Προετοιμασίες για τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (24 Ιουνίου 2011) (συζήτηση)
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τις δηλώσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τις προετοιμασίες για τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης-24ης Ιουνίου 2011.
Enikő Győri
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Πρόεδρε της Επιτροπής, κυρίες και κύριοι βουλευτές, αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία που μου δίνεται για να απευθυνθώ στο Σώμα εξ ονόματος του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης στην Ολομέλεια.
Τον Ιανουάριο, δεσμευθήκαμε να ασκήσουμε την Προεδρία κατά τρόπο φιλικό προς το Κοινοβούλιο. Έχοντας επίγνωση των συνεπειών της Συνθήκης της Λισαβόνας, θεωρήσαμε δεδομένο ότι η στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα μέλη του ήταν επιβεβλημένη για την επιτυχία κάθε Προεδρίας στο μέλλον. Οι ευρωπαίοι πολίτες προσβλέπουν στην ΕΕ για αποτελέσματα, χωρίς να τους απασχολεί ιδιαίτερα η διάκριση μεταξύ Κοινοβουλίου, Επιτροπής και Συμβουλίου. Και επ' αυτού έχουν δίκιο. " ευθύνη την οποία έχουμε αναλάβει είναι κοινή και, επομένως, η επιτυχία ή αποτυχία μας είναι επίσης κοινή.
Το προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σηματοδοτεί τη λήξη της ουγγρικής Προεδρίας. Ως εκ τούτου, η σημερινή συζήτηση αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία να εκθέσουμε τα όσα έχουν επιτευχθεί σε μια σειρά από τομείς, σε στενή συνεργασία με το Κοινοβούλιο.
Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω από την οικονομική πολιτική. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα περατώσει το πρώτο ευρωπαϊκό εξάμηνο. Συγκεντρώνει σε έναν κύκλο πολιτικής τα δύο σκέλη της οικονομικής ανάκαμψης: τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα με βάση τη δημοσιονομική εξυγίανση, η οποία αντικατοπτρίζεται στα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό την ευφυή, βιώσιμη, χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς και ευνοϊκή για τη δημιουργία θέσεων εργασίας ανάπτυξη. Χάρη στην άριστη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, του Συμβουλίου και των κρατών μελών κατά τη διαχείριση των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων και των συναφών συστάσεων, το πρώτο ευρωπαϊκό εξάμηνο διήρκεσε ακριβώς έξι μήνες, ούτε μία ημέρα περισσότερο.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα κληθεί να υιοθετήσει τις συστάσεις ανά χώρα τις οποίες ενέκρινε το Συμβούλιο και οι οποίες πρέπει να συμπεριληφθούν στις εθνικές αποφάσεις όλων των κρατών μελών όσον αφορά τους προϋπολογισμούς και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις τους. Ακόμη και στις διαπραγματεύσεις του τριμερούς διαλόγου, συμπεριλάβαμε αναφορά στο ευρωπαϊκό εξάμηνο, προκειμένου να είναι δυνατή η πλήρης ενημέρωση του Κοινοβουλίου για τις εξελίξεις αυτές.
Όσον αφορά το "Σύμφωνο για το Ευρώ+", τα περισσότερα από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη έχουν παρουσιάσει δεσμεύσεις οι οποίες ισοδυναμούν συνολικά σε περισσότερα από εκατό διαφορετικά μέτρα. Οι εν λόγω δεσμεύσεις αποτελούν θετικό βήμα προόδου για την επίτευξη των στόχων του Συμφώνου και πρέπει πλέον να εφαρμοστούν σε εθνικό επίπεδο.
Ωστόσο, το επίπεδο φιλοδοξίας και ακρίβειας αυτών των αρχικών δεσμεύσεων είναι άνισο. Κατά την προετοιμασία των επόμενων δεσμεύσεών τους, τα κράτη μέλη θα διασφαλίσουν ευρύτερο πεδίο εφαρμογής, πιο συγκεκριμένη προσέγγιση και αυξημένο επίπεδο φιλοδοξίας.
Επιτρέψτε μου τώρα να στρέψω την προσοχή μου στις έξι νομοθετικές προτάσεις σχετικά με την οικονομική διακυβέρνηση, τη λεγόμενη "εξάδα" σύμφωνα με την κοινή μας ορολογία. Δεν θα υπεισέλθω σε λεπτομέρειες, καθώς αυτές περιλαμβάνονται στην ίδια την ημερήσια διάταξη της Ολομέλειας. Επιτρέψτε μου απλώς να σας υπενθυμίσω ότι η ουγγρική Προεδρία έλαβε εντολή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να επιδιώξει πολιτική συμφωνία με το Κοινοβούλιο μέχρι το τέλος του Ιουνίου. Μετά την υιοθέτηση μιας γενικής προσέγγισης από το Συμβούλιο τον Μάρτιο, στρωθήκαμε αμέσως στη δουλειά, διεξάγοντας εντατικές τριμερείς διαπραγματεύσεις με το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή.
Τα τρία θεσμικά όργανα έκαναν τεράστιο έργο. Στην αρχική θέση του Κοινοβουλίου κατατέθηκαν περί τις 2.000 τροπολογίες. Μέχρι στιγμής, έχουμε καταφέρει να ελαττώσουμε τα εκκρεμή ζητήματα σε ένα μόνον μείζον θέμα και κάποιες τεχνικές λεπτομέρειες. Είμαι πεπεισμένη ότι το τρέχον κείμενο είναι πιο ισχυρό και πιο ενδεδειγμένο για την πρόληψη μελλοντικών κρίσεων. Θα ενημερώσουμε δεόντως τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αναφερόμενοι έτσι στο Σώμα που μας ανέθεσε αυτήν την αποστολή.
Έχω συμμετάσχει προσωπικά σε συναρπαστικές συνομιλίες με πολλά μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Δράττομαι λοιπόν της ευκαιρίας για να σας ευχαριστήσω όλες και όλους θερμά γι' αυτήν την εμπειρία. Ως φιλική προς το Κοινοβούλιο Προεδρία, ελπίζουμε ότι τα αποτελέσματα που μας οδήγησαν στα πρόθυρα της επίτευξης συμφωνίας δεν θα μείνουν αναξιοποίητα. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και, το σημαντικότερο, οι ευρωπαίοι συμπολίτες μας, περιμένουν από εμάς να επιδείξουμε υπευθυνότητα και να λάβουμε αποφάσεις και μέτρα κατά του χρέους - του μείζονος προβλήματος των οικονομιών μας. Τέλος, γνωρίζουμε επίσης ότι και το θέμα της Ελλάδας θα συμπεριληφθεί στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Επιτρέψτε μου τώρα να αναφερθώ στην πτυχή της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ασχοληθεί με στρατηγικά ζητήματα τα οποία άπτονται του ασύλου, της μετανάστευσης και του Σένγκεν, χρησιμοποιώντας ως βάση τα συμπεράσματα που υιοθετήθηκαν από το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 9ης Ιουνίου 2011.
Υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συζητήσει τις προτεινόμενες ιδέες και θα παράσχει περισσότερη πολιτική καθοδήγηση και συνεργασία στη ζώνη Σένγκεν. Θα συζητήσει επίσης τις ιδέες που αφορούν έναν ενδεχόμενο μηχανισμό διασφάλισης. Επιτρέψτε μου, όμως, να τονίσω ότι η καλή λειτουργία του συστήματος Σένγκεν προϋποθέτει οπωσδήποτε την πλήρη εφαρμογή των κανόνων από τα κράτη μέλη, ενισχύοντας έτσι την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ τους. Προϋποθέτει επίσης ένα αποτελεσματικό και ενημερωμένο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Επιτρέψτε μου να θίξω το θέμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων. Ανήκει σε διαφορετικό κεφάλαιο του κοινοτικού κεκτημένου από ό,τι το Σένγκεν, τα θέματα όμως είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Και τα δύο αφορούν τα πλέον ορατά και δημοφιλή επιτεύγματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Τα κράτη μέλη έχουν επίγνωση του γεγονότος αυτού και σκοπεύουν αναντίρρητα να τα διαφυλάξουν. " λογική στην οποία στηρίζεται το σύστημα Σένγκεν παραμένει αμετάβλητη: η όλο και αποτελεσματικότερη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων αποτελεί προϋπόθεση για τις μετακινήσεις χωρίς συνοριακούς ελέγχους εντός της ζώνης Σένγκεν.
Όπως γνωρίζετε, έχουν διεξαχθεί εντατικές διαπραγματεύσεις σχετικά με τον τροποποιημένο κανονισμό του Frontex. Το Frontex αποτελεί ένα κατ' εξοχήν ευρωπαϊκό μέσο, το οποίο είναι αναγκαίο για τον έλεγχο των εξωτερικών μας συνόρων. " Προεδρία επικροτεί τη θετική έκβαση της πιο πρόσφατης συνεδρίασης στο πλαίσιο του τριμερούς διαλόγου. Τα κράτη μέλη συζητούν τα αποτελέσματα σήμερα το απόγευμα και αισιοδοξούμε ότι θα καταστεί δυνατή η έγκαιρη επίτευξη συμφωνίας πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Ως προς το θέμα της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου: οι πρόσφατες εξελίξεις ασκούν ιδιαίτερες πιέσεις στον συγκεκριμένο τομέα. Απαιτούνται ασφαλείς και αποτελεσματικές διαδικασίες ασύλου υπέρ των ατόμων που χρήζουν προστασίας. Συνεπώς, είναι ζωτικής σημασίας να ολοκληρωθεί το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου έως το 2012 - ένα σύστημα που θα βασίζεται σε υψηλές προδιαγραφές προστασίας σε συνδυασμό με δίκαιες και αποτελεσματικές διαδικασίες οι οποίες θα αποτρέπουν τις καταχρήσεις και θα επιτρέπουν την ταχεία εξέταση των αιτήσεων ασύλου, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανεξετάσει επίσης την πρόοδο όσον αφορά την προετοιμασία σχεδίων ανάπτυξης ικανοτήτων για τη διαχείριση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ρευμάτων. Στόχος πρέπει να είναι η αντιμετώπιση των θεμελιωδών αιτίων της παράνομης μετανάστευσης. Προς τον σκοπό αυτόν, θα αναπτυχθούν εταιρικές σχέσεις με νότιες γειτονικές χώρες. Ως πρώτο βήμα, θα καθιερωθεί ένας ευρείας κλίμακας διαρθρωμένος διάλογος με αυτές τις χώρες για θέματα μετανάστευσης, κινητικότητας και ασφάλειας, με στόχο την εξασφάλιση απτών οφελών για τις ίδιες αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επιτρέψτε μου τώρα να πω λίγα λόγια για την Κροατία. " ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Κροατία περιλαμβανόταν μεταξύ των κορυφαίων προτεραιοτήτων της Προεδρίας μας. Χάρη στις τεράστιες προσπάθειες τις οποίες κατέβαλαν η Κροατία, η Επιτροπή και η Προεδρία με την απαραίτητη υποστήριξη του Σώματος -για την οποία του αξίζουν εύσημα- το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ζητήσει την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Κροατία έως το τέλος του Ιουνίου του 2011. " δε υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης προβλέπεται να πραγματοποιηθεί πριν από το τέλος του έτους.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν μια νέα δυναμική στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο θέμα στη συνεδρίασή του τον Δεκέμβριο του 2011. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να επικροτήσει τη σύλληψη του στρατηγού Mladić και τη μεταφορά του στη Χάγη. " Σερβία έκανε ένα τεράστιο βήμα προόδου στην πορεία ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όσον αφορά στις νότιες γειτονικές χώρες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να εγκρίνει τη νέα προσέγγιση ως προς τις σχέσεις με τους γείτονες της ΕΕ, η οποία συμφωνήθηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Δευτέρας. Λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές εξελίξεις σε περιοχές της νότιας γειτονίας της Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται επίσης να εγκρίνει δήλωση σχετικά με τα πρόσφατα γεγονότα στην περιοχή.
Μεταξύ άλλων θεμάτων, επιτρέψτε μου να σας ενημερώσω ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να διορίσει τον Mario Draghi ως επόμενο διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, διαδικασία η οποία περιλαμβάνει τη διεξαγωγή ψηφοφορίας στο Σώμα.
Τελευταίο αλλά όχι έσχατο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενδέχεται να εγκρίνει τη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή του Δούναβη και το πλαίσιο της ΕΕ για εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά, υλοποιώντας έτσι δύο ακόμη προτεραιότητες της ουγγρικής Προεδρίας.
" στρατηγική του Δούναβη έχει σχεδιαστεί με σκοπό την αύξηση των ευκαιριών για μια ολόκληρη περιοχή, η οποία εκτείνεται σε διαφορετικά μεταξύ τους κράτη μέλη και τρίτες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων - εθνών, λαών και κοινοτήτων. Με την εφαρμογή του πλαισίου της ΕΕ για εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά, θα αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που μαστίζουν τον λαό των Ρομά για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα μετατρέψουμε τα προβλήματα αυτά σε ευκαιρία για όλους μας.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γι' αυτήν την εξαιρετική έκθεση -την έκθεση Járóka- καθώς και για την αντίστοιχη απόφαση, η οποία αποτέλεσε εξαιρετική βάση για το έργο μας στους κόλπους του Συμβουλίου. " Ευρώπη θα δείξει έτσι ότι, όπως είπε και ο πρωθυπουργός Orban, "έχει και καρδιά· όχι μόνον εγκέφαλο".
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Πρόεδρε της Επιτροπής, κυρίες και κύριοι βουλευτές, η ουγγρική Προεδρία επέλεξε ως σύνθημά της τη φράση "Ισχυρή Ευρώπη". Επιτρέψτε μου να εκφράσω την ελπίδα ότι θα συμφωνήσετε με την απόφανση του Προέδρου Buzek, ο οποίος δήλωσε πρόσφατα ότι "μετά την ουγγρική Προεδρία, η Ευρώπη θα είναι ισχυρότερη και καλύτερη".
Σας ευχαριστώ και πάλι, από τα βάθη της καρδιάς μου, για τη συνεργασία σας τους τελευταίους έξι μήνες.
José Manuel Barroso
Κύριε Πρόεδρε, η ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αυτής της εβδομάδας είναι πολύ ουσιαστική. " υπουργός κ. Győri παρουσίασε την εν λόγω ημερήσια διάταξη σε γενικές γραμμές, εξ ονόματος της ουγγρικής Προεδρίας του Συμβουλίου. Επί τη ευκαιρία, θέλω να την ευχαριστήσω για την προσήλωση που επέδειξε κατά τη διάρκεια αυτών των έξι μηνών.
Επιτρέψτε μου να επικεντρώσω την προσοχή μου σε ορισμένα επιμέρους ζητήματα: Έχω απευθύνει επιστολή στα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στην οποία περιγράφω τις θέσεις της Επιτροπής σχετικά με τα σημαντικότερα, κατά τη γνώμη μου, θέματα της ημερήσιας διάταξης, και θέλω να μοιραστώ μαζί σας τις θέσεις μας αυτές. Στο τέλος θα προβώ και σε ορισμένα σχόλια σχετικά με το θέμα της Ελλάδας.
Αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα λάβει πολύ σημαντικά μέτρα για τη διασφάλιση της μεγαλύτερης συνεκτικότητας και αποτελεσματικότητας των διαδικασιών διαμόρφωσης των οικονομικών πολιτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πρώτον, έχουμε τη δέσμη μέτρων για την οικονομική διακυβέρνηση. Ευχαριστώ ειλικρινώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις εξαιρετικά επίπονες προσπάθειες και την προσήλωση που επέδειξε με στόχο τη διατήρηση υψηλού επιπέδου φιλοδοξίας ως προς το θέμα αυτό. Αργότερα το απόγευμα, ο Επίτροπος Rehn, εξ ονόματος της Επιτροπής, θα εκθέσει λεπτομερώς τις θέσεις μας σχετικά με αυτά τα εξαιρετικά σημαντικά θέματα. Τώρα αναμένω από το Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη να καταλήξουν σε συμφωνία, διότι η υιοθέτηση της δέσμης μέτρων για την οικονομική διακυβέρνηση έχει θεμελιώδη σημασία προκειμένου να αντιμετωπίσουμε την κρίση με ολοκληρωμένο τρόπο.
" επίτευξη συμφωνίας επί της εν λόγω δέσμης μέτρων είναι ζωτικής σημασίας. Θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να εξηγήσουμε στους πολίτες μας γιατί δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε επί των θεμελιωδών πυλώνων των μέτρων μας για την υπέρβαση αυτής της κρίσης, ενώ προσπαθούμε να αντεπεξέλθουμε σε προκλήσεις της σημερινής κλίμακας. Εκτιμώ ότι η συμφωνία επί της συγκεκριμένης δέσμης μέτρων θα ενισχύσει τους μηχανισμούς οικονομικής εποπτείας μας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θα προσφέρει στην Ευρωπαϊκή Ένωση πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες αποτροπής των τάσεων συσσώρευσης μη βιώσιμου δημοσίου χρέους και ελλειμμάτων, καθώς και εμφάνισης επιζήμιων μακροοικονομικών ανισορροπιών. Αν και η πρόληψη είναι προτιμότερη από τη θεραπεία, θα έχουμε επίσης μεγαλύτερες δυνατότητες ανάληψης δράσης για τη διόρθωση τέτοιων καταστάσεων εάν, παρά τις προσπάθειές μας, προκύψουν.
Δεύτερον, προσδοκώ από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να εγκρίνουν τις συστάσεις ανά χώρα τις οποίες παρουσίασε η Επιτροπή στις 7 Ιουνίου. Όπως γνωρίζετε, είναι η πρώτη φορά που αναλαμβάνουμε ένα τέτοιο συλλογικό εγχείρημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι συστάσεις βασίζονται σε εκτενή ανάλυση από την Επιτροπή των σχεδίων των κρατών μελών υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, σε συνδυασμό με εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών. Είναι εστιασμένες, μετρήσιμες και προσαρμοσμένες στις πιο πιεστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει κάθε χώρα ξεχωριστά. Φυσικά, οι συζητήσεις μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών σχετικά με τις συστάσεις αυτές υπήρξαν ενίοτε πολύ έντονες, χαίρομαι όμως διότι στο τελικό αποτέλεσμα έχει διατηρηθεί υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας.
Δεν είναι δυνατόν αφενός μεν να καρπωνόμαστε τα οφέλη της ενιαίας αγοράς, αφετέρου δε να αγνοούμε την απερίσκεπτη χάραξη των οικονομικών πολιτικών. Δεν έχει κανένα νόημα να συνυπογράφουμε μια εντελώς νέα δέσμη μέτρων οικονομικής διακυβέρνησης όταν, την ίδια εβδομάδα, εμφανίζονται κράτη μέλη τα οποία αμφισβητούν τη μεθοδολογία και τις ανεξάρτητες συστάσεις της Επιτροπής όσον αφορά την εφαρμογή σε συγκεκριμένες χώρες. Αυτός ο νέος τρόπος χάραξης πολιτικής αποτελεί επίσης ισχυρή έκκληση για συλλογική ευθύνη, διότι ο οικονομικός χώρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπερβαίνει κατά πολύ το άθροισμα των επιμέρους οικονομιών μας.
Τρίτον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να εγκρίνει την απαιτούμενη τροποποίηση της Συνθήκης προκειμένου να καταστεί δυνατή η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας το 2013, μέσω του οποίου θα μπορεί να χορηγείται βοήθεια -με βάση αυστηρά κριτήρια και όρους- σε κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
Ο ΕΜΣ, σε συνδυασμό με αύξηση της πραγματικής δανειοδοτικής ικανότητας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (EFSF), αποτελεί σαφή απόδειξη της προσήλωσής μας στη διαφύλαξη της σταθερότητας της ζώνης του ευρώ με βάση υγιή και βιώσιμα δημόσια οικονομικά.
Θα θυμάστε ίσως ότι, τον Ιανουάριο, όταν η Επιτροπή παρουσίασε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, ένα πολύ σημαντικό θέμα ήταν η ανάγκη ενίσχυσης της πραγματικής δανειοδοτικής ικανότητας του EFSF. Τότε, μας ασκήθηκε πολύ οξεία κριτική, όμως τώρα οι κυβερνήσεις της Ευρώπης αποφάσισαν -ομοφώνως- να αυξήσουν την πραγματική δανειοδοτική του ικανότητα. Αναρωτιέμαι αν θα ήταν πιο σκόπιμο να είχε εγκριθεί αυτή η απόφαση λίγους μήνες νωρίτερα.
Δέσμη μέτρων για την οικονομική διακυβέρνηση, συστάσεις ανά χώρα και μηχανισμοί σταθερότητας: αυτά είναι τα μέσα που θα επιτρέψουν στην Ευρώπη να αντλήσει ουσιαστικά διδάγματα από την κρίση και να λάβει τα αντίστοιχα μέτρα. " Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διατηρηθεί το ίδιο επίπεδο σταθερής αποφασιστικότητας σε όλα τα θέματα που θα συζητηθούν.
Για να αντιμετωπιστεί η οικονομική κρίση, πρέπει να συμβάλουν όλοι οι επιμέρους τομείς, κυρίως δε ο χρηματοπιστωτικός τομέας. Έχω υποσχεθεί στο Κοινοβούλιο ότι η Επιτροπή θα υποβάλει επίσημη νομοθετική πρόταση για την επιβολή χρηματοπιστωτικού φόρου.
" πρόταση θα έχει τρεις στόχους. Πρώτον, να αποφευχθεί ο κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, καθώς εφαρμόζονται όλο και περισσότερα ασυντόνιστα εθνικά φορολογικά μέτρα. Δεύτερον, ο εν λόγω χρηματοπιστωτικός φόρος αποσκοπεί επίσης στη θέσπιση κατάλληλων αντικινήτρων έναντι υπερβολικά ριψοκίνδυνων ή καθαρά κερδοσκοπικών συναλλαγών. Τρίτον, επιδιώκεται να διασφαλιστεί η δίκαιη και ουσιαστική συνεισφορά του χρηματοπιστωτικού συστήματος στον επιμερισμό του κόστους της πρόσφατης κρίσης, καθώς και να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες για υπερβολικά κέρδη.
Τα πολύ υψηλά πριμ που εξακολουθούν να καταβάλλονται σε τραπεζίτες -οι οποίοι μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις διασώθηκαν χάρη στα τεράστια ποσά που τους διατέθηκαν με χρήματα των φορολογουμένων- καταδεικνύουν την ύπαρξη υπέρμετρων κερδών στον τραπεζικό τομέα, καθώς και το γεγονός ότι ο τραπεζικός τομέας πρέπει να συνεισφέρει εξίσου στο κοινό καλό.
(Χειροκροτήματα)
Το δεύτερο μείζον ζήτημα που θα απασχολήσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι η μετανάστευση. Το θέμα της μετανάστευσης έχει έρθει στο προσκήνιο τους τελευταίους μήνες, κυρίως υπό την πίεση των πρόσφατων γεγονότων στη Νότια Μεσόγειο.
Μίλησα στο Κοινοβούλιο τον Μάιο σχετικά με τη δέσμη μέτρων της Επιτροπής για τη μετανάστευση, η οποία θέτει πρόσφατες και μελλοντικές πρωτοβουλίες πολιτικής σε ένα πλαίσιο το οποίο επιτρέπει στην ΕΕ και στα κράτη μέλη της να διαχειρίζονται το άσυλο, τη μετανάστευση και την κινητικότητα των υπηκόων τρίτων χωρών σε ένα ασφαλές περιβάλλον.
" μετανάστευση -οφείλουμε να το παραδεχτούμε- είναι ιδιαίτερα φορτισμένο θέμα. Επιτρέψτε μου, όμως, να δηλώσω σαφώς ότι η Επιτροπή δεν θα ανεχθεί καμία απόπειρα υπονόμευσης των αρχών του συστήματος Σένγκεν. Μάλιστα, εκτιμώ ότι θα συμβεί το ακριβώς αντίθετο, ότι δηλαδή θα ενισχυθεί η ευρωπαϊκή προσέγγιση των θεμάτων της μετανάστευσης και της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων.
" Επιτροπή πρότεινε την ενίσχυση της διακυβέρνησης της ζώνης Σένγκεν, ενισχύοντας έτσι την εμπιστοσύνη των κρατών μελών στην αποτελεσματική διαχείριση των εξωτερικών συνόρων μας.
Αυτό θα επιτευχθεί τόσο με την ενίσχυση του οργανισμού διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων Frontex όσο και μέσω ενός μηχανισμού αξιολόγησης, ο οποίος θα επιτρέπει στις εθνικές υπηρεσίες διαχείρισης των συνόρων να συνεργάζονται μεταξύ τους για την αξιολόγηση των απειλών. Διερευνούμε επίσης τις δυνατότητες εφαρμογής ενός συστήματος διασφάλισης, το οποίο θα καθιστά δυνατή την έκδοση αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων σε περίπτωση που τα εξωτερικά μας σύνορα δεχτούν εξαιρετικές πιέσεις ή μη συμμόρφωσης κρατών μελών με τις υποχρεώσεις τους για τον έλεγχο των συνόρων τους. Οι αποφάσεις όσον αφορά τον βέλτιστο τρόπο χειρισμού τέτοιων καταστάσεων πρέπει να λαμβάνονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποφεύγοντας τη μονομερή δράση των κρατών μελών. Ως λύση εσχάτης ανάγκης, και αν η κρισιμότητα της κατάστασης το δικαιολογεί, οι αποφάσεις αυτές θα μπορούσαν να προβλέπουν την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, αλλά πάντα εντός του κοινοτικού πλαισίου.
Αυτό δεν συνεπάγεται απεμπόληση της κατάργησης των εσωτερικών συνόρων. Είναι ένας τρόπος ενίσχυσης της ευρωπαϊκής διάστασης του συστήματος, έτσι ώστε τα επιμέρους κράτη μέλη να μην αισθάνονται υποχρεωμένα να ενεργούν μονομερώς. Θα επιδιώξω να διασφαλιστεί η σαφής υποστήριξη αυτής της προσέγγισης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έτσι ώστε να οριστικοποιηθούν οι λεπτομερείς προτάσεις της Επιτροπής και να έχουν πιθανότητες επιτυχίας.
" δέσμη μέτρων για τη μετανάστευση συμπληρώνεται από προτάσεις για ένα κοινό, αποτελεσματικό και υπέρ της προστασίας σύστημα ασύλου το οποίο θα εγγυάται την ίση μεταχείριση των αιτούντων άσυλο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είμαι πεπεισμένος ότι το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα υιοθετήσουν τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην αναθεωρημένη δέσμη της Επιτροπής σχετικά με τα ελάχιστα πρότυπα όσον αφορά την υποδοχή των αιτούντων άσυλο και το καθεστώς του πρόσφυγα. Θα καλέσω το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να υποστηρίξει την οριστικοποίηση του συνόλου της δέσμης μέτρων για το άσυλο το ταχύτερο δυνατόν εντός της συμφωνηθείσας προθεσμίας.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζήτησε επίσης την κατάσταση στη γειτονιά μας, ιδίως την υλοποίηση της εταιρικής σχέσης με τις χώρες της Νότιας Μεσογείου για τη δημοκρατία και την κοινή ευημερία. " εν λόγω εταιρική σχέση είναι εξαιρετικά σημαντική για τους άραβες εταίρους μας, οι οποίοι προσβλέπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την υποστήριξη της δημοκρατικής μετάβασης στη Νότια Μεσόγειο. Δεν πρέπει να τους απογοητεύσουμε.
Ένα άλλο θέμα που θα απασχολήσει την ημερήσια διάταξη του επικείμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι η σύσταση της Επιτροπής υπέρ της προσχώρησης της Κροατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως το 28ο κράτος μέλος της, κάτι που ελπίζουμε ότι θα επιτευχθεί έως την 1η Ιουλίου 2013. Έχουμε ακόμη πολλή δουλειά μπροστά μας, ευελπιστώ όμως ότι στο τέλος του μήνα θα μπορέσουμε να υπογράψουμε τα εναπομείναντα κεφάλαια στο πλαίσιο της διάσκεψης προσχώρησης.
Τέλος, λίγα λόγια σχετικά με την Ελλάδα, καθώς ευελπιστώ ότι θα δοθεί επίσης στα κράτη μέλη η ευκαιρία να συζητήσουν στο ανώτατο επίπεδο αυτήν την κατάσταση, η οποία είναι σημαντική όχι μόνον για ένα κράτος μέλος της Ένωσής μας, αλλά, πιστεύω, και για τη σταθερότητα της ζώνης του ευρώ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της. Το θέμα της Ελλάδα εγείρει πολύ σημαντικά ζητήματα, όχι μόνον όσον αφορά στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά και σε σχέση με την πολιτική βούληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και την προσήλωσή της σε κοινωνικούς στόχους.
" χθεσινή ψηφοφορία στη Βουλή των Ελλήνων επιτρέπει στην κυβέρνηση να προωθήσει τη συναίνεση υπέρ της στήριξης της δέσμης μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ, όσον αφορά τα φορολογικά μέτρα, τις ιδιωτικοποιήσεις καθώς και τις μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για την επάνοδο της Ελλάδας σε τροχιά ανάπτυξης. Διότι -επ' αυτού πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς- δεν υπάρχει εναλλακτική λύση αντί αυτού του σχεδίου. Το μόνο που μένει, λοιπόν, είναι να το εφαρμόσουμε στην πράξη.
Γνωρίζω ότι πολλοί άνθρωποι στην Ελλάδα βιώνουν μια περίοδο μεγάλων δυσχερειών και αβεβαιότητας. Το μήνυμά μου προς τον ελληνικό λαό είναι ότι, αν η κυβέρνηση λάβει τα αναγκαία μέτρα, η Ευρώπη θα ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Αν η Ελλάδα αποδείξει ότι είναι ειλικρινώς προσηλωμένη στον στόχο της υλοποίησης της δέσμης μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ, θα συνοδεύσουμε την Ελλάδα στην πορεία επανόδου της σε τροχιά ανάπτυξης. " δημοσιονομική εξυγίανση είναι απολύτως αναγκαία, αλλά ο στόχος είναι η ανάπτυξη.
Δεν πρέπει να σε καμία περίπτωση να λησμονούμε ότι έστω και ένα ευρώ που δαπανάται σε επιτόκια για την αποπληρωμή του χρέους είναι ένα ευρώ το οποίο δεν δαπανάται υπέρ του λαού της Ελλάδας· γι' αυτό έχει κρίσιμη σημασία να μειωθεί το χρέος και να περιοριστεί το έλλειμμα, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία, με σκοπό την προώθηση της ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, είναι εξαιρετικά σημαντικό να κατανοήσει ο ελληνικός λαός ότι, υπό το πρίσμα αυτών των τόσο δύσκολων συνθηκών, είναι επιβεβλημένη η εθνική συναίνεση: η εθνική συναίνεση και όχι η κοντόφθαλμη κομματική πολιτική. Απαιτείται εθνική συναίνεση στην Ελλάδα, έτσι ώστε η χώρα αυτή να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εταίρων και των αγορών σε σχέση με τις πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται.
(Χειροκροτήματα)
Το βράδυ της Δευτέρας συναντήθηκα με τον πρωθυπουργό Παπανδρέου, και συζητήσαμε επίσης σχετικά με την πιο στρατηγική χρήση των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων μας. " Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει πρόσβαση σε σημαντικά ποσά από τα ευρωπαϊκά κονδύλια που διατίθενται για την πολιτική συνοχής. Εκτιμώ ότι πρέπει να αυξήσουμε τον ρυθμό απορρόφησής τους και να επιταχύνουμε την αποδέσμευση αυτών των κονδυλίων, προκειμένου να συμβάλουμε ουσιαστικά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης.
Αυτό θα επιτευχθεί στο πλαίσιο των υφιστάμενων πόρων. Θα είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας εστιασμένο στην ανάπτυξη και την απασχόληση, αλλά με επείγοντα χαρακτήρα, διότι -το επαναλαμβάνω- η Ελλάδα βιώνει μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Θα θίξω αυτά τα θέματα και ενώπιον του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου: τα μέτρα, δηλαδή, τα οποία μπορούμε να λάβουμε σε συνεργασία με την Ελλάδα. Ως Επιτροπή, μπορούμε να εφαρμόσουμε ένα τέτοιο πρόγραμμα, στο πλαίσιο διμερούς συνεργασίας με την κυβέρνηση, όμως πιστεύω ότι είναι αναγκαίο να καταβληθούν προσπάθειες από όλους όσοι μπορούν να συνεισφέρουν, ιδίως όσον αφορά την παροχή τεχνικής βοήθειας από διάφορα κράτη μέλη.
" ελληνική κυβέρνηση είναι πρόθυμη να συμπράξει με την Επιτροπή στην προώθηση αυτής της προσέγγισης. Εκτιμώ ότι πρέπει επίσης να είμαστε έτοιμοι να αντιδράσουμε με πολύ θετικό τρόπο, πάντα με βάση αυστηρές προϋποθέσεις όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις που επιβάλλεται να εφαρμοστούν στη χώρα αυτή.
" εφαρμογή των σχεδίων μεταρρύθμισης της Ελλάδας προϋποθέτει την καταβολή εξαιρετικών προσπαθειών από τον ελληνικό λαό. " Επιτροπή προτείνει τώρα μια εξαιρετική λύση, η οποία θα μεταφέρει στον ελληνικό λαό το μήνυμα ότι υπάρχει ελπίδα. Κάνει θυσίες, και γνωρίζουμε ότι κάνει θυσίες, όμως στο τέρμα αυτού του δρόμου υπάρχει ελπίδα, και οι λύσεις προσφέρουν απτά αποτελέσματα. Πραγματοποιούνται σημαντικές περικοπές, όμως αυτές οι περικοπές είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη. " ανάπτυξη είναι η λύση, και θα συνεργαστούμε με τις ελληνικές αρχές και τον ελληνικό λαό για την επίτευξη του στόχου αυτού.
Joseph Daul
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Πρόεδρε της Επιτροπής, κυρία Προεδρεύουσα του Συμβουλίου, υπουργέ Győri, θέλω καταρχάς να σας απευθύνω λίγα λόγια αναγνώρισης του έργου που επιτελέσατε και ειδικότερα της μεθοδικής προσέγγισης που υιοθετήσατε και των ωρών που αφιερώσατε σε αυτό το έργο, ιδίως κατά τη συνεργασία σας με το Κοινοβούλιο. Νομίζω ότι αυτό αξίζει να αναφερθεί· γι' αυτό, για μια ακόμη φορά, σας ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα)
Την χειροκροτείτε, όμως τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά: την εκπαιδεύσαμε σωστά στους κόλπους της Ομάδας μας. Επομένως, γνωρίζει ποιος είναι ο ρόλος του Κοινοβουλίου.
Σπανίως σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου διεξάγεται σε τόσο δύσκολες και τεταμένες συνθήκες. Σπανίως τρέφουν τόσο μεγάλες προσδοκίες οι πολίτες των χωρών μας - προσδοκίες για γενναίες και ενωμένες αποφάσεις από τους ηγέτες τους για το φλέγον θέμα του ευρώ και της κρίσης χρέους, καθώς και όσον αφορά την οικονομική διακυβέρνηση. Σε πολλές χώρες, κυρίως δε στην Ελλάδα, οι συμπολίτες μας αισθάνονται σύγχυση, αμηχανία και βαθιά ανησυχία για το μέλλον το δικό τους και των παιδιών τους. Θέλω να αξιοποιήσω αυτήν την ευκαιρία για να στείλω τρία μηνύματα στους έλληνες φίλους μας.
Πρώτον, η Ευρώπη στέκεται αλληλέγγυα στο πλευρό τους, και εμείς οι Ευρωπαίοι κάνουμε τα πάντα στα όρια των δυνατοτήτων μας για να τους βγάλουμε από μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, σε πνεύμα αλληλεγγύης και υπευθυνότητας - και τονίζω τη λέξη υπευθυνότητα.
Δεύτερον, η κατάσταση την οποία αντιμετωπίζουν -και, βεβαίως, παρόμοιες καταστάσεις ανακύπτουν και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης- είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι επί σειρά πολλών ετών ζούσαν πέρα από τις δυνατότητές τους. Αυτό πρέπει να ειπωθεί, και απευθύνω έκκληση σε όλους τους Ευρωπαίους να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα κατάματα.
Το τρίτο μήνυμά μου απορρέει από τα δύο πρώτα: η Ευρώπη μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα, ή οποιαδήποτε άλλη χώρα αντιμετωπίζει δυσκολίες, μόνον εάν κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να εξυγιάνει την οικονομική και δημοσιονομική της κατάσταση σε μακροπρόθεσμη βάση. Αυτό θα απαιτήσει θυσίες, αλλά θα οδηγήσει εν τέλει σε θετικές για τη χώρα αλλαγές. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει επίσης να λεχθεί και δεν μπορώ στην προκειμένη περίπτωση παρά να αναφέρω το παράδειγμα της Λετονίας: πριν από λίγα χρόνια, βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και, χάρη σε μια γενναία πολιτική ανάκαμψης υπό την ηγεσία του Valdis Dombrovskis, ο οποίος εκλέχθηκε δύο φορές στο αξίωμα του πρωθυπουργού, επέστρεψε σε συνθήκες ισορροπίας.
Δύο διαφορετικές στάσεις μπορούν να υιοθετηθούν απέναντι στη σημερινή κατάσταση: είτε αρκείται κανείς στο να διαδηλώνει στους δρόμους και να απεργεί -αυτό είναι μέρος του συνδικαλιστικού κινήματος (υπήρξα και εγώ συνδικαλιστής)- είτε, αφού εκφράσει την ανησυχία του, στρώνεται στη δουλειά για να διορθώσει την κατάσταση με βάση μια δίκαιη πολιτική.
" πολιτική μου ομάδα, κυρίες και κύριοι, απευθύνει έκκληση υπέρ της αφύπνισης. Απευθύνει έκκληση σε όλες τις χώρες μας να αφυπνιστούν και να συνειδητοποιήσουν το γεγονός ότι οι αλλαγές είναι τόσο αναγκαίες όσο και επωφελείς. Θα μπορέσουμε να εξέλθουμε από την κρίση όχι καταγγέλλοντας αποδιοπομπαίους τράγους (την Ευρώπη, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και άλλους), αλλά μόνον εάν σηκώσουμε τα μανίκια και στρωθούμε στη δουλειά - και χρησιμοποιώ πληθυντικό αριθμό αναφερόμενος όχι μόνον στην πολιτική τάξη, αλλά και στο σύνολο των 500 εκατομμυρίων ευρωπαίων πολιτών.
Επανέρχομαι λοιπόν στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, από το οποίο αναμένουμε την επιβεβαίωση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Εντούτοις, πέρα από την τρέχουσα κρίση και προκειμένου να επιτευχθεί βιώσιμη ανάκαμψη, προσδοκούμε επίσης εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις ως προς την οικονομική διακυβέρνηση, διότι, ενώ έχουμε ολοκληρώσει τη νομισματική πτυχή της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, με το ευρώ, η οικονομική πτυχή είναι ανεπαρκής, και σήμερα πληρώνουμε υψηλό τίμημα γι' αυτήν την επιλογή. " Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) ζητεί την εφαρμογή της κοινοτικής μεθόδου για τη διαπραγμάτευση της νομοθετικής δέσμης, μόνο και μόνο για να μην δοθεί στα κράτη μέλη μας η ευκαιρία να αποφύγουν με εύκολο τρόπο την εκπλήρωση των δεσμεύσεών τους, όπως έχουν πράξει στο παρελθόν. Όταν το Συμβούλιο, μαζί με το Κοινοβούλιο, αποφασίζει κανόνες λειτουργίας του οικονομικού μας συστήματος τους οποίους οφείλουν να τηρούν τα 27 κράτη μέλη, δεν το κάνει με σκοπό να μπορούν οι κανόνες αυτοί να καταργηθούν με την πρώτη ευκαιρία. Θέλουμε απλώς εγγυήσεις ότι θα εφαρμοστούν. Αν μπορούμε να αντλήσουμε οποιοδήποτε δίδαγμα από την κρίση την οποία διερχόμαστε, αυτό είναι η ανάγκη να διδασκόμαστε από το παρελθόν. Καλώ όλες και όλους όσοι παρίστανται σε τούτη την αίθουσα να αναγνωρίσουμε το γεγονός αυτό.
Θα ολοκληρώσω αυτήν την παρέμβαση με μια θετική νότα, επιδοκιμάζοντας την αναμενόμενη απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με την επικείμενη προσχώρηση της Κροατίας, η οποία σε λίγους μήνες θα γίνει το 28ο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. " απόφαση αυτή θα ανταμείψει τις τεράστιες προσπάθειες τις οποίες έχουν καταβάλει ο λαός και η κυβέρνηση της Κροατίας, των οποίων το σθένος και την προσήλωση στο κοινό καλό επιθυμώ να εξάρω. " συγκεκριμένη προσχώρηση αποτελεί σημαντικό και θετικό μήνυμα προς τους Ευρωπαίους, οι οποίοι σήμερα κατατρύχονται από αμφιβολίες. Ωστόσο, οι αξίες τις οποίες ενσαρκώνει η Ευρώπη -αλληλεγγύη, ανεκτικότητα, ανοικτό πνεύμα προς τη διαφορετικότητα, σεβασμός των μειονοτήτων, σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας- δεν ήταν ποτέ αξιότερες υποστήριξης από ό,τι στη σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης, κατά την οποία οι ισορροπίες ισχύος πολύ συχνά λαμβάνουν προτεραιότητα έναντι οιουδήποτε άλλου μελήματος. Είμαι βέβαιος ότι, αν το επιθυμούν οι λαοί της Ευρώπης, και αν η Ένωση ξεπεράσει τον διχασμό και τον λαϊκισμό, θα εξέλθει ισχυρότερη από τις δυσκολίες τις οποίες βιώνουμε. Ευελπιστώ ότι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα προωθήσουν αυτό το όραμα τοποθετώντας όλα τα υπόλοιπα σε δεύτερη μοίρα.
Martin Schulz
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, σπανίως έχει βρεθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη θέση να προετοιμάζεται για σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά τη διάρκεια χειρότερης κρίσης. Θεωρώ ότι δεν πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες. Αυτή η σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα είναι ιστορική, διότι θα αποφασίσει για το μέλλον αυτής της Ένωσης.
Διάβασα μια ενδιαφέρουσα φράση σε μια γερμανική εφημερίδα αυτήν την εβδομάδα. Οι αγορές -γράφει η γερμανική εφημερίδα- δυσπιστούν έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης διότι δεν εμπιστεύονται πλέον την ικανότητά της να βρει λύσεις στα προβλήματα. Ο λαός της Ευρώπης, οι πολίτες, δυσπιστούν έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης διότι δεν εμπιστεύονται πλέον την ικανότητα των κυβερνήσεών τους να βρουν λύσεις στα προβλήματά τους. Βρισκόμαστε στο μέσο μιας σοβαρής κρίσης. Διανύουμε μια κρίση εμπιστοσύνης στο ευρωπαϊκό εγχείρημα. Όλοι αντιμετωπίζουμε την κρίση που μας αξίζει. Τα προβλήματά μας είναι γνωστά εδώ και πολύ καιρό. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν σκοπεύουμε να τα αντιμετωπίσουμε με τόλμη ή διστακτικότητα, και αν έχουμε το σθένος να το πράξουμε ή αν η δειλία θα μας γονατίσει.
Θα πω ένα πράγμα, και είναι ίσως ένα από τα λιγότερο δημοφιλή μηνύματα που θα μπορούσαν να σταλθούν αυτήν τη στιγμή στην Ευρώπη. Παρ' όλα αυτά, θα το πω, διότι είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι είναι σωστό. Δεν χρειαζόμαστε λιγότερη Ευρώπη, χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη! Χρειαζόμαστε περισσότερο σθένος για να ξεπεράσουμε την κρίση χρησιμοποιώντας ευρωπαϊκούς πόρους.
(Χειροκροτήματα)
Γιατί χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη; " επικείμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου αφορά κυρίως δύο ζητήματα. Πρώτον, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων πρέπει να ανακτήσουν τον έλεγχο της οικονομικής τους διακυβέρνησης, διότι οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται μόνο από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων. Στον κόσμο στον οποίο ζούμε υπάρχουν 43 εταιρείες των οποίων ο ισολογισμός υπερβαίνει τον εθνικό προϋπολογισμό ενός μεσαίου μεγέθους κράτους μέλους της ΕΕ όπως η Πολωνία. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν 43 επικεφαλής εταιρειών οι οποίοι είναι τουλάχιστον εξίσου ισχυροί με τον πρωθυπουργό της Πολωνίας. Οι άνθρωποι αυτοί λαμβάνουν αποφάσεις οι οποίες καθορίζουν εξίσου την τύχη των κατοίκων αυτής της ηπείρου. Έχει συζητηθεί ποτέ ουσιαστικά το γεγονός -και αυτό εγείρει ένα επιπλέον ζήτημα- ότι συστηματικά λίγο πριν από τις συνεδριάσεις του Συμβουλίου ECOFIN, λίγο πριν από τις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ένας, δύο ή τρεις οργανισμοί αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας δημοσιεύουν εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες οι λύσεις οι οποίες προτείνονται για τα εκάστοτε προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι ακατάλληλες; Ποιοι ασκούν την πραγματική εξουσία όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη; Ποιοι κρύβονται πίσω από αυτούς;
Ποιοι πληρώνουν στην πράξη τους οργανισμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας για τις αξιολογήσεις τους; Είναι σαφές ότι δεν εργάζονται μόνο και μόνο για το καλό της ψυχής τους. Φυσικά, λαμβάνουν χρήματα για τις προτάσεις τους από τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων πρέπει να επιδείξουν την τόλμη που απαιτείται ώστε να ανακτήσουν την κυρίαρχη εθνική, δημοκρατική εξουσία τους να λαμβάνουν πολιτικές αποφάσεις. Αυτό θα μπορέσουν να το επιτύχουν μόνο εάν ενώσουν τις δυνάμεις τους.
(Χειροκροτήματα)
Δεν θα μπορέσουν να το επιτύχουν αυτό αν παραμείνουν διαιρεμένοι. Στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ ζει σήμερα το 7,8% του παγκόσμιου πληθυσμού. Σύμφωνα με τις δημογραφικές προβλέψεις, το 2050 θα ζει στην Ένωση μόνο το 4% του παγκοσμίου πληθυσμού. Το υπόλοιπο 96% του παγκόσμιου πληθυσμού δεν θα κινείται με μόνο γνώμονα τις εξελίξεις στην Ευρώπη. Οι αναδυόμενες δυνάμεις και οι αναδυόμενες οικονομίες του κόσμου δεν περιμένουν να διαλυθεί η Ευρώπη στα εξ ων συνετέθη, από μεγάλες χώρες όπως η Γερμανία έως και πολύ μικρά κράτη μέλη όπως η Μάλτα, με την πεποίθηση ότι καθεμία από αυτές τις οντότητες θα μπορεί να επιβιώσει μόνη της - η ρητορική της επανεθνικοποίησης την οποία πολλοί πολιτικοί προβάλλουν στους συμπολίτες τους. Θα μπορέσουμε να επιβιώσουμε σε περιβάλλον διηπειρωτικού ανταγωνισμού -περιβαλλοντικού, οικονομικού, χρηματοπιστωτικού και νομισματικού- μόνο εάν ενωθούμε. Αν, δηλαδή, επιδείξουμε την κοινή βούληση να προωθήσουμε την επιτυχία της ισχυρότερης οικονομίας στον κόσμο -διότι αυτό είναι η Ευρώπη, αν παραμείνει ενωμένη- επιδεικνύοντας σταθερά πνεύμα αλληλεγγύης. Αλληλεγγύη σημαίνει να μοιραζόμαστε τα βάρη. Οι πιο δυνατοί ώμοι πρέπει να αναλαμβάνουν μεγαλύτερα βάρη από τους πιο αδύναμους. Παρεμπιπτόντως, κατά τη δική μας άποψη, αυτό δεν απαιτεί τη θέσπιση ενός χρηματοπιστωτικού φόρου, αλλά ενός φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Αν πάω στο σουπερμάρκετ για να αγοράσω ένα κουτί γάλα, θα πληρώσω φόρο προστιθέμενης αξίας. Αν πουλήσω ένα χρηματοπιστωτικό προϊόν, δεν θα καταβάλω κανέναν φόρο. Αυτό δεν είναι σωστό. Συνεπώς, έχουμε ανάγκη αυτόν τον φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.
(Χειροκροτήματα)
Όλα αυτά τα θέματα έχουν εξηγηθεί. Βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Είτε θα καταφέρουμε να ενώσουμε την Ευρώπη, αντί να στρέφουμε ένα κράτος μέλος κατά των άλλων ή να υποδαυλίζουμε διαφορετικά αισθήματα στα επιμέρους κράτη μέλη, είτε διαφορετικά το εγχείρημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης θα διατρέξει πραγματικό κίνδυνο. Ωστόσο, αν η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτύχει ως υπερεθνικό εγχείρημα υπέρ της ειρήνης και της ευημερίας και διαλυθεί στα συστατικά της μέρη, τότε αυτό που θα διαλυθεί δεν θα είναι απλώς μια πολιτική ένωση. Σε μια τέτοια περίπτωση, δεν θα αργήσουν καθόλου να επανεμφανιστούν οι δαίμονες του 20ού αιώνα που βύθισαν αυτήν την ήπειρο στη δυστυχία. " προάσπιση της Ευρώπης δεν αφορά απλώς μια ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής, αφορά την προάσπιση ενός άκρως σημαντικού ιδεώδους.
(Χειροκροτήματα)
