Poprawa w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią - Kobiety w niepewnej sytuacji zawodowej (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest wspólna debata nad:
sprawozdaniem sporządzonym przez Edite Estrelę w imieniu Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę Rady 92/85/EWG w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią - C6-0340/2008 - oraz
sprawozdaniem sporządzonym przez Brittę Thomsen w imieniu Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia w sprawie kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej.
Edite Estrela
Na początek chcę podziękować kontrsprawozdawczyni oraz sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych za udaną kooperację i pracę, której udało nam się wspólnie dokonać. Słowa podziękowania należą się także licznym organizacjom pozarządowym i związkom zawodowym, ekspertom, którzy wzięli udział w warsztatach prezentujących wyniki badania skutków finansowych, jak również sekretariatom Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz mojej grupy politycznej, urzędnikom Departamentu Politycznego Parlamentu Europejskiego oraz moim asystentom. Wszyscy oni niestrudzenie pracowali, pokazując wielki profesjonalizm i kompetencje.
Przedmiotowa dyrektywa liczy już osiemnaście lat i jest przestarzała. Proces jej przeglądu trwał długo i nie szczędził problemów. Nadeszła pora, aby Parlament, nie ociągając się już, zdecydował się wyjść na przeciw oczekiwaniom i potrzebom europejskich rodzin.
Wnioski przyjęte przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia zapewniają realizację dwojakiego celu będącego konsekwencją rozszerzenia podstawy prawnej. Składają się nań: poprawa w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią oraz promowanie równouprawnienia i możliwości godzenia pracy zawodowej z życiem rodzinnym. Działanie to pomoże jednocześnie powstrzymać negatywne trendy demograficzne, które zarysowały się w ubiegłych dekadach.
Sto lat temu ludność Europy stanowiła 15 % ludności całego świata. Przewiduje się, że w roku 2050 nie będzie przekraczała 5 %. Starzenie się społeczeństwa, prowadzące w konsekwencji do stopniowego kurczenia się aktywnej części populacji, zagraża stabilności systemów ubezpieczeń społecznych i działa na szkodę samego wzrostu gospodarczego. Dlatego nie można postrzegać macierzyństwa jako choroby, ani też jako ciężaru dla gospodarki, lecz raczej jako przysługę dla społeczeństwa.
Długość urlopu macierzyńskiego w 27 państwach członkowskich sięga od 14 do 52 tygodni, podobnie silnie zróżnicowany jest zasiłek macierzyński, który w 13 państwach wypłacany jest w wysokości 100 % ostatniego wynagrodzenia. Zdaję sobie sprawę, że obecny klimat gospodarczy nie sprzyja zwiększaniu wydatków socjalnych, lecz jest to dobra inwestycja w naszą wspólną przyszłość, a przy tym nie aż tak kosztowna, jak niektórzy sądzą. Wyniki badania skutków finansowych pokazują, że koszty, jakie pociąga za sobą wniosek Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, zwrócą się w całości, jeżeli tylko wniosek ten przyczyni się do zwiększenia udziału kobiet w rynku pracy o zaledwie 1 %. Są to wyważone i wykonalne propozycje, zgodnie z zaleceniami Międzynarodowej Organizacji Pracy i Światowej Organizacji Zdrowia.
Dwadzieścia tygodni to wystarczająca ilość czasu, która pomoże kobietom odzyskać formę po porodzie, zapewni warunki zachęcające do karmienia piersią oraz umożliwi powstanie bliskiej więzi między matką i noworodkiem. Dłuższy okres czasu mógłby niekorzystnie wpłynąć na reintegrację kobiet na rynku pracy. Wypłata 100 % wynagrodzenia jest rozwiązaniem sprawiedliwym, gdyż nie powinno się karać finansowo rodzin za posiadanie upragnionych dzieci, których to dzieci potrzebuje też Unia Europejska, aby mogła skutecznie stawić czoła wyzwaniom demografii.
Prawo do urlopu ojcowskiego uznano już w 19 państwach członkowskich, przewidując w takich wypadkach wypłatę 80 % lub 100 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia. Włączenie ojców w życie dzieci pozytywnie przyczyni się do ich zdrowego rozwoju fizycznego i psychologicznego. To prawo, które przysługuje zarówno ojcom, jak i dzieciom.
W toku całego procesu starałam się wyrażać moje pełne otwarcie na jeszcze szersze porozumienie i mam nadzieję, że osoby, którym leży na sercu dobro kobiet, rodzin i dzieci, udzielą temu sprawozdaniu swojego poparcia. Mając na uwadze cele strategii Europa 2020, trudno byłoby wyobrazić sobie racje, które przemawiałyby przeciwko wprowadzeniu od 2020 roku dwudziestotygodniowego urlopu macierzyńskiego, połączonego z wypłatą zasiłku macierzyńskiego w pełnej wysokości. Dlatego pilnie wzywam państwa do poparcia poprawek 126, 127 i 128. Z tego samego powodu nie mogę udzielić mojego poparcia poprawkom, które w skandaliczny sposób zmierzają ku ograniczeniu praw rodzin.
Britta Thomsen
Panie przewodniczący! Przedmiotem naszej dzisiejszej debaty są warunki pracy kobiet, ponieważ kobiety i mężczyźni doświadczają odmiennych warunków na rynku pracy. Jeżeli wziąć pod uwagę wynagrodzenia, atrakcyjne miejsca pracy i stanowiska kierownicze, kobiety pozostają daleko w tyle za mężczyznami. Toteż potrzebujemy, bardziej niż kiedykolwiek dotąd, aby UE podjęła inicjatywy, które pozwolą poprawić pozycję kobiet na rynku pracy, tak abyśmy mogli dostosować Europę do treści traktatu. Musimy zadbać, aby kobiety - obojętne, czy pochodzą z Portugalii czy z Polski, Belgii czy Bułgarii - miały zagwarantowaną równość na rynku pracy.
Podstawowym i ważnym krokiem w kierunku pełnego równouprawnienia jest nowy, a zarazem nowoczesny pakiet aktów prawodawczych UE poświęcony urlopowi macierzyńskiemu. Mamy wiele uzasadnionych powodów, aby wprowadzić nowe prawodawstwo regulujące kwestię urlopu macierzyńskiego w Europie. Pierwszym i najważniejszym z nich jest ryzyko, że już w niedalekiej przyszłości UE stanie w obliczu kryzysu demograficznego - kryzysu, który może okazać się co najmniej tak poważny, jak kryzys gospodarczy, w którym wciąż się znajdujemy. Mieszkanki EU rodzą po prostu za mało dzieci. Jeżeli chcemy utrzymać w przyszłości naszą konkurencyjność i nadal generować wzrost, który jest niezbędny dla utrzymania naszego poziomu dobrobytu, w UE musi się rodzić więcej dzieci. Dlatego potrzebne nam jest takie prawo o urlopie macierzyńskim, które będzie motywowało rodziny do posiadania dzieci.
Sprawą zasadniczej wagi, decydującą o utworzeniu skutecznego rynku wewnętrznego, jest wypracowanie wspólnego wysokiego standardu w zakresie urlopu macierzyńskiego. Rynek wewnętrzny nie powinien sprowadzać się wyłącznie do tanich towarów - równie ważne jest zapewnienie wysokich standardów socjalnych dla pracowników. Nie wolno nam tolerować niewspółmiernych warunków konkurencji w sytuacjach, w których obniżanie warunków dla kobiet mogłoby być korzystnym rozwiązaniem, czyniąc tym samym z kobiet ofiary dumpingu społecznego.
Także ojcowie muszą mieć prawo do dwutygodniowego, pełnopłatnego urlopu ojcowskiego. Jeżeli chcemy budować równouprawnienie kobiet i mężczyzn, musimy zrozumieć, że również mężczyźni odgrywają ważną w kontekście urlopu ojcowskiego. Rozwiązanie to będzie korzystne dla zapewnienia równości, dla dzieci i - co niemniej ważne - dla samych ojców.
Lobbyści reprezentujący stowarzyszenia zawodowe mówią nam, że jest to szalony pomysł i że nie możemy sobie pozwolić na lepsze prawodawstwo regulujące urlop macierzyński. Ja zaryzykowałabym twierdzenie, że jest dokładnie na odwrót. Nie możemy sobie pozwolić na rezygnację z nowych, nowoczesnych przepisów prawa o urlopie wychowawczym. Jest to kwestia zdrowia i bezpieczeństwa kobiet i dzieci w UE. Zatem nie jest to coś, co mielibyśmy narażać na ryzyko.
Musimy zwiększyć uczestnictwo kobiet w rynku pracy na terenie całej UE. Celem strategii "UE 2020” jest wprowadzenie 75 % ogółu kobiet na rynek pracy. Jako że wiemy, że obecnie pracuje jedynie 60 % kobiet, będzie to nie lada wyzwanie. Musimy jednak osiągnąć sukces i nie ma wątpliwości, że sprawne udogodnienia w zakresie opieki nad dziećmi są tym, co posunie nas naprzód. Drugą i niemniej ważną inicjatywę stanowi wypłacanie pełnego wynagrodzenia w okresie urlopu macierzyńskiego. Jedynie zapobiegając dyskryminacji kobiet będziemy mogli wprowadzić więcej kobiet na rynek pracy.
Kolejnym ważnym krokiem w kierunku zwiększenia równości na rynku pracy jest sprawozdanie w sprawie kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej, dla którego byłam sprawozdawczynią. Niestety mamy do czynienia z sytuacją, w której takie prace przypadają w przeważającej większości kobietom. Szczególnie te kobiety, które są zatrudniane w prywatnych domach, pracują w bardzo niepewnych warunkach, cechujących się między innymi małym bezpieczeństwem pracy lub jego brakiem, brakiem bezpieczeństwa socjalnego oraz niekorzystnym środowiskiem pracy. Nie możemy pozwolić, aby kobiety pracowały w tak niesprzyjających warunkach. Toteż UE powinna wspierać państwa członkowskie w tym zakresie, by umożliwić im zastępowanie prac niepewnych pracami o odpowiednim charakterze gwarantującymi przyzwoite warunki pracy. Przez wiele lat zaniedbywaliśmy problem kobiet znajdujących się w tak trudnej sytuacji i mam nadzieję, że Komisja podejdzie do przedmiotowego sprawozdania z powagą i pomoże nam objąć pomocą część obywateli UE znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Bardzo mi miło, że mogę dziś zastąpić panią wiceprzewodniczącą Reding podczas tej jakże ważnej debaty, ponieważ będziemy omawiać dwa bardzo merytoryczne sprawozdania, stanowiące sedno praw podstawowych i równouprawnienia. W imieniu Komisji pragnę serdecznie podziękować obu sprawozdawczyniom, pani poseł Thompson i pani poseł Estreli, za wykonanie ogromnej pracy.
Oba sprawozdania dotyczą często trudnej sytuacji kobiet na rynku pracy UE. Udział kobiet będzie mieć kluczowe znaczenie dla realizacji naszych ambitnych celów, które przewidują osiągnięcie 75-procentowej stopy zatrudnienia do roku 2020, lecz nie będzie ono możliwe bez zapewnienia pracownicom podstawowych praw. I o tym właśnie zamierzamy rozmawiać dzisiejszego wieczoru.
Pozwolą państwo, że rozpocznę od problemu kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej. W ciągu kilku ostatnich lat osiągnęliśmy znaczący postęp w zakresie integracji kobiet na rynku pracy. Jak wiemy, kobiety znacznie częściej doświadczają niepewnej sytuacji zawodowej niż mężczyźni. Niektóre formy pracy o niepewnym charakterze wykonywane przez kobiety, takie jak płatna praca w gospodarstwie domowym i praca opiekuńcza, są niewidoczne na rynku pracy. Kobiety, które nie mają przyzwoitej pracy, nie mogą cieszyć się niezależnością ekonomiczną, która jest zasadniczym warunkiem sprawowania kontroli nad własnym życiem.
Musimy zmierzyć się z przyczynami stanu rzeczy, w którym kobiety częściej popadają w niepewną sytuację zawodową. Do przyczyn tych należą stereotypy, nierówny podział obowiązków rodzinnych i domowych oraz niedocenianie prac zdominowanych przez kobiety. Musimy także zadbać o zintegrowanie na rynku pracy rosnącej grupy migrantek, które często bywają wykorzystywane w szarej strefie gospodarki. Nasza nowa strategia równości obejmuje wszystkie te problemy, my zaś musimy zmobilizować wszystkie dostępne narzędzia, które pomogą nam osiągnąć postęp w jej wdrażaniu.
Proszę pozwolić, że przedstawię kilka uwag dotyczących dyrektywy w sprawie pracownic w ciąży.
Jest rzeczą stosunkowo oczywistą, że podwyższone standardy w zakresie urlopu macierzyńskiego na szczeblu UE będą miały kluczowe znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa matki i dziecka, podobnie jak zwiększony udział kobiet w rynku pracy, zmieniające się modele rodziny oraz zmagania z presją zmian demograficznych.
Najważniejsze punkty zawarte we wnioskach Komisji obejmują: wydłużenie urlopu macierzyńskiego o cztery tygodnie w celu spełnienia zaleceń Międzynarodowej Organizacji Pracy, tworzenie zachęt do przyznawania wyższego zasiłku, elastyczniejsze rozwiązania dla kobiet umożliwiające im wykonywanie pracy aż do ostatnich dni przed porodem oraz prawo do wnioskowania o elastyczne godziny pracy.
Tym sposobem Komisja stawia sobie za cel ochronę praw pracowniczych kobiet, zapewnienie kobietom wystarczającego czasu na powrót do pełnej formy po porodzie i wytworzenie więzi z dzieckiem oraz stworzenie warunków dla finansowego zabezpieczenia kobiet w okresie urlopu macierzyńskiego.
Chcę w tym miejscu wyrazić pani poseł Estreli moje uznanie dla jej pracy nad tym jakże obszernym sprawozdaniem, które na liczne sposoby doskonali pierwotny wniosek Komisji.
Przede wszystkim Komisja w pełni podziela pogląd, w którym podkreśla się rolę ojców. Tu ważnym krokiem naprzód jest ściślejsze uregulowanie urlopu rodzicielskiego za sprawą nowej dyrektywy przyjętej przed kilkoma miesiącami tego roku. Wprowadzenie urlopu ojcowskiego na mocy dyrektywy w sprawie urlopu macierzyńskiego nie jest jednak zgodne ani z ogólnym celem, który staramy się realizować, ani też z podstawą prawną, na której oparto przedmiotowy wniosek. Podstawę wniosku stanowi bowiem art. 153 dotyczący zdrowia i bezpieczeństwa pracownic w ciąży oraz art. 157, który daje UE możliwość interwencji w obszarze równego wynagrodzenia dla kobiet i mężczyzn.
Co powiedziawszy chcę podkreślić fakt, że Komisja będzie jeszcze badać tę kwestię. Aktualnie Komisja prowadzi w tej sprawie dogłębną analizę kosztów i korzyści pod kątem możliwości wysunięcia osobnej inicjatywy w tej dziedzinie. Komisja nie może też przystać na ograniczenie prawa kobiety do odmowy pracy w godzinach nocnych.
Co się tyczy długości urlopu oraz wypłat otrzymywanych w tym okresie przez kobiety, powiem rzecz następującą. Pani wiceprzewodnicząca Reding odbyła w ubiegłych miesiącach wiele spotkań z ministrami, którzy tłumaczyli, że krajowe systemy regulujące urlopy działają bez zastrzeżeń i że z uwagi na bieżące ograniczenia natury finansowej nie jest możliwe wydłużenie urlopu lub zwiększenie wypłat, niemniej Komisja odparła bardzo wyraźnie, że nie jest gotowa rezygnować z ambitnych planów zawartych w przedmiotowym wniosku.
W tej sytuacji chcę zaznaczyć, że Komisja zamierza określić minimalny poziom ochrony, który będzie uwzględniał różne modele godzenia życia zawodowego z życiem prywatnym oraz różne modele urlopu rodzinnego praktykowane w poszczególnych państwach członkowskich. Komisja uważa, że jej wniosek stanowiłby dobrą podstawę dla porozumienia między Parlamentem i Radą. Komisja pragnie też podziękować Parlamentowi za wprowadzenie szeregu poprawek, które uściślają bądź wyjaśniają szereg propozycji.
Podsumowując, przedmiotowy wniosek winien zmierzać do zwiększenia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa kobiet, zwiększać ich szanse na zatrudnienie i stanowić pomoc w zmaganiach ze starzeniem się społeczeństwa. Toteż z zaciekawieniem oczekuję na państwa wypowiedzi i sugestie dotyczące obu tych ważnych zagadnień.
Rovana Plumb
Panie komisarzu, panie i panowie! Jako sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych pragnę poinformować, że naszą intencją, która przyświecała udoskonaleniom proponowanym w przedmiotowym sprawozdaniu, było wniesienie wkładu w politykę w tych dziedzinach, które pomogą nam osiągnąć cele polegające na zwiększeniu stopy zatrudnienia oraz poprawie warunków zdrowotnych i bezpieczeństwa w pracy.
Kiedy jednak mówimy o celach strategii 2020, musimy pamiętać o ludziach, i sprawy ludzi, a w tym konkretnym kontekście kobiet, wysuwać na pierwszy plan. Nasze nowe podejście opiera się na założeniu, że musimy położyć kres karaniu za macierzyństwo, zwłaszcza w obliczu malejącej liczby urodzin, nie mówiąc już o starzeniu się i ubożeniu społeczeństwa, które pociągają za sobą problem stabilności systemów ubezpieczeń społecznych pilnie wymagający rozwiązania.
Wszystkie środki, które proponujemy, będą stanowiły ochronę kobiet w pracy, zarówno w trakcie ciąży, jak i po rozwiązaniu. Środki proponowane w sprawozdaniu stanowią również inwestycję w przyszłość Europy. Domagamy się gwarantowanego, pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego. Miejmy na uwadze konieczność zaprzestania karania za macierzyństwo w Unii Europejskiej w XXI wieku oraz zapewnienia kobietom możliwości korzystania ze wszystkich warunków, na które zasługuje przyzwoita praca.
Thomas Händel
Pani przewodnicząca, panie i panowie! W kwestii równouprawnienia kobiet i mężczyzn osiągnęliśmy w ubiegłych latach niewątpliwy postęp, jednak wciąż wiele kobiet zmuszanych jest do podejmowania prac dla osób o niskich kwalifikacjach. Dotyczy to nie tylko działań, które są tradycyjnie wykonywane w obrębie rodziny. Deregulacja, która dokonała się w ubiegłych latach, często prowadziła do sytuacji, w której zatrudnienie zapewniające obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zastępowano warunkami pracy o nietypowym, gorszym i niepewnym charakterze. Taki rozwój sytuacji dotknął w szczególności kobiety. Tendencja rozwoju zatrudnienia w Europie w latach 2000 do 2010 pokazuje, że 60 % przypadków stanowią nowe, niepewne i nietypowe rodzaje zatrudnienia, podejmowane w pierwszym rzędzie, w stosunku dwóch trzecich, przez kobiety. Kobiety są często pozbawione możliwości uczestniczenia w demokratycznych organizacjach z tej tylko przyczyny, że są zatrudnione w niepełnym wymiarze godzin oraz na niepewnych warunkach. A jednak prawdą jest, że dzisiejsze kobiety są znacznie bardziej zaangażowane i lepiej wyszkolone, niż ich poprzedniczki w minionych pokoleniach. Mimo to zarabiają średnio o 25 % mniej niż mężczyźni.
Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych wnikliwie zbadała tę kwestię i opracowała dobre propozycje dotyczące zatrudnienia kobiet. Należą do nich: włączenie do systemów ubezpieczeń społecznych bez względu na status wykonywanej pracy, uruchomienie udogodnień w zakresie opieki nad dziećmi, dostosowanie emerytur i systemów pomocy społecznej do samodzielnego życia oraz organizowanie pracy zgodnie z zasadami "dobrego postępowania”. Wszystkie te elementy zostały zasadniczo zawarte w sprawozdaniu w sprawie kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej. Komisja Zatrudnienia jest zadowolona z rezultatów omawianej pracy i usilnie nakłania Izbę do głosowania za przyjęciem przedstawionego sprawozdania.
Anna Záborská
Przedmiotowe sprawozdanie stanowi już drugą próbę sformułowania stanowiska Parlamentu w sprawie minimalnych standardów ochrony macierzyństwa w Unii Europejskiej.
Opinie niemal wszystkich 27 delegacji w obrębie siedmiu grup są od siebie różne. To samo dotyczy mojej własnej grupy Chrześcijańskich Demokratów. Do dnia dzisiejszego wielu posłów do PE dostrzegło już skutki naszego głosowania dla krajowych gospodarek, ponieważ wspomniane badanie uwzględniało jedynie 10 państw członkowskich. Działam w obszarze polityki od dwudziestu lat i bardzo rzadko miałam dotąd do czynienia z sytuacją o takim stopniu złożoności. Życie ludzkie bierze swój początek w łonie matki, i dlatego musimy chronić jej zdrowie zarówno przed porodem, jak i po nim. Ochrona matki jako czynnik o charakterze wydatku społecznego nie może stanowić bariery dla jej zatrudnienia. Matka nie może być w konflikcie z pracownicą. Jeżeli będziemy sugerować młodym, wykształconym kobietom, że powinny mieć dzieci, a zarazem odmówimy naszego uznania dla ich macierzyństwa i nie stworzymy im możliwości sprawowania opieki nad dziećmi, to nigdy nie zdołamy odwrócić demograficznego trendu.
Ochronę matki należy rozważać w kontekście troski o ojca stanowiącego naturalne ramy rodziny oraz w kontekście potrzeby macierzyńskiej miłości do noworodka. Dzieci to coś więcej niż tylko przyszli podatnicy. Osobiście popieram maksymalne wymogi, które proponuje się w sprawozdaniu. Jednocześnie opowiadam się za przepisami, które będą wspomagały reintegrację matek, które zdecydują się wrócić na rynek pracy. Jest jednak rzeczą niefortunną mówić o ochronie matek w zestawieniu z kwestią równych szans. Osobiście wolałabym, aby Komisja wysunęła wniosek, który uwzględniałby wszechstronny pogląd na ciążę, poród i przewidzianą po nim opiekę zdrowotną. Przedmiotowa dyrektywa może obowiązywać przez dwie kolejne dekady. Dziś jesteśmy zaledwie u progu długiego i trudnego procesu decyzyjnego. Pytam zatem, czy zamierzamy oceniać przyszły rozwój sytuacji społecznej i gospodarczej wyłącznie z punktu widzenia naszej obecnej sytuacji finansowej. Wszystko to jest dzisiaj stawką w grze.
Marc Tarabella
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Mimo iż pan komisarz, przemawiając w imieniu pani wiceprzewodniczącej Reding i Komisji, wyraził zastrzeżenia Komisji dotyczące uwzględnienia w tekście urlopu ojcowskiego, chciałbym dziś przede wszystkim zabrać głos w imieniu wszystkich ojców w Europie, którzy nie mają jeszcze prawa do urlopu ojcowskiego.
Natura nie wyposażyła nas w prawo do rodzenia, lecz czy społeczeństwo może pozbawić nas prawa do udziału w pierwszych chwilach życia naszych dzieci? Nie zapominajmy, że ojcowie też są rodzicami. Społeczeństwo musi pozwolić nam czerpać to, co najlepsze, z faktu istnienia naszych synów i córek, abyśmy mogli budować z nimi szczególną więź od pierwszych chwil życia.
Dlatego wzywam wszystkie koleżanki i kolegów posłów, aby w przeważającej większości oddali swój głos za wprowadzeniem pełnopłatnego, dwutygodniowego urlopu ojcowskiego w całej Unii Europejskiej. Poruszając ten temat, apeluję również do Komisji Europejskiej i Rady o udzielenie nam poparcia, i powtarzam: jak mogą państwo oponować przeciwko naszemu wnioskowi o ustanowienie nowych praw dla ojców na szczeblu europejskim?
Apeluję również do wszystkich koleżanek i kolegów posłów o udzielenie poparcia sprawozdaniu pani poseł Estreli w całej rozciągłości. Tych, którzy powołują się na kryzys gospodarczy jako argument przeciwko przyznaniu kobietom odpowiednio dłuższego urlopu macierzyńskiego, a tym bardziej odpowiedniego wynagrodzenia, oraz przeciwko przyznaniu mężczyznom prawa do urlopu ojcowskiego, pytam wprost: dlaczego wycofują się państwo z dorobku społecznego UE zawsze wtedy, kiedy nastaje kryzys gospodarczy?
Czyż nie zdają sobie państwo sprawy, że wszystkie koszty ekonomiczne zostaną wynagrodzone większym udziałem kobiet w rynku pracy, mniejszą dyskryminacją, równouprawnieniem, korzystniejszą równowagą między życiem prywatnym i zawodowym, i tym samym, już w dalszej przyszłości, rzeczywistymi korzyściami gospodarczymi?
Na koniec powtórzę raz jeszcze pod adresem osób, które chcą poświęcić ojców i matki na ołtarzu kryzysu gospodarczego: nie możemy szukać oszczędności tam, gdzie rzecz idzie o podstawowe prawa człowieka. Jest to również walka o bardziej ludzkie społeczeństwo, a w dzisiejszych czasach kryzysu rodzina stanowi coraz częściej nasz ostatni bastion obrony przed przeciwnościami życia.
Siiri Oviir
Panie komisarzu, panie i panowie! Parlament Europejski od lat konsekwentnie apeluje o ochronę pracownic w ciąży oraz aktualizację istniejącego prawodawstwa dotyczącego urlopu macierzyńskiego. Dyrektywa regulująca tę kwestię obowiązuje już od 18 lat. Demograficzna przyszłość Europy nie rysuje się zachęcająco, toteż po omówieniu rzeczonej sytuacji przyjęliśmy w tej Izbie w 2008 roku rezolucję, w której zaapelowaliśmy o przyjęcie środków dotyczących długości i ochrony urlopu macierzyńskiego, upewniwszy się uprzednio, że za pomocą odpowiedniej polityki można wpływać na krzywą dzietności, tworząc dla rodziny środowisko przyjazne pod względem finansowym i psychologicznym.
Obowiązujący Traktat o Unii Europejskiej daje nam posłom do PE podstawę prawną do przyjęcia omawianej dyrektywy. Mówiliśmy bardzo wiele o równych szansach dla kobiet i mężczyzn, o równouprawnieniu na rynku pracy, i to oczywiste, że dłuższy urlop macierzyński, podobnie jak urlop ojcowski, stworzą ku temu solidniejsze podstawy. Faktem jest, że ciąża i urodzenie dziecka stanowią obciążenie dla organizmu kobiety. Celem przedmiotowej dyrektywy jest ochrona zdrowia matki. Dlatego ważne jest zapewnienie takiej długości urlopu, która umożliwi powrót do pełnego zdrowia, ale która pozwoli też matce karmić dzieci piersią w interesie ich zdrowia i rozwoju.
Chciałabym jeszcze powiedzieć kilka słów na temat urlopu ojcowskiego. Któż inny niż ojciec miałby się troszczyć o dziecko w tym okresie? Popieram wprowadzenie urlopu ojcowskiego, przewidujące wynagradzanie tego urlopu w sposób analogiczny do urlopu macierzyńskiego. Nasi obywatele często skarżą się nam, że prawodawstwo Unii Europejskiej jest skomplikowane - czy państwo tego nie rozumieją? Toteż nie komplikujmy jeszcze bardziej sytuacji, lecz uzupełnijmy odnośną dyrektywę o urlop obejmujący ten sam okres, co urlop macierzyński. Zaś co się tyczy kosztów: jesteśmy wprawdzie w kryzysie gospodarczym, czy raczej z niego wychodzimy, lecz to jeszcze nie powód, aby żarliwie bronić się przed wypłacaniem w trakcie urlopu macierzyńskiego kwoty, która przystoi w XXI wieku. Jak wynika z analizy, wystarczy, że zwiększymy zatrudnienie kobiet o 1 %, i już pozwoli nam to skompensować koszty samego przedsięwzięcia.
Raül Romeva i Rueda
Pani przewodnicząca! To nie jest dobry czas dla macierzyństwa, a co dopiero dla ojcostwa.
Dzieje się tak dlatego, że niektóre siły polityczne i niektóre grupy przedsiębiorców nadal tkwią w staromodnym przekonaniu, że wychowywanie dzieci jest wyłącznie zadaniem kobiet.
Lecz, panie i panowie, to nieprawda. To nieprawda pod każdym względem. Chowanie dzieci jest społeczną odpowiedzialnością, którą powinno kolektywnie ponosić całe społeczeństwo. To o tym dzisiaj rozmawiamy. To właśnie jest przedmiotem naszej dyskusji: kto ma odpowiadać za chowanie dzieci, które muszą być naszą przyszłością, i kto ma ponosić związane z tym koszty?
Oczywiście tylko kobiety mogą zachodzić w ciążę i rodzić dzieci. Nikt temu nie zaprzecza. Przedmiotem naszej dyskusji jest fakt, że tylko kobiety zmuszone są ponosić wspomniane koszty w sferze życia zawodowego i brać na swoje barki odpowiedzialność w życiu osobistym.
Pod koniec ubiegłej kadencji Parlamentu mieliśmy szansę uczynić w tej materii ogromny skok naprzód na szczeblu europejskim, lecz nie potrafiliśmy tego uczynić, ponieważ przeważająca część tutejszej Izby, czyli jej najbardziej konserwatywny sektor obejmujący takie grupy, jak grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) i grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów, czyli niektóre - choć nie wszystkie - delegacje, zdołały temu zapobiec. Działanie to odebrało matkom możliwości korzystania dziś z rozszerzonych praw. To jest coś, o czym nie powinniśmy zapominać.
Dziś mamy nową szansę na naprawienie choćby części problemu. Sprawozdanie pani poseł Estreli, które zostało przyjęte przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia, stanowi dobry punkt wyjścia dla porozumienia i kompromisu, i mam nadzieję, że udzielimy mu w środowym głosowaniu naszego poparcia.
W sprawozdaniu tym przewiduje się przyznanie większych praw kobietom w ciąży w Europie, zapewnia się utrzymanie poziomu ich wynagrodzeń oraz zobowiązuje się ojców dzieci do przyjęcia na siebie części odpowiedzialności. Elementem sprawozdania jest też zapewnienie, aby kobiety w ciąży nie traciły przysługujących im praw w wyniku przeniesienia się do innego kraju Unii Europejskiej. Wszystko to są rzeczy ważne, i nie powinniśmy pod żadnym pozorem tracić ich z pola widzenia.
Jeżeli w trakcie głosowania w najbliższą środę utracimy którykolwiek z tych podstawowych punktów, istotne będzie, abyśmy mieli jasność, i aby tę jasność mieli także europejscy rodzice, że nie stało się to przez przypadek, i że w kontekście tak ważnych spraw nie można sięgać po argument, jakim jest kryzys gospodarczy.
Kryzys oczywiście jest, i musimy wziąć za niego odpowiedzialność. Matki nie muszą jednak ponosić za ten stan rzeczy żadnej odpowiedzialności. Jest to zrozumiałe, jeżeli zdamy sobie sprawę, że nie mówimy tutaj o wydatku, lecz o inwestycji. Jest to inwestycja w przyszłość i w znacznie zdrowsze społeczeństwa.
Oto debata, którą będziemy prowadzić w trakcie środowego głosowania. Opowiadam się za udzieleniem poparcia sprawozdaniu pani poseł Estreli i jestem za tym, aby większość posłów do tej Izby uczyniła dokładnie to samo, ponieważ jeśli tego nie zrobimy, narazimy na szwank nie tylko zdrowie pracujących matek, ale także stan dobrobytu, który już od tak dawna staramy się wypracować w Europie.
Marina Yannakoudakis
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! Pewien znany przedsiębiorca miał swego czasu powiedzieć, że prawodawstwo regulujące kwestie równości, które idzie za daleko, tak naprawdę ogranicza szanse kobiet na zatrudnienie.
Przedsiębiorstwa nie mają prawa zapytać kobiety, czy zamierza mieć dziecko, więc robią rzecz prostą - po prostu jej nie zatrudniają. I taka jest niestety nieubłagana rzeczywistość obowiązkowego pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego, o którym mowa w przedmiotowym sprawozdaniu.
Proszę do tego dodać ekonomiczne konsekwencje dla MŚP - sięgające w Wielkiej Brytanii 2,6 miliarda funtów, a w Niemczech 1,7 miliarda euro - i w kontekście obecnego klimatu gospodarczego sprawozdanie to okaże się zdecydowanie niebezpiecznie.
Gdyby jednak usunąć klauzulę dotyczącą urlopu macierzyńskiego, jaką by to sprawiło różnicę. W centrum uwagi sprawozdania znalazłoby się wówczas jego pierwotne zadanie, a mianowicie zdrowie i bezpieczeństwo pracownic w ciąży i pracownic, które niedawno rodziły.
Zwracam się zatem do moich koleżanek i kolegów posłów z Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, aby wrócili do podstaw i czynili rzeczy, które są dobre dla kobiet. Kobiety potrzebują mieć wybór. Potrzebują narzędzi do dokonywania wyborów. Pracodawcy muszą móc wspomagać kobiety, o których nie można twierdzić, że są już ekonomicznie nieprzydatne. Także państwa członkowskie muszą wzmocnić swoje gospodarki, tworząc tym samym różne możliwości.
Grupa ECR wysunęła poprawkę, w której odniosła się do szeregu spraw będących konsekwencją klauzuli o obowiązkowym pełnopłatnym urlopie wychowawczym, toteż zwracam się z prośbą do moich koleżanek i kolegów posłów, aby udzielili wspomnianej poprawce swojego poparcia i uczynili przedmiotowe sprawozdanie wykonalnym.
Zadaniem UE nie jest rozwijanie inżynierii społecznej za pomocą realizowanych polityk. Pomysł, że płatny urlop wychowawczy skutecznie zachęci kobiety do rodzenia dzieci, jest pomysłem naiwnym. Dzieci rodzi się na całe życie. I na całe życie przyjmuje się związane z tym koszty. Dlatego proszę mi nie mówić, że wydłużając pełnopłatny urlop macierzyński do dwudziestu tygodni zdołamy zwiększyć liczbę ludności.
Przedmiotowe sprawozdanie zawiera wiele słabych punktów. Dowodzi tego ocena skutków przygotowana na zlecenie ECR. Powstaje pytanie, czy zdołamy je na tym etapie poprawić czy też cofniemy sprawozdanie do fazy projektowania.
Eva-Britt Svensson
Debata nad dyrektywą w sprawie urlopu macierzyńskiego oraz sprawozdanie z własnej inicjatywy w sprawie kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej dotykają najważniejszej podstawy wszelkich działań na rzecz promowania równości. Szanse i warunki dające kobietom możliwość zapracowania na własne utrzymanie tworzą platformę dla równouprawnienia we wszystkich dziedzinach polityki. W najbliższą środę będziemy mieli okazję utorować kobietom drogę do pełnej partycypacji w rynku pracy.
Moje ubolewanie budzi fakt, że w 2010 roku nadal mówimy raczej o urlopie macierzyńskim niż o urlopie rodzicielskim. Dla mnie jest rzeczą oczywistą, że dzieci mają prawo do obojga rodziców i uważam, że w tym przypadku powinniśmy także brać pod uwagę Konwencję o prawach dziecka. Mówimy o prawach matek i ojców, lecz powinniśmy w naszych dyskusjach uwzględniać także prawo - i to bezwarunkowe prawo - dziecka do nawiązania bliskiej więzi z obojgiem rodziców.
Mówimy bardzo głośno o kosztach, z którymi wiąże się przedmiotowy urlop, i mówimy o nich odmiennym tonem niż ton, który towarzyszył naszym dyskusjom nad udzieleniem wielomilionowego wsparcia m.in. bankom i przemysłowi motoryzacyjnemu. Zadaję sobie niekiedy pytanie, czy nie przychodzi nam łatwiej akceptować koszty występujące w tradycyjnie męskich dziedzinach niż pojawiające się w związku z kwestiami dotyczącymi równouprawnienia i prawa dziecka do obojga rodziców.
Uważam także, że w dyskusjach o kosztach nie wzięto pod uwagę korzyści dla indywidualnych obywateli, jak również korzyści o charakterze społeczno-ekonomicznym, jakie niesie ze sobą przedmiotowy wniosek. Wiele osób mówiło o demograficznej przyszłości, a także o tym, że rodzi się za mało dzieci. Stoimy dzisiaj jednak przed szansą, jaką jest próba zapewnienia możliwości pojawienia się większej liczby dzieci.
Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej - Nordycka Zielona Lewica wraz ze mną popierają propozycje pani poseł Estreli i pani poseł Thomsen, nad którymi głosowaliśmy w Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, w ramach której udało nam się dopracować konkretne możliwości.
Dostrzegam jednak cały szereg problemów, przed którymi staną niektóre państwa członkowskie, które już dziś oferują znacznie lepszy urlop rodzicielski. Wolałabym, aby przedmiotowe prawodawstwo raczej przyznawało prawa, niż nakładało obowiązek na jednego z rodziców. Pragnęłabym też, aby Konwencja o prawach dziecka oraz prawo dziecka do obojga rodziców były znacznie bardziej widoczne i oczywiste.
W niektórych państwach członkowskich pojawiają się także problemy z wysokością wynagrodzenia. Ktoś wspomniał dziś w toku tej debaty, że pracodawcy pytają kobiety w wieku prokreacyjnym, czy zamierzają mieć dzieci. Toteż mam nadzieję, że w przyszłości, i to w niedalekiej przyszłości, będziemy kierować takie samo pytanie do ojców, ponieważ dzieci - powtórzę to po raz kolejny - stanowią przedmiot troski obojga rodziców. Jest to sprawa, którą winniśmy traktować poważnie.
Mara Bizzotto
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Droga ku Europie przyjaznej dla kobiet jest nadal drogą długą i wyboistą. Dane statystyczne nie pozostawiają wątpliwości: globalny kryzys uderzył w rynek pracy, poddając zatrudnienie kobiet, które w 2008 roku skurczyło się o kolejne 0,7 punktu procentowego, trudnej próbie.
Pomimo prowokacji, które w dziedzinie równych szans i zatrudnienia bywają okresowo pożywką dla europropagandy, dla której poparcie zdaje się wygasać, do dziś nie przyjęto konkretnych środków, które gwarantowałyby kobietom faktyczną samorealizację w roli pracownic i matek.
Europa przyszłości powinna dogłębnie zrewidować swój model dobrobytu, a nie jedynie opatrywać go co pewien czas nową etykietą. Toteż dyrektywa, która ujednolica instytucję urlopu macierzyńskiego w całej Europie, jest rzeczą pozytywną, lecz decyzja o podjęciu na marginesie tego samego sprawozdania kwestii urlopu ojcowskiego, która ma równie ważny, uzupełniający charakter, jest decyzją bezproduktywną.
Zwiększenie integracji kobiet stanowi nie tylko wartość moralną samą w sobie, ale także cel o strategicznym znaczeniu dla stabilności szeroko reklamowanego europejskiego modelu społecznego, który jednak, biorąc pod uwagę brak rezultatów, nadal nie budzi we mnie przekonania.
Edit Bauer
(HU) Wniosek w sprawie urlopu macierzyńskiego stanowi w swej istocie regulację z zakresu zdrowia i bezpieczeństwa, zaś podstawową przyczyną, dla której dyrektywa z roku 1992 wymaga zmian polegających na poprawie warunków życia matek, jest fakt, że Międzynarodowa Organizacja Pracy przyjęła w 2000 roku międzynarodową konwencję, w której ustaliła minimalną długość urlopu macierzyńskiego na poziomie 18 tygodni. W międzyczasie jednak staliśmy się świadkami tak różnych trendów rozwoju w obrębie poszczególnych systemów opieki zdrowotnej, obejmujących różne rozwiązania w zakresie długości urlopu macierzyńskiego, finansowania i poziomu zasiłków w wyniku wprowadzania różnych kombinacji urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, że w chwili obecnej znalezienie jakiegokolwiek wspólnego mianownika jest praktycznie niemożliwe. Mimo dobrych intencji nas wszystkich, i niezależnie od faktu, po której stronie Izby zasiadamy, nie jesteśmy w stanie podjąć decyzji, która zostanie pozytywnie i z zadowoleniem przyjęta przez każde pojedyncze państwo członkowskie.
Dobrym rozwiązaniem mogło było być ograniczenie się w ramach przedmiotowego wniosku do kwestii zdrowia i bezpieczeństwa, i umocnienie równych szans w ramach odrębnych przepisów. Kiedy składałam w tej Izbie sprawozdanie w sprawie różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, zwracałam uwagę na niekorzystną sytuację matek powracających na rynek pracy po urodzeniu pierwszego dziecka. Dlatego równe szanse też są zagadnieniem problematycznym i musimy w jakiś sposób rozwiązać tę kwestię. Dopóki jednak ojcowie i matki nie mogą dzielić zadania, jakim jest rodzenie, czyli dopóki ojcowie nie będą w stanie rodzić dzieci, będziemy prawdopodobnie musieli rozwiązać kwestię równych szans w innych dziedzinach. Problem równych szans wymaga rozstrzygnięcia i także w tym zakresie musimy osiągnąć postęp, ale nie w ramach przedmiotowej dyrektywy. Niestety przegapiliśmy szansę na unowocześnienie kombinacji urlopu rodzicielskiego i macierzyńskiego.
Silvia Costa
(IT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Uważam, że Parlament staje dziś przed niezwykłą szansą, aby raz jeszcze dobitnie powtórzyć, że macierzyństwo jest wartością społeczną, że należy zwiększyć ochronę zdrowia matki i dziecka, że nie wolno dyskryminować pracownic będących matkami, kiedy starają się znaleźć bądź utrzymać pracę, oraz że należy znaleźć rozwiązania umożliwiające lepsze dzielenie opieki nad dziećmi z ojcami.
Jak już podkreślono, bez względu na bieżący kryzys musimy poczynić tę samą obserwację, którą sformułowali już najbardziej światli ekonomiści. Ocena skutków, którą przeprowadzono, wskazuje na konieczność przyjęcia bardziej dalekowzrocznego i holistycznego podejścia. Dzisiejsze wydatki, które ewentualnie można by rozłożyć w czasie, stanowią społeczną i ekonomiczną inwestycję w zwiększenie dobrobytu dzieci, ograniczenie chorób oraz zwiększenie udziału kobiet w rynku pracy.
Wiele osób utrzymuje, że nie uda się zwiększyć liczby odpowiednio wyszkolonych i wykwalifikowanych pracownic bez wprowadzenia nowego systemu opieki i bez tworzenia nowych możliwości osiągania korzystnej równowagi między życiem osobistym i zawodowym. W pełni podzielam poglądy sprawozdawczyń, pani poseł Estreli i pani poseł Plumb, i dziękuję im za kompleksową pracę, którą wykonały, podobnie jak dziękuję wszystkim paniom i panom posłom, którzy starali się znaleźć wspólną płaszczyznę porozumienia.
Popieram także udogodnienie, którego - jak sądzę - życzyło sobie wielu z nas i które stworzy matkom niepełnosprawnych dzieci, jak również w przypadkach adopcji i porodów mnogich, więcej możliwości korzystania z elastycznych godzin pracy. Popieram także przerzucenie ciężaru dowodu w przypadku zarzutów naruszenia prawa oraz zwiększenie ochrony przed zwolnieniem. Ponadto zaproponowałam, wspólnie z innymi posłami, aby w związku z obowiązkowym 6-tygodniowym urlopem po urodzeniu dziecka wprowadzić również klauzulę ochronną w odniesieniu do tych państw, których ustawodawstwo przewiduje tego rodzaju obowiązkowy okres także przed porodem.
Podsumowując, mam nadzieję, że w ciągu najbliższych dwóch dni będziemy się starali znaleźć wspólną płaszczyznę porozumienia, abyśmy nie stracili ważnej szansy na przyjęcie przedmiotowej dyrektywy w trakcie bieżącej kadencji Parlamentu.
Antonyia Parvanova
Pani przewodnicząca! Kiedy mówimy o równym podziale obowiązków rodzinnych pomiędzy kobietami i mężczyznami - realizując tym samym stopniowo cel, jakim jest bardziej zrównane w prawach społeczeństwo w kontekście promowania najlepiej pojętych interesów dziecka w ramach polityk służących godzeniu życia prywatnego z zawodowym - musimy pamiętać, że tu w tej Izbie reprezentujemy raczej ludzi, a nie poglądy Rady. W ostatnim czasie zauważyłam, że zbyt wiele osób ze Stałych Przedstawicielstw krąży po Parlamencie i uprawia lobbing wśród posłów do PE, co w moim mniemaniu jest niezgodne z naszymi regułami oraz zasadą niezależnego wyboru posłów do PE.
Padają argumenty, że wydłużenie urlopu wychowawczego nałoży większe wydatki na sektor publiczny i prywatny w momencie kryzysu gospodarczego, lecz jest to zaledwie 0,01 % PKB i mówimy tutaj o kwocie 2 miliardów euro. Jednocześnie sprawdziłam dla porównania budżet na cele wojskowe we wspomnianych krajach. Budżet ten wzrósł w ciągu jednego roku o 3 miliardy euro i nie zakwestionował tego nikt w tej Izbie, ani też w parlamentach wymienionych krajów.
Niemniej w czasach narastającej niepewności gospodarczej oraz w obliczu zmian demograficznych istotne jest, aby wspierać elastyczne polityki urlopowe, które mogą nam pomóc odwrócić bieżące trendy demograficzne. Powinniśmy powziąć wspólne zobowiązanie, w ramach którego postaramy się zadbać, aby kobiety w całej Europie stały się częścią rynku pracy, aby ich życiowy wybór traktowany był bardziej poważnie poprzez zwiększenie uczestnictwa kobiet w rynku pracy i aby przypisywano większą wartość do okresu dzieciństwa oraz znaczenia możliwości godzenia życia rodzinnego z zawodowym.
Konkludując, chciałabym z naciskiem podkreślić, że europejski system opieki oraz środki przewidziane w przedmiotowej dyrektywie są wartością, a nie ciężarem dla rynku europejskiego.
Marije Cornelissen
Pani przewodnicząca! Z poprawek wniesionych przez niektórych - szczęśliwie nie wszystkich - kolegów z grup ALDE, PPE i ECR wynika niezbicie, że zaprzedali swe dusze krótkowzrocznym interesom korporacji i lobbystom z tych państw członkowskich, które nie dbają o prawa kobiet. Jeżeli te poprawki zostaną przyjęte, życie młodych matek i ojców w UE nie ulegnie poprawie.
Jeżeli urlop macierzyński nie będzie odpowiednio wynagradzany, będą się nań decydować tylko te kobiety, dla których praca nie ma większego znaczenia. To wy, moi drodzy koledzy z prawej strony sali, staracie się utrwalić tradycyjny model, zgodnie z którym na chleb zarabia mężczyzna, trzymając swoją żonkę razem z jej mizerną, marginalną pracą pod pantoflem. Dla niej w zasadzie poziom wynagrodzenia jest bez znaczenia. Lecz każda niezależna kobieta, która skądinąd finansuje utrzymanie swej rodziny, niech lepiej wraca do pracy po obowiązkowych sześciu tygodniach urlopu - skoro pozostała część czasu jest nisko opłacana - niezależnie od tego, czy jeszcze krwawi, czy nie. I może zapomnieć o zapewnieniu swemu dziecku dobrego startu w życie poprzez karmienie piersią.
Mam głęboką nadzieję, że wszyscy ci, którzy naprawdę pragną poprawy życia młodych matek i ojców, wygrają w tym głosowaniu. Przedmiotowa dyrektywa mogłaby być dla starzejącego się społeczeństwa kamieniem węgielnym nowoczesnej polityki rynku pracy. Przyszłość potrzebuje polityków, którzy będą mieć dość odwagi, aby mieć własne zdanie, którzy będą zdolni spojrzeć nieco dalej w przyszłość i którzy będą mieli wizję społeczeństwa ze znacznie większym udziałem pracujących matek i ze znacznie większą ilością opiekujących się ojców. Przyszłość z pewnością poradzi sobie bez tych, którzy padają na kolana, gdy tylko jacyś dyrektorzy, którym w głowie tylko najbliższe sprawozdanie finansowe, bądź krajowi ministrowie myślący jedynie o najbliższych wyborach, zaczynają u nich lobbować.
Tadeusz Cymański
(PL) Znaczenie tej dyrektywy wykracza poza problematykę wyrównywania szans i pomocy dla kobiet w okresie macierzyństwa. Musimy postrzegać to w kontekście szerszym, nie tylko społecznym, ale również gospodarczym, i to w dłuższym okresie czasu. Paradoks polega na tym, że w imię logicznych i zrozumiałych prób obrony obecnej gospodarki finansów możemy stracić bardzo wiele w gospodarce i finansach przyszłych pokoleń.
Wielu ekspertów uważa, że jednym z głównych, a nawet najważniejszym problemem Europy jest załamanie demograficzne. Postęp medycyny, poprawa warunków życia i spadek przyrostu naturalnego oznaczają w przyszłości bardzo starą i bardzo kosztowną Europę. Już dzisiaj koszty opieki nad ludźmi starszymi szacowane są na prawie 2 % produktu rocznego, jaki wytwarza Europa. Przyczyny obniżenia przyrostu są bardzo złożone i wykraczają poza kwestie socjalne i również zabezpieczenie materialne. Jednak nie ulega wątpliwości, że nowe propozycje zawarte w dyrektywie staną się istotnym impulsem, który pomoże wielu kobietom w Europie podjąć decyzje o macierzyństwie.
Pani przewodnicząca! Skala pomocy dla kobiet w ciąży, pracownic, jest bardzo zróżnicowana w krajach europejskich. Znaczenie tej dyrektywy będzie szczególnie cenne w tych krajach, gdzie zakres ochrony jest bardzo słaby, a wsparcie dla rodziny, również w dalszym okresie wychowywania dzieci, jest bardzo niskie, a nawet żadne. Dlatego chciałbym podziękować wszystkim, którzy pracowali nad tą dyrektywą, zwłaszcza za zrozumienie dla kobiet w innych krajach, które będą mogły z większą nadzieją patrzeć w przyszłość. Jeśli chodzi o dzieci, to chcą one oczywiście widzieć uśmiechniętą mamę, która się nie boi, że straci pracę oraz nie boi się, że nie będzie mogła ich wykarmić i wychować. Jeszcze raz dziękuję i liczę na kompromis w środowym głosowaniu. Dziękuję bardzo.
Jacky Hénin
(FR) Pani przewodnicząca! Przedmiotowe sprawozdania zmierzają we właściwym kierunku i zasługują na znacznie większe nagłośnienie. 85 % prac realizowanych z konieczności w niepełnym wymiarze godzin i 80 % prac niskopłatnych wykonują kobiety. Wynagrodzenia kobiet są średnio o 27 % niższe od wynagrodzeń mężczyzn. Pensja połowy kobiet nie przekracza 600 euro. Większość przypadków zafałszowanych zgłoszeń bądź pracy nierejestrowanej, które nie są objęte świadczeniami, dotyczy kobiet. Nawet dziś, w XXI wieku, wciąż odkrywamy przypadki niewolnictwa w Europie, i każdy z nich dotyczy kobiety.
Tak, należy uczynić wszystko, co tylko możliwe, aby skutecznie wykorzenić skandaliczne praktyki stosowane wobec kobiet w miejscu pracy i społeczeństwie. Będzie to jednak wymagało czegoś więcej, niż tylko dobrej woli. Spodziewane zyski są tak duże, zaś nakładane kary odbierane jako tak niewielkie, że nadal nie brakuje - mówiąc bez ogródek - "pijawek”, które bez wahania kontynuują wyzysk istot ludzkich, traktując je jak bydło. Musimy - i to pilnie - sprawić, aby państwa członkowskie stanęły na wysokości zadania i zażądały jak najostrzejszych kar w stosunku do osób, którym wydaje się, że są ponad prawem.
Giancarlo Scottà
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałbym zwrócić państwa uwagę na sektor, w którym warunki pracy zatrudnionych kobiet wciąż mają niepewny charakter. Mam na myśli sektor rolniczy, w którym kobiety skupiają się na innowacjach, ale także na ożywianiu tradycji i ochronie dziedzictwa rolniczego, podtrzymując żywy charakter terenów wiejskich. Mimo to pracownice natrafiają w swej działalności na cały szereg przeszkód, będąc zmuszone godzić życie rodzinne z życiem zawodowym.
Pani poseł Thomsen wymienia w swoim sprawozdaniu liczbę, która nam daje wiele do myślenia: w sektorze rolniczym aż 86% pracownic zatrudnionych jest w niepełnym wymiarze godzin. Co więcej, przechodzenie kobiet do tego sektora jest pełne trudności, toteż gospodarstwa bywają często prowadzone przez kobiety powyżej 65 roku życia. Z drugiej strony, niektóre kobiety wchodzą w rolę wspierającego partnera, a raczej pomagają mężowi w prowadzeniu gospodarstwa, nie mając zarazem prawa do jakiegokolwiek statusu prawnego, ani też odpowiedniego wynagrodzenia.
Dlatego utrzymywałbym, że należy chronić kobiety i ich zatrudnienie w sektorze, w którym ich praca ma często charakter tymczasowy i sezonowy, nieść im pomoc w dziedzinie zdrowia i bezpieczeństwa oraz zadbać, aby otrzymywały sprawiedliwą płacę, a wykonywana przez nie praca spotykała się z należytym uznaniem.
Licia Ronzulli
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Kiedy mówimy o godzeniu, mamy na myśli inicjatywy, które - mając na względzie potrzeby rodziny i potrzeby pracowników - pozwalają osiągnąć równowagę między życiem rodzinnym i życiem zawodowym. Mówimy zatem o takich mechanizmach wsparcia, bez których kobieta, która pracuje dla przyjemności, kariery, a przede wszystkim z konieczności, staje przed dylematem, i wówczas najbardziej drastyczną, i niemal zawsze ostateczną decyzją jest decyzja o odejściu z pracy. A kiedy kobieta opuści już rynek pracy, to jeszcze trudniej będzie jej na niego powrócić. Tego rodzaju sytuacja jest z jednej strony źródłem głębokiej frustracji, z drugiej zaś pociąga za sobą ogromne poświęcenie w kategoriach ekonomicznych.
W tekście, który jest przedmiotem dzisiejszej debaty, proponuje się liczne mechanizmy wsparcia dla pracownic, tworząc podstawy dla pewności prawnej, która przyniesie kobietom wolność wyboru, i w konsekwencji prawdziwą równowagę między życiem prywatnym i zawodowym. Chciałabym naświetlić także inny aspekt dotyczący pozycji pracownic w niepewnej sytuacji zawodowej. Jak już powiedziano, kobiety zbyt często muszą cierpieć nierówność w zakresie szans na zatrudnienie, jakości pracy i wynagrodzenia. Co się tyczy jakości pracy, należy zauważyć, że kobiety bardzo często nie zgłaszają przypadków wykorzystywania, a także są zmuszone akceptować zatrudnienie na pograniczu legalności, aby tylko uzyskać wystarczający dochód potrzebny im do utrzymania rodziny. Pora, by wreszcie położyć temu kres.
Dlatego należy monitorować wszelkie przejawy niewłaściwego postępowania pracodawców względem pracownic. Wszelkie przypadki naruszenia przepisów muszą być ścigane sądownie i bezwarunkowo karane. Celem naszego zaangażowania powinny być takie polityki społeczne, które będą coraz bardziej sprawiedliwe i skuteczne.
Zita Gurmai
Pani przewodnicząca! Sprawozdanie, nad którym obecnie dyskutujemy, ma decydujące znaczenie dla rodziców i dzieci w Europie, jak również dla Europy jako wspólnoty. Przepisy zawarte w tym fragmencie prawodawstwa mają nam pomóc zadbać, aby wszystkim kobietom w całej Europie, które podejmują decyzję o rodzeniu dzieci, przysługiwały te same minimalne prawa i taka sama pomoc. Mają także zapewnić, aby kobiety, które zdecydują się mieć dzieci, nie były finansowo karane za wybór, jakim jest macierzyństwo, kiedy będą usiłowały godzić je ze swą karierą zawodową.
Bardzo ważnym czynnikiem jest wyzwanie demograficzne, przed którym stoi Europa. Malejąca liczba urodzin i starzejące się społeczeństwo, a w konsekwencji topniejąca siła robocza, stanowią obciążenie, które bardzo utrudnia utrzymanie wzrostu gospodarczego, zwłaszcza w dobie kryzysu. Czy rozwiązanie ma polegać na zachęcaniu kobiet do rezygnacji z macierzyństwa, czy może na naśladowaniu modelu amerykańskiego, w ramach którego kobiety mogą jedynie liczyć na niewielką pomoc lub też w ogóle jej nie mają, w związku z czym muszą wracać do pracy, nim jeszcze wrócą do pełnej formy po porodzie? Jeżeli tak jest, to ja mówię "nie”. Nieposiadanie dzieci jest dla wspólnoty na dłuższą metę rozwiązaniem droższym. Kobiety potrzebują wydobrzeć po porodzie, aby były gotowe do powrotu na rynek. Przyznanie im 18 tygodni to minimum i nie należy ich za to karać bezpośrednim bądź pośrednim ograniczaniem świadczeń. W 24 spośród 27 państw członkowskich UE to rządy łożą na urlopy macierzyńskie, a nie sfera biznesu. Czy przedsiębiorstwa nie chciałyby inwestować w młode kobiety, które zatrudniły i wyszkoliły? Powinniśmy poczuwać się do społecznej odpowiedzialności. Pamiętając, że UE i jej państwa członkowskie wydały ogromną ilość pieniędzy na ratowanie banków, musimy postawić sobie pytanie, dlaczego oszczędności muszą się zawsze odbywać kosztem kobiet. Ojcowie także powinni mieć możliwość wzięcia urlopu, aby spędzić ten czas ze swymi nowo narodzonymi dziećmi.
Mówimy bezustannie o podziale obowiązków i dziś mamy możliwość coś w tym kierunku zrobić. Niektóre z obecnych tutaj osób twierdzą, że jest to nie do przyjęcia. Miejmy nadzieję, że komisarz Šefčovič udowodni nam, że zajmie jasne i postępowe stanowisko w tej kwestii.
Elizabeth Lynne
Pani przewodnicząca! Przedmiotowa dyrektywa zawsze miała na celu, i to całkiem słusznie, zapewnienie minimalnych standardów w zakresie ochrony pracownic w ciąży i matek karmiących piersią. Uważam jednak, że niektóre z poprawek proponowanych przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych idą za daleko.
W poprawkach tych nie wzięto pod uwagę odmiennych tradycji panujących w poszczególnych państwach członkowskich. Niektóre państwa mają urlop macierzyński, niektóre mają również urlop ojcowski, a inne znów urlop rodzicielski. Urlopy te są opłacane na różne sposoby i w różnej wysokości. Niektóre opłacane są z systemów ubezpieczeń społecznych, niektóre ze środków przedsiębiorstw, a inne znów na zasadzie mieszanej. Nie wolno nam niszczyć bardzo dobrze działających systemów.
W moich poprawkach starałam się zmierzyć z problemem znalezienia takiego rozwiązania, które odpowiadałoby wszystkim państwom członkowskim. Moim zdaniem, wprowadzenie pełnego wynagrodzenia uniemożliwiłoby wielu młodym ludziom - a konkretnie młodym kobietom - znalezienie zatrudnienia. Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że druga ocena skutków była przynajmniej bardziej szczegółowa niż pierwsza. Jak państwu wiadomo, z oceny tej wynikało, że wprowadzenie pełnego wynagrodzenia kosztowałoby wymienione 10 państw członkowskich ponad 7 miliardów euro rocznie. W ocenie tej nie pomyślano o pozostałych 17 państwach członkowskich, a zakładam, że koszty wprowadzenia pełnego wynagrodzenia także i dla nich byłyby problematyczne.
Jeżeli chodzi o obowiązkowy urlop, to zawsze uważałam, że to do matki należy decyzja, kiedy wziąć urlop i na jak długo. W latach 60. i 70. walczyliśmy o równe prawa dla kobiet - choć nie o to, aby im je dyktować - i dziś wydaje się, że zamiast iść naprzód, raczej cofamy się wstecz.
Andrea Češková
(CS) Mam poważne obawy, że mówiąc o ochronie kobiet, mylimy dwie zupełnie różne rzeczy. Mam na myśli warunki zatrudnienia pracownic i sytuację prawną kobiet prowadzących działalność na własny rachunek, czy też będących przedsiębiorcami. Kiedy mówimy o pracownicach, mamy zasadniczo na myśli ochronę kobiet, szczególnie w okresie ciąży oraz po urodzeniu dziecka, w oparciu o przepisy prawa pracy. Prawo pracy nie daje możliwości ochrony kobiet prowadzących działalność na własny rachunek, ponieważ przepisy prawa pracy generalnie ich nie obowiązują. Z drugiej strony, kobiety przedsiębiorcy zatrudniają mężczyzn, a także inne kobiety, toteż moje zdumienie wzbudził fakt, że dyrektywa, która pierwotnie miała dotyczyć wyłącznie ochrony pracownic w ciąży i pracownic, które niedawno rodziły, miałaby po uwzględnieniu poprawek dotyczyć również przedsiębiorców. To jest niemożliwe, nie tylko w praktyce, lecz także z punktu widzenia prawa. Toteż mam głęboką nadzieję, że Parlament nie przyjmie poprawek, które niestety w większości przeszły również w Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, a które w mojej ocenie nie mają nic wspólnego z przedmiotową dyrektywą, ponieważ nie znajdują zastosowania w stosunku do osób prowadzących działalność na własny rachunek.
Joe Higgins
Pani przewodnicząca! Sprawozdanie pani poseł Estreli zmierza do poprawy warunków pracy pracownic w ciąży i pracownic, które niedawno rodziły i karmią piersią, i są to cele, które zdecydowanie popieramy.
Obecnie, w obliczu głębokiego kryzysu dotykającego europejski i światowy system kapitalistyczny, powstaje realna obawa, że głównymi ofiarami pracodawców starających się utrzymać dotychczasowe zyski oraz rządów pogrążonych w procesie redukowania wydatków socjalnych i usług publicznych będą pracownicy, którzy są najbardziej podatni na zagrożenia.
Wiele kobiet należących do klasy pracującej doświadcza dotkliwego wykorzystywania, na przykład w postaci poziomu wynagrodzeń, które są znacznie niższe od wynagrodzeń mężczyzn, oraz w postaci niepewnej sytuacji zawodowej. Istnieje realna groźba, że pracownice w ciąży i pracownice, które niedawno rodziły, których położenie jest podatniejsze na zagrożenia, będą w obecnych okolicznościach doświadczały dyskryminacji. Zdecydowanie opowiadamy się za jednoznacznym przyznaniem kobietom prawa do powrotu do tej samej pracy, 20-tygodniowym urlopem macierzyńskim i rozsądnym urlopem ojcowskim. Popieramy również utrzymanie kwoty dochodu na poziomie 100 %.
Nie możemy jednak polegać wyłącznie na przepisach prawa. W każdym miejscu pracy powinna działać silna organizacja związków zawodowych, która będzie mogła w konkretny sposób zagwarantować prawo kobiet do powrotu po urodzeniu dziecka do dotychczasowej pracy bez obaw przed dyskryminacją.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Śledziłam tę sprawę bardzo dokładnie w ramach Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia. To już drugie podejście do ustanowienia w Unii Europejskiej minimalnych zasad, zaś ja od 40 lat prowadzę w ramach mojego życia zawodowego kampanię na rzecz równości kobiet i mężczyzn, integracji młodych kobiet za pomocą programów szkoleniowych oraz ich integracji ze społeczeństwem poprzez włączenie do rynku pracy. To równość jest przedmiotem naszej tutejszej dyskusji, równość kobiet i mężczyzn.
W przedmiotowym sprawozdaniu pani poseł Estreli - i tu wystarczy wsłuchać się w dzisiejsze wystąpienia - uwzględniono wszelkie możliwe kwestie. Każdy stara się wnieść swój niewielki wkład i każdy chciałby dodać kolejny rozdzialik. W rezultacie otrzymamy kolorową mozaikę pomysłów, całkowicie bez znaczenia, podczas gdy powinniśmy skupić naszą uwagę na zdrowiu i bezpieczeństwu w miejscu pracy pracownic w ciąży, oczywiście tak samo, jak będziemy musieli skoncentrować się na równym wynagrodzeniu dla kobiet i mężczyzn.
Urlop służący opiece nad noworodkiem jest niemal jedyną rzeczą, której nie rozwiązano w przedmiotowym sprawozdaniu. Pragnę powiedzieć państwu jedno: głosowanie w dzisiejszych czasach za dwudziestotygodniowym, pełnopłatnym urlopem macierzyńskim jest działaniem nieodpowiedzialnym i demagogicznym. Nalegam na podjęcie skutecznych środków w celu zapewnienia, aby rozwiązanie to nie odbiło się rykoszetem na samych kobietach. Im bardziej będziemy wydłużać urlop macierzyński, nie kładąc zarazem nacisku na powrót kobiet do miejsca pracy oraz ich potrzebę osiągnięcia równowagi między życiem prywatnym i zawodowym, im bardziej będziemy wydłużać urlop macierzyński, nie podejmując jednocześnie środków w imię ochrony kobiet w miejscu pracy, tym bardziej będziemy działać wbrew interesom kobiet.
Faktem jest, że kiedy kształtujemy politykę, mamy obowiązek być odważni, odpowiedzialni oraz mówić prawdę. Kto będzie za to płacił? Które z naszych państw członkowskich będzie w stanie sfinansować ten wzrost wydatków? Które przedsiębiorstwo będzie mogło sobie na to pozwolić? W ostatecznym rozrachunku kobiety znajdą się w potrzasku tekstu, który za ogólnym przyzwoleniem prześlizguje się po poszczególnych punktach i który uderzy rykoszetem w same kobiety. Wzywam państwa do odpowiedzialności. Bierzemy na siebie dotkliwy ciężar, który obciąży nas w przyszłości.
(Oklaski)
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zgłoszone poprzez podniesienie niebieskiej kartki przez panią poseł Marije Cornelissen i panią poseł Anneli Jäätteenmäki zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Marije Cornelissen
Pani przewodnicząca! Pani poseł Morin-Chartier nie jest jedyną osobą, która o tym mówi. Już kilku mówców zauważyło, że dwudziestotygodniowy urlop macierzyński może ujemnie odbić się na szansach kobiet na rynku pracy.
Chciałabym zadać pytanie, skąd się bierze takie przekonanie, ponieważ jeżeli przyjrzeć się badaniom, jak również sytuacji w Szwecji, Norwegii, Islandii czy Bułgarii, to można bardzo łatwo zauważyć, że możliwy jest bardzo wysoki udział kobiet w rynku pracy przy jednoczesnym urlopie wychowawczym o odpowiedniej długości.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Pani przewodnicząca! W odpowiedzi na tę uwagę chciałabym przedstawić dwa argumenty.
Pierwszy brzmi, że nie istnieje jakakolwiek matematyczna zależność między długością urlopu macierzyńskiego i współczynnikiem dzietności kobiet, i aby to udowodnić wystarczy, że przytoczę sytuację we Francji, jako że Francja jest krajem, który stosuje 14-tygodniowy urlop wychowawczy i wyróżnia się obecnie jednym z najwyższych przyrostów naturalnych w Europie.
Drugi człon mojej odpowiedzi brzmi, że z każdym kolejnym porodem daje się zauważyć pogłębienie przepaści, która dzieli życie zawodowe mężczyzn od życia zawodowego kobiet. Z każdym kolejnym porodem, z każdym kolejnym okresem urlopu macierzyńskiego to kobiety jako pierwsze ograniczają swe obowiązki zawodowe, o ile taka inicjatywa nie wyjdzie wcześniej od firmy bądź od sektora publicznego. Po urodzeniu drugiego dziecka kobiety ograniczają swe godziny pracy, i czynią tak po każdym kolejnym porodzie, z kolei mężczyźni po urodzeniu każdego kolejnego dziecka zwiększają ilość swoich obowiązków zawodowych. Zatem z zawodowego punktu widzenia, w miarę rozwoju zawodowego kobiet i mężczyzn wspomniana przepaść się powiększa.
Dlatego nalegam, aby poświęcili państwo choć trochę uwagi temu, co naprawdę dzieje się zarówno w sektorze publicznym, jak i w sektorze prywatnym.
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Zwracam się do pani poseł Morin-Chartier: czy akceptuje pani podwójne standardy, zgodnie z którymi wszystkie pracownice Unii Europejskiej, pracownice Komisji, Rady, Parlamentu i grup politycznych w Parlamencie otrzymywałyby przez 20 tygodni urlopu macierzyńskiego pełne wynagrodzenie, proponując jednocześnie, aby zasada ta nie dotyczyła pozostałych osób? Ja powiedziałabym, że matki w całej Europie powinny korzystać z takich samych praw, a my nie powinniśmy przyjmować podwójnych standardów, ani też nie być dwulicowi.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Pani przewodnicząca! Nie powiedzieliśmy, że jesteśmy zwolennikami podwójnych standardów. Komisja Europejska przedłożyła wniosek, w którym proponuje 18 tygodni. My natomiast proponujemy wprowadzenie klauzuli pomostowej. Zasadniczo jest to zupełnie możliwe, lecz jest różnica pomiędzy tym, co jest możliwe, a utopijnym pomysłem polegającym na proponowaniu dwudziestu pełnopłatnych tygodni; pomiędzy tym, co jest wykonalne, a tym, co można naobiecywać w Parlamencie, a na co nie zgodzi się ani Rada, ani parlamenty poszczególnych krajów.
Jeżeli zagłosujemy w środę za udzieleniem poparcia sprawozdaniu pani poseł Estreli i za dwudziestoma tygodniami, autorytet Parlamentu zostanie zdezawuowany w trojaki sposób: po pierwsze przez Radę, która nie będzie w stanie udzielić swojego poparcia - gdyż państwa członkowskie nie będą w stanie udzielić swojego poparcia; następnie przez krajowe parlamenty - ponieważ parlamenty poszczególnych krajów, z ich budżetami, nie będą mogły udzielić swojego poparcia; i po trzecie przez same kobiety, kiedy te zdadzą sobie sprawę, że pracowaliśmy wbrew ich interesom.
Emine Bozkurt
(NL) Pani przewodnicząca! Musimy stać po stronie matek i ojców w szczytowych momentach ich życia. Należy im zapewnić spokój i wytchnienie, aby mogli od pierwszych chwil w pełni angażować się w życie swojego dziecka; aby matki mogły karmić piersią i w pełni wydobrzeć po porodzie; aby rodzice po urlopie mogli zakasać rękawy i powrócić do pełnego uczestnictwa w życiu zawodowym. Matki, ojcowie, związki zawodowe, organizacje pozarządowe - wszyscy pragną tego samego.
Oponenci niesłusznie przyczepiają kobietom etykietkę z ceną: starzejące się społeczeństwo Europy nie poniesie żadnych dodatkowych kosztów. Lecz musimy inwestować w kobiety jako pracowników oraz w poprawę równowagi między życiem prywatnym i zawodowym, aby nasze społeczeństwo było w przyszłości samowystarczalne finansowo. Oczywiście jest ważne, aby urlop macierzyński był wynagradzany w pełnej wysokości. Dlaczego kobiety miałaby w trakcie urlopu otrzymywać niepełne wynagrodzenie wyłącznie dlatego, że jako jedyne wyposażone zostały w biologiczną możliwość rodzenia dzieci?
Mówimy, że jest dla nas ważne, aby mężczyźni i kobiety mogli cieszyć się zdrową równowagą między życiem prywatnym i zawodowym, aby kobiety korzystały z równych szans w miejscu pracy - zatem przestańmy się spierać i weźmy za to wspólną odpowiedzialność. Nie możemy pozwolić, aby matki i ojcowie mieli na tym ucierpieć.
Nadja Hirsch
(DE) Pani przewodnicząca! Pytanie, które musimy sobie postawić, brzmi: co zamierzamy osiągnąć za sprawą przedmiotowej dyrektyw? Istnieje w miarę konkretna zgoda co do tego, że jej celem jest ochrona zdrowia przyszłych i młodych matek. Ta szeroko zakrojona debata dotyczy obszarów, w których należałoby także uwzględnić aspekt równouprawnienia. Z drugiej strony, jako Parlament Europejski winniśmy także mieć świadomość, że przyjmujemy dyrektywę, która będzie obowiązywać nie przez pięć lat, lecz najprawdopodobniej pozostanie w mocy przez kolejne 20 lub 25 lat. Mam jednak nadzieję, że do tego czasu warunki pracy kobiet ulegną znaczącej poprawie, a firmy będą chętnie zatrudniały młode mamy - i to nie tylko z powodu niedoboru niewykwalifikowanej siły roboczej - oraz, co najważniejsze, będą ku temu budowały odpowiednią infrastrukturę. Musimy mieć na względzie także i tę perspektywę
Niezależnie od tego zdaję sobie też sprawę, że obecnie nie mamy większości, która byłaby gotowa przyjąć taką perspektywę. Z tego względu prawdopodobnie spotkamy się w punkcie, w którym zgodzimy się na kompromis przewidujący osiemnaście tygodni urlopu, wyższy poziom ustawowych płatności lub nieprzerwaną wypłatę 75 % wynagrodzenia, które to rozwiązania faktycznie przyniosą poprawę sytuacji w niektórych europejskich krajach.
Znacznie ważniejszą sprawą, wykraczającą poza aspekt urlopu macierzyńskiego, są warunki ramowe dla młodych rodzin. Chodzi o placówki opieki nad dziećmi; na przykład w Niemczech takich placówek jest wciąż za mało. To byłaby prawdziwa polityka równości, która dawałaby kobietom rzeczywistą szansę na powrót do pracy.
Julie Girling
Pani przewodnicząca! Jakże to typowe dla Zielonych: szydzić z tych, którzy mają czelność się nie zgadzać. A że ośmielamy nie zgodzić się z niewielką częścią przedmiotowych wniosków, to należy nas wyśmiać. Z aprobatą przyjmuję państwa zaangażowanie w kwestie przedmiotowych wniosków - w rzeczy samej, popieram zdecydowaną większość zawartych w nich treści - lecz jest jeden czy dwa fragmenty, z którymi nie mogę się zgodzić. Dlatego mogę wyrazić uznanie dla waszego zaangażowania, lecz nie mogę pochwalić waszej tolerancji. Zgłoście się państwo do mnie za 30 lat i prawcie mi wówczas morały o promowaniu praw kobiet, ale tylko wtedy, jeżeli uczyniliście w tej materii tyle samo, co ja.
Nie uchodzę za osobę o zacofanych poglądach. Zaś w przedmiotowych wnioskach obecne są aspekty, które mają charakter wsteczny. Pomysł, aby Europejki wydawały więcej europejskich dzieci na świat, który i tak jest już przeludniony, jest ze społecznego punktu widzenia pomysłem wstecznym. Narzucenie pełnopłatnego dwudziestotygodniowego urlopu macierzyńskiego w Wielkiej Brytanii - nie mam dość czasu, aby wyjaśnić państwu nasz system w szczegółach - jest rozwiązaniem zacofanym w kategoriach finansowych. Z dodatkowych 2 miliardów funtów, które trzeba będzie wyłożyć, lwią część otrzyma nieproporcjonalna liczba lepiej zarabiających Brytyjek. Pieniądze te nie trafią do słabiej opłacanych kobiet, którym - jak sądzę - najbardziej chcielibyśmy pomóc.
Gdzie zatem kryje się ów postęp? O takich szczegółach najlepiej zdecydują same państwa członkowskie. Tu powinny znaleźć zastosowanie zasady pomocniczości.
(Oklaski)
Christa Klaß
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Matkom potrzeba szczególnej ochrony. Co do tego panuje zgoda w tej Izbie. Wydanie na świat dziecka jest wymagającym zadaniem, pod względem fizycznym i psychicznym, stanowiąc zarazem dla każdej kobiety głębokie doświadczenie. Zmiany fizyczne, nowe okoliczności życia, a nade wszystko okres rekonwalescencji i powrotu do pełnej formy - wszystko to sprawia, że odpowiednia ochrona macierzyństwa jest rzeczą konieczną. Tę ochronę musi zapewnić społeczeństwo. Toteż nie ma sporu co do samej zasady. Debata dotyczy tego, jak to zrobić i na jakich warunkach to zrobić. W tym względzie nie powinniśmy zapominać, że UE określa standard minimalny, zaś od państw członkowskich zależy, w jaki sposób wdrożą przepisy o urlopie macierzyńskim, jak to zorganizują i jak za to zapłacą. Nie zaczynamy przecież od zera.
Państwa członkowskie zorganizowały swoje urlopy macierzyńskie w najrozmaitszy sposób, uzupełniając je w niektórych przypadkach urlopem rodzicielskim w celu aktywnego włączenia ojców. Należy włączać ojców w obowiązki rodzinne - i nie mówimy tutaj o urlopie, lecz o wzięciu na swoje barki obowiązków związanych w wychowywaniem dzieci i życiem rodzinnym. Urlop ojcowski nie wchodzi jednak w zakres rozwiązań dotyczących urlopu macierzyńskiego. Powinien raczej zawsze być elementem urlopu rodzicielskiego. Ojcowie nie chorują wskutek porodu. Gratuluję wszystkim tym państwom członkowskim, które ustanowiły urlop ojcowski. Z zadowoleniem przyjmuję też, panie komisarzu, informację dotyczącą wniosku Komisji, którą przed chwilą ogłoszono. Nie możemy jednak pozwolić, aby tak ważna sprawa, jaką jest uregulowanie urlopu macierzyńskiego, uległa rozmyciu wskutek rozszerzenia jej o urlop rodzicielski. Ochrona matek dotyczy zdrowia. Żadna matka nie choruje przez 20 tygodni po porodzie. Także karmienie piersią nie jest chorobą.
Jesteśmy winni kobietom, które uczestniczą w życiu zawodowym, takie rozwiązanie kwestii urlopu wychowawczego, które będzie rozwiązaniem zasadnym. Nasza propozycja przewiduje łączny okres 18 tygodni, przy czym ostatnie cztery tygodnie podlegałyby szczegółowym rozwiązaniom w poszczególnych krajach w zakresie poziomu wypłacanych wynagrodzeń. Propozycję tę zapisano w poprawkach 116 i 117. Usilnie nalegam, aby panie i panowie posłowie zechcieli zagłosować za ich przyjęciem.
Wzywam także państwa członkowskie, aby wykorzystały wszelkie możliwości, które pozwalają im zaoferować wszystkim rodzinom i matkom więcej pieniędzy, które to rozwiązania można przyjmować na zasadzie dobrowolności.
Matki budują naszą przyszłość i potrzebują każdego ewentualnego wsparcia, które możemy im zaoferować.
Antigoni Papadopoulou
(EL) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Głosując za przyjęciem sprawozdania pani poseł Estreli, wychodzimy zasadniczo naprzeciw oczekiwaniom milionów kobiet, domagających się większej ochrony pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, matek karmiących piersią i ich dzieci. Wydłużając urlop macierzyński do 20 tygodni i urlop ojcowski do 2 tygodni, na zasadzie pełnego wynagrodzenia, wspieramy proces wychodzenia z międzynarodowego kryzysu oraz wzrost gospodarczy w Unii Europejskiej, ponieważ pomagamy godzić życie rodzinne z życiem zawodowym. Chroniąc pracujące matki przed zwolnieniem w okresie ciąży oraz przez sześć miesięcy po porodzie, zapewniamy bodziec do realizacji celu strategii UE i osiągnięcia do 2020 roku 75-procentowego wskaźnika udziału kobiet w rynku pracy.
Głosując za przyjęciem sprawozdania pani poseł Thomsen, staramy się chronić pracujące kobiety przed pracami o niepewnym charakterze, które utrwalają przepaść płacową dzielącą obie płci, podważają podstawy rozwoju zawodowego oraz zwiększają ryzyko utraty przez kobiety wszelkich form praw społecznych, emerytalnych i związkowych.
Głosowanie za przyjęciem obu przedmiotowych sprawozdań jest głosowaniem za bardziej zrównoważoną, zdecentralizowaną, społeczną Europą i za równością płci.
Gesine Meissner
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Rozmawiamy dzisiaj o warunkach pracy kobiet, które chcemy poprawić w całej Europie. Chciałabym w szczególności odnieść się do sprawozdania pani poseł Thomsen, dla którego byłam kontrsprawozdawczynią, czyli innymi słowy do kwestii "kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej”.
Obecny rok jest Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Jest niezaprzeczalnym faktem, że ubóstwo w nieproporcjonalnym stopniu dotyka właśnie kobiet. Oczywiście nie możemy pod żadnym pozorem pozwolić, aby taka sytuacja miała się utrzymać. Ubóstwo wśród kobiet może być rezultatem bardzo różnych zjawisk. Może wynikać z faktu, że kobiety nie otrzymują takich dobrych wynagrodzeń, jak mężczyźni. Oczywiście to nie jedyna przyczyna. Kobiety również częściej decydują się na przerwy w karierze zawodowej, na przykład kiedy rodzą dzieci i biorą urlop na ich wychowanie. Kobiety wykonują także prace wymagające niższych kwalifikacji. Sytuacja bywa szczególnie poważna w przypadku kobiet, których warunki zatrudnienia mają niepewny charakter, ponieważ w niektórych przypadkach kobiety mogą nawet nie mieć umowy o pracę lub ich umowy o pracę mogą być niezgodne z przepisami. Kobiety te mogą nie mieć żadnej ochrony i mogą mieć niewielki dostęp do informacji. Szczególnie niekorzystna bywa sytuacja kobiet wywodzących się ze środowisk migracyjnych. Taki stan rzeczy może powodować utrzymywanie się stanu ubóstwa, wskutek czego kobiety te do końca swoich dni będą żyć w biedzie.
Musimy przerwać tę spiralę, która dotyka kobiety znacznie boleśniej niż mężczyzn. Jednym ze sposobów, które pomogą nam to osiągnąć, jest kształcenie i szkolenie. Każda kobieta - i każda dziewczyna - musi zdobyć kwalifikacje, bez względu na fakt, z jakiego środowiska się wywodzi. Kobiety powinny mieć dostęp do zawodu, który rzeczywiście zapewni im utrzymanie na odpowiednim poziomie. Należy też zapewnić kobietom powszechną możliwość uczenia się przez całe życie. Musimy także zadbać, aby więcej kobiet i dziewcząt kształciło się w kierunku lepiej opłacanych zawodów. Są to często zawody silnie zdominowane przez mężczyzn.
Innymi słowy, na pewno dostęp do edukacji, a także dostęp do systemów ubezpieczeń społecznych - i tym sposobem będziemy mogli osiągnąć wiele ulepszeń dla kobiet.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
(PL) Ustalenie minimalnych rozwiązań odnośnie do długości i odpłatności urlopów macierzyńskich jest trudne w obecnej sytuacji ekonomiczno-społecznej w Europie. W niektórych państwach proponowane minimum kształtuje się powyżej poziomu ochrony, jaką oferuje ustawodawstwo krajowe kobietom w ciąży w tej chwili. Z jednej strony wciąż borykamy się ze skutkami kryzysu - rządy poszczególnych państw podnoszą podatki, wprowadzają ostre cięcia wydatków, mamy wysoką stopę bezrobocia. Z drugiej strony mamy do czynienia z problemem spadku liczby urodzeń, ujemnym przyrostem naturalnym, a w konsekwencji starzeniem się społeczeństwa. W niezbyt odległej przyszłości grozi nam niewydolność systemów emerytalno-rentowych, a może nawet ich załamanie.
W takiej sytuacji nie ma łatwych i nie wiążących się z kosztami rozwiązań. Ale musimy sobie uświadomić, że inwestując w kobiety, stwarzając im dogodne warunki, skłaniamy je do decyzji o macierzyństwie. Oczywiście nie wystarczy tylko pełnopłatny dłuższy urlop macierzyński. Potrzebne są podatkowe rozwiązania prorodzinne oraz stabilność zatrudnienia. Tutaj nie mamy żadnej alternatywy. Nie ma innego sposobu zwiększenia liczby Europejczyków aktywnych zawodowo za trzydzieści lat, jeśli w tej chwili nie zainwestujemy w rodzinę. Dlatego potrzebujemy sprawiedliwego i godnego minimum dotyczącego długości i płatności urlopu macierzyńskiego w Europie. Dajmy kobietom możliwość wyboru i decydowania o macierzyństwie.
Jutta Steinruck
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! To, czego w moim odczuciu brakuje w toku tej debaty, to konieczne rozróżnienie pomiędzy krajowymi środkami transpozycji we wszystkich państwach członkowskich, a zadaniem przewidzianym na szczeblu Europy. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że musimy wziąć pod uwagę specyfikę poszczególnych narodów. Jednak muszę powiedzieć, że na przykładzie debaty w Niemczech mogę sobie łatwo wyobrazić, w jaki sposób Niemcy mogłyby wcielić przedmiotowe sprawozdanie w życie. Chodzi nam bowiem o stworzenie minimalnych standardów na szczeblu UE w celu ustanowienia społecznych warunków ramowych dla kobiet. Zawsze chętnie powołujemy się na MOP, gdy rzecz dotyczy dobrej pracy, ochrony w miejscu pracy i ochrony pracy, dlatego zastanawiam się: dlaczego nie tym razem?
Jeżeli chodzi o debatę w sprawie kosztów, pragnę przypomnieć wszystkim obecnym w tej Izbie, że w Niemczech - podobnie jak w niektórych innych krajach europejskich - dyrektywa w sprawie niedyskryminacji spowodowała ogromną ilość działań lobbingowych ze strony przedsiębiorstw. Mówiono o lawinie wydatków, o upadaniu przedsiębiorstw, o obciążeniach dla gospodarki i o samych pracownikach. Jeżeli spojrzeć kilka lat wstecz, to która z tych rzeczy faktycznie nastąpiła? W zasadzie żadna. Uważam, że dzisiejsza debata, dzisiejsze działania lobbingowe bardzo przypominają tamtejszy czas. Dlatego kończąc apeluję, by odsunęli państwo na bok gospodarkę, a w centrum naszych działań umieścili ludzi.
Nie należę do osób, które wygłaszają tu jedynie kazania. Oświadczyłam, że jestem zwolenniczką społecznej Europy. Dla mnie obejmuje ona także kobiety. W tej sytuacji kobiety potrzebują naszej pomocy.
Sari Essayah
(FI) Pani przewodnicząca! Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia przyjęła w toku głosowania szereg poprawek do pierwotnego wniosku Komisji w sprawie dyrektywy.
Niestety komisja w swoich poprawkach całkowicie zlekceważyła zasadę pomocniczości w odniesieniu do podziału kosztów. Próba zharmonizowania regulacji dotyczących urlopu macierzyńskiego w 27 różnych państwach członkowskich dała w rezultacie dość zagmatwany wniosek. Co więcej, w mieszankę tę wpleciono dodatkowo propozycję dotyczącą urlopu ojcowskiego, który zgodnie z podstawą prawną nie wchodzi nawet w zakres przedmiotowej dyrektywy, o czym na szczęście od początku wyraźnie mówił pan komisarz. Urlop ojcowski należy regulować w powiązaniu z systemem urlopu rodzicielskiego, a nie w powiązaniu z urlopem rozumianym jako okres rekonwalescencji po ciąży i urodzeniu dziecka.
Propozycje wysunięte przez Komisję Praw Kobiet ignorują też postępowe systemy urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego obowiązujące w innych krajach, włączając kraje skandynawskie. W propozycjach komisji dochodzi do mylenia systemów urlopu rodzicielskiego, które oferują swobodę wyboru na szczeblu krajowym, zaś pod pewnymi względami propozycje te mogłyby wręcz nadszarpnąć dobro matki i dziecka. Przykładowo, zgodnie z propozycją komisji, jeżeli matki rozpoczynać będą obowiązkowy 6-tygodniowy urlop macierzyński dopiero po porodzie, spowoduje to zwiększenia ryzyka dla pracujących kobiet w ciąży spodziewających się wkrótce rozwiązania, jak również dla ich dzieci. Matki, które są tuż przed porodem, nie zdołają pracować do końca w wymiarze ośmiu godzin dziennie, i rezultatem takiej propozycji będzie zwiększenie przypadków zwolnień chorobowych przed porodem.
W propozycji komisji ignoruje się jako rekompensatę krajowe systemy, w których urlop macierzyński jest ściśle powiązany ze znacznie dłuższym urlopem rodzicielskim, ponieważ ten nie odbywa się za pełnym wynagrodzeniem. W Finlandii, na przykład, rodzice mogą opiekować się dzieckiem w domu do osiągnięcia przezeń średnio 18 miesięcy, i możemy sobie na to pozwolić, ponieważ koszty dzielone są na różnych etapach pomiędzy pracodawców, pracowników i podatników. Gdyby na pracodawców zrzucono pełną kwotę, to nie ma cienia wątpliwości, że osłabiłoby to szanse kobiet na zatrudnienie i wyświadczyło niedźwiedzią przysługę kobietom w roli pracodawców.
Olle Ludvigsson
(SV) Obecnie ważne jest, abyśmy znaleźli elastyczne rozwiązania w odniesieniu do kontrowersyjnych szczegółów przedmiotowej dyrektywy. Jednocześnie jednak powinniśmy umieć spojrzeć szerzej. Jaką sytuację w kategoriach równości chcemy mieć za 10 lat w Europie? Jeżeli o tym pamiętać, to jest rzeczą absolutnie oczywistą, że proponowane regulacje przyniosłyby postęp w dziedzinie równości płci.
Nastąpiłoby ugruntowanie równości płci i problematyki równości płci. Można by zrealizować cel zapisany w strategii "UE 2020”, jakim jest zwiększenie stopy zatrudnienia kobiet do poziomu 75 %. Więcej pracujących kobiet stanowiłoby niewątpliwą korzyść dla społeczeństwa. Byłoby więcej bodźców do rodzenia dzieci i zakładania rodziny, co byłoby pozytywnym przeciwstawieniem się trendowi, jakim jest starzenie się społeczeństwa Europy.
Dlatego w toku naszych debat nie traćmy z oczu szerszej perspektywy.
Astrid Lulling
(FR) Pani przewodnicząca! Mądrość na ogół przychodzi wraz z czasem. Niestety, nie stało się tak w przypadku przedmiotowego, już drugiego sprawozdania, które przyjęto większością głosów w Komisji Spraw Kobiet i Równouprawnienia i które jest przedmiotem dyskusji w tutejszym Parlamencie po upływie 17 miesięcy od pierwszego sprawozdania. Przedmiotowe drugie sprawozdanie, w swej obecnej postaci, jest dokładnie tak samo zagmatwane, bezproduktywne i przeładowane tekstami, które nie nadają się do aktu prawodawczego, jak pierwsze sprawozdanie, które wycofano z powrotem do komisji w maju 2009 roku.
Zmarnowaliśmy już dwa lata, usiłując poprawić ochronę młodych matek. Jeżeli zagłosujemy za przyjęciem przedmiotowego sprawozdania w jego obecnej postaci, zmarnujemy co najmniej taką samą ilość czasu na debatę w procedurze współdecydowania z Radą, podczas gdy pierwotny wniosek Komisji z roku 2008 był propozycją rozsądną. Stanowił gwarancję istotnego postępu w tych państwach członkowskich, w których długość urlopu macierzyńskiego i zasiłek macierzyński wciąż sytuują się poniżej tego, co przyjęto stosować w niektórych krajach. Rzadko kiedy bowiem przyznawany jest 20-tygodniowy urlop, płacony przez państwo w pełnej wysokości, bez określania górnej granicy.
Nie zapominajmy, że w niniejszym przypadku naszym celem jest ustanowienie progów minimalnych i że nie możemy narzucić 27 krajom radykalnych rozwiązań. Dla zatrudnionej i - co najważniejsze - wysoko wykwalifikowanej kobiety, którą chcielibyśmy zachęcić do decyzji o urodzeniu dziecka, będzie w istocie ważniejsze, aby mogła skorzystać z krótszego, lecz pełnopłatnego urlopu, niż z 20 do 30 lub nawet więcej tygodni urlopu, jednak bez gwarancji wypłaty pełnego wynagrodzenia. Propozycje zawarte w sprawozdaniu pani poseł Estreli są nie tylko bezowocne w odniesieniu do zdolności kobiet do znalezienia zatrudnienia. Są także, w niektórych państwach członkowskich, trudne do sfinansowania przez tamtejsze rządy i przedsiębiorstwa. Lepiej uczynić dziś jeden realistyczny krok we właściwym kierunku, niż składać obietnice na przyszłość, które zostaną zrealizowane dopiero za 10 lat.
Osobiście nie zamierzam głosować za przyjęciem sprawozdania w jego aktualnej postaci i wzywam wszystkie koleżanki i kolegów posłów do odrzucenia wszystkich tych poprawek, które nie mają nic wspólnego z ochroną macierzyństwa, jak na przykład postanowienia dotyczące osób prowadzących działalność na własny rachunek. Przecież dopiero cztery miesiące temu głosowaliśmy w tej Izbie za przyjęciem dyrektywy w sprawie urlopu macierzyńskiego dla osób prowadzących działalność na własny rachunek.
To samo dotyczy urlopu ojcowskiego, który popiera pan poseł Tarabella i ja. Belgowie mogą wprowadzić 20-tygodniowy, pełnopłatny urlop ojcowski już od jutra, jeżeli tylko będą mieli rząd. Nic ich od tego nie powstrzyma. Podobnie - jako że jest to kolejny punkt, który warto rozważyć - partnerzy społeczni omawiają obecnie dyrektywę w sprawie urlopu ojcowskiego. Poczekajmy na wynik ich prac, i zostaną w tej materii podjęte konkretne działania, podobnie jak to się stało w przypadku urlopu rodzicielskiego. Oto właściwa droga postępowania.
Wzywam me koleżanki i kolegów posłów do głosowania za przyjęciem poprawek, które ograniczają urlop do 18 tygodni oraz, pani przewodnicząca, rozważanych poprawek wniesionych przez moją grupę i mnie.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zgłoszone poprzez podniesienie niebieskiej kartki przez pana posła Marca Tarabellę zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu).
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Wyeliminowanie wszelkich przejawów dyskryminacji w każdej sferze życia społecznego i gospodarczego jest istotnym warunkiem ochrony praw człowieka i dobrego samopoczucia każdego obywatela. Promowanie zasady równych szans dla kobiet i mężczyzn, wraz z zapewnieniem większego zaangażowania kobiet w życie gospodarcze i społeczne jako jego pełnoprawnych uczestników, muszą być nieustannym przedmiotem zainteresowania. Uważam, że takie podejście musi mieć swe odzwierciedlenie we wspólnej polityce rolnej w celu zapewnienia, że obie płcie są reprezentowane w sprawiedliwy i równorzędny sposób. Z drugiej strony, przedmiotowe podejście może pozwolić nam zapewnić skuteczne wdrażanie różnych polityk na szczeblu europejskim w każdym sektorze zatrudnienia, w tym zwłaszcza w rolnictwie.
Pamiętając, że europejskie prawodawstwo promuje zasadę równości płci i że jest ona jednym z fundamentalnych wymogów zapisanych w strategii UE 2020, uważam za stosowne uwzględnienie tego zagadnienia również w kontekście rolnictwa, co oznaczałoby także sięgnięcie po nowe instrumenty, które będą służyły promowaniu wspomnianej zasady. Popieram oba sprawozdania, pani poseł Estreli i pani poseł Thomsen, w których wysuwa się na pierwszy plan problemy kobiet związane z ich macierzyństwem i warunkami pracy, stanowiącymi ważne aspekty życia dla każdej kobiety i dla nas wszystkich, którzy powinniśmy okazać solidarność z kobietami w sprawach, które ich dotyczą.
Marc Tarabella
(FR) Pani przewodnicząca! Jestem głęboko wdzięczny pani poseł Lulling, że pozwoliła mi na niewielkie wtrącenie. Chciałbym jedynie zwrócić uwagę na fakt, że w Belgii ojcowie korzystają już z dziesięciodniowego płatnego urlopu. Taką samą praktykę stosuje już dziewiętnaście spośród 27 krajów UE, łącząc ją z różnymi uprawnieniami do wynagrodzenia.
Chciałbym się jedynie dowiedzieć, czy poparła pani zwiększoną harmonizację na szczeblu europejskim, czy też była jej pani przeciwna. Należy przyznać, że dwa tygodnie to nie jest szczególnie dużo, lecz jest to rozwiązanie rozsądne: dwa tygodnie dla wszystkich ojców w Europie, ażeby mogli włączyć się w obowiązki związane z przyjęciem do rodziny jej nowych członków. Chciałbym wiedzieć, czy popiera pani taką harmonizację, czy jest jej pani przeciwna. Będę wdzięczny za odpowiedź, pani poseł Lulling.
Astrid Lulling
(FR) Pani przewodnicząca, panie pośle Tarabella! Oczywiście, że jestem za. Popieram europejską dyrektywę, ale nie jestem za tym, aby tę sprawę rozwiązywać w obrębie przedmiotowej dyrektywy, która ma dotyczyć ochrony kobiet i dzieci. Jak już wspomniałam, partnerzy społeczni prowadzą obecnie rozmowy poświęcone dyrektywie w sprawie urlopu ojcowskiego.
Uważam, że musimy poczekać na ich wynik. Otrzymamy wówczas sensowną propozycję, podobną do tej, która dotyczyła urlopu rodzicielskiego, którą nawiasem mówiąc udało nam się właśnie dopracować, choć nie jest jeszcze w pełni doskonała. Uważam, że jest to słuszny sposób postępowania. Sądzę, że należy powierzyć partnerom zadanie przedstawienia propozycji w tej dziedzinie, ponieważ to oni najlepiej nadają się do tej roli. Dlatego jestem za. A państwu gratuluję, że mogą państwo poprawić sytuację w Belgii.
Chciałam państwu jedynie powiedzieć, jak i wszystkim tym paniom, które zupełnie nie zrozumiały, że dyrektywa europejska stanowi zestaw zasad wytyczających minimalne, a nie maksymalne granice, że każdy może pójść jeszcze dalej, lecz ważne jest, aby stworzyć możliwość dostosowania się tych krajów, które w swych rozwiązaniach praktykują mniej - i to znacznie mniej - niż 18 tygodni urlopu.
Ponadto uważam, że gdyby to pan i ja mielibyśmy przygotować projekt przedmiotowego sprawozdania, już dawno temu powzięlibyśmy byli właściwe środki w tej Izbie w procedurze współdecyzji z Radą.
Thomas Mann
(DE) Pani przewodnicząca! Teraz już wiem, jak można zmienić i wydłużyć czas wystąpienia. Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych apelowała o umieszczenie zapisu o osiemnastotygodniowym urlopie macierzyńskim, który byłby o cztery tygodnie dłuższy niż ten, na który zgodzono się polubownie w Niemczech. Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia wnioskowała o 20 tygodni na zasadzie pełnego wynagrodzenia plus dwa tygodnie urlopu ojcowskiego plus wydłużenie dla osób prowadzących działalność na własny rachunek. Tym, co całkowicie zepchnięto na dalszy plan, są oświadczenia Komisji, z których wynika, że owe 20 tygodni będą kosztować Francję dodatkowe 2 miliardy euro rocznie, zaś Wielką Brytanię dodatkowe 2,85 miliarda euro rocznie. W przypadku Niemiec te dodatkowe koszty szacuje się na około 1,7 miliarda euro. Niekiedy należy pomyśleć też o kosztach.
Ostatnio mieliśmy okazję zapoznać się z badaniem przeprowadzonym wspólnie przez komisje EMPL i FEMM, którego projekt zawierał liczne błędy. Nie uwzględniono w nim płatności w rodzaju zasiłku macierzyńskiego stosowanego w Niemczech. Podano także nieprawidłowe ramy odniesienia dla niemieckiego zasiłku rodzicielskiego. Nie wzięto także w wystarczającym stopniu pod uwagę szacunkowych kosztów, skalkulowanych na zlecenie niektórych państw członkowskich. Na takiej podstawie nie można realizować odpowiedzialnej polityki. Sztandarowym przykładem są Niemcy: w okresie urlopu rodzicielskiego wypłaca się nieprzerwanie dwie trzecie wynagrodzenia przez okres do czternastu miesięcy. A to oznacza wydłużenie czternastotygodniowego urlopu macierzyńskiego do 170 tygodni. Taki stan rzeczy czyni z Niemiec europejskiego mistrza w dziedzinie ochrony niemowląt i w konsekwencji pociąga za sobą konieczność umieszczenia w przedmiotowej dyrektywie klauzuli wyłączającej.
Dlatego zgłosiłem poprawkę, wspólnie z pięćdziesięcioma koleżankami i kolegami posłami z grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów), wspieranej przez Europejskich Konserwatystów i Reformatorów oraz dużą część grupy Przymierza Liberałów i Demokratów na rzecz Europy. Naszym celem jest, aby stosownie uwzględniano krajowe systemy. Mamy nadzieję, że większość tutejszej Izby poprze nasz apel o to, aby w środowym głosowaniu przeważył rozsądek. Chcemy, aby matki korzystały z odpowiedniej ochrony. Lecz jeśli taka ochrona idzie za daleko, szczególnie z powodów ideologicznych, może to stanowić poważną barierę dla zatrudnienia kobiet - czyli coś, co musimy eliminować, a nie promować.
Anna Hedh
(SV) W wielu państwach członkowskich sprawozdanie to wywołało silne reakcje, i wielu polityków usiłowało zbić kapitał polityczny, roznosząc tę inicjatywę UE na strzępy. To, o czym ludzie zapominają, to fakt, że mamy do czynienia z przeglądem istniejącej dyrektywy. Ludzie mogą mieć dowolne zdanie w kwestii, co należy regulować na szczeblu UE, lecz - jak już powiedziałam - dyrektywa już istnieje i mamy szansę ją poprawić.
Wraz z wejściem w życie traktatu lizbońskiego sprawa równości płci zyskała na znaczeniu i naszym obowiązkiem jest posunąć ją naprzód. Dziś widzimy, że państwa członkowskie, w których urlopy macierzyńskie opierają się na sprawnie działających zasadach, wyróżniają się też wysoką stopą zatrudnienia kobiet. Taki stan rzeczy kontrastuje z sytuacją w krajach, w których zasady te funkcjonują gorzej i są niedopracowane.
Jeżeli przedmiotowa dyrektywa zostanie przyjęta, będziemy mieli także większą szansę osiągnąć cel wytyczony w strategii UE 2020. Zgadzam się, że wniosek zawiera pewne dyskusyjne szczegóły, lecz ważne jest, że możemy je poprawić. Krytycy uważają, że propozycja ta jest zbyt droga, lecz jestem przekonana, że zwiększenie równości będzie korzystne dla społeczeństwa.
Barbara Matera
(IT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Tutejsza Izba, stanowiąca reprezentację wszystkich 27 państw, podjęła dziś po raz kolejny, z odwagą i uporem, delikatną, lecz jednocześnie merytoryczną kwestię dotyczącą rozwoju społecznego naszych państw. Mamy do czynienia ze sprawozdaniem, które wpływa na polityki naszych państw realizowane w sferze społecznej, gospodarczej i zatrudnienia, lecz które dotyczy także Europy jako całości w jej dążeniu do wzrostu w atmosferze zgody.
Sprawozdanie pani poseł Estreli, w postaci będącej wynikiem debat i poprawek, realizuje z przekonaniem zasadę godzenia życia prywatnego z życiem zawodowym, jak również zasadę równych szans, a więc tym samym zasadę zdrowego i zrównoważonego postępu. Zapewnienie minimalnego progu w imię ochrony wyżej wymienionych zasad w całej Europie oznacza poprawę jakości życia naszych rodzin, a nie tylko życia naszych kobiet, a więc tym samym jakości naszego życia. Stawiamy temu czoła z przekonaniem, wyposażeni w odpowiednie kompromisy.
W ostatecznym rozrachunku konieczna jest równowaga, także w zakresie doboru środków, i musi ona także chronić zarówno pozycję kobiet na rynku pracy, jak i prerogatywy państw w zakresie realizowania ich polityk. Jean Monnet uczył nas, jak się rozwijać metodą małych kroków. Zacznijmy stawiać te małe kroki, nie obawiając się, że inni pójdą ich śladem.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) W dzisiejszych czasach rzeczą naprawdę ważną jest lepsze godzenie pracy z życiem rodzinnym poprzez dążenie do wzrostu gospodarczego, dobrobytu i konkurencyjności w dziedzinie równości płci. Skoro w niemal wszystkich państwach członkowskich daje się zauważyć gwałtowny spadek liczby urodzin, musimy podjąć środki w celu stworzenia matkom jak najlepszych warunków do wychowywania dzieci oraz zadbać, aby miały autentyczną możliwość powrotu na rynek pracy. Wzywam także państwa członkowskie i posłów do PE do poszukiwania możliwości i do takiego skoordynowania kosztu zasiłku macierzyńskiego i zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem, aby kobiety nie stanowiły droższej siły roboczej niż mężczyźni. Wspólne dzielenie obowiązków rodzinnych oraz możliwość przyznania mężczyznom prawa do dwóch tygodni urlopu ojcowskiego dałyby kobietom więcej możliwości powrotu na rynek pracy i wzmocniłyby więzi rodzinne. Toteż jestem przekonana, że wydłużenie długości urlopu macierzyńskiego pomogłoby nam osiągnąć lepszy przyrost naturalny, tym bardziej, że nasze społeczeństwo szybko się starzeje.
Anne Delvaux
(FR) Pani przewodnicząca! Jak rozumiem, konieczność wydłużenia urlopu rodzinnego jest najwyraźniej rzeczą oczywistą: podwyższenie minimalnego progu urlopu macierzyńskiego jest krokiem naprzód, jest rozwiązaniem korzystnym, i nie należy uprawiać kompletnej demagogii porównując skutek ekonomiczny z korzyścią jakościową, którą trudno ująć w liczbach.
Jednak problem istnieje, i składają się na niego zasadniczo dwa elementy. Pierwszy to kontekst ekonomiczny, to prawda, lecz to jeszcze nie powód, aby przez kolejne dziesięciolecia zdać miliony rodzin na łaskę losu. Drugi to luki prawne w sprawozdaniu, ponieważ w tekście zawarto szereg różnych rodzajów urlopu rodzinnego o niekompatybilnych podstawach prawnych. Weźmy za przykład urlop adopcyjny, który pojawia się w tekście obok urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego.
Osobiście doceniam, jako matka adopcyjna oraz w imieniu wszystkich kobiet, które reprezentuję, wolę przyznania nam takich samych praw, co matkom biologicznym. Jestem de facto tym, co pani poseł Morin-Chartier określiła mianem dodatkowego pakieciku, który należy dołączyć do sprawozdania pani poseł Estreli.
Jeżeli celem faktycznie jest poprawa zdrowia i udoskonalenie praw kobiet - i to wszystkich kobiet - na rynku pracy, to matkom adopcyjnym, które zostały matkami jak inne matki, przysługują takie same prawa i taka sama ochrona w pracy. Podobnie jak pozostałe matki, są one pełnoprawnymi matkami, i to niezależnie od tego, czy ich dziecko w momencie adopcji ma mniej niż 12 miesięcy, czy nie. Musimy unikać tego rodzaju dyskryminacji, która pojawia się w sprawozdaniu.
Co się tyczy adopcji, moje ubolewanie budzi fakt, że w samym tekście poruszono tak niewiele szczegółów. Nie uwzględniono nawet wyników oceny skutków przeprowadzonej przez Ramboll. Żadną z tych spraw nie zajęto się we właściwy sposób, co jest bez wątpienia słabym punktem sprawozdania. Niemniej jednak, pomimo tych zastrzeżeń, udzielę sprawozdaniu pani poseł Estreli mojego poparcia, ponieważ - pomijając względy natury ekonomicznej - chodzi nie tylko o kobiety i mężczyzn, którzy muszą skuteczniej brać na swoje barki rodzicielskie obowiązki w społeczeństwie, które w coraz większym stopniu wycofuje się z odpowiedzialności za wychowywanie młodych ludzi, ale także o to, że mamy obowiązek zadbać, aby młodzi ludzie nie musieli dokonywać wyboru między poświęceniem dzieci dla pracy albo pracy dla dzieci.
Na koniec dodam: nie jesteśmy członkami Rady, lecz posłami do Parlamentu. Jeżeli my, bezpośrednio wybierani przedstawiciele, nie zajmiemy ambitnego stanowiska, to proszę mi powiedzieć: kto inny zrobi to za nas?
Sylvie Guillaume
(FR) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Powiedziano już wiele ważnych rzeczy, szczególnie teraz. Rozliczne nowe tendencje i kontrowersje wokół sprawozdania pani poseł Estreli dowodzą jednak jednego: w dzisiejszych czasach wciąż bardzo trudno jest spokojnie mówić o kwestii równouprawnienia, a zwłaszcza lepszej równowagi pomiędzy życiem prywatnym i zawodowym.
Przedmiotowy tekst prawodawczy ma za sobą - proszę wybaczyć mi to wyrażenie - trudny okres powolnego dojrzewania w łonie matki, przede wszystkim dlatego, że szereg postaw w tej dziedzinie wymaga jeszcze diametralnej zmiany. Oceny skutków są bez wątpienia konieczne, aby zapewnić szerokie rozumienie przedmiotowych kwestii. Niemniej należy pamiętać, czemu mają służyć, i podchodzić do nich z ostrożnością. Najlepszym dowodem na to, jeśli mi wolno dodać, są wynikające z nich wnioski, które bywają wzajemnie sprzeczne.
Głupotą byłoby nie podnieść sprawy potencjalnych kosztów niektórych zaproponowanych poprawek. Równie niemądrym posunięciem byłoby jednak zrezygnowanie z uwzględnienia średnio- i długofalowych korzyści społeczno-ekonomicznych w kontekście zdrowia matki i dziecka, jak również równości kobiet i mężczyzn na rynku pracy. Ponadto uważam, że nasza debata zasługuje na coś więcej, niż tylko pewne karykaturalne i stereotypowe sformułowania, które dziś wciąż przychodzi nam słyszeć.
Regina Bastos
(PT) Europa się starzeje, a przerost naturalny jest bardzo mały. Czynniki te stanowią ogromne wyzwania dla Unii Europejskiej, i w odpowiedzi na nie musimy przedstawić konkretne rozwiązania. Zgodziliśmy się co do tego w toku tej debaty, mimo zróżnicowanych zapatrywań, które doszły do głosu w toku dyskusji.
W Portugalii, na przykład, przyrost naturalny nie jest wystarczająco wysoki, aby zapewnić wymianę pokoleń, i sytuacja ta stanowi zagrożenie dla przyszłości. W moim kraju dzieje się podobnie, jak w większości państw członkowskich UE. Jestem pewna, że bardziej elastyczne polityki w zakresie urlopu macierzyńskiego pomogą odwrócić ten trend. Musimy wysłać rodzinom konsekwentny sygnał poparcia dla macierzyństwa, przewidujący konkretne środki umożliwiające lepsze godzenie życia zawodowego z życiem prywatnym i rodzinnym. Kobiety muszą mieć zapewnioną ochronę, by mogły decydować się na dzieci, nie będąc jednocześnie zmuszone do opuszczenia rynku pracy. Zmierzenie się z tym wyzwaniem jest sprawą najwyższej wagi, jeżeli chcemy osiągnąć cele gospodarcze i ekonomiczne zapisane w strategii "Europa 2020” i walczyć ze starzeniem się społeczeństwa.
W Portugalii, na przykład, w trakcie urlopu macierzyńskiego już teraz przysługuje wypłata 100 % wynagrodzenia przez okres 120 dni - jest to próba przeciwdziałania niskiej liczbie urodzin, której obecnie doświadczamy. Dlatego nakłaniałabym, aby wynagrodzenia kobiet zostały zagwarantowane w okresie urlopu wychowawczego w sposób opisany w omawianym sprawozdaniu. Pozwolenie każdemu państwu członkowskiemu na stworzenie takich warunków, które zapewnią realizację do 2020 roku celu, jakim jest wypłacanie w trakcie urlopu macierzyńskiego pełnego wynagrodzenia, wydaje się być krokiem rozsądnym.
Na koniec chcę pogratulować sprawozdawczyni, pani poseł Estreli, wytrwałości, z jaką broniła środków zmierzających do ochrony rodzin, jak również przeciwdziałających starzeniu się społeczeństwa.
Iratxe García Pérez
(ES) Pani przewodnicząca! Sądzę, że wszyscy jesteśmy świadomi odpowiedzialności, jaką dziś musi wziąć na siebie Parlament, dokonując przeglądu dyrektywy w sprawie warunków pracy dla kobiet. Dyrektywy, nad którą dyskutujemy już od ubiegłej kadencji i w obrębie której, z powodu różnych punktów widzenia i trudności, nie mogliśmy dotąd osiągnąć postępu.
Dlatego powtarzam, że dziś musimy wziąć na siebie odpowiedzialność, aby w obrębie tak różnych punktów widzenia, które możemy reprezentować, posunąć naprzód sprawę równych szans kobiet i mężczyzn oraz poprawić warunki funkcjonowania kobiet na rynku pracy.
Przedmiotowa dyrektywa wykracza poza liczbę tygodni urlopu macierzyńskiego, i jestem pewna, że jesteśmy wszyscy zgodni, że 14 tygodni to za mało i że musimy ten okres wydłużyć. Niemniej, oprócz liczby tygodni, rozmawiamy też o zwalnianiu z pracy młodych matek jako o działaniu niesprawiedliwym, a także o urlopie ojcowskim udzielanym z korzyścią dla zdrowia pracujących matek.
Ja nie rozumiem, dlaczego ludzie twierdzą, że urlop ojcowski nie wpływa korzystnie na zdrowie pracujących matek. Oczywiście, że wywiera korzystny wpływ. Umożliwienie matce i ojcu dzielenia prac związanych z opieką nad dziećmi w pierwszych dniach ich życia ma zasadnicze i fundamentalne znaczenie dla wypracowania postępu w kategoriach równości kobiet i mężczyzn. Są bowiem kraje, jak Hiszpania, które już wdrożyły prawo do niezależnego i zbywalnego urlopu ojcowskiego.
Musimy stworzyć mężczyznom możliwość dzielenia odpowiedzialności wspólnie z kobietami, aby osiągnąć poprawę na drodze, którą się obecnie zajmujemy. Uważam, że to jest ważne.
Chciałabym podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Estreli, za pracę, którą wykonała, zaś Parlamentowi za odpowiedzialność ...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Godfrey Bloom
Pani przewodnicząca! Około pięć i pół roku temu wywołałem wielkie wrażenie sugerując, że każda kobieta będąca drobnym przedsiębiorcą, mająca choć trochę oleju w głowie byłaby szalona, decydując się na zatrudnienie kobiety w wieku prokreacyjnym. Od tego czasu sytuacja tylko się pogorszyła, ponieważ stan równowagi sprzyjający raczej pracobiorcom niż pracodawcom wymknął się już zupełnie spod kontroli. Jeden z moich wyborców z hrabstwa York napisał do mnie w ubiegłym roku, że - pomijając już samo zatrudnianie kobiet w wieku prokreacyjnym - każdy drobny przedsiębiorca musi być pozbawiony rozumu, zatrudniając kogokolwiek.
Czyż nie mamy do czynienia z niezwykłą sytuacją? Mamy młode kobiety, które rozpaczliwie szukają pracy w przedsiębiorstwach, zwłaszcza w małych przedsiębiorstwach - które są siłą napędową brytyjskiej gospodarki - i mamy pracodawców, którzy panicznie boją się je zatrudniać. W tym właśnie leży problem, z którym mamy do czynienia. Czynimy tu - z udziałem posłów mających tak niewielkie doświadczenie handlowe - niemal wszystko, by uniemożliwić małym przedsiębiorcom zatrudnianie młodych kobiet, choć chcą to robić.
Swego czasu sądziłem, że to rodzaj chińskiej konspiracji, kiedy w tym miejscu czyniono wszystko, by niemal całkiem uniemożliwić funkcjonowanie europejskiej gospodarki, że to Chińczycy za kulisami tak ją psuli, abyśmy w ostatecznym rezultacie musieli absolutnie wszystko importować z Chin. Cóż, w tym wypadku mam kolejną hipotezę, a mianowicie, że to być może same kobiety, które w komisjach, w Komisji Europejskiej i tu w tym miejscu tak bardzo utrudniają małym przedsiębiorcom zatrudnianie młodych kobiet, mają na oku główną szansę.
Zakładałbym, że kiedy elektorat skądinąd słusznie wyleje je za kilka lat z posady za niekompetencję i głupotę, będą mogły powrócić do swej pracy tylko dzięki temu, że będą wówczas w średnim lub starszym wielu. W ten sposób wyrównają rachunki w grze. Taka jest moja hipoteza. Nie mogę sobie wyobrazić innego sensownego wytłumaczenia dla tak absurdalnego wtrącania się pomiędzy pracodawcę i pracownika. Jeżeli sądzą państwo, że to dziwaczna hipoteza, jeżeli znosić wszystko to, co mówi się tutaj o zmianach klimatu - proszę mi wierzyć, nie ma rzeczy zbyt głupiej, aby ją powiedzieć w tej Izbie.
Salvatore Iacolino
(IT) Pani przewodnicząca! Nie ma wątpliwości, że poddanie tego projektu prawodawstwa pod debatę w Parlamencie po 18 miesiącach intensywnych prac należy powitać z zadowoleniem. Jest rzeczą oczywistą, że projekt tego rodzaju cechują różne drażliwe punkty, zważywszy na fakt, że równoważne przepisy prawa w państwach członkowskich są diametralnie różne. W każdym razie innowacyjny zakres zastosowania środka jest wynikiem, który należy przyjąć bardzo pozytywnie, podobnie jak pozytywnie należy przyjąć umocnienie zasady centralnej roli rodziny, zagwarantowanie większego stopnia społecznej ochrony kobiet oraz kobiet w szczególnym stanie, takim jak stan po urodzeniu dziecka.
Należy też zapewnić spójność rozwiązań w zakresie ochrony rodzących kobiet - i mówię o tym pomimo tego, że uważam zakres regulacyjny przedmiotowego środka za obszerniejszy, niż pierwotnie przewidywano - jako że należy podkreślić fakt, że w Europie, oraz w wielu państwach członkowskich, wciąż występują znaczące różnice w zakresie ochrony zapewnianej w stosunku do porodu i nieurodzonych dzieci.
Działanie to należy oczywiście pogodzić z koniecznością wyeliminowania bezprawnego wykorzystywania pracowników, i musimy także ograniczyć zakres poprawek - część z nich, w mojej ocenie, czyni prawodawstwo ogólnie zbyt nieelastycznym - zaczynając od urlopu ojcowskiego, który wydaje się być zbyt odległy od środka, który zasadniczo opracowano jako służący ochronie kobiet.
Nie ma wątpliwości, że należy poświęcić stosowną uwagę problemowi pracowników ze środowisk imigracyjnych i pracowników krajowych, którzy stanową kolejny element przedmiotowego dokumentu - projektu prawodawstwa w sprawie kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej - na elastycznym rynku w sytuacji, w której kobiety, szczególnie obecnie, muszą być postrzegane jako zasób w służbie wspólnoty.
Nicole Sinclaire
Pani przewodnicząca! Brytyjscy pracodawcy i rząd Wielkiej Brytanii wzywają brytyjskich posłów do PE do głosowania przeciwko propozycjom wydłużenia pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego z 14 do 20 tygodni, choć moim zdaniem jest to paskudna hipokryzja ze strony konserwatystów, którzy w komisji złożyli poprawkę, w której postulowali 24 tygodnie. Jak mówię - hipokryzja najwyraźniej nie zna granic.
Brytyjska Federacja Małych Przedsiębiorstw oświadczyła, że plany te są planami, na które nie można sobie pozwolić i które kosztowałyby brytyjskie firmy ponad 2,5 miliarda funtów rocznie. Nawet koalicyjny rząd Wielkiej Brytanii, współtworzony przez Liberalnych Demokratów, jest przeciwny tym zmianom. Proponowane zmiany będą kosztowały Wielką Brytanię do 2 miliardów funtów rocznie w czasach, kiedy zwalnia się pracowników sektora publicznego i prywatnego, by zaoszczędzić dalece niższe kwoty.
Jest to także przypadek, kiedy zmiany mogą być autodestrukcyjne, ponieważ - jak podaje rząd Wielkiej Brytanii - najwięcej skorzystają pracownicy o najwyższych wynagrodzeniach, a najmniej pracownicy zarabiający mniej. Zmiany te, choć zrodzone z dobrych intencji, mogą w istocie spowodować zahamowanie procesu, którego celem jest zrównanie w prawach pracujących matek. Będzie i tak, że zmiany te będą zachęcały pracodawców do preferowania przy zatrudnianiu męskich kandydatów kosztem kobiet.
Pani przewodnicząca! Są inne sposoby zwiększania praw karmiących matek, jak na przykład bardziej elastyczne systemy urlopów. Musimy też respektować rozliczne różnice społeczne i kulturowe w poszczególnych państwach członkowskich. Trudno, aby jedno rozwiązanie pasowało do wszystkich wariantów. Pracujące rodziny, które tak nam ufają, że uchwalimy takie prawodawstwo, które pozwoli im żyć, pracować i wychowywać dzieci, żyją w realnym świecie, a nie jakimś ideologicznym Eurodisneylandzie.
Zmiany te proponuje się w niewłaściwym czasie i przyniosą one korzyści niewłaściwym ludziom. W momencie, kiedy rządy w całej UE starają się ciąć wydatki publiczne, państwo dążą do zwiększenia kosztów zatrudnienia, które uderzą w sektor, w którym kobiety są niewspółmiernie reprezentowane i tym samym bardziej narażone na możliwość redukcji miejsc pracy. Wielka Brytania już teraz ma najlepsze, najbardziej sprawiedliwe i najbardziej hojne standardy urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego. Brytyjskie matki otrzymują obecnie przez 6 tygodni 90 % wynagrodzenia, a następnie przez 33 tygodnie ustawowy zasiłek macierzyński w wysokości 125 funtów tygodniowo.
Zagłosuję zgodnie z interesem Brytyjczyków. Pójdę za radą rządu Jej Królewskiej Mości i oddam swój głos przeciwko poprawkom w sprawie zasiłku macierzyńskiego.
Ria Oomen-Ruijten
(NL) Po wysłuchaniu wszystkiego, co powiedziano w toku tej sesji plenarnej, jestem pewna, nie osiągnęliśmy jeszcze równego traktowania kobiet i mężczyzn, które w istocie wymagało ogromnej dozy odwagi i wysiłku, jak również pokaźnych sum pieniędzy. Kieruję te słowa nie tylko do szeregu koleżanek i kolegów posłów z mojej własnej grupy - którzy nawiasem mówiąc opuścili tę Izbę - ale także do pozostałych osób. To moja pierwsza uwaga.
Moja druga uwaga dotyczy starzejącej się i stanowiącej ogromne obciążenie struktury wiekowej naszego społeczeństwa. Jest to niezwykle ważna kwestia dla Europy, i dlatego sprawą najwyższej wagi jest stworzenie możliwości sprzyjających decydowaniu się na dzieci. Wysoko oceniam na przykład świetny wywiad, którego francuska minister finansów Christine Lagarde dzieliła ostatnio w sprawie położenia kobiet w miejscu pracy. Mam nadzieję, że będziemy się tego trzymać.
Moja trzecia uwaga brzmi, że równe traktowanie stanowi zobowiązanie do społecznej Europy. Powiedzieliśmy, że w tejże społecznej Europie mężczyźni i kobiety muszą mieć równe szanse na rynku pracy i muszą także mieć możliwość posiadania dzieci. Obecnie wszyscy zmierzamy ku 18 tygodniom i mniej więcej już zgodziliśmy się na owe 18 tygodni, ale jeszcze nie wiemy, w jaki sposób zamierzamy sobie na to pozwolić
Nie mam zastrzeżeń do kompromisu przedstawionego przez moją własną grupę, w którym proponuje się ustalenie dla przedmiotowych czterech tygodni maksymalnej kwoty na poziomie 75 %. Mój sprzeciw budzi natomiast fakt, że rzeczony kompromis zawiera powiązanie z wydatkami na zdrowie. Tu pojawia się moje główne zastrzeżenie, ponieważ takie rozwiązanie daje państwom w rodzaju Wielkiej Brytanii i Irlandii - we Francji takie wydatki są również w wysokim stopniu dotowane - możliwość uniknięcia wspomnianych 75 %, które muszą być płacone w sposób ciągły. Dlatego zastanawiam się, czy nie moglibyśmy odrzucić w głosowaniu tej części kompromisu. Oznaczałoby to też, że moglibyśmy tu wydać skonsolidowaną opinię, co do której można by oczekiwać, że uzyska większościowe poparcie w Radzie.
Pascale Gruny
(FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Potrzebne nam jest europejskie prawodawstwo, które będzie chroniło zdrowie kobiet w ciąży, kobiet, które niedawno rodziły oraz kobiet karmiących piersią, toteż musimy stawić czoła demograficznemu wyzwaniu i tworzyć bodźce zachęcające do zwiększenia przyrostu naturalnego w Europie. To posunięcie nie może jednak służyć jako środek odstraszający od zatrudniania kobiet.
Chciałabym podkreślić trzy punkty. Po pierwsze, z zadowoleniem przyjmuję wniosek Komisji Europejskiej w sprawie zdrowia i bezpieczeństwa w pracy pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią. Chciałabym szczególnie podkreślić tytuł, który tworzy ramy prawne przedmiotowej dyrektywy, ponieważ nazbyt często zapominamy, o czym dokładnie jest ta dyrektywa. Mówimy tutaj o kobietach, ponieważ dopóki nie otrzymamy dowodu, że może być inaczej, trzymamy się zasady, że mężczyźni nie mogą rodzić dzieci.
Debata wydaje się nam rozmywać w wyniku odniesień do urlopu ojcowskiego lub rodzicielskiego. Zajmijmy się na początek rozwiązaniem problemu dotyczącego kobiet, skupiając się na ich zdrowiu w sytuacji, kiedy wydają na świat dziecko. Musimy wdrożyć rzeczywiste gwarancje ochrony zdrowia tych kobiet na rynku pracy. Urlop ojcowski i rodzicielski zostaną uregulowane w osobnej dyrektywie.
Po drugie, debata toczy się wokół liczby tygodni. Obecnie średni czas trwania urlopu ustalony jest na poziomie 14 tygodni. Komisja Europejska wnioskuje o 18 tygodni, zaś w sprawozdaniu proponuje się ich 20. Oczywiście, jako kobieta i matka trojga dzieci chciałabym, aby matki mogły pozostać przy dzieciach tak długo, jak to tylko możliwe. Lecz taka sytuacja woła o pytanie: kto ma zapłacić za takie wydłużenie urlopu z 14 do 20 tygodni? Państwo? Przedsiębiorstwa?
Jestem przekonana, że średnie wydłużenie urlopu z 14 do 18 tygodni stanowi duży postęp w skali Europy i prawdziwą inwestycję naszej gospodarki we wzrost przyrostu naturalnego w Europie. Dwadzieścia tygodni może mieć negatywny wpływ na zatrudnianie kobiet, może na nie zadziałać jak hamulec. Przedsiębiorstwa i nasze państwa nie będą mogły udźwignąć tak ogromnego dodatkowego obciążenia finansowego w dobie kryzysu.
Po trzecie, musimy nadać większy priorytet poprawie opieki nad dziećmi, aby matki mogły osiągnąć równowagę między życiem osobistym i życiem zawodowym. Pomimo licznych apeli ze strony Parlamentu osiągnięto do tej pory niewielki postęp w tej sprawie. Dlatego nie bądźmy bezproduktywni i nie odsyłajmy kobiet z powrotem do domów.
Elena Băsescu
(RO) Chciałabym skorzystać z okazji, aby złożyć moje kondolencje rodzinie Maricici Hăhăianu. Ta 32-letnia rumuńska pielęgniarka wyjechała do Włoch w poszukiwaniu lepszej pracy. Straciła życie w ubiegłym tygodniu, zaatakowana przez młodego Włocha w rzymskiej stacji metra.
Uważam, że niepewne warunki zatrudnienia muszą stać się przedmiotem zainteresowania Europy. To kobietom przypada większość nisko wynagradzanych prac i to one stanowią przeważającą większość europejskich pracowników pracujących w niepełnym wymiarze godzin. Niemniej są przypadki, w których wpływ kryzysu na kobiety uczestniczące w rynku pracy był ograniczony. Na przykład w 2009 roku w Rumunii procent kobiet, które znalazły pracę, nieustannie wzrastał.
Muszę zwrócić państwa uwagę na rozpaczliwą sytuację, w której znajdują się kobiety pracujące za granicą. Pracują one często w warunkach nie chronionych żadnymi przepisami i nie korzystają z żadnych praw...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Rovana Plumb
(RO) Muszę raz jeszcze powrócić do dyrektywy w sprawie urlopu macierzyńskiego. Śledziłam tego wieczoru bardzo dokładnie przebieg debaty i chciałabym powiedzieć, że oponenci projektu, i mam tu na myśli wydłużenie urlopu macierzyńskiego i płatne wynagrodzenie, potrafią wytoczyć tylko jeden argument - argument ekonomiczny. Jest to jednakże uproszczenie, ponieważ poza deficytem budżetowym mamy do czynienia z ludźmi. A ludzie ci nie wiedzą, że bilans korzyści przemawia za niniejszym sprawozdaniem, zarówno dla pracodawców, jak i pracowników. Mówię tu także o pracownikach, w sensie inwestowania w przyszłość.
Co więcej, oponenci nie zdają sobie sprawy, że penalizujące traktowanie macierzyństwa i samej jego idei w czasach, kiedy przyrost naturalny spada, nie mówiąc już o starzeniu się i ubożeniu społeczeństwa, wpływa na stabilność systemów ubezpieczeń społecznych.
Frédérique Ries
(FR) Pani przewodnicząca! Ja także starannie przysłuchiwałam się debacie, śledząc wszystko, co do tej pory powiedziano, i stwierdzam, że może stać się to, co często się przytrafia - a mianowicie, że co za dużo, to niezdrowo. Argumenty, które wysuwa się na uzasadnienie owego super-urlopu macierzyńskiego - 20 tygodni, z których sześć trzeba wykorzystać przed urodzeniem dziecka i dwa po porodzie, na zasadzie pełnego wynagrodzenia - są nieprzekonujące. Jest rzeczą oczywistą, że za pomocą tak odizolowanego zbioru przepisów Europa nie zdoła stawić czoła wysoce złożonym wyzwaniom demografii i zatrudnienia kobiet.
Kto może poważnie sądzić, że ludzie zdecydują się na dziecko, aby móc skorzystać z pięciu miesięcy urlopu w miejsce czterech i pół miesiąca? Z drugiej strony nie wierzę, że odebranie kobietom swobody wyboru pomoże poprawić ich sytuację. Ponadto proszę nie zapominać o skutkach, towarzyszących szkodliwych skutkach decyzji, która podejmujemy. Ochrona kobiet oznacza w pierwszym rzędzie, że nie należy przeholować z żądaniami, by nie otworzyć drogi dla nowych form dyskryminacji wobec kobiet w momencie ich zatrudniania i w momencie ich powrotu do pracy, co potwierdzają przykładowo wszyscy eksperci z OECD i Unii Klasy Średniej.
Dlatego zdecydowanie opowiadam się za osiemnastotygodniowym urlopem, za zasadą urlopu ojcowskiego i oczywiście za rozszerzeniem zakresu regulacji przez państwa członkowskie.
Franziska Katharina Brantner
(DE) Pani przewodnicząca! Chciałabym krótko odnieść się do sprawy uznania urlopów rodzicielskich w poszczególnych państwach członkowskich. Pan poseł Mann i jego koledzy również złożyli poprawki w tej sprawie, włączając poprawkę 115, której pierwsza część rzeczywiście dotyczy pytania, czy wliczać te cztery tygodnie, czy nie.
Niestety, wiąże się ona z opisanym w drugiej części poprawki faktem - i pozwolę sobie teraz przeczytać to na głos, aby sprawa była całkowicie jasna - że wynagrodzenie może stanowić wartość średnią wynagrodzenia wypłacanego w ciągu 18 tygodni urlopu macierzyńskiego, które powinno wynosić co najmniej 75 % ostatniej miesięcznej pensji lub też przeciętnej miesięcznej pensji obliczonej zgodnie z przepisami prawa krajowego, z uwzględnieniem ewentualnego pułapu określonego przepisami ustawodawstwa krajowego. To w istocie oznacza, że rezygnujemy z europejskiej harmonizacji, kiedy powstaje pytanie o finansowanie w tej dziedzinie i ilość pieniędzy otrzymywanych w tym okresie przez kobiety. Takie rozwiązanie jest nie do przyjęcia. Uważałabym to za wielką stratę, gdyby jedno z drugim przeszło w głosowaniu, ponieważ ostatecznie nie rezygnujemy z harmonizacji na szczeblu europejskim, ale raczej chcemy ją zwiększyć, aby spowodować poprawę sytuacji dla wszystkich kobiet i mężczyzn.
Cornelia Ernst
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Powinniśmy sobie samym postawić pytanie, co naprawdę chcemy osiągnąć poprzez całą tę debatę. Czy chcemy spowodować niewielką poprawę w dziedzinie równości i zapewnić niewielką pomoc rodzinom, możliwie najtańszym kosztem? Oczywiście, że tworzenie możliwości godzenia życia rodzinnego z pracą kosztuje. Chciałabym tu zapytać moich kolegów posłów z Niemiec: czym jest w Niemczech wydatek rzędu 1 miliarda euro, jeśli w tym samym czasie wydajemy 450 miliardów euro w postaci gwarancji bankowych? Co tak naprawdę chcemy osiągnąć w tej dziedzinie? Wypłata pełnego wynagrodzenia w okresie urlopu rodzicielskiego jest rozwiązaniem słusznym. Jakże miałoby być inaczej? To nie czas wolny, to nie wakacje; ludzie w tym czasie wykonują konkretną pracę.
Oczywiście opowiadamy się za wydłużeniem tego okresu do 20 tygodni, ponieważ uważamy, że to jedyny sposób, aby sprostać tej pracy.
Co więcej, nie chcemy jedynie spowodować nieco więcej równości w życiu zawodowym. Domagamy się pełnej równości dla kobiet i mężczyzn. Jeżeli chcemy tego dokonać, musimy podjąć drastyczne kroki, takie jak ustawowa płaca minimalna we wszystkich państwach członkowskich.
Angelika Werthmann
(DE) Pani przewodnicząca! Sprawa ochrony kobiet w okresie macierzyństwa powinna pozostać sprawą państw członkowskich ze względu na różnice kulturowe w Europie. Austria praktykuje 16 tygodni urlopu macierzyńskiego. Wydłużenie tego urlopu kosztowałoby 17,4 miliona euro rocznie za każdy dodatkowy tydzień. Wprowadzenie 20 tygodni jako rozwiązania obowiązkowego kosztowałoby Austrię ponad 60 milionów euro. Te dodatkowe koszty byłyby jeszcze wyższe, gdyby dołączyć jeszcze dwa tygodnie płatnego urlopu ojcowskiego.
Postawmy w naszych rozważaniach sprawę jasno: po pierwsze, jest to całkowicie osobista decyzja rodziców, a po drugie, uważam, że takie rozwiązanie niesie z sobą ryzyko dalszej dyskryminacji kobiet w wieku prokreacyjnym. Taki stan rzeczy mógłby powodować przyrost niepewnych warunków pracy, których doświadcza już 31,5 % kobiet zatrudnionych u zachłannych pracodawców. Pytanie brzmi: czy tego naprawdę chcemy?
Seán Kelly
(GA) Pani przewodnicząca! Odbyliśmy tego wieczoru doskonałą debatę i ogólnie rzecz biorąc padło w tej Izbie wiele dobrych propozycji. Propozycje te miały charakter idealistyczny, ale pani poseł Estreli należy się pochwała za ich sformułowanie. Jednocześnie jednak musimy być praktyczni i realistyczni. Ja żywię pewne wątpliwości. Jeżeli przyjmiemy wszystkie te sugestie, możemy sprawić, że szczególnie młode kobiety nie będą mogły znaleźć zatrudnienia. Patrzę na to z punktu widzenia rodzica. Mam dwie córki i chciałbym, aby miały takie same szanse na znalezienie pracy, jakie mają chłopcy. To sprawa najważniejsza! Mamy obecnie w Irlandii kłopotliwą sytuację finansową. 20 % młodych ludzi pozostaje bez pracy. Każdego dnia zamykane są cztery firmy z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, a my stoimy w obliczu najgorszego z budżetów, z którymi mieliśmy kiedykolwiek do czynienia. Toteż choć zawarto w nim wiele dobrych propozycji, to możliwe, że będą one lepsze w późniejszym czasie. Nie uważam, aby obecnie były to sugestie praktyczne.
Marita Ulvskog
(SV) To była bardzo ekscytująca debata. Uważam, że ta debata pokazuje, że istnieje możliwość znalezienie przez nas kompromisu, abyśmy mogli podjąć w tej sprawie decyzję.
Uważam, że byłoby bardzo dobrze, gdybyśmy mogli to uczynić, i oczywiście musimy uwzględniać w naszych działaniach fakt, że mamy do czynienia z różnymi systemami. W każdym państwie członkowskim osiągnięto w tej dziedzinie inny postęp.
Pochodzę ze Szwecji, w której mamy ponad roczny urlop rodzicielski, wspomagany wysokim poziomem wynagrodzenia, a część urlopu rodzicielskiego ma obowiązek wziąć ojciec.
Nie uważam, że można na szczeblu UE osiągnąć coś, co byłoby tak dobre dla mężczyzn, kobiet i dzieci, jak również dla poziomu uczestnictwa kobiet w rynku pracy. Zadbajmy jednak o wypracowanie takiej minimalnej dyrektywy, która umożliwi nam osiągnięcie porozumienia.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
(PL) Poruszając kwestię aktywizacji zawodowej kobiet, chciałabym zwrócić uwagę na dwie grupy wiekowe kobiet: pierwsza grupa, o której tutaj dzisiaj wiele mówiono, to grupa młodych kobiet, bardzo dobrze wykształconych, które nie znajdują pracy z uwagi na to, że często pracodawcy obawiają się kosztów związanych z zajściem w ciążę i przejściem przez nie na urlop macierzyński.
Druga grupa to kobiety po 50. roku życia, które są postrzegane jako mniej wydajni i mniej kreatywni pracownicy. Statystyki podają, że wśród osób z przedziału wiekowego 59-60 lat kobiety te stanowią zaledwie 25 % pracowników. Odsetek kobiet pracujących powyżej 60. roku życia jest jeszcze niższy. Dlatego dyskutując na temat kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej trzeba zwrócić uwagę na obydwie te grupy, a także zrobić wszystko, aby ułatwić kobietom znalezienie pierwszej pracy, powrót do pracy po urlopie macierzyńskim, podnoszenie kwalifikacji.
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Pani przewodnicząca! Celem przedmiotowej inicjatywy jest poprawa zdrowia i bezpieczeństwa pracownic w ciąży i pracownic, które niedawno rodziły, oraz zastosowanie środków zmierzających do zapewnienia równowagi między życiem rodzinnym i zawodowym.
Europejskie kobiety kierują dzisiaj swój wzrok na Parlament Europejski i oczekują, że wdrożymy nowoczesne środki, jakich domaga się XXI wiek. Dlatego musimy rozmawiać o możliwości wprowadzenia dwudziestotygodniowego urlopu, w trakcie którego matka otrzymywałaby 100 % swojej pensji, włączając pracownice prowadzące działalność na własny rachunek, jak również o możliwości urlopu dla ojców po urodzeniu dziecka oraz ustanowieniu między mężczyznami i kobietami równowagi w zakresie korzystania z tego urlopu. Rzecz nie dotyczy wyłącznie kobiet.
Mówienie o kosztach urlopu macierzyńskiego stanowi nie tylko kolejną karę wobec kobiet. Dowodzi także braku odpowiedzialności, jeżeli wziąć pod uwagę kryzys przyrostu naturalnego i bieżący proces starzenia się społeczeństwa w Europie, które również przyczyniają się do rozwoju kryzysu gospodarczego.
Czy zdarzyło się państwu na przykład zadać sobie pytanie, jakie są koszty absencji w Europie? Nie usłyszałam na ten temat ani jednego słowa. Mamy okazję osiągnąć postęp w dziedzinie równości kobiet i mężczyzn, dlatego postarajmy się nie zawieść mieszkańców Europy.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji. - Pani przewodnicząca! Dziękuję wszystkim czcigodnym koleżankom i kolegom posłom za wzięcie udziału w tej jakże ważnej, stymulującej, jak również, powiedziałbym, bardzo żarliwej debacie.
Pomimo że postrzegamy przedmiotowe sprawy z różnych punktów widzenia, większość z nas może zgodzić się w szeregu różnych kwestii. Urlop macierzyński nie powinien wiązać się z karą, musimy intensywnie pracować na rzecz zrównania płac, musimy też bardzo starannie zbadać ekonomiczne skutki decyzji, które tu podejmujemy.
Kilkoro spośród państwa odniosło się do kwestii urlopu ojcowskiego, czy też rodzicielskiego. Pragnę w tym miejscu przypomnieć, że niedawno przyjęta dyrektywa w sprawie urlopu rodzicielskiego przewiduje przyznanie rodzicom minimum ośmiu miesięcy urlopu na każde dziecko. A zatem mamy po raz pierwszy do czynienia z zapisem prawnym na szczeblu UE zachęcającym ojców do brania urlopu.
Jeżeli ojciec nie weźmie na siebie odpowiedzialności, przepada cały jeden miesiąc urlopu. Dyrektywa ta już wkrótce wejdzie w życie, a my przyjmiemy ten postęp za fundament dalszych działań i będziemy uważnie przyglądać się kolejnym propozycjom dotyczącym urlopu rodzicielskiego.
Jak już powiedziałem na wstępie, obecnie badamy przedmiotową sytuację i już niedługo przedstawimy państwu otrzymane rezultaty.
Proszę pozwolić, że podkreślę tę zachętę dla ojców do udziału w obowiązkach rodzicielskich uwagą natury osobistej. Miałem szczęście być obecny przy narodzinach dwójki z trojga moich dzieci. Wszystko, co mogłem zrobić podczas pobytu w szpitalu, sprowadzało się oczywiście do tęgiej miny i udawania, że nie jestem ani zatroskany, ani przerażony, oraz okazywania mojej żonie najwyższego moralnego wsparcia. Niekiedy jednak to moja żona i miłe panie pielęgniarki musiały troszczyć się o mnie, aby mógł okazywać to wsparcie! Nigdy nie zapomnę tych jakże ważnych momentów po porodzie i pierwszych kilku dni, kiedy mogłem pomagać żonie przy nowonarodzonym dziecku.
To oczywiste, że nie tylko matki pragną zbudować więź z noworodkiem. Ojcowie pragną tego samego, a my powinniśmy ich do tego zachęcać, modyfikując wzorzec rodzicielstwa i tworząc warunki, w których ojcowie również będą mogli przywiązać się do swoich nowonarodzonych dzieci.
Wracając to sprawozdań, które były przedmiotem naszej dzisiejszej dyskusji, oraz nawiązując do sprawozdania pani poseł Thomsen w sprawie niepewnych warunków pracy, starannie odnotowałem wszystko, co zostało powiedziane. Mogę państwa zapewnić, że Komisja poprze działania zmierzające do poprawy warunków pracy kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej, monitorując krajowe polityki zatrudnienia oraz zapewniając konkretną pomoc w postaci funduszy strukturalnych.
Jeżeli chodzi o kompleksową pracę pani poseł Estreli nad wnioskiem Komisji dotyczącym uściślonej dyrektywy w sprawie urlopu wychowawczego, staramy się tu naprawdę wypracować bardzo trudną równowagę. Musimy zagwarantować fundamentalne prawa pracownic, ale nie powinniśmy wybaczać państwom członkowskim udaremniania tak ważnych negocjacji. Potrzebujemy przestudiować te modele, które oferują nam wysoką stopę zatrudnienia przy jednoczesnej wysokiej dzietności.
Tym sposobem Komisja z zadowoleniem przyjmuje poprawki, które zmierzają do utrzymania minimum 18 tygodni urlopu, określają alternatywny poziom wynagrodzenia, utrzymują odniesienie do urlopu chorobowego oraz umożliwiają zaliczenie innych form urlopu jako urlopu macierzyńskiego.
Wszystko przy założeniu, że nie prowadzi to do osłabienia istniejącej ochrony. Cofnięcie się w tym zakresie wstecz nie może dla Unii Europejskiej żadną opcją.
Mam głęboką nadzieję, że Parlament i Rada będą w stanie osiągnąć kompromis. Stanowisko Komisji zmierza ku zasypaniu przepaści między stanowiskami obu instytucji i do zapewnienia solidnej podstawy do dyskusji.
Naszym ostatecznym celem musi być poprawa warunków kobiet w Europie. Kobiety wnoszą ogromny wkład w społeczeństwo i społeczeństwo musi znaleźć sposób, aby im się odwdzięczyć.
Miroslav Mikolášik
Pani przewodnicząca! Obawiam się, że jest wśród nas szereg koleżanek i kolegów, którym udzielono głosu, a które to osoby te z pewnością były przewidziane po mnie i moich kolegach. My prosiliśmy o możliwość zabrania głosu już na samym początku, kiedy pan przewodniczący Buzek otwierał dzisiejszą debatę, dlatego protestuję przeciwko niesprawiedliwemu udzielaniu głosu osobom zgłaszającym się na bieżąco.
Przewodnicząca
Bardzo dziękuję za prośbę o zabranie głosu. Jak już wspominałam, o udzielenie głosu wnioskowało znacznie więcej osób, niż byliśmy w stanie zmieścić. Aż 19 osób zgłosiło chęć zabrania głosu w przedziale czasu wynoszącym zaledwie pięć minut. Starałam się zatem dać szansę wypowiedzi tym osobom, których nazwiska widnieją na moich listach.
Oczywiście, pańskie uwagi zostaną włączone do protokołu. W trakcie kolejnych debat będziemy się starać, aby organizować całość możliwie jak najbardziej sprawiedliwie.
Edite Estrela
Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Chcę podziękować za wrażliwość, którą okazał pan w swej początkowej wypowiedzi i na zakończenie, jak również za bardzo osobiste świadectwo. Uważam za rzecz bardzo ważną, że przyłącza się ono do świadectw innych osób, w tym posłów do PE, którzy także zabierali głos w tej debacie, ponieważ z pewnością pomoże w przełamywaniu pewnych uprzedzeń i zmienianiu stereotypów, które wciąż pokutują w naszym społeczeństwie.
Dlatego ważne jest też, abyśmy włączyli także urlop ojcowski, wykorzystując maksymalnie podwójną podstawę prawną w przedmiotowej dyrektywie, której celem jest promowanie równouprawnienia oraz możliwości godzenia pracy z życiem prywatnym, ponieważ jednym z powszechnie panujących stereotypów w naszych społeczeństwach jest pogląd, że kobiety kojarzone są z reprodukcją, a mężczyźni z produkcją.
Mężczyźni są w takim samym stopniu ojcami, jak kobiety są matkami, jak również pracownikami, i dlatego oboje mają prawo zarówno do osiągnięć zawodowych, jak i do wychowywania swoich dzieci od momentu narodzin. Pan poseł z Wielkiej Brytanii, który zabierał głos, jest już nieobecny. A chętnie zapytałabym go, czy David Cameron jest lepszy niż inni Europejczycy, którzy również chcieliby wziąć urlop ojcowski, ale są w tym względzie dyskryminowani w co najmniej ośmiu państwach członkowskich.
Jesteśmy nadal na etapie pierwszego czytania, dlatego będziemy mieli jeszcze możliwość poprawy przedmiotowych wniosków we współpracy z Komisją i Radą. Chciałabym również podziękować moim kolegom i koleżankom posłom za ich zaangażowanie. Mam wrażenie, że tak szerokie porozumienie jest rzeczą ważną.
Żyjemy niewątpliwie w trudnych czasach, lecz to właśnie w nich społeczeństwom pilnie potrzeba osób gotowych podejmować śmiałe decyzje, ponieważ, jak klika tysięcy lat temu powiedział rzymski poeta Horacy: kto lęka się wirów, ten kończy pełzając.
Britta Thomsen
Pani przewodnicząca! Pragnę podziękować moim koleżankom i kolegom posłom za uwagi do mojego sprawozdania w sprawie kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej, jak również Komisji za gotować podjęcia inicjatyw zmierzających do poprawy sytuacji.
Wielu posłów zwróciło już uwagę na fakt, kobiety stanowią ogromną część osób pracujących w niepewnych warunkach i za niskim wynagrodzeniem. To oznacza nie tylko, że kobiety w Europie zarabiają mniej niż mężczyźni, ale także i to, że kobiety otrzymują niższe emerytury niż mężczyźni, i że w przyszłości będziemy mieli w Europie jeszcze więcej ubogich kobiet, ponieważ małżeństwo nie zapewnia już dziś w automatyczny sposób finansowego zabezpieczenia na starość.
Grupę najbardziej narażoną na zagrożenia na europejskim rynku pracy stanowią kobiety ze środowisk imigracyjnych. W obrębie tej grupy obserwujemy wysoki stopień wykorzystywania, szczególnie wśród 11 milionów kobiet zatrudnianych w domach. Grupa ta obejmuje też osoby pracujące na zasadzie "au pair”. Termin "au pair” oznacza "na równych zasadach”, lecz wiele spośród kobiet przybywających z Filipin czy byłych republik radzieckich do pracy na zasadzie "au pair” nie przyjeżdża w celu wymiany kulturalnej. Przyjeżdżają, aby zarobić pieniądze, lecz w wielu miejscach w Europie system ten wykorzystywany jest do pozyskiwania taniej siły roboczej. Chciałabym wezwać Komisję do zbadania tej sytuacji. Nie możemy pozwolić, aby taka forma wykorzystywania była prawnie dozwolona w Europie. Dlatego musimy potraktować system "au pair” z większą surowością.
Jak wynika ze statystyk płacowych Komisji, różnice w zakresie płac kobiet i mężczyzn zaczynają się wtedy, gdy pojawiają się dzieci. Jeżeli chcemy osiągnąć pełną równość kobiet i mężczyzn na rynku pracy, kobiety powinny otrzymywać w trakcie urlopu macierzyńskiego pełną rekompensatę, zaś mężczyzn należy włączyć w opieką nad dziećmi i tym samym przyznać im urlopy ojcowskie.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie na sprawozdaniem pani poseł Estreli odbędzie się w środę, 20 października.
Głosowanie na sprawozdaniem pani poseł Thomsen odbędzie się we wtorek, 19 października.
Oświadczenia na piśmie (art. 142 Regulaminu)
Sergio Berlato
Równość kobiet i mężczyzn stanowi jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej. Została ona sformułowana już w Traktacie z Maastricht w 1992 roku, kilka lat później w Traktacie z Amsterdamu (1997), zaś obecnie także w strategii UE na lata 2010-2015. Program społeczny Unii Europejskiej obejmuje pośród swych priorytetów konieczność promowania polityk zmierzających do wspierania rozwiązań umożliwiających kobietom godzenie życia zawodowego z życiem prywatnym i rodzinnym. W związku z tym, w mojej ocenie, macierzyństwo stanowi fundamentalne prawo w kontekście celu, jakim jest stabilność społeczna.
Unia Europejska staje obecnie w obliczu wyzwania demograficznego, które wynika z niskiego przyrostu naturalnego i nieustannego wzrostu udziału w społeczeństwie osób starszych. Wierzę, że poprawa przepisów zmierzających do wspierania rozwiązań umożliwiających kobietom równowagę pomiędzy pracą i życiem zawodowym stanowi element odpowiedzi na ten malejący trend demograficzny. Dostrzegam znaczenie wprowadzenia silniejszej ochrony kobiety przed zwolnieniem z pracy w okresie od początku ciąży aż po miesiące następujące bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego.
Tym samym popieram poprawki, które w tym celu wprowadzono, włączając w szczególności prawo kobiety do powrotu do pracy lub też do przeniesienia jej na inne, równoważna stanowisko.
Zuzana Brzobohatá
Głównym celem sprawozdania jest poprawa bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią. Osobiście za najważniejszą propozycję uważam wydłużenie urlopu macierzyńskiego z 14 do 20 tygodni, które przyczyni się do poprawy zdrowia i emocjonalnego stanu matki, która będzie dzięki temu mogła roztoczyć pełną opiekę nad dzieckiem. Wydłużenie minimalnej długości urlopu macierzyńskiego będzie także stanowiło zachętę do karmienia piersią, które ma oczywisty korzystny wpływ na zdrowie dziecka i matki. Równie ważny, według mojej oceny, jest obecny wniosek, aby wkładem w urlop macierzyński była wypłata pełnego wynagrodzenia pracownika - to jest średniej pensji miesięcznej - lub co najmniej 85 % tej kwoty. Te środki pozwolą nam zadbać, aby rodziny, w tym zwłaszcza rodziny niepełne, miały zapewnioną ochronę przed stoczeniem się poniżej granicy ubóstwa i przed wykluczeniem społecznym. Część sprawozdania poświęcona jest tradycyjnemu statusowi kobiet. Kobiety, w przeciwieństwie do mężczyzn, nadal ponoszą główną odpowiedzialność za opiekę nad dzieckiem i pozostałymi podopiecznymi, i są często zmuszone wybierać między macierzyństwem i rozwojem zawodowym. Dlatego szczególnie ważne jest, aby nowe formy urlopu rodzicielskiego nie odzwierciedlały ani nie utrwalały istniejących społecznych stereotypów. Wniosek ten ma znaczenie dla Republiki Czeskiej w zakresie kwoty zasiłku macierzyńskiego, a nie długości urlopu macierzyńskiego.
Corina Creţu
Kobiety są ulubionymi ofiarami recesji ze względu na redukcje zatrudnienia, dotyczące w pierwszym rzędzie prac o niepewnym charakterze. Osobami, których zwolnienia, obniżki pensji i wykorzystywanie przez pracodawców dotykają w największym stopniu, są kobiety zatrudniane do prac domowych, pracujące jako opiekunki oraz na podstawie umów na czas określony. Prace domowe stanowią blisko jedną dziesiątą wszystkich prac w krajach rozwiniętych, i dotyczą dużej grupy obywateli, szczególnie kobiet, znajdujących się w niepewnej sytuacji. Sytuacja ta stanowi czynnik zachęcający pracodawców do wykorzystywania pracowników, zwłaszcza gdy pracownicy są imigrantami pochodzącymi albo z nowych państw członkowskich Unii Europejskiej, jak Rumunia, albo z krajów trzecich.
Uważam, że usunięcie ograniczeń dotyczących zatrudniania Rumunów i Bułgarów musi być pierwszym krokiem w kierunku eliminowania zachowań dyskryminacyjnych, które w większości starych państw członkowskich nadal nadają im pośledni, niepewny status. Tragiczny przykład rumuńskiej pielęgniarki, zamordowanej ostatnio we włoskiej stacji metra, pod obojętnym okiem przechodniów, musi być uderzeniem na alarm w sprawie zagrożeń związanych z kolektywną dyskryminacją i napiętnowaniem, które - jak w tym przypadku - mogą mieć nieprzewidywalne i niezwykle poważne konsekwencje. Nalegałabym także na wydłużenie minimalnego okresu urlopu macierzyńskiego do dwudziestu tygodni, aby kobiety otrzymały potrzebny im czas na zaopiekowanie się swoimi dziećmi.
Proinsias De Rossa
na piśmie. - Popieram przedmiotowe sprawozdanie, którego celem jest wydłużenie urlopu macierzyńskiego w UE do pełnopłatnych 20 tygodni oraz wprowadzenie dwóch tygodni płatnego urlopu ojcowskiego. Bardzo ważne jest, aby rządy poparły teraz zalecenia PE na posiedzeniu Rady ds. Spraw Społecznych UE w dniu 2 grudnia. Oprotestowanie przedmiotowego środka zaowocuje wykluczeniem wielu kobiet z szeregów siły roboczej, stanowiącym zarazem utratę cennego zasobu. Zamiast karać kobiety za rodzenie dzieci, UE powinna zapewniać im wsparcie i pomoc w budowaniu korzystniejszej równowagi między pracą i życiem rodzinnym. Lepiej zorganizowany urlop macierzyński stanowi inwestycję w przyszłe dobre zdrowie naszego społeczeństwa. Pierwsze tygodnie życia noworodków mają nieocenione znaczenie dla rozwoju zaufania, umiejętności czuciowo-poznawczych oraz więzi z rodzicami. Badania pokazują też, że środki o charakterze socjalnym, takie jak urlop wychowawczy, pomagają zwiększyć stopę zatrudnienia kobiet o 3-4 %. Zagwarantowanie lepszego urlopu macierzyńskiego i wprowadzenie płatnego urlopu ojcowskiego stanowi rozsądną inwestycję. Ocena skutków przedmiotowego środka wykazała, że zwiększenie udziału kobiet w rynku pracy o nieco powyżej 1 % pokryłoby wydatki związane z dwudziestotygodniowym płatnym urlopem macierzyńskim i dwoma tygodniami płatnego urlopu ojcowskiego.
Jim Higgins
na piśmie. - W ciągu ostatnich 50 lat Europejki osiągnęły ogromny postęp w zakresie dążenia do równouprawnienia. Do najważniejszych z osiągniętych celów należy wejście kobiet na rynek pracy. Wzrost znaczącej przewagi kobiet w obszarze "niestandardowych” form zatrudnienia budzi jednak głębokie zaniepokojenie i pragnę powtórzyć, że w sprawozdaniu wzywa się Komisję, aby zachęcała państwa członkowskie, "aby prowadziły wymianę najlepszych praktyk i w pełni wykorzystywały możliwości współfinansowania oferowane przez fundusze strukturalne ... zapewniły szerszy dostęp do przystępnych cenowo, wysokiej jakości rozwiązań z zakresu opieki nad dziećmi i osobami starszymi, aby kobiety nie były zmuszone do nieformalnego przejmowania tych obowiązków”. Ponadto podkreśla się, "że należy zadbać o przekształcenie w miarę możliwości domowej pracy opiekuńczej w godną, długoterminową pracę”. Praca o niepewnym charakterze od dawna już stanowi przedmiot troski. Bieżący kryzys gospodarczy i finansowy nadał jednak kwestii pracy o niepewnym charakterze, a zwłaszcza kwestii kobiet w niepewnej sytuacji zawodowej bardzo pilny charakter, dlatego nalegam, aby Komisja podjęła działania zmierzające do ochrony kobiet znajdujących się w niepewnej sytuacji i zatrudnionych na niepewnych warunkach.
Anneli Jäätteenmäki
Mowy przewodnie realizują konieczność promowania statusu rodzin. Promowanie równości jest priorytetem strategii zatrudnienia. Pora, aby podjąć działania w sprawach, które dotyczą rodzin. Rodziny potrzebują konkretnych uczynków i lepszej koordynacji pracy z życiem rodzinnym. Stopy zatrudnienia wśród kobiet i liczby narodzin są wyższe w krajach, w których dobre systemy urlopu rodzinnego i rozwiązań w zakresie opieki nad dziećmi łagodzą obciążenia, które wynikają z posiadania dzieci. Te dobre przykłady obejmują Szwecję, Danię, Islandię i Finlandię. Toteż łączenie uczestnictwa kobiet w rynku pracy z wysokim przyrostem naturalnym jest możliwe i powinno być wspierane w UE. Popieram wniosek Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, aby urlop macierzyński trwał 20 tygodni i był pełnopłatny. Nie należy karać kobiet i rodzin za posiadanie dzieci. Oprócz wezwania do pełnego wynagrodzenia, w proponowanej dyrektywie sugeruje się, że urlop macierzyński powinien zaliczać się do stażu pracy przy obliczaniu emerytur. Sprawa ta jest powiązana z apelem UE dotyczącym równego wynagrodzenia. Gdyby w przedmiotowej dyrektywie pójść jeszcze krok dalej, można by zmniejszyć różnicę w zarobkach kobiet i mężczyzn. Dyrektywa służyłaby też poprawie statusu rodzin, w których nastąpił poród mnogi, rodzin adopcyjnych i rodzin dzieci niepełnosprawnych. Trudno wymyślić powód, dla którego można by odmówić poparcia proponowanej dyrektywie wraz z poprawkami wniesionymi przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia. Lepsza koordynacja życia rodzinnego i zawodowego sprzyja dobrobytowi rodzin, zatrudnieniu i rozwojowi gospodarczemu.
Eija-Riitta Korhola
Jesteśmy jednomyślni co do tego, że kobiety w ciąży i kobiety, które niedawno rodziły, potrzebują specjalnej ochrony w społeczeństwie i na rynku pracy. Rzecz dotyczy podstawowej komórki społecznej, umocnienia statusu rodziny. Nie jesteśmy jednak zgodni co do tego, jaki rodzaj prawodawstwa należałoby wdrożyć, aby zrealizować ten cel w państwach członkowskich. Popieram pogląd Komisji, że należy wydłużyć minimalny okres urlopu macierzyńskiego z obecnych 14 do 18 tygodni w całej Unii, przewidując zarazem wypłatę rekompensaty, która w najgorszym razie odpowiadałaby kwocie wypłacanej w przypadku choroby. Oznaczałoby to znaczącą poprawę sytuacji w całej Europie. Jeżeli dodamy do tego zmiany w zakresie urlopu rodzicielskiego wprowadzone w ubiegłym roku, możemy wnioskować, że ochrona rodziny ulega poprawie w całej UE. Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia przyjęła jednakże poprawki, które nie biorą pod uwagę różnic pomiędzy krajowymi systemami, ani też realiów finansowych. Państwa członkowskie posiadają diametralnie różne systemy urlopu macierzyńskiego. Upchanie ich wszystkich w ramach jednego pakietu może zaowocować niedoskonałym prawodawstwem i złamaniem zasady pomocniczości. Na przykład w Finlandii połączenie urlopu macierzyńskiego z urlopem ojcowskim oraz długim okresem urlopu rodzicielskiego wynoszącym ponad sześć miesięcy tworzy rozbudowany system, którego koszt ponoszą różne strony. System ten ma jeszcze jedną dodatkowy komponent: możliwość urlopu opiekuńczego nad dzieckiem, który nie przerywa ciągłości umowy o pracę. Koszt urlopu macierzyńskiego trwającego 20 tygodni na zasadach pełnego wynagrodzenia, który się obecnie postuluje, zwiększyłby w Finlandii obecny poziom wydatków na ten cel z 30 milionów euro do 80 milionów euro. W wielu państwach członkowskich oznaczałoby to jeszcze wyższe koszty. W obecnej sytuacji gospodarczej, wysunięcie takiej propozycji oznacza kompletny brak odpowiedzialności za budżet. Z punktu widzenia równości moje zaniepokojenie budzi też niepożądany scenariusz, według którego proponowane rozwiązanie mogłoby w istocie osłabić szanse kobiet na zatrudnienie, gdyby na pracodawców nałożono ogromne obciążenie w postaci tak powstałych kosztów.
Jiří Maštálka
Mija już 15 lat od przyjęcia pekińskiej platformy działania. Przedmiotowy dokument zawiera podsumowanie statusu kobiet na świecie oraz zalecenia dotyczące jego poprawy. Położono w nim nacisk na warunki pracy kobiet, w szczególności w zakresie gospodarki, zdrowia i edukacji. Parlament Europejski i Rada przyjęły szereg dyrektyw w celu wdrożenia wspomnianych zaleceń. Na podstawie otrzymanych rezultatów, które w większości okazały się pozytywne, określono dalsze zadania i przedstawiono je w ramach planu działań na rzecz równości kobiet i mężczyzn na lata 2006-2010 z zamiarem wdrożenia ich przez państwa członkowskie. Z przedłożonego w lutym, corocznego sprawozdania Parlamentu Europejskiego w sprawie równości kobiet i mężczyzn za rok 2009 wynika, że wskutek kryzysu gospodarczego i cięć budżetowych w krajach UE nastąpiła utrata szeregu miejsc pracy, szczególnie wśród kobiet. Kobiety często ulegają naciskom pracodawców, którzy szczególnie faworyzują wielonarodowe sieci handlu. Obciążenie pracą odbija się na zdrowiu kobiet, ich rodzinach, ustawowym czasie pracy i możliwościach udziału w szkoleniach. Tylko nieliczni pracodawcy są skłonni tworzyć takie warunki pracy swoim pracownikom, które sprzyjają godzeniu życia rodzinnego z życiem zawodowym. Najtrudniejszych warunków pracy doświadczają kobiety ze środowisk imigracyjnych. Przeszkody, na które natrafiają, obejmują bariery językowe, nieznane środowisko pracy, tradycje rodzinne i kulturowe, i tak dalej. Kryzys skrępował realizację wielu stałych celów. Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn powinien niezwłocznie dokonać oceny aktualnej sytuacji, zaś Komisja Europejska i Parlament Europejski powinny podjąć skuteczne działania, które powstrzymają proces pogarszania się statusu kobiet.
Erminia Mazzoni
Długotrwałe rodzenie się przedmiotowego projektu dyrektywy (określenie stosowne do kontekstu) wynikło z konfliktu pomiędzy tymi, którzy chcieli zamieścić w przedmiotowym dokumencie cele niemożliwe do spełnienia, aby mu nadać symboliczną jakość, oraz osobami, których jedynym celem było zapewnienie postępu naszego społeczeństwa poprzez promowanie określonych celów w praktyce. Ostateczny kompromis nie spełnia do końca postulowanych wymogów ochrony, do których należą: ochrona zdrowia kobiet w ciąży, gwarancja równego traktowania pracownic, w tym kobiet prowadzących działalność na własny rachunek, oraz bardziej sprawiedliwy podział obowiązków związanych z opieką nad dzieckiem pomiędzy rodzicami. Niemniej nowo wprowadzone elementy, do których należy wydłużenie urlopu macierzyńskiego do 18 tygodni oraz 6 tygodni obowiązkowego urlopu macierzyńskiego po urodzeniu dziecka, wprowadzenie wynagrodzenia w pełnej wysokości dotychczasowych zarobków kobiety, zwiększona ochrona przez zwolnieniem oraz wprowadzenie prawa do wnioskowania o elastyczny system pracy, niezależnie od przysługujących państwom członkowskim możliwości określenia różnych ograniczeń i utrzymania korzystniejszych przepisów, oznaczają, że naprawdę czynimy krok naprzód. Głosowałam za przyjęciem rezolucji, chociaż moja opinia na temat wielu poprawek różni się nawet od opinii grupy, starając się uwypuklić fundamentalne znaczenie środków związanych z ochroną zdrowia i bezpieczeństwa w pracy.
Siiri Oviir
Nierówność między kobietami i mężczyznami na rynku pracy już od dawna stanowi bardzo ważny temat dla UE, i Unia już od wielu lat stara się znaleźć na to rozwiązanie. Niemniej do dziś nie możemy mówić o pozytywnym rozwoju sytuacji w tej dziedzinie. Na przykład, jak wynika z danych Eurostatu, znacząco wzrosła liczba kobiet zatrudnionych na niepewnych warunkach - to jest kobiet pracujących w niepełnym wymiarze czasu - osiągając wartość 31,4 %, podczas gdy w przypadku mężczyzn liczba ta wynosi 8,3 %. Rozsądnym wydaje się poszukiwanie przyczyn tego zjawiska w bieżącym kryzysie gospodarczym i finansowym, który jeszcze bardziej zaostrzył problemy kobiet zatrudnianych na niepewnych warunkach. Uważam, że zatrudnienie o niepewnym charakterze jest nie tylko powodem różnic w płacach kobiet i mężczyzn, ale stanowi także barierę dla szans zawodowych. Ponieważ udział kobiet o niepewnej sytuacji zawodowej jest dziś nazbyt wysoki, i w związku z tym wyżej wymienione dotkliwe konsekwencje mają niewspółmierny wpływ na sytuację tej grupy kobiet, uważam, że UE powinna uściślić regulacje prawne w zakresie pracy tymczasowej i pracy w niepełnym wymiarze godzin. Być może nastąpi kiedyś taki dzień, kiedy będziemy mogli powiedzieć, że UE zagwarantowała równe prawa kobiet i mężczyzn oraz zlikwidowała na rynku pracy dyskryminację ze względu na płeć.
Sirpa Pietikäinen
Panie i panowie! Pragnę podziękować pani poseł Estreli za chlubne sprawozdanie w sprawie zmiany dyrektywy Rady służącej poprawie w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią. Reformy opisane w sprawozdaniu mają istotne znaczenie dla udoskonalenia praw i poprawy samopoczucia obywateli UE oraz tworzenia zdrowszych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym. Unia Europejska wymaga spójnej polityki społecznej. Zharmonizowanie systemów urlopu macierzyńskiego stanowi ważny krok w kierunku bardziej społecznej Europy. W sprawozdaniu proponuje się urlop trwający 20 tygodni z zapewnieniem pełnego wynagrodzenia. Takie rozwiązanie rozszerzyłoby świadczenia macierzyńskie w wielu krajach UE. Badania wykazały, że długi i dobrze wynagradzany urlop macierzyński ma pozytywny wpływ na udział kobiet w rynku pracy. Zwiększenie wkładu kobiet w rynek pracy szybko pokryłoby wydatki związane z reformą, które wiele osób określa mianem kosztów nie do pokonania. Lepsze świadczenia macierzyńskie podnoszą też liczbę urodzin. Starzejąca się Europa potrzebuje podatników w celu utrzymania w przyszłości pewności świadczenia usług. Wezwanie do wypłacania pełnego wynagrodzenia w okresie urlopu macierzyńskiego stanowi również istotny krok w kierunku zmniejszania różnic w dochodach kobiet i mężczyzn. Okres urlopu macierzyńskiego nie oznaczałby już zmniejszenia dochodów kobiet. Co więcej, wypłata pełnego wynagrodzenia w okresie urlopu macierzyńskiego oznaczałaby także większy przyrost emerytury. W dzisiejszej Europie to właśnie starsze kobiety są szczególnie narażone na życie w ubóstwie.
Daciana Octavia Sârbu
Większość prac o niepewnym charakterze zawsze przejmowały kobiety. Już od dawna mówi się o poprawie warunków pracy dla kobiet, lecz niestety nic się nie zmienia. Na tym tle chciałabym zwrócić państwa uwagę na położenie pracowników sezonowych zbierających truskawki w Hiszpanii. Ich sytuacja jest mi znana nie tylko z niezliczonych skarg, które otrzymuję od rumuńskich pracowników bądź związków zawodowych, ale także z bezpośrednich doświadczeń na miejscu. Każdego roku, tysiące rumuńskich kobiet wyjeżdża do Hiszpanii, aby przez okres trzech do pięciu miesięcy zbierać tam truskawki. Część z nich bywa bardzo często wykorzystywana przez pracodawców. Pierwotne umowy zastępowane są umowami w języku hiszpańskim, których kobiety te nie rozumieją. Często nie posiadają ubezpieczenia zdrowotnego lub są zmuszane do zapłacenia za nie z własnej kieszeni. Ich praca wymaga niekiedy zbierania truskawek opryskiwanych pestycydami, bez jakiegokolwiek wyposażenia ochronnego. Nie mogą się jednak poskarżyć z obawy, że zostaną wyrzucone z pracy i odesłane z powrotem do domu. Zwracałam uwagę Komisji Europejskiej na ich sytuację składając zapytania zawierające wniosek o dyrektywę, która regulowałaby prawa pracowników sezonowych w Unii Europejskiej. Otrzymywałam jednak odpowiedź, że sprawy tej nie ma na liście priorytetów Komisji. Dlatego raz jeszcze wzywam Komisję do przedstawienia wniosku legislacyjnego w tej sprawie.
Olga Sehnalová
Pomoc kobietom, które starają się godzić swe uwarunkowania zawodowe z rodzinnymi, jest jednym z największych wyzwań współczesności. Wielkość czy też długość urlopu macierzyńskiego z pewnością nie przesądza decyzji o założeniu rodziny czy urodzeniu dziecka. Niemniej warunki, w jakich się te decyzje podejmuje, są rzeczą ważną. Chodzi o stopień pewności, z jakim kobiety mogą się całkowicie poświęcić macierzyństwu, w spokoju i bez obaw, w pierwszych tygodniach i miesiącach. Jest to także wyrazem znaczenia, jakie społeczeństwo przypisuje tym kobietom. Chodzi o to, czy zasadniczo postrzegamy macierzyństwo jako jedynie niefortunną przeszkodę w życiu zawodowym kobiet, które są na łasce i niełasce twardych warunków na rynku pracy, lub też czy społeczeństwo jest zdolne zapewnić kobietom konieczną ochronę. Jeżeli zwiększona ochrona kobiet na rynku pracy w kontekście urodzenia dziecka i macierzyństwa stanowi w pierwszym rzędzie ekonomiczne obciążenie, którego europejskie społeczeństwo nie jest gotowe na siebie przyjąć, to powinniśmy zastanowić się nad wartościami wyznawanymi przez to społeczeństwo. To kwestia priorytetów społeczeństwa.
Edward Scicluna
na piśmie. - Wielu mówców ze zrozumiałych względów powoływało się na ekonomiczne konsekwencje wydłużenia urlopu macierzyńskiego z 14 do 20 tygodni. Koszty niestety bywają często przytaczane, ponieważ łatwo je zmierzyć. Lecz można także mierzyć i korzyści. Jednym z zagadnień, które dość dobrze zbadano w kategoriach ilościowych, jest wpływ płatnego urlopu macierzyńskiego na współczynniki aktywności zawodowej kobiet w okresie szczytowej aktywności zawodowej (FLFPR). Jedno z najbardziej autorytatywnych badań ekonometrycznych przeprowadzonych przez EBC wyraźnie pokazuje, że FLFPR kobiet w okresie szczytowej aktywności zawodowej wykazuje nieprzerwaną tendencję wzrostową do poziomu 43 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty zaznacza się aktywny wpływ na ten współczynnik. Dla wielu państw członkowskich, w których długość urlopu macierzyńskiego jest zbliżona do ustawowego minimum i - co za tym idzie - aktywność zawodowa kobiet jest niska, wydłużenie płatnego urlopu macierzyńskiego jest korzystne pod względem ekonomicznym. Dla tych państw członkowski koszty wydłużenia urlopu macierzyńskiego będą raczej stanowiły dobrze zainwestowane pieniądze, niż obciążenie.
