rechten van werkneemsters tijdens de zwangerschap ongetwijfeld een fundamentele rol zullen spelen.
Richtlijn 92/85/EEG dateert van voor het Verdrag van Amsterdam. Wij zijn van oordeel dat wij uitgerekend nu, na het Verdrag, de ontwikkeling kunnen voortzetten en enige stappen voorwaarts kunnen doen. Dat is ons streefdoel en daarom zijn wij voornemens een aanvullend verslag over de tenuitvoerlegging van deze richtlijn op te stellen dat wij in 2002 zullen voorleggen.
Zoals u weet, heeft de Commissie afgelopen week haar nieuwe sociale agenda voor de periode 2000-2005 aangenomen. Het is in dit kader dat wij passende oplossingen willen zoeken, niet enkel voor dit concrete probleem maar ook voor andere vraagstukken.

Staes
Voorzitter, dit is de laatste keer van de week dat wij in grote getale hier in deze zittingszaal aanwezig zijn. Ik wil uw aandacht en de aandacht van de collega's vestigen op een zeer spijtige zaak. Dit Parlement heeft bij de pers een zeer goede reputatie, omdat het Parlement er reeds twintig jaar in geslaagd is om dagelijks twee keer per dag een persbericht uit te brengen ten behoeve van de schrijvende pers.
Het systeem daarvoor is gewijzigd. Ik heb even gekeken hoe het systeem deze week is gelopen. Het persbericht over de herdenking van oud-voorzitter Pflimlin is pas verschenen om 23.22 uur maandagavond. Het verslag over de Top van Feira is uitgestuurd op dinsdagmorgen. Het verslag over de kwijtingszitting dinsdagmorgen is uitgestuurd om 21.12 uur 's avonds. Het verslag over Zimbabwe, dinsdagnamiddag, is uitgestuurd om 22.55 uur 's avonds. Het verslag over de Europese Centrale Bank woensdagmorgen is uitgestuurd om 20.00 uur van dezelfde dag. Dit maakt dat de schrijvende pers aan dit soort berichtgeving helemaal geen boodschap heeft. Op dat ogenblik zijn de redacties al gesloten en zorgt men eigenlijk voor oud nieuws.
Ik zou u willen verzoeken, Voorzitter, om naar het oude systeem terug te keren en ervoor te zorgen dat de persverslagen, de dagelijkse persberichten niet alleen op tijd verschijnen, maar ook een volledig overzicht geven, gedecentraliseerd per taal. Ik zou u willen vragen het Bureau te verzoeken daar ernstig over na te denken en terug te komen op een eerder genomen beslissing.

De Voorzitter
Waarde collega, uw opmerkingen zullen natuurlijk worden doorgegeven aan onze diensten en wij zullen ons werk zo goed mogelijk proberen te doen.

Atkins
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik ben niet graag de oorzaak van oponthoud in dit Huis wanneer ik weet dat er heel veel stemmingen plaats moeten vinden.
Ik zie echter net in mijn agenda dat de stemming over mijn verslag als laatste zal plaatsvinden. Daar is met mij geen overleg over geweest. Sterker nog, ik heb eerder al aangegeven dat deze stemming juist zo vroeg mogelijk op de agenda gezet moest worden, omdat ik slechts één vlucht heb om naar huis te gaan. Als iemand die zich bezighoudt met de luchtvaart weet ik dat als geen ander. Dat betekent dat ik vast zou zitten! Ik leg mijn lot dus in handen van dit Parlement en zou willen verzoeken om het verslag-Atkins al vroeg in plaats van laat in stemming te brengen.

De Voorzitter
Ik neem nota van uw verzoek.

Mombaur
Mijnheer de Voorzitter, als u ingaat op het verzoek van onze collega, stel ik voor de stemvolgorde vast te leggen zoals ze gisteren is beëindigd. Dan krijgen we wel wat anders te zien!

De Voorzitter
Mijnheer Mombauer, ik heb het verzoek van de heer Atkins helemaal niet ingewilligd. Ik heb daar alleen nota van genomen. Er is een bepaalde volgorde vastgesteld voor de stemmingen en ik zal mij daaraan houden. Het spijt mij dat een aantal verslagen niet deze voormiddag in stemming kan worden gebracht.
Wij gaan nu stemmen.

STEMMING
over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1251/1999 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen, met het oog op de uitbreiding van de werkingssfeer tot vezelvlas en -hennep (COM(1999)576 - C5-0280/1999 - 1999/0236(CNS)) en

over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector vezelvals en -hennep (COM(1999)576 - C5-0281/1999 - 1999/0237(CNS))
Maat (PPE-DE). Voorzitter, waar het om gaat, is het feit dat er nu een compromis ligt en daar heb ik een vraag over aan de Commissie, want dit compromis, dat is gebleken, pakt voor de oudste vlastelers van Europa, in vergelijking tot de rest van Europa, slechter uit dan het Commissievoorstel. Dat lijkt mij niet juist, want deze groep heeft het probleem niet veroorzaakt noch in de sfeer van de uitbreiding van de teelt noch in het niet goed uitvoeren van de regeling. Ik wil graag exact van de Commissie weten, omdat het een compromis is met de Commissie, of a) de Commissie bereid is om amendement 51 dat toegevoegd is aan het compromis uit te voeren en b) of de Commissie bereid is om in het overleg met de Raad de bijzondere positie van Belgische, Nederlandse en Noord-Franse vlastelers aan de orde te stellen. Slechts met een bedrag van een kleine drie miljoen euro is het gat te repareren en ik verzoek de Commissie met klem daar aandacht te aan besteden, en ik wil graag een antwoord op deze beide vragen.

Graefe zu Baringdorf
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, u heeft het al aangegeven: er wordt gestemd over compromisamendementen die tijdens informeel overleg met de Commissie tot stand zijn gekomen. Wij hebben het verslag op 16 mei terugverwezen, en in de tussentijd zijn er verbeteringen op aangebracht. Door aldus te handelen heeft het Parlement tegenover de Commissie zijn wens te kennen gegeven ook op het vlak van landbouw en in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het volledige medebeslissingsrecht te verkrijgen. Dat is wat wij door onze handelwijze in deze kwestie hebben bereikt. Ik wil de Commissie bedanken voor de samenwerking, en ik hoop dat zij de bereikte compromissen ook voor de Raad zodanig zal verdedigen dat ze alleen met een unanieme stemming terugverwezen kunnen worden. In dat geval hebben de Commissie en het Parlement samen een sterke positie verworven, en ik hoop dat dit ook op de regeringsconferentie in Nice tot voorbeeld mag strekken.

Schierhuber
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, ik wil de Commissie en alle medewerkers en collega's van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken voor het feit dat we gezamenlijk tot een compromis gekomen zijn. Ik wil u vragen dit dossier vandaag aan te nemen, anders kan de Raad op 16 en 17 juli zonder een standpunt van het Parlement een beslissing nemen, aangezien wij dan volgens een vonnis van het Hof van Justitie onze plicht tot loyale samenwerking niet zouden zijn nagekomen. Daarom wil ik u vragen dit pakket vandaag aan te nemen. Nogmaals hartelijk dank voor de samenwerking.

De Voorzitter
Mevrouw de commissaris, wilt u antwoorden op de vraag van de collega?

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil in het kort enkele kanttekeningen maken. Ik bevestig de instemming van de Commissie met 12 van de 13 compromisamendementen. De Commissie heeft alleen enig voorbehoud ten aanzien van de juridische formulering en de rangschikking van de compromisamendementen in de tekst. Maar inhoudelijk zullen we deze tekst in onze discussie met de Raad ondersteunen. Wat betreft amendement 46 wil ik erop wijzen dat quota tussen de lidstaten slechts één keer vrijwillig kunnen worden overgedragen, omdat het verdelingssysteem anders te gemakkelijk ontregeld kan worden. Wat betreft amendement 51 neemt de Commissie nota van de bezorgdheid van de parlementscommissie met betrekking tot het steunniveau voor lange vezels. Wij moeten er echter nogmaals op wijzen dat de mogelijkheden tot evalueren beperkt zijn als er al een jaar na de hervorming een verslag moet worden opgesteld.
Namens mijn collega Fischler en de Commissie wil ik u nogmaals bedanken voor de samenwerking, en ik geloof dat de compromisvoorstellen die we hebben uitgewerkt de situatie niet alleen hebben verbeterd, maar deze kwestie uiteraard ook vooruit hebben geholpen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0182/2000) van mevrouw Stauner, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het ontwerp van richtsnoeren voor de verschillende soorten innovatieve acties uit hoofde van artikel 22 van Algemene Verordening (EG) nr. 1260/1999 van 21 juni 1999 - Innovatieve acties uit hoofde van artikel 6 van de ESF-verordening (C5-0235/2000 - 2000/2127(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0183/2000) van de heer Bourlanges, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1 voor het begrotingsjaar 2000 (C5-0314/2000)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0192/2000) van de heer Virrankoski, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2 voor het begrotingsjaar 2000 (C5-0342/2000)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0190/2000) van mevrouw Stauner, namens de Commissie begrotingscontrole, over de aan de Commissie te verlenen kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1998 (SEC(1999)412 - C5-0006/1999 - 1999/2050(DEC))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0167/2000) van mevrouw Rühle, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het financieel beheer van het zesde, zevende en het achtste Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 1998 (COM(1999)227 - C5-0003/1999 - 1999/2004(DEC))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0189/2000) van de heer Kuhne, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1998 Afdeling I - Europees Parlement / Bijlage Ombudsman (SEC(1999)414 - C5-0008/1999 - 1999/2051(DEC))

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het spijt me dat ik iets moet zeggen over het verslag van collega Kuhne, maar het gaat om een zwaarwegende kwestie. In dit verslag, dat gaat over de kwijting van de Parlementsbegroting van 1998, staat, zoals iedereen weet, een paragraaf 18 en een streepje 6. Dit zesde streepje gaat over onze fractie. Er bestond een akkoord tussen de fractievoorzitters - en alle fractievoorzitters zullen dit beamen - dat wij in dit verslag geen melding zouden maken van afzonderlijke kwesties in verband met concrete fracties, maar dat wij ons er in de toekomst gezamenlijk voor zouden inspannen de bestaande problemen op te lossen. Ik heb niettemin, toen deze formule in het verslag vermeld stond, namens mijn fractie een compromisamendement ingediend. Enkele dagen geleden heeft men mij erop gewezen dat dit compromis op de instemming van de rapporteur kon rekenen. Wij hebben er toen van afgezien een amendement in te dienen dat over de problemen van de socialistische fractie zou gaan. Nu hoor ik dat de socialistische fractie ons amendement 10, dat mijn naam draagt, niet zal steunen.
Ik verklaar hier duidelijk, in alle ernst en met veel spijt, dat het akkoord van de fractievoorzitters hiermee wordt verlaten. Ik verklaar ook dat onze fractie zich bedrogen voelt, niet alleen ik persoonlijk, maar de gehele fractie. Als de socialistische fractie compromisamendement 10 niet steunt, is dat haar zaak, maar ik wijs erop dat het een bijzonder zware beslissing is.
(Applaus van de PPE-DE-Fractie)

De Voorzitter
Mijnheer Poettering, zoals u weet komen de stemverklaringen na de stemmingen. Wij kunnen nu geen debat voeren, hoe delicaat dit onderwerp ook is.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik stel vast dat de wet niet voor iedereen gelijk is. Ik wilde namelijk in de vorige plenaire vergadering in verband met de resolutie over Feira een soortgelijke opmerking maken. Dit werd mij geweigerd en ik heb toen te gelegener tijd, aan het einde, het woord genomen. Ik herinner mij dat op de banken daar luidruchtig werd geprotesteerd en de toepassing van het Reglement werd geëist. Dat was echter vandaag niet het geval.
Ik zou namens mijn fractie dan ook willen onderstrepen dat het volkomen onaanvaardbaar is dat ten eerste een onbestaand akkoord wordt genoemd en ten tweede een bedreiging aan het adres van mijn fractie wordt geuit. Het heeft geen zin andermans stem trachten te beïnvloeden. Ik begrijp dat eenieder zijn standpunt verdedigt, maar ik acht het volstrekt ongeoorloofd dat mijn fractie vóór de stemming wordt bedreigd in verband met een kwestie die door de Commissie begrotingscontrole is goedgekeurd, onder meer dankzij de stemmen van de afgevaardigden die zich op de genoemde banken bevinden.

Bovendien, en hiermee eindig ik, mijnheer de Voorzitter, wordt in het verslag-Kuhne geen enkele fractie bij naam genoemd. Ik raad de heer Poettering dan ook aan het verslag aandachtig te lezen.
(Applaus van de PSE-Fractie)

Kuhne
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur wil ik zeer in het kort twee of drie opmerkingen maken. Om te beginnen een algemene. Het lijkt me zinvol als we ons bij de kwijtingsprocedure in dit Parlement in de toekomst de gewoonte aanleren onze gevoeligheid voor specifieke formuleringen niet te reserveren voor die gevallen waarin onze eigen daden in het geding zijn. Ten tweede: ik heb zelf in mijn oorspronkelijke verslag, dat in maart door de commissie is goedgekeurd en dat hier in april is aangenomen, voorgesteld een probleem dat mijn fractie betreft in dit verslag op te nemen. In de commissie hebben destijds mijn fractie en de groenen ervoor gestemd dit probleem op te lossen. Het gaat om de betaling van partijfunctionarissen uit fractiemiddelen. Dit amendement van mij is destijds door een meerderheid van stemmen van de Europese Volkspartij en de liberalen uit het ontwerpverslag geschrapt. Dit weet de heer Poettering misschien nog helemaal niet, dus bij deze breng ik hem op de hoogte.
Een fundamentele kanttekening voor een rapporteur in een kwijtingsprocedure. Dankzij een amendement van de Europese Volkspartij van april, namelijk van de heer Elles, is de kwijting van de parlementaire begroting gekoppeld aan de kwestie van de fractiefinanciën. Het was uw eigen amendement, u heeft er zelf op aangedrongen. Daarom is dit punt behouden. Er is destijds expliciet verwezen naar het verslag van de Rekenkamer. Geen enkele rapporteur in een kwijtingsprocedure kan dit recht door een akkoord tussen fractievoorzitters onthouden worden, of zo'n akkoord nu werkelijk bestaat of niet. Trouwens, dat iemand zich beroept op de gedachte dat fractievoorzitters zichzelf kwijten, is op zich al iets waarover eens gepraat zou moeten worden.

Een laatste opmerking over compromissen. We hebben al vaker mogen beleven dat mensen hun eigen amendementen tot compromis uitroepen. Met mij heeft niemand ooit besproken of hier al of niet sprake is van een compromis. Mij is enkel gevraagd of ik met dit amendement zou kunnen leven, en daarop heb ik nee gezegd. Dit amendement verhoogt de transparantie in de kwestie waarover het gaat op geen enkele manier, en daarom blijf ik ertegen.
(Applaus)
(Het Parlement neemt het besluit aan)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0193/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten en tot intrekking van verordening nr. 820/97 van de Raad (8251/1/2000 - C5-0270/2000 - 1999/0204(COD)) (rapporteur: de heer Papayannakis)

Schreyer
Amendementen 1, 2, 3, en 5 zijn erop gericht de verplichting te schrappen om de categorie van het dier op het etiket te vermelden. Over de definitie van de categorieën is al in het comité van beheer gediscussieerd, en de Commissie heeft er alle vertrouwen in dat er oplossingen gevonden worden waarmee de meeste, zo niet alle lidstaten kunnen leven. Voor de Commissie is daarom 1 september als ingangsdatum voor de etiketteringsvoorschriften definitief. Als het debat weer van het begin af aan heropend wordt, loopt de invoering vertraging op. Dan kunnen ook de amendementen niet worden aangenomen.
Wat betreft amendement 4 komt de Commissie tot de slotsom dat de ontwerpverordening al een volledige herkomstgarantie verlangt. Daarom ziet de Commissie geen reden dit amendement aan te nemen. Hetzelfde geldt voor amendement 6. Ik wijs er namens de Commissie niettemin op dat het nu al mogelijk is de productiedatum van gehakt volgens de vereenvoudigde vrijwillige procedure aan te geven. Ik wil er ook nog een keer op wijzen dat de heer Fischler gisteren heeft verklaard dat na de besprekingen die bij de eerste lezing in dit Parlement hebben plaatsgevonden, het merendeel van de amendementen is aangenomen en al in de tekst is opgenomen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigd gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0165/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de vrijwillige deelneming van organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) (10677/2/99 - C5-0098/2000 - 1998/0303(COD)) (rapporteur: mevrouw García-Orcoyen Tormo)

Schreyer
De Commissie kan amendementen 1, 2 en het derde deel van amendement 19 goedkeuren. Verder amendementen 3, 4, 16, het vierde deel van 19, 22, 25 en het eerste en derde deel van amendement 30. Ook amendementen 32 en het tweede deel van 33 worden in principe goedgekeurd. De overige amendementen kan de Commissie niet goedkeuren.
Na amendement 49

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, om amendement 41 voor de EVP-Fractie en voor de liberalen acceptabel te maken, stel ik het volgende mondelinge amendement voor: in plaats van "de werknemers en hun vertegenwoordigers te betrekken" wordt "de werknemers en hun vertegenwoordigers in de organisatie te betrekken" toegevoegd.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigd gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0166/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumcriteria voor milieu-inspecties in de lidstaten (5860/1/2000 - C5-0181/2000 - 1998/0333(COD)) (rapporteur: mevrouw Breyer)

Schreyer
De Commissie kan amendement 4 niet goedkeuren. Zij accepteert amendementen 5 en 6 in beginsel en amendement 2 en 3 ten volle.

De Voorzitter
Er zijn geen amendementen 5 en 6. Wij hebben hier slechts vier amendementen.

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik ben blij dat onze commissaris voor de begroting volledig op de hoogte is van de meest recente nummering.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigd gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0164/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumcriteria voor milieu-inspecties in de lidstaten (5684/1/2000 - C5-0181/2000 - 1998/0358(COD)) (rapporteur: mevrouw Jackson)

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij nogmaals verontschuldigen voor de vergissing van zojuist. Amendementen 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 en het eerste deel van 10, 11, 12, 13, 14, 15 - van 15 het eerste, derde en vierde deel -, 16, 17 en 18 kan de Commissie niet goedkeuren. Ten tweede, als het voorstel als aanbeveling wordt geformuleerd, kan de Commissie ook amendement 2, het tweede deel van 10 en het tweede deel van 15 met betrekking tot punt 9 goedkeuren.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigd gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Europese Raad van 19/20 juni 2000 te Santa Maria de Feira
Ontwerpresolutie (B5-0583/2000)
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)- Ontwerpresolutie (B5-0585/2000)
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)- Gezamenlijke ontwerpresolutie over de besluiten van de Europese Raad van Feira van 19 en 20 juni 2000
(Het Parlement neemt de resolutie aan)Gezamenlijke ontwerpresolutie over de delegatie met waarnemers van de Unie bij de verkiezingen in Zimbabwe
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Mensenhandel
Ontwerpresolutie (B5-0595/2000) over illegale immigratie en de ontdekking van 58 overleden illegale immigranten in Dover
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)- Gezamenlijke ontwerpresolutie

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, als volksvertegenwoordiger hecht ik er belang aan dat we datgene wat we ondertekenen ook nakomen. Natuurlijk is het voor het parlementaire werk niet prettig dat we ons dan opeens moeten terugtrekken. In de fractie bestaan er echter uiteenlopende meningen over illegale immigratie en mensenhandel. Daarom hebben wij onze handtekening ingetrokken. Ik verzoek u hiervan nota te nemen.
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)
De Voorzitter. Aangezien het al laat is, onderbreek ik hier de stemmingen. Deze zullen worden voortgezet om 17.30 uur.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, ik respecteer uw beslissing. Ik maak wel de kanttekening dat in de maand juli op een donderdagmiddag over wetgeving stemmen - en het volgende verslag is wetgevend - meer dan lichtzinnig is. Ik verzet mij daar fel tegen.

De Voorzitter
Mevrouw Roth-Behrendt, niet één maar vier wetgevingsverslagen moeten nog in stemming worden gebracht. Als wij deze verslagen allemaal dezelfde behandeling willen geven, moeten wij tot lang na 14.00 uur doorgaan met stemming, en dat kan natuurlijk niet. De stemming vindt vanmiddag normaal plaats, gezien de bereidwilligheid daartoe van het Parlement. Dit gebeurt niet tegen de zin van het Parlement in.
Ik beëindig hiermee deze stemmingen.

Stemverklaringen


Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot de stemming over het verslag-Papyannakis zou ik de Commissie willen verzoeken om volgende week een bemiddelingscommissie bijeen te roepen, zodat wij hier vóór 1 september duidelijkheid over hebben. Zou u zo vriendelijk willen zijn om dat ook aan de commissaris door te geven aangezien zij op dit moment niet luistert?
Verslag-Schierhuber (A5-0124/2000)

Alavanos
Wij hebben grote voorbehouden ten aanzien van ontwerpverordening EG 1251/1999 over vezelvlas en -hennep. De quota zijn namelijk niet gelijkelijk verdeeld over de lidstaten. Aan landen met een grote landbouwsector en waar een groot deel van de beroepsbevolking in de landbouw werkzaam is, zoals Griekenland, worden de laagste quota toegekend, zowel voor vlas als voor hennep.
Bij deze gelegenheid willen wij wijzen op de noodzaak van een voorlichtingscampagne in de lidstaten, opdat een eind kan worden gemaakt aan de onwetendheid en de demagogie met betrekking tot de voor de textielindustrie bestemde hennep. In Griekenland heeft die onwetendheid er zelfs toe geleid dat kleine bedrijven kapot zijn gemaakt en winkels door de politie zijn gesloten omdat zij met hennep vervaardigde stoffen verkochten.
Verslag-Stauner (A5-0182/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, gepensioneerden en ouderen zijn voor nieuwigheden, ook al denkt men misschien het tegendeel. Daarom ben ik als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden voor elke gelegenheid om in de besluiten over de structuurfondsen voorschriften op te nemen voor innovatieve acties. Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om enerzijds te zeggen dat ik voor heb gestemd, maar anderzijds ook de wens te uiten dat men in de toekomst onder de voor financiering in aanmerking komende innovatieve acties ook projecten opneemt die gericht zijn op de verbetering van al hetgeen het leven van de gepensioneerden betreft, en niet alleen op de verbetering van het werk als dusdanig. De gepensioneerden hebben zich teruggetrokken uit de wereld van het werk en genieten nu van de door hen betaalde pensioenpremies. Deze periode van hun leven is in feite een voortzetting van hun actieve levensfase.
Verslag-Virrankoski (A5-0192/2000)

Dell' Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts het woord gevraagd om duidelijk te maken dat de radicale afgevaardigden zich hebben onthouden van stemming over het verslag-Virrankoski. De Raad wilde namelijk ook de uitgaven naar zich toetrekken in verband met reizen die militaire deskundigen of anderen geacht worden eventueel te maken in het kader van de GBVB.
Daar het Parlement er altijd nauwlettend op heeft toegezien dat de uitgaven voor het GBVB een vast bestanddeel werden van de begroting van de Unie, zijn wij zeer bezorgd voor ontsporingen. Die kunnen echter door het verslag-Virrankoski in de hand worden gewerkt, daar hierin de tendens naar voren komt om steeds meer operationele uitgaven van het GBVB in de begroting van de Raad op te nemen.
Daarom hebben wij ons onthouden van stemming over het verslag-Virrankoski.

McKenna, Schörling en Schröder, Ilka
Wij hebben tegen extra geld voor militaire adviseurs gestemd omdat wij van mening zijn dat een vredesbeleid uitgevoerd moet worden door vredesdeskundigen en op basis van een vreedzame conflictoplossing.
Verslag-Stauner (A5-0190/2000)

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement kan zich volgens mij niet tevreden stellen met wat er tot nu toe bereikt is. We lopen het gevaar dat we bij de kwijting van de Commissie aan geloofwaardigheid inboeten op het vlak van begrotingscontrole en fraudebestrijding. Ik weet ook niet of iedereen in dit Parlement zich er wel van bewust is dat met het verlenen van kwijting de aansprakelijkheid voor schade wordt overgenomen. Het zal niet meevallen de Europese burger uit te leggen dat in de zaak-Fléchard 14 miljoen euro aan belastinggeld is verkwist en dat het Parlement zich met loze beloften laat afschepen. Eenieder die in dit Parlement voor kwijting van de Commissie heeft gestemd, neemt zodoende persoonlijk de verantwoordelijkheid op zich. Het mag ons niet verwonderen dat de burger het vertrouwen in Europa verliest.
Namens mijn Fractie wil ik meedelen dat wij om deze reden tegen kwijting van de Commissie gestemd hebben.

Camre
De leden van de UEN-fractie stemmen op 6 juli 2000 tegen het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor 1998. De reden daarvoor is dat de huidige Commissie, die de taak op zich heeft genomen een grondige grondwettelijke hervorming door te voeren, onvoldoende bereidheid toont deze hervorming effectief ten uitvoer te brengen. De vele keren dat ze met tegenzin of vertraging documenten verstrekt heeft aan de Commissie begrotingscontrole of zelfs geweigerd heeft dit te doen, alsook het ongehoorde feit dat centrale rapporten en verslagen uit de archieven verdwijnen, tonen afdoende aan dat de Commissie nog steeds een administratie voert die in een absolutistisch regime thuishoort. Het is duidelijk dat de geheimhouding tot doel heeft de leden en ambtenaren van de Commissie te beschermen tegen sancties, die in elke democratische en nationale overheid bestaan, en zonder dewelke de administratie van de Europese Unie nooit zal werken. Tijdens het debat over het verslag heb ik twee kwesties genoemd die nog steeds niet opgehelderd zijn, maar dat zijn slechts enkele symptomen van een ziekte.
Een jaar na haar aantreden heeft de Commissie nog steeds geen voorstel gedaan voor een grondige wijziging van de bepalingen in het statuut van ambtenaren die hen in geval van onbekwaamheid en oneerlijkheid rechtsbescherming bieden. In een administratie die beweert democratisch te zijn, is zoiets totaal absurd. Bij de behandeling van dit verslag in de Commissie begrotingscontrole is tevens gebleken dat sommige parlementsleden zich meer inzetten voor de verdediging van de Commissie tegen de burgers, die de EU-begroting betalen, dan voor de behartiging van de belangen van de burgers die willen dat hun geld op een eerlijke en efficiënte manier aangewend wordt. Verschillende rapporteurs zijn enorm onder druk gezet en de verdachte kringen die er belang bij hebben dat ernstige gevallen van fraude en bedrog onopgehelderd blijven, zijn er niet voor teruggedeinsd fysieke bedreigingen te uiten.
Een meerderheid van de leden heeft vandaag voor kwijting gestemd. Ik denk dat slechts weinigen onder hen tevreden zijn over het economisch beheer van de Commissie, maar het is zover gekomen, dat de meerderheid liever de ogen sluit dan het risico te lopen dat hun kiezers en de burgers alles te weten zouden komen over de schandalige toestanden die zich jaar na jaar aandienen. Ik ben ervan overtuigd dat de meerderheid van de leden deze toegeeflijkheid op lange termijn zal berouwen.

Stauner
. (DE) Op 6 juni heb ik als rapporteur de Commissie begrotingscontrole aanbevolen de Commissie voor het begrotingsjaar 1998 kwijting te verlenen. Vandaag heb ik tegen kwijting gestemd.
Doorslaggevend daarbij was het optreden van de commissaris voor begrotingszaken in verband met de zaak-Fléchard. Deze firma werd al in 1992 verdacht van fraude.
Desondanks is deze firma een boete van 14,6 miljoen euro kwijtgescholden. Desondanks is Commissie door de jaren heen zonder vragen te stellen zaken met deze firma blijven doen. Nu heeft de Italiaanse financiële opsporingsdienst een onderzoek ingesteld, en naar verluidt is deze firma op grote schaal verwikkeld in zwendel met en het vervalsen van boter.
Natuurlijk is niemand schuldig voor hij veroordeeld is. Maar de begrotingscommissaris heeft niet het recht te weigeren mee te delen hoeveel miljoenen de Commissie de afgelopen jaren aan deze firma betaald heeft.
Mevrouw Schreyer heeft op 24 mei aan de Commissie begrotingscontrole beloofd deze cijfers te verstrekken, maar tot op heden is dat nog niet gebeurd, steeds onder aanvoering van een ander excuus. Op dinsdag heeft zij ons in dit Parlement in strijd met de waarheid willen wijsmaken dat verordening 2390/1999 het bekendmaken van deze cijfers in de weg stond.
De begroting van de Gemeenschap is geen geheim. Als de Commissie weigert rekenschap af te leggen, is het enige mogelijke antwoord het onthouden van kwijting.

Van Dam
. Het verlenen van kwijting aan de Europese Commissie is verre van vanzelfsprekend. In voorgaande jaren waren de financiële onregelmatigheden dermate omvangrijk dat de kwijting moest worden geweigerd en dit leidde tot het aftreden van de Commissie-Santer. Ditmaal betreft het het begrotingsjaar 1998 en is de afweging extra lastig. De verantwoordelijkheid hiervoor lag geheel bij de vorige Commissie, maar we spreken erover met de huidige Commissie-Prodi. Deze heeft een begin gemaakt met een beter beheer en onderzoek van de fraude uit het verleden.
Dit voorjaar stelde het EP terecht verlening van kwijting 1999 uit om nadere opheldering en verbeteringen te bereiken. Deze zijn voor een belangrijk deel ook toegezegd, al is een percentage ernstige fouten van meer dan 5% nog altijd schrikbarend hoog. Dat het verslag van de Commissievergadering waarin de boete in de Flèchard-zaak werd gedecimeerd, onvindbaar is, is niet minder dan een aanfluiting.
De Commissie begrotingscontrole heeft spitsroeden gelopen tussen een hard oordeel en het voordeel van de twijfel. De gang van zaken rond de toelichting van de rapporteur is gênant te noemen en schaadt het aanzien van de commissie.
Staande voor de finale afweging om al dan niet kwijting te verlenen, hebben wij uiteindelijk de huidige Europese Commissie voor 1998 het voordeel van de twijfel gegund. Zij dient zich evenwel te realiseren dat dit geen precedent schept voor de kwijting 1999. Daarvoor is zij ten dele zelf verantwoordelijk en tevens heeft zij dan intussen gelegenheid gehad om orde op zaken te stellen.
  

De Voorzitter
Mevrouw Redondo heeft mij het woord gevraagd voor een motie van orde.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u willen verzoeken de stemming over het verslag betreffende de bescherming van de bossen naar de volgende vergadering te verdagen, aangezien ik verplichtingen heb en dit Parlement vandaag om 17.00 uur moet verlaten.

De Voorzitter
Mevrouw Redondo, er zijn verschillende wetgevingsverslagen die niet in stemming konden worden gebracht omdat er absoluut geen tijd meer was. Daarom zullen zij, zoals altijd, vanmiddag in stemming worden gebracht, na de stemming over de urgenties.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u dringend in de toekomst bij de stemming wetgevende teksten voorrang te geven. De eerste taak van het Parlement is immers wetten aan te nemen.

Ik ben het er niet mee eens dat wij vandaag al na anderhalf uur de zitting onderbroken hebben, maar daar zal ik mee moeten leven. Waar ik het absoluut niet mee eens ben, is dat bij het bepalen van de stemvolgorde wetgevende teksten automatisch pas op donderdagavond aan bod komen. Ik verzoek u de volgorde overeenkomstig te wijzigen.

De Voorzitter
Zoals u weet worden bepaalde besluiten door de Conferentie van voorzitters genomen. Normaal gesproken stemmen wij, als wij om 12.00 uur beginnen, een uur lang. Wij zijn vandaag om 12.15 uur begonnen en om 13.30 uur opgehouden. De stemming over een aantal resoluties, zoals die over de Europese Raad van Feira, Zimbabwe en mensenhandel, vergde niet zoveel tijd. De stemming over de ontwerpwetgevingsresoluties zal echter veel langer duren. Hoe dan ook, dit is geen probleem dat wij nu kunnen bespreken. Wij zullen rekening houden met uw opmerking en deze doorgeven aan de Conferentie van voorzitters. Zoals wij ons aan de volgorde hebben gehouden bij de stemming over alle aanbevelingen voor de tweede lezing - die ook verband houden met de wetgevende taken van het Parlement - zo zullen wij ons ook houden aan de volgorde van de stemming over de ontwerpen betreffende onze medebeslissingsbevoegdheden.

Roth-Behrendt
Neemt u mij niet kwalijk, mijnheer de Voorzitter, dat ik de draad nog even oppik waar ik die zojuist heb losgelaten en dat ik terugkom op wat de heer Swoboda net heeft gezegd. Mijnheer de Voorzitter, ik heb u volkomen begrepen. Maar om te beginnen is er besloten deze week op dinsdagmiddag geen stemming te houden. Wij waren ertegen. Een meerderheid van het Parlement, de rapporteur - mevrouw Redondo Jiménez of de heer Arvidsson en anderen - zouden er zeker ook tegen zijn geweest. Zo'n beslissing vereist van onze kant wel een zekere mate van flexibiliteit. In dit ietwat beperkte forum durf ik ook te zeggen - de meesten van ons zijn ervaren parlementsleden, en weten dit ook - dat vergaderingen in verschillende soorten zijn onder te verdelen. De vergadering van donderdag in juli is bijzonder delicaat. Dat weten wij, dat is misschien niet fraai, maar het is nu eenmaal zo. Daarom vraag ik u te onderzoeken of de vier wetgevende verslagen die nog op de agenda staan en die bij de stemming niet veel tijd meer in beslag zullen nemen, niet naar de volgende vergadering verplaatst kunnen worden. Mevrouw Redondo Jiménez heeft daar zelf om gevraagd, en ik steun haar daarin. De heer Arvidsson zal het er, hoop ik, ook mee eens zijn - het gaat hier allemaal om terreinen die ik ken -, en ik verzoek u contact op te nemen met de rapporteurs en de fracties. De heer Swoboda heeft het al gezegd, ik kan het voor mijn fractie alleen maar herhalen: wij zouden ermee akkoord gaan als deze vier wetgevende verslagen verplaatst werden naar de maand september of naar een vergadering in Brussel.

De Voorzitter
Mevrouw Roth-Behrendt, u weet dat ofwel ' s morgens aan het begin van de vergadering, ofwel aan het begin van de stemming een verzoek kan worden gedaan tot uitstel van stemming. Voordat wij vanmiddag met de stemmingen beginnen, kan dus de rapporteur of een andere collega vragen om uitstel van stemming tot september. Ik zou daar geen enkel bezwaar tegen hebben.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, u heeft volkomen gelijk, dat is de correcte procedure, maar als wij zo te werk gaan en het vaststaat dat voor mijn part de heer Swoboda of ik of iemand anders opstaat, dan is het niet meer dan eerlijk dat wij de rapporteurs van deze mogelijkheid op de hoogte brengen.

De Voorzitter
In ieder geval zal de Voorzitter die de vergadering tijdens de stemmingen zal leiden, op de hoogte worden gebracht van dit verzoek en hij zal natuurlijk het woord geven voor de formele indiening van dat verzoek.
Verslag-Rühle (A5-0167/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen het verslag-Rühle gestemd. Ten eerste staat daar volgens mij een verkeerd cijfer in. Voor de begroting 1998 staat, tenminste in de Italiaanse versie, een cijfer van niet minder dan 10.940.000 miljoen euro. Dat lijkt mij op het eerste gezicht een beetje teveel van het goede. Volgens zijn dat tenminste drie nullen teveel.
Dit gezegd zijnde wilde ik duidelijk maken dat de rapporteur zelf heeft gewezen op enkele aspecten in haar verslag die niet in orde zijn. Logischerwijs had zij dus moeten aanbevelen tegen haar eigen document te stemmen. Het zou echter goed zijn dat men van de hiermee gemoeide middelen tenminste een gedeelte beschikbaar zou stellen aan vrijwilligersverenigingen. Daarbij zijn heel veel gepensioneerden en oudere mensen betrokken die bereid zijn de wereld in te trekken om daar de landen te helpen die steun nodig hebben bij hun ontwikkeling.

Caullery
Tijdens de zitting van 13 april jongstleden heeft het Parlement terecht bepaald dat het besluit om de Commissie kwijting te verlenen voor het uitvoeren van de begroting van 1998 moet worden uitgesteld. Dit was een legitieme actie van het Parlement. De burgers van onze lidstaten hebben immers het recht te weten hoe het geld van de Europese Unie, dat wil zeggen hun geld, is uitgegeven.
Mijn fractie wil dat al het mogelijke wordt gedaan om de fraude en malversaties te bestrijden. In de verslagen van de dames Stauner en Rühle over het twijfelachtige beheer van de Commissie worden de nodige onregelmatigheden geconstateerd. We kunnen ons niet onverschillig tonen jegens deze constateringen omdat ze een aantasting vormen van het beeld en de geloofwaardigheid van de Gemeenschap als geheel.
Daarom moeten we onze conclusies trekken, waarde collega' s. De verantwoordelijke functionarissen mogen hun verdiende straf niet ontlopen. Verder dienen er transparantere procedures te komen. In de verslagen van de dames Rühle en Stauner, zoals ze binnen de Commissie begrotingscontrole zijn aangenomen, wordt hier overigens ook voor gepleit.
In het verslag van mevrouw Rühle over de verschillende EOF' s wordt de Commissie duidelijk op haar verantwoordelijkheden gewezen. We kunnen er namelijk in lezen dat er meer duidelijkheid moet bestaan over komende hulpprojecten van de Gemeenschap ten behoeve van de ontwikkelingslanden. Er wordt gepleit voor een eerlijker en doelmatiger ontwikkelingsbeleid. Mijn fractie is hier verheugd over.
Een betere controle kan leiden tot een eerlijker en rationeler gebruik van de Europese fondsen, met name in de ACS-landen. Deze controle mag evenwel niet als voorwendsel dienen om een heksenjacht te ontkenenen tegen een aantal functionarissen van dezelfde nationaliteit. Ik doel hiermee op de ongegronde heksenjacht tegen Frankrijk, dat een van de belangrijkste netto-betalers aan de Unie is.
Onze eerste zorg is het bewerkstelligen van een grotere transparantie in de financiën van de fracties in ons Parlement. De Europese burgers zouden er immers geen begrip voor hebben als wij dit vraagstuk geen prioriteit zouden geven. Ik verwijs hierbij dan ook naar de manier waarop onze instelling gehoor geeft aan de opmerkingen van de Rekenkamer. Verder dienen we overeenkomstig het Financieel Reglement te streven naar doelmatige hervormingen en transparantie.
Tenslotte zijn wij van mening dat er geen onduidelijkheid mag bestaan over de kwijtingsprocedure waarin het Verdrag voorziet. Deze procedure houdt immers verband met ons globale oordeel over het beheer van de Europese Commissie en de wijze waarop ze met een aantal specifieke vraagstukken is omgesprongen. Het is duidelijk dat bij een aantal van deze specifieke vraagstukken ernstige tekortkomingen zijn geconstateerd. Zelfs al gaat het hier om relatief kleine bedragen in vergelijking tot de totale begroting, dan nog zijn deze tekortkomingen ontoelaatbaar.
Wij hebben van de Commissie weliswaar aanvullende gegevens ontvangen betreffende het verslag-Stauner, waar we afgelopen voorjaar ook om hadden gevraagd, maar dat wil niet zeggen dat we de ontoelaatbare praktijken van de Commissie door de vingers willen zien. Deze praktijken hebben onze medeburgers immers nadeel berokkend.
Onze fractie verwelkomt de lovenswaardige inspanningen van de rapporteurs Stauner, Rühle en Kuhne. We zullen evenwel waakzaam moeten blijven. De praktijk zal uitwijzen in hoeverre de Europese Commissie haar beloften zal nakomen. Onze fractie wil zich daarom nu nog van stemming onthouden.
Verslag-Kuhne (A5-0189/2000)

Stauner
. (DE) Ik heb tegen het verlenen van kwijting aan de secretaris-generaal gestemd, omdat hij in verband met de koop van het ASP-gebouw in Brussel misleidende informatie verstrekt heeft aan de politieke instanties die de beslissingen moesten nemen.
De valse indruk is gewekt dat de Raad en de Commissie ermee ingestemd zouden hebben dat het gebouw met de hulp van de toenmalige projectontwikkelaar zou worden gefinancierd.
Voorts is de onjuiste indruk gewekt dat de financiering van het gebouw met hulp van de projectontwikkelaar een indirecte vorm van financiering zou zijn. Het Parlement is in 1998 daadwerkelijk een schuld van 472 miljoen ecu plus 7 miljard Belgische frank aangegaan bij een consortium van banken onder leiding van WestLB, zonder dat er op voorhand een aanbesteding in het publicatieblad had gestaan.
Volgens de bevindingen van de Rekenkamer zij daarbij bovendien de desbetreffende financiële regels overtreden.
Verslag-Papayannakis (A5-0193/2000)

Grossetête
Het schandaal omtrent de gekkekoeienziekte was kennelijk nodig om in te zien dat de traceerbaarheid en etikettering van voedselproducten verbeterd dienden te worden. Europa heeft veel te laat gereageerd en daarom aanzienlijke vertraging opgelopen met het etiketteren en traceren van rundvlees. Nu kunnen we, dankzij de unanimiteit die er binnen de Raad bestaat, blijk geven van enige vastberadenheid.
In het gemeenschappelijk standpunt dat ons is voorgelegd vinden we een groot aantal amendementen terug die ons Parlement in eerste lezing heeft aangenomen. Wat betreft de gegevens die verplicht op het etiket dienen te worden vermeld, de aanduiding van de oorsprong, de data van inwerkingtreding, het rundergehakt en de facultatieve etiketteringregeling, denk ik dat het Parlement tevreden mag zijn: de Raad heeft naar ons geluisterd.
Om die reden heb ik vastberaden mijn stem uitgebracht voor het onderhavige gemeenschappelijk standpunt en heb ik voor geen van de amendementen gestemd.
Het debat heeft zich toegespitst op een aantal specifieke punten. Ik denk hierbij met name aan de vermelding op het etiket van de categorie van het dier waarvan het vlees afkomstig is. Een aantal collega' s heeft ons in alle oprechtheid laten weten dat deze vermelding geenszins bijdraagt aan de verbetering van de traceerbaarheid van het rundvlees. Deze collega' s hebben gelijk.
Na de opeenvolgende voedselschandalen, die door ons Parlement altijd krachtig aan de kaak zijn gesteld, is het echter absoluut noodzakelijk dat we rekening houden met de zeer belangrijke rol die de consument in dit vraagstuk speelt. De consument heeft verzocht om een uitdrukkelijke vermelding van de categorie. Nu deze vermelding er komt, kan het consumentenvertrouwen dus worden vergroot.
We moeten een onderscheid maken tussen twee soorten informatie:
de informatie met behulp waarvan de traceerbaarheid kan worden verbeterd. Deze informatie is echter niet direct voor de eindconsument bedoeld. Daar is ze te specifiek voor, en formeel kunnen dus alleen professionals deze informatie interpreteren. Vanuit het oogpunt van de volksgezondheid is deze informatie echter van groot belang. Aan de hand van de vermeldingen kunnen controles worden uitgevoerd. Wij praten dan over het invoeren van een identificatie- en registratieregeling;
het tweede type informatie is direct bestemd voor burgers die, zoals u en ik, iedere dag vlees kopen. Wat willen deze burgers weten? Ze willen de zekerheid hebben dat het product dat ze gaan consumeren veilig is. Dankzij de identificatie- en registratieregeling kunnen de veiligheid en de kwaliteit van het rundvlees worden gewaarborgd. Voorts willen de burgers weten om welk soort vlees het gaat. Dit soort vermeldingen op het etiket richt zich direct tot de eindconsument en verschaft hem duidelijke informatie. Het is onjuist te veronderstellen dat dergelijke informatie zinloos is.
Integendeel, deze wijze van etikettering is even belangrijk als de garanties met betrekking tot de volksgezondheid.
Europa dient zijn burgers opnieuw vertrouwen te geven. Sinds het schandaal met de gekkekoeienziekte boycotten de burgers immers het rundvlees. De gehele agro-alimentaire sector lijdt ernstig onder deze crisis.
Deze twee manieren van informatieverstrekking staan elkaar niet in de weg, maar vullen elkaar juist aan. Ze dragen ieder op hun eigen niveau bij aan het herstel van het vertrouwen van de Europese consument.
Het vertrouwen van onze consumenten kan niet per decreet worden hersteld, maar moet echt gewonnen worden.
Verslag-Garcia-Orcoyen Tormo (A5-0165/2000)

Crowley
 - (EN) Het is een goede beleidsdoelstelling van de Europese Unie om ervoor te zorgen dat ondernemingen hun bedrijfsactiviteiten op een milieuvriendelijke manier uitvoeren. Het communautaire milieubeheer- en milieuauditsysteem - beter bekend als EMAS - is in het leven geroepen om bedrijven in de EU in staat te stellen hun milieubewuste bedrijfsvoering formeel te laten erkennen. In het debat van vandaag is de herziening van de oorspronkelijke verordening van 1993 aan de orde waarbij het communautaire milieubeheer- en milieuauditsysteem van kracht werd.
De criteria om in het EMAS-register opgenomen te worden, zijn zeer streng. In feite is het zo dat de resultaten van onderzoeken van alle nationale normeringsinstanties binnen de lidstaten van de Europese Unie openbaar worden gemaakt. Om voor een EMAS-registratie in aanmerking te komen, voert de betreffende nationale normeringsinstantie een uitgebreid en volledig onderzoek uit naar alle activiteiten van de aanvrager die het milieu kunnen beïnvloeden.
Krachtens de nieuwe verordening die we vandaag bespreken, kunnen ondernemingen in het MKB eenvoudiger in aanmerking komen voor een EMAS-registratie. Tot nu toe waren het vooral de grotere industriële bedrijven die om registratie verzochten op basis van het communautaire milieubeheer- en milieuauditsysteem.
Wij moeten ons ervan bewust zijn dat het EMAS-systeem de Europese variant is van de internationale norm ISO14001. In wezen is deze ISO-norm het equivalent van de ISO9000 voor Europese bedrijven, maar dan opgesteld vanuit milieuperspectief.
Het is een goed beleidsstreven van de Europese Unie om ervoor te zorgen dat alle bedrijven in Europa het milieu respecteren en maatregelen nemen om alle schadelijke gevolgen van hun activiteiten op het milieu te kunnen uitsluiten. Voorstellen die erop gericht zijn om het voor MKB-ondernemingen eenvoudiger te maken om zich op basis van het EMAS-systeem te laten registreren, hebben dan ook mijn volledige steun.
Als wij daadwerkelijk alle sectoren en ondernemingen in de Europese Unie in aanmerking willen laten komen voor een EMAS-registratie, dan zullen we, hoe strikt de criteria ook zijn, voor meer flexibiliteit binnen dat systeem moeten zorgen.
Ik steun dit programma en het verslag van ganser harte.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Breyer (A5-0166/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor de aanbeveling gestemd waarin minimumwaarden worden vastgesteld voor benzeen en koolmonoxide in de lucht. Ik ben natuurlijk voor deze maatregelen, aangezien ouderen en gepensioneerden, wier longen sowieso niet altijd in optimale staat verkeren, als eersten hierdoor schade kunnen oplopen. Afgezien daarvan wil ik nog verzoeken dat men zich in de toekomst niet alleen druk maakt over hetgeen de burgers inademen maar ook eens kijkt naar hetgeen werknemers binnenkrijgen die bijvoorbeeld met benzeen en koolmonoxide omgaan.
Wij moeten ervoor zorgen dat zij minder lang werken dan andere werknemers, opdat zij al met al toch de gemiddelde levensverwachting kunnen bereiken.
Mijns inziens moet de Europese Unie met name aandacht besteden aan de aantallen werknemers die gevaarlijke stoffen inademen, stoffen waartegen wij bijvoorbeeld voetgangers terecht willen beschermen. Ook moet de Unie kijken naar de manier waarop deze werknemers werken. Zij hebben gewoon meer bescherming nodig.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Jackson (A5-0164/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor deze aanbeveling gestemd en ik wil de rapporteur, mevrouw Jackson, van harte bedanken voor het feit dat zij er zo op heeft aangedrongen dat deze aanbeveling betreffende de organisatie van de milieu-inspecties in een richtlijn wordt omgezet. Het heeft geen zin als Parlement honderden en honderden richtlijnen, en belangrijke en nuttige stukken wetgeving goed te keuren als daarna geen concrete, efficiënte en toereikende controle wordt uitgeoefend op de daadwerkelijke toepassing van de daarin vervatte voorschriften. Wij moeten ervoor zorgen dat alle burgers van de Europese Unie hier baat bij hebben, zeer zeker wanneer, zoals ik zojuist al zei, het gaat om de veiligheid van ons milieu en wanneer de niet-naleving van de regels schade berokkenen aan met name ouderen en gepensioneerden.

Fitzsimons
 - (EN) De belangrijkste doelstelling van deze aanbeveling is een betere naleving van en een grotere bijdrage aan een meer consistente tenuitvoerlegging en handhaving van de communautaire wetgeving in de lidstaten. Deze ontwerpaanbeveling legt minimumcriteria vast voor de organisatie, uitvoering, follow-up en publicatie van milieu-inspecties.
De ontwerpaanbeveling voorziet in milieu-inspecties van alle industriële en andersoortige bedrijven waarvan de emissies en lozingen in het milieu moeten voldoen aan bepaalde goedkeurings- of vergunningsvoorschriften. Dit is in ieder geval van toepassing op alle bedrijven met milieuvergunningen die verleend zijn onder auspiciën van de bureaus voor milieubescherming.
Volgens de tekst van de aanbeveling omvatten de milieu-inspecties onder andere bezoeken ter plaatse, verificatie op het eigen toezicht door de exploitanten van de gecontroleerde installaties, controle van het bedrijfsterrein, van de apparatuur en van de functionaliteit van het milieubeheer en van de verslaglegging door de exploitanten.
Er is sprake van twee soorten inspecties: routinematige inspecties die worden uitgevoerd binnen het kader van een gepland inspectieprogramma, en niet-routinematige inspecties die als follow-up plaatsvinden bij klachten in verband met de uitgifte en verlenging of wijziging van diverse vergunningen.
Elke lidstaat dient vooraf plannen op te stellen voor milieu-inspectieactiviteiten voor zijn volledige grondgebied en de aanwezige installaties. Deze plannen zullen op basis van dit voorstel via uitgebreidere voorlichtingscampagnes dan voorheen openbaar worden gemaakt.
Krachtens deze ontwerpaanbeveling dienen in elk plan de volgende elementen gedefinieerd te worden: het geografisch gebied en de periode waar het plan voor geldt, de specifieke maatregelen voor de herziening van het plan, een beschrijving van de locaties en installatietypes waar het plan betrekking op heeft, een omschrijving van de programma's voor de routinematige milieu-inspecties, de maatregelen voor en een omschrijving van de niet-routinematige milieu-inspecties en de maatregelen om de coördinatie te bewerkstelligen tussen de verschillende inspectie-instanties.
Ik wil mevrouw Jackson graag complimenteren met haar verslag. Daarin beveelt zij aan om dit voorstel om te zetten in een richtlijn met een gelijke toepassing binnen de gehele Europese Unie. De rapporteurs zijn van mening dat de introductie van deze inspectiesystemen door de lidstaten uitsluitend via een richtlijn gerealiseerd kan worden. Als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid van dit Parlement ben ik er voorstander van dat de lidstaten geharmoniseerde milieu-inspecties instellen.
De Europese Raad moet in deze kwestie luisteren naar het Europees Parlement. Als gevolg van de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam moeten wij er ons allemaal bewust van zijn dat het Europees Parlement over een medebeschikkingsbevoegdheid beschikt met betrekking tot milieukwesties. Krachtens artikel 130 van het Verdrag van Maastricht is ook de Europese Unie bevoegd met betrekking tot milieukwesties.
De Europese Raad van 19/20 juni 2000 te Santa Maria da Feira

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, op de Raad van Feira van 19 en 20 juni jongstleden is men nogal hypocriet omgesprongen met een aantal vraagstukken. Ik zal daar vier voorbeelden van geven.
Oostenrijk is binnen de Raad formeel genegeerd. De veertien staatshoofden en regeringsleiders hebben dit land ten onrechte sancties opgelegd en weten nu niet hoe ze uit de impasse kunnen geraken die ze zelf gecreëerd hebben. Deze situatie is bijzonder ernstig, omdat ze aantoont dat de Unie de haar toegekende bevoegdheden eenvoudig kan aanwenden om zich tegen de democratische wens van een volk uit te spreken. We moeten ons hiervan terdege bewust zijn.
Wat het Handvest van de grondrechten betreft, deden de meeste staatshoofden en regeringsleiders het voorkomen alsof ze nog twijfelden of ze de sociale rechten hierin zouden opnemen en het document een dwingend karakter zouden geven. Ook op dit vlak hebben ze zich hypocriet getoond en hoopten ze dat ze de oppositie in slaap zouden kunnen sussen. In werkelijkheid was de meerderheid van dit gezelschap allang van plan een uitputtend en dwingend document op te stellen. Onder het voorwendsel dat de Europese waarden beter beschermd dienen te worden, willen ze immers de democratische zelfbeschikking van ieder afzonderlijk volk aan banden leggen. De regeringen zeggen dat ze de rechten van de burgers in één document willen opnemen, maar in feite willen ze de volkeren hun fundamentele recht op een eigen grondwet ontnemen, zodat ze niet langer hun eigen rechten kunnen opstellen op basis van hun eigen geschiedenis en cultuur.
Wat de uitbreiding betreft, wordt er binnen de Raad beweerd dat men snel resultaat wil zien bij de onderhandelingen. Tegelijkertijd werpt deze instelling echter nieuwe barrières op voor de kandidaat-lidstaten. Neem bijvoorbeeld het Handvest zelf. Het is evident dat het Handvest de onderhandelingen over de toetreding kan bemoeilijken.
Zelfs over het vraagstuk van de versterkte samenwerking, dat aan de agenda van de IGC is toegevoegd, is de Raad niet oprecht geweest. Deze instelling heeft niet duidelijk vermeld wat ze daadwerkelijk onder versterkte samenwerking verstaat. Ik heb zojuist binnen de Commissie constitutionele zaken Joschka Fischer een vraag over deze kwestie gesteld, maar hij heeft die vraag handig ontweken. Wij zullen er later op terugkomen.

Alavanos
Wij hebben vier belangrijke opmerkingen over het Portugees voorzitterschap en de afsluitende topconferentie van Santa Maria da Feira.
Ten eerste heeft de Europese Unie met de opzet van een Europese militaire en politiemacht en de vaststelling van een Atlantisch kader voor het optreden hiervan een nieuwe, gevaarlijke stap gezet in de richting van militarisering. Opbouwende besluiten ter bevordering van de vrede schitterden echter door afwezigheid, zoals ook blijkt uit het feit dat de situatie in Joegoslavië nog steeds muurvast zit.
Ten tweede gaan de ontwikkelingen in de intergouvernementele conferentie eerder de richting uit van een "Europa van twee snelheden" dan van meer democratie, zoals ook blijkt uit niet alleen de herhaaldelijke verwijzingen naar de "versterkte samenwerking" maar ook de voorstellen voor vermindering van het gewicht van de kleine landen in zowel de Raad als de Commissie.
Ten derde kon de Europese Unie, onder druk gezet door met name het Verenigd Koninkrijk, geen akkoord met een bindend tijdschema bereiken over belastinginformatie, waardoor de belastingparadijzen "in de Unie" vrij spel blijven houden.
Ten vierde heeft de halverwege het Portugees voorzitterschap plaatsgevonden Top van Lissabon een nieuw signaal de wereld ingestuurd waaruit blijkt dat het Europees sociaal model geleidelijk aan over de boeg wordt gegooid en wordt aangepast aan het Amerikaanse model.

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen vandaag voor de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad in Feira op 19 en 20 juni 2000. Wij doen dit, omdat wij een goed voorzitterschap graag kwijting willen verlenen voor zijn goede en vooruitstrevende agenda voor Europa, zoals ook blijkt uit het hoofdstuk van de resolutie over de opvolging van de Top in Lissabon. Dat wij voor de resolutie als geheel stemmen, betekent echter niet dat wij voorstander zijn van een uitbreiding van de agenda van de intergouvernementele conferentie en het opnemen van het Handvest van de grondrechten met juridische binding in het Verdrag. Wij verwijzen hiervoor naar onze stemverklaringen die wij naar aanleiding van de Top in Helsinki, de bijeenroeping van de intergouvernementele conferentie, het standpunt van het Europees Parlement inzake de intergouvernementele conferentie en de voorbereiding van de Top van Feira hebben gegeven.

Lulling
Ik heb niet voor de compromisresolutie kunnen stemmen. De paragraaf over de belastingheffing gaat immers niet ver genoeg en geeft een verkeerd oordeel over wat er daadwerkelijk in Feira is besloten.
Dit Parlement had beter zijn tevredenheid kunnen uiten over de vastberadenheid van de staatshoofden en regeringsleiders om voor het eind van 2002 een integraal akkoord te bewerkstelligen over het gehele fiscale pakket (belasting op de inkomsten uit spaartegoeden, belastingregeling voor bedrijven, rentes en heffingen). Natuurlijk hadden de staatshoofden en regeringsleiders moeten benadrukken dat het concurrentievermogen van de Europese financiële markten behouden moet blijven en dat daarom dit fiscale pakket vergezeld dient te gaan van vergelijkbare maatregelen in de belangrijkste derde landen en van identieke maatregelen in de kandidaat-lidstaten. De staatshoofden en regeringsleiders hadden verder van de Commissie moeten eisen dat zij hun regelmatig verslagen zou overleggen met betrekking tot de systemen voor informatie-uitwisseling en de bronbelastingstelsels voor spaargelden. Voorts hadden ze van de Commissie een verslag moeten eisen dat als basis zou moeten dienen voor het aannemen en ten uitvoer brengen van de richtlijn. Ik breng u in herinnering dat dit allemaal niet is gebeurd.
Ik weet dat de meningen over het compromis dat op fiscaal gebied in Feira is bewerkstelligd, zeer uiteen lopen. Kijk maar naar de berichtgeving in de Europese media. Ik zal hier enkele koppen citeren: "Ontwijkend compromis over de belasting op spaartegoeden" , "Twijfels over het fiscale compromis van Feira" , "Schijnakkoord en hardnekkige meningverschillen" , "Wankel akkoord" , "Bronbelasting, coëxistentie, niets?" of in het Duits: "Schotte Brown versterkt Londen als financieel centrum. Londen boekt succes in de belastingstrijd van de EU" , "Zwitserse banken zien geen reden om in te grijpen" , "Alvorens het bankgeheim kan worden opgeheven, zullen alle financiële centra moeten meewerken" .
De constatering in de Basler Zeitung van 24 juni jongstleden spreekt ook boekdelen: "Nog eerder zal de Matterhorn worden afgebroken dan dat de Zwitserse stemgerechtigden zullen instemmen met de opheffing van het bankgeheim en de minster van Financiën in Bern zullen toestaan belasting te innen voor Brussel" .
In deze context wijs ik u ook graag op de kop in de Écho van 24 juni, waarin wordt geconstateerd dat "zonder voldoende garanties Luxemburg de richtlijn over het belastingwezen zal blokkeren" en dat "de deelnemende centra zich ook moeten houden aan de uitwisseling van informatie" . Deze koppen geven goed weer wat er daadwerkelijk in Feira besloten is.
Het feit dat in onze resolutie wordt geklaagd over het tijdschema van Feira toont aan dat de opstellers van deze resolutie hetzij onwetend zijn, hetzij er teveel droombeelden op nahouden. Ik wil ze graag herinneren aan hetgeen de eerste minister van Luxemburg in Feira over de belasting op inkomsten uit spaartegoeden heeft gezegd: "er zijn nog zo' n vijftig technische vraagstukken waarover binnen de Raad nog nooit gedebatteerd is" .
Het getuigt derhalve van onverantwoordelijk weinig realiteitsbesef om in deze context te beweren dat bij het opstellen van het tijdschema onvoldoende rekening is gehouden met de urgentie van dit vraagstuk.

Souchet
Op het gezicht van de laatste voorzitter van de Raad was de verbazing te lezen toen hij maandagavond in onze aanwezigheid de balans opmaakte van het Portugese voorzitterschap: "Premier Antonio Guterres heeft laten weten dat we moeten waken voor intergouvernementele excessen. Het debat over het federale Europa, dat zojuist van start is gegaan, dient in zijn totaliteit te worden gevoerd". Is het niet tegenstrijdig dat de vertegenwoordiger van de lidstaten het gevaar van "intergouvernementele excessen" van de Europese Unie aan de kaak stelt?
De paradox is des te opvallender omdat vrijwel iedereen heeft kunnen aanschouwen dat de federale formules de Unie naar een impasse voeren. Dit geldt in het bijzonder voor het laatste federale plan met betrekking tot de versterkte samenwerking. Men denkt de onoverbrugbare kloof tussen federalisme en uitbreiding te kunnen dichten met het wondermiddel van de versterkte samenwerking. Gedurende het gehele Portugese voorzitterschap is er voortdurend over deze vorm van samenwerking gesproken. Zelfs president Chirac sprak erover, hier in dit Parlement. Hij presenteerde de versterkte samenwerking als een soort universele oplossing met een "voorhoede" van "pionierstaten" die de koers zouden moeten aangeven. Ik wil hierbij overigens opmerken dat begrippen als "voorhoede", die hier in de context van het Europese federalisme gebruikt worden, ook vroeger veelvuldig werden toegepast, maar dan in een geheel andere ideologische context.
Door op lyrische wijze dergelijke ideologische formules naar voren te brengen, verhult men de daadwerkelijke gevaren die ontstaan als het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid wordt gegeneraliseerd en dus de unanimiteitsregel wordt uitgeschakeld.
De kleine en middelgrote lidstaten stellen de versterkte samenwerking terecht aan de kaak omdat ze vinden dat deze vorm van samenwerking afbreuk doet aan hun waardigheid. Soevereiniteit staat immers garant voor gelijkheid en onderling respect. De versterkte samenwerking is gebaseerd op het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid en niet op het unanimiteitsbeginsel. Deze situatie kan leiden tot onhoudbare spanningen. De besluitvorming wordt immers de facto in handen gelegd van één enkel dominerend land. Het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid is dus weliswaar niet op 35 lidstaten toe te passen, maar wel op twee of drie. De "wonderoplossing" blijkt een dubbele bron van spanningen te zijn, die de Europese samenwerking ernstig kan aantasten.
Wij verzetten ons dus tegen de versterkte samenwerking, die gevaarlijke spanningen teweeg kan brengen. Daarom zijn wij voorstander van gedifferentieerde samenwerkingsvormen die door soevereine staten onderling worden aangeknoopt. Deze staten moeten dus vrij zijn om naar eigen goeddunken overeenkomsten te sluiten, voor zover deze de fundamentele belangen van hun partners niet schaden.

Mensenhandel

Bordes, Cauquil en Laquiller
De afgevaardigden van de arbeidersstrijd delen de verontwaardiging die in het aangenomen voorstel van de GUE/NGL-Fractie wordt geuit met betrekking tot de dood van 58 immigranten in Dover en alle andere slachtoffers die getracht hebben de buiten- of binnengrenzen van de Europese Unie over te steken.
Duizenden mensen worden door ellende naar gebieden gedreven waar ze hopen op een beter leven. Om aan deze situatie een einde te maken, zullen we ons moeten verzetten tegen een sociaal systeem waarbinnen een kleine groep mensen buitengewoon rijk en het merendeel van de wereldbevolking bijzonder arm is. Door middel van een stemming in dit Parlement zullen we overduidelijk niet wezenlijk kunnen bijdragen aan een eventuele omwenteling, die voor de mensheid overigens van levensbelang zou zijn.
Het is verschrikkelijk dat de huidige nationale en Europese instellingen geen actie ondernemen om daar waar ze kunnen veranderingen te bewerkstelligen. Het drama van Dover heeft zich tussen twee Europese landen afgespeeld. De prikkeldraadversperringen worden niet alleen aan de buitenkant van de Unie aangebracht, maar ook binnen de Unie om de inwoners van derde landen een halt toe te roepen. Deze versperringen kunnen dodelijke gevolgen hebben.
Het is niet toereikend om alleen de schoften aan te pakken die zich met de mensenhandel verrijken. Immigranten behoren over dezelfde rechten te beschikken als ieder ander mens. Het vrije verkeer van personen dient te worden gewaarborgd. Er moet een einde komen aan het immigratiebeleid dat ervoor verantwoordelijk is dat immigranten rechteloos zijn en door de politie als wild worden opgejaagd wanneer blijkt dat ze clandestien in de Unie verblijven.
Wij verzetten ons krachtig tegen het beleid van de Franse regering, die graag de rol van voorzitter van de Unie speelt, maar weigert 65.000 gastarbeiders te legaliseren die door zeer onrechtvaardige wetten hun verblijfsrechten in de Unie hebben verloren. Wij eisen dat deze groep mensen onmiddellijk wordt gelegaliseerd.

Miranda
Het drama dat zich in Dover heeft afgespeeld, waarbij 58 immigranten omkwamen, en het geval van de twee kinderen uit Guinee die een aantal maanden geleden in het landingsgestel van een Sabena-toestel doodvroren, zijn even zovele tragische aanwijzingen dat het samenwerkings- en ontwikkelingsbeleid niet goed functioneert, en dat het immigratie- en asielbeleid zoals dat in een deel van de Europese Unie en de lidstaten wordt gevoerd, inadequaat is.
Deze gegevens - welbeschouwd een aanklacht tegen de globalisering - geven aan dat we dringend een beleid en mechanismen moeten ontwikkelen die de kloof tussen de geïndustrialiseerde landen en de zich ontwikkelende landen kunnen verkleinen. Het is hoog tijd dat we gedurfde en tolerante nationale en communautaire wettelijke maatregelen ontwikkelen op het gebied van de immigratie. Die maatregelen dienen vooral gericht te zijn op verbetering van de opvang van de immigranten, hun integratie en erkenning van hun burgerrechten, alsook hun economische, sociale en culturele rechten.
Met dat doel voor ogen stellen we een ontwerpresolutie voor. Onze resolutie wijkt sterk af van het compromisvoorstel, dat we dan ook niet ondersteunen en zelfs regelrecht verwerpen. Die resolutie gaat namelijk uit van de idee van een soort Europees bolwerk, waar de oplossing voor migratieproblematiek vooral in de politionele sfeer gezocht wordt.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn stemverklaring schriftelijk indienen. Mag ik mijn tijd hier wijden aan een motie van orde?
Indertijd konden we, als we tijdens de stemming aanwezig waren geweest en schriftelijk een stemverklaring hadden ingediend, de vergaderzaal verlaten. De Voorzitter had dan immers medegedeeld welke schriftelijke stemverklaringen er over een bepaald verslag waren binnengekomen. Nu moeten we wachten. Gisteren heb ik 40 minuten moeten wachten om mede te kunnen delen dat ik mijn stemverklaring schriftelijk zou indienen. Wat een tijdverspilling. Er is hier sprak van een enigszins onmenselijke situatie: wij stemmen van 12.00 tot 13.30 uur. Vervolgens moeten we hier tot 16.00 uur blijven om te kunnen mededelen dat we een schriftelijke stemverklaring willen indienen.
De diensten hebben me verteld dat ik bij u moest zijn. Misschien kunt u wat meer duidelijkheid over deze situatie verschaffen. Ik vind het prima dat de leden die niet aan de stemming over een verslag deelnemen geen schriftelijke stemverklaring mogen indienen, maar waarom moeten de leden die wel aan de stemming hebben deelgenomen en een schriftelijke stemverklaring willen indienen hier nog een half uur wachten? Kunt u mij vertellen wat de reden hiervan is?

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, op wie wordt u eigenlijk boos? U moet boos worden op uw collega' s die stemverklaringen willen afleggen! Als alle hier aanwezigen hun stemverklaring schriftelijk zouden afleggen, was u ook eerder aan de beurt geweest met uw stemverklaring. Uw collega' s hebben echter het recht een stemverklaring af te leggen over alle verslagen waarover wordt gestemd.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag commentaar geven op punten 2 en 3, waarin gesteld wordt dat de intergouvernementele conferentie van essentieel belang is voor de uitbreiding. Dat is niet het geval. Het meest doorslaggevend is vooral hoe de onderhandelingen met de kandidaatlanden vorderen en welke resultaten er geboekt worden. Er is vooralsnog geen einddatum vastgesteld en de kandidaatlanden zijn van mening dat de EU bijzonder onnauwkeurig is over haar positie.
Ik wil ook iets opmerken over punt 10. De inhoud daarvan betekent volgens mij een ongelukkige ontwikkeling in de richting van een militarisering van de Europese Unie. Dit zeg ik ook als vertegenwoordiger van een niet-gebonden land.
Tot slot wil ik iets opmerken over punt 11, waarin gesproken wordt over 'een positieve stap in de richting van de noodzakelijke harmonisatie van de belastingen in Europa' . Waar slaat dit op? Ik wil in dit verband de Zweedse grondwet citeren, waarin 'het oeroude recht van het Zweedse volk om belasting te heffen' genoemd wordt.
(De vergadering wordt om 13.50 onderbroken en om 15.00 uur hervat)

ACTUALITEITENDEBAT
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.
Het woord is aan de heer Maaten die een beroep wil doen op het Reglement.

Maaten
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag het woord voeren aan het begin van het actualiteitendebat, omdat ik denk dat dit, als ik het Reglement inkijk bij artikel 46, het goede moment is om dat te doen. Er staat namelijk op de agenda straks een resolutie over EURO2000 en hooligans. En hoewel wij er zeker voor zijn om deze zaak te bediscussiëren, staan daar elementen in die op dit moment nog onderzocht worden door de juridische autoriteiten in Nederland. Wij denken dat het dus vooruitlopen is op dat juridisch onderzoek om daar nu reeds over te oordelen. Ik wil daarom voorstellen, op basis van artikel 146, om de discussie over die resolutie uit te stellen tot onze zitting in september. Ik zie voorts in dat artikel dat zo'n verzoek dan ook onmiddellijk in stemming moet worden gebracht.

De Voorzitter
Waarde collega, ik wil allereerst aangeven dat het artikel waaraan u refereert alleen van toepassing is als het verzoek door een fractie of ten minste 32 leden is ingediend.
Verder is artikel 146 niet van toepassing op het actualiteitendebat. Het kader van het actualiteitendebat wordt immers aan het begin van de vergaderperiode vastgesteld. De procedure is niet hetzelfde als bij een terugverwijzing naar de bevoegde commissie. Een onderwerp voor het actualiteitendebat kan dus alleen goedgekeurd of afgekeurd worden. Als het wordt goedgekeurd, zullen we de procedure tot het einde moeten volgen en dient het debat plaats te vinden.

Bautista Ojeda
Mevrouw de Voorzitter, in de baai van Algeciras heerst bezorgdheid over de aanwezigheid van een defecte Britse atoomonderzeeër, de HM Tireless, die zich daar reeds meer dan twee maanden bevindt. Naar het schijnt vertoont het koelsysteem een bijzonder ernstig defect. Ik zou u willen verzoeken mevrouw Fontaine van deze bezorgdheid deelgenoot te maken zodat zij bij de bevoegde instanties de nodige stappen kan ondernemen.
Volgens de laatste berichten is het de bedoeling de onderzeeër ter plekke te repareren. De inwoners van het gebied verzetten zich hiertegen middels een gezamenlijke resolutie van alle politieke partijen, die vandaag is aangenomen.
Vanaf dit forum verzoeken wij de Britse regering met klem het geval onmiddellijk uit de baai te slepen en in Engeland te repareren, in de veronderstelling dat ze daar tenminste over de nodige installaties beschikken.

De Voorzitter
Waarde collega, uw verzoek zal worden doorgegeven aan mevrouw Fontaine, die er bijzondere aandacht aan zal besteden. Daar ben ik zeker van.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, er zijn toch fracties die het verzoek van de heer Maaten steunen. Hij heeft gesproken namens de ELDR-Fractie en ik sluit me namens de EDD-Fractie bij zijn verzoek aan. Ik verzoek u dus nu tot stemming over te gaan conform het Reglement.

De Voorzitter
Nee, mijnheer Blokland, uw verzoek is niet conform het Reglement. Er kan niet worden gestemd over het al dan niet uitstellen van een onderwerp dat staat ingeschreven op de agenda van het actualiteitendebat. Voor actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties gelden aparte regels. De agenda van het actualiteitendebat is maandag in stemming gebracht en het soevereine Parlement heeft het kader van dit debat vastgesteld. Aangezien het om een dringende kwestie gaat, kan van uitstel geen sprake zijn. Uiteraard kunnen de argumenten van u en de heer Maaten in overweging worden genomen tijdens het debat, maar ik zal uw verzoek tot uitstel van dit debat niet in stemming brengen.

Blokland
Voorzitter, u legt het op een bepaalde manier uit, maar ik heb de tekst erop nagelezen en er staat helemaal niet dat er een uitsluiting is voor urgentiedebatten. Het is zo dat over ieder onderwerp dat maandag op de agenda wordt opgenomen door de vergadering, vervolgens in de loop van de week kan worden besloten om het bij nader inzien met nieuwe argumenten weer af te voeren. Er zijn hier nieuwe argumenten. Wij weten inmiddels dat de Nederlandse justitie onderzoek instelt. Dus het lijkt mij duidelijk dat toen wij maandag het besluit namen om hierover te spreken die kennis ons ontbrak. Wij hebben nieuwe informatie. Daar moeten wij rekening mee houden. Dus ik denk dat uw uitleg van het Reglement niet naar de letter van het Reglement is.

De Voorzitter
Mijnheer Blokland, mijn interpretatie komt overeen met de letter en geest van ons Reglement. We hebben het hier over het vaststellen van de agenda. Ik heb duidelijk aangegeven dat de agenda door ons Parlement aan het begin van de vergaderperiode wordt vastgesteld, en dat is ook gebeurd. Afgezien hiervan kunt u desgewenst tijdens het debat nieuwe elementen aanvoeren die bij de stemming van nut kunnen zijn voor onze collega' s. Ik blijf echter bij mijn interpretatie wat betreft de agenda van actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Knörr Borràs
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij enkel aansluiten bij de woorden van mijn Andalusische collega van de Partido Andalucista en ik stel voor dat de Britse atoomduikboot in de tuinen van Buckingham Palace wordt gerepareerd. Dat ze het genoemde "gedrocht" maar daarheen sturen.

De Voorzitter
Waarde collega' s, er zijn heel wat argumenten aangevoerd met betrekking tot het vraagstuk inzake het uitstel. Ik blijf evenwel bij mijn standpunt en stel u voor onmiddellijk aan te vangen met het debat over de Fiji- en Salomonseilanden. Onze collega' s wachten hier immers op.

Fiji- en Salomonseilanden
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
B5-0607/2000 van de heer Speroni, namens de TDI-Fractie, over de Fiji-eilanden;
B5-0616/2000 van mevrouw Ludford, namens de ELDR-Fractie, over de situatie op de Fiji- en Salomonseilanden;
B5-0620/2000 van de heren Corrie en Van Hecke, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie op de Fiji- en Salomonseilanden;
B5-0629/2000 van de heer Marset Campos, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie op de Fiji- en Salomonseilanden;
B5-0636/2000 van de heer Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie op de Fiji-eilanden;
B5-0640/2000 van de heer Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie op de Salomonseilanden;
B5-0644/2000 van de heren Van den Berg en Kinnock, namens de PSE-Fractie, over de Fiji- en Salomonseilanden.

Speroni
Mevrouw de Voorzitter, de gebeurtenissen op de Fiji-eilanden tonen eens te meer aan dat degenen die in multi-etnische en multiraciale samenlevingen geloven pathetische illusionisten zijn. Het conflict dat op die eilanden is ontbrand tussen de oorspronkelijke bewoners en de immigranten heeft weliswaar tot toe nu toe niet veel bloed doen vloeien, maar is niettemin explosief. Dezelfde gebeurtenissen doen zich overigens ook voor op de nabije Salomonseilanden en in verschillende andere delen van de wereld. Denkt u maar eens aan hetgeen gebeurt in het gebied van de Grote Meren in Afrika, denkt u eens aan het eiland Timor en de Molukken. Daaruit blijkt dat het ondanks alle goede bedoelingen van degenen die ook op dit gebied een totale mondialisering willen, eenillusie is te streven naar samenleving tussen totaal verschillende gemeenschappen met totaal verschillende tradities, culturen en geschiedenissen.
Daarom moet men mijns inziens vooral de aandacht toespitsen op de bescherming van de inheemse bevolkingsgroepen. Men moet voorkomen dat de oorspronkelijke inwoners van Fiji hetzelfde lot beschoren zal zijn als de Zuid-Amerikaanse indianen, de oorspronkelijke bewoners van Noord- en Midden-Amerika. Men moet hun cultuur beschermen door controle uit te oefenen op de ongebreidelde immigratie. Laten wij voorkomen dat hetgeen daar gebeurt - en helaas al gebeurd is op de Balkan - naar Europa overslaat.

Ludford
Mevrouw de Voorzitter, in dit Parlement zijn we terecht alert op situaties waarin etnische spanningen kunnen leiden tot conflicten en pogingen om de democratie en de rechtstaat ten val te brengen. Op zowel de Fiji- als de Salomonseilanden zijn de democratische regering en de rechtstaat ondermijnd. Wat Fiji betreft, moeten wij ernaar streven om de legitieme regering weer aan de macht te brengen die in 1997 is gekozen op basis van een multiraciale grondwet die door beide groepen - de autochtone bevolkingsgroep en die van Indonesische afkomst - is goedgekeurd. Het geweld tegen eigendommen en mensen moet stoppen en de gijzelaars moeten vrijgelaten worden.
De interim-burgerregering die op de Fiji-eilanden is geïnstalleerd, kan de constitutionele en democratische toets der kritiek niet doorstaan. Wij verzoeken de Commissie derhalve een begin te maken met het vaststellen van de procedures om de ontwikkelingssamenwerking met Fiji op te schorten. De belegerde inwoners van Fiji wachten op steun van de Europese Unie, die zij zien als een baken van democratie en rassengelijkheid. Wij willen daarnaast de Salomonseilanden waarschuwen dat er ook in hun geval sprake kan zijn van een opschorting van de steun teneinde de democratie, vrede en stabiliteit te herstellen.

Corrie
Mevrouw de Voorzitter, voordat ik mij zal concentreren op de Salomonseilanden, wil ik kort iets zeggen over Fiji. Mijn ACS-EU-ondervoorzitter is een van de gijzelaars en ik zou u willen vragen om een steunbetuiging aan zijn familie te sturen.
De ACS-EU-delegatie heeft de Salomonseilanden bezocht om de etnische spanningen daar te onderzoeken. Na de besprekingen was het heel duidelijk dat een staatsgreep niet lang op zich kon laten wachten. Waarom is het zo ver gekomen? Toen wij aankwamen, troffen wij een groot vacuüm aan. Er was geen enkele dialoog tussen de rivaliserende partijen. Het parlement functioneerde niet. Er was geen sprake van gezagshandhaving omdat de politiemensen van overdag, 's avonds actief waren als Maleisische militanten, die op de ochtend van de staatsgreep hun wapenarsenaal ter beschikking van de Maleisiërs hebben gesteld.
Guadalcanal is voor 99,9% in handen van de IMF-groep en alleen Honiara City is nog in handen van de Maleisiërs. Deze situatie is onhoudbaar. Het etnische conflict is helemaal terug te voeren op de verdrijving van 40.000 Maleisiërs uit Guadalcanal naar hun eigen eiland; terug naar erbarmelijke omstandigheden, zonder enige compensatie. Omdat zij echter al het werk deden, is het economische leven in Guadalcanal, zowel in de stedelijke gebieden als op het platteland, helemaal tot stilstand gekomen.
De aanwezigheid van mevrouw Kinnock en mijzelf heeft voor enige verbetering in de situatie gezorgd. Wij hebben een dialoog tot stand gebracht. Wij hebben ervoor gezorgd dat de eis dat de premier binnen 48 uur zou aftreden, werd ingetrokken. Wij hebben het advies gegeven om het parlement weer bijeen te roepen voor een debat over de situatie. Dat advies is nu opgevolgd. Het is verbazingwekkend dat de leider van de oppositie de nieuwe premier is. Dit resultaat kon alleen maar bereikt worden doordat wij erop gewezen hebben dat de Europese Unie de steun in zou kunnen trekken als de staatsgreep met geweld zou worden voltrokken. Die steun bedraagt overigens 25% van hun BNP.
Het land is echter failliet en de nieuwe premier zal met dezelfde problemen geconfronteerd worden als de vorige. Hij moet de parlementaire structuur activeren, een wapenstilstand proberen te realiseren en daarna besprekingen gaan voeren over compensatie met steun van buitenaf. Die steun zal ook nodig zijn bij het herstellen van de rechtstaat.
Tot slot zou ik de leden van het delegatiekantoor ter plaatse willen bedanken voor hun ondersteuning.

Rod
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, het gebied van de Stille Oceaan roept altijd paradijselijke visoenen op: stranden, kokospalmen en zon. De realiteit is momenteel echter niet zo rooskleurig. De twee staatsgrepen die zich de laatste tijd in Fiji hebben voorgedaan, maken duidelijk dat de armoede de landen in deze regio heeft gedestabiliseerd en verdeeld. Wat mij in dit vraagstuk verbaast is de passieve houding van onze instellingen. Als verklaring voor deze conflicten worden altijd etnische spanningen aangevoerd. Ieder weet echter goed dat deze spanningen niet de daadwerkelijke oorzaak van de conflicten zijn. Op de Salomonseilanden is het overgrote deel van de burgers Melanesisch en christen. In Fiji is bijna de helft van de bevolking van Indische afkomst, maar hun voorouders hebben zich al vorige eeuw op Fiji gevestigd. Ondanks deze verschillen horen de diverse bevolkingsgroepen gewoon op Fiji thuis.
Mijns inziens deze etnische conflicten niet de werkelijke oorzaken. Zo wordt er niet gesproken over de rol die multinationals en plaatselijke politici spelen in deze conflicten, waar zij immers baat bij hebben. De multinationals hebben in tijden van instabiliteit minder verplichtingen op sociaal, fiscaal en milieukundig gebied omdat de staat dan zwak is. Bovendien zijn conflicten goed voor de wapenindustrie. De verschillende politieke groeperingen moeten immers bewapend worden.
De politici worden in deze conflictsituatie tegen elkaar opgezet. Vergelijk het maar met de wijze waarop extreem-rechts bij ons ageert. Hierdoor kunnen politici politieke ruimte voor zichzelf creëren en aan de macht blijven. Een dergelijke situatie is echter alleen mogelijk als de bevolking arm en onwetend is. In het onderhavige geval kunnen sommige politici zich dankzij de beide conflicten in het zadel werken of zich bevoegdheden toe-eigenen die ze via de stembus nooit gekregen zouden hebben.
De staatsgreep in Fiji is gepleegd door een failliete zakenman die zich beroept op zijn oude Fijische oorspong om zijn daad te legitimeren. Ook de nieuwe eerste minister komt uit de zakenwereld. Op de Salomonseilanden is na schijnverkiezingen met veel wapenvertoon een nieuwe eerste minister aan de macht gekomen. Deze twee voorbeelden onderschrijven ons beeld van het conflict.
De gezamenlijke resolutie, waarin wordt verzocht om herstel van de oude situatie, is echter te moralistisch. Zoals zo vaak het geval is, wordt in deze resolutie voorbij gegaan aan de daadwerkelijke oorzaak van deze conflicten, namelijk de armoede en de belangen van de economische en politieke actoren. Vanuit dit oogpunt denk ik dat we, als we werkelijk doelmatig te werk willen gaan en nieuwe conflicten willen voorkomen, een bijdrage moeten leveren aan de ontwikkeling van het onderwijs, de plaatselijke economie en de lokale democratie. Alleen zo kunnen we wellicht veranderingen bewerkstelligen.

Moraes
Mevrouw de Voorzitter, mijn opmerkingen betreffen de kwestie-Fiji. Een aantal dagen geleden werd ons Parlement vereerd met een bezoek van een aantal etnische Fiji-Indiërs, vertegenwoordigers van deze gemeenschap en de Indiase diaspora, die zich zorgen maken over deze conflicten. Zij verwoordden hun grote zorg over de situatie in Fiji, over de symboliek ervan en over het mogelijk effect op Indiase gemeenschappen in andere gebieden ter wereld. Zij maakten zich niet specifiek zorgen om de etnisch-Indiase gemeenschap. Hun zorg gold Fiji als geheel. In 1997 kreeg Fiji een multiraciale grondwet, die bedoeld was om de etnische problemen op de eilanden, waaronder die van het grondbezit, op te lossen. Deze grondwet werd unaniem goedgekeurd door een voornamelijk uit etnische Fijiërs bestaand parlement en kreeg de zegen van de Grote Raad van Leiders. Het was een grondwetmodel voor een multiraciale maatschappij en een florerend eiland. Het is duidelijk dat deze grondwet inmiddels door wetteloosheid en geweld is ondermijnd, maar we moeten verder kijken en ons buigen over de oorzaken van het conflict. Het Parlement moet ervoor zorgen dat wij in de landen die wij steun bieden controleren of de rust en orde niet worden verstoord, en aandacht hebben voor de belangen van die etnische minderheden die gevaar lopen. De zorgen die werden geuit zijn zeker niet ongegrond. Wij zijn bij machte om de hulp op te schorten als we menen dat er iets mis dreigt te gaan in Fiji. Glenys Kinnock, ikzelf en andere collega's die met de etnisch-Indiase gemeenschap hebben gesproken willen hen helpen met het zoeken naar een oplossing voor dit conflict.

Verheugen
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, sinds 18 mei volgt de Commissie de gebeurtenissen in Fiji met toenemende bezorgdheid. Het is erg ontmoedigend toe te kijken terwijl de verworvenheden van een heel decennium verloren dreigen te gaan. We hadden daar een grondwet die niet op racisme was gebaseerd. Die is nu afgeschaft. We hadden daar een democratisch gekozen regering. Die is nu afgezet en vervangen door een burgerregering die door het leger is benoemd.
Fiji heeft nu al enorme economische schade geleden. Het land riskeert het vertrouwen van investeerders te verliezen. Politiek gezien riskeert Fiji, dat vol trots zijn naam wou geven aan het nieuwe, voor twintig jaar gesloten partnerschapsverdrag tussen de ACS-landen en de Europese Unie, een aanzienlijke verslechtering van zijn betrekkingen met de internationale gemeenschap. Het riskeert zelfs uit het Gemenebest gezet te worden.
De Commissie formuleert momenteel een voorstel voor de Raad over de toepassing van artikel 366 uit het Verdrag van Lomé, omdat wij van mening zijn dat de pijlers van dit verdrag - democratie, rechtsstaat en respect voor de mensenrechten - in Fiji in hun voortbestaan worden bedreigd. Ik wil er nog eens op wijzen dat volgens deze bepaling eerst overleg dient plaats te vinden tussen de partijen. Verdere maatregelen of sancties komen pas in tweede instantie aan de orde, op basis van de uitkomst en de evaluatie van het overleg. Daarom is het momenteel nog te vroeg om verdere maatregelen of sancties te overwegen. Welk antwoord we ook geven, het moet doordacht en gericht zijn. Wij moeten vermijden dat er dingen gebeuren als bij het handelsverbod dat Australische en Nieuw-Zeelandse vakbonden hebben geëist, met als gevolg dat meer dan 4000 werknemers in de confectie-industrie en de toeristische sector op straat kwamen te staan.
Dan wil ik het nu over de Salomonseilanden hebben. Ook daar slaat de Commissie met zorg de verslechtering van de veiligheidssituatie gade. De Commissie steunt de onderhandelaars in hun streven de openstaande kwesties en meningsverschillen van de betrokken partijen open en zonder dreiging van geweld ter sprake te brengen. Zodra de politieke en veiligheidssituatie ons daartoe in staat stelt, biedt de Commissie haar instrumenten voor de ondersteuning van het vredesproces aan.

De Voorzitter
Het gecombineerde debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Tibet
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
B5-0608/2000 van de heer Pannella e.a., namens de TDI-Fractie, over de noodzaak de Chinese kolonisatie een halt toe te roepen en een nieuwe status voor Tibet aan te nemen;
B5-0610/2000 van mevrouw Sanders-ten Holte, namens de ELDR-Fractie, over de urgente noodzaak van onderhandelingen tussen China en Tibet met het oog op de aanneming van een nieuwe status voor Tibet;
B5-0617/2000 van de leden Muscardini en Collins, namens de UEN-Fractie, over Tibet;
B5-0621/2000 van de leden Thomas Mann en Bowis, namens de PPE-DE-Fractie, over de armoedebestrijding in West-China en over de toekomst van Tibet;
B5-0641/2000 van de leden Messner en Frassoni, namens de Verts/ALE-Fractie, over de urgente noodzaak van onderhandelingen tussen China en Tibet met het oog op de aanneming van een nieuwe status voor Tibet;
B5-0645/2000 van de leden Sakellariou en Veltroni, namens de PSE-Fractie, over Tibet.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, door straks deze belangrijke tekst over Tibet aan te nemen, kunnen we vanuit kwalitatief oogpunt belangrijke vorderingen bewerkstelligen in deze zeer belangrijke strijd.
Deze strijd heeft betrekking op de rechtsregels. Ik doel hiermee in het bijzonder op de internationale rechtsregels. Tibet is in 1949 door Chinese troepen ingenomen en wordt sindsdien door China bezet en gekoloniseerd.
Ik denk dat wij ons en masse achter deze resolutie moeten scharen. We moeten ons echter ook uitspreken voor het amendement dat door de heer Thomas Mann, de liberale fractie en de groenen is ingediend. In dit amendement staat het verzoek aan onze regeringen de erkenning van de Tibetaanse regering in overweging te nemen als de Chinese autoriteiten en de Tibetaanse regering in ballingschap er niet in slagen binnen drie jaar een overeenkomst te sluiten waarin Tibet een substantiële autonomie wordt toegekend.
We kunnen de autoriteiten in Peking niet langer de vrije hand geven in deze kwestie. We moeten ze dwingen een oplossing te bewerkstelligen en kenbaar maken dat het Europees Parlement deze 50 jaar oude kwestie opgelost wil zien. Ons Parlement dient hiertoe actie te ondernemen.
Ik wil hier met name een beroep doen op de linksgeoriënteerde leden, ofwel de socialisten en de communisten. U dient niet langer met twee maten te meten. U herinnert zich nog ongetwijfeld allen de bevrijdingsoorlogen die zich in Vietnam en in Algerije en andere Afrikaanse landen hebben afgespeeld. U bent allen op de hoogte van de gevolgen van deze oorlogen. Zo is Vietnam nog altijd in de greep van een dictatoriaal en totalitair bewind.
In Tibet vindt momenteel een geweldloze strijd voor democratie plaats. Er is geen enkele reden om de strijd, die we indertijd met velen hebben gevoerd, nu hier op te geven. Bij het Tibetaanse vraagstuk dienen de rechtsregels centraal komen te staan. De internationale gemeenschap dient de geweldloze strijd in Tibet te steunen.
China is een groot land dat recht heeft op democratie. Niemand zal dit betwisten. De Tibetanen behoren echter net ieder ander volk het recht te hebben om als autonome gemeenschap en overeenkomstig de eigen culturele waarden te leven.
Ik doe daarom een dringend beroep op onze socialistische en communistische vrienden om voor deze resolutie en dit amendement te stemmen, zodat ons Parlement nu eindelijk eens voorop kan lopen in deze strijd voor vrijheid, democratie en geweldloosheid.

Sanders-Ten Holte
Mevrouw de Voorzitter, happy birthday Dalai Lama! Maar ik weet niet of het wel zo'n gelukkige dag is voor hem, want de belangrijkste bijdrage van de Europese Unie aan de wereld is immers op de bres staan voor het respecteren van mensenrechten en de democratie, en die worden in Tibet nog steeds met voeten getreden. In dat licht wil ik de volgende punten aan de orde stellen.
Ten eerste, hoe kan het dat er nog steeds geen echte dialoog op officieel niveau is tussen de Chinese regering en de Tibetaanse regering in ballingschap. Allerlei zogenaamde indirecte contacten leiden tot niets. Vanuit het Europees Parlement moeten wij ons harder opstellen om het principe van geweldloosheid te ondersteunen, en daartoe dient deze resolutie.
Ten tweede, hoe kan het dat een gerenommeerde instelling als de Wereldbank op het punt staat een Chinees programma te financieren dat gewoon een ordinaire kolonisatie van Tibet inhoudt? Dat moet voorkomen worden en daartoe dient deze resolutie.
Ten derde, hoe kan het dat ook de Europese Unie de economische belangen in haar relatie met China laat prevaleren. Het kan toch niet zo zijn dat we het Tibetaanse volk alleen aandacht schenken als het ons uitkomt.
Kortom, mevrouw de Voorzitter, zorg ervoor dat de échte dialoog tot stand komt volgens de lijnen van het vijfpunten-vredesplan van de Dalai Lama; dan wordt het een happy day voor het gehele Tibetaanse volk.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Verheugen, dames en heren, morgen neemt de Wereldbank een beslissing die grote gevolgen heeft voor Tibet. In het westen van China dient de armoede met internationale steun gelenigd worden, en wie zou uit principe niet bereid zijn mensen te helpen die zichzelf nauwelijks bedruipen kunnen? In het kader van dit project moeten echter 58.000 mensen onder dwang naar Tibet verhuizen, in een omvang dus die ertoe kan leiden dat de Tibetanen in eigen land geleidelijk in de minderheid raken, en dat nadat hun cultuur en hun kloosters decennialang vernield zijn, zijzelf vervolgd zijn en hun levens werden bedreigd.
De leden van onze Interfractiewerkgroep "Tibet" en vele andere leden van het Europees Parlement hebben zich 14 dagen geleden tot de president van de Wereldbank in Washington gericht met een oproep de eigen beginselen niet te schenden. Die bestaan er onder meer in dat bedreigde volkeren beschermd dienen te worden. Wij hebben de nationale parlementen aangeschreven, de ministeries van Financiën in Europa, de Verenigde Staten en andere continenten, en natuurlijk ook commissaris Chris Patten. We hebben de leden van de raad van bestuur van de Wereldbank met klem verzocht eerst het verslag van de onafhankelijke inspecteurs grondig te bestuderen. Die uiten namelijk ernstige bedenkingen. Zij vragen zich af of de massale verhuizing in het kader van een irrigatieprogramma wel verantwoord is, zowel sociaal als milieutechnisch. Als er openbare gelden gebruikt worden, moet de motivatie daarvoor evengoed openbaar gemaakt worden.
Gesterkt door het verwachte lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie is China zich steeds meer bewust van zijn rol als wereldmacht in opkomst, zoals ik onlangs zelf in Peking heb kunnen vaststellen. Dit brengt echter tegelijkertijd de verplichting met zich mee verantwoorder op te gaan treden en bijvoorbeeld het concept "één land - meerdere stelsels" in de praktijk te brengen. De aan Tibet in het vooruitzicht gestelde volledige autonomie moet nu eindelijk ook verleend worden. Vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting en een eigen cultureel en sociaal leven maken daar deel van uit. Er moeten bilaterale gesprekken gevoerd worden met gevolmachtigde vertegenwoordigers. De dalai lama staat hiervoor te allen tijde ter beschikking. Hij is laureaat van de Nobelprijs voor de vrede en geniet wereldwijde erkenning. Vandaag - mijn collega heeft ons hierop attent gemaakt - viert hij zijn vijfenzestigste verjaardag en staat hij precies vijftig jaar aan het hoofd van de Tibetanen. Zijn door en door geweldloze vijfpuntenplan voor de vrede is nog altijd geldig. Het is de hoogste tijd dat er op basis daarvan een constructieve dialoog gevoerd wordt. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij en de Interfractiewerkgroep "Tibet" richt ik een oproep tot alle leden van het Europees Parlement om onze resolutie te steunen. Slechts een wereldwijd protest kort voor de beslissing van de Wereldbank - namelijk morgen - kan een zware misstap voorkomen. Tashi delek!

Maes
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wij staan op het punt om voor de dertiende keer over een resolutie over Tibet te stemmen en als we de resultaten daarvan bekijken, dan moeten we zeggen, dat is uiterst mager. Daarom richt ik mij tot de commissaris. Ik zou willen dat de Europese Unie met haar drie machtige instellingen zich als geheel tot de wereldopinie richt, tot de Chinese autoriteiten en tot de Wereldbank in het bijzonder.
De collega's hebben het reeds uiteengezet. Wij moeten een einde maken aan die interne kolonisatie, aan die brutale moord op de culturele eigenheid van het volk van Tibet. Dat kan alleen als de Wereldbank ophoudt met precies het omgekeerde te financieren, namelijk de Chinezen importeren in Tibet met het oog op de vernietiging van de oorspronkelijke cultuur. Daar kunnen wij de centen van de belastingbetaler toch niet aan besteden.
Ik hoop dat u ook zult meewerken om ervoor te zorgen dat wij een keerpunt kunnen maken, zoals door de collega's in het amendement ook is gevraagd, een keerpunt dat zegt dat als er over drie jaar nog geen verandering is, wij uiteindelijk zullen overgaan tot de erkenning van de voorlopige regering van Tibet, in plaats van ter plaatse te blijven trappelen.

Vattimo
Mevrouw de Voorzitter, de socialistische fractie geeft natuurlijk haar volledige steun aan deze ontwerpresolutie. Hoe urgent deze ontwerpresolutie is blijkt uit het feit dat de Wereldbank op het punt staat de beslissing te nemen waarop hier wordt gezinspeeld. Als het programma ter bestrijding van de armoede in West-China inderdaad wordt gefinancierd, zal de Chinese regering zich ongetwijfeld gelegitimeerd voelen om massaal Chinezen naar Tibet te verplaatsen. Het risico ontstaat dan dat - zoals waarschijnlijk ook de uitdrukkelijke bedoeling zal zijn - de Tibetanen een minderheid gaan vormen wier culturele, linguïstische en religieuze tradities een bijna natuurlijke dood tegemoet zullen gaan.
Ons inziens is het absoluut noodzakelijk dat het Parlement zich uitspreekt tegen dit besluit van de Wereldbank. Wij willen dat de regeringen alles in het werk stellen - en ook de economische middelen gebruiken die zij ter beschikking hebben, aangezien China lid wil worden van de WTO, enzovoort - om China te dwingen de autonomie van Tibet te respecteren en zo spoedig mogelijk onderhandelingen met de dalai lama te beginnen over een nieuwe status voor Tibet. Dit hebben wij tot uitdrukking gebracht in de eerste conclusie van onze resolutie.
Zoals reeds werd gezegd moeten deze onderhandelingen gebaseerd zijn op het vijfpuntenprogramma van de dalai lama, die wij onze volledige steun geven en tevens willen feliciteren met zijn verjaardag.

Bowis
(PPE-DE). (EN) Mevrouw de Voorzitter, we hebben de afgelopen jaren een aantal gebeurtenissen herdacht die vijftig jaar geleden hebben plaatsgevonden: het einde van de oorlog, de oprichting van de Verenigde Naties en van de Wereldgezondheidsorganisatie. Ook vierden wij dat na vijftig jaar de Baltische staten weer onafhankelijk werden van het Sovjetimperium. Helaas valt er echter nog een andere gebeurtenis te herdenken: het feit dat China vijftig jaar geleden op illegale wijze bezit nam van Tibet. Deze illegale bezetting luidde een periode van vijftig jaar in waarin het Tibetaanse volk door het Chinese regime werd verdrukt en onderdrukt.
Die bezetting mag nooit een voldongen feit worden, vandaar het amendement bij deze resolutie om druk uit te oefenen op China, een amendement dat ik van harte steun. Vandaar ook de resolutie zelf waarin de Wereldbank wordt gevraagd af te zien van financiering van ons zogenaamde ''project'' in deze regio, dat wil zeggen de import van zo'n 60.000 Chinezen in een gebied dat momenteel bewoond wordt door 4000 Tibetanen, die daar met hun kuddes hun brood verdienen, en de uitputting van Tibets natuurlijke bronnen. Beide activiteiten zijn immoreel, beide zijn strijdig met het internationale recht en beide vragen om actie van het Parlement en de Unie, namens Tibet en zijn inwoners.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik opmerken dat ik vandaag voor de fractie van Noords Groen Links spreek. Wij zijn van mening dat de Tibetanen de autonomie dienen te krijgen die ze zelf nastreven. We zijn verder verontrust over China' s onwil om de dialoog aan te gaan.
Ik wil graag het woord tot de Commissie richten en zeggen dat ik hoop dat de Commissie zeer goede contacten heeft met de vertegenwoordigers van de Wereldbank. Morgen dient de besluitvorming al plaats te vinden. We hebben dus buitengewoon weinig tijd om de Wereldbank, tot wie deze resolutie zich in de eerste plaats wendt, te beïnvloeden.
Het is doorgaans erg moeilijk om de Wereldbank te beïnvloeden. Ik zou daarom graag horen of we eigenlijk vanuit deze instelling wel in staat zijn iets te doen of dat we in het holst van de nacht nog moeten proberen contact met onze regeringsvertegenwoordigers te krijgen. De Raad is hier niet bepaald goed vertegenwoordigd.

Angelilli
- (IT) Mevrouw de Voorzitter, ik heb de gelegenheid gehad om mij persoonlijk op de hoogte te stellen van de situatie in Tibet. De situatie daar is zo ernstig, zo vernederend en zo ellendig dat dit nauwelijks hier in dit Parlement, of in welke andere vergadering dan ook, onder woorden te brengen is.
De Chinezen hebben in de afgelopen veertig jaar de Tibetanen met geweld hun vrijheid ontnomen. Zij hebben dit volk van zijn identiteit beroofd. Zij hebben de rechten van de mens en vooral ook de waardigheid van de mens met voeten getreden. Daarom moet dit Parlement - dat zo gevoelig is voor mensenrechten en bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat - van China onderhandelingen eisen over een nieuwe status voor Tibet, een status waarmee de Tibetanen volledig erkende rechten en volledige autonomie verkrijgen.
Ik wil recht voor mijn standpunt uitkomen, ook indien ik daarmee het risico loop polemisch te worden. Men moet namelijk oppassen voor schijnheiligheid. Het heeft absoluut geen zin resoluties te ondertekenen, zoals die van vandaag, met allerlei goede principes, mooie woorden en uitingen van diepe verontwaardiging, als wij tegelijkertijd toestaan dat de hoogste Chinese autoriteiten, om economische of commerciële redenen, met het grootste eerbetoon worden ontvangen door onze ministers en de burgermeesters van Europese hoofdsteden. Morgen zal bijvoorbeeld de burgermeester van Rome, de heer Rutelli, die ook lid is van dit Parlement, officieel de Chinese premier of in ieder geval een Chinese delegatie ontvangen.
Ik geloof dat we, zolang wij principes en rechten blijven opofferen op het altaar van de economie, moeilijk verder zullen komen dan prachtige principeverklaringen in parlementen. Dan zal een echte oplossing voor het Tibetaanse volk nooit in het verschiet komen te liggen.

Verheugen
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie maakt zich met het Parlement ernstig zorgen over de mensenrechtensituatie in Tibet. Onze bezorgdheid betreft in het bijzonder het respect van de kant van de Chinese overheid voor de culturele, taalkundige en godsdienstige identiteit van de Autonome Regio Tibet.
We hebben dit thema opnieuw aan de orde gesteld in het kader van de bilaterale dialoog met China onder het hoofdstuk "mensenrechten". De Europese Unie heeft van China met name geëist dat het de dialoog met de dalai lama zo snel mogelijk hervat. Wij zijn van mening dat een rechtstreekse dialoog tussen de dalai lama en de Chinese regering de enige realistische weg is om tot een duurzame en vreedzame oplossing van de kwestie-Tibet te komen.
Wat samenwerking betreft is de Europese Unie van mening dat steun aan hulpprojecten in Tibet in het belang van de Tibetaanse bevolking is, op voorwaarde dat de etnische Tibetanen er rechtstreeks van profiteren en voorrang krijgen bij het beheer. Dit is precies wat er in het verleden, met de garantie van de betrokken Chinese autoriteiten, is gebeurd.
Ik kan u mededelen dat de Commissie niet deelneemt aan het project van de Wereldbank. Daarom geloof ik niet dat wij op dit allerlaatste moment nog veel invloed kunnen uitoefenen. Als we überhaupt nog invloed kunnen uitoefenen, dan is dat via de lidstaten.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
Kindsoldaten in Oeganda - B5-0611/2000 van mevrouw Ludford, namens de ELDR-Fractie, over de ontvoering van kinderen in het noorden van Oeganda;
B5-0622/2000 van de heer Mauro e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de ontvoering van kinderen door het ALR;
B5-0630/2000 van de leden Sylla en Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, over Oeganda;
B5-0637/2000 van de leden Maes en Lambert, namens de Verts/ALE-Fractie, over de ontvoering van kinderen in Oeganda;
B5-0646/2000 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de ontvoering van kinderen in Oeganda;
Situatie op de Molukken- B5-0609/2000 van de heer Belder, namens de ELDR-Fractie, over de Molukken;
B5-0612/2000 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie, over de Molukken;
B5-0623/2000 van mevrouw Maij-Weggen, namens de PPE-DE-Fractie, over de Molukken;
B5-0643/2000 van de leden McKenna en Langendijk, namens de Verts/ALE-Fractie, over de Molukken;
B5-0647/2000 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de Molukken;
Doodstraf in de Verenigde Staten- B5-0613/2000 van mevrouw Malmström e.a., namens de ELDR-Fractie, over de doodstraf in de Verenigde Staten en de zaak van de Italiaans-Amerikaanse burger Derek Rocco Barnabei;
B5-0619/2000 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over de aanstaande executie van Derek Rocco Barnabei in Virginië;
B5-0624/2000 van de heer Salafranca-Neyra e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de doodstraf in de Verenigde Staten;
B5-0631/2000 van de heer Cossutta e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de doodstraf in de Verenigde Staten en de zaak van de heer Derek Rocco Barnabei;
B5-0638/2000 van mevrouw Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de doodstraf;
B5-0648/2000 van de leden Veltroni en Díez González, namens de PSE-Fractie, over de doodstraf in de Verenigde Staten en in het bijzonder de zaak van Rocco Barnabei;
Hooligans- B5-0625/2000 van de heer Van Hecke e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over het "hooliganisme" gedurende Euro 2000;
B5-0632/2000 van de heer Papayannakis e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over het "hooliganisme" gedurende Euro 2000;
B5-0649/2000 van de leden Desama en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over het "hooliganisme" gedurende Euro 2000;
Irak- B5-0614/2000 van de heer Nicholson of Winterbourne, namens de ELDR-Fractie, over Irak;
B5-0618/2000 van de leden Muscardini en Andrews , namens de UEN-Fractie, over Irak;
B5-0626/2000 van de heer Khanbhai e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over Irak;
B5-0633/2000 van mevrouw Morgantini e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over Irak;
B5-0639/2000 van mevrouw McKenna e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over het embargo van de Verenigde Naties in Irak;
B5-0650/2000 van de heer Sakellariou, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Irak;
Kindsoldaten in Oeganda
Thors
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, over deze kwestie valt veel te zeggen. In de eerste plaats hoop ik van harte dat de Raad en de Commissie zich actief zullen opstellen en deze kwestie ook in de Veiligheidsraad aan de orde zullen stellen wanneer het actieplan voor kinderen in gewapende conflicten aan het eind van de maand besproken zal worden.
In de tweede plaats hebben we vandaag met tevredenheid kunnen vaststellen dat er geprobeerd wordt een gemeenschappelijke oplossing te vinden voor ten minste een ander conflict over kindsoldaten. Deze oplossing is de zogenaamde 'diamantresolutie' van de Veiligheidsraad.
In de derde plaats kunnen we constateren dat we wat de kindsoldaten betreft bepaalde algemene vorderingen hebben gemaakt. Zo is er nu het vrijwillige aanvullende protocol over kindsoldaten en de activiteiten in Afrika.
Ik wil het Parlement verzoeken deze resolutie te steunen. Ik zou ook graag willen dat de EU-landen deze kwestie gezamenlijk ter sprake brengen in de Veiligheidsraad aan het eind van deze maand, bij de voortzetting van het algemene debat over kinderen in gewapende conflicten.

Mauro
Mevrouw de Voorzitter, als u een beeld wilt hebben van het drama van de kindsoldaten hoeft u maar te kijken naar de situatie in het noorden van Oeganda en het zuiden van Soedan. Het doel van mijn interventie en van de ingediende ontwerpresolutie, is het Parlement en de Europese instellingen ertoe aan te zetten meer stabiele initiatieven te nemen, initiatieven die zich niet beperken tot noodsituaties. Het gewapend conflict woedt al dertig jaar onverminderd in dit gebied. De burgersamenleving is geheel vernietigd en al meer dan twaalf jaar lang begaan verschillende rebellengroepen moordpartijen onder de bevolking van Noord-Oeganda. Hun favoriete slachtoffers zijn kinderen en jongeren, omdat die kwetsbaarder en beïnvloedbaarder zijn. Bijna 60% van de soldaten van het Lord' s Resistance Army zijn kinderen beneden de zestien jaar. Deze kinderen worden gemanipuleerd en geweld aangedaan, opdat zij op hun beurt anderen vermoorden en folteren. Jonge meisjes worden aan rebellen uitgehuwelijkt. Wij moeten hier echter vooral de houding van de LRA aan de kaak stellen. Deze is absoluut niet gewijzigd, zelfs niet na de akkoorden van Nairobi, van afgelopen december, tussen Oeganda en Soedan.
Ik heb de afgelopen dagen gesproken met een meisje dat ontsnapt is uit een kamp in Zuid-Soedan. Zij heeft mij bevestigd dat de LRA absoluut niet van plan is een ander standpunt in te nemen. Dit blijkt overigens ook uit het feit dat vandaag in Oeganda de begrafenis heeft plaatsgevonden van John Baptista Ochaia, de vertegenwoordiger van de president van het Kitgum-district. Hij stierf eergisteren aan de verwondingen die hij had opgelopen tijdens een hinderlaag van de LRA.
Daarom is het onaanvaardbaar dat veel Europese autoriteiten en ook een groot aantal Europese handelsinstanties een houding aannemen die hen bijna medeplichtig maakt aan deze situatie en hen ervan weerhoudt een cirkel te doorbreken die het lot van heel een generatie kapotmaakt.

Sylla
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, oorlogen zijn altijd afschuwelijk en burgeroorlogen zijn zo mogelijk nog afgrijselijker. Er wordt echter een extra drempel overschreden als er in de strijd kinderen worden ingezet om te doden of zich te laten doden. De LRA, het gewapende verzet, ontvoert bijvoorbeeld jongetjes van zeven jaar. Deze jongetjes worden aan extreme wreedheden blootgesteld en zo voorbereid op de oorlogsvoering en het terroriseren van dorpelingen. De LRA houdt zich verder bezig met de seksuele uitbuiting van vrouwen en jonge meisjes. Als de kinderen de wreedheden overleven, zijn ze in ieder geval voor het leven getekend. Er is tijd, geduld en liefde nodig om ze nieuwe hoop te geven.
Om die reden moet de steun aan UNICEF worden geïntensiveerd. UNICEF heeft een actieprogramma opgezet op basis waarvan kinderen worden begeleid naar een normaal leven. Verder moeten we, mevrouw de Voorzitter, niet nog meer tijd verliezen. Soedan moet zijn steun aan de LRA stopzetten, want het maakt zich zo mijns inziens even schuldig aan de wreedheden als de LRA zelf. Het Parlement moet er bovendien bij de Oegandese regering op aandringen een vreedzame oplossing te bewerkstelligen voor het conflict dat het noorden van het land teistert. Ik wil hier graag in herinnering brengen dat deze oorlog in 15 jaar al 100.000 mensenlevens heeft geëist. De gehele bevolking wacht op een vreedzame oplossing en ook de kinderen kijken hier erg naar uit. De Veiligheidsraad moet aan deze verwachtingen voldoen.

Schörling
Mevrouw de Voorzitter, ik ben echt verheugd over het feit dat deze resolutie tot stand is gekomen. Ik hoop dat de Commissie en de lidstaten hierdoor daadwerkelijk in deze kwestie zullen gaan optreden.
Een paar weken geleden werd er op de Zweedse televisie een documentaire over Zuid-Soedan uitgezonden. In deze documentaire werd getoond hoe buitenlandse investeerders en oliemaatschappijen, inclusief een oliemaatschappij uit mijn eigen land, Zweden, beschermd werden door troepen die kindsoldaten inzetten. Deze aanklachten worden ook door Amnesty International gesteund, dat verklaard heeft dat de olieopbrengsten mede gebruikt worden voor de financiering van de burgeroorlog in Zuid-Soedan. Kindsoldaten uit Oeganda worden gedwongen aan gewapende conflicten deel te nemen.
We moeten druk uitoefenen op deze internationale oliemaatschappijen en investeerders. We moeten, zoals in punt 8 van de resolutie wordt gesteld, deze maatschappijen dringend verzoeken om hun activiteiten in Soedan te staken totdat er een vreedzame oplossing voor het conflict is gevonden.

Van den Berg
Voorzitter, ten eerste zou ik mijn erkentelijkheid willen uitspreken voor onze collega Van Hecke en zijn vrouw Els De Temmerman voor hun inzet om alles rond de kwestie van de kindsoldaten in Noord-Oeganda van de Europese kant helder gepubliceerd te krijgen.
Wat duidelijk is, is dat het ondanks het akkoord van 1999 van Nairobi niet is gelukt dat akkoord in voldoende mate toe te passen. Daarmee komen wij bij de vraag over de invloed van de Europese Unie en onze bereidheid gezamenlijk als lidstaten in een gezamenlijke demarche daar te opereren.
Ik zou concreet aan commissaris Verheugen willen vragen of hij zowel het punt dat in deze resolutie zeer helder staat, het op dit moment lamleggen en stopzetten van investeringen in olie en oliepijpleidingen in Soedan. Als wij druk uitoefenen op pacificatie en zorgen voor controle in dat noordelijk gebied kan dat leiden tot concrete stappen van een buitenlands beleid waarin zowel het hulpdeel als het buitenlands deel als het handelsdeel samengaan. Zo'n actie is dringend gewenst. Op dit moment zien wij dat die cijfers en die voorbeelden alleen maar toenemen en tegelijkertijd zien wij dat wij te weinig macht uitoefenen waar wij die feitelijk in dat gebied meer hebben dan tot nog toe gebruikt is.
Dan kom ik tegelijk tot het bredere punt van de Verenigde Naties. In mei is het protocol aanvaard in de Algemene Vergadering. Er komt een debat in de Veiligheidsraad zometeen in juli. Dat zou natuurlijk een prachtig voorbeeld zijn van een Europa dat niet alleen naar binnen betogen houdt, maar ook naar buiten, en dat wij daar gezamenlijk als Europese lidstaten sterk pleiten voor de achttien jaar, een snelle ondertekening en effectieve gecoördineerde actie van de verschillende landen waar het gaat om educatie en het opnieuw aan het werk stellen van kindsoldaten. Wij doen daar financieel in allerlei landen veel aan. Wij hebben daarin ook een goede staat van dienst. Het zou mooi zijn dat wij daar met één gezicht en één stem kunnen optreden. Ik zou graag van commissaris Verheugen horen of hij de kansen op een succesvol optreden daar in juli groot acht.

Banotti
Mevrouw de Voorzitter, ik was in januari in Oeganda, toen een aantal van de ontvoerde, door de LRA ingelijfde meisjes werd vrijgelaten. Veel van deze jonge meisjes verliezen hun familie uit het oog en komen jarenlang niet thuis. Tengevolge van verkrachting en misbruik worden zij zwanger en krijgen zij kinderen, waardoor zij nog meer vervreemd raken van de gemeenschappen waaruit zij zo wreed zijn weggehaald.
Het maakt niet uit hoeveel mooie resoluties er zijn: zolang wij in de Gemeenschap de problemen rond de kinderen in onze eigen gemeenschap niet aanpakken, maken wij geen sterke indruk als we onze zorgen rond het Oegandese probleem kenbaar willen maken. Ons beleid heeft in menig opzicht invloed op de rechten en belangen van kinderen. Commissaris Prodi heeft deze week echter laten weten dat hij het niet nodig vond om een speciale eenheid de rechten van de kinderen in de Gemeenschap te laten onderzoeken. Daardoor staan wij minder sterk als we dit onderwerp aan de orde proberen te stellen in de context van de volgend jaar te houden buitengewone VN-Top, die geheel gewijd is aan het onderwerp kinderen en waarbij de kwestie van de kindsoldaten een belangrijk punt op de agenda zal zijn.
Situatie op de Molukken

Belder
Mevrouw de Voorzitter, de Molukken vragen vandaag opnieuw onze aandacht. Na een relatief rustige periode heeft de recente komst van enkele duizenden Jihad-strijders die islamisering van de Molukse eilanden beogen tot nieuwe escalaties geleid. De jarenlange vreedzame coëxistentie van moslims en christenen lijkt voorgoed verbroken.
De moedige houding van president Wahid wil ik niet ongenoemd laten. Vorige week durfde hij zelfs de opstelling van parlementsleden onder kritiek te stellen. Als het aan de Indonesische president ligt, mogen wij hoop hebben op een vreedzame toekomst op de Molukken. De nog steeds aanwezige duistere krachten in het bestuurlijk apparaat, zowel leger, politie als overheid, destabiliseren de situatie echter in hoge mate. Het ontrafelen van fundamentalistische elementen van welke religieuze groepering dan ook vergt nog veel inspanning.
Een paar concrete aanbevelingen zou ik de Indonesische regering willen meegeven. In de eerste plaats moet de toevoer van strijders en wapens met man en macht worden tegengegaan door strenge grenscontroles. Daarnaast verdient het inzetten van internationale interventietroepen heroverweging. De scherpe tegenstellingen binnen eigen leger en politie lijken zelfstandige Indonesische beëindiging van conflicten in de weg te staan.
Ten slotte, zou ik aandacht willen vragen voor de slachtoffers van deze conflicten, de gewone burgers. Wij moeten ons niet alleen bezighouden met het aanwijzen van de schuldigen in dit conflict, maar vooral ook adequate hulp verlenen aan op de vlucht geslagen burgers. Een humanitaire corridor is daarbij onontbeerlijk. Wij steunen van harte de oproep aan de Commissie en de lidstaten om ruimhartige hulpverlening. Het ontbreken van politieke en economische belangen in die regio mag niet de maat van onze hulp bepalen. Het gaat om het lenigen van echte nood en die is er op de Molukse eilanden.

Manders
Voorzitter, herhaalt de geschiedenis zich in Indonesië? De bloedige confrontaties tussen moslims en christenen bedreigen de veiligheid op de Molukken. Duizenden mensen zijn gedood of op de vlucht geslagen en ook wordt het jonge fragiele democratiseringsproces, dat door de regering-Wahid zo ambitieus is geïnitieerd, enorm bedreigd. Nog maar enkele maanden geleden speelde zich in Oost-Timor hetzelfde af. Ik heb als lid van het EP, met de waarnemersdelegatie tijdens een bezoek, ter plaatse gezien hoe schrijnend de gevolgen hiervan kunnen zijn. Wij moeten beseffen dat de gewelddadigheid op de Molukken een gevaar betekent voor de stabiliteit in de regio. Het is daarom van groot belang dat er vanuit de internationale gemeenschap onmiddellijk financiële en morele steun komt om de problemen in Indonesië te helpen oplossen. De internationale gemeenschap heeft tevens de plicht de situatie blijvend nauwlettend in de gaten te houden en de regering aldaar zoveel mogelijk te helpen bij het beëindigen van deze menselijke tragedie.

Maij-Weggen
Voorzitter, als rapporteur van de Commissie buitenlandse zaken voor Indonesië, heb ik wel even geaarzeld bij de indiening van deze resolutie, omdat we dit najaar zeker een groot debat zullen hebben over de relatie tussen de Europese Unie en Indonesië. De situatie op de Molukken is echter zo ernstig dat een urgente behandeling van dit thema echt wel nodig is.
Nadat het enkele maanden rustig was in dat gebied, zijn de gewelddadigheden in de laatste weken weer opgelaaid en opnieuw zijn tientallen mensen omgekomen en opnieuw zijn duizenden mensen gevlucht. Het drama van de boot vol met vluchtelingen uit Doema op Halmahera heeft waarschijnlijk zelfs vijfhonderd mensenlevens gekost. Gisteren nog werden twee wijken in Ambon platgebrand door de Jihad-strijders. Meer dan drieduizend doden en meer dan honderdduizend vluchtelingen kent het gebied nu. Dit is rampzalig en veel Molukse families in Nederland zijn dodelijk ongerust of in diepe rouw gedompeld.
Voorzitter, ondanks dit drama vind ik dat we steun moeten geven aan president Wahid en vice-president Soekarnopoetri. Niet zij, maar oppositionele krachten tegen deze regering lijken de situatie op de Molukken te provoceren. De Jihad-milities worden naar het lijkt gefinancierd en bewapend door deze groepen, en soms ook nog gesteund door regionale militaire krachten die de bevolking eigenlijk zouden moeten beschermen. We vinden wel dat de Indonesische regering harder in moet grijpen om de bewoners van de Molukken te beschermen. We vinden ook dat internationale waarnemers, journalisten en hulpverleners toegang moeten krijgen tot het gebied, om de Molukse burgers te helpen. We vinden bovenal dat de EU een duidelijk standpunt in moet nemen, net als de Verenigde Staten, en dat de EU haar hulpverlening aan de slachtoffers moet opvoeren.
Voorzitter, onze groene collega's hebben een aantal amendementen ingediend die misschien goed bedoeld zijn, maar voor mijn gevoel contraproductief, omdat ze de krachten tegen de huidige regering, die meehelpen bij de provocaties op de Molukken, misschien een beetje in de kaart kunnen spelen. Op het amendement op artikel 7 a wil ik ze dus afwijzen en ik vraag de collega's van de andere fracties dat ook te doen. Het belangrijkste is echter een actiever optreden van de Unie. Daar roept de resolutie toe op en ik wil graag een goed antwoord daarop van de Europese Commissie.

Lagendijk
Mevrouw de Voorzitter, collega's, het is steeds duidelijker dat het geweld op de Molukken geen chaotisch spontaan gevecht is tussen lokale bevolking, tussen lokale moslims en christenen. Het is een brutale machtsstrijd en goed geregistreerd gevecht tussen onderdelen van het leger, tussen de regering en tegenstanders van de regering ten koste van de lokale bevolking.
Aan de ene kant staat de Laskar Jihad, een groep fanatieke moslims gesteund door delen van het leger. Aan de andere kant speciale politietroepen die de christenen steunen. Met andere woorden, het veiligheidsapparaat dat garant zou moeten staan voor stabiliteit, is verdeeld over beide kampen.
De boodschap die het Europees Parlement wat mij betreft aan president Wahid zou moeten sturen, en in die zin kan ik hopelijk collega Maij-Weggen geruststellen, is dat wij aan de ene kant kritisch blijven over de voortgang en de snelheid van de hervormingen. Over de status van de mensenrechten en over de wijze waarop de regering de burgers op de Molukken beschermt. Aan de andere kant zou de boodschap ook moeten zijn dat wij hem steunen in zijn strijd tegen die delen van het leger die democratische hervormingen sowieso pogen te ondermijnen, in zijn strijd tegen mensen als Amien Rais, de voorzitter van het Volkscongres die bijvoorbeeld de Laskar Jihad toegewijde jongeren het hart voor de natie heeft genoemd. In die zin verdient hij onze steun, maar ik wil ook dat wij kritisch blijven over zaken die nog niet goed gaan in Indonesië.

Van den Berg
Voorzitter, vanuit de socialistische fractie zou ik graag datgene wat mevrouw Maij-Weggen gezegd heeft, willen ondersteunen. Essentieel is op dit moment ondersteuning van de regering-Wahid. Die steun betekent ook gewoon, ik denk dat het een verstandige opstelling is van de Europese Commissie en van de Raad, heel expliciet zoeken naar middelen die die regering steunt in haar poging te pacificeren en actief in te grijpen en daar roepen wij mee toe op.
Wij zijn ook zeer kritisch ten aanzien van wat daar gebeurt, zeer bezorgd ook voor de Molukse gemeenschap in Nederland, over wat daar aan gevoelens en bezorgdheid leeft. Wij roepen ertoe op om ervoor te zorgen dat steun wordt gegeven aan Wahid, want op het moment dat men internationale waarnemers of andere vormen aanbiedt buiten hem om intervenieert men en ondergraaft men. In die zin ben ik duidelijk voor dezelfde opstelling dan de PPE kiest en zou ik in deze vergadering sterk pleiten voor een aanpak waarbij wij grote bezorgdheid tonen, grote bereidheid tot ondersteuning, maar via de weg van Wahid, en daarbij eisen stellen, maar via hem, want hij is de kaart waarlangs wij op dit moment moeten spelen.

Coelho
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat onze collega Maij-Weggen het bij het rechte eind heeft als zij beweert dat de situatie rampzalig is. De situatie is inderdaad uiterst gecompliceerd en er zijn veel dodelijke slachtoffers gevallen. We moeten ons daarom het volgende afvragen: wat beweegt gemeenschappen die gewoonlijk redelijk harmonieus met elkander leven om plotseling over te schakelen naar dit soort spanningen en bedreigende situaties? Ik vermoed achter al deze acties het bestaan van bepaalde krachten. Wat er nu op de Molukken gebeurt vertoont veel gelijkenissen met de recente gebeurtenissen in Oost-Timor.
Achter al deze gebeurtenissen zijn krachten werkzaam die de democratiseringspogingen van president Wahid willen saboteren. Wij moeten dat doorzien en er strijd tegen leveren. Ik geloof daarom dat de opmerkingen in de hier voorgestelde compromisresolutie heel zinvol zijn, weshalve we deze resolutie steunen.
Doodstraf in de Verenigde Staten

Manisco
Mevrouw de Voorzitter, in de resolutie over de doodstraf die wij met de andere fracties zijn overeengekomen, vragen wij de gouverneur van Virginia het leven te sparen van een ter dood veroordeelde.
In de resolutie zeggen wij tot wie wij deze resolutie richten. Daarbij hebben wij per vergissing de naam van de gouverneur van Virginia vergeten. Kunt u misschien aan het einde de naam laten toevoegen van de gouverneur van Virginia tot wie wij onze petitie richten?

De Voorzitter
Ja, waarde collega, u hebt volkomen gelijk. In de resolutie wordt deze staat genoemd. Technisch gezien zou het dus een goede zaak zijn als de resolutie naar de gouverneur van Virginia wordt opgestuurd. We zullen deze wijziging dus aanbrengen in de resolutie alvorens ze in stemming wordt gebracht.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, iedereen zal deze resolutie onderschrijven. We weten dat de commissie voor mensenrechten van de VN in april vorig jaar om een moratorium heeft verzocht. Dat verzoek moet ook dit jaar van kracht zijn, is men van mening. De VN hebben ook alle landen die nog steeds de doodstraf kennen verzocht om het aantal misdaden waarvoor de doodstraf geldt progressief te verminderen. De cijfers uit de VS zijn verontrustend, er wachten nog veel mensen op de doodstraf. Volgens de gegevens waarover ik beschik, gaat het om 3670 personen.
In de resolutie wijzen we erop dat er bij de gevallen in kwestie sprake is van rechtonzekerheid. Daarom zouden alle zaken opnieuw onderzocht moeten worden, dat wil zeggen dat de zaken van mensen die op strafvervolging wachten bekeken moeten worden om te beoordelen of ze bijvoorbeeld wel strafrechterlijk zijn onderzocht. Daarom moet het moratorium voor alle gevallen gelden, ook voor de gevallen die niet in de resolutie worden genoemd.
Met enige hoop kunnen we vaststellen dat de doodstraf in de VS een nieuwe politieke lading heeft gekregen. Ik heb waardering voor de inzet van de mensenrechtenorganisaties die deze kwestie hebben aangesneden.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, mevrouw Thors heeft terecht benadrukt dat ons Parlement zich unaniem achter deze resolutie zal scharen. Wij dienen ons echter ook af te vragen welk beleid de Europese Unie moet voeren en in hoeverre ze in staat is om binnen de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap steun te vinden voor dit initiatief ten gunste van een internationaal moratorium. Onze instellingen ondervinden, deels door hun nogal barokke structuur, de nodige moeilijkheden. Dit geldt in het bijzonder voor het buitenlands beleid, dat onder de verantwoordelijkheid van een commissaris, een hoge vertegenwoordiger en 15 ministers van Buitenlandse Zaken valt.
We moeten voorkomen dat we net als vorig jaar opnieuw aan het kortste eind trekken binnen de Verenigde Naties. Daarom moeten we het beleid van de Unie zo snel mogelijk coördineren, waarbij de hoge vertegenwoordiger voor het GBVB een centrale rol dient te spelen. Hij dient binnen de Verenigde Naties te pleiten voor het instellen van een universeel moratorium. Ik heb hiertoe een amendement ingediend en verzoek de collega's dit amendement te steunen.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, vanuit dit Parlement vragen wij de gouverneur van Virginia het leven te sparen van Derek Rocco Bernabei, die waarschijnlijk onschuldig ter dood is veroordeeld. Terwijl wij hier deze resolutie bespreken is men elders, in een doodscel van dezelfde staat Virginia, de injectienaalden aan het steriliseren waarmee over enkele uren Michael Clagget, die schuldig is bevonden aan meervoudige, jaren geleden begane moord, de doodsprik zal worden toegediend.
Ik weet niet hoeveel resoluties wij in de afgelopen zittingsperioden hebben aangenomen in een vergeefse poging om in de Verenigde Staten en elders een eind te maken aan de doodstraf. Zoveel is zeker dat voor het eind van de maand augustus nog veel meer executies zullen plaatsvinden en wel in versneld tempo, zowel in de staat Virginia als in andere staten, vooral Texas, wiens gouverneur, die bijna zeker de toekomstige president van de Verenigde Staten van Amerika zal zijn, een absoluut record heeft gevestigd. Hij heeft in de afgelopen vijf jaar niet minder dan 132 mensen ter dood laten brengen.
Ik weet niet of George W. Bush prat gaat op dit record, maar ik weet wel - en dat heeft hij mij zelf in een brief van 22 maart geschreven - dat hij ervan overtuigd is zich te kwijten van de verheven taken van een billijke en onfeilbare justitie.
In de resolutie die nu door het Parlement wordt behandeld hebben wij nota genomen van het nieuwe debat dat in de Verenigde Staten op gang is gekomen. Dit debat gaat natuurlijk niet over de afschaffing van de doodstraf, maar over een moratorium in afwachting van een beter, maar even meedogenloos beheer. Misschien hebben wij er goed aan gedaan resoluties uit te vaardigen, maar ik vrees dat al onze pogingen gedoemd zijn dode letter te blijven, zoals kortgeleden ook de Amerikaanse krant Herald Tribune heeft geschreven. Dan is, waarde collega' s, misschien het moment gekomen om na te denken, niet over boycots en sancties - die verafschuwen wij - maar over bijvoorbeeld de mogelijkheid het Europees toerisme alleen te bevorderen in het twaalftal Amerikaanse staten waar geen doodstraf bestaat. Wij lopen natuurlijk een levensgroot risico dat vergeldingsmaatregelen zullen worden genomen. Als wij afzien van Donald Duck en Disneyworld in Florida zullen de Amerikanen de Mona Lisa in het Louvre boycotten. Ik geloof echter dat het moment is gekomen om, in een laatste poging een einde te maken aan een dergelijke barbaarse, de mens en de mensheid onwaardige praktijk, een dergelijk risico op de koop toe te nemen.

MacGormick
Mijnheer de Voorzitter, de Verenigde Staten zijn, zoals wij allen weten, het land dat al het langst beschikt over een stevig verankerde, justitiabele Bill of Rights. Het is dan ook ironisch - en gruwelijk - dat de Verenigde Staten een van de weinige landen in de ontwikkelde wereld zijn die de doodstraf nog kennen en ten uitvoer brengen. Wij hebben vandaag te maken met een bijzonder geval, dat van Derek Rockwell Barnabei: ieder mens is immers een individu in haar of zijn eigen recht, en moet als zodanig verdedigd worden.
Wij vragen hier vandaag deze man te laten leven, maar hij staat ook symbool voor een praktijk die wij verafschuwen en die nog steeds in veel delen van de VS plaatsvindt.
Ik ben zelf een groot liefhebber van de VS en een groot aantal aspecten van de Amerikaanse manier van leven spreken mij zeer aan. Ik heb ook vaak een bezoek gebracht aan de rechtenfaculteit van de universiteit van Texas en aan andere rechtenfaculteiten in de VS. Niets dan lof voor deze instellingen, maar ik vind het droevig om te zien dat deze staat en zijn gouverneur de praktijk zo vaak toepassen en dat zij er in de presidentiële campagnes nog trots op zijn ook.

Vattimo
Mijnheer de Voorzitter, het geval van Derek Rocco Barnabei maakt onze resolutie zeer urgent. Ook bij de Amerikaanse publieke opinie bestaan gefundeerde twijfels over de juistheid van het gevelde doodsvonnis. Het is duidelijk dat een rechterlijke fout heel ernstig is als daarmee de doodstraf is gemoeid. Wij mogen namelijk niet vergeten dat als eens eerder gevallen van rechterlijke fouten zijn voorgekomen, waarin die fouten ook zijn erkend zijn. Het ging daarbij echter niet geheel toevallig om personen die zich geen dure advocaten konden veroorloven. Ik denk dat de rechtsfaculteiten in de Verenigde Staten goed functioneren, want de advocaten worden goed betaald. Zij worden echter wel betaald door degenen die daarvoor het geld hebben.
Wij dringen aan op opschorting van dit vonnis. Wij verzoeken de Voorzitter van het Parlement, rekening houdend met het document dat in de laatste dagen door een groot aantal collega' s is ondertekend, rechtstreeks een brief te sturen aan de bevoegde autoriteiten om hun aandacht op nadrukkelijke wijze te vestigen op dit vraagstuk. Natuurlijk vragen wij ook om afschaffing van de doodstraf in de Verenigde Staten, een land waarvoor wij om talrijke redenen grote bewondering hebben. Juist daarom is het echter een schandaal dat hier deze barbaarse praktijk nog wordt gehandhaafd.
Vandalisme in de sport

Van Hecke
Voorzitter, voetbal is een feest. Onder dat motto hebben België en Nederland de voorbije drie weken Euro2000 georganiseerd. Op sportief vlak werd het ook een feest, behalve dan misschien voor onze Italiaanse vrienden. Een feest dat echter eens temeer overschaduwd werd door het gedrag van sommige vermeende supporters. Vooral vóór en na de wedstrijd Duitsland-Engeland waren er ernstige rellen. In totaal zijn er honderdrieënzeventig mensen in het ziekenhuis terechtgekomen, veertienhonderd aangehouden en werden er vijfhonderd Engelse supporters gerepatrieerd met C 130-vliegtuigen.
Sommigen, ook in dit Huis, proberen dit te banaliseren. Wat mij betreft, Voorzitter, zijn er echter grenzen aan de hoge sociale kosten verbonden aan het hooliganisme. Het kan toch niet dat een land omwille van een voetbalkampioenschap dagenlang het uitzicht krijgt van een politiestaat. In België werden gemiddeld vijftienhonderd rijkswachters per wedstrijd ingezet, met daar bovenop nog eens honderden lokale politiemensen. Het wordt de hoogste tijd dat de nationale regeringen preventieve maatregelen nemen om hun harde kern van de hooligans thuis te houden. Duitsland heeft terzake het goede voorbeeld gegeven.
Concreet moet er een reisverbod, een uitreisverbod worden opgelegd aan zogenaamde voetbalsupporters die al eerder werden gearresteerd wegens betrokkenheid bij voetbalgeweld. Het is dus niet in de eerste plaats een zaak van meer of minder grenscontrole, wel van een efficiënte en een coherente politiesamenwerking. Laten we uit de gebeurtenissen in Brussel en Charleroi dus de juiste conclusies trekken. Harde maatregelen en goede samenwerking zijn meer dan ooit vereist om dit zinloze geweld in te dijken. Het hooliganisme heeft letterlijk en figuurlijk alle grenzen overstegen.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, er hebben zich al veel te veel tragedies in en buiten de voetbalstadia voltrokken. Dit verschijnsel toont aan dat niet iedereen zich thuis voelt in deze samenleving, dat er een gebrek is aan sociaal evenwicht en er een cultuur heerst van brute kracht waarin geweld de overhand heeft boven redelijkheid.
Met de resolutie van het Parlement maken wij duidelijk bevreesd te zijn voor uitbreiding van het hooliganisme. Daarom dringen wij aan op preventie. Ik schaar mij achter dergelijke maatregelen. Juist in deze moeilijke situatie moet echter de politie haar hoofd koel houden, hoe moeilijk haar taak ook is. Ik moet dan ook protesteren tegen het optreden van de Nederlandse politie tegen een team Italiaanse journalisten die de pijnlijke situatie filmden van een groep gehandicapten die door anderen op de arm naar de tribune werden gedragen omdat er voor hen niet voldoende zitplaatsen beschikbaar waren. De journalisten werden belet hun werk te doen. Zij zijn geslagen, op de grond gegooid en aangehouden.
Wij hebben de film gezien die vanmorgen aan het Parlement is toegezonden. De beelden laten er geen twijfel over bestaan: de politie wilde de persvrijheid tegengaan. Deze gebeurtenissen zijn op verschillende wijzen geïnterpreteerd en daarom vragen wij de Nederlandse autoriteiten te onderzoeken wie hiervoor verantwoordelijk gesteld moet worden. Wij willen dat herhaling van dergelijke gebeurtenissen wordt voorkomen.

Van den Berg
Voorzitter, de titel van het geheel is niet hooligans maar EURO2000, en dat lijkt mij ook prachtig. Hier is heel Europa erin geslaagd om een groots voetbalfeest te organiseren, waarbij de Belgische en Nederlandse autoriteiten als eerste ervoor stonden om dat te doen, en ontzettend veel voetbalsupporters uit Europa zijn er heen getrokken. Iedereen heeft ontzettend veel angst gehad voor geweld en ellende en toestanden. In de praktijk is het op grote schaal een groots en geslaagd feest geworden en terecht zegt deze resolutie dan ook dat wij de Nederlandse en Belgische autoriteiten daarmee feliciteren.
Vervolgens is er een kleine groep van hooligans die reeds langer bezig is en die duidelijk dit soort feesten wil verstieren. Het is maar zeer beperkt gelukt. Op een aantal punten nog steeds. Dat kost veel geld, is een ellende en wij steunen deze resolutie dan ook. Het initiatief van de Belgische en Nederlandse ministers van Binnenlandse Zaken om te kijken of ze een reisverbod kunnen organiseren voor dit soort hooligans op momenten dat er risico-evenementen zijn.
Dan komen wij tot het derde punt: het Italiaanse incident. Wat duidelijk is, is dat collega's hier op verschillende manieren geïnformeerd zijn over datgene wat er gebeurd is in de Kuip in Rotterdam en sommigen hebben daardoor het gevoel dat het ernstig uit de hand gelopen is en zeer slecht is en hebben hun oordeel daarmee ook bepaald. Anderen hebben het gevoel op basis van andere informatie dat de zaak daar uit de hand gelopen is, maar niet als zodanig zo zwaar verwijtbaar.
Wat ik belangrijk vind, is, ik spreek hier nu als Nederlander die natuurlijk graag kampioen van Europa had willen worden en de Fransen van harte feliciteer, dat ik graag had gezien en dat zeg ik ook naar de Nederlandse kant, als er dingen gebeuren waarvan een aantal collega's hier het gevoel uit de beelden krijgen dat is daar misgegaan wij, a) niet net doen of het de hele EURO2000 betreft en b) dat we ook niet net doen alsof het feest daardoor mislukt is. Maar wel erkennen dat er iets aan de hand is en de feiten op tafel willen hebben. Ik ben dus ook erg voor een goed onderzoek door de Nederlandse autoriteiten. Het is gelukkig door premier Kok toegezegd en op basis van die feiten wil ik mijn eindoordeel geven. Ik wil zonder meer nu al mijn sympathie en betrokkenheid uitspreken met onze Italiaanse collega's. Vanzelfsprekend, maar daarmee wil ik nog wel dat oordeel op basis van die feiten afwachten.

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen dat ik op een speciale manier bij dit onderwerp betrokken ben, omdat ik al 18 jaar voetbalscheidsrechter ben in de Eerste Klasse en verbonden ben aan de Engelse Football Association. Mijn gelukwensen gaan uit naar Frankrijk, dat de Euro-2000-zege op zo'n fantastische wijze heeft weten te behalen, en, zij het niet geheel van harte, naar Duitsland, omdat de wereldkampioenschappen voetbal van 2006 in dit land gehouden zullen worden.
Ik wil ook dat wij in het Parlement de hooligans luid en duidelijk veroordelen - alle hooligans, uit welk land en met welke achtergrond dan ook. Ik heb kennis genomen van wat de heer Van Hecke heeft gezegd over de Engelse voetbalfans die met C-130 vliegtuigen werden gerepatrieerd. Het was bijzonder jammer dat de Belgische politie zo overdreven reageerde, door cafés schoon te vegen en fatsoenlijke, gewone, voetbalminnende supporters buiten de deur te zetten, hen daarmee over één kam scherend met de voetbalhooligans.
De vraag is: welke boodschap hebben de voetbalautoriteiten een aantal maanden vóór de start van EURO2000 afgegeven? Er waren problemen met twee Leeds-fans die tijdens een UEFA-Cupwedstrijd tegen Galatasaray in Istanbul werden gedood, en toch werd er geen actie tegen Galatasaray ondernomen - ze werden niet uit het UEFA-Cuptoernooi gezet.
In Denemarken werd tijdens de wedstrijd Galatasaray-Arsenal een aantal Arsenalfans gearresteerd, maar niet officieel van voetbalvandalisme beschuldigd. Vervolgens is er de laksheid van de Britse regering, die ervoor koos geen extra maatregelen te nemen om bepaalde personen het reizen te beletten, al wisten zij dat deze personen herrie zouden kunnen gaan schoppen. Door al die factoren dacht een aantal mensen: ''Dat Euro-2000 is een eitje. Wij hebben het recht er heen te gaan en we zullen daar eens even een lekker robbertje gaan vechten'', in plaats van te genieten van het prachtige voetbalfeest dat het eigenlijk had moeten zijn.
Het Parlement en andere buitenstaanders dienen een en ander nu te gaan evalueren, omdat er nu een adempauze is waarin we goed kunnen nadenken over de acties die wij redelijkerwijs tegen de voetbalhooligans kunnen ondernemen. Bovendien moeten wij deze acties afzetten tegen het recht op grond waarvan iedereen vrijelijk op ons continent kan rondreizen.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, boven deze resolutie staat de titel "EURO2000" en niet "hooliganisme" zoals op het scherm staat. Ik wil duidelijk maken dat wij als politici en parlementsleden een grote verantwoordelijkheid hebben wanneer het om sportevenementen en met name voetbal gaat. Wij mogen niet nalaten er telkens weer op te wijzen dat het nooit meer dan een spel is. Het baart ons echter zorgen te zien wat er met dat spel gepaard gaat: enorme economische belangen en overdreven emoties, waaraan de politiek zeker geen bijdrage mag leveren. Wij moeten onze jongeren, ook de meest fanatieke fans, degenen die totaal opgaan in dergelijke sportevenementen, er altijd op wijzen dat sport niet meer dan een spel is, en wij er allen baat bij hebben dat dit een mooi spel is, hetgeen volgens mij de Europese kampioenschappen ook waren.
Ik begrijp ook heel goed dat de organisatoren van zulke manifestaties geen gemakkelijke klus hebben. Wij herinneren ons nog heel goed de tragedie in het Heyselstadion. Daarom geloof ik dat de organisatoren van deze kampioenschappen onze felicitaties verdiend hebben. Ofschoon het algemene beeld goed is, moeten wij niettemin wijzen op de gebeurtenis in het stadion van Rotterdam, juist omdat dit onder heel bijzondere omstandigheden heeft plaatsgevonden. Het ging hierbij om de toegangsmogelijkheden van gehandicapten tot het stadion. Gehandicapten zouden geholpen moeten worden en zonder problemen toegang moeten krijgen. Wij zijn bovendien stomverbaasd over het brutale gedrag van de politie. De politie heeft journalisten geslagen die een heel serieus probleem aan de kaak wilden stellen bij de toegang van en het gedrag jegens gehandicapten.
Ik herhaal dat er volgens ons geen sprake is van een door de autoriteiten veroorzaakt klimaat. Dit was echter wel een staaltje van wangedrag van de politie en daarom nodig ik alle collega' s uit hiervan geen nationale zaak te maken. Ik denk dat wij allen kunnen instemmen met de inhoud van de compromisresolutie en daarvoor kunnen stemmen.

De Voorzitter
 Hartelijk dank, waarde collega's. Verschillenden onder u hebben allusie gemaakt op de titel van het onderhavige agendapunt. Om te vermijden dat u ten gevolge van deze vergissing nog meer tijd verliest, zal ik wat tijd uittrekken voor een verklaring.
Het agendapunt is door de plenaire vergadering aangenomen onder de titel "Hooligans".
De titel van de resolutie zou inderdaad ook kunnen luiden zoals u voorstelt, maar zij is in de agenda opgenomen onder de naam "Hooligans", in het onderdeel "Mensenrechten".
Ik maak van de gelegenheid gebruik om, met het oog op de notulen, te onderstrepen dat "hooligans" in het Spaans een anglicisme is voor gespecialiseerde vandalen, voornamelijk Britten.

Procacci
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, de compromisresolutie waar wij zo meteen over gaan stemmen, is volgens mij heel evenwichtig. De gebeurtenis in Rotterdam doet niets af aan ons oordeel over de mensenrechten en de kwaliteit van de democratie in Nederland. Nederland is volgens mij een van de meeste vrije landen ter wereld. Toch is dit een heel kwalijke gebeurtenis, niet alleen vanwege het onbetamelijke gedrag jegens gehandicapten maar ook vanwege het geweld tegen journalisten die enkel en alleen hun plicht deden, of dit nu Italianen waren of niet. De Europese Unie moet via het Parlement, haar hoogste democratische instantie, dergelijke gebeurtenissen binnen de Unie aan de kaak stellen. Dat lijkt mij de meest juiste houding!
Alles wat betrekking heeft op de nationale aspecten zal onderwerp zijn van eventuele acties van de respectievelijke regeringen. Dat gaat ons niet aan. De Europese Unie neemt trouwens met haar urgente resoluties heel strikte standpunten in ten aanzien van bepaalde landen of ten aanzien van gebeurtenissen waarmee ergens op deze planeet de rechten van de mens worden geschonden. Welke geloofwaardigheid zou de Unie met dergelijke standpunten hebben als zij de ogen sluit voor dergelijke gebeurtenissen op haar eigen gebied?

Lagendijk
Voorzitter, over het kampioenschap zelf kan ik kort zijn: met Frankrijk is er een mooie Europees kampioen en de angst dat het massaal uit de hand zou lopen, is in ieder geval niet bewaarheid geworden, ondanks een aantal door de heer Van Hecke nog gerefereerde zeer te betreuren incidenten met met name Engelse supporters.
Na afloop van de finale, en daar dreigt nu dit hele debat zich op toe te spitsen, maar goed het kan helaas niet anders, zijn er in mijn ogen een aantal zaken voorgevallen die niet door de beugel kunnen en dan heb ik het met name over de ruwe en te ruwe behandeling van journalisten. Daar zijn gespannen politiemensen of stewards duidelijk in mijn ogen hun boekje te buiten gegaan. Maar wat er daarvoor is gebeurd en wat de aanleiding daarvoor is geweest, daarover bestaat nog veel onduidelijkheid. Wat is er nu precies gebeurd met de gehandicapte Italiaanse supporters. Was het bekend dat er zoveel zouden komen? Ik zeg dit als regelmatige bezoeker van de Kuip en ik weet dat er in de Kuip plaats is voor gehandicapte supporters, alleen niet voor een onbeperkt aantal. Wilden deze gehandicapte supporters niet gefilmd worden of mochten zij niet gefilmd worden? Dat soort vragen moet worden uitgezocht en door de Nederlandse regering is zo'n onderzoek toegezegd. Tot die tijd, tot die uitkomst, zou ik me willen onthouden van elk oordeel. Mijn fractie zal dan ook tegen elk onderdeel van de resolutie stemmen waarin zo'n oordeel al wel is uitgesproken.
Ik wil echt een klemmend beroep doen op de Italiaanse collega's en ook op de Italiaanse pers, maar met name op de Italiaanse collega's om allerlei vergelijkingen bijvoorbeeld met het Heizel-drama niet te maken. Dat is de zaak absoluut niet waard. Daarmee trekt u de serieuze zaken die onderzocht moeten worden in twijfel. Ik zou willen zeggen: er is iets aan de hand geweest, dat wordt uitgezocht, maar alstublieft laten wij de zaak in verhouding blijven zien.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, u hebt in herinnering gebracht dat het onderhavige punt op de agenda betrekking heeft op het hooliganisme. Ik wil u hiervoor hartelijk danken.
Twee maanden geleden heb ik dit Parlement gesproken over de noodzaak om actie te ondernemen tegen het verwachte wangedrag van de hooligans tijdens EURO2000. Dankzij de maatregelen van de Belgische autoriteiten is het racistische, xenofobe en homofobe geweld van de hooligans enigszins binnen de perken gebleven.
Het wordt dus tijd dat we gaan onderzoeken hoe we de daders van deze malversaties, die vaak door extreem-rechtse bewegingen worden gemanipuleerd, kunnen aanpakken. De hooligans kunnen zich nog te eenvoudig ongestraft binnen de landen van de Unie verplaatsen. Ze dienen onmiddellijk te worden gestraft in de landen waarin ze zich schuldig maken aan een delict. De geïdentificeerde daders moet tijdens belangrijke voetbalduels de toegang tot het stadium worden ontzegd. Er dient meer verantwoordelijkheid te worden gelegd bij de supporter- en voetbalclubs. Soms wakkeren deze clubs immers het vuur alleen maar aan. Mevrouw Marie-Georges Buffet, de minister voor jeugdzaken en sport in Frankrijk, heeft meer verantwoordelijkheid bij de clubs gelegd en heeft hiervan uiteindelijk de vruchten kunnen plukken.
Ik denk dat het Parlement de lidstaten en de UEFA moet stimuleren om onmiddellijk dergelijke maatregelen te treffen. Niet alleen de spelers op de grasmat moeten een rode kaart kunnen krijgen, mijnheer de Voorzitter, maar ook de hooligans binnen en buiten de stadia.

Beysen
Voorzitter, geachte collega's, alle vormen van geweld dienen uiteraard veroordeeld te worden, ook de laakbare uitingen van hooliganisme tijdens Euro2000. Toch kan ik mij niet van de overtuiging ontdoen, dat de laakbare incidenten buiten elke proportie werden uitvergroot, zowel door een deel van de pers als door een deel van de politieke klasse. Daardoor is onvoldoende onderstreept kunnen worden hoe bijzonder goed de organisatie van Euro2000 was, een organisatie die voor vele miljoenen mensen een onvergetelijke herinnering zal blijven.
Als vertegenwoordiger van een medeorganiserend land, wens ik iedereen die bij de organisatie en bij de ordehandhaving betrokken was, te feliciteren. Het welslagen van Euro2000 heeft aangetoond dat kleine landen tot grootse daden in staat zijn. Het succes van Euro2000 mag niet overschaduwd worden door de baldadige houding van een minderheid. Alle lidstaten dienen, in overleg, passende maatregelen te treffen. Euro2000 was niet alleen een grandioos voetbalfeest, het was ook een feest van verbroedering en solidariteit tussen de burgers van de Europese Unie.

Ducarme
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst een woord richten tot onze collega de heer Heaton-Harris, die ongeveer een maand geleden het voetbaltoernooi in Charleroi wilde verbieden. De boel zou daar volgens hem volledig uit de hand gaan lopen. Ik wil deze voormalige scheidsrechter op sportieve wijze laten weten dat ik blij ben dat ik hem toen heb teruggefloten.
Met betrekking tot de kern van dit vraagstuk denk ik dat we flinke vooruitgang kunnen boeken als de verschillende lidstaten beter samenwerken tijdens dergelijke manifestaties.
Als we straks kunnen bewerkstelligen dat hooligans van internationale toernooien worden uitgesloten en bekijken hoe we het gedrag in de stadia kunnen veranderen, dan zal de sport kunnen zegevieren en niet onze politieke ongerustheid.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik aangeven dat in mijn betoog het menselijk aspect centraal stond, zoals u dat graag ziet.
Irak

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, de Verenigde Naties zijn ernstig verzwakt geraakt door toedoen van twee leden van de Veiligheidsraad. Ik doel hier op het onderwerp van de sancties tegen Irak. Kofi Annan is een goed en integer mens, maar ik denk dat hij zou moeten aftreden in de wetenschap dat de wereld sterk gekant is tegen de buitenproportionele zwaarte van de sancties. De EU dient zich uit te spreken tegen sancties die bijna gelijkstaan met volkerenmoord. Het zogenaamde doel van de sancties is de val van Saddam Hoessein. Maar nu, tien jaar later, zit hij er nog steeds. In werkelijkheid is het doel van de sancties het behouden van de zeggenschap over de olie en het creëren van oefenkansen voor Amerikaanse en Britse piloten, zodat de militair-industriële complexen in de VS en Groot-Brittannië kunnen blijven voortbestaan. Tijdens mijn recente bezoek aan Irak zag ik kinderen sterven aan infecties van de luchtwegen, diarree, leukemie, gastro-enteritis en ondervoeding. We moeten niet vergeten dat dit een land is met de op een na grootste olievoorraad ter wereld. Operatiekamers kampen met kapotte rioleringen en verouderde instrumenten. Wij zijn getuige van de langzame verwurging van een prachtig land en een prachtig volk. Ik draag de islam een warm hart toe en ik denk dat we in de Europese Unie en het Europees Parlement de Arabieren en de islam niet langer als duivels moeten afschilderen.

Maes
Voorzitter, wij hadden een tekst ingediend oorspronkelijk over dezelfde zaak en met dezelfde strekking, maar die tekst is veel genuanceerder dan de tekst van de zogenaamde gezamenlijke resolutie. Ik had veel liever gediscussieerd over een tekst die wat meer genuanceerd was. Hoe komt het dat die tekst dan niet verschijnt, wij hebben onze handtekening nochtans teruggetrokken. Wij vonden dat de oorspronkelijke tekst die wij ingediend hadden, eigenlijk veel beter had kunnen dienen als basis voor een gesprek.

De Voorzitter
Mevrouw Maes, misschien begrijpen wij elkaar niet goed, maar het feit dat u uw handtekening hebt teruggetrokken of de gezamenlijke resolutie niet hebt ondertekend, belet niet dat de tekst in omloop blijft en overeenkomstig de van toepassing zijnde regelgeving in stemming wordt gebracht.

Maes
Wordt dit dan ook rondgedeeld? Is hij ter beschikking, want ik merk dat heel veel collega's deze tekst niet gezien hebben.

De Voorzitter
Ja, natuurlijk.
Wij waren ons van geen probleem bewust, maar na uw opmerking zullen wij even controleren wat er is misgelopen en de tekst ronddelen.

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, Irak was van 1980 tot 1989 in oorlog met Iran. In die periode steunden de VS en de EU Irak, omdat we Iran als de grootste vijand van het Midden-Oosten zagen. Op 2 augustus 1990 viel Irak Koeweit binnen. Dat was verkeerd en onacceptabel. De Verenigde Naties reageerden met het aannemen van resolutie 661 om Irak sancties op te kunnen leggen. Die actie van de VN was gerechtvaardigd. De VS en Groot-Brittannië stelden in april 1991 een no-flyzone in. In 1994 erkende Irak de territoriale integriteit van Koeweit. Van 1991 tot 1997 hielden VN-inspecteurs zich in het kader van UNSCOM bezig met het systematisch en op uitgebreide schaal inspecteren, vernietigen en verifiëren van het Iraakse potentieel aan massavernietigingswapens. De vertegenwoordiger van de VN rapporteerde in 1997 aan de VN dat de UNSCOM-inspecteurs vrijwel heel Irak hadden doorgelicht. In 1998 verklaarde het Internationaal Atoomagentschap dat Irak niet meer over een kernwapenpotentieel beschikte.
Het olie-voor-voedselprogramma dat in 1996 begon wordt gekenmerkt door een grote mate van bureaucratie en incompetentie, met als resultaat grote vertragingen in de levering van heel elementaire medicijnen en voedingsmiddelen. Van de 28 miljard dollar die de olie in drie jaar heeft opgebracht is slechts 7 miljard gebruikt voor import. Twaalf miljard dollar staat vast op een bank in New York.
Als de sancties waren bedoeld om het militaire potentieel te vernietigen, is de missie geslaagd. Als de sancties tot doel hadden Saddam Hoessein te verdrijven, is dat nog altijd, na tien jaar, niet gelukt.
Tien jaar sancties hebben echter enorm veel lijden en ontbering onder de 22 miljoen Irakezen teweeggebracht. De grote zuigelingensterfte, de dalende levensverwachting en de toename van kanker en behandelbare ziekten blijven de sociale structuur ontwrichten in een land dat eens een hoge levensstandaard had. Door het intellectuele embargo zijn artsen, leerkrachten en andere beroepsgroepen verstoken gebleven van de wetenschappelijke en technologische vooruitgang die inmiddels is geboekt.
Ik vind dat de EU haar standpunt dient te heroverwegen om hulp te kunnen bieden aan deze mensen in hun benarde positie. Zes EU-staten - Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Portugal en Griekenland - hebben momenteel een diplomatieke vertegenwoordiging in Irak. Deze diplomaten delen het standpunt van de vertegenwoordigers van de VN in Irak, de Wereldgezondheidsorganisatie, het Rode Kruis en andere NGO's, dat de EU via haar diplomaten een doorbraak kan bewerkstelligen. Onze parlementariërs en commissieleden zouden op inspectiereis naar Irak moeten gaan om daar te spreken met leden van het Irakese parlement, EU-diplomaten, internationale instanties en NGO's. Via een dergelijke dialoog kan dan worden vastgesteld hoe de toestand op dit moment is en kan worden bekeken hoe deze impasse kan worden doorbroken, zodat de sancties tegen niet-militaire leveranciers kunnen worden opgeheven. Ik hoop dat het Parlement vóór deze resolutie stemt.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat alle soorten embargo' s, afgezien van wapenembargo' s, tegen de rechten van de mens indruisen en niets uithalen tegen autoritaire regimes. Na mijn reis naar Irak kan ik nog moeilijker accepteren dat in naam van de bescherming van de democratie en de rechten van het door Saddam Hoessein onderdrukte Irakese volk, ditzelfde volk wordt uitgemoord en het land wordt verwoest. Wat hier gebeurt, is een intellectuele volkerenmoord. Dit zijn de woorden van de verantwoordelijke voor het World Aid Program. Wij hebben het in de ziekenhuizen kunnen zien: kinderen, geholpen door hun moeders, kijken je met grote ogen aan en laten je ' s nachts niet met rust; artsen moeten machteloos toezien hoe deze kinderen sterven.
Volgens het programma Oil for food moet elk geïmporteerd goed door de zeef van het comité voor de uitzonderingen. Contracten van miljoenen dollars worden al jarenlang tegengehouden uit vrees voor dubbel gebruik: medicijnen, onderdelen, sanitaire uitrusting en potloden komen er niet door. Er zijn geen vluchten naar Bagdad en evenmin VN-resoluties die deze verbieden. De VS en Groot-Brittannië hebben echter een no flight zone opgelegd.
Ik wil graag dat Europa de knoop doorhakt, het embargo unilateraal opschort, met uitzondering van het wapenembargo, en de burgervluchten hervat. Laten wij voor de democratie in Irak vertrouwen stellen in het Irakese volk. Rabye, een meisje van de Irakese oppositie, zei eens tegen mij op een moment waarop de bommen op haar land vielen: "U maakt ook onze droom kapot om zelf onze democratie op te bouwen" .

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, wie bewijzen nodig heeft van het feit dat er met de aanhoudende sancties tegen Irak iets goed mis is, hoeft maar te kijken naar het aantal mensen in de top van de VN dat aftreedt. Wat dat betreft kunnen we ook de woorden van Mary Robinson ter harte nemen: zij heeft zich uiterst negatief uitgelaten over alles wat zich rond te sancties afspeelt.
Wat er gebeurt is dat slachtoffers, onschuldige mensen, vrouwen en kinderen, mensen zonder enige macht en zonder enige zeggenschap, worden vervolgd. Er is een stille oorlog tegen het Irakese volk gaande waarvoor weinig aandacht is. Ik ben dan ook blij dat een aantal parlementsleden zelf in Irak is gaan kijken. Dat is namelijk uitermate belangrijk.
De illegale bombardementen van de VS en Groot-Brittannië, die niet worden gedekt door een resolutie van de VN-Veiligheidsraad, vinden plaats zonder een enkele volmacht en zijn in één woord schandalig: er moet dan ook onmiddellijk een einde aan komen. Hoe wij deze illegale bombardementen kunnen laten voortduren gaat mijn verstand te boven.
Van een infrastructuur is in Irak nauwelijks meer sprake. En weer zijn onschuldige mensen, die geen enkele macht hebben, het slachtoffer. Wel ben ik vol lof over de organisaties in onze samenleving die in ieder geval iets doen of de mensen bewust proberen te maken. Ik doel hier met name op die roependen in de woestijn die vóór afschaffing van de sancties zijn. Ik vind dat zij een heel belangrijke rol spelen en ik wil hier dan ook graag mijn steun aan hen betuigen.
We moeten er ook rekening mee houden dat in toekomstige maatregelen tegen Irak de bevordering van de mensenrechten en van de democratie centraal dient te staan. We moeten ons tevens richten op de bescherming van de Koerden in het noorden en de sjiieten in het zuiden, door ze bijvoorbeeld een of andere vorm van autonomie te garanderen. Hen mogen we evenmin uit het oog verliezen.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, op 15 april jongstleden hebben wij, na een uitvoerig debat met de Raad en de Commissie, een resolutie aangenomen die door het overgrote deel van dit Parlement is ondersteund. Met die resolutie hebben wij de Raad en de Commissie opgeroepen alles in het werk te stellen om het leven en de gezondheid van de Irakese bevolking in veiligheid te brengen en een einde te maken aan haar lijden.
Wij hebben geëist dat ook het embargo op levensmiddelen en geneesmiddelen wordt ingetrokken, want Saddam Hoessein wordt er niet door getroffen, maar de Irakese bevolking des te meer. Wij hebben geëist dat de bombardementen, die de Verenigde Staten en Groot-Brittannië zonder opdracht van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties hebben uitgevoerd, onmiddellijk worden stopgezet, omdat zij al evenzeer de slachtoffers treffen in plaats van de daders. Uiteraard hebben wij er aan het begin van deze resolutie al met nadruk op gewezen dat de Irakese regering de plicht heeft de controle van de Verenigde Naties op de vernietiging van ABC-wapens te accepteren en mee te werken aan de opheldering van het lot van de verdwenen personen in Koeweit.
Met het huidige debat en met de nieuwe resolutie willen wij drie verdere doelstellingen verwezenlijken. Om te beginnen willen wij de oproep aan de Raad en de Commissie aanvullen met eenzelfde eis aan het adres van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Ten tweede willen wij voorstellen dat ons Parlement het initiatief neemt een fact finding mission, een onderzoeksmissie naar Irak te sturen. Ten derde streven wij ernaar dat de Verenigde Naties, de Wereldgezondheidsorganisatie en het Rode Kruis zorgen dat de armsten en zwaksten in Irak baat hebben bij het olie-voor-voedselprogramma ".

Perry
Mijnheer de Voorzitter, net als de heer Andrews richt ik hier vanmiddag het woord tot u als iemand die zichzelf tot de vrienden van de Arabische en islamitische wereld rekent. Deze resolutie kan alleen worden gesteund als overweging A en paragraaf 1 worden gezien als haar absolute kern. Wij stellen dat een versoepeling van de sancties afhankelijk moet zijn van de eerbiediging door Irak van de resoluties van de VN. Wij moeten Irak met name vragen om samen te werken met het Internationale Comité van het Rode Kruis aan het opsporen van de 604 Koeweitse burgers die ten gevolge van de illegale Irakese bezetting van Koeweit zijn verdwenen.
Als er in EU-kader bezoeken worden gebracht aan Irak, moeten ook die families in Koeweit worden bezocht die nog altijd, tien jaar na de oorlog, niet weten wat er met hun dierbaren is gebeurd. Met elk minder krachtdadig EU-optreden bewijst men de bevolking van Irak geen dienst, maar veroordeelt men hen tot eeuwigdurende tirannie.

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, een minuut is wel heel kort voor een dergelijk belangrijk onderwerp. Het gaat hier immers om het voortbestaan van een volk en, zoals de Franse minister van Defensie Chevènement indertijd heeft aangegeven, om een internationale strafmaatregel tegen een volk dat aan de nieuwe wereldorde wil ontsnappen. Deze strafmaatregel kondigt weinig goeds aan voor de toekomst.
De nieuwe wereldorde is een uitvinding van de heer Bush. Hij gebruikte deze nieuwe term om de belangen van de multinationals te maskeren, in het onderhavige geval de belangen van grote Amerikaanse oliebaronnen. Voor ons is deze wereldorde steeds minder aanvaardbaar. We verbazen ons er dan ook over dat de mensenrechtenorganisaties de situatie van de noodlijdende Irakezen niet aan de kaak stellen. Meer dan een miljoen burgers zal door ons toedoen omkomen. Wat een contrast tussen het menslievend denken en deze holocaust waarvoor wij allen verantwoordelijk zijn omdat we de Amerikaanse autoriteiten geen halt durven toe te roepen. Dit getuigt toch wel van grote hypocrisie. Europa in het algemeen en dit Parlement in het bijzonder zijn niet in staat zich op enig terrein te verzetten tegen dit grote imperium. Dit is gisteren opnieuw gebleken tijdens onze stemming over Echelon.
Er valt ongetwijfeld nog een hoop te zeggen, maar ik zal mijn betoog nu afronden. Wat ik bijzonder erg vind is dat een zuidelijk land, dat zich bij wijze van uitzondering succesvol heeft ontwikkeld, nu onophoudelijk door de noordelijke landen, de Verenigde Staten voorop, kapot wordt gemaakt. Deze situatie is bijzonder gevaarlijk en verontrustend aan het begin van deze nieuwe eeuw.

Belder
Voorzitter, wie zou niet mee voelen met de zwaar beproefde bevolking van Irak. Ik wil er dan ook graag van uitgaan dat dit de drijfveer is van de indieners van de gezamenlijke resolutie. De politieke uitwerking van hun intentie is evenwel een gemiste kans. Sterker nog, voor het bevrijde Koerdische deel van het aloude tweestromenland is zij ronduit desastreus. Laat ik concreet zijn. Geheel in strijd met wat de overwegingen B en C veronderstellen, richtte de eigentijdse personificatie Nebukadnezar Saddam Hoessein, die door hem zo bewonderde oude beschaving zelf al ten gronde. Zie de eerste en tweede Golfoorlog en voeg daaraan nog eens vijf jaar toe, de periode 1991-1996 waarin Bagdad categorisch weigerde mee te werken aan het olie-voor-voedselprogramma, een volstrekt onnodige verlenging van menselijk leed.
Momenteel mag het Iraakse bewind zelfs onbeperkt olie exporteren voor de aanschaf van humanitaire goederen. Kortom, wat let Saddam de nood van zijn landgenoten te lenigen? Wat gebeurt er trouwens met de gereserveerde 13% voor de Koerden wanneer de sancties onverhoopt worden opgeheven. Bizar acht ik het gebruik van de curieuze term "intellectueel embargo" in overweging D. Inderdaad, de Iraakse intellegentia zucht al decennia onder het intellectuele embargo van Saddams Baath partij. In feite is de tiran aan de Tigris slechts in één bepaald type wetenschapper geïnteresseerd: de ontwikkelaar van massavernietigingswapens. Juist deze obsessie van Saddam Hoessein ontmaskert de zeer riskante naïviteit van paragraaf 3 van de gezamenlijke resolutie, want de opheffing van de no fly zone in het Noorden van Irak, let wel de internationale garantie voor de Koerden tegen aartsvijand Saddam, zal waarschijnlijk miljoenen Koerden andermaal op de vlucht drijven. Zij weten immers maar al te goed wat Saddams beloftes werkelijk waard zijn. Dit schrikbeeld zullen de indieners van de resolutie toch onmogelijk kunnen beogen. Vandaar mijn besliste tegenstem.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik moet namens de Commissie reageren op vijf kwesties. Samenvattend wil ik daarom over het thema mensenrechten zeggen dat het externe beleid van de Commissie onveranderd gericht blijft op het vermijden van conflicten, het vermijden van schendingen van de mensenrechten, het ondersteunen van de democratie en het bevorderen van respect voor de mensenrechten.
Op plaatsen waar sprake is van gewelddadige conflicten en schendingen van de mensenrechten, proberen wij positieve invloed op de betrokken landen uit te oefenen om de conflicten op te lossen en de democratie en het respect voor de mensenrechten te bevorderen. Daarvoor zetten wij resoluut de middelen in die ons ter beschikking staan, te weten dialoog, diplomatieke maatregelen, onze economische samenwerking met die landen en hulp. Dit geldt in het bijzonder voor de conflicten die hier vandaag zijn aangehaald: Oeganda, Soedan en Indonesië.
Over de doodstraf in de Verenigde Staten wil ik enkel opmerken dat er op dat vlak helaas niets is veranderd. De houding van de Europese Unie is en blijft ongewijzigd. Het opleggen van de doodstraf is in ons Europese stelsel van waarden een barbaarse daad die op geen enkele manier te rechtvaardigen valt. Daarom zullen wij niet nalaten te ijveren voor de wereldwijde afschaffing van de doodstraf.
De discussie die thans in de Verenigde Staten op gang is gekomen, valt te verwelkomen. Wat duidelijk blijkt, is dat een wezenlijk argument voor onze afwijzing van de doodstraf nu ook in Amerika ingang begint te vinden, namelijk dat de doodstraf een rechtstaat onwaardig is, omdat een eventuele gerechtelijke dwaling niet meer ongedaan kan worden gemaakt. Wij hebben nu kunnen vaststellen dat er veel vonnissen zijn geweest die tot de terechtstelling van onschuldige mensen hebben geleid.
Wat Irak betreft wil ik opmerken dat de verantwoordelijkheid voor de afschuwelijke toestanden in dit land volgens de opvatting van de Commissie uitsluitend en alleen bij Saddam Hoessein en zijn regime ligt. De situatie zou van de ene op de andere dag kunnen veranderen als dit regime bereid was de eisen van de internationale gemeenschap volledig in te willigen. Het heeft trouwens toegezegd dit ten dele te zullen doen. Helaas blijft onverminderd gelden dat het Irakese regime de vrede en de stabiliteit in de regio en de hele wereld bedreigt, en dat om die reden de sancties enkel kunnen worden opgeheven als het de resoluties van de Veiligheidsraad onverkort uitvoert. Het Irakese regime is zich hiervan terdege bewust.
De Europese Unie tracht in de mate van het mogelijke rekening te houden met de humanitaire gevolgen van dit beleid en waar mogelijk te helpen. Maar zoals iedereen in dit Parlement eveneens weet, vertoont het olie-voor-voedselprogramma zwakke plekken die wederom voor rekening van het Irakese bewind zijn, en zijn wij in Irak ook nog met ons instrument ECHO actief.
Ik wil nog enkele woorden zeggen over een thema dat vandaag voor het eerst aan de orde komt: hooligans en voetbal. De Commissie is opgetogen dat het Parlement het belang van de bestrijding van het voetbalhooliganisme onderkent, zoals blijkt uit de diverse ontwerpresoluties. De lidstaten en de Commissie zetten zich al enkele jaren in voor een grotere samenwerking op dit vlak. Dit heeft tot talrijke gezamenlijke maatregelen geleid. Zo zijn er bijvoorbeeld gemeenschappelijke normen opgesteld voor het opsporen van voetbalfans, worden er politiefunctionarissen naar het buitenland uitgestuurd om samen te werken met hun collega's in het gastland, en wordt er informatie uitgewisseld.
Een belangrijk instrument is het handboek voor de samenwerking tussen politiekorpsen en maatregelen ter voorkoming van geweld bij voetbalinterlands, dat de Raad in juni 1999 heeft aangenomen. In dit handboek staan concrete gedragsregels voor de politie die nu voor het eerst zijn toegepast in Nederland en in België bij het Europese kampioenschap van 2000. De evaluatie van EURO2000 zal talrijke nuttige bevindingen opleveren waarmee we het hooliganisme beter kunnen bestrijden.
In het kader van het samenwerkingsprogramma van politie en douane in de Europese Unie wordt een Nederlands-Belgisch wetenschappelijk evaluatieproject gecofinancierd. De beoordeling van het politieoptreden tijdens EURO2000 kan van nut zijn bij soortgelijke evenementen in de toekomst. Dat is van bijzonder belang voor Duitsland, dat vandaag de organisatie van het wereldkampioenschap voetbal 2006 toegewezen heeft gekregen.
De Commissie wil de resultaten van dit project afwachten voor zij concrete voorstellen ter verbetering van de bestaande maatregelen indient. In ieder geval kan nu al worden geconstateerd dat wij het op Europees vlak eens moeten worden over een reisverbod voor veroordeelde hooligans naar risicowedstrijden, en dat we een manier moeten vinden om rellen bij sportevenementen doeltreffend te bestrijden, zodat het voetbal - zoals een lid van het Parlement heeft gezegd - ook echt een spel blijft.
In dit verband wil ik eraan herinneren dat Nederland en België in het kader van de samenwerking op het vlak van Justitie en Binnenlandse Zaken van plan zijn voorstellen in te dienen voor verdere maatregelen ter bestrijding van hooliganisme bij voetbalwedstrijden. Deze werkzaamheden bevinden zich echter nog in een zeer pril stadium. Na de evaluatie van EURO2000 zullen er meer concrete contacten komen tussen de Commissie en deze twee landen.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag zeggen dat ik uitermate geschokt en ontsteld ben over het antwoord van de Commissie met betrekking tot het onderwerp Irak en over de laatdunkende manier waarop zij zich hierover uitgesproken heeft. Ik wil de commissaris en de Commissie een citaat van Oscar Wilde meegeven: in het leven wordt het boek van het lot nooit gesloten. Irak verdient beter dan dit antwoord van de Commissie. Nogmaals: ik ben uitermate geschokt.

Manisco
Ik wil zeggen dat ik totaal niet tevreden ben met het antwoord van de Commissie. Dat is alles.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat u nu ook eerlijkheidshalve moet vermelden dat ik wel volkomen tevreden ben met het antwoord van de Commissie.

De Voorzitter
Prima, er is voor en tegen gesproken. De commissaris wenst niet te reageren. Wij danken hem daarvoor. Laten we het kort houden en naar het volgende punt overgaan.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Venezuela
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0615/2000 van de leden Di Pietro en Sánchez García, namens de ELDR-Fractie, over Venezuela;
B5-0627/2000 van de heer Salafranca Sánchez-Neyra e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de wederopbouw en het herstel van de door de rampzalige overstromingen van december 1999 in Venezuela getroffen regio's;
B5-0634/2000 van de heer Wurtz e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over Venezuela;
B5-0642/2000 van de leden Frassoni en Knörr-Borràs, namens de Verts/ALE-Fractie, over de wederopbouw van de door de overstromingen van december 1999 in Venezuela getroffen regio's;
B5-0652/2000 van de leden Linkohr en Menéndez del Valle, namens de PSE-Fractie, over de wederopbouw van de door de overstromingen van december 1999 in Venezuela getroffen regio's.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, vandaag hebben wij de gelegenheid onze solidariteit met het Venezolaanse volk te betuigen. Venezuela werd in december jongstleden geconfronteerd met de gevolgen van een natuurramp die de kust van de staten Vargas en Miranda teisterde en 50.000 doden veroorzaakte. Het is derhalve van wezenlijk belang dat deze resolutie wordt aangenomen. Daar wens ik nogmaals op aan te dringen. De resolutie is de logische voortzetting van het verslag van de speciale commissie die een bezoek aan Venezuela heeft gebracht om ter plekke de omvang van de natuurramp in te schatten. Anderzijds geeft zij blijk van de coherentie van de politieke verplichtingen van de Europese Unie. Ik hoop dat wij in de gelegenheid zullen zijn een aanzienlijke financiële bijdrage te leveren aan het voor de getroffen regio's bedoelde wederopbouwprogramma, dat moet worden ontworpen naar het voorbeeld van andere soortgelijke acties. Ter wille van de coördinatie is het tevens wenselijk dat rekening wordt gehouden met de programma's voor financiële steun van de lidstaten en de communautaire regio's.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, de heer Sánchez García heeft ons er zonet aan herinnerd dat deze resolutie aansluit bij de door de Conferentie van voorzitters genomen beslissing een ad hoc-commissie naar Venezuela te sturen om de tragische gevolgen van de overstromingen van december in dat land te evalueren. Het dossier-Venezuela is een cruciaal dossier dat dringend moet worden behandeld. Het is cruciaal omdat naar schatting - de verliezen zijn nog steeds niet nauwkeurig berekend - meer dan 30.000 personen ten gevolge van deze tragedie het leven hebben verloren. Het is een dringende kwestie, mijnheer de Voorzitter, omdat de missie van het Europees Parlement reeds in februari ter plaatse was en wij tot dusver niet in staat zijn gebleken tot een definitieve conclusie te komen. Mijns inziens staat dit Parlement op het punt zijn geloofwaardigheid te verliezen.
Ik maak van de aanwezigheid van de Commissie gebruik om de commissaris te vragen in hoeverre de Commissie het haar door dit Parlement toegekende mandaat ten uitvoer heeft gelegd. In onze in januari aangenomen resolutie hebben wij de Commissie immers opgedragen de communautaire reactie op de tragedie in Venezuela te evalueren. Ik hoop dat de Commissie in staat is de nodige personele middelen in te zetten om aan de door dit Parlement genoemde prioriteiten tegemoet te komen. De Commissie heeft in haar voorontwerp van begroting voor het jaar 2001 voorgesteld 815 miljoen euro voor de Balkan uit te trekken. Ik twijfel er dan ook niet aan dat zij in staat is voor Venezuela minstens 50 miljoen euro vrij te maken.
Mijnheer de Voorzitter, deze kwestie stelt ons voor een probleem dat verder reikt dan de resolutie over Venezuela. Het gaat namelijk om het vermogen van het Parlement om op dergelijke situaties een antwoord te bieden. Mijnheer de Voorzitter, wij moeten duidelijk uitmaken wat wij nu eigenlijk willen. Willen wij een Parlement dat die naam waardig is, of willen wij een papier-maché Parlement? Willen wij een Parlement dat zijn eigen verantwoordelijkheden op zich neemt of willen wij een Parlement dat borg staat voor de prioriteiten van andere instellingen? Willen wij een Parlement dat zijn eigen verplichtingen nakomt of willen wij een Parlement dat de cheque ondertekent van de door andere instellingen aangegane verplichtingen? Dit is het debat dat naar aanleiding van de begroting 2001 aan de orde is en dit was ook het debat dat in het kader van de begroting 2000 werd gevoerd.
Mijnheer de Voorzitter, ik bedoel hiermee eenvoudigweg het volgende: waar een wil is, is een weg. In deze resolutie verklaart dit Parlement zich ten volle bereid hulp te bieden en zijn solidariteit, de solidariteit van de Europese Unie, te betuigen aan de Venezolaanse samenleving en het Venezolaanse volk. Ik ben er dan ook van overtuigd, mijnheer de Voorzitter, dat wij op basis van deze wil een weg in de begroting zullen vinden om aan de behoeften van de slachtoffers van deze tragedie tegemoet te komen. Met een begroting die dit jaar 100.000 miljoen euro bedraagt en de komende jaren een soortgelijk bedrag zal belopen, mag dit geen probleem zijn.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, de Confederale Fractie Europees Unitair/Noords Groen Links wenst drie opmerkingen te maken met betrekking tot de hulp die de Europese Unie aan Venezuela kan en moet verlenen naar aanleiding van de rampzalige overstromingen die het land hebben geteisterd. Ten eerste moeten wij vanuit economisch en technisch oogpunt alles in het werk stellen om een oplossing voor de tragische gevolgen van deze natuurramp te vinden. Wij mogen in geen geval snoeien in de steun aan Venezuela om meer middelen vrij te maken voor een andere ramp, zoals de Commissie voorstelt. In het laatste geval gaat het om een artificiële ramp die wijzelf in Kosovo en Joegoslavië, in de Balkan, hebben veroorzaakt.
In de tweede plaats moeten wij de voorwaarden en conclusies van de Top van Kyoto ratificeren en toepassen om de uitstoot van vervuilende stoffen te beperken die het broeikaseffect, en bijgevolg ook de klimaatverandering en de daarmee gepaard gaande negatieve gevolgen, in de hand werken.
Ten derde moet de Europese Unie zich solidair verklaren met Venezuela en met Latijns Amerika in het algemeen teneinde de negatieve gevolgen te compenseren van de enorme druk die het noordelijke gedeelte van het continent op de overige landen uitoefent.

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, wij gaan volledig akkoord met een aantal ideeën dat in de resolutie over de solidariteit met het Venezolaanse volk tot uiting komt.
Ten eerste wensen wij dat de hulp terechtkomt bij de personen en de groepen die er het ergst aan toe zijn. Als fractie verzetten wij ons logischerwijs niet tegen het feit dat in dit opzicht over het MKB en de industrie in het algemeen wordt gesproken. Wij achten het echter wel ongepast dat alle aandacht op deze collectieven wordt gevestigd terwijl andere meer hulpbehoevende sectoren aan hun lot worden overgelaten. De heer Salafranca heeft het ook al gezegd. Het is vooral belangrijk dat de efficiëntie van de hulpacties niet in gevaar wordt gebracht wegens het gebrek aan personele middelen.
In de tweede plaats is het volkomen onaanvaardbaar dat geen rekening is gehouden met een punt dat voor onze fractie fundamenteel is, namelijk de afstemming tussen de vereiste ontwikkeling en de tenuitvoerlegging van de hulpacties enerzijds en de getroffen bevolkingsgroepen anderzijds, om te vermijden dat wij onnodige of ongewenste maatregelen treffen.
Tot slot nog een laatste, maar daarom niet minder belangrijk punt. Wij moeten grondig nadenken over onze productiemethoden en de wijze waarop wij natuurlijke rijkdommen verbruiken, want daarin ligt de oorzaak van deze rampen. Dat is de enige manier om te voorkomen dat wij steeds weer met dergelijke rampen worden geconfronteerd.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat dit Parlement bijzonder begaan is met de Latijns-Amerikaanse regio belet ons uiteraard niet de inspanningen van de Commissie ten aanzien van Midden- en Oost-Europa en de wederopbouw van de Balkan te steunen. Wij hebben echter vastgesteld dat de nieuwe Commissie het genoemde gebied het voorbije jaar een beetje links heeft laten liggen en dat baart ons zorgen. Het is net alsof Latijns Amerika plotseling van de kaart is geveegd en uit het actieprogramma van de Commissie is verdwenen.
De bijdrage van de Europese Unie aan de door de orkaan Mitch geteisterde Midden-Amerikaanse regio verdient uiteraard alleen maar lof en ook in het onderhavige geval was de eerste reactie van de Commissie bijzonder positief. Zij stelde immers onmiddellijk na de door de vorige sprekers genoemde ramp 400.000 euro ter beschikking voor humanitaire noodhulp aan Venezuela.
Wij weten dat de Commissie op dit moment over de mogelijkheden, de middelen en de fondsen beschikt om meer hulp te verlenen. Dergelijke rampen doen zich helaas vrij regelmatig voor en ik heb de indruk dat de communautaire steun in de Latijns-Amerikaanse regio goed wordt benut. Wij hebben de instrumenten, de middelen en goede vertegenwoordigers en bovendien kunnen wij rekenen op Europese aanwezigheid in de regio. Er zij onder meer aan herinnerd dat de Europese Unie de belangrijkste buitenlandse investeerder in Venezuela is en dat wij talloze culturele en sociale banden met deze landen hebben. Ik hoop dan ook van harte dat de Commissie de nodige goede wil aan de dag legt en de door dit Parlement geformuleerde verzoeken in aanmerking neemt, zodat deze kunnen worden ingewilligd met behulp van de beschikbare middelen en de fondsen die op de korte termijn kunnen worden vrijgemaakt. Er dient een plan te worden opgesteld dat zich niet beperkt tot de fundamentele humanitaire hulp, maar tevens bijdraagt aan de wederopbouw van dit land, dat momenteel enorme inspanningen levert. Daar heeft niet alleen Venezuela baat bij. Ook wijzelf doen hier ons voordeel mee, aangezien de ontwikkeling van Latijns Amerika wellicht vooral het Europese continent ten goede komt.

Marques
Mijnheer de Voorzitter, er zijn sinds de catastrofale landverschuivingen in Venezuela al weer zes maanden verstreken. Als lid van de ad hoc-delegatie heb ik met eigen ogen kunnen zien wat voor schade de ergste natuurramp die zich ooit in Zuid-Amerika heeft voorgedaan daar heeft aangericht.
Je moet het gezien hebben om het te geloven. De foto' s en televisiebeelden in de media mogen indrukwekkend zijn, ze geven echter nauwelijks aan hoe vergaand de gevolgen van deze ramp zijn. We hebben ook de gelegenheid gehad vast te stellen hoe belangrijk de bijdrage van NGO' s zijn voor de door de ramp getroffen bevolking. Die humanitaire hulp had zonder financiële hulp van de zijde van de Commissie niet tot stand kunnen komen. Ik dank daarom al degenen die deze hulp mogelijk hebben gemaakt.
Onze prioriteit dient nu echter gelegd te worden bij het herstel van de gehele regio die door de ramp getroffen is. Ook de economie moet er weer op gang komen. Het rampgebied moet heropgebouwd worden, en voor dat doel moeten er huizen worden gebouwd. Voor kleine en middelgrote ondernemingen moet er een nieuwe infrastructuur worden opgezet. Veel van deze ondernemingen zullen weer van de grond af aan moeten worden opgebouwd. Het herstel is een kolossale onderneming, en wellicht is dat de reden waarom het zo langzaam op gang gekomen is. Een aantal wegverbindingen is vrijgemaakt, de voorzieningen voor elektriciteit en water zijn tot op zekere hoogte op orde gebracht, maar daar blijft het wel zo beetje bij. De slachtoffers zijn wanhopig, al was het alleen maar omdat velen van hen voor hun overleving volledig op voedselhulp aangewezen zijn. Er moeten duizenden nieuwe banen worden geschapen om de door de landverschuivingen verloren gegane arbeidplaatsen te vervangen.
De regering van Venezuela heeft zo veel mogelijk hulp nodig bij deze enorme taak. De wederopbouw kan niet langer uitgesteld worden, en de Commissie dient dan ook solidair te zijn, net zoals ze dat is geweest bij het verlenen van humanitaire hulp, of - bijvoorbeeld - bij het geven van steun aan de landen die door de orkaan Mitch getroffen zijn. Wij dringen er dus op aan dat de Commissie een ruim bedrag vrijmaakt voor de eerstvolgende vijf jaar. Solidariteit is onze plicht, maar ook de historische banden die wij met dit land hebben en de stabiliteit van de democratie dwingen ons op te treden.

Verheugen
Om te beginnen wil ik benadrukken dat de Commissie het politieke belang van Latijns-Amerika, in tegenstelling tot het hier geuite vermoeden, erg hoog inschat en uitgerekend de laatste tijd een reeks initiatieven heeft genomen die dit onderstrepen. Ten tweede wil ik erop wijzen dat het in verband met de ramp in Venezuela de moeite waard is over de oorzaken, de mechanismen en de verantwoordelijkheden na te denken. In ieder geval heeft de Unie van het begin af aan omvangrijke hulp geboden en zal ze dat ook blijven doen. Deze hulp draait om twee dingen. Ten eerste de steun bij de wederopbouw in de deelstaat Vargas. Op dit moment is het al wat duidelijker welke behoeften er op dat vlak bestaan. In het begin was dat overigens niet zo. Ik begrijp heel goed dat er sprake kan zijn van ongeduld omdat sommige dingen zo langzaam vooruit gaan. Er zijn echter geen projectvoorstellen van de Venezolaanse regering gekomen. Ik zeg dit niet met een ondertoon van kritiek. Het is waarschijnlijk ook moeilijk voor de regering van Venezuela om snel te beslissen welke prioriteiten er moeten worden gesteld. Wij hebben dus eerst een commissie van deskundigen naar Venezuela moeten sturen om zelf uit te maken wat de prioriteiten zijn. Over een paar dagen gaat er een mededeling naar de Raad over de maatregelen die genomen moeten worden en de bedragen die wij daarvoor beschikbaar moeten stellen.
Het tweede element - dat in mijn ogen nog belangrijker is dan hulp bij de wederopbouw - is hulp bij de preventie van rampen. Wij willen met andere woorden meewerken aan het opstellen en uitvoeren van programma's die gericht zijn op het beheersen van de natuurlijke gevaren in de deelstaten Falcon Miranda en Jarakui. De rampenpreventie, zoals wij uit deze catastrofe in Venezuela hebben moeten leren, kan namelijk heel wat beter. Ik denk dat wij de mensen op termijn het beste helpen als wij ons hierop concentreren.
De financiering van deze maatregelen is een andere, bijzonder moeilijke kwestie. Het is nogal problematisch dat de Raad en het Parlement de Commissie voortdurend allerlei wensen voorschotelen over wat er moet gebeuren en waar wij moeten helpen zonder dat iemand erbij zegt waar het geld vandaan moet komen. We kunnen het niet zelf drukken, zoals u weet. We zullen een manier vinden om dit te financieren, we zullen daarvoor realistische voorstellen indienen, waarbij we overigens ook rekening zullen houden met de bijdrage die het land met het oog op de gestegen olieopbrengsten zelf kan leveren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5­0628/2000 van de heer Van Velzen, namens de PPE-DE-Fractie, over de controverse betreffende het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat;
B5­0635/2000 van de heer Wurtz e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over het ontslag van de heer Pelinka, vertegenwoordiger van Oostenrijk in de Raad van Bestuur van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat;
B5­0651/2000 van de heer Ford e.a., namens de PSE-Fractie, over het ontslag van de heer Pelinka, vertegenwoordiger van Oostenrijk in de Raad van Bestuur van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de mening van de heer Watson, voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Deze heeft in een interview verklaard dat de heer Swoboda met het spoeddebat dat hij had aangevraagd niet de juiste weg bewandelde, en dat hij een wat beter doordachte handelswijze had verwacht. Ik deel deze mening, omdat de heer Swoboda in zijn aan deze Kamer voorgelezen motivatie verwijst naar eerdere conflicten tussen de Oostenrijkse regering en het hoofd van dit Waarnemingscentrum voor racisme. Hij grijpt daarmee terug op de periode dat Viktor Klima, die lid is van de Oostenrijkse socialistische partij SPÖ, de regering van Oostenrijk leidde en de regering door de SPÖ gedomineerd werd. Dat een Oostenrijkse socialist zoiets doet is op zich pijnlijk, maar het is zeker geen aangelegenheid die een spoeddebat rechtvaardigt.
Ik sta achter de woorden van de heer Watson. De heer Swoboda heeft de huidige regering ook nu weer bevestigd dat de betrekkingen met het Waarnemingscentrum aan het verbeteren zijn. Dat zou hem plezier moeten doen, net zoals het mij en vele anderen plezier doet. Ook dat maakt de zaak dus niet spoedeisend, en wat de zaak al helemaal niet spoedeisend maakt, is wat ik u ga citeren uit een interview met het hoofd van het Waarnemingscentrum, dat zij zelf heeft goedgekeurd. Zij heeft uitdrukkelijk lof voor het nieuwe beleid van Oostenrijk ten aanzien van buitenlanders. Zij geeft toe dat de regering geen enkel initiatief ten nadele van buitenlanders heeft genomen en dat er juist veel vooruitgang geboekt is. Veel vooruitgang, aldus haar, die onder de rood-zwarte regering niet mogelijk was. Voorts verklaart zij dat zij op geen enkele manier is gehinderd in haar werkzaamheden.
Wat moeten we hier dan eigenlijk mee, mijnheer Swoboda? Zo te zien is het er u als Oostenrijks socialist alleen maar om te doen een platform voor uzelf op te richten vanwaar u een polemiek tegen Oostenrijk kunt voeren. Dat is beschamend voor een Oostenrijker, en het moet ten scherpste veroordeeld worden.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, het schijnt dat ik zojuist te snel gesproken heb. Ik wil daarom de tolken mijn excuses aanbieden.
Ik wil graag wat zeggen over het ontslag van de heer Pelinka uit het dagelijks bestuur van het Waarnemingscentrum in Wenen. De heer Pelinka was een gerenommeerde academicus die veel aanzien genoot in de wetenschappelijke wereld. Ik denk dat hetgeen de hem is overkomen tekenend is voor de ware aard van de zittende coalitie in Oostenrijk. Extreem-rechts is bijzonder vaardig in het aan de kant schuiven van tegenstanders, zeker als het aan de macht is. Hetgeen met de heer Pelinka is gebeurd, berust niet op toeval. Allereerst heeft men kwaad over hem gesproken. Vervolgens is hij op zeer onrechtvaardige wijze strafrechterlijk vervolgd, waarbij de rechters de orders hebben opgevolgd van de FPÖ. De huidige minister van Justitie van de FPÖ was immers de advocaat van Jörg Haider toen deze de heer Pelinka vervolgde voor laster. Vervolgens heeft men de werkzaamheden van het Waarnemingscentrum ernstig gehinderd door tijdens een publieke campagne druk uit te oefenen op zijn leden.
We moeten erkennen dat Haider zich neerbuigend uitlaat over de sancties die de Europese Unie momenteel aan Oostenrijk oplegt. Toen het Portugese voorzitterschap het initiatief nam om drie wijzen te benoemen, heeft hij immers direct een referendum over de opheffing van de sancties geëist. Het referendum dat hij voorstaat is bijzonder demagogisch, populistisch en anti-Europees.
Jörg Haider daagt in feite de gehele Europese gemeenschap uit. Hij heeft ons in herinnering gebracht dat het Waarnemingscentrum door de Europese Unie is opgericht en dat onze Voorzitter drie maanden geleden de feestelijke opening van dit centrum heeft bijgewoond. Voor de twijfelaars is dit het bewijs dat met extreem-rechts niet kan worden onderhandeld. Iedere kleine overwinning versterkt de FPÖ immers en maakt haar ogenschijnlijk steeds alledaagser. Een gematigder standpunt van de Europese Unie ten opzichte van Oostenrijk zal Haider en zijn handlangers echt niet doen besluiten de mensenrechten na te leven en hun ideologie te verloochenen.
Wij moeten daarom de heer Pelinka al onze steun toezeggen en het Waarnemingscentrum op humanitair, politiek en financieel vlak steunen. Verder dienen de lidstaten de Oostenrijkse regering te blijven isoleren. Het Oostenrijkse volk verdient al onze steun, maar de ontoelaatbare en zeer onrechtvaardige coalitie moet worden geïsoleerd.

Ford, Glyn
Mijnheer de Voorzitter, ik had de eer namens het Europees Parlement zitting te hebben in het beheerscomité van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat. Een van mijn collega's in het comité was Prof. Dr. Anton Pelinka, die de Oostenrijkse regering vertegenwoordigde. Hij speelde een belangrijke rol bij onze beraadslagingen, riep op tot matiging als anderen te snel en te ver wilden gaan, bood tegenstand bij goedkope, gemakkelijke stereotypering van degenen naar wie wij onderzoek verrichtten en hamerde er constant op dat het ging om de feiten en dat wij ons niet door onze fantasie moesten laten meeslepen. Kortom, hij was een frustrerende vriend voor diegenen onder ons die verdergaande, snellere oplossingen in gedachten hadden.
Ik was dan ook geschokt toen ik ontdekte dat professor Pelinka het slachtoffer is geworden van represailles van de Oostenrijkse staat, allereerst van de kant van Haiders advocaat, die als aanklager en rechter optrad in het proces waarin Pelinka werd beschuldigd van smaad tegen de heer Haider, die hij verantwoordelijk hield voor de politieke acceptatie van nazistandpunten en nazi-uitlatingen. De tweede represaille vond plaats toen hij uit zijn positie als vice-voorzitter van het beheerscomité van het Waarnemingscentrum werd gezet, door organisatorische tegenwerking van groeperingen in de huidige Oostenrijkse regering.
In de resolutie wordt onze commissie vrijheden van de burger gevraagd, zoals de heer Watson afgelopen maandag ook al vroeg, om deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten te houden. Maar eigenlijk hadden we wel kunnen weten dat er zoiets zou gebeuren. In 1992 zei de heer Haider over professor Pelinka, nadat deze had gewezen op het nazi-verleden van Hans Steinecker, die al vóór de oprichting van de FPÖ actief was: ''De tijd is voorbij voor vervalsers van de geschiedenis en voor al diegenen die zich beledigend over Oostenrijk uitlaten. Pelinka heeft een verstoorde relatie met Karinthië en de manier waarop hij continu een valse voorstelling van zaken geeft is onaanvaardbaar.''
In maart van dit jaar zei de FPÖ: ''De kranten hadden weer eens gelijk. Nu is hij (Haider) een bedreiging voor ons.'' Maar Haider is helemaal geen bedreiging, voor niemand. Het is een heel normale gang van zaken. Als ik een hond voer en die bijt mij, dan voer ik die hond niet meer omdat hij me anders misschien weer zal bijten. Er wacht de wijze mannen het komende halfjaar een zware taak.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik de opmerking van de heer Sylla dat wij in Oostenrijk een politieke justitie hebben, ten scherpste tegenspreken.

Ten tweede wil ik vaststellen dat veel kwesties een spoeddebat rechtvaardigen. Het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat in Wenen, waarover de heer Swoboda er een heeft aangevraagd, behoort daar echter niet toe. De aanleiding is eigenlijk een puur persoonlijke aangelegenheid van professor Pelinka. Hij heeft zich vrijwillig uit de raad van bestuur van het Waarnemingscentrum teruggetrokken. De echte reden was dat hij geweigerd heeft een vanzelfsprekende plicht te vervullen die elke Oostenrijkse staatsburger toekomt, namelijk rekenschap af te leggen over de werkzaamheden waarvoor de Oostenrijkse staat hem betaalde. Of dit iets met het Europees Parlement te maken heeft, valt te betwijfelen.
Daarom is het volkomen begrijpelijk dat wij overweging A van deze ontwerpresolutie weigeren te steunen en dat wij de bezorgdheid over deze zaak niet kunnen delen.
Verder moet worden geconstateerd dat het feit dat het Waarnemingscentrum voor racisme in Wenen is gevestigd, niet in de laatste plaats te danken is aan de inspanningen van de huidige Oostenrijkse bondskanselier en toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Wolfgang Schüssel. Wij zijn er trots op een instelling in Wenen te herbergen die vreemdelingenhaat en racisme in alle Europese landen scherp in het oog houdt, want uit het verslag van dit Waarnemingscentrum blijkt dat geen enkel land gevrijwaard is van dergelijke tendensen. Oostenrijk heeft overigens strenge bepalingen tegen neonazisme en neonazistische activiteiten. Misschien is het goed hier op te merken dat een betreurenswaardige zaak, de zaak-Omufuma, onder verantwoordelijkheid viel van een socialistische minister van Binnenlandse Zaken. Kennelijk was ook de heer Swoboda zich van de pijnlijkheid van zijn oorspronkelijke resolutie bewust, anders zou de op zich zinvolle en aanzienlijk afgezwakte ontwerpresolutie die wij allen kunnen steunen, niet tot stand zijn gekomen.
(Applaus)

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik ga bewust niet in op de goedkope polemiek van met name collega Pirker. In plaats daarvan wil ik de discussie op een zeker niveau voeren en mij tot de feiten beperken. Feit is dat het Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat in de eerste weken van zijn bestaan wel dergelijk moeilijkheden van politieke aard heeft ondervonden, en dat met name collega Pirker het hoofd ervan allergrofst beledigd heeft. Vandaag haalt hij haar woorden aan om te laten zien hoe goed alles gaat. Feit is, en daar heb ik ook in mijn eerste bijdrage van vandaag aan vastgehouden - de dames en heren die nu zulke grote woorden gebruiken, waren er op maandag niet eens -, dat het nu godzijdank beter gaat. Dit komt doordat mevrouw Winkler, hoofd van het Waarnemingscentrum, haar best heeft gedaan, net als trouwens de nieuwe vertegenwoordiger van de Oostenrijkse regering, om de zaken weer enigszins in rustiger vaarwater te krijgen.
Feit is echter ook dat de toestand precair blijft. Ik beweer bovendien niet alleen dat de Oostenrijkse, maar ook andere regeringen onvoldoende steun geven aan het Waarnemingscentrum. Een oproep aan alle regeringen - zoals ik voorstel - om het Waarnemingscentrum te steunen is wel degelijk een zaak die een spoeddebat rechtvaardigt. Feit is ook dat het tot mijn grote spijt aangekondigde referendum de situatie in Oostenrijk weer gevaarlijk op de spits kan drijven. Enkele dagen geleden nog hebben vertegenwoordigers van de christen-democratische fractie in het Europees Parlement , en met name leden van de Oostenrijkse christen-democraten, stelling genomen tegen dit referendum. Met de aankondiging van dit referendum worden anti-Europese sentimenten opgewekt die de werkzaamheden van het Waarnemingscentrum niet ten goede komen. Daarom wil ik ook op deze plaats stelling nemen en de leden van de Oostenrijkse regering oproepen zich van dit referendum te distantiëren, teneinde geen nieuwe haat te wekken en geen anti-Europese stemming te creëren. Iets dergelijks kan een partij als die van de Oostenrijkse christen-democraten, die altijd pro-Europees zijn geweest, ook geen plezier doen. Ik keer mij resoluut tegen een dergelijke stemming, en ik vestig mijn hoop op dit Parlement.

Ducarme
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u direct laten weten dat de ELDR-Fractie geweigerd heeft de gezamenlijke resolutie te tekenen, en wel om de volgende reden: we vonden de resolutie wat al te hartstochtelijk. Ze is niet strikt genoeg. Het Parlement kan op basis van deze resolutie niet een juiste politieke en evenwichtige keuze maken.
We zullen niet voor deze resolutie stemmen omdat ze in onze ogen te zwak is. Wij vinden het vraagstuk inzake het ontslag van de heer Pelinka te belangrijk om het op te nemen in een resolutie die al even hartstochtelijk als nietszeggend is. De scherpe kantjes zijn er vanaf gehaald.
Ik wil de GUE/NGL-Fractie en de PSE-Fractie graag iets laten weten. Ik begrijp niet dat ze instemmen met de ingediende tekst, die afwijkt van de aanvankelijke tekst die ze zelf hadden voorgesteld. De ELDR-Fractie wil samen met de heer Watson dat de commissie zich daadwerkelijk over dit vraagstuk buigt en ons een bijzonder duidelijk antwoord geeft op de vraag of de Oostenrijkse regering artikel 10 van het Verdrag al dan niet overtreden heeft. Met andere woorden: is de Oostenrijkse regering haar verplichtingen jegens het Waarnemingscentrum nagekomen of niet?
Als Oostenrijk zijn verplichtingen niet is nagekomen, dient het Parlement de Commissie en de Raad hierop te wijzen. Er moet dus duidelijkheid worden verschaft en dat is nu precies wat er vandaag de dag ontbreekt.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, ook mijn fractie steunt het voorstel van de voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken om deze zaak zorgvuldig binnen deze commissie te behandelen. Niettemin stemmen wij in met deze resolutie, omdat zij in tegenstelling tot de eerdere ontwerpen een uiterst gematigde en verantwoorde reactie vormt op de verklaringen die het hoofd van het Waarnemingscentrum voor de commissie binnenlandse zaken heeft afgelegd.
De Europese Volkspartij heeft mede onderhandeld en mede besloten over de huidige resolutie. Het verbaast mij daarom buitengewoon dat de volksvertegenwoordigers van de Oostenrijkse christen-democraten niet met deze resolutie kunnen instemmen en in plaats daarvan een staaltje ten beste geven van de manier waarop de Oostenrijkse regering met haar critici omspringt. Uiteindelijk gaat het om niet meer dan een eerste uiting van bezorgdheid en een eerste verzoek aan de Oostenrijkse regering. De heer Pirker leest hier de verklaringen voor van het hoofd van het Waarnemingscentrum en verzwijgt daarbij de schokkende verklaringen die zij voor de commissie heeft afgelegd over laster, systematische pesterijen, het uitblijven van waarborgen en het ontbreken van steun. Bij deze gelegenheid is zij door hemzelf bovendien bijzonder heftig aangevallen.
Ik betreur het dat de leden van de Oostenrijkse christen-democraten hier ook een staaltje ten beste geven van de manier waarop zij met de critici van hun eigen regering omspringen, namelijk door hen voor te stellen als landverraders. U heeft de uitspraak van de heer Pirker gehoord dat de critici zich tegen Oostenrijk keren. Dit is niets anders dan een destructieve poging een tegenspraak te creëren tussen het verdedigen van mensenrechten en patriottisme. Een schandelijke instelling.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij voeren een debat over een ontwerpresolutie die substantie mist. Er valt niet uit op te maken waar nu precies bezwaar tegen wordt gemaakt. Met andere woorden, we bespreken hier een kwestie die niet precies bekend is. Wie kent de precieze inhoud van de ontslagbrief van de heer Pelinka? Wie kent de feitelijke omstandigheden rond zijn aftreden? Al wat in Oostenrijk over het aftreden van de heer Pelinka bekend is, is dat daarover van verschillende kanten verschillende versies circuleren. Wat ik weet, is dat er een rechtszaak gaande is tussen de heer Pelinka en de heer Haider. In geen geval is het aan de politiek of welk Parlement dan ook om kritiek te leveren op een zaak die hangende is voor een onafhankelijke rechtbank.
In elke rechtsstaat voorziet de grondwet in rechtsmiddelen. Een politiek die de onafhankelijkheid van het gerecht niet respecteert, respecteert uiteindelijk de scheiding der machten niet en schendt daarmee een van de grondbeginselen van de democratie. Racisme en vreemdelingenhaat zijn problemen die in de hele Unie ernstig moeten worden genomen. Overal waar zij de kop opsteken, moeten zij met alle middelen worden bestreden. Wat ik van het Waarnemingscentrum verwacht, is een objectieve inventarisatie en een vergelijkend onderzoek die de politiek in staat stellen te op de situatie in te spelen. Wat ik niet van het Waarnemingscentrum verwacht, is inmenging in de dagelijkse politiek en uitoefening van dit mandaat met een ideologische bril op. Achter de begrippen racisme en vreemdelingenhaat gaan immers mensen schuil met hun persoonlijk lot, en die mogen niet misbruikt worden voor het opvoeren van een politieke show. Waar ik mij tegen verzet is het feit dat deze ongenuanceerde ontwerpresolutie mede afkomstig is van Oostenrijkse Parlementsleden die beweren zich voor mijn vaderland in te zetten.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is erkentelijk voor de waardevolle bijdrage die professor Pelinka als lid van de raad van bestuur bij de oprichting van het Europese Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat heeft gespeeld. De gedragslijn van de Commissie is echter geen commentaar te leveren op gerechtelijke procedures ten aanzien van afzonderlijke personen in de lidstaten. Dit geldt in het bijzonder in het huidige geval, dat buiten het toepassingsgebied van het Gemeenschapsrecht valt. Bovendien kan de Commissie geen uitspraken doen over de redenen die professor Pelinka ertoe gebracht hebben ontslag te nemen uit de raad van bestuur van het Waarnemingscentrum.
De diensten van de Commissie hebben de Oostenrijkse autoriteiten reeds verzocht een nieuw lid in de raad van bestuur te benoemen. De Commissie onderstreept dat de leden van de raad van bestuur onafhankelijk dienen te zijn, zoals vermeld staat in de verordening die de oprichting van het Waarnemingscentrum regelt. Ik denk niet dat ik u ervan hoef te verzekeren - u weet het immers allen - dat de Commissie het Waarnemingscentrum in Wenen tot nu toe uit alle macht heeft ondersteund en dat zij dat ook in de toekomst zal blijven doen.
Wij zijn er vast van overtuigd dat het Waarnemingscentrum een belangrijke rol speelt bij de bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme. Ik wil nogmaals uitdrukkelijk onderstrepen dat de Commissie er alles aan gelegen is de onafhankelijkheid van het Waarnemingscentrum onder alle omstandigheden in stand te houden en te zorgen dat het zijn opdracht in de grootst mogelijke autonomie kan vervullen.

De Voorzitter
Het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Vóór de stemming over kindsoldaten in Oeganda:

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, de gezamenlijke resolutie die wij hebben ingediend, is het resultaat van de samenwerking tussen vijf fracties. Toen het document af was, heeft een zesde fractie zich erbij aangesloten. Naar mijn mening druist het feit dat dit gebeurt zonder dat de andere fracties iets gevraagd werd, in tegen ons Reglement. Mijn fractie beschouwt dit als een inbreuk op het Reglement, en ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, dit te bestuderen. Omdat wij aan deze resolutie hebben meegewerkt, zullen wij in ieder geval voor stemmen, maar ik verzoek u er zorg voor te dragen dat deze zesde fractie uit de resolutie geschrapt wordt.

De Voorzitter
- Wij hebben hiernaar gekeken en er is voorzover wij weten geen regel die zegt dat iemand zich niet bij een resolutie aan mag sluiten. De handtekening kan dus gehandhaafd blijven. Ik stel echter wel voor nader onderzoek te doen, voor het geval een dergelijke situatie zich nogmaals voordoet.
Vóór de stemming over Venezuela:

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om een soortgelijke kwestie als waar ik in het begin het woord over heb gevoerd. Ik sta erop dat u dit laat gebeuren, omdat uitgerekend in deze vergaderweek een collega van ons die een ontwerpresolutie van andere fracties mede wilde ondertekenen, de schriftelijke toestemming van de betrokken fracties moest voorleggen. Er kunnen in dezelfde week geen twee verschillende procedures gevolgd worden. Daarom wil ik u verzoeken dit na te laten kijken en ons mede te delen wat het resultaat is. Voor het overige steunen wij deze resolutie, omdat wij haar mede hebben opgesteld.

De Voorzitter
- De strekking van uw woorden is mij volkomen duidelijk. Wij zullen de kwestie onderzoeken, maar het heeft er op dit moment alle schijn van dat er geen regel voor bestaat.

Dell' Alba
Mijnheer de Voorzitter, zoals u hebt aangegeven heeft de heer Sakellariou aan het begin van de vergaderperiode vier verzoeken tot wijziging van de agenda ingediend. Al deze verzoeken zijn verworpen. Nu wil hij zijn vergaderperiode afsluiten met een nieuw verzoek dat, zoals u zojuist hebt aangegeven, volstrekt onontvankelijk is. Als hij nog langer dergelijke verzoeken blijft indienen, zullen we onnodig veel tijd verliezen. De voorzitter heeft mijns inziens een volstrekt terecht antwoord op zijn verzoek geformuleerd.

De Voorzitter
Ik wil nu geen verdere discussie. Wij zullen deze zaak onderzoeken.

STEMMING
Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier enkel uitdrukkelijk verklaren dat het bericht van het vreselijke verkeersongeluk dat zich in Spanje heeft voorgedaan en waarbij een vrachtwagen is ingereden op een bus met Catalaanse scholieren ons diep heeft geschokt. De voorlopige balans luidt twintig doden en dertig gewonden, van wie sommigen er bijzonder ernstig aan toe zijn.

Arvidsson
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van het onderhavige verslag heb ik de taak om namens de vertegenwoordigers van de EVP-Fractie uiteen te zetten waarom wij ons van hebben onthouden van stemming over de wetgevingsresolutie nadat amendement 6 aangaande artikel 2 in de richtlijn werd aangenomen. Een schriftelijke stemverklaring volgt.
Verslag (A5-0152/2000) van de heer Redondo Jiménez, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over
het voorstel voor een verordening (EG) van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 3528/86 betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen luchtverontreiniging (COM(1999) 379 - C5-0076/1999 - 1999/0159(COD))
het voorstel voor een verordening (EG) van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2158/86 betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen brand (COM(1999) 379 - C5-0077/1999 - 1999/0160(COD))
(Het Parlement neemt beide wetgevingsresoluties aan)   
Verslag (A5-0186/2000) van mevrouw Hieronymi, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van een opleidingsprogramma voor de vakmensen van de Europese audiovisuele-programma-industrie (Media - Opleiding) (2001-2005) (COM(1999) 658 - C5-0059/2000 - 1999/0275(COD))
en
over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van een programma ter bevordering van de ontwikkeling, de distributie en de bevordering van Europese audiovisuele werken (Media Plus - Ontwikkeling, distributie en bevordering) (2001-2005) (COM(1999) 658 - C5-0119/2000 - 1999/0276(CNS))
(Het Parlement neemt beide wetgevingsresoluties aan)  
Verslag (A5-0185/2000) van mevrouw Sanders-ten Holte, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende Europese samenwerking inzake kwaliteitsevaluatie in het schoolonderwijs (COM(1999) 709 - C5-0053/2000 - 2000/0022(COD))

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Na de debatten met de Raad van gisteravond vroeg ik mij af of dit verslag eigenlijk het oorspronkelijke voorstel wel dicht genoeg benadert om een eerste-lezingsprocedure mogelijk te maken. Er zijn zeker nog verschillende amendementen die nadere opheldering vragen. Als we vóór deze amendementen stemmen, gaan wij dan, wat het verslag betreft, eigenlijk niet ons boekje te buiten, namelijk door te stemmen over iets waarover wij hier in dit Parlement helemaal niet mogen stemmen? Dit geldt voor de amendementen 4, 5, 6, 18, 21, 33, 36, 40, 42 en 46. In een aantal daarvan heeft het beleid rechtstreeks betrekking op individuele scholen in de lidstaten. Ik zou graag willen weten of een stemming nu eigenlijk wel op zijn plaats is.

De Voorzitter
- Alle amendementen zijn gecontroleerd en door de diensten goedgekeurd, dus de stemming kan nu plaatsvinden.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)   
Verslag (A5-0180/2000) van de heer Mombaur, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het tweede verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de stand van zaken bij de liberalisering van de energiemarkten (COM(1999) 198 - COM(1999) 164 - COM(1999) 612 - COM(2000) 297 - C5-0163/2000 - 2000/2097(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)  
Verslag (A5-0169/2000) van de heer Radwan, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het jaarverslag 1999 van de Europese Centrale Bank (C5-0195/2000 - 2000/2118(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
  
Verslag (A5-0170-2000) van de heer Karas, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie over de communicatiestrategie in de laatste fasen van de verwezenlijking van de EMU (COM(2000) 57 - C5-0104/2000 - 2000/2019(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
  
Verslag (A5-0162/2000) van de heer Lambert, namens de Commissie verzoekschriften, over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in het parlementaire jaar 1999-2000
(Het Parlement neemt de resolutie aan)  
Verslag (A5-0181/2000) van mevrouw Thors, namens de Commissie verzoekschriften, over het jaarverslag van de Europese ombudsman over 1999 (C5-0303/2000)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)  
Verslag (A5-0141/2000) van de heer Atkins, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - De schepping van een gemeenschappelijk Europees luchtruim (COM(1999) 614 - C5-0085/2000 - 2000/2053(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)  
Verslag (A5-0155/2000) van mevrouw Damião, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 92/85/EEG van 19 oktober 1992 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (COM(1999) 100 - C5-0158/1999 - 1999/2151(COS)) Rapporteur voor advies ''Procedure-Hughes'': Emilia Franziska Müller, Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen.
(Het Parlement neem de resolutie aan)  
De Voorzitter. Hiermee is de stemming beëindigd.
  

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord om de informatie die ik zonet aan dit Parlement heb doorgegeven te preciseren. Het ongeval dat zich in Spanje heeft voorgedaan, is werkelijk tragisch. 27 kinderen zijn om het leven gekomen. Wij condoleren de betrokken families, die afkomstig zijn uit Cerdanyola del Vallés en Viladecans in de provincie Barcelona.

De Voorzitter
Ik zal ervoor zorgen dat de Voorzitter hiervan volledig op de hoogte wordt gesteld en dat aan uw verzoek wordt voldaan.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet op de hoogte van de ernst van de situatie, maar als er kinderen zijn omgekomen, stel ik het Parlement voor een minuut stilte in acht te nemen.

De Voorzitter
Wij hebben meer informatie nodig over de volledige omvang van de tragedie.
Stemverklaringen - Verslag-Redondo Jiménez (A5-0152/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag Redondo gestemd, waarin sprake is van maatregelen van de Europese Unie voor de bescherming van bossen tegen brand en luchtverontreiniging. Dit is ongetwijfeld een goede verordening. Ik heb dus voor gestemd, ofschoon ik wel graag had dat men in de toekomst, bij de toepassing van deze verordening, rekening hield met het feit dat in de buurt van de bossen heel veel ouderen en gepensioneerden wonen. Zij blijven vaak als enigen over op het platteland en in de afgelegen gebieden waar zich regelmatig bosbranden voordoen. Daarom zou het goed zijn deze mensen te betrekken bij de bestrijding van bosbranden.

Figueiredo
In dit verslag is een aantal amendementen opgenomen op de verordeningen aangaande de bescherming van de bossen van de Gemeenschap tegen atmosferische vervuiling en bosbranden. Voor Portugal zijn vooral de amendementen op de verordening betreffende de bestrijding van bosbranden van belang.
Het is namelijk hoog tijd dat er meer aandacht wordt besteed aan de Mediterrane bossen. Deze hebben ernstig te lijden onder de gevolgen van bosbranden, en daarom moeten er ruime financiële middelen beschikbaar worden gesteld: voor het voorkomen van branden maar ook voor de herbebossing.
Bosbranden hebben in Portugal grote gebieden verwoest. Het is daarom van fundamenteel belang dat de toegezegde middelen ter aanvulling van de door de nationale overheid geïnvesteerde bedragen verhoogd worden. Het gaat hier om investeringen voor het aanleggen van een infrastructuur en de aanschaf van apparatuur die ingezet kan worden voor de brandpreventie - door lokale overheden, maar ook door verenigingen van privé eigenaren of entiteiten die belast zijn met het beheer van onontgonnen gebieden. Voor dat doel is een verhoging van de toewijzingen essentieel. De rapporteur stelt in haar verslag een bedrag van 77 miljoen euro voor, tegenover de 50 miljoen die de Commissie beschikbaar wilde stellen.
Er moet bovendien een communautair systeem opgezet worden voor informatie over bosbranden. Op die wijze kunnen we een betere indruk krijgen van de huidige toestand, en dat zal ons helpen bij het bestrijden van bosbranden en de onderliggende oorzaken.

Isler Béguin
Ik zal mijn persoonlijke mening geven inzake het verslag over bosbescherming.
Ik weet dat de landbouwcommissie zegt dat wij ons vergissen in debat door in het kader van deze verslagen te pleiten voor een verhoging van de begroting.
Persoonlijk acht ik het onze politieke verantwoordelijkheid om sterke politieke signalen te doen uitgaan naar de Commissie, de Raad en de burgers.
In december 1999 is een deel van de Unie getroffen door verschrikkelijke stormen die een groot deel van de bossen in het zuiden en oosten van Frankrijk hebben verwoest en de slachtoffers, met name de kleine bezitters, tot wanhoop hebben gedreven.
Ik weet ook dat men niet het ene gat met het andere kan vullen. Door te stemmen voor de voorstellen van de rapporteur, heb ik willen bijdragen aan de totstandbrenging van een echt communautair bosbeleid. Want ondanks het kolossale budget van het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden de bossen, die integraal deel uitmaken van de landbouw, nog steeds erg stiefmoederlijk behandeld.

Mathieu
Het gaat hier om twee verordeningen van de Raad die een systematische bewaking van de ecosystemen van onze bossen invoeren, die uniek is in de wereld.
Verordening nr. 3582/86 heeft betrekking op de bescherming van bossen tegen luchtverontreiniging en verordening nr. 2158/92 stelt een kader vast voor de bestrijding van bosbranden. De rapporteur stelt voor om de voor deze programma's uitgetrokken bedragen te verhogen, terwijl volgens het voorstel van de Commissie deze bedragen juist drastisch verlaagd zouden moeten worden. De rapporteur heeft het bij het rechte eind. Het lijkt inderdaad logisch om rekening te houden met welhaast een verdubbeling van de bosoppervlakte in de Gemeenschap sinds 1998, datum van de laatste uitbreiding, en met de doelstellingen van de strategie voor de bescherming van de bossen van de Europese Unie.
Het is natuurlijk waar dat het Verdrag geen rechtsgrond biedt voor een gemeenschappelijk bosbeleid. Het is ook niet de bedoeling om met dit verslag een nieuw debat hierover op gang te brengen, maar wel om eraan te herinneren dat de communautaire strategie inzake bosbescherming berust op het subsidiariteitsbeginsel. Met andere woorden, acties worden slechts overwogen voor zover ze nationale acties van een toegevoegde waarde kunnen voorzien. De vraag is dan ook of er sprake is van een toegevoegde waarde. Welnu, in dit specifieke geval pleit het subsidiariteitsbeginsel wel degelijk voor communautaire actie.
Het is waar dat het bosbeheer in de 15 lidstaten niet voor dezelfde uitdagingen staat. Zo hebben de noordelijke landen - die het gros van de nieuwe bosgebieden hebben geleverd bij de uitbreiding van 1998 - vooral te lijden onder luchtverontreiniging en de druk van klimatologische veranderingen en bodemverzuring, terwijl de landen in het zuiden veeleer kampen met de gevolgen van woestijnvorming, droogte en bosbranden. Maar deze verschillen doen niets af aan de noodzaak van een bewakingssysteem op communautair niveau, vooral nu de onderlinge samenhang tussen de verschillende factoren die globaal inwerken op de ecosystemen van bossen algemeen wordt erkend.
Het is overigens de hoogste tijd voor een verhoging van de financiële middelen. Want na de verschrikkelijke stormen van afgelopen december worden onze bossen nu ook bedreigd dor branden, die in veel gevallen al zijn uitgebroken. Welnu, als we dit soort rampen willen voorkomen zullen we de middelen voor de beveiliging tegen bosbranden moeten verbeteren.
Als we bedenken dat de Commissie in haar mededeling van 2 februari 2000 pleit voor een alomvattende toepassing van het voorzorgsbeginsel, en dat de Raad door een besluit van 9 december 1999 een communautair actieplan ten behoeve van de civiele bescherming heeft aangenomen, dat alleen nog moet worden uitgevoerd, is dit niet het geschikte moment om te besparen op verordening nr. 2158/92.
Anderzijds krijgt de strijd tegen de luchtverontreiniging een nieuwe dimensie, in het licht van de richtsnoeren die de Commissie voor zichzelf heeft vastgesteld op het gebied van klimaatverandering, biodiversiteit en duurzaam milieubeheer. De bewaking van ecosystemen krijgt in de toekomst een multidisciplinair karakter. In het licht van deze nieuwe prioriteiten is de strijd tegen luchtverontreiniging niet zo brandend actueel meer, maar hij past volledig in het nieuwe en ruimere kader van de uitdagingen waarvoor het milieubeleid zich wereldwijd gesteld ziet.
De kern van het probleem is nochtans van politieke aard. De lidstaten hebben soms twijfels geuit over het belang van bosbescherming, ofschoon de bosbouw werk verschaft aan 2,2 miljoen personen in Europa en bossen thans 36% van het grondgebied van de Unie beslaan!
Het is gewoon een vicieuze cirkel: de verordeningen in kwestie hebben behoefte aan politieke steun. Maar om die te krijgen moeten de bewakingsnetwerken in staat zijn om wijzigingen, ja, zelfs risico's te detecteren. Welnu, om het bestaan van dergelijke risico's te kunnen bewijzen moeten ze voldoende financiële steun krijgen!
In afwachting van een besluit over de verlenging van deze programma's na 2001, hebben wij de politieke verantwoordelijkheid om ze financieel te ondersteunen. Want de gegevens die hiermee worden verzameld, dienen als technische ondersteuning van politieke beslissingen, op terreinen waar als regel geldt: "geen bewijzen, geen maatregelen".

Theonas
De bossen zijn van enorm belang voor het behoud van het fundamenteel milieuevenwicht in de ecosystemen. Helaas doet men met de maatregelen ter bescherming van de bossen dit belang geen recht. De bossen krijgen niet genoeg aandacht. Zij hebben de laatste jaren door allerlei rampen enorme schade opgelopen. Door geen toereikende maatregelen te treffen veroorzaakt men grote gevaren voor zowel het ecologisch evenwicht, de gezondheid en de veiligheid als ook de talrijke, onverbrekelijk met de bossen verbonden culturele en sociale waarden.
In de laatste jaren hebben de berg-bosgebieden in met name in het Middellandse-Zeegebied zwaar te lijden gehad onder ontbossing, bosbranden en woestijnvorming. Zij worden ofwel aan hun lot overgelaten, ofwel tot het uiterste uitgebuit. Door onvoldoende herbebossing zijn tienduizenden hectare bosgrond verloren gegaan.
Ik verwijs naar het dramatische probleem in Griekenland. Griekenland is het land in Europa waar gemiddeld per bosbrand de grootste oppervlakte afbrandt. Slechts 10% van de verwoeste gebieden wordt in Griekenland herbebost. De resterende 90% wordt ofwel in de steek gelaten, ofwel - hetgeen meestal het geval is - illegaal toegeëigend en bebouwd door economische belangengroepen, door bijvoorbeeld toeristische ondernemingen die in de regel een wit voetje hebben bij de aan de macht zijnde overheden. Deze ondernemingen slaan munt uit de bosbranden en steken ze misschien zelfs aan. Zij kunnen hun winst verhogen door gebruik te maken van het onopgeloste eigendomsprobleem, van het ontbreken van een boskadaster en het ontbreken van een register met staatsbossen.
Er bestaat een grote variëteit aan bossen in de Europese Unie: noordelijke, gematigde, mediterrane en tropische bossen. Er is dus ook een grote variëteit aan problemen en kenmerken. Omdat er te weinig middelen zijn en de genomen maatregelen als los zand aan elkaar hangen, is het bosbeleid van de EU er tot nu toe niet in geslaagd deze problemen het hoofd te bieden. Nu komt de Commissie zelfs met voorstellen tot vermindering van de toch al geringe middelen voor de bescherming van bossen tegen brand en milieuvervuiling. De reden voor deze kredietverminderingen is, zegt men, dat tijdens de afgelopen periode de beschikbare kredieten niet geheel konden worden uitgegeven. De problemen zijn echter niet opgelost. Integendeel, zij zijn verergerd. Met een dergelijk beleid is men niet enkel hypocriet bezig, maar maakt men zich ook medeplichtig en steekt met als het ware de lont in het kruidvat.
Wij houden echter voet bij stuk.
Wij willen ook het EP herinneren aan de talrijke resoluties en verslagen waarin wordt gesproken over de noodzaak de maatregelen ter bestrijding en preventie van bosbranden te versterken en de bossen in de gebieden van de Unie te beschermen en op juiste wijze te exploiteren. Wij zijn van mening dat de voor de bossen ter beschikking gestelde communautaire begrotingsmiddelen onvoldoende zijn. Wij willen dan ook dat deze dusdanig worden verhoogd dat daarmee tegemoet kan worden gekomen aan de daadwerkelijke behoeften van de bossen en het belang daarvan.
Men moet in samenwerking met de nationale en lokale autoriteiten en de bevoegde instanties initiatieven ontplooien voor de uitwerking van een efficiënt bosbeleid en voor onmiddellijke gecoördineerde activiteiten ter bevordering van de herbebossing in de verwoeste bosgebieden. Daarbij moet men de bioklimatologische en ecologische omstandigheden van elk gebied in aanmerking nemen, evenals de meest recente wetenschappelijke gegevens en methoden. Nogmaals, de EU en de nationale regeringen moeten de noodzakelijke middelen ter beschikking stellen voor de totstandkoming van de noodzakelijke infrastructuur en voor de aanwerving van voldoende personeel, dat, naar Griekenland te oordelen, absoluut niet volstaat.
Op die manier zullen wij bijdragen aan de bescherming, de ontwikkeling, de verbetering en het productief gebruik van de bossen van deze landen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij onthouden tijdens de stemming over het verslag-Arvidsson over het verbod op het gebruik van ftalaten.
Ik heb mij evenals heel de fractie van de Europese Volkspartij onthouden, alhoewel mijn onthouding wel met extra twijfels gepaard ging. Kort voordat ik hier naartoe kwam heb ik mij namelijk het volgende afgevraagd: aangezien wij het gebruik van ftalaten verbieden, niet voor altijd en overal op ons grondgebied, maar alleen voor de fabricage van kinderspeelgoed, wat gebeurt er dan met de fabrieken die deze ftalaten produceren? Zullen zij deze ftalaten dan misschien voor andere doeleinden gebruiken? Zullen zij deze misschien gaan gebruiken voor voorwerpen die bestemd zijn voor gebruik door ouderen en gepensioneerden, of voor iets anders? Ik ben daar zeer bezorgd over!
Ik wil hier niet op voortborduren, mijnheer de Voorzitter, want wij vergaderen niet achter gesloten deuren! Het is beter dat ik hier stop!

Arvidsson
Indien amendement 6 betreffende artikel 2 van de richtlijn wordt aangenomen, is de volgende stemverklaring van de EVP-Fractie van het Parlement van kracht.
De vertegenwoordigers van de EVP-fractie onthouden zich van stemming aangezien amendement 6 betreffende artikel 2 van de richtlijn is aangenomen.
Reden: Speelgoed voor kinderen tussen 3 en 6 jaar en kinderartikelen die volledig of gedeeltelijk bestaan uit zacht PVC dat ftalaten bevat, moeten voorzien worden van een waarschuwing. Dit is in de praktijk moeilijk te hanteren en kan leiden tot een soort indirect verbod. De inhoud van het besluit over het verplichten van een waarschuwingstekst gaat verder dan de wetenschappelijke basis voor de richtlijn.

Caudron
Veilig speelgoed is een thema dat mij na aan het hart ligt. In 1992 was ik rapporteur over dit thema en ik volg de ontwikkelingen van de wetgeving ter zake op de voet. Wat betreft de kwestie van de ftalaten, de chemische substanties die gebruikt worden om PVC soepeler te maken, heb ik altijd geijverd voor krachtige beschermingsmaatregelen ten behoeve van kinderen, die als uiterst kwetsbare consumentengroep ook bijzondere bescherming verdienen.
Experimenten op dieren hebben bewezen dat sommige van deze ftalaten giftig en kankerverwekkend zijn. Deze stoffen kunnen lever-, nier- en testikelaandoeningen veroorzaken bij kinderen die zuigen of kouwen op spenen, rammelaars of bijtringen die deze stoffen bevatten.
Al deze risico's hebben ouders terecht bezorgd gemaakt, en eigenlijk had dit moeten leiden tot strenge maatregelen overeenkomstig het voorzorgsbeginsel. Welnu, het minste wat we kunnen zeggen is dat de reactie van de Commissie, ook al was die betrekkelijk snel (raadpleging van het wetenschappelijk comité, studies over toxiciteit en ecotoxiciteit, onderzoek naar milieueffecten, besluit om een dringend verbod af te kondigen en een voorstel om de betreffende richtlijnen te wijzigen), weinig doortastend was, gezien de grote risico's en het hoge niveau van consumenten- en gezondheidsbescherming dat officieel wordt nagestreefd.
Wat behelst nu het voorstel van de Europese Commissie? Zij heeft voorgesteld om speelgoed te verbieden dat een van de zes gevaarlijke ftalaten bevat, bestemd is voor kinderen onder de drie jaar en speciaal bedoeld is om in de mond te worden gestopt; om een waarschuwing aan te brengen op speelgoed dat een van de 6 gevaarlijke ftalaten bevat en door kinderen onder de drie jaar in de mond kan worden gestopt; en tenslotte, om de richtlijn over vier jaar te herzien. Dat is natuurlijk volkomen ontoereikend!
Het is belachelijk om alleen een verbod uit te afvaardigen voor speelgoed dat bedoeld is om in de mond te worden genomen. Iedere ouder weet dat kinderen op lage leeftijd alles in hun mond stoppen. Alle voorwerpen die ftalaten bevatten en geheel of gedeeltelijk in de mond gestopt kunnen worden, moeten dus worden verboden. Bij gebrek aan betrouwbare wetenschappelijke gegevens over de verplaatsing van deze chemische stoffen in het lichaam, moeten we het voorzorgsbeginsel toepassen. Ik wil ook onderstrepen dat we bijzonder waakzaam moeten zijn ten aanzien van de stoffen die men gaat gebruiken om de ftalaten te vervangen.
Overigens is het absoluut noodzakelijk om de etikettering van speelgoed uit te breiden tot alle voorwerpen die ftalaten bevatten en in de mond gestopt kunnen worden.
Ook de toevoeging van geurstoffen moet worden verboden, om te vermijden dat kinderen worden aangemoedigd om te kauwen of te zuigen op hun speelgoed.
We moeten de richtlijn herzien overeenkomstig de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Het is mijn vaste overtuiging dat we, in het licht van de informatie waarover wij thans beschikken, niet voorzichtig genoeg kunnen zijn. Ik heb de amendementen die zijn ingediend door de socialistische leden van de milieucommissie ondersteund.
Tot slot herinner ik eraan dat op het gebied van de veiligheid van speelgoed, de regels betreffende EG-etikettering te dubbelzinnig zijn en dringend dienen te worden verduidelijkt.

Kauppi
Men is er niet in geslaagd wetenschappelijk bewijs te leveren voor de vermeende schadelijke effecten van ftalaten op de gezondheid van de mens. Zo blijkt uit onderzoek in de Verenigde Staten van de U.S. Consumer Product Safety Commission dat slechts enkele, en misschien zelfs helemaal geen kinderen het risico lopen te worden blootgesteld aan schadelijke chemicaliën, omdat de hoeveelheden ftalaten in speelgoed niet boven het niveau komen dat schadelijk kan zijn. Aangezien de hoeveelheden ftalaten die via het speelgoed in de organen van het kind terecht zouden kunnen komen zo gering zijn, beveelt de onderzoekscommissie geen verbod op ftalaten aan.
Zelf ben ik geen voorstander van "noodweerexces" of van een te ver doorgevoerd verbod dat niet op wetenschappelijke feiten is gebaseerd. De kans op acute vergiftiging door ftalaten is klein, en deze stoffen irriteren de slijmvliezen of huid niet. Hoewel in de jaren '80 is aangetoond dat zeer grote hoeveelheden ftalaten bij ratten en muizen levergezwellen veroorzaken, hebben de autoriteiten in Europa en de Verenigde Staten niet bevestigd dat ftalaten kanker bij de mens kunnen veroorzaken. Bovendien voel ik weinig voor het idee om ftalaten door stoffen te vervangen waarvan de effecten niet wetenschappelijk zijn onderzocht.
Ik ben echter wel voor een nader onderzoek naar de ftalaten waarvan de effecten nog niet met zekerheid zijn vastgesteld. In de praktijk is het probleem echter beperkt, want de Europese speelgoedindustrie maakt voor het grootste deel inmiddels geen gebruik meer van ftalaten.
Verslag-Hieronymi (A5-0186/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het Media-verslag gestemd, maar aangezien de mensen die het meest televisie kijken ouderen en gepensioneerden zijn, en ouderen en gepensioneerden dus veel belang hebben bij deze steun van de Europese Unie, zou het goed zijn indien zij Europese televisie zouden kunnen zien, indien zij Europese programma' s via een Europese televisie zouden kunnen volgen. Ik denk dat men dan ook de cultuur van onze landen, de ons allen bekende Europese cultuur, gemakkelijker zou kunnen handhaven. Dat is veel beter dan films importeren uit andere landen, met name de Verenigde Staten. Ik hoop dus dat men bij de uitvoering van dit programma rekening houdt met dit voorstel.

Sacrédeus
De Zweedse christen-democraten hebben op basis van het subsidiariteitsbeginsel, zoals vastgelegd in het Verdrag van Maastricht en dat van Amsterdam, principiële bezwaren tegen het aanwenden van EU-middelen voor het ontwikkelen, produceren en promoten van wat men de Europese film en filmontwikkeling noemt.
Deze financiële middelen kunnen veel beter gebruikt worden voor de wederopbouw van Kosovo, een Europees ontwikkelingshulpproject waarvoor na een jaar vol onenigheid over de begroting van de EU nog steeds geen oplossing is gevonden.
De gedachte om een beter evenwicht te scheppen binnen een door Amerika gedomineerde film- en culturele sector, is begrijpelijk en achtenswaardig. Dit is echter de taak van de particuliere filmindustrie en de afzonderlijke lidstaten zelf. De Europese Unie moet serieus werk maken van het afstoten van taken die niet tot de kernvraagstukken behoren.

Mastorakis
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de collega' s willen vragen hun stemverklaringen schriftelijk af te leggen indien, zoals nu het geval is, na de stemming nog verslagen moeten worden behandeld. Anders moeten zij tot het einde blijven zitten om mondeling hun stemverklaring af te kunnen leggen, waartoe zij natuurlijk het recht hebben. Als men echt respect heeft voor het Parlement en een stemverklaring wil afleggen, doet men dat onder de gegeven omstandigheden schriftelijk.

De Voorzitter
Wij nemen nota van uw opmerking, mijnheer Mastorakis.
Verslag-Sanders-ten Holte (A5-0185/2000)

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben ons van stemming onthouden ten aanzien van dit project, ook al zijn we ervan overtuigd dat samenwerking en uitwisseling tussen de verschillende landen op het gebied van onderwijs de kwaliteit ervan zouden verbeteren, omdat hierdoor de vermenging van culturen en de betrekkingen tussen de Europese volkeren worden bevorderd.
Maar een dergelijke beleidskeuze kan slechts vruchten afwerpen als de verschillende lidstaten haar ondersteunen met een onderwijsbeleid dat meer middelen beschikbaar stelt voor het openbaar onderwijs, onderwijs dat voor iedereen toegankelijk moet zijn. Welnu, deze prioriteit wordt nergens in de teksten vastgelegd en, vooral, in geen enkele lidstaat van de Europese Unie toegepast.
Wij maken ons zorgen over het feit dat verscheidene formuleringen getuigen van een beperkende en utilistische opvatting over de beoogde samenwerking. De doelstellingen daarvan zouden worden bepaald door de eisen van de markt en de initiatieven van bedrijven of particuliere instellingen, die op zoek zijn naar werkkrachten die ze naar hun eigen behoeften kunnen vormen en scholen. Door echter de wetten van de markt te introduceren in het onderwijs, beperkt men de kwaliteit van dat onderwijs tot een minderheid, terwijl voor de meerderheid de kwaliteit achteruitgaat.
Om die reden hebben wij gestemd voor de amendementen die waarschuwen tegen een te grote rol van de vrije markt in het onderwijs.

Figueiredo
We weten allen dat het definiëren van de kwaliteit van het onderwijs een uiterst gecompliceerde politieke kwestie is. Het hangt er vooral van af wat de vastgestelde doelstellingen zijn, hoeveel middelen daarvoor beschikbaar zijn gesteld en onder welke omstandigheden die doelstellingen verwezenlijkt dienen te worden.
De Europese samenwerking met betrekking tot de evaluatie van die kwaliteit en de te hanteren indicatoren mag niet leiden tot het opstellen van beoordelingsmodellen. Er zijn namelijk verschillende modellen. Bovendien heeft ieder land zijn eigen aanpak. De nationale context is immers overal verschillend. Datzelfde geldt voor de historische, sociale, culturele en politieke toestand.
Het doel van deze samenwerking is de uitwisseling van ervaringen op het gebied van de evaluatie van het lager en middelbaar onderwijs. Dit is een gevoelig terrein, en we moeten het recht van elke lidstaat om zelf de inhoud en vorm van zijn onderwijs te bepalen, respecteren. En niet alleen dat: we zijn eenzelfde respect verschuldigd jegens de culturele en linguïstische diversiteit.
Verslag-Mombaur (A5-0180/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit verslag gestemd, onder meer omdat in een overweging staat dat mededinging de lidstaten niet belet verplichtingen op te leggen inzake openbare dienstverlening, als sprake is van algemeen belang. Ik hoop dat men bij de uitvoering van deze overweging vaststelt dat bij de gasleveranties voor huishoudelijk gebruik rekening dient te worden gehouden met de talloze personen zonder inkomen. Daaronder bevinden zich talrijke gepensioneerden die nauwelijks in staat zijn de eindjes aan elkaar te knopen. Daarom moet men ervoor zorgen dat zij gratis een bepaalde hoeveelheid gas of een andere vorm van energie ter beschikking krijgen.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Zowel in de kern als in elk van zijn formuleringen, is dit verslag een lofrede op de vrije concurrentie en de markteconomie. Het enige doel van de rapporteur is, onder het mom van de eenmaking van de energiemarkten in Europa, de gehele sector uit te leveren aan het winstbejag van de privé-sector. Of beter gezegd, door de elektriciteitsproductie te scheiden van het netbeheer, probeert de auteur aan de staten te laten wat veel investeringen vergt en weinig opbrengt, op voorwaarde dat de privé-sector mag beschikken over het winstgevende gedeelte.
De harmonisatie van de energieproductie en -distributie op het niveau van de gehele Europese Unie en de stroomlijning en geharmoniseerde planning van beide sectoren zouden een vooruitgang kunnen betekenen, op voorwaarde dat dit allemaal een openbare dienst blijft die uitsluitend gericht is op de bevrediging van behoeften, en niet op de maximalisering van privé-winsten.
De rapporteur wil juist het tegenovergestelde. Als het door hem geprezen "liberaliseringsproces" er inderdaad komt, zou dit een achteruitgang betekenen. Wij hebben bijgevolg tegen dit verslag gestemd.

Butel
Als nieuw lid van het Parlement ben ik gechoqueerd! Ik heb niet deelgenomen aan de vorige zittingsperiode, toen men een grote uitverkoop heeft gehouden van de openbare diensten "naar Frans model". Ik zeg bewust uitverkoop, want die term dekt precies wat er is gebeurd met de vervoersector, de post of de telecommunicatiesector.
Het verslag-Mombaur, dat een overzicht geeft van de stand van zaken bij de omzetting van de elektriciteitsrichtlijn van december 1996 en de aardgasrichtlijn van juni 1998, verraadt duidelijk de ultraliberale filosofie van de Commissie. Die wil, onder het mom van de verwezenlijking van de interne energiemarkt en zogezegd tot maximaal profijt van de consumenten, de markten helemaal opengooien voor de vrije concurrentie.
Het procédé is altijd hetzelfde: de Commissie stelt een minimalistische richtlijn voor, met als argument dat liberalisering slechts voordelig kan zijn in een context van deregulering; vervolgens gaan de aanhangers van het "steeds meer Europa" veel verder bij de omzetting van de richtlijn (in het begin van het jaar was 65% van de Europese markt geliberaliseerd, terwijl de richtlijn slechts 30% had voorzien!) en tenslotte, in een tweede fase, "regulariseert" de Commissie deze feitelijke toestand op een veel dwingender manier!
Dit is des te onaanvaardbaarder daar de problemen blijven bestaan! Waarom wil men een interne markt voor energie tot stand brengen, als elektriciteit en aardgas niet vergelijkbaar zijn (in termen van productie en distributie, marktontwikkeling of hun functie als openbare dienst)? Hoe kan men van een dienstverlenend bedrijf verwachten dat het de continuïteit en rechtvaardige aanbieding van een openbare dienst garandeert, als dit economisch niet rendabel is? En hoe kan men van oude monopolies verwachten dat ze vandaag de totale concurrentieslag aangaan, wanneer ze nog steeds zware investeringen moeten aflossen, die het gevolg zijn van politieke keuzes van gisteren? Hoe kan men steeds lagere prijzen verwachten in naam van het heilige principe van de vrije mededinging, zonder de bestaande normen op het gebied van nucleaire veiligheid opnieuw op losse schroeven te zetten? Hoe kan men een nationaal begrip als openbare dienstverlening vervangen door het communautair begrip "taak van algemeen belang", dat veel begrensder is?
Ik zou zo nog bladzijden kunnen doorgaan. U moet goed beseffen dat deze openbare diensten geleidelijk zijn opgebouwd door een decennialange republikeinse traditie; er is maar 4 jaar voor nodig (de omzettingsperiode van de richtlijnen) om ze af te schaffen.
Bijgevolg konden we niet voor dit verslag stemmen. Het drukt de wil uit van de almachtige Commissie om steeds verder en steeds sneller te gaan in de richting van een geliberaliseerde markt. Het liberalisme heeft zeker zijn voordelen, maar alleen als men het geleidelijk invoert, in kleine stappen en zonder de rol van de overheid definitief uit te sluiten, want anders zullen wij hiervoor in de toekomst een zware financiële prijs betalen.

Figueiredo
In de conclusies van de Europese Top van Lissabon van 23 en 24 maart is vastgelegd dat de liberalisering op het gebied van de gas- en watervoorziening, alsook op het gebied van de posterijen en het vervoer, versneld diende te worden doorgevoerd. De Commissie heeft voor dat doel een heel pakket maatregelen voorgesteld voor de versnelde liberalisering van de elektriciteitssector. Daarin is ook een aantal overlegmechanismen opgenomen waarmee eventuele obstakels op de weg naar liberalisering kunnen worden weggenomen. Bovendien krijgen derde landen nu toegang tot de communautaire markt.
Zoals bekend is de Commissie tijdens de Europese Raad van Santa Maria verzocht om "tegen maart 2001 een verslag voor te leggen over de ontwikkeling van de energiemarkten overeenkomstig de strategie van Lissabon" . De bedoeling is dat de voortgang van de liberalisering van de elektriciteitsmarkt tijdens de in maart 2001 in Stockholm te houden top geëvalueerd kan worden. Tijdens het Portugees Voorzitterschap is er dus op aandringen van een aantal landen een hele reeks pressiemechanismen ontwikkeld voor het versnellen van een proces dat op basis van de elektriciteitsrichtlijn van december 1996 reeds in gang was gezet. Die richtlijn beoogt een gefaseerde opening van de markt, die de periode tot 2003 in beslag zou moeten nemen. Volgens de aardgasrichtlijn van 1998 zou de laatste fase van de opening van die markt pas in 2008 worden ingezet. Eén en ander heeft voor Portugal ernstige gevolgen, en dan vooral voor de Portugese elektriciteitsmaatschappij, de werknemers van dit bedrijf en de Portugese consument.
Zo worden dus de banen van de werknemers in deze sector en de belangen van de lidstaten naar het tweede plan verschoven, terwijl het hier toch gaat om een efficiënte onderneming die de belangen van de consument dient. Deze gang van zaken verdient onze afkeuring.

Theonas
Met het onderhavige verslag probeert men de liberalisatie van de energiesector te rechtvaardigen en met name die van elektriciteit en aardgas. In feite pakt men deze strategische productiesector van de overheid af en overhandigt men hem met al zijn activiteiten aan het particulier kapitaal dat zo dringend winst nodig heeft. De overheid mag nog maar één ding doen: de monopolistische belangen in goede banen leiden en toezien op de eerbiediging van de wegen die de EU heeft besloten te volgen, met alle nadelen van dien voor de landen en de volkeren. Uit heel het verslag wordt duidelijk dat men niet van plan is de belangen van de gewone burger te dienen of de ontwikkeling van de landen te helpen, maar er enkel op uit is de belangen van de grote monopolies te behartigen.
In het verslag worden nogal wat onwaarheden verteld. Daarmee wil men enkel de liberalisatie van de energiesector in een goed daglicht plaatsen. Zo klopt het bijvoorbeeld niet dat in Groot-Brittannië dankzij de concurrentie de prijzen zijn gedaald en de werkgelegenheid is toegenomen. In de vier à vijf jaar die zijn verstreken sedert de liberalisatie van de elektriciteitsector zijn de prijzen sterk gestegen en is het personeel juist sterk ingekrompen. Ook heeft men sedertdien geen nationaal langetermijnprogramma meer voor de ontwikkeling van de elektriciteitsector. Ergens anders wordt in het verslag toegegeven dat door de liberalisatie het aantal arbeidsplaatsen is gedaald. Men zegt echter te verwachten dat de werkgelegenheid zal toenemen in niet-productieve bedrijfstakken: beurs, reclame, brokers, enzovoort.
De Openbare Elektriciteitsmaatschappij (DEH) van Griekenland heeft een studie verricht waaruit blijkt dat met de liberalisatie van de elektriciteitsector het personeel zal slinken van 32.000 tot 20.000 man en talloze voor de DEH en de economie van het land nuttige diensten zullen worden opgedoekt, zoals de productie van nieuwe technologieën, studies over centrales, enzovoort. Privatisering en liberalisatie zullen leiden tot hogere prijzen, met name op de kleine eilanden in de Egeïsche Zee, waar de bewoners een stroomprijs per kilowattuur betalen die het veelvoudige is van de kosten.
Het is tevens onaanvaardbaar dat een staatsbedrijf in naam van de concurrentie zijn peperdure distributienet ter beschikking moet stellen voor gebruik door particulieren. Als de EU gezonde concurrentie zou willen - overeenkomstig hetgeen zij onder gezonde concurrentie verstaat - zou zij de particulieren moeten dwingen eigen netwerken en eigen centrales te bouwen om de staatsbedrijven te kunnen beconcurreren. Ze zou de staatsbedrijven in ieder geval niet mogen dwingen hun netwerken op een dienblaadje aan te bieden aan de concurrenten. Zij wil echter in feite alleen maar de overdracht van hulpbronnen aan het kapitaal vergemakkelijken. Dat is ook de reden waarom men probeert een onderscheid te maken tussen de verschillende bedrijfstakken. Men wil namelijk dat een staatsbedrijf in zijn streven naar een concurrentiekrachtige positie niet in staat is optimale resultaten te boeken dankzij de verticaal georganiseerde activiteiten.
Energie is niet zo maar een verbruiksgoed. De energiesector is van vitaal belang voor de economische ontwikkeling en de defensie van een land. De liberalisatie van de energiemarkten brengt dus niet alleen de veiligheid van een land, maar ook zijn ontwikkeling in gevaar. Hoe reëel dit gevaar is blijkt ook duidelijk uit het verslag. Hierin staat namelijk dat "de openbare elektriciteitsmaatschappijen moeten functioneren in een Europese markt, in een Europa zonder grenzen. Deze maatschappijen hebben geen zuiver nationale oriëntatie meer, evenmin als hun aandeelhouders" .
Daarom stemmen de Europese afgevaardigden van de GUE/NGL-Fractie tegen het verslag van de heer Mombauer.

Rovsing
Het verheugt mij dat de inspanningen om de energiesector te liberaliseren eindelijk vruchten lijken af te werpen. De meeste landen zijn intussen reeds volop bezig hun marktstructuur te hervormen. Sommige landen hebben reeds een totale liberalisering doorgevoerd en het verheugt mij in het bijzonder dat Denemarken tot de voortrekkersgroep behoort. Denemarken zou deze gunstige positie moeten uitbuiten en de liberalisering moeten voltooien zoals onder andere reeds in Zweden is gebeurd. Het is daarom bedroevend dat de Deense regering blijkbaar geen plannen heeft om de eerste stap naar totale liberalisering te zetten.
Het uitstekende verslag-Mombauer doet enkele terechte vaststellingen. Zo is het namelijk juist dat nu reeds rekening dient te worden gehouden met de situatie van de kandidaat-landen. De liberalisering van de energiemarkt in de landen in Oost-Europa zal specifieke maatregelen vereisen en er moet speciale aandacht aan het milieu worden besteed. Het is ook belangrijk erop te wijzen dat alle vormen van elektriciteitsproductie doorzichtig moeten zijn en dat speciale steun aan deze sector niet tot concurrentievervalsing mag leiden.
Verslag-Radwan (A5-0169/2000)

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het jaarverslag 1999 van de Europese Centrale Bank maakt weinig woorden vuil aan de grote vraag die iedereen bezighoudt: waarom is de euro, die men vooraf had bestempeld als een sterke munt, uiteindelijk een zwakke munt gebleken? Slechts één van de 200 bladzijden is aan dit onderwerp gewijd, met een heel klein grafiekje, waarop enkel de verzwakking van de euro valt af te lezen. Als enige uitleg wordt verwezen naar de verschillen tussen Europa en de Verenigde Staten op het vlak van de economische structuren en de gezondheid van de economie.
Dat is wel waar, maar het is niet voldoende. Om te beginnen zou men erop moeten wijzen dat Europa geen land is, met één volk, één staat, één regering en één economisch beleid, en dat men daarom over het algemeen aanneemt dat de euro kwetsbaarder is dan een nationale munteenheid. Bovendien is hij gelanceerd op een te hoog koersniveau, juist omdat men hem had geëvalueerd op basis van de koersen van echte nationale munten, terwijl hij daarvan niet de intrinsieke kwaliteiten bezit.
Hoe willen de Europese beleidsvoerders deze depreciatie tegengaan? Om te beginnen, indirect, met behulp van politieke instrumenten die bijdragen tot economische groei, en wij kunnen dit soort acties alleen maar toejuichen. Maar tezelfdertijd zien we dat de Europese Centrale Bank de rentevoeten verhoogt om de inflatie te bestrijden. In werkelijkheid is er geen inflatie en wil de ECB alleen maar de pariteit van de euro handhaven. Dat zou het tegenovergestelde effect kunnen hebben, want als men dit middel gebruikt op het verkeerde moment van de cyclus, kan dit een rem zetten op de groei die men juist met andere maatregelen probeert aan te wakkeren.
Een andere twijfelachtige oplossing is de vlucht naar voren, door een versterking van de euro 11, waarbij men stapsgewijs wil evolueren naar een economische regering voor Europa. Op korte termijn zal dit voor weinig verandering zorgen. Om de fundamentele problemen te kunnen aanpakken, zou men de Europese nationale staten iedere autonomie moeten ontnemen, wat natuurlijk onmogelijk is. Ondertussen wordt het systeem wel steeds strakker aangebonden. Zoals ik onlangs heb uitgelegd op een colloquium in het Franse parlement, zal het Handvest van de grondrechten onder meer dienen om de Europese volkeren nog meer te binden aan het communautaire recht en dus ook aan de monetaire unie. Dit avontuur zal uiteindelijk leiden tot de opheffing van onze rechten.

Peijs
Voorzitter, dit zijn toch geen stemverklaringen, dit is een voortzetting van het debat. Ik weet nog niet wat mijnheer Berthu heeft gestemd, niet dat het mij interesseert, maar dit is geen stemverklaring, dit is gewoon het debat verderzetten.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Radwan gestemd, ofschoon in paragraag 9 op bladzijde 8 wordt aangedrongen op versnelling van de structurele hervormingen van de socialezekerheidsstelsels. De formulering daarvan roept bij mij een aantal twijfels op. Gaat achter deze woorden soms het gebruikelijke verzoek schuil om de pensioenuitkeringen aan de burgers te verminderen teneinde te kunnen sparen op de begrotingsuitgaven van de nationale regeringen? Als dit inderdaad de bedoeling is van het verslag, moet men mijns inziens in eerste instantie rationeler te werk gaan. Er wordt veel geld verspild met de sociale voorzieningen. Als men deze beter zou beheren, zou men niet gedwongen worden constant het mes te zetten in de uitkeringen en de pensioenen van de ouderen in heel Europa.

Figueiredo
Het verslag dat we nu bespreken praat het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) goed. Daarbij wordt eerst en vooral gewezen op de stabiliteit van de prijzen. Er wordt echter voorbijgegaan aan het feit dat we helemaal geen periode van voortdurend lage rentevoeten doormaken. Integendeel: die rente gaat nu met steeds grotere sprongen omhoog, en dat heeft ernstige gevolgen voor de inkomsten van families met bescheiden middelen, die bij een bank voor een lening moeten aankloppen als ze een huis willen kopen, zoals dat het geval is in Portugal.
De rapporteur is tevreden over het optreden van de ECB. Voor hem is het belangrijkste dat de bank een strikt beleid voert op het gebied van de naleving van de criteria voor nominale convergentie, zoals vastgelegd in het stabiliteitspact (kandidaten voor toetreding inbegrepen), en alle daarmee samenhangende strategieën. Daarbij gaat het vooral om loonmatiging, flexibiliteit op de arbeidsmarkt en op het gebied van de sociale zekerheid, de versnelde liberalisering van de dienstensector en de kapitaalsector. Hij gaat zelfs zover om kritiek te leveren op de landen die de arbeidstijd verkorten. Volgens hem heeft dat "de arbeidsmarkten minder in plaats van meer flexibel [...] gemaakt" .
De rapporteur verdedigt op die wijze dus het neoliberale kapitalisme in zijn zuiverste vorm. Dat verdient onze afwijzing. We moeten dus tegen dit verslag stemmen.
Verslag-Karas (A5-0170/2000)

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om het verslag van het Europees Parlement over de voorlichtingsstrategie in de laatste fase van de voltooiing van de monetaire unie. Ik heb tegen dit verslag gestemd, zodat mevrouw Peijs mij niet verkeerd begrijpt.
Dit verslag weerspiegelt de zorg van veel beleidsvoerders over de bijna totale onverschilligheid van het publiek tegenover de invoering van de euro. Nochtans zijn we maar anderhalf jaar verwijderd van een historische dag: de intrekking van de nationale munten en de fysieke invoering van de euromunten en -biljetten. Tot nu toe is de invoering van de euro inderdaad relatief vlot verlopen, omdat de eerste fase vooral specialisten, bankiers, investeerders en klanten van de effectenbeurs betrof, die allemaal goed op de hoogte waren en over het algemeen ook bij voorbaat overtuigd waren van het nut van de euro. Vanuit dit oogpunt is de gemakkelijke invoering van de euro in de beginfase ook geen verrassing.
Maar vanaf nu wordt het een heel stuk moeilijker: het contact met de burger, die vaak nog niet beseft wat voor inspanningen er van hem gevergd zullen worden en die plots voor voldongen feiten zal komen te staan. Om in deze leemte te voorzien, verzoekt het Europees Parlement om een versterking van het voorlichtingsbeleid, door de kredieten met ongeveer 30% te verhogen tot 38 miljoen euro per jaar. Om aarzelende besluitvormers over de streep te trekken voegt het verslag er enigszins naïef aan toe, ik citeer uit de aangenomen resolutie, dat "het voorlichtingsbeleid volgens artikel 37, sub b) van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 een zelfstandige beleidsvorm is waarvoor geen rechtsgrondslag is vereist".
Waarom zou men in dat geval nog aarzelen?
Ik wens overigens te onderstrepen dat wij de mogelijkheid voor de Commissie om zonder rechtsgrondslag uitgaven te doen altijd betwist hebben, en dat geldt ook voor het Interinstitutioneel Akkoord. De Raad is zo zwak geweest om dit akkoord, dat strijdig is met de gangbare principes inzake goed beheer van overheidsgelden, te accepteren.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik zal tegemoet komen aan de wens van mevrouw Peijs en het kort houden. Ik wil alleen zeggen dat ik voor dit verslag heb gestemd en hoop dat alle gepensioneerden op 31 december 2001 een rekenmachientje krijgen om hun munt in euro om te rekenen.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een van de afgevaardigden die amendement 7 hebben ingediend met het verzoek dat de voorlichtingscampagne rond de euro zich zal beperken tot de landen die aan de EMU deelnemen. Dat betekent dat Zweden, Denemarken en Groot-Brittannië buiten beschouwing gelaten moeten worden aangezien de kroon en het pond daar nog steeds de wettelijke valuta zijn. Het verzoek of de EU in deze landen geen campagnes over gevoelige binnenlandse aangelegenheden wil voeren met belastinggelden is niet onredelijk. Het gaat hierbij tenslotte om tolerantie en het tonen van respect voor elkaars democratie.

Blak en Lund
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag-Karas over de communicatiestrategie voor de voltooiing van de EMU. De invoering van nieuwe gemeenschappelijke biljetten en munten zal van grote praktische betekenis zijn voor zowel burgers als ondernemingen. Niet alleen omdat de biljetten en munten nieuw zijn, maar ook omdat ze zullen moeten wennen aan nieuwe prijzen in de gemeenschappelijke munt. Geld is iets waarmee men vertrouwd moet zijn. Het is daarom belangrijk dat er voldoende informatie verstrekt wordt en dat moet uiteraard meer zijn dan wanneer een lidstaat vandaag biljetten of munten met een nieuw design uitgeeft. In onze stemverklaring leggen wij de nadruk op het nationale karakter van de voorlichtingsactiviteiten. Hierover dienen met elke lidstaat afzonderlijk afspraken te worden gemaakt. Wij weten dat de Deense regering hierover nog geen afspraak heeft gemaakt en hopen dat ze dit zal kunnen doen nadat de Deense bevolking zich op 28 september 2000 per referendum voor de gemeenschappelijke munt heeft uitgesproken.

Figueiredo
De rapporteur gaat ervan uit dat een gemeenschappelijke munt een essentiële bijdrage kan leveren aan de totstandkoming van een Europese identiteit. Hij erkent echter wel dat de invoering van de euromunten en -biljetten vergaande gevolgen zal hebben voor het leven van alle burgers van de Unie - met inbegrip van de burgers in de kandidaat-landen en de landen die geen deel uitmaken van de monetaire unie, alsook de in de Unie verblijvende personen. In navolging van de Commissie steunt de rapporteur nu een voorstel voor een informatiecampagne die tot doel heeft het vertrouwen van de burger in de euro te versterken. Dat zou er dan weer toe leiden dat de invoering van munten en biljetten op 1 januari 2002 zonder problemen kan verlopen.
Met betrekking tot het bankwezen stelt de rapporteur voor dat de Commissie haar inspanningen opvoert, en wel "tot voorkoming van hoge bankkosten bij grensoverschrijdende overmaking van geldsommen, [en de] hoge wisselkosten in de eurozone" .
In het rapport worden echter meer dan eens twee zaken door elkaar gehaald. Er wordt technische informatie verschaft met behulp waarvan burgers en bedrijven, en dan vooral de KMO' s, de overstap naar de nieuwe munt gemakkelijker kunnen maken. Die informatie wordt afgewisseld met propaganda voor de economische en monetaire unie, en dat kunnen we niet goedkeuren. Een voorbeeld volstaat. De rapporteur geeft aan dat vrouwen de ernstigste reserves koesteren jegens de euro. Zij moeten daarom in campagnes als doelgroep prioriteit krijgen, en wel via vrouwenorganisaties en vrouwenbladen.

Meijer
. Mijn partij, de Socialistische Partij in Nederland, is nooit een voorstander geweest van het overhaast invoeren van een gemeenschappelijke munt voor de landen van de Europese Unie. De euro verhindert ons de economie te reguleren door aanpassing van rentestanden en wisselkoersen. Bovendien wordt de zogenaamde stabiliteit van de euro betaald door grote bezuinigingen op de inkomens van de niet-werkenden en op de voorzieningen voor onderwijs, gezondheidszorg, volkshuisvesting en openbaar vervoer. Ik ben dan ook van mening dat de euro alleen handig is voor zakenlieden, uitbundige vakantievierders en leden van het Europees Parlement, maar niet voor de grote meerderheid van de mensen.
Voor zover er vertrouwen bestond in de euro is dat inmiddels flink afgenomen nu de euro in waarde is gedaald ten opzichte van de Deense kroon, de Zweedse kroon, het Britse pond en de valuta van veel landen buiten de Europese Unie. Ik kan me daarom indenken dat de voorstanders van de euro nu behoefte hebben aan een propagandacampagne.
Het verslag-Karas is vooral gericht op het verwerven van meer vertrouwen van het grote publiek voor de euro, onder meer door inschakeling van sportverenigingen en het onderwijs. Voor een ander deel wil het de praktijken van oplichters en prijsverhogers, die profiteren van de invoering van de euro, aan de kaak te stellen. Met dat onderdeel ben ik het van harte eens, maar met het voorstel als geheel heb ik niet kunnen instemmen.

Thomas-Mauro
Ik verwerp het gehele verslag-Karas.
Het doel de Europeanen te laten kennismaken met hun toekomstige munt is volkomen gerechtvaardigd, gezien de beslissing om de nationale munteenheden op te geven (al betreur ik de manier waarop deze beslissing is genomen). Maar ik verzet mij met klem tegen de propagandacampagne die de tekst wil organiseren ten behoeve van wat volgens de heer Karas een "essentiële en identiteitsvormende factor vormt in het Europese integratieproces".
Deze tekst laat op zijn minst duidelijk zien dat de voorstanders van een federaal Europa zich hebben bediend van een enorme leugen toen zij in 1992 de Fransen vroegen het Verdrag van Maastricht te ratificeren: de monetaire unie werd toen voorgesteld als een puur technisch instrument dat als doel had de Europese economie beter te laten functioneren ten opzichte van de dollar en de yen, en als een operatie die volkomen neutraal stond tegenover de nationale soevereiniteit. Er was toen nog absoluut geen sprake van een essentiële factor in het integratieproces!
Deze tekst zal ongetwijfeld een belangrijk wapen zijn voor al degenen die, zoals in Groot-Brittannië, Zweden en Denemarken, vechten voor het behoud van hun nationale democratieën, want wat de voorstanders van de euro in deze landen ook mogen beweren, de euro is wel degelijk een oorlogswapen van het federale Europa, dat door een verpletterende meerderheid in deze landen wordt afgewezen.
Dus wanneer mijn collega's het amendement verwerpen van William Abitbol, die enkel vraagt dat deze integratiedoelstelling duidelijk naar voren komt in de voorlichtingsprogramma's van de Commissie, werken ze mee aan een leugenachtige propagandacampagne die hun kiezers zeker zullen bestraffen.
In de resolutie van het verslag-Karas wordt beweerd dat vrouwen, om onduidelijke redenen, niet delen in het algemene enthousiasme over de invoering van de euro. Hierin herkennen we de akelige trekjes van revolutionaire propagandisten van alle tijden, die in ieder gezin een reactionair complot zien van vrouwen en geestelijken die niets willen weten van de stralende toekomst die hen toelacht. Het is blijkbaar in niemand opgekomen dat vrouwen misschien door hun ervaring met de dagelijkse huishouding iets kritischer staan tegenover de overgang naar de euro. Dit is de verwerpelijke dictatuur van het uniforme denken, die tegenstanders van de euro of "twijfelaars" bestempelt als onwetenden, analfabeten of onderontwikkelden. Dat is dus waar de federalistische waanzin toe leidt!
Verslag-Lambert (A5-0162/2000)

Montfort
De jaarverslagen over de activiteiten van de ombudsman en de Commissie verzoekschriften behoren tot de tradities van dit Parlement, dat die jaarverslagen publiceert in antwoord op de jaaroverzichten van deze twee instellingen. Overigens verschillen de jaarverslagen doorgaans weinig van die van voorgaande jaren.
Er is nochtans één nieuwigheid: het verslag-Thors wil, op grond van de voorstellen van de Commissie constitutionele zaken en op verzoek van de heer Söderman, de ombudsman een algemeen toegangsrecht geven tot alle documenten die hij moet raadplegen om klachten te kunnen onderzoeken. Wij zijn tegen dit voorstel, niet omdat we gekant zijn tegen iedere vorm van controle op het bestuur, maar omdat dergelijke bevoegdheden die van een ombudsman overstijgen en veeleer behoren tot de bevoegdheden van een rechter.
Het is evident, en ik ben de laatste om dat te ontkennen, dat de op hol geslagen communautaire administratie en de wantoestanden die zij veroorzaakt alleen maar zorgt voor toenemende ontevredenheid bij onze medeburgers, en dat daardoor het aantal klachten voortdurend toeneemt. Maar de vermenigvuldiging van bevoegdheden, de diversificatie van actieterreinen en de legislatieve honger van Commissie en Parlement zullen dit probleem zeker niet oplossen.
Ook de ombudsman en zijn weinige medewerkers kunnen deze enorme problemen niet oplossen. Het is onze politieke verantwoordelijkheid om de oorzaken van deze geschillen uit te roeien door ons te concentreren op de kwaliteit van ons werk in plaats van ons bestaan te legitimeren door een overvloed aan teksten. Voorts moeten wij het subsidiariteitsbeginsel daadwerkelijk toepassen, wat betekent dat de Unie zich zo min mogelijk moet uitspreken over zaken die haar niet aangaan, en zelf de communautaire instellingen controleren met de bevoegdheden waarover wij beschikken.
Het gebeurt maar al te vaak dat het Parlement zich verstopt achter comités van deskundigen omdat het zijn eigen politieke verantwoordelijkheden niet wil opnemen. Als we het toezicht op de problemen in de administratie willen overlaten aan de ombudsman, moeten we van onze kant leren om de op hol geslagen communautaire machine zowel naar boven als naar beneden toe te bedwingen en een einde te maken aan de dolle vlucht naar voren, waarin de Unie haar eigen ondergang tegemoet gaat. De excessen zijn vaak het gevolg van het huidige Europese bouwwerk, en we moeten ze dus aan de bron bestrijden.
Verslag-Atkins (A5-0162/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, zegt u alstublieft niet tegen mevrouw Peijs dat ik niet aan haar verzoek tegemoet kom. Ik heb voor het verslag-Atkins gestemd omdat het voor de gepensioneerden, die niet meer zo lang te leven hebben, zeer belangrijk is dat zij op tijd aankomen als zij het vliegtuig nemen. Zij hebben immers geen tijd meer te verliezen.

Caudron
Deze vergaderperiode staat bol van verslagen over de vervoersector. Helaas moet ik constateren dat men deze sector enkel benadert vanuit een liberaal standpunt.
Ook het verslag van de heer Atkins over het voorstel van de Commissie inzake een gemeenschappelijk Europees luchtruim past in deze logica van totale liberalisering. Dat is wat de Franse luchtverkeersleiders vorige week heeft bewogen tot een staking. Zij wilden hiermee hun ongerustheid uiten over de zuiver commerciële benadering van hun beroep. Ik begrijp hun ongerustheid, wat zeker niet geldt voor de heer Atkins, die in zijn verslag een beroep doet op de Commissie "om er bij de nationale regeringen die toelaten dat binnenlandse arbeidsgeschillen het luchtverkeer ontwrichten op aan te dringen dit probleem met spoed aan te pakken". Dat is volkomen absurd!
Niemand ontkent de verslechterende situatie in het luchtverkeer. Het is inderdaad zo dat de luchtcorridors en vliegvelden verzadigd zijn, en dat vertragingen heel normaal zijn geworden - een op de drie vliegtuigen komt niet aan op het voorziene tijdstip; en dan hebben we het nog niet eens over alle geluids- en milieuproblemen.
Ik ben dan ook verheugd over het feit dat commissaris De Palacio, die bevoegd is voor vervoer, dit probleem wil aanpakken en zo snel mogelijk wil komen tot een interne Europese markt voor het luchtvervoer. Ik ben het echter volledig oneens met de door haar voorgestelde middelen en keur de voorstellen van het verslag af.
Het doel is namelijk om de luchtverkeersleidingsdiensten met elkaar te laten concurreren, door een scheiding tot stand te brengen tussen regelgevende autoriteiten en operatoren. De controletaken zouden dan uitgevoerd kunnen worden door afzonderlijke diensten, waarin ook luchtvaartmaatschappijen of partners uit de privé-sector kunnen deelnemen. Deze liberalisering zou de veiligheid in het luchtvervoer in gevaar brengen, wat natuurlijk onaanvaardbaar is en strijdig met het EG-Verdrag, waarin is vastgesteld dat de verbetering van de veiligheid een van de voornaamste doelstellingen is van het gemeenschappelijk vervoerbeleid.
Het is waar dat Frankrijk een geval apart is in Europa, want in de meeste landen wordt de luchtverkeersleiding geregeld door diensten die onder toezicht staan van de staat maar toegankelijk zijn voor privé-kapitaal. Frankrijk wil deze activiteiten blijven uitvoeren in het kader van de openbare dienstverlening. We moeten hier het subsidiariteitsbeginsel toepassen en iedere lidstaat zelf laten beslissen over de organisatie van zijn luchtverkeersleiding. Dat is onze eis, en ik zou die willen ondersteunen door erop te wijzen dat het probleem van de vertragingen niet veroorzaakt wordt door de luchtverkeersleiding. Die is slechts voor minder dan 25% van de vertragingen verantwoordelijk!
Tot slot: ik ondersteun de voorstellen die pleiten voor een sterkere rol voor Eurocontrol, de pan-Europese organisatie die als regelgevende autoriteit toeziet op het beheer van het luchtruim van alle Europese landen, lid of geen lid van de EU. Het verslag onderschat het potentieel van deze instelling, en ik heb dan ook tegen dit volkomen onaanvaardbare verslag gestemd.

Lienemann
Ik heb gestemd tegen het verslag van de heer Atkins, omdat het totaal geen rekening houdt met de werkelijkheid en bol staat van ideologische vooroordelen. Dit verslag houdt ook geen rekening met de werkelijke behoeften van onze medeburgers en de gebruikers van het luchtvervoer.
Ik wil uiteraard niet ontkennen dat het noodzakelijk is om de regelgeving en luchtverkeersleiding te verbeteren, en wel in het kader van een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Het is evident dat de vliegtuigen die door ons luchtruim vliegen niet gebaat zijn bij de incoherente, ongecoördineerde en ingewikkelde behandeling van hun vluchten. En ofschoon er vooruitgang is geboekt inzake Eurocontrol, is het inderdaad de hoogste tijd om een nieuwe stap te zetten en het instrumentarium te verbeteren. Daarbij moet worden uitgegaan van een belangrijk principe, dat boven alles moet primeren: de veiligheid, de regelgeving en de luchtverkeersleiding mogen niet onderworpen worden aan de wetten van de vrije concurrentie, maar moeten blijven vallen onder de principes van de openbare dienstverlening. Overigens hebben de Verenigde Staten hun luchtverkeersleiding nooit geliberaliseerd, want deze taak wordt nog steeds uitgevoerd door een overheidsdienst. Daarmee is denk ik alles gezegd!
Welnu, het doel van het hele verslag-Atkins is juist om de luchtverkeersleiding te onderwerpen aan de vrije mededinging, terwijl men toch moeilijk kan aannemen dat deze dienst een bron van privé-winsten zou kunnen zijn en op dit terrein prestaties zouden worden beoordeeld op grond van winstcijfers!
Overigens worden de vertragingen in het luchtvervoer als voorwendsel aangegrepen om de liberalisering te versnellen. Er moet inderdaad nodig iets aan deze vertragingen worden gedaan, maar om doeltreffend in te grijpen is het noodzakelijk om de werkelijke oorzaken van deze vertragingen te analyseren en te zoeken naar echte oplossingen. Om te beginnen zou ik willen opmerken dat er dit jaar een positieve ontwikkeling heeft plaatsgevonden, want in Frankrijk is het aantal vertragingen aanzienlijk gedaald. Dat laat vooral zien dat men een duidelijk onderscheid moet maken tussen structurele en conjuncturele storingen (bezetting van het luchtruim door militaire vliegtuigen in verband met Kosovo, wijziging van het luchtverkeersleidingssysteem, enzovoort).
Wat het aantal vluchten betreft, moet ook rekening worden gehouden met de rol van luchtvaartmaatschappijen en het ruimtegebrek in de Europese burgerluchtvaart. Uiteindelijk spelen de luchtverkeersleiders slechts een kleine rol in deze vertragingen, en om het systeem te verbeteren is het hoe dan ook noodzakelijk om de coördinatie tussen de verschillende luchtverkeersleidingssystemen van de lidstaten te verbeteren, met name door de rol van Eurocontrol te versterken.
Dat zouden de prioriteiten en doelstellingen moeten zijn van het gemeenschappelijk Europees luchtruim. Jammer genoeg lijkt de Commissie op een andere golflengte te zitten, en dat geldt des te meer voor het verslag-Atkins.

Meijer
. De luchtvaartsector is vanouds al bijzonder liberaal georganiseerd. De reden daarvoor is dat overheden elkaar beconcurreren met het ter beschikking stellen van steeds meer en steeds grotere luchthavens, en dat buiten die luchthavens geen met de spoorbaan of de autosnelweg vergelijkbare infrastructuur nodig is. In deze sector is het daardoor al vanouds gebruikelijk dat verschillende maatschappijen elkaar op dezelfde route beconcurreren. Ook de prijzen van vliegtickets geven blijk van die vrijheid. Elk verband tussen de af te leggen afstand en de vluchtprijs is zoek. Daar waar men meer passagiers wil is de prijs laag; daar waar men vindt dat er al meer dan genoeg passagiers zijn is de prijs hoog.
In deze sector valt niet meer zoveel te liberaliseren. Toch zijn er mensen die van een verdere liberalisering het wonder tegen alle kwalen verwachten. Het zou leiden tot goedkopere tickets, tot een groter aanbod van vluchten en tot het verdwijnen van vertragingen. De fractie van Europees Verenigd Links vindt die afweging zeer eenzijdig. Die afweging beperkt zich tot twee belangen. Enerzijds dat van de luchtvaartondernemingen, anderzijds dat van de consument die alleen aandacht heeft voor steeds meer en steeds goedkoper vliegen.
Wij vinden een aantal andere zaken belangrijker. Zoals de veiligheid van de passagiers, de bestaanszekerheid en de werksituatie van het personeel, de bescherming van het milieu en het beschermen van de spoorwegen tegen prijsdumping en andere vormen van oneerlijke concurrentie.
Het heeft weinig zin om de schuld voor alles waaraan passagiers zich kunnen ergeren te zoeken bij het personeel, dat uit zelfbescherming soms genoodzaakt is om te staken. De schuld ligt ook niet bij Eurocontrol, dat een aantal grensoverschrijdende staatstaken heeft overgenomen. De veiligheid mag niet ondergeschikt gemaakt worden aan het winststreven van ondernemingen die de markt van Eurocontrol willen overnemen. Het probleem ligt veel meer in de overmatige groei van de luchtvaart en de prijsconcurrentie, die ten koste zijn gegaan van het spoorwegvervoer over de lange afstand. Dat probleem wordt met de huidige voorstellen niet opgelost. Vanuit die kritieke visie hebben we 11 amendementen ingediend. Nu is gebleken dat een meerderheid van het Parlement onze visie daarop niet steunt, hebben we niet kunnen instemmen met de uiteindelijke versie van het verslag-Atkins.

Miranda
Het onderhavige verslag gaat uit van een aantal werkelijk bestaande situaties, zoals de toename van het vliegverkeer en de vertragingen die er op de uiteenlopende routes worden opgelopen. Het verslag gaat verder uit van een aantal geldige premissen, en dan met name de noodzaak om de veiligheid van het vliegvervoer te garanderen. De werkelijke oorzaak van de beschreven situaties wordt echter niet genoemd. Die situaties zijn namelijk het rechtstreekse gevolg van de toenemende liberalisering van het luchtvervoer. Die heeft namelijk geleid tot een krankzinnige concurrentieslag. De rapporteur trekt voorbarige en onjuiste conclusies, die alle in de richting wijzen van een verdere liberalisering van zowel het luchtvervoer zelf als het toezicht daarop door de belangrijkste ondernemingen in de sector.
Ook wij zijn ervan overtuigd dat een efficiënte samenwerking essentieel is en dat er op dit gebied technische maatregelen moeten worden genomen. We kunnen het echter niet eens zijn met de suggesties die er in dit verslag gedaan worden. Die gaan namelijk nog verder in de richting van liberalisering dan de plannen van de Commissie.
Als deze voorstellen worden aangenomen zullen ze de problematiek op het gebied van de veiligheid alleen maar verergeren. Het zou leiden tot extra sociale problemen en dan ook nog eens lastig te beantwoorden vragen oproepen aangaande de soevereiniteit van de lidstaten met betrekking tot het luchtruim. En dat is een gecompliceerde kwestie, aangezien datzelfde luchtruim ook gebruikt wordt door de luchtstrijdkrachten van de verschillende lidstaten.

Vachetta
Op 26 juni 2000 zijn de Franse luchtverkeersleiders in staking gegaan om te protesteren tegen de plannen van de Europese Unie voor de liberalisering van de luchtverkeersleiding. Ik wil onderstrepen dat ik mij solidair verklaar met deze staking en met de eisen van de vakbonden van de luchtverkeersleiders.
Men tracht de verzadiging van het Europese luchtruim op te lossen door een vlucht naar voren, dit wil zeggen door de vermenigvuldiging van vliegvelden en landingsbanen, wat leidt tot verslechterende arbeidsomstandigheden in de sector en toenemende overlast.
Wij pleiten daarentegen voor een geharmoniseerde ontwikkeling van de vervoermiddelen op Europese schaal, waarbij voorrang wordt gegeven aan de bevrediging van sociale behoeften en bijvoorbeeld het spoorvervoer voorrang krijgt met het oog op de behoeften van het grootste deel van de bevolking, met name voor afstanden onder de 500 kilometer.
Men zal het probleem van de vertragingen niet oplossen door een liberalisering van de luchtverkeersleidingsdiensten, aangezien die slechts verantwoordelijk zijn voor 20 à 30% van de vertragingen.
Het is bekend dat militairen, in Frankrijk bijvoorbeeld, momenteel 80% van het luchtruim in beslag nemen. Waarom wordt dat niet ter discussie gesteld?
De Commissie gebruikt de vertragingen als voorwendsel om een scheiding tot stand te brengen tussen een Europese regelgevende instantie en een geprivatiseerde interne markt voor luchtverkeersleidingsdiensten.
Deze maatregelen, die er zijn gekomen door het lobbywerk van de luchtvaartmaatschappijen, gaan onvermijdelijk ten koste van de veiligheid, te meer daar de luchtvaartmaatschappijen zich kandidaat mogen stellen voor het verlenen van dit soort diensten.
Om die redenen heb ik tegen dit verslag gestemd.
Verslag-Damião (A5-0141/2000)

Fatuzzo
Ik heb, mijnheer de Voorzitter, voor het verslag-Damião gestemd en ook voor het amendement waarin sprake is van volledig loon in geval van moederschap. Moederschap is geen ziekte. Vanmorgen heb ik in de Italiaanse kranten kunnen lezen dat de zorg voor honden en katten aftrekbaar is van de belasting. Als er dus geld is voor honden en katten, moet er ook geld zijn voor vrouwen die moeten bevallen. Zwangere vrouwen zijn geen zieken maar personen die recht hebben op volledige uitbetaling van hun bezoldiging.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag over te nemen maatregelen ter verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie is zeer prijzenswaardig en een stap in de goede richting. Vooral punt 11 bevat een aantal goede voorstellen. Tegelijkertijd wil ik ervoor waarschuwen dat het Europees Parlement zich op deze manier met het sociale beleid en de sociale wetgeving bemoeit, terwijl dat in mijn ogen puur nationale aangelegenheden zijn. Het gaat hierbij om een bijzonder belangrijk deel van de culturele en sociale identiteit die ieder volk en ieder land zelf moeten ontplooien. Zowel in Zweden als in andere landen is dit altijd een van de allerbelangrijkste kwesties bij de verkiezingen. Laat dit een nationale aangelegenheid blijven!

Scallon
Mijnheer de Voorzitter, de zwangere vrouw en haar ongeboren kind, vrouwen die net bevallen zijn en zogende moeders hebben de grootst mogelijke behoefte aan steun in een periode die niet alleen buitengewoon belangrijk is voor henzelf, maar ook voor de maatschappij. Denken we maar aan het lage geboortecijfer en de vergrijzing van de bevolking in Europa. Het is beslist zo dat bedrijven sociale plichten hebben. Maar regeringen moeten het goede voorbeeld geven, vooral in landen als dat van mij, waar de bescherming van de moeder en het gezin in de grondwet verankerd zijn. Helaas geldt dit in Ierland niet voor betaald moederschapverlof, voorzieningen voor het geven van borstvoeding en vrijstelling van nachtdienst.
Ik geef deze voorbeelden om te benadrukken dat de goedkeuring van een richtlijn nog niet wil zeggen dat hij wordt geïmplementeerd. Het wordt hoog tijd dat we stoppen met het louter bewijzen van lippendienst aan werkende moeders, hun kinderen en hun gezinnen in onze Europese Unie.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben in dit verslag gestemd voor de punten die gericht zijn op de bescherming van werkneemsters, en dat betreft zowel de gezondheid en het salaris van de vrouw als de gezondheid van het kind.
Het is echter te betreuren dat het verslag niet eens voorstelt om op alle vlakken de voordelen en rechten van werkneemsters op het peil te brengen van landen die op dit punt het verste staan.
Het feit dat wij gestemd hebben voor de bijzondere bescherming van zwangere vrouwen die nachtwerk verrichten, betekent overigens niet dat wij de legitimiteit van nachtwerk voor vrouwen erkennen. Integendeel, wij wensen opnieuw te bevestigen dat wij gekant zijn tegen nachtwerk indien dit geen sociaal nut heeft, en dat geldt voor zowel mannen als vrouwen.
Het verbod op nachtwerk voor vrouwen was een verworvenheid van de arbeidersbeweging in Frankrijk. Hierop terugkomen betekent een sociale achteruitgang. Het is bovendien hypocriet om zich te beroepen op de gelijkheid van mannen en vrouwen. Hiermee wil men alleen maar verhullen dat de wetgever het belangrijker vindt om ervoor te zorgen dat werkgevers zoveel mogelijk kunnen profiteren van hun productiekrachten dan om de gezondheid en veiligheid van hun werknemers te garanderen.

Miller
. (EN) Ik heb mij van stemming onthouden bij amendement 2, ingediend in naam van de heer Bushill-Matthews, waarin werd opgeroepen de bijzondere behoeften van het midden- en kleinbedrijf in acht te nemen bij het implementeren van gezondheids- en veiligheidswetgeving. Ik sta daar op zich volledig achter, maar het amendement is overbodig, aangezien artikel 137, 2e lid van het Verdrag duidelijk vermeldt dat "In deze richtlijnen wordt vermeden zodanige administratieve, financiële en juridische verplichtingen op te leggen dat de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen daardoor zou kunnen worden belemmerd".
Volgens mij is wat men met het amendement wil bereiken dus al wettelijk geregeld, en hoeft het niet apart vermeld te worden in het verslag.

Theonas
Weer eens zijn wij geconfronteerd met een stormvloed van goede bedoelingen. Ook indien deze uitmonden in opbouwende voorstellen zullen zij gedoemd zijn dode letter te blijven. Men komt daarmee immers niet aan de kern van de zaak; men laat de oorzaak van het probleem ongemoeid.
Het ontwerp van het Europees Parlement behelst talrijke goede voorstellen, die echter nooit hard kunnen worden gemaakt. Men lost daarmee immers het vraagstuk van de slechte werkgelegenheidssituatie en de arbeidsverhoudingen niet op. Als men geen maatregelen neemt tegen het hoofddoel dat wordt beoogd met de herstructurering van de arbeidsverhouding en met de beknotting en afschaffing van fundamentele rechten en verworvenheden van de werknemers, als men geen maatregelen neemt tegen de verandering van de arbeidsvoorwaarden - versoepeling van de arbeidstijd en de arbeidsvoorwaarden, tijdelijk werk en deeltijdwerk, vermindering van de sociale zekerheid en bescherming - zal het te verwezenlijken kader alleen maar slecht kunnen zijn en elk willekeurig beleid voor de bescherming van de werkende vrouwen tijdens en na de zwangerschap doorkruisen.
Wij willen met name de aandacht vestigen op de hiermee verband houdende gevaren. Ik denk aan het strenge ontslagverbod, des te meer met de steeds grotere verspreiding van atypische arbeidscontracten, aan de indirecte uitsluiting van zwangere vrouwen bij de werving van personeel, aan de noodzaak zwangerschapverlof niet alleen als recht te handhaven en officieel te erkennen, maar ook te versterken, aan de noodzaak van een duidelijkere vaststelling van de verloftoelage, aan de noodzaak van strengere controle op nachtwerk van zwangere vrouwen en werkende kraamvrouwen.
Het moet echter niet blijven bij versterking van de wetgeving inzake bescherming van de veiligheid en de gezondheid van zwangere vrouwen, bij het opvullen van de leemtes en het wegwerken van de onduidelijkheden die Trojaanse paarden zijn voor ontduiking en overtreding. Men moet tegelijkertijd ook iets doen aan het gebrek aan politieke wil bij de daadwerkelijke toepassing van de richtlijn door de regeringen van de lidstaten. Dit gebrek is ook duidelijk naar voren gekomen uit de houding van de lidstaten bij de controle tijdens de voorgaande periode. Tekenend is wat dat betreft het voorbeeld van Griekenland en de gebrekkige controle op de verplichting van de werkgevers om een schriftelijke evaluatie te maken van de risico' s op de werkplek. In het kader daarvan moet ook een evaluatie worden gemaakt van de gevaren voor zwangere vrouwen en kraamvrouwen.
De werkelijkheid toont aan dat wanneer inzetbaarheid en aanpassingsvermogen de spil worden van de communautaire werkgelegenheidsprioriteiten, elke bescherming bij voorbaat onmogelijk wordt en specifieke regelingen in de praktijk ontoepasbaar worden. Welke richting moet men uitgaan? Welk werkgelegenheidsbeleid wil men uitoefenen? Dat is de vraag. Weer eens wordt bevestigd dat de EU aandringt op nog sterkere beperking van de toelagen en de sociale zekerheid. Zij verandert de ontslagvoorschriften ten kwade en beperkt of schrapt bepalingen voor bescherming van de arbeidsvoorwaarden.
Wij mogen geen illusies koesteren, noch wat de aard van het werkgelegenheidsbeleid betreft, en meer in het algemeen het sociaal beleid van de EU, noch wat de belangen betreft die met dit beleid worden gediend. Ofschoon wij het eens zijn met het standpunt van het EP ten aanzien van de bescherming van zwangere vrouwen, zijn wij van mening dat dit weer eens een verslag is waarin weliswaar goede ideeën en intenties staan, maar waarvan in de praktijk niet veel terecht kan komen. Daarom nodigen wij de werknemers en werkneemsters uit hun sociale strijd voort te zetten, hun strijd voor radicale verandering van het toegepaste beleid, hun strijd voor toepassing van een ander beleid, van een beleid waarin de mens, zijn behoeften en zijn waardigheid in het middelpunt staan. Met hun strijd moeten zij in eerste instantie ervoor zorgen dat het principe van volledige en stabiele werkgelegenheid wordt verwezenlijkt en eenieders sociale rechten volledig worden erkend en gegarandeerd. Alleen op die manier kan men de rechten van de bijzonder gevoelige groep van zwangere vrouwen, de rechten en de eerbiediging van het leven garanderen. Het leven is geen grondstof waarmee men winst kan maken en is evenmin onderworpen aan kostenvoorschriften, mededinging of de meedogenloze markt.

Vachetta
Wij steunen alle wijzigingen van de richtlijn die een betere bescherming van werkneemsters voor, tijdens en na hun zwangerschapsverlof beogen. De resolutie stelt voor om de leemten in de huidige richtlijn aan te vullen en de Europese wetgevingen te harmoniseren, teneinde deze in overeenstemming te brengen met de wetgevingen die de meeste rechten waarborgen.
Wij steunen deze voorstellen in naam van het recht van werknemers op de bescherming van hun gezondheid, te meer daar de wijzigingsplannen voor Verdrag nr. 103 van de Internationale Arbeidsorganisatie over de bescherming van het moederschap een groot aantal regressies met zich mee lijken te brengen, zoals de uitsluiting van bepaalde vrouwen van het zwangerschapsverlof, de minimale duur van dit verlof en de mogelijkheid om een vrouw tijdens haar verlof te ontslaan.
Het is noodzakelijk een streng Europees kader vast te stellen inzake arbeidsvoorwaarden, bescherming van vrouwen tegen iedere discriminatie bij de aanwerving, het recht op en de duur van het zwangerschapverlof, te weten 20 weken na de bevalling, waarvan 8 verplicht na de bevalling. Ze moeten beschermd worden tegen ieder ongerechtvaardigd ontslag en hun eerdere salaris moet gegarandeerd worden. Tenslotte moet er een algemeen verbod komen op nachtwerk voor vrouwen en mannen in sectoren waar dat niet absoluut noodzakelijk is, in plaats van alleen maar een oplossing te zoeken voor zwangere vrouwen.

Ontwikkeling van de korte vaart
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0139/2000) van mevrouw Peijs, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's "De ontwikkeling van de korte vaart in Europa: een dynamisch alternatief in een duurzame vervoersketen - tweede tweejaarlijks voortgangsrapport" (COM(1999) 317 - C5­0206/1999 - 1999/2164(COS)).
Mevrouw Peijs heeft het woord als rapporteur.

Peijs
. Voorzitter, in 1995 diende de Commissie op basis van de strategie die was geformuleerd in het Witboek over het gemeenschappelijk vervoersbeleid de mededeling over de ontwikkeling van de kustvaart in. Nu ligt het tweede jaarlijkse voortgangsrapport over dit ontwerp voor. Echter na vijf jaar is duidelijk dat de korte vaart nog steeds alleen maar een schone belofte is, die niet is ingelost, ondanks de mondelinge steun van de Transportraad van 8 december 1999, die korte kustvaart zag als een prioriteit.
Wij proberen niet uit ideële motieven de kustvaart op te stoten in de vaart der volkeren. Het gaat erom dat de vervoersvaart de komende tien jaar zal stijgen met 70%. Het is onmogelijk om aan die groeiende vraag te voldoen met alleen wegtransport. Kustvaart is dan ook geen concurrent van het wegvervoer, de trein of vervoer over binnenwateren, het is één van de modaliteiten in de vervoersketen. Wij hebben er allemaal belang bij dat de irritatie van woongemeenschappen over langsrazend doorgaand vrachtvervoer zo gering mogelijk blijft.
Vervoer moet ook zo schoon mogelijk zijn en ook in dat opzicht voldoet de kustvaart aan hoge eisen. Snelheid is misschien niet de belangrijkste eigenschap van kustvaart. Zekerheid wel. Weekend-rijverboden en verkeersopstoppingen teisteren het wegvervoer. In veel gevallen kan kustvaart voor die problemen een oplossing bieden als het wordt gebruikt in aanvulling op andere vormen van vervoer. Ik wil hier overigens niet beweren dat het overal een oplossing voor is.
Wij verhelpen al veel problemen als wij er serieus werk van maken alle vervoersmodaliteiten zo goed mogelijk te benutten en zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten. Maar daarvoor moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan.
De Commissie wijst in haar mededeling uitdrukkelijk naar het bedrijfsleven zelf. Dat mag, maar als rapporteur wil ik toch de zaak wat in evenwicht brengen. Er zijn heel duidelijke punten waar het vooral overheden, nationaal, lokaal en regionaal, zijn die gewicht in de schaal kunnen leggen en de kustvaart een impuls kunnen geven.
De Europese Commissie heeft in haar mededeling de zaak op een rijtje gezet. Het Parlement en uw rapporteur hebben kritisch naar de Commissieplannen gekeken en geprobeerd om in samenspraak met alle betrokken partijen, zoals een Parlement betaamt, tot dit verslag te komen. Aan het bedrijfsleven is gevraagd praktische zaken aan te dragen die naar hun mening de ontwikkeling van de kustvaart belemmeren. Wij zijn nog in afwachting van die rapportage.
Ik wil een aantal zaken onderstrepen. Nogmaals, de korte vaart kan in Europa alleen maar een succes worden als deze als een integrerend deel van vervoersketen wordt beschouwd. Verbindingen met het achterland in de vorm van spoor, binnenwateren en weg zijn daarbij onontbeerlijk. Er dient dus integratie met de andere vervoersmodaliteiten te zijn en dat stelt eisen aan de infrastructuur.
Kustvaart is ook buitengewoon geschikt voor gespecialiseerd vervoer. Ik denk maar aan auto's. Innovatie in de bouw van gespecialiseerde schepen is hier van doorslaggevend belang en kan een impuls zijn voor onze scheepsbouw.
Belangrijk is ook het imago van de sector. En dat moet duidelijk opgepoetst worden. De sector lijdt onder het feit dat de bureaucratie in de sector hevig is. Procedures duren eindeloos. Maar langzamerhand zijn er ook zeer veel pluspunten aan te wijzen in de sector. Daar moet het bedrijfsleven zijn verantwoordelijk nemen. Bijvoorbeeld door het oprichten van regionale promotie- en marketingbureaus, maar de markt kan het niet alleen. Lidstaten dienen belemmeringen weg te nemen. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan het wegvervoermonopolie, met alle gevolgen vandien voor de prijzen waarop de kustvaart moet aansluiten in short sea port Bilbao.
Overal treffen wij overmatige bureaucratische procedures en oneindig veel administratie aan om de lading te begeleiden. Dit brengt de kustvaart schade toe in vergelijking met andere vervoersmodaliteiten.
Het Parlement vraagt er om flexibel om te gaan met de sector, zodat deze qua prijs zich een betere positie kan verwerven. Wij denken dan bijvoorbeeld aan een vrijstelling van loodsdiensten in havens waar de kapitein aantoonbaar veel ervaring heeft. Overigens staat in het erratum op dit punt een bijzonder storende fout. Daar wordt gesproken over de ervaring van de loods. Daar moet natuurlijk de kapitein staan, want anders staat er volstrekte onzin.
Op dit moment is de markt nog gefragmenteerd. Daarom wijst het Parlement in zijn verslag op de noodzaak van een one stop shop-benadering bij het aanbieden van vervoerslogistieke diensten aan eindgebruikers. Deze moeten alle multimodale vervoersdiensten omvatten en zo de verbrokkeling van de huidige dienstverlening opheffen.
In mijn verslag pleit ik verder voor stimuleringsmaatregelen van de Commissie. Er zijn prikkels nodig om de korte vaart aan te moedigen. Met het oog op de Europese verbindingen verzoek ik ook om investeringsprojecten in met name het Middellandse-Zeegebied en de havens aan de Adriatische Zee. Kustvaart heeft bestemmingen nodig. Je kunt in Rotterdam prachtige short sea terminals hebben, maar je moet ook ergens naartoe. Bij het opzetten van nieuwe lijnen is kritische massa nodig, en het kan één of twee jaar duren voordat die er is. De Europese Unie zal moeten helpen met goedkope leningen van de Europese Investeringsbank om deze moeilijkheid te kunnen doorstaan.
Bovendien missen wij gegevens en statistieken waarop het bedrijfsleven zijn investeringen kan baseren. Niemand weet wat wij hoe en waar naartoe vervoeren en in welke hoeveelheden. Ik denk dat statistieken over wat wij vervoeren en waar naartoe één van de zaken is die wij dringend nodig hebben om beleid te kunnen voeren voor het vervoer dat in de komende jaren zo zal groeien.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn collega's Ripoll en Pérez Álvarez, die aan dit verslag hebben meegewerkt, maar dit debat niet kunnen bijwonen, feliciteer ik de rapporteur, mevrouw Peijs, met het uitstekende werk dat zij heeft verricht, temeer daar zij dit belangrijke probleem vanuit een realistisch en bijzonder praktisch oogpunt heeft benaderd. Ik wil hier nog aan toevoegen dat ik momenteel twee dingen betreur: ten eerste dat wij onze vriend Fatuzzo niet kunnen vragen welke gevolgen de korte vaart volgens hem voor de belangen van de Europese pensioengerechtigden heeft en ten tweede dat hier zo weinig leden aanwezig zijn. Ik zeg dit om redenen van eigenbelang van dit Parlement. Het is best mogelijk dat de afwezigen het zich op een goede dag beklagen dat zij niets afweten van het thema van de korte vaart. Het is immers niet ondenkbeeldig dat wij hiervan één deze dagen voor onze heen- en terugreis naar Straatsburg gebruik moeten maken.
Nu kom ik tot de kern van de zaak. Ik kan mevrouw Peijs verzekeren dat wij de ontwikkelingen en acties ter bevordering van de korte vaart als alternatief voor het wegvervoer die de afgelopen jaren, en meer bepaald sinds de oprichting van het Forum voor de maritieme industrie, in de Europese Unie ten uitvoer zijn gelegd, met grote belangstelling hebben gevolgd.
Zowel in het verslag van de Commissie als in dat van de rapporteur worden de voordelen van beide vervoerssystemen naast elkaar gezet. Wat het zeevervoer betreft, zou ik vooral willen wijzen op de afwezigheid van congestie, de lagere infrastructuurkosten, het beperktere energieverbruik, hetgeen uiteraard een gunstige uitwerking op de uitstoot van vervuilende stoffen heeft, en de verbetering van de communicatie met de perifere regio's van de Europese Unie.
Wij zijn van oordeel - en ik meen te mogen stellen dat iedereen het hiermee eens is - dat de ontwikkeling van het zeevervoer als alternatief voor het overbelaste wegvervoer als een van de prioritaire doelstellingen van het vervoerbeleid van de Europese Unie moet worden beschouwd. In dit verband wil ik onderstrepen dat de laatste twee jaar een reeks acties zijn ondernomen die een gunstige invloed op de korte vaart hebben gehad. Uit het verslag van de Commissie blijkt immers dat de activiteiten van het intracommunautaire zeevervoer tussen 1990 en 1997 met 23% zijn gestegen. Objectief gezien gaat het echter om een eerder bescheiden toename, namelijk slechts 3% per jaar, vooral wanneer men rekening houdt met het feit dat de groei van het wegvervoer tijdens diezelfde periode 26% bedroeg. Dit betekent met andere woorden dat de verschillen tussen zee- en wegvervoer niet afnemen, maar daarentegen blijven toenemen. Om deze trend te doorbreken hebben wij niet enkel drastische kwantitatieve maatregelen nodig, maar moet wellicht ook de kwalitatieve aanpak worden herzien.
Het verslag van mevrouw Peijs lijkt ons bijzonder evenwichtig. Toch zouden wij meer aandacht willen vragen voor een van de hoofddoelstellingen die wij met het oog op de bevordering van de korte vaart zeker niet mogen verwaarlozen: de verkorting van de verblijftijden in de havens en de verlaging van de directe kosten van de havenverrichtingen voor schepen die dergelijke diensten verlenen. In vele gevallen is de concurrentie in het kader van de havendiensten - zowel voor schepen als voor goederen - afwezig of beperkt, hetgeen vaak tot misbruik van een dominante positie leidt. Dit uit zich onder meer in het verplicht gebruik van diensten die in feite overbodig zijn en vaak niet eens worden benut, zoals loodsdiensten, sleepdiensten, hulp bij het aanmeren of bij verplaatsing binnen de haven en het in rekening brengen van bijzonder hoge tarieven.
Het is een feit dat het zeevervoer over de oceaan op enkele uitzonderingen na niet hoeft te concurreren met het wegvervoer en in het merendeel van de gevallen ook geen echte concurrentie van het luchtvervoer ondervindt.
Kortom, indien wij de korte vaart op realistische en efficiënte wijze willen bevorderen, moeten wij beginnen met de huidige dienstverlening in de havens te wijzigen. De havendiensten moeten efficiënter worden en de tarieven moeten omlaag. Wij moeten overigens ook rekening houden met de gevolgen hiervan voor de economie van de regio's waar de scheepsbouwindustrie een belangrijke bron van inkomsten is. Dergelijke maatregelen zullen deze gebieden doen heropleven. Wie in een stad of een regio woont waar de scheepsindustrie de motor van de plaatselijke economie is, weet dat maar al te best.

Stockmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, mij is de vraag gesteld waarom wij ons op Europees niveau zo inzetten voor de korte vaart. Het antwoord is: wij hebben een visie. Op veilige, milieuvriendelijke schepen worden grote hoeveelheden goederen rondom ons continent vervoerd. Deze goederen woorden gelost op plaatsen van waaruit zij langs de kortst mogelijke landroute op hun plaats van bestemming kunnen worden bezorgd. Het verkeer te land wordt zo ontlast, omdat er een nieuwe schakel wordt toegevoegd aan de intermodale vervoersketen. Van een dergelijke situatie zijn we nog zeemijlen verwijderd, ook al is er de laatste twee jaar het een en ander gebeurd, zoals blijkt uit het verslag.
Het goede verslag van mevrouw Peijs biedt een overzicht van de hindernissen en de te volgen strategieën om onze visie te verwezenlijken. Er is een grote hoorzitting gehouden in onze commissie rond de vraag wat wij intern voor de korte vaart kunnen doen. Ik wil daarover maar één ding zeggen. Op technisch vlak moeten we een milieuvriendelijker motortechniek invoeren en terminals bouwen die specifiek gericht zijn op expresseoverslag. Op organisatorisch vlak moeten we in de eerste plaats voor grensoverschrijdend verkeer eenvormige expeditieformulieren en vereenvoudigde administratieve procedures tot stand brengen en minder loodsdiensten eisen als die niet absoluut noodzakelijk zijn.
Wat kunnen wij voor de korte vaart doen als schakel in de intermodale keten? Om te beginnen de knooppunten met andere vervoersmiddelen verbeteren met behulp van moderne overslaginstallaties, vooral voor de binnenvaart. Voorts kunnen we de containers standaardiseren, vervoerslogistieke diensten voor de gehele vervoersketen bevorderen en nog veel meer dingen doen die in het verslag staan vermeld. Het zijn in mijn ogen ook allemaal zaken waar we rekening mee moeten houden bij onze pre-toetredingsonderhandelingen.
Inmiddels zijn er rondetafelgesprekken aan de gang. Volgens het verslag zou het goed zijn als we onze ervaringen - de zogenaamde best practice - met elkaar deelden. Dat klopt, waarom zouden we anders al geruime tijd een referentiecentrum voor intermodaal verkeer ondersteunen? Het zou een goede zaak zijn als we meer onderzoek zouden verrichten en vooral demonstratieprojecten rond intermodaal vervoer zouden opzetten.
Alles bij elkaar bevat het verslag een heel pakket zinvolle suggesties. Ik hoop dat in het volgende voortgangsverslag over twee jaar te lezen staat dat de verwezenlijking van onze visie een stuk dichterbij gekomen is, onze visie van een geslaagd intermodaal vervoerssysteem in Europa.

Attwool
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag drie punten uit het voortreffelijke verslag van mevrouw Peijs lichten en met voorbeelden illustreren. Hoewel deze voorbeelden afkomstig zijn uit mijn eigen kiesdistrict, weet ik dat zij tekenend zijn voor heel wat soortgelijke regio's.
Om te beginnen intermodaliteit en de noodzaak de infrastructuurverbindingen met het achterland te optimaliseren. Deze week hebben we milieuvriendelijke maatregelen goedgekeurd om het vrachtvervoer per spoor aan te moedigen. Daarvoor zijn goede spoorwegverbindingen met de havens van cruciaal belang. Niettemin moeten we ermee leven dat in sommige gevallen de weg de beste verbinding met het achterland biedt. Ik verwijs naar het feit dat de A75 van Gretna naar Stranraer op de lijst van Trans-Europese Netwerken is geplaatst, omdat die zo'n belangrijke rol speelt in het zeevervoer van en naar Noord-Ierland. Ten tweede is er het feit dat afgelegen gebieden en eilanden voor contacten met hun buren erg afhankelijk zijn van de zeevaart. Wij beschouwen de zee vaak als iets dat mensen van elkaar scheidt. We zouden er beter aan doen haar juist te zien als een verbindingsroute.
Mijn fractie steunt dan ook amendementen 1 en 4. Ik zou eraan willen toevoegen dat we in het belang van een duurzaam milieu de verbinding tussen schiereilanden op dezelfde manier dienen aan te pakken.
In het westen van Schotland is de route van Gourock naar Dunoon twintig keer zo lang over de weg als over zee. Tarbert en Portavadie liggen over de weg zelfs vijfentwintig keer zo ver van elkaar. Ten derde is het essentieel dat we het belang van de korte vaart als enige verbinding met de buitenwereld erkennen. Ik denk daarbij niet alleen aan het feit dat we de openbare dienstverlening dienen te handhaven. We moeten ook andere, toelaatbare, manieren zien te vinden om de vervoerskosten naar eilanden en afgelegen gebieden te drukken. Deze gebieden hebben zonder uitzondering een kwetsbare economie, en het kan gewoon niet dat een boer op het eiland Lewis twee keer zoveel moet betalen voor zijn hooi als een boer in de buurt van Inverness. Ik hoop dat de Commissie dit soort bedenkingen ernstig in overweging neemt als zij haar beleid op dit terrein uitstippelt.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is verheugd over het verslag-Peijs en het standpunt van de Commissie dat er de aanleiding toe heeft gevormd. Het klopt dat de korte vaart milieuvriendelijk en kostenbesparend is, en het klopt dat hij de economie van de kustgebieden stimuleert. Wij in Schotland roepen de Commissie dan ook op eindelijk eens spijkers met koppen te slaan rond de komende liberalisering van de zeevaart in het westen van Schotland.
Zoals mevrouw Attwool zojuist heeft aangegeven, beschikken wij niet alleen over vervoer van en naar de eilanden, maar ook over belangrijke korte zeeverbindingen via wat wij sea lochs en geologen fjorden noemen. In plaats van 150 kilometer via een smalle weg over een bergpas te klauteren, steek je met een boot een smalle waterweg over.
Als we de verordening inzake kustvaart op een zinnige manier interpreteren, moeten we zeggen: natuurlijk staan deze schiereilanden functioneel gelijk aan eilanden, en zijn dezelfde verplichtingen in verband met openbare dienstverlening ook op hen van toepassing. In dat geval is het volkomen legaal dat de overheid dergelijke diensten ondersteunt. Op dezelfde manier zouden we dan de verbindingsroutes in westelijk Schotland als één geheel kunnen beschouwen. Als we ze opsplitsen in kleine stukjes en het laten gebeuren dat particuliere ondernemers de krenten uit de pap halen door de paar rendabele routes eruit te vissen, maken we het alleen maar moeilijker om de routes die niet het hele jaar door rendabel zijn te onderhouden. Wij willen dat dit probleem in heel Europa op een holistische manier benaderd wordt, en we verwachten op dit punt vindingrijkheid van de Commissie.
Het is al zes weken geleden dat ik de Commissie de vraag gesteld heb of zij schiereilanden op gelijke voet wil behandelen als eilanden. Voordien had zij beweerd westelijk Schotland te kennen als haar broekzak. Er is nog steeds geen antwoord. Ik vraag de Commissie er dringend een te geven.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, dames en heren, de mededeling van de Commissie over de ontwikkeling van de korte vaart in Europa en het daarop gebaseerde, zeer goede verslag van collega Peijs, schetsen een realistisch beeld van de ontwikkeling van deze milieuvriendelijke vorm van vervoer in Europa in de afgelopen twee jaar. Vooral met de ontwikkeling en stimulering van de korte vaart is een belangrijke stap gezet in de ontwikkeling van een multimodaal vervoerssysteem voor de Europese Unie en aangrenzende gebieden.
Efficiency, kostenbesparing, milieuvriendelijkheid en duurzaamheid onderscheiden deze vorm van vervoer van het wegvervoer en kunnen een niet te veronachtzamen alternatief vormen voor de kustgebieden. Het is echter zaak de verschillende vervoersvormen beter op elkaar te laten aansluiten, zodat ieders sterke punten het best tot hun recht komen. Daarom is er een hele reeks Europese, nationale en regionale stimuleringsmaatregelen nodig - zowel vanuit de overheid als vanuit het bedrijfsleven - om de havens, het gevoeligste punt in de vervoersketen, op hun specifieke taak in te richten en te ontwikkelen.
Bovendien is het zaak de technische en organisatorische aspecten, zoals formulieren en andere administratieve verplichtingen, douane- en laad- en losprocedures, zodanig aan te passen, dat zij een vlotte overgang van de ene vorm van vervoer naar de andere mogelijk maken. Verder zouden er speciale prikkels moeten komen voor het ontwikkelen van innovatieve technologieën en het creëren van eigen expeditieterminals voor de korte vaart, en zouden de havens geïntegreerd moeten worden in de ontwikkelingsstrategie van de kustgebieden.
Dit is van wezenlijk belang, willen we de economische en sociale cohesie van de Europese Unie en het contact tussen de centra en de randgebieden versterken. De toenemende economische samenwerking tussen de Europese Unie en haar buurlanden brengt een stijgende behoefte aan vervoer met zich mee. We kunnen deze samenwerking daarom op efficiënte wijze bevorderen als we de korte vaart integreren in de logistieke keten van deur tot deur.

Blokland
Voorzitter, namens collega Rijk van Dam het volgende. Transportbeleid vereist keuzes. Een duurzaam transportbeleid vereist nog meer, of in ieder geval andere keuzes. De stromen goederen en personen zo faciliteren dat er zo min mogelijk negatieve bijwerkingen ontstaan, is de opgave waar wij in dit Huis voor staan.
De vervoerswijze waarover wij hier spreken, short sea shipping, kustvaart, heeft de reputatie een transportvorm te zijn die in meer dan één opzicht een oplossing is voor de negatieve gevolgen, met name ruimtebeslag en milieuhinder, waarmee de vervoerssector ons confronteert. Echter, zoals mevrouw Peijs zeer terecht signaleert, de sector benut op dit moment de kansen niet volledig.
Ik wil op een paar punten de nadruk leggen.
Vaak horen we dat de kustvaart, en vervoer over water in het algemeen, qua emissies per vervoerde eenheid een milieuvriendelijke modaliteit is. Dat is relatief gezien zeker waar. Echter, de progressie op dit gebied in andere sectoren, met name het wegvervoer, ondermijnt deze positie. Wil de wal straks niet het schip keren, dan zijn met nadruk snelle ingrepen noodzakelijk. Gelet op de ontwikkelingen in de sector wegtransport door de nieuwe Europese emissienormen voor brandstoffen, ben ik van mening dat een verbetering van de milieuprestatie van de kustvaart stimulering nodig heeft door de vaststelling van een Europese richtlijn inzake de maximaal toegestane emissies van scheepsmotoren.
Daarnaast ben ik, in tegenstelling tot sommige collegae, van mening dat kustvaart niet alleen als een aanvulling op de bestaande vervoerswijzen, maar ook als een alternatief voor intracommunautaire vervoersstromen zou moeten fungeren. Gelet op de problematiek rond de verdeling, dan wel korting op de ECO-punten in Oostenrijk, is een alternatieve route van noord naar zuid en vice versa zeer welkom. In ieder geval een gedeelte hiervan kan door kustvaart worden opgevangen.
Een derde punt betreft de gang van zaken in de havens. Wil kustvaart ook op het gebied van snelheid concurrerender worden, dan zijn maatregelen ten aanzien van de douane-afhandeling en laad- en losactiviteiten noodzakelijk. Terecht wijst de rapporteur hierop.
Als dan de sector beter en moderner draait, is het noodzakelijk dat de mogelijkheden ook bekend worden. In een aantal landen, waaronder Nederland, zijn voor dat doel voorlichtingsbureaus opgezet, en met succes. Het is dan ook aan te bevelen dat nationale, dan wel regionale overheden op deze wijze hun steentje bijdragen tot de bloei van deze sector.
Kortom, het verslag van mevrouw Peijs is zeer compleet. Mijn welgemeende complimenten. Wanneer de betrokkenen hun verantwoordelijkheden nemen, dan kan het niet anders dan dat we over een aantal jaren concluderen wat men in Nederland al weet: "Vervoer over water, de beste weg"!

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, voor toeristen is de overtocht naar de Schotse eilanden vervuld van romantiek. Vreemdeling noch inwoner blijft onverschillig bij al deze schoonheid. Maar voor wie er woont en zijn brood verdient, vormen de veerdiensten zowel een onmisbare verbinding met de buitenwereld als een kostbare hindernis die genomen moet worden om zijn sociale en economische welzijn in stand te houden.
De kosten waar ik het over heb bestaan niet alleen uit de tol, al is die op zich al zwaar genoeg, maar ook het ongemak van reserveringen, in de rij staan en het zich schikken naar weinig frequente en onregelmatige dienstregelingen. Daar komen dan nog eens het risico op vertragingen en afgelastingen door slecht weer bij, of technische storingen en stakingen die de eilanden van tijd tot tijd in hun greep houden.
Volgens het mededingingsbeleid van de Europese Unie moeten deze veerdiensten het voorwerp worden van openbare aanbestedingen. Op de Schotse eilanden maakt men zich grote zorgen dat de veerdiensten daardoor nog verder zullen worden ondermijnd en dat de kosten van het levensonderhoud en het zakendoen er nog verder door omhoog gaan. Wij moeten de mensen die op deze kwetsbare eilanden en afgelegen schiereilanden wonen en werken geruststellen dat ze niets te vrezen hebben van een beperkte mate van concurrentie bij de toewijzing van deze exploitatiecontracten.
Ik wil de Commissie vragen al het mogelijke in het werk te stellen om de Schotse eilanden, de Schotse deelregering die momenteel met deze situatie worstelt en het Schotse parlement te verzekeren dat dit proces goed werkt, en dat het de veerdiensten op de Schotse eilanden niet ondermijnt maar juist verbetert. Misschien kan ik via commissaris Verheugen een uitnodiging doorgeven aan de commissaris voor Vervoer, mevrouw de Palacio, om mij te vergezellen op een romantisch uitstapje naar de Schotse eilanden.

Mastorakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, ik kom uit een land met ellenlange kusten en talloze eilanden. Ik woon zelf trouwens op een eiland en daarom weet ik uit persoonlijke ervaring hoe belangrijk zeevervoer over korte afstand is. Ofschoon de belangrijkste sector hier het passagiersvervoer is, gaat het onderhavige verslag over goederenvervoer en is het gebaseerd op de mededeling van de Commissie.
Ik wil erop wijzen dat dit vervoer de afgelopen jaren qua omvang weliswaar is toegenomen, maar dat het wegvervoer nog sterker is gegroeid. Dus moet bijzondere aandacht worden geschonken aan het milieuvriendelijkere zeevervoer. Het huidige beeld van het zeevervoer is allesbehalve aantrekkelijk voor de klant. Hij krijgt de indruk dat het zeevervoer een sterk verouderd, langzaam en ingewikkeld middel is. De ontwikkeling van dit vervoer stuit echter op verschillende hindernissen: voor verbetering vatbare administratieve procedures, vertragingen, ontoereikende infrastructuur en niet doorzichtige havenbelasting in bepaalde havens. Ook zijn er allerlei lasten, vermijdbare lasten, verbonden met het ankeren in een haven. Het beeld van het zeevervoer kan wel degelijk verbeterd worden. Men kan hier een levensvatbare, alternatieve vervoeroplossing van maken voor vrachten die voor verschillende vervoerwijzen in aanmerking komen. Ik heb het hier natuurlijk over gebieden die niet afhankelijk zijn van het zeevervoer, zoals de eilanden waarvoor altijd bijzondere maatregelen moeten worden getroffen. De particuliere sector heeft hier een belangrijke rol te vervullen, maar er zijn ook bepaalde marktaspecten waarvoor overheidsmaatregelen op regionaal, nationaal en communautair vlak nodig zijn. Er zal misschien zelfs een soort van subsidie moeten worden gegeven om te voorkomen dat de eilandbewoners zichzelf als tweederangs Europeanen beschouwen.
De ontwikkeling van de kustvaart heeft een rechtstreekse weerslag op de sociale en economische ontwikkeling van onze regio' s en dus op de samenhang van de Europese Unie. Het lijdt geen twijfel dat dit ook de rapporteur voor ogen stond bij haar serieuze werk. Als eilandbewoner wil ik haar dan ook van harte bedanken.
Ik dank tevens commissaris Verheugen, die zoals ik zie zijn koptelefoon heeft opgezet, voor de aandacht waarmee hij naar de stemverklaringen van de collega' s van zojuist heeft geluisterd.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, het verslag van mevrouw Peijs over de korte vaart, waarin zij de lidstaten en de Commissie verzoekt maatregelen te treffen om het gebruik van dit vervoermiddel te stimuleren, komt bijzonder gelegen. Het sluit immers aan bij onze pogingen om de regionale verschillen weg te werken.
Zoals steeds ben ik zo vrij u eraan te herinneren dat het regionaal en structuurbeleid van de Unie in zijn geheel een antwoord vormt op de specifieke problemen waaraan sommige Europese regio's het hoofd moeten bieden, vooral dan de zogenaamde ultraperifere regio's. In maart jongstleden heeft de Commissie een verslag ingediend waarin zij een strategie voor de duurzame ontwikkeling van deze gebieden uitstippelt. De tekst bevat verschillende belangrijke punten, waaronder de betrekkingen van de desbetreffende regio's met hun geografische omgeving. Dit aspect is immers in grote mate bepalend voor de ontwikkeling van de ultraperifere regio's.
Wij zijn dan ook van oordeel dat het verslag van mevrouw Peijs pertinent is. Het zal nog meer effect sorteren wanneer het door mij ingediende amendement over de opname van het zeevervoer tussen havens op het grondgebied van de ultraperifere regio's en de landen uit hun geografische omgeving, wordt aangenomen. Op deze manier kunnen wij de vergissing rechtzetten die de Commissie in haar tweejaarlijks verslag over de ontwikkeling van dit vervoerssysteem heeft begaan door een onvolledige definitie van de korte vaart te hanteren.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de korte vaart is voor perifere gebieden de meest economische, doeltreffende en passende vorm van vervoer. Mijn complimenten aan mevrouw Peijs voor haar interessante en goede verslag. In mijn land bestaat de vaart bijna volledig uit de korte vaart en die is voor ons daarom van groot belang. Wij zijn ook uitzonderlijk, omdat wij alleen via het uiterste noorden een landverbinding met de rest van de Europese Unie hebben. De betekenis van de zeevaart is daarmee zeer groot. Bovendien hebben onze spoorwegen een andere breedte dan in de rest van de Europese Unie.
Het meest bijzondere is echter dat in mijn land, als er geen maatregelen zouden worden genomen, de zeevaart 's winters stil zou liggen, omdat de zee bevriest. Dat heeft ervoor gezorgd dat wij een speciale vloot hebben moeten opbouwen om het ijs te breken. Dat zijn schepen met een enorm vermogen; de energie van één zo'n schip komt overeen met de energie die in een stad wordt verbruikt. Aangezien onze bewegingsvrijheid op deze manier wordt beperkt, hopen wij dat we steun kunnen krijgen voor deze ijsbrekers. De Schepper heeft deze beperking namelijk opgelegd en wij kunnen daar niets aan doen.
Het is ook spijtig dat de sociale gevolgen en de gevolgen voor de werkgelegenheid van dit verkeer onvoldoende naar voren komen. Goedkope arbeidskrachten zijn in dergelijke omstandigheden een enorm risico, vooral in het noorden en op het ijs. Hoe kan iemand die normaal in shorts loopt en niet vakkundig is, goed functioneren bij 30 graden onder nul en op ijs van 3 meter dik? Dat is een probleem. Luchtvaartpersoneel is altijd goed opgeleid, maar hetzelfde kan niet worden gezegd van de goedkope arbeidskrachten die op schepen werken. Ik hoop dat de Commissie zich met deze zaak bezig gaat houden.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Peijs complimenteren met haar geslaagde verslag. Het Europese verkeer kent veel problemen en knelpunten: de wegen en het luchtruim zitten vol en het concurrentievermogen van de spoorwegen is slecht. Deze week hebben wij hier in het Parlement menig belangrijk verslag met betrekking tot het verkeer behandeld. Al die verslagen zijn gericht op het verminderen van de opstoppingen en flessenhalzen in het verkeer.
Het uitstekende verslag van mevrouw Peijs is gericht op het benutten van de mogelijkheden van de korte vaart. Het is een belangrijke aanvulling op de verslagen inzake het trein- en luchtverkeer. Wij hebben goed functionerende en concurrerende vervoersketens nodig waarin het wegverkeer, het treinverkeer, de korte vaart en ook de moderne informatietechnologie samenkomen. Voor perifere overzeese landen, waartoe ook Finland behoort, is de korte vaart een directe levensvoorwaarde, zoals de heer Paasilinna zojuist zei.
Ik wil de geschiktheid en beschikbaarheid van havens en diensten in havens onderstrepen. Havens moeten als onderdeel van de basisstructuur van het verkeer worden betrokken bij de Trans-Europese netwerken. Het uitvoeren van de in het verslag voorgestelde maatregelen vereist een goede samenwerking tussen de Unie, de lidstaten, gemeenten en bedrijven evenals concrete investeringen in de korte vaart.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur feliciteren met haar voortreffelijke verslag. Ze heeft er duidelijk heel wat tijd in gestoken en een groot aantal problemen voor het voetlicht gehaald.
In verschillende delen van de Europese Unie kunnen we de problemen duidelijk zien. Elk gebied heeft zijn eigen specifieke probleem, en we moeten erkennen dat het een tijd zal duren voor het einddoel bereikt is. Maar het staat buiten kijf dat de korte vaart beter geregeld moet worden. Het is zeker een goede zaak om goederen over de zee te vervoeren in plaats van over de weg. Het is milieuvriendelijker en in elk opzicht gunstiger. Maar we moeten een evenwicht zien te vinden, en dat is waar de rapporteur naar gestreefd heeft.
Een van de grootste problemen blijft de kostprijs. Om te kunnen concurreren moeten havens efficiënter opereren, en daarvoor hebben ze zeker meer steun nodig.
Ik steun de oproep van mevrouw Attwool in verband met de A75. Zij heeft oog voor het feit dat wij in Noord-Ierland goederen exporteren langs een buitengewoon dure strook water tussen Noord-Ierland en Schotland. Het is de voornaamste afzetroute voor onze gehele productie. Vanuit Schotland hobbelt alles dan verder naar Engeland. Er is vast een efficiëntere en milieuvriendelijker manier om hetzelfde gedaan te krijgen, maar geen goedkopere. Willen we dat onze industrie en landbouw overleven, dan moeten ze kostenbesparend werken.
We hadden een uitstekende veerdienst tussen Ballycastle en het zuiden van Schotland. Helaas moest die onlangs worden opgeheven vanwege een gebrek aan steun en een teveel aan bureaucratie.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, ik zou om te beginnen de rapporteur willen feliciteren met haar uitstekende verslag. Alle sprekers waren het hierover eens, en net zoals u betreuren zij dat de korte vaart te kampen heeft met een slecht imago enwordt beschouwd als een trage en inefficiënte vervoerswijze, terwijl ze juist een oplossing biedt voor verkeersopstoppingen, hoge infrastructuurkosten en milieuschade.
Overigens heeft de korte vaart de laatste jaren onmiskenbare successen geboekt, al blijft het een onbekend en onvoldoende ontwikkeld vervoermiddel. Nochtans biedt de korte vaart, zoals u zei, voordelen in termen van lage kosten, efficiëntie, regionale samenhang, milieu en zelfs intermodaliteit, want het is een ideale schakel in de totstandbrenging van multimodale vervoerssystemen. Er moeten dus dringend maatregelen worden getroffen om de efficiëntie van havenactiviteiten te verhogen en de wachttijden in havens te verkorten. Persoonlijk pleit ik voor een belangrijke rol voor de overheid, zowel op regionaal als op nationaal en Europees niveau.
Er zijn echter een paar punten in het verslag waar ik het moeilijk mee heb. Ten eerste, het voorstel om een lijst op te stellen van havens die in het bijzonder geschikt zijn voor de korte vaart. Zo'n lijst is volgens mij niet wenselijk, omdat hierdoor de havens die thans nog niet helemaal geschikt zijn maar zich in de toekomst zullen aanpassen, benadeeld dreigen te worden. Verder wordt voorgesteld om knooppunten in het leven te roepen, waar alle logistieke diensten voor gebruikers van de korte vaart worden samengebracht. Ik ben weliswaar voorstander van een informatiesysteem, maar ik accepteer niet dat een grote haven die reeds een machtspositie bezit alle diensten naar zich toe trekt.
Tot slot zou ik, als lid van de industriecommissie, graag hebben dat men duidelijk zou onderstrepen dat de korte vaart niet mag worden beschouwd als een alternatief, maar dat er behoefte is aan een intermodale strategie die gericht is op de complementariteit van vervoermiddelen. Binnen dat kader en in die geest zouden de lidstaten hun regelgeving moeten harmoniseren, en dat geldt met name voor het vervoer over land, dat vaak onderbrekingen veroorzaakt in de continuïteit van de vervoersketen. Als we een multimodaal systeem willen, moeten we kunnen beschikken over een samenhangend geheel van vervoermiddelen en voorschriften die, zo niet gemeenschappelijk, dan toch perfect geharmoniseerd zijn.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Peijs voor haar uitstekende verslag en het werk dat zij erin gestoken heeft. Wat eruit blijkt, is dat de korte vaart een onderwerp is waarover de grootst mogelijke overeenstemming bestaat tussen u, de lidstaten en de Commissie. Die overeenstemming reikt zelfs nog verder. Ik ken geen enkele organisatie en geen enkele persoon die niet wil dat de korte vaart wordt ontwikkeld.
In het verleden hebben we de korte vaart te kort gedaan. We hadden het over zijn potentieel en impliceerden daarmee dat de korte vaart als vervoermiddel niet echt voldeed. Maar de korte vaart doet het wel degelijk goed. Er werd niet zoveel ruchtbaarheid aan gegeven, maar de korte vaart was in de jaren '90 de enige vorm van vervoer die de groei van het wegvervoer min of meer heeft kunnen bijbenen.
De korte vaart moet dus de eer krijgen die hem toekomt. Maar alles kan altijd beter, de scheepvaartsector is de eerste om dat toe te geven. Graag wil ik een paar hoofdpunten uit het verslag van mevrouw Peijs naar voren halen. Er moet een dienstverlening van deur tot deur komen, en daarvoor is een totaalaanpak nodig. De korte vaart moet volledig worden opgenomen in de vervoersketen, en moet samen met andere vervoersvormen in een integraal pakket aan de klant worden aangeboden, het zogenaamde one stop shopping.
Een aantal hindernissen staat de ontwikkeling van de korte vaart in de weg. De diensten van de Commissie zijn die momenteel aan het identificeren en zijn op zoek naar mogelijke oplossingen. Een van de problemen die al zijn vastgesteld is het grote aantal formulieren dat moet worden ingevuld. Om meer eenvormigheid tot stand te brengen, wil de Commissie tegen het einde van het jaar een voorstel indienen om bepaalde in- en ontschepingsformulieren te harmoniseren.
De efficiency van de havens is van cruciaal belang voor de korte vaart, en de Commissie wil eveneens voor het einde van het jaar een maatregelenpakket indienen om die efficiency door middel van liberalisering te verhogen. Bovendien moet het ouderwetse imago van de korte vaart worden omgebogen. Dat is in dit debat al eerder naar voren gekomen, en dat stel ik erg op prijs.
Nationale promotiebureaus voor de korte vaart dienen een centrale rol te spelen binnen dit beleid. Op sommige plaatsen bestaat zo'n promotiebureau al, en de Commissie moedigt de oprichting van andere bureaus aan, zodat er een Europees netwerk tot stand kan komen. In dit debat zijn subsidies van de Gemeenschap aan de orde gesteld, en ik wil daar graag hier en nu op ingaan.
De voornaamste bron van Gemeenschapssubsidie aan de korte vaart is tot nu toe het PACT-programma geweest. PACT staat voor Proefprojecten op het gebied van gecombineerd vervoer (Pilot Action for Combined Transport). Vorig jaar is ongeveer 40% van het PACT-budget gebruikt om de gecombineerde korte vaart te steunen. Dat komt overeen met 2,3 miljoen euro. In 2000 wordt dat nog meer: wij gaan dit aandeel verhogen tot 50%.
Het bevoegde directoraat-generaal wil deze tendens voortzetten, zodat de korte vaart het aandeel uit de PACT-begroting blijft krijgen dat hem toekomt. Bij de aanstaande herziening van PACT kan dit beginsel zelfs in de juridische tekst worden opgenomen.
De heer Purvis heeft mij verzocht een uitnodiging door te geven aan mijn collega de Palacio. Ik zal dat zeker doen, en mevrouw de Palacio zal vast genoegen beleven aan een romantisch uitstapje naar Schotland. Het zou nog romantischer worden als u mij vroeg met haar mee te komen.
Mevrouw Peijs, ik dank u voor uw werk. Dank dat u ervoor gezorgd heeft dat onze neuzen dezelfde kant op staan. Laten we allemaal aan hetzelfde touw trekken, de Commissie zal beslist haar best doen.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn teleurstelling uiten over het feit dat er geen enkele reactie is gekomen, laat staan een antwoord, met betrekking tot een kwestie waarover ik zes weken geleden al een schriftelijke vraag aan de Commissie heb gesteld en die ik nu opnieuw aan de orde heb gesteld.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer MacCormick.
De stemming vindt morgenochtend, vrijdag, om 9.00 uur plaats.

Dialoog met de burgers
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie (B5-0533/2000), namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de toekomstige financiering van de dialoog met de burgers.
De heer Pronk heeft het woord.

Pronk
Voorzitter, ik hoop niet dat wij zo laat op de avond nog zoveel tijd nodig hebben. Het is jammer dat dit op zichzelf toch belangrijke debat nu moeten afsluiten. Ik denk dat het misschien, als ik van de gelegenheid misbruik mag maken, verstandig zou zijn als wij in de toekomst bijvoorbeeld op dinsdag niet stemmen op dinsdagavond een extra stemronde in te lassen, zodanig dat wij geen verdere vertraging oplopen gedurende de week. Misschien dat u dat nog eens aan het Bureau ter overweging zou kunnen voorleggen. Maar dat heeft verder met deze vragen natuurlijk niet zoveel te maken. Ik hoef niet verschrikkelijk veel toe te lichten.
In de eerste plaats is het onomstreden dat non-gouvernementele organisaties een buitengewoon belangrijke rol spelen, zowel in de lidstaten als in de Europese Unie als buiten de Europese Unie. Daar is iedereen het over eens, dat heeft de Raad gezegd, de Commissie heeft het vaak gezegd en dit Parlement heeft dit vaak gezegd. Het is ook nog zo dat het Europese Verdrag in artikel 136, als je dat verbindt met de verklaringen 23 en 38, onderstreept dat er samenwerking met met name Wohlfahrtsverbände moet zijn en dat zijn natuurlijk ook non-gouvernementele organisaties.
Het Europees Parlement heeft dat altijd geconcretiseerd en heeft daartoe al enige tijd, al vrij lange tijd, een lijn, B3 4101 gecreëerd om financiering van non-gouvernementele organisaties mogelijk te maken. Alleen is het zo dat ten gevolge van de verschillende bepalingen die samen met de Raad zijn afgesproken en ten gevolge van de uitspraken van het Hof van Justitie die lijn na drie jaar min of meer is afgelopen.
De Europese Commissie is al drie jaar op de hoogte dat dit het geval zou zijn. Dat is niet het probleem. Het probleem is alleen dat er zo weinig gebeurt. Aan de ene kant zien wij het grote belang, aan de andere kant zien wij eigenlijk betrekkelijk weinig concrete actie, behalve het stuk dat de Commissie heeft uitgebracht en waar wij dan ook in het bijzonder naar vragen.
Het grote punt nu is hoe wij die mooie ideeën die wij allemaal hebben uitgesproken in realiteit kunnen omzetten. Dan komen er toch vaak, ik zeg dat niet namens de Commissie, maar namens mijzelf, zekere bureaucratische problemen naar voren. Het kan zijn dat dat komt omdat er verschillende directoraten van de Commissie bij betrokken zijn. NGO's zijn niet tot één directoraat-generaal beperkt. Het kan zijn dat men zoekt naar een soort algemene invalshoek en tegelijkertijd ook specifieke invalshoeken wil hebben, maar het duurt in ieder geval allemaal veel te lang, want de begrotingslijnen lopen af.
Dat is ook de reden dat wij vanavond, op dit op zichzelf ongeschikte tijdstip, de aandacht van de Commissie vragen voor deze problematiek. Het gaat in het bijzonder om de snelheid. Het gaat niet om de intentie van de Commissie, maar het gaat om de snelheid waarmee een en ander verwezenlijkt kan worden. Anders lopen wij kans dat een kernopdracht die het Europees Verdrag ons geeft in verklaringen, maar ook datgene wat de Europese Raad in Feira gezegd heeft niet ten uitvoer kan worden gelegd, omdat NGO's, dat is het enige probleem, buitengewoon gevoelig zijn, althans de meeste, voor interrupties in de betalingen aan hen. Zij zijn daar veel gevoeliger voor dan andere organisaties en zeker de lidstaten. Dat betekent dat als men te lang wacht de patiënt is overleden. Dat is de grote zorg die in onze commissie bestaat. Dat is de reden waarom wij deze vragen stellen en dat is ook de reden waarom wij hopen dat de Commissie met spoed deze zaak aan zal pakken binnen de mogelijkheden die het Verdrag biedt en binnen het algemeen welwillende klimaat dat de Raad in Feira heeft laten zien, dat het Europees Parlement heeft gezien en dat de Commissie heeft laten zien.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft om en nabij de veertig verschillende commentaren ontvangen op haar discussienota "De Commissie en niet-gouvernementele organisaties: bouwen aan een sterker partnerschap". Deze commentaren zijn gepubliceerd op de website van de Commissie en de Europa-server. Momenteel zijn binnen de directoraten-generaal die het meest met NGO's te maken krijgen, meerdere werkgroepen bezig deze commentaren op te nemen in de nota.
Deze werkgroepen richten zich momenteel op de subsidies op de functioneringskosten en op een verbetering van het overleg met de NGO's. Dit laatste punt moet worden aangepakt met een handboek voor optimale overlegpraktijken, zoals voorzien onder maatregel 4 uit het witboek over de hervorming van de Commissie.
Het vonnis van het Hof van Justitie in zaak C 106/96 en het Interinstitutioneel Akkoord van 13 oktober 1998 over de rechtsgrondslagen hebben voor een verandering in de financieringsvoorwaarden voor NGO's uit de sociale sector gezorgd. Bovendien moeten de nieuwe regels voor de financiële afwikkeling voor alle programma's en begrotingsposten stipt worden nageleefd. Dientengevolge zullen organisaties die tot op heden op financiering konden rekenen dat in de toekomst uitsluitend nog kunnen doen als zij voldoen aan de voorwaarden uit de besluiten die de rechtsgrondslag van de betreffende actieprogramma's vormen.
Beide programma's kunnen dus onder voorbehoud van goedkeuring door de Raad respectievelijk door de Raad en het Parlement vanaf 2001 worden gecofinancierd. Zoals uiteengezet in de voorstellen van de Commissie zouden de regels met betrekking tot lopende kosten uit het Vademecum voor subsidiebeheer van de Commissie worden aangehouden. In dat geval zou dan een beperkt aantal Europese NGO-netwerken en -platformen met ervaring op het vlak van discriminatie en sociale uitsluiting voor steun in aanmerking komen, aangezien de beide programma's die ik heb vernoemd, betrekking hebben op discriminatie en uitsluiting.
De criteria op basis waarvan deze of gene organisatie een toelage ontvangt, moeten in overleg met de betrokken programmacommissies worden vastgelegd. De Commissie zal de subsidies dan toekennen aan de hand van een gedetailleerde planning van de werkzaamheden en de financiën.
Niet-gouvernementele organisaties hebben het in 1999 van kracht geworden Vademecum voor subsidiebeheer verwelkomd en als een vooruitgang bestempeld. De bepalingen uit dit Vademecum moeten te zijner tijd in het Financieel Reglement en zijn uitvoeringsbepalingen. worden opgenomen. De Commissie is zich er terdege van bewust hoe belangrijk het is een dialoog met de burger te stimuleren, en hecht veel waarde aan de samenwerking met niet-gouvernementele organisaties, vooral in het sociale domein.
In de afgelopen jaren is dankzij de oprichting van diverse Europese netwerken en het Europees platform van sociale NGO's een veelvoud aan sociale NGO-projecten gefinancierd. Beide door de Commissie voorgestelde programma's - bestrijding van discriminatie en van sociale uitsluiting - zouden de lopende kosten van de in heel Europa agerende sociale NGO's voor het grootste deel moeten dekken.
De Commissie is eveneens van mening dat het maatschappelijk middenveld in de Europese Unie van groot belang is. Op meerdere domeinen - sociale zaken, milieu, opleiding, ontwikkeling, landbouw enzovoort - zijn er inderdaad ettelijke initiatieven ondernomen die tot de opbouw van een nauwe partnerschapsrelatie hebben geleid, zoals werd aangegeven in de discussienota over de betrekkingen tussen de Commissie en de NGO's die op 18 januari 2000 is aangenomen.
Een grotere betrokkenheid van de burgers bij het beleid en nieuwe vormen van partnerschap met het maatschappelijk middenveld zijn punten die tot de voornaamste prioriteiten van de Commissie behoren. Dit is duidelijk tot uiting gekomen in het Commissiedocument "Strategische doelstellingen 2000-2005". Op basis van deze prioriteiten hebben de voorzitter en meerdere leden van de Commissie veelvuldig verklaard dat zij veel belang hechten aan de dialoog met de burger.
Het zojuist genoemde handboek voor optimale overlegpraktijken moet een eerste stap in deze richting vormen. De Commissievoorzitter stelt zich ten doel de dialoog met de burger in het witboek "Versterking van de democratie in Europa" te behandelen. Dit witboek wordt voor het einde van volgend jaar gepubliceerd.
Wat het volgende verdrag betreft, heeft de Commissie zoals u weet al een standpunt geformuleerd over de thema's die aan bod dienen te komen op de lopende Intergouvernementele Conferentie. De dialoog met de burger kwam daarbij niet ter sprake, omdat het hoofddoel van de Intergouvernementele Conferentie erin bestaat de organen van de Gemeenschap op de uitbreiding voor te bereiden.
De heer Pronk heeft er in zijn bijdrage op gewezen dat het probleem niet zozeer in de strategie en de doelstellingen schuilt, maar in het tempo. Ik wil dat uitdrukkelijk beamen en u verzekeren dat wij er alles aan zullen doen om het tempo te verhogen. Na negen maanden in de Commissie wil ik wel graag een persoonlijke ervaring met u delen: het is bijzonder moeilijk iets binnen de Commissie te versnellen, omdat er geen enkele internationale organisatie bestaat die met zoveel verschillende en gedeeltelijk tegenstrijdige regels en procedures moet werken als de Europese Commissie. Wie dus wil dat het sneller gaat, moet ook helpen zorgen dat we de procedures misschien eens een keer vereenvoudigen.

Pronk
Voorzitter, ik kan buitengewoon kort zijn. Ik dacht dat het antwoord van de commissaris op zich bemoedigend was. Ik denk dat wij inderdaad vanuit het Parlement ons uiterste best moeten doen om procedures niet in de weg te laten staan. Ik moet er wel op wijzen dat wij, vanuit het Parlement met alle mogelijkheden die we hadden, met name in het financiële, ons best hebben gedaan om begrotingslijnen overeind te houden die het mogelijk maakten de NGO's te blijven financieren. Alleen op een bepaald ogenblik gaat het niet meer en dan wordt die snelheid dus van groot belang.
Een laatste punt naar aanleiding van het ambtelijke antwoord van de commissaris over de intergouvernementele conferentie. Het gaat eigenlijk niet zozeer om de inhoud van het huidige verdrag of de huidige verklaringen, het gaat hem er eigenlijk alleen om die verklaringen wellicht zo om te bouwen, dat het mogelijk is daar een juridische basis uit te maken zodat men er een programma op kan baseren. Dat is eigenlijk het probleem en ik zou de commissaris willen vragen of het mogelijk is daar in het kader van de Commissie aandacht aan te besteden. Wat wij dus niet vragen is een nieuw verdrag, maar aandacht.
Ten slotte, omdat wij natuurlijk ook in het kader van de uitbreiding nog al veel met de ontwikkeling van NGO's in de nieuwe lidstaten te maken hebben, vinden wij dat daaraan buitengewoon hoge prioriteit moet worden gegeven.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, namens de socialistische fractie wil ik steun betuigen aan hetgeen de heer Pronk namens heel onze commissie naar voren heeft gebracht. Ik moet zeggen dat ik niet erg tevreden ben over de antwoorden van de commissaris. De documenten waar hij over sprak zijn ons namelijk allang bekend, maar zoals de heer Pronk al zei, is nu haast geboden en moet men blijk geven van daadkracht en vastberadenheid.
Wij weten dat er al jarenlang een gesprek gaande is. Als Parlement hebben wij daarin ook een belangrijke rol vervuld. Nu moeten wij echter van gesprekken en verklaringen overstappen op concrete daden. De Commissie moet mijns inziens nu met concrete oplossingen op de proppen moet komen, anders zal dit probleem nooit opgelost kunnen worden. Ik ben trouwens ook een beetje bezorgd en ik denk heel de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken met mij, aangezien het gedrag van de Commissie vaak zo tegenstrijdig is.
De niet-gouvernementele organisaties vervullen een belangrijke rol in het democratisch opbouwproces van de Unie. Deze rol wordt door iedereen erkend, evenals hun rol op economisch en sociaal vlak. Heel de sector van de sociale economie, de derde sector, wordt niet alleen op papier maar ook in de praktijk erkend als een sector van fundamenteel belang. Desalniettemin geeft de Commissie met haar laatste besluiten aan - en ik heb het nu over directoraat-generaal industrie - dat dit voor haar een "negatieve prioriteit" is. Blijkbaar hebben zij nu positieve en negatieve prioriteiten uitgevonden. Zo heeft zij de operationele eenheid "sociale economie" afgeschaft. Dit is mijns inziens een zeer ernstige zaak en geeft ons weinig hoop dat de verklaringen die hier ook nu weer worden afgelegd - en die wij al zo vaak hebben gehoord - zullen uitmonden in concrete acties, in omgekeerde richting.
Het platform van de NGO' s, waarmee de Commissie en het Parlement in gesprek zijn, en alle andere betrokkenen voelen zich voor de gek gehouden. Ook wij afgevaardigden vinden dat wij met een kluitje in het riet worden gestuurd: de verklaringen gaan de ene kant uit en de concrete besluiten gaan precies de tegenovergestelde kant uit.
Als er geen daadwerkelijke gesprekspartner is wordt het alleen maar moeilijker, in plaats van gemakkelijker, om een oplossing te vinden voor deze problemen. Als men de problemen echt wil aanpakken, de procedures wil versnellen en goede antwoorden wil geven aan zowel de niet-gouvernementele organisaties als ook de Europese burgers, moet men een hele reeks besluiten opnieuw onder de loep nemen en bepaalde besluiten zelfs geheel ongedaan maken.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, een groot aantal leden van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie komt voort uit de beweging van NGO's en activistische organisaties. Het onderwerp ligt ons dus na aan het hart. Eerder vandaag hebben we het gehad over het jaarverslag van de Commissie verzoekschriften, het klachtenloket voor alles wat er in de Europese Unie spaak loopt.
In onze ogen vormen de niet-gouvernementele organisaties een deel van een preventief proces. Zij zorgen voor toezicht en helpen te voorkomen dat er delen van onze wetgeving verloren gaan. Zij brengen ons op nieuwe ideeën en vervullen een voor onze werkzaamheden essentiële functie. Zij behoren tot de weinige organisaties die zich daadwerkelijk inzetten voor de belangen van de burger, en als we vertrouwen willen wekken in de structuren die we proberen op te zetten, kunnen we niet zonder hen. Het is echt belangrijk dat zij hun rol spelen als tegenwicht voor een aantal zakelijke belangen. Die laatste hebben kennelijk geen financiële problemen als zij de weg naar onze kantoren moeten vinden. Voor internationaal opererende niet-gouvernementele organisaties ligt dat wel anders.
Het werk dat wij de laatste weken in diverse commissies verzet hebben rond artikel 13 - het anti-discriminatieartikel - zou onmogelijk geweest zijn zonder de inbreng van die organisaties. Het is dus van het allergrootste belang dat wij een heldere juridische basis uitwerken voor hun deelname, en dus voor hun financiering, want zonder hen kan onze instelling niet naar behoren functioneren.
Er is verwezen naar de kandidaat-lidstaten, en ik zou hier de woorden van collega Pronk willen herhalen dat we niet zonder de niet-gouvernementele organisaties en het maatschappelijk middenveld in die landen zullen kunnen, willen we een Europese Unie die gegrondvest is in de waarden van recht en democratie.
Ik wil er met klem op aandringen dat wij op zijn minst een degelijk en betrouwbaar financieringsmechanisme uitwerken voor de organisaties die opkomen voor de armen en voor hen die buitengesloten en gediscrimineerd worden. Dan hoeven ze tenminste niet jaar in jaar uit geld bijeen te schrapen en maar af te wachten of zij kunnen voortbestaan om het werk te doen waarvoor zij in het leven zijn geroepen.

Herman Schmid
Mijnheer de Voorzitter, de laatste jaren heeft de EU steeds meer belangrijke bevoegdheden gekregen op het gebied van sociale zaken, maar niet veel geld gekregen om sociale problemen op te lossen. Zolang de lidstaten menen dat de sociale vraagstukken in hoofdzaak nationale aangelegenheden zijn, zal er geen snelle verandering plaatsvinden. We weten dat de bestaande middelen strak begroot zijn en dat het moeilijk is om met de begrotingsmiddelen te schuiven. Zolang de lidstaten deze mening zijn toegedaan, is het moeilijk om nieuwe zaken voldoende te ondersteunen.
Ik denk daarom dat het bijzonder belangrijk is dat wij die voor de EU werken, ervoor zorgen dat de vrijwillige nationale organisaties in Europa op het gebied van sociale aangelegenheden een veel grotere betekenis wordt toegekend dan tot nu toe het geval is geweest. Het moet iedereen duidelijk zijn dat er ook op dit gebied behoefte is aan meer grensoverschrijdende activiteiten. Daarbinnen is een plaats weggelegd voor de vrijwillige organisaties. Het zou echter onterecht zijn, en misschien zien de lidstaten dit wel zo, als de vrijwillige organisaties sterke financiële en politieke banden met de EU zouden krijgen - meer dan nu al het geval is. Hun waarde ligt juist in het feit dat ze vrijwillig zijn en van de burgers, dat ze de sociale problemen vanuit een ander perspectief dan de overheden bekijken en daarmee een aanvulling op en een alternatief voor de Commissie, de Raad en het Parlement vormen.
Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken, hoewel er niet zoveel luisteraars zijn - er zitten maar ongeveer zes afgevaardigden in de zaal - om met een voorstel te komen. Ik stel voor dat de Commissie probeert een Europees fonds op te richten voor de vrijwillige organisaties voor sociale zaken. Ik stel voor dat de Commissie zich tot de Raad en de lidstaten wendt met het verzoek een bijdrage aan een dergelijk fonds te geven. Het fonds dient een zelfstandig orgaan te zijn met een bestuur dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de vrijwillige organisaties zelf en onderzoekers en deskundigen op het terrein van sociale zaken.
Een dergelijke organisatie zou een aantal bureaucratische problemen kunnen omzeilen. De financiële controle zou door professionele revisoren uitgevoerd kunnen worden.
Ik denk dat de lidstaten positief op het voorstel zullen reageren als we het maar diplomatiek aanpakken. Ik denk ook dat alle partijen, zowel de sociale achterstandsgroepen, de vrijwillige organisaties, de lidstaten en de EU-instellingen profijt zullen hebben van een dergelijk orgaan.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, we moeten Bartho Pronk en de voorzitter van onze commissie bedanken voor het feit dat ze zijn ingegaan op de dialoog met de burgermaatschappij en de betrekkingen tussen de Commissie en non-gouvernementele organisaties. Want uiteindelijk lijken het verslag en de mondelinge bijdrage weinig van doen te hebben met de realiteit en slechts oog te hebben voor administratieve aspecten. Dat gevoel had ik ook toen ik uw antwoord hoorde op de heer Pronk, mijnheer de commissaris.
U zei: "De Commissie moet de NGO's tegemoetkomen op het vlak van de werkingskosten". Wij willen er echter als parlementsleden voor zorgen dat alle NGO's in aanmerking komen voor steun en financiering, op basis van een aantal concrete projecten. Want thans hebben alleen grote NGO's de mogelijkheid om op sommige aanbestedingen in te schrijven: Artsen zonder Grenzen, Artsen van de Wereld, het Rode Kruis, enzovoort. Dat was mijn eerste opmerking.
U bent op de hoogte van de problemen die de kleine NGO' s ondervinden als ze op bepaalde aanbestedingen willen inschrijven. Deze kleine organisaties leveren even nuttig werk als de grote NGO's in termen van bekwaamheid en betrekkingen, juist omdat ze in veel gevallen niet dezelfde administratieve logica hanteren als grote NGO's.
Ten tweede willen wij de NGO's ook in staat stellen om problemen aan de bron te bestrijden. Ik geef één enkel voorbeeld: de kinderbescherming. Gedurende vier jaar hebben wij met een aantal parlementsleden geijverd voor de financiering van verenigingen die strijden tegen kindermishandeling. Men heeft niet naar ons geluisterd. Alleen door de affaire-Dutroux hebben we een budgetlijn gekregen, die twee programma's heeft opgeleverd: DAPHNE en STOP. Vandaag blijft er nog maar één over, het programma DAPHNE, en dat is jammer. Ik kan u zeggen dat een aantal NGO's die gespecialiseerd zijn in vraagstukken betreffende jonge kinderen graag zouden inschrijven op sommige aanbestedingen.
Tot slot lijkt het me wenselijk dat de procedures worden vereenvoudigd en dat de Commissie, althans in een eerste fase, de NGO's een dienst ter beschikking stelt, misschien in de vorm van een fonds, waardoor zij zich kunnen informeren over het werk dat anderen hebben verricht en zich desnoods kunnen organiseren in thematische netwerken, teneinde in een later stadium alsnog te kunnen inschrijven op bepaalde aanbestedingen van de Commissie.
Dat, mijnheer de commissaris, waarde collega's, is wat ik wilde zeggen. We zullen vooruitgang boeken in de sociale sector, omdat we weten dat we ons moeten concentreren op de samenwerking in deze sector. Dat vraagt tijd. Om die reden, en omdat sociale kwesties behoren tot de wezenlijke taken van NGO's, moeten we ook vooruitgang boeken op het vlak van de civiele dialoog.

Moraes
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Lambert en mevrouw Ghilardotti hebben gelijk. De sociale NGO's in Europa spelen een centrale rol in onze werkzaamheden. Eenieder die het anti-discriminatiepakket rond artikel 13 heeft doorgenomen, beseft dat. Sinds de begrotingscrisis van 1998, toen de fondsen voor de niet-gouvernementele organisaties die werkten met de meest kwetsbare groepen in Europa en de derde wereld, bevroren werden, hebben we flink wat vooruitgang geboekt. Het Portugese voorzitterschap is een nieuwe weg ingeslagen door het Europese hulpplatform uit te nodigen op de informele sociale Top in Lissabon, en het Franse voorzitterschap volgt nu dit voorbeeld. Dit soort initiatieven heeft ook zijn plaats gekregen in de conclusies van de Top van Lissabon.
Maar woorden alleen volstaan niet, en twee jaar na de begrotingscrisis van 1998 blijven de moeilijkheden voortduren. Twee jaar lang is er overleg gevoerd met niet-gouvernementele organisaties, en het enige waar de Commissie mee is gekomen, is een discussienota en twee interne werkgroepen die nog maar amper bijeen zijn gekomen. Ondertussen worden de NGO' s - en ik kom uit de NGO-wereld - platgewalst onder bureaucratische regels die bedoeld waren om de mogelijkheden tot controle en de transparantie te vergroten, maar die op de keper beschouwd alleen maar voor meer rompslomp hebben gezorgd.
De last van de NGO's wordt nog verzwaard door dit Parlement, mijnheer de Voorzitter, dat ingewikkelde regels voor cofinanciering opstelt met de strakst mogelijke termijnen. De enige begrotingslijn die we hadden - B3-4101 - is geschrapt, en de Commissie heeft nagelaten een voorstel in te dienen rond een rechtsgrondslag voor een maatschappelijke dialoog, hetzij in de vorm van een verordening van de Raad, hetzij in die van een Verdragsartikel. Erger nog, de sociale NGO's hebben van de Commissie te horen gekregen dat zij gefinancierd zullen moeten worden uit onze nieuwe begrotingslijnen voor discriminatie en sociale uitsluiting. Hoe is zoiets mogelijk als de bedragen voor deze programma's tot beneden elk redelijk peil zijn verlaagd?
Een aantal waardevolle sociale NGO's staat door de laksheid van de Commissie en de Raad voor een ernstige crisis. Ik heb meegemaakt dat een NGO die een aanvraag kwam indienen voor haar projecten, alleen al voor de begroting 80 bladzijden nodig had en bovendien zodanig veel begeleidende documenten moest bijvoegen, dat die ene aanvraag meer dan twaalf kilo woog.
Mijnheer de Voorzitter, hier moet iets aan veranderen. We kunnen niet werken zonder niet-gouvernementele organisaties, en we moeten ze steunen.

Verheugen
Ik wil graag alle leden die aan dit debat hebben deelgenomen hartelijk bedanken voor hun suggesties, ook de bijzonder kritische suggesties. Ik zal ze doorgeven en ter sprake brengen in de besprekingen binnen de Commissie. Ik wil slechts twee korte antwoorden geven. Om te beginnen in verband met de rechtsgrondslagen en de financiering. Wij dienen niet uit het oog te verliezen dat het wezen van een niet-gouvernementele organisatie mede wordt bepaald door het feit dat zij niet afhankelijk is van overheidsfinanciering. Anders waren het geen niet-gouvernementele organisaties, maar gouvernementele organisaties.
Ik heb dus relatief weinig begrip voor de vaak herhaalde oproep dat NGO's op volledige financiering van regeringen en de Commissie moeten kunnen rekenen. Er kan alleen maar sprake zijn van ondersteuning en medewerking aan afzonderlijke projecten. Dat is een kwestie van principe.
Voorts is er meerdere keren gewag gemaakt van de plaats van NGO's binnen de uitbreiding. Daar wil ik op reageren, omdat dat tot mijn rechtstreekse bevoegdheden behoort. Alle suggesties die ik in het debat van vandaag gehoord heb, zijn allang uitgevoerd. Wij werken via de pre-toetredingssteun intensief samen met NGO's in de kandidaat-lidstaten. Ook de communicatiestrategie, waarvan het organisatorische en financiële kader inmiddels vastligt, richt zich zeer specifiek tot de NGO's in de kandidaat-lidstaten, omdat het er nu juist om begonnen is het maatschappelijk middenveld volledig bij dit belangrijke politieke proces te betrekken.
Al het overige zal ik getrouw aan de Commissie doorgeven. Daarbij zal ik de - naar ik begrepen heb - tamelijk kritische ondertoon van dit debat niet verzwijgen. Ik kan u in ieder geval beloven dat ik mij persoonlijk hard zal maken voor een vereenvoudiging van de procedures en een versnelling van de besluitvorming.

De Voorzitter
Hartelijk dank, waarde collega's.
(De vergadering wordt om 21.08 uur gesloten)

