
(1)
Ahern, Nuala (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals ook andere collega’s deze week hebben gedaan, wil ik de aandacht van het Parlement vestigen op het ongebruikelijke feit dat we op maandag niet onze één minuut spreektijd kregen toebedeeld. Ik heb toen een schriftelijke verklaring ingediend over de kwestie omtrent Mordechai Vanunu, die gisteren na een gevangenisstraf van achttien jaar te hebben uitgezeten in Israël werd vrijgelaten.
Hij wordt geconfronteerd met zeer strenge, wrede en ongebruikelijke beperkingen van zijn vrijheid. Dit is onacceptabel in een democratie. Hij mag het land niet verlaten, hij wordt overal waar hij gaat door mensen in de gaten gehouden, hij mag geen contact opnemen met buitenlanders en hij mag geen contact hebben met journalisten. Ik wil de Voorzitter vragen bij het Israëlische parlement en de Israëlische regering hiertegen protest aan te tekenen ter ondersteuning van deze persoon, die een gevangenisstraf heeft uitgezeten omdat hij heeft onthuld dat er in Israël gewerkt werd aan massavernietigingswapens. Dit zijn precies dezelfde wapens als waarnaar de troepen in Irak op zoek waren; de discrepantie tussen de manier waarop de twee landen worden behandeld is simpelweg verbazingwekkend.
Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, deze zaak onder de aandacht van de Voorzitter van het Parlement te brengen en hem te vragen contact op te nemen met de Israëlische autoriteiten om te bewerkstelligen dat deze man zijn vrijheid wordt gegund. Hij heeft zijn straf immers uitgezeten. 
De Voorzitter.
   – Ik neem nota van uw verzoek en zal het overbrengen aan de Voorzitter. Dit is zonder twijfel een onderwerp dat bij veel Europese burgers uit alle politieke geledingen sterke emoties oproept en ik twijfel er niet aan dat het in de toekomst in het Parlement via de geëigende kanalen zal worden afgehandeld. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de resultaten van het proces tegen Leyla Zana en anderen in Ankara. 
Nielson,
   . Mijnheer de Voorzitter, de zaak van Leyla Zana werpt een donkere schaduw over de tenuitvoerlegging van de politieke hervormingen. In een verklaring die de Commissie gisteren heeft afgelegd betreurde zij het vonnis ten zeerste zoals dat gisteren door de rechtbank voor staatsveiligheid in Ankara is gewezen en waarin de veroordeling van mevrouw Zana tot het uitzitten van haar volledige gevangenisstraf tot juni 2005 wordt bevestigd.
Ik zal u kort herinneren aan de achtergrond van deze zaak. Als onderdeel van de politieke hervormingen die in Turkije in de periode 2002-2003 zijn goedgekeurd, zijn er nieuwe bepalingen ingevoerd in het Turkse rechtssysteem die de mogelijkheid bieden een nieuw proces te voeren tegen personen wier veroordeling in strijd is bevonden met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden door het Europees Hof voor de rechten van de mens. Dit was een specifieke prioriteit in het kader van het partnerschap voor toetreding met Turkije. Een andere prioriteit betreft de noodzaak de situatie te verbeteren van die personen die worden vervolgd of zijn veroordeeld voor het geweldloos uiten van hun mening.
Na de introductie van deze nieuwe bepalingen werd in februari 2003 het besluit genomen dat de zaak van mevrouw Zana en haar drie medeverdachten opnieuw behandeld zou worden door de rechtbank voor staatsveiligheid in Ankara. Hoewel de rechtbank voor staatsveiligheid in Ankara diverse zittingen heeft gehouden, is het nieuwe proces toch grotendeels uitgelopen op een herhaling van het vorige proces, hetgeen aanleiding geeft tot aanhoudende zorgen over het eerbiedigen van de rechten van de verdediging en het beginsel van het vermoeden van onschuld, zorgen die ook onderkend worden door onafhankelijke internationale deskundigen.
De Commissie heeft haar bezorgdheid herhaaldelijk aan de Turkse autoriteiten kenbaar gemaakt in het kader van de politieke dialoog. Hoewel wij het beginsel van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht volledig eerbiedigen, blijkt uit de manier waarop deze zaak is behandeld, naar onze mening, dat er een kloof bestaat tussen de geest van de hervormingen en hun daadwerkelijke tenuitvoerlegging.
Zoals ik heb vermeld, vond het proces tegen mevrouw Zana plaats voor een rechtbank voor staatsveiligheid. Het is de moeite waard in herinnering te roepen dat, overeenkomstig de relevante prioriteit onder het partnerschap voor toetreding, de Europese Unie Turkije herhaaldelijk heeft gevraagd het functioneren van de rechtbanken voor staatsveiligheid in overeenstemming te brengen met Europese normen. Wij nemen er nota van dat de afschaffing van deze hoven een van de maatregelen is die worden voorzien in het volgende pakket wettelijke hervormingsmaatregelen dat Turkije heeft aangekondigd.
Ik wil er verder op wijzen dat voorzitter Prodi in zijn toespraak voor het Turkse parlement in januari 2004 heeft opgeroepen tot de onmiddellijke vrijlating van mevrouw Zana. Bovendien heeft de Commissie deze kwestie diverse malen aan de orde gesteld in haar periodiek verslag en in het kader van de politieke dialoog met de Turkse autoriteiten.
Wij hebben begrepen dat de advocaten van de verdachten hun voornemen hebben aangekondigd de zaak te verwijzen naar het hof van cassatie en wij hopen dat deze behandeld zal worden in overeenstemming met alle relevante beginselen van onpartijdigheid. 
Balfe (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Commissie willen bedanken voor haar verklaring. Ik kende, waarschijnlijk als een van de weinige leden van dit Parlement, Leyla Zana al voordat zij berecht en veroordeeld werd. Ik ontmoette haar voor het eerst aan het einde van jaren tachtig. Zij is, op zijn zachtst gezegd, een controversiële figuur.
Desalniettemin valt de actie die zij heeft ondernomen volledig binnen het domein van de democratische meningsuiting. Zij heeft immers niets meer gedaan dan in haar parlement in de Koerdische taal te spreken. Mevrouw Ahern en anderen kiezen er soms voor de Ierse taal te gebruiken in dit parlement. Mijn collega-quaestor, mevrouw Banotti, deed dit zelfs tijdens haar openingstoespraak. Toch denk ik niet dat zelfs de ergste vijanden van zouden willen dat mevrouw Banotti daarvoor vijftien jaar lang wordt opgesloten.
Er is van meet af aan sprake geweest van een volledig overtrokken reactie. De manier waarop het proces is gevoerd was onacceptabel en dankzij de tussenkomst van de Raad van Europa werd de zaak opnieuw behandeld. Het is een zware teleurstelling voor mij en mijn fractie dat de Turkse rechterlijke macht heeft laten zien niet over voldoende flexibiliteit te beschikken om deze mogelijkheid aan te grijpen om een nieuw proces te voeren waarin mevrouw Zana daadwerkelijk werd vrijgesproken.
Zij is het slachtoffer geworden van wat in feite een strijd is tussen een conservatieve rechterlijke macht en een staat die probeert hervormingen door te voeren. Ik verwelkom de pakketten hervormingsmaatregelen die zijn goedgekeurd, evenals het feit dat de rechtbanken voor staatsveiligheid zullen worden afgeschaft. Het wordt een keer tijd.
Er zijn zonder meer mensen die zich hard maken voor de democratie in Turkije en de tweede man van de AK-partij Faruk Ünsal heeft zich bijvoorbeeld uitgesproken tegen dit specifieke vonnis. Ik hoop dat we door een, naar mijn verwachting, unanieme resolutie aan te nemen, welke door het gehele Parlement gesteund wordt, de boodschap kunnen overbrengen, niet aan de Turkse regering maar aan de Turkse rechterlijke macht, dat deze realistisch moet zijn, moet moderniseren en, voor de verandering, zijn regering moet steunen bij haar inspanningen om het respect voor de Turkse rechterlijke macht in Turkije te herstellen. 
Swoboda (PSE ). –
    Mijnheer de Voorzitter, commissaris Nielson, dames en heren, wij zijn zeer teleurgesteld over de uitspraak in de zaak-Leyla Zana. Ook ik ben het geenszins met alle opvattingen van Leyla Zana eens. Wanneer ik haar laatste brief zo lees –ik hem die hier bij me – die zij onder andere aan Javier Solana en aan voorzitter Prodi heeft gericht, dan is haar oordeel over Öcalan en over de organisaties die de PKK hebben opgevolgd misschien ietwat naïef of wat te sterk of te zwak uitgedrukt - afhankelijk van hoe je ertegenaan kijkt. Maar dit alles is - zoals reeds is gezegd - nog geen reden om iemand voor vele jaren op te sluiten en ondanks uitspraken van de Europese rechtbanken het vonnis te bevestigen. Hieruit blijkt - en daarin geef ik de commissaris volledig gelijk - dat er nog steeds een grote discrepantie bestaat tussen de hervormingsbesluiten die het parlement genomen heeft en de uitvoering ervan.
Dit is nu niet bedoeld als kritiek op de regering, want de regering heeft mijns inziens, voor zover dat mogelijk was, duidelijk te kennen gegeven dat het liever een andere uitspraak had gezien in de zaak-Leyla Zana. Het is echter ook onze taak de regering te manen, te verzoeken, ertoe aan te zetten nu echt alles in het werk te stellen om de hervormingen uit te voeren, met name binnen het justitieel apparaat. Als de regering positieve dingen voorstelt en het parlement positieve besluiten neemt, en ze worden vervolgens niet uitgevoerd doordat de noodzakelijke democratische gebruiken bij overheid en justitie ontbreken, dan zie ik een groot probleem. Het zal deze regering en Turkije in zijn geheel bij de beoordelingen in december zeker worden aangewreven dat er niet genoeg wordt ondernomen en te weinig daadkracht wordt getoond om de overheid en justitie op een modern Europees niveau te brengen. 
Duff (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie graag bedanken voor haar buitengewoon krachtige en duidelijke verklaring over de betreurenswaardige zaak-Zana. Tijdens de recente vergadering van de Gemengde Parlementaire Commissie in Turkije hebben we de kwestie van het proces tegen Leyla Zana aan de orde gesteld, zoals we altijd doen. De minister van Justitie, Cicek, heeft ons beloofd dat in het volgende pakket grondwettelijke hervormingsmaatregelen, dat volgens mij deze week wordt gepubliceerd, de rechtbanken voor staatsveiligheid zullen worden afgeschaft. Dit is uiteraard geweldig nieuws omdat deze rechtbanken geen bijdrage leveren aan gerechtigheid; zij leveren ook geen bijdrage aan de veiligheid. De Turkse regering is zich volledig bewust van het politieke belang van de zaak-Zana voor het Europees Parlement.
Als grote turkofiel, wil ik duidelijk stellen dat, als Leyla Zana en haar collega’s niet spoedig worden vrijgelaten, het voor de naaste vrienden van Turkije onmogelijk zal worden ervoor te pleiten dat de toetredingsonderhandelingen in december van start moeten gaan. Geen enkel land kan serieus het lidmaatschap van de Europese Unie overwegen met bijna zesduizend gewetensgevangenen, hoe controversieel deze mensen ook mogen zijn. 
Vinci (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, gisterenochtend woonde ik in Ankara de zitting bij waarin de gevangenisstraf van vijftien jaar werd bevestigd die was opgelegd aan Leyla Zana en drie andere voormalige afgevaardigden van de DEP, de Partij van de Democratie.
Tussen de vele ernstige aspecten van deze rechtszaak die ook al genoemd zijn door collega’s en door de vertegenwoordiger van de Commissie, die ik bedank, is het juist deze bevestiging van het vonnis van 1994 die in het oog springt. Het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg heeft het proces van 1994 afgekeurd omdat het in vele opzichten onrechtmatig was en heeft verzocht om een nieuw proces. Het huidige vonnis is niet gebaseerd op de processtukken van deze rechtszaak, maar er wordt uitdrukkelijk verwezen naar de veroordeling van 1994. De handelwijze van de rechtbank voor staatsveiligheid in Ankara is dus niet alleen een belediging van de Europese Unie, maar ook van het Hof in Straatsburg.
Ik heb in deze rechtszaak alle zittingen bijgewoond: het recht op verdediging werd op uiterst grove wijze geschonden; meer bepaald – om het maar even samen te vatten – werd de verdediging iedere mogelijkheid ontzegd feitelijk te reageren op de verklaringen van de getuigen à charge. Te oordelen naar de houding van het hof gedurende de veertien zittingen was het er uitsluitend in geïnteresseerd het vonnis uit 1994 te beschermen.
Ik zal geen verdere algemene opmerkingen maken, aangezien ik het eens ben met wat de collega’s gezegd hebben die vóór mij het woord hebben gevoerd. De Europese Commissie zal in oktober haar voorstel ter tafel leggen over de vraag of, en zo ja wanneer, er toetredingsonderhandelingen met Turkije moeten worden geopend. Luisterend naar de commissaris denk ik dat de Europese Commissie op een gewetensvolle wijze tot een oordeel zal komen. Luisterend naar mijn collega’s denk ik ook dat het toekomstige Parlement op gewetensvolle wijze zal beoordelen of het al dan niet wenselijk is om onderhandelingen te openen over toetreding van Turkije tot de Europese Unie, en zo ja, of dat dan onmiddellijk moet gebeuren. Eerlijk gezegd ontbreken de voorwaarden voor het openen van onderhandelingen op dit moment ten enenmale. 
Lagendijk (Verts/ALE ).
    Voorzitter, helaas was de uitkomst van de rechtszitting gisteren geen verrassing. Degenen die daar de afgelopen jaren, de afgelopen maanden bij zijn geweest, hebben met hun eigen ogen kunnen zien dat dit proces een aanfluiting was. Er was geen enkele interesse bij de rechters, laat staan bij de openbare aanklager, om de oude getuigenissen uit 1994 nog eens een keer kritisch te onderzoeken. Ook in dit proces kreeg de verdediging geen enkele gelegenheid om nieuwe getuigen, die tegengestelde geluiden willen laten horen, op te roepen. Dit was een kopie van een slecht proces, en de uitkomst van een slecht proces is een slechte uitspraak.
Laat het echter helder zijn: dit zegt minder over de hervormingsgezindheid van de regering dan over het hardnekkige verzet van conservatieven. Deze rechters, de rechters van gisteren, hebben willen laten zien wie de baas is. Hun antwoord is duidelijk: wij zijn de baas, niet het Europees Parlement of de Europese Commissie in Brussel, ook niet de regering in Ankara, maar wij maken uit wat er in deze rechtszaak gebeurt. Ik denk dat de enige manier voor de regering om de schade - die zij ontegenzeggelijk heeft opgelopen in verband met haar aanvraag om in december onderhandelingen te beginnen - te beperken, is te laten zien dat dit een uitzondering is op de regel. Die regel moet blijven: hervormingen op papier moeten ook in de praktijk worden omgezet.
Twee voorbeelden. Er is al gesproken over de plannen, ik zeg met nadruk de plannen, om de staatsveiligheidsrechtbanken af te schaffen. Ik zou een dringend beroep op de regering willen doen om daar haast mee te maken, een en ander niet langer te vertragen en ervoor te zorgen dat deze rechtbanken vóór december ook daadwerkelijk zijn afgeschaft.
Het tweede voorbeeld, zeer symbolisch natuurlijk in deze zaak, is het gebruik van de Koerdische taal, nota bene de aanleiding van deze hele kwestie. Op papier, nogmaals op papier, is het gebruik van deze taal mogelijk, in de praktijk zijn er echter nog zeer veel administratieve belemmeringen. Het is dus heel belangrijk als aan het eind van dit jaar het gebruik van de Koerdische taal in het onderwijs en de media ook echt mogelijk is.
Ten slotte, Voorzitter, voor degenen die op basis van uitsluitend deze zaak tot de conclusie zijn gekomen dat de onderhandelingen niet zouden moeten beginnen, wil ik de woorden van mevrouw Zana zelf in herinnering roepen. Zij heeft in een brief aan het Europees Parlement gezegd: ik zit liever in de gevangenis in een land dat onderhandelt met de Europese Unie, dan vrij te zijn in een land dat door Europa de rug is toegekeerd. 
Oostlander (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik wil aansluiten bij de mooie retorische woorden van collega Lagendijk. Ik heb het liefst dat mevrouw Leyla Zana vrij leeft in een land dat onderhandelt met de Europese Unie. Dat is eigenlijk de enige mogelijkheid die ik acceptabel vind.
Het is in feite een hele rare zaak dat iemand zo lang in de gevangenis zit en al bijna even lang de Sacharov-prijs in haar bezit heeft. Dat is een buitengewoon schizofrene toestand. Het is ook erg raar dat de Europese Unie heel lang is doorgegaan met . Wij kunnen niet op deze wijze doorgaan met onze . Wij zullen lastiger moeten zijn, meer druk moeten uitoefenen opdat die druk kan worden doorgegeven aan de tegenkrachten in Turkije.
Wij hebben nog steeds te maken met een sterke invloed van de oude staatsfilosofie, het oude type van kemalisme, dat ook weer tot uitdrukking kwam in dit strafproces. De mensen die daar verantwoordelijkheid voor dragen, zijn zelf dragers van die oude filosofie en komen uiteraard weer tot dezelfde conclusie. Ik ben het eens met de collega's die daarover al eerder hebben gesproken dat het aparte hieraan is dat de regering, en dat moeten we toegeven, haar best doet en soms drastische wettelijke herzieningen heeft doorgevoerd. Met name de mogelijkheid om een proces te heropenen is van de regering afkomstig. Ook de mogelijkheid om iemand op vrije voeten te stellen is afkomstig van de regering, maar daarvan wordt geen gebruik gemaakt. Die wetgeving wordt eenvoudigweg niet gebruikt of niet op een passende wijze gebruikt. Dat is iets waarvan wij, denk ik, ook onze eigen regeringsleiders moeten overtuigen. Het gaat niet om enkele symptomen, zoals het ernstige geval van Leyla Zana en de haren. Het is een uitvloeisel van een dieper liggende kwestie en daarover moeten wij met Turkije in discussie gaan. Voorts denk ik dat het buitengewoon belangrijk is om in de contacten tussen rechters en openbare aanklagers uit de Europese Unie en hun collega's uit Turkije te trachten de manier van denken te veranderen, want het gaat om een manier van denken waardoor men voortdurend op een verkeer spoor raakt, waardoor men in nationalistische haat vervalt tegen minderheden waarvan men vreest dat zij de integriteit van de staat zouden kunnen beschadigen.
Mijnheer de Voorzitter, om deze reden vind ik dat wij sterk moeten aandringen op gebruikmaking van de bestaande mogelijkheden om mevrouw Leyla Zana, en anderen die vanwege soortgelijke zogenaamde overtredingen in de gevangenis zitten, op vrije voeten te laten stellen, in afwachting van een verandering van het hele rechtsproces. 
André-Léonard (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd omdat ik de uitkomst van dit proces uiteraard onaanvaardbaar vind. Tot twee keer toe is het heropend. Op verzoek van Europa en van het Europees Hof voor de rechten van de mens heeft het opperste gerechtshof dit proces heropend. In beide gevallen luidt het vonnis exact hetzelfde. Ik denk dat we alleen maar ontzettend teleurgesteld kunnen zijn en met stomheid geslagen door zoveel onrecht.
Ik ben Leyla Zana in 1995 gaan opzoeken in de gevangenis in Ankara, evenals de andere Koerdische gevangenen, gewetensgevangenen, dat mogen we niet vergeten. 1995 was het jaar waarin we moesten stemmen over de douane-unie. Ik was verbijsterd en dacht dat we Turkije misschien een kans moesten geven, omdat ik voorstander was van de toekomstige toetreding van het land. Ik ben me dus ter plaatse een beeld gaan vormen van de ontwikkeling van dit land, dat ik een kans wilde geven door deze douane-unie goed te keuren. Ik dacht dat dit de mensenrechten, de minderheden en de vrijheid van meningsuiting wellicht ten goede zou komen!
Vandaag moet ik ronduit erkennen dat er vrijwel niets is veranderd. Toch ben ik, geachte Voorzitter, vóór de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Ik betreur het echter dat deze mensenrechtenschendingen nog altijd plaatsvinden. Het land moet zich forse inspanningen getroosten, anders ben ik bang dat de toetreding bij voorbaat tot mislukken gedoemd is. 
Uca (GUE/NGL ). –
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de rechterlijke uitspraak in de zaak tegen Leyla Zana toont duidelijk aan dat Turkije nog niet rijp is voor onderhandelingen over toetreding tot de EU. Niet onder de indruk van de formele hervormingen in Turkije oordeelt de rechtbank als vanouds. Een ieder die met mij aan de onderhandelingen heeft deelgenomen, kon daarom op zijn vingers wel natellen dat het door het Europees Hof voor de rechten van de mens scherp bekritiseerde eerste vonnis naar aanleiding van een in het Koerdisch uitgesproken zin opnieuw zou worden bevestigd. Met dit proces had Turkije kunnen bewijzen dat de hervormingen binnen justitie verder gaan dan alleen papier. Per slot van rekening ging het hier niet om juridische kleinigheden maar om een vrouw wier lot het symbool is geworden voor het falen van de Turkse politiek en justitie en wier proces een toetssteen vormde voor de serieuze aanpak van de hervormingen. Maar zelfs dit en de internationale aandacht konden de rechtbank er niet toe bewegen om een proces te voeren volgens de beginselen van de rechtsstaat. Ik vraag u daarom het volgende: wanneer zelfs de zaak-Leyla Zana geen verandering in het Turkse rechtswezen bewerkstelligt, hoe kan het dan überhaupt tot hervormingen komen?
Voor de duidelijkheid: ik ben in principe voor toetreding van Turkije tot de EU, als het maar aan de voorwaarden daarvoor voldoet. Turkije weet al jaren dat het drastisch moet veranderen, wil het perspectief op toetreding hebben. De uitspraak van gisteren bewijst echter dat het land daartoe nog steeds niet genegen is. Daarom moet de EU nu eindelijk eens ophouden met het eindeloos gepraat over het al dan niet aanknopen van toetredingsonderhandelingen met dit land. Wie na deze uitspraak nog steeds meent dat er over een half jaar toetredingsonderhandelingen mogelijk zijn, toont hier enkel aan dat hij de criteria van Kopenhagen niet serieus neemt en dat het hem uitsluitend om de totstandkoming van strategische doelstellingen gaat. Nee, we blijven erbij, de criteria voor toetreding tot de EU staan vast en daarvan mag niet worden afgeweken. Zolang Turkije deze criteria negeert, kunnen er geen toetredingsonderhandelingen plaatsvinden. 
Nielson,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik heb niet veel opmerkingen te maken over de diverse bijdragen. Ik wil slechts zeggen dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht gecorrumpeerd is wanneer de hele structuur, het functioneren en de cultuur van een deel van de rechterlijke macht zelf in strijd is met de fundamentele democratische beginselen. Dit is vergelijkbaar met de situatie in Guantánamo. Het is gewoon onvoldoende. Wij juichen de voorgestelde afschaffing van de rechtbanken voor staatsveiligheid dan ook toe en de Commissie zal in oktober de nodige aandacht besteden aan deze kwestie in haar verslag over Turkije. 
De Voorzitter.
   – Er zijn vijf ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement, tot besluit van het debat(2).
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
- Verslag (A5-0280/2004) van mevrouw Randzio-Plath, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de aanbeveling van de Commissie inzake de actualisering 2004 van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (voor de periode 2003-2005) (COM(2004) 238 - C5-0183/2004 - 2004/2020(INI)), en
- Verslag (A5-0277/2004) van mevrouw Hermange, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (COM(2004) 239 - C5-0188/2004 - 2004/0082(CNS)). 
Hermange (PPE-DE ),
    De prestaties ten aanzien van werkgelegenheid vormen inmiddels een kerncomponent van de in 2000 geformuleerde hoofddoelstelling van Lissabon. Zoals u ongetwijfeld weet, luidt deze doelstelling voor de Europese Unie als volgt, en ik citeer: “de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang”. Laten we niet vergeten dat Europa reeds flinke vooruitgang heeft geboekt. Sinds 1999 zijn er op het Europese continent immers zes miljoen arbeidsplaatsen bijgekomen.
Het is duidelijk dat Europa ondanks deze vooruitgang de tussentijdse kwantitatieve doelstelling niet zal halen om in 2005 een werkgelegenheidscijfer van 67 procent te halen. Een grote Franse krant kopte vandaag “Groei Europa stagneert”, een groei die slechts 1,7 procent zal bedragen. Om de economie weer vlot te trekken, moeten we dan ook alle zeilen bijzetten en het is aan de Europese Unie om te reageren.
Tegen deze achtergrond ontstond het rapport van de heer Wim Kok. Dit rapport benadrukte dat het hoog tijd was drastische maatregelen te nemen ten aanzien van fiscale en sociale wetgeving, milieu, onderzoek en innovatie met als voornaamste doel het creëren van arbeidsplaatsen, uiteraard in het licht van de mondialisering en de problemen die gepaard gaan met de vergrijzing van de bevolking. Dat vereist een snelle reactie en gedegen veranderingsmanagement. Daarom moeten we de verandering kiezen en niet ondergaan. Daarom heb ik in mijn verslag aangedrongen op de effectieve uitvoering van de werkgelegenheidsrichtsnoeren.
Allereerst moeten we het aanpassingsvermogen van ondernemingen en hun werknemers verbeteren. Dat vereist meer investeren in menselijk kapitaal en het bevorderen van levenslang leren. Dat vereist tevens steunmaatregelen voor startende ondernemingen, met name kleine bedrijven. In deze geest - daarover gaat amendement 7 van het verslag – moet Europa steun bieden aan netwerken en partnerschappen, zoals ´centres of excellence´ waarin kleine bedrijven, onderzoekscentra, universiteiten en bedrijven vertegenwoordigd zijn.
Ten tweede is het zaak de beroepsbevolking en de gehele bevolking te mobiliseren. In deze geest stel ik voor – daarover gaat amendement 5 – om van werkgelegenheid voor jongeren een Europese prioriteit te maken.
Ten derde moeten we een omvangrijk Europees plan opstellen om de deïndustrialisatie tegen te gaan. In deze geest – daarover gaat amendement 6 – is het zeker van belang dat de Europese Unie de meest achtergestelde regio´s steunt zonder dat dit ten koste gaat van de begeleiding van de ontwikkeling van de meest dynamische regio´s.
Ten vierde is er het zeer concrete initiatief tot betere governance. Dat is overigens de conclusie van het rapport-Kok. Betere governance houdt in de noodzaak om alle actoren – nationale parlementen, regionale en lokale instellingen, sociale partners, vakbonden, stichtingen maar ook ondernemingen – te mobiliseren en daarmee de toegang tot de structuurfondsen te verbeteren. Tot op heden heeft de Unie het beleid van de lidstaten gesteund, zij het meer als een soort geldschieter, en niet in de geest van economische dynamiek. Ook al blijft steun aan de meest achtergestelde regio´s noodzakelijk, Europa moet aan de buitenwereld in woord en daad laten zien hoe dynamisch het kan zijn. Het communautaire financieringsbeleid moet aansluiten bij dit streven naar economische dynamiek. Tot zover hetgeen ik hierover wilde zeggen.
Verder betreur ik het, mijnheer de Voorzitter, dat na gisteren te hebben gestemd over belangrijke onderwerpen als het milieugericht levenscyclusconcept, autobanden, vruchtenjam of kastanjecrème - stuk voor stuk belangrijke stemmingen - we vandaag het werkgelegenheidsbeleid aan de orde stellen, in afwezigheid bovendien van de Raad. Ik betreur de omstandigheden waarin we dit verslag hebben moeten opstellen, gezien de ambiguïteit waarmee het omringd is. U stelt namelijk een wetgevend verslag op over de richtsnoeren, maar u kunt dit niet amenderen omdat de richtsnoeren sinds drie jaar vastliggen, alsof de milieuvoorschriften en internationale, sociologische, financiële en fiscale randvoorwaarden op dit gebied ook vast zouden liggen. 
Randzio-Plath (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, dit Europees Parlement heeft altijd verlangd dat het economisch, het werkgelegenheids-, het sociaal en het financieel beleid als één geheel zouden worden beschouwd en ook als zodanig zouden worden gecoördineerd om een coherentie in de groei-, werkgelegenheids- en sociale strategie van de Europese Unie te bewerkstelligen.
Wij vinden het juist dat wij, zoals we nu ook doen, deze hoofdlijnen van het economisch beleid niet slechts gedurende een jaar in ogenschouw nemen maar gedurende een langere periode. Dat neemt niet weg dat wij een zeer praktische en kritische blik moeten werpen op deze richtsnoeren en op de noodzaak deze aan de conjuncturele ontwikkelingen en aan de ontwikkelingen op werkgelegenheidsgebied aan te passen.
Wij zien heel duidelijk dat de Europese economie weer verzwakt. Wij zien heel duidelijk dat het herstel in het eurogebied, daar waar het heeft plaatsgevonden of waar het de groei positief heeft beïnvloed, vooral op de sterke exportgroei is terug te voeren terwijl de binnenlandse vraag op grond van de lage particuliere consumptie hier negatief is gebleven, en dat zelfs over meerdere kwartalen. Dat zou ons reden tot bezorgdheid moeten geven en wij willen daarom deze hoofdlijnen van het economisch beleid zodanig beschouwen en herformuleren dat de economische groei kan worden aangezwengeld en de economische, sociale en ecologische duurzaamheid van deze groei ook kan worden versterkt. Dit is alleen mogelijk wanneer alle lidstaten zich aan de afspraak houden.
Ik herhaal hier de kritiek van het Europees Parlement dat vele lidstaten zich niet houden aan de afspraak in het kader van de Lissabon-strategie dat alle maatregelen voor het scheppen van een echt duurzame groei en ook voor het versterken van de concurrentiepositie gecombineerd en gebundeld moeten worden. Daarom ben ik van mening dat de richtsnoeren voor het beleid meer nog dan voorheen moeten worden afgestemd op de stimulering van de economische groei door middel van investeringen en het creëren van arbeidsplaatsen en daarmee op de toename van de productiviteit.
Ofschoon het groei-initiatief, dat dit tot doel heeft, zeker valt toe te juichen, zou echter in de richtsnoeren ook duidelijk en concreet tot uitdrukking moeten komen dat het zich op human resources, onderzoek en ontwikkeling en innovatie concentreert maar tevens op een industriebeleid waarbij het zwaartepunt vooral ligt op kleinere en middelgrote ondernemingen, duurzame energie en milieuvriendelijke technologieën.
Het Actieplan inzake Milieutechnologieën moet worden uitgevoerd. Wij mogen de investeringen in de sociale infrastructuur echter ook niet vergeten: wij zullen de productiviteitsgroei immers niet halen wanneer wij de combinatie van beroep en gezin in de Europese Unie en daarmee ook het aantal werkende vrouwen niet laten toenemen. Ik vind dit echt een heel belangrijke maatregel. Het kan niet genoeg worden onderstreept dat vele lidstaten hier nog het een en ander aan moeten doen.
Ook de financiering van groeibevorderende investeringen is ontoereikend en wij zouden ook hier in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid maatregelen moeten opnemen die de coördinatie van de bestrijding van oneerlijke belastingconcurrentie en de coördinatie van de bestrijding van belastingontduiking omvatten. Bovendien is ook het uitgavenkader in het huidige snelstartprogramma en van het groei-initiatief niet voldoende omdat alle economische onderzoeksinstituten natuurlijk terecht stellen dat investeringen, wanneer deze niet ten minste 1 procent van het bruto binnenlands product uitmaken, niet het gewenste positieve effect zullen hebben, in het bijzonder op de massale werkloosheid van meer dan 14 miljoen werklozen in de Europese Unie.
De sociale en regionale cohesie en de reële convergentie moeten ook in het vervolg in het middelpunt van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid staan, maar het moet duidelijker worden gemaakt welke ook werkelijk tot succes kan leiden. Wij hebben namelijk sterke synergie-effecten nodig tussen enerzijds de noodzakelijke structurele hervormingen en anderzijds de investeringen en een op stabiliteit en groei georiënteerd macro-economisch beleid. Hier wordt natuurlijk ook een intelligent gebruik van een flexibeler Stabiliteits- en Groeipact verlangd.
Transparantie en participatieve uitvoering van de Lissabon-strategie zijn niet enkel verheven doelstellingen, maar werkelijk een veelbelovend uitgangspunt om met de partnerschappen voor hervorming de Lissabon-strategie uit te voeren. Ik ben van mening dat deze partnerschappen voor verandering zich uitvoerig met de economische, sociale en ecologische thema’s moeten bezighouden, willen wij werkelijk tot een betere en meer politieke profilering van de Lissabon-strategie komen.
Ik sta positief tegenover de geest van de Lissabon-strategie. Mijns inziens is dit de meest omvangrijke strategie om de problemen in de Europese Unie meester te worden, maar wij moeten deze richtsnoeren vanzelfsprekend ieder jaar weer actualiseren wanneer de economische ontwikkeling hierom vraagt, en wij zien dat dit ook steeds noodzakelijker wordt. Bij een hervorming van de structuurfondsen dient tevens rekening te worden gehouden met het feit dat het van belang is een link te leggen tussen de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en de structuurfondsen en het gebruik dat daarvan gemaakt wordt. Het geheel moet ook zodanig worden geformuleerd dat in feite alle partners worden gedwongen om deze verbinding in het belang van duurzame groei, volledige werkgelegenheid en sociale samenhang tot stand te brengen. 
Dimas,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is mij een groot genoegen vandaag aan dit debat over het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid deel te mogen nemen.
Met dit debat antwoordt u op de actualisering van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en op het verslag van de Commissie over de werkgelegenheidsstrategie 2004. Ik wil in het bijzonder mevrouw Randzio-Plath en mevrouw Hermange gelukwensen met hun verslagen. Met de aanneming van het zogenaamde richtsnoerenpakket, dat zowel de globale richtsnoeren voor het economisch beleid als de richtsnoeren voor de werkgelegenheid omvat, toont de Commissie eens te meer aan dat de stroomlijning vruchten afwerpt. Deze stroomlijning heeft niet alleen geleid tot synchronisatie van de cycli voor het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie maar er ook voor gezorgd dat deze twee fundamentele procedures elkaar beter aanvullen en meer samenhang vertonen. Het hoofddoel van de stroomlijning en de coördinatie van deze beleidsvormen is de verhoging van de efficiëntie maar ook een sterkere benadrukking van de tenuitvoerlegging dan in de jaarlijkse vaststelling van de richtsnoeren het geval was.
Zowel de globale richtsnoeren voor het economisch beleid als de richtsnoeren voor de werkgelegenheid, die alle vorig jaar werden vastgesteld, gelden voor een periode van drie jaar. Het was van meet af aan duidelijk dat deze richtsnoeren alleen voor wijziging in aanmerking komen als belangrijke ontwikkelingen dat vereisen. Aangezien er van belangrijke ontwikkelingen geen sprake is moeten de driejaarlijkse richtsnoeren dit jaar ongewijzigd worden gehandhaafd. Als wij bestendig zijn in onze strategie zullen wij de beleidsvormen van de Europese Unie beter kunnen promoten, meer voorspelbaarheid kunnen geven en de weerslag daarvan kunnen versterken. Ook kunnen wij dan zorgen voor een efficiënte voortzetting daarvan.
Ik zal eerst en vooral iets zeggen over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. De Commissie is van mening dat de allesomvattende beleidsstrategie die hiervoor werd vastgesteld, nog steeds van toepassing is. In de actualisering 2004 wordt de nadruk gelegd op de opneming van de tien nieuwe lidstaten in het coördinatiekader van onze beleidsvormen. Ik zal deze twee aspecten meer gedetailleerd toelichten en daarbij tegelijkertijd ingaan op met bepaalde opmerkingen uit de Economische en Monetaire Commissie.
De Europese Commissie heeft haar strategie voor het economisch beleid op middellange termijn bevestigd. Deze strategie komt tot uiting in de globale richtsnoeren voor het economische beleid 2003-2005 en bestaat uit drie hoofdrichtingen: de macro-economische beleidsvormen ter bevordering van de groei en de stabiliteit, de economische hervormingen ter verhoging van het groeipotentieel en de beleidsvormen voor duurzame ontwikkeling. In dit pakket maatregelen wordt de aandacht vooral gericht op de bijdrage die de economische beleidsvormen kunnen leveren aan het realiseren van de doelstellingen van Lissabon.
De redenen voor de voortzetting van de bestaande strategie en de noodzaak van vooruitgang liggen voor de hand. Ten eerste komen de economische ontwikkelingen overeen met hetgeen de Raad verwachtte op het moment dat de huidige globale richtsnoeren voor het economisch beleid werden uitgevaardigd. Zoals uit de nieuwe economische prognoses blijkt is er sprake van economisch herstel in de Europese Unie en naar verwacht zal dit herstel worden versterkt. Ik heb natuurlijk nota genomen van hetgeen mevrouw Randzio-Plath heeft gezegd over de zorgen met betrekking tot het economisch herstel en de groei, evenals van de verwijzing van mevrouw Hermange naar een vandaag gepubliceerd krantenartikel, waarin werd gezegd dat de economische groei in het slop zit. Het algemeen kader van het macro-economisch beleid is echter niet ongunstig, maar ik moet er wel op wijzen dat een nieuwe impuls moet worden gegeven aan de sanering van de openbare financiën zodra het herstel vordert. Wij mogen niet de fouten maken die wij in het verleden hebben gemaakt toen de economische situatie goed was.
Als wij ten tweede het groeipotentieel en de weerbaarheid van de economie willen versterken moeten wij de structurele hervormingen vastberaden ter hand nemen. In de eerste evaluatie die de Commissie in januari heeft gemaakt van de toepassing van de huidige globale richtsnoeren heeft zij erkend dat er stappen vooruit zijn gezet. Zij heeft toen echter ook vastgesteld dat er meer schot moet komen in de hervormingen als wij de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon niet op de helling willen zetten. Bij de actualisering van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid 2004 was de aandacht vooral toegespitst op de opneming van de nieuwe lidstaten in het coördinatiekader van de economische beleidsvormen. Het is een goede zaak dat in het verslag van mevrouw Randzio-Plath en in de ontwerpresolutie steun wordt betuigd aan dit doel. De economische uitdagingen waarmee de nieuwe lidstaten zijn geconfronteerd zijn inhoudelijk niet anders dan die voor de huidige lidstaten; ze zijn alleen groter.
Onze economische strategie op middellange termijn stelt ons in staat het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de toetredingslanden. De synergie die is ontstaan door de interactie tussen het macro-economisch beleid en de noodzakelijke structurele hervormingen zal ervoor zorgen dat deze landen geleidelijk aan een reële convergentie bereiken. Deze geleidelijke, reële convergentie is trouwens hun grootste uitdaging.
Wat nu de richtsnoeren voor de werkgelegenheid 2004 betreft, wil ik allereerst de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en met name haar rapporteur, mevrouw Hermange, van harte gelukwensen met de dynamische manier waarop zij het advies van het Europees Parlement hebben opgesteld. Het is een goede zaak dat alle in het verslag aan de orde gestelde vraagstukken verband houden met de vier beleidssectoren die worden genoemd door de speciale groep voor de werkgelegenheid evenals in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid 2004, en die ook werden bevestigd door de Europese Raad van het voorjaar. Deze zijn: een betere aanpasbaarheid van werknemers en bedrijven, een grotere deelneming aan de arbeidsmarkt, betere banen en meer investeringen in het menselijk potentieel. Ik ben derhalve van mening dat wij inhoudelijk op dezelfde golflengte zitten. Wij hebben dezelfde zorgen en dezelfde prioriteiten als het om ons optreden in de komende jaren gaat. Heel belangrijk is ook dat volgens u de prestaties van de lidstaten strenger moeten worden geëvalueerd, opdat een impuls kan worden gegeven aan de tenuitvoerlegging van de werkgelegenheidsstrategie.
Ik zal kort ingaan op het voorstel dat de Commissie heeft gedaan voor de werkgelegenheidsrichtsnoeren 2004. De Commissie stelt voor de richtsnoeren die vorig jaar juli met een Raadsbesluit werden vastgesteld te handhaven. De richtsnoeren voor de werkgelegenheid zijn evenals de globale richtsnoeren voor het economisch beleid onderdeel van onze inspanningen tot stroomlijning van de cycli van het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie en gelden voor een periode van drie jaar. De herziening van het werkgelegenheidsbeleid van vorig jaar had tot doel ervoor te zorgen dat de fundamentele uitdagingen waarmee de arbeidsmarkt in de Europese Unie is geconfronteerd, beter het hoofd worden geboden en beter stroken met de in Lissabon voor het jaar 2010 vastgestelde doelstellingen. Bij deze herziening werd de klemtoon gelegd op de middellange termijn en op de noodzaak een beleidskader vast te stellen dat ons in staat stelt rekening te houden met de uiteenlopende situaties in de uitgebreide Europese Unie.
In het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid - waar de speciale groep onder voorzitterschap van de heer Kok instemming mee heeft betuigd - werd erop gewezen dat het beter is toezicht uit te oefenen op de hervormingen in de lidstaten dan een procedure tot herziening van de richtsnoeren op gang te brengen. Eveneens heeft de Europese Raad van het voorjaar bevestigd dat, zoals ook in het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid staat, in de werkgelegenheidsprocedure komend jaar de klemtoon moet worden gelegd op de evaluatie van de gemaakte vorderingen. Het hoofdthema van het volgend gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid zal met andere woorden de respons zijn die de lidstaten hebben gegeven op de speciale aanbevelingen per land. Dit betekent dat deze aanbevelingen de kern moeten vormen van de nationale actieplannen die in de herfst van 2004 zullen worden ingediend door zowel de huidige vijftien lidstaten als ook de nieuwe lidstaten.
Tot slot wil ik u nog verzekeren dat de Europese Commissie voldaan is over de opbouwende aanpak van het Europees Parlement. U hebt uw amendementen toegespitst op de overwegingen. De Commissie zal in de onderhandelingen met de Raad daarmee rekening houden en steun geven aan de amendementen die de overwegingen verbeteren. Ik ben er absoluut van overtuigd dat wij, gezien de enorme uitdaging waarvoor wij met de doelstellingen van Lissabon voor 2010 zijn geplaatst, ons geheel en al moeten richten op de tenuitvoerlegging en de uitdagingen moeten omzetten in beleidsmaatregelen. 
Hughes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Hermange graag bedanken voor haar verslag – ik zal me namelijk concentreren op werkgelegenheid – evenals de commissaris voor zijn verklaring van vanochtend.
Mevrouw Hermange volgt de juiste benadering: we proberen niet de details van de structuur van de richtsnoeren te wijzigen. Toen wij vorig jaar instemden met het stroomlijnen van de richtsnoeren voor het economisch en werkgelegenheidsbeleid, hebben we impliciet toegezegd de richtsnoeren zelf ongemoeid te laten tot 2006 – de tussentijdse evaluatie. Dat is de juiste benadering: die stabiliteit in de structuur van de richtsnoeren is immers noodzakelijk.
We zullen echter moeten onderkennen dat we ons steeds meer moeten gaan richten op de tenuitvoerlegging van zowel de economische richtsnoeren als, misschien wel in het bijzonder, van de werkgelegenheidsrichtsnoeren. Het probleem is het volgende: de lidstaten leggen de richtsnoeren niet goed ten uitvoer.
Om die reden hebben we een aantal overwegingen geïntroduceerd waarmee we beogen belangrijke terreinen te benadrukken die verband houden met de tenuitvoerlegging. Amendement 1 is bijvoorbeeld gericht op onderzoek en ontwikkeling. Van het stroomlijnen van de globale economische en werkgelegenheidsrichtsnoeren mogen we zonder meer een allesomvattend Europees kader verwachten voor investeringen in levenslang leren, onderzoek en ontwikkeling, en infrastructuur om zo een Europese motor te creëren voor economische groei en die groei om te zetten in volledige en betere werkgelegenheid en grotere sociale samenhang. Daar draait het in het Lissabon-proces om en momenteel schieten we op dit terrein ernstig tekort.
In ons amendement 2 concentreren we ons op een aantal kwesties die door de Task Force Werkgelegenheid – in het verslag-Kok – zijn benadrukt, namelijk aanpassingsvermogenen levenslang leren. Deze zaken zijn reeds opgenomen in de werkgelegenheidsrichtsnoeren. We moeten echter onderkennen dat alle nationale plannen, in meer of mindere mate, tekortschieten als het gaat om het realiseren van de doelstellingen die met betrekking tot deze aspecten zijn vastgelegd.
Amendement 3 betreft de inzet voor het ten uitvoer leggen van de richtsnoeren door nationale parlementen, sociale partners, NGO’s, en lokale en regionale autoriteiten. We moeten die niveaus van bevoegdheid aanmoedigen zich in te zetten voor deze richtsnoeren en zorg te dragen voor de correcte tenuitvoerlegging ervan.
Ik verwelkom met name amendement 6 van mevrouw Hermange over het beter gebruiken van de structuurfondsen bij de tenuitvoerlegging van de richtsnoeren. Verder verwelkom ik amendement 7 dat tot doel heeft ondernemingen aan te moedigen beter in te spelen op economische, technische en industriële veranderingen. Gedurende haar mandaat heeft de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken altijd vastgehouden aan een proactieve benadering van het omgaan met industriële verandering. De oproep die de rapporteur doet is dan ook terecht.
Tot slot weet ik dat de heer Bushill-Matthews van plan is een mondeling amendement in te dienen op amendement 5, teneinde de noodzaak te benadrukken om oudere mensen voor de arbeidsmarkt te behouden. Wij zullen gaarne instemmen met een dergelijk amendement. 
Schmidt, Olle (ELDR ).
    Mijnheer de Voorzitter, commissaris, om te beginnen wil ik beide rapporteurs bedanken voor hun gedegen werk, met name mevrouw Randzio-Plath voor het grondige werk dat zij heeft verricht in verband met dit verslag en haar uitmuntende werk voor de Economische en Monetaire Commissie. Mevrouw Randzio-Plath, uw voorzitterschap wordt gekenmerkt door objectiviteit, kennis en professionaliteit. Ik ben ervan overtuigd dat de Economische en Monetaire Commissie u zal gaan missen. Hartelijk dank!
De Europese economie verkeert nog steeds in grote moeilijkheden. Het tempo van de mondiale groei is lager dan we hadden gewild en verwacht. Hoewel de Amerikaanse economie aantrekt, bestaan er nog veel problemen. Het dubbele tekort en de politieke onzekere situatie ondermijnen de kracht van de economie. De groei in de landen van de eurozone is evenmin indrukwekkend. We zijn ons terdege bewust van de cijfers.
De economie in het Europa van de 15 trekt aan met een groei van 2 procent dit jaar en 2,4 procent volgend jaar. Met de nieuwe lidstaten gaat het aanzienlijk beter. Daar wordt dit jaar een groei van 3,5 procent verwacht, en volgend jaar gemiddeld 4 procent. Daar kunnen wij in het Europa van de 15 alleen maar van dromen. De nieuwe lidstaten hebben enorme, vaak pijnlijke, veranderingen moeten ondergaan, maar alles wijst erop dat de ontwikkeling de goede kant op gaat. Al kunnen we tegenstand verwachten en is voorzichtigheid geboden, zoals het Internationaal Monetair Fonds vandaag naar voren heeft gebracht.
Het Europa van de 15 zou van de nieuwe lidstaten kunnen leren hoe zij meer vaart in hun economie kunnen krijgen. De concurrentie en de uitdijende markt die nu wordt geopend, is voor iedereen gunstig. In plaats van landen zoals Slowakije en Estland te bekritiseren omdat zij hun belastingen hebben verlaagd en daarmee ruimte voor groei hebben gecreëerd, zouden we moeten kijken wat we van hen kunnen leren. Het zou erg vernederend zijn als de Europese Unie in een poging om alle nationale economieën gelijk te schakelen en te sturen, de nieuwe landen zou dwingen tot belastingverhogingen en omvangrijke hervormingen van het sociale stelsel in een tempo dat zij zelf niet willen. Uiteraard zal de concurrentie groter worden; dat is nu al het geval. De vennootschapsbelasting is in de nieuwe lidstaten lager dan bij ons, maar gezonde concurrentie is goed.
In veel lidstaten zijn er nog steeds structurele hervormingen nodig. We weten welke landen de regels overtreden en de lijst wordt helaas steeds langer. Nederland en Groot-Brittannië zijn de volgende in de rij. We vinden dat het Stabiliteits- en Groeipact goed functioneert. Er is al een zekere flexibiliteit en de regels kunnen natuurlijk opnieuw bekeken worden, maar .
Wij liberalen denken dat als Europa deze economische problemen te boven wil komen, er heel wat moet gebeuren. Het proces van Lissabon moet volledig worden uitgevoerd. Meer groei en werkgelegenheid in de lidstaten van de Unie bewerkstellig je volgens ons liberalen door verstandig om te springen met de overheidsfinanciën, door meer concurrentie, het voltooien van de interne markt in al zijn opzichten en structurele hervormingen voor de toekomst. We staan niet achter de extra amendementen in het verslag-Randzio-Plath, maar we zijn bereid om de evenwichtige afweging van de rapporteur te steunen.
Mijnheer de Voorzitter, we staan voor enorme uitdagingen in Europa, maar deze worden ruimschoots gecompenseerd door de mogelijkheden die het nieuwe Europa biedt. Vrede, vrijheid, democratie en sociale en economische stabiliteit: daar draait het nu om in Europa. 
Schmid, Herman (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, we zijn het erover eens dat het erg slecht gaat met Europa. In het uitstekende verslag van mevrouw Randzio-Plath wordt uiteengezet hoe ernstig de situatie is. Dit geldt met name voor Europa, niet voor de hele wereld. Het moet dus iets te maken hebben met de specifieke Europese situatie. Ik behoor tot de mensen die denken dat deze ontwikkeling te maken heeft met het Stabiliteits- en Groeipact en het beleid dat eraan gekoppeld is. Zolang dat beleid wordt gevoerd, kan er weinig aan de situatie veranderd worden. Er wordt niet veel geïnvesteerd en de groei en dynamiek laat te wensen over. Hierdoor ontstaat een overschot aan kapitaal, waarvoor vervolgens buiten Europa rendabelere investeringsmogelijkheden gevonden moet worden. Ook hebben we een dramatisch overschot aan arbeidskrachten, dat wil zeggen werklozen.
Ik denk niet dat deze tendens gekeerd kan worden zolang het Stabiliteitspact in zijn huidige vorm blijft bestaan. We moeten overheidsinvesteringen overwegen in de traditie van Keynes. Hoewel het vandaag de dag welhaast verboden is om Keynes te noemen, ben ik van mening dat Keynes en het post-Keynesianisme besproken moet worden. Dat dit niet gebeurt, kan mijns inziens alleen maar duiden op een soort ideologische blokkade.
Een goed werkgelegenheidsbeleid heeft weinig zin als mensen met een opleiding en kwalificaties niet aan het werk komen. De bedrijven hebben een behoefte aan ze. De overheid moet investeringen doen. Niet alleen een goede infrastructuur is belangrijk, maar ook de consumptie van overheidsdiensten moet meer aandacht krijgen. Ook ben ik van mening dat er met arbeidstijdverkorting – iets waar ook een taboe op rust – meer banen gecreëerd kunnen worden. Op die manier ontstaat er een beter evenwicht en wordt de productiviteit verhoogd. Dergelijke maatregelen zijn nodig als we vooruit willen komen. Maar zolang het neoliberalisme overheerst, ziet het er helaas slecht uit voor Europa. 

Jonckheer (Verts/ALE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het zal niemand verbazen dat ik het op vrijwel alle punten oneens ben met de bijdrage van mijn gewaardeerde liberale collega. Aan het einde van deze zittingsperiode is het mijns inziens tijd om een korte balans op te maken van het economisch beleid in de Europese Unie. Het economisch beleid berust ten dele op een strategie van Lissabon waarvan we de filosofie weliswaar onderschrijven, maar die in feite zeer eenzijdig ten uitvoer wordt gelegd: het is een en al liberalisering wat de klok slaat, terwijl de sociale en milieudoelstellingen amper aan bod komen.
Maar er is ook een aspect dat geheel en al ontbreekt, namelijk het macro-economische beleid van de Europese Unie, dat in feite niet bestaat, afgezien van het Stabiliteitspact. Het beleid dat de afgelopen jaren is gevoerd, met name door Frankrijk en Duitsland, bestond uit inspanningen op begrotingsgebied in een poging de tekorten en de schuldenlast terug te dringen, terwijl tegelijkertijd de overheidsinkomsten achteruit gingen. Men hoopte dat alles te kunnen bekostigen door meer groei. Dit scenario heeft gefaald. De groei stelt niet veel voor, de werkloosheid stijgt, de inkomensverschillen tussen bevolkingsgroepen nemen toe, en het aantal kansarmen en armen loopt niet terug, en dat in een van de rijkste zones ter wereld.
Ik denk dat het anders kan. We hebben daar binnen de Economische en Monetaire Commissie over gesproken, maar zonder resultaat, of in ieder geval zonder meerderheid. Er zijn alternatieven om met name het aanbod aan banden te leggen, maar ook om de uitgaven fors terug te dringen. Is het normaal dat Europese reserves worden aangewend om de stijgende defensie-uitgaven in de Verenigde Staten te financieren? Ik formuleer het probleem in deze bewoordingen, en zo moet het geformuleerd worden. Er is dan ook ruimte voor een neo-Keynesiaans stimuleringsbeleid dat optimaal gebruik maakt van een omvangrijke interne markt in het kader van een Unie met 25 lidstaten en die erop gericht is meer institutionele en particuliere investeringen aan te trekken. Het groei-initiatief gaat wellicht in de goede richting, maar is niet afdoende in termen van volume en kwaliteit. We moeten het begrotingsbeleid van de lidstaten en de convergentiecriteria ten aanzien van sociale aspecten en het milieu op elkaar afstemmen, vooral als het gaat om arbeidsomstandigheden, salarisontwikkeling – jazeker, salarisontwikkeling – en het milieu.
Tot slot wil ik ingaan op het belastingvraagstuk. Dat is een kwestie waarover we veelvuldig hebben gesproken. Tegen mijn collega Schmidt zou ik simpelweg willen zeggen dat ik hogelijk verbaasd was over een communiqué van een Frans persagentschap waarin de Zweedse premier Persson verklaarde dat als de kandidaat-landen de vennootschapsbelasting blijven verlagen, we niet langer bereid zouden zijn deze kandidaat-lidstaten financieel te steunen via de structuurfondsen. We zouden er goed aan doen dit soort uitlatingen niet te veronachtzamen. Ik druk me nog voorzichtig uit als ik zeg dat degenen die de vennootschapsbelasting willen onttrekken aan de gekwalificeerde meerderheid zoals bepaald in de Europese Grondwet onverantwoordelijk zijn en geconfronteerd gaan worden met steeds grimmigere scenario´s van fiscale concurrentie, die onze socialezekerheidsstelsels zullen uithollen. 
Blokland (EDD ).
    Mevrouw de Voorzitter, afgelopen dinsdag hield de heer Trichet, president van de Europese Centrale Bank, in Rotterdam een lezing over de Europese economie. Hij zei buitengewoon bezorgd te zijn over het trage herstel van de economische groei. Ik deel die zorg, want het herstel gaat te lang duren en laat te lang op zich wachten. Welnu, afwachten is geen goede houding om dat herstel te bevorderen. Activiteit wordt gevraagd, maar daar ontbreekt het nu net aan.
Volgens de heer Trichet - en ik deel die mening - zijn wij het in Europa met elkaar wel eens over de diagnose, maar - en dan ga ik verder dan de heer Trichet - wij komen met onze politieke bijdragen niet tot oplossingen.
Ik wil de lidstaten klemmend aanraden nu eindelijk eens over de verschillen heen te stappen en maatregelen te nemen. Landen zoals China en India laten weinig kansen liggen om ons voorbij te streven. Activiteit zal inspanningen kosten en vraagt om politieke offers, maar langer wachten is niet verantwoord. 
Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik zal mij in mijn opmerkingen beperken tot het verslag-Hermange en wil om te beginnen zeggen dat dit niet de toespraak is die ik van plan was te houden. Ik had gehoopt mij in een positie te bevinden waarin ik de rapporteur kon feliciteren met haar uitstekende verslag. Het was wel een uitstekend verslag, maar tegen de tijd dat dit eerder deze week door onze commissie was behandeld waren veel van de betere delen er helaas uit geschrapt. Wat er van over is, is nog altijd zeer bruikbaar en zeer positief, maar het is slechts een zwakke afspiegeling van het uitstekende en buitengewoon grondige werk dat zij had ingediend.
Helaas werden haar amendementen weggestemd door de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, die maandag op volle sterkte in de commissie vertegenwoordigd was. Het was jammer dat ik, naast de rapporteur zelf en één andere vice-fractievoorzitter van de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten, daar de enige vertegenwoordiger van onze fractie was.
Ik neem de socialisten niet kwalijk wat zij hebben gedaan om hun agenda door te drukken. Zij zijn er nu eenmaal van overtuigd dat zij gelijk hebben als ze zeggen dat er geen wettelijke veranderingen moeten worden doorgevoerd en ik zal dat specifieke punt nu niet ter discussie stellen. Ik feliciteer hen met hun vastberadenheid en met de efficiëntie waarmee zij hun agenda hebben nagestreefd. Ik moet echter tegen onze collega’s, met name onze afwezige collega’s aan deze zijde van het Parlement zeggen, dat als we ons zorgen maken om werkgelegenheid, zoals het geval is; als we ons zorgen maken om werkloosheid, zoals het geval is; als we ons zorgen maken om de sociale onrechtvaardigheid die voortvloeit uit werkloosheid, zoals het geval is, we bereid moeten zijn van dit terrein een prioriteit te maken.
Hoewel er tegelijkertijd werk verricht moet worden in andere commissies, moeten we ervoor zorgen dat we bij de stemming aanwezig zijn, zodat onze mening doorslaggevend kan zijn in dit soort vergaderingen en zodat we de richting van veranderingen kunnen bepalen. Veranderingen zijn belangrijk als het gaat om kwesties die verband houden met de werkgelegenheidsrichtsnoeren; het deed mij deugd dat de commissaris wederom het belang van de Lissabon-agenda onderstreepte, waarmee alle zijden van het Parlement het eens waren.
Als we de Lissabon-agenda echter ten uitvoer willen leggen, volstaat het niet om simpelweg te zeggen dat we de richtsnoeren vóór 2006 niet zullen veranderen. Het volstaat evenmin om te zeggen dat het volledig de taak van de lidstaten is om veranderingen door te voeren en de richtsnoeren ten uitvoer te leggen. De richtsnoeren dienen versterkt en geheroriënteerd te worden en dit Parlement heeft heel wat werk te verrichten en teniet te doen om een grotere impuls te geven aan het Lissabon-proces.
Tot slot wil ik Stephen Hughes bedanken voor zijn opmerking dat hij volledig achter een mondeling amendement over het belang van ouderen staat – dat volgens mij ook door de rapporteur zal worden gesteund – dat ik later deze ochtend zal indienen. Het doet mij deugd dat ik op zijn instemming kan rekenen; ik hoop dat dit veel goeds voorpelt voor onze relatie tijdens de volgende zittingsperiode. Ik weet dat Stephen Hughes hoopt terug te keren in het Parlement; ook ik hoop terug te keren, maar de volgende keer wel met meer steun. 
Goebbels (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega´s, al maandenlang dringt de socialistische fractie erop aan het Stabiliteitspact aan te passen aan de economische cycli. Meerdere malen heb ik namens mijn fractie concrete voorstellen gedaan om het Pact te hervormen en er een Europees beleidsinstrument van te maken om groei en stabiliteit tot stand te brengen.
Zo stellen wij een strikter beleid voor in tijden van hoogconjunctuur. Lidstaten zouden bijvoorbeeld een sluitende begroting moeten hebben wanneer de groei laten we zeggen meer dan 3 procent bedraagt, zodat ze meer flexibiliteit hebben ten aanzien van hun infrastructurele uitgaven bij een conjunctuurdaling. Wij streven er in feite naar de Britse gouden regel te transponeren naar Europees niveau.
De christen-sociale premier van Luxemburg, de heer Jean-Claude Juncker, heeft de socialistische voorstellen onlangs overgenomen. In een interview met het dagblad , stelt hij voor, en ik citeer: “het Pact moet soepeler zijn in een periode van laagconjunctuur en strikter in een periode van hoogconjunctuur”. Tijdens de onlangs gehouden Raad ECOFIN gingen stemmen op om het Pact in 2005 te hervormen. De socialisten zullen zich achter deze noodzakelijke hervorming scharen, maar de heer Juncker zal heel wat moeite hebben zijn vrienden van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten te overtuigen, die een haast religieus dogmatisme aan den dag leggen zodra het Stabiliteitspact ter sprake komt. Stabiliteit zonder groei zal de economische en sociale problemen van de Europese Unie slechts verergeren.
In dit verband raad ik eenieder aan het advies van hoogleraar Jean-Paul Fitoussi aan de Economische en Monetaire Commissie te lezen. Dit advies toont op overtuigende wijze aan dat het Stabiliteitspact de groei in Europa heeft afgeremd en nog altijd afremt. Het Pact is met name funest voor de grote Europese economieën, die in grotere mate afhankelijk zijn van binnenlandse stimulering dan kleine landen, die het meer moeten hebben van de buitenlandse vraag. Dat verklaart ongetwijfeld waarom de kleine landen deugdzamer lijken als het gaat om stabiliteit dan de grote landen, ongeacht of laatstgenoemden door links of rechts geregeerd worden. De hervorming van het Stabiliteitspact is dan ook geen puur politieke kwestie, maar een absolute noodzaak voor een Europa dat de strijd om groei en werkgelegenheid aan het verliezen is.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil tot slot nog een woord van dank richten aan mevrouw Randzio-Plath. Mevrouw Randzio-Plath zal geen deel meer uitmaken van het komende Parlement en dat betreur ik ten zeerste. Wij verliezen met haar een vrouw die zich heeft ingezet voor de euro, voor een sociaal Europa, voor een Europa van groei en werkgelegenheid. Ik spreek denk ik namens al mijn collega´s wanneer ik haar publiekelijk bedank voor haar werk als voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie.
De Voorzitter.
   – Dank u, mijnheer Goebbels, voor uw woorden aan het adres van onze collega mevrouw Randzio-Plath, die zoveel werk verzet heeft in dit Parlement en ten behoeve van Europa. Dank u wel, mevrouw Randzio-Plath!
Herzog (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil van deze laatste zittingen gebruik maken om mevrouw Randzio-Plath te complimenteren met haar werk, en om haar evenals de heer Jonckheer, de heer Goebbels en de anderen nogmaals mijn vriendschap te betuigen. Wij hebben het ernstige tekort aan werkgelegenheid en de zwakke groei in de Europese Unie niet alleen met lede ogen aanschouwd, maar ook gezocht naar manieren om een economisch beleid op Europees niveau tot stand te brengen. En ook ik wilde enkele politieke doelstellingen formuleren waarmee we de verschillende obstakels kunnen overwinnen.
Ten eerste moeten we de kans die de uitbreiding ons biedt met beide handen aangrijpen. De nieuwe lidstaten streven naar groei en hebben behoefte aan solidariteit. Net als wij, en meer nog dan wij, hebben ze er belang bij dat het grote Europa een veel dynamischer werelddeel wordt. We moeten dus de koudwatervrees in het westen wegnemen en het wederzijds belang voorop stellen. Hiervoor is het absoluut noodzakelijk te investeren in mobiliteit, herstructurering en specialisatie teneinde de menselijke productiviteit en de productiecapaciteit in het oosten en westen te vergroten. Maar hoe?
Tweede doelstelling is dat we nieuwe wegen moeten verkennen in het debat over de structurele hervormingen. Hoe kunnen we investeringen stimuleren? Twee wegen zijn denkbaar. Alleen de eerste wordt momenteel bewandeld: de aantrekkelijkheid van kapitaal voor een hoge winstgevendheid, met een fiscale en reglementaire concurrentie. Dit mechanisme heeft overduidelijk gefaald. Een andere weg moet worden verkend. We moeten proberen een nieuwe gemengde economie tot stand te brengen, een gemengde economie van multinationale samenwerking, die berust op partnerschappen en netwerken. Dat is de structurele hervorming die Europa nodig heeft en die we op poten moeten zetten.
Derde doelstelling is de vernieuwing van het macro-economische raamwerk. De strategie van Lissabon heeft goede doelstellingen gekozen en een goede motor, maar de richtsnoeren ervan blijven uiterst ambigu en ze heeft niet de instrumenten gevonden waarmee gewerkt kan worden. De grootste dubbelzinnigheid betreft de uiteenlopende interpretatie van de strategie door de lidstaten in hun beleid. De herijking van dit beleid moet de komende jaren bovenaan de agenda staan, met name voor wat betreft het Stabiliteitspact. Ik denk dat we met een goede Europese begroting en met een fiscale harmonisatie de nationale overheidstekorten beter zouden kunnen terugdringen.
Mijn laatste punt betreft de uitvoering. De lidstaten hebben wel lef: ze houden zich niet aan Lissabon en maken geen werk van wat daar afgesproken is. We moeten de nationale parlementen meer verantwoording geven en nauwere economische samenwerking aangaan, maar wat vooral te wensen overlaat is de interactie tussen de spelers van het maatschappelijk middenveld, het bedrijfsleven en de lokale autoriteiten. Er zijn volop activiteiten van de grond te krijgen, maar er is een schrijnend gebrek aan projecten en actoren. Europees beleid staat of valt met decentrale participatie. 
Bouwman (Verts/ALE ).
    Voorzitter, ik wil een paar opmerkingen maken. Over de procedure die tot nu toe is gevolgd, want daarmee zijn de nodige moeilijkheden ontstaan. Ook wil ik iets zeggen over Lissabon, over het verslag van de heer Kok inzake de kwaliteit van de arbeid, over China en India en tot slot over de amendementen.
Wat betreft de procedure denk ik dat wij nu voor de tweede of derde keer merken dat wij, zeker waar het gaat om het vaststellen van de werkgelegenheidsrichtsnoeren, in een procedure zitten waarin we nauwelijks tijd hebben. Dat leidt tot onderlinge conflicten, buiten de gewone politieke tegenstellingen, over hoe de richtlijnen moeten worden geïnterpreteerd, hoe zij moeten gewijzigd, wat eraan moet worden veranderd, enz. Ik adviseer dat volgend jaar anders te doen. Dat is een advies aan de komende voorzitterschappen van de Raad en aan de Commissie. Er moet voor worden gezorgd dat het Parlement de mogelijkheden krijgt om hetgeen waartoe het volgens het Verdrag gerechtigd is, namelijk op een correcte wijze commentaar geven, ook te realiseren, zodat wij niet een hele hoop amendementen die niet, laat ik het zo zeggen, in de juiste procedurele volgorde staan, moeten wegstemmen. Ook vraag ik me af of de driejaarlijkse procedure waarvoor wij gekozen hebben wel verstandig is. Gezien de snelle ontwikkelingen die in de economie hebben plaatsgevonden en gezien het feit dat de Commissie in heel korte tijd haar optimistische opvattingen heeft moeten bijstellen en heeft moeten constateren dat het eigenlijk allemaal niet zo geweldig gaat als men dacht, vind ik dat wij de ruimte moeten hebben om dit soort richtsnoeren, zowel economische als werkgelegenheidsrichtsnoeren, op enkele belangrijke punten te kunnen bijstellen.
Voorts wil ik erop wijzen dat er een behoorlijke fout zit in het Verdrag. Dat mag wel eens gezegd worden. In feite zijn de werkgelegenheidsrichtsnoeren volgens de definitie namelijk ondergeschikt aan de economische richtsnoeren. Dat is iets wat wij niet wensen. Het leidt tot allerlei problemen, bijvoorbeeld bij liberaliseringsvoorstellen, maar het leidt er ook toe dat er allerlei andere maatregelen worden voorgesteld die zo hun effecten hebben. Ik onderschrijf wat een aantal sprekers voor mij, de heren Jonckheer en Goebbels onder anderen, hebben gezegd over dit punt.
De vooruitgang met betrekking tot Lissabon is gering. Daar is in onze commissie ook op gewezen. Wij hebben weinig bereikt als gaat om armoede en de arbeidsparticipatie van ouderen en vrouwen. Er is wel vooruitgang, maar deze is veel te gering en wij moeten de richtsnoeren eigenlijk herzien. Wij zullen de Lissabon-afspraken moeten herzien in het licht van onder meer de conjunctuurontwikkelingen. Tegen die achtergrond is de stelling in het verslag-Kok, namelijk dat we moeten komen tot uitvoering en betere implementatie van het geheel, een heel aannemelijke. Dat was ook de opdracht van de Raad. Ik vraag me echter af of dat genoeg is.
Kok stelt voor flexibiliteit en zekerheid aan de orde te stellen en te stimuleren. Ik zie echter in de werkelijkheid dat er aandacht wordt besteed aan flexibiliteit, maar niet aan zekerheid. De wordt nog steeds geblokkeerd door zowel Duitsland als Engeland. Als het gaat om de kwaliteit van de arbeid, ook een van de voorstellen van Kok, dan komt dat niet door. Met andere woorden, ik denk dat daar aandacht aan moet worden besteed en dat wij terug moeten naar bijvoorbeeld de voorstellen van het Belgische voorzitterschap over kwaliteit van de arbeid. Dat was een nuttig verslag en daarbij moet niet alleen gekeken worden naar een simpele categorie zoals . Ik denk bovendien dat wij niet alleen naar de Verenigde Staten moeten kijken, maar ook naar de ontwikkelingen in China en India. Wij worden op dit moment geconfronteerd met massale met alle bijeffecten van dien.
Tot slot wil ik graag iedereen bedanken voor de samenwerking in de afgelopen periode. Ik kan u voorts meedelen dat de groene fractie de amendementen van mevrouw Hermange en waarschijnlijk ook het mondelinge amendement van de heer Bushill-Matthews zal ondersteunen. 
Abitbol (EDD ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik sluit me aan bij hetgeen over mevrouw Randzio-Plath is gezegd. Ik ben gedurende tweeënhalf jaar haar eerste ondervoorzitter geweest. Ik ben onder de indruk geraakt van zowel haar striktheid als haar hoffelijkheid, ook al hielden we er zoals bekend heel verschillende ideeën op na.
Ook heb ik met plezier geluisterd naar de heer Goebbels toen hij sprak over de funeste effecten van het Stabiliteitspact. Wanneer ik dat drie of vier jaar geleden binnen de Economische en Monetaire Commissie aanroerde, choqueerde ik mijn collega´s. Nu blijkt dat ik gelijk had en dat het Stabiliteitspact een veel te strak keurslijf is om groei, investeringen en werkgelegenheid mogelijk te maken in Europa.
Maar er is naar mijn mening nog iets anders dat de Europese groei afremt, en volgens mij is dat de euro. We hoeven overigens alleen maar te kijken naar de drie lidstaten van de Unie die de euro niet hebben ingevoerd en die hun monetaire soevereiniteit hebben behouden, om te zien dat deze er veel beter voorstaan dan de twaalf die ervoor hebben gekozen hun lot met elkaar te verbinden en in handen te geven van een ware staatsbank, een soevereine bank die geen zier geeft om de groei in Europa. Ik hoop dat de kwestie van de euro een prominente plaats zal krijgen in de komende verkiezingscampagne.
Ik weet niet of ik, net als mevrouw Randzio-Plath, niet meer terugkeer. Persoonlijk hoop ik weer van de partij te zijn, maar dat is allerminst zeker. Hoe dan ook hoop ik van harte dat de gevolgen van de keus voor de euro centraal zullen staan bij de komende verkiezingscampagne, want de euro lijkt me momenteel de voornaamste barrière tussen Europa en de Europese burger. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ondanks alle successen wordt de Europese Unie gekweld door bezorgdheid omtrent de noodzaak van meer werkgelegenheid. Banen behoren immers tot de grondrechten van de Europese burgers, en zijn tegelijkertijd het beste middel om groei te bewerkstelligen en de sociale samenhang te versterken.
De richtsnoeren voor de werkgelegenheid en meer in het algemeen het proces van Luxemburg zijn zeer belangrijk voor de verwezenlijking van dit doel en daarom is er in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken altijd grote belangstelling als deze richtsnoeren worden besproken. De rapporteur, mevrouw Hermange, heeft deze bespreking ook op de juiste manier aangepakt, en daarom wil ik haar van harte bedanken en gelukwensen.
Ik zou veel kunnen herhalen van hetgeen mijn collega’s reeds hebben gezegd, maar zal mij beperken tot enkele punten die mijns inziens nadrukkelijk moeten worden vermeld.
Ten eerste is de verhoging van de werkgelegenheid een complex proces en beleid. Daarbij komt veel kijken: alle sectoren van het economisch en sociaal beleid, het beleid voor onderwijs en beroepsopleiding en het beleid inzake transparantie en bestrijding van belastingontduiking en zwartwerk. De laatste tijd wordt sterk de nadruk gelegd op onderzoek en innovatie. Daaromtrent is zelfs een besluit genomen door de laatste Voorjaarsraad. Daarom dank ik de rapporteur voor haar bereidheid om een door mij ingediend amendement over te nemen. Een goede coördinatie van al deze beleidsvormen is een voorwaarde voor de uitwerking, tenuitvoerlegging, bewaking en evaluatie van de tenuitvoerlegging van de richtsnoeren, en is met name belangrijk voor de nieuwe lidstaten, omdat zij hetgeen bij ons van toepassing is moeten overnemen in hun interne beleidsvormen. Wij stellen bovendien vast dat de landen met een gebrekkige coördinatie de slechtste prestaties leveren als het om de verhoging van de werkgelegenheid gaat. Coördinatie en complementariteit zijn eveneens een vereiste voor de Europese beleidsvormen en de nationale beleidsvormen op elk niveau: centraal, regionaal en lokaal. Daarbij moeten ook alle bevoegde instanties worden betrokken. Ik ben het eens met hetgeen de rapporteur heeft voorgesteld voor de transparantie, de vereenvoudiging van de procedure en de informatie met het oog op een beter gebruik van de middelen van de structuurfondsen.
Een ander thema dat ik wilde aanstippen betreft de structurele hervormingen op met name het gebied van belastingen en sociale voorzieningen. Iedereen is het ermee eens dat deze hervormingen noodzakelijk zijn, maar kennelijk is het gemakkelijker gezegd dan gedaan. Daarvoor moet men bereid zijn de politieke kosten op zich te nemen en een dialoog tot stand te brengen in heel de samenleving, hetgeen nog niet in de vereiste mate het geval is. Als wij een beleid van consensus willen voeren moeten wij zorgen voor goed geïnformeerde en goed voorbereide burgers en verantwoordelijke sociale partners. Dan moeten wij echter ook zichtbaarheid geven aan de resultaten van ons beleid en vertrouwen wekken in de door ons gekozen doelstellingen en procedures. 
Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Hermange heeft een waardevol verslag geproduceerd en de opmerkingen van de heer Bushill-Matthews ten spijt, blijft de nadruk hierin liggen op tenuitvoerlegging. Tenuitvoerlegging is de sleutel met betrekking tot de werkgelegenheidsrichtsnoeren en het Lissabon-proces.
Waarom is dit zo belangrijk voor ons? We begrijpen dat de Lissabon-richtsnoeren niet alleen niet nagestreefd zijn en dat de voortgang traag verloopt, maar ook, zoals de heer Dimas zei, dat de nieuwe lidstaten moeten doen wat wij moeten doen en dat zij met dezelfde problemen kampen. Helaas speelt omvang wel degelijk een rol in een situatie waarin we ons aan de werkgelegenheidsrichtsnoeren moeten houden, terwijl de totale werkloosheid en het begrotingstekort in de nieuwe lidstaten grofweg het dubbele zijn van die in de EU-15. Omvang maakt dus wel degelijk verschil.
Om die reden draait alles om de tenuitvoerlegging, en dus niet om nieuwe richtsnoeren. Tenuitvoerlegging is belangrijk, zoals sommigen aan de orde hebben gesteld – in amendement 5 over jeugdwerkloosheid en vrouwen op de arbeidsmarkt bijvoorbeeld – maar we moeten daarnaast kijken naar de kwestie van oudere werknemers, de snelle vergrijzing van het actieve deel van de bevolking. Verder zal, zoals kort genoemd werd door de voorzitter van onze commissie, het banenverlies waarmee onze regio nu wordt geconfronteerd, onder meer door het uitbesteden aan en verplaatsen van werk naar lagelonenlanden – kwesties die dit Parlement eindelijk serieus neemt – een plaats moeten krijgen in de Lissabon-doelstellingen. Ik ben ervan overtuigd dat de heer Dimas daarmee de komende maanden in zijn werk rekening zal houden.
De belangrijkste kwestie is in dit geval niet alleen dat we ervoor moeten zorgen dat alles om tenuitvoerlegging draait, maar ook dat er meer begrip ontstaat bij de voornaamste spelers – de vakbonden en werkgeversorganisaties – van wat de strategie nu eigenlijk inhoudt. Dit begrip bestaat in de lidstaten duidelijk nog niet. Het is met het oog op deze kwestie – één van de laatste die de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zal behandelen voor het einde van deze zittingsperiode – cruciaal dat we opmerken dat de spelers die een rol dienen te vervullen bij het verwezenlijken van deze Lissabon-doelstelling zich onvoldoende bewust zijn van de strategie die wordt nagestreefd.
Verder zijn ook de kwaliteit van levenslang leren en de regionale gevolgen van bijvoorbeeld EQUAL-financiering en discriminatie in verband met de arbeidsmarkt van belang. Al deze zaken zijn cruciaal en moeten deel blijven uitmaken van de Lissabon-doelstellingen en de werkgelegenheidsrichtsnoeren. We moeten de tenuitvoerlegging versterken. Dat is waar het debat van vandaag om draait en ik juich het verslag van mevrouw Hermange om die reden toe. 
Bastos (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, om te beginnen feliciteer ik de rapporteurs, mevrouw Hermange en mevrouw Randzio-Plath met hun verslagen. Ik zal me in mijn betoog beperken tot het verslag van mevrouw Hermange. De recente hervormingen van de werkgelegenheidsrichtsnoeren waren een positieve stap; desalniettemin lijkt het thans duidelijk dat de Europese Unie de doelstellingen van Lissabon voor 2010 niet zal verwezenlijken.
De werkgelegenheidsgraad bedraagt momenteel 64 procent. Om een participatiegraad van 70 procent te halen in 2010 zouden er 22 miljoen banen geschapen moeten worden in de nieuwe Europese Unie van de 25. Een dergelijke stijging van de werkgelegenheid en productiviteit kan Europa enkel verwezenlijken door de ontwikkeling van het concurrentievermogen en groeipotentieel. Op de Voorjaarstop van 2004 zijn hiertoe werkgelegenheidsaanbevelingen opgesteld met als doel de nadruk te leggen op de prioriteitsgebieden waarop iedere afzonderlijke lidstaat maatregelen dient te treffen alsmede de noodzaak te onderstrepen van goede praktijken en ervaring, die een fundamentele rol spelen in de Europese werkgelegenheidsstrategie.
Ik steun het uitstekende verslag van Marie-Thérèse Hermange, dat de aandacht vestigt op de noodzaak doeltreffender gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten, de inspanningen voor de tenuitvoerlegging van reeds overeengekomen maatregelen en de mobilisatie van alle betrokken spelers. Zo ligt mijn land, Portugal, bij de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon goed op koers, al is de werkloosheid de afgelopen tijd wel toegenomen, hetgeen hoofdzakelijk te wijten is aan de terugtrekking van bepaalde multinationals. Desalniettemin ligt het werkloosheidspercentage onder het gemiddelde in de Gemeenschap.
Verder heeft Portugal wat betreft de bevordering van de werkgelegenheid voor vrouwen en oudere werknemers de doelstellingen overtroffen. Maar laten we er niet omheen draaien; het huidige economisch klimaat in Europa is heel anders is dan in 2000 toen de Top van Lissabon plaatsvond. De economische en financiële situatie in bepaalde lidstaten vragen om een doortastend beleid ter beteugeling van de overheidsuitgaven en met name voor de verwezenlijking van structurele hervormingen, die een voorwaarde zijn voor economische groei en het scheppen van banen.
De lidstaten die in de huidige zwakke conjunctuur standvastig genoeg blijven om zich er niet met makkelijke oplossingen van af te maken en de noodzakelijke hervormingen doorvoeren van de werkgelegenheidswetgeving, socialezekerheidsstelsels enzovoort, verdienen het niet op de vingers getikt te worden. Zij moeten juist worden aangemoedigd en gestimuleerd hun hervormingscapaciteit aan te wenden. Ik ben er zeker van dat Europa zonder structurele hervormingen niet het groeiniveau zal bereiken dat nodig is om de doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken. 
Santos (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, Romano Prodi verklaarde onlangs dat er geen sprake is van herstel in Duitsland en Italië. Dit jaar zal dus opnieuw de bekende onzekerheden, twijfels en risico’s te zien geven ten aanzien van het economisch herstel in het eurogebied.
Het enige dat deze verklaring teweegbrengt is dat de pessimistische voorspellingen van de Commissie voor 2004 worden overgebracht naar het politieke vlak. Tegen die achtergrond moeten we onderzoeken hoe de Europese economische situatie zich ontwikkelt in het kader van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. We kunnen er niet langer omheen. In feite beschikken we over krachtige theoretische instrumenten, die onder meer voortkomen uit de strategie van Lissabon of uit de goede praktijken in verband met de coördinatie van het economisch beleid. Er zijn echter ook grote beperkingen, zoals de al te starre interpretatie van het Stabiliteits- en Groeipact, die al onze inspanningen tenietdoet.
Het vraagstuk wordt steeds meer in het politieke getrokken, of anders gesteld, het wordt een kwestie van keuzes. Inderdaad kan een duurzame economische ontwikkeling op lange termijn zich enkel voltrekken bij consolidatie van de financiën. Zonder economische groei zal echter ook financiële consolidatie, zelfs op korte termijn, onhaalbaar zijn. Europa heeft behoefte aan een nieuwe agenda die niet langer gericht is op begrotingstekorten en overheidsuitgaven, die zijn uitgegroeid tot een ware obsessie, maar waarin gefocust wordt op economische en werkgelegenheidsproblemen. Europa heeft behoefte aan structurele hervormingen, maar er moeten dan wel de nodige middelen beschikbaar zijn om deze te financieren. In eerste instantie zal zich altijd een toename van de overheidsuitgaven of een daling van de inkomsten voordoen en om dat mogelijk te maken moeten de vigerende begrotingsregels ingrijpend worden gewijzigd. Op dit punt beginnen er vertragingen op te treden wat betreft de voorstellen voor een herziening van het Stabiliteits- en Groeipact, die door de Commissie is aangekondigd, met name indien deze voorstellen gericht zijn op de essentie van het Pact en niet beperkt blijven tot een verlichting van de regulatieve controleaspecten.
Een hervorming van het Stabiliteits- en Groeipact is onvermijdelijk, deels omdat het strikt genomen sinds 25 november is opgeschort. In de nieuwe voorschriften kan niet langer voorbijgegaan worden aan de gewijzigde conjunctuur of aan de afzonderlijke situatie waarin iedere lidstaat verkeert, onverminderd de inspanningen om te komen tot begrotingsbemiddeling voor het gehele eurogebied. Er kan zeker niet voorbijgegaan worden aan de rol van de overheidsinvesteringen en de kwaliteitsuitgaven in het kader van ontwikkeling. Vasthouden aan een begrotingstekort van nul op lange termijn in het eurogebied is dwaasheid. Dat streven vindt geen enkele steun in welke economische theorie dan ook. Het zou leiden tot de ongerijmdheid van een overheidsschuld die uiteindelijk toch niet beter zou zijn dan nul.
Al deze aandachtspunten zijn te vinden in het uitmuntende verslag van mevrouw Christa Randzio-Plath, aan wie ik de beste wensen wil overbrengen. In mijn omgang met haar in de afgelopen drie jaar heeft ze zich een deskundige, bekwame, vastberaden vrouw getoond met hart voor Europa. 
Pérez Álvarez (PPE-DE ).
    Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, allereerst zou ik mevrouw Hermange willen feliciteren met haar uitstekende verslag. We hadden trouwens niets anders verwacht.
Er is in de afgelopen jaren in Europa veel gezegd over de werkgelegenheid. In mijn land hebben twee achtereenvolgende christen-democratische regeringen bijvoorbeeld meer dan 4,3 miljoen banen gecreëerd. We zijn het er natuurlijk allemaal over eens dat we de strategie voor de werkgelegenheid moeten bijstellen, al moeten we wel voor de nodige stabiliteit zorgen. We zijn het ook allemaal eens over het belang van de drie doelstellingen - volledige werkgelegenheid, hogere arbeidskwaliteit en -productiviteit en het versterken van de sociale cohesie. We zijn het bovendien eens over de algemene en over de specifieke aanbevelingen.
Ik wil wat nader ingaan op een aantal belangrijke principes die aan de omzetting van deze werkgelegenheidsstrategie ten grondslag moeten liggen, afgezien van de coördinatie tussen het economisch en het sociaal beleid, die hier al genoemd is en die uiteraard heel belangrijk is. Ik wil nog eens herhalen hoe belangrijk het is dat we in alle beleidsvormen rekening houden met de principes van gelijkheid, bescherming van werknemers en integratie. Op die manier geven we volgens mij een dringend nodige impuls aan de opbouw van Europa, van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil ook even ingaan op het verbeteren van de productiviteit. Dat is nodig met het oog op het feit dat een groot aantal bedrijven Europa de rug toekeert - mevrouw Bastos heeft daar ook al de aandacht op gevestigd. Dat heeft ernstige gevolgen voor de territoriale cohesie. We moeten er in de Europese Unie voor zorgen dat we meerdere centra behouden. Ik geloof dat het verbeteren van de productiviteit en van de arbeidskwaliteit de beste manier is om de verplaatsing van bedrijven af te remmen. Dat is namelijk een van de redenen waarom veel Europese burgers sceptisch staan tegenover de Europese Unie. Het lijkt me ook essentieel dat we de relatie zien tussen de structuurfondsen, het beleid voor de ruimtelijke ordening en het werkgelegenheidsbeleid. Dat is belangrijk voor de territoriale cohesie en de enige manier om te garanderen dat de Unie ook in de toekomst werkelijk over meerdere centra beschikt.
De Unie moet een gecoördineerd beleid voeren, samen met de lidstaten, de regio’s en de locale overheden. Ook de sociale dialoog is natuurlijk een belangrijk instrument voor het toepassen van deze richtsnoeren. 
Katiforis (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, aangezien dit het laatste debat is dat dit Parlement wijdt aan de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, kan het misschien geen kwaad een algemeen overzicht te geven van de situatie.
Het gebruik van het woord “Europees economisch beleid” is natuurlijk niet helemaal gerechtvaardigd. De Unie heeft geen eigen verantwoordelijkheid op dit gebied, en helaas is daarvan ook geen sprake in de nieuwe ontwerpgrondwet. Deze bevoegdheid ligt bij de lidstaten. De Unie heeft slechts een coördinerende rol. De Unie heeft echter wel een bevoegdheid op het gebied van het monetair beleid en daar hebben wij een onbetwistbaar succes geboekt, namelijk de invoering en stabilisatie van de gemeenschappelijke munt. Helaas kan echter niet hetzelfde gezegd worden van het beheer van de reële economie. De groei blijft laag en de werkloosheid hoog. De atrofie van de reële economie heeft geleid tot een crisis in de openbare financiën. Grote economieën hebben grote tekorten opgelopen, hetgeen tot gevolg had dat het Stabiliteitspact niet werd geëerbiedigd en aldus in duigen viel.
Op 25 november 2003 hadden wij de gelegenheid moeten grijpen om ons van het Stabiliteitspact te ontdoen. In plaats daarvan zijn wij teruggekeerd tot dezelfde vermoeiende discussies over hoe wij het nieuw leven konden inblazen. Het was veel beter geweest indien wij hadden gezocht naar kansen om de Europese economie uit het slop te halen, en van die kansen zijn er maar twee. Ten eerste moeten wij ervoor zorgen dat er een echt gemeenschappelijk Europees beleid komt in het kader van een gemengde economie. Wij moeten ophouden de markt op te hemelen, want de markt is faliekant mislukt. Als wij kijken naar de eerste dertig jaar na de Tweede Wereldoorlog zien wij dat de gemengde economie ons volledige werkgelegenheid en hoge groeipercentages bood. Als wij kijken naar de daaropvolgende dertig jaar zien wij dat het dogma van de vrije economie hoogtij vierde, de arbeidsmarkt in elkaar zakte en de Europese economie aan kracht verloor en in het slop raakte. Het is hoog tijd dat wij terugkeren naar verstandigere beginselen, naar een gemengde economie, naar dezelfde economie die ons in de naoorlogse jaren zoveel goeds heeft gegeven.
Er wordt gezegd dat de werkloosheid structureel is en structurele maatregelen genomen moeten worden als wij de kwaal willen genezen. Dat betekent in eenvoudige termen dat maatregelen moeten worden genomen tegen de werknemers. Mijn antwoord daarop is dat het gebrek aan investeringen structureel is en actie ondernomen moet worden tegen de speculanten op de geldmarkten. Die hebben ervoor gezorgd dat de investeringsmechanismen vastliepen. Als wij een nieuw bondgenootschap kunnen creëren van sociale krachten zullen wij ook de Europese economie kunnen terugbrengen tot de niveaus uit het verleden. Als wij dit bondgenootschap niet kunnen creëren zal de Europese economie wegkwijnen en uiteindelijk een satellietfunctie gaan vervullen voor de Amerikaanse economie. Het is hoog tijd dat wij ons daar rekenschap van geven. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de commissaris, mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, ik denk dat we een openbaar debat moeten voeren over de doelstellingen van ons economisch en werkgelegenheidsbeleid en over de hervormingen die zij vereisen, en dat debat moet heel wat diepgaander worden dan het debat dat momenteel gaande is in de lidstaten en op Europees niveau. Voor het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid moeten we het Stabiliteits- en Groeipact als voorbeeld nemen. Dat wordt in de media veel intensiever besproken dan de richtsnoeren voor het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid.
Ik vind ook dat we de Commissie een grotere rol moeten geven in het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid. Ik zou de Commissie ook willen vragen om vaker gebruik te maken van haar initiatiefrecht en zich niet te verstoppen achter de eenparigheidsvereiste in de Raad. Ten derde vind ik dat we van die regel van eenparigheid af moeten stappen wanneer het gaat om kwesties die te maken hebben met de interne markt of met het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid. Op die manier wordt voor het Europees Parlement de medebeslissingsprocedure mogelijk, en dat geeft een impuls.
Ik zou er ook op willen wijzen dat we in de nieuwe Grondwet een hele lijst van principes voor het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid hebben. Ik zeg dat met name tegen de vertegenwoordigers van links in dit Parlement. We zeggen ja tegen de sociale markteconomie, volgens ons hoeven we niet te kiezen tussen een sociaal beleid en een marktbeleid. We zeggen ja tegen een duurzaam beleid en tegen volledige werkgelegenheid. Het is volgens ons niet het een of het ander, het zijn twee factoren die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, ze vullen elkaar aan.
Onze bedrijven kunnen de concurrentie alleen maar aan wanneer de werkgevers en de werknemers goed gekwalificeerd zijn, wanneer onze munt stabiel is en de inflatie dus laag. Een gezond bedrijfsleven is wederom een voorwaarde voor groei, groei is een voorwaarde voor werkgelegenheid en werkgelegenheid is een voorwaarde voor solidariteit in de samenleving. Dat moeten we de burgers duidelijk maken, we moeten deze basisprincipes hooghouden, deze wisselwerking tussen de verschillende elementen. Dan kunnen we de richtsnoeren daadwerkelijk omzetten. We moeten de armen uit de mouwen steken. Het is onaanvaardbaar dat richtlijnen van de interne markt niet worden omgezet. Het is onaanvaardbaar dat de Commissie meer dan duizend inbreukprocedures tegen de lidstaten heeft moeten starten. Het is onaanvaardbaar dat de lidstaten afwijken van het Stabiliteits- en Groeipact en daarvoor als reden aanvoeren dat ze iets willen doen voor groei en werkgelegenheid. Als dat zou kloppen zou de werkgelegenheid in Duitsland het hoogst zijn. In werkelijkheid is daar echter de werkloosheid het hoogst.
Ik wil tot slot nog op onze zwakke punten ingaan. Onze structuren zijn verouderd, ons tempo ligt te laag, we zijn te star, we hebben te veel regels en te weinig kinderen. Waar liggen onze kansen? Onze kansen liggen in de uitbreiding, in ons concept voor de interne markt, in ons sterke midden- en kleinbedrijf, in de kwalificaties van onze werknemers, in de Lissabon-strategie, in de euro en in de sociale dialoog. We moeten van deze doelstellingen concrete actieplannen maken! We moeten vastberaden aan de slag, we moeten onze zwakke punten aanpakken en onze talloze kansen gebruiken, die als een verborgen schat erop wachten om opgegraven te worden. 
Dimas,
    Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb dit debat met grote belangstelling gevolgd en natuurlijk ben ik het volledig eens met hetgeen de heer Karas zojuist zei. Werkgelegenheid is inderdaad onontbeerlijk voor de sociale samenhang en ik geloof ook niet dat iemand dat zal betwisten.
Ik zal enkele conclusies proberen te trekken. Wij moeten de bedrijvigheid in de Europese Unie stimuleren en de werkgelegenheid verhogen. Daarvoor moet echter ook, zoals de heer Hughes en anderen zeiden, beslissende vooruitgang worden geboekt bij de toepassing van onze strategie op middellange termijn voor het economische beleid en het werkgelegenheidsbeleid, die tot uiting komt in de respectievelijke richtsnoeren. Deze strategie is van toepassing op zowel de oude als de nieuwe lidstaten, zoals ook mevrouw Kratsa zei, en natuurlijk moet daarvoor, zoals de heer Moraes zei, een beter begrip worden gewekt.
Daarom moeten wij de tenuitvoerlegging van beide pakketten richtsnoeren voortzetten aan de hand van het beginsel inzake stroomlijning. In plaats van de richtsnoeren te herzien moeten wij deze sterker beklemtonen, zelfs al veranderen de omstandigheden, zoals de heer Bouwman zojuist zei. Hij heeft natuurlijk gelijk, maar voor herziening moet zoals ik reeds eerder heb gezegd sprake zijn van belangrijke veranderingen. In plaats van de richtsnoeren te herzien moeten wij dus de klemtoon leggen op de opvulling van de kloof tussen verwachtingen en resultaten. Als wij in samenwerking met de collega’s uit de nationale parlementen nauwgezet toezicht uitoefenen op deze procedures zullen wij succes kunnen boeken. Ik denk dan met name aan de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon. Deze herziening vindt volgend jaar plaats en zal met name gaan over de verschillende manieren - met inbegrip van de productiviteit waarover de heer Pérez Álvarez sprak - waarop wij de belangrijkste doelstellingen van ons economisch beleid en werkgelegenheidsbeleid in praktijk kunnen bereiken.
Het verslag van mevrouw Randzio-Plath bevat een aantal amendementen op de aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de actualisering 2004 van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Het verslag van mevrouw Hermange en de daarin opgenomen amendementen hebben tot doel de overwegingen met betrekking tot de richtsnoeren voor de werkgelegenheid 2004 te veranderen. Ik zou beide rapporteurs en de leden van het Europees Parlement nogmaals willen bedanken voor de opbouwende manier waarop zij hun overwegingen naar voren hebben gebracht. Het verheugt mij dat hun amendementen aansluiten bij de strategie voor de versterking van de economie en de werkgelegenheid in de Europese Unie.
Wat betreft de amendementen op de overwegingen met betrekking tot de richtsnoeren voor de werkgelegenheid kan ik u verzekeren dat de Europese Commissie de inhoud van deze amendementen, die een verbetering van de overwegingen beogen, zal steunen tijdens de verdere onderhandelingen in de Raad.
Tot slot is het voorstel van de heer Bushill-Matthews met betrekking tot oudere werknemers een aanvulling op de voorstellen van mevrouw Hermange voor jonge werklozen, en daarom kunnen wij daar steun aangeven. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.00 uur plaats.

(1)
Flemming (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou alle Franse afgevaardigden willen bedanken en feliciteren omdat de Franse regering de imam van Venissieux vanwege zijn vrouwonvriendelijke stellingen het land uitgezet heeft. Ik strijd al tientallen jaren voor de rechten van de vrouw, en het is voor mij een enorme geruststelling dat het in de Europese Unie niet mogelijk is om aan te sporen tot het schenden van de mensenrechten, en vrouwenrechten zijn mensenrechten. Ik zou graag de Marseillaise willen zingen, maar misschien is het genoeg wanneer ik zeg: 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de stemming. 
Poettering (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik zou twee verklaringen af willen leggen. We hebben het gisteren lang en breed gehad over het verslag van mevrouw Boogerd-Quaak over de media. De meningen lopen uiteen. Ik moet zeggen dat het besluit van de Voorzitter van het Parlement om de amendementen niet-ontvankelijk te verklaren volgens ons juridisch niet klopt. Daarom tekenen we hiertegen bezwaar aan. We behouden ons het recht voor om het door een jurist te laten toetsen. Is het echt mogelijk om de rechten van de leden van dit Parlement zomaar in te trekken door alle amendementen min of meer van tafel te vegen? Wij vinden dat een ernstige zaak, en daarom zal onze fractie vandaag niet deelnemen aan de stemming over het verslag van mevrouw Boogerd-Quaak inzake de media. Op die manier willen we protesteren en duidelijk maken dat we dit besluit niet kunnen aanvaarden.
Ik zou nog een tweede punt willen noemen, de dingen die de heer Barón Crespo gisteren in de plenaire vergadering heeft gezegd. Allereerst vraag ik me af waarop de heer Barón Crespo zijn bewering baseert dat er in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken documenten verloren gegaan zijn. Als dat waar is kan dat natuurlijk procedurele gevolgen hebben voor het verslag van mevrouw Boogerd-Quaak. Ik zou de heer Barón Crespo toch willen vragen om terug te nemen wat hij gisteren in de plenaire vergadering heeft gezegd. Helaas staat dat niet in de notulen van de vergadering.
Ik heb gisteren gehoord wat de heer Barón Crespo tegen de heer Tajani heeft gezegd. Dat is ook te horen op de banden, de officiële opnames van het Europees Parlement, maar in de notulen is het niet terug te vinden. De heer Barón Crespo heeft gisteren tegen onze zeer gewaardeerde collega Antonio Tajani gezegd: "". Dat betekent: “Hou toch je mond, sukkel!” Ik vind het onwaardig dat een lid van het Europees Parlement een ander lid zo bestempelt. Ik zou Enrique Barón Crespo willen vragen om dit terug te nemen. Hij heeft nog iets anders gezegd, iets dat ik zeer betreur, en ik had nooit gedacht dat ik hier iets dergelijks zou moeten zeggen. We zijn het over van alles oneens, geachte collega’s, maar we hebben allemaal respect voor elkaar. Zo ziet onze fractie dat. De heer Barón Crespo heeft ook nog het volgende gezegd, en ik lees voor wat er op de band te horen is, iemand heeft het voor mij opgeschreven. Ik citeer dit in het Spaans. Ik spreek geen Spaans, dus ik hoop dat u het mij niet kwalijk neemt wanneer ik het niet goed uitspreek: . Dat betekent: ik zou de wilde zwijnen die hier rondlopen willen verzoeken tot bedaren te komen.
Geachte collega’s, zo gaan wij niet met elkaar om in het Europees Parlement. Ik zou de heer Barón Crespo willen vragen om zijn woorden van gisteren terug te trekken.
De Voorzitter.
   – Mijnheer Poettering, over dat onderwerp hebben we gisteren een uitgebreid debat over gevoerd. Ik ben niet van plan toe te staan dat zich hierover opnieuw een hele discussie ontspint. Wat de inhoud van uw opmerking betreft, breng ik u in herinnering dat de Voorzitter het Parlement een alternatief heeft voorgelegd dat het mogelijk zou hebben gemaakt over amendementen te stemmen, en dat voorstel is door het Parlement verworpen. We hebben hier dus een uitspraak van de Voorzitter en een besluit van dit Huis over de wijze waarop we over het verslag-Boogerd-Quaak gaan stemmen. Ik ben niet van zins daarvan af te wijken, dus hoeveel moties van orde er ook worden ingediend, we houden ons aan het ingenomen standpunt. 
Barón Crespo (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik ga met plezier in op het verzoek dat mij gedaan is. Ik wil beginnen met de kwestie van het verdwijnen van documenten. Ik heb Voorzitter Cox een brief gestuurd, zoals hij me gisteren had gevraagd, en ik heb alle andere fractievoorzitters een kopie daarvan gestuurd. Daarin heb ik uitgelegd dat er inderdaad documenten verdwenen zijn maar dat ze dankzij de inzet van de medewerkers en het personeel van de fracties en van de commissie nog voor de vergadering weer ter beschikking konden worden gesteld.
In dat verband moet ik zeggen dat ik hoop dat ondervoorzitter Podestà het Parlement zal uitleggen hoe dat zit met de ernstige beschuldigingen die hij in de heeft gepubliceerd. Daarover is tot nu toe met geen woord gerept, maar het is een ernstige belediging van het Parlement.
Ik stel ook vast dat de heer Poettering goed heeft geluisterd naar wat ik gisteren heb gezegd, maar niet naar wat er tegen mij is gezegd. Dat moet toch allemaal worden genoteerd. Ik zal uitleggen wat ik heb gezegd. Ik heb de heer Tajani, die heel venijnig was, gezegd: . Dat is geen belediging, is een woord dat u in het Spaanse woordenboek kunt opzoeken. Het verwijst naar iemand die geen fatsoen heeft, en dat was volgens mij zonder meer op hem van toepassing.
Dan het woord , dat betekent wild zwijn, en ik geef toe dat we hier een probleem hebben dat verband houdt met de parlementaire traditie in Spanje.
 is een woord dat in het Spaanse parlement al sinds de Tweede Spaanse Republiek regelmatig wordt gebruikt. De heer Pérez Madrigal stond erom bekend dat hij deed wat de heer Pannella op dit moment doet, namelijk veel lawaai maken. In het Spaans zeggen we dan , zich gedragen als een wild zwijn, en dat deden veel van zijn collega’s op dat moment.
Mijnheer Poettering, ik weet zeker dat u sinds gisteren nog geen enkele klacht in dit verband heeft ontvangen van de Europese belangenorganisaties van de wilde zwijnen.
De Voorzitter.
   – Dank u voor deze verduidelijking, mijnheer Barón Crespo, maar ik weet niet of we hier wel zoveel mee opschieten als ik zou hebben gewild! Er staan voor deze morgen meer dan zeshonderd stemmingen op de agenda. Dat kan dus leuk worden; we kunnen hierover de komende 30, 40 minuten spelletjes spelen of we kunnen doorgaan met de stemming.
Ik geef het woord aan de heer Podestà, omdat er een opmerking over hem is gemaakt en hij dus het recht heeft te reageren, maar ik sta niet toe dat er nu een hele reeks moties van orde wordt ingediend. 
Podestà (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik meen te kunnen zeggen, tegen u en mijn collega’s, dat de verklaringen die de heer Barón Crespo zojuist heeft afgelegd tot de treurigste behoren die ik in de tien jaar dat ik in dit Parlement zit, gehoord heb.
Staat u mij toe er tevens op te wijzen dat de heer Barón Crespo, in zijn schrijven aan de heer Cox, toen hij de woorden aanhaalde die gisteren onder mijn naam in de zijn gepubliceerd, mijn woorden volkomen verkeerd geïnterpreteerd heeft en ze ook nog eens verdraaid heeft. Dat is een ernstige zaak, mijnheer Barón Crespo. Ik heb namelijk geschreven dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zich niet gehouden heeft aan enkele procedures van het Reglement en dat is de reden waarom ik de heer Cox een brief gestuurd heb. Hij heeft daarop geantwoord en vervolgens heb ik daar weer op gereageerd.
Het verschil tussen de woorden “zich niet gehouden heeft aan enkele procedures” en de woorden “stelselmatige schending” is slechts een kwestie van al dan niet intellectuele integriteit. Het is het verschil tussen ‘wit’ en ‘zwart’: aan de ene kant worden enkele punten aan de orde gesteld, aan de andere kant wordt gezegd dat ons Reglement stelselmatig geschonden wordt.
Staat u mij toe, mijnheer de Voorzitter, om ter afronding het volgende op te merken. U zei dat het Parlement gisteren stemde over iets dat hoe dan ook onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de Voorzitter valt, maar omdat wij ervoor kozen – of beter gezegd, hij, want het was de Voorzitter die deze keuze maakte – een beroep te doen op artikel 130, lid 3, zonder daarbij in aanmerking te nemen dat op grond van lid 1, dat bindend is, eerst alle amendementen in stemming moeten worden gebracht en vervolgens de tekst waarop zij betrekking hebben, hebben wij – of misschien niet wij, maar iemand hier wiens verantwoordelijkheid het was – het democratisch besef van het Parlement verloochend.
Hernández Mollar (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb de brief van de heer Barón Crespo over zijn onfortuinlijke en kwaadwillige beweringen die hij aan de Voorzitter had gestuurd inderdaad te zien gekregen. Daarin legt hij uit wat hij bedoelde, in dezelfde woorden die hij hier heeft gebruikt.
Ik heb ook aan het secretariaat van mijn commissie gevraagd, mijnheer de Voorzitter, wat er gebeurd was, en uit hun uitleg, die ik het kabinet van de Voorzitter in een brief ter beschikking heb gesteld, blijkt in alle duidelijkheid dat alle documenten, absoluut alle documenten, op de twintigste ‘s ochtends beschikbaar waren in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Die documenten zijn bovendien openbaar en waren niet alleen beschikbaar bij de documentatiedienst maar ook op internet.
Ik wil er bovendien op wijzen, mijnheer de Voorzitter, dat geen enkele fractie, ook niet de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, en geen enkel lid van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken iets heeft gezegd of heeft geklaagd over deze kwestie, noch tijdens de stemming over de amendementen noch aan het begin daarvan. Na afloop van de vergadering hebben vertegenwoordigers van alle fracties me zelfs gefeliciteerd met het verloop van de werkzaamheden.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, wil ik de heer Barón Crespo in alle duidelijkheid zeggen dat hij gelogen heeft, dat hij de waarheid geweld heeft aangedaan en ons heeft beledigd. Hij heeft bovendien twijfel gezaaid over de integriteit van de leden van dit Parlement, van de ambtenaren en ook van de medewerkers van de fracties.
Galeote Quecedo (PPE-DE ).
    De Voorzitter heeft niet gereageerd op het verzoek van de voorzitter van mijn fractie om de notulen van de vergadering van gisteren te herzien. Hij heeft zelf bevestigd dat de heer Barón Crespo tegen een collega heeft gezegd: (hou toch je mond, sukkel)”. Mijnheer de Voorzitter, dat is niet alleen een autoritaire manier van doen, het is ook een bewijs van minachting voor de tegenstander. Het getuigt niet van een democratische mentaliteit.
De Voorzitter.
   – Mijnheer Galeote Quecedo, deze bijdrage hadden we kunnen missen als kiespijn. Als gevolg van uw interventie, die niet ging over het onderwerp waarover u zei dat zij zou gaan, ben ik nu gedwongen iedereen die verzocht heeft het woord te mogen voeren over dit onderwerp aan het woord te laten! 
Muscardini (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, na de slag die gisteren in dit Huis, en vandaag in het Bureau, is toegebracht aan de vrijheid van leden van het Parlement en aan hun recht om hun mandaat uit te oefenen, zal de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten zich onthouden van stemming over het verslag in kwestie. Wij plaatsen tevens vraagtekens bij het feit dat dit Huis puur als handig instrument wordt gebruikt, door te bepalen wie wel en wie niet mag spreken. Dit systeem wordt nu al geruime tijd gehanteerd. De democratie moet vóór alles worden geëerbiedigd in de setting van dit Parlement, en niet door verklaringen af te leggen in kranten en door beledigingen te publiceren.
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Ik heb een suggestie van zeer praktische aard, mijnheer de Voorzitter. Aangezien de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten en de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten niet deelnemen aan de stemming over het fameuze verslag, stel ik voor en bloc te laten stemmen, waardoor we tijd winnen.
De Voorzitter.
   – Wij zullen dat bekijken wanneer we toe zijn aan de stemming over het verslag. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik herinner eraan dat ik gisteren een verzoek heb ingediend tot terugverwijzing van dit verslag naar de commissie. Ik hoop dat ik het kan indienen vóór de stemming over het verslag en ik hoop tevens dat het Huis erover kan stemmen. Dit is de laatste kans voor dit Huis zich te conformeren aan de geëigende voorschriften. 
De Voorzitter.
   – Als u wilt kunt u verzoeken om terugverwijzing naar de commissie, maar ik zou u willen vragen daarmee te wachten tot we over het betreffende onderdeel stemmen. 
De Voorzitter.
   – Dit lijkt me een gepast moment om de Australische delegatie welkom te heten in dit Parlement; zij zijn immers gewend aan stevige debatten. De delegatie is hier in verband met de 27e interparlementaire vergadering EP-Australië die in juni wordt gehouden in Straatsburg.
Het Europees Parlement en het parlement van Australië onderhouden al sinds 1981 rechtstreekse politieke betrekkingen en wij verheugen ons op de voortzetting van onze interessante en succesvolle dialoog. 
Pannella (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, simpel gezegd, zonder enige partijdigheid en met het oogmerk een uitweg te vinden uit deze ruzie tussen oude kameraden – die meer lijkt op een maffiaruzie dan op een parlementaire ruzie – zou ik, met alle respect, de voorzichtige hoop willen uitspreken dat de Voorzitter van dit Parlement, gezien deze situatie en dit debat, ons wellicht de eer zou willen bewijzen de voorzittershamer ter hand te nemen. Mijns inziens doet dit geenszins af aan uw welbekende, uitmuntende voorzitterskwaliteiten, mijnheer Martin, maar misschien zou Voorzitter Cox zelf, met zijn gezag – en zijn duidelijkheid, zou ik daaraan willen toevoegen – deze vergadering kunnen voorzitten. 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wilde kort iets zeggen uit hoofde van artikel 144 van het reglement. Er is namelijk een verzoek ingediend tot terugverwijzing naar de commissie en zoals u weet kunnen we in dat geval een spreker vóór en een spreker tegen hebben. 
De Voorzitter.
   – Mijnheer Gollnisch, het verzoek is nog niet officieel ingediend. Ik zal dat verzoek aan de orde laten komen wanneer wij toe zijn aan de stemming over het verslag.
Om terug te komen op de opmerking van de heer Pannella: ik wil erop wijzen dat de Voorzitter aanwezig is. Ik neem met alle plezier mijn eigen verantwoordelijkheid weer op mij, maar als de Voorzitter het woord wenst, dan kan dat. 
Cox (ELDR ),
   . – Ik zou kort willen reageren op de heer Pannella.
Het Parlement en zijn Voorzitter hebben het volste vertrouwen in het vermogen van de ondervoorzitter, de heer Martin, om onze zaken hedenmorgen af te handelen.
Ik kan gerust zeggen dat ik een week achter de rug heb waarin ik een enorme hoeveelheid advies heb ontvangen – het meeste ongevraagd – van allerlei vrienden in dit Parlement. Ik heb, misschien meer dan de meeste leden van dit Parlement, de gevoelens begrepen die in ons debat zijn geslopen. Gisteren heb ik na een lange uitwisseling van standpunten het advies van het Parlement ingewonnen en vervolgens heb ik niet laten stemmen, maar heb ik op grond van een van de voorrechten van het voorzitterschap, een besluit genomen. Ik leg me erbij neer dat er veel collega’s in dit Parlement zijn die zich niet konden vinden in dit besluit. Het Europees Parlement wordt echter niet voorgezeten door Salomo – gelukkig voor Salomo.
Zo zit het dus. Het Parlement is vanaf de allereerste dag verdeeld geweest over de vraag of er een debat over deze kwestie moest plaatsvinden. Die verdeeldheid heeft zich tijdens iedere fase van dit verslag gemanifesteerd, vanaf het eerste begin tot nu bij de eindstemming.
Naar mijn mening hebben de essentiële elementen die ter discussie staan altijd een aanzienlijke onderliggende en latente politieke dynamiek gehad. Omdat dit het geval was, was deze verdeeldheid onvermijdelijk. Het verslag ligt nu echter voor aan dit Parlement en het Parlement moet zijn mandaat uitoefenen op de manier die het goeddunkt.
Ik zou u, mijnheer de Voorzitter, aanbevelen – zoals u opmerkte – zich te houden aan de vastgestelde procedure. Mijnheer Ribeiro e Castro zal – dat is zijn goed recht – terugverwijzing naar de commissie voorstellen. Het Parlement kan vervolgens, in zijn wijsheid, hierover een beslissing nemen.
Tot slot kan ik zeggen dat ik de diensten van het Parlement gevraagd heb in de afgelopen 24 uur, namens mijzelf, een eigen onderzoek in te stellen naar de documentatiekwestie die speelde tijdens een commissievergadering eerder deze week. Ik ben er volledig van overtuigd dat alles naar behoren is verlopen. Als zich een tijdelijk probleem heeft voorgedaan met betrekking tot bepaalde documenten, dan viel dit eerder in de categorie “blunder” dan “samenzwering”. Ik stel het Parlement voor dat we een einde maken aan deze zaak en de integriteit van de heer Hernández Mollar, zijn commissie en zijn diensten erkennen en prijzen.
De Voorzitter.
   – De enige raad die mij deze week welkom zou zijn geweest, zou het advies zijn geweest om niet op donderdagochtend de vergadering voor te zitten!
Lulling (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat we nu serieus aan de slag kunnen en geen waardevolle tijd meer verspillen.
Ik ben nu al tien jaar rapporteur voor de problemen van de bijenteelt in de Europese Unie en ik kan vandaag mijn zevende verslag voorleggen. Zoals gebruikelijk is het een verbetering van een halfslachtig voorstel van de Commissie inzake de maatregelen voor de sector bijenteelt.
Ondanks de vele goede voorstellen die we sinds 1984 hebben gedaan om de bijenteelt in Europa te redden hebben de Commissie en de Raad niet veel veranderd. Er bestaat weliswaar sinds 1997 een verordening waardoor vijftig procent van de kosten voor de nationale programma’s ter verbetering van de productie en de afzet van honing kunnen worden gefinancierd door de Unie. Daarvoor is voor de vijftien lidstaten per jaar nu eens 10 miljoen euro beschikbaar, dan weer 15 of 16 miljoen. Dat zijn voor de begroting van de Europese Unie, kruimeltjes.
Het voorstel voor een verordening van de Commissie is weer eens bijzonder halfslachtig. Daarom heeft een overweldigende meerderheid van de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gestemd voor mijn verbeteringsvoorstellen. Ik heb met name maatregelen voorgesteld om Europees geld ter beschikking te stellen om ook nationale programma’s te subsidiëren voor het herstel en de ontwikkeling van het communautaire bijenbestand, voor het ondersteunen van de laboratoria en voor het analyseren van de honing.
Ik hoop en verwacht dat u dit verslag zoals altijd uit overtuiging met algemene stemmen zult steunen, en niet omdat u mij aan het einde van deze zittingsperiode een afscheidscadeautje wilt geven. 

Rübig (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Europese Commissie en de Raad willen bedanken omdat dit document binnen vier maanden na de presentatie in eerste lezing kon worden goedgekeurd. Bovendien zou ik de delegatie van de Oostenrijkse Nationale Raad en van de Oostenrijkse Bondsraad op de publieke tribune van harte welkom willen heten. 
De Voorzitter.
   – Dank u, mijnheer Rübig, het was inderdaad een opmerkelijke prestatie dat dit verslag binnen vier maanden kon worden aangenomen.
Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals ik eerder al had aangekondigd, heb ik een zeer kort mondeling amendement op amendement 5, dat niet alleen aanvaard kan worden door de rapporteur, maar zeker ook door de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Na de woorden “de toegang tot een eerste baan voor jonge werklozen te vergemakkelijken” willen wij het volgende toevoegen “en tot werk/het blijven werken voor ouderen”. 

Balfe (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil er slechts op wijzen, zodat hierover op geen enkele manier verwarring over ontstaat, dat in amendement 1 – de eerste stemming over dit verslag – wordt bepaald of het Parlement al dan niet voorstander is van de theorie van het opzetten van een ziektekostenverzekering voor gewezen leden. Diegenen die hiervan voorstander zijn stemmen “ja”, diegenen die hun voormalige collega’s liever in de kou laten staan stemmen “nee”.
De Voorzitter.
   – Dat heeft u zeer neutraal geformuleerd!
Santini (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou erop willen wijzen dat, als je kijkt naar artikel 130, lid 3, wij iedere keer dat wij stemmen bereid zijn het Reglement van dit Parlement stelselmatig te schenden. In lid 3 staat zwart op wit: “De Voorzitter kan eerst de oorspronkelijke tekst in stemming brengen of bij de stemming een minder ver van de oorspronkelijke tekst afwijkend amendement laten gaan vóór het amendement dat het verst van deze tekst afwijkt.”
Met het arbitraire besluit dat dit Parlement gisteren genomen heeft, zijn ruim 350 amendementen van tafel geveegd en mijn vraag aan u is waarover we nu moeten stemmen als we in de tekst een paragraaf hadden willen laten schrappen. Er is immers geen amendement meer over. De uiteindelijke tekst zal een soort gatenkaas zijn, wat gezien de inhoud van dit verslag overigens alleen maar een getrouwe weergave van de werkelijkheid kan zijn. Het is echter een uitermate ernstige, verdere schending van het Reglement van het Europees Parlement dat wij – of beter gezegd, degenen die zullen stemmen – gedwongen worden ons vast te leggen op basis van de slechte beslissing die Voorzitter Cox gisteren heeft genomen door niet zelf een besluit te nemen, maar dit Parlement te laten besluiten de oorspronkelijke tekst in stemming te brengen, waarmee de geconsolideerde tekst bedoeld werd die ter tafel was gelegd door de Commissie rechten en vrijheden van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Dit betekent dat van slechts één enkele politieke richting de stem te horen is, namelijk van links, waarvan in de oorspronkelijke tekst amendementen zijn opgenomen. Dit geeft op zich al een vertekend beeld en daar komt de vertekening waarnaar ik met een beroep op het Reglement verwezen heb nog eens bovenop.
Ik zou de collega’s die niet het fijne van deze zaak weten, willen zeggen dat zij nog één laatste kans hebben om te voorkomen dat er een ernstig onrecht plaatsvindt en er een precedent geschapen wordt dat in de toekomst wel eens gevaarlijk zou kunnen worden, door ervoor te stemmen dat dit verslag terugverwezen wordt naar de commissie of door het verslag te verwerpen. 
De Voorzitter.
   – We gaan deze discussie niet opnieuw voeren. Ik geef het woord aan de heer Ribeiro e Castro die formeel zal verzoeken de zaak terug te verwijzen naar de bevoegde commissie. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega´s, dit verslag schept een buitengewoon kwalijk precedent voor de toekomst; het overschrijdt talloze normen wat de inhoud, de procedure en de vorm betreft. We kunnen ons niet beroepen op de democratie en vervolgens de democratie geweld aan te doen. We kunnen ons evenmin beroepen op de rechtsstaat en vervolgens ervoor zorgen dat de rechtsstaat geschonden wordt. Dat is wel het geval met de ontwerpresolutie die voor ons ligt. Ze druist in tegen de bepalingen en de waarborgen van de verdragen, en zelfs wanneer het Handvest van de grondrechten en de Grondwet reeds op een zodanige wijze van kracht zouden zijn als enkelen onder u hebben beweerd, zou de resolutie ook deze twee teksten naar de prullenbak verwijzen.
Als Europese instelling beschikken we slechts over de bevoegdheden die ons zijn toegekend. Kunnen we een oordeel vellen over de besluiten van de constitutionele hoven van de lidstaten, met name die van Duitsland en Italië? Nee. Kunnen we een oordeel vellen over de rechtmatigheid van een bepaald feit op grond van de nationale wetten van de lidstaten, met name Italië? Nee. Kunnen we, zoals een volkstribunaal, verklaren dat bepaalde feiten – met name met betrekking tot Italië of Polen – zijn vastgesteld zonder dat daarvoor enig bewijs is geleverd? Nee. Kunnen we het nationale wetgevende proces van de Duitse Bundesrat bepalen? Nee. Sommigen beweren dat het verslag gedekt wordt door artikel 7 van het Verdrag. Maar dan hadden we wel in overeenstemming met dat artikel moeten handelen en dat is niet het geval.
Anderen zeggen dat het berust op het Handvest van de grondrechten. Maar zelfs wanneer dit reeds van kracht en van toepassing was, kunnen we niet voorbijgaan aan artikel 51 daaruit, dat overigens terug te vinden is in de ontwerp-Grondwet, krachtens hetwelk het Handvest uitsluitend geldt voor de Europese instellingen en de lidstaten. 

Ik zou de heer Barón Crespo willen vragen om ervoor te zorgen dat zijn wilde zwijntjes de orde niet storen, dan kan ik uitspreken. 
De Voorzitter.
   – Dit is een uitermate gevoelige kwestie. Ik probeerde ruimhartigheid te betrachten, maar het Reglement is duidelijk. U heeft één minuut om argumenten vóór aan te voeren, en één minuut om u tegen het voorstel uit te spreken. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil slechts zeggen dat de Voorzitter praktisch gedwongen werd deze beslissing – want dat is het – te nemen omdat een deel van dit Parlement probeerde te verhinderen dat de meerderheid zich zou uitspreken. Deze situatie is ons opgedrongen doordat er obstructie gepleegd werd en het gaat in die zin dan ook om een uitzonderingsmaatregel, die in overeenstemming is met de bevoegdheden van de Voorzitter van dit Parlement. Dit is de situatie waarin we ons vandaag bevinden, een situatie zonder precedent en een waarvan ik hoop dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten – die een groot deel vormen van dit Parlement – zich er terdege rekenschap van geeft, zodat we niet nog eens in een dergelijke positie gedwongen worden.
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Reglement voorziet in de bijdragen van degene die de motie indient, een spreker vóór en een spreker tegen. Ik heb u aan het begin van de vergadering laten weten dat ik me wilde inschrijven als spreker vóór, en ik heb u tevens een schriftelijk document doen toekomen.
Ik bedank u dus voor de spreektijd die u mij toekent. Ik zal het kort houden. Ik ben het volledig eens met deze motie tot terugverwijzing naar de commissie, maar ik wil daar graag een essentiële reden aan toevoegen, namelijk dat het aan ons voorgelegde verslag, zoals blijkt uit de titel, met name gericht is tegen Italië. Er zijn landen in onze Europese Unie waar de vrijheid van meningsuiting veel ernstiger gevaar loopt dan in Italië. Ik denk daarbij met name aan België of Frankrijk. Aan België, waar het gerechtshof van Gent gisteren een volstrekt legale en pacifistische partij, het Vlaams Blok, veroordeelde op grond van ronduit stalinistische wetgeving. Dat de opkomst van deze partij haar politieke tegenstanders verontrust is begrijpelijk. Maar dat deze daarbij het revolutionaire motto “geen vrijheid voor de vijanden van de vrijheid” hanteren, is absoluut onaanvaardbaar.
In plaats van Italië de les te lezen zouden de voor deze schurkenstreek verantwoordelijke partijen er goed aan doen eerst hun eigen stoepje schoon te vegen!
De Voorzitter.
   – Mijnheer Gollnisch, zoals ik het zie heeft mijnheer Santini het verzoek ingediend en heeft de heer Ribeiro e Castro zich erover uitgesproken. Wij gaan nu over tot de stemming.
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik opperde zojuist en bloc te stemmen omdat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten en de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten hadden besloten niet deel te nemen aan de stemming. Maar ondertussen hebben meerdere collega´s van andere fracties me laten weten dat ze over bepaalde paragrafen wilden kunnen stemmen. Dus om op dit punt geen verdeeldheid te zaaien, stel ik voor dat we op de normale wijze stemmen. 
Balfe (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als fungerend voorzitter van het College van quaestoren, wil ik er omwille van het Reglement op wijzen dat mijn fractie aanwezig is, maar zich zal onthouden van stemming. 
De Voorzitter.
   – Ik neem nota van uw zeer belangrijke opmerking, mijnheer Balfe. U houdt altijd de belangen van de leden van het Parlement in het oog!
Santini (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik was even bang dat u ons, na ons het recht ontzegd te hebben amendementen in te dienen, tevens het recht ontzegde het woord te voeren. Gelukkig is dat niet het geval.
Ik zou u willen vragen, mijnheer de Voorzitter, te wijzen op wat op de stemlijst staat over paragraaf 44. Er staan hier twee woorden die niet-ontvankelijk zijn verklaard: de woorden ‘ernstige’ en ‘voortdurende’. Ik verzoek u de aandacht hierop te vestigen, aangezien u deze paragraaf in stemming hebt gebracht zonder dit te benadrukken. 
De Voorzitter.
   – U heeft volkomen gelijk, we hebben inderdaad gestemd over de paragraaf zonder deze twee woorden. De twee woorden zijn geschrapt. U had daarvan op de hoogte gebracht moeten worden.
Muscardini (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben ertegen amendementen en bloc in stemming te brengen wanneer een deel van dit Parlement daar bezwaar tegen maakt.
Ik zou mijn collega’s er echter op willen wijzen dat zij, door paragraaf 62 aan te nemen, hun veroordeling hebben uitgesproken over de Italiaanse regeringen van de afgelopen decennia, met inbegrip van de regering-D’Alema. Ik hoop dat zij hun kiezers daarvan op de hoogte brengen, zowel de centrumlinkse kiezers als alle anderen.
De Voorzitter.
   – Wij zullen de stemming over de afzonderlijke paragrafen voortzetten. Ik hoorde mijn goede vriend de heer Pannella iets roepen, maar ik weet niet wat hij me duidelijk probeerde te maken. Aangezien u nu duidelijk verzocht heeft om stemming over de afzonderlijke amendementen, is dat wat wij nu zullen doen. 
Speroni (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, u zei dat wij en bloc zouden stemmen, niet over de amendementen, maar over de paragrafen. Dat betekent dat we ons niet houden aan het Reglement, waarin staat dat amendementen, en niet gedeelten van de tekst, en bloc in stemming kunnen worden gebracht. 
De Voorzitter.
   – Het spijt me, maar u vergist zich. Als ik dat gewild had, had ik alles in één enkele stemming kunnen onderbrengen.
Santini (PPE-DE ).
   – Mijn verontschuldigingen, mijnheer de Voorzitter, aan u en mijn collega’s, maar als schaduwrapporteur heb ik de plicht het kleine beetje standaardprocedure dat in deze stemming nog over is in het oog te houden.
Als ik mij niet vergis, heeft u ons laten stemmen over de overwegingen 1 tot 14, maar overweging 12 is niet-ontvankelijk verklaard, aangezien daarin de twee verzoekschriften worden genoemd die nooit door de Commissie verzoekschriften aan onze commissie zijn voorgelegd. Overweging 12 mag dan ook in geen geval in de tekst worden opgenomen.
Ik wil voorts de diensten veel succes wensen met het corrigeren van een aantal paragrafen: paragraaf 59 en 69 bijvoorbeeld. Als u de naam van de heer Berlusconi schrapt, hebben zij geen onderwerp en staan er zinnen die geen hout snijden: er is een werkwoord, er staan een paar bijvoeglijk naamwoorden, maar een onderwerp ontbreekt. Het zou van meer verantwoordelijkheidsgevoel hebben getuigd als de gehele paragraaf was geschrapt.
Het is niet mijn bedoeling u het leven zuur te maken, mijnheer de Voorzitter; ik vraag u slechts uit nieuwsgierigheid mij voor te lezen hoe amendement 59 eruit zou komen te zien als het gewijzigd zou worden. Dat is onmogelijk, want het onderwerp ontbreekt: wie doet wat hier staat? Wie ondergaat de gevolgen van wat hier wordt aangeduid? Dit is een rommeltje, mijnheer de Voorzitter; het is echt één grote puinhoop. 
De Voorzitter.
   – Nogmaals, mijnheer Santini, wat aanhaling 12 betreft hebt u gelijk. De diensten hebben de wijziging waaraan u refereert al doorgevoerd. U had hier vóór de stemming van op de hoogte moeten worden gesteld.
Cushnahan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals het Parlement weet, was de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid diep verdeeld over de vraag of de samenwerkingsovereenkomst van de derde generatie met Pakistan al dan niet geratificeerd moest worden. Er bestaat echter geen verdeeldheid over onze zorgen op het terrein van de mensenrechten en de democratie, en de resolutie die in het Parlement voorligt werd dan ook unaniem gesteund door de Commissie buitenlandse zaken.
Het is van vitaal belang dat het Parlement zich duidelijk uitspreekt vóór de resolutie in kwestie. Mijn reden om dit aan te bevelen is dat toen dit Parlement zijn goedkeuring hechtte aan de ratificatie van de samenwerkingsovereenkomst van de derde generatie, het de toezegging deed de geboekte vooruitgang op het gebied van de mensenrechten en de democratie na een jaar te evalueren. Het standpunt dat de Commissie buitenlandse zaken in deze ontwerpresolutie onder mijn naam inneemt is een geschikt referentiekader om te beoordelen hoeveel vooruitgang er is geboekt. Ik verheug mij over de amendementen die zijn ingediend door de heer Ford en de heer Swoboda, omdat die de ontwerpresolutie versterken. Ik respecteer het feit dat men aan beide zijden van het debat over Pakistan oprechte standpunten innam. Ik wil de afgevaardigden dan ook bedanken voor alle individuele bijdragen gedurende de tijd dat mij de eer ten deel viel rapporteur te zijn.
Dit is mijn laatste toespraak in dit Parlement en ik wil derhalve al mijn collega’s bedanken voor hun vriendschap – evenals voor de gevechten die we in de loop der jaren hebben geleverd, zelfs als ik er vandaag één zou verliezen – en daarnaast mijn medewerkers voor de hoffelijkheid die ze mij hebben betoond. Ik wens mijn collega’s die opnieuw verkiesbaar zijn het beste – ik hoop dat hun campagnes zullen slagen. Diegenen die, net als ik, met pensioen gaan, wens ik voldoening toe.
Mijnheer de Voorzitter, ik was bijzonder ingenomen met het feit dat Voorzitter Cox u vandaag een dergelijk voortreffelijk eerbetoon bracht toen uw autoriteit als Voorzitter in twijfel werd getrokken. U heeft deze vergaderingen namelijk altijd op uitstekende wijze voorgezeten. Uw voorzitterschap werd altijd gekenmerkt door efficiëntie, hoffelijkheid en, het belangrijkst van alles, humor. Ik wens u het beste. U bent een aanwinst voor dit Parlement en ik hoop dat u terugkeert.
De Voorzitter.
   – Ik heb de eer gehad vijftien jaar lang ondervoorzitter te zijn van dit Parlement en meer dan twintig jaar lid van het Parlement te zijn. In de volgende zittingsperiode zal ik geen ondervoorzitter meer zijn. Ik wil deze gelegenheid te baat nemen om mijn collega’s te bedanken voor hun steun en voor het feit dat zij mij het voorrecht verleend hebben dit Huis voor te zitten. Maar ik wil ook de diensten bedanken, die in sommige opzichten nog belangrijker zijn. Achter de schermen verzetten zij een ongelooflijke hoeveelheid werk, zonder de eer te krijgen die hun toekomt.
Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de heer Cushnahan willen bedanken voor zijn grote inzet, al waren we het niet altijd met elkaar eens. Hij heeft werkelijk hard gewerkt en veel bereikt.
Ik heb een mondeling amendement op amendement 6. Velen van ons kunnen daar namelijk mee instemmen, wanneer we er iets aan zouden toevoegen, en wel de woorden: "mits de Verenigde Naties de politieke verantwoordelijkheid niet hebben overgenomen". Een unilaterale aftocht van de troepen uit Irak zonder dat de Verenigde Naties de verantwoordelijkheid overnemen zou op dit moment ongetwijfeld grote problemen veroorzaken. Het zou tot een chaos kunnen leiden. Wanneer u met die tekst instemt kunnen de meeste leden van onze fractie hier ook mee instemmen. Dat is mijn vraag aan de rapporteur. 

Mann, Erika (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een vergelijkbaar geval, ook hier is de logica ver te zoeken. Daarom zou ik u willen verzoeken om analoog aan paragraaf 13 de volgende woorden te schrappen: “met het oog op de totstandbrenging van een transatlantische interne markt”. Ik zou tevens willen verzoeken de volgende tekst te schrappen: “die gericht is op de totstandbrenging van het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal”. Ook in dit geval zou ik de heer Brok willen vragen of hij hiermee instemt. 
Brok (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb een idee dat het probleem volgens mij nog veel beter oplost. We hebben in amendement 22 van de heer Elles paragraaf 27 bis. Dat gaat over dezelfde kwestie, en gaat ook in op wat mevrouw Mann hier zegt. Ik stel voor om paragraaf 15 gewoon te laten vallen en in plaats daarvan paragraaf 27 bis uit het amendement van de heer Elles op te nemen. Dan hebben we het hele probleem opgelost en kunnen hier met een grote meerderheid voor stemmen. 
De Voorzitter.
   – Ik zie dat u het hiermee eens bent, mevrouw Mann.
Dell´Alba (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals het Ierse voorzitterschap gisteren heeft bevestigd tijdens het debat over het verslag-De Keyser, is de Unie buitengewoon verontrust over de onderdrukking van de bergbewoners van Vietnam. Met instemming van de rapporteur verzoek ik u, geachte collega´s, bij paragraaf 4 inzake het opkomen voor de belangen van inheemse volken en minderheden, enkele woorden toe te voegen om een situatie weer te geven die zich nog maar een week geleden wederom heeft voorgedaan. De tekst zou dan als volgt luiden: “de verdediging van de belangen van inheemse bevolkingsgroepen en minderheden zoals de bergbewoners in Vietnam die het slachtoffer zijn van systematische onderdrukkingen”. Met de goedkeuring van de rapporteur wil ik deze tekst graag aan u voorleggen. 

Goebbels (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil een foutje rechtzetten dat in de tekst is geslopen waarover we in de commissie hebben gestemd. In hoofdstuk 1, paragraaf 3, regel 4, wordt gezegd: “stemt in met het standpunt van de Commissie dat de algemene richtsnoeren voor de periode 2003-2005 van toepassing blijven...” Maar onze taak als wetgever is niet zozeer om aan te geven dat we het eens zijn met de Commissie; we moeten aangeven wat wij zelf willen, als Parlement.
Met de goedkeuring van alle politieke fracties, stel ik het volgende mondelinge amendement voor: “de algemene richtsnoeren 2003-2005 blijven geldig, doch moeten nog meer worden gericht op het aanzwengelen van de economische groei die moet leiden tot meer werkgelegenheid en een toenemende productiviteit” 

 Hiermee is de stemming beëindigd. 
Terrón i Cusí (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik heb de indruk dat wie in dit Parlement bescheiden is daarvoor wordt bestraft. Ik had na de stemming over het verslag-Boogerd-Quaak het woord willen voeren, en niet ervoor. Ik wilde geen spelletjes spelen, ik wilde de Voorzitter helpen.
Ik was aanwezig in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en ik heb gezien hoe de mensen de documenten zochten die verdwenen waren. De heer Hernández Mollar heeft gelijk wanneer hij zegt dat hij daar niet vanaf wist en dat geen enkele fractie geprotesteerd heeft. Tijdens die vergadering hebben alle fracties heel goed samengewerkt met de voorzitter totdat na onze werkzaamheden die chaos ontstond.
De heer Barón heeft absoluut gelijk, en hij liegt niet wanneer hij zegt dat deze dingen zijn gebeurd. Ik ben bereid om alle steun te verlenen om dit op te helderen. In ieder geval is het natuurlijk niet waar dat de heer Barón gelogen heeft. Ik was degene die hem heeft verteld wat er gebeurd was. 


Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Zoals bekend is het steunprogramma ter verbetering van de productie en de afzet van honing zeer belangrijk voor de instandhouding van de bijenteelt. Volgens Portugese bijenhouders is een bepaald aspect van dit programma van essentieel belang gebleken: het onderdeel inzake de bestrijding van de varroamijtziekte. De bijenhouders vinden evenwel dat de bestrijding van de varroamijtziekte in het kader van een specifiek programma moet worden uitgevoerd, zoals gebeurt met andere ziekten bij bepaalde diersoorten. Ten aanzien van het parlementair verslag is er algemeen consensus over de noodzaak het steunprogramma ter verbetering van de productie en de afzet van honing te handhaven. Tot slot wordt het van belang geacht dat aanvullende maatregelen worden toegepast zoals:
- ondersteuningsmaatregelen voor herstel en ontwikkeling van het bijenbestand met het oog op de groeiende problemen in deze sector;
- aanpassing van de milieumaatregelen in de landbouw opdat de betreffende maatregel als effectieve steun in beschouwing genomen kan worden, zoals gebeurt in andere landbouwsectoren.
Daarnaast is het van essentieel belang rekening te houden met de komende uitbreiding van de Europese Unie en extra begrotingsmiddelen uit te trekken voor de bijenteelt. 
Patakis (GUE/NGL ),
    Wij hebben tegen het verslag gestemd niet omdat wij daar tegen zijn maar omdat al de terechte dingen die daarin staan ongedaan worden gemaakt door het eerste amendement. Dit amendement biedt de mogelijkheid genetisch gemodificeerde planten te telen naast conventionele en biologische planten en staat imkers toe honing met GGO’s te produceren. Volgens ons is dit een groot gevaar en een regelrechte ramp voor de bijenteelt, juist omdat honing een kwaliteitsproduct bij uitstek is. Het bestaan van genetisch gemodificeerde teelten en de grens van 0,9 procent aan GGO’s in honing komen er in feite op neer dat de bijen in staat moeten zijn te kiezen tussen genetisch gemodificeerde en niet-genetisch gemodificeerde planten.
Wij stellen de “vlijt” van het Europees Parlement aan de kaak. Het EP wil de coëxistentie van genetisch gemodificeerde teelten en biologische teelten versnellen ondanks het feit dat in talrijke betrouwbare studies de alarmbel wordt geluid. Wij willen erop wijzen dat geen enkele wetgevingsmaatregel in staat is de enorme potentiële gevaren af te wenden of het hoofd te bieden. Het argument dat de teelt van en handel in GGO’s een feit zijn geworden en slechts nog een “tevredenstellende” regeling behoeven, is hypocriet. Wat namelijk als een voldongen feit wordt gepresenteerd zou dat niet zijn geweest als de EU niet door de knieën was gegaan voor de VS.
Wij zijn absoluut gekant tegen de teelt van en handel in GGO’s en zullen onze strijd voor een totaal verbod voortzetten. Voor ons is niets voldongen. Het Europees Parlement zou dezelfde houding moeten aannemen, maar kennelijk is het Parlement reeds lang geleden gemodificeerd door de belangen en de pressie. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Ik heb voor het voorstel voor een verordening gestemd, omdat ik van mening ben dat er bij de uitbreiding van de Europese Unie niet voorbijgegaan mag worden aan de veranderingen die onvermijdelijk hun weerslag zullen hebben op de bijenteelt, en dat een verhoging van de hiertoe uitgetrokken begrotingsmiddelen gerechtvaardigd is.
Daarnaast vind ik dat we voorzichtig moeten zijn in de keuze van beste methoden en praktijken om het hoofd te bieden aan de problemen in deze sector, zoals ziekten, hoge bijensterftecijfers, vergiftiging door insecticiden, klimaatverandering, afzetproblemen (met name in de meest afgelegen landen en regio’s) en oneerlijke concurrentie uit derde landen met producten van lage prijs en slechte kwaliteit.
Ik ben het ermee eens dat de lijnen van de vorige programma’s gehandhaafd moeten worden en ik steun de aanvullende voorstellen van de rapporteur, te weten, steunmaatregelen voor laboratoria voor de analyse van honing en andere maatregelen ter verbetering van productie en afzet van honing en producten van de bijenteelt. 
Souchet (NI ),
   De Commissie erkent in haar ontwerpverordening eindelijk de noodzaak om de geteisterde Europese bijenteelt echt te steunen, zonder evenwel in te gaan op de voornaamste oorzaak van de problemen: het verwoestende effect van de nieuwe generaties neurotoxische insectenbestrijdingsmiddelen. De Commissie schaft echter, absurd maar waar, steunregelingen af in de vorm van maatregelen ter ondersteuning van laboratoria die de honing analyseren. Onze rapporteur stelt terecht voor deze steun te hervatten.
We hadden echter veel verder moeten gaan en, aangezien het gemeenschappelijk belang ervan voor zich spreekt, de ontwikkeling van nieuwe onontbeerlijke protocollen, bedoeld om te testen of de nieuwe moleculen die worden gebruikt in de nieuwe fytosanitaire producten onschadelijk zijn voor de bijen en voor de volksgezondheid, in aanmerking moeten laten komen voor communautaire steun. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Het betreft hier de bevestiging van het besluit het voorstel te verwerpen voor het opzetten van een visuminformatiesysteem (VIS) gericht op de communautarisering van justitie en binnenlandse zaken, in het kader waarvan de lidstaten centrale bevoegdheden worden ontnomen. Ik sta achter het standpunt dat dit initiatief van de Commissie verworpen moet worden, deels omdat dit voorstel tekortschiet in de definiëring van het systeem en de werking ervan, “waarbij onder meer wordt bepaald welke gegevenscategorieën in het systeem zullen worden opgenomen en met welk doel en volgens welke criteria, er zullen voorschriften worden vastgelegd betreffende de inhoud van de VIS-registraties, alsmede het recht van de autoriteiten om gegevens in te voeren, te raadplegen en bij te werken en voorschriften betreffende de bescherming van persoonsgegevens en de controle hierop.” Daarom heb ik tegen gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Ik sta volledig achter de redenen die Carlos Coelho opgeeft voor de verwerping van het onderhavige voorstel, dat zinloos is en weinig meer is dan een lege doos. Ik heb gestemd voor de verwerping van het voorstel. 

Andersson en Theorin (PSE ),
    We steunen het resultaat van de bemiddeling in het tweede spoorwegpakket, omdat het enerzijds zorgt voor een sneller en gemakkelijker internationaal goederenvervoer per spoor, wat gunstig is voor het milieu, en omdat het de overstap van het goederenvervoer over de weg naar het spoor bevordert. Ook vinden we het een goede zaak dat het resultaat nadrukkelijk geen deregulering van het personenvervoer naar het spoor betekent. We vinden dat de consequenties van de deregulering in Zweden eerst moeten worden onderzocht, wat momenteel ook door de Zweedse regering wordt gedaan, voordat wij eventueel verdergaan met nieuwe dereguleringen. 
Esclopé (EDD ),
    Aan de radicale hervorming van de spoorwegen liggen nobele motieven ten grondslag. De oorspronkelijke bedoeling was namelijk om spoor en weg weer in evenwicht te brengen en het gebruik van een milieuvriendelijke vervoerwijze te bevorderen.
Zogenaamd omwille van de aantrekkelijkheid hebben wij een ongebreidelde en slecht gecontroleerde liberalisering op gang gebracht. Laten we onszelf niets wijsmaken, het ware doel van deze liberalisering is om een paar grote concerns bijzonder lucratieve afzetmarkten in handen te geven.
Wat betekent dit voor het leven in de meest afgelegen en minst rendabele geografische gebieden, waarvoor de winstbeluste spoorwegmaatschappijen weinig belangstelling zullen hebben? Laten we niet vergeten dat het spoorwegvervoer, met name in Frankrijk, als overheidsdienst bijdraagt aan de sociale samenhang en de harmonieuze ruimtelijke ordening.
Liberalisering lijkt overigens niet te rijmen met veiligheid, aangezien bepaalde spoorwegmaatschappijen na herhaalde ongevallen weer moesten worden genationaliseerd.
Tot slot zal, zoals de rapporteur de heer Jarzembowski heeft erkend, de liberalisering van het goederenvervoer per spoor leiden tot een toename van de concurrentie met als gevolg dat mogelijk arbeidsplaatsen verloren zullen gaan.
Om al deze redenen zullen de afgevaardigden van de Franse Partij voor de jacht, de visserij, de natuur en tradities, de CPNT, tegen een gemeenschappelijke markt voor de spoorwegen stemmen die gepaard gaat met een verlies van arbeidsplaatsen en waarbij niet eerst wordt onderzocht wat de gevolgen zijn voor de voornaamste belanghebbenden: gebruikers en werknemers. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Het is zeer betreurenswaardig dat een meerderheid in het Parlement heeft gestemd voor de liberalisering van het internationale en nationale spoorwegvervoer per 1 januari 2006 respectievelijk 1 januari 2007. Daarbij is, vooruitlopend op de huidige initiatieven van de Commissie om de openstelling van deze sector voor de concurrentie te bespoedigen, het jaar 2010 gekozen als streefjaar voor alle maatschappijen om zich op passende wijze voor te bereiden op de liberalisering van de diensten voor het passagiersvervoer.
Dit is het logische gevolg van het initiatief dat de Commissie op 24 januari 2002 lanceerde met als doel het liberaliseringstempo in het spoorwegvervoer op te voeren. Daarbij wordt geen rekening gehouden met de ervaringen die hiermee zijn opgedaan, met name in Groot-Brittannië. Dienstverlening en veiligheid op het spoor zijn in dat land verslechterd doordat de particuliere ondernemingen zich enkel richten op het behalen van maximale winst voor zichzelf en hun plichten verwaarlozen als het gaat om het onderhoud van de spoorweginfrastructuur en het materieel. 
Krivine en Vachetta (GUE/NGL ),
    De uitkomsten van de bemiddelingen over dit tweede spoorwegpakket zijn simpelweg onaanvaardbaar, want ze staan haaks op de belangen van de gebruikers, het spoorwegpersoneel en de veiligheid.
De oprichting van een Europees Spoorwegbureau en de maatregelen inzake interoperabiliteit leggen helaas onvoldoende gewicht in de schaal om het liberale tij te keren. De aanpassing van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad versterkt de liberalisering van het spoorwegvervoer alleen maar. Het internationale goederenvervoer zal op 1 januari 2006 worden geprivatiseerd, en het nationale goederenvervoer op 1 januari 2007. Bovendien is duidelijk te kennen gegeven dat het reizigersvervoer in 2010 zal worden geliberaliseerd, “een doelstelling die alle exploitanten in staat stelt zich naar behoren voor te bereiden”.
Wij stellen ons teweer tegen zoveel onbezonnenheid en verwachten niet veel goeds van het derde spoorwegpakket dat in aantocht is. Hoeveel rampen en onregelmatigheden zijn er nog nodig voordat we deze dollemansrit eindelijk een halt toeroepen?
Wij zijn van mening dat deze sector een collectief goed vormt en in overheidshanden moet blijven. Het spoorwegvervoer moet een openbare dienst blijven die in heel Europa gemoderniseerd en onder het democratisch toezicht van de burger geplaatst wordt. Door deze resultaten te verwerpen, willen wij dit vooruitzicht samen met de burgers, het spoorwegpersoneel en de vakorganisaties verdedigen. 
Lulling (PPE-DE ),
   .- Het bemiddelingscomité heeft overeenstemming bereikt over de richtlijn betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap. De belangrijkste onderdelen van het compromis kunnen als volgt worden samengevat.
Spoorwegondernemingen die houder zijn van een vergunning krijgen het recht op toegang tot internationale goederenvervoerdiensten vanaf uiterlijk 1 januari 2006 en tot nationale goederenvervoerdiensten vanaf 1 januari 2007. Er werd ook overeengekomen dat de Commissie uiterlijk op 1 januari 2006 een verslag zal voorleggen over de tenuitvoerlegging van de richtlijn alsook over de ontwikkelingen in het verkeer, veiligheid, arbeidsvoorwaarden en de situatie van de exploitanten.
Aan het eind van de onderhandelingen accepteerde het Parlement de weigering van de Raad om de liberalisering van de spoordiensten voor het reizigersvervoer in deze richtlijn te regelen. De Raad accepteerde echter wel een overweging waarin met betrekking tot de markttoegang voor internationale reizigersvervoerdiensten de datum van 2010 moet worden gezien als “een doelstelling die alle exploitanten in staat stelt zich naar behoren voor te bereiden”.
Hoe zit het echter met de omzetting van het eerste spoorwegpakket? Zolang dit nog niet is omgezet in de verschillende lidstaten en zolang nog geen daadwerkelijke evaluatie van de impact ervan heeft plaatsgevonden,...
Meijer (GUE/NGL ),
   . Gisteravond heb ik Gérard Caudron de gelegenheid gegeven om na vijftien jaar lidmaatschap van het Europees Parlement en vlak voor zijn afscheid zijn slotrede te houden. Hij heeft namens onze fractie het eindoordeel gegeven over het spoorwegpakket en duidelijk gemaakt dat dit liberaliseringsvoorstel past in een heel ander soort Europa dan Europees Verenigd Links nastreeft.
De Europese Commissie heeft in 2000 geprobeerd de lidstaten te dwingen het gehele openbaar vervoer te privatiseren. Sinds dit Parlement op 14 november 2001 belangrijke delen van het stads- en streekvervoer daarvan uitzonderde, heeft de Commissie haar aandacht gericht op de spoorwegen. Niet alleen liberalisering van grensoverschrijdend vrachtvervoer, maar ook van het binnenlandse passagiersvervoer werd het doel. In Nederland hebben we daarmee inmiddels slechte ervaringen opgedaan. Het naar de beurs brengen van de aandelen van het staatsbedrijf Nederlandse Spoorwegen bleek te leiden tot verwaarlozing van treinen en rails en tot vertragingen en arbeidsconflicten, en is daarom stopgezet. Dat gebeurde niet vanwege een politieke voorkeur, maar omdat het personeel, de passagiers en uiteindelijk ook de politiek ervan geleerd hebben. Ook aan het uitvoeren van treindiensten door een concurrerend bedrijf, dat tussentijds werd opgekocht door de internationale vervoersreus Connex-Vivendi, is toen een einde gemaakt. Zulke plannen voor Europa zijn nu door de Raad vertraagd, maar nog steeds niet van de baan. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Het spoorwegvervoer heeft zich niet in dezelfde mate ontwikkeld als andere vormen van vervoer. Sterker nog, de branche heeft last gehad van forse bezuinigingen en concurrerende sectoren hebben hiermee hun voordeel gedaan.
In 2001 werd het eerste pakket gelanceerd om een impuls te geven aan het spoorwegvervoer. Thans ligt het tweede pakket op tafel, waarmee de Commissie haar liberaliseringskoers vervolgt.
De rapporteur nodigde ons uit de gezamenlijke tekst goed te keuren nadat het bemiddelingscomité consensus had bereikt. Die kwam tot stand via de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, waarbij de uiteenlopende standpunten van de Commissie en het Parlement tegen elkaar werden afgewogen. De consensus betrof het tijdschema voor de openstelling van de markt voor vrachtdiensten, het belangrijkste twistpunt. Het enige aspect waartegen ik bezwaar zou hebben aangetekend was het gebrek aan aandacht voor de veiligheidsbepalingen, maar dit probleem wordt ondervangen door een ander voorstel voor een richtlijn.
De voorgestelde maatregelen maken het mogelijk het spoorwegvervoer nieuw leven in te blazen, daar ben ik van overtuigd. Ik ben er reeds lang voorstander van het passagiersvervoer en met name het vrachtvervoer te revitaliseren, omdat ik dat van essentieel belang acht voor de Europese ontwikkeling. Om die redenen steun ik dit gehele pakket aan maatregelen.
Er doet zich bovendien een ernstige crisis voor bij , dat zijn fabrieken wil sluiten in Europa. Des te meer reden uitgebreid te investeren in de gehele spoorwegbranche. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Dit initiatief maakt deel uit van het pakket voor de liberalisering van het spoorwegvervoer. Ik moet er met nadruk op wijzen dat het eerste artikel van deze richtlijn gericht is op de openstelling van het spoornetwerk voor de concurrentie, waarbij het doel is de veiligheidsvoorschriften binnen alle landen van de Europese Unie te harmoniseren. Hoewel een verbetering van de voorschriften en het waarborgen van de veiligheid fundamentele zaken zijn waar wij vanzelfsprekend volledig achter staan, kan ik niet begrijpen hoe deze ondergeschikt kunnen worden gemaakt aan de ‘markt’, dat het niet verstoren van de concurrentie boven de invoering van hogere veiligheidsnormen wordt gesteld. Voorts wordt de zeggenschap van de Commissie op dit gebied uitgebreid. Haar wordt specifiek de bevoegdheid verleend de toepassing van een nationaal veiligheidsvoorschrift op te schorten voor een maximumperiode van zes maanden.
Daarom heb ik tegen het initiatief gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – In dit andere voorstel voor een richtlijn in het kader van het tweede spoorwegpakket, dat beoogt een impuls te geven aan de spoorwegsector, buigt de Commissie zich over veiligheidsvraagstukken, een gebied dat altijd centraal heeft gestaan in de beleidsvormen van de Europese Unie.
Met het oog op de grote verschillen in veiligheidsvoorschriften tussen de lidstaten is besloten deze te harmoniseren, hetgeen een aanzienlijke bijdrage zal leveren aan de verbetering en ontwikkeling van de veiligheidsniveaus in de spoorwegbranche.
Ik vestig in dit verband de aandacht op het voorstel van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme betreffende de invoering van een veiligheidscertificaat voor spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders.
De lidstaten zijn overeengekomen de bevoegdheden van de Commissie op dit vlak uit te breiden teneinde de handhaving van de communautaire regelgeving te vergemakkelijken, echter zonder de handhaving van strengere nationale wetgeving uit te sluiten. De belangrijke rol die de opleidingsmaatregelen voor personeel vervullen is eveneens vergroot.
Ik realiseer me dat dit een gewichtige stap is op weg naar de totstandbrenging van een Europees spoorwegsysteem dat bovenal veilig moet zijn.
Dit verslag, waarmee ik instem, heeft kunnen rekenen op mijn stem. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Voor ons ligt een integraal onderdeel van het zogeheten tweede spoorwegpakket dat is opgesteld door de Commissie, waarmee beoogd wordt een impuls te geven aan de spoorwegsector. Er zijn belangrijke voorstellen gedaan, zoals die ter verbetering van de investeringen door de verschillende lidstaten, of de voorstellen die de toepassing van technische specificaties waarborgen voor de interoperabiliteit van zowel hogesnelheidsspoorwegsystemen als conventionele spoorwegsystemen middels een verruiming van de financiële steun, en de voorstellen volgens welke treinen moeten worden uitgerust met een registratieapparaat.
Daarnaast wordt voorzien in een nieuwe institutionele benadering waarbij het idee wordt geopperd een Europees Spoorwegbureau op te richten dat zou moeten fungeren als regulerende instantie voor het systeem en als gemeenschappelijke toezichthouder voor het waarborgen en beheren van de veiligheid in de sector.
Indien de doelstelling van de richtlijn is verwezenlijkt, moet dit resulteren in de vaststelling van een hoog niveau van technische harmonisatie, zoals blijkt uit de getroffen overeenkomst.
Het resultaat van het bemiddelingsproces kan voor het Europees Parlement als hoogst bevredigend worden beschouwd. Ik ben buitengewoon verheugd dat deze gemeenschappelijke tekst in derde lezing is goedgekeurd. Nu kan de interoperabiliteit van de verschillende systemen binnen de spoorwegsector versneld ter hand worden genomen. 

Andersson en Theorin (PSE ),
    Wij vinden dat er in het komende begrotingsplan van de Europese Unie, in overeenstemming met de Lissabon-strategie, prioriteit gegeven moet worden aan duurzame groei en steun aan de nieuwe lidstaten, zodat de historisch gezien belangrijke uitbreiding tot een goed einde wordt gebracht. De prioriteiten van de begroting moeten worden bijgesteld, zodat er minder geld naar landbouwsubsidies gaat. Tegelijkertijd hechten wij veel waarde aan de begrotingsdiscipline en staan wij kritisch tegenover het Commissievoorstel voor het verhogen van de uitgaven. Wij willen ons op dit moment niet uitlaten over de exacte niveaus die het nieuwe begrotingsplan moet halen. Enerzijds omdat de kosten moeilijk te voorspellen zijn en de prioriteiten niet zijn vastgesteld. Anderzijds willen wij het nieuwe Parlement niet binden aan exacte cijfers. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   Wij hebben vóór dit verslag gestemd en ons daarmee gevoegd naar de wens van de vakbonden. De vakbondsvertegenwoordigers die aan de raden van bestuur deelnemen krijgen in dit verslag echter geen stemrecht toegekend, wat toch een minimum vereiste zou moeten zijn.
Bovendien willen wij nogmaals benadrukken dat wij vierkant tegen iedere vorm van privatisering van het spoorwegsysteem zijn, gezien het feit dat dit verslag deel uitmaakt van een groter geheel dat de “liberalisering” van het spoorwegsysteem beoogt. De spoorwegen zouden in heel Europa echter een openbare dienst moeten zijn. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – In dit verslag wordt steun betuigd aan de ontwerptekst van de verordening tot oprichting van een Europees Spoorwegbureau, die een nieuwe essentiële stap voorwaarts is naar het doel van de Commissie, op het niveau van zowel het vracht- als passagiersvervoer een impuls te geven aan de gehele Europese spoorwegindustrie.
In essentie bestaat het doel van dit bureau uit de voortdurende harmonisatie en coördinatie inzake spoorwegpersoneel alsmede het verstrekken van aanbevelingen en adviezen aan de Commissie. Het bureau krijgt geen wetgevende bevoegdheid, regulatieve bevoegdheden of bevoegdheden voor onafhankelijke controle, maar zal slechts een adviserende rol vervullen, voorstellen indienen en toezien op de veiligheid.
De onderhavige overeenkomst is een nieuwe pijler in het tweede spoorwegpakket. Gezien het feit dat ik ook heb ingestemd met de andere teksten in dit pakket en dat ik altijd van mening ben geweest dat een hoge mate van ontwikkeling in deze sector belangrijk is voor de toekomst van Europa, met name omdat de spoorwegen een uitstekend alternatief vormen voor ons dichtgeslibde wegennet, heb ik voorgestemd.
De revitalisering van onze spoorwegen dient een topprioriteit te zijn voor de Europese Unie. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Ik ondersteun de uitbreiding van Verordening (EG) nr. 975/1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitvoering van acties van de Europese Unie op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking, waarbij rekening wordt gehouden met de financiële vooruitzichten tot 2006, terwijl deze tegelijkertijd technisch wordt aangepast aan de nieuwe financiële verordening.
Ik verwelkom met name het voorstel aan het Europees Parlement, de Raad en de Commissie om speciale institutionele mechanismen in het leven te roepen die voorzien in een grotere betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld en niet-gouvernementele organisaties, hoofdzakelijk met het oog op de bevordering van de democratie en de mensenrechten.
Anderzijds ben ik bezorgd over bepaalde details die aangeven hoe moeilijk het is voor kleine en middelgrote organisatie in het maatschappelijk middenveld financieringsaanvragen gehonoreerd te krijgen – ondanks de faciliteit voor microprojecten – vanwege de gecompliceerde administratieve procedures.
Zoals we allemaal weten is de Europese Unie de grootste bron van ontwikkelingshulp ter wereld. Zij brengt zichtbare resultaten tot stand en wekt serieuze verwachtingen bij de velen die moedig en standvastig strijden voor en hopen op consolidering van de democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden in hun landen. 

Caudron (GUE/NGL ),
   . - Allereerst wil ik de heer Rocard complimenteren met zijn uitstekende verslag. Daarnaast wil ik het belang van dit jaarlijkse Europese evenement, waarbij een Europese stad op het gebied van cultuur in het zonnetje wordt gezet, benadrukken.
Europa, en vooral de aangewezen stad, moet dan natuurlijk wel over de benodigde personele en financiële middelen beschikken. In dit verband biedt Lille, de culturele hoofdstad in 2004, ons een uitstekend en voortreffelijk voorbeeld. 
Dillen (NI ),
   . Cultuur is een domein dat onder de veelgeprezen maar weinig beleden subsidiariteit behoort te vallen en waar Europa zijn vingers zoveel mogelijk van af dient te houden. Meer dan een stimulans in de vorm van subsidies, bijvoorbeeld bij de voordracht van een stad als culturele hoofdstad, hoeft het Europese cultuurbeleid niet te behelzen.
De rapporteur heeft een aantal praktische problemen aangestipt in het systeem van de toewijzing van een culturele hoofdstad. Iedereen zal het ermee eens zijn dat er, zeker na de uitbreiding die binnen enkele weken een feit zal zijn, moet worden gezocht naar een evenwichtigere manier om alle lidstaten evenredig aan bod te laten komen voor het te kijk zetten van hun cultuur. De idee van twee culturele hoofdsteden lijkt een billijke optie.
Vorige week, op de Europese top van Brussel, werd mijn land uit de boot gehouden bij de benoeming van een bestuurder voor de ECB. De grote lidstaten verdelen de posten onder elkaar. Van enig respect voor de kleinere lidstaten is geen sprake. Het is slechts symboliek. Moge de symboliek van de Europese hoofdsteden niet dezelfde weg op gaan. Dat is slechts één wens die ik hier wil uitspreken. 
Marques (PPE-DE ),
   .– Ik feliciteer Michel Rocard met zijn uitmuntende verslag over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Besluit 1419/1999/EG tot vaststelling van een communautaire actie voor het evenement 'Culturele Hoofdstad van Europa' voor het tijdvak 2005 tot 2019, waaraan ik mijn volledige steun geef, met name wat betreft het voorstel voor de aanwijzing van twee culturele hoofdsteden van Europa per jaar vanaf 2009.
Het streven is dus een nieuwe impuls te geven aan en dynamiek te brengen in het selectieproces voor de culturele hoofdsteden van Europa. Door de landen ertoe aan te sporen jaarlijks verschillende kandidaatsteden voor te dragen wordt de competitie op Europees niveau bevorderd. Het doel hiervan is het succes van het initiatief te waarborgen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Het voorstel van de Commissie is enkel gericht op de verlening van steun aan de voordracht van een stad van een nieuwe lidstaat naast die van een huidige lidstaat vanaf 2009 tot 2018. De procedure mist een regeling voor andere toetredende landen.
Door de aanwijzing van twee 'Culturele Hoofdsteden van Europa' kan de belangstelling voor genoemde evenementen afnemen. In die zin kan het voorstel zijn doel voorbijschieten.
Ik schaar mij achter de leden van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, die vinden dat onder de huidige omstandigheden het risico groot is dat de belangstelling spoedig afneemt, waardoor de procedure in de toekomst gevaar kan lopen.
Om succes te verzekeren is het van belang de aandacht niet te verspreiden over meerdere evenementen. Voorts is het zaak nieuwe impulsen en dynamiek te geven aan het proces. Om dit te bereiken moet de competitie op Europees niveau haar herintrede doen en moeten de landen worden aangespoord ieder jaar kandidaatsteden voor te dragen.
De jury, die de landen stimuleert kandidaten naar voren te schuiven en rapport uitbrengt over de ingediende voordrachten, dient zich tevens bezig te houden met de vaststelling van de regels en het verstrekken van adviezen waarin de landen worden aangezet hun projecten in verband met de voordracht een daadwerkelijke Europese dimensie te verlenen.
De amendementen van de rapporteur op het voorstel van de Commissie zijn derhalve volledig gerechtvaardigd, hetgeen overigens al blijkt uit het gegeven dat de commissie met eenparigheid van stemmen het verslag heeft goedgekeurd.
Ik heb vóór het verslag gestemd. 

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
    Europass heeft niet tot doel tegemoet te komen aan de belangen van de werknemers maar aan die van de werkgevers. De werkgevers moeten beter in staat zijn de kandidaten voor een bepaalde baan te vergelijken en degenen eruit te kiezen die het snelst “renderen” en de geringste eisen stellen, ongeacht uit welk land zij komen. Samen met het “vrij verkeer” van werknemers, die als nomaden van land tot land moeten trekken om werk te vinden, draagt deze maatregel bij aan de afbouw van lonen en eisen, waarbij de werknemers uit armere landen als hefboom worden gebruikt.
Tegelijkertijd zorgt Europass ervoor dat het grootkapitaal wordt belast met de beoordeling van het door werknemers genoten onderwijs- en opleidingsniveau. Daardoor wordt het onderwijssysteem zijn rol afgenomen en wordt bijgedragen aan de ontkoppeling van studiediploma’s en recht op arbeid. De verschillende scholingscursussen en informele leervormen krijgen een hogere status vergeleken met stelselmatige opleidingen. Op die manier wordt het zoveelste instrument voor de vervanging van echte, geregelde opleidingen door “soepele” losse cursussen en vaardigheden, waarmee kan worden voldaan aan de behoefte van de markt. Het lijdt geen twijfel dat binnenkort ook gevraagd zal worden naar zogenaamde “sociale” vaardigheden van werknemers, zoals het gedrag op het werk en de mate van gehoorzaamheid aan de werkgevers.
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag gestemd. 
De Sarnez (PPE-DE ),
   . - De maatregel die gericht is op transparantie op het gebied van diploma’s en kwalificaties met behulp van passende instrumenten wordt voortgezet. Dit sluit aan op het mobiliteitsproces dat ook wordt toegepast bij het Europees puntenoverdrachtsysteem, aanvullingen op certificaten, het Europese cv en de programma’s Erasmus en Erasmus Mundus.
Europass zal een doeltreffend instrument zijn om de burger te helpen zijn kwalificaties en competenties beter kenbaar te maken, mits de benodigde middelen en passende informatienetwerken op Europees niveau beschikbaar worden gesteld en de sociale partners hierbij worden betrokken.
De twee doelstellingen van deze beschikking, “rationalisering en coördinatie”, kunnen slechts worden gerealiseerd indien alle lidstaten hun inspanningen intensiveren om alle onderdelen van Europass snel en doeltreffend in te voeren. Europass geeft de Europese burger de mogelijkheid tot mobiliteit en zou een essentieel en noodzakelijk document voor alle jonge Europeanen moeten worden.
Gezien de ambities is het geringe budget dat de Commissie voorstelt een lachertje. We moeten namelijk de middelen ter beschikking stellen voor onze doelstelling Europa’s “onderwijs- en opleidingsstelsels voor 2010 tot een kwaliteitsreferentie op wereldniveau te maken”, zonder dat hierbij op andere programma’s wordt beknibbeld. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Dit voorstel beoogt een enkel kader, Europass genaamd, te scheppen voor verschillende initiatieven waarmee werknemers worden ‘geholpen’ hun competenties en ervaring zodanig kenbaar te maken dat werkgevers en verstrekkers van onderwijs en opleiding in andere lidstaten inzicht krijgen in de waarde daarvan. Onder de naam ‘Europass’ kan het ‘Europese cv’ worden aangevuld met de volgende documenten:
- een ‘MobiliPass’ – opgezet voor de registratie van een specifiek Europees onderwijstraject in een gemeenschappelijk Europees formaat, toegekend aan studenten/leerlingen die een deel van hun opleiding in een andere lidstaat hebben gevolgd;
- een ‘Diplomasupplement’ – toegevoegd aan een diploma hoger onderwijs met een beschrijving van het specifieke leertraject van de houder ten behoeve van derden;
- een ‘Certificaatsupplement’ – toegevoegd aan een beroepskwalificatie met een beschrijving van de context, de inhoud en de waarde van deze kwalificatie ten behoeve van derden;
- een ‘Europees Taalportfolio’ – waarin de houder zijn taal- en cultuurvaardigheden kan optekenen.
Al deze documenten bestaan reeds dankzij de samenwerking met de Raad van Europa en/of UNESCO. Het enige document waarvoor de Commissie wezenlijke veranderingen voorstelt is de MobiliPass, die van toepassing zou moeten zijn op meerdere onderwijsvormen dan enkel beroepsonderwijs.
De vraag is welke diepere motieven schuilgaan achter de ontwikkeling van deze instrumenten. Moet toegevoegde waarde worden verschaft aan het menselijk kapitaal, of is het de bedoeling de meer ontwikkelde landen in staat te stellen de werknemers en hun mobiliteit uit te buiten? 
Montfort (PPE-DE ),
   . - Ik ben verheugd over het verslag van de heer Zissener waarmee eenieder zijn kwalificaties en competenties in een uitgebreide Unie beter kenbaar kan maken.
Ik ben hiermee des te meer in mijn nopjes aangezien ik meerdere malen middels amendementen heb gehamerd op het belang van levenslang leren en opleiding, alsook voorstellen heb gedaan om een daadwerkelijke Europese leerweg in kaart te brengen en uit te stippelen. Zo kunnen jongeren in diverse EU-landen hun opleiding verrijken, waardoor ze hun kennis kunnen vergroten en hun curriculum een Europees cachet kunnen geven dat een meerwaarde zal zijn voor hun cv en loopbaan.
Dit verslag is een lichtend voorbeeld van wat wij op het gebied van de opleiding van jongeren en de stimulering van de werkgelegenheid in de Unie allemaal op poten kunnen zetten. Niettemin wil ik benadrukken dat standaardisatie “tegen elke prijs” een misvatting is. Dat dit beleid op het curriculum vitae wordt toegepast, levert eens te meer een bewijs van de betreurenswaardige neiging van de Commissie om zich tot in de kleinste details te bemoeien met ons dagelijks leven met als gevolg dat er geen plaats meer is voor verschillen en individuele eigenaardigheden die een bron van wederzijdse verrijking zijn. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Voor de mobiliteit van werknemers is dit een zeer belangrijk verslag. Het doel is een communautair kader vast te stellen voor transparantie op het gebied van kwalificaties en competenties. Hiertoe wordt een portfolio gecreëerd met een samenhangend geheel van persoonlijke documenten onder de naam Europass. De Europese burgers kunnen deze Europass op vrijwillige basis gebruiken om hun kwalificaties en competenties door heel Europa beter kenbaar te maken en over te brengen.
De Commissie stelt voor nationale Europass-bureaus aan te wijzen en hieraan steun te verlenen voor het jaar 2005 en 2006 (als ontwikkelingsfase) via jaarlijkse gecofinancierde subsidies (tot 50 procent van de totale kosten). Daarna zouden de Europass-werkzaamheden moeten worden behandeld als een horizontale maatregel in de nieuwe generatie communautaire programma's op het gebied van onderwijs en opleiding.
Net als de rapporteur verwelkom ik de uitbreiding van de Europass-beroepsopleidingen teneinde alle aspecten op onderwijs- en opleidingsgebied af te dekken.
Ik heb vóór het verslag gestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Het bedrijfsleven in de Europese Unie bestaat voor ongeveer 99,8 procent uit kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s). Zij nemen ruwweg tweederde van de werkgelegenheid voor hun rekening. De KMO’s, die opereren in de meest uiteenlopende bedrijfstakken, zijn dus van vitaal belang voor het scheppen van banen en de lokale/regionale ontwikkeling. Ze zien zich echter gesteld voor problemen, zoals de toegang tot financiële middelen, waar dringend een oplossing voor moet komen. Een beleid met passende steunmechanismen voor de brede KMO-sector is derhalve noodzakelijk.
Met het groei- en werkgelegenheidsinitiatief (1998-2000) werd beoogd het scheppen van banen te bevorderen door steun te verlenen aan KMO’s. Het initiatief, dat gepaard ging met een gebrek aan fondsen en veel publiciteit, werd vervangen door het programma voor ondernemingen en ondernemerschap (2001-2005), waarin mechanismen geïntroduceerd werden die voorzagen in garantie en toegang tot risicokapitaal. Hiertoe werd de Joint European Venture (JEV) in het leven geroepen, die thans wordt afgebouwd, waardoor 42 miljoen euro aan ongebruikte fondsen verloren dreigen te gaan.
Financiële injecties en een verandering van doelstellingen – dat is wat de programma’s voor KMO’s nodig hebben. Ze dienen werkgelegenheidsbevorderend te zijn; de vorming van associaties te stimuleren; onderzoek en opleiding te ondersteunen; garanties te geven voor alle kritieke fasen in het bestaan van start-up-bedrijven; de geografische spreiding van de steun te verbeteren (in grote lijnen geconcentreerd in de landen in het centrum van de Europese Unie); en naast high-tech-ondernemingen ook traditionele en ambachtelijke bedrijven bij te staan. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . – Dit voorstel van de Commissie tot wijziging van het meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap, vooral met het oog op kleine en middelgrote ondernemingen, is van groot belang.
Een van de voorgestelde amendementen die de rapporteur ondersteunt, is de afwikkeling van het JEV-programma (Joint European Venture), dat is opgezet ter ondersteuning van traditionele joint ventures. Deze maatregel is te billijken, omdat het onmogelijk is het resterende budget in te zetten voor projecten waarbij toetredingslanden en kandidaat-lidstaten betrokken zijn. Bovendien zou vereenvoudiging in plaats van stopzetting van het project ertoe leiden dat de ongebruikte begrotingsmiddelen van rond 42 miljoen euro verloren gaan.
Voorts pleit de Commissie voor een beter bestrijken van onderzoeksactiviteiten in de ETF-start-up-faciliteit, teneinde te zorgen voor meer risicokapitaal ten behoeve van innovatieve KMO’s en bedrijven die zich in de startfase bevinden.
De rapporteur stelt voor om naast de door de Commissie geopperde steun voor de start-up en beginontwikkeling te zorgen voor een betere begeleiding van andere fases in het bestaan van een nieuw bedrijf. Voorts stelt hij dat de geografische spreiding bij het benutten van de resterende faciliteiten verbeterd moet worden.
Het voorstel is verbeterd dankzij deze bijdragen van de rapporteur en daarom heb ik voorgestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   . – Met dit voorstel wordt de voortzetting beoogd van het Content-programma inzake digitale inhoud. Het doel van het nieuwe Content-programma is de toegankelijkheid, het nut en de exploiteerbaarheid van digitale inhoud in de Europese Unie te verbeteren, om aldus de ontwikkeling en verspreiding van informatie en kennis op gebieden van algemeen belang te bevorderen op communautair niveau. Het financieel kader voor de tenuitvoerlegging van het programma is vastgesteld op 163 miljoen euro voor de periode 2005-2008. Een specifiek aspect van het programma is de verbetering van de kwaliteit van digitale inhoud.
Ik heb geen bezwaar tegen de verbetering van gereedschappen, processen en diensten in verband met ontwerp, ontwikkeling, toegang en distributie van digitale inhoud of tegen de nadruk op de meertalige aspecten van inhoud op cultureel, wetenschappelijk of onderwijsgebied. Wel heb ik zo mijn bedenkingen over de exploitatie, met name wanneer het gaat om het hergebruiken van informatie van overheden of de bevordering van grensoverschrijdende diensten. Een pan-Europese markt voor digitale inhoud dient voorkomen te worden omdat dat fnuikend zou zijn voor de universele toegang tot overheidsinformatie en ten koste zou gaan van de voordelen die de ontwikkeling van de sector met zich meebrengt. Dat geldt voor zowel de consumenten als de belangrijkste operators. De dynamiek en innovatie in de sector voor digitale inhoud moeten in stand gehouden worden. Desondanks verdient het programma onze steun, met name vanwege zijn doelstelling de culturele en taalverscheidenheid te bevorderen.
De amendementen van het Parlement dragen niet bij tot een verbetering of verduidelijking van het voorstel van de Commissie. 

Gill (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wilde over het verslag-Brok spreken om uit te leggen waarom ik denk dat deze samenwerkingsovereenkomst essentieel is voor de bevordering van culturele, economische en investeringsrelaties tussen de EU en Pakistan. Ik ben een groot voorstander van de overeenkomst, omdat handel een middel is om een dialoog op te starten over die terreinen waarop nog steeds belangrijke zorgen bestaan met betrekking tot de democratie en de mensenrechten.
We weten dat Pakistan gebukt gaat onder grote armoede en ik hoop dat de goedkeuring van deze overeenkomst de regering en de bevolking van Pakistan zal helpen bij het aanpakken van de armoedekwesties in hun land. Er is dringend behoefte aan constructieve contacten tussen de EU en Pakistan. Om die reden heb ik vóór deze overeenkomst gestemd.
Ik erken dat er nog steeds veel zorgen bestaan op het gebied van de mensenrechten en de democratie in Pakistan, maar deze komen in de resolutie nadrukkelijk aan de orde. In dit verslag en deze resolutie komt duidelijk het belang naar voren dat het Parlement hecht aan het eerbiedigen van de mensenrechten en de democratie. Pakistan heeft echter aanzienlijke vooruitgang geboekt op dit terrein en de meest doeltreffende manier om te garanderen dat deze aan blijft houden en versterkt wordt is via een betere dialoog en intensievere samenwerking, niet door isolatie. 
Cushnahan (PPE-DE ),
   . Als de voormalig rapporteur voor dit verslag en voormalig hoofd van de waarnemingsmissie voor de verkiezingen in Pakistan, heb ik mij verzet tegen ratificatie van de samenwerkingsovereenkomst van de derde generatie. Ratificatie zou namelijk legitimiteit verschaffen aan een quasi-militair regime, dat verantwoordelijk is voor mensenrechtenschendingen, algemene verkiezingen die “ernstige tekortkomingen” vertoonden en nucleaire proliferatie.
Vóór de stemming in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heb ik contact opgenomen met Human Rights Watch, Amnesty International en Christian Solidarity Worldwide om hun te verzoeken er bij leden van het Europees Parlement voor te pleiten zich tegen ratificatie uit te spreken. Christian Solidarity Worldwide stelde de afgevaardigden direct van de actuele situatie op de hoogte. Van Human Rights Watch kwam geen reactie. Amnesty International zei dat zij “niet in staat waren meer hulp te bieden […] vanwege het late tijdstip van het verzoek”. De Commissie buitenlandse zaken hechtte met slechts één stem verschil haar goedkeuring aan ratificatie.
Vóór de plenaire vergadering heb ik wederom contact opgenomen met zowel Amnesty als Human Rights Watch. Ik kreeg van geen van beide antwoord. In 2003 publiceerden beide organisaties nog rapporten waarin Pakistan veroordeeld werd. In 2003 beschreef Amnesty “systematische mensenrechtenschendingen”. Human Rights Watch riep Musharraf in 2003 op “de macht over te dragen aan een wettige regering”.
Gezien de recente opmerkingen van Lotte Leicht in de dat de EU tekort is geschoten bij de tenuitvoerlegging van clausules inzake mensenrechten en democratie, is het uitblijven van reacties ontstellend. De mensen die in Pakistan hun levens wagen om de rechten van de mens en de democratie te beschermen worden zo verraden. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  De overeenkomst met Pakistan omvat maatregelen betreffende een verhoging van het quotum voor textiel en kledingproducten met 15 procent en uit hoofde van het algemene preferentiesysteem (APS) zou er tussen 2002 en 2004 een nultarief worden toegepast op invoer in de EU van kledingproducten.
In antwoord op een vraag aan de Commissie of er studies bestaan over het effect van deze overeenkomst op de textiel- en kledingsector in de EU, in Portugal bijvoorbeeld, zei de commissaris – om te vermijden dat hij moest zeggen dat dergelijke studies niet bestaan – het onwaarschijnlijk te achten dat de overeenkomst een aanzienlijk effect zou hebben.
Onderzoek naar de uitvoer van de EU naar Pakistan en vice versa heeft uitgewezen dat de textiel- en kledingsector – waarin Portugal een producent is – wordt ingezet als onderhandelingstroef, die Pakistan in staat stelt chemische producten, transportmachines en -apparatuur, alsmede elektrische goederen te betrekken uit de meest geïndustrialiseerde landen in de EU.
Daarnaast heb ik bezwaar tegen het gegeven dat de overeenkomst onder meer van Pakistan vraagt zich in te spannen om terugnameovereenkomsten af te sluiten voor Pakistaanse onderdanen die illegaal in de EU verblijven. Deze maatregel is bedoeld om de illegale immigratie met repressieve middelen, zoals repatriëring, aan banden te leggen. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . De parlementaire democratie in Pakistan heeft door inmenging van het leger nooit een serieuze kans gekregen. Telkens wanneer er op grond van een uitspraak van de kiezers een fatsoenlijke regering aan de macht kwam, werd deze na verloop van tijd door het leger afgezet. De voormalige premier Bhoetto is na zijn afzetting zelfs ter dood gebracht en zijn dochter - die populair was zolang zij werd gezien als zijn politieke erfgename - werd later eveneens afgezet. Dit militaire ingrijpen tegen progressieve regeringen heeft de ruimte geschapen voor moslim-fundamentalisme en voor groeperingen die bevolkingsgroepen tegen elkaar opzetten. Deze groepen mochten onder het militaire gezag wel legaal hun activiteiten voortzetten.
De huidige president Musharraf werd tot enkele jaren geleden gezien als een gevaarlijke staatsgreep-generaal, die van zijn land een kernmacht wilde maken, ruimte schiep voor een zeer conservatieve interpretatie van de islam en samenwerkte met het Taliban-regime in het buurland Afghanistan. Toen hij ruimte bood voor Amerikaans militair ingrijpen in zijn buurland, werd hij plotseling gezien als bondgenoot van Amerika. Dit voorstel verleent hem ook in Europa die status. Handelsbelangen en militaire belangen gaan weer eens boven mensenrechten. Het is opmerkelijk dat dit Parlement eerst een overeenkomst met Pakistan goedkeurt en vervolgens later in de vergadering een resolutie aanneemt waarin het tekort aan mensenrechten wordt betreurd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  Met de gebeurtenissen van 11 september 2001 nog vers in het geheugen mogen we niet voorbijgaan aan de actieve rol die Pakistan gespeeld heeft in de strijd tegen het terrorisme.
Pakistan heeft sindsdien aangetoond een krachtige bondgenoot te zijn van de internationale gemeenschap, met name in de strijd tegen de Taliban en Al-Qaeda. Met het oog op de uitstekende bijdrage van Pakistan heeft de Europese Unie de politieke dialoog in november 2001 hervat.
De gebieden van samenwerking tussen Pakistan en de EU in deze overeenkomst zijn uitzonderlijk gevarieerd. Ik zou graag het accent willen leggen op de inspanningsverplichtingen die gericht zijn op de bestrijding van discriminatie en geweld, de ontwikkeling van de democratie, versterking van de handel en de bevordering van de economische samenwerking.
Er dient echter benadrukt te worden dat, ofschoon de mensenrechten als een universeel doel worden beschouwd, de naleving van deze rechten geen conditio sine qua non mag zijn voor betrekkingen tussen staten.
Dat is in ieder geval de mening van de rapporteur in zijn pleidooi voor de afsluiting van deze overeenkomst.
Dientengevolge heb ik voorgestemd. 

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   De titel van de toelichting van dit verslag, “Werkgelegenheid, een Europese ambitie”, klinkt bijzonder wrang als we bedenken dat de Europese Unie 16 miljoen werklozen telt, en 21 miljoen als we de toetredingslanden meerekenen. Toch is Europa een van de rijkste gebieden ter wereld. Oude industriële naties, die zich bovendien verrijkt hebben door de hele wereld te plunderen, zoals Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk, zijn niet bij machte om voor elk lid van de maatschappij een vaste baan en een redelijk inkomen te garanderen. Dit toont aan dat deze maatschappij ziek is.
Het Europees Parlement wil de zieke oplappen met kwakzalvermethodes, dezelfde als de nationale staten erop na houden: van beloften voor opleidingen tot subsidievoorstellen voor bepaalde sectoren, waarbij vooral veel holle woorden worden gebezigd.
In dit economische systeem is zowel de productie als de werkgelegenheid volledig in handen van een minderheid van kapitaalbezitters. Als we banen willen scheppen, zouden we de kapitaalbezitters de duimschroeven moeten aandraaien, maar noch de lidstaten noch de Europese instellingen steken hiertoe ook maar één vinger uit, zoals evenmin het geval is wanneer het de openbare diensten betreft.
Wij hebben tegen dit zogenaamde “werkgelegenheidsbeleid” gestemd, dat op zijn best een halfslachtige verklaring is die riekt naar een voorwendsel om werkgevers extra subsidies te kunnen verstrekken. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Hoewel de werkgelegenheid naar verluidt deel uitmaakt van Europa’s ambities, verhindert het primaat van het monetair beleid, met name het Stabiliteitspact, ons spijtig genoeg banen prioriteit te verlenen. Feitelijk is het tegendeel het geval; het enige dat we horen zijn intentieverklaringen om de bevolking te sussen. Waar blijven de praktische maatregelen die volledige werkgelegenheid verwezenlijken, de kwaliteit van banen verbeteren, de productiviteit verhogen en de sociale samenhang en integratie versterken?
De werkloosheid neemt in de Europese Unie onverminderd toe – met 1,5 miljoen tussen 2002 en 2003. Verplaatsing van werkgelegenheid door multinationals vormen een verschijnsel dat zich steeds vaker voordoet en dat in Portugal reeds geleid heeft tot verlies van duizenden banen. Ook de armoede en sociale uitsluiting nemen onverminderd toe, evenals de sociale ongelijkheid als gevolg van de liberalisering en privatisering. Met name in Portugal worden die in versneld tempo doorgevoerd om gevolg te geven aan de strategie van Lissabon.
Tegen die achtergrond konden wij niet vóór het verslag stemmen. 
Patakis (GUE/NGL ),
    De richtsnoeren van Lissabon, de besluiten van de Europese Voorjaarsraad en de richtsnoeren in de mededeling van de Commissie vormen tezamen het kader voor een felle aanval op de werknemers.
Om het mededingingsvermogen en de productiviteit te bevorderen wordt gestreefd naar vermindering van arbeidskosten en niet-loonkosten, dat wil zeggen naar sterkere uitbuiting en afschaffing van de rechten inzake sociale zekerheid. Men wil keihard bezuinigen, de lonen en pensioenen bevriezen of verminderen en de ondernemingen nieuwe voorrechten geven, opdat het grootkapitaal zijn winst kan verhogen.
Het beleid van de EU komt neer op vervanging van vaste, volledige banen door deeltijdwerk en tijdelijke banen, met gelijktijdige afschaffing van de grondrechten van arbeid, loon en sociale zekerheid. Dit alles gaat schuil achter de titel van Lissabon: duurzame ontwikkeling en volledige werkgelegenheid.
Men wil ook de achturige werkdag en de collectieve arbeidsovereenkomsten op de helling zetten, uitzendwerk - een vorm van slavenhandel - en onaanvaardbaar lage lonen opleggen en de winst van de plutocratie verhogen. De schare van miljoenen werklozen wordt aangevuld met miljoenen mensen met halve banen.
Deze beleidsvormen hebben echter het probleem van de werkloosheid niet opgelost, en zullen dit ook niet oplossen. Evenmin zullen zij het recht op een vaste en volledige baan, op een baan met rechten kunnen waarborgen, omdat de echte oorzaken gelegen zijn in de wetten die de beweging en werking van het kapitaal regelen.
Wij steunen de strijd van de werknemers. Zij willen een eind maken aan deze beleidsvormen en een ander, volksvriendelijk beleid opleggen, een beleid met meer sociale rechten en meer loon, overeenkomstig de behoeften van het moderne leven. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  Het recente verslag van de Commissie dat bij de Europese Raad van Brussel is ingediend en waarin een tussentijdse balans wordt opgemaakt van de resultaten die zijn geboekt bij de opvolging van de strategie van Lissabon, doet kond van alarmerende vertragingen en hiaten. Dat geldt niet alleen voor de omzetting van het , maar ook voor de versterking van het bewustzijn onder de lidstaten van de noodzaak de gestelde ambitieuze doelstellingen te verwezenlijken, met name op het vlak van ‘meer en betere banen’.
De stijging van de werkloosheid in Europa is zonder meer teleurstellend te noemen. De burgers van heel Europa, die van Portugal in het bijzonder, eisen krachtigere maatregelen van de Europese Unie en de geloofwaardigheid van het proces hangt af van hervormingen die op het niveau van de lidstaten worden geïntensiveerd. Het is van essentieel belang beter toezicht te houden op de prestaties van de lidstaten (...).
De geloofwaardigheid vergroten van het gehele Europese project en doortastender optreden worden dan ook steeds meer een ‘urgente’ prioriteit, zoals de Commissie inderdaad bevestigd heeft. Er moet prioriteit worden gegeven aan hulp voor jongeren die voor het eerst de arbeidsmarkt betreden; de bestraffing van fraude die voorkomt uit de verplaatsing van werkgelegenheid; het anticiperen op technologische en economische veranderingen door verkenning van werkterreinen op het vlak van de informatietechnologie; het treffen van praktische maatregelen om het volgen van een beroepsopleiding – en levenslang leren – te bevorderen en aan te moedigen, door de procedures te vereenvoudigen waarmee toegang tot financiering kan worden verkregen; en tot slot, de verbetering van methoden om beste praktijken te verspreiden. 

Aguiriano Nalda (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, toen ik 18 jaar geleden in dit Parlement terechtkwam, in een heel andere functie dan nu, en toen er nog helemaal geen sprake was van financiële vooruitzichten, werd er al gesproken over de eigen middelen. Wij Spaanse socialisten waren toen al voor de idee van een progressieve Europese inkomstenbelasting. Daarom heb ik tijdens de stemming over het verslag van de heer Wynn, de voorzitter van de Begrotingscommissie, met de Franse en de Spaanse socialisten gestemd voor de idee dat de beste manier om deze Unie, deze Gemeenschap, te financieren is dat we ervoor zorgen dat iedereen zijn bijdrage levert. Een dergelijke belasting is niet gebaseerd op de welvaart van de lidstaten maar op het inkomen van iedere individuele burger. Dat zou voor de burger begrijpelijk zijn en dat hadden de Commissie en ook het Parlement al voor de uitbreiding moeten voorstellen. 
Andersson en Theorin (PSE ),
    Wij vinden dat er in het komende begrotingsplan van de Europese Unie, in overeenstemming met de Lissabon-strategie, prioriteit gegeven moet worden aan duurzame groei en steun aan de nieuwe lidstaten, zodat de historisch gezien belangrijke uitbreiding tot een goed einde wordt gebracht. De prioriteiten van de begroting moeten worden bijgesteld, zodat er minder geld naar landbouwsubsidies gaat. Tegelijkertijd hechten wij veel waarde aan de begrotingsdiscipline en staan wij kritisch tegenover het Commissievoorstel voor het verhogen van de uitgaven. Wij willen ons op dit moment niet uitlaten over de exacte niveaus die het nieuwe begrotingsplan moet halen. Enerzijds omdat de prioriteiten in dit vroege stadium niet zijn vastgesteld. Anderzijds willen wij het nieuwe Parlement niet binden aan exacte cijfers.
Wat betreft beslissingen over militair ingrijpen vinden wij dat zij op nationaal niveau genomen moeten worden. Vredesbevorderende activiteiten mogen alleen plaatsvinden worden met een VN-mandaat. 
Andreasen, Busk, Jensen en Riis-Jørgensen (ELDR ),
    De leden van de liberale fractie die aanwezig waren in het Europees Parlement hebben tegen de amendementen 17 en 18 gestemd. Wij zijn van mening dat het voorstel van de Commissie te duur is. Het is echter te vroeg om ons nu al op een procentuele grens vast te pinnen, zolang we het politieke aspect van de toekomstige financiële vooruitzichten niet kennen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Ik heb om de volgende redenen tegen dit verslag gestemd:
Om te beginnen ben ik van mening dat het voorstel van de Commissie voor een financieel kader voor de periode 2007-2013 grotelijks tekortschiet als het gaat om het verzekeren van sociale en economische samenhang in de uitgebreide EU en het voldoen aan onze inspanningsverplichtingen jegens de minst ontwikkelde landen van de wereld. Ten tweede ben ik gekant tegen de politieke doelstellingen van het vastgestelde kader, die reeds zijn afgestemd op de zogenaamde ‘Europese Grondwet’ en daarnaast een versterking inhouden van het federalisme, het neoliberalisme, het militarisme en de buitensporige veiligheidsdrang van de uitgebreide EU. Ten derde is dit verslag ambigu en ligt de aanvaarding van het voorstel van de Commissie er reeds in besloten. Tot slot ben ik er geen voorstander van dat het Britse correctiemechanisme wordt uitgebreid naar de andere nettobetalers en ben ik tegen de vervanging van de huidige nationale begrotingsbijdragen door een soort van Europese belasting. Ik vind het dan ook spijtig dat de door ons ingediende amendementen zijn verworpen.
Daarentegen verwelkom ik het feit dat het Parlement de amendementen 16, 17 en 18 heeft verworpen. Deze waren bedoeld om de gemiddelde jaarlijkse Gemeenschapsbegroting te beperken tot een maximum van 1 procent van het bbp van de Gemeenschap – overeenkomstig de wens van de ondertekenaars van de ‘brief van de zes’ – en om het regionaal beleid van de Gemeenschap te renationaliseren of, preciezer uitgedrukt, te verkwanselen. 
Maat (PPE-DE ),
   . Nederland is een forse nettobetaler aan de Europese Unie. Helaas wordt de oorzaak daarvan zelden aan de kaak gesteld. Om te beginnen komt veel import voor de Europese Unie binnen via de haven van Rotterdam. De daarmee gepaard gaande importheffingen worden geïnd door de Nederlandse douane en vervolgens afgedragen aan Brussel. In feite zit hier geen cent Nederlands geld bij.
Een tweede oorzaak zijn de in Berlijn, door Kok en Zalm, in 1999 gemaakte afspraken. Als gevolg hiervan ontvangt de Nederlandse landbouw veel minder uit de Brusselse pot dan voorheen. De Nederlandse landbouw is goed voor 7 procent van de Europese landbouwproductie. In 1999 ontving Nederland nog 3,5 procent van de Europese landbouwbegroting. In 2004 is dit nog maar 2,1 procent. Ook krijgt Nederland slechts 1,2 procent van het geld voor plattelandsontwikkeling. Dit omdat de toenmalige Nederlandse regering bij de onderhandelingen geen prioriteit gaf aan dit dossier.
De beste manier om de Nederlandse positie als nettobetaler te verbeteren, is ervoor te zorgen dat Nederland weer een groter deel van de landbouw- en plattelandsgelden uit de Europese Unie krijgt.
Uiteindelijk betaalt niet Den Haag de Europese rekening, maar het Nederlandse platteland. Herstel van de weeffouten in het Verdrag van Berlijn is dé manier om Nederland weer de positie te geven waar het in de Europese Unie recht op heeft. Dat is velen malen beter dan nu de uitgaven af te grendelen op slechts 1 procent van het Europese bnp. 
Malmström, Paulsen en Schmidt, Olle (ELDR ),
    De uitbreiding is een historische gebeurtenis, waar wij liberalen ons lange tijd voor hebben ingezet. We realiseren ons dat de uitbreiding geld kost en gezamenlijk moet worden gefinancierd. Vanzelfsprekend moeten we solidair zijn met onze nieuwe lidstaten.
Voordat we het bedrag van de begroting verhogen, moeten we goed kijken waar we op kunnen bezuinigen. In de huidige begroting zit namelijk nog veel lucht, die we eerst moet verwijderen voordat we extra financiële middelen vragen. Als het om belastinggeld gaat, maakt het niet uit over welk niveau in de samenleving we het hebben. We moeten het vertrouwen van de burger koesteren. Daarom moet de Europese Unie het goede voorbeeld geven door de bestaande middelen doelmatiger en beter te gebruiken. 
Patakis (GUE/NGL ),
    Wij zijn tegen het Commissievoorstel en tegen het verslag over de financiële middelen van de uitgebreide EU voor de periode 2007-2013. Wij zijn het oneens met de belangrijkste oriëntaties die daarin tot uiting komen met betrekking tot de middelen en doelstellingen. Deze doelstellingen vloeien voort uit de fundamentele keuzes van het grootkapitaal, dat wil zeggen de verwezenlijking van de werknemersvijandige doelstellingen en regelingen van het proces van Lissabon onder het mom van de strijd tegen de werkloosheid, de ondersteuning van een gigantisch supranationaal en ongecontroleerd mechanisme ter vervolging van de volksbewegingen onder het mom van meer veiligheid, en de verdere militarisering van de EU onder het mom van de strijd tegen het terrorisme.
Wij laken de poging tot vermindering van de voor sociale en regionale samenhang bestemde middelen, hoe vals die doelstellingen ook zijn gebleken, evenals de verhoging van de middelen ter ondersteuning van de oorlogszuchtige plannen om de volkeren van de EU en de derde landen onder de knoet te houden.
Wij zijn er tegen dat de toekomstige communautaire middelen in het teken staan van het beginsel dat de gevolgen van de op communautair niveau besloten beleidsvormen op nationaal niveau moeten worden opgevangen. Wij zijn ertegen dat de volkeren twee keer het gelag moeten betalen.
De problemen waar de volkeren en lidstaten van de EU mee te kampen hebben, zullen niet worden opgelost met meer of minder centen maar met de wil van de werknemers om te strijden voor een radicale verandering van het nationaal en EU-beleid, en om de doelstellingen van de volksbewegingen door te drijven en op te leggen aan het grootkapitaal. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  Ik heb voorgestemd.
Een financieel kader voor een meerjarenperiode (van 2007 tot 2013, ofwel een minimumperiode van vijf jaar), voortvloeiend uit de goedkeuring van de financiële vooruitzichten, heeft de acties van de Europese Unie onmiskenbaar financiële en politieke stabiliteit verleend. Wat dat betreft zijn de verwachtingen van de administrateurs, lidstaten en het publiek aangaande een grotere efficiëntie alsmede ambitieuzere en betekenisvollere projecten uitgekomen.
De Europese Commissie stelt voor drie cruciale en strategische doelstellingen van de aangekondigde financiële vooruitzichten te verwezenlijken: het versterken van het concurrentievermogen, groeipotentieel en de territoriale samenhang; het creëren van een ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid en het ontwikkelen van externe betrekkingen. Maatregelen hiertoe zullen hopelijk niet worden gedwarsboomd door de aanpak van bovenaf, zoals uiteengezet in de ‘brief van de zes’, en waarmee primair wordt beoogd een bovengrens te stellen. Dat staat haaks op de door de Commissie voorgestelde aanpak van onderaf, die voorziet in de vaststelling van politieke prioriteiten en een inschatting van de behoeften en vereiste bedragen.
Ik ben buitengewoon ingenomen met het werk van de rapporteur en citeer dan ook met graagte een zeer toepasselijke vraag die hij ter tafel brengt: ‘is het eerlijk te doen alsof de voorgestelde bedragen het mogelijk maken de middelen aan de behoeften, in het bijzonder de doelstellingen van Lissabon met betrekking tot groei en werkgelegenheid in een uitgebreide Unie, aan te passen?’ Ik hecht eraan hierbij te vermelden dat het voorstel van de heer Bradbourn voor een amendement met grote meerderheid is verworpen – meer dan tweederde van de afgevaardigden heeft tegengestemd – en...

Esclopé (EDD ),
   We kunnen ons afvragen of het cohesiebeleid in een uitgebreide Unie daadwerkelijk zijn vruchten zal afwerpen. In de Unie van de 15 lidstaten hebben bepaalde landen, zoals Portugal, Spanje en zelfs Griekenland en Ierland, inderdaad van het doeltreffende cohesiebeleid geprofiteerd. In een Europa met 27 lidstaten baart dit beleid ons echter zorgen. Het aantal inwoners zal namelijk toenemen van 68 tot 116 miljoen, de sociaal-economische verschillen zullen twee keer zo groot worden en het gemiddelde bbp van de Unie zal met 12,5 procent afnemen. Wat valt er bovendien te zeggen over de werkgelegenheid in de huidige, moeilijke context?
Deze uitbreiding kan dan ook slechts hand in hand gaan met een algemene afname van de financieringen, in het bijzonder voor de huidige lidstaten.
Voor de leden van de Franse Partij voor de jacht, de visserij, de natuur en tradities (CPNT) binnen de Fractie Europa van Democratieën in Diversiteit is het bovendien uitermate betreurenswaardig dat het communautair initiatief Leader + verdwijnt, aangezien het cohesiebeleid vanaf nu op de steden zal worden geconcentreerd, hetgeen ten koste zal gaan van de plattelandsgebieden. De toenemende ontvolking van deze gebieden lijkt derhalve helaas onvermijdelijk.
Om deze redenen hebben wij tegen dit verslag gestemd. 
Grossetête (PPE-DE ),
   . -Ik heb vóór dit verslag gestemd.
De solidariteit tussen de volkeren van de Europese Unie, de economische en sociale vooruitgang en versterking van de cohesie vallen onder de algemene doelstellingen van de Europese Unie.
Velen houden echter hun hart vast voor de uitbreiding. Ze zijn voornamelijk bang dat de momenteel in de vijftien lidstaten beschikbare regionale fondsen zullen verdwijnen en dat alleen de tien nieuwe lidstaten hiervan zullen profiteren.
Als solidariteit de Europese Unie na aan het hart ligt, kunnen partnerschappen in geen geval van tafel worden geveegd. De Europese Unie moet steun blijven verlenen aan de gebieden van de vijftien waarin sprake is van met name natuurlijke en geografische achterstanden.
Ik denk hierbij vooral aan de berggebieden. De Raad, de Commissie en het Parlement kunnen wat dit onderwerp betreft niet lijdzaam toe blijven kijken. Berggebieden schitterden lange tijd door afwezigheid in de Europese programma’s. Deze gebieden beschikken over vele rijkdommen en vragen om speciale aandacht op landbouwgebied (begrazing en steun aan jonge landbouwers). Daarnaast is specifieke steun voor het MKB nodig (voorkomen van verwoestijning en behoud van werkgelegenheid) om duurzaam toerisme te ontwikkelen en diensten te behouden.
De sleutel tot het succes van deze richtsnoeren is de Europese begroting die moet stroken met de ambities die wij ons hebben gesteld. 
Korakas (GUE/NGL ),
    In het verslag wordt weer eens vastgesteld dat het regionaal beleid van de EU is mislukt. De ontwikkelingsverschillen tussen de regio’s blijven even groot en de vooruitzichten voor de arme lidstaten zijn uiterst somber.
Vanwege de zuiver statistische aanpak lopen veel regio’s van de oude lidstaten het risico na de uitbreiding geen financiële steun meer te ontvangen. Zo zullen in Griekenland vier regio’s geen geld meer krijgen uit het vierde communautaire bestek. Drie andere regio’s zitten op de rand. Deze regio’s herbergen echter 75 procent van de Griekse bevolking en vielen tot nu toe onder de doelstelling 1-gebieden. Zij hebben te kampen met ernstige sociale en economische problemen die met de voorgestelde “voorlopige steun” bij wijze van overgangsmaatregel alleen maar groter zullen worden.
Griekenland is om nog een andere reden een typisch voorbeeld. Ten gevolge van de middelenconcentratie op bepaalde gebieden zal in bijvoorbeeld Attika het grootste regionale probleem - de opeenhoping van de bevolking in de steden - alleen maar erger worden. Tegelijkertijd wordt alsmaar gezegd dat steun moet worden gegeven aan de verafgelegen gebieden. Ondanks echter het feit dat wij herhaaldelijk hebben voorgesteld de eilanden in de Egeïsche Zee op te nemen in de speciale behandeling van de verafgelegen gebieden en ondanks het feit dat deze eilanden te kampen hebben met heel ernstige problemen, gaat de EU gewoon door met haar verwerpelijk gedrag.
“Samenhang” en “verhoging van het ontwikkelingsniveau” worden in de praktijk juist tegengewerkt met de speciaal daarvoor opgezette beleidsvormen. Deze behartigen immers enkel de belangen van het grootkapitaal en kunnen bijgevolg in de praktijk alleen maar marginalisatie, werkloosheid en onderontwikkeling voortbrengen. 
Marques (PPE-DE ),
   .  Ik onderschrijf de algemene insteek van het verslag-Hatzidakis. Ik ben echter teleurgesteld over de behandeling van de ultraperifere regio’s, met name Madeira en de Canarische Eilanden. De voorstellen van de Commissie maken op geen enkele manier gewag van een gemeenschappelijke aanpak van de ultraperifere regio’s, zoals gestipuleerd in artikel 299, lid 2, van het Verdrag. Het volstaat niet zijdelings melding te maken van een bepaald programma dat wordt opgezet om de specifieke problemen van de ultraperifere regio’s het hoofd te bieden, of een initiatief voor een grotere Europese nabuurschap te lanceren dat de samenwerking met hun buurlanden gemakkelijker moet maken. Deze instrumenten schieten tekort want wat heeft het als het er op aankomt voor zin om bijvoorbeeld in de toekomst een “phasing-out” toe te passen op Madeira en de Canarische Eilanden die exact gelijk is aan die voor de continentale Europese regio’s? Waar blijft in dat geval de speciale toegang tot de structuurfondsen, waarin artikel 299, lid 2, van het Verdrag voorziet?
Wij zijn ons bewust van de structurele handicaps waar de ultraperifere regio’s mee kampen. We zijn ervan doordrongen hoezeer deze handicaps hun ontwikkeling belemmeren. We weten dat de ultraperifere regio’s hierdoor van alle gebieden in Europa de meeste moeite hebben de kansen aan te grijpen die voortvloeien uit de interne markt en de ophanden zijnde uitbreiding. Daarom verzoek ik de Commissie nog eens na te denken over...
Meijer (GUE/NGL ),
   . Binnen het Europees Parlement tekent zich overeenstemming af over de financiering van het in de toekomst te voeren regionaal beleid. Een meerderheid wil meer geld voor de structuurfondsen en het Cohesiefonds. Dat maakt het mogelijk om de geldverstrekking aan de rijkste lidstaten in stand te houden, de thans armste lidstaten niet te korten en de nieuwe lidstaten prioriteit te geven, omdat zij voorlopig de laagste levensstandaard zullen hebben. De achterliggende gedachte is dat het goed is voor de populariteit van de Europese Unie als iedereen meer krijgt. Van een Unie die aan iedereen veel geld uitdeelt, verwacht men dat zij door de publieke opinie, door het maatschappelijk middenveld en door de gemeentebesturen in hoge mate zal worden gewaardeerd. Wij zullen dus ook overal borden blijven zien die melden dat ter plekke een project wordt uitgevoerd met medefinanciering door de Europese Unie. De vraag of dat geld reëel beschikbaar komt, wordt niet gesteld. Evenmin wordt de vraag gesteld of het nuttig is dat deze projecten, waarvan er vele ongetwijfeld nuttig zijn, worden gerealiseerd door tussenkomst van Europese ambtenaren en met Europese gelden. De EU-fondsen kunnen beter worden toegespitst op ontwikkelingshulp voor het inhalen van achterstanden. Met minder geld en minder bureaucratie is een beter resultaat mogelijk. De rest van de projecten moet terug naar de lidstaten. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  In het verleden is duidelijk gebleken dat het beleid inzake economische en sociale cohesie een wezenlijke bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van een regio, mits de beschikbaarstelling van middelen haar weerslag vindt in een hoge kwaliteit van de projecten. Het effect van dergelijke projecten kan groot zijn in een gebied, en gelukkig is dat het geval geweest in Portugal. De unanieme steun voor dit verslag in de betreffende commissie weerspiegelt de brede consensus onder de Europese burgers, die voorstander zijn van daadwerkelijke sociale cohesie in heel de Europese Unie.
Meer specifiek verwelkom ik de bevestiging van bepaalde beginselen, zoals de noodzaak de tijdelijke “phasing-in”-steun te handhaven, die zal variëren tussen 85 en 60 procent voor regio’s die niet langer onder doelstelling 1 vallen. Zij zijn immers de dupe van het zogenoemde statistisch effect inhoudende dat het communautaire bbp als gevolg van de uitbreiding lager komt te liggen, waardoor bepaalde regio’s niet meer aan het criterium van 75 procent van het bbp voldoen. Voorts ben ik ingenomen met de instandhouding van het Cohesiefonds als steunmechanisme voor de grotere projecten op het gebied van vervoer en milieu in de lidstaten met een bnp lager dan 90 procent van het communautair gemiddelde. Ik ben verheugd over de nadruk die wordt gelegd op de behoeften van de ultraperifere regio’s en van de regio’s die te kampen hebben met de grootste structurele problemen. Tot slot doet het me deugd dat ervoor gepleit wordt de verschillende procedures zoveel mogelijk te vereenvoudigen en effectiever en doelmatiger gestalte te geven, want zij vormen doorgaans de grootste hinderpalen voor de tenuitvoerlegging van de programma’s en projecten.
Vanzelfsprekend heb ik voorgestemd. 

Aguiriano Nalda (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik heb de heer Balfe in de afgelopen 18 jaar al heel vaak beluisterd en ik heb bijna altijd een eigen standpunt gehad over de onderwerpen waarover hij sprak. Vandaag wil ik ingaan op een amendement op het verslag-Kuckelkorn dat de heer Balfe heeft ingediend, waarin hij wederom vraagt dezelfde behandeling te krijgen als een Europees ambtenaar. Hij vertelt echter niet de hele waarheid. Hij vergeet dat de Europese ambtenaren, en ik ben trots dat ik ook uit die kring kom, slechts één stelsel van sociale zekerheid hebben. De afgevaardigden, en in die kring bevind ik me nu, hebben ook maar één dergelijk systeem. Hij wil echter een tweede. Wanneer hij echt bijzondere voorrechten wil, naast wat de wet van zijn land hem te bieden heeft, dan moet hij daar vooral voor strijden. Maar aangezien hij – zoals ik hoop en geloof – tijdens de volgende zittingsperiode geen lid van het Europees Parlement meer zal zijn, zou ik de heer Balfe willen aanmoedigen om mee te doen aan een vergelijkend examen om Europees ambtenaar te worden. Op die manier kan hij alles krijgen waar hij telkens om vraagt. 
De Voorzitter.
   – Uw timing is onberispelijk, maar ik maak mij enigszins bezorgd dat u probeert een nieuwe mijnheer Fatuzzo te worden. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  De belangrijkste taak van de Europese Investeringsbank (EIB) is zich in combinatie met het Europees Investeringsfonds (EIF) in te zetten voor de ondersteuning van kapitaalinvesteringen ten behoeve van duurzame ontwikkeling en economische en sociale cohesie. Daarnaast voorziet de EIB in de financiering van KMO's (45 procent van de globale leningen), onderzoek en ontwikkeling, milieubescherming en basisinfrastructuur. Natuurlijk gaan dergelijke projecten hand in hand met het regionaal beleid van de Gemeenschap, maar het EIB ondersteunt ook de uitvoering van de neoliberale agenda van Lissabon.
De EIB zal het Parlement voor de eerste keer het verslag van haar Controlecomité ter aanvulling op het jaarverslag doen toekomen en dat moeten we toejuichen. Wel dienen we zorgvuldig te kijken naar de twijfels die zijn gerezen met betrekking tot het beheer van de bank en naar de beschuldigingen van een gebrek aan transparantie bij de EIB. De parlementaire controle moet worden opgevoerd. Wij zijn daarom ingenomen met het besluit in het najaar van 2004 een openbare hoorzitting te houden over de activiteiten en de beleidsrichtsnoeren van de EIB.
Ik betreur het dat de gegevens van de EIB op zijn website slechts in drie Gemeenschapstalen beschikbaar zijn. Gezien de schaal van het werk van de EIB zouden de gegevens op de website in alle Gemeenschapstalen ter beschikking moeten worden gesteld. 

Villiers (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil een stemverklaring afleggen om mijn buitengewone bezorgdheid over het Eurostat-schandaal en de weigering van de Europese Commissie om haar verantwoordelijkheid te nemen toe te lichten.
Het is nu bijna op de dag af vijf jaar geleden dat de Commissie-Santer zich gedwongen zag af te treden omdat het “moeilijk was binnen de Commissie nog iemand te vinden met enig besef van verantwoordelijkheid”. Dat had destijds de ondergang van de vorige Commissie tot gevolg. Er is nog niets veranderd, want er is niemand bereid gebleken de verantwoordelijkheid voor Eurostat op zich te nemen.
Ondanks het feit dat er 5 miljoen euro is verdwenen; ondanks het feit dat er geld is weggesluisd naar vals onderzoek door zwendelondernemingen, waarvan een aantal in bezit lijkt te zijn van hooggeplaatste functionarissen van Eurostat; ondanks het feit dat er belastinggeld lijkt te zijn gebruikt voor extraatjes voor medewerkers – zoals een manege en een volleybalteam – hebben we niet gezien dat er leden van de Commissie hun ontslag hebben ingediend vanwege deze kwestie en heeft dus niemand zijn of haar verantwoordelijkheid genomen. De reactie van de heer Solbes Mira lijkt slechts te zijn dat hij niet wist wat er aan de hand was. Dit lijkt een vrijbrief voor commissarissen om simpelweg tegen hun ambtenaren te zeggen dat zij niet op de hoogte willen worden gesteld van de dubieuze activiteiten die zich afspelen in hun departementen, zodat, op basis van de analyse van de Commissie, de commissaris er vervolgens zonder kleerscheuren vanaf komt.
We weten dat de heer Solbes Mira uit de Commissie is gestapt, maar niet vanwege deze kwestie, en de Europese Commissie heeft dus volledig verzuimd haar verantwoordelijkheid te nemen voor deze verspilling van het belastinggeld van de burgers. Dit is een buitengewoon zorgwekkende zaak voor mij en mijn Britse conservatieve collega’s. Ik hoop dat de Commissie vóór onze stemming over de motie van afkeuring in mei haar verantwoordelijkheid zal onderkennen en daadwerkelijk iets zal doen om de verantwoordelijkheid voor Eurostat op zich te nemen, de EU te saneren en een einde te maken aan de onacceptabele verspilling en misbruik van het belastinggeld van de burgers. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   - Wij hebben vóór deze resolutie gestemd. De Commissie verzoeken rekenschap af te leggen over de kwestie Eurostat, zoals over alle andere laakbare procedures en besluiten, is namelijk wel het minste wat we kunnen doen.
Wij willen dat alle instellingen volledig transparant functioneren en dat de gehele bevolking niet alleen de genomen beslissingen kan controleren, maar ook de 
redenen waarom deze worden genomen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Er zitten aspecten aan de Eurostat-affaire – nepotisme, belangenconflicten, geheime rekeningen – die doen denken aan de situatie die uitmondde in het ontslag van de vorige Commissie. De fraude en onregelmatigheden beliepen een bedrag van meer dan 6 miljoen euro en in sommige gevallen is dat vermoedelijk slechts het topje van de ijsberg.
Deze affaire heeft ook de ernstige problemen en onregelmatigheden aan het licht gebracht inzake werkmethoden en intern toezicht van de kant van zowel de Commissie als OLAF, zoals het gebrek aan een doeltreffende handhaving van de bestaande voorschriften. De direct betrokken commissarissen mogen hier niet zomaar mee wegkomen.
Het is verbijsterend dat de commissaris verantwoordelijk voor Eurostat niet zijn politieke verantwoordelijkheid heeft genomen en dat de voorzitter van de Commissie hem niet verzocht heeft op te stappen.
Deze nieuwe zaak toont onder meer aan hoe gemakkelijk de uitbesteding van diensten door de Commissie kan ontsporen. Het laatste waarop we wederom kunnen hopen is dat de Commissie hier lering uit getrokken heeft en ons uitlegt hoe zij denkt een herhaling van dit soort problemen in de toekomst te voorkomen. 
Goebbels (PSE ),
   - Ik heb tegen de “Eurostat-resolutie” gestemd om mijn onvrede te uiten over de manier waarop het Parlement in deze zaak te werk gaat. Aan de oorsprong van het “schandaal” liggen aantijgingen van een zeker medium over “financiële malversaties”, “zelfverrijking” en “vriendjespolitiek” van de directie van Eurostat. Bepaalde leden die op publiciteit uit zijn, wilden de koppen van vier commissarissen laten rollen.
Ondanks het feit dat het voor juni 2003 beloofde eindverslag over het door OLAF geleide onderzoek nog steeds niet op tafel ligt, blijkt uit de resolutie dat het “schandaal” zich beperkt tot tekortkomingen in de procedures. De procedures mogen niet worden uitgevlakt, maar worden door de Unie echter op dusdanige wijze verveelvoudigd dat er weldra meer controleurs dan gecontroleerden zullen zijn.
In de tussentijd zijn de reputatie en de carrière van veel Eurostat-ambtenaren op twijfelachtige gronden naar de verdoemenis geholpen. Meer dan vierhonderd mensen zijn op straat gezet. Het Parlement neemt echter genoegen met een onbeduidende, nutteloze resolutie. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . In juli 2003 zette de Europese Commissie de directie van statistisch bureau Eurostat op non-actief omdat reeds lang bekende fraudes nog steeds doorliepen. Ik heb toen meteen de eis van openbaarheid gesteld. Onderzoek door van de Commissie afhankelijke instellingen is zinloos als deze vervolgens geheim moeten houden wat ze aantreffen. Alleen als de publieke opinie goed is geïnformeerd en zich een oordeel kan vormen, kunnen fraudes, zelfverrijking en vriendjespolitiek in de toekomst worden voorkomen. Een parlementaire enquête maakt dat mogelijk. Nadat eind september 2003 een geheim rapport werd voorgelegd aan de leden van de Commissie Begrotingscontrole kan de Europese Commissie nog steeds doen alsof zij geen verantwoordelijkheid draagt. De eerstverantwoordelijke, Europees commissaris Solbes, is inmiddels minister in de nieuwe Spaanse regering. Behandeling van een mede door mij ondertekende motie van afkeuring tegen de Europese Commissie wordt op alle mogelijke manieren tegengewerkt. Door een moedwillige vertraging van de agendering kan deze motie deze week niet meer in stemming komen. Na 1 mei daalt het aantal ondertekenaars door de uitbreiding van dit Parlement tot onder de 10 procent. De fractievoorzitter van de Groenen heeft zijn leden ertoe opgeroepen dit initiatief definitief te torpederen door hun handtekeningen terug te nemen. De problemen uit 1999 duren voort, maar de Commissie-Prodi hoeft er zich niet meer druk over te maken. 

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   - Hoewel wij ons niet kunnen vinden in alle sterk afgezwakte formuleringen in dit verslag over de greep van het grootkapitaal op de expressiemiddelen, waarbij de vrijheid van meningsuiting grotendeels van haar inhoud is ontdaan, hebben wij vóór dit verslag gestemd.
Berlusconi, die zowel premier is als een van de grootste bazen van de Italiaanse pers, is de bijna karikaturale verpersoonlijking van deze greep van het kapitaal op de media. 
Cashman (PSE ),
   . De Britse Labour-afgevaardigden hebben tegen paragraaf 53 gestemd. Wij aanvaarden de kritiek en de algehele inhoud van deze paragraaf namelijk niet. Toch hebben we ondanks onze bedenkingen vóór de resolutie gestemd, vanwege het belang van dit verslag, dat op het juiste moment komt. 
Claeys (NI ),
   . De mediaconcentratie rond de persoon van Silvio Berlusconi is verre van ideaal en kan eventueel leiden tot belangenconflicten. Dit verslag is echter verre van evenwichtig. Alleen al de titel moet de suggestie wekken dat in Italië onder de regering-Berlusconi de vrijheid van meningsuiting en het recht op informatie in het gedrang komen. Dat is er op z'n zachtst gezegd met de haren bij gesleept.
Vrijwel alle politieke stromingen in Italië zijn met eigen persorganen vertegenwoordigd. De openbare omroep RAI laat niet alleen de meerderheid, maar ook de oppositie aan het woord. Ook in de organen van Berlusconi vallen trouwens kritische geluiden tegen de regering waar te nemen. Wij in België, waar zoals in vele andere lidstaten ook mediaconcentraties bestaan, kunnen daar alleen maar van dromen.
Een bepaalde linkerzijde staat zeer onwennig tegenover het idee dat zij de media niet volledig kan monopoliseren. Het bestaan van een rechtse, of als rechts beschouwde, tegenpool in de media wordt daar als een onaanvaardbare provocatie beschouwd. Dat is ook de geest die dit verslag uitwasemt. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Wij zijn er bezorgd over dat de eigendom van media zich steeds meer concentreert in een almaar dalend aantal ondernemingen. Binnen Europa doet de grootste mediaconcentratie zich voor in Italië, waar de markt door twee spelers gedomineerd wordt: RAI en Mediaset.
Kritiek op de situatie in Italië mag echter niet verhullen wat er in andere landen gebeurt. In Portugal zijn meer dan honderd van de belangrijkste nationale mediaorganisaties in handen van zes grote ondernemingen. Een alarmerende situatie, en dan druk ik me nog mild uit. De vrijheid van meningsuiting, de toegang tot informatie en de vrijheid van arbeid komen allemaal in het geding; dat komt ervan als de vrijemarkteconomie tot in het uiterste wordt doorgevoerd. De neoliberalen hebben hun krachten gebundeld en voeren verbeten strijd om hun beleid de overhand te laten krijgen. Daarbij zetten zij mediadominantie in als wapen. De media is duidelijk een van de terreinen waar ideologische slagen en de klassenstrijd worden uitgevochten. Alles moet in het werk worden gesteld, door middel van wetgeving en andere middelen, om deze situatie te keren en de bestaande excessen en het misbruik de kop in te drukken. De publieke radio en televisie die die naam verdienen moeten we met hand en tand verdedigen. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Het bezit van of de zeggenschap over kranten, televisie en websites wordt steeds belangrijker voor de beheersing van informatie en propaganda. Als alle media in dezelfde hand terechtkomen, zijn we terug bij vroeger toen de media een minder groot bereik hadden en er vaak een monopolie bestond van de overheid, een machtige partij, de kerk of een regionale uitgever. De mensen konden toen slechts één mening vernemen over wat goed en kwaad is en in welke richting de samenleving zich moet ontwikkelen. Door regeringen en grote ondernemers wordt dat ook nu nog steeds geprobeerd. In Spanje probeerde de vorige regering recentelijk drie grote bomaanslagen toe te schrijven aan een afscheidingsbeweging in plaats van aan een internationale beweging, omdat dit haar beter uitkwam in de verkiezingsstrijd. In Italië beheerst de premier het commerciële MEDIASET als eigenaar en de openbare RAI als regeerder. Kritiek daarop schijnt volgens de christen-democratische fractie niet te mogen, want deze fractie probeerde door het ontkennen van de problemen, door reeksen ordedebatten en door het eindeloos indienen van amendementen dit onderwerp van de agenda te krijgen. Zij misbruiken de democratie om die democratie af te schaffen. Ik steun de rapporteur in haar voorstellen om ook monopolies van kabelmaatschappijen aan te pakken en wettelijke maatregelen te nemen die de vrijheid en de verscheidenheid van meningen in de media waarborgen. 
Pannella (NI ),
   . – Wij zouden een serieuze en passende veroordeling van illegaliteit en een democratisch tekort, niet alleen op het vlak van correcte en acceptabele informatie, van harte verwelkomen – sterker nog, dat hadden we lang geleden al willen doen.
Op het specifieke punt van informatie zouden wij op veel radicalere wijze uiting hebben gegeven – en dat doen wij ook al – aan onze ontevredenheid over de huidige situatie in Italië. Dit hangt echter samen met het feit dat de heer Berlusconi, die zichzelf heeft opgeworpen als alternatief voor de situatie in Italië waarin de wet met voeten werd getreden en zelfs de democratie niet geëerbiedigd werd, nu de laatste is geworden in een lange rij personen die, voor de tweede maal, een soort Italiaanse ziekte dreigen over te dragen op Europa.
Degenen die vandaag met de beschuldigende vinger naar de heer Berlusconi hebben gewezen, zijn dezelfden die decennia lang datgene wat nu nog altijd gebeurt in Italië en wat duidelijk van kwaad tot erger gaat, mogelijk hebben gemaakt door er in praktijk en wetgeving de basis voor te leggen.
Het is om deze reden dat ik en andere radicale leden van het Parlement tegen het verslag-Boogerd-Quaak hebben gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   . - Ik betreur het dat de motie is verworpen. Aangezien ik tijdens het indienen van de motie in de plenaire vergadering werd onderbroken, wil ik hier graag mijn argumenten aanvoeren.
Sommigen beweren dat het onderwerp van het verslag onder de werkingssfeer van artikel 7 van het Verdrag valt. We zouden dan ook overeenkomstig moeten handelen, en daarvan is hier echter geen sprake. Anderen zeggen weer dat het verslag op het Handvest van de grondrechten is gebaseerd. Ook al zou dit Handvest - dat overigens in de ontwerp-Grondwet is opgenomen - reeds van kracht zijn, dan nog moeten we artikel 51 voor ogen houden waarin staat dat het Handvest uitsluitend van toepassing is op de Europese instellingen en de lidstaten wanneer zij het recht van de Unie middels nationale maatregelen ten uitvoer brengen. Dat is hier echter niet het geval.
Tot slot is dit verslag niet bedoeld om een Italiaanse kwestie te regelen. Het is voor iedereen zo klaar als een klontje dat er een Italiaanse strijd gaande is, maar wij moeten nu juist onze handen afhouden van nationale conflicten, of deze nu in Italië spelen of in een andere lidstaat.
Met deze resolutie wordt op een gevaarlijke manier getracht bevoegdheden naar ons toe te trekken die niet de onze zijn. Hiermee wordt iedereen schade toegebracht. De resolutie is onrechtvaardig en bedreigend. Bovendien moeten we goed beseffen dat als we iemand onrechtvaardig bejegenen, in dit geval Italië en de andere genoemde lidstaten, dit altijd voor iedereen een bedreiging vormt. Een bedreiging aan het adres van de democratie. Een bedreiging aan het adres van de rechtsstaat. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  Dit verslag, dat onze volle aandacht verdient, vormt een ernstige inbreuk op de wetgeving, zoals ik reeds zei aan het einde van de stemming in de parlementaire commissie en in de plenaire vergadering, toen ik verschillende moties voor niet-ontvankelijkheid indiende en verzocht de zaak terug te verwijzen naar de commissie.
Omdat ik geschokt was door de flagrante schending van het Europese recht, onder druk van de linkse ‘dictatuur van de meerderheid’, heb ik niet deelgenomen aan de stemming. Dat besluit strookt met de uitkomst van de besprekingen tussen de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten en de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten.
Deze situatie heeft een grillig verloop gehad. Sinds vorig jaar zomer, toen het allemaal begon, beweert de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links de procedure te hebben toegepast zoals die is neergelegd in artikel 7, lid 1, van het Verdrag om aan te tonen dat er sprake zou zijn van schendingen van de vrijheid van meningsuiting en informatie in Italië. Die fractie heeft iets dergelijks echter nooit gedaan. Hoe dan ook, zo’n opstelling is schandalig.
Aan deze aanval op de Italiaanse regering liggen puur politieke beweegredenen ten grondslag. Het is verbijsterend dat het Parlement voor dit doel is gekaapt.
Bovendien is het subsidiariteitsbeginsel onmiskenbaar met voeten getreden.
We kunnen niet toestaan dat het Parlement gebruikt wordt om aanvallen van puur politieke aard te ondernemen op de soevereiniteit van staten. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Deze kwestie bevat een aantal belangrijke punten over de noodzaak van pluralisme in de media, de Europese waarde dat consumenten worden beschermd door duidelijke transparante identificatie bij reclame alsook het recht op antwoord. Bovendien is er kritiek geuit op de eigendomsstructuur en de machtsconcentratie van de media in Zweden.
Het fundamentele probleem is echter dat het Parlement door een twijfelachtige procedure niet de mogelijkheid heeft gekregen om te stemmen over de amendementen die waren ingediend en die tot doel hadden om het verslag te verbeteren. Er zijn niet minder dan 338 amendementen bij het Parlement ingediend, waarvan niet één is behandeld. De meeste van deze amendementen waren afkomstig van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten en omdat de voorstellen nooit ter stemming zijn gebracht, heeft de genoemde fractie besloten om niet deel te aan de stemming.
Ik ben het eens met de kritiek van de Fractie van de Europese Volkspartij dat de amendementen in het Parlement behandeld hadden moeten worden. Maar ik ben ook van mening dat het de plicht is van iedere gekozen afgevaardigde om deel te nemen aan de stemming. Ik heb daarom besloten om deel te nemen door mij bij alle stemmingen, inclusief de eindstemming, consequent te onthouden van stemming. 
Zrihen (PSE ),
   Ik wil benadrukken dat dit verslag legitimiteit geniet. Het is namelijk een van de functies van het Europees Parlement om gebruik te maken van zijn legitieme positie als representatieve stem van de burgers van de Unie om te allen tijde op te komen voor de grondrechten en deze te beschermen.
De vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van informatie zijn echter onlosmakelijk verbonden met het pluralisme van de media, met name de audiovisuele media. Wij zien ons dan ook voor een serieus Europees probleem geplaatst, want dit pluralisme van de media, dat essentieel is voor zowel de culturele verscheidenheid als voor de democratie, is nog steeds geen uitgemaakte zaak.
De Italiaanse situatie, waarin de controle vrijwel volledig in handen is van één en dezelfde persoon die zowel premier als particulier eigenaar is, is helaas het meest overduidelijke en karikaturale voorbeeld van wat ons ook kan overkomen als we niet zo snel mogelijk maatregelen treffen.
In dit verband kunnen we onze vraagtekens plaatsen bij het feit dat de Commissie en de Raad zwaar geschut in stelling brengen om de monopolies op de gemeenschappelijke markt af te breken vanwege de zogenaamde voordelen voor de gebruikers, bijvoorbeeld op het gebied van de openbare spoorwegdienst - waar wij vandaag de dag nog steeds getuige van zijn -, maar geen vinger durven uit te steken naar de particuliere monopolies op televisiegebied. 

Bowe (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, velen van ons hebben vandaag vóór de handelsovereenkomst met Pakistan gestemd in de overtuiging dat dit een verstandige en cruciale stap voorwaarts is om de kwestie van de mensenrechten en de verdere democratisering van Pakistan te bevorderen.
Het kan op het eerste gezicht een beetje vreemd zijn om te zien dat er mensen zijn die aan de ene kant vóór de handelsovereenkomst stemmen terwijl zij tegelijkertijd de resolutie over de kwestie van de mensenrechten in Pakistan steunen. Ik geloof echter niet dat het één het ander uitsluit. De stemmingen van vandaag zijn weloverwogen en helder.
Wij hebben gepleit voor de ontwikkeling van economische en handelsbetrekkingen met Pakistan. We hebben gepleit voor de ontwikkeling van de economie van Pakistan, hetgeen naar mijn mening een belangrijke stap was om te waarborgen dat we getuige zullen zijn van verdere democratisering in Pakistan, evenals van voortzetting van het werk op weg naar de ontwikkeling van mensenrechten en van de inwilliging van de eisen die we hebben gesteld in onze tweede resolutie, die ik van harte heb ondersteund. Het is een goede dag voor Pakistan, voor Kasjmir, en voor het gehele Indiase subcontinent en ik ben bijzonder blij dat ik hier vandaag aanwezig kon zijn. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  Vandaag hebben wij gestemd over de resolutie inzake de situatie van de mensenrechten en de democratie in Pakistan. Deze resolutie moet gezien worden in het licht van de afgesloten samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Islamitische Republiek Pakistan inzake partnerschap en ontwikkeling. Degenen die voorstemden moeten dat gedaan hebben in de wetenschap dat er ernstige schendingen van de mensenrechten en de democratie plaatsvinden in Pakistan en dat er dus alle mogelijke druk op dat land moet worden uitgeoefend om die ontwikkeling te keren. Verder heeft de resolutie de pleitbezorgers van de mensenrechten en de democratie in staat gesteld te stemmen vóór de ondertekening van de overeenkomst. De eerbiediging van de mensenrechten en de democratie behoort tot de voornaamste doelstellingen van de Europese Unie en ik onderschrijf die volkomen. Zij dient ook echt als doelstelling beschouwd te worden en niet als voorwaarde voor betrekkingen tussen landen. Hoewel de pragmatische context van internationale betrekkingen het stellen van een dergelijke voorwaarde zou kunnen rechtvaardigen, zou het gevolg zijn dat de betrokken landen in een isolement geraken en daardoor niet bij machte zijn andere landen ertoe aan te zetten tot verwezenlijking van deze doelstelling. Bij de stemming heeft dit argument voor mij de doorslag gegeven. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Ik heb besloten om tegen het sluiten van de onderhavige samenwerkingsovereenkomst met Pakistan te stemmen vanwege de schendingen van de mensenrechten in het land, onder andere op het gebied van de vrijheid van godsdienst. De christelijke minderheid in het land leeft onder moeilijke omstandigheden.
Het Pakistaanse regime geeft het leger nog steeds veel macht over het land ten koste van een democratische ontwikkeling. De situatie in het land is zorgwekkend, met name het feit dat de senaat nieuwe constitutionele wetten in het leven heeft geroepen die de macht van het leger uitbreiden en consolideren. Daarenboven houdt het regime tegenstanders gevangen.
Gezien de grote verantwoordelijkheid van de Europese Unie om de mensenrechten in de wereld te bevorderen en het feit dat deze waarden ten grondslag moeten liggen aan samenwerkingsovereenkomsten met derde landen, vind ik het onlogisch dat het Europees Parlement zijn steun heeft verleend aan de onderhavige overeenkomst. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  De onderhavige resolutie schetst een beeld van de huidige tegenstellingen tussen verschillende EU-landen en de VS. De resolutie verzuimt te wijzen op de ernst van de internationale situatie – met als meest in het oog springende voorbeelden de onaanvaardbare militaire bezetting van Irak en de onmogelijke situatie in Palestina – en oefent slechts milde kritiek uit op de VS. De resolutie bevestigt opnieuw dat Europa het op een akkoordje wil gooien met de VS en de krachten wil bundelen teneinde een dominerende rol te spelen op het wereldtoneel.
Wederom wordt er gehamerd op de noodzaak van een ‘goed uitgebalanceerd partnerschap’, de ‘taakverdeling’ en ‘verdeling van lasten’, de vorming van een ‘beleidsgemeenschap’ met gemeenschappelijke prioriteiten (onder andere de VN, het Midden-Oosten, terrorisme, non-proliferatie van massavernietigingswapens, China, Rusland en het Internationaal Strafhof), de voltooiing van de ‘transatlantische markt’ tegen 2015, versterking van de NAVO en de militarisering van de EU als haar ‘Europese pijler’, de ontwikkeling van transatlantische defensiebedrijven en markten, enzovoort.
Het is opmerkelijk dat op een moment dat de Spaanse regering heeft besloten haar troepen terug te trekken uit Irak de meerderheid van het Parlement ervoor kiest geen standpunt in te nemen. Dat is begrijpelijk. Nu de grootmachten hun geschillen trachten bij te leggen middels een VN-resolutie die de bezetting van Irak legitimeert, komen het verzet van de Irakese bevolking tegen de bezettingstroepen en de duidelijke wilsuitdrukking van het Spaanse volk natuurlijk hoogst ongelegen. 
Howitt (PSE ),
   . De Labour-partij in het Europees Parlement herhaalt dat als we ons beleid van multilateralisme willen handhaven, positieve contacten met de Verenigde Staten onontbeerlijk zijn, in plaats van alleen maar kritiek te leveren op terreinen waarop we met elkaar van mening verschillen.
Met name het preventief terugtrekken van troepen uit Irak zou de veiligheid van het Iraakse volk alleen maar verder in gevaar brengen. De oplossing kan alleen gevonden worden in het overdragen van de politieke macht en het opereren met steun van de Verenigde Naties, teneinde het ontstaan van een vreedzaam, democratisch en welvarend Irak te ondersteunen. 
Korakas (GUE/NGL ),
    In de resolutie over de transatlantische betrekkingen wordt voorgesteld de samenwerking met de VS te versterken door een samenwerkingsverband voor de lange termijn aan te gaan en een gemeenschappelijk actieplan’ op touw te zetten, ook op militair gebied. Dit alles onder het mom van ‘de bestrijding van het terrorisme’.
Natuurlijk laat men niet na vrome wensen te uiten en te benadrukken dat gestreden moet worden voor de eerbiediging van de “mensenrechten”. Er wordt echter met geen woord gerept over de krachtige maatregelen die worden genomen om de individuele rechten te beknotten.
Alhoewel de agressiviteit van de VS geen grenzen meer kent, snoert de resolutie iedereen de mond die - onder meer ook in Griekenland - de EU als een geduchte tegenstander ziet van de VS en de NAVO. Daarin staat immers dat “de NAVO nog steeds een fundamentele garantie is voor transatlantische stabiliteit en veiligheid”, en dat het EBVD wordt opgezet als een “aanvulling op de NAVO”, en een “substantiële versterking” ervoor zal inhouden.
Ondanks het feit dat het verslag ook voorstellen bevat met betrekking tot de controle op de bewapening strookt dit volledig met de nieuwe imperialistische orde. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
    Wij hebben vandaag gestemd over het verslag dat de mensenrechten in de wereld in 2003 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie behandelt. Het is in velerlei opzichten een goede analyse met goed geformuleerde conclusies.
Wij zijn echter van mening dat het verslag zich had moeten beperken tot de rechten en vrijheden van de mens die in het VN-Handvest zijn opgenomen. Doordat er in het verslag nieuwe, zogenaamde mensenrechten, zoals sociale rechten zijn toegevoegd, wordt er afbreuk gedaan aan de eisen voor traditionele rechten en vrijheden van de mens en de kritiek op de landen die ze niet naleven. Wij zijn echter niet tegen sociale rechten als de economische situatie van een land daar ruimte voor biedt. Een land als Zweden kan oneindig veel meer voor gehandicapten doen dan arme landen zoals Bangladesh en Laos. Maar het feit dat een land arm is, is voor ons geen reden om schendingen van mensenrechten en democratische vrijheden en rechten door de vingers te zien. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Hoewel ik het eens ben met veel punten in dit jaarlijkse parlementaire verslag, voel ik mij genoopt een toelichting te geven op de wijze waarop het verslag mijns inziens wederom wordt gebruikt als politiek instrument, waarbij landen die beschouwd worden als ‘vrienden’ worden ontzien en andere landen worden gekozen als mikpunt van kritiek door de VS en de EU; een duidelijk geval van dubbele maatstaven.
Desalniettemin wordt dit jaar gewag gemaakt van ‘ernstige bezorgdheid over het voortdurende Israëlisch-Palestijnse conflict’. Hoewel de Israëlische regering en het Palestijnse volk in gelijke mate verantwoordelijk worden gehouden – een standpunt waarmee ik het volkomen oneens ben – wordt een veroordeling uitgesproken over het moorddadige optreden van Israël en de onverminderde activiteiten van dat land voor de bouw van nederzettingen, die de kolonisten in staat stellen illegaal de bezette gebieden in te trekken. Ook wordt milde kritiek uitgeoefend op de aanhoudende landonteigening voor de bouw van het zogenaamde ‘veiligheidshek’. Dat is wel het minste dat we kunnen doen gezien de mate waarin de Israëlische regering, met de medeplichtigheid en steun van de VS, de meeste grondrechten van het Palestijnse volk, dat het slachtoffer is van bruut geweld, aan de laars lapt.
Wat betreft de brutale agressie en bezetting van Irak door de VS en zijn bondgenoten wordt er in het verslag met geen woord gerept...
Korakas (GUE/NGL ),
    2003 was weer een zwart jaar voor de mensenrechten, het jaar waarin het Iraakse volk ongevraagd een moordaanval te verduren kreeg van de kant van de VS en hun Europese bondgenoten, een jaar waarin de volkeren van Afghanistan en de Balkanlanden bleven zuchten en bloeden onder de laars van de veroveraars. De wrede aanvallen van de imperialistische krachten en het aanwakkeren van conflicten, waar dan ook ter wereld, zijn schering en inslag geworden. Ook wordt de moord op het Palestijnse volk voortgezet.
Dagelijks worden mensenrechten met voeten getreden. Overal neemt de armoede en de ellende toe, niet alleen in de derde wereld maar ook in de ontwikkelde landen.
Verantwoordelijk voor deze toestand zijn bijna uitsluitend de EU en de andere imperialistische krachten.
In de resolutie komen weliswaar enkele positieve opmerkingen voor maar wordt ook verklaard dat “er vooruitgang is geboekt” bij de eerbiediging van de mensenrechten, “vooral ook dankzij de inzet van de Europese Unie”. Tegelijkertijd wordt volledige steun gegeven aan de hysterische houding van de EU en de VS ten aanzien van het terrorisme maar tevens gezwegen - onder het mom van de terreurbestrijding - over de schendingen van de fundamentele, democratische en sociale vrijheden en over de ontelbare door de VS begane schendingen. Op enkele daarvan wordt weliswaar gezinspeeld maar nooit wordt het beestje bij de naam genoemd. Het geval van de gevangenen in Guantánamo is de enige uitzondering.
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland niet voor het verslag gestemd. Wij betuigen steun aan de volkeren die strijden tegen de Nieuwe Orde en voor hun rechten. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  Het onderhavige verslag is een jaarverslag dat breed is opgezet en een waaier van verschillende onderwerpen behandelt. Het dient uiterst zorgvuldig onder de loep genomen te worden.
De oorspronkelijke versie van het verslag richtte zich op slechts drie gebieden en bevatte enkele volstrekt misplaatste bepalingen, met name inzake terrorisme en de zogeheten reproductieve gezondheid.
De rapporteur heeft een groot aantal amendementen aanvaard die hebben geleid tot dit onevenwichtige document.
De verschillende situaties die in het ‘nieuwe’ verslag worden belicht zijn bijna allemaal uit hun verband gerukt.
Het document behandelt kwesties die niet vallen onder de traditionele noemer van de ‘mensenrechten’; sterker nog, ze gaan veel verder dan de oorspronkelijke betekenis ervan.
Ik heb tegen het verslag gestemd.
Ik heb bezwaar tegen de wijze waarop het verslag zijn bestek ver te buiten gaat. Het kan niet zo zijn dat de Europese Unie zich van methoden bedient waarbij wordt getracht op permanente basis allerlei andere rechten te scharen onder de paraplu van de ‘mensenrechten’ teneinde een makkelijke manier te vinden om zichzelf meer armslag te geven voor het ondernemen van actie. De EU kiest de verkeerde weg als zij denkt haar bevoegdheden uit te breiden door een weloverwogen vertroebeling van concepten. Zo wordt het alleen maar moeilijker de fundamentele mensenrechten te waarborgen.
We zijn hier getuige van een slimme zet die voor de Europese Unie op subtiele wijze de weg baant naar een situatie waarin zij de meest uiteenlopende aandachtsgebieden kan scharen onder de ‘mensenrechten’, zodat zij op elk gewenst gebied kan ingrijpen. 

Chountis (GUE/NGL ),
    De procedure voor de herziening van het proces tegen Leyla Zana en haar drie Koerdische collega-parlementsleden - waar het Europees Hof voor de rechten van de mens om had gevraagd - was een farce, net als het eerste proces, toen zij werd veroordeeld tot 15 jaar gevangenis wegens “opiniedelicten”.
Het nieuwe arrest in de zaak tegen Leyla Zana en haar drie collega’s is een belediging aan het adres van niet alleen het Europees Parlement, dat Leyla Zana in 1995 de Sacharov-prijs toekende, maar ook het Europees Hof van de mensenrechten en een aanfluiting van de Europese rechtscultuur.
Zolang Leyla Zana en haar collega’s in Turkije gevangen zitten, zolang daar mensen veroordeeld worden wegens opiniedelicten, zullen de hervormingen afstuiten op de oerconservatieve Turkse staat.
Met het oog op het verslag over Turkije dat tegen het eind van het jaar zal worden gepubliceerd, verwachten wij dat de Commissie extra inspanningen zal ondernemen om Leyla Zana vrij te krijgen en algemene amnestie te bewerkstelligen voor de gevangenen wegens opiniedelicten. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Ik ben ontsteld over de uitspraak van het Staatsveiligheidshof in Ankara, dat de vonnissen van vijftien jaar gevangenisstraf heeft bevestigd. Deze vonnissen werden voor het eerst gewezen in 1994 en golden voor Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Dogan en Selim Sadak, Turkse parlementsleden van Koerdische afkomst en vertegenwoordigers van de Democratische Partij (DEP). Zij werden veroordeeld op grond van hun activiteiten ter ondersteuning van de fundamentele rechten van het Koerdische volk. Dit was een schandelijk vonnis dat leidde tot een nieuw proces dat op 28 maart 2003 een aanvang nam. Dit nieuwe proces was het resultaat van een internationale campagne waarin eensgezind gepleit werd voor de vrijlating van Leyla Zana en de andere afgevaardigden. De aanleiding voor het nieuwe proces vormde een arrest uit 2001 van het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg, waarin de aandacht werd gevestigd op het gebrek aan onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het Staatsveiligheidshof en op schendingen van de rechten van de verdediging. Daar zagen wij in het tweede proces ook weer voorbeelden van.
Het is aan de Europese Unie deze uitspraak te veroordelen en op te roepen tot vrijlating van Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Dogan en Selim Sadak. Het vonnis is illustratief voor de huidige situatie in Turkije, dat lid wenst te worden van de Europese Unie, maar er duizenden politieke gevangen op na houdt, het Koerdische volk de meest fundamentele rechten ontzegt en de militaire bezetting van een deel van Cyprus in stand houdt. 

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   - In het verslag wordt geconstateerd dat de Europese economie nog steeds stagneert, waarmee het haaks staat op het standpunt van de Commissie. Deze realistische constatering heeft helaas geen ander doel dan te rechtvaardigen de lidstaten en de Europese instellingen ertoe aan te sporen de werkgevers nog meer te hulp te schieten.
Het is nogal komisch vast te stellen dat dit Parlement, dat toch wordt gedomineerd door voorvechters van een vrije economie en tegenstanders van openbare diensten, zijn toevlucht neemt tot staatssteun om de Europese economie uit het slop te halen.
Dit verslag vormt in feite de weerslag van hetgeen bepaalde lidstaten, zoals Frankrijk en Duitsland, reeds ten uitvoer leggen. Zij baseren zich op de criteria van Maastricht en laten hun begrotingstekort schaamteloos oplopen om hun werkgevers uit de brand te helpen, die echter niet bereid zijn ook maar één cent in te leveren en zelfs nog meer winst willen maken in een stagnerende economie.
In alle gevallen krijgt de arbeidersklasse de rekening gepresenteerd: of de lidstaten er nu voor kiezen om de werkgevers te steunen door inflatie, dat wil zeggen door de koopkracht te verlagen, of door op de begroting te bezuinigen, wat inhoudt dat openbare diensten verslechteren, banen worden geschrapt en de lonen worden bevroren, of door beide tegelijk.
De globale richtsnoeren voor het economisch beleid, zoals u ze noemt, zijn er in feite op gericht het deel van de werkende klasse in het nationaal inkomen terug te brengen, ten gunste van het deel van de bezittende klasse. Uiteraard kunnen wij niet anders dan dit beleid aan de kaak stellen en ons ertegen verzetten. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Wij hebben tegen dit verslag gestemd, omdat het Parlement steun geeft aan de richtsnoeren voor het economisch beleid, die een afspiegeling vormen van het orthodoxe monetaire en begrotingsbeleid uit de koker van de neoliberale kerk. Het verslag houdt vast aan de structurele hervormingen van de strategie van Lissabon, waaronder maatregelen die de arbeidsmarkt flexibeler moeten maken, met andere woorden, die de werknemers en de contractbepalingen flexibeler moeten maken, hetgeen geleid heeft tot grotere onzekerheid in de arbeidsverhoudingen. Maar daar blijft het niet bij. Het verslag bereidt de weg voor de particuliere sector naar het gebied van de pensioenen en de gezondheid op een moment dat sinds 2001 meer dan 1,5 miljoen mensen in de Europese Unie zijn toegetreden tot de rangen der werklozen, op een moment waarop steeds meer bedrijven de poorten sluiten en het werk verplaatsen en de lang verkondigde economische opleving almaar uitblijft.
We moeten ons richten op een beleid van economische regeneratie waarin de productie en werkgelegenheid gestimuleerd wordt met als doel de economische groei, het scheppen van banen en sociale en economische cohesie te bevorderen. Het Stabiliteitspact, het liberaliseringsproces en de privatiseringen moeten ogenblikkelijk worden opgeschort; we moeten verplaatsing van bedrijven bestrijden, productieve investeringen stimuleren en een einde maken aan het beleid waarin wordt aangemoedigd contractuele regelingen te treffen die leiden tot onzekerheid, zoals kortetermijncontracten.
Tot onze grote teleurstelling hebben wij onze voorstellen niet aangetroffen in de definitieve resolutie. 
De Voorzitter.
   – Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.(3)

(4)

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0182/2004) van mevrouw Karamanou, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de vrouwen in Zuidoost-Europa [2003/2128(INI)]. 
Karamanou (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet braken na de val van de Muur van Berlijn gewapende etnische conflicten uit in Zuidoost-Europa waardoor ingrijpende politieke, economische en sociale veranderingen teweeg werden gebracht.
In mijn verslag namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen beschrijf ik hoe de situatie van de vrouwen in Zuidoost-Europa zich heeft ontwikkeld gedurende de overgangsperiode na de vorige regimes. Mijn verslag is een aanvulling op de verslagen over de betrekkingen van de Unie met de Zuidoost-Europese landen en de vorderingen van deze landen in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomsten. Ik wil een volledig beeld geven van de positie van de vrouw in dit gebied, waar zich naast grote verschillen tussen de landen ook talrijke gemeenschappelijke problemen voordoen. In mijn verslag kijk ik vooral naar de volgende sectoren: onderwijs en economische activiteiten, deelname aan de democratische instellingen, geweld tegen vrouwen en seksuele uitbuiting, gezondheid en reproductieve rechten, vrouwen- en kinderhandel.
In de meeste Balkanlanden is de positie van de vrouw in de afgelopen vijf jaar er weliswaar aanzienlijk op vooruit gegaan, maar de fundamentele problemen blijven overeind. De bestrijding daarvan staat ook niet hoog op de politieke agenda van de betrokken landen. In een aantal sectoren lijkt er nooit verandering te komen en daar waar er eerste tekenen van verandering zijn, gaat alles heel langzaam. Vrouwen zijn gemarginaliseerd door gewapende conflicten, door de uit het vorig regime stammende mentaliteit en de traditionele sociale vooroordelen, door de achterhaalde praktijken en opvattingen maar ook de etnische geschillen. Tekenend is dat vrouwen van minderheden, zoals de Roma-vrouwen, geheel, of bijna geheel verstoken zijn van overheidsbijstand. In het verslag worden de problemen beschreven en voorbeelden gegeven van de problemen in de verschillende landen. De landen worden ook met naam genoemd want wij moeten de betrokken regeringen een duidelijke boodschap geven en ertoe aanzetten onmiddellijke maatregelen te nemen en initiatieven te ontplooien om de discriminatie van vrouwen te bestrijden en de gelijkheid van vrouwen en mannen actief te bevorderen.
Wat het onderwijs en de economie betreft, zijn door de ingrijpende veranderingen grote verschillen ontstaan in de positie en de mogelijkheden van de verschillende generaties van vrouwen. Uit de demografische ontwikkelingen blijkt dat het gezinsleven niet meer het hoofddoel is van vrouwen en dat vrouwen zich nu meer dan ooit interesseren voor economische onafhankelijkheid en een carrière en daarom meer tijd en energie steken in onderwijs en opleiding. In veel landen in dit gebied - waaronder ook Griekenland - zijn er meer vrouwelijke dan mannelijke universiteitsstudenten. Wat het beroepsleven betreft zien wij dat vrouwen meestal kantoorbanen hebben. Ze zitten dus in de tertiaire sector, in de dienstverlening en zijn minder vaak dan mannen werkgever. Ook hebben ze minder vaak dan mannen een zelfstandig beroep. In de sectoren waar vooral vrouwen werken, zijn de lonen meestal laag en de carrièremogelijkheden beperkt. Ik moet in dit verband ook de hoge werkloosheid en armoede onder vrouwen in de Balkanlanden noemen.
Wat de deelname van vrouwen aan de politieke besluitvorming betreft, is de situatie in de meeste landen teleurstellend alhoewel deze geleidelijk aan beter wordt. Een van de belangrijkste overeenkomsten tussen de landen op politiek gebied is de snelle groei van de niet-gouvernementele organisaties die zich bezighouden met de rechten van de vrouw. Deze dragen in belangrijke mate bij aan de versterking van de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt en in de politiek. Hierbij zij evenwel vermeld dat nergens de uitsluiting van vrouwen van de politieke besluitvorming zo hoog is als in de Balkanlanden, in vergelijking met andere gebieden, zoals Midden-Europa.
Wat de gezondheid en reproductieve rechten van de vrouw betreft moet ik erop wijzen dat deze ernstig in gevaar worden gebracht niet alleen door de bijzonder moeilijke levensomstandigheden, met andere woorden door de overlevingseconomie die ervoor zorgt dat het menselijk potentieel van vrouwen tot op het uiterste wordt uitgebuit, maak ook door het toenemend geweld tegen vrouwen en het feit dat in veel landen de socialezekerheidsstelsels zijn ineengestort. Ook geweld binnen het gezin is in de Balkanlanden een regelmatig voorkomend probleem, dat echter niet voldoende wordt erkend en bestreden. Evenals de mensenhandel heeft dit probleem een explosieve omvang aangenomen. Er is echter een gebrek aan stelselmatige en serieuze statistische gegevens, aan wetgeving, toezicht en voorlichting en een gebrek aan economische en psychologische ondersteuning van de slachtoffers, in heel het gebied.
Wat vrouwenhandel betreft wordt Zuidoost-Europa de laatste jaren gezien als een gebied waar mensenhandelbendes ongestoord hun gang kunnen gaan. De mensenhandel floreert omdat hij veel oplevert, onderdeel is van de lusteconomie en onderdeel van de consumptiemaatschappij. De mensenhandel is hier in feite een industrie bestaande uit klein- en grootschalige bedrijven, uit lokale en internationale netwerken. Deze industrie heeft in de landen van herkomst, transit en bestemming politieke steun en financiële middelen dankzij corrupte gezagsdragers. Ik wil hier als voorbeeld het schandaal noemen in Montenegro dat verband hield met seksuele slavernij. Een vrouw uit Moldavië, een slachtoffer van mensenhandel, heeft bekende politici erkend als klanten of betrokkenen bij mensenhandel. Ook moet ik erop wijzen dat door de vredesmacht in dit gebied het verschijnsel erger is geworden.
Ik wil tot slot nog duidelijk maken dat de weg naar economische en sociale ontwikkeling in Zuidoost-Europa en naar eerbiediging van de rechten van de vrouw loopt via toetreding tot de Europese structuren. De Europese Raad van Thessaloniki heeft in juni 2003 steun betuigd aan het Europees perspectief van de landen van de Westelijke Balkan. Europa zal niet veilig en vreedzaam zijn zolang er aan zijn grenzen geweld en etnische haat heersen en schendingen van de grondrechten er schering en inslag zijn. De Europese Unie moet zich bewust zijn van de belangrijke rol die de vrouw speelt voor de verzoening en een vredelievende samenleving en ontwikkeling in de landen van Zuidoost-Europa. Daarom moet zij deze rol op alle mogelijke manieren ondersteunen. 
Nielson,
   . Mijnheer de Voorzitter, de Commissie juicht de goedkeuring van het verslag-Karamanou over de vrouwen in Zuidoost-Europa toe, alsmede de vele waardevolle waarnemingen en voorstellen die het verslag bevat. In haar betrekkingen met de landen van Zuidoost-Europa streeft de EU naar het bevorderen van stabiliteit, democratie, de rechtsstaat en het eerbiedigen van mensen- en minderhedenrechten, uiteraard met inbegrip van gendergelijkheid.
De Commissie doet haar uiterste best om ervoor te zorgen dat genderkwesties als intersectorale kwesties geïntegreerd worden in alle belangrijke hulpprogramma’s van de Europese Gemeenschap. Het is desalniettemin duidelijk dat in een aantal landen de situatie verre van ideaal is en dat het gaat om een probleem van groot politiek belang. In de agenda van Thessaloniki voor de Westelijke Balkan, zoals die in juni 2003 is aanvaard tijdens de top EU-Westelijke Balkan, wordt specifiek verklaard dat de ondersteuning van activiteiten ter verdediging van vrouwenrechten en ter verbetering van hun situatie beter weerspiegeld moeten worden in het EU-beleid voor deze regio.
De betrokkenheid van non-gouvernementele organisaties, het maatschappelijk middenveld en de lokale autoriteiten bij beleidsmaatregelen en activiteiten die door de EU ondersteund worden is van het allergrootste belang.
Met betrekking tot de mensenhandel verzoekt de EU de landen in de regio in de agenda van Thessaloniki met klem om zowel binnenlandse als regionale actie te ondernemen, overeenkomstig de beginselen van de EU en de voorstellen die zijn vastgelegd in de verklaring van Brussel van september 2002. De EU geeft veel prioriteit aan het bijstaan van slachtoffers, opleidingsprogramma’s voor bevoegde organen, de uitwisseling van informatie, bewustmaking van het publiek en de ontwikkeling van strategieën. In dit verband is afstemming met alle internationale actoren essentieel.
Zeer recentelijk nog heeft de Commissie er in haar derde jaarverslag over het stabilisatie- en associatieproces voor Zuidoost-Europa op gewezen dat de gelijkheid van vrouw en manonvoldoende gewaarborgd is en dat huiselijk geweld in verschillende landen een probleem blijft. Hoewel er in bepaalde landen verbeteringen zijn doorgevoerd met betrekking tot kwesties als gelijke betaling, het arbeidsproces, beroepsopleidingen, promotiekansen, de arbeidsvoorwaarden en de participatie van vrouwen in de regering, is de vooruitgang over het algemeen traag en ontoereikend.
In het kader van het regionale CARDS-programma voor 2002 heeft de Commissie een openbare oproep tot het indienen van voorstellen gepubliceerd ter ondersteuning van de rechtsstaat, behoorlijk bestuur, het afleggen van publieke verantwoording en de vrijheid van meningsuiting. Een van de prioriteiten van het CARDS-stabilisatieprogramma voor 2002 was het bevorderen van de gelijke participatie van mannen en vrouwen in het democratiseringsproces. Van de 22 projecten die werden geselecteerd voor steun en die lopen tot 2005 heeft er één betrekking op het financieren van een programma voor vrouwenleiderschap en een ander op vrouwen in de media. De rest houdt verband met het samenwerken met diverse vertegenwoordigers uit het maatschappelijk middenveld om de toegang van burgers tot het democratische proces in bredere zin te verbeteren.
Met betrekking tot het regionale CARDS-programma voor 2003 inzake democratische stabilisatie is onlangs een openbare oproep tot het indienen van voorstellen gepubliceerd; de uiterste datum voor het ontvangen van voorstellen is 28 april. Hoewel dit programma niet specifiek gericht is op vrouwen, ondersteunt het de gelijkheid van mannen en vrouwen, evenals de betrokkenheid van verschillende groepen uit het maatschappelijk middenveld en verenigingen op plaatselijk niveau bij het proces van het versterken van de democratische structuren.
Bovendien zal er binnenkort een aanvullende oproep tot het indienen van voorstellen gepubliceerd worden in het kader van het regionale CARDS-programma voor 2003. Het programma beoogt de capaciteiten te versterken van netwerken van verenigingen uit het maatschappelijk middenveld, teneinde betere dienstverlening te kunnen bieden aan hun ledenorganisaties. Dit is een logische voortzetting van de initiatieven van 2002 en we verwachten en hopen dat verenigingen van vrouwen in reactie op deze oproep goede voorstellen zullen indienen.
Tot slot wordt er op dit moment een nieuwe meerjarige programmeringscyclus voor CARDS voorbereid en er zal in dit verband naar behoren rekening worden gehouden met de suggesties die in het verslag-Karamanou worden gedaan.
Zoals in het verslag naar voren wordt gebracht, hebben zich in bepaalde kandidaat-lidstaten ook problemen voorgedaan, die nog steeds voortduren. Om iets aan deze situatie te doen, werd er in de periode 1999-2003 in het kader van de nationale PHARE- en MEDA-programma’s in totaal meer dan 13 miljoen euro aan gendergelijkheidsprojecten besteed. In dezelfde periode beliep de bijdrage van de kandidaat-lidstaten aan de communautaire programma’s bijna 1 miljoen euro en werd er in totaal 2,5 miljoen euro besteed aan gendergelijkheidsprojecten die gefinancierd werden in het kader van programma’s voor het maatschappelijk middenveld.
Zodra zij lid zijn van de Europese Unie, zullen voor deze staten uiteraard dezelfde plichten gelden en zullen zij profiteren van dezelfde instrumenten als de andere lidstaten.
In de periodieke verslagen over Bulgarije, Roemenië en Turkije komen kwesties aan de orde die verband houden met gendergelijkheid en de verbetering van de arbeidsparticipatie van vrouwen. Deze zaak wordt in het geval van de eerste twee landen behandeld in de onderhandelingen over het sociaal van de Unie. Bovendien zijn er, zoals de geachte afgevaardigde heeft verklaard, meer dan twintig projecten gefinancierd voor acties van het maatschappelijk middenveld ter verbetering van de omstandigheden van vrouwen. De juridische situatie van vrouwen is verbeterd door wetgeving die recent in de drie landen is aangenomen en de Commissie volgt de tenuitvoerlegging van deze wetgeving zeer nauwlettend. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, het Balkangebied is van vitaal belang voor de Europese Unie. Mijn fractie geeft steun aan het Europees perspectief hiervan en aan alle op gang gebrachte ontwikkelings- en samenwerkingsprocessen.
De geschiedenis van en het dagelijks leven in de Europese Unie tonen aan dat ontwikkeling en welvaart niet mogelijk zijn zonder democratie, zonder eerbiediging van de mensenrechten, zonder zorg voor de rechten van de vrouw, zonder een volledige benutting van het menselijk potentieel van mannen en vrouwen en zonder een actief maatschappelijk middenveld. Daarom ben ik blij dat mevrouw Karamanou het initiatief heeft genomen tot de opstelling van een verslag over de rechten van de vrouw in de Balkanlanden.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft in het kader van het toezicht op de stabilisatie- en associatieovereenkomsten verschillende adviezen opgesteld, waarvoor ook ik de eer had rapporteur te mogen zijn. Daarin hebben wij de klemtoon gelegd op de problemen waarmee de vrouwen in de Balkanlanden zijn geconfronteerd en op de noodzaak van van alle beleidsvormen. Zoals uit het verslag van de rapporteur blijkt doen zich in die landen ernstige problemen voor. De aanpak daarvan is een dermate grote uitdaging voor de ontwikkeling van dit gebied en voor goede samenwerkingsbetrekkingen met de Europese Unie dat het de moeite waard is daar een apart verslag over te schrijven. Ik ben trouwens ook blij met de verklaring van commissaris Nielson dat veel van de in het verslag van mijn collega opgenomen voorstellen zullen worden verwerkt in het nieuwe CARDS-programma.
Tot slot wil ik nog zeggen dat in deze uitdaging beide partijen verantwoordelijkheden hebben. Als Europese Unie moeten wij gebruik maken van alle mechanismen en mogelijkheden om de samenwerking met de Balkanlanden goed aan te pakken, en de Balkanlanden moeten ervan doordrongen zijn dat democratie en kwaliteit de beste garanties zijn voor hun ontwikkeling en hun opname in de Europese Unie. 
Valenciano Martínez-Orozco (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn collega Anna Karamanou feliciteren met haar uitgebreide, informatieve verslag. Het zal zeker nuttig zijn bij onze pogingen om tenminste een deel van de problemen op te lossen waarmee we nu worden geconfronteerd.
Eigenlijk, mijnheer de Voorzitter, hebben we het over de democratie, want we hebben het over gelijkheid en vrijheid. Die twee samen zouden de democratie tot gevolg moeten hebben. De democratie heeft de vrouwen op de Balkan nog niet bereikt. Vrouwenhandel, huiselijk geweld, een moeizame toegang tot de reproductieve gezondheid, een beperkte deelname aan het politieke leven, werkloosheid, armoede en prostitutie zijn voor duizenden vrouwen die in die regio wonen de regel. De situatie is in ieder land weer anders.
In Albanië stellen we vast dat de vrouwen- en kinderhandel met het oog op seksuele exploitatie sterk is gestegen. In Bulgarije is er geen enkele mogelijkheid om te zorgen voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Dat is echter een absolute voorwaarde voor het omzetten van onze normen. In Bosnië-Herzegovina neemt de handel in vrouwen en meisjes ook toe. In Kroatië wordt geweld tegen vrouwen niet vervolgd. In Griekenland hebben we grote problemen met de actieve deelname van vrouwen aan het politieke leven. In de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië is seksueel misbruik van meisjes uit kringen van Albanezen en Roma bijna schering en inslag. In de wet wordt met geen woord gerept over mensenhandel. In Roemenië worden er misdrijven gepleegd tegen etnische groepen, vooral tegen Roma-vrouwen. Zij hebben bijna geen toegang tot geboortebeperking en voor hen zijn gedwongen huwelijken en armoede aan de orde van de dag.
In Servië en in Montenegro zien we een duidelijke toename van de vrouwenhandel, ook vanwege de komst van de KFOR-troepen. In Turkije wordt vrijwel overal geweld tegen vrouwen gepleegd, en het komt nog steeds voor dat de straf voor de ten onrechte zo genoemde “eremisdrijven” wordt gereduceerd.
Mijnheer de Voorzitter, we moeten onze ogen openen. We moeten iets doen aan de situatie van de vrouwen in die regio. We kunnen niet zomaar doorgaan zonder rekening te houden met het dagelijks leed van duizenden vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn van armoede en exploitatie. Zij hebben geen enkel perspectief.
De Europese Unie moet gebruik maken van haar invloed, een impuls geven. Dan kunnen we ervoor zorgen dat deze landen hun verplichting serieus nemen om iets te doen voor de mensenrechten en de vrijheid van de vrouwen in hun land. Ook in die landen mag geen enkele traditie en geen cultuur zich beschouwen als verheven boven de universele mensenrechten. Er mag geen sprake zijn van eerste- en tweederangs burgers. De ongelijkheid van vrouwen in Zuidoost-Europa verdient ieders aandacht, want het gaat niet over de problemen van de vrouwen, het gaat over de democratie.
Daarom moeten we eisen dat dit telkens weer aan de orde komt tijdens de toetredingsonderhandelingen met de kandidaat-lidstaten. We moeten meer solidariteit met de vrouwen aan den dag leggen, zij verwachten dat van ons. 
André-Léonard (ELDR ).
   - (FR) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Karamanou complimenteren met haar uitstekende verslag over de situatie van vrouwen in Zuidoost-Europa. Het is namelijk van essentieel belang om de grootst mogelijke aandacht te besteden aan gelijke kansen voor vrouwen en mannen in dit gebied, gezien de problemen rond de diverse vormen van uitbuiting van vrouwen.
De mensenhandel in Zuidoost-Europa baart ons ernstige zorgen. Helaas vallen met name vrouwen aan deze weerzinwekkende handel ten prooi. De landen in dit gebied worden dan ook opgeroepen alle benodigde maatregelen te treffen om deze moderne vorm van slavernij een halt toe te roepen. Mijns inziens moeten we absolute prioriteit geven aan de bestrijding van vrouwenhandel in het licht van onze Europese waarden die op het beginsel van de eerbiediging van de grondrechten zijn gefundeerd.
De verschrikkingen waarvan Roemeense, Moldavische en andere vrouwen die voor een appel en een ei zijn verkocht, getuigd hebben, zijn onacceptabel. De verkoop van vrouwen moet te vuur en te zwaard worden bestreden. Sommige Balkanlanden die om de haverklap bij de Europese Unie aankloppen om – uiteraard – lid te worden, moeten vóór alles deze maffiapraktijken de kop indrukken en met wortel en tak uitroeien, alsmede de schuldigen van deze afschuwelijke handel aan de schandpaal nagelen.
Ik herhaal: we mogen niet toestaan dat volwassen vrouwen, maar ook en vooral minderjarige meisjes die in handen van gewetenloze netwerken zijn gevallen, worden uitgebuit en misbruikt. Ook mogen we niet langer tolereren dat de regeringen hun ogen hier nog steeds voor sluiten, want zij hebben nog te vaak de neiging om hun kop in het zand te steken en het probleem, om nog maar niet te spreken van de ramp, onder tafel te vegen. 
Sörensen (Verts/ALE ).
    Voorzitter, collega's, ik wil in de eerste plaats mijn collega Karamanou feliciteren met haar excellente verslag. Ik wil het voorts hebben over de mensenhandel in deze regio.
Ik heb veel gewerkt op de Balkan en ik werk daar nog steeds. Ik zie dat daar heel veel gebeurt. Er worden acties ondernomen en er zijn, zoals de commissaris ook heeft gezegd, heel wat programma's. Ik blijf echter toch met een dubbel gevoel zitten. Er is aan de ene kant vooruitgang op dit gebied, maar hoe is het aan de andere kant? Ik zie ook steeds meer gemotiveerde jonge politici, zowel mannen als vrouwen, die iets willen doen. In de steden zijn verbeteringen zichtbaar, maar op het platteland zijn er nog grote verschillen.
Er is veel gesproken over de vernedering van de slachtoffers. Tussen 2000 en 2003 hebben wij 5203 slachtoffers geïdentificeerd, maar men spreekt over een aantal van meer dan 175 000. Dat wil zeggen dat er nog heel veel werk aan de winkel is. Wij zien sinds 2003 veel minder slachtoffers en dat komt doordat de criminele sector steeds meer ondergronds gaat. Wat doen zij? Zij brengen hun slachtoffers, de meisjes, niet meer naar bars of bordelen, maar naar privé-appartementen. De netwerken werken dus veel verfijnder. Vroeger werkten zij in kleine groepjes, nu werken zij nu alleen - één slachtoffer, één handelaar. Dat maakt de pakkans nog kleiner. Er is dus heel veel werk te doen. In de tweede plaats is de bloedwraak toegenomen. Niet alleen onder mannen maar ook ten opzichte van vrouwen en kinderen. Wanneer je als Albanese vrouw verkracht wordt en ontvoerd naar het Westen, wat is dan het gevolg? Volgens het Albanese gewoonterecht heeft deze vrouw dan de familie te schande gemaakt en heeft men, zelfs tot op de dag van vandaag, het recht haar te vermoorden. Dat is de huidige situatie.
Dus, commissaris, graag uw steun voor acties voor gendergelijkheid en acties en trainingen bij politie, leger en overheden. Er moeten ook banen worden gecreëerd, banen met een redelijke beloning, zodat ook de problematiek van de corruptie aangepakt kan worden. Laten wij ook de landen van de Balkan betrekken bij de Europese instellingen. Nodig mensen uit deze landen uit voor stages, zodat zij kunnen zien dat het ook op een andere manier kan, en met minder corruptie. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de voorbereidingen van de Europese Unie met het oog op de Conferentie tot herziening van het Verdrag van Ottawa inzake antipersoneelsmijnen. 
Nielson,
   . Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Ottawa is een van de hoekstenen van de multilaterale ontwapeningspolitiek. Het politieke succes en de praktische invloed ervan zijn leidende beginselen geworden bij multilaterale inspanningen om korte metten te maken met de erfenissen van haat en de blijvende dreiging na conflicten.
Sinds het verdrag in werking is getreden heeft de internationale gemeenschap aanzienlijke vooruitgang geboekt: 141 landen hebben het verdrag geratificeerd, 9 andere landen hebben het ondertekend, meer dan 110 landen gebruiken geen antipersoneelsmijnen, meer dan 30 miljoen opgeslagen mijnen zijn vernietigd door de staten die zijn toegetreden tot het verdrag en tot slot, maar daarom niet minder belangrijk, worden er succesvolle actieprogramma’s tegen mijnen uitgevoerd in veel door mijnen getroffen landen. Toch zijn we er nog lang niet.
Een aantal landen blijft gebruik maken van antipersoneelsmijnen en van sommige wordt aangenomen dat zij landmijnen blijven produceren. Naar schatting 65 landen hebben nog steeds tot op zekere hoogte te lijden onder mijnen en niet-geëxplodeerd oorlogsmaterieel. Helaas worden er nog steeds nieuwe gebieden aan deze lijst toegevoegd. Globale schattingen van het aantal nieuwe dodelijke slachtoffers van landmijnen lopen uiteen van 15.000 tot 20.000 mensen per jaar, velen van hen burgers, waaronder kinderen.
De komende herzieningsconferentie die van 29 november tot 3 december 2004 in Nairobi plaatsvindt biedt een belangrijke mogelijkheid om te inventariseren wat er in het verleden is bereikt en welke lessen daaruit zijn getrokken, alsmede om de koers te bepalen voor de actie die we de komende jaren gaan ondernemen.
Wat heeft de EU tot nu toe gedaan en wat is zij voornemens te doen ter voorbereiding op deze herzieningsconferentie? Het belang dat de EU hecht aan de doelstellingen van het Verdrag van Ottawa werd in 1997 omgezet in een tastbaar feit toen het Parlement de begrotingslijn voor antipersoneelsmijnen in het leven riep. In maart 2000, de eerste verjaardag van de inwerkingtreding van het Verdrag van Ottawa, publiceerde de Europese Commissie een mededeling over de bestrijding van antipersoneelsmijnen: een grotere bijdrage van de Europese Unie en deed zij het Parlement en de Raad een voorstel voor een verordening toekomen inzake de bestrijding van antipersoneelsmijnen.
In juli 2001 keurden het Parlement en de Raad het wettelijke instrument en zijn financiële enveloppe goed. Hiermee werden de fundamenten gelegd voor een geïntegreerd en doelgericht Europees beleid.
In 2002 werd het nieuwe wettelijke instrument in de praktijk gebracht via de meerjarige strategie voor de periode 2002-2004. De strategie is de eerste in haar soort sinds de verordening over antipersoneelsmijnen in werking is getreden. Zij voorziet in een operationeel kader voor het vaststellen van prioriteiten en het coördineren van projecten die door de EU op dit terrein gefinancierd worden. Zij omvat een algemene benadering en een gedetailleerde programmering voor 33 landen en de gemiddelde jaarlijkse communautaire bijdrage beloopt ongeveer 42 miljoen euro.
De Commissie werkt aan de lancering van een meerjarige strategie voor de periode 2005-2007. De cijfers hierin omvatten tevens de bijdrage uit bronnen binnen het Europees Ontwikkelingsfonds en weerspiegelen het totale niveau van de activiteiten die wij ondersteunen.
Het vaststellen van prioriteiten zal plaatsvinden op een weloverwogen en coherente basis. We zullen dit doen tegen een achtergrond van perspectieven en doelen die we delen met de internationale gemeenschap en die een weerspiegeling zijn van een gezamenlijk gedefinieerde oriëntatie en beleid. We zullen ervoor zorgen dat we in het voorbereidende werk voor de Top van Nairobi binnen de Europese Unie een coördinerende rol vervullen, zowel op regeringsniveau als op non-gouvernementeel niveau, evenals met betrekking tot een breed scala niet op staatsniveau opererende actoren. Dit overleg is belangrijk om binnen een zeer breed kader “ownership” te kunnen creëren voor wat we in Nairobi gaan doen.
Sinds de vaststelling van de antipersoneelsmijnverordening heeft de Europese Unie een substantiële en zichtbare rol gespeeld in de strijd tegen landmijnen, zowel op het politieke vlak als ook wat haar financiële toezeggingen betreft. Als we naar het algemene plaatje voor de jaren 2000 tot 2002 kijken, dan beliepen de bijdragen van de EU-lidstaten en de Europese Gemeenschap voor actieprogramma’s tegen mijnen in totaal 410 miljoen euro. We hopen onze betrokkenheid op dit indrukwekkende niveau te kunnen handhaven.
We weten dat het geven van onvoldoende prioriteit aan actieprogramma’s tegen mijnen enorme humanitaire kosten met zich mee kan brengen en dat de ontwikkeling van dergelijke programma’s hierdoor zwak en gefragmenteerd zou kunnen raken. Aan de dreiging van mijnen kan een einde worden gemaakt. De uiterste termijnen hiervoor zijn in het Verdrag van Ottawa vastgelegd en zij betekenen voor ons zonder meer een uitdaging om deze plaag snel uit te roeien. Tijdens de Top van Nairobi zal op ons allemaal een beroep worden gedaan om meer te doen en sneller te werk te gaan.
De resolutie van het Parlement geeft een krachtig en positief signaal in deze richting. 
Tannock (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, met alle moderne militaire wapens wordt per definitie dood en verderf gezaaid, maar antipersoneelsmijnen zijn wel bijzonder kwaadaardig, doordat hun blijvende aanwezigheid ook na het staken van de vijandelijkheden leidt tot het doden en verminken van onschuldige burgers, met name van kinderen. Zo richten zij vaak voor langere perioden enorme sociale en economische schade aan in landen waarvan er veel toch al behoren tot de armste ter wereld en gebukt gaan onder de verwoestingen die worden aangericht door langdurige oorlogen en ziekten.
Met name om die reden steun ik het Verdrag van Ottawa uit 1997 inzake het verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoonsmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens. Ik feliciteer de 141 staten die dit verdrag hebben geratificeerd of ertoe zijn toegetreden en ik verzoek de vier overblijvende EU-lidstaten die dit na de uitbreiding op 1 mei nog niet hebben gedaan - namelijk, Estland, Letland, Finland en Polen – dit onverwijld te doen.
Hoewel het klopt dat ongeveer 68 staten meer dan 31,5 miljoen mijnen vernietigd hebben, beschikken naar schatting 78 landen nog steeds over voorraden van tussen de 200 en 250 miljoen antipersoonsmijnen en vallen er nog steeds tussen de 15.000 en 20.000 nieuwe slachtoffers van landmijnen per jaar, terwijl landmijnen nog steeds in 82 landen ter wereld verspreid liggen. We zijn er dus nog lang niet, om de woorden van commissaris Nielson aan te halen.
De EU heeft 240 miljoen euro toegezegd voor de periode 2002-2009 ter ondersteuning van een totaal verbod en assistentie bij mijnopruiming, steunverlening aan slachtoffers en vernietiging van voorraden. Aan deze steunverlening is ten minste gedeeltelijk de voorwaarde verbonden dat het begunstigde land ervan blijk heeft gegeven de politieke wil te hebben naar aansluiting bij het verdrag te streven.
Verder wil ik mijn waardering uitspreken voor mijn collega, de heer Van Orden, die zich bijzonder heeft ingespannen voor deze campagne. Daarnaast wil ik heel veel succes toewensen aan de conferentie die in november 2004 in Nairobi wordt gehouden en waar men zal proberen de werking van dit verdrag te herzien en zal bepalen welke maatregelen er verder genomen kunnen worden om de inhoud ervan ten uitvoer te leggen, met name ten aanzien van de manier waarop gewapende, niet op staatsniveau opererende actoren aangemoedigd kunnen worden het gebruik van antipersoneelsmijnen te verbieden, zonder daarbij hun legitimiteit te erkennen. Dit is vooral van belang in Afrika – waar de conferentie plaatsvindt – een werelddeel dat is geteisterd door een serie tragische burgeroorlogen, van Zaïre tot Liberia en Sierra Leone, die gekenmerkt wordt door opstandelingen en rebellen, die vaak zwaar bewapend zijn en gefinancierd worden door derde partijen.
Toch kan ik er – in tegenstelling tot sommige leden van dit Parlement – niet mee instemmen dat dit verbod automatisch wordt uitgebreid tot het legitieme militaire gebruik van andere soorten munitie, zoals antitankmijnen, aangezien deze bijvoorbeeld minder eenvoudig te verkrijgen zijn door niet-reguliere troepen, omdat zij veel duurder zijn en meestal gelegd worden op een duidelijk in kaart gebrachte en systematische manier, waardoor zij in vredestijd na het staken van de vijandelijkheden snel geruimd kunnen worden. Bovendien kunnen zij niet tot ontploffing worden gebracht door de voet van een onschuldig kind, zoals wel het geval is met antipersoneelsmijnen.
Deze kwesties dienen afzonderlijk van elkaar in overweging te worden genomen omdat anders het risico bestaat de politieke consensus tussen de partijen over dit belangrijke onderwerp te verliezen. Verder steun ik het idee om dit Parlement een delegatie van leden van dit Parlement naar de conferentie te laten sturen, als waarnemers, zodat zij het Parlement op de hoogte kunnen stellen van de geboekte vooruitgang op dit zeer belangrijke terrein. 
Souladakis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, als politici zien wij vaak dat kleine beleidsvormen grote resultaten opleveren als ze goed worden toegepast, en grote beleidsvormen - als ze worden afgekondigd maar niet toegepast - niets opleveren. In het onderhavig geval gaat het om het Verdrag van Ottawa dat zeven jaar geleden werd ondertekend maar pas sedert kort van toepassing is. Toch heeft dit Verdrag zijn toepasbaarheid en efficiëntie al aangetoond en is dus bij uitstek een succesvol beleid. Het besluit om de eerste herzieningsconferentie van dit Verdrag in Nairobi te houden heeft een bijzondere symbolische waarde. Wij weten allen dat Afrika bezuiden de Sahara tot de gebieden met de grootste concentratie aan antipersoonsmijnen behoort. Mijnen worden immers als de wapens van de armen beschouwd.
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om erop te wijzen dat mijn land aanvankelijk buiten het Verdrag was gebleven maar recentelijk, met de heer Papandreou als minister van Buitenlandse Zaken, is toegetreden tot het Verdrag en dit heeft geratificeerd. Dit Verdrag is nu van toepassing op de grenzen tussen Griekenland en Turkije, waar om voor iedereen begrijpelijke redenen lange tijd een soort koude oorlog woedde.
Het Verdrag van Ottawa heeft tot doel het probleem van de landmijnen in de komende 10 à 15 jaar op te lossen via gecoördineerd optreden op internationaal niveau. Dit doel is een echte uitdaging aangezien meer dan zestig landen verklaren een mijnenprobleem te hebben en dit probleem in twintig landen als zeer ernstig wordt beschouwd. Uit de Europese ervaringen na de koude oorlog en uit de recente gebeurtenissen in de Balkan blijkt dat ook ons continent hiermee te kampen heeft. In Azië, Afrika en Latijns-Amerika is dit probleem echter veel groter aangezien daar honderden miljoenen mijnen de gezondheid en de economische ontwikkeling dagelijks ondergraven.
De Verenigde Naties spelen een centrale rol in de organisatie en coördinatie van de internationale inspanningen, maar de Europese Unie is de grootste geldschieter. De bedragen die sedert 1992 - dus nog voordat het Verdrag van Ottawa in leven werd geroepen - voor dit doel worden gegeven zijn, zoals de commissaris zei, omvangrijk en moeten eventueel zelfs worden verhoogd.
Het Europees Parlement heeft sedert 1992 talloze initiatieven genomen voor de uitvaardiging van een verbod op dit moordwapen, waardoor talloze mensen het leven verliezen en de economische ontwikkeling wordt gedwarsboomd. Onze grootste bijdrage tot nu toe was echter de verwezenlijking van deze specifieke programma’s in vele gebieden van de wereld. In Afghanistan, Irak, de Balkan en tientallen andere landen houden niet-gouvernementele maar ook gouvernementele organisaties zich bezig met het opruimen van antipersoonsmijnen. Afgezien van het mijnenruimen moet men zich echter ook sterker inzetten voor onderwijs, onderzoek en voorlichting over de met mijnen verband houdende gevaren en het voorkómen daarvan.
De conferentie van Nairobi is een goede gelegenheid om alle aspecten van het Verdrag van Ottawa die vanwege technische tekortkomingen nog niet zijn toegepast alsnog toe te passen. Dit Verdrag moet worden aangevuld en de wereld moet een nieuw Verdrag worden gegeven. Dit is misschien geen groot maar wel een zeer efficiënt Verdrag voor de vrede en de veiligheid in de ontwikkelingslanden en voor met name de arme gebieden in de wereld. 
André-Léonard (ELDR ).
   - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnen zijn goedkope wapens met zowel fysieke als psychische gevolgen. Deze laatste effecten zijn bovendien extra groot doordat mijnen voor het blote oog niet zichtbaar zijn. Omdat ze makkelijk aan te brengen zijn en weinig kosten, vormen ze een gevaar dat nog lang nadat de wapens zijn neergelegd op de loer blijft liggen. Het Verdrag van Ottawa waarin antipersoneelsmijnen worden verboden is nu in werking getreden, maar dit is alleen van toepassing op toekomstige conflicten. De strijd tegen de ongeveer 110 miljoen mijnen over de hele wereld blijft helaas voortduren. Er zijn nog voorraden die een bedreiging zouden kunnen vormen en we zouden een aantal belangrijke landen, zoals het voormalige Joegoslavië, de Verenigde Staten, China en Rusland, ertoe moeten bewegen dit verdrag te ratificeren.
Ook de humanitaire acties op dit gebied, zowel van de NGO’s als van de VN, zullen helaas moeten worden voortgezet. Ik ben dan ook verheugd over de voorbereidingen voor de Conferentie van Ottawa. Zes jaar na de ondertekening te Ottawa van een overeenkomst waarin het gebruik, de opslag en de fabricage van antipersoneelsmijnen wordt verboden, maken deze mijnen wereldwijd nog tussen de 15.000 en 20.000 slachtoffers per jaar. Vooral kinderen, die een kwart van de slachtoffers uitmaken, blijven een hoge prijs betalen voor de verspreiding van het wapen van de armen. Het is dan ook onze plicht om deze strijd voort te zetten en vooral om alles in het werk te stellen om de productie van deze mijnen een halt toe te roepen. 
Maes (Verts/ALE ).
    Voorzitter, onze collega's hebben terecht de nadelen opgesomd van de enorme hoeveelheden mijnen die overal ter wereld vaak jarenlang na een conflict blijven liggen. Wij waren onlangs met een delegatie van het Europees Parlement in Soedan. Daar heeft gedurende 20 jaar een burgeroorlog gewoed. De oorlog is gelukkig in sommige delen van het land, zoals de Nuba Mountains in het zuiden, voorbij, maar de bevolking daar wordt nu geconfronteerd met de blijvende aanwezigheid van duizenden en duizenden mijnen. Daardoor zijn er niet alleen regelmatig nieuwe slachtoffers te betreuren bij ongevallen met mijnen, maar wordt ook de toegang tot de velden en de toegang tot andere dorpen belemmerd, waardoor de mensen het economisch leven slechts heel moeilijk weer op gang kunnen brengen.
Ik wil mij dan ook zeer uitdrukkelijk wenden tot allen in de wereld die verantwoordelijkheid dragen voor het vervaardigen van deze mijnen. Wij hebben er geen idee van hoelang mijnen nog gebruikt zullen worden en hoelang ze nog zullen blijven liggen. Ik heb, tot mijn schande, in Soedan vastgesteld dat er, twintig tot dertig jaar na de productiedatum, nog steeds Belgische mijnen worden gevonden. Dit terwijl mijn land, België, een van de eerste landen was die ijverden voor het afschaffen van mijnen.
Dat was in Afrika, maar het raakt zelfs de grenzen van Europa. Bedenk bijvoorbeeld dat ook op Cyprus nog mijnen worden gebruikt om de grens tussen het Grieks-Cypriotische en het Turks-Cypriotische deel te beveiligen. Ik hoop dat ook de grootste landen - China, de Verenigde Staten en Rusland - zullen ophouden met het produceren en gebruiken van deze mijnen. Een algemeen wereldwijd verbod is absoluut noodzakelijk, want de armen worden nog dagelijks in hun bestaan bedreigd door de gevolgen van mijnen. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is al gezegd dat het behandelen van dit onderwerp een lange traditie heeft. Ik weet nog dat voor 1999 vooral onze collega Maren Günther voor deze zaak heeft gestreden. We hebben ook heel wat successen geboekt. We zien dat nu bijna alle lidstaten - slechts een aantal kandidaat-lidstaten is nog niet zo ver - het protocol al hebben geratificeerd. Dat betekent dat intussen duidelijk is geworden dat diegenen die een paar jaar geleden beweerden dat het om allerlei redenen volkomen onmogelijk was om toe te treden volkomen ongelijk hadden. Daaruit blijkt dat het toch een kwestie van politieke wil is. Daarom doe ik een beroep op onze vrienden uit Estland, Letland, Finland en Polen om er zo snel mogelijk voor te zorgen dat ook zij toetreden. Datzelfde geldt ook voor een belangrijke bondgenoot, namelijk de Verenigde Staten van Amerika.
We zijn partners in de strijd tegen het terrorisme, maar antipersoonsmijnen zijn geen wapen in de strijd tegen het terrorisme, ze zijn eerder een instrument van het terrorisme. Daarom moeten we alles in het werk stellen om een einde te maken aan de productie en de handel. We moeten ook meer doen om het mijnenruimen te ondersteunen. Er is terecht gezegd dat de armste gebieden de zwaarste klappen krijgen. We hebben een paar dagen geleden van de Commissie gehoord - en ik steun dat van ganser harte - dat we met Kroatië onderhandelingen over de toetreding willen voeren. Het probleem van Kroatië is dat in een van zijn welvarendste regio’s, namelijk de streek tussen Vukova en het dichtbijgelegen Ilok, de prachtige wijnbergen en de akkers nog steeds vol mijnen zitten. De bewoners kunnen daarom niet terugkeren.
Nog erger is de situatie in Bosnië-Herzegovina, in Kosovo, dus midden in Europa. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor de gebieden waar we veel voor doen, voor Afrika, dat is vandaag al gezegd, en de collega’s hebben gelijk, daar is de situatie het ergste, maar ook voor Afghanistan. We doen toch van alles om Afghanistan te helpen? De steun gaat echter voornamelijk naar een klein aantal steden, ten dele omdat wij politiek foute keuzes hebben gemaakt, maar ook omdat grote delen van het land nog steeds vol mijnen zitten. Daardoor kan de wederopbouw nauwelijks op gang komen, maar dat zien de media niet.
Daarom ben ik blij dat in onze resolutie staat dat we sterker de nadruk moeten leggen op het opruimen van de mijnen, overal ter wereld. We moeten natuurlijk enorme bedragen ter beschikking te stellen. Het zou echter volkomen absurd zijn om programma’s voor het opruimen van mijnen te steunen terwijl tegelijkertijd landen die onze partners zijn, en zelfs een aantal toekomstige lidstaten, nieuwe mijnen produceren die dan worden gelegd. Dat kan ik niemand uitleggen. Daarom moet er absoluut een verbod komen. Dat moet gelden voor alle lidstaten van de Europese Unie en we moeten alle politieke en economische argumenten gebruiken. Ik wil u met nadruk steunen, mijnheer de commissaris, het is niet genoeg wanneer Europa zich duidelijk uitspreekt voor een verbod, een dergelijk verbod moet gelden in alle landen ter wereld, ook in de 44 landen die nu nog dwarsliggen. 
Nielson,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik kan tot mijn tevredenheid zeggen dat ik het bij deze gelegenheid volledig eens ben met de heer Posselt, hetgeen niet altijd het geval is.
In reactie op de heer Tannock wil ik zeggen dat het waar is dat er een groot verschil bestaat tussen antitankmijnen en antipersoneelsmijnen. Toch kunnen ook die verkeerd gebruikt worden: een antipersoneelsmijn kan bijvoorbeeld bovenop een antitankmijn geplaatst worden, wat buitengewoon gevaarlijk is. Er zijn allerlei verdorven manieren waarop deze mijnen gestapeld en gecombineerd kunnen worden. Ik ben niet van mening dat we buiten de werkingssfeer van het Verdrag van Ottawa moeten treden. We moeten er juist op krachtdadige en constructieve wijze gebruik van maken en vervolgens overwegen hoe we nog meer vooruitgang kunnen boeken.
Het probleem van het vergroten van het aantal landen dat zich daadwerkelijk aan het verdrag houdt en dat het geratificeerd heeft blijft nog steeds bestaan. Als Deense minister heb ik namens de regering van mijn land het Verdrag van Ottawa ondertekend. Direct na de ondertekening kregen we van de Canadese regering allemaal een mooie ballpoint. Ik had daarna een ontmoeting met de Amerikaanse gezant. Ik vond het zielig voor hem en gaf hem de pen waarmee ik het verdrag zojuist had ondertekend, waarbij ik zei dat zijn regering nu ten minste beschikte over een pen die wist hoe het verdrag ondertekend moest worden. We moeten dus druk blijven uitdrukken op die landen die nog niet meedoen, met inbegrip van de EU-lidstaten die tijdens het debat zijn genoemd.
De belangrijkste en doeltreffendste methode om, indien mogelijk, in naoorlogse situaties toe te passen is de twee partijen die in het conflict tegenover elkaar stonden te laten samenwerken bij het in kaart brengen van de te ruimen gebieden. Nicaragua was hiervan een goed voorbeeld, hoewel er daar nooit sprake is geweest van een smerige guerrillaoorlog. Er was destijds sprake van een goede organisatie en beide zijden hadden in kaart gebracht wat ze hadden gedaan. In Nicaragua werd deze samenwerking zelf onderdeel van het verzoeningsproces en het opbouwen van vertrouwen. Dat was in dit geval mogelijk, maar in veel gevallen is dat niet zo. Dit is deel van het probleem. Desalniettemin werden ook in Cambodja de lokale gemeenschappen op fantastische wijze gemobiliseerd om gegevens te verstrekken voor kaarten en werd er ook daar gekozen voor een participerende langetermijnbenadering om voortgang te boeken.
We moeten onze wereldwijde aanwezigheid niet alleen gebruiken om geld te verstrekken, maar deze ook als katalysator inzetten voor het gebruik van beste praktijken. We zouden eigenlijk ook meer moeten doen met betrekking tot onderzoek en ontwikkeling op het terrein van detectietechnologieën. Dit maakt allemaal deel uit van wat we in de komende jaren van plan zijn te doen.
Ik wil tot besluit de afgevaardigden bedanken voor hun buitengewoon positieve bijdragen. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, commissaris, voor de betrokkenheid die u wat dit onderwerp betreft aan den dag legt.
Er zijn vijf ontwerpresoluties tot besluit van het debat ingediend, overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement(1).
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
- B5-0192/2004 van José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra en Concepció Ferrer, namens de PPE-DE-Fractie, over Cuba;
- B5-0201/2004 van Cecilia Malmström en Bob van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Cuba een jaar na de massale arrestatie van dissidenten;
- B5-0204/2004 van Alain Lipietz, Josu Ortuondo Larrea en Monica Frassoni, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Cuba een jaar na de massale arrestatie van dissidenten;
- B5-0207/2004 van Bastiaan Belder, namens de EDD-Fractie, over de situatie in Cuba een jaar na de massale arrestatie van dissidenten;
- B5-0208/2004 van Ana Miranda de Lage, namens de PSE-Fractie, over Cuba;
- B5-0212/2004 van Luisa Morgantini, Pernille Frahm en Herman Schmid, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Cuba;
- B5-0214/2004 van Luís Queiró en José Ribeiro e Castro, namens de UEN-Fractie, over Cuba. 
Ferrer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat vandaag in de Commissie voor de mensenrechten van de Verenigde Naties wordt gestemd over een ontwerpresolutie van de Cubaanse regering inzake de gevangenen op Guantánamo.
Ik vraag me af waar de regering-Castro het recht vandaan haalt om uitleg te vragen over de situatie van die gevangenen en maatregelen te eisen om te garanderen dat hun rechten worden gerespecteerd, zolang Cuba nog 74 burgers onder onmenselijke omstandigheden in de gevangenis vasthoudt, op honderden kilometers van hun woonplaats, alleen maar omdat ze gebruik wilden maken van hun onvervreemdbare recht op vrijheid van meningsuiting en vrijheid van gedachte.
Ook wij veroordelen zonder meer wat er op Guantánamo gebeurt. Wij zijn echter consequent, zoals de regering-Castro dat op cynische wijze in Genève van de Europese Unie eist, terwijl die regering zelf niet consequent is. Juist daarom veroordelen wij de willekeurige hechtenis van Cubaanse dissidenten eens te meer.
Het is waar dat Julio Antonio Valdés is vrijgelaten, en daar zijn we blij om. We laten ons echter niet om de tuin leiden, wij vergeten niet dat de andere dissidenten nog steeds gevangen zitten, en wel onder omstandigheden die absoluut indruisen tegen alle internationale overeenkomsten. Dat is een flagrante schending van de fundamentele mensenrechten. We willen ook niet vergeten dat er nog steeds geen gevolg wordt gegeven aan het Project Varela en dat Oswaldo Payá, die van het Parlement de Sacharov-prijs heeft gekregen, Cuba nog steeds niet kan verlaten.
Daarom komt de ontwerpresolutie die we nu bespreken op een goed moment, al is het volgens de Socialistische fractie een herhaling. Daarom wilde die fractie de ontwerpresolutie niet tekenen. Toch is die nodig. Helaas herhalen zich de feiten op Cuba namelijk ook en de situatie is niet alleen niet beter geworden, ze is in de afgelopen maanden zelfs nog erger geworden.
Wij zouden niet willen dat het Parlement en de Commissie diegenen aan hun lot overlaten die op vreedzame wijze strijden voor de vrijheid. Wij willen ook niet zwijgen over hun leed en dat van hun familie. Wij willen vanuit dit Parlement opnieuw tegen hen zeggen dat we nog steeds achter hen staan, dat we ze niet vergeten, al zijn ze in een gedwongen isolement terechtgekomen, dat we van hun strijd nog steeds de onze maken, in de hoop dat Cuba vroeger of later de weg naar de democratie zal vinden. 
André-Léonard (ELDR ).
   - (FR) Mijnheer de Voorzitter, in maart en april 2003 vond in Cuba een golf van repressie plaats die haar weerga niet kende, omdat vertegenwoordigers van de Amerikaanse belangen in Havana actief zouden hebben gelobbyd bij politieke tegenstanders. Zo’n tachtig burgers werden gearresteerd. Ze zijn berecht en veroordeeld tot zeer zware gevangenisstraffen van zes tot achtentwintig jaar.
De opgepakte personen zijn binnen zeer korte termijnen berecht: binnen enkele weken, soms zelfs enkele dagen, tijdens niet-openbare terechtzittingen. De verdachten werden bijgestaan door advocaten die geen lid waren van onafhankelijke balies. De omstandigheden waaronder zij gevangen worden gehouden, stemmen tot grote ongerustheid aangezien de Cubaanse autoriteiten hierover praktisch geen informatie loslaten.
Wij verzoeken de Cubaanse autoriteiten dan ook met klem om deze politieke gevangenen vrij te laten en willen hun er nogmaals op wijzen dat de vrijheid van meningsuiting een grondrecht is. Vorige maand heeft een afvaardiging van , vergezeld van ouders van onterecht veroordeelde gevangenen, haar afschuw over deze situatie uitgesproken en heeft het Europees Parlement verzocht om steun in de strijd voor de bescherming van de vrijheden.
Ik zou erop willen wijzen dat Cuba een aantal overeenkomsten op het gebied van de mensenrechten heeft geratificeerd en ik verzoek de Cubaanse autoriteiten dan ook om hun verplichtingen na te komen. Cuba kan de - inderdaad - rampzalige gevolgen van een embargo dat nu al meer dan veertig jaar duurt, niet meer als vrijbrief gebruiken om de mensenrechten van een aantal van zijn onderdanen, die worden aangeduid als stromannen in dienst van het buitenland, systematisch te blijven schenden. 
Sörensen (Verts/ALE ).
    Voorzitter, collega's, in de eerste plaats spreek ik uit eigen naam en niet namens de fractie. In de tweede plaats ben ik niet de auteur van deze resolutie, maar zit ik meer in de oppositie tegen deze resolutie. Ik wil dan ook een ander licht op de zaak werpen.
Ik was onlangs in Cuba om de mogelijkheden te onderzoeken voor samenwerking in de strijd tegen de mensenhandel en de mensensmokkel. Ook in Cuba is dit fenomeen een belangrijk en dringend probleem en de Cubaanse overheid werkt er hard aan. Zo zijn in de eerste tweeënhalve maand van dit jaar niet minder dan dertig mensensmokkeloperaties stilgelegd en werden een zeventigtal pogingen om illegaal het land te verlaten verijdeld. De helft hiervan betrof mensensmokkel. Voorts lieten in een dramatische poging om de Verenigde Staten te bereiken vijf mensen het leven, wordt één persoon nog vermist en konden drie overlevenden worden gered.
Mensenhandel geschiedt doorgaans via schijnhuwelijken en valse beloften van werk. Waarom nemen gewone Cubanen dan dergelijke risico's? In de context van mensenhandel spreekt men altijd over - en -factoren. Wij weten dat de belangrijkste oorzaak, de -factor van de mensenhandel, armoede is. Armoede op zowel sociaal als economisch gebied. Bij -factoren denken wij vrijwel onmiddellijk aan de aantrekkingskracht van het rijke Westen, in dit geval de Verenigde Staten. Dat beeld is niet helemaal juist. Wat zijn de typische beloften die mensenhandelaren doen? Net als in Europa beloven zij mogelijkheden om meer of veel geld te verdienen en beweren zij dat hun slachtoffers hun dankbaar zullen zijn. Er wordt mensen een rooskleurig beeld voorgespiegeld dat in het geheel niet overeenkomt met de realiteit.
In 1966 keurde de Amerikaanse president Lyndon Johnson de zogenaamde goed. Deze wet zorgt ervoor dat alle Cubanen die in de Verenigde Staten aankomen na een jaar automatisch een verblijfs- en een werkvergunning krijgen. Dat is een duidelijke -factor en wat Cuba betreft misschien wel de belangrijkste. De vooronderstelling daarbij is dan steeds dat het leven in de Verenigde Staten, ook voor mensen die niet of nauwelijks aan de bak komen, veel beter is dan het leven in Cuba. Nochtans zwaait de Wereldbank, die niet bepaald bekend staat om haar anti-Amerikaanse uitspraken, Cuba lof toe voor zijn gezondheidszorg en zijn onderwijs. Vergelijk dit met de situatie in het zogenaamde Beloofde Land, de Verenigde Staten, waar lang niet iedereen toegang heeft tot gezondheidszorg, waar betaalbaar onderwijs ondermaats is en waar het gevangeniswezen in grote mate geprivatiseerd is en ontrokken wordt aan iedere democratische controle. Dat heb ik zelf meegemaakt.
Als er dan kritiek te leveren is op de eerbiediging van de mensenrechten in Cuba, moeten we twee dingen voor ogen houden. Wie levert die kritiek en is die kritiek redelijk en evenwichtig? Als ik de officiële stem van het Europees Parlement in de afgelopen maanden hoor, is het duidelijk dat er met twee maten en gewichten wordt gemeten, want wanneer het gaat om waarden die wij zelf universeel achten, gaan wij daarmee in het geval van Cuba plotseling heel selectief om. 
De Voorzitter.
   – Bepaalde leden hebben mij laten weten dat zij ten onrechte genoemd worden als indieners van resoluties. Als dit het geval is, neemt u het ons dan niet kwalijk, maar op de agenda die wij gekregen hebben staat dat er zeven ontwerpresoluties zijn, elk ingediend door andere leden. Die is derhalve correct. Hoe dan ook, we gaan door met het debat en later zullen we de daadwerkelijke ontwerpresoluties bekijken om te zien of er een gezamenlijke ontwerpresolutie is. Dit is het moment om uw standpunten naar voren te brengen. 
Belder (EDD ).
   – Voorzitter, ik ben wel ondertekenaar van deze resolutie. Goed nieuws uit Castro's Cuba, is dat mogelijk? Jazeker, en graag verwijs ik daarvoor naar het paginalange artikel dat de gisteren wijdde aan de niet aflatende binnenlandse pogingen om te komen tot een vreedzame regimeverandering op het eiland. De kop van het artikel sprak voor zichzelf: "Derde aanloop naar referendum in Cuba".
Drijvende kracht achter deze beoogde volksraadpleging blijft Oswaldo Payá, drager van de Sacharov-prijs van dit Huis. Daarbij deren hem de vijandschap en chicanes van Castro en consorten niet. Belangrijker acht Payá de groeiende populariteit van zijn initiatief. Steeds meer Cubanen verliezen hun angst voor overheidsrepressie. In mei 2002 konden Payá en zijn medestanders 11.020 handtekeningen voor een referendum aan het nationale parlement overhandigen. Begin oktober 2003 kwamen daar 14.384 nieuwe handtekeningen bij. Ongeveer de helft daarvan stamt uit de tijd na de arrestatiegolf van maart 2003. Een reactie van het gemuilkorfde parlement bleef uit. Dat hindert Payá overigens niet een derde handtekeningactie te entameren.
Met de voorliggende resolutie verleent het Europees Parlement uitdrukkelijk steun aan die Cubanen die haken naar de verworvenheden van een democratische rechtsstaat. Dit Huis verwacht van de Raad, de lidstaten van de Unie en de Commissie eenzelfde ondersteunende houding. Naar ik van harte hoop, zal de Commissie buitenlandse zaken haar voornemen, een volwaardig verslag over de toestand in Cuba, in de volgende zittingsperiode waarmaken. Dat zijn wij immers aan de vrijheidslievende burgers van dit voor Europese toeristen zo aanlokkelijke eiland verplicht. 
Martínez Martínez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal tegen de zogenaamde compromisresolutie stemmen, een ontwerpresolutie die de Socialistische fractie niet heeft getekend. Ik vind haar namelijk onrechtvaardig en partijdig. Er wordt geen rekening gehouden met het geweld en de dreiging van de kant van de Verenigde Staten waarmee Cuba al bijna vijftig jaar wordt geconfronteerd.
In deze wereld zijn er tientallen landen te vinden waar de mensenrechten en de vrijheid ongetwijfeld minder worden gerespecteerd dan op Cuba. Over die landen maakt men zich hier wat minder druk. Met bijna al die landen werkt de Unie samen. Met één land hebben we zelfs een samenwerkingsovereenkomst, we hebben vandaag zonder veel ophef gestemd over de verlenging daarvan.
Het is een stuk moeilijker om in deze wereld tientallen landen te vinden die op dezelfde wijze het voorwerp zijn van de obsessieve aandacht van de Verenigde Staten als Cuba. De Verenigde Staten bepalen ons beleid op dit vlak, we meten met twee maten, en dat is een schandaal. Een groot aantal collega’s leent zich daartoe omdat ze naïef zijn, of omdat ze dit goedkeuren.
Ik ben natuurlijk voor het vrijlaten van die ruim zeventig personen die op Cuba in de gevangenis zitten. Ik zeg dat meteen voordat u het woord geeft aan degenen die de waarheid verdraaien door hun beweringen over het proces waarin deze personen veroordeeld zijn en over de omstandigheden waaronder zij hun straf uitzitten. Ik wil er echter op wijzen dat ook in onze landen personen van wie is aangetoond dat ze hebben gecollaboreerd met een vijandige mogendheid in de gevangenis terecht zouden komen.
Niemand, mijnheer de Voorzitter, zal het toch een absurd idee vinden, dat er na de rampzalige expeditie “voor de vrijheid in Irak” een vergelijkbare expeditie “voor de vrijheid op Cuba” zou kunnen volgen, de Cubanen zeker niet. Voor beide expedities zou het Witte Huis in dit Parlement wel volgelingen vinden, maar van mij hoeft u dat zeker niet te verwachten. Ik zal ook niet achteraf spijt betuigen dat ik me niet eerder hiertegen heb verzet.
Ik wil er ook op wijzen dat er op het grondgebied van Cuba een vergelijkbare schending van de mensenrechten plaatsvindt, een aanval op de rechtstaat. Er zitten personen onder illegale en onmenselijke omstandigheden in de gevangenis. Ik heb het niet over zeventig personen, ik heb het over meer dan zeshonderd mannen die niet veroordeeld zijn en die nog aan geen enkele rechter voorgeleid zijn. Dat gebeurt echter op het gedeelte van het eiland dat door de Verenigde Staten bezet is, op de basis van Guantánamo. Ik vind het schokkend dat bepaalde collega’s handtekeningen verzamelen voor een resolutie inzake het respecteren van de mensenrechten en het bezoeken van de personen die in de Cubaanse gevangenissen zitten, terwijl diezelfde collega’s zwijgen over de situatie van de gevangenen in Guantánamo, over een bezoek aan de Amerikaanse kerkers aldaar.
Als we het al over de mensenrechten op Cuba hebben wil ik er ook even aan herinneren dat in de Verenigde Staten vijf Cubanen tot enorme straffen veroordeeld zijn tijdens processen die twijfels doen rijzen over de rechtszekerheid, en dat allemaal omdat ze hun volk wilden beschermen tegen de aanvallen door terroristische groepen die in Miami gevestigd zijn. Zij en hun gezinnen worden door de Amerikaanse regering beroofd van hun rechten, van de meest elementaire en internationaal erkende mensenrechten. We hebben de Commissie en de Raad al gevraagd om hier iets aan te doen en vandaag bevestigen wij onze steun. Mijnheer de Voorzitter, wij vragen ook het Parlement om steun voor die vijf, die door het Cubaanse volk als helden worden beschouwd, en voor hun gezinnen, met wie ze sinds maanden en ten dele sinds jaren geen contact meer hebben gehad. 
Bergaz Conesa (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft altijd gestreden voor het respecteren en verdedigen van de vrijheid, de mensenrechten, de sociale rechten en de rechten van de volkeren, voor de soevereiniteit en de democratie.
We moeten altijd objectief blijven, en niemand in dit Parlement kan ontkennen dat Cuba een hoog niveau van ontwikkeling heeft bereikt op sociaal, economisch, wetenschappelijk en technologisch gebied. Dat zijn onomstotelijke feiten, dat kan worden geverifieerd. Dat heeft Cuba weten te bereiken ondanks zijn internationale isolement en ondanks het feit dat de Verenigde Staten het land nu al bijna een halve eeuw in een wurggreep houden. Die ontwikkeling wordt ook bevestigd door wetenschappelijk onderzoek dat is verricht door talloze algemeen erkende organisaties binnen de Verenigde Naties. Deze ontwikkeling heeft gevolgen gehad voor allerlei essentiële aspecten van het dagelijks leven zoals onderwijs, cultuur, sport en volksgezondheid.
Ik vind het jammer dat bepaalde leden van dit Parlement nog steeds op onverantwoorde wijze en zonder enige vorm van objectiviteit hun woede koelen op de Cubaanse regering, terwijl ze niet bereid zijn om andere ernstige situaties in andere delen van de wereld te veroordelen. Die situaties worden veroorzaakt door de instructies van Washington. Daarmee bedoel ik het besnoeien van de vrijheden, de bemoeienis met het beleid van andere landen. Ik doel ook op de gevangenen in Guantánamo, maar daarover hoor ik u niets zeggen, u veroordeelt niet dat ze onder onmenselijke omstandigheden leven. Hun mensenrechten erkent u niet omdat de Verenigde Staten hebben besloten dat ze in een niemandsland moeten leven. Ze bevinden zich echter op een Amerikaans territorium dat zich weer bevindt op Cubaans grondgebied, en Cuba is een soeverein land.
We mogen niet met twee maten meten, de mensenrechten zijn universeel. Het is bijzonder betreurenswaardig dat bepaalde fracties in dit Parlement voortdurend actie voeren voor de politieke gevangen op Cuba, voor de dissidenten, terwijl ze geen discussie willen voeren over de vreselijke omstandigheden waaronder vijf Cubanen in een gevangenis in de Verenigde Staten vastzitten. Zij kunnen geen bezoek van hun familieleden ontvangen en ze krijgen geen eerlijke rechtszaak.
Onze fractie heeft dat in dit Parlement aan de kaak gesteld en niemand heeft zich het lot van deze gevangenen aangetrokken. Verdienen die gevangenen van de Verenigde Staten in Guantánamo en de tienduizend gevangen in Irak en in andere landen niet evenzeer de aandacht van dit Europees Parlement?
Mijn fractie is van mening dat de mensenrechten universele rechten zijn. Wij verdedigen de vrijheid van meningsuiting, wij eisen dat de gevangenen bezoek mogen krijgen van hun familieleden. Ieder land moet zijn eigen beleid kunnen bepalen, zonder politieke bemoeienis van buitenaf. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
    Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, namens mezelf en namens mijn fractie verwelkom ik om te beginnen het feit dat vier fracties overeenstemming konden bereiken over een compromisresolutie die niet tegen Cuba gericht is maar een steun in de rug betekent voor dat land. Het is een resolutie vóór het Cubaanse volk en tegen een tiranniek regime.
Ik wil twee datums noemen die aanduiden waar het hier om gaat. De eerste is 1 mei, de dag waarop tien nieuwe lidstaten zullen toetreden tot het Europees Parlement, ons milieu, het democratisch huis dat wij delen. Tien jaar geleden zuchtten acht van deze staten onder het juk van communistische dictaturen. Toen de muur viel begon de democratische ontwikkeling, omarmden zij de hoekstenen van de rechtsstaat, democratie en vrijheid en besloten zij samen met ons de toekomst te delen. Dit soort ontwikkelingen zouden we graag zien voltrekken in Cuba.
Komende zondag, 25 april, vieren we de dertigste verjaardag van de ‘anjerrevolutie’, een democratische revolutie, waar extreem links en de communisten prompt mee aan de haal gingen. Zij wilden Portugal veranderen in ‘het Cuba van Europa’, zoals het destijds heette. We hebben in 1974 en 1975 hard gewerkt om van Portugal een vrij en democratisch land te maken en geen ‘Cuba van Europa’. Thans zouden we graag zien dat Cuba zich ontwikkelt tot ‘het Portugal van het Caribisch gebied’. Wij zouden graag willen dat Cuba net zo wordt opgefleurd door anjers als Portugal toentertijd en dat de levendigheid, het kleurrijke en de warmte van de Cubaanse cultuur met ons kan worden gedeeld, want de Cubaanse cultuur staat bij ons in hoog aanzien. Wij zouden het land graag zien groeien en bloeien in vrijheid. Dat is wat er op het spel staat.
Men heeft het hier gehad over dubbele maatstaven. Wat ik betreur is het gebrek aan solidariteit van de kant van sommige afgevaardigden van dit Huis met mensen in Cuba die vreselijk lijden, met de mensen die een jaar geleden veroordeeld zijn tot twintig of meer jaar gevangenisstraf, alleen vanwege hun overtuigingen. Het gaat hier echt om verschrikkelijke toestanden. Als u de ogen wilt sluiten voor dubbele maatstaven, gebruik uw stem dan wijs, anders zullen degenen die de beschuldigingen uiten spoedig uitvinden dat de zaken zich tegen hen keren. Zoals onlangs in het Parlement is onthuld door de organisatie is Cuba op dit moment ’s werelds grootste gevangenis voor journalisten. Sinds maart zijn 27 journalisten achter de tralies gezet. Zij kwamen bij de drie die reeds gevangen zaten. We moeten dan ook onze onwrikbare solidariteit betuigen aan al degenen die opkomen voor de vrijheid van meningsuiting en de politieke vrijheid in Cuba.
Tot slot wil ik nog enkele woorden van steun uiten aan de campagnes voor de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede aan Cubaanse democraten zoals Rivero Castañeda, een groot schrijver en dichter die gevangen zit, of Oswaldo Payá, aan wie de Sacharov-prijs van 2002 is toegekend. Wij moeten ons onverdroten blijven inzetten voor het initiatief van de Sacharov-prijs totdat Oswaldo Payá ons in vrijheid kan bezoeken en het Parlement kan toespreken. Dat is onze wens en zijn recht. 

Sacrédeus (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, commissaris Nielson, een jaar nadat Fidel Castro politieke gevangenen massaal heeft vastgezet, hebben wij christen-democraten uit Zweden, Denemarken, Nederland, België, Duitsland, Spanje, Portugal, Tsjechië en Slowakije een gezamenlijke oproep gedaan via een brief aan de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan. Wij wilden hem eraan herinneren dat Fidel Castro op 18 maart 2003 in de luwte van de oorlog in Irak 75 voorstanders van de democratie op oneigenlijke gronden en na een kort proces gevangen heeft gezet. Ze werden veroordeeld tot gevangenisstraffen van 15 tot 27 jaar.
In totaal hebben deze 75 gevangenen 1456 jaar gevangenisstraf gekregen. Hun lot mag in de rest wereld niet vergeten worden. Daarom is het vreselijk belangrijk dat wij in het Europees Parlement deze verklaring vandaag afleggen. Als Europees Parlement vinden wij dat de veroordelingen moeten worden teruggedraaid, omdat de beklaagden tijdens de processen op Cuba ontegenzeglijk geen rechtszekerheid hadden. Ze zijn uitsluitend op politieke gronden veroordeeld. Wij eisen dat deze 75 mensenrechtenactivisten zo snel mogelijk worden vrijgelaten.
De zogenaamde misdaad die ze hebben begaan, is het verzamelen van circa 10 000 handtekeningen voor een referendum over een pluriformer en democratischer Cuba, wat geheel in overeenstemming is met de Cubaanse grondwet. Hiervoor hebben zij exorbitant hoge straffen gekregen. De meeste van deze voorvechters van de democratie behoren tot de christelijke en christen-democratische mensenrechtenorganisatie Movimento Cristiano Liberación.
Samen met de heer Ribeiro e Castro en 206 andere afgevaardigden heb ik het initiatief genomen om Oswaldo Payá Sardiñas, winnaar van de Sacharov-prijs, in Europa uit te nodigen. Commissaris Nielson, laten wij deze uitnodiging realiseren door druk uit te oefenen op het Cubaanse regime, om Oswaldo Payá Sardiñas hiernaartoe te laten komen. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik moet degenen die dit debat hebben georganiseerd feliciteren met hun vindingrijkheid. Aangezien ze geen enkele aanleiding konden vinden om hun hetze tegen het volk van Cuba voor te zetten grepen zij de verjaardag van de gerechtelijke veroordeling van de spionnen van het Amerikaans imperialisme aan om de zaak opnieuw op te rakelen. Hoezeer u, geachte collega’s, ook opspeelt tegen het socialistische Cuba, u zult nooit het feit ongedaan kunnen maken dat Cuba het enige vrije land is van het Amerikaans continent, het enige land waar het volk de macht in handen heeft. Daarom heeft dit land embargo’s, bedreigingen en invasies kunnen weerstaan. Daarom willen de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie de Cubaanse revolutie omver gooien. Als u zich echt voor het Cubaanse volk en de mensenrechten interesseert, moet u een debat organiseren over het jarenlange isolement van Cuba en over de vijf Cubaanse patriotten die in de gevangenis van Miami wegkwijnen en zelfs hun familie niet mogen zien, omdat zij besloten de terreuruitoefening op hun land te bestrijden. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat de woorden van de heer Alyssandrakis me op een bijna griezelige manier herinneren aan een verleden dat we over een paar dagen definitief achter ons zullen laten door de landen in Centraal- en Oost-Europa op te nemen in de Europese Unie.
Het Europees Parlement heeft tientallen jaren gestreden voor de vrijheid, voor mensenrechten en het recht van de volkeren in Centraal- en Oost-Europa om hun eigen lot in handen te nemen. Het heeft ertoe bijgedragen dat het communisme, de communistische dictatuur en de geest van iemand als Stalin zijn weggeblazen. Het IJzeren Gordijn is verdwenen en nu komt het vrije en grote Europa. Dan is het toch griezelig dat hier een overblijfsel van die onmenselijke ideologie zoals de heer Alyssandrakis het woord vraagt en de dictatuur op Cuba verdedigt.
Beste vrienden, ik zeg het in alle duidelijkheid: we zijn niet tegen het Cubaanse volk, zoals u beweert. In tegendeel, wij verdedigen het Cubaanse volk. Degenen die voor 1989 de communistische dictaturen hebben verdedigd moeten zich nu schamen wanneer we in de notulen nalezen wat ze indertijd hebben gezegd. Later zult u zich schamen voor wat u hier en vandaag over Cuba heeft gezegd, een van de laatste wrede en repressieve communistische dictaturen.
We zijn niet blind voor de fouten van de Verenigde Staten, en God weet dat ik niet in ieder opzicht achter het blokkadebeleid sta. Ik heb daarop wel degelijk kritiek. Het is echter vanzelfsprekend onze plicht als democraten om de voorstanders van de democratie, van de rechtstaat en van de vrijheid op Cuba met nadruk te ondersteunen in hun strijd tegen de onderdrukking door Fidel Castro, die evenmin als u zijn fouten inziet, een onverbeterlijk fossiel uit het verleden, net als u, mijnheer Alyssandrakis. 
Nielson,
   . Mijnheer de Voorzitter, dit is duidelijk een kwestie waarover men in het Parlement graag met elkaar van mening verschilt. Dit weerspiegelt de politieke realiteit, maar ik heb wel één verzoek. Ik richt dit aan mevrouw Bergaz Conesa, die de nadruk legde op Cuba’s goede prestaties op het gebied van gezondheidszorg, sport en onderwijs. Dat is heel mooi, maar ik wil daaraan toevoegen: “En wat dan nog”? Het moet toch mogelijk zijn om, zonder verkeerd te worden begrepen, de kwestie van de mensenrechten op zichzelf beschouwd te bespreken, niet alleen op Cuba, maar overal.
Het is net alsof dit een soort evenwichtsspelletje is, een soort politiek scorebord dat gekoppeld is aan de totaliteit van Cuba’s situatie, karakter en politieke gemoedstoestand. Dit is echter niet het geval. Zoals ik het begrijp, gaat het om het uiten van onze zorgen – en dan druk me nog mild uit – over bepaalde mensenrechtenkwesties ter plaatse, en als vrienden van deze natie hebben wij in Europa het recht dat hier te doen zonder dat dit wordt opgevat als het op de spits drijven van kwesties of het veroorzaken van nog meer problemen dan er al waren.
De Commissie deelt de zorgen van het Parlement over de mensenrechtensituatie op Cuba. Er moet vooruitgang geboekt worden op het terrein van de democratie en het openstellen en normaliseren van het politieke leven, vooral nu, een jaar na het massaal oppakken van dissidenten. In onze analyse zijn de dingen er niet beter op geworden.
De EU volgt de situatie van de politieke gevangenen voortdurend via de werkgroep mensenrechten, de Human Rights Working Group in Havana en door contact te onderhouden met de familieleden van de gevangenen. Jongstleden februari hebben de vrouwen en moeders van de politieke gevangenen de Europese instellingen op de hoogte gesteld van hun waardering voor de ondersteuning die zij krijgen aangeboden. De Europese Unie is voornemens de zaken van de gewetensgevangenen aan de orde te blijven stellen bij de Cubaanse autoriteiten en zoveel mogelijk druk uit te blijven oefenen om echte democratische hervormingen en eerbiediging van de mensenrechten op Cuba te verwezenlijken. In de recente verklaring van het voorzitterschap van de Raad, waarin de Cubaanse journalist Raúl Rivero wordt gefeliciteerd met de toekenning van de Unesco-prijs voor persvrijheid, worden de Cubaanse autoriteiten wederom opgeroepen alle gevangen dissidenten onverwijld in vrijheid te stellen.
De lidstaten hebben de recente resolutie over Cuba in de Commissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties gesteund, waarin de veroordeling van politieke dissidenten en journalisten vorig jaar wordt betreurd en de hoop wordt uitgesproken dat de regering van Cuba maatregelen zal treffen om de volledige ontwikkeling van democratische instellingen en burgerlijke vrijheden te stimuleren.
De Europese Unie acht een dialoog met Havana belangrijk voor het bevorderen van hervormingen van de politieke, economische en burgerrechten. Er zijn van de kant van Cuba echter positieve signalen nodig met betrekking tot zijn politieke gevangenen. Als Cuba concrete stappen zou zetten om de mensenrechtensituatie te verbeteren, dan ben ik ervan overtuigd dat de Europese Unie daar direct op zou reageren. We betreuren de huidige situatie. We zien niet alleen kansen voor verbeteringen, maar ook de van dergelijke verbeteringen.
De Commissie steunt het initiatief van het Parlement om Oswaldo Payá uit te nodigen. Onze delegatie in Havana onderhoudt regelmatig contact met hem en probeert het bezoek mogelijk te maken.
Tot slot blijft de Commissie, ondanks de Cubaanse besluiten die onze activiteiten op het terrein van ontwikkelingssamenwerking belemmeren, bereid ondersteuning te bieden om de democratie te bevorderen en de levensstandaard van de gewone Cubaan te verbeteren. We betreuren het voorlopig lagere niveau van de activiteiten die we samen verrichten en, zonder verdere politieke spanning te willen veroorzaken, hopen we te kunnen werken aan normalisering van de situatie.
Alyssandrakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd vanwege een persoonlijk feit. De heer Posselt is in deze politieke discussie over de schreef gegaan. Hij heeft niet eens de moeite genomen om naar mij te luisteren alhoewel ik wel naar hem heb geluisterd.
Ik aanvaard elk politiek argument als antwoord op mijn politieke argumenten maar ik aanvaard onder geen beding revanchistische kreten, banvloeken of heksenjachten. 
De Voorzitter.
   – Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
- B5-0191/2004 van Stephen Hughes, Margrietus J. van den Berg, Marie-Hélène Gillig en Anna Karamanou, namens de PSE-Fractie, Jean Lambert, Theodorus J.J. Bouwman en Hiltrud Breyer, namens de Verts/ALE-Fractie, Gerhard Schmid, Emmanouil Bakopoulos en Dimitrios Koulourianos, namens de GUE/NGL-Fractie, over de eerbiediging van de primaire arbeidswetgeving bij de productie van sportartikelen voor de Olympische Spelen;
- B5-0200/2004 van Anne Elisabet Jensen, namens de ELDR-Fractie, over de eerbiediging van de primaire arbeidswetgeving bij de productie van sportartikelen voor de Olympische Spelen;
- B5-0202/2004 van Bartho Pronk, namens de PPE-DE-Fractie, over de eerbiediging van de primaire arbeidswetgeving bij de productie van sportartikelen voor de Olympische Spelen;
- B5-0210/2004 van Brian Crowley, namens de UEN-Fractie, over de eerbiediging van de primaire arbeidswetgeving bij de productie van sportartikelen voor de Olympische Spelen. 
Karamanou (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de organisatie van de Olympische Spelen van 2004 in mijn land, Griekenland, is een goede gelegenheid om de humanistische waarden te promoten die ten grondslag liggen aan de Olympische geest maar ook aan het Handvest van de Olympische Spelen, waarin de klemtoon wordt gelegd op de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten in de wereld.
Wij zien echter dat de rechten van de werknemers - waaronder vele vrouwen en kinderen - die betrokken zijn bij de productie van sportkleding en -schoenen, vaak worden geschonden, en daarom vragen wij de Europese Commissie initiatieven te ontplooien en de ondernemingen die sportartikelen produceren te dwingen de regels van de Internationale Arbeidsorganisatie na te leven. Ook moet de Commissie samenwerken met het Internationaal Olympisch Comité en erop aandringen dat het IOC de internationaal aanvaarde rechten van de werknemers opneemt in het Handvest van de Olympische Spelen en de Gedragscode. Wij vragen eveneens het Internationaal Olympisch Comité in de overeenkomsten met sponsors en handelsbedrijven een clausule op te nemen met betrekking tot de eerbiediging van de internationaal erkende arbeidsnormen en grondrechten. Met andere woorden alle producten die het teken dragen van het Internationaal Olympisch Comité moeten zijn vervaardigd overeenkomstig de regels van de Internationale Arbeidsorganisatie.
Ik wil eveneens, mijnheer de commissaris, wijzen op het belang van een voorlichtingscampagne met het oog op de Olympische Spelen van 2004. 
Maes (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, in de oudheid werden in Griekenland als de Olympische Spelen werden georganiseerd alle oorlogen stilgelegd. Het is jammer dat dat niet meer zo is. Het was een hulde aan de menselijke persoon en de menselijke waardigheid. Nu staan we echter voor het feit dat uitgerekend sportschoenen het symbool zijn van de uitbuiting van mensen. Met deze resolutie wordt dan ook terecht tegen deze uitbuiting geageerd.
De normen van de Internationale Arbeidsorganisatie zouden over de hele wereld bindend moeten zijn. Nu is het omgekeerd. Ethische investeerders worden gestraft omdat zij slachtoffer zijn van oneerlijke concurrentie. Wij moeten inspectiesystemen ontwikkelen en onze consumenten en vakbonden sensibiliseren. Het Internationaal Olympisch Comité zou geen enkele reclame meer mogen toelaten voor artikelen die niet volgens ethische normen zijn vervaardigd. Europa zou deze IAO-normen niet alleen moeten gebruiken als een label voor sociale billijkheid en , maar ook als organisatieprincipe dat wij als bindend beschouwen voor import en export. Dat kan natuurlijk nog niet, maar ik hoop dat wij daarvoor een strategie zullen ontwikkelen, zodat over enkele jaren bij de Olympische Spelen gezegd kan worden dat de regels voor een rechtvaardige wereldhandel en rechtvaardige productiemethodes geïntegreerd zijn in het wereldhandelssysteem zelf.
Men is vaak heel vooruitziend. Vlaanderen, bijvoorbeeld, stelt zich nu al kandidaat om in 2016 de Olympische Spelen te organiseren. Welnu, zouden wij niet kunnen stellen dat we tegen 2016 een rechtvaardiger wereldhandelssysteem willen hebben, dat niet langer gebaseerd is op marktwaarde, maar op menselijke waardigheid? 
André-Léonard (ELDR ).
   - (FR) Mijnheer de Voorzitter, het Olympisch Handvest en de grondbeginselen ervan onderstrepen dat de Olympische beweging garant wil staan voor een levensstijl die is gebaseerd op vreugdevolle inspanning, de educatieve waarde van het goede voorbeeld en de eerbiediging van universele, ethische grondbeginselen. Het is dan ook van essentieel belang dat de fundamentele arbeidsnormen bij de productie van sportartikelen voor de Olympische Spelen in deze grondbeginselen zijn verankerd.
Bij deze productie wordt het arbeidsrecht, zoals dat is vastgesteld door de Internationale Arbeidsorganisatie, momenteel met voeten wordt getreden. Er zijn diverse aanwijzingen dat tal van sportartikelen worden geproduceerd door bedrijven die niet alleen het arbeidsrecht maar ook de mensenrechten aan hun laars lappen. De werkomstandigheden van de werknemers zijn namelijk erbarmelijk; ze moeten veel te lange dagen maken in gevaarlijke, onhygiënische werkplaatsen en worden niet eens fatsoenlijk en correct beloond. Daarnaast kunnen we ons wederom afvragen hoe het met de kinderarbeid is gesteld.
Wij roepen de sportindustrie dan ook op om deze misstanden, waarvoor zij grotendeels mede zelf verantwoordelijk is, te vuur en te zwaard te bestrijden en wij verzoeken haar dan ook om vaart te zetten achter het opstellen en naleven van een daadwerkelijke ethische gedragscode waarin een grotere menselijke waardigheid wordt beoogd. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, commissaris Nielson, het niet naleven van de arbeidsrechten van de IAO, ofwel de Internationale Arbeidsorganisatie, door de lonen laag te houden en mensen onderwijs te weigeren, heeft tot gevolg dat de armoede blijft bestaan en de ontwikkeling wordt verhinderd. Dit betekent een schending van de menselijke waardigheid.
Het is bekend dat de productie van sportkleding en sportschoenen via een uitgekookt internationaal systeem van onderleveranciers loopt. Daarom roept het Europees Parlement de Commissie en het Internationaal Olympisch Comité vandaag op om aandacht te schenken aan de arbeidsomstandigheden van de werknemers in deze sector, met name in de derde wereld. Sommige grote producenten van sportkleding en investeringsbedrijven die een sociale verantwoordelijkheid voelen, hebben ook verklaard dat de huidige, meedogenloze praktijken in de wereldwijde keten van leveranciers onhoudbaar zijn, tot ongezonde concurrentie leiden en een obstakel vormen voor goede bedrijfsvoering.
Wij consumenten maken ons ook zorgen over de onregelmatigheden wat betreft de arbeidsomstandigheden. Daarom wil ik u, commissaris Nielson, en de Commissie dringend verzoeken om – naast uw vele andere werkzaamheden – actie te ondernemen tegen het Internationaal Olympisch Comité en de bedrijfs- en sportsector en hun onderleveranciers. Zorg ervoor dat ze de internationale arbeidsnormen van de IAO erkennen en dat deze normen worden opgenomen in de IOC-regelgeving. Het gaat namelijk om menselijke waardigheid. Mijnheer de commissaris, veel succes bij deze belangrijke taak! 
Rübig (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris Nielson, dames en heren, allereerst moet ik zeggen dat de producenten van sportartikelen ook eens een woord van dank verdienen omdat ze in de minst ontwikkelde landen werkgelegenheid creëren waardoor de mensen een inkomen hebben en belastingen kunnen betalen. Het staat als een paal boven water dat er ook wel iets te verbeteren valt. Ik denk dat we vooral diegenen moeten belonen en ondersteunen die zich houden aan de regels van de IAO. We moeten ze in het openbaar daarvoor prijzen. We moeten ze laten zien hoe de beste praktijken ook in de minst ontwikkelde landen functioneren. Dat is een positieve aanpak, en ik denk dat dit de beste manier is om in deze landen het ondernemerschap te bevorderen. Het is voor ons heel belangrijk dat ook het midden- en kleinbedrijf en vooral familiebedrijven als leveranciers worden erkend en geïntegreerd. We moeten objectieve en goed georganiseerde aanbestedingen organiseren om ervoor te zorgen dat het midden- en kleinbedrijf overal ter wereld goede kansen krijgt. 
Nielson,
   . De Europese Commissie ondersteunt de versterking van fundamentele arbeidsnormen en sociale governance in de context van de globalisering. Zij heeft op dit terrein diverse beleidsinitiatieven genomen.
Zij is van mening dat er meer gedaan moet worden om de sociale dimensie van de globalisering te versterken, en zal een bijdrage leveren aan de follow-up van het verslag dat recentelijk is gepresenteerd door de Wereldcommissie over de sociale dimensie van de mondialisering, die is ingesteld door de Internationale Arbeidsorganisatie.
Met betrekking tot de Olympische Spelen stelt de Europese Commissie financiële steun beschikbaar voor de tenuitvoerlegging van de intentieverklaring die is aangenomen door het organisatiecomité van de Olympische Winterspelen van Turijn in 2006. Hierin heeft het organisatiecomité zijn intenties vastgelegd met betrekking tot de benadering van ethische, milieu- en sociale kwesties en ten aanzien van de verslaglegging over de sociale invloed van de activiteiten en de naleving van ethische normen. Dit initiatief zou ook zeer relevant kunnen zijn voor de Olympische Zomerspelen van 2004.
De Europese Commissie draagt verder bij aan de bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven, werknemersrechten en fatsoenlijk werk in de sportartikelen producerende industrieën. Zij stimuleert de betrokkenheid en de inzet van alle actoren, bijvoorbeeld bij de bestrijding van kinderarbeid tijdens de productie van in opdracht van de FIFA gemaakte sportkleding en voetballen.
Er zou voor de komende Olympische Spelen een vergelijkbare benadering, die alle fundamentele arbeidsnormen omvat, ontwikkeld kunnen worden in samenwerking met de relevante partners, zoals de mondiale vakbonden, het bredere maatschappelijke middenveld, het Internationaal Olympisch Comité, de Wereldfederatie van sportartikelen producerende industrieën, de diverse merken en bedrijven en de IAO.
De Commissie zal zich blijven inspannen om een coherentere benadering te bevorderen van het aanwenden van de globalisering, waarbij ook kwesties worden aangepakt als het toepassen van eerlijke regelgeving op mondiale productie- en distributieketens.
Dit is wat de Commissie te bieden heeft in reactie op de zorgen die aan de orde zijn gesteld. Nu de organisatoren van de Olympische Spelen de idealen van het amateurisme echter hebben opgegeven en zich vrijwillig begraven hebben in het diepe, duistere gat van het grote geld, is er wel een grens aan wat we van hen kunnen verwachten op het gebied van economische ethiek. Zij vormen nu slechts een van de organisaties met wie we de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven kunnen bespreken. Naar mijn mening gaat het hier niet om een speciaal geval. Zij hebben hun onschuld immers jaren geleden al verloren. De omvang van het echte probleem is zo enorm dat we diep in onze middelen moeten graven om de bredere strijd te voeren die nodig is om ervoor te zorgen dat het fatsoen zegeviert in een wereld die bijvoorbeeld in staat is kinderarbeid voort te brengen met of zonder de Olympische Spelen. 
De Voorzitter.
   – Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende zeven ontwerpresoluties:
- B5-0194/2004 van Niall Andrews, namens de UEN-Fractie, over het doden van christenen in Nigeria;
- B5-0203/2004 van Charles Tannock, John Alexander Corrie, Lennart Sacrédeus en Bernd Posselt, over het doden van christenen in Nigeria;
- B5-0205/2004 van Didier Rod, Marie Anne Isler Béguin en Nelly Maes, namens de Verts/ALE-Fractie, over Nigeria;
- B5-0206/2004 van Bastiaan Belder, namens de EDD-Fractie, over Nigeria;
- B5-0209/2004 van Margrietus J. van den Berg, namens de PSE-Fractie, over Nigeria;
- B5-0211/2004 van Bob van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over Nigeria;
- B5-0213/2004 van Yasmine Boudjenah, namens de GUE/NGL-Fractie, over Nigeria. 
Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Nigeria is de dichtstbevolkte staat van Afrika. Het is een regionale supermacht die vooruitgang heeft geboekt op het terrein van de democratie en een bijdrage heeft geleverd aan cruciale militaire vredesoperaties om regionale conflicten op te lossen. Verder is het land lid van de ACS en het Gemenebest. Er wonen vele Nigerianen in Londen, mijn kiesdistrict.
Evenals in een aantal andere landen met naast elkaar levende islamitische en christelijke gemeenschappen, zoals Pakistan, Indonesië en Egypte, laaien er geregeld conflicten op. De meest recente geweldsuitbarsting in de Nigeriaanse deelstaat Plateau is bijzonder verontrustend, niet alleen omdat het gebruikte geweld afgrijselijk is, maar ook omdat er bewijzen zijn dat er moslimextremisten zijn gerekruteerd in naburige islamitische landen als Tsjaad en Niger, die mogelijk banden hebben met internationale islamitische terreurgroepen.
Nigeria is helaas een land dat verdeeld wordt langs etnische en religieuze scheidslijnen en de regering moet alles op alles zetten om op nationaal niveau solidariteit en sociale samenhang te stimuleren. Vooral de invoering van de sharia-wetgeving in 1999 heeft grote verdeeldheid veroorzaakt en we zijn getuige geweest van het uitspreken – maar nog niet van het voltrekken – van lapidatie, oftewel de veroordeling tot de dood door steniging tegen vrouwen die veroordeeld zijn voor de zogenaamde misdaad van overspel. Het is slechts een kwestie van tijd voordat deze kwestie weer de kop opsteekt en het geweten van de westerse wereld opnieuw zal bezighouden.
In het verleden heb ik er in dit Parlement persoonlijk toe opgeroepen Nigeria uit het Gemenebest zetten indien de voltrekking van een dergelijke barbaarse straf plaatsvindt. Sinds 1999 wordt in de Nigeriaanse grondwet immers de volledige vrijheid van godsdienst gegarandeerd en daarnaast heeft het land internationale overeenkomsten inzake de mensenrechten ondertekend. Ik roep de federale en nationale autoriteiten van dit grote Afrikaanse land dan ook op snel de rust en orde te herstellen, een diepgaand onderzoek in te stellen naar de identiteit van de schuldigen en, in het bijzonder, om, indien er sprake is geweest van provocatie of infiltratie van buitenaf, alle betrokkenen snel hun gerechte straf de doen ondergaan. 
Maes (Verts/ALE ).
    Voorzitter, mijnheer de commissaris en geachte collega's, 1 minuut is weinig om de gigantische problemen van het grote en dichtbevolkte land Nigeria te bespreken. Wij waren er met de ACS-conferentie te gast toen de heer Obasanjo het militaire systeem vervangen had, zogezegd vervangen had, door een democratisch systeem. De hoop was groot en levendig. Sindsdien zijn er echter duizenden doden gevallen in etnische conflicten en allerhande gewelddadige confrontaties. Wij waren ook in Kano, in het noorden, waar een prachtige islamitische cultuur bloeit en wij konden deze cultuur vergelijken met die van andere streken in het zuiden. Deze prachtige verscheidenheid van stammen, etnieën en culturen dreigt echter voortdurend in zware gewapende conflicten verzeild te raken.
Wat de zegen zou moeten zijn voor dit grote land, de aardolie, is in feite een vloek, want de aardolie dient vooral om wapens te kopen en macht tegen macht op te zetten. De kleine volkeren, zoals de Ogoni, dreigen van dit alles het slachtoffer te worden. Ik geloof dat wij Nigeria in het kader van de ACS serieus moeten nemen en dat wij van dichtbij moeten volgen wat er in dit grote land gebeurt, want het is als het ware de mini-uitgave van het hele Afrikaanse continent. Ik hoop dat de aanbevelingen in onze resoluties, waarin vooral wordt gewezen op het gevaar van de onverdraagzaamheid, het gevaar van de sharia in die landen, met steniging van vrouwen, enz., ter harte worden genomen, want het gevaar bestaat dat dit alles verder ontaardt als wij er niet veel dichter naast staan met een dialoog, maar ook met strenge sancties wanneer de regels worden geschonden. 
Belder (EDD ).
    Voorzitter, hoe kan iemand rechtvaardigen dat een kerk waar vrouwen, mannen en kinderen hun godsdienst beoefenen, wordt binnengevallen? Dat hun wordt toegeschreeuwd zich over te geven en te gaan liggen met het gezicht naar de grond, waarna zij vervolgens onverbiddelijk met kapmessen en bijlen de dood in worden gedreven? Duizenden doden, vele tienduizenden vluchtelingen, honderden afgebrande kerken, angst. De enige beschuldiging aan het adres van de slachtoffers is dat zij christen zijn. Deze gruwelijke werkelijkheid dient zich aan in Centraal- en Noord-Nigeria. De daders zijn opnieuw, ook hier, moslim-extremisten. Niet alleen uit Nigeria zelf, maar aangevuld met islamitische huurlingen uit Tsjaad en Niger. Ter financiering van dit soort gewetenloze moordpartijen zijn zelfs geldstromen aan het licht gekomen vanuit Saoedi-Arabië. Wat te doen?
Met de voorliggende resolutie roep ik de Nigeriaanse autoriteiten er met klem toe op onmiddellijk effectieve maatregelen te treffen ter bescherming van hun medeburgers, met name van de christenen, wier lijden door de voortdurende aanslagen wordt verlengd. Maatregelen ook om een einde te maken aan dit moslimterrorisme, desnoods met preventieve acties. En maatregelen om de in twaalf deelstaten ingevoerde sharia weer af te schaffen. Als de regering het geweld niet consequent aanpakt, is de vrees gerechtvaardigd dat Nigeria het toneel wordt van een godsdienstoorlog. Ik roep de Raad en de Commissie ertoe op deze kwestie nauwlettend te volgen en er bij de Nigeriaanse autoriteiten op aan te dringen effectief op te treden. 
Karamanou (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het Parlement heeft zich reeds ontelbare keren beziggehouden met het etnisch en religieus geweld in Nigeria.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, waarvan ik tot mijn eer voorzitter mag zijn, heeft herhaaldelijk de opleving van de religieuze haat in Nigeria, met name tegen vrouwen, aan de kaak gesteld. Deze opleving gaat gepaard met de toepassing van de islamitische wet, de sharia, die zelfs voorziet in terdoodveroordelingen via steniging wegens overspel. De sharia staat boven de wetten en de grondwet van Nigeria en zelfs boven de Overeenkomst van Cotonou en de clausules inzake de eerbiediging van de mensenrechten en de rechten van de vrouw.
Naar het schijnt heeft, mijnheer de commissaris, de regering van Nigeria niet de macht, of misschien ook niet de politieke wil, om de in 1999 uitgevaardigde grondwet en de wetten van het land te handhaven. Een reeks bloedige conflicten met islamitische extremisten in de hoofdrol cumuleerde recentelijk in gewelddaden van fundamentalisten en in een explosie van religieus geweld in de staat Plateau, waarbij 1500 mensen om het leven kwamen en 173 kerken werden verwoest.
Mijns inziens moet de Europese Commissie heel haar gewicht en internationaal prestige in de schaal leggen en zich actiever inzetten voor de versterking van de veiligheid, de stopzetting van de gewelddaden, de bevordering van godsdiensttolerantie en de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten in Nigeria. Wij moeten nauwer met de Nigeriaanse regering samenwerken en druk uitoefenen op de regering en president Obasanjo opdat de wetten en de grondwet in het land worden toegepast. 
André-Léonard (ELDR ).
   - (FR) Mijnheer de Voorzitter, in Nigeria, het grootste Afrikaanse land, met 120 miljoen inwoners, lijkt het voortdurend te borrelen. In dit olieland, waarin de exorbitante rijkdom van een minieme minderheid scherp afsteekt tegen de schrijnende armoede van het volk, zijn opnieuw tal van religieuze groeperingen met elkaar slaags geraakt. Deze confrontaties hebben vorige maand geleid tot twintig doden toen een dorpje in de Nigeriaanse deelstaat Plateau, die voornamelijk door christenen wordt bevolkt, werd aangevallen.
Deze streek is al van oudsher het strijdtoneel van ernstige conflicten tussen moslimfundamentalisten en christenen. In dit gebied hebben sinds februari al meer dan honderd mensen het leven gelaten. Uit deze trieste gebeurtenissen blijkt eens te meer dat extreme armoede en een sociale tweedeling de ideale voedingsbodem vormen voor fundamentalisten.
De sharia wordt tegenwoordig toegepast door elf noordelijke staten van de in totaal 36 federale staten in Nigeria. Als reactie op de fundamentalistische dreiging hebben de gouverneurs in het zuiden, waar animisten en christenen in de meerderheid zijn, een forum voor zuidelijke staten in het leven geroepen. Op alle gebieden, met inbegrip van dat van de instellingen, zien we dat initiatieven worden genomen die kunnen leiden tot een nieuwe uitbarsting in het land.
Gezien deze spiraal van burgeroorloggeweld willen wij fel van leer trekken tegen iedere vorm van intolerantie en religieus geweld. Sinds 1999 zijn duizenden mensen omgekomen als gevolg van confrontaties tussen verschillende gemeenschappen. De invoering van de sharia in diverse noordelijke staten was destijds de knuppel in het hoenderhok.
Wij verzoeken de Nigeriaanse regering dan ook om de noodzakelijke maatregelen te treffen en met een concrete oplossing te komen zodat we deze etnische en religieuze geweldsuitbarstingen zo snel mogelijk een halt kunnen toeroepen. Wij hopen dat dit niet weer een dode letter van onze instelling zal blijven. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we moeten luid protesteren tegen de schendingen van de mensenrechten en het geweld in Nigeria, dat is glashelder. De islam is een grote en internationale godsdienst. Het moslimfundamentalisme is daarentegen een criminele ideologie. We moeten een duidelijk onderscheid maken tussen islamisme en islam.
We moeten echter wel oppassen, geachte collega’s, dat we niet te eenzijdig zijn. De meeste landen in West-Afrika zijn kunstmatig door de koloniale machten gecreëerd door een lijn op de kaart te trekken, dat weten we allemaal. Dat betekent dat er in het zuiden volkeren gesplitst zijn, zoals de Ibo of de Ewe, zij zijn christenen en animisten die aan beide kanten van de grens wonen. Dat geldt ook voor de volkeren in het noorden, de Hausa en de Fulbe, zij zijn voornamelijk moslims en wonen ook in verschillende landen. Die nationale grenzen zijn gewoon op de kaart getekend en waren nooit in overeenstemming met de etnische realiteit, nu niet en vroeger niet. Daarvoor dragen wij als Europeanen een deel van de verantwoordelijkheid, dat is duidelijk.
In de ontwerpresolutie wordt terecht gesproken over de deelstaat Plateau. Daar wonen verschillende etnische groepen, en de problemen worden nog vergroot door de grote economische verschillen en door de migratie. Het hele mengsel is werkelijk gevaarlijk, en het kan zomaar ontploffen. Wanneer we dan ook nog bedenken dat in Nigeria talloze volkeren leven en dat het land een van de dichtstbevolkte landen ter wereld is en waarschijnlijk de grootste bevolking van heel Afrika heeft, wanneer we bovendien bedenken dat er enorme belangen in de olie-industrie op het spel staan, dan is duidelijk dat we heel voorzichtig en gedifferentieerd te werk moeten gaan.
Desondanks, mevrouw André-Léonard, moet ik zeggen dat het wat overdreven gedifferentieerd is wanneer u zegt dat er zowel bij de christenen als bij de moslims fundamentalisme bestaat. In Nigeria bestaat er geen christelijk fundamentalisme. De situatie is nu eenmaal ingewikkeld en bovendien zijn er ideologen van het moslimfundamentalisme die proberen om dit conflict te misbruiken voor hun eigen belangen. We moeten ervoor zorgen dat we de geschiedenis en de etnische situatie in deze landen goed kennen voor we een beleid ontwikkelen. Dat is de enige manier om het vredesproces te ondersteunen en te verhinderen dat Nigeria in stukken wordt gescheurd en er een bloedige oorlog uitbreekt die de slachtpartijen in ex-Joegoslavië in de schaduw zou stellen.
Daarom is het zoals gezegd onze taak om een actieve rol te spelen in het vredesproces. We moeten daarbij echter uitgaan van een gedegen kennis van de realiteit in deze landen. 
Casaca (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, commissaris, rapporteurs, deze ontwerpresolutie van het Parlement komt precies op het juiste moment, want zij behandelt mogelijk het grootste mensenrechtenprobleem waarvoor wij ons in de eenentwintigste eeuw gesteld zien.
Nigeria is verstrikt in een buitenwoon netelige situatie, die overigens niet uniek is. Dezelfde situatie zien we elders ook, in Soedan bijvoorbeeld, hoewel dit land in de berichtgeving nogal is ondergesneeuwd vanwege alle media-aandacht voor Irak. De gebeurtenissen daar zijn nog onvergeeflijker, omdat er gewapende troepen uit de Europese Unie bij betrokken zijn. We hebben hier te maken met een fanatiek sharia-regime dat geleidelijk vaste voet aan de grond krijgt, met name in Zuid-Irak, in Basra om precies te zijn. Het is een regime dat christenen vervolgt, alcohol en westerse kleding verbiedt en het dragen van sluiers verplicht stelt. Dit alles vindt plaats onder het oog van de Britse troepen ter plaatse.
Bij de situatie in Nigeria draait het in wezen om islamitisch fanatisme. Daar gaat het meer om dan om de aanwezigheid in het land van mensen met verschillende etnische achtergronden en overtuigingen. Die situatie komt namelijk op heel veel plekken in de wereld voor en is historisch zo gegroeid. Dit probleem moet bestreden worden; we moeten stoppen het te bagatelliseren vanwege commerciële kortetermijnbelangen of onze op olie gebaseerde diplomatie. Dit is de belangrijkste boodschap die wij moeten overbrengen aan de Commissie en de Raad. 
Nielson,
   . Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de zorgen over conflicten tussen de gemeenschappen in Nigeria en veroordeelt alle aanvallen en geweld, of het nu gaat om geweld van kennelijk etnische, religieuze of sociale oorsprong.
Wij waarschuwen tegen een simplistische analyse van de situatie, waarbij slechts gekeken wordt naar één enkel gebied of religieuze groep. Het geweld houdt vaak verband met conflicten over de toegang tot hulpbronnen of wordt op gang gebracht door politieke spanningen. In het geval van de deelstaat Plateau houden de oorzaken van het geweld verband met deze beide redenen en zijn de daders afkomstig uit beide gemeenschappen. Het is feitelijk onjuist om dit geweld te beschrijven als iets dat volledig op het conto geschreven moet worden van islamitische fundamentalisten.
Ter informatie wil ik erop wijzen dat in de deelstaat Plateau de sharia-wetgeving niet van kracht is, en dat dit ook niet waarschijnlijk is omdat de staat bevolkt wordt door een overweldigende christelijke meerderheid die is opgebouwd uit groepen inheemse bewoners en kolonisten. In zeer veel gevallen is er sprake van een soort sociaal conflict tussen groepen die zich ergens nieuw vestigen en oorspronkelijke bewoners – een versie van een conflict dat we ook op heel veel andere plaatsen terugzien. Het probleem bij het begrijpen van Nigeria is dat de problemen er uit diverse lagen bestaan, waarbij iedere laag op zich al voldoende zou zijn om een conflict te veroorzaken. We moeten deze complexe situatie dan ook eerst echt onderkennen om iets nuttigs te kunnen uitrichten.
Voor de tweede keer deze middag moet ik zeggen dat ik mij kan vinden in de bijdrage van de heer Posselt. Wij hebben vergelijkbare ideeën over deze situatie. Ook zijn verwijzing naar Joegoslavië is zeer belangrijk omdat we daar meegewerkt hebben aan een zogenaamde oplossing die tegengesteld is aan wat we, op zeer goede gronden, noodzakelijk achten voor Afrika, namelijk het voorkomen van veranderingen in de geografie. Ook al zitten ze dankzij ons opgescheept met deze onlogische grenzen, toch zijn Europa en anderen het terecht met Afrika zelf eens dat, zolang Afrika de grenzen niet wil wijzigen, wij absoluut niet moeten adviseren daartoe over te gaan, zelfs als dat moeilijk is.
Het is al een tijd duidelijk dat er conflicten bestaan tussen gemeenschappen in Nigeria en we hebben de situatie gevolgd in het kader van het systeem voor vroegtijdige waarschuwing voor conflicten dat de Commissie aan het opzetten is. Verder heeft de Commissie haar samenwerkingsprogramma aangepast aan deze situatie. Ondersteuning van de mensenrechten in Nigeria is een belangrijk onderdeel van onze samenwerkingsstrategie voor dat land. Nigeria was ook geselecteerd als prioritair land voor het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten, teneinde juist op het soort zorgen te reageren dat nu door het Parlement aan de orde wordt gesteld.
Er werden vorig jaar drie projecten goedgekeurd, waaronder een project van een Nigeriaanse NGO die in de deelstaten Plateau en Kaduna werkt aan het bevorderen van vrede tussen moslims en christenen. Verder heeft het project betrekking op het verbeteren van de opstelling en de toepassing van de sharia-wetgeving, in overeenstemming met de garanties op het gebied van godsdienstvrijheid die de Nigeriaanse grondwet biedt, evenals op de eerbiediging van de internationale verdragen die voorzien in de bescherming van de mensenrechten, welke het land heeft ondertekend.
Een redelijk coëxisteren van de sharia-wetgeving met de grondwet van Nigeria is met andere woorden een optie en dat is wat het land probeert te organiseren. Ik merk dit slechts op om te waarschuwen dat we niet blind een bepaalde richting op moeten gaan zonder goed na te denken over de complexe omstandigheden die een rol spelen.
Zoals ik reeds heb gezegd zijn andere conflicten die verband houden met religieuze verschillen zeer belangrijk, maar we moeten er wel voor oppassen andere aspecten niet uit het oog te verliezen of te marginaliseren. Als we dat namelijk niet inzien, zullen we weinig nuttigs kunnen inbrengen in een dialoog die tot doel heeft de conflicten te beëindigen. Sociale, economische en etnische problemen – alle andere lagen waaruit de problemen die ik heb genoemd bestaan – zullen hun juiste plek moeten krijgen in de analyse.
Op federaal niveau werkt de Commissie samen met de lidstaten aan het versterken van de politieke dialoog met Nigeria. Deze dialoog is een van de instrumenten waarin de overeenkomst van Cotonou voorziet en de federale regering neemt actief deel aan deze dialoog.
We hebben ons aangepast aan de bijzondere omstandigheden in Nigeria, waar de deelstaten een grote rol spelen, en feitelijk wordt het grootste deel van ons werk in verband met water en waterzuivering uitgevoerd in zes van de 36 deelstaten die samen de Federale Republiek Nigeria vormen. We hebben de zes deelstaten niet uitgekozen op basis van waar we het eenvoudigst kunnen werken, maar op basis van waar de nood het hoogst is. Hoewel we door dit zo te doen ongetwijfeld met problemen te maken zullen krijgen, is dit de zinvolste manier om te werken aan zaken die de kern raken van de problemen die ten grondslag liggen aan wat we hier vanmiddag bespreken.
Wij onderschrijven het beroep van dit Parlement op de federale regering alles te doen wat in haar macht ligt om haar burgers te beschermen, een eind te maken aan het geweld en het eerbiedigen van de mensenrechten, uiteraard met inbegrip van de godsdienstvrijheid, te bevorderen. We hopen dat de aanneming door het Parlement van een evenwichtige resolutie over deze kwestie gezien zal worden als een nuttige aanmoediging in dit opzicht. 
De Voorzitter.
   – Ik geef het woord aan de heer Rübig voor een motie van orde. 
Rübig (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mag ik u vragen om het volgende te onderzoeken? Een bepaalde afgevaardigde is tijdens de stemming over het verslag van de heer Van Hulten niet in de zaal. Hij bevestigt dat ook zelf. De heer Ferber heeft dit vastgesteld en het staat ook in de notulen. Heeft deze persoon dan het recht om later te eisen dat zijn stemgedrag, dat in de zaal niet heeft plaatsgevonden, wordt gecorrigeerd, wat ook in de notulen staat? 
De Voorzitter.
   – Dank u, mijnheer Rübig. Wij nemen nota van uw opmerking en zullen daaraan op gepaste wijze gevolg geven. 
Knolle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Voorzitter van het Parlement willen verzoeken om ons morgenochtend, wanneer we ons in het centrale register willen inschrijven, te beschermen tegen de media die werken voor een zekere meneer Martin, en die morgen waarschijnlijk komen. We hebben niets te verbergen, maar we willen ook niet lastig gevallen worden. Ik kan het Parlement verzekeren dat ik tot voor kort niet had gedacht dat een zekere meneer Martin me op zijn minst al sinds 2002 met een spionnencamera systematisch had kunnen bespioneren. Ik wist niets van die spionagepraktijken. Als ik het had geweten had ik deze meneer Martin al sinds 2002 op grote afstand gehouden.
Ik heb ook absoluut geen begrip voor bepaalde Duitse media die een zekere meneer Martin als zogenaamde kroongetuige gebruiken. Op die manier ben ik het slachtoffer geworden van een walgelijke smaadcampagne in Duitsland. Ik heb me altijd gehouden aan de regels die in dit Parlement gelden. 
Martin, Hans-Peter (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn naam is genoemd, en ik ben blij dat ik de kans krijg om een antwoord te geven nadat anderen al verklaringen hebben kunnen afleggen.
Een ding is duidelijk, het is niet waar dat bepaalde media voor mij werken. Ik heb ook nooit met een spionnencamera gewerkt. Ik vind het voor de Europese belastingbetaler en de kiezers buitengewoon jammer dat men in dit Parlement blijkbaar nog steeds niet heeft begrepen dat het probleem in de regels ligt. Hier heerst een zelfbedieningsmentaliteit. Daaruit blijkt dat alleen de druk van de publieke opinie ertoe kan leiden dat eindelijk duidelijk wordt dat er hervormingen moeten komen. Dat is mijn wens en de wens van een aantal collega’s. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het spijt me te moeten zeggen dat ik meer had verwacht van de verklaring van de heer Martin. Ik had gedacht dat hij ons zou uitleggen waarom in de notulen staat hoe hij heeft gestemd over al die amendementen op het verslag van de heer van Hulten, hoewel hij helemaal niet in de zaal was. Dat is een onverklaarbaar fenomeen. Hoe kan iemand die buiten de zaal is over allerlei amendementen stemmen? Dat zouden we allemaal wel kunnen doen, eerst buiten de zaal allerlei interviews geven en vervolgens de Voorzitter een hele lijst...
De Voorzitter.
   – Wij gaan het nu niet over deze zaak hebben. Daar is vandaag al uitvoerig over gediscussieerd en de Voorzitter van het Parlement heeft zich al op welsprekende wijze over de kwestie uitgelaten.
Het debat over schendingen van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat is gesloten. 
De Voorzitter.
   – Wij gaan over tot de stemming(1).

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Ik onderschrijf de algemene lijn van het verslag waarin met bezorgdheid wordt vastgesteld dat de economische achteruitgang van de regio een grotere negatieve impact heeft op vrouwen dan op mannen en dat de vervrouwelijking van armoede snel stijgt. Ik wijs erop dat armoede en werkloosheid, in combinatie met een sterke patriarchale traditie, aan de basis liggen van de hoge mate van prostitutie en vrouwenhandel, evenals van geweld tegen vrouwen.
Het menselijk potentieel van vrouwen, dat dankzij hun goede opleiding aan de hoge kant is, wordt niet ten volle benut voor de economische, sociale en culturele ontwikkeling van de regio als gevolg van discriminerende praktijken en vooroordelen.
De regeringen van de landen van Zuidoost-Europa dienen, in het licht van het toenemend religieus fundamentalisme en de terugkeer naar de patriarchale samenleving, in te staan voor de fundamentele vrijheden en de eerbiediging van de mensenrechten, vrijheid van gedachte, vrijheid van geweten en godsdienst, en te waarborgen dat traditie geen afbreuk doet aan de persoonlijke wilsvrijheid, noch aan de rechten van de vrouw en het beginsel van gendergelijkheid.
Ik stel met bezorgdheid vast dat in de meeste landen van Zuidoost-Europa thans minder dan 20 procent van de vrouwen politiek actief is en, in vergelijking met andere regio's van Europa, de betrokkenheid van vrouwen bij de politieke besluitvorming uitermate laag is...
Ribeiro e Castro (UEN ),
   .  Schendingen van de mensenrechten op de Westelijke Balkan zijn bijzonder alarmerend en moeten worden veroordeeld.
Mevrouw Karamanou stelt terecht dat er ook problemen zijn die niet uitsluitend betrekking hebben op vrouwen. Hoewel ik de bijzondere aandacht die gevestigd wordt op de vrouwenrechten onderschrijf, zijn er nog andere problemen die gezien hun omvang grotere aandacht verdienen. De rapporteur bevestigt dat zich positieve ontwikkelingen hebben voorgedaan in de situatie van vrouwen. Laten wij niet vergeten dat sommige van de betrokken landen nog maar kort geleden hun onafhankelijkheid verworven hebben en dat zij perioden van grote instabiliteit en in sommige gevallen zelfs van oorlog hebben moeten doorstaan.
Deze regio kenmerkt zich door een brede schakering van etnische en culturele groepen. Grote veranderingen voltrekken zich niet van de ene op de andere dag.
Dientengevolge heb ik mij van stemming over deze resolutie onthouden.
De Europese Unie moet haar pogingen verdubbelen om het ontwikkelingsniveau in deze landen naar een hoger plan te tillen. Zij dient niet alle aandacht te richten op de situatie binnen een bepaalde groep, welke groep dat ook mag zijn. Een dergelijke aanpak zal niet alleen positief uitwerken voor vrouwen, maar ook, en dat is belangrijker, leiden tot een afname van veel problemen die de Westelijke Balkan teisteren. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  De oproep tot een verbod op het gebruik, de productie, de opslag en de overdracht van antipersoneelsmijnen is terecht en gerechtvaardigd.
Wij zijn met name bezorgd over het bestaan van uitgestrekte gebieden waar landmijnen liggen die duizenden slachtoffers maken – vooral kinderen – en die de mensen ervan weerhouden terug te keren naar hun huizen, hun land te bewerken en een nieuw leven te beginnen na een militair conflict. Aan die situatie moet een einde worden gemaakt. We moeten zo spoedig en efficiënt mogelijk de vereiste hulpbronnen mobiliseren om de landmijnen op te ruimen, bij te dragen aan de sociale en economische rehabilitatie van de slachtoffers en de voorraden antipersoneelsmijnen te vernietigen.
Tegelijkertijd is het schokkend dat de Verenigde Staten – het land dat op kop gaat in de wapenwedloop en het hoogste aantal militaire interventies op zijn naam heeft staan – heeft aangekondigd het Verdrag van Ottawa over antipersoneelsmijnen niet te ondertekenen en dat het besloten heeft zijn 8,8 miljoen zogenaamde ‘slimme’ antipersoneelsmijnen (uitgerust met zelfvernietigingsmechanismen) te behouden. De VS heeft tevens verklaard pas na 2010 te zullen stoppen met het gebruik van ‘conventionele’ antipersoneels- en antivoertuigmijnen, nota bene vier jaar na de eerder overeengekomen uiterste termijn. 

De Voorzitter.
   – Hiermee is de agenda afgehandeld.(1)1
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

