
Seguro
Mevrouw de Voorzitter, de afgelopen maand is in deze vergadering een resolutie aangenomen waarin het FLEC veroordeeld werd voor het gijzelen van acht Portugezen. Gisteren heeft het FLEC één van de gijzelaars vrijgelaten. Dat is een positief gebaar van het FLEC en ik daarom wil ik er graag op aandringen dat het FLEC op dit gebaar nog eens zeven positieve gebaren liet volgen: ook de andere zeven gijzelaars moeten nu worden vrijgelaten.
Wij veroordelen het nemen van gijzelaars als middel voor politieke actie; dat willen we hier onderstrepen. We zouden graag willen dat u, mevrouw de Voorzitter, bemiddelde bij het volgende initiatief. De gezondheidstoestand van de vrijgelaten Portugese gijzelaar is beslist slecht; hij is danig verzwakt. Daarom vragen we u, mevrouw de Voorzitter, bij het FLEC erop aan te dringen dat ze een internationale organisatie, het Rode Kruis, toelaten om de gezondheid van de andere zeven Portugezen die nog steeds in de enclave Cabinda worden vastgehouden, te onderzoeken.

De Voorzitter
Zoals u weet, mijnheer Seguro, heb ik reeds stappen ondernomen. Ik volg dit vraagstuk met grote aandacht en zal handelen overeenkomstig uw verzoek.

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Tijdens de stemming van vandaag zal de nieuwe ondervoorzitter gekozen worden. Ik wil u erop wijzen dat de PSE-Fractie mevrouw Lalumière voor het ondervoorzitterschap heeft voorgedragen.

Resultaten van de Europese Raad van 23 en 24 maart te Stockholm, met inbegrip van de situatie in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de resultaten van de Europese Raad van 23 en 24 maart te Stockholm, met inbegrip van de situatie in het Midden-Oosten.

Persson
 - (SV) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, ik zal u mijn visie en die van het voorzitterschap geven op de Top van Stockholm. De Top bestond uit twee onderdelen, een follow-up van het proces van Lissabon en een discussie over de buitenlandse betrekkingen van de Unie. Verder is ook het landbouwbeleid kort besproken. Laat ik beginnen met het proces van Lissabon.
De Top van Lissabon betekende voor de Unie een grote stap in de richting van de totstandbrenging van een dynamische en sociaal coherente economie, een economie zonder weerga in de wereld en met een sterk mededingingsvermogen. Wij hebben op de Top van Stockholm vier gebieden toegevoegd aan het proces van Lissabon. Het eerste gebied betreft de demografische ontwikkeling van Europa, die van grote invloed zal zijn op de sociale agenda voor Europa. Onder de demografische uitdaging vallen zo langzamerhand zowel begrotingsproblemen als tekorten op de arbeidsmarkt. Deze uitdaging is een gemeenschappelijke aangelegenheid voor alle vijftien lidstaten. Er zijn grote inspanningen nodig, met name op sociaal vlak. Wat dat betreft kunnen wij ons aansluiten bij de sociale agenda die met zoveel succes door het Frans voorzitterschap in Nice werd gepresenteerd. De demografische kwesties worden dus aan het proces van Lissabon toegevoegd.
Het tweede gebied betreft de biotechnologie. In Lissabon stond de informatietechnologie centraal. Daar moeten wij ons mee bezig blijven houden, want het is nog steeds een belangrijk gebied. Als wij echter een werelddeel willen zijn dat economisch de toon aangeeft, kunnen wij niet om de biotechnologie heen. Deze moet dan ook een prioriteit worden voor de Unie. Wij mogen de moeilijke morele en ethische kwesties die aan deze technologie verbonden zijn, niet uit de weg gaan. Ook deze moeten in onze discussies aan de orde komen.
Het derde gebied dat wij toevoegen is een koppeling van de sociale, economische en ecologische ontwikkeling. Zonder een ecologisch uitgebalanceerde maatschappelijke ontwikkeling kan er namelijk van een duurzame sociale cohesie en een duurzame economische groei geen sprake zijn.
Het vierde gebied betreft de toekomstige deelname van de kandidaat-landen aan het proces van Lissabon.
Deze vier elementen worden dus toegevoegd. Daar het proces van Lissabon echter een proces, een ontwikkeling is, moeten wij inzien dat wij de hele sociale agenda en de economische liberalisering niet in een keer tot stand kunnen brengen. Dat zal stapsgewijs moeten gebeuren. De richting die wij willen opgaan is duidelijk en opnieuw bevestigd door de Europese Raad van Stockholm: wij beogen volledige werkgelegenheid en actieve welvaartsstaten.
Wat de economische liberalisering betreft hebben wij in Stockholm ook een stap vooruit gezet. Het voorzitterschap heeft minder bereikt dan het had gewild, maar er zijn zonder meer stappen in de goede richting gezet.
Allereerst gaat het om de totstandbrenging van een Europese interne markt voor financiële diensten. Tijdens de bijeenkomst van de Ecofin-Raad in Stockholm werd een grote doorbraak bereikt op het gebied van de financiële diensten en het risicokapitaal. Deze doorbraak werd vervolgens bevestigd door de Europese Raad.
Wij hebben eveneens afgesproken dat er een richtlijn voor postdiensten moet komen, de monopolies moeten verdwijnen en dat de gas- en elektriciteitsmarkt opengesteld moet worden voor mededinging. Wij zijn er weliswaar niet in geslaagd het tijdschema erdoor te krijgen waarop wij hadden gehoopt, maar er zal in ieder geval werk van worden gemaakt. Wij willen dan ook nogmaals ons streven in die richting benadrukken. Er is een intensief debat gevoerd in de Europese Raad over het volgende vraagstuk: stel dat slechts enkele lidstaten hun gas- en elektriciteitsmarkten openstellen voor concurrentie; als andere lidstaten daar niet aan meedoen, zal op den duur een onhoudbare situatie ontstaan. Dan ontstaat geleidelijk aan een situatie waarin bepaalde bedrijven op de monopoliemarkten winst kunnen maken en deze dan vervolgens kunnen gebruiken voor marktoffensieven in andere landen met opengestelde markten. Daardoor zullen er moeilijk op te lossen spanningen in de Unie ontstaan. Het is daarom van belang dat wij de deregulering van de gas- en elektriciteitsmarkten zo doorvoeren als wij in beginsel hebben voorgesteld. Daaraan moet dan echter ook een vast tijdschema worden gekoppeld.
In Göteborg zal in juni de kwestie van het Europees luchtruim opnieuw besproken worden. Wij hebben vooruitgang geboekt met deze besprekingen, en ook op dit gebied heb ik goede hoop dat wij voor het eind van het Zweedse voorzitterschap overeenstemming kunnen bereiken over the single European sky.
Op economisch gebied moeten de richtlijnen voor de interne markt worden omgezet in de nationale wetgevingen: 98,5 % moet voor 2002 zijn omgezet.
Wij willen ook beginnen met een nieuwe WTO-ronde. Wij hebben het belang benadrukt van meer veiligheid in alle werkzaamheden met betrekking tot eEurope. Wij hebben in Stockholm ook gezegd dat wij het GALILEO-project willen voortzetten. Dat is belangrijk. Er zijn nog steeds een paar zaken waarover geen duidelijkheid bestaat, bijvoorbeeld de financiering. Wij zijn echter van mening dat het een maatschappelijk zinvol project is dat zo snel mogelijk moet worden uitgevoerd. Morgen al zullen onze ministers van Verkeer de zaak verder bespreken.
Wij hebben ook besloten dat de concurrentieverstorende overheidssteun aan de interne markt uiterlijk in 2003 verlaagd moet worden. Hiervoor zal een scorebord komen dat voor iedereen toegankelijk is.
Dit is in hoofdlijnen wat er tijdens de besprekingen over de economische kwesties in Stockholm is besloten. Zoals gezegd zijn dit stappen in de goede richting, maar het doel is nog niet bereikt. Wij zitten midden in een proces, en welke kant dit proces op gaat is duidelijk. Dit is het economische aspect van het proces van Lissabon.
Het andere aspect van het proces is de sociale agenda. De economische groei in Europa kan niet alleen gebaseerd zijn op deregulering van markten. Er moet tevens een politieke bereidheid zijn om de toenemende welvaart in Europa op een rechtvaardige manier te verdelen, zodat alle burgers het goed hebben. Het Zweedse voorzitterschap heeft geprobeerd in de conclusies van Stockholm een evenwicht te bereiken tussen economische liberalisering en sociale verantwoordelijkheid.
Wat betreft het sociale aspect is er een nieuw doel voor de werkgelegenheid geformuleerd: wij moeten ons met name concentreren op mensen van 55 jaar en ouder in de Europese beroepsbevolking. In plaats van de huidige 38% moet in 2010 50% van deze groep deelnemen aan het arbeidsproces. Wij hebben een nieuw subdoel voor de algemene werkgelegenheidsgraad voor 2005: 67% voor iedereen en 57% voor vrouwen.
In 2052 moet het criterium voor de kinderopvang in Europa bereikt zijn, opdat wij kunnen bijdragen aan een sociale agenda die het jonge mannen en vrouwen mogelijk maakt om hun beroepscarrière te combineren met de zorg voor gezin en kinderen.
Op het gebied van de gelijke kansen streven wij niet alleen naar een sociaal Europa, maar ook naar een modern Europa. Discriminerende inkomstenverschillen moeten worden tegengegaan. Hiervoor moeten duidelijke indicatoren komen, zodat deze verschillen zichtbaar worden. Eveneens werd op de Top van Stockholm besloten dat de richtlijn inzake gelijke behandeling nog dit jaar moet worden aangenomen en aangescherpt.
Om een zekere kwaliteit in het werk te bereiken, om met andere woorden de mensen in staat te stellen hun werk langer te blijven doen, zonder dat zij gedwongen zijn vroegtijdig met pensioen te gaan, moeten de werkplekken zo worden ingericht dat ook mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn een plek in het arbeidsproces kunnen krijgen. Als wij de situatie van de massale werkloosheid in Europa willen ombuigen naar een tekort aan werknemers, en als wij blijvende economische groei willen, moeten wij alle ervaringen van volwassen, oudere mensen gebruiken. In dat geval moet ook de kwaliteit van de werkplekken verbeterd worden en aandacht geschonken worden aan de volgende zaken: levenslang leren en scholing, gelijkheid tussen mannen en vrouwen, en bestrijding van de manier waarop wij de mensen hebben behandeld die de laatste jaren naar Europa zijn gekomen, zoals vluchtelingen, dat wil zeggen bestrijding van segregatie en discriminatie op de werkplek.
In Göteborg zal ook de eerste evaluatie van de Europese pensioenstelsels plaatsvinden. Als er iets is waar gewone werknemers, ambtenaren en arbeiders zich zorgen over maken, is het wel hun oudedagsvoorziening. Wat doen wij met de Europese pensioenstelsels als de beroepsbevolking steeds kleiner wordt en het aantal mensen op pensioengerechtigde leeftijd toeneemt? Ook dit moet in het kader van de open coördinatie gezamenlijk besproken worden. Wij komen hier in Göteborg op terug.
Zo is de sociale agenda opgebouwd. Deze twee onderdelen zullen een geheel gaan vormen als wij economische liberalisering en modernisering combineren met sociale verantwoordelijkheid en solidariteit. Dan komen beide onderdelen samen in een beleid dat van Europa het meest dynamisch gebied van de wereld zal maken, het gebied met het grootste mededingingsvermogen en de meeste sociale cohesie: dat is ons toekomstbeeld.
Dit is wat er op de Top besproken is wat betreft het proces van Lissabon. Naast het proces van Lissabon hebben wij ook de buitenlandse betrekkingen besproken. Het ging met name om vier aspecten: ten eerste onze betrekkingen met Rusland. Wij hebben president Poetin om zijn medewerking gevraagd. Hij heeft rechtstreeks gesproken met de vijftien staatshoofden en regeringsleiders. Tijdens onze ontmoeting met president Poetin had de minister van Buitenlandse Zaken Ivanov een ontmoeting met de ministers van Buitenlandse Zaken. Natuurlijk hebben wij herhaaldelijk onze bezorgdheid geuit over de ontwikkelingen in Tsjetsjenië en over andere aspecten van de Russische samenleving waar wij moeite mee hebben. De besprekingen gingen echter met name over de economische ontwikkeling in Rusland en de mogelijkheden voor economische samenwerking tussen Rusland en de Europese Unie.
Er is een aantal concrete resultaten geboekt: ten eerste kan de EIB nu, zij het dan in beperkte mate, leningen verstrekken aan Rusland. Dit is een doorbraak voor milieu-investeringen.
Ten tweede zijn wij van plan om Rusland alle denkbare steun te geven bij zijn voorbereidingen voor het WTO-lidmaatschap. De WTO biedt de Russische markt de kans op rechtvaardige concurrentie en mogelijkheden voor het oplossen van oude handelsconflicten tussen de lidstaten van de Europese Unie en Rusland. Wij willen Rusland in dit proces zo veel mogelijk steunen.
Ten derde hebben wij gezegd dat wij actief willen deelnemen aan het komende jubileum in Sint-Petersburg in 2003. Dit is een prachtige Europese stad die bezig is haar oude schoonheid, en ongetwijfeld ook haar oude positie binnen de Europese samenwerking, te herwinnen. Hiermee geeft de Europese Unie een duidelijk signaal dat ook zij zich hierbij betrokken voelt. Dit waren de onderwerpen van de besprekingen met president Poetin. Ik wil nogmaals benadrukken dat met name economische kwesties aan de orde zijn gekomen, maar wij vanzelfsprekend ook onze bezorgdheid hebben geuit over de ontwikkelingen in Tsjetsjenië.
Ook president Trajkovski van de FYROM, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, heeft ons een bezoek gebracht. Deze uitnodiging was met name een gebaar van solidariteit. Het was voor ons vanzelfsprekend dat wij hem, in verband met de toen escalerende crisissituatie in Macedonië, tijdens de bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders zouden ontmoeten en onze solidariteit zouden betuigen. Tevens wilden wij onderstrepen hoe belangrijk het is dat de verschillende bevolkingsgroepen in FYROM zo worden behandeld dat zij allemaal het gevoel hebben een plaats in te nemen in de samenleving, het recht te hebben op deelneming daaraan en daar te wonen. Terwijl wij het belang hebben onderstreept van het voorkomen van geweld, konden de ministers van Buitenlandse Zaken concrete voorstellen indienen op het gebied van de EU-steun, wat een onderdeel is van de strategie voor de Balkan. In april is het stabilisatieakkoord met de FYROM klaar voor ondertekening. Het zal gevolgd worden door een gelijksoortig akkoord met Kroatië. Hieruit blijkt dat de Unie een rol speelt op de Balkan en dat er voor de inwoners van de Balkan weer een toekomst is. Het bezoek van president Trajkovski was een uiting van onze betrokkenheid bij de Balkan.
Ik heb ook de opdracht van mijn collega's gekregen om naar Korea te gaan. Wij willen namelijk steun betuigen aan het verzoeningsproces en de huidige ontspanning in Korea. Daar heerst nog steeds het laatste, grote conflict van de Koude Oorlog, dat een nasleep is van de Tweede Wereldoorlog. De betrokkenen lijden daar enorm onder en lopen grote gevaren, ook militair gevaren. Als wij iets kunnen doen om het proces te versnellen en te ondersteunen, moeten wij dat natuurlijk gemeenschappelijk doen. Ook op dit gebied kon de Unie gemeenschappelijke beginselen afspreken en een gemeenschappelijke betrokkenheid tot uiting brengen. Mij werd dan ook de opdracht gegeven om namens de Unie samen met Javier Solana en Chris Patten in dit half jaar naar dit land te gaan en er ter plekke rechtstreeks overleg te plegen met de politieke leiders van zowel het noorden als het zuiden, en wel over het verzoeningsproces, mensenrechten, ontspanning en ontwapening.
De vierde kwestie van buitenlands beleid die werd besproken betrof de situatie in het Midden-Oosten, waarmee politiek geëngageerde Europeanen dagelijks geconfronteerd worden. Het Midden-Oosten is onze nabije omgeving. Wij hebben een zeer grote verantwoordelijkheid en moeten erop toezien dat het vredesproces opnieuw in gang wordt gezet. Vrede en veiligheid zijn in die zin ondeelbaar. Oorlog, conflicten en verwoesting in het Midden-Oosten zijn zaken die ook ons aangaan. Wij zijn allen in de Unie, ongeacht het land waarin wij wonen, zeer nauw en persoonlijk betrokken bij dit deel van de wereld. De lidstaten van de Unie hebben uitstekende bilaterale betrekkingen met de regio en met doorgaans beide partijen van het conflict. Daarentegen heeft de Unie tot dusver geen belangrijke initiatieven genomen tot conflictoplossingen of diverse maatregelen om de pijn te verlichten die de bevolking van het Midden-Oosten dagelijks ondervindt.
In Stockholm hebben wij Javier Solana gevraagd om uiterlijk - maar indien mogelijk eerder - op de Top van Göteborg terug te komen op de manier waarop de Unie haar aanwezigheid en haar werkzaamheden in de regio kan versterken en verbeteren, en op de manier waarop de Unie kan bijdragen aan het opnieuw op gang brengen van het vredesproces. Wij willen vanzelfsprekend het liefst dat dit samen met de Verenigde Staten geschiedt, maar altijd moet het uitgangspunt zijn dat de bij het conflict betrokken partijen zelf een verzoek doen tot deelname aan een dergelijk vredesproces. Het is niet geheel onwaarschijnlijk dat een dergelijk verzoek ook zal worden gedaan, en als het komt, moet de Unie bereid zijn om een verantwoordelijkheid op zich te nemen. Dit waren de vier kwesties die op de internationale agenda stonden; dit was een manier om praktisch maar zonder veel omhaal uiting te geven aan een gemeenschappelijk buitenlands beleid in de Unie.
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben natuurlijk ook de situatie van de Europese landbouw besproken. Wij hebben onze solidariteit met de gedupeerden betuigd; wij hebben ons vertrouwen bevestigd in de veterinaire autoriteiten en in het vermogen van onze ministers van Landbouw om de situatie het hoofd te bieden. Wij hebben het belang van veilige levensmiddelen onderstreept en gezegd dat het Europese budget hiervoor reeds vaststaat. De bijeenkomst in Stockholm van de staatshoofden en regeringsleiders was echter niet de meest geschikte gelegenheid om een debat te voeren over het landbouwbeleid zelf. Dat hebben onze ministers van Landbouw trouwens al gedaan. Ook worden momenteel voorbereidingen getroffen voor een herziening van het Europese landbouwbeleid in 2003. Daarom was er voor ons geen aanleiding om een uitgebreid debat te beginnen. Wij wilden echter onze solidariteit betuigen met de gedupeerden, en natuurlijk ook aangeven dat wij weten dat er landbouwministers, veterinaire autoriteiten en een Commissie zijn die uitstekend werk verrichten op dit gebied.
Ten slotte hebben wij ook de situatie van de klimaatonderhandelingen aangekaart. Het is onaanvaardbaar dat een partij zich uit de Kyoto-onderhandelingen terugtrekt.
De Kyoto-onderhandelingen zijn ons instrument om de verandering van de fundamentele levensvoorwaarden door het klimaat het hoofd te bieden. Het signaal dat de Verenigde Staten geeft, kunnen wij niet accepteren. De voorzitter van de Commissie en ik hebben in een brief aan de Amerikaanse president onze bezorgdheid geuit. Op dit moment is de Zweedse minister van Milieu samen met de voor milieuzaken bevoegde commissaris in de Verenigde Staten. Vervolgens zullen zij naar Iran, Japan en China reizen om daar gesprekken te voeren. Er zijn redenen te over om te wijzen op het belang van de verklaring die de Europese Raad in Stockholm heeft aangenomen als aanvulling op de conclusies, waaruit blijkt dat het Kyoto-protocol van kracht is. Dit proces moeten wij derhalve blijven volgen.
Dit is kort wat er besproken is op de Top van Stockholm, een top van alledaagse problemen van de Unie. Wij zijn dus weer terug bij de alledaagse problemen van de mensen. We hebben een intensieve periode achter de rug met veel interne verantwoordelijkheid, het Franse voorzitterschap heeft op succesvolle wijze enkele kwesties opgelost die verband hielden met de toekomstige besluitvorming en verantwoordelijkheid van de Unie, maar nu brengen wij het perspectief weer terug en richten ons op dingen waar de mensen in hun dagelijks leven mee te maken hebben. Wij hebben weliswaar niet op alle gebieden succes geboekt, maar er bestaat geen twijfel over de richting die de Unie in haar ontwikkeling uitgaat. Zo is de politiek op haar best: er worden compromissen gesloten, er worden geleidelijk aan vorderingen gemaakt en resultaten geboekt. Dat is ook het streven van het Zweedse voorzitterschap.
Tot slot ben ik er volledig van overtuigd dat het voorzitterschap dat zich volgend voorjaar met de follow-up moet bezighouden, Spanje, meer vooruitgang zal boeken. Op deze manier brengen wij geleidelijk aan de Unie tot stand die wij zo graag willen: een dynamische, succesvolle, sociaal coherente Unie. Wij zijn ons er echter van bewust dat wij het nooit zullen redden geen rekening wordt gehouden met ecologische omstandigheden.
(Applaus)

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte afgevaardigden, de laatste keer dat ik hier ten overstaan van dit Parlement het woord mocht voeren, was om u het eerste "voorjaarsverslag" van de Commissie aan de Europese Raad te presenteren. Zoals u zich wellicht zult herinneren, geeft dit verslag een overzicht van de vooruitgang die Europa heeft geboekt met de uitvoering van de in Lissabon overeengekomen economische en sociale agenda. De Top van Stockholm was de eerste bijeenkomst die speciaal bedoeld was om de genoemde vooruitgang te evalueren en de prioriteiten voor de komende twaalf maanden te bepalen. Voordat ik met mijn relaas van wal steek, wilde ik deze gelegenheid te baat nemen om premier Persson te bedanken, omdat hij de werkzaamheden in Stockholm zo rustig maar tegelijk ook zo doortastend heeft georganiseerd en voorgezeten. Ook heb ik de veel waardering voor het feit dat hij een ontmoeting met Poetin voor ons heeft georganiseerd, zodat wij met de Russische president van gedachten konden wisselen over het partnerschap tussen de Europese Unie en Rusland. Dit was een uiterst stimulerende ontmoeting waaruit weer eens bleek welk een strategische rol Rusland speelt. President Poetin heeft ons overigens verzekerd dat Rusland en de Europese Unie gemeenschappelijke waarden uitdragen.
Van onze zijde hebben wij duidelijk gemaakt dat wij bereid zijn een steentje bij te dragen tot de volledige opname van Rusland in onze waardengemeenschap, en daarom zoeken wij naar de meest geschikte middelen tot samenwerking, niet alleen op economisch terrein en op milieu- en energiegebied, maar ook op het vlak van de defensie, de veiligheid en de bescherming van de democratische rechten. Wat dit laatste aspect betreft zijn wij weliswaar verheugd over het nieuw hervormingsprogramma dat gisteren werd aangekondigd, maar toch ook bezorgd vanwege de tendens naar geleidelijke staatscontrole op het televisiewezen. Zoals premier Persson al zei heeft ons overleg zich voornamelijk toegespitst op de economische hervormingen in Rusland, maar daarnaast is ook gesproken over de situatie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. De Europese Raad heeft, zoals was voorzien, president Trajkovski volledige steun toegezegd met betrekking tot de territoriale onschendbaarheid van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, maar de Unie heeft er tegelijkertijd bij president Trajkovski op aangedrongen dat hij rekening houdt met de eisen van de Albanese minderheid in zijn land. Het zou hoe dan ook verkeerd zijn indien wij door de huidige crisis in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië afgehouden zouden worden van ons doel om een grotere integratie van dit land in de Europese Unie te bewerkstelligen.
Deze zienswijze wordt weerspiegeld in de eerste stabilisatie- en associatieovereenkomst die binnenkort met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zal worden gesloten. Ik wil er met klem op wijzen dat de geloofwaardigheid van de Europese Unie in sterke mate afhankelijk is van ons vermogen om niet alleen politieke en strategische doelstellingen te bepalen, maar tevens snel en doeltreffend in te grijpen in de betreffende regio. Tegelijkertijd moeten wij streven naar stabiliteit op lange termijn in het Balkangebied, hetgeen betekent dat wij alle middelen moeten aanwenden die ons ter beschikking staan om deze hele regio langzaam maar zeker in de Europese Unie te integreren. De verdwijning van het politieke toneel van Milosevic is in ieder geval een stap in de goede richting, want hiermee wordt een punt gezet achter jaren van haat en oorlog.
Ik wilde thans terugkomen op het debat over de economische en sociale agenda, dat binnen de Europese Raad is gevoerd. Ik ben het met premier Persson eens dat er in Stockholm een optimistische sfeer heerste onder de staatshoofden en regeringsleiders. Een jaar geleden was dat nog anders: in Lissabon gingen wij als het ware gebukt onder een soort minderwaardigheidscomplex omdat wij ons moesten meten met een sterke Amerikaanse economie.
Thans liggen de zaken anders en kunnen wij constateren dat Europa in drie opzichten een machtspositie inneemt Allereerst heeft de modernisering van onze economie een aanvang genomen. In de tweede plaats hebben wij een sociale agenda waarmee wij proberen het Europees sociaal model te moderniseren zonder het geweld aan te doen. In de derde plaats streven wij serieus naar een duurzame ontwikkeling waarin ook rekening wordt gehouden met de milieudimensie.
In dit opzicht vinden wij het standpunt dat de Verenigde Staten onlangs op dit terrein hebben ingenomen, nogal zorgwekkend, en dat hebben wij dan ook met zoveel woorden in een brief aan president Bush geschreven die door premier Persson en mij ondertekend is. Het staat in ieder geval als een paal boven water dat Europa consequent moet blijven en de plicht heeft om op dit uiterst belangrijke terrein de teugels in handen te nemen.
Een maand geleden heb ik ten overstaan van dit Parlement gesproken over het vraagstuk van de herverdeling van het werk en de sociale uitsluiting. Het is noodzakelijk dat wij onze inspanningen opvoeren om in het kader van de indertijd in Nice aangenomen agenda het Europees sociaal model te moderniseren.
In dit verband wilde ik er opnieuw op hameren dat er duidelijker strategieën op tafel moeten komen om het probleem van de vergrijzing van onze samenleving het hoofd te bieden. De Commissie is reeds aan de slag gegaan en heeft aangekondigd een mededeling te zullen presenteren over de kwaliteit en de duurzaamheid van de pensioenstelsels met het oog op de veranderende bevolkingssamenstelling. Tegen deze achtergrond heeft de Commissie de Europese Raad aangespoord om de lidstaten zover te krijgen dat zij initiatieven gaan ontplooien op minimaal zes sleutelgebieden waar grote behoefte bestaat aan verse ideeën.
Allereerst is het zaak dat wij de scholing en de beroepsopleiding in de informatietechnologie nog verder uitbreiden. Afgelopen woensdag heeft de Commissie het actieplan e-learning aangenomen dat voorziet in specifieke maatregelen voor lerarenopleidingen en voor partnerschappen tussen scholen, bedrijfsleven en industrie.
In de tweede plaats is er GALILEO. In Stockholm heb ik de Europese Raad een overzicht van de situatie gegeven. Ik heb ook gewag gemaakt van een nieuwe toezegging van de particuliere sector om onverwijld een bedrag van 200 miljoen euro te verstrekken. De lidstaten hebben dus geen enkel excuus meer om de zaken nog op de lange baan te schuiven. Er is immers duidelijk en unaniem door de staatshoofden en regeringsleiders afgesproken om snel uitvoering te geven aan dit project. Ik wil dan ook deze kans aangrijpen om u erop te wijzen dat er nu niet meer getalmd mag worden: een project dat in de komende twintig jaar van zulk een groot strategisch belang zal zijn voor alle Europese burgers, mag niet langer opgehouden worden door discussies over onbelangrijke details. Wat de regeringshoofden besluiten, moet ten uitvoer worden gelegd door de ministers. Zij moeten voor de praktische uitvoering van de projecten zorgen.

In de derde plaats de financiële markten. De Commissie wijst er al geruime tijd op dat er behoefte is aan een geïntegreerde financiële markt op Europees niveau. Wij hebben een reguleringsstelsel nodig om deze zo razendsnel veranderende markt bij te kunnen houden. Het verheugt mij daarom dat de Raad zelf ook beklemtoond heeft hoe belangrijk deze sector is en wat voor enorme kansen qua banenschepping en kostenvermindering ermee gepaard gaan.
Zoals is aanbevolen, zal een Europees comité voor de effectenhandel in het leven worden geroepen onder voorzitterschap van de Commissie. Dit wordt een regelgevend comité dat de Commissie terzijde zal staan in haar besluitvorming over de maatregelen die genomen moeten worden om de door de Raad en het Parlement in het kader van de medebeslissingsprocedure genomen besluiten ten uitvoer te leggen. Op die manier kunnen wij allen tezamen onze inspanningen opvoeren om een geïntegreerde effectenmarkt te realiseren: momenteel is dat één van de voornaamste lacunes van onze interne markt. Daarom zal de Commissie nog vóór deze zomer met belangrijke voorstellen terzake komen, en ik wil graag dit Parlement verzoeken deze voorstellen mettertijd snel te behandelen. Het debat daarover zal volgens mij in het kader van de medebeslissingsprocedure moeten worden gehouden en de stemming zal met gekwalificeerde meerderheid moeten geschieden.
Het vierde punt is het communautair octrooi. De vorderingen op dit vlak worden belemmerd door bezwaren van een aantal lidstaten. Deze variëren van taalproblemen tot vermindering van de inkomsten van de landelijke octrooibureaus. Ik vind wel dat dergelijke nationale standpunten haaks staan op de belangen van de bedrijven in die landen, want die dringen bij ons juist aan op een Europees octrooi, op een eenvoudig en duidelijk octrooi dat een concurrerend kostenplaatje kan bieden. Ik hoop van harte dat er een uitweg uit deze situatie zal worden gevonden. De Raad en het Parlement moeten snel concrete initiatieven ontplooien om de in Lissabon gedane toezeggingen in praktijk te brengen.
Het vijfde punt: één Europees luchtruim. Zoals bekend, is momenteel een hele reeks belangrijke voorstellen geblokkeerd omdat men moet wachten op een bilateraal akkoord tussen Spanje en het Verenigd Koninkrijk over Gibraltar. De Commissie zal zeker niet aan de zijlijn blijven staan, maar actief meehelpen om tot een snelle oplossing van dit vraagstuk te komen. Overigens hebben de twee lidstaten zich akkoord verklaard om de draad van het overleg weer op te vatten.
Het zesde punt betreft de posterijen: deze moeten vóór het eind van 2001 gedereguleerd zijn. De liberalisering van de energiemarkten wordt voortgezet op basis van de reeds gedane voorstellen die uiterst precies en duidelijk zijn.
Dan kom ik nu bij het bevolkingsvraagstuk. De Europese Raad heeft erkend hoe belangrijk het is duurzaamheid te garanderen van de overheidsfinanciën, de sociale diensten, de gezondheidszorg en de pensioenstelsels. In ieder geval zal deze problematiek van de duurzaamheid aangepakt moeten worden in het kader van een meer algemene Europese strategie voor duurzame ontwikkeling, die één van de voornaamste gespreksthema' s van de Top van Göteborg in juni zal worden. Bovendien is de Commissie van plan om het vraagstuk van de duurzame ontwikkeling voortaan in haar jaarlijks voorjaarsverslag op te nemen.
Vanaf de volgende voorjaarstop - en dit is een heel belangrijk punt - zal de Commissie één enkel verslag presenteren, om zodoende het voorbereidende werk transparanter en duidelijker te maken. Dan kunnen wij ons eindelijk concentreren op de politieke aspecten, in plaats van onze aandacht te moeten toespitsen op technische details. Nog belangrijker is echter dat wij dan ook de publieke opinie veel duidelijker kunnen maken wat er allemaal op het spel staat.
Dames en heren, Stockholm heeft ons een uitstekend platform geleverd waarop wij onze werkzaamheden in de komende twaalf maanden kunnen afstemmen. Ik heb het al gezegd, maar zal het nog een keer doen: wij kunnen de publieke opinie alleen overhalen tot steun aan het Europees project indien er een doelgerichte actie van de Europese Unie komt. De beste manier om die steun te verliezen is nog meer beloften te doen en deze niet na te komen. Wij moeten de kloof tussen retoriek en werkelijkheid in Europa overbruggen. Het is zonder meer nuttig, en ongetwijfeld ook noodzakelijk om doelstellingen af te spreken, om task forces op te richten, om indicatoren vast te stellen en strategische visies te ontvouwen, maar wat nog veel meer telt zijn de feiten: harde feiten als banenschepping, verspreiding van nieuwe kennis, werving en opleiding van leerkrachten, maatregelen van de nationale parlementen ter vermindering van de bureaucratische rompslomp, acties van regeringen en bedrijfsleven voor investeringen in het menselijk kapitaal.
De burgers eisen een Europa dat zijn beloften nakomt, en de Commissie zal zich daar zo energiek en actief mogelijk voor blijven inzetten. Wij hebben echter allen, al onze instellingen, en vooral het Europees Parlement, de lidstaten en de sociale partners, de plicht ervoor te zorgen dat na Stockholm de woorden ook in daden worden omgezet.
(Applaus)

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, beste collega' s, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, onze fractie is blij dat u vandaag bij ons bent. Als u, zoals wij mogen verwachten, ook na de Top van Göteborg naar onze plenaire vergadering komt, bent u hier drie keer geweest. Dat is een goed teken. Ik hoop dat toekomstige voorzitterschappen daaraan een voorbeeld zullen nemen. Maar juicht u niet te vroeg, want ik heb ook een paar punten van kritiek. Ik wil echter nogmaals benadrukken dat wij blij zijn met uw komst. Uw aanwezigheid vandaag, na toch drie maanden, is voor u persoonlijk het begin van een dialoog met de fracties van het Europees Parlement, zoals wij reeds een dialoog hebben gevoerd met uw minister van Buitenlandse Zaken en met de heer Danielsson.
Wij hopen dat dit ook voor u een nieuw begin betekent. De komende drie maanden heeft u nog de kans om u in te zetten voor datgene waar Zweden voor staat, en wel doorzichtigheid. Er wordt momenteel druk onderhandeld over de toegang tot documenten. Ik wil u verzoeken om het initiatief in de Raad te nemen en u sterk te maken voor een resultaat waarmee het Parlement tevreden kan zijn.

Evenals op de Top van Lissabon werd op de Top van Stockholm een ambitieuze taal gebruikt die op mij een nogal overtrokken indruk maakte. Iets meer bescheidenheid zou ons sieren. Men heeft het over de Unie als de meest concurrerende en meest dynamische kenniseconomie ter wereld. Wie zulke ambitieuze woorden gebruikt, moet zijn daden uiteraard daaraan laten meten. U heeft zelf kritisch opgemerkt dat tot uw betreuren de postdiensten en de energiemarkten niet worden opengesteld, en dat er ook geen datum voor de openstelling wordt vastgelegd. Nu kan ik u in alle openheid zeggen dat deze gang van zaken het gevolg was van het feit dat een bepaalde lidstaat, en wel Frankrijk, zich tegen zo' n datum verzet en dat Duitsland zich hierbij heeft aangesloten. Dit is een staaltje van partnerschap in het blokkeren! Dat is niet onze idee van Frans-Duits partnerschap. Dit partnerschap mag niet dingen tegenhouden, maar moet Europa voortstuwen. Daartoe roep ik de Franse en de Duitse regering op.
(Applaus)
Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, u gaat niet door voor een groot liefhebber van de communautaire methode. U heeft meer op met samenwerking tussen de regeringen. Wat wij nu echter zien is nu juist het gevolg van het toepassen van de intergouvernementele samenwerking ten koste van de communautaire methode! Dit leidt tot blokkades! Vooral de kleine landen zijn het kind van de rekening wanneer de groten Europa domineren en het laten vastlopen!
(Applaus)
Wij begroeten de vooruitgang bij de effectenbeurzen en de financiële diensten en wij bedanken u voor uw inzet, maar wij voegen hier in alle duidelijkheid aan toe - en nu richt ik mij zowel tot de Raad als de Commissie - dat wij verwachten dat het Europees Parlement zijn wetgevende bevoegdheid kan uitoefenen. Hier zullen wij op blijven hameren, zowel bij de Raad als bij de Commissie.
Voorts heb ik een kritische opmerking bij de kwesties van buitenlands beleid. Gisteren was Elena Bonner, de weduwe van Andrej Sacharov, te gast in onze fractie. Juist toen zij bij ons te gast was, kwam het bericht dat de laatste vrije televisiezender in Rusland in staatshanden is overgegaan. Dit is voor ons onaanvaardbaar. De pers- en mediavrijheid is een van de fundamenten van de democratie, niet alleen in de Europese Unie, maar ook in Rusland. Ik begroet dat u de Russische president Poetin heeft uitgenodigd, maar de woorden die hij voor de televisiecamera' s over Tsjetsjenië heeft gesproken zijn niet alleen een belediging van de mensen in Tsjetsjenië, maar ook van de menselijke waardigheid in het algemeen. Wij hadden graag gezien dat de vertegenwoordigers van de media hem hadden tegengesproken!
(Applaus)
Wij vatten de ontwikkelingen in Rusland zeer ernstig op, want wij zijn van mening dat stabiliteit in Europa in de eenentwintigste eeuw alleen mogelijk is met een sterke, daadkrachtige Europese Unie enerzijds en een stabiel, hopelijk democratisch Rusland anderzijds. Niet alleen de mooie stad Sint-Petersburg symboliseert Rusland, dat ben ik met u eens. Het Rusland van de toekomst wordt gesymboliseerd door de situatie van de democratie, door de persvrijheid en de rechten van de mens. Wij moeten dit de Russische leiders in alle duidelijkheid zeggen.
Voorts wil ik nog ingaan op de ontwikkelingen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Ik ben het volledig ermee eens dat de Hoge Vertegenwoordiger, Javier Solana, commissaris Chris Patten en uw minister van Buitenlandse Zaken, Anna Lind, de fungerend voorzitter van de Raad, de toestand in Macedonië tot prioriteit hebben verheven. Ondanks de institutionele complicaties werken zij klaarblijkelijk goed samen. Maar daar gaat het nu niet om. De lakmoesproef blijft voor ons de vraag of wij erin slagen bij te dragen tot vrede en stabiliteit in het voormalige Joegoslavië. Lukt ons dit niet, dan zullen wij onze ambitie om mee te spelen op het wereldtoneel moeten opgeven. Wij moeten in Europa onze prioriteiten vastleggen, met name nu in het voormalige Joegoslavië.
Nu kom ik bij mijn laatste punt. In Göteborg zal de Amerikaanse president George W. Bush uw gast zijn. Onze fractie is een goede vriend en partner van de Verenigde Staten van Amerika, en dat zijn wij altijd geweest. Daarom zeggen wij onze Amerikaanse vrienden dat wij niet kunnen accepteren dat de Verenigde Staten het Protocol van Kyoto naast zich neerleggen. Wij bekritiseren dit nadrukkelijk. Wij aanvaarden dat de Verenigde Staten burden sharing eisen op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid en vragen dat Europa een grotere inspanning levert. Er is echter ook burden sharing op het gebied van het milieubeleid. Wij kunnen de verantwoordelijkheid niet aan sommige landen overlaten, terwijl andere landen hun verantwoordelijkheid naast zich neerleggen. Burden sharing geldt ook op het gebied van het milieubeleid.
(Applaus)
Wij moeten duidelijk onze stem verheffen. Wij staan voor Europa en onze waarden. Als Göteborg een succes wordt - hopelijk in sterkere mate dan Stockholm - dan is dat een succes voor ons allemaal. Dit succes wens ik u en ons toe.
(Applaus)

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren. In de eerste plaats wil ik de voorzitter van de Raad, die nu voor de tweede keer bij ons is, bedanken voor zijn heldere en bondige uiteenzetting. U heeft blijk gegeven van een goede balbeheersing, want het Europa van de sport zullen wij nu ook samen vormgeven. Ik wil u gelukwensen met dit akkoord.
Er is een nieuw element bijgekomen op het gebied van onze betrekkingen. U hebt namelijk de kans om de betrekkingen tussen het Parlement en de Raad op een nieuwe basis te plaatsen. Wij bevinden ons nog altijd op het niveau van de Europese Akte: enerzijds is er de medebeslissingsprocedure en anderzijds het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid. Wij hopen met u tot een akkoord te kunnen komen over evenwichtige betrekkingen op wetgevend gebied tussen de Raad en het Parlement.
Wat uw verslag aangaat, zijn wij blij dat de weg van Lissabon wordt voortgezet. Dit is een lange weg die - in de woorden van de dichter Antonio Machado - gaandeweg zal worden gebaand. Waar het voor ons op aankomt, is een evenwicht tussen het creëren van werkgelegenheid, concurrentievermogen en sociale samenhang. U heeft daar echter nog een ander belangrijk element aan toegevoegd, namelijk de noodzaak dat wij in Europa nadenken over onze ouderwordende bevolking, dat wij een immigratiebeleid op poten zetten en dat wij over de pensioenen nadenken. Ook dit is een gebied waarop wij moeten samenwerken. Ik wil het Zweedse voorzitterschap dankzeggen voor het feit dat zij altijd hamert op de sociale samenhang, want dit is mijns inziens een van de fundamentele waarden van Europa.
Dan zijn er nog een paar punten: wat de duurzame ontwikkeling betreft, kunt u rekenen op onze steun; wat de - ook volgens ons noodzakelijke - liberalisering van de kapitaalmarkten betreft, vindt u steun in het verslag-Lamfalussy. U stelt evenwel een mechanisme voor dat het Parlement niet de mogelijkheid tot democratische controle geeft. Desondanks menen wij dat de ontwikkeling de goede kant op gaat.
Wat de liberalisering van de diensten-, energie- en aardgassector betreft, is de socialistische fractie van mening dat hier fundamentele beginselen op het spel staan, en wel de machtsverhoudingen in de samenleving en de economie. Wij mogen de burgers niet in de kou laten staan en moeten de diensten van algemeen belang waarborgen. Wij willen niet dat overheidsmonopolies worden vervangen door particuliere monopolies. Wij hebben wel felle kritiek op de Verenigde Staten omdat president Bush het Protocol van Kyoto eenzijdig naast zich heeft neergelegd, maar wij vragen ons nooit af waarom hij dit heeft gedaan. Als u bekijkt hoe de Amerikaanse verkiezingscampagne werd gefinancierd, dan zult u begrijpen waarom de president van de Verenigde Staten door de knieën is gegaan voor de belangen van de grote olieondernemingen: hij heeft namelijk enorme bedragen van deze ondernemingen ontvangen. Wij hebben met hetzelfde probleem te maken bij de behandeling van het statuut van de politieke partijen: het gaat hier om "hard money" versus "soft money" . Er moeten beperkingen worden opgelegd aan de financiering en de democratie vereist dat er geen machtsconcentraties ontstaan. Het is voor ons van groot belang dat er geen onbeperkte economische machtsconcentraties ontstaan.
Op het gebied van de externe betrekkingen zijn wij niet alleen bezorgd omdat de Verenigde Staten het Protocol van Kyoto eenzijdig terzijde hebben geschoven, maar bovendien omdat de Verenigde Staten in toenemende mate blijk geven van een unilaterale visie op vraagstukken die de internationale gemeenschap betreffen. Wij zien dit in het Midden-Oosten en op de Balkan. Het is van belang dat wij, Europeanen, onze partner er in het kader van onze fundamentele transatlantische betrekkingen op wijzen dat wij deze visie op de internationale betrekkingen niet delen. Voor evenwichtige en positieve betrekkingen is het van belang dat wij dit aan het begin van de ambtsperiode van de Amerikaanse president doen.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over de toekomst van Europa. Het is de verantwoordelijkheid van het Zweedse voorzitterschap om een democratisch en transparant debat over de toekomst van Europa te organiseren, volgens de beste Zweedse traditie. U hebt een virtueel debat gelanceerd op de website; wij hebben dit reeds een week eerder gedaan, maar wij delen uw aanpak. Een debat is echter meer dan een website. Een serieus en open debat moet worden gevoerd met de civiele samenleving en de maatschappelijke en politieke krachten, maar wij moeten ook besluiten hoe wij de toekomst van Europa willen vormgeven. Wat dat betreft ligt er een voorstel op tafel waar de Commissie en het Parlement het over eens zijn, namelijk een debat in drie fasen volgens een methode die is geïnspireerd op de conventie, met tot slot een korte conferentie waar de knopen worden doorgehakt. Het Zweedse voorzitterschap moet dit voorstel aan de Europese Raad van Göteborg voorleggen, het ondersteunen en verbeteren.

Haarder
Namens de liberale fractie wil ik het Zweedse voorzitterschap graag bedanken voor de deskundige leiding en de goede start. We hebben hoge verwachtingen ten aanzien van de Zweedse speerpunten, en hopen dat Zweden ook een speerpunt maakt van openheid. Op dat punt kunnen we allemaal van Zweden leren. We moeten toegang krijgen tot meer documenten. Het is namelijk volstrekt onaanvaardbaar dat we hier in het Parlement zitten zonder te weten wat onze eigen ministers in de Raad zeggen en wat zij doen bij hun wetgeving. Daar moet verandering in komen.
Het doet ons deugd de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, die uit een neutraal, niet-gebonden land komt, rond te zien reizen met zijn nieuwe reisgenoten: de commissaris van Buitenlandse betrekkingen, de heer Patten, en de voormalig secretaris-generaal van de NAVO, de heer Solana. Het doet ons deugd om de Zweedse minister-president nu te horen pleiten voor een gemeenschappelijk buitenlands beleid. We hopen dat hij ook de waarde ontdekt van de gebruikmaking van de Europese instellingen, en dus de communautaire methode gaat verkiezen boven de intergouvernementele methode, waar hij tot nu toe een ietwat te fervente aanhanger van was.
We hopen van harte dat het in Macedonië zal lukken om meer gelijkheid voor de Albanezen te bereiken. Dat is de enige weg naar vrede. Hopelijk kunnen we echter ook leren in actie te komen voordat de extremisten naar gewelddadige middelen grijpen, zodat de gematigden, en niet de gewelddadigen, de eer van de resultaten krijgen.
Met betrekking tot de uitbreiding - ook een van de Zweedse prioriteiten - zouden we het liefst nog meer betrokkenheid van de Zweden willen zien. Dat is belangrijker dan wat dan ook voor vrede, vrijheid en welvaart in Europa. Het is ook de hoogste tijd de uiterst noodzakelijke hervorming van het landbouwbeleid voor te bereiden. We hopen in de liberale fractie dat u naar onze collega Karl Erik Olsson wilt luisteren, die u heeft voorgesteld een rondetafelconferentie met de nieuwe landen te houden over het toekomstige landbouwbeleid. Het is de hoogste tijd om aan de slag te gaan. We wensen u veel succes, mijnheer Persson, en wat het proces van Lissabon betreft zal mijn liberale collega later het woord nemen en commentaar geven op uw toespraak.

Jonckheer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de verklaringen van de voorzitter van de Raad en die van de Commissie bevatten positieve elementen. Zo heeft de heer Persson zich krachtig uitgedrukt over het standpunt van de Verenigde Staten met betrekking tot het protocol van Kyoto en heeft de heer Prodi in herinnering gebracht waar het in het proces van Lissabon daadwerkelijk om draait, namelijk om een geïntegreerde strategie waarin aandacht wordt besteed aan zowel het economische en sociale aspect als het milieu.
Het komt niet vaak voor dat tijdens het plenaire debat van dit Parlement een gezamenlijke resolutie wordt gepresenteerd die door de PSE-Fractie, de Verts/ALE-Fractie en de GUE/NGL-Fractie is ondertekend.
Met deze resolutie wordt een duidelijk politiek signaal afgegeven aan zowel de Raad als de Commissie, een signaal dat gebaseerd is op de volgende constatering, mijnheer Persson en mijnheer Prodi: de Europese economie is weliswaar concurrerend, maar op dit moment nog niet duurzaam of voldoende solidair. Het gaat hier niet om zomaar een verklaring. Op vele gebieden is sprake van een zorgelijke situatie. Ik denk hierbij aan de duurzame ontwikkeling, het vervoer, de energievoorziening, het GLB en het sociale aspect. Wat dit laatste punt betreft kan gesteld worden dat de meeste nieuwe banen een onbestendig karakter hebben en dat de lonen onvoldoende meegroeien met de ontwikkelingen. In dit opzicht is het laatste verslag van het Europees Milieuagentschap veelzeggend.
Wij dienen het beleid derhalve dusdanig te wijzigen dat er sprake is van een meer duurzame en solidaire groei. Dat is de echte uitdaging van de 21ste eeuw en ik wil in dit opzicht kort een aantal voorstellen doen. Mijnheer Bolkestein, wat gaan we doen met de vennootschapsbelasting en de Primarologroep. Mijnheer Persson, het mededingingsbeleid moet aan regels worden onderworpen. Wat de overheidsdienst betreft, dienen er verplichtingen te worden geformuleerd. Mijnheer Solbes, als we aan de doelstellingen van Lissabon willen voldoen, zullen er flinke overheidsinvesteringen moeten plaatsvinden. Dit geldt in het bijzonder voor het onderwijs en de beroepsopleiding, maar ook voor het vervoer en voor een rationeel energiebeleid. Mevrouw Diamantopoulou, indien de sociale dialoog over tijdelijk werk mislukt, moet de Commissie wetsvoorstellen indienen waarin staat dat burgers waardig van hun werk moeten kunnen leven. Een vrouwelijke arbeider van Danone wilde dat wij ons solidair toonden door de producten van Danone te boycotten. Het lijkt mij verstandiger dat de Europese Unie de bedrijven regels oplegt met betrekking tot het sociale aspect en het milieu. Onze toekomst hangt hier immers ook van af.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, diverse leden van mijn fractie zullen hun betoog wijden aan verschillende aspecten van de Europese Raad van Stockholm. Ik wil mij derhalve beperken tot een enkel punt dat in beginsel de kern van de werkzaamheden van de Top betreft: de werkgelegenheid.
In de slotverklaring van de Vijftien benadrukt u dat u volledige werkgelegenheid tot uw prioriteit zult verheffen en ingenomen bent met initiatieven van ondernemingen om hun sociale verantwoordelijkheid te vergroten. De inkt van deze verklaring was echter nog niet droog of het Danoneconcern besloot 1780 banen in Europa te schrappen, terwijl Marks & Spencer de sluiting van al zijn winkels buiten Groot-Brittannië aankondigde. Deze recente voorbeelden van het belang van de shareholder value, die leidt tot situaties waarin de aandeelhouders de wet voorschrijven, volgen op de gebeurtenissen bij Michelin, Ericsson, Nokia, Telefonica en vele andere bedrijven. Wij moeten dan ook constateren dat de situatie niet langer toelaatbaar is.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, welke actie gaat u ondernemen tegen de ondernemers die uw voornemens volledig met voeten treden? In de conclusies van de Top van Stockholm schrijft u dat de Commissie in juni aanstaande een groenboek zal presenteren over sociale verantwoordelijkheid en een breed debat zal aanmoedigen teneinde nieuwe initiatieven op dit gebied te stimuleren. Prima! Gaat u dan ook, met het oog op deze nieuwe feiten, het mandaat van de Commissie nauwer omschrijven? Moeten wij als Parlement met het geweer aan de voet afwachten?
Ik stel voor om bijvoorbeeld binnen de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken een nieuwe, vaste instantie op te richten - in ons jargon heet dat een "subcommissie" - die de strategie van de grote consortia in Europa op de voet kan volgen. Deze subcommissie dient open te staan voor bijdragen van vakbonden, ondernemingsraden, consumentenorganisaties en afgevaardigden.
Wij zouden met deze subcommissie op ons niveau een serieus follow-up instrument kunnen smeden en aldus de tussentijdse werkgelegenheidsdoelstellingen van de Europese Raad van Stockholm van een concrete inhoud kunnen voorzien. De eerste werknemers die gehoord moeten worden, zijn die van het Franse levensmiddelenconcern dat ik zojuist noemde. De aandeelhouders van dit concern hebben hun dividend zojuist met 17% zien stijgen. Voorts moet er geluisterd worden naar de werknemers van de Britse keten waarvan de aandelen zojuist omhoog geschoten zijn op de beurs van Londen.
Wij moeten aan het onaantastbare voorrecht van grote concerns om naar believen mensen de laan uit te sturen, een einde maken. Alleen als we dergelijke maatregelen treffen kunnen we met trots de boodschap van de Europese eenwording uitdragen en ervoor zorgen dat het Parlement dichter bij de burgers komt te staan.

Collins
Mevrouw de Voorzitter, de Top van Stockholm was zeker geen groot diplomatiek succes voor de ontwikkeling van de Europese Unie, maar de werkzaamheden weerspiegelden zeker wel wat er op dit moment in de Europese Unie speelt. De Europese leiders hebben blijk gegeven van solidariteit in de MKZ-crisis die de Europese landbouw op dit moment bedreigt. De Europese leiders hebben de vrede op de Balkan bevorderd door tijdig steun te bieden aan de Macedonische regering, en er heeft een uitgebreide politieke en economisch dialoog met de Russische president, de heer Poetin, plaatsgevonden.
Er is zeker enige vooruitgang geboekt ten opzichte van de doelstellingen die vorig jaar in Lissabon werden vastgesteld: de EU moet tegen 2010 de meest concurrentiekrachtige en dynamische kennismaatschappij ter wereld zijn geworden. De lidstaten van de Europese Unie hebben toegezegd zich in te zetten voor volledige werkgelegenheid. We zien deze doelstelling als een belangrijke manier om de uitdaging van de vergrijzende bevolking in Europa het hoofd te bieden.
De streefcijfers voor de werkgelegenheid in de Europese Unie moeten voor 2010 worden gehaald. Dit betekent dus dat er tijdens deze periode gestage vorderingen moeten worden geboekt, willen we deze doelstellingen halen. Voor een stijging van de werkgelegenheid moet het werkgelegenheidsbeleid, zoals dat in de Europese richtsnoeren voor werkgelegenheid wordt uiteengezet, actief ten uitvoer worden gelegd.
We willen geen in tweeën gedeeld Europa, geen Europese Unie met rijken en armen. We willen dat alle burgers van de Europese Unie de kans krijgen op volledige integratie op de arbeidsplaats en daarom moeten we zorgen voor meer scholings- en opleidingsprogramma' s voor ongeschoolden, en voor omscholingsmogelijkheden voor de actieve beroepsbevolking.
In de afgelopen 12 maanden is veel gebeurd op het gebied van de opleiding en de scholing van de Europese beroepsbevolking, wat de voordelen van het gebruik van internet en van aanverwante mogelijkheden in de elektronische handel betreft. De Europese Raad heeft zich gebogen over de demografische uitdaging van de vergrijzende bevolking, waarvan de actieve beroepsbevolking een steeds kleiner deel uitmaakt. De toekomstige publieke en particuliere pensioenregelingen vormen een ernstig probleem dat alle lidstaten van de EU als een prioriteit moeten behandelen.
Er is geen overeenstemming bereikt over de liberalisering van de gas- en elektriciteitssector in Europa. Er is echter een kader waarin deze nog uitstaande problemen op basis van samenwerking tussen de lidstaten van de Unie kunnen worden opgelost. Wat dit laatste punt betreft, moet alle verdere liberaliseringpogingen van postdiensten in Europa eerlijk en evenwichtig zijn. De post vervult een belangrijke sociale en economische functie in plattelandsgemeenten in de Unie. Ik sta zeker niet achter de liberalisering van de Europese postdiensten als deze enkel en alleen leidt tot vermindering van de kwaliteit van de postdiensten op het grondgebied van de Unie.
Ik sta zeker ook niet achter een liberalisering waarin particuliere postdiensten de krenten uit de pap pikken en alleen winstgevende stedelijke gebieden bedienen, die dan profiteren van de hervormingsprogramma' s ten koste van het platteland.
Tot slot was de beslissing om versneld een gemeenschappelijke benadering te ontwikkelen voor de regulering van de financiële diensten binnen de Unie zeker een belangrijk resultaat van de Raad in Stockholm. De tenuitvoerlegging van dit plan loopt achter en daardoor heeft Europa in het verleden niet ten volle kunnen profiteren van de voordelen van de gemeenschappelijke markt.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, het Zweedse voorzitterschap is goed van start gegaan, maar maakt nu geschiedenis door zich in te zetten voor meer vertrouwelijkheid en minder democratie. In het verslag-Lamfalussy wordt de wetgevende macht van door het volk gekozen mensen in openbare organisaties overgelaten aan ambtenaren in besloten comités. Openheid, een cultuur van openheid, is het Zweedse handelsmerk, en daar kunnen we allemaal van leren, maar in de onderhandelingen over openheid heeft Zweden nu, in plaats van te kiezen voor meer openheid, een nieuwe interne regelgeving over meer vertrouwelijkheid aanvaard.
Op 19 maart heeft de Raad bovendien besloten dat men in de toekomst met gekwalificeerde meerderheid, en niet meer zoals nu met een gewone meerderheid, kan beslissen over een versoepeling van de vertrouwelijkheidsvoorschriften. Daardoor zullen deze voorschriften nooit versoepeld worden zolang Spanje, Frankrijk en Duitsland daartegen zijn. Die drie landen zijn de bad guys in de onderhandelingen over openheid. Dat moet het grote publiek in de landen weten. Hoe kan een Duitse, 'groene' minister van Buitenlandse Zaken de verantwoording nemen voor beslotenheid? De nieuwe voorschriften van de Raad over vertrouwelijkheid zijn duidelijk onrechtmatig. De Raad kan zelf de bepalingen van het Verdrag niet van gewone in gekwalificeerde meerderheid veranderen. De nieuwe voorschriften maken rechtstreeks inbreuk op de clausule in het Verdrag van Amsterdam over nieuwe voorschriften voor openheid. Toch heeft het Zweedse voorzitterschap de voorschriften niet aan het Europees Parlement voorgelegd. We moeten een beroep doen op onze collega' s uit Spanje, Frankrijk en Duitsland om zich nu sterk te maken voor openheid. Die drie landen hebben het Zweedse voorzitterschap in zo' n beschamende positie gebracht, dat de Zweden hun eigen handelsmerk van openheid moeten loochenen, om in plaats daarvan alleen beslotenheid te leveren.
We hebben nog steeds een Europese Unie waarin noch de Ombudsman, noch de Rekenkamer, noch de Commissie begrotingscontrole inzage in alle bijlagen kan krijgen. We hebben daarom goede Zweedse voorschriften nodig voor inzage in de stukken en vrijheid van informatieverstrekking.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, beste collega' s, de heer Prodi heeft gezegd dat hij zich zorgen maakt over de situatie van de pers, van de media in Rusland. Ik vind dat de voorzitter van de Commissie daar wel als mosterd na de maaltijd mee komt. Hij betreurt namelijk een situatie die het gevolg is van een beleid dat hij zelf heeft helpen opzetten. Dit beleid van de Europese Unie ten aanzien van Rusland is namelijk erg tolerant, het is een gedoogbeleid, mijnheer de voorzitter van de Commissie. Wat wij vandaag met de media in Rusland zien gebeuren, is momenteel al een feit in Midden-Azië, in de voormalige Sovjetlanden waar president Poetin een postkoloniaal beleid heeft opgezet. Kennelijk ziet de Europese Unie het strategische belang van die regio niet in, net zo min als zij het strategische belang van de Kaukasus doorheeft.
Ik dank de heer Poettering die uiting heeft gegeven aan de bekommernis van de Europese Volkspartij. Ik zou de heer Poettering echter willen vragen om eens met zijn collega Oostlander te gaan praten. Die heeft namelijk een verslag opgesteld dat juist in de richting gaat van het beleid dat de Commissie heeft voorgesteld: een beleid dat er in eerste instantie op uit is de gas- en olieleveranties van Rusland aan de Unie veilig te stellen, met het gevolg dat de opbouw en versterking van de rechtsstaat in Rusland ergens op het tweede plan blijft steken.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, gisteren heb ik in dit Parlement voor de zoveelste keer met collega Posselt aan commissaris Nielson gevraagd om eindelijk een beleid voor Tsjetsjenië op te zetten, een beleid dat op zijn minst humanitair is. Wij vragen al maanden lang, wat zeg ik, al anderhalf jaar, aan commissaris Nielson om naar Tsjetsjenië te gaan. Dat is het enige wat wij vragen: naar Tsjetsjenië gaan. Commissaris Nielson zegt ons elke keer weer dat dit gezien de situatie niet mogelijk is. Aangezien hij daar zo bezorgd voor is, heb ik hem gisteren gevraagd om dan maar naar Georgië te gaan, om naar Azerbaidjan te gaan, om tenminste in deze gebieden die niet onder de rechtstreekse invloedssfeer van Rusland vallen, ziekenhuizen te openen, zoals de Tsjetsjeense minister van Volksgezondheid Umarkambiev vraagt. Dan hoeven de Tsjetsjenen tenminste niet meer duizenden dollars neer te tellen om zich in een ziekenhuis in Baku te laten verplegen, omdat ze dan op een eigen gezondheidszorg kunnen rekenen. Op dit voorstel heeft commissaris Nielson niet gereageerd. Ik ben het onderhand echt zat, mijnheer de voorzitter van de Commissie, en ik vraag u dus officieel om commissaris Nielson het mandaat voor humanitaire hulpverlening af te nemen. Commissaris Nielson is een bureaucraat, mijnheer de voorzitter, zijn reisagenda is al voor de komende vier of vijf jaar volledig dichtgeslibd. Hij maakt allerlei reisjes om het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Commissie af te werken, maar hij heeft absoluut geen oog voor echte humanitaire problemen. Ik vraag u heus niet om hem uit de Commissie te zetten, ik vraag u alleen maar om hem dit stukje portefeuille af te nemen en het aan iemand te geven die wel aandacht voor de geschetste problematiek heeft, iemand dus die de kwestie Tsjetsjenië eindelijk te lijf weet te gaan.
Wat vandaag in Tsjetsjenië gebeurt, is ronduit een schande. Het is geen haar minder of anders dan wat er in Bosnië en in Kosovo is gebeurd en waarvoor eindelijk, na al die jaren, het Parlement en de Europese Unie in het geweer zijn gekomen. Wij moeten in de politiek investeren, mijnheer Persson. Zo zou ik ook graag zien dat er een eind komt aan de vernederende praktijken die wij ten aanzien van leden van de regering van president Mashkadov hanteren. Het is toch niet mogelijk dat een minister van de regering-Mashkadov om een visum moet vragen en dat elke maand opnieuw moet doen! Het is onaanvaardbaar dat de Europese Unie niet in staat is een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd af te geven aan personen die u nota bene binnenkort zult moeten opzoeken om hen ervan te overtuigen dat zij rondom een tafel met de Russen gaan zitten. Dit zijn onze gesprekspartners van morgen en wij weten niets beters te verzinnen dan deze mensen neerbuigend te behandelen. En dan te bedenken dat de minister van Buitenlandse Zaken van de Tsjetsjeense regering, Akhamadov, wel gewoon wordt ontvangen door het Amerikaans departement van Buitenlandse Zaken, zoals vorige week is gebeurd. Territoriale onschendbaarheid is geen theoretische constructie, het is een praktisch begrip, en dat betekent dat onschendbaarheid opgevat moet worden als borgstelling voor het gehele gebied, niet als een permissie om te doen wat je het beste uitkomt.

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, beste collega' s, de Raad heeft zich het ambitieuze doel gesteld om tegen 2010 volledige werkgelegenheid te realiseren. De Raad mag daarbij echter niet vergeten dat het creëren van arbeidsplaatsen een consequente doorvoering van economische hervormingen vereist. Waar in Lissabon mee werd begonnen en wat in Nice werd aangekondigd, werd in Stockholm niet voortgezet. In Stockholm hebben degenen aan het langste eind getrokken die op de rem staan. De onenigheid over het gemeenschapsoctrooi is wat dat betreft teleurstellend. Het feit dat er geen Europese octrooi bestaat betekent een geweldige rem op de economie. Dit werd mij in talrijke gesprekken met Amerikaanse onderzoekersgroepen verzekerd.
Als wij in Europa particulier engagement, risicobereidheid en ondernemingszin willen stimuleren, moeten wij deze noodzakelijke stappen naar liberalisering zetten. Er moet een einde worden gemaakt aan mededingingsverstorende steun en er moet eindelijk een interne markt worden gecreëerd voor diensten.

Carlsson, Gunilla
Mevrouw de Voorzitter, het is prettig om de premier hier opnieuw te mogen verwelkomen en te zien dat hij verschillende Zweedse ministers heeft meegebracht. In de Zweedse media bestempelde de premier de Top van Stockholm als een Europese topontmoeting op zijn best. Als je echter de magere resultaten bekijkt, moet je je afvragen hoe een mislukte topontmoeting er dan uitziet.
Voor wie de kranten en de conclusies leest, is het onduidelijk of er nog wel iets anders is gebeurd dan het bezoek van Poetin. Het slotdocument van 15 bladzijden beschrijft hoofdzakelijk welke besluiten de Raad op een later tijdstip van plan is te treffen.
Men heeft waarachtig besloten om met elkaar te gaan wedijveren over welk land de meeste kinderen in kinderdagverblijven heeft. Ook hebben de leden van de Europese Raad besloten dat de Commissie lopende plannen moet afmaken. Het duidelijkst is echter wat de Raad niet heeft bereikt. De staatshoofden en regeringsleiders hebben geen overeenstemming kunnen bereiken over een concrete datum voor de deregulering van de elektriciteits- en gasmarkt binnen de Unie. De kwestie van de liberalisering van het postwezen heeft het Zweedse voorzitterschap helemaal opgegeven en een gemeenschapsoctrooi is er zoals bekend niet gekomen. Er is meer tijd besteed aan voetballen dan aan de discussie over het probleem dat de Europeanen op dit moment het meest bezighoudt: de crisis in de landbouw.
Ik vind dat de Raad eens moet nagaan welke betekenis dergelijke topontmoetingen moeten hebben. Moeten ze een belangrijke institutionele rol spelen en uitmonden in besluiten over belangrijke kwesties die in andere raden vastzitten, of laat men ze verworden tot publiciteitsstunts met conclusies die steeds magerder en gematigder uitvallen?
Het is zorgwekkend dat Lissabon, dat een goed begin was, nu een jaar later wordt uitgedund. Het Spaanse voorzitterschap staat voor een belangrijke opdracht. Het moet er namelijk voor zorgen dat Lissabon concreet vorm krijgt en geen dode letter blijft. Het is precies zoals de fungerend voorzitter van de Raad zegt: het werk schiet niet snel genoeg op om de vaart van de veranderingen er in te houden.
Als je naar Barón Crespo luistert, begrijp je dat de sociaal-democraten in Europa het op dit moment niet zo makkelijk hebben. Als de Europese economie verzwakt, moet men de hervormingen niet stopzetten, maar meer slagvaardigheid aan de dag leggen om de concurrentie het hoofd te bieden en de welstand te vergroten.
Ik heb twee vragen aan de fungerend voorzitter van de Raad. Een punt van de conclusies gaat over de komende WTO-onderhandelingen, en ik kan mij vinden in hetgeen daarin staat. Ik wil daarom de vraag herhalen die de vorige keer als te nationaal werd afgedaan: de Tobinbelasting. Heeft het voorzitterschap een mening over de Tobinbelasting of moeten we de schaamteloze omgang van de Zweedse ministers met de Attac-beweging interpreteren als een standpunt ten gunste van een internationale belasting op monetaire transacties?
Mijn tweede vraag betreft de uitbreiding van de Unie. Men zegt dat de onderhandelingen over de uitbreiding vorderen en een van de grootste prioriteiten van het voorzitterschap vormen. Zal u uw doelstellingen halen? Wat bedoelt u concreet met een " politieke doorbraak" in de onderhandelingen?
Kan het voorzitterschap tegen de Top van Göteborg het standpunt van de EU over de gevoelige en moeilijke vraagstukken die nog niet zijn opgelost, naar voren brengen, zodat de onderhandelingen met de beste kandidaat-landen nog dit jaar kunnen worden afgerond?

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het Parlement begroet het heuglijke voorjaarsontwaken op de Top van Stockholm. Een ding is namelijk duidelijk: de voorjaarstop zal een traditie worden, opdat de toekomstgerichte kennissamenleving geen mooie spreuk blijft, maar wij er ook in kunnen leven. Wij hebben een ambitieuze hervormingsstrategie nodig, zoals in Lissabon werd besloten. Wij moeten deze strategie stroomlijnen en dynamischer maken. Wat dat betreft is Stockholm een stap in de goede richting. Als wij kijken naar de sputterende wereldconjunctuur, de schaduwzijden van de Europese economische ontwikkeling en de ineenstorting van de beurzen, mag dat ook wel.
Wij mogen de successen van het jaar 2000 niet onderschatten. Er was sprake van forse groei, gezonde financiën, lage inflatie en rentetarieven en 2,5 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen. U spreekt over de voortzetting van het proces van open coördinatie en de koppeling van economisch, werkgelegenheids- en sociaal beleid. Hier moeten wij aan vasthouden, want anders zal verdere vooruitgang uitblijven. Wij moeten dit ook concreet verankeren in het economisch beleid voor het jaar 2001. Dan moeten er opnieuw vruchten kunnen worden geplukt, ondanks het feit dat Europa nog altijd kampt met een te lage groei, een onaanvaardbare werkloosheid en de uitsluiting van te veel mensen.
De Europese Raad heeft terecht het belang bevestigd van economische hervormingen, goed functionerende markten en deregulering, met zonodig kwantitatieve normen in het belang van de mensen. Wat dat betreft begroeten wij het feit dat de Top niet louter een liberaliseringstop was, maar dat er tegelijkertijd regulering op Europees niveau werd aangekondigd op gebieden waar regulering nodig is, in het belang van de universele dienstverlening, een rechtvaardige verdeling en de consumentenbescherming.
Verder staat de bevordering van ondernemingsinitiatieven, met bijzondere aandacht voor het midden- en kleinbedrijf, risicokapitaal en de startfinanciering waaraan kleinere ondernemingen behoefte hebben, nog in de kinderschoenen. Terecht heeft de Top aandacht geschonken aan het belang van onderzoek, innovatie en nieuwe technologieën voor nieuwe arbeidsplaatsen. Wat dat aangaat, moet bij de evaluatie en de uitvoering van de overheidsfinanciën - ook wat betreft overheidssteun - in sterkere mate worden gelet op de gevolgen voor de werkgelegenheid.
Er moet meer worden geïnvesteerd in de mensen en in de kwaliteit van arbeidsplaatsen. De omschakeling van een passief naar een actief werkgelegenheidsbeleid dat verder gaat dan de huidige doelstellingen van de Europese werkgelegenheidsstratgie staat nog op de agenda.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, het voorzitterschap belooft meer democratie en transparantie op het gebied van het economisch beleid. Wat komt daarvan echter terecht bij het financieel actieplan en bij de regulering van de effectenmarkten? Evenals u pleit het Europees Parlement voor een flexibele en snelle behandeling van de wetgeving. Wij steunen het verslag-Lamfalussy, maar wij eisen volledige transparantie en wij staan erop dat het evenwicht tussen de instellingen in de medebeslissingsprocedure wordt geëerbiedigd. Als Europees Parlement willen wij dezelfde rechten als u, de Raad. Zet u daarvoor in en zet ook u, mijnheer de voorzitter van de Commissie, zich daarvoor in!
Tot slot willen wij ook meer democratie en een echt partnerschap bij de vaststelling van de richtsnoeren van het economisch beleid. Op dit gebied kunnen wij een nuttige bijdrage leveren aan de werkzaamheden van de Commissie en de Raad. Ik roep u hiertoe op!

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, zoals mijn fractiegenoot, de heer Haarder, in zijn interventie heeft aangekondigd, zal ik mijn betoog toespitsen op de follow-up van de Europese Raad van Lissabon. Mijn fractie staat kritisch tegenover dit proces, want wij vinden de resultaten nogal pover.
In Lissabon werd besloten tot een proces van economische liberalisering, structurele hervormingen, versterking van de Europese interne markt en de instelling van een interne markt voor diensten. De Europese economie moest tegen 2010 de meest concurrerende economie ter wereld worden zonder de voor de landen van de Europese Unie karakteristieke sociale dimensie en het welvaartsniveau op de helling te zetten.
Wij hebben evenwel moeten vaststellen dat door de belangen van de lidstaten op deze Europese Raad de noodzakelijke liberaliseringsprocessen werden tegengehouden. Zoals de Zweedse minister-president in zijn functie als voorzitter van de Raad heeft gezegd, hebben sommigen omwille van interne onenigheid niet kunnen instemmen met het gemeenschappelijk Europees luchtruim. Zo zijn de goede bedoelingen van Lissabon niet bewaarheid geworden. Vandaar onze kritische beoordeling: wij vinden de resultaten aan de magere kant.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter en mijnheer de voorzitter van de Commissie, als Europa meer wil betekenen in de wereld moet er meer Europa zijn, maar moet Europa ook democratischer en transparanter zijn. Dat hebben vele collega's gezegd. Ik zeg u ook dat het Europa van de lidstaten niet Europees genoeg is. Er is nog het Europa van de regio's dat daaronder verborgen blijft. U spreekt bijvoorbeeld van een tekort aan arbeidskrachten, maar er zijn regio's in Europa met een werkloosheid van 6%, of zelfs van 16% en 20%. Hier schieten Europa en ook de lidstaten tekort. Tevens is er meer Europa nodig om het economische gewicht van de Unie om te zetten in politieke invloed ten behoeve van stabiliteit en vrede. Hier is gesproken over Macedonië. Het is nodig dat iedereen weet dat tweederangsburgers altijd tot moeilijkheden leiden.
Ik wil tot besluit iets zeggen over het Midden-Oosten, waar zich een escalerend conflict afspeelt met elke dag doden in Palestina. Wij hebben medegeijverd voor de vrede, maar wij zien hen elke dag meer en meer kapot gaan. Nochtans zijn wij een grote donor voor de Palestijnen en hebben wij aan Israël geprivilegieerde betrekkingen toegekend. Maar wij zetten ons onvoldoende in voor het zelfbeschikkingsrecht van de Palestijnen. Wij oefenen onvoldoende druk uit voor de vrede.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij lag het zwaartepunt van de Top van Stockholm bij de ontwikkeling van de interne markt, dus bij de reeds genoemde economische liberalisering. Over sociale vraagstukken, en met name het probleem van de werkloosheid, is nauwelijks gesproken.
Göran Persson, het was juist de bedoeling dat de Top vooral aandacht zou besteden aan de werkgelegenheid en het werkgelegenheidsbeleid. Er bestaan inmiddels twee verschillende beleidsvormen voor werkgelegenheid: met het ene beleid wil men het aanbod op de arbeidsmarkt verhogen door het aantal arbeidskrachten, de zogenaamde werkgelegenheidsquota, te vergroten, en met het andere beleid wil men het aantal werklozen terugdringen. Dat zijn twee verschillende beleidsterreinen.
In Stockholm hebt u er alles aan gedaan om het aantal arbeidskrachten te verhogen door nieuwe groepen op de arbeidsmarkt te introduceren. U wilt het aantal thuisblijvende vrouwen in Europa verminderen en de ouderen nog een paar jaar langer op de arbeidsmarkt houden. Ik heb op zich niets tegen maatregelen ter verhoging van het aanbod, maar niemand kan beweren dat ze ook nuttig zijn voor de werklozen. Het is eerder omgekeerd: de 14 tot 15 miljoen werklozen krijgen nog meer concurrentie omdat er nieuwe groepen bijkomen terwijl het loonpeil wordt gedrukt.
Men had de twee beleidsvormen voor de werkgelegenheid kunnen combineren door zowel de totale werkgelegenheid te verhogen als de werkloosheid te bestrijden, door ook een vermindering van de normale arbeidstijd tot 35 uren, of zes uur per dag voor te stellen. Men beweert weliswaar dat een kortere werktijd geen nieuwe banen oplevert, maar dat geldt niet voor de laag betaalde banen. Bij die banen is er een duidelijk verband tussen een kortere werktijd en een stijging van het aantal arbeidsplaatsen. De vermindering van de arbeidsduur is bovendien aangenaam voor iedereen die al werkt en maakt het makkelijker om werk en gezinsleven te combineren.
Ik vraag in feite om maatregelen voor de werklozen. Nog is het niet te laat, want Zweden is nog enkele maanden voorzitter. Ik vraag om maatregelen die zich specifiek voor werklozen bestemd zijn, maatregelen waarmee die mensen hier en nu worden geholpen.

Segni
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met grote aandacht geluisterd naar wat de voorzitter van de Commissie heeft gezegd - wij hadden dat trouwens al via de pers vernomen - en ik wilde hem iets vragen. Voorzitter Prodi wijst er terecht op dat het glas half vol en half leeg is, dat er resultaten zijn behaald, maar niet alles is bereikt. Hij heeft gelijk. Ik zou echter graag zien dat hij ook een andere belangrijke kwestie even onvervaard en vastberaden als vorige keren aan de orde stelt: de eenheidsmunt treedt namelijk volgend jaar in werking. Als vóór die tijd niet enkele grootse hervormingen worden doorgevoerd - de hervormingen die in Stockholm geen beslag hebben gekregen - lopen wij het risico een munt te hebben maar geen economisch bestuur, en wat daar de gevolgen van zijn, zien wij momenteel al in Europa en in de wereld.
Het energievraagstuk, het probleem van de liberalisering van de energiemarkt, het communautair octrooi: dat zijn stuk voor stuk belangrijke thema' s, voorzitter Prodi. Ik geloof dan ook dat u Europa een grote dienst zou bewijzen - en ik vertrouw erop dat u dat zult doen - indien u met de nodige durf en vastberadenheid de essentiële dingen opnoemt die nu meteen hun beslag moeten krijgen, in het belang van de Europese landen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, voluit een politieke paradox. Zo mogen wij de ondertekening van de stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Macedonië komende maandag in Luxemburg noemen. De voortdurende inspanningen van beide partijen om een etnische tweedeling van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, FYROM, te voorkomen, bewijzen dat.
In hetzelfde licht dienen wij de Europese wens te zien dat de leiders van álle in het Macedonische parlement vertegenwoordigde partijen - Slavische en Albanese Macedoniërs dus - de genoemde plechtigheid opluisteren. De symboolwerking is duidelijk. Heel politiek Macedonië zou zo laten zien dat het voor een vreedzame Europese koers kiest.
Bedrieglijke en derhalve gevaarlijke symboolpolitiek van Europese zijde? De heldere verklaring van de Europese Raad in Stockholm lijkt deze negatieve interpretatie te weerspreken. Dat geldt evenzeer voor de drukke pendeldiplomatie van Solana en Patten richting Macedonië en Kosovo. De rol van de NAVO is in dit Europese beleid inzake crisisbeheersing onmiskenbaar.
In dit opbeurende beeld past de persinformatie die mij gisteren bereikte, evenwel slecht. Volgens die melding heeft commissaris Patten om zes extra KFOR-compagnieën gevraagd ter versterking van de grenscontrole tussen Kosovo en Macedonië. Een verzoek dat overigens volledig spoort met de verklaring van de Europese Raad in Stockholm. Blijkens het persbericht zouden daarentegen slechts drie landen op Pattens verzoek zijn ingegaan.
Mijnheer de Voorzitter, wil Europa een Joegoslavisch scenario voor Macedonië naar vermogen verijdelen, dan moeten Europese en Amerikaanse drukmiddelen werkelijk optimaal worden ingezet.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de Raad van Stockholm heeft zich op economisch en sociaal gebied een belangrijk strategisch doel gesteld: het creëren van de noodzakelijke voorwaarden om van Europa een concurrerende zone te maken met volledige werkgelegenheid. De conclusies van de Raad laten een tweeledige indruk achter: op sommige gebieden worden vreemd genoeg oneindig veel maatregelen voorgesteld, maar op andere gebieden laten dergelijke maatregelen juist verstek gaan.
Deze maatregelen hebben op van alles en nog wat betrekking en bestrijken vrijwel alle terreinen van de economie en de sociale aspecten, zelfs als daarvoor geen nieuw beleid noodzakelijk is, met als resultaat dat men moeilijk de rode draad kan ontwaren. Met name werd niet verduidelijkt wanneer een vraagstuk onder Europese bevoegdheid en wanneer het onder nationale bevoegdheid valt.
Zo heeft de Raad van Stockholm zich beziggehouden met het vraagstuk van de levensvatbaarheid van de socialezekerheidsstelsels, terwijl de Raad van Nice deze kwestie expliciet aan de nationale autoriteiten had overgelaten. Zodra ergens in de tekst staat dat het subsidiariteitbeginsel moet worden nageleefd, treedt de machine in werking, alsof er niets aan de hand is.
Deze methode van alomtegenwoordigheid confronteert ons niet alleen met het vraagstuk van het subsidiariteitbeginsel, maar ook met de vraag of de Raad wel doelmatig te werk gaat. Wij vragen ons ernstig af of de staatshoofden en regeringsleiders zich met al deze onderwerpen hebben kunnen bezighouden. Wij vragen ons ook sterk af of men met dergelijke methodes mensen überhaupt wel op de been krijgt.
Met het oog op de vele onderwerpen die in Stockholm aan de orde zijn gekomen, vragen we ons af waarom de euro bijna geen aandacht meer krijgt. De euro gold immers als de belangrijkste prioriteit bij het bewerkstelligen van een concurrerend Europa, dat in Stockholm als belangrijkste doelstelling is gepresenteerd. Ergens verstopt in de uitvoerige conclusies van de Raad staat dat de euro binnen 300 dagen zal moeten circuleren in de vorm van biljetten en munten. Er wordt evenwel geen gewag gemaakt van de wijze waarop de organisatie moet worden hervormd om de huidige zwakke positie van de euro op de wisselmarkten te verbeteren. Ook wordt er niets gezegd over de mededeling die de Commissie onlangs met betrekking tot dit vraagstuk heeft gedaan. Het lijkt erop alsof deze mededeling terzijde is gelegd.
Als de euro zich niet herstelt, mijnheer de Voorzitter, zal de geloofwaardigheid van de munt in de ogen van de burgers worden uitgehold.

Suominen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, voorzitter Prodi van de Commissie, op de voorpagina van de Financial Times van gisteren haalt directeur Horst Köhler van het Internationaal Monetair Fonds op beschaafde wijze uit naar de Europese politieke leiders. Zich beroepend op de economische situatie zegt hij: "Een renteverlaging door de Europese Centrale Bank zou beslist de Europese economie ten goede komen, maar minstens even belangrijk is dat Europa zijn hervorming ambitieuzer aanpakt". Als hij in hetzelfde verband zegt dat het IMF de groeiprognose voor de eurozone voor dit jaar waarschijnlijk naar 2,5% verlaagt, kunnen wij constateren dat de economische actoren net zo teleurgesteld zijn over de totale besluiteloosheid op de Top van Stockholm als mijn eigen PPE-DE-fractie hier in het Parlement. Wij zijn in Europa dus al teruggevallen tot onder de groei van 3% die voor de middellange termijn ten doel was gesteld en die ons in staat zou hebben gesteld de werkgelegenheid en de sociale zekerheid in Europa te behouden en te verbeteren.
Stockholm was als een mini-Nice zonder ruzie. Niemand wilde het gemeenschappelijk belang van Europa verdedigen en de meeste regeringen hielden vast aan de eigen, vermeende belangen, ofschoon het Zweeds voorzitterschap alles in het werk heeft gesteld om resultaten te bereiken. Begin dit jaar zei iemand schertsend dat de doelstellingen van Lissabon zouden verworden tot beloftes van Nikita Chroestsjov. Die zei in het begin van de jaren '60 immers dat de Sovjetunie in tien jaar tijd de economische supermacht, de Verenigde Staten, zou inhalen. Na Stockholm wordt die grap toch voor een deel bewaarheid. Men mag namelijk niet vergeten dat bij zaken zoals het euro-octrooi, de liberalisatie van de elektriciteits-, gas- en postbedrijven, de versoepeling van het luchtverkeer, GALILEO, enzovoort, de politieke besluiten waarop nu wordt aangedrongen, pas over 4 à 10 jaar voor werkelijke veranderingen zullen zorgen.
Ik wil echter ook een positief besluit noemen dat in Stockholm is genomen. Eindelijk werd de noordse dimensie in het beleid, ten minste in zekere mate, hard gemaakt. Hopelijk moedigt dat niet alleen ons in de Unie maar ook de Russen aan om ook op andere terreinen passende onderwerpen voor samenwerking te zoeken en te vinden. Als Fin wil ik de minister-president van ons geliefde buurland en het Zweedse voorzitterschap het volgende vragen: in de conclusies van Stockholm staat dat de aanhoudende, goede economische situatie in de Unie niet mogelijk zou zijn geweest zonder de Economische en Monetaire Unie. Is de Zweedse regering begonnen met de noodzakelijke voorbereidingen om te voldoen aan haar communautaire verplichtingen inzake deelname aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie? Och på svenska: Sverige är alltid välkommen i klubben!

Van den Berg
Voorzitter, namens de Socialistische Fractie een enkel woord over de buitenlandse politieke besluiten in Stockholm. We hebben het afgelopen weekend allemaal kennis kunnen nemen van de televisiebeelden, van de spanning die er heerste rond de arrestatie van de voormalige president Milosevic. Onze fractie juicht ongetwijfeld net als vele andere hier, juicht die arrestatie toe. We hebben ook veel respect voor de wijze waarop de autoriteiten van de voormalige republiek Joegoslavië dit gedaan hebben. Het moet een uiterst moeilijke zaak zijn geweest. Er was veel spanning zichtbaar . Het feit dat men uiteindelijk tot die stap is overgegaan, geeft aan dat men andermaal een stap gezet heeft naar meer integratie binnen onze rechtsgemeenschap, ook hier in Europa. Tegelijkertijd blijft natuurlijk onze wens bestaan om de heer Milosevic uiteindelijk voor het Internationaal Oorlogstribunaal in Den Haag te zien. Wij blijven ervan uitgaan dat de Europese Unie eisen dienaangaande blijft stellen en dat het Internationaal Oorlogstribunaal uiteindelijk de plek zal zijn waar hij de eindafrekening tegemoet zal moeten zien.
Tezelfdertijd hebben we veel spanningen gezien, waarschijnlijk meer dan sommigen van ons verwacht hadden, in de grensgebieden van FYROM. Wij moeten zeggen dat we met alle problemen die er geweest zijn, toch veel respect hebben voor de manier waarop Chris Patten en Xavier Solana daar gefunctioneerd hebben samen met het Zweedse voorzitterschap. Natuurlijk, de systemen voor vroegtijdige waarschuwing zijn nog niet goed op hun plaats. We hadden misschien op sommige punten eerder kunnen reageren. Op sommige punten passen ook de overlegstructuren nog niet volledig, maar er is toch meer voorhanden dan vroeger. We zijn beter in staat daar te opereren en er begint toch iets zichtbaar te worden van een gemeenschappelijk buitenlands beleid, en wij zouden dat enorm willen stimuleren. Ook het associatieverdrag kan daarbij andermaal een uitstekend middel zijn. Hier in het Parlement zijn wij gereed om ook dat zo snel mogelijk goed te keuren en we willen alles stimuleren dat op dit vlak vooruitgang mogelijk maakt.
Voor wat betreft het Midden-Oosten: vandaag is het de bedoeling dat in Athene de ministers Perez en Nabil Shaath van de Palestijnse Autoriteit elkaar ontmoeten. Eigenlijk zien we dat elke dag een stap is op weg naar meer geweld, terwijl we terug willen naar de oude afspraken dat op zijn minst beide partijen hun eigen groeperingen controleren en stappen terug doen op die lijn van geweld. De VN-resoluties, de Oslo-akkoorden: het lijkt alsof sommige dingen helemaal niet meer bestaan en beide partijen zeer onverantwoord te werk gaan. Wij hopen dat Moratinos, onze vertegenwoordiger, samen met Solana en het Zweedse voorzitterschap erin slaagt om die partijen op zijn minst weer rond de tafel te krijgen, want er is geen alternatief. Of het is praten en onderhandelen - en dan komen de dingen die in Camp David gezegd zijn en de verschillende mogelijkheden weer op tafel - òf wij komen in een situatie terecht waarin uiteindelijk steeds weer die spiraal van geweld waarbij zo vele van de extreme groeperingen aan beide zijden belang hebben, zijn kans krijgt.
Dat brengt me bij het derde punt. We zijn blij dat het Zweedse voorzitterschap ook de noordelijke dimensies in het geheel weer extra naar voren heeft kunnen halen. Sint-Petersburg is genoemd. Voor ons is dat een belangrijk punt. U heeft daar relaties en contacten die extra mogelijkheden bieden.
Dat brengt me bij het laatste punt. Het Zweedse voorzitterschap heeft traditioneel altijd een heel heldere rol gespeeld en dan niet als Zweedse voorzitter, maar als Zweden in de VN-Veiligheidsraad. Het is duidelijk dat in de periode Bush de hazen in de wereld weer anders dreigen te gaan lopen. Het is belangrijk dat Europa daarin - Barón Crespo heeft dat namens onze fractie ook gezegd - een eigen en zelfbewuste rol inneemt. Niet zozeer een anti-houding: we mogen niet ook van onze kant terugvallen in de oude beelden. Het is een "global village", we hebben globaal partnerschap nodig. Op dat punt kan een eenzijdig terugtreden uit Kyoto niet geaccepteerd worden en evenmin het eenzijdig terugvallen van de Verenigde Staten in andere benaderingen, zoals op het gebied van raketverdedigingssystemen. Wij moeten daar als Europa een intelligent, op partnerschap gericht beleid tegenover zetten en ik verwacht dat het Zweedse voorzitterschap en onze voormalige collega Pierre Schori in de Veiligheidsraad in dezen namens het Zweedse voorzitterschap een uitstekende rol kunnen vervullen.

Schmidt, Olle
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de voorzitter van de Raad feliciteren met de goed georganiseerde Top van Stockholm. Ik denk niet dat ik de enige Zweed ben die blij was dat Zweden zich eindelijk een waardig voorzitter toonde.
De staatshoofden en regeringsleiders wilden in Stockholm over een concurrerend Europa spreken. Men vond dat er eindelijk moest worden gehandeld, korte metten moest worden gemaakt met de EU-retoriek. Maar is het zover gekomen? Nee, jammer genoeg niet, tenminste niet in voldoende mate. Dat geeft de voorzitter van de Raad zelf ook toe. De hervorming van de EU verloopt te traag. In Stockholm kon men het niet eens worden over een tijdschema voor de deregulering van de energiemarkt, en dat is een mislukking. Daar staat echter tegenover dat men er in is geslaagd een gemeenschappelijke financiële markt te creëren, waar allang naar werd uitgekeken.
Wij liberalen gaan ervan uit dat de Raad bereid is om te handelen en een oplossing te vinden die ook voor het parlement aanvaardbaar is. Het gaat hier, mijnheer de voorzitter, om democratische verankering en openheid. De algemene visie van het Zweedse voorzitterschap is dat de Unie dichter bij de burger moet worden gebracht. Dat is een heel nobel streven. Het verwondert mij dan ook dat er op de Top van Stockholm niet één eerste stap is gezet in de richting van een ingrijpende hervorming van het landbouw- en voedingsbeleid. Dat is het thema waarover heel Europa bij het ontbijt misschien wel het meeste praat, ook - zo heb ik het toch begrepen - bij de premier thuis.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het Zweedse voorzitterschap al half voorbij is. Eén ding wordt daarbij steeds duidelijker: het wordt steeds moeilijker voor Zweden om buiten de EMU te blijven. Mijn vraag aan de voorzitter van de Raad luidt dan ook als volgt: met welke problemen zal, volgens de Raad, de verdere eenmaking van de Unie worden geconfronteerd door het feit dat Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden nog altijd geen lid zijn van de EMU? Ik vraag niet om een antwoord voor binnenlands gebruik, maar om een principieel standpunt vanuit EU-perspectief.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over de verklaring dat op de toekomstige voorjaarsbijeenkomsten van de Raad het thema duurzaamheid centraal zal staan. Ik bedank het Zweedse voorzitterschap voor het feit dat het hierbij het voortouw heeft genomen. Als wij echter goed naar de situatie in de wereld kijken, stellen wij vast dat alle topbijeenkomsten over duurzaamheid gaan. Bij de sociale en milieugevolgen van de liberalisering van de energiesector speelt bijvoorbeeld het probleem van de duurzaamheid een rol. Liberalisering alleen zal ons niet helpen de tamelijke magere doelstellingen van Kyoto te halen. Hoe kan liberalisering ervoor zorgen dat alle mensen zich een goed verwarmd huis kunnen veroorloven als ze geen adequaat basisinkomen hebben?
Zal de groei van onze handel met Rusland dat land alleen maar tegen zo laag mogelijke prijzen van zijn natuurlijke hulpbronnen beroven? Hoe kan dit duurzame ontwikkeling in de toekomst garanderen?
Duurzaamheid is niet alleen een nationaal probleem, het is een internationaal concept, een kwestie van generatiebetrekkingen. Als we dit serieus nemen, zal het de Europese agenda radicaal veranderen. Dan zal deze in de ogen van het publiek veel relevanter en stimulerender worden dan hij nu is.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, Palestijnen en Israëli' s zullen barre tijden doormaken indien de internationale gemeenschap en de Europese Unie niet besluiten tot doortastend optreden om de internationale rechten en de mensenrechten, die de regering van Israël met voeten heeft getreden, te herstellen. In dit conflict staan twee partijen tegenover elkaar die een zelfde gewicht hebben: aan de ene kant hebben we een staat die zijn eigen grenzen nooit heeft bepaald, die zijn nederzettingen uitbreidt en een leger heeft dat tot de sterkste ter wereld behoort, en aan de andere kant is er een volk wiens gebieden bezet zijn, dat staat noch leger heeft, dat geen enkele controle mag uitoefenen, zelfs niet op de invoer van bonen, laat staat dat het iets te zeggen heeft over zijn eigen grenzen. Sedert 29 september verkeert dit volk in staat van beleg, het wordt gebombardeerd, opgesloten in zijn dorpen, terwijl zijn zieken sterven op de militaire check points, waar doktoren en verpleegsters worden aangevallen, waar de parlementsleden niet bijeen kunnen komen.
Er is geen enkele diplomaat van de Europese Unie die de schending van de internationale regels door de Israëlische regering niet openlijk aan de kaak stelt. Dezelfde klacht valt te beluisteren bij organisaties die zich bezighouden met de mensenrechten: de Verenigde Naties, Amnesty International of Israëlische organisaties als Betrelem. Wij dienen ervoor te ijveren dat de kansen op vrede weer worden hersteld en er een einde komt aan de spiraal van geweld. De Palestijnse Autoriteit moet alle pogingen in het werk stellen om terroristische acties van Palestijnse extremisten een halt toe te roepen. Van Israëlische kant geeft de regering-Sharon echter geen enkel vredessignaal: moordpartijen buiten het eigen grondgebied, bombardementen, uitbreiding van de nederzettingen, kolonisten die kunnen doen en laten wat ze willen en in het hartje van Hebron architectonische werken hebben opgeblazen die tot het erfgoed van de mensheid behoren. Het wordt tijd dat de Europese Unie naar een middel grijpt waar het Israëlische leiderschap wel vatbaar voor is: geen sancties of embargo' s, gezien de rampzalige gevolgen van dit soort strategie, waar deze ook maar is toegepast, maar op zijn minst opschorting van het associatieakkoord tussen de EU en Israël. Volgens Israëlische organisaties als "rabbijnen voor de vrede" is een dergelijke maatregel misschien al afdoende. Ik geloof dus dat dit een heel belangrijk punt is. Wij moeten de vrede aan het woord laten, maar dan wel een vrede waarbij iedereen geëerbiedigd wordt...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Musumeci
Mijnheer de Voorzitter, het overdreven optimisme dat na Stockholm ten toon werd gespreid en de talloze doelstellingen die op de agenda prijkten, zijn naar onze smaak moeilijk te verenigen met de weerbarstige en moedeloos makende realiteit. Het is helemaal niet duidelijk hoe Europa na de Top van Stockholm het heikele vraagstuk van de vergrijzing van de bevolking en de daaruit voortvloeiende vermindering van de arbeidskrachten op rationele en concrete wijze denkt aan te pakken, zeer zeker als men bedenkt dat Europa tegelijkertijd borg moet staan voor een behoorlijk welzijnsniveau. Aangezien de sociale dienstverlening in Europa nog steeds op schandalige manier tekortschiet, de pensioenstelsels discriminerend werken en de armoede steeds verder om zich heen grijpt, is het duidelijk dat er moedige en precieze besluiten moeten worden genomen. Zo is ook een eenheidsmunt zonder hervorming van de financiële markt niet voldoende, en men hoeft niet te hopen op stabiliteit van de Europese Unie als er geen echt en doeltreffend buitenlands beleid wordt opgezet. Europa, zo zegt voorzitter Prodi terecht, zet haar eigen geloofwaardigheid op het spel. Sedert de laatste Europese toppen zijn er te veel beloften gedaan en niet nagekomen, er zijn teveel verwachtingen de bodem in geslagen. Dus, of wij gaan nu meteen de handen uit de mouwen steken, of Stockholm zal de annalen ingaan als de zoveelste nutteloze etappe van een lange uitputtingsrace in de poging de Europeanen het beloofde Europa te geven.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, ik wil u drie vragen stellen: zijn de ernstige crises in Macedonië niet uiteindelijk het gevolg van de gebrekkige coördinatie van ons beleid in Kosovo? Zijn deze niet te herleiden tot ons onvermogen om aldaar onze verantwoordelijkheid op te nemen en het feit dat men de UCK niet heeft ontwapend? Zijn deze crises niet te herleiden tot de versnippering van de verantwoordelijkheden over talrijke internationale organisaties en ook binnen de Europese Unie? En breidt de crisis zich niet nu nog verder uit omdat wij ons niet van onze taak hebben kunnen kwijten?
Ik heb nog een vraag, mijnheer de voorzitter van de Raad. Ik wil u niet de verantwoordelijkheid in de schoenen schuiven, maar hoe ziet u de toekomst van de Europese topontmoetingen na de uitbreiding tot 27 lidstaten wanneer in de Europese Raad over elk detail wordt gebakkeleid? De Europese Raad is in het leven geroepen opdat de leiders fundamentele vraagstukken bespreken. Tegenwoordig staan er vaak 30, 40 of 50 punten op de agenda. Is het niet beneden de waardigheid van de staatshoofden en regeringsleiders dat zij de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen voor elk detail? Brengen zij niet uiteindelijk de autoriteit van hun eigen werk en die van de Europese Raad in gevaar?
Het derde punt dat ik wil aankaarten betreft de Raad. Als wij een hervormingsproces willen doorvoeren, moet de Raad van ministers transparanter, doelmatiger en opener worden. Het feit dat alles wordt doorgeschoven naar de Europese Raad is toch te wijten aan een gebrek aan doelmatigheid en besluitvaardigheid van de zwakste instelling van de Europese Unie, namelijk de Raad van ministers. Dit is niet uw persoonlijke verantwoordelijkheid, maar een vraagstuk van structurele aard dat wij dringend moeten aanpakken. Nu wij naar een Unie met 27 lidstaten toegaan, moet de kwestie van openbaarheid van wetgeving aan de orde worden gesteld. Dit betreft de Raad wanneer deze als wetgever optreedt. Er moet een duidelijk interactief debat in Europa plaatsvinden. Het moet duidelijk zijn waar de verantwoordelijkheden liggen. Bovendien hebben wij besluitvormingsmechanismen nodig die tot resultaten leiden. Het mag niet zo zijn dat de staatshoofden en regeringsleiders alles op hun bord krijgen en dat oplossingen uitblijven.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de Zweedse premier opnieuw welkom heten in het Europees Parlement. Ik wil hem ook feliciteren met de geslaagde Top van Stockholm.
Ik blijf even stilstaan bij Lissabon. Er is een discussie gevoerd over de mate waarin Lissabon al dan niet een succes was. De rechterzijde had als kritiek dat er niet genoeg vooruitgang werd geboekt. Het hangt er echter maar vanaf hoe je de ontmoeting van de Raad bekijkt. Als je de vooruitgang voor Europa enkel afmeet aan de deregulering, is het duidelijk dat de Top misschien geen vooruitgang was. Ook ik ben voorstander van deregulering en ook ik had dus graag gewild dat men was opgeschoten. Het belangrijkste op deze Top was echter het evenwicht, dat wil zeggen dat de dereguleringsmaatregelen, die er ondanks alles toch zijn gekomen, afgewogen moesten worden tegen het beleid inzake werkgelegenheid, sociale zekerheid en rechtvaardigheid. We krijgen nooit een Europa voor de burger als ook die ingrediënten niet aanwezig zijn.
Gunilla Carlsson zei dat de sociaal-democratie in Europa het moeilijk heeft. Laat mij die " moeilijkheden" even benoemen. Het gaat om een sociaal-democratie die op een behoorlijke economische ontwikkeling kan bogen en in bijna elk land van de EU regeringsverantwoordelijkheid draagt. Problemen zijn er eerder aan de andere kant van het politieke spectrum, namelijk onder Gunilla Carlssons vrienden.
Ik vind de Top van Stockholm een succes, zeker gemeten aan de ontwerpen van de Commissie. De balans is immers hersteld. Er zijn nu duidelijke doelstellingen voor de werkgelegenheid, die gedeeltelijk zijn gericht op de ouderen, en - hierbij richt ik me tot Herman Schmid - natuurlijk is er een verband tussen werkloosheidsvermindering en werkgelegenheidsverbetering. Ik zou zelfs willen beweren dat werkgelegenheid als doelstelling belangrijker is dan werkloosheid, ook al zijn ze allebei belangrijk. In Zweden hebben wij de twee doelstellingen gecombineerd. Dat én een actief arbeidsmarktbeleid leidt tot een groter aanbod van arbeidskrachten, maar ook tot een lagere werkloosheidsgraad. Het is belangrijk dat dit duidelijk wordt gesteld.
Het is ook belangrijk dat de kinderopvang, in verschillende vormen voor de verschillende landen, een sociaal recht wordt zodat mannen en vrouwen de kans krijgen om aan de arbeidsmarkt deel te nemen. Daarmee bedoel ik kwalitatieve arbeid, niet gewoon meer arbeidsplaatsen, maar gezonde en veilige arbeidsplaatsen, waarbij de invloed van de werknemers groot is en zij de kans krijgen om hun vaardigheden te vergroten en zich in hun werk te ontwikkelen.
De Top van Stockholm had al die ingrediënten in zich. Dit was een eerste afdruk van een proces dat over verschillende jaren loopt. Dat is bijzonder belangrijk omdat die eerste afdruk ook inhoudt dat het proces in Barcelona kan worden voortgezet.
Tot slot wil ik vragen om op de Top van Göteborg een ecologische dimensie toe te voegen. Dat is de volgende stap. Koppel dat aan de open coördinatiemethode en we krijgen een compleet beleid.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik ben blij met de bijlage bij de agenda van Stockholm, waarin staat dat duurzame ontwikkeling en ecologisch georiënteerde groei onderdeel moeten worden van de strategie van Lissabon.
Ik vind die bijlage minimaal: nog minder zou niet fatsoenlijk zijn geweest. Wat betekent dit namelijk in concrete beleidstermen? Zijn het maar woorden? In zowel de besluiten van de Raad als de discussieteksten van de Commissie over duurzame ontwikkeling, die na de Top in Stockholm op tafel zijn gelegd, wordt te sterk de nadruk gelegd op het economische beleid en een op mededinging afgestemde groei.
De structurele indicatoren van de Ecofin-Raad werden volledig overgenomen, maar geen enkele ecologische indicator is erdoor gekomen. Zelfs het voorstel van de Commissie om een aantal energiebesparende indicatoren op te nemen werd niet aanvaard. Ook een indicator voor de uitstoot van broeikasgassen zat er niet in. In die zin is de Top van Stockholm een ontgoocheling. Dat de VS er nu mee dreigt om de afspraken van Kyoto op te blazen is een schandaal, en de EU-leiders moeten harde maatregelen overwegen om aan te tonen...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Van Velzen
Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, in de eerste plaats zou ik de voorzitter van de Raad willen feliciteren met de resultaten van de Top van Stockholm. Uiteraard willen wij meer, maar er zijn ook goede resultaten geboekt. Nochtans zou ik een aantal van de waarschuwingen die ook door de heer Prodi naar voren zijn gebracht, willen onderstrepen. Wij lopen steeds meer het risico dat de top een mediaspektakel wordt. Nu hebben wij de heer Poetin gehad, de volgende keer krijgen wij president Bush en daarmee worden natuurlijk de andere onderwerpen naar de achtergrond gedrukt.
Ik zou de voorzitter van de Raad eigenlijk het volgende willen vragen. Gisteren hebben wij de weduwe van de heer Sacharov bij ons in de fractie op bezoek gehad. Mevrouw Sacharov deed de volgende uitspraak: "Kijk, in Rusland is op het ogenblik de situatie zo dat wel degelijk sprake is van bestaande democratische instellingen en persvrijheid, maar het functioneert niet meer goed." Ik wilde u vragen of dit soort zorgen die binnen de Europese Unie leven, ook aan de orde zijn geweest in het gesprek met de heer Poetin.
Mijn tweede vraag aan u gaat over het volgende. Wij zijn allemaal dankbaar dat Milosevic achter de tralies zit. Het gaat er natuurlijk niet om of de Bush-diplomatie heeft gewonnen. Het gaat erom dat de Europese Unie het voormalige Joegoslavië, te weten Servië en Montenegro, kan helpen bij het bestrijden van de armoede, bij de economische hervormingen die moeten plaatsvinden, en bij het bieden van een perspectief aan de bevolking. Zou de Raad op dat punt geen initiatief kunnen nemen om ook de bevolking te laten zien dat het inderdaad loont dat Milosevic achter de tralies terechtkomt?
Mijn laatste opmerking: de Top in Göteborg. Laat die niet overschaduwd worden door de aanwezigheid van president Bush, maar laten wij ons vooral concentreren op de uitbreiding. Dit is de laatste top van het jaar die over de uitbreiding zou gaan. Laten wij de obstakels wegnemen.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega' s, in Stockholm zijn tenminste drie onderwerpen uitvoerig behandeld. Ik wil daar deze ochtend graag op terugkomen.
Wat de economische groei en de omstandigheden van deze groei in Europa betreft, zijn er krachtige signalen afgegeven. Ik heb hier vanochtend kritiek gehoord op de eventuele stopzetting van een aantal vormen van liberalisering. Als we kijken naar de situatie van Ericsson in Zweden en Marks & Spencer of Danone in Frankrijk wordt het mijns inziens tijd dat we vraagtekens plaatsen bij de kosten van de groei die wij momenteel aan het realiseren zijn. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u hebt ons laten weten dat Europa zijn beloften moet nakomen. Europa kan dat echter niet doen als dit het ontslag betekent van duizenden werknemers. Mijnheer de voorzitter van de Raad, uit uw pleidooi voor evenwicht tussen liberalisering en sociale verantwoordelijkheid kunnen wij opmaken dat u de reële zorgen van onze medeburgers serieus neemt.
Ik ben dan ook van mening dat alle vorderingen die bij de structurering van onze diensten van algemeen belang geboekt kunnen worden, van groot belang zijn. Dit is mijn tweede punt. Voor ons ligt de ontwerpkaderrichtlijn. Wij verwachten dat deze ten uitvoer wordt gebracht. Waarom zouden we deze ontwerpkaderrichtlijn anders hebben opgesteld als we toch alle sectoren gaan liberaliseren? Wij hebben al een achterstand opgelopen: het wordt tijd om actie te ondernemen en structuur aan te brengen in deze sectoren.
Mijn tweede punt heeft betrekking op de methode. Vele sprekers voor mij zeiden het al: Lissabon was een nieuwe etappe en Stockholm heeft daarvan nota genomen. Het is in onze ogen bijzonder belangrijk dat de Raad tijdens deze voorjaarsbijeenkomsten zich weer op zijn werkelijke doel gaat concentreren, en wel aan de hand van de door u aangenomen conclusies met betrekking tot een betere coördinatie tussen het proces van Luxemburg, de Sociale Agenda, het proces van Lissabon en de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Het uitgangspunt daarbij moet het voorbereidende werk van de Commissie zijn dat eenieder in staat stelt zijn rol te vervullen: de Commissie haar rol als stuwende kracht en de Europese Raad zijn rol als oriënterende kracht. Als iedereen namelijk alles tegelijkertijd wil doen, lijkt het weliswaar minder pijn te doen, maar gebeurt alles in de praktijk ook minder doelmatig.
Wat de methode betreft denken wij dat, als wij deze sociale verantwoordelijkheid waarover u sprak, mijnheer de voorzitter, op ons willen nemen, wij ook onze indicatoren moeten wijzigen. Wij hebben momenteel geen duidelijk overzicht van de sociale situatie. Zeker, wij hebben sinds Luxemburg vooruitgang geboekt, maar wordt de toegevoegde waarde wel daadwerkelijk verdeeld? Worden de vaardigheden van de werknemers gedurende hun loopbaan wel voldoende in overweging genomen? Op welke manier kunnen we ontslagen die niet om bedrijfseconomische, maar om financiële redenen plaatsvinden, bestrijden? Dit is immers niet de kant die we met Europa willen opgaan.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, het is goed dat de heer Trajkovski, de president van Macedonië, in Stockholm aanwezig was. Hij is een man die zich bijzonder inzet voor de multi-etnische samenleving. Wie de toestand in Macedonië analyseert, komt tot de conclusie dat de aanleiding voor de extremistische gebeurtenissen in Macedonië niet zozeer in Macedonië ligt, als wel in het aarzelende optreden van het Westen in Kosovo. Want wat zijn de feiten in Macedonië? De minderheidsregelingen in Macedonië voor de Walachen, de Serviërs, de Roma en de Turken mogen voorbeeldig worden genoemd. Veel landen in de regio kunnen hier een voorbeeld aan nemen.
Ten tweede heeft de Albanese minderheid van circa 28% uiteraard een bijzondere behandeling nodig. Zij heeft vier ministers op sleutelposten in de regering. De vorige regering heeft echter de kwestie van het voortgezet onderwijs en het probleem van de universiteit van Tetovo niet aangepakt. Ondanks de crisis in Kosovo maakt de huidige regering werk van deze problemen en nu komen de extremisten van buitenaf en brengen de ontwikkeling in gevaar. Ik roep de Raad op om de regering te steunen opdat zij de ingeslagen weg voortzet, en bij de oppositie in Macedonië aan te dringen op steun voor deze weg. Ik roep de lidstaten op om de universiteit van Tetovo de middelen te verschaffen, zodat het academisch jaar kan beginnen.
Wat Kosovo betreft, eis ik met klem dat de grens met Servië en Macedonië wordt gesloten voor de extremisten. Met de gevraagde hulp kunnen wij dat nu waarschijnlijk voor elkaar krijgen. Maar de UNMIK moet er nu eindelijk voor zorgen dat er verkiezingen in Kosovo worden gehouden, opdat Albanese verkozen politieke vertegenwoordigers het lot in eigen hand kunnen nemen en de extremisten in hun midden kunnen terechtwijzen.
Enkele westerse regeringen moeten eindelijk begrijpen dat de problemen consequent moeten worden geanalyseerd en tot een oplossing moeten worden gebracht. Wanneer wij steeds maar halverwege blijven steken, creëren wij een voedingsbodem voor extremisme.

Van Lancker
Voorzitter, beste collega's, ik heb de indruk dat degenen die in het debat heel graag benadrukken dat Stockholm een lauwe top was met veel retoriek en weinig resultaten, ons heel graag zouden willen doen vergeten dat in Stockholm een aantal essentiële stappen zijn gezet om het door ons nagestreefde Europese beleid opnieuw sociaal en ecologisch uit te balanceren. Mijnheer de Raadsvoorzitter, u heeft daarnet in uw inleiding verwezen naar het Spaanse voorzitterschap. Ik zou op mijn beurt willen verwijzen naar het Belgische voorzitterschap, want Stockholm heeft een aantal zeer essentiële concrete mandaten meegegeven aan dit Belgische voorzitterschap. Eerst en vooral het mandaat eindelijk doelstellingen te formuleren teneinde op Europees vlak concreet de strijd aan te binden tegen armoede en sociale uitsluiting. Ik vind dat een heel belangrijke opdracht. Ik hoop trouwens, en mijn fractie met mij, dat bij die gelegenheid ook de discussie over een armoedenorm en een behoorlijk inkomen voor alle burgers van deze Unie opnieuw op de agenda kan komen.
Ten tweede: de demografische evolutie waarnaar u zelf al hebt verwezen. Ik ben blij dat het Europese pensioendebat eindelijk niet langer alleen gevoerd wordt door de ministers van Financiën in het kader van gezonde overheidsfinanciën, maar ook door de ministers van Sociale Zaken in het kader van het garanderen van een behoorlijk pensioen voor iedereen. Solidariteit tussen de generaties, solidariteit binnen de generatie van ouderen en dus de prioriteit om de kwaliteit van de pensioenstelsels te waarborgen. Ook dat wordt een zeer belangrijke opdracht en verantwoordelijkheid voor het Belgische voorzitterschap, weliswaar nadat het huiswerk in Göteborg is afgeleverd. In dit kader steunt mijn fractie trouwens ook ten volle de beslissing om concrete doelstellingen inzake werkgelegenheid voor oudere werknemers te gaan formuleren. Doch ook daar, mijnheer de Raadsvoorzitter, beste collega's, moeten keuzes gemaakt worden. Voor mij is het duidelijk. Die keuze bestaat er niet in om brutaal brugpensioenen af te schaffen of de pensioengerechtigde leeftijd op te trekken, maar wel om te kiezen voor het invoeren van soepele einde-loopbaanregelingen en voor een verbetering van de kwaliteit van het werk.
Dan kom ik tot mijn laatste punt, mijnheer de Raadsvoorzitter: de kwaliteit van het werk. Ook hier verwachten we zeer veel van de Raad en van de Commissie. De Commissie die ons indicatoren moet leveren om dankzij die open coördinatie niet alleen te zorgen voor meer jobs, maar ook voor betere jobs. De kwaliteit van het werk, beste collega's, is echter niet alleen een kwestie van indicatoren en open coördinatie. Het is ook een kwestie van wetgeving. Dus verwachten wij een extra zetje zowel van de Commissie als van de Raad om ons in het kader van de herstructureringen, die we nu weer meemaken, een herziene richtlijn inzake Europese ondernemingsraden voor te schotelen en dringend werk te maken van de richtlijn inzake informatie en raadpleging. Ook dat zijn garanties voor de kwaliteit van het werk en daarvoor rekenen we op het Zweedse en Belgische voorzitterschap.

Persson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag kort reageren op wat er gezegd is. Allereerst wil ik mijn dank uitspreken voor de steun die u hebt gegeven aan het Zweedse voorzitterschap en het werk dat wij samen met u en de Commissie verrichten, wat ons natuurlijk een zeer goede basis heeft verschaft voor de Top van Stockholm. Op deze manier zijn er goede voorwaarden gecreëerd. Ik wil vanuit twee dimensies reageren op uw bijdragen. Eerst wil ik de buitenlandse betrekkingen bespreken en vervolgens het proces van Lissabon, omdat mijn inleidende toespraak in hoofdlijnen ook op deze manier was opgebouwd.
Wat betreft de buitenlandse betrekkingen hebben veel afgevaardigden tot mijn genoegen opgemerkt dat het voorzitterschap ernaar streeft om daar waar mogelijk ook echt gezamenlijk op te treden. Dit is gebaseerd op consensus, unanimiteit. Zoals bekend zijn wij het in de Unie niet over alle kwesties eens, maar dit is iets waar wij het wel over eens zijn. Wanneer wij dezelfde beginselen in acht kunnen nemen, moeten wij natuurlijk ook gezamenlijk optreden.
Natuurlijk was er veel aandacht in de media voor onze ontmoeting met president Poetin. Het zou mij niets verbazen als er nog meer aandacht komt voor onze ontmoeting met president Bush, maar degenen die denken dat wij hen ontvangen om aandacht in de media te krijgen, heeft een verkeerd beeld van de fundamentele taken van de Unie. Wij hebben de plicht, het recht om initiatief te nemen wat betreft onze betrekkingen met zowel de Verenigde Staten als Rusland. Deze betrekkingen moeten verdiept en ontwikkeld worden en er moet een open dialoog gevoerd worden. De dialoog moet eerlijk en kritisch zijn, maar wij zullen deze dialoog natuurlijk vanuit onze omvang en onze kracht met zeer veel zelfvertrouwen voeren. Daar gaat het om. Ik ben blij dat u heeft opgemerkt dat het Zweedse voorzitterschap ernaar streeft om gedurende deze periode het gezamenlijke karakter van ons buitenlandse optreden ook in het kader van de Europese Unie en de Raad meer tot uitdrukking te laten komen. Dat is zeker niet onbelangrijk.
Nu wil ik enkele woorden wijden aan het proces van Lissabon. Laat mij reageren op de discussie over deregulering, liberalisering.
Ik ben minister-president van een land dat veel markten heeft opengesteld, geliberaliseerd en gedereguleerd. Ik zie hoofdzakelijk positieve effecten hiervan, maar ik zou een zeer slecht politicus zijn als ik niet zou inzien dat de uitvoering van een dergelijk proces ook gepaard gaat met moeilijkheden. Het is een zeer grote, fundamentele omschakeling, die niet eenvoudig is. Ik heb veel respect voor collega's die in hun betreffende landen dit proces op een aantal belangrijke gebieden in gang moeten zetten en het politieke debat moeten leiden dat velen van ons al achter de rug hebben. Het is geen eenvoudig debat. Naar mijn mening is het buitengewoon onverstandig om de beslissingen af te dwingen en op die manier een situatie te creëren waarin deze fundamentele veranderingen in veel landen onmiddellijk zullen leiden tot zeer sterke nationale tegenreacties. Daarom denk ik dat deze methode die wij gebruiken bij het proces van Lissabon beter is als het gaat om dit soort fundamentele veranderingen van de economische en politieke omstandigheden. Dit is mijn antwoord aan de heer Poettering van de conservatieve fractie, omdat ik kan zien hoe het proces zich in de loop van de tijd ontwikkelt. Het proces verloopt voorspoedig en wij worden gesteund door de nationale politieke opinie van alle landen. Daaraan kunnen wij nooit voorbijgaan.
Ik wil ook benadrukken dat ik niet uit ben op deregulering en liberalisering, maar de voordelen ervan en de grotere economische groei worden gebruikt om gewone mensen een beter leven te bieden. Deze balans moet men voortdurend in de gaten houden. Ik richt mij op degenen die hebben gezegd dat wij niets hebben gedaan tegen de werkloosheid. Het achterliggende idee is dat werkloosheid het best bestreden kan worden door middel van economische groei en ontwikkeling. Zonder een toenemende productie hebben wij niet de mogelijkheden om werkloosheid succesvol te bestrijden. Wij kunnen allerlei programma's in het leven roepen, de arbeidstijd verkorten, een hele reeks verschillende maatregelen nemen, maar voor de mensen die het het moeilijkst hebben zijn dit altijd defensieve maatregelen. De werkloosheidskwestie op een offensieve manier oplossen, gebeurt doordat de economie groeit en er meer te verdelen valt. Daarom hebben wij de richtsnoeren in Stockholm opgesteld.
Verschillende sprekers hebben de uitbreiding van de Unie genoemd. Wij zijn momenteel, met de actieve medewerking van de Commissie, intensief aan het onderhandelen. Voor zover ik kan beoordelen, verlopen de onderhandelingen voorspoedig, maar het is niet eenvoudig. Ik heb als voorzitter van de Raad de taak erop toe te zien dat het acquis van de Unie zijn beslag vindt in de onderhandelingen en dat wij de onderhandelingen zo voeren dat de wetgeving, de markten en de politieke stelsels gewijzigd worden in de landen die nu willen toetreden tot de Unie. Deze wijziging moet hun toetreding zo pijnloos en succesvol mogelijk maken. Het zijn pittige onderhandelingen waar wij nu middenin zitten. Ik ben optimistisch over het goede verloop van de onderhandelingen tijdens het Zweedse voorzitterschap dit voorjaar en ik denk dat ze een doorbraak zullen betekenen.
Wat betreft de transparantie zitten het voorzitterschap en het parlement op één lijn. Ik hoop dat wij vooruitgang zullen boeken. Ik ben het eens met de kritiek van Bertel Haarder op de situatie. Het zijn geen billijke voorwaarden voor politieke werkzaamheden, en wij moeten zorgen voor meer transparantie, zodat ook de burgers meer mogelijkheden krijgen om direct aan de basis van de politieke besluitvorming invloed uit te oefenen.
Ik zou ook graag willen bespreken wat een klein land als Zweden kan doen in verband met de EMU-kwestie en andere kwesties, maar hiervoor wil ik niet de tijd van het Parlement in beslag nemen. Ik kom graag terug op de kwestie in een bilaterale context. Voor ons staat voorop dat wij gezamenlijk de economie van de Unie zo sterk mogelijk maken op het moment, over krap een jaar, dat de gezamenlijke munteenheid wordt geïntroduceerd. Daar hebben wij allemaal belang bij, of wij nu vanaf het begin deelnemen aan de monetaire samenwerking of dat wij ons later zullen aansluiten. Een succesvolle introductie van de euro, waar wij naar streven, is gunstig voor de hele Europese economie.
Mijnheer de Voorzitter, nogmaals bedankt voor de vele constructieve bijdragen en standpunten. Ik wil ook de Commissie bedanken voor de goede samenwerking met betrekking tot de Top van Stockholm. Ik hoop het Parlement na de Top van Göteborg weer te ontmoeten, en ik hoop tevens dat wij dan kunnen spreken over vooruitgang op het gebied van de uitbreiding, ook al moet er daar nog heel wat werk worden verricht.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden, want in grote lijnen ben ik het eens met het antwoord dat de heer Persson al gegeven heeft.
In bijna alle toespraken viel een oordeel van gematigd optimisme over deze top te beluisteren, evenals het besef dat doelstellingen behaald zijn die niet gemakkelijk te bereiken waren. Tevens gaven alle sprekers te kennen dat er hard gewerkt moet worden voor toekomstige vooruitgang en nog meer werd verwezen naar de noodzaak aandacht te schenken aan de feiten, aan de genomen besluiten. Ik sluit me aan bij de op- en aanmerkingen van veel afgevaardigden over de kwestie van het besluitvormingsproces, over de noodzaak om hier iets aan te veranderen. Uit wat de heren Brok, Poettering en Segni over verschillende kwesties hebben gezegd, blijkt duidelijk dat de besluitvormingsprocessen moeten worden hervormd. Ik heb het dan niet alleen over de Europese Raden, maar over al onze werkzaamheden, over heel dit lange herzieningsproces dat wij in gang hebben gezet en dat eind 2003, begin 2004 afgerond moet worden. Dit is een nauwkeurig doel waar het Parlement en wij allen naar streven.
Daarnaast was er nog een algemeen thema dat menige spreker aangekaart heeft. Enerzijds is men ervan overtuigd dat globalisering iets is waar wij absoluut niet buiten kunnen - globalisering is niet alleen een noodzaak, maar tevens een ontwikkeling die heel positief voor Europa is - en anderzijds houden de mensen ook, en niet ten onrechte, hun hart vast voor bepaalde consequenties van de globalisering. In dit verband moet ik het Parlement zeggen dat ik me werkelijk zorgen maak over het feit dat de gigantische economische vooruitgang die Europa de laatste tijd doormaakt, met in het verlengde daarvan een verhoging van de werkgelegenheid, gelijke tred houdt met een toename van de inkomensverschillen. In feite kan dit worden gezien als een indicatie van sociale onrechtvaardigheid, maar dit hoeft niet per se verband te houden met de globalisering. Sterker nog, wij kunnen de situatie best rechttrekken en ervoor zorgen dat globalisering en sociale rechtvaardigheid hand in hand gaan. Dit is een kwestie waarover grondig moet worden nagedacht, want wij halen die twee zaken maar al te vaak door elkaar: we gaan er voetstoots van uit dat globalisering, dus het opengooien van onze economieën, automatisch neerkomt op een oneerlijke inkomensspreiding. Dat is absoluut niet waar.
Er is nog een ander punt naar voren gekomen, een gemeenschappelijk gegeven dat overigens ter sprake zal worden gebracht op de komende top van Göteborg: ons unanieme standpunt ten aanzien van het Protocol van Kyoto. Het is absoluut niet de bedoeling dat wij ons kritisch tegenover de Verenigde Staten opstellen, maar een kwestie van besef dat wij verantwoord te werk moeten gaan. Als Europeanen moeten wij algemeen gesproken een gevoel van verantwoordelijkheid ten opzichte van alle burgers van de wereld aan de dag leggen.
Ik sluit af met nog één opmerking, die misschien wat technischer lijkt maar toch heel belangrijk is. Het gaat om één van de sterkste besluiten van de Top van Stockholm, namelijk het besluit over de verhoudingen op de financiële markt en de gevolgen daarvan voor de uitbreiding, alsook de daaraan gekoppelde betrekkingen tussen Parlement, Commissie en Raad. Mevrouw Randzio-Plath heeft dit probleem terecht aan de orde gesteld en ik zal er nu kort op ingaan, omdat het, nogmaals, een belangrijke kwestie is.
Het in Stockholm gesloten akkoord verwijst naar een comitologiebesluit waarin het besluit van 1999 exact is overgenomen - in vaktaal is dat de zogeheten Aerosolzaak - met inbegrip van de daarin opgenomen verklaringen en de verklaring van de Commissie. De Commissie heeft in dit geval in Stockholm niet gezegd dat de hele effectensector beschouwd moet worden als een gevoelige sector, zoals een paar lidstaten hadden gevraagd. Wel heeft de Commissie toegezegd dat zij de in de lidstaten heersende opvattingen niet zal aanvechten indien er sprake is - maar alleen in dat geval - van uiterst gevoelig liggende uitvoeringsmaatregelen. De Commissie zal dat geval per geval beoordelen en daarom zie ik geen enkele reden om het huidige evenwicht tussen de instellingen op het stuk van de volmacht te wijzigen. Het Parlement zal een standpunt kunnen innemen over het onderscheid tussen de essentiële elementen, de technische bepalingen van de door de Commissie voorgestelde maatregelen. Uiteraard zal dit onderscheid gemaakt moeten worden op grond van de normale medebeslissingsprocedure tussen Parlement en Raad. Het Parlement zal, en moet, bovendien regelmatig door de Commissie op de hoogte worden gehouden van de activiteiten van het effectencomité. Indien het Parlement van mening is dat een door de Commissie voorgestelde uitvoeringsmaatregel de volmacht te buiten gaat, zal de Commissie het betreffende voorstel onverwijld onder de loep nemen. Daarbij zal zij terdege rekening houden met het standpunt van het Parlement.
Onze besluiten moeten dus genomen worden in het kader van de medebeslissingsprocedure en uitgaande van concrete wetgevingsvoorstellen. Ik hamer hier nadrukkelijk op, omdat ik niet wil dat dit belangrijke thema dat in Stockholm besloten is - het is het belangrijkste besluit van Stockholm - later afgeremd wordt door onze procedureperikelen of doordat het ons maar niet lukt een gemeenschappelijk standpunt te formuleren. Dit is iets dat absoluut niet mag gebeuren: wij moeten met transparantie te werk gaan, juist omdat de Europese burgers verwachten dat de besluiten die door de hoogste instantie worden genomen, door de Raad dus, vervolgens snel worden uitgevoerd. Als dat niet lukt, brokkelt onze geloofwaardigheid nog meer af. Dit is dus een kwestie die sterk op de voorgrond zal treden in de Raad van Göteborg. Ik hoop dat deze top met een zelfde ijver en openheid wordt voorbereid als de Top van Stockholm, omdat Göteborg in feite het tweede bedrijf van de Raad van Stockholm is: het sluit immers de hervormingsronde af die in Lissabon was ingeluid. Daarbij moet de Raad nagaan hoe het is gesteld met de compatibiliteit van deze hervormingen op langere termijn. Op zich zijn wij daar niet meer aan gewend, maar als wij het nu niet leren, zullen onze besluiten mettertijd allemaal herzien moeten worden.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, de Zweedse eerste minister heeft met zijn komst hier naar toe niet alleen blijk gegeven van hoffelijkheid maar ook van moed. Zoals vele sprekers al hebben gezegd, was Stockholm op economisch gebied een grote teleurstelling. Opnieuw hebben de regeringsleiders niet meer gedaan dan theoretische streefdata vaststellen voor de toekomstige liberalisering van de markten, in plaats van reeds gesloten akkoorden te bezegelen of deze akkoorden alsnog zelf te sluiten.
Het liberalisatiedebat is zogezegd "veel geschreeuw maar weinig wol" . We zien dat de prestaties ver beneden de maat blijven, in vergelijking met de normen die de socialistische leiders van Europa zichzelf hebben gesteld. We zijn ver verwijderd van de geest van de gemeenschappelijke markt die heerste toen middenrechts Europa regeerde. Een van de grootste mislukkingen van de Top van Stockholm betrof het terrein van buitenlandse zaken. Het was alsof de Top van Stockholm de belangrijke gebeurtenissen in de wereld negeerde. Tijdens de Raad Algemene Zaken van 19 maart werd bijvoorbeeld opnieuw besloten geen motie van kritiek in te dienen in de VN-subcommissie in Genève over de schendingen van de mensenrechten in China. Tot 1997 heeft de Europese Unie dat elk jaar gedaan. Nu de socialisten in gebreke blijven, is alles weer bij het oude.
Nog belangrijker is echter wat gisteravond Jelena Bonner de PPE-DE-Fractie heeft verteld over de huidige situatie in Rusland. De heer Poettering heeft dat het Parlement al eerder verteld en ook andere sprekers hebben ernaar verwezen. De heer Poetin is naar Stockholm gekomen, de heer Persson heeft hem een cheque van 100 miljoen euro overhandigd en de week daarop begint de heer Poetin opnieuw met harde acties tegen de media. Er is op dit moment niet één onafhankelijk mediakanaal in Rusland. Dat is een schandaal. Het stelt mij buitengewoon teleur dat de heer Persson vanmorgen geen gebruik heeft gemaakt van de gelegenheid om president Poetin te bekritiseren vanwege de manier waarop hij de media in Rusland onderdrukt en de democratisering terugdraait. Rusland is onze grote buur in het Oosten. We moeten op een praktische en politieke basis, maar open en vastbesloten met Rusland samenwerken. God behoede ons voor een socialistische regering tijdens de koude oorlog.
(Levendig applaus van rechts)

Simpson
Mijnheer de Voorzitter, God behoede ons voor een nieuwe conservatieve regering van Europa.
Ik wil me concentreren op twee punten waarvan ik weet dat het Parlement die van cruciaal belang vindt, namelijk het GALILEO-project en de toekomst van de postdiensten. Dit debat biedt me de kans om niet alleen de conclusies van de Raad over één Europees luchtruim te verwelkomen, maar ook zijn vaste voornemen om voor juni een voorstel in te dienen bij het Parlement voor de toewijzing van slots op de luchthavens van de Gemeenschap.
Wat betreft GALILEO is het de moeite waard in gedachte te houden dat dit programma in feite door de Raad in maart 1998 was opgezet. Deze toezegging werd tijdens de bijeenkomsten van de Raad van Keulen en Feira benadrukt. Toen werd gesteld dat er voor december 2000 strategische beslissingen zouden worden genomen. Daarna kreeg de Raad echter koudwatervrees, om het rechtstreeks te zeggen, ongetwijfeld tengevolge van de door de ministers van Financiën uitgeoefende druk. Goed, GALILEO gaat ongeveer 3 miljard euro kosten, wat wil zeggen dat de particuliere sector moet bijdragen, maar de voordelen voor Europa, in economische en sociale termen, zullen immens zijn. De belangrijkste Europese ondernemingen in deze sector hebben hun medewerking toegezegd. Wat we nu nodig hebben, is politiek engagement van de lidstaten, niet alleen om GALILEO door te zetten, maar om er op een positieve en vastberaden manier aan te werken, samen met de particuliere sector.
Eerder vandaag bekritiseerde de heer Poettering de Raad omdat hij geen tijdschema voor de liberalisering van de postdiensten heeft gegeven. Daarover ben ik het eigenlijk eens met de Raad. Ik wil niet alleen de heer Poettering, maar ook commissaris Bolkestein herinneren aan het standpunt van het Parlement bij de eerste lezing over postdiensten van een paar maanden geleden. Het stemde toen met een overweldigende meerderheid voor een gecontroleerde, geleidelijke liberalisering tot 150.000 zonder einddatum voor liberalisering. Wanneer ik dus in de conclusies van Stockholm lees dat de Raad wil samenwerken met het Parlement, stemt me dat tot tevredenheid. Ik wil de Raad er echter wel aan herinneren dat het standpunt van het Parlement duidelijk en ondubbelzinnig is en is gegrondvest op een politieke consensus kris kras door alle fracties heen.
Met de post heeft het Parlement geen problemen; de Raad wel. De oplossing is dus duidelijk: aanvaardt het standpunt van het Parlement, geeft het extreme beleid van commissaris Bolkestein op en ik weet zeker dat we binnen een paar dagen tot overeenstemming kunnen komen over de toekomst van de postdiensten.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik als positief punt benadrukken dat de Europese Raad van Stockholm de strategie van Lissabon heeft bekrachtigd en op enkele concrete punten heeft aangevuld en versterkt.
Het belang dat wordt gehecht aan de sociale agenda en in het bijzonder aan de socialezekerheidsstelsels en de medische bijstand, het vastleggen van doelstellingen voor de werkgelegenheid en het verlagen van het niveau van de overheidssteun - al had dit wat mij betreft verder mogen gaan - voor de ontwikkeling van de nieuwe technologieën, alsmede het besluit tot oprichting van een Europese voedingsautoriteit zijn zeker positieve elementen.
Daar staat tegenover, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat er op het gebied van de liberalisering in de Europese Unie een sterke mate van asymmetrie ontstaat. Dit betekent dat er onmiddellijk een wetgevingsvoorstel voor de regulering van de intracommunautaire investeringen moet komen. Bijna alle fracties in het Parlement hebben de heer Bolkestein hier gisteren op gewezen.
Tot slot wil ik verwijzen naar de doelstelling van een Europees luchtruim waar de voorzitters van de Raad en de Commissie het over hadden. Mijnheer Prodi, wij vertrouwen erop dat de Commissie op dit gebied met de nodige inzet en behoedzaamheid handelt op basis van de bestaande verplichtingen en, in elk geval, overeenkomstig het acquis communautaire. En, mijnheer Prodi, de clausule van Gibraltar behoort ook tot het acquis communautaire. Deze dateert namelijk niet uit de achttiende eeuw, maar is gebaseerd op een akkoord tussen de regeringen van het Verenigd Koninkrijk en Spanje van 1987. Op deze basis moeten wij verderwerken om in Göteborg een akkoord te bereiken.
De Voorzitter. Aangezien het tijstip van de stemmingen is aangebroken, wordt het debat thans onderbroken; het zal om 15.00 uur worden voortgezet.

Pacheco Pereira
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Bureau graag mededelen dat na een initiatief door het Europees Parlement voor de vrijlating van de in Cabinda vastgehouden Portugese gijzelaars één van hen daadwerkelijk is vrijgelaten. Mijnheer de Voorzitter, ik kan u verzekeren dat dit initiatief bij de vrijlating van de betrokken gijzelaar een belangrijke rol heeft gespeeld. We moeten ons dus blijven inspannen om ervoor te zorgen dat ook de overige gijzelaars die zich nog in Cabinda bevinden vrijgelaten worden.

De Voorzitter
Ik verheug me over het tot nu toe bereikte resultaat.
Wij gaan nu over tot de stemming.

STEMMING
De Voorzitter
Overeenkomstig de artikelen 15 en 18 van het Reglement gaan we nu over tot verkiezing van een ondervoorzitter. Aangezien er maar één vacature is en mevrouw Catherine Lalumière de enige kandidate is, stel ik voor dat wij overgaan tot verkiezing bij acclamatie.
(Het Parlement kiest mevrouw Lalumière bij acclamatie)
Ik roep mevrouw Catherine Lalumière uit tot ondervoorzitter van het Europees Parlement.
Ik wijs erop dat de nieuwe ondervoorzitter de rangorde overneemt van de uittredende ondervoorzitter.
Ik wens mevrouw Lalumière geluk met haar verkiezing en wens haar het allerbeste met de uitoefening van haar mandaat.
(Langdurig applaus)
Procedure zonder verslag over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 738/93 houdende wijziging van de overgangsbepalingen van de gemeenschappelijke marktordening voor granen en rijst in Portugal, als vastgesteld in Verordening (EEG) nr. 3653/90 (COM(2000)763 - C5-0716/2000 - 2000/0295(CNS))
(Het Parlement keurt het voorstel goed)
Verslag (A5-0104/2001) van de heer Trakatellis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieplan op het gebied van de volksgezondheid (2001-2006) (COM(2000) 285 - C5-0299/2000 - 2000/0119(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0112/2001) van mevrouw Stauner, namens de Commissie begrotingscontrole, over de maatregelen die de Commissie heeft genomen om gevolg te geven aan de opmerkingen van het Europees Parlement in de resolutie bij het besluit over kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1998 (COM(2000) 558 - C5-0560/2000 - 2000/2263(DEC))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
(De vergadering wordt om 11.55 uur onderbroken en om 12.35 hervat)
Verslag (A5-0113/2001) van de heer Blak, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1999 (SEC(2000) 537 - C5-0310/2000 - 2000/2155(DEC))
Vóór de stemming:

Kuhne
Mijnheer de Voorzitter, normaal gesproken wordt voor het begin van een stemming bekend gemaakt of er in de verschillende taalversies corrigenda zijn. Ik heb gehoord dat er in de Spaanse versie nog iets moest worden rechtgezet. Is de Voorzitter hiervan op de hoogte? Zo ja, dan zou ik dat graag horen. Naar ik heb vernomen zou een passage in de Spaanse versie niet zijn aangepast aan de originele Engelse versie.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, ik wil inhaken op wat de vorige spreker heeft gezegd. In de eerste plaats wil ik erop wijzen dat de ontwerpresolutie van het verslag-Blak - ik heb de rapporteur uiteraard geraadpleegd - oorspronkelijk in het Engels is opgesteld, en daar moeten wij dus van uitgaan. Verder moet er in conclusie 8 ii), getiteld Vlas een taalkundige correctie worden aangebracht, niet alleen in het Spaans, maar in de meeste taalversies. Waar in het Engels staat "competent authorities" moet in het Spaans "autoridades competentes" staan en zo ook in de overige taalversies.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, inderdaad moeten wij van de Engelse versie uitgaan. Wat de opmerking van de heer Izquierdo betreft, moet ik u zeggen dat "autoridades competentes" en "autoridades de control" wat ons betreft hetzelfde is. Het gaat in beide gevallen om de autonome regio' s, maar zolang in de Engelse versie wordt gesproken van "bevoegde autoriteiten" , stemmen wij daarmee in.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er nogmaals op wijzen dat over dit voorstel werd onderhandeld in het Spaans en het Engels. De heer Pomés wil alleen verwarring zaaien. De Spaanse vertaling van de Engelse tekst moet luiden "autoridades competentes" , want zo is het en zo moet het zijn.

Theato
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dit misverstand is al in de Commissie begrotingscontrole uit de weg geruimd en daarom verbaast het mij ten zeerste dat het nu weer opduikt. Wij hebben hier tijdens de stemming in de Commissie begrotingscontrole heel uitgebreid over gesproken. Daarmee was de kous af. Ik ben er vanuit gegaan dat het nu ook voor de plenaire vergadering duidelijk zou zijn dat de Engelse versie gold en ook in de andere talen "bevoegde autoriteiten" moest staan. Daarom begrijp ik niet waarom hier een punt van wordt gemaakt!

(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0099/2001) van de heer Folias, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1999, Afdeling I - Parlement / Bijlage ombudsman (SEC(00) 539 - C5-0312/2000 - 2000/2157(DEC))

Colom i Naval
mijnheer de Voorzitter, ik heb de indruk dat er een probleem is met de Spaanse vertalingen, want ook in het verslag-Folias zijn er aanmerkelijke verschillen tussen de Engelse versie, die ook hier de oorspronkelijke versie is, en de Spaanse. Ik zou met name willen vragen de vertaling van paragraaf 19 nog eens na te laten kijken. Er kunnen natuurlijk meer in het algemeen problemen zijn, maar hier wijkt vooral paragraaf 19 in het Spaans sterk af van de originele Engelse tekst.

Folias
Mijnheer de Voorzitter, daar ben ik het roerend mee eens. Ik wilde echter wel verduidelijken dat de oorspronkelijke versie van dit verslag het Grieks is en niet het Engels.
(Het Parlement keurt het besluit goed)
Verslag (A5-0108/2000) van mevrouw Van der Laan, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Raad van beheer van de Europese Stichting ter verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Dublin) voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1999 (C5-0686/2000 - 2000/2166(DEC);
over het verlenen van kwijting aan de Raad van bestuur van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (Thessaloniki) voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1999 (C5-0687/2000 - 2000/2165(DEC));
over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1999
Afdeling IV - Hof van Justitie
Afdeling V - Rekenkamer
Afdeling VI - Deel B, Comité van de Regio' s
(SEC(2000) 539 - C5-0312/2000 - C5-0617/2000 - 2000/2156(DEC));
over het uitstel van het besluit tot het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1999
Afdeling VI - Deel A, Economisch en Sociaal Comité
(SEC(2000) 539 - C5-0312/2000 - C5-0617/2000 - 2000/2156(DEC))

van der Laan
. Voorzitter, ik wil alleen even iets zeggen over de amendementen. Ik geloof dat hierover een verkeerde mededeling aan de zittingsdienst is gedaan. Ik ben als rapporteur voor alle amendementen. Dit even om misverstanden te vermijden. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om alle collega's te danken, ook voor deze amendementen.
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de besluiten aan)
Verslag (A5-0097/2001) van de heer Seppänen, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) voor het begrotingsjaar 1999 (C5-0654/2000 - 2000/2167(DEC))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag A5-0109/2001 van mevrouw Rühle, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het financieel beheer van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 1999 (COM(2000) 357 - C5-0257/2000 - 2000/2164/DEC));
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0084/2001) van mevrouw Hermange, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio' s - Naar een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking (COM(2000) 284 - C5-0632/2000 - 2000/2296(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN
Markt voor granen en rijst in Portugal (C5-0716/2000)

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, met deze ontwerpverordening wil men de geleidelijke vermindering van de specifieke graansteun voor Portugal voor een bepaalde tijd stabiel houden. Voor de jaren 2001 en 2002 zou dan hetzelfde niveau worden aangehouden als voor verleden jaar. Dit besluit is al tijdens het Portugese voorzitterschap van de Europese Unie genomen. Wij hebben er toen mee ingestemd dat de medefinanciering van de steun één jaar lang zou worden voortgezet, opdat compensatie zou kunnen worden geboden voor het inkomensverlies van de Portugese landbouwers. Het landbouwbeleid heeft echter zulke ongunstige gevolgen voor het inkomen van de Portugese landbouwers dat voor hen die stabilisering voor de gehele duur van het huidige financieel kader zou moeten gelden, dat wil zeggen tot 2005/2006.
Er zou dan wel een bovengrens moeten worden vastgelegd voor de stabilisering van de uit hoofde van de medefinanciering uit te keren steun. We zouden daarvoor bijvoorbeeld het dubbele van de bovengrens voor de vereenvoudigde regeling kunnen aanhouden. Op die manier leggen we een reserve aan, en die kan dan weer gebruikt worden voor de voortzetting van de stabilisering, voor het opzetten van steunmechanismen voor de productie van eiwithoudende zaden, of voor het verwezenlijken van een programma voor het overschakelen op andere gewassen dan graan, om zo voor graanproductie minder geschikte gronden toch in cultuur te nemen. Ik wijs erop dat veel kleine producenten in Portugal geen steun ontvangen omdat ze niet hun gehele productie op de markt brengen. Deze landbouwers zouden het recht moeten krijgen hun productie voor eigen gebruik te bestemmen, zonder daarbij het recht op steun te verliezen. Die steun zou dan bijvoorbeeld gebaseerd kunnen zijn op het inkomensniveau van gelijkaardige bedrijven in dezelfde regio.
Verslag-Trakatellis (A5-0104/2001)

Stihler
Mijnheer de Voorzitter, als woordvoerster voor volksgezondheid van de Labourdelegatie uit het VK wil ik graag een stemverklaring afleggen over het verslag-Trakatellis. Het verslag bevat weliswaar veel goede punten die steun verdienen - en we steunen die dan ook - maar aangezien wij volgens de stemlijst en bloc moesten stemmen, hebben we het algemeen standpunt van de PSE aangehouden. Ik wil echter duidelijk maken dat het voorstel voor het centrum uit het verslag-Trakatellis ons grote zorgen baart. We hebben de indruk dat dit voorstel slecht doordacht is, de kostenimplicaties niet voldoende overwogen zijn en de juridische implicaties al het goede in dit verslag zouden kunnen vertragen. Ik zei het gisteren al, maar ik zeg het nog een keer: de gezondheidszorg is een thema dat de burger na aan het hart ligt. Het is daarom belangrijk dat de procedure van dit voorstel zo snel mogelijk wordt afgewikkeld. Ik kijk uit naar de tweede lezing.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden in dit Parlement, wilde ik graag toelichten waarom ik voor dit belangrijke verslag van de heer Trakatellis heb gestemd. Ik zat er een beetje over te dubben hoe ik mijn stem moest motiveren. Vannacht heb ik namelijk helemaal niets gedroomd en toen ik wakker werd voelde ik me nogal slaperig. Maar juist omdat ik zo doezelig was, heb ik zonet even de ogen gesloten en toen kreeg ik een visie. Ik zag toen als in een droom de heer Trakatellis die de vorm van tablet had. En op die tablet stond "tegen hart- en vaatziekten" , terwijl op andere tabletten, die ook allemaal Trakatellis verbeeldden, opschriften stonden als "tegen neuropsychiatrische problemen" , "tegen kinderziekten" , enzovoort. Dus in mijn visie was de heer Trakatellis, dankzij dit belangrijke verslag van hem, de enige die alle burgers van Europa van ziekten kan genezen. Proficiat dus, mijnheer Trakatellis!

Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Wij zijn van mening dat over kwesties betreffende de volksgezondheid en de gezondheidszorg besloten moet worden op nationaal en regionaal niveau. Wij willen daarom niet dat de EU op dit gebied de lidstaten steeds gedetailleerdere voorschriften oplegt. Naar onze mening zou het met het verslag-Trakatellis echter die kant opgaan. Daarin wordt immers gevraagd om hogere begrotingskredieten en de oprichting van een nieuw waarnemingscentrum op dit gebied. Daarom hebben wij tegen het verslag gestemd.

Korakas
Door een aantal recente gebeurtenissen - gekkekoeienziekte, dioxine, bommen met verarmd uranium op Joegoslavië, enzovoort - en de zeer ernstige gevolgen daarvan voor de gezondheid van de burgers en de voedselketen, zijn wij wel gedwongen terughoudend te zijn ten aanzien van de belangstelling die de EU zogenaamd koestert voor de gezondheid van de burgers en ten aanzien van de stormvloed van intentieverklaringen. Ten overvloede is gebleken wat de EU in feite met haar maatregelen wil: zij wil de gemoederen van de mensen sussen, meer niet. Zij is immers absoluut niet van plan de problemen aan te pakken die zij zelf met haar beleid voor grote delen van de bevolking heeft veroorzaakt.
Ook uit de conclusies van de recente Top van Stockholm blijkt duidelijk wat de EU voor de o zo gevoelige sector van de volksgezondheid in petto heeft: zij zet de aanval in op een aantal cruciale verworvenheden van de werknemers (door middel van uitgavenbeperking, begrotingsdiscipline, persoonlijke verantwoordelijkheid, enzovoort). Bovendien maakt zij tegelijkertijd gewag van "modernisering van het Europees sociaal model" . Dit betekent dat het overheidskarakter van de volksgezondheidssector zal worden aangetast en sterker de klemtoon zal worden gelegd op eigen verantwoordelijkheid. Op die manier steunt men het particuliere initiatief en speelt men de grote economische belangen op het gebied van de volksgezondheid en het verzekeringswezen in de kaart.
Met het onderhavige actieprogramma voor volksgezondheid 2001-2006 wil de EU tegemoet komen aan de behoeften en doelstellingen van het groot kapitaal en de monopolies op volksgezondheidsgebied. Het is geen toeval dat nergens gewag wordt gemaakt, of een beschrijving wordt gegeven, van de overheidsverplichtingen voor bepaalde, in het programma aan bod komende vraagstukken of voor bepaalde aspecten van die vraagstukken. Met de strategie van de EU wordt de gezondheid volledig onderworpen aan de marktwetten. Aldus wordt gezondheid enkel een kwestie van kosten, winst en rendement. Het volksgezondheidsstelsel wordt daarmee enkel nog gezien als een uitgavenpost voor de nationale begroting, en niet als een investering in de mens. Daarom worden deze stelsels ook onderworpen aan de voorwaarden van de begrotingsdiscipline, hetgeen in communautaire taal betekent: vermindering van overheidsuitgaven voor volksgezondheid, afwenteling van de verantwoordelijkheid en de kosten op de burgers zelf en versterking van het particulier initiatief. Op die manier wordt van medische zorg een winstgevend bedrijf gemaakt. Het doel is de volksgezondheid te veranderen in een "concurrentiekrachtige markt" . Men wil voorwaarden in het leven roepen waarmee de sterke monopolies in staat zijn de markt volledig te veroveren. Tegelijkertijd wil men de arbeidsrechten, de sociale rechten en de verworvenheden van de werknemers op gezondheidsgebied beknotten en de overheidsuitgaven op dit gebied verminderen.
De rapporteur van het Europees Parlement zit op dezelfde golflengte als de Commissie. Ondanks zijn pertinente opmerkingen over de nog steeds bestaande, ernstige gezondheidsproblemen zwijgt hij in alle talen over de echte sociale oorzaken daarvan en de ongezonde en soms levensgevaarlijke omstandigheden waaronder de burgers moeten leven. Ik denk hierbij aan de verslechtering van de arbeidsomstandigheden, aan wisselende ploegendiensten en nachtwerk, aan de dramatische achteruitgang van de levensstandaard van de grote volksmassa, aan de groeiende armoede en de stijgende werkloosheid, aan de in het teken van ongebreideld winstbejag staande marktliberalisatie, met alle gevolgen van dien voor de voedselketen, aan de aantasting van het milieu, enzovoort.
"De gezondheid mag niet worden beschouwd als handelswaar en mag dus geen onderwerp zijn van compromissen op politiek of economisch vlak" , zegt de rapporteur en wat dat betreft zijn wij het roerend met hem eens. Helaas boort hij zijn eigen goede intenties de bodem in door met zijn verslag instemming te betuigen met het volksonvriendelijk en agressief volksgezondheidsbeleid van de EU.
Daarom stemmen wij niet voor dit verslag. Wij scharen ons aan de zijde van de werknemers die zich tegen dit beleid verzetten en willen strijden voor een daadwerkelijke, hoogwaardige volksgezondheid in dienst van de burger.

Bordes, Cauquil en Laguiller
We kunnen de benaderingswijze van de rapporteur op twee punten volgen. Het is natuurlijk verstandig om het beleid op het gebied van de volksgezondheid in de diverse Europese landen te standaardiseren, maar dan dienen wel de beste praktijken als uitgangspunt genomen te worden. Verder is de begroting dat op Europees niveau voor dit beleid wordt vrijgemaakt, onbeduidend.
Gezondheidsrisico' s kunnen worden verkleind als we meer aandacht besteden aan preventie, tijdig ingrijpen en als we ervoor zorgen dat ernstige ziekten zoals kanker op tijd worden ontdekt. Verkleining van de gezondheidsrisico' s zou een van de basisbeginselen van de Unie kunnen zijn als ze zich meer zou bezighouden met de mens dan met het verkeer van kapitaal en goederen. Dat is evenwel niet het geval.
Het Parlement heeft weliswaar een aantal goede wijzigingen voorgesteld, maar zelfs als deze zouden worden overgenomen, zouden ze niet volstaan om het door de Commissie voorgestelde beleid acceptabel te maken. Voor een goed beleid op het gebied van de volksgezondheid zijn middelen nodig. De Commissie is niet bereid deze middelen vrij te maken.
Wij hebben ons dan ook van stemming over dit verslag onthouden, hoewel wij een aantal voorstellen die in dit verslag worden gedaan hebben gesteund.

Figueiredo
Het actieprogramma volksgezondheid 2001-2006 is een theoretisch goed onderbouwd document, gebaseerd op de filosofie die de eurocraten op het gebied van de volksgezondheid aanhouden. Een aantal aspecten wordt echter niet voldoende belicht. Ik noem hier de volgende elementen:
volksgezondheid is een wezenlijke factor voor een duurzame menselijke ontwikkeling. Daarom moeten alle openbare en particuliere diensten aan volksgezondheid ondergeschikt worden gemaakt. De financiering en de plaatselijke coördinatie van de volksgezondheid moeten het belang van de volksgezondheid weerspiegelen, zonder daarbij af te doen aan de nationale verantwoordelijkheden op dit gebied;
het diagnostisch en therapeutisch apparaat mag niet uitsluitend in industriële en commerciële termen worden gezien. Dit onderdeel van de volksgezondheid is zakelijk altijd als een bijzonder terrein beschouwd. Het zijn de multinationale ondernemingen die hier de dienst uitmaken, waardoor nationale en regionale belangen geschaad worden. Je kunt geen goed actieprogramma volksgezondheid hebben zonder eerst iets aan deze toestand iets te doen;
het programma rept met geen woord over degenen die verantwoordelijk zijn voor de gezondheid op het werk of de gezondheid van werknemers. Het is onaanvaardbaar dat de schade die direct of indirect voortvloeit uit arbeid in slechte werkomstandigheden op de Gemeenschap wordt verhaald, terwijl de kapitalisten de winst uit die arbeid opstrijken;
Tot slot wijs ik op de noodzaak om de volksgezondheid beter te beschermen, onder andere door meer geld in dit programma te steken, zoals ook wordt voorgesteld in de amendementen die op onze stem hebben kunnen rekenen.

Schleicher
 - (DE) Ik heb tegen het verslag-Trakatellis gestemd en ik zal mede namens mijn CSU-collega's uit Beieren uitleggen waarom. De Europese Gemeenschap heeft nog steeds geen bevoegdheid met betrekking tot het gezondheidsbeleid en kan daarom slechts een coördinerende rol spelen. Het Parlement heeft in zijn voorstel een verzoek ingediend voor de oprichting, het beheer en de ontwikkeling van "een centrum voor de gezondheidscoördinatie en -monitoring" (HCMC). Dat wijzen wij zeer uitdrukkelijk van de hand, omdat dat een taak van de lidstaten is. Daarnaast is sprake van enkele eisen die in strijd zijn met het subsidiariteitsbeginsel, zoals aanbevelingen voor leerprogramma' s op scholen, voor kwaliteitsnormen in de gezondheidszorg en op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding.
In het in dit Parlement in stemming gebracht voorstel ontbreekt mijns inziens ook een zinvol en gericht gebruik van de beperkte financiële middelen.
Verslag-Stauner (A5-0112/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Stauner gestemd, maar ik had liever met wat meer overtuiging gestemd. Waarom? Omdat sommige gepensioneerden, die ik in Bergamo geregeld tegenkom, mij altijd vragen: "Wat doen jullie toch daarginds in het Europees Parlement?" En andere gepensioneerden vragen mij steevast: "Jullie geven zoveel geld uit: waar dient al dat geld voor?" , en zo gaat dat dan de hele dag door. De burgers en met name de gepensioneerden blijven maar vragen, maar ze willen vooral weten wat wij met het geld van Europa doen. Daarom wil ik vragen dat men in de toekomst ook meer controles uitvoert om te zien waar al dat geld blijft dat wij uitgeven. Natuurlijk moet dat geld goed gespendeerd worden, maar waar dient het precies voor? Het gaat er dus om dat voortaan goed wordt gecontroleerd of het geld inderdaad ten voordele van de Europese burgers besteed wordt.
Verslag-Blak (A5-0113/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het begrotingsjaar 1999 gestemd, en ik zal u zeggen waarom. Ik hoop namelijk dat de Commissie nog veel meer dan voorheen haar best gaat doen om oplossingen te vinden voor de problemen van de ouderen en gepensioneerden in Europa. Hoe moet dat gebeuren? Op een heel andere manier dan men helaas alsmaar blijft verkondigen, niet alleen binnen de Commissie maar ook in dit Parlement en binnen de Raad. Ik wilde in deze stemverklaring duidelijk maken dat de werkende bevolking geen zin heeft om voor altijd door te blijven werken. Mensen die een baan hebben, willen vaak juist zo snel mogelijk de pensioengerechtigde leeftijd bereiken om een pensioen te genieten waarvan ze goed kunnen rondkomen, en om plaats te maken voor de jongere garde. De Partij van de Gepensioneerden is absoluut tegen het streven van de Europese regeringen en de regering van Europa om de arbeidsperiode van de burgers te verlengen. Wij pleiten er zelfs voor dat die periode ingekort wordt en dat de periode van welzijn, van niet verplicht werken, verlengd wordt.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Uiteraard hebben wij gestemd tegen ieder voorstel om de Europese Commissie kwijting te verlenen. Dit geldt zowel voor de komende als de voorgaande begrotingen. Wij zijn immers tegen een Commissie die geheel in dienst staat van de industriële en financiële concerns.
Onze stem tegen een aantal specifieke punten is niet meer dan een verlengstuk van onze algemeen afwijzende houding.

Meijer
. In het verslag van de heer Blak vind ik veel punten van kritiek met betrekking tot de uitgaven van de Europese Unie en de verantwoording daarover. Volgens zijn aanbevelingen moet er nog veel veranderen. De logische conclusie naar aanleiding van deze terechte kritiek zou zijn dat het Parlement wederom niet instemt met de kwijting over een voorafgaand begrotingsjaar. Tegenstemmen is het enige machtsmiddel dat het Parlement heeft om verandering af te dwingen en de arrogantie van Raad en Commissie te bestrijden. Instemmen, onder begeleiding van een reeks van smeekbedes, is niet zo'n machtsmiddel. Dat is slechts een signaal dat alles gewoon zo kan blijven doorgaan, ook als er uiteindelijk weinig of niets verandert. Betekent goedkeuring dat we, na wat wensen en kritische opmerkingen, een aantal fraudegevallen laten rusten? Zoals de vlasfraude in Spanje, waarover net een OLAF-rapport is uitgebracht? Ik ben pas tot goedkeuring bereid nádat deze fraudes zijn opgelost, beboet en terugbetaald. Vooruitlopend daarop is het niet zinvol om te vertrouwen op de goede bedoelingen van de in het najaar van 1999 aangetreden nieuwe Europese Commissie. Het verbaast mij in hoge mate dat de anders zo kritische rapporteur voorstelt om nu wèl tot goedkeuring over te gaan, en ik volg hem daarin niet.

Stauner
 - (DE) Mijn beslissing om tegen de kwijting te stemmen is op de volgende argumenten gebaseerd. Ik ben blij met de verklaring die de commissaris voor de begroting op 3 april in het Parlement heeft afgelegd over de zaak-Fléchard. Voor een nieuw begin in het beleid van de Commissie met betrekking tot de aanpak van fraudegevallen is deze verklaring echter ontoereikend. Er ontbreekt een duidelijk standpunt waarin tot uiting wordt gebracht dat de behandeling van die zaak in januari 1994 in strijd was met de wet.
Het gebrekkige informatiebeleid van de Commissie ten opzichte van het Parlement is in vergelijking met de kwijting over 1998 ook niet wezenlijk veranderd. Ik kan niet accepteren dat de voor kwijting bevoegde autoriteit om elf auditverslagen heeft gevraagd - zoals de rapporteur in bijlage twee van zijn verslag uitvoerig uit de doeken doet - maar in feite geen enkele auditverslag ontvangen heeft. Daaronder bevonden zich ook alle audits van de delegaties. Het gebrekkige informatiebeleid van de Commissie wordt nog verergerd door het kaderakkoord waarin is vastgelegd dat toegang tot documenten sowieso is voorbehouden aan uitsluitend de rapporteur.
Ik voel mij ook gehouden aan het besluit dat de plenaire vergadering in december 2000 in het zogenaamde verslag-Morgan heeft genomen om de kwijting in de toekomst uit stellen zolang de Commissie niet alle gevraagde documenten heeft overgelegd. Naar eigen zeggen is dat volgens de rapporteur in de huidige situatie het geval.
Verslag-Van der Laan (A5-0108/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik wil verklaren waarom ik voor dit verslag heb gestemd waarin het verlenen van kwijting aan verschillende instellingen van de Europese Unie aan de orde is. Het gaat mij vooral om een specifiek hoofdstuk, namelijk het hoofdstuk dat is gewijd aan de uitgaven van het Comité van de Regio' s. Sommigen - en ik mag de mensen wel bij hun naam noemen, de Britse conservatieven - pleiten voor afschaffing van dat Comité. Daar ben ik het niet mee eens. Ik vind dat de regio' s in Europa juist opgewaardeerd moeten worden, dat benadrukt moet worden hoe belangrijk de regio' s zijn, want ik geloof dat de toekomst van Europa enerzijds neerkomt op Europa zelf en anderzijds op de regio' s van Europa. De nationale staten moeten besluiten een stap terug te zetten. Wij kunnen niet alles hebben. Dus: minder nationale staten, meer regio' s en meer Europa.
Verslag-Seppänen (A5-0097/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Seppänen wordt een oordeel gegeven over de sluiting van de EGKS. Al vanaf mijn tiende jaar heeft Europa een speciaal plaatsje in mijn hart, en daarom wordt het mij triest te moede als ik in dit verslag lees dat de EGKS, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, opgedoekt moet worden. Ik wil in de allereerste plaats bevestigen dat ik voor het verslag heb gestemd, maar daarnaast wilde ik de heer Seppänen graag een ideetje aan de hand doen: hij zou een dag kunnen plannen om op een leuke en originele manier en met een blik op de toekomst deze eerste belangrijke stap, die de ondertekening van de akkoorden van de EGKS en Euratom was, te herdenken.
Verslag-Rühle (A5-0109/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik zei zonet dat ik even ingedut was. Ik heb toen een halve droom gehad - niet een echte droom, hoor - en dat ging uitgerekend over het verslag-Rühle. Dit biedt mij dus een mooie kans om toe te lichten waarom ik voor het verslag heb gestemd. Ik was in die halve droom Gulliver-Fatuzzo, ik was piepklein en er stonden allemaal reuzen om me heen. Wie waren die reuzen? De een was een Afrikaan, de ander een Aziaat, nog een ander was een Zuid-Amerikaan en verder was er een eilandbewoner van de Bahamas: dus de bewoners van de ontwikkelingslanden waar dit verslag over gaat. Die reuzen bogen zich over de dwerg Fatuzzo en zeiden tegen hem: "Kijk ons eens goed aan. Denk je echt dat wij de landen zijn die zich moeten ontwikkelen? Of zijn jullie het juist, moderne volkeren van Europa, die ontwikkeld lijken maar in werkelijkheid piepkleine hersenen hebben? Zorg er eerst maar eens voor dat jullie jezelf ontwikkelen, want wij zijn al ontwikkeld genoeg!"
Verslag-Hermange (A5-0084/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, in mijn toespraak van gisteren heb ik mevrouw Diamantopoulou uitgelegd hoezeer ik het op prijs zou stellen indien zij als spreekbuis kon fungeren voor de verzoeken die heel ons Parlement tot de nationale staten richt in verband met volledig gelijke rechten voor mensen met een functiebeperking. Toen ik vanochtend even wegdutte - zoals ik zo straks al vertelde - zag ik mezelf aan tafel zitten met mevrouw Diamantopoulou. Tot nu toe heeft zij de uitnodiging die ik haar indertijd heb gedaan nog niet geaccepteerd, maar in die droom zat ik dus echt aan tafel met haar, en zij zei tegen mij: "Kijk, Fatuzzo, ik heb voor elkaar gekregen dat de wet die in Italië geen pensioen toekent aan 65plussers met een functiebeperking, afgeschaft wordt. Fatuzzo, ik heb ook voor elkaar gekregen dat de Europese Unie een verordening goedkeurt op grond waarvan mensen met een functiebeperking zich in de Unie kunnen verplaatsen zonder hun pensioen te verliezen" .
Dat was nu echt een droom, mijnheer de Voorzitter!

Korakas
Het voorstel van de Europese Commissie sluit naadloos aan bij de smoesjes van de leidende klasse omtrent gelijke kansen van toegang voor gehandicapten. De titel van het verslag spreekt wat dat betreft boekdelen: "Naar een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking" . Het is overduidelijk dat een poging wordt gedaan de op klassenonderscheid berustende kenmerken van dit probleem te verhullen. Hoe kan nu het kapitalisme een gehandicapt kind uit een arm gezin, uit de arme volksklassen, dezelfde kansen bieden als een kind uit een rijk gezin? Het is trouwens geen toeval dat men dergelijke dingen probeert te verhullen. De enkele goede maatregelen die in het verslag worden voorgesteld (normalisering van technische hulpmiddelen, ontwikkeling van nieuwe diensten) zijn in feite alleen toegankelijk voor gehandicapten uit rijke gezinnen. Het uiteindelijke doel is de commercialisering van de behoeften van gehandicapten, in welke sector dan ook, in het onderwijs, op de markt voor technische hulpmiddelen, bij de terbeschikkingstelling van goedkope arbeidskrachten, enzovoort. Er worden weliswaar ook andere, meer specifieke maatregelen voorgesteld, zoals de toegang tot vervoersmiddelen, de invaliditeitskaart voor vrij verkeer in de lidstaten van de EU, en de overdracht van uitkeringen van het ene naar het andere land, maar deze maatregelen veranderen niets aan de situatie.
De gehandicapten zijn de eerste, en tegelijkertijd de meest tragische slachtoffers van het bezuinigingsbeleid op het gebied van de volksgezondheid en de sociale voorzieningen, en van de vernietiging van de sociale zekerheidstelsels. Het is tekenend dat in geen enkel document van de EU duidelijk wordt gezegd hoe belangrijk sociale uitgaven zijn voor de oplossing van de problemen van gehandicapten. Weer eens wordt de behandeling van de zeer acute sociale problemen van gehandicapten overgelaten aan de zogenaamde niet-gouvernementele organisaties, aan vrijwilligerswerk en het gezin. Men heeft weliswaar de mond vol van nieuwe diensten en technische hulpmiddelen, maar nergens wordt gesproken over de noodzaak deze gratis ter beschikking te stellen, of de aankoop daarvan te subsidiëren. Men heeft slechts belangstelling voor één ding: de ondersteuning van de werkgevers die gehandicapten in dienst nemen. Ofschoon deze programma' s ter ondersteuning van de werkgelegenheid van gehandicapten al jaren bestaan, is overeenkomstig studies van onafhankelijke organisaties bijna 70% van de gehandicapten werkloos.
In het verslag worden weliswaar enkele goede voorstellen gedaan voor speciale opleiding en onderwijs, en met name voor onderwijs op universitair niveau, maar nergens worden daaraan bindende voorschriften gekoppeld. Bovendien is het verslag bepaald onwetenschappelijk. Hierin wordt namelijk voorgesteld gehandicapte kinderen naar de gewone school te sturen om hun integratie in de samenleving te bevorderen. Weten de redacteurs van dit verslag dan niet dat dit experiment op een grote mislukking is uitgedraaid in Duitsland en Frankrijk, waar aan het begin van de jaren '80 talrijke bijzondere scholen werden gesloten en tegen het einde van de jaren '80 allengs weer werden geopend om sociale onrust te voorkomen? Hoe kan een doof of blind kind, of ook een spastisch kind nu lessen volgen op een openbare school - die sowieso steeds slechter wordt - en daar spelen? Volgens deskundigen hebben dove en blinde kinderen zelfs speciale boeken nodig. In Engeland durfden zij deze maatregelen niet toe te passen omdat de universiteiten en de gehandicaptenorganisaties zich daartegen verzetten. Men wil gehandicapten integreren in de normale scholen om te kunnen sparen op de sociale uitgaven, om de kosten te kunnen overhevelen naar het gezin, en het onderwijs van gehandicapten als dusdanig omlaag te halen.
Daarom stemmen de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen dit verslag.

Bushill-Matthews
 - (EN) Ik feliciteer mijn Franse conservatieve collega, mevrouw Hermange, met haar vindingrijke en constructieve verslag. De conservatieven uit het VK hebben voor het verslag gestemd.
De lidstaten moeten veel actiever zijn bij het vaststellen van de bijzondere behoeften van de gehandicapten. We hopen dat ze de geest van het verslag en enkele van de specifieke ideeën eruit zullen overnemen. We dringen er echter op aan dat dit verslag niet wordt gebruikt voor een poging tot harmonisatie van de sociale zekerheid in de EU: dat moet onder de bevoegdheid van de lidstaten blijven vallen.
We zijn vooral ingenomen met twee primeurs van vandaag: de verschijning van het verslag in braille in drie talen en het gebruik van gebarentaal tijdens het debat. De PPE-DE-Fractie houdt het niet bij woorden over de behoeften van de gehandicapten: we doen daadwerkelijk iets positiefs.

Crowley
 - (EN) Wanneer we spreken over mensen met een functiebeperking in Europa, moeten we altijd uitgaan van de veronderstelling dat het hierbij in de eerste plaats gaat om burger- en mensenrechten.
Het is onze plicht niet alleen fraaie woorden te spreken over rechten, maar ook de toegang tot scholing, opleiding, werk en kansen actief te bevorderen.
We kunnen terugkijken op eerdere resoluties en verslagen van dit Parlement over mensen met een functiebeperking.
Dezelfde fundamentele barrières en problemen bestaan echter nog steeds. Sommige lidstaten en sommige NGO' s hebben moed getoond en innoverende initiatieven genomen om de barrières en obstakels voor gelijke kansen voor iedereen uit de weg te ruimen. Sommigen zien dit echter nog steeds als een aparte sector, in plaats van als een weerspiegeling van het falen van onze samenleving om iedereen kansen te bieden. Aan het begin van de 21ste eeuw moeten we een signaal afgeven aan de wereld dat de EU de talenten van iedereen, het recht op gelijke behandeling en gelijke kansen erkent.
Ik steun dit verslag en beveel bij de andere leden van harte de punten aan die betrekking hebben de rol van gehandicaptenorganisaties en andere NGO' s die zich krachtig voor gehandicapten inzetten, die naar de mensen hebben geluisterd en de kans grijpen om iets te doen aan de situatie, ten gunste van ons allemaal.
We moeten ernaar streven dat tegen 2003, het Europees jaar van de gehandicapten, het grootste deel van deze barrières is opgeruimd.

Titley
 - (EN) Ik ben verheugd over het verslag van mevrouw Hermange over een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking. Het is van cruciaal belang dat wij in het Europees Parlement steun geven aan dergelijke belangrijke maatregelen ten behoeve van gelijke kansen voor mensen met een functiebeperking.
In dit verslag wordt aangedrongen op een richtlijn inzake gelijke behandeling. Deze richtlijn moet van toepassing zijn op een groot aantal terreinen: werkgelegenheid, onderwijs en opleiding, vervoer, informatiemaatschappij, consumentenbeleid, enzovoort. In het verslag wordt tevens de nadruk gelegd op de noodzaak de behoeften van gehandicapten in alle beleidsvormen te integreren.
De staatshoofden en regeringsleiders van de EU hebben in Lissabon en Stockholm verklaard dat zij de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld willen worden, een economie die in staat is tot duurzame economische groei, tot meer en betere werkgelegenheid en een hechtere sociale samenhang. We hebben echter in de hele Europese Unie een enorm gebrek aan geschoolde werknemers in de IT-sector. Het is toch gewoon een kwestie van gezond verstand als wij zeggen dat al onze burgers moeten worden geschoold en ingezet, opdat wij met een beter opgeleide beroepsbevolking deze ambitie waar kunnen maken. Ik ben ervan overtuigd dat mensen met een functiebeperking in deze sector onmisbaar zullen zijn. De mensen zijn er! We hoeven alleen maar doeltreffende scholingsprogramma' s op te zetten en ervoor te zorgen dat gehandicapten bij de toekenning van banen niet worden gediscrimineerd. De behoefte is er, de mensen zijn er: we moeten alleen deze kans grijpen en de uitdaging van de nieuwe economie aangaan.
Ik sta volledig achter de maatregelen om de toegang voor mensen met een handicap op alle terreinen te verbeteren, van werkgelegenheid tot IT. Daardoor zal niet alleen het leven van veel mensen met een handicap veranderen; zij zullen nu ook worden aangemoedigd net zo' n volledige rol in de maatschappij te spelen als alle anderen. Ook de economie van de Europese Unie zal een gedaanteverandering ondergaan en zal echt de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld worden, een op een hechtere sociale samenhang gebaseerd economie.

Ducarme
Het doet mij genoegen dat de mededeling gestalte geeft aan het proces dat op gang gebracht is met verklaring 22. In deze als bijlage aan het Verdrag van Amsterdam gehechte verklaring wordt aangegeven dat bij het vaststellen van de maatregelen voor de totstandbrenging van de interne markt rekening wordt gehouden met de behoeften van mensen met een handicap. In de mededeling wordt verwezen naar de mededeling van 1996 over de gelijke behandeling van personen met een handicap, wat inhoudt dat hun rechten worden erkend en zij niet meer worden beschouwd als mensen die op liefdadigheid zitten te wachten. Deze fundamentele verandering van houding dient benadrukt te worden.
Doel van het initiatief is de lacunes te dichten in de strategie voor de integratie van de rechten van de mensen met een handicap in alle communautaire beleidsterreinen. Het gaat hierbij om lacunes op het gebied van het vervoer, de toegang tot gebouwen, de informatiemaatschappij, het onderzoek, de ontwikkeling en het consumentenbeleid. Het begrip "gehandicapte persoon" heeft betrekking op alle fysieke, mentale en zintuiglijke aandoeningen. Dat is een andere belangrijke fundamentele wijziging.
Al sinds 1998 wordt er gewag gemaakt van een tekort aan statistieken op dit gebied. Om dit probleem te ondervangen, zal EUROSTAT drie studies leveren: een nieuwe module van de arbeidskrachtenenquête in maart 2003, de publicatie begin 2001 van indicatoren die als basis kunnen dienen voor een analyse van de mate waarin mensen met een handicap deelnemen aan het arbeidsproces en het culturele leven, en de uitbreiding van het onderzoeksgebied van het communautaire huishoudpanel tot de dagelijkse belemmeringen die mensen met een handicap in ieder huishouden ondervinden.
In het verslag staat terecht dat mensen met een handicap al vanaf hun vroegste jeugd worden geconfronteerd met allerlei drempels. Bij de opvoeding dienen ouders, overeenkomstig het 'handvest van Luxemburg over een school voor iedereen', een sleutelrol te spelen. Zij dienen de middelen in handen te krijgen om een echte keuze te kunnen maken die in overeenstemming is met hun normen en waarden.
(Overeenkomstig artikel 137 van het Reglement is deze interventie ingekort)

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.12 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Resultaten van de Europese Raad van 23 en 24 maart te Stockholm, met inbegrip van de situatie in het Midden-Oosten (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de resultaten van de Europese Raad van 23 en 24 maart te Stockholm, met inbegrip van de situatie in het Midden-Oosten.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik vind het jammer dat wij er vanochtend niet in geslaagd zijn dit debat af te ronden, want dan zou er ongetwijfeld een completer beeld zijn ontstaan. Naar mijn mening is tijdens de Top van Stockholm de aandacht naar de verkeerde dingen uitgegaan: te veel sociaal beleid en onderwijsbeleid - onderwerpen die de Europese Unie krachtens de Verdragen helemaal niet aangaan - en veel te weinig liberalisering van de markt.
De liberalisering van de energiemarkten is door mijn eigen land en Frankrijk geblokkeerd. Bij de liberalisering van het luchtruim is de status van de luchthaven van Gibraltar nog steeds een twistpunt, zodat ook de komende zomer weer duizenden toeristen op de luchthavens zullen vastzitten vanwege de vele vertragingen. Op het gebied van het sociaal beleid en onderwijsbeleid zijn in Stockholm echter wel de nodige voorstellen gedaan!
Dat is niet langer aanvaardbaar! Zo wordt de vormgeving van Europa op de verkeerde manier aangepakt. Het is zaak het liberaliseringsbeleid voort te zetten, zodat de markten zich ten gunste van de consumenten kunnen ontwikkelen. Dat is ook een vorm van consumenten- en sociaal beleid, omdat door mededinging lagere prijzen zullen ontstaan.
Wat het eigenlijk sociaal beleid en onderwijsbeleid betreft, ben ik van mening dat wij de grondslag van het subsidiariteitsbeginsel weer strikt in acht moeten nemen en de invulling van deze beleidsterreinen aan de lidstaten moeten overlaten. Europa is cultureel niet homogeen en dat moet ook zo blijven. Dat is ook onze sterke kant, want Europa leeft juist van deze verscheidenheid. Ik vind dat Europa haar tijd niet langer moet verkwisten en zich weer op haalbare doelstellingen moet gaan concentreren.
Tijdens de volgende Europese Raad in Göteborg krijgen de staatshoofden en regeringsleiders weer een nieuwe kans. Ik hoop dat ze die in het belang van Europa ook zullen benutten!

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, aan het begin van deze discussie werd ik er door de heer Dupuis nog even aan herinnerd tot welk een morele diepte ik was gezonken door mijn verslag over Rusland. Hij blijft me inmiddels toch sympathiek en dit tweesporenbeleid handhaaf ik ook in de politiek.
Ten aanzien van de Russische Federatie is het volgens mij bijzonder goed om altijd duidelijke taal te blijven spreken, ook als het gaat over Tsjetsjenië. Wij betreuren het dan ook dat het voorzitterschap in Stockholm heeft verzuimd om de uitspraken van de heer Poetin, die vergelijkingen trekt tussen de strijd in Macedonië en die in Tsjetsjenië, meteen te weerleggen en van een duidelijk commentaar te voorzien. Ik denk dat harde taal door de Russische collega's beter wordt begrepen dan ontwijkend gedrag.
Verder lijkt het mij uiterst belangrijk om ten aanzien van Rusland te onderstrepen hoe belangrijk zaken als de noordelijke dimensie zijn - daar hoef ik de Zweden niet van te overtuigen - maar ook hoe belangrijk Kaliningrad aan het worden is, met name omdat het een enclave zal vormen in de Europese Unie waar de regels voor de inwoners zo zullen moeten worden aangepast dat ook zij bijvoorbeeld de vruchten van het Schengen-acquis kunnen plukken. In deze tijd waarin met name Schengen in steeds verder gaande mate gecomputeriseerd is, moet dat een fluitje van een cent zijn en moet het verkrijgen van visa zo geregeld kunnen worden dat ook de burgers van Kaliningrad ervan kunnen profiteren.
Ten aanzien van de Balkan, mijnheer de Voorzitter, ben ik bijzonder blij dat de Servische politie het lef heeft gehad om Milosevic te arresteren. Datzelfde lef wens ik toe aan SFOR bij de arrestatie van Karadzic, want nu Belgrado deze stap gezet heeft kunnen we in Bosnië absoluut niet achterblijven. De Raad moet dus druk uitoefenen op al diegenen die verantwoordelijk zijn voor SFOR om tot arrestatie van Karadzic over te gaan. Het is ook duidelijk dat het staatshoofd van Servië niet anders kan worden behandeld dan andere staatshoofden in dat gebied, simpelweg omdat hij meer kwaad heeft gedaan. Ik denk dat zijn overbrenging naar Den Haag absoluut noodzakelijk is en dat we voor Servië op dit punt zeker geen uitzondering moeten maken.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de voorstellen van Alexander Lamfalussy over de vorm van de wetgevingsprocedure voor de verwezenlijking van het financiële dienstenpakket zijn baanbrekend. In die voorstellen wordt namelijk voor de eerste keer een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de wet, de richtlijn, de verordening - die in samenwerking met de Raad en het Parlement wordt opgesteld - en de technische uitvoering van de richtlijn. Daardoor kunnen de aanpassingen aan nieuwe ontwikkelingen op technisch gebied veel sneller gerealiseerd worden dan in het verleden.
De staatshoofden en regeringsleiders hebben immers besloten dat de Europese Economische Ruimte het meest moderne en concurrerende marktgebied moet worden, en dat is onmogelijk zonder een moderne vorm van wetgeving. Als de huidige ideeën in de praktijk blijken te functioneren, kunnen deze ook op andere technische wetgevingsgebieden toegepast worden, misschien ook in de landbouwsector.
De moeilijkheid is echter dat bij de technische uitvoering, dat wil zeggen door de verordeningen die op deze grondslag worden uitgevaardigd, vaak ook problemen rijzen voor de burgers. De politiek moet in dergelijke gevallen de mogelijkheid hebben om in te grijpen en deze aspecten weer onderwerp te maken van politieke besluitvormingsprocedures. Omdat we ons op dit moment in de medebeslissingsprocedure bevinden, moet het Europees Parlement in deze situatie over dezelfde rechten beschikken als de Raad. De Commissie en de Raad hebben in Stockholm onderling goede afspraken gemaakt. Het Parlement is daar echter niet bij betrokken geweest. Daarom moeten er nieuwe onderhandelingen plaatsvinden, zodat er resultaten tot stand worden gebracht die ook voor het Parlement bevredigend zijn.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf de opmerkingen van de heer von Wogau volledig en wil deze op een paar punten aanvullen. Het verslag-Lamfalussy gaat uit van een concreet feit, namelijk dat de bestaande wetgevingsprocedure te langzaam is en ons belet tijdig de wetgeving aan te passen aan de eisen van de markt. In het verslag-Lamfalussy wordt erop gewezen dat de behandeling van de voorschriften op dit gebied over het algemeen vastlopen in de Raad. Ik ben derhalve van mening dat de verkeerde instelling hier een veeg uit de pan krijgt. In het verslag-Lamfalussy wil men dit probleem namelijk oplossen door de uitvoeringsbepalingen te laten opstellen door een comité voor de effectenmarkten, waarin de Raad en de Commissie nog net zoveel invloed hebben als thans het geval is, terwijl de invloed van het Parlement wordt beperkt. Deze oplossing kan mijns inziens leiden tot een gebrek aan vertrouwen en op lange termijn nog ernstigere vertraging veroorzaken. Het Parlement eist dat als een uitvoeringsbepaling de algemene beginselen te buiten gaat, deze niet als bindend, maar als ongeldig wordt beschouwd. Wij vragen de Commissie niet om ons advies in overweging te nemen. Nee, wij vragen dat een regeling die het kader te buiten gaat, ongeldig wordt verklaard. Zo luidt dat in de theorie van het mandaat, die ik heb geleerd bij Romeins recht, en in de theorie van de delegatie van bevoegdheden, die ik heb geleerd bij politiek recht. De grootste vergissing die men met het door de Top van Stockholm overgenomen verslag-Lamfalussy begaat, is dat bij de uitwerking van de regelgeving gekozen wordt voor de intergouvernementele benadering ten koste van de communautaire methode. Wat het nog erger maakt, is dat de wens wordt uitgesproken om de liberalisering van de interne markt voor financiële diensten te versnellen zonder de regelgeving en de controle- en garantiemaatregelen aan te passen. Dit zou kunnen leiden tot een megamarkt zonder politieke controle waarin de nationale staten ondergeschikt worden gemaakt aan de semi-politieke besluiten van de marktdeelnemers die zich vrij over het grondgebied van de Unie kunnen bewegen. Dit is ongeveer dezelfde discussie als die indertijd werd gevoerd voor de ondertekening van de Europese Akte, toen de visie van mevrouw Thatcher gelukkig niet zegevierde.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, morgen wordt een besluit genomen dat grote gevolgen zal hebben voor Europa en zijn informatiemaatschappij. Ik vertrouw op een "Ja" voor GALILEO en op het inzicht van de Vervoersraad. Wij hebben geen behoefte meer aan verbale uitvluchten, maar aan een unanieme politieke uitspraak. Tegen de nog aanwezige critici zou ik willen zeggen dat een partnerschap tussen de particuliere en de openbare sector mogelijk is wanneer de politieke boodschap duidelijk is. Militair gebruik moet mogelijk zijn, maar is geen voorwaarde. De infrastructuur die door GALILEO gecreëerd wordt, heeft in de toekomst een beduidend hogere meerwaarde dan de huidige infrastructurele maatregelen. Voor de in technologie geïnteresseerde jeugd van Europa komen door GALILEO aantrekkelijke, nieuwe banen beschikbaar. De geavanceerde technologie van Europa zal in deze sector van de toekomst tot de wereldtop gaan behoren.
De zogenaamde marktwaarde van GALILEO neemt in vergelijking met het benodigde startkapitaal omgekeerd evenredig toe. Ook op dit gebied moeten we in staat zijn om het Europese handelingsbeginsel van de "gedeelde lasten" als uitgangspunt te nemen. De toenadering tussen de lidstaten zou onder deze omstandigheden niet pijnlijk moeten zijn, maar juist soepel moeten verlopen. Wij moeten nu spijkers met koppen slaan! Morgen is het te laat! Onze grootste concurrent, de Verenigde Staten, lacht anders in zijn vuistje en is blij met elke vertraging in de Europese ontwikkeling op dit vlak. Voordat er sprake kan zijn van een marktintroductie, hebben we sowieso nog zeven tot acht jaar nodig.
De beide voorzitters, de heren Persson en Prodi, hebben meteen aan het begin vanochtend terecht en met nadruk op deze nieuwe technologische ontwikkelingskans voor een modern Europa gewezen. Ik zeg het graag nogmaals: "GALILEO is een gateway naar een Europese informatiemaatschappij". Ik ga er vanuit dat de Vervoersraad morgen dezelfde mening is toegedaan.

Foster
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag wat meer duidelijkheid willen van de Commissie en de Raad over enkele belangrijke vraagstukken met betrekking tot het GALILEO-project, vraagstukken die opgehelderd moeten worden voordat de definitieve fase van het project kan worden goedgekeurd.
Het Memorandum of Understanding, waarin staat dat het bedrijfsleven voorlopig 200 miljoen euro beschikbaar zal stellen voor de financiering, moet nader worden toegelicht. Kan de Commissie specifieke voorbeelden geven van bedrijven die een bijdrage hebben toegezegd? Kan de Commissie ook de berichten bevestigen dat de particuliere sector zijn financieringsbelofte zal intrekken als niet voor juni 2001 een overtuigde politieke beslissing over de definitieve fase wordt genomen? Kan de Commissie in dit verband ook haar commentaar geven over het gebrek aan politiek engagement dat tot uiting komt in de conclusies van de Top van Stockholm? Vage retoriek is zeker niet genoeg wanneer miljarden euro op het spel staan, en er volgens het tijdschema van de Commissie minder dan drie maanden resten tot de uiterste termijn.
Ik roep de Commissie op in het belang van de transparantie haar bedoelingen met betrekking tot de financiering van dit project onmiskenbaar duidelijk te maken. Zal het project bij het ontbreken van voldoende interesse bij het bedrijfsleven uitsluitend uit de begroting van de EU worden gefinancierd, met inbegrip van het bedrag van 220 miljoen per jaar dat voor het onderhoud ervan nodig is? Kan de Commissie ook een geactualiseerde specificatie geven van de bijdragen die de individuele lidstaten naar verwachting moeten leveren? Weet de Commissie dat terwijl de EU miljoenen aan het uitgeven was voor GALILEO, de VS de bestaande technologie hebben vernieuwd? Kan de Commissie rechtvaardigen waarom GALILEO alleen voor civiele doeleinden zal worden gebruikt? Is het namelijk niet absurd dat de EU besluit haar eigen satellietnavigatiesysteem te ontwikkelen en tegelijkertijd de militaire capaciteit ervan ontkent?
Satellieten lanceren is een dure zaak. We hebben harde garanties nodig dat de investeringen in het GALILEO-project voldoende rendement zullen opleveren. Dit zijn fundamentele vragen, terwijl we nog maar drie maanden de tijd hebben. We lopen in de EU het risico een amateuristische en onverantwoordelijke indruk te maken, tenzij de Commissie onmiddellijk met antwoorden over dit project komt. Ik dring er daarom bij de Commissie en de Raad op aan deze punten in overweging te nemen. Bij kosten van miljarden voor de belastingbetalers, aan wie we direct rekenschap moeten afleggen, hebben we recht op antwoorden.

De Voorzitter
Ik heb zeventien ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.

Ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
twee mondelinge vragen van de heer Posselt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, aan de Raad (B5-0157/2001) en de Commissie (B5-0158/2001) over het jaarlijks debat 2000 over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid;
en
de verklaringen van de Raad en de Commissie over clandestiene immigratie en de schipbreuk van de "East Sea" met circa duizend Koerdische immigranten aan boord nabij de Franse kust.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, vandaag is het jaarverslag aan de orde over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid die in oktober 1999 tijdens de Top in Tampere in het leven is geroepen. Naar mijn idee zou het eigenlijk beter zijn geweest om van een ruimte van rechtvaardigheid, vrijheid en veiligheid te spreken. Rechtvaardigheid is namelijk het fundament van de Europese Unie, die zichzelf graag als rechtsgemeenschap beschouwt. Wij zijn blij dat er in Nice op twee punten wezenlijke vooruitgang is geboekt, met enerzijds de goedkeuring van het Handvest van de grondrechten - dat nu echter ook juridisch bindend moet worden gemaakt - en anderzijds de hervorming van het Europese Hof van Justitie, een van de pronkstukken van het Verdrag van Nice.
Toch heeft Europa op belangrijke punten nog behoefte aan een verdere ontwikkeling van die rechtsgemeenschap. Ik denk hierbij met name aan de grensoverschrijdende justitiële samenwerking op het gebied van het burgerlijk en strafrecht. Daarnaast zijn voor mij de mensen- en burgerrechten van groot belang, juist omdat het Handvest van de grondrechten nog geen bindend karakter heeft. Een gemeenschap van rechtvaardigheid betekent uiteraard ook dat wij niet alleen van de kandidaat-landen eerbiediging van het verlangen acquis communautaire verlangen, maar dat wij ook zelf de eigen besluiten en rechtshandelingen uitvoeren en eerbiedigen. De essentiële vraag aan de Raad en de Commissie is dan ook hoe de stand van zaken is bij de uitvoering van de overeenkomsten en besluiten die deel uitmaken van dat acquis communautaire, hoe het tijdschema er uitziet en waarom er op dit gebied zo veel vertragingen zijn opgetreden.
In de tweede plaats hebben we het over vrijheid. Vrijheid is een consequentie van rechtvaardigheid; vrijheid is gegrondvest op menselijke waardigheid. Om te voorkomen dat vrijheid misbruikt wordt, hebben we veiligheid nodig. Zonder veiligheid en rechtvaardigheid is vrijheid niet meer dan het recht van de sterksten. Wij willen echter geen recht van de sterksten, wij willen ook het recht van de zwaksten. Daarom hebben we een veiligheidsbeleid nodig dat op rechtvaardigheid is gebaseerd. Bij de grensoverschrijdende bestrijding van criminaliteit en bij de samenwerking op strafrechtelijk gebied vertoont de harmonisatie van het recht echter nog aanzienlijke gebreken. In dat verband zou ik de Raad willen verzoeken om Europol zo snel mogelijk uit te breiden, om eindelijk vaart te maken met het toezicht door het Europees Parlement op Europol, om nog in de komende weken voor de definitieve oprichting van de Europese politieacademie te zorgen - op dit punt was er eveneens sprake van vertragingen, ook al heeft de commissaris ons gisteren hieromtrent positief nieuws gegeven - en om een communautaire, Europese grensbewaking te realiseren. Dat laatste punt is al drie jaar geleden op mijn initiatief door het Europees Parlement voorgesteld. Ik ben dankbaar dat nu ook enkele lidstaten in de Raad op een dergelijke grensbewakingseenheid voor de buitengrenzen van de Europese Unie aandringen.
Wij willen de Raad in dit erg belangrijke debat echter ook vragen hoe hij eigenlijk zijn verantwoordelijkheid ten opzichte van het Europees Parlement ziet. Er is sprake van een uitstekende samenwerking met de Commissie en met commissaris Vitorino, maar wij moeten duidelijke tekortkomingen vaststellen in de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Het huidige debat vindt plaats zonder een schriftelijk jaarverslag en zonder enige achtergronddocumentatie van de Raad over de ontwikkelingen in het verleden en in de toekomst op dit cruciale beleidsterrein. Het scorebord van de Commissie is op dit vlak voorbeeldig. Een jaarverslag van de Raad over de ontwikkelingen in 2000 op dit essentiële gebied is echter niet voorhanden. Naar mijn idee is het noodzakelijk om het Parlement hier naar behoren bij te betrekken en te informeren, en de parlementarisering van dit cruciale onderwerp op het gebied van justitie en binnenlandse markt verder te ontwikkelen. De Raad blijft wat dat betreft op belangrijke aspecten in gebreke. Hoe kan men nu een Europa van en voor de burgers willen creëren als men niet van plan is de gekozen vertegenwoordigers van die burgers, de Europese afgevaardigden, daarbij te betrekken?
Tot slot wil ik nog even ingaan op het gevoelige onderwerp van het asielrecht. Net als op het gebied van justitie en binnenlandse zaken ontbreekt hier een strategisch beleidsuitgangspunt van de Raad. We beschikken over talloze initiatieven van lidstaten, maar die zijn vaak in strijd met elkaar. Er zijn dus weliswaar veel individuele initiatieven, maar er ontbreekt een strategisch uitgangspunt voor een communautair asielbeleid, een communautair immigratiebeleid en ook voor een personele lastendeling tussen de lidstaten. Wij roepen de Raad op om deze tekortkomingen op te heffen!

Bodström
 - (SV) Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, ik wil u bedanken voor het feit dat u mij en mijn collega Klingvall hier heeft uitgenodigd. Het is mij een grote eer om dit Parlement te mogen toespreken. Het Europees Parlement is een zeer belangrijke gesprekspartner in de Europese integratie, en het Zweedse voorzitterschap hecht veel waarde aan een goede relatie met u. Wij hopen dat wij blijk hebben kunnen geven van dit streven, met name tijdens onze ontmoeting met de parlementaire commissies in Stockholm.
Het onderhavig onderwerp heeft een hoge prioriteit. Uit onderzoek blijkt namelijk duidelijk dat het vraagstuk van de juridische samenwerking de Europese burgers na aan het hart ligt.
De huidige, georganiseerde criminaliteit is in hoge mate grensoverschrijdend, met name door de ontwikkeling van nieuwe technieken. De Europese burgers eisen en verwachten terecht dat wij spijkers met koppen slaan op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.
Zoals u wellicht weet, hebben wij op het gebied van justitie het zwaarste wetgevingsprogramma van de hele Unie. Met het Verdrag van Amsterdam en de conclusies van de Top van Tampere heeft de EU een zeer ambitieus plan opgesteld voor het creëren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De uitvoering ervan bevindt zich nu, zoals u weet, in een zeer intensieve fase.
Zoals u ook weet, schrijft het EU-Verdrag voor dat het Europees Parlement ieder jaar een debat houdt over de vorderingen die zijn gemaakt op dit in afdeling VI van het EU-Verdrag behandelde gebied. Ook wanneer het gaat om onderdelen van het Verdrag waarin alleen sprake is van de derde pijler, willen mijn collega en ik het debat niet beperken tot enkel de kwesties van de derde pijler. Er is immers vaak een nauw verband tussen de kwesties van de eerste en de derde pijler.
In het algemeen kan wel gezegd worden dat 2000, het jaar waarover wij vandaag verslag moeten uitbrengen, het eerste jaar is van de post-Tampere-periode. Zoals ik al zei, betekende Tampere een grote stap vooruit op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, en er is een zeer ambitieus programma vastgesteld.
Ik wil graag beginnen met enkele vorderingen op het gebied van justitie in het jaar 2000. In dit jaar heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken een twintigtal besluiten genomen, waaronder acht verordeningen en drie overeenkomsten. Voor nagenoeg alle taken op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zijn actieplannen goedgekeurd. Hiernaast heeft de Raad meer dan dertig conclusies, resoluties, aanbevelingen en verslagen aangenomen.
Er is een aantal kwesties te berde gebracht door het zeer succesvolle Franse en Portugese voorzitterschap. Er zijn besluiten genomen over verschillende belangrijke onderdelen van de strijd tegen de financiële en economische criminaliteit. Er is een besluit genomen over de bescherming van de euro, en tijdens de op 17 oktober jongstleden te Luxemburg gehouden gemeenschappelijke vergadering van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken en de Raad Economische en Financiële Zaken is een aantal belangrijke besluiten genomen. Ik noem als voorbeeld het witwassen van geld. Wij hebben de eerste stap gezet in het proces van de oprichting van Eurojust, dat wij zien als een zeer belangrijk element in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit. Wij hebben veel inspanningen ondernomen in de strijd tegen de cybercriminaliteit. Zo hebben wij een besluit aangenomen over de bestrijding van kinderporno op internet. Verder zijn wij erin geslaagd het beginsel inzake wederzijdse erkenning hard te maken met de goedkeuring van een actieprogramma voor wederzijdse erkenning van vonnissen in rechtszaken.
Er zijn ook diverse besluiten genomen ter verbetering van de civielrechtelijke samenwerking, onder meer voor betekening en kennisgeving, insolventie en erkenning en uitvoering van echtscheidingsbesluiten.
Dit gezegd zijnde wil ik reageren op de vraag van de heer Posselt. Ik zal trachten antwoord te geven op de juridische en politiële aspecten, terwijl mijn collega Klingvall de vragen over asiel en migratie zal beantwoorden.
Mijnheer de Voorzitter, een aantal vragen betreft de dialoog tussen de verschillende instellingen, alsmede de maatregelen ter verbetering van deze dialoog en de verduidelijking van de relatie tussen de instellingen, de lidstaten en bijvoorbeeld Europol en Eurojust.
Het Verdrag van Amsterdam en de conclusies van Tampere hebben een grote verandering teweeggebracht op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Zoals ik al eerder heb gezegd, is er een zeer ambitieus plan opgesteld en het tempo van de werkzaamheden wordt opgevoerd. Niet alleen de omvang, maar ook het karakter van de samenwerking is veranderd. De instellingen hebben gedeeltelijk nieuwe taken gekregen en nu worden de werkmethoden in concrete vorm gegoten. Wij zijn nu bezig met de implementering van de Top van Tampere, en wij kunnen bepaalde gebieden aanwijzen waar alle instellingen bezig zijn zich aan te passen aan de nieuwe vereisten.
Ik ben er stellig van overtuigd dat er voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een zeer nauwe samenwerking tussen de Raad, de Commissie en het Parlement vereist is. Dit is dan ook het uitgangspunt voor het Zweedse voorzitterschap bij zijn werk.
Het Verdrag geeft een duidelijk kader aan voor de formele betrekkingen tussen de Raad en het Europees Parlement bij de uitwerking van besluiten en andere instrumenten op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. De Raad is zich volledig bewust van het feit dat het ambitieuze werk op dit gebied ook een aanzienlijke werkdruk voor het Parlement betekent. De Raad moet bij de vaststelling van de termijnen voor de adviezen van het Parlement rekening houden met de noodzaak van een evenwicht tussen enerzijds het belang van een snelle behandeling van de kwestie en anderzijds de werkdruk van het Europees Parlement.
Wij moeten op dit gebied een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van de EU. Het is belangrijk dat wij ons richten op essentiële zaken en echt tijd en energie besteden aan de belangrijke kwesties voor de ontwikkeling van de Unie.
Het Zweedse voorzitterschap heeft een discussie in gang gezet over de werkmethoden van de Raad. Tijdens de informele vergadering van de Raad van 8 en 9 februari jongstleden - waar wij ook het genoegen hadden om de heer Watson te ontmoeten - waren wij het er allemaal over eens dat de Raad absoluut efficiënter moet gaan werken als wij de in Tampere vastgestelde doelstellingen willen bereiken.
Een van de kwesties die aan de orde zullen komen tijdens de in gang gezette herziening betreft de steeds grotere verscheidenheid aan initiatieven op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Ik ben ervan overtuigd dat men moet komen tot een grotere voorspelbaarheid en een betere coördinatie van nieuwe wetgevingsinitiatieven. Dat zou het gemeenschappelijke werk van de instellingen aanzienlijk vereenvoudigen.
Ik wil ook iets zeggen over de betrekkingen tussen de instellingen en Europol, respectievelijk Eurojust. Het voorzitterschap is ervan overtuigd dat de controle van het Parlement en de mogelijkheden om bijvoorbeeld de werkzaamheden van Europol te kunnen volgen, verbeterd kunnen en moeten worden. Het voorzitterschap denkt erover na hoe dit in de praktijk bewerkstelligd kan worden. Er kunnen op korte termijn maatregelen genomen worden die geen wijziging van de voorschriften vereisen.
Wat betreft Eurojust heeft de Raad nog niet besproken hoe het Parlement en de Commissie betrokken zullen worden bij de werkzaamheden, respectievelijk de mogelijkheid zullen krijgen om de werkzaamheden te volgen. Het spreekt echter voor zich dat de kwesties in verband met de betrekkingen tussen Eurojust, de Commissie en het Parlement in de onderhandelingen aan de orde zullen komen. Het voorstel voor een besluit van de Raad, waarover het Parlement advies moet uitbrengen, is gebaseerd op de regelgeving in de Europol-overeenkomst, zowel wat betreft de deelname van de Commissie aan de werkzaamheden als de mogelijkheid van het Parlement om deze te volgen. Ik wil wat dit betreft echter tevens onderstrepen dat wij de mogelijkheid moeten overwegen om de voorwaarden voor het Parlement voor controle verder te verbeteren.
Voordat ik de volgende vraag behandel, wil ik benadrukken dat wij onze goede relatie met u willen behouden. Om dit te beklemtonen hebben wij vandaag een schriftelijk verslag aan u voorgelegd waarin de werkzaamheden van de Raad op het gebied van justitie en binnenlandse zaken gedurende het afgelopen jaar duidelijk uiteen worden gezet.
De heer Posselt noemt tevens het beginsel van de wederzijdse erkenning en de maatregelen die gepland zijn om de wederzijdse erkenning van vonnissen op strafrechtelijk gebied te verbeteren.
Wederzijdse erkenning van beslissingen in rechtszaken en de traditionele juridische samenwerking hebben hetzelfde doel, namelijk de verbetering van de samenwerking tussen de landen, zodat een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid kan worden gecreëerd. In december vorig jaar heeft de Raad, met de conclusies van Tampere in het achterhoofd, een actieprogramma goedgekeurd voor de uitvoering van het beginsel van de wederzijdse erkenning. Het actieprogramma is ambitieus en omvangrijk. Het bevat een groot aantal maatregelen die uitgevoerd moeten worden. Het beginsel van de wederzijdse erkenning, zoals deze tot uitdrukking komt in het actieprogramma, behelst de beslissingen voor het eindvonnis, het eindvonnis zelf en de beslissingen na het eindvonnis.
Met dit in het achterhoofd heeft Zweden, samen met België en Frankrijk, het initiatief genomen voor een instrument voor beslissingen voor het eindvonnis. Het gaat hierbij over de wederzijdse erkenning van beslissingen en het bevriezen van middelen en bewijsmateriaal. Dit instrument heeft tot doel om op een snelle manier te verhinderen dat middelen en bewijsmateriaal worden onttrokken aan de justitiële autoriteiten. Dit instrument werd bij zijn indiening positief onthaald; de onderhandelingen zullen nog dit voorjaar tijdens het Zweedse voorzitterschap beginnen.
In het voorjaar zal vermoedelijk ook een initiatief genomen worden tot wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van boetevonnissen. De werkzaamheden beginnen met de erkenning en de tenuitvoerlegging van het eindvonnis.
Ik wil tevens de samenwerking noemen op civielrechtelijke vlak, in het bijzonder de werkzaamheden met het oog op de totstandbrenging van een Europese executoriale titel voor onbetwiste vorderingen. Een Europese executoriale titel moet, in tegenstelling tot een nationale executoriale titel, in alle lidstaten ten uitvoer gelegd kunnen worden zonder intergouvernementele controle. Dit is een eerste belangrijke stap in de richting van onze doelstellingen, namelijk dat vonnissen van een lidstaat in de hele Unie direct erkend en ten uitvoer gelegd moeten kunnen worden.
Ter afsluiting wil ik de vraag van de heer Posselt beantwoorden over de uitvoering van de wetgeving op ons gebied, en de vraag over hetgeen wij zojuist noemden, namelijk een jaarlijks verslag over de uitvoering.
Bij de werkzaamheden voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zijn wij grotendeels afhankelijk van juridische instrumenten die opgenomen moeten worden in de rechtsorde van de lidstaten. Meerdere instrumenten waarover wij overeenstemming hebben bereikt aan het eind van de jaren '90 zijn reeds in werking getreden. Bovendien kunnen vandaag de dag diverse instrumenten toegepast worden, ondanks het feit dat zij niet in alle lidstaten in werking zijn getreden. Sinds het Verdrag van Amsterdam in werking is getreden, zijn ook diverse communautaire besluiten op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, zoals verordeningen, genomen. Veel van deze instrumenten zijn reeds in werking getreden, of zullen binnenkort in werking treden. Een concreet voorbeeld hiervan is de zogeheten verordening Brussel II betreffende de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken.
Wij hebben in de inleiding al gezegd dat wij bezig zijn met een herziening van de werkmethoden op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. De eerbiediging door de lidstaten van de verplichtingen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken is een van de kwesties die in deze context worden behandeld. Ik sluit niet uit dat er meer maatregelen nodig zijn om de lidstaten ertoe aan te zetten de verplichtingen die zij in de Raad op zich hebben genomen, beter na te komen. Controle op de naleving is wellicht een manier om ons allen te dwingen onze verplichtingen echt na te komen.
Het voorzitterschap heeft momenteel geen kant en klare ideeën over hoe een dergelijk mechanisme er uit moet zien. Het voorstel dat genoemd wordt in de vraag, een jaarverslag, is misschien een mogelijkheid, maar op die vraag zal de Raad terugkomen met een concreter antwoord.

Klingvall
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren.
Om te beginnen wil ik bedanken voor de mogelijkheid die u mij biedt om deel te nemen aan dit jaarlijkse debat. Ik wil hier graag uiteenzetten welke ontwikkelingen zich hebben voorgedaan op asiel- en immigratiegebied. Zoals u ongetwijfeld weet, bevinden wij ons nu in een zeer intensieve fase, een fase die moet uitmonden in een grotere harmonisatie van het asiel- en immigratiebeleid van de lidstaten.
Het lijdt geen twijfel dat deze kwesties op Europees niveau thuishoren. Het ontwikkelen van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid is om meerdere redenen van groot belang. Allereerst moet daarmee worden bijdragen tot de verwezenlijking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de EU. Tevens moeten asielzoekers en andere mensen die zich in onze landen willen vestigen, weten dat zij, ongeacht de lidstaat waar zij asiel zoeken, op een billijke opvang en beoordeling kunnen rekenen. Op die manier krijgen wij ook een billijkere verdeling van de lasten over de lidstaten. Wij kunnen gezamenlijk de internationale verplichtingen nakomen en ons houden aan waarden en normen zoals solidariteit, humaniteit en rechtszekerheid. Binnen deze werkzaamheden speelt het bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen een belangrijke adviserende rol.
Er bestaat geen twijfel over welke kant wij uitgaan. In Amsterdam, Wenen en Tampere zijn de doelstellingen en actieplannen besloten, evenals het scorebord van de Commissie. De Commissie heeft hard gewerkt. Zij heeft het afgelopen jaar veel voorstellen ingediend en nu is het aan ons, de Raad, om dit werk voort te zetten. Voor dit werk zijn uw standpunten zeer belangrijk.
De Raad heeft het afgelopen jaar een aantal beslissingen genomen over vraagstukken in verband met asiel en immigratie. Het Europees Vluchtelingenfonds is op 28 september 2000 tijdens de bijeenkomst van de Raad goedgekeurd. De lidstaten hebben voor 2000 en 2001 financiële middelen uit dit fonds aangevraagd om verschillende projecten voor opvang, integratie en terugkeer te kunnen financieren.
De Raad heeft ook twee besluiten genomen die binnen het kader van het Verdrag van Dublin vallen. Op 11 december 2000 werd de zogeheten Eurodac-verordening aangenomen. Wij hopen daarmee een bijdrage te kunnen leveren aan een efficiëntere toepassing van het Verdrag van Dublin. Tijdens zijn laatste bijeenkomst van 15 en 16 maart heeft de Raad ook besloten Noorwegen en IJsland te betrekken bij het Verdrag van Dublin en Eurodac. Wij kijken nu uit naar een voorstel van de Commissie voor de invoering van een communautair juridisch instrument dat het Verdrag van Dublin kan vervangen.
Tijdens zijn vorige vergadering kon de Raad ook de visumverordening aannemen. Dit betekent dat er nu volledig geharmoniseerde regels zullen zijn voor de vaststelling van de landen wier onderdanen vrijgesteld zullen zijn van visumplicht en de landen wier onderdanen ook in de toekomst visumplichtig zullen zijn. Met deze verordening worden Bulgarije, Hong Kong en Macao, en in een later stadium eveneens Roemenië, op de lijst van landen gezet waarvoor geen visumplicht geldt.
Ik hoop dat wij nog voor afsluiting van het Zweedse voorzitterschap aan deze lijst van besluiten voor gemeenschappelijke regels ook de richtlijnen kunnen toevoegen inzake tijdelijke bescherming bij massale toestroom van ontheemden en inzake gezinshereniging.
Wat deze tijdelijke bescherming betreft, blijkt uit de ervaringen met Bosnië-Herzegovina en Kosovo dat wij bij een volgende massale binnenkomst van ontheemden in de Unie een gezamenlijke en solidaire verantwoordelijkheid op ons moeten nemen.
Ook het vraagstuk van gezinshereniging is zeer belangrijk. Wij moeten alle inwoners van de EU de mogelijkheid geven op samenleving met hun gezinsleden. Wij hopen tijdens de bijeenkomst van de Raad in mei ook overeenstemming te bereiken over de wederzijdse erkenning van afwijzings- en verwijderingsbesluiten.
De Raad heeft het afgelopen jaar ook andere belangrijke en vruchtbare discussies gevoerd. Zo heeft de Raad principiële besprekingen gevoerd over de gemeenschappelijke minimumeisen voor opvang van asielzoekers. Daarbij kwamen enkele belangrijke aspecten aan de orde, zoals de toegang tot de arbeidsmarkt, het recht op vrij verkeer op het grondgebied van de Unie en de werkingssfeer. Wij kijken nu uit naar een voorstel van de Commissie, dat naar verwachting binnenkort zal worden gepresenteerd.
De Raad heeft verder twee voorstellen behandeld, een richtlijn en een kaderbesluit, voor gemeenschappelijke regels ter bestrijding van mensensmokkel en hulp bij illegaal verblijf in de EU-landen. In de discussies werd een aantal principiële kwesties aangekaart, namelijk de opneming van een humanitaire clausule, maximumstraffen en de strafrechtelijke omvang.
Tijdens de vergadering van de Raad van 30 november en 1 december 2000 jongstleden is een Frans initiatief besproken met betrekking tot de harmonisatie van economische sancties voor aansprakelijke vervoerders. Bij die gelegenheid kon echter geen politieke consensus over dit initiatief worden bereikt. Het Zweedse voorzitterschap gaat momenteel na in hoeverre de voorwaarden zijn gegeven voor het bereiken van politieke consensus. Ik ben zeer goed op de hoogte van het standpunt van het Parlement terzake en daar zullen wij vanzelfsprekend in het verdere verloop van onze werkzaamheden rekening mee houden.
Een ander belangrijk vraagstuk is ten eerste de beschikbaarheid van betrouwbaardere en beter vergelijkbare statistieken en ten tweede het voorstel van de Commissie voor de rechten van duurzaam gevestigde onderdanen van derde landen.
Tijdens de verschillende informele vergaderingen van de Raad zijn ook meer algemene discussies gevoerd. In Lissabon hebben wij onder meer de follow-up van de Top van Tampere besproken, met het scorebord van de Commissie als uitgangspunt. In Marseille stond de kwestie van de migratie naar Europa op lange termijn centraal. In Stockholm hebben wij enerzijds gesproken over de wijze waarop de conclusies van Tampere efficiënter kunnen worden geïmplementeerd en anderzijds onderzocht hoe wij - met de mededeling van de Commissie over asiel als uitgangspunt - de werkzaamheden voor de verwezenlijking van een gemeenschappelijk asielsysteem in Europa konden intensiveren.
De vraagstukken van asiel en immigratie raken de burger rechtstreeks en roepen doorgaans veel emoties op. Afgelopen jaar hebben wij verschillende keren beelden gezien van tragedies met mensen die de EU-landen binnen probeerden te komen. Daarom zijn wij gedwongen om zo snel mogelijk een gemeenschappelijk beleid tot stand te brengen waarmee wij de immigratiedruk op de EU-lidstaten in goede banen kunnen leiden. Wij hebben een verantwoordelijkheid voor vluchtelingen en andere mensen die bescherming zoeken in onze landen. Ook moet de bezoekregeling worden vereenvoudigd en moet een andere vorm van immigratie worden bevorderd. Een modern immigratiebeleid is van belang niet alleen voor het wegwerken van de fundamentele oorzaken van onvrijwillige emigratie, maar ook voor het verhinderen van illegale immigratie, het beschermen van mensen die bescherming nodig hebben en het garanderen van een billijke behandeling aan immigranten die een permanente verblijfsvergunning in onze landen hebben. Dat is de kern van de conclusies van Tampere.
Daarom moeten wij de werkzaamheden ter harmonisatie van het asiel- en immigratiebeleid in hun geheel bekijken. Alle voorstellen van de Commissie op asielgebied zullen nog tijdens het Zweeds voorzitterschap bij de Raad worden ingediend. Hetzelfde geldt voor de meeste voorstellen met betrekking tot de immigratie- en visumvraagstukken. Aldus krijgen wij een duidelijker overzicht van het geheel, hetgeen noodzakelijk is voor een evenwichtig en goed doordacht gemeenschappelijk beleid. Daarmee is niet gezegd dat wij niet hoeven te streven naar een snelle overeenstemming over de voorstellen die binnenkort bij de Raad zullen worden ingediend. De behandeling daarvan zal echter gebeuren in het kader van de met het Verdrag van Amsterdam en in de conclusies van Tampere aangegeven doelstellingen en strategie.
De voorwaarden voor immigratie naar onze landen wijzigen zich in de loop van de tijd. Ik kijk daarom uit naar de visie van het aanstaande Belgische voorzitterschap op onder meer de kwestie van de arbeidsimmigratie naar de Unie. Deze kwestie wordt mijns inziens de komende jaren steeds belangrijker.
Ik moet nu nog antwoorden op de mondelinge vragen. Ik begin met de vraag over de resultaten die tot op heden zijn geboekt tijdens de toetredingsonderhandelingen met de kandidaat-landen wat de verwezenlijking van de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid betreft, en over de vorm waarin de Raad de onderhandelingen zou willen voortzetten, met name wat de behandeling van hoofdstuk 24 betreft. Dit hoofdstuk werd aan het eind van het Portugees voorzitterschap geopend voor de groep van Luxemburg geopend. Voor de landen van de groep van Helsinki is dit hoofdstuk nog niet geopend. Begin mei wordt er voor vijf landen van de groep van Helsinki een concept voor een gemeenschappelijke onderhandelingspositie verwacht. De herziening hiervan wordt midden juni voor de landen van de groep van Luxemburg verwacht. Bij dit alles wordt het tijdschema van de Commissie aangehouden. Tijdens het Zweedse voorzitterschap zal voor geen enkel land dit hoofdstuk worden afgesloten.
De Commissie heeft in februari en maart technisch overleg gevoerd met alle betrokken kandidaat-landen. Het doel daarvan was het acquis door te nemen en eventuele vraagtekens weg te nemen. Volgens het tijdschema van de Commissie moet er in juni een geactualiseerd onderhandelingsstandpunt voor de groep van Luxemburg op tafel liggen. Voor de groep van Helsinki moet in mei een eerste concept klaar zijn.
Het kan niemand zijn ontgaan dat de uitbreiding één van de drie belangrijkste prioriteiten is van de Zweedse regering. De uitbreiding is een historische uitdaging en een historische kans. Daarbij gaat het onder meer om het leggen van de fundamenten voor vrede, vrijheid en democratie in heel Europa. Wij hebben beloofd dat wij met al onze krachten zullen meewerken aan het effenen van de weg, in de komende maanden, voor een politieke doorbraak in de uitbreidingsonderhandelingen.
Dat geldt in hoge mate ook voor het gebied van justitie en binnenlandse zaken, dat een van de hoekstenen is van het hele onderhandelingsproces. Om lid te worden van de Unie moet een land gegrondvest zijn op de beginselen van de rechtsstaat.
Niemand kan op dit moment zeggen hoe de onderhandelingen over de vraagstukken met betrekking tot justitie en binnenlandse zaken er in de praktijk uit zullen zien. Het is de eerste keer dat met het oog op de uitbreiding van de Unie over dergelijke vraagstukken echt onderhandeld wordt. Eén ding staat echter reeds vast: wij zijn hier geconfronteerd met niet alleen formele wetgevingsvereisten maar ook hoog gespannen verwachtingen van meer praktische aard. Wij hechten er groot belang aan dat de kandidaat-landen concrete maatregelen nemen voor zowel de inrichting van de noodzakelijke administratieve capaciteiten als de implementering van de aangenomen wetgeving.
Het is de verantwoordelijkheid van de kandidaat-landen ervoor te zorgen dat het tempo van de aanpassingswerkzaamheden niet verslapt en acceptabele onderhandelingsoplossingen kunnen worden gevonden. Het is echter de verantwoordelijkheid van de lidstaten ervoor te zorgen dat de kandidaat-landen worden gesteund bij hun werk. Het Zweedse voorzitterschap vindt het belangrijk om de kandidaat-landen in een vroeg stadium bij de EU-samenwerking te betrekken. Het zogeheten pretoetredingspact voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en de horizontale PHARE-programma's voor asiel, migratie, visa en grenscontrole vormen een goed voorbeeld van een mogelijke samenwerkingsvorm tussen de kandidaat-landen en de lidstaten. Onderling vertrouwen en begrip voor elkaars omstandigheden en situatie is een fundamentele voorwaarde voor een goede samenwerking in de toekomst.
Daarom hebben wij ook vertegenwoordigers van de kandidaat-landen uitgenodigd om deel te nemen aan een aantal vergaderingen en seminars tijdens ons voorzitterschap. De laatste keer dat er een ontmoeting heeft plaatsgevonden van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van de lidstaten en de kandidaat-landen was tijdens de informele vergadering van 16 maart jongstleden. Toen hebben wij gesproken over de wijze waarop wij reeds voor toetreding de wederzijdse praktische samenwerking kunnen versterken. Wij konden constateren dat op veel punten de samenwerking reeds begonnen was en de weg open stond voor een verdere verdieping daarvan.
De tweede vraag die ik zal beantwoorden gaat over de maatregelen die de Raad van plan is te nemen voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijk immigratiebeleid en over de termijnen in dit verband.
Het immigratiebeleid van de EU gaat deels over immigratie van mensen die op zoek zijn naar bescherming en deels over immigratie in het kader van gezinshereniging of over immigratie van mensen die op zoek zijn naar betere economische omstandigheden of een goede opleiding. Een immigratiebeleid in de enge zin van het woord sluit echter immigratie uit van mensen die op zoek zijn naar bescherming. Deze immigratie komt aan de orde in het asielbeleid.
Er is al een aantal niet-bindende besluiten genomen voordat dit beleidsterrein naar het gemeenschapsrecht werd overgeheveld. De eerste stappen in de richting van harmonisatie van de nationale wetgevingen zijn namelijk al gezet in afdeling VI. Het werk is daarna echter voortgezet en de oude besluiten zullen geleidelijk aan vervangen worden door communautaire rechtsinstrumenten. Momenteel wordt bijvoorbeeld het recht op gezinshereniging behandeld. Het voorzitterschap wil in het lopende half jaar een politieke consensus over dit voorstel bewerkstelligen.
Daarnaast heeft de Commissie in maart 2001 een ontwerprichtlijn opgesteld over de status van duurzaam in een lidstaat gevestigde burgers van derde landen. Een belangrijk element in dit voorstel is het recht om zich te vestigen in een andere lidstaat. Tijdens het Zweeds voorzitterschap kon het voorstel voor het eerst in behandeling worden genomen.
Er zal nog in de eerste helft van 2001 een richtlijn worden gepresenteerd over de voorwaarden voor binnenkomst en verblijf in verband met aanwerving en eigen economische activiteiten. Deze richtlijn wordt met name interessant als wij denken aan het debat dat in de Unie is begonnen naar aanleiding van de toenemende behoefte van de lidstaten aan werknemers. Dit debat zal in het najaar van 2001 worden voortgezet onder Belgische voorzitterschap dat een seminar over dit onderwerp zal organiseren. Bovendien zal de Commissie in het voorjaar van 2001 een voorstel indienen voor de voorwaarden voor binnenkomst en verblijf met het oog op studie of een beroepsopleiding, evenals een voorstel over onbetaalde werkzaamheden.
Het huidige werk laat duidelijk zien dat wij in de EU een actief immigratiebeleid voeren. Het basisbeginsel van dit beleid moet zijn dat mensen die het recht op binnenkomst en verblijf krijgen en die legaal in een lidstaat verblijven, in grote lijnen dezelfde rechten en plichten moeten hebben als de EU-burgers. Dat komt ook duidelijk naar voren uit de conclusies van Tampere. Daarin staat tevens dat een groot deel van het beleid van de Unie op dit gebied gewijd moet zijn aan een doeltreffend beheer van de immigratie in alle stadia en dat de samenwerking met de doorreislanden een hoofdbestanddeel van dit werk moet zijn.
De laatste vraag gaat over de kwestie in hoeverre de Raad het mogelijk acht om in het kader van een gemeenschappelijk asielbeleid een regeling te vinden voor de verdeling over de lidstaten van de kosten van opvang van asielzoekers, uitgaande van het aantal personen. In hoeverre de verdeling van de lasten een onderdeel moet zijn van het gemeenschappelijke Europees asielbeleid is een vraag die vanuit twee verschillende perspectieven beantwoord kan worden: enerzijds vanuit het perspectief van specifieke ontwerprichtlijnen en anderzijds vanuit een meer algemeen perspectief met betrekking tot de verdeling van de lasten ten gevolge van het asielbeleid.
In het Verdrag van Amsterdam is de basis gelegd voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijk asielsysteem. Voor de verdeling van de lasten over de EU-lidstaten hebben wij onder meer artikel 63.2 b). Dit artikel bepaalt dat de Raad moet "besluiten over de bevordering van een evenwicht tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van vluchtelingen en ontheemden". Deze gedachte is ook bevestigd door de staatshoofden en regeringsleiders in Tampere.
Verder wil ik nog zeggen dat de Raad op 28 september vorig jaar het Europese Vluchtelingenfonds heeft goedgekeurd. Dit heeft tot doel de verdeling van de lasten in de EU te stimuleren, zowel in structureel opzicht als ook tijdens acute situaties. Ook is er een ontwerprichtlijn voor tijdelijke bescherming bij massale toestroom van vluchtelingen. Daarin komt een hoofdstuk voor over solidariteit, met maatregelen die de verdeling van de lasten over de lidstaten vereenvoudigen. Daar hechten de lidstaten veel belang aan.
Het doel van de huidige, intensieve wetgevingswerkzaamheden is de verwezenlijking van een gemeenschappelijk Europees asielsysteem dat de persoon en de asielzoeker - die in alle lidstaten gelijkwaardig behandeld wordt - meer voorspelbaarheid en rechtszekerheid verschaft. Ik denk dat een dergelijk gemeenschappelijk systeem op een natuurlijke manier zal leiden tot een evenwichtigere verdeling van de lasten over de lidstaten van de EU.
Tot slot wil ik op uw verzoek een recent voorbeeld geven van een meedogenloze vorm van mensensmokkel, waaruit opnieuw blijkt dat wij snel moeten handelen.
Het gaat over de schipbreuk van het schip East Sea voor de Franse stad St. Raphael in februari jongstleden, met zo'n 1000 asielzoekers aan boord. De gebeurtenis wordt momenteel onderzocht door de Franse autoriteiten en eventuele straffen voor de daders zullen volgens de Franse wet opgelegd worden.
Het Parlement heeft de Raad verzocht een verklaring af te leggen over deze gebeurtenis. Als instelling kan de Raad echter geen verklaring afleggen over iets wat met name een nationale regering betreft. Het is echter wel van belang dat wij binnen de Unie eensgezindheid aan de dag leggen in onze inspanningen voor het bestrijden van dit soort georganiseerde criminaliteit, en deze eensgezindheid wordt weerspiegeld in onze beoordeling van de strafmaatregelen voor deze strafbare feiten.
De Raad werkt hard aan een gemeenschappelijk kader van strafrechtelijke bepalingen ter bestrijding van hulp bij illegale binnenkomst en verblijf. De Raad is op zoek naar een aanvaardbare tekst die een duidelijk verschil maakt tussen enerzijds mensensmokkelaars die misbruik maken van mensen in kwetsbare situaties en anderzijds kerken, bekende vrijwilligersorganisaties en andere mensen die uit humanitaire of ideële motieven handelen. Ik wil onderstrepen dat er in de lidstaten een brede steun bestaat voor het niet strafbaar stellen van handelingen uit humanitaire overwegingen.
In verband hiermee wil ik nog zeggen dat de Raad reeds een vroegtijdig waarschuwingssysteem heeft uitgewerkt dat de lidstaten in staat stelt om elkaar te informeren over onder andere mogelijke vluchtelingenstromen. Ook de kandidaat-landen dragen aan dit systeem bij met informatie.
Een andere maatregel die de Raad momenteel onderzoekt in verband met de bestrijding van illegale immigratie betreft de richtlijn inzake de verantwoordelijkheid van vervoerders. Deze richtlijn moet evenwel niet gezien worden als een afzonderlijk instrument, maar als een onderdeel van een groter en meer algemeen beleid. De Raad onderzoekt ook de mogelijkheid voor het creëren van een netwerk van verbindingsfunctionarissen.
Naar mijn mening is de samenwerking met de landen die momenteel fungeren als doorreislanden, de meest efficiënte manier om illegale immigratie te verhinderen. Door ze te helpen bij het verbeteren van hun asielsysteem dragen wij enerzijds bij aan meer mogelijkheden voor bescherming van vluchtelingen en zorgen wij er anderzijds voor dat deze landen minder interessant worden voor mensensmokkelaars.
Het wegnemen van de achterliggende oorzaken van onvrijwillige migratie is op de lange termijn de enige manier om de door mensensmokkel veroorzaakte tragedies te voorkomen. Het is dus heel belangrijk dat wij het harmonisatieproces in zijn geheel bekijken.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte vertegenwoordigers van de Raad, ik wil allereerst de heer Posselt bedanken voor de mondelinge vraag die aanleiding was tot dit debat. Bij de beantwoording van de door hem gestelde vragen zal ik voorbijgaan aan hetgeen in 2000 verwezenlijkt is. Dat onderwerp is immers al heel uitvoerig en serieus behandeld door de vertegenwoordigers van de Raad. Ik zal mij dus vooral richten op al die onderwerpen die wij moeten behandelen met het oog op de Europese Raad van Laken, aangezien dat het aangewezen moment is om de resultaten van de in Tampere geformuleerde opdrachten aan een eerste grondige analyse te onderwerp. 1999 was een ommekeer op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. In 2000 zijn we begonnen met de uitvoering van de taken van Tampere.
Volgens de Commissie overdrijven we niet als we zeggen dat we een goede start gemaakt hebben. Wij hebben van onze kant een voorstel gedaan voor een evaluatiepanel. U weet allemaal hoe dat panel is samengesteld en hoe het functioneert, dus ik zal daar niet over uitweiden. Via dit evaluatiepanel kunnen we op duidelijke, transparante en verantwoorde wijze vaststellen waar bij de uitvoering van Tampere voortgang is geboekt en waar een achterstand is opgelopen. Ik zal dus nogmaals niet ingaan op de wijze waarop het panel precies functioneert, maar ik zal wel ingaan op de vraag van de heer Posselt met betrekking tot de opstelling van het jaarverslag over de verwezenlijking van de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
De Commissie wil zelf graag een dynamisch evaluatiepanel. Zo' n panel komt tegemoet aan de eisen die de heer Posselt stelt. Ik geloof echter wel dat we dit evaluatiepanel beter kunnen laten functioneren, en wel op twee manieren. Aan het einde van elk voorzitterschap wordt het panel opnieuw samengesteld. Dat is het moment waarop de politieke dimensie van al hetgeen werd verwezenlijkt extra gewicht moet krijgen. Bovendien moet de structuur van het panel steeds opnieuw worden aangepast. Dit geldt zeker voor hetgeen na de Europese Raad van Laken komt. Het panel moet namelijk ook een weerspiegeling zijn van de wijze waarop iedere lidstaat de op Europees niveau genomen beslissingen in de eigen, interne rechtsorde omzet.
We zijn goed begonnen, maar ik erken ook dat we vraagtekens kunnen zetten bij het besluitvormingsvermogen van de Unie. Het gaat hier om twee problemen waar we niet omheen kunnen. Allereerst is er een hele wirwar aan initiatieven van lidstaten, waarvan de logica ons bij wijlen ontgaat. Ik wil niets afdoen aan het recht van de lidstaten om initiatieven in te dienen, maar de verwezenlijking van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid kan alleen welslagen als er een nauwe samenwerking bestaat tussen alle instellingen van de Unie en ook met name tussen de lidstaten. De Commissie deelt echter de twijfels van het Parlement. De initiatieven van de lidstaten hangen inderdaad vaak als los zand aan elkaar. Dat betekent dat ze geen bijdrage leveren aan het gemeenschappelijk streven. Ik twijfel er niet aan dat deze initiatieven goed bedoeld zijn, maar ze leiden vaak tot versnippering. Ze zijn welkom als ze aansluiten op de prioriteiten van de gemeenschappelijke Europese agenda, maar als daarin uitsluitend aandacht wordt besteed aan de interne actuele politieke agenda van de betrokken lidstaat, dan vrees ik dat ze niet bijdragen tot de verwezenlijking van de ambitieuze doelstellingen van Tampere.
De lidstaten mogen dus hun initiatiefrecht uitoefenen, en de Commissie is ook steeds bereid alle suggesties voor verbetering van de samenwerking te bestuderen. In de tweede plaats - en ik moet dat nu al zeggen, vooruitdenkend aan Laken - lopen we het risico op bepaalde terreinen achterstand op te lopen ten opzichte van het in Tampere vastgelegde tijdschema. Als de Raad het tempo van de besluitvorming niet opvoert en het huidige tempo aanhoudt, zullen we in Laken moeten vaststellen dat de doelstellingen van Tampere niet zijn bereikt. Daarom was het idee van het Zweedse voorzitterschap om dit onderwerp te bespreken ook erg bemoedigend, en ik ben daar zeer verheugd over. Tijdens de informele Raad in Stockholm is gesproken over de noodzaak het tempo van besluitvorming op te voeren en de werkwijze van de Raad te verbeteren. De Commissie is bereid onder leiding van het Zweeds voorzitterschap mee te denken over de manier waarop de werkzaamheden van de Raad kunnen worden gestroomlijnd.
Over de concrete voorstellen van de heer Bernd Posselt zal ik zeer kort zijn. Wat de omzetting van het acquis communautaire in de interne rechtsorde betreft, kan ik u zeggen dat er van de verdragen voor de derde pijler slechts één door alle lidstaten ondertekend en geratificeerd is, te weten het EUROPOL-Verdrag. De overige verdragen zijn nog niet door alle vijftien lidstaten ondertekend en geratificeerd. Wat de kaderbesluiten betreft, is het nog te vroeg om te spreken over omzetting in de interne rechtsorde, aangezien ze wel heel erg recent zijn en er niet voldoende van dit soort besluiten zijn om er een evaluatieverslag over op te stellen.
Wat de tweede vraag over het gemeenschappelijk immigratiebeleid betreft kan ik u zeggen dat de Commissie reeds een bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van datgene wat men als fundamenteel kan beschouwen: het opstellen van een Europees immigratieconcept en een algemeen kader voor het immigratiebeleid. De Commissie heeft dat verleden jaar november gedaan via een mededeling aan de Raad en het Parlement. In die mededeling spreken wij over twee doelstellingen. Allereerst moet er een geheel aan wetgevende initiatieven komen om een overal geldend pakket communautaire rechtsvoorschriften te scheppen. Bovendien moet er in de Raad een coördinatieproces op gang worden gebracht om het beleid voor de beheersing van migratiestromen te coördineren. We hebben een voorstel ingediend voor gezinshereniging en hopen dat dit voorstel nog tijdens het Zweedse voorzitterschap zal worden aangenomen. We hebben ook een voorstel ingediend voor de rechten en plichten van onderdanen van derde landen die hier langdurig verblijven. In juli zullen wij een voorstel indienen voor de toelatingsvoorwaarden voor immigranten die hier willen komen werken, en tegen het einde van het jaar zullen we een aanvullend voorstel op tafel leggen voor de toelating van burgers uit derde landen die hierheen komen voor opleiding of studie, of om andere redenen.
De Commissie zal proberen in juli een voorstel in te dienen voor het operationeel maken van de open-coördinatiemethode, zoals die gebruikt moet worden in het immigratiebeleid. Die methode zal dan reeds in 2002 in de praktijk kunnen worden gebracht. Naast dat voorstel van de Commissie zal het Zweedse voorzitterschap een initiatief indienen voor het verbeteren van de beschikbare statistieken over immigratie. Bovendien kan via ODYSSEUS een programma opgestart worden voor administratieve samenwerking tussen de lidstaten. We hopen ook de basis te kunnen leggen voor een communautaire grenspolitie. De heer Posselt heeft daar reeds naar verwezen. Ik geloof dat het ook verstandig is een pro-actief beleid op immigratiegebied te voeren, een beleid dat is gericht op de integratie van de immigrantengemeenschappen in het land van ontvangst. Daarvoor moeten we alle mogelijkheden benutten die het verleden jaar door de Commissie voorgestelde anti-discriminatiepakket ons biedt. Tegelijkertijd moeten we werken aan de in Lissabon voorgestelde en in Stockholm bevestigde deelstrategie, en iets doen aan sociale uitsluiting. Bij dit integratiebeleid voor immigranten moeten we kunnen rekenen op de hulp en de inzet van de plaatselijke en regionale autoriteiten in de lidstaten. Wat de illegale immigratie betreft, heeft de Commissie al twee voorstellen ingediend voor een kaderbesluit aangaande mensensmokkel. Bovendien zal de Commissie trachten twee mededelingen gereed te krijgen, één over de bestrijding van clandestiene immigratie en één over het repatriëringsbeleid. Ter afsluiting van dit punt wil ik de hoop uitspreken dat het na de door het Belgisch voorzitterschap georganiseerde conferentie mogelijk zal blijken op de Raad van Laken tot een politiek akkoord te komen over een algemeen concept voor het Europese immigratiebeleid. Vanaf dat moment hebben wij dan namelijk niet meer het excuus dat er geen algemeen standpunt bestaat en we dus geen concrete wetgevende maatregelen kunnen ontwikkelen.
Met betrekking tot asiel wil ik er graag op wijzen dat de Commissie het solidariteitsprincipe heeft opgenomen in zowel haar voorstel voor een Europees Vluchtelingenfonds als het voorstel voor tijdelijke bescherming. De grondslag van dit principe is een dubbele vrijwilligheid. Ik hoop dat we onder Zweeds voorzitterschap nog een politiek akkoord kunnen bereiken over tijdelijke bescherming. Ik erken echter evenals de heer Posselt dat de discussies in de Raad hebben aangetoond dat de financiële aspecten van de solidariteit nog wel iets te wensen overlaten. Het blijkt niet gemakkelijk te zijn om een soort verdeelsleutel op te leggen, volgens welke asielzoekers over de lidstaten verdeeld worden. De beste oplossing voor de verdeling van verantwoordelijkheden zal toch gelegen moeten zijn in een gemeenschappelijk Europees asielsysteem overeenkomstig de grove schets die de Commissie daarvoor in haar mededeling van november afgelopen jaar heeft gemaakt.
Wat de wederzijdse erkenning van beslissingen betreft, kan ik het Parlement mededelen dat we een belangrijk pakket aan het samenstellen zijn op het gebied van uitwijzing, opsporingsbevelen en arrestatie binnen Europa. We werken bovendien aan een pakket maatregelen voor de wederzijdse erkenning van strafrechtelijke beslissingen, met voorzorgsmaatregelen zoals die moeten gelden voor het onderzoek bij de bestrijding van cybercriminaliteit. Op burgerrechtelijk gebied zullen we aan het einde van dit jaar het initiatief "Brussel I" afronden. Daarin is een voorstel opgenomen voor een Europese executoriale titel in civiele rechtszaken. Dan zijn er verder nog aanvullende initiatieven uit hoofde van "Brussel II" , over de wederzijdse erkenning van beslissingen op het gebied van familierecht, huwelijksrecht en ouderlijke macht. Tot slot zullen er voorstellen worden gedaan voor de erkenning van vorderingen van geringe omvang en niet betwiste vorderingen.
Wat de interinstitutionele dialoog betreft, mijnheer de Voorzitter, kan ik u melden dat de Commissie als altijd de mening is toegedaan dat de dialoog tussen de Raad, de Commissie en het Europees Parlement van fundamenteel belang is als we iets willen bereiken. De Commissie en het Parlement moeten ook nauwer samenwerken bij de democratische controle op EUROPOL, een ander initiatief dat de Commissie dit jaar zal introduceren. We hebben een heel ambitieus programma. Ik heb er het volste vertrouwen in dat het Zweedse en het Belgische voorzitterschap een voldoende strak tempo zullen aanhouden om in Laken tot goede resultaten te komen. Tot slot wil ik dit Parlement, de commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, en de voorzitter van die commissie, de heer Watson, namens de Commissie bedanken voor het feit dat ze binnen soms zeer korte termijn een antwoord hebben kunnen formuleren op de voorstellen van de Commissie en de lidstaten. Als we een achterstand oplopen, zal die niet te wijten zijn aan een gebrek aan voorstellen of adviezen van de zijde van het Parlement. Bovendien wil ik u hier opnieuw verzekeren dat de Commissie te allen tijde bereid is de politieke dialoog met het Parlement voort te zetten en samen naar de beste oplossingen te zoeken, oplossingen die in dit Parlement de brede politieke steun kunnen genieten van de verschillende Europese fracties. Ik respecteer de verschillende meningen en ideologieën binnen dit Parlement, maar we hebben één doel gemeen: we moeten de burgers een duidelijke boodschap geven, een boodschap die ook moet voldoen aan de verwachtingen van de burgers. Die boodschap is heel eenvoudig en luidt als volgt: de Europese instellingen dragen er op doorslaggevende wijze toe bij dat de waarden van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid als onlosmakelijk met elkaar verbonden worden beschouwd. Die waarden vormen de basis voor het Handvest van de grondrechten. Wij delen die waarden en zijn daar trots op. Wij zijn trots op onze Europese identiteit.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordiger van de Raad, geachte commissaris, uit het applaus moet u ongetwijfeld ook geconstateerd hebben dat wij uw inspanningen, uw streven naar goede, pragmatische oplossingen en naar een samenwerking met het Parlement bijzonder waarderen. Dat geldt ook voor de vooruitgang die u aan de hand van het scoreboard heeft gedemonstreerd. Ik ben blij met het engagement van het Zweedse voorzitterschap, ook al wachten nog veel problemen op een oplossing.
Staat u mij toe vandaag ook aandacht te besteden aan drie probleemgebieden die gedeeltelijk al aan de orde zijn geweest. Ten eerste de gebreken die er zijn, ten tweede de oplossingen die ontbreken - omdat de voorstellen niet voldoende aansluiten bij de realiteit - en ten derde de ongecoördineerde initiatieven van lidstaten.
Ik begin met het laatste punt, en daarbij heeft u mijn steun, geachte commissaris. U bent namelijk van mening dat we op dit gebied nieuwe procedures nodig hebben. Wij besteden veel tijd aan initiatieven die parallel lopen, die vaak een gebrekkige rechtsgrondslag hebben en waarbij we heel vaak vermoeden dat er meer sprake is van nationale motieven in plaats van een daadwerkelijk streven naar Europese oplossingen. Wij hebben een efficiënter mechanisme nodig om de positieve elementen uit die initiatieven te lichten.
Ten tweede worden wij in de Europese Unie geconfronteerd met een dramatische ontwikkeling in zowel het gebruik van drugs, als ook in de productie ervan, met name op het gebied van synthetische drugs. Inmiddels gebruiken meer dan vijf miljoen jongeren synthetische drugs. De Europese Unie is uitgegroeid tot de grootste producent en exporteur van synthetische drugs ter wereld. Als we het scoreboard bekijken, moeten we constateren dat er op dit vlak niet bijster veel maatregelen zijn getroffen. In 2000 is een initiatiefplan gepresenteerd, maar daaraan is verder geen gevolg gegeven. Ik zou willen voorstellen om hier een hernieuwde prioriteit aan te geven.
Staat u mij toe om tot slot nog op een derde aspect in te gaan. Een gebrek aan realiteitszin, zoals bij gezinshereniging, ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, voor de analyse van dit jaar nul van het tijdperk van Tampere beschikken wij voor het eerst over een uiterst nuttig instrument, en wel het door de Commissie opgestelde scoreboard, dat de komende jaren de vooruitgang in de Raad en in de lidstaten moet registreren.
Een vergelijking tussen de aanvankelijke vooruitzichten en de laatste herziening van het scoreboard laat bijvoorbeeld zien dat wij aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt op het gebied van de justitiële samenwerking. Voor de toekomst hebben wij onze hoop gevestigd op Eurojust. Verder verwelkomt het Parlement de door de Raad genomen besluiten en de initiatieven van de lidstaten, die de voorstellen van de Commissie op het gebied van de justitiële samenwerking aanvullen. Dit vormt een basis die wij in de toekomst moeten behouden.
Verder erkent mijn fractie het grote belang van de mededeling van de Commissie over de wederzijdse erkenning van strafrechtelijke vonnissen. Wij hopen dat dit een hechte basis zal vormen voor de bestrijding van misdaad, vooral van de harde en onaanvaardbare vormen ervan, zoals terrorisme.
Mevrouw de minister, mijnheer de minister, wij weten tot in de puntjes wat de Europese Commissie het afgelopen jaar heeft voorgesteld op het gebied van de agenda van Tampere: dat staat op het scoreboard. Wat wij niet weten, is wat de Raad in de nabije toekomst met deze voorstellen denkt te gaan doen. Wel hebben wij concrete en fragmentarische voorstellen van de lidstaten onder ogen gehad - ik wil nu niet terugkomen op het debat van de vorige plenaire vergadering - die wij in geen geval kunnen aanvaarden.
Vandaag spreken wij ook over de verbijstering die de komst van de East Sea naar Europa heeft veroorzaakt. Dit feit zou nog meer verbijstering hebben teweeggebracht als de burgers wisten dat wij, in het kader van de samenwerking met de landen van herkomst, reeds voor Tampere over een instrument beschikten dat actieplan voor het noorden van Irak heet, dat wil zeggen voor de Koerden. Maar de burgers weten dit niet. Zoals de burgers in mijn land niet weten dat er zoiets bestaat als een actieplan voor Marokko. Terwijl de lijken van onze jonge buren op het strand aanspoelen, vragen zij zich af wat de Unie onderneemt. Uit de pers ontstaat de indruk dat zelfs onze regering hiervan niet op de hoogte is.
Laken zal een nieuwe kans bieden voor het gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid. Herhaalt u alstublieft niet de besluiten van Tampere, maar zegt u ons hoe u denkt verder te gaan. Herhaalt u alstublieft niet dat wij op de goede weg zijn. Overtuigt uzelf van het feit dat u destijds goede besluiten hebt genomen. Steunt u deze besluiten in alle duidelijkheid en vastberadenheid en met de nodige moed. Het Parlement zal u volgen, en onze burgers ongetwijfeld ook.

Ludford
Mijnheer de Voorzitter, onze inspanningen voor een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zijn verbrokkeld en niet erg coherent. In de eerste plaats zijn ze verspreid over een half dozijn afdelingen van de Verdragen, van de artikelen van de derde pijler over intergouvernementele politiële en justitiële samenwerking tot de bepalingen over asiel- en immigratiebeleid en andere verspreide artikelen over grondrechten, non-discriminatie, burgerschap van de EU en vrij verkeer. Op dit cruciale terrein van een Europa van de burgers starten we met een nogal onsamenhangend kader. Onze procedures zijn ook inadequaat. Tel daar de vloed aan ongecoördineerde initiatieven van de lidstaten bij en het is niet verbazingwekkend dat het twee jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam weliswaar bruist van activiteit maar niet genoeg echte vooruitgang wordt geboekt.
We worden geconfronteerd met grote problemen: het immigratiebeleid, de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat, en de beëindiging van het grove onrecht dat 20 miljoen personen in Europa wordt aangedaan die hier weliswaar verblijven maar niet het recht op vrij verkeer hebben, omdat ze burgers van derde landen zijn.
Voor een asielbeleid is het van cruciaal belang dat we humanitaire verplichtingen in acht nemen en consequent denken. Hoe kunnen we de 1000 Iraakse Koerden aan boord van de East Sea enerzijds geringschattend als illegale economische immigranten betitelen als anderzijds NAVO-leden, waaronder ook mijn eigen lidstaat zich voldoende rekenschap geven van hun kwetsbaarheid voor de vervolging van Saddam Hoessein, zoals we in het verleden hebben gezien, dat zij een vliegverbod voor Noord-Irak instellen? Ons beleid op dit punt is niet bepaald samenhangend.
We moeten onze manier van werken veranderen, zodat onze ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid net zo zichtbaar wordt voor onze burgers als het politiek belangrijk is. Misschien zullen onze debatten dan meer leden trekken en iets van de passie en visie laten doorschemeren die we vanmorgen van de president van de Bondsrepubliek Duitsland hebben gehoord.

Boumediene-Thiery
Mijnheer de Voorzitter, na de schipbreuk van 18 februari voor de kust van het departement Var in Frankrijk, waarbij Koerdische vluchtelingen betrokken waren, is in de nacht van 31 maart opnieuw een schip met illegalen ten onder gegaan, ditmaal ten noordoosten van Athene. Het gaat hier niet om nationale problemen. In Gibraltar, Calais en elders gaan regelmatig vluchtelingen aan land om Europa in te komen. Zij vluchten voor dictaturen, conflicten en armoede en riskeren hierbij hun leven. Toch zullen ze waarschijnlijk als illegalen door het leven moeten gaan, en dat weten ze. Kijkt u maar naar Frankrijk: 94% van de asielaanvragen wordt afgewezen. Het asielrecht is evenwel een onvervreemdbaar grondrecht. Voor de ontvangst van deze vreemdelingen is een Europees fonds opgericht. Is de Raad bereid meer geld in dit fonds te stoppen om doelmatiger te werk te kunnen gaan?
Wij moeten op Europees niveau niet alleen de mensen die het menselijk lijden exploiteren aanpakken en veroordelen. U gaf zojuist al terecht aan, mevrouw, dat we het probleem alleen kunnen oplossen als we kiezen voor een allesomvattende aanpak. Wij moeten samenwerken op buitenlands gebied. Voorts dient er sprake te zijn van een daadwerkelijk integratiebeleid, waarin de gelijke rechten van alle burgers worden erkend. Vindt de Raad het dan ook niet noodzakelijk dat de Unie een doelmatig wetgevend instrument in handen krijgt in de vorm van een kaderrichtlijn, op basis waarvan alle illegalen gelegaliseerd kunnen worden en het vraagstuk van de immigratie realistischer en menselijker benaderd kan worden? Momenteel worden er twee mechanismen bestudeerd...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, wij beseffen heel goed dat woorden tekortschieten om situaties te veroordelen, waarin hele gezinnen het land uit worden gezet. Neemt u bijvoorbeeld de 908 personen die opeengepakt in het onderschip van de East Sea zaten, op zoek naar een beter bestaan. Ze waren oorlogen, geweld en ellende ontvlucht. Er moet nu tegen deze situatie worden optreden.
Toen het Europees Parlement afgelopen maart gelukkig een aantal initiatieven van de Raad verwierp, vroeg ik me af wanneer de Raad initiatieven en voorstellen voor een richtlijn zou ontwikkelen waarin de wereld op een open, gastvrije en menselijke wijze tegemoet zou worden getreden, in plaats van met de huidige visie waarin enkel plaats is voor het politionele en veiligheidsaspect. Europa dient het initiatief te nemen en zich solidair op te stellen, in plaats van willekeurige sancties te treffen tegen vervoerders.
Een gemeenschappelijk immigratiebeleid dient daarentegen gevoed te worden door ambitieuze initiatieven die gericht zijn op de verbetering en de versterking van het asielrecht en waarin het recht op vrij verkeer centraal gewaarborgd wordt. Voorts dienen de immigranten op menswaardige wijze te worden opgevangen en hun mensenrechten te worden gerespecteerd. Er dienen echter ook dwingende maatregelen en strafmaatregelen getroffen te worden niet zozeer tegen de slachtoffers als wel tegen de mensensmokkelaars. Wanneer wordt een eind gemaakt aan uitzettingen en worden de illegalen die op Europees grondgebied leven, gelegaliseerd? Wanneer krijgen niet-communautaire buitenlanders stemrecht bij lokale verkiezingen? Op deze vragen dient een antwoord te worden gevonden, als we tenminste het beleid rechtvaardiger, menselijker en doelmatiger willen maken.

Krarup
Ik heb drie opmerkingen over deze vraag. Mijn eerste opmerking gaat over de semantische kant van de zaak. Het Verdrag, en de vraag, spreken over de verwezenlijking van een "ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" . Je zou bijna denken dat de lidstaten nu geen vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid kennen, en dat we ons in een rechtsvacuüm bevinden. Dat is echter niet het geval. We hebben immers een groot aantal zeer traditionele en diep gewortelde rechtssystemen, die in de eerste plaats opvallen door hun verscheidenheid. Ik overdrijf niet als ik beweer dat het overheersende systeem op de Romeinse wetgeving is gebaseerd, maar daarnaast is er het systeem van de common law; er is een Germaanse en zelfs een Scandinavische juridische traditie, en deze juridische tradities onderscheiden zich op wezenlijke punten van elkaar. De invoering van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid slaat semantisch gezien nergens op.
Maar daar gaat het natuurlijk nu niet om. Mijn tweede opmerking gaat dan ook over de juridische kant van de zaak. Men wil dus één ruimte creëren; men wil deze juridische gebieden in de EU-stijl homogeniseren - net zo lang passen en meten tot het klopt - zodat er één gezamenlijk strafrecht komt, en één gebied van gemeenschapsrecht. Mijn laatste opmerking gaat over het beleid. Deze imperiumtactiek, dit tot stand willen brengen van een rechtssysteem, is een van de meest repressieve methoden ter wereld. Wat onder het mom van "vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" tot stand gebracht wordt, is een bewakings- en controlesysteem dat in de wereldgeschiedenis zijn weerga niet kent. Er wordt een systeem opgezet waarmee de fundamentele rechtszekerheid op wezenlijke punten ter zijde wordt geschoven. Je zou je ook tegen de ontsporing van de taal kunnen keren, die de werkelijkheid zo nauwkeurig mogelijk zou moeten weergeven. Dat is lang niet het geval.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, hoeveel minuten stilte hebben wij reeds in acht genomen voor de slachtoffers van ETA? Hoeveel tijd hebben wij besteed met de veroordeling van terrorisme? Hoeveel mensen zijn aan de Andalusische kust, in Dover, aan de Zuidkust van Frankrijk of in Italië omgekomen bij hun pogingen om Europese bodem te betreden? Hoeveel vrouwen en minderjarigen werden en worden uitgebuit door netwerken van de georganiseerde misdaad die - en dit is het erge - straffeloos op Europees grondgebied opereren? Er moet snel een antwoord komen op deze problemen. De bestrijding van de georganiseerde misdaad, terrorisme, drugshandel en mensenhandel vereist nieuwe opsporingsmethoden, een aanpassing van de wetgeving en een onmiddellijke aanpassing van de politiële en justitiële samenwerking voor de nieuwe Europese ruimte. Terroristen, drugshandelaren en mensensmokkelaars mogen geen schuilplaats vinden in een van onze lidstaten. Zoals de commissaris heeft gezegd moet er een Europees aanhoudingsbevel komen tegen deze vijanden van de vrijheid en de veiligheid. Mijnheer de commissaris, ik wil u uitdrukkelijk bedanken voor uw inzet voor het Europese aanhoudingsbevel.
Uit een recente enquête blijkt dat terrorisme en immigratie twee van de ernstigste punten van zorg van de Spaanse burgers zijn geworden. Op deze zorgen moet een antwoord van Europa komen. De komende maanden zullen wij twee grote debatten voeren: over het verslag over terrorisme en over asiel en immigratie. Ik hoop dat wij allemaal, parlementsleden, Commissie en Raad, tegen de omstandigheden zijn opgewassen. Ik hoop dat wij erin slagen de Europese burgers en degenen die rechtmatig op ons grondgebied willen verblijven, kunnen geven wat wij in het recente Handvest van de grondrechten hebben vastgelegd.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat ambitieuze en serieuze pogingen worden gedaan om oplossingen te vinden voor een aantal problemen met betrekking tot het dagelijks leven van de burgers. Dergelijke oplossingen zullen ongetwijfeld de politieke dimensie van de Europese eenmaking kunnen versterken. De Europese eenmaking en de gemeenschappelijke Europese ruimte kunnen immers niet alleen een kwestie zijn van een gemeenschappelijke markt en een gemeenschappelijke munt. Net zo belangrijk is dat de burgers een gevoel van veiligheid wordt gegeven, de georganiseerde criminaliteit wordt bestreden, de politie- en justitiesamenwerking wordt versterkt, wederzijdse erkenning van gerechtelijke uitspraken wordt ingevoerd, een op onze gemeenschappelijke waarden gefundeerd, geïntegreerd en levensvatbaar immigratiebeleid op poten wordt gezet, en racisme en vreemdelingenhaat in de Europese Unie worden bestreden.
Als wij onderzoeken wat de resultaten van de sedert oktober 1999 ondernomen pogingen zijn, zien wij dat enorme vertraging is ontstaan in de verwezenlijking van onze doelstellingen en soms zelfs stappen achteruit werden gezet. Dit is te wijten aan het feit dat wij enerzijds een heel actieve Commissie hebben en een creatieve commissaris, en anderzijds een Raad die maar niet in staat is besluiten te nemen en ogenschijnlijk ook niet bereid is de door de regeringen zelf genomen besluiten hard te maken. In plaats daarvan zien wij dat lidstaten afzonderlijke, ongecoördineerde initiatieven nemen voor de behandeling van specifieke vraagstukken. Soms vallen deze initiatieven niet eens binnen het in Tampere afgesproken kader. Wij weten dat door die situatie ernstige problemen ontstaan voor zowel het werk van de Commissie, die de noodzakelijke menselijke hulpbronnen ontbeert voor de tenuitvoerlegging van deze initiatieven, als dat van het Europees Parlement, dat zijn werkzaamheden niet kan plannen. Natuurlijk heeft de Raad ook wat goeds gedaan in 2000. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de oprichting van het Vluchtelingenfonds of de wederzijdse erkenning van civielrechtelijke besluiten, zoals bij echtscheidingen. Een ander pluspunt was natuurlijk de aanneming van het Handvest van de grondrechten te Nice, ook al beantwoordde deze niet geheel aan de verwachtingen van het Parlement.
Ik wil verder nog het Zweeds voorzitterschap gelukwensen met zijn werk en zijn pogingen om de politieke dimensie van de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te versterken. Ik wil hem met name bedanken voor zijn pogingen om nog tijdens het Zweeds voorzitterschap een op een Commissievoorstel gebaseerd kaderbesluit van de Raad betreffende bestrijding van mensenhandel, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie aangenomen te krijgen. Het gebrek aan een immigratiebeleid betekent echter een grote leemte, die bepaalde lidstaten, waaronder Griekenland, met eigen wetgevingen in het kader van de agenda van Tampere hebben besloten op te vullen. De vorige week heeft het Griekse parlement een immigratiewet aangenomen op grond waarvan duizenden immigranten, die de laatste tien jaar Griekenland zijn binnengekomen, kunnen worden gelegaliseerd en opgenomen in de Griekse samenleving. Met deze wet is een oplossing gevonden voor aantal zeer netelige problemen die de Raad halsstarrig weigert op te lossen.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Watson
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken wil ik commissaris Vitorino en de ministers Bodstöm en Klingvall bedanken voor de geest van loyale samenwerking waarmee zij de opbouw van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid hebben benaderd.
Er zijn vorderingen gemaakt bij het vinden van vormen van samenwerking op een beleidsterrein dat in de Verdragen allesbehalve bevredigend behandeld is. Uit deze woorden blijkt al wat voor moeilijkheden we in de 18 maanden sinds de Top van Tampere zijn tegengekomen. Ik noem bijvoorbeeld de noodzaak van afzonderlijke juridische regelingen in de eerste pijler en de derde pijler, aparte regelingen voor de lidstaten die lid zijn van Schengen en voor de lidstaten die dat niet zijn, de deprimerende neiging van sommige lidstaten om zich te storten op individuele initiatieven voordat de instellingen een overkoepelend beleid hebben vastgesteld.
Het huis dat we voor onze burgers bouwen, moet tegen aardbevingen bestand zijn. Laten we daarom zorgen voor een zo degelijk mogelijke fundering, voor een communautaire kader waarin architecten, bouwers en toezichthouders harmonisch samenwerken. Het Parlement heeft gevraagd om een jaarverslag over de tenuitvoerlegging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ik ben blij met het verslag dat ik zojuist van het voorzitterschap heb ontvangen, maar het is in essentie een lijst van acties. Wat we nodig hebben is een evaluatie van de impact van de genomen maatregelen. Minister Klingvall heeft gezegd dat zij het moeilijk vindt iets te zeggen over het geval van de East Sea, omdat het een zaak van de individuele lidstaten is. Dat is misschien voor 24 uur zo, maar daarna is het een zaak voor ons allen. Dat is juist het hele punt van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, mevrouw de minister! De lidstaten moeten inzien dat de burgers op dit terrein meer Europa willen. We moeten deze uitdaging onder ogen zien en zorgen dat we niet in de spiraal van steeds minder rechten voor onze burgers of immigranten uit derde landen terechtkomen.
Het Handvest van de grondrechten is aantoonbaar de belangrijkste verworvenheid tot nu toe. We moeten het opnemen in het recht van de Unie, want er is geen ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zonder rechten en er zijn geen rechten zonder rechters.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, wanneer het vestingbeleid van de EU spaak loopt, leidt dat tot schipbreuken zoals die in Frankrijk en tot de huidige ramp in Griekenland. Dergelijke schipbreuken zullen in de toekomst waarschijnlijk nog vele mensenlevens eisen. Als wij daadwerkelijk meer vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid willen realiseren, moeten wij ons afvragen wat we moeten doen om te voorkomen dat er nog meer mensen slachtoffer van dit beleid worden. Vrijheid wordt in de eerste plaats gecreëerd door mensen de vrije keuze te laten waar ze willen leven. Ten tweede wordt veiligheid voor de mensen gerealiseerd door ze een paspoort te geven en hen de legale mogelijkheid te bieden om hun leven op een plaats op te bouwen waar ze zelf voor gekozen hebben. Dat leidt ook tot meer rechtvaardigheid en meer gerechtigheid, want juist als gevolg van de voorwaarden van de wereldeconomie, waar de industrielanden de wereld mee opgezadeld hebben, worden veel mensen tot vluchten gedwongen. Daarom roep ik de Raad op om preventie serieus te nemen. Een geharmoniseerde procedure? Ja! Begin nu met een legaliseringsinitiatief, want dat is de enige manier om een consequent beleid tegen racisme te voeren!

Krivine
Mijnheer de Voorzitter, aan het vraagstuk van de stranding van de East Sea op de Franse kust zitten twee tragische kanten, namelijk dat van de onderdrukte landen en dat van de onderdrukking van immigranten. Het Koerdische volk, dat vandaag de dag over meerdere landen verspreid is, wordt mededogenloos onderdrukt en trekt daarom ten strijde om bij de regering zijn recht op zelfbeschikking af te dwingen en ervoor te zorgen dat de nationale minderheden gerespecteerd worden.
De drama's die zich op de Spaanse stranden en in Dover hebben afgespeeld, mogen niet alleen leiden tot de veroordeling van de mensensmokkelaars. De Schengenruimte is een fort dat de slachtoffers van hongersnoden en politieke dictaturen tot illegaliteit veroordeelt. Iedereen weet dat geen enkele politiemaatregel de komst van met de dood bedreigde mensen kan verhinderen. De mensensmokkelaars profiteren momenteel van de repressieve wetten, die overigens in strijd zijn met het Verdrag van Genève. Het wordt tijd dat de grenzen worden opengesteld voor het vrij verkeer van personen, net zoals u dat reeds voor het vrij verkeer van kapitaal gedaan hebt. Wij willen niet langer geconfronteerd worden met de beelden van hele gezinnen die Europa binnenkomen door met gevaar voor eigen leven en tegen hoge prijzen de overtocht te wagen in wrakke bootjes.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, gezien de korte spreektijd begin ik maar met het belangrijkste.
Minister Klingvall heeft zojuist meegedeeld dat ze van plan is een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van overeenkomsten op drie terreinen, en wel juist op de drie terreinen waar het Europees Parlement "nee" heeft gezegd. We hebben namelijk tegen de verslagen van de heren Ceyhun, Nassauer en Kirkhope gestemd. Het is vrij stuitend dat het voorzitterschap het standpunt van het Parlement niet respecteert. Ik vind zelf dat het na het debat van vandaag aardig duidelijk is geworden dat de verantwoordelijkheid voor een allesomvattend beleid op dit terrein bij de Commissie hoort te liggen.
Er worden alarmerende cijfers over de bevolkingsontwikkeling gepresenteerd; Europa is aan het krimpen. Volgens de berekeningen neemt het aantal inwoners in de lidstaten met 10 procent en in de kandidaat-lidstaten met 20 procent af. We krijgen een tekort aan arbeidskrachten, of het nu hoog of minder hoog geschoolde arbeidskrachten zijn, en zowel op de korte als op de lange termijn. Onze buitengrenzen staan sterk onder druk. Dat Europa moet worden opengesteld voor immigratie van arbeidskracht is een conclusie die ook de meest fanatieke tegenstanders hebben omarmd. We krijgen echter geen enkele informatie over de wijze waarop dit zal gaan, over de vormgeving van het systeem, over quotasystemen of een green card. Wij weten evenmin of deze openstelling en deze oplossingen alleen voor hoogopgeleiden of tevens voor laagopgeleiden zullen gelden.
Heeft de Raad geen concrete oplossingen op dit terrein? Moeten de criminaliteit en de harde werkelijkheid bepalend zijn? Wij kijken uit naar de voorstellen die de Commissie op dit terrein zal presenteren. De Commissie lijkt namelijk het best toegerust te zijn om dit te regelen.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de beide ministers uit Zweden alsmede de Commissie bedanken voor hun bijdragen.
Sommigen beschrijven Europa als een Europa dat mensen buiten sluit. Ze hebben het dan graag over "Vesting Europa". Wij, de anderen die een menselijk Europa willen creëren dat rekening houdt met mensen die bescherming nodig hebben en die een menselijk asiel- en vluchtelingenbeleid willen, gebruiken de begrippen vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid. Ik deel de mening van zowel de Commissie als het voorzitterschap, in die zin dat de huidige tekortkomingen op het terrein van asiel en vluchtelingen verband houden met het probleem dat we geen gemeenschappelijk beleid hebben. Op dit moment voeren verschillende landen een verschillend beleid. Het beleid dat we moeten opbouwen dient gebaseerd te zijn op internationale overeenkomsten, op de behoefte aan bescherming en het recht op gezinshereniging. Overigens heb ik begrepen dat het voorzitterschap voor wat betreft de verantwoordelijkheid van vervoerders, waarover de vorige vergaderperiode diepgaand in het Parlement is gesproken, de standpunten van het Parlement zou laten meewegen. Zo heb althans ik het heel duidelijk uit het betoog opgevat.
Verder vind ik dat we onderscheid moeten maken tussen immigratie van arbeidskrachten en een asiel- en vluchtelingenbeleid. Dat laatste is gebaseerd op de behoefte aan bescherming van mensen, het eerste op het feit dat we nu opeens zien dat we de komende jaren een tekort aan arbeidskrachten zullen krijgen. Dan gaat het dus om onze behoefte aan arbeidskrachten. We praten in dit verband veel te weinig over een integratiebeleid, terwijl aan het asiel- en vluchtelingenbeleid een integratiebeleid is gekoppeld waarin we ons bekommeren om de mensen die hier uit een behoefte aan bescherming naar toe komen. Op dit moment constateren we echter dat deze mensen op grote schaal buiten de maatschappij staan, dat ze niet dezelfde rechten hebben en dat ze op de arbeidsmarkt niet benut worden. Ze zijn voor een groot deel terug te vinden onder de 14 miljoen werklozen.
Ik zou willen dat wij in eerste instantie, alvorens te spreken over immigratie van arbeidskrachten - natuurlijk kunnen wij het ook daarover hebben -, de nadruk legden op het integratiebeleid en een gemeenschappelijk asiel- en vluchtelingenbeleid.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, het is roerend hoe loyaal Zweedse kabinetsleden de propaganda van de gelijkgerichte EU-liturgie aanvaarden. Vrijheid, veiligheid, rechtvaardigheid: maar die bestaan toch helemaal niet! Vrijheid bij Gibraltar voor degenen die verdrinken als ze de EU binnen willen? Vrijheid aan de Poolse oostgrens, waar de sovjetgrens nu zuiver dienst doet als buitengrens van de EU naar de andere kant? Is dat vrijheid?
Veiligheid: als we allemaal in de gaten gehouden worden met het SIS-register, dat alles van ons weet, zelfs of we seksuele eigenaardigheden hebben?
Rechtvaardigheid: als alle agenten die daarmee te maken hebben, zeggen dat de identiteitscontrole - die op grond van het akkoord van Schengen verplicht wordt - met name degenen zal treffen die er niet-Europees uitzien?
Mevrouw Klingvall, mijnheer Bodström, er is hier een woord voor, een lelijk woord: "Vesting Europa" ! Dat is wat u aan het bouwen bent, ofschoon u beloofd had het niet te zullen doen! Hoe zou het zijn als u de andere kant op zou bouwen, in plaats van slechts mee te drijven op wat de federalisten en de bouwers van een grootmacht in deze instelling doen?

Uca
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in de kranten lezen we bijna dagelijks berichten over vluchtelingen die langs de kust van Europa gestrand zijn. Afgelopen zondag ging het bijvoorbeeld om 447 Koerdische vluchtelingen voor de kust van Griekenland. In februari is het vrachtschip East Sea met bijna duizend Koerdische vluchtelingen aan boord, waaronder meer dan driehonderd kinderen, gestrand in het Franse St. Rafael. Deze tocht naar Europa onder mensonterende omstandigheden heeft tien dagen geduurd. In dit soort barre omstandigheden zijn drie vrouwen bevallen. De vluchtelingen verkopen al hun bezittingen om een ticket naar Europa te kunnen betalen.
Als gevolg van het afschermingsbeleid van de EU gaan vluchtelingen steeds meer levensgevaarlijke risico's nemen. Dat mag niet geaccepteerd worden! De grenzen van Europa moeten geopend worden voor mensen in nood die hun eigen land ontvluchten. Waarom verlaat iemand zijn geboorteland? Welke vluchteling gaat vrijwillig weg? Niemand vlucht vrijwillig uit zijn eigen land, als hij niet politiek wordt vervolgd en bang is voor martelingen en mishandeling! Ik ben overigens voorstander van het bestrijden van de oorzaken van het vluchtelingenprobleem. Om te voorkomen dat mensen moeten vluchten, zijn naar mijn mening een actief mensenrechtenbeleid, een herbezinning over de wapenexport en financiële steun voor arme landen en regio's noodzakelijk.
Ik verzoek de Commissie, de Raad en de regeringen van de Europese Unie dit beleid eveneens na te streven en de benodigde praktische maatregelen te nemen. Europa heeft niet alleen behoefte aan een economisch, maar ook een menselijk gezicht!

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, de houding van de Europese Unie is tegenstrijdig: er wordt erkend dat de burgers dichter bij Europa gebracht moeten worden en de Unie daarom moet laten zien dat ze in staat is de rechten, de vrijheid en de veiligheid te garanderen. Wanneer het moment echter komt om deze voornemens ten uitvoer te leggen, komen de regeringen van de lidstaten met duizend en één voorbehouden en twijfels, en maken ze zich meer zorgen om hun bevoegdheden dan om de rechten van de burgers. Zo hebben we een Handvest van de grondrechten aangenomen zonder dat het in de Verdragen is opgenomen, en schrijven we in de Verdragen dat de Unie tot een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid moet uitgroeien, maar vervolgens verdwijnen de goede voornemens uit het zicht door niet-geratificeerde overeenkomsten, niet ten uitvoer gelegde besluiten, in de verwarring die ontstaat door de versnippering van de bevoegdheden, de initiatieven en de procedures. De regeringen geven ons in Tampere nieuwe hoop en stellen vervolgens teleur omdat ze de uitvoering van hun plannen niet willen toevertrouwen aan degenen die zich beroepsmatig bezighouden met de Unie, in plaats van met de interne aangelegenheden van de lidstaten. Er wordt te laat en inefficiënt gehandeld, omdat de communautaire initiatieven moeten stoppen bij de drempel van de justitiële samenwerking in strafzaken, die nog steeds intergouvernementeel is.
Er is meer moed nodig bij de bescherming van de rechten van de burgers. Volgens mij is er maar één echte oplossing, en ik hoop dat die in het volgende verdrag wordt opgenomen: net zoals bij de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken moet de hele constructie van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een communautaire zaak worden. Van deze oplossing valt niets te duchten: de verdeling van bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten zou onveranderd blijven, maar de uniforme procedures zouden een samenhangend beleid garanderen en ook de toekomstige uitbreiding van de Unie zou geen belemmering vormen, zoals nu dreigt te gebeuren, voor de tijdige bescherming van de rechten van de burgers.

Cerdeira Morterero
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een paar voor de hand liggende punten benadrukken die in dit debat al meermaals aan de orde zijn gesteld, maar die daarom niet minder belangrijk zijn.
In de eerste plaats wil ik de aandacht van de Raad vestigen op het feit dat de follow-up van een aantal besluiten van Tampere erg langzaam en ongecoördineerd verloopt. Dit kan ertoe leiden dat u de door u vastgestelde agenda niet zult kunnen nakomen. Er is een nieuwe impuls en een grotere politieke wil nodig om de agenda en de doelstellingen te kunnen halen.
In de tweede plaats wil ik u vragen om verder te werken op basis van de voorstellen van Tampere en niet op basis van de initiatieven van de lidstaten. Het Parlement is namelijk van mening dat deze onsamenhangend zijn, incompleet qua vorm en inhoud en ingegeven door de specifieke omstandigheden van het land dat ze opstelt. Deze initiatieven dragen in niets bij tot de op dit terrein zo onontbeerlijke, allesomvattende visie.
Ik wil u er derhalve aan herinneren dat wij reeds over een initiatievenprogramma van de Commissie beschikken, dat mijns inziens wel aan deze vereiste voldoet. Waarom concentreren wij ons niet op dit programma? Ik wil nogmaals benadrukken dat illegale immigratie en mensenhandel moeten worden bestreden. Laten wij voorkomen dat telkens weer lichamen aanspoelen in de Straat van Gibraltar. Wij moeten de strijd aanbinden tegen mafia-organisaties en economische uitbuiting van personen. Wij zijn het eens met deze doelstellingen, maar wij mogen de noodzaak van een evenwichtig immigratiebeleid niet uit het oog verliezen. Wij moeten derhalve allemaal, niet in de laatste plaats de Raad, voor de burgers die in ons midden leven een echt integratiebeleid uitwerken en uitvoeren. Zo kunnen wij de betreurenswaardige en beschamende daden van racisme en vreemdelingenhaat in de Europese Unie voorkomen. Laten wij de tragedies die zich dagelijks aan de Spaanse zuidkust afspelen vermijden, waar bootjes aankomen met mensen en lijken. Hiervoor is echter een duidelijke politieke wil nodig, alsmede de inzet van voldoende middelen.
Hiertoe roep ik u op, in de zekerheid dat wij zo bijdragen tot een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, waarvoor wij ons inzetten. Wij rekenen op de steun van de Europese burgers voor dit belangrijke project.

Lang
Mijnheer de Voorzitter, jag vill prata franska ofwel: ik zou graag in het Frans willen spreken. Alles is ten beste ingericht in de beste der mogelijke werelden. Iedereen weet dat er zich in West-Europa miljoenen clandestiene immigranten ophouden en dat ze iedere dag vanuit de hele wereld de slecht bewaakte grenzen overkomen. Iedereen is op de hoogte van de circuits die worden afgelegd en van de voornaamste landen via welke deze immigranten binnenkomen. Tot op heden verliepen de gebeurtenissen evenwel discreet en werd het goed geweten van de burgerij en de slaap van de conformisten niet verstoord.
Iedereen heeft overigens baat bij deze situatie. De immigrantenverenigingen rechtvaardigen zo immers hun bestaan en de overheidssubsidies die ze ontvangen. De staten zullen vrijwel iedereen legaliseren om aan te tonen dat ze belang hechten aan de essentiële waarden van tolerantie en aan de mensenrechten, en dat ze voor anderen openstaan. De bisschoppen vullen hun wanhopig lege kerken met illegalen. De industrievakbonden vinden dankzij de immigratie de versterking die ze nodig hebben om het gebrek aan interesse van de Europese arbeiders te kunnen compenseren. De werkgevers zijn uiteraard blij met de verse mankracht die zich op de markt aandient.
Kortom, iedereen kwam aan zijn trekken toen zich plotseling de ramp voltrok: op 17 februari van dit jaar strandt het vrachtschip de East Sea opzettelijk op de Franse kust met aan boord 912 illegalen, onder wie 420 kinderen. Ze zijn aan land gegaan en nu zijn ze er. Of is het beter om te zeggen: toen waren ze er? Naast de onduidelijkheden over de redenen en omstandigheden van de stranding, rijst immers de vraag waar de illegalen gebleven zijn. Meer dan 600 illegalen zijn op wonderlijke wijze verdwenen en hebben zich in de natuur verspreid. Ze zijn ertussenuit geknepen. Nadat de prefect van het departement Var op 1 maart het kamp gesloten had, moest er voor 449 personen gezorgd worden. Sindsdien zijn er meer dan 200 van deze mensen verdwenen. De eersten zijn vanuit Fréjus vertrokken naar Mondane. Van de 82 Koerden die met veel ophef zijn verwelkomd, zijn er inmiddels alweer 42 vandoor gegaan.
Waarom is dit alles nodig? De gehele politieke klasse, de splintergroeperingen en anderen hebben gezamenlijk opgeroepen om deze immigranten definitief op te nemen, terwijl de Franse regering de zaken al prima geregeld had: de illegalen kregen voor acht dagen een vrijgeleidebrief zodat ze alle formaliteiten konden vervullen die nodig zijn om de officiële status van politiek vluchteling te verkrijgen. Deze illegalen namen echter liever hun toevlucht tot de parallelle Franse clandestiene infiltratienetwerken.
Deze psychologische schok brengt de conformisten in beroering. Deze affaire heeft helaas niet alleen een symbolische waarde. Het gaat hier namelijk om het topje van de ijsberg. Maandelijks slagen duizenden illegalen erin om Frankrijk binnen te komen en er zullen nog velen duizenden, zo niet miljoenen, volgen. Ze komen te voet, per trein en noem maar op. Het probleem waaraan wij het hoofd moeten bieden heeft betrekking op het organiseren van hun terugkeer, zodat ze in alle waardigheid kunnen leven en werken in hun eigen land.

Klingvall
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, ik wil u bedanken voor dit bijzonder interessant debat waarin een groot aantal interessante kwesties aan bod kwam, maar ik wil u met name bedanken voor uw grote betrokkenheid bij de juridische en binnenlandse problematiek. Ik zal proberen een en ander samen te vatten en commentaar te geven op de door u naar voren gebrachte standpunten en kwesties.
Laat mij om te beginnen duidelijk maken dat wij werken aan een Unie die wordt gekenmerkt door vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Geen van ons is geïnteresseerd in de bouw van een "Vesting Europa". Onze werkzaamheden worden daarentegen gekenschetst door een bijzonder sterke dynamiek, door een verdieping van de samenwerking in Europa, in het Europa dat wij bovendien groter willen maken.
Een van de primaire doelstellingen van het Zweedse voorzitterschap is de uitbreiding. Dat wil zeggen dat wij deze ruimte willen vergroten, andere landen willen opnemen in een verdiepte samenwerking, niet alleen wanneer het om vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid gaat, maar ook om vrede. In deze werkzaamheden zit natuurlijk een bijzonder grote dynamiek. We werken samen met landen rondom de Middellandse Zee en we werken aan het uitdiepen van de samenwerking met Rusland en China. Ik noem u nu slechts een paar voorbeelden van het lopende proces, een proces waarin de Unie met haar samenwerking en haar inspanningen tot uitbreiding van deze ruimte een belangrijke drijvende kracht is.
Dit heeft uiteraard een weerslag op de werkzaamheden ten behoeve van een geharmoniseerd asiel- en immigratiebeleid. Bovendien drukt dit een stempel op het totaalperspectief dat wij voor ogen houden bij de harmonisatiewerkzaamheden op grond van het Verdrag van Amsterdam en de conclusies van Tampere. Wij willen een modern immigratiebeleid. Dit houdt in dat we de elementaire oorzaken van onvrijwillige emigratie proberen weg te werken, maar tegelijkertijd degenen bescherming proberen te garanderen die bescherming nodig hebben.
We zijn allemaal enorm beïnvloed en gegrepen door de tragedies en rampen waarvan beelden via de televisie tot ons zijn gekomen. Dit is een voordurende handel, een afschuwwekkende handel. Hierin maakt men misbruik van mensen in kwetsbare situaties. Dat moeten wij krachtig bestrijden, en wel op verschillende manieren; één manier is niet voldoende. Daarom zijn bijvoorbeeld de grotere samenwerking met de kandidaat-landen en de inspanningen om ook deze landen een goede rechtsorde en een goed asielsysteem te geven, ongelooflijk belangrijk voor het voorkomen van illegale immigratie en de daarmee gepaard gaande tragedies. We moeten een oplossing vinden voor de achterliggende oorzaken van onvrijwillige emigratie.
Vorige week ben ik samen met commissaris Vitorino en de Belgische minister van Binnenlandse Zaken Duquesne op bezoek geweest op de Balkan. We hebben daar vertegenwoordigers van vijf Balkanlanden ontmoet en met hen juist over dit soort kwesties van gedachten gewisseld. We hebben een vergaande verklaring aangenomen waarin juist aan dit totaalperspectief ruim aandacht wordt geschonken en waarin sprake is van zowel een asiel-, opvang- en integratiesysteem met gegarandeerde rechtszekerheid als van maatregelen voor goede grenscontrole en een goed functionerend visumbeleid.
Er is een aantal concrete vragen gesteld over wat wij ondernemen en over de mate waarin we rekening houden met de standpunten van het Europees Parlement. Ik wil hier slechts twee vraagstukken belichten, om te beginnen het vraagstuk van de mensensmokkel. Wij willen hier een duidelijk onderscheid maken tussen mensensmokkelaars die misbruik maken van kwetsbare mensen en dat wat we humanitaire handelingen noemen. Humanitaire handelingen dienen niet strafbaar te zijn. Wat illegale immigratie betreft werken we aan een humanitaire clausule. We hebben besloten om ingeval van illegaal verblijf winstoogmerk aan te merken als barrière, opdat juist humanitaire handelingen niet bestraft kunnen worden. Wat sancties betreft, geldt dat deze voelbaar moeten zijn. Hierover hebben we nog geen overeenstemming bereikt, maar we bespreken nu een eerste voorstel voor een maximumstraf van ten minste zes jaar.
Mevrouw Cederschiöld sprak over de verantwoordelijkheid van vervoerders. Ik moet echter met kracht verwerpen wat zij hierover zei. Wij bevinden ons nu in een stadium van aftasten en daarin zijn de voorwaarden aanwezig om overeenstemming te bereiken aan de hand van de richtsnoeren van het Franse voorzitterschap. Als voorzitter heb ik ook onder andere twee standpunten van het Europees Parlement ter sprake ingebracht. Het eerste standpunt ging over het niet strafbaar stellen van vervoerders als een asielaanvraag wordt ingewilligd of als iemand op andere gronden een verblijfstitel wordt verleend. Dat zou inhouden dat men het eisen van boetes dus opschort bij die personen die ondanks het feit dat ze onvoldoende documenten hebben toch naar de EU komen en daar asiel aanvragen. Pas wanneer de asielprocedure is afgesloten en de daarbij betrokken personen niet mogen blijven, dient men deze verantwoordelijkheid te eisen.
Er kwam een tweede kwestie aan de orde in het standpunt van het Europees Parlement, namelijk dat men van luchtvaartmaatschappijen en rederijen op zijn hoogst kan verwachten dat ze, naast personen die in het geheel geen reisdocumenten hebben, mensen opsporen met duidelijk vervalste documenten. Tegelijkertijd is het uiteraard redelijk dat we van vervoerders verlangen dat zij paspoorten en eventuele visa controleren. Tot onevenredig zware straffen mag dit echter niet leiden. We weten nog niet of we tot een oplossing kunnen komen die voor iedereen acceptabel is, maar we tasten de voorwaarden af.
In een aantal bijdragen aan het debat, waaronder die van mevrouw Terrón i Cusí en mevrouw Ludford, was sprake van de verdere werkzaamheden. Men vroeg zich af: "Wat gebeurt er eigenlijk? U heeft deze visie en doelstellingen al vanaf Tampere, maar wat doet u eigenlijk?" Ik heb verslag uitgebracht van een paar van de door ons genomen besluiten. Ik heb ook uiteengezet wat de stand van zaken was bij een aantal van de huidige richtlijnen. Ik wil slechts benadrukken dat wij hopelijk op onze bijeenkomst in mei besluiten kunnen nemen over de richtlijn inzake tijdelijke bescherming en de richtlijn inzake gezinshereniging. De onderhandelingen over deze richtlijnen verlopen op dit moment naar wens. We verwachten dus in mei besluiten te kunnen nemen.
We zijn ook een eind op dreef met het lanceren van het Eurodac-systeem. Met het proefdraaien hiervan zal in de nazomer van 2001 worden begonnen. Wij denken dat dit systeem voor een efficiëntere toepassing van het Verdrag van Dublin zal kunnen zorgen.
Het voorstel voor de rechten van onderdanen van derde landen is zojuist ingediend. We willen graag ook met de werkzaamheden voor deze richtlijn beginnen.
Ik heb al eerder in het debat aangegeven dat het Belgische voorzitterschap de nadruk zal leggen op het immigratiebeleid en in oktober 2001 een seminar over immigratie zal organiseren. Ook Spanje heeft voor zijn voorzitterschap reeds een ministeriële conferentie aangekondigd over de immigratiestromen vanuit Azië.
We werken geduldig, stap voor stap, aan de verwezenlijking van het scorebord dat is ingesteld om de tenuitvoerlegging van de conclusies van de Raad van Tampere te toetsen. Deze werkzaamheden bevinden zich nog steeds in de beginfase, maar we houden de vaart erin en het spreekt voor zich dat we zo snel mogelijk besluiten willen nemen.

Bodström
Mijnheer de Voorzitter, criminaliteit krijgt een steeds sterker internationaal karakter. De enige mogelijkheid om deze tendens te bestrijden is een sterkere internationale samenwerking, een daadwerkelijke, politiële en justitiële samenwerking.
Elk daad van de politie impliceert voor de verdachte van een misdrijf een schending van zijn integriteit. Dat is zowel op nationaal als internationaal niveau het geval, en dat geldt onder andere voor gezochte personen. Om over dit onderwerp een debat te kunnen voeren is het van belang dat we over de juiste feiten beschikken. Dat geldt bijvoorbeeld voor hetgeen door de heer Gahrton is genoemd, namelijk het SIS-systeem voor gezochte personen. De heer Gahrton zei dat het internationale SIS-systeem zelfs de seksuele geaardheid van mensen in kaart brengt. Dat is onjuist! In dit systeem zijn dergelijke of soortgelijke gevoelige gegevens niet opgenomen. Daarin zit informatie over personen die worden gezocht; daarin staat of ze bewapend zijn, wat hun signalement is en daarin zijn ook andere zaken opgeslagen zoals informatie over gestolen auto' s. Dergelijke gevoelige gegevens staan er niet in. Het is een onnoemlijk belangrijk instrument om de internationale criminaliteit te kunnen bestrijden.
Er is enkele specifieke misdrijven die slechts in internationaal verband kunnen worden bestreden, zoals mensenhandel, economische misdrijven, computercriminologie of drugsdelicten, waarover de heer Pirker sprak. De enigen die er baat bij hebben dat er geen internationale samenwerking bestaat, zijn de criminelen.
Wat het door de heer Pirker aan de orde gestelde vraagstuk van de drugscriminaliteit betreft, ben ik het ermee eens dat hier concrete daden van het grootste belang zijn. Wij mogen het hier niet bij mooie woorden laten, maar moeten echt overgaan tot daden. Voor de verwezenlijking daarvan zijn vandaag twee ongelooflijk belangrijke zaken aan de orde geweest, namelijk de uitbouw van Europol en de zo snel mogelijke totstandbrenging van een internationale samenwerking door middel van Eurojust.
Ik wil ook de aandacht vestigen op de werkzaamheden die momenteel worden verricht met het oog op een oplossing voor de problematiek van de synthetische drugs. Ik weet dat mevrouw Cederschiöld zich op dit punt bijzonder sterk heeft gemaakt en hopelijk kunnen we in mei tot een soort van politieke overeenkomst komen.
Enkele sprekers, waaronder de heer Watson en mevrouw Terón i Cusí, stelden de kwestie van een grotere efficiëntie aan de orde. Dit is uiteraard een belangrijke zaak, zeer zeker als er voorstellen door lidstaten worden ingediend en als initiatieven worden genomen voor verschillende zaken. Het is belangrijk dat dit op de juiste manier gebeurt, zonder bijvoorbeeld op het thuisfront aan kortetermijnsuccessen te denken. Het is in eenieders belang dat de samenwerking goed en efficiënt verloopt. Iedereen wint erbij, ook vanuit binnenlands oogpunt, indien alles op de juiste manier verloopt.
Dat geldt ook voor de samenwerking tussen de lidstaten, de Raad, het Europees Parlement en de Commissie. Als deze niet goed verloopt, schept dat een negatief beeld. Onze burgers verliezen het vertrouwen in ons, en zonder vertrouwen van onze burgers kan de EU niet solide verankerd zijn en goed functioneren. Het is daarom belangrijk dat dit bijzonder constructieve en belangrijke debat in de toekomst op dezelfde wijze gevoerd wordt als dat vandaag het geval is geweest. Tot besluit wil ik u allen daarvoor en voor het feit dat ik hier aanwezig mocht zijn nogmaals dankzeggen.

Vitorino
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de leden van het Parlement graag bedanken voor hun engagement voor de ambitieuze en veeleisende agenda van Tampere. Ook wil ik het Zweedse voorzitterschap prijzen voor de concrete resultaten die het tijdens de eerste helft van dit jaar heeft bereikt. Het is duidelijk dat het Zweedse voorzitterschap zich daadwerkelijk inzet voor een evenwichtige benadering van dit beleidsterrein. Het probeert een evenwicht te bereiken tussen repressieve initiatieven en pro-actieve initiatieven, waarmee eerder de klemtoon wordt gelegd op de positieve kanten van asiel en immigratie in onze samenleving. Daarom hoop ik dat we aan het einde van het Zweedse voorzitterschap concrete en positieve resultaten zullen hebben bereikt, waarop we kunnen voortbouwen.
Ik wil kort twee punten behandelen. In de eerste plaats het actieplan voor Irak: ik ben het ermee eens dat het buitengewoon moeilijk zal zijn dit actieplan ten uitvoer te leggen. Hoe eerder we echter een gedetailleerdere evaluatie van de concrete resultaten van een dergelijke actieplan hebben, des te beter. We mogen ook niet vergeten dat een van de kandidaat-landen, Turkije, een buurland van Irak is. We moeten Turkije dus intensiever bij het debat over de Koerdische situatie en over de gevolgen van illegale immigratie betrekken.
Ten tweede wil ik de heer Pirker zeggen dat ik het drugsvraagstuk niet in mijn betoog heb aangeroerd omdat er geen vraag over was ingediend. Ik wijs het Parlement er echter op dat we momenteel het actieplan 2000-2004 ten uitvoer leggen. Zweden heeft een belangrijk initiatief voor synthetische drugs ingediend. We hadden een open debat in de Raad over drugs, en de Commissie is van plan twee hoofdinstrumenten voor te stellen: ten eerste een kaderbesluit voor de harmonisering van het strafrecht inzake de bestrijding van drugshandel, dat volgende maand zal worden ingediend, en ten tweede een zogenoemde follow-uptabel voor het drugsactieplan. Die follow-uptabel zullen wij aan de Raad en het Parlement voorleggen en daarin alle concrete maatregelen noemen die enerzijds de Unie en anderzijds de lidstaten moet nemen. We negeren het drugsprobleem dus niet. We hebben het enkel niet genoemd omdat u het niet aan de orde heeft gesteld in de mondelinge vragen, maar ik licht het programmaonderdeel over de bestrijding van drugs graag toe.
Tot slot hoop en wens ik dat het debat over de staat van dienst bij de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid volgend jaar wat opbeurender zal zijn. Laten we ons daar allemaal voor inzetten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op woensdag 16 mei plaats.

VN-Conferentie over de minst ontwikkelde landen
De Voorzitter
Aan de orde zijn de volgende mondelinge vragen:
B5-0155/2001 van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, aan de Raad, over de derde VN-Conferentie over de minst ontwikkelde landen;
B5-0156/2001 van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, aan de Commissie, over de derde VN-Conferentie over de minst ontwikkelde landen.

Miranda
Mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Lamy, we staan aan de vooravond van de derde conferentie van de Verenigde Naties over de minst ontwikkelde landen. Deze zal halverwege de komende maand mei worden gehouden in de gebouwen van het Europees Parlement in Brussel. Wij geloven dat het van fundamenteel belang is dat wij het eens worden over de strategie die de Europese Unie bij die gelegenheid dient te volgen. De mondelinge vragen aan de Raad en de Commissie zijn daar ook op gericht. Wij hebben zelf een ontwerpresolutie ingediend en hopen daarmee een bijdrage te leveren.
Wij zijn er ons allen, hoop ik, van bewust dat de toestand in deze landen dramatisch is. Het BNP per capita is er één honderdste van dat van de ontwikkelde landen; de reële groei is, rekening houdend met de bevolkingsgroei, net iets meer dan nul; de grondstofprijzen zijn in 1998-1999 met 30% teruggelopen; de levensverwachting bedraagt nog geen 51 jaar; de helft van de bevolking is analfabeet ... de lijst is eindeloos.
Het ergste is nog wel dat er geen licht is aan het einde van de tunnel, ook omdat in een derde van deze landen eindeloze conflicten woeden die alle beschikbare, en zelfs niet beschikbare, middelen opslokken. Daarom geloven wij dat deze conferentie nu eens meer moet zijn dan een herhaling van de diagnose die al zo vaak is gesteld. Het mag ook niet blijven bij het min of meer volledig opsommen van goede bedoelingen die niet zijn waargemaakt. We moeten nu concrete maatregelen nemen in het kader van een wereldwijde strategie, die een richtsnoer moet zijn voor een nieuwe economische wereldorde. Met deze maatregelen moet gevolg worden gegeven aan de in 1986 door de Verenigde Naties afgegeven verklaring, waarin gesteld wordt dat het recht op duurzame ontwikkeling een onvervreemdbaar mensenrecht is. Het is dus ook absoluut noodzakelijk dat de Europese Unie en de lidstaten een duidelijk standpunt terzake innemen. Zij moeten zich er met vereende krachten voor inzetten dat de huidige tendens tot vermindering van de financiële hulp door de geïndustrialiseerde landen wordt omgekeerd, en dat een tijdschema wordt afgesproken voor verhoging van die steun tot 0,7% van het BNP. Zij moeten ervoor zorgen dat de beloften van Rio de Janeiro van 1992 gestand worden gedaan, en dat de buitenlandse schuld van deze landen, die als een molensteen om hun nek hangt, ook werkelijk en definitief wordt kwijtgescholden. Verder moet ook iets gedaan worden ter voorkoming van conflicten, en dat kan door speciale aandacht te besteden aan de wapenhandel. Tot slot is het van belang dat we niet altijd maar weer blijven hameren op de liberalisering van de markten. De regels van de Wereldhandelsorganisatie zijn voor de minst ontwikkelde landen vaak zeer ongunstig en ze moeten dan ook drastisch herzien worden.
Wij moeten tevens absoluut rekening houden met het feit dat slechts twaalf van deze minst ontwikkelde landen een vertegenwoordiging in Genève hebben. Ook is het belangrijk - en daar wijzen we in de ontwerpresolutie dan ook op - te beseffen dat toegang tot de markt op zich nog geen garantie is voor economische groei, en dat groei op zich niet automatisch tot een rechtvaardige ontwikkeling leidt. Het is belangrijk dat deze landen toegang tot de markt hebben, maar het is even belangrijk, of mogelijk nog belangrijker, dat ze in hun eigen voedingsbehoefte kunnen voorzien. Vandaar dat ze het recht moeten krijgen hun eigen productie en hun eigen landbouwers te beschermen. In deze context wil ik graag iets zeggen over het initiatief "Alles Behalve Wapens" . Wij zullen daar tijdens één van de volgende vergaderperioden uitgebreid over spreken, ook nu de Raad het onaanvaardbare besluit heeft genomen dit Parlement niet te willen horen. Ik spreek hierover om te benadrukken dat het hier om een positief initiatief gaat, ook al is de reikwijdte daarvan gering en dienen sommige aspecten nog een beetje bijgeschaafd te worden. Zoals aangegeven gaat het hier om een eerste stap. Er zullen dus nog andere maatregelen van uiteenlopende aard moeten worden genomen, zoals die welke wij hebben aangegeven.
Nu er zoveel nadruk gelegd wordt op de bestrijding van armoede, wil ik tot slot de aandacht nog eens extra vestigen op twee specifieke doelstellingen waar niet genoeg op gewezen kan worden: onderwijs en gezondheidszorg. Zoals wij in onze ontwerpresolutie al aangeven, is het van fundamenteel belang dat de geïndustrialiseerde landen op overtuigende wijze bijdragen tot de voortzetting van programma' s op dit gebied. Heel belangrijk is ook - en we hebben daar in dit Parlement onlangs ook voor gestemd - dat de landen die het ernstigst door AIDS en andere epidemieën getroffen zijn, het recht krijgen de nodige medicamenten zelf te fabriceren en in de handel te brengen of ze in te voeren zonder daarvoor de uit de intellectuele eigendomsrechten voortvloeiende kosten te betalen. Nu willen wij graag horen wat de Raad en de Commissie over deze en andere aspecten, waarvan er vele in onze ontwerpresolutie aan de orde, te zeggen hebben.

Danielsson
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de door de Raad op 22 december 2000 aangenomen richtsnoeren voor de deelname aan de derde VN-Conferentie over de minst ontwikkelde landen, bevestigt de Unie dat zij vast van plan is ervoor te zorgen dat in het actieplan van de VN voor duurzame ontwikkeling in de minst ontwikkelde landen en een progressieve integratie van deze landen in de wereldeconomie, concrete en operationele politieke richtsnoeren en maatregelen worden opgenomen die op drie factoren zijn gebaseerd.
Ten eerste: de actieve en verantwoordelijke deelname in de minst ontwikkelde landen van de nationale overheid, de burgermaatschappij, de privé-sector en de lokale instanties.
Ten tweede: een wereldomvattend partnerschap voor de minst ontwikkelde landen, dat onder meer mobilisatie van de gehele internationale gemeenschap en een betere coördinatie impliceert tussen iedereen die zich op internationaal, regionaal en nationaal niveau met ontwikkelingsvraagstukken bezighoudt.
Ten derde: een efficiënte evaluatie van de resultaten van het actieplan dat in 1990 werd aangenomen, alsmede een analyse van de behoeften en de verwachtingen in de minst ontwikkelde landen, zoals deze werden vastgesteld tijdens de voorbereiding van de conferentie.
Een zeer groot deel van de hulp van de Unie wordt in het kader van haar ontwikkelingsbeleid besteed aan juist de minst ontwikkelde landen, met name door middel van de ACS/EG-overeenkomsten. Er zij aan herinnerd dat 40 van de 49 minst ontwikkelde landen ook deel uitmaken van de groep van ACS-landen. De Unie is van mening dat het elimineren van armoede in deze landen de centrale doelstelling van de conferentie behoort te zijn. De Unie ondersteunt het verruimde HIPC-initiatief en de uitvoering daarvan. Daarbij moeten de in 1999 in Keulen afgesproken verruimde voorwaarden in acht worden genomen, hetgeen betekent dat meer landen sneller schuldverlichting kunnen krijgen en sterker de nadruk wordt gelegd op armoedebestrijding. De middelen die dus worden vrijgemaakt door kwijtschelding van schulden binnen het HIPC-initiatief zullen moeten worden gebruikt voor de bestrijding van armoede.
De Unie kan geen verbintenissen en/of verplichtingen ten aanzien van kwijtschelding van schulden die uitstijgt boven de in het HIPC-initiatief opgenomen voorwaarden. Dat houdt dus in dat eventuele eisen in verband met een moratorium op afbetaling van schulden voordat de schuldlanden het zogenaamde eindpunt hebben bereikt, en/of een kwijtschelding van 100 procent op dit moment niet aanvaardbaar zijn. Arme landen die zich niet kwalificeren voor schuldverlichting conform de voorwaarden die voor het HIPC-initiatief gelden, maar die wel betalingsproblemen hebben, wordt er daarentegen op gewezen dat ze opnieuw over hun schulden kunnen onderhandelen in de Club van Parijs, de Club van Londen of een andere relevante crediteur.
De middelen die met het HIPC-initiatief vrijkomen dienen gebruikt te worden voor armoedebestrijding, in overeenstemming met de in die landen zelf ontwikkelde strategieën.
Op 28 februari 2001 heeft de Raad een verordening aangenomen om de vrijstelling van douanerechten zonder enige kwantitatieve beperking uit te breiden tot alle producten die afkomstig zijn uit de 49 minst ontwikkelde landen in de wereld, met uitzondering van wapens en munitie, het zogenaamde everything but arms-initiatief. Deze verordening werd op 5 maart jongstleden van kracht. De discussie over deze kwestie kwam op gang nadat de Commissie in oktober vorig jaar een voorstel had ingediend. Het verheugt mij te kunnen bevestigen dat de voornaamste principes in het voorstel van de Commissie nadrukkelijk overeind zijn gebleven in de uiteindelijk aangenomen tekst, dat wil zeggen dat de Gemeenschap zinvolle maatregelen moet treffen om de economische situatie in de minst ontwikkelde landen te verbeteren door vrije toegang tot haar markten te garanderen voor alle producten, zelfs als dit tot meerkosten voor de Gemeenschap zou leiden. In bijna alle gevallen is deze toegang van kracht geworden per 5 maart jongstleden. Alleen voor bananen, suiker en rijst werd bepaald dat de inwerkingtreding op een later datum zou plaatsvinden. Van doorslaggevend belang was echter dat men voor deze producten overeenstemming bereikte over een vastgestelde termijn en een tijdschema voor volledige markttoegang. Vanaf 2006 zal de markt voor bananen volledig geliberaliseerd zijn; voor suiker en rijst zal dat respectievelijk juli 2009 en september 2009 zijn. In de tussentijd zullen de invoerrechten voor deze drie producten worden verlaagd en voor suiker en rijst zullen quota met douanevrijstelling worden vastgesteld.
De verordening is daarom van essentieel economisch belang voor de minst ontwikkelde landen. Nog groter is echter het politieke en economische belang daarvan, met het oog op de voorbereidingen voor de volgende onderhandelingsronde in de WTO. De symbolische waarde van het feit dat met name ontwikkelingsprioriteiten de grondslag vormen van een handelsbesluit is ongelooflijk groot. Dit besluit maakt onze partners in de WTO-onderhandelingen, zowel onder de ontwikkelingslanden als onder de industrielanden, duidelijk dat de Unie het serieus meent met haar verplichting om ontwikkelingsvraagstukken in deze onderhandelingen te integreren. Dat laat zien dat wij vast van plan zijn in de onderhandelingen niet alleen onze eigen belangen te laten meespelen, maar ook die van de meest behoeftige leden van de internationale gemeenschap, en van met name de minst ontwikkelde landen. Dat laat zien dat de Unie een morele en economische verantwoordelijkheid op zich neemt, een verantwoordelijkheid die past bij haar positie als het grootste handelsblok ter wereld.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, zoals de voorzitter van de Raad zojuist al aangaf, zal deze derde VN-conferentie over de minst ontwikkelde landen in mei aanstaande plaatsvinden in Brussel. Tijdens deze conferentie dient allereerst het actieprogramma te worden geëvalueerd dat in 1990 van start is gegaan. Voorts dient de balans te worden opgemaakt van hetgeen in de tussentijd op het gebied van ontwikkelingshulp, schuldenverlichting, investeringen en handel is bereikt. Bovendien dient er een nieuw actieprogramma voor de komende tien jaar geformuleerd te worden. Net als de VN zijn wij van mening dat men zich op deze conferentie ook dient te buigen over een aantal maatregelen die onmiddellijk voor resultaten zorgen, zodat men niet teveel in algemeenheden vervalt.
De voorbereidingen op deze conferentie zijn in volle gang. Aangezien de Unie mede gastheer is, hebben wij alle belang bij het welslagen van deze conferentie. De medewerkers van de Commissie en een aantal commissarissen werken hiertoe hand in hand samen.
Wij zullen ons best doen om de conferentie te beëindigen met een solide actieprogramma waarmee de ontwikkeling van deze 49 of 50 landen kan worden aangemoedigd. Nogmaals, wij trachten dit actieprogramma zo concreet mogelijk te maken.
Wij zien er hierbij op toe dat de beslissingen met betrekking tot dit initiatief, behalve die over wapens, op de juiste momenten genomen worden, zodat dit initiatief tijdens de conferentie van mei een belangrijke rol kan spelen. Ik wil in dit opzicht namens de Commissie het Zweedse voorzitterschap hartelijk danken. Momenteel vormt dit initiatief waarschijnlijk de meest zichtbare materie en maatregel van deze conferentie, en dat is niet niks. Wij moeten deze conferentie daarom proberen aan te grijpen om onze andere handelspartners in de wereld aan te moedigen hun toegang tot de markt voor de MOL' s te verbeteren, zodat het voor deze landen eenvoudiger wordt te exporteren.
Hoewel wij veel waarde aan dit initiatief hechten, denken wij dat het niet toereikend zal zijn. Het is duidelijk dat als de omstandigheden tegenzitten en er verder niet de juiste steun geboden wordt, de meeste MOL' s niet in staat zullen zijn om op eigen kracht voldoende profijt te trekken uit de openingen die er op handelsgebied zullen ontstaan. Wij moeten dit uitstekende initiatief derhalve aanvullen met andere maatregelen teneinde de exportcapaciteit van de genoemde landen uit te breiden en ze te helpen bij de integratie in het multilaterale stelsel van wereldwijde handelsuitwisselingen.
Wij moeten dit initiatief dus aanvullen met andere maatregelen, veelal op handelsgebied. Ik denk hierbij aan technische bijstand ter vergroting van de bestuurlijke capaciteit van deze landen en aan een vergroting van onze bijdrage aan het geïntegreerde fonds dat wij samen met het IMF, de Wereldbank en de WTO hebben opgezet. Het gaat hierbij om het verlenen van technische bijstand op handelsgebied, die vanuit Genève wordt geboden. Verder zijn er ook andere instrumenten op handelsgebied die onderzocht moeten worden. Het mag immers niet zo zijn dat deze instrumenten de toegang voor de MOL' s tot onze markten in hoge mate beperken. Ik denk hierbij in het bijzonder aan sanitaire en fytosanitaire normen, of aan diverse handelsbelemmeringen. Onze normen kunnen natuurlijk niet worden verlaagd. Onze bevolking verlangt namelijk van ons dat we ze handhaven. Wij dienen onze technische bijstand echter wel zodanig vorm te geven, dat de MOL' s eraan kunnen voldoen. Ik denk hierbij in het bijzonder aan onze normen op sanitair en fytosanitair gebied.
Wij zijn van mening dat als aan deze voorwaarden voor toegang tot de markt kan worden voldaan, de buitenlandse investeringen in deze landen kunnen groeien. Tegelijkertijd dient echter wel de exportcapaciteit van deze landen toe te nemen. Wat deze conferentie betreft, zouden wij graag een stap verder willen gaan door investeringen in deze landen beter te promoten. Wij denken hierbij met name aan een beter gebruik van de bestaande multilaterale instrumenten. Zo dient er meet af aan beter gekeken te worden naar hetgeen reeds beschikbaar is op het gebied van investeringsgaranties in de MOL' s.
Laten we ons niet verschuilen achter redevoeringen die te politiek correct zijn. We moeten ook duidelijk zijn. De landen dienen zelf te werken aan een meer investeringsvriendelijk klimaat door middel van hun intern beleid. Zeker, wij kunnen dit beleid steunen en wij kunnen advies verstrekken, maar de politieke beslissingen dienen in het land zelf genomen te worden, en hoewel het hier vaak om moeilijke beslissingen gaat, is het niet aan ons om die beslissingen te nemen. Het moet duidelijk zijn welke rol elk van de partijen dient te spelen.
We mogen niet vergeten dat deze maatregelen waarover ik zojuist sprak en waarvan de gevolgen direct merkbaar zijn, slechts een deel van de oplossing vormen. Deze maatregelen dienen getroffen te worden om de actieprogramma's voor het volgende decennium enigszins geloofwaardig te maken. Dit actieprogramma zal voor ons de route uitstippelen. Het is mijns inziens erg belangrijk dat op dit terrein het traject is uitgezet. Wij moeten er nu samen op toezien dat het ook daadwerkelijk gevolgd wordt. Net als mijn collega's in de Commissie denk ik dat we de armoede in deze landen niet versneld kunnen uitbannen en er duurzame ontwikkeling kunnen forceren door gezamenlijk meer druk uit te oefenen. In aansluiting op de woorden van de heer Miranda zou ik willen zeggen dat dit niet de wijze is om het einde van de tunnel in zicht te krijgen.

Deva
Mijnheer de Voorzitter, Het verheugt mij dat de heer Miranda het initiatief heeft genomen om deze vraag te stellen, en ik maak van de gelegenheid gebruik om commissaris Lamy te feliciteren met zijn uitstekende initiatief "Alles Behalve Wapens" , waarbij wij in het Parlement weliswaar betrokken waren, maar dat toch enigszins langs ons heen ging. De armste en minst ontwikkelde landen moeten speciale aandacht krijgen en daarbij moet de bestrijding van extreme armoede het primaire doel zijn. Volgens berekeningen van de UNCTAD is het bruto binnenlands product van de 49 minst ontwikkelde landen tussen 1990 en 1998 in reële termen niet meer dan 0,9% per jaar gestegen, terwijl het BBP wereldwijd met meer dan 2,5% per jaar is gestegen.
Goed bestuur is een hoofdzaak in de minst ontwikkelde landen. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om erop te wijzen dat de bevolking in veel landen die in naam democratisch zijn, door het ontbreken van een effectief en eerlijk rechtssysteem in feite niet vrij is. Dit Parlement zou de rechtsstaat moeten bevorderen als een essentieel criterium voor goed bestuur. Het is ook een feit dat het percentage van onze begroting voor ontwikkelingshulp aan de minst ontwikkelde landen is gedaald, terwijl het percentage voor de landen in de middenmoot, zoals Marokko en Algerije, is gestegen. Dat is absoluut verkeerd. De begroting voor de ontwikkelingshulp moet zich richten op de armste landen. Dat verwachten en eisen onze burgers. Het is verkeerd om deze begroting te gebruiken als een soort onderhands immigratiebeleid. Tegen een immigratiebeleid? OK, maar kom er dan ook eerlijk voor uit! We moeten de armste landen niet beroven om onze eigen politieke doelen na te kunnen jagen.
Drastische verminderingen van de schulden van de arme landen met de zwaarste schuldenlast zijn dringend noodzakelijk. De maatregelen die tot nu toe in het kader van het HIPC-initiatief zijn genomen, zijn door de dalende grondstofprijzen volkomen inadequaat geworden voor een duurzame financiële verlichting. Ik moet ook benadrukken dat er fondsen moeten worden opgezet, of aangevuld, ter stimulering van particuliere investeringen en ter tenuitvoerlegging van maatregelen voor kleinschalige kredietverlening, zoals die van de Gramien Bank in Bangladesh.
Tot slot moeten we al het mogelijke doen om conflicten te voorkomen. Conflictpreventie is de sleutel tot een bijdrage aan de groei van de minst ontwikkelde landen.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, zoals anderen al hebben gezegd spreken de feiten voor zichzelf: de meeste van de 640 miljoen mensen in de minst ontwikkelde landen, iets meer dan een tiende van de hele wereldbevolking, moeten proberen te overleven met minder dan twee dollar per dag; hun gemiddelde levensverwachting is 50 jaar; de helft is analfabeet en twee derde van de kinderen op de wereld, de meeste meisjes, krijgt geen enkele vorm van lager onderwijs; de kapitaalstroom naar de minst ontwikkelde landen is drastisch gedaald, met 45% sinds 1990, en de officiële ontwikkelingshulp blijft dalen: 30% sinds 1990.
Zoals de fungerend voorzitter van de Raad heeft gezegd, werpt het HIPC-initiatief maar zeer langzaam vruchten af en komt gewoon te laat. Te veel van de minst ontwikkelde landen hebben een volkomen onhoudbare schuldenlast. Veel van hen, bijvoorbeeld Zambia waar ik onlangs was, geven nog steeds twee keer zoveel uit aan rente en aflossingen als aan gezondheidszorg en onderwijs.
Deze VN-Conferentie moet daarom gaan over een nieuwe regeling voor de minst ontwikkelde landen, een regeling ter stimulering van een economische groei die ten goede komt van de armen, de armoedebestrijding en een duurzame ontwikkeling. Zoals de heer Lamy weet, zal er een specifieke bijeenkomst over handel worden gehouden, die de minst ontwikkelde landen naar verwachting als platform voor de voorbereiding van de ministerbijeenkomst in Qatar zullen benutten. Ik weet zeker dat er ruimschoots voldoende bewijzen zullen worden geleverd voor de daling van de grondstofprijzen: 30% in de tijd 1998 - 1999. Daarnaast moeten we erkennen dat de mondialisering en de liberalisering gemengde resultaten hebben opgeleverd. "Alles Behalve Wapens" betekent een grote vooruitgang. Ik vraag me af of commissaris Lamy kan zeggen of andere landen, zoals de VS of Japan, wellicht bereid zijn om dit uitstekende voorbeeld te volgen. Ik geloof dat hij nu lacht, en dat zou kunnen betekenen dat daar problemen voor ons bestaan.
Het zou interessant zijn van commissaris Lamy te horen in welk van de minst ontwikkelde landen de grootste kans op wapenexport bestaat, want de naam van dit initiatief is nogal verwarrend.
Tot slot gaat deze Conferentie over wat we kunnen doen voor de minst ontwikkelde landen, wanneer miljoenen mensen geen remedie hebben tegen longontsteking, diarree, tbc of aids, wanneer er geen medicijnen zijn voor je zieke kind of stervende vrouw, wanneer je kind naar school gaat onder een boom en probeert zijn naam te schrijven met een takje.

van den Bos
Voorzitter, de kloof met de armste landen wordt groter in plaats van kleiner. Het laatste decennium is de hulp aan ontwikkelingslanden met 24% afgenomen en aan de armste onder hen zelfs met 45%. Dit is absoluut onaanvaardbaar. De VN-Conferentie is zinloos als zij blijft steken in mooie beloftes en vage verklaringen. Alleen zeer concrete, bindende afspraken brengen de armste landen verder. Handelsconcessies alleen zijn niet voldoende. De rijke landen moeten overgaan tot een substantiële verlichting van de schulden. De aflossing hiervan betekent dat in veel landen elke ontwikkeling bij voorbaat gefrustreerd wordt. Het is van groot belang dat voor elk ontwikkelingsland een apart kwijtscheldingsbeleid wordt gevoerd.
Het is volstrekt redelijk om in ons schuld- en steunbeleid voorwaarden te stellen met betrekking tot armoedebestrijding, goed bestuur en gezond beheer van overheidsfinanciën. Schuldverlichting heeft geen zin als er telkens opnieuw schulden worden gemaakt. Het beleid van de Europese Commissie moet dan ook gericht zijn op capaciteitsopbouw en verstandig financieel beheer. Alleen dan kunnen de landen onderwijs en gezondheidszorg ontwikkelen, alleen dan kunnen investeringen gestimuleerd worden.
In veel armste ontwikkelingslanden is het zeer slecht gesteld met de verdeling van de macht en van de beschikbare rijkdommen. Als er geen scherpe scheiding is tussen politieke en economische macht, dan heerst eigenlijk alleen de corruptie. Bestrijding van armoede is hopeloos als landen verwikkeld blijven in gewelddadige conflicten. Laten we eerlijk zijn: machtswellust en grenzeloze hebzucht van onverantwoordelijke leiders zijn even belangrijke oorzaken van gebrek aan ontwikkeling als achtergebleven hulp. De kloof tussen rijk en arm kan alleen overbrugd worden als onze hulpinspanning substantieel wordt vergroot en de landen beter worden bestuurd.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, wat kunnen we vaststellen ten aanzien van de hulp aan de ontwikkelingslanden en de MOL' s in het bijzonder?
Er worden hier al enige tijd verklaringen over dit vraagstuk afgelegd. Het mandaat van de derde VN-conferentie heeft met name betrekking op de officiële hulp voor de ontwikkeling, de schuldenlast en de handel van deze landen. In deze context valt aan de volgende constatering niet te ontkomen: wij zijn de toezeggingen die voor het vorige decennium zijn gedaan, niet nagekomen. Het is al zo vaak gezegd, maar het dient herhaald te worden: de vermindering van de officiële ontwikkelingshulp is ontoelaatbaar. Gedurende het afgelopen decennium is deze hulp met bijna 50% gedaald tot slechts 0,05% van het BNP van de donorlanden. Dit percentage is veel lager dan de door de VN beoogde 0,7%, die in Europa alleen door de noordelijke landen wordt gehaald. Bovendien is het gedeelte van deze officiële ontwikkelingshulp dat bestemd is voor de economische infrastructuur en de producerende sectoren gedaald.
Welke toekomst hebben deze landen als ze niet in staat zijn een ontwikkelingsniveau te bereiken waarop ze daadwerkelijk onafhankelijk keuzes kunnen maken? De gevolgen van deze situatie voor de ontwikkelingslanden zijn duidelijk. Zo is de levensverwachting gedaald tot 51 jaar, hetgeen aangeeft hoe ernstig de rampzalige situatie is. De verslagen van de deskundigen gaan over mannen en vrouwen die zich in bijzonder deplorabele omstandigheden bevinden: 614 miljoen mensen ofwel 10% van de wereldbevolking moet rondkomen van minder dan 2 dollar per dag.
Erger nog, volgens de UNCTAD bevinden de MOL' s zich in een vicieuze cirkel van economische regressie, sociale spanningen en geweld. Deze factoren versterken elkaar bovendien. Het aandeel van de industriële sector in het BBP van deze landen is bijvoorbeeld niet gestegen. In sommige landen is het zelfs afgenomen. De MOL' s blijven vaak aangewezen op de export van slechts een of twee basisproducten. In sommige landen is de productiecapaciteit afgenomen. Het voorbereidend comité van de derde VN-conferentie constateert zelfs dat in veel gevallen de industrieën die de interne markt moeten bevoorraden, verdwijnen door de steeds hardere concurrentie van buitenaf, waartoe de liberalisering van de handel leidt.
De derde VN-conferentie mag ook geen toogdag worden. Ik denk dat de Europese Unie, die min of meer als de gastheer van de top beschouwd mag worden, alles in het werk moet stellen om dat te voorkomen. Europa wint aan politieke autoriteit als het weigert toe te geven aan een allesverslindend mondialiseringsproces waarin handel en geld de boventoon voeren. De doelmatigheid van het ontwikkelingsbeleid van de Unie kan worden afgemeten aan de concrete daden die de Unie onderneemt. Er zijn in dit opzicht meerdere maatregelen die snel getroffen moeten worden: allereerst moet de schuldenlast worden kwijtgescholden; voorts moeten de door AIDS getroffen landen het recht krijgen om de benodigde medicijnen te produceren en in de handel te brengen; in de derde plaats moeten we daadwerkelijk bijdragen aan de benodigde ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen door goed presterende publieke opleidingsdiensten te creëren, en tenslotte moeten deze landen worden geholpen om in hun eigen voedselbehoefte te kunnen voorzien.
Ik ben van mening dat handelsbetrekkingen op zich niet volstaan om de ontwikkeling...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, de vraag die opkomt is wat de ontwikkelde landen tegenhoudt om de arme landen op een doeltreffendere manier te helpen. Het percentage van het BBP dat de rijke landen voor ontwikkelingshulp aan de arme landen uittrekken wordt steeds lager. We weten dat het in veel gevallen juist de rijke landen zijn die de arme landen overstromen met giftig afval of die duistere zaken toelaten, ook in het toerisme. Onze fractie heeft een voorstel ingediend voor de terugkeer van studenten uit deze landen die na hun studie aan een Europese universiteit hun beroep in hun land van herkomst willen uitoefenen. Dat is een manier om de braindrain te voorkomen die zo schadelijk is voor de ontwikkeling van deze landen. Een zieke genezen hoeft maar een paar dollar te kosten, een ziekte voorkomen nog minder, maar AIDS verspreidt zich nog steeds omdat de politieke wil en het financiële engagement ontbreken. De mondialisering blijkt een tragedie voor de armen en zeker geen weldaad voor de rijken.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop echt dat de Commissie goed oplet dat men zich niet achter loze woorden verbergt, en niet zoals gewoonlijk eindigt met het aannemen van resoluties bestaande uit vrijblijvende uitspraken in de vorm van herhalingen van teksten waar de landen het op andere internationale vergaderingen over eens zijn geworden. Als, zoals de Commissie wil, maatregelen direct effect moeten sorteren, moet de Europese Unie inzien dat het HIPC-initiatief verre van toereikend is. Er is een internationale overeenkomst nodig die serieus gericht is op kwijtschelding van de schulden van de ontwikkelingslanden. Dat kan bijvoorbeeld door de internationale armoededoelstellingen hierbij te betrekken, zodat een houdbare schuld gedefinieerd wordt op grond van de behoefte van de landen aan armoedebestrijding. Vandaag de dag wordt het begrip houdbare schuld in het HIPC-initiatief gedefinieerd op grond van niet-gedocumenteerde houdbaarheidswaarden, en de meeste landen die schuldverlichting hebben gekregen, betalen meer op hun schulden af dan dat ze aan gezondheid en onderwijs uitgeven.
Kortom, de Europese Unie moet zorgen voor samenhang in het ontwikkelingsbeleid en dat aanvullen met effectieve steun aan de opbouw van de infrastructuur in de ontwikkelingslanden, zodat ze zich een plaats op de wereldmarkt kunnen verwerven. We hebben genoeg taken om op te pakken. Die taken zijn helder gedefinieerd. Wat we nu nodig hebben, zijn niet nog meer woorden, maar daden. Hopelijk zal die daden bovendien niet hetzelfde lot beschoren zijn als het initiatief "Alles Behalve Wapens" , waarbij de Commissie met een fraai voorstel komt dat vervolgens jammerlijk de grond in wordt geboord door de Raad, die de overeenkomst over rijst, suiker en bananen uitstelt tot het jaar 2009. Dat is gewoon schandalig. Daar kunnen we hier in de Europese Unie niet mee leven.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, van de vijftig landen die tot de minst ontwikkelde landen behoren, is slechts één land er de afgelopen 25 jaar in geslaagd om deze armoedespiraal te doorbreken, namelijk Botswana. Dit feit toont aan dat het gebruikte systeem fundamenteel verkeerd is. Financiële steun met alleen maar een oppervlakkig sociaal karakter, en zelfs een totale kwijtschelding van schulden aan deze landen, zijn slechts cosmetische acties zonder duurzaam effect.
Multinationals hebben in samenwerking met voormalige koloniale mogendheden en andere industrielanden een uitbuitingssysteem in die armste landen gehanteerd dat in niets onderdoet voor de wreedheid van het koloniale tijdperk. Opvallend is dat de landen met de grootste rijkdom aan grondstoffen telkens de armste bevolking hebben. Uit het voorbeeld van Angola kunnen we concluderen dat dit een systeem is dat bewust is gebruikt. Het land met de grootste grondstoffenrijkdom van Afrika was ooit de grootste exporteur van koffie ter wereld. Met de toenmalige rijkdom zou het land tegenwoordig zonder moeite de twaalf miljoen inwoners van voedsel kunnen voorzien.

van den Berg
Voorzitter, het besluit om de allerarmste landen vrije toegang tot de Europese markt te geven, vormt een goed begin. Laten we hopen dat de rest van de geïndustrialiseerde wereld dit initiatief overneemt. Maar veel meer is nodig, en daarbij denk ik aan een gezondheidsinitiatief voor de minst ontwikkelde landen - "All but aids." 95% van de mensen met aids leeft in ontwikkelingslanden. Ook ziektes als malaria en tuberculose vragen jaarlijks te veel slachtoffers. De gezondheidszorg in de armste landen kampt met zware onderfinanciering. De minst ontwikkelde landen blijken maar 8 dollar per persoon aan gezondheidszorg uit te geven. De WHO zegt dat dit 8 à 9 keer zoveel zou moeten zijn. Daarom moeten we als Europese Unie op de derde VN-conferentie straks in mei eenzijdig initiatieven durven nemen. Ik noem er slechts een paar.
Het ontbinden van de Europese hulp op het terrein van de gezondheidszorg, zodat de armste landen met ons hulpgeld in bijvoorbeeld India medicijnen tegen aids goedkoop kunnen aanschaffen.
Ten tweede, de EU vraagt de lidstaten de exportbelasting op medicijnen voor met armoede verband houdende ziektes af te schaffen.
Ten derde, op de communautaire begroting 2001 verdubbelen we de steun voor basisgezondheidszorg. De helft daarvan gaat naar fondsen voor de minst ontwikkelde landen.
Ten vierde, de Europese wetgeving voor weesgeneesmiddelen wordt aangepast aan de noden van de ontwikkelingslanden, zodat de farmaceutische industrie in Europa gestimuleerd wordt ook medicijnen voor de arme landen te produceren, zoals geneesmiddelen tegen aids, malaria, enz.
Ten vijfde, we spreken als EU openlijk onze steun uit voor Brazilië en Zuid-Afrika op het moment dat ze worden aangeklaagd.
Ten zesde, we verdedigen de positie inzake goedkope medicijnen en het recht op parallelle import, ook in internationale fora, en vragen aanpassing van de TRIPS-overeenkomst.
Ten zevende tot slot, wij maken ons op Europees niveau met alle lidstaten samen sterk voor een internationaal gezondheids- en armoedefonds, een fonds waaruit een internationale strategische lange-termijnaanpak kan worden gefinancierd. Europa maakt verder extra geld vrij voor dit fonds. Zo'n samenhangend initiatief - "All but aids" - zou een fantastische bijdrage zijn, Voorzitter, van de zijde van de Commissie om concreet naast "All but arms" te laten zien dat wij zelf een unilaterale stap kunnen zetten. Zo'n unilaterale stap vanuit Europa zou veel meer indruk maken, juist in het nieuwe Bush-tijdperk, dan allerlei algemene verklaringen. We hebben concrete resultaten nodig. Ik ben ervan overtuigd dat de EU en de heer Lamy daarvoor zeer goed geplaatst zijn.

Danielsson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigden dankzeggen voor de belangrijke bijdragen die zij aan dit debat hebben geleverd. Ook wil ik met name de heer Miranda bedanken voor het feit dat hij ons met zijn vraag in de gelegenheid heeft gesteld om op consciëntieuze en diepgaande wijze de belangrijke kwesties te bespreken die de komende maand in Brussel, op de derde conferentie voor de minst ontwikkelde landen, aan de orde moeten komen.
Ik hoop dat deze conferentie ons in staat zal stellen om een antwoord te geven op de uiterst relevante en centrale vraag die door mevrouw Maes is gesteld: hoe eerlijk zijn we eigenlijk in onze inspanningen om de minst ontwikkelde landen hulp te geven? Dat is juist de vraag waarop, naar wij hopen, tijdens de conferentie in Brussel zeer concrete antwoorden zullen worden gegeven, en niet alleen met mooie woorden.
Ik heb veel respect voor de beschrijving die mevrouw Sandbæk gaf van het everything but arms-initiatief, maar ik zie dit initiatief desondanks als een belangrijke stap vooruit. Dit is een mogelijkheid om te laten zien dat de Unie het eerlijk meent en werkelijk haar best doet om hulp te verlenen aan de minst ontwikkelde landen.
Hiermee is een belangrijke eerste stap gezet die, zoals ik reeds in de inleiding heb aangegeven, laat zien dat de Unie werkelijk bereid is om ontwikkelingsoverwegingen als prioritair te beschouwen in handelsaangelegenheden. Ik ben het ermee eens dat het wenselijk geweest zou zijn verdergaande maatregelen te nemen, maar laten we deze eerste stap niet bagatelliseren.
Ter afsluiting wil ik slechts nog de heer Deva antwoorden. Het verheugt mij dat hij de kwestie van conflictpreventie heeft genoemd als een belangrijke schakel in onze verdere inspanningen ten behoeve van de minst ontwikkelde landen. Het Zweedse voorzitterschap heeft conflictpreventie tot een van zijn belangrijkste prioriteiten gemaakt. We hebben als Raad ook gevraagd om later in dit voorjaar in het Parlement terug te mogen komen om te spreken over conflictpreventie.
Conflictpreventie zal bovendien een belangrijk thema van gesprek zijn in juni, tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad in Göteborg. Ik hoop dat we daarmee op een redelijke wijze tegemoet kunnen komen aan de belangrijke overweging dat conflictpreventie en hulp aan de minst ontwikkelde landen nauw samenhangen.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van dit debat zou ik graag drie opmerkingen willen maken.
Mijn eerste opmerking heeft betrekking op het vraagstuk dat door de voorzitter van de Raad aan de orde is gesteld. Net als de meeste collega's hier deel ik zijn standpunt dat ontwikkeling het resultaat is van een zeer geheimzinnige alchemistisch proces. De ingrediënten van dit brouwsel zijn vaak nog wel te onderscheiden, de precieze samenstelling van het geheel daarentegen niet. Net als de heer Deva en de voorzitter denk ik dat vrede waarschijnlijk het belangrijkste ingrediënt is, dus ook bijvoorbeeld belangrijker dan elementen als corruptiebestrijding. Er zijn nog vele andere ingrediënten, maar we mogen niet de indruk wekken dat de ontwikkelingslanden een monopoliepositie met betrekking tot deze moeilijkheden en gewelddadigheden hebben. Ik denk dat ook wij er nog altijd niet van gevrijwaard zijn.
Het initiatief "Alles Behalve Wapens", mevrouw Sandbaek, is een concrete maatregel en we hebben ons onder het welwillende voorzitterschap van onze vriend Leif Pagrotski hard moeten inzetten om er de steun van een gekwalificeerde meerderheid voor te krijgen. Wat zou uw reactie zijn geweest als wij hier niet in geslaagd zouden zijn? Deze concrete beslissingen zijn genomen en kunnen nu worden toegepast.
Mevrouw Kinnock wilde weten welke andere landen er zullen volgen. De lijst bevat niet veel landen. Ik denk dat we tijdens de conferentie over de MOL' s enige druk zullen kunnen uitoefenen. Chili en Nieuw-Zeeland hebben zich welwillend getoond. Wij zijn ons er terdege van bewust dat Japan in ieder geval in dit stadium nog niet zal volgen voor al zijn invoerproducten, met name vanwege de rijstproblemen die het land ondervindt. Wat de tarieven van industriële producten betreft, heeft het land evenwel maatregelen getroffen die de goede kant opgaan. De Verenigde Staten tenslotte, zullen dit jaar hun stelsel van algemene preferenties herzien. Wij zullen via onze lobby's in het Congres erop toezien dat ze bij deze herziening ons eigen initiatief goed in het achterhoofd zullen houden.
Ik wil vervolgens iedere indruk wegnemen dat wij het akkoord met de MOL' s min of meer gekocht hebben om handelsbesprekingen te organiseren die wij wenselijk vinden, maar die niet in het belang van deze landen zijn. Deze indruk is ongegrond. Allereerst zijn deze handelsbesprekingen wel degelijk in het belang van de MOL' s. Ik krijg overigens de indruk dat deze landen al hun keuze gemaakt hebben tussen de wetten van de jungle van de niet-gereglementeerde internationale handel en de handelsbesprekingen tijdens welke nieuwe regels zullen worden opgesteld. Bovendien dienen deze onderhandelingen ons eigen standpunt juist geloofwaardig te maken en aan te tonen dat in het kader van ons algemeen beleid - ik antwoord hier op de vraag van mevrouw Maes - wij in staat zijn om zonder tegenprestatie interne politieke problemen op ons te nemen en op te lossen, teneinde de gewenste vorderingen te kunnen maken.
Mijn derde en laatste opmerking heeft betrekking op de toegang tot medicijnen. Dit punt is door de heer Miranda, mevrouw Boudjenah en de heer van den Berg aan de orde gesteld. Ik heb overigens reeds gisteren in dit Parlement een vraag van mevrouw Carlotti over dit onderwerp beantwoord. Binnen de Commissie hebben we een uitputtend actieplan ter tafel gebracht om een aantal problemen op te lossen. Ik doel hier op de problemen omtrent de financiering van de ontwikkelingshulp, de problemen bij het zoeken naar een extra prikkel voor het openbaar onderzoek, en de problemen omtrent de commerciële aspecten die verband houden met de intellectuele eigendom en de beschikbaarheid van medicijnen. Het plan dat al deze punten bestrijkt ligt nu ter tafel. U kent het plan. Het is u immers ter beschikking gesteld. Binnen de Raad Algemene Zaken van 14 mei aanstaande zal erover gedebatteerd worden. Dat is ruimschoots op tijd om de conclusies van de Raad te presenteren op de conferentie over de MOL' s, die immers eind mei gehouden zal worden.
U ziet dus dat wij allen ons best hebben gedaan om ervoor te zorgen dat een aantal voorstellen van de Commissie, na behandeling door de Raad en het Parlement, maatregelen zal opleveren, zodat wij tenminste met een gerust geweten aan deze conferentie kunnen deelnemen. Een vertegenwoordiger van de Raad heeft overigens zojuist laten weten dat ook de Raad prioriteit aan deze maatregelen geeft.

De Voorzitter
Ik heb twee ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0163/2001).
Aangezien de volgende vragen over hetzelfde onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Mihail Papayannakis
Vraag nr. 1 van (H-0248/01):
Betreft: Balkancrisis Zoals uit de verdere ontwikkeling van de Balkancrisis blijkt is de erkenning van de grenzen tussen veel landen in de regio direct of indirect een twistpunt, zoals bijvoorbeeld wat betreft de grenzen tussen de FYROM en Servië, waarvan de beide landen hebben afgesproken deze onderling vast te stellen, maar waarbij zij weigeren strijdkrachten van Albanese zijde in de FYROM en in Kosovo toe te laten.
Wat is de mening van de Raad over de ontwikkelingen zoals die thans plaatsvinden, en hoe staat hij ertegenover om de grenzen als stabiliserende factor in de Balkancrisis te beschouwen?

Alexandros Alavanos
Vraag nr 2 van (H-0259/01):
Betreft: Onbeheersbare activiteiten van extremistische organisaties in het zuiden van Servië De terroristische activiteiten van Albanese extremisten in het zuiden van Servië en de FYROM, ook in de door KFOR gecontroleerde zone, zijn onbeheersbaar geworden. Bijna dagelijks wordt melding gemaakt van terreurdaden, zelfs van veldslagen met zwaar geschut. Het Joegoslavische plan voor vrede in de Presevo-vallei is in principe positief ontvangen.
Is de Raad het ermee eens dat genoemd vredesplan een voldoende basis biedt voor gesprekken? Welke maatregelen is hij van plan te nemen opdat de politieke leiders van de Albaneessprekende bevolking in het zuiden van Servië en de Joegoslavische leiding besprekingen aangaan?

Efstratios Korakas
Vraag nr. 3 van (H-0306/01):
Betreft: Situatie in de FYROM en gevaar voor een escalatie in het Balkangebied De gewapende moordende aanvallen tegen de FYROM door het door de NATO gesteunde en bewapende illegale huurlingenleger van de UCK nemen toe. Dit zou kunnen leiden tot een verdere ontwrichting en een algemene oorlog op de Balkan. De aanwezigheid van de KFOR in de FYROM draagt, zoals is gebleken, niet bij tot de stabiliteit, maar eerder tot het tegendeel. Dit wordt ook bevestigd door de media die melden dat gewapende huurlingen ongehinderd door de Duitse en Amerikaanse sector kunnen geraken. Al deze agressie en ontwikkelingen zijn het resultaat van de 'verdeel en heers' -politiek van de NATO en de EU, die de nationalistische gevoelens en separatistische bewegingen en groepen aanwakkert en uitbuit, met het doel protectoraten in dit gebied te creëren om gemakkelijker de rijkdom en de bevolking te kunnen exploiteren.
Welke concrete maatregelen zal de Raad nemen zodat resolutie 1244/99 van de VN-Veiligheidsraad wordt toegepast, de territoriale integriteit van de FYROM veilig wordt gesteld en een einde wordt gemaakt aan alle buitenlandse interventies op de Balkan?

Danielsson
De Raad heeft herhaaldelijk zijn diepe onrust tot uiting gebracht over de grote spanningen en het ernstig geweld in het zuiden van Servië, alsook over het stijgend aantal incidenten in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, vooral bij de grens met de Joegoslavische Federatie. De Raad heeft in zijn conclusies van 26 februari deze incidenten krachtig veroordeeld. Bij diezelfde gelegenheid herhaalde de Raad dat hij volledig vasthoudt aan het principe van onschendbaarheid van alle grenzen in het gebied. Sindsdien onderneemt de Europese Unie actieve pogingen om de crisis op te lossen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de autoriteiten van de Joegoslavische Republiek, de NAVO/KFOR en de autoriteiten in FYROM.
De Raad heeft ook verklaard bereid te zijn de inspanningen in de richting van een vreedzame oplossing van het conflict concreet te steunen. Hierbij moeten de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Joegoslavië ten volle worden gerespecteerd. In dat verband verwelkomde de Unie het besluit van de Hoge Vertegenwoordiger Javier Solana om het aantal waarnemers in de delegatie van de Unie in Zuid-Servië te verhogen tot eventueel 30. Hij nam dit besluit nadat hij samen met de betrokken partijen had geoordeeld dat de veiligheid van de waarnemers in voldoende mate kon worden gegarandeerd. Dit besluit werd genomen tijdens de vergadering van de Raad van 19 maart jongstleden (Algemene Zaken), na overleg met de NAVO en na ondertekening van een staakt-het-vuren.
In zijn conclusies van 19 maart steunt de Raad het initiatief van de autoriteiten in Belgrado voor een vreedzame en duurzame oplossing van de huidige situatie in het zuiden van Servië. Het initiatief, dat de Servische vice-premier Covic en de minister van Buitenlandse Zaken van Joegoslavië Svilanovic in de Commissie buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid hebben toegelicht, werd beschouwd als een goede basis voor de voortzetting van de activiteiten. Bij die gelegenheid deelde de Commissie mee dat ze de economische steun aan het Presevodal zou verdubbelen. De steun zal daarmee bijna 2 miljoen euro bedragen. De Commissie onderzoekt ook welke bijdrage Servië op lange termijn conform het Europees programma van 240 miljoen in 2001 kan krijgen.
Een bevestiging van het engagement van de Raad is ook het feit dat de heer Solana - samen met een vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de NAVO - actief heeft deelgenomen aan de onderhandelingen die op 13 maart 2001 hebben geleid tot de ondertekening van een staakt-het-vuren tussen de Servische en Albanese vertegenwoordigers en tot de opening op 23 maart van een dialoog tussen de Joegoslavisch-Servische autoriteiten en de Albanese vertegenwoordigers.
De Raad verwelkomde het op 19 maart door de heer Solana uitgebrachte verslag waarin werd aangedrongen op extra maatregelen van de EU voor Zuid-Oost-Servië. De Raad verzocht hem zijn werk voort te zetten en in samenwerking met het voorzitterschap en de Commissie een Europese strategie voor dit gebied uit te stippelen. Aldus kan men steun geven aan het vredesproces in de regio en bijdragen aan de internationale inspanningen ten behoeve van een vreedzame oplossing.
De Raad reageerde snel en duidelijk op de ernstige incidenten in de FYROM. De trojka was op 22 maart in Skopje en Javier Solana heeft de FYROM nog twee keer, op 20 en op 26-27 maart bezocht. De Raad wijst de tendentieuze en ongegronde beweringen uit vraag 306 van het geachte parlementslid over de rol van de NAVO en KFOR in de crisis in FYROM van de hand. Het standpunt van de EU wordt duidelijk weergegeven in de verklaring die de Europese Raad op 23 maart in Stockholm heeft afgelegd.

Sjöstedt
Ik spreek namens Mikhail Papayannakis. Ik dank de Raad voor zijn antwoord, dat ik in vele opzichten goed vind. Ik heb een aanvullende vraag over de eisen van de Albanese minderheid in Macedonië. De Albanese minderheid wil meer invloed en een bepaalde vorm van zelfbestuur of federatie binnen Macedonië. Wat is het standpunt van de Raad ten aanzien van deze eisen van de Albanese minderheid in Macedonië?

Danielsson
 - (SV) Zoals ik in mijn inleiding al zei, moet de eerbiediging van de territoriale integriteit en soevereiniteit de basis vormen voor elke oplossing van de huidige conflicten. Dat hebben ook de Raad en de Europese Raad al meermaals vastgesteld.
Het is natuurlijk ook heel belangrijk dat de interetnische dialoog op verschillende manieren wordt geïntensiveerd. Juist ter bevordering van die dialoog in het kader van de eerbiediging van de territoriale integriteit en soevereiniteit hebben wij de afgelopen weken constant een vertegenwoordiger in de regio gehad. In het algemeen is de Raad van mening dat de Unie alles in het werk moet stellen om die dialoog te bevorderen, zonder daarbij het basisprincipe uit het oog te verliezen.

Alavanos
Mijnheer de voorzitter, ik zal geen commentaar geven op het feit dat uw antwoord een soort lofzang was op Xavier Solana. U hebt zijn naam vijf keer genoemd. Misschien kunt u dat beter vermijden als het over de Balkan gaat. Goed, dan nu de kern van mijn vraag. U zei dat de Raad absoluut gehecht is aan niet-schending van alle grenzen in dit gebied, en dat beviel mij in uw antwoord. Ik wilde echter graag dat u dit nader toelichtte, opdat niet met woorden wordt gespeeld. Bedoelt u de grenzen van heel Joegoslavië, van het Joegoslavië zonder Milosevic, van het Joegoslavië met Milosevic in de gevangenis, en dus ook de grenzen van het Kosovogebied? Ik zeg dit, mijnheer de voorzitter, omdat uit allerlei opmerkingen naar voren kwam dat zolang dit probleem niet wordt opgelost, er geen stabiliteit kan zijn in dit gebied.

Danielsson
. (SV) Ik weet niet of dit een lofzang op Javier Solana is. Als al sprake is van een lofzang, is dat enkel een middel om te wijzen op de noodzaak als Unie een actief beleid te voeren ter bevordering van een oplossing voor een van de ernstigste conflicten op ons continent. Ofschoon wij veel menselijk leed in de betrokken gebieden zien, meen ik toch te mogen zeggen dat de enorme inspanningen van de Unie hebben bijgedragen tot de beperking van dat leed en dat we nu, na enkele heel moeilijke weken, licht in een heel duistere situatie beginnen te zien.
Ik zou daarom willen zeggen dat de Unie - en daaronder valt ook Javier Solana, die samen met Chris Patten en het Zweeds voorzitterschap echt heel hard heeft gewerkt - trots maar daarom niet tevreden mag zijn over wat we hebben bereikt.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk maar het antwoord van de vertegenwoordiger van de Raad beviel mij absoluut niet. Ten eerste had ik een glasheldere vraag gesteld: hoe is het gesteld met de toepassing van resolutie 1244 van de Veiligheidsraad waarin staat dat Kosovo een provincie is van Servië, de UCK moet worden ontwapend en het Joegoslavisch leger de grenzen moet bewaken? Wij zien namelijk het tegendeel: de KFOR heeft met de zegen van de Europese Unie en de NAVO een handje geholpen bij zowel de aanvallen in Zuid-Servië, in het Presevodal, als bij de invasie van de UCK-criminelen in de FYROM. De vraag luidt dan ook als volgt: wie heeft de heer Robertson, de secretaris-generaal van de NAVO, het recht gegeven naar de FYROM te gaan en daar de regering onder druk te zetten en aan te sporen tot onderhandelingen met deze criminelen? Hetzelfde heeft trouwens ook de heer Solana gedaan. Is dat gehechtheid aan de eerbiediging van de grenzen? Zegt u ons eindelijk of Kosovo een Servische provincie is of een onafhankelijke staat! Verder moet ik u zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat ik toch wel enigszins verbaasd ben over de verklaring van de fungerend voorzitter dat Presevo....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Danielsson
. (SV) Ik begrijp dat de heer Korakas niet tevreden is met mijn antwoord. Namens de Raad moet ik echter een deel van zijn beweringen opnieuw als tendentieus van de hand wijzen.
Wie moet erop toezien dat de besluiten van de VN-Veiligheidsraad worden gerespecteerd? De Veiligheidsraad natuurlijk! Daarbij gaat het echter om verschillende internationale organisaties die samenwerken om dit toezicht in het kader van de resolutie van de VN-Veiligheidsraad uit te oefenen. De Unie is in dit verband een van de belangrijkste betrokken partijen en ik hoop en ben ervan overtuigd dat de Unie actief zal blijven meewerken.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, ik vrees dat de situatie in de Balkan escaleert. Ik wilde iets zeggen over het debat dat binnenkort in het Bulgaars parlement zal plaatsvinden over vrije doorgang van NAVO-strijdmachten, zonder voorafgaande toestemming van het parlement. Zoiets is nog nooit eerder voorgekomen in een niet-lidstaat van de NAVO. Eveneens wordt gesproken over de stationering van Amerikaanse vliegtuigen, zonder piloten, op Bulgaars grondgebied. Men moet zich derhalve afvragen of de NAVO misschien van plan is Bulgarije tegen de FYROM te gebruiken, zoals hij de FYROM tegen Joegoslavië heeft gebruikt. Verder worden in Bulgarije mensen vervolgd die protesteren tegen de betrokkenheid van het land bij de NAVO. Manifestanten van de nieuwe volksorganisatie "Che Quevara" zijn gearresteerd en moeten voor de rechtbank verschijnen vanwege hooliganisme. Daaruit blijkt dus dat er risico bestaat op uitbreiding van de crisis tot Bulgarije. Ik wilde graag weten of de Raad over een dergelijke eventualiteit heeft nagedacht en van plan is maatregelen te treffen.

Danielsson
. (SV) Het geachte parlementslid baseert zich op speculaties die de Raad onmogelijk kan becommentariëren. Staat u mij toe nogmaals de hoop tot uiting te brengen dat de inspanningen die wij samen met anderen leveren om het conflict te beperken en stabiliteit en democratie tot stand te brengen, vruchten zullen afwerpen, en de speculaties van het geachte parlementslid geen werkelijkheid behoeven te worden.

Dupuis
Ik wil het voorzitterschap van de Raad even ontlasten en de Griekse collega's vragen of zij ons iets kunnen zeggen over de geruchten die de ronde doen over een verzoek van Griekenland tot toetreding tot Joegoslavië.

De Voorzitter
Aangezien de volgende vragen over hetzelfde onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Brian Crowley
Vraag nr. 4 van (H-0290/01):
Betreft: Internationaal Strafhof Kan de Raad aangeven wat zijn standpunt is ten aanzien van de trage ratificatie van het voorstel inzake het Internationaal Strafhof, rekening houdend met het feit dat dit pas officieel opgericht kan worden als 60 landen het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof hebben geratificeerd en dat in februari van dit jaar Dominica als 29ste verdragsluitende partij het Statuut heeft geratificeerd?

Olivier Dupuis
Vraag nr 5 van (H-0299/01):
Betreft: Internationaal strafgerechtshof In zijn antwoord van 24 oktober ll. op mondelinge vraag H-0763/00 over de ratificatie van het statuut van het Internationaal Strafgerechtshof bevestigde het voorzitterschap van de Raad dat in de nabije toekomst aanzienlijke vooruitgang kon worden verwacht, aangezien nog acht lidstaten goede hoop hadden om het statuut voor het eind van het jaar te ratificeren. Hoewel intussen reeds 3 maanden van het jaar 2001 zijn verlopen, hebben slechts 4 van deze lidstaten het statuut geratificeerd. In zijn antwoord preciseerde de Raad tevens dat 3 andere lidstaten hun voornemen tot ratificatie hebben bevestigd (sic), maar nog worden geconfronteerd met procedurele of constitutionele problemen. Kan de Raad precieze informatie verstrekken over het soort procedurele of constitutionele problemen waarmee deze lidstaten te kampen hebben en over de stand van de ratificatieprocedure in de lidstaten die het verdrag nog niet hebben geratificeerd (Zweden, Ierland, Griekenland, Portugal, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Denemarken)? Hoe groot acht de Raad de kans dat het ratificatieproces in deze 7 lidstaten wordt afgerond vóór 18 juli van dit jaar, drie (sic) jaar na afloop van de Conferentie van Rome?

Danielsson
. (SV) De Unie vindt dat een cultuur van straffeloosheid niet door de beugel kan, zeker niet als het om grove overtredingen van het internationaal recht, zoals volkerenmoord, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid gaat. Als de nationale rechtbanken niet kunnen of willen reageren, heeft de internationale gemeenschap de uiteindelijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat recht geschiedt. De Unie vindt het daarom noodzakelijk dat er snel een internationale rechtbank wordt opgericht om de eerbiediging van het internationaal humanitair recht en de mensenrechten te vergroten. Door straffeloosheid uit te bannen, zal de rechtbank voor meer orde en recht kunnen zorgen en kunnen bijdragen tot een versterkte wereldvrede.
De Unie pleit nadrukkelijk voor een snelle oprichting van het Internationaal Strafgerechtshof. De Unie heeft zich daarvoor ook op internationaal vlak ingezet en zo veel mogelijk landen aangespoord om het Statuut van Rome te ondertekenen, en wel voor het verstrijken van de termijn daarvoor op 31 december 2000. De Unie wil er ook alles aan doen om de landen die met de Unie geassocieerd zijn, het statuut te laten ondertekenen of te laten ratificeren. De Unie biedt haar expertise aan alle geïnteresseerde landen aan. Bovendien is de Unie vastbesloten om bij de feitelijke oprichting van de rechtbank te helpen.
De Unie rekent erop dat het Statuut van Rome heel snel van kracht wordt als de zestig ratificaties, waaronder die van alle lidstaten van de Unie, rond zijn. Italië, Frankrijk, België, Spanje, Duitsland, Oostenrijk, Luxemburg en Finland hebben het Statuut van Rome al geratificeerd. De andere lidstaten hebben het ratificatieproces ingeleid en in de meeste daarvan zou de ratificatie, al naar gelang de nationale procedure, binnenkort rond moeten zijn.
In dit verband dient nog te worden opgemerkt dat de opname van het Statuut van Rome in de nationale wetgevingen een zware opdracht is, die in een aantal gevallen zelfs een aanpassing van de grondwet vereist.
Het voorzitterschap vraagt op bijeenkomsten van de werkgroep Volkenrecht regelmatig hoe de stand van zaken is bij de ratificatie van het Statuut van Rome binnen de Unie.

Crowley
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord en wat gegevens aan de orde stellen die hij misschien niet kent. De Ierse regering heeft aangekondigd dat ze op 31 mei 2001 een referendum zal houden over de ratificatie van het Internationaal Strafgerechtshof en over de grondwetswijziging die daarvoor nodig is. Ik zou graag weten welke positieve of pro-actieve maatregelen het voorzitterschap neemt om te garanderen dat niet alleen de huidige lidstaten van de EU, maar ook de geassocieerde landen - 27 in totaal - het Statuut van Rome van het Internationaal Strafgerechtshof ratificeren? Daarmee zouden we boven de 60 landen kunnen uitkomen die vereist zijn voor de formele ratificatie en oprichting van het Internationaal Strafgerechtshof. Ik weet dat het niet zijn exacte rol is in dit Parlement, maar in het verlengde daarvan kan de fungerend voorzitter ons misschien inlichten over de Zweedse problemen die zich inzake ratificatie van het Statuut van het Internationaal Strafgerechtshof kunnen voordoen.

Danielsson
 - (SV) Zoals ik in mijn antwoord al zei, wil de Unie alle landen die met de Unie geassocieerd zijn, helpen bij de ondertekening of ratificatie van het Statuut van Rome. Wij bieden bovendien onze technische expertise aan. Ik ben er van overtuigd dat de Unie op die manier kan bijdragen aan een zo snel en volledig mogelijke toepassing van dit instrument door niet alleen de vijftien lidstaten, maar ook de geassocieerde landen.
De afgevaardigde vroeg naar eventuele nationale problemen in mijn eigen land, Zweden. Zoals ik in de inleiding al zei, is dit in veel landen, ook in mijn land, een heel ingewikkeld proces. Tot mijn genoegen kan ik de geachte afgevaardigde echter melden dat Zweden nog tijdens dit voorzitterschap het ratificatie-instrument zal deponeren, zodat ook wij ons kunnen scharen achter de landen die al hebben geratificeerd. Dit zal zo snel mogelijk gebeuren.

Dupuis
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik krijg enigszins de indruk dat wij u het hemd van het lijf vragen. De heer Crowley heeft ons zojuist goed nieuws gebracht, namelijk dat Ierland heeft geratificeerd. Het andere goede nieuws kwam van u, namelijk dat uw land nog voor het einde van het semester zal ratificeren. Kunt u ons ook goed nieuws geven over de vijf andere landen: Portugal, Griekenland, Groot-Brittannië, Nederland en Denemarken? U sprak over een lang proces, maar drie jaar is wel erg lang!

Danielsson
. (SV) Ik dacht dat het juist de bedoeling was om in dit vragenuur een antwoord van de Raad te eisen. Daarom ben ik ook heel blij dat ik dieper op de vraag van de heer Dupuis kan ingaan.
Portugal hoopt het proces nog voor het zomerreces te kunnen afsluiten. De Portugezen moeten echter nog eerst hun grondwet aanpassen. In Denemarken heeft men de zaak voor de herfst al een eerste keer in het parlement behandeld. De Denen rekenen erop dat de tweede en derde lezing nog voor het zomerreces kan plaatsvinden.
De Grieken zeggen dat ze eerst hun strafrecht moeten aanpassen. Ze gaan ervan uit dat die aanpassing nog enkele maanden in beslag zal nemen. Ze durven echter geen precieze datum voor ratificatie te geven.
In Groot-Brittannië is de ratificatie voor een groot deel afhankelijk van de vraag of er nog voldoende tijd overblijft. De geachte afgevaardigde is vast op de hoogte van de discussies over mogelijke parlementsverkiezingen in het Verenigd Koninkrijk. De Britten hopen echter de noodzakelijke wetgeving nog tijdens deze parlementaire termijn te kunnen aannemen.
Tot slot is er nog Nederland. Daar is een tweederde meerderheid in het parlement vereist. Toch hopen de Nederlanders de noodzakelijke wetgeving snel te kunnen aannemen.
Zoals ik in mijn antwoord al zei - ik heb geprobeerd om wat tijd te besparen, maar ik ga hier heel graag op in - ben ik ervan overtuigd dat alle lidstaten van de Unie de noodzakelijke ratificatie in een niet al te verre toekomst rond zullen hebben.

Alavanos
Ik wilde de fungerend voorzitter eigenlijk vragen hoe het met Griekenland zit. Hij heeft echter al geantwoord en dus heeft het weinig zin hier nog op terug te komen. Ik zou bij deze gelegenheid echter wel de heer Dupuis iets willen aanbevelen: laat hij een klein toontje lager zingen. Een beetje ingetogenheid kan geen kwaad. Je zou hem ervan kunnen verdenken dat hij tot de partij van Le Pen wil toetreden, met wie hij trouwens in dezelfde fractie zit. Laat hij iets ingetogener zijn en zich onthouden van dergelijke taal.

De Voorzitter


Andrew Nicholas Duff
Vraag nr. 6 van (H-0251/01):
Betreft: Handvest van de grondrechten De bevoegde Britse onderminister heeft op 13 februari voor de Commissie constitutionele zaken verklaard dat het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie weliswaar "plechtig afgekondigd" is, maar door de Raad toch niet in alle opzichten als bindend beschouwd wordt.
Kan de fungerend voorzitter, om rechtsonzekerheid en politiek geharrewar te voorkomen, nauwkeurig verklaren welke onderdelen de Raad wel en niet als bindend beschouwt?

Danielsson
. (SV) Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie hebben het Handvest van de grondrechten van de Unie ondertekend. In de huidige fase hebben de drie instellingen de politieke waarde van het document binnen het optreden van de Unie erkend.
Het Handvest heeft niet de bedoeling om de bestaande rechten duidelijker in de verf te zetten. Bepaalde rechten in het Handvest zijn immers al in internationale overeenkomsten of nationale grondwetten opgenomen. Het feit dat die rechten in het Handvest staan, doet niets af aan hun juridische waarde. Het Handvest als dusdanig verandert daar niets aan, omdat de rechtsgrondslag voor de naleving daarvan artikel 6.2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie is. Dat die rechten in het Handvest zijn opgenomen, heeft dus geen invloed op hun juridische waarde.
Dan de vraag of het Handvest in zijn geheel als juridisch bindend dient te worden beschouwd. Zoals de geachte afgevaardigde weet, heeft de intergouvernementele conferentie van Nice in december 2000 een verklaring over de toekomst van de Unie aangenomen. Daarin staat dat de status van het Handvest zal worden onderzocht tijdens de voorbereidende werkzaamheden die voor 2004 afgesloten moeten zijn.
Men is het erover eens dat als dat werk af is, er een nieuwe intergouvernementele conferentie moet komen om onder andere de status van het Handvest te bespreken.

Duff
De minister zal zich ervan bewust zijn dat het Hof van Justitie het Handvest al toepast in zijn uitspraken. Ik ben bang dat we in een situatie van politieke en juridische verwarring zullen terechtkomen waarin de Commissie, het Parlement en het Hof het Handvest als bindend beschouwen, maar de Raad niet. Belooft de minister dat de Raad ten minste nauwlettend toezicht zal houden op de impact van het Handvest en zijn status telkens weer opnieuw in overweging zal nemen?

Danielsson
. (SV) Het is de plicht van de Raad om de status van het Handvest op de voet te volgen, te bespreken en te bewaken. Dat heeft de Europese Raad in Nice beslist, en natuurlijk zal de Raad dit besluit respecteren.
Mag ik eraan herinneren dat verschillende artikelen uit het Handvest ten dele steunen op rechten die uit andere, reeds bestaande instrumenten werden overgenomen. Verschillende van die rechten zijn al afdwingbaar, d.w.z. ze kunnen de rechtsgrond vormen voor een gerechtelijk vonnis. Zij zijn niet afdwingbaar omdat ze in het Handvest van de grondrechten zijn opgenomen, maar omdat ze uit andere instrumenten zijn overgenomen.
Het statuut bevat ook enige artikelen die eerder uitdrukking geven aan algemene politieke doelstellingen, bijvoorbeeld de artikelen 37 en 38 over milieu- en consumentenbescherming. Die zijn niet zodanig vormgegeven dat ze direct justitiabel kunnen zijn.
Ik ben het echter wel met de geachte afgevaardigde eens dat het een belangrijke taak voor de Raad, het Parlement en de Commissie is om deze zaak op de voet te blijven volgen, in overeenstemming met wat er op de Europese Top van Nice is gezegd.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik heb aandachtig naar u geluisterd, maar ik denk dat veel parlementsleden en Europese burgers een bittere nasmaak hebben van de laatste Top van Nice, waar het Handvest van de grondrechten niet werd aangenomen. Ik begrijp niet waarom de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten het Handvest niet wilden aannemen.
Ik heb echter een vraag gesteld naar aanleiding van een concreet geval dat de rechten van de mens betreft, namelijk het gebruik van de Baskische taal - de zogenaamde lingua navarrorum - in de autonome regio Navarra. De Commissie antwoordde dat de rechten in verband met talen niet zijn opgenomen in het Europees Handvest van de grondrechten en dat dit recht derhalve uitsluitend voor nationale instellingen of voor de nationale rechter kan worden ingeroepen.
Ik wil u vragen of u met een dergelijke uitleg instemt of dat de Europese burgers wellicht aanspraak kunnen maken op een hogere mate van bescherming door de Europese instellingen.

Danielsson
. (SV) De Raad kan de toepassing in het door de geachte afgevaardigde genoemde specifieke geval niet beoordelen.
Staat u mij toe twee opmerkingen te maken. Ten eerste beweert u dat het Handvest niet werd aangenomen. De verordening werd echter plechtig geproclameerd. Ten tweede is er voor de minderheidstalen een andere belangrijke instelling, die zich hier vlakbij bevindt, namelijk de Raad van Europa. De Raad van Europa heeft een overeenkomst over de positie van de minderheidstalen uitgewerkt. Dit toont volgens mij aan hoe belangrijk het is dat wij in de discussie over het Handvest van de grondrechten van de Unie ook over andere belangrijke instrumenten nadenken, bijvoorbeeld het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens van de Raad van Europa.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, mag ik de fungerend voorzitter vragen nog eens opnieuw te verklaren, zodat iedereen het kan horen, dat het Handvest van de grondrechten zoals dat in Nice door de staatshoofden en regeringsleiders is goedgekeurd, een niet-bindende politieke verklaring is? Als het Hof van Justitie of enig ander hof in de Europese Unie het gebruikt om lidstaten, individuele personen of verenigingen een bindende interpretatie van dat Handvest op te leggen, is dat een onrechtmatige, incorrecte juridische interpretatie. Het enige document over grondrechten en vrijheden dat in de hoven van de lidstaten of in het Hof van Justitie kan worden gebruikt, eerder als gezaghebbend dan als bindend document, is het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en dat is een document van de Raad van Europa.

Danielsson
. (SV) De geachte afgevaardigde vraagt om een herhaling. Ik houd er niet van om mezelf te moeten herhalen, maar ik sta ten dienste van het Parlement.
Laat mij het volgende uitleggen: het Handvest is volgens ons een politieke verklaring en is enkel politiek bindend. De inhoud daarvan staat echter voor een groot deel al in bindende verdragen, met name in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Het Handvest voegt niets aan dergelijke verdragen toe en doet er ook niets aan af. Het Handvest heeft wel belang als verduidelijking en als politiek manifest.

De Voorzitter


William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 7 van (H-0252/01):
Betreft: Intentieverklaring/kaderovereenkomst Welke vooruitgang is geboekt ten aanzien van de intentieverklaring/kaderovereenkomst die de regeringen van zes lidstaten afgelopen zomer hebben ondertekend om een interne markt tot stand te brengen voor de aanschaf van defensiematerieel?

Danielsson
. (SV) In juli 1998 hebben de ministers van Defensie van Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Groot-Brittannië en mijn eigen land, Zweden, een intentieverklaring ondertekend. Daarin zeiden zij maatregelen te willen treffen ter vergemakkelijking van de herstructurering van de Europese defensie-industrie.
Twee jaar later, in juli 2000, hebben dezelfde zes landen een kaderovereenkomst gesloten ter vergemakkelijking van de herstructurering van de Europese defensie-industrie, waarin ook werd gezegd hoe die herstructurering moest geschieden.
De geachte afgevaardigde vraagt hoe nu of er vorderingen zijn gemaakt met die intentieverklaring en die kaderovereenkomst staat. De Raad heeft geen enkele rol in de samenwerking tussen die landen te spelen en is daarom niet in staat om rechtstreeks informatie te geven over de situatie en over de mogelijke vorderingen.

Newton Dunn
Ik begrijp de technische problemen en bedank de minister voor zijn uitleg. Is de Raad voorstander van het intrekken van artikel 296 van het EG-Verdrag, met andere woorden, is de Raad voor het afschaffen van de uitzonderingsbepalingen betreffende de gemeenschappelijke markt en dus voor de toelating van mededinging bij de aanschaf van defensiematerieel?

Danielsson
. (SV) De Raad heeft niet de gelegenheid gehad om over deze vraag te discussiëren. Ik ben opnieuw niet in staat om de vraag van de geachte afgevaardigde direct te beantwoorden.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik krijg vaak klachten van burgers die wapens binnen Europa vervoeren. Het betreft jagers en sportschutters die naar wedstrijden reizen. Hiervoor gelden zeer uiteenlopende regelingen. Die klachten moeten serieus worden genomen. Er wordt voortdurend gevraagd waarom de interne markt op dit gebied nog niet functioneert. Bent u van plan om op dit gebied initiatieven te nemen?

Danielsson
. (SV) Nee, dat zijn we niet van plan.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter van de Raad is hier aanwezig en ik maak van deze gelegenheid gebruik om hem te vragen of hij ervan op de hoogte is dat de Spaanse onderneming Santa Barbara zojuist verkocht is aan een Amerikaanse onderneming, aan de General Dynamics. Santa Barbara heeft eerder een ander aanbod van een Duitse onderneming van de hand gewezen, en dat terwijl deze onderneming een contract heeft lopen voor de productie van honderden Leopard-tanks, voor welk type tank een Duits octrooirecht geldt. De onderhavige beslissing van de Spaanse regering is duidelijk in strijd met de bestaande akkoorden die erop gericht zijn een Europese defensie-industrie te ontwikkelen. Daar gaat mijn vraag dus over. Bent u het eens met de wijze waarop de Spaanse regering gehandeld heeft? Deze heeft namelijk een overheidsbedrijf aan een Amerikaans bedrijf verkocht.

Danielsson
. (SV) De voorzitter van de Raad is niet staat om commentaar te leveren op de door de geachte afgevaardigde genoemde zaak. Als u het goed vindt zal ik enkel de juridische situatie van dit akkoord kort toelichten. Toevallig ben ik immers ook burger van een van de ondertekenende landen.
De kaderovereenkomst is nu voorwerp van ratificatie door de ondertekenende landen. Het is nog niet van kracht, dus zelfs in dat opzicht is de vraag van de geachte afgevaardigde niet relevant.

De Voorzitter


Bart Staes
Vraag nr. 8 van (H-0253/01):
Betreft: Concurrentievervalsing door nationaal-economische compensaties bij legeraankopen De Belgische federatie heeft op 15 december beslist haar legeraankopen niet langer te koppelen aan economische compensaties voor bedrijven in Vlaanderen en Wallonië. In de notificatie van de ministerraad voor een bestelling van nachtkijkers staat: "De Raad (de Belgische ministerraad/nvdr) bevestigt dat bij toekomstige bestellingen er geen clausule van economische compensaties meer zal zijn." Tot dan streefde de regering ernaar zoveel mogelijk orders van elke miljardenbestelling voor het leger te plaatsen bij "Belgische" bedrijven. Deze compensaties gingen steeds gehuld in een sfeer van protectionisme en affairisme omdat de besluitvorming afwijkt van het marktmechanisme.
Welke initiatieven zal de Raad nemen in het kader van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid om ervoor te zorgen dat de vijftien EU-lidstaten het Belgische voorbeeld volgen en een einde maken aan nationaal-economische compensaties bij legeraankopen?

Danielsson
. (SV) Het door de geachte afgevaardigde genoemd vraagstuk werd nooit aan de Raad voorgelegd.
De Raad heeft momenteel absoluut niet de bevoegdheid om zich te mengen in nationale beslissingen over aankoop van militaire uitrusting. Dit is eigenlijk ook een antwoord op de vraag van het vorige parlementslid.

Staes
Ik moet de Raadsvoorzitter danken voor zijn zeer omstandig en uitgebreid antwoord dat weliswaar was samen te vatten in nauwelijks twee zinnen. Is dit een grap of is dit om te huilen? Terwijl heel Europa zich afvraagt hoe wij ons op defensiegebied als een eenheid moeten beginnen te gedragen, bijvoorbeeld na de oorlog in Kosovo, komt u met een dergelijk antwoord aandragen. Ik begin mij écht af te vragen waar de Raad voor nodig is. U was afwezig tijdens het mond- en klauwzeerdebat. U was er niet tijdens het debat over de kwijting. De kwijting, zoals de Raad die heeft verleend, was gewoon knoeiwerk. Ik begrijp niet dat u ons hier zo maar komt afschepen met zo'n antwoord. In artikel 296 van het Verdrag van de Europese Unie staat inderdaad dat u op dit punt enige beperkingen heeft. U zou echter ook artikel 296, lid 2, kunnen gaan toepassen en aan de Commissie minstens vragen om ervoor te zorgen dat u op dit terrein kunt optreden. Op het moment dat een lidstaat eindelijk afstapt van economische compensaties, eindelijk afstand doet van duistere machinaties, vind ik het onaanvaardbaar dat de Raad ons hier zo bejegent.

Danielsson
. (SV) Ik heb eigenlijk niets aan mijn inleidend antwoord toe te voegen.
Ik moet mij wel distantiëren van een deel van de ongefundeerde beweringen van de geachte afgevaardigde. Ik kan alleen maar vaststellen dat de Raad niet de bevoegdheid heeft om zich te mengen in nationale beslissingen over aankoop van militaire uitrusting. De Raad moet het Verdrag eerbiedigen, en dat doet hij ook.

De Voorzitter


Camilo Nogueira Román
Vraag nr. 9 van (H-0257/01):
Betreft: Gekkekoeienziektevraagstuk en de financiering van urgente maatregelen om dit probleem op te lossen Is de Raad niet van mening dat dit ernstige probleem binnenkort onoplosbaar wordt, gezien de grenzen van de GLB-kredieten, de financiële perspectieven van AGENDA 2000 en in afwachting van de noodzakelijke GLB-hervorming?

Danielsson
 - (SV) Op 12 maart jongstleden heeft de Raad de begrotingsrichtsnoeren voor het jaar 2002 aangenomen. In de bijbehorende conclusies bevestigt de Raad dat het interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 volledig zal worden toegepast. De Raad benadrukt echter dat het belangrijk is om bij aanneming van de begroting een voldoende grote marge onder de plafonds van de begroting te handhaven.
Wat de financiële weerslag van de BSE-crisis betreft herinnert de Raad er overeenkomstig de conclusies van de Europese Top in Nice aan dat zowel de begroting als de verordening van de Raad inzake begrotingsdiscipline moeten worden gerespecteerd, ook wanneer nieuwe maatregelen of extra maatregelen nodig zijn.
De Raad denkt niet dat het begrotingskader dat de Europese Raad in Berlijn is overeengekomen, en dat in Nice werd bekrachtigd, een hinderpaal zal zijn voor het nemen van extra maatregelen voor de huidige problemen op de rundvleesmarkt.
Desalniettemin heeft de Raad met het oog op het herstel van het vertrouwen van de consumenten belangrijke maatregelen afgesproken voor de bescherming van de volksgezondheid. In februari heeft de Raad nog een gezamenlijk standpunt aangenomen over een verordening inzake de vaststelling van bepalingen voor controle op en preventie van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopatieën. Als die verordening door de Raad en het Europees Parlement wordt aangenomen, hebben wij een kader voor duurzame productie.
De Raad bespreekt momenteel het pakket maatregelen dat de Commissie in februari heeft voorgelegd om zowel op korte als op lange termijn de verstoring van de rundvleesmarkt aan te pakken en de kwaliteit te verbeteren.
In het financieel memorandum dat aan het verslag is gehecht, geeft de Commissie aan hoe de financiële gevolgen van dergelijke maatregelen binnen de begroting kunnen worden opgevangen. Tijdens de bijeenkomst van de Ecofin-Raad van 12 februari jongstleden, die bijeen was geroepen om het voorstel voor de aanvullende en gewijzigde begroting 1/2001 met betrekking tot de BSE-maatregelen goed te keuren, zei commissaris Michaele Schreyer dat de Commissie uitgaande van de marktontwikkelingen overweegt wetgevende initiatieven te nemen om het risico van extra kosten in de begroting te dekken en op die manier binnen het financieel kader van Agenda 2000 te blijven. De Raad is daarom van mening dat de Commissie de hervorming van de gemeenschappelijke landbouwpolitiek kan verwezenlijken zonder dat de BSE-crisis daarop invloed heeft.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, telkens wanneer de Europese Unie een universeel geldende beslissing moet nemen - zoals in Nice, of nu, met de gekkekoeienziekte of mond- en klauwzeer - raken we geheel verlamd ten gevolge van de tekortkomingen van het Europees proces. Ik vind dat onaanvaardbaar. Europa heeft behoefte aan eendracht, op politiek, sociaal en economisch terrein. Ook de burgers vragen daarom. De Europese Unie - en dan bedoel ik vooral de Raad - mag dus het hoofd niet van de werkelijkheid afwenden, zeker niet als het gaat om zo iets belangrijks als het algemeen landbouwbeleid. De hervorming van het landbouwbeleid kan niet wachten tot 2006. Voor deze hervorming zullen we de begroting drastisch moeten aanpassen, en dat betekent dat ook de financiële vooruitzichten van Agenda 2000 diepgaand gewijzigd moeten worden. Is de Raad ook werkelijk bereid Agenda 2000 te herzien, als dat nodig mocht blijken te zijn als gevolg van ernstige concrete problemen, zoals bijvoorbeeld de gekkekoeienziekte? Ook de regio waar ik woon, Galicië, heeft enorm te lijden onder dit probleem. De Europese burgers vragen zich dan ook perplex af waarom de Unie niet bereid is de politieke middelen in te zetten die in dit soort situaties moeten worden ingezet.

Danielsson
. (SV) Ik wil de geachte afgevaardigde er enkel aan herinneren dat in het besluit over Agenda 2000 van maart 1999 ook een zogenaamde midterm review van heel het gemeenschappelijk landbouwbeleid is opgenomen. Die kan in 2002 en 2003 worden uitgevoerd. Ik ga ervan uit dat de Raad op een gepaste manier zal discussiëren over de vraagstukken die de geachte afgevaardigden aansnijdt.

De Voorzitter


Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 10 van (H-0264/01):
Betreft: Belasting op financiële transacties en artikel 56 Artikel 56 van het EG­Verdrag luidt:
"1. In het kader van de bepalingen van dit hoofdstuk zijn alle beperkingen van het kapitaalverkeer tussen lidstaten onderling en tussen lidstaten en derde landen verboden.
2. In het kader van de bepalingen van dit hoofdstuk zijn alle beperkingen van het betalingsverkeer tussen lidstaten onderling en tussen lidstaten en derde landen verboden."
De Commissie antwoordde op mijn vraag of belasting op financiële transacties, de zgn. Tobinbelasting, verenigbaar is met artikel 56 van het EG­Verdrag (H­0024/01) dat de invoering door een lidstaat van een algemeen toegepaste belasting in de vorm die oorspronkelijk door professor Tobin werd ontworpen waarschijnlijk indruist tegen artikel 56 en ook de artikelen 12, 39, 43, 49 en de dienovereenkomstige artikelen in de EER­overeenkomst en dat een dergelijke belasting, indien ingevoerd op Gemeenschapsniveau, nauwelijks verenigbaar kan zijn met artikel 57, lid 2 van het EG­Verdrag, omdat dit artikel uitsluitend ten aanzien van een beperkt aantal terreinen voorziet in de mogelijkheid beperkende maatregelen te nemen.
Kan de Raad mededelen of een belasting op financiële transacties, de zgn. Tobinbelasting, verenigbaar is met artikel 56 van het EG­Verdrag? Heeft enige lidstaat een wijziging van het Verdrag voorgesteld om een Tobinbelasting mogelijk te maken?

Danielsson
. (SV) De Raad heeft de mogelijke invoering van een belasting zoals professor Tobin die voorstelt, tot op heden niet besproken. De Commissie heeft ook geen voorstel of andere initiatief ter behandeling aan de Raad voorgelegd.
Wat de tweede vraag van de heer Sjöstedt betreft, kan ik u zeggen dat, voor zover wij ons herinneren, er tijdens de laatste intergouvernementele conferentie geen voorstel tot wijziging van artikel 56 van het Verdrag is gedaan.

Sjöstedt
Ik heb twee aanvullende vragen voor de Raad. Ten eerste, vindt de Raad net als de Commissie dat het EU-verdrag een belasting op transacties naar het Tobinmodel, onmogelijk maakt? Met andere woorden, is ook de Raad van mening dat een Tobinbelasting volgens artikel 56 van het EU-verdrag verboden is?
Ten tweede, er wordt gezegd dat verschillende leden van de Zweedse regering positief staan tegenover een Tobinbelasting. Is Zweden als lidstaat van plan om dit punt op de ministerraad ter sprake te brengen, of is die positieve instelling tegenover de belasting eerder principieel dan praktisch?

Danielsson
 - (SV) De Raad kan de eerste vraag van de heer Sjöstedt niet beantwoorden omdat de Raad nooit heeft gediscussieerd over het oordeel van de Commissie waarnaar hij verwijst.
Inderdaad hebben, zoals de heer Sjöstedt zegt, vertegenwoordigers van de Zweedse regering gezegd dat ze de Tobinbelasting een sympathiek idee vinden. Dit zijn de woorden van de minister van Handel die we allebei kennen.
Elk voorzitterschap moet, alvorens een kwestie ter sprake te brengen, nagaan in hoeverre de kans op eensgezindheid over die kwestie bestaat. Het voorzitterschap is van oordeel dat vandaag de dag de voorwaarden voor een dergelijke eensgezindheid niet voorhanden zijn, en heeft daarom ook geen plannen om de kwestie ter sprake te brengen.

Schmidt, Olle
Ik heb een vraag voor de Raad over de belasting die Zweden tussen 1986 en 1991 toepaste en die een beetje leek op de Tobinbelasting taks leek, de zogenaamde omzetbelasting op effectentransacties. Wat was het resultaat van die belasting?

Danielsson
. (SV) Ik weet wel niet of het de taak van de fungerend voorzitter van de Raad is om namens de Raad een belasting te beoordelen, die door de geachte afgevaardigde als een poging tot invoering van een Tobinbelasting wordt omschreven.
Ten eerste geloof ik niet dat het verenigbaar is met mijn rol om daar een oordeel over te vellen. Ten tweede ben ik het er niet mee eens dat die belasting een poging was tot invoering van een Tobinbelasting.

De Voorzitter


Ole Krarup
Vraag nr. 11 van (H-0265/01):
Betreft: Deense VIA-vrijstelling Titel IV van het EGV geldt niet voor Denemarken. Desondanks is voor Denemarken een reeks procedures van toepassing die uit hoofde van Titel IV zijn vastgesteld, met name overeenkomstig internationale overeenkomsten. De Deense regering heeft aldus bekend gemaakt bereid te zijn deel te nemen in de verordeningen inzake EURODAC, faillissement, Brussel I en II en kennisgeving van documenten in civiele en handelsaangelegenheden. De Deense benadering is gebaseerd op de premisse van Deense keuzevrijheid in de zin dat besluiten tot deelname per geval worden genomen.
Kan de Raad bevestigen dat het Denemarken vrij staat deel te nemen aan procedures die naar aanleiding van Titel IV van het EGV op gang worden gebracht, zodat het land bijvoorbeeld - ook in de toekomst - bepaalde delen van de procedures waartoe wordt besloten in de sector asiel- en immigratiebeleid kan toepassen en tegelijkertijd bijzondere nationale regelingen kan handhaven in andere delen van het asiel- en immigratiebeleid?

Danielsson
. (SV) De Raad herinnert eraan dat de verdragsluitende partijen van het Verdrag van Amsterdam een protocol hebben aangenomen over de positie van Denemarken. Dat protocol werd aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehecht.
Volgens dat protocol zal Denemarken niet deelnemen aan besluiten van de Raad over op grond van afdeling IV van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voorgestelde maatregelen. Geen enkele bepaling, maatregel of internationale overeenkomst waartoe de Gemeenschap overeenkomstig afdeling IV besluit, en geen enkele gerechtelijke interpretatie van zulk een bepaling, maatregel of besluit zal voor Denemarken bindend zijn. In de artikelen 4 en 5 komen echter uitzonderingen voor op deze algemene regels en op de vastgestelde voorwaarden. Als het bijvoorbeeld gaat over maatregelen omtrent Schengen, zal Denemarken binnen een periode van zes maanden na het besluit van de Raad bepalen in hoeverre het die maatregelen in zijn nationale wetgeving zal opnemen.
De vraag die hier wordt gesteld, is of het denkbaar is dat de inhoud van bepaalde maatregelen waarover de Gemeenschap een besluit heeft getroffen, in het kader van afdeling IV van het verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, op een bepaalde manier op Denemarken van toepassing kan zijn.
Een dergelijk voorstel ligt momenteel niet op tafel en de Raad voelt zich dan ook niet geroepen om een standpunt omtrent een dergelijke kwestie te nemen.

Krarup
Ik wil de voorzitter van de Raad graag bedanken voor het lezen van een selectie uit het protocol betreffende de positie van Denemarken. Ik ken dat protocol heel goed, en heb geen behoefte aan deze juridische preek. Het gaat om een cruciale kwestie. In het Deense debat wordt beweerd dat Denemarken de mogelijkheid heeft om zich via interstatelijke overeenkomsten aan te sluiten bij delen van de zogeheten derde pijler, dus delen van deze titel in het Verdrag van de Europese Gemeenschap. Ik begrijp echter van de voorzitter van de Raad dat er nog geen beslissing genomen is. De Raad heeft een dergelijke overeenkomst nog niet eerder gesloten, maar ik weet - en de voorzitter van de Raad kan dat waarschijnlijk bevestigen - dat er in ieder geval over een bepaald cruciaal onderwerp, namelijk het EURODAC-systeem, onderhandelingen gaande zijn tussen de instellingen van de Europese Unie en Denemarken. Moet ik uit het antwoord opmaken dat de Raad niets van deze onderhandelingen weet?

Danielsson
. (SV) Ik heb niet veel toe te voegen aan mijn eerste antwoord. De voorzitter van de Raad kan de inhoud van een nationaal debat, zoals dat waarnaar het geachte parlementslid verwijst, niet beoordelen. Ik heb geprobeerd om de rechtsgronden voor de handelswijze van de Raad uit te leggen. Ik vind het jammer dat het geachte parlementslid dat als een saai oplezen van het Verdrag ziet, maar dat is in feite wel het enige antwoord dat de Voorzitter van de Raad op zo een vraag kan geven.

De Voorzitter


Esko Olavi Seppänen
Vraag nr. 12 van (H-0271/01):
Betreft: Oostenrijk - salaris van de drie wijze mannen Toen de lidstaten in het kader van de Raad voorbereidingen troffen voor het opheffen van de sancties tegen Oostenrijk, werd met het oog hierop een speciale werkgroep bestaande uit drie wijze mannen opgericht. Toen ik de Commissie de schriftelijke vraag stelde wie het salaris van deze personen betaalde en hoe hoog dit salaris was, antwoordde de Commissie dat ik de vraag aan de Raad moest stellen. Toen ik vervolgens hierover een schriftelijke vraag aan de Raad richtte, antwoordde de Raad hierover geen informatie te hebben. Hoe is het mogelijk dat de Raad hier niets van afwist? Kan het voorzitterschap van de Raad meedelen welk orgaan de salarissen betaalde en hoe hoog die salarissen waren? Hebben de lidstaten de beschikking over een of andere geheime rekening, waarmee dergelijke bedragen betaald kunnen worden zonder dat de Raad zelf hier iets van afweet?

Danielsson
. (SV) De Raad had al in zijn antwoord op een vraag van vorig jaar, namelijk op vraag 3304 van hetzelfde parlementslid, de gelegenheid om mee te delen dat de Raad niet betrokken was bij het functioneren van die groep en dat de Gemeenschapsbegroting op geen enkele manier werd aangesproken. De 14 partners van Oostenrijk in de Unie hebben met nationale middelen de evaluatie van de situatie in Oostenrijk gefinancierd.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, de Europese Raad heeft de kwesties met betrekking tot de boycot van Oostenrijk behandeld. Het is toch verbazingwekkend dat het Zweedse voorzitterschap, dat ook lid van de Raad was toen deze zaken werden behandeld, niet op de hoogte is van de salarissen die zijn betaald aan de werkgroep van wijze mannen wier speciale taak het was de sancties op te heffen. Ik wil de nationale vertegenwoordigers van het Zweedse voorzitterschap, die aan het werk van de veertien lidstaten hebben deelgenomen, vragen of u echt niet weet welke salarissen aan de werkgroep van wijze mannen zijn betaald. Als u dat niet als vertegenwoordiger van de Raad weet, weet u het misschien als vertegenwoordiger van Zweden.

Danielsson
. (SV) Opnieuw moet ik antwoorden dat ik hier sta als voorzitter van de Raad, en aangezien de Raad zich niet met deze vraag heeft beziggehouden, kan ik ook geen informatie geven over de vragen die de geachte afgevaardigde stelt. Wel wil ik buiten dit Vragenuur om graag uitleggen hoeveel Zweden en alle andere landen via hun nationale begroting hebben bijgedragen. Maar zoals gezegd, de Raad mag in deze zaak geen rol spelen, en in dit Vragenuur worden vragen behandeld die aan de Raad zijn gericht.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 13 van (H-0273/01):
Betreft: Vrouwvijandig fundamentalisme in Saoedi-Arabië Vrouwen worden momenteel in de Saoedi-Arabische wetgeving gediscrimineerd: zij worden gestenigd voor overspel of ter dood veroordeeld in geval van geloofsverzaking; sinds 1990 zijn 28 vrouwen geëxecuteerd; zij worden van overheidswege gediscrimineerd en geminacht; jegens hen wordt een apartheidsbeleid gevoerd; zij worden op willekeurige gronden gevangen gezet; zij worden bewaakt door het Comité voor Bescherming van de Deugd en ter Voorkoming van Zonden, de Al Mutawe' en, enz.
Wanneer en hoe denkt de Raad de Saoedische regering tot een dialoog te bewegen over de mensenrechten van de vrouw?

Danielsson
. (SV) De Raad is het eens met de geachte afgevaardigde dat de situatie van de rechten van de vrouw in Saoedi-Arabië verre van bevredigend is. De Raad zal de kwestie van de mensenrechten, met inbegrip van de situatie van de vrouw, bij Saoedi-Arabië en de andere ledenlanden van het samenwerkingsorgaan van de Golfstaten, de zogenaamde Gulf States Corporation Council, tijdens de algemene bijeenkomst van de EU en de GCC aankaarten.
Toen Saoedi-Arabië in het jaar 2000 het voorzitterschap van de GCC op zich nam, werden er twee van die bijeenkomsten op ministerieel niveau gehouden: een in het kader van de gemeenschappelijke raad EU-GCC, en een andere tijdens de Algemene Vergadering van de VN in september. De mensenrechten werden ook op 23 maart tijdens de ontmoeting tussen de Unie en de regionale leiders van de GCC in Brussel besproken.
De EU zal de ledenlanden van de GCC er nadrukkelijk op blijven wijzen dat de mensenrechten in hun landen beter moeten worden geëerbiedigd en dat ze moeten samenwerken met de VN en de internationale organisaties voor de mensenrechten. De Unie zal ook gevolg geven aan de vraag naar een diepgaandere dialoog over de mensenrechten.
De Raad wil er echter wel op wijzen dat er geen afspraken of een aparte politieke dialoog tussen de Unie en Saoedi-Arabië bestaan. De EU en de GCC onderhandelen momenteel over een vrijhandelsakkoord. Dankzij het beleid van de Unie om het vraagstuk van de mensenrechten op te nemen in de overeenkomsten met derde landen, zal de eerbiediging van de mensenrechten een wezenlijk onderdeel van zulk een overeenkomst uitmaken.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de voorzitter van de Raad bedanken voor de nauwgezetheid waarmee hij mijn vraag heeft beantwoord. Ik zou u een aanvullende vraag willen stellen. Bent u van mening dat deze systematische schending van de mensenrechten van de vrouwen door de Saoedische regering afkeurenswaardig is?

Danielsson
. (SV) Het antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde is in principe ja.
Als u het goed vindt, zal ik citeren uit de toespraak die het voorzitterschap op 29 maart voor de VN-Commissie mensrechten hield. De Unie juicht daarin het feit toe dat Saoedi-Arabië het Verdrag over het verbod op discriminatie van vrouwen heeft geratificeerd, maar zegt ook dat "the EU continues to be deeply concerned about reports of torture and other inhuman treatments and punishment, the increasing use of the death penalty and amputations, discriminatory laws and prohibitions of, or restrictions on, fundamental freedoms including freedom of expression, assembly association and religion". De Unie heeft dus klaar en duidelijk aangegeven wat ze van de situatie in Saoedi-Arabië op dit vlak vindt.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, religieuze conflicten lijken in de wereld belangrijke bronnen voor mensenrechtenschendingen te zijn. Acht de Raad het noodzakelijk dat de Europese Unie een speciale ombudsman voor de rechten van de mens krijgt die garandeert dat de mensenrechten op het overige beleid van de Europese Unie worden toegepast?

Danielsson
. (SV) De Raad heeft de kans niet gehad om over een aparte functie voor de mensenrechten te discussiëren. Ik wil eraan herinneren dat de waarnemingspost in Wenen een van de instrumenten is om na te gaan of de mensenrechten worden geëerbiedigd. Wel moet men de vraagstukken die de geachte afgevaardigde aan de orde heeft gesteld, op de voet volgen en met name letten op het risico van een grotere religieuze onverdraagzaamheid die op veel plaatsen in de wereld de kop opsteekt.
Ik geloof dat het standpunt van de Raad steun betekent voor de organisaties die dergelijke problemen wereldwijd in de gaten houden. Dat is de beste manier om zulke thema' s aan te pakken. Dergelijke organisaties vindt men vooral binnen de Verenigde Naties.

De Voorzitter


Lennart Sacrédeus
Vraag nr. 14 van (H-0278/01):
Betreft: Mensenrechten in Nederland Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, artikel 2, lid 1 (recht op leven) en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat plechtig is afgekondigd op 18 december 2000 in Nice, artikel 1 (menselijke waardigheid) en artikel 2 (recht op leven), evenals de positionering van de Europese Unie in het jaar 2000 als een Unie van Waarden in verband met het geval-Oostenrijk zijn basisdocumenten over de mensenrechten en politieke standpunten voor de verdediging van de menselijke waardigheid en het leven.
Kan de Raad in het licht van deze documenten en de politieke acties van de Europese Unie zeggen of hij zich heeft geïnformeerd, op de hoogte is gesteld en heeft onderzocht wat de gevolgen zullen zijn van het voorstel voor een wet in Nederland inzake doktershulp bij zelfdoding, welke op 10 april 2001 in de Nederlandse senaat in stemming wordt gebracht?

Danielsson
. (SV) Artikel 152 van het Verdrag bepaalt wat de verantwoordelijkheid van de Gemeenschap is inzake volksgezondheid. Met name onder lid 5 van dit artikel staat dat: "Bij het optreden van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid worden de verantwoordelijkheden van de lidstaten voor de organisatie en verstrekking van gezondheidsdiensten en geneeskundige verzorging volledig geëerbiedigd." De Raad heeft daarom geen bevoegdheid wanneer het gaat om zogenaamde zelfmoorden onder medische begeleiding.

Sacrédeus
Ik wil de heer Danielsson bedanken voor dit antwoord. In zekere zin ben ik niet verrast door deze duidelijke scheiding van bevoegdheden binnen de EU. Op zich is die ook correct en terecht. Ik wil er echter aan herinneren dat het nieuwe Nederlandse wetsvoorstel betreffende zelfmoord onder medische begeleiding in vele landen tot ernstige onrust leidt. De geschiedenis heeft het gevaar van zo een ontwikkeling aangetoond. Ik wil erop wijzen dat dit wetsvoorstel kinderen vanaf twaalf feitelijk de kans biedt om in overleg met de ouders zelfmoord onder medische begeleiding te plegen. Kinderen van zestien kunnen alleen beslissen, zonder overleg met de ouders. Dat is een punt waarvoor wij in Europa, waar het debat over Oostenrijk vragen over de menselijke waarde heeft uitgelokt, de ogen niet kunnen sluiten.
Ik zou toch graag wat commentaar willen op de vraag in hoeverre deze Nederlandse wet het normendebat binnen de Europese Unie beïnvloedt?

Danielsson
. (SV) De heer Sacrédeus snijdt hier ongetwijfeld een zeer belangrijk moreel thema aan. Toch moet de manier waarop de Raad zich met zulke thema' s bezighoudt, uitgaan van het Verdrag en volgens ons is het Verdrag op dit punt ondubbelzinnig. Hier wordt immers duidelijk gesteld dat het subsidiariteitprincipe van toepassing is. Dit is met andere woorden een nationaal thema.

De Voorzitter


Josu Ortuondo Larrea
Vraag nr. 15 van (H-0280/01):
Betreft: Heekvisserij: discriminatie door verdeling van TAC's per maritieme zone De heek is een vis die voorkomt van de kust van het Baskenland tot de kusten van Noorwegen en waarop de visserij is ingedeeld in maritieme zones (sector IIIa, subzone IV, VI en VII, en sectoren VIIIa en VIIIb van het ICES (Internationale Raad voor het onderzoek van de Zee).
Kan de Raad een verklaring geven voor het feit dat zijn voorstel voor het beheer van het heekbestand en zijn uiteindelijke besluit inhouden dat deze visgrond in zones wordt ingedeeld, terwijl het heekbestand door het ICES wordt gezien als één beheerseenheid waarvoor de ACFM van het ICES (Adviescommissie voor visserijbeheer) op wetenschappelijke gronden aanraadt het als een eenheid te beheren zonder aanbevelingen voor zones? Is hij niet van mening dat dit een discriminatie inhoudt voor de vloten naar hun geografische indeling en hun gebruikelijk visgebied? Is het niet eerlijker om de vissers in één enkel visgebied in overeenstemming met de respectieve quota' s te laten vissen?

Danielsson
. (SV) De Raad neemt aan dat de geachte afgevaardigde verwijst naar de Total Allowable Catch-verordening en de quota die de Raad in december 2000 heeft goedgekeurd. In het licht van de wetenschappelijke bevindingen van de Internationale Raad voor zeeonderzoek - die aanbeveelt om voor 2001 vast te houden aan de kleinst mogelijke quota en een herstelplan voor dit bestand uit te voeren - heeft de Raad de totaal toegestane vangst van heek, het zogenaamde noordelijke bestand, vastgelegd op 22.623 ton - "en vier kilo". Op basis van artikel 15 van verordening 3760/92 van de Raad bestudeert de Commissie momenteel een aantal maatregelen om het visbestand weer op peil te brengen.
De Raad wil eraan herinneren dat het noordelijke bestand een biologisch begrip is. De visquota van de lidstaten zijn overeenkomstig de beheerseenheden van de Internationale Raad voor zeeonderzoek bepaald met de bedoeling het in bovengenoemde verordening en de toetredingsakte van 1985 vastgelegde principe van de relatieve stabiliteit toe te passen. Volgens dat principe mogen alleen Denemarken en Zweden vissen in de zone die door het Skagerrak en het Kattegat worden gevormd en alleen België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk in de zone die door de Noordzee wordt gevormd.
In artikel 161 van de toetredingsakte van 1985 werd het heekquotum voor Spanje voor het noordelijke bestand in de zones Vb, VI, VII en VIIIab, dat wil zeggen de westelijke wateren, inclusief de Golf van Biskaje, op 30 percent vastgelegd. Spanje heeft geen rechten in de zones die het Skagerrak, het Kattegat en de Noordzee omvatten.
In artikel 349 van de toetredingsakte wordt de toegang tot het zuidelijk heekbestand voor Portugal beperkt.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, bij de wetenschappelijke evaluatie van het noordelijke heekbestand werd dit bestand altijd beschouwd als één beheerseenheid en er is geen duidelijke aanleiding om de visgrond voor heek in zones op te delen. Desondanks heeft de Visserijraad bij de vaststelling van de totale toegestane vangsten en de quota voor 2001 in december vorig jaar, zoals u zojuist hebt gezegd, een nieuw element ingevoerd: de toegestane vangsten in de Golf van Biskaje worden sterker verminderd dan die van alle andere zones waar op heek wordt gevist.
Nu wil ik u vragen war de reden is van deze discriminatie van de Golf van Biskaje.

Danielsson
. (SV) Alle beoordelingen over quota zijn gebaseerd op wetenschappelijke en biologische adviezen. Die zijn gebaseerd op gegevens van onderzoeksvaartuigen. Ook de meldingen van beroepsvissers spelen een belangrijke rol in de beoordelingen. Daarop zijn de aanbevelingen gebaseerd van de Internationale Raad voor zeeonderzoek, die vervolgens de biologische adviezen aan onze ministers voor Visserij voorleggen.
De voorgestelde maatregelen zijn dus op biologische feiten gebaseerd. Het is absoluut niet de bedoeling om een bepaalde categorie van vissers te discrimineren, maar als men op een bepaald moment oordeelt dat een bestand op de rand van de commerciële ondergang staat, kan men tijdens de herstelperiode geen rekening houden met de activiteiten en de indeling van de visserij.

De Voorzitter
De volgende vraag is overgenomen door de heer Evans.

Richard Howitt
Vraag nr. 16 van (H-0286/01):
Betreft: Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 over gelijke behandeling op het werk Op grond van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam dat het niet-discriminatiebeginsel huldigt voor gehandicapten, heeft de Raad in februari 2000 het Europees Parlement geraadpleegd over het voorstel voor deze richtlijn. De Raad en het Parlement keuren de definitie goed van de in artikel 2 van genoemde richtlijn bedoelde directe of indirecte discriminatie. Deze definitie is men blijkbaar uit het oog verloren bij het algemeen vergelijkend onderzoek COM/A/12/98, waarvan de resultaten onder de nieuwe richtlijn vallen. Bij de 645 op de reservelijsten ingeschrevenen is geen enkele gehandicapte. Er waren bij dit concours wel degelijk visueel gehandicapten, maar de Commissie kent bij de puntentelling tweemaal zoveel punten toe voor schriftelijke en grafische tests als voor het psychologische of mondelinge gedeelte; daardoor scoren visueel gehandicapten laag. Is de Raad niet van mening dat het hier om indirecte discriminatie van gehandicapten gaat?

Danielsson
. (SV) De Raad herinnert de geachte afgevaardigde eraan dat richtlijn 2000/78/EG zich tot de lidstaten richt en dat de lidstaten de richtlijn op 2 december 2003 in hun nationale wetgeving moeten hebben opgenomen.
Bovendien werd dat vergelijkend onderzoek door de Commissie georganiseerd. De Raad was hierbij niet betrokken en kan er dus ook niet verantwoordelijk voor worden gesteld.

Evans, Robert J
Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter zegt dat het niet de verantwoordelijkheid van de Raad is maar van de lidstaten. Maar wat is de Raad anders dan de lidstaten? Ik ben er niet van overtuigd dat dit een bevredigend antwoord is. Hij heeft ook gezegd dat de richtlijn niet voor 2003 in werking treedt. Dat kan wel zijn, maar als we werken aan gelijke behandeling voor mensen met een handicap, bijvoorbeeld mensen met een visuele handicap, moeten we daar nu mee beginnen en niet pas op een arbitraire begin- of einddatum. Ik besef dat het hier om de Commissie gaat, maar de Raad heeft zeker ook enige zeggenschap over de handelingen van de Commissie. De Commissie moet toch betrekkingen onderhouden met de Raad. Ik hoop op een bevredigender antwoord.

Danielsson
. (SV) Het formele antwoord moet mijn antwoord van daarnet zijn.
Ik ben het echter wel eens met het parlementslid dat het van wezenlijk belang is dat de Raad, de Commissie en het Parlement er koste wat het kost voor zorgen dat mensen met een handicap in het beroepsleven op geen enkele manier worden gediscrimineerd.
In de conclusies van de Europese Raad van Stockholm werd trouwens op initiatief van het voorzitterschap een apart punt hierover opgenomen. Daarin staat dat de lidstaten en de Commissie de mogelijkheden van mensen met een handicap om aan het beroepsleven deel te nemen op elke mogelijke manier moeten respecteren.
Dit is een politieke oproep die juridisch niet bindend is, maar die wel aangeeft dat de Raad de principiële vraagstelling van het parlementslid serieus neemt.

De Voorzitter


Pat the Cope Callagher
Vraag nr. 17 van (H-0288/01):
Betreft: Visserij en het Zweedse voorzitterschap Kan de Raad halverwege het Zweedse voorzitterschap aangeven op welke manieren het de belangen van de vissers en de visserij-industrie, zowel op het vasteland als off shore, heeft behartigd?

Danielsson
. (SV) Mag ik eraan herinneren dat ik tijdens de vergaderingperiode van het Europees Parlement in januari als antwoord op een vraag verslag mocht uitbrengen over de prioriteiten van het Zweedse voorzitterschap op visserijgebied. Het voorzitterschap had ook het voorrecht om deel te nemen aan de vergadering van de Visserijcommissie van het Parlement van 6 februari 2001. Daar hebben we onze prioriteiten voor de sector uitgebreid uiteengezet.
De vraag wat het voorzitterschap heeft gedaan om de vissers en de belangen van de visserij te behartigen, is enerzijds heel breed en algemeen, omdat we geen voorrang hebben gegeven aan bepaalde maatregelen of politieke vraagstukken, en anderzijds is ze ook zeer beperkend omdat ons gemeenschappelijke visserijbeleid meer zou moeten inhouden dan de onmiddellijke belangen van de vissers en de visserij.
De belangrijkste prioriteit van het Zweedse voorzitterschap is en blijft een duurzame en vitale ontwikkeling van de visserijsector. Dit kan men bewerkstelligen door het evenwicht tussen de vlootcapaciteit en de visserijactiviteit enerzijds en de beschikbare visbestanden anderzijds te bewaren. De Zweedse minister van Landbouw en Visserij heeft in februari verklaard hoe belangrijk het is het gemeenschappelijke visserijbeleid te herzien. Dit houdt in een efficiënter beleid na verstrijking van de lopende meerjarige ontwikkelingsprogramma' s, de uitwerking van een strategie tot integratie van milieuoverwegingen in het gemeenschappelijke milieubeleid, de toepassing van het voorzorgsbeginsel alsook meerjarige strategieën voor de vastlegging van de totaal toegestane visquota.
Op 20 maart presenteerde de Commissie haar Groenboek over de toekomstige meerjarige ontwikkelingsprogramma' s en op 16 maart haar verslag over de integratie van milieunormen in de meerjarige ontwikkelingsprogramma' s. Sinds 28 maart, dus sinds vorige week, is een ontwerp beschikbaar betreffende biologische diversiteit in de visserij. Bovendien begint de Raad zijn debat over het verslag van de Commissie aangaande de toepassing van het voorzichtigheidsprincipe en de meerjarige overeenkomsten voor het bepalen van de jaarlijkse visquota tijdens haar top in december 2000.
Het is de bedoeling van Zweden om op de vergaderingen van de Raad op 25 april en 18 juni 2001 aanstaande zoveel mogelijk vorderingen te maken. We hopen tegen de Europese Top van Göteborg in juni ook al een gedeeltelijke integratiestrategie te kunnen voorleggen.
Na de bijeenkomst van de Raad in december 2000 zijn er nog herstelplannen voor kabeljauw en heek in de gemeenschappelijke wateren vastgelegd. De verordening van de Commissie over kabeljauw in de Noordzee is er al en de maatregelen voor heek worden in overweging genomen. Binnenkort komen we in de tweede fase. Dan moeten we verbeterde technische maatregelen voor deze soorten vastleggen.
De Raad heeft een verordening aangenomen over de maatregelen die in het jaar 2001 moeten worden getroffen om het kabeljauwbestand in de Ierse zee te herstellen. Binnenkort zal de Raad ook besluiten over de verdere aanpassing van de verordening betreffende bepaalde technische maatregelen voor het behoud van de visbestanden, waarmee een grotere selectiviteit in de visserij en de bescherming van jonge vis zullen worden gegarandeerd.
De Raad heeft de Commissie zojuist een mandaat gegeven om te onderhandelen over een samenwerkingsverdrag met de Russische federatie over de visserij.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, we hebben maar weinig tijd, dus ik beperk me ertoe de fungerend voorzitter kort te bedanken voor zijn antwoord, zodat mijn collega' s ook de kans hebben om een antwoord op hun vragen te krijgen. Misschien was dit niet het goede tijdstip, misschien moet ik deze vraag in juni nog eens stellen, zodat we een beter beeld kunnen krijgen van wat de Raad moet doen en hij rekenschap kan afleggen over een periode van zes maanden.
Natuurlijk wil ik van de gelegenheid gebruikmaken om het Groenboek over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid te verwelkomen. Dat is een belangrijk document, vooral voor mijn eigen land. Voorzitter, u als actief ex-lid van de Commissie visserij beseft dat natuurlijk. Het is belangrijk de onevenwichtigheden uit het verleden te herstellen. De quota en de TAC' s pakten voor de Ierse vissers, die hun rijke visgronden met de grotere landen delen, ongunstig uit. Ik hoop dat we in de komende paar maanden de kans zullen krijgen onze collega' s in het Parlement en de ministers van de verschillende lidstaten te wijzen op het belang daarvan voor ons.
Er is nog maar weinig tijd, dus ik laat het hierbij en ik zal de minister in het belang van de heer Fitzsimons niet vragen om een antwoord.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, zal vraag nr. 18 schriftelijk worden beantwoord.

James (Jim) Fitzsimons
Vraag nr. 19 van (H-0294/01):
Betreft: Door de mens veroorzaakte klimaatverandering Een wetenschappelijke werkgroep van de VN heeft in januari jl. te Sjanghai een rapport opgesteld waarin wordt geconcludeerd dat de gedurende de afgelopen vijftig jaar waargenomen opwarming van de atmosfeer grotendeels toe te schrijven is aan menselijke activiteiten. Een tweede groep heeft te Genève vastgesteld dat het huidige tempo waarin de door de mens veroorzaakte klimaatverandering zich voltrekt, onomkeerbare gevolgen zal hebben, zoals het smelten van de ijskappen, meer overstromingen van rivieren in Europa, een grotere kans op overstromingen in kustgebieden en erosie. Het meest gevoeld worden zullen deze veranderingen door degenen die het slechtst gewapend zijn tegen een stijgend zeepeil, toename van ziekten en afname van de landbouwproductie in de ontwikkelingslanden in Azië en Afrika. Hoe luidt het antwoord van de Raad op deze conclusies?

Danielsson
. (SV) De Raad is zich natuurlijk volledig bewust van de ontstellende en zeer verontrustende gevolgen van de klimaatveranderingen zoals beschreven in het derde evaluatieverslag van het internationale panel voor klimaatveranderingen, waarnaar het parlementslid ook verwijst.
De standpunten van de Unie in deze kwestie zijn goed gedocumenteerd, vooral ook omdat de media de problematiek van zo dichtbij volgen. De Raad hoeft er ook amper aan te herinneren dat de Europese Gemeenschap en haar lidstaten een heel actieve rol hebben gespeeld en spelen in de internationale onderhandelingen over de klimaatveranderingen. Een aantal van onze belangrijkste en bij herhaling geformuleerde doelstellingen voor de lopende onderhandelingen moeten de weg vrijmaken voor een snelle ratificatie van het Protocol van Kyoto zodat dit uiterlijk in het jaar 2002 in werking kan treden en we de uitstoot van broeikasgassen ook werkelijk kunnen verlagen.
Ook binnen de Unie worden er concrete maatregelen getroffen. In dit verband is bijvoorbeeld het Europese klimaatveranderingsprogramma van de Commissie en het werk dat gebaseerd is op het Groenboek over de handel in uitstootrechten voor broeikasgassen binnen de Europese Unie van enorm belang.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord, waarin hij het Protocol van Kyoto heeft genoemd. Wat is de reactie van de Raad op de verklaring van president Bush dat de VS het Protocol van Kyoto niet ten uitvoer zullen leggen? Wat betekent deze beslissing voor de wereldgemeenschap? Welke stappen kunnen er worden genomen om er zeker van te zijn dat het Protocol van Kyoto de basis blijft van toekomstige onderhandelingen en maatregelen om emissie van broeikasgassen te beperken?

Danielsson
. (SV) De fungerend voorzitter van de Europese Raad, de Zweedse premier, heeft samen met Commissievoorzitter Prodi, op 22 maart 2001 een brief naar de Amerikaanse president gestuurd, waarin wij onze grote ongerustheid uitdrukken over de mededeling van de Amerikaanse regering over het Protocol van Kyoto.
Daarop volgde een aparte verklaring van de Europese Top in Stockholm waarin de Europese Raad dezelfde diepe ongerustheid tot uitdrukking bracht.
Bovendien heeft de voorzitter van de Milieuraad, de Zweedse minister van Milieu, samen met commissaris Wallström, die verantwoordelijk is voor milieuzaken, de afgelopen dagen Washington bezocht om de ongerustheid van de Unie rechtstreeks aan de Amerikaanse regering kenbaar te maken en te bespreken hoe we de Amerikaanse regering kunnen overhalen om de besprekingen over het Protocol van Kyoto te hervatten.
Ik weet dat op dit moment de Zweedse minister van Milieu met het vliegtuig in Stockholm moet landen. Ik heb dus niet de kans gehad om zijn oordeel over het bezoek te vernemen, maar ik kan u verzekeren dat de Raad er alles aan zal doen om het Protocol van Kyoto, dat een van de belangrijkste instrumenten voor een duurzame ontwikkeling in Europa is, rond te krijgen en te ratificeren.

De Voorzitter
Dit brengt ons aan het einde van het Vragenuur voor vragen aan de Raad.
Vanwege tijdsgebrek zullen de vragen 20-28 schriftelijk worden beantwoord.
(De zitting wordt om 19.17 onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0093/2001) van mevrouw Sanders-ten Holte namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2027/97 betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen (COM(2000) 340 - C5-0294/2000 - 2000/0145(COD)).

Sanders-ten Holte
. Voorzitter, de aansprakelijkheidsregels met betrekking tot het internationale luchtvervoer vielen tot nu toe vooral onder het systeem van Warschau uit 1929. Deze limieten zijn nu veel te laag. De meeste internationale luchtvervoerders erkennen dit en hebben in 1995 een vrijwillig contract getekend waarin zij afstand nemen van willekeurige aansprakelijkheidsgrenzen. Dit was de inspiratie voor de oorspronkelijke Verordening nr. (EG) 2027/97. Hiermee werd de druk opgevoerd op de internationale gemeenschap om in 1999 het Verdrag van Montreal te tekenen waarmee het nieuwe alomvattende wereldwijde systeem voor aansprakelijkheid een feit werd. Dankzij het Verdrag van Montreal, dat middels onderhavige verordening wordt omgezet in Europese wetgeving, ontstaat een gemoderniseerd en uniform juridisch raamwerk. Dit is een aanzienlijke verbetering in vergelijking met het huidige internationale stelsel.
Ik wil vanavond nog een zestal punten aan de orde stellen. Ten eerste, ik steun het doel van de Commissie om in het kader van de ontwikkeling van een charter voor luchtvaartpassagiers de rechten van de passagier te beschermen en hem hierover te informeren. De huidige vervoersvoorwaarden in de luchtvaartindustrie zijn beperkend en gaan voorbij aan de wettelijke rechten van de passagiers. De concurrentie in deze sector is hevig, maar succes en winstgevend opereren moeten worden gebouwd op meer en betere, en niet op slechtere klantenservice. Sommige luchtvaartmaatschappijen hebben bij mij hun beklag gedaan over het feit dat informatie aan passagiers tot bureaucratische rompslomp leidt. U zult begrijpen dat ik hun mening niet deel. De kosten en de moeite die gepaard gaan met het informeren van passagiers wegen beduidend minder dan de moeite die de luchtvaartmaatschappijen zich getroosten om mogelijke klanten te informeren over nieuwe diensten die zij aanbieden.
Ten tweede, de lidstaten zijn overeengekomen dat de Gemeenschap zelf ondertekenaar is van het Verdrag van Montreal. Ik beschouw dit als een belangrijke vooruitgang in het dichten van het gat in het gemeenschappelijk vervoersbeleid in de Unie, aangezien hiermee wordt erkend dat er een gemeenschappelijke bevoegdheid is op het gebied van internationale luchtvaartaangelegenheden.
Ten derde, er was enige zorg over de consequenties van de zaak die IATA bij het Hooggerechtshof in het Verenigd Koninkrijk tegen de Britse regering had aangespannen over de manier waarop zij Verordening nr. 2027/97 ten uitvoer legde. De rechter concludeerde dat de verordening valide bleef, maar enkele zaken bevatte die onverenigbaar waren met de verplichtingen die lidstaten uit hoofde van eerdere toezeggingen waren aangegaan overeenkomstig internationale verdragen. Volgens mij heeft deze klacht geen grond meer nu de verordening is geamendeerd en volledig in overeenstemming is gebracht met het nieuwe internationale stelsel inzake aansprakelijkheid.
Ten vierde, bij het opstellen van dit verslag en de achttien amendementen die ik de Commissie heb aanbevolen heb ik juridisch advies gezocht bij verschillende juristen en experts om te voorkomen dat er in de toekomst twijfel op juridisch gebied ontstaat. Tezelfdertijd heb ik getracht het recht van passagiers op informatie krachtig overeind te houden. De amendementen zijn in de Commissie vervoer met algemene stemmen aangenomen. Zij kunnen grofweg in drie categorieën worden verdeeld. Ten eerste, de verbetering van de Commissietekst; ten tweede een vereenvoudiging van het voorstel en het waarborgen van volledige consistentie met het Verdrag van Montreal en ten derde, een versterking van de bepalingen met betrekking tot informatie aan passagiers.
Onze commissie beveelt met name het Parlement aan een bijlage aan de verordening toe te voegen met de tekst van het informatieformulier dat krachtens artikel 6, lid 2 vereist is. Dat is nieuw. Op deze manier kunnen luchtvaartmaatschappijen deze informatie uniform aanbieden. De tekst vat in duidelijke taal zonder juridisch jargon de bepalingen van de verordening samen. Als deze verordening eenmaal in werking treedt - en ik hoop dat dit tegen eind volgend jaar het geval is - samenvallend met de verwachte inwerkingtreding van het Verdrag van Montreal - dan zullen alle luchtvaartmaatschappijen in de Europese Unie verplicht zijn dit mededelingenformulier aan hun passagiers beschikbaar te stellen. De tekst zal dan eensluidend en in begrijpelijke taal gesteld zijn. Dat is helder voor de consument. Luchtvaartmaatschappijen uit landen die niet tot de EU behoren, zijn niettemin verplicht iets dergelijks te produceren voor het aansprakelijkheidsstelsel dat zij hanteren.
Als ik de zaak nog eens in ogenschouw neem, ben ik van mening dat de Unie het recht heeft alle vervoerders die tickets in de EU verkopen te verplichten hun passagiers te voorzien van informatie over hun rechten op schadevergoeding, niet alleen opdat de passagier bekend is met zijn rechten, maar ook opdat hij zich kan bijverzekeren als dat nodig is.
Wat betreft amendement 9 op artikel 3 heb ik nog de volgende opmerking voor de Commissie. In het Commissievoorstel wordt verwezen naar een aantal artikelen uit het Verdrag van Montreal. Ik miste echter verschillende relevante artikelen. Voer voor juristen in de rechtszaal. De Commissie vervoer en ik zijn voorstander van een vereenvoudiging van de tekst waarmee elk risico van omissie wordt vermeden. Bovendien erkent de Commissie door zelf het Verdrag van Montreal te ratificeren een bevoegdheid van de Unie ten aanzien van deze materie.
Tenslotte wil ik alle achttien amendementen aanbevelen. Amendementen 19 en 20 kan ik niet aanbevelen, omdat zij inhouden dat derde landen niet hoeven te voldoen aan de verplichting om passagiers te informeren, zelfs als dezen tickets kopen in de Europese Unie.

De Voorzitter
Ik zou willen verzoeken om vanavond de nodige discipline in acht te nemen. Als elke spreker namelijk één minuut extra spreektijd gebruikt, geachte mevrouw, dan zijn we veertig minuten langer bezig en zitten we hier tot 1 uur vannacht in plaats van tot middernacht. Dat neemt overigens niet weg dat uw betoog zeer interessant was.

Bradbourn
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur, mevrouw Sanders-ten Holte, complimenteren met haar verslag over een zeer complexe materie, en haar bedanken voor haar geduld en medewerking bij het overnemen van een aantal punten dat de Commissie juridische zaken en interne markt in haar gedetailleerde advies over de voorstellen van vanavond heeft ingediend.
Ik beveel het verslag aan bij het Parlement. Ik denk dat het tot een betere bescherming voor luchtreizigers zal leiden. Voor mij persoonlijk zijn twee problemen echter nog niet bevredigend opgelost. Daarom heb ik samen met mijn collega mevrouw Foster twee amendementen ingediend, waarin deze problemen onder de aandacht worden gebracht. Ze hebben betrekking op de discussie waarnaar mevrouw Sanders-ten Holte verwees. Deze discussie vindt haar oorsprong in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, en gaat over de geldigheid van de oorspronkelijke verordening waarop de nieuwe voorstellen betrekking hebben. Naar mijn mening moet het verslag worden aangehouden totdat dit juridische geschil is beslecht. Dit wordt door twee factoren bemoeilijkt.
Ten eerste is het Verdrag van Montreal, dat het kader voor deze materie vormt, nog niet door voldoende landen geratificeerd om het bindend te maken, en het zal waarschijnlijk nog wel enige jaren duren voor het zover is.
De tweede factor is het door de rapporteur genoemde probleem van de extraterritorialiteit. Een aantal van de voorgestelde amendementen op het verslag heeft de situatie tot op zekere hoogte verbeterd, maar naar mijn mening zijn er nog steeds een of twee vraagstukken die moeten worden opgelost.
We moeten voorkomen dat aan luchtvaartmaatschappijen regels worden opgelegd met het doel om de belangen van passagiers te beschermen, die in werkelijkheid precies het tegenovergestelde bewerkstelligen, door regels die Europese ondernemingen minder concurrerend maken dan de rest van de sector. Helaas hebben sommige clausules die nog steeds in de verordening staan juist dat effect.
Ik hoop dat het Parlement de amendementen zal aannemen, in het belang van de passagiers. Ik beveel het verslag in zijn geheel aan.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Sanders-ten Holte namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid van harte gelukwensen met haar verslag, waarin zeker de geest van onze amendementen is overgenomen. Deze amendementen waren bedoeld om Verordening nr. 2027/97 te verbeteren en de rechten van consumenten te garanderen. Ik beveel daarom met name de amendementen 1, 4, 8, 13 en 18 aan, die dat effect hebben.
De vorige spreker, uit mijn eigen land - we hebben in elk geval hetzelfde paspoort, al hebben we niet dezelfde mening - bracht de situatie in het Verenigd Koninkrijk ter sprake. Het klopt dat de IATA de regering van het Verenigd Koninkrijk voor de rechter heeft gedaagd over een mogelijk conflict van bevoegdheden. Rechter Jowitt oordeelde dat er geen conflict bestond tussen de verordening en het Verdrag van Warschau. Ik wil mijn Britse collega erop wijzen dat hij het met de regering van het Verenigd Koninkrijk een was dat artikel 234 van het Verdrag dit conflict ongeldig maakt. De verordening moest daarom als geldig worden beschouwd. IATA heeft de rechtszaak verloren en is niet in beroep gegaan bij het Europese Hof van Justitie. Deze zaak is voor mij dus een juridische afleidingsmanoeuvre, en ik zou me liever concentreren op de verdienstelijke voorstellen van mevrouw Sanders-ten Holte, want die zullen de luchtreiziger rechten toekennen die lang zijn genegeerd.
Het Verdrag van Warschau is 70 jaar oud. Iemand die nu strandt op een vliegveld, waar zijn bagage is verdwenen, zijn vlucht is vertraagd of zijn vliegtuig misschien is gekannibaliseerd, krijgt een vodje papier waarop zijn rechten onder het Verdrag van Warschau worden uitgelegd. Deze rechten zijn te verwaarlozen. Wat wij hier aan het doen zijn, is de huidige praktijk uitbreiden, zodat wij consumenten kunnen beschermen. Dat is onze plicht voor vanavond.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe allereerst de rapporteur te bedanken voor haar uitstekende werk. Het is altijd aangenaam voor een schaduwrapporteur om een goede dialoog te kunnen voeren met een rapporteur die openstaat voor de standpunten en voorstellen die naar voren worden gebracht.
Natuurlijk is het belangrijk dat de belangen van de passagiers in deze kwestie worden beschermd. Ik vind daarom ook dat het uiteindelijke resultaat van het verslag onverdeeld positief is. De amendementen die door de parlementaire commissie zijn aangenomen, zijn voor een niet onbelangrijk deel afkomstig van de Fractie van de Europese Volkspartij en hebben de positie van de passagiers versterkt. Wij hebben allang een verordening die de grenzen van de aansprakelijkheid van de luchtvaartmaatschappijen bij overlijden en lichamelijk letsel bepaalt. Dat was een heel belangrijke stap vooruit in vergelijking met het Verdrag van Warschau van 1929, waarin al te lage bedragen waren opgenomen.
Bedoeling van het huidige voorstel is een aanpassing van de EU-regels aan het nieuwe Verdrag van Montreal, die hopelijk tegen het einde van 2002 van kracht zal zijn. Als de aangepaste verordening van kracht wordt, zullen de Europese luchtreizigers aanzienlijk beter beschermd zijn. Wanneer zij met een buitenlandse maatschappij vliegen, kunnen ze echter nog altijd worden geconfronteerd met een beperkte aansprakelijkheid overeenkomstig het Verdrag van Warschau omdat die nog altijd geldt voor landen die het Verdrag van Montreal niet hebben geratificeerd. Zo worden we geconfronteerd met het eeuwige probleem van internationale verdragen, namelijk dat we tijdens een overgangsperiode twee elkaar overlappende systemen hebben. Daarom is het van het grootste belang dat de lidstaten het Verdrag van Montreal zo snel mogelijk ratificeren.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, ik steun het verslag van mevrouw Sanders-ten Holte, met wie wij uitstekend hebben kunnen samenwerken in onze parlementaire commissie. De amendementen die worden voorgelegd aan de plenaire vergadering zijn alle met eenparigheid van stemmen goedgekeurd en verwoorden suggesties van verschillende fracties. Toen een parlementslid schermde met juridische onzekerheden, heeft mevrouw Sanders-ten Holte onmiddellijk ingezien dat wij vertragingstactieken in het verdere verloop moeten vermijden, omdat de belangen van de reizigers op de eerste plaats komen. Het Parlement is zonder oponthoud verdergegaan. Nu proberen wij onze deelname aan het Verdrag van Montreal erdoor te krijgen, die een aantal positieve gevolgen hebben voor de reizigers en die de Europese Unie derhalve moet ondersteunen.
Ik wijs in dit verband op het grotere aantal deelnemende landen, de nieuwe mogelijkheden die ontstaan, de verhoging van de vergoedingen voor verschillende vormen van schade, en de grondige behandeling van kwesties als bagage, vertragingen en informatie aan de reizigers.
Dat punt van informatie aan de reizigers is voor ons van fundamenteel belang. Mevrouw Sanders-ten Holte behandelt het in haar verslag misschien niet zo uitvoerig als wij graag hadden gezien. Wij hadden namelijk graag gezien dat de luchtvaartmaatschappijen een concrete en onmiddellijke aansprakelijkheid zouden hebben tegenover de consument. De tekst is echter zonder meer een stap in de goede richting en wij zullen deze dan ook steunen.
Wij zullen ook de aanbevelingen van de rapporteur bij de amendementen in hun geheel volgen. Wij stellen ons tot op het laatste moment coöperatief op. Wij zullen alle door mevrouw Sanders-ten Holte voorgestelde amendementen steunen, en de amendementen 19 en 20 verwerpen. Wij zijn van mening dat dit verslag een gedegen parlementair werkstuk is, waarvan de burgers de vruchten zullen plukken. Als de burgers op een dag door de luchtvaartmaatschappijen zullen worden gecompenseerd voor vertragingen, zal onze geloofwaardigheid zijn toegenomen.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Sanders-ten Holte, allereerst gefeliciteerd met deze herziening van de verordening en dat geldt trouwens ook voor de Commissie. Ik denk dat wij vanavond spreken over de rechten van de passagier tegen de achtergrond van een aantal problemen die in feite verband houden met de kwaliteit van de dienstverlening door luchtvaartmaatschappijen. Ik denk hierbij aan schade bij vertraging, verlies, beschadiging, enzovoort, om maar niet te spreken van ongelukken.
Wij hebben het over de aansprakelijkheid dienaangaande en de voorlichting van de consument. Ik wil zeer nadrukkelijk de aansprakelijkheidsvoorstellen en ook de voorstellen inzake consumentenvoorlichting van mevrouw Sanders ondersteunen. Wat wij echter waarschijnlijk niet voor elkaar krijgen, dat is om de kwaliteit van die dienstverlening op deze wijze aan te pakken. De vraag is ook of hiervan een preventieve werking uitgaat, met name bij vertragingen en dergelijke.
Thans verkeren we in een situatie waarin wij in Europa verzekerd zijn. Je zou dus kunnen zeggen: vlieg in Europa dan bent u verzekerd, maar het is misschien toch beter om de HSL te nemen.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, diverse wijzen van vervoer overschrijden veelvuldig landsgrenzen. Dit passeren van grenzen moet niet tot gevolg hebben dat eisen en voorwaarden steeds veranderen. Daarom is het voor die vervoerswijzen wenselijk dat regelgeving op internationaal niveau tot stand komt.
Regels over de positie van luchtpassagiers dienen dan ook bij voorkeur een mondiaal karakter te hebben. Het nog geldende Verdrag van Warschau heeft zo'n wereldwijde status en zijn opvolger, het Verdrag van Montreal, krijgt die status ook. Dit betekent dat de benadering van de rapporteur mij zeer aanspreekt. Haar inzet om EU-wetgeving direct te koppelen aan het Verdrag van Montreal lijkt mij zonder meer de beste oplossing. Daarnaast zijn versterking en verduidelijking van de rechten van passagiers, gezien de huidige praktijk, zeker geen overbodige luxe.
Kortom, ook wat ons betreft heeft collega Sanders-ten Holte een prima verslag afgeleverd, waarvoor ik haar graag dank en complimenten aanbied.

Vatanen
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Finse autocoureurs staan bekend onder de naam Flying Finns, wat overigens iets heel anders is dan de vliegende Hollander, maar wij, die allemaal veel vliegen, kunnen ook uit eigen ervaring over de luchtvaart spreken. Hoewel elke luchtpassagier een particuliere verzekering kan afsluiten, is het toch goed als iedereen bij een ongeluk recht heeft op een bepaalde basisvergoeding.
De bepalingen van het Verdrag van Montreal inzake verlies, beschadiging of vernietiging van bagage en inzake schade bij vertraging worden omgezet in de communautaire regelgeving. Dat is een goede zaak. In het algemeen genomen geloof ik echter niet in vergaande regelgeving, omdat luchtvaartmaatschappijen ook voldoende speelruimte moeten blijven houden. Als alle luchtvaartmaatschappijen in hetzelfde keurslijf worden gedwongen, wordt het moeilijker om met de behoeftes van verschillende consumentengroepen rekening te houden. Zowel goedkope maatschappijen als maatschappijen die meer diensten bieden, moeten de garantie hebben dat zij goed kunnen functioneren met een voldoende ruime regelgeving. Dat is in het belang van zowel de maatschappijen als de consumenten, omdat alle extra eisen terug te vinden zijn in de prijs van het ticket. Consumentenorganisaties willen die fundamentele waarheid niet altijd met even groot enthousiasme onder ogen zien.
Een belangrijke kwestie voor luchtvaartmaatschappijen is het verstrekken van een apart informatieformulier bij het inchecken. Daarmee verzekert de passagier zich van een vergoeding die hoger is dan de normale limiet. Een teveel aan bureaucratie moet daarbij beslist worden voorkomen. Naar mijn mening is de eis voor luchtvaartmaatschappijen om al voor de vlucht informatie te geven redelijk. De duidelijkheid van de verordening wordt beperkt doordat de punten uit het Verdrag van Montreal, waarnaar in de verordening wordt verwezen, niet in de verordening zelf staan. Eenvoudig te begrijpen regelgeving moet het uitgangspunt zijn, maar men slaagt er nu niet helemaal in om die te verwezenlijken. Wat de inhoud betreft, is de verordening echter een grote stap vooruit en men mag blij zijn dat het verouderde Verdrag van Warschau verdwijnt. Ook de modernste wet garandeert echter niet dat de dag van een gehaaste reiziger een succes wordt. U weet wel wat ik bedoel: ontbijt in Rome, lunch in Parijs, diner in Helsinki en de bagage in Moskou.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Sanders-ten Holte gelukwensen met haar uitstekende verslag, dat het belang benadrukt van een spoedige toepassing van het Verdrag van Montreal en van een uitgebreide voorlichting over de rechten die hieruit voortvloeien voor de reiziger.
De Commissie is het volledig eens met de strekking van dit verslag, want het steunt onze opzet om de luchtvaartpassagiers een hoog niveau van bescherming te geven bij ongevallen, om de aansprakelijkheidsnormen voor vertragingen en beschadiging van de bagage te moderniseren en, bovenal, om de consumenten betere informatie te verschaffen over hun rechten, want het grootste probleem is vaak dat zij hun rechten niet kennen.
Ik kan u tot mijn genoegen mededelen dat de Raad van ministers van Vervoer in zijn vergadering van morgen een besluit zal nemen inzake de ratificatie van het Verdrag, dat de Gemeenschap en de lidstaten tegelijkertijd zullen ondertekenen.
Verder moet de Gemeenschap de aansprakelijkheidsnormen voor de luchtvaartmaatschappijen aanpassen aan het Verdrag van Montreal, dat het onderwerp vormt van dit verslag.
Van de voorgelegde amendementen zijn die over de informatievoorziening voor de reiziger inzake de aansprakelijkheid van de luchtvaartmaatschappijen waarschijnlijk de belangrijkste. De Commissie eist in haar voorstel dat de ondernemingen de reizigers gedetailleerde informatie geven. In het verslag wordt voorgesteld de verplichtingen nog aan te scherpen door de ondernemingen uit de Gemeenschap te verplichten om een informatieve mededeling te presenteren, overeenkomstig de voorgestelde bijlage. Dit zou waarborgen dat de luchtvaartmaatschappijen aan de reizigers exacte en toereikende informatie verschaffen, want de ervaring leert dat dit niet altijd gebeurt.
Dames en heren, de Commissie aanvaart daarom de amendementen 13 en 18.
De aanneming van de andere twee amendementen, 19 en 20, zou tot gevolg hebben dat maatschappijen uit derde landen hun reizigers geen informatie zouden hoeven te verschaffen inzake aansprakelijkheid. Dit is een vorm van discriminatie. Wij kunnen deze amendementen dan ook niet aanvaarden.
Ten aanzien van de amendementen 9 en 10 hebben wij enige twijfel, omdat daarin wordt gezegd dat de aansprakelijkheid van de luchtvaartmaatschappijen wordt geregeld door de betreffende bepalingen van het Verdrag van Montreal, zonder dat de relevante artikelen worden vermeld. Volgens het voorstel van de Commissie wordt de aansprakelijkheid daarentegen geregeld door de bepalingen in zeven artikelen van het Verdrag van Montreal die expliciet worden vermeld. Een wijziging op dit vlak zou een afkeurende reactie van een lidstaat kunnen veroorzaken. Dit zou kunnen leiden tot een debat dat de aanneming van de verordening zou kunnen vertragen. Dat zou nadelig zijn voor de reizigers. Daarom kunnen wij de amendementen 9 en 10 niet aanvaarden.
Amendement 11 kunnen wij evenmin aanvaarden, aangezien men niet een artikel kan schrappen terwijl de tekst verwijst naar concrete artikelen van het Verdrag van Montreal. Deze afwijzing hangt dan ook samen met de vorige.
Daar staat tegenover dat de Commissie de resterende amendementen, die de tekst aanscherpen of verduidelijken, kan aanvaarden.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de rapporteur, ik heb zojuist het standpunt van de Commissie ten aanzien van dit verslag uit de doeken gedaan. Ik wil mevrouw Sanders-ten Holte nogmaals bedanken voor haar uitstekende verslag en haar steun voor de spoedige opneming van het Verdrag van Montreal in de communautaire verordening. En zij heeft groot gelijk, want het overnemen van dit Verdrag betekent dat wij overgaan van het 72 jaar oude stelsel - dat vooral de aansprakelijkheid van de luchtvervoerders wilde beperken - naar een nieuw, modern stelsel, dat het tegendeel tot doel heeft, namelijk een hoog niveau van bescherming van de rechten van de reiziger.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris De Palacio!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Steunverlening voor de coördinatie van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0096/2001) van de heer Camisón Asensio namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende steunverlening voor de coördinatie van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren (COM(2000) 5 - C5-0402/2000 - 2000/0023(COD)).

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, het is bekend dat artikel 73 van het Verdrag, ondanks de verschillende verdragswijzigingen, nog altijd van kracht is. Dit betekent dat de coördinatie tussen verschillende vervoerswijzen nog altijd een taak van de Gemeenschap is. En dat moet ook wel, want anders zou de huidige tendens ertoe leiden dat de wegen door steeds meer vrachtwagens uit hun voegen zouden barsten.
De coördinatie tussen de verschillende vervoerswijzen wordt geregeld door een verordening die reeds dertig jaar van kracht is en verouderd is geraakt. Dit is een uitgelezen kans voor de Commissie om dit voorstel voor te leggen, dat de oude verordening zal vervangen. Wij steunen deze opzet.
Wij zijn echter van mening dat de Commissie in haar voorstel wel erg voorzichtig te werk gaat. Ze boekt wel vooruitgang, maar te aarzelend. Alles wijst erop dat een meerderheid van de politieke fracties in dit Parlement deze zienswijze is toegedaan. Dit valt namelijk af te leiden uit het grote aantal amendementen - 116 - dat in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme is voorgelegd en besproken en die bijna allemaal dezelfde tendens vertonen, namelijk dat de gelegenheid wordt aangegrepen om de noodzakelijke en nuttige overgang naar milieuvriendelijker vervoerswijzen te bevorderen. Dit is een zeer wenselijke doelstelling, waarin wij mijns inziens grotendeels zijn geslaagd, zoals wel blijkt uit het resultaat van de stemming in onze parlementaire commissie. Als rapporteur wil ik de indieners van de amendementen gelukwensen, want het resultaat dat vandaag als de vrucht van onze gezamenlijke arbeid aan de plenaire vergadering wordt voorgelegd, is het resultaat van een hoge mate van eensgezindheid.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om de Commissie te vragen om bij haar afweging van onze amendementen rekening te willen houden met deze eensgezindheid. Wij zouden blij zijn met een hoge mate van overeenstemming tussen het Parlement en de Commissie.
In onze debatten hebben de volgende factoren een rol gespeeld. De in Kyoto aangegane verplichtingen betekenen dat wij de uitstoot van contaminerende gassen tegen 2010 met 8% moeten verminderen. Zonder trendbreuk in de verhoudingen tussen de verschillende vervoerswijzen, zo heeft men voorspeld, zal de uitstoot van deze gassen in de vervoersector in deze periode met 40% toenemen. Men heeft berekend dat het goederenvervoer per spoor vier keer zo weinig energie verbruikt als het vervoer over de weg. Iets vergelijkbaars geldt voor het vervoer over het water. De spoorwegen kunnen bovendien in hogere mate gebruik maken van hernieuwbare energie. Als er niet tijdig wordt opgetreden, zal het wegvervoer tussen nu en het jaar 2010 verdubbelen.
Dit betekent absoluut niet dat wij het wegvervoer stukje bij beetje moeten afschaffen. Er is eerder sprake van een belangenconflict tussen de verschillende vervoerswijzen, en dat moet ook wel. Daarom is het zonneklaar dat coördinatie tussen de verschillende vervoerswijzen noodzakelijk blijft.
Dit is nu exact de bedoeling van het voorstel dat wij vandaag bespreken. Dit voorstel moet het mogelijk maken tot een meer rationele verdeling van de verschillende vervoerswijzen te komen. Ik moet zeggen dat het voorstel van de Commissie het bestaande intermodale conflict behoorlijk evenwichtig benadert.
Zonder dit wenselijke evenwicht over boord te zetten, zijn wij toch nog een stapje verder gegaan. Wij hebben echter alleen op het gaspedaal getrapt in gevallen die ik spoedeisend zou noemen, dat wil zeggen als de doelstellingen niet langer op hun beloop kunnen worden gelaten. Zo moeten wij inzien dat de overslag van vervoer over land naar vervoer over zee en cabotage belangrijke elementen vormen van vervoer over land, die dan ook niet in de richtlijn mogen ontbreken. Wij moeten de nadruk leggen op echte en duurzame vooruitgang en op onderzoek en ontwikkeling. Wij moeten het gecombineerd vervoer en de de minimis-regel ter vermijding van bureaucratische rompslomp bevorderen en een contractuele verbintenis in het leven roepen om de overstap van de ene vervoerswijze naar een andere aantrekkelijker te maken.
Tot slot heb ik nog een opmerking over de externe kosten. Uiterst deskundige adviseurs hebben geschat dat de externe kosten, inclusief verkeersopstoppingen, omhoog zullen schieten tot 10% van het Europees bruto binnenlands product. Over de cijfers valt te twisten, maar dat neemt niet weg dat het een indrukwekkend cijfer blijft.
Wij zijn van mening dat het aan de Commissie is om dit probleem aan te pakken. Daarom verzoeken wij de Commissie om een voorstel uit te werken voor de evaluatie van de externe kosten, opdat deze vervolgens kunnen worden doorberekend. Dat zou een geweldige stap betekenen op dit gebied.

Van Dam
. Voorzitter, ik zal het woord voeren namens de rapporteur voor advies van de Economische en Monetaire Commissie, collega Blokland. De Economische Commissie heeft het Commissievoorstel beoordeeld op concurrentieaspecten en mededingingsneutraliteit.
Het uitgangspunt is dat een verschuiving naar duurzamer vervoer allereerst dient te geschieden door een eerlijke verrekening van de kosten per vervoerswijze. De externe effecten en de specifieke infrastructuurkosten zijn echter nog niet in de prijs voor de gebruiker opgenomen. De lidstaten moeten daarom de concurrerende vervoerswijzen hiervoor kunnen compenseren. Die gelegenheid tot overheidssteun in de vorm van compensatie wordt geboden door het voorliggende verordeningsvoorstel.
De Economische en Monetaire Commissie heeft zich in haar advies sterk gemaakt voor eerlijke mededinging. Daartoe vraagt zij om aanscherping van de definities van specifieke infrastructuurkosten en externe effecten. Ook de beschrijving van de term "gemeenschappelijk belang" verdient de aandacht. De Commissie zal immers steun toestaan voor zover dat niet strijdig is met het gemeenschappelijk belang. Zuivere definities dienen onduidelijkheid bij de interpretatie te voorkomen en op deze wijze eerlijke mededinging veilig te stellen.
Het verslag omvat het economisch gevoelige onderwerp van steun die verder gaat dan compensatie voor niet-verrekende effecten. De mededingingsneutraliteit kan daardoor in gevaar komen. Ten behoeve van gelijke voorwaarden voor de vervoerswijzen en vooral de ondernemingen is transparantie in dit geval essentieel. Graag had de rapporteur voor advies hiervoor meer aandacht gezien in het ontwerpverslag omdat daarin gepleit wordt voor actieve steun die verder gaat dan compensatie. De terminals voor gecombineerd vervoer zonder meer vrijstellen van kennisgeving ligt in dit verband niet in de rede.
De tekst van de verordening is op het eerste gezicht wat ontoegankelijk, maar hanteert eerlijke concurrentie als het passende middel om duurzamer vervoer te bewerkstelligen. Aangescherpte definities dragen bij tot de duidelijkheid van het standpunt van de Commissie ten aanzien van gelijke voorwaarden en transparantie. Dat geeft de benodigde voorspelbaarheid in de beoordeling van de steunregelingen door de Commissie. Ondoorzichtige steun en ongelijkheid tussen ondernemingen mogen immers geen hindernissen zijn voor een duurzaam vervoer.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, geachte collega's, geachte dames en heren, in de eerste plaats wil ik mijn collega, Felipe Camisón Asensio, namens mijn fractie van harte bedanken voor zijn zeer nauwgezette verslag. Hij is niet voor de verleiding bezweken om de deur voor steunregelingen verder te openen, maar hij heeft die deur in de stand weten te houden waarin deze door de vice-voorzitter is gezet. De vice-voorzitter en de heer Camisón Asensio zijn al een stuk verder dan de Europese Raad. Desondanks kunnen we herhalen wat de Europese Raad in Stockholm heeft verklaard, namelijk dat het noodzakelijk is om de omvang van de staatssteun in de Europese Unie te verminderen en om het steunmaatregelensysteem op een transparantere manier vorm te geven. Dat komt precies overeen met onze doelstelling van vandaag. Door de oude Verordening nr. 1107/70 te vervangen door de nieuwe verordening, hebben we naar mijn mening een transparanter systeem in het leven geroepen.
Wat het gebruik betreft, geloof ik dat de steunmaatregelen met betrekking tot de uitbreiding van de infrastructuur en het gebruik van de vervoersinfrastructuur alleen de zogenaamde niet-betaalde externe effecten compenseren. Op dit vlak bestaat er nog een probleem, omdat helemaal niet duidelijk is wat nu precies die externe effecten zijn. Ik geef u een voorbeeld. De theorie dat het voor de milieubescherming altijd beter zou zijn om het goederenvervoer van de weg naar het spoor te verplaatsen, is niet altijd zonder meer waar. Wij staan op het punt om nachtvluchten te verbieden. Houdt u dat maar in gedachten als u 's nacht een behoorlijk grote goederentrein hoort: die maakt veel lawaai, die stinkt en zijn remmen piepen.
Ik wil daarmee duidelijk maken dat we in verband met vragen als "Wat zijn externe effecten?" , "Hoe stellen we die effecten wetenschappelijk vast?" en "Wie belast zich met de kosten hiervan?" nog veel werk moeten verrichten. Ik ben blij dat daar in dit verslag op wordt gewezen. Dat is een taak die de Commissie nog moet volbrengen. Ik duim voor de commissaris dat zij daar snel in zal slagen.

Stockmann
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, in de eerste plaats wil ik de rapporteur namens mijn fractie van harte bedanken voor zijn verslag. Hij heeft bij het opstellen daarvan een grote bereidheid tot samenwerking getoond. In principe geldt voor de interne markt dat steunmaatregelen de mededinging verstoren en dus ontoelaatbaar zijn. De vorige spreker heeft daar ook al op gewezen. Uitzonderingen op die regel moeten op speciale argumenten gebaseerd zijn. De motivering voor de onderhavige verordening is dat men het vervoer over land wil coördineren. De steunmaatregelen op dit gebied zijn in eerste instantie bedoel om een eerlijke mededinging mogelijk te maken tussen vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren. Alleen op deze manier is een langdurige optimalisering van het totale Europese vervoerssysteem mogelijk, met name wat het goederenvervoer betreft. Alleen op die manier kan de veelbesproken intermodale vervoersketen werkelijkheid worden. Om deze vervoersketen zo flexibel mogelijk vorm te geven, moeten wij ervoor zorgen dat het vervoer via de korte vaart ook onder het toepassingsgebied van de verordening valt. Staatsmiddelen voor de aanleg, het onderhoud en het beheer van vervoerswegen vallen niet onder het steunverbod wanneer zij voor alle gebruikers op niet-discriminerende voorwaarden beschikbaar zijn. Die regeling dient onafhankelijk te zijn van de rechtsvorm van de beheerder van de infrastructuur. Alleen op die manier kunnen het spoor en de havens met de wegen gelijkgesteld worden.
Dan de steunregelingen voor het gebruik van de infrastructuur. Steunmaatregelen voor het gebruik van de vervoerswegen dienen een weerspiegeling te zijn van de verschillende effecten voor de samenleving als gevolg van de keuzes voor bepaalde vervoersmiddelen. Dat betekent dat de infrastructuur en de externe effecten betrokken moeten worden bij het vaststellen van steunregelingen. Er is pas sprake van een gelijke mededinging voor vervoersmethoden als het verschil tussen de lasten van twee vervoersmethoden die niet in de gebruikersprijs zijn verdisconteerd, als steun ter beschikking wordt gesteld aan de meest sociale en milieuvriendelijke vervoerswijze, om het gebruik daarvan goedkoper en aantrekkelijker te maken. Er is echter al op gewezen dat wij helaas op Europees niveau geen legitiem beleidsmodel hebben voor de berekening van die effecten. Daarom heb ik na rijp beraad toch ingestemd met het aanvullend model om door middel van verdragen een verschuiving van het vervoer over de weg naar het spoor en de binnenscheepvaart te realiseren. Dat is de strekking van amendement 48 en ik verzoek mijn collega's om daaraan hun steun te geven. Dit model mag echter uitsluitend gedurende een overgangsperiode van kracht zijn, omdat het ondanks alle goede bedoelingen in strijd is met de principiële doelstelling van de verordening om voor een gelijke mededinging te zorgen.
De kennisgeving van steunregelingen is naar mijn idee noodzakelijk, maar de bureaucratische rompslomp dient zo beperkt mogelijk te zijn. Daarom stellen wij voor om uitzonderingen te maken voor terminals die onderdeel uitmaken van een nationaal of Europees ontwikkelingsplan of van het trans-Europese goederenvervoersnetwerk. Wij zijn ook voorstander van een de-minimis-regeling ter grootte van 100.000 euro gedurende een periode van drie jaar. Wat de steun voor het gebruik van de vervoerswegen betreft, wensen wij een regeling voor de duur van vijf jaar, met de mogelijkheid tot een verlenging daarvan.
In het algemeen zal deze verordening een bijdrage leveren aan een duidelijkere structuur bij het verlenen van steun voor de coördinatie van het vervoer over land en aan een vermindering van de verstoring van de mededinging, ook tussen lidstaten.

Costa, Paolo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik bedank rapporteur Camisón Asensio voor zijn werk aan een zeer complexe materie en ik wil, ook namens mijn fractie, mijn steun betuigen voor de grondslagen van de verordening. Juist omdat wij vinden dat wij de liberalisering van de markten en de vervoersdiensten moeten versnellen, juist daarom denken wij dat er ruimte is voor de lidstaten om in uitzonderingsgevallen het recht en de plicht te behouden om tussenbeide te komen en te garanderen dat de doelstellingen van het bestemmingsplan worden gehaald of dat de sociale en milieueisen worden geëerbiedigd.
Het lijdt geen twijfel dat de bevordering van duurzaam vervoer een historische doelstelling is die nu moet worden nagestreefd. Daarom moeten wij ook akkoord gaan met de steun aan ondernemingen voor het gebruik van infrastructuur, die erop gericht is de niet-betaalde interne en externe kosten van concurrerende vervoerswijzen te compenseren. We zijn daartoe gedwongen, want de bepaling in artikel 4 van de verordening komt alleen voort uit het gebrek aan algemene communautaire regelgeving voor het bepalen, het vaststellen van de omvang en het toerekenen van de gebruikskosten van de infrastructuur, hetzij intern, hetzij extern. Over dit thema heeft dit Parlement zich al uitgesproken in een verslag, dat ik namens het Parlement mocht opstellen.
Daarom moet alleen in afwachting van het voorstel van de Commissie de hypothese uit de amendementen 26, 40 en 48 worden gesteund, namelijk van een expliciete koppeling van staatssteun en streefdoelen voor de effectieve overschakeling op duurzamere vervoersvormen voor bepaalde hoeveelheden goederen. Ik ben hierover minder sceptisch dan de heer Jarzembowski, want ik hoop, of ik ben er zelfs zeker van, dat de Commissie erin zal slagen maatregelen en methoden te vinden die veel van de huidige theoretische problemen zullen oplossen. Kortom, volgens mij is het "contract" dat we tijdelijk willen sluiten met degenen die zich daadwerkelijk inzetten voor duurzame mobiliteit, een maatregel die gebruikt kan worden in afwachting van meer algemene normen.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in vergelijking met de huidige regelingen betekent de voorgestelde verordening van de Commissie een opmerkelijke vereenvoudiging. Uitzonderingsregelingen voor steun zijn belangrijk en absoluut noodzakelijk, omdat die extra steun aan de ene kant nodig is voor de aanleg, het beheer, het onderhoud en/of de verschaffing van de vervoersinfrastructuur. Aan de andere kant dient het vrachtvervoer per spoor, over de binnenwateren of via een gecombineerde vervoerswijze te worden gecompenseerd voor de niet-betaalde externe effecten van het concurrerende wegvervoer, om aldus specifieke belangen, zoals milieuvriendelijkheid en regionale mogelijkheden, in het vervoersbeleid te integreren.
Een aanpak die uitsluitend gericht is op het voorkomen van eventuele verstoringen van de mededinging en die niet inspeelt op sociale en regionale beleidsmatige milieuaspecten, is niet aanvaardbaar. De rapporteur, aan wie wij dank verschuldigd zijn voor zijn zeer goede verslag, en de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, hanteren verder gaande uitgangspunten, die ondersteund worden door mijn fractie. Ik doel daarmee onder andere op de steun voor het vervoer via de korte vaart, met inbegrip van verrichtingen in het gecombineerd vervoer in de zeehavens; het loskoppelen van de steun van de vraag of de ondernemingen in openbare of in particuliere handen zijn; een beperking van de bureaucratische rompslomp door de invoering van minimumbedragen waarvoor geen toetsing of kennisgeving door de Commissie noodzakelijk is; en een verlenging van de steunperiode en de mogelijkheid om de steunregeling te verlengen. Door de uitvoering van deze verordening dient zich een nieuwe mogelijkheid aan om de omschakeling op milieuvriendelijker vervoerswijzen te realiseren.

Grosch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, ik wil de rapporteur ook graag bedanken voor zijn verslag. De speciale belangstelling voor dit verslag blijkt met name uit de talrijke amendementen. Een steunregeling voor de infrastructuur en het gebruik van vervoer is van belang omdat hierdoor de transparantie wordt vergroot. Afgezien daarvan mogen we op basis van deze richtlijn ook meer efficiëntie en een milieuvriendelijker en veiliger vervoer verwachten, al zal die vooruitgang slechts in kleine stapjes plaatsvinden. Hoewel het niet de bedoeling is om in deze richtlijn aan bepaalde vervoerswijzen meer aandacht te besteden, verwachten wij desondanks dat een ontlasting van het weggebruik mogelijk is. Dat kan echter uitsluitend gebeuren als er geen oneigenlijke mededinging tussen de verschillende vervoersmiddelen ontstaat.
Door deze verordening worden naar mijn idee nieuwe accenten gezet. De Commissie vervoer heeft ook diverse wijzigingen voorgesteld, die twee kanten opgaan. Ten eerste - en mijn collega, de heer Jarzembowski, heeft daar reeds op gewezen - is het naar ons idee belangrijk dat het begrip "externe effecten" exacter gedefinieerd wordt. Het kan niet de bedoeling zijn dat dit in elk land, dan wel in elke regio, anders geïnterpreteerd wordt, omdat er dan echt van een verstoring sprake zou zijn.
Ten tweede gaan wij er ook van uit dat een verstoring van de mededinging te voorkomen is als alle vervoerswijzen op dezelfde manier behandeld worden. Wanneer een land in een vervoersinfrastructuur investeert die voor alle gebruikers even toegankelijk moet zijn, dan moet er geen onderscheid tussen de vervoerswijzen gemaakt worden. Los van het feit of deze steun voor het spoor, de weg of een binnenhaven bedoeld is, moeten die steunregelingen getoetst worden aan het toegankelijkheidscriterium van de infrastructuur voor de gebruikers. Op die manier wordt ook een eerlijke mededinging gegarandeerd. Op basis van deze redenering begrijpen wij niet - en dat is de strekking van een aantal amendementen - waarom multimodale platformen en ook binnenhavens de facto met een kennisgeving opgezadeld zouden kunnen worden. Wij gaan er vanuit dat er eenvoudiger mogelijkheden van beheer bestaan, evenals een daaraan gekoppelde, gelijksoortige behandeling van alle vervoerswijzen.

Sanders-ten Holte
Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik wil de rapporteur bedanken voor zijn verslag, en in grote lijnen sluit ik mij aan bij wat collega Costa heeft gezegd. Toch is er nog een punt waar ik en ook de andere leden van de VVD moeite mee hebben en wel het volgende.
In overweging nummer 14 en artikel 4 wordt de mogelijkheid geruimd voor overheidssteun aan het gebruik van infrastructuur. Krachtens de amendementen is dat mogelijk. Deze uitzondering op het verbod van overheidssteun vinden wij ongewenst. Ten eerste omdat het uitgangspunt verkeerd is, want vervoer over de weg betaalt al grotendeels de externe kosten. Ten tweede is het niet juist extra steun voor het gebruik van het spoor te verlenen, omdat kosten niet het belangrijkste aspect vormen waardoor vervoerders niet kiezen voor het spoor. Nodig zijn een kwaliteitssprong en betrouwbaarheid, en dan is de tucht van de markt de beste stimulans. Ik vrees dat deze prikkel voor een modal shift, waar wij natuurlijk vóór zijn, contraproductief werkt, de concurrentie vervalst en het werk dat verwezenlijkt is in het kader van het spoorinfrastructuurpakket ondermijnt. Wij zullen dus tegen overweging 14 en artikel 4 stemmen. Deze horen hierin niet thuis.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, de spoorwegongelukken in Groot-Brittannië maken duidelijk welke prijs de samenleving heeft moeten betalen voor het winststreven van de spoorwegmaatschappijen. In deze context overwegen de Europese instellingen om de lidstaten toe te staan deze maatschappijen steun te verlenen, teneinde de infrastructuur van de spoorwegen te verbeteren. De Europese Unie, die zogenaamd tegenstander is van nationale overheidssteun omdat die concurrentievervalsing binnen Europa in de hand zou werken, wil in het verslag dat hier ter tafel ligt op haar eigen voorstellen terugkomen teneinde de privatisering van de publieke diensten voort te kunnen zetten.
De spoorwegmaatschappijen, die geld verdienen op de hun toegekende lijnen, hebben de uitgaven aan onderhoud en vernieuwing van het spoorwegmateriaal tot een minimum beperkt. Niet alleen vergeeft men ze nu hun fouten, maar ze krijgen bovendien recht op extra subsidies om hun eigen investeringsverplichtingen na te kunnen komen.
Wij willen hier nogmaals aangeven dat wij ons verzetten tegen de privatisering van publieke diensten en tegen iedere vorm van winstbejag met betrekking tot diensten die voor de gehele bevolking van belang zijn. Het beheer dat de spoorwegmaatschappijen in het kader van hun particuliere winststreven voeren, is even rampzalig voor de spoorwegsector als voor de economie als geheel.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, de verordening betreffende de steunverlening voor de coördinatie van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren heeft goede bedoelingen. Met behulp van een nieuw steunsysteem wordt geprobeerd op basis van de onwrikbare formules van alle mooipraters over de vervoerskwestie concrete stappen te ondernemen, namelijk om het vervoer - en zeker het vrachtvervoer - op milieuvriendelijker middelen te laten overschakelen, met name van de weg naar het spoor, en de binnenvaart en dergelijke. Zoals gezegd, is dat allemaal goed en prijzenswaardig. De gedetailleerde uitwerking van de rapporteur in het kader van dit voorstel - met inbegrip van de toevoegingen van de vele amendementen van de Commissie vervoer - is ook goed: het in de verordening opnemen van het vervoer via de korte vaart en van verrichtingen van het gecombineerd vervoer; loskoppeling van de openbare of particuliere rechtspersoonlijkheid van de infrastructuurbeheerders; en niet te vergeten, het invoeren van een de-minimis-regeling om de bovenmatige bureaucratische rompslomp te beperken.
Er moet echter helaas ook geconstateerd worden, dat een aantal kwesties niet via deze verordening opgelost kunnen worden. De heer Camisón Asensio heeft daar zelf ook al op gewezen. Wij maken nog steeds gebruik van beleidsmatige vervoersinstrumenten uit de vorige eeuw. Nu goed, zij stammen misschien voor een deel uit het midden en de tweede helft van de twintigste eeuw, maar het zijn in ieder geval geen toekomstgerichte modellen die geschikt zijn voor de eenentwintigste eeuw.
Als wij de verkeersoverlast op de weg in de toekomst daadwerkelijk willen beperken, zullen wij meer moeten doen dan het wijzigen van een paar steunregelingen ten gunste van het spoor en de scheepvaart. En áls wij meer doen, moeten wij dat ook consequent doen. De Commissie heeft onlangs een voorstel ingediend voor het schrappen van de kwantitatieve maximumgrens van 108% in de overeenkomst betreffende het transitovervoer door Oostenrijk, zonder dat daar een vervangende bepaling tegenover staat. Of dat in overeenstemming is met de geest van het verslag-Camisón Asensio, waag ik te betwijfelen. Tijdens de komende discussie over dit voorstel krijgen we de gelegenheid om hier meer duidelijkheid over te verschaffen.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mijn erkentelijkheid uitspreken aan de rapporteur, de heer Camisón Asensio, voor zijn uitstekende verslag, en aan het Parlement voor de inspanning die het heeft geleverd om dit voorstel te verbeteren, in de vorm van de amendementen van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de vandaag in de plenaire vergadering voorgelegde en verdedigde amendementen.
Dit voorstel voor een verordening betreffende steunverlening voor de interne vervoersector is gebaseerd op artikel 73, volgens hetwelk de steun voor de coördinatie van het vervoer verenigbaar is met het Gemeenschapsrecht. Wij willen daarom een transparant, samenhangend en helder kader in het leven roepen, dat verstoringen van de markt voorkomt. Het is hierbij van belang dat voor de concurrerende vervoerswijzen dezelfde regels gelden. Daarom voorziet het voorstel van de Commissie in gemeenschappelijke criteria voor ontheffingen die op gelijke wijze toepasselijk zijn voor alle vormen van intern vervoer.
Ongeveer de helft van de ingediende amendementen strookt met het standpunt van de Commissie en die zullen wij dan ook overnemen. Er zijn echter ook amendementen die niet overeenkomen met ons standpunt en die wij niet kunnen aanvaarden. Ik zal er een aantal bespreken.
In de eerste plaats is het concept van de staatssteun de hoeksteen van het communautaire mededingingsbeleid. Volgens dit beleid is elke vorm van overheidssteun voor een onderneming die economische activiteiten ontplooit, ongeacht het juridisch kader, onderhevig aan de bepalingen van het Verdrag. De amendementen 21 en 37 kunnen niets afdoen aan dit fundamentele beginsel van het Gemeenschapsrecht.
Verscheidene amendementen hebben de bedoeling het vervoer per spoor en het gecombineerd vervoer ten nadele van andere vervoerswijzen te bevorderen door middel van overheidssubsidies. Wij delen deze benadering niet, maar ook wij voelen ons betrokken bij een bevordering van het vervoer per spoor en zien de noodzaak daarvan in. Maar, dames en heren, wij kunnen dit bereiken door ervoor te zorgen dat de spoorwegen een goede dienstverlening bieden en derhalve concurrerend zijn. Ik geloof dat de maatregelen die hiertoe worden genomen, de beste zijn.
Gelijke omstandigheden vormen een sleutelelement van het voorstel, opdat er een eerlijke concurrentie plaatsvindt tussen de ondernemingen, gebaseerd op het beginsel dat de gebruiker betaalt voor de externe kosten en de infrastructuur. Overheidssteun moet derhalve beperkt blijven tot de compensatie van bepaalde externe kosten en mag uitsluitend worden toegekend binnen het kader van eerlijke mededinging. Ongecontroleerde steun of steun die de kosten overstijgt sporen de ondernemingen niet aan tot een verbetering van de efficiency en het concurrentievermogen.
Volgens andere amendementen moet de steun aan overslaginstallaties voor terminals van gecombineerd vervoer worden ontheven van de verplichting tot kennisgeving. Aangezien deze terminals vaak worden geëxploiteerd door particuliere ondernemingen die concurreren met andere terminals om goederenstromen aan te trekken, houdt dit een duidelijk risico in van een verstoring van de mededinging. Wij kunnen deze ontheffing van kennisgeving dan ook niet aanvaarden.
Verder werd er voorgesteld dat ondernemingen die reizigersvervoerdiensten aanbieden, steun kunnen aanvragen ter compensatie van externe kosten en infrastructuurkosten. De steun aan het reizigersvervoer wordt evenwel overeenkomstig artikel 73 geregeld door de regeling van de Commissie inzake openbare diensten. Deze regeling vormt een volledig en gepast kader voor de mogelijkheden tot steunverlening voor interne reizigersvervoerdiensten. De amendementen beogen eigenlijk een wijziging van deze regeling, die de Commissie daarom niet kan aanvaarden.
Verder pleit een aantal amendementen voor de opstelling van criteria voor compensatieregelingen voor externe en infrastructuurkosten. Zoals de heer Jarzembowski heeft gezegd, staat de beoordeling van de externe kosten een voortdurend onderwerp ter discussie. Wij beschikken vandaag de dag over methoden om deze kosten te berekenen, maar ondanks de inspanningen van de Commissie tonen de lidstaten zich weinig geneigd tot een akkoord inzake gemeenschappelijke formules.
De Commissie zal in de toekomst zeker een voorstel in deze richting indienen. In dit verband wil ik de heer Costa nogmaals bedanken voor zijn verslag hierover. Wij kunnen de noodzaak van een beoordeling van concrete plannen tot steunverlening echter in geen geval laten afhangen van een akkoord tussen de Europese instellingen betreffende gemeenschappelijke normen. Zolang wij niet over algemeen aanvaarde normen beschikken, zal de Commissie pragmatisch moeten optreden en het, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, aan de lidstaten moeten overlaten om de berekeningsmethode voor deze kosten in elk concreet geval te kiezen.
Uit hetgeen ik zojuist heb uiteengezet, volgt dat de Commissie de volgende amendementen aanvaardt: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 13, 16, het tweede deel van 18, 19, 20, 24, 27, 33, 36, 40, 44, 45 en 51. Daarentegen kunnen wij de amendementen 9, 10, 11, 12, 14, 15, 17, het eerste deel van 18, 21, 22, 23, 25, 26, 28, 29, 30, 31, 32, 34, 35, 37, 38, 39, 42, 43, 46, 47, 48, 49 en 52 niet aanvaarden.

De Voorzitter
Ik zou de tolken graag een compliment willen maken. Zij zijn erin geslaagd om het vorige betoog in vrijwel hetzelfde tempo te vertalen!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0111/2001) van de heer Piecyk namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking nr. 1692/96/EG ten aanzien van zeehavens en binnenhavens alsmede ten aanzien van project nr. 8 in bijlage III (C5-0050/2001 - 1997/0358(COD)).

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, ik moet toegeven dat het een verheven gevoel geeft om op dit tijdstip voor een dergelijk massaal publiek het woord te mogen voeren. Misschien dat het morgen nog verhevener aanvoelt als wij na een zeer lange periode, sinds de eerste aanzet in 1996, definitief afscheid kunnen nemen van dit verslag. Aan het einde van de bemiddelingsprocedure heeft de Commissie meegedeeld dat de havens in de trans-Europese vervoersnetten alsnog verbeterd zouden worden. Het desbetreffende voorstel werd pas zeer laat ingediend en in maart 1999 vond de eerste lezing plaats. Op dat tijdstip had de herziening van de trans-Europese vervoersnetten (TEN's) eigenlijk al aan de orde moeten zijn. De Raad heeft vervolgens alle tijd genomen. In oktober 2000 werd de tweede lezing gehouden, en onder druk van de bemiddelingsprocedure vonden er toen pas echte discussies met de Raad plaats, die uiteindelijk tot een toenadering hebben geleid. Dat had sneller en eenvoudiger gemoeten, want inmiddels leven we alweer in 2001. Desondanks denk ik dat wij tevreden kunnen zijn met het resultaat.
Wij beschikken nu over een weloverwogen integratie van internationale havens - de communautaire havens - en regionale havens, op basis van aanvaardbare categorieën tonnages en passagiersvolumen. Dat geldt ook voor de binnenhavens met een jaarlijks verkeersvolume van 500.000 ton; dat is naar mijn mening ook een acceptabele orde van grootte. Wij hebben de havens en binnenhavens nu principieel als knooppunten gedefinieerd in de trans-Europese vervoersnetten, dat wil zeggen dat zij als knooppunt moeten functioneren voor de overige trans-Europese verbindingen. Wij hebben de intermodale terminals eveneens in het dossier vastgelegd, zodat het gecombineerde vervoer ondersteuning kan bieden aan de spoor- en waterwegen, en de speciale betekenis daarvan onderstreept.
Na lange discussies is er ook een zeer goede en acceptabele definitie geformuleerd van de infrastructuur en van hetgeen in havens en binnenhavens wel en niet voor financiële steun in aanmerking dient te komen. Heel terloops hebben we ook project nr. 8 gewijzigd. Dat is een van de veertien grote projecten van de Raad van Essen, die later ook in Dublin zijn bekrachtigd. Dat is gebeurd in goede harmonie en via een bemiddelingsprocedure die toen nog erg ingewikkeld was. Ik ben erg blij dat de Commissie de toezegging heeft gedaan om bij de volgende herziening onder andere het Elbe-Lübeck-kanaal opnieuw in haar voorstel op te nemen. Ik wil u ook bedanken, mevrouw de commissaris, voor uw medestanders in de Commissie, die in de eindfase zeer behulpzaam zijn geweest en steeds weer met nieuwe voorstellen zijn gekomen, waardoor we uiteindelijk niet de gehele bemiddelingsprocedure hebben moeten doorlopen, maar al eerder overeenstemming hebben kunnen bereiken.
Staat u mij toe om nog de volgende opmerkingen te maken. Naar mijn idee zijn de TEN' s vanaf het begin iets te hoog gewaardeerd. Dat hebben wij ook in de Commissie vervoer en in het Parlement gezegd: "We moeten de TEN's iets realistischer benaderen!" Bij de herzieningen moeten we dergelijke fouten echter niet meer maken. In de beginfase van het overleg over de trans-Europese vervoersnetten heeft de Commissie erg goede voorstellen gedaan. Daar moeten we op terugkomen. Dat betekent dat de Commissie dus niet alleen de voorstellen van de lidstaten aan elkaar moet koppelen en samenvoegen, maar dat zij zelf ook prioriteiten moet stellen. Aangezien wij hier veel over speciale dossiers en over spoor- en waterwegen discussiëren, zou ik het op prijs stellen, mevrouw de commissaris, als de prioriteit voor het spoor en het water ook in de Commissievoorstellen betreffende de TEN' s tot uiting komt.
Ik ben van mening dat we een goed resultaat hebben bereikt, ook al heeft het lang geduurd. Ik bedank iedereen die een bijdrage tot dit resultaat heeft geleverd: de collega's in dit Parlement, de Commissie, en ook het Franse voorzitterschap, dat deze kwestie tot een goed einde heeft gebracht!

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, geachte collega' s, geachte dames en heren, ik wil in de eerste plaats de rapporteur van harte bedanken voor zijn verslag. Hij is erin geslaagd om dit moeilijke dossier - dat gelardeerd was met veel aanvaringen met de Raad - door twee instanties en de bemiddelingsprocedure te loodsen, en dat is erg belangrijk. Een rapporteur moet de moed op kunnen brengen om standvastig te zijn. Dat heeft deze rapporteur gedaan en daarom heeft hij succes geboekt. Ik sluit mij aan bij zijn dankwoord aan het Franse voorzitterschap, dat op het laatste moment nog getracht heeft een compromis te bewerkstelligen. Ik bedank ook de vice-voorzitter en haar diensten, die bij de onderhandelingen over het compromis zeer behulpzaam zijn geweest. In dat verband gaat mijn dank ook uit naar de Commissie.
Ook ik zal proberen om het op deze mooie avond kort te houden. Daarom slechts drie opmerkingen. Ten eerste was het van belang om de kwestie van de havens, de binnenhavens en zeehavens en de intermodale terminals in een voorstel over de trans-Europese vervoersnetten vanuit het juiste perspectief te bezien. Daarom hebben we gezegd dat het voorstel betrekking moest hebben op havens en binnenhavens die een verbinding hebben met het achterland en die deel uitmaken van een vervoersnet. Het gaat dus niet om "losse" havens. Deze kunnen weliswaar heel mooi zijn, maar hebben geen trans-Europese betekenis. Naar mijn idee zijn we samen met de Raad tot een zeer goede indeling gekomen.
Ten tweede was het van belang om een onderscheid te maken tussen infrastructuur en suprastructuur. Voor leken klinkt dit afgrijselijk, maar het is wel degelijk essentieel voor een gelijke mededinging tussen havens en voor het voorkomen van ontoelaatbare verstoringen van de mededinging. Aan de ene kant was het belangrijk om de infrastructuur duidelijk te definiëren. De vraag was dus, wat de overheid op lidstaatniveau moet ondernemen en betalen zonder dat de Gemeenschap daarbij intervenieert, dus zonder dat er sprake is van kennisgevingsverplichtingen. Een typisch voorbeeld daarvan is de volgende vraag: "Valt het uitbaggeren van een haventoegang onder de kennisgevingsverplichting of niet?" Op dat gebied zijn er een aantal problemen geweest tussen de lidstaten en de Commissie. Om mededingingsverstorende steunregelingen te vermijden, was het echter aan de andere kant van doorslaggevend belang om de suprastructuur duidelijk af te zetten tegen de infrastructuur. Ik geloof dat ons dat zeer goed gelukt is.
Staat u mij toe om nog een derde opmerking te maken. Het Parlement is er voor de eerste keer in geslaagd - en misschien is het goed, mevrouw de vice-voorzitter, om dat in uw achterhoofd te houden - om in een medebeslissingsprocedure over prioritaire projecten mee te beslissen. Na Essen en Dublin hebben de wijze staatshoofden en regeringsleiders namelijk gezegd dat alleen zij beslissen wat prioritaire projecten zijn en wat niet! Wat stelt dat Parlement dan nog voor? In dit geval hebben we met behulp van de rapporteur voet bij stuk gehouden en geëist dat de Raad en het Parlement gezamenlijk over prioritaire projecten beslissen. Dat moeten we bij de herziening in gedachten houden.

Mastorakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, telkens als een langdurige procedure in een veilige haven aankomt, zijn wij voldaan. Dit geldt ook nu weer. Wij zijn erin geslaagd tijdens de bemiddeling een regeling te vinden voor het vraagstuk van de zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals.
Als afgevaardigden hebben wij echter een extra reden tot voldoening. In de definitieve tekst is namelijk het merendeel van de door ons tijdens vorige lezingen ingediende, fundamentele amendementen overgenomen. Het gaat hierbij om het scheppen van gelijke voorwaarden voor alle havens van de Unie, waar het de in aanmerking komende investeringen betreft, en om het toepassen van strengere maatstaven en voorwaarden voor opname van zeehavens in het Europees netwerk en voor ondersteuning van binnenhavens. Uiteindelijk zijn daarbij de volgende drempels voor opname uit de bus gekomen:
voor internationale zeehavens: 1,5 miljoen ton goederen of 2 miljoen passagiers per jaar, mits intermodale verbindingen met de rest van het netwerk voorhanden zijn;
voor communautaire havens: 500.000 ton goederen of 100.000 à 200.000 passagiers per jaar, en
voor binnenhavens: 500.000 ton goederen.
Een factor van fundamenteel belang is volgens mij de wijze waarop men in de toekomst ook de havens wil opnemen die nu nog niet aan de bovengenoemde maatstaven voldoen. Het gaat daarbij met name om havens op eilanden, of om havens in perifere of verafgelegen gebieden. Ik vind het niet meer dan terecht dat ook deze havens in aanmerking moeten komen. Met het opnemen van deze havens kan men immers aan specifieke vereisten voldoen. Verder moet de Commissie de kaarten corrigeren die aan het document gehecht zijn. Daarop ontbreken namelijk bepaalde havens, die wel degelijk aan bovengenoemde voorwaarden voldoen.
Tot slot wil ik nog de collega' s bedanken die aan deze procedure hebben deelgenomen, evenals de vertegenwoordigers van het Franse voorzitterschap en de Commissie natuurlijk. Mijn bijzondere dank gaat echter uit naar de heer Piecyck.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, havens behoren tot de belangrijkste infrastructuur van eilandregio' s. Wanneer deze regio' s bovendien afgelegen zijn, krijgen de havens een strategisch belang. Daarom hebben wij met belangstelling gekeken naar het voorstel van de Raad voor een wijziging van deze in 1996 aangenomen beschikking. Sindsdien hebben de Raad en het Parlement vastgehouden aan hun visie inzake de opneming van zeehavens in de trans-Europese vervoernetwerken op basis van criteria zoals de jaarlijkse hoeveelheid vervoerde vracht of aantallen reizigers.
In de loop van de herziening zijn er compromisoplossingen gevonden die, zoals de heer Mastorakis heeft gezegd, in het geval van de ultraperifere regio' s van de Europese Unie, paradoxaal genoeg, nogal bizarre gevolgen kunnen hebben. Het gevaar bestaat namelijk dat sommige zeehavens nabij de hoofdplaatsen van eilanden - dit is althans bij de Canarische eilanden het geval - in een andere categorie terechtkomen dan die van toeristische haven, omdat er wordt uitgegaan van niet aangepaste cijfers voor vracht of van cijfers die het binnenlandse reizigersvervoer meerekenen. Bij de vaststelling van de soorten projecten waarvoor de havens ten gevolge van deze, wat mij betreft voorlopige, classificatie in aanmerking komen, moeten ongewenste gevolgen zorgvuldig worden vermeden. Verder moet er met andere vereisten rekening worden gehouden, zoals de verbinding met assen van het vervoer over land van de trans-Europese netwerken of de aanwezigheid van bepaalde installaties.
Maar het is de opneming van deze havens in de trans-Europese netwerken, met alle positieve gevolgen van dien, waar het op aankomt.
Tot slot wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn verslag.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, dames en heren, in de eerste plaats wil ik de heer Piecyk gelukwensen. Twee jaar na de eerste lezing van dit document ziet hij zijn werk bekroond.
Ik betreur dat de Raad op het niveau van de lidstaten blijft beoordelen welke intermodale terminals worden opgenomen in het trans-Europees netwerk voor gecombineerd vervoer. Ik begroet de vervanging van het specifieke project nr. 8 van de bijlage, over wat vroeger de "snelweg Lissabon-Valladolid" werd genoemd, en wat nu "multimodale verbinding van Portugal en Spanje met de rest van Europa" heet. Dit behelst de verbindingen per spoor, over de weg, over zee en door de lucht in de drie Iberische corridors tussen Galicië en Portugal, tussen Portugal en Sevilla/Andalusië, en tussen Irún (in het Baskenland) en Portugal. Ik hoop dat deze corridor tevens een hogesnelheidstrein zal omvatten en dat de financiële steun ook de zogenaamde Baskische "Y" zal bereiken die, zoals elke spoorweg, naast economische voordelen ook grote voordelen voor het milieu oplevert.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, een zeer goede avond! Wij discussiëren op dit late uur over een kwestie die voor de Europese kustgebieden erg belangrijk is. Wij hebben al enkele lezingen en een medebeslissingsprocedure achter de rug, en naar mijn idee mag het resultaat er zijn. In de eerste plaats wil ik mijn gewaardeerde collega, de heer Willy Piecyk, bedanken voor zijn uitstekende werk. Hij heeft zich voor onze havens ingezet en daarvoor zijn wij hem dank verschuldigd. Ik zei dat het resultaat er mag zijn. Met dit happy end doel ik natuurlijk ook op het feit - en hopelijk duidt u mij dat niet euvel - dat Cuxhaven, mijn "thuishaven" , in de categorie A is ingedeeld.
Ik moet bekennen dat ik op zijn zachtst gezegd niet erg enthousiast was over de voorwaarde van een minimum verkeersvolume van 1,5 miljoen ton goederen om voor de categorie-A-status in aanmerking te komen. Ik ben nog steeds bang dat wij daardoor met name de randgebieden in onze Unie benadelen, die ik echter net zo belangrijk vind als de uithangborden Rotterdam en Hamburg. Ik wil benadrukken dat ik het niet over havens voor waterfietsen heb, maar over havens met een jaarlijks verkeersvolume van meer dan 1 miljoen ton goederen. Ik vind het belangrijk dat ook kleinere havens deel uitmaken van het internationale kader. Wat is het nut om over mondialisering te praten, als we onze havens indelen op basis van het principe dat de ene haven wel internationaal mee mag doen, maar de andere haven niet? Wij moeten juist blij zijn dat er in de EU zo veel knooppunten zijn met internationale verbindingsmogelijkheden.
Trans-Europese vervoersnetten en de daarbij behorende investeringen zijn toch alleen maar zinvol wanneer er een echt net van havens over Europa wordt gespannen, waarbij integratie en niet uitsluiting voorop staat. In de afgelopen jaren hebben de Europese havens een aanzienlijke modernisering uitgevoerd om aan de nieuwe eisen van het maritieme vervoer en van de maritieme technologieën te voldoen.
Ik geloof in de toekomst van onze Europese havens in al hun verscheidenheid. Ik hoop dat ik daarbij ook in de toekomst op de steun van mijn collega's kan rekenen!

Watts
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan de rapporteur, de heer Piecyk, voor zijn uitstekende werk. Ik ben verheugd dat hij erin geslaagd is het laatste stukje van de TEN-puzzel op de juiste plaats te leggen. Vooral omdat het grootste deel van de wereldhandel over zee plaatsvindt, was het altijd een groot manco dat de TEN-havens geen deel uitmaakten van het TEN-besluit. Dat wordt nu recht gezet. Het is des te verheugender omdat de maritieme sector waarschijnlijk het milieuvriendelijkste onderdeel van het TEN-netwerk is.
Het is jammer dat het zo lang heeft geduurd. De les voor het Parlement, de Commissie en de Raad van ministers van Vervoer is dat we in de toekomst minder kwantiteit moeten leveren, maar meer kwaliteit. Ik hoop dat we die les vanavond zullen onderschrijven. Dat zal een welkome stimulans zijn voor alle havens in de Europese Unie. In mijn regio bijvoorbeeld zal de haven van Dover worden aangespoord meer goederen per spoor te vervoeren in plaats van over de weg. Havens als Newhaven zullen de welkome ondersteuning krijgen die ze zo hard nodig hebben bij hun pogingen om hun rol in de toekomst veilig te stellen. Wij zullen allemaal profiteren van dit besluit, maar wij moeten naar de toekomst kijken. Zeer binnenkort zullen wij worden geconfronteerd met het voorstel het TEN-netwerk in zijn geheel te herzien.
Ik hoop dat we ervoor kunnen zorgen dat de havens bij deze herzieningen worden meegenomen, dat er minder studies zijn, meer railprojecten, meer maritieme projecten en minder wegen.
Tot slot wil ik de rapporteur nogmaals bedanken. Ik hoop dat we nu kunnen garanderen dat deze projecten in de hele EU ten uitvoer zullen worden gelegd en ertoe zullen bijdragen dat de maritieme sector zijn volledige potentieel kan ontwikkelen.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer Piecyk, allereerst gefeliciteerd met deze herziening van de beschikking. Bij een situatie als de huidige kun je achteruit of vooruit kijken. Ik heb al een paar mensen belangrijke opmerkingen horen maken.
Wij praten hier over netwerken, over waternetwerken, over intermodale netwerken. De milieubelangen zijn duidelijk, de efficiencybelangen zijn duidelijk, maar wat wij nog missen is de een of ander vorm van dynamisering. Wat wij nu vastleggen in vaste aantallen, die beter zijn dan wat de Raad voorstelt, zal anders aangepakt moeten worden. Als wij praten over herziening van TEN-richtlijnen, zal er naar mijn mening gekeken moeten worden naar goederenstromen, verschuivende goederenstromen en de manier waarop wij, in overleg met de lidstaten, invloed kunnen uitoefenen op de investeringen die zouden moeten plaatsvinden. Ik ben dan ook zeer benieuwd wat wij daarmee gaan doen.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil in de eerste plaats de heer Piecyk gelukwensen, daarnaast alle parlementsleden die het woord hebben gevoerd, en de Raad met het afsluiten van de bemiddeling, waarvan wij allemaal hoopten dat deze zo snel mogelijk kon worden afgerond. Wij hebben ons de afgelopen drie jaar grote inspanningen getroost om dit voorstel voor de opneming van knooppunten in de trans-Europese netwerken erdoor te krijgen.
De Commissie is verheugd te kunnen mededelen dat het trans-Europese vervoernetwerk met deze wijziging is vervolledigd, en dat het eindelijk een essentiële component van een echt intermodaal trans-Europese netwerk omvat, namelijk de havens. De opneming van de knooppunten als zodanig betekent een nieuwe benadering van het vervoer als multimodaal systeem.
In de zee- en binnenhavens wordt besloten hoe de goederen vervolgens naar de Europese burgers worden vervoerd: per spoor, over de weg of via de binnenwateren. De knooppunten, die zijn voorzien van overslaginstallaties, maken de ontwikkeling mogelijk van een trans-Europees vervoernetwerk zoals dat is geformuleerd in de communautaire richtsnoeren. Door dit netwerk zal voor elke vervoerswijze kunnen worden gekozen naar gelang van de voordelen ervan. Zo zal de multimodaliteit werkelijkheid worden en zullen er naast de weg alternatieve vervoerswijzen worden gebruikt.
De opneming van de havens in de trans-Europese netwerken is in het algemeen van essentieel belang, maar dit geldt in nog sterkere mate voor de ultraperifere regio' s van de Europese Unie. Het feit dat Porto Santo of Porto Funchal op Madeira wordt opgenomen; Ponta Delgada op de Azoren; Santa Cruz de Tenerife, Los Cristianos, Santa Cruz de la Palma, San Sebastián de la Gomera, Las Palmas en Arrecife op de Canarische eilanden; Pointe des Galets op la Réunion; Pointe-à-Pitre op Guadeloupe; of Fort de France en Basse-Terre op Martinique, toont duidelijk het belang aan van de opname van de havens van deze eilandengroepen als essentiële onderdelen van de trans-Europese netwerken. Zo komen deze ultraperifere regio' s dichterbij de rest van de Europese Unie.
Verder wordt bijlage 3 gewijzigd en wordt de benaming gewijzigd "autoweg Lissabon-Valladolid" gewijzigd, want dit is een volledig reductionistische definitie, die slechts één vervoerwijze weerspiegelt. Deze gaat nu "multimodale verbinding tussen Portugal/Spanje en overig Europa" heten. Deze formule is veel geschikter om het Iberische schiereiland in de rest van het Europese continent te integreren.
De Raad van ministers van Vervoer zal morgen een besluit over dit dossier nemen en ik hoop dat de knopen nu definitief en op een bevredigende wijze worden doorgehakt. Verder zal de Commissie blijven werken aan de herziening van de trans-Europese netwerken en aan de bevordering van programma' s voor het intermodale vervoer en de kustvaart. Ik denk dat er een positief effect zal uitgaan van onze voorstellen voor de invoering van meer mededinging voor de zeehavens en van een grotere veiligheid voor de maritieme sector - denkt u maar aan de werkzaamheden van vorig jaar met de pakketten Erika I en Erika II -, voor de vereenvoudiging van administratieve procedures, en voor een reeks toekomstige maatregelen om de kustvaart en vervoer over zee en over de binnenwateren te bevorderen.
Ik wil de rapporteur nogmaals gelukwensen. Verder wil ik u allemaal bedanken voor uw opbouwende bijdragen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris De Palacio! U bent heel lang aanwezig geweest, maar nu heeft u eindelijk vrij en kunt u doen en laten wat u wilt.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Witwassen van geld
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0090/2001) van de heer Lehne namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 91/308/EEG tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld (12469/1/2000 - C5-0678/2000 - 1999/0152(COD)).

Lehne
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ook ik wil u vanavond in dit vertrouwd gezelschap van harte welkom heten. Wij behandelen vandaag een belangrijke kwestie, namelijk de bestrijding van het witwassen van geld. Er bestaat een zeer nauw verband tussen het witwassen van geld en internationale criminaliteit. Indien het witwassen van geld onmogelijk wordt gemaakt, is de internationale criminaliteit - met name de georganiseerde misdaad - niet meer lucratief. Daarom is het streven van dit Parlement er vanaf het begin op gericht geweest om het witwassen van geld krachtig tegen te gaan.
Ik herinner u eraan dat wij in 1995, het jaar waarin ik voor de eerste keer in dit Parlement als rapporteur voor dit onderwerp fungeerde, in het toenmalige verslag over het rapport van de Commissie over de toepassing van de eerste richtlijn inzake de bestrijding van het witwassen van geld, hebben opgemerkt dat deze richtlijn ontoereikend was, omdat er slechts een minimumnorm werd ingesteld. Wij hebben de Commissie daarom toen verzocht om een nieuw voorstel te overleggen voor een tweede richtlijn inzake de bestrijding van het witwassen van geld. Een paar jaar later hebben we dat verzoek in het verslag-Newman herhaald. Ik was toen namens mijn fractie schaduwrapporteur. Wij bedanken de Commissie dan ook voor het feit dat zij deze wetgevingsprocedure in gang heeft gezet.
In overeenstemming met het verzoek tijdens de Top van Tampere hebben wij getracht om deze wetgevingsprocedure zo snel mogelijk af te ronden. Het Parlement en met name de rapporteur, dat wil zeggen ondergetekende, hebben zich bijzonder ingespannen om deze richtlijn al na één lezing aan te kunnen nemen, door voor het eerst de procedure toe te passen zoals die in het Verdrag van Amsterdam is voorzien. Dat bleek op dat moment echter onmogelijk, omdat de Raad het tot de zomer van vorig jaar niet eens kon worden over wat hij nu eigenlijk wilde.
Op verzoek van de Raad hebben wij vervolgens de eerste lezing afgesloten, waarna de onderhandelingen voortgezet werden. Zelfs tot aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bleek het helaas niet mogelijk om overeenstemming te bereiken tussen het Parlement en de Raad. Dat komt voornamelijk doordat in de Raad niet de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken de eindverantwoordelijkheid droegen, maar de ministers van Financiën. Deze hebben een aantal wezenlijke kwesties helaas niet met de vereiste omzichtigheid aangepakt.
Het gevolg daarvan is dat wij nu in de tweede lezing 27 amendementen uit de eerste lezing opnieuw moeten behandelen. Daar zijn wij met name toe verplicht omdat de Raad nauwelijks rekening heeft gehouden met de standpunten van het Parlement. Daarom is het ook absurd dat in de toelichting van de Raad staat dat de argumenten en standpunten van het Parlement in hoofdlijnen overgenomen zijn!
Wat zijn de kernproblemen? De kwestie van een verbod op het witwassen van geld is in ieder geval geen kernprobleem. Dat is allang besloten. Alle lidstaten beschikken al jarenlang over een wet- en regelgeving die iedereen, ongeacht of het om criminelen, advocaten, bankiers of wie dan ook gaat, verbiedt om geld wit te wassen.
Op dit moment gaat het met name om het vastleggen van een meldingsplicht. Het is glashelder: wanneer nieuwe beroepsgroepen onder de werkingssfeer van de richtlijn betreffende het witwassen van geld gaan vallen, levert dit een aantal problemen op omdat deze beroepsgroepen aan bepaalde specifieke andere verplichtingen gebonden zijn. Advocaten zijn bijvoorbeeld tot geheimhouding verplicht met betrekking tot de informatie die zij van hun cliënten krijgen. Dat is een grondrecht van cliënten, van opdrachtgevers, dat onder andere onlangs nog is vastgelegd in het veel bejubelde Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat in Nice is aangenomen.
Op basis daarvan kan ik alleen maar zeggen dat het besluit van de Raad van ministers van Financiën te veelomvattend en te vergaand is en daardoor niet te verenigen is met die grondrechten. Daarom was het voor de Commissie vrijheden en rechten van de burger dringend noodzakelijk om in tweede lezing de in dat verband passende amendementen aan de plenaire vergadering voor te leggen.
Ik wijs er ook op dat de bepalingen in artikel 6, lid 3, die betrekking hebben op het vaststellen van de rechtspositie, in de huidige versie niet alleen zeer verschillend door de diverse delegaties in de Raad geïnterpreteerd worden, maar ook door de Commissie. Die bepalingen moet dus dringend duidelijker geformuleerd worden. De identificatieverplichtingen zoals die op dit moment op basis van het gemeenschappelijk standpunt in deze richtlijn zijn opgenomen, zijn onnoemelijk bureaucratisch en onbruikbaar. In de huidige versie zouden zelfs al bij kruimelzaken ingewikkelde identificatieverplichtingen vereist zijn, ook wanneer de advocaat en zijn cliënt honderden kilometers van elkaar verwijderd zijn.
Het Parlement is van mening dat het voorkomen van het witwassen van geld centraal moet staan en dat het daarom voldoende is de identificatieverplichting vanaf een bepaalde drempelwaarde te hanteren en pas bij het aangaan van financiële transacties.
Het laatste punt waarover ik het wil hebben, is de gelijke behandeling. In het onderhavige gemeenschappelijke standpunt worden de verschillende vrije beroepen op zeer uiteenlopende manieren behandeld, terwijl er lidstaten zijn waar deze beroepsgroepen bijvoorbeeld in een zelfde maatschap zouden kunnen werken. Het is toch onvoorstelbaar dat binnen één bedrijf op een van de partners regel X van toepassing is, terwijl voor een andere partner de veel strengere regel Y geldt. Dat functioneert niet en daarom hebben wij amendementen met betrekking tot dit punt ingediend.
Het Europees Parlement zal zich ervoor blijven inzetten dat deze richtlijn zo snel mogelijk aangenomen wordt. Tijdens de bemiddeling verwachten we eindelijk eens een keer een constructieve houding van de Raad in plaats van tegenwerking door de ministers van Financiën!

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, uit schattingen van Europol is gebleken dat nu al ongeveer 30% van alle criminaliteit toe te rekenen is aan de georganiseerde misdaad. Wij weten dat die georganiseerde criminaliteit over de diverse sectoren verspreid inmiddels miljarden euro's opstrijkt. Uit betrouwbare bron weten we bijvoorbeeld dat alleen al de mensensmokkelaars ongeveer 1,1 miljard euro verdienen met hun handel, het over de grens smokkelen van illegalen. Daarnaast wordt per jaar 51 miljard euro aan drugsgelden uit het oosten in de Europese Unie witgewassen.
Het dramatische gevolg hiervan is echter dat al dit geld in de legale economische kringloop terechtkomt. Wanneer dat gebeurt, is dat nadelig voor de legale economie en wordt uiteindelijk ons totale maatschappelijke systeem ondermijnd. De georganiseerde misdaad heeft echter instrumenten nodig om geld wit te wassen. Omdat de oude methoden voor dat doel niet meer functioneren, hebben zij nieuwe methoden geïntroduceerd. Er worden andere beroepsbeoefenaren gebruikt, misbruikt, of in elk geval bij de witwaspraktijken betrokken. Op basis van die nieuwe ontwikkelingen is de noodzaak ontstaan om zelf ook een nieuw instrument te creëren, aangezien de oude richtlijn uit 1991 niet langer voldoet.
Dat is de reden voor het voorstel voor die nieuwe richtlijn, waarbij de catalogus van de "eerder gepleegde strafbare feiten" niet alleen voor de drugscriminaliteit geldt, maar voor alle vormen van georganiseerde misdaad. Uiteraard vallen alle beroepsbeoefenaren en economische sectoren die een risico lopen om bij het witwassen van geld betrokken te raken onder de werkingssfeer van de richtlijn.
Bij het opstellen van deze nieuwe richtlijn moeten we de doelstelling echter niet uit het oog verliezen: de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. De instrumenten die daarvoor in het leven worden geroepen, moeten dan ook uitvoerbaar zijn. Ik steun de voorstellen in verslag van de heer Lehne van ganser harte, omdat hij precies die doelstellingen nastreeft; deels in tegenstelling tot de Raad, die een aantal dingen buiten beschouwing heeft gelaten en die in ieder geval de uitvoerbaarheid uit het oog verloren lijkt te hebben. Op basis van het verslag-Lehne - en de heer Lehne heeft daar zelf ook al op gewezen - wordt de gewone burger niet lastiggevallen als deze naar een nieuwe woning informeert, maar wordt duidelijk gesteld dat identificatie pas verplicht is bij het afronden van een transactie. In het verslag worden normbedragen gehanteerd die wel praktisch relevant zijn voor het witwassen van geld, maar niet voor gewone burgers die op weg zijn naar hun bank. Het verslag richt zich overigens wel op alle beroepssectoren, inclusief dienstverlenende instellingen, zoals banken. In dit verslag wordt dus een voorstel gedaan dat uitvoerbaar is. Ik hoop daarom op een nadrukkelijke en brede steun van het Parlement, omdat wij hiermee een effectief instrument kunnen creëren ter bestrijding van de georganiseerde misdaad.

Schmid, Gerhard
Mijnheer de Voorzitter, het witwassen van geld is gericht op het verbergen van de criminele herkomst van geld door het als inkomsten van legaal opererende bedrijven op te voeren. Het bemoeilijken, ontregelen of verhinderen van het witwassen van geld treft de georganiseerde misdaad in het hart van zijn winstoogmerk; wat dat betreft ben ik het met de voorgaande sprekers eens. De Europese Gemeenschap heeft al in een zeer vroeg stadium tot een richtlijn betreffende de bestrijding van het witwassen van geld besloten. Dit heeft ook geleid tot wetgeving in lidstaten die daar tot dan toe niet over beschikten. Destijds was het een goede richtlijn, maar net als elk ouder gebouw is ze aan renovatie toe, omdat er niets vindingrijker is dan de criminele geest.
Als de richtlijn wordt aangenomen zoals deze is opgesteld door de heer Lehne en de Commissie vrijheden en rechten van de burger, dan zouden wij in de Europese Unie over de modernste, beste en strengste "antiwitwaswetgeving" ter wereld beschikken. Bij het aannemen van de richtlijn spelen eigenlijk slechts twee problemen een rol. Het eerste probleem is een bepaalde mate van onzekerheid in het Parlement over de houding ten opzichte van de speciale relatie tussen bijvoorbeeld advocaten en cliënten, omdat er een meldingsplicht geldt bij een vermoeden van witwaspraktijken. Ter oplossing van dit probleem hebben de heer Lehne en zijn commissie een goed, eenvoudig en praktisch voorstel gedaan. In beginsel komt dat op het volgende neer. Wanneer een advocaat juridisch advies geeft, blijft de vertrouwelijke relatie tussen cliënt en advocaat onaangetast. Wanneer een advocaat echter op een of andere manier bij een financiële transactie betrokken is - bij aankopen, beleggingen of wat dan ook -, vervalt deze bescherming en geldt onverkort de meldingsplicht. Op deze manier wordt niet alleen de vertrouwensrelatie beschermd, maar wordt ook voldaan aan de voorwaarden voor een effectieve misdaadbestrijding.
De Raad vormt het tweede probleem, maar daar hebben we op dit moment geen oplossing voor. De Raad heeft essentiële voorstellen niet overgenomen. Mijn collega, de heer Lehne, heeft er reeds op gewezen dat de reden daarvoor zou kunnen zijn dat de ministers van Financiën de eindverantwoordelijkheid dragen. Zij hebben aan de ene kant weinig ervaring met wetgeving op basis van een medebeslissingsprocedure en aan de andere kant helemaal geen ervaring met criminaliteitsbestrijding. Het Parlement heeft dus eigenlijk geen andere keuze dan de voorgestelde suggestie op te volgen om de amendementen uit de eerste lezing te handhaven. Er zal een overlegprocedure komen. Tegen de vertegenwoordigers van de Raad die hier aanwezig zijn, zou ik willen zeggen: "Kom goed beslagen ten ijs bij dat overleg." Wij zullen niet toestaan dat een uitstekende ontwerpwetgevingsresolutie kapot wordt gemaakt door beginnelingen op het gebied van de misdaadbestrijding!

Ludford
Mijnheer de Voorzitter, ik ben bang dat ik de consensus tot nu toe ga doorbreken. De rapporteur heeft hard gewerkt en het spijt me dan ook bijzonder dat mijn liberale fractie de meeste van zijn amendementen niet steunt. Het is tijd de retoriek over het bestrijden van witwassen van geld met harde actie waar te maken.
Als afgevaardigde van Londen, en dus ook van de City, ben ik natuurlijk voorstander van de liberalisering van financiële diensten. Vrijheid van kapitaalverkeer mag echter niet voor ongewenste doeleinden worden misbruikt. Geld afkomstig uit misdaad kan liberalisering een slechte naam geven. Dat betekent dat ondernemingen in de financiële sector er belang bij hebben dat beschermingsmaatregelen werken, maar dat geldt ook voor andere beroepsgroepen, zoals accountants en advocaten, die het risico lopen zonder het te weten als doorsluiskanaal voor crimineel geld te worden gebruikt. Het Europees Parlement heeft een dringende oproep gedaan de werkingssfeer van een tien jaar oude richtlijn uit te breiden, zodat ook niet-financiële activiteiten en beroepen onder het toepassingsgebied vallen. Naarmate de banken strengere maatregelen tegen witwaspraktijken hebben genomen, hebben criminelen nieuwe wegen gevonden om hun geld te verbergen. Daarom is het redelijk andere beroepsgroepen te vragen hun cliënten naar behoren te identificeren en verdachte transacties te melden zonder de catalogus van relevante activiteiten te zeer te beperken. We kunnen de amendementen van de heer Lehne over accountants en bedrijfsrevisoren dus niet volgen.
Advocaten krijgen terecht een speciale behandeling. De verplichtingen van de richtlijn zijn alleen van toepassing op bepaalde financiële en bedrijfsjuridische activiteiten. Mijn fractie is van mening dat de beschermingsmaatregelen uit het gemeenschappelijk standpunt van de Raad voldoende zijn voor de relatie tussen advocaten en hun cliënten, die absoluut cruciaal is. De lobby van advocatenorganisaties tegen dit gemeenschappelijk standpunt is wat overdreven. De ELDR-Fractie steunt de amendementen uit het verslag-Lehne dus niet, want wij willen beslist niet dat de regels worden afgezwakt. Sommige van de amendementen van de heer Lehne zijn zinnig en die zullen wij steunen, maar de meerderheid niet.

Sörensen
Voorzitter, dames en heren, beste collega's, het verslag- Lehne dat door onze fractie gesteund wordt, vraagt om een niet mis te verstane opmerking. Blijkbaar dringt het bij de Raad niet door dat de strijd tegen witwaspraktijken in de eerste plaats en zeer dringend gericht moet zijn op het bestrijden van de georganiseerde misdaad. Daarbij kan men niet blijven vasthouden aan de nationale soevereiniteit. Misdadigers storen zich immers niet aan landsgrenzen en zonder een sterk gezamenlijk optreden laat Europa de georganiseerde misdaad niet enkel betijen, maar stimuleert ze effectief dergelijke praktijken.
De komst van de euro is ook een pracht van een geschenk voor de misdaad. Bovendien is Europa zo slim om biljetten van 500 euro uit te geven. Het witwassen van geld wordt ook nog eens veel simpeler omdat het omwisselen in dollars niet meer nodig is. Het kan binnenkort allemaal in euro. Om met de woorden van een journalist, Geoffrey Robinson, te spreken: als de georganiseerde misdaad van een toverfee een wens mocht doen, zou het Europa wensen. Europa zal de komende jaren een enorme toename van internationale misdaadactiviteiten zien. Europa staat nog maar aan het begin van de ontwikkeling. Het is een onontgonnen maagdelijk land. Georganiseerde misdaad is een duizendkoppig monster waarvan men het financiële hart en de longen moet uitrukken.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, tussen eerste en tweede lezing heeft zich bij de Raad een vrij duidelijke verschuiving voltrokken, ook al gaat die niet ver genoeg. Als het Europees Parlement met betrekking tot de kern van de zaak voet bij stuk houdt, dan is mijn indruk dat de Raad voor de rest ook wel zal volgen. De schending van het beroepsgeheim van advocaten en beoefenaren van gelijksoortige beroepen is onaanvaardbaar. Dit beroepsgeheim mag niet door de autoriteiten geschonden worden. De Raad is echter door deze kwestie geobsedeerd en staat er nu op dit beroepsgeheim open te breken. De Raad besteedt daardoor minder aandacht aan wat nu eigenlijk de essentie van herziening van de richtlijn zou moeten zijn - de strijd tegen de internationale georganiseerde misdaad. Dat zou de prioriteit moeten zijn. Het beroepsgeheim van advocaten en beoefenaren van gelijksoortige beroepen is niet zomaar iets - het is een fundament van cultuur en beschaving. Het is dus volstrekt onaanvaardbaar dat advocaten in een rechtsstaat die dit epitheton waardig is, door de wet gedwongen worden voor aangever te spelen. Het is niet te geloven dat de Raad het aandurft om de burgers zo' n basisgarantie te ontzeggen, en dat in een tijd waarin zoveel aandacht wordt besteed aan grondrechten.
Het nieuwe ontwerp is minder slecht dan het vorige, maar het voldoet niet. Het beroepsgeheim is onaantastbaar. Dat geldt niet alleen voor zaken die reeds aanhangig zijn gemaakt, maar ook voor rechtskundig advies. Er is hier geen sprake van een privilege van advocaten. Die kunnen immers vervolgd worden als zij direct betrokken zijn bij criminele activiteiten of daarvan verdacht worden. En zo hoort het ook. Wat niet mag gebeuren, is dat advocaten worden vervolgd vanwege hun cliënten. Men mag al evenmin verlangen dat advocaten hun cliënten vervolgen. In het voorstel zitten trouwens nog een aantal ongerechtigheden, zoals de vrijbrief voor lidstaten om aangifte van en door advocaten naar andere gebieden uit te breiden. Dat maakt de tekst van de Raad extra gevaarlijk en contraproductief. De richtlijn moet erop gericht zijn het beroepsgeheim te garanderen. Die garantie is bedoeld voor de maatschappij, de rechtsstaat en de burgers - niet voor advocaten. Er moet dus een scheiding worden aangebracht tussen al hetgeen met de advocatuur te maken heeft - waaronder dus ook het rechtskundig advies - en andere handelingen waarbij een advocaat betrokken kan zijn, maar dan niet in de hoedanigheid van advocaat. In het eerste geval is het beroepsgeheim onschendbaar, in het tweede geval kan de advocaat die over de schreef gaat vervolgd worden, net als iedere andere burger.

Ilgenfritz
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de vertegenwoordigers van de vrije beroepen - belastingadviseurs, advocaten en notarissen - zijn zich bewust van de gevaren die het witwassen van geld kan opleveren voor de sociale, financiële en economische stabiliteit van elk land. Zij veroordelen ook elke collega die willens en wetens deelneemt aan criminele activiteiten van een cliënt. Desondanks zijn ze allemaal tegen het voorstel van de Raad en verwelkomen ze het voorstel van het Parlement.
Het is niet onze taak - en hiermee doel ik op de belastingadviseurs, waartoe ik ook mijzelf reken - om onze cliënten te bespioneren en in voorkomende gevallen aan te geven. Het is juist onze taak cliënten van een juridisch, weloverwogen advies te voorzien en door preventieve uitleg te voorkomen dat zij criminele activiteiten ondernemen. Deze informatieve functie wordt ons echter ontnomen als het voorstel van de Raad wordt aangenomen. Dan moeten onze cliënten in de toekomst namelijk vrezen dat wij, na een vertrouwelijk gesprek met hen, aangifte zullen doen.
Het recht van de burgers op vertrouwelijk advies is een van de fundamentele grondrechten van de rechtsstaat en aan dat recht mag ook in de toekomst niet getornd worden!

Andria
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het voorstel voor een richtlijn van de heer Lehne is werkelijk de moeite van het overwegen waard en goed gefundeerd. Toch zou ik graag de aandacht willen vragen voor drie punten: de uitbreiding van de strafbare feiten die als witwassen worden beschouwd, de identificatie op afstand van klanten en de vertrouwelijkheid van de ontvangen gegevens.
Wat het eerste punt betreft: in de gemeenschappelijke tekst wordt een definitie van georganiseerde criminaliteit voorgesteld, en de catalogus van strafbare feiten die als witwassen van geld worden beschouwd, wordt uitgebreid met de daarmee geassocieerde misdrijven. Daar kunnen we zeker achter staan. De daaropvolgende uitbreiding met andere strafbare feiten - fraude en corruptie, althans ernstige vormen daarvan - is echter moeilijker na te volgen. De ernst ervan blijkt namelijk uit de mate waarin deze misdrijven de financiële belangen van de Europese Unie raken, als ze dus onder de bepaling van artikel 1, sub e) van het tweede protocol bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen vallen. Het is in feite niet bijzonder duidelijk hoe de ernst ervan wordt vastgesteld.
Mijn tweede punt betreft de in de tekst voorgestelde procedure voor de identificatie van klanten op afstand, nadat de bepaling voor een specifieke, complexe en moeilijk uitvoerbare procedure terecht uit het vorige gemeenschappelijk standpunt is geschrapt. De nieuwe formulering lijkt excessief. Het zou onder de bevoegdheid van de afzonderlijke landen moeten vallen om normen uit te vaardigen voor de verschillende gangbare praktijken. Het is zorgwekkend dat er misschien specifieke en dwingende Europese normen vastgesteld zullen worden, die verbonden zijn met rigide en moeilijk uitvoerbare procedures.
Mijn derde punt betreft de vertrouwelijkheid van de ontvangen gegevens. Te vaak worden de gegevens over verdachte transacties niet voldoende vertrouwelijk behandeld, en dat brengt natuurlijk gevaren met zich mee voor degene die de gegevens levert. Er zijn dus strikte regels nodig inzake de vertrouwelijkheid van gegevens over verdachte transacties. In verband daarmee moeten de overbodige passages bij het verzamelen van gegevens, bijvoorbeeld bij banken, tussenpersonen, de beroepsgroepen en vertegenwoordigers van de beroepsorganisaties worden geëlimineerd.

Evans, Robert
Mijnheer de Voorzitter, dit is een zeer belangrijk verslag, dat een moeilijk thema behandelt. Ondanks de inspanningen van de rapporteur zullen er altijd mensen zijn die proberen de regels te ontduiken en al het mogelijke zullen doen om door te gaan met hun duistere praktijken. Barones Ludford sprak terecht over de effecten hiervan op de City van Londen en de juridische beroepsgroep. Zij is advocaat van beroep en had misschien moeten verklaren dat zij een belang had in de zaak. Ze weet ongetwijfeld dat al haar collega' s en de geassocieerde beroepsgroepen - accountants en bedrijfsrevisoren - er alles aan zullen doen om hun cliënten te helpen. Deze cliënten kunnen in allerlei twijfelachtige zaken verwikkeld zijn. Dat moet onder de richtlijn vallen. Alleen door internationale samenwerking van alle betrokken partijen kunnen we het witwassen van geld bestrijden. Ik zou ook graag de kredietsector behandelen, maar dat is een andere zaak.
De Britse banken hebben mij bestookt met een lobby over amendement 17. Dat bevalt hun niet omdat daarin wordt geprobeerd te voorkomen dat onbekenden grote sommen geld kunnen storten. Dit is precies het soort transacties dat aangepakt moet worden als wij de strijd tegen witwassen serieus nemen. Als het van invloed is op internetbankieren, zoals ze zeggen, dan moeten er andere manieren zijn om de identiteit te controleren van personen die een bankrekening aanvragen.
Witwassen van geld is verbonden met de georganiseerde misdaad. Dat weten we. Het is verbonden met smokkel, terrorisme en vervalsen van bankbiljetten. Ik ben het met mevrouw Sörensen eens. De ontwikkelaars van de euro zijn van plan een biljet van 500 euro in te voeren; dat is ongeveer 300 pond, meer dan tien maal de waarde van het grootste biljet dat in Groot-Brittannië algemeen gebruikt wordt. We hebben een biljet van 50 pond, ongeveer 80 euro, maar dat is zeldzaam. Als ik geld zou willen vervalsen, zou ik beginnen met dat biljet van 500 euro en de volgende paar maanden de tijd van mijn leven hebben, totdat het uit zou komen. Er zijn mazen in dit systeem. We moeten al het mogelijke doen om die te dichten.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, in alle beroepscodes van de advocaten van de Europese Gemeenschap staat een opmerking met de volgende strekking: "Het volgt uit de aard van de uitoefening van het beroep van advocaat dat hij van cliënten geheimen en andere vertrouwelijke informatie toevertrouwd krijgt. Als de vertrouwelijkheid niet gegarandeerd is, kan er ook geen vertrouwensbasis ontstaan. Dat betekent dat het beroepsgeheim voor advocaten zowel een grondrecht als een fundamentele plicht is." Deze fundamentele plicht, die uiteraard op alle juridische beroepsbeoefenaren van toepassing moet zijn, is tegelijkertijd ook een grondrecht van elke persoon die advies nodig zou kunnen hebben; in feite gaat het dus om een grondrecht van iedereen.
Wij zijn tegen iedere potentiële inbreuk op de grondrechten, zelfs wanneer deze gebaseerd is op de noodzakelijke bestrijding van georganiseerde criminaliteit. Daarom steunen wij het verslag-Lehne en zullen wij voor de amendementen stemmen.

Bolkestein
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit onderwerp trekt terecht veel aandacht, zowel in dit Parlement als erbuiten. Ik kan de leden verzekeren dat deze procedure volop in de belangstelling staat in instellingen buiten het Parlement die zich met de bestrijding van witwaspraktijken bezighouden. Misschien volgen de witwassers zelf deze procedure ook met belangstelling; het zou immers goed zijn als hun het leven door deze discussie moeilijker gemaakt zou worden.
Afgezien daarvan wil ik in de eerste plaats de rapporteur, de heer Lehne, en ook de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken bedanken voor hun aanhoudende inzet voor een snelle goedkeuring van dit belangrijke, maar zeer gevoelige voorstel. De strijd tegen witwassen heeft politieke topprioriteit, zoals enkele leden hebben benadrukt, en maakt nu integraal deel uit van de campagne tegen serieuze en georganiseerde misdaad.
Derde landen en financiële centra in het buitenland die niet voldoende meewerken staan onder toenemende internationale druk. Tegelijkertijd moet de Europese Unie, die altijd voorop heeft gelopen bij de internationale strijd tegen crimineel geld, de weg wijzen en doorgaan met het ontwikkelen en verfijnen van haar interne maatregelen tegen het witwassen van geld.
Dat was de achtergrond van het dringende verzoek van dit Parlement en de lidstaten om de antiwitwasrichtlijn van 1991 te actualiseren en uit te breiden. De Commissie is van mening dat het gemeenschappelijk standpunt dat november vorig jaar unaniem werd aangenomen een redelijk compromis is over de kwestie van de betrokken criminele activiteiten, de zogenoemde catalogus van strafbare feiten, en ook voor de garantie dat vrije beroepen, in het bijzonder advocaten, onder het toepassingsgebied van de richtlijn vallen.
Wat betreft de bezorgdheid van het Parlement over gevallen waarin een advocaat een cliënt verdedigt of in rechte vertegenwoordigt of helpt zijn rechtspositie te bepalen, wil ik benadrukken dat er geen sprake is van een verplichting om verdenkingen van witwassen te melden. Volgens mij worden de genoemde fundamentele mensenrechten gerespecteerd. Ze worden niet geraakt wanneer dit voorstel ten uitvoer wordt gelegd. Ik ben het met barones Ludford eens wanneer zij zegt dat het voorstel in dit opzicht een goed compromis is: de fundamentele rechten worden beschermd wanneer advocaten hun cliënten verdedigen in een rechtszaak of cliënten helpen hun rechtspositie te bepalen, maar niet wanneer ze deelnemen aan voorbereidingen van een activiteit die onder deze richtlijn valt. Ik wil eraan herinneren dat ons werk internationaal de aandacht trekt, bijvoorbeeld bij de G7 of de FATF, de Task Force voor financiële maatregelen tegen het witwassen van geld. De internationale gemeenschap rekent erop dat de Europese Unie oplossingen vindt voor deze moeilijke vragen.
Dan nu de afzonderlijke amendementen in de ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing. De amendementen 1 en 10 betreffen de catalogus van strafbare feiten en betekenen een grote stap terug ten opzichte van het ambitieuze gemeenschappelijk standpunt. Het besluit was genomen om geleidelijk aan alle ernstige misdrijven op te nemen. De Commissie heeft zich daarmee akkoord verklaard en kan deze amendementen dus niet aanvaarden. De amendementen 2, 3, 4, 5, 6, 8, 12, 13 en 22 betreffen in essentie de behandeling van de vrije beroepen. De Commissie kan de amendementen in hun huidige formulering helaas niet aanvaarden. Zij is van mening dat beoefenaars van juridische beroepen een bijzonder geval vormen en een speciale behandeling vereisen.
De Commissie aanvaardt dus niet het beginsel om alle beroepsgroepen op precies dezelfde manier te behandelen als advocaten en notarissen. Dat heeft bijvoorbeeld te maken met de activiteiten die de beoefenaars van vrije beroepen binnen de werkingssfeer van deze richtlijn brengen.
De Commissie heeft ook bedenkingen over de optie voor de lidstaten om het alle vrije beroepen mogelijk te maken hun verdenkingen bij een beroepsorganisatie te melden, maar zij staat volledig achter deze mogelijkheid voor juridische beroepen. Wat de moeilijke kwestie van adviezen betreft, gelooft de Commissie nog steeds dat beleggings- en bedrijfsadviezen onder de richtlijn zouden moeten vallen zolang het niet gaat om lopende of potentiële rechtszaken of om de wens van de cliënt zijn rechtspositie te bepalen.
De Commissie erkent natuurlijk dat het niet altijd gemakkelijk zal zijn deze grens te trekken. Toch blijft zij bij haar mening. Ik vraag de leden van dit Parlement wat zij ervan zouden vinden als een advocaat de verdenking koesterde dat zijn cliënt bezig was een witwaspraktijk voor te bereiden? Wat zouden de leden ervan vinden als die advocaat besloot zijn vermoedens niet te melden bij bijvoorbeeld de balie van zijn land? Dat heeft niets te maken met mensenrechten; het heeft alles te maken met een efficiënte campagne tegen witwassen van geld, en dat is een ernstige zaak. Ik zou graag zien dat de leden dat in gedachten hielden.
De amendementen 7 en 11 hebben betrekking op de rol van de bevoegde autoriteiten. De Commissie is van mening dat de tekst van het gemeenschappelijk standpunt duidelijk en bevredigend is, en kan deze twee amendementen dus niet aanvaarden. Amendement 9 zou de definitie van financiële instellingen uitbreiden tot bepaalde marktautoriteiten. Volgens de Commissie is dat niet gewenst. Door amendement 14 zouden de bepalingen over de niet-financiële activiteiten worden gewijzigd op een manier die voor de Commissie onaanvaardbaar is.
De amendementen 15 en 16 hebben betrekking op de identificatie van cliënten. Eerder vanavond is opgemerkt dat de identificatie van cliënten te omslachtig en bureaucratisch is. In artikel 3 van het voorstel staat: "De lidstaten zien erop toe dat de onder deze richtlijn vallende instellingen en personen van hun cliënten legitimatie door overlegging van bewijsstukken verlangen wanneer zij zakelijke betrekkingen aangaan." Dit gaat niet over een cliënt die opbelt voor een prospectus of iets dergelijks: het gaat over het aangaan van zakelijke betrekkingen.
Is er hier iemand die zich kan voorstellen dat een bank of een andere financiële instelling zakelijke betrekkingen zou aangaan zonder de identiteit van de cliënt vast te stellen? Ik niet. Als ik van plan was zakelijke betrekkingen aan te gaan, zou ik me er absoluut van overtuigen dat ik wist met wie ik te maken had, waar mijn cliënt woonde, wat zijn nationaliteit was enzovoort. Ik begrijp absoluut niet waarom dat te bureaucratisch of omslachtig is. De Commissie vindt dan ook dat het gemeenschappelijk standpunt op dit punt de noodzakelijke flexibiliteit biedt.
De amendementen 17 en 28 - de laatste bereikte ons vandaag - betreffen de identificatie op afstand. De Commissie vreest dat amendement 17 de tekst te inflexibel zou maken en mogelijk negatieve gevolgen zou hebben voor elektronische handel. In amendement 28 blijft de door de Commissie nagestreefde flexibiliteit behouden, maar de precieze bewoordingen stellen ons nog voor problemen. Daarom is het amendement in deze vorm niet aanvaardbaar.
In amendement 18 wordt geprobeerd de bepalingen inzake de vrijstellingen van cliëntidentificatie voor bepaalde verzekeringen te wijzigen. Naar de mening van de Commissie is een gedetailleerd technisch onderzoek nodig voordat deze bedragen kunnen worden herzien. De amendementen 19 en 20 betreffen de identificatievereisten voor de bezoekers van casino' s. De Commissie is van mening dat deze amendementen geen verbetering van het gemeenschappelijk standpunt vormen.
Volgens de Commissie schenden de amendementen 21 en 24 de fundamentele antiwitwasregel dat de cliënt die het onderwerp is van een melding, daarvan niet op de hoogte mag worden gesteld. De Commissie kan deze schending niet aanvaarden. In de amendementen 23 en 25 worden de bepalingen van de richtlijn uit 1991 over het melden van verdachte transacties gewijzigd. Deze hebben in het verleden geen aanleiding gegeven tot moeilijkheden en hoeven volgens de Commissie niet te worden veranderd.
Ten slotte amendement 26 en 27 over OLAF. Door alle verwijzingen naar OLAF in het gemeenschappelijk standpunt te schrappen, heeft de Raad de Commissie uitgenodigd een afzonderlijk voorstel onder artikel 280 in te dienen. De Commissie werkt op dit moment aan dit voorstel. Deze amendementen zijn daarom volgens de Commissie niet nodig.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Communautaire programma's/Justitieel netwerk
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen van mevrouw Kessler namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken:
(A5-0091/2001) over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de oprichting van een Europees justitieel netwerk op het gebied van burgerlijke en handelszaken (COM(2000) 592 - C5-0561/2000 - 2000/0240(CNS));
(A5-0094/2001) over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking voor beoefenaars van juridische beroepen (GROTIUS algemeen en strafrechtelijk II) (COM(2000) 828 - C5-0754/2000 - 2000/0339(CNS));
over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking tussen de rechtshandhavingsinstanties van de lidstaten van de Europese Unie (OISIN II) (COM(2000) 828 - C5-0755/2000- 2000/0340(CNS));
over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking voor personen die verantwoordelijk zijn voor acties tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen (STOP II) (COM(2000) 828 - C5-0756/2000 - 2000/0341(CNS));
over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking op het gebied van criminaliteitspreventie (HIPPOKRATES) (COM(2000) 786 - C5-0753/2000 - 2000/0304(CNS)).

Keßler
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn best doen. Aan de orde is een voorstel voor een beschikking van de Raad over vier programma's op het gebied van de samenwerking en de uitwisseling in strafzaken tussen politie en justitie in de EU. In het kort even iets over de programma's: GROTIUS is gericht op de samenwerking tussen beoefenaars van juridische beroepen. Voor dit programma is 8,8 miljoen euro beschikbaar. OISIN is gericht op de samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties. Voor dit programma is 8 miljoen euro beschikbaar. STOP is gericht op de coördinatie van acties tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen. Voor dit programma is 6,5 miljoen euro beschikbaar. HIPPOKRATES is een nieuw programma, dat met name gericht is op de opleiding en samenwerking op het gebied van criminaliteitspreventie. Voor dit programma dient 2 miljoen euro beschikbaar te worden gesteld. Het ligt voor de hand om HIPPOKRATES hierbij te betrekken, omdat essentiële aspecten van dit programma, zoals de looptijd, de toegankelijkheid en de regeling van de financiering, overeenkomen met de voorstellen voor de andere programma's.
De Commissie heeft voorgesteld om de meerjarenprogramma's GROTIUS, OISIN en STOP met twee jaar te verlengen. Hoewel niet alle lidstaten eraan deelgenomen hebben, dient een voortzetting van deze programma' s in beginsel ondersteund te worden. Het is namelijk gebleken dat zij een bijdrage leveren aan een effectieve samenwerking in het kader van de bestrijding en preventie van criminaliteit en daardoor ook aan de verwezenlijking van de conclusies van Tampere.
De voortgangsverslagen van de Commissie bevestigen dat de programmadoelstellingen gerealiseerd zijn. Uit een extern onderzoek blijkt echter ook dat er nog zwakke plekken in de uitvoering van de drie programma's zitten, bijvoorbeeld op het gebied van het beheer en de verspreiding van de projectresultaten. Het is verder twijfelachtig of de verlaging van de medefinancieringsgrens van 80% naar 70% de verantwoordelijke projectdeelnemers daadwerkelijk beter mobiliseert.
Ik ben er voorstander van om de kandidaat-landen zo vroeg mogelijk bij dit programma te betrekken, omdat de reorganisatie van politie en justitie in deze landen gewoonweg nog veel te wensen over laat. Daarom wil ik dat zij er zo snel mogelijk bij betrokken worden.
Het enige echte onderdeel in het voorstel van de Commissie waar ik het niet mee eens ben, is het tijdschema. Ik zou er de voorkeur aan gegeven hebben om nu al te kunnen beschikken over één enkel kaderprogramma. Ik ben ervan overtuigd dat dat mogelijk geweest was indien de Commissie een grotere geëngageerdheid aan de dag had gelegd. De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken had graag een breder en ambitieuzer programma van de Commissie gezien.
Het is niet gewenst dat verschillende financieringsprogramma's onafhankelijk van elkaar worden voortgezet. In die situatie wordt het namelijk moeilijker om een project aan een concreet financieringsprogramma toe te wijzen als dat project op een algemeen thema gericht is, bijvoorbeeld op het Handvest van de grondrechten. Dat probleem doet zich ook voor als een project meerdere onderwerpen bestrijkt of wanneer er zowel lidstaten als kandidaat-landen bij betrokken zijn.
Door de opeenhoping van steeds meer aparte programma's wordt bovendien de kans op conflicten over de doelstellingen vergroot en wordt niet alleen de financiële evaluatie ingewikkelder, maar ook de toetsing van de samenhang tussen de verschillende programma's aan de algemene doelstellingen van de Unie. Het overzicht van het Parlement wordt hierdoor ook beperkt.
Het feit dat prioritaire projecten van derden worden gefinancierd, roept de vraag op of de instellingen zelf geen prioriteiten hebben die voor financiering in aanmerking komen. Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan asielzoekers, slachtoffers van misdrijven en aan projecten ter verbetering van de infrastructuur. Bovendien wordt voorgesteld om een aparte begroting voor modelprojecten te creëren. De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken beveelt de plenaire vergadering dan ook aan om de voorstellen van de Commissie te steunen. Tegelijkertijd roepen wij de Commissie op om tijdig, vóór eind 2001, een voorstel in te dienen voor een geconsolideerd kader dat alle initiatieven omvat die gericht zijn op de ontwikkeling van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, hetzij op grondslag van Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, hetzij op grondslag van Titel IV van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, teneinde de rechten van de burger en de fundamentele rechten te verbeteren. Daarmee sluit ik mijn eerste onderwerp af.
Nu wil ik graag ingaan op het Europees justitieel netwerk op het gebied van burgerlijke en handelszaken. Al in 1998 werd besloten om een justitieel netwerk op het gebied van strafzaken in te stellen. Dit functioneert via nationale contactpunten, die de lokale autoriteiten advies kunnen geven. Na aanloopproblemen - vooral van technische en linguïstische aard - draagt dit netwerk inmiddels wezenlijk bij aan de vereenvoudiging van het opsporingswerk en andere strafrechtelijke handelingen met grensoverschrijdende werking.
De Commissie wil met haar voorstel de wijze van samenwerking tussen nationale contactpunten uitbreiden tot het gebied van het burgerlijk recht en handelsrecht. Naar mijn idee had deze maatregel al veel eerder genomen moeten worden. Ik ben blij met dit voornemen, omdat het een mogelijkheid is om de justitiële samenwerking tussen de lidstaten te vereenvoudigen, en met name om de afwikkeling van grensoverschrijdende gerechtelijke procedures te vergemakkelijken. Er moet wel voor worden gezorgd dat de activiteiten van het netwerk uiteindelijk aan de burger ten goede komen. De justitiële samenwerking is echter niet meer dan een tussentijds doel, want uiteindelijk gaat het om het creëren van een rechtsruimte voor de burger. Daarom is in de amendementen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger opgenomen dat burgers zich in elke andere lidstaat net zo eenvoudig als in hun eigen staat tot de rechterlijke instanties en autoriteiten moeten kunnen wenden. Daarmee wordt de doelstelling die door de Europese Raad in de "Rechtpunten van Tampere" is geformuleerd in dit voorstel geïntegreerd. De fundamentele doelstelling blijft echter een doeltreffende toegang tot de rechter en het waarborgen van een snelle en betrouwbare afwikkeling van de procedure.
Ik zou mij kunnen voorstellen dat dit netwerk ook een ondersteunend instrument kan zijn voor de uitvoering van het Brussel-II-verdrag. Om te kunnen profiteren van de ervaringen van het reeds bestaande justitiële netwerk op het gebied van strafzaken, dient het nieuwe netwerk nauw met de contactpunten van dat bestaande netwerk samen te werken. Het ligt ook voor de hand om het nieuwe veilige elektronische systeem voor informatie-uitwisseling te ontwikkelen op basis van het bestaande gegevensuitwisselingsprogramma voor overheden. Ook op dit gebied is het van belang om de kandidaat-landen hier in een zo vroeg mogelijk stadium bij te betrekken.
Het opzetten van een centrale elektronische gegevensbank inzake processen en jurisprudentie zou voor de rechtbanken en procespartijen van onschatbare waarde zijn. Een volledig uitgewerkt voorstel daartoe is reeds beschikbaar. Ik bedank mevrouw Wallis voor de amendementen die een bijdrage hebben geleverd aan en verduidelijking van de tekst. Tevens spreek ik mijn dank uit voor de steun die mijn amendementen in de Commissie vrijheden en rechten van de burger hebben gekregen. Ik kan, net als de Commissie, amendement 8 over de beperking van het aantal deelnemers niet steunen. Van het nut van een eventueel modelproject in het kader van dit netwerk, zoals voorgesteld in amendement 13, heeft niemand mij kunnen overtuigen.

Wuermeling
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het is 23.15 uur - de tijd voor dingen die het daglicht niet kunnen verdragen, is aangebroken. In Straatsburg, in Brussel, in heel Europa, over de hele wereld en over alle grenzen heen worden vannacht misdaden begaan, lopen mensen letsel op en worden eigendommen beschadigd. Wat dat betreft, is dit het juiste tijstip om het GROTIUS-programma te bespreken.
Ik dank de rapporteur, mevrouw Kessler, van harte voor het nauwgezette voorbereidende werk met betrekking tot de analyse van het GROTIUS-programma. Mij dunkt, mijnheer Vitorino, dat dit programma een van de essentiële onderdelen vormt van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ik wil hier namens mijn fractie nadrukkelijk mijn waardering uitspreken voor het feit dat de Commissie zich voor een dergelijk programma inzet op een terrein dat eigenlijk betrekkelijk nieuw is voor haar, gezien haar oorspronkelijke taakstelling.
Door het GROTIUS-programma worden op het gebied van de toepassing van het recht deskundigheidseilanden gecreëerd, om het zo maar eens uit te drukken. Die eilanden kunnen wij stuk voor stuk uitbreiden, zodat ze langzaam naar elkaar toe groeien. Wij kunnen op dit gebied namelijk zo veel richtlijnen en verordeningen aannemen en overeenkomsten sluiten als we zelf willen. Als we daar geen gebruik van maken, zijn al onze inspanningen tevergeefs geweest. Met name wat het witwassen van geld betreft - een onderwerp dat eerder vandaag aan de orde is geweest - is de ontwikkeling van het vereiste wettelijke kader eigenlijk al relatief ver gevorderd, ook op Europees niveau. Het probleem is echter dat er uiteindelijk veel te weinig gebruik wordt gemaakt van de beschikbare instrumenten.
Mede door het GROTIUS-programma verandert het Europees recht van een law in the books, in een law in action. Namens mijn fractie kan ik dan ook meedelen dat wij het voortzetten van dit programma zonder voorbehoud steunen. Dar kan ik nog aan toevoegen dat hier sprake is van Europees geld dat bijzonder goed besteed wordt.
Wij zijn blij met de uitgangspunten van het programma, omdat deze volledig inspelen op de behoeften op het gebied van de rechtstoepassing door middel van opleidingsfaciliteiten, uitwisselingsprogramma' s, studies, seminars en publicaties. Dat is precies wat onze rechtspraktijk nodig heeft om gebruik te kunnen maken van het Europees recht, van de Europese mogelijkheden. Ik moet daarbij echter wel opmerken dat de rechtspraktijk gekenmerkt wordt door zeer uiteenlopende behoeften. Dat komt doordat de opleidingssystemen verschillen, doordat de uitgangssituatie voor die behoeften in de diverse regio's van de Europese Unie zeer gevarieerd is, en doordat de rechtssystemen in de lidstaten uiteraard uiteenlopende definities hanteren van de taken van de verschillende beroepsgroepen: rechters, officieren van justitie, advocaten en dergelijke. Dit is overigens ook de unanieme opvatting binnen de Commissie juridische zaken en interne markt, waarvoor ik hier ook als woordvoerder fungeer en waarin veel beoefenaars van juridische beroepen zitting hebben.
Staat u mij toe om dit aan de hand van een zeer concreet voorbeeld te illustreren. In grote steden als Frankfurt, Londen of Parijs kan een opleiding op het gebied van de Europese regelgeving met betrekking tot het witwassen van geld bijvoorbeeld erg zinvol zijn. In regio' s die aan de grens tussen Duitsland en Frankrijk of Italië en Frankrijk liggen, is dat daarentegen een relatief klein probleem. Daarom - en dit aspect wil ik met name benadrukken - is de flexibiliteit van het GROTIUS-programma op dat gebied van doorslaggevende betekenis voor het succes ervan.
Als een bepaalde maatregel in een bepaalde lidstaat volledig aan de behoeften tegemoetkomt, hoeft dat in een andere regio absoluut niet het geval te zijn. Daarom hebben wij in de discussies ook onze twijfels geuit of het zinvol is dat de Commissie in het kader van jaarprogramma' s zwaartepunten definieert voor opleidingen en dergelijke. Naar ons idee is het zinvoller om een flexibel, pragmatisch en uitvoerbaar kader te creëren, waarbinnen degenen die zich in het Europees recht verder willen specialiseren de mogelijkheid hebben om de inhoud van die specialisatie en de keuze van de verschillende thema's naar eigen behoefte te bepalen.
Wij steunen dit programma en hopen dat het ook in de toekomst een positieve uitwerking zal hebben op de rechtspraktijk in de Europese Unie.

Wallis
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de Commissie juridische zaken en interne markt, met name over het voorstel voor een Europees justitieel netwerk.
Vandaag is in dit Parlement het jaarlijkse debat over de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid gehouden. Vreemd genoeg is het thema toegang tot rechtspraak in burgerlijke en handelszaken niet genoemd. Dat is vreemd in een gemeenschappelijke markt waarin we onze burgers en ondernemingen actief aanmoedigen te reizen en handel te voeren met het buitenland. Er rust dus een zware verantwoordelijkheid op ons om toegang tot rechtspraak te verlenen wanneer er iets verkeerd gaat.
Het doel van het voorstel is, volgens de tekst, een Europees justitieel netwerk met concrete voordelen voor elke burger. Ik hoop dat het niet op een teleurstelling uit zal draaien. Het is een voorstel op twee niveaus. In de eerste plaats gaat het om een netwerk van justitiële autoriteiten en personeel om grensoverschrijdende procedures in burgerlijke en handelszaken te vergemakkelijken. Maar in de tweede plaats, en dat is wat me echt interesseert, gaat het om informatie geven aan de burgers hoe zij grensoverschrijdende rechtszaken kunnen aanspannen.
Dat is moeilijk en niet haalbaar zonder de bijstand van competente en gespecialiseerde juristen. Onze burgers raken steeds vaker betrokken bij gecompliceerde grensoverschrijdende problemen: verkeersongelukken, aankoop van onroerend goed of van een vakantiewoning in timesharing, - reële problemen waarmee onze burgers te maken hebben. Hoewel wij de kant opgaan van buitengerechtelijke beslechting van geschillen, moeten wij ook garanderen dat rechtsmiddelen toegankelijk zijn. Daarom steunt mijn fractie het amendement van de Commissie juridische zaken voor een proefprogramma voor toegang tot gespecialiseerde juridische bijstand. Dat zou een centraal punt van dit netwerk moeten zijn - een netwerk van justitieel personeel is één ding, maar een netwerk dat echt grensoverschrijdende toegang tot de rechter biedt, is de beste erkenning van de vorderingen met het scheppen van een echte ruimte van rechtvaardigheid in Europa voor onze burgers, en dat op deze dag van het jaarlijkse debat over dat thema.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, meneer de commissaris, beste collega' s, zoals anderen reeds hebben gezegd gaan we via dit initiatief de ervaring die we hebben opgedaan met het justitieel netwerk in strafzaken, toepassen op het burgerlijk recht en het handelsrecht. We hebben vooral aangedrongen op het belang van samenwerking en van uitwisseling van informatie tussen de gerechtelijk autoriteiten van de verschillende lidstaten bij het creëren van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Ik maak van deze gelegenheid gebruik om mevrouw Kessler geluk te wensen met de kwaliteit van haar verslag. Dit verslag verdient onze steun, omdat het een aantal zeer ter zake dienende suggesties bevat. Dat geldt voor de suggesties betreffende de samenwerking tussen het nieuwe netwerk en het reeds bestaande strafrechtelijk netwerk, de deelname van kandidaat-landen voor toetreding tot de Europese Unie en het feit dat de werking van het netwerk transparant moet zijn. Maar het geldt bovenal voor de suggestie dat de informatie naar de burger toe verbeterd moet worden. We moeten namelijk niet vergeten dat het uiteindelijke doel erin bestaat dat de Europese burgers een beroep kunnen doen op de rechtbanken en de autoriteiten van om het even welke lidstaat, en wel met hetzelfde gemak als in het eigen land. Het is dan van belang dat er een informatiesysteem bestaat dat de burger inlichtingen kan verschaffen over zijn rechten. Er is hier sprake van een tekort aan informatie, een gebrek aan duidelijkheid. Daarom zijn wij ook zo ingenomen met het feit dat commissaris Vitorino, als verantwoordelijke voor het opzetten van nieuwe communicatie- en informatiestrategieën voor de Commissie, nieuwe bevoegdheden heeft gekregen. Hij heeft immers bewezen wat hij waard is, en nu hoop ik dat hij erin slaagt met deze moeilijke materie om te gaan. We zijn er allen immers van overtuigd dat hier dringend iets ondernomen moet worden.
Tot slot een woord over de programma' s die wij nu bespreken. Wij zijn het ermee eens dat het om een belangrijke programma' s gaat en wij zijn het eens met de suggestie van de rapporteur wanneer zij stelt dat het zinvol zou zijn de verschillende programma' s in één enkel kaderprogramma onder te brengen. Versnippering biedt immers weinig voordelen, en we kunnen op deze manier duidelijker zijn en beter samenwerken. Ik zou over deze zaken graag de mening van commissaris Vitorino vernemen.

Sörensen
Voorzitter, collega' s, eerst en vooral wil ik mevrouw Kessler proficiat wensen met haar twee verslagen. Graag zou ik enkele fragmenten willen citeren uit een recent interview dat onlangs in een Nederlands tijdschrift verscheen. De internationale georganiseerde misdaad is succesvoller, machtiger en gevaarlijker dan ooit. Ondertussen verliest justitie overal ter wereld vrijwel alle greep op de grote transnationale criminaliteit. Terwijl de drugsdealers, de mensensmokkelaars en de wapenhandelaren voluit profiteren van de globalisering blijft justitie hopeloos gevangen achter haar eigen landsgrenzen. Dit wordt de gouden eeuw van de internationale misdaad. De internationale misdaadsyndicaten van vandaag zijn global business corporations. Ze doen wat ze op de Harvard School of Business leerden wat mondiaal opererende bedrijven moeten doen. Denk internationaal, vorm joint ventures en ga strategische allianties aan. De Europese Unie, Europa, wordt één groot Disneyland voor de georganiseerde misdaad. Het is dan ook uiterst belangrijk dat er snel werk wordt gemaakt van een Europees justitieel netwerk. Niet enkel voor de criminele zaken maar evengoed voor de burgerlijke en handelszaken. Het is zowel dringend als noodzakelijk dat Europa, vooral wat justitiële zaken betreft, zich professioneel organiseert. Daarbij moet de georganiseerde misdaad ons misschien tot voorbeeld dienen. Onze fractie steunt de twee verslagen die door mevrouw Kessler zijn ingediend.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de voorzitter, rapporteur Kessler en de leden van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken bedanken voor de steun die zij aan de voorstellen van de Commissie hebben toegezegd, en voor hun advies over de strategie die bij de reorganisatie van de programma's gevolgd dient te worden. Dit punt kwam duidelijk naar voren in de toelichting op de voorstellen die de Commissie zelf heeft gepresenteerd.
De Commissie wil de komende twee jaar de maatregelen voortzetten die in het kader van de bestaande programma's getroffen zijn. In deze periode wil ze bovendien het programma HIPPOKRATES van start laten gaan. De belangrijkste reden hiervoor is dat ze de financieringsstromen niet wil onderbreken en wil voorkomen dat de continuïteit van haar maatregelen gevaar loopt. De projecten en vastgelegde doelstellingen moeten immers worden veiliggesteld. De feitelijke situatie is dat deze programma' s in 2000 zijn afgelopen. Het wordt daarom hoog tijd dat ze worden vervangen.
Het nieuwe programma HIPPOKRATES inzake misdaadpreventie vormt een van de belangrijkste aspecten van de misdaadbestrijding. Het programma dankt zijn naam aan de beroemde Griekse geneeskundige, wiens stelling was dat voorkomen beter is dan genezen. Het programma is gebaseerd op de ervaring die de Commissie in andere onder titel IV vallende programma' s heeft opgedaan.
Doordat de rechtsgrondslag en de beheersvormen van het nieuwe programma HIPPOKRATES worden aangepast aan de andere programma's, zal het beheer van HIPPOKRATES kunnen worden vereenvoudigd en zal er bij dit programma gebruik kunnen worden gemaakt van de financieringsprocedures die na vijf jaar praktijkervaring hun waarde hebben bewezen.
In het ontwerpverslag van mevrouw Kessler wordt duidelijk gemaakt hoe de verschillende programma's kunnen worden samengevoegd binnen de termijn die de Commissie wenselijk acht. Op basis van de voorgestelde methode kan de Commissie het beheer stroomlijnen en de programma's integreren in een groter geheel, dat past in het kader van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid waarin de Verdragen voorzien, overeenkomstig het actieplan van Wenen en de conclusies van de Europese Raad van Tampere.
De Commissie wil dus alle programma's opnemen in coherente eenheden, wat eventueel zou kunnen leiden tot de opname van kaderprogramma's onder titel VI van het VEU en onder titel IV van het EGV. Een ander programma zal onder het asiel- en immigratiebeleid komen te vallen. Ik ben van mening dat dit programma in het kader van de andere doelstellingen een gedifferentieerde benadering verdient. Ik ben ervan overtuigd dat deze strategie om programma' s samen te voegen zal leiden tot een doelmatiger beheer en meer transparantie. Bovendien zal het Parlement zo beter geïnformeerd kunnen worden over wat er zich afspeelt.
De Commissie bevindt zich dus geheel op dezelfde golflengte als het Parlement en dat doet mij uiteraard genoegen. Wij moeten er echter wel op toezien dat de coördinatie goed wordt voorbereid. Om die reden zal de Commissie het debat dat ze is aangegaan voortzetten, om tot nieuwe belangrijke bevindingen te komen. Wij zullen voorstellen indienen om de programma's nog voor het einde van dit jaar te consolideren, overeenkomstig de lijnen die in het verslag van mevrouw Kessler tot eind 2001 zijn uitgezet.
Wij rekenen erop dat de dialoog constructief van aard zal zijn en dat het Parlement ons zal steunen om van deze operatie een succes te maken.
Ik ben nu aangekomen bij het voorstel van de Commissie voor een beschikking van de Raad betreffende de oprichting van een Europees justitieel netwerk op het gebied van burgerlijke en handelszaken. Zoals u weet wordt in artikel 2 van het Verdrag ter oprichting van de Europese Unie gesproken van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. In het actieplan van Wenen en de conclusies van de Europese Raad van Tampere wordt erkend dat de burger alleen vrij kan zijn in een daadwerkelijke ruimte van rechtvaardigheid, waarin iedereen zich met hetzelfde gemak tot de rechtbanken en autoriteiten in de overige lidstaten kan wenden als tot hun tegenhangers in zijn eigen land. In een amendement stelt u overigens terecht voor om dit punt te verduidelijken in de beschikking waarover wij ons vandaag buigen.
De beslissingen die met betrekking tot dit vraagstuk in Wenen en Tampere zijn genomen, zijn bijzonder duidelijk. Er is ons immers gevraagd te onderzoeken of het justitieel netwerk ook op de burgermaatschappij van toepassing kan zijn en of er een informatiesysteem kan worden opgezet dat eenvoudig toegankelijk is voor de burgers en dat onderhouden wordt door een netwerk van nationale autoriteiten.
Het voorstel voor een beschikking waarover wij vandaag debatteren, dient dus in de context van de in Wenen en Tampere uitgestippelde route te worden gezien, en ligt in de lijn van het Verdrag.
Het gaat ons er met name om dat er voor de burger zichtbare voordelen worden gecreëerd. Wij willen dat de burger zich met hetzelfde gemak tot een rechtbank in een buitenlandse lidstaat kan wenden als tot een rechtbank in de lidstaat waaruit hij oorspronkelijk afkomstig is. Particulieren en bedrijven moeten zo hun rechten kunnen uitoefenen. Hiertoe dient er in onze ogen een mechanisme te komen dat op twee aspecten gestoeld is. Ik wil hier benadrukken dat beide aspecten in onze ogen even belangrijk zijn.
In de eerste plaats dient er een flexibele, niet-bureaucratische structuur te worden opgezet. Een dergelijke structuur is nodig om de justitiële samenwerking tussen de lidstaten soepeler te laten verlopen. Op strafrechtelijk gebied hebben we op dit punt al zeer leerzame ervaringen opgedaan. In de tweede plaats, en dat is even belangrijk, dienen wij veel verder te gaan dan de vorderingen die momenteel op strafrechtelijk gebied zijn geboekt. Wij moeten een stelsel opzetten op basis waarvan iedere burger op begrijpelijke en toegankelijke wijze informatie kan krijgen en zijn aarzeling om zijn rechten in een vreemde lidstaat te verdedigen, kan overwinnen. Ook moet de burger dankzij dit stelsel eenvoudiger toegang kunnen krijgen tot het rechtsstelsel van de andere lidstaat.
Ik wil rapporteur Kessler en de rapporteurs voor advies Walles en Wenzel-Perillo dan ook van harte danken voor hun steun aan ons initiatief.
Wat de ontwerp-amendementen in de wetgevingsvoorstellen betreft, kan ik u mededelen dat ik de amendementen 1, 2, 3, 5 en 9 kan accepteren. Ik wil echter benadrukken dat ik met betrekking tot amendement 3 niet kan begrijpen waarom toekomstige instrumenten geen specifieke samenwerkingsmechanismen kunnen bevatten. Voorts lijkt het mij verstandig om enige flexibiliteit te hanteren bij de toepassing van amendement 9.
De Commissie heeft twijfels over amendement 4, hetgeen overigens niet wil zeggen dat zij het idee verwerpt om gegevensbestanden te ontwikkelen voor de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken en handelszaken. Wij zijn hier juist voorstander van, aangezien dergelijke gegevensbestanden een belangrijke steun kunnen bieden bij de inzet van de aangenomen of toekomstige instrumenten. Wij beschouwen het netwerk overigens als een zeer nuttig hulpmiddel hierbij. Om die reden wil ik u laten weten dat wij weliswaar niet het amendement als zodanig kunnen aannemen, maar dat wij, tegemoetkomend aan de wensen van het Parlement, duidelijk in de overwegingen willen aangeven dat het netwerk kan bijdragen aan de ontwikkeling van specifieke projecten op dit gebied. Ik verwijs hierbij naar projecten met een duidelijk doel en met duidelijke prioriteiten met het oog op de directe maatregelen die door het justitiële burgerlijke netwerk getroffen worden.
De Commissie kan ook de tekst van amendement 7 niet accepteren, maar kan wel het idee achter dit amendement opnemen in de beschikking. De Commissie wil dat het netwerk voor zover mogelijk gebruik kan maken van diensten die door het IDA-programma worden aangeboden.
De Commissie kan verder de amendementen 10 en 11 gedeeltelijk overnemen, waarbij zij wil beklemtonen dat de voorziene termijn van 3 jaar pas kan ingaan zodra het netwerk daadwerkelijk gerealiseerd is. Ik moet evenwel bekennen dat de presentatie van de statistische jaarverslagen in onze ogen een buitengewoon grote belasting voor het netwerk vormt.
De Commissie is daarentegen niet geporteerd voor amendement 8 en heeft haar twijfels over amendement 6 wat betreft de samenwerking met het strafrechtelijke netwerk. Wij zullen alles op alles zetten om de samenwerking in de praktijk te laten plaatsvinden. Gezien het verschil, qua rechtsgrondslag en qua pijler, tussen de justitiële samenwerking op civiel gebied en de justitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied, lijkt het ons niet gepast om deze samenwerking in de tekst op te nemen. Ik ben er overigens van overtuigd dat een dergelijke samenwerking in de praktijk wel degelijk zal plaatsvinden.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wil ik aangeven dat wij door middel van dit voorstel een doelmatig instrument willen creëren waarmee we onze ultieme doelstellingen kunnen verwezenlijken: het bewerkstelligen van een Europese ruimte van rechtvaardigheid op het gebied van burgerlijke en handelszaken. Met deze doelstelling komen wij niet alleen tegemoet aan de wil van onze medeburgers - dit punt heeft immers betrekking op hun dagelijkse leven - maar helpt ons ook bij het realiseren van een goed functionerende interne markt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Vitorino!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0117/2001) van mevrouw Auroi namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1251/1999 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen (COM(2001) 87 - C5-0083/2001 - 2001/0043(CNS)).

Auroi
Mijnheer de Voorzitter, gezien het urgente karakter van dit vraagstuk - er moet immers na 15 augustus geoogst kunnen worden - heeft u, mijnheer de commissaris, in de moeilijke omstandigheden vanwege de BSE-crisis, een wijziging van de verordening van de Raad voorgesteld, om een steunregeling in te stellen voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen. Deze maatregel vormt een van de zeven prioriteiten en dient om een deel van de braakgelegde gronden weer te kunnen bebouwen met gewassen zoals klaver.
Het besluit om deze verordening met spoed te wijzigen wordt door de telers gezien als een teken van hoop. Europa laat ze niet in de steek en wil ze niet laten opdraaien voor een situatie die hen vaak tot slachtoffer maakt.
Afgezien van het urgente karakter van dit vraagstuk, ligt het voorstel in de lijn van het witboek inzake de voedselveiligheid, waarin ook aandacht wordt besteed aan de problematiek van de productie van diervoeders.
Bovendien is het voorstel een goede aanleiding om de kwestie aan te snijden van de productie van plantaardige eiwitten die nodig zijn voor een goede voeding van runderen. Europa produceert daarvan zelf niet voldoende, onder meer als gevolg van de akkoorden van Blair House. De braaklegging waartoe is besloten heeft ertoe geleid dat akkerbouwgrond niet werd gebruikt terwijl het vee werd gevoed met dierlijke eiwitten, soms afkomstig van kadavers. Om weer tot een gezonde voeding van de veestapel te komen en de BSE­crisis op te lossen lijkt wijziging van de braakleggingsregeling ten gunste van de teelt van voedergewassen noodzakelijk.
Uw voorstel, mijnheer de commissaris, gaat de goede kant op, maar u stelt slechts een marginale wijziging van de verordening voor. Deze wijziging heeft slechts een symbolische waarde, maar wij afgevaardigden kunnen aan de wieg staan van een gedachtegang die uiteindelijk uitmondt in een herziening van Agenda 2000.
De voorgestelde maatregelen hebben in de eerste plaats ten doel braakgelegde gronden aan te wenden voor biologische wisselbouw. Dit zou tot gevolg hebben dat bepaalde braakgelegde gronden gebruikt zouden worden voor de teelt van gewassen als tuin­ en veldbonen, linzen, erwten, lupine, wikke, rupsklaver, fenegriek, honingklaver, rode klaver, witte klaver en ga zo maar door, hetgeen zou kunnen leiden tot een natuurlijker veehouderij omdat deze verbonden zou zijn met de productie van veevoer. Bovendien zou de maatregel ook ten goede komen aan het milieu, want we weten nu dat braaklegging vaak schadelijk is.
In plaats van de grootschalige teelt van eiwit­ en oliehoudende gewassen alsook braaklegging te bevorderen door middel van aan het areaal of volumes gebonden premies, zou de braaklegging gedeeltelijk stopgezet kunnen worden en kunnen worden vervangen door de teelt van voederleguminosen die niet voor menselijke consumptie zijn bestemd.
Dit ligt in de lijn van een koerswijziging van het GLB in de richting van de door ons voorgestane kwaliteitsveeteelt en extensivering. Het is de vraag of deze koerswijziging beperkt moet blijven tot alleen de biologische landbouw, geregeld bij Verordening nr. 2092/91/EEG, of dat er mogelijkheden zijn om verder te gaan. In dat geval moeten ook de conventionele landbouwers gebruik kunnen maken van dezelfde mogelijkheden, mits ze ermee instemmen om op braakgelegde grond uitsluitend de opgesomde voedergewassen te verbouwen.
De verplichte aanvulling van de teelt van graan met die van leguminosen en voedergewassen om in aanmerking te komen voor subsidie, kan bijdragen tot de invoering van ecologische cycli en tot grondverbetering. Een dergelijke verbintenis zou in combinatie met goede landbouwpraktijken kunnen resulteren in een gezonde vruchtwisseling, zoals die ook in de biologische landbouw bestaat.
Als de biologische landbouw alleen wordt toegestaan om braakgelegde gronden weer in productie te nemen, dan is dat evenwel niet meer dan een cosmetische behandeling. Het voorstel is in die zin beperkt dat de Commissie de braakgelegde gronden alleen voor de biologische teelt wil aanwenden. Dat doet ze niet uit bewondering voor de biologische landbouwers. Ze wil niet aan de WTO-akkoorden tornen en daarom is ze niet bereid een maatregel te treffen die alle landbouwers in de Europese Unie ten goede komt. Gezien de crisissituatie rond de voedselveiligheid, denk ik niet dat een wijziging van de regels door de lidstaten beschouwd kan worden als een schending van de WTO-akkoorden. Dit wordt overigens bevestigd door het Economisch en Sociaal Comité.
Bovendien, als de gezondheid van de consument en het overleven van de landbouwers op het spel staan, dienen we de moed op te brengen om deze beruchte akkoorden te herzien. De heer George Bush junior laat zich immers ook niet van zijn beste kant zien wat betreft het Protocol van Kyoto over de klimaatverandering! Het gaat er vandaag om dat er snel een beslissing genomen wordt zodat de landbouwers nog dit seizoen kunnen inzaaien. Het beste zou zijn als de conventionele landbouwers de braakliggende velden voor 15 augustus kunnen inzaaien met eiwitrijke gewassen, maar de Commissie staat dat niet toe.
De voltallige Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling stelt u daarom het volgende compromis voor, mijnheer de commissaris: naast de biologische landbouw dient de maatregel in 2001 van toepassing te zijn op alle ondernemingen die een milieuvriendelijk landbouwbeleid voeren. In 2002 dient de maatregel vervolgens van toepassing te zijn op de gehele conventionele sector.
Dit gerichte voorstel dient overigens slechts als eerste stap beschouwd te worden in de richting van een meer omvattende hervorming van het GLB.

Jeggle
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, met het onderhavige voorstel voor de wijziging van de verordening tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen, streeft de Commissie ernaar om de biologische landbouw op braakgelegde grond te bevorderen door de teelt van voederleguminosen. Dit is echter uitsluitend voorbehouden aan landbouwbedrijven die voor hun gehele productie deelnemen aan de bij Verordening (EEG) nr. 2092/91 ingevoerde regeling, dus uitsluitend biologische landbouwbedrijven. Daarop richt zich onze kritiek en de Raad is het grotendeels met ons eens. Dat wil ik op deze plaats benadrukken. Ons voorstel is om de teelt van voederleguminosen niet uitsluitend toe te staan voor biologische landbouwbedrijven, maar - tegen de achtergrond van BSE en MKZ - voor alle conventionele veehoudende bedrijven. Op die manier zouden de vele veehouderijen een geringe compensatie kunnen krijgen voor de financiële schade die zij door BSE en MKZ hebben geleden; een financieel verlies dat in sommige gevallen dramatische proporties heeft aangenomen. In ieder geval zou die toestemming echter, behalve voor biologische landbouwbedrijven, ook moeten gelden voor bedrijven die aan milieumaatregelen in de landbouw deelnemen die door de Commissie goedgekeurd zijn in het kader van verordening nr. 1257/99.
Het in dit verband door de Commissie gehanteerde argument dat onze voorstellen een einde zouden maken aan het braakleggingsinstrument, is volstrekt onbegrijpelijk. Elke landbouwer die door BSE en MKZ is geteisterd en die aan deze steunregeling deelneemt, weet heel goed dat hier geen nieuwe subsidiekraan door de EU wordt opengedraaid. Hij zal dat voorstel veel eerder beschouwen als een intelligente interpretatie van de minieme speelruimte die ons nog rest, gezien de huidige, troosteloze situatie voor de veehouderij.
In de tweede plaats stelt de Commissie zelf voor om via de teelt van voederleguminosen het gewenste herstel van de bodemvruchtbaarheid te realiseren. Het valt niet te begrijpen waarom alleen biologische landbouwbedrijven van deze grondverbetering zouden mogen profiteren. Na het verbod op het gebruik van diermeel, lijkt het juist erg zinvol om de teelt van eiwitrijke leguminosen te bevorderen. Wij zullen daar in de toekomst veel meer van gaan gebruiken dan dat we op dit moment produceren. De invoer van soja ligt voor de hand. Wanneer wij echter serieus van plan zijn om een duurzame landbouw te creëren, dan moeten wij op dit gebied een stap in de goede richting zetten.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, met het oog op het buitengewoon minimalistische voorstel voor een verordening, biedt mevrouw Auroi in haar verslag een concrete aanzet, hoe bescheiden deze ook is, om het enorme tekort aan eiwitrijke gewassen aan te vullen.
Terwijl de meeste landbouwbedrijven een gemengd beleid voeren, wil de Commissie uitsluitend bedrijven die 100% biologisch telen de mogelijkheid bieden om hun braakliggend terrein met voederleguminosen te bebouwen, wat neerkomt op nauwelijks 2% van het akkerbouwareaal in de Unie oftewel minder dan 10% van het agrarisch areaal dat beplant is met graangewassen, oliehoudende gewassen en eiwitrijke gewassen.
Mevrouw Auroi heeft voorgesteld om ook de conventionele landbouwbedrijven deze mogelijkheid te bieden, de veetelers in het bijzonder. Ik onderschrijf haar voorstel. Uiteraard is zelfs het aldus gewijzigde voorstel ontoereikend om aan het bestaande probleem het hoofd te bieden. Door de Akkoorden van Blair House is ons gebrek aan eiwitrijke gewassen toegenomen tot boven de 35 miljoen ton. Ik doel hier op de situatie voordat het verbod op diermeel voor niet-herkauwenden van kracht werd. Sindsdien is de invoer van deze gewassen met 300.000 ton per maand toegenomen.
Alleen als we een ambitieus "eiwitplan" opstellen kunnen we weer vat krijgen op de situatie en voldoen aan de eisen die onze consumenten stellen op het gebied van de traceerbaarheid. Wat dit punt betreft ben ik verbijsterd over de kortzichtigheid die de Commissie tentoonspreidt in haar mededeling van 16 maart, waarin ze zich laat leiden door de kortetermijngedachte van de vrijhandel. Ik zal hier tijdens het debat van morgen op terugkomen.

Fischler
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik wil in de eerste plaats mevrouw Auroi van harte bedanken. Ook de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zou ik willen bedanken voor de snelle en grondige evaluatie van het voorstel betreffende het gebruik van braakgelegde grond voor de biologische landbouw. Dit voorstel is overigens al in het kader van het zeven-puntenplan aan de plenaire vergadering voorgelegd.
Ik wil echter wel graag benadrukken dat de voorgestelde maatregel niet bedoeld is om het diermeel te vervangen dat op dit moment niet meer in voedingsmiddelen gebruikt mag worden. Wij zullen morgenvroeg gelegenheid hebben om over dit aspect te discussiëren. De Commissie heeft een heel ander doel voor ogen, namelijk het creëren van een extra stimulans voor de biologische landbouw, omdat de landbouwers in deze sector in veel hogere mate dan de conventionele landbouw afhankelijk zijn van de teelt van voederleguminosen, zoals klaver en alfalfa. Ik ben dan ook van mening dat het voorstel van de Commissie erg positief zal uitpakken voor de biologische landbouwers.
Wij moeten echter niet vergeten dat er goede redenen zijn om het voorstel tot biologische bedrijven te beperken. Enerzijds moet er namelijk voor worden gezorgd dat de braaklegging een effectief instrument voor de productiecontrole blijft, zodat we onze subsidie voor aquacultuur binnen de Blue Box kunnen houden. Anderzijds is enige bevoordeling van de biologische bedrijven een gevolg van het feit dat het voor deze sector anders nog moeilijker zou zijn om aan de productieverplichtingen te voldoen. Het zou verstandig zijn om deze argumenten in het achterhoofd te houden tijdens de discussie morgen over de verhouding tussen vraag en aanbod van eiwitgewassen.
Dat betekent dat ik noch akkoord ga met de amendementen die betrekking hebben op het gebruik van braakgelegde grond voor de teelt van alle soorten voederleguminosen en eiwitgewassen, noch met de amendementen die gericht zijn op een uitbreiding met andere landbouwbedrijven dan de biologische bedrijven. De amendementen 1, 2, 3, 4 en 5 hebben betrekking op de verhouding tussen vraag en aanbod van eiwitgewassen. Nadat de Raad in het kader van de Top in Nice de Commissie daartoe opdracht had gegeven, is deze kwestie door mijn diensten getoetst. Het onderzoek is inmiddels afgerond en ik zal daar morgenvroeg in de plenaire vergadering een verklaring over afleggen. Daarom wil ik daar nu niet verder op ingaan.
Tot slot wil ik nog een opmerking maken over het voorstel dat vandaag aan de orde is. De biologische landbouwers kunnen ook dit jaar al van de aangeboden mogelijkheid profiteren, op voorwaarde dat de Raad snel tot een besluit komt. Ons voorstel zou namelijk al met terugwerkende kracht gelden voor de braakleggingsperiode vanaf 15 januari 2001.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
De voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft mij verzocht om kort het woord te mogen voeren. Ga uw gang, mijnheer de voorzitter!

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een beroep doen op artikel 122 van het Reglement, over de persoonlijke feiten. In artikel 122 staat dat iemand het woord mag vragen indien in het debat persoonlijke uitlatingen over de betreffende persoon zijn gedaan. Wat ik hier nu mis, is dat er helemaal geen persoonlijke uitlatingen over mij zijn gedaan. Misschien mag ik desondanks zelf een persoonlijke uitlating doen. Ik zou namelijk graag iemand hebben horen zeggen dat de voorzitter van de Commissie landbouw erg tevreden is met het voorstel van de Commissie, dat wij vervolgens getoetst en geamendeerd hebben. Niemand heeft opgemerkt dat wij - en met name ikzelf - al jaren met deze kwestie bezig zijn en dat wij nu erg blij zijn met dit voorstel van commissaris Fischler. Daardoor kunnen we eindelijk, ondanks het feit dat onze amendementen niet allemaal overgenomen zijn, gebruik gaan maken van de braaklegging en de biologische opwaardering van de vruchtwisseling. Dat wou ik graag als persoonlijke uitlating kwijt. Ik dank u, mijnheer de Voorzitter, dat u mij daartoe de gelegenheid heeft gegeven.

De Voorzitter
De geachte collega is ook in zijn nieuwe hoedanigheid als voorzitter niet vergeten welke trucs er gebruikt kunnen worden om toch nog het woord te kunnen voeren. Het was overigens wel interessant wat u te zeggen had, commissievoorzitter Graefe zu Baringdorf.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Ik bedank iedereen die het zo lang heeft volgehouden, met name de leden van de Commissie en haar ambtenaren!
(De vergadering wordt om 23.50 gesloten)

Toespraak van de heer Rau, President van de Bondsrepubliek Duitsland
De Voorzitter
Het is mij een genoegen en een grote eer om namens het Europees Parlement en in vriendschappelijke sfeer de president van het nieuwe Duitsland welkom te mogen heten. Hij is nog vóór de eeuwwisseling op voorbeeldige wijze de uitdaging van de nationale hereniging van Duitsland aangegaan.
Dit nieuwe Duitsland heeft sinds de vreedzame val van de Berlijnse Muur de hereniging in dienst gesteld van een versterking van de Europese eenheid en daar zeer concreet blijk van gegeven. Ondanks de waarde die dit land aan de mark hecht en ondanks zijn trots op de welvaart en stabiliteit die het aan deze munt te danken heeft, heeft het zich ingezet voor de euro.
In dit nieuwe Duitsland geven de nieuwe generaties terecht aan dat ze niet langer de last wensen te dragen van de sombere jaren die ze nooit gekend hebben.
Dit nieuwe Duitsland heeft naar aanleiding van de afschuwelijke gebeurtenissen in Kosovo de historische beslissing genomen om deel te nemen aan de strijdkrachten van de internationale gemeenschap, die zich hebben ingezet voor de verdediging van de grondrechten van de mens. Nu neemt Duitsland deel aan de vorming van de Europese Task Force EVDB, die zich zal wijden aan de handhaving van de vrede.
In het Verdrag van Nice is in sterkere mate rekening gehouden met het demografische gewicht van Duitsland binnen de Unie. Alle andere lidstaten, de minder bevolkte lidstaten in het bijzonder, verwachten van Duitsland dat het, samen met de andere grote lidstaten, bij de besluitvorming op Europees niveau de communautaire geest boven het belang van de grote lidstaten zal blijven stellen.
Vanwege zijn geografische ligging en economische dynamiek zal Duitsland een zeer belangrijke rol spelen bij de komende hereniging van het gehele Europese continent binnen de Unie. Meer dan andere lidstaten kent dit land het aanvankelijke enthousiasme dat met een hereniging gepaard gaat, maar ook de eisen, moeilijkheden en tijdelijke frustraties die een dergelijk proces teweegbrengt.
Mijnheer de president, dankzij de ervaring die uw Duitsland heeft opgedaan met federale organisatiestructuren, zal het ook een vooraanstaande rol kunnen spelen in het grote debat over de toekomst, dat op initiatief van Duitsland en Italië op de Top van Nice is aangezwengeld met de verklaring over de toekomst van de Unie. Op deze top is ervoor gepleit om samen de nieuwe kwalitatieve structuur van de Unie na de uitbreiding vorm te geven, door de bevoegdheden die er op Europees, nationaal en regionaal niveau bestaan beter op elkaar af te stemmen.
Tijdens de eerste halve eeuw van de Europese eenwording heeft de financiële bijdrage van Duitsland aan de communautaire solidariteit een doorslaggevende rol gespeeld, of het nu gaat om het GLB of het Cohesiefonds. Ik wil de opeenvolgende kanseliers die deze keuze voor solidariteit gehandhaafd hebben en blijk hebben gegeven van vastberadenheid om Europa te verenigen, lof toezwaaien. Wat de laatste decennia betreft, geldt dit in het bijzonder voor de kanseliers Schmidt, Kohl en de huidige kanselier Schröder.
Om de kandidaat-landen economisch en qua structuur op het niveau van de Unie te krijgen, is nu en straks een hoge financiële bedrage van de Unie nodig. Dat is niet alleen in het belang van de kandidaat-landen, maar ook in ons eigen belang. De uitbreiding moet immers niet alleen worden doorgevoerd, maar ook succesvol worden.
De inspanningen dienen op rechtvaardige wijze te worden verdeeld, en ik twijfel er niet aan dat Duitsland er zeer nauwlettend op zal toezien dat de nieuwe steun die wij aan de kandidaat-landen geven niet ten koste gaat van de lidstaten. Ik denk in dit opzicht in het bijzonder aan het behoud van de regionale samenhang binnen de Unie en aan een daadwerkelijk solidair beheer bij economische rampen, en vooral ook het menselijk lijden, waartoe de besmettelijke veeziekten BSE en MKZ geleid hebben. Voorts denk ik aan de steun van de Unie aan de landen in het Zuiden, die gebukt gaan onder het juk van hun onderontwikkeling en van endemische ziekten. Deze zaken zijn niet alleen vanuit moreel oogpunt onaanvaardbaar, maar vormen tevens een bedreiging voor de stabiliteit en vrede in de wereld.
Tot slot wil ik benadrukken dat van alle landen die een bijdrage hebben geleverd aan de erkenning van de zeer belangrijke rol van het Europees Parlement in het democratische functioneren van de Unie, Duitsland altijd voorop heeft gelopen. We hebben ons einddoel zeker nog niet bereikt en de beslissingen die op de Top van Nice genomen zijn gaan ons niet ver genoeg. Ik weet dat u ons vandaag de grote lijnen wilt schetsen van ons ambitieuze plan met betrekking tot de Europese eenwording. Ik ben u veel dank verschuldigd, mijnheer de president, voor het feit dat u naar ons Europees Parlement getogen bent. Ik geef u daarom direct het woord.
(Applaus)

Rau
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik dank u hartelijk, mevrouw de Voorzitter, dat ik vandaag voor dit geachte Parlement mijn gedachten over het toekomstige aanzien van Europa mag ontvouwen.
Europa wordt voor zijn burgers steeds concreter en tastbaarder omdat zij er steeds directer mee te maken krijgen. Over 271 dagen krijgen de burgers van twaalf Europese landen één valuta in hun portemonnee. Wij kunnen onbelemmerd door Europa reizen, van de Noordkaap tot aan Gibraltar. Maar voelen wij ons ook Europeanen?
Ik ervaar het zoals een groot Europees journalist, de Italiaan Luigi Barzini, ooit schreef: "... dat wij ondanks al onze onbetwistbare verschillen in feite allemaal mensen van dezelfde soort zijn..."
We hebben een rijke gezamenlijke traditie. Daarop wees ook Winston Churchill in zijn befaamde rede van Zürich van september 1946. In zijn ogen bestond het gemeenschappelijke Europese erfgoed uit het christelijke geloof, de christelijke ethiek, de cultuur, de kunsten, de filosofie en de wetenschap, van de oudheid tot het heden.
Wij kennen allen ook heel recente voorbeelden van het gemeenschappelijke belang van Europa. Moeten wij Europeanen niet op zijn laatst sinds de mondialisering haar intrede heeft gedaan ervan doordrongen zijn dat onze grote culturele verscheidenheid niet door wereldwijde mediaconcerns in een keurslijf mag worden gedwongen, dat wij gezamenlijk een vuist moeten maken tegen fundamentalistische acties en etnische zuiveringen in Europa en dat de markt niet geheel mag worden vrijgelaten, maar gebonden moet zijn aan sociale en ecologische normen?
We kunnen nu met eigen ogen zien hoe groot de aantrekkingskracht is die de Europese Unie op veel landen uitoefent. Dat zal zeker praktische redenen hebben, en inderdaad: alle lidstaten hebben baat bij de EU. Maar het gaat in Europa om meer dan om materiële zaken alleen. Europa staat voor een bepaalde visie op het menselijk bestaan en de menselijke samenleving. Daarom zetten wij ons steeds weer in voor een goede balans tussen de vrijheid van het individu en diens verantwoordelijkheid voor maatschappij en samenleving.
Ook de grote visionairs van de jaren vijftig hadden niet kunnen dromen welke concrete vorm het verenigd Europa zou aannemen en tot hoeveel terreinen het zich zou uitstrekken. Ons succesvol gemeenschappelijk handelen moet ons stimuleren om nieuwe doelen in het vizier te nemen. Maar ook moeten wij met de nodige zelfkritiek vaststellen dat er naast brede steun vanuit de bevolking ook sprake is van een sceptische, wantrouwige of zelfs afkeurende houding tegenover het Europese eenwordingsproject.
Gelukkig gelden die twijfel en kritiek niet zozeer de afzonderlijke maatregelen en hun gevolgen. Verreweg de meeste mensen beseffen best hoe belangrijk het is om na eeuwen van vijandschap in vrede samen te leven, hoe goed we erin geslaagd zijn om onze welvaart gezamenlijk te laten groeien, hoeveel voordelen de interne markt onze bedrijven biedt, dat we in Europees verband veel beter wetenschappelijk onderzoek kunnen verrichten, dat het een vooruitgang is dat men zich zonder al te veel obstakels kan vestigen in andere Europese landen of dat steeds meer diploma' s in heel Europa zijn erkend.
De bezorgdheid van de mensen in Europa komt voort uit de vraag hoe het weinig transparante eenwordingsproces wordt georganiseerd, en uit de gedachte dat zij weinig invloed op dat proces lijken te hebben. Veel burgers vragen zich met recht af: wie bestuurt eigenlijk de locomotief van de Europese eenwordingstrein? Welke verkeersregels gelden er? Hoe en waar worden de wissels omgezet? Welke wagons worden aan- en afgekoppeld? En waar gaat de reis naartoe?
Dat zijn geen academische vragen. Dat zijn vragen die het volk, de soeverein, in alle landen van Europa stelt. Het lijdt geen twijfel dat over al deze kwesties niemand anders mag beslissen dan de soeverein in al onze democratieën in Europa: het volk.
Nu hoor ik vaak verkondigen dat een democratisch proces in Europa alleen al onmogelijk is omdat er niet één Europees volk bestaat. En inderdaad is er geen sprake van één Europees volk en één Europees publiek, zoals we die wel in de afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie kennen. Maar dat mag ons niet beletten om de beginselen van de democratie op Europees niveau te versterken.

Welbeschouwd betekent democratie ook alleen maar dat mensen die samen een bepaald doel willen bereiken, daar ook samen regels en procedures voor ontwikkelen. Wat niet wegneemt dat deze mensen voor de rest heel uiteenlopende belangen kunnen hebben en die verschillen ook koesteren.
En daar gaat het in Europa nu precies om. Wij willen ons samen inzetten voor bepaalde doelen en belangen, terwijl we tegelijkertijd de verschillen tussen de Europese landen en naties willen behouden, verschillen waarop de Europese Unie is gegrondvest en die haar zo bijzonder en verrijkend maken. Dat zal en moet ook in de toekomst zo blijven.
We dienen dus antwoord te geven op de volgende vragen. Hoe kunnen we de Europese Unie zo opzetten dat de burgers er beter hun weg in vinden? Wat moeten we doen opdat de beslissingen van de Unie in Europa een breder draagvlak krijgen? En ten slotte: hoe moet het organisatorische raamwerk eruitzien? Het antwoord kan er naar mijn mening maar één zijn: er moet een Europese grondwet komen.
(Applaus)
De Europese grondwet is niet de sluitsteen van het bouwwerk Europa, maar moet een fundament worden. In deze grondwet moet worden vastgelegd dat Europa geen centralistische superstaat mag worden, maar dat wij een "federatie van nationale staten' zullen opbouwen. Ik ben me ervan bewust dat de begrippen "grondwet' en "federatie" sommigen in Europa verdacht in de oren zullen klinken. Maar gaat die controverse vaak niet alleen over de gehanteerde begrippen? Ik heb er alle vertrouwen in dat wij het gemakkelijker eens zullen worden over de achterliggende gedachten dan over de begrippen zelf. Laten we in dat geval de inhoud vooropstellen, in plaats van ruzie te maken over begrippen.
(Applaus)
Aan de Europese grondwet moet een brede discussie in alle lidstaten voorafgaan. In het debat zijn sceptische en kritische stemmen te horen. Er bestaan veel gewichtige bezwaren, die ik ook serieus neem als ik zelf een andere mening ben toegedaan. Enkele van die bezwaren wil ik vandaag bespreken, en ik wil graag toelichten hoe ik mij een Europese grondwet en de weg daarheen voorstel.
Iedere verdere stap in het eenwordingsproces zou een stap in de richting van een Europese "superstaat" zijn en leiden tot afschaffing van de nationale staten, zo luidt een argument dat vaak tegen een Europese grondwet wordt aangevoerd. Maar wie, zoals ik, voor een federatie van nationale staten is, die wil juist het tegendeel bereiken! Als wij van de Europese Unie een federatie van nationale staten maken, krijgt het gemeenschappelijk handelen een beter democratisch draagvlak en worden tegelijkertijd de bevoegdheden van de nationale staten gewaarborgd, bevoegdheden die zij willen behouden en horen te behouden. Europa krijgt alleen nieuwe bevoegdheden als alle leden van de federatie daarmee instemmen via een transparante en democratische procedure.
Verworvenheden behouden, ongewenste ontwikkelingen voorkomen en openstaan voor nieuwe zaken, dat is de basis van een grondwet voor een federatie van nationale staten. Daarover wil ik het graag hebben.
Niemand wil van de nationale staten en hun soevereiniteit af, integendeel: wij zullen ze in al hun verscheidenheid nog lang nodig hebben om de diversiteit in Europa te waarborgen. Een federatie van nationale staten - zo wordt soms heimelijk, soms openlijk als argument gebruikt - wordt dat niet gespeld "à la Bondsrepubliek Duitsland" ?! Maar wie goed kijkt, zal constateren dat het idee van een federatie om heel andere redenen instemming vindt. De staatkundige ordening van de afzonderlijke Europese landen is historisch zo gegroeid. Anders geformuleerd: het zijn verschillende, maar gelijkwaardige democratische antwoorden op bepaalde historische ontwikkelingen. En juist omdat Europa zich niet in de richting van een eenheidsstaat ontwikkelt en ook niet hoort te ontwikkelen, moeten wij de grondslag vinden voor een ordening die met dat streven strookt, die onze verschillende tradities handhaaft en die tegelijk van deze tijd is. De federatie is zo' n grondslag.
Een federatie wordt erdoor gekenmerkt dat iedere lidstaat soeverein beslist over zijn grondwetsmodel en staatsinrichting. Net zomin als ik wil dat Europa beslist over de staatsinrichting van de Bondsrepubliek Duitsland, zou ik anderen willen voorschrijven hoe zij hun staat dienen in te richten. Het is verre van mij om het Koninkrijk Denemarken, de Republiek Griekenland, het Koninkrijk Spanje of, ooit in de toekomst, de Republiek Hongarije een federale oplossing op te dringen die zij niet willen! Een federale grondwet is juist daarom zo noodzakelijk omdat wij geen eenheidsstaat willen.
Welke functie heeft een grondwet voor een politieke gemeenschap? Die van een "grammatica van de vrijheid" en vooral bij ons in Europa ook van een "grammatica van de solidariteit." Daarin legt de soeverein, het volk, vast aan welke waarden het zich bindt, op welke terreinen en aan wie het macht delegeert, en hoe het die macht wil structureren en beperken. Tenslotte wordt in een grondwet geregeld wie er verantwoordelijk is voor wat. Dat zijn de elementen die een grondwet voor een Europese federatie van nationale staten moet bevatten. De grondwet moet uit drie gedeelten bestaan. Het eerste deel moet het Handvest van de grondrechten zijn dat op de Top van Nice werd afgekondigd.
(Applaus)
Dit Handvest dient bindend te zijn voor het handelen van de Europese instellingen en voor de lidstaten, waar deze Europees recht toepassen. De grondrechten die de lidstaten hebben vastgelegd en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens hebben daaronder niet te lijden. In het tweede gedeelte van de Europese grondwet moeten de bevoegdheden van de lidstaten en de Europese Unie duidelijk worden afgebakend. Zo bepaalt hij in sterke mate de verhouding tussen de lidstaten en de federatie. Daarbij moeten wij ernaar streven om het grondbeginsel van de subsidiariteit steviger te verankeren. Beslissingen moeten alleen op Europees niveau worden genomen als de afzonderlijke lidstaten dat zelf niet beter kunnen. Dat moet de richtsnoer zijn! Alles wat in de grondwet niet uitdrukkelijk tot de bevoegdheden van Europa wordt gerekend, blijft dus onder de nationale bevoegdheid vallen. Om de vrees voor een sluipende centralisering in Europa te pareren, meen ik dat ook een volgende stap het overwegen waard is: leg de bevoegdheden van de lidstaten duidelijk vast. Daarvan wil ik slechts twee voorbeelden noemen. De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om binnen een Europees sociaal beleid een zelfstandig pensioenbeleid te voeren, of om binnen het Europese milieubeleid een eigen weg te bewandelen bij de bevordering van duurzame energie.
(Applaus)
Ik ben mij er natuurlijk van bewust dat zelfs de meest volmaakte afbakening van bevoegdheden ook in de toekomst ruimte laat voor conflicten. Ik ben het eens met minister-president Jean-Claude Juncker en vele andere Europeanen dat we niet moeten vastleggen wat de EU zeker niet mag doen. De grondwet moet in de mogelijkheid voorzien dat bevoegdheden kunnen worden veranderd als de leden van de federatie daartoe unaniem besluiten. Naast het Handvest van de grondrechten en de regeling van de bevoegdheden moet de grondwet in een derde gedeelte de toekomstige institutionele structuur van Europa vastleggen.
Zojuist sprak ik over het gevoel van onbehagen bij veel burgers. Zij ervaren of hebben het idee dat zij te weinig invloed kunnen uitoefenen op de snelheid en de richting van de Europese eenwordingstrein en op zijn bestemming. Zij menen dat er democratische rechten worden geschonden. Daarom moeten wij de kwestie van de democratische legitimatie van Europa centraal stellen.
(Applaus)
Parlement en Raad moeten - zo vind ik - uitgroeien tot een heus tweekamerparlement.
(Levendig applaus)
De Raad moet een kamer van de staten worden, waarin iedere lidstaat, vertegenwoordigd door zijn regering, een stem heeft. Deze kamer waarborgt de soevereiniteit van de nationale staten. Het Europees Parlement - u dus, dames en heren - moet de kamer van de burgers worden. Beide kamers moeten op alle terreinen waarop regelgeving wordt vastgesteld gelijkwaardig en gelijkgerechtigd kunnen beslissen.
(Levendig applaus)
Veel kritiek op Europa wordt met de Commissie geassocieerd, en soms terecht. Vaak echter wordt de Commissie alleen maar tot zondebok gemaakt, en de jacht op zondebokken is de meest populaire van jagen die er bestaat!
(Gelach, applaus)
Ik ken de neiging van vrijwel alle nationale regeringen om beslissingen die zij op Europees niveau zelf hebben genomen, te brandmerken als uitwassen van Europese regelzucht ...
(Levendig applaus) ... als ze in eigen land de wind een beetje tegen hebben. Een fenomeen dat u niet onbekend zal voorkomen. Maar dat doet niets af aan de terechte kritiek dat de Commissie, met het oog op haar grote invloed, onvoldoende democratische legitimatie bezit. Daarin moeten wij verandering brengen.
U weet dat er daarvoor twee modellen bestaan: directe verkiezing van de Commissievoorzitter door het volk of verkiezing van de Commissievoorzitter door de beide kamers van het Parlement.
(Levendig applaus)
Zelf geef ik de voorkeur aan het parlementaire model, waarin de Commissie de steun heeft van een meerderheid van het Parlement.
(Levendig applaus)
Maar welke weg er in een grondwet ook wordt ingeslagen, een versterkt tweekamerparlement en een Commissie die meer democratische legitimatie bezit, kunnen de Europese gedachte nieuwe, cruciale impulsen geven.
De Europese burgers zullen zich meer gaan interesseren voor wat er in Brussel, Straatsburg en Luxemburg speelt en zullen zich er meer bij betrokken voelen, ook als ze het met bepaalde beslissingen niet eens zijn. En ik ben ervan overtuigd dat een sterker Parlement er ook toe bijdraagt dat de partijen niet alleen in naam Europees zijn, maar zich daadwerkelijk Europees opstellen.
(Applaus)
De hervorming van de Europese instellingen zou er ook toe bijdragen dat er een bredere Europese openbaarheid komt. Die moet er zeker komen! Maar ook nu zijn er zeker al onderwerpen die de mensen overal in Europa beroeren. Denk eens aan de euro: aan zijn stabiliteit binnen de Unie en zijn waardevastheid daarbuiten. En denkt u eens aan de vrede in onze contreien, aan het verlangen naar gezonde levensmiddelen of aan de regels voor de transfer van voetballers binnen Europa.
In de discussie over de grondwet moeten we er ook op letten dat de Commissie de verdediger van de belangen van de Gemeenschap blijft.
(Applaus)
Dat anker van het Europese eenwordingsproces, het recht van initiatief van de Commissie, moet blijven!
(Applaus)
Uit de debatten van de afgelopen maanden is echter gebleken dat de intergouvernementele methode zijn langste tijd heeft gehad.
(Levendig applaus)
En nog steeds bevinden wij ons in het Europa van de Vijftien! We weten allemaal dat men zichzelf in de politiek niet alleen de juiste doelen moet stellen, maar ook de beste weg moet kiezen om die te bereiken. Dus de vraag is hoe de weg naar een Europese grondwet eruit moet zien, het "proces voor de toekomst van Europa," zoals het zo treffend wordt aangeduid.
Het debat moet breder worden gevoerd dan alleen in een intergouvernementele conferentie van klassieke signatuur.
(Applaus)
Toen in 1999 met de voorbereiding van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie werd begonnen, waren er veel sceptici. Zij zullen het nu met mij eens moeten zijn: zelden heeft in de afgelopen jaren een Europees orgaan zo goed gefunctioneerd als dit.
(Applaus)
Dat is een lichtend voorbeeld. Daarom moeten wij over de toekomst van Europa praten in een orgaan dat breed van samenstelling is, waarin naast regeringsvertegenwoordigers representanten van de nationale parlementen en natuurlijk van het Europees Parlement een belangrijke rol moeten spelen.
(Applaus)
Daar moeten de noodzakelijke maatregelen zo goed mogelijk worden voorbereid.
Wij moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat het debat over de toekomst van Europa niet alleen door deskundigen wordt gevoerd. We moeten alle geïnteresseerde burgers erbij betrekken. Met mijn Italiaanse collega, president Ciampi, en vele anderen, ben ik het volstrekt eens dat ook de burgers van de kandidaat-lidstaten een rol moeten spelen in dit debat.
(Applaus)De toekomstige Europese grondwet zal mede de toekomst van Europa bepalen.
Dames en heren, maak gebruik van uw rechten als democratisch gekozen afgevaardigden. Maak gebruik van uw mogelijkheden om Europa vooruit te helpen. U heeft meer invloed dan velen denken. Draag ertoe bij dat Europa dichter bij de burgers in onze landen komt te staan. U heeft al veel bereikt. Gaat u voort op deze weg. Mij vindt u daarbij aan uw zijde!
(De leden verheffen zich van hun zetel en geven een levendig, langdurig applaus.)
De Voorzitter
Toen ik enkele maanden geleden een officieel bezoek aan Duitsland aflegde en u ontmoette, mijnheer de president, nam u graag de uitnodiging aan om ons Europees Parlement toe te spreken. Ik kan mij nog herinneren dat u een aantal ideeën over de Europese eenwording had, die u ons graag wilde toevertrouwen. Ik meen u namens het Europees Parlement vanuit het diepst van mijn hart te mogen danken voor het grootse betoog dat u zojuist hebt gehouden.
Wij hebben zojuist niet alleen een groot Europees staatsman horen spreken, maar ook een visionair. Wij hebben een grote behoefte aan visionairs zoals u.
(Applaus)Mijnheer de president, u hebt kunnen constateren dat de standpunten die u heeft verwoord, overeenkomen met die van de overgrote meerderheid van de collega's van het Europees Parlement. U heeft de contouren van de door ons gewenste Europese grondwet geschetst, niet alleen met grote helderheid en vaardigheid, maar ook, nogmaals, met visie. U heeft het belang van de democratische legitimiteit benadrukt. Bovendien heeft u de contouren van deze federatie van nationale staten geschetst, en wel met buitengewoon veel moed en overtuiging. U heeft vanochtend een wezenlijke bijdrage aan dit debat geleverd. Nogmaals, ik wil u vanuit het diepst van mijn hart danken.
(Applaus)(De plechtige vergadering wordt om 12.30 uur gesloten)

