Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
(De notulen worden goedgekeurd)

Kwijting 1997
De Voorzitter
 Aan de orde is het verslag van mevrouw Van der Laan (A5-0397/2000), namens de Commissie begrotingscontrole, over het voortgangsverslag van de Commissie over de maatregelen die zijn getroffen naar aanleiding van de opmerkingen van het Europees Parlement in zijn resolutie betreffende de kwijting 1997 [COM(2000) 224 - C5-0223/2000 - 2000/2113(DEC)].

Van der Laan
Voorzitter, het verslag over de kwijting 1997 heeft een vervolg gekregen. Dat is iets nieuws, maar het is eigenlijk niet verbazingwekkend, dit was immers een bijzonder geval. Het was de eerste kwijting na de val van de Commissie-Santer en dus een eerste mogelijkheid voor dit Parlement om invloed uit te oefenen op het hervormingsbeleid van de Europese Commissie. Daarna heeft het Parlement natuurlijk nog regelmatig zijn stem laten horen o.a. door de voortreffelijke verslagen van de collega's Van Hulten en Pomés Ruiz. De hervormingen moeten er natuurlijk toe bijdragen dat het geschonden vertrouwen in Europa weer wordt hersteld. De vraag vandaag is of die eerste stappen die destijds beloofd zijn om de kwijting te krijgen ook inderdaad zijn gezet.
In het algemeen kan gesteld worden dat de Commissie haar best heeft gedaan om aan de eisen van dit Parlement tegemoet te komen. Er is een serieus begin gemaakt met hervormingen. Het is natuurlijk nog te vroeg om vast te kunnen stellen of alle gewenste resultaten bereikt zijn, daarvoor moeten nog te veel woorden in daden worden omgezet. Hoewel ook op commissarissenniveau nog steeds dingen flink mis kunnen gaan, en ik denk hierbij natuurlijk o.a. aan het abominabele Commissievoorstel over toegang tot documenten, is het wel duidelijk dat deze Commissie er veel aan gelegen is om echt een breuk te maken met het verleden.
Ik geef u een paar voorbeelden. In zijn kwijtingsresolutie eiste dit Parlement dat er een eind komt aan het onacceptabel hoge percentage fouten in de rekeningen. De Commissie deed vervolgens voorstellen om het Financieel Reglement te stroomlijnen en kwam met een plan om voor het eind van 2003 alle abnormale achterstanden weg te werken en het Parlement krijgt hiervan ieder halfjaar verslag. Daarnaast heeft het Parlement gevraagd om hervorming van de regels voor klokkenluiders en voor disciplinaire procedures en de Commissie heeft daarvoor gezorgd. Het Parlement vroeg om verbeteringen op het gebied van bureaus voor externe bijstand, ook die heeft het gekregen. Het Parlement wilde een lijst van lopende fraude- en corruptieonderzoeken, ook die is er gekomen. Het Parlement vroeg de Commissie haar strategie voor buitenlandhulp duidelijk te maken, ook dat is gebeurd. Voorzitter, het zijn maar een paar voorbeelden, maar het laat wel duidelijk zien dat het Europees Parlement als het de handen ineenslaat, wel degelijk in staat is om substantiële resultaten binnen te halen.
Eén onderdeel van de kwijting waar dit Parlement terecht trots op mag zijn, is het ziekenhuis in Gaza. In 1996 was dit door de Europese Unie gesubsidieerde project voor 97% af. Door mismanagement en gebrek aan follow-up heeft het toen tot eind vorig jaar leeggestaan en dat, wij kennen de beelden uit het Midden-Oosten, terwijl er een serieus tekort is aan medische hulp in een gebied waar zij dit hard nodig hebben.
Dit Parlement is er in april 1999 achtergekomen wat deze schandalige stand van zaken was. Sindsdien hebben wij de Commissie permanent het vuur na aan de schenen gelegd en het resultaat is er nu eindelijk. Sinds de opening drie maanden geleden zijn al meer dan 2.700 patiënten behandeld en, en dit is goed nieuws in een gebied waar de dood heel gewoon wordt, er zijn al meer dan 370 gezonde baby's geboren in het ziekenhuis. Als dit Parlement niet zo duidelijk had gemaakt dat de maat vol was dan ben ik ervan overtuigd dat het ziekenhuis nog steeds leeg had gestaan. Helaas heeft het ziekenhuis nu te kampen met andere problemen, de bevoorrading is onmogelijk door de sluiting van Gaza en zelfs ambulances komen niet door de Israëlische versperringen heen, maar dat is van een andere orde dan de discussie van vandaag.
Ik wil wel even dit moment aanpakken om kort in te gaan op het amendement van collega Rijk van Dam. Ik vind het een buitengewoon sympathiek amendement en het moet ook inhoudelijke follow-up krijgen, maar helaas vind ik als rapporteur dat ik niet kan aanbevelen om het te steunen omdat wij heel consequent nieuwe elementen hebben afgewezen in de kwijting, dus ik hoop dat daar begrip voor is.
Vanzelfsprekend, Voorzitter, zijn er ook nog zorgpunten met betrekking tot de kwijting 1997. Bij het personeelsbeleid moet er bijvoorbeeld meer duidelijkheid komen over de werving en ook over de voorgenomen afvloeiingsregeling. Ik verwacht ook dat de commissaris duidelijkheid geeft over hoe de Commissie gaat zorgen dat elke individuele commissaris ervoor zorgdraagt dat Rekenkameraanbevelingen niet ergens in een la belanden, maar ook serieus worden omgezet. Dit Parlement zal waken over de follow-up van alle verslagen die de Commissie heeft geleverd. De uitgebreide beloftes van de komende jaren moeten in daden worden omgezet en ik hoop dat wij dat samen kunnen doen en daarmee dit trieste hoofdstuk kunnen afsluiten en samen in vertrouwen aan de toekomst kunnen werken.

Doorn
Voorzitter, het verslag-Van der Laan geeft een helder overzicht van de maatregelen die door de Europese Commissie zijn genomen naar aanleiding van de opmerkingen van het Parlement in het kader van de kwijting 1997. In die zin zal mijn fractie het verslag steunen en mijn complimenten aan mevrouw Van der Laan.
Ik wil er wel op wijzen, en dat staat ook in het verslag, dat op vijf terreinen weliswaar enige vooruitgang is geboekt, maar dat er nog veel gedaan moet worden. Dat geldt ten aanzien van de afsluiting van de rekeningen, verbetering van institutionele beheers- en controleproblemen, de bureaus technische bijstand en de bestrijding van fraude en corruptie. Ik zal niet op alle punten ingaan. Ik noem er een paar.
Van groot belang acht ik dat de Commissie bij haar pogingen te komen tot verlaging van het onaanvaardbaar hoge foutenpercentage de lidstaten gaat noemen die verzuimen de fouten bij onder meer de grootste uitgaven te verbeteren. Uiteraard zullen de lidstaten dit niet prettig vinden. Maar waarom zouden wij ook niet op dit punt een scorebord gaan bijhouden, net zo goed als wij dat doen bij de prestaties van de lidstaten bij de implementatie van Europese wet- en regelgeving. Hoe meer transparantie, hoe beter. Een bijkomend voordeel is dan ook dat de nationale parlementen hun regeringen ter verantwoording kunnen roepen. Wij moeten bij bestrijding van fraude, bij het slonzig omspringen met Europese gelden, veel meer de medewerking van de nationale parlementen gaan inroepen. Het gaat om het vertrouwen van de burger in de overheid en met name het vertrouwen van de burger in de Europese Unie. Het kan niet zo zijn dat wij hier in Europa de schuld krijgen van nalatigheid en slordigheid bij nationale overheden.
De Commissie zal in de naaste toekomst alle zeilen bij moeten zetten om een afdoend beheers- en controlesysteem op poten te zetten. Wij starten binnenkort met de bespreking van het nieuwe Financieel Reglement dat, naar ik hoop, een beter antwoord geeft op de eisen van modern management. Continuïteit, transparantie en duidelijke, heldere competenties zijn daarbij belangrijke parameters. Wij moeten vermijden dat de verschillende organen belast met de bestrijding van fraude en corruptie, zoals het OLAF en het panel financiële onregelmatigheden, elkaar in de wielen gaan rijden. Niets is erger dan opsporingsdiensten die hun energie met name steken in onderlinge competentiegeschillen.
Ten slotte achten wij het van groot belang dat de Rekenkamer in de jaarverslagen stelselmatig zal nagaan welk gevolg er door de Commissie is gegeven aan eerder gemaakte kritische opmerkingen. Controle zonder terugkoppeling naar eerder geconstateerde fouten is half werk.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Van der Laan graag bedanken voor het feit dat zij de Commissie begrotingscontrole en het Europees Parlement een model heeft gegeven dat kan dienen als basis voor toekomstige kwijtingsverslagen.
Van meet af aan had de rapporteur duidelijk gemaakt dat zij zich wilde concentreren op een paar gebieden die volgens ons hard aan verbetering toe waren. Deze zijn vorig jaar duidelijk beschreven. We beschikken nu over een follow-up waarmee we kunnen controleren of die punten inderdaad ten uitvoer zijn gelegd. Wij zullen haar voorbeeld volgen en geen steun geven aan de ingediende amendementen, omdat wij deze heldere aanpak willen handhaven.
Over het geheel genomen heeft de Commissie gunstig gereageerd. Wij moeten nu deze reactie plaatsen in de context van de meer algemene hervorming van de Commissie. Het doet ons deugd dat de Commissie van zins is jaarlijkse activiteitenverslagen voor elk directoraat-generaal te publiceren, maar met het oog op de nodige doeltreffendheid is het dan wel zaak dat we zeer binnenkort te weten komen wat de doelstellingen voor deze DG's zijn. Op het gebied van het personeelsbeleid zijn eveneens, zij het zeer langzaam, vorderingen geboekt. Wij begrijpen dat onderhandelingen over personeelsaangelegenheden gevoelig liggen, maar ons geduld en dat van de Europese burger zal binnenkort op zijn, als niet snel een einde komt aan de woorden en tot daden wordt overgegaan.
Het GLB en de structuurfondsen zijn de gebieden binnen de EU waar het meeste wanbeheer plaatsvindt en dat komt deels door de omvang van de financiële middelen die deze gebieden ontvangen. Daarom is het van groot belang dat wij als controlerende en verantwoordingsplichtige instantie toegang hebben tot informatie over het financiële beheer op beide gebieden. Wij zien uit naar een regelmatige rapportage door de groep van persoonlijke vertegenwoordigers.
De externe hulp is echter een gebied waar wij nog aanzienlijke problemen constateren. De rapporteur heeft in duidelijke bewoordingen de desastreuze manier beschreven waarop met de hulp aan de Palestijnse gebieden is omgesprongen. Daarmee werd een zeer slecht signaal afgegeven op een moment waarop in deze regio een zeer grote mate van politieke tact en fijngevoeligheid geboden was.
Er is zeer onlangs weer een verslag van de Rekenkamer over de externe hulp verschenen. Wij zullen dat binnenkort bestuderen. Ik wil de rapporteur nogmaals bedanken en complimenteren met haar uitstekende werk.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, rapporteur Van der Laan behandelt in haar verslag de vooruitgang die de Commissie in het afgelopen jaar heeft geboekt bij het opvolgen van de aanbevelingen uit het verslag over de kwijting 1997. Zij is nogal content met de stapel papier die de Commissie heeft geproduceerd. Ik wacht op meer substantie, op resultaten. De bedoelingen zijn mooi, maar wij zullen het effect pas weten als wij de resultaten zien, als bijvoorbeeld het OLAF echt onafhankelijk werkt, als de achterstand in de betalingen ingelopen wordt, als er bij de betalingen minder fouten worden gemaakt en als wij eindelijk toegang krijgen tot vertrouwelijke documenten.
Verder ben ik niet overtuigd van alle goede bedoelingen van de Commissie. De door collega Van der Laan zo bejubelde regeling voor klokkenluiders laat veel te wensen over. In plaats van openheid en transparantie ademt de regeling de sfeer van damage control. Volgens de nieuwe regels moeten klokkenluiders bewijzen dat zij de juiste procedures hebben gevolgd. Is het niet de omgekeerde bewijslast op z'n plaats? Laat de Commissie bewijzen dat zij de procedure juist heeft toegepast.
Mevrouw Van der Laan besteedt veel aandacht aan de hulp aan de Palestijnse gebieden en toont daarbij een verbazingwekkend vertrouwen in de daadkracht van de delegatie van de Europese Unie. Ik zou graag een rapport zien waarin de rol van onze Palestijnse counterpart werd uitgelegd. De recente executies dwingen ons overigens opnieuw de voorwaarden voor Europese hulp tegen het licht te houden. Ik zou daarbij ieders aandacht willen vestigen op het feit dat lesmateriaal op Palestijnse scholen tal van antisemitische uitlatingen bevat. Uitlatingen die in onze landen vallen onder aanzetten tot rassenhaat. Europese hulp moet de vrede dienen. Vandaar dat ik een amendement heb ingediend waarin ik de Commissie oproep de verbreiding van antisemitisme in schoolboeken op geen enkele wijze te steunen. Het moet niet mogelijk zijn dat met Europees geld de verspreiding van racistische opvattingen wordt bekostigd. Ik beveel mijn amendement dan ook van harte aan en hoop dat het breed wordt gedragen. Met verwerping op formele gronden is de zaak niet gediend.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, het is opmerkelijk dat het voortgangsverslag over de kwijting ditmaal veel meer belangstelling schijnt te wekken dan de kwijting zelf, die immers door het vorige Parlement werd voorbereid. Dat verheugt me. Maar op zich is het niets nieuws dat we een dergelijk voortgangsverslag opstellen en ons houden aan wat we destijds hadden afgesproken. Toch denk ik dat het onze taak is te controleren of de Commissie onze eisen betreffende de kwijting nakomt.
Ik ben met name verheugd dat de rapporteur alles nog eens op een rijtje heeft gezet, en ik wens haar daarvoor te feliciteren. Het doet me echter ook genoegen tegen de Commissie te kunnen zeggen dat zij deze eisen heel goed is nagekomen. Het gaat immers om voorwaarden, niet enkel om opmerkingen. Een punt vraagt nog om opheldering. Naar dit probleem wordt overigens duidelijk verwezen in het verslag. Het is echt verontrustend dat we verplichtingen van meer dan 70 miljard euro voor ons uit schuiven. Deze verplichtingen doen de begroting opzwellen maar zijn niet beschikbaar voor andere beleidstaken die de Europese Unie op zich heeft genomen. Het volstaat niet hierover om de twee jaar verslag uit te brengen, we moeten deze verplichtingen afbouwen. Mevrouw de commissaris, u zult zich hiermee bezig moeten houden.
Ten tweede moet ik zeggen dat ik niet veel zie in het voorstel om een tweede orgaan voor interne onderzoeken op te richten. We hebben al OLAF. We kunnen er veel beter voor zorgen dat OLAF zijn werk goed en onafhankelijk kan doen, met name wat de interne onderzoeken betreft. Ik vind het echter wel belangrijk dat de eis die we gesteld hebben bij de kwijting, namelijk om een disciplinaire kamer in te stellen die kan worden ondergebracht bij de Rekenkamer of het Hof van Justitie, wordt nagekomen. Ik zou de Commissie eraan willen herinneren dat het niet volstaat om uitleg te verschaffen, maar dat zij een rechtsgrondslag dient voor te leggen.
Tot slot zou ik de Commissie nog hartelijk willen bedanken voor de inspanningen die zij heeft geleverd met betrekking tot het Gaza-ziekenhuis. Ik ben er zelf geweest. Ik ben blij dat het na al die jaren eindelijk operationeel is en blijkbaar goed werk levert voor de bevolking.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, laat ik meteen aanknopen bij de laatste woorden van mevrouw Theato. Mevrouw de commissaris, we kunnen ons eigenlijk niet zo goed voorstellen wat het nut is van de adviesdienst voor financiële onregelmatigheden die u wenst op te richten. Dat geldt ook voor het nieuwe bureau voor interne administratieve onderzoeken dat de Commissie wil oprichten. Wat is eigenlijk het nut en het doel van deze adviesdienst en dit bureau? Heeft de Commissie niet zelf besloten dat OLAF bevoegd is voor alle zware dienstvergrijpen tegen de belangen van de Commissie, dus niet alleen voor fraudedelicten? Ik zou u er nogmaals op willen wijzen dat dit uw eigen beslissing is en dat u duidelijk bezig bent een nutteloze uitbreiding van het institutionele bouwwerk voor te bereiden.
In het verslag van mevrouw Van der Laan wordt terecht benadrukt dat de vooruitgang die de Commissie heeft geboekt bij het personeelsbeleid nog niet bevredigend is voor het Parlement. Dat geldt met name voor de hervorming van de tuchtprocedure die allang had moeten plaatsvinden. Dat heeft natuurlijk veel met de kwijting te maken. Daarbij gaat het ons immers ook om het probleem van de aansprakelijkheid van ambtenaren en bedienden voor schade die door hen werd aangericht. Moeten ambtenaren en bedienden van de Commissie zelf opdraaien voor de schade die ze veroorzaken, althans in de mate van hun financiële mogelijkheden? Deze vraag is in principe allang met ja beantwoord. Alleen zijn de desbetreffende bepalingen van artikel 73 en 74 van het Financieel Reglement nog in geen enkel geval toegepast. Steeds werd als excuus gebruikt dat er hiervoor geen duidelijke procedures zijn. Wie hoopte dat de hervorming daar verandering in zou brengen, is tot dusver bedrogen uitgekomen. In het door vice-voorzitter Kinnock op 29 november voorgelegde raadplegingsdocument over de hervorming van de tuchtprocedure wordt uitgerekend deze doorslaggevende kwestie buiten beschouwing gelaten en een antwoord naar later verschoven. Dat is toch onbegrijpelijk. Ik begrijp er in ieder geval niets van. Dit Parlement heeft duidelijk en herhaaldelijk positie gekozen tegen deze gang van zaken en de instelling van een extern orgaan voor begrotingsdiscipline bij de Europese Rekenkamer of het Hof van Justitie geëist. Dit orgaan zou volgens ons bevoegd moeten zijn voor alle zaken in verband met de financiële verantwoordelijkheid van ambtenaren of bedienden.
Deze eis uit het verslag-van Hulten over de hervorming van de Commissie ligt sinds januari 2000 op tafel en werd in het verslag-Stauner over de kwijting 1998 nogmaals uitdrukkelijk bevestigd. Ik geloof dat ook in deze kwijting, in het uitstekende verslag van mevrouw Van der Laan, deze voor de geloofwaardigheid van het bestuur van de Europese Unie essentiële kwesties worden opengelaten. Wij hebben de weg gewezen. We kunnen u enkel oproepen en uitnodigen deze weg te volgen, mevrouw de commissaris!

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vandaag, in het begin van het jaar 2001, discussiëren wij over de maatregelen die zijn getroffen naar aanleiding van de kwijting 1997. Volgens mij is dat veel te laat, vooral als we bedenken dat de kwijting 1998 al meer dan een half jaar geleden is afgesloten en de bevoegde commissie van het Parlement reeds bezig is met de kwijting voor het jaar 1999. Een modern, efficiënt bestuur zou onmiddellijk reageren op de kritiek en de verbeteringsvoorstellen van het Parlement, vooral wanneer het erom gaat wantoestanden uit de weg te ruimen.
Nu wat de inhoud betreft: ondanks een aantal verheugende vorderingen moeten we vaststellen dat belangrijke eisen van het Parlement niet werden vervuld. Die worden wij dus doorgeschoven naar de kwijting van de volgende jaren, waardoor de gewenste scheidslijn tussen de begrotingsjaren nog vager wordt.
Ik wens met name twee punten te onderstrepen: ik vind het onbegrijpelijk dat de Commissie nog steeds niets heeft gedaan om een orgaan voor begrotingsdiscipline in te stellen bij de Rekenkamer of het Hof van Justitie, met het oog op de effectieve toepassing van de bepalingen van het Financieel Reglement op het gebied van de financiële aansprakelijkheid van ambtenaren voor door hen veroorzaakte schade. Hoe vaak moeten we de Commissie dan nog verzoeken, oproepen, smeken - ik weet niet wat we nog kunnen doen - om eindelijk in actie te komen? Het is toch een redelijke eis! Dat geldt ook voor onze eis dat het Parlement als kwijtingverlenende autoriteit minstens dezelfde toegang tot Commissiedocumenten moet hebben als de Rekenkamer. De informatieplicht is immers ondubbelzinnig vastgelegd in de Verdragen, met name in artikel 276 van het EG-Verdrag. Overigens lijkt de reeds genoemde adviesdienst ook mij overbodig. Ik ga er verder niet op in, omdat mijn voorganger dit punt reeds heeft behandeld. De beide eisen die zijn terug te vinden in onze amendementen vind ik echter onontbeerlijk. Ik verzoek u deze eisen te steunen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, geachte mevrouw Van der Laan, ik wil onze rapporteur met betrekking tot dit vraagstuk van harte feliciteren. Ik heb ontzag voor de wijze waarop ze zich van haar taak heeft gekweten. Ze is tactvol met dit vraagstuk omgesprongen en heeft het hoofd boven water weten te houden, hetgeen in het kader van de kwijting niet altijd eenvoudig is, zoals we eerder hebben gezien.
Ik ben van mening dat het kwijtinginstrument van groot belang is. Wij moeten er daarom omzichtig mee omgaan. Het is niet meer dan normaal dat het Parlement de vele fouten onderzoekt die de afgelopen jaren zijn geconstateerd bij het beheer van de openbare middelen. In veel gevallen kunnen de lidstaten deze fouten worden aangerekend. Wij zullen hier straks op terugkomen wanneer de andere verslagen van de Rekenkamer behandeld worden. Ons Parlement moet gedurende deze zittingsperiode bijzondere aandacht aan dit vraagstuk besteden.
Ook de Commissie heeft fouten gemaakt. De kwijting 1997 was eigenlijk een bijzonder geval omdat de Commissie zich in dat jaar in bijzonder grote moeilijkheden bevond. Nu het vraagstuk van de kwijting met dit verslag naar ik hoop definitief kan worden afgesloten, en het kwijtinginstrument niet langer in het middelpunt van de belangstelling hoeft te staan, kunnen we eindelijk vooruit kijken. Het Parlement heeft langdurig over dit vraagstuk gedebatteerd en uiteindelijk kwijting verleend na de reacties van de Commissie.
Na bestudering van deze reacties kunnen we concluderen dat ze overwegend bevredigend zijn, waarvan nota. Er gaan stemmen op om de kwijting voortaan uitsluitend tot de begroting zelf te beperken. Ik denk dan ook dat we op de goede weg zijn en daarom zullen we voor het verslag van mevrouw Van der Laan stemmen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mevrouw Van der Laan, de Commissie is verheugd over uw verslag. Daarin stelt u vast dat ten aanzien van de meeste punten die in de kwijting 1997 centraal stonden, de door de Commissie getroffen maatregelen ondersteuning verdienen omdat we op de goede weg zijn. Voor een keer mag ik mij dus in het begin van het jaar verheugen over de lof die het Parlement de Commissie toezwaait. Ik wil mij echter niet beperken tot de complimenten, maar ingaan op de punten waarop u nog steeds kritiek heeft of waarvoor u verdere maatregelen eist, namelijk het personeelsbeleid en de externe hulp.
Wat het personeelsbeleid betreft, besteedt u in uw verslag bijzondere aandacht aan het vraagstuk van de rechtsgrondslag voor de vervroegde pensioenregeling. Ik zou er nogmaals op willen wijzen dat de Commissie voor Kerstmis een voorstel heeft geformuleerd dat momenteel onderwerp van overleg is tussen de instellingen en in februari aan het Parlement zal worden voorgelegd. Dit voorstel bepaalt hoofdzakelijk dat 600 personen in aanmerking moeten kunnen komen voor een vervroegde pensioenregeling, maar met het oog op het begrotingsevenwicht slechts 248 nieuwe aanwervingen zullen plaatsvinden.
Wie komt in aanmerking voor de pensioenregeling? Een voorwaarde is dat de betrokken ambtenaar minstens 50 jaar oud en 10 jaar in dienst is. Voorts bepaalt de regeling dat naargelang van de leeftijd en de diensttijd 60 tot 70% van het salaris wordt uitgekeerd als vervroegd pensioen. Het gaat om een vrijwillige maatregel: niemand kan hierop rechtstreeks aanspraak maken. De Commissie zal op grond van objectieve criteria personen uitkiezen die in aanmerking kunnen komen voor de vervroegde pensioenregeling. Via deze selectieprocedure wil de Commissie garanderen dat het doel van een algemene efficiëntieverhoging in het personeelsbeleid ook daadwerkelijk wordt bereikt.
Het tweede probleem op het gebied van het personeelsbeleid is de tuchtprocedure. Het Parlement heeft in zijn verslag van januari de oprichting van een extern orgaan voor begrotingsdiscipline bij het Europees Hof van Justitie of de Europese Rekenkamer voorgesteld. U heeft dit voorstel ook vandaag weer aan de orde gesteld. Mijn collega Neil Kinnock heeft reeds heel uitvoerig uiteengezet waarom de Commissie zich van dit voorstel distantieert. Ik zou de redenen daarvoor nogmaals in een notendop willen opsommen. Overeenkomstig de Europese Verdragen zijn de Rekenkamer en het Hof van Justitie belast met specifieke taken: de Rekenkamer is bevoegd voor de externe controle van de communautaire financiën en het Hof van Justitie moet, indien nodig, de tuchtprocedures van de Commissie controleren. Volgens de Commissie zouden er belangenconflicten ontstaan indien de Rekenkamer en het Hof direct betrokken zouden zijn bij interne procedures van de Commissie. Overigens wijst de Commissie erop dat in alle internationale organisaties de instellingen zelf verantwoordelijk zijn voor tuchtmaatregelen tegen hun personeel. De Commissie is er vast van overtuigd dat deze regel ook voor haar moet gelden.
Uiteraard moeten er maatregelen worden getroffen. Dat is nu wel in alle objectiviteit gebleken. Nog voor het einde van het jaar hebben we een besluit genomen over de door de heer Bösch genoemde voorstellen. Daarover wordt momenteel overleg gepleegd. Het gaat enerzijds om maatregelen die rechtstreeks genomen kunnen worden, zonder wijziging van het statuut, en anderzijds om maatregelen die een wijziging van het personeelsstatuut vereisen, waarvan de tenuitvoerlegging dus iets meer tijd zal vergen. Voor wat de eerste groep betreft, wijs ik met name op het belang van de oprichting van een bureau voor onderzoek en disciplinaire maatregelen bij het directoraat-generaal personeel en administratie.
In antwoord op uw vraag, kan ik u meedelen dat alvorens dit bureau in actie komt, steeds wordt nagevraagd of OLAF reeds met de procedure bezig is, of van plan is zich ermee bezig te houden. Slechts bij een ontkennend antwoord van OLAF komt dit bureau in actie. Het kan immers gaan om zeer uiteenlopende situaties. Ik zal een voorbeeld noemen: ongewenste intimiteiten op het werk. Aangezien in dergelijke gevallen OLAF wellicht niet optreedt, is een administratief onderzoek of een tuchtprocedure natuurlijk noodzakelijk. Er zijn dus verschillende actieterreinen denkbaar. Ik denk dat het heel goed is om complementair te werk te gaan. Het is niet de bedoeling om zogezegd taken van OLAF af te nemen of het takenpakket van OLAF, zoals dat is vastgesteld door het Parlement en de Raad, te verzwakken. Integendeel, de onderzoeksactiviteiten van OLAF hebben voorrang.
Ten tweede is het heel belangrijk dat het voorzitterschap van de tuchtraad wordt waargenomen door een externe deskundige. Dit bewijst dat de Commissie eerlijke en objectieve tuchtprocedures wil.
Ik zou nog een paar dingen willen zeggen over uw kritiek op het extern beleid. Mevrouw Theato sprak over het afbouwen van de uitstaande verplichtingen. We hebben in het kader van de begrotingsprocedure 2001 een verslag hierover ingediend en duidelijk gemaakt dat met name deze abnormale uitstaande verplichtingen, de zogenaamde rustende verbintenissen - commitments - snel moeten worden teruggedrongen: op het gebied van de externe hulp kan men duidelijk de eerste goede stappen in die richting zien.
Nu wat het ziekenhuis in Gaza betreft, dat in het verslag van mevrouw Van der Laan een belangrijke rol speelt. Er hebben zich bij dit vraagstuk inderdaad irritante vertragingen voorgedaan. Het Parlement heeft immers herhaaldelijk erop aangedrongen dat men werk zou maken van dit project en alle problemen zou aanpakken. Het is dus inderdaad heel verheugend dat het ziekenhuis nu volledig operationeel is en daar sinds de zomer patiënten worden behandeld. Alleen hebben de politieke ontwikkelingen en gewelddadige confrontaties voor nieuwe problemen gezorgd. Door de blokkades in de Gaza-strook kan soms zelfs geen materiaal meer worden geleverd en kunnen patiënten het ziekenhuis niet bereiken. Een groot deel van het personeel geraakt momenteel evenmin in het ziekenhuis. Men moet, ook in het kader van dit debat, echt aandringen op stopzetting van de gewelddadigheden. De Europese belastingbetaler was bereid om hulp te verstrekken aan de bevolking van Gaza en nu moeten deze mensen ook van deze hulp gebruik kunnen maken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Speciale verslagen van de Rekenkamer
De Voorzitter
 Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
(A5-0331/2000) van de heer Garriga Polledo, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 8/1999 van de Rekenkamer over de in het communautair douanewetboek voorgeschreven zekerheden en borgtochten ter bescherming van de inning van de traditionele eigen middelen, vergezeld van de antwoorden van de Commissie [C5-0228/2000 - 2000/2132(COS)];
(A5-0396/2000) van de heer McCartin, namens de Commissie begrotingscontrole, over de speciale verslagen van de Rekenkamer nrs. 1/1999 over de steun voor het gebruik van ondermelk en mageremelkpoeder als diervoeder, 2/1999 over de gevolgen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de graansector, 1/2000 over klassieke varkenspest en 8/2000 over de communautaire maatregelen voor de afzet van botervet, vergezeld van de antwoorden van de Commissie [C5-0236/2000, C5-0237/2000, C5-0238/2000, C5-0239/2000 - 2000/2130(COS)];
(A5-0389/2000) van de heer Staes, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 2/2000 van de Rekenkamer over de steun van de Europese Unie aan Bosnië-Herzegovina in het kader van het herstel van de vrede en de rechtsstaat, vergezeld van de antwoorden van de Commissie [C5-0229/2000 - 2000/2131(COS)];
(A5-0359/2000) van de heer Dell'Alba, namens de Commissie begrotingscontrole, over de speciale verslagen nrs. 6/1999, 7/1999, 3/2000 en 7/2000 over de Structuurfondsen, begrotingsuitvoering, vergezeld van de antwoorden van de Commissie [C5-0240/2000, C5-0241/2000, C5-0242/2000, C5-0243/2000 - 2000/2129(COS)].

Pomés Ruiz
plaatsvervangend rapporteur. (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen mijn collega Salvador Garriga Polledo prijzen voor zijn goede verslag over de eigen middelen, een onderwerp dat hij al heel lang op de voet volgt.
De communautaire begroting berust ten dele op de traditionele eigen middelen die door de douanediensten van de lidstaten worden geïnd. De communautaire regels inzake zekerheden en borgtochten dienen dan ook voornamelijk ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap.
De procedurele tekortkomingen van het stelsel van zekerheden en borgtochten hebben tot gevolg dat de Gemeenschap inkomsten misloopt die moeten worden gedekt door aanvullende bijdragen uit de schatkist van de lidstaten. Ik vind dan ook dat bedrijven rente moeten betalen als zij het uitstel van betaling bij het in het vrije verkeer brengen van producten feitelijk gebruiken om zichzelf ongeoorloofd krediet te verlenen. Het verslag-Garriga Polledo gaat over gevallen waarin, onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten, het niet toepassen van de communautaire regelgeving inzake zekerheden en borgtochten ten koste gaat van de belangen van de Gemeenschap.
De Rekenkamer herinnert ons eraan dat wanneer een borgtocht verplicht is, in principe geldt dat de douaneautoriteiten het bedrag ervan moeten vaststellen op een niveau dat gelijk is aan het juiste bedrag van de douaneschuld indien dit nauwkeurig kan worden bepaald, en zo niet op het door hen geraamde hoogste bedrag van de douaneschulden die zijn of kunnen zijn ontstaan. In de praktijk wordt het risico van een transactie door de betreffende douanedienst bepaald. Voor een correcte beoordeling van het risico moet de zekerheid dan ook worden vastgesteld op een bedrag dat zo dicht mogelijk ligt bij de douaneschuld waarvoor een borgsom of zekerheid wordt geëist. Als deze beginselen worden nageleefd, dan is de bescherming van de financiële belangen volledig verzekerd.
Er bestaan echter bepaalde problemen, waarvan ik er zes wil noemen.
In de eerste plaats zijn er geen betrouwbare statistieken inzake de omvang van de zekerheden die momenteel worden gesteld. De gegevens over deze borgsommen en zekerheden - die zowel boekhoudkundig als juridisch duidelijk zijn omschreven - worden weliswaar in de boekhoudingen van de nationale douanediensten bijgehouden, maar er zijn geen maatregelen genomen om ze op communautair niveau te kunnen vergelijken en bekend te maken.
In de tweede plaats zijn bepaalde douanediensten door onvolkomenheden in hun boekhoudkundige systemen en procedures niet in staat een effectief toezicht op de handhaving van de communautaire regelgeving betreffende de zekerheden uit te oefenen. Ik ga althans liever van die hypothese uit dan te veronderstellen dat zij niet meewerken. Het nieuwe geautomatiseerde stelsel van douanevervoer NCTS moet daarom spoedig in alle lidstaten en de bij het stelsel voor gemeenschappelijk douanevervoer aangesloten landen worden ingevoerd. Het is duidelijk dat de naleving van de communautaire zekerheden grotendeels zal afhangen van de mate waarin alle mogelijkheden van het NCTS worden benut.
In een groot aantal gevallen wordt het douanevervoer niet betaald. Ik wil benadrukken dat er operationele maatregelen moeten worden getroffen en dat, nogmaals, dit nieuwe systeem snel moet worden ontwikkeld om dat probleem op te lossen. Het stelsel van meerdere certificaten van borgtocht en het NCTS zullen de centralisatie en de duidelijkheid van de administratie bevorderen.
In de derde plaats wil ik de onvolledige aangiften noemen. Wanneer de in de communautaire wetgeving gestelde termijnen worden overschreden, moeten de lidstaten onbetwiste douanerechten waarvoor zekerheid is gesteld in de A-boekhouding bijschrijven.
In de vierde plaats moet de communautaire douanewetgeving zodanig worden gewijzigd dat degene die zich voor verschuldigde rechten borg stelt, ook borg staat als na vrijgave van de goederen door de douanediensten ambtshalve een aanslag wordt opgelegd.
In de vijfde plaats heeft de Rekenkamer gesignaleerd dat in een groot aantal gevallen de aan de Gemeenschap verschuldigde rechten niet worden betaald, of dat de bedragen met de verschuldigde achterstandsrente te laat worden betaald.
Tenslotte wil ik de moeilijkheden noemen waardoor hoge bedragen aan douanerechten en andere belastingen op TIR-transporten niet worden geïnd. Deze moeilijkheden zijn te wijten aan de slechte toepassing van de bestaande regels en de gebrekkige controle op het douanevervoer.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik beklemtonen dat de Europese Commissie de genoemde problemen moet bestuderen en met name het computersysteem moet herzien. Dat moet rekening houden met de rente die de lidstaten in de beschreven gevallen aan de Gemeenschap verschuldigd zijn.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag wijzen op de belangrijke rol van de Rekenkamer bij het opstellen van deze verslagen. Ik spreek hier over vier verslagen die betrekking hebben op de zuivelsector, de graansector en de varkenspest, die met een totaal uitgavenvolume van ongeveer 16 miljard euro een aanzienlijk deel van de begroting voor hun rekening nemen. Het onderzoek van de Rekenkamer is zeer gedetailleerd en voor het Parlement is dit, laten wij dat wel beseffen, een belangrijk hulpmiddel bij de uitoefening van zijn taak. Want zoveel is wel duidelijk: zonder deze interactie tussen de Rekenkamer en het Parlement, zou het Parlement de doeltreffendheid van het uitgavengedrag van de Commissie niet kunnen beoordelen. Wij moeten ook beseffen dat de Rekenkamer de Commissie helpt bij het opsporen van zwakke punten in de uitvoering van haar beleid en van door de Commissie zelf wellicht nog niet ontdekte problemen in de manier waarop lidstaten onze diverse regelingen toepassen.
De Rekenkamer heeft in dit speciale verslag aandacht gevraagd voor de zwakke punten in de basisverordeningen, zwakke punten die het voor de Commissie en zelfs de lidstaten moeilijk maken om doeltreffend controle op de uitgaven uit te oefenen. In het speciale verslag over de hervorming van de graansector vraagt de Rekenkamer aandacht voor de vraag of het beleid zelf wel aan zijn eigen economische en sociale doelstellingen beantwoordt.
Wat betreft de zuivelsector - en het gaat hier om twee verslagen, één over mageremelkpoeder en één over boter - moeten we niet vergeten dat we weliswaar een quotasysteem hanteren, dat bedoeld is om de productie zoveel mogelijk gelijke tred te laten houden met de consumptie, maar wij desalniettemin nog ongeveer 3000 miljoen euro per jaar moeten uitgeven om overschotten kwijt te raken. Van de mageremelkpoeder die we produceren wordt slechts ongeveer 37 % tegen marktwaarde verkocht. Met andere woorden, de rest moet worden gesubsidieerd voor gebruik in diervoeder en dergelijke. Hetzelfde geldt voor boter: slechts 75% van de boter die we produceren wordt tegen de marktprijs verkocht. Daardoor komen de zwakke punten in het beleid aan het daglicht: enerzijds hebben wij een quotasysteem en anderzijds geven wij grote bedragen communautair geld uit aan de subsidiëring van overschotten.
Het verslag van de Rekenkamer - dat op de steun van het Parlement kan rekenen - vraagt aandacht voor het feit dat wij wellicht ons geld beter moeten gebruiken, namelijk om de consumptie van zuivelproducten op onze Europese markten te bevorderen, zodat er niet langer ongebruikte hoeveelheden hoeven te worden gesubsidieerd.
Wat betreft de graansector, maakte de Rekenkamer zich vooral zorgen over de overcompensatie, waarvan vele voorbeelden voorhanden zijn en ons het bestaan bekend is. De Rekenkamer vraagt ook aandacht voor het feit dat er in de beleidsvorming op alle niveaus - in Commissie, Raad en Parlement - rekening moet worden gehouden met de veranderingen op de markt. Bij het opstellen van dit beleid hebben wij geen rekening gehouden met de prijsstijging op de wereldmarkt die leidde tot een sterke overcompensatie in deze sector. In het verslag wordt ook aandacht gevraagd voor het feit - en ook hiervan is het Parlement op de hoogte - dat ongeveer 40% van de totale 14 miljard euro die in de graansector wordt uitgegeven bij 3% van de boeren terechtkomt en dat 54% van de boeren slechts 5% van de hulp ontvangt.
Daarmee komt de hele motivatie achter het beleid centraal te staan en rijst de vraag of we het beleid al dan niet moeten herzien om het beter af te stemmen op het regionale en sociale beleid. Dat waren de voornaamste punten van zorg die naar voren werden gebracht. Wat de graan- en zuivelsector betreft, hebben wij verder geconstateerd dat de Commissie begonnen is met een grondige herziening van het beleid en dat het onderzoek reeds in gang is gezet. Wij zien dan ook uit naar de resultaten ervan.
Ik wil de Commissie bedanken voor haar medewerking en voor het feit dat zij reeds actie heeft ondernomen met betrekking tot een aantal van de zwakke punten die in de verschillende verslagen naar voren kwamen.

Staes
Voorzitter, toen eind december 1995 de vredesakkoorden in Dayton werden afgesloten, heeft de Europese Unie vanaf dat ogenblik heel sterk bijgedragen tot de vrede. Er werden heel wat middelen vrijgemaakt voor de wederopbouw, voor het organiseren van verkiezingen, bijdragen tot de mensenrechten, enz. Wij hebben ook voor 53% het bureau van de Hoge Vertegenwoordiger gefinancierd. Het speciaal verslag van de Rekenkamer dat hier voorligt, is het derde in de reeks. Eerder reeds waren er verslagen over de situatie in Mostar en een tweede verslag ging over de wederopbouw in ex-Joegoslavië. Ik geloof dat deze speciale verslagen samen met het verslag dat nu voorligt er steeds voor hebben gezorgd dat wij als Europees Parlement met onze neus op de feiten zijn gedrukt en dat wij ook geprobeerd hebben een goede opvolging te geven aan die verslagen. Ik geloof ook dat deze werkwijze van de Rekenkamer samen met de opvolging door het Parlement, via de Commissie begrotingscontrole, ervoor heeft gezorgd dat wij vooruitgang maken in het gebied.
Collega´s, begrotingscontrole kan niet alleen gebeuren vanuit een kantoortje in Brussel of vanuit een kantoor in Straatsburg. Ik geloof dat men soms eens ter plekke moet gaan, terreinkennis is noodzakelijk, je moet met de mensen kennismaken, je moet weten hoe de mensen daar moeten werken, wat de omstandigheden zijn. Andere collega´s hebben bij eerdere verslagen de kans gekregen om naar Bosnië-Herzegovina te trekken. Zij hebben daar heel veel uit geleerd en ook ik ben er geweest, van 16 tot 19 oktober vorig jaar. Dat is heel belangrijk, ik herhaal en benadruk dat. Ik heb in die vier dagen in Sarajevo eigenlijk meer geleerd dan ik uit duizenden bladzijden lectuur had kunnen leren. Ik zou dus de Conferentie van voorzitters willen oproepen om daar rekening mee te houden als zij later rapporteurs al dan niet de kans willen geven om die ervaring op te doen.
Wat waren de kritieken collega´s? Kritiek was er ten eerste op de Commissie. Te weinig inzet van middelen, te weinig inzet van personeel, een te centraal beheer vanuit Brussel. Ik geloof dat de kritiek van de Rekenkamer is opgevolgd door de Europese Commissie. Ik moet daar goede punten geven aan de Commissie. Er zijn zaken verbeterd, er is meer personeel ingezet. Het personeel in de delegatie in Sarajevo is beter georganiseerd, is hoog gekwalificeerd, is sterk gemotiveerd, ik wil dat hier met nadruk zeggen. De kritiek van de Rekenkamer, de opvolging van het Parlement heeft ervoor gezorgd dat dit is gebeurd. Bovendien heeft de Commissie onder druk van de Rekenkamer een deconcentratiebeleid gevoerd en dat heeft ervoor gezorgd dat de mensen in de delegatie in Sarajevo, maar ook in andere delegaties, meer slagkracht krijgen, dat het hoofd van de delegatie op een sterkere manier kan inspelen op de noden ter plaatse en er onder meer voor heeft kunnen zorgen dat alle achterstallige betalingen op dit ogenblik zijn weggewerkt. Dus, wat dit betreft, goede punten voor de Commissie.
Een andere kritiek betrof het bureau van de Hoge Vertegenwoordiger en hoe de Europese Unie met dat bureau werkt. Men verwijt de Europese Commissie dat zij daar te weinig toezicht op heeft gehouden. Het verslag van de Rekenkamer en de actie van het Parlement hebben ervoor gezorgd dat er een nieuwe mentaliteit heerst binnen het bureau van de Hoge Vertegenwoordiger. Het is inderdaad zo dat er sinds maart 1999 een nieuwe financieel directeur is, die een heel boekwerk bijeen heeft geschreven over na te volgen regels. Er was blijkbaar in het begin van de periode van de Hoge Vertegenwoordiger nogal wat verspilzucht. De inzet van die man, de inzet van de Commissie, de inzet van het bureau in zijn geheel heeft ervoor gezorgd dat in drie jaar tijd de begroting van het bureau van de Hoge Vertegenwoordiger is afgeslankt met bijna 5 miljoen euro. Ik geloof dat dit toch wel een heel positief resultaat is.
Een van de belangrijke kritieken ten aanzien van de Hoge Vertegenwoordiger was ook paragraaf 17 inzake belangenvermenging door de vroegere financieel directeur. Het Parlement, althans in de resolutie zoals zij nu voorligt, vraagt daar uitgebreide uitleg over. Ik moet u melden dat ik ondertussen een document heb gekregen van de Hoge Vertegenwoordiger, ook van de Commissie en dat daarmee de belangrijkste kritieken beantwoord zijn. Daarom stel ik voor een amendement goed te keuren van mijn hand dat daarmee rekening houdt.
Andere kritiek was er ten aanzien van de mensenrechten. Ik moet zeggen dat de Commissie voor de rechten van de mens bijzonder verdienstelijk werk levert in Sarajevo en in Bosnië-Herzegovina in het algemeen. Ik geloof dat wij die mensen meer middelen moeten ter beschikking stellen, maar inzake mensenrechten wachten wij nog altijd op antwoorden van de Commissie met betrekking tot de paragrafen 29 en 35.
Een laatste belangrijk punt is nog steeds het mediabeleid. Over het mediabeleid is er heel sterke kritiek op de Commissie. Op het gebied van het mediabeleid zou voor 2 miljoen euro materiaal gesubsidieerd zijn dat niet subsidiabel was. Ik wacht nog altijd op een minutieus verslag van de Commissie. Het staat in de resolutie en ik hoop dan ook dat ik daarop binnen de kortste tijd een antwoord kan krijgen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, mijn verslag gaat over vier afzonderlijke verslagen en ik wil commissaris Schreyer danken voor het feit dat ze vandaag in ons midden is. Ik hoop dat haar aanwezigheid ertoe zal bijdragen dat de mensen binnen de Commissie en binnen de lidstaten, die in het bijzonder verantwoordelijk zijn voor het beheer van de structuurfondsen, kennis zullen nemen van de boodschap van ons verslag en onze conclusies. Het gaat hier immers om de structuurfondsen die, zoals iedereen weet, hoofdzakelijk direct door de lidstaten worden beheerd.
Het gaat dus om vier afzonderlijke verslagen: een verslag over het additionaliteitsbeginsel inzake steunmaatregelen; een verslag over de ontwikkeling van bedrijventerreinen; een verslag van de Rekenkamer over enerzijds de steunmaatregelen die onder het Europees Sociaal Fonds vallen en bedoeld zijn om jongeren aan het werk te helpen en anderzijds het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (afdeling Oriëntatie), en een verslag over het Internationaal Fonds voor Ierland en het PEACE-programma in Noord-Ierland. Wat dit laatste verslag betreft, wil ik de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme van harte danken voor haar bijdrage aan mijn werkzaamheden. Wij hebben overigens alle amendementen van de Commissie Begrotingscontrole overgenomen.
Op deze vier afzonderlijke vraagstukken zijn vergelijkbare opmerkingen van toepassing. Ik kan deze opmerkingen onderverdelen in drie soorten. Mijn eerste opmerkingen hebben betrekking op de belangrijkste punten van kritiek op de Commissie. Net als het Hof zijn wij van mening dat de administratieve procedures te lang en te complex zijn, waardoor ze van tijd tot tijd het goede verloop van de projecten belemmeren. Dezelfde kritiek geldt overigens ook voor de lidstaten. De controles die momenteel ter plekke of vanuit Brussel worden uitgevoerd, schieten in alle gevallen tekort. In weerwil van de opmerkingen die geregeld door de Rekenkamer over dit vraagstuk zijn gemaakt, moeten we constateren dat de middelen in alle gevallen ontoereikend zijn en dat er sprake is van personeelsgebrek. Dit punt is reeds in een andere context door andere sprekers aangehaald.
De Commissie is momenteel bezig om haar structuur ingrijpend te veranderen en wil extra middelen tot haar beschikking krijgen. Ik hoop dat het Parlement, dat altijd heeft vastgehouden aan het onzinnige standpunt dat het aantal ambtenaren ondanks de toegenomen hoeveelheid taken niet mag stijgen, de voorstellen en doelstellingen van de Commissie zal accepteren zodat zij haar controles kan intensiveren en een grotere rol kan spelen. Er is echter bij de financiering sprake van overlapping, aangezien er onvoldoende toezicht op de uitgaven is en de Europese middelen slecht worden aangewend. De laatste kritiek die in deze context geuit moet worden heeft betrekking op de vertragingen bij de uitbetalingen. Het gaat hier om een telkens terugkerend probleem dat de Commissie kennelijk niet kan oplossen.
Voorts heb ik een belangrijk kritiekpunt dat wij dienen te benadrukken in onze contacten met de lidstaten. Het betreft hier het slechte gebruik van de kredieten, dat vaak het gevolg is van het gebrek aan samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie, en het gebrek aan wil onder de lidstaten om de fondsen optimaal te benutten. Vaak worden de fondsen beschouwd als een gift die ter vervanging van de nationale financiering kan dienen. De lidstaten hechten in sommige omstandigheden weinig waarde aan het additionaliteitsbeginsel en willen niet inzien dat het om een medefinanciering gaat die aangevuld moet worden met een nationale financiering. Naar schatting dekken de structuurfondsen bijna 100% van de financiering, hetgeen uiteraard niet overeenkomt met hun doel en de wijze waarop ze dienen te worden aangewend. De lidstaten moeten niet vergeten dat het hier om openbare middelen gaat die betrekking hebben op alle Europese burgers. Daarom dient er nog omzichtiger met deze fondsen te worden omgesprongen dan met nationale fondsen.
Ten einde het probleem van het gebrekkige beheer van deze middelen te ondervangen, zijn er in juni 1999 nieuwe regels aangenomen. Ik hoop dat we op basis van deze regelgeving vooruitgang kunnen boeken. Wij verzoeken de Commissie alles in het werk te stellen om de onregelmatigheden een halt toe te roepen, desnoods door opschorting van de betalingen. Mocht de Commissie gegronde redenen voor een dergelijke opschorting hebben, zullen wij ons uiteraard achter de Commissie scharen en haar besluit steunen.
Tot slot ben ik van mening dat de Commissie meer aandacht moet besteden aan de ontvankelijkheidscriteria alvorens in te stemmen met het vrijgeven van de kredieten. We moeten immers voorkomen dat er middelen worden toegewezen voor de onhaalbare, allesomvattende projecten die vaak in de lidstaten worden opgezet. Dit is mijn toelichting op het verslag. Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter, voor de extra tijd die u mij gegund hebt.

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Europese Unie investeert heel wat geld in de wederopbouw en het herstel van de democratie in Bosnië-Herzegovina. Daarom is het volkomen gerechtvaardigd dat wij hier de nodige aandacht besteden aan de ontwerpresolutie over het speciaal verslag nr. 2/2000 van de Rekenkamer.
Welnu, in de eerste plaats stellen wij vast dat de Rekenkamer pas begin 2000 haar verslag over de tussen 1996 en 1998 door de Gemeenschap verleende steun heeft kunnen afronden en goedkeuren. Het verslag heeft met andere woorden betrekking op omstandigheden die twee tot vier jaar eerder hebben plaatsgevonden. Deze betreurenswaardige vertraging heeft uiteraard tot gevolg dat een groot deel van de bevindingen momenteel achterhaald is, temeer daar de situatie in Bosnië-Herzegovina inmiddels diepgaande wijzigingen heeft ondergaan, met name op juridisch en politiek gebied. Dit betekent evenwel niet dat de uitkomst van het verslag van generlei waarde is. Integendeel, het kan ons helpen om in de toekomst soortgelijke complicaties bij de tenuitvoerlegging van dergelijke communautaire acties te vermijden, in het bijzonder in Kosovo.
Het lijdt geen twijfel dat dit soort controles bij de inventarisatie en oplossing van de bestaande problemen een fundamentele rol speelt. De moeilijkheden doen zich voor op twee verschillende niveaus: op dat van de directe financiering enerzijds en op dat van de cofinanciering in samenwerking met andere steunverleners anderzijds. In het eerste geval werd onder meer kritiek uitgeoefend op de steun aan acties voor de verdediging van de mensenrechten en de steun ten behoeve van de burgersamenleving en de media. Zo bleek bijvoorbeeld dat de procedures, gezien het spoedeisende karakter van de maatregelen, veel te log en inefficiënt waren en dat de Commissie voor voldongen feiten werd gesteld die achteraf moesten worden gefinancierd. Gelukkig zijn vele van deze problemen ondertussen verholpen. Wat de cofinanciering betreft, is het een goede zaak dat de financiering ten behoeve van het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger naar de eerste pijler is verhuisd en derhalve met inachtneming van de bepalingen van het Financieel Reglement moet worden uitgevoerd. Wij zijn van oordeel dat de financiering van de ondersteuning van de verkiezingsprocedure en het dienovereenkomstige samenwerkingsverband met de OVSE dezelfde richting moet uitgaan.
Om kort te gaan, mijnheer de Voorzitter, dit zijn de punten die naar mijn mening en die van de Commissie buitenlandse zaken onmiskenbaar in het verslag van de heer Staes - die ik overigens van harte feliciteer - moeten worden opgenomen. De argumenten die wij daarbij aanvoeren, zijn de omvang van de voor dit soort steun uitgetrokken financiële bijdrage, het gebrek aan middelen en de behoefte aan een verantwoord en transparant gebruik van de middelen.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen dat ik erg blij ben met het verslag van de heer Dell'Alba waarin wordt erkend dat het Internationaal Fonds voor Ierland en het Fonds voor Vrede en Verzoening een innovatieve manier zijn om het vredesproces te consolideren.
Vraagstukken zoals de moeilijke omstandigheden waaronder deze fondsen moesten opereren, hun rol als geldinjector, de benadering waarbij voorrang wordt gegeven aan achtergebleven gebieden en de unieke voortrekkersrol op het gebied van het gemeenschappelijk beheer en de gemeenschappelijke uitvoering van grensoverschrijdende programma's, hebben in het verslag de erkenning gekregen die zij verdienen.
Ik heb begrepen dat het Internationaal Fonds voor Ierland uitgebreid heeft gereageerd op de onderwerpen die in het verslag van de Rekenkamer aan de orde worden gesteld. Deze reactie, waarover de leden van het Parlement desgewenst kunnen beschikken, omvat een aantal specifieke acties die het Fonds onderneemt om de zaken die in het verslag naar voren komen aan te pakken.
Het is van belang om één cruciaal punt met betrekking tot het Internationaal Fonds voor Ierland te benadrukken: het is geen programma van de Europese Unie. Het Fonds is in feite een internationale organisatie met een eigen bestuurslichaam, eigen regels, eigen controleprocedures, enzovoort. Bovendien is de Europese Unie slechts een van de vijf donoren die betrokken zijn bij de financiering van dit Fonds. De jaarlijkse bijdrage van de Europese Unie bedraagt 35% van het totaal.
Het Internationaal Fonds voor Ierland werd in 1986 door de Britse en Ierse regering opgericht om economische en sociale vooruitgang te bevorderen en het contact, de dialoog en de verzoening tussen de Unionisten en de Nationalisten in geheel Ierland positief te beïnvloeden.

De bijdragen aan het Fonds zijn afkomstig van de Verenigde Staten, de Europese Unie, Canada, Nieuw-Zeeland en Australië. Sinds de oprichting heeft het Fonds voor 597 miljoen euro steun geboden aan 4600 projecten, die samen hebben gezorgd voor 38.000 banen. Deze banen waren op hun beurt weer aanleiding tot een extra investering van ongeveer 1193 miljard euro, waarmee de totale investering in deze projecten bijna 1,79 miljard euro bedroeg. Daarnaast ging bijna 90% van de vastleggingen naar de meest achtergebleven gebieden en werd steun gegeven aan meer dan 9000 leden van groepen in beide gemeenschappen en aan 5000 leden van groepen in grensoverstijgende stelsels.

Folias
Mijnheer de Voorzitter, er is uitstekend werd verricht met het verslag van de heer Staes. Ik wil echter wel iedereen duidelijk maken dat de Balkan een gebied apart is in Europa, niet alleen in geografisch opzicht, maar ook qua mentaliteit en omstandigheden. Daarom moet mijns inziens ook elk geval apart en diepgaand worden onderzocht. Alleen op die manier kunnen wij gefundeerde kritiek leveren en efficiënte maatregelen treffen. De heer Staes is persoonlijk naar dit gebied toe gereisd om te zien wat er gaande was, en daar gaat het nu ook precies om. Je kunt niet, mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, van op een afstand zien wat daar gebeurt. De situatie zit daar soms heel eigenaardig in mekaar en je kunt niet vanuit je bureaustoel oordelen. Je kunt niet met brieven, faxen en e-mails de mentaliteit van de mensen daar doorgronden. Daarvoor moet je naar hen toegaan. Je moet naar hen toegaan niet alleen om belangstelling te tonen - en deze belangstelling bestaat gegarandeerd van alle kanten - maar om hen ook daadwerkelijk ter zijde staan. Dat betekent onder andere dat je rekening moet houden met hun geschiedenis en hun mentaliteit.
Uit de bevindingen van de controle-instanties en de Commissie blijkt dat je niet altijd het onderste uit de kan kunt hebben. Bovendien is goed nooit goed genoeg: men wil altijd nog beter. Het is trouwens ook goed naar optimale resultaten te streven. Ik ben er dan ook zeker van dat onze belangstelling en onze kritieke geest ons de goede kant uit zullen sturen. Laten wij de resultaten van de gebruikelijke praktijken bij dergelijke financieringen te baat nemen om de gang van zaken aan te passen en bij te sturen. Wij hebben nu het in Thessaloniki en Pristina gevestigde Bureau voor de wederopbouw. Dit is het mikpunt geweest van veel kritiek. Wij kunnen echter Sarajevo en Pristina niet over een kam scheren. Laat dat duidelijk zijn. Daarom sprak ik ook over verschillende mentaliteiten, verschillende omstandigheden en situaties, waar rekening mee moet worden gehouden.
Een aantal collega' s zei aanvankelijk - niet geheel ten onrechte overigens - dat het Bureau in Thessaloniki moest worden overgeheveld naar Pristina. Velen onder ons hebben zich daar echter vierkant tegen verzet en gezegd dat iets dergelijks onmogelijk was. Nu is wel gebleken dat wij terecht voet bij stuk hebben gehouden en het bureau in Thessaloniki hebben gelaten. Als wij het Bureau namelijk hadden overgeheveld naar Pristina, had Joegoslavië nu geen enkele kans op financiering door het Bureau voor de wederopbouw gehad, omdat doodgewoon geen enkele Serviër naar Pristina had kunnen gaan om daar geld te vragen; geen enkele euro had hij kunnen bemachtigen. Daarom is het, nogmaals, altijd goed met kritiek te komen, maar als wij iets doen, moet dat aangepast zijn aan de omstandigheden, aan de behoeften en eigenaardigheden van de betrokken gebieden.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst mijn dank uitspreken aan het adres van de Rekenkamer voor het zeer nuttige verslag dat men ditmaal over allerlei zaken heeft opgesteld. Wij stonden er ten tijde van het jaarverslag zeer kritisch tegenover, maar deze speciale verslagen zijn volgens mij zeer waardevol.
Er is duidelijk een heel scala van terreinen waarop de Commissie nog stappen dient te ondernemen om verbeteringen aan te brengen. Vandaag wil ik mij concentreren op een reactie op het verslag van de heer Dell'Alba met betrekking tot een aantal aspecten van de structuurfondsen. In mijn land is dit zeker een van de terreinen waarop de Europese Unie duidelijk aantoont dat zij gewicht in de schaal legt. De structuurfondsen, de poging om de rijkdom te vergroten en de sociale omstandigheden en werkgelegenheidscijfers in een bepaald gebied te verbeteren geven ontegenzeglijk een goed beeld van de EU. Wij kunnen echter niet aan de zijlijn blijven staan en kritiekloos toejuichen wat er gebeurt. De verslagen van de Rekenkamer laten duidelijk zien dat er radicale verbeteringen nodig zijn. De Commissie heeft trouwens reeds een nieuwe regelgeving voor structuurfondsen geïntroduceerd om de situatie te verbeteren. Zij zal ongetwijfeld ook zeer nauwlettend in de gaten houden of deze hervormingen ver genoeg zijn gegaan.
Wat de additionaliteit betreft mogen we niet vergeten dat de Europese fondsen niet bedoeld zijn om projecten te financieren maar om deze mede te financieren. Deze mogen dus ook niet in de plaats komen van de overheidsuitgaven door de nationale autoriteiten. Dat is allemaal mooi en aardig maar zelfs binnen de nieuwe regelgeving is er slechts ruimte voor de evaluatie van de additionaliteit op nationaal, en niet op regionaal niveau. Regels zijn regels, maar als er geen doeltreffende straf staat op het overtreden van die regels, boeten ze aan kracht in en zijn ze niet langer uitvoerbaar. Wij hebben dan ook een stevige rechtsgrondslag nodig om sancties te kunnen opleggen.
Wat de ontwikkeling van bedrijventerreinen betreft dient de Commissie niet te wanhopen. Zij moet veeleer duidelijk aangeven dat deze ontwikkeling dient te worden gezien als een onderdeel van een groter geheel van beleidsvormen ter ondersteuning van de KMO's. Met deze ontwikkelingen zijn aanzienlijke sommen geld gemoeid. In Wales is dit bijvoorbeeld een duidelijk omschreven doel. Waar wij behoefte aan hebben zijn daarentegen duidelijk omschreven streefdoelen en doelstellingen. Graag zouden wij die in de toekomstige structuurfondsprogramma's opgenomen willen zien.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, in sneltreinvaart een aantal opmerkingen over de inderdaad nuttige verslagen van de Rekenkamer.
Ten eerste het verslag-Garriga. Ik denk dat de Begrotingscommissie het zich al voorgenomen heeft, maar ik denk dat het sterk nodig is dat wij de resultaten van de enquêtecommissie over transitfraude gaan evalueren. Wat heeft de Commissie tot nu toe gedaan met de aanbevelingen in dat verslag?
Het verslag-McCartin over landbouw. Altijd een interessant onderwerp en niemand zal ontkennen dat de landbouwpolitiek niet statisch is, maar met de tijd mee moet gaan, speciaal in verband met de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie en de uitbreiding.
Twee punten zonder ons daar voor of tegen uit te spreken. Op dit ogenblik zijn voor mijn fractie van belang: ten eerste, wat zouden de gevolgen zijn als er een cofinanciering zou zijn van landbouwuitgaven en dan met name de inkomenstoeslagen? Een ander punt, en zeer actueel op het ogenblik, dierziektenbestrijding. Zeer kostbaar voor de Europese begroting. Zou het niet mogelijk zijn in navolging van gebruiken in de lidstaten zich te verzekeren tegen de uitbraak van bepaalde dierziekten? Zou de Commissie dit onderwerp zo snel mogelijk kunnen bestuderen?
Dan wat betreft het verslag-Staes. Bemoedigend dat de Europese Unie in het wespennest van de Balkan goed werk kan verrichten. Wij verheugen ons daarover en vinden het verslag van de heer Staes een uitstekend verslag. Wij steunen vooral dat het bureau van de Hoge Vertegenwoordiger niet de lakens uitdeelt, het is de Europese Unie die betaalt en die zal ook moeten nagaan of het geld goed besteed wordt.
Algemene opmerking over het klimaat van corruptie dat zou heersen op de Balkan. Wij vinden het nodig dat de Commissie zich erover uitspreekt op welke wijze dit Europa zou mogen beïnvloeden. Wordt de Europa-hulp daardoor beïnvloed?
Laatste punt over het verslag-Dell'Alba. In mijn land zijn er aanwijzingen dat de prijs van bedrijfsterreinen aanzienlijk hoger wordt door de Europese hulp. Dat vinden wij onwenselijk. Zou daar iets aan gedaan kunnen worden?

Rühle
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de verslagen van de Rekenkamer zijn door de huidige BSE-crisis opnieuw in het brandpunt komen te staan. Het Europees landbouwbeleid moet nodig onder de loep worden genomen. BSE is slechts het topje van de ijsberg. Subsidies voor productieverhogingen, overproductie, vervolgens extra subsidies voor het terugdringen van de overschotten: de gewone burger begrijpt hier niets van. Het is ook een systeem dat zeer fraudegevoelig is, en de quotaregeling is bijlange niet in staat deze problemen op te vangen. Het verslag-McCartin laat dat heel duidelijk zien.
Het is de verdienste van onze rapporteur dat hij daar telkens weer op wijst, en niet alleen in tijden als deze. Jammer genoeg heeft het Parlement op landbouwgebied geen volledige medebeslissingsbevoegdheid en beschikt het daarom over weinig politieke speelruimte. De beslissingen vallen in de Raad, ze worden genomen door de nationale landbouwministers achter gesloten deuren en onder invloed van allerlei belangengroepen. Ofschoon echter de nationale ministers het beslissingsrecht voor zichzelf opeisen, willen ze geen echte verantwoordelijkheid dragen. Wanneer er sprake is van fouten, wantoestanden, onregelmatigheden of bedrog, nemen ze nooit onmiddellijk de verantwoordelijkheid op zich, maar wijzen ze altijd naar Brussel, naar de EU.
Daar moet fundamenteel verandering in komen. Het Parlement moet niet alleen controle uitoefenen, maar ook politieke medebeslissing krijgen op alle gebieden van het landbouwbeleid. We hebben behoefte aan meer transparantie en meer openheid. Het doel is niet tegen de boeren te strijden, maar in het belang van de boeren te ijveren voor een ander consumentenbeleid. De heer McCartin heeft in zijn verslag alvast de belangrijkste sleutelwoorden vermeld. Het gaat om de kwestie van de directe steun en de medefinanciering. Op die punten moet er verandering komen, ook als we, met het oog op de uitbreiding naar het oosten, een landbouwbeleid willen dat tegen deze uitbreiding is opgewassen. Na Nice is nogmaals gebleken dat de Raad niet in staat is deze problemen daadwerkelijk op te lossen, en daarom wil ik tot slot nogmaals onderstrepen - en dat is een wens van het hele Parlement - dat het Parlement in het landbouwbeleid volledige medebeslissingsbevoegdheid moet krijgen.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de Rekenkamer uit 1999 kan men lezen dat Groot-Brittannië, België en Nederland grote nettobetalers aan de Europese begroting zijn. Die drie landen hebben naar verhouding veel meer invoerrechten ofwel eigen middelen op de begroting gestort dan andere landen. Die landen hebben grote havens en veel zogeheten transitvervoer.
De documenten van de Rekenkamer en het verslag-Garriga Polledo behandelen een lastig aspect. In veel landen is namelijk fraude aan het licht gekomen, maar namen van landen worden niet genoemd. Op die manier ontstaat de verdenking dat de meeste fraude is gepleegd in de landen met de grote doorvoerhavens. Als er geen namen van landen worden genoemd, richt de verdenking zich op Groot-Brittannië, België en Nederland. Ook als zij niet schuldig zijn aan het beschermen van criminaliteit en criminelen, worden ze toch verdacht, omdat er geen namen van landen worden genoemd.
Via de Europese Unie worden grote hoeveelheden goederen vervoerd die vanuit de havens naar derde landen gaan. Uit onderzoeken van zowel de Rekenkamer als de OLAF is gebleken dat vooral de export en doorvoer van tabak met enorme fraude gepaard gaat. De omvang van die fraude is zo moeilijk te bepalen dat de schattingen over de omvang van de door de Unie geleden schade tussen de 1 en de 5 miljard euro schommelen. Tabak wordt hoofdzakelijk in de Nederlandse en Belgische havens aangevoerd en wordt daarvandaan via andere EU-lidstaten naar het voormalig Joegoslavië, en onder andere Montenegro, doorgevoerd. De Europese Unie besloot vorig jaar Montenegro om politieke redenen met 15 miljard euro te steunen zonder eisen te stellen aan de bestrijding van smokkelhandel. Vanuit Montenegro wordt elke nacht met vijftig à zeventig speedboten tabak naar Italië gesmokkeld, waarvandaan hij zonder invoerrechten en accijnzen over de Europese markt wordt verspreid. Om dergelijke praktijken te kunnen bestrijden moet men zorgen voor vastberaden maatregelen en oplossingen voor de in het verslag-Garriga Polledo genoemde problemen. Voor de Unie gaat het om een project van miljarden euro's.

Caullery
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer ingenomen met het debat van vandaag, hoewel het hier om een aantal sterk uiteenlopende onderwerpen gaat. Ik wil mij beperken tot de onderwerpen die de heren McCartin en Staes hebben aangeroerd.
Wat het verslag van de heer McCartin betreft, kan de Franse delegatie van onze fractie zich niet vinden in een aantal opmerkingen die over botervet zijn gemaakt, omdat daarin het besluit van de Raad tot handhaving van de garantieprijzen tot 2005 ter discussie wordt gesteld.
Het besluit van de Raad is in onze ogen gegrond en bovendien noodzakelijk voor de landbouwers. Het in de richtlijn genoemde argument dat 92%van de kredieten die in 1998 beschikbaar waren voor de afzetmaatregel "boter voor instellingen zonder winstoogmerk" naar slechts drie lidstaten is gegaan die niet tot de armste landen van de Unie behoren, vinden wij niet steekhoudend. Men loopt hier een beetje te hard van stapel. Men vergeet dat er zich een vierde wereld aan het ontwikkelen is en dat er in sommige sociale klassen sprake is van een afschuwelijke vorm van verpaupering. De huidige, nog kwetsbare groei zal er niet voor kunnen zorgen dat de burgers die al geruime tijd van de samenleving zijn uitgesloten nu in hoog tempo opnieuw in de maatschappij worden opgenomen.
Wij zijn verder ontevreden over de kritische toon die in het verslag wordt geuit over de steun ten behoeve van de grote graanverbouwende regio's. Wij zijn het overigens wel eens met de extra aandacht die moet worden besteed aan de kleinste graanproducenten binnen de Unie.
Wat de varkenspest betreft kunnen wij ons niet vinden in de opmerking dat de varkensproducenten een groter deel moeten dragen van de financiële last voor maatregelen ter bestrijding van epidemieën. Wij vragen ons af waarom zij voor deze extra last moeten opdraaien. Ze gaan immers al gebukt onder zware lasten.
Dragen zij schuld aan de besmettelijke veeziekten? Natuurlijk niet, ze zijn er het slachtoffer van. Als we een heimelijke renationalisatie van het GLB willen voorkomen, moeten we dit voorstel niet accepteren.
In het verslag van de heer Staes over de steun van de Europese Unie aan Bosnië-Herzegovina worden de ernstige tekortkomingen bij het financiële beheer door het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger, de OHR, terecht aan de kaak gesteld. We mogen immers niet vergeten dat deze tekortkomingen dateren uit een dramatische periode en dat hierbij middelen van de Europese burgers waren betrokken.
Onze fractie neemt verder nota van het verzoek aan het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger en de Commissie om aan te geven hoe deze belangenverstrengeling heeft kunnen plaatsvinden.
Het is verder ontoelaatbaar dat 2 miljoen euro is aangewend voor niet-subsidiabel materieel in de sector...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, ik zou enkele woorden willen zeggen over het voortreffelijke verslag van de heer Staes. Eerst wil ik mij echter tot u richten, als lid van het Bureau van dit Parlement. Het was een schande voor het Parlement dat we met zo'n bureaucratische vertraging te maken kregen toen besloten moest worden of de rapporteur van de controlecommissie van dit Parlement naar Bosnië-Herzegovina mocht gaan. In het belang van de burgers die wij hier moeten vertegenwoordigen hoop ik dat zoiets niet opnieuw zal gebeuren. Ik zeg dit in alle duidelijkheid, omdat wij - ook ik persoonlijk - normaal de Commissie voor dit soort zaken bekritiseren. Dit keer moeten wij jammer genoeg vaststellen dat onze eigen instelling tekort is geschoten, en dat is onaanvaardbaar!
Ten tweede is dit verslag van collega Staes in twee opzichten hoopgevend. Aan de ene kant is gebleken dat de Commissie in staat is te leren. Wat is gebeurd tussen de eerste bezoeken onder leiding van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole en hetgeen nu door onze rapporteur wordt vastgesteld, is bijzonder hoopgevend, en daarvoor kan ik de Commissie alleen maar feliciteren.
In het begin van dit programma voor de Balkan verliep de hulpverlening zoals zo vaak in de Unie: de beslissingen werden genomen aan de vergadertafel te Brussel en privé-ondernemingen werden belast met de hulpverlening ter plaatse en de verdeling en besteding van financiële middelen. Dat systeem is nu afgeschaft en bijna revolutionair gewijzigd, ook onder druk van dit Parlement. Dit laat zien dat onze initiatieven zinvol zijn en dat de Commissie in staat is te leren.
Mevrouw de commissaris, misschien kan de capaciteit om te leren die u in Sarajevo heeft laten zien, ook als model dienen voor andere delegaties in andere landen!

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de structuurfondsen al jarenlang geld steken in de bevordering van het territoriale evenwicht in de Europese Unie, ligt het inkomen per capita van de 25 rijkste regio's nog altijd tweeënhalf keer zo hoog als dat van de armste regio's. Hoewel het deze minder begunstigde gebieden aan veel ontbreekt, is het ieder jaar weer zo dat de voor de ontwikkelingsfondsen bestemde begrotingsgelden niet volledig worden gebruikt. Ik denk dat wij na moeten denken over de werkelijke oorzaken van dit onbegrijpelijke gegeven. Mogelijkerwijs wordt er te weinig ondernomen en weten de minder begunstigde gebieden niet hoe zij vooruit moeten komen.
In dat geval moeten wij niet met de armen over elkaar blijven zitten en ons rechtvaardigen met de uitvlucht dat zij het geld dat wij hun geven niet goed gebruiken. Wij zouden aanvullend beleid moeten voeren door te analyseren en te informeren, door mensen op te leiden, te motiveren, te adviseren en te begeleiden om voor structurele vernieuwing en nieuwe kansen op ontwikkeling en vooruitgang te zorgen.
Het is misschien echter ook zo dat wij, doordat wij inmiddels ervarener en technocratischer zijn geworden, te perfectionistisch en veeleisend zijn. Misschien zijn wij te formalistisch en verbinden wij overal voorwaarden aan, waardoor wij het ontstaan of voorbestaan verhinderen van zinnige ideeën die aansluiten bij het ontwikkelingsniveau van de regio's waarop het beleid van de Gemeenschap is gericht. Misschien moeten wij het Gemeenschapsbeleid aan die regio's aanpassen, in plaats van te verwachten dat zij zich aan een elitair Europees beleid aanpassen. Wat ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

 Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Staes met het uitstekend verslag. De omstandigheden waarin hij het heeft gemaakt, waren verre van optimaal. Het is niet logisch dat het Parlement een verslag van de Rekenkamer over gebeurtenissen van jaren geleden nu pas ter behandeling krijgt, maar de heer Staes heeft zijn huiswerk keurig gemaakt. Hij is trouwens ook ter plekke een kijkje gaan nemen. Nu is het niet zo dat ik de heer Staes niet vertrouw, integendeel, maar ik was vorige week ook toevallig in Bosnië en ik stelde vast dat zijn beoordeling juist is. De delegaties van de Commissie in Bosnië zijn een succes.
De Rekenkamer komt in haar verslag tot de conclusie dat de controle van de Commissie op de middelen die bijvoorbeeld aan de Hoge Vertegenwoordiger of aan de VN zijn gegeven, te wensen overlaat. Veel problemen zijn te wijten aan het feit dat de projecten voordien centraal vanuit Brussel werden gestuurd. Nu hebben de EU-delegaties ter plaatse meer bevoegdheid en meer personeel gekregen. Daaruit blijkt dat het idee om de lokale delegaties meer plichten en meer verantwoordelijkheid te geven in de praktijk goed werkt. De Rekenkamer stelt voor dat de EU in de toekomst organisaties zoals de VN, OESO en de Hoge Vertegenwoordiger een envelop geeft die ze zelf kunnen beheren. Terzelfder tijd wil de Rekenkamer echter de controle versterken. Mijns inziens zijn deze twee zaken tegenstrijdig. Indien wij de organisaties gewoon geld geven, met andere woorden directe begrotingssteun geven, verliest de Commissie elke vorm van controle en toezicht. De samenwerking tussen de EU en de organisaties is een van de onderwerpen van de kwijtingsprocedure 1999. De Commissie wil dat de Raad en het Parlement duidelijke richtsnoeren geven. Dat begrijp ik volkomen. Betere controle en lossere teugels zijn moeilijk verzoenbaar. Wij moeten een zekere controle op het geld van de belastingbetaler behouden. Het VN-systeem wordt helaas steeds bureaucratischer, ondoelmatiger en corrupter. Ik heb dan nog altijd meer vertrouwen in ons eigen EU-systeem.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat worden maar liefst tien speciale verslagen van de Rekenkamer besproken. Wij staan hier voor sterk uiteenlopende onderwerpen, voor wat zowel het belang als de aard van de behandelde documenten betreft. De verslagen gaan van een analyse van het additionaliteitsbeginsel bij structuurmaatregelen tot een concrete en nauwgezette studie van het gemeenschappelijke landbouwbeleid voor de graansector. Met uw welnemen zou ik mij tot dit laatste punt willen beperken. Om te beginnen feliciteer ik collega McCartin en de Rekenkamer voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Dan zou ik nu de slotbeschouwingen van de Rekenkamer even in herinnering willen brengen.
Van 1993 tot 1997 werd er in de graansector te veel compensatie betaald. De overcompensatie wordt op 1,3 miljard euro geraamd. In 1997 droeg iedere Europese burger meer dan 37 euro bij aan de begroting van de graansector. De akkerbouwgewassen vertegenwoordigden 43% van de landbouwuitgaven maar slechts 10,7% van de eindproductie. Ongeveer 40% van de subsidies komt bij 3% van de landbouwers terecht, terwijl 57% van de begunstigden maar 4,5% van de compensatiebedragen ontvangt. Op grond van deze bevindingen concludeert de Rekenkamer dat de huidige compensatieregeling voor inkomensverlies van de landbouwers, waarin elementen als prijs, productie en areaal een doorslaggevende rol spelen, moet worden vervangen door een standaard netto-inkomen per landbouwbedrijf of per arbeidseenheid, waarbij de landbouwsteun enkel wordt ingezet om het verlies van dit netto-inkomen te compenseren.
Uit de GMO voor akkerbouwgewassen blijkt overduidelijk dat het GLB dringend aan hervorming toe is. De diepgaande politieke reorganisatie van de structuur van de Duitse bondsregering toont aan dat zelfs in het hart van Europa, de bakermat en onvoorwaardelijke steunpilaar van het GLB, de instandhouding van een landbouwmodel, geschoeid op een logica die de industrie en de grote landbouwbedrijven bevoordeelt, steeds meer in vraag wordt gesteld. Wij hebben behoefte aan een landbouwbeleid dat op regionale criteria berust en het evenwicht tussen de landbouwers herstelt. Alleen op die manier kunnen wij het Europees cultureel erfgoed en het milieu beschermen. Voorwaarde hiervoor is dat het huidige GLB wordt hervormd.

Ferreira
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een aantal opmerkingen maken over de vraagstukken die in het verslag van de heer Dell'Alba aan de orde zijn gekomen en waarvoor ik uw aandacht vraag.
De maatregelen om de vestiging van jonge landbouwers te bevorderen zijn ontoereikend, omdat de landbouwers in veel gevallen de leeftijdsgrens al zijn gepasseerd op het moment dat de steun wordt toegekend, terwijl ze tijdens het opstellen van het dossier nog wel aan de leeftijdscriteria voldeden. Aangezien veel van deze jongeren vanwege hun beroep in moeilijke omstandigheden verkeren, is het ontoelaatbaar dat sommige van hen door onvolkomenheden en vertragingen niet meer in aanmerking komen voor de Europese en nationale steun.
Wat de maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid onder jongeren betreft, moet nauwgezet worden onderzocht wat de invloed van dit beleid is geweest. Bij deze evaluatie dient rekening te worden gehouden met de diversiteit van het uit te stippelen loopbaantraject. Wat betreft de maatregelen voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen, zien we juist dat de financiering haar doel voorbij schiet. Dankzij de steun die in het kader van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling is toegekend, konden immers andere projecten dan de ontwikkeling van bedrijventerreinen worden gefinancierd. Bovendien is gebleken dat als deze steun niet op regionaal niveau gecoördineerd wordt, er concurrentie ontstaat tussen de initiatiefnemers van de projecten, met een versnippering van de steun als gevolg, hetgeen de doelmatigheid niet ten goede komt. Op deze wijze is het niet mogelijk om een herstructureringsbeleid te voeren waarin rekening wordt gehouden met het gehele proces, dat wil zeggen vanaf het vaststellen van de behoeften tot aan de evaluatie van hetgeen er bereikt is. Dit is echter wel nodig voor een actief beheer van de regio's.
Wat dit vraagstuk betreft, wil ik de herstructurering die het Danone-concern voorbereid niet onvermeld laten. In diverse lidstaten vinden overigens dergelijke herstructureringen plaats. Wij kunnen niet accepteren dat bedrijven die Europese subsidies hebben ontvangen en financieel gezond zijn, onder het mom van herstructureringen duizenden mensen op straat zetten en daarmee evenzoveel gezinnen in de kou zetten, om vervolgens voor deze gezinnen een beroep te doen op nationale en Europese overheidsmiddelen.
Een van de belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie is de bestrijding van de werkloosheid. Zowel de lidstaten als de Commissie geven hier prioriteit aan. Wij weten dat het moeilijk is om iedereen te bereiken voor wie een maatregel bestemd is. Met het oog op de geconstateerde onvolkomenheden en gebreken denk ik dat we nu de benodigde maatregelen moeten treffen. We moeten in het bijzonder vaststellen wat de maatregelen precies moeten inhouden en dienen ervoor te zorgen dat ze daadwerkelijk ten goede komen van de doelgroep. Hiertoe dienen de vertragingen bij de behandeling van de dossiers en de betaling aan de begunstigden tot een minimum te worden beperkt. Op deze wijze zullen de resultaten....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Hume
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor het feit dat hij in zijn verslag specifiek heeft verwezen naar twee belangrijke Noord-Ierse fondsen die betrekking hebben op ons vredesproces en voor zijn gunstige reactie op het Internationaal Fonds voor Ierland, dat niet alleen door Europa maar ook door de Verenigde Staten, Canada en Australië wordt gefinancierd.
Ik kan andere regio's met ernstige werkloosheidsproblemen aanraden het werk dat het Internationaal Fonds in Noord-Ierland en de grensgraafschappen heeft verricht te bestuderen. Het Fonds heeft namelijk voortreffelijk werk verzet. Zo heeft het 4600 projecten gefinancierd waarmee 38.000 banen werden gecreëerd, waarvan bijna 90% in gebieden met een grote werkloosheid en in achtergebleven gebieden. Bijna 9000 mensen uit groepen binnen beide gemeenschappen zijn betrokken geweest bij deze werkgelegenheidsprojecten in Noord-Ierland en ongeveer 5000 mensen zijn betrokken geweest bij de grensoverschrijdende projecten. Het Fonds heeft prachtig werk verricht en ik ben erg blij met de goede respons die het in het verslag heeft gekregen.
Er is ook het Speciale Vredesprogramma van de Europese Unie zelf. Ook dit programma brengt in Noord-Ierland aan de basis mensen uit beide groeperingen in onze gemeenschap samen, met name via projecten voor jongeren - jonge mannen en vrouwen. Er zijn shared-city-initiatieven om de gemeenschapszin te bevorderen; er zijn ontwikkelings- en opleidingstrajecten voor vrouwen - ik noem maar een paar van de zeer geslaagde projecten die momenteel gaande zijn - de voedselindustrie wordt verder ontwikkeld en natuurlijk zijn er de nieuwe huisvestingsprojecten.
Wij zijn hier zeer blij mee en wij zijn de Commissie er zeer dankbaar voor, net als wij trouwens de Raad van Ministers zeer dankbaar zijn voor het Speciale Programma voor Noord-Ierland. Ik wil graag al mijn collega's in het Parlement uit het diepst van mijn hart bedanken voor hun unanieme steun aan dit vredesproject, omdat het zo'n uiterst positieve bijdrage levert aan het tot stand komen van de vrede in mijn land.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, als parlementslid vertegenwoordig ik dat deel van Ierland dat zowel profiteert van het IFI als van het Fonds voor Vrede en Verzoening en ik wil dan ook zeggen dat ik vol lof ben over wat beide fondsen tot nu toe hebben gedaan. Als vertegenwoordiger die nauw samenwerkt met de lokale groeperingen en nauw betrokken is bij projecten waarin op voortreffelijke wijze gebruik wordt gemaakt van de fondsen, ben ik er volledig van overtuigd dat van al het via de fondsen uitgegeven geld nauwgezet rekenschap wordt afgelegd. Het IFI en het Fonds voor Vrede zijn unieke fondsen en dus is het begrijpelijk dat er bepaalde misverstanden zijn ontstaan ten gevolge van een gebrek aan bekendheid met de speciale aard en werking van deze fondsen.
Zoals al eerder naar voren is gebracht, levert de EU, samen met de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland, een grote bijdrage. Het Fonds heeft meer dan 400 miljoen Britse pond toegezegd, hetgeen geleid heeft tot een investering van 1,2 miljard Britse pond, waarmee 38.000 banen voor 150 projecten overal in de grensgraafschappen en Noord-Ierland werden geschapen. Ik vind het volkomen ongepast dat de Commissie begrotingscontrole vraagtekens zet bij de doeltreffendheid van het IFI-financieringssysteem. Ik ben van mening dat deze fondsen een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het vredesproces en dat de heer Dell'Alba zich wat meer in deze fondsen zou moeten verdiepen. Ik wil hem uitnodigen voor een bezoek aan Noord-Ierland en de grensgraafschappen, zodat hij de situatie zelf in ogenschouw kan nemen.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben ons hart vastgehouden bij het lezen van het verslag-McCartin dat wij jammer genoeg pas gisterenmiddag goed hebben kunnen bestuderen. Eerlijk gezegd staan wij heel erg te kijken van wat daarin over de landbouwsector gesteld wordt, omdat de gegevens en cijfers op een manier worden geïnterpreteerd die wel heel cru is voor een sector die in zo' n grote en radicale verandering verkeert ten gevolge van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wij zijn dan ook bepaald niet gerust over de besluiten die genomen gaan worden. In ieder geval heeft het rapport-McCartin wel een weg uitgestippeld: het roer moet radicaal omgegooid worden in de agrarische sector en het daaraan ten grondslag liggende beleid. Het is jammer dat de Top van Nice geen besluit heeft genomen over onze medebeslissing op landbouwgebied. Het staat in elk geval als een paal boven water dat wij in dit verband nog het nodige te doen hebben.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou om te beginnen de heren Garriga, McCartin, Staes en Dell'Alba willen bedanken voor hun verslagen over de in totaal tien verslagen die de Rekenkamer heeft gepubliceerd met betrekking tot de periode 1999-2000.
Ik denk dat dit debat heeft laten zien hoe waardevol de speciale verslagen van de Rekenkamer zijn; zij zijn heel gedetailleerd zijn en gaan in op specifieke probleemgebieden. Als commissaris kan ik deze speciale verslagen alleen maar van harte toejuichen, met name omdat zij ons in staat stellen snel op kritiek te reageren. Bovendien heeft de Rekenkamer een goed tijdstip uitgekozen om deze speciale verslagen te publiceren, daar wij deze onmiddellijk kunnen verwerken in nieuwe voorstellen van de Commissie.
Ik moet het natuurlijk kort houden en kan slechts gedeeltelijk en beknopt ingaan op de zeer uitvoerige en waardevolle verslagen van het Parlement, met om te beginnen het verslag van de heer Garriga en uw uiteenzettingen over de eigen middelen, mijnheer Pomés Ruiz. Jaarlijks wordt 14 miljard euro geïnd voor de financiering van de Europese begroting. Een groot deel van dit bedrag wordt besteed aan zekerheden en borgtochten.
De Commissie heeft zich de laatste jaren ingespannen om de voorschriften op dit gebied aanzienlijk te verbeteren. Ik wijs op de nieuwe voorschriften inzake de procedure voor douanevervoer, die in 1999 en 2000 in werking zijn getreden. Deze voorschriften maken een betere controle mogelijk op transitprocedures en op de afhandeling van zekerheden die worden gegeven ter waarborging van deze procedures. Het communautaire douanewetboek is onlangs gewijzigd en deze wijziging is reeds in werking getreden.
Het afgelopen jaar hebben zeven nieuwe lidstaten zich aangesloten bij de nieuwe computergestuurde transitprocedure. Het Parlement heeft op dit terrein veel impulsen gegeven via zijn enquêtecommissie die zeer concrete resultaten heeft opgeleverd waaraan de Commissie nu de laatste hand legt. Belangrijk is met name ook dat de kandidaat-landen nu rechtstreeks bij deze nieuwe computergestuurde transitprocedure worden betrokken.
Wat betreft de gevolgen van onregelmatigheden bij douaneformaliteiten en de vraag of er dan ook rente moet worden betaald, herinner ik eraan dat er thans twee inbreukprocedures tegen Duitsland lopen, en wordt overwogen om gelijkaardige procedures te starten tegen Oostenrijk, België en Denemarken. Ik wil er ook op wijzen dat de Commissie in de komende dagen haar verslag over het stelsel van eigen middelen voor de periode 1997-1999 zal voorleggen. In het algemeen is het de bedoeling van de Commissie de lidstaten een grotere verantwoordelijkheid op douanegebied te geven. Ik ben van mening dat voor administratieve vergissingen die leiden tot derving van douane-inkomsten in de toekomst een andere regeling moet gelden dan degene die nu van kracht is. Als fouten zijn gemaakt moeten de betrokken lidstaten ook instaan voor de gederfde inkomsten. Het huidige systeem is gewoon slecht omdat men nu het gat moet dichten met de laatste pijler van de EU-begroting, hetgeen betekent dat alle lidstaten moeten betalen overeenkomstig hun aandeel in het bruto nationaal product. Met andere woorden, momenteel is het systeem zo: wie slordig beheert, wordt beloond en wie bijzondere inspanningen levert, betaalt het gelag. Ook de ministers van Financiën zou er veel aan gelegen moeten zijn dit systeem te veranderen. Op dit moment is daartoe nog geen enkele aanzet gegeven, maar de Commissie zal hier op aan blijven dringen.
Dan kom ik nu bij het belangrijke verslag over de landbouw. Mijnheer McCartin, ik zou u voor deze verslagen willen bedanken. Ze hebben betrekking op de volgende gebieden: melkpoeder, botervet, graan en varkenspest. Enkele korte opmerkingen: mevrouw Rühle, ik kan u alleen maar gelijk geven dat dit verslag eens te meer laat zien hoeveel sectoren aan hervormingen toe zijn. In de hele zuivelsector hebben we overschotten, en dat veroorzaakt veel bijkomende problemen, met name op het gebied van de financiële controle. Als gevolg van deze overschotten zijn immers specifieke afzetmaatregelen nodig voor mageremelkpoeder en botervet, die steeds weer zorgen voor aanzienlijke problemen bij de financiële controle, omdat ze vaak aanleiding geven tot fraude.
Naar aanleiding van de kritiek in het speciale verslag heeft de Commissie de situatie in de mageremelksector op vier punten verbeterd en vereenvoudigd. We hebben een preciezere definitie gegeven van de mageremelkpoeder die in aanmerking komt voor steun, de controleprocedures doorgelicht, vooral met betrekking tot de aanwezigheid van wei in mageremelkpoeder, en de steun voor vloeibare magere melk afgeschaft op grond van kosten-baten-overwegingen. Deze maatregel heeft veel kritiek uitgelokt, maar was noodzakelijk, omdat ook op dit terrein de kritiek van de Rekenkamer dermate scherp was dat er wel consequenties uit moesten worden getrokken.
Wat het thema botervet betreft, dat eveneens verband houdt met de overproductie die we in deze sector hebben, kan ik bevestigen dat we in het kader van de aanstaande evaluatie van de zuivelsector slechts bij weinige lidstaten zullen onderzoeken of er sprake is van een concentratie van subsidies. Er is niets ongewoons aan deze concentratie, maar niettemin houden we ook op dit punt rekening met uw opmerkingen. De vaststellingen van de Rekenkamer omtrent de fouten bij de controle worden in aanmerking genomen bij de lopende goedkeuring van de rekeningen.
In het derde speciale verslag over de gevolgen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de graansector evalueert de Rekenkamer de hervormingsmaatregelen die werden getroffen in 1992. Deze dienden ook als grondslag voor de eigen evaluatie van de Commissie. In de ontwerpresolutie stellen de heer McCartin en het Parlement voor om de directe steun te differentiëren, met het oog op een gelijkmatigere inkomensverdeling tussen welvarende en minder welvarende regio's, maar ook tussen grote en kleine ondernemingen. Dat is tot op zekere hoogte al mogelijk, alleen maken niet alle lidstaten gebruik van deze mogelijkheid, en ook op dit punt zijn verbeteringen noodzakelijk.
In het verslag behandelt u ook de medefinanciering van de directe steun, een belangrijk thema. We weten wat er van deze eis terecht is gekomen bij de opstelling van Agenda 2000. De Commissie is echter van mening dat in het kader van de midterm review ook hierover opnieuw gediscussieerd moet worden.
Over het thema varkenspest zal ik heel kort zijn: ook de Commissie is van mening dat we na de laatste epidemie echt dringend moeten overgaan tot een herziening van de desbetreffende voorschriften. Zij heeft voorstellen in die richting ingediend en daarenboven haar veterinaire dienst geherstructureerd als gevolg van de crisis in de sector. De Commissie is het met u eens, mijnheer McCartin, dat de producenten bij de bestrijding van dierziekten een groter deel van de financiële last moeten dragen. De Commissie zal in dit verband een onderzoek doen naar instrumenten voor risicobeheer in de landbouwsector. De resultaten van dit onderzoek zullen in de eerste maanden van dit jaar beschikbaar zijn en dan zeker ook intensief bediscussieerd worden in dit Parlement.
Mijnheer Staes, nu kom ik bij uw verslag, waarvoor de Commissie u heel hartelijk dankt. In de periode 1996-1998, waarop het speciaal verslag van de Rekenkamer betrekking heeft, moest de Commissie handelen onder zeer moeilijke politieke omstandigheden ter plaatse.
U noemt in het bijzonder de uitzonderlijke omstandigheden bij de financiering van het open broadcasting network. Wij moesten daarbij zorgen voor uitrusting van zeer hoge kwaliteit en daarenboven ook garanderen dat de informatievoorziening een zeer hoog niveau had. Dit was nodig om de verkiezingen van 1996 voor te bereiden en een onafhankelijke berichtgeving te garanderen. De Commissie moet evenwel toegeven dat er op sommige terreinen veel reden tot kritiek was, en zij heeft hieruit ook de noodzakelijke consequenties getrokken.
De verhouding tussen de EU enerzijds en het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa anderzijds, waarbij de EU als donor fungeert en de laatste twee instellingen als begunstigden, is inderdaad niet eenvoudig. De Commissie worden bepaalde bestuurlijke tekortkomingen aangewreven die men eigenlijk de internationale organisaties zou moeten aanrekenen. Het gaat niet om het ontkennen van verantwoordelijkheid; het laat alleen zien dat er soms problemen zijn bij de samenwerking en daarvoor gedeeltelijk structurele redenen zijn. De Rekenkamer stelt nu voor, zoals ook in zijn jaarverslag 1999, om geen projectfinanciering meer te verlenen aan internationale organisaties, maar ze begrotingsmiddelen toe te kennen. Hoe kan de Commissie echter met enkel een politiek mandaat zorgen voor ondersteuning van internationale organisaties wanneer deze problemen hebben bij de correcte uitvoering van de administratieve en financiële regels van de Gemeenschapssteun? Op dit punt zijn bijkomende gesprekken en regelingen noodzakelijk.
Dan ga ik nu over tot een ander thema dat aan bod komt in het verslag: de terugkeer van vluchtelingen en de bouw van woningen in Bosnië-Herzegovina. Dankzij projecten die gefinancierd werden met de programma's PHARE en OBNOVA kon de Commissie nu gelijkaardige resultaten boeken als andere donoren bij de herhuisvesting van vluchtelingen. De in het jaarverslag 1999 bekritiseerde situatie in verband met de problemen bij de terugkeer van vluchtelingen is sinds de publicatie van het verslag van de Rekenkamer verbeterd. Ik zou er ook nogmaals op willen wijzen dat de Commissie consequenties heeft getrokken uit bepaalde fouten die in Bosnië-Herzegovina werden gemaakt bij de verstrekking van EU-hulp. Zo werd het beheer van de EU-hulp in Kosovo bijvoorbeeld op een heel andere leest geschoeid.
Het omvangrijke verslag van de heer Dell'Alba gaat over de kwestie van de additionaliteit bij de structuurfondsen, over industrieterreinen, werkgelegenheidsinitiatieven voor jongeren, het Internationaal Fonds voor Ierland en het PEACE-programma. Ook op dit punt moet ik mij beperken tot enkele opmerkingen. In de verordening van de structuurfondsen van juni zijn nieuwe voorschriften opgenomen voor de criteria met betrekking tot de additionaliteit van maatregelen. Hopelijk zullen deze voorschriften ertoe bijdragen dat er in de toekomst geen aanleiding meer zal zijn voor dezelfde kritiek van de Rekenkamer als tijdens de laatste steunperiode en de criteria voortaan duidelijker zullen zijn.
Wat het verslag van de Rekenkamer over industrieterreinen betreft is een van de kernpunten van de structuurfondshervorming van 1999 de versterking van de controle- en evaluatie-instrumenten, opdat beter kan worden nagegaan waar het geld naartoe vloeit. De verordeningen zorgen nu voor een duidelijkere verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de Commissie en de lidstaten.
Ik zou tot slot ook nog kort willen ingaan op het verslag over het PEACE-programma. Het Parlement heeft zijn diepe bezorgdheid geuit over de vaak langzame tenuitvoerlegging van het PEACE-programma in Noord-Ierland en aangedrongen op een transparante begroting. De consolidatie van het vredesproces in Noord-Ierland en met name de ondersteuning van grensoverschrijdende samenwerking door lokale initiatieven, waar de heer Hume opnieuw naar heeft verwezen, was niet alleen een innovatieve doelstelling, maar volgens mij ook het juiste programma, en het verheugt me nogmaals te kunnen constateren dat het Parlement het ondersteunt. Ook dit programma is aanvankelijk gestart onder zeer moeilijke omstandigheden. Zoals het verslag van de Rekenkamer laat zien, heeft het uiteindelijk toch een bijdrage kunnen leveren aan de ondersteuning van het vredes- en verzoeningsproces in Noord-Ierland. Dat was denk ik ook het doel van dit programma en in zoverre ben ik ook heel blij dat het hier uiteindelijk toch een goede beoordeling heeft gekregen.

Doelmatigheid van het Europees Monetair Instituut en de Europese Centrale Bank (1998)
De Voorzitter
Aan de orde is verslag (A5-0395/2000) van de heer Heaton-Harris, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verslag van de Rekenkamer over de doelmatigheid van het Europees Monetair Instituut en de Europese Centrale Bank betreffende het begrotingsjaar 1998, vergezeld van de antwoorden van de Europese Centrale Bank (C5-0319/2000 - 2000/2163(COS)).

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de Rekenkamer bedanken voor het opstellen van het verslag waarop mijn verslag gebaseerd is en waarin men heel gedetailleerd te werk is gegaan. Mijn dank gaat ook uit naar de diensten van onze commissie die mij zeer goed hebben geholpen, en trouwens ook naar de ECB zelf die mij een dag lang in Frankfurt heeft ontvangen en mij op de fouten in mijn verslag heeft gewezen.
Er kleeft een stukje geschiedenis aan dit verslag. Op 31 mei 1998 veranderde het Europees Monetair Instituut in de Europese Centrale Bank. De president bleef dezelfde en 402 van de 407 personeelsleden die bij het EMI werkten maakten eveneens de overstap naar de ECB. De ECB nam alle activa en passiva van het EMI over. In het verslag van de Rekenkamer werden een aantal probleemgebieden aangegeven waarop ik dadelijk nader in zal gaan. De Europese Centrale Bank heeft op het verslag gereageerd, maar de reacties waren kort, zo niet kortaf, en de Rekenkamer achtte ze volkomen ontoereikend omdat daarin op geen enkele manier duidelijk werd gemaakt of de ECB van plan was actie te ondernemen ter correctie van de in het verslag van de Rekenkamer aan het licht gebrachte tekortkomingen.
De Rekenkamer trof op twee belangrijke terreinen problemen aan. Er zijn ook twee terreinen waarvoor het Parlement, en met name de Commissie begrotingscontrole, veel belangstelling had. Onze commissie was vanzelfsprekend geïnteresseerd in de relatie van de Bank met OLAF. Een korte weergave daarvan vindt u in conclusie 4 van mijn verslag die ik hier, als u mij toestaat, graag zou willen voorlezen. Deze conclusie luidt: '' is verheugd over de publieke toezegging van de Europese Centrale Bank in haar jaarverslag over 1999 dat zij een samenwerkingsrelatie zal aangaan met het Europese Bureau voor fraudebestrijding OLAF, maar betreurt de duidelijke contradictie tussen de publieke toezegging van de ECB in haar jaarverslag 1999 om nauw te gaan samenwerken met OLAF en het besluit van de ECB zelf waardoor ze OLAF niet toestaat intern onderzoek te verrichten hangende het arrest van het Europees Hof van Justitie.'' Het betreft hier een gerechtelijke procedure die nog niet is afgerond.
Het andere gebied waarin onze commissie zeer geïnteresseerd was betrof de contradictoire procedure. Dit specifieke geval duurde eeuwen en toen ik beide instellingen vroeg naar de reden daarvan, zeiden beide dat ze hadden geantwoord binnen de daarvoor vastgestelde tijd en ruim binnen de richtsnoeren. Ik kan dus alleen de posterijen van Frankfurt en Luxemburg de schuld geven. Kennelijk bestaat hier behoefte aan meer liberalisering. Ik ben er echter van overtuigd dat deze problemen zich in de toekomst niet weer zullen voordoen.
De gebieden die in het verslag van de Rekenkamer als voornaamste probleemgebieden werden aangemerkt betroffen projectbeheer en projectbewaking door de ECB. De Rekenkamer constateerde in zijn verslag dat ten eerste er een stelsel voor verantwoording en rekenschap ontbrak, hetgeen de nodige zorgen baarde; ten tweede het moeilijk was om op een simpele, samenhangende manier de ontwikkeling van projecten te volgen, en ten derde de ECB in juli 1998 een consultantsbureau in de arm had genomen om een aantal projecten met betrekking tot het subgrootboek deviezenreserves uit te voeren, maar dat tegen het einde van het jaar de ECB nog altijd geen fulltimeleider voor dit project had benoemd, alhoewel dat essentieel was om controle op het werk van de consultants uit te oefenen. In het verslag werd ook gewezen op een aantal IT-problemen.
Het andere punt betrof de buitengewone bonussen. Ik vind het nog steeds uitermate vreemd dat een Bank die prijsstabilisering als voornaamste doelstelling heeft, kans heeft gezien om een aantal personeelsleden een bedrag uit te betalen dat neerkomt op een bonus van 38%, met als excuus dat deze personeelsleden in het verleden heel veel hadden gewerkt, heel veel overwerk hadden verricht en een aantal van hen door de jaren heen slechts 9% had gekregen, en dat dit dus bijna een soort compensatie was. Dit is echter beheer van likmevestje dat niet past bij een bank van dit kaliber.
Wat nu mijn eigen tactiek betreft, wist ik niet precies was ik moest doen. Voor iemand zoals ik die geen grote voorstander is van de Europese eenheidsmunt en zeker niet van deelname van zijn land aan dit stelsel, betekende dit verslag een dilemma. Aan de ene kant wilde ik van de ECB dat zij nota nam van wat de Rekenkamer had gezegd, maar aan de andere kant had ik het verslag ook kunnen gebruiken om de ECB onder vuur te nemen en zo in mijn eigen land voorpaginanieuws te worden. Dat was echter niet de rol van de rapporteur en dus richtte ik mij tot de ECB en vroeg om een onderhoud. Ik werd vriendelijk naar Frankfurt uitgenodigd en kreeg te horen dat zij hun bonusbeleid hadden gewijzigd en hadden begrepen wat de problemen met het projectbeheer waren. Mijn verslag is dus niet echt vriendelijk geworden, maar wel gunstig beïnvloed door dit onderhoud met de ECB.
Tijdens mijn onderhoud met de ECB kreeg ik te horen dat zij vooral haar problemen met betrekking tot de bonus had opgelost, dat dit niet meer zou voorkomen en dat men een brief zou sturen aan de commissie met daarin een gedetailleerde beschrijving van het huidige bonusbeleid. Deze brief is echter nooit aangekomen, en dat is uitermate jammer omdat de Europese Centrale Bank eigenlijk niet bang hoeft te zijn voor kritiek van deze instelling. Wij doen gewoon ons werk. Als zich problemen voordoen, en problemen zullen er altijd zijn, hoeft de ECB niet de barstjes weg te schuren en de luiken neer te laten. Zij dient de problemen aan te pakken en de EU en haar inwoners te vertellen hoe zij ze heeft aangepakt. Een paniekaanval over hoe zij deze zaken voor het voetlicht brengt is niet op zijn plaats.
Zoals u uit mijn toespraak kunt opmaken, had ik mijn verslag met gemak een stuk harder kunnen maken. De ECB is dit jaar dan ook redelijk mild bejegend. Als zich volgend jaar soortgelijke of nog meer problemen voordoen, zou de ECB wel eens een wat strenger verslag ten deel kunnen vallen, tenzij men besluit openheid van zaken te geven, een dialoog met onze commissie aan te gaan, transparanter te worden en met ons allen hier in dit Parlement in discussie te treden.

Färm
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Rekenkamer over de ECB is van toepassing op en wordt gekenmerkt door de overgangsperiode van het EMI naar de huidige ECB. Een deel van de problemen die in het verslag worden aangekaart, hebben met deze overgang te maken. Er is onder andere kritiek op de follow-up van de projecten, die meer gericht was op hoeveel geld er werd uitgegeven dan op de vorderingen van de werkzaamheden.
De voornaamste kritiek van zowel de Rekenkamer als de Commissie begrotingscontrole betreft echter de buitengewone bonus die de werknemers van de bank boven op hun normale bonus hebben gekregen en die zowel de vastgestelde maximumniveaus als de begrote kosten sterk overschreed. Ook was er kritiek op de besluitvormingsmethoden betreffende deze extra kosten.
De ECB heeft dit toegelicht en onder andere meegedeeld dat zij de kritiek op de follow-up van de projecten ter harte heeft genomen en dat zij de procedures heeft verbeterd. De ECB erkent tevens dat er onduidelijkheid bestaat omtrent deze buitengewone bonus. Wij zijn ook blij met het feit dat de ECB inmiddels erkent dat OLAF intern onderzoek moet kunnen verrichten, maar het is zeer betreurenswaardig dat dit op zich laat wachten.
Ik ben verantwoordelijk voor het advies van de Economische en Monetaire Commissie aangaande deze kwestie. Onze conclusies zijn eenvoudig en beknopt. Ten eerste: ofschoon deze overgangsperiode moeizaam is verlopen, snijden de opmerkingen van de Rekenkamer over bijvoorbeeld de follow-up van de projecten hout en moet daar in de toekomst rekening mee worden gehouden.
Ten tweede: het voornoemde bonussysteem is gebruikelijk in de banksector, maar de gehanteerde niveaus en de manier waarop met het systeem is omgesprongen, verdient veel kritiek. Het meest verontrustend is dat de voorlichter van de bank in onder andere de Zweedse media de kritiek van de Rekenkamer en het Europees Parlement wegwuift en beweert dat de banksector deze niet serieus neemt. Dit is een ernstige zaak. Als de bank, die al bekritiseerd is vanwege gebrek aan transparantie, deze kritiek niet serieus neemt, kan het vertrouwen geschaad worden. Volgens de Economische en Monetaire Commissie is de kritiek niet zo ernstig dat het vertrouwen in de ECB geschaad is, of dat de doelmatigheid van de instantie in twijfel wordt getrokken. Integendeel, de bank verdient alle waardering voor de goede begeleiding van de overgang van het EMI naar de ECB.

Folias
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, dit is een moeilijke tijd voor de Europese Centrale Bank. Er komt steeds meer kritiek; er zijn problemen met de euro-dollarpariteit en er is wantrouwen jegens de uitgevaardigde richtsnoeren. Nu wordt dan ook op de pianist geschoten: dat is echter een luxe die de Europese Centrale Bank, en het Europees stelsel zich nu niet kunnen veroorloven. De vrouw van Cesar moet niet alleen eerlijk en fatsoenlijk zijn, maar ook lijken. De Europese Centrale Bank is als de vrouw van Cesar, zij is eerlijk èn fatsoenlijk, maar zij moet dat ook nadrukkelijker naar buiten toe aantonen. Laten wij onszelf niets wijs maken: veel van onze partners voelen momenteel niet veel voor de euro. Wij moeten derhalve alles achterwege laten waardoor het aantal sceptische partners nog zou kunnen stijgen, en er veeleer voor zorgen dat het aantal eurofans toeneemt en steeds meer landen tot de eurozone willen toetreden.
Wat verder die beroemde bonus betreft die zoveel stof deed opwaaien, moet ik erop wijzen dat een percentage van 38% over 54 maanden neerkomt op 8,5% per jaar. Als 9% per jaar van het salaris van een ambtenaar van de Europese Centrale Bank als gerechtvaardigd wordt beschouwd, begrijp ik niet waarom daar zoveel kritiek op is gekomen. Dit valt toch geheel binnen de perken van hetgeen aanvaardbaar en ook gepland is! Misschien heeft met zich ergens in het rekensommetje vergist. Laat echter wel duidelijk zijn dat als iets wordt ondernomen, dat op de beste, meest transparante, efficiënte en op de naar buiten toe meest geloofwaardige manier moet geschieden.

Pittella
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, het verslag van de heer Heaton-Harris, heeft in de commissie onze instemming gekregen. Ook in plenaire vergadering zullen wij ermee akkoord gaan, omdat de rapporteur, zonder de zaak te willen forceren maar ook zonder overdreven schroom, kritische kanttekeningen heeft geplaatst bij de drie kwesties die in het verslag van de Rekenkamer over het beheer van de EMI en de Europese Centrale Bank ter sprake worden gebracht. De drie punten die de heer Heaton-Harris nogmaals heeft vermeld, zijn: onvoldoende toezicht op de projecten, verstrekking van een speciale bonus voor de eigen werknemers, en de weigering om zich door OLAF te laten controleren.
Ik geloof dat niemand van ons op het idee is gekomen om de euro te verzwakken of te ondermijnen. Daar gaat het niet om, maar waar het wel om gaat is het volgende: hoe meer wij het gezag van de betreffende monetaire instanties erkennen - en ikzelf kan me wel vinden in deze erkenning, maar ik dring er tegelijkertijd op aan dat er een politiek bestuur van de economie, ook op Europees niveau, komt - des te harder moeten wij eisen dat er glasheldere voorbeelden van doelmatigheid, loonmatiging en transparantie worden gegeven.
Een oud gezegde dat inconsequente mensen gaarne bezigen, luidt: "Doe wat ik zeg, doe niet wat ik doe" . Wie uit hoofde van zijn functie en zijn prestige een steunpunt vormt voor een groot publiek en voor alle instellingen - en daar is de Europese Centrale Bank er een van, en zij geniet ons vertrouwen - kan het zich niet permitteren om uit het gareel te lopen. Nog minder kan zo iemand het zich echter veroorloven om te pleiten voor prijsstabiliteit, doelmatig bestuur, discipline en optimale transparantie en tegelijkertijd verkondigen: "Doe wat ik zeg, maar doe niet wat ik doe" .
Omdat de rol van die instellingen zo waardevol en belangrijk is, en omdat de aan de kaak gestelde problemen oplosbaar zijn, vertrouwen wij er tot slot op dat de indicaties van de Rekenkamer en van het Europees Parlement concreet overgenomen worden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Maatregelen voor financiële bijstand aan KMO's (1999)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0335/2000) van de heer Bushill-Matthews, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad - Groei- en werkgelegenheidsinitiatief - Maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en werkgelegenheidsscheppende kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) - Situatie op 1 december 1999(COM(2000) 266 - C5-0507/2000 - 2000/2245(COS))

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eerst even een paar cijfers met het Parlement doornemen. Er zijn in de EU minstens 16 miljoen bedrijven, waarvan 99,9% zeer kleine tot middelgrote. In de EU zijn in de particuliere sector 100 miljoen mensen werkzaam en van hen werken er 32 miljoen in zeer kleine bedrijven, dat wil zeggen bedrijven van minder dan 10 mensen; 33 miljoen mensen zijn werkzaam in kleine tot middelgrote ondernemingen, dat wil zeggen ondernemingen met minder dan 249 mensen. In totaal zijn dus in de EU 65 miljoen mensen in de kleine en middelgrote sector werkzaam, hetgeen aantoont dat het voor ons erg belangrijk is om over de groei van een dergelijke sector te discussiëren. Het is met name volkomen terecht dat dit specifieke initiatief, dat groei en werkgelegenheid tot onderwerp heeft, in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wordt besproken, al is het duidelijk ook van belang voor andere commissies.
In dit specifieke verslag staan de financieringsprogramma' s centraal. Het gaat hierbij om een belangrijk initiatief dat het Parlement een paar jaar geleden heeft genomen. Het is echter ook belangrijk om hier meteen te stellen - zoals ook op de Top van Lissabon werd bevestigd - dat het bij de groei van KMO's niet alleen aankomt op financiering. Het is ook heel belangrijk dat wij allen zorgen voor het juiste ondernemingsklimaat, met minder ambtenarij en bureaucratie, om KMO's en risk-takers aan te moedigen om risicokapitaal vrij te maken.
1999 was het eerste hele jaar waarin dit specifieke stelsel van initiatieven in praktijk werd gebracht en het zou dan ook, omdat het hier een beginfase betrof, relatief simpel moeten zijn geweest om hierover een verslag op te stellen zonder al te veel controverse. Het verslag bevat echter een aantal controversiële elementen, en dat komt voornamelijk door het tijdschema dat de Commissie hanteerde bij de publicatie van haar verslag. Ik heb het gedetailleerde tijdschema als bijlage aan het verslag toegevoegd. Uit het schema blijkt dat het oorspronkelijke ontwerpvoorstel van de Commissie al in november/december 1999 verscheen, maar dat het letterlijk vijf volle maanden duurde voordat het verslag het Parlement bereikte. Vervolgens ontstond er verder oponthoud in het Parlement zelf, omdat wij op dat gebied ook niet volmaakt zijn. De benoeming van een rapporteur nam meer dan een maand in beslag en vervolgens konden door het zomerreces het interne debat en de interne discussie pas in oktober en november worden ingeroosterd. Naast deze lange vertraging was er ook nog sprake van incompetentie, als ik dat mag zeggen, binnen het secretariaat, omdat de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, met mevrouw Flesch als rapporteur, een aantal zeer nuttige amendementen op het verslag had opgesteld die de Commissie werkgelegenheid pas bereikten toen wij al over het verslag hadden gestemd. Ook dat was niet echt om over naar huis te schrijven. Ik heb met mevrouw Flesch afgesproken dat de amendementen van haar commissie wat mij betreft zonder problemen overgenomen kunnen worden, omdat ze een aantal nuttige bijdragen bevatten.
Ik wil eraan toevoegen dat ik de Commissie afgelopen augustus heb gevraagd naar een bepaalde opmerking in het verslag, waarin werd gesteld dat er in augustus feedback beschikbaar zou zijn van KMO's over hun mening over het project. De Commissie gaf echter geen antwoord. Ik heb in oktober nogmaals gevraagd waar deze informatie bleef en de Commissie antwoordde uiteindelijk: "Op welke informatie wacht u eigenlijk? Wij begrijpen niet waar u op doelt!'' Letterlijk gisteren kreeg ik pas een e-mail van de Commissie met de mededeling dat de bewuste informatie er wel was, maar dat deze naar de Commissie begrotingscontrole in plaats van naar onze commissie gestuurd was: alweer geen erg indrukwekkende gang van zaken.
Gisteren heb ik in het debat over het verslag-Doorn inzake SLIM gesproken over bureaucratie. Ik wil mijn opmerkingen hier graag nog eens benadrukken, omdat het feit dat dit verslag zoveel belangrijke directoraten moest passeren voordat het gepubliceerd kon worden - waaronder de Juridische Dienst, Begroting, Financiële Controle, het Secretariaat-Generaal, Regionaal Beleid, Innovatie, Werkgelegenheid en Sociale Zaken, Onderzoek, Interne Markt en Concurrentie - niet bepaald de manier is om met een belangrijk onderwerp om te gaan. Ik neem het hier niet alleen op voor dit verslag, maar naar ik aanneem voor alle andere verslagen die nog door ditzelfde stelsel heen moeten. Er is hier sprake van te veel kleinschalig beheer. Er zijn te veel beheerders bij betrokken, met als gevolg dat het project beheersmatig niet volledig wordt bestreken.
Ten slotte heb ik een paar opmerkingen gemaakt over de meerderheidsparticipatie van de Europese Investeringsbank in het EIF. Dat is misschien wel volkomen terecht, gezien de deskundigheid van deze bank, maar wij willen er zeker van kunnen zijn dat deze specifieke projecten de verdiende prioriteit krijgen. Ik ben er niet bepaald gerust op, maar we zullen zien hoe de zaken zich ontwikkelen. Ik heb ook gevraagd om een volledige controle, niet vanwege twijfels over de financiële eerlijkheid, maar gewoon, als een elementair systeem voor beheerscontrole.
Afsluitend wil ik nog zeggen dat de Commissie het ontwerpverslag voor het jaar 2000 kennelijk al opgesteld heeft. Ik zou willen vragen of wij het nu ter inzage kunnen krijgen, zodat wij nu al, in een vroeg stadium, een opbouwende bijdrage kunnen leveren en niet weer vervallen in het tijdschema dat voor het onderhavige verslag gold. Wij debatteren en stemmen nu, in januari 2001, over een verslag dat al in 1999 werd gepubliceerd en dat inmiddels al geschiedenis is geworden. Bij een dergelijk belangrijk onderwerp willen wij ons bezighouden met het heden, zodat we beter in staat zijn om de toekomst gestalte te geven.

Flesch
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur lof toezwaaien en benadrukken dat de aanpak van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken niet wezenlijk verschilt van die van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Wij kunnen ons derhalve vinden in de conclusies van de rapporteur. Dit geldt in het bijzonder voor zijn pleidooi om vertragingen in de toekomst te voorkomen. De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heeft een aantal vraagstukken in sterkere mate benadrukt dan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Ik denk hierbij aan het belang van het MKB voor de werkgelegenheid, de noodzaak van een betere toegang tot risicokapitaal, de noodzaak van een eenvoudiger bureaucratisch en administratief klimaat en een betere coördinatie tussen de verschillende programma's van de Commissies die voor het MKB van belang zijn.
Om het belang van deze vraagstukken te benadrukken, heeft mijn commissie daarom een aantal amendementen ingediend. De rapporteur heeft ons zojuist laten weten dat deze amendementen hem door een ongelukkige samenloop van omstandigheden niet tijdig bereikt hebben. Ik wil hem zeer hartelijk bedanken dat hij alsnog de bereidheid heeft getoond om de amendementen 1 tot 8 over te nemen. Deze amendementen komen grotendeels overeen met de amendementen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en vormen een aanvulling op het verslag van de rapporteur.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Nice was een top van zwakke beslissingen. Toch zal Nice de ontwikkeling naar een steeds sterkere Europese Unie niet tegenhouden. Wanneer nationale maatregelen tekortschieten, kijkt men naar Europa. Dat zien we bij BSE. Plots eist men van alle kanten een doeltreffende grensoverschrijdende consumentenbescherming en streng optreden tegen valse productbeschrijvingen. We zien dat ook bij de strijd tegen de werkloosheid. Het MKB merkt dat communautaire groei- en werkgelegenheidsinitiatieven ter ondersteuning van nationale maatregelen echt doeltreffend zijn. Daarom is het des te belangrijker dat onze programma's goed doordacht zijn, de doelen duidelijk geformuleerd worden en men de juiste doelgroepen bereikt. Een eerste balans van dit programma - 450 miljoen euro voor groeibevorderende bedrijven binnen het MKB - is nu voorhanden.
Namens de EVP-Fractie feliciteer ik Philip Bushill-Matthews met zijn verslag, waarin hij blijk geeft van enorme detailkennis. We steunen zijn kritiek op het feit dat de informatie van de Commissie doorgaans gebrekkig is en te laat komt. Hoe kunnen wij onder deze enorme tijdsdruk objectieve controles uitvoeren, of zelfs degelijke en uitgebreide programmavoorstellen doen? We moeten opheldering krijgen over welke van de drie faciliteiten - startkapitaal, borgtochten, joint ventures - de beste resultaten hebben opgeleverd, in welke landen en sectoren er nieuwe bedrijven zijn opgericht, of ook de kleine ondernemingen toegang hadden tot vreemd kapitaal en of de berichten uit MKB-kringen kloppen dat alleen al door rentesubsidies van 100 miljoen euro meer dan 50.000 nieuwe banen zijn gecreëerd. Tenslotte willen wij weten welke leeftijdsgroepen het meest in trek zijn en in hoeverre vrouwen bij dit programma werden betrokken.
Bij gesprekken met KMO's in mijn kiesdistrict werd steeds weer de klacht geuit dat de middelen praktisch uitsluitend ten goede komen van hoogtechnologische bedrijven. Ik vind dat men ook andere innoverende ondernemingen, bijvoorbeeld ambachtelijke bedrijven, moet trachten te bereiken. Er moet meer worden gedaan om de duurzaamheid van dienstverleningen te garanderen.
Mijnheer de Voorzitter, laten we het initiatief uit dit uitstekende verslag van onze collega Bushill-Matthews ondersteunen! Hoe preciezer de informatie is, des te vlugger zal het vertrouwen in Europese initiatieven groeien.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, namens de socialistische fractie wil ik zeggen dat ik dit verslag, en met name de initiatieven die ten grondslag liggen aan de ETF-startersregeling en de MKB-garantiefaciliteit, van harte steun. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen hier in dit Parlement doordrongen is van het belang van kleine bedrijven. In mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, is het deel van de bevolking dat in kleine bedrijven werkzaam is sinds 1980 met de helft toegenomen; op iedere 13 volwassen burgers is er nu één klein bedrijf. Kleine bedrijven zijn belangrijk, niet alleen voor de werkgelegenheid, maar ook voor de handel in de Europese Unie. Zo vertelde de adviseur van de Britse Ambassade die zich bezighoudt met België en de Beneluxlanden en met de export naar die landen, mij dat het overgrote deel, meer dan 90%, van de verzoeken om inlichtingen die hij afhandelt niet afkomstig is van grote bedrijven die willen exporteren maar van kleine. Dat is dus ook heel relevant voor ons hier in dit Parlement.
Het is relevant vanwege het proces van Lissabon. Wij waren het van harte eens met de conclusies van de Top van Lissabon van afgelopen jaar, met het streven naar flexibiliteit, ondernemerschap en innovatie. Deze faciliteiten dienen als cruciaal te worden beschouwd voor het bereiken van voornoemde economische doelstellingen.
Ik wil ook de heer Bushill-Matthews voor de verandering gelukwensen. Ik zit nu al een jaar en nog wat met hem in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en heb hem keer op keer dezelfde toespraak over deregulering en te veel bureaucratie op Europees niveau horen houden. Hij heeft hier iets constructiefs op tafel gelegd, dus mijn complimenten aan de heer Bushill-Matthews. Fijn om te zien dat u iets kunt ondernemen, of althans dat anderen iets namens u kunnen ondernemen.
Ik ben vooral zeer ingenomen met uw conclusies over de noodzakelijkheid van meer transparantie en snelheid. Ik ben het daar van harte mee eens, evenals met het belang van de hightechsectoren, al moet mij van het hart dat niet alleen die sectoren belangrijk zijn. Het verbaast mij ook dat u de nadruk legt op de noodzakelijkheid van meer deelname van vrouwen in de kleine bedrijven. Ik ben blij dat u dit aspect steunt.
Ik had echter wel graag wat meer aandacht gehad voor de sociale economie. Onze coöperaties dienen voor de volle honderd procent gezien te worden als behorend tot het kleinbedrijf. Zij zijn met name belangrijk voor de werkgelegenheid die zij scheppen onder benadeelde groepen op de arbeidsmarkt. Zij zijn met name ook van belang voor sociaal nuttige werkgelegenheid, en het is niet juist dat zij in het verslag ontbreken. Zij dienen niet anders behandeld te worden; zij dienen zelfs extra steun te krijgen. Misschien kan de Commissie daar aan het einde van het debat nog iets over zeggen.
Ik wil ook met name amendement 3 van de socialistische fractie steunen. Wij steunen alle amendementen waarin wordt gesteld dat bankgaranties voor risicodragend kapitaal nog altijd veel te streng en veel te conservatief zijn en in feite ondernemers verhinderen om in het Verenigd Koninkrijk en andere Europese landen werkgelegenheid te creëren.
Ik wil graag afsluiten met de opmerking dat de regering van het Verenigd Koninkrijk gisteren het document 'Think small first' heeft gepubliceerd. In dit document wordt gesteld dat ieder overheidsdepartement aandacht moet hebben voor het kleinbedrijf, niet alleen voor de beschikbaarheid van financiering, waarover wij vandaag in dit debat spreken, maar voor het algehele makro-economische kader en het soort adviezen en vaardigheden die nodig zijn om het kleinbedrijf te steunen en tot volle bloei te laten komen. Wij in de Europese Unie dienen dit voorbeeld te volgen en ervoor te zorgen dat elk directoraat-generaal, elke dienst van de Europese Unie prioriteit geeft aan het kleinbedrijf.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen feliciteer ik de heer Bushill-Matthews met zijn verslag. Hij heeft puik werk geleverd ondanks de moeilijke omstandigheden. De liberale fractie is het eens met zijn conclusies en met de amendementen die de Industriecommissie heeft ingediend. Er zijn weliswaar verschillende methodes om volledige werkgelegenheid tot stand te brengen, maar zonder economische groei en een sterke concurrentiepositie zal het niet lukken. Dat was trouwens ook het besluit op de Top van Lissabon vorig jaar, waar precies groei en ontwikkeling als voorwaarden voor een betere werkgelegenheid in de EU werden beklemtoond. Nu liggen de kleine en middelgrote ondernemingen alle politici na aan het hart, of die indruk krijgen wij toch wanneer zij in hun gelegenheidstoespraken de rol van de KMO's in de economische ontwikkeling en werkgelegenheid in de verf zetten.
In de praktijk ziet de werkelijkheid er echter anders uit. Er zijn teveel hinderpalen in de vorm van bureaucratische regels, die vele ondernemers afschrikken. Het nemen van risico's wordt te weinig gestimuleerd, waardoor elke groei en dynamiek over het algemeen wordt afgeremd. Het is immers een feit dat men in de EU veel minder bereid is risico's te nemen dan in de VS, waardoor er niet zo snel nieuwe ondernemingen ontstaan. Ik vind het dan ook belangrijk ervoor te zorgen dat deze programma's, die kleine en middelgrote ondernemingen via de Europese Investeringsbank nieuwe financieringsmogelijkheden bieden, vanuit het standpunt van de ondernemingen zo efficiënt mogelijk functioneren. De bekendheid van de programma's moet vergroot worden, er moet samenhang zijn met andere programma's en de betalingen mogen uiteraard niet op de lange baan geschoven worden. De programma's moeten dus met zo weinig mogelijk bureaucratie functioneren. In het verslag-Bushill-Matthews en in de amendementen van de Industriecommissie worden de ervaringen uit het verleden kritisch beoordeeld. Deze kritiek moet opgevolgd worden, zodat onze sympathie voor de KMO's niet alleen in mooie gelegenheidstoespraken, maar ook in de praktijk tot uiting komt. Wij moeten ook de goede algemene werking van de programma's garanderen en daarom ben ik blij dat de heer Bushill-Matthews de Commissie verzoekt het effect van de programma's op de werkgelegenheid op de voet te volgen.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is verbazend wat voor goede verslagen soms ontstaan op basis van uitermate gebrekkige Commissievoorstellen. De rapporteur stelt voor om ondernemingen te interviewen die geen gebruik hebben gemaakt van steunprogramma's.
Als ondernemer uit het MKB heb ik een heleboel van mijn collega's ondervraagd. Het bijna unanieme oordeel luidt: kleine bedrijven hebben geen zicht meer op de programma's van het Europees Investeringsfonds en met name op de verschillende bestanddelen van het Amsterdam Special Action Programme ASAP voor MKB en werkgelegenheidsontwikkeling. Er zijn namelijk een heleboel afzonderlijke deelprogramma's en bovendien is de bevoegdheid verschillend verdeeld. Bijvoorbeeld: de normale MKB-garantiefaciliteit, het groei- en werkgelegenheidsinitiatief, de groei- en milieuregeling, de EIF-technologiefaciliteit ETF, de ETF-startersregeling, nieuwe, sinds Lissabon bij het EIF-ETF ondergebrachte deelprogramma's betreffende innovatie, e-Europe, e-Learning, enzovoort.
Waar lopen de scheidslijnen tussen deze programma's en waar kan ik als ondernemer terecht om mijn projectideeën voor te stellen? Het Europees Parlement heeft hetzelfde probleem wanneer het een evaluatie wil maken van de algemene ontwikkeling van ASAP, want daarover bestaat geen coherent overzicht in de verslagen van de EIB en het EIF. De ene keer heeft men het over steun aan het MKB in de breedste zin, en dan weer worden de afzonderlijke bestanddelen van ASAP behandeld in hun specifieke context.
Politiek gezien valt er ook het een en ander aan te merken op de organisatie van ASAP. De groei- en milieuregeling heeft geen extra middelen gekregen. Bovendien wordt met dit initiatief een volledig verouderd milieubeleid nagestreefd, gebaseerd op zorg achteraf in plaats van preventie. Voor de overige doelstellingen, zoals groei en werkgelegenheid, het ETF en wat dies meer zij, heeft men weliswaar steeds meer middelen vrijgemaakt, maar die worden vooral gebruikt voor enkele hightechsectoren, met name innovatie, communicatie en gentechnologie.
In veel gevallen worden deze kleine en middelgrote ondernemingen niet rechtstreeks geholpen, maar moeten zij een aanvraag indienen via bemiddelaars, meestal traditionele risicokapitaal- en investeringsfondsen, die van de EIB de kredieten en garanties ontvangen en waarbij de KMO's zich moeten aanmelden voor steun. Zo weet eigenlijk niemand buiten de EIB welke KMO's nu precies gesteund worden voor welke projecten en hoeveel arbeidsplaatsen daarbij ontstaan. Bij de schatting van het werkgelegenheidseffect van deze programma's heeft de EIB tot nu toe geen concrete cijfers gegeven, maar maakt zij een simpele macro-economische modelschatting. Over wat het allemaal heeft opgebracht, zal men pas over vijf tot tien jaar opheldering kunnen geven. Boze tongen beweren dat ASAP in hoofdzaak dient om de Europese risicokapitaalmarkt voor informatie en communicatie, gentechnologie en de oprichting van nieuwe bedrijven te ondersteunen en er eigenlijk niet precies wordt onderzocht en berekend hoeveel banen er worden gecreëerd. De EIB-homepage met de lijst van fondsen waaraan de EIB kredieten en garanties heeft gegeven, versterkt dit vermoeden alleen maar.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, dit is een van de beleidsterreinen waarop politieke twijfels of aarzelingen volledig uit den boze zijn. In de eerste plaats blijven de programma's ter bevordering van de werkgelegenheid en de groei een fundamentele rol spelen, ondanks de gunstige ontwikkelingen van de laatste jaren. Ten tweede dient in dit opzicht het strategische belang van de kleine en middelgrote ondernemingen te worden onderstreept. Dit bleek reeds uit de formulering van het groei- en werkgelegenheidsinitiatief dat onlangs door de richtsnoeren van de Top van Lissabon is bevestigd. Net als de rapporteur, die ik van harte feliciteer, hecht ik uitzonderlijk belang aan de conclusies van die Top. Daarin wordt uitdrukkelijk beklemtoond dat de bevordering van de kleine en middelgrote ondernemingen moet worden gestimuleerd, met name door een regelgevend klimaat te scheppen dat bevorderlijk is voor investering, innovatie en ondernemerschap. Ten derde zijn wij ons allen bewust van de enorme uitdaging en de nieuwe mogelijkheden die de mondialisering van de economie voor de kleine en middelgrote ondernemingen inhoudt. Ten vierde is het van wezenlijk belang dat Europa en haar lidstaten eindelijk de achterstand inhalen die de Europese Unie op talloze terreinen ten aanzien van de Verenigde Staten heeft opgelopen.
Om deze kwestie naar behoren te kunnen opvolgen moeten wij tijdig over de juiste informatie beschikken. Dat was tot dusver niet het geval. De kritiek van de rapporteur lijkt mij dan ook volkomen terecht en ik dring er met hem op aan dat het ontwerpverslag voor het jaar 2000 tijdig wordt ingediend, uiterlijk in maart van dit jaar. Zo niet, dan zullen wij ons ertoe genoodzaakt zien de harde verwijten waarvan wij ons dit jaar onthouden, volgend jaar dubbel zo hard te formuleren. Het is bijzonder belangrijk dat de betekenis en de prioriteit die wij aan deze vraagstukken toekennen door de Commissie bij de procedures voor het opstellen van het verslag worden onderkend en in de kwaliteit van de analyse-instrumenten tot uiting komen.
Tot slot zijn wij van oordeel dat wij efficiënter te werk moeten gaan. Ik ben het er met de rapporteur over eens dat de belangstelling voor de geavanceerde technologie en de op kennis gebaseerde industrie niet ten koste mag gaan van de meer traditionele bedrijfsstructuren uit de toeristische, commerciële, ambachtelijke en dienstensector. Wij onderschrijven de amendementen aangezien onmiskenbaar moet worden aangedrongen op een verhoogde mobilisering van het risicokapitaal en de amendementen ons inziens het verslag vervolledigen.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, het kost Europa vaak moeite om de invloed van het overheidsbeleid vast te stellen. Dat geldt niet voor dit verslag. Het is interessant om te lezen hoeveel extra arbeidsplaatsen dit programma volgens de rapporteur zal opleveren. Sinds het akkoord van de Raad Algemene Zaken van 20 december jongstleden over het statuut van de Europese vennootschap, klaart de juridische en administratieve lucht weer op voor het MKB. Dat is zeer belangrijk, want 99,8 % van alle bedrijven valt onder het MKB. De kleine en middelgrote bedrijven hebben 66 % van alle Europese werknemers in dienst.
Het MKB omvat een veelheid aan structuren en situaties. De meeste bedrijven die onder het MKB vallen hebben hooguit 10 werknemers in dienst. Het is jammer dat deze eigenschappen van het MKB niet erkend worden en dat er geen specifieke maatregelen ten behoeve van deze sector bestaan. In tegenstelling tot de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken pleit de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie in haar advies voor erkenning van het specifieke karakter van het MKB. Voorts ben ik van mening dat het hulpprogramma niet alleen ten goede moet komen aan de grotere bedrijven die onder het MKB vallen en geavanceerde technologieën gebruiken of produceren. De traditionele sector dient ook volop van dit hulpprogramma te kunnen profiteren. Ik denk hierbij in het bijzonder aan de kleine ambachtelijke bedrijven, die goed zijn voor de werkgelegenheid en een bron vormen van know-how en innovatie.
Ik ben dan ook voorstander van het programma voor "Starterssteun" dat bestemd is voor de kleine bedrijven. Ik ben evenwel sceptisch ten aanzien van het voorstel om de lidstaten ertoe te bewegen hun belastingwetgeving te wijzigen. Er is verder voorgesteld om parallel aan de nationale structuren één Europese structuur te creëren voor investeringsfondsen voor risicokapitaal. Ik ben bang dat door een dergelijke structuur de administratieve procedures voor de kleine bedrijven complexer zullen worden en dat zij niet altijd over de middelen beschikken om overeenkomstig deze procedures te handelen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een waar genoegen te mogen spreken over dit belangrijke document dat mijn vriend en collega Bushill-Matthews heeft ingeleid. Het verheugt me dat dit verslag, dat zo belangrijk is voor de ontwikkeling van KMO' s in Europa, zo goed in elkaar zit, en ik hoop dat de heer Bushill-Matthews ook in de toekomst een lichtbaken kan zijn voor alle wetgevingsmaatregelen die de Europese Unie op het vlak van het midden- en kleinbedrijf zal nemen. Hij behoort in ieder geval tot de meest bevoegde afgevaardigden om het woord te voeren over deze materie, die sedert de val van het communisme zo belangrijk is geworden.
Wij weten allemaal dat het communisme en de landen van Oost-Europa de vrije ondernemingsgeest in de kiem smoorden: in de communistische landen bestonden er geen kleine ondernemers. Inmiddels hebben wij met harde feiten aangetoond dat het economisch stelsel gebaseerd op de vrije ondernemingsgeest het beste is. In het verslag van de heer Bushill-Matthews worden al belangrijke initiatieven voorgesteld, maar daarnaast vraag ik hem - en ik richt me nu ook tot de commissaris, mevrouw Schreyer - om nu en in de toekomst goed voor ogen te houden dat de lidstaten ervan overtuigd moeten worden om degene die een onderneming start tenminste voor de eerste vijf jaar te ontslaan van belastingplicht. Wie een vrije onderneming start, schept op zijn minst één baan, namelijk voor zichzelf, maar vaak is het zo dat hij verschillende banen creëert, voor familie en anderen.
Ik geloof dat een dergelijk voorstel de heer Bushill-Matthews als muziek in de oren zal klinken. Hij staat er immers om bekend dat hij tegen belastingheffing is, en daarom hoop ik dat dit voorstel door hem en commissaris Schreyer wordt aanvaard.

Sbarbati
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wilde ik de heer Bushill-Matthews feliciteren met dit belangrijke verslag. Daarnaast wilde ik zeggen dat ik hem erkentelijk ben voor de overname van de amendementen die ik heb ingediend en die op een paar punten en een paar fundamentele kwesties een aanvulling vormen op zijn verslag. Ik vind het uiterst positief dat men streeft naar ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf en van al datgene wat hiermee gepaard gaat, ook op het vlak van terugdringing van de werkloosheid die door grote ondernemingen wordt veroorzaakt. Het is dus een prioritaire aangelegenheid voor Europa om het bedrijfsleven een hart onder de riem te steken, om een mentaliteit te kweken waarin het gemakkelijk wordt een bedrijf op te zetten en uit te breiden, om een geschikt klimaat voor onderzoek te creëren en vooral de speerpuntsectoren de nodige stimulansen te geven. Ook is het van prioritair belang ervoor te zorgen dat het Europees Parlement de zaken vervolgens kan controleren, niet alleen wat de projecten zelf aangaat maar ook wat betreft de resultaten die dankzij de Europese financiële middelen geboekt worden.
Dit lijken me allemaal kwesties van het hoogste belang. Verder is het een uiterst belangrijke zaak dat ambachtelijke en toeristische sectoren, evenals de handel en andere vormen van diensten, tot de KMO' s zijn gerekend. Wij moeten wel beseffen dat het afgelopen is met een baan voor het hele leven: de mensen moeten zelf hun werk zien te creëren en het is een feit dat de ambachtelijke sector en de KMO' s steeds meer reële werkgelegenheidskansen te bieden hebben aan onze jongeren en de Europese burgers van de toekomst. Hier is dus sprake van een fundamentele investering voor Europa, en dat is iets waarin wij moeten blijven geloven.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank mijn collega Bushill-Matthews voor zijn met veel deskundigheid opgestelde verslag. Hoewel het MKB nu al werk verschaft aan twee derde van alle werknemers in de Europese Unie, is er in de MKB-sector nog steeds een potentieel aan werkgelegenheid te vinden. Bij het scheppen van arbeidsplaatsen is startkapitaal en risicokapitaal bij het oprichten van een onderneming van zeer groot belang. Uit verscheidene onderzoeken blijkt namelijk dat het MKB maar liefst 80 à 90% van het uit de risicokapitaalmarkt verkregen kapitaal gebruikt voor het salaris van de werknemers. Wij moeten het MKB met een groeipotentieel in grote mate steunen, ongeacht het werkterrein van de ondernemingen. Er moet ook meer aandacht komen voor het vergemakkelijken van internationalisering van bedrijven, zodat het MKB volledig gebruik kan maken van de voordelen van de interne markt. Grote verwachtingen worden in dat verband gewekt door de harmonisatie van de garantiefaciliteiten en de herziening van de wetgeving inzake vastleggingskredieten waarvan wij verwachten dat die in de Economische en Monetaire Commissie wordt behandeld. Ik ben het helemaal met de rapporteur eens dat de Commissie voortaan sneller informatie moet geven over de voortgang van dit belangrijke initiatief. De feedback van de gebruikers van het fonds moet worden opgenomen in de komende verslagen van de Commissie, zodat er bij misstanden snel kan worden ingegrepen.
Ten slotte wil ik de aandacht vestigen op de regelgeving waarmee men de terugkeer van failliet gegane ondernemers naar het bedrijfsleven kan vergemakkelijken. Als het ondernemersrisico voor die ondernemers één keer slecht is uitgevallen, betekent dat niet per se dat dit ook in de toekomst zal gebeuren. Failliet gegane ondernemers moeten eerder worden gezien als een krachtreserve voor Europa die wij niet onbenut mogen laten. Ik onderstreep ook het belang van kleine ondernemingen voor het concurrentievermogen van grote Europese ondernemingen. Kleine ondernemingen fungeren vaak als leverancier voor onze Europese mammoetbedrijven en op die manier is de positie van kleine ondernemingen voor het Europese concurrentievermogen belangrijker dan ooit.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat dit verslag vandaag wordt gepresenteerd. Als ondernemer zou ik de Commissie willen feliciteren, omdat zij met deze drie actiepunten heel goed heeft aangegeven waar het in Europa aan ontbreekt. Het is gewoonweg een feit dat bij de oprichting van bedrijven te weinig startkapitaal voorhanden is en daardoor veel jonge ondernemers voortijdig moeten afhaken. Export vormt natuurlijk ook een risico en daarom is het in de beginfase bijzonder belangrijk dat joint ventures financieel worden ondersteund. De borgtocht dient om te vermijden dat iedereen die ondernemer wil worden automatisch zijn bestaanszekerheid op het spel zet of op zijn minst het risico loopt zich voor de rest van zijn leven te ruïneren.
Als we bedenken dat in Europa ongeveer zeven miljard euro voor risicokapitaal beschikbaar is en in Amerika twaalf miljard, beseffen wij dat nagedacht moet worden over de manier waarop wij die achterstand kunnen inhalen. Wat kunnen we met name doen in de landbouwsector? De BSE-crisis zou een stimulans moeten zijn om na te denken over welke nieuwe bedrijven we kunnen oprichten om de veiligheid van levensmiddelen beter te waarborgen, bloedtests uit te voeren, therapieën te ontwikkelen, enzovoort. Op dit punt moeten er dringend maatregelen worden genomen.
Voorts zou ik willen onderstrepen dat het voor jonge ondernemers belangrijk is dat ze zo snel mogelijk een toezegging krijgen en dat die betrouwbaar is. Er moeten termijnen worden vastgesteld, waarbinnen met een duidelijk ja of nee een beslissing wordt genomen, zodat geen onnodige risico's ontstaan. Het is ook belangrijk de richtlijn inzake de bestrijding van achterstallige betalingen toe te passen, zodat men binnen de vastgestelde termijn ook werkelijk het geld in handen krijgt. Ik vind dat er op dit punt nog veel te aarzelend wordt opgetreden. De Commissie moet een projectmanagement voorstellen, best practice-methoden ontwikkelen, benchmarks invoeren aan de hand waarvan wordt nagegaan hoeveel tijd er verstrijkt tussen de eerste steunaanvraag en de succesvolle schepping van arbeidsplaatsen, de betalingsstromen bijhouden en dit tenslotte allemaal overbrengen bij het publiek. Op het gebied van public relations zou men een prijs voor de "beste jonge ondernemer van het jaar" kunnen invoeren, waarmee de ondernemer wordt onderscheiden die procentueel en in absolute cijfers de meeste banen heeft gecreëerd.
Daarmee zouden we op Europees niveau en ook in de lidstaten laten zien dat we goed werk leveren.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, ik vervang hier mijn collega Pedro Solbes Mira, en ik zal zijn toespraak in het Engels houden, ook omdat dat prettig is voor de rapporteur.
Dit verslag heeft betrekking op het eerste jaarverslag over het groei- en werkgelegenheidsinitiatief. Dit initiatief heeft tot doel financiële steun te geven aan innoverende en werkgelegenheid scheppende kleine en middelgrote bedrijven, als opmaat tot de ontwikkeling van een bedrijfsklimaat dat bevorderlijk is voor investering, innovatie en ondernemerschap. Het is ook in overeenstemming met de conclusies van de Europese Raad van Lissabon van maart 2000, waarin sprake is van verbetering van de werkgelegenheid, economische hervorming en sociale samenhang: dit zijn de nieuwe strategische doelstellingen van de Unie in het kader van een op kennis gebaseerde economie.
Ik wil graag de hoofdpunten bespreken uit het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken dat door de heer Bushill-Matthews is opgesteld.
Allereerst wordt in het verslag opgemerkt dat het rapportageproces van de Commissie veel te lang duurt, waardoor het verslag het Parlement met vertraging bereikt. Tegelijkertijd is in het verslag van het Parlement sprake van een gebrek aan informatie. Het betreft hier met name feedbackinformatie van kleine en middelgrote ondernemingen, dat wil zeggen van de begunstigden van het groei- en werkgelegenheidsinitiatief.
Volgens mij hebben beide zaken met elkaar te maken en zijn zij het gevolg van de manier waarop de financieringsinstrumenten, die onderdeel vormen van het groei- en werkgelegenheidsinitiatief, zijn ingericht. Zij zijn geconstrueerd om middelen uit de begroting te doen toekomen aan financiële instellingen zoals risicokapitaalfondsen, nationale garantiestelsels en handelsbanken die voor de uiteindelijke begunstigden, de KMO's, optreden als intermediair.
Wat dat betreft is de informatie over toezeggingen en leningen die in een bepaald jaar toegezegd, respectievelijk verstrekt zijn, in het eerste kwartaal van het erop volgende jaar beschikbaar. Aan de andere kant is feedbackinformatie van kleine en middelgrote ondernemingen over een bepaald jaar voor alle financieringsinstrumenten pas beschikbaar in het laatste kwartaal van het erop volgende jaar. Dit houdt in dat een jaarverslag dat eind april wordt opgesteld door de financiële intermediairs eindejaarscijfers bevat die betrekking hebben op het voorgaande jaar en gedetailleerde cijfers op KMO-niveau die betrekking hebben op het eervorige jaar. Deze tijdschema's laten zien waarom het verslag van vorig jaar, dat betrekking had op 1999, het eerste hele jaar waarin het programma functioneerde, geen gedetailleerde informatie op KMO-niveau kon bevatten.
Dit brengt ons bij het volgende punt: het stroomlijnen van het initiatief is een doelstelling die de Commissie met het Parlement deelt. Een hervorming van de financieringsinstrumenten uit het initiatief kan echter niet jaarlijks plaatsvinden. Allereerst zou het verwarrend kunnen zijn voor de marktspelers die de motivatie voor deze veranderingen maar moeilijk zouden kunnen begrijpen. Bovendien vereist het een gedetailleerde evaluatie van deze instrumenten, gebaseerd op een bottom-up-benadering.
Wat het JEV-programma betreft, dat van de drie financieringsinstrumenten van het groei- en werkgelegenheidsinitiatief het minste is benut, verwacht men in het kader van het meerjarenprogramma voor ondernemingen een vereenvoudiging van het stelsel, zodat verzoeken van KMO's om financiële bijdragen sneller door de financiële intermediairs en de diensten van de Commissie kunnen worden afgehandeld. De mogelijkheid van introductie van selectiecriteria zal eveneens worden onderzocht om doeltreffender in te kunnen spelen op de behoeften van kleine en middelgrote ondernemingen.
Over de hervorming van het Europese Investeringsfonds zegt het verslag ten onrechte dat de Commissie het EIF niet langer rechtstreeks als financieringsmiddel voor KMO's kan gebruiken. Net als tevoren zullen de huidige en toekomstige communautaire stelsels die onder toezicht van het Europees Investeringsfonds vallen los van de eigen middelen van het Fonds worden beheerd, volgens het door de diensten van de Commissie gecontroleerde en opgestelde principe.
Ten slotte stelt het verslag vragen over de belastingstructuur van de risicokapitaalfondsen en doet het een beroep op de Commissie om iedere lidstaat aan te sporen wetgeving aan te nemen voor de verwezenlijking van eigen, op het beginsel van transparantie gebaseerde fondsen en voor de erkenning van transparante fondsen in andere lidstaten die op een gelijke manier zijn opgezet. Dit onderwerp, waaraan de Commissie zeer veel belang hecht, is recentelijk aan de orde geweest in de mededeling van de Commissie over het actieplan inzake risicokapitaal waaraan in oktober 2000 de laatste hand werd gelegd. Een citaat uit het verslag: ''... kan de belastingstructuur grensoverschrijdende activiteiten belemmeren door specifieke fiscale restricties en zelfs door discriminatie van buitenlandse beleggers. Dergelijke belemmeringen kunnen het best worden aangepakt door gecoördineerd optreden op EU-vlak. In ieder geval moeten de lidstaten ervoor zorgen dat belastingverdragen en/of andere rechtsinstrumenten dubbele belasting van dividenden voorkomen."
Bij wijze van afsluiting wil ik nog zeggen dat nu de hervorming van het Europees Investeringsfonds is afgerond, de diensten van de Commissie en het EIF samen bezig zijn met de geleidelijke implementatie van de besluiten van de ECOFIN-Raad en de Industrieraad. Zij richten zich daarbij in het bijzonder op het meerjarenprogramma voor ondernemingen.
Als het Parlement echter realistisch is moet het geen substantiële resultaten verwachten vóór 2003 of 2004, al zou voor die tijd reeds enigszins duidelijk kunnen worden welke kant het op gaat, met name wat de garantiestelsels.
Als voor de begroting bevoegde commissaris wil ik eraan toevoegen dat de Commissie erg ingenomen is met het besluit van het Parlement om in de begroting voor 2001 het bedrag voor leningen en subsidies aan KMO's te vergroten.
Dit was een belangrijk signaal aan de kleine en middelgrote ondernemingen en een belangrijke stap op weg naar de verwezenlijking van het doel van Lissabon: het scheppen van een moderne, op kennis gebaseerde economie in de Europese Unie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Grensarbeiders
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0338/2000) van mevrouw Oomen-Ruijten, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over grensarbeiders (2000/2010(INI)).

Oomen-Ruijten
Voorzitter, het was voor mij ook een verrassing dat dit debat vandaag nog aan de orde zou komen. Al meer dan 21 jaar, zolang ik in de politiek zit, in de Tweede Kamer, maar ook in het Europees Parlement, boeit mij het dossier van de grensarbeid. Het boeit mij niet alleen vanwege het feit dat ik dagelijks geconfronteerd wordt met de problemen die grensarbeiders ervaren bij het wonen in de ene lidstaat en bij het werken in de andere lidstaat, maar het boeit mij ook omdat er veel techniek achter zit, veel techniek die ieder jaar weer bijgesteld moet worden. Het boeit mij ook omdat het laat zien dat parlementen, nationale parlementen met name, er niet genoeg vaart achter zetten. Het boeit mij bovendien, omdat wat de politiek schijnbaar niet geregeld krijgt, een Europees Hof van Justitie wel geregeld krijgt en er steeds weer lidstaten op de vingers worden getikt om fouten die er zijn goed te repareren. Dat brengt mij tot een opmerking aan het adres van de Europese Commissie.
De Europese Commissie heb ik niks te verwijten. Het is met name de Raad, het zijn de leden van de Raad die niet bereid zijn om die grensarbeid ruim baan te geven en wij laten het dus als politici, nationale politici met name, over aan het Europees Hof van Justitie. Ik denk dat dat niet meer kan, ik denk dat dat niet meer moet en dat wij met alle kracht alle middelen moeten proberen in te zetten om dat te veranderen.
Wat ik wil in mijn verslag, en ik dank de collega´s die het meegedragen hebben, ik dank ook de voorgangers die eraan gewerkt hebben, is een viertal zaken. Allereerst verzoek ik de Commissie dringend een richtlijn te maken waarbij een grenseffectrapportage wordt opgesteld. Het is een verzoek dat al vanaf 1990 aan de Europese Commissie c.q. aan de lidstaten wordt gesteld. Wij bedoelen met een grenseffectrapportage, dat iedere keer dat in de lidstaten wetgeving, sociaal, fiscaal, volksgezondheid wordt veranderd er op dat moment een beoordeling gegeven wordt van de effecten die dit heeft op mensen die wonen in de ene en werken in de andere lidstaat. Waarom? Niet omdat je daarmee repareert, maar omdat je daarmee preventief functioneert, omdat je daarmee voorkomt dat er problemen ontstaan.
Het tweede verzoek dat ik aan de Raad doe, is dat men absoluut heel snel komaf maakt met de verbeteringen in Verordening nr. 1408. Dat dossier ligt, denk ik, al twee jaar bij de Raad van ministers, de ministers van Sociale Zaken, op tafel. Er zitten een aantal verbeteringen in voor grensarbeiders, maar er zitten ook, en collega Doorn heeft gisteren gesproken over SLIM, een heleboel zaken in die het allemaal veel vereenvoudigen, vergemakkelijken en beter leesbaar maken. Daar moet de Raad iets aan doen, wij als Parlement hebben co-decisie op dat dossier. De Raad moet echter in unanimiteit beslissen en ik hoop dat daar wat kan gebeuren.
Het derde punt is dat ik vind dat de Commissie wel wat alerter zou moeten zijn op alle bilaterale belastingverdragen die afgesloten worden, om te kijken of daar de principia, waarbij voor het werkland fiscaliteit en sociale zekerheid één hand zouden moeten gaan om problemen te voorkomen en om te voorkomen dat mensen tussen wal en schip raken. De Commissie zou zich op dat punt wat sterker moeten maken en de bilaterale belastingverdragen wat meer, ook in het voorafgaande stadium, moeten controleren en toetsen.
Het vierde punt dat ik heb, is het punt van de ziektekosten, de mogelijkheid van het consumeren van voorzieningen voor medische verzorging in een andere lidstaat. Wij hebben daarover arresten. Ook daar heeft de politiek het laten gaan. Wij hebben arresten van het Hof van Justitie, Kohll-Decker zijn de bekendste, en ik ken uit mijn eigen regio, ik kom uit de grensregio, ook een aantal lieden die naar het Hof zijn gegaan. Voorzitter, noch de lidstaten, noch de Commissie hebben op dat punt ooit een notitie aan het Parlement voorgelegd. Dat is slecht. Wij moeten het niet aan de rechters overlaten, wij moeten zelf als politici in staat zijn om daar wat aan te doen. Ik weet best dat bij de vorige commissaris, de heer Flynn, er een notitie gecirculeerd heeft. Ik weet dat men de resultaten ervan niet aangenaam vond. Maar het betekent wel dat dat men nu een keer, en ik verzoek dat aan de Commissie, op dat punt helderheid geeft, duidelijkheid geeft. De positie van actieve, maar ook de positie van post-actieve grensarbeiders is hier in het geding. Wat Kohll-Decker betreft, dit geldt voor alle mensen die vlakbij de grens wonen.
Ik vraag aan de collega´s, om voor het verslag en zeker ook voor de amendementen die ik heb ingediend te stemmen. Ik doe dat omdat grensarbeid niet meer een probleem is van de oude Unie van de 15. Het wordt ook voor het functioneren van de markt ook voor de nieuwe toetreders van dagelijks belang. Ik vraag daarom een zo groot mogelijke steun.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik dank mevrouw Oomen-Ruijten ervoor dat ze de situatie van de grensarbeiders aan de orde heeft gesteld in een initiatiefverslag van het Europees Parlement. Nog steeds zijn er in de Europese Unie talloze problemen in verband met het vrije verkeer van grensarbeiders, nochtans een van de centrale thema's van de interne markt. Het zijn problemen die ervoor zorgen dat mensen een vraagteken zetten bij de Europese Unie als zodanig.
Als afgevaardigde uit een streek die grenst aan Luxemburg, België en Frankrijk word ik geconfronteerd met alle facetten van deze problematiek. Waarom mag een Duitse gepensioneerde die een dialysebehandeling nodig heeft, hier tijdens een vakantie in Frankrijk slechts beperkte tijd van gebruikmaken? In Duitsland heeft iedere moeder van een gezin bij het tweede kind automatisch recht op kindergeld, behalve wanneer haar man in Luxemburg werkt. Mag een in België verzekerde tante ook in een Duits verpleegtehuis in de buurt van haar familie worden verzorgd? Duitse gepensioneerden ondervinden enorme problemen om aan hun in Italië verworven pensioenrechten te komen. Waarom moet een burgemeester die dit ambt onbezoldigd uitoefent in Duitsland en alleen een onkostenvergoeding krijgt, zijn hele in Luxemburg verdiende salaris bij de Duitse belasting aangeven? De Luxemburgse firma verzet zich hiertegen wegens de extra kosten en inspanningen, zodat hij zijn baan dreigt te verliezen. Dus wil men geen burgermeester zijn.
Ik zou deze lijst nog veel langer kunnen maken. Grensarbeiders moeten flexibel zijn om hun weg te vinden in de wirwar van wetten aan weerszijden van de grens. Wie een baan zoekt aan de andere kant van een grens van de Europese interne markt, heeft in een verenigd Europa ook behoefte aan rechtszekerheid, met name op sociaal vlak. Wij, afgevaardigden van de grensregio's van de Europese Unie, roepen de Commissie en de Raad op voor meer sociale rechtvaardigheid over de grenzen heen te zorgen. We hebben al veel bereikt, maar er moeten nog veel dingen geregeld worden. Het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten wijst op de gerechtvaardigde eisen van mensen in de grensregio's. De interne markt moet ook op de arbeidsmarkt worden voltooid, als we van Europa één geheel willen maken.

Van Lancker
Voorzitter, collega's, ik zou willen beginnen met Ria Oomen-Ruijten te danken voor de goede samenwerking in het kader van dit verslag. Ik denk dat het een goed idee was om via een initiatiefverslag opnieuw een aantal eisen die dit Parlement in 1998 gesteld heeft, naar aanleiding van mijn eigen verslag op basis van een petitie van grensarbeiders, nog eens uit de kast te halen. Er is in die drie jaar op wettelijk vlak inderdaad niet teveel gebeurd. Wij hebben dikwijls gezegd dat grensregio's zowat de barometer zijn van de Europese integratie. Als dat dan al zo is, dan denk ik dat het met die integratie vandaag de dag niet al te best gesteld is, want er is weinig vooruitgang gemaakt, alleen door het Europees Hof van Justitie is er het een en ander gebeurd.
Ik betreur trouwens ook dat de grenseffecttoets niet eens op de sociale agenda is opgenomen en dat het Verdrag van Nice ons ook geen vooruitgang gebracht heeft voor wat betreft de besluitvorming rond verordening 1408/71, wat de zaak alleen maar moeilijker maakt.
Ondertussen staat de wereld niet stil en zijn in alle mogelijke landen belastinghervormingen aan de gang, is de sociale zekerheidswetgeving volop in beweging, worden wettelijke stelsels aangevuld met aanvullende stelsels en zijn er heel wat landen die in het kader van het verzoenen van werk, gezin en vrije tijd, allerlei mogelijke regelingen van loopbaanonderbreking uitvinden die vervolgens alleen maar voor de eigen ingezetenen en helaas niet gelden voor de grensarbeiders. Ik geef de Europese Commissie dan ook overschot van gelijk om een onderzoek in te stellen naar de Belgische regeling van loopbaanonderbreking die helaas niet van toepassing is op Nederlanders, daar waar die van Nederland wel van toepassing is op de Belgen.
Grensarbeiders zijn supplementair benadeeld ten opzichte van andere burgers die gebruik maken van het vrije personenverkeer. Vaak werken zij in een land en wonen in een ander land en betalen belastingen in het ene land en hun sociale bijdragen in een ander land. Als wij hopen dat er enige coherentie is tussen het fiscaal beleid en het sociale zekerheidsbeleid in één land, dan is het een utopie te denken dat dit gebeurt tussen landen en daardoor zijn grensarbeiders continu de dupe. Zelfs de meest overtuigde Europese federalisten onder ons durven niet eens te dromen van de utopie dat er ooit een geharmoniseerd sociale-zekerheidsstelsel zou bestaan of geharmoniseerde fiscaliteit in Europees verband. Wij moeten dus andere creatieve oplossingen zoeken.
Ik zou er twee willen aanhalen. Het verslag-Oomen-Ruijten, eerst en vooral, haalt terecht opnieuw de eis uit de kast van het Europees Parlement met betrekking tot een verplichte grenseffectrapportage door de lidstaten bij alle wetswijzigingen die betrekking hebben op sociale zekerheid en fiscaliteit, met een compensatie voor de nadelen die aan grensarbeiders berokkend zouden worden, een praktijk die in sommige landen trouwens schoorvoetend toegepast wordt. Mijn fractie heeft dan ook enige problemen met de afzwakking van de tekst destijds door mevrouw Oomen-Ruijten. Wij vinden dat de toets dringend moet blijven en dat de compensatie verplicht moet worden.
Ten tweede, wij moeten de conclusies van 1998 een stukje verder durven drijven. Toen hebben wij de Russische roulette voor de grensarbeiders niet kunnen uitschakelen. Wij moeten eindelijk kiezen voor één heffingsprincipe, ofwel woonland ofwel werkland. Ik denk dat er een overschot aan argumenten is om voor het werkland te kiezen. Ik denk dat mijn fractie dan ook tegen de amendementen van mevrouw Oomen-Ruijten zal stemmen en tegen die van de heer Manders die dit principe eruit willen halen.
Ik hoop dat dit verslag ongeschonden uit de plenaire zitting komt en dat de grensarbeiders eindelijk weer eens een stapje vooruit zullen komen.

Manders
Voorzitter, ik wil mevrouw Oomen danken voor het vele werk dat zij gedaan heeft. Zij heeft zelf ook aangegeven dat het een belangrijk issue is waar weinig aan gedaan wordt, waar de politiek nauwelijks aandacht voor heeft en blijkbaar is het heel moeilijk om hier eenduidigheid in te krijgen.
Toch heb ik een aantal opmerkingen daarover en dat blijkt ook uit mijn amendementen. Ik woon zelf ook in een grensstreek en ik zie dagelijks mensen die van mijn omgeving gaan werken in een ander land en of het nu Duitsland is of België, zij gaan in ieder geval de grens over.
Wat ik zie, is dat ook de verordening over de sociale zekerheid, nr. 1408, bedoeld is voor werknemers die zich vestigen in het werkland en daar ook wonen en leven. Ik ben van mening dat, en daarvoor heb ik twee amendementen ingediend, het goed is dat er nu duidelijkheid komt. Daar ben ik het mee eens en dat heb ik mevrouw Oomen ook medegedeeld. Maar ik vind wel dat wij moeten opnemen dat als blijkt dat er na achttien maanden of na twee jaar een evaluatie moet komen en als blijkt dat uit die evaluatie onevenredige nadelen ontstaan voor de grensarbeiders, dat er dan een mogelijkheid moet zijn, en dat wil ik dan in het verslag opgenomen zien, om een andere keuze te maken.
Mevrouw Oomen gaat uit van het werklandprincipe. Ik denk dat nog niet gezegd is dat het werklandprincipe ook voor de grensarbeiders altijd interessant en goed is. Ik ben van mening dat wij werken om te leven en dat wij niet leven om te werken. Om die reden ben ik van mening dat wij het geld en alle zekerheden die wij verkrijgen op de werkvloer moeten toepassen op onze woonomgeving. Om die reden ben ik er voorstander van om te bezien of het mogelijk is het woonlandprincipe te hanteren.
Ik heb dat opgenomen in een amendement. Ik verzoek de collega's dan ook daar wellicht voor te zijn. Vervolgens heb ik op de artikelen 6 en 7 twee amendementen ingediend, om die te schrappen, omdat ik denk dat de Commissie niet bevoegd is maatregelen te nemen om te interveniëren in bilaterale verdragen.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Oomen-Ruijten bedanken voor het werk dat zij met betrekking tot dit onderwerp heeft verricht. Ik deel veel van haar kritiek en frustraties omtrent de reikwijdte en de implementatie van verordening 1408/71 en omtrent de snelheid waarmee in deze verordening wijzigingen worden aangebracht.
Als lid van de Commissie verzoekschriften is mij gebleken dat er een aanzienlijk en zelfs groeiend aantal burgers is, onder wie personen van buiten de EU en grensarbeiders, voor wie de huidige regelingen niet naar tevredenheid functioneren. Uitbreiding zal het reeds complexe coördinatiesysteem nog complexer maken en het is dan ook niet verbazingwekkend dat veel burgers gewoonweg niet geloven dat de Unie het vrije verkeer van personen even serieus neemt als het vrije verkeer van goederen. Wij moeten een manier zien te vinden om de zaken gemakkelijker te maken, voor de burgers zelf en voor degenen die deze stelsels moeten toepassen. Het zou niet zo vreemd zijn als er steeds meer vraag zou komen naar één Europese instantie die namens de burgers rechtstreeks contact onderhoudt met de nationale overheidsdiensten.
De roep om een richtlijn betreffende grenseffectrapportage is een goede zaak. Een dergelijke rapportage is in ieder geval pro-actief en een aantal problemen kan er hopelijk mee worden aangepakt voordat ze ontstaan, hetgeen een welkome verandering is. Het is ook duidelijk dat steeds meer landen hun fiscale stelsels en hun sociale zekerheidstelsels integreren en dat wij op grond daarvan actie moeten ondernemen om de daaruit voortvloeiende afwijkingen van de regels aan te pakken. Die kunnen immers leiden tot dubbele betalingen. Het belangrijkste is echter dat de lidstaten moeten bewijzen dat zij het vrije verkeer een warm hart toedragen door de problemen openlijk aan te pakken, in een sfeer waaruit blijkt dat zij met de burgers van de Europese Unie het beste voor hebben.

De Voorzitter
Het debat wordt nu onderbroken en zal om 15.00 uur worden hervat.
Wij gaan nu over tot de stemming

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Het aantal parlementsleden in de vergaderzaal blijft stijgen en ik ben dan ook blij u te kunnen mededelen dat wij er een nieuwe voorziening bij hebben: vandaag is er een rokerszone in gebruik genomen, achter de vergaderzaal, een prettige, zonnige ruimte, met schitterende uitzichten. Ik hoop dat alle collega's die hun gezondheid met roken willen blijven verwoesten, zich daar, buiten de vergaderzaal, thuis zullen voelen en het roken in de rookvrije zones zullen staken. Ik hoop dat iedereen dit heeft gehoord.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Banotti, dat u opkomt voor de belangen van de niet-rokers.

Lynne
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik ben er erg blij mee dat er nu een rokerszone in plaats van een rookvrije zone is. Ik hoop dat alle parlementsleden en personeelsleden overal in het parlementsgebouw de rookvrije zones in acht zullen nemen. Ik heb nog steeds problemen bij het betreden en verlaten van de ruimtes waar de gewone vergaderingen en de commissievergaderingen plaatsvinden, zowel hier als in Brussel. Ik wil er dan ook bij iedereen op aandringen gebruik te maken van de nieuwe rokerszone en niet te roken in de rookvrije zones, met name in de gangen en de trap naar de lift.

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik vroeg me af of iemand de rookdeeltjes gaat vertellen waar de rokerszone en de rookvrije zones zich bevinden.

De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming.

STEMMING
Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, tijdens het debat van gisteren heeft de Commissie uitgelegd waarom en onder welke voorwaarden zij de amendementen van het Parlement kan overnemen. De formulering van sommige van deze amendementen moet echter worden gewijzigd omdat zij anders niet in overeenstemming zijn met de toelichting en de overwegingen. Er zijn ook kleine formuleringswijzigingen nodig om te zorgen voor overeenstemming met artikel 20 van de richtlijn.

De Voorzitter
Collega' s, het betreft hier een interessant verslag omdat de eerste lezing al in maart 1987 plaatsvond.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0375/2000) van mevrouw Sanders-ten Holte, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende Europese samenwerking inzake kwaliteitsevaluatie in het schoolonderwijs (11540/1/2000 - C5-0565/2000 - 2000/0022(COD))
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk is goedgekeurd)
Verslag (A5-0351/2000) van de heer Doorn, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - SLIM-evaluatie: vereenvoudiging van de regelgeving voor de interne markt (COM(2000) 104 - C5-0209/2000 - 2000/2115(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0382/2000) van mevrouw de Veyrac, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de uitvoering van de overeenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld in de lidstaten van de Europese Unie (2000/2036(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0397/2000) van mevrouw Van der Laan, namens de Commissie begrotingscontrole, over het voortgangsverslag van de Commissie over de maatregelen die zijn getroffen naar aanleiding van de opmerkingen van het Europees Parlement in zijn resolutie betreffende de kwijting 1997 (COM(2000) 224 - C5-0223/2000 - 2000/2113(DEC))
Betreffende amendement 1
Van der Laan (ELDR), rapporteur. Voorzitter, dit is inhoudelijk een buitengewoon sympathiek amendement. Ik heb echter geadviseerd om er tegen te stemmen en ik wilde het commentaar van de Commissie hierop hebben, want voor zover ik begrepen heb, is deze zaak reeds onderzocht door de Commissie en is er geen enkele sprake van dat Europa tekstboeken voor scholen zou financieren. Ik had zelf tegen het amendement geadviseerd, omdat wij geen nieuwe punten moeten ophalen in deze kwijting, maar als de Commissie dit zou kunnen bevestigen, dan kunnen wij allemaal met een zuiver geweten tegen het amendement stemmen.

Schreyer
Wanneer de Europese Unie leermateriaal met een antisemitische inhoud subsidieert, is dat natuurlijk verschrikkelijk. De maatregelen op het vlak van onderwijs die de EU echter in de Palestijnse gebieden ondersteunt, hebben betrekking op infrastructuur of directe uitgaven, bijvoorbeeld salarissen van leraren. Daarom is dit amendement eigenlijk niet gerechtvaardigd en moeten wij het verwerpen.
Ik zal uiteraard naar aanleiding van de uitspraken van mevrouw Van der Laan de diensten van de Commissie verzoeken nogmaals heel zorgvuldig te onderzoeken of deze beschuldiging inderdaad ongerechtvaardigd is.
Betreffende paragraaf 26 Van der Laan (ELDR). Voorzitter, het gaat hier om een technisch amendement en het heeft er alleen mee te maken dat wij hadden gehoopt dit verslag eerder te behandelen en er wordt een verwijzing gemaakt naar gisteren, maar aangezien wij het verslag vandaag aannemen, is dat een beetje onlogisch. Dus de tekst zou als volgt moeten luiden:
"juicht het toe dat zijn verzoek aan de secretaris-generaal van het Parlement om vaststelling van procedures voor de omgang met vertrouwelijke documenten, waaronder de opzet van een veilig archief, een veilige leeszaal, formele toegangsregels en een toegangsregister, geleid heeft tot een voorstel aan het Bureau, dat in december 2000 hierover zal beraadslagen, en dringt aan op uitvoering van een en ander vóór 31januari 2001" .
(Het Parlement keurt het mondeling amendement goed)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0331/2000) van de heer Garriga Polledo, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 8/99 van de Rekenkamer over de in het communautair douanewetboek voorgeschreven zekerheden en borgtochten ter bescherming van de inning van de traditionele eigen middelen, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0228/2000 - 2000/2132(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0396/2000) van de heer McCartin, namens de Commissie begrotingscontrole, over de speciale verslagen van de Rekenkamer nrs. 1/1999 over de steun voor het gebruik van ondermelk en mageremelkpoeder als diervoeder, 2/1999 over de gevolgen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de graansector, 1/2000 over klassieke varkenspest en 8/2000 over de communautaire maatregelen voor de afzet van botervet, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0236/2000, C5-0237/2000, C5-0238/2000, C5-0239/2000 - 2000/2130(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0389/2000) van de heer Staes, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 2/2000 van de Rekenkamer over de steun van de Europese Unie aan Bosnië-Herzegovina in het kader van het herstel van de vrede en de rechtsstaat, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0229/2000 - 2000/2131(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0359) van de heer Dell' Alba, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag van de Rekenkamer over de speciale verslagen nrs. 6/1999, 7/1999, 3/2000 en 7/2000 over de structuurfondsen, begrotingsuitvoering, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0240/2000, C5-0241/2000, C5-0242/2000, C5-0243/2000 - 2000/2129(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0395/2000) van de heer Heaton-Harris, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verslag van de Rekenkamer over de doelmatigheid van het Europees Monetair Instituut en de Europese Centrale Bank betreffende het begrotingsjaar 1998, vergezeld van de antwoorden van de Europese Centrale Bank (C5-0319/2000 - 2000/2163(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0335/2000) van de heer Bushill-Matthews, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad - Groei- en werkgelegenheidsinitiatief - Maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en werkgelegenheidsscheppende kleine en middelgrote ondernemingen (KMO' s) - Situatie op 31 december 1999 (COM(2000) 266 - C5-0507/2000 - 2000/2245(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
STEMVERKLARINGEN
Aanbeveling-Peijs voor de tweede lezing (A5-0369/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik was al bang dat ik schriftelijke stemverklaringen moest inleveren. Ik heb namelijk mijn voet gebroken en dus vreesde ik dat ik het niet zou redden om mij mondeling te uiten. Een en ander houdt hopelijk niet in dat men mij beschouwt als iemand die zomaar voor de voet weg praat, en het is mijn oprechte wens dat ik mijn werkzaamheden op de normale wijze kan vervullen.
Ik verklaar bij dezen dat ik het verslag-Peijs aanneem en ik vraag tevens dat men concreet werkt aan een verdere ontwikkeling van een Europese bank. In deze dagen hebben wij gelukkig kunnen zien dat de koers van de euro ten opzichte van die van de dollar en de pond sterling aanmerkelijk is verbeterd. Ik neem de gelegenheid van deze stemverklaring dus te baat om duidelijk te maken dat ik zeer tevreden ben over het Europese monetair beleid en om te vragen of men het werk van de Europese Centrale Bank kan opvoeren door onder andere filialen in heel Europa te openen.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, jammer genoeg heeft een meerderheid voor amendement 5 betreffende de sanering en liquidatie van kredietinstellingen gestemd. Dat is bijzonder te betreuren, want het betekent dat derde schuldeisers de mogelijkheid krijgen om beslag te leggen, zodat hypotheken die in het buitenland worden verleend ten gunste van banken nu niet meer immuun zijn voor faillissementen. Dat is onaanvaardbaar!
Dit is wat mij betreft voldoende reden om dit verslag te verwerpen. Dat heb ik ook gedaan en ik betreur dat het gemeenschappelijk standpunt van de Commissie in de onderhavige vorm geen meerderheid heeft gekregen.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Met haar aanbeveling wil Commissie de rechten van schuldeisers binnen de Unie in geval van liquidatie van kredietinstellingen harmoniseren. Nergens wordt evenwel verduidelijkt wat de rechten van de werknemers van de betrokken kredietinstellingen zijn.
In de wetgeving van sommige lidstaten worden werknemers echter wel als schuldeisers erkend. In het gunstigste geval betekent dit echter dat ze de zekerheid hebben dat ze bij liquidatie het nog verschuldigde salaris krijgen uitgekeerd. Terwijl de werknemers geen compensatie krijgen voor het verlies van hun baan in de vorm van doorbetaling van hun salaris, krijgen de schuldeisers wel de garantie dat ze hun schuldvorderingen, ofwel het kapitaal dat hun toekomstige inkomsten veiligstelt, krijgen uitbetaald.
De werknemers zijn geenszins verantwoordelijk voor de tegenslagen die een bank of kredietinstelling ondervindt, aangezien ze geen enkele stem hebben in de besluitvorming. Daarom moeten als eerste deze werknemers schadeloos worden gesteld voor het verlies van hun baan.
Wij hebben tegen deze aanbeveling gestemd, omdat hierin alleen aandacht wordt besteed aan de situatie van de kapitalistische schuldeisers en er geen oog bestaat voor de werknemers die de kredietinstellingen draaiende houden.
Aanbeveling-Sanders-ten Holte voor de tweede lezing (A5-0375/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Sanders gestemd. Een paar dagen geleden was ik te gast bij een volksuniversiteit voor 65-plussers, waar men les geeft aan mensen die graag iets willen leren om het leren zelf en niet om een diploma te behalen. Natuurlijk worden deze universiteiten door veel ouderen bezocht. Het hoofd van die universiteit - het was de volksuniversiteit van Bergamo, de stad waar ik vandaan kom - klaagde er bij mij over dat er geen ranglijst bestaat en er geen controle wordt verricht op de kwaliteit van deze universiteiten. Hij zei tegen mij: "Veel universiteiten zijn slecht georganiseerd, maar de onze is goed georganiseerd. Zou u er dus in uw stemverklaring op kunnen wijzen dat het een goed idee is als men zich ook over de kwaliteit van de universiteiten voor 65-plussers gaat buigen?" .

Bordes, Cauquil en Laquiller
Wij hebben niets tegen een "Europese samenwerking op het gebied van kwaliteitsevaluatie in het schoolonderwijs", maar iedereen weet dat de kwaliteit van het onderwijs afhankelijk is van de middelen die de openbare scholen ter beschikking krijgen.
Om een goede kwaliteit van het onderwijs te waarborgen zullen er voldoende scholen moeten zijn. Verder mogen de klassen niet al te groot zijn en dienen we te kunnen beschikken over veel onderwijzers, docenten en technisch en administratief personeel op alle niveaus in het onderwijs, te beginnen met de klassen in het basisonderwijs. In alle landen van Europa zien we dat er in het basisonderwijs reeds sprake is van differentiatie, met als gevolg dat kinderen uit volkswijken een leerachterstand oplopen die vaak niet meer ongedaan kan worden gemaakt.
Als eerste stap richting Europese harmonisatie zouden de lidstaten verplicht moeten worden het voorbeeld te volgen van de landen die het meeste aan onderwijs uitgeven. Maar zelfs deze laatste groep landen wil de uitgaven voor onderwijs en andere openbare middelen terugschroeven en met de vrijgekomen middelen de kapitalistische bedrijven, of liever gezegd hun eigenaars in het bijzonder subsidiëren.
In alle landen van de Europese Unie zal er meer geld moeten worden uitgetrokken voor het onderwijs. Dit geldt in het bijzonder voor de landen die nu het minst aan onderwijs uitgeven. Als dat niet gebeurt, zal de Europese aanbeveling over de kwaliteit van het onderwijs niet meer blijken te zijn dan een vrome wens.

Fitzsimons
Er is behoefte aan meer samenwerking tussen de EU-lidstaten op het gebied van de kwaliteitsevaluatie van het schoolonderwijs binnen de Europese Unie: dat is kortweg de strekking van dit verslag. Die samenwerking zou wel eens waardevol kunnen zijn. Op deze manier kunnen de verschillende EU-regeringen immers wederzijds profiteren van onderwijsprogramma' s die binnen het Europese onderwijssysteem succesvol zijn gebleken.
Die onderlinge samenwerking is nog harder nodig vanuit het oogpunt van de op handen zijnde nieuwe informatiemaatschappij. Vorig jaar hebben de EU-leiders in Portugal een akkoord bereikt over een pakket voorstellen waarmee scholing in het gebruik van internet wordt uitgebreid naar het gehele primair en secundair onderwijs binnen de Europese Unie. Als de Europese Unie optimaal wil profiteren van de nieuwe e-handel en aanverwante commerciële activiteiten, is deze doelstelling sociaal en economisch gezien van fundamenteel belang.
De nieuwe informatietechnologie is voortdurend aan verandering onderhevig. Dat betekent dat scholing op het gebied van ICT ook voortdurend verandert. Daarom dient de Europese Unie op gecoördineerde en gestructureerde wijze op de ontwikkelingen te reageren, zodat al onze leerlingen beschikken over de beste onderwijsmethoden op het gebied van ICT. Op die manier kunnen we een hogere onderwijskwaliteit waarborgen. Ook leggen we daarmee een sterker fundament waarop nieuwe industrieën op het gebied van de informatietechnologie zich binnen de Europese Unie kunnen vestigen.
In de afgelopen jaren bleek de samenwerking op onderwijsgebied binnen de Europese Unie een groot succes. Op dit moment nemen achttien landen deel aan het Erasmus-programma, waaronder landen uit Oost- en Midden-Europa. Op jaarbasis maken zo' n 90.000 studenten gebruik van dit initiatief. Ik ben natuurlijk blij dat het Erasmus-initiatief zo' n succes is, maar toch wil ik u erop wijzen dat er zeker ruimte is voor verbetering in de wijze waarop dit programma momenteel binnen de Europese Unie wordt toegepast. Nog steeds hebben studenten die in het buitenland studeren te maken met financiële problemen. Ik ben geen voorstander van het idee om studenten uit verschillende lidstaten ongelijke financiële steun te geven. Ik wil de onderwijsministers van de EU dan ook op het hart drukken een systeem op te zetten waarmee in de toepassing van het Erasmus-programma ieder element van ongelijkheid wordt geëlimineerd.
De doelstelling om studenten aan te moedigen in andere EU-lidstaten te gaan studeren is een goed streven. Het stelt de studenten immers tastbaar in staat om hun taalvaardigheid te vergroten. Tevens bevordert dit beleid het vrije verkeer van personen tussen de EU-lidstaten.
Verslag - De Veyrac (A5-0382/2000)

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb voor het verslag van mevrouw De Veyrac gestemd, omdat ik het niet alleen een heel goed en grondig verslag vind, maar ook van mening ben dat we in de toekomst nog veel meer aandacht moeten besteden aan dit beleidsterrein. Ik geloof ook dat het noodzakelijk is om niet alleen een voorlichtingscampagne over dit thema te starten, zoals voorzien in het verslag, maar ook meer financiële middelen beschikbaar te stellen om voor deze vraagstukken een draagvlak onder heel de bevolking te creëren.
Er moet op dit terrein nog veel gedaan worden. Wij zijn echter op de goede weg. Daarom heb ik voor dit verslag gestemd.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen dit verslag gestemd. Waarom heeft de Partij van de Gepensioneerden tegen het verslag van mevrouw De Veyrac gestemd? Voordat ik naar Straatsburg afreisde, heb ik een ontmoeting gehad met een voormalig lid van het Europees Parlement, mevrouw Monica Baldi, die heel deskundig is op het gebied van culturele zaken. Terwijl wij aan het praten waren in een café, onder het genot van een goede kop koffie, zei zij mij het volgende: "Waarom wordt er in dit verslag gepleit voor vermindering van het aantal Italiaanse cultuurlocaties dat op die lijst staat? Is het niet beter om, in plaats van naar het aantal, naar de kwaliteit van die cultuurlocaties in een land te kijken? Is het onze schuld dat Italië zo boordevol zit met oudheidkundige werken die bewaard moeten blijven?" .

Alyssandrakis
Het verslag van mevrouw Veyrac staat in het teken van goede intenties en behelst enkele opbouwende voorstellen. Daarom zullen de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland voor het verslag stemmen.
Wij vrezen echter dat haar voorstellen in dovemansoren zullen vallen. Wij weten immers allen dat het cultureel en natuurlijk erfgoed met vernietiging wordt bedreigd door allerlei activiteiten die ernstige schade toebrengen aan het stedelijk en topografisch kader waarbinnen zich waardevolle onderdelen van dit erfgoed bevinden. Het natuurlijk en cultureel landschap wordt steeds sterker aangetast, hetgeen tot uiting komt in een overdreven en ongecontroleerd bodemgebruik, in bebouwing van historische stadscentra, groengebieden en bouwvrije zones, en in de afwezigheid van daadwerkelijke maatregelen ter bescherming van de bossen en het natuurlijk milieu.
Deze aantasting komt natuurlijk niet zo maar uit de lucht vallen en is evenmin het werk van boosdoeners. Veeleer is deze het rechtstreekse gevolg van een beleid dat van alles koopwaar maakt en maar één doel heeft: winst en nog eens winst. Een kenmerkend voorbeeld is de fabriek van het bedrijf TVX Gold in Olympiada in Chalkidiki, in de buurt van Stagira, de geboorteplaats van Aristoteles. Door deze fabriek is het bos vernietigd en worden de monumenten in gevaar gebracht. Het ergste is echter dat de inwoners van dit gebied voor de rechtbank zijn gedaagd en veroordeeld omdat zij de euvele moed hadden hun historisch en natuurlijk milieu te verdedigen. Ik kan nog veel meer voorbeelden van schade noemen, onder andere van de schade die wordt veroorzaakt door de geplande of reeds ten uitvoer gebrachte projecten voor de komende Olympische Spelen van 2004 in Athene.
De Europese Unie doet echter niets om dergelijke verschijnselen een halt toe te roepen of in te dammen. Integendeel, zij is zelfs de meest fervente voorstandster van dit beleid. Zij financiert allerlei projecten in archeologische gebieden. Door nieuwe bouwwerken worden oudheidkundige monumenten vernield. Ik noem als voorbeeld het museum van de Acropolis. Op dit moment lapt de Griekse regering artikel 24 van de grondwet aan haar laars en maakt aldus korte metten met de sowieso minimale wettelijke bescherming van de bossen. De EU reageert daar niet in het minst op.
De EU vindt het heerlijk om bombastische uitspraken te doen over cultuur. Zij zegt weliswaar dat het cultureel erfgoed een fundamenteel onderdeel is van de identiteit en de historische ontwikkeling van de betrokken samenleving, maar doet bijvoorbeeld niets om ervoor te zorgen dat de marmeren beelden van de Parthenon kunnen terugkeren naar de natuurlijke en historische plaats waar zij vandaan komen. Dat zou een minimaal, tastbaar bewijs zijn van haar inzet voor de eerbiediging van het cultureel en historisch erfgoed en de bescherming van het historisch geheugen. De EU wordt ook niet warm of koud van de plundering en de barbaarse verwoesting van de monumenten op Noord-Cyprus door het Turkse bezettingleger. Tot slot draagt de EU een enorme verantwoordelijkheid voor de monumenten die kapot zijn gebombardeerd tijdens de aanval op Joegoslavië.
Men kan deze situatie niet het hoofd bieden met halfslachtige maatregelen of vrome wensen, en zeer zeker niet met de marktwetten. Daarvoor is de inzet vereist van heel de volksbeweging, van alle culturele instanties en alle werknemers. Daarvoor is een heel ander beleid vereist, een beleid waarmee de werkende mens en de vruchten van zijn werk worden gerespecteerd.

Andreasen
De ELDR-Fractie beschouwt het verslag-de Veyrac als een zeer belangrijke bijdrage aan de betere bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld.
We zijn van mening dat de toepassing van de overeenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld in de lidstaten van de Europese Unie niet een taak is voor de Europese Gemeenschap, maar voor de lidstaten. In dit geval zien wij niet echt in wat de "toegevoegde waarde" is van maatregelen van de Europese Unie. De ELDR-amendementen op het verslag-de Veyrac weerspiegelen dat standpunt.
Vanwege een gebrek aan "toegevoegde waarde" en vanwege het subsidiariteitsbeginsel onthoudt de ELDR-Fractie zich derhalve van stemming.

Esclopé
Wij dienen ons erfgoed in elk van onze lidstaten te beschermen en te bevorderen. Alleen zo kunnen we immers onze verschillende identiteiten en bijzonderheden behouden en de onderlinge verschillen respecteren.
Dit cultureel, architectonisch, economisch en natuurlijk erfgoed danken wij aan ons verleden. Het verdedigen van dit erfgoed dient derhalve niet als een achterhoedegevecht beschouwd te worden, maar juist als een manier om ons voor te bereiden op onze toekomst. De schrijver Ernest Renan liet ons immers weten dat juist de mensen die een diep respect voor het verleden koesterden, ons de vooruitgang hebben gebracht.
Wij moeten ons derhalve baseren op de rijkdom van ons verleden, ons erfgoed, onze wortels en zelfs onze oudste tradities teneinde ons op ons toekomstige leven voor te bereiden. Dankzij deze rijkdom en culturele diversiteit kunnen we meer kennis over onszelf verkrijgen. We dienen dan echter wel respect te tonen voor de diversiteit van ons erfgoed en al onze verschillen. Dit kan alleen als we uitgaan van het subsidiariteitbeginsel.
Met behulp van dit beginsel kunnen we ons erfgoed, onze cultuur en onze tradities handhaven, ontwikkelen en aan anderen overdragen. Als we onze tradities een voor een laten verdwijnen (zoals de jacht, het plattelandskarakter en de gastronomie), zullen we onze rijkdom en onze levenswijzen op den duur niet meer kunnen overdragen, hetgeen een culturele verarming tot gevolg zal hebben. Tenslotte zullen we allen dezelfde normen en waarden moeten aannemen om te kunnen fungeren in een saaie samenleving die beter controleerbaar is voor de "leiders en bestuurders". Dat is onacceptabel.
Als we ons erfgoed willen beschermen, behouden en bevorderen, zullen we onze architectuur moeten beschermen, onze ambachtsnijverheid moeten steunen en ons opnieuw bewust moeten worden van de waarde van onze landschappen. Ze moeten echter wel een wezenlijk onderdeel van ons dagelijks leven blijven; de bestaande tradities en gewoonten mogen niet verloren gaan. Voorts dienen we het recht op verschil te waarborgen en het behoud van al deze waarden te steunen. Het platteland mag immers niet verloren gaan in deze samenleving waarin het stedelijke aspect alles overheerst.
Met betrekking tot dit verslag kan ik het belang van het behoud van het erfgoed van derde landen en van de Unie onderschrijven. Het is echter even belangrijk dat het erfgoed van onze landen en regio's behouden blijft. Het doet ons dan ook genoegen dat er met dit erfgoed rekening zal worden gehouden in de verschillende opleidingsprojecten ten behoeve van het behoud en herstel daarvan. Hetzelfde geldt voor onze steun aan de ambachtsnijverheid die aan zeer veel mensen werk biedt. Het moet immers niet zo zijn dat deze sector wordt lamgelegd met allerlei pietluttige en irrealistische voorschriften, zoals dat bij de markthandelaren is gebeurd.
Wij zijn evenwel terughoudend over de Europese regelgeving die zogenaamd dient ter bescherming van het milieu (de term bescherming wordt in dit kader te beperkt geïnterpreteerd), maar in de praktijk de tradities en lokale gebruiken, die onderdeel zijn van de cultuur van onze regio's, om zeep helpt. Het doel dat in dit verslag wordt nagestreefd, en dat wij steunen, is echter geheel anders. Om die reden zullen wij ons van stemming over dit verslag onthouden.

Figueiredo
. (PT) De in 1972 door de Algemene Conferentie van de UNESCO gesloten overeenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld is inmiddels reeds door 158 landen ondertekend, met inbegrip van de 15 lidstaten van de Europese Unie. Sindsdien zijn er 630 locaties op de lijst van het werelderfgoed geplaatst. 30% - 188 locaties - bevindt zich op grondgebied van de Europese Unie, waarvan 10 in Portugal.
Uiteraard volstaat het niet plaatsen als werelderfgoed te classificeren. Het is tevens van wezenlijk belang dat de nodige maatregelen worden genomen om de instandhouding van de als erfgoed ingeschreven locaties te garanderen, inclusief financiële bijstand. Dat is wat wij met onze voorstellen voor de communautaire begroting hebben willen bewerkstelligen.
De rapporteur merkt terecht op dat de Europese landen op de lijst van geclassificeerde natuur- en cultuurgoederen oververtegenwoordigd zijn in vergelijking met de rest van de wereld. Daarom moeten wij de derde landen steunen. Wij moeten hen ertoe aanzetten de lijst van het natuurlijk en cultureel erfgoed wereldwijd aan te vullen zodat de voor inschrijving in aanmerking komende locaties de nodige bescherming genieten.
Het is tevens van fundamenteel belang dat de lidstaten de bestaande richtlijnen naleven, met name de MER-richtlijn betreffende de milieueffectrapportage die bepaalt dat het effect van elk openbaar of particulier project op het cultureel en natuurlijk erfgoed moet worden bestudeerd. Ook dit punt wordt in het verslag onderstreept.

Gasòliba i Böhm
Ik heb voor het verslag-De Veyrac over de toepassing in de lidstaten van de Europese Unie van de overeenkomst ter bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld gestemd, omdat ik ervan overtuigd ben dat de culturele dimensie van de Europese Unie meer moet worden ontwikkeld. Er moet in de Unie een cultuurbeleid worden gevoerd waarin duidelijk wordt benadrukt dat een van de voornaamste kenmerken van de spirituele rijkdom van de Unie en van Europa haar culturele, taalkundige, architectonische en artistieke verscheidenheid is. Daarnaast zijn er nog vele andere elementen die samen ons gemeenschappelijk cultureel erfgoed vormen, zoals wel blijkt wanneer men door de Unie reist en ziet hoe verschillende geestelijke stromingen door de eeuwen heen hun stempel hebben gedrukt op onze monumenten, artistieke stijlen, waardestelsels, godsdienstige en geestelijke stromingen, alsmede filosofische en wetenschappelijke scholen. Kortom, het Europees cultuurbeleid moet, overeenkomstig de Verdragen, worden verdiept. De diversiteit van de Europese cultuur moet worden gesteund en beschermd, mede omdat zij bepalend is voor de Europese eenheid. Het verslag-De Veyrac is een respectabele bijdrage in die richting.
Verslag-Doorn (A5-0351/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er zeker van dat u ook naar deze stemverklaring van mij aandachtig zult luisteren. Wij hebben voor het verslag gestemd, want ik sta positief tegenover alles wat vermagert en afslankt, mits dat op een manier gebeurt die een niet te zware claim legt op degene die deze afslanking moet ondergaan en mits het in alle redelijkheid geschiedt. In deze operatie van vereenvoudiging en stroomlijning van de communautaire wetgeving vind ik dus dat wat betreft de coördinatie van de sociale veiligheid - waarvan in dit verslag sprake is - het niet zo mag gaan dat degene die in meerdere landen van de Europese Unie heeft gewerkt een deel van zijn pensioen in één land krijgt uitgekeerd, een ander deel in een ander land en nog een duitje in weer een ander land. Zo iemand moet er aanspraak op kunnen maken dat één en dezelfde instantie zijn pensioen uitkeert.

De Voorzitter
Ik wil de heer Fatuzzo bedanken. Hoe meer ik naar u luister, des te meer raak ik ervan overtuigd dat het niet lang zal duren voordat ik volledig op de hoogte ben van uw levensverhaal.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Als tegenstanders van de markteconomie willen wij geen standpunt innemen over de zogenaamde vereenvoudiging van de Europese markt. Wij onthouden ons daarom van stemming over het verslag dat ons is voorgelegd.
Wat betreft de aspecten die voor de meeste werknemers gelden, zijn wij voorstander:
van eenvoudigere sociale wetgeving en sociale zekerheid, waarbij wordt uitgegaan van de situatie in de landen met de gunstigste wetgeving voor werknemers;
van een eenvoudiger BTW-systeem, waarbij de BTW en iedere andere belasting op consumptie verdwijnen. Deze belastingheffing is immers zeer onrechtvaardig omdat ze met name de minder bedeelde sociale klassen treft. Ze dient dan ook te worden vervangen door een heffing die de kapitalistische bedrijven treft en door een zeer progressieve heffing op alle vormen van inkomsten uit kapitaal.
Verslag-Van der Laan (A5-0397/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag van mevrouw Van der Laan gestemd. Ik dank haar voor datgene wat ze zo straks heeft gezegd en maak van de gelegenheid gebruik om de aandacht te vestigen op dat deel van het verslag dat betrekking heeft op hulpverlening aan de Palestijnse Autoriteit. Deze suggestie werd mij gegeven door vertegenwoordigers van de Partij van de Gepensioneerden in Israël, aangezien in de Knesset ook leden van die partij zitting hebben. Een van hen heeft namelijk tegen mij gezegd: "U doet er goed aan de Palestijnen te helpen. U zou hen zelfs meer en beter moeten helpen en erover waken dat de hulp werkelijk bij de Palestijnse bevolking terechtkomt, omdat men daar echt behoefte aan heeft. Ik ben er namelijk van overtuigd dat als de Palestijnse burgers economisch gesproken en qua gezondheid beter af zouden zijn, er dan ook minder oorlog zou heersen dan helaas momenteel het geval is" .

Beysen en Ries
Ik kan mijn fractie niet volgen wat betreft haar standpunt over het amendement van mijn collega Rijk van Dam. Zelf heb ik ervoor gekozen dit amendement te steunen.
Dat er in de tekst over de kwijting 1997 geen gewag wordt gemaakt van het vraagstuk van de antisemitische propaganda is nog tot daar aan toe; laten we maar zeggen dat het hier om een technische kwestie gaat, maar we geven mijns inziens een verkeerd politiek signaal af als we ons uitsluitend om die reden tegen deze tekst verzetten. Het gaat hier immers om een vormkwestie en niet om de kern van de zaak.
Sinds de Akkoorden van Oslo wordt het Palestijnse onderwijsstelsel sterk gesubsidieerd door de Europese Unie en de lidstaten. Wij moeten derhalve van de Commissie eisen dat ze er beter op toeziet dat de literatuur die op de Palestijnse scholen wordt verspreid niet aanzet tot oorlog, geweld en rassenhaat.
De Unie kan het verzoenings- en vredesproces niet actief steunen als ze haar ogen blijft sluiten voor het feit dat haar financiële steun wordt aangewend voor ideologische oorlogsvoering. Ik hoop overigens van harte dat dit vraagstuk snel aan een daadwerkelijk debat in dit Parlement zal worden onderworpen.
Wij moeten ons in deze kwestie onverzettelijk opstellen. Ons geweten en onze kiezers gebieden ons dat.

Sacrédeus
Ik heb voor het verslag gestemd en dan met name voor amendement 1 van de heer van Dam.
Het is van belang dat het Europees Parlement zich krachtig uitspreekt tegen de antisemitische uitspraken in leermiddelen op Palestijnse scholen en dat het Parlement de Commissie dringend verzoekt erop toe te zien dat via de financiële steun aan het Palestijnse onderwijs direct noch indirect rassenhaat gefinancierd wordt, maar dat de steun van de EU aan het Palestijnse onderwijs juist vrede en verzoening in het Midden-Oosten stimuleert.
De steun van de EU moet erop gericht zijn om in het Midden-Oosten, voor zover mogelijk, vrede en verzoening te bereiken. De EU steunt onder andere het Palestijnse onderwijssysteem. Het is zeer betreurenswaardig en krenkend dat schoolboeken op Palestijnse scholen antisemitische uitspraken bevatten en Israël, de enige democratie in het Midden-Oosten, heel weerzinwekkend als een nazistisch land omschrijft.

Van der Laan
In amendement 1 wordt verontrusting geuit over het mogelijk gebruik van EU-gelden voor het opwekken van rassenhaat onder Palestijnen tegen hun Joodse medemens. Zowel de rapporteur als de ELDR-Fractie delen die bezorgdheid.
De Commissie begrotingscontrole ziet er strikt op toe dat het vervolgverslag over kwijting zich beperkt tot de inhoud van de oorspronkelijke kwijtingsbesluit voor het desbetreffende jaar.
Dit amendement brengt een kwestie ter sprake die verband houdt met nieuw bewijsmateriaal. De rapporteur beveelt daarom aan dat het amendement wordt verworpen maar dat de zaak nader wordt behandeld in de context van het [lopend] kwijtingverslag voor 1999.
Verslag-Garriga Polledo (A5-0331/2000)

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, enkele sprekers hebben onze aandacht gevraagd voor een aantal problemen, waaronder sigarettensmokkel. Ik deel hun bezorgdheid, omdat de huidige gedachtegang is dat de internationale misdaad meer is geïnteresseerd in sigarettensmokkel dan in drugshandel. Het smokkelen van sigaretten brengt immers meer op en is minder gevaarlijk. In de Europese Unie moet dit vraagstuk als een dringende kwestie behandeld worden.
De sigarettensmokkel zorgt er niet alleen voor dat de portemonnee van criminelen dikker wordt, maar het heeft ook tot gevolg dat de EU minder inkomsten heeft, die onder andere bestemd zijn voor kankerbestrijding, armoedebestrijding, en bevordering van de mensenrechten. Daarnaast brengt het roken van goedkopere sigaretten grotere gezondheidsrisico' s met zich mee, omdat het leidt tot een stijging in tabaksgebruik. We moeten bij iedere campagne die hiertegen wordt gehouden dan ook de hulp van de ministers van nationale en regionale regeringen inroepen.
De Commissie dient vooral contact op te nemen met mevrouw de Brun en de heer Martin McGuinness, de ministers van onderwijs en volksgezondheid van de Noord-Ierse Assemblee. Terwijl we namelijk via voorlichtings- en gezondheidsprogramma' s kanker proberen te bestrijden, is, zoals onlangs in de Anderstown News viel te lezen, de IRA sterk betrokken bij illegale sigarettensmokkel. Deze ministers staan in contact met die organisatie. Er is geen betere manier om de ministersportefeuille te ledigen dan hun vrienden aan te moedigen om met deze activiteit te stoppen. Hierbij wordt ook nog eens heel duidelijk dat Noord-Ierland behoefte heeft aan meer politie.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit verslag gestemd, maar dat is wel met de nodige reserves gegaan. Voordat ik het vliegtuig naar Straatsburg nam, zat ik in een restaurant met de heer Rota, die gepensioneerd is en ook uit Bergamo komt. Wij hadden het over de Partij van de Gepensioneerden en hij vroeg mij of ik tevreden was over het Europees Parlement. Ik zei tegen hem: "Nou en of, ik heb geboft met deze baan! Ik ben heel tevreden, voel me als een vis in het water, en ik heb ook fijne vrienden. Ook de ondervoorzitters zijn heel attent en aardig, bijvoorbeeld ondervoorzitter Provan" . Maar hij vroeg door: "En alles functioneert dus goed in Europa? Is het niet zo dat jullie zo nu en dan het Europese geld over de balk gooien?" . "Nee hoor" , zei ik, "wij functioneren prima" . Helaas heb ik echter nu in dit verslag gelezen dat de nationale staten de communautaire voorschriften voor inning van communautaire douanerechten niet hebben toegepast. Ik hoop dus dat Europa in de toekomst ook functioneert wat betreft inning van douanerechten.

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
Wij stemmen voor het verslag over de zekerheden en borgtochten ter bescherming van de inning van de nationale eigen middelen. Het verslag is als geheel zeer zinvol, maar toch nemen wij afstand van enkele aspecten. De paragrafen 15 en 16 gaan over de invoering van een gemeenschappelijk corpus juris voor de EU, alsook over de harmonisatie van het nationaal strafrecht en de rechtspraak in de lidstaten. Dit is ten eerste te vaag geformuleerd. Ten tweede zijn wij tegen de harmonisatie van de nationale wetgeving inzake strafrecht en rechtspraak. Wij zijn wel voor de ontwikkeling van de vereiste instrumenten voor een efficiëntere bestrijding van fraude met EU-middelen. Wij zijn voorstander van een aanvulling op OLAF en de oprichting van een bijkomende eenheid onder OLAF die belast is met onderzoek en die nationale rechtbanken moet helpen met de strafrechtelijke opvolging. Deze eenheid moet zich alleen bezighouden met criminaliteit door EU-ambtenaren. Op langere termijn is de oprichting van een Europees openbaar ministerie, dat moet instaan voor de strafrechtelijke opvolging van fraude met EU-middelen in de lidstaten, het overwegen waard. Harmonisatie als doel op zich is echter niet wenselijk. Strafrecht en rechtspraak op andere gebieden blijven nationale aangelegenheden.
Verslag-McCartin (A5-0396/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik kan weliswaar mijn aantekeningen niet meer terugvinden, maar ik meen me toch te herinneren dat ik tegen het verslag-McCartin, dat handelt over landbouw en melkpoeder, wilde stemmen. Ik ben blij dat ik hier in dit bestek iets over kan zeggen, zowel omdat ik erop wil aandringen dat men de boeren echt tegemoet moet komen - terwijl zij in dit document juist niet afdoende bescherming krijgen - als vooral ook om erop te wijzen dat in Italië de boel momenteel helemaal op stelten staat omdat er alarmerende berichten over melkpoeder en melk in het algemeen circuleren. Kennelijk is er niet alleen sprake van gekke koeien maar sinds gisteren gaan er in Italië ook geruchten over gekke melk. Men beweert dat als je die melk drinkt, je dan de gekkekoeienziekte kunt oplopen. Dat zou werkelijk te gek zijn om los te lopen en de Europese Unie moet in dat geval echt tussenbeide komen om te zeggen dat melk niet gek maar goed is.

Figueiredo
. (PT) De analyse van de verschillende aspecten van het GLB is verre van coherent. Het verslag zit vol tegenstrijdigheden. Zo wordt de hervorming bestaande uit daling van de landbouwprijzen en inkrimping van de productieoverschotten gunstig onthaald, en wordt er aangedrongen op een verdere afbouw van de compensatiebedragen. Er wordt evenwel met geen woord gerept over de gevolgen hiervan voor de inkomens van de landbouwers. De enige zorg is de begroting. Anderzijds schaart het verslag zich achter het cofinancieringsbeginsel en de daaruit voortvloeiende renationalisatie van de GLB-kosten, waarmee wij onmogelijk akkoord kunnen gaan.
Ook het besluit van de Commissie om de GMO voor melk aan een grondige evaluatie te onderwerpen wordt toegejuicht. Dit initiatief sluit nauw aan bij een advies van de Rekenkamer dat de quotaregeling en de in Agenda 2000 vastgestelde verhogingen ter discussie stelt. Men vergeet echter dat deze regeling, ondanks de onregelmatigheden bij de toekenning van de quota, onder meer in Portugal, toch enige garanties biedt voor de handhaving van het prijs- en inkomensniveau.
Wat de varkenssector en de dierziekten betreft, steunt het verslag het voorstel tot oprichting van door de producenten zelf gefinancierde fondsen of andere verzekeringsstelsels. Dit betekent een stap terug ten opzichte van het verslag-Garot waarin werd gepleit voor cofinanciering van deze fondsen door de Gemeenschap.
Er is nochtans een punt ten aanzien waarvan ik het wel met de rapporteur eens ben: de regeling voor akkerbouwgewassen laat inderdaad ernstig te wensen over. Het merendeel van de steun komt immers bij de grote producenten en de meest welvarende regio's terecht. Wij moeten echter de situatie van de kleine producenten verbeteren. Daartoe moet de steun op grond van de omvang van het bedrijf worden toegekend. Ik begrijp evenwel niet goed hoe de rapporteur de kleinere boeren met de door hem voorgestelde maatregelen denkt te helpen.
Verslag-Staes (A5-0389/2000)
De Voorzitter. Mijnheer Fatuzzo, als u wilt blijven staan, gaan we gewoon door. U bent namelijk de laatste spreker.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, mijn been raakt gauw vermoeid, daarom ga ik zo nu en dan zitten.
Wat betreft mijn stemverklaring over het verslag-Staes, dat onder bevoegdheid van de Commissie begrotingscontrole valt en in het bijzonder ingaat op de vraag hoe de hulp aan Bosnië-Herzegovina besteed is, wil ik het volgende zeggen. Ik heb een ontmoeting gehad met vertegenwoordigers van gepensioneerden uit dat gebied. Zij hebben mij op het hart gedrukt om in het Europees Parlement te bepleiten - hetgeen ik bij deze gelegenheid gaarne doe - dat men absoluut gedaan moet krijgen dat deze hulp tenminste voor een deel ook terechtkomt bij de ouderen van Bosnië-Herzegovina. "Maar wij kunnen niet gaan controleren om te zien hoe daarginds met ons geld wordt omgesprongen" , heb ik toen geantwoord. "Nou, mijnheer Fatuzzo" , was het antwoord, "probeert u er toch maar op te hameren dat er ook controles komen zodra het geld op de plaats van bestemming arriveert. Het is voor ons gepensioneerden pure noodzaak om daar een graantje van te kunnen meepikken" .

Watson
Mijnheer de Voorzitter, er is inderdaad sprake van een opvolgingscrisis in de landbouw, zoals de heer Parish dankzij zijn ervaring als landbouwer goed weet.
Dat deze crisis vooral ernstig is in het VK, waar de heer Parish vandaan komt, is te wijten aan het beleid van de regeringen van de afgelopen twintig jaar. Om deze crisis te boven te komen, moet het Verenigd Koninkrijk de implicaties van het akkoord van Fontainebleau voor zijn bijdrage aan de financiën van de Europese Unie herzien. Dit was desastreus voor de landbouw. Bovendien moet de rapporteur, lid van de conservatieve partij, in zijn eigen partij in het Lagerhuis steun zien te werven voor zijn voorstellen.
In landen waar nu minder dan 10% van de bevolking op het platteland woont, is het te gemakkelijk voor regeringen om de behoeften van deze gebieden terzijde te schuiven. De conclusie van dit debat is dat ze zo het welzijn van hun eigen land op het spel zetten.

Korakas
Barbaarse militaire interventies in naam van de vrede, smerige manu militari opgelegde "vredesakkoorden" gevolgd door smerige en verdachte financiële hulp voor "herstel van de vrede" : dat zijn de geweldige resultaten waarop de EU prat gaat in Bosnië-Herzegovina, Kosovo en, meer algemeen, de Balkan. Deze gebieden hebben nu al jarenlang zwaar te lijden onder de enorme imperialistische, militaire en politieke belangen en spelletjes in dit gebied.
Het verslag van het Parlement liegt er niet om wanneer het om het beheer van deze financiële hulp gaat, en toont zonder meer aan dat het geld van de Europese belastingbetalers over de balk wordt gesmeten. In weerwil van de "humanitaire en vredelievende verklaringen" wordt dit geld gebruikt om de grote EU-belangen in het NAVO-protectoraat Bosnië nog vastere bodem onder de voet te geven. De woorden "wanbeheer" , "vertragingen" , "achterstallige betalingen" , "subsidies van miljoenen euro voor niet-goedgekeurde bewapening" , "verspilling en onregelmatigheden" komen herhaaldelijk voor in het verslag van de heer Staes en in de evaluaties. Daarin wordt in uiterst sombere bewoordingen een beschrijving gegeven van de bestaande situatie en een boekje open gedaan over de enorme dosis schijnheiligheid die gepaard gaat met de "hulp aan de burgermaatschappij" en het "herstel van de democratie" . In het verslag zelf staat dat er in het kantoor van de Hoge Vertegenwoordiger "belangenverstrengeling" heerst: wat moet ik daar nog aan toevoegen?
Het verbaast ons niet in het allerminst dat degenen die de vrede "bevorderen" met verarmde uraniumbommen en daarmee dood en verderf zaaien, niet in staat zijn als vredestichters op te treden. Dat willen zij ook niet. Het verbaast ons evenmin dat een dik pak geld wordt verspild door de grote economische belangen. Het zijn immers deze belangen en hun gewillige dienaren-ambtenaren, zoals de beruchte mijnheer Kouchner, die haat en nijd hebben gezaaid tussen de volkeren en ook nu nog op het vuur blazen.
Ons verbaast echter wel dat de leiders zo cynisch en hypocriet kunnen zijn. Zij blijven maar volhouden dat pogingen worden ondernomen tot "sanering" en "verbetering van de bestedingsprocedures" , en tot "herstel van de rechtsstaat" . De onverbloemde werkelijkheid levert echter een heel ander beeld op: berusting en twijfels zijn nu absoluut niet meer mogelijk. Een volk is geen rekensommetje; zijn geweten kan niet worden afgekocht. U kunt zich in alle bochten wringen en proberen de situatie zo rooskleurig mogelijk voor te stellen, maar uiteindelijk zult u altijd het volk recht tegenover u vinden.
Wij hebben niet voor het verslag van de heer Staes gestemd, ofschoon daar enkele juiste vaststellingen en voorstellen in voorkomen. Het algemene concept dat daaruit spreekt is echter "verarmd" , verstoken van zelfs ook maar de gedachte aan verzet tegen de imperialistische aanwezigheid. Daarin komt maar één zorg tot uiting: hoe kunnen wij deze aanwezigheid zo mooi mogelijk voorstellen en de pil voor de volkeren vergulden.
Verslag Dell' Alba (A5-0359/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag van de heer Dell' Alba gestemd, maar ik wil wel benadrukken dat deze instemming eigenlijk een verhulling is van mijn eigenlijke standpunt als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden. Ik wil dan ook bij dezen uit de doeken doen hoe ik over de kwestie denk. Het is onderhand schering en inslag geworden om te bepleiten dat de structuurfondsen en de Europese hulp opgeteld worden bij de nationale hulp, maar ik ben daar falikant tegen. Men gaat ervan uit dat de structuurfondsen extra fondsen moeten zijn, maar dat is een redenering waar ik het dus helemaal niet mee eens ben. Ik geloof namelijk dat de Europese fondsen absoluut niets uit te staan hebben met nationaal beleid en nationale financieringen. De Europese fondsen mogen niet gekoppeld worden aan de nationale fondsen. Europa is niet hetzelfde als de naties waaruit zij bestaat.

Maat
Voorzitter, ik zou allereerst mijn collega Neil Parish willen feliciteren met het feit dat hij met een rapport gekomen is dat is gebaseerd op de boerenwerkelijkheid, de werkelijkheid op het platteland en niet op een zicht vanuit Brussel. Dat op zich levert een waardige bijdrage aan de landbouwpolitiek.
Maar als wij nu de situatie bekijken, dan kun je je afvragen of er nog jonge mensen zijn die zo gek zijn om boer te worden in de Europese Unie. Wat wij nodig hebben, is mensen die een topprestatie willen leveren, in feite een schaap met vijf poten, en dan niet verkregen door genetische modificatie.
Het lijkt vechten tegen de bierkaai als je ziet wat er op mensen afkomt en tegelijkertijd te zien wat jonge boeren moeten presteren. Als wij alleen al kijken, en ik beperk mij even tot mijn eigen land, dat in de melkveehouderij werkelijk nu alles gecontroleerd wordt van de grasspriet tot het moment dat de melk in de supermarkt staat. Als ik zie dat akkerbouwers en tuinders al lang een complete milieu- en consumentenboekhouding moeten bijhouden en dat ook zeer gemotiveerd doen. Tegelijkertijd moeten wij constateren dat in veel Europese landen de eisen voor dierenwelzijn tot de strengste ter wereld behoren.
Wie in Europa boer wil worden, moet dus meer doen dan jonge boeren elders in de wereld. Hij moet rekening houden met landschap en cultuurvoorwaarden. Hij moet de strengste consumentenvoorwaarden hanteren, een grote verscheidenheid aan producten leveren, zowel regionaal als qua kwaliteit, dierenwelzijn als topeis hanteren en verantwoordelijk zijn voor een product ook als het product het erf heeft verlaten. Dat noemen we maatschappelijk ondernemen als topsport. Het vergt ondernemersschap, milieu,- en natuurliefde, maatschappelijke oriëntatie en doorzettingsvermogen. Om die reden alleen al zou het wenselijk zijn dat er een gericht beleid wordt opgezet voor jonge boeren gericht op de toekomst. Wellicht met oriëntatiepunten zoals een premiestelsel gekoppeld aan kwaliteit, landschaps- en milieubescherming, maar ook dat er evenals in andere economische sectoren een ecotoeslag komt, niet door de boeren maar door de consumenten te betalen, ter financiering van die extra eisen waaraan boeren moeten voldoen en ter versterking van de marktpositie van boeren en consumenten.
Wat opvalt in heel de mededingingspolitiek in de Europese Unie is dat er wel veel aandacht voor is, maar dat bijvoorbeeld in de voedingssector er langzamerhand een monopoliepositie is voor de afnemers, de supermarkten, en dat tegelijkertijd de afzet van het boerenerf, de kleinschaligheid, nog versnipperd is. In die zin zou het wenselijk zijn dat zowel de commissarissen Monti als Bolkestein dit terrein wat betreft de mededinging eens een keer kritischer zouden beschouwen.
Voorzitter, geen mens kan een dag zonder eten en voedsel is levensvoorwaarde nummer één. Dat vergt gemotiveerde producenten. Dat betekent dat voedsel niet alleen markt is, maar ook volksgezondheid, landschap en natuur. Kortom, als wij dat beseffen dan weten wij dat jonge boeren in de toekomst schapen met vijf poten moeten zijn en in die zin meer steun of politieke steun verdienen dan zij op dit moment krijgen.
Verslag Heaton-Harris (A5-0395/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Heaton-Harris, waarvoor ik heb gestemd, gaat in op de doelmatigheid van het Europees Monetair Instituut en dus ook op de situatie van de euro. Ik heb voorheen al mijn voldoening uitgesproken over de Europese eenheidsmunt, de euro, gezien de verbetering die in de afgelopen weken is opgetreden, maar in dit specifieke bestek wilde ik er nog even op aandringen dat men een Europese bank moet organiseren. Ik vind dat de Europese Investeringsbank dichter bij de Europese burgers zou moeten staan, ook als bank, als kredietinstelling. Ik hoop dat deze suggestie van mij een gewillig oor vindt.

Krivine en Vachetta
In het verslag van de heer Heaton-Harris worden twee zaken door elkaar gehaald. Enerzijds uit de rapporteur kritiek op het feit dat een deel van de werknemers van de ECB uitzonderlijke bonussen krijgt uitbetaald, hetgeen onacceptabel is en in strijd met het beleid van loonmatiging, en anderzijds verwijt de rapporteur de ECB dat ze de actie van de OLAF (het Bureau voor fraudebestrijding) verhinderd heeft. In de tekst lezen we dat "de Europese Centrale Bank heeft verklaard dat zij het Europees Bureau voor de fraudebestrijding OLAF niet zal toestaan intern onderzoek uit te voeren", "dat de Raad van toezicht van OLAF in zijn eerste verslag aan het Parlement, de Raad en de Commissie, heeft verzocht rechtszaken aan te spannen bij het Europese Hof van Justitie tegen communautaire instanties die voor eind 1999 Verordening 1073/99 niet ten uitvoer hebben gelegd", en "dat de Commissie op 12 januari 2000 een zaak heeft aangespannen bij het Europees Hof van Justitie tegen het besluit van de Europese Centrale Bank van 7 oktober 1999 over het niet­toepassen van Verordening 1073/99 van het Parlement en de Raad".
Wij vinden dit een bijzonder ernstige zaak en steunen de passage in het verslag waarin "de duidelijke contradictie wordt betreurd tussen de publieke toezegging van de ECB in haar jaarverslag 1999 om nauw te gaan samenwerken met OLAF en het besluit van de ECB zelf waardoor ze OLAF niet toestaat intern onderzoek te verrichten hangende het arrest van het Europees Hof van Justitie". Om die reden steunen we het verslag van de heer Heaton-Harris.
Verslag Bushill-Matthews (A5-0335/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik kan me niet onttrekken aan een stemverklaring over het verslag dat mijn vriend Bushill-Matthews heeft ingediend en waarover ik tijdens het debat al het woord gevoerd heb. In dit bestek had ik nog te melden dat mijn instemming ook neerkomt op een verzoek aan de heer Bushill-Matthew om te zijner tijd alsnog een amendement te aanvaarden dat door mij was gepresenteerd maar helaas is verworpen. Het ging om het voorstel om kleine en middelgrote bedrijven in aanmerking te laten komen voor subsidies indien zij naast een jonge, enthousiaste en werkbeluste ondernemer een oudere ondernemer in dienst nemen, een senior die het klappen van de zweep kent, die de jongere al zijn kennis kan overdragen en er ook plezier in heeft om een ander met zijn ervaring te confronteren, ook al staat zo' n senior dan misschien niet meer zo te trappelen om nog lange dagen te maken.

Korakas
De afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen het verslag van de heer Bushill-Matthews gestemd. Daarin staan voorstellen voor concrete maatregelen voor "financiële bijstand aan innoverende en werkgelegenheidsscheppende kleine en middelgrote ondernemingen (KMO' s)" . Deze maatregelen houden zich echter keurig aan het algemene beleid dat de monopolies en de EU voeren met betrekking tot de KMO' s. Dit beleid bestaat uit drie pijlers:
de selectieve ondersteuning van de KMO' s: slechts een klein gedeelte van de bedrijven die naar Griekse maatstaven gemeten klein en middelgroot zijn, komt hiervoor in aanmerking. Aldus wil men de rol van deze bedrijven als satellieten van de monopolies bestendigen en het proces van kapitaal- en productieconcentratie versterken;
de verscherping van de mededingingsvoorwaarden voor het leeuwendeel van de resterende kleine en middelgrote bedrijven. Aldus wil men het bovengenoemd proces via een andere weg versterken;
de pogingen van het monopolistisch kapitaal om het KMO' s arbeidsplaatsen "in de schoenen te schuiven" waar het monopolistisch kapitaal zelf van af moet, met alle gevolgen van dien, zoals een nog sterkere uitbuiting van de arbeidersklassen met onder meer de hulp van de technologie. Dit streven blijkt uit alle programma' s van de EU voor de KMO' s. Dit zal echter tot mislukking zijn gedoemd en afketsen op de aan het kapitalistisch systeem inherente tegenstrijdigheden.
Hier is tevens een opmerking op zijn plaats over de geadresseerden van de Europese programma' s. De geadresseerden zijn afzonderlijke bedrijven en niet alle KMO' s. Het grote kapitaal weet natuurlijk maar al te goed dat een beleid ten behoeve van alle KMO' s niet te onderschatten concurrenten oplevert. Zelfs indien de met de Europese programma' s gegeven steun terechtkomt bij kleine bedrijven, is er geen enkele kans dat deze steun goed wordt gebruikt. Een klein bedrijf dat alleen staat op de kapitalistische markt heeft immers een heel zwakke positie.
Met enkele opmerkingen over de inhoud van de betrokken programma' s willen wij het bovenstaande bekrachtigen:
1. Om voor deze maatregelen in aanmerking te kunnen komen, mogen bedrijven niet meer dan 250 werknemers en 14 miljard drachmes jaaromzet hebben. Dat betekent naar Griekse maatstaven gemeten dat grote ondernemingen met de buit gaan strijken. In Griekenland heeft namelijk 91% van de bedrijven niet meer dan 4 werknemers en een omzet van minder dan 60 miljoen drachmes. Vanuit die optiek bekeken wordt dus terecht in het verslag van het Europees Parlement gezegd dat niet wordt gezorgd voor de kleine bedrijven.
2. Het aantal kleine en middelgrote bedrijven dat in aanmerking komt voor deze maatregelen, is te verwaarlozen in vergelijking met het totaal aantal kleine en middelgrote bedrijven. Het gaat hierbij om 7.387 bedrijven op een totaal van ongeveer 15 miljoen KMO' s, oftewel 0,05%, die in de periode van twee jaar sedert de toepassing van de programma' s profijt hebben kunnen trekken van deze maatregelen.
3. De kredieten die door de Europese fondsen ter beschikking worden gesteld, zijn uiterst gering; daarmee kan nooit een echt beleid ten gunste van de KMO' s worden gevoerd. Er is in totaal 273 miljoen euro besteed, oftewel 18 euro per bedrijf!
4. De resultaten die met dit beleid zijn behaald, stemmen ons echter nog treuriger: er zijn uiteindelijk slechts 2.238 nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd, ofschoon er tienduizenden werklozen in de EU zijn. Elke arbeidsplaats kostte aldus 122.000 euro.
5. 97% van de bedrijven die baat hebben gehad bij de maatregelen, valt onder het derde gedeelte van de programma' s, van het gedeelte waarin sprake is van kredietgaranties. De kredieten zelf kwamen in hun geheel voor rekening van de bedrijven.
Wij vragen ons dan ook af hoe men een dergelijke wijdvertakte, peperdure en vruchteloze procedure kan presenteren als een prachtig resultaat van het EU-beleid. Griekenland dook in geen enkel programma op; geen enkele financiering was voor ons land bestemd.
Daarom hebben wij tegen dit verslag en tegen het voorstel van de Commissie gestemd.

De Voorzitter
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De zitting wordt om 13.00 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Grensarbeiders (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de situatie van grensarbeiders.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Oomen-Ruijten bedanken voor haar uitstekende verslag. Er zijn reeds vele pogingen gedaan om de problematiek van de grensarbeiders te gebruiken als een soort breekijzer voor de harmonisatie van de gehele fiscaliteit, maar mevrouw Oomen-Ruijten weet dat grensarbeiders nog geen half procent van het arbeidspotentieel uitmaken en dat hun problematiek in ieder grensgebied verschilt. Daarom zijn er per regio verschillende oplossingen nodig om de situatie van grensarbeiders te verbeteren.
Ik spreek uit ervaring, want ik pendel al 25 jaar lang tussen Denemarken en Zweden. Nu er een brug is tussen Kopenhagen en Malmö, verwacht men dat het pendelen over de grens fors zal toenemen en dat de twee steden een agglomeratie zullen vormen. In 1997 heeft men daar op initiatief van Denemarken het door de EU gesteunde beginsel van werklandbelasting ingevoerd. Dat betekent dat mensen zich kunnen vestigen in Malmö en daar recht hebben op gezondheidszorg, kinderopvang, onderwijs en dergelijke, maar alleen in Denemarken belasting betalen. Zo' n situatie is onhoudbaar in een eventuele gemeenschappelijke Öresundregio.
Het alternatief dat de Zweedse politici voorstaan, is het OESO-model voor grensbelasting. Daarin wordt gepleit voor woonlandbelasting. Een dergelijk beginsel brengt echter eveneens problemen met zich mee, daar het belastinggeld voor veel meer dingen wordt gebruikt dan alleen voor sociale voorzieningen aan gezinnen.
De beste oplossing voor de Öresundregio is om gemeentebelasting te betalen in de woonplaats en rijksbelasting te betalen in het werkland. Dat zou een einde maken aan belastingontduiking en gesjoemel. Als wij hier echter een volkomen rechtvaardig model van willen maken, moeten wij het ijken, want het gaat om gecompliceerde kwesties. Het is van cruciaal belang dat de betreffende regio's zelf met oplossingen komen op grond van het basisprincipe dat grensarbeiders belasting betalen in het land waar ze van voorzieningen gebruik maken die uit belastinggeld worden betaald. Dit is de enige manier om duurzame oplossingen op lange termijn te vinden. Voor een eventuele gemeenschappelijke Öresundregio is een dergelijk beginsel onontbeerlijk.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden feliciteer ik de stad Piacenza van harte omdat deze stad de artikelen 25 en 26 van het Europees handvest van de rechten van ouderen en gehandicapten in haar statuten heeft opgenomen. Thans zal ik mijn mening over het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten kenbaar maken.
Inhoudelijk keur ik dit verslag goed, met name wat betreft het deel waarin gevraagd wordt om te onderzoeken welke weerslag de wijzigingen van de nationale wetgevingen hebben gehad op verordening 1408, die betrekking heeft op mensen die in verschillende landen gewerkt hebben, en vooral het deel van de verordening dat gaat over de regels voor uitbetaling van pensioenen aan degenen die in verschillende staten gewerkt hebben. Natuurlijk verstaat men onder het begrip grensarbeiders in dit geval arbeiders van de Europese Unie, maar indirect slaat deze problematiek ook op de betrekkingen tussen de landen die zich hebben aangesloten bij verordening 1408, dat wil zeggen de landen van de Europese Economische Ruimte, dus ook Italië en Zwitserland. Helaas heeft de Italiaanse regering de overeenkomst tussen Italië en Zwitserland en de daaruit voortvloeiende regeling slecht geïnterpreteerd. Tot op heden heeft de Italiaanse overheid aan degenen die zowel in Italië als in Zwitserland hebben gewerkt, een pensioenbedrag uitgekeerd dat neerkomt op de helft van de helft, dus een kwart van het verschuldigde bedrag dat door Italiaanse rechtbanken is bepaald. Ik hoop dat het Europees Parlement in deze zaak tussenbeide kan komen en ervoor kan zorgen dat die grensarbeiders niet steeds weer gedwongen worden naar de rechter te stappen om te krijgen waar zij recht op hebben.

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, vandaag buigen we ons over het vraagstuk van de grensarbeiders. Voor dit lastige probleem in de Unie is nog altijd geen bevredigende oplossing gevonden. Mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, de pendelaars tussen de verschillende landen van de Unie ervaren momenteel niet wat de door ons nagestreefde Europese integratie daadwerkelijk zou moeten inhouden, terwijl zij juist als eersten de vruchten van deze integratie zouden moeten kunnen plukken.
Binnen dit Parlement spreken wij gewoonlijk vol lof over het vraagstuk van het vrije verkeer van personen, en dus ook dat van werknemers. Toch bestaan er heel wat obstakels die dit vrije verkeer verhinderen. Ik denk hierbij in het bijzonder aan het belastingvraagstuk en de sociale zekerheid, maar er zijn nog tal van andere kwesties die onderzocht moeten worden. Ik geloof niet dat de beginselen van vrijheid en tolerantie in dit opzicht altijd goed worden nageleefd. Wat het vrije verkeer van kapitaal en goederen betreft, zijn er overigens zeer goede oplossingen gevonden. Het vrije verkeer van personen en het beginsel van non-discriminatie op grond van nationaliteit, worden echter ernstig gehinderd.
In vergelijking tot de voorgaande verslagen worden we in dit verslag werkelijk met de neus op de feiten gedrukt. Ik hoop dat er niet veel meer van deze verslagen opgesteld hoeven te worden.
Wij moeten de lidstaten wijzen op hun verantwoordelijkheden en verzoeken om een daadwerkelijke evaluatie van het beleid dat verantwoordelijk is voor de handhaving van de structuren die zulke een ongunstige weerslag hebben op de situatie in het grensgebied. Wij kunnen ons vinden in de algemene benadering van het verslag, maar zijn van mening dat de opnieuw ingediende amendementen afbreuk doen aan de ambities die wij moeten tonen. Neem nu bijvoorbeeld de bilaterale overeenkomsten op belastinggebied en de sociale zekerheid waarvan in het verslag gewag wordt gemaakt. Er zou op deze terreinen sprake moeten zijn van een daadwerkelijke standaardisering. Men mag niet alleen rekening houden met de verschillende bepalingen die er bestaan.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, in herinnering brengen dat er een voorstel moet komen op basis waarvan we een daadwerkelijk overzicht kunnen geven van de schadelijke en zelfs discriminatoire praktijken die gebezigd worden. Met behulp van een dergelijk voorstel moeten we de fraude kunnen aanpakken. Wij rekenen erop dat de Raad ons richtsnoeren in die richting zal geven.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank mevrouw Oomen-Ruyten voor haar initiatiefverslag. Ik vind het goed dat het Parlement stappen zet om de problemen van grensarbeiders aan te pakken. Ik ken de problemen in Zuid-Jutland, waar opvallend weinig mensen aan de ene kant van de Deens-Duitse grens wonen en aan de andere kant werken. Dit bewijst naar mijn mening dat er grote praktische hinderpalen zijn. Ik vind het daarom een goed idee de lidstaten te verplichten om de gevolgen die elke sociale of fiscale wetswijziging voor de grensarbeiders heeft, permanent te evalueren. Naar mijn mening kan men de regeringen echter niet verplichten de grensarbeiders een financiële compensatie te geven bij elke wetswijziging. Men moet de aandacht niet alleen toespitsen op de problemen die er al altijd geweest zijn, maar ook op mogelijke toekomstige problemen. Ik pleit voor een vereenvoudiging van verordening 1408/71. Het gaat om een zeer omvangrijk probleem waarmee vele mensen te maken hebben.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil een paar opmerkingen maken naar aanleiding van dit dossier. Allereerst wil ik mevrouw Oomen-Ruijten bedanken voor het werk dat zij verricht heeft. Op de tweede plaats is het natuurlijk te beschouwen als een oproep met name aan de Sociale Raad en deels aan de Commissie, maar vooral aan de Sociale Raad om eindelijk eens iets aan dit dossier te doen. Zeker als wij weten dat hier sprake is van een begin van het noodzakelijke vrijmaken van het verkeer van arbeid in heel Europa. Grensarbeid is vrij verkeer, zal groeien en waarschijnlijk met name als gevolg van de toetreding van uitbreidingslanden.
Toch zijn er nog grote problemen, vooral als ik kijk naar mijn eigen land en een aantal omringende landen, België en Duitsland, zie ik dat verschillende groepen verschillende principes willen hanteren. Stichtingen die te maken hebben met grensarbeiders pleiten voor het woonlandbeginsel, de vakbeweging pleit voor het werklandbeginsel, de regering zelf weer voor het woonlandbeginsel enz., enz. De knoop moet onderhand maar eens een keer doorgehakt worden en in die zin willen wij een aantal amendementen die mevrouw Oomen-Ruijten heeft voorgesteld, deels om te komen tot een gemengde benadering daarvan, niet ondersteunen en stellen wij voor het werklandbeginsel als uitgangspunt te hanteren en te werken aan dat zogenaamde Europese sociale model.

Thorning-Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral dank ik de rapporteur voor dit verslag. Het is goed dat wij de grensarbeiders en hun problemen niet vergeten. Het verslag levert eens te meer het bewijs dat verordening 1408/71 dringend aan een grondige herziening en vereenvoudiging toe is. Er liggen reeds twee jaar voorstellen in die zin op de tafel van de Raad. Wij moeten echter nogmaals betreuren dat het op de intergouvernementele conferentie in Nice niet gelukt is een groter aantal meerderheidsbesluiten in te voeren. De Deense sociaal-democraten zijn het met de meeste standpunten van de rapporteur eens, behalve met het feit dat zij de financiering van een toenemend aantal aspecten in de nationale sociale zekerheid met openbare middelen als een probleem beschouwt. Verordening 1408/71 gaat over de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels en niet over harmonisatie. Dat is een belangrijk punt, waarop ik de aandacht wil vestigen, omdat juist dit soort argumenten in de kaart speelt van de Deense tegenstanders van de Unie die vinden dat de Unie de Deense welvaart ondermijnt. Het is precies deze georganiseerde EU-tegenstand die zich doelbewust inzet om elke verandering op dit gebied tegen te houden. Het lijkt alsof zij vergeten dat de nalatigheid van de Raad wel degelijk gevolgen heeft voor de grensarbeiders en hun gezinnen die in onzekerheid leven. Het gebrek aan besluitvaardigheid bij de Raad heeft overigens ook een ander concreet gevolg, namelijk dat beslissingen getroffen worden door rechtbanken in plaats van door de bevoegde politici. De EU-sceptici hebben het altijd over democratie, maar er kan geen sprake zijn van democratie wanneer men nalaat de nodige beslissingen te nemen en zodoende de burgers in het ongewisse laat en de rechtbanken de rol van de politici laat spelen.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Oomen-Ruijten allereerst graag feliciteren met haar uitstekende verslag over de situatie van grensarbeiders en over met name de sociale en fiscale problemen waar deze arbeiders mee zijn geconfronteerd. Ook wil ik het Parlement graag bedanken voor zijn steun aan het voorstel van de Commissie tot uitbreiding van de werkingssfeer van richtlijn 1408/71 tot onderdanen van derde landen. Tevens bedank ik het Parlement voor zijn steun aan het voorstel tot modernisering en vereenvoudiging van die richtlijn en voor de bemoedigende ondersteuning van het Eures-netwerk.
De Commissie stemt volledig in met uw zorgen over de problemen van grensarbeiders. Ik ben daarom blij met uw voorstel om de resolutie naar de Raad door te verwijzen.
Ik wil nu graag kort uiteenzetten wat de benadering van de Commissie is ten aanzien van de in de resolutie besproken vraagstukken. Wat de sociale zekerheid en de arbeidsmarkt betreft, wordt in het verslag de Commissie gevraagd voor het eind van dit jaar een internationale conferentie van lidstaten en kandidaat-lidstaten te organiseren over de positie van grensarbeiders. Dit is een uitstekend initiatief waarbij gebruik kan worden gemaakt van de ervaring die binnen het Eures-netwerk is vergaard. Op een dergelijke conferentie kan worden vastgesteld welke beste praktijken en initiatieven zowel op communautair als op nationaal niveau kunnen worden geïntroduceerd. Het Europees Parlement zal bij de organisatie betrokken zijn.
Verder is het idee geopperd om bepalingen ter coördinatie van aanvullende pensioenen uit te vaardigen. Ik wil u wat dat betreft er graag aan herinneren dat de Commissie beloofd heeft in 2002, in het kader van haar sociale beleidsagenda, een voorstel te doen voor een richtlijn inzake de overdraagbaarheid van aanvullende pensioenen. Dit initiatief zal een aanvulling zijn op de al bestaande richtlijn over ditzelfde onderwerp uit 1998. Omdat het voorstel gebaseerd zal zijn op artikel 42 van het EG-Verdrag en dus onderworpen moet worden aan de medebeslissingsprocedure, zal het Parlement hier volledig bij betrokken zijn. Ik kan bovendien bevestigen dat voor 2001 al een studie naar de omvang en de aard van grensarbeid gepland is. Die studie zal onder toezicht van Eures worden uitgevoerd.
Dan wil ik nu kort iets zeggen over de initiatieven van instanties van sociale zekerheid voor nauwere grensoverschrijdende samenwerking, teneinde de toegang tot medische voorzieningen te vergemakkelijken. Ik ben een groot voorstander van dergelijke initiatieven en kan bevestigen dat de Commissie zulke initiatieven aanmoedigt. Ook moedigt zij de uitwisseling van ervaringen en beste praktijken aan. Op dit moment ondersteunt de Commissie al een dergelijk project waarbij inwoners van de Euregio Maas-Rijn betrokken zijn. Deze grensregio beslaat een deel van België, Duitsland en Nederland.
Wat betreft de arresten in de zaken-Decker en Kohl, worden op dit moment belangrijke juridische vraagstukken in een aantal nieuwe zaken voor het Hof besproken. Die kwesties houden verband met de gezondheidszorg in ziekenhuizen en de Nederlandse gezondheidszorg in het algemeen. De Commissie neemt pas een standpunt in als de uitspraken van het Hof bekend zijn.
Dan ga ik nu over tot de mobiliteitsdrempels voor stagiaires, studenten, vrijwilligers en onderzoekers. De Commissie heeft het initiatief genomen tot een voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad inzake de mobiliteit binnen de Gemeenschap van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders. Op 9 november stelde de Onderwijsraad het gemeenschappelijk standpunt over dit voorstel vast.
Ik wil het Parlement voor zijn steun aan deze kwestie bedanken. Ik hoop dat als binnenkort de eindbesprekingen afgesloten kunnen worden, het Parlement en de Raad de aanbevelingen kunnen aannemen.
Dan wil ik nu iets zeggen over het voorstel voor een richtlijn inzake effectrapportage op het gebied van grensarbeid, waardoor de lidstaten verplicht zouden worden na te gaan wat de gevolgen van hun wet- en regelgeving zijn voor grensarbeiders. Nu al moet de Commissie erop toezien dat de voorwaarden van de nationale wetgevingen verenigbaar zijn met het Verdrag en het afgeleid Gemeenschapsrecht. De Commissie zal zeker gebruik blijven maken van haar bevoegdheden overeenkomstig artikel 226 van het Verdrag. Ook zal zij inbreukprocedures in gang zetten tegen lidstaten die handelen in strijd met het Gemeenschapsrecht. Ik heb echter begrepen dat de voorgestelde richtlijn als doelstelling heeft de gevolgen van nationale wetgeving op meer algemeen, sociaal en economisch vlak vast te stellen. Die nationale wetgeving is op zich in overeenstemming met het Gemeenschapsrecht, maar zou voor grensarbeiders andere problemen kunnen opleveren.
De Commissie is er niet zeker van of een dergelijk juridisch instrument ook toegepast kan worden. Als men de ongunstige gevolgen van nationale wetgeving voor grensarbeiders wil voorkomen, is het volgens haar beter de transnationale samenwerking tussen partners in verschillende regio' s en op communautair niveau te bevorderen.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over belastingen. In tegenstelling tot sociale zekerheid is er geen communautaire wetgeving voor persoonlijke belasting. De lidstaten zijn heel bang op dit vlak hun soevereiniteit prijs te geven. Dit geldt vooral voor hun bevoegdheid om bilaterale belastingovereenkomsten te sluiten. Daarom zal de Commissie er hoogstwaarschijnlijk ook niet in slagen de lidstaten zover te krijgen dat zij de in het verslag genoemde maatregelen gaan uitvaardigen.
Het Verdrag van Nice zal hier helaas geen verandering in brengen. U weet dat, in tegenstelling tot hetgeen wij allen hadden gehoopt, de eis van eenparigheid in de Raad voor belastingzaken gehandhaafd bleef.
Bovendien zullen de meningen over de verdiensten van de in het verslag voorkomende aanbevelingen inzake werklandbelasting waarschijnlijk sterk uiteenlopen. De heersende opvatting is in feite dat het woonland, en niet het werkland het beste in staat is rekening te houden met de algemene situatie van belastingbetalers.
Ten slotte wil ik mevrouw Oomen-Ruijten nogmaals bedanken voor haar stimulerende verslag. Tevens wil ik benadrukken dat de Commissie vastbesloten is zich te blijven inzetten voor de problemen van grensarbeiders.

De Voorzitter
Ik dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Milieurichtlijnen
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0556/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, aan de Commissie over de gebrekkige uitvoering van bepaalde milieurichtlijnen (PCB en PCT, Habitats, Nitraten).

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, tot haar grote bezorgdheid stelt de Commissie milieubeheer van dit Parlement steeds meer vast dat we wel Europese milieuwetgeving aannemen maar niet behoorlijk ten uitvoer leggen. Ik zal het ronduit zeggen; wij denken dat de Raad, de Commissie en het Europees Parlement medeplichtig zijn aan volksverlakkerij. Uit opinieonderzoeken blijkt dat de meerderheid van de burgers belang hecht aan milieuvraagstukken en ermee instemt dat deze op Europees niveau worden opgelost.
Wij nemen wetgeving aan die aan deze behoefte tegemoet lijkt te komen, maar in de praktijk worden milieuvoorschriften maar al te vaak genegeerd, doelstellingen worden niet gehaald, verslagen worden niet op tijd naar de Commissie gezonden en de landen die zich niet aan de voorschriften houden, gaan vrijuit. In dit debat willen we aangeven wat er verkeerd gaat, en wat we daaraan kunnen doen. De Commissie milieubeheer heeft drie verslagen opgesteld: we noemen ze insightreports, naar het voorbeeld van het Amerikaanse Congres. We hebben gemerkt dat de habitatrichtlijn controversieel is en aanleiding heeft gegeven tot een reeks rechtszaken. Wat de PCB-richtlijn betreft, hebben de lidstaten nog niet voldaan aan de essentiële verplichting om een inventaris van hun voorraden op te stellen. De nitraatrichtlijn was waarschijnlijk al vanaf het begin gebrekkig. Alle landen, behalve Denemarken en Zweden natuurlijk, zijn nu voor het Europese Hof van Justitie gedaagd omdat ze deze richtlijn niet ten uitvoer hebben gelegd.
Zeer waarschijnlijk komen deze tekortkomingen in de hele canon van het communautaire milieurecht terug. Wat kunnen we daaraan doen? In de eerste plaats hopen we dat de Commissie in haar milieu-actieprogramma, waar de wereld in spanning naar uitziet, voldoende middelen ter beschikking zal stellen om na te gaan wat van de wetgeving terecht is gekomen. Het zou interessant zijn als de commissaris ons kon vertellen hoeveel personen in haar directoraat ongeveer hiermee en hoeveel met de invoering van nieuwe wetgeving belast zijn.
In de tweede plaats hebben we behoefte aan een veel oprechter debat, op nationaal en op Europees niveau, over de vraag of de doelstellingen in de ontwerpwetgeving daadwerkelijk bereikt kunnen worden. We vermoeden dat de lidstaten te vaak instemmen met groene wetten omdat het goed is voor hun imago, en omdat het politiek gezien onverstandig zou zijn om tegen te stemmen of ze af te zwakken. Als het deze landen in de praktijk echter niet lukt de wetgeving na te leven, doen ze de groene zaak geen goed. Als bijvoorbeeld de Duitsers en anderen nu problemen hebben met de habitatrichtlijn, vraag ik mij waarom wij daar niet meer over hebben gehoord toen die richtlijn in dit Parlement werd behandeld? Heeft de Duitse regering in eerste instantie tegen die richtlijn gestemd?
Als een wet wordt aangenomen, moet natuurlijk rekening worden gehouden met de kosten van reinigingswetten. Een goed voorbeeld van wat de gevolgen zijn als dat niet gebeurt, is de richtlijn "stedelijk afvalwater". Brussel kan zich niet veroorloven die na te leven. Hetzelfde zou kunnen gebeuren met de richtlijn inzake nationale emissielimieten.
In de derde plaats willen we dat de lidstaten, alle lidstaten, de infrastructuur ontwikkelen waarmee ze in de gaten kunnen houden of de EU-richtlijnen die we hier aannemen behoorlijk ten uitvoer worden gelegd.
Mijn collega' s en ik waren ernstig teleurgesteld dat de Raad het niet eens was met ons voorstel om de aanbeveling voor milieu-inspecties in een richtlijn om te zetten. We wilden geen EU-inspectiedienst maar alleen dat de lidstaten ermee in zouden stemmen hun nationale inspectiediensten op een gemeenschappelijk hoog niveau te brengen. We zullen hierop blijven aandringen wanneer dit idee over twee jaar opnieuw op de agenda staat.
In de vierde plaats willen we dat de Commissie lidstaten die het Gemeenschapsrecht overtreden veel eerder voor het Hof daagt. Vorige week heeft de Griekse regering de tweede termijn van een boete van in totaal ruim 2 miljoen euro betaald omdat ze zich niet heeft gehouden aan een arrest van het Hof van Justitie over het dumpen van afval op Kreta. Dat kan ze zich nauwelijks veroorloven. Dat was dertien jaar nadat de Commissie de eerste klacht over het dumpen van dat afval had ontvangen, en maar liefst negentien jaar nadat de betreffende richtlijn in werking was getreden.
Het is absurd dat een arm land geld moet terugbetalen aan Brussel, maar net zo absurd is dat deze zaak zo lang heeft geduurd.
Tot slot wil ik erop wijzen dat ons Parlement zich niet laat intimideren en het niet aanvaardbaar vindt dat het Europees Parlement alleen betrokken is bij het aannemen van wetgeving en niet bij de follow-up. De Milieuraad leek verbaasd en zelfs verontwaardigd dat we ons op zijn terrein hadden gewaagd en van plan waren de aanbeveling inzake milieu-inspecties zeer serieus te nemen. We weten allemaal dat de leden van het Europees Parlement de eersten zijn die de kritiek van de burgers over gebrekkige tenuitvoerlegging over zich heen krijgen. Het publiek klaagt bij ons, niet bij de Milieuraad. In het belang van de Europese burgers en hun milieu zullen we hieraan blijven werken en niet opgeven.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Jackson bedanken voor haar belangrijke vraag. Ik wil alle leden van het Europees Parlement eraan herinneren dat de tenuitvoerlegging van het communautair recht zowel de omzetting van richtlijnen in nationaal recht, als de toepassing ervan in afzonderlijke gevallen omvat. Ook het nakomen van andere verplichtingen, zoals het invoeren van programma' s, het aanwijzen van gebieden en het houden van toezicht vallen hieronder.
De problemen waarop de Commissie milieubeheer bij deze drie verslagen is gestuit, spelen inderdaad niet alleen bij de drie uitgekozen richtlijnen, maar bij alle milieurichtlijnen van de EU. De Commissie, en zeer zeker het DG Milieu, is op de hoogte van deze moeilijkheden en probeert hierin al enige tijd verbetering te brengen. Ik kan u verzekeren dat de kwestie van de tenuitvoerlegging volgende week, als de Commissie het zesde milieuactieprogramma bespreekt, een belangrijk punt op de agenda zal zijn.
Er staat ons een aantal hulpmiddelen ter beschikking om de tenuitvoerlegging te verbeteren. We kunnen bijvoorbeeld informatie verspreiden om een recenter beeld van de situatie te geven. We hebben enkele van deze verslagen en jaarlijkse onderzoeken doorgestuurd naar het Parlement en we zouden ons meer kunnen inspannen om de aandacht te trekken van de media. We kunnen hulpmiddelen voor de analyse en evaluatie van de vorderingen bij de invoering ontwikkelen. We kunnen wettelijke maatregelen nemen om toezicht te houden op de tenuitvoerlegging. Sinds 1997 zijn op een aantal fronten initiatieven ontplooid, waaronder aansprakelijkheid op milieugebied. Dat zal natuurlijk de lidstaten onder druk zetten om de bestaande regels en voorschriften te eerbiedigen. Verder zijn er klachten- en onderzoeksprocedures op nationaal niveau ingevoerd waar we als adviseurs bij betrokken zijn geweest; de toegang tot de rechtspraak is verbeterd; er zijn trainingsprogramma' s voor magistraten - heel belangrijk omdat het hierbij ook om voorlichting gaat - en er wordt een jaarverslag over de tenuitvoerlegging van het milieurecht gepubliceerd.
We hebben ook gewerkt aan een duidelijk verband tussen de tenuitvoerlegging van richtlijnen en medefinanciering door de Gemeenschap. Dat is zeer doelmatig gebleken. Bovendien is die tenuitvoerlegging gekoppeld aan het LIFE-instrument: als de lidstaten begrijpen dat hun geld in gevaar komt als ze niet aan de voorschriften voldoen, komen ze beslist onder druk te staan.
In mei vorig jaar hebben we voor de eerste maal de namen openbaar gemaakt van de landen die zich niet aan de voorschriften van de zwemwaterrichtlijn hebben gehouden. In maart van dit jaar zullen we dat voor de tweede maal doen. Ik zal hieraan blijven werken, zodat we een scorebord kunnen opstellen voor de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht door de lidstaten. Mevrouw Jackson zei al dat het Europees Parlement en de Raad vorige week tot overeenstemming zijn gekomen over een aanbeveling waarin minimumcriteria voor milieu-inspecties in de lidstaten worden vastgesteld. Al deze initiatieven zijn bedoeld om de kennis en naleving van het communautaire milieurecht te verbeteren. Ik weet natuurlijk dat er nog veel gedaan moet worden. We moeten nieuwe manieren zien te vinden om de lidstaten aan te moedigen milieuvoorschriften om te zetten en toe te passen. We moeten bijvoorbeeld proberen mensen op lokaal en regionaal niveau meer bij dit werk te betrekken. Als men zich op deze niveaus meer bewust wordt van het probleem, zal het toezicht verbeteren en zullen de burgers aandringen op een effectieve tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving. We moeten waakzaam en actief blijven om ervoor te zorgen dat de situatie wordt verbeterd. Ik verzeker het Europees Parlement dat mijn diensten en ik persoonlijk ons ervoor zullen inzetten dat het milieurecht van de Europese Gemeenschap zo goed mogelijk wordt nageleefd.
Daartoe zal ik alle beschikbare middelen inzetten, waaronder de formele inbreukprocedures van artikel 226 en 228 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en artikel 141 en 143 van het Euratom-Verdrag. Dat kan leiden tot boetes voor lidstaten die hun verplichtingen niet zijn nagekomen.
Ik heb er geen enkel bezwaar tegen als het Europees Parlement meer kredieten en personeel voor dit werk ter beschikking stelt. Op dit moment houden ongeveer 45 tot 50 personeelsleden zich parttime of fulltime met de tenuitvoerlegging van wetgeving bezig. Natuurlijk hebben we meer mensen nodig, maar ik denk ook dat het tot de taak van alle ambtenaren hier behoort om erop toe te zien dat nieuwe wetgeving daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd. Ik heb vanaf het begin duidelijk gemaakt dat ik meer nadruk op de tenuitvoerlegging van wetgeving wil leggen. De kernwoorden daarvoor zijn informatie, integratie en tenuitvoerlegging, en dat moeten de richtsnoeren voor de toekomst worden. Ik hoop dat u het met me eens bent dat het al iets beter gaat met de tenuitvoerlegging. Als zowel de Commissie als het Europees Parlement het probleem aan de orde blijven stellen en ernaar blijven handelen, zal er in deze zittingsperiode zeker vooruitgang worden geboekt.

Moreira Da Silva
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het probleem van de Europese besluitvorming inzake milieu en volksgezondheid ligt niet in het onvermogen om adequate wetten uit te vaardigen, maar in de vertraging waarmee de richtlijnen in nationaal recht worden omgezet en in de gebrekkige uitvoering van de wetgeving. De milieurichtlijnen inzake PCB, nitraten en habitats die wij hier behandelen zijn daarvan een sprekend voorbeeld. Het heeft niet veel zin dat wij een richtlijn inzake habitats hebben aangenomen en het licht op groen hebben gezet voor de oprichting van het netwerk Natura 2000 tot bescherming van de gebieden van communautair belang, wanneer de lidstaten het uiteindelijk laten afweten. De Commissie wacht immers reeds sinds 1995 op een definitieve lijst van de desbetreffende gebieden en de dienovereenkomstige projecten, normen en beheersstructuren. Hetzelfde geldt voor de PCB-richtlijn. Het heeft weinig zin dat wij ten behoeve van de volksgezondheid een verbod op PCB' s hebben ingesteld en hebben voorgeschreven dat alle PCB en PCT bevattende installaties moeten worden ontsmet, wanneer vijf jaar later blijkt dat het merendeel van de lidstaten de richtlijn niet in de praktijk heeft gebracht. Sterker nog, zij hebben zich niet eens de moeite getroost PCB-inventarissen op te maken of ontsmettingsregelingen uit te werken.
Plichtsverzuim is derhalve schering en inslag. Daarom hebben de genoemde milieurichtlijnen niet het gewenste resultaat opgeleverd. Er is evenwel ook sprake van een zekere straffeloosheid. De trage communautaire geschillenregeling en het uitblijven van economische sancties ter bestraffing van nalatige lidstaten hebben twee slechte politieke signalen uitgezonden. De landen die hun plichten nakomen, worden niet aangemoedigd om ermee door te gaan en de lidstaten die de wetgeving aan hun laars lappen, worden niet voldoende onder druk gezet om hun gedrag bij te sturen.
Het is derhalve van fundamenteel belang dat de Commissie, als hoedster van de Verdragen, de omzetting en toepassing van de communautaire wetgeving van het begin tot het einde volgt. Zij dient alle lidstaten ertoe aan te zetten de nodige inspanningen te leveren, en wie aan zijn plicht verzaakt moet op afdoende wijze worden gestraft.

Sacconi
Mijnheer de Voorzitter, zoals mevrouw Jackson al heel treffend heeft uiteengezet, geeft de manier waarop de drie betreffende richtlijnen zijn toegepast een verontrustend beeld te zien. Weliswaar gaat het om maatregelen die vrij sterk van elkaar verschillen, maar in het algemeen blijkt dat de meeste lidstaten ernstige vertragingen hebben opgelopen bij de concrete toepassing ervan. Dit is een bedenkelijk gegeven. Afgezien van de specifieke technische opmerkingen die over elk van die drie richtlijnen gemaakt kunnen worden, is het derhalve zinvol stil te staan bij de redenen die tot deze situatie geleid hebben.
Ikzelf wilde de nadruk leggen op twee aspecten van deze situatie. Het valt enerzijds voor onze landen nog steeds niet mee om bij de uitstippeling van de verschillende sectorale beleidsplannen van meet af aan rekening te houden met milieubeschermingsmaatregelen. Milieubescherming wordt nog steeds beschouwd als een reeks acties achteraf, om eventuele schade goed te maken. Juist doordat men gewend is aan zo' n aanpak achteraf, worden echter anderzijds de met de toepassing van de richtlijnen gepaard gaande kosten vaak als te zwaar ervaren, en vindt men dat het allemaal niet zoveel nut heeft. Het een en ander houdt natuurlijk ook verband met de schaarse middelen die de lidstaten ter beschikking stellen.
Als puntje bij paaltje komt, worden milieu-investeringen beschouwd als een plicht die van hogerhand wordt opgelegd, als een onnodige extra last, en daar wringt nu juist ook de schoen. Het milieu is echter onze toekomst en dus kunnen wij voor de bescherming daarvan niet alleen maar vertrouwen op vrijwilligersorganisaties, of op het afstraffingsvermogen van het Hof van Justitie. Ik ben het er ook mee eens dat, aangezien men bij het vijfde milieuactieprogramma hoofdzakelijk heeft gemikt op een sectorale aanpak, het misschien nu zaak is om bij de bezinning over het zesde programma meer aan te dringen op betrokkenheid van de sociale en economische partners en de lokale overheden bij het bereiken van de vastgestelde doelstellingen. Op die manier kan de bescherming van ons milieu steeds meer een element worden dat bij de algehele programmering wordt meegewogen.
In dit verband is het een goed idee - en dat opperen wij dan ook in onze ontwerpresolutie - om de beste en slechtste resultaten die de lidstaten bij de toepassing van de milieurichtlijnen boeken in de publiciteit te brengen, onder meer via internet. Op die manier kan namelijk goed uit de verf komen hoezeer iedere lidstaat zich op dit gebied eigenlijk inzet, en zo kan het gedrag van de landen ook gemakkelijk ter beoordeling van de publieke opinie worden voorgelegd, die immers bijna altijd efficiënter is dan de mening van het Hof van Justitie. Om het controlewerk te vergemakkelijken, maar ook om de verschillende situaties beter met elkaar te kunnen vergelijken, denk ik dat het nog belangrijker is om voort te gaan met het onderzoek naar de gemeenschappelijke indicatoren op milieugebied.
Milieubescherming kent geen nationale grenzen en is bij uitstek een communautair actiegebied. Daarom, en zeer zeker met het oog op de toekomstige uitbreiding met de landen van Midden- en Oost-Europa, kan het voor ons niet door de beugel dat de besluiten die door de vijftien regeringen en door onszelf worden genomen, daarna doodleuk veronachtzaamd worden. Het natuurlijke milieu is een gemeenschappelijke rijkdom en de manier waarop wij milieudoelstellingen nastreven moet een voorbeeldfunctie vervullen voor de kandidaat-landen. Die moeten immers heel veel moeite doen om situaties van milieuaftakeling te saneren die soms werkelijk de spuigaten uitlopen. Om de zaken te verbeteren moet ieder van ons, als lid van communautaire, nationale of lokale instellingen, maar ook als eenvoudige burger, zijn steentje bijdragen.

Davies
Mijnheer de Voorzitter, mijn assistente Vikki Phillips heeft me zojuist een briefje gegeven waarop staat dat Denemarken vijftien keer zoveel uitgeeft voor milieu-inspecties en evaluaties als Griekenland. Als dat klopt is er natuurlijk iets goed mis, en niet in Denemarken. Ik onderschrijf het grootste deel van de opmerkingen van de voorzitter van de Commissie milieubeheer, hoewel ik wel een beetje bang ben, want het zou best kunnen dat de volgende boete van het Hof van Justitie voor het VK is, omdat het niet aan de zwemwaterrichtlijn voldoet, ondanks al het geld en de moeite die daarvoor de laatste jaren is geïnvesteerd.
Ik wil wel duidelijk maken dat de gebrekkige naleving van de milieuwetgeving door sommige lidstaten geen rechtvaardiging is voor het bijstellen van onze ambities of voor de claim dat te veel wetgeving onpraktisch is. Ik wil graag realistisch zijn en ervoor zorgen dat nieuwe wetgeving zinvol is, maar de problemen in de Europese Unie en in de rest van de wereld zijn te groot om onze verwachtingen bij te stellen. De vorderingen die het Verenigd Koninkrijk vorig jaar heeft gemaakt bij de tenuitvoerlegging van de habitatrichtlijn laten duidelijk zien dat het vaak niet aan de wetgeving ligt als onze doelstellingen niet worden gehaald, maar aan een gebrek aan politieke wil.
Ik ben een groot voorstander van een scorebord, zoals de commissaris voorstelde, en van het bekendmaken van de namen van de lidstaten die niet aan de verwachtingen van de leden, de Commissie en het publiek voldoen. Als politicus weet de commissaris heel goed hoe belangrijk het is dat informatie wordt gepresenteerd op een manier die voor iedere journalist in de Europese Unie, en misschien ook voor een paar politici, toegankelijk en begrijpelijk is.
Laten we dat het rode boekje van de Commissie noemen, of beter gezegd, het groene boekje van de Commissie, ook al heeft dat groen boekje een paar zwarte vlekken op de bladzijden. Laten we zo vaak mogelijk de lidstaten bij naam noemen, zodat ze zich schamen, en het publiek betrekken bij onze pogingen om de milieuwetgeving te handhaven en de lidstaten op hun verantwoordelijkheid te wijzen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Milieucommissie, mevrouw Jackson, heeft de bezorgdheid van de commissieleden goed verwoord. In mijn geval is die bezorgdheid nog sterker omdat ik tevens lid ben van de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement. Veertig procent van alle verzoekschriften die ons bereiken is afkomstig van burgers die zich zorgen maken over het behoud van de natuur. Gewoonlijk verwijzen zij naar de habitatrichtlijn, de richtlijn over milieueffectrapportage, de vogelrichtlijn en de richtlijn over het recht op informatie. Samen met de richtlijnen over nitraten en PCB's die we vandaag behandelen, zijn dat waarschijnlijk de richtlijnen die het slechtst worden nageleefd. Uit het verslag van de heer Goodwill blijkt dat sommige lidstaten in rechtszaken zijn verwikkeld, dat andere lidstaten nog procedures hebben lopen, en dat slechts twee lidstaten boven elke twijfel verheven zijn. Daarnaast vermeldt de heer Jonas Sjöstedt in zijn verslag de lidstaten die herhaaldelijk de habitatrichlijn niet hebben nageleefd.
Het is de Commissie verzoekschriften en mijzelf bekend dat de lidstaten vaak niet op tijd reageren of de zaak proberen te rekken. De commissieleden moeten niet alleen doorlopend op verzoekschriften van burgers reageren, maar ook op de verzoeken van regeringen. Met de weinige mensen die de commissie daarvoor heeft, is dat heel moeilijk, mevrouw de commissaris.
Het is beslist noodzakelijk dat wij ons houden aan de rechtsregels die wij zelf opstellen. Er bestaat kennelijk een gebrek aan politieke wil, want sommige lidstaten houden zich wel aan de regels en andere niet. Het concurrentievermogen van bedrijven wordt daardoor beïnvloed.
Ik denk dat drie dingen van fundamenteel belang zijn. In de eerste plaats, en dat is hier al gezegd, moeten de Europese fondsen terughoudend worden gebruikt. Er mogen geen Europese middelen worden toegekend aan projecten die niet met het Gemeenschapsrecht overeenstemmen. In de tweede plaats moeten er passende sancties worden bedacht. Het is heel hard om subsidies stop te zetten - ik weet dat omdat ik uit een regio kom die Europese subsidies hard nodig heeft - maar als dat niet gebeurt, zullen de lidstaten het niet begrijpen. Tenslotte moeten de termijnen worden gerespecteerd, mijnheer de Voorzitter, maar ik weet dat dit van de rechtbanken, de regeringen en alle andere betrokkenen afhangt.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, het doel bij deze richtlijnen is de bescherming van het milieu. Dit betekent dat de lidstaten de richtlijnen niet alleen omzetten in nationale wetgeving, maar deze nationale wetgeving ook daadwerkelijk uitvoeren. Voorts betekent dit dat bij het toezicht op de uitvoering naar het bereiken van de doelen, in plaats van naar de middelen, gekeken dient te worden.
De praktijk wijst helaas uit dat Europese richtlijnen vaak niet correct door de lidstaten worden uitgevoerd. Acties, zoals toezicht op de naleving via onafhankelijke inspecties, zijn dus onontbeerlijk. Wat de milieu-inspecties betreft, heeft het Europees Parlement een uiterste poging gedaan om dit goed te regelen. Het resultaat van de onderhandelingen is echter dat er geen bindende richtlijn komt omdat de Raad en de Commissie dit nog niet willen. Gezien deze houding van de lidstaten vrees ik dat er in de toekomst ook bij andere richtlijnen problemen zullen ontstaan bij de uitvoering. We hoeven dan alleen maar te kijken naar de vele waarschuwingen van de Commissie tegen lidstaten, die in sommige gevallen al hebben geleid tot inbreukprocedures. Na de uitbreiding kan dit slechts erger worden, omdat de huidige lidstaten het verkeerde voorbeeld geven.
Waar sprake is van interpretatieverschillen, dient de Commissie met wijzigingsvoorstellen te komen voor uitvoerbare regels. Deze wijzigingen zijn niet bedoeld voor aanvullende of verdergaande maatregelen, maar dienen de uitvoerbaarheid van de huidige regels te verbeteren.
Wat de PCB-richtlijn betreft, dient er ook aandacht te zijn voor de voorraden. Als deze nog lang in stand worden gehouden, laten de effecten van deze richtlijn wel erg op zich wachten.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst duidelijk maken dat ik het roerend eens ben met hetgeen mevrouw Jackson en veel andere collega' s zeiden. Ik zal mijn aandacht echter toespitsen op een aantal specifieke punten. Zoals alle anderen al zeiden, ontbreekt het ons niet aan wetgeving. Waar het ons aan ontbreekt is goede omzetting en toepassing van deze wetgeving. Natuurlijk is politieke wil nodig, maar daarna moeten uw diensten, mevrouw de commissaris, de zaak op de voet blijven volgen. Toezicht is hier van doorslaggevend belang. Als u bijvoorbeeld klachten binnenkrijgt, moet u die niet afhandelen met tijdrovende correspondenties. Dan moet u een vastberaden houding aannemen en druk uitoefenen, opdat de wetgeving ook inderdaad wordt toegepast. Indien nodig moet u zelfs naar het Hof van Justitie stappen en ervoor zorgen dat waar nodig sancties worden opgelegd.
Zoals mevrouw Jackson al zei, betaalt mijn land elke dag 20.000 euro. Ik hoop dat de heren daar spoedig tot bezinning zullen komen en zich zullen conformeren. Ik wilde met name uw aandacht vestigen op richtlijn 92/43 waarin sprake is van de Natuur 2000-gebieden. Wij mogen niet op lichtzinnige wijze instemmen met projecten in deze gebieden. In artikel 6 van de richtlijn staat namelijk dat alleen bij gebrek aan alternatieve oplossingen en ingeval van zeer belangrijke redenen van openbaar belang een project mag worden uitgevoerd in een Natuur 2000-gebied. Ik moet u wat dit betreft eraan herinneren dat men in mijn land, in het district Fiotida, tegen de zin van de burgers in, een brug wil bouwen over de Golf van Maliakos, die nota bene door het ministerie van Milieu en Openbare Werken is opgenomen op de lijst van Natuur 2000-gebieden. Er liggen daarover talrijke klachten op uw bureau, waaruit blijkt dat de Griekse regering hoe dan ook deze brug wil bouwen, ondanks de enorme milieugevolgen en ondanks het bestaan van alternatieve oplossingen. Ik ben blij uit uw redevoering te hebben vernomen dat u bepaalde verbintenissen bent aangegaan en ik ga ervan uit dat u deze zult nakomen. Ik zal echter goed in de gaten houden wat er in al de Natuur 2000-gebieden in Europa gebeurt, en met name wat er in de Golf van Maliakos gebeurt met de bouw van die brug, die een grote biotoop ten gronde zal richten.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de commissaris, de commissievoorzitter en de andere collega' s bedanken voor hun wijze woorden. Het zijn goede en duidelijke toezeggingen waaruit blijkt dat men van plan is iets te doen aan dit ernstige probleem.
Woorden zijn echter niet genoeg; we hebben vooral daden nodig. We kunnen er niet op rekenen dat de lidstaten dat alleen doen. Zelfs als er hier vertegenwoordigers van de Raad aanwezig waren, wat niet het geval lijkt te zijn, en zelfs als ze bereid waren een verklaring af te leggen, wat niet het geval lijkt te zijn, zouden we het niet aan hen kunnen overlaten. We hebben een soort waakhond nodig die de tenuitvoerlegging van wetgeving in de gaten houdt en garandeert. Helaas lijkt het erop dat ons eigen Milieuagentschap niet tegen zijn taak is opgewassen. We kunnen er alleen maar het beste van hopen.
Wat voor oplossingen hebben we? Wat kunnen de afgevaardigden doen? De drie verslagen die het Parlement vandaag behandelt, zijn een begin. Ze noemen namen, ze vragen om boetes, ze bevatten voorstellen voor verdere verbetering, maar ze maken ook iets duidelijk waar we hier in het Parlement wel degelijk rekening mee moeten houden: ze zeggen in essentie dat slechte wetgeving nooit had moeten worden aangenomen. Dat is een les die we ter harte moeten nemen. Misschien moeten we overwegen minder te doen, maar beter. Daar hebben we het al eerder over gehad, maar er is kennelijk nog niets veranderd. Wanneer we in de toekomst betere wetgeving op de agenda zetten, moet die in acht worden genomen.
Omdat lidstaten verzuimen de wetgeving uit te voeren, met name de wetgeving over PCB' s en PCT' s, zitten we nu met het buitengewoon ernstige probleem dat onze voedselketen voor lange tijd door een persistente, giftige chemische substantie is vervuild. Die giftige chemische stof hoopt zich langzaam maar zeker op in de menselijke voedselketen en bereikt niveaus die voor bepaalde vette substanties al boven de niveaus van de Wereldgezondheidsorganisatie uitkomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor boter en voor sommige vette vis, zoals zalm. Ze zijn nu al zo ver opgestegen in de voedselketen dat onze kinderen hoeveelheden van deze giffen binnenkrijgen die boven de aanbevolen hoeveelheden van de Wereldgezondheidsorganisatie liggen. Als we nu niet bereid zijn snel serieuze maatregelen te nemen, zullen toekomstige generaties daar de gevolgen van ondervinden. We zijn het aan die toekomstige generaties verplicht om deze kwestie op te lossen.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met mevrouw Jackson en met vele andere sprekers die zeggen dat als er een keer wetgeving is, die dan moet worden uitgevoerd. Ik ben het ook eens met mevrouw Jackson als zij wat betreft de nitraatrichtlijn zegt: "that was flawed from the beginning". Het is slechte wetgeving geweest. Hoe is het mogelijk om, als je 50 milligram nitraat in het grondwater wilt handhaven, voor de hele Europese Unie van Finland tot aan Italië dezelfde veebezetting per hectare te handhaven. Het groeiseizoen in Finland is natuurlijk veel korter dan in Italië en dus kunnen er in Italië in het algemeen meer vee-eenheden per hectare worden gehouden dan in Finland. Wat mij betreft mag iedere boer net zoveel koeien houden als hij wil als hij maar niet boven die 50 milligram nitraat uitkomt.
Dan wat betreft de metingen. Hoe is het mogelijk dat de Commissie geen duidelijke richtlijnen heeft uitgevaardigd over hoe gemeten moet worden, op welke diepte, hoeveel keer per jaar, hoe men rekening kan houden met seizoensinvloeden? Al dat soort dingen is nog onbekend en hiervan aanzienlijk verschillen van land tot land en van seizoen tot seizoen. En als die nitraat gemeten wordt, hoe is het dan duidelijk of het alleen komt van dierlijke mest? Een heleboel boeren gebruiken kunstmest, hoe wordt dat gemeten? Wat is de invloed van bijvoorbeeld riolen die lekken? Wat is de invloed van de grote rivieren die in verschillende landen uitmonden?
Nitraatverontreiniging kan niet alleen komen van dierlijke mest en het is volkomen onredelijk om tegen boeren te zeggen dat zij moeten beperken als wij niet weten waar de andere nitraatverontreinigingen vandaan komen. Ik ben het eens met alle sprekers die zeggen dat wij een goed milieubeleid moeten hebben. Ik vecht de norm van 50 milligram nitraat in het grondwater niet aan, maar ik wil wel dat er duidelijke richtlijnen komen hoe het gemeten moet worden en hoe het uitgevoerd moet worden.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de schrijver van het verslag over de tenuitvoerlegging van de habitatrichtlijn en heb in de tussentijd duidelijk de indruk gekregen dat veel lidstaten zich eigenlijk niet hebben gerealiseerd welke verplichtingen de aanneming van de richtlijn met zich mee heeft gebracht. Ze hebben niet beseft hoe ver deze richtlijn eigenlijk gaat. Dit is een van de belangrijkste verklaringen voor de trage gang van zaken, maar dat wil niet zeggen dat er niets gebeurt. Er gebeurt juist buitengewoon veel op dit gebied, maar minder dan men zou willen. Als men twijfels heeft over de richtlijn, moet men altijd in het achterhoofd houden dat al hetgeen gebeurt, heel belangrijk is, ook al verloopt het proces langzaam.
Daarnaast denk ik dat dit een verklaring is voor het feit dat men onvoldoende heeft geïnvesteerd in informatievergaring en in een dialoog met degenen die direct te maken hebben met deze beschermde gebieden. Dat veroorzaakt op veel gebieden soms nodeloze conflicten. We moeten nog veel leren.
Natuurlijk hebben de lidstaten op economisch en juridisch gebied de hoofdverantwoordelijkheid, maar voor de EU is het van belang om niet alles alleen maar in de wet vast te leggen en middelen in te trekken - wat natuurlijk een goede zaak is - maar ook om de vele goede voorbeelden die er zijn te laten zien en eigen financiële middelen te gebruiken voor het stimuleren van een goede ontwikkeling.
De huidige situatie is zeer ernstig, met name omdat de biodiversiteit zeer snel verarmt. Aangezien wij vrezen dat het tij niet zal keren, moet het werk voortgezet worden en mag de richtlijn in de huidige situatie niet gewijzigd of heroverwogen worden.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, het is een prima zaak dat wij als Parlement ook onze controlerende bevoegdheden waarmaken en dat wij kijken naar richtlijnen die in de lidstaten op zeer veel kritiek stuiten. Niet alleen zeer veel kritiek in de lidstaten, maar ook enorme verdeeldheid in het Europees Parlement. Ik zou vandaag over een tweetal richtlijnen een opmerking willen maken.
Ten eerste is dat de habitatrichtlijn en ten tweede de nitraatrichtlijn. Wat hebben die beide richtlijnen gemeen? Dat is dat de lidstaten vanuit Europa vergaande bevoegdheden hebben gekregen om zelf aanwijzingen te doen voor de natuurgebieden, de te beschermen soorten, maar, zeker wat de nitraatrichtlijn betreft, ook voor de gevoelige gebieden. Nu hoor ik van de leden van de Tweede Kamer van de Staten-Generaal steeds meer: wat hebben jullie er eigenlijk van gemaakt? Het is echter niet Europa dat voorgeschreven heeft heel Nederland als nitraatgevoelig gebied aan te wijzen. Het is Nederland zelf die dat gedaan heeft. Het is dan weer aan ons, mede dankzij de goede hulp van een aantal collega's, om te kijken hoe wij door middel van derogatieverzoeken alsnog wijzigingen kunnen aanbrengen in bijvoorbeeld de nitraatwetgeving om het doel, een reductie van het nitraat, op een fatsoenlijke manier mogelijk te maken.
Hetzelfde geldt voor de habitatrichtlijn. Als ik het drama van vandaag weer zie, dat een grensoverschrijdend bedrijventerrein tussen Aken en Maastricht voor de zoveelste keer wordt lamgelegd omdat dan een tweetal korenwolven, dat zijn hamsters, is aangetroffen. Deze hamsters zijn ook weer ontvoerd omdat een actiegroep ter bescherming en instandhouding van die soort dacht: als wij nu die hamsters ontvoeren dan kunnen we ze laten paren. Gedwongen paren lukt zelfs bij beesten niet. Wederom is voor de zoveelste maal door de Raad van State in Nederland een grensoverschrijdend bedrijventerrein stilgelegd. Terwijl als je heel goed kijkt naar de habitatrichtlijn en als je de regeling ten aanzien van de gebieden waar instandhouding nodig is goed interpreteert, dit niet had hoeven gebeuren.
Wat wij zouden moeten doen, en daarom ondersteun ik het verslag over de habitatrichtlijn, evenals de nitraatrichtlijn ook zeer zeker, is dat de Europese Commissie heel helder maakt en wellicht ook in duidelijk Nederlands opschrijft wat nu wel en wat niet kan. De principia zijn akkoord, de principia zijn keurig, maar de wijze waarop de lidstaten ermee omgaan is absoluut onder de maat.

Corbey
Voorzitter, gebrekkige naleving van milieuwetgeving is een groot probleem. Het is ons als medewetgever van belang ons hierover uit te spreken, maar wij moeten de zwarte piet niet te makkelijk naar de lidstaten doorschuiven. Wij moeten ook kijken naar de kwaliteit en de aard van de wetgeving die wij produceren. De Unie wordt steeds groter en steeds diverser. Wij moeten dus regels vaststellen die in de verschillende nationale culturen kunnen gedijen. Daarom denk ik dat wij minder gedetailleerd moeten zijn. Wij moeten heel precies zijn in de resultaten die wij willen, maar niet in de manier waarop de resultaten bereikt moeten worden. Daarom vind ik dat we bij de nitraatrichtlijn moeten vasthouden aan het resultaat, een maximum van 50 milligram. Enige soepelheid bij de methode waarop het doel bereikt wordt is geen bezwaar.
Een voorbeeld van goede regelgeving is de Habitat-richtlijn. Natuur is een gemeenschappelijk erfgoed, natuurbescherming is een gemeenschappelijke opgave. Het heeft geen zin om in het ene land vogels te beschermen als zij vervolgens over de grens in een ander land afgeschoten worden. De Habitat-richtlijn schrijft een duidelijk doel voor. De methode waarop de doelstelling wordt bereikt is tamelijk vrij. De richtlijn is niet gedetailleerd, maar geeft een afwegingskader, een afwegingskader dat ruimte laat voor lokale of regionale belangenafweging en dat is precies de manier waarop wij moeten werken. Zolang het resultaat de bescherming van beschermde soorten en hun habitats maar voorop blijft staan.
Natuurlijk, er zijn veel conflicten in dorpen, provincies over de toepassing van de richtlijn. Er zijn voorbeelden van verkeerde toepassing. Duidelijke voorlichting zou nuttig en nodig zijn, maar ik ben verbaasd dat zoveel collega´s herziening van de vogel- en de Habitat-richtlijn vragen om bepaalde begrippen uit de Habitat-richtlijn verder uit te werken. Het gaat hier dan om de significante gevolgen, compensatie en groot openbaar belang. De kracht van de Habitat-richtlijn is juist haar flexibiliteit. De richtlijn staat voor een moderne manier van natuurbescherming. Geen hekken om de natuur heen, maar gewetensvolle omgang met de soorten en met de natuurlijke rijkdom.
Ik vind het dan ook jammer dat sommige collega´s bijdragen aan de verwarring door in een amendement te suggereren dat de bestaande infrastructuur zou moeten verdwijnen of dat grote nieuwe projecten onmogelijk zijn.

Schnellhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind het heel goed dat dit thema vandaag op de agenda staat. Dank u dat u deze mondelinge vraag gesteld hebt, mevrouw Jackson! U stelt hier nu echter drie concrete richtlijnen van de Europese Unie aan de orde. Ik moet evenwel opmerken dat het hier gaat om een algemeen probleem in verband met de toepassing van de wetgeving van de Europese Unie in de lidstaten. Wanneer men bedenkt dat de richtlijnen en verordeningen in de EU door de Raad en het Parlement worden aangenomen, zou men eigenlijk mogen verwachten dat de Raad - die deze richtlijnen immers zelf moet toepassen - ook ervoor zorgt dat deze in de lidstaten op passende wijze worden omgezet.
Wat gebeurt er echter? Er ontstaan twee kampen: aan de ene kant de Europese Unie, die de fout zoekt bij de lidstaten, en aan de andere kant de lidstaten, die de problemen graag willen afschuiven op het verre Europa, vergetend dat ze zelf Europa zijn. Daartussen zit dan de Commissie. Mevrouw de commissaris, u heeft zich enorm ingespannen voor een doelmatige toepassing van deze wetten in de Europese Unie. Dat is echter niet zo eenvoudig, en wij hebben uw methoden soms ook bekritiseerd, al kan ik voor een deel wel begrijpen dat u zo gehandeld heeft.
Er zijn verschillende oorzaken voor de problemen bij de toepassing van de communautaire wetgeving. Een van de oorzaken bij de nitraatrichtlijn is volgens mij dat er geen rekening is gehouden met bepaalde wetenschappelijke inzichten. Een ding staat namelijk vast: wij kunnen het nitraatgehalte niet zo snel doen dalen als we geëist hebben. Dat laat de natuur gewoon niet toe. Bij de habitatrichtlijn daarentegen heeft het Parlement vorig jaar duidelijk op de gebreken gewezen, namelijk dat de richtlijn ten eerste te ingewikkeld is en ten tweede onduidelijk, waardoor zij niet kan worden geïmplementeerd in de lidstaten. We waren in Toulouse en hebben gezien hoe de lokale burgers de richtlijn probeerden toe te passen. Zij weten eigenlijk niet hoe de vork in de steel zit; ze weten niet waar de grenzen zijn, waar ze moeten beginnen. Deze problemen moeten absoluut worden verholpen!
Ook wij moeten zorgen voor minder utopische en meer realistische richtlijnen. In haar vraag heeft mevrouw Jackson in feite alles opgesomd wat we nodig hebben. We hoeven daar eigenlijk niets aan toe te voegen. Wij kunnen het probleem oplossen met snellere sancties en zorgvuldiger opgestelde wetten. Ik zou echter nog willen opmerken dat er ook iets moet veranderen in de lidstaten, want de ministers van Milieu zijn soms laf en durven de ideeën die ze hier goedkeuren niet in eigen land te verdedigen, als dit kan leiden tot conflicten.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Jackson en de rapporteurs van de drie verslagen waarover wij het vandaag hebben. Een efficiënte tenuitvoerlegging van de EU-milieurichtlijnen in de lidstaten is in twee opzichten belangrijk: ten eerste voor de milieubescherming, want dat is immers de bedoeling van de richtlijnen, en ten tweede voor het vertrouwen in de EU-wetgeving. Dat vertrouwen dreigt nu juist verloren te gaan doordat de lidstaten de omzetting uitstellen en zo de wetgeving waartoe ze in de Raad zelf meebeslist hebben, aan hun laars lappen. Daarom vind ik de drie verslagen over de gebrekkige tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving door de lidstaten belangrijk.
De Raad was licht geïrriteerd omdat het Parlement zich hiermee bemoeit, maar uit de verslagen is naar mijn mening duidelijk gebleken hoe flauw het met de omzetting van de EU-wetgeving in de meeste lidstaten is gesteld en hoe traag de Commissie en het Hof van Justitie op de gebrekkige omzetting reageren. Wij horen vaak fantastische toespraken over het toekomstig Europa en de grote Europese visies, ook van leden van het Europees Parlement. Wij horen die ook van vele regeringen, maar vaak is het een verhulde bescherming van bekrompen nationale belangen in plaats van de gemeenschappelijke belangen waarvoor wij in het wetgevingsproces geijverd hebben. Het is daarbij interessant vast te stellen dat de landen die ietwat terughoudend overkomen en kritisch staan tegenover bepaalde aspecten van de Europese samenwerking de Europese wetgeving in feite het beste naleven. Zonder valse bescheidenheid denk ik hierbij onder andere aan de noordse landen. Het deed mij genoegen te luisteren naar het commentaar van mevrouw Wallström op de verslagen. Ik ben ervan overtuigd dat zij voorstander is van een wetgeving van hoogstaande kwaliteit, die gemakkelijk ten uitvoer gelegd kan worden, en van een efficiënte opvolging. Ik ben in elk geval van mening dat het Parlement deze werkzaamheden zo goed mogelijk dient te steunen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de vraag van mevrouw Jackson laat zien dat ook de beste wetten niets uithalen als ze niet goed worden toegepast, en als er met name geen voldoende controle wordt uitgeoefend op de toepassing ervan. De lidstaten hebben bijvoorbeeld bij de habitatrichtlijn hun eigen beslissingen niet uitgevoerd. Dat geldt ook voor een heleboel andere voorschriften. Het is natuurlijk ook belangrijk dat wij in de toekomst de kwaliteit van de wetgeving verbeteren, maar de Commissie is verantwoordelijk voor de toepassing ervan. Zij moet ook nagaan hoe de controle ter plaatse verloopt. Daarbij is zij dan weer aangewezen op de informatie die de lidstaten haar verschaffen. Ik heb de indruk dat het toezicht in dit geval echt moeilijk is, want de Commissie heeft daarvoor behoefte aan informatie, gegevens en verslagen, die men haar ter beschikking moet stellen.
In het verleden is er vaak over geklaagd dat de Commissie over onvoldoende middelen en personeel beschikt om de gegevens te verwerken die zij ontvangt in het kader van haar controletaken. Daarom zou ik de Commissie willen vragen of zij thans wel over voldoende middelen beschikt om deze taken uit te voeren. Als Parlement moeten we natuurlijk ook de hand in eigen boezem steken, want we eisen altijd maar verslagen. Ik weet dat de Commissie het heel druk heeft met het opstellen en goedkeuren van verslagen, waardoor soms middelen en capaciteiten van de Commissie worden ingezet zonder dat het echt nodig is.
Met andere woorden, alle betrokkenen moeten nadenken over de dingen die ze kunnen verbeteren. Naar mijn mening zou de Commissie sneller moeten reageren, zowel tegenover de lidstaten als wanneer het gaat om het aanspannen van gerechtelijke procedures bij het Hof van Justitie of zelfs het opleggen van boetes.
Tezelfdertijd roep ik ook alle lidstaten op hun verplichtingen inzake toepassing, controle en rapportage aan de Commissie beter na te komen.
Als verantwoordelijke in onze fractie voor de waterkaderrichtlijn en als rapporteur van het nog hangende actieprogramma voor grondwater ligt de nitraatrichtlijn mij natuurlijk na aan het hart. We moeten morgenmiddag ook een besluit nemen over het verslag-Goodwill, waarop ik enkele amendementen heb ingediend. Ik zou de collega's willen verzoeken deze amendementen aan te nemen, want ook hier geldt dat we de lidstaten meer ter verantwoording moeten roepen. Daarom vraag ik om uw steun!
Ik zou tot slot zou nog één punt willen behandelen: de kandidaat-landen. We eisen van deze landen dat zij de Europese wetgeving overnemen. Als de lidstaten de Europese wetten echter zelf niet toepassen en de Europese Commissie niet in staat is tot krachtdadig optreden, hebben we een probleem. Daarom, en natuurlijk in de eerste plaats om de gezondheid van de mensen en het milieu te beschermen, is het dringend noodzakelijk dat alle beleidsvoerders zich herbezinnen. Dat blijkt duidelijk uit de verslagen die wij vandaag behandelen.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij dat tot nu toe geen enkele spreker milieurichtlijnen heeft willen uithollen. Want het gaat er immers niet om, mijnheer Sjöstedt, dat de arme lidstaten niet wisten waaraan ze begonnen. Ook nu weten ze heel goed dat ze gewoonweg de Europese wetgeving bewust niet naleven. Ze willen tijd winnen en ze weten heel goed dat ze niets kan gebeuren, want het duurt heel lang voordat het Hof van Justitie in actie komt. Het gaat hier om een heel bewust negeren van Europese wetgeving, en noch de Raad, noch het Parlement mag dat over zijn kant laten gaan.
Er werd gezegd dat men de zondaars bij naam moet noemen. Ik schaam mij, want ook Oostenrijk hoort bij de landen die de habitatrichtlijn niet hebben nageleefd. Ik wil echter ook protest aantekenen, want bij de PCB-richtlijn is Oostenrijk allerminst nalatig geweest! We hebben heel keurig alles gedaan wat er moest gedaan worden, en zelfs voordat de Europese richtlijn werd ingevoerd. Reeds in 1990 hadden wij een afvalverwerkingswet en in 1993 een verordening betreffende het verbod op halogeenstoffen. Deze beschuldiging is dus onterecht.
Wat de nitraatrichtlijn betreft, zijn de nalatigheden van Oostenrijk inmiddels uit de weg geruimd. We weten echter allemaal dat de implementatie van de nitraatrichtlijn voor alle lidstaten een groot probleem was. Het voornaamste probleem was dat er in grote delen van de Unie te hoge veeconcentraties waren. Hierdoor was het voor veel landen heel moeilijk om de limiet van 170 kg stikstof per hectare landbouwgrond voor de verspreiding van meststoffen na te leven. Dit heeft in veel landen voor grote problemen gezorgd.
Misschien zullen we in de toekomst minder last hebben van te hoge veeconcentraties, want onze veestapels, onze mishandelde en gepijnigde dieren, zijn zich aan het verzetten. De BSE-problemen waarmee we thans te maken hebben zijn immers een soort wraak van deze mishandelde dieren.
We moeten leren van de natuur: laten we ons fatsoenlijk gedragen en ons houden aan de wetten die we zelf gemaakt hebben.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, de drinkwaterrichtlijn, de afvalstoffenrichtlijn, de risico' s van grote ongevallen, rioolslib, asbest, wilde vogels, afvaldumping, om maar niet te spreken van de habitatrichtlijn, de nitraatrichtlijn en de PCB-richtlijn: het is een lange lijst, de lijst van de communautaire milieuwetten die mijn eigen land niet heeft omgezet. Ondanks waarschuwingen, met redenen omklede adviezen en dreigementen de zaak voor het Europese Hof van Justitie te brengen, is die beschamende situatie nog steeds niet veranderd. We zijn op één-na-laatste bij het omzetten van de habitatrichtlijn en bij het aanwijzen van onder de richtlijn vallende gebieden.
Soms zijn er goede redenen voor vertragingen bij het omzetten van een richtlijn, maar dat zijn uitzonderingen. In dat verband is vandaag met name de nitraatrichtlijn genoemd.
Het is echter onvergeeflijk te verzuimen op tijd en op de juiste manier de gegevens te leveren waar de Commissie onder artikel 10 van het Verdrag om heeft gevraagd. Dat is de eerste stap: antwoorden op de brieven van de Commissie. Slechte manieren en ongepast gedrag zijn voor geen enkele regering aanvaardbaar. Dat is een van de kardinale zonden van Ierland en van ik vrees ook veel andere landen op dit gebied. In artikel 10 wordt gesteld dat de lidstaten actief dienen mee te werken met de Commissie bij de behandeling van klachten, feiten dienen te verduidelijken en officiële standpunten dienen mee te delen.
Vorig weekend nog las ik in de Ierse kranten dat het hoofd van het directoraat milieu van de Commissie, de heer Curry, zich afgelopen najaar bij de Ierse ambassadeur bij de EU, de heer Denis O' Leary, had beklaagd dat de Ierse autoriteiten niet voldoende meewerken met Brussel over milieuzaken.
Commissaris Wallström heeft in maart van het vorig jaar een brief geschreven aan de Ierse minister van Milieu, de heer Dempsey, waarin zij voorstelde het grote aantal milieuklachten over Ierland die op dit moment door EU-ambtenaren worden behandeld, in zijn ministerie of door de Ierse Ombudsman te laten behandelen. Die brief had echter geen enkel succes, er werd geen enkele vooruitgang gemaakt, en misschien werd er zelfs niet geantwoord, wie zal het zeggen. In Ierland woont slechts 1% van de bevolking van de Gemeenschap, maar tot onze schande krijgen we 10% van de milieuklachten van de Commissie. De heer Curry had ernstige kritiek niet alleen op ons ministerie van Milieu, maar ook op het ministerie van Financiën, op ons Milieuagentschap, onze Monumentenzorg en onze lokale overheid.
We moeten een delicate en verstandige uitvoering van de wetgeving aanmoedigen, om ervoor te zorgen dat de politiek en de burgers meewerken en begrijpen wat we ermee beogen. Ik noem vaak bij wijze van voorbeeld, zoals vanmorgen in de commissievergadering, de lotgevallen van de enige plaats in Ierland waar de Otanthus maritimus voorkwam, in het zuidoosten van Wexford. De plantjes groeiden op een plaatselijk pelgrimspad. In zijn ijver om de Otanthus maritimus te beschermen besloot de plaatselijke gemeenteraad pelgrims in de onmiddellijke omgeving te weren. Al snel bleek dat de trappelende voeten van de pelgrims, en niet goddelijke interventie, essentieel waren voor de handhaving van dat ecosysteem. Toen de mens verdween, staken sterkere en sneller groeiende soorten de kop op, in de spreektaal bekend als 'onkruid' , hoewel het gaat om wilde bloemen, die de Otanthus maritimus begonnen te verdringen. Door de verschuiving van de essentiële balans tussen menselijke activiteit en ons milieu is dit waardevolle ecosysteem verloren gegaan.
Het mag geen zaak zijn van de laatste die het eiland verlaat, om het licht uit te doen. We moeten op deze plaatsen wonen en ons brood verdienen, dus we kunnen niet langer een hypotheek nemen op de gezondheid en het erfgoed van onze kinderen.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle leden van het Europees Parlement nogmaals bedanken voor hun toespraken. Met de meeste van uw opmerkingen ben ik het roerend eens, behalve met de beschuldiging van zelfvoldaanheid. Op dit moment gaat het bij 45% van alle klachten, 700 gevallen, over milieuzaken en heeft 30% van de inbreukprocedures, ongeveer 400 gevallen, betrekking op overtredingen van het milieurecht. De werkdruk is dus enorm en we doen ons best, maar we proberen ook naar de toekomst te kijken. Daarom zeg ik dat we ook moeten zoeken naar nieuwe instrumenten en manieren om meer te bereiken.
De heer Sacconi heeft duidelijk gemaakt dat we de goede voorbeelden nodig hebben van de economische voordelen die het naleven van milieuwetgeving oplevert. Daar zouden we meer aandacht aan kunnen besteden. We kunnen ook vaker met indicatoren werken, want we moeten cijfers hebben. We moeten de resultaten van de naleving van milieuwetgeving beter beoordelen. We zijn het effectiefst wanneer de instellingen goed en doeltreffend samenwerken, maar we mogen niet vergeten dat de lidstaten verantwoordelijk zijn. Zij moeten ons antwoorden en informatie leveren. We hebben niet de middelen om in alle lidstaten controles te laten uitvoeren; daarvoor zouden we 500 extra ambtenaren nodig hebben.
We moeten de wetgeving moderniseren. Er is gezegd dat we minder, maar betere wetgevingsvoorstellen nodig hebben. Daar ben ik het mee eens. De gemakkelijkste manier is het aangeven van een limietwaarde, bijvoorbeeld 50 mg nitraat in drinkwater. Deze benadering werkt echter niet bij verstrekkende richtlijnen met een breder toepassingsgebied, zoals de habitatrichtlijn. Het is geen toeval dat de habitatrichtlijn en de nitraatrichtlijn zijn gekozen als voorbeelden van gebrekkige naleving; het zijn namelijk verstrekkende, ambitieuze richtlijnen. In sommige gevallen moeten de lidstaten hun landbouwsector volledig hervormen. Dat weten we van sommige lidstaten. Dat is geen excuus, maar een verklaring waarom juist deze richtlijnen worden genoemd vanwege hun gebrekkige omzetting en invoering.
Ik ben het helemaal eens met de heer Sjöstedt: de oorzaak is niet dat deze richtlijnen niet goed of niet ambitieus genoeg zijn. Het zijn verstrekkende richtlijnen. Ze hebben consequenties die de lidstaten zich bij aanneming daarvan misschien niet hadden gerealiseerd. We mogen nu niet opgeven, we moeten doorgaan, want uiteindelijk zullen ze resultaten opleveren. Wat we hebben gedaan, is Europese kredieten afhankelijk maken van invoering van de milieuwetgeving. Dat is effectief en daar moeten we gebruik van maken.
We kunnen meer aan voorlichting en vorming doen. Daar zijn we al mee begonnen: onze deskundigen worden ingezet om in de lidstaten werkgroepen te houden en de lidstaten te leren hoe ze de wetgeving het best kunnen invoeren. We proberen al deze instrumenten in te zetten om de tenuitvoerlegging te verbeteren. In een uitgebreide Unie met meer diversiteit zullen duidelijke en bindende doelstellingen steeds belangrijker worden, evenals voorlichting en methoden voor meten, toezicht houden en berekenen van resultaten. Ik hoop dat het Europees Parlement ons zal steunen bij onze toekomstige pogingen om de tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving van de Europese Gemeenschap te verbeteren.

De Voorzitter
Ik deel u mede dat ik een ontwerpresolutie heb ontvangen overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Situatie van jonge landbouwers
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0357/2000) van de heer Parish, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de situatie en de vooruitzichten van jonge landbouwers in de Europese Unie (2000/2011(INI)).

Parish
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Fischler, dames en heren, ik ben verheugd u vandaag het initiatiefverslag van de Landbouwcommissie over de situatie en de vooruitzichten van jonge landbouwers in de Europese Unie te kunnen voorleggen.
Twintig jaar geleden was ik zelf lid van een plaatselijke organisatie van jonge boeren in het graafschap Somerset in Engeland. Zelfs toen was het niet gemakkelijk voor jonge boeren om het familiebedrijf voort te zetten of om een eigen bedrijf te beginnen. Op dit moment is het nog moeilijker, en we zien dat het aantal nieuwe jonge boeren snel afneemt. Het is nu van essentieel belang om in actie te komen en deze terugloop te stoppen. Dit is niet alleen in het belang van de landbouw, maar ook noodzakelijk om de bestaande infrastructuur op het platteland te behouden. Het laatste wat we willen is een ontvolkt platteland waar het mooie groene landschap dat voor ons vanzelfsprekend is geworden, niet meer behoorlijk wordt beheerd.
Ik wil van deze gelegenheid gebruikmaken om de Europese Raad voor jonge landbouwers te bedanken voor zijn hulp en medewerking bij het opstellen van dit verslag. Ik kreeg de kans om jonge boeren in vijf lidstaten te bezoeken. Dankzij hen begrijp ik nu beter met welke concrete maatregelen jonge boeren in de sector kunnen worden geholpen.
Verder wil ik commissaris Fischler bedanken voor zijn steun. Ik ben ook ingenomen met het ontwerpadvies over het verslag van het Comité van de regio's. Dat zal namelijk een verslag over jonge boeren opstellen.
Niet in de laatste plaats bedank ik Ross Gordon Consultants, die vorig jaar een uitstekende studie over de situatie van jonge boeren in de Europese Unie hebben gepubliceerd. Hun publicatie heeft me zeer goede diensten bewezen bij het opstellen van mijn verslag. In dat verslag wordt een aantal ideeën en maatregelen voorgesteld om jonge boeren te helpen die een bedrijf willen beginnen of voortzetten. Ik heb echter niet geprobeerd het wiel opnieuw uit te vinden. Het belangrijkste is dat er in de hele Europese Unie een gegarandeerd standaardniveau voor steun aan jonge boeren wordt ingevoerd.
Ik ben me ervan bewust dat het niet eenvoudig is een oplossing te vinden die beantwoordt aan de verschillende omstandigheden van jonge boeren in een Gemeenschap van 15 lidstaten. Ik zal een paar voorbeelden noemen: de grondprijzen kunnen uiteenlopen van 12.000 tot 15.000 euro per hectare; de belastingdruk in de lidstaten verschilt enorm: sommige lidstaten heffen aanzienlijke successierechten waardoor het voor jonge boeren moeilijk is om te overleven, vooral wanneer de grondprijzen hoog zijn.
Ik heb niet de tijd om alle aanbevelingen in het verslag te bespreken, maar ik noem enkele maatregelen die prioriteit zouden moeten krijgen: voortzetting van vestigingssubsidies van maximaal 40.000 euro, in combinatie met rentesubsidie voor startkapitaal van maximaal 120.000 euro gedurende acht jaar. Twee van de belangrijkste problemen voor jonge boeren zijn het verkrijgen van startkapitaal en het gevaar dat de regelmatige betaling van rente hun financiële draagkracht te boven gaat.
We leven nu in het computertijdperk; scholing en training moeten worden aangemoedigd, zodat jonge boeren maximaal kunnen profiteren van de potentiële voordelen van de moderne communicatietechnologie en bedrijfsvoeringstechnieken. De landbouwsector bevindt zich in een overgangsperiode en mondiale WTO-overeenkomsten spelen daarin een steeds grotere rol. Het is in ons belang dat jonge boeren in staat zijn op deze toekomstige uitdagingen vooruit te lopen en weten hoe zij hiermee om moeten gaan.
Op dit moment worden maatregelen voor de voedselveiligheid en productiemethoden grondig bestudeerd. In heel Europa komt de nadruk meer te liggen op biologische productie. Jonge boeren moeten in de gelegenheid worden gesteld mee te gaan in deze nieuwe ontwikkeling; zij moeten beseffen dat het gunstig is als consumenten vertrouwen hebben in landbouwproducten en de sector steunen. Er is een enorme groeimarkt voor innovatieve en creatieve, plaatselijke producten van hoge kwaliteit.
De Europese landbouw maakt economisch gezien een moeilijke periode door. Er wordt op dit moment op grote schaal geherstructureerd. Er is een grote behoefte aan steun voor oudere boeren, zodat ze waardig met pensioen kunnen gaan. In dit verband stel ik voor een pensioenpakket voor bestaande boeren te koppelen aan de vestiging van jonge boeren, zodat zij het bedrijf kunnen voortzetten. Ik stel voor dat commissaris Fischler de lidstaten aanbeveelt een dergelijke regeling in de hele EU in te voeren. De gemiddelde leeftijd van landbouwers stijgt en het aantal jonge boeren daalt. Deze trend moet worden omgekeerd.
Jonge boeren moeten een groter aandeel in de productierechten krijgen. Het is niet gemakkelijk om het evenwicht in de gaten te houden als aanvullende productierechten aan jonge boeren worden toegewezen. Deze moeten namelijk bij bestaande boeren worden weggehaald, en die hebben nu al financiële problemen. Ik vraag de commissaris bij toekomstige reorganisaties te overwegen een groter aandeel van aanvullende productierechten aan jonge boeren toe te wijzen.
Nu er binnen het GLB steeds meer nadruk komt te liggen op programma' s voor plattelandsontwikkeling, moet erkend worden dat jonge boeren de sleutelfiguren en belangrijkste verantwoordelijken zijn voor de tenuitvoerlegging van dat nieuwe beleid voor plattelandsontwikkeling.
In het licht van de toekomstige uitbreiding van de Europese Unie raad ik de kandidaat-lidstaten ten sterkste aan nu al te beginnen met het invoeren van steunregelingen voor hun jonge boeren, vooral met het oog op de productiebeperkingen die de Commissie oplegt. In grote delen van de wereld is deelpacht gangbaar. De Commissie zou de mogelijkheden kunnen onderzoeken om deelpacht in het gemeenschappelijk landbouwbeleid op te nemen.
Zoals gezegd, dit verslag is een initiatiefverslag van de Commissie landbouw. Ik hoop dat alle partijen het zullen onderschrijven en ervoor zullen zorgen dat jonge boeren in de toekomst concrete, praktische steun zullen krijgen. Ik bedank nogmaals commissaris Fischler voor zijn steun en ik verzoek hem om de twee jaar te laten controleren of de maatregelen ten gunste van jonge boeren zijn ingevoerd en resultaten hebben opgeleverd.
Het is belangrijk dat we niet alleen lippendienst bewijzen aan de steun voor jonge boeren, maar ook daadwerkelijk het gemeenschappelijk landbouwbeleid aanpassen zodat meer jonge mensen een boerenbedrijf beginnen.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst wil ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en met name de rapporteur, Neil Parish, feliciteren met hun initiatief. Het was een bijzonder goed idee om binnen de Europese instellingen een debat over deze kwestie op gang te brengen. Het is ondertussen alweer tweeëndertig jaar geleden dat Sicco Mansholt, landbouwcommissaris vanaf de oprichting van de Commissie tot 1972, zijn hervormingsvoorstel voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid presenteerde: het zogenaamde Mansholtplan.
Mijns inziens hebben de Europese instellingen dit zwaargewicht uit de Europese politiek tot dusver niet de eer bewezen die hem toekomt. Zijn voorstel is nog steeds bijzonder actueel. Het bevat talloze afdoende antwoorden op de problemen van jonge boeren, die in het verslag van Neil Parish nauwgezet worden beschreven. Wij hebben een log gemeenschappelijk beleid in het leven geroepen waarin steun wordt toegekend per hectare, per dier of zelfs op grond van de behaalde productie; wij hebben de productierechten beperkt en quota ingevoerd; wij hebben complexe mechanismen uitgedokterd om de productie te standaardiseren, en wij hebben ingewikkelde systemen voor interventie op de internationale markten opgezet. We kregen er een mager resultaat voor in de plaats: enkele positieve aspecten en een hoop negatieve gevolgen. Zo heeft dit beleid de vestiging van jonge boeren enorm bemoeilijkt. Uit de waardevolle studie die hierover in opdracht van het Parlement is gemaakt, blijkt dat de aanschaf van landerijen voor de Europese landbouwers nog steeds de grootste aderlating is en dat vooral de grondprijzen de toegang van jonge boeren tot de landbouwactiviteit blokkeren. Volgens deze studie heeft een verhoging met 1% van de subsidies voor tarwe een verhoging met 0,4% van de waarde van de grond tot gevolg. Dit effect wordt nog versterkt door de quotaregelingen en de productiebeperkingen.
De landbouwsector is dringend aan modernisering en verjonging toe. Om dit streefdoel te bereiken moet het huidige GLB diepgaand worden gewijzigd. Wij pleiten dan ook voor een alternatief landbouwmodel waarin de boer en zijn inkomen de overhand hebben op het product, de landerijen of het vee waarmee dit inkomen wordt verdiend. Wij hebben behoefte aan een landbouwbeleid waarin de sectorale belangen vervangen worden door regionale criteria en waarin elementen als milieu, plattelandsontwikkeling, beroepsopleiding en vervroegd pensioen een prioritaire plaats innemen.
Tot slot wil ik Neil Parish en de Landbouwcommissie verzoeken dit verslag niet als een eindpunt te beschouwen. Hopelijk wordt het een eerste aanzet tot een diepgaand overpeinzingsproces over de renovatie van de landbouw en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Daarbij moeten zeker ook de verenigingen van jonge boeren worden betrokken. De herdenking van het Mansholtplan zou hiervoor een goed vertrekpunt zijn.

Pesälä
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil namens de liberale fractie de rapporteur van harte bedanken voor zijn uitstekende werk. Ik wil in mijn korte interventie de aandacht op een paar punten vestigen. In het verslag wordt op uitstekende wijze rekening gehouden met de problemen van jonge landbouwers en er wordt vooral aandacht besteed aan hun sociale problemen. Dat is goed, want vaak zijn jonge mannen eerder bereid het landbouwbedrijf voort te zetten dan jonge vrouwen. De zogeheten eenzaamheid op honderd hectare is dan ook een probleem geworden.
In de landbouw is volharding nodig, vooral met het oog op de opvolging door nieuwe generaties. De gemiddelde leeftijd van de Europese landbouwers is zorgwekkend hoog. De opvolging moet financieel mogelijk zijn. Jongeren moeten worden gestimuleerd boer te worden. Er zijn echter onvoldoende jonge starters. Het is zeer belangrijk dat jongeren het voor ons allen belangrijke vak voortzetten. Jonge landbouwers zijn zeer kundig en maken bij hun werk op het land en bij de veeteelt onbevooroordeeld gebruik van moderne technologieën. Ze zijn ook in staat bij hun planning de laatste informatietechnologieën te benutten. Nu wij op de drempel van grote veranderingen staan, waarop de rapporteur al heeft gewezen, zijn de jongeren beter dan wie ook in staat ons door de grote veranderingen te leiden die onvermijdelijk binnen enkele jaren voor ons liggen.
De in het verslag voorgestelde besluiten en maatregelen zijn voor het merendeel zaken die op nationaal niveau geregeld moeten worden en dat is goed voor de flexibiliteit. De Europese Unie kan en moet ook van haar kant een beleid bevorderen dat jongeren ondersteunt. Bureaucratie mag geen belemmering vormen bij de ontwikkeling van de positie van jonge landbouwers.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik de heer Parish voor zijn verslag bedanken en hem onze steun toezeggen.
De jongere generaties zien in dat de kwaliteit van hun bestaan niet meer zo nauw verbonden is met industrialisatie, steden en grote handelscentra. Wij zijn daarom verplicht deze generatiewisseling vanuit de Unie te bevorderen en te vergemakkelijken. Wij moeten de levenscyclus in de landbouw voltooien door nieuwe communautaire initiatieven te ontplooien waarin de jonge boer centraal staat.
Wij moeten de in dit initiatiefverslag beschreven principes en maatregelen in de praktijk brengen, teneinde het plattelandsleven aantrekkelijker te maken voor jongeren en ontvolking te voorkomen. De jeugd heeft de toekomst, en het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet op dat gegeven gebaseerd zijn. Wij moeten vestigingssubsidies en aanvullende investeringssubsidies verlenen, vooral in structureel minder begunstigde gebieden waar veel bedrijven en dorpen zijn verlaten en waar jongeren de economie weer op gang kunnen brengen. Dat kan allemaal dankzij de ontwikkeling van nieuwe producten zoals het landbouwtoerisme of plattelandstoerisme op regionaal niveau. Ook kan men met de herintroductie van bepaalde planten- of diersoorten in die plattelandsgebieden aan de duurzame ontwikkeling van de regio bijdragen.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, in het eerste gedeelte van de met het onderhavig verslag voorgelegde ontwerpresolutie komen de alom bekende uitspraken voor over de precaire situatie van de jonge boeren in de Europese Unie en hun sombere toekomstperspectieven. Nergens staat echter waarom de situatie zo slecht is. In het kader van de communautaire programma' s werden in het verleden reeds twee steunprogramma' s voor jonge boeren ten uitvoer gelegd en de Europese Unie presenteerde deze indertijd zelfs als een tovermiddel voor alle problemen van de jonge boeren, als een middel om een eind te maken aan hun slechte situatie. Ook in de onderhavige ontwerpresolutie wordt bewust niet gesproken over de werkelijk gang van zaken. Daarin ontbreken met name drie fundamentele factoren waarvoor absoluut een oplossing moet worden gevonden als men wil voorkomen dat het derde communautaire programma voor de jonge boeren net zo weinig zoden aan de dijk zet als de vorige twee.
Deze drie factoren luiden als volgt. Ten eerste kan het GLB, en zeer zeker het sedert 1992 toegepaste GLB, de meeste kleine en middelgrote boeren in de Gemeenschap geen inkomen verzekeren waarmee zij hun gezinnen kunnen onderhouden. De hoofden van deze gezinnen kunnen uit het GLB niet voldoende inkomen putten en daarom heeft niemand van hen zin om te investeren; zij willen geen cent investeren, zelfs niet als zij daar subsidie voor krijgen. Deze subsidies zijn gezien de omvang van de landbouwsector sowieso een druppel op een gloeiende plaat. De landbouw garandeert zelfs geen minimaal inkomen, om van winst maar helemaal niet te spreken.
Ten tweede ontbreekt vaak de productie waarop de steunmaatregelen eventueel van toepassing kunnen zijn, dat wil zeggen, de jonge boeren weet niet wat zij moeten produceren, daar door de contingenten in geen enkele productie nog marge bestaat. Hij moet dan wachten tot de overheid besluit een nationale voorraad aan te leggen en deze door jonge boeren te laten produceren, of hij moet contingenten van anderen kopen. Met andere woorden, de jonge boer hoeft niet te verwachten dat van de landbouw zijn kas zal rinkelen.
Ten derde zijn, los van de steunniveaus, de voorwaarden voor het verkrijgen van steun eigenlijk op maat gesneden van de grote boerenbedrijven. De kleine en middelgrote boerenbedrijven worden daardoor buiten spel gezet. Als de boeren bijvoorbeeld niet beschikken over grote arealen komen zij niet voor steun in aanmerking, zelfs niet wanneer zij op eilanden wonen. Samen met de contingenten doet deze voorwaarde de boeren gewoon de das om. De Gemeenschap eist met andere woorden van jonge boeren dat zij grote bedrijven en grote producties hebben. Door de contingenten wordt hen het produceren echter onmogelijk gemaakt. Deze absurde situatie is volgens ons echter geen kwestie van toeval. Hier is veeleer opzet in het spel van de kant van de Europese Unie. De Europese Unie wil de kleine en middelgrote boeren gewoon de grond in boren en alleen grote boeren, of liever gezegd grote bedrijven in de landbouwsector steunen.
Daarom kunnen wij, mijnheer de Voorzitter, niet voor dit verslag stemmen. Daarin wordt immers niet gesproken over de werkelijke oorzaken. Zelfs subsidies worden met mondjesmaat gegeven als het om arme, kleine boeren gaat. Ik kan daar voorbeelden te over van geven uit mijn land, Griekenland. Weet u bijvoorbeeld, mijnheer Fischler, dat in Griekenland de steun aan de jonge boeren nog steeds niet is uitbetaald, ofschoon de Griekse regering tijdens de laatste verkiezingscampagne deze steun gretig als argument heeft gebruikt om kiezers te trekken?

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur complimenteren met zijn doorwrochte en objectieve verslag. Mijn fractie en ik staan er volledig achter.
In het kader van Agenda 2000 zijn al overtuigende pogingen gedaan om het ernstige probleem van de opvolging van landbouwbedrijven in Europa op te lossen. Een hervormd pensioenschema voor boeren, vestigingssteun en andere maatregelen zijn misschien niet genoeg om de beoogde doelstellingen te bereiken. Volgens mij moet het probleem dringend opnieuw worden onderzocht, anders komt de voortzetting van familiebedrijven in gevaar. Afgezien van de verontrustende en verwoestende gevolgen van BSE, die de sector wel zal overleven, is het echte probleem dat jonge mensen die onder normale omstandigheden boer zouden worden nu andere en zeker financieel gezien aantrekkelijkere opties hebben, hoe welkom dat op zich ook is.
Boeren en de rest van de bevolking moeten de realiteit onder ogen zien en er iets aan doen voordat het te laat is. De landbouw heeft de zware verantwoordelijkheid onze burgers veilig en kwalitatief hoogwaardig voedsel te garanderen. We moeten de productiebasis van de Europese landbouw beschermen door te zorgen dat jongeren met de juiste instelling voor het boerenbedrijf op passende wijze worden aangemoedigd en gecompenseerd.
Ik weet dat de schaal en de aard van veel kleine bedrijfjes niet voldoende is voor de eigenaren om van te leven. We moeten meer doen om degenen te helpen die geïnteresseerd zijn in een reorganisatieprogramma, door het delen van land en arbeid, zoals de rapporteur in zijn verslag heeft aangestipt. Dat zou leiden tot een grotere efficiëntie en een groter concurrentievermogen. Bovendien moeten de mogelijkheden die plattelandsontwikkeling en nieuwe technologie bieden voor werkgelegenheid in de landbouw en parttime werk voor zowel vrouwen als mannen, in elk geval zorgvuldig worden bestudeerd.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, 55% van de Europese landbouwers is ouder dan 55 jaar en 23% is jonger dan 44 jaar. Deze vaststelling leidt onvermijdelijk tot de conclusie dat de toekomst van de landbouwsector in de Europese Unie er allesbehalve rooskleurig uitziet. In mijn land, waar de genoemde percentages respectievelijk 66% en 15% bedragen, is de situatie nog schrijnender. Deze malaise gaat terug tot het midden van de jaren tachtig, toen het GLB een nieuwe weg insloeg en de directe controle op de productie werd versterkt. Met deze koersverandering wilde men het overschotprobleem aanpakken en stabiele prijzen en inkomens garanderen.
De keerzijde van de medaille is echter dat dit streven naar stabiliteit de toegang tot het boerenbedrijf heeft bemoeilijkt. Vooral de jonge landbouwers zijn hiervan het slachtoffer, ten eerste omdat zij nauwelijks toegang hebben tot quota, productierechten en premierechten en ten tweede omdat de grondprijzen ten gevolge van de door de quotaregeling veroorzaakte meerwaarde de pan uitrijzen. Anderzijds is het algemeen bekend dat vele lidstaten niet eens de meest elementaire maatregelen hebben genomen om aan de behoeften van de jonge boeren tegemoet te komen. Mijn eigen land is hiervan een voorbeeld. Het enthousiasme dat volgde op de toetreding tot de Europese Unie is geluwd en de laatste jaren heerst er een zeker wantrouwen of zelfs een gevoel van ongenoegen ten aanzien van de activiteiten van de belangrijkste vereniging van jonge boeren.
Daarom moeten dringend fundamentele maatregelen worden genomen in de lijn van de voorstellen van de rapporteur. Er moeten speciale reserves van quota en productierechten worden aangelegd die uitsluitend voor jonge boeren bestemd zijn, de installatie- en investeringssteun moet worden verhoogd, er dient een speciale regeling voor rentesubsidies te worden ingevoerd in aanvulling op de overige investeringssteun, er moet een goed werkend systeem van vervroegde pensionering voor oudere landbouwers worden opgebouwd teneinde het renovatieproces te bevorderen en uiteraard dient ook de nodige aandacht aan opleiding en voorlichting te worden besteed.
Het is derhalve hoog tijd dat de Commissie actiemaatregelen voorstelt die bovendien zo spoedig mogelijk door de Raad moeten worden goedgekeurd. Zo niet, dan maken wij ons schuldig aan nalatigheid en dat zou het voortbestaan van het boerenbedrijf op Europees grondgebied wel eens ernstig in gevaar kunnen brengen, met alle gevolgen van dien voor onze beschaving.
Tot slot zou ik collega Neil Parish willen danken voor het uitstekende werk dat hij in dit verslag heeft verricht.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag behandelt een netelig probleem: de vooruitzichten voor jonge mensen in de landbouw zijn sinds de invoering van het GLB waarschijnlijk nooit zo slecht geweest, zoals de rapporteur heeft aangegeven. Hun vooruitzichten kunnen niet worden gescheiden van die van de landbouw als geheel of van de voorspoed van plattelandsgemeenschappen.
Hoe ingewikkeld de situatie is, blijkt onder andere uit de opleidingen aan landbouwhogescholen. Op een van de twee scholen in mijn regio is het aantal landbouwopleidingen teruggelopen tot 40%. De resterende 60% van de opleidingen gaat over paarden en kleinvee. 70% van de studenten is echter afkomstig uit boerenfamilies, dus er is nog steeds een link. Het verslag maakt duidelijk dat er goede redenen zijn om jongeren aan te moedigen zich als boer te vestigen en om maatregelen daarvoor in de Europese Unie meer te standaardiseren. De rapporteur vermeldt ook dat dit probleem begin vorig jaar uitstekend werd behandeld in het STOA-verslag. In dat document worden heel veel goede voorbeelden gegeven; dit is waardevol achtergrondmateriaal dat we tijdens onze discussies in de commissie goed konden gebruiken.
Nu het programma voor plattelandsontwikkeling van start is gegaan, moet worden onderzocht hoe het kan worden gebruikt om opleiding en bijscholing in onze landbouwhogescholen te verbeteren. Er is voorlichting over diversificatie nodig, bijvoorbeeld over kleinschalige productie voor nichemarkten en coöperatieve marketing. Afzonderlijke boerderijen kunnen zo proberen door samenwerking hun onderhandelingspositie tegenover supermarktketens te verbeteren. Ik zou ook graag zien dat op dergelijke opleidingen aandacht werd besteed aan de behoeften van kleinere boerderijen, waar de meeste nieuwe boeren te vinden zijn.
Ik hoop dat de Commissie en de nationale regeringen de talrijke uitstekende voorstellen in dit verslag ter harte zullen nemen en zodoende de voorspoed van de landbouw in plattelandsgebieden zullen bevorderen.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik feliciteer collega Parish voor zijn voortreffelijk verslag. Ik wil de aandacht vestigen op het tekort aan jongeren in het beroep en de grote afvloeiing van oudere landbouwers tijdens de laatste jaren. Zonder jongeren is er immers geen toekomst voor de landbouw. Ik denk dat het imago van de landbouw momenteel een van de grootste problemen is en te wijten aan de vele ziekten, dioxineschandalen enzovoort. Dit werpt een negatief licht over heel de sector en is onrechtvaardig tegenover de vele landbouwersgezinnen die hun boerderij uitstekend beheren. Het lijdt geen twijfel dat openheid en bewustmaking inzake productie en moderne stallen, informatie over het gemeenschappelijk landbouwbeleid en over de beste methode voor het beheer van akkers en dieren heel belangrijk is. Er moet zowel op moreel en economisch gebied als op het gebied van opleiding steun worden verleend. De miljoenen euro steun die wij aan de opleiding van juristen, ingenieurs en geneesheren spenderen, trekt immers niemand in twijfel. Er is een duidelijke parallel met jonge landbouwers, die de verantwoordelijkheid dragen voor het land en de dieren in onze samenleving en vooral voor de voedingsmiddelen die wij verbruiken.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Parish complimenteren met zijn harde werk en zijn verslag.
In de weinige tijd die ik heb, wil ik benadrukken dat kapitaal en financiën voor jonge boeren in het eerste bedrijfsjaar een van de grootste problemen zijn. Ik steun dit voorstel, want jongeren moeten de kans krijgen met een stevige financiële basis een landbouwbedrijf te beginnen. Tenslotte zijn jonge boeren de sleutel tot de toekomst van al onze plattelandsgemeenschappen. Het gebrek aan jonge mensen in het VK die de landbouw in willen, is een zorgwekkend verschijnsel. Uit de statistieken blijkt dat in Ierland 14,8% van de boeren jonger is dan 35, in Frankrijk is dat 13,2%, maar in het VK slechts 6,8%.
Boerderijen zijn in onze plattelandsgemeenschappen ook belangrijke werkgevers. Werkgelegenheid houdt onze plattelandsgebieden in stand, het houdt postkantoren, scholen en diensten open. Landbouw en de levensvatbaarheid van de landbouw is van essentieel belang voor de toekomst van onze plattelandsgemeenschappen. Als alle kleine ondernemingen, met inbegrip van boerderijen, elk één extra personeelslid zouden aantrekken, zou de werkloosheid in de Europese Unie in één klap verdwijnen.
Van alle EU-landen hebben alleen het VK en Nederland geen specifiek steunprogramma voor jonge boeren. Op grond van de Europese verordeningen voor plattelandsontwikkeling kunnen de lidstaten een subsidie van 16.500 euro beschikbaar stellen voor boeren onder de 40 jaar die een levensvatbaar boerenbedrijf willen opzetten. Toch heeft de Labourregering in het VK geen gebruik gemaakt van dit uitstekende programma.
Ik sta dus volledig achter het voorstel om vestigingssteun in de hele Europese Unie verplicht te stellen. De landbouw heeft jonge mensen nodig om de sector nieuw leven in te blazen. Op dit moment zijn de boeren oud en ontmoedigd. Jonge boeren zijn de toekomst van de landbouw en een vitale factor in dorpen.
Ik bedank de heer Parish en wens het beste voor het verslag. Ik hoop dat we zijn belangrijke voorstellen op een constructieve manier zullen uitwerken.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, weliswaar hebben we al een hele woordenstroom over ons heen gehad over de rol van jongeren in de landbouw, maar hun situatie ziet er nog steeds niet rooskleurig uit. Het is geen toeval dat, in weerwil van Agenda 2000, de heronderhandelingen in het kader van de WTO en de op til zijnde uitbreiding, wij nog steeds hier zitten te debatteren over de toekomst van de jonge boeren, van de jongeren die in zoveel landen van ons Europa hun best doen om een blijvend bestaan in de landbouwsector te scheppen.
Hoe kunnen wij nu die jongeren te hulp schieten? Een van de eerste oplossingen is zonder meer de intrekking van de maatregelen die het GLB in de pijplijn heeft. Het wordt tijd om nauwkeurig na te gaan hoe de steun wordt verdeeld - omdat het hier per definitie om inkomenssteun gaat - en hoe het geld bij de bedrijven terechtkomt die kunnen concurreren op de geglobaliseerde markt. De financiering moet namelijk meer afgestemd worden op het doel de algemene kosten te drukken, door bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden tussen bedrijven te bevorderen. Er kan ook het een en ander gedaan worden via herverkaveling, wat zo' n beetje de generatiepassage van het landbouwbedrijf is. In een dergelijke optiek is het in ieder geval van essentieel belang dat de door jongeren gebezigde investeringen worden geholpen met stimuleringsmaatregelen in de vorm van rentekorting. Op die manier wordt in feite dat gedaan wat verordening 1257 van 1999 allang bepaalt. In deze verordening staat namelijk dat premies moeten worden gegeven aan wie verschillende activiteiten weet te bundelen en daarmee de middelen van de plattelandsontwikkelingsprojecten beter weet te gebruiken.
Mochten er uit dit debat signalen in die richting komen, zullen wij - daar ben ik van overtuigd - echt een nieuw beleid van de Europese landbouw in de steigers kunnen zetten, een beleid dat gebaseerd is op jongeren, hetgeen overigens absoluut niet inhoudt dat degenen die nieuwe kansen in de milieubescherming of in multifunctionele alternatieven zoeken, vergeten of in de steek gelaten worden.
Tot slot nog een woord van dank voor het uitstekende werk dat de heer Parish geleverd heeft.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Parish bevat een nauwkeurige analyse van een kwestie die voor de Europese Gemeenschap en voor aspirant-lidstaten van de Unie van wezenlijk belang is. Jonge boeren verdienen inderdaad bijzondere aandacht. In de eerste plaats omdat wij onze jongeren bij al hun beroepsactiviteiten moeten steunen, en in de tweede plaats omdat wij er belang bij hebben dat de plattelandsbevolking, die zich grotendeels met landbouw bezighoudt, niet wegtrekt. De behandeling van deze kwestie dwingt ons tot een beoordeling van dingen die aan de basis liggen van onze maatschappijstructuur, onze ruimtelijke ordening, onze economie, onze cultuur, kortom, onze beschaving.
Veel van de problemen waarmee deze boeren te maken hebben, houden nauw verband met enkele van de grondslagen van het heersende economische systeem in Europa, het particuliere grondbezit en de wijze waarop de eigendom wordt overgedragen. Dit verslag roept de instellingen op tot actie ten behoeve van een concrete groep en tot het nemen van concrete maatregelen om de sociale functie van landbouwgebieden in te vullen.
Ik denk dat in het verslag van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport zeer terecht wordt opgemerkt dat de jonge boeren geen homogene groep vormen. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen studenten van landbouwscholen, jongeren die zich op het platteland willen vestigen omdat zij uit de stad weg willen, en kinderen uit boerenfamilies. Zelfs binnen deze laatste categorie zou ik nog verschil willen maken tussen de kinderen van landarbeiders en de nakomelingen van boeren die zoveel land bezitten dat zij echte landbouwbedrijven hebben.
Ik heb geen moeite met het streven naar lastenverlichting bij erfopvolging, maar ik zou de nadruk willen leggen op andere, sociaal-economisch getinte maatregelen ter vergroting van de levensvatbaarheid van bedrijven die ook in het verslag-Parish worden genoemd.
Ik wil ook even stilstaan bij een ander aspect van het verslag. Wij moeten ervoor zorgen dat toekomstige lidstaten van de Unie bij het overnemen van het acquis communautaire geen verborgen gebreken overnemen die de plattelandsontwikkeling in hun landen bemoeilijken. De overgang van een gecollectiviseerde landbouweconomie naar een situatie die vergelijkbaar is met die in de Gemeenschap kan tot speculatie leiden, waardoor de grondprijzen kunstmatig worden opgedreven. Dat kan het voor jonge boeren nog moeilijker maken zich op het platteland te vestigen of daar te blijven. Dit verslag zal zeker belangrijk zijn, mijnheer de Voorzitter, als wij er tenminste in slagen het tevens in onze landen, in de kandidaat-landen en met name onder de doelgroep te verspreiden.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, er is inderdaad sprake van een opvolgingscrisis in de landbouw, zoals de heer Parish dankzij zijn ervaring als landbouwer goed weet.
Dat deze crisis vooral ernstig is in het VK, waar de heer Parish vandaan komt, is te wijten aan het beleid van de regeringen van de afgelopen twintig jaar. Om deze crisis te boven te komen, moet het Verenigd Koninkrijk de implicaties van het akkoord van Fontainebleau voor zijn bijdrage aan de financiën van de Europese Unie herzien. Dit was desastreus voor de landbouw. Bovendien moet de rapporteur, lid van de conservatieve partij, in zijn eigen partij in het Lagerhuis steun zien te werven voor zijn voorstellen.
In landen waar nu minder dan 10% van de bevolking op het platteland woont, is het te gemakkelijk voor regeringen om de behoeften van deze gebieden terzijde te schuiven. De conclusie van dit debat is dat ze zo het welzijn van hun eigen land op het spel zetten.

Maat
Voorzitter, ik zou allereerst mijn collega Neil Parish willen feliciteren met het feit dat hij met een rapport gekomen is dat is gebaseerd op de boerenwerkelijkheid, de werkelijkheid op het platteland en niet op een zicht vanuit Brussel. Dat op zich levert een waardige bijdrage aan de landbouwpolitiek.
Maar als wij nu de situatie bekijken, dan kun je je afvragen of er nog jonge mensen zijn die zo gek zijn om boer te worden in de Europese Unie. Wat wij nodig hebben, is mensen die een topprestatie willen leveren, in feite een schaap met vijf poten, en dan niet verkregen door genetische modificatie.
Het lijkt vechten tegen de bierkaai als je ziet wat er op mensen afkomt en tegelijkertijd te zien wat jonge boeren moeten presteren. Als wij alleen al kijken, en ik beperk mij even tot mijn eigen land, dat in de melkveehouderij werkelijk nu alles gecontroleerd wordt van de grasspriet tot het moment dat de melk in de supermarkt staat. Als ik zie dat akkerbouwers en tuinders al lang een complete milieu- en consumentenboekhouding moeten bijhouden en dat ook zeer gemotiveerd doen. Tegelijkertijd moeten wij constateren dat in veel Europese landen de eisen voor dierenwelzijn tot de strengste ter wereld behoren.
Wie in Europa boer wil worden, moet dus meer doen dan jonge boeren elders in de wereld. Hij moet rekening houden met landschap en cultuurvoorwaarden. Hij moet de strengste consumentenvoorwaarden hanteren, een grote verscheidenheid aan producten leveren, zowel regionaal als qua kwaliteit, dierenwelzijn als topeis hanteren en verantwoordelijk zijn voor een product ook als het product het erf heeft verlaten. Dat noemen we maatschappelijk ondernemen als topsport. Het vergt ondernemersschap, milieu,- en natuurliefde, maatschappelijke oriëntatie en doorzettingsvermogen. Om die reden alleen al zou het wenselijk zijn dat er een gericht beleid wordt opgezet voor jonge boeren gericht op de toekomst. Wellicht met oriëntatiepunten zoals een premiestelsel gekoppeld aan kwaliteit, landschaps- en milieubescherming, maar ook dat er evenals in andere economische sectoren een ecotoeslag komt, niet door de boeren maar door de consumenten te betalen, ter financiering van die extra eisen waaraan boeren moeten voldoen en ter versterking van de marktpositie van boeren en consumenten.
Wat opvalt in heel de mededingingspolitiek in de Europese Unie is dat er wel veel aandacht voor is, maar dat bijvoorbeeld in de voedingssector er langzamerhand een monopoliepositie is voor de afnemers, de supermarkten, en dat tegelijkertijd de afzet van het boerenerf, de kleinschaligheid, nog versnipperd is. In die zin zou het wenselijk zijn dat zowel de commissarissen Monti als Bolkestein dit terrein wat betreft de mededinging eens een keer kritischer zouden beschouwen.
Voorzitter, geen mens kan een dag zonder eten en voedsel is levensvoorwaarde nummer één. Dat vergt gemotiveerde producenten. Dat betekent dat voedsel niet alleen markt is, maar ook volksgezondheid, landschap en natuur. Kortom, als wij dat beseffen dan weten wij dat jonge boeren in de toekomst schapen met vijf poten moeten zijn en in die zin meer steun of politieke steun verdienen dan zij op dit moment krijgen.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik de heer Parish heel hartelijk danken voor de uitstekende beschrijving in zijn verslag van de situatie van jonge boeren in Europa. Ik vraag u: wat gaan we doen als we geen opvolgers meer hebben die onze boerderijen overnemen? Het is belangrijk en bevorderlijk dat de landbouwsector wordt onderworpen aan een herstructurering, maar dat mag niet leiden tot een volledige uitschakeling van deze beroepsgroep.
Als we ook in de toekomst nog een Europese landbouw willen, moeten we ons bekommeren om onze opvolging. Wij ijveren voor een multifunctioneel landbouwmodel, hetgeen wil zeggen dat onze boeren niet alleen instaan voor de productie van levensmiddelen, maar zij zich met hun activiteiten voor een groot deel ook dienstbaar maken voor de maatschappij als geheel, omdat mensen genieten van een ongerepte natuur en er ontspanning zoeken. Het landbouwbeleid en het plattelandsbeleid in het algemeen is er voor de mensen en is van de mensen.
We moeten daarom algemene voorwaarden scheppen om jonge mensen op het platteland de mogelijkheid te bieden zich er te vestigen en boerderijen over te nemen. Vestigings- en investeringssubsidies zijn absoluut noodzakelijk voor jonge boeren, maar het gebruik van moderne technologieën is minstens even belangrijk. Ze moeten net zo vertrouwd zijn met computers en internet als met het zaaigoed en de dieren in de stal. Daarom wordt scholing en bijscholing van jonge boeren steeds belangrijker. Ook in de landbouw en bij de boeren pleit ik voor levenslang leren.
Ik zou nog een paar woorden willen zeggen over de sociale aspecten. Ik zie steeds weer dat boeren allerlei argumenten gebruiken om hun boerderijen niet te hoeven afstaan aan hun kinderen of aan andere opvolgers. Ik weet uit eigen ervaring hoe moeilijk het is om afstand te doen, maar het is de enige kans om het voortbestaan van het bedrijf te verzekeren. Daarom doe ik een oproep tot de oudere generatie om de jongeren te helpen: geeft hen en geeft de hele boerenbevolking dezelfde kansen als die u zelf ooit hebt gekregen. Natuurlijk - en dat wil ik als boerin ook heel openlijk zeggen - is het niet bevorderlijk altijd de nadruk te leggen op de slechte kanten van dit beroep. Ik zou heel duidelijk willen stellen dat geen enkel beroep enkel voor- of nadelen heeft.
Tot besluit wil ik nog zeggen dat ik het ten zeerste toejuich wanneer jonge en gevestigde boeren zich aaneensluiten om hun bedrijven verder te ontwikkelen, ervaringen uit te wisselen en innovatieve ideeën te ontwikkelen en te verwezenlijken. Eigen betrokkenheid en inzet zullen ook in de toekomst noodzakelijk zijn, nog meer dan nu. Daarom dienen wij de volgende generaties aan te moedigen om optimistisch te bouwen aan hun eigen toekomst.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik mij aansluiten bij de dankbetuigingen aan de heer Parish. Ik vind dit een heel constructief initiatiefverslag. Zoals het spreekwoord zo mooi zegt: wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Omgekeerd kan men over de Europese landbouw zeggen: geen toekomst zonder jonge boeren. Ik stel vast dat de toekomst van het platteland en met name de toekomst van de jonge boeren in Europa er niet rooskleurig uitziet. De alarmerende cijfers zouden ons moeten verontrusten. Het aantal landbouwbedrijven in de EU is de laatste jaren voortdurend achteruitgegaan. Aan één kant verwelkomen wij natuurlijk de herstructurering in de landbouwsector, maar de omvang ervan baart ons zorgen. Het aantal boeren jonger dan 35 jaar is het sterkste teruggevallen. Gelukkig hebben jonge mensen uit de landbouw tegenwoordig dezelfde beroepsmogelijkheden als hun leeftijdsgenoten, als hun broers en zussen.
De traditionele verplichting om de boerderij van generatie op generatie voort te zetten, wordt steeds zwakker. Wat er gebeurt met de oudere generatie die wordt achtergelaten op de boerderij, is een vraag waarop men in vele gevallen nog geen antwoord heeft. Leegstaande boerderijen - ook in mijn eigen streek, hetgeen ik nooit had gedacht - zijn inmiddels geen zeldzaamheid meer. Welke jonge mensen zijn nog bereid zich constant voor hun beroep als boer te moeten rechtvaardigen? Jonge boeren willen rechtvaardige prijzen voor hun producten. Subsidies zijn niet de reden waarom men dit beroep kiest.
Het verslag-Parish kan bijdragen aan de verbetering van het algemene imago van jonge boeren. De resultaten van de landbouw worden in de publieke opinie ondergewaardeerd. Mijnheer Fischler, ik zou u vanaf deze plaats heel hartelijk willen bedanken voor uw onophoudelijke accentuering van de multifunctionele taak die de landbouw vervult en te vervullen heeft, maar blijkbaar slaan negatieve boodschappen veel beter aan.
Momenteel leest men iedere dag over de BSE-crisis. Nergens wordt echter vermeld dat bijvoorbeeld in mijn eigen land consumentenbonden sinds jaar en dag op onverantwoorde wijze aandringen op zo goedkoop mogelijke levensmiddelen. Ik veroordeel uiteraard de criminele praktijken in de levensmiddelenindustrie, de gebrekkige controles door de autoriteiten en wat dies meer zij, maar al deze dingen tezamen leiden juist tot de chaos waarin ondertussen steeds meer collega's in het boerenbedrijf verkeren.
Wie zelf tot deze beroepsgroep behoort, wie zelf boer is, heeft begrip voor jonge mensen die zeggen: waarom zou ik mijzelf dat allemaal aandoen? In de huidige BSE-crisis is het volkomen misplaatst om onze boeren en jonge boeren aan de schandpaal te nagelen. We hebben wettelijke normen. De zogenaamde goede beroepspraktijken zijn voortdurend verder ontwikkeld onder onze uitstekend opgeleide jonge boeren. Hun activiteiten op het vlak van de levensmiddelen- en grondstoffenproductie, de ontwikkeling en instandhouding van het platteland en de bescherming van onze natuurlijke bestaansvoorwaarden zijn taken waarvoor Europa ook in de toekomst boeren en jonge boeren nodig heeft.
Tot besluit zou ik u nog willen zeggen dat deze jonge boeren niet alleen behoefte hebben aan een degelijk beleid, maar ook aan een goede vrouw en een intact gezin. Want enkel uit zo'n omgeving putten ze de kracht om hun belangrijke taken voor de maatschappij te kunnen vervullen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, het viel me net op dat de laatste zeven sprekers in dit debat uit de PPE-Fractie komen. Zeven mensen staan dus te trappelen om te spreken terwijl de inspiratie van de rest is opgedroogd. Dat geeft aan hoe bezorgd deze fractie is over het probleem dat we nu behandelen.
Ik wil de heer Parish graag bedanken voor zijn bijdrage, zijn grondige onderzoek en zijn uitgebreide verslag. Toen ik jong was, was ik lid van de Young Farmers of Ireland en daar ben ik mijn politieke carrière begonnen. Ik herinner me dat er een plan werd opgesteld dat op twee simpele elementen was gebaseerd: uitvoerige voorlichting en een beetje financiële stimulering. Het was gebaseerd op de geografische eenheid die in Ierland het populairst was, namelijk de parochie. Het was dus een 'parish plan' . Ik begon mijn politieke carrière met een 'parish plan' en vandaag behandelen we een ander 'Parish plan' . Dit plan is veel grootschaliger en ik moet zeggen dat ik voor de problemen die hierin aan de orde worden gesteld niet zulke gemakkelijke oplossingen zie als voor de problemen van mijn organisatie van jonge boeren in het Ierland van veertig jaar geleden.
We moeten ons niet door emoties laten overweldigen of mensen op dit punt op een dwaalspoor brengen. Bij de Ierse volkstelling van 1926 bleek dat meer dan de helft van de bevolking in de landbouw werkzaam was. Toch werden er geen overschotten geproduceerd en leden er mensen honger. Er zijn nog steeds mensen die graag terugkijken naar de dagen toen, in de woorden van een Ierse dichter: "elke roede grond zijn eigenaar onderhield" . We moeten echter niet denken dat dat het paradijs was. Met de jaren liep het aantal boerderijen terug, boeren werden efficiënter en voedsel kwam binnen het bereik van de armen, die het tegen lagere prijzen konden krijgen. De terugloop van het aantal boerderijen betekende welvaart in Europa; dat mogen we niet vergeten.
Sinds Ierland tot de Europese Unie is toegetreden, is het aantal kleine boerderijen langzamerhand afgenomen. Zonder het gemeenschappelijk landbouwbeleid zou dat een pijnlijk proces zijn geweest. Tussen haakjes, ik heb het alleen over Ierland omdat ik bekend ben met de gebeurtenissen daar. U kunt de lessen hieruit zelf op andere gebieden toepassen.
Het was een goede zaak dat het aantal boerderijen werd teruggebracht, en het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft dat vergemakkelijkt. De sociale problemen die het overbodig maken van mensen veroorzaakt, zijn natuurlijk zorgwekkend, maar tegelijkertijd mogen we niet vergeten dat de prijs van voedsel is gedaald. In de toekomst moet de nadruk worden gelegd op kwaliteit, terwijl er in mijn tijd onbegrensde hoeveelheden nodig waren. Nu is er meer behoefte aan kwaliteit en moeten we rekening houden met het milieu. Al deze dingen heeft de heer Parish onder de aandacht gebracht, maar het is niet verstandig om meer jonge, energieke mensen het voedsel te laten produceren dat Europa nu nodig heeft, want daar is geen markt voor.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Parish gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Ik weet heel goed dat hij er veel tijd en energie in heeft gestoken en ik ben blij dat het vandaag in het Parlement kan worden behandeld.
Het probleem van de jonge boeren is een moeilijk geval en er is geen eenvoudige oplossing voor, zoals iedereen die de achtergronden ervan kent, zal beamen.
Natuurlijk belooft iedereen graag dat we de jonge boeren zullen helpen. Het punt is dat er op de vraag hoe er echt waardevolle hulp kan worden gegeven, maar heel langzaam antwoorden komen. Hoe kunnen we jonge mensen aanmoedigen een landbouwbedrijf te beginnen? We moeten het probleem benaderen vanuit de huidige positie van jongeren. Twintig, dertig of veertig jaar geleden, de periode waarover de heer McCartin het had, zouden heel veel jonge mensen als vanzelfsprekend boer zijn geworden.
Tegenwoordig hebben deze jonge mensen heel veel andere mogelijkheden. Ze kijken om zich heen en zien hoe hun vrienden op vrijdag tegen lunchtijd naar huis kunnen en dan pas maandagmorgen weer hoeven te beginnen. Een jonge boer werkt zeven dagen per week en verdient daarmee heel weinig. Je hoeft maar te kijken naar de huidige financiële situatie in heel Europa om te begrijpen dat dit een verschrikkelijk probleem is en dat het niet op een eenvoudige manier kan worden opgelost. Als er echter geen jonge mensen de landbouw in gaan, komen er geen nieuwe ideeën, ontwikkelt de sector zich niet en krijgt de landbouw niet de kans zich op de toekomst voor te bereiden, niet alleen wat de productie van voedsel betreft, maar ook de productiewijze: men moet immers kunnen garanderen dat het voedsel is geproduceerd op een voor de consumenten aanvaardbare manier.
Het is niet genoeg jonge boeren financieel te steunen; het enige resultaat is dat de prijs van lammeren de pan uit rijst. We hebben in de Europese Unie melkquota in gevoerd, quota voor zoogkoeien, voor schapen, met als gevolg dat een jonge boer zich die bij lange na niet meer kan veroorloven. Ik geloof dus dat de beste oplossing is jonge boeren te helpen het familiebedrijf vroegtijdig over te nemen met behulp van een programma voor vervroegde uittreding van boeren, of een obligatieplan. De Europese Investeringsbank zou zeker moeten worden aangemoedigd een obligatieplan op te zetten om jonge boeren te helpen bij het opzetten van een bedrijf.
Als dit programma verwezenlijkt wordt, moet het wel verplicht zijn en in elke lidstaat worden ingevoerd. Het is niet genoeg het in een enkele lidstaat in te voeren.
Tot slot geven we veel geld uit aan plattelandsontwikkeling, en het zou een goed idee zijn als de Commissie zou uitkijken naar andere manieren om dat geld uit te geven. Volgens mij kunnen we het namelijk beter besteden. We zouden jonge boeren kunnen aanmoedigen, die nu met zoveel bureaucratische rompslomp worden geconfronteerd. Jonge boeren hebben computers, hun echtgenotes weten hoe ze computers moeten gebruiken en kunnen die op de boerderij inzetten. In die richting moeten we het zoeken voor de toekomst.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met dit verslag. Het maakt zeker duidelijk wat voor troosteloze vooruitzichten jonge boeren in de Europese Unie hebben, ondanks de steun van de Unie en de lidstaten.
Het huidige ongunstige economische klimaat voor de landbouw in het algemeen en jonge boeren in het bijzonder, het gebrek aan toekomstperspectieven voor jonge boeren, de terugloop in het aantal fulltime boeren en de daaruit resulterende vergrijzing van de resterende landbouwers zijn algemene trends die het probleem onderstrepen. Het is duidelijk dat het aantal jonge boeren in de komende decennia drastisch zal afnemen, tenzij we nu passende en effectieve maatregelen treffen.
Jonge boeren worden geconfronteerd met enorme problemen zoals de hoge vestigingskosten, vaak in combinatie met opvolgingsproblemen. Een goede scholing ontbreekt vaak en jonge mensen kunnen zich op het platteland geïsoleerd voelen. Hun sociale leven is beperkt vergeleken met leeftijdgenoten die in de stad werken.
Dat alles roept de vraag op wat de Europese Unie daaraan kan doen. Een Europees beleid gericht op het ondersteunen van jonge boeren en gekoppeld aan het GLB is essentieel. Tot nog toe is er weinig aandacht geschonken aan de evaluatie van EU-steunmaatregelen, noch door de lidstaten noch door de Europese Commissie. Er moet meer aandacht worden geschonken aan rentesubsidies en leningen, vestigingssteun en investeringssubsidie moeten sneller worden uitgekeerd en bij al het toekomstige beleid moet rekening worden gehouden met de gevolgen van de uitbreiding voor jonge boeren.
Andere mogelijke maatregelen zijn aanvullende investeringssteun aan boeren onder de 40, productierechten, hulp met kredietvoorwaarden, betere scholing, training, netwerkmogelijkheden, enzovoort. Mijn punt is dat we nu onmiddellijk in actie moeten komen. Om terug te komen op het verhaal van de heer Nicholson: waarom zouden jonge mensen in de economie van de Keltische tijger, Ierland, op het platteland blijven? Waarom zouden ze een geïsoleerd leven leiden? Waarom zouden ze een loopbaan kiezen met onzekere economische vooruitzichten wanneer andere beroepen een veel aantrekkelijker levensstijl bieden, meer zekerheid, werktijden van 9 tot 5, vrije weekends en lange vakanties? Dat is het probleem dat we moeten aanpakken, en wel nu.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen zou ik u, mijnheer Parish, hartelijk willen danken voor uw geëngageerd verslag over de situatie en de vooruitzichten van jonge boeren in de Europese Unie. Ik zou ook de Landbouwcommissie willen bedanken voor haar werk.
Met Agenda 2000 hebben we, met name door de ontwikkeling van de tweede pijler, rekening trachten te houden met de wensen van jonge boeren. In sommige marktordeningen hebben we in elk geval de mogelijkheid gecreëerd om nieuwe of jonge boeren speciale voordelen te verschaffen. Denkt u maar aan de schapenpremies, het beheer van de nationale melkquotareserves, of de aanplantrechten in het kader van het programma voor de herstructurering en reorganisatie van de wijnbouw. Ongetwijfeld gaat het bij dit vraagstuk echter om de toekomst van de landbouw in het algemeen, want wanneer jonge mensen niet meer bereid zijn het beroep van landbouwer uit te oefenen, is ieder verder landbouwdebat overbodig.
Het staat ook buiten kijf dat de aantrekkelijkheid van het boerenbedrijf niet in het laatst afhangt van de algemene voorwaarden die de politiek schept voor de landbouwsector, en daarbij gaat het niet alleen om het landbouwbeleid in het algemeen, maar ook om de specifieke voorwaarden waaronder jonge mensen in deze sector aan de slag kunnen. Op dit punt zijn de maatregelen ter bevordering van plattelandsontwikkeling van groot belang.
Met Agenda 2000 hebben we het maximumbedrag voor vestigingskredieten met 66% verhoogd. Daardoor kunnen nu tot 25.000 euro aan subsidies worden betaald. Een verdere maatregel is de verstrekking van rentesubsidies voor leningen ter financiering van vestigingskosten. Tezelfdertijd voorzien de bepalingen inzake investeringen in landbouwbedrijven in de mogelijkheid om de maximumpercentages voor subsidies te verhogen wanneer het gaat om investeringen van jonge boeren binnen een periode van vijf tot tien jaar na de vestiging. Deze steunpercentages kunnen oplopen tot 45% en in achtergestelde gebieden zelfs tot 55%.
Naast deze specifieke subsidies voor jonge boeren zijn er natuurlijk ook nog alle andere subsidies, waar zij net zoveel recht op hebben als alle andere boeren. Over het algemeen is de regeling voor de bevordering van plattelandsontwikkeling heel flexibel, maar ook hier geldt het subsidiariteitsbeginsel, wat betekent dat de lidstaten uiteraard bevoegd zijn voor de uitvoering ervan. Zij beslissen welke prioriteit wordt toegekend aan de ondersteuning van jonge boeren.
Ik zou er tenslotte ook nog op willen wijzen dat het nu al mogelijk is een verbinding tot stand te brengen tussen de vervroegde pensioenregeling, waarvoor de steunbedragen eveneens aanzienlijk verhoogd zijn in het kader van Agenda 2000, en de subsidies voor de vestiging van jonge boeren. Verscheidene lidstaten hebben reeds voor deze optie gekozen.
Net zoals het Parlement vindt de Commissie het zeer belangrijk dat er voldoende statistische instrumenten beschikbaar zijn om het beleid beter te kunnen evalueren. De informatie die de Commissie verzamelt via het informatienetwerk voor landbouwkundige boekhouding en via structurele onderzoeken moeten eigenlijk volstaan voor een analyse van de situatie van de jonge boeren. De oprichting van een nieuwe databank speciaal voor jonge boeren vind ik noch noodzakelijk, noch zinvol. Waar het op aankomt, is dat men kan beschikken over passende evaluaties. Op dit ogenblik werken de diensten van de Commissie samen met de lidstaten aan de evaluatie van de regeling die speciaal voor jonge boeren was opgenomen in de vorige verordening van 1997. Ik ben ervan overtuigd dat we daaruit nuttige informatie zullen halen, maar wil er ook op wijzen dat het niet mogelijk zal zijn reeds in het komende jaar een eerste evaluatie voor te leggen, omdat we daarvoor gewoon nog niet de vereiste informatie hebben.
De lidstaten hebben de mogelijkheid de plannen voor plattelandsontwikkeling te wijzigen, met name om daarin de resultaten van de tussentijdse evaluaties te verwerken. De Commissie zal nu geen nieuwe communautaire initiatieven meer ondernemen, maar zich aan de in de Agenda voorziene looptijd van zeven jaar en de desbetreffende voorschriften houden. Vergeten we ook niet dat jongeren en vrouwen prioritaire doelgroepen zijn van het communautaire initiatief LEADER+, en dat de lidstaten met deze prioriteit van het Gemeenschapsbeleid rekening moeten houden bij de uitwerking van het evaluatieschema dat zij met het oog op de selectie van proefprojecten dienen op te stellen.
Veel van de in het verslag en de ontwerpresolutie behandelde vraagstukken, zoals bijvoorbeeld de grondprijs, de beschikbaarheid van landbouwgrond, of de fiscale behandeling van erfenissen en de fiscale status van landbouwbedrijven vallen onder de uitsluitende bevoegdheid van de lidstaten. De Commissie zal ondanks de kritiek die zij op sommige punten heeft de conclusies van het Parish-verslag zorgvuldig in overweging nemen, en dit in het kader van haar bevoegdheden en bij de uitoefening van haar initiatiefrecht. Aldus zullen wij helpen de voorwaarden voor de vestiging van jonge boeren te verbeteren en bij te dragen tot de opleving van het platteland.

De Voorzitter
 Hartelijk dank, commissaris Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(In afwachting van het vragenuur wordt de vergadering om 17.25 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat)

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0001/2001).
Eerste deel

Jorge Salvador Hernández Mollar
Vraag nr. 25 van (H-0962/00):
Betreft: Afschaffing van de uitwijzing tussen Spanje en Italië Onlangs hebben Spanje en Italië een verdrag ondertekend inzake de vervolging van misdrijven die verband houden met terrorisme, mensenhandel, enz., waarmee de uitwijzing wordt afgeschaft en voor het eerst een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en justitie tussen beide lidstaten tot stand wordt gebracht.
Voorts heeft het Europees Parlement onlangs ermee ingestemd dat de instellingen van de Europese Unie doeltreffende maatregelen kunnen goedkeuren met het oog op de vervolging van het terrorisme, met name het Europees opsporings- en arrestatiebevel.
Is de Commissie voornemens om maatregelen te bevorderen teneinde datgene uit te voeren waaraan het Europees Parlement zijn goedkeuring heeft gehecht voor wat betreft de bestrijding van het terrorisme en dan met name de invoering van het Europees opsporings- en arrestatiebevel?

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie heeft zich ertoe verbonden op dit punt het verzoek van de Europese Raad van Tampere in te willigen. Zij heeft zich er met name toe verplicht wetgevingsvoorstellen uit te werken die het formele uitwijzingsproces moeten vervangen door een eenvoudige procedure voor overbrenging van gevonniste personen die aan het gerecht trachten te ontsnappen.
Op de jongste bijeenkomst van de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van 30 november 2000 heb ik namens de Commissie mijn solidariteit uitgesproken met de lidstaten die geconfronteerd worden met het probleem van het terrorisme. Mijn woorden waren toen vooral aan de Spaanse staat gericht en de bilaterale overeenkomst tussen Spanje en Italië was voor mij dan ook een reden tot blijdschap. In aansluiting daarop heb ik aangekondigd dat de Commissie in de loop van 2001 aan de Raad een reeks voorstellen ter goedkeuring zou voorleggen waarin drie hoofdbetrachtingen zullen worden nagestreefd. Ten eerste zullen gemeenschappelijke regels voor de definitie, aanklacht en bestraffing van aan terrorisme gerelateerde misdaden worden vastgesteld. Het tweede punt heeft betrekking op de invoering van versnelde uitwijzingsprocedures tussen de lidstaten en het derde streefdoel is de oprichting van een instrument dat als Europees opsporings- en arrestatiebevel moet dienstdoen. De Commissie heeft over deze kwesties reeds een vergadering met terzake bevoegde nationale deskundigen gepland die een van de komende dagen zal plaatsvinden. Uitgangspunt hiervoor is een werkdocument dat momenteel wordt voorbereid met het oog op de indiening van de genoemde voorstellen.
Ik onderstreep hier nogmaals dat de Commissie alle middelen die haar door de Verdragen worden toevertrouwd, zal aanwenden om de Europese acties inzake terrorismebestrijding te versterken. Dit probleem zal overigens een vooraanstaande plaats innemen in het werkprogramma van de Commissie voor 2001, dat weldra hier in Parlement ter discussie zal staan.

Hernández Mollar
Het antwoord en de positieve houding van de Commissie stellen mij tevreden. De Commissie is kennelijk bereid naar oplossingen te zoeken en maatregelen te treffen om het terrorisme, dat de ergste vijand van de vrijheid en de democratie is, op doeltreffende wijze te bestrijden.
Wat is echter het probleem, mijnheer de commissaris? Het probleem is dat het dringend noodzakelijk is een concreet tijdschema op te stellen, zodat deze maatregelen zo snel mogelijk kunnen worden genomen.
Zoals de commissaris weet, heeft het Europees Parlement op de invoering van een Europees opsporingsbevel aangedrongen. Dat instrument biedt de nodige snelheid om degenen die op Europees grondgebied het fundamenteelste van alle rechten - het recht op leven - schenden, te kunnen opsporen, vervolgen en veroordelen. Het zou immers een regelrechte misslag zijn als de wetgeving in de nieuwe ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Europese Unie juist bescherming zou bieden aan degenen die zulke verachtelijke misdaden begaan.

Vitorino
Om te beginnen ben ik het met de heer Hernández Mollar eens dat er een dringende noodzaak bestaat. Dat is een belangrijke gedachte. Ik denk dat het in de eerste plaats dringend noodzakelijk is dat alle lidstaten de uitleveringsverdragen van 1995 en 1996 aannemen en ratificeren. Dat is het eerste dringende punt. In de tweede plaats zal de heer Hernández Mollar, wat het Europese opsporingsbevel betreft, nog wel zien dat de Commissie in haar werkprogramma voor 2001 zeer concrete data en termijnen voor het voorleggen van voorstellen opneemt. Ik kan u beloven dat het jaar 2001 een waterscheiding zal zijn in de strijd tegen het terrorisme. Dat is een strijd waaraan alle landen van Europa deelhebben, omdat hij niet het probleem van een enkele lidstaat betreft, maar een bedreiging van vrijheid, de veiligheid en het recht in de hele Europese Unie.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo, vervangen door mevrouw Sauquillo Pérez del Arco
Vraag nr. 26 van (H-0975/00):
Betreft: Vervolgde vrouwen zonder asiel of toevluchtsoord In sommige landen staan vrouwen aan vreselijke vervolgingen en straffen en schendingen van de rechten van de mens bloot, die zo ver kunnen gaan dat ze het met verminkingen, en zelfs met hun leven moeten bekopen. Dikwijls is dat het gevolg van fundamentalistische wetten uit de tijd van de aartsvaders of voorouderlijke overleveringen en gebruiken. De Europese Unie zegt dat ze vrouwen in bescherming wil nemen tegen dat soort ondraaglijke vervolgingen en straffen, maar ze heeft haar verklaringen nog niet weten om te zetten in politieke maatregelen en besluiten die reden tot hoop geven.
Is de Commissie daarom bereid om voorstellen in te dienen zodat dergelijke toestanden waar de vrouwen van te lijden hebben, aanleiding kunnen geven tot het verlenen van politiek asiel of toevlucht in de Europese Unie?

Vitorino
Als antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde wens ik te onderstrepen dat de vluchtelingenstatus wereldwijd gereguleerd wordt door het Verdrag van Genève van 1951 en het Protocol van 1967 betreffende het statuut van vluchtelingen. Op Europees niveau is een niet-bindend gemeenschappelijk standpunt van 4 maart 1996 van kracht dat nog in het kader van het Verdrag van Maastricht is vastgesteld. Het beoogt een geharmoniseerde toepassing van de definitie van de term "vluchteling", in de zin van artikel 1 van het Verdrag van Genève van 1951, maar in de praktijk geven lang niet alle lidstaten hieraan gehoor.
Het is een feit dat noch het Verdrag van 1951, noch de teksten van de Europese Unie specifiek ingaan op asielaanvragen van vrouwen, met name van vrouwen die het slachtoffer zijn van schendingen van de mensenrechten, vooral op seksueel gebied, waaronder seksuele geweldpleging, genitale verminkingen of fundamentele juridische discriminaties op grond van het geslacht.
Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, en met name sinds Tampere, heeft de Unie een mandaat om gemeenschappelijke minimumnormen inzake asiel en bescherming van vluchtelingen uit te vaardigen die op de middellange termijn in een gemeenschappelijk Europees asielbeleid moeten uitmonden. De Commissie is voornemens om in de loop van 2001 op beide gebieden concrete voorstellen in te dienen. Hierbij zal rekening worden gehouden met de specifieke situatie van vrouwen die het slachtoffer zijn van misbruik en mishandeling. De Commissie heeft overigens reeds een aantal acties ten behoeve van deze vrouwen ten uitvoer gelegd, onder meer het voorstel voor een richtlijn inzake tijdelijke bescherming in geval van massale instroom van ontheemden dat wij vorig jaar op 24 mei hebben ingediend.
Overeenkomstig artikel 11, lid 4 van dit voorstel zijn de lidstaten ertoe verplicht de nodige medische of andere hulp te verlenen aan vrouwen die martelingen, verkrachtingen of andere ernstige vormen van psychologisch, fysiek of seksueel geweld hebben ondergaan.
Ook het op 20 september 2000 goedgekeurde Commissievoorstel over minimumnormen voor de procedures voor toekenning en intrekking van de vluchtelingenstatus bevat verschillende bepalingen die betrekking hebben op de specifieke behoeften van vrouwen. Dit is onder meer het geval van artikel 4, lid 4 waarin wordt bepaald dat vrouwen, onafhankelijk van de asielaanvraag van hun man, een eigen asielaanvraag kunnen indienen, en van artikel 8, lid 3 waarin wordt bekrachtigd dat vrouwen in het kader van hun asielaanvraag recht hebben op een afzonderlijk en onafhankelijk persoonlijk onderhoud. Artikel 8, lid 7 stelt vrouwen in de gelegenheid om van interviewer of tolk te veranderen indien het feit dat zij met een mannelijke interviewer of tolk worden geconfronteerd hen ervan weerhoudt de redenen voor hun asielverzoek duidelijk aan te geven, met name in gevallen van seksueel misbruik. Tot slot verplicht artikel 14, lid 1, sub c de lidstaten ertoe zich ervan te vergewissen dat het personeel belast met het voeren van het persoonlijk onderhoud de nodige basisopleiding heeft genoten om deze personen die in een uitermate kwetsbare situatie verkeren daadwerkelijk te helpen en de specifieke problemen van vrouwen naar behoren te behandelen.
De Commissie is tevens voornemens bepalingen betreffende personen met specifieke behoeften op te nemen in haar voorstel voor een richtlijn inzake minimumnormen voor de opvang van asielzoekers dat in het eerste trimester van dit jaar zal worden voorgelegd. Tot slot nog een laatste woord over de vraag of vervolging op grond van geslacht al dan niet als motief voor een asielaanvraag in aanmerking kan worden genomen. De Commissie heeft in dit verband reeds om advies verzocht. Wij hopen in de loop van dit jaar de nodige conclusies te kunnen trekken zodat wij aan het Parlement en de Raad een voorstel voor subsidiaire bescherming kunnen voorleggen dat ook op dit soort situaties van toepassing is.

Sauquillo Pérez del Arco
Ik dank u zeer, mijnheer Vitorino, want ik begrijp dat de Commissie van plan is om met voorstellen te komen. In het laatste decennium van de 20ste eeuw hebben eerst de Conferentie van Wenen en vervolgens de Conferentie van Beijing ons een nieuw en onmiskenbaar inzicht gegeven in de moeilijke situatie waarin vrouwen in veel landen verkeren. Ik geloof echter dat de commissaris begrijpt wat mevrouw Izquierdo aan de orde heeft willen stellen, en ik bedank hem voor zijn aankondiging dat hij hierover voorstelen zal doen.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 27 en 28 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Struan Stevenson
Vraag nr. 27 van (H-0969/00):
Betreft: Europese chemische industrie In de koolhydratenindustrie zijn ongeveer 8500 personen werkzaam. Dat de Europese chemische industrie zelfs met de in voorgaande jaren geldende exportrestitutie niet-concurrerend is, blijkt wel uit het feit dat al vier Europese productie-eenheden zijn gesloten en door Europese bedrijven zes nieuwe productie-eenheden in derde landen zijn opgezet, met alle negatieve gevolgen van dien in de vorm van het verloren gaan van directe en indirecte werkgelegenheid (landbouwers) en afzetmogelijkheden voor Europese landbouwproducten. Wat is de Commissie voornemens te doen om deze ontwikkeling te keren?

Albert Jan Maat
Vraag nr. 28 van (H-0977/00):
Betreft: Exportrestituties in de zetmeelverwerkende industrie De koolhydratenindustrie gebruikt 1,2 miljoen ton zetmeel/glucose, die geproduceerd wordt uit 2 miljoen ton graan op een areaal van gemiddeld 400.000 ha. Is de Commissie zich ervan bewust dat zij door het intrekken van het recht op exportrestituties voor chemische producten uit landbouwgrondstoffen nogmaals een zware slag toebrengt aan de concurrentiepositie van de Europese chemische industrie, die het al moet stellen zonder de schaalvoordelen die de glucoseproducenten onder haar Amerikaanse tegenhangers genieten als gevolg van het EU-quotasysteem voor isoglucose en het ontbreken van een ethanolprogramma in de EU?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het klopt dat sinds eind juli van vorig jaar de chemische industrie in de Gemeenschap geen exportrestituties meer krijgt voor landbouwgrondstoffen als zetmeel, glucose, suiker en andere stoffen die in exportproducten worden verwerkt. Deze maatregel maakt deel uit van een reeks bepalingen betreffende de zogenaamde niet-bijlage-I-producten die de Landbouwraad in maart van vorig jaar heeft vastgesteld. Sindsdien is de uitvoer van deze producten onderworpen aan de begrotingsdiscipline overeenkomstig het akkoord dat werd gesloten in het kader van de WTO.
Voor deze producten wordt echter nog steeds een compensatie betaald ter hoogte van een bedrag dat het concurrentievermogen waarborgt ten opzichte van vergelijkbare producten op de wereldmarkt. Een stijging van de invoer is dus zeer onwaarschijnlijk, omdat de prijs van landbouwgrondstoffen die door de chemische industrie worden gebruikt feitelijk zal worden verlaagd tot het prijsniveau op de wereldmarkt, of heel concreet, tot het prijsniveau in de vrijhavens van de Unie.
Overeenkomstig de wensen die werden geuit bij de beraadslaging over deze maatregel, volgt de Commissie ook heel nauwlettend de ontwikkeling op de markt, en, daarbij aansluitend, de ontwikkeling van de export en de begroting.

Stevenson
Ik bedank de commissaris voor zijn antwoord, maar ik wil de Commissie vragen uit te leggen hoe het kan dat de verklaarde wil van de Commissie en de Raad om de biotechnologische industrie te bevorderen in tegenspraak is met de genomen maatregelen, die het bestaan van deze industrietak juist bedreigen.

Fischler
Geachte afgevaardigde, waar het nu om gaat, is onder welke voorwaarden grondstoffen die door de industrie worden gebruikt voor de vervaardiging van bepaalde producten, beschikbaar worden gesteld. We gaan er in principe van uit dat onze Europese industrie kan concurreren op de wereldmarkt. Zij kan concurreren, wanneer ze de grondstoffen onder dezelfde voorwaarden kan krijgen als haar concurrenten op de wereldmarkt. Ik zie niet in waarom een bijkomende steun noodzakelijk zou zijn. We kunnen met onze landbouwmarktordeningen immers alleen het agrarische deel van dit hele vraagstuk steunen. We zijn hier niet om voor de landbouw bepaalde begrotingsmiddelen uit te trekken die uiteindelijk dienen als subsidies voor de chemische industrie. Onze taak is om overeenkomstig de doelstellingen van het Verdrag de landbouwsector te steunen, dat wil zeggen, ervoor te zorgen dat de Europese boeren een kans hebben om de producten die zij maken ook aan de man te brengen.

Maat
Ik denk niet dat er verschil van mening over de vraag is of wij een subsidiëring van een chemische industrie willen op basis van het landbouwbeleid. Wat wel van belang is, en dat is het afgelopen jaar ook gebleken, is dat op basis van begrotingsdiscipline-overwegingen en andere overwegingen deze mogelijkheid een tijd lang niet bestond, dat is punt een.
Punt twee, er blijkt ons uit geluiden uit het bedrijfsleven heel nadrukkelijk dat men wel oploopt tegen de verschillen die er zijn en, in de verwerking, de kosten die hiermee samenhangen en die wel degelijk een onderdeel vormen van het Europese landbouwbeleid. Daartegenover staat dat niet ontkend kan worden dat er op dit moment er bepaald geen gemakkelijke situatie is voor de producenten van plantaardige producten in de Europese Unie. In die zin is elke kilogram extra afzet in de chemische industrie meegenomen. Zeker wanneer men wel hard kan maken dat men toch tegen een hogere kostprijs moet produceren.
Ik zou de commissaris toch willen vragen op basis van een echte kostprijsanalyse voor de Europese bedrijven en daarbuiten, waarbij ook het genetisch gemodificeerde aspect wordt meegenomen, om nog eens kritisch te willen bezien of deze regelingen buiten de actieve veredeling toch niet sterker kunnen worden toegepast.

Fischler
Natuurlijk kan men onderzoeken of er nog extra afzetmogelijkheden zijn, maar ik zou willen onderstrepen dat er ook op landbouwgebied bepaalde grenzen zijn waaraan men zich dient te houden. Per slot van rekening zijn er voor al de producten die hier ter discussie staan, of het nu gaat om suiker of zetmeel, quota's die de omvang van de steun bepalen. We kunnen nu geen enorme extra hoeveelheden subsidiëren, omdat daarvoor de nodige begrotingsmiddelen ontbreken. De steun in de landbouwsector moet verstrekt worden volgens de in de marktordeningen overeengekomen maximumquota's. We kunnen die quota's nu niet uitbreiden.

De Voorzitter


Bart Staes
Vraag nr. 29 van (H-0003/01):
Betreft: Gecoördineerde aanpak van de financiële gevolgen van de BSE-crisis Volgens commissaris Franz Fischler zal het Europees verbod op dierenmeel zo'n 4,5 miljard kosten. Over de vergoeding van de geleden schade bestaat de grootste onduidelijkheid. Zo kunnen de uiteenlopende (financiële) maatregelen leiden tot concurrentievervalsing tussen de vijftien EU-lidstaten.
Zal de Commissie zorgen voor een gecoördineerde Europese aanpak van de financiële gevolgen van de BSE-crisis, aangezien de uiteenlopende (financiële) maatregelen van de nationale en regionale overheden leiden tot concurrentievervalsing tussen de vijftien EU-lidstaten? Zo nee, waarom weigert de Commissie werk te maken van een gecoördineerde aanpak?
Tweede deel
Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is wenselijk om bij de evaluatie van de financiële gevolgen van de BSE-crisis een onderscheid te maken tussen veterinaire maatregelen, communautaire maatregelen die werden getroffen in het kader van de gemeenschappelijke marktordening voor rundvlees, en nationale maatregelen. Wat de communautaire acties op dit gebied betreft, zou ik de geachte afgevaardigde erop willen attenderen dat men pas onlangs een aantal maatregelen ter ondersteuning van de rundvleesmarkt heeft genomen.
Men is begonnen met het verstrekken van overheidssteun en subsidies voor particuliere opslag, en deze maatregelen worden voor 100% gefinancierd door de Gemeenschap. Daarnaast heeft men deze bijzondere regeling ingevoerd voor de vernietiging van dieren die ouder zijn dan dertig maanden. De Gemeenschap betaalt 70% van de waarde van deze dieren. De lidstaten moeten de overige 30% en de vernietigingskosten betalen. Wanneer de lidstaten van plan zijn nationale maatregelen te treffen, moet de Commissie hier uiteraard van op de hoogte worden gebracht, en de Commissie volgt ook continu de ontwikkelingen op dit gebied om te vermijden dat deze maatregelen concurrentievervalsing in de hand werken.
Wanneer de lidstaten de gevolgen van de BSE-crisis door subsidies willen verlichten, moet de Commissie overeenkomstig artikel 88, lid 3 van het Verdrag op de hoogte worden gesteld van de desbetreffende steunregeling - ik heb dit reeds vermeld in verband met de kennisgeving - zodat onderzocht kan worden of deze steun in overeenstemming is met de communautaire kaderregeling.

Staes
Ik hoor dat natuurlijk allemaal graag zeggen, mijnheer de commissaris. Ik dank u uiteraard voor uw antwoord en de verduidelijking die u brengt en het onderscheid tussen enerzijds nationale maatregelen en anderzijds communautaire maatregelen. Alleen stel ik in de praktijk vast dat al was het alleen in mijn land, maar ik veronderstel dat het ook in andere landen het geval is, er op dit ogenblik heel wat heibel is. Onze eigen regionale minister van Landbouw in Vlaanderen, mevrouw Dua, spreekt over vleesheffingen. Anderen spreken over een verhoging van de BTW, nog anderen willen de rekening doorschuiven naar Europa.
Ik stel alleen maar vast dat er bij ons heel wat chaos is, dat er heel wat onzekerheid heerst. Ondanks het feit dat zulke maatregelen blijkbaar genotificeerd zullen moeten worden aan de Commissie nu er bij de landbouwers, maar ook bij de vleesverwerkende industrie en zeker bij de slager om de hoek die uiteindelijk de eerste stoot moet opvangen, heel wat ongerustheid is. Zou het inderdaad niet beter zijn om op het moment dat alle tests uitgevoerd moeten worden de vergoeding daarvan of de manier waarop de kosten worden opgevangen op voorhand in plaats van achteraf, te harmoniseren, zodat er geen concurrentievervalsing kan zijn. Ik vind uw antwoord ter zake enigszins teleurstellend.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, u vindt mijn antwoord misschien enigszins teleurstellend, maar wanneer het klopt wat u zegt, namelijk dat in uw regio, in Vlaanderen, de uitspraken van lokale politieke verantwoordelijken hebben gezorgd voor chaos, dan moeten deze lokale politieke verantwoordelijken ook een einde maken aan die chaos. Dat is geen taak voor de Commissie.
Een ding wil ik hier nog aan toevoegen, omdat u dit thema hebt aangesneden. Wanneer een lidstaat fiscale of parafiscale maatregelen neemt, zoals u vermeld heeft, dus bijvoorbeeld toeslagen op de BTW, dan mogen deze maatregelen natuurlijk enkel worden uitgevoerd in het kader van de bestaande wetgeving. Ze moeten dus in overeenstemming zijn met de Europese belastingrichtlijnen; maatregelen die daarbovenop worden genomen, moeten door de Commissie worden gecontroleerd.
De betreffende lidstaat heeft echter ook de taak en de verplichting om regionale maatregelen te notificeren. Dus de lidstaten moeten niet alleen nationale maatregelen, maar alle maatregelen notificeren en bekendmaken.
Vragen aan mevrouw Wallström

De Voorzitter


Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 30 van (H-0972/00):
Betreft: Uitvoer van mijnafval In de jaren '80 heeft de Zweedse mijnbouwonderneming Boliden een grote hoeveelheid giftig afval uitgevoerd naar Arica in Chili waar het afval zou worden behandeld en gerecycleerd. Sindsdien ligt het afval op een open stortplaats met het gevolg dat zware metalen in het milieu terecht zijn gekomen en dat de plaatselijke bevolking thans kampt met ernstige gezondheidsproblemen. In Chili wordt erop aangedrongen het afval terug te sturen naar Zweden.
Is de Commissie van mening dat in verband met de uitvoer van dit afval de hand is gehouden aan de ter zake vigerende voorschriften? Is zij van mening dat Boliden momenteel op enigerlei wijze verantwoordelijk is voor een oplossing?

Wallström
Vervoer van afval, ook vervoer naar en uit de Unie wordt geregeld door middel van verordening 259/93. Deze verordening heeft richtlijn 84/631 vervangen over grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen.
Door deze revisie worden de bepalingen van het Verdrag van Basel uit 1989 over overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen opgenomen in de communautaire wetgeving. Vanaf 1 januari 1998 heeft de Unie daarom alle overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen verboden die worden gebruikt voor recycling of overgebracht naar landen buiten de OESO-landen. De Unie houdt zich daarom aan de wijziging van het Verdrag van Basel uit 1995, dat nog steeds niet internationaal van kracht is.
Deze wetgeving is echter niet van toepassing op de uitvoer van afval van de Zweedse mijnbouwonderneming Boliden naar Chili in de jaren '80, omdat Zweden indertijd geen lid was van de EU. Bovendien waren de bepalingen van het Verdrag van Basel in de jaren '80 niet van kracht. In dit specifieke geval is de Commissie van mening dat er geen communautaire wetgeving bestaat die het bedrijf op dit moment verantwoordelijk kan stellen voor eventuele milieueffecten van deze afvalstoffen. De vraag betreffende de verantwoordelijkheid van Boliden in dit geval is daarom een binnenlandse aangelegenheid die door middel van de nationale milieuwetgeving dient te worden opgelost.

Sjöstedt
Hartelijke dank voor uw antwoord. Ik ben natuurlijk op de hoogte van de situatie die u schetst, dat er voor dit geval geen passende wetgeving bestaat. Het is echter een voorbeeld van een buitengewoon cynische handel, waarbij giftige afvalstoffen worden geëxporteerd naar een land dat niet in staat is ze te verwerken en die, met name bij kinderen in het betreffende gebied, ernstige ziektes veroorzaken.
Mijn vraag is: stel dat er vandaag de dag iets dergelijks zou gebeuren, dat iemand zou proberen afvalstoffen op deze manier te exporteren, zou een dergelijke export dan volgens de huidige regels helemaal verboden zijn?

Wallström
Het antwoord op de vraag is: ja. Er bestaat momenteel een verbod op het exporteren van gevaarlijke afvalstoffen, ook naar derde landen, dat wil zeggen buiten de EU.

De Voorzitter


María Sornosa Martínez
Vraag nr. 31 van (H-0973/00):
Betreft: Spaans nationaal waterbouwkundig plan: verzoek van de burgers om tussenkomst van de Commissie Tegen het nationaal waterbouwkundig plan van Spanje zijn in de fase van raadpleging van de betrokken partijen reeds meer dan 80.000 klachten ingediend. Milieuorganisaties klagen over de talrijke in dit plan vervatte werken in gebieden die de Spaanse regering zelf tot GBV-zones (geïntegreerde bestrijding van verontreiniging) heeft uitgeroepen, waardoor beschermde soorten ernstig bedreigd worden. Vakbonden en verenigingen van landbouwers en veetelers wijzen op de negatieve aspecten van het plan en vragen om een diepgaande herziening. Talrijke plaatselijke instanties klagen over de oneerlijke planning van bepaalde stroomgebieden en de sociaal-economische gevolgen daarvan voor de bevolking, enz. Al deze sociale actoren hebben de wens uitgesproken dat de Europese Commissie zich over het plan uitspreekt en de Spaanse regering gelast de negatieve aspecten ervan te herzien. Kan de Commissie haar standpunt ter zake nader uiteenzetten en aangeven welke conclusies de contacten die zij tot nu toe met de Spaanse regering heeft gehad over het nationaal waterbouwkundig plan hebben opgeleverd?

Wallström
Mijnheer de voorzitter, de Spaanse minister, de heer Matas, heeft het initiatief genomen tot het beleggen van een vergadering waarin hij de belangrijkste onderdelen van het Spaanse plan voor een "plan hidrológico nacional" heeft toegelicht. In dit stadium gaat het om een ontwerpplan dat waarschijnlijk nog gewijzigd zal worden nadat een groot aantal belanghebbenden is geraadpleegd. De Spaanse minister van Milieuzaken heeft bevestigd dat er een raadplegingsronde zal worden gehouden. Tijdens deze vergadering heb ik de Spaanse autoriteiten erop attent gemaakt dat alle relevante communautaire milieuwetgeving en al het relevante milieubeleid, waaronder de kaderrichtlijn voor waterbeleid, in acht moet worden genomen. Dit geldt voor zowel de formele goedkeuringsprocedure van het definitieve plan als voor de tenuitvoerlegging ervan.
Het plan is nog steeds een ontwerpdocument en op verzoek van de Spaanse minister van Milieuzaken wordt het momenteel door mijn diensten bestudeerd.

Sornosa Martínez
Mevrouw de commissaris, dit is wel degelijk een concreet project, en u weet dat het binnenkort door het Spaanse parlement wordt behandeld. Zoals dit ontwerp er nu uitziet, druist het in tegen verscheidene Europese richtlijnen, zoals de habitatrichtlijn en de vogelrichtlijn, en zelfs tegen de doelstellingen van de kaderrichtlijn over waterbeheer. Mijn vraag luidt dan ook als volgt: als de uiteindelijke wet nog altijd niet met deze richtlijnen strookt en schadelijk is voor het milieu, wordt dan aan dit plan nog steeds de 1.300 biljoen uit de Europese fondsen besteed die in het vooruitzicht zijn gesteld?

Wallström
Natuurlijk laat de hele door ons gestarte overleg- en dialoogprocedure met de Spaanse regering over dit geval zien dat we van plan zijn alle noodzakelijke informatie te verzamelen, onder meer omdat wij ervoor willen zorgen dat de Spaanse regering de wetgeving in acht neemt. U hebt al enkele van de betrokken richtlijnen genoemd.
Als er sprake is van een schending van de milieuwetgeving, kunnen we projectgeld inhouden. Het is belangrijk dat we nu deze mogelijkheid hebben. Natuurlijk moeten we geen geld uitkeren aan een lidstaat als dat tot gevolg heeft dat de milieuwetgeving wordt geschonden. We zijn van plan in contact te blijven met de Spaanse regering en ervoor te zorgen dat hun plannen overeenstemmen met de bestaande richtlijnen.

García-Orcoyen Tormo
Ik denk dat het Spaanse waterbeheersplan - daar twijfelen wij al lang niet meer aan - voor ons land een zeer belangrijk project is. Vrijwel alle politieke groeperingen in Spanje zijn het daar al jarenlang over eens, tot nu toe, tenminste. De toenmalige socialistische regering was zich in 1993 al bewust van die noodzaak en heeft toen een plan uitgewerkt, maar is er niet in geslaagd het uit te voeren. Dat voorstel omvatte in ieder geval een veel groter aantal infrastructurele werken dan het huidige plan. De tijd heeft sindsdien natuurlijk niet stil gestaan, en het huidige project moet een samenhangend geheel zijn; het moet een veel breder sociaal draagvlak hebben dan de vorige plannen, veel meer rekening houden met het milieu, en ongetwijfeld ook een zeer participatief karakter hebben.
Het gaat dus om een project dat van groot belang is voor de solidaire ontwikkeling van de Spaanse regio's. Ik twijfel dan ook niet aan de herhaaldelijk gedane uitspraak, belofte of bewering van de minister van Milieu dat dit een open document is, een project, een voorstel waarover de betrokken regio's het zonder enige twijfel eens moeten zijn. Ik wil u daarom de volgende vraag stellen, mevrouw de commissaris: wat voor steun kan de Commissie in het kader van de zeer nauwe samenwerking tussen de Commissie en de Spaanse regering en in overeenstemming met de inhoud van de kaderrichtlijn precies verlenen zodat dit project correct wordt uitgevoerd?

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, in dit stadium zijn we natuurlijk informatie aan het uitwisselen. We verzekeren ons ervan dat we goed geïnformeerd zijn over de situatie in Spanje. Ik kan slechts herhalen dat de Spaanse minister van Milieuzaken heeft bevestigd dat er een overlegronde zal worden gehouden. Ik weet dat die op dit moment wordt gehouden en dat er een debat hierover aan de gang is, een verhit debat, voor zover ik heb begrepen. Aangezien het plan nog niet is afgerond, is ons om hulp en advies gevraagd. Dat is alles wat we op dit moment kunnen doen: een open dialoog voeren met de Spaanse regering en ons ervan verzekeren dat de overlegprocedure naar behoren wordt uitgevoerd.

De Voorzitter


Göran Färm
Vraag nr. 32 van (H-1002/00):
Betreft: Maatregelen van de Commissie ter verbetering van de samenwerking op het gebied van brandpreventie in de lidstaten De strategieën van de EU op het gebied van brandpreventie schieten tekort. De recente catastrofes, zoals de brand in de tunnel in Oostenrijk, maar ook eerdere branden in restaurants, hotels en schepen en andere soortgelijke rampen tonen het belang aan van een beter gecoördineerd beleid op het gebied van brandpreventie in de EU. Een betere integratie van het beleid van de lidstaten vereist dat ook op deze gebieden van brandpreventie gemeenschappelijke strategieën worden ontwikkeld.
Binnen de Commissie is voor zover ik weet op dit gebied geen sprake van coördinatie tussen de directoraten en het lijkt erop dat geen enkel lid van de Commissie een overkoepelende bevoegdheid bezit op dit gebied. Brandpreventie komt aan bod op vele beleidsgebieden, zoals toerisme, milieu- en consumentenbeleid en vervoer. De mensen moeten zich veilig kunnen voelen in welke lidstaat zij zich ook bevinden.
Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om de samenwerking bij de opzet van strategieën voor brandpreventie in de lidstaten de verbeteren?

Wallström
. (SV) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie betreurt het zeer, en is zich zeer bewust van het feit dat er mensen zijn omgekomen en gewond geraakt bij branden. Zij is ook begaan met de nabestaanden van de slachtoffers. De Commissie betreurt tevens de milieuverontreiniging en economische schade als gevolg van branden. Deze kwestie is buitengewoon actueel gezien de branden tijdens de feestdagen in Nederland en China, waarbij veel jonge mensen zijn omgekomen.
De Commissie hecht veel waarde aan samenwerking op het gebied van de brandveiligheid. Een betere brandveiligheid in de Unie, en met name brandpreventie, heeft een hoge prioriteit in het programma voor communautaire maatregelen voor burgerbescherming of civil protection.
Ik kan eveneens meedelen dat de eenheid "bouwnijverheid" , die onder het directoraat-generaal Ondernemingen valt, onlangs een onderzoek is begonnen naar de brandveiligheid in de Europese Unie bij bouwactiviteiten. Het doel van dit onderzoek is een betere harmonisatie van de bouwnormen te bewerkstelligen, zodat gebouwen in de hele Unie aan dezelfde veiligheidseisen voldoen. In de richtlijn betreffende bouwproducten zijn fundamentele eisen opgenomen voor alle soorten gebouwen, waaronder tunnels.
De Commissie beoordeelt ook in nauwe samenwerking met de lidstaten de gevolgen van aanbeveling 86/666 van de Raad inzake brandveiligheid in hotels. De Commissie is voornemens om tijdens het komende half jaar over dit onderwerp verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de Raad.
Men moet zich tevens realiseren dat de lidstaten hun eigen veiligheidseisen kunnen bepalen en dat maatregelen voor brandpreventie voornamelijk binnen de bevoegdheden van de lidstaten vallen. Het is echter een algemeen probleem waaraan op verschillende beleidsterreinen van de Unie aandacht wordt geschonken, als aanvulling op de maatregelen die in de lidstaten worden genomen. Er kunnen nog steeds bepaalde zwakke punten bestaan wat betreft de coördinatie van de brandveiligheid. Om deze kwestie het hoofd te bieden en de coördinatie te verbeteren, heeft de eenheid voor reddingswerk, dat onder mijn eigen directoraat-generaal valt, en de bevoegde eenheden op industrieel gebied, consumentengebied en het gebied van de gezondheidszorg in oktober vorig jaar een werkgroep in het leven geroepen met vertegenwoordigers uit de dienstverleningssector.

Färm
Hartelijk dank voor dit antwoord. Het is duidelijk dat er toch veel vooruitgang is geboekt. Het is geenszins mijn bedoeling om de nationale of lokale autoriteiten hun verantwoordelijkheid voor deze brandveiligheidskwesties te ontnemen. Hierop is natuurlijk het nabijheidsbeginsel van toepassing, evenals op andere gebieden.
De aanleiding voor deze vraag is onder andere een aantal gesprekken dat ik heb gehad met brandweerpersoneel en hun vakbonden, waaruit bleek dat zij zich zorgen maken. Zij hebben immers, evenals de burgers, steeds meer te maken met grensoverschrijdende factoren. Het brandweerpersoneel moet met steeds meer materieel en producten werken uit voor hen onbekende landen en met een voor hen ongebruikelijk brandveiligheidniveau. Mensen reizen steeds meer en willen zich natuurlijk veilig kunnen voelen als ze een veerboot nemen, door een tunnel rijden of naar een discotheek gaan, ongeacht het land waar ze zijn.
Met dit in het achterhoofd is het mijns inziens extra belangrijk dat deze brandveiligheidskwesties niet alleen in ieder directoraat aan de orde komen, maar dat er ook daadwerkelijk een samenwerking tot stand komt voor deze strategische gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Ik beschouw de mededeling van de commissaris dat er inmiddels een dergelijke coördinerende werkgroep bestaat als een stap in de goede richting. In dat geval wil ik haar slechts bedanken voor het antwoord.

Wallström
Het is natuurlijk makkelijk voor me om het eens te zijn met de heer Färm over deze standpunten; het zou ook in de Commissie een aanknopingspunt moeten zijn voor het behandelen van deze kwesties. Maar zo eenvoudig is het niet, want we hebben te maken met verschillende situaties in verschillende landen, waar het systeem vaak volkomen gedecentraliseerd is tot op gemeenteniveau. Daarom is het moeilijk om aanbevelingen te doen en is het nog moeilijker om een richtlijn op te stellen die overal zou gelden en al deze aspecten zou behelzen. We trachten desondanks, zoals ik in mijn eerste toespraak al zei, alles zo goed mogelijk te coördineren. We proberen ook in de verschillende lidstaten gelijksoortige normen te stellen en erop toe te zien dat we onze eigen maatregelen coördineren.
Er kan veel verbeterd worden doordat we nu een eenheid voor burgerbescherming hebben die zo'n algemene verantwoordelijkheid heeft. We kunnen het tamelijk moeizame proces voortzetten van het bestuderen van speciale bepalingen wat betreft bouwactiviteiten, discotheken en vaartuigen. We stellen alles in het werk voor een betere en doeltreffendere coördinatie van maatregelen tegen brand.

Marinos
Mevrouw de commissaris, ik wilde uw aandacht vestigen op iets dat ik ook al eens in de plenaire vergadering aan de orde heb gesteld: als zich ergens een natuurramp voordoet, een brand, een overstroming of een aardbeving, moet de nationale overheid onmiddellijk interveniëren om de slachtoffers te redden. Dat is van doorslaggevend belang. Lokale hulpdiensten kunnen het echter niet alleen redden. Daarom zou een plan voor samenwerking tussen reddingsploegen uit verschillende landen hier heel veel goeds kunnen doen. Als dan een bepaald land wordt getroffen door een aardbeving, een overstroming of een brand kunnen onmiddellijk de reddingsploegen uit andere landen te hulp schieten en misschien talrijke mensenlevens redden. Hebt u wel eens nagedacht over een dergelijke maatregel? Mijns inziens kan die doeltreffend zijn.

Wallström
Zoals de afgevaardigde al zei, is dit van groot belang wat betreft de burgerbescherming en -verdediging. Daarom hebben we een plan dat de Commissie meer mogelijkheden geeft voor bijvoorbeeld gezamenlijke oefeningen voor reddingsdiensten en reddingsoperaties uit verschillende lidstaten. Er bestaat ook een betere coördinatie in de Commissie om de noodzakelijke informatie onmiddellijk te kunnen verschaffen en met behulp van de noodzakelijke speciale maatregelen en speciale troepen hulp te kunnen bieden afhankelijk van het soort ongeluk, ramp of natuurramp.
Toen ik in Bretagne was, besefte ik dat we een eenheid of specialisten hadden moeten hebben voor het schoonmaken en wassen van de vogels die door de olielozing waren getroffen. De oprichting van een dergelijke reddingseenheid moet worden onderzocht. Waar moet zij gevestigd zijn? Hoe kunnen we haar indien nodig snel mobiliseren? Hoe kunnen we nog sneller reageren?
Het plan en het voorstel liggen er al. Het is zaak om onze reddingsteams te coördineren. Naar mijn mening zijn we al een eind op de goede weg. Verder zijn er voldoende middelen nodig om het in de praktijk ook echt te laten functioneren.

De Voorzitter


Jean-Louis Bernié
Vraag nr. 33 van (H-0001/01):
Betreft: Bestrijding van jussieua Jussieua, een plant afkomstig uit Zuid-Amerika, komt op verontrustende wijze steeds meer in Frankrijk voor.
Alle vochtige gebieden hebben ermee te maken, met name in het departement Loire-Atlantique, de moerassen van Brière, Brivet, Goulaine, Redon, het meer van Grandlieu, de vlakten van Mazerolles, enz.
Het verwijderen van de plant door talloze vrijwilligers volstaat echter niet om de uiterst snelle verspreiding een halt toe te roepen.
Het gaat hier om een ernstig ecologisch probleem dat tevens grote hinder veroorzaakt voor de bewoners.
Kan de Commissie meedelen welke technische en financiële maatregelen de Commissie voornemens is te nemen om deze plaag te bestrijden?
Vragen aan mevrouw De Palacio
Wallström
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om de waterteunisbloem. Deze plant zorgt voor problemen in vochtige gebieden, zoals de geachte afgevaardigde heeft gezegd. Het beheer van die vochtige gebieden valt natuurlijk onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. De Commissie kan echter op twee manieren helpen. In de eerste plaats kan zij, binnen de grenzen van haar bevoegdheden, de uitwisseling van informatie tussen plaatsen met hetzelfde probleem aanmoedigen. U kent wellicht de initiatieven van het Milieuagentschap voor het Middellandse-Zeegebied of van de Algemene Raad van Landes, in Aquitaine, die onlangs een vergadering heeft gehouden over de bestrijding van de waterteunisbloem.
In de tweede plaats kunnen de communautaire fondsen, in het bijzonder de structuurfondsen en LIFE, worden gebruikt om te helpen bij de bestrijding van de waterteunisbloem in Natura 2000-gebieden. Het is natuurlijk aan de betrokkenen om te komen met voorstellen die aan de gebruikelijke criteria voldoen.

Bernié
Ik dank u hartelijk voor uw antwoord. Ik zou verder graag willen weten of deze soort als "schadelijk" of "onverhandelbaar" zou kunnen worden gekenmerkt. Jussieua is immers een plant die vrij verkrijgbaar is en voor aquaria wordt aangeschaft. Als mensen hun aquarium de deur uitdoen, komt deze plant in de vrije natuur terecht, waar hij voor problemen zorgt. Als we de verkoop van deze plant verbieden, denk ik dat we de verspreiding ervan kunnen beperken.

Wallström
Dat valt ook binnen de bevoegdheden van de lidstaten en natuurlijk moeten zij zelf beslissen wat ze zullen doen. Het zou erg radicaal zijn om te proberen een bepaalde plant uit te bannen. Dat is niet mogelijk. Eventuele acties of plannen moeten op plaatselijk niveau beginnen. Wat we kunnen doen is advies geven en doorverwijzen naar andere gebieden met hetzelfde probleem.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, we zijn altijd verbaasd wanneer er in de natuur evenwichtsverstoringen optreden. Mijn vraag is: zijn er eigenlijk mogelijkheden om binnen de Europese onderzoeksprogramma's onderzoek te doen naar de oorzaken van deze storingen.

Wallström
Ik wou dat ik die vraag kon beantwoorden. De juiste manier om het probleem van de Ludwigia grandiflora, de Latijnse naam van de plant, aan te pakken is erover te discussiëren tijdens de technische dagen die op 23 en 24 januari worden gehouden. Dat is een conferentie voor degenen die zich hierover zorgen maken. Misschien kunt u daar meer informatie krijgen over de waterteunisbloem en de manier waarop die zich op onnatuurlijke wijze heeft verspreid. Dat is het enige advies dat ik vandaag kan geven. We gaan door met het verzamelen van informatie en hopelijk kunnen we iedereen die zich hiermee bezighoudt met elkaar in contact brengen.

De Voorzitter


Nuala Ahern
Vraag nr 34 van (H-0955/00):
Betreft: Evaluatie van het tussentijdsverslag van de VK-inspectie kerninstallaties over BNFL Heeft de Commissie een evaluatie uitgevoerd van het door de VK-inspectie kerninstallaties opgestelde tussentijdse verslag over de door BNFL geboekte vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van de verbeteringen die de inspectie had geëist in de veiligheids- en beheersstructuren in Sellafield, voor zover de activiteiten in Sellafield een negatieve invloed hebben op andere lidstaten?

De Palacio
In februari 2000 heeft de Britse toezichthoudende instantie, de inspectiedienst voor nucleaire installaties, een rapport gepubliceerd over de activiteiten van British Nuclear Fuels Limited in de Sellafield-fabriek.
Dezelfde instantie heeft onlangs een voorlopig inspectierapport gepubliceerd over de vorderingen die BNLF sindsdien heeft gemaakt. De Commissiediensten volgen de in februari gedane aanbevelingen en bestuderen momenteel ook dit tweede, voorlopige rapport.
De Commissie weet tevens dat de Britse inspectiedienst zich na de publicatie van het inspectierapport in november tevreden heeft getoond over de wijze waarop British Nuclear Fuels Limited bijvoorbeeld de vijftien aanbevelingen heeft uitgevoerd die in het eerdere rapport specifiek voor de modelfabriek waren gedaan. Die aanbevelingen zijn daarmee "afgesloten", zoals dat in nucleaire termen heet, wat wil zeggen dat men vindt dat ze zijn opgevolgd.
De Commissie constateert dat de Britse inspectiedienst waardering heeft voor de inspanningen en de inzet waarmee BNLF aan de zorgen van de inspectie tegemoet is gekomen, en dat er aanzienlijke vooruitgang is geboekt - ik citeer dat letterlijk - met betrekking tot de andere aanbevelingen die in het rapport van februari werden gedaan. Er moet echter nog veel gebeuren, aangezien in november 2000 pas 3 van de 28 aanbevelingen van het inspectieteam formeel waren "afgesloten".
De Britse inspectiedienst heeft echter erkend dat het nog wel even zal duren voordat veel van de maatregelen die het bedrijf al heeft genomen het beoogde effect sorteren. Volgens de inspectiedienst voor nucleaire installaties heeft British Nuclear Fuels Limited een goede start gemaakt, maar moet het een veilige exploitatie van zijn installaties blijven combineren met hervormingen.
Mevrouw Ahern, geachte afgevaardigden, de Commissie waardeert de geboekte vooruitgang en deelt de wens van de inspecteurs dat er voortdurend en op alle niveaus in de organisatie aan de verbetering van de veiligheidscultuur wordt gewerkt. Binnen onze bevoegdheden - hoewel wij op dit gebied eigenlijk vooral een gebrek aan bevoegdheden hebben - zullen wij de toestand in Sellafield blijven volgen.

Ahern
Ik bedank mevrouw De Palacio ervoor dat zij de situatie heeft bestudeerd en zorgvuldig in de gaten zal houden.
Ik ben het echter niet met haar eens dat naleven van 3 van 20 aanbevelingen een vooruitgang is; dat is zeker niet het geval. De hoofdinspecteur van de inspectiedienst voor nucleaire installaties van het VK heeft in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie duidelijk gezegd dat hij de opwerkingsinstallatie zal sluiten als de aanbevelingen niet volledig worden nageleefd. Dat is duidelijk niet het geval. Over snelle of langzame vorderingen valt te discussiëren, maar alle aanbevelingen moeten in acht worden genomen.
Mevrouw De Palacio, ik hoop dat u hier vandaag zult verklaren dat u snelle en volledige naleving van de aanbevelingen wilt. Dat is wat ik wil horen.
Ik heb het ook gehad over de nadelige gevolgen voor andere lidstaten, in casu de Ierse Republiek. Ik wil de commissaris wijzen op een verslag van het Ierse instituut voor radiologische bescherming van december 2000. Dat is kritisch over de emissies van Sellafield en hun nadelige gevolgen voor de Republiek Ierland. Ik verzoek u dat nauwkeurig te bestuderen, mevrouw De Palacio.

De Palacio
Natuurlijk, ik zal onmiddellijk verzoeken om een analyse van het document waarnaar u verwijst, voor zover een dergelijke analyse nog niet heeft plaatsgevonden. Als wij niet over dat document mochten beschikken, wat mij zou verbazen, zal ik u erom vragen.
Ik wil hoe dan ook opmerken dat wij natuurlijk graag willen dat British Nuclear Fuels niet slechts 3 aanbevelingen, maar alle 28 aanbevelingen zo snel mogelijk opvolgt en in het beheer van Sellafield doorvoert. Het is duidelijk dat de Britse autoriteiten, zoals zij zelf al hebben gezegd, passende maatregelen moeten nemen als niet alle aanbevelingen worden overgenomen. Ik wil mevrouw Ahern eraan herinneren dat ik weliswaar kan beloven de zaak op de voet te volgen, maar dat de bevoegdheden op dit gebied nog altijd nationaal zijn. Ik weet echter dat de Britse autoriteiten deze kwestie uiterst serieus behandelen.

Tannock
Ik heb de Commissie in oktober een vraag gesteld over de milieurisico' s van munitie met verarmd uranium 238 in de Balkan. Ik stelde toen voor een deel van het noodhulppakket voor Servië te gebruiken voor onderzoek naar de radioactieve straling waaraan de Kosovaren mogelijk blootstonden, en de bestrijding daarvan als de schadelijke gevolgen zouden worden aangetoond.
Het verraste me dat commissaris Patten antwoordde dat dit geen prioriteit had. Is de commissaris sindsdien van mening veranderd, gezien de recente belangstelling en bezorgdheid in de hele EU over verarmd uranium en de risico' s van het stof, vooral wanneer het wordt ingeademd door soldaten en burgers, met name kinderen die spelen in een omgeving waar een bom is ingeslagen?

De Voorzitter
Deze vraag gaat niet over British Nuclear Fuels Limited en is dus geen aanvullende vraag. De vraag komt daarmee te vervallen.

Patricia McKenna
Vraag nr 35 van (H-0960/00):
Betreft: Verschuiving in vervoerswijze van wegvervoer naar vervoer per spoor en klimaatverandering Het vervoer speelt een uitermate belangrijke rol in het debat over klimaatverandering, aangezien het de bron is van 26% van de huidige CO2-emissies. Van al het vervoer neemt het wegvervoer 84% voor zijn rekening. Recente voorspellingen geven aan dat het vervoer de komende jaren waarschijnlijk de bron met de hoogste stijging van CO2-emissies zal zijn . Liberalisering van het goederenvervoer per spoor en een verhoogde interoperabiliteit van het spoorstelsel zijn belangrijke maar ontoereikende stappen voorwaarts ter bevordering van het vervoer per spoor, het belangrijkste alternatief voor het vervoer over de weg.
Hoe wil de Commissie steun verlenen aan investeringen in het vervoer per spoor, voornamelijk in het kader van het komende witboek over het vervoersbeleid, de richtsnoeren voor de TEN's en het Groenboek betreffende het stedelijk vervoer?
Is de Commissie van plan de huidige wegenbouwprojecten met hoge en minder hoge prioriteit in het kader van de TEN's nogmaals te bekijken, om zo meer aandacht te kunnen besteden aan duurzamere vervoerswijzen?
Kan de Commissie aangeven hoeveel investeringen er per vervoerswijze zijn gedaan tijdens de programmeringsperiode 2000-2006 van de structuurfondsen?

De Palacio
De Commissie verwacht begin volgende maand een Witboek over het gemeenschappelijk vervoersbeleid aan te nemen, samen met een herziening van de richtsnoeren betreffende het trans-Europese vervoersnetwerk. Tevens zullen wij bij die gelegenheid andere initiatieven ter bevordering van minder vervuilende en doelmatiger vervoerssystemen presenteren. Dergelijke initiatieven zijn bedoeld om de strijd aan te binden tegen de toenemende dichtslibbing van het verkeer, de schadelijke milieugevolgen daarvan, de te grote afhankelijkheid van aardolie, en het grote aantal verkeersongevallen. De Commissie werkt momenteel aan een pakket economische maatregelen ter reglementering van de infrastructuur, teneinde het gebruik van vervoermiddelen te bevorderen die nog wel over voldoende capaciteit beschikken en die milieuvriendelijker zijn. De doelstelling die ons voor ogen staat is het gebruik van nieuwe technologieën en een betere samenwerking tussen de verschillende vervoermiddelen te stimuleren.
De herziening van de trans-Europese netwerken zal in twee etappes plaatsvinden. In de eerste fase zullen enkele hoofdzaken centraal staan, waarbij de nadruk op de bevordering van het goederenvervoer per spoor zal komen te liggen. In de tweede fase, die volgens de planning voor 2004 moet beginnen, zal er een meer fundamentele herziening van de richtsnoeren plaatsvinden. Daarbij zal vooral aandacht worden besteed aan de uitbreiding van de Unie en aan het milieu, en zullen de hoofdroutes voor het multimodale vervoer worden bepaald.
De richtsnoeren van de Commissie met betrekking tot de programma's van de structuurfondsen voor de periode 2000-2006 bevatten de aanbeveling voorrang te verlenen aan het intermodale vervoer. De Commissie zal een mededeling doen om te laten zien op welke wijze er met die richtsnoeren rekening is gehouden.

McKenna
Ik was van plan een aanvullende vraag te stellen, maar ik moet nu terugkomen op de twee delen van mijn vraag die nog niet zijn beantwoord. Ik vroeg of de Commissie van plan was de huidige wegenbouwprojecten met hoge en minder hoge prioriteit in het kader van de trans-Europese netwerken nogmaals te bekijken, om zo meer aandacht te kunnen besteden aan duurzamere vervoerswijzen. Dat deel van mijn vraag is niet beantwoord.
In de tweede plaats had ik gevraagd of de Commissie aan kon geven hoeveel investeringen er per vervoerswijze zijn gedaan tijdens de programmeringsperiode 2000-2006 van de structuurfondsen. Misschien is dat niet mogelijk, maar een ruwe schatting kunt u wel geven denk ik.

De Palacio
Mevrouw McKenna, ik kan u vertellen dat op het gebied van de trans-Europese netwerken nu al de facto­ voorrang wordt gegeven aan spoorwegprojecten, als u zich daar zorgen over maakt. Het belangrijkste gedeelte, de investeringen, heeft betrekking op grote spoorwegprojecten.
In de tweede plaats zal dit Witboek ons nog de gelegenheid bieden al deze zaken lang en breed te bespreken. Kwesties als de tarifering, de concurrentie tussen verschillende vervoerswijzen en andere problemen komen allemaal aan de orde. Het Witboek gaat met name om de vraag hoe de knelpunten kunnen worden opgelost. Dat betekent echter niet dat er in bepaalde gevallen niet moet worden nagedacht over uitbreiding van het wegennet.
Er wordt ook voorgesteld bestaande vervoerswijzen als de binnenvaart en de kustvaart beter te benutten. De nadruk ligt echter vooral op het verbeteren van de integratie van het hele vervoersnetwerk, want meestal krijg je vroeger of later toch met het wegvervoer te maken om het vervoer van deur tor deur te garanderen, wat een beslissende factor is. Dat vraagt om intermodaal vervoer, intermodale knooppunten en interoperabiliteit, zelfs tussen de gebruikte laadsystemen.
Ik kan u voor de periode 2000-2006 eerlijk gezegd geen precieze cijfers geven. Ik kan u wel zeggen dat momenteel al meer dan 50% bestemd is voor projecten die verband houden met de spoorwegen.

De Voorzitter


Marie Anne Isler Béguin
Vraag nr. 36 van (H-0963/00):
Betreft: Levering van energie en kernenergie De Commissie heeft onlangs een Groenboek over de veiligheid van de energievoorziening goedgekeurd. In dit document krijgt de nucleaire industrie opnieuw een aanmoediging, en dat terwijl de schattingen van de Commissie een geleidelijke vermindering aangeven van het gedeelte van het energieverbruik dat door kernenergie wordt gedekt, en wel van 15% thans tot 6% in 2030. De samenleving wijst het bevorderen van kernenergie als alternatief voor fossiele brandstoffen af.
Is de Commissie van plan het gedeelte van het door kernenergie gedekte energieverbruik te doen toenemen? Tot welke omvang? Hoe denkt zij de ontwikkeling van hernieuwbare energieën te financieren? Hoe denkt zij de baten van de nucleaire industrie in te zetten als aanvullende financieringsbron voor hernieuwbare energieën?
Vindt zij het ook niet verantwoord - of zelfs noodzakelijk - om de financiële middelen die besteed worden aan het bevorderen van kernonderzoek, met inbegrip van kernfusie, te richten op het bevorderen van hernieuwbare energieën?
Vragen aan de heer Nielson
De Palacio
Op de vraag van mevrouw Isler Béguin over hernieuwbare energie en kernenergie wil ik in de eerste plaats antwoorden dat het bevorderen van het gebruik van hernieuwbare energie momenteel prioriteit geniet. Dat wil ik heel duidelijk stellen.
Ik heb mij in geen enkel document of elders voorstander getoond van meer kernenergie. In het Groenboek, dat tot uw beschikking staat, staat duidelijk dat het gebruik van duurzame energie meer moet worden gesteund, gestimuleerd en anderszins aangemoedigd. Daaruit is niet alleen de discussie over de richtlijn over het gebruik van groene energie - energie uit duurzame energiebronnen - voortgekomen, maar ook onze samenwerking met het directoraat-generaal Concurrentie inzake de vraag hoe er met de steun aan deze sectoren moet worden omgegaan.
In de tweede plaats wordt in het Groenboek ook de mogelijkheid geopperd een soort compensatie of kruissubsidies te verlenen, om via de traditionele energiebronnen - steenkool, aardolie, aardgas, en kernenergie - de hernieuwbare energiebronnen te steunen.
Tenslotte vind ik het onontbeerlijk dat er hoe dan ook verdere steun wordt verleend aan het onderzoek in de nucleaire sector, vooral op veiligheidsgebied, en aan mogelijke alternatieven zoals kernfusie. Dit staat los van de steun aan de hernieuwbare energiebronnen, die mij van essentiële betekenis lijken en die niet alleen voor de vorm aan de orde worden gesteld. Hernieuwbare energie is een doelstelling, en ik wijs erop dat er voor de eerste keer concrete en specifieke doelstellingen per lidstaat zijn vastgesteld, en wel in de richtlijn over groene energie.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb u deze vraag gesteld omdat mijn collega's zich al ongeveer 15 jaar binnen het Europees Parlement beijveren voor het in overweging nemen van hernieuwbare energieën. De Commissie heeft een begin gemaakt met de integratie van deze vorm van energie. Het ziet er echter nog altijd niet naar uit dat de hernieuwbare energiebronnen de belangrijkste van de toekomst zullen worden, maar uitsluitend als aanvullende bronnen zullen fungeren. Zoals u ziet wordt er niet voldoende geïnvesteerd in deze vorm van energie, zeker niet als we kijken naar wat er in het verleden in andere energieën geïnvesteerd is.
Nucleaire energie en de elektriciteit die daarmee wordt opgewekt en waarbij geen broeikasgassen vrijkomen, is gepresenteerd als mogelijk wapen tegen broeikasgassen Er is enorm veel geld gestoken in de bestrijding van het broeikaseffect. Mijn vraag in dit verband is of de Commissie nog altijd vasthoudt aan haar standpunt om de hernieuwbare energieën in de Europese Unie en elders in de wereld te ontwikkelen, en dan niet alleen als aanvullende energiebron.

De Palacio
Mevrouw Isler Béguin, ik zou graag zeggen dat wij met hernieuwbare energie in onze gehele energiebehoefte kunnen voorzien, maar bij de huidige stand van de techniek is dat helaas niet waar. Het potentieel van de duurzame energiebronnen in de Europese Unie is beperkt. In de eerste plaats zijn er fysieke beperkingen. Zonne-energie zou weliswaar meer op kunnen leveren dan nu, maar andere energiebronnen kennen duidelijke beperkingen. In de tweede plaats zijn er economische beperkingen. Het is een feit dat hernieuwbare energie moet worden gesubsidieerd - en ik heb al gezegd dat ik concrete en positieve stappen in die richting heb gezet - maar desondanks moeten we ook bepaalde concurrentieverhoudingen en een zeker evenwicht bewaren.
Het lijkt me een heel ambitieuze doelstelling om 12% van de basisbehoefte aan energie uit duurzame energiebronnen te halen, en ik ben bereid al het nodige te doen om die doelstelling in het jaar 2010 te bereiken. Tegelijkertijd staat het echter als een paal boven water dat kernenergie, afgezien van andere ernstige problemen zoals het afvalprobleem, het milieu niet verontreinigt door emissies.
Tenslotte wil ik zeggen dat het kernenergieprobleem zeer ernstig is, maar dat we het onder controle hebben. Helaas hebben wij op het probleem van de klimaatverandering momenteel geen enkele greep. Ik vrees bovendien dat het ook niet beheersbaar wordt als we niet een aantal bijzonder krachtige maatregelen nemen.
Ik deel uw bezorgdheid. Niet alleen in het Groenboek over energie, maar ook in het Witboek over vervoer - want dat heeft veel met dit onderwerp te maken - wordt er duidelijk op aangestuurd enerzijds de ontwikkeling, de groei en een bepaalde levenskwaliteit te bewaren, en anderzijds de effecten daarvan op de klimaatverandering en het milieu zoveel mogelijk te beperken.

Ahern
Dank u, mevrouw de commissaris. In uw antwoord hadden economische argumenten overduidelijk de overhand, maar in feite worden zowel kernenergie als kolen zwaar gesubsidieerd. Kan hernieuwbare energie in de toekomst net zoveel subsidie krijgen als bijvoorbeeld het onderzoek naar kernfusie, zoals mevrouw Isler Béguin zei? Op dit moment krijgen ze niet dezelfde financiering, noch van de EU, noch van de lidstaten.
Ik heb twee andere punten. Beschouwt u in de eerste plaats afvalverbranding als een vorm van hernieuwbare energie? Daarover is duidelijkheid nodig. Krijgt iedereen in de tweede plaats dezelfde mogelijkheden wanneer we industriewinsten gebruiken als een aanvullende financieringsbron voor hernieuwbare energie?
Ik wil ook uw aandacht vestigen op de uitspraken van directeur-generaal Lamoureux. Ik heb al in andere fora gezegd dat die de bevoegdheden van de Commissie verre te buiten gaan. De lidstaten moeten zelf beslissen of ze kerncentrales bouwen of niet. Distantieert de commissaris zich van deze uitspraken?

De Palacio
In het Groenboek staat duidelijk dat duurzame energiebronnen op dit moment subsidies en steun behoeven, zoals dat in het verleden bijvoorbeeld ook met steenkolen en kernenergie het geval was. Nu moeten de hernieuwbare energiebronnen een duwtje in de ruw krijgen en op z'n minst dezelfde, of zelfs meer steun ontvangen. Ik ben het dus volledig met u eens, en daar wind ik in het Groenboek ook geen doekjes om.
In de tweede plaats is afval als zodanig geen duurzame energiebron. Afvalverbranding zonder meer kan geen duurzame energiebron zijn. De correcte verbranding van organisch afval met hernieuwbare bestanddelen ligt echter wel op het gebied van de hernieuwbare energie. U weet dat dit onderwerp in het Parlement is behandeld en dat er uiteindelijk een compromis over is bereikt. Wij hebben afgesproken dergelijk afval in een bepaald opzicht en onder bepaalde voorwaarden te accepteren. Als u het echter over afval zonder meer heeft, moet ik nee zeggen. Het betreft alleen bepaalde soorten afval, die natuurlijk worden onderscheiden en geselecteerd.
Ik wil over de uitspraken van de heer Lamoureux het volgende zeggen, mevrouw Ahern. Wat hij zegt, staat in het Verdrag, en de beslissing om al dan niet een kerncentrale te bouwen of voor opting out te kiezen, berust uiteraard bij de lidstaten en niet bij de Commissie; het is zelfs geen communautaire beslissing. De lidstaten beslissen al naar gelang hun opties zelf, hoewel dat uiteraard binnen het algemene kader gebeurt. Dat neemt overigens niet weg dat wij hierover moeten nadenken, want ik denk dat Europa een gemeenschappelijk energiebeleid nodig heeft.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor vragen aan commissaris De Palacio is verstreken, worden de vragen nrs. 37, 38 en 39 schriftelijk beantwoord.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik wil een antwoord op mijn vraag. U heeft mijn vraag nummer 39 overgeslagen. Ik ben hier voor die vraag. Ik wens een antwoord op die graag.
Verder wil ik erop wijzen dat vraag nummer 36 in feite uit drie vragen bestond. Die namen in totaal meer dan 20 minuten in beslag. Vraag 40 bestaat uit drie vragen, die nog eens 20 minuten of daaromtrent in beslag zullen nemen. Mijn vraag nummer 39 bestaat uit één eenvoudige zin en ik vraag alleen maar om een eenvoudig antwoord.
Daar heb ik recht op. Ik verwacht dus dat u, mijnheer de Voorzitter, me het respect bewijst dat het Parlement toekomt en dat mijn vraag beantwoord wordt. Ik zit al 16 jaar in dit Parlement en ik heb recht op respect.

De Voorzitter
Mijnheer Fitzsimons, wij hebben bijzonder veel respect voor u, maar alle parlementsleden - en vooral degenen onder ons die al jaren in het Parlement zitten - zijn allereerst verplicht het Reglement te lezen. De vragen worden in een bepaalde volgorde behandeld. Aangezien ik het vragenuur al anderhalf jaar voorzit, zult u begrijpen dat ik het desbetreffende deel van het Reglement wel heb moeten lezen. Iedere commissaris krijgt 20 minuten om vragen te beantwoorden. Uw vraag heeft nummer 39. De vragen nrs. 37 en 38 zijn overeenkomstig het Reglement ook niet beantwoord, hoewel de auteurs van die vragen aanwezig waren. Ik zeg u onomwonden dat wij hier nu niet over gaan discussiëren, anders kunnen onze collega's hun vragen niet stellen. Onder punt 11 van bijlage II van het Reglement, "Antwoorden op vragen" staat: "Vragen die wegens tijdgebrek niet kunnen worden beantwoord, worden schriftelijk beantwoord, tenzij de steller van de vraag zijn vraag intrekt". Dat hebben wij vandaag gedaan, en wij hebben op u dezelfde regel toegepast als op ieder ander.
Dat wil zeggen, u wordt volledig gerespecteerd. Als u nog iets wilt toevoegen, vraag ik u om dat schriftelijk te doen. De heer Tannock, die een motie van orde wil indienen, heeft een vraag gesteld die niet terzake diende omdat het geen aanvullende vraag was. Dat is mijn standpunt als Voorzitter van deze vergadering, en ik ben niet van plan dat ter discussie te stellen.

Francisca Sauquillo Pérez del Arco
Vraag nr. 40 van (H-0959/00):
Betreft: NGO's in het kader van de hervorming van de diensten en het ontwikkelingsbeleid De Commissie is begonnen met de hervorming van haar diensten in het kader van het ontwikkelingsbeleid, waarbij de rol van de NGO's moet worden vastgesteld. Het EP meent dat de NGO's tot de pijlers van de communautaire samenwerking behoren en is bezorgd over de behandeling die zij krijgen in de nieuwe richtsnoeren en het organisatieplan voor het ontwikkelingsbeleid en de desbetreffende diensten.
Kan de Commissie meedelen: of zij overweegt een gestructureerde en permanente samenspraak in te stellen met het Europees Verbindingscomité van de NGO's (CLONG) ter vaststelling van de voorwaarden van deelneming van de Europese NGO's aan de communautaire samenwerking, of zij overtuigd is van het belang van de uitbreiding van de rol van de NGO's, teneinde hun deelneming aan het communautaire ontwikkelingsbeleid beter in evenwicht te brengen met die van de multilaterale hulporganisaties, voornamelijk die in het kader van de Verenigde Naties, of zij bij de opstelling van het organisatieschema van het nieuwe uitvoeringsorgaan rekening zal houden met de ervaring inzake NGO's van het personeel van het DG Ontwikkeling ?

Nielson
De Commissie is het helemaal eens met de geachte afgevaardigde dat NGO' s belangrijke actoren zijn in het maatschappelijk middenveld en een van de pijlers van de communautaire samenwerking. In de Overeenkomst van Cotonou wordt de groeiende rol van niet-gouvernementele organisaties in de ontwikkelingssamenwerking expliciet genoemd.
De Commissie heeft specifieke programmarichtsnoeren uitgewerkt over de rol van actoren als NGO' s in het partnerschap van de EU met de ACS-landen. In het actieplan van de Commissie worden ook toezeggingen gedaan over partnerschappen met de ACS-landen. Er worden ook toezeggingen gedaan over partnerschappen en raadpleging van de burgers en niet-gouvernementele organisaties.
Wat het Europees Verbindingscomité van de NGO's (CLONG) betreft, hebben wij altijd een actieve en vruchtbare relatie met het Comité gehad. De Commissie draagt niet alleen bij aan NGO-projecten, projecten die daadwerkelijk iets doen voor mensen in ontwikkelingslanden, maar verleent ook subsidie aan het CLONG. In overeenstemming met haar financiële voorschriften heeft de Commissie in december 2000 de voorlopige resultaten van een controle van het CLONG ontvangen, waaruit blijkt dat de financiën van het CLONG slecht worden beheerd. De Commissie zal aan deze controle gevolg geven teneinde haar relatie met het CLONG op een stevige basis te grondvesten. De dialoog tussen de Commissie en het CLONG is echter niet onderbroken en dat zal ook in de toekomst niet gebeuren.
De dialoog met een aantal andere NGO' s en overkoepelende organisaties van NGO' s - er zijn er een aantal - zal volgend jaar worden verdiept, wanneer de nieuwe, in mei 2000 vastgestelde organisatiestructuur wordt ingevoerd.
Het is belangrijk dat u niet de vergissing begaat te denken dat een speciale lagere norm voor financieel beheer bij het CLONG een adequate manier is voor de Commissie om te tonen dat zij positief staat tegenover de inbreng van de burgermaatschappij. Dat is niet het probleem: hier gaat het gewoon om het financieel beheer.
De Commissie is van mening dat NGO' s een precieze en cruciale rol hebben, die afwijkt van die van VN-organisaties en daarmee niet in strijd is.
ECHO beslist op grond van de situatie of het beter met NGO' s, met VN- of met andere organisaties kan samenwerken. Situaties veranderen, en dus ook de verdeling van middelen over verschillende partners.
Ten slotte zijn veel van de personeelsleden met ervaring met NGO' s in het DG Ontwikkeling nu overgeplaatst naar het EuropAid Cooperation Office, ons nieuwe uitvoeringsorgaan. Zij zullen hun kennis dus meenemen naar de nieuwe organisatie en zich voornamelijk bezighouden met het verbeteren van de betrekkingen en het terugdringen van sommige problemen die we in het verleden ondervonden met de niet altijd soepel verlopende dialoog tussen de partijen.

Sauquillo Pérez del Arco
Ik betreur wat er is gebeurd, want ik meen uit de woorden van commissaris op te maken dat hij de dialoog met de NGO's zal voortzetten en ze nog altijd even belangrijk vindt. Ik wil u in dit verband de volgende vraag stellen, mijnheer de commissaris. Als er sprake is van wanbeheer bij de coördinatie tussen NGO's door het CLONG, zullen wij dat als parlementsleden, en meer in het bijzonder als leden van de socialistische fractie, natuurlijk niet verdedigen of door de vingers zien. Wij hechten echter wel veel waarde aan het politieke principe van een dialoog met de NGO's, en een groot deel van die NGO's is vertegenwoordigd in het CLONG.
Wij vinden daarom dat de mogelijke oplossing niet in verhouding staat tot de ernst van de onregelmatigheden waaraan het bestuur van het CLONG zich schuldig kan hebben gemaakt. Wij denken bovendien dat deze coördinatie tussen de NGO's in gevaar komt als de huidige situatie niet verandert.
Mijn vraag is daarom: overweegt de commissaris de financiële situatie te normaliseren, en op die basis met de NGO's te onderhandelen over een reorganisatie of een nieuwe aanpak van hun werkzaamheden, en over de vraag hoe zij die moeten coördineren?

Nielson
We zullen hier op dezelfde manier op reageren als we tot nu toe hebben gedaan. We hebben op dit moment nog geen definitieve conclusies, we hebben het verslag van de Rekenkamer en de Commissie is aan het bekijken welke conclusies ze daaruit zal trekken.
We hebben echter aangegeven - en dat weerspiegelt de mening van de Rekenkamer - dat er ongeveer een miljoen euro moet worden teruggevonden. In een dergelijke situatie wordt in de regel de financiering aan de betreffende instelling stopgezet. Dat is een normale procedure. Ik sta nu voor een situatie waarin ik waarschijnlijk ernstige kritiek te verduren krijg van de Rekenkamer en dit Parlement als ik dat niet doe.
Ik herinner me nog het levendige applaus dat ik kreeg bij mijn hoorzitting in de Commissie ontwikkelingssamenwerking, anderhalf jaar geleden, toen ik zei dat deze Commissie en ik een politiek van zero tolerance zouden voeren ten aanzien van wanbeheer en dergelijke. Iedereen is het daar mee eens. Wat ik nu aan het doen ben, is de normale procedure, in zoverre als de Commissie die heeft. Dat is duidelijk. Ik ben op de hoogte van het probleem dat mevrouw Sauquillo aan de orde heeft gesteld. We doen er alles aan om een oplossing te vinden waardoor de samenwerking met de NGO' s door kan gaan.
Als er echter een reorganisatie nodig is, moeten ze waarschijnlijk door deze fase heen. Op dit moment ben ik op mijn hoede. Ik wil niet vastleggen wat daar uit moet komen, want dat is in handen van de eigenaren van het CLONG en van de vele verschillende NGO' s in Europa. Wij hebben ons echter niet van hen afgekeerd; we verwachten en hopen dat we in de toekomst normaal en vruchtbaar kunnen samenwerken.

De Voorzitter


Lennart Sacrédeus
Vraag nr. 41 van (H-0971/00):
Betreft: Steun aan ontheemde christenen op de Molukken De christelijke bevolking op de Molukken (Indonesië) en met name op Ambon lijdt onder vervolging, geweld en terreur door de zogeheten Jihad-activisten. Kerken worden vernield en in brand gestoken, christenen worden massaal gedwongen te vluchten en er zijn vele doden gevallen. Ik heb een persoonlijke ontmoeting gehad met de katholieke bisschop Mondagi van Ambon en protestantse kerkleiders. De situatie is verontrustend. De Indonesische regering en het leger zijn gehouden de veiligheid en het leven van de burgers te beschermen, ongeacht welke geloof deze aanhangen.
Welke initiatieven en maatregelen heeft de Commissie genomen om de vele duizenden ontheemde christenen, met name van Ambon, financieel te ondersteunen in de zeer precaire situatie waarin zij zich bevinden?

Nielson
ECHO heeft in maart 1999 de eerste hulpacties voor de Molukken opgezet. Een hulppakket van 1 miljoen euro maakte het mogelijk programma' s voor gezondheidszorg en voedseldistributie op te zetten voor ontheemden van de eilanden Ambon en Kai. De financiële beschikking ten gunste van Indonesië is in december 1999 ondertekend en 900.000 euro is gebruikt voor de voortzetting van deze twee programma' s. In maart 2000 zijn twee andere noodacties met een budget van 1,5 miljoen euro van start gegaan, omdat het aantal ontheemden bleef stijgen. Deze acties waren bedoeld voor de distributie van levensmiddelen en eerste hulp. Ze garandeerden ook medische hulp en de toevoer van drinkwater voor de ontheemden van de archipel. Toen het conflict de noordelijke eilanden van de Molukken bereikte, in het bijzonder het eiland Halmahera, hebben de twee NGO' s op Ambon die door ECHO worden gefinancierd, Artsen zonder grenzen uit België en Action contre la faim uit Frankrijk, hun actieradius uitgebreid naar ontheemde personen van dit eiland. De hervatting van het geweld in mei en juni van het afgelopen jaar heeft nieuwe verplaatsingen van mensen in de hele archipel veroorzaakt. Daarom is in augustus 2000 een noodhulpbeschikking voor Indonesië ter waarde van 2 miljoen euro ondertekend. Dat wordt gebruikt voor een nieuw hulpprogramma voor ontheemden met een budget van 600.000 euro, voor de distributie van voedsel en eerste hulp. Dit programma wordt door World Mission Germany uitgevoerd.
Omdat de situatie op de Molukken zorgwekkend blijft, is op 5 december een nieuwe beschikking voor humanitaire hulp ter waarde van 2 miljoen ondertekend. Deze hulpactie omvat onder andere een project voor de verbetering van de voedselsituatie en de gezondheid van de slachtoffers en zal door Action contre la faim uit Frankrijk worden uitgevoerd. Een ander onderdeel is een project gericht op de toevoer van drinkwater, dat door het Internationaal Comité van het Rode Kruis zal worden uitgevoerd.
We geven dus hoge prioriteit aan hulpacties voor deze ontheemden, de slachtoffers van dit dramatische conflict.

Sacrédeus
Ik wil commissaris Nielson bedanken voor zijn antwoord en voor de maatregelen die genomen worden voor alle vluchtelingen op de Molukken, waar de meerderheid van de bevolking christen is. Er zijn in totaal 300.000 vluchtelingen op een bevolking van 10 miljoen mensen. Dat staat gelijk aan het inwoneraantal van Malmö, de derde stad van Zweden.
Ik wil tevens de ernst van de situatie benadrukken voor de christenen, die een minderheid vormen in Indonesië. Op de dag voor Kerstmis is er een groot aantal georganiseerde bomaanslagen op kerken in heel Indonesië gepleegd, onder meer op de kathedraal in de hoofdstad Jakarta.
Indonesië heeft het op vier na hoogste inwoneraantal ter wereld en is tevens het islamitische land met de meeste inwoners. Ik vertrouw erop dat u de ontwikkelingen daar op de voet volgt.
Mijn concrete vraag is de volgende: bestaat er een samenwerkingsverband tussen Caritas, de lutherse wereldfederatie en de Wereldraad der Kerken om verdreven christenen, in het bijzonder op de Molukken, te helpen?

Nielson
Mijn antwoord op de laatste vraag is dat de organisaties die ik genoemd heb als onze partners voor de tenuitvoerlegging van de humanitaire bijstand, wel degelijk die zijn waarover het gaat. Ik wil eraan toevoegen dat een conflict van deze aard zou kunnen escaleren, omdat wij als humanitaire sponsor gevestigde partners hebben gekozen die niet als neutrale partij in het conflict beschouwd kunnen worden. Wij proberen dit bijkomend probleem te vermijden. Ik ben mij bewust van de aard van het conflict en van de gevoelens die daarmee verbonden zijn, maar ik denk dat wij onze taak op de juiste manier aanpakken.

Purvis
Deze hulpacties zijn natuurlijk prijzenswaardig, maar lossen we op die manier niet ook de moeilijkheden van de Indonesische regering op? Zouden we de politieke en economische macht van de Europese Unie niet moeten gebruiken om de Indonesische regering te dwingen zich om haar eigen burgers te bekommeren, vooral om deze christelijke minderheid?

Nielson
Er spelen binnen Indonesië enkele conflicten die niet allemaal van dezelfde aard zijn. Dit conflict is een ander dan het afscheidingsconflict, over de opdeling van Indonesië. Wij werken inderdaad samen met de Indonesische regering; we blijven proberen om de Indonesische regering op een coöperatieve manier te overtuigen van de noodzaak haar verantwoordelijkheid te nemen in een situatie van deze aard.
Naar mijn mening is er een verschil tussen dit conflict en de andere conflicten in Indonesië, en ook de reactie van de Indonesische regering is niet helemaal dezelfde. In dit geval is er een basis van relatief goede samenwerking met de Indonesische regering, maar het conflict zelf is zeer ernstig en ingrijpend voor iedereen, vooral voor de slachtoffers natuurlijk.

De Voorzitter


Concepció Ferrer
Vraag nr. 42 van (H-0981/00):
Betreft: Situatie van de Burundische vluchtelingen in Tanzania De voedselsituatie in de kampen waarin de Burundische vluchtelingen verblijven, lijkt volgens de berichten uit het kamp Lukole (Ngara) niet te zijn verbeterd en er zijn tekenen dat er voorbereidingen gaande zijn om de thans in Tanzania verblijvende Burundische vluchtelingen te repatriëren.
In de resolutie van de Parlementaire Vergadering ACS-EU (ACS-EU 3005/00/def.), en met name in paragraaf 15 daarvan, worden de Commissie, de Raad en de vertegenwoordigers van de lidstaten in de internationale organisaties opgeroepen met spoed de nodige maatregelen te nemen om het hoofd te bieden aan de situatie in de kampen van de Burundische vluchtelingen in Tanzania. Sinds de goedkeuring van deze resolutie zijn inmiddels diverse maanden verstreken.
Kan de Commissie zeggen welke maatregelen zij genomen heeft om uitvoering te geven aan genoemde paragraaf van de resolutie ACS-EU 3005/00/def.?

Nielson
Het doet me genoegen de geachte afgevaardigde en dit Parlement te kunnen zeggen dat de Commissie passende maatregelen heeft genomen en zal nemen voor de voedselsituatie en de repatriëring van de Burundische vluchtelingen in Tanzania.
Ik heb Tanzania in maart 2000 bezocht en bij die gelegenheid heb ik ook vluchtelingenkampen voor Burundische vluchtelingen bezichtigd. Het totale aantal vluchtelingen in Tanzania, met inbegrip van die uit Burundi, blijft groeien. Aan het einde van 2000 bevonden zich ongeveer 500.000 vluchtelingen in de kampen in het westen van Tanzania, van wie ongeveer 360.000 afkomstig waren uit Burundi, 110.000 uit Kongo en de overigen uit Rwanda, Somalië en andere landen.
Via ECHO levert de Commissie meer dan een derde van de totale hoeveelheid humanitaire hulp aan vluchtelingen in Tanzania. In 2000 bedroeg het budget van ECHO voor hulp aan Tanzaniaanse vluchtelingen 26,85 miljoen euro. De bijdrage van ECHO blijft waarschijnlijk dit jaar gelijk. De sleutelpartners in Tanzania zijn de Internationale Federatie van het Rode-Kruis en de Rode-Halve-Maan UNHCR, UNICEF en het Wereldvoedselprogramma. De belangrijkste doelstellingen van de humanitaire hulp zijn steun voor vluchtelingen op meerdere gebieden, voedsel, onderwijs, medische zorg voor kinderen, en tot slot, gezondheidszorg, water en sanitaire voorzieningen in de kampen.
Wat de voedselvoorziening in de kampen betreft, draagt ECHO ongeveer een derde van de totale kosten van het Wereldvoedselprogramma in Tanzania. Dat zorgt voor een uitgebalanceerd dagelijks rantsoen van 2166 calorieën per vluchteling, ruim boven de aanbevolen minimumhoeveelheid van de WHO. Het WVP waarschuwde onlangs de internationale gemeenschap voor potentiële toevoerproblemen als gevolg van vertragingen in de financiering door andere instellingen dan de Commissie. Als gevolg daarvan werden de dagelijkse rantsoenen tijdelijk teruggebracht tot 80% van het volledige rantsoen. De rantsoenen waren echter nog steeds voldoende, omdat veel vluchtelingen nog andere voedselbronnen hadden.
In 1999 sloot de FAO zich aan bij de internationale hulpactie met een programma voor de verbetering van de voedingsstandaarden in de kwetsbaarste huishoudens. In samenwerking met UNHCR heeft de FAO 15.000 gezinnen in zes van de kampen zaad en handgereedschap geleverd, zodat ze voor zichzelf en de gemeenschap groente konden verbouwen. Er werd voorlichting gegeven en de FAO schat dat meer dan 50.000 personen rechtstreeks van het project hebben geprofiteerd. Ik heb dit programma gezien en het is zo goed georganiseerd dat het alternatief dat we de vluchtelingen bij terugkeer kunnen bieden daarbij vergeleken chaotisch is. Maar we ondersteunen die natuurlijk wel.
De Commissie is in staat van bereidheid voor een eventuele repatriëring van Burundische vluchtelingen in Tanzania, na de ondertekening van een vredesakkoord op de top van Arusha. Ik was zelf aanwezig op de donorconferentie voor Burundi onder voorzitterschap van Nelson Mandela, die in december in Parijs werd gehouden. De conferentie stond achter het vredesakkoord. De Commissie voert een tweesporenbeleid: het huidige niveau van humanitaire hulp aan vluchtelingen zal worden gehandhaafd zolang ze in Tanzania verblijven; mochten de voorwaarden voor hun repatriëring worden vervuld - en we dringen daar op aan bij alle betrokkenen en ook bij sommigen die denken dat ze niet betrokken zijn - dan worden de fondsen die ECHO aan het Tanzaniaanse programma had toegewezen, verplaatst naar hun thuisland.
Bovendien heeft het DG Ontwikkeling nog een bedrag van 25 miljoen euro onder artikel 255 van de Overeenkomst van Lomé uitgetrokken om UNHCR te helpen bij het organiseren van de repatriëring. In dit stadium worden de voorwaarden voor een ordelijke en vrijwillige repatriëring helaas niet vervuld. Dit is tijdens de jaarlijkse strategische programmavergadering met UNHCR in december besproken, toen werd overeengekomen dat repatriëring alleen kan plaatsvinden als alle partijen ervan overtuigd zijn dat de veiligheidssituatie in Burundi stabiel en duurzaam is. Dit is een belangrijk actieplan van de EU en we willen het tot een goed einde brengen.

Ferrer
Mijnheer de commissaris, u verdient het dat ik voor uw antwoord bedank, want het was zo volledig dat het me enigszins geruststelt. Helemaal gerustgesteld ben ik echter niet - net als u, vermoedelijk - omdat de talrijke vluchtelingen in Tanzania ongetwijfeld ernstige problemen hebben.
Wij hebben het verslag van het Wereldvoedselprogramma ontvangen, waarin staat dat de voedselreserves aan het eind van het jaar op zijn. Al deze vluchtelingen moeten ook worden onderwezen en opgeleid, zelfs al verkeren ze in een abnormale situatie, zodat dit geen verloren jaren voor hen zijn. Daarom is niet alleen humanitaire hulp in de vorm van voedsel onmisbaar, maar zijn ook onderwijsprogramma's en volksgezondheidsprogramma's noodzakelijk om ervoor te zorgen dat deze tragische jaren in het bestaan van dit volk geen verloren jaren zijn, maar misschien de voedingsbodem voor betere tijden en vooral voor de definitieve hereniging van het Burundese volk.

De Voorzitter


Glenys Kinnock
Vraag nr. 43 van (H-0984/00):
Betreft: Conflictpreventie en vredeshandhaving in de ontwikkelingslanden Hoe ziet het DG Ontwikkeling de samenwerking met het Zweedse Voorzitterschap aangaande kwesties die betrekking hebben op conflictpreventie en vredeshandhaving in de ontwikkelingslanden?

Nielson
Het handhaven van vrede en het voorkomen, beheren en oplossen van conflicten hebben nog steeds een hoge prioriteit in ons beleid. De Commissie is verheugd dat het Zweedse voorzitterschap hieraan belang hecht.
Vrede en een stabiele democratie zijn onmisbare voorwaarden voor economische en sociale groei. Conflictpreventie is een wezenlijk bestanddeel van het buitenlands beleid van de EU. De uitdaging bestaat erin nu de diepere oorzaken van conflicten concreet aan te pakken en onze aandacht te richten op acties en de tenuitvoerlegging van beleid.
De bijdrage van de EU aan conflictpreventie is het grootst wanneer we onze verschillende instrumenten kunnen gebruiken of aanpassen, met name handels- en samenwerkingsovereenkomsten, ontwikkelingssamenwerking en sociale en milieu-instrumenten om de oorzaken van conflicten te bestrijden.
Tijdens de laatste Raad voor Ontwikkelingssamenwerking is armoedebestrijding centraal gesteld, waarmee de basis is gelegd voor het bestrijden van een van de belangrijkste oorzaken van conflicten: de verbreding van de kloof tussen arm en rijk.
Ik herhaal dat het HIPC-initiatief om de schulden van de armste landen te verlichten ook een belangrijke bijdrage aan de preventie van conflicten is. Het lage niveau van de ontwikkelingssamenwerking in de wereld is in mijn ogen het grootste probleem dat moet worden opgelost als we conflictpreventie serieus willen nemen.
De Commissie heeft hierover al vaak met het Zweedse voorzitterschap gediscussieerd en deelt zijn zorgen. Er is bijvoorbeeld besloten tijdens de Raad Algemene Zaken op 22 januari een beleidsdebat over conflictpreventie te houden. We waren het erover eens dat het concept van conflictpreventie in bestaande beleidsinstrumenten moet worden opgenomen, om de samenwerking met de Verenigde Naties, de OVSE en andere regionale organisaties te versterken en een gemeenschappelijke benadering te vinden van grensoverschrijdende, destabiliserende verschijnselen, zoals de handel in drugs, wapens of diamanten. Op deze terreinen hebben we natuurlijk betere instrumenten nodig.
De Commissie zal dit voorjaar een mededeling over conflictpreventie indienen. Ze is zich ten volle bewust van de cruciale rol van ontwikkelingssamenwerking in deze context. In nauwe samenwerking met het Zweedse voorzitterschap zullen we eraan werken om conflictpreventie en vredeshandhaving hoog op de agenda te houden.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit antwoord is natuurlijk zeer bevredigend, maar ik vraag me af of u, commissaris, weet dat de eenheden voor strategische beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing van de Commissie twintig personeelsleden hebben, van wie elf verantwoordelijk zijn voor de Balkan en slechts één voor Afrika, uw terrein. Ik vraag me af of u daarnaar kunt kijken en proberen meer personeel te krijgen voor deze eenheden.
Weet u dat ze afhankelijk zijn van financiering op jaarbasis, wat betekent dat ze geen langetermijnplannen kunnen maken van het type dat u nu voorstelt? Het is dus belangrijk dat de Commissie deze kwesties bekijkt. Dan de kwestie van decentralisatie naar de delegaties: kunt u garanderen dat er in de delegaties personeelsleden zitten met de expertise voor conflictpreventie en vredeshandhaving?

Nielson
Het antwoord daarop is, in alle eerlijkheid, 'nee' . Iedereen weet dat de Commissie helaas niet in de gelegenheid is een afdoend antwoord op deze vragen te geven. We zijn afhankelijk van de lidstaten en van dit Parlement bij onze strijd voor voldoende, gekwalificeerd personeel om te kunnen uitvoeren wat van ons verwacht en gevraagd wordt. Ik kan echter niet toezeggen dat we zullen doen wat mevrouw Kinnock en ik graag zouden willen. Dat is niet zo eenvoudig.
Ik denk niet dat we ons blind moeten staren op de geografische verdeling van personeel in de eenheid voor vroegtijdige waarschuwing en de beleidsorganen die we hebben ingesteld om deze dingen te verbeteren. Wanneer de nieuwe structuur is ingevoerd - de nauwere samenwerking tussen de instellingen, bijvoorbeeld door de betrekkingen met de ACS-landen gezamenlijk te onderhouden - en de taakverdeling tussen het DG Ontwikkeling en het nieuwe samenwerkingsbureau verschuift, zal het DG Ontwikkeling beslist een belangrijkere rol krijgen. Dat is een van de manieren waarop we ons aan deze prioriteiten aanpassen, en absoluut de manier waarop ik zal proberen onze efficiency te verbeteren, ook als het personeelsbestand hetzelfde blijft.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor vragen aan commissaris Nielson is verstreken, worden de vragen 44 t/m 65 schriftelijk beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.20 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Gemeenschappelijk visserijbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0365/2000 van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie Visserij, over het gemeenschappelijk visserijbeleid en de uitdaging van globalisering van de economie (2000/2027(INI));
A5-0333/2000 van de heer Gallagher, namens de Commissie Visserij, over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de toepassing van de communautaire regeling voor de visserij en de aquacultuur in de periode 1996-1998 (COM(2000) 15 - C5-0109/2000 - 2000/2069(COS));
A5-0332/2000 van de heer Poignant, namens de Commissie Visserij, over het verslag van de Commissie over de door de Commissie in 1998-1999 georganiseerde regionale hoorzittingen inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid na 2002 (COM(2000) 14 - C5-0110/00 - 2000/2070(COS));
A5-0367/2000 van de heer Cunha, namens de Commissie Visserij, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van de voorwaarden waaronder aan Guinee-Bissau financiële steun op visserijgebied wordt toegekend (8263/2000 - C5-0361/2000 - 1998/0355(CNS)), en over
de verklaring van de Commissie over de visserijovereenkomst tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko.
Ik geef het woord aan de voorzitter van de Commissie visserij, de heer Varela Suanzes-Carpegna, voor een motie van orde.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben dit onderwerp gisteren in de Commissie visserij behandeld en namens de Commissie visserij, en vooral ook namens de rapporteurs van de vandaag te behandelen verslagen, wil ik u vragen of we eerst naar de verklaring van de commissaris kunnen luisteren voordat de rapporteurs in de afgesproken volgorde het woord voeren. Ik heb dit al met de commissaris besproken, en hij heeft er in principe geen bezwaar tegen. Dat was mijn verzoek, mijnheer de Voorzitter.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil op iets ingaan dat vandaag niet op de agenda staat; mijn excuses daarvoor. Ik heb vanmiddag gehoord dat tien leden van de milieubeweging Greenpeace, tien vreedzame milieuactivisten, door de militaire autoriteiten van Gibraltar zijn gearresteerd omdat zij de onderzeeër "Tireless" wilden benaderen met een spandoek waarop stond wat iedereen volgens mij denkt, namelijk dat de zee van kernenergie verschoond dient te blijven.
Deze milieuactivisten zitten nog steeds vast, en aangezien dit Parlement zich, om het zo maar te zeggen, weinig toeschietelijk heeft betoond om de belangen van de bewoners van de regio Campo de Gibraltar en de baai van Algeciras te beschermen, wil ik u verzoeken tenminste de nodige stappen te zetten om ervoor te zorgen dat deze vreedzame milieubeschermers in hun eigen bed kunnen slapen. Ik dank u wel.

De Voorzitter
Mijnheer Bautista Ojeda, ik weet niet of wij het hiervandaan, en op dit tijdstip, nog voor elkaar krijgen dat die mensen in hun eigen bed kunnen slapen, maar wij nemen goede nota van uw interventie. Deze wordt in de notulen opgenomen, hetgeen u, naar ik aanneem, ook graag wilt.
Het woord is aan de heer Nogueira Román.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het terecht dat commissaris Fischler vandaag naar het Parlement is gekomen om de kwestie betreffende Marokko te behandelen. Dat lijkt me zonder meer juist.
Het lijkt me echter volledig onjuist dat een debat over vier resoluties die volgens de Commissie visserij uiterst belangrijk zijn voor de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid, wordt gecombineerd met een debat over Marokko. Dat zal het debat over de andere punten onvermijdelijk overschaduwen.
Ik denk dat dit twee totaal verschillende debatten zijn, die op verschillende tijdstippen tijdens deze vergaderperiode in Straatsburg hadden moeten plaatsvinden. Beide debatten hadden de aandacht moeten krijgen die ze verdienen. Nu moeten echter vooral de parlementsleden met weinig spreektijd er noodgedwongen vanaf zien te spreken over ofwel Marokko, ofwel de andere verslagen - en daarmee over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid -, en dat is in beide gevallen te betreuren.

De Voorzitter
Mijnheer Nogueira, onze arbeidsomstandigheden zijn in het algemeen bedroevend. Wij proberen ze te verbeteren, zodat de debatten correcter kunnen verlopen. U weet dat het Bureau een werkdocument heeft opgesteld met de bedoeling dit onderwerp te behandelen. Ik neem natuurlijk nota van het concrete punt dat u noemt, want dat is mijn plicht, maar ik voeg daaraan toe dat uw fractie in de Conferentie van voorzitters voor dit voorstel heeft gestemd. Ik heb dus wel begrip voor uw argumenten, maar ik zou het op prijs stellen als u die ook aan uw eigen fractievoorzitter wilt doorgeven.
Ik geef het woord aan de heer Cunha.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, met deze motie van orde wil ik duidelijk maken dat ik het volste begrip kan opbrengen voor het door de heer Nogueira Román opgeworpen probleem. Laten we echter niet vergeten dat dit slechts een kwestie van tijd is, zoals de Voorzitter terecht opmerkt. Wij moeten dat begrijpen. Om dezelfde reden sluit ik mij ook aan bij het voorstel van de voorzitter van onze Visserijcommissie, de heer Varela Suanzes-Carpegna. Het is een feit dat velen van ons aan het debat over Marokko bijzonder belang hechten. Daarom juist is het wenselijk dat de commissaris zich aan het begin van het debat over dit onderwerp uitspreekt. Mijns inziens is de strikte naleving van de voorgeschreven volgorde slechts bijkomstig in het licht van het politieke belang van de betrekkingen met Marokko. Het lijkt mij een kwestie van gezond verstand.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Cunha. Ik denk dat we nu het beste met het debat kunnen beginnen. Als er geen bezwaren zijn, wil ik het voorstel van de voorzitter van de Commissie Visserij overnemen. Gaat uw gang, mijnheer Fischler.

Fischler
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben graag bereid de door u gewenste verklaring over de betrekkingen op visserijgebied tussen de Unie en Marokko al aan het begin van dit debat af te leggen. U heeft wellicht al via de media vernomen dat er onderhandelingen met het Koninkrijk Marokko over een nieuwe vorm van samenwerking in de visserijsector zijn begonnen. Ik heb in oktober een bezoek gebracht aan Casablanca en daar met de Marokkaanse koning afgesproken om serieus te gaan onderhandelen. Sedertdien, van 30 oktober tot en met 22 december, hebben in totaal zes technische onderhandelingsronden plaatsgevonden.
Begin januari heb ik vervolgens twee ontmoetingen met premier Youssoufi en visserijminister Chbaatou gehad, een ontmoeting van drie dagen en een van twee dagen. Ik heb erg mijn best gedaan om aan beide kanten begrip te wekken voor de hoofdpunten van de toekomstige visserijrelatie, vooral met betrekking tot de vangstmogelijkheden, de looptijd van de overeenkomst, de technische voorwaarden voor bevissing en met name ook de financiële compensatie.
Tussen de eerste en de tweede politieke ontmoeting dit jaar is vrijwel dagelijks onderhandeld, althans over technische aspecten. Er is zeer constructief gewerkt en er zijn talrijke details geregeld. De Commissie heeft tot nu toe bij alle onderhandelingen geprobeerd zich tegenover de belangrijkste eisen van Marokko zo soepel mogelijk op te stellen, vooral wat de omvang van de vangstmogelijkheden en de verplichte aanvoer in Marokkaanse havens betreft.
Wij hebben ook van het begin af aan gezegd dat wij bereid zijn zowel met de Marokkaanse belangen rekening te houden als de opbouw van de Marokkaanse visserijsector te ondersteunen. Verder hebben wij altijd duidelijk gezegd dat wij de maatschappelijke en economische belangen van de Gemeenschap willen beschermen en naar samenwerking streven om de visbestanden op peil te houden. Helaas heeft de Marokkaanse delegatie tijdens mijn tweede bezoek op 8 en 9 januari opeens een zeer starre houding ingenomen, vooral wat de belangrijke kwesties inzake de vangstmogelijkheden en de technische voorwaarden betreft. Bovendien stelde men aanvullende en extreem hoge eisen ten aanzien van de financiële compensatie. Ik heb de Marokkaanse delegatie toen verzocht haar positie te heroverwegen, omdat wij op deze basis onmogelijk een overeenkomst konden sluiten. Ik heb hun tevens verzocht de gesprekken zo snel mogelijk voort te zetten om een definitief resultaat te bereiken.
Wij zijn bereid een eerlijke prijs te betalen voor een evenwichtige overeenkomst. Die prijs moet evenwel in een redelijk verhouding staan tot de vangstmogelijkheden die Marokko ons garandeert. Dat heb ik tegenover de Marokkaanse delegatie nooit onder stoelen of banken gestoken. Als onze Marokkaanse partners weer naar de onderhandelingstafel terugkeren en zich ook bereid tonen tot onderhandelen, dan weet ik zeker dat wij uiteindelijk een oplossing zullen vinden die voor beide zijden aanvaardbaar is.
Ik wil er tenslotte nog op wijzen dat de kwestie inzake de samenwerking met Marokko in de visserijsector ook tijdens het bezoek van voorzitter Prodi aan Marokko een hoofdpunt is geweest. Ook bij deze gelegenheid hebben wij van beide kanten ons streven naar een overeenkomst bekrachtigd. Wij hebben tevens afgesproken dat wij de onderhandelingen op technisch niveau zo spoedig mogelijk dienen te hervatten.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris. Nu zijn de rapporteurs aan de beurt, en ik wil hen eraan herinneren dat zij rapporteurs zijn en daarom - hoe sterk de verleiding ook is - hun verslagen moeten inleiden. De heer Varela Suanzes-Carpegna krijgt het als eerste het woord.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank voor uw begrip. Ik wil commissaris Fischler danken voor zijn verklaring over de visserijovereenkomst met Marokko en voor alle moeite die hij tijdens deze moeizame onderhandelingen doet. Wij wisten allemaal dat het moeilijke en langdurige onderhandelingen zouden worden.
De commissaris heeft het weliswaar al gezegd, maar ook ik wil nog eens benadrukken dat het de eerste keer is dat de voorzitter van de Europese Commissie persoonlijk aan de onderhandelingen over een visserijovereenkomst deelneemt. Het moet de burgers van de Europese Unie en van Marokko duidelijk zijn dat alle instellingen van de Unie, tot het hoogste niveau toe, willen dat deze overeenkomst wordt gesloten. De Europese Raad wil dat, en heeft dat in Nice ook gezegd; de voorzitter van de Europese Commissie wil dat, en is ervoor naar Rabat gereisd; en het Europees Parlement in Straatsburg wil dat.
Momenteel - maar dat kan veranderen - is het dan ook Marokko dat deze overeenkomst niet wenst, tenminste niet onder de voorwaarden die de Europese Unie nu begrijpelijkerwijs stelt. Laten we hopen dat wij er met vereende krachten in zullen slagen Marokko spoedig van de wederzijdse voordelen van deze overeenkomst te overtuigen en dat wij voorzitter Prodi in het welslagen van die taak kunnen laten delen. Het enige dat ik u wil vragen, mijnheer Fischler, is ervoor te zorgen dat de onderhandelingen, zo mogelijk, onmiddellijk kunnen worden heropend. U kunt de impuls die de voorzitter van de Europese Commissie persoonlijk aan het proces heeft gegeven daarvoor benutten.
Ik wil echter niet dat, zoals hier al is gezegd, Marokko onze aandacht afleidt van het belangwekkende debat van vandaag. Wij zijn hier bijeen om vier belangrijke verslagen te behandelen die betrekking hebben op het gemeenschappelijk visserijbeleid en de toekomst van dat beleid. Ik zal me logischerwijs op mijn eigen verslag concentreren, maar ik wil eerst de heren Poignant en Gallagher, en ook de heer Cunha met hun grandioze werk feliciteren.
Ik denk dat het verslag waarvan ik de rapporteur ben het eerste verslag van een communautaire instelling over de globalisering van de visserij is. Ik denk dan ook dat het een goed besluit van onze commissie is geweest om deze twee initiatiefverslagen op te stellen; aan het tweede verslag wordt nog gewerkt. Over mijn verslag wil ik het volgende zeggen, mijnheer de commissaris. In de eerste plaats moeten we nu eindelijk eens af van de manier waarop er momenteel in de Europese Unie tegen de visserij wordt aangekeken: men doet alsof het een kwestie van interne keuken, van tamelijk ondergeschikt belang betreft. Misschien komt dat door de beperking van de visserij tot de perifere gebieden of door de koele cijfers waarover men het altijd heeft, over het aandeel in het communautaire BBP.
Er moet worden erkend dat de visserij nu al een mondiale dimensie heeft. Wij zijn in toenemende mate afhankelijk van de invoer van vis; wij hebben een eigen vloot die alle wereldzeeën bevaart en wij hebben zelf voldoende technische kennis in huis om deze strategische sector niet in handen van derde landen te laten vallen.
De hervorming in 2002 mag dus niet alleen een verdere oefening in navelstaren zijn, waarbij wij alleen naar onze eigen communautaire wateren, onze eigen problemen en ellende kijken. Wij hebben absoluut een concurrerende vloot van de juiste omvang nodig, zowel op Europees als op mondiaal niveau. Dat de vloot concurrentiekrachtiger moet worden, betekent overigens niet dat wij maar raak moeten vissen, maar dat wij de daadwerkelijk beschikbare visbestanden doelmatiger moeten benutten en dat beter moeten doen dan anderen.
Het strategisch belang van de visserij neemt steeds meer toe, omdat de visserij een voedselbron is die de groeiende wereldbevolking van gezonde en veilige dierlijke eiwitten voorziet. Wij moeten de visserij daarom een plaats in het buitenlands beleid en het handelsbeleid van de Europese Unie geven. Dat geldt ook met betrekking tot de visserijovereenkomst met Marokko. Het externe visserijbeleid van de Unie moet geloofwaardiger worden en een duidelijk imago krijgen, want dat ontbreekt er tot nu toe aan. Wij moeten de internationale publieke opinie tonen waar ons visserijbeleid werkelijk voor staat; dat dit het beleid is van een grootmacht op visserijgebied, dat optimaal bij de beginselen van de Verenigde Naties aansluit. Ik denk dan aan beginselen als de bevordering van het internationale zeerecht, het behoud van de aan iedereen toebehorende natuurlijke hulpbronnen, ontwikkelingssamenwerking, enzovoort.
Laten we daarom een actief beleid voeren, zowel ten aanzien van de visserijovereenkomsten met derde landen, die telkens aan de heersende omstandigheden moeten worden aangepast, als ten aanzien van de regionale visserijorganisaties. Wij hebben al vaak gezegd dat wij daarin een leidende rol moeten spelen, en ons er niet tevreden mee moeten stellen dat aan de vijftien lidstaten die samen de Europese Unie vormen - en dat zullen er spoedig misschien twintig of vijfentwintig zijn - evenveel gewicht toe wordt gekend als nu bijvoorbeeld aan Estland. De Raad van Ministers van de Europese Unie en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zijn voorbeelden van organen waarin de stemmen zijn verdeeld naargelang de grootte van de deelnemende landen of hun bevolking. Dat zijn belangrijk voorbeelden om rekening mee te houden.
In ons verslag zeggen wij dat de Europese Unie zich nog niet bewust is van de betekenis die haar visserijbelangen in internationaal verband hebben. Zoals ik net al zei, is de bijdrage van de visserij aan het BBP van de Gemeenschap relatief klein, maar wij moeten niet vergeten dat onze vissersvloot de vierde plaats op de wereldranglijst inneemt. Als wij de visverwerkende industrie, de handel, de ondersteunende bedrijven, de investeringen in andere landen en de gespecialiseerde scheepsbouw daarbij optellen, beschikken wij ongetwijfeld over het grootste conglomeraat ter wereld van economische activiteiten die met de visserij verband houden. Andere grote spelers als de Verenigde Staten en Japan zijn zich daarvan bewust en investeren daarom in deze sector.
Wij moeten onze belangen ook in de Wereldhandelsorganisatie onbekommerd verdedigen, evenals ons systeem van structurele steunverlening. Niet alle steun heeft immers betrekking op de visserij. Sommige steun is bedoeld om de visbestanden te behouden en op peil te houden, om schepen veiliger te maken of om de infrastructuur en het selectief vistuig voor de visserij te verbeteren. Wij moeten in de WTO eisen dat havendiensten werkelijk worden geliberaliseerd, dat wij vrijelijk in derde landen kunnen investeren en ons daar kunnen vestigen, met volledige juridische waarborgen en vrije toegang tot de havens. Wij moeten protesteren tegen de neiging om de exclusieve economische zones uit te breiden en het voortouw nemen bij de doeltreffende bestrijding van de goedkope vlaggen.
Mijnheer de commissaris, waarde collega's, dit alles vormt de grote uitdaging waar het gemeenschappelijk visserijbeleid zich in verband met de globalisering van de economie voor gesteld ziet.
Het Europees Parlement legt vandaag het door mij ingeleide verslag voor. Ik hoop dat dit tot nadenken zal aanzetten aan de vooravond van een historische hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, en wij allemaal duidelijk voor ogen hebben waar we aan toe zijn en waar wij naar toe moeten.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik wil u allereerst hartelijk danken voor de hulp die ik bij de voorbereiding van dit verslag van het secretariaat van de Commissie visserij en ook van het secretariaat van mijn eigen fractie heb gekregen. Ik wil ook de heer Poignant danken voor zijn medewerking bij de voorbereiding van mijn verslag.
Zowel de heer Poignant als ikzelf moesten er met name voor zorgen dat onze verslagen niet alleen elkaar zouden aanvullen, maar dat zij - en dat is nog belangrijker - elkaar ook niet zouden tegenspreken. Beide verslagen gaan immers over hetzelfde onderwerp. Ik hoop dat morgen bij de stemming over de beide verslagen zal blijken dat het Parlement er net zo over denkt.
Krachtens de verordening inzake de instelling van een communautaire regeling voor de visserij en de aquacultuur is de Commissie verplicht om tenminste iedere drie jaar aan het Parlement, de Raad en de relevante Gemeenschapsorganen verslag uit te brengen over de uitvoering van de maatregelen en de ontwikkelingen binnen het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dit verslag behandelt de jaren 1996 tot en met 1998. De timing ervan geeft het een speciale betekenis, omdat het een verband legt met het Groenboek dat binnenkort over het gemeenschappelijk visserijbeleid wordt gepubliceerd. Het is niet alleen een historische momentopname van het verleden, maar geeft ook een belangrijke indicatie over de richting waarin de Commissie momenteel denkt met betrekking tot de toekomst en de vorm van het GVB na 2002. Dit juich ik uiteraard toe.
Het verslag behandelt alle aspecten van het GVB, met inbegrip van de instandhouding en het beheer van de visbestanden, het structuurbeleid, het extern visserijbeleid, het marktbeleid en het toezicht en de controle.
In de conclusies in haar mededeling noemt de Commissie onder andere de volgende prioriteiten: betere afstemming tussen de verschillende doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid, zoals bescherming van de visbestanden, economische doelmatigheid van de vloot en bescherming van de werkgelegenheid in gebieden die afhankelijk zijn van de visvangst, inachtneming van de economische dimensie van het visserijbeleid, betere onderlinge overeenstemming tussen milieu- en visserijbeleid, betere beheersinstrumenten, zoals beheersdoelstellingen en -strategieën over meerdere jaren, beheersregelingen voor de visserijactiviteiten, volledige opname van de Middellandse Zee in de beheersstructuur van de Gemeenschap, betere verantwoording van het besluitvormingsproces en handhaving van de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Veel van deze punten kunnen wij steunen. De Commissie erkent zelf ook dat het Parlement een aantal van deze prioriteiten zelf heeft vastgesteld en daar ook al lange tijd op aandringt. Ik wil een aantal punten die mij na aan het hart liggen nog eens onderstrepen, zoals ik dat ook in mijn verslag heb gedaan. Ik betreur de huidige onbevredigende staat van de visbestanden in relatie tot de technische beschermingsmaatregelen. Naar mijn mening kunnen wij op dat gebied meer vooruitgang boeken. Ik ben blij met de initiatieven die de Commissie tot nu toe heeft ondernomen om de dialoog met de visserij-industrie te versterken, maar ik ben wel van mening dat zij haar inspanningen op dat gebied moet opvoeren. Ik vind dat de vissers meer bij het werk van de wetenschappers moeten worden betrokken, zodat er meer onderling vertrouwen ontstaat. Ik heb sterk het vermoeden dat de meerjarenprogramma's op een oneerlijke manier hebben gewerkt en dat zij bovendien voor de visserijsector als geheel nauwelijks voordeel hebben opgeleverd.
Ik pleit voor de instelling van uniforme inspectieregelingen in de hele Gemeenschap en voor de harmonisering van de strafmaatregelen tegen overtredingen. Ik pleit voor een strikte handhaving van het controlesysteem van de Gemeenschap met betrekking tot schepen van derde landen die in de territoriale wateren van de Europese Unie vissen. Ik ben ook sterk voor een verdergaande regionalisering van het gemeenschappelijk visserijbeleid door middel van de oprichting van een volledige reeks regionale bestuurseenheden en regionale adviescomités. Bij de afbakening daarvan moet men zich baseren op de ICES-gebieden en -subgebieden. Ik wil er hier nogmaals op wijzen dat regionalisering van het visserijbeleid absoluut niet hetzelfde is als renationalisering. Regionalisering veronderstelt echter wel, om met de woorden van de Commissie zelf te spreken, dat de belanghebbende partijen betrokken zijn bij alle drie de fasen van het beheersproces, te weten raadpleging, besluitvorming en uitvoering van de genomen besluiten.
Ik ben ervan overtuigd dat een gebrek aan samenhang in de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid op regionaal niveau onherroepelijk zal leiden tot een gebrek aan vertrouwen in het beleid van de instellingen van de Gemeenschap. Het is mijns inziens nodig de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid duidelijk en consequent vast te leggen, met een geregionaliseerd systeem dat een degelijke samenhang vertoont. Naar mijn stellige overtuiging betekent dat bijvoorbeeld sterkere relaties tussen vissers, wetenschappers, de erkenning van de sociaal-economische factoren, met name voor de gebieden die sterk afhankelijk zijn van de visvangst, flexibiliteit en vereenvoudiging. Ik herhaal hier nog eens de oproep die ik al vele malen heb gedaan: voor een goed decentralisatiebeleid is het van wezenlijk belang de toegang tot de territoriale wateren in de 12-mijlszone als exclusief soeverein recht van de kuststaten te handhaven en dit recht uit te breiden tot een gebied van 24 mijl. Hiermee heeft dit Parlement in februari 1999 overigens ook ingestemd.
Als persoonlijke kanttekening wil ik erop wijzen dat deze laatste twee vraagstukken voor mijn eigen land, Ierland, van fundamenteel belang zijn. Ik vind dat wij ons tot het uiterste moeten inspannen om de noodzakelijke sociale, economische en regionale samenhang te bewerkstelligen. Ook moeten wij de hoogste prioriteit geven aan de bescherming van de bewoners van de regio's die sterk afhankelijk zijn van de visserij.
Ik roep de Commissie op de toepassing van de relatieve stabiliteit te herzien, zodat beter rekening kan worden gehouden met de noodzaak van economische, sociale en regionale samenhang. Ik ben absoluut van mening dat wij hierbij het fundamentele beginsel zelf niet in twijfel mogen trekken. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de heer Varela Suanzes-Carpegna met zijn verslag geluk te wensen. Het feit dat er geen amendementen zijn ingediend geeft duidelijk aan dat wij ons allemaal goed in zijn tekst kunnen vinden. Het doet mij genoegen te kunnen zeggen dat alle ideeën die ik namens de Commissie industrie heb ingebracht, op de een of andere wijze in het verslag zijn opgenomen. De heer Varela Suanzes-Carpegna heeft ons uitvoerig het belang van de multifunctionele rol van de visserij in de EU uit de doeken gedaan. Met dit aspect moet terdege rekening worden gehouden in de toekomstige onderhandelingen in de WTO, zodat producenten in de EU niet in een nadelige positie terechtkomen. De Commissie moet met goede onderhandelingsvoorstellen komen. Om een herhaling van de gang van zaken rond de landbouw te voorkomen, wil ik de heer Fischler uitnodigen het Parlement te raadplegen over de voorstellen met betrekking tot de visserij.
Tot slot wil ik zeggen dat ik bijzonder verheugd ben over het feit dat de heer Varela Suanzes-Carpegna de noodzaak erkent om rekening te houden met sociale en economische factoren, zoals de werkgelegenheid in de kustgebieden. Dit moet worden meegenomen in de onderhandelingen in de WTO en bij de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Ik juich de verwijzing in zijn verslag naar milieunormen en voorschriften op het gebied van gezondheid en voedselveiligheid van harte toe. Ik feliciteer ook mijn collega de heer Cunha met zijn verslag.

Poignant
Mijnheer de Voorzitter, mijn verslag gaat over de door de Commissie georganiseerde regionale hoorzittingen van 1998 en 1999. Binnen de Commissie heeft er een intens en soms zelfs levendig debat over dit verslag plaatsgevonden, niet zozeer vanwege het doorslaggevende of besluitvormende karakter van dit document, maar omdat het samen met de verslagen van de heren Gallagher, Varella en Cunha de eerste tekst is op basis waarvan een debat kan worden gevoerd over het gemeenschappelijk visserijbeleid van 2002.
Het gaat hier om een gevoelig vraagstuk aangezien het betrekking heeft op een sector met zeer specifieke kenmerken en op een aantal zeer specifieke Europese regio's die elk grote beperkingen kennen. De visserijactiviteiten leveren over het algemeen een belangrijke bijdrage aan de werkgelegenheid. Gevolg hiervan is dat een groot aantal van onze regio's afhankelijk is van deze activiteit, terwijl er geen eenvoudige alternatieven bestaan in geval van crisis. Iedereen in deze regio's weet dat 31 december 2002 een cruciale datum is, aangezien er uiterlijk op die dag een besluit zal worden genomen over het GVB, net zoals overigens het geval was in 1992, 1982 en iedere periode van tien jaar daarvoor.
Met het oog op de vervaldatum wilde de Commissie terecht een zo compleet mogelijk beeld krijgen van de standpunten. Ze heeft hiertoe een systematische raadpleging georganiseerd van alle bij deze activiteit betrokken partners door vragenlijsten op te sturen en regionale hoorzittingen te organiseren. Er hebben in totaal zo'n 30 hoorzittingen plaatsgevonden en hierbij waren bijna 1500 mensen betrokken.
De in het verslag genoemde methode heeft de nodige discussies teweeggebracht. Sommige afgevaardigden hadden liever gezien dat dit verslag niet op de kern van de zaak was ingegaan. Wij hebben er binnen onze parlementaire commissie lang over gedebatteerd en de Commissie visserij heeft zich uiteindelijk achter het advies van de rapporteur geschaard. Ik denk overigens dat er geen andere keuze was. Iedereen heeft op een normale manier zijn of haar standpunt met betrekking tot dit vraagstuk kunnen verdedigen. Wat de kern van deze kwestie betreft, kunnen we overigens constateren dat de min of meer traditionele politieke meningsverschillen minder groot zijn dan de nationale verschillen en zelfs de regionale verschillen binnen elk van onze landen. Er is dan ook een groot aantal amendementen ingediend. Tijdens de bestudering van deze amendementen is gebleken dat in sommige gevallen weliswaar van de aanvankelijke standpunten is afgeweken, maar dat de fracties dankzij het politieke debat toch dichter tot elkaar zijn gekomen, hetgeen een eerste serieuze tekst heeft opgeleverd. Op basis van dit document en de andere verslagen kan er een begin worden gemaakt met de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
In de meeste gevallen wordt in de amendementen en de in de commissie aangenomen bepalingen het standpunt van de rapporteur overgenomen en verduidelijkt. In de komende maanden zal er een Groenboek gepresenteerd worden, naar ik meen eind maart van dit jaar. In het jaar 2002 zal de wettekst bekend worden. Op dit moment kunnen er twee scholen worden onderscheiden. De eerste school wil het gehele systeem platleggen en de pijlers onder het GVB wegnemen. De tweede school wil de basis van het beleid intact laten, maar het systeem zelf verduidelijken, wijzigen en verbeteren, zodat de visserijsector zich kan blijven ontwikkelen. Uiteraard wordt hierbij rekening gehouden met het behoud van de visbestanden. Iedereen weet dat de Europese visserijsector het hoofd moet bieden aan de problemen die momenteel vrijwel overal binnen de visverwerkende industrie bestaan. Deze problemen doen zich niet alleen op ons continent en in onze wateren voor, maar overal ter wereld. De overbevissing, die leidt tot een vermindering van de voorraden, vangsten en inkomsten, vormt de belangrijkste bedreiging voor de toekomst van zowel de visbestanden als de visserijsector zelf. De toegenomen concurrentie, die een gevolg is van de mondialisering van de markt van visserijproducten, vormt een extra bedreiging.
De vraag of de visserij-industrie concurrerender kan worden gemaakt, is afhankelijk van het vermogen van deze sector om zich aan te passen. De beperkende factoren zijn daarbij de schaarste van de visbestanden en de bestaande vraag naar het product op de markt. Het GVB is het instrument waarover de Unie beschikt om de visserij en de aquicultuur te ordenen. Met behulp van dit beleid kunnen de gezamenlijke visbestanden worden beheerd en de verplichtingen die in de eerste Europese Verdragen zijn neergelegd worden nageleefd.
In het verslag staan dus de beraadslagingen over de vier aspecten van het GVB: het behoud en beheer van de visbestanden, het structuurbeleid, de marktordeningen en de banden met derde landen. Algemeen genomen wordt er gepleit voor voortzetting van de grote lijnen van het visserijbeleid van de Unie. Dat is de kern van het verslag. Er wordt duidelijk gewag gemaakt van het voorzorgbeginsel, dat een recent verschijnsel mag worden genoemd. Voorts wordt er gesproken over de wil om een verantwoord visserijbeleid te ontwikkelen.
Uw rapporteur wil in het bijzonder een aantal voorstellen benadrukken, zoals de handhaving van de 6/12-mijlszone. Voorts is er het verzoek om de "boxen" te handhaven als uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dit beter is. Verder is er het vraagstuk van de toegang tot de Noordzee, die in het kader van de uitbreiding steeds meer zal worden bemoeilijkt. Er is de kwestie van de handhaving van het stelsel van de TAC's en de quota, dat overigens wel moet worden herzien. Er bestaat wantrouwen over de individuele overdraagbare quota en de MOP's moeten worden herzien. De controles en de boetes voor overtredingen moeten worden geharmoniseerd en er moeten afspraken worden gemaakt over de visserijakkoorden en actieprogramma's die specifiek op de Middellandse Zee van toepassing zijn.
Tot slot is er het vraagstuk van de regionalisering dat, zoals de heer Gallagher aangaf, niet als renationalisering beschouwd moet worden. Verder moeten er met betrekking tot het GVB meer sociale maatregelen getroffen worden dan nu het geval is. De indruk is wellicht ontstaan dat de heer Gallagher en ik dezelfde boodschap verkondigen. Het beleid zit vol met herhalingen en contradicties. Wij hebben gekozen voor de herhaling.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, alvorens mijn verslag in te leiden zou ik met uw welnemen eerst even op de Marokkaanse kwestie willen ingaan. Ik feliciteer commissaris Fischler van harte met zijn inspanningen om de onderhandelingen over de hernieuwing van de visserijovereenkomst met Marokko tot een goed einde te brengen. Mijn complimenten ook aan het directoraat-generaal Visserij van de Commissie.
De Marokkaanse onderhandelaars hebben vanaf het begin van de onderhandelingen een onbuigzame houding aangenomen. Zij hanteerden daarbij argumenten als de "duurzaamheid van de visbestanden" teneinde de toegangsmogelijkheden van de visserijvloot van de Europese Unie aan banden te leggen. Wij weten evenwel dat deze argumenten slechts voorwendsels waren, aangezien Marokko in overeenkomsten met andere derde landen en in private akkoorden met diverse reders, van wie sommigen uit de Europese Unie, andere criteria hanteert.
Gezien het belang van de overeenkomst met Marokko voor de visserijsector van de Europese Unie had men deze kwestie op het niveau van de Europese Raad moeten uitroepen tot een absolute politieke prioriteit, niet alleen in de Raad Visserij, maar ook in de Raad Buitenlandse Zaken. Ik heb evenwel de indruk dat commissaris Fischler en zijn diensten de strijd op hun eentje hebben moeten voeren, afgezien van het weliswaar belangrijke maar toch eerder sporadische optreden van de voorzitter van de Commissie. De Europese Unie is een thuishaven voor vele miljoenen Marokkanen. Bovendien geniet het land talloze handelsprivileges die de toegang van Marokkaanse producten tot onze markt vergemakkelijken. Gelet op deze omstandigheden is het toch werkelijk onbegrijpelijk dat Marokko weigert onze openheid en bereidheid tot samenwerking te beantwoorden met een gebaar van wederkerigheid. De hoogste communautaire overheden en de betrokken lidstaten hadden belangrijke politieke troeven in handen. Die werden echter niet uitgespeeld. Waarom niet? De tijd zal het leren... Hoe het ook zij, ik hoop van harte dat er spoedig een aanvaardbare overeenkomst uit de bus komt.
Laat ik nu overgaan tot de bespreking van mijn verslag: Guinee-Bissau. Het protocol betreffende de visserijbetrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Guinee­Bissau werd in juni 1997 geparafeerd en trad in december van datzelfde jaar in werking. Het is geldig tot in juni dit jaar. Toen in 1998 in het land een gewapend conflict uitbrak, diende de Commissie aan de Raad en aan het Parlement een voorstel voor een besluit in waarin om opschorting van de overeenkomst werd verzocht. Het Parlement kwam in het verslag van de heer Girao Pereira van begin 1999 tot de slotsom dat het voorstel van de Commissie gerechtvaardigd en legitiem was en stemde hiermee zonder voorbehoud in. Dit betekende dat toestemming werd gegeven voor opschorting van de overeenkomst voor de duur van de vijandelijkheden, na afloop waarvan de opschorting zou worden beëindigd. Op dat moment zou ook bijstand worden verleend aan de regering van Guinee­Bissau voor enkele ad hoc maatregelen ter ondersteuning van de plaatselijke visserijsector, de infrastructuur en de controle op de visserij.
Aangezien het vorige Commissievoorstel aanleiding gaf tot procedurele en juridische problemen dient de Commissie nu een nieuw voorstel in, waarin de nodige juridische wijzigingen zijn aangebracht. De nieuwe tekst heeft echter net als het vorige initiatief tot doel de wettige autoriteiten van Guinee­Bissau een som ter beschikking te stellen gelijk aan het niet­betaalde deel van de financiële vergoeding, zoals vastgelegd in de geldende overeenkomst, oftewel 6.500.000 euro, voor uitsluitend ondersteuning van de plaatselijke visserijactiviteiten, versterking van de controlemaatregelen en steun voor de wederopbouw van beschadigde visserij­infrastructuren.
Op basis van een door de regering van Guinee­Bissau ingediend actieprogramma gaat de Commissie over tot betaling van 50% van de toegezegde financiële vergoeding en zal zij de rest van het bedrag beschikbaar stellen zodra de regering van dit land een gedetailleerd verslag heeft ingediend over de verwezenlijking van de geplande activiteiten en de behaalde resultaten. Dit verslag moet uiterlijk op 31 mei 2001 worden ingediend bij de Commissie. Het is evenwel raadzaam deze termijn te verlengen omdat de overheidsdiensten in Guinee­Bissau als gevolg van het gewapende conflict te kampen hebben met ernstige reorganisatieproblemen. Gelet op deze situatie heeft de Visserijcommissie van het Parlement besloten de termijn voor de betaling van de toegezegde vergoeding te verschuiven van 31 mei 2001 naar 31 mei 2003. Aangezien het door de Commissie ingediende voorstel in wezen hetzelfde is als dat waarmee het Europees Parlement in maart 1999 heeft ingestemd en de financiële bedragen dezelfde zijn als die welke zijn opgenomen in het geldende protocol, en aangezien het voorstel duidelijk omschreven doelstellingen nastreeft, ben ik als rapporteur van oordeel dat het Parlement met dit initiatief dient in te stemmen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op dit late uur zijn wij nogal wat van plan. Dit eerste visserijdebat in 2001 is heel uitgebreid. Ik ben bijzonder blij u hier te mogen begroeten, mijnheer Fischler. De debatten over visserij zijn in Straatsburg lang op vrijdag gehouden. Met ingang van dit jaar is de vrijdag afgeschaft, en houden wij dit debat al op dinsdag. Veel collega's luisteren weliswaar ook vandaag niet naar ons, maar u bent tenminste wel gekomen, en daarvoor wil ik u van harte bedanken.
Aan de ene kant hopen en verwachten met name de vissers in de Unie veel van het nieuwe jaar - ik hoef alleen de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid en het langverwachte Groenboek van de Commissie maar te noemen -, maar aan de andere kant moet ik tot mijn spijt vaststellen dat de bezorgde rimpels op de voorhoofden van mijn collega's en op dat van u - voor zover ik dat hiervandaan kan beoordelen, mijnheer Fischler - niet zijn weggetrokken.
De aanhoudende en moeizame onderhandelingen over de visserijovereenkomst met Marokko zijn daar vast niet vreemd aan. Ik vrees dat het licht aan het einde van de onderhandelingstunnel nog niet te zien is. Vanwege het behoedzame en diplomatieke optreden van de Commissie - om het zo maar eens te noemen - door u of door Commissievoorzitter Prodi, is onze tegenpartij - ofschoon ik haast geneigd ben "tegenstander" te zeggen - ons maar weinig tegemoet gekomen, zodat er maar weinig echte vooruitgang is geboekt. Ik betreur dat uitermate, want ik wil graag dat er een overeenkomst wordt gesloten. Ik zeg daar echter heel duidelijk bij dat ik ook niet tot elke prijs een overeenkomst wil.
De financiële speelruimte is beperkt, zodat de betalingen van de EU en de gegarandeerde tegenprestaties in een redelijke verhouding moeten staan. Het Koninkrijk Marokko moet op dit punt eindelijk een koers gaan volgen die realistisch is en vertrouwen inboezemt. De tegendraadse houding die Marokko tot dusverre heeft ingenomen kan anders een boemerangeffect krijgen, want de visserij is tenslotte niet het enige raakpunt tussen Marokko en de Europese Unie. De EU moet niet als een olifant door de porseleinkast van de diplomatie stampen, maar zich ook niet als een vlo gedragen die alleen maar wat irritant rondspringt.
De volgende schadeloosstelling van Spaanse en Portugese vissers staat voor de deur. Het is werkelijk de hoogste tijd om alternatieven te bedenken en die ook hardop te durven uitspreken, hoe ingrijpend ze ook mogen zijn, want financiële steun kan en mag geen duurzame oplossing zijn. Het zou in dit verband interessant zijn om eindelijk eens de kosten-batenanalyse van de visserijovereenkomsten nader te bekijken en daaruit de nodige consequenties te trekken. Met name collega Gallagher gaat in zijn verslag op dit punt in. Er is al eens een eerste presentatie over gegeven, maar ach, dat is al lang geleden en daarna deed men er het zwijgen toe. We moeten oppassen dat dit niet de stilte voor de storm is, want de barometer staat op storm!
Ik wil Pat Gallagher in ieder geval voor zijn uitstekende verslag bedanken. Hij is een van onze daadkrachtigste medestrijders in de Visserijcommissie en heeft eens te meer verdienstelijk werk geleverd. Dat een analyse van de maatregelen en de ontwikkelingen juist met het oog op de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid erg belangrijk is, hoef ik echt niet meer speciaal te benadrukken. Wat zal er echter in het langverwachte Groenboek van de Commissie worden voorgesteld? Het is wel duidelijk dat het evenwicht tussen de verbetering van de visbestanden en de sociaal-economische betekenis van de visserij de doelstelling moet zijn. Ik vind het daarom absoluut noodzakelijk de belanghebbenden meer bij de besluitvorming te betrekken. Gelet op de ernstige gebreken die nu bijvoorbeeld door BSE alleen al in de landbouw aan het licht komen, is een aantrekkelijke, nieuwe manier om vis als gezond voedsel en onmisbare bron van eiwitten aan de man te brengen een van de noodzakelijke maatregelen.
Ik wil tegen iedereen zeggen dat ons een flinke hoeveelheid werk wacht. Ik verheug me, in het belang van de toekomst van de Europese visserij, op een spannend debat waarin de meningen uiteenlopen. Ik denk echter wel dat wij het er nooit ofte nimmer bij mogen laten zitten.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Fischler voor zijn aanwezigheid. Hij is hier omdat de PSE-Fractie in de Conferentie van voorzitters daartoe een verzoek had ingediend. Mijnheer de commissaris, ik wil u eraan herinneren dat u hier in oktober 1999, een maand voordat de vorige overeenkomst afliep, zei dat "u alles zou doen wat in uw vermogen lag om een oplossing te vinden" en dat u "niet bang was daarbij een nat pak te halen". Veertien maanden na dato staat echter de communautaire vissers het water tot aan de lippen. Desondanks wil ik u nergens van beschuldigen. Ik denk dat u heeft gedaan wat u kon doen, en dat was feitelijk heel weinig. Volgens mij is het probleem dat de verschillende diensten van de Commissie hun inspanningen niet hebben gecoördineerd en dat de Raad er niet voldoende politieke vaart achter heeft gezet. Wat ik echter het ergste vind, is dat de regering van het meest betrokken land een gebrek aan inzicht en trefzekerheid aan de dag heeft gelegd, en het werk van de Commissie niet heeft gesecondeerd.
Ik denk, mijnheer Varela, dat het bezoek van de heer Prodi - dat ik een goed initiatief vind - de visserijsector eerder heeft verontrust dan gerustgesteld, omdat het juist in deze fase van het onderhandelingsproces plaatsvindt. Zo ernstig weifelt en twijfelt de sector op dit moment.
De visserijsector blijft herhalen niet tot elke prijs een overeenkomst te willen sluiten, en is bang dat er slechts een overeenkomst wordt ondertekend om de schijn op te houden. Volgens de bedrijfstak zelf is het aanbod van de Marokkanen onaanvaardbaar vanwege de technische voorwaarden waaraan zij de communautaire vloot willen onderwerpen. Zij willen met name een aantal onaanvaardbare wijzigingen, c.q. beperkingen voor de vriestrawlers en de schelpdiervissers invoeren.
Ik denk dat de Unie de Marokkaanse autoriteiten een duidelijke boodschap moet laten horen. De Unie wenst een loyale samenwerking met haar partners, en wij constateren nu dat wij er veel bij hadden gewonnen als de Marokkaanse regering tijdig op de oproepen van de Gemeenschap had gereageerd. Het is onaanvaardbaar dat de Marokkaanse regering 14 maanden lang heeft herhaald dat zij geen overeenkomst wenste, en nu u de schuld probeert te geven, mijnheer Fischler, van het feit dat er geen overeenkomst is bereikt en dat de onderhandelingen zijn afgebroken. De volgende Oostenrijkers - zoals u - of Zweden die in Rabat gaan onderhandelen, zullen bijgevolg denken dat de Marokkanen precies het tegendeel willen van wat zij beweren.
Dit hele belachelijke proces, dat al 14 maanden duurt, levert niets goeds op, eenvoudigweg omdat het in bepaalde sectoren van de Unie weerstand tegen de Europese Unie zelf wekt. Wij zitten hier hele dagen te debatteren over het democratisch tekort en een goed bestuur van de Unie, en als we dan een zaak bij de hand hebben die ruim 4.000 vissers direct raakt, doen we alsof onze neus bloedt en laten wij na wat iedere regering zou doen om een zo belangrijke productieve sector te verdedigen. Er zijn zelfs mensen die zeggen dat voorzitter Prodi niet alleen de samenwerking op visserijgebied had moeten blokkeren, maar het hele MEDA II-programma.
De verslagen van de leden Poignant en Gallagher gaan alvast op veel van de nog te behandelen aspecten van de aanstaande hervorming van het GVB in. Als we een aantal amendementen aannemen, denk ik dat wij er twee evenwichtige resoluties van kunnen maken en enige tegenstrijdigheden kunnen rechtzetten. Ik denk dat wij een evenwichtig akkoord over het Groenboek en deze verslagen moeten bereiken, maar dat betekent niet dat wij het midden tussen de meest uiteenlopende posities moeten kiezen. Wij moeten een coherent verslag aannemen dat de toekomst van de gehele sector en de levensvatbaarheid van de visserij als economische activiteit in de hele Europese Unie garandeert. Het evenwicht dat de socialistische fractie nastreeft, kan slechts worden bereikt door een visserijbeleid te voeren dat op wetenschappelijke criteria berust en op de markt is toegesneden, en door een einde te maken aan de nog altijd bestaande politieke discriminatie.
Zoals collega Poignant zegt, moet het hervormingsproces een participatief karakter hebben. Ik feliciteer de heer Poignant met zijn werk, dat hij in moeilijke omstandigheden heeft verricht. Zijn verslag werpt een duidelijk licht op veel van de problemen die wij zullen moeten behandelen bij de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. De heer Poignant suggereert ook talrijke oplossingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de sociaal-economische aspecten van de visserij, de ontwikkeling van de sociale kant van het GVB, en de actualisering van de criteria waarmee wordt bepaald of een regio afhankelijk is van de visserij.
Ook het verslag-Gallagher is interessant, onder andere omdat het op bepaalde sociale aspecten ingaat en de overeenkomsten met derde landen als een essentieel bestanddeel van het GVB aanmerkt.
Wij wensen dat er duidelijke juridische en wetenschappelijke adviezen over de toegangsbeperkingen worden opgesteld. Wij vinden dat de hervorming van het GVB geen enkele discriminerend element mag bevatten, hetzij van politieke aard of gebaseerd op nationaliteit. Onze amendementen steunen de handhaving van de huidige 6/12 mijlszone.
Tenslotte wil ik de heer Varela en de heer Cunha feliciteren. De heer Varela heeft een uitstekend verslag geschreven over de uitdaging van de globalisering en de gevaren die bepaalde aspecten daarvan voor de communautaire visserijsector inhouden. Wij zullen ons nog moeten buigen over de internationale kant van het GVB en het feit dat het steeds noodzakelijker wordt aan multinationale organisaties deel te nemen. Die kwestie zal onvermijdelijk weer op onze agenda verschijnen en nog vaak in dit Parlement worden besproken. Ik complimenteer de heer Varela met zijn politieke visie, die ik haast poëtisch zou willen noemen.

Attwooll
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil alle rapporteurs gelukwensen met hun uitstekende werk. Ik noem met name het vraagstuk van het regionale beheer van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Eigenlijk wordt het soort ontwikkeling dat wij voorstaan, beter uitgedrukt door de term zonebeheer. Dit zonebeheer voorziet erin dat alle belanghebbenden in alle secties van de ICES - of ze nu betrokken zijn bij de visserij, de visverwerking, de wetenschap of de natuurbescherming - een veel grotere rol gaan spelen bij de besluitvorming. Als een dergelijk systeem nu al had bestaan, zouden we de huidige problemen naar aanleiding van het door de Commissie voorgestelde herstelplan voor kabeljauw in de Noordzee niet hebben gehad.
De meest direct betrokkenen zijn het er heel duidelijk over eens dat het plan, zoals het aanvankelijk is gepresenteerd, niet alleen rampzalige gevolgen zou hebben voor de betrokken industrieën, maar ook voor de kabeljauwstand zelf nadelig zou uitpakken. Deze mening wordt gedeeld door de natuurbeschermingsorganisaties.
De Schotse leden van dit Parlement zijn de commissaris zeer erkentelijk voor het feit dat hij met ons heeft willen praten en ons heeft willen verzekeren dat deze voorstellen nog niet definitief zijn. Er is op lokaal niveau, zowel in Schotland als op andere plaatsen rond de Noordzee, veel werk verricht op het gebied van beschermingsmaatregelen in het algemeen, en dat van herstel van de kabeljauwstand in het bijzonder. Ik hoop dat de Commissie de resultaten van dit werk heel serieus zal nemen. Ik wil haar met name vragen de eis van een maaswijdte van 140 mm te laten vallen. Ook vraag ik haar te erkennen dat de Schotse visserijvloot in zeer belangrijke mate afhankelijk is van de gemengde visserij. Ik vertrouw er dan ook op dat zij geen algemene beperkingen op zal leggen voor een gebied van circa 15 000 vierkante mijl in de Noordzee, maar dat zij ervoor zal kiezen om gebieden waar veel kabeljauw voorkomt slechts gedurende bepaalde seizoenen te sluiten.

Hudghton
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het was onvermijdelijk dat de verslagen van de heer Gallagher en de heer Poignant niet alleen zouden gaan over het verleden, maar ook uitgebreid zouden ingaan op de herziening van het GVB voor de zeevisserij. Ik acht het dan ook volkomen terecht dat de leden van dit Parlement, vooruitlopend op een eventuele formele raadpleging van het Parlement, proberen het herzieningsproces te beïnvloeden.
Ik meen dat de hoofddoelstelling van het gemeenschappelijk visserijbeleid, namelijk de bescherming van de vispopulaties, niet is gerealiseerd. Als gevolg daarvan zijn wij geconfronteerd met dramatische jaarlijkse schommelingen in de vangstquota. De huidige kabeljauwcrisis is daar weer een voorbeeld van. Daarnaast moeten wij het besluitvormingsproces als dusdanig, evenals het niveau waarop besluiten worden genomen, nog eens kritisch bekijken. Er zijn verschillende, ook door mij ondertekende amendementen ingediend, die tot doel hebben bepaalde belangrijke beginselen voor de herziening van het GVB vast te stellen. Eén van die beginselen is dat wij blijven vasthouden aan de relatieve stabiliteit, aangezien de goede redenen voor de invoering daarvan als basisbeginsel, nog steeds gelden. Wel moeten wij, in het licht van de ervaringen met gebieden als de Shetland Box, in de toekomst doorgaan met speciaal beschermde gebieden op basis van wetenschappelijke adviezen. Ook moet een systeem van zonebeheer worden ingevoerd, dat gebaseerd is op de ICES-gebieden. In dit systeem kunnen vertegenwoordigers van vissers, wetenschappers en natuurbeschermers een zinvolle rol spelen. Het doel ervan is niet het GVB te renationaliseren en ook niet om bevoegdheden weg te nemen bij de Raad of de Commissie. Wij menen echter dat iedere lidstaat met vangstquota in een bepaalde zone moet kunnen meepraten bij de vaststelling en de aanbeveling van controlemaatregelen die hout snijden, geschikt zijn voor deze gebieden en daarom ook meer kans van slagen hebben.
De recente gebeurtenissen hebben in Schotland geleid tot een nog groter gebrek aan vertrouwen in de besluitvormingsprocedures en de structuur van het GVB zelf. Hoe kan de Commissie bijvoorbeeld verantwoorden dat de industriële visserij op dezelfde voet mag doorgaan, en de bijvangsten van witvis zelfs mogen toenemen, terwijl tegelijkertijd de quota voor vis voor menselijke consumptie worden beperkt?
Wij moeten de mogelijkheden van de herziening van het GVB te baat nemen om een doelmatige oplossing te bereiken. Ik daag de Commissie en de Raad uit eens heel serieus te kijken naar het idee van zonebeheer. Dit moet uiteraard gebeuren binnen een kader met voor de hele Gemeenschap geldende doelstellingen, maar wel op zo'n manier dat de betrokken partijen meer zeggenschap krijgen en het nieuwe GVB zodra het is vastgesteld zijn doel, namelijk een duurzame Europese visserij voor de lange termijn, ook echt kan bereiken.

Jové Peres
De heer Poignant heeft uitstekend werk verricht en de heer Gallagher verdient waardering, maar eerlijk gezegd denk ik dat zij zich in hun ijver - en zij hebben beiden enorm veel ervaring en kennis op dit gebied - op enkele punten niet tot het onderwerp van hun verslagen hebben beperkt. Het probleem is dat hun zienswijze door de amendementen werd bekrachtigd, en in het algemeen gesproken heeft men op sommige punten zelfs tegenstrijdige voorstellen goedgekeurd. Ik hoop dat deze zaken morgen bij de stemming volgens de normale procedure zullen worden rechtgezet, want mijn fractie zou graag voor deze twee verslagen stemmen.
Wat het verband tussen de visserij en de mondialisering betreft, is het ontegenzeggelijk dat de lage zelfvoorzieningsgraad van de Gemeenschap op het gebied van visproducten ertoe heeft geleid dat de handel veel eerder en sterker is geliberaliseerd dan in andere sectoren. De aard van het visserijbedrijf, de voortschrijdende nationalisatie van visgronden en andere omstandigheden - die, zij het met allerlei haken en ogen, soortgelijke gevolgen hebben als de mondialisering - hebben echter bijzonder ingrijpende sociale gevolgen, waaronder soms ernstige gevolgen voor de arbeidsomstandigheden en de verplaatsing van de met de visserij verbonden bedrijfsactiviteiten. In het uitstekende verslag van de heer Varela wordt op maatregelen gewezen waarmee deze nadelige gevolgen kunnen worden opgevangen. Ik wil ook de heer Cunha feliciteren.
Ik wil tenslotte twee dingen met betrekking tot de kwestie-Marokko vaststellen. In de eerste plaats heeft het ontbreken van een overeenkomst nadelige gevolgen voor de minder begunstigde regio's van de Gemeenschap, ook voor de toekomst. Zowel de vissers als de van de visserij afhankelijke activiteiten zullen die gevolgen ondervinden. Omdat het hier structureel minder begunstigde gebieden betreft, is de kans op een succesvolle economische omschakeling bijzonder klein.
In de tweede plaats stel ik vast dat de houding van de Marokkaanse onderhandelaars niet bepaald gepast is voor een land waarmee wij een associatieovereenkomst hebben gesloten. In dat licht is het wenselijk dat de Commissie de Marokkaanse autoriteiten doet inzien dat deze associatie alleen op wederkerigheid gebaseerd kan zijn, en dat de Commissie eventueel passende maatregelen durft te nemen. In de media wordt beweerd dat als er wel een overeenkomst wordt gesloten, die misschien zelfs erg schadelijk is voor de belangen van de Gemeenschap. Ik hoop echter dat er een overeenkomst wordt gesloten en dat de Commissie haar recht op wederkerigheid zal doen gelden.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou uw aandacht willen vragen voor een punt dat mijns inziens in het gemeenschappelijk visserijbeleid over het hoofd wordt gezien. Dit mag zeker niet ontbreken in de hervorming vanaf 2002, aangezien het betrekking heeft op de situatie van de visserij in de ultraperifere regio's. Het gemeenschappelijk visserijbeleid zou rekening moeten houden met de in het Verdrag van Amsterdam aangebrachte wijziging en de daaruit voortvloeiende mogelijkheden. Ik denk daarbij vooral aan Portugal en zijn autonome regio's, de Azoren en Madeira, maar ook aan de Franse en Spaanse ultraperifere regio's. De Europese Unie heeft de gelegenheid om haar exclusieve economische ruimte uit te breiden naar deze minder ontwikkelde regio's. Het is derhalve belangrijk dat de strategische waarde van deze gebieden voor de toekomst van Europa wordt onderstreept.
Voor wat Marokko betreft, waarderen wij de door de commissaris verstrekte gegevens, ofschoon die voor de Portugezen maar een schrale troost zijn. 40 Portugese vaartuigen liggen stil sinds december 1999 en zelfs indien de overeenkomst er toch komt, is het best mogelijk dat vele van de betrokken bedrijven op dat moment eenvoudigweg niet meer levensvatbaar zijn. Daarom steun ik het verzoek van onze collega's Arlindo Cunha en Miguélez Ramos aan de Raad en aan de Commissie om in de dialoog met de Marokkaanse regering sterker van zich af te bijten.
Om eerlijk te zijn staan wij een beetje argwanend ten aanzien van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid van 2002. Het scepticisme van Portugal terzake is niemand onbekend. Ofschoon de visserij een bron van werkgelegenheid zou moeten zijn, heeft Portugal immers aan den lijve ondervonden dat het gemeenschappelijk visserijbeleid geen werkgelegenheid, maar werkloosheid in de hand werkt. Laten we hopen dat de instandhouding van de quota waartoe dit jaar is besloten een eerste goede stap in de richting van een betere toekomst betekent. Wij stellen met voldoening vast dat het tijdens de voorbije jaren aan het licht gekomen gevoel van discriminatie au sérieux wordt genomen en dat het organisatieprobleem op afdoende wijze wordt aangepakt. Tot slot vragen wij dat de exclusieve zone voor de kustvisserij tot 24 mijl wordt uitgebreid, een verzoek dat hier overigens reeds door de heer Gallagher is geformuleerd.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog altijd mijn twijfels over de methodologie die met name in het verslag van de heer Poignant is gevolgd, en ik blijf erbij dat de in de regionale hoorzittingen geuite opvattingen van de visserijsector nauwkeuriger hadden moeten worden bestudeerd. Daarnaast hebben de heer Gallagher en de heer Poignant zich op veel punten in tegengestelde zin uitgelaten over de maatregelen die het GVB zou moeten omvatten. Hoewel zij a posteriori onmiskenbaar hun best hebben gedaan hun meningen op elkaar af te stemmen, vindt de Europese Volkspartij dat op een aantal hoofdpunten nog steeds duidelijke tegenstellingen bestaan.
Wij hebben daarom een aantal amendementen ingediend, die vooral bedoeld zijn om de indruk weg te nemen dat het Europees Parlement geen duidelijke mening over de toekomst van het GVB heeft, want dat is niet het geval. Wij zijn het misschien niet over concrete maatregelen eens, maar als er iets uit deze verslagen kan worden afgeleid, is het wel dat het Parlement het volledig met de visserijsector eens is over de noodzaak van een ingrijpende wijziging van het GVB. Ik wil de leden daarom oproepen onze amendementen aan te nemen, omdat zij er allesbehalve toe strekken vruchteloze debatten te heropenen. Zij zijn juist een uitdrukking van veranderingsgezindheid en de noodzaak diep over het visserijbeleid na te denken en vooruit te blikken naar de toekomst in plaats van terug te kijken op het verleden.
Als die noodzaak al niet voor de hand lag, dan heeft de Raad in december vorig jaar wel duidelijk gemaakt waar we aan toe zijn. Zo kan het niet langer. De visserijsector moet telkens aan het eind van het jaar opdraaien voor de fundamentele gebreken waar het GVB al sinds het begin mank aan gaat, in de vorm van een steeds verdergaande vangstbeperkingen. Als die beperkingen zover gaan als dit jaar is voorgesteld, moeten we ons afvragen welke bedrijfstak het met dergelijke spelregels nog zou redden. Als de visbestanden er ieder jaar slechter voor staan, komt dat doordat een opeenhoping van missers in het visserijbeleid die verslechtering niet alleen mogelijk heeft gemaakt, maar zelfs heeft veroorzaakt. De visserijsector, die aan een reeks achterhaalde, tegenstrijdige en vaak onbegrijpelijke regels is gebonden, draagt slechts een zeer beperkte verantwoordelijkheid voor deze stand van zaken, maar draait wel alleen voor de gevolgen op.
Het GVB moet ingrijpend hervormd worden om oplossingen te vinden voor de visserijsector, die tegen de visserijregels in - zelfs ondanks die regels - heeft weten te overleven en het mogelijke heeft gedaan om zich te ontwikkelen en de kuststreken welvaart en werkgelegenheid te blijven verschaffen. De ontevredenheid over het vangstbeleid is overduidelijk. In de Raad van december vorig jaar hebben we nog gezien wat voor schitterende resultaten dat beleid heeft, met het TAC-systeem dat het terugzetten van vis alleen maar bevordert. Kwesties als de relatieve stabiliteit en de vrije toegang moeten nog worden geregeld, en dan zwijg ik nog over de aanpassing aan de Verdragen van dit beleid dat het enige communautaire beleidsterrein is waarop nog op grond van nationaliteit wordt gediscrimineerd. Ik blijf er daarom bij dat de Commissie ons niet serieus een ontwerpgroenboek als dit voor kan leggen. Als de Commissie werkelijk meent dat de toekomst van de Europese visserij kan worden bepaald door geeneens een verordening te wijzigen, maar door maatregelen voor te stellen die al in de bestaande verordeningen zijn opgenomen, als het belangrijkste voorstel en de grote ontdekking van de Commissie voor de toekomst van het GVB bestaat uit meerjarenafspraken over TAC's en het bevorderen van de aquacultuur, dan is misschien het moment aangebroken om de Commissie in alle ernst te vragen plaats te maken voor mensen met nieuwe ideeën en enig verantwoordelijkheidsgevoel.

Candal
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik zou hier in het kort drie beschouwingen over de geplande hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid willen uiteenzetten.
Het eerste punt betreft de toegang tot de gemeenschappelijke wateren en bestanden. De Europese Unie moet alles in het werk stellen om de traditionele activiteiten van elk van de vissersgemeenschappen in stand te houden. Daarom acht ik het van fundamenteel belang dat toch ten minste de beperkte toegang tot de zogenaamde "territoriale zee" wordt gehandhaafd, temeer daar de activiteiten van de kleine visserij grotendeels afhankelijk zijn van de kustbestanden van de lidstaten.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op het beginsel van relatieve stabiliteit en optimale benutting van de visserijmogelijkheden buiten de communautaire wateren. Het beginsel van relatieve stabiliteit vormt een van de basispijlers van het gemeenschappelijk visserijbeleid. De toepassing ervan op vangstquota die de Unie na betaling van een financiële compensatie heeft verworven middels overeenkomsten met derde landen of in door regionale visserijorganisaties beheerde wateren, kan evenwel nefaste gevolgen hebben. Zo worden de in wateren van sommige derde landen onder bezwarende titel verworven quota door de Gemeenschap niet ten volle benut, ofschoon bepaalde lidstaten baat hebben bij het gebruik van deze quota. In de overeenkomsten met de zogenaamde "zuidelijke landen" wordt bepaald dat na opname door de lidstaten van hun respectieve visserijmogelijkheden het niet-gebruikte deel ter beschikking van alle belanghebbende lidstaten wordt gesteld. Dit mechanisme wordt evenwel niet toegepast in de overeenkomsten met de zogenaamde "noordelijke landen".
Ook de visserijquota voor volle zee die de Europese Unie in het kader van de regionale visserijorganisaties heeft verworven, worden niet opgebruikt, ofschoon bepaalde lidstaten geïnteresseerd zijn in het vangen van de door de zogenaamde "begunstigden" niet benutte hoeveelheden. Zo zorgt de Unie ervoor dat haar positie bij de herziening van de aan de verdragsluitende partijen toegekende quota wordt verzwakt.
Ten derde wil ik het over de internationale rol van de Europese Unie hebben. De Unie als geheel is een van de belangrijkste visserijmogendheden ter wereld en een van de grootste markten voor visserijproducten. Het is derhalve van wezenlijk belang dat haar in de internationale organisaties, en met name in de regionale visserijorganisaties, de rol wordt toegekend die haar toekomt. Ik dank de commissaris voor zijn betoog en ik verzoek hem in de onderhandelingen met Marokko het volle gewicht van de vijftien lidstaten in de schaal te werpen en niet alleen als advocaat van Portugal en Spanje op te treden.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, velen hebben er al op gewezen dat het gemeenschappelijk visserijbeleid er niet in is geslaagd de visbestanden op een voldoende niveau te houden om een levensvatbare visserijsector mogelijk te maken. Dit is op zijn minst ten dele te wijten aan het tegenstrijdige karakter van sommige doelstellingen van het GVB zoals die zijn vastgelegd in verordening 3760/92.
Het is onmogelijk om de markt en de industrie tevreden te stellen en tegelijkertijd de visbestanden te sparen. Als het GVB volgend jaar wordt herzien, is het van essentieel belang dat als primaire en allesoverheersende doelstelling de instandhouding van de visbestanden en de bescherming van het mariene milieu wordt vastgesteld. De enige manier om dit te doen is door een strenge en alomvattende voorzorgsbenadering van het visserijbeleid te kiezen. Deze voorzorgsbenadering moet inhouden dat er pas op commerciële basis op enig visbestand mag worden gevist nadat er tenminste een wetenschappelijke onderzoek naar dat bestand is uitgevoerd en alleen op basis van op instandhouding van de populaties gebaseerde totaal toegestane vangstcijfers.
Met andere woorden, de huidige roofbouw op bepaalde vissoorten, met name bepaalde diepzeevisbestanden, door sommige EU-landen zou dan niet meer worden toegestaan. Dit betekent dat ieder nieuw vistuig of belangrijke verandering van een bestaand vistuig moet worden beoordeeld op de potentiële gevolgen ervan voor het bestand van de te vangen vissoort, voor andere soorten die als bijvangst worden gevangen en voor het mariene milieu. Het betekent dat wij bij de vaststelling van het in stand te houden niveau van een bepaald visbestand aan de voorzichtige kant moeten blijven. Met het toelaten van vangsten die nog net binnen de kritieke grenswaarden voor overleving van de soort vallen, of van welke andere soortgelijk referentiepunten dan ook, zijn wij gewoon op de verkeerde weg. Dat leidt immers tot overbevissing en tot de instorting van visbestanden
Er moeten streefdoelen en beperkte referentiepunten worden vastgesteld die de visbestanden op een zodanig peil houden dat het gevaar van uitputting of instorting van de visbestanden verwaarloosbaar klein wordt. De beste definitie van een op het voorzorgsbeginsel gebaseerde aanpak tot nu toe is die in de visserijovereenkomst van de VN, waar veel van deze en andere beginselen zijn omschreven. De EU heeft deze ideeën voor een aantal visbestanden overgenomen. Ik denk dat het hoog tijd wordt dat zij deze voor haar eigen visbestanden ook gaat uitvoeren.
Over Marokko is al het een en ander gezegd. Ik wil daarover alleen zeggen dat wij uitdrukkelijk van mening zijn dat Marokko, als kuststaat met soevereiniteit over zijn vis en zijn exclusieve economische zone, zelf moet bepalen wat het met deze natuurlijke hulpbronnen wil doen. Wij zijn er dan ook op tegen om politieke of economische druk uit te oefenen op Marokko met het doel dat land ertoe te bewegen of het te dwingen een overeenkomst met de Europese Unie te ondertekenen. Verder zijn wij ook heel stellig in ons standpunt dat bij een eventueel akkoord met Marokko op geen enkele wijze de toegang tot de wateren van de westelijke Sahara mag worden betrokken. Wij erkennen de soevereiniteit van Marokko over dat land niet. Marokko heeft dan ook geen enkel recht van spreken met betrekking tot de toegang van schepen uit EU-landen tot die wateren. Overigens heeft de EU ook geen enkel recht om dergelijke onderhandelingen met Marokko te voeren of om schepen onder EU-vlag toe te staan daar naar toe te gaan, zoals in het verleden wel is gebeurd.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, het sociaal-economisch belang van de visserijsector is ons allen bekend. Hij zorgt niet alleen voor een groot aantal directe en indirecte arbeidsplaatsen, maar draagt ook bij aan de economische ontwikkeling van talloze regio's en vissersgemeenschappen, met inbegrip van de kleine kustvisserij die de toevoer van verse vis waarborgt en de traditie en cultuur van de Europese Unie instandhoudt. De regionale seminars hebben ons geleerd dat het gemeenschappelijk visserijbeleid op heftige kritiek stuit, zowel het TAC-systeem en de quotaregeling als het systeem van de MOP's, die discriminerend gewerkt hebben en de sector geen noemenswaardige voordelen hebben opgeleverd. Daarom mogen aan de lidstaten die aan de afspraken hebben voldaan geen nieuwe beperkingen van de vangstopbrengst worden opgelegd zolang de overige landen de doelstellingen van de vorige MOP's niet verwezenlijken.
Bovendien is duidelijk gebleken dat het merendeel van de beroepsvissers twijfels heeft over de wetenschappelijke adviezen inzake beheer en instandhouding van de visbestanden, ofschoon zij ermee instemmen dat de soorten moeten worden beschermd. Er bestaat met andere woorden enorme behoefte aan een diepgaande hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het is belangrijk dat de vissers en alle andere belanghebbende partijen aan het besluitvormingsproces deelnemen zodat hun ervaring en kennis kunnen worden aangewend om een efficiënter en realistischer systeem op te zetten. Er moeten structurele maatregelen worden genomen om het voortbestaan van de van de visserij afhankelijke gemeenschappen te garanderen en sociaal-economische maatregelen om de levensomstandigheden van de vissers te verbeteren. Het is van wezenlijk belang dat de vissers geen nadeel ondervinden van de maatregelen ter bescherming van de soorten, zoals in het noorden van Portugal met de sardinevissers is gebeurd.
Tevens dient rekening te worden gehouden met het specifieke karakter van de ultraperifere regio's. Het verslag-Gallagher bevat nog een bijzonder belangrijk verzoek, namelijk dat de exclusieve zone wordt uitgebreid tot 24 mijl, een besluit dat reeds vroeger door het Parlement is aangenomen. Wat de lopende onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie betreft, onderstreept de heer Varela Suanzes-Carpegna in zijn verslag terecht dat de communautaire visserijactiviteit niet louter uit economisch of commercieel oogpunt mag worden beschouwd. De visserij van de EU heeft een multifunctioneel karakter, zij draagt bij tot de sociale en economische integratie van de kustgebieden, waar zij in vele gevallen een echte levensstijl en een factor van cohesie is, en zij garandeert mede de voedselvoorziening.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zou ik nog even willen ingaan op de internationale visserijovereenkomsten, aangezien deze bij de bevoorrading van de Europese markt door de Europese vloot een fundamentele rol spelen. De informatie die ons hier werd verstrekt, is bijzonder verontrustend, en ik heb het dan niet alleen over de vertraging die de visserijovereenkomsten met Angola hebben opgelopen, maar ook over de moeilijkheden die de hernieuwing van de visserijovereenkomst met Marokko in het gedrang brengen. Aan een verklaring alleen hebben wij niet genoeg. Die is hier overigens al gegeven. Wij willen maatregelen die de vissers beschermen en de rechten van de Portugese en andere benadeelde reders waarborgen.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, 2001 is het jaar waarin de Commissie een nieuw gemeenschappelijk visserijbeleid vorm moet geven. Ik vind het van het grootste belang dat de Commissie de visserijsector zelf nadrukkelijk betrekt bij het voorbereiden van haar besluiten. Bij het vertalen van onderzoeksresultaten naar vangstbeperkingen moet de Commissie niet slechts wetenschappers, maar ook de vissers raadplegen, anders roept het opleggen van total allowed catches en de quota' s onnodige weerstand bij hen op. Vissers, zeker in Nederland, erkennen het nut van vangstbeperkingen, mits goed onderbouwd. Een slecht voorbeeld is de recente vangstbeperking voor de Nederlandse vissers op schol en tong, die hun 35 miljoen euro gaat kosten. Een beperking die volgens de Europese Visserijraad nodig is om de kabeljauw te beschermen, terwijl biologen beweren dat een dergelijk advies nooit gegeven is en dat het een politiek besluit is.
De Europese vissers zijn actief in onderling geheel verschillende wateren. Dat vraagt om een regionale aanpak geheel in lijn met het subsidiariteitsbeginsel van de Europese Unie. Dat betekent in het geval van Nederland dat samen met andere Noordzee-landen het beleid voor de Noordzee uitwerkt. Deze landen besluiten of er in het fragiele systeem van de Noordzee plaats is voor schepen uit andere regio' s. Als de Unie de toegang van andere schepen tot de Noordzee forceert, is quotering van nog ongequoteerde vissoorten een reële optie om bijvangsten van gequoteerde vis binnen de perken te houden.
Tot slot sluit ik mij aan bij de vraag van rapporteur Gallagher naar een kosten-batenanalyse van de visserijakkoorden die de Commissie met derde landen sluit. Profiteren alle lidstaten naar verhouding van deze besteding van gemeenschapsgeld? Ik betwijfel het ernstig.

Stevenson
Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij de uitstekende verslagen van mijn collega's, de heren Varela, Cunha, Poignant en Gallagher, bespreken, doen wij dat tegen de achtergrond van een crisis in de visserijsector in de EU. Deze verslagen tonen duidelijk aan dat de radicale hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid waarover wij nu nadenken, absoluut noodzakelijk is en veel te laat komt. Wij realiseren ons daarbij terdege dat de visbestanden zich in een neerwaartse spiraal bevinden. Teveel vissers jagen op te weinig vis. Als gevolg daarvan moeten de visserijvloten van de EU inkrimpen en verdwijnen er vele duizenden banen op zee en aan de wal.
Vooral de situatie op de Noordzee is zorgwekkend. In december kondigde de Raad ingrijpende verlagingen aan van de totaal toegestane vangstcijfers en de vangstquota. Nu wil de Commissie tijdelijke noodmaatregelen nemen ter bevordering van het herstel van de kabeljauwbestanden, omdat deze tot een onacceptabel laag peil zijn afgenomen.
Net als mijn collega' s, de andere Schotse leden van dit Parlement, ben ook ik commissaris Fischler zeer erkentelijk voor het feit dat hij eerder deze avond met ons over deze ingrijpende noodmaatregelen wilde spreken. Wij zijn bijzonder verheugd over het genereuze aanbod van de heer Fischler om met leidende persoonlijkheden uit deze sector te willen spreken over alternatieven voor de draconische voorstellen die de afgelopen paar dagen uitgebreid in de publiciteit zijn gebracht door het DG Visserij.
Wij pleiten voor een verstandig, meerjarig herstelplan voor de kabeljauw, dat voorziet in realistische technische beschermingsmaatregelen, de sluiting van de paaigronden van kabeljauw en het uit de vaart nemen van de grotere nieuwe vissersschepen. Dit is toch een veel zinniger aanpak dan een plan dat enerzijds ertoe leidt dat de industriële visserij in uitgebreide gebieden mag blijven vissen met beperkingen voor de hoeveelheid te vangen vis en anderzijds het bankroet van de helft van de Schotse vloot tot gevolg kan hebben.
Het verslag-Poignant en het verslag-Gallagher hebben aanleiding gegeven tot een aantal amendementen die erop gericht zijn de 6/12-mijlszone en de regeling betreffende de Shetland Box af te schaffen en de Noordzee vrij toegankelijk te maken. Blijkbaar beschouwt een aantal lidstaten de natuurlijke hulpbronnen van de Noordzee nog steeds als een potentiële rijke buit. Ik hoop dat zij door dit debat tot bezinning zullen komen.

Kindermann
Mijnheer de Voorzitter, hoe moet en hoe zal het gemeenschappelijk visserijbeleid van de Europese Unie er na 2002 uitzien? Die vraag brengt de gemoederen van degenen die zich met visserij bezighouden al geruime tijd in beweging. De verslagen van de leden Poignant en Gallagher zijn belangrijke mijlpalen in de voorbereidende discussie. Het eigenlijke hervormingsdebat zal echter pas de komende maanden, na de presentatie van het Groenboek van de Commissie plaatsvinden. Desondanks is het begrijpelijk dat degenen die de zeer uiteenlopende belangen op visserijgebied in de Europese Unie behartigen, nu al proberen het voorbereidingsproces binnen de Commissie te beïnvloeden.
Er is daardoor flink aan de Commissie getrokken. Ik denk echter dat het voor het Europees Parlement nu nog te vroeg is om zich vast te leggen. Wij moeten ons er in het kader van deze twee verslagen toe beperken de problemen aan te snijden en mogelijke oplossingen te bespreken.
Beide rapporteurs hebben veel tijd aan hun verslagen besteed en de wezenlijke problemen van het gemeenschappelijk visserijbeleid grondig behandeld. Ik wil hen daarvoor hartelijk bedanken.
Ik wil slechts drie van die problemen aanstippen. Ten eerste is er de problematische kwestie van de toegang tot bepaalde wateren, die in het kader van de hervorming tenminste moet worden herzien. De aanwijzing van beschermde gebieden moet op wetenschappelijk onderzoek zijn gebaseerd, waaruit vervolgens de juiste consequenties moeten worden getrokken.
In de tweede plaats is regionalisatie zo'n kreet die altijd weer tot felle discussies leidt. Het gaat hier echter niet om renationalisatie, in welke vorm dan ook. Wij voeren in de Europese Unie een gemeenschappelijk visserijbeleid en wij zullen dat blijven doen.
In de derde en laatste plaats wil ik nog eens onderstrepen hoe belangrijk het is dat de hele visserijsector - de vissers, de wetenschap, de industrie enzovoort - bij de aanstaande hervorming worden betrokken. Alleen zo kunnen wij ervoor zorgen dat de betrokkenen het nieuwe GVB beter accepteren.

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, het visserijbeleid van de Europese Unie is een breed terrein. Ik wil dit vraagstuk hier toelichten in het kader van de globalisering en het specifieke geval van Guinee Bissau.
Ik breng u in herinnering dat de groene fractie voorstander is van een visserijbeleid waarin rekening wordt gehouden met het natuurlijk evenwicht, de ontwikkeling van de kleine en kustvisserij - die immers de werkgelegenheid ten goede komen - en de selectieve visvangst, waarbij gekeken wordt naar de omvang van de aanwezige visbestanden. Het gaat immers niet alleen om het bewerkstelligen van een economische ontwikkeling ten gunste van de bedrijven, maar ook om het behoud van het sociale aspect.
Wij zijn geen voorstander van subsidies die leiden tot een explosieve groei van de geïndustrialiseerde visvangst, dat wil zeggen van de visserij waarin alles zonder onderscheid wordt afgenomen, de bijvangsten groot zijn en de voedselveiligheid en biodiversiteit gevaar lopen. Door deze vorm van visserij kunnen vissersvloten bovendien buitensporig groeien. Wij zijn van mening dat de ongecontroleerde marktmechanismen een van de belangrijkste oorzaken zijn van deze overinvestering en dat dit vraagstuk in overweging moet worden genomen in de komende WTO-onderhandelingen over de liberalisering van de handel.
Wij willen de Commissie derhalve verzoeken om de andere leden van de WTO gepaste voorstellen voor te leggen wat betreft de vraag wat er met de gesubsidieerde sectoren moet gebeuren en wat betreft het sociale aspect. Wij zijn overigens geen voorstander van de visserijakkoorden die in het kader van bilaterale onderhandelingen tussen de Europese Unie en derde landen tot stand zijn gekomen. Het gaat vaak om akkoorden met een kleine reikwijdte en de budgetten bestaan soms uitsluitend uit subsidies.
De onderhandelingen moeten zoveel mogelijk op één niveau worden gevoerd. Wij zijn het evenwel eens met de toekenning van de reserve van 6,5 miljoen euro aan Guinee Bissau, aangezien dit bedrag zal worden aangewend ter behoeve van de plaatselijke visserij, de infrastructuur en de controleactiviteiten. Bovendien krijgt het Parlement een gedetailleerd verslag over de wijze waarop deze middelen zullen worden aangewend.

Lisi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wilde allereerst mijn lof betuigen aan collega Varela die ons een visieverslag heeft gepresenteerd waar de hele commissie achterstaat, en aan collega Cunha die eveneens uitmuntend werk heeft verricht. Het lijdt echter geen twijfel dat de meest gevoelige punten en thema' s die wij vandaag bespreken in de verslagen van Gallagher en Poignant staan, zoals ook reeds door de collega' s is gezegd.
Ik zal hier niet nog eens herhalen om welke technische redenen deze thema' s als gevoelig bestempeld worden: de kwestie van de zes en de twaalf mijlen, het item van de beschermde gebieden, het behoud van het beginsel van relatieve stabiliteit, de regionalisering die op de een of andere manier geïnterpreteerd kan worden als renationalisering. Ik ben het ermee eens dat dit specifieke en delicate vraagstukken zijn, zoals ook door de collega' s is benadrukt. In dit opzicht geloof ik dat, juist omdat wij in een fase van hervorming zitten - en als men aan een hervorming begint dan gebeurt dat omdat het bestaande stelsel kennelijk niet werkt, anders zou het niet bij ons opkomen hervormingen te plannen - wij ons er welbewust van moeten zijn dat we niet alles kunnen laten zoals het is. Aan de andere kant mogen in de indicaties die we geven geen tegenstrijdigheden schuilen. Vandaar dat de Fractie van de Europese Volkspartij amendementen heeft ingediend die ertoe strekken de standpunten nog consequenter te maken.
De commissaris, en trouwens ons allen, wilde ik met name op één eis attenderen: het is belangrijk dat wij met betrekking tot al deze vraagstukken een evenwichtig standpunt weten te bepalen, wellicht ook tegen de achtergrond van één groot politiek motief. In de laatste plenaire vergadering in december hebben wij allen - Commissie en Parlement - de Top van Nice over de hekel gehaald omdat de verschillende landen opnieuw een proces van hernationalisatie en afscherming van eigen belangen in gang hebben gezet. Wij stelden toen dat die top de communautaire methode in het nauw had gedreven. Enfin, wij moeten er thans goed op letten dat juist in deze sector, die immers een voorbeeldfunctie te vervullen heeft, het gemeenschappelijk beleid niet onderuit wordt gehaald. Maar om dit laatste te voorkomen, moeten wij in staat zijn een antwoord te geven op degenen die zich erover beklagen - en dat zijn degenen die in deze sector werkzaam zijn - dat er onvoldoende participatie is, dat er geen eensgezindheid bestaat over de keuzen die gedaan worden, dat er dus geen sprake is van co-participatie aan het besluitvormingsproces.
Als wij hierop weten te reageren, tonen wij tegelijkertijd aan - en ik twijfel wat dat betreft niet aan ons eigen kunnen - dat het mogelijk is een goed gemeenschappelijk beleid te voeren, en wel door de onderlinge verschillen juist uit te buiten in plaats van ze af te kammen, en door al degenen die op enigerlei wijze, in alle lidstaten, in de visserij werkzaam zijn, bij dit beleid te betrekken.

Stihler
Mijnheer de Voorzitter, het is altijd geruststellend om bij ieder debat over de visserij weer dezelfde gezichten te zien. Ik wil de commissaris en mijn collega' s en vrienden dan ook troosten met de gedachte dat we dan misschien wel met weinigen zijn, maar allemaal wel heel veel belangstelling hebben voor de visserij. Hoe laat op de avond een debat ook is, we zijn er geheid allemaal.
De hervorming van het GVB en de aanstaande publicatie van het Groenboek komen op een voor de visserijsector kritiek moment. Enerzijds wil iedereen hier in deze vergaderzaal dat er een visserijsector bestaat, niet in de laatste plaats omdat wij graag vis eten, maar anderzijds worden wij geconfronteerd met verontrustende wetenschappelijke bewijzen dat visbestanden uitgeput raken, zozeer dat bepaalde soorten in de toekomst wellicht zelfs niet meer zullen bestaan.
Zoals vanavond al door vele van mijn Schotse collega' s is gezegd, is in Schotland het kabeljauwvraagstuk bijzonder actueel. Sommigen zeggen dat het heel goed mogelijk is dat er, nog voordat het Groenboek uitkomt, nog maar weinig van de Schotse vloot over is als gevolg van beperkingen van de TAC's en de vangstquota en het voorgestelde herstelplan voor de kabeljauw. Anderen zeggen dat wij, als wij een visindustrie van enige betekenis willen behouden, de vis juist in stand moeten houden, waarbij zij zich beroepen op een artikel uit 1996 in Nature, waarin al voor de instorting van de kabeljauwbestanden werd gewaarschuwd. Ik weet werkelijk niet hoe we dit onoplosbare probleem moeten oplossen, maar tegen het eind van 2002 zal toch iets moeten worden gedaan.
Uit gesprekken met mensen in de visserij-industrie, wetenschappelijke onderzoekers en natuurbeschermers blijkt steeds dat men bereid is mee te denken en dat er behoefte is aan meer medezeggenschap van alle betrokkenen. In Schotland hebben de Schotse Federatie van Beroepsvissers en het Wereld Natuur Fonds hun krachten gebundeld en voorstellen gedaan voor een betere manier van werken. Het voorstel voor zonebeheer en sterkere regionalisatie van het GVB is een serieus voorstel dat de steun heeft van groeperingen uit zowel de visserijsector als de natuurbescherming. Ook in andere landen zijn voorstellen gedaan. Dit kan het debat alleen maar ten goede komen.
Tot slot wil ik opmerken dat wij dit jaar en het komende jaar de kans krijgen om een goed gemeenschappelijk visserijbeleid vast te stellen. Ik zie met belangstelling uit naar de debatten die de komende dinsdagen in Straatsburg over dit onderwerp zullen plaatsvinden.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voorzitter Prodi heeft van de Marokkaanse koning een decoratie gekregen. Tegelijkertijd heeft hij een samenwerkingsovereenkomst met dit land ondertekend waarvan de visserij is uitgesloten. De Europese vloot van de Canarisch-Saharaanse visbank is al een jaar lang niet meer uitgevaren en duizenden werknemers bevinden zich aan wal. De Commissie neemt haar verantwoordelijkheden niet op zich. Integendeel, zij sluit een beperkte en nefaste overeenkomst die in minder dan geen tijd, in nauwelijks twee of drie jaar, tot de vernietiging van onze vloot zal leiden.
De resoluties van dit Parlement worden genegeerd en het Parlement zelf wordt geminacht. De lidstaten, met name Spanje, steken hun kop in het zand. Dat is het betreurenswaardige beeld dat de reders, de vissers en de getroffen bevolking van Galicië, Andalusië, de Canarische eilanden en Portugal vandaag van de Europese Unie hebben. Het spijt me dat ik het u moet zeggen, commissaris Fischler, maar slechter had u uw werk niet kunnen doen.

Maat
Voorzitter, ik wil allereerst de beide collega's Gallagher en Poignant feliciteren met de wijze waarop zij een aanzet hebben gegeven tot het nieuwe Groenboek, want daar lijkt deze discussie in feite een voorbereiding op en wij zouden kunnen zeggen dat wij die verslagen op gepaste manier misbruiken voor een visie daarop.
Als wij kijken naar het visserijbeleid dan is er eigenlijk één zaak waarvan wij moeten zeggen dat het roer op een aantal punten om moet en met betrekking tot die discussie zou ik wat voorzetten willen geven, natuurlijk ook vanuit de regio waar ik vandaan kom, om aan te geven wat wij van het Groenboek verwachten. Om te beginnen is er het punt van de controle binnen de EU en met name de quotumcontrole. Dat zal in de toekomst beter geregeld moeten worden, want daar staat of valt een beleid mee en met betrekking tot een beleid dat je echt gestructureerd neer wilt zetten, moet er ook een goede controle zijn. Dat is ook het hoofdpunt en op termijn zullen wij ook moeten nadenken over sancties op dat terrein, wanneer landen geen adequate systemen hebben voor de quotumcontrole.
Het tweede belangrijke punt voor het toekomstige beleid is een herstructureringsprogramma dat dient te worden ontwikkeld ter vervanging van het huidige meerjarenoriëntatieprogramma. De Europese subsidies dienen vooral ten goede te komen aan werkelijke capaciteitsbeperking en milieu- en kwaliteitsinvesteringen met de volgende actiepunten: een zeedagenregeling in alle EU-landen, in mijn eigen land zijn er zeer goede ervaringen mee opgedaan, wat ook bleek bij de visserijconferentie een aantal maanden geleden in Brussel. Een tweede punt is een premieregeling voor nettengebruik dat bijvangsten beperkt, dus een echte technologische verbetering. Het derde punt is een zogenaamde set aside-regeling voor regio's die zwaar worden getroffen door de achteruitgang van de visstand. Ik denk bijvoorbeeld aan de regio's in Europa die zwaar afhankelijk zijn van de kabeljauwstand en de teruggang daarvan. Daarin moet Europa wel degelijk investeren.
Een vierde punt voor mij is de reorganisatie van het visserijbeleid die verder vorm gegeven moet worden.
Een vijfde punt is werkelijk investeren in de voedselveiligheid, want de dioxinediscussie komt op de visserijsector af en wij moeten daar een adequaat antwoord op hebben.
Een zesde punt is dat wij met betrekking tot de milieuproblemen in toetredingslanden bij de uitbreiding van de Unie nadrukkelijk aandacht zullen moeten besteden aan de problemen die zich daar ook op het terrein van de voedselveiligheid voordoen.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, dit is een demonstratie van het totale onvermogen van de Commissie en de Raad om uit naam van de burgers te onderhandelen. De resultaten van de laatste eurobarometer voorspellen dat de scepsis zal toenemen, en dat is misschien wel een getrouwe weerspiegeling van dit onvermogen tot onderhandelen.
De Commissie en de Raad hebben met betrekking tot de overeenkomst met Marokko geen enkel gewicht in de schaal gelegd. Het Franse voorzitterschap zei destijds zelfs tegen ons dat het niet in staat was een akkoord te garanderen. Er komt dus in volle hevigheid een maatschappelijk probleem op ons af, en we beschikken niet over een reëel alternatief. Sommige van onze vissersplaatsen zullen nu hun plaatselijke economie gaan ontwikkelen op basis van - en gedeeltelijk dankzij - de door Marokko geproduceerde en verkochte drugs die wij in Europa gebruiken.
De Marokkaanse regering chanteert ons met onderhandelingen over de opbrengst van visgronden die aan het Saharawi-volk toebehoren, en de Commissie reageert daarop door onze eigen vissers als regelrechte vijanden te beschouwen, de quota's te verlagen en Marokko de weg te wijzen, zonder een alternatief voorstel te doen. Kan iemand garanderen dat alle schepen uit de Gemeenschap die iets met de visserij in Marokko te maken hebben gehad nu aan de ketting liggen? De betrekkingen tussen Marokko en de Europese Unie kunnen hier alleen maar ernstig onder lijden. De middelen die voor deze overeenkomst waren uitgetrokken, moeten nu geheel worden gebruikt om alternatieven in de betrokken gebieden te financieren.
Intussen probeert de voorzitter van de Commissie op het laatste nippertje een stokoud probleem op te lossen. Het baart ons zorgen dat de voorgestelde oplossing een noodverband is dat wordt aangelegd om iets aan de pers te kunnen melden, in plaats van een echte oplossing voor het probleem.

Musotto
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, de globalisering grijpt fors om zich heen en zal gepaard gaan met vernieuwingen en ingrijpende veranderingen in alle takken van de economie. Ik ben het volledig met collega Varela eens dat de globalisering een verschijnsel is waarvan de gevolgen van geval tot geval verschillen. Voor velen komt globalisering neer op een uitdaging die rijkdom genereert en goede kansen te bieden heeft, voor anderen, voor degenen die het moeilijk vinden of gewoon niet in staat zijn zich aan te passen aan veranderingen, kan globalisering een bron van problemen en ongenoegen zijn.
In de visserijsector heeft de aanpassing aan de geglobaliseerde economie uiteenlopende gevolgen gehad. Op eilanden als Sicilië en Sardinië vormen ambachtelijke vissersvloten in menig geval de steunpilaar van de plaatselijke gemeenschap die van deze economische activiteit moet leven: tot op de dag van heden wisten deze kleine vissersvloten zich op plaatselijk niveau te ontwikkelen en konden ze overleven, thans echter komen ze in de knel en dreigen ze het onderspit te moeten delven tegen de globalisering.
Zodra er derhalve sprake is van onderhandelingen over liberalisering van de handel in het kader van de WTO, moet men terdege rekening houden met dit soort specifieke realiteiten, omdat het niet zo ver mag komen dat de douanerechten volledig geliberaliseerd worden. Dat kan onherstelbare schade aanrichten en de hele bedrijfstak de nek omdraaien. Het is dus zaak dat wij steun verlenen aan een tariefbeleid dat gebaseerd is op het wederkerige karakter van het handelsverkeer. Daarbij dient rekening te worden gehouden met het feit dat veel landen de invoer uit Europa onderwerpen aan niet-tarifaire handelsbelemmeringen, hetgeen een correct functioneren van de vrije markt verhindert.
Er is nog een andere kwestie. Er zijn diverse migrerende vissoorten waarvoor in Europa een biologische rustperiode geldt maar die in andere landen wel mogen worden gevangen, waarna die vis gewoon op de communautaire markt wordt verkocht. Wij moeten proberen daar een stokje voor te steken.
Het is eveneens een zinnige gedachte om het huidige stelsel van handelspreferenties te herzien. Bepaalde derde landen hebben inmiddels namelijk een dusdanig ontwikkelingsniveau bereikt dat toekenning van die preferenties geen pas meer geeft.
Tenslotte moet er steun komen voor het beleid van de Europese Unie dat ernaar streeft de toegang tot de communautaire markt voor producten uit derde landen te koppelen aan de toegang voor de Europese vloot tot de visgronden van landen waarmee onderhandelingen worden gevoerd.

Fischler
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik namens de Commissie alle rapporteurs, maar ook de Commissie Visserij en alle andere betrokken commissies van harte bedanken voor de grote hoeveelheid werk die zij voorafgaand aan dit debat hebben verzet. Ik wil met name ook de voorzitter van de Commissie Visserij, de heer Varela, bedanken voor de coördinatie van alle werkzaamheden en zijn interessant initiatiefverslag.
Mijnheer Varela, u maakt in uw verslag heel duidelijk dat wij niet over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid kunnen spreken zonder met de bredere economische context van het visserijbedrijf rekening te houden. Net als iedere andere economische activiteit is ook de visserij aan de globalisering onderhevig. Ik kan veel van wat in uw verslag en de bijbehorende resolutie wordt gezegd, volledig onderschrijven. U benadrukt dat het Europese visserijbeleid multifunctioneel dient te zijn, wat inhoudt dat er naar duurzame visserij, instandhouding van de visbestanden en bescherming het zeemilieu moet worden gestreefd. Het omvat ook de overtuiging dat de kuststreken die zich met visserij bezighouden een belangrijke economische en sociale rol spelen.
Ik juich tevens uw steun aan de bestrijding van de illegale en onverantwoorde visserij van harte toe. Wij zullen later nog over communautaire oplossingen voor deze brandende kwestie van gedachten kunnen wisselen. Ik stel echter nu al vast dat u dienaangaande ook voor een vastbeslotener optreden pleit.
Ik denk dat er over drie punten uit het verslag nog nader moet worden gesproken. In de eerste plaats bespeur ik in het verslag een bepaalde neiging in de richting van een sterkere bescherming tegen de internationale concurrentie. Dat wordt gemotiveerd met het argument dat de visserijsector in bepaalde kuststreken een belangrijke werkgever is. Dat is ongetwijfeld waar, maar als wij er uitsluitend op hameren dat die arbeidsplaatsen per se met behulp van het visserijbeleid moeten worden behouden, zonder daarbij de plaatselijke situatie van een kuststreek in zijn geheel te bekijken, lopen wij het gevaar dat wij de verkeerde ontwikkeling subsidiëren. Dat zou contraproductief zijn, zowel voor de visstand als voor de banen.
De visserij moet op eigen benen kunnen staan. In een aantal gevallen kan dat misschien tot een inkrimping van de status quo leiden, maar als regio's zulke structurele veranderingen doormaken, dan moet de Gemeenschap daar natuurlijk bij helpen. Wij kunnen misschien nog het beste helpen door met name jonge mensen een toekomstperspectief te geven door hun werkgelegenheid buiten de visserij te bieden.
In de tweede plaats wil ik op de door u behandelde WTO-onderhandelingen ingaan. Zoals u weet, staat momenteel nog geeneens vast of er wel een nieuwe WTO-ronde komt en hoe omvangrijk die zal zijn. Zelfs als het tot een omvangrijke ronde komt, waag ik echter te betwijfelen of de Gemeenschap bij de onderwerpen waar het dan over zou gaan, zoals investeringen en vestigingsrecht, tot wederkerigheid op visserijgebeid bereid zou zijn. Tot nu toe mogen in de meeste lidstaten bijvoorbeeld slechts de eigen onderdanen en EU-burgers in de visserijsector investeren.
In de derde plaats wil ik u eraan herinneren dat al vanaf het begin van het gemeenschappelijk visserijbeleid wordt geaccepteerd dat de Gemeenschap één zetel en één stem heeft. Het zuiver getalsmatige nadeel wordt door het voordeel van een grotere invloed op de vorming van het internationale visserijbeleid ruimschoots goedgemaakt. Samenvattend wil ik zeggen dat u, mijnheer Varela, met uw verslag een waardevolle bijdrage aan de verdere discussie over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid hebt geleverd. De Commissie zal in het komende Groenboek zoveel mogelijk met uw ideeën rekening houden.
Dat brengt mij bij de verslagen en ontwerpresoluties van de leden Gallagher en Poignant. Beide verslagen hebben hetzelfde uitgangspunt. De visserijsector in de Gemeenschap staat onder druk, en wel van meerdere kanten. De visstand loopt terug, de vloot heeft een overcapaciteit en het wordt steeds moeilijker om toegang tot de wateren van derde landen te verkrijgen. Ik ben blij dat u het in essentie eens bent met de analyse die de Commissie in haar verslag over de uitvoering van het visserijbeleid in de periode 1996-1998 heeft gemaakt. Er is weliswaar wat vooruitgang geboekt - ik noem hier alleen de flexibiliteit bij het jaarlijkse beheer van de visbestanden, de nieuwe TAC's voor niet-gereguleerde soorten in de Noordzee, de verordening over technische maatregelen en de invoering van het VMS -, maar wij moeten toegeven dat het ons niet is gelukt de negatieve trend bij veel commercieel belangrijke soorten zoals kabeljauw en heek te keren. De beide rapporteurs beklemtonen ook een aantal ernstige gebreken die reeds in het verslag van de Commissie werden geconstateerd. De beperkingen van de visserij-inspanning hebben niet of niet goed genoeg gewerkt, de verordening over technische maatregelen voor de Middellandse Zee is slechts ten dele omgezet, MAP 4 is lang niet ambitieus genoeg, en de controlebepalingen zijn niet aangescherpt zoals wij in 1998 hadden voorgesteld.
De vergaderingen met de verschillende vertegenwoordigers van de visserijsector hebben eveneens duidelijk gemaakt dat wij talrijke aspecten van het visserijbeleid moeten verbeteren of zelfs totaal moeten vernieuwen om de visserij duurzaam en verantwoord te maken. De meningen lopen weliswaar uiteen, maar toch zijn de betrokkenen het er grotendeels over eens dat wij meer moeten doen. Wij moeten met name de controles aanscherpen, de regels beter omzetten, de terugworp verminderen, wetenschappelijk onderzoek bevorderen en de betrokkenen, in het bijzonder de vissers zelf, eerder en intensiever bij het besluitvormingsproces over het visserijbeleid betrekken.
De Commissie is het daarom op veel punten met de ontwerpresoluties eens. Wat de heikele kwestie van de 6- of 12mijlszone betreft, heeft de Commissie echter de indruk dat de meerderheid van de betrokkenen voor handhaving van de status quo is.
Over een paar weken zal de Commissie het Groenboek publiceren, tegelijk met de verslagen uit hoofde van artikel 14, lid 2 van verordening 3760. Wij moeten de discussie die dan begint, gebruiken om met elkaar van gedachten te wisselen over de in de verslagen gesignaleerde gebreken en de daarbij passende oplossingen, teneinde de visserijsector van de Gemeenschap weer van een stevige basis voor de toekomst te voorzien.
Uit de ontwerpresoluties blijkt dat de drie rapporteurs het eens zijn over de hoofddoelstellingen van de hervorming. Zij noemen de volgende punten. In de eerste plaats moet de overcapaciteit geleidelijk worden verminderd en moet de samenhang met de milieuwetgeving worden verbeterd om de visbestanden te behouden en te herstellen. In de tweede plaats moeten de direct betrokkenen meer bij de besluitvorming worden betrokken en moeten plaatselijke of dingende problemen efficiënter worden opgelost om de handhaving en de uitvoering van de regels te garanderen en het beheer van de visserij in zijn totaliteit te verbeteren. Dit valt allemaal onder de noemer good governance. Vervolgens moet er een visserijsector tot stand worden gebracht die op een duurzame manier werkt, maar ook economisch levensvatbaar is en de internationale concurrentie aankan. Tegelijkertijd moeten wij echter de mensen helpen die naar ander werk uit moeten kijken. Wij moeten voorts een modern extern visserijbeleid ontwikkelen dat nauwkeurig is afgestemd op het overige communautaire beleid, om voor een verantwoorde en rationele exploitatie van de visbestanden te zorgen en vooral de mediterrane dimensie opnieuw te ontwikkelen.
Ik ga verder met het verslag over Guinee-Bissau van de heer Cunha. Met het voorliggende besluit garanderen wij niet alleen de activiteiten van de communautaire vloot in kwestie, maar ondersteunen wij ook de plaatselijk visserijsector. Ik ben blij te constateren dat de rapporteur het voorstel steunt. Het bedrag van 6,5 miljoen euro dat nu is vrijgemaakt, zal specifiek worden besteed aan de reparatie van de aan de visserij gerelateerd installaties, die ernstig onder de oorlogshandelingen in Guinee-Bissau hebben geleden. De communautaire vloot zal hierdoor de mogelijkheden van de overeenkomst ook beter kunnen benutten.
Wij willen in het bijzonder de volgende activiteiten ondersteunen: reparatie van de infrastructuur, controle en toezicht op de vloot, en uitwerking van nieuwe onderzoeksprogramma's. In dat verband wil ik ook een paar opmerkingen over het voorwaardelijke karakter van de betalingen maken. De eerste tranche, 50% van het totale bedrag, wordt betaald zodra de regering een actieprogramma heeft gepresenteerd. Het resterende bedrag, de tweede helft dus, wordt betaald nadat Guinee-Bissau een gedetailleerd verslag heeft voorgelegd over de uitvoering van de afzonderlijke onderdelen van het actieprogramma en over het gebruik van de middelen die daarvoor zijn uitgetrokken.
Tenslotte wil ik nog wat over de amendementen zeggen. Met de amendementen 1, 2 en 3 wordt de termijn voor de uitvoering van de door ons gesteunde activiteiten verlengd tot 2003. Ik vind dat een verstandige en gerechtvaardigde wijziging, waar de Commissie dan ook achter staat. Wij zijn het ook volledig met de strekking van amendement 4 eens. Wij informeren echter de begrotingsautoriteit nu al over iedere financiële en budgettaire transactie in het kader van ons interinstitutionele akkoord, dus amendement 4 is eigenlijk overbodig.
Met betrekking tot uw bijdragen aan het debat over de huidige stand van de onderhandelingen met Marokko, wil ik u bedanken voor het feit dat het Parlement kennelijk vertrouwen heeft in het werk van de Commissie. Ik kan bevestigen dat er de facto al 14 maanden geen overeenkomst meer bestaat. Het is echter ook zo dat Marokko pas eind oktober vorig jaar, dus pas drieënhalve maand geleden, bereid was om serieuze onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst te starten. Wij hebben de tijd voor Kerstmis nog goed gebruikt, want er is praktisch iedere week op technisch niveau onderhandeld, in Brussel of in Rabat. Van 2 tot 9 januari is er vrijwel iedere dag in Rabat onderhandeld. Wij hebben ons dus tot het uiterste ingespannen. Het is trouwens niet juist dat de Raad ons niet zou hebben gesteund. Zowel de meest betrokken landen als het voorzitterschap van de Raad hebben ons bij ons werk gesteund. Ik denk dat ook de ontmoeting tussen de koning van Marokko en de voorzitter van onze Commissie uiteindelijk nuttig is gebleken. Ik hoop dat de onderhandelingen nu weer echt op gang zullen komen en wij snel de eindsprint in kunnen zetten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de Commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bangladesh
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag A5-0360/2000 van de heer Van den Bos, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Volksrepubliek Bangladesh (7595/1/1999 - COM(1999)155 - C5-0356/2000 - 1999/0086(CNS));
de mondelinge vraag B5-0004/2001 van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, aan de Commissie, over Bangladesh.

Van den Bos
Voorzitter, Bangladesh is rijk en arm tegelijk. Rijk aan menselijk kapitaal, arm aan middelen. Het is één van de armste en dichtstbevolkte landen ter wereld. Het wordt regelmatig geteisterd door natuurrampen. Daarom is het belangrijk dat Europa zoveel mogelijk steun biedt.
De overeenkomst met de Europese Unie is een bevestiging van de goede relaties en biedt een uitstekend kader voor intensivering van de ontwikkelingssamenwerking en de handel. Daarnaast legt de overeenkomst de basis voor de politieke dialoog waarbij mensenrechten, goed bestuur en democratische vrijheden aan de orde komen.
Recentelijk heb ik Bangladesh bezocht met collega Miranda. Ik heb vastgesteld dat men daar veel grotere waarde hecht aan de relaties met Europa dan wij ons hier vaak realiseren. De regering én de oppositie, maar ook academici, journalisten, bedrijfsleven en non-gouvernementele organisaties kijken op naar Europa en verwachten veel van ons, meer dan bijvoorbeeld van Amerika. Wij moeten deze verwachting niet beschamen en alles in het werk stellen om de positieve ontwikkelingen te bevorderen.
Als gunstige trends van de afgelopen tijd kunnen genoemd worden: de economische groei van ruim 4%, de afnemende bevolkingstoename, het dalende analfabetisme en de grotere deelname van vrouwen aan het politieke en maatschappelijke leven. Daar staat tegenover dat het land gebukt gaat onder toenemend geweld in huiselijke kring tegen vrouwen, maar ook op straat en in politieke confrontaties. Meer dan 30% van de patiënten in een ziekenhuis dat wij bezochten bestond uit mishandelde vrouwen. Kinderarbeid is nog steeds wijdverspreid, ondanks de recente vorderingen en initiatieven van de regering en de industrie.
Regelmatig brengen massale politieke stakingen het leven in Bangladesh tot stilstand. Buitenlandse investeringen zijn alleen mogelijk als de regering zorgt voor een grotere maatschappelijke rust.
Ook politiek is er sprake van instabiliteit. Er is een diep historisch wantrouwen tussen de twee voornaamste partijen ondanks geringe inhoudelijke verschillen. De oppositie moet haar constructieve rol hervatten. Zonder vreedzame samenwerking tussen de grootste partijen kan het land niet uit zijn politieke en economische impasse komen. Het is daarom erg belangrijk dat de komende verkiezingen eerlijk verlopen. De Europese Unie moet zeker waarnemers sturen, waaronder ook leden van dit Parlement.
Behalve door overstromingen en erosie van de rivieroevers lijdt de bevolking ook op grote schaal aan de vergiftiging van het drinkwater. De Europese Unie kan in principe waardevolle hulp bieden bij al deze problemen. In de steun zou versterking van het overheidsapparaat een centrale plaats moeten krijgen. De staat functioneert in heel veel opzichten slecht, met name in de sectoren financiën en onderwijs.
De Europese Commissie heeft op het gebied van de hulpverlening helaas niet die goede reputatie onder de donoren die zij eigenlijk zou moeten hebben. Het geld komt vaak pas na grote vertragingen beschikbaar of soms zelfs helemaal niet. De delegatie wordt te weinig betrokken bij de programmadefiniëring. Het tekort aan personeel leidt tot een gebrek aan toezicht op de projecten. Kortom, een goed praktijkvoorbeeld van de noodzaak van hervormingen in de sector beheer.
Voor doeltreffende hulp is het van groot belang dat de Europese Commissie, de EU-lidstaten en andere donoren hun beleid goed op elkaar afstemmen. De talrijke aanwezige non-gouvernementele organisaties vervullen een sleutelrol bij de uitvoering van de programma's. De hulpmiddelen worden sectorgewijs gepoold, wat goed is voor de effectiviteit en slecht voor de Europese zichtbaarheid. Maar het voordeel weegt zwaarder dan het nadeel.
Minister-president Hasina verzekerde ons dat het vredesverdrag van Chittagong Hills geheel wordt geïmplementeerd. Uit ons bezoek ter plaatse kregen wij, eerlijk gezegd, een andere indruk. Noch de landcommissie functioneert noch de regionale raad. De militaire aanwezigheid is niet verminderd.
Europese hulp voor deze regio kan alleen gegeven worden als er substantiële vorderingen worden gemaakt bij de tenuitvoerlegging van het vredesverdrag. Dat is helaas nog niet het geval.
De ontwikkeling van Bangladesh hangt bovenal af van goed bestuur van de eigen leiders. Europa kan niet meer dan steun bieden. Mijn conclusie is dat het land absoluut niet zo arm hoeft te zijn, als de rijkdommen maar beter worden aangewend.

Maes
Voorzitter, eigenlijk zou ik kunnen volstaan met mij aan te sluiten bij wat mijnheer Van den Bos gezegd heeft en ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om te beklemtonen hoezeer de aanbevelingen van het Parlement hier op hun plaats zijn.
Bangladesh is altijd zo'n arm land geweest waarvan wij regelmatig hoorden en de rampen die het overkwam, stemden ons altijd weer zeer droevig. Wanneer je de cijfers bekijkt, zie je nu plots dat het afgeschilderd zou kunnen worden als een succesverhaal, met een economische groei van 5% van het BNP per hoofd, met een groei van de export van niet minder dan 12,8% in de vijf jaar tussen '93 en '98 en met zelfs een beperking van de groei van de bevolking. De moeders hebben nu drie in plaats van zeven kinderen. Kortom, je zou zeggen dat gaat allemaal de goede kant op, maar natuurlijk is het het verschil tussen een land dat zeer, zeer, zeer arm is en een land dat zeer zeer arm is. Het blijft een probleem wanneer je weet dat er 60 miljoen mensen onder de armoedegrens leven en je met een economische groei zit die de bevolkingsaangroei niet kan bijbenen. Van de 162 landen op de Human Development Index staat Bangladesh niet op de laatste plaats, maar op de 145ste plaats, wat toch wel een zeer bedroevende zaak is.
Wij zijn dus blij met die tolvrije toegang van de goederen van dit land tot de Europese markt. Wij denken dat dit een gunstige invloed zal hebben, maar wij vinden dat wij zelf grotere inspanningen zouden moeten kunnen doen om bijvoorbeeld de juteorganisatie die ter ziele gegaan is weer nieuw leven in te blazen. Ten slotte sluit ik aan bij het pleidooi om meer gebruik te maken van de mensenrechtenclausule die het eerste artikel vormt van de overeenkomst, om die aspecten te kunnen verwerkelijken die door de heer Van den Bos zo welsprekend zijn verwoord.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vandaag krijgen wij eindelijk de gelegenheid om ons uit te spreken over de nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Bangladesh. De rapporteur, de heer Van den Bos, die vorig jaar samen met mij een bezoek aan dat land heeft gebracht, heeft in dit verband reeds gezegd dat wij de overeenkomst hebben goedgekeurd. Tegelijkertijd heeft hij echter de hoofdlijnen uiteengezet waaraan de toekomstige actie van de Gemeenschappen in Bangladesh volgens de Commissie ontwikkelingssamenwerking moet voldoen.
Zonder in herhaling te willen vallen, wens ik hier enkele aspecten te onderstrepen waarover wij overigens graag de mening van de Commissie zouden vernemen. Bangladesh is het dichtstbevolkte land van de zogenaamde "minder ontwikkelde landen". Alle cijfers duiden op een bijzonder broze economische situatie en schrijnende maatschappelijke problemen. Een belangrijke factor is ongetwijfeld de allesoverheersende aanwezigheid van de primaire sector waarin ongeveer 65% van de actieve bevolking werkzaam is. En alsof dat nog niet genoeg is, wordt het land voortdurend geteisterd door vreselijke rampen. Bovendien geeft ook de politieke situatie nog steeds blijk van een in alle opzichten verontrustende instabiliteit. Tijdens ons bezoek aan dit nog jonge land hebben wij dat alles aan den lijve kunnen ondervinden: de alomtegenwoordige armoede, de problemen op het gebied van de gezondheid en het onderwijs, maar ook het ontluiken van nieuwe mogelijkheden, de zich op de meest diverse niveaus ontpoppende samenwerkingsprojecten, op initiatief van de overheid of van de ONG's, het weliswaar beperkte maar toch bijzonder zinvolle gebruik van microkredieten, de rol van de vrouw en de hachelijke situatie waarin zij zich bevindt. Wij zijn tevens getuigen geweest van de rampzalige gevolgen van de opeenvolgende overstromingen en de erosie, en van de gevaren van een andere verschrikkelijke milieuramp die verstrekkende gevolgen heeft voor de volksgezondheid, namelijk de aanwezigheid van arsenicum in het drinkwater.
Ook op politiek vlak hebben wij met eigen ogen de bestaande problemen kunnen aanschouwen. De grimmige sfeer waarin de betrekkingen tussen de regering van mevrouw Hasina Wajed, van de Awami-Liga, en de oppositie verlopen, spreekt in dit opzicht boekdelen. De meeste tegenstand komt van de Nationalistische Partij van Bangladesh, die overigens vaker niet dan wel aan de werkzaamheden van het parlement deelneemt. Verder doen er zich moeilijkheden en vertragingen voor bij de oplossing van het conflict met de bevolking uit de zuidelijke regio van het land: de Chittagong Hill Tracts.
Zoals wij allen weten, is de Europese Unie de belangrijkste handelspartner van Bangladesh. Nagenoeg 45% van de uitvoer van dit land gaat naar de Europese Unie. Bangladesh heeft ook hulp genoten uit andere ontwikkelingsinstrumenten, zoals steun voor technische en financiële samenwerking met Aziatische landen, voedsel- en humanitaire hulp en vrijstelling van douanerechten op uitvoer naar de EU. Bovendien neemt de Europese Unie een groot deel van de buitenlandse hulp, waarvan Bangladesh sterk afhankelijk is, voor haar rekening. Wij weten ook dat de onderhavige overeenkomst een voortzetting is van het akkoord van 1976 en dat zij kan worden verlengd indien de toekomstige behoeften dit vereisen.
In het licht van de voornoemde omstandigheden komt het erop aan de doelstellingen en prioriteiten van deze nieuwe overeenkomst duidelijk te omschrijven. Wij moeten goed weten welke resultaten wij wensen te behalen en hoe wij de duurzame ontwikkeling op het gebied van de administratie en de participatie van de burgers en hun organisaties aan het leven in Bangladesh kunnen bevorderen. De resolutie die wij in de Commissie ontwikkelingssamenwerking hebben goedgekeurd, bevat in dit opzicht enkele, ons inziens belangrijke suggesties. De heer Van den Bos heeft daar overigens in zijn betoog ook al naar verwezen. Nu verwachten wij van de Commissie dat zij over de voorgestelde richtsnoeren haar goed- of afkeuring uitspreekt. Wij verwachten eveneens dat de Commissie ons meedeelt in hoeverre zij bereid is dit land ook op politiek vlak te steunen, zodat het de eerder genoemde moeilijkheden kan overwinnen. Rekening houdende met de door de regering en de oppositie geformuleerde verzoeken zouden wij bovendien graag van de Commissie vernemen hoe zij het aanstaande verkiezingsproces denkt te ondersteunen, en of zij voornemens is een delegatie van waarnemers naar de voor volgend jaar geplande verkiezingen te sturen.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst opmerken dat ik het als een voorrecht beschouw om deze zaken hier op basis van uw verslag met u te mogen bespreken. Ik ervaar dit als een soort idyllische politieke consensus. Wij stemmen met uw verslag in en wij juichen het van harte toe. Dit is niet alleen een kwestie van aardig willen zijn, maar het is voor Bangladesh en andere partners ook werkelijk waardevol. Het is heel nuttig dat wij het hier in Europa ten diepste eens zijn over de manier waarop wij met onze partners moeten samenwerken. Als wij doelloos zouden zitten te discussiëren, zonder dat dit ergens toe zou leiden, zouden wij voor hen geen goede partner zijn. Daarom is het van groot belang dat wij het met elkaar eens zijn.
Een jaar geleden koos ik met opzet voor Bangladesh als mijn eerste bestemming voor een gewoon bilateraal werkbezoek. Wij zijn daar geweest na de UNCTAD-conferentie in Bangkok. Ik wilde naar een ontwikkelingsland dat niet tot de ACS-landen behoorde. Dat was mijns inziens de juiste plek om te beginnen. Ook wilde ik als commissaris eerst een werkbezoek afleggen in een land dat ik al goed kende, omdat ik dan beter kon beoordelen hoe de Commissie werkt. Als ik naar een land zou gaan dat ik niet kende, zou dat te veel verstorende indrukken opleveren. Dit land kende ik echter vrij goed en ik kan tot mijn genoegen zeggen dat ik bepaald verrast was door wat ik in het veld zag. Wij stonden dichter bij de arme vrouwen, we kwamen in verder afgelegen dorpen en we werkten meer via Bengalese NGO' s dan ik had verwacht. Dit is een goede basis. Het is ook één van de redenen voor de huidige eensgezindheid van het Parlement en de Commissie over onze werkwijze.
Er zijn grote problemen die wij met de regering van Bangladesh moeten bespreken. Met name haar gebrek aan efficiëntie is een punt van zorg. Haar ondoelmatigheid evenaart die van de Commissie, zodat wij samen veel te bespreken hebben. Wij zijn ons daar echter goed van bewust en wij doen er ook niet geheimzinnig over. Wij zeggen: "Het is duidelijk en alom bekend dat wij problemen hebben bij het verwezenlijken van onze doelstellingen, maar vergroot u die problemen alstublieft niet nog eens door traagheid en onduidelijkheid in uw eigen besluitvormingsproces."
Daarom is dit nieuwe akkoord waarover wij nu een besluit nemen ook zo belangrijk. Het brengt immers de samenwerking werkelijk een stap vooruit en verduidelijkt de prioriteiten. Wij zullen ervoor zorgen dat op den duur in alle landen in de hele wereld onze activiteiten zullen voldoen aan de normale basisnormen die aan samenwerking en prioriteiten mogen worden gesteld. Dit is dus allemaal heel positief.
Met betrekking tot de vragen die zijn gesteld over de verkiezingen kan ik u zeggen dat wij op 27 januari een onderzoeksteam van de Commissie naar Bangladesh zullen sturen. Wat ons betreft kan ook zeker een aantal afgevaardigden van dit Parlement als waarnemers aan dit team deelnemen. Wij zouden dit zelfs toejuichen. Als wij uiteindelijk hiertoe zouden besluiten, kan dat ons inziens heel nuttig zijn. Bangladesh heeft in de afgelopen jaren al heel wat waardevolle dingen gedaan. Zo heeft het op regionaal niveau meer overeenstemming bereikt met zijn buurlanden en naar oplossingen gezocht voor al zeer lang bestaande problemen. Wat de bevolking in het gebied van de Chittagong Hills betreft, zijn wij van mening dat de oplossing van deze kwestie te langzaam gaat. Ik heb dat tijdens mijn bezoek aan Bangladesh in februari vorig jaar ook toegelicht. Aan de andere kant is het ook zo dat problemen met betrekking tot grondbezit en sommige andere zaken niet alleen daar, maar overal bijzonder moeilijk op te lossen zijn. De intentie is belangrijk en ik ben ervan overtuigd dat men daar werkelijk probeert iets zinnigs te doen.
Wat de heer Van den Bos zei over de afstemming van het beleid van de verschillende donoren en de vele NGO' s in Bangladesh, is interessant en belangrijk. Er zijn daar al veel vernieuwingen doorgevoerd. De microkredieten zijn een enorm succes. Het aardige daarbij is dat het niet gaat om één beroemde organisatie die succes heeft gehad. Als we het echter over ontwikkelingen in Bangladesh hebben, moet ik nog eens terugkomen op de rol van de vrouw. Deze is heel opmerkelijk. Haar vermogen om het leven en de situatie van haar gezin te veranderen is heel bijzonder, maar ik wil ook wijzen op de vele jonge vrouwen en meisjes in de textielfabrieken, die op een vreemde manier model staan voor het chaotische karakter van de modernisering. Het alternatief - geen banen - is tamelijk problematisch, maar het type banen dat zij hebben is ook zeer problematisch. Uiteindelijk is onze liberalisering, het feit dat zij toegang krijgen tot onze markt, reden tot hoop voor deze vrouwen en voor Bangladesh. Ik denk daarom dat wij op de goede weg zijn. Ik ben bijzonder blij met uw steun en met de overeenstemming die bestaat over wat ons in Bangladesh te doen staat.

Evans, Robert
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij veel genoegen in dit debat te kunnen spreken over de samenwerking van de Europese Unie met Bangladesh. Ik ken dit land goed. Ik ben er ook trots op dat ik als deelnemer aan de delegatie van het Europees Parlement het land in het najaar van 1998 heb bezocht.
Zoals bekend woont er een groot aantal mensen van Bengaalse afkomst in Londen en andere delen van de Europese Unie, mensen die oorspronkelijk uit Dhaka, Sylhet en andere delen van Bangladesh komen.
Van hen, en ook van ervaringen opgedaan tijdens mijn bezoek, weet ik dat Bangladesh een land is van trotse, hardwerkende mensen en ook een land met geweldige mogelijkheden. Het heeft echter wel de hulp nodig van de meer welvarende en ontwikkelde delen van de wereld, zoals de Europese Unie.
Dit verslag draagt ertoe bij dat die hulp ook wordt verschaft en het verdient dan ook onze steun. Ik heb derhalve grote waardering voor de rapporteur en mijn andere collega. De rapporteur zei echter iets dat mij trof, en dat geldt ook voor mevrouw Maes. De rapporteur zei dat de overheidsstructuren in Bangladesh slecht werken, terwijl mevrouw Maes nogal spottend deed over een aantal successen die de afgelopen jaren in Bangladesh zijn geboekt. Ik denk juist dat Bangladesh in veel opzichten verbazingwekkend goed bezig is, en dat ondanks zijn turbulente en gewelddadige verleden, ondanks de politieke problemen, ondanks zijn andere moeilijkheden en ondanks de armoede. Het functioneert en dat is, zoals de commissaris net ook heeft gezegd, gezien alle problemen bepaald verbazingwekkend. Ik denk dat dit in de grond van de zaak de verdienste is van het volk en ook van de regering van Bangladesh.
Nu iets over de positieve kant van Bangladesh. Sommigen van u uit andere landen dan het mijne weten wellicht niet dat Bangladesh pas geleden als volwaardig cricketland tot de testronde is toegelaten. Misschien nog wel belangrijker is het feit dat er in de Golf van Bengalen aardgasreserves zijn ontdekt. Het Europees Parlement moet helpen voorkomen dat Bangladesh wordt uitgebuit door de grote multinationals. Het moet ervoor zorgen dat het land zijn eigen reserves op een goede manier kan gebruiken en deze kan verkopen tegen de meest concurrerende prijs - wat wellicht iets anders betekent dan alleen aan India of Rusland.
De toelating tot de cricket-testronde lijkt misschien onbelangrijk, maar het toont wel een grote vastbeslotenheid om te slagen. Bangladesh zal het op het gebied van cricket goed doen en dat zal miljoenen mensen in dat land inspireren.
Het verslag maakt duidelijk dat de Europese Unie, als zij met de lokale bevolking samenwerkt, kan helpen bij de oplossing van belangrijke vraagstukken. Zij kan helpen bij de geboorteregeling, de sleutel voor stabiliteit in Bangladesh. Een arm of onderontwikkeld land kan zich geen geboortecijfer boven de twee kinderen per vrouw veroorloven. Het idee dat een groot gezin automatisch een uitweg uit de armoede betekent, moet worden uitgebannen. Vrouwen, alle vrouwen, moeten kunnen kiezen of zij wel of geen kinderen willen.
De Europese bedrijven moeten zorgen dat zij geen misbruik maken van goedkope arbeid. Zij moeten er niet aan meewerken dat de slechte werkomstandigheden in de fabrieken blijven voortbestaan. Van deze slechte omstandigheden zijn de vrouwen de dupe, doordat zij zeer lange werkdagen maken voor heel weinig geld. Verder heeft de Europese Unie de deskundigheid in huis om te helpen bij andere problemen in Bangladesh. De overstromingen waarover wij veel horen en waardoor regelmatig enorme stukken van het land worden vernield, zijn niet onvermijdelijk. Europa heeft de benodigde kennis om ontbossing te voorkomen. Wij hebben bijvoorbeeld in Nederland de kennis en de ervaring om laaggelegen gebieden en land dat regelmatig overstroomt, te helpen verbeteren. Wij helpen als Europese Unie Bangladesh al met subsidies, met de status van minst ontwikkeld land en de daarbij behorende preferentiële toegang tot markten. Ik meen echter dat wij meer kunnen en moeten doen.
De toekomst van Bangladesh hangt ook af van de jeugd daar. Naar mijn mening vertrekken teveel jongeren uit Bangladesh voor een buitenlandse opleiding in Europa en de Verenigde Staten. Ik juich dat toe, op zich is dat goed. Velen van hen gaan echter niet terug naar Bangladesh om hun opleiding, hun ervaring en hun krachten in eigen land in te zetten. Wij moeten hen stimuleren om dat wel te doen.
Ik eindig zoals ik begon, namelijk met te zeggen dat Bangladesh een land is met een toekomst. Het laatste deel van de twintigste eeuw werd in belangrijke mate bepaald door de sterke opkomst van de landen in Zuid-Oost-Azië, de zogenoemde tijger-economieën. Ik ben ervan overtuigd dat het eerste deel van deze eeuw kan worden bepaald door een sterke opkomst van de landen in het zuidelijke deel van Azië. Met de hulp van dit Parlement kan Bangladesh meedelen in dat gevoel van vooruitgang, in de rijkdom, de welvaart en uiteindelijk in het daaruit voortvloeiende succes.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, zoals sommige collega's behoor ik tot de gelukkige mensen die Bangladesh bezocht hebben, weliswaar niet zo vaak als de commissaris, maar ik heb toch een beeld van de situatie kunnen vormen. Daarom onderstreep ik hoe belangrijk het is dat de EU en Bangladesh hun samenwerking voortzetten en verder ontwikkelen. In Bangladesh zijn enkele voorwaarden aanwezig die andere landen niet hebben. Dit land heeft met name één taal, één godsdienst en één soort bevolking, waardoor etnische conflicten zoals wij ze in Afrika kennen, en godsdienstoorlogen hier niet bestaan. Dat wij een land in de steek laten, omdat het al deze problemen, die in andere landen voorkomen, niet kent, maakt het dubbel zo erg. Wij laten het land immers in de steek als wij het onvoldoende ontwikkelingshulp en andere steun bieden. Bangladesh kan niet zonder onze hulp en dat wil zeggen zonder de hulp van de EU, waarover commissaris Nielson het had, maar ook niet zonder de hulp van de lidstaten. Ik noem hier Denemarken dat tot de landen behoort die aan dit gebied de meeste steun verlenen.
Naast de algemene behoefte aan bijstand en ontwikkeling zijn er nog drie punten, die ik naar voren wil brengen. Ten eerste de behoefte aan een goed bestuur en aan ondersteuning van de democratie. Enkele collega's hebben het hier reeds over gehad en ik zal er niet verder op ingaan. Ten tweede is het nog steeds nodig de vrouwen te steunen in hun streven naar zelfstandigheid, onder andere door de steun voor microkredieten te handhaven en verder te ontwikkelen. Verschillende sprekers hebben de uitgebreide onderdrukking van de vrouw in dit land aangehaald. Ik zal er dus evenmin dieper op ingaan. Het contact met vrouwen was overigens een van de meest boeiende aspecten van mijn bezoek. Nu moeten wij echter meer vooruitgang boeken. Wij mogen niet tevreden zijn met de microkredieten en moeten een stap verder zetten in de ontwikkeling, zowel in de textielsector als op andere gebieden. Zo kom ik bij mijn derde punt, waarop de commissaris misschien een andere kijk heeft dan ik. Ik ben van mening dat wij op dit gebied misschien een beroep kunnen doen op de informatie- en communicatietechnologie, precies ook om de vrouwen te steunen, omdat zij nu eenmaal een dragende kracht zijn in de samenleving, met de bedoeling hen een riem onder het hart te steken en de verdere ontwikkeling van het land te steunen.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, wij juichen deze samenwerkingsovereenkomst van harte toe. Zij vormt een bevestiging van de goede betrekkingen tussen de Europese Unie en Bangladesh en biedt een kader voor de uitbreiding daarvan in de toekomst. Artikel 7 van de overeenkomst gaat over regionale samenwerking, en ik wil graag beginnen met twee punten aan te stippen die te maken hebben met de regionale situatie van Bangladesh en met de betrekkingen van dit land met zijn buurlanden.
Hoewel er nog steeds sprake is van enige spanning in de grensgebieden met India, zijn de betrekkingen tussen die twee landen aanzienlijk verbeterd. Een bewijs hiervoor is de ondertekening van het verdrag met India inzake het gezamenlijk gebruik van het water. In dit kader is er een voorlopig akkoord bereikt over het gezamenlijk gebruik van het water van de rivier de Tista en over Indiase hulp bij de voorbereiding van het projectverslag over een voorstel voor een stuwdam in de rivier de Ganges. Deze zal op Bengaals grondgebied worden gebouwd. De twee landen zijn pas geleden ook besprekingen begonnen over plannen ter bestrijding van de overstromingen die in beide landen zulke tragische gevolgen hebben gehad. Deze samenwerking betekent goed nieuws en moet worden gestimuleerd en gesteund. Het moet mij van het hart dat ik nog geen vergelijkbare positieve opstelling heb waargenomen van de kant van de Birmese autoriteiten. Integendeel, in de afgelopen dagen zijn er Birmese troepen ingezet ter ondersteuning van Birmese pogingen om een dam te bouwen in de rivier de Naf, dicht bij de grens met Bangladesh, 60 mijl ten zuidoosten van Cox' s Bazar. In het verleden hebben dergelijke acties geleid tot militaire activiteiten. Een bijzonder teleurstellend aspect van deze activiteiten is dat naar verluidt de Birmezen langs de grens met Bangladesh antipersoneelmijnen hebben gelegd. Bangladesh is het enige Zuid-Aziatische land dat het Verdrag van Ottawa, dat deze wapens verbiedt, heeft ondertekend. Het is hoogst betreurenswaardig dat Myanmar dit Verdrag niet heeft ondertekend. Er zijn aanwijzingen dat dit land mijnen heeft gelegd op Bengaals grondgebied, waaronder ook landbouwgrond.
Myanmar moet onmiddellijk toetreden tot het Verdrag voor de uitbanning van de landmijnen en Bangladesh moet stappen ondernemen om dit Verdrag te ratificeren. Ik hoop dat de Commissie en de Raad in hun contacten met beide landen deze punten aan de orde zullen blijven stellen.
Ik wil nog iets anders onder u aandacht brengen. Het verslag beschrijft de gevolgen van de bevolkingsgroei in Bangladesh voor de voedselveiligheid en de economische ontwikkeling. De bevolking van 127 miljoen inwoners zal waarschijnlijk nog toenemen tot meer dan 200 miljoen in 2030. Dit vormt een enorme stimulans voor emigratie, ook naar de Europese Unie. Bangladesh moet het eenvoudiger maken dat onderdanen die illegaal op het grondgebied van EU-lidstaten verblijven, kunnen worden teruggestuurd. Dit staat ook in de verklaring bij de samenwerkingsovereenkomst. Het is belangrijk dat de regering van Bangladesh hierover snel besprekingen gaat voeren met die lidstaten die dat wensen, om voor beide partijen aanvaardbare terugnameovereenkomsten te sluiten.
Ik vertrouw erop dat de Commissie ook aan deze kwestie belang zal hechten.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst enkele opmerkingen maken over de interventie van de juteorganisaties en over de rol van Bangladesh als thuisbasis van de oude organisatie. Een jaar geleden deden zich grote problemen voor. Ik heb toen gezocht naar mogelijkheden om de oude organisatie nieuw leven in te blazen. Er bestond toen echter bij onze lidstaten niet voldoende overeenstemming om te doen wat wij in de Commissie graag hadden willen doen. Dit verklaart de perikelen die wij met deze organisatie hebben gehad.
Het goede nieuws is echter dat nu algemeen is geaccepteerd dat er een bijzondere inspanning nodig is, naar ik hoop vanuit Bangladesh, om het gebruik van jute als grondstof en ook nieuwe toepassingen daarvan te stimuleren. Daardoor is het nu wellicht mogelijk om het inhoudelijke werk van de oude juteorganisatie grotendeels voort te zetten. Begin oktober heeft er een bijeenkomst in Dhaka plaatsgevonden. Alle partijen zijn het daar eens geworden over de instelling van een zogenoemde internationale jutestudiegroep. Het ontwerpvoorstel voor de samenstelling van deze studiegroep zal worden besproken, en hopelijk ook afgerond, tijdens de vergadering van de Internationale Juteorganisatie die eind deze maand in Dhaka zal plaatsvinden. Vervolgens zal dit voorstel worden voorgelegd aan de UNCTAD in Genève. Zodra het daar is goedgekeurd, zal het ter ondertekening en ratificatie worden toegezonden aan de betrokken regeringen en de VN-afdeling verdragen.
Wij hebben nu dan ook goede hoop dat uit de lange en pijnlijke discussies over de oude juteorganisatie een nieuwe instantie zal ontstaan die een hernieuwde internationale samenwerking kan bevorderen. Dit is een heel goede zaak, omdat de Internationale Juteorganisatie de enige internationale organisatie op dit gebied is die ook echt werkt vanuit een ontwikkelingsland. Dit is wat ik over dit onderwerp, dat in de discussie aan de orde werd gesteld, te melden heb.
Tegen mevrouw Djubkaer wil ik zeggen dat het inderdaad een sterk punt voor Bangladesh is dat het één volk vormt. Wij moeten zeker de mogelijkheden die dit biedt, gebruiken. Het probleem van de Chittagong Hill Tracts lijkt met dat beeld van Bangladesh in tegenspraak, maar gelukkig zijn in vergelijking met vroeger de spanningen minder en lijken de ontwikkelingen wat dat betreft ook nog steeds de goede kant op te gaan.
Over de rol van IT in Bangladesh wil ik zeggen dat wij uiteraard zullen proberen ons op dat gebied verdienstelijk te maken en iets te doen, maar heel eerlijk gezegd zie ik er niet zo vreselijk veel heil in. Wij zullen ons dan ook blijven richten op de basisprioriteiten van onze overeenkomst met Bangladesh. We zullen echter wel gebruik maken van alle mogelijke IT-toepassingen. Met betrekking tot uw opmerking dat wij ons in dit opzicht speciaal op vrouwen moeten richten, wil ik zeggen dat Bangladesh wel eens een van de plaatsen zou kunnen zijn waar experimenten op dit gebied tot de mogelijkheden behoren. Wij moeten voor deze mogelijkheden dan ook zeker openstaan.
Ik ben het van harte eens met wat de heer Van Orden zei over de regionale aspecten. Het lijkt erop dat Bangladesh in de regio een heel goede reputatie heeft en dat moeten wij duidelijk erkennen. We moeten Bangladesh ook in dat perspectief beoordelen. Het land heeft buurlanden die niet allemaal even gemakkelijk zijn en de hele regio is problematischer dan wij misschien vaak denken. Er leven ongeveer 11 miljoen Bengalezen illegaal in India, en dat is naar Europese begrippen een enorm aantal. Vanuit het oogpunt van stabiliteit, democratisering, ordelijke verkiezingen, enzovoort staat het land dan ook voor enorme uitdagingen.
Ik dank u nogmaals voor dit bijzonder constructieve debat. Ik zie uit naar de samenwerking met dit Parlement op het gebied van onze betrekkingen met Bangladesh. Vergeleken met vroeger gaat alles zo snel dat wij wellicht al over enkele jaren werkelijke veranderingen kunnen verwachten en ook echt kunnen waarnemen, veranderingen die het gevolg zijn van onze samenwerking daar. Dat is een geweldige bron van inspiratie.
Tot slot verheugen wij ons er bijzonder op om Bangladesh als een van de belangrijkste deelnemers aan onze conferentie in mei in Brussel over de minst ontwikkelde landen te kunnen verwelkomen. Wij organiseren deze conferentie in samenwerking met UNCTAD. Dit zal een enorme kans betekenen voor Bangladesh en de andere minst ontwikkelde landen om zich te presenteren, niet als patiënten in een ziekbed in een ziekenhuis, met de rest van de wereld als nieuwsgierige artsen daaromheen, maar als partners in een mondiale samenleving, die culturen en mogelijkheden vertegenwoordigen die van belang zijn voor de instandhouding van de diversiteit in de globalisering. Wij kijken dus ook uit naar dat partnerschap.
De eerste vergadering van het Gemengd Comité EG-Bangladesh in het kader van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst staat nu gepland voor de eerste helft van mei 2001, dus de trein rijdt.

De Voorzitter
Ik heb een ontwerpresolutie overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement ontvangen.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.40 uur gesloten)

