Plechtige vergadering en debat - TIENDE VERJAARDAG VAN DE EURO
De Voorzitter
Aan de orde is de plechtige vergadering en het debat ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de euro.
(Film)
Mijnheer Juncker, mijnheer Giscard d'Estaing, mijnheer Trichet, mijnheer Almunia, mevrouw Berès, waarde collega's, geachte dames en heren.
Op 1 januari 2009 bestond onze munt, de euro, tien jaar. We vieren vandaag in het Europees Parlement een van de belangrijkste historische besluiten die de Europese Unie tot nu toe heeft genomen. Het creëren van de euro was in een economisch steeds hechtere Europese Unie een logische ontwikkeling op de weg naar de gemeenschappelijke markt en de vereenvoudiging van de handel in de interne markt. Toen tien jaar geleden de munteenheid van elf soevereine staten door één munt werd vervangen, bestond er echter veel scepsis over het succes van de geplande gemeenschappelijke munt. De invoering hiervan eiste veel moed en vastberadenheid.
Na tien jaar kunnen we niet alleen vaststellen dat de euro net zo veel vertrouwen geniet als de voorheen in de landen gebruikte munten, maar ook dat hij de burgers en bedrijven in de Europese Unie ongetwijfeld talrijke voordelen heeft gebracht.
De eurozone is een rots van macro-economische stabiliteit geworden. Gezien het belang van de economie van de eurozone en het feit dat het grootste deel van de handel interne handel is, blijkt de eurozone veel beter dan vroeger de lidstaten met hun nationale munten, toegerust te zijn om externe economische schokken op te vangen.
Juist in de laatste maanden van de wereldwijde financiële crisis heeft de euro bewezen een beslissende stabiliteitsfactor te zijn: de gemeenschappelijke munt heeft ons voor de ernstigste gevolgen van de belangrijkste financiële crisis sinds de jaren dertig behoed.
Zonder de Europese Centrale Bank en het Europees Stelsel van centrale banken als stabiliserende factoren zou de situatie in de Europese Unie in het afgelopen najaar veel ernstiger zijn geweest.
We hoeven slechts naar Ierland te kijken, dat zeer hard door de economische crisis is getroffen. Het lidmaatschap van de monetaire unie heeft Ierland voor een crisis van nog grotere omvang behoed.
De monetaire unie vormt hopelijk een onomkeerbare stap in de richting van een grotere economische en politieke integratie. Het betekent deel van een 'unie met een gemeenschappelijk doel' te zijn. Net als familieleden, spreken alle leden van de eurozone met elkaar en besluiten wat de beste aanpak is in het belang van ieder afzonderlijk lid en in het belang van iedereen.
Toch was het creëren van de euro geen beslissing die alleen economische en financiële gevolgen heeft. Er gaat een zeer duidelijk signaal van uit dat de Europese Unie in staat is verstrekkende besluiten uit te voeren om een gemeenschappelijke, welvarende toekomst op te bouwen.
De gemeenschappelijke munt wordt nu door veel burgers in de eurozone als een van de positiefste resultaten van de Europese eenwording beschouwd. Om ervoor te zorgen dat dit ook in de toekomst zo blijft, moeten we vasthouden aan de stabiliteit van onze gemeenschappelijke munt. Alleen op die manier kan de euro ook in de toekomst een stabiliserende factor en te midden van de onrust in de wereld een stabiele factor blijven.
Momenteel heeft ruim de helft van de lidstaten de euro ingevoerd. Enkele dagen geleden hebben we Slowakije als zestiende lid van de eurozone mogen verwelkomen. Ik vertrouw erop dat we bij de viering van de volgende speciale verjaardag van de euro met nog meer lidstaten zullen zijn! Het doel moet zijn dat op een dag alle lidstaten van de Europese Unie op grond van stabiliteitscriteria onze gemeenschappelijke munt voeren.
Ik ben ervan overtuigd dat een dergelijke geleidelijke uitbreiding de gehele eurozone zal helpen versterken en vooral voor de jongeren in de Europese Unie symbool zal staan voor een gemeenschappelijke vreedzame Europese toekomst.
Vandaag is de voormalige president van Frankrijk, Valery Giscard d'Estaing, bij ons. Wij verwelkomen hem van harte. Samen met de vroegere Duitse bondskanselier Helmut Schmidt, de vroegere Luxemburgse premier Pierre Werner en anderen behoort hij tot de architecten van onze gemeenschappelijke munt. Hartelijk welkom Valery Giscard d'Estaing!
(Applaus)
Ik ben het eens met Helmut Kohl, die met François Mitterrand en Jacques Delors en anderen - we zagen in de film zojuist ook Jacques Santer - heeft meegeholpen aan de uiteindelijke invoering van de euro, en die in 1998 zei: [...] een munt is natuurlijk een betaalmiddel. Maar een munt is ook nog veel meer dan een betaalmiddel. Hij heeft iets te maken met de culturele identiteit en is een graadmeter van politieke stabiliteit. [...] En als u bedenkt wat het betekent dat hier bij ons in de Europese Unie [...] met alle intelligentie, creativiteit en verscheidenheid van dit continent, met al zijn problemen [...], dat hier miljoenen mensen een gemeenschappelijke munt hebben, dan is dat iets geweldigs.
Namens het Europees Parlement wil ik graag alle architecten en wegbereiders voor de euro oprecht bedanken voor hun historische prestatie, en natuurlijk in het bijzonder de Europese Centrale Bank met haar huidige president Jean-Claude Trichet en zijn veel te vroeg gestorven voorganger Willem Duisenberg. De Europese Centrale Bank is van onschatbare waarde.
(Applaus)
Ook en vooral bedank ik Alexandre Lamfalussy, voorzitter van het Europees Monetair Instituut. We hebben hem gisteravond al ontmoet en hij neemt straks ook deel aan een colloquium.
Ook het Europees Parlement en zijn ter zake bevoegde commissie, de Commissie economische en monetaire zaken, onder leiding van haar toenmalige voorzitter Karl von Wogau en zijn opvolgster Christa Randzio-Plath, hebben hun bijdrage geleverd als drijvende kracht achter dit jarenlange historische project, dat uitgaande van de monetaire slang tot de creatie van de gemeenschappelijke munt heeft geleid. Hetzelfde geldt voor de Commissie economische en monetaire zaken, momenteel onder leiding van Pervenche Berès, die het initiatief tot deze viering heeft genomen.
Sinds het ontstaan van de euro, tien jaar geleden, is het contact van de Europese Centrale Bank en de Eurogroep met het Europees Parlement steeds intensiever geworden. Graag wil ik de voorzitters van beide instellingen, premier Jean-Claude Juncker in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Eurogroep en de president van de Europese Centrale Bank, Jean-Claude Trichet, oprecht bedanken voor de goede samenwerking.
Ter gelegenheid van zijn tiende verjaardag wensen wij onze gemeenschappelijke munt, de euro, nog vele succesvolle jaren voor een goede gemeenschappelijke toekomst van ons Europees continent.
Jean-Claude Trichet
president van de Europese Centrale Bank. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Giscard d'Estaing, mijnheer Juncker, dames en heren, het is een grote eer en een groot genoegen dat ik mag deelnemen aan deze ceremonie waarin de invoering van de euro, een van de belangrijkste prestaties van het verenigd Europa, wordt herdacht.
Jean Monnet, de grondlegger van Europa, heeft eens gezegd: "Wanneer een idee past bij de tijdgeest, behoort zij niet langer toe aan degenen die haar hebben bedacht en wordt ze veel sterker dan zij die er uitvoering aan geven." En hij voegde daaraan toe: "Er bestaan geen premature ideeën, het gaat erom het juiste moment af te wachten."
Decennia lang was de gemeenschappelijke Europese munt niet meer dan een idee dat door slechts enkelen werd gedragen. Vele anderen deden het plan af als onuitvoerbaar of tot mislukken gedoemd. Vandaag is de gemeenschappelijke munt echter dagelijkse realiteit voor 329 miljoen van onze Europese medeburgers en ooit zal de invoering van de euro worden beschouwd als een beslissende stap op de lange weg naar een steeds hechtere band tussen de Europese volkeren.
Uiteraard sta ik vandaag even stil bij onze grondleggers - Robert Schuman, Walter Hallstein, Alcide de Gasperi, Pierre Werner, Sicco Mansholt, Paul-Henri Spaak - zij waren, zoals we zojuist al zagen, visionairs aan wie we de Europese Unie te danken hebben.
Ik denk ook aan de staatsmannen, de staatshoofden en regeringsleiders die vastberaden en met hart en ziel Europeaan waren. Hun houding getuigt van moed. Zij worden hier vandaag vertegenwoordigd door de heer Valéry Giscard d'Estaing. Zonder hen was de euro er niet geweest.
Sinds de invoering van de euro profiteren onze medeburgers van een prijsstabiliteit die voorheen slechts door enkele landen in de eurozone werd bereikt. Deze stabiliteit van het prijspeil is gunstig voor alle Europese burgers; ze stelt inkomsten en spaargelden veilig, draagt bij aan het verlagen van de financieringskosten, stimuleert investeringen en het scheppen van werkgelegenheid, en zorgt voor welvaart op middellange en lange termijn. De gemeenschappelijke munt draagt bij aan de dynamiek in de Europese economie. De munt heeft gezorgd voor meer transparantie van de prijzen, versteviging van de handelsbetrekkingen en stimulering van de economische en financiële integratie.
De laatste maanden is nog een voordeel van de euro aan het licht gekomen. Door de financiële crisis wordt duidelijk dat men zich in turbulente tijden beter op een groot en veilig schip kan bevinden dan in een klein bootje. Zouden we in Europa ook zo snel, vastberaden en coherent hebben kunnen optreden als we niet de gemeenschappelijke munt hadden gehad, waardoor we met elkaar zijn verbonden? Zouden we in staat zijn geweest vele afzonderlijke nationale munteenheden voor de gevolgen van de financiële crisis te behoeden? We kunnen trots zijn op de reactie van de parlementen, regeringen en centrale banken van Europa. Gezamenlijk hebben we aangetoond dat Europa zelfs onder de moeilijkste omstandigheden beslissingen kan nemen.
(Applaus)
Wij hebben het succes van de euro niet alleen te danken aan de vastberadenheid en het doorzettingsvermogen van visionaire leiders - waarvan akte - maar ook aan het effectieve samenspel van de Europese instellingen.
Het Europees Parlement heeft een cruciale rol gespeeld in de pioniersfase. Het Parlement was immers in 1962 de eerste instelling in Europa die met voorstellen kwam voor een gemeenschappelijke munteenheid. In de afgelopen tien jaar, sinds de oprichting van de ECB, hebben onze instellingen voortdurend een zeer intensieve en vruchtbare dialoog gevoerd. Deze dialoog werd onder andere vormgegeven door meer dan vijftig hoorzittingen waarbij leden van de directie van de ECB hun opwachting hebben gemaakt voor dit Parlement en voor de commissies die reeds door de Voorzitter zijn genoemd. De dialoog tussen het Parlement en de ECB is zeer belangrijk met het oog op de verantwoordingsplicht. In die dialoog heeft de ECB de gelegenheid om zijn besluiten en maatregelen toe te lichten voor het grote publiek, in casu voor de door dat publiek gekozen vertegenwoordigers.
Tijdens de eerste jaren van de euro werd de munteenheid met drie grote tests geconfronteerd: de oprichting van een solide en geloofwaardige centrale bank, de ontwikkeling van een stabiele nieuwe munteenheid en het creëren van vertrouwen onder de bevolking. Deze tests zijn met succes doorstaan en de euro is thans een munteenheid die stevig in het financiële stelsel is geworteld. Het is dan ook tijd om feest te vieren en zoals eerder gezegd laten deze ontwikkelingen mij niet onberoerd. Het is echter nog geen tijd om zelfvoldaan achterover te leunen. We worden op dit moment immers al weer met dringende uitdagingen geconfronteerd en in de toekomst zullen er nog meer volgen. Of de EMU succesvol zal blijven, is afhankelijk van de wijze waarop deze uitdagingen worden aangegaan.
Sta mij toe om er drie te noemen.
In de eerste plaats de financiële crisis. Door die crisis zijn fundamentele tekortkomingen aan het licht gekomen in het mondiale financiële stelsel. Wij spelen een zeer actieve rol in de wereldwijde inspanningen om deze tekortkomingen aan te pakken en het regulerende en institutionele kader opnieuw vorm te geven.
In de tweede plaats de monetaire unie. De betrouwbaarheid van onze gemeenschappelijke munteenheid rust op twee pijlers: een monetair beleid dat op prijsstabiliteit is gericht en een pakket solide economische beleidsmaatregelen - die zeker ook de Eurogroep ten goede komen, geachte minister-president. Tot de specifieke uitdagingen aan het economisch front behoren de daadkrachtige en geloofwaardige uitvoering van het Stabiliteits- en groeipact, de constante inspanningen om onze economieën productiever en dynamischer te maken en het vermijden van grote discrepanties in het concurrentievermogen binnen de eurozone.
In de derde plaats de uitbreiding. Tien jaar geleden zijn wij met elf landen begonnen. Op dit moment zijn het er zestien. Dat zegt heel veel over onze historische onderneming. Het is een zeer inspirerende en veeleisende uitdaging voor ons allen om op een optimale manier met die uitbreiding om te gaan. Dat geldt met name voor de directie en de raad van bestuur van de ECB.
De euro is een historische prestatie. Wat op dit moment echter het meest van belang is, is onze verantwoordelijkheid voor de toekomst. Er dienen zich nieuwe uitdagingen aan. Indien deze uitdagingen uiterst vastberaden en moedig worden aangegaan, kunnen de krachtige ideeën waarnaar Jean Monnet verwees, werkelijkheid worden. Tot nu toe hebben die ideeën ons een heel eind geholpen op weg naar stabiliteit en voorspoed in Europa.
Jean-Claude Juncker
voorzitter van de Eurogroep. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Giscard d'Estaing, mijnheer Trichet, mijnheer Almunia, dames en heren, in de afgelopen vijftig jaar heeft Europa meermalen laten zien dat het ambitieuze plannen weet te ontwikkelen, en dat het over de nodige bezieling en vastberadenheid beschikt om de gekoesterde ambities te verwezenlijken.
De Europese Unie zelf is daar het beste voorbeeld van, evenals de interne markt en de uitbreiding, en daarmee doel ik op het herstel van de betrekkingen tussen de landen die geografisch en historisch gezien deel uitmaken van Europa, en evenals de Economische en Monetaire Unie waarvan we vandaag de tiende verjaardag vieren.
De weg die heeft geleid tot de oprichting van de Economische en Monetaire Unie en tot de invoering van de gemeenschappelijke munt is lang geweest en de wordingsgeschiedenis van de Economische en Monetaire Unie, waarvan de eerste aanzet werd gegeven door het verslag-Werner in 1970, is daarvan het bewijs. De lange weg van deze schepping leidde langs de monetaire slang, langs het Europees Monetair Stelsel, langs het ontstaan van de ecu in 1979, langs het plan-Delors van 1989, en het Verdrag van Maastricht van 1992, langs het Deense 'Nee' en het Franse 'Ja', die destijds als onbeduidend werden afgedaan, en laten we in dit rijtje ook de crisis van het Europees Monetair Stelsel in 1993 niet vergeten. De reis is niet zonder horten en stoten verlopen.
Het aantal tegenstanders van een gemeenschappelijke munt was destijds groot, zowel in politieke als wetenschappelijke kringen. En dan heb ik het nog niet eens over het enorme aantal centrale bankiers dat van mening was dat de oprichting van een Economische en Monetaire Unie niet uitvoerbaar of wenselijk was en dat de gemeenschappelijke munt, als deze er desondanks zou komen, uiteindelijk zwak en zonder toekomst zou zijn.
Ik wil op deze tiende verjaardag van dit baken van de Europese integratie graag van de gelegenheid gebruikmaken om mijn bewondering uit te spreken voor de grootheden die de euro in het leven hebben geroepen: Pierre Werner, Helmut Kohl, François Mitterrand, Jacques Delors, Valéry Giscard d'Estaing en anderen. Ik wil hier nogmaals mijn dank uitspreken voor hun visie, hun vastberadenheid en hun onvermoeibare inzet voor Europa. De personen die ik zojuist heb genoemd en vele anderen die hen hierbij hebben gesteund, hebben niet kunnen vermoeden dat hun politieke project zo snel vruchten zou afwerpen. Sinds 1 januari van dit jaar nemen zestien lidstaten deel in de Economische en Monetaire Unie en wordt de euro door bijna 330 miljoen Europese burgers als betaalmiddel gebruikt. De euro is hiermee het meest tastbare bewijs van de Europese integratie geworden. Een tastbaar bewijs dat overal ter wereld wordt erkend en geldt als maatstaf voor stabiliteit. Hij beschermt de burgers tegen de meest ernstige gevolgen van de economische crisis. Na tien jaar staat onomstotelijk vast dat de euro een groot succes is. Verjaardagen hebben echter pas waarde als zij een brug slaan naar de toekomst, want we moeten ons ondanks alle goedbedoelde onderlinge felicitaties ook realiseren dat de grootste beproevingen voor de samenhang binnen de eurozone ons nog te wachten staan. Het jaar 2009 zal een uiterst moeilijk jaar worden voor de economieën binnen de eurozone en de Europese burgers. We zullen voor een groot aantal uitdagingen worden gesteld, zowel binnen als buiten de eurozone.
Op het interne vlak zullen de regeringen van de deelnemende landen gezamenlijk moeten optreden om de effecten van de economische crisis zoveel mogelijk te beperken en ze zullen moeten investeren in de structurele fundamenten van de economie om een brug te slaan naar de postcrisisperiode. Uitzonderlijke situaties vragen om uitzonderlijke maatregelen. We mogen echter niet uit het oog verliezen dat het schild dat 'euro' heet en dat onze economieën beschermt niet zomaar uit de lucht is komen vallen. De economieën van de eurozone zijn beter beschermd tegen de huidige negatieve economische ontwikkelingen omdat deelname aan de eurozone geldt als een kwaliteitskeurmerk dat aangeeft dat deze landen in staat zijn een voorzichtig macro-economisch beleid te voeren en hun beleid te richten op duurzame groei en welvaart voor de burgers. De bescherming die de euro ons biedt, is dus direct gerelateerd aan onze geloofwaardigheid, die weer steunt op het vermogen een dergelijk beleid uit te voeren. Onze geloofwaardigheid is het fundament van de voordelen die de Economische en Monetaire Unie ons biedt en we moeten er alles aan doen om deze overeind te houden zodat we volop kunnen blijven profiteren van de voordelen van de gemeenschappelijke munt.
Op het externe vlak moeten we op beleidsniveau lering trekken uit de internationale financiële en economische crisis. Er bestaat een rechtstreeks causaal verband tussen enerzijds de huidige crisis, die haar oorsprong vindt in de Verenigde Staten, en anderzijds de blijvende onevenwichtigheden op mondiaal niveau. Het ontbreken van voldoende transparantie, verantwoordelijkheid en integriteit in de financiële sector heeft uiteindelijk geleid tot de crisis. Het herstel van de stabiliteit van de financiële en de reële economie op mondiaal niveau vereist een grondige hervorming van het financiële systeem, en vraagt ook om het wegnemen van grote onevenwichtigheden op het gebied van mondiale consumptie en mondiale besparingen. Het vinden van een nieuwe balans vereist een actieve inzet van de grote economieën in Amerika, Azië en Europa. Hoewel we aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt, is het internationale beeld van de euro nog vaak te versnipperd en worden de nationale belangen nog te vaak boven de gemeenschappelijke belangen gesteld. Dit belemmert de eurozone in het nemen van de volledige politieke verantwoordelijkheid die past bij haar economische gewicht en in het ten volle verwezenlijken van de economische voordelen die de Economische en Monetaire Unie te bieden heeft. Natuurlijk is de Economische en Monetaire Unie ook een economisch project, maar het is allereerst een politiek project. We moeten daarom het tweede decennium van de euro benutten voor het perfectioneren van de Economische en Monetaire Unie, door haar politieke organen zowel binnen als buiten de eurozone te versterken.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, minister-president, voorzitters van de commissies, geachte dames en heren, tien jaar na de invoering van de euro ben ik ervan overtuigd dat ik de mening van een grote meerderheid van dit Parlement deel als ik zeg dat ik, als Europeaan, trots op het succes van de euro ben.
Ik wil het Parlement van harte gelukwensen met het initiatief om vandaag, hier, in deze plenaire vergadering van het Europees Parlement in Straatsburg, de tiende verjaardag van onze gemeenschappelijke munteenheid te vieren.
De euro en de Economische en Monetaire Unie zijn inderdaad een onmiskenbaar succes. De euro heeft de afgelopen tien jaar voor alle lidstaten talrijke voordelen opgeleverd en doet dat nog steeds, zelfs nu we ons middenin een serieuze economische en financiële crisis bevinden.
In een korte periode van tien jaar heeft de euro de welverdiende reputatie gekregen van een sterke en stabiele munt. De euro is wereldwijd de op een na belangrijkste valuta en dankzij de rol die de munt in de internationale economie heeft, wordt de euro in sommige opzichten al met de dollar vergeleken als handelsinstrument en betaalmiddel in het internationale betalingsverkeer.
De euro maakt echter bovenal deel uit van het dagelijkse leven van bijna 330 miljoen inwoners van 16 landen in de Europese Unie. Wij dragen dit symbool van gemeenschappelijke Europese identiteit allemaal mee in onze portemonnees, want de euro is behalve een munteenheid ook een essentieel element van ons Europees project dat ons op concrete wijze herinnert aan de voordelen van het integratieproces dat meer dan een halve eeuw geleden is begonnen.
De euro kent weinig inflatie en lage rentepercentages dankzij een macro-economisch kader dat op stabiliteit is gericht. De euro heeft voor een duidelijke impuls van de handel en investeringen tussen lidstaten gezorgd. Bovendien heeft de euro in de afgelopen tien jaar 16 miljoen banen in de eurozone opgeleverd: driemaal zoveel als in de tien jaar daarvoor.
De euro heeft de financiële integratie en de ontwikkeling van de gemeenschappelijke markt bevorderd, de lidstaten van de eurozone beschermd tegen verstoringen van buitenaf en is een pool van stabiliteit geweest - en is dat nog steeds - niet alleen voor de Europese economie, maar ook voor de wereldeconomie.
De crisis is zonder twijfel een toetssteen voor de euro, maar zij die van mening zijn dat de Economische en Monetaire Unie er niet klaar voor is de gevolgen van deze crisis het hoofd te bieden, vergissen zich enorm. Integendeel, als er geen eenheidsmunt bestond, zouden de nadelige gevolgen van de crisis veel ernstiger zijn.
Veel lidstaten zouden nu te maken krijgen met fluctuerende wisselkoersen en zouden mogelijk zelfs speculatieve aanvallen op de munteenheden te verduren krijgen. De spreads van de staatsobligaties zouden veel groter worden dan nu en de marges om de crisis met fiscale stimuleringsmaatregelen te lijf te gaan, zouden kleiner worden.
Het Stabiliteits- en groeipact, dat in 2005 is hervormd, heeft de regeringen aangemoedigd hun overheidsschuld aan te zuiveren. Dat heeft in 2007 geleid tot het laagste begrotingstekort in de afgelopen 25 jaar, waarmee de crisis nu onder betere omstandigheden kan worden aangepakt.
Door de handelwijze van de Europese Centrale Bank is de solide reputatie die zij in de beginjaren van haar bestaan in de Economische en Monetaire Unie heeft opgebouwd, gedurende deze crisis zelfs versterkt.
Door resoluut de nodige maatregelen te treffen en de leiding te nemen in de samenwerking met de andere centrale banken van de geïndustrialiseerde landen, heeft de Europese Centrale Bank ons door deze periode heen geloodst en heeft zij er substantieel aan bijgedragen dat een complete ineenstorting van de economie kon worden voorkomen.
We hadden ons een andere voorstelling gemaakt van de economische situatie nu we de verjaardag van de euro vieren, maar de gebeurtenissen brengen meer dan ooit de voordelen van de Economische en Monetaire Unie naar voren. Voor de landen die er nog geen deel van uitmaken, wordt de eurozone een steeds aantrekkelijkere keuze. Dat hebben we vorige week in Bratislava geconstateerd toen we Slowakije als nieuwe lidstaat, de zestiende, binnen de eurofamilie mochten verwelkomen.
De Europese Commissie en het Parlement moeten blijven samenwerken met de lidstaten, de Eurogroep, de Europese Centrale Bank en de internationale gemeenschap om onze economieën weer voor langere tijd op de weg naar groei te krijgen.
In dit opzicht zijn de door de Commissie geformuleerde aanbevelingen in het verslag dat enige maanden geleden werd ingediend over de eerste tien jaar van de Economische en Monetaire Unie en waarover onlangs nog werd gedebatteerd in dit Parlement, vandaag de dag onverminderd van kracht, of zelfs nog meer van kracht dan dat ze het afgelopen voorjaar waren.
Niet alleen nu, maar ook in de toekomst zijn zijn strengere begrotingsbewaking, de uitbreiding ervan naar andere macro-economische aspecten, de koppeling tussen macro-economisch beleid en structurele hervormingen, het imago van de euro naar buiten toe en het verbeterde bestuur van de Economische en Monetaire Unie de hoofdonderwerpen die de basis vormen voor het tweede decennium van de euro dat ten minste net zo succesvol moet worden als het eerste.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag afsluiten met een eerbetoon aan de visie en de ambitie van de grondleggers van de euro, die ons met hun verbeelding en vastberaden actie een munt hebben nagelaten waarop alle Europeanen trots kunnen zijn. Wij moeten de fundamenten van dit succes bewaken.
Met de crisis is een nieuw hoofdstuk voor de wereldeconomie begonnen, waarin de Economische en Monetaire Unie een relevante rol moet blijven spelen om de gemeenschappelijk belangen en ambities van alle Europeanen te dienen.
Valéry Giscard d'Estaing
voormalig president van de Franse Republiek. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Juncker, mijnheer Trichet, dames en heren, allen die aan de wieg hebben gestaan van de gemeenschappelijke Europese munt zijn u, mijnheer de Voorzitter, en u dames en heren, uiterst erkentelijk voor het hartverwarmende initiatief de tiende verjaardag van de invoering van de euro te herdenken.
Ik behoor tot de mensen die het aantal herdenkingen graag beperkt willen houden. Deze herdenking is echter absoluut gerechtvaardigd, want de invoering van de euro heeft de grootste bijdrage aan de Europese eenwording geleverd sinds het Europees Parlement in 1979 via algemene verkiezingen werd gekozen. We hebben een zeer lange weg afgelegd en mogelijk geeft deze heuglijke bijeenkomst een wat vertekend beeld.
Ik wil mijn erkentelijkheid betuigen aan allen die de koers hebben uitgezet en hem hebben gevolgd. De verre oorsprong ervan ligt in 1970, in een verslag van de Luxemburgse minister-president Pierre Werner, een van uw voorgangers. Maar het zijn de monetaire crisis van de daaropvolgende jaren en de schommelende wisselkoersen die de trein in beweging hebben gezet. Zolang de koersen stabiel waren, stond het monetaire stelsel onze poging om te komen tot een gemeenschappelijke markt niet in de weg. Maar zodra deze begonnen te zweven, ontstond er een probleem.
Na de mislukte pogingen een monetaire slang te ontwikkelen, was het de forse Frans-Duitse impuls van de jaren 1975-1980 die uiteindelijk heeft geleid tot de vergadering in Bremen, in het noorden van Duitsland, en tot het besluit het Europees Monetair Stelsel creëren en de ecu, de voorloper van de euro, te introduceren. Deze stap werd gesteund door de Benelux-landen en Italië.
Na een sluimerende periode tussen 1980 en 1988 kreeg het proces een nieuwe impuls toen de Raad een commissie instelde onder voorzitterschap van Jacques Delors, hetgeen uiteindelijk heeft geleid tot ondertekening van het Verdrag van Maastricht.
Laten we onze dank uitspreken aan de pioniers die ons op deze weg hebben gesteund, zoals uzelf recentelijk hebt gedaan mijnheer de Voorzitter, en ik denk hierbij aan mijn goede vriend, kanselier Helmut Schmidt en zijn staatssecretaris Lahnstein; ik denk aan Bernard Clappier, de toenmalige president van de Franse centrale bank en medeauteur van de verklaring van Robert Schuman in 1950; ik denk aan Alexandre Lamfalussy, die met zijn enorme, bijna unieke deskundigheid een grote bijdrage heeft geleverd aan het werk van de commissie voor de Europese monetaire unie die we samen met Helmut Schmidt hebben opgezet om het project weer vlot te trekken; ik denk aan Jacques Delors, voorzitter van de Europese Commissie, die het stokje heeft overgenomen en, tot slot, natuurlijk ook aan alle onderhandelaars en ondertekenaars van het Verdrag van Maastricht, die samen een uitermate goed verdrag hebben opgesteld waaraan sindsdien nog niets is gewijzigd, met in de eerste gelederen kanselier Helmut Kohl en president François Mitterrand, met hun enorme vastberadenheid, en hun collega's. Aan hen allen zijn wij vandaag grote dank verschuldigd.
Wat valt er ter gelegenheid van deze tiende verjaardag, gevierd in een tijd van crisis, aan positiefs over de euro te zeggen? Waarop brengen we op deze verjaardag een toost uit? Allereerst heeft het succes van de euro onze verwachtingen overtroffen. Niet alleen die van alle tegenstanders, maar zelfs die van de voorstanders. Ik zal niet in details treden want ik heb slechts vijf minuten spreektijd gekregen, maar tijdens de gesprekken die ik in de periode van 1995 tot 2000 met de grootste monetaire deskundigen heb gevoerd, hebben allen hun bedenkingen geuit over de mogelijke invoering van de euro en de slagingskans daarvan.
In de afgelopen 10 jaar is de euro op mondiaal niveau opgeklommen tot de tweede plaats en wordt de munt, zoals zojuist al werd gezegd, gezien als een van de meest betrouwbare. Het gedegen beheer ervan biedt een schild tegen de crisis en vormt een fundament voor groei zonder inflatie. Zonder de euro zou het continentale deel van Europa op dit moment op zijn grondvesten schudden door een monetaire aardbeving die ons nog verder in de economische crisis zou storten.
Wij verwachten van het monetaire beleid dat het alles doet om de negatieve gevolgen van de crisis, binnen de grenzen van de mogelijkheden, te beperken en we verwachten eveneens dat het, al houden we ons daar nu nog niet mee bezig, de weg effent naar het herstel van groei zonder inflatie, tegen de tijd dat de enorme overheidstekorten en de schulden die door de crisis zijn veroorzaakt, moeten zijn weggewerkt. Wij vertrouwen hiervoor op de bestuurders en medewerkers van de Europese Centrale Bank, die sinds het begin van de crisis blijk hebben gegeven van hun grote deskundigheid en die respect afdwingen door hun vastberadenheid en onafhankelijkheid.
Nog twee opmerkingen ter afsluiting. Laten we er ondanks alles voor waken de euro uit ijdelheid een mondiale uitstraling te willen geven als dit tegelijkertijd grotere risico's met zich meebrengt. De euro is de munt van het Europese continent en moet te midden van andere mondiale munten onze specifieke cultuur van ratio en stabiliteit uitstralen.
Tot slot ben ik van mening dat het publiek niet lang hoeft te wachten voordat orde op zaken wordt gesteld bij de banken in de eurozone. Ik denk dat er, overeenkomstig artikel 105, lid 6, van het Verdrag van Maastricht, een beroep kan worden gedaan op de Europese Centrale Bank om het voortouw te nemen bij het herstellen van de orde, en de implementatie hiervan te controleren. Er is behoefte aan een forse impuls, aan deskundigheid en aan een tijdpad van te nemen besluiten. De Europese Centrale Bank zou dat kunnen uitstippelen en het kan vervolgens door de Raad van ministers van de eurozone, die door u, mijnheer Juncker, wordt voorgezeten, worden aangenomen en uitgevoerd.
Ik eindig, mijnheer de Voorzitter, met te zeggen dat het succes van de euro, dat symbool staat voor de integratie, ons de moed moet geven om door te gaan op de weg naar een steeds meer verenigd Europa, zoals we dat in de diverse verdragen hebben vastgelegd en waar we zo onze best voor doen. Laten we de onvermijdelijke tegenslagen afzetten tegen de dynamiek van het succes. Het succes van vandaag heeft een mooie naam; het heet euro.
(Applaus)
Pervenche Berès
voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, de euro is het succesvolle resultaat van een visie en een politieke wil. Het is geen uitvloeisel van de markt, maar het is hét bewijs dat Europa tot veel in staat is als iedereen zijn steentje bijdraagt.
Ook ik wil hier uiteraard uit naam van ons, uit naam van onze kinderen en uit naam van iedereen, mijn erkentelijkheid betuigen aan de grondleggers en bedenkers van dit succes. Pierre Werner, ons allen welbekend, kanselier Helmut Schmidt, president Giscard d'Estaing, de voorzitter van de Europese Commissie Jacques Delors, kanselier Helmut Kohl, president François Mitterrand, baron Alexandre Lamfalussy, Tommaso Padoa-Schioppa, Philippe Maystadt en al die anderen die ik hier niet heb genoemd. Ook wil ik mijn dank betuigen aan de inspanningen van uw voorgangers, mijnheer de Voorzitter, en aan de inspanningen van mijn voorgangers; Karl von Wogau, die nog deel uitmaakt van dit Parlement, en Christa Randzio-Plath, die hier vandaag ook bij ons aanwezig is. Dit Parlement heeft ten tijde van de invoering van de euro een belangrijke rol gespeeld doordat het zich niet uitsluitend bezighield met de administratieve overgang bij de banken, maar ook met de overgang voor de burgers. Het heeft de burgers geholpen aan de nieuwe munt te wennen en de euro te gaan zien als hun eigen munt. Ik ben van mening dat deze inspanningen van ons instituut het verdienen hier nog eens te worden genoemd.
Ik ben eveneens zeer verheugd dat deze ceremonie hier mag plaatsvinden, in het Europees Parlement, in het huis van democratie voor alle Europese burgers, want de euro is allereerst een zaak van ons allen en niet alleen van de banken. Het is een zaak van de Europeanen en dat laten ze ons ook weten. Sommige regeringen staan afwijzend tegenover symbolen voor Europa. De euro is echter door de Europeanen zelf omarmd als symbool voor het lidmaatschap van de Europese Unie.
Ik weet wel dat we de euro nog niet allemaal gebruiken. We begonnen met elf en nu zijn we met 'zestien landen. We verwachten dat anderen zich bij ons zullen aansluiten. Ik heb echter de indruk dat de huidige crisis voor enkele landen reden is hun deelname aan de euro of juist het afzien daarvan opnieuw te overwegen. Ik denk dat dit het beste bewijs van ons succes is. Zoals zo vaak vervolgt Europa zijn weg en bewijst daarmee zijn effectiviteit. Na tien jaar is duidelijk te zien dat de balans van de euro ruimschoots positief is. Het is dan ook niet ondenkbaar dat enkele landen die nog aarzelden vandaag bij de deur van de eurozone zullen aankloppen. We kunnen deze landen slechts aanmoedigen zich aan te sluiten onder de voorwaarden van het Verdrag; voorwaarden die nooit zijn gewijzigd en die van belang zijn voor de vooruitgang van Europa op economisch en monetair vlak. Een vooruitgang die is gebaseerd op twee pijlers: consolidering en uitbreiding.
Maar een verjaardag is ook een goed moment om naar de toekomst te kijken. Er liggen nog enkele uitdagingen voor de euro, waar we nu tien jaar ervaring mee hebben opgedaan, en het wordt tijd dat we die aangaan. Het is niet zo dat we ons hier nog helemaal niet mee bezig hebben gehouden, maar de uitvoering ervan ligt nog deels voor ons.
Op het vlak van de economische samenwerking heeft Jean-Claude Juncker de huidige crisis aangeroerd. Die crisis had er niet hoeven te zijn. We weten allemaal dat wanneer we in de Economische Unie evenveel vooruitgang hadden geboekt als in de Monetaire Unie, we vandaag nog beter af waren geweest. Laten we daar dus lering uit trekken! Het hoort niet zo te zijn dat we alleen kijken naar de omvang van de begrotingstekorten en niet naar de kwaliteit van de overheidsuitgaven. Regeringen moeten leren om hun economische beleid samen te bespreken. Het kan niet zo zijn dat lidstaten geld lenen tegen zeer verschillende rentetarieven terwijl ze dezelfde munt hebben en dezelfde, door de Europese Centrale Bank vastgestelde, rentevoet.
Hetzelfde geldt voor het toezicht op de financiële markten. President Valéry Giscard d'Estaing noemde artikel 105, lid 6, ons gemeenschappelijke fundament, waar we op kunnen voortbouwen. Ik denk dat deze crisis ons leert dat de Europese Centrale Bank een toezichthoudende rol moet krijgen. Toezicht op de financiële markten kan niet worden losgekoppeld van macroprudentieel toezicht. Maar om dit te bereiken moeten wij, als politiek leiders, het evenwicht in de gaten houden. Als de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank worden vergroot, moet wel duidelijk zijn hoe het institutionele evenwicht er in de toekomst gaat uitzien.
Een laatste opmerking over de internationale rol van de euro. Ik kan me vinden in de uitspraak dat wij de belangrijke positie van reservevaluta niet moeten opeisen. Het is echter ook niet normaal dat wij tien jaar hebben gedaan over de ontwikkeling van de euro en dat we tien jaar na de invoering ervan nog steeds een passieve rol spelen in de internationale arena en dat de stem van de euro bij het herstellen van het evenwicht in het internationale monetaire stelsel niet beter wordt gehoord.
Tot slot ben ik van mening dat de euro veel meer is dan zomaar een munt, en daarom is het ook een belangrijke zaak voor dit Parlement. Het is een hulpmiddel voor onze burgers, die de meest ernstige crisis sinds jaren doormaken. Wij moeten dan ook gebruikmaken van deze fantastische creatie, van dit symbool van Europa, om onze burgers zo goed mogelijk door deze crisis te loodsen.
Werner Langen
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar euro is inderdaad een reden om feest te vieren. Wie tien jaar geleden had gezegd dat de euro zich zo fantastisch zou ontwikkelen, zou zijn uitgelachen. Veel mensen hebben aan dit succes bijgedragen, en ik herinner me veel sceptische uitspraken - een vroeggeboorte en een niet levensvatbaar project is het genoemd - en nu weten we dat het een visioen was waaraan velen hebben meegewerkt. De vorige sprekers hebben in herinnering gebracht wie er allemaal aan hebben meegewerkt, aan de mijlpalen, het Europees Monetair Stelsel dat een afspraak van de centrale banken was om spilkoersen te creëren, aan het rapport-Delors, waarin werd gesteld dat de monetaire unie in drie fasen moest worden ingevoerd, aan het Verdrag van Maastricht - slechts twee jaar na de val van de Muur - aan de overgangsperiode. Velen hebben eraan bijgedragen dat de euro nu zo'n succesvol project is geworden.
Het Parlement - mevrouw Berès heeft het als voorzitter van de commissie al gezegd - heeft in deze periode, vooral vanaf 1994, het begin van de uitvoering van het Verdrag van Maastricht, tot aan 2002, de invoering van het contante geld, actief meegewerkt aan veel verslagen, discussies, adviezen en ook voorstellen, en ik wil graag met name de commissievoorzitters in die tijd bedanken, Karl von Wogau en Christa Randzio-Plath, die het Parlement ook naar buiten toe hebben vertegenwoordigd en die dit project, dat oorspronkelijk door de regeringen is opgezet, ook de nodige parlementaire begeleiding hebben gegeven. Ook nu, onder voorzitterschap van mevrouw Berès, zetten we ons in voor dezelfde vertegenwoordiging.
Het Parlement heeft op 18 november met grote meerderheid een verslag aangenomen, waarin we de successen, de uitdagingen, de risico's en de problemen beschrijven en ik wil graag als aanvulling op wat mevrouw Berès heeft gezegd, nog enkele dingen naar voren brengen.
De euro is een groot succes en het is een uniek project: een centrale monetaire politiek onder leiding van de Europese Centrale Bank en een decentraal begrotings- en financieel beleid. Het is belangrijk dat in de toekomst als scharnier tussen deze twee niveaus van verantwoordelijkheid het Stabiliteits- en groeipact ook in tijden van crisis wordt gehandhaafd. Zonder dit pact, zonder een sterkere coördinatie van het begrotings- en financieel beleid ontstaan er ook in de toekomst risico's voor de euro, die we kunnen vermijden. Ik doe in dit verband vooral een beroep op de lidstaten van de eurozone, maar ook op de gehele Europese Unie, om deze discipline, deze gecoördineerde samenwerking, serieuzer te nemen dan in het verleden wel eens het geval is geweest.
Door de euro is de inflatie aanzienlijk verminderd. Hij heeft daarmee voor vertrouwen en stabiliteit gezorgd, en is in een periode waarin nog niemand dat verwachtte, de tweede reservevaluta geworden. Door de euro is de noodzaak voor structuurhervormingen in de lidstaten groter geworden en hij is daarom ook in tijden van mondialisering een 'fitnessprogramma' voor bedrijven en staten geworden. De instellingen van de eurozone - verschillende van de vorige sprekers hebben daarop gewezen - de Raad Ecofin, de Eurogroep en vele andere instellingen hebben samen met de Commissie en de Europese Centrale Bank de noodzakelijke voorwaarden geschapen, omdat ze al functioneerden, omdat ze er al waren, omdat ze onafhankelijk werkten, om in de economische crisis snel, betrouwbaar en juist te kunnen reageren.
We hebben de euro als een hefboom voor het tot stand brengen van een Europese financiële markt ervaren. De politieke conclusie die we uit deze gemeenschappelijke successen kunnen trekken, is dat staten met een gemeenschappelijke munt en een gemeenschappelijke interne markt een uniek stadium van integratie hebben bereikt, dat garant staat voor vrede en welvaart.
We mogen er echter niet van uitgaan dat het in de toekomst automatisch goed gaat met de euro. Er zijn een heleboel concrete voorstellen en eisen die erop wijzen dat de risico's serieus genomen moeten worden. Het uit elkaar groeien van de nationale economieën, wat gepaard gaat met aanzienlijke risico's voor de loonontwikkeling en begrotingstekorten, mag bij een jubileum niet worden verzwegen.
Een heel ander aspect is het verschil in de ontwikkeling van de rente voor staatsobligaties. We zien nu dat de rentemarge, die zeker kleiner was geworden, weer groeit, zodat op dat gebied voor afzonderlijke lidstaten van de eurozone misschien nieuwe problemen ontstaan.
Ik wil er graag op wijzen dat er, vooral bij de uitbreiding van de eurozone, geen speciale kortingen mogen worden gegeven en dat alle staten die lid van de eurozone worden, aan deze voorwaarden van het Verdrag van Maastricht moeten en kunnen voldoen.
De euro is door de burgers goed ontvangen. Hij heeft wereldwijd vertrouwen gewonnen. Hij heeft de eerste toets doorstaan en levert een unieke bijdrage aan de duurzame integratie van onze volkeren in Europa. Daar kunnen we allemaal trots op zijn. Dank u wel.
(Applaus)
Jean-Paul Gauzès
namens de PPE-DE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Giscard d'Estaing, mijnheer Juncker, mijnheer Trichet, mijnheer Almunia, dames en heren, er zijn al veel goede punten aangeroerd.
De euro heeft zich in tien jaar tijd ontwikkeld tot een sterk symbool van Europa. Het idee om een gemeenschappelijke munt voor Europa te ontwikkelen, waarvoor de basis met name werd gelegd door de monetaire overeenkomst van Bremen in 1978, en de ontwikkeling van de ecu stuitten destijds echter op veel scepsis van de niet-Europese markten en grote monetaire instellingen. Allen die deel hebben gehad aan het besluit tot invoering van de euro, en velen zijn reeds genoemd, verdienen onze hartelijke gelukwensen. Wij zijn hun veel dank verschuldigd.
De ontwikkeling van de euro is het beste bewijs dat Europa, als de politieke wil maar groot genoeg is, in staat is langetermijnbesluiten te nemen over een gemeenschappelijke en bloeiende toekomst. Deze verjaardag is dan ook een teken van hoop. Een teken dat gezien de huidige omstandigheden op het juiste moment komt.
Het moet echter gezegd: er werd door onze medeburgers, tot op recente datum, zeer verschillend over de euro gedacht. Voor degenen die veel reizen lag het voordeel van een gemeenschappelijke munt voor de hand, maar degenen die de landsgrenzen zelden passeren, associeerden de euro met een flinke prijsstijging. Onderzoeken hebben inderdaad aangetoond dat in de meeste landen de indruk bestond dat er sprake was van inflatie terwijl uit de officiële cijfers blijkt dat er juist sprake was van monetaire stabiliteit, met name dankzij het optreden van de Europese Centrale Bank. De realiteit is dat er beslist enkelen zijn geweest die de komst van de euro hebben aangegrepen om bepaalde prijzen naar boven af te ronden, en mogelijk zijn de consumenten op dat punt niet altijd even waakzaam geweest.
Toen de waarde van de euro steeg ten opzichte van de dollar, hebben we ook het commentaar gehoord van bepaalde fabrikanten die grotendeels binnen de eurozone produceren, maar hun producten daarbuiten verkopen. De Europese Centrale Bank heeft de nodige kritiek te verduren gehad, en daarbij ging het niet zozeer om haar onafhankelijkheid, maar vooral om de hoogte van de rentetarieven.
Door de huidige crisis hebben velen hun oordeel moeten bijstellen. Iedereen begrijpt dat de euro een bepalende factor is bij het beperken van de Europese gevolgen van de uit de Verenigde Staten overgewaaide crisis. De Europese Centrale Bank is beslist de meest doortastende centrale bank geweest. Haar uiterst adequate besluiten zijn unaniem positief onthaald. Hoe hadden de zaken er nu voorgestaan als de verschillende staten allemaal afzonderlijk hun eigen munt hadden moeten verdedigen? In dat geval waren devaluaties onvermijdelijk geweest en had een monetaire crisis niet kunnen worden voorkomen.
De goede resultaten van de euro moeten voor ons een stimulans zijn om de coördinatie van het economisch beleid voort te zetten en te intensiveren, en de principes van het Stabiliteits- en groeipact te respecteren. Natuurlijk mogen en moeten er onder de huidige omstandigheden soms uitzonderingen worden gemaakt, maar deze mogen slechts tijdelijk van aard zijn en niet conflicteren met het streven naar evenwichtige overheidsfinanciën. Evenwichtige overheidsfinanciën en een goed economisch beleid zijn op de lange termijn meer dan ooit van belang. Zij staan garant voor efficiëntie, concurrentievermogen en groei. Zij vormen de voorwaarden voor de solide basis van onze munt, de euro.
Robert Goebbels
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, in deze onzekere tijd is het van groot belang dat we kunnen rekenen op een betrouwbare factor: de euro. Daar ik tijdens de voorbereidingen van de toekomstige, gemeenschappelijke munt een kleine rol heb gespeeld in de Raad Ecofin, ben ik getuige geweest van de twijfels die aan beide zijden werden geuit en van de omzichtige bewegingen van de lidstaten, die van de Eurogroep uiteindelijk een sterk samenwerkingsverband hebben gemaakt dat zijn tijd ver vooruit was. Overigens zijn de twee beste prestaties van Europa voortgekomen uit de vastberadenheid van enkele lidstaten om voort te gaan op de weg van integratie en deze tastbaar te maken voor al onze medeburgers. Ik doel hiermee op het Akkoord van Schengen en het daaraan gekoppelde vrije verkeer van Europese burgers, dat in gang werd gezet door vijf staten: het Frankrijk van president Mitterrand, het Duitsland van bondskanselier Kohl en de Benelux-landen. Op dit moment heeft ook Zwitserland zich bij het Schengengebied aangesloten, maar de Britten en de Ieren verzetten zich nog steeds tegen het Europa van de burgers.
President Mitterrand en bondskanselier Kohl waren eveneens de politieke architecten van de euro, al werd dit monetaire succes door velen gesteund, om te beginnen met Jacques Delors. De eerste les die ik daaruit zou willen trekken, is dat allen die een beter Europa voorstaan, niet bang moeten zijn voor een intergouvernementele actie, zeker niet als er een coalitie van staten is die Europa werkelijk vooruit wil helpen. Het Verdrag van Prüm, dat tot doel heeft de zware criminaliteit te bestrijden, is een voorbeeld van deze positieve, intensieve samenwerking binnen Europa. Nu het Grondwettelijk Verdrag dood en begraven is na een 'Nee' van een vreemde coalitie van politieke krachten, niet alleen in Frankrijk maar ook in Nederland, en nu het taaie stuk wetgeving dat het miniverdrag van Lissabon wordt genoemd door Ierland en mogelijk ook door de Tsjechische Republiek wordt tegengehouden, moeten we laten zien dat Europa nog steeds functioneert door de stevige basis van intensieve samenwerking.
Hoe dan ook, de euro blijft uiterst aantrekkelijk. Na Slovenië heeft nu ook Slowakije zich bij ons aangesloten. Anderen verbijten zich dat ze niet meer van het beschermende schild van de euro kunnen profiteren. Zelfs in Groot-Brittannië gaan er stemmen op die twijfelen aan de splendid isolation van het Verenigd Koninkrijk, nu men wordt geconfronteerd met de neergang van het pond dat in minder dan een eeuw van mondiale reservevaluta is weggezakt tot een middelmatige munt. De euro heeft zich, dankzij het consequente optreden van Wim Duisenberg, Jean-Claude Trichet en hun evenknieën, in tien jaar tijd ontwikkeld tot de tweede reservevaluta van de wereld. Natuurlijk spant de dollar nog de kroon bij internationale transacties en vormt deze nog steeds een veilige investering. Maar de gigantische schulden die de Verenigde Staten hebben opgebouwd om hun manier van leven door de rest van de wereld te laten financieren, zaaien steeds meer twijfels over het vermogen van de grootste economische macht om zijn verplichtingen na te komen. In feite neigt de financiële wereld naar een dollar/euro-duopolie. Elk monetair duopolie ondergaat regelmatig, vaak abrupte, pariteitaanpassingen. In deze tijd van algemene recessie heeft de wereld behoefte aan stabiliteit, aan nieuwe zekerheden. In deze nieuwe stabiliteit moet de euro een centrale rol spelen. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft gedaan wat ze moest doen ten aanzien van de internationale financiële crisis, made in the USA.
Zoals Jacques Delors heeft gezegd, is de euro het schild dat heel Europa beschermt, maar tot op heden heeft de euro de Europese economie onvoldoende gestimuleerd. De ECB is slechts verantwoordelijk voor het monetaire beleid; en uiteindelijk is de Commissie slechts een eersteklas consultant die over het algemeen nuttige adviezen geeft. De werkelijke economische spelers zijn echter de staten zelf, die helaas ongeorganiseerd te werk gaan. Hoewel een effectieve coördinatie van de gezamenlijke economische macht van de 27 staten wonderen zou kunnen doen, blijft de Eurogroep, ondanks de lovenswaardige inspanningen van Jean-Claude Juncker, slechts een informele discussiegroep. In het voorjaar van 1999 was ik binnen de Eurogroep getuige van de inspanningen van enkele ministers van Financiën, waaronder Lafontaine, Strauss-Kahn en Ciampi, om te komen tot economische en monetaire samenwerking tussen de Europese Unie en de ECB. De reactie van Wim Duisenberg was vernietigend: "Er zal nooit een ex-ante coördinatie zijn met de Europese Centrale Bank. U zult altijd ex-post moeten reageren op onze besluiten." De reden hiervoor is duidelijk: de ECB is en blijft altijd onafhankelijk in de uitvoering van het monetaire beleid. Maar deze onafhankelijkheid betekent niet dat er geen constructieve dialoog kan plaatshebben tussen de instellingen die verantwoordelijk zijn voor de belangen en de gemeenschappelijke toekomst van 500 miljoen Europeanen. Er is niets dat de staten verhindert hun economische beleid beter op elkaar af te stemmen, of dat nu binnen de Unie is of juist wanneer zij Europa naar buiten toe vertegenwoordigen, zoals Jean-Claude Juncker zojuist zo goed heeft geconcludeerd.
Wolf Klinz
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Giscard d'Estaing, mijnheer Juncker, mijnheer Trichet, mijnheer Almunia, dames en heren, het spijt me oprecht dat er maar betrekkelijk weinig collega's vandaag deze viering bijwonen, want dit is inderdaad een historische gebeurtenis. We hebben al van verschillende sprekers gehoord hoe groot de scepsis aan het begin van de invoering van de euro was. De indruk bestond dat we alleen al niet opgewassen zouden zijn tegen de logistieke taken die voor de invoering van miljarden bankbiljetten en munten moesten worden verricht en het idee dat we in de afzonderlijke lidstaten werkelijk een gemeenschappelijk monetair beleid zouden kunnen combineren met een als vanouds gescheiden fiscaal beleid, werd niet alleen als een grote uitdaging gezien, maar gewoonweg als onhaalbaar.
Dit wordt nu door de feiten weersproken. De Europese monetaire unie is een feit. De euro bestaat nu tien jaar. We beleven een soort politiek wonder en eens te meer geldt de uitspraak van Walter Hallstein, de eerste voorzitter van de Commissie: Wie bij Europese aangelegenheden niet in wonderen gelooft, is geen realist.
De twijfel die zeker in het begin in veel lidstaten bij de burgers heerste, omdat ze meenden dat de euro alles veel duurder zou maken, is inmiddels verdwenen. Nu wordt de euro geaccepteerd en door veel burgers zelfs enthousiast omarmd. Het is een soort zichtbaar Europees identificatiemiddel geworden. Het is naast het volkslied en de vlag een van de weinige symbolen die we nu hebben.
Je zou kunnen zeggen dat Europa en de economie van Europa in de eerste jaren van het bestaan van de Europese Centrale Bank, in betrekkelijk rustig vaarwater verkeerden en dat het daarom voor de Europese Centrale Bank helemaal niet zo moeilijk was om een op stabiliteit gericht beleid te voeren. Toch moet worden vastgesteld dat de gemiddelde inflatie in de eerste tien jaar van de euro rond 2 procent lag, dus vrijwel op het niveau dat de Europese Centrale Bank zich ten doel had gesteld, terwijl we in de vijftig jaar van het bestaan van de Duitse mark, die altijd als een voorbeeld van stabiliteit moest gelden, een gemiddelde inflatie van 3 procenthadden. We kunnen dus zeggen dat de Europese Centrale Bank een goede prestatie heeft geleverd.
De werkelijke kracht, de werkelijke kwaliteit van de Europese Centrale Bank komt echter nu, op het moment van de crisis, aan het licht. Hierin speelt zij een enorme rol. Zij blijkt onafhankelijk, efficiënt en zelfbewust te zijn en handelt vastberaden en snel. Zij is een voorbeeld voor menige centrale bank geworden - in Europa in de landen die nog niet tot de eurozone behoren, maar ook buiten Europa. Zij laat de federale centrale bank in de Verenigde Staten heel duidelijk zien succesvol beleid te kunnen maken, niet ondanks haar onafhankelijkheid, maar juist omdat zij politiek onafhankelijk is en niet aan voorschriften van verschillende regeringen is gebonden.
Nu weten we dat op dit moment, nadat de banksector in afzonderlijke lidstaten van een vangnet is voorzien, de lidstaten zijn begonnen met de ontwikkeling van verschillende economische herstelplannen, om ook de negatieve gevolgen van de financiële crisis voor de reële economie op te vangen. Daardoor zal de Europese Centrale Bank voor nieuwe uitdagingen komen te staan, omdat het risico bestaat dat door het verschil in aanpak oneerlijke concurrentie ontstaat en dat de convergentie die we ten dele al tussen de lidstaten van de eurozone hebben bereikt, verloren gaat en we steeds meer divergente ontwikkelingen krijgen. Dit moeten we tegengaan. Daarom is het van cruciaal belang dat het Stabiliteits- en groeipact niet ondermijnd en opgegeven wordt, maar dat we er integendeel op letten dat het zijn geldigheid behoudt. Daarom is het ook zo belangrijk dat de noodzakelijke structuurhervormingen waar de Commissie en de ECB in het verleden steeds op hebben aangedrongen, in de afzonderlijke lidstaten daadwerkelijk doorgevoerd worden.
De Europese Centrale Bank zal in de komende jaren voor een nieuwe taak komen te staan. Door de crisis hebben we geleerd dat we een vorm van Europees toezicht op de financiële markt nodig hebben. De Europese Centrale Bank kan hierbij een belangrijke rol spelen. Deze heeft aangegeven in principe bereid te zijn, analoog aan het Europees Stelsel van Centrale Banken, een soort centraal Europees toezichtstelsel in te voeren. De internationale rol van de euro moet verder worden versterkt. De eurozone moet met één stem spreken en bij internationale organisaties als het Internationaal Monetair Fonds en de OESO ook als eenheid kunnen optreden.
Een ding geldt nog steeds: een gemeenschappelijke munt zonder gemeenschappelijk fiscaal-economisch beleid is en blijft een riskante onderneming. Daar moeten we niet lichtvaardig over denken. De EU ziet zich voor grote uitdagingen geplaatst. We hebben een hoge, jammer genoeg weer stijgende werkloosheid, we hebben demografische veranderingen, er is migratiedruk, toenemende armoede in sommige sectoren van de maatschappij en sterkere concurrentie als gevolg van de mondialisering. De eurozone kan deze uitdagingen alleen de baas wanneer het economisch beleid van de lidstaten meer op elkaar wordt afgestemd. De benoeming van een president van de eurozone was een eerste stap in deze richting, maar inderdaad slechts een eerste stap. Er moeten verdere stappen volgen.
Cristiana Muscardini
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na tien jaar is gebleken dat de euro, die een steeds grotere plaats inneemt in de internationale handel en steeds meer als reservevaluta wordt gebruikt, een spilmunt in de wereld is geworden. De euro heeft gezorgd voor monetaire stabiliteit en heeft bijgedragen tot de integratie van de economieën van de landen die deze munt hebben aangenomen. Daarnaast zijn er ook een paar inschattingsfouten gemaakt en dat heeft de burgers de nodige problemen opgeleverd, zowel vanwege de feitelijke wisselkoers tussen de nationale munt en de euro als het gebrek aan controle op de prijzen van goederen en diensten.
De euro is ontstaan zonder dwang van buitenaf, zonder dat daarvoor oorlog is gevoerd of gebruik is gemaakt van politieke overmacht. De euro was het resultaat van een vrijwillige afspraak tussen elf regeringen die geloofden in de totstandkoming van een economische en monetaire unie, zoals bepaald door de Verdragen en als essentiële stap om een politieke unie tot stand te brengen; welke overigens helaas nog niet van de grond is gekomen.
Enkele van de problemen die zich hebben voorgedaan zijn te wijten aan het feit dat het systeem niet efficiënt genoeg was en geen oplossingen heeft aangedragen om dat andere grote verschijnsel dat zich tegelijkertijd heeft voorgedaan, in goede banen te leiden, namelijk de versnelling van het mondialiseringsproces en de grote veranderingen in de manier waarop internationaal handel gedreven wordt. Dankzij de euro is het gelukt een reeks moeilijkheden het hoofd te bieden, waarvan de ergste de huidige financiële crisis is. Ook heeft de euro ons beschermd tegen de grote spanningen op de markten. Als wij de euro niet hadden, zouden wij de gebeurtenissen van 1992 opnieuw meemaken, maar dan een graadje erger.
Op deze tiende verjaardag kijken wij met voldoening naar de toetreding van Slowakije tot de eurozone. Dit is het zestiende land dat toetreedt. Voor de huidige crisis hebben de maatregelen van de ECB en de Commissie gefungeerd als vangnet en als poging om die crisis binnen de perken te houden. Het probleem blijft echter - en daar hebben wij al verschillende keren op gehamerd in dit Huis - dat een monetair beleid losgekoppeld van het economisch beleid niet haalbaar is. Toegegeven, de reële situatie is wel tamelijk abnormaal: 16 staten met één munt, 27 nationale vormen van economisch beleid die zo goed en zo kwaad als dat kan door de Commissie gecoördineerd worden, en 11 staten met een nationale munt.
Het monetaire beleid coördineren met een in feite niet bestaand economisch beleid is zeker geen sinecure. Maar als de instellingen die verantwoordelijk zijn voor het economisch beleid van onze landen niet overleggen met de centrale banken en de ECB, die al deze verschillende beleidsvormen moet bundelen en omgekeerd, krijgt de Europese Unie te kampen met nieuwe moeilijkheden bij de gezamenlijke aanpak van de huidige crisis en ook nog met de voortdurende uitdagingen waar de buitenwereld en de globalisering ons voor stellen.
Wij hopen dat gezien de jongste ervaringen iedereen in Europa doordrongen is van de noodzaak om een verandering teweeg te brengen waarbij de reële economie weer in het middelpunt komt te staan en er een grotere cohesie en sterkere band wordt gesmeed tussen de ECB en de Europese instellingen die de beleidsprogramma's uitstippelen. Ook de jongste energiecrisis heeft laten zien dat een gemeenschappelijk economisch beleid inzake de grote strategische vraagstukken van vitaal belang is voor de burger en echt geen verder uitstel duldt. Ook blijkt hieruit dat, als er maar een politieke bereidheid is, zo'n beleid veel gemakkelijker tot stand gebracht kan worden, juist ook doordat de euro steeds meer aan gewicht wint.
Alain Lipietz
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Giscard d'Estaing, mijnheer Juncker, mijnheer Trichet, commissaris, dames en heren, ik neem u nog eens mee naar het moment in 1992, toen het nog niet zeker was of de Fransen voor het Verdrag van Maastricht zouden stemmen, waarop Jacques Delors de algemene vergadering van de Franse groene partij, les Verts, toesprak, die voor de ontbrekende 1 of 2 procent van de stemmen zou kunnen zorgen.
Hij zei tegen ons: "Stem voor de euro, dan krijgen we daarna een politiek Europa, want als er geen politiek Europa komt om Europa te besturen, zullen de burgers het niet accepteren. Dan zullen ze Europa nooit accepteren". Hij wist ons niet te overtuigen. Het Verdrag van Maastricht werd goedgekeurd, maar een politiek Europa kwam er niet. En dat is precies het probleem waar we op dit moment tegenaan lopen.
Waarom waren we destijds tegen de euro? Hoofdzakelijk om twee redenen: ten eerste hadden wij de indruk dat de criteria van Maastricht voor Europa zouden leiden tot ten minste vijf jaren van procyclisch recessief beleid en ten tweede waren wij niet tevreden over de manier waarop het monetaire beleid door het Verdrag van Maastricht in het algemene economische beleid werd opgenomen. Om de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank te waarborgen, wilden we het monetaire beleid loskoppelen van de rest van het beleid.
Ik moet eerlijk bekennen dat ik, hoewel ik nog steeds niet overtuigd ben van het Verdrag van Maastricht, net als alle Groenen toch wel gecharmeerd ben van de ontwikkelingen in de wetgeving en de praktijk van de Economische en Monetaire Unie.
Er hebben drie grote veranderingen plaatsgehad. Allereerst bevindt de prijsstabiliteit zich structureel op een niveau dat iets lager, maar zeer dicht in de buurt van de 2 procent ligt. Deze doelstelling mag misschien wat overdreven lijken, maar nu de dreiging van deflatie in de wereld op de loer ligt en de situatie wordt verergerd doordat bepaalde landen in het kader van een Keynesiaans beleid van plan zijn hun btw-tarief overhaast te verlagen, is duidelijk dat het vasthouden aan deze doelstelling van 2 procent niet langer voor de show is. Als we deze 2 procent niet weten vast te houden, lopen we het risico dat we ongewild te maken krijgen met zeer hoge reële rentetarieven.
De tweede grote verandering is natuurlijk de hervorming van het Stabiliteits- en groeipact in 2005, waardoor we op dit moment een contracyclisch beleid kunnen voeren dat is gericht op het tegengaan van de crisis.
De derde grote verandering is de verandering van de praktijk. De permanente dialoog, die hier nog eens naar voren is gekomen, tussen de heren Trichet, Almunia, Juncker en Barroso, is, strikt genomen, in tegenspraak met het Verdrag van Maastricht zelf. Ik beschouw deze vorm van samenwerking tussen bijvoorbeeld de heren Trichet en Almunia als gelijkwaardig aan die van de heren Bernanke en Paulson, en vind dat een positieve en wenselijke ontwikkeling. Wat rest ons dan nog te doen? Ik wil hierover slechts zeggen dat we de positieve aspecten van het Verdrag van Maastricht goed moeten uitvoeren.
We hebben, zoals al diverse malen door mijn voorgangers aan de orde is gesteld, een serieus probleem met het vaststellen van de wisselkoersen. Het vaststellen van de wisselkoers is een taak van de Raad. Wij moeten ervoor zorgen dat de Raad niet zomaar een wisselkoers voor Europa vaststelt op basis van de rentevoet die de Europese Centrale Bank heeft vastgesteld, maar dat deze echt voortkomt uit een industrieel beleid. Daar moeten we de juiste instrumenten voor zien te vinden.
Ten tweede is de doelstelling van de Europese Centrale Bank niet alleen om dicht in de buurt van die 2 procent te blijven, maar ook om het Europese beleid uit te voeren, en daarmee doel ik op de strategie van Lissabon en Göteborg. We moeten een beleid opstellen voor het herfinancieren en herdisconteren van particuliere schulden door de Europese Centrale Bank volgens de strategie van Göteborg en die van Lissabon.
Tot slot, maar dat is al eerder gezegd, moet er op Europees niveau toezicht worden gehouden en de Europese Centrale Bank is de meest geschikte instantie om deze taak op zich te nemen.
Ilda Figueiredo
Het is beslist betreurenswaardig dat deze gelegenheid niet wordt aangegrepen om eens diep na te denken over de gevolgen van alle neoliberale en monetaristische beleidsmaatregelen die met de euro als excuus nog steeds worden toegepast. Deze maatregelen zijn immers verantwoordelijk voor de huidige sociale toestand, met toenemende ongelijkheid, een stijgende werkloosheid, meer onzekere en slecht betaalde banen en meer armoede.
Het is onaanvaardbaar dat bepaalde ideologische dogma's, zoals prijsstabiliteit en de irrationele criteria van het Stabiliteits- en groeipact, nog steeds gebruikt worden om de privatiseringen voort te zetten en de sociale verantwoordelijkheden van de staat verder uit te hollen. Volgens die ideeën zou de staat tot een minimum moeten worden gereduceerd, omdat het particulier initiatief nu eenmaal beter functioneert. Op die manier probeert men ons "loonmatiging” op te dringen, waarbij de lonen nominaal ietwat verhoogd worden, maar reëel gezien afnemen. We zien dat in Portugal helaas maar al te duidelijk.
We kunnen niet instemmen met het statuut van de Europese Centrale Bank, die zogenaamd autonoom zou zijn. Deze Bank blijft renteverlagingen uitstellen en houdt de euro kunstmatig duur, om de landen met een sterk ontwikkelde economie en de machtigste economische en financiële groeperingen te beschermen, ten koste van de zwakkere economieën en de armste bevolkingsgroepen.
Het beleid van de Europese Centrale Bank heeft geleid tot het krimpen van de Europese economie. Het is dus duidelijk dat de referentierente verder omlaag moet. De koopkracht van de arbeiders en gepensioneerden is de afgelopen tien jaar gedaald, terwijl de winsten van de machtigste economische en financiële groeperingen nu al dertig jaar zijn blijven groeien. En dat is hier aanleiding tot vreugde en tevredenheid. Zelfs nu, met een crisis die u zelf teweeggebracht hebt, blijft u de verliezen doorschuiven naar de lidstaten, om vervolgens de winsten te privatiseren. Intussen zijn het de arbeiders, de kleine en micro-ondernemers, de gepensioneerden en de werklozen die de gevolgen van de crisis ondervinden, met in het gunstigste geval het recht op wat kruimels. Kijk maar eens wat er in de financiële sector gebeurt. Bij sommige banken zijn de spreads sinds het begin van de crisis al een aantal keer verhoogd. De marge is binnen een jaar verdubbeld, waardoor nieuwe leningen nog moeilijker te verkrijgen zijn.
Daarom dringen we er opnieuw op aan snel een einde te maken aan het huidige neoliberale en monetaristische beleid, het Stabiliteitspact, belastingparadijzen en de zogenaamde autonomie van de Europese Centrale Bank. We dringen er daarom wederom op aan dat de communautaire begroting aanzienlijk moet worden verruimd, met als doel een rechtvaardiger verdeling van de inkomsten en de rijkdom. We moeten een oprecht beleid voor sociale en economische cohesie opzetten en niet langer steeds dezelfde maatregelen nemen, die allemaal neerkomen op een "redde wie zich redden kan”, en ertoe bijdragen dat de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer. De toenemende ongelijkheid en de verschillen tussen de economieën binnen de eurozone maken dat maar al te duidelijk.
We dringen dus aan op steun voor de productieve sector, de micro-, kleine en middelgrote ondernemingen. We moeten openbare diensten van goede kwaliteit opzetten en lenen gemakkelijker maken. De koopkracht van gezinnen moet omhoog, en dan niet alleen die van de minst bedeelden, maar ook die van de middenlaag, om zo werk te creëren en verlichting te bieden voor de armoede en misère waartoe miljoenen mensen in onze landen veroordeeld zijn.
Nigel Farage
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, iedereen moet de tiende verjaardag van de euro maar goed vieren, want ik betwijfel of we de twintigste verjaardag ooit zullen halen. Wat wij hier vanochtend hebben gezien, roept herinneringen op aan de oude tijden van de Sovjet-Unie. Weet u nog dat de vijfjarenplannen daar al een succes werden genoemd terwijl ze nog niet eens in gang weren gezet en dat er daarbij talloze keren werd verwezen naar recordoogsten en prachtige productiecijfers voor tractoren? Iets soortgelijks gebeurt ook vandaag. Wij zijn vanochtend getrakteerd op een stoet van niet-gekozen, vergrijzende bureaucraten die ons vertellen wat een groot succes de hele onderneming wel niet is geweest. In feite gaat het echter om een complete waanvoorstelling.
De gedachte dat de ECB goed werk heeft geleverd, is bijzonder merkwaardig. Afgelopen juli nog heeft de Europese Centrale Bank de rentetarieven verhoogd precies op het moment dat de markten ineenstortten en de tarieven in de rest van de wereld drastisch verlaagd werden. Dat verbaast mij uiteraard niet, aangezien die euro alles te maken heeft met een politieke elite die zijn wil aan de volken van Europa oplegt. Bedenk daarbij dat slechts twee landen - Denemarken en Zweden - een referendum over de euro hebben gehouden en dat beide landen "nee” hebben gezegd; u weet wel, dat kleine woordje dat u zo veel mogelijk tracht te vermijden.
De eurozone is nooit echt op de proef gesteld, maar dat zal niet lang meer duren. Spanje bevindt zich in een economische malaise. Italië had nooit tot die eurozone mogen toetreden, tenminste als we op de uitspraken van een aantal Duitse economen van destijds moeten afgaan. Ik denk echter dat wij onze aandacht vooral op Griekenland moeten richten. Duizenden jonge mensen demonstreren daar op straat en eisen van hun regering dat die iets onderneemt, eisen van die regering dat de tarieven omlaag gaan en dat de regering voor een devaluatie zorgt. De Griekse regering zit echter gevangen in de dwangbuis van de euro. Zij kan helemaal niets doen. Ook een toekomstige verkiezing in Griekenland zal hierin geen enkele verandering kunnen brengen. Wanneer mensen zichzelf in het stemhokje de mogelijkheid hebben ontnomen om hun eigen toekomst te bepalen, ben ik bang dat geweld het enige logische alternatief is.
U heeft met deze euro de mensen in een economische gevangenis opgesloten. U heeft mensen in een Völkerkerker vastgezet en het vergt veel moed om daaruit te ontsnappen. Daarvoor is leiderschap nodig of misschien zelfs wel een onvermijdelijke economische neergang. Nu kunt u mij wel uitlachen of bespottelijk vinden, maar één ding mag u niet vergeten: Engeland heeft als niet-euro-land zijn valuta gedevalueerd en de rentetarieven drastisch verlaagd. Wij hebben de dingen kunnen doen die wij moesten doen. Lach nog maar even door als u wil, maar heeft u gemerkt dat de Griekse obligaties vanochtend op de obligatiemarkt 233 basispunten hoger stonden dan de Duitse obligaties? Nu weet ik dat de meesten van u hier in dit Parlement geen flauw idee hebben wat dat precies betekent en dat degenen die wel weten waar het over gaat, hun best zullen doen om dit te negeren. Wat mij betreft, mag u uw hoofd in het zand blijven steken. U kunt de markten blijven negeren als u dat wil, maar op een gegeven moment zullen de markten u niet langer negeren.
Roger Helmer
(EN) Mijnheer de Voorzitter, in de afgelopen tweehonderd jaar zijn er minstens vijf pogingen ondernomen om een gemeenschappelijke munteenheid of een vast wisselkoersmechanisme te creëren. Alle pogingen zijn mislukt en alle betrokken partijen hebben kleerscheuren opgelopen. Dat geldt ook voor de euro. De onevenwichtigheden die al lang geleden door de sceptici zijn voorspeld, beginnen nu de kop op te steken. Het concurrentievermogen van Italië is aan flarden gescheurd. De ervaringen van Spanje zijn te vergelijken met die van een stier in de arena: trots en sterk in het begin, maar doodbloedend in het zand aan het eind. De recente onrust in Griekenland houdt duidelijk verband met de werkloosheid als gevolg van een te dure euro. Het verschil in de notering van staatsobligaties tussen Griekenland en Duitsland heeft inmiddels ongeëvenaarde hoogten bereikt - meer dan tweehonderd basispunten.
De markten speculeren over het uit elkaar vallen van de euro. In Engeland mogen wij blij zijn dat wij onze eigen valuta hebben gehouden en geen deel uitmaken van de langzaam zinkende en verdrinkende eurozone. Prettige verjaardag euro!
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Richard Corbett  
schriftelijk. - (EN) De tiende verjaardag van de stemming over het voorstel dat door Gordon Brown (de toenmalige voorzitter van de Raad) namens de Ministerraad aan het Parlement is voorgelegd om de wisselkoersen op het niveau van die dag te vergrendelen en de euro te creëren, is een mooie gelegenheid om tien jaren van successen, stabiliteit en kracht te vieren van een munteenheid die op dit moment een van de twee sterkste ter wereld ist.
De huidige economische crisis zou door de beroering op de valutamarkten veel groter zijn geweest als wij nog steeds grillig ten opzichte van elkaar fluctuerende, nationale valuta's hadden gehad als de peseta, lire en drachme en dergelijke. De euro is een bron van stabiliteit geweest voor de leden van de eurozone, hetgeen wordt geïllustreerd door de zo sterk verschillende situatie in Ierland en IJsland.
Deze verjaardag biedt ook de gelegenheid om ons af te vragen of de economische toekomst van Groot-Brittannië op de lange termijn verbonden zal zijn aan het lidmaatschap van de eurozone. Uiteraard kan Engeland zich op korte termijn ook zonder die euro redden, maar op de lange termijn komen we in de problemen: onze bedrijven hebben een achterstand op de Europese markt door conversie- en hedging-kosten die hun concurrenten op die markt niet hebben. Investeerders in de Europese markt investeren liever in de zone van de grootste valuta dan in die van een veel kleinere munteenheid.
Konstantinos Droutsas  
schriftelijk. - (EL) De plechtige vergadering van het Europees Parlement ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de Economische en Monetaire Unie vindt plaats op een moment van diepe crisis in het kapitalisme en volgt op een lange reeks resoluties en verslagen van het Europees Parlement over hetzelfde thema. Dit is de zoveelste poging om de pil van het volks- en arbeidersvijandige EU-beleid te vergulden. Na de omwentelingen in de socialistische landen heeft de Europese Unie het Verdrag van Maastricht gesloten, waarmee een frontale aanval werd ingezet op de rechten van de arbeiders en de vrijheden.
De EMU, de oprichting van de Europese Centrake Bank en de invoering van de euro waren onmisbare schakels in de keten van kapitalistische herstructureringen. Het kapitaal wilde deze om zich te kunnen verzetten tegen de eisen van de werknemers, om zijn winst veilig te kunnen stellen door de arbeiders en de volksklassen nog meer uit te buiten.
Prijsstabiliteit, inflatiebeteugeling en bescherming van de economie tegen gevaren en crises zijn argumenten gebleken te zijn die kant noch wal raakten. De EMU beschermt de winst van de monopolies en maakt privatiseringen en fusies gemakkelijker.
In dit decennium hebben de werknemers hun inkomens zien krimpen, hun arbeidsbetrekkingen achteruit zien gaan, hun verzekerings- en pensioenrechten zien verdwijnen, de gezondheidsdiensten en het onderwijs zien verslechteren en commercialisering en privatisering hoogtij zien vieren.
De werknemers willen niets weten van het EU-eenrichtingsverkeer en diens voorstanders, van de strategie van Lissabon en het Verdrag van Lissabon. Zij strijden tegen de EMU en tegen de EU, vóór de macht van het volk en vóór een volkseconomie.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk  
schriftelijk. - (PL) In het debat over de euro wil ik de aandacht vestigen op drie negatieve functionele aspecten ervan.
Ten eerste hebben de drie lidstaten die ten tijde van de invoering van de euro geen deel uitmaakten van de eurozone (Engeland, Zweden en Denemarken) zich sinds die invoering, in de periode 2002-2007 dus, sneller ontwikkeld dan de landen die tot de eurozone behoren. Het bnp van deze landen steeg bijna dubbel zo snel als het gemiddelde bnp binnen de eurozone, en het werkloosheidscijfer lag er lager.
Ten tweede verloopt de strijd tegen de gevolgen van de huidige financiële, en daardoor ook economische crisis, in deze landen duidelijk doeltreffender dan in de eurozone. De centrale banken van Engeland, Zweden en Denemarken verlaagden de rentevoeten snel en ingrijpend, terwijl ze tegelijkertijd de liquiditeit van de commerciële banken veiligstelden. Het ziet er ook naar uit dat het fiscale beleid in deze landen efficiënter zal zijn dan dat binnen de eurozone.
Ten derde moeten de nieuwe lidstaten die willen toetreden tot de eurozone, gedurende twee jaar voor hun toetreding aan tal van monetaire en fiscale criteria voldoen. Sommige criteria zijn echter onderling tegenstrijdig. Zo zijn deze landen bijvoorbeeld verplicht zich te houden aan het WKM II. Zij mogen, met andere woorden, de koers van de nationale munt tegenover de euro met maximaal 15 procent laten fluctueren, en ze moeten tegelijk een lage inflatie handhaven. Om het devaluatiegevaar van de nationale munt te beperken is een interventie van de nationale banken noodzakelijk. Dit betekent dat er grotere hoeveelheden binnenlandse valuta in omloop worden gebracht, wat de inflatiedruk natuurlijk vergroot. Als de Europese Commissie nieuwe lidstaten wil aanmoedigen, dan zal ze toch moeten overwegen om deze overduidelijke inconsistentie weg te nemen.
Sirpa Pietikäinen  
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Economische en Monetaire Unie begon op 1 januari 1999 en elf EU-lidstaten voerden toen de gemeenschappelijke munt in. De euro werd op 1 januari 2009 tien jaar oud en op dat moment werd Slowakije het zestiende euroland.
Net als de heer Juncker in zijn toespraak tot het Parlement zei, is de euro vooral een anker van stabiliteit. Dat hebben de landen die buiten de eurozone zijn gebleven op pijnlijke wijze moeten ondervinden.
Hoewel de tiende verjaardag van de euro wordt overschaduwd door de zorgen over een mogelijke verdieping van de recessie, vertrouw ik op het vermogen van de eurozone om de crisis te boven te komen. Dat vereist echter grote inspanningen van de Europese Unie. Volgens de laatste schattingen zal het effect van het overeengekomen pakket stimuleringsmaatregelen beduidend minder zijn dan de voor de eurozone voorziene 1,5 procent van het bbp. Volgens de huidige schattingen zal het effect rond de 0,6 procent liggen. Extra stimuleringsmaatregelen zijn noodzakelijk.
De euro is beslist een succes, maar is dat alleen door de voortdurende inspanningen die worden geleverd. Nu moet de rol van Europa in het toezicht op de financiële markten worden versterkt. Wij moeten vast blijven houden aan de grondbeginselen en criteria van de Economische en Monetaire Unie.
Zita Pleštinská  
Op 1 januari 2009 werd de euro de officiële munt van Slowakije. Vanaf die dag stond het dubbele kruis op de drie heuvels van de Slowaakse vlag ook op de muntstukken van één en twee euro, en kwam zo in omloop in de hele eurozone.
Die dag was voor Slowakije een historisch moment, en als Slowaken zijn wij er bijzonder trots op dat ons land als eerste van alle landen van het voormalig Oostblok de euro heeft ingevoerd, in dit symbolische jaar van de tiende verjaardag van de eurozone.
Ik waardeer het feit dat de huidige Slowaakse regering de belofte van Mikulaš Dzurinda onderschreven heeft, wiens kabinet in het najaar van 2004 een plan heeft aangenomen om de koruna te vervangen door de Europese munt, die begin 2009 zou worden ingevoerd.
De vergaderzaal van het Europees Parlement lijkt me ook een heel geschikte plaats om het Slowaakse volk te bedanken, want het was het volk dat, als voornaamste betrokkene bij de ingrijpende maar ook noodzakelijke "Dzurinda”-hervormingen, heeft doorgezet en Slowakije geholpen heeft om een echt Europees land te worden.
Vanaf 1 januari 2009 zullen de mensen van Slowakije dankzij de euro elke dag weer verbonden zijn met de Europese Unie.
Welkom euro, koruna vaarwel!
Nicolae Vlad Popa  
De invoering van de Europese eenheidsmunt tien jaar geleden betekende het einde van een proces waarvan de gevolgen veel verder reiken dan de economische sector. Met de voltooiing van de laatste fase van de Economische en Monetaire Unie hebben de lidstaten zich verbonden tot het beschermen van de economische en politieke eenheid van de Europese Unie.
Daarom is het succes van de euro bepalend voor het welslagen van het proces dat moet leiden tot de totstandkoming van een entiteit die ten doel heeft de Europese waarden op internationaal niveau te bevorderen en de leidinggevende positie van de Europese Unie in de wereldeconomie en de internationale commerciële en financiële betrekkingen te consolideren.
Ik ben van oordeel dat de voordelen die verbonden zijn aan de invoering van de euro, namelijk de macro-economische stabiliteit, de significante beperking van de prijsschommelingen, de bevordering van de werkgelegenheid en de ondersteuning van de productiegroei, samen met de verhoogde weerstand tegen externe schokken, alle inspanningen van de nieuwe lidstaten, en met name van Roemenië, rechtvaardigen om zo spoedig mogelijk aan de convergentiecriteria te voldoen en toe te treden tot de eurozone.
Richard Seeber  
schriftelijk. - (DE) Sinds de invoering van de euro op 1 januari 1999 is de Europese munteenheid in veel opzichten een grote stabiliteitsfactor voor de economie van de EU gebleken. De gemeenschappelijke munt is in de eerste plaats een motor voor Europees 'verkeer'. Het wegvallen van wisselkoersen in de eurolanden is voor burgers een belangrijk, tastbaar voordeel en bevordert de mobiliteit van de bevolking binnen Europa.
Behalve deze duidelijke voordelen, bleek de euro ook een anker in de financiële crisis te zijn. Alleen een grote munteenheid, die door veel lidstaten en nationale economieën wordt gedragen, kan de dramatische gevolgen van de instorting van de economie opvangen. Dankzij de monetaire unie kunnen op internationaal niveau macro-economische hefbomen worden ingezet en kan actief op de financiële crisis worden gereageerd.
Ten slotte is de euro toch ook een symbool voor de Europese eenwording en de lange weg die Europeanen al samen hebben afgelegd. De monetaire unie is de logische laatste stap in de economische unie en moet ook verder de weg bereiden voor een diepgaande Europese integratie.
Iuliu Winkler  
Het is nu bijna een jaar geleden dat wij naar aanleiding van de tiende verjaardag van de oprichting van de Europese Centrale Bank (ECB) en de Economische en Monetaire Unie (EMU) onderstreepten dat "de EMU in haar tienjarige bestaan uitermate succesvolle resultaten heeft opgeleverd”.
Ik kan mij vinden in deze beoordeling omdat ik sterk geloof in het belang van een solidaire aanpak. De lidstaten moeten in hun gezamenlijke acties blijk geven van solidariteit om de gevolgen van de financiële crisis te bestrijden en de negatieve impact van de wereldwijde economische crisis tot een minimum te beperken. De Europese economische situatie is sinds de Tweede Wereldoorlog nog nooit zo slecht geweest als nu. Gezien het huidige klimaat moeten wij de tiende verjaardag van de invoering van de euro aangrijpen om opnieuw aandacht te besteden aan de grote Europese integratieprojecten.
De invoering van de Europese eenheidsmunt en de oprichting van de EMU berustten destijds op gezamenlijke beslissingen waarbij harmonisatie en solidariteit een grote rol speelden en de Europese waarden de toon aangaven. Dat is de houding die wij ook dit jaar moeten aannemen. Alleen op die manier kunnen wij de maatregelen ontwikkelen en op doeltreffende wijze ten uitvoer leggen die nodig zijn om de financiële crisis aan te pakken. Het is van essentieel belang dat het Europese concurrentievermogen in stand wordt gehouden in de eurozone en wordt aangescherpt in de lidstaten die zich op de toetreding tot de eurozone voorbereiden. Bovendien moeten wij de gemeenschappelijke economische belangen van de Europese Unie laten prevaleren boven de uiteenlopende belangen van de EMU-leden.
De Voorzitter
Aan de orde zijn de stemmingen.
(Uitslagen en nadere bijzonderheden betreffende de stemmingen: zie notulen)
