Wereldwijd verdrag tegen uraniumwapens (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over:
de mondelinge vraag/rev) van Elly de Groen-Kouwenhoven, Angelika Beer en Carolina Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, Luisa Morgantini, namens de GUE/NGL-Fractie, Annemie Neyts-Uyttebroeck, namens de ALDE-Fractie, Ana Maria Gomes, namens de PSE-Fractie, Ģirts Valdis Kristovskis, namens de UEN-Fractie, Karl von Wogau en Stefano Zappalà, namens de PPE-DE-Fractie, aan de Raad: Wereldwijd verdrag tegen uraniumwapens (B6-0153/2008),
en
de mondelinge vraag/rev) van Elly de Groen-Kouwenhoven, Angelika Beer en Carolina Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, Luisa Morgantini, namens de GUE/NGL-Fractie, Annemie Neyts-Uyttebroeck, namens de ALDE-Fractie, Ana Maria Gomes, namens de PSE-Fractie, Ģirts Valdis Kristovskis, namens de UEN-Fractie, Karl von Wogau en Stefano Zappalà, namens de PPE-DE-Fractie, aan de Commissie: Wereldwijd verdrag tegen uraniumwapens (B6-0154/2008).
Elly de Groen-Kouwenhoven
auteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter in december 2007 heeft de Algemene Vergadering van de VN met een overweldigende meerderheid een resolutie aangenomen die aandrong op onderzoek naar de effecten van uranium bevattende wapens op de gezondheid van burgers en militaire staf.
Wij feliciteren Duitsland, Ierland en Italië die als enige NAVO-landen de VN-resolutie steunden. De reden voor die steun kan zijn dat veel van hun soldaten terugkeerden met fatale ziekten en/of later kinderen kregen met ernstige misvormingen. Daarom doen we een beroep op andere EU-landen om hun voorbeeld te volgen en gezondheidsverslagen voor te leggen overeenkomstig het VN-verzoek.
DU (verarmd uranium) werd gebruikt in de Balkan, Irak en Afghanistan. DU is afval, en is buitengewoon goedkoop materiaal voor het maken van wapens. De geschatte wereldwijde voorraden bedragen 1,3 miljoen ton. Veel minder dan één microgram binnen het lichaam kan fataal zijn. Afgezien van de straling, is verarmd uranium een chemisch giftige samenstelling. Niemand informeert de manschappen of de bevolking van de landen waar wapens met verarmd uranium worden gebruikt. De meest recente bevindingen van de deskundigen van de Wereldgezondheidsorganisatie betreffende de schadelijke effecten van verarmd uranium zijn gecensureerd.
We dringen er bij de EU op aan om haar burgers en de bevolkingen van landen die het doelwit zijn, te informeren. Wij doen een beroep op de Commissie en de Raad om zeker te stellen dat zo spoedig mogelijk een internationaal verdrag zal worden opgesteld.
Teneinde een gedetailleerd inzicht in de zaak te krijgen, is het hoog tijd dat de Commissie en de Raad toegang verschaffen tot alle bestaande verslagen en de verdere onderzoeken te starten waarop het Parlement al sinds 2001 aandringt. Intussen herhalen wij onze oproep om verarmd uranium te verbieden op basis van het voorzorgsprincipe.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
De strijd voor het wereldwijd uitbannen van verarmd uranium in wapens en munitie past in onze algemene strijd voor wapenbeheersing en ontwapening. Onze heel bijzondere aandacht gaat daarbij naar wapens en munitie die extreem gevaarlijk en schadelijk zijn voor burgers en die gevaarlijk blijven, lang nadat het conflict is beëindigd, zoals landmijnen, clustermunitie, en wapens en munitie die verarmd uranium bevatten. Ik weet dat het een beetje ironisch is om het te hebben over wapens die gevaarlijker zijn en schadelijker dan andere, maar zo is het nu eenmaal. Vandaar dat wij ons concentreren op die welke de kwalijkste gevolgen kunnen hebben voor onschuldige burgerbevolkingen.
In november 2006 heeft ons Parlement een moratorium geëist voor dit type wapens, te weten wapens die verarmd uranium bevatten. Mijn land, België, heeft vorig jaar niet enkel zo'n moratorium, maar een heus verbod op elke aanwending van uraniumwapens bij wet uitgevaardigd en ik denk dat ik daar een kleine beetje trots op mag zijn. Nu vernam ik graag van de Commissie en van de Raad wat zij zullen ondernemen om dit moratorium te veralgemenen en om een algemeen verbod te ondersteunen.
Daarenboven, en de vorige spreekster heeft daar uitvoerig op gewezen, blijken uraniumwapens ook nefaste gevolgen te hebben voor de soldaten die ze gebruiken of die aan het gebruik ervan worden blootgesteld. En zelfs al is er misschien nog geen algehele zekerheid, toch is het aangewezen dat de Raad er zorg voor draagt dat soldaten en andere manschappen die deelnemen aan missies in het kader van het Europees veiligheids- en defensiebeleid, niet aan dat soort risico's worden blootgesteld. Daarom zou ik graag van de Raad willen vernemen welke concrete maatregelen worden getroffen om ervoor te zorgen dat soldaten en manschappen die aan dergelijke missies deelnemen, niet aan dergelijke risico's worden blootgesteld en om ervoor te zorgen dat de bevolking van de gebieden waar dergelijke missies worden ontplooid evenmin daaraan worden blootgesteld. Ik dank u voor de antwoorden die u mij zult geven.
Ana Maria Gomes
auteur. - (PT) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, in een recente brief naar The Times in London, hebben negen voormalige Britse militaire bevelhebbers er bij de regering van het Verenigd Koninkrijk op aangedrongen om zich te voegen bij hen die campagne voeren voor een verbod op clustermunitie. Hun argument was hetzelfde als het argument dat naar voren werd gebracht in de context van anti-personeelmijnen: hoe bruikbaar een wapen ook mag zijn op de korte termijn, in militaire logica is het feit dat het ongenuanceerd schade veroorzaakt op de lange termijn voldoende om opschorting van het gebruik ervan te rechtvaardigen door verantwoordelijke gewapende machten.
Dezelfde logica is van toepassing in verband met verarmde uraniummunitie. De Europese Organisatie van Militaire Verenigingen, EUROMIL, houdt dit onderwerp nauwkeurig in de gaten en hun standpunt, gebaseerd op informatie die wordt ontvangen van militair personeel in geheel Europa, is onvoorwaardelijk: verarmde uraniummunitie moet zo snel mogelijk worden afgeschaft.
Het Europees Parlement heeft zich al eerder uitgesproken voor een volledig verbod van deze wapens en de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN die afgelopen december is aangenomen, die het onderwerp van wapens en munitie met verarmd uranium op de agenda had voor de drieënzestigste vergadering van de Algemene Vergadering, bevestigde dat het Europees Parlement gelijk heeft om het voortouw te nemen en de Raad te vragen ook de leiding te nemen in deze discussie over ontwapening en humanitaire wetgeving.
De "tegen”argumenten van de sceptici onder ons zijn niet overtuigend. Het meest fundamentele voorzorgsprincipe eist de stigmatisering van deze wapens zelfs voordat het uitgebreide indirecte bewijs dat wijst op het onzorgvuldige en kankerverwekkende effect, wordt vervangen door onweerlegbaar wetenschappelijk bewijs.
Wat zullen de mensen, en ook de sceptici van tegenwoordig over tien jaar zeggen over ons politici wanneer de schadelijke effecten van deze wapens duidelijk en onomstotelijk zijn komen vast te staan als wij in de tussentijd niets hebben gedaan om ze uit de roulatie te halen? Zullen zij hetzelfde zeggen als zij nu zeggen over de anti-personeelmijnen: waarom hebben ze zo lang gewacht!
Ģirts Valdis Kristovskis
Dames en heren, als eerste wil ik graag benadrukken dat ik een beroep doe op mijn land - Letland - om de VN-resolutie van december 2007 te ondertekenen. Ten tweede, doe ik een beroep op de Hoge Vertegenwoordiger om een beredeneerde mening voor te leggen inzake het initiatief dat is vervat in die resolutie. Ten derde, doe ik een beroep op de Europese Unie om zeker te stellen dat informatie wordt verspreid tussen de lidstaten betreffende de soorten munitie waarvan verwacht kan worden dat die worden gebruikt bij operaties. Wat betreft verarmd uranium, heb ik speciale persoonlijke ervaring. Ik ben vijf en een half jaar minister van defensie geweest in Letland. Precies in de periode dat ik verantwoordelijk was, voegde Letland zich bij de coalitie van de VS in de Irak-oorlog. In die tijd zijn bij verschillende gelegenheden verdenkingen gerezen betreffende het gebruik van verarmd uranium in Irak. De internationale gemeenschap heeft sterk gereageerd op dit onderwerp. De Letse troepen hebben geen munitie met verarmd uranium gebruikt. In Letland werd ik echter enkele maanden geleden gevraagd om de politieke verantwoordelijkheid op me te nemen voor deze gebeurtenissen als minister van de coalitie. Helaas ben ik als minister van de coalitie niet geïnformeerd over het gebruik van verarmd uranium. Dat is onaanvaardbaar. De EU-lidstaten moeten niet alleen de noodzaak voor dit soort munitie in hun wapenarsenaal serieus evalueren, maar de Europese Unie moet ook zeker stellen dat het verplicht is voor lidstaten om informatie uit te wisselen over het mogelijke gebruik van verarmd uranium bij operaties. Dank u voor uw aandacht.
De Voorzitter
Mijnheer Kristovskis, ik heb u niet onderbroken omdat uw verhaal als minister van Letland buitengewoon belangrijk was, maar ik wil er op wijzen dat u uw tijdslimiet in aanzienlijke mate hebt overschreden.
Stefano Zappalà
auteur. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in het verleden is er veel gezegd over dit onderwerp en helaas ben ik van mening dat er nog veel gezegd moet worden voordat een definitieve oplossing is gevonden. Mijn collega's zeiden hier eerder veel over en hebben het zeer goed uitgelegd.
Sommige lidstaten hebben maatregelen genomen om de productie en het gebruik van dit soort wapens voor commerciële of oorlogszuchtige doeleinden te verbieden. Er zijn verschillende verzoeken geweest van dit Parlement, er zijn documenten in de vorm van foto's en getuigenissen, en er zijn redelijke gronden om aan te nemen dat Italiaanse militairen zijn gestorven als gevolg van blootstelling aan dit soort wapens.
Er bestaat een VN-resolutie die algemeen verbreide bezorgdheid uit en er zijn verschillende verzoeken geweest om grondige onderzoeken naar dit onderwerp. Er bestaat een voorzorgsprincipe dat, in overeenstemming met wetgeving van de Europese Unie, een algemeen moratorium zou moeten opleggen ten minste totdat er definitieve wetenschappelijke gegevens zijn overgelegd.
Niets hiervan heeft echter tot nu toe geleid tot de verwachte uitkomst. Verarmd uranium blijft gebruikt worden bij oorlogstonelen, zowel op het platteland als in de stad. Het lijdt geen twijfel dat chemische stoffen doordringen in de bodem en in de waterhoudende grondlaag en de gewassen, en daarom hoeft men er niet aan te twijfelen dat deeltjes van verarmd uranium die in contact zijn met de bodem zich verspreiden in de ondergrond, waardoor grondwater en landbouwproducten worden vervuild, hetgeen duidelijk resulteert in de verspreiding van ziekte onder de blootgestelde bevolking en, in een mindere mate, wereldwijd door de watercyclus en de omlooptijd van elementen, met name in een zich steeds uitbreidend wereldwijd marktsysteem.
Er zijn, weliswaar tot nu toe geen definitieve onderzoeken die bewijs leveren van het gevaar, maar het valt niet te ontkennen dat de parameters waarvan we nu weet hebben niet uitsluiten dat er een risico kan bestaan. Die overweging alleen al moet moderne democratieën dwingen tot grondiger bestudering van deze zaak en het nemen van een beslissing.
De Europese Unie in het bijzonder kan, naar mijn mening, niet doorgaan met niets doen. De Unie heeft duidelijke plichten ten opzichte van haar lidstaten, duidelijke plichten ten opzichte van de rest van de wereld, duidelijke plichten ten opzichte van haar eigen burgers. De Unie heeft economische middelen die ze kan gebruiken en geen beperkingen wat betreft wetenschap en beschikbare laboratoria. Niets doen is ontegenzeggelijk het resultaat van een keuze, niet van een gebrek aan beschikbare bronnen en middelen.
Gezien dit alles, is het duidelijk dat de Raad en de Commissie niet kunnen vermijden dat hun burgers, of het nu burger- of militair personeel is, worden uitgezonden naar gebieden in de wereld waar dit soort munitie wordt en is gebruikt, en dat zij evenmin kunnen vermijden om elk mogelijk initiatief te nemen om in een vroege fase bijstellingen te maken ten aanzien van de fabricage en het gebruik ervan en, in het licht van wetenschappelijke gegevens, voorbereidingen te treffen voor een absoluut verbod en een definitieve vernietiging.
Dit is wat wij nastreven in de hoop dat de Raad en de Commissie hun verantwoordelijkheidsgevoel in de praktijk zullen tonen, aangezien dit geen vaag politiek onderwerp is, maar een zaak van de volksgezondheid.
Janez Lenarčič
fungerend voorzitter. - (SL) Mevrouw de Voorzitter, dank u zeer. Namens de Raad, wil ik ook graag de leden van het Europees Parlement bedanken voor het stellen van de vraag betreffende het wereldwijde verbod, of het wereldwijde verdrag om uraniumwapens te verbieden.
Natuurlijk zijn de leden zich waarschijnlijk bewust van het feit dat een dergelijke overeenkomst nog niet bestaat. Er is geen overeenkomst die wapens met verarmd uranium reguleert op een multilateraal niveau. Het is ook bekend dat er geen eenstemmigheid bestaat binnen de Raad.
Er is recentelijk een debat geweest in de Verenigde Naties over de effecten van wapentuig dat verarmd uranium bevat, waarbij, eind vorig jaar het Eerste Comité van de VN een resolutie heeft aangenomen, getiteld: "Effecten van het gebruik van wapens en munitie die verarmd uranium bevatten”. Zoals reeds is gezegd hebben de EU-lidstaten allemaal verschillend over deze resolutie gestemd: vijf stemden vóór, vier stemden tegen, en alle andere leden onthielden zich van stemming. Ik zou zeggen dat dit een vrij goede illustratie is van de huidige situatie in de wereld.
Als u het mij toestaat, zou ik nu graag in het kort willen proberen de speciale vragen die zijn gesteld te beantwoorden.
Ten aanzien van de eerste vraag in verband met de resolutie van het Europees Parlement betreffende biologische wapens en een aantal soorten conventionele wapens, wil ik er graag op wijzen dat de Europese Unie zeer actief is geweest, nog is, en zal blijven in haar internationale inspanningen om het verdrag inzake biologisch en vergiftig wapentuig te implementeren. De EU speelde onder andere een belangrijke rol bij de Second Survey Conferentie in 2006 en ze zal ook actief zijn voor de duur van het deskundigenprogramma tot de volgende Survey Conferentie, die is gepland voor het jaar 2011.
Wat betreft het Verdrag over Conventionele Wapens, nemen de Europese Unie en haar lidstaten actief deel aan de huidige onderhandelingen, waaronder een debat over de humanitaire consequenties van clusterbommen. De lidstaten hebben op zich genomen om tegen het eind van dit jaar, door onderhandelingen, een wettelijk bindend instrument tot stand te brengen dat alle aspecten van clusterbommen in overweging neemt.
Wat betreft de tweede vraag, wil ik graag uitleggen dat tot nu toe wapens die verarmd uranium bevatten niet zijn inbegrepen in de strategie van de Europese Unie voor wapens van massavernietiging. Er is op het moment nog een discussie gaande over de vraag of het wel mogelijk is om dergelijke munitie tot massavernietigingswapens te rekenen. Er zijn in feite sommigen die denken dat verarmd uranium al wordt gedekt door het Verdrag over Conventionele Wapens; anderen denken dat Protocol Nr. 3, dat deel uitmaakt van dit Verdrag, zo moet worden uitgebreid dat het onderwerp projectielen en kernkoppen die verarmd uranium bevatten er ook binnen valt. Kortom, de discussies duren nog voort.
Wat betreft de derde vraag, moet ik duidelijk maken dat de keus van militaire uitrusting, met inbegrip van de munitie die wordt gebruikt bij de operaties geleid door de Europese Unie, binnen de verantwoordelijkheid van de lidstaten ligt, en omdat we geen multilaterale overeenkomst hebben met betrekking tot dit onderwerp, kan ik geen aanvullende informatie geven over het gebruik van verarmd uranium.
De vierde vraag, betreft veiligheidsmaatregelen voor de soldaten en burgers die betrokken zijn bij operaties van de Europese Unie: ik moet erop wijzen dat het de bevelhebber van de operatie is die, binnen het operatieplan dat is goedgekeurd door de Europese Raad, de verantwoordelijkheid draagt voor de veiligheidsmaatregelen, en die alle maatregelen moet nemen die hij noodzakelijk acht. Natuurlijk moet hij tegelijkertijd de operationele beperkingen in overweging nemen.
Bij elke civiele missie van de Europese Unie, ligt deze verantwoordelijkheid bij het hoofd van de missie onder het leiderschap van de bevelhebber van de civiele operatie.
Wat betreft de laatste vraag over de dialoog tussen de Europese Raad en de VS, niet-gouvernementele organisaties en individuen, kan ik alleen maar zeggen dat tot nu toe dat onderwerp in de dialoog met de Verenigde Staten niet aan de orde is gesteld - evenmin als het aan de orde is geweest met de andere partijen die zijn genoemd in de vraag. In elk geval zal ik het verdere debat over deze zaak met belangstelling volgen.
Dank u.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de resolutie van het Parlement die is aangenomen in november 2006 nodigt de Europese Unie en de lidstaten uit om op zich te nemen om de reikwijdte van Protocol III van het Verdrag over bepaalde conventionele wapens uit te breiden in een poging om het gebruik van wapens met verarmd uranium in te perken. Ik wil het Huis eraan herinneren dat het Parlement op actie aandringt die, zoals u weet, verder gaat dan de macht van de Commissie, aangezien de Gemeenschap geen ondertekenaar is van het Verdrag. Bovendien hebben de instellingen van de Gemeenschap, onder de Verdragen, geen macht op het gebied van militaire zaken. Ik heb desalniettemin niet de wens om de indruk te wekken dat de Commissie onverschillig staat tegenover problemen in verband met de productie, opslag en het gebruik van wapens die vallen onder het Verdrag over bepaalde conventionele wapens (CWV) of het onderwerp van niet-humane wapens in het algemeen. Haar standpunt is in feite zeer tegenovergesteld.
De Commissie is druk bezig met de implementatie van een gezamenlijke actiekoers, die vorig jaar door de Raad is aangenomen, ten gunste van de universele aard van de CWV en de Protocollen. Dit jaar zijn er drie seminars gehouden, een in maart in Santo Domingo voor Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied, en nog twee vorige maand in Lomé voor de Afrikaanse landen. Na deze seminars, heeft de Dominicaanse Republiek al aangekondigd bereid te zijn binnenkort het Verdrag te ratificeren, en Suriname heeft verklaard dat het klaar is de noodzakelijke stappen te nemen op weg naar ratificatie. De Commissie ondersteunt ook de implementatie van het Verdrag inzake biologische wapens en volgt ook initiatieven om een nieuw instrument te creëren als reactie op humanitaire bezorgdheid die is gewekt door clusterbommen, binnen het kader van de CWV en het Vredesproces van Oslo.
De Commissie heeft ook actie ondernomen als reactie op de problemen veroorzaakt door explosief oorlogsmateriaal. In 2006 werd bijvoorbeeld vijf miljoen euro uitgegeven om te helpen bij het opruimen van explosieve oorlogsoverblijfselen in Libanon.
Wat betreft de tweede vraag, kunnen de wetenschappelijke resultaten die voor ons beschikbaar zijn niet bevestigen dat munitie met verarmd uranium (DU) een significant risico voor de gezondheid van burgerbevolkingen met zich meebrengt in de betreffende oorlogsgebieden, of het militaire personeel dat dient of gediend heeft in die gebieden. Dit is de opvatting die is vastgelegd in onderzoeken van de VN, WHO en de IAEA (Internationale Organisatie voor Atoomenergie), en ook van een groep deskundigen opgericht door de Europese Commissie overeenkomstig artikel 31 van het Euratom-Verdrag, dat als volgt luidt, en ik citeer: "Op basis van de beschikbare informatie wordt geconcludeerd dat blootstelling aan DU geen naspeurbare effecten op de gezondheid oplevert onder realistische aannames van de doses die worden ontvangen”, einde citaat. De Commissie is bereid om het onderwerp nogmaals te bekijken. Zij zal ook de gezondheid van haar personeel blijven waarborgen en geleid worden door WHO-richtsnoeren in het geval van uitzending onder omstandigheden die blootstelling aan DU met zich meebrengen.
Wat betreft de dialoog met Euromil, is de Commissie natuurlijk bereid om met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld te praten.
Met betrekking tot de laatste drie vragen, heeft de Commissie op het moment niet het plan om financiële verplichtingen op zich te nemen op deze gebieden.
Jana Hybášková
namens de PPE-DE-Fractie. - (CS) Wapens die verarmd uranium bevatten, zijn een enorme belasting voor het milieu. Het argument dat de schadelijke effecten ervan niet zijn bewezen, klinkt volkomen absurd voor iemand die ooit de gevolgen van het gebruik ervan heeft gezien. Vuile bommen zullen de verscheidene centimeters dikke wapenplaten van de meeste moderne tanks in kleine stukjes uiteen laten spatten. De vernietigende kracht ervan is enorm. Ze hebben invloed op de gezondheid van de mens. Ze doden zonder genade. Er bestaat geen twijfel aan de noodzaak te stoppen met de handel erin, en de productie, het gebruik en de opslag ervan. Het Parlement en de Unie vormen stap voor stap Europese Gewapende Troepen en Europese Defensie. Wij zullen de toekomstige partners van zowel de NAVO als de VS zijn. We moeten daarom een geloofwaardige partner worden. Opstaan en roepen: "Ik eis een moratorium voor verarmd uranium”, is komisch. Even komisch is het om een beroep te doen op de Raad om een effectonderzoek voor te bereiden. De eerste noodzaak is het bereiken van een politieke consensus tussen de lidstaten, zoals Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, en misschien Tsjechië. Daarna moeten we een samenwerking starten met de VN, om de basis te leggen voor het wereldwijde verdrag om verarmd uranium te verbieden. Dit zal de voorbereiding van een plan voor een geleidelijk verbod op de fabricage, de opslag van en de handel in uranium omvatten, dat acceptabel is voor alle lidstaten, en zal de datum vaststellen dat het gebruik uiteindelijk wordt verboden. Dan moeten we een conferentie houden die dit plan zal aannemen en het proces zal opstarten dat leidt tot het uiteindelijke verbod op deze wapens.
We hebben een nauwkeurig analytisch onderzoek nodig dat de bijwerkingen vaststelt. Wat we echter in de eerste plaats nodig hebben, is politieke samenwerking die het geleidelijke proces zal starten van het vinden van de politieke wil en het bereiken van internationale erkenning, consensus en besluitvorming. Dit proces zal jaren vergen. Het zou geweldig zijn als de Europese Unie zou participeren in het nieuwe verdrag betreffende het verbod op al het militaire gebruik van verarmd uranium. Daarom moeten wij ons op een verantwoordelijke manier gedragen. Laten wij geen dom geschreeuw, beroepsmatige onwetendheid en onafgemaakt werk toestaan die afbreuk doen aan de geloofwaardigheid van de EU. Wij moeten partner blijven in dit belangrijke spel.
Elizabeth Lynne
namens de ALDE-Fractie. - (EN) In het Verenigd Koninkrijk denken honderden veteranen dat zij door blootstelling aan verarmd uranium in de Eerste Golfoorlog chronische ziektes en handicaps hebben opgelopen, en in Irak bestaat bewijs dat het gebruik van verarmd uranium de oorzaak is van een toename van baby's die geboren worden met één oog of die beide ogen missen. Zeven van de acht baby's die beide ogen missen, hadden vaders die blootgesteld zijn geweest aan verarmd uranium tijdens de oorlog in Irak in 1991.
Ten minste 17 landen hebben nog wapens die verarmd uranium bevatten in hun militaire arsenaal, met inbegrip van drie EU-leden: Frankrijk, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk. We hebben op het moment dringend een internationaal verdrag nodig dat een onmiddellijk moratorium instelt op het gebruik, de ontwikkeling, productie, het aanleggen van voorraden, overbrengen en het testen van wapens die verarmd uranium bevatten, evenals op de recycling of vernietiging van de bestaande voorraden. Ik hoop dat iedereen deze resolutie zal steunen.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, voorzichtigheid alleen is zeker voldoende reden om toe te werken naar de effectieve eliminatie van wapens die verarmd uranium gebruiken. Het werken aan deskundigenonderzoek naar de effecten van het gebruik van dergelijke wapens op mensen en op de natuurlijke omgeving moet zeer zeker worden versneld. Een moratorium op het gebruik van wapens van dit soort zou echter onmiddellijk kunnen worden geïntroduceerd, en het onderwerp zou kunnen worden behandeld krachtens de nieuwe Europese Veiligheidsstrategie. De uitdaging waar we nu voor staan, is beginnen met het werken aan een internationaal verdrag dat is gebaseerd op het systeem van de VN. Een dergelijk verdrag zou het gebruik, de productie, opslag en het testen van dit type wapen reguleren.
Tobias Pflüger
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dit debat komt veel te laat. Ik ben blij dat we het vandaag voeren. Verarmd uranium wordt gebruikt door veel landen, met name door Westerse landen, als munitie in hun oorlogen door de grote doordringende kracht, vooral tegen pantserwagens. DU-munitie bevat echter zeer giftige chemische stoffen - met andere woorden het is giftig - en ook radioactief. Verarmd uranium is een bijproduct van de kernindustrie voortkomend uit de verrijking van uranium of de productie van kernwapens. Kortom, het gebruik van kernenergie is ook deel van het probleem.
DU-munitie heeft lange-termijneffecten. Wanneer een hard doelwit wordt geraakt, komt verarmd uranium vrij bij hoge temperaturen en verbrandt in verarmde uraniumoxyden, die de vorm aannemen van een fijn alfa-radioactief giftig stof dat gemakkelijk ingeademd kan worden en kan worden verspreid door wind en water. Dit stof is moeilijk te verwijderen uit de omgeving en wordt opgevangen in de longen door inademing. We kennen het Golfoorlogsyndroom en het Balkansyndroom; herhaaldelijk is hetzelfde verschijnsel te aanschouwen, bij soldaten die duidelijk kanker hebben gekregen, zoals longkanker, door hun blootstelling aan DU-oxyde. Er is ook een toename van dergelijke kanker onder de bevolking van gebieden waar deze munitie is gebruikt.
Het interessante is dat de militaire doelmatigheid van DU-munitie in feite zeer beperkt is, terwijl het gebruik ervan talrijke onberekenbare risico's met zich meebrengt. De NAVO gebruikte DU-munitie in de aanvalsoorlog tegen Joegoslavië. In Irak hebben de VS-strijdkrachten een totaal van 300 ton DU-munitie gebruikt. Er is een verhoogd percentage misvormde kinderen in dat land, met name in Bagdad. De regering van Afghanistan heeft nu een onderzoek gevraagd naar het gebruik van DU-munitie in Afghanistan en zegt dat het Amerikaanse leger hen niet heeft ingelicht dat er DU-munitie werd gebruikt, met name in het oostelijke deel van het land. DU-munitie werd gebruikt in de oorlog in Libanon, voornamelijk door Israël, en het werd ook zeer uitgebreid gebruikt in de eerste Golfoorlog. Het aantal besmette strijdkrachten wordt op 66 000 geschat.
Het probleem is eenvoudig te zien. De eerste oorlogspensioenen voor de effecten van verarmd uranium zijn toegekend aan veteranen als Kenny Duncan uit het Verenigd Koninkrijk. Als DU-stof bijvoorbeeld een cosmetisch product was of een stof gebruikt in de voedselproductie, dan zou het al lang geleden zijn verboden. Soldaten krijgen instructie om beschermende kleding te dragen wanneer ze met DU-munitie te maken krijgen. Euromil, de Europese Organisatie van Militaire Verenigingen, heeft gevraagd om een verbod op de wapens die deze munitie afvuren. België heeft DU-munitie verboden, en daarmee feliciteren we de Belgen. Het Comité van de VN voor ontwapening en internationale veiligheid stemde met 122 tegen 6, met 35 onthoudingen, voor een verzoek om een verslag over de schadelijke effecten van het gebruik van wapens en munitie die verarmd uranium bevatten. De zes stemmen tegen waren die van Tsjechië, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Wat wij nodig hebben is een verbod op de productie en het gebruik van DU-munitie.
Luca Romagnoli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het gebruik van verarmd uranium voor oorlogsdoeleinden druist in tegen het internationaal recht: er bestaat onweerlegbaar bewijs van de werkelijke giftigheid voor zowel de mens als de omgeving. Ik ben het ermee eens dat volledige aandacht moet worden geschonken aan de zaak, als onderdeel van de Europese Veiligheidsstrategie, en ik ben van mening dat het verbod op deze wapens in de lidstaten van de Unie volledig en absoluut moet zijn.
Beide vragen brengen beoordelingen naar voren en roepen redelijk gezamenlijke kwesties op die zeer uitgebreid gedocumenteerd zijn. Ik wil hier van de gelegenheid gebruik maken om het voorbeeld van de Italiaanse soldaten onder de aandacht te brengen, die naar de Balkan waren uitgezonden en die nog steeds wachten op eerlijke schadevergoeding, die ze, naar ik vrees, nooit zullen ontvangen. Aangezien de Unie niet in staat blijkt te zijn schade die in het verleden is veroorzaakt te herstellen, moet zij ten minste een vastbesloten, sterk signaal afgeven voor de toekomst door de fabricage, opslag en het op de markt brengen van dit soort wapens binnen de lidstaten van de Unie te verbieden.
Luisa Morgantini
auteur. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik beschouw het verzoek van Jana Hybášková om real politik misplaatst en bepaald cynisch. Laksheid en achteloosheid, bijvoorbeeld staatsgeheimen, zijn niet acceptabel als het gaat om de gezondheid van mensen.
Het gebruik van wapens met uranium heeft afschuwelijke en onherstelbare gevolgen. Wanneer uraniumprojectielen exploderen, stralen ze fijn, vervuild stof uit; ze vervuilen de lucht, het land en het water, dringen binnen in het ademhalingsstelsel, en vergroten de kans op tumoren, leukemie en misvormingen. Iedereen die ze gebruikt is duidelijk in overtreding van de internationale humanitaire wetten. Sinds de Golfoorlog van 1991, heeft de vereniging van familieleden van slachtoffers onder militair personeel berekend dat er 50 doden zijn alleen al in Italië. Recentelijk zei de minister van Defensie dat er 77 sterfgevallen waren en dat het aantal mensen dat lijdt aan ziektes tussen de paar honderd en ongeveer tweeduizend lag.
Meer dan 2 000 ton verarmd uranium is gebruikt tussen 1991 en 2003. Ongeveer zeventig procent van het grondgebied van Irak is vervuild en zelfs nu zijn we niet zeker van de omvang van de verschrikkelijke menselijke schade van verarmd uranium. In het Basra-ziekenhuis in Irak heb ik de lichamen gezien van misvormde kinderen. Ik heb de verschrikkelijke schade gezien die z'n uitwerking heeft gehad op hun kleine lichamen. Er zijn duizenden anonieme burgers die nog leven en sterven in een land dat besmet is door straling: in Irak, in Afghanistan, in Kosovo, in Bosnië, in Somalië, zich niet bewust van hun lot.
Sinds 2001 hebben wij, als Europees Parlement, gestreefd naar de invoering van een moratorium. We hebben dit bevestigd in 2006 met het aannemen van een resolutie over chemische wapens en niet-humane conventionele wapens. De resolutie die in 2007 bij de VN is aangenomen door een overweldigende meerderheid dringt er bij de staten die lid zijn van de VN op aan de schade voor de gezondheid te onderzoeken. Zes landen stemden tegen: de VS en Israël en, helaas, enkele lidstaten van de Europese Unie, namelijk Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Tsjechië en Nederland. Zij hadden in plaats daarvan het voorbeeld van België moeten volgen, dat in maart 2007, het eerste land in de wereld was dat besloot verarmd uranium volledig te verbieden door de giftigheid ervan.
Samen met andere collega's van, en daar ben ik blij om, alle politieke overtuigingen, heb ik sterk voor dit debat gepleit, omdat het van cruciaal belang is om op te treden tegen schendingen van internationale, humanitaire, en milieuwetten, en op te treden om te waarborgen dat militaire hiërarchieën, staten en de oorlogsindustrie volledig hun verantwoordelijkheden nemen. Onachtzaamheden en militaire geheimen, niet uitvoeren van regels met betrekking tot bescherming en tot het voorzorgsprincipe kunnen het gevaar van uranium en de kans om een groot aantal doden te voorkomen, onder het tapijt vegen.
Om deze redenen bevestig ik de verzoeken gedaan in onze resolutie, vooral om maximale transparantie te waarborgen, door besmette gebieden van merktekens te voorzien en boven alles om het idee van een onmiddellijk moratorium na te streven om snel een volledig verbod te bereiken op wapens met verarmd uranium en clusterbommen, die nog steeds slachtoffers eisen. In Libanon, heeft het Israëlische leger bijvoorbeeld in de laatste uren voor de terugtrekking meer dan een miljoen clusterbommen afgevuurd op dorpen en huizen.
Laten we tot handelen overgaan. Dank aan de Raad en de Commissie voor hun antwoorden, maar ook voor wat zij, ondanks de beperkingen waarnaar is verwezen door commissaris Louis Michel, zullen doen om verlost te worden van uraniumwapens en clusterbommen.
Janusz Onyszkiewicz
(PL) Verarmd uranium is 70 procent zwaarder dan lood. Als gevolg van de kinetische energie ervan kan daarom, zelfs een zeer klein kaliber projectiel de pantserplaat van een tank doorboren. Daarom wordt verarmd uranium gebruikt bij het leger. Er is ongeveer anderhalf miljoen ton verarmd uranium in de wereld. Het is gemakkelijk te begrijpen dat de verleiding groot is om daar gebruik van te maken. Het blijkt echter dat dit soort wapens lang niet zo effectief is als was verwacht. Zeventig procent van de beschadigde Irakese tanks werd beschadigd door wapens van andere soorten.
Klaarblijkelijk blijft de vraag over de gevolgen van het gebruik van dergelijke wapens onopgelost. Er moet duidelijk worden vastgesteld dat er nog geen definitief antwoord is gekomen. Ten slotte werken er al vele jaren duizenden mensen in uraniummijnen, zonder duidelijke ziekteverschijnselen. Niettemin bestaat er toch twijfel rond het onderwerp en daarom moet er een moratorium worden afgekondigd om de zaak eindelijk te kunnen oplossen.
Roberto Fiore
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de aard en de omvang van de schade ten gevolge van het gebruik van verarmd uranium is zodanig dat het ongepast lijkt deze te omschrijven als "bijkomstig”. De schade wordt aangebracht in opeenvolgende golven aan vijandelijke manschappen en aan het personeel dat deze wapens gebruikt: bijvoorbeeld het Golfoorlogsyndroom, Balkansyndroom.
De mensen die na tientallen jaren dan opdraaien voor de gevolgen zijn de burgerbevolkingen, bewoners van het oorlogstoneel, die het verarmd uranium inademen en tot zich nemen aangezien het de waterhoudende grondlagen en de voedselketen verontreinigt, en die de gevolgen van straling ervaren. De hoogste prijs van de kenmerkende schade die wordt veroorzaakt door blootstelling aan straling van zware metalen, waarvan we ons allemaal bewust zijn, wordt betaald door kinderen, lichamen in de groei, in het bijzonder ongeboren kinderen. De exponentiële groei van genetische misvormingen en tumoren bij kinderen in gebieden waar uranium is gebruikt, bewijst dit.
Een recent onderzoek van de BBC in Engeland toonde aan dat 24 uur na het zware bombardement van de Balkan, de waardes van atmosferische radioactiviteit in het noorden van Engeland het hoogst in de geschiedenis waren. Daarom stellen wij niet alleen een verbod op verarmd uranium voor, maar ook de vervolging voor oorlogsmisdaden van degenen die het gebruiken en goed op de hoogte zijn van de gevolgen en van degenen die het gebruiken als een verbod van kracht is.
Gerard Batten
(EN) Mijnheer de Voorzitter, terwijl we dit onderwerp van radioactieve wapens behandelen, is dit Parlement opmerkelijk stil geweest over een Britse burger - helaas bijgevolg een EU-burger - die in december 2006 is gedood in Londen door een radioactief wapen. Ik verwijs natuurlijk naar Alexander Litvinenko, die werd vermoord in een daad van door de staat gesponsord terrorisme door middel van polonium-210.
De hoofdverdachte van de misdaad is Andrei Lugovoi, die nu lid van het Russische Parlement is en niet kan worden uitgeleverd krachtens de Russische grondwet. Intussen wordt de weduwe van Alexander Litvinenko een gerechtelijk onderzoek naar de dood van haar echtgenoot ontzegd in de Britse rechtbanken die het bewijs van zijn moord nauwkeurig zouden kunnen onderzoeken zonder een proces tegen degenen die verdacht worden van de misdaad.
Deze moord was een daad van oorlog door Rusland ten opzichte van het Verenigd Koninkrijk. De Britse regering wil de confrontatie niet aangaan. Maar als men wil discussiëren over radioactieve wapens, waarom houden we dan geen debat over de moord op Alexander Litvinenko en de verreikende gevolgen ervan?
Janez Lenarčič
fungerend voorzitter. - (SL) Heel in het kort, wil ik mijn dank uiten voor dit debat. Ik wil graag herhalen dat de Raad zeer actief blijft met betrekking tot externe veiligheidsonderwerpen in het verlengde van de EU-strategie tegen de proliferatie van massadestructiewapens. Binnen deze strategieën worden de belangrijkste doelstellingen van de Raad voortdurend bijgewerkt, en worden nieuwe ontwikkelingen op dit gebied voortdurend in overweging genomen en worden dan opgenomen in de herziene documenten.
Een voorbeeld hiervan is onder andere de maatregel die werd aangenomen door de Raad, ter ondersteuning van de wereldwijde goedkeuring van het verdrag op het verbod en de beperking van bepaalde soorten conventioneel oorlogstuig.
Het is interessant dat het doel van Protocol Vijf in dit Verdrag is het zoveel mogelijk verminderen van de creatie van explosief militair afval als de militaire conflicten eenmaal voorbij zijn. Het is ook interessant dat de grootste producenten en gebruikers van wapentuig dat verarmd uranium bevat dit hiervoor genoemde Verdrag al hebben ondertekend.
Het is te vroeg om nu voorspellingen te doen. Ik heb de situatie in the Raad genoemd die duidelijk blijkt uit de stemresultaten van de resolutie van het Eerste Comité van de Algemene Vergadering, die vandaag al enige malen is genoemd. Het is te hopen dat de debatten zoals het huidige in het Europees Parlement zullen bijdragen aan het bereiken van een consensus in de Raad. Maar we zullen hier meer over spreken in de nabije toekomst.
Dank u.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Heel kort, Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk neem ik goed nota van de voortreffelijke opmerkingen en specifieke voorstellen die hier zijn gedaan, en ben ik zeker van plan deze door te geven aan mijn collega Benita Ferrero-Waldner en de Commissie.
Ik moet het Huis er echter aan herinneren dat het actiebereik van de Commissie uiterst beperkt is. Zij heeft duidelijk retorische en bezwerende macht; ze kan voorstellen indienen, maar verder gaat haar macht niet. Ik wil dit graag duidelijk maken.
Dat gezegd hebbende, neem ik zeer goed nota van de zeer heldere boodschap dat er een garantie van transparantie moet zijn, zoals mevrouw Morgantini heeft gezegd. Ik ben het zeer eens met dit punt. Zij stelt een moratorium voor, en ik zal deze suggestie doorgeven. Ik denk ook te hebben opgemerkt dat er behoefte bestaat aan het opnieuw actualiseren van de onderzoeken die tot nu toe zijn uitgevoerd, of de mogelijkheid daarvan. Er bestaat geen reden waarom deze onderzoeken niet opnieuw geactualiseerd zouden kunnen worden.
U moet in ieder geval weten dat ik verslag zal doen aan de Commissie van al deze voortreffelijke toespraken en argumenten die ik hier heb gehoord, en ik twijfel er niet aan dat te zijner tijd initiatieven zullen worden genomen. Maar in elk geval zullen de ideeën worden overgebracht en zal het vrijwilligheidsprincipe deel van het proces vormen, geloof me, omdat duidelijk is dat we moeten hopen dat alle andere Europese landen kunnen doen wat België heeft gedaan. Ik zeg dit niet alleen omdat dit België is, maar natuurlijk ben ik blij dat het mijn land was dat dit heeft gedaan. Dit is misschien waar u naar streefde. Er zijn zeker nuttige en interessante inspiratiebronnen geweest, maar ik wil u laten weten dat ik al deze suggesties, commentaren en verzoeken die hier zijn gedaan in alle oprechtheid zal doorgeven.
De Voorzitter
Ik heb zes ontwerpresolutiesovereenkomstig artikel 108, lid 5 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
(De vergadering wordt om 17.35 uur onderbroken en om 18.00 uur hervat)
