Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, bij het nalezen van de Notulen zag ik dat bij punt 7 "Europese defensie-industrie" na amendement 1 vermeld wordt dat de heren Provan, Spencer en Cassidy vóór integratie van de WEU in de Europese Unie hadden gestemd. Ik zou graag een bevestiging krijgen dat dit juist is of is de Conservatieve politiek dienaangaande veranderd?

De Voorzitter
Ik nodig de collega's uit om zich tot de Notulen te beperken en geen debatten te houden.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, ik zou iets willen zeggen in verband met een vraag die de heer Provan woensdag bij het begin van de vergadering heeft gesteld.
Het gaat om de data van onze volgende reis naar Israël. De heer Provan leek zich nogal op te winden over een geringe wijziging daarvan. Ik bevestig u, mijnheer Provan, dat er geen aanleiding is om u ongerust te maken, aangezien de enige wijziging is dat het vertrek 20 uur later plaatsvindt. Ik vind niet dat een uitstel van 20 uur in de plenaire vergadering aan de orde moet worden gesteld.
Wij komen inderdaad op de geplande datum terug. Het programma, dat met onze Israëlische partners werd besproken, is niet gewijzigd. De reden is dat er in Frankrijk op 1 juni verkiezingen plaatsvinden, wat wij nog niet wisten toen het programma werd vastgesteld. Ik neem aan dat u, uwerzijds, niet 1 mei had uitgekozen voor het vertrek van een delegatie, waarbij u dan verstek moest laten gaan...

(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Morris
Mijnheer de Voorzitter, gisteren hebben wij een aantal werklozen dat een voettocht van Zwitserland naar Amsterdam maakt in het Parlement welkom geheten. Volgende week wordt een zeer prestigieuze bijeenkomst gehouden in ons Parlementsgebouw te Brussel, waarbij naar verwachting 800 tot 1000 werklozen aanwezig zullen zijn. Zij zullen slechts twee tolken ter beschikking hebben in één zaal voor 15 talen. Mag ik een beroep doen op de Voorzitter, vooral gezien...
(De Voorzitter ontneemt de spreker het woord)

De Voorzitter
Mijnheer Morris, dit probleem is al door het Bureau besproken op grond van een officieel verzoek dat het Bureau heeft ontvangen van een paar leden, en er is dus al een officieel antwoord op gekomen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, gistermorgen bij het begin van de vergadering - ik was op dat moment niet aanwezig - noemde de heer Titley mijn naam en oefende hij kritiek uit op mijn verklaring inzake het verslag-Titley. Ik wil er slechts op wijzen dat de heer Titley zelf nog heel wat vragen moet beantwoorden. Om een voorbeeld te noemen, vorig jaar bezocht hij de luchtshow van Farnborough in het Verenigd Koninkrijk, die door British Aerospace werd betaald. British Aerospace is verantwoordelijk voor de bewapening van de Indonesiërs...
(De Voorzitter ontneemt de spreker het woord)

De Voorzitter
Mevrouw McKenna, ik nodig u en de collega's uit om rustig te blijven en geduld te oefenen. Het debat over het verslag-Titley is al afgerond, evenals de stemming daarover.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het gevoel dat ik de eerste ben die echt iets over de Notulen van gisteren heeft te zeggen. In de Notulen van gisteren staat bij Turkije in het kader van het actualiteitendebat: de afgevaardigden McMillan-Scott, Habsburg-Lothringen en Lenz hebben hun handtekening onder de wijzigingen namens de EVP-fractie ingetrokken. Ik wijs erop dat ik dit amendement nooit heb ondertekend. Ik heb niets met dit amendement te maken. Ik heb een ander amendement ondertekend en mijn handtekening moet op de een of andere manier naar dit amendement zijn verschoven. Ik vind het belangrijk dat dit in de Notulen wordt vermeld.

De Voorzitter
Ik dank u van harte, omdat u de eerste bent die echt ingaat op de Notulen.

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, er bereiken ons berichten dat de aanvallen op Spaanse transporteurs en met name op vrachtwagens die groenten en fruit vervoeren aanhouden in het zuiden van Frankrijk.
Wij moeten deze feiten nogmaals veroordelen en de Voorzitter en de Vergadering vragen dat geëist wordt dat de Franse autoriteiten de nodige maatregelen treffen om de vrije doorvoer te waarborgen...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Ik dank u, geachte afgevaardigde, maar ook uw interventie heeft niets met de Notulen te maken.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen de heer Caudron dank zeggen voor zijn opheldering van de situatie, omdat de leden van de delegatie voor de betrekkingen met Israël er moeilijk achter konden komen wat er eigenlijk aan de hand was. De data zijn bevestigd sinds ik de kwestie deze week in het Parlement aan de orde stelde. Het verheugt mij zeer dat de zaak nu geregeld is.
Het valt misschien te betreuren dat de voorzitter van een delegatie onder bepaalde omstandigheden de data van een reis van een delegatie moet veranderen, omdat het hemzelf, niet de gehele delegatie, beter uitkomt, terwijl wij toch vice-voorzitters en het Bureau hebben, die voor de nodige 24 uur hadden kunnen invallen.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Stemming
Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, sorry dat ik het debat moet onderbreken, maar bij de stemming is het tweemaal gebeurd dat slechts één stem het verschil maakte. Welnu, mijn stemapparaat functioneert blijkbaar slecht: ik heb tweemaal voorgestemd, maar mijn stem werd als tegen geregistreerd.

De Voorzitter
Mijnheer Castagnède, het ging niet om hoofdelijke stemming, maar om een elektronische controle.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Holm
Zoals ik gisteren al tijdens het debat heb gezegd, wil ik graag mondeling een amendement indienen, inhoudende dat het eind van amendement nr. 4 vervalt, d.w.z. de woorden Bakun, Maleisië, zodat wij niet verwijzen naar een speciaal project. Het moet integendeel gelden voor alle grote waterkrachtprojecten. De tekst moet derhalve luiden: " investeren in grote waterkrachtprojecten" .
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslag-Stockmann. Wij staan positief tegenover samenwerking op gebied van energiebeleid. Wij zijn bovendien tevreden met de milieustrategie die de heer Stockmann in zijn verslag volgt. Wij wensen op te merken dat kernenergie geen duurzame energiebron is en geen deel uitmaakt van het communautair beleid.
De Deense sociaal-democraten wensen dat de EU een actieve rol speelt in de bestrijding van milieuverontreiniging. De EU moet een actieve rol spelen in alle kwesties die betrekking hebben op het milieu- en energiebeleid. Met het fiscaal beleid hoeft de EU zich echter niet bezig te houden. Dat is en moet een nationale aangelegenheid blijven.
Het Internationale Energieagenschap, IEA, en andere internationale organisaties maken tegenwoordig interessante studies van het energiebeleid van hun lidstaten. Het is belangrijk dat de Europese Commissie geen taken uitvoert die reeds door anderen behartigd worden. Voorts is het belangrijk dat de Europese Commissie, indien ze nieuwe werkgebieden krijgt, niet begint de nationale autoriteiten uitgebreid te ondervragen en te onderwerpen aan alle bureaucratie die daarmee gepaard gaat.
Verslag-Schlechter
Crawley
Ik betuig mijn instemming met het verslag van collega Schlechter waarin verzocht wordt om nieuwe wettelijke bepalingen ter beperking van de maximale rijtijden.
Ondanks wetgeving voor het wegvervoer, die zowel voor het goederenvervoer als het personenvervoer geldt, is het aantal verkeersongevallen met dodelijke afloop in Europa nog steeds schrikbarend hoog - met als gevolg afschuwelijk lijden voor de slachtoffers en familieleden van de betrokkenen.
Het verontrustende aantal ernstige ongelukken met zowel touringcars als vrachtwagens en het daarmee gepaard gaande verlies van mensenlevens is maar al te vaak te wijten aan menselijk falen, dat vaak het gevolg is van extreme vermoeidheid en ongezonde arbeidsomstandigheden.
Uit geheel Europa verzamelde gegevens hebben aangetoond dat er een duidelijk verband bestaat tussen de verkeersveiligheid en de naleving van de wettelijke bepalingen betreffende de rij- en rusttijden van beroepschauffeurs.
Ik wil mijn volledige steun verlenen aan de conclusies van dit verslag waarin de Commissie verzocht wordt te streven naar:
beperking van de maximale rijtijden-het scheppen van gelijke concurrentievoorwaarden voor alle chauffeurs in de lid-statenen, wat het allerbelangrijkste is, verbetering van de verkeersveiligheid in Europa voor alle weggebruikers.

Informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0147/97) van de heer Hendrick, namens de Commissie economische zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0392 - C4-0466/96-96/0220(COD)) voor een derde wijziging van richtlijn 83/189/EEG betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften.

Hendrick
Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkeling van diensten van de informatiemaatschappij belooft diepgaande veranderingen in sociaal, cultureel en economisch opzicht tot gevolg te hebben. Afstand is niet langer een factor. Er ontstaat een nieuwe economische sector en wij hebben te maken met een machtige drijfveer achter de ontwikkeling van informatienetwerken en informatietechnologieën in de Europese Unie.
Het is van essentieel belang voor het succes van deze diensten dat de interne markt een gebied zonder grenzen bestrijkt. Het is absoluut noodzakelijk om dat te waarborgen en te ontwikkelen met behulp van een mechanisme dat toekomstige actie van de lid-staten inzake gereguleerde diensten van de informatiemaatschappij coördineert. De informatiemaatschappij is thans op het punt aangekomen waarop de consument daadwerkelijk de mogelijkheden heeft om langs elektronische weg goederen en diensten te verkrijgen. Deze mogelijkheden voor ruimere grensoverschrijdende handel moeten gerealiseerd worden om profijt te kunnen trekken uit de voordelen van grotere productiviteit, groei en concurrentievermogen, die de stuwende kracht vormen voor het scheppen van werkgelegenheid in Europa.
Tegelijkertijd moeten ervoor gezorgd worden dat door het toegenomen belang van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën nieuwe vormen van maatschappelijke uitsluiting niet in de hand gewerkt worden. Regelgeving is een belangrijke factor in dat opzicht. Innovatie en technologische vooruitgang zijn prioriteiten in deze sector, die in het kader van een flexibele en consistente regelgeving verder ontwikkeld moeten kunnen worden. De invoering van tegenstrijdige of inconsistente regels door de lid-staten levert zeer concrete problemen op en brengt het reële gevaar met zich mee dat door beperking van het vrije verkeer van goederen en goederen de concurrenten in Europa de interne markt schade zullen berokkenen.

Ferri
Mijnheer de Voorzitter, ons advies luidt positief, omdat overheveling van de regels van de goederenmaatschappij naar de diensten van de informatiemaatschappij, zoals wordt voorgesteld door de richtlijn, inderdaad een belangrijke maatregel is. Maar natuurlijk kan men het daar niet bij laten! Daarom stelt de juridische commissie de Commissie voor om zich te buigen over een eventuele uitbreiding van de regels, dus onder meer uitbreiding van de procedure van informatie en kennisgeving door de lidstaten aan de Europese Unie, alsook de samenwerkingsprocedure, om eventuele obstakels voor de vrijheid van de binnenmarkt weg te halen, dit alles in zo'n delicate materie als die van de informatiemaatschappij en de toekomst van Internet. Het achterliggende doel is vooral het centrale karakter van de menselijke persoon te beschermen.
Met het oog hierop zijn er volgens ons een paar bijzonder belangrijke overwegingen bij dit voorstel. Het doel van die overwegingen is ervoor te zorgen dat er niet alleen uitbreiding komt met regels die door de autoriteiten worden opgelegd, maar ook met technische voorschriften uitgedacht door organisaties die weliswaar particulier zijn, maar een sterke marktimpact hebben.
Een ander aspect waar de juridische commissie het accent op heeft willen leggen, betreft de vrijheid van toegang en niet-discriminatie bij de toegang van de consument. Een van de kenmerken van het onderhavige voorstel is dat het niet alleen betrekking heeft op elektronische afstandsdiensten, maar ook op de interactiviteit van de consument: met andere woorden, het gaat om diensten op verzoek, waarin voor de eerste keer sprake is van directe deelname van de consument, van de burger dus: en dat is het grote novum van dit voorstel. Het is heel belangrijk dat er echt sprake is van vrijheid van toegang en dat er tegelijkertijd controlemogelijkheden bestaan.
Op de valreep nog een laatste opmerking. Een ander belangrijk is in de vorm van een nieuw amendement wederom onder de aandacht van dit Huis gebracht: ik doel op de jurisprudentie van het Hof van Justitie, dat in deze materie een essentiële rol vervult bij het interpreteren van een aantal regels inzake dienstverlening. Wij weten hoe diep het communautaire recht wortelt in de rechtspraak, en ik geloof dus dat het belangrijk zou zijn als dit amendement erdoor komt.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, de informatieprocedures op het gebied van normen en technische voorschriften hebben enorme gevolgen voor het concurrentievermogen van de Europese economie. Nadat wij op het gebied van de TEN - namelijk energie, vervoer en telecommunicatie - hebben besloten gemeenschappelijke strategieën te ontwikkelen die tot doel hebben de welvaart en de zekerheid van de arbeidsplaatsen in Europa te bevorderen, denk ik dat wij door deze regelingen een duidelijk concurrentievoordeel in de internationale mededinging zullen krijgen.
Het gaat niet alleen om sociale, maatschappelijke en culturele gevolgen, maar het gaat rechtstreeks om de arbeidswereld. Juist door deze technologie kunnen heel nieuwe arbeidsplaatsen ontstaan. Neem nu bijvoorbeeld de elektronisch gestuurde verkoop op afstand, die individuele verzoeken van afnemers van diensten mogelijk maakt. Dat betekent dat de klant rechtstreeks toegang krijgt tot de meest uiteenlopende sectoren en dan een beroep op deze diensten kan doen. Daarom is het nodig dat in de Europese landen zo doorzichtig mogelijke ontwikkelingen plaatsvinden, zodat wij de voordelen van één land ook aan andere landen ten goede kunnen laten komen.
Het is ook zaak op het gebied van hardware , software en manware nauwkeurig aan te geven op welke gebieden we vorderingen maken. Het gaat om vraagstukken in verband met opleiding, technische coördinatie. Wij houden deze drie sectoren vaak niet uit elkaar. Dat wij erin slagen dit doorzichtig te maken, is voor de Europese Gemeenschap enorm belangrijk.
Ruime toegang voor de burger is gewoon een fundamenteel vrijheidsrecht en tegelijk een tenuitvoerlegging van het Verdrag.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie wil allereerst de rapporteur, de heer Hendrick, samen met de rapporteurs voor advies, de heer Ferri namens de juridische commissie en de heer Whitehead namens de cultuurcommissie, complimenteren met de uitstekende klus die ze hebben geklaard. In de ogen van de Commissie moet deze ontwerprichtlijn zo snel mogelijk worden aangenomen, omdat hiermee een fundamentele vereiste wordt geleverd om een evenwichtige ontwikkeling van de diensten van de informatiemaatschappij in Europa te kunnen garanderen.
De nieuwe diensten vormen een uniek potentieel voor de concurrentiepositie van de Europese economie, voor de verspreiding van de Europese cultuur en het uitkristalliseren van haar diversiteit. Deze diensten openen boeiende perspectieven voor ons bedrijfsleven in termen van groei en vernieuwing, ze bieden kansen voor het investeringsklimaat, voor het scheppen van nieuwe banen in Europa en voor de keuzemogelijkheden van de consument. Maar er moet wel voor gezorgd worden dat de nieuwe diensten, die van nature niet gebonden zijn aan aardrijkskundige grenzen, volop kunnen genieten van onze ruimte zonder grenzen. Kort gezegd, men dient te vermijden dat er op nationaal niveau opnieuw versnippering komt van het unitaire normatieve kader dat de binnenmarkt te bieden heeft.
Deze ontwerprichtlijn, welke een doorzichtigheidsinstrument ten behoeve van de diensten van de informatiemaatschappij voorstelt, heeft dan ook precies het doel dat gevaar van versnippering te bezweren. De manier waarop? Door een procedure van preventieve wetgevingsinformatie in het leven te roepen alsook een systeem van bestuurlijke samenwerking tussen nationale en communautaire overheden, om te voorkomen dat er nieuwe obstakels worden opgeworpen tegen het vrije verkeer. Tegelijkertijd wordt er op Europees niveau voor gezorgd dat er afspraken komen voor een meer doelmatige bescherming van fundamentele zaken als de bescherming van de consument en van minderjarigen of bepaalde doelstellingen van cultuurbeleid in Europa.
Het doet de Commissie vooral genoegen te kunnen constateren dat het parlementaire debat dat zich tot nu toe heeft ontsponnen, het belang van deze ontwerprichtlijn volledig heeft onderkend. De Commissie ziet dan ook tot grote tevredenheid dat het Parlement duidelijk achter de inhoud daarvan staat. Ik merk zelfs dat de meeste amendementen van u juist de bedoeling hebben het voorstel nader te versterken of het inhoudelijk nog beter in de verf te zetten. Het is dus geen wonder dat deze amendementen met het nodige enthousiasme door de Commissie zijn overgenomen. Ik heb het over amendement 2, waar alleen een herformulering voor moet komen, de amendementen 3, 6, 9, 10, 11, 12, 13 wat de Italiaanse versie betreft, 14 gedeeltelijk, 15, 17, 19, 20. De amendementen die daarentegen niet echt in de context van het huidige voorstel passen of die een verstoring kunnen teweegbrengen in het huidige functioneren van richtlijn 83/189, kan de Commissie niet overnemen, ook al heeft zij niets aan te merken op de strekking ervan.
Het doel van de huidige actie is de procedure die momenteel geldig is voor goederen, uit te breiden tot de nieuwe dienstverlening, zonder dat deze procedure ook maar enigszins gewijzigd wordt, aangezien ze al een proeve van bekwaamheid heeft afgelegd. Dat is dan ook de reden waarom de amendementen 1, 4, 5, 7, 8, 16 en 18 niet kunnen worden overgenomen.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, deel ik u mede dat de Commissie amendement 21 niet kan accepteren, aangezien zij van mening is dat de transparantie toegepast moet worden op alle diensten van de elektronische snelwegen, zonder enige uitzondering. Ik herinner er in dit verband aan dat deze richtlijn uitsluitend procedureregels in aanmerking neemt: zij komt absoluut niet aan de bijzondere problematieken waar iedere afzonderlijke sector mee kampt, met name de cultuursector. De richtlijn kan bovendien een steentje bijdragen tot het bezinningsproces over toekomstige acties die op dit vlak ondernomen moeten worden. Heel concreet gezegd, wij vonden dat dit zo'n nieuwe materie is, dat er nog zoveel beweging in zit, dat niemand vandaag de dag in staat is een compleet en definitief reglementeringskader uit te stippelen. Vandaar dat onze voorkeur uitgaat naar een lichte, maar efficiënte procedure.
Ter afsluiting van mijn betoog, wilde ik het Europees Parlement van harte danken voor de steun die het tot nu toe gegeven heeft om dit initiatief, dat zo belangrijk is voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij in Europa, snel vooruit te helpen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Na de stemming over de amendementen 17 en 18:

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, u zou ook moeten vragen wie tegenstemt. U vraagt alleen wie voorstemt en niet wie tegenstemt. Sorry, maar ik sta niet in voor de vertalingen.

De Voorzitter
Dat is geen vertaalprobleem. Als ik vraag wie ervoor is en ik zie zo'n groot aantal opgestoken handen, en aangezien het niet om een hoofdelijke stemming gaat, heeft het volgens mij geen nut tijd te verliezen en ook nog te vragen wie precies tegen is.

Cars
Het gaat erom, mijnheer de Voorzitter, dat wij, ook al vormen wij een minderheid, toch graag willen aangeven dat wij tegenstemmen. Daarom moet ook worden gevraagd wie tegen is, zodat wij ons standpunt duidelijk kunnen maken, al zijn wij dan maar met weinigen. Dat kunnen wij immers niet op een andere manier doen.

De Voorzitter
Geachte mijnheer Cars, u hebt zonder meer gelijk. Ik zal het zo doen, ook al wil ik u nogmaals zeggen dat dit pas blijkt op het moment dat iemand zijn hand opsteekt. Uit de Notulen valt dat niet af te lezen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Regionaal beleid in Oostenrijk, Finland en Zweden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0114/97) van de heer Rack, namens de Commissie regionaal beleid, over de mededeling van de Commissie (COM(96)0316 - C4-0533/96) inzake de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid van de Europese Unie in Oostenrijk, Finland en Zweden.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het verslag over de tenuitvoerlegging van het regionale beleid in de drie nieuwe lidstaten Oostenrijk, Zweden en Finland is een weinig controversieel verslag, dat echter niet van belang is ontbloot. Het is niet onbelangrijk voor de betrokken landen, het is niet onbelangrijk voor de Europese Unie in haar geheel en het is tot op zekere hoogte ook interessant en belangrijk voor toekomstige toetredingskandidaten.
Het verslag zelf heeft slechts betrekking op de eerste achttien maanden vanaf de toetredingsdatum. De Commissie heeft ons in verschillende mondelinge uiteenzettingen in de regionale commissie telkens weer actuele gegevens voorgelegd en zodoende het verslag zonder meer aan de meest recente stand van zaken aangepast. Het verslag heeft betrekking op de mededeling over de tenuitvoerlegging van programma's die in totaal ruim 7, 5 miljard ecu vertegenwoordigen, waarvan 1, 6 miljard voor Oostenrijk, 1, 7 miljard voor Finland en 1, 4 miljard voor Zweden. Het verslag is toegespitst op de doelstellingen 1, 2, 5b en 6, maar wij hebben in de commissie ons best gedaan om ook de overige doelstellingen aan bod te laten komen door naar een reeks desbetreffende verslagen te verwijzen.
De Commissie geeft in haar verslag de drie nieuwe lidstaten, zowel wat het uitvoeringspercentage als wat het benuttingspercentage van de betrokken middelen betreft, zonder uitzondering zeer goede cijfers. Alle drie de landen zijn in de grond ongeveer op schema. Ze geven hun geld zoals gepland uit en bereiken er ook iets mee.
Zo gezien bewijst dit verslag dat ook economisch goed ontwikkelde landen - de drie landen zijn nettobetalers - uit de deelneming aan het systeem van het Europees regionaal beleid een meerwaarde kunnen halen. Er zij uitdrukkelijk op enkele van deze meerwaarden gewezen. Het is zo dat alle drie de landen zich zeer snel bereid hebben getoond, ten eerste, het regionale beleid vooraf te plannen en, ten tweede, op basis van deze geplande aanpak de overeenkomstige middelen te gebruiken, en zij hebben dat dan ook op een verstandige wijze gedaan.
In de grond is ook een leereffect vast te stellen, dat juist nu de eerste vruchten begint af te werpen. De Commissie vraagt terecht dat wordt geëvalueerd of en in hoeverre met de gebruikte middelen ook de doelstellingen worden bereiken. Op dat gebied moeten wij allemaal nog wat ervaring opdoen. Dat geldt ook op het stuk van doorzichtigheid, waarin enkele lidstaten, en met name Zweden en Finland, traditioneel uitblinken. Op dat gebied kunnen de andere landen dan weer van deze beide landen leren.
Dat de lidstaten - de nieuwe net zo goed als de oude - hebben bijgeleerd, is ook op het gebied van partnerschap en van het bottom up -beginsel vast te stellen. Hier wordt het thema regionaal beleid inderdaad zodanig aangepakt dat de burger er ook bij wordt betrokken. In het licht hiervan hebben wij in de beraadslagingen in de commissie erop gestaan dat er een hoorzitting met regionale vertegenwoordigers van de drie nieuwe lidstaten plaatsvond, wat door de betrokkenen zeer positief werd onthaald.
Belangrijk aan de tenuitvoerlegging van het regionale beleid in de drie nieuwe lidstaten is voorts dat er ook inhoudelijk nieuwe signalen zijn gegeven. In het bijzonder wat betreft milieuprogramma's, programma's inzake gelijke behandeling en aanmoedigingsprogramma's voor vrouwen, maar ook wat betreft het gebruik van nieuwe informatietechnologieën hebben de drie landen, mede overeenkomstig hun eigen waardepatroon in hun eigen politieke systeem, zeer verheugende nieuwe impulsen - niet alleen voor het eigen regionaal beleid, maar ook voor het Europese regionaal beleid in zijn geheel - gegeven.
Een ander belangrijk leereffect waarop in dit verslag, maar ook in parallelle verslagen wordt gewezen, was en is het feit dat de drie nieuwe lidstaten, en met name Oostenrijk en Finland, uit hun buitengrenssituatie - juist ook wat de interregionale en grensoverschrijdende samenwerking betreft - zeer veel positieve accenten hebben kunnen leggen en in dit verband zijn juiste ontwikkelingen ook voor de toekomstige partnerlanden van de Unie van belang. Hier wordt in het kader van suggesties voor een pretoetredingsstrategie goed werk geleverd.
Nog een laatste leereffect zij uitdrukkelijk vermeld, omdat het zeer belangrijk is. Wij kunnen niet alleen uit goede voorbeelden, maar ook uit fouten leren. Dergelijke fouten werden en worden gemaakt. Bij de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid in zijn geheel, zowel op Europees als op nationaal niveau, is er nog altijd sprake van een teveel aan bureaucratie en een gebrek aan informatie. Wij zouden ons best moeten doen om daar een einde aan te maken.
Ik besluit met een woord van dank aan de Commissie, omdat zij zich bij de beraadslaging over dit verslag op zeer collegiale wijze telkens weer bereid heeft verklaard ons de actuele cijfers te geven. Ik dank ook de medewerkers hier in het Parlement. Ik hoop dat wij erin zullen slagen een zo groot mogelijke eenstemmigheid voor dit verslag te bereiken.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, zoals de rapporteur al heeft gezegd, is dit verslag een document waar wij allen mee kunnen instemmen. Ik zou de rapporteur ook willen feliciteren met deze balans van het structuurbeleid in de drie nieuwe lidstaten. Onze fractie zal zeker haar goedkeuring geven aan dit verslag.
Deze balans is zeker in de drie nieuwe lidstaten belangrijk, omdat deze landen bij de ophanden zijnde herziening van het structuurbeleid voor het eerst mee aan tafel zullen zitten. Daarom is het ook zeer belangrijk dat de Unie de nieuwe, om zo te zeggen, nog frisse ervaringen van deze lidstaten een belangrijke plaats in haar overwegingen met het oog op de herziening van het structuurbeleid geeft.
Maar de drie nieuwe lidstaten zullen zich hunnerzijds ook zeer serieus - en ik denk dat ik dit uit mijn ervaring met de binnenlandse politieke discussie in mijn land, Oostenrijk, kan zeggen - op dit debat moeten voorbereiden. In het debat over het structuurbeleid mag men niet proberen van tweemaal twee af en toe vijf te maken. In Oostenrijk proberen de FPÖ-ers bijvoorbeeld enerzijds onze lidmaatschapsbijdrage te verminderen en anderzijds van iedere deelstaat een regio van doelstelling 1 te maken. Daarom geloof ik dat een dergelijk verslag zeer belangrijk is om vaart te zetten achter een serieus debat over de mogelijkheden van de verordening betreffende het structuurbeleid en van de structuurfondsen van de Unie.
Voorts is het belangrijk dat men er in het debat over de toekomst van de structuurfondsen ook rekening mee houdt dat de lidstaten - ook de nieuwe lidstaten, nettobetalers, zoals de rapporteur heeft gezegd - niet bereid zijn meer geld in de Europese begroting te steken. Dat betekent dat wij eerst een zeer diepgaande discussie, ook in deze nieuwe lidstaten, moeten voeren over de vraag waar in feite de prioriteiten moeten liggen. Voor mij is dat duidelijk: daar waar wij weer meer werkgelegenheid in de Europese Unie kunnen scheppen.

Ryynänen
Mijnheer de voorzitter, in de mededeling van de Commissie en in het uitstekende verslag van de heer Rack over de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid van de Europese Unie in de nieuwe lidstaten worden niet alleen de positieve kanten maar ook de keerzijden op voortreffelijke wijze belicht. De lidstaten hebben bij de tenuitvoerlegging in de aanloopfase te kampen met vertraging, informatieproblemen en ondoeltreffend beheer. In het verslag, alsook in de evaluaties van de lidstaten zelf, wordt volkomen terecht gewezen op de noodzaak van vereenvoudiging van het beheer. Ook de versnippering van de financiering en de gecentraliseerde beheersstructuur zijn redenen om te decentraliseren naar de provincies toe.
Anders dan in de andere landen van de EU vormen de lange afstanden, de geringe bevolkingsdichtheid en het buitengewoon koude klimaat in Finland en deels ook in Zweden een bijzonder probleem. De via de structuurfondsen te ontwikkelen regio's in deze landen liggen op duizenden kilometers van de centrale Europese markt, dichtbij de Russische grens. De structuur van de landbouw, het belangrijkste middel van bestaan in deze regio's, heeft zich als gevolg van het lidmaatschap van de EU zeer snel en ingrijpend gewijzigd. De open markten hebben geleid tot een situatie, waarin vanwege het korte groeiseizoen onmogelijk kan worden geconcurreerd zonder permanente subsidiëring van de productiekosten. Ik kan u, waarde collega's, in dit verband melden, dat er in het noorden van Finland nu zo'n meter sneeuw ligt.
Finland is van de Europese landen het land met het hoogste percentage plattelandsbevolking, waar met nadruk wordt gewezen op de behoefte aan een plattelandsbeleid dat een gediversifieerd ondernemerschap ondersteunt. Finland is momenteel het land met de op twee na hoogste werkloosheidscijfers van de Unie. De economische ontwikkeling van de regio's was zwak vanwege de depressie die in de jaren '90 een recordhoogte bereikte. Nu de economische groei aantrekt, zijn de verliezers de afgelegen regio's, vanwaar ondernemende jongeren vertrekken naar de dichtbevolkte centra van Zuid-Finland. Ondanks de steun en inspanningen worden de verschillen tussen de regio's groter, hoewel de autonome en gediversifieerde ontwikkeling van de regio's als doelstelling volkomen terecht is.
Uit de ervaring die tot op heden met deze programma's is opgedaan, blijkt volgens mij heel duidelijk dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de programma's moet worden verlegd naar de lidstaten en hun provincies, de regio's zelf. De programma's dienen niet tot in detail te zijn uitgewerkt, maar flexibel van opzet te zijn. De programma's zijn echter absoluut noodzakelijk voor deze regio's. In het kader hiervan zijn goede projecten geïntroduceerd, en is een nieuwe vorm van samenwerking en een doelgerichte samenwerking op het gebied van de programmering tot stand gekomen. Aldus moet bij de hervorming van de structuurfondsen van de Europese Unie ook de continuiteit van de steun aan de noordelijke regio's van de Unie worden gewaarborgd.

Ojala
Mijnheer de voorzitter, zowel in de mededeling van de Commissie als in het verslag van de heer Rack worden op zeer interessante wijze de ervaringen beschreven die met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid in de drie nieuwe lidstaten zijn opgedaan. Mijn dank en felicitaties hiervoor gaan uit naar zowel de heer Rack als de Commissie. In de documenten worden tal van belangrijke opmerkingen gemaakt. Zo wordt o.a. geconstateerd dat de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid van de Unie buitensporig veel tijd kost. In Finland en bij mijn weten ook in Zweden hebben de regionale en plaatselijke autoriteiten forse kritiek uitgeoefend op het feit dat de administratieve afwikkeling te veel tijd heeft gekost en nog kost. Tijd, die zou moeten worden besteed aan discussie over het proces zelf en over doelstellingen en middelen daarvan.
Ook wordt terecht aandacht besteed aan de problemen die zijn ontstaan wegens het bureaucratisch beheer en wegens het gebrek aan interne coördinatie bij de diensten van de Commissie. Om de tenuitvoerlegging van de maatregelen in het kader van de structuurfondsen te vergemakkelijken en te bevorderen, is het absoluut noodzakelijk de beheersprocedures te vereenvoudigen en de interne coördinatie bij de diensten van de Commissie te verbeteren. De betreffende directoraten-generaal van de Commissie dienen de voorschriften op dezelfde wijze te interpreteren en toe te passen.
Bij de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid is de nadruk gelegd op de participatie van de regionale en plaatselijke autoriteiten en van belangengroepen aan het beraad over en de verwezenlijking van het regionaal beleid. De plaatselijke subjecten spelen echter in het licht van de tot dusver opgedane ervaringen een volstrekt onvoldoende rol. Zo wordt in Finland de EU-financiering gekanaliseerd via de staatsbegroting. Deze praktijk heeft de bureaucratie bij de verdeling van de middelen in de hand gewerkt en ertoe geleid dat de eigen doelstellingen van de centrale regering prevaleren boven die van de regio's. De regionale en plaatselijke autoriteiten in Finland hopen dan ook dat de beslissingsbevoegdheid met betrekking tot EU-gelden aan de provincies wordt overgedragen. De Commissie dient er voor te zorgen dat de regionale en plaatselijke autoriteiten in de toekomst volledige zeggenschap krijgen bij de goedkeuring en uitvoering van de programma's.
Ondanks de problemen moet worden benadrukt dat de structuurfondsen de regionale activiteiten duidelijk een nieuw elan en enthousiasme hebben gegeven. Daardoor zijn ook de internationale samenwerking en de kennis over de Unie toegenomen.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, als Zweed juich ik zowel de mededeling van de Commissie als het verslag van de Heer Rack toe. Beide documenten stemmen ook in grote lijnen overeen met de conclusies die zijn gepresenteerd door het Comité van de Regio's tijdens zijn bijeenkomst van 15 januari 1997.
Ik wil met kracht benadrukken dat de informatie aan de betrokkenen zeer gebrekkig is, vooral aan het middenen kleinbedrijf in Zweden. Vooral de uitvoerige administratie en bureaucratie, zowel op EU-niveau als op nationaal niveau, en het gebrek aan uniforme regels hebben ertoe bijgedragen dat de invoering van het regionale beleid werd bemoeilijkt. De kritiek op het centralistische bestuur, vooral in Zweden, is dan ook volledig terecht. Aangezien alledrie de landen zogenaamde netto-betalers aan de EU zijn, is het vooral psychologisch belangrijk dat er een ordelijke en kwantitatieve stroom naar deze landen teruggaat in de vorm van regionale steun, en dat die eenvoudig, snel en efficiënt kan worden geëxploiteerd. Handhaving en ontwikkeling van doelstelling 6 is daarom enorm belangrijk.
De Commissie heeft in haar Report on Cohesion and Environment speciaal benadrukt dat non-gouvernementele organisaties meer moeten worden betrokken bij het regionale beleid. De parlementaire commissie was het hiermee eens en heeft ons amendement hierover opgenomen. Tot mijn grote teleurstelling constateer ik nu dat de Heer Rack via amendement nr. 4, tegen de zin van de Commissie en de parlementaire commissie in, de medewerking van de NGO's buitenspel wil zetten. Dat non-gouvernementele organisaties, zogenaamde NGO's, van dienst kunnen zijn, zou toch algemeen erkend moeten zijn. Zij hebben de lokale kennis en genieten het vertrouwen dat overheden helaas vaak missen. Het is vooral van belang dat zij niet worden gedreven door winstbejag of de zucht naar macht. Daarom wil ik het Parlement oproepen om tegen amendement 4 te stemmen, ten gunste van de oorspronkelijke tekst. Voor het overige zullen wij vóór het verslag stemmen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, iedereen die ook in eigen land met de afwikkeling van EU-projecten vertrouwd is, kent de punten van kritiek van dit verslag waarschijnlijk uit de praktijk. Deze kritiek kan worden samengevat in de tweevoudige eis: minder bureaucratie en meer doorzichtigheid bij regionale steun! Zolang niet aan deze eis tegemoet wordt gekomen, zal menige burger in de hoogontwikkelde lidstaten weer een extra motief voor zijn euroscepticisme hebben.
Er is mij, als Oostenrijkse afgevaardigde, zeer veel aan gelegen dat de EU-steun in de toekomst bij voorrang ter bestrijding van de werkloosheid wordt gebruikt, ja dat het scheppen van arbeidsplaatsen de hoogste prioriteit heeft. Arbeidsplaatsen schept men echter niet door steun te geven aan enkele grote multinationale concerns, die vaak bij de eerste economische tegenwind de zeilen strijken en daarbij een spoor van massale werkloosheid achterlaten, maar door steun te geven aan het midden- en kleinbedrijf, dat niet alleen in Oostenrijk de grootste werkgever is.
Wat ik in de toekomst graag verhinderd zou zien, zal ik aan de hand van een voorbeeld duidelijk maken. Burgenland werd als regio van doelstelling 1 ingedeeld en krijgt van 1995 tot 1999 160 miljoen ecu. Met dit geld zouden 7.300 nieuwe arbeidsplaatsen moeten worden geschapen. Als we zien hoe deze steun is gebruikt, valt het meteen op dat van de 9.000 bedrijven in Burgenland er slechts 70 steun hebben gekregen. Het grootste deel ging naar de firma Lenzing, namelijk 10 miljoen ecu, dat is 30 % van het jaarlijks toe te wijzen steunvolume.
Deze firma heeft daarmee slechts ongeveer 120 arbeidsplaatsen geschapen, die nu al bedreigd zijn, omdat het moederconcern honderden miljoenen verlies heeft geleden. Volgens mij moet worden voorkomen dat zoiets in de toekomst nog kan gebeuren.

Myller
Mijnheer de voorzitter, ik wil de heer Rack danken voor zijn grondige evaluatie van het regionaal beleid in de drie nieuwe lidstaten.
Het regionaal beleid van de Europese Unie is in de eerste plaats gericht op het verkleinen van de verschillen tussen de regio's. Dat is tot nu toe niet gelukt. Ook in de nieuwe lidstaten ziet men dat de verschillen tussen de regio's eerder toe- dan afnemen.
De nieuwe lidstaten wijken in vele opzichten af van de zogenoemde oude lidstaten. Finland en Zweden hebben bijvoorbeeld een geheel nieuwe steunregio, de doelstelling 6-regio, maar hebben geen doelstelling 1-regio. In het kader van de doelstelling 6-regio wordt rekening gehouden met voor de noordse landen typische zaken, die andere landen niet kennen, nl. de geringe bevolkingsdichtheid en de lange afstanden. Bij het uitstippelen van het toekomstige regionaal beleid van de Europese Unie moeten deze zaken daarin worden verdisconteerd, hetzij door het programma voor de doelstelling 6-regio in te toekomst te verlengen, hetzij door deze met name voor de noordelijke regio's typische zaken in andere programma's op te nemen.
Het probleem bij het huidige doelstelling 6-programma is echter dat de middelen voor de regionale ontwikkeling ook steun voor de landbouw omvatten. Er zijn regio's waar twee derde van de middelen naar de landbouwers gaat en slechts een derde overblijft voor de gestructureerde ontwikkeling van de regio's. Het belangrijkste is echter, vanuit het standpunt van het Finse regionale beleid en dat van de gehele EU, naast de cohesiedoelstelling, de vraag hoe de werkgelegenheid kan worden bevorderd en het werkloosheidsprobleem kan worden opgelost.
De heer Rack heeft ook een goed beeld gegeven van de problemen met betrekking tot de situatie in de nieuwe lidstaten. Wij hebben een redelijk goede bestuurscultuur en de structuurprogramma's van de EU hebben meer bureaucratie met zich meegebracht. Dat probleem is bijzonder goed in beeld gebracht en hopelijk slagen wij erin dat probleem op te lossen bij de hervorming van de structuurprogramma's. Wat Finland betreft kan ik, zoals hier is geconstateerd, als positief feit melden, dat veel nieuwe dingen tot stand zijn gebracht, zoals een geïnspireerde samenwerking.

Virrankoski
Mijnheer de voorzitter, ik wil rapporteur Rack feliciteren met zijn goed en zorgvuldig opgebouwde verslag. Het verslag geeft een waarheidsgetrouw beeld van de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid in Oostenrijk, Finland en Zweden. De intensivering van het regionaal beleid was helaas misschien het positiefste wat het lidmaatschap van de EU Finland heeft gebracht.
De werkzaamheden in het kader van de structuurfondsen van de EU leiden tot bureaucratie en inefficiency. Dat komt tot uiting in het feit dat de middelen voor een zeer groot deel ongebruikt zijn gebleven. Zo schreven wij in de laatste zitting aan het einde van de programmeringsperiode meer dan anderhalf miljard ecu aan ongebruikte middelen over. Deze inefficiency kwam ook tot uiting bij de behandeling van de ontwikkelingsprogramma's van de nieuwe lidstaten. De programma's werden in het eerste jaar van het lidmaatschap met veel pijn en moeite goedgekeurd, wat niet als een zeer grote prestatie kan worden beschouwd. De rapporteur wijst in zijn verslag terecht op de vertraging bij de goedkeuring van de Gemeenschapsinitiatieven, maar ook zou kunnen worden gezegd dat de programma's te laat werden behandeld. Daarom is de in het verslag gestelde eis van een doorzichtiger beheer van de structuurfondsen volledig verantwoord. Dat is in feite de sleutel voor een verstandige ontwikkeling van het gehele regionaal beleid van de EU in de toekomst.
In het verslag wordt zeer terecht ook gewezen op de interne administratie van de lidstaten en wordt de nadruk gelegd op zowel het subsidiariteitsbeginsel als de "bottom-up" - werkzaamheden. Ten minste in Finland is er een duidelijke strijdvraag over de verdeling van de bevoegdheden tussen de provincies en de centrale overheid. Het provinciebestuur berust op gemeentelijk zelfbestuur en is dus democratisch en een goede representant van de burgers. Het centrale bestuur wil, precies zoals mevrouw Ojala en mevrouw Ryynänen zeiden, de beslissingsbevoegdheid onnodig aan zich zelf trekken. De middelen voor de regionale ontwikkeling en de dienovereenkomstige nationale middelen zijn verspreid over tientallen artikelen van de staatsbegroting. Daarom dienen de voor de artikelen bevoegde overheidsinstanties meer bevoegdheden te krijgen. Bovendien is uit het beheer van de structuurfondsen de zogenoemde samenwerkingsgroep van provincies voortgekomen, welke de tweede, overbodige en bureaucratische organisatie vormt naast het democratische provinciebestuur.
Verder zou ik nog willen wijzen op paragraaf 9 in het uitstekende verslag, waarmee ik mij niet helemaal kan verenigen. Daarin wordt verondersteld dat de steunverlening aan de landbouw teveel nadruk krijgt in het doelstelling-6-programma. Doelstelling 6 werd opgenomen zoals doelstelling 1, d.w.z. doelstelling 6 omvat ook landbouwsteun. De landbouw in regio 6 krijgt dezelfde steun als in de regio's 5 en 2 B, niet meer. Daarom zou het katastrofaal zijn, indien de landbouw in regio 6 minder zou worden gesteund dan die in betere regio's. In dit opzicht verschil ik van mening met mevrouw Myller.
Het verslag van Reinhard Rack geeft een goed beeld van het regionaal beleid in de nieuwe lidstaten en biedt tegelijkertijd voldoende ingrediënten voor de verdere ontwikkeling van het regionaal beleid van de EU.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, in grote lijnen vind ik het verslag dat wij hier bespreken een goed verslag, dat een goede beschrijving van de situatie geeft. Er zijn ook onderdelen van de regionale steun van de EU die in de praktijk heel goed hebben gefunctioneerd. Dat geldt vooral voor doelstelling 4 en doelstelling 3. Maar eerlijk gezegd is er ook veel dat niet bepaald goed functioneert. Een probleem dat bij het bekijken van de concrete projecten steeds weer terugkeert, is de enorme bureaucratie waarin men terechtkomt bij het aanvragen en verantwoorden van deze projecten, wat leidt tot grote moeilijkheden.
Er zijn ook ettelijke problemen die speciaal samenhangen met het doelstelling-6-gebied in Zweden, de steun aan dunbevolkte gebieden. Een van die problemen is dat er slechts zeer weinig deelname is van het particuliere bedrijfsleven, wat waarschijnlijk het gevolg is van juist die bureaucratie. Een ander probleem is dat er slechts een heel klein gedeelte van de steun wordt uitbetaald; in Zweden is minder dan 10 % van de gelden uitbetaald en werkelijk van nut geweest. Het is zelfs zo dat veel gemeenten op dit moment in zo'n slechte financiële toestand verkeren dat ze het zich niet kunnen veroorloven om de steun van de EU te gebruiken, ze kunnen het zich gewoonweg niet veroorloven om er iets mee te doen. Wat er op dit moment gebeurt, is dat gemeenten en regionale autoriteiten normaliter goed functionerende bedrijven sluiten om tijdelijke EU-projecten binnen te slepen, wat niet bepaald een goede ontwikkeling is. Daarom moet deze steun krachtens doelstelling-6 in de toekomst worden gewijzigd in die zin dat ze doelmatiger wordt en beter functioneert, want juist in de dunbevolkte gebieden bestaan grote problemen op het punt van regionaal beleid. Alles bijeengenomen zou ik willen zeggen dat het aanzienlijk doelmatiger was geweest als het geld in Zweden was gebleven en nooit naar de EU was gegaan, en Zweden zelf had mogen beslissen over het gebruik van deze middelen. Dat is de feitelijke waarheid over deze steun.
Het is ook van belang om het regionaal beleid als een geheel te bekijken en te bezien welk effect het EUlidmaatschap heeft gehad. Het is immers bekend dat de sleutel tot het regionale evenwicht zoals dat bestond in Zweden, met een zeer gelijkmatige regionale standaard, bestaat uit een sterke overheidssector en met overheidsgeld gefinancierde instellingen. In het kader van het EMU-proces wordt daarop sterk bezuinigd, wat het regionale evenwicht zeer sterk aantast. Bovendien gaat het meeste van wat er aan steun naar Zweden terugkomt naar de landbouw, vooral naar de landbouw in Zuid-Zweden, en heeft daarom een volstrekt verkeerd effect vanuit het oogpunt van regionaal beleid. Verder is de EU bezig om hard in te grijpen in het nationale beleid inzake de regio's, bijv. in onze zeer doelmatige regionale vervoerssubsidie. Daarom moet ik helaas constateren dat het EUlidmaatschap in zijn totaliteit negatief is geweest voor het regionale evenwicht in Zweden.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, het scheppen van gelijkwaardige omstandigheden voor alle mensen, ongeacht waar zij wonen, is voor ons als volksvertegenwoordigers een van de belangrijkste taken, evenals het zorgen voor gelijke kansen op werk, onderwijs, verzorging en informatie voor iedereen, ongeacht of men in grote steden, kleine plaatsen of op het platteland woont.
Noord-Zweden en Noord-Finland zijn enorm dunbevolkte gebieden, met soms slechts twee inwoners per vierkante kilometer. Een actief regionaal beleid dat ernaar streeft dat "heel Zweden leve" , is daarom een zeer belangrijke component in het binnenlands beleid van Zweden, waarin doelstelling 6 van doorslaggevend belang is en uiteraard moet worden gehandhaafd. Dat "heel Europa leve" dient de doelstelling van het regionaal beleid van de EU te zijn. Dat is een mooi opschrift boven het regionaal beleid dat wij in de Unie moeten voeren.
Zweden betaalt de EU jaarlijks 20 miljard kroon aan lidmaatschapsgelden. Hiervan vloeien er 5 miljard terug naar de landbouw en 4 miljard naar het regionaal beleid. Om van deze 4 miljard gebruik te maken, moeten wij ook zelf bijdragen met evenveel geld uit de Zweedse staatskas. Dat lijkt misschien juist, maar mijn vraag is of deze omweg van geld via "Brussel" een goed model is. Het geld dat terugvloeit is ook gebonden aan enorm veel regels en bureaucratie. Dit grote probleem kunnen wij nu niet oplossen, maar het dient in de discussie te worden betrokken als wij de structuurfondsen na 1999 nader bekijken. Ook dit verslag stelt de heersende bureaucratie en het trage tempo aan de orde, vooral de lange tijd tussen het besluit en de uitbetaling van het geld. Dat moet doelmatiger gebeuren.
Mijnheer de Voorzitter, minder doelstellingen, minder fondsen en communautaire initiatieven, een betere coördinatie van het regionaal beleid van de EU en dat van de lidstaten, meer regionale en lokale invloed op besluiten en planning, uitvoering van en controle op EU-projecten, een krachtenbundeling om de hoge werkloosheid in Noord-Zweden en Noord-Finland te bestrijden, alsmede een beter milieu en een regionale grensoverschrijdende samenwerking zijn enkele voorstellen die het regionaal beleid verder kunnen verbeteren, zowel voor de lidstaten en voor de EU. Dit zijn voorstellen die het regionaal beleid doelmatiger kunnen maken. Mijnheer de Voorzitter, ik verleen graag mijn steun aan het verslag-Rack.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, namens de Commissie en vooral namens mevrouw Wulf-Mathies, die de verantwoordelijke commissaris is voor een van de voornaamste segmenten van regionaal beleid, wil ik de heer Rack dankzeggen voor zijn verslag en voor de ontwerpresolutie. Het verslag formuleert een duidelijk positief oordeel over de manier waarop tot nu toe de programma's van de Structuurfondsen in de drie lidstaten zijn uitgevoerd. Dit resultaat is niet alleen en ook niet hoofdzakelijk de verdienste van de Commissie, maar is te danken aan de vakkundigheid waarmee de drie betrokken lidstaten hun taak hebben aangevat. Er is dus grote reden voor tevredenheid, ofschoon dat natuurlijk niet betekent dat we ons nu alleen maar op de borst hoeven te kloppen.
Het verslag formuleert een reeks constructieve kritieken, waarvan vele op de agenda komen te staan van de besprekingen over de hervorming van de Structuurfondsen die door het recente cohesieforum is opgestart. Alvorens op deze punten te reageren, wilde ik een paar passages van het verslag signaleren die bepaalde beginselen van regionaal ontwikkelingsbeleid naar voren brengen die steevast tot uitgangspunten moeten dienen voor het overleg over de hervorming.
In de eerste plaats, een behoorlijk ver gevorderde economische ontwikkeling op nationaal niveau sluit niet uit dat er specifieke knelpunten van regionale ontwikkeling en ongelijkheid blijven die om interventies van de Structuurfondsen vragen. Ik wilde bovendien de geachte leden eraan herinneren dat het bruto binnenlands produkt per hoofd van de bevolking in Zweden en Finland nog onder het communautaire gemiddelde ligt.
In de tweede plaats hebben de beginselen van meerjarige programmeringen, partnerschap, subsidiariteit, additionaliteit en concentratie, zich ontpopt tot essentiële bestanddelen van het regionaal beleid van de Unie. Het partnerschap tussen de Commissie en de lidstaten en de regio's worstelt met het probleem van de buitensporig ingewikkelde procedures. Dit is iets waar wij op willen aandringen: wij zullen ons best doen de bureaucratie terug te dringen, voor zover dat compatibel is met een gezond en efficiënt beheer van de fondsen.
In de derde plaats moeten bevordering van de werkgelegenheid, technologische modernisering, gelijke kansen en milieubescherming de prioriteiten van de nieuwe Structuurfondsen blijven. De grensoverschrijdende en interregionale samenwerking is ook een sector die de structurele acties van de Unie kan opvijzelen en dus moet deze vorm van samenwerking een hart onder de riem gestoken worden. Een ander beleidsvlak dat veelbelovende ontwikkelingen voor de toekomst reserveert, zijn de plaatselijke initiatieven, met name acties ter bevordering van de werkgelegenheid. In dit verband verwijs ik naar het lopende programma van de territoriale werkgelegenheidspacten: de Commissie geeft daar resoluut steun aan en zij staat ook vierkant achter de manier waarop deze aangepakt worden. Dit programma voert het partnerschapsprincipe naar het basisniveau terug, doordat het namelijk de publieke en private sector en het vrijwilligerswezen betrekt in een gemeenschappelijke actie ten gunste van de werkgelegenheid. Het programma Leader II heeft inmiddels goede resultaten op dit vlak geboekt.
Thans wil ik u wijzen op enige kritische kanttekeningen. Ik vind dat onze bestuurs- en distributiemechanismen voor verbetering vatbaar zijn en daar moet dus wat aan worden gedaan. Zoals terecht in het verslag wordt benadrukt, kunnen de drie nieuwe lidstaten maar moeilijk overweg met de logge bureaucratische procedures. Binnen de Commissie is er ruime consensus over diverse verbeteringen die al zijn voorgesteld: vermindering van het aantal communautaire actieprogramma's en van de administratieve lasten die daarmee gepaard gaan, verbetering van de coördinatie, betere harmonisatie van de regels tussen de verschillende fondsen en DG's, enzovoort. De Commissie heeft daar al een begin mee gemaakt, zoals blijkt uit het project SEM 2000. Veel verbeteringen zullen echter moeten wachten op de grote hervorming van de Structuurfondsen voor de nieuwe programmeringsperiode. Een van de hervormingen moet zijn een intensiever gebruik van moderne financieringsmechanismes, waaronder start- en risicokapitalen.
Wat de recente herprogrammering voor de Finse regio's van objectief 2 aangaat: dit is inderdaad een lang en moeizaam proces geweest. Ik wilde overigens uw aandacht vragen voor de bijkomende voordelen, met name de mogelijkheid om het programma te vereenvoudigen en te herdefiniëren en de tussentijdse evaluatie eerder te doen plaatsvinden. Voor wat de andere objectieven betreft, de tussentijdse evaluatie is nog niet afgerond en ondanks al onze moeite wordt er maar stukje bij beetje vooruitgang geboekt.
In het verslag wordt ons verweten dat wij de plattelandsgebieden en objectief 5B stiefmoederlijk hebben behandeld. Dit betekent niet dat de Commissie de moeilijkheden onderschat waarmee plattelandsgebieden te kampen hebben. Zoals wordt beklemtoond in het verslag-Rack, is een aanzienlijk deel van de beschikbare middelen dan ook gebruikt voor acties bestemd voor plattelandsgebieden en de landbouw in noordelijke streken en het Alpengebied.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, geachte rapporteur, geachte leden, door u mijn persoonlijke felicitaties en die van de Commissie te doen toekomen. Ik dank u voor de kritische en constructieve opmerkingen die u in het verslag hebt geformuleerd. Ik geloof dat dit al met al weer een fraai staaltje is van hoe onze instellingen samenwerken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, neem mij niet kwalijk, maar ik heb een opmerking over de Notulen.
Gisteren heb ik mij bij de hoofdelijke stemming in twee gevallen, namelijk bij het verslag-Titley en bij de WTObananen, willen onthouden en niet voorgestemd. Ik heb u gevraagd dat in de Notulen te laten opnemen. Het wordt echter niet in de Notulen vermeld bij de hoofdelijke stemming. Ik zou willen dat u nagaat waaraan dat ligt. Het is zinloos dat wij om correcties verzoeken, als er geen melding van wordt gemaakt.

De Voorzitter
Geachte mevrouw Mann, ik dank u voor uw woorden, maar wij hebben al meer dan een uur geleden over de Notulen gesproken. Hoe dan ook, wij zullen rekening houden met uw verzoek.

Grensoverschrijdende en interregionale samenwerking
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0161/97) van mevrouw Myller, namens de Commissie regionaal beleid, over grensoverschrijdende en interregionale samenwerking.

Myller
Mijnheer de voorzitter, grensoverschrijdende en interregionale samenwerking behoort tot de essentiële werkzaamheden van de Europese Unie. De grenzen van de Europese landen hebben hun huidige vorm gekregen via uitputtende oorlogen die aan zeer veel mensen het leven hebben gekost. De Europese Unie is o.a. opgericht om conflicten te kunnen oplossen door middel van onderhandelingen en gemeenschappelijke wetgeving.
De grenzen vormen nog altijd een scheidslijn tussen de landen. Door de totstandbrenging van de interne markt zijn de internegrensproblemen kleiner geworden, maar helaas niet weggenomen. De taak van de grensoverschrijdende samenwerking is vooral de totstandbrening van het vrije verkeer van personen, goederen en diensten. Het uitgangspunt moet zijn dat de burgers hun dagelijkse zaken flexibel kunnen afhandelen. Grenzen mogen bijvoorbeeld geen belemmering vormen voor het verlenen of gebruiken van gemeentelijke diensten. Grensgemeenten kunnen ook erg veel burgers belasting besparen door het scheppen van gemeenschappelijke diensten en een gemeenschappelijke infrastructuur aan de grenzen. Dat is hier en daar al lang het geval. Goede voorbeelden hiervan vindt men in de grensstreken van Duitsland, Nederland, Luxemburg en ook Frankrijk. Vermeldenswaard is ook de samenwerking tussen Finland en Zweden aan de grens tussen de steden Haaparanda en Tornio. Geconstateerd moet worden dat deze samenwerking tussen de twee nabuursteden Haaparanda en Tornio veel hechter en productiever is dan die in andere gemeenten in deze landen.
Vergeleken met de samenwerking tussen de EU-landen en derde landen, levert de samenwerking aan de binnengrenzen bijzonder weinig problemen op. Vastgesteld moet echter worden dat er ondanks al deze problemen reeds lang criteria bestaan voor de ontwikkeling van de samenwerking tussen de Europese Unie en derde landen. Het opheffen van de tweedeling van Europa biedt nieuwe mogelijkheden voor de ontwikkeling van geheel Europa. Om dat te bereiken moet er voor worden gewaakt dat er in Europa nieuwe muren worden opgetrokken die de gemeenten verdelen. Grensoverschrijdende en interregionale samenwerking versterkt de saamhorigheid tussen buren en de verschillende Europese regio's en bevordert en vernieuwt de samenwerking op de best mogelijke manier.
Typisch voor Europa is de nadruk op de regionaliteit. Ter bevordering van de regionale samenwerking is het programma INTERREG IIC in het leven geroepen. Door middel van dit en andere programma's moet de EU vaart zetten achter de exploitatie van het eigen potentieel van de regio's door middel van onderlinge samenwerking. Binnen de Europese Unie heeft de samenwerking in het Middellandse-Zeegebied al een institutioneel karakter gekregen. Ontwikkeling van het Middellandse-Zee-programma en intensivering van de acties in deze regio is voor de gehele Unie van belang. Echter ook in het noordelijke deel van de Europese Unie, nl. de regio's van de Oostzee en de Barentszee, is de regionale samenwerking zich aan het ontwikkelen. In deze regio liggen twee nieuwe lidstaten van de EU, Noorwegen, dat via een referendum buiten de Europese Unie bleef, en Rusland dat met grote sociale problemen kampt. Milieuvraagstukken en verbetering van de stabiliteit in de regio zijn cruciale zaken, waarop in het kader van de samenwerking tussen de Europese Unie en derde landen de nadruk moet worden gelegd, zowel in het zuiden als in het oosten en noorden.
Het derde belangrijke doel op het gebied van de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking is de ontwikkeling van actieve en concrete betrekkingen inzake de samenwerking tussen de geassocieerde landen en de Europese Unie. Grensoverschrijdende samenwerking moet worden gezien als deel van de pretoetredingsstrategie van de geassocieerde landen, via welke een concrete samenwerking, in twee richtingen, tot stand kan worden gebracht met het oog op verbetering van de levensomstandigheden van de mensen in de grensregio's.
Op het gebied van de samenwerking tussen de EU en derde landen blijven er echter nog tal van problemen bestaan, die de ontwikkeling van echte grensoverschrijdende projecten belemmeren. Een bijzonder probleem is dat de samenwerkingsprogramma's van de lidstaten van de EU en van de derde landen berusten op afzonderlijke en van elkaar verschillende wetgeving. De programma's van de EU-landen worden beheerd door het directoraatgeneraal regionaal beleid en de programma's voor de derde landen door het directoraat-generaal externe betrekkingen. Het ontbreekt de programma's voor de derde landen aan continuiteit en methodiek.
Naar mijn mening ligt de oplossing voor deze uiteenlopende competenties en regelgeving in de oprichting ten behoeve van de grensoverschrijdende samenwerking met derde landen van één gemeenschappelijk fonds, via hetwelk gemeenschappelijke projecten worden gefinancierd en beheerd. Volgens mij is dit een voorstel dat de Commissie zeer zorgvuldig dient te bestuderen, omdat hiermee de bureaucratie kan worden verminderd, de uitvoering van deze programma's kan worden verbeterd en ook met de derde landen een echte grensoverschrijdende samenwerking tot stand kan worden gebracht.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, om te beginnen zou ik mijn collega Myller met dit werkelijk uitstekende verslag willen feliciteren, waarin zij de huidige situatie zeer goed analyseert, aangeeft waar er hervormingen nodig zijn, alsook voorstellen voor de toekomst doet.
De grensoverschrijdende en interregionale samenwerking in Europa is voor mij een van de kernpunten, een van de belangrijkste en duidelijkst zichtbaar te maken activiteiten van deze Europese Unie, omdat ze concreet met leven vervult wat wij willen, namelijk dat dit Europa naar eenheid groeit, dat integratie geen slogan is en dat economische en sociale samenhang daadwerkelijk worden nagestreefd.
Interregionale en grensoverschrijdende samenwerking betekent verder kijken dan je neus lang is, gebruik maken van synergie-effecten en waar er vroeger door de grenzen hinderpalen bestonden, waar er zich bij gemeenschappelijke gebruiksmogelijkheden van voorzieningen moeilijkheden - van infrastructurele, sociale of gewoon intermenselijke aard - voordeden, deze grenzen afschaffen. Men kan dit in de Europese Unie vandaag al op vele plaatsen zien.
Als je, zoals ik, uit een regio komt waar vier Europese landen - België, Frankrijk, Luxemburg en Duitsland - aan elkaar grenzen, dan kan je zien dat dit een uitstekende ontwikkeling is. Je kan dan echter ook zien dat er zich zelfs vandaag nog, met name in de administratie, organisatorische problemen en moeilijkheden voordoen als je dit wil verwezenlijken. Het is bekend dat hier verschillende administratieve structuren opeenbotsen, verschillende niveaus die met elkaar moeten werken. Dit maakt het niet eenvoudig, maar de mensen ter plaatse, de plaatselijke besturen doen hun best om oplossingen te vinden, ook op basis van structurele steunverlening door de Europese Unie. Dat vind ik belangrijk.
Ik moet daar echter ook aan toevoegen dat men bij het toekomstige werk - interregionaal en grensoverschrijdend - geen bijkomende administratieve niveaus mag eisen of welke bijkomende administratieve niveaus ook invoeren. De politieke verantwoordelijkheid voor dit werk, binnen het kader van de door ons getrokken grenzen, moet aan de daartoe democratisch gelegitimeerde structuren worden overgedragen. Het is hun taak dit te verwezenlijken.
Wij hebben echter in de Europese Unie niet alleen binnengrenzen, die moeten worden afgeschaft, maar wij hebben ook buitengrenzen. Mevrouw Myller heeft dit zeer duidelijk gezegd. Ik kan mij volledig bij haar aansluiten en haar steunen. De buitengrenzen zijn voor ons, de Europese Unie, momenteel de regio's met de grootste breuken. Daar zijn de grootste verschillen vast te stellen en daar zal ook het grootste deel van het werk moeten worden gedaan.
Het derde aspect dat wij vroeger in het kader van INTERREG hebben ingevoerd en dat ik zeer belangrijk acht, is dat wij Europa uit een ruimtelijke-ordeningsperspectief moeten zien, dus niet alleen meer nationale staten of aparte regio's, maar hele ruimtes en hun problemen, bijvoorbeeld het gebied van de Baltische Zee of het Middellandse-Zeegebied, en dat wij in dat kader adequaat moeten optreden.
Geachte dames en heren, de structurele hervorming staat voor de komende weken en maanden op de agenda. Ik denk - en dit is mijn persoonlijke mening - dat interregionale samenwerking en de daarvoor beschikbare structurele steunmiddelen van de Europese Unie, namelijk INTERREG, een van de wezenlijke punten zijn waar ook na de hervorming aan moeten worden voortgewerkt, omdat dit de meest Europese activiteit is van alle activiteiten waar wij ons mee bezig kunnen houden. Samenwerking is een belangrijk punt!
Als wij over concentratie van de structuurfondsen met het oog op een grotere doeltreffendheid spreken, dan betekent concentratie dat we ons vooral moeten concentreren op de dingen die heel goed en belangrijk zijn en die we moeten versterken. Ik pleit ervoor om bij de komende structurele hervorming het steuninstrument INTERREG te versterken.
Grensoverschrijdende en interregionale samenwerking is een van de belangrijkste grondpijlers bij de bouw van het Europese Huis. Ik feliciteer mevrouw Myller uitdrukkelijk met haar uitstekende verslag, waarvoor ik haar van hier mijn steun toezeg.

Grosch
Mijnheer de Voorzitter, mede namens de EVP zou ik de rapporteur met haar verslag willen feliciteren, alsook willen danken voor de constructieve samenwerking in de commissie, waar wij al een aantal punten hebben kunnen toevoegen, die voor ons van wezenlijk belang zijn en die nu in het verslag zijn opgenomen.
Ook in onze ogen is de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking een pijler van de Europese integratie. Zoals de rapporteur al heeft gezegd, gaat het om twee aspecten: de interne Europese samenwerking en de samenwerking met derde landen, waarin deze vorm van samenwerking een heel belangrijke bijdrage voor vandaag, maar ook voor de toekomst kan zijn. Daarbij moeten wij niet alleen rekening houden met de sociale en economische cohesie, maar ook met de veiligheid.
Vergeleken bij andere projecten zou ook ik zeggen dat interregionale en grensoverschrijdende samenwerking iets is waar de burger meer in zijn leven van alledag mee wordt geconfronteerd, omdat het zeer vaak op initiatief van burgers is dat deze projecten tot stand komen. Ze verdienen meer aandacht, omdat belemmeringen en moeilijkheden bij samenwerking er duidelijker in naar voren komen en de mensen er ook een grotere sensibiliteit voor hebben. Interregionale samenwerking moet meer rekening houden met de aspecten economie, sociaal beleid, milieubeleid en ruimtelijke ordening, omdat mensen in grensgebieden er bijvoorbeeld zeer weinig begrip voor hebben dat men aan deze zijde van de grens een goede bescherming van de gezondheid heeft en aan gene zijde niet, dat aan deze zijde van de grens in het kader van de ruimtelijke ordening zones voor economische ontwikkeling worden gecreëerd en aan de andere zijde, misschien 1 km verder, groenzones waar hoge natuurbeschermingseisen gelden. Dat zijn Europese integratieproblemen en daarom verdienen deze projecten bijzondere aandacht.
Dit verslag moet, ten eerste, een basis voor de toekomstige projecten, voor het volgende programma vormen. Ten tweede moet de interregionale en grensoverschrijdende samenwerking ook beter met de overige structuurfondsen en structurele steunmaatregelen worden gecoördineerd. Ten derde moet ook tot een vereenvoudiging van de procedures worden overgegaan.
Als wij burgers of zelfs burgerinitiatieven ertoe willen brengen op dit gebied actief te worden, dan kunnen wij ze niet met lange en lastige administratieve wegen confronteren, waardoor ze tot 1, 5 jaar op een definitief antwoord op hun aanvragen moeten wachten. Deze programma's zijn bovendien ook een gelegenheid om rekening te houden met de specifieke aspecten van de Europese regio's.
Als bewoner van een grensregio kan ik u verzekeren dat u in deze regio's overtuigde, maar ook kritische Europeanen zult vinden. Wij mogen de kans om meer rekening te houden met de uit deze streken komende impulsen voor de Europese integratie niet voorbij laten gaan. Ik hoop in ieder geval dat dit belangrijke verslag ook een signaal in die richting voor de Commissie zal zijn.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, vooropgesteld dat ik het volkomen eens ben met de lof die collega Myller wordt toegezwaaid, omdat haar verslag heel Europa tegen zo'n ruime horizon plaatst, wilde ik in dit bestek ingaan op een specifieke kwestie.
We buigen ons momenteel over het thema van de grote grenzen, de nieuwe buitengrenzen. De programma's INTERREG 1 en INTERREG 2 hebben tot nu toe grenzen gefinancierd die thans binnengrenzen worden genoemd maar dat in ieder geval zijn geworden door genoemde programma's. Ik doel op de pakweg dertig euroregio's, die zo worden beschouwd door het Verdrag. Deze regio's functioneren nog en het is niet zo dat ze geen problemen hebben alleen maar omdat wij onze aandacht nu verleggen naar andere regio's die meer naar het oosten gericht zijn.
Wat de ontwerpresolutie betreft, ik sta vooral achter die punten waarin even wordt teruggegrepen naar waar de huidige aandacht van de Europese Unie eigenlijk vanuit moet gaan. Bijvoorbeeld punt 2, waar gepleit wordt voor duidelijke richtsnoeren inzake samenwerkingsbeleid. In de acties waar hier sprake van is, zit zo'n grote rek, er is zoveel ruimte voor eigen invulling, dat je soms het risico loopt buiten de paden te treden, buiten de sporen die het Verdrag heeft getrokken. Duidelijke richtsnoeren komen dus neer op drie fundamentele acties.
Ten eerste moet uitwisseling van informatie in de hand gewerkt worden: elkaar kennen dus om elkaar te begrijpen! De tweede actie is dat gelijkenissen en overeenkomsten moeten worden beklemtoond, terwijl eventuele niet gemeenschappelijke kanten op de achtergrond moeten worden geschoven. Ten derde moeten er gemeenschappelijke programma's worden opgezet om het voornaamste doel van dit soort interventie te verwezenlijken, te weten de regionale verschillen zoveel mogelijk terugdringen of zelfs uit de weg ruimen.
Punt 6 van de ontwerpresolutie verwijst naar de rol van de regio's aan de binnengrenzen, en dat is wat mij het meest interesseert, aangezien andere collega's zich al over de nieuwe grenzen hebben gebogen. Het voornaamste doel - en dat staat ook zo in punt 11 van de ontwerprichtlijn - is bevordering van de economische en maatschappelijke ontwikkeling. Het is geen toeval dat de sociale partners uitdrukkelijk opgeroepen worden ook een duit in het zakje te doen. Het is dus niet zo dat de Europese Unie alles maar overlaat aan politieke instanties, aan de regionale of nationale overheden. Het is juist de bedoeling dat ook de sociale partners hun zegje doen. Maar dat niet alleen: in punt 23 staat expliciet dat men van plan is deelname en concrete betrokkenheid van particulieren in de hand te werken: de burgers moeten de suggesties leveren voor de acties, zij moeten de vertolkers van de voorschriften zijn en dus ook duidelijk de doelgroep van die acties vormen.
Ik zeg dit alles omdat er soms ook vreemde euroregio's ontstaan, die helaas bijstand krijgen van communautaire fondsen. Deze regio's zijn niet alleen maar een probleem van binnenlandse politiek, want er zijn ook communautaire financieringen mee gemoeid. Dat is dan ook de aanbeveling die ik hier in dit bestek wil formuleren: dat de Europese Commissie zich voor die kwestie gaat interesseren.
Kijk bijvoorbeeld naar de zogeheten "Tiroolse Euregio" , die zo sterk in opkomst is, ondanks dat daar zowel in Italië als in Oostenrijk meteen al na de oprichting van die euroregio heel veel verzet tegen is gerezen. De Italiaanse en Oostenrijkse regeringen hebben expliciet gesteld dat deze regio op enige andere logica mag stoelen dan die waarin het Verdrag voorziet. En toch gaat deze "Trents-Tiroolse euroregio" gewoon verder, er worden programma's voorgesteld, communautaire fondsen gebruikt, met een heel ander doel dan wat was voorgesteld voor de euroregio's, heel anders dan waar wij naar streven, namelijk een verslapping of zelfs complete slechting van de binnengrenzen. Nou, deze euroregio is weliswaar bezig de vorige grenzen te slechten, maar het doel is alleen maar een politieke eenheid te creëren die echt niet door de beugel kan. Men wil een nieuwe grens trekken, gewoon een grote rode streep rondom wat "de Unie van Tirol" wordt genoemd, dat wil zeggen Noord- en Zuid-Tirol en een hypothetisch, maar historisch niet aantoonbaar Trents-Tirol.
Ik verzoek u dringend, mijnheer de commissaris, om waakzaam te zijn en ervoor te zorgen dat er niet zo'n verkeerde draai aan de zaken wordt gegeven. Vooral mag men geen communautair geld voor dat soort doeleinden gebruiken.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, in het kader van de uitbreiding oostwaarts heeft dit verslag een heel bijzondere betekenis. Het maakt duidelijk dat er dringend veranderingen op het gebied van de financiering zowel van de grensoverschrijdende als van de interregionale samenwerking in het gebied van de Baltische Zee en van de Middellandse Zee nodig zijn. De situatie in de euregio's is onaanvaardbaar: geld dat voor grensoverschrijdende samenwerking is uitgetrokken, kan daar feitelijk alleen maar voor steun aan grensgebieden worden uitgegeven. Moeizaam opgebouwd vertrouwen, successen uit een oneindig groot aantal gemeenschappelijke gesprekken over de ontwikkeling van projecten lopen te pletter op de onmogelijkheid deze projecten uit één fonds te financieren.
Daarom vinden wij het prachtig dat in dit verslag wordt voorgesteld voortaan niet alleen bij interregionale samenwerking, maar ook bij grensoverschrijdende samenwerking gemeenschappelijke projecten uit een gezamenlijk fonds te financieren. Wij zijn het erover eens geworden dat de Fractie De Groenen haar desbetreffend amendement intrekt, omdat paragraaf 4 van de resolutie voldoende is om deze eis aan de Commissie voor te leggen.
Nu komt het erop aan dat we snel handelen om te voorkomen dat de hoop in de regio's wordt opgegeven. De Commissie handelt en voert deze zaken uit. Zij zou al in de lopende programmeringsperiode steun kunnen geven aan modellen in het kader waarvan gezamenlijke financiering en gezamenlijke evaluatie worden getest. Het verslag-Schroedter van 1994 geeft haar daartoe handelingsmogelijkheden en ik hoop dat de Commissie zeer snel reageert.
Ons probleem is telkens weer dat de centrale besturen indirect geld voor zichzelf beuren. Deze eis inzake een gezamenlijk fonds biedt tevens de mogelijkheid het geld nu ook echt in de euregio's te beheren. Er wordt duidelijk iets tegenover de pogingen van de centrale besturen om indirect middelen voor hun doeleinden te misbruiken gesteld. Daar wordt een stokje voor geschoven. De Commissie wordt tevens verzocht in de lopende programma's erop toe te zien dat dit misbruik niet wordt voortgezet.
Het gaat er werkelijk om aan de grenzen dorpen en steden met elkaar te verbinden, dat wat hen scheidt te overwinnen en de tijdens oorlogen verwoeste bruggen weer op te bouwen. Nergens is de "vesting Europa" zo voelbaar als aan de buitengrenzen. De regels van Schengen belemmeren de samenwerking in de euregio's enorm. Het is aan de moed van plaatselijke besturen te danken als er desondanks toch projecten mogelijk worden gemaakt. Het theatereiland in Guben lag er al 50 jaar verlaten bij. Een betonnen brug stelde de inwoners van Guben en Gubin in staat samen een Europees feest te vieren. Dat zijn kansen voor Europa. Een open Europa heeft bovenal politieke wil op alle niveaus nodig.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, er vinden opwindende nieuwe ontwikkelingen plaats op het gebied van de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking, vooral voor mensen als ikzelf, die in een kuststreek in Schotland wonen. Wij zijn geneigd te denken dat wij in een randgebied leven, dat wij geen oostgrenzen hebben. Wij hebben die in feite echter wel, omdat de Noordzee een gemeenschappelijke grens vormt en Schotland in het verleden zeer nauwe banden had met Nederland, Vlaanderen, de Oostzeelanden, Duitsland enzovoorts. Deze banden worden thans weer hersteld en ik juich het van harte toe dat de samenwerking wordt uitgebreid en de Noordzee daarbij uitdrukkelijk als regio wordt genoemd en dat de kustbevolking ook deel uitmaakt van een grensregio.
Als voorzitter van de interfractie werkgroep Noordzee, ben ik betrokken bij enkele zeer stimulerende, voor het gehele Noordzeegebied voorgestelde ontwikkelingen. In sommige opzichten heeft het Noordzeegebied het geluk dat het vele voordelen heeft, bij voorbeeld wat het onderwijs betreft. Mijn eigen kiesdistrict North-East Scotland bezit niet minder dan vier universiteiten. Hetzelfde geldt voor veel delen van het Noordzeegebied. Wij beschikken over visgronden die van bijzonder groot belang zijn voor Europa en zeer veel betekenen voor de vissersbevolking. Wij hebben een cultuur-historische erfenis van enorme waarde die nog verder ontwikkeld kan worden.
Aan de andere kant lijden wij onder onze perifere ligging en in het bijzonder onder de opvatting van Londen dat wij overal ver vandaan zitten. Het verheugt mij te zien dat Brussel van tijd tot tijd wat meer met ons meevoelt dan Londen. Wij hebben verder last van problemen als verontreiniging en hebben ook behoefte aan verbetering en bescherming van onze kusten. Dat wordt nog duidelijker als u kijkt naar andere delen van het Noordzeegebied, bij voorbeeld de oostkust van Engeland en delen van de Nederlandse en Deense kust.
In dit alles liggen enorme mogelijkheden besloten. De resolutie die mevrouw Myller heeft ingediend - en ik prijs haar van ganser harte om de totale inhoud daarvan - bevat een zeer interessant punt 5 over culturele identiteit en taalminderheden en ik kan me voorstellen dat niet alleen de Schotten, maar ook de Friezen zouden kunnen profiteren van deze nadruk die gelegd wordt op de eigen taal en geschiedenis. Er zijn mogelijkheden aanwezig voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij en voor de bescherming van kustgemeenschappen.
Ik wil mij graag aansluiten bij de complimenten aan het adres van de rapporteur voor dit verslag en de Commissie voor haar vernieuwingsgezindheid en de goed doordachte opzet van het INTERREG II C-programma. Ik zal dat met veel genoegen steunen.

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, het is positief dat we een voorstel zien over de samenwerking tussen regio's binnen en buiten de Unie. Het is belangrijk dat de EU zich niet sluit. Ik steun ook de idee van overlevingstrategieën voor verafgelegen gebieden. De oprichting van een geformaliseerd Europa van regio's en gemeenten vind ik echter niet zo'n goed idee. Het voorstel baant de weg naar een grenzeloos Europa, opgedeeld in regio's. De lidstaten hebben nog het monopolie over de belastingen, maar naarmate de financiering van de regionale samenwerking toeneemt wordt het de EU die de inkomsten van de lidstaten onder de regio's gaat verdelen. Door de toenemende financiering en politisering van de regionale samenwerking wordt de positie van de EU en van de regio's versterkt ten koste van de autonomie op nationaal en lokaal niveau. Nu al zijn er teveel beslissingen die op EU-niveau getroffen worden en door de gemeenten en provincies ten uitvoer worden gelegd.
Op dit ogenblik is er een zeer geëngageerd debat over een van deze grensoverschrijdende initiatieven, namelijk de grensoverschrijdende samenwerking tussen Duitsland en Denemarken, die de Euroregio Schleswig/Slesvig wordt genoemd. In dit grensgebied heeft de Euroregio Slesvig scherpe kritiek geuit op het project uit vrees voor voor een te grote dominantie van de Bondsrepubliek en de EU. Doordat de Euroregio in de Europese context als eenheid naar buiten moet komen, ziet een groot deel van de bevolking in het grensgebied de Euroregio als stiekeme EU-staatsvorming. Er is hier absoluut geen sprake van haat tegen de Duitsers zoals werd beweerd.
Ik deel deze scepsis. In Denemarken ligt de beslissingsbevoegdheid over het buitenlands beleid bij het Parlement en de regering, niet bij de provincies. De provincie van Zuid-Jutland, die het Deense deel van het grensgebied vormt, is geen gemeente van de EU, het is een Deense provincie. Wij hebben er zelf voor gekozen dat het zo zou zijn. Historisch gezien zijn er vele conflicten geweest rond de Deens-Duitse grens. Vandaag wordt de grens aan weerszijden aanvaard en heerst er een voortreffelijke verstandhouding tussen de Denen en Duitsers in het grensgebied, die zelfs voor vele andere gebieden als voorbeeld geldt. Wij zijn goede buren, gescheiden door een lage omheining met vele openingen, maar ieder neemt zijn eigen beslissingen en respecteert die van de andere kant. Dat is de reden voor de protestactie aan de grens. De mensen willen het immers zo houden. Bovendien hebben ook Duitsers tegen de Euroregio en het verdwijnen van de grens geprotesteerd.
Volgens ons kan een samenwerking over de grenzen heen slechts lukken als er tussen beide partners eensgezindheid bestaat. Daarvoor zijn echter geen ingewikkelde instellingen nodig. Enkele bijeenkomsten zijn voldoende om de eensgezindheid op te bouwen. Ik heb helemaal niets tegen samenwerking, maar wel dat deze door EU-projecten geregeld wordt. Men noemt dit decentralisering en men zegt dat men de EU-samenwerking dichter bij de burger wil brengen. Als men de communautaire bevoegheden tot een lokaal niveau wil terugbrengen, moet dit gebeuren met een reële decentralisering, met andere woorden door de wetgevende bevoegdheid terug te geven aan de nationale parlementen. Samenwerking over de grenzen heen is volgens mij belangrijk en noodzakelijk en bovendien ongelooflijk boeiend en uitdagend. Ik geloof niet dat de democratie er beter van wordt door de nationale staten uit te schakelen. Ik geloof in een Europa in al haar diversiteit, niet in een nieuwe Europese grootmacht. Het is belangrijk de nationale staten te behouden, eerst en vooral omdat ze de beste basis vormen voor democratie, gemeenschap en solidariteit. Indien we geen grenzen meer willen, mogen we ze niet zomaar afschaffen. Ze moeten wegslijten.

Blot
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de grensoverschrijdende samenwerking neemt tegenwoordig twee zeer verschillende vormen aan. Dit blijkt uit het verslag van mevrouw Myller.
Enerzijds is er sprake van grensoverschrijdende samenwerking tussen de landen van de Europese Unie en anderzijds van grensoverschrijdende samenwerking met landen buiten de Europese Unie.
De balans van de eerste vorm van samenwerking - waarvan INTERREG II A het belangrijkste instrument is - is zeer positief. Er is, voor de periode 1995-1999, 2.400 miljoen ecu beschikbaar gesteld voor INTERREG A, 500 miljoen ecu voor INTERREG B en 415 miljoen ecu voor INTERREG C.
Wij zijn van mening dat het wenselijk is een instrument INTERREG D te creëren voor de financiering van samenwerking op het gebied van talenkennis in deze grensregio's. Deze samenwerking heeft momenteel te kampen met ontoereikende kredieten en ik denk dat hierop de nadruk moet worden gelegd, zodat deze samenwerking kan worden verbeterd.
In de resolutie wordt weliswaar, in de paragrafen 5 en 20, het belang van meertaligheid onderstreept, maar voorlopig blijft het voornamelijk bij vrome wensen.
We zien overigens dat er in verhouding alsmaar meer - misschien wel iets te veel - aandacht wordt besteed aan de perifere gebieden van de Europese Unie. Voor het project tot ontwikkeling van de mediterrane economische zone is reeds 4.865 miljoen ecu beschikbaar gesteld, dat wil zeggen twee keer zoveel als voor INTERREG II A; aan het Atlantis-project is 8 miljoen ecu besteed. Wij zijn natuurlijk verheugd over deze financiële steun voor de betrokken regio's, maar wij vrezen tegelijkertijd dat als deze trend doorzet, de grensoverschrijdende samenwerking binnen Europa het kind van de rekening wordt. Als afgevaardigde uit de Elzas moet ik mij wel zorgen maken over deze ontwikkeling, die overigens nog kracht wordt bijgezet door de doelstelling van sociale samenhang, althans als hieronder wordt verstaan dat het geld van de Europese Unie uitsluitend voor de minder ontwikkelde regio's moet worden gereserveerd.
Als we het over grensoverschrijdende samenwerking hebben, zijn er nog andere criteria waar rekening mee moet worden gehouden. Daarom zeg ik dat de Frans-Duitse samenwerking en de trilaterale samenwerking rondom Basel tussen Zwitserland, Duitsland en Frankrijk eveneens geldmiddelen behoeven en niet aan deze nieuwe prioriteiten mogen worden opgeofferd.
Ik zou tevens willen dat er meer geld beschikbaar komt om tweetaligheid in mijn regio, de Elzas, te bevorderen en een groter aandeel van het Elzassisch in de Franstalige media te bewerkstelligen. Dit is deels een kwestie van geld. Het is overduidelijk dat het economische belang van tweetaligheid, zelfs afgezien van de culturele factor, zeer groot is. Tweetaligheid kan bovendien de werkloosheid plaatselijk aanzienlijk terugdringen, zoals we op dit moment in het Rijnbekken kunnen vaststellen.
Ondanks mijn indruk dat dit verslag, waarin de nadruk wordt gelegd op de perifere regio's en de interregionale samenwerking in het hart van Europa enigszins wordt verwaarloosd, dus helaas vele tekortkomingen heeft, zal ik uiteraard voorstemmen, daar wij ons kunnen vinden in de algemene beginselen ervan en omdat grensoverschrijdende en interregionale samenwerking natuurlijk een zeer goed principe blijft.

Karamanou
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, het verslag van mevrouw Myller - waarmee we haar gelukwensen - vormt een geïntegreerd en goed gedocumenteerd geheel van voorstellen ter versterking van de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking.
Ik benadruk evenwel dat grensoverschrijdende samenwerking niet alleen gericht moet zijn op de verwezenlijking van economische en sociale doelstellingen - met name de versterking van de sociale en economische samenhang en de stimulering van de werkgelegenheid - maar ook op het bevorderen van de toenadering en samenwerking tussen de volken, het wegnemen van vooroordelen en stereotypes en het terugdringen van de mentaliteit die aan racisme en vreemdelingenhaat ten grondslag ligt, vijandschap en geweld propageert en isolement en eenzaamheid aanmoedigt.
Ons beleid voor de ontwikkeling van de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking kan alleen doeltreffend zijn, als belangrijke financiële middelen ervoor worden uitgetrokken en een breed gamma aan institutionele acties ervoor worden ondernomen die zijn afgestemd op zowel de verbetering van de economische en sociale situatie in de minst begunstigde regio's van de Unie als de totstandbrenging van een klimaat dat leidt tot een democratische, vreedzame en creatieve samenleving zonder discriminaties op grond van geslacht, ras, etnische afkomst of religie. Het gaat om een beleid dat moet worden geflankeerd door een reeks programma's met het oog op de natuurlijke en evenwichtige integratie van de zwakste bevolkingsgroepen - zoals migranten en andere minderheden - in het economisch, sociaal en politiek leven van de Unie, waarbij een bijzondere rol is weggelegd voor de media, die in hoge mate kunnen bijdragen tot de uitbanning van vooroordelen door de aantrekkelijke kanten van een gedifferentieerde, veelkleurige en multiculturele samenleving te benadrukken.
Ik ben het eens met mevrouw Myller die er in haar verslag op wijst dat de grensoverschrijdende samenwerking in de zuidoostelijke regio's van de Unie te wensen overlaat en dringend moet worden gestimuleerd. Ik wijs er evenwel op dat dit euvel vooral te wijten is aan de bijzondere omstandigheden en problemen in het gebied, waarvoor de Unie bijzondere aandacht moet hebben in de context van haar regionale beleidsvormen, met name door de tenuitvoerlegging van - degelijk gefinancierde en weinig bureaucratische - programma's die aan de specifieke toestand in de regio zijn aangepast.
Tenslotte wil ik benadrukken dat met de beëindiging van de conflicten in de Balkan en de terugkeer van de stabiliteit in het gebied de voorwaarden worden voldaan voor het opstarten van een veelzijdige samenwerking tussen de landen en volken van de regio, waarbij zij opgemerkt dat Griekenland de laatste tijd een constructieve en efficiënte rol vervult in de tenuitvoerlegging van het beleid van grensoverschrijdende en interregionale samenwerking en de vreedzame regeling van de geschillen in de lastige zuidoostelijke regio van Europa, die voor de voltooiing van de Europese integratie evenwel van vitaal belang is.

Imaz San Miguel
Mevrouw de Voorzitter, eerst en vooral wil ik de rapporteur, mevrouw Myller, danken.
Ik vertegenwoordig één van deze gebieden, het Baskenland, dat door een aantal historische gebeurtenissen over twee landen verdeeld is en door een grens gescheiden wordt. Deze grens heeft heel lang de communicatie bemoeilijkt tussen twee entiteiten die taal en cultuur delen en heeft een invloed gehad op een gebied dat geroepen is om ook op andere gebieden, zoals op economisch en sociaal vlak, samen te werken.
Gelukkig verdwijnen deze grenzen, helen deze littekens uit de geschiedenis stilaan en vinden we in een Europees kader opnieuw middelen om gemeenschappelijke banden te scheppen met een ander deel van ons volk. Wij moeten dit Europese kader tot een gemeenschappelijke horizon maken, waar verschillende volkeren kunnen samenleven zonder binnengrenzen maar met respect voor onze respectieve identiteit, ons zelfbestuur en onze verscheidenheid.
De grensoverschrijdende samenwerking is in dit verband vooral een instrument om verder te bouwen aan dit gemeenschappelijke Europa. Ze is tevens een middel om de grenzen en niet alleen de fysieke grenzen verder te slopen die de bouw van het samenlevingsproject, dat Europa is, bemoeilijken. Bovendien zijn deze grenzen vaak kunstmatig en hebben ze een aantal volkeren intern verdeeld of gescheiden van hun buren.
Schuman was afkomstig uit Lotharingen, een grensgebied. De Gasperi was afkomstig uit de Trentino, een streek in de Alpen en Adenauer kwam uit het Rijngebied. Het is geen toeval dat de stichters en vaders van dit Europa afkomstig waren uit grensgebieden.
Wij moeten Europa dichter bij de burger brengen en als de burger ergens kan zien dat Europa bestaat, is het wel in de grensgebieden. De inspanningen die de Unie op dit vlak levert zullen de beste katalysator zijn voor de vorming van een politieke unie, van een unie van de burgers en de volkeren.
Het heeft vandaag de dag geen zin meer dat Biarritz en San Sebastian als twee afzonderlijke toeristische trekpleisters worden aangeprezen in het internationale toerisme. Het zou niet logisch lijken dat het Oostenrijkse deel van Tirol en het zuidelijk deel van Tirol, de Alto Adige, niet samenwerken om gemeenschappelijke acties ter bevordering van de economie of het toerisme te ontwikkelen. Het is absurd dat een arbeider uit Irun, in het Spaanse deel van het Baskenland, die in Hendaye, aan de andere zijde van de grens, werkt niet over een gecoördineerde dienstverlening beschikt op het gebied van gezondheidszorg of sociale zekerheid. Het is kafkaïaans dat hij voor een internationaal gesprek moet betalen wanneer hij van thuis naar het werk belt, twee kilometer verder.
Wij moeten Euregio's bouwen waar de burger zijn natuurlijke gemeenschap terugvindt in een Europa zonder grenzen.
Tenslotte wil ik het belang onderstrepen van het verslag dat in deze commissie is goedgekeurd. Het bevat niet alleen een aantal voorstellen maar vraagt ook dat het kader van de grensoverschrijdende samenwerking bindend zou zijn voor de lidstaten. Dit Parlement heeft dit ook al gevraagd in het licht van de Intergouvernementele Conferentie. Ik rond af, mevrouw de Voorzitter, en hoop dat de lidstaten de moed hebben om vastberaden voor deze samenwerking te kiezen. Als ze dit doen, tonen ze aan dat ze niet bang zijn voor een verenigd Europa en een veelzijdige Europese ruimte. Als zij dit echter niet doen of niet aanmoedigen vanuit de harde realiteit van elke dag zullen wij, burgers, volkeren en natuurlijke gemeenschappen aan dit Europa blijven bouwen als een ruimte waar wij in verscheidenheid kunnen samenleven.

Leperre-Verrier
Mevrouw de Voorzitter, de ingrijpende geopolitieke veranderingen in Europa doen aan de Europese grenzen krachtige, op integratie gerichte bewegingen ontstaan.
Het verslag van mevrouw Myller is in dit opzicht bijzonder interessant, omdat het een overzicht geeft van alle problemen en vragen die het interregionale en grensoverschrijdende beleid van de Unie oproept. Natuurlijk zou het aan te bevelen zijn dat alle initiatieven die nu soms ongeregeld en vaak zonder enige controle of expertise plaatsvinden, worden gehiërarchiseerd en gecoördineerd. Zo zou er voor de exploitatie van grensoverschrijdende bedrijventerreinen aan een aantal voorwaarden moeten worden voldaan: instelling van een gezamenlijk financierings- en oriëntatiefonds, controle van de juridische en fiscale verenigbaarheid van de regelgeving, bevordering van het scheppen van arbeidsplaatsen en doeltreffende bescherming van het milieu.
En in dit verband zou ik een regio willen vermelden die onze rapporteur buiten beschouwing heeft gelaten, namelijk het Alpengebied. Terwijl de onderhandelingen Europese Unie-Zwitserland niet vooruitkomen, zijn de verenigingen van de vallei van Chamonix er met hun tegenhangers van Piëmont en Wallis in geslaagd de vormen van samenwerking te vinden die zij nodig hebben om de verontreiniging van het milieu te bestrijden. Het is immers ook met de burgers, de steden, de regio's dat Europa zal worden opgebouwd.

Lukas
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur zij van harte gefeliciteerd met dit uitstekende verslag. Het doel van een verenigd, sociaal en economisch geharmoniseerd Europa waar duurzame vrede heerst, kan niet zozeer door centralistische krachttoeren als wel door blijvende, diepgaande, vrijwillige, grensoverschrijdende en interregionale samenwerking worden bereikt. In dit debat zou ik een bijzonder project op de voorgrond willen plaatsen, dat betrekking heeft op mijn eigen streek en dat wegens zijn unieke, innovatieve en moedige karakter aandacht verdient en door de Europese Unie moet worden gesteund.
Het gaat om de gezamenlijke kandidatuur voor de organisatie van de Olympische winterspelen door drie landen: Italië, Slovenië en Oostenrijk. Deze Olympische spelen zouden door de deelstaat Karinthië in Oostenrijk, Friuli in Italië en Slovenië gezamenlijk worden georganiseerd. Hierdoor zou voor het eerst in de geschiedenis van de "moderne" Olympische spelen een olympiade plaatsvinden in een regio die meerdere landen omvat. Het gaat om een drietalige, multiculturele en multinationale regio die desondanks, of juist daarom, heeft besloten zich gezamenlijk in te zetten voor de gezamenlijke verwezenlijking van een belangrijk gezamenlijk project.
Dit mega-evenement, dat enorme aandacht van de media zou trekken, zou een modelproject voor interregionale samenwerking met een hoge zichtbaarheidsfactor in een waarachtig Europese geest met een enorm symbolisch effect kunnen worden.

Hatzidakis
Mevrouw de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking een heel belangrijk communautair beleidsterrein is dat in hoge mate de Europese integratie en de toenadering tussen de Europese volken en regio's bevordert. Ze is een instrument dat bijdraagt tot de afschaffing van de nationale grenzen en de afbouw van politieke, economische en - vaak slecht bedoelde - culturele en religieuze scheidingslijnen, wat er de burgers van de lidstaten zal toe aanzetten zich meer Europeaan te voelen. Daar de programma's die in het kader van deze beleidsvorm worden opgezet, een toegevoegde waarde voor heel Europa inhouden, moeten we ze onverdeeld steunen en dienen we alles in het werk te stellen om het succes ervan te verzekeren en de resultaten te maximaliseren.
In die zin gaat de ontwerpresolutie van de Commissie regionaal beleid duidelijk de goede kant op. Op persoonlijke titel wil ik evenwel de aandacht vestigen op enkele punten in het verslag van mevrouw Myller die van uitzonderlijk belang zijn.
Ten eerste, in het perspectief van de toekomstige uitbreiding van de Unie en de voorbereiding van de kandidaattoetreders is niet alleen de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking binnen de Unie maar ook met derde landen van essentieel belang. Daarom moet het juridisch kader van de programma's worden vereenvoudigd, waarbij ik vooral denk aan de programma's in de context van INTERREG II A waarvan er verschillende aan beide zijden van de grens als afzonderlijke projecten worden uitgevoerd omdat er tussen de EU en derde landen nog geen effectieve grensoverschrijdende samenwerking is ontwikkeld, wat tot moeilijkheden leidt op het gebied van de coördinatie en tenuitvoerlegging van de werken - een ongerijmdheid die we zo vlug mogelijk uit de wereld moeten helpen.
Ten tweede, het lijdt geen twijfel dat de interregionale samenwerking tussen de kust- en insulaire regio's van de Unie het voordeel inhoudt dat de eilanden niet alleen onderling maar ook met de nationale en communautaire centra nauwer worden verbonden.
Ten derde, het spreekt vanzelf dat zowel de plaatselijke en regionale instanties als de sociale partners moeten worden betrokken bij de planning en toepassing van zulke programma's.

Schiedermeier
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, grensoverschrijdende interregionale samenwerking is voor de mensen in grensgebieden ongetwijfeld van bijzonder groot belang. Ze dient de waarborging van de vrede, de vrijheid, alsook de handhaving van de mensenrechten. De hoofddoelstellingen, te weten economische ontwikkeling en bevordering van de werkgelegenheid, sociale en culturele samenwerking, milieubescherming en versterking van de democratie, nemen een centrale plaats in deze samenwerking in.
Voorts moeten structuren ter ondersteuning van minderheden worden opgebouwd en uitgebreid. Met de kritiek van de rapporteur dat er geen toereikende strategie voor de interregionale samenwerking bestaat en dat de steun te versnipperd is, moet ik het helaas eens zijn. Zeker is dat het subsidiariteitsbeginsel in de toekomst ook op dit gebied moet worden versterkt. De regionale en plaatselijke instanties moeten meer eigen verantwoordelijkheid voor planning, beheer, uitvoering en financiering krijgen dan ze tot dusver hadden. Daarbij moet het besluit inzake de maatregelen aan democratisch gelegitimeerde organen worden overgelaten.
Een evaluatie van de resultaten is nodig om te voorkomen dat het belastinggeld in zinloze projecten wordt verspild en verkwist. Daartoe is een goede controle vereist. Efficiënte resultaten mogen niet door overdreven bureaucratie en hoge administratieve hindernissen worden tegengehouden. Daartoe zijn een aanzienlijke vereenvoudiging, alsook tijdig advies en aanwijzingen van de zijde van de Commissie nodig.
Steun voor minder ontwikkelde regio's, bevordering van plattelandsontwikkeling, alsook verbetering van de nodige infrastructuur moeten prioriteit hebben om verdere landvlucht uit de grensgebieden te voorkomen. In de grensregio's moet door de lidstaten vaart achter de samenwerking worden gezet. De emotionele hinderpalen moeten naar beneden worden gehaald. Hoe belangrijk dit is, blijkt uit de onplezierige gebeurtenissen in ZuidDenemarken naar aanleiding van de oprichting van een euregio. In dit geval zou de Commissie eigenlijk moeten beginnen bij collega Sandbæk, die best wat hulp kan gebruiken om van de doorstane emoties te bekomen.
Ik hoop en wens dat de ontwikkeling in de grensregio's van de lidstaten en van derde landen - ongeacht of deze ja dan neen ooit lid van de EU willen worden - voor het welzijn van de daar wonende mensen succesvol wordt voortgezet. Dit is een belangrijke voorwaarde voor het behoud van vrede, vrijheid en democratie.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte leden, ik verheug me met de rapporteur, mevrouw Myller, over de kwaliteit van haar ontwerpresolutie inzake grensoverschrijdende en interregionale samenwerking. De thema's die daarin aan bod komen zullen vast en zeker in de komende maanden een prikkel vormen voor onze eigen bezinning terzake, zodat de Commissie misschien wel vóór het eind van het jaar een mededeling inzake regionaal beleid en grensoverschrijdende en interregionale samenwerking kan uitbrengen. Deze mededeling zal een overzicht geven van wat reeds tot stand is gebracht, om te trachten van daaruit toekomstverwachtingen te formuleren.
De Commissie hecht groot belang aan deze twee vormen van samenwerking. Ik sta dus volledig achter uw eis dat het toekomstige regionaal beleid van de Europese Unie belang moet hechten aan grensoverschrijdende en interregionale samenwerking. Op het vlak van grensoverschrijdende samenwerking hebben de programma's INTERREG over de periode 1995-96 aanzienlijke vooruitgang geboekt vergeleken met de programma's van de periode daarvoor, met name in het geval van grenzen waar vóór 1990 geen enkele samenwerking bestond. Hoe dan ook, er bestaan nog wel ruime marges voor verbetering.
De Commissie deelt met de Commissie regionaal beleid de opvatting dat door middel van de samenwerking de regionale en plaatselijke overheden meer verantwoordelijkheid kunnen krijgen bij het voorbereiden en tot stand brengen van de programma's, en dat tevens maatregelen kunnen worden versterkt om meer samenwerking te verkrijgen tussen degenen die op deze terreinen opereren. De Commissie is van plan de bestaande tekortkomingen op twee wijzen te verhelpen. In de eerste plaats door voor de afzonderlijke programma's in de fase van de afspraken en vervolgens in de leidende comités te eisen dat de samenwerking beter georganiseerd wordt en dat het accent meer komt te liggen op maatregelen die echt partnerschap bevorderen. In de tweede plaats door in het kader van een actie, de zogeheten lace tap - link and assistance in cooperation from the European border regions - technical assistance and promotion , welke gevoerd wordt door de Vereniging van grensoverschrijdende regio's en gefinancierd door het Europees Fonds, de regionale en plaatselijke overheden de mogelijkheden te bieden om ervaringen en vakkennis tussen grenszones uit te wisselen.
U stelt voor om één Europees fonds te creëren, teneinde zowel aan de binnen- als de buitengrenzen meer complexe vormen van samenwerking van de grond te tillen. Vooralsnog is het niet mogelijk één fonds in te stellen, ook niet met de geassocieerde landen van Oost-Europa, vanwege de huidige situatie die het verdrag biedt - artikel 130C - en omdat er verschillen zijn qua procedures en financieringswijzen van de programma's, al naar gelang er een lidstaat bij betrokken is of een derde land. Wel is het zo dat er forse vooruitgang geboekt kan worden ook zonder dat er één fonds is.
Wat de binnengrenzen betreft, de INTERREG-programma's die op een aantal grenzen zijn uitgevoerd, tonen aan dat de Structuurfondsen een intensieve samenwerking kunnen losmaken, met uitsluitend één programma voor beide kanten van de grens, met een leidend comité en werkgroepen die een groot partnerschap mobiliseren, en met één gemeenschappelijk fonds voor de financiering van projecten. Helaas is de situatie niet op alle binnengrenzen even gunstig, want ook al komen de communautaire middelen maar uit één fonds, de procedures voor kredietverstrekking hoeven maar iets anders te zijn aan deze of gene zijde van de grens, of de financiering van gemeenschappelijke projecten voor beide grenszones kan al fors in de knel komen. De Commissie hoopt dus met u dat het beheer en de financiering van INTERREG vereenvoudigd kunnen worden.
Voor de buitengrenzen ligt de situatie ingewikkelder, aangezien de PHARE-procedures Cross border cooperation en die van TACIS Cross border cooperation , dus externe Unie-programma's, anders zijn dan de procedures van de Structuurfondsen, die interne Unie-organen zijn. Natuurlijk hebben de diensten van de Commissie die INTERREG en PHARE CBC onder hun hoede hebben, al met elkaar samengewerkt om de voorschriften en procedures van PHARE CBC en van de Structuurfondsen zo dicht mogelijk tot elkaar te brengen, en het is onze bedoeling de toenadering en vereenvoudiging van de procedures nog verder aan te moedigen.
Voor wat tenslotte de interregionale samenwerking betreft: de laatste twee uitnodigingen om voorstellen in te dienen, die gericht waren tot plaatselijke overheden met deelname van andere instellingen die op territoriaal niveau opereren, leggen het accent op partnerschap, innovatie en het uitwisselen van kennis en bevoegdheden.
Mevrouw de Voorzitter, ik geef me er rekenschap van dat ik mijn spreektijd te buiten ben gegaan, en toch heb ik nog niet eens alle thema's aangeroerd die in de ontwerpresolutie aan bod komen, maar heb ik slechts een paar daarvan belicht. Natuurlijk zal de Commissie alle ideeën en voorstellen die hier geopperd zijn, de revue passeren en zij zal over elk daarvan haar mening geven. Dit gebeurt echter pas tegen het eind van het jaar, wanneer studies en besluiten beschikbaar worden waar ik aan het begin van mijn relaas op zinspeelde.
Inmiddels kan ik u wel verzekeren dat de Commissie zal blijven streven naar een open en constructief debat tussen onze instelling en de uwe over grensoverschrijdende en interregionale samenwerking.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Monti.
Wij gaan thans over tot de stemming.

Klaß
"Wij, enkele kleine landen, brengen de mensen bijeen" , aldus Jean Monnet, de auteur van de Schuman-verklaring van 1950.
Politiek, dames en heren, wordt door mensen bedreven en alleen als mensen elkaar kennen en begrijpen en met elkaar gemeenschappelijke projecten en acties uitvoeren en verantwoorden, kan een goede Europese politiek ontstaan.
Europa is open, de interne markt is vrij, het personenverkeer is vrij, en toch: overal waar staatsgrenzen zijn, voelt men dat nog, ook zonder douane en slagbomen.
Grensoverschrijdende en interregionale samenwerking is nodig om de mensen bijeen te brengen, om problemen gezamenlijk op te lossen.
De onderhavige ontwerpresolutie handelt over grensoverschrijdende samenwerking in de Unie. Alle regio's in Europa hebben nog altijd Europese Gemeenschapsinitiatieven nodig. De samenwerking aan de binnengrenzen moet tot een probleemloos verloop van alledaagse aangelegenheden van de burgers leiden. Het doel is een Europa zonder grenzen waarin gezamenlijke dienstverlening op het dichtstbij liggende punt beschikbaar is.
Het gaat erom grensoverschrijdende ruimtes met homogene sociale en economische omstandigheden te ontwikkelen. Daarbij hoort het scheppen van juridische en fiscale voorwaarden voor het exploiteren van grensoverschrijdende industrieterreinen, het onderling afstemmen van de steuninstrumenten van het regionaal en economisch beleid aan beide zijden van de grenzen, alsook grensoverschrijdende sociale samenwerking.
Dat betekent dat faciliteiten grensoverschrijdend optimaal moeten kunnen worden gebruikt om dubbele investeringen te voorkomen.
Waarom moet ik op de ambulance van mijn land wachten als een dichterbij liggende ambulance over de grens net vrij is of naar mijn streekziekenhuis gaan als in het ziekenhuis over de grens de specialist werkt die ik voor mijn ziekte nodig heb?
In het verslag-Myller wordt op veel detailkwesties ingegaan, wordt op positieve ontwikkelingen en op probleemgebieden gewezen. In het streven naar meer saamhorigheid in Europa moeten die probleemgebieden uit de wereld worden geholpen.

Kristoffersen
Het verslag bevat vele positieve elementen, maar er zijn ook gebieden waar behoedzaamheid gewenst is. De wens om de juridische en fiscale voorwaarden te scheppen voor de totstandbrenging van grensoverschrijdende industriegebieden zal vrij snel in conflict komen met de nationale regels op dit gebied. Men kan bijvoorbeeld geen grensoverschrijdende juridische en fiscale regels in een deel van Zuid-Denemarken invoeren gewoon maar omdat het een grensgebied is. Daarom onthoud ik mij van stemming. Ik wijs er tevens op dat bij de totstandbrenging van regio's die zich over meerdere landen uitstrekken, rekening moet worden gehouden met de lokale verhoudingen. De uitgangssituaties zijn verschillend, zowel op politiek, historisch als op cultureel vlak. Het is bijgevolg niet mogelijk uniforme modellen te maken voor de regionale samenwerking. In Denemarken ondervinden we het probleem aan den lijve in het Deens-Duitse grensgebied, waar zelfs de naam van de samenwerking voor problemen zorgde. Daar klinkt de benaming Schleswig/Slesvig immers onnatuurlijk en weinig origineel. Ook hier moet het subsidiariteitsbeginsel worden toegepast. De kunst bestaat erin een psychologische en volkseigen sfeer te scheppen die de samenwerking over de grenzen heen bevordert en dan een naam te vinden die bij de lokale situatie past.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Regionaal beleid en de insulaire gebieden van de Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de mondelinge vraag (B4-0166/97-0-0053/97) van de heer Arias Caete, namens de Commissie regionaal beleid, aan de Commissie betreffende een op de specifieke situatie van insulaire regio's in de EU afgestemd geïntegreerd beleid.

Hatzidakis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren afgevaardigden, de voorzitter van de Commissie regionaal beleid heeft me verzocht een vraag van onze commissie toe te lichten die gaat over een probleem waaraan ik persoonlijk veel belang hecht, met name een op de specifieke situatie van de eilanden in de Unie afgestemd geïntegreerd beleid. Ik ben geboren en getogen op Kreta, een van de Griekse eilanden in de Middellandse Zee, zodat ik goed op de hoogte ben van alle belangrijke problemen waarmee de eilanden - precies omwille van hun insulair karakter - te kampen hebben. Ik ben me bewust van de nadelen en moeilijkheden die de geïsoleerde ligging van die gebieden met zich brengt, waarbij ik vooral denk aan hun afhankelijkheid op economisch, sociaal en medisch gebied van het vaak onzekere en meestal ontoereikende zeeen luchtvervoer. Ik ken ook de problemen waarmee de lokale bedrijven - in overgrote meerderheid KMO's, meer bepaald kleine en micro-ondernemingen - geconfronteerd worden in hun dagelijkse overlevingsstrijd en concurrentieslag met de bedrijven van het vaste land.
De kosten voor de invoer van grondstoffen en de uitvoer van afgewerkte producten en diensten liggen er aanzienlijk hoger en de procedures die ermee gepaard gaan, zijn gewoonlijk heel tijdrovend. Het ontbreekt de bedrijven aan de nodige uitbreidingsruimte en meermaals ook aan de vereiste gespecialiseerde arbeidskrachten. Technologische uitrustingen zijn er nagenoeg onbestaande, en de communicatie- en vervoersinfrastructuren laten er te wensen over. Voorts zijn er de nijpende problemen van alledag waarvoor de inwoners zich gesteld zien als gevolg van de gebrekkige water- en energievoorziening en de zwakke culturele, gezondheids- en onderwijsinfrastructuren, die er de jongeren toe aanzetten de eilanden te verlaten en hun geluk elders te beproeven. Al die problemen leiden ertoe dat de eilanden in hun ontwikkeling worden geremd, sociaal en economisch verder aftakelen, nog meer geïsoleerd raken en er algemeen blijven op achteruitgaan. Het is niet toevallig dat de insulaire regio's - op enkele uitzonderingen na - tot de armste gebieden van de Unie behoren, wat trouwens blijkt uit een reeks verslagen van de Europese Commissie en de hier aanwezige commissaris.
Hoewel de situatie in elk van de insulaire gebieden in de Unie specifieke eigenschappen vertoont, stuiten ze alle op dezelfde problemen. Dat geldt voor de eilanden en archipels in zowel het noorden als het westen en het zuiden van de Unie, bijvoorbeeld het Isle of Wight, de Balearen, de Canarische Eilanden, Sicilië of Kreta.
Dat het niet gaat om een bijkomstig maar een belangrijk probleem, blijkt uit de vaststelling dat een niet te verwaarlozen aantal mensen op de Europese eilanden wonen. Als we ons op de door de Unie erkende definitie van het begrip eiland baseren - met name land dat aan alle zijden door zee is omgeven en geen vaste verbinding heeft met het vaste land en waar de hoofdstad van de betrokken staat niet is gevestigd - zijn er in de Europese Unie momenteel 22 insulaire regio's die 4, 5 % van het totale oppervlak van haar grondgebied bestrijken en 4 % van haar bevolking herbergen.
Samenvattend kunnen we dan ook stellen dat de eilanden een niet onwezenlijk deel van het grondgebied van de Unie uitmaken, een niet te veronachtzamen percentage van haar bevolking vertegenwoordigen en - ondanks specifieke individuele kenmerken - met een reeks gemeenschappelijke problemen kampen die uit hun insulair karakter voortspruiten en hun economische en sociale achterstand veroorzaken. De Commissie regionaal beleid is dan ook van oordeel dat de Unie in het kader van haar regionale - en andere - beleidsvormen een op de specifieke situatie van die regio's afgestemd geïntegreerd beleid moet opzetten dat ze in staat stelt hun achterstand in te halen door ze dezelfde ontwikkelingskansen te geven als de continentale regio's.
Ik herinner eraan dat de insulaire regio's van de Europese Unie al jaren op zo'n strategie aandringen en de Unieinstellingen reeds herhaaldelijk de noodzaak ervan hebben erkend. Daar het gaat om acties die de betrokken regio's helpen de handicaps te boven te komen welke er door de totstandkoming en werking van de interne markt zijn ontstaan, gaat het trouwens ook om een beleid dat in de praktijk tot de verzekering van de vrije concurrentie bijdraagt.
Ik wil de Europese Commissie - namens de Commissie regionaal beleid - derhalve vragen op het volgende te antwoorden. Ten eerste, is ze bereid in de toekomst meer aandacht te schenken aan het bijzondere karakter van de insulaire regio's? Ten tweede, is ze - in die zin - voornemens meer te doen aan de verwezenlijking van een zeeen luchtvervoersinfrastructuur ter bevordering van de economische bedrijvigheid in die gebieden? Ten derde, is ze van plan er de landbouw, bosbouw en visserij in stand te houden en alternatieve vormen van toerisme, zoals cultureel en eco-toerisme, te bevorderen? Ten vierde, wil ze er zich toe verbinden de maatregelen te nemen die nodig zijn om voor de bedrijven die er gevestigd zijn, concurrentievoorwaarden te scheppen welke gelijk zijn aan die op het Europese vasteland? Ten vijfde, welk standpunt neemt ze in wat betreft een na de Intergouvernementele Conferentie in het herziene Verdrag op de nemen bepaling waarin het specifiek karakter en de gemeenschappelijke problemen van de insulaire regio's worden erkend en die in de toekomst de wettelijke basis vormt voor de planning en toepassing van een geïntegreerd communautair beleid dat erop gericht is de eilanden uit hun isolement te halen, hun structurele moeilijkheden uit de wereld te helpen en ze een betere toekomst binnen de Unie te waarborgen?
In de hoop dat de Commissie een positief antwoord geeft op de vragen van de Commissie regionaal beleid - waarin ze de verlangens van de eilandbewoners van de Unie tot uiting brengt - dank ik u voor de aandacht.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie herinnert eraan dat zij in 1994 een document over de eilanden heeft gepubliceerd, zowel om inzicht te geven in de grote verscheidenheid aan eilanden die de Gemeenschap bezit, als om grotere bekendheid te geven aan de sociaal-economische situatie waarin de eilanden verkeren. Het document biedt voor ieder lidstaat een complete lijst van de eilanden, met kaarten en statistieken, een beschrijving van de insulaire regio's van het niveau NAZ 2 en NAZ 3, plus een korte analyse van het grondgebied en de economische situatie van alle andere eilanden.
Voor wat betreft de communautaire kredieten die momenteel worden toegekend aan de eilanden van de Unie, beklemtoond moet worden dat de meeste grote eilanden van het communautair grondgebied in aanmerking komen voor subsidies van de Structuurfondsen, meer precies in het kader van objectief 1. Dit is het geval met zeven ultraperifere gebieden - de Canarische Eilanden, de Azoren, Madeira, Guadeloupe, Guyana, Martinique en La Réunion - naast Corsica, Sardinië, Sicilië en alle Griekse eilanden. Zodoende kan co-financiering plaatsvinden voor investeringen in de infrastructuur van zee- en luchtvervoer. Het Cohesiefonds kan ook meefinancieren voor vervoersinfrastructuren op de eilanden van de daarvoor in aanmerking komende lidstaten. De insulaire regio's kunnen voorts in aanmerking komen voor investeringen in de transeuropese netwerken.
Voor de nieuwe programmeringsperiode hoopt de Commissie binnenkort het document "Agenda 2000" uit te brengen, waarin de toekomstige financiële perspectieven worden gepresenteerd (pakket-Santer), de grote richtsnoeren voor de toekomstige hervorming van de Structuurfondsen en voor de hervorming van het GLB, alsook de adviezen over de landen van Midden- en Oost-Europa die kandidaat staan voor toetreding. Het is de bedoeling dat de insulaire regio's en de andere regio's van de Unie waarvoor onvoldoende convergentie is bereikt, garanties krijgen inzake duurzame ontwikkeling.
Om ontvolking tegen te gaan en woestijnvorming in de eilandregio's en in trouwens alle landbouwgebieden te voorkomen, denkt de Commissie niet alleen aan bevordering van landbouw, bosbouw, visserij en aquacultuur, maar streeft ze ook naar economische diversificatie op grond van een geïntegreerde aanpak - waarbij vooral gekeken wordt naar het midden- en kleinbedrijf en plattelandsdiensten - het beheer van de natuurlijke hulpbronnen, verbetering van de milieuprestaties, bevordering van toerisme en recreatie, en opwaardering van het cultuurgoed.
De Commissie is het ermee eens dat er iets gedaan moet worden om ervoor te zorgen dat de natuurlijke hulpbronnen minder onder druk komen te staan van bepaalde vormen van toerisme, zowel in de eilandregio's als elders. Het ontwerpbesluit voor een eerste, meerjarig programma ten gunste van het Europees toerisme, het programma PHILOXENIA, streeft vooral naar bevordering van duurzaam toerisme en alternatieve vormen van toerisme. De Commissie hoopt dat er binnen de Raad snel vooruitgang wordt geboekt voor goedkeuring van het onderhavige besluit.
Anderzijds wordt het toerisme ook in het vijfde milieuprogramma 1992-2000 gerekend tot de vijf sleutelsectoren, niet alleen op wetgevingsgebied, maar ook in termen van zelfreglementering voor burgers, overheden en personen die in het toerisme werken, door middel van instrumenten voor duurzaam toerisme.
Tot slot hebben nog andere projecten - LIFE, NATURE - maatregelen in petto om milieutoerisme aan te moedigen. De Commissie heeft begrip voor de wens van de insulaire regio's om in aanmerking te komen voor een consequente aanpak. Naar haar mening moet de communautaire wetgever telkens waar dat nodig is gewezen worden op het specificieke karakter van die regio's. Dat is in ieder geval het beleid dat de Commissie in haar voorstellen volgt. Wat tot slot de Intergouvernementele Conferentie betreft, de Commissie staat achter invoering van een eventuele verklaring over insulaire regio's welke bij het herziene Verdrag moet worden gevoegd.

Karamanou
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik verheug me over de interventie van commissaris Monti waarin hij het specifieke karakter van de insulaire regio's van de Unie erkent en akkoord gaat met de idee om aan het herziene Verdrag een verklaring te hechten die de basis vormt voor de vaststelling en tenuitvoerlegging van een specifiek beleid ter versterking van de ontwikkeling van de insulaire regio's.
De Commissie lijkt er - samen met het Parlement - van overtuigd dat een geïntegreerd beleid dat specifiek op de ontwikkeling van de eilanden in de Unie is afgestemd en de structurele ongelijkheden tussen de insulaire en de andere regio's van de Unie uit de wereld wil helpen, onontbeerlijk is, zodat de tijd rijp is om een strategie ervoor uit te werken en in de praktijk te brengen.
Als afgevaardigde afkomstig uit Griekenland - waartoe 42 % van alle bewoonde eilanden van de Unie, namelijk 167 van de in totaal 400, behoren - kan ik verzekeren dat dringend maatregelen moeten worden genomen ter ombuiging van de negatieve tendensen die onze insulaire regio's treffen en welke niet alleen het gevolg zijn van hun geïsoleerde ligging maar ook van hun verwaarlozing door de Unie. Hoewel de problemen waarmee ze te kampen hebben, verschillen van eiland tot eiland, zijn ze allemaal - zonder uitzondering - heel ernstig en nijpend. Zo is de economische en demografische grondslag van tal van eilanden - vooral kleine en middelgrote - in die mate verzwakt dat de situatie er nagenoeg hopeloos is.
Een geïntegreerd en op duurzame groei en demografisch herstel afgestemd beleid ten gunste van de insulaire gebieden moet dan ook streven naar de stimulering van vervoersinfrastructuren en geavanceerde telecommunicatienetwerken en de bevordering van het midden- en kleinbedrijf - zulks met het oog op de versterking van de industriële, agrarische en toeristische sector en de schepping van werkgelegenheid - alsmede naar de verbetering van het beheer van de natuurlijke hulpmiddelen - in het bijzonder de waterreserves - en de vaststelling van zowel bijzondere voorschriften ter aanmoediging van investeringen als gunstige fiscale regelingen, meer bepaald voor de permanente eilandbewoners. De strategie moet ook uit zijn op de modernisering van de administratie - door onder meer de inschakeling van degelijk opgeleid en gespecialiseerd personeel - alsmede op de versterking van de sociale, educatieve en medische infrastructuren - door onder andere de instelling van netwerken tussen kleine eilanden - de stimulering van het cultureel erfgoed en de bevordering van de milieubescherming, bijvoorbeeld door programma's en projecten voor de aanduiding en protectie van natuurgebieden, het behoud en herwinnen van traditionele natuurlijke habitats, de bescherming van de zeeën en het beheer van en toezicht op de afvalstoffen en de water-, lucht- en bodemverontreiniging.
Daarom dringt het Parlement er bij de Commissie op aan te verzekeren dat ze werk zal maken van een specifiek geïntegreerd beleid ten gunste van de insulaire regio's, wat dringend noodzakelijk is om de overlevingskansen van die gebieden veilig te stellen. Mevrouw de Voorzitter, dat is de kern van de boodschap van solidariteit die we de eilandbewoners vandaag willen zenden.

Viola
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben als afgevaardigde gekozen voor de twee grootste eilanden van de Unie die geen Europese hoofdstad hebben, Sicilië en Sardinië. Vandaar dat ik hier wil zeggen dat ik het blijf betreuren dat er nog steeds geen geïntegreerd communautair beleid is en dat er zo'n schrijnend gebrek is aan specifieke instrumenten voor de Europese insulaire regio's. Deze worstelen immers met een hele reeks problemen die hun ontwikkeling permanent in de weg staat.
Daarom spreek ik ook hier wederom de hoop uit dat de Raad in de toekomst, liefst al op de komende top van Amsterdam, zijn koers begint om te buigen en de bijzondere problemen van de eilanden van de Unie vanuit een nieuwe, meer doelgerichte en specifieke invalshoek gaat bekijken. Dat lijkt trouwens ook de Commissie van plan te zijn, door de hervorming van de Structuurfondsen ter hand te nemen.
Ik neem gaarne gebruik van het feit dat commissaris Monti hier aanwezig is, om met klem te wijzen op het feit dat een nieuw gemeenschappelijk beleid voor de insulaire regio's er onder meer voor moet zorgen dat deze achtergebleven gebieden echt de gelegenheid krijgen om de binnenmarkt en het integratieproces af te maken. Dit betekent eerst en vooral een volledige toepassing van het vrij verkeer van personen en goederen. Dat dit allemaal nog niet zo vanzelfsprekend is, blijkt onder meer uit het feit dat artikel 129B van het Verdrag weliswaar stelt dat de centrale regio's van de Gemeenschap verbonden moeten worden met de insulaire regio's, maar er nog geen concrete middelen in de praktijk worden uitgevoerd om op het vlak van het vervoerswezen de obstakels van het geïsoleerde ligging van de eilanden op te vangen.
De Europese Gemeenschap kan niet zomaar haar beleid op het vlak van vervoer, fiscale harmonisatie, landbouw, visserij, enzovoort opleggen aan alle eilanden en archipels, want deze zitten veelal in heel moeilijke situaties van economische ontwikkeling door hun gebrek aan middelen op agrarisch gebied, qua watervoorziening en geschoolde arbeid. De Gemeenschap moet juist voor de dag komen met speciale regelingen en maatregelen die op maat zijn gesneden voor de eilandgebieden van het Europese grondgebied.
Er dient dus een globaal communautair beleid voor de eilanden te komen waarin rekening wordt gehouden met alle facetten van het insulaire bestaan. Het Europees eilandbeleid moet enerzijds streven naar een algemeen compensatiekader om de negatieve effecten op te vangen die het communautaire beleid dikwijls op eilandgebieden sorteert, anderzijds moet meer in het algemeen toegewerkt worden naar het doordrukken van nieuwe denkpatronen, waardoor de eilanden en archipels hun recht op het anderszijn ingewilligd zien.

Baggioni
Mevrouw de Voorzitter, waarde commissaris, geachte afgevaardigden, één van de belangrijkste doelstellingen van de communautaire beleidslijnen, en met name van het regionaal beleid, is economische en sociale samenhang binnen de Europese Gemeenschap.
Dit op het grondbeginsel van solidariteit berustende doel houdt in dat er rekening wordt gehouden met het specifieke karakter van de ontwikkelingsniveaus en -modellen van de Europese regio's. Zo zijn bepaalde delen van het communautaire grondgebied geconfronteerd met moeilijke omstandigheden die ongelijkheden tot gevolg hebben die op hun beurt van invloed zijn op hun ontwikkeling. Ik denk aan de insulaire gebieden.
Deze regio's zijn wel degelijk een integrerend deel van de Europese Unie. Zij vertegenwoordigen bijna 14 miljoen Europese burgers, met andere woorden een inwoneraantal dat dat van een aantal lidstaten overschrijdt. Het Europa van de eilanden is geen theoretische constructie, maar een menselijke, culturele, economische en sociale werkelijkheid. En dus moeten we ons afvragen of het begrip van de ene, grote Europese ruimte wel opgaat voor de eilanden, die als geïsoleerde en onder wisselende lasten gebukt gaande gebieden en streken onvermijdelijk met een groot aantal ruimtelijke en menselijke beperkingen worden geconfronteerd.
Dit verklaart waarom een groot aantal economische spelregels die in en voor grote samenhangende gehelen op het vasteland zijn ingevoerd, objectief gezien onmogelijk op de insulaire regio's kunnen worden toegepast als er geen reële correctiemechanismen worden ingevoerd.
Hoewel de situatie op elk van de eilanden van de Europese Unie natuurlijk erg verschillend is, mogen we ons niet blindstaren op deze verschillen en moeten we ook inzien dat al deze eilanden met soortgelijke ontwikkelingsproblemen te kampen hebben, zoals beperktheid van de economische markt, bescherming van het milieu of hoge vervoerkosten. Zelfs uit sociologisch oogpunt duiken telkens weer dezelfde problemen op in verband met de begrippen opgeslotenheid en ruimtelijke beperking.
Ruimtelijke ordening van de Gemeenschap uitsluitend uit continentaal oogpunt bekeken, is dat mogelijk? Voor de insulaire regio's moet er naar een gedifferentieerde, passende aanpak worden gezocht. Niet alleen hun toekomst, maar ook die van Europa hangt daarvan af. De insulaire regio's van de Unie trachten al een aantal jaren alsmaar dynamischer en meer solidair gehoor te vinden. Ik verwijs slechts naar de eilandencommissie CRPEM, de interfractiewerkgroep van de eilanden in het Europees Parlement, het Eurisles-project, het Imedoc-protocol, de groepering van de eilanden in de Baltische Zee en zo zou ik nog een tijdje door kunnen gaan.
De Europese Unie heeft daar tot dusver nog nooit op gereageerd door een algemene oplossing aan te dragen voor de door de insulaire regio's naar voren geschoven problemen. Toegegeven, het zogenaamde REGISprogramma is opgezet. In dit verband zij er nogmaals op gewezen dat het bestuderen van de problemen van de insulaire regio's en het zoeken naar oplossingen voor de problemen van de ultraperifere regio's elkaar niet uitsluiten. Integendeel, deze twee doelstellingen vullen elkaar naadloos aan. Er moet een echt geïntegreerd beleid ten behoeve van de insulaire regio's in het leven worden geroepen, waar de lidstaten en de regionale overheden, overeenkomstig het partnerschapsbeginsel, bij worden betrokken. Hiervoor moet een juridische grondslag worden gelegd, dat wil zeggen moet aan het Verdrag betreffende de Europese Unie een clausule of een aan te hechten verklaring worden toegevoegd waarin het specifieke karakter van de insulaire regio's wordt erkend, alsook de noodzaak daar door middel van passende beleidslijnen en bepalingen rekening mee te houden.
De insulaire regio's maken duidelijk voor welke uitdaging heel Europa zich geteld ziet, namelijk de uitdaging een sterkere, evenwichtiger ontwikkelde en meer solidaire Gemeenschap tot stand te brengen. Afgezien van de juridische en economische aspecten, gaat het hier om een politieke noodzaak.
Mijnheer de commissaris, ik wil mijn betoog niet afronden zonder uiting te geven aan mijn tevredenheid over wat u zojuist hebt gezegd over het streven van de Commissie om aan het nieuwe Verdrag een specifieke verklaring over de specifieke situatie van de insulaire regio's te hechten. Dit zal een rechtsgrondslag vormen voor de uitvoering van een geïntegreerd beleid waarin rekening wordt gehouden met het specifieke karakter van deze regio's, waarmee wij zeer begaan zijn. Wij willen u hierbij onze dank betuigen.

Novo
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, tijdens de laatste plenaire vergadering in Brussel heeft het Europees Parlement de noodzaak van de volledige juridische integratie van het statuut "ultraperifere regio" in het toekomstige verdrag aangenomen.
De talrijke permanente kenmerken en handicaps van de ultraperifere regio's zijn ook het gevolg van hun insulaire ligging, die hier evenwel in sterke mate wordt verergerd door de enorme afstand van alle andere continentale regio's van de Europese Unie en tevens van alle andere eilandregio's.
Het staat vast dat er in de Europese Unie en met name in de Middellandse Zee een andere insulaire realiteit bestaat, die men niet mag verwarren met de ultraperifere insulaire realiteit, en daar hebben wij het vandaag over. Zij heeft veel minder erge kenmerken, aangezien de afstand onder meer veel minder groot is en het isolament veel kleiner, vaak zelfs onbetekenend is
Het gaat dus om een andere realiteit die in wezen voortvloeit uit een territoriale breuk en een zekere beperktheid van bepaalde middelen, maar die natuurlijk een specifiek gemeenschappelijk kader heeft dat een geïntegreerde en gedifferentieerde aanpak van de Europese Unie rechtvaardigt.
Het is door het feit dat de Europese Unie specifieke antwoorden moet geven op de verschillende bestaande situaties op haar grondgebied dat een gedifferentieerde en geïntegreerde aanpak van de globale problematiek van deze groep eilanden gerechtvaardigd is, zonder afbreuk te doen aan de noodzakelijke aandacht voor de aanzienlijk verschillende ontwikkelingsniveaus die bestaan binnen deze territoriale groep eilanden.
Om deze redenen en in het licht van het beginsel inzake economische en sociale cohesie onderschrijven en steunen wij de politieke ontwerpresolutie die deze plenaire vergadering vast en zeker zal aannemen.

Medina Ortega
Mevrouw de Voorzitter, net als de vorige sprekers heb ook ik de woorden van de heer Monti gewaardeerd, toen hij stelde dat de Commissie al in 1994 een document over de eilanden heeft voorgelegd. De heer Monti heeft trouwens verwezen naar een heel reeks programma's die aandacht besteden aan de eilandgebieden en met name naar Agenda 2000 van het Filoxenia-programma, dat de toeristische ontwikkeling van deze regio's wil bevorderen.
Ik vind echter vooral het deel van de toespraak van de heer Monti interessant waar hij stelt dat in het herziene Verdrag een verklaring van de Intergouvernementele Conferentie over de eilanden moet worden opgenomen en dat de Commissie hier voorstander van is.
De commissaris heeft al de bijdrages gehoord van de collega's die voor mij het woord gevoerd hebben zoals de heer Baggioni, de heer Viola en de heer Karamanou. Ik wil dan ook enkel van de gelegenheid gebruik maken om hem erop te wijzen dat er momenteel twee mogelijkheden zijn om de problemen van de eilanden te benaderen. Eerst en vooral is er wat ik de "aanvullende benadering" zou noemen, de analyse van bepaalde programma's en activiteiten. Zoals de heer Baggioni ook al gezegd heeft, is echter een zeker politiek engagement nodig, dat verband houdt met de fundamentele geografische realiteit van de eilanden. De commissaris zal wel weten dat een aantal van de armste gebieden van de Europese Unie, zoals Corsica of de Azoren, precies eilandgebieden zijn. Alleen de Spaanse Balearen behoren tot de vrij rijke gebieden en halen 98 % van het gemiddelde inkomen in de Unie maar eigenlijk zijn er geen eilandgebieden met een hoog ontwikkelingspeil.
Dit is te wijten aan het feit dat het concept van de Europese Unie vanuit het oogpunt van de economische structuur volledig uitgaat van een continentaal idee. Het model voor de bouw van Europa is hetzelfde als het NoordAmerikaanse continentale model, met een grote aaneengesloten oppervlakte en een grondgebied dat nergens onderbroken wordt. Op dit continentale grondgebied kunnen een aantal verbindingen worden aangelegd die bijvoorbeeld gebaseerd zijn op de trein, belangrijke autosnelwegen en natuurlijk ook op het wegwerken van alle mogelijke hindernissen voor de relaties. Maar er duikt natuurlijk een hindernis op en er moet een tol betaald worden wanneer men een sprong over zee moet maken. Ik heb het natuurlijk niet over wat we de grote eilanden kunnen noemen zoals het Verenigd Koninkrijk of Ierland maar over de overige eilandgebieden in het algemeen. Commissaris Monti zal het immers met mij eens zijn dat Sardinië en Sicilië in zijn eigen land tot de armste gebieden behoren en wel als gevolg van hun insulaire karakter. Zij maken geen deel uit van dit grote aaneengesloten geheel en een hele reeks structurele elementen verhinderen hun definitieve integratie in de gemeenschappelijke markt.
De continentale opvatting van de gemeenschappelijke markt als een ononderbroken gebied, dat bijvoorbeeld steun aan het vervoer verbiedt ten einde iedereen op voet van gelijkheid te plaatsen, brengt dan ook met zich mee dat de eilandgebieden zich in een inferieure positie bevinden op het vlak van het concurrentievermogen wanneer zij geen enkele vorm van steun krijgen voor het vervoer.
De eilandgebieden hebben specifieke behoeften en de commissaris, die een ontwikkeld man is, kent wel de twee belangrijkste werken van de Griekse literatuur: de Ilias, die de verovering van Troje behandelt en de Odyssee, die de lotgevallen van Odysseus om naar huis terug te keren beschrijft. De werken van Odysseus in de Odyssee zijn groter dan de inspanningen die de verovering van Troje vergde. Het insulaire kader kent dus een aantal bijzondere moeilijkheden die niet overwonnen kunnen worden.
Ik ben het met de heer Monti eens dat een verklaring van de Intergouvernementele Conferentie het passende kader is om een ernstig en diepgaand debat te houden over de eilanden, dat niet louter een "aanvulling" is en links en rechts enige steun verleent. Naar mijn mening moet de Intergouvernementele Conferentie de Europese Unie en de communautaire instellingen de opdracht geven een debat te houden over de rol van de eilanden.
Ik weet dat de heer Monti zich zorgen maakt over een kwestie en ik zal ze als voorbeeld geven omdat ze mijns inziens het beste aantoont wat er kan gebeuren: wij zijn op weg naar de economische en monetaire unie, de binnengrenzen verdwijnen, vanaf 1999 zal er voor Franse of Duitse burgers geen enkele hinderpaal meer zijn om hun geld te beleggen bij een bank in Luxemburg, waar geen belastingen geheven worden op spaargeld. Dit geldt natuurlijk voor wie op het vasteland woont en gewoon met de auto of zelfs al liftend zijn geld naar een Luxemburgse bank kan brengen. Mijns inziens is echter niemand op de Canarische Eilanden, Guadeloupe of Martinique -behalve belangrijke miljonairs- bereid om het vliegtuig te nemen en zijn bescheiden spaargeld in Luxemburg te beleggen. De enorme afstand werkt immers heel ontmoedigend.
Dit brengt mij bij een laatste aspect, mijnheer de commissaris. Ik ben namelijk van oordeel dat wij er bij de behandeling van de eilanden moeten van uitgaan dat deze eilanden een aantal zaken gemeen hebben maar dat zij onderling ook verschillen. Ik heb eerder al het voorbeeld van de Balearen gegeven: dit is momenteel het rijkste gebied van Spanje, ook al is het een eilandgebied. Zowel de Balearen als de Canarische Eilanden maken al eeuwenlang deel uit van dezelfde politieke eenheid, Spanje. Terwijl de Balearen een enorme ontwikkeling gekend hebben, zijn de Canarische Eilanden vrij ver achtergebleven als gevolg van een ander aspect. Deze Europese Unie vertoont immers een bijzonder kenmerk en telt naast wat we de dichtbijgelegen eilanden zouden kunnen noemen ook een aantal verafgelegen eilandgebieden zoals de Franse overzeese departementen, de Portugese archipels van de Azoren en Madeira, de Canarische Eilanden en het eiland Reunion. Die liggen zo ver van het communautaire kader dat zij echt niet de minste mogelijkheid voor economische ontwikkeling hebben als zij niet een volledig andere juridische benadering krijgen.
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een eenvoudige verklaring in verband met deze ultraperifere gebieden in de Intergouvernementele Conferentie, zoals tijdens de laatste Conferentie van Maastricht, volstaat niet. Naar mijn mening is een heel specifiek stelsel nodig en deze regeling wordt momenteel al uitgevoerd met behulp van de Posei-programma's, protocol nr. 2 dat gehecht is aan het Toetredingsverdrag van Spanje en Portugal tot de Europese Unie en een hele reeks communautaire juridische bepalingen die rekening houden met het bijzondere karakter van de ultraperifere gebieden.
Ik ben van oordeel dat de Europese Unie een juridische regeling moet overwegen voor deze eilandgebieden, die met een aantal bijkomende problemen kampen. Het mag niet langer om afgeleid recht gaan, dat louter gebaseerd is op een aantal verordeningen en richtlijnen waarover vervolgens gediscussieerd wordt voor het Hof van Justitie, maar om een grondwettelijke behandeling in het basisverdrag van de Unie.
We moeten eraan herinneren dat Frankrijk deze grondwettelijke behandeling al voorzag toen de eerste verdragen van de Europese Unie ondertekend werden -het Verdrag van Rome in 1957- en een specifieke verwijzing naar de Franse overzeese departementen werd opgenomen. Hoewel Spanje en Portugal later zijn toegetreden en dit dan ook niet konden opnemen in het oorspronkelijke Verdrag, hield de Toetredingsakte van Spanje en Portugal toch rekening met dit specifieke karakter in een document dat we vanuit ons standpunt als grondwettelijk kunnen beschouwen, met name protocol nr. 2 en een aantal andere artikels van het Toetredingsverdrag van Spanje en Portugal tot de Europese Unie.
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik hoop dan ook dat dit debat van vandaag enerzijds bijdraagt tot het inzicht dat de problematiek van de eilanden in een globaal perspectief behandeld moeten worden en anderzijds ook in het bijzonder de nadruk legt op de inspanningen die in deze slotfase van de Intergouvernementele Conferentie nodig zijn opdat de ultraperifere gebieden van de Europese Unie een verschillende juridische benadering krijgen en deze gebieden op een bijzondere manier behandeld kunnen worden. Ik wil bijvoorbeeld de nadruk leggen op de fiscaliteit. De communautaire fiscale harmonisatie, die van essentieel belang is, hoeft niet noodzakelijkerwijs te gelden voor de ultraperifere gebieden van de Unie.

Fernández Martín
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het volledig eens met de woorden van de heer Medina Ortega en zal, gezien mijn beperkte spreektijd, dan ook niet verder ingaan op deze opmerkingen. Maar ik wil wel twee opmerkingen maken in verband met de toespraak van commissaris Monti.
Ik ben tevreden dat de commissaris stelt dat de Commissie een verklaring ten gunste van de eilanden steunt maar wil er toch aan herinneren dat het Cohesiefonds in de meeste van de 22 eilandgebieden van de Unie niet of nauwelijks wordt toegepast, ook al beweert de commissaris dat het Cohesiefonds een hulpinstrument voor de eilanden is. De eilanden zijn een deel van het Europese erfgoed. De Europese geschiedenis en cultuur zouden niet dezelfde zijn zonder de bijdrage van de eilanden. Voor de bewoners van het Europese vasteland zijn eilanden synoniem van vakantie maar achter het lieflijke uitzicht, achter het toeristische uitstalraam gaan heel wat problemen schuil waarmee, zoals al gezegd, alle eilanden kampen.
In de "interfractiewerkgroep voor de eilanden" van dit Parlement, die ik mag voorzitten, hebben wij als afgevaardigden van alle nationaliteiten en alle ideologieën geen problemen gekend om een diagnose te stellen van de gemeenschappelijke problemen die wij allemaal kennen en die alles te maken hebben met de zee. De zee is alleen voor dichters een bindmiddel tussen de volkeren. Wij weten als eilandbewoners heel goed dat de zee mensen scheidt, heel wat problemen veroorzaakt op het gebied van vervoer, communicatie, energie, deze gebieden erg kwetsbaar maakt, specifieke milieuproblemen veroorzaakt, extra kosten meebrengt voor de ondernemingen en de economieën kwetsbaar maakt. Het is geen toeval dat bijna alle Europese eilanden gebieden van doelstelling 1 zijn. De enige fundamentele pleidooien die ik in de Commissie voor een specifiek beleid voor de eilanden gehoord heb zijn begrotingsargumenten, die ongetwijfeld heel belangrijk zijn. Maar de eilanden kunnen niet op voet van gelijkheid van de voordelen van de grote interne markt profiteren of deelnemen aan het merendeel van de projecten in het kader van de grote transeuropese netwerken. Het zou dan ook terecht zijn als een verklaring als deze van de heer Monti tot een nieuwe visie van de Unie op de problemen van de eilanden zou leiden.

Correia
Mevrouw de Voorzitter, geacht lid van de Commissie, beste collega's, Madeira, Porto Santo en de eilanden van de Azoren zijn eilandregio's die een groot gebrek hebben aan een gedifferentieerde en specifieke steunregeling in het kader van de Europese Unie. Maar in communautair opzicht zijn het ook ultraperifere regio's.
Wij wensen de best mogelijke behandeling te krijgen voor deze eilanden, zodat de door hun insulaire ligging veroorzaakte nadelen worden gecompenseerd en de gelijke kansen worden bevorderd voor de mensen die daar wonen. Maar wij aanvaarden niet dat het communautair begrip "ultraperifere regio" wordt verwaterd tot het begrip "insulaire ligging" . De ultraperifere insulaire regio's hebben immers ten gevolge van hun afstand van het Europese continent nog meer nadelen dan de meeste eilanden.
Wij aanvaarden dan ook niet dat de al gemaakte vorderingen betreffende de waarborg van een gedifferentieerde behandeling voor de ultraperifere regio's in de IGC, in het toekomstige Verdrag en in het daaruit voortvloeiende besluitvormingsproces op dezelfde hoop worden gegooid als gelijk welk eiland, dat misschien erg dicht bij het Europees continent ligt en mogelijk welvarender is dan vele continentale regio's.
Zo wil ik ten eerste mijn heftig bezwaar uiten tegen het plan inzake de ultraperifere regio's van het Nederlandse voorzitterschap in de IGC, omdat hierin de specifieke situatie van deze Europese regio's niet wordt gewaarborgd waardoor de Franse overzeese gebieden en departementen op duidelijke wijze worden uitgesloten; ten tweede eisen dat de IGC het standpunt van het Europees Parlement over de IGC volgt, dat uitgaat van het verslagWeggen en met name alinea 13, punt 3, waarin het Europees Parlement expliciet verzoekt dat het Verdrag een bepaling moet bevatten op grond waarvan een gedifferentieerde en specifieke aanpak moet worden verleend aan de ultraperifere regio's; ten derde, de erkenning van de specificiteit en de effectieve steun aan de problemen ten gevolge van de insulaire ligging vragen, die met name waarneembaar zijn in de autonome regio's Madeira en de Azoren, omdat zij ultraperifere regio's zijn.
In overeenstemming met wat al ik al heb gezegd, heb ik geen alternatief dan tegen deze ontwerpresolutie te stemmen, ten einde de poging om de ultraperifere regio's te verwateren in het geheel van eilandregio's tegen te gaan.

Langenhagen
Mevrouw de Voorzitter, de tekst van de resolutie maakt duidelijk dat de Europese insulaire regio's, zowel in Noord- als in Zuid-Europa, voor grote ecologische en economische uitdagingen staan en dat de Europese Unie daarom meer moet doen om ervoor te zorgen dat deze gebieden bij het overwinnen van hun problemen niet alleen worden gelaten. Met de insulaire regio's moeten vooral rekening worden gehouden in een ruimtelijke-ordeningsstrategie, zoals die momenteel in de EU wordt ontwikkeld.
De aanneming van het Europese ruimtelijke-ordeningsconcept te Noordwijk in juni 1997 zal een grote stap in deze richting zijn. Daar zal blijken of de verantwoordelijken bij de Commissie en vooral bij de nationale regeringen in staat zijn in deze ruimtelijke strategie voor Europa rekening te houden met de realiteit van de eilanden. Toekomstmuziek, zullen velen zeggen, ten dele ook terecht, want het klopt dat er juist op het gebied van het structuurbeleid meer moet gebeuren dan tot dusver het geval is geweest. De Europese Unie moet, helemaal in de lijn van de subsidiariteit, in drie hoofdgebieden actiever worden.
De maritieme grenzen hebben tot dusver in het kader van de steun voor grensoverschrijdende samenwerking een bescheiden rol gespeeld. Alleen Sardinië en Corsica of het Deense Bornholm maakten deel uit van INTERREG I. Daarom is het toe te juichen dat de Commissie in het kader van INTERREG II duidelijk meer programma's heeft aangenomen die betrekking hebben op de maritieme grenzen en de eilanden. Moge zij zo voortdoen!
Voor de eilanden zijn ook programma's voor interregionale samenwerking, zoals RECITE, van groot belang. Deze maken een uitwisseling van ervaring in kwesties die hen aangaan mogelijk die verder gaat dan wat in het kader van gewone nabuurschapsbetrekkingen gebruikelijk is. Door de totstandbrenging van netwerken wordt een discussie over gemeenschappelijke problemen en het uitwerken van althans een begin van oplossingen mogelijk. Ook in het kader van andere beleidsvormen moet hieraan worden gewerkt. Ik denk dan vooral aan de informatiemaatschappij, waarvan de eilanden niet mogen worden uitgesloten, want juist dankzij moderne communicatietechnologieën zullen zij in staat zijn hun perifere situatie te overwinnen. Daarom pleit ik voor het initiatiefverslag over kusten en insulaire gebieden, zodat wij dit initiatiefverslag of - als wij het opdelen - deze twee initiatiefverslagen zo spoedig mogelijk in het Parlement kunnen bespreken.

Bennasar Tous
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ook ik vertegenwoordig een eilandgebied, de Balearen. Zoals de heer Medina Ortega herhaaldelijk gezegd heeft, kennen deze eilanden inderdaad een hoog gemiddeld inkomen maar zij hebben toch te lijden van een toeristische monocultuur, die heel gevaarlijk is voor hun duurzaamheid in de toekomst, en van een gevaarlijke geografische ligging in de Middellandse Zee die een kwetsbare stabiliteit kent.
Ondanks de grote verscheidenheid tussen de 22 eilandgebieden vertonen zij allemaal dezelfde gemeenschappelijke kenmerken die eigen zijn aan hun maritieme grenzen. Zij zullen in het bijzonder getroffen worden door de globalisering en het Europese integratieproces. Zij vergen dan ook bijzondere aandacht opdat zij zich niet op een homogene maar alvast op een evenwichtige manier kunnen integreren.
De bijkomende inspanningen die hun insulaire karakter vereist, vormen een val voor deze eilanden en voor hun ondernemingen die zich in een steeds concurrentiëler en globaler kader bedreigd zien in hun voortbestaan en de mogelijkheid om werk te scheppen.
Hun beperkte oppervlakte vraagt bovendien aanzienlijke inspanningen om het natuurlijke milieu te beschermen en maakt deze regio's kwetsbaar voor zaken als schommelingen in het lucht- en zeevervoer, onderbrekingen in de levering van levensnoodzakelijke producten, de drinkwatervoorziening, de zuivering van het afvalwater en de verwerking en recyclage van het vaste afval.
De erkenning van het insulaire karakter in het hernieuwde Verdrag zal een samenwerkingskader tussen de Europese eilanden bevorderen, zodat een geïntegreerd beleid, proefprojecten en specifieke acties met het oog op de duurzame ontwikkeling van de eilanden gevoerd kunnen worden. Via de versterking van de netwerken en de informatiesystemen van de eilanden kunnen een aantal hindernissen voor onderwijs en opleiding weggewerkt worden.
Als rapporteur voor het Filoxenia-programma vraag ik u, mijnheer de commissaris, in verband met het toerisme als economisch alternatief voor de eilanden dat u bij de Raad aandringt op de deblokkering van dit programma. Dit is immers onontbeerlijk om een toeristische strategie op middellange termijn op te stellen.
De eilandgebieden hebben voor een kwalitatieve groei ook behoefte aan de vooruitgang van de informatiemaatschappij en aan vooruitgang op het vlak van hernieuwbare energiebronnen zodat zij hun afhankelijkheid van de traditionele energiebronnen kunnen verminderen. Het natuurlijk en cultureel erfgoed is voor heel Europa belangrijk maar voor de eilanden is het behoud en het herstel van hun landschap het enige middel voor hun ontwikkeling en een noodzaak om te overleven.
De erkenning van het insulaire karakter in het Verdrag zal de grondslag vormen om iets te doen aan de structurele nadelen van een aantal gebieden, om hun duurzame ontwikkeling te bevorderen, de plaatselijke autonome ontwikkeling te behouden en te steunen en om tenslotte, zonder de gebieden op het vasteland te benadelen, een evenwicht te bereiken tussen economische doeltreffendheid, sociale gelijkheid en milieubescherming.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik dit debat over insulaire en ultraperifere gebieden heel interessant vond. Ik heb nota genomen van de verschillende reacties op mijn verklaring, welke mij behoorlijk positief overkomen. Ik heb ook waardering voor de manier waarop dit thema wordt gekoppeld aan de problemen van de binnenmarkt en de Economische en Monetaire Unie. Ook kan ik me goed vinden in de laatste overpeinzing die ik hier heb gehoord, namelijk dat de ontwikkeling van de informatiemaatschappij, waar wij vanochtend over gesproken hebben, een bijdrage kan leveren om de situatie van achterstand van eilandgebieden en ultraperifere regio's weg te werken.
Dan nog iets over de opmerking dat maar heel weinig geld van de cohesiefondsen naar de eilandgebieden gaat: dit is een van die gevallen waar de houding van de lidstaten van cruciaal belang is. Dus zijn wij in veel opzichten op hen aangewezen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Gezamenlijke ontwerpresolutie over een op de specifieke situatie van insulaire regio's in de EU afgestemd geïntegreerd beleid

Lindholm
De aanleiding tot deze resolutie is het voornemen om druk uit te oefenen op de Intergouvernementele Conferentie om een speciale clausule i het Verdrag op te nemen, waarin wat het EU-beleid betreft een speciale behandeling en een grotere soepelheid worden geëist voor eilanden ten opzichte van andere regio's.
De Commissie regionaal beleid zal zeer binnenkort een zeer doorwrocht verslag opstellen over de ontwikkelingsproblemen van eilanden. Wij zijn het ermee eens dat een flexibele instelling en regionale aanpassingen van het EU-beleid nodig zijn, gestuurd door behoeften en speciale omstandigheden in bijv. eilandregio's, maar er zijn ook bergachtige regio's, Arctische regio's en de regio's in de periferie van de EU. Waarom moeten we aannemen dat eilanden meer blootstaan aan de negatieve consequenties van het EU-beleid, en waarom moeten zij een speciale juridische status krijgen? Wat voor standpunt nemen wij in over de omvang van eilandgebieden? Willen wij ook een juridische uitzonderingspositie voor Ierland, Aspö en Pantelleria?
Wij moeten ons concentreren op het eigenlijke probleem en inzien dat het EU-beleid vaak een hinderpaal vormt voor een sociale en economische ontwikkeling. Steun aan een speciale status voor slechts enkele regio's is een slechte poging om een mislukt EU-beleid in leven te houden.
De irreële visioenen van de EU rond een sociale en economische ontwikkeling kunnen leiden tot steeds meer ongemotiveerde verwachtingen en rivaliteit tussen andere regio's. Wij kunnen daarom geen steun geven aan deze resolutie inzake een speciale status die alleen voor eilanden geldt.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Internationale inschrijving van merken
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0090/97 van de heer Medina Ortega, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0372 - C4-0651/96-96/0198(CNS)) tot wijziging van verordening (EG) nr. 40/94 van de Raad van 20 december 1993 inzake het Gemeenschapsmerk in verband met de toetreding van de Europese Gemeenschap tot het op 27 juni 1989 te Madrid aangenomen Protocol bij de Schikking van Madrid betreffende de internationale inschrijving van merken; -A4-0092/97 van de heer Medina Ortega, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(96)0367 - C4-0554/96-96/0190(CNS)) tot goedkeuring van de toetreding van de Europese Gemeenschap tot het Protocol bij de Schikking van Madrid betreffende de internationale inschrijving van merken aangenomen te Madrid op 27 juni 1989.
Medina Ortega
Mevrouw de Voorzitter, het voorliggende verslag levert op zich geen enkele moeilijkheid op. Maar dit Parlement heeft de plicht de publieke opinie en de burgers op de hoogte te brengen van hetgeen wij doen. En ik ben van oordeel dat zowel het voorstel voor een besluit van de Raad als het voorstel voor een verordening van de Raad inzake het stelsel van het Gemeenschapsmerk en met name de koppeling met het internationale merkenstelsel van aanzienlijk juridisch belang zijn.
In tegenstelling tot andere juridische regelingen die teruggaan tot de Code Napoleon of zelfs tot de tijd van de Romeinen heeft het intellectuele en industriële eigendomsrecht zich pas aan het einde van de 19de eeuw sterk ontwikkeld. Nadat aanvankelijk het Verdrag van Parijs gesloten werd ter bescherming van industriële eigendom wordt nu een aspect van deze industriële eigendom, de inschrijving van merken, geregeld door de schikking van Madrid van 1991. Misschien heeft men bij de goedkeuring van de schikking van Madrid geen rekening gehouden met de economische gevolgen die ze inhield. Intellectuele eigendom bevat verschillende aspecten: van het auteursrecht over de artistieke creatie en vertolking tot de bescherming van het eigenlijke industriële eigendomsrecht. Ik zou zeggen dat in dit tijdperk van de massa- en informatiemaatschappij het stelsel ter bescherming van een immaterieel recht als dit merkenrecht een aantal heel belangrijke gevolgen heeft op economisch vlak. Denken we slechts aan één merk: Coca Cola. Wat ook de inhoud van een flesje Coca Cola is, het merk Coca Cola is op zich van onschatbare economische waarde. Wij kunnen het vandaag met één enkel merk stellen op voorwaarde dat dit merk belangrijk is omdat het zich ontwikkeld heeft, een eigen kracht verwerft, een entiteit heeft en een referentiekader van juridische elementen vormt.
Het merkenrecht is heel langzaam geëvolueerd aangezien men het aanvankelijk niet de moeite vond dit grondig te bestuderen. Vanaf de ontwikkeling van de industriële maatschappij heeft het merk echter aan belang gewonnen. Sinds de jaren 80 heerst er een soort tweestrijd tussen de Europese Gemeenschap en het algemeen internationaal recht. De Europese Gemeenschap heeft in haar eerste communautaire richtlijn betreffende de harmonisatie van de verschillende wetgevingen inzake merken -richtlijn 89/104 van 21 december 1988- het pad geëffend voor een Gemeenschapsrecht betreffende merken en dit proces is afgerond met verordening 40/94 van 20 december 1993 van de Europese Gemeenschap die het Gemeenschapsmerk vaststelde. Dit betekent met name dat de Gemeenschap optreedt op privaatrechtelijk vlak en een juridische titel erkent die wordt toegekend als gevolg van de inschrijving in een communautair register. Dit communautaire register -het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt- functioneert al sinds 1 april 1996 en is in de Spaanse stad Alicante gevestigd. De Gemeenschap heeft zich hier dus niet beperkt tot een harmonisatie van algemene aard maar heeft zich begeven op het gebied van het communautaire substantieve recht. Tegelijkertijd heeft ook het internationale stelsel betreffende merken zich ontwikkeld. De Overeenkomst van Stockholm heeft de schikking van Madrid gewijzigd en de Wereldorganisatie voor Industriële Eigendom (WIPO) is opgericht en heeft haar zetel in Genève. De WIPO beschikt over een aantal registratiekantoren die een zekere internationale samenwerking en een zekere doeltreffendheid in de internationale mechanismen mogelijk maken die tot nu toe ontbraken.
In die zin is in 1995 en opnieuw in Madrid een protocol aangenomen zodat niet langer alleen landen maar nu ook internationale organisaties met een regionaal karakter, die over een eigen stelsel beschikken zoals de Europese Unie, kunnen toetreden. Op grond van dit Protocol van Madrid van 1995 kunnen nu dus ook internationale organisaties toetreden tot het internationale stelsel ter bescherming van merken. Wij moeten echter op een fundamenteel verschil wijzen: de communautaire burger die in de Europese Unie de registratie van een merk bekomt via het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt bekomt een substantief recht terwijl de internationale schikking, de schikking van Madrid slechts een procedure vastlegt waardoor via inschrijving in de WIPO tegelijk de inschrijving bekomen wordt in een aantal nationale bureaus, zonder dat de aanvrager zich overal hoeft aan te melden.
Het was voor de Gemeenschap hoe dan ook interessant beide regelingen te koppelen. Als de Schikking van Madrid niet gewijzigd was door het Protocol van Madrid van 1995, zou de houder van een communautair merk zich eerst tot de nationale instanties moeten wenden hebben en vervolgens tot de internationale regeling. Als gevolg van het Protocol van Madrid kan de aanvrager nu via het communautaire Bureau de internationale dekking van een merk bekomen zonder dat hij een pelgrimstocht hoeft te ondernemen. Alle lidstaten van de Europese Gemeenschap maken momenteel deel uit van het Protocol van Madrid en zijn natuurlijk onderworpen aan de communautaire regelgeving. Bovendien hebben ook vele andere landen die tot de Europese Unie wensen toe te treden of deel uitmaken van de EER het Protocol van Madrid onderschreven. Dit is dan ook heel positief en het zal de ontwikkeling van het Gemeenschapsmerk enorm ten goede komen. De goedkeuring kan ietwat ingewikkeld lijken omdat we enerzijds een voorstel hebben voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening nr. 40/94 ten einde de onderlinge integratie van de twee stelsels mogelijk te maken en anderzijds het voorstel voor een besluit van de Raad tot goedkeuring van de toetreding van de Europese Gemeenschap tot het Protocol van Madrid. De Raad, de Europese Gemeenschap treedt dus toe tot het Protocol van Madrid en vervolgens wordt als gevolg van deze toetreding tot het Protocol van Madrid het geldende Gemeenschapsrecht gewijzigd met behulp van een verordening zodat heel de zaak opgelost is. Er stelt zich een klein probleem op het vlak van de talen aangezien in het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt in Alicante meer talen gebruikt worden dan in de Schikking van Madrid. In de Schikking van Madrid worden enkel het Engels en het Frans erkend. Dit stelt een aantal kleine problemen van technische aard maar die zullen de harmonisatie hoe dan ook niet bemoeilijken. Deze kwestie zal waarschijnlijk een verdere juridische ontwikkeling vergen want de ervaring leert ons dat er altijd meningsverschillen en moeilijkheden opduiken die opgelost moeten worden, vooral wanneer deze juridische kwesties zulke belangrijke economische gevolgen hebben.
Nadat ik zowel de verordening als het voorstel voor een verordening en het voorstel voor een besluit van de Raad aandachtig bestudeerd heb, ben ik als rapporteur van oordeel dat de communautaire instellingen andermaal goed werken. Ik ben van mening dat dit de communautaire burger ten goede komt en dat de houders van een communautair merk dankzij de harmonisatie van deze twee regelingen voortaan een betere bescherming zullen genieten op internationaal vlak.

Alber
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, deze voorstellen zullen de ondernemingen in staat stellen door indiening van één enkele aanvraag tot inschrijving de bescherming te verkrijgen van hun merken als Gemeenschapsmerk niet alleen in de Gemeenschap, maar ook in alle landen die overeenkomstsluitende partij bij het Protocol van Madrid zijn. Het Protocol van Madrid voorziet in de internationale inschrijving van merken bij het Internationaal Bureau van de WIPO in Genève.
Als de Europese Gemeenschap dus tot het Protocol van Madrid toetreedt, wat wij toejuichen, dan kunnen de indieners van aanvragen en houders van Gemeenschapsmerken een aanvraag tot internationale bescherming van hun merken indienen door een internationale aanvraag tot inschrijving in het kader van het Protocol van Madrid en kunnen houders van internationale inschrijvingen uit hoofde van het Protocol van Madrid de bescherming van hun merken als Gemeenschapsmerken aanvragen. Deze beide stelsels vullen elkaar dus aan en leiden tot een vereenvoudiging overeenkomstig het beginsel: waarom iets in twee keer doen als het ook in één keer kan?
Bij dit beginsel zou ook ik mij willen aansluiten. Wij hebben hier geen twee uiteenzettingen nodig. Ik kan mij volledig aansluiten bij de uiteenzetting van de heer Medina Ortega en bespaar het Parlement daardoor twee minuten spreektijd, die ik het - als bijdrage tot de kwaliteit van het bestaan en vooruitlopend op de werking van de Heilige Geest volgende Pinksterzondag - graag cadeau zou willen doen.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wilde de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van het Parlement van harte danken en met name de rapporteur, de heer Medina Ortega, voor de goede verslagen die ons vandaag zijn voorgelegd. Het verheugt mij te kunnen constateren dat de vele voorbereidende werkstukken en de ruime consensus die de verslagen hebben bereikt, aantonen dat de verschillende instellingen in de gaten hebben dat het belangrijk is de voorstellen van de Commissie te steunen. Deze voorstellen zijn dan ook bijna met unanimiteit en zonder amendementen goedgekeurd door de juridische commissie, de Commissie externe economische betrekkingen en het Economisch en Sociaal Comité, en ze hebben ook ruime steun gekregen van de werkgroep van de Raad en het communautaire bedrijfsleven.
De twee voorstellen waarover het Parlement vandaag zijn mening moet uitbrengen, bevatten overigens geen conflictpunten. De bedoeling is alleen maar een verbinding tot stand te brengen tussen het stelsel van het Gemeenschapsmerk en de internationale inschrijving van merken zoals geregeld in het Protocol van Madrid. Deze twee systemen streven hoofdzakelijk eenzelfde doel na, zij het via verschillende middelen. Het gaat er alleen maar om dat ze compatibel met elkaar worden gemaakt.
De Commissie is ervan overtuigd dat, als er niet zo'n koppeling komt met het Protocol van Madrid, het Gemeenschapsmerk, dat in december 1993 is goedgekeurd en in april 1996 operationeel is geworden - zoals de rapporteur heeft gezegd - aan aantrekkingskracht kan inboeten, zowel voor de Europese bedrijven als voor die van derde landen. Het bedrijfsleven zou dan de voorkeur kunnen geven aan het internationale systeem, dat minder gunstig is, of aan nationale systemen, met alle risico's van versnippering van de binnenmarkt. Hiermee zou niet alleen een deuk worden geslagen in het imago van de binnenmarkt, maar kan tevens een groot probleem voor het Europese bedrijfsleven vormen.
Ik dank dus bij voorbaat het Parlement voor de steun die het denkelijk zal willen geven aan deze beide voorstellen welke nauw verband met elkaar houden. Ik feliciteer nogmaals de heer Medina Ortega voor de bijdrage die hij dankzij zijn expertise heeft geleverd in een materie die zo belangrijk is voor het recht, de economie en de burgers van de Europese Unie.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Bij opeenvolgende stemmingen neemt het Parlement de wetgevingsresoluties aan)

Hallam
Mevrouw de Voorzitter, misschien is het erg brutaal van mij, maar ik wil in de Notulen laten opnemen dat ik aan het begin van de week de kwestie ter sprake bracht van een rapport van de Belgische regering over religieuze sekten. Ik wil daaraan twee opmerkingen toevoegen die niets met dit Parlement te maken hebben, maar mijn kiesdistrict betreffen. Een van de in het rapport genoemde groeperingen is een organisatie, " Operation Mobilization" genaamd, die haar hoofdkantoor heeft in Shropshire, dat deel uitmaakt van mijn kiesdistrict. Ik wil het Parlement verzekeren dat dit, in tegenstelling tot wat het rapport van de Belgische regering zegt, een achtenswaardige organisatie is die zich bezighoudt met zendingswerk.
Ik wil ook nog een enkel woord zeggen over een groep die zich "Youth with a Mission" noemt. Voordat ik lid van dit Parlement werd, deed mijn vrouw missiewerk voor deze groep. Ook dat is een achtenswaardige organisatie. Beide organisaties vinden het zeer bedroevend dat het rapport van de Belgische regering kwaadwillige leugens over hun activiteiten bevat.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Hallam.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt te 12.30 uur gesloten)

