Οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με τα Δυτικά Βαλκάνια (συνοπτική παρουσίαση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει την έκθεση του κυρίου Belder, εξ ονόματος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, σχετικά με τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με τα Δυτικά Βαλκάνια.
Bastiaan Belder
εισηγητής. - (NL) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να αξιοποιήσω την ευκαιρία για να παρουσιάσω την έκθεσή μου για τις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις με τα Δυτικά Βαλκάνια.
Εύλογα ξεκίνησα την έκθεση αυτή κάνοντας εκ νέου αναφορά στην ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών αυτών. " Ένωση δεν μπορεί να επαναλαμβάνει πιστά παλαιές υποσχέσεις, όπως αυτή προς τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης το 2003 ότι θα ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όχι, τα Δυτικά Βαλκάνια θα ωφεληθούν περισσότερο με απτές πράξεις και προσαρμοσμένες ενταξιακές διαδικασίες παρά με σχεδόν φιλόστοργες ρητορείες.
Θα ρωτήσετε φυσικά γιατί θεωρώ τόσο σημαντική την ενταξιακή προοπτική αυτών των χωρών. Καταρχάς, είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι η Ένωση πρέπει να ξεπληρώσει ένα χρέος τιμής. Τούτο μου φέρνει στο νου τη συζήτηση για τη Σρεμπρένιτσα η οποία ελπίζω ότι θα διεξαχθεί στο Σώμα αυτήν την εβδομάδα, το απόγευμα της Τετάρτης. Επιπλέον, η περιοχή αυτή έχει μεγάλη στρατηγική σημασία για την Ευρώπη. Οι συγκεκριμένες προτάσεις στην έκθεσή μου έχουν ως εξής. Επιχειρηματολογώ υπέρ της περαιτέρω παγίωσης της Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA). Πρόκειται για σημαντικό εργαλείο για την ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης στην περιοχή αυτή, το οποίο με τη σειρά του αποτελεί σημαντική προετοιμασία σε περίπτωση που οι χώρες αυτές επιθυμούν να προσχωρήσουν στην ευρωπαϊκή αγορά και να ενταχθούν στην Ένωση σε τρία στάδια. " Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να κινητοποιήσει τα προενταξιακά κονδύλια μέσω ενισχύσεων σε ένα ευρύ μέτωπο για να ενισχύσει τις μεταρρυθμιστικές διαδικασίες στις χώρες αυτές. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο εν προκειμένω παρέχοντας συγκεκριμένη κατάρτιση στους εγχώριους δημόσιους υπαλλήλους. Αυτό θα προσφέρει στις χώρες αυτές περισσότερες δυνατότητες σε επίσημο επίπεδο ώστε να διατυπώσουν τα δικά τους φιλόδοξα σχέδια τα οποία είναι επιλέξιμα για ευρωπαϊκές ενισχύσεις.
Κύριε Πρόεδρε, όταν άρχισα να εργάζομαι για την έκθεση αυτή, το πρώτο που έκανα ήταν να επισκεφθώ το Υπουργείο Οικονομικών της χώρας μου στη Χάγη, όπου με χαρά έμαθα ότι η ολλανδική κυβέρνηση είχε υιοθετήσει μια διακυβερνητική προσέγγιση. Αυτό το περιέγραψα στην έκθεσή μου ως παράδειγμα προς μίμηση, όχι γιατί είναι η ολλανδική προσέγγιση αλλά γιατί είναι προσαρμοσμένο και απαντά στις εκκλήσεις των ίδιων των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων για ενεργό και κατάλληλη στήριξη της ενταξιακής διαδικασίας.
Θα ήθελα να αναφέρω ένα συγκεκριμένο σημείο από την έκθεσή μου, δηλαδή την ενεργειακή συνεργασία με τα Δυτικά Βαλκάνια την οποία θεωρώ εξαιρετικά επίκαιρο θέμα. Λόγω της στρατηγικής της θέσης, η περιοχή αυτή θα μπορούσε να διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο κατά τη διαμετακόμιση του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου. " Ένωση θα πρέπει να επιχειρήσει να υιοθετήσει εξωτερική ενεργειακή πολιτική. Είμαι επίσης μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων. Πριν από μερικά χρόνια, εγκρίναμε μια συνεκτική έκθεση με στόχο την υιοθέτηση μιας ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής στον τομέα της ενέργειας. Κοιτάξτε λοιπόν την παρούσα κατάσταση, η οποία με τον τρόπο της ενισχύει την έκκληση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς την Επιτροπή και το Συμβούλιο. Σε καμία περίπτωση οι Βρυξέλλες δεν θα πρέπει να αφήσουν στα κρύα του λουτρού τα ίδια τα κράτη μέλη τους, κυριολεκτικά ή όχι.
Θα ήθελα να ολοκληρώσω λέγοντας ότι, ως πρώην δημοσιογράφος, ταξίδεψα πολλές φορές στα Βαλκάνια. Κατά συνέπεια, νιώθω να συμπάσχω και θέλω να συμμετάσχω στα δρώμενα της περιοχής αυτής. Σε ό,τι αφορά τη σύνταξη της έκθεσής μου, χρησιμοποίησα τον προϋπολογισμό που προβλέπεται για τις δαπάνες μετακίνησης σε ταξίδια μελέτης· από κοινού με την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου και τον υπάλληλο Roberto Bendini, συγκεκριμένα, αλλά και με τον υπάλληλο της δικής μου επιτροπής Dick Jan Diepenbroek, πραγματοποίησα πολύτιμα ταξίδια στη Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο, ενώ την επόμενη εβδομάδα ελπίζω ότι θα ταξιδέψω στην Αλβανία. Εν ολίγοις, μπορεί να ολοκληρώνω απόψε την έκθεσή μου, αλλά το έργο σε καμία περίπτωση δεν έχει τελειώσει, ούτε για μένα ούτε για τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Αν θέλουμε πράγματι να φέρουμε την περιοχή αυτή εγγύτερα προς τις Βρυξέλλες και να το δείξουμε πραγματικά αυτό με το βαθμό της αφοσίωσής μας και την ενεργό στήριξή μας, έχουμε κάθε δικαίωμα να ζητάμε να αντιμετωπισθεί με αφοσίωση η μεταρρυθμιστική διαδικασία, η ένταξη, κάτι το οποίο θα πρέπει να είναι εμφανές. Με μεγάλη χαρά εργάσθηκα για την έκθεση αυτή και ελπίζω ότι θα δοθεί συνέχεια με ξεχωριστές εκθέσεις για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων μεμονωμένα.
Ανδρούλα Βασιλείου
Μέλος της Επιτροπής. - Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς επιτρέψτε μου να συγχαρώ τον κύριο Belder για αυτήν την εξαιρετική έκθεση. " έκθεσή σας έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία τα Δυτικά Βαλκάνια πλησιάζουν όλο και περισσότερο στην ΕΕ και παρέχει ολοκληρωμένη επισκόπηση των όσων διακυβεύονται στις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων. Επιτρέψτε μου να επικεντρωθώ σε ορισμένα σημεία που τονίζετε στην έκθεσή σας.
Τα Δυτικά Βαλκάνια, ως περιοχή, αποτελούν κύριο και πολύτιμο εταίρο για την ΕΕ. " τελευταία ανακοίνωση της Επιτροπής για τα Δυτικά Βαλκάνια το Μάρτιο του 2008 επαναλαμβάνει την ισχυρή δέσμευση της ΕΕ στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής και επιβεβαιώνει, μεταξύ άλλων, τη σημασία της Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. " Επιτροπή συμφωνεί με τον εισηγητή ότι η προοπτική της ένταξης στην ΕΕ μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και τη διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή. " Επιτροπή συμφωνεί επίσης ότι η εξατομικευμένη εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης είναι εξαιρετικής σημασίας κατά την εκτίμηση του βαθμού ετοιμότητας των χωρών της περιοχής να ενταχθούν στην ΕΕ. " ΕΕ είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος των Δυτικών Βαλκανίων. Επομένως, η εμβάθυνση των οικονομικών δεσμών ανάμεσα στην ΕΕ και την περιοχή είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής.
Όπως σωστά επισημαίνετε στην έκθεσή σας, η εμπορική απελευθέρωση και η ολοκλήρωση συνιστούν τον ακρογωνιαίο λίθο της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης, ενώ η ΕΕ επιδιώκει την πραγμάτωση του εν λόγω στόχου με τα Δυτικά Βαλκάνια σε τρία επίπεδα.
Πρώτον, σε διμερές επίπεδο, η ΕΕ έχει χορηγήσει μονομερείς εμπορικές προτιμήσεις στα Δυτικά Βαλκάνια από το 2000 προκειμένου να διευκολύνει την πρόσβαση των εξαγωγών τους στις αγορές της ΕΕ. " Επιτροπή διαπραγματεύθηκε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών ως μέρος των συμφωνιών σταθεροποίησης και σύνδεσης ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για τις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να τεθεί η βάση για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, για παράδειγμα μέσω της ευθυγράμμισης με το κοινοτικό κεκτημένο (acquis).
Δεύτερον, σε περιφερειακό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λειτούργησε ως παράγοντας διευκόλυνσης για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA) και αποφάσισε να παράσχει οικονομική στήριξη και τεχνική συνδρομή στη Γραμματεία της CEFTA και στα συμβαλλόμενα μέρη, προκειμένου να συμβάλει στην υλοποίηση της συμφωνίας. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά βαθύτατα τον περιφερειακό χαρακτήρα της συμφωνίας και αναγνωρίζει ότι η CEFTA είναι θεμελιώδους σημασίας για την εμβάθυνση της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης και για την προετοιμασία του εδάφους για την πλήρη συμμετοχή των Δυτικών Βαλκανίων στην ενιαία αγορά της ΕΕ στο μέλλον. Επιπλέον, η CEFTA δημιούργησε όλες τις απαραίτητες δομές για τη συζήτηση εμπορικών θεμάτων σε περιφερειακό και διμερές επίπεδο. Αυτό είναι σημαντικό για τη διευκόλυνση και την εμβάθυνση της περιφερειακής συνεργασίας και των σχέσεων καλής γειτονίας. " Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί την εφαρμογή της CEFTA και να κάνει σχετικές αναφορές στην ετήσια έκθεσή της για τις ενταξιακές και προενταξιακές διαδικασίες.
Τρίτον, σε πολυμερές επίπεδο η Επιτροπή στήριξε την ένταξη των χωρών της περιοχής στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, καθώς πρόκειται για βήμα εξαιρετικά θεμελιώδους σημασίας για την αποτελεσματική συμμετοχή τους στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία. " ΕΕ κινητοποίησε όλα τα διαθέσιμα μέσα πολιτικής για τη στήριξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στις προσπάθειές τους με στόχο τις μεταρρυθμίσεις και την περιφερειακή συνεργασία. Το μέσο για την προενταξιακή συνδρομή είναι σημαντικό για την κάλυψη των μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών αναγκών της περιοχής. " συνολική χρηματοδότηση για το τρέχον χρηματοοικονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται στα 11,5 δισεκατομμύρια EUR . Τέλος αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε διάλογο με όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες στην περιοχή προκειμένου να συνταχθούν οδικοί χάρτες για την άρση του καθεστώτος των θεωρήσεων.
Με βάση τα όσα ειπώθηκαν, θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι η Επιτροπή λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να ενισχύσει τις εμπορικές σχέσεις και να φέρει την οικονομία των Δυτικών Βαλκανίων κατά το δυνατόν εγγύτερα προς την ΕΕ. Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να συγχαρώ και πάλι τον εισηγητή για αυτήν την εξαιρετική έκθεση και να πω με χαρά ότι η Επιτροπή συμμερίζεται την προσέγγιση της έκθεσης εν γένει.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τρίτη στις 12 το μεσημέρι.
Γραπτές Δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Călin Cătălin Chiriţă  
Θα ήθελα να εκφράσω τη στήριξή μου και την εκτίμησή μου για την έκθεση που παρουσίασε ο κύριος Belder γιατί συστήνει συγκεκριμένα οικονομικά μέτρα τα οποία έχουν ως στόχο την ευρωπαϊκή προοπτική των λαών των Δυτικών Βαλκανίων. Θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας σε τρεις πτυχές:
1. Πρέπει να αναγνωρίσουμε με ρεαλισμό ότι η Σερβία είναι βασικός παίκτης για την επιτυχία της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, ενώ η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για να κερδίσει την εμπιστοσύνη και τη μακροπρόθεσμη φιλία του σερβικού λαού.
2. Στο μέλλον, οι εθνοτικές αποσχιστικές τάσεις και οι μονομερείς διακηρύξεις ανεξαρτησίας δεν θα πρέπει να επιτρέπονται πλέον για εδάφη, όπως είναι το Κοσσυφοπέδιο, η Νότια Οσσετία, η Αμπχαζία, η Υπερδνειστερία, η Βόρειος Κύπρος κλπ. " αρχή της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών είναι ιερή και πρέπει να γίνεται σεβαστή στο μέλλον.
3. Την ίδια στιγμή, πρέπει να παράσχουμε ισχυρή στήριξη στη συμμόρφωση προς τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των ατόμων τα οποία ανήκουν σε εθνικές μειονότητες στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ρουμανόφωνων κοινοτήτων της Valea Timocului, της Βοϊβοντίνα, της Istria και της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Τα δικαιώματα αυτά πρέπει να γίνονται σεβαστά και να αποκλείονται οποιεσδήποτε τάσεις εδαφικής αυτονόμησης με αφορμή την εθνοτική καταγωγή και τις βλέψεις για συλλογικά εθνοτικά δικαιώματα, τα οποία έχουν ήδη δείξει ότι δύνανται να προκαλούν συγκρούσεις και αιματηρούς πολέμους.
