Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Ford
Mijnheer de Voorzitter, een beroep op het Reglement, artikel 9 inzake de gedragsregels. De vorige maand heeft het Parlement terecht openheid en transparantie geëist van de Commissie, maar het gedraagt zich nu hypocriet door een dergelijke openheid en transparantie zelf niet te willen bieden. Wat we van de Commissie eisen moeten we ook zelf kunnen opbrengen. Krachtens artikel 9, lid 2 en bijlage 1 (artikel 3) dienen de opgaven van belangen door de leden toegankelijk voor het publiek te zijn. Het register is momenteel slechts op drie werkplekken beschikbaar: Luxemburg, Brussel en Straatsburg. Ik kan dat nauwelijks verdedigen als ik in mijn kiesdistrict vragen ontvang. Mensen die inzage in het register willen, moeten daarvoor naar het buitenland reizen.
Mijnheer de Voorzitter, bent u bereid een zodanige betekenis aan de woorden "toegankelijk voor het publiek" te geven dat de betreffende informatie beschikbaar is bij het Voorlichtingsbureau van het Parlement? Als u daar niet toe bereid bent, zou u dit vraagstuk dan willen doorverwijzen naar de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, gezien het feit dat u er zich als lid van die commissie goed van bewust bent dat die commissie met de woorden "toegankelijk voor het publiek" impliciet doelde op beschikbaarheid binnen iedere lidstaat?

De Voorzitter
Mijnheer Ford, ik zal het punt dat u te berde hebt gebracht laten uitzoeken. Er is overigens sprake geweest van een amendement waarin ervoor werd gepleit het register in alle lidstaten toegankelijk te maken, maar dat werd door het Parlement verworpen. Ik kan met mijn interpretatie natuurlijk niet ingaan tegen de duidelijke wens die het Parlement op dat moment had. Ik zal gehoor geven aan uw verzoek deze zaak door te spelen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, die vervolgens een passend voorstel kan indienen als dat noodzakelijk wordt geacht. In dat geval zullen we wel vertalingen moeten laten maken van de opgaven van de leden, die vooralsnog alleen in hun eigen taal beschikbaar zijn.

Green
Mijnheer de Voorzitter, u kunt zich vast wel herinneren dat ik datzelfde probleem ook tijdens de Conferentie van voorzitters van de afgelopen week aan de orde heb gesteld. Ik heb er toen op gewezen dat we, in verband met onze eis van openheid ten aanzien van de Commissie, op een heel eenvoudige manier kunnen aantonen dat we zelf vooroplopen als het om openheid gaat, namelijk door de opgave van belangen door de leden op de website van het Parlement te zetten, op de eigen plek die ieder lid heeft. Op die manier kan iedereen in een oogopslag zien dat we transparantie hoog in het vaandel voeren en bereid zijn om ten behoeve van de burgers al onze gegevens voor iedereen toegankelijk te maken door ze op de website te plaatsen.

De Voorzitter
Mevrouw Green, ik ben het weliswaar met u eens, maar ik kan geen interpretatie geven aan een gevoelig vraagstuk dat indruist tegen het besluit dat hierover is genomen. Het Huis heeft destijds niet besloten om die opgaven openbaar te maken, maar slechts om ze toegankelijk voor het publiek te maken. Het is aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten om een voorstel terzake te formuleren; als dat voorstel vervolgens de vereiste meerderheid behaalt zou dat heel mooi zijn en zou het ter bekrachtiging aan het Huis kunnen worden voorgelegd. Nogmaals, ik heb persoonlijk niets tegen dat voorstel, maar door middel van bovenstaande procedure zou iedereen precies weten wat er met het voorstel wordt beoogd.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, we hebben allemaal een brief van u ontvangen, waarin u bericht dat het Bureau besloten heeft het voorlichtingsbeleid van het Parlement te wijzigen. In het vervolg worden er van elke vergaderweek tien of twaalf interessante onderwerpen gekozen, waarover de persdienst van het Parlement informatie gaat verstrekken. Nu hebben we hier het dagelijks verslag waarin de vergadering van gistermiddag wordt besproken. Het dagelijks verslag concentreert zich op het verslag-Barzanti, dat journalistiek gezien inderdaad zeer interessant is. Als er voortaan slechts tien of twaalf onderwerpen van elke vergaderweek worden gekozen, vraag ik me met bezorgdheid af wat voor een invloed dit bijvoorbeeld op het profiel van het Parlement zal hebben. Hoe moeten dan bijvoorbeeld de NGO's hun informatie krijgen over de onderwerpen waarover de pers niet noodzakelijkerwijs schrijft en die niet per se het belangrijkste nieuws van die dagen vormen? Ik ben hier tamelijk bezorgd over en, mijnheer de Voorzitter, ik zal me schriftelijk tot u richten en me ervan vergewissen dat deze verandering van de kant van de persdienst van het Parlement er niet toe leidt dat de burgers onvoldoende over de werkzaamheden van het Parlement worden geïnformeerd.

De Voorzitter
Mevrouw Ojala, het Bureau heeft het voorlichtingsbeleid van het Parlement bestudeerd en vervolgens geconcludeerd dat het uiteraard geen zoden aan de dijk zet om op alle tijdens de plenaire vergadering behandelde onderwerpen in te gaan. Geen enkele krant kan immers 30 of 40 verschillende onderwerpen opnemen. Wij moeten een voorselectie maken, als wij tenminste willen dat de media aandacht aan ons besteden. Het gaat hier louter en alleen om de wijze waarop de boodschap wordt overgebracht. Tegelijkertijd zal de Arc-en-ciel eerder beschikbaar zijn zodat de leden deze op zo kort mogelijke termijn kunnen doornemen.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen dat we vanmorgen even stilstaan bij de slachtoffers van de lawine die gisteren in de vallei van Chamonix een twintigtal chalets heeft meegesleurd.
In deze periode van wintervakanties moet dit ons eraan herinneren dat het gebergte een specifiek gebied is waar we ons op het niveau van de Europese Unie nauwelijks om bekommeren. Daarom stel ik voor dat deze kwestie voor het volgende actualiteitendebat in het kader van natuurrampen wordt ingeschreven. Ik zou willen dat er alvast een solidariteitsbetuiging wordt gestuurd naar de slachtoffers en hun families.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Leperre-Verrier. Natuurlijk zal ik de condoleances van het Parlement aan de betrokken families overbrengen.

Ephremidis
- (EL) Mijnheer de Voorzitter, vanochtend is het Parlement omsingeld door politieagenten en, zoals de kranten schrijven, staan ook de boeren en met name de boeren uit de Elzas op het punt om hier naar toe te trekken. Kunt u ons misschien uitleggen wat er precies gaande is? Hebben de boeren u verzocht om een ontmoeting?
Ik neem aan dat zij hier naar toe komen met eisen en deze eisen via ons, via het Parlement willen doorspelen. Ik denk niet dat de boeren slechts een paar rondjes om het Parlement willen draaien bij wijze van gymnastiek. Informatie hierover is daarom misschien niet gek. De landbouwproblemen zijn immers in een kritieke fase terechtgekomen en wij hebben daar deze week en de vorige week al herhaaldelijk over gesproken.

De Voorzitter
Mijnheer Ephremidis, ze zullen sowieso geen gymnastiekoefeningen gaan doen omdat ze, naar het schijnt, per tractor komen. Maar in ieder geval zullen Commissievoorzitter Santer, commissaris Fischler, de heer Colino Salamanca, voorzitter van de landbouwcommissie, en ikzelf hen ontvangen om te horen wat precies hun eisenpakket is.

Lindqvist (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijn vraag was ook wat men van de kant van Europa denkt te doen naar aanleiding van de demonstratie die vandaag zal plaatsvinden. Het is belangrijk dat men zich echt inspant om te luisteren naar de eisen van de landbouwers in Europa, en dat hier ook een delegatie is om ze te ontvangen als ze hier komen.
Ik heb een antwoord gekregen en dat antwoord stelt mij tevreden. Ik vind het positief dat men de aanwezige landbouwers ontvangt en dat men hun vragen beantwoordt als ze naar het Parlement komen.

De Voorzitter
Mijnheer Lindqvist, ik wijs u erop dat het Parlement geen openbare ordedienst heeft en dat de Franse staat de ordehandhaving rondom het gebouw voor haar rekening neemt. Het is dan ook niet meer dan logisch dat wij geen enkele maatregel hebben getroffen op dit vlak.
Aangezien alle informatie over dit onderwerp is verstrekt, lijkt het me, met alle respect, niet zinnig om hier langer bij stil te staan.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, onder het artikel 47 en het punt over natuurlijke rampen, zoals sneeuw en boeren, mag ik u erop wijzen dat gisteren in Nederland - een land dat 325 kilometer lang is - er een aantal files stonden die samen 975 kilometer lang waren. Kortom, drie keer ons land rond en dat betekende dat niemand er meer in en uit kon. Zouden we niet eens onder de echte urgenties, mijnheer de Voorzitter, over road pricing en een betere circulatie in Europa kunnen spreken?

De Voorzitter
Volgens mij, mijnheer Wijsenbeek, bent u prima op de hoogte van de gang van zaken rondom urgenties. Dient u vooral een voorstel in, als u meent dat dit een urgentie is.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u om advies willen vragen. Gisteren had ik een vraag aan de Commissie en nu heb ik een soortgelijke vraag aan de Raad. Mijn vraag stond echter zo laag op de lijst dat hij niet aan bod is gekomen. Vanmorgen heb ik het antwoord op mijn vraag ontvangen, en dat is het meest onzinnige en lafhartige antwoord dat ik ooit van de Commissie heb gekregen.
Mijnheer de Voorzitter, wat kunnen we in dit Parlement doen aan dit soort lafhartige antwoorden op serieuze vragen? Mijn vraag betrof de gigantische schade die zeehonden veroorzaken aan de visstand in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan. Er is inmiddels onweerlegbaar wetenschappelijk bewijs voor die schade, maar hier in de Europese Unie zijn we onmachtig en hebben we niet eens de moed...

De Voorzitter
Mijnheer Killilea, ik weet niet wat wij hieraan kunnen doen. Wat ik wel weet is dat dit niet het moment is om dit punt in behandeling te nemen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, het intrigeert me dat de heer Killilea over wetenschappelijk bewijsmateriaal spreekt. Maar ik wil het over iets anders hebben: ik zou graag willen weten onder welke voorwaarden u bereid bent mensen te ontmoeten die naar Straatsburg komen om te demonstreren. Houdt u daarbij ook rekening met de landbouwers aan de periferie van Europa - Ierland, Griekenland, Spanje of waar dan ook - die niet naar Straatsburg kunnen komen? Wat zijn de criteria die u hierbij aanlegt? Voor mensen uit de omgeving is het een stuk gemakkelijker te komen demonstreren dan voor anderen.

De Voorzitter
Mevrouw McKenna, wat u zegt, doet me denken aan een anekdote. Naar aanleiding van een op handen zijnde demonstratie vroeg een Spaanse minister van Binnenlandse Zaken ooit aan de Britse ambassadeur; "Wilt u dat we meer politie sturen?" De Britse ambassadeur antwoordde; "Nee, stuurt u maar minder demonstranten" .
Gelach
Ik meen te weten dat het Parlement geen demonstranten optrommelt, en ook geen demonstraties organiseert. Ik kan dus ook geen antwoord geven op uw vraag.
Dan gaan we nu door met de schriftelijke bezwaren maar niet vooraleer we onze collega, de heer Menrad hebben gefeliciteerd met zijn 60ste verjaardag. Wij hopen dat u nog vele verjaardagen in ons midden zal vieren.
Applaus
(De notulen worden goedgekeurd)

De EMU in de context van de uitbreiding
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0030/99) van de heer Barros Moura, namens de Commissie institutionele zaken, over de constitutionele gevolgen van de EMU in de context van de uitbreiding.

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, uitgangspunt voor dit verslag is het onmiskenbare feit van de invoering van de eenheidsmunt, die zijn bestaan te danken heeft aan de strikte tenuitvoerlegging van het daaraan voorafgaande convergentieproces. De totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie en de bijbehorende onafhankelijke Europese Centrale Bank heeft een kwaliteitsverandering van de Europese Unie tot gevolg, aangezien nu werkelijk een supranationale politieke macht in het leven wordt geroepen die de vroegere nationale bevoegdheden inzake monetair en valutabeleid op zich neemt.
De institutionele opbouw van de Economische en Monetaire Unie vertoont nochtans een gebrek aan evenwicht, daar de centrale bestuursorganen van het monetair beleid niet geflankeerd worden door daadwerkelijke bevoegdheden op het niveau van de Unie, die een goede coördinatie van het economisch beleid aan de hand van globale richtsnoeren en een multilateraal toezicht met bindend karakter kunnen garanderen. Tezelfdertijd blijken ook de mechanismen van de Unie ter bevordering van de transparantie en de democratische verantwoording van het optreden van de Europese Centrale Bank ontoereikend te zijn.
Om aan deze problemen het hoofd te kunnen bieden stelt dit verslag een tweevoudige oplossing voor. Enerzijds dienen alle mogelijkheden te worden uitgeput die in de momenteel van kracht zijnde Verdragen zijn vervat, met name via het interinstitutioneel akkoord waarvoor het Europees Parlement reeds een voorstel heeft ingediend. Anderzijds zijn de Verdragen dringend aan hervorming toe, nu dankzij de overgang naar de euro de opening van een herzieningsproces de Economische en Monetaire Unie niet langer in gevaar kan brengen. Het argument dat bekend staat als de "doos van Pandora" geldt derhalve niet meer.
De huidige situatie, waarin wel een gemeenschappelijke monetaire autoriteit bestaat maar geen dienovereenkomstige politieke autoriteit, legt het tekort aan democratische legitimiteit van de Unie bloot en heeft tevens een weerslag op de inhoud van de nationale economische en sociale beleidslijnen. Een mogelijke afwijking van het centrale monetair beleid kan immers tot extreme situaties leiden, waarbij de fundamentele doelstelling - handhaving van de prijsstabiliteit - weliswaar wordt gegarandeerd, maar men anderzijds dreigt te vergeten dat het noodzakelijk is het beleid van de Europese Unie en met name de bevordering van de werkgelegenheid en de bestrijding van de werkloosheid veilig te stellen.
Het verslag stelt dan ook dat de Economische en Monetaire Unie vergezeld moet gaan van een reeks doelmatige maatregelen die erop gericht zijn op Europees niveau een gecoördineerd economisch beleid ten uitvoer te leggen en te waarborgen, waarmee de solidariteit, de economische en sociale samenhang en de gelijke kansen voor de burgers van alle lidstaten kan worden bevorderd. Een dergelijk beleid vereist op zijn beurt een institutioneel kader in verband waarmee ik op dit moment enkel wil wijzen op het belang van een economische en sociale unie als politieke tegenhanger van de monetaire unie; een nieuw sociaal contract dat de hoeksteen voor de solidariteit tussen de Europeanen vormt en dat gebaseerd moet zijn op een minimum aan sociale harmonisatie, met speciale aandacht voor de arbeidswetgeving, de sociale zekerheid, de bestrijding van sociale uitsluiting en de bevordering van de werkgelegenheid.
De voorstellen betreffende de monetaire unie hebben tot doel de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank te waarborgen en haar democratische verantwoording te versterken. De voorstellen betreffende de economische unie zijn er voornamelijk op gericht een doelmatige coördinatie en coherentie van het economische beleid van de Unie en de lidstaten te garanderen door een combinatie van bindende beleidslijnen in te voeren, de policy mix .
Met het oog hierop, en gezien de ontoereikendheid en ongeschiktheid van het stabiliteitspact, zal het instrument van de aanbeveling moeten worden vervangen door dat van het besluit voor wat betreft de jaarlijkse definitie van de globale richtsnoeren van het economisch beleid en het multilaterale toezicht op de uitvoering ervan.
Ten aanzien van de instellingen spreekt het verslag zich uit voor versterking van de controle- en medebeslissingsbevoegdheid van het Parlement op alle terreinen van de Economische en Monetaire Unie. Ook vindt het dat de Commissie als het gaat om het ontplooien van initiatieven en het geven van beleidsstimulansen een krachtiger taak moet krijgen, hetgeen logischerwijze gepaard moet gaan met een versterking van haar politieke verantwoordelijkheid. Daarnaast moeten de werkzaamheden van de Raad beter worden gecoördineerd, zodat het beleid van macro-economische regelgeving de bovenhand krijgt boven de tendens om de bevoegdheden in de Raad Economische en Financiële Zaken te centraliseren. Verder spreekt het verslag zich nog uit voor het begeleiden van de economische en formele coördinatie van de mechanismen voor democratische legitimiteit, die onder de bevoegdheid van de Euro 11-Raad valt, en voor de deelneming van de nationale parlementen aan het begeleiden van de Economische en Monetaire Unie.
Voor wat de externe vertegenwoordiging van de Economische en Monetaire Unie betreft, dringt het verslag aan op een drievoudige vertegenwoordiging van de Raad, de Commissie en de Europese Centrale Bank, al naar gelang hun respectieve bevoegdheden, waarbij deze instellingen in de internationale financiële organisaties zoals het IMF en de G-8 met één stem moeten spreken. De bedoeling hiervan is gebruik te maken van de macht die voortvloeit uit de invoering van de euro, een monetaire eenheid die in staat is de suprematie van de dollar aan te tasten, teneinde de economische globalisering te reguleren ten behoeve van de rechtvaardigheid en als reactie op de hegemonie van de Verenigde Staten.
Tot slot zou ik nog kort willen ingaan op de voorstellen voor nieuwe Europese beleidsvormen die, zoals blijkt uit het verslag, bij de overgang naar de Economische en Monetaire Unie onmisbaar zijn. Het gaat daarbij om de waarborg dat de werkgelegenheid als economische topprioriteit van de Unie wordt beschouwd; verder gaat het om belastingharmonisatie, om een sociaal beleid dat het Europees sociaal model bevordert en veiligstelt, en om een begroting op federale leest geschoeid, die de economische en sociale samenhang vergroot en de mogelijkheid opent het hoofd te bieden aan asymmetrische crisissituaties of schokken in een of meerdere lidstaten. Het ligt niet in onze bedoeling de Economische en Monetaire Unie ter discussie te stellen. Wij dringen er enkel op aan dat deze kwaliteitssprong op politiek, economisch en sociaal vlak gepaard gaat met identieke vorderingen op democratisch gebied.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de korte spreektijd die mij is toebedeeld, zal ik mijn beschouwingen beperken tot drie punten: de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten, dat een nationale bevoegdheid blijft, de gerechtelijke controle en de externe vertegenwoordiging van de monetaire unie.
Wat het eerste punt betreft, weten we dat de huidige situatie onbevredigend is. Waarom? Omdat men ons in Amsterdam gezegd heeft: ?Kom niet aan het hoofdstuk over de monetaire unie, want dan opent u de doos van Pandora, en wie weet wat er dan allemaal uitkomt." Dit diende als voorwendsel om de malaise, de onzekerheden en het gebrek aan overtuiging bij een groot aantal regeringen te verbergen. Men heeft het probleem dus opzijgeschoven. Maar dit probleem komt nu weer naar boven. We voeren één monetair beleid voor vijftien landen met elk een eigen economisch beleid; het is duidelijk dat dit de nodige operationele en functionele coördinatie vereist. Maar hier is men niet aan toegekomen. Men heeft gezegd: ?We zullen aanbevelingen doen" , de fameuze globale richtsnoeren voor het economisch beleid. We hebben echter meteen kunnen zien dat deze globale richtsnoeren een ramp waren.
Wat is er gebeurd? De afgevaardigden van de nationale administraties en nationale rekenkamers hebben gezamenlijk besloten niets te veranderen en niet de minste kritiek uit te oefenen op het beleid van hun respectieve landen. Resultaat: deze globale richtsnoeren voor het economisch beleid zijn een soort toverspreuk geworden met heel algemene beginselverklaringen die niemand tot iets verplichten. Dit was dus een mislukking en we hebben kunnen constateren dat het economisch beleid van de lidstaten onderling volkomen verschillend was en weinig overeenstemming vertoonde.
Deze situatie moet in verband worden gebracht met het opvallende contrast tussen de blakende gezondheid van de Amerikaanse economie en de kwijnende toestand van de Europese. Want na de opgeklopte lancering van de euro zijn we inmiddels weer met onze neus op de feiten gedrukt, en uit de feiten blijkt dat het economisch beleid van de nationale regeringen ontoereikend is. Ik wil hier geen politieke discussie voeren, maar het valt niet te ontkennen dat sinds de socialisten opnieuw aan de macht zijn in het merendeel van de lidstaten, de zaken er niet bepaald op zijn vooruitgegaan.
Ten tweede, de gerechtelijke controle. Op politiek niveau is men zich nog niet voldoende bewust van de enorme transformaties die de internationale kapitaalmarkten hebben ondergaan. Er wordt nog steeds van uitgegaan dat het huidige systeem waarbij elk land een eigen regeling heeft voor het toezicht op de banken toereikend is. Maar we leven in een heel andere wereld! Dit is de wereld van Internet, van de mondialisering, en de controle-instrumenten met betrekking tot de kapitaalmarkten zijn volkomen ontoereikend, zelfs op Europees niveau. Er zal dus een ingrijpende mentaliteits- en cultuuromslag nodig zijn om greep te krijgen op deze ontwikkelingen. Het is duidelijk: de huidige situatie in Europa is onbevredigend en daar moet iets aan gedaan worden. Ik ben niet de enige die dit zegt, maar ook personen die bekendstaan om hun redelijkheid en gematigdheid, zoals de heer Lamfalussy, zeggen dit.
Ik wil hier niet in details treden - daar heb ik geen tijd voor - maar ik zou meteen willen overgaan op het derde probleem: de externe vertegenwoordiging. We kennen de resultaten. De Europeanen zijn nog steeds niet in staat één lijn te trekken als het gaat om monetaire problemen, terwijl ze wel één monetair beleid hebben. Het is weer hetzelfde probleem: iedereen wil zijn macht behouden en niemand is bereid de Commissie de bevoegdheid te geven om in zijn plaats te handelen, wat maakt dat we in de G7 en ook elders wel meebetalen maar niet meebeslissen en geen invloed uitoefenen.
Deze drie dingen moeten gecorrigeerd worden. Ik constateer dat de Raad niet aanwezig is. Wat de heer de Silguy aangaat, weet ik dat hij het volledig met mij eens is, maar het is de Raad die we moeten overtuigen, en volgens mij zouden Commissie en Parlement elkaar beter moeten ondersteunen om dit te bereiken.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur gaat in zijn voortreffelijke verslag terecht nader in op de institutionele problemen in verband met de monetaire unie, maar ook met de uitbreiding. Wij moeten inderdaad grotere intellectuele en politieke inspanningen doen om een oplossing te vinden voor het probleem van de internationale vertegenwoordiging, maar vooral ook dat van de coördinatie van het beleid. Wat de internationale vertegenwoordiging betreft, moeten wij, zoals de rapporteur terecht opmerkte, met één stem spreken. Wij moeten de Commissie, als stuwende kracht van de Europese eenmaking en hoedster van de Verdragen, op voet van gelijkheid in die internationale vertegenwoordiging betrekken. Het Parlement moet daarop blijven aandringen.
Uiterst belangrijk is dat wij de succesvolle start van de monetaire unie aangrijpen om het democratische tekort in de Europese Unie te verkleinen. Het wordt hoog tijd dat het Europees Parlement zijn zegje krijgt over het economisch jaarverslag en de richtsnoeren voor het economisch beleid, maar ook over de procedure voor de vaststelling van een buitensporig tekort en het beraad over de stabiliteitsplannen en convergentieprogramma's. Dat zou de verdere democratische ontwikkeling van de Europese Unie ten goede komen. In het vooruitzicht van de uitbreiding en voor de monetaire unie is dat ook onontbeerlijk.
In dat verband zou ik nog het volgende willen zeggen. De Euro 11-Raad is wellicht een praktische en doelmatige oplossing. Ik vind het goed dat ook de Raad zich inspant om het economisch beleid beter te coördineren en een antwoord te zoeken op de vraag welke Europese beleidsmix de groei, de investeringen en de werkgelegenheid positief kan beïnvloeden. De allerbelangrijkste vaststelling is dat de Europese Centrale Bank, de sociale partners en de lidstaten niet langer meer exclusief voor respectievelijk het monetair beleid, het loonbeleid en het financieel beleid bevoegd kunnen zijn. Voortaan moeten ze samenwerken.
Het Europees Parlement mag van die samenwerking niet worden uitgesloten. De Euro 11-Raad is niet op grond van het Verdrag opgericht. Daarom hebben wij een interinstitutionele overeenkomst nodig. Ik hoop dat het Duitse en het Finse Raadsvoorzitterschap een middel vinden om het Europees Parlement bij dat beraad te betrekken. Ik hoop dat wij, vertegenwoordigers van de Europese burgers, de aanzet kunnen geven tot een evenwichtige beleidsmix waarmee wij de werkgelegenheid in de Europese Unie kunnen bevorderen. Die interinstitutionele overeenkomst had er allang moeten zijn. Wij hebben daar al in 1994 op aangedrongen. De interinstitutionele overeenkomst moet voor 2000 worden gesloten.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben het er volledig mee eens dat wij ons economisch beleid na de invoering van de euro beter moeten coördineren. Dat is dringend nodig om het geheel af te ronden en goed te doen functioneren. Ik waarschuw echter voor het gebruik van het begrip "tegenhanger" . Het gaat hier niet om een tegenhanger van de Europese Centrale Bank, maar om een aanvulling daarop. Dat is iets heel anders. Wij willen geen politieke tegenhanger tegen het streven van de Europese Centrale Bank naar stabiliteit. Aan dat streven naar stabiliteit mag niet worden geraakt. Wij zijn het ook niet eens met de pogingen om het stabiliteitspact door middel van een beleidsmix te ontzenuwen.
Ik bedoel daarmee dat wij duidelijk moeten zeggen dat dit aanvullende beleid ter verbetering van de coördinatie onontbeerlijk is om de stabiliteit te bevorderen. Stabiliteit is een basisvoorwaarde en niet een van de vele doelstellingen. Op basis daarvan moeten wij een degelijk economisch beleid ontwikkelen dat op groei, vooruitgang en werkgelegenheid is gericht. Dat is een andere opvatting dan die welke mevrouw Randzio-Plath hier zopas heeft verdedigd. Wij menen ook dat het oogmerk van het sociale contract niet als zodanig in het Verdrag kan staan. Wij willen een betere coördinatie van het sociale beleid, maar geen sociaal contract als tegenhanger van de Europese Centrale Bank. Tot nu toe hebben wij een zinvol sociaal beleid gevoerd dat op minimumnormen steunde en niet op harmonisering gericht was. Dat mogen wij niet vergeten.
Mijnheer de Voorzitter, tenslotte nog iets over de externe vertegenwoordiging. Zoals ook de heer Herman opmerkte, moeten wij ervoor zorgen dat de Commissie daarbij sterker wordt betrokken. De Economische en Monetaire Unie behoort tot de eerste pijler en is dus een opdracht van de Gemeenschap. De ministers van Financiën doen echter, zowel wat de externe vertegenwoordiging als hun rol in de Euro 11-Raad betreft, alsof ze een intergouvernementele aangelegenheid is. Daarom moet het Parlement duidelijk zeggen dat het een opdracht van de Gemeenschap niet tot een intergouvernementele aangelegenheid wil laten verwateren alleen maar omdat dit de ijdelheid van de ministers van Financiën streelt.

Neyts-Uyttebroeck
Voorzitter, collega's, wie de titel van het verslag leest, zou geloven dat het handelt over de constitutionele aspecten van de EMU in het licht van de uitbreiding. Dat lijkt echter helemaal niet het geval te zijn, want over de uitbreiding wordt slechts één enkele keer en dan nog onrechtstreeks onder overweging A melding gemaakt. Het gaat de rapporteur niet zozeer om de uitbreiding en haar gevolgen voor de EMU of omgekeerd. De rapporteur heeft dit verslag aangegrepen om te pleiten voor een afdwingbare en verplichte zogeheten beleidsmix van sociale, fiscale en economische maatregelen die even dwingend moeten zijn als de maatregelen betreffende de EMU.
Ik betwijfel niet, mijnheer de Voorzitter, collega's, dat de rapporteur te goeder trouw meent dat groei en tewerkstelling kunnen worden verordend ondanks de veelvuldige bewijzen van het tegendeel. Mijn fractie en ikzelf delen die mening niet. Wij belijden dat geloof niet en om die reden zal een grote meerderheid van onze fractie tegen het verslag-Barros Moura stemmen.
Dit gezegd zijnde wil ik ons standpunt verduidelijken. Wij zijn voorstander van een groter en voortdurender betrokkenheid van het Europees Parlement bij het bepalen van de globale richtsnoeren. Alleen zijn wij ertegen gekant dat richtsnoeren richtlijnen zouden worden. Wij zijn dus voorstander van het voorgestelde interinstitutioneel akkoord. Wij zijn voor sociale convergentie maar we geloven niet dat deze minimumnormen opgelegd kan worden.
Wij zijn tenslotte zeker voorstander van strakke en duidelijke jurisprudentiële regels. Maar wij geloven niet, Voorzitter, collega's, dat een Raad van ministers - hij zei nog: uit wijzen samengesteld - in staat is om via een dwangmatige beleidsmix tewerkstelling en welvaart in Europa te brengen.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, ondanks al mijn waardering voor het werk van de heer Barros Moura, geloof ik eerlijk gezegd dat er nog een heleboel werk aan de winkel is en dat we nog lang niet klaar zijn. Ik heb drie opmerkingen.
Ten eerste, u zegt dat er onder geen beding kan worden getornd aan de grondslagen van de Economische en Monetaire Unie. Ik denk echter dat de economische realiteit, de sociale spanningen en de nationale en sociale conflicten zullen leiden tot een herziening van het Verdrag. Dit geldt met name de fundamentele en structurele ontkoppeling van sociaal en economisch beleid in het wetgevend kader en in onze institutionele procedures, wat leidt tot een achterstelling van het sociaal beleid. U spreekt trouwens zelf alleen maar van minima. Vanuit dit oogpunt onderschrijf ik met name één aspect van het advies van de heer Herman: de coördinatieprocedures inzake werkgelegenheidsbeleid en economisch beleid moeten opnieuw op elkaar worden afgestemd. Dit zou een belangrijke stap in de goede richting zijn.
Voorts legt u zich neer bij het huidige stabiliteitspact. Volgens mij moeten we de noodzaak erkennen van verhoogde overheidsuitgaven ter bevordering van de economische ontwikkeling. Tenslotte, wat betreft de statuten van de Europese Centrale Bank en de samenwerkingsprocedure van de nationale banken, beperkt u zich tot enkele specifieke verbeteringen. Volgens mij hebben we behoefte aan een soort kaderrichtlijn voor de regeling van de samenwerkingsprocedure van de nationale banken.
Ten tweede, en op dit punt zal ik het kort maken, u zet alles op de coördinatie van het economisch beleid. Maar zoals reeds gezegd is, bestaat er een probleem op het vlak van de politieke wil, de inhoud en de instrumenten. Dit vereist naar mijn mening een sterke herwaardering van de democratische procedure. De rol van het Europees Parlement in de beraadslagingen over de keuze van het economisch en sociaal beleid zal van essentieel belang zijn, en ik hoop dat dit kan gebeuren in coördinatie met de nationale parlementen. Een eenvoudige raadpleging en een debat over één enkele tekst van de Commissie, zoals u voorstelt, is niet voldoende.
Ten derde tenslotte: gaat het in de verhouding tussen het Europees Parlement en de Europese Centrale Bank om een legitimatie van het beleid van de centrale bank door het Parlement of veeleer om de vorming van een politieke macht tegen de centrale bank? We hebben behoefte aan een dialoog, maar wel in politiek verband. Evenzeer moet het beleid van de Unie in verband met sociale doelstellingen en duurzame ontwikkeling worden weerspiegeld in de beleidskeuzen van het monetair beleid. Laten wij dus het werk voortzetten, waarde collega's.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, toen het Parlement op 2 mei van vorig jaar met de derde fase van de monetaire unie instemde, verdedigden vele sprekers de stelling dat de monetaire unie vrijwel vanzelf naar een politieke unie zou leiden en door haar innerlijke logica de kloof tussen economische en politieke integratie in Europa zou overbruggen. Sommigen noemden dat toen al een gevaarlijke illusie. Thans ziet iedereen dat in. Wie dacht dat de gemeenschappelijke munt noodzakelijkerwijs tot een gemeenschappelijk economisch beleid, een Europees werkgelegenheidsbeleid en een sociale unie zou leiden, voelt zich vandaag beslist teleurgesteld. De ene na de andere werkgelegenheidstop mislukt. De economische actoren van de Europese integratie zullen het politieke Europa niet tot stand brengen. Velen hebben immers alle belang bij een Europese markt zonder politieke dimensie.

Spiers
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Barros Moura bevat heel wat positieve elementen. Wat de heer Voggenhuber ook beweert, we hoeven er niet aan te twijfelen dat de EMU verstrekkende politieke gevolgen zal hebben. Het is nogal voorbarig om na vijf weken al direct een volgroeide economische en sociale unie te verwachten. De grote politieke gevolgen van de EMU worden door de voorstanders van die unie vaak gebagatelliseerd of zelfs ontkend. We moeten de heer Barros Moura echter feliciteren met de manier waarop hij die politieke gevolgen in de schijnwerpers heeft geplaatst.
De rapporteur verdient ook onze gelukwensen voor de wijze waarop hij heeft getracht te voorkomen dat de EMU het democratisch tekort sterker vergroot dan absoluut noodzakelijk. Dat dit tekort zal toenemen lijkt me evident: een onafhankelijke centrale bank die nauwelijks ter verantwoording kan worden geroepen en die haar notulen pas lang na dato publiceert, is in mijn optiek een hoogst onwenselijk instituut. Gelukkig heeft de heer Barros Moura een aantal zinnige voorstellen gedaan waarmee de groei van het democratisch tekort kan worden ingedamd.
Desondanks heb ik mijn twijfels over bepaalde onderdelen van het verslag; ik spreek nu ook namens de andere leden van de Britse Labourfractie. We zijn vooral ongelukkig met het voorstel de Euro 10-Raad in het Verdrag op te nemen. Er zijn nu al vier EU-lidstaten die geen lid zijn van de monetaire unie, en in de loop van de uitbreiding zullen er zich nieuwe lidstaten aandienen die niet zullen deelnemen aan de euro. We moeten ervoor waken dat we een soort tweefasen-Europa tot stand brengen, en de opname van de Euro 10-Raad in het Verdrag zou die ontwikkeling juist in de hand werken.
Evenmin onderschrijven we de noodzaak de belastingwetgeving met gekwalificeerde meerderheid te harmoniseren. Er bestaat al grote scepsis over de effecten van de monetaire eenwording, niet alleen in Groot-Brittannië maar overal in Europa. De eenwording kan alleen een succes worden als ze op basis van consensus tot stand komt. Als we op deze manier een belastingharmonisatie gaan afdwingen, kunnen we die consensus in het Verenigd Koninkrijk echter wel vergeten. Daarom lijkt me ook de verwijzing naar een op federale leest geschoeid begrotingsstelsel bepaald niet bevorderlijk: iedereen met een beetje inzicht in de Britse politiek weet dat je het f-woord in een Europese context nooit moet gebruiken als je mensen ertoe wilt overhalen zich verder in de Europese Unie te laten integreren. De leden van de Britse Labourfractie zullen zich om deze en andere redenen onthouden van stemming over het verslag van de heer Barros Moura.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, als woordvoerder van de Fractie van de Europese Volkspartij sluit ik namens mijn fractie dit debat af met de mededeling dat wij het verslag van de heer Barros Moura kunnen steunen.
Ik denk dat dit verslag aantoont, en onze steun aan de heer Barros Moura bevestigt dat, dat er een fundamentele consensus bestaat over de gevolgen van de Economische en Monetaire Unie. Ik denk ook dat de beslissing van 2 mei van cruciaal belang is. In Spanje betekent 2 mei al twee eeuwen lang de dag van de opstand tegen de Fransen. Ik denk dat na 1998 2 mei iets anders gaat betekenen: het samen opbouwen van Europa.
Voor mij telt vooral dat het verslag van de heer Barros Moura toekomstgericht is. Vanzelfsprekend gaat het hier om een weg vol hindernissen aangezien we iets nieuws opbouwen. Ik meen dat het baron Lamfalussy was die opmerkte dat er bij het wordingsproces van de enkele, Europese valuta meer "ifs' kwamen kijken, meer voorwaardelijkheden, dan in het beroemde gedicht met dezelfde titel, 'If', van Rudyard Kipling. En inderdaad, het pad dat zal leiden naar één Europese valuta is bezaaid met "ifs'.
De heer Barros Moura kenschetst de problemen die wij in de toekomst het hoofd zullen moeten bieden. Hij doet dat mijns inziens goed met betrekking tot de rol van het Europees Parlement en het nieuwe Europese beleid. Ik begrijp heel goed dat veel zaken bij de heer Spiers niet in goede aarde vallen - ik krijg de indruk dat hij meer old dan new labour is - maar, mijnheer Spiers; zo zal het uiteindelijk gaan.
Wij zullen uiteindelijk, of we willen of niet, moeten uitkomen bij een grotere harmonisatie van het fiscaal beleid, en de besluitvorming zal bij gekwalificeerde meerderheid tot stand moeten komen. Want het zal onmogelijk zijn om in een uitgebreid Europa - dat is het onderwerp dat de heer Barros Moura aansnijdt -, in een Europa met 28 of 30 lidstaten besluiten met eenparigheid van stemmen te nemen. Een consensus is natuurlijk altijd nastrevenswaardig, maar als wij een goed functionerend Europa willen, dan zullen er hoe dan ook beslissingen moeten worden genomen.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat dit Parlement, dat altijd voorop heeft gelopen bij de Europese integratie, wil dat Europa goed functioneert. Vandaar dat naar mijn mening veel van de overwegingen van de heer Barros Moura nuttig zijn en dat in de toekomst zullen blijven. Vandaar dat wij ze onderschrijven.

Haarder
De euro-samenwerking vereist zelfdiscipline, waardoor vermeden wordt dat de lidstaten stommiteiten begaan en waardoor ze verplicht zijn met de andere lidstaten rekening te houden. De euro-samenwerking is geen bedreiging voor de werkgelegenheid. Integendeel, ze komt de werkgelegenheid en de sociale vrede ten goede. Ze vermijdt een herhaling van de stommiteiten die bepaalde sociaal-democratische regeringen in het verleden hebben begaan, waarmee ze de welvaart en de sociale vrede in het gedrang brachten. Er zijn echter nog altijd sociaal-democraten die denken dat ze ons tegen de gevolgen van de euro moeten beschermen met nieuwe centralistische bestuursmaatregelen. Wat een onzin! De euro beschermt ons juist tegen het ouderwetse, sociaal-democratisch beleid van devaluaties, tekorten en inmenging in het beleid van de nationale banken.
Ons land heeft 17 jaar lang een beleid van vaste koersen gevolgd. Zonder dit beleid zouden we de welvaart, de sociale vrede en de werkgelegenheid die zich tijdens dezelfde periode ontwikkeld hebben, niet gekend hebben. Wij kijken er naar uit om ook mee te kunnen doen met de euro en aldus te kunnen genieten van alle voordelen die deze gemeenschappelijke munt biedt.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, toen wij onze goedkeuring hechtten aan de EMU en de euro, dachten wij allen dat met de euro ook de politiek opnieuw zijn intrede zou doen in Europa. Het verslag van de heer Barros Moura geeft hier mijns inziens duidelijk blijk van.
Uit dit verslag kunnen wij geloof ik één belangrijke conclusie trekken: het Verdrag van Amsterdam is in feite al achterhaald en het is hoog tijd dat wij ons gaan voorbereiden op wijziging daarvan. Dat zei gisteren trouwens ook de heer Fischer hier in het Parlement en hij is niet de enige in het Duits voorzitterschap die dat zegt. In de kranten lees ik dat er, informeel, al comité's van wijzen actief zijn geworden. Daarom moet mijns inziens ook het Europees Parlement aan de slag gaan. Ons werk moet echter een meer officieel karakter dragen en hoe dan ook allen in staat stellen daaraan deel te nemen.
Voorlopig kunnen wij ons echter houden aan het overigens uitstekende verslag van mijn collega Barros Moura. Ik wil hier met name gewag maken van zijn voorstellen betreffende het interinstitutioneel akkoord. Deze zullen ons in staat stellen een politieke interpretatie te geven aan de reeds bestaande bepalingen van het Verdrag. Verder noem ik de voorstellen voor de controle op de Euro 11-Raad. Wat dit betreft wil ik opmerken dat het schijnheilig zou zijn indien wij die controle zouden overlaten aan de politiek en zelf onze mond zouden houden. Tot slot stem ik in met hetgeen de rapporteur zegt over het pact voor het sociale beleid en de werkgelegenheid. Zonder een dergelijk pact zou noch de euro, noch de EMU enige legitimiteit kunnen verwerven in de ogen van de burgers.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, sommige leden hebben gerefereerd aan het Verdrag van Amsterdam, maar in dit verdrag mocht met geen woord worden gerept over de institutionele gevolgen van de overgang naar de EMU. En dan kom ik nu op het onderwerp zelf: het is de hoogste tijd dat we hierop ingaan, want als we dit niet doen, zullen we zonder het te merken terugglijden naar de intergouvernementele politiek die we zo afkeuren. Om te beginnen zijn er volgens mij drie essentiële punten die in het oog springen. Ten eerste, en op dit punt sluit ik mij aan bij de heer Herzog, is het noodzakelijk, en het Parlement dringt hier al enige tijd op aan, dat de globale richtsnoeren voor het economisch beleid nauwer aansluiten op de richtsnoeren inzake werkgelegenheidsbeleid, want anders blijft het sociale aspect een stiefkind van het economisch beleid. En dat is niet de beste manier om de problemen op te lossen waarmee we worden geconfronteerd. Ten tweede, op het gebied van de externe vertegenwoordiging van de eurozone zijn we duidelijk nog maar aan het begin. Er had nochtans dringend iets moeten gebeuren. Maar het is bij lapmiddelen gebleven. Op de lange termijn is dit ontoereikend. We zullen met iets degelijkers voor de dag moeten komen. Ten derde, met de overgang naar de EMU zullen wij gedwongen worden, waarde collega's, om over te stappen op de gekwalificeerde meerderheid, zowel voor het belastingbeleid als voor alle aspecten van het sociaal beleid.
Tenslotte kom ik tot de kern van de zaak. De institutionele gevolgen van de overgang naar de euro mogen niet louter worden onderzocht met het oog op de uitbreiding. Ze moeten ook worden bekeken vanuit het ruimere perspectief van de noodzakelijke institutionele hervorming. Vanuit dit dubbele gezichtspunt is de instelling van de Euro-Raad een goede zaak, want het is een doeltreffend en noodzakelijk instrument. Maar het is een pasgeboren kind. We moeten denken aan morgen. Het zal noodzakelijk zijn om de democratische controle van deze instantie te versterken; juist vanwege zijn efficiëntie is het noodzakelijk dat we de Euro-Raad controleren en duidelijke structuren vaststellen voor de dialoog met het Parlement. Evenzeer moet de Euro-Raad worden ingepast in het gehele institutionele raderwerk met het oog op de uitbreiding. Als we de verslagen van de heren Barros Moura en Bourlanges naast elkaar leggen, is de hamvraag volgens mij wat het onderlinge verband is tussen de kwesties die zij behandelen. Nee, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën mag niet de leider van de Raad worden. De Algemene Raad moet zijn positie als coördinator heroveren. Als dit betekent dat hij zich niet meer kan bezighouden met buitenlandse zaken, dan zij het zo! Maar we hebben behoefte aan een Raad die buitenlandse zaken, werkgelegenheid, economische zaken en financiën coördineert. Deze plaats mag niet worden ingenomen door de Ecofin-Raad.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavig verslag gaat de kant uit van een sterk gecentraliseerd economisch en monetair beleid van de Unie. Mijns inziens worden daarbij zelfs de verwachtingen van de architecten van de EMU overtroffen en natuurlijk zitten die niet in het Parlement.
Met dit beleid krijgt nu de Unie met de verschillende snelheden ook een institutioneel beslag. Omdat de economische beleidsvormen onder een noemer moeten worden gebracht, wil men de Ecofin-Raad promoveren tot een soort economische regering. Ook wil men de algemene oriëntaties van het economisch beleid juridisch bindend maken voor de lidstaten. Het centrum in de Europese Unie wil op die manier haar politieke wil steeds meer doordrukken. De mogelijkheden voor de lidstaten om een eigen economisch en sociaal beleid te voeren, worden daarmee bijna geheel ongedaan gemaakt. De werknemers en de gewone mensen zijn dan ook uiterst bezorgd. Zij zullen moeten opdraaien voor de gevolgen van het Verdrag van Maastricht, de EMU en het Stabiliteitspact.
Het zal u dan ook wel duidelijk zijn, mijnheer de Voorzitter, dat wij niet voor dit verslag kunnen stemmen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in het licht van de recente invoering van de euro komt het verslag van de heer Barros Moura zeer gelegen. Het komt op het juiste moment en het is inderdaad belangrijk dat wij ons nu bezinnen over de gevolgen van de Economische en Monetaire Unie en over de institutionele hervorming van de Unie met het oog op de komende uitbreiding. De Commissie is het grotendeels eens met de meeste voorstellen en analyses van het verslag. Maar volgens mij moet dit onderzoek worden uitgediept. Zoals de heer Méndez De Vigo zojuist heeft opgemerkt, moet het meer toekomstgericht zijn. Het moet te gelegener tijd worden uitgediept in het licht van het functioneren van de Economische en Monetaire Unie in de praktijk en van de impact van de euro op andere beleidsterreinen en op de Europese instellingen.
Vanuit dit perspectief zou ik kort willen antwoorden op uw vragen door twee aspecten te belichten. Enerzijds de economische aspecten van de Economische en Monetaire Unie vanuit institutioneel oogpunt en anderzijds de gevolgen van de inwerkingtreding van de Economische en Monetaire Unie voor het institutionele evenwicht van de Gemeenschap.
Ten eerste, de EMU is een bijzondere constructie - verscheidene leden hebben dit onderstreept - aangezien er één monetair beleid wordt gevoerd terwijl het economisch beleid een nationale bevoegdheid blijft. Bijgevolg is het noodzakelijk dat het economisch beleid van de lidstaten wordt gecoördineerd; te dien einde hebben de Europese Raden al sinds een aantal jaren het kader vastgesteld voor een versterkte coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten. Het gaat daarbij niet om het creëren van tegenwichten - zoals de heer Brok zojuist heel correct heeft opgemerkt.
Deze versterkte coördinatie berust op een hele reeks instrumenten. U kent ze: de globale richtsnoeren, het tegengaan van buitensporige begrotingstekorten, het stabiliteits- en groeipact. Maar ikzelf en de Commissie zijn het eens met uw rapporteur wanneer hij stelt dat de globale richtsnoeren voor het economisch beleid het basisinstrument moeten zijn voor de coördinatie van het economisch beleid.
Op de Europese Raad van Amsterdam heeft men erop aangedrongen dat in de globale richtsnoeren rekening wordt gehouden met de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid en sinds de Europese Raad van Wenen hebben twee aanvullende verslagen nieuwe perspectieven geopend: het verslag-Cardiff 1, dat betrekking heeft op de interne markt, en het verslag-Cardiff 2, waarin de economische hervormingen worden behandeld. Hieruit blijkt dat de invoering van de euro heeft geleid, en nog steeds leidt, tot de uitwerking van een echt Europees programma voor economisch beleid. Waar het dus om gaat, is de inhoud van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, en deze heeft betrekking op verschillende beleidsterreinen tegelijk, zoals het begrotingsbeleid, de verbetering van de concurrentiekracht, het deviezenbeleid, de economische hervormingen en het structuurbeleid, en dit geldt zowel de goederen- en dienstenmarkt als de arbeidsmarkt. Al deze elementen zijn gericht op een economisch beleid dat in het teken staat van de economische groei en de werkgelegenheid in Europa.
Dit is dus in grote lijnen het huidige juridisch-institutionele kader, en zoals u, mijnheer de rapporteur, heel terecht heeft opgemerkt, is het aan ons, de Commissie, om toe te zien op de coherente tenuitvoerlegging van dit programma, door te zorgen voor een perfecte synchronisatie tussen de verschillende aspecten van de coördinatie van het economisch beleid. Ik heb met belangstelling kennis genomen van uw voorstel - dat de heer Herzog en mevrouw Berès overigens hebben geaccentueerd - om tegelijk met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid uit te werken. Persoonlijk ben ik het met u eens, maar dit is een heel omstreden kwestie, zelfs binnen de Commissie, omdat dit verschillende problemen met zich meebrengt. Ik zal hier nu niet dieper op ingaan, maar dit is inderdaad de reden waarom we, bij gebrek aan een totale oplossing van het probleem, de inhoud van de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid hebben opgenomen in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.
Teneinde haar taak te vervullen, tracht de Commissie dus te zorgen voor de synchronisatie van deze beleidsmaatregelen, maar zij ziet ook nauwlettend en continu toe op de economische ontwikkeling van de lidstaten. Dit is de reden waarom we - en dat zijn de instructies en methodes die we toepassen, althans in de diensten die ressorteren onder mijn verantwoordelijkheid - professioneel, snel en consciëntieus te werk gaan. Dit is ook de reden waarom de diensten van DG II de laatste tijd volledig gereorganiseerd werden, want we wilden ervoor zorgen dat de situatie van de eurozone zo correct mogelijk kan worden ingeschat, zowel in termen van analyse als in termen van prognose. We moeten leren denken in termen van de euro-zone.
Voor het overige denken we erover om vanaf dit jaar - het lijkt me interessant om dit met regelmatige tussenpozen te doen, bijvoorbeeld een of twee keer per jaar - gesprekken over economische zaken te organiseren in Brussel. Dit zouden studiedagen zijn waarbij het Parlement natuurlijk zou worden betrokken en waaraan de beste onafhankelijke experts zullen meewerken. Dit zal ons de gelegenheid bieden om onze ideeën over het Europees economisch beleid uit te diepen en op dit punt voor meer duidelijkheid en transparantie te zorgen. Zodoende kunnen we bijdragen tot het democratisch debat waar u zo op aandringt.
Daarnaast roept uw rapporteur ons op om nog verder te gaan en na te denken over de aard en draagwijdte van de globale richtsnoeren met het oog op de totstandbrenging van een bindende policy mix . U heeft gesuggereerd om artikel 103, lid 2 te wijzigen, maar ik wens u eraan te herinneren dat in het huidige Verdrag de aanneming bij gekwalificeerde meerderheid van de globale richtsnoeren van het economisch beleid door de Raad reeds is vastgelegd. Desalniettemin heb ik nota genomen van uw suggestie en de Commissie zal uw voorstel aandachtig bestuderen; zij heeft in ieder geval begrip voor uw motivering.
Maar dit voorstel moet onderzocht worden in het licht van de wijze waarop de Economische en Monetaire Unie, die nog maar pas in werking is getreden, functioneert in de praktijk, en er zal ook rekening moeten worden gehouden met de respectieve functies van de Euro 11 en de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Ik had het Parlement voorgesteld om de Euro 11 officieel te erkennen in het Verdrag, maar naar ik heb begrepen ging de heer Spiers hier niet mee akkoord. Dit probleem speelt ons parten en het zal ons de komende jaren parten blijven spelen. Ook op dit punt moeten we uitgaan van de praktijk.
Van haar kant heeft de Commissie altijd gepleit voor de verbetering van het operationele aspect van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Nee, mijnheer Herman, het is geen mislukking, zelfs als het niet zo goed en doeltreffend functioneert als we zouden willen. We zullen dit jaar onze voorstellen inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van 1999 voor iedere lidstaat nog concreter formuleren, en u zult dit zelf kunnen constateren vanaf de maand maart.
Op het stuk van de externe vertegenwoordiging hebben we in Wenen een overeenkomst gesloten. Deze overeenkomst moet worden nageleefd en het is aan het Duitse voorzitterschap om ervoor te zorgen dat de overeenkomst wordt aanvaard door onze belangrijkste handelspartners en onze belangrijkste partners op het internationale toneel. Ik heb er het volste vertrouwen in dat het Duitse voorzitterschap ervoor zal zorgen dat de overeenkomst die op het niveau van de regeringsleiders is bereikt - het gaat om een voorlopige overeenkomst met minimale voorwaarden - wordt geëerbiedigd.
Ten tweede zou ik kort willen ingaan op het institutionele evenwicht. Mevrouw Randzio-Plath, u heeft heel terecht de nadruk gelegd op het democratisch tekort van de Europese Unie in het kader van de Economische en Monetaire Unie. Ik geloof dat het inderdaad een goed idee is om hierover een interinstitutioneel akkoord te sluiten - het is een van de twee opties die uw rapporteur heeft voorgesteld en de heer Papayannakis heeft hier eveneens voor gepleit. De Commissie staat hier positief tegenover en zij heeft zich altijd bereid getoond om een dergelijk akkoord tot stand te brengen en te ondertekenen. Persoonlijk ben ik van mening dat dit akkoord de bestaande praktijken op het gebied van de Economische en Monetaire Unie moet bekrachtigen en dat het de gelegenheid moet bieden om sommige van de ideeën die de rapporteur heeft aangekaart nader te onderzoeken, zowel voor wat betreft de definitie van het multilaterale toezicht als de controle daarop.
De euro zal eveneens een impact hebben op bepaalde beleidsterreinen. Ik denk met name aan het fiscaal beleid, waar we op zijn minst zullen moeten vermijden dat er een fiscale wedloop ontstaat. Ik denk eveneens aan het sociaal beleid, want ook op dit punt zal het Parlement moeten meewerken aan de uitwerking van een nieuw sociaal contract en aan de acties die gericht zijn op het behoud van het Europees sociaal model. In deze beleidsterreinen - waarover ik verder geen details zal geven - zullen de gevolgen van de Economische en Monetaire Unie uiteraard moeten worden opgevangen door passende maatregelen.
Tenslotte is er nog de laatste stap, te weten de institutionele vernieuwingen. Op dit punt hebben we dankzij de Economische en Monetaire Unie een methode. Waarin bestaat deze methode? De vastlegging van welomlijnde doelstellingen - overgangsvoorwaarden, tijdslimieten - en een flexibele structuur die gericht is op de bevordering van bepaalde institutionele vernieuwingen. Aan de vooravond van de komende uitbreiding van de Unie moeten wij deze methode ter harte nemen bij onze bespiegelingen in het kader van het institutionele debat, en wel op twee essentiële punten. Ten eerste, de stemming bij gekwalificeerde meerderheid. Mevrouw Berès heeft gelijk: om een verlamming van het besluitvormingsproces te vermijden, moeten we het uitbreiden en veralgemenen. Maar hier ligt een grote moeilijkheid - die de heer Spiers terecht heeft aangekaart - namelijk het probleem van het fiscaal beleid. Het gaat om de keuze tussen efficiëntie en nationale soevereiniteit. Het is het een of het ander, en in deze kwestie zullen we een oplossing moeten vinden voor dit dilemma. Het tweede essentiële punt is de werking van de Commissie en van de instellingen in het algemeen, dus ook van de Raad. Welke formule men ook voor ogen heeft, deze zal moeten beantwoorden aan drie vereisten: efficiëntie, representativiteit en democratische controle.
Tot besluit zou ik er net zoals uw rapporteur op willen wijzen dat de euro thans een echte katalysator is geworden waardoor Europa structuur kan krijgen, sterker kan worden, zich kan ontwikkelen en uitbreiden. Nu moet Europa nog in staat zijn om zich aan te passen en zichzelf te hervormen. Op dit punt levert uw verslag een interessante en nuttige bijdrage, die een rol zal spelen in de beraadslagingen van de komende maanden.

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden. Ik wil geen commentaar leveren op het debat, maar alleen een kleine informatie geven aan de heer Herzog.
Het verheugt mij dat het Parlement erkent dat er in mijn verslag een aantal toekomstgerichte vragen wordt gesteld, ook al kunnen deze vragen om begrijpelijke redenen nog niet meteen worden beantwoord in het verslag. Ik ben ook verheugd over de kritiek van de liberalen die hier aanwezig zijn, want hierdoor voel ik me gestaafd in de overtuiging dat ik het juiste sociaal-economisch beleid heb gekozen. Ik zou de heer Herzog willen verzoeken amendement 11 te lezen, dat werd ingediend door de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten en met name betrekking heeft op de functie van overheidsinvesteringen. Het amendement bepaalt dat in het kader van de berekening van het overheidstekort overheidsinvesteringen niet mogen worden vergeleken of op één lijn gesteld met consumptieuitgaven.

Haarder
Ik waardeer de hoffelijkheid en diplomatie van de commissaris, maar ik zou graag uw standpunt kennen betreffende paragraaf 10 van het verslag. Vindt de commissaris dat een gemeenschappelijke doelstelling voor de euro voldoende is of is hij voorstander van een bindend gemeenschappelijk economisch beleid, zoals in paragraaf 10 wordt voorgesteld? Graag kreeg ik van de commissaris een antwoord op deze vraag. We zijn van de Commissie gewend dat ze zegt wat ze wil en wat ze niet wil. Is de Commissie voor paragraaf 10? Ik hoop van niet, maar dat wil ik graag van de commissaris horen.

de Silguy
Ik denk dat mijn antwoord duidelijk was: de globale richtsnoeren voor het economisch beleid moeten zo operationeel, precies en concreet mogelijk zijn. Het zou inderdaad ideaal zijn wanneer ze een bindend en verplichtend karakter hadden, maar in de huidige vorm van het Verdrag is dit niet mogelijk. We moeten in dezen dus praktisch te werk gaan, dit wil zeggen dat we in een eerste fase het systeem moeten toepassen van group pressure , het druk uitoefenen van ministers op elkaar, om vooruitgang te boeken. Dit begint, zoals we afgelopen maandag op de Ecofin-Raad hebben kunnen constateren, bij de stabiliteits- en convergentieprogramma's. Op basis van deze ervaringen zullen we kunnen beoordelen in hoeverre het mogelijk is om nog verder te gaan en het systeem nog bindender te maken. Het zou schadelijk zijn om overhaast te werk te gaan en we zouden waarschijnlijk de doelstellingen van degenen die dit bindende karakter nastreven op het spel zetten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Besluitvormingsproces in de Raad in een uitgebreideUnie
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0049/99) van de heer Bourlanges, namens de Commissie institutionele zaken, over het besluitvormingsproces in het Europa na de uitbreiding.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het onderhavige verslag wordt tegelijk gekenmerkt door het onderwerp, de draagwijdte, de inhoud en de strekking ervan.
In de eerste plaats door het onderwerp, omdat het Parlement besloten heeft zich via de Commissie institutionele zaken te bemoeien met zaken die het Parlement niet aangaan, met andere woorden, het heeft besloten om openlijk en in een geest van transparantie te spreken over een andere instelling: de Raad. Sommigen hebben hier aanstoot aan genomen; wij vinden daarentegen dat dit onze taak is, enerzijds omdat het Parlement zich moet bezighouden met de institutionele toekomst van de Unie in haar geheel en anderzijds ook omdat twee ogen altijd meer zien dan één. Persoonlijk zou ik er geen graten in vinden indien de Raad een verslag zou maken over het Parlement.
Ten tweede, door de draagwijdte. In dit verslag wordt het besluitvormingsproces in de Raad geanalyseerd en worden in grote lijnen de problemen van het functioneren van de Raad blootgelegd. Het is niet de bedoeling om met dit verslag het laatste woord te zeggen over de institutionele geschiedenis van de Unie en vooruit te lopen op het moment waarop zij volledig verwezenlijkt zal zijn, maar we willen ook niet gevangen blijven binnen het kortetermijndenken. We trachten een aantal wijzigingen te formuleren die noodzakelijk zijn met het oog op de drie grote uitdagingen voor de Unie: de uitbreiding van de politieke bevoegdheden van de Europese Unie, de uitdaging van de euro, waardoor wij verplicht worden om een economisch beleid uit te werken en vast te stellen, en de uitdaging van de uitbreiding, waardoor het besluitvormingsproces zal worden bemoeilijkt door het grote aantal lidstaten.
Dit verslag onderscheidt zich ook op inhoudelijk vlak. In bepaalde passages wordt voorgesteld en bepleit om institutionele hervormingen tot stand te brengen door middel van Verdragswijzigingen. Op andere plaatsen worden wijzigingen op interinstitutioneel niveau bepleit die een geringere draagwijdte hebben, alsook administratieve maatregelen. Het schijnt ons toe dat de Raad in feite functioneert als één geheel, en het maakt weinig uit welke juridische instrumenten worden gebruikt. De hervormingen die moeten gebeuren via verdragswijzigingen zijn weliswaar gering in aantal, maar alles bij elkaar zijn de wijzigingen die verandering moeten brengen in het functioneren van de Raad aanzienlijk.
Tenslotte onderscheidt dit verslag zich door de strekking ervan. Een aantal negatieve ontwikkelingen wordt erin aangeklaagd. Ik zal er twee uitlichten: de ene heeft betrekking op de verlamming van het besluitvormingsproces, wat met name te maken heeft met een stijging van het aantal deelnemende landen die niet gepaard gaat met de noodzakelijke hervormingen - dit is het hele probleem van de gekwalificeerde meerderheid - en de andere betreft het terugvallen op informele procedures, zoals ontmoetingen tussen ambtenaren en tussen regeringen of het inschakelen van ad hoc procedures, wat leidt tot een omzeiling van de procedures die zijn vastgelegd in het Verdrag en die het voordeel bieden dat ze doeltreffend, transparant en democratisch zijn. Wij eisen minder informele procedures, meer striktheid en meer respect voor de officiële procedures!
Het verslag is toegespitst op twee centrale thema's: structuren en procedures. In het korte tijdsbestek dat mij is toebedeeld kan ik hier natuurlijk niet uitvoerig op ingaan.
Op het vlak van de structuren wil ik de nadruk leggen op een kwestie die mevrouw Berès zojuist heel accuraat heeft toegelicht: de crisis van de Algemene Raad. In het verslag wordt gepleit voor een duidelijke taakverdeling tussen de Raad Buitenlandse Zaken, die bevoegd is voor het buitenlands beleid en bestaat uit de ministers van Buitenlandse Zaken, en de Algemene Raad. Deze heeft een coördinerende rol en moet worden samengesteld uit leden van de regering die het meest betrokken zijn bij de coördinatie van het nationale beleid. Dat is belangrijk. Er is overigens niets op tegen dat dit de ministers van Buitenlandse Zaken zijn, als de lidstaten dit wensen.
Op het stuk van de procedures ondervinden we dat er een zekere ongerustheid bestaat over de reikwijdte van de gekwalificeerde meerderheid. Het verslag bevat voorstellen met betrekking tot de eigen middelen en het buitenlands beleid die enigszins gewaagd zijn en misschien niet worden ondersteund door onze collega's, maar we moeten goed beseffen dat alles wat in het Europa van morgen bij eenparigheid van stemmen beslist moet worden, zal lijden aan inefficiëntie.
Meer in het algemeen wordt in het verslag opgeroepen tot een logische verdeling van de bevoegdheden tussen Raad en Commissie. Wat we nu zien, is dat er twee parallelle uitvoerende machten ontstaan. Dat is niet wenselijk. In alle beleidsterreinen moet het de Commissie zijn die voorstellen doet en het beleid uitvoert. De Raad moet beslissen, maar het kan niet zo zijn dat de Raad voorstellen doet en zich bezighoudt met de beleidsvoering en de Commissie parallelle regeringsfuncties uitoefent. Laten wij duidelijkheid scheppen over de rolverdeling. Dat is onze boodschap.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd voor een motie van orde. Zoals de heer Bourlanges zeer terecht zei, staat de Raad centraal in dit debat. Ik zou aan de Voorzitter van het Parlement willen vragen wie de Raad hier op dit moment vertegenwoordigt?

De Voorzitter
Mevrouw Izquierdo Rojo, de Voorzitter is het eigenlijk roerend met u eens dat ook de Raad hier vandaag aanwezig had moeten zijn. Ik kan u alleen zeggen dat de aanwezigheid van de Raad niet was voorzien. Niemand heeft trouwens de Raad gewaarschuwd en dus is de Raad er niet.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, in het licht van de uitbreiding van de Unie tot 20, 24, 25, 26 en 27 lidstaten, hetgeen de komende paar jaar staat te gebeuren, is er geen enkel vraagstuk van groter belang voor de toekomst van die Unie dan de hervorming van het besluitvormingsproces binnen de Raad. Het is dan ook volkomen terecht dat het Parlement zich over dit vraagstuk buigt. De manier waarop we de vragen die in dit verslag worden gesteld beantwoorden is van doorslaggevend belang voor het hele functioneren van de uitgebreide Europese Unie. Iedereen weet dat de Europese Unie grote kans loopt verlamd te raken op gebieden waar unanimiteit is vereist als we binnenkort met een stuk of twintig lidstaten rond de raadstafel moeten gaan zitten. De Raad zal alleen nog besluiten kunnen nemen op basis van de grootste gemene deler, en zelfs die zullen traag en moeizaam tot stand komen.
Het is daarom van essentieel belang dat de besluitvormingsprocedure wordt hervormd. Beleidsbeslissingen waar unanimiteit voor is vereist zullen anders worden geblokkeerd. Sterker nog, het hele functioneren van de Europese Unie zou door een enkele lidstaat tot stilstand kunnen worden gebracht. Neem bijvoorbeeld het aanstellingsbeleid: voor de benoeming van de voorzitter van de Commissie, de president van de Centrale Bank en zelfs een lid van de Rekenkamer is de unanieme instemming van de Raad vereist. Een enkele lidstaat kan zo al heel snel in de verleiding komen de hele Unie in gijzeling te nemen. Dat zou trouwens ook niet zonder precedent zijn. De voormalige conservatieve Britse regering schroomde enkele jaren geleden, tijdens de BSE-crisis, niet alle besluiten in de Raad waar unanimiteit voor werd vereist, te blokkeren, enkel om in dit specifieke conflict haar zin door te drijven. Wie kan ons verzekeren dat die tactiek straks, als we met zo'n twintig landen rond de tafel zitten, niet opnieuw zal worden gebruikt, door welke regering dan ook?
We hebben onlangs nog kunnen zien hoe er werd gekissebist over de benoeming van de president van de Europese Centrale Bank. Iets soortgelijks deed zich vier jaar geleden voor bij de benoeming van de voorzitter van de Commissie. In beide gevallen bleek een enkele regering in staat de hele procedure te blokkeren en de andere landen de politieke prijs te laten betalen voor de politieke concessie die uiteindelijk werd gedaan, of voor een onvermijdelijk compromis. Dat was al moeilijk genoeg. Stelt u zich eens voor wat er gebeurt als er straks twintig lidstaten zijn. We moeten daarom, als de meest urgente en essentiële hervorming, het aantal besluiten dat met gekwalificeerde meerderheid van stemmen kan worden genomen, zeer sterk vergroten. Zonder die aanpassing wordt de uitbreiding een heel riskante exercitie die de hele besluitvorming dreigt lam te leggen.
En ja, we moeten ook kijken naar het gewicht dat we aan afzonderlijke stemmen in de Raad moeten toekennen. Er is inmiddels een voorstel geformuleerd voor stemmen met dubbele meerderheid: een meerderheid van de stemmen en een meerderheid van de bevolking of van lidstaten plus bevolking. In zijn verslag onderstreept de heer Bourlanges echter dat zo'n stelsel niet strikt noodzakelijk is om uit te kunnen sluiten dat de gekwalificeerde meerderheid bestaat uit landen die slechts een minderheid van de bevolking vertegenwoordigen. Mathematisch gezien kan dat namelijk nooit gebeuren. Dat is ook de reden waarom ikzelf en, tot dusverre, ook mijn fractie altijd erg terughoudend zijn geweest over het idee van de dubbele meerderheid in de Raad. De wijze waarop de lidstaten in de Raad worden vertegenwoordigd zou vergelijkbaar moeten zijn met het meer proportionele stelsel waarmee het Parlement de bevolking van de Europese Unie vertegenwoordigt.
Met dit verslag vervult het Parlement zijn traditionele rol als instituut met een vooruitziende, weliswaar enigszins avontuurlijke maar desalniettemin op de toekomst gerichte blik. Het Parlement heeft zich ook van die kant laten zien bij de behandeling van het verslag-Spinelli, voorafgaande aan de Europese Akte, het verslag-Martin aan de vooravond van Maastricht en het verslag-Bourlanges dat aan Amsterdam voorafging. We weten dat er nieuwe intergouvernementele onderhandelingen zullen worden gevoerd om de verdragen op die punten aan te passen. Het is juist dat we op de toekomst georiënteerde verslagen ter tafel brengen.
Uiteraard zullen er op bepaalde punten problemen ontstaan. Ook mijn eigen fractie heeft moeite met bepaalde aspecten en zal amendementen indienen terzake, en verzoeken om stemming in onderdelen. Als we echter duidelijk kunnen maken dat het Parlement met dit verslag zijn visionaire rol vervult door zijn blik voorwaarts te richten, de problemen ter sprake te brengen en terughoudende regeringen aan te sporen tot voortvarendheid, dan zal de betekenis van dit verslag duidelijk worden. Ik zou de rapporteur willen danken voor de enorme hoeveelheid werk die hij in zijn verslag heeft gestoken.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, de heer Corbett heeft het verslag van de heer Bourlanges net de hoogst denkbare lof toegezwaaid door het te vergelijken met het verslag-Spinelli. Er zijn inderdaad overeenkomsten; beide verslagen kijken naar de toekomst en beide opperen gewaagde oplossingen. En dat is een hele goede zaak.
Net als daarnet bij het verslag van de heer Barros Moura kijken we op dit moment, nu het Verdrag van Amsterdam nog niet door alle lidstaten is geratificeerd, naar de toekomst, en dat is één van de taken van het Europees Parlement.
Ik ben het eens met datgene wat hier gezegd is over een uitbreiding van stemming bij gekwalificeerde meerderheid. Ik denk dat dit de grote uitdaging is die voor ons ligt, vooral als je, zoals in dit verslag, uitgaat van een uitgebreid Europa. De toetreding van de laatste drie lidstaten heeft de problemen op het vlak van de besluitvorming aangescherpt. Wat zal er gebeuren in een Europa met 25 of 28 lidstaten? Wij moeten oplossingen aandragen, wij moeten voorkomen dat de motor vastloopt, wij moeten zien te vermijden dat de Europese Unie een intergouvernementele instantie wordt. Het voornaamste is dat we vast blijven houden aan het principe van de integratie. En dat, waarde collega's, kan, met 25, 26 of 28 lidstaten, alleen maar bij de gratie van besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid. Dat staat als een paal boven water, en ook dat dat op de een of andere manier zijn beslag moet krijgen.
Ik denk dat het verslag van de heer Bourlanges wat dat aangaat de vinger op de zere plek legt, en aangeeft welke problemen moeten worden opgehelderd. Ook ik betreur het dat de Raad hier niet aanwezig is want hij zou zijn voordeel kunnen doen met dat wat er binnen het kader van dit debat gezegd wordt.
Wat de weging van de stemmen betreft, een punt dat behandeld wordt in het aan het Verdrag van Amsterdam gehechte protocol betreffende de instellingen en dat, naar het schijnt, op de agenda van het Duitse voorzitterschap staat, denk ik dat er twee mogelijkheden zijn: een nieuwe weging van de stemmen, of een dubbele, enkelvoudige meerderheid, zoals de heer Bourlanges voorstelt. Ik vind het overigens prijzenswaardig dat de heer Bourlanges - die afkomstig is uit een land dat zich hier altijd tegen gekant heeft - deze opties nu in zijn verslag opneemt.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, en omdat wij het een verdienstelijk verslag vinden, zal mijn fractie dit voorstel steunen.

Cardona
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, hoewel ik een uitgesproken voorstander van de unanimiteitsregel ben, zie ik mij in deze context genoodzaakt afstand te doen van het desbetreffende principe. Collega Bourlanges, rapporteur van dit verslag, die ik ten zeerste respecteer, maar met wie ik op essentiële punten van mening verschil, heeft mondeling en schriftelijk te kennen gegeven dat zijn laatste verslag een conservatieve inslag heeft. Zij die met zijn opvattingen over Europa vertrouwd zijn, weten beslist dat zijn ideeën misschien wel als voorzichtig kunnen worden bestempeld, maar allesbehalve conservatief kunnen worden genoemd. Ik ben dan ook van mening dat wij, die niet tot politiek links behoren en niet socialistisch gezind zijn, in staat moeten zijn een beter Europa voor te stellen en aan te bieden. Momenteel is immers de discussie over wie voor of tegen Europa is volstrekt zinloos geworden, terwijl het eurosocialisme ons vraagt om meer Europa.
In het institutionele kader komt een beter Europa - het verslag hoort in deze context thuis - gewoon neer op het feit dat de Raad de politieke leiding over Europa op zich moet nemen, aangezien het op dit niveau is dat de Unie der staten en het gezag van de soevereine naties wordt belichaamd. Het Parlement op zijn beurt dient de uitvoerende werkzaamheden van de Unie te controleren in een perfecte en zo nauw mogelijke samenwerking met de nationale parlementen en ons inziens dient de Commissie opnieuw belast te worden met haar oorspronkelijke taak op het gebied van de uitvoering en administratie en hoeven aan deze instelling geen nieuwe taken, nieuwe rechten en nieuwe bevoegdheden te worden toegekend.
De rapporteur wijst eveneens op het feit dat de Europese Raad de voortrekker van de Europese Unie is geworden. Wij zijn het daar absoluut mee eens. Maar ook op dit punt wijkt het conservatieve karakter van het verslag voor een meer gedurfde aanpak, daar gesteld wordt dat de Europese Raad, indien nodig, moet bijeenkomen in een Raad op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders, waar beslissingen worden genomen overeenkomstig de procedures die van toepassing zijn op de gewone bijeenkomsten van de Raad van ministers.
Ik lijd noch aan eurofobie noch aan euroallergie. Ik geloof dat mijn taak er voornamelijk in bestaat de burgers uit het Europa waarin wij leven onverwijld uit te leggen dat wij Europa hebben en Europa willen. Op grond van deze houding word ik ondanks mijn optimisme bestempeld als een eurorealist. Dit adjectief hindert me niet aangezien ik liever voor eurorealist doorga dan voor eurocentralist, eurofederalist, kortom, eurosocialist.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Bourlanges gelukwensen met dit initiatiefvoorstel, dat ik zeer interessante, zij het af en toe moeilijke lectuur vond. Ik ben het volkomen eens met de gedachte dat men naar een heldere en eenvoudige organisatie moet streven, en dat men duidelijk moet maken wie bevoegdheden en verantwoordelijkheden heeft. De rolvermenging waar wij thans voorbeelden van zien is uiteraard verwerpelijk. Informele netwerken en bijeenkomsten zonder openheid en democratische controle zijn natuurlijk evenmin goed. Bovendien weten wij dat de tweede pijler een volstrekt onaanvaardbare rechtsonzekerheid bevat. Tot zover zijn wij het eens.
Na dit gezegd te hebben, ben ik met alle respect toch zo vrij om vraagtekens te plaatsen bij de analyse van de heer Bourlanges en bij het uitgangspunt van zijn redenering. Hij is van mening dat de lidstaten op de nieuwe uitdagingen hebben gereageerd met een "overmatig institutioneel geïmproviseer dat hen /.../ heeft doen belanden in een proces van sluipende deïnstitutionalisering van de Unie" . Maar is dat werkelijk zo? Ik vind juist dat nieuwe verdragen en nieuwe institutionele overeenkomsten een andere kant opgaan. Een belangrijke hervorming die wij wel moeten doorvoeren, is die inzake de rolverdeling, dat wil zeggen inzake de vraag wie de besluiten moet nemen. Ik vind dat een deel van de besluiten die vandaag de dag door de EU worden genomen, teruggevoerd zouden moeten worden naar de lidstaten en de regio's.
Er is verder geen zinnige reden om de Raad een minder centrale rol te geven. De Commissie kan niet legitiem optreden als een "EU-regering" , zoals in de constructie van de heer Bourlanges wordt voorgesteld. De EU, dat zijn de lidstaten. Eenstemmigheid is weliswaar af en toe niet doelmatig, maar we moeten bedenken dat het doel niet zozeer doelmatigheid was, maar ook en vooral democratie.
Ik vind niet dat de Commissie institutionele zaken er verkeerd aan gedaan heeft zich met deze kwestie te bemoeien, maar laten wij dit verslag nemen voor wat het is: een intellectuele oefening.

Saint-Pierre
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zou graag ook het fungerend voorzitterschap van de Raad hebben verwelkomd. Maar omdat het voorzitterschap afwezig is, kan ik dit jammer genoeg niet doen.
Waarde collega's, ik zou om te beginnen namens de Fractie Europese Radicale Alliantie de heer Bourlanges willen feliciteren met het belangrijke werk dat hij verricht heeft, temeer omdat hij erin geslaagd is een groot aantal suggesties van zijn collega's in de Commissie institutionele zaken in zijn verslag op te nemen.
Volgens onze fractie is dit verslag, in de vorm waarin het werd voorgelegd aan de plenaire vergadering, een heel goed uitgangspunt. Er is in de Unie gebrek aan transparantie, wat hoofdzakelijk het gevolg is van de dubbele rol van de Raad, die zowel wetgevende als uitvoerende macht heeft. Deze situatie zorgt voor problemen die dreigen te verergeren met de uitbreiding van de Unie, in zoverre dat de wijze waarop de Raad zijn wetgevende functie thans uitoefent veel meer weg heeft van het Wener Congres dan van een echte wetgevende vergadering.
Het institutionele stelsel van de Unie moet begrijpelijk zijn voor onze burgers, wat nu zeker niet het geval is. De Raad moet dus ophouden een college te zijn van nationale uitvoerende machten dat in het geheim bijeenkomt en over zowat alles beslist bij eenparigheid van stemmen. Het moet een tweede wetgevende kamer worden op dezelfde wijze als het Parlement.
We moeten ook het evenwicht tussen de instellingen herstellen door een einde te maken aan de voortdurende versterking van de Raad en de Europese Raad. Deze laatste moet zijn rol verdiepen als gangmaker en koersbepaler van de Unie, maar mag geen beslissingsbevoegdheid hebben. De fundamenten van deze nieuwe structuur moeten berusten op de algemene toepassing van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad. Er zijn in het Verdrag nog altijd niet minder dan 40 artikelen waarin unanimiteit de regel is, dus evenveel beleidsterreinen waarin de Unie zichzelf in feite tot inactiviteit veroordeelt.
Wij zijn van mening dat het verslag van de heer Bourlanges nog voor verbetering vatbaar is. Dit is de reden waarom de Fractie Europese Radicale Alliantie twee amendementen heeft ingediend, die wij onder de aandacht willen brengen van de rapporteur.
Ten eerste, het is dringend noodzakelijk om de communautaire procedure toe te passen in het kader van de komende herziening van de Verdragen, want bij de onderhandelingen over de Verdragen van Maastricht en Amsterdam is duidelijk gebleken dat de intergouvernementele procedure niet erg geschikt is, maar ondoeltreffend is en zelfs voorbijgestreefd.
Ten tweede, het zou interessant zijn om na te denken over de invoering van een nieuwe functie, die van Voorzitter van de Unie, om te zorgen voor een soort continuïteit in de Unie na de uitbreiding en bij te dragen tot de zichtbaarheid ervan.
Ik hoop dat deze voorstellen, die wij indienen in een geest van constructieve samenwerking, zullen worden aangenomen door de meerderheid van dit Parlement.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat wij vandaag behandelen, werd geschreven door de Franse voorzitter van de Europabeweging volgens het devies: veel meer unie. De Junibeweging is tegen de unie en stemt bijgevolg tegen het verslag. De heer Bourlanges wil het aantal meerderheidsbesluiten in de Raad verhogen, maar dit betekent dat de democratie weggestemd kan worden. De kern van de democratie is immers dat er verkiezingen zijn, waardoor een nieuwe meerderheid verkozen wordt en er nieuwe wetten komen. Het voorstel van het verslag houdt in dat wij nog wel mogen stemmen, maar dat we als Deense kiezers nooit meer nieuwe wetten kunnen hebben. Wij vertegenwoordigen in de Raad immers slechts 3 van de 87 stemmen en in het Europees Parlement 16 van de 626 afgevaardigden. Wij kunnen nooit meer stemmen voor een nieuwe wet. Wij kunnen nieuwe politici krijgen, maar geen nieuw beleid. Wij worden herleid tot een kiesdistrict in plaats van een natie. Wij worden een nationale minderheid in plaats van een onafhankelijk volk.
De Junibeweging wil niet dat de democratie aan macht inboet. Wij streven naar een Europa der democratieën, waar landen nauw met elkaar samenwerken, maar alleen voor grensoverschrijdende problemen gemeenschappelijke wetten opstellen. Lucht- en zeeverontreiniging zijn dingen die we niet alleen kunnen oplossen. Hiervoor is een bindende internationale samenwerking noodzakelijk, maar ze moet beperkt blijven tot minimumregels, die ieder land toelaten verder te gaan. De EU mag niet verhinderen dat een lidstaat allergieverwekkende pesticiden en kleurstoffen verbiedt. Wij wensen een ecologisch Europa, maar niet meer unie en zeker geen nieuwe staat. Daarom stemmen wij tegen het verslag-Bourlanges.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat ik enigszins verlaat ben, maar ik kom rechtstreeks van een andere afspraak. De heer Bonde zou ik willen zeggen dat hij het verkeerde debat bijwoont. We hebben het hier immers niet over de algemene positie van Europa, maar over de Raad. Ik ben erg ingenomen met het uitstekende, samenhangende en duidelijke verslag van de heer Bourlanges. De instelling waar de besluitvormingsprocedure de grootste problemen oplevert is niet de Commissie of het Parlement - hoewel zich daar natuurlijk ook moeilijkheden voordoen - maar de Raad. De heer Bourlanges spreekt heel terecht over de snel om zich heen grijpende deïnstitutionalisering van de Raad. De Raad handelt niet eens in overeenstemming met zijn eigen regels. De rapporteur vergelijkt de Raad zelfs met de bezemwagen van de Tour de France. Het optreden van de Europese Raad is inderdaad steeds moeilijker te volgen, en des te zinvoller acht ik daarom de algemene aanpak die de heer Bourlanges voorstaat.
Ik wil hier twee belangrijke opmerkingen maken. De gekwalificeerde meerderheid van stemmen levert problemen op; commissaris Oreja weet hoe hard de Commissie heeft gevochten om op dit punt veranderingen aan te brengen. Het probleem van de interne samenhang heeft te maken met het feit dat er teveel gespecialiseerde raden zijn, zoals de heer Bourlanges aangeeft, en daar komt nog bij dat de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken zijn rol niet naar behoren vervult. De voorgestelde oprichting van een Raad van ministers van Algemene Zaken zal de samenhang ten goede komen, en ik hoop dat de Commissie dit punt dan ook zal benadrukken.
Dan het probleem van de verspreiding van commissies. We zitten helaas met een eerste, tweede en derde pijler, maar naarmate de communautarisering voortschrijdt, bijvoorbeeld op het terrein van Justitie en Binnenlandse Zaken, wordt het zinloos in de eerste pijler een of andere K.4-commissie te handhaven. Daarmee zouden de initiërende bevoegdheden van de Commissie worden ondermijnd, en zou de rol van COREPER, de centrale instantie die het werk van de Raad voorbereidt, worden uitgehold. Ook met die opvatting ben ik het eens.
Met de instelling van een politieke commissie gaan we mijns inziens de goede kant op. Maar wat dat betreft hangt alles af van de mate waarin het GBVB zich tot een daadwerkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid kan ontwikkelen.

Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij maken vandaag een institutionele balans op. Waar staan wij en waar willen wij heen? Weldra wordt het ratificatieproces afgerond en treedt het Verdrag van Amsterdam in werking. In het vooruitzicht van de komende uitbreiding konden op de laatste intergouvernementele conferentie, zoals bekend, een aantal grote problemen niet worden opgelost.
Het Duitse Raadsvoorzitterschap wil daarom, na het akkoord over de fundamentele problemen in verband met Agenda 2000 eind maart, op de top van juni van dit jaar een besluit nemen over de procedure voor de onontbeerlijke institutionele hervormingen. Het Europees Parlement heeft de draagwijdte en de strekking van dat besluit in zijn resolutie-Mendez/Tsatsos omschreven. De Commissie institutionele zaken heeft die opties in het voorbije anderhalf jaar verduidelijkt. Het resultaat daarvan zijn de drie verslagen die wij vandaag bespreken.
Met het verslag-Bourlanges legt het Parlement een ongebruikelijke ontwerpresolutie voor. Het gaat niet om een reeks eisen, maar om een aantal perspectieven. Hoofddoel is de uitbreiding van de meerderheidsstemming tot andere terreinen en de aanpassing van de nadere regels voor de stemmingen in de Raad, opdat de Unie ook na de komende uitbreiding slagvaardig kan blijven. Het Verdrag van Amsterdam en de desbetreffende besluiten van het Europees Parlement nopen ons daartoe.
Ik moet eerlijk zeggen dat een aantal bijzonderheden in deze ontwerpresolutie volgens mij een vooral illustratieve waarde hebben. In deze fase van het debat in Europa hebben de algemene richtsnoeren politiek gezag. De heer Bourlanges en wijzelf willen de Europese integratie aldus nieuwe impulsen geven.
Een grondiger debat over de volgende ronde van de institutionele hervormingen zal door het volgende Europees Parlement moeten worden gevoerd. Wij verwachten van de Europese Raad van Keulen dan ook dat hij in zijn besluiten over tijdschema en werkwijze voor die hervormingen met onze suggesties rekening houdt. De heer Bourlanges heeft voortreffelijk voorbereidend werk verricht.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Bourlanges is een steen in het stille water van de instellingen. Wij moeten de rapporteur loven voor zijn moed en zijn realisme. Aangezien ik niet veel spreektijd heb, wil ik enkel de aandacht vestigen op de inspanningen die de rapporteur onderneemt om de instellingen uit hun winterslaap te halen en een eind te maken aan de nu al jarenlang voortdurende verwarring. Deze verwarring is er de oorzaak van dat men het niet eens kan worden over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, alhoewel er zonder een dergelijk beleid nooit een hechte eenheid kan ontstaan tussen de landen en de volkeren van de Europese Unie.
In het eerste Verdrag stonden zeer ambitieuze doelstellingen. Na de verdragswijziging van Amsterdam is echter duidelijk geworden dat er van echte vooruitgang nauwelijks enige sprake is. Integendeel, de situatie wordt almaar ingewikkelder en troebeler. De institutionele problemen worden niet bij de horens gevat, hetgeen zeer gevaarlijk is met het oog op de reeds begonnen uitbreiding. Wij betreuren dan ook ten zeerste dat wij de laatste tijd van een aantal leiders van lidstaten steeds meer nationalistisch getinte uitspraken te horen krijgen. Daaruit moeten wij afleiden dat men achteruit gaat in plaats van vooruit en de nationale belangen boven de communautaire belangen begint te plaatsen.
In het verslag worden na paragraaf 24 concrete voorstellen gedaan voor de manier waarop wij van dit gladde ijs af kunnen geraken. Men hoeft het niet met alle technische details van deze voorstellen eens te zijn, maar niemand mag het stilzwijgen bewaren wanneer hij vaststelt dat de Unie niet in staat is haar rol als supranationale organisatie te spelen en een bijdrage te leveren aan de versteviging van de internationale vrede en orde.

Van Bladel
Voorzitter, het politiek testament van Bourlanges, juist voor het einde van het mandaat, bevat belangrijke punten. Echter, Voorzitter, eerst als de euro een succes is en de nationale parlementen bereid zijn een goede basis te leggen onder Europe des patries , eerst dan is mijns inziens het ogenblik aangebroken om grote stappen vooruit te zetten. Inmiddels moet nog blijken of gezamenlijke aanpak van criminaliteit, opvang van vluchtelingen, harmonisatie van de fiscale politiek en het scheppen van banen lukt. Niettemin moeten de Europese ideeën voor verdieping van de Europese instellingen en de uitbreiding verder worden uitgewerkt maar om nu de burger te overweldigen met te veel aanpassingen op te veel uiteenlopende terreinen, en tegelijkertijd verduistert de controle en het overzicht van die burger op de eigen soevereiniteit, dat zal eerder tot afkeer van Europa leiden dan andersom.
Een interessante, intellectuele exercitie, het verslag-Bourlanges, niet met reuzestappen opdringen maar eerder met de methode van Kleinduimpje een langzaam spoor trekken. Dan houden we de burger erbij. Voorlopig kan mijn fractie zich nog niet achter uw verslag stellen.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, de moeilijkste klus is ongetwijfeld de hervorming van de Raad. Eigenlijk moeten wij de Raad verzoeken zichzelf te hervormen. Het verbaast mij dan ook niet dat de Raad hier niet eens aanwezig is en tegenover de hervormingsplannen van het Parlement vrij onverschillig staat. De Raad is de achilleshiel of zelfs het zwarte gat van de Europese democratie. Dat komt door zijn tweeslachtigheid. Als Europese instelling ontsnapt de Raad voortdurend aan de nationale parlementen en nationale en Europese rechtscolleges. Als vergadering van de lidstaten ontsnapt de Raad ook voortdurend aan het Europees Parlement. Ik heb dan ook niet veel hoop dat het zwarte gat van de democratie kan worden gedicht, dat de wetgeving eindelijk openbaar wordt, dat bij meerderheid wordt beslist en dat de tweede en derde pijler ooit worden gedemocratiseerd. De intergouvernementele samenwerking wordt steeds meer een democratisch niemandsland.
Ik feliciteer de rapporteur met zijn poging om tenminste een blauwdruk van een hervorming voor te leggen. Ik feliciteer hem ook met de geraffineerde manier waarop hij een revolutionaire machtsverschuiving ten gunste van de grote landen voorstelt en die toch als het behoud van het huidige evenwicht afschildert. Dat voorstel is een intellectueel hoogstandje.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Bourlanges ligt in de lijn van het plan om de Raad officieel te laten uitgroeien tot een tweede wetgevende kamer die de lidstaten vertegenwoordigt, waarbij de Commissie geleidelijk aan de echte uitvoerende macht op Europees niveau zou worden. Zoals ik heb uiteengezet in het minderheidsstandpunt dat is opgenomen in de bijlage van het verslag, is de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten van mening dat een dergelijke ontwikkeling gevaarlijk zou zijn en dat de Raad zijn rol van centrale beslissingsinstantie, die de lidstaten vertegenwoordigt en in hiërarchisch verband boven de Commissie staat, moet behouden.
Een van de lessen die we moeten trekken uit de recente debatten over de motie van afkeuring tegen de Commissie is immers dat de Europese instellingen, die niet samenvallen met één bepaalde lidstaat, veel gemakkelijker het contact dreigen te verliezen met de volkeren. Dit geldt des te meer voor de Commissie, omdat deze steunt op een Europees overheidsapparaat dat nauwelijks verankerd is in de lidstaten. Om dit te veranderen moet er nauwlettend op worden toegezien dat de rolverdeling binnen de Gemeenschap zodanig wordt gestructureerd dat de ondergeschikte positie van Brussel, dat ten dienste moet staan van de lidstaten, wordt versterkt. In deze rolverdeling speelt de Raad een uiterst belangrijke rol. Daarom moet enerzijds door de handhaving van de unanimiteit iedere lidstaat zijn eigen stem kunnen blijven laten horen in de Raad en moeten anderzijds alle middelen worden gebruikt om de controle van de Raad op de Commissie te versterken. Over dit essentiële punt wordt in het verslag-Bourlanges met geen woord gerept. Daardoor laat men de kans voorbijgaan om een van de belangrijkste problemen van het huidige Europa op te lossen. Dit verslag is een stap in de verkeerde richting: de totstandbrenging van een superstaat die is afgesneden van de volkeren.

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de allereerste plaats zou ik de rapporteur willen feliciteren met zijn mijns inziens voortreffelijke toekomstschets van de instellingen in een uitgebreide Europese Unie en de problemen die het Verslag van Amsterdam laat liggen. Ik geloof dat het de grootste verdienste van dit verslag is dat het de communautaire methode aanprijst op een moment waarop wij duidelijk kunnen vaststellen dat wordt teruggegrepen naar de intergouvernementele werkwijze van de Europese Unie. Ik ben met name van mening dat de voorstellen van de rapporteur in verband met de reorganisatie van de werkzaamheden van de Raad de goede richting uitgaan. Niet enkel wat de doelmatigheid betreft, die wordt gegarandeerd door uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid, maar tevens met betrekking tot het herstel van het institutionele evenwicht waarvan in het Verdrag melding wordt gemaakt. Dat er geen evenwicht is, komt doordat er zoveel nadruk ligt op de uitvoerende en gouvernementele rol van de Raad, waardoor afbreuk wordt gedaan aan de taak die in het Verdrag voor de Commissie is weggelegd en waarvan deze instelling zich ook zou moeten kunnen kwijten; de Commissie is namelijk de instelling die initiatieven moet nemen en het beleid moet uitstippelen.
Dat is de reden waarom ik moeite heb met het voorstel van de rapporteur voor de stemmenweging binnen de Raad. Het spreekt vanzelf dat het demografische gewicht van de verschillende landen weerspiegeld dient te worden in het aantal stemmen dat hun wordt toegekend. Het is immers onaanvaardbaar dat een minderheid van de bevolking zijn wil zou opleggen aan de meerderheid. Dit zou antidemocratisch zijn en de publieke opinie van de grote landen zou zich hier met recht tegen verzetten.
Mijns inziens is het in het Parlement, met zijn medebeslissingsbevoegdheid, dat het verschillende demografische gewicht van de lidstaten tot uiting zou moeten komen. Voorts zullen wij in de nabije toekomst met het oog op de uitbreiding van Europa en een Parlement dat niet boven de zevenhonderd afgevaardigden zal uitkomen, de huidige verhouding tussen het aantal vertegenwoordigers van de verschillende landen moeten wijzigen. Daar de Raad een gouvernementele functie vervult zou het basisevenwicht tussen grote en kleine landen in deze instelling juist gewaarborgd moeten blijven. Men mag niet de indruk wekken dat de grote landen de teugels in handen krijgen, vooral niet wanneer over vier maanden verkiezingen worden gehouden en wij van alle kanten door een sterk anti-Europese propaganda worden belaagd waarvan wij hier trouwens in de loop van dit debat ook niet zijn gespaard gebleven.
Ik zou nog een laatste opmerking willen maken bij de inhoud van paragraaf 33 die ik onmogelijk kan onderschrijven omdat die erop gericht is bij begrotingskwesties een grotere beslissingsbevoegdheid toe te kennen aan de grotere landen, hetgeen eveneens indruist tegen de communautaire methode.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, de heer Bourlanges heeft een voortreffelijk verslag opgesteld. Wij hadden van hem ook niets anders verwacht. De heer Bourlanges is al sedert vele jaren een speerpunt in het Europese integratieproces. Hoewel, als ik hem zo eens bekijk, is het woord speerpunt misschien toch niet helemaal goed gekozen.
Het verslag van de heer Bourlanges is echter ook een belangrijk verslag. Wij worden daarin immers op het gepaste moment herinnerd aan het feit dat de Unie met twee opdrachten wordt geconfronteerd: de uitbreiding en de verdieping. De voorbije maanden hadden wij het vaak over de uitbreiding. Daarbij hebben wij terecht telkens opnieuw gewezen op wat de kandidaat-landen moeten doen. Ik herinner bijvoorbeeld aan het debat dat in dit Parlement in de aanloop naar de Top van Wenen is gevoerd. Wij mogen echter niet vergeten dat ook wij, hier in het Europees Parlement en in de Unie, een taak hebben. Wij moeten ervoor zorgen dat de Europese Unie haar slagvaardigheid behoudt en zelfs versterkt. Amsterdam heeft op dat punt een en ander mogelijk gemaakt, maar in het beruchte laatste kwartier werd kennelijk niets meer gedaan.
Vooral aan de belangrijke kwestie van de besluitvorming in de Raad is niets veranderd. Daarover gaat het verslag van de heer Bourlanges. Hij probeert constructieve en toekomstgerichte oplossingen te vinden. Ik vind dat hij daarin grotendeels is geslaagd. Ook vele van de vorige sprekers hebben dat onderstreept. Het is in principe goed dat op de veralgemening van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad wordt aangedrongen. Toch meen ik dat wij daarbij hier en daar nog een vraagteken moeten plaatsen. Ik sta vooral sceptisch tegenover de paragrafen 28, 32 en 33 in verband met de eigen middelen en de gekwalificeerde meerderheid.
Tenslotte nog kort iets over een kwestie waarover de heer Saint-Pierre terecht een amendement heeft ingediend. Wij moeten ons ook eens beraden over de wijze waarop wij de volgende keer het Verdrag moeten herzien. Wij moeten kiezen voor de communautaire methode en niet voor die van de intergouvernementele conferentie, waar iedereen een veto kan uitspreken.

De Giovanni
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat het momenteel van het hoogste belang is dat gedebatteerd en gestemd wordt over dit verslag dat de Raad aangaat en overigens van uitstekende kwaliteit is. Het is belangrijk, omdat de Europese Unie momenteel in een moeilijke en gecompliceerde fase verkeert die bovendien maar een overgang is, en omdat heel wat vormen van evenwicht inmiddels op losse schroeven zijn gezet. Vandaar dat het een essentiële taak van het Europees Parlement is een herijking op te starten over de instellingen en hun functionering. Ik zou geneigd zijn te zeggen dat, juist omdat concrete hervormingen uitblijven, het uiterst belangrijk is dat het Parlement zijn strategische bezinning over de ontwikkeling van de Unie hervat, want momenteel is er geen enkele vorm van institutioneel evenwicht die niet in beweging zit. Zo staan we onder meer voor een verzwakking van de Commissie, en dat is gewoon een feit. Ik weet niet of er ook een politieke aanval tegen de Commissie gaande is, maar in ieder geval is er sprake van een verzwakking. Voorts is te constateren dat de functie van de Europese Raad abnormaal is uitgegroeid, en daar wordt terecht het accent op gelegd in het verslag-Bourlanges. Tevens valt te constateren dat menigeen er moeite mee heeft om hardop te zeggen dat Parlement en Raad evenwijdig aan elkaar zijn op het vlak van functionering van de wetgeving. In feite staat de hele functionering van het systeem op losse schroeven, vooral met het oog op de komende uitbreiding en de periode na de euro. Het verslag-Bourlanges behandelt deze thema's op openhartige wijze en met een gezonde dosis institutionele fantasie. Volgens mij was er nooit eerder dan vandaag zo'n grote behoefte aan institutionele fantasie, want zodoende kunnen we tot een dynamische en niet-letterlijke uitleg van het Verdrag komen; en het is een bekend gegeven dat dynamische interpretaties soms buiten de perken van de wetgevingsteksten treden. Bij dit alles moet uitgegaan worden van één basisgegeven, namelijk dat degenen die beweren dat de Europese Unie na de uitbreiding ook zonder hervorming van de instellingen zal kunnen blijven functioneren, in institutioneel opzicht grote hypocrieten zijn.
Van de vele overdenkingen die men in dit opzicht naar aanleiding van het verslag naar voren zou kunnen brengen, wil ik in ieder geval niet ingaan op wat hoe dan ook een kernprobleem is, namelijk dat er een herdefinitie moet komen van de functionering van de Raad Algemene Zaken, zoals de heer Bourlanges al heeft benadrukt. Wel wil ik uw aandacht vragen voor een kwestie die volgens mij naar voren komt als je het verslag gaat interpreteren. Volgens mij is het verslag sterk gefocust op de poging om de relatie tussen de Europese Raad en de Commissie - de twee instellingen die in politiek en wetgevingsopzicht een stimulerende rol vervullen - weer in balans te trekken. De toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie zal voor een fors deel afhangen van dit evenwicht. Hier is dus sprake van een fundamentele kwestie. Ik geloof dat dit evenwicht momenteel ter discussie staat, zowel omdat de Raad een abnormale ontwikkeling heeft doorgemaakt als omdat de Commissie inmiddels zwakker in haar schoenen staat.
Afsluitend, mijnheer de Voorzitter, wilde ik zeggen dat het hele verslag naar mijn gevoel verder gaat dan het aloude schema waarin de intergouvernementele dimensie tegenover de supranationale dimensie staat. Dat dit schema inmiddels tot het verleden behoort, blijkt onder meer uit het feit dat men hoognodig een nieuw evenwicht tussen Raad en Commissie moet zien te vinden. Ik vind dat de bijdrage van de heer Bourlanges in dit opzicht uiterst waardevol is.

Delcroix
Mijnheer de Voorzitter, ik had een tekst voorbereid, maar die heb ik vergeten. Ik heb mijn tekst vergeten omdat de voorgaande sprekers al een heleboel dingen heel goed gezegd hebben en omdat het geen zin heeft om dingen te herhalen die al gezegd zijn. Toch zou ik op twee zaken de nadruk willen leggen.
Ten eerste, we betreuren al heel lang, en nu nog, dat men in het Verdrag van Amsterdam niet ver genoeg is gegaan en de uitbreiding niet daadwerkelijk heeft voorbereid. Het Europees Parlement draagt op dit punt overigens een deel van de verantwoordelijkheid, omdat het evenmin een oplossing hiervoor heeft aangereikt. Het was nog te verdeeld.
Met dit verslag is een eerste stap gezet, en daarmee bedoel ik dat de Commissie institutionele zaken en haar rapporteur moedig zijn geweest. Ze hebben de moed gehad om een oplossing te formuleren en dat is volgens mij wat op dit moment het belangrijkste is: we staan niet meer met lege handen. Er zullen misschien nog betere oplossingen zijn, maar dat moet eerst nog blijken. In ieder geval ligt er nu een oplossing op tafel.
Ten tweede, uit alle debatten tussen de fracties en tussen de kleine en de grote landen is iets naar voren gekomen dat essentieel is voor de toekomst van Europa. Dit essentiële punt is dat binnen de Europese structuur ieder van ons een minderheid vormt. Iedere lidstaat is in de minderheid en bijgevolg moeten we aandacht hebben voor de ander en een cultuur ontwikkelen waarin minderheden worden gerespecteerd, want deze cultuur is de toekomst van Europa. Tenslotte, ik denk dat we met een oplossing enerzijds en de juiste filosofie anderzijds op de goede weg zijn, en daar ben ik blij om.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Bourlanges, hartelijk danken voor het feit dat hij het door ons ingediende amendement heeft aanvaard. Dit amendement zal het in de toekomst mogelijk maken dat er een formele Raad van ministers voor de rechten van de vrouw komt.
In dit belangrijke amendement wordt een cruciaal probleem van het hedendaagse Europa aangesneden, namelijk de traditionele uitsluiting van vrouwen van het besluitvormingsproces. Ik hoop dat ook de Fractie van de Europese Volkspartij achter dit amendement staat, en dat met steun van de hier aanwezige Commissie de grond hiervoor geëffend kan worden.
Tot nu toe was het voor ministers voor vrouwenzaken niet mogelijk formeel als Raad van ministers bijeen te komen. Ik denk dat we door deze mogelijkheid te scheppen een grote stap voorwaarts zetten met betrekking tot de zo noodzakelijke aanwezigheid van vrouwen bij het besluitvormingsproces.
Bovendien denk ik in algemene zin dat het aan de vooravond van het uitbreidingsproces van de Europese Unie niet alleen passend maar zelfs noodzakelijk is dat wij op deze manier bij dit onderwerp stilstaan. En in het verslag van de heer Bourlanges wordt ontegenzeggelijk gestreefd naar verbeteringen. Daarbij kiest hij naar mijn mening voor de juiste koers; hij opteert voor een communautaire methode ten koste van de traditionele, en verouderde, intergouvernementele methode.
Het is een grote schande dat de Raad het laat afweten op een moment dat de rechtstreeks verkozen leden van het Europees Parlement een debat voeren over iets dat hem en alle Europeanen rechtstreeks aanbelangt.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, ik begrijp niet helemaal de bedoeling en het tijdschema van dit document. Misschien is het voor sommigen duidelijk, maar voor velen van ons niet. Er is onvoldoende voorbereiding en discussie geweest, terwijl dit toch een serieus onderwerp is. Desondanks ben ik van mening dat het vaker gebruik maken van een gekwalificeerde meerderheid op zijn plaats is om de activiteiten van de Unie doeltreffender te maken. Het verslag bevat echter tegenstrijdigheden, bijvoorbeeld in de paragrafen 35 en 36. In paragraaf 35 wordt geconstateerd dat kleine en middelgrote staten oververtegenwoordigd zijn en dit moet dan gecorrigeerd worden met een systeem van weging van de stemmen en een dubbele meerderheid. In paragraaf 36 wordt echter gezegd dat het huidige evenwicht niet aan het wankelen gebracht mag worden. Dit lijkt dus in strijd met het vorige. Dit komt misschien doordat de rapporteur in feite slechts het evenwicht tussen de grote staten bekijkt.
Finland heeft al tijdens de Top in Amsterdam een ontwerpvoorstel gedaan over een compromis, waarbij de stemmen van alle lidstaten worden verdubbeld; dit gebeurt echter zo dat de grotere landen behalve een verdubbeling ook twee of misschien meer extra stemmen krijgen. Dit zou ook voor de kleine landen een acceptabele oplossing zijn. Een oplossing die het huidige evenwicht zo weinig mogelijk aan het wankelen brengt zou dus ook met dit model gevonden moeten worden, maar dan wel zo dat het evenwicht ook voor de kleine landen niet al te veel wordt verstoord. Men moet er hierbij van uitgaan dat de institutionele vernieuwing niet lukt zonder dat er ook rekening wordt gehouden met het aandeel van de kleine staten bij het in evenwicht brengen van het aantal stemmen.

Oreja
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou in de eerste plaats de Commissie institutionele zaken en haar rapporteurs willen bedanken voor hun verslagen over specifieke aspecten inzake de toepassing van het Verdrag van Amsterdam en over kwesties waar we ons in de nabije toekomst mee bezig moeten houden om ervoor te zorgen dat het institutionele stelsel doeltreffender, democratischer en transparanter wordt.
Het verslag van de heer Bourlanges past naadloos in deze context en we hebben kunnen horen dat verreweg de meeste sprekers diezelfde mening zijn toegedaan. Ik wil de heer Bourlanges ook complimenteren met zijn heldere inleiding over de inzet van zijn verslag: wat het onderwerp is, voor zover dat ons niet al duidelijk was, wat de draagwijdte is, wat de inhoud is, en wat de strekking.
In het verslag wordt ingegaan op een institutioneel probleem dat bepalend zal zijn voor de toekomstige vorm van Europa of, concreter gesteld, van een Unie die tot doel heeft de vreedzame eenwording van ons continent te kanaliseren. Ik doel hierbij op het besluitvormingsproces in de Europese Unie in het licht van de uitbreiding, een onderwerp dat ook door de meeste sprekers aan de orde is gesteld.
Wij willen een institutioneel stelsel ontwerpen en opbouwen dat gegrondvest is op drie basisprincipes. Ten eerste moet de continuïteit gewaarborgd worden van een institutioneel proces, een institutionele structuur die buitengewoon succesvol is gebleken op het vlak van de vrede, de vooruitgang en de democratie.
Ten tweede dient het vermogen tot aanpassingen aan een veranderende wereld centraal te staan waarbij, ook wanneer het gaat om overheidsinstellingen, een hoge mate van flexibiliteit geboden is. Ik ben het eens met de door mevrouw Izquierdo Rojo voorgestelde formele bijeenkomsten van ministers voor vrouwenzaken over onderwerpen die hen rechtstreeks aanbelangen en die onder communautaire bevoegdheid moeten gaan vallen. Het is een uitstekend idee waar ik zeker nota van neem.
En ten derde moet een stelsel dat een heel continent bijeenhoudt, gericht zijn op politieke en economische solidariteit. Vandaar dat het zo belangrijk is om eerst de verschillende aspecten van het stelsel onder de loep te nemen zodat hervormingen kunnen worden doorgevoerd en er opheldering kan worden gegeven over het ter discussie staande, constitutionele mechanisme, zoals ook de heer De Giovanni wenst.
In dit opzicht dringt zich een reeks elementaire vragen op.
Bestaat er verwarring bij de Raad tussen de verschillende formaties waaruit de Raad kan bestaan? Onder andere de heer Brinkhorst heeft hierover gesproken.
Bestaat er verwarring tussen de verschillende instellingen die een uitvoerende taak hebben? Hier heeft onder meer mevrouw Cardona naar verwezen, alhoewel me wel van het hart moet dat ik het ronduit oneens met haar ben als zij stelt dat de Commissie een louter uitvoerend orgaan is. We mogen toch niet vergeten dat de Commissie nog een fundamentele taak heeft, namelijk het nemen van wetgevende initiatieven.
Kan er anderzijds gesproken worden van een overmaat aan bureaucratie voorafgaand aan het politieke besluitvormingsproces bij de Raad? Moet er niet meer slagkracht komen, zoals de heer Rack aangaf?
In het verslag worden deze vragen, die ik mezelf ook gesteld heb, bevestigend beantwoord en komt een aantal voorstellen aan bod die de huidige situatie zeker zouden verbeteren. Ik ben het volkomen met de rapporteur eens als hij wijst op de dubbele, uitvoerende en wetgevende taak van de Raad. En in die zin begrijp ik ook de opmerkingen van de heer Saint-Pierre dat de Raad niet eenvoudigweg de optelsom van nationale regeringen mag zijn. Ik denk dat deze dubbele - uitvoerende en wetgevende - macht institutioneel alleen verdedigbaar is als ze hand in hand gaat met een sterke Commissie die haar initiatiefrecht over de gehele linie kan uitoefenen en de controle op de toepassing en, in de mate van het mogelijke, de uitvoering van het communautair recht ten volle op zich kan nemen.
Ik wil nu niet concreet ingaan op de voorstellen in het verslag, maar het commentaar van de heer Bourlanges op de Europese Raad biedt zeker stof tot nadenken. Vanzelfsprekend moeten er van de Europese Raad, naar mijn mening, politieke impulsen blijven uitgaan die richtinggevend zijn voor de gehele Unie.
Ik ben het wat dit betreft ook eens met de uitlatingen van de heer De Giovanni over de noodzaak een evenwicht te vinden bij de rolverdeling tussen de Europese Raad en de Commissie. Ik herinner me dat iemand me tijdens de zitting die ik speciaal over institutionaliteit heb belegd, vroeg of ik meende dat de Commissie alleen betrekkingen moest onderhouden met het Parlement, of ook met de Europese Raad. "Met beide, ' heb ik geantwoord. Er is tot op zekere hoogte een dubbele legitimering en de mogelijkheid van tweezijdige betrekkingen lijkt me dan ook niet meer dan logisch.
Wat de Europese Raad betreft en de noodzaak de rechtsregels inzake de besluitvorming door de Raad - en, zoals de rapporteur expliciet vermeldt, door de staatshoofden en regeringsleiders - verder uit te werken, moet ik de heer Bourlanges bekennen dat ik daar zo mijn twijfels over heb. De Europese Raad heeft, als koersbepaler, de respectabele taak politieke en strategische richtsnoeren uit te zetten en als we de weg van het verslag inslaan zal de Raad op de lange termijn beslist verwateren tot een instelling die zich over de kleinste problemen dient uit te spreken, zoals in de jaren "80 ook al het geval was. Ik denk dat we een herhaling van die situatie moeten voorkomen.
Ik hoef u de gevaren van een dergelijke situatie niet in herinnering te brengen. Het lijkt me op dit moment in ieder geval zonneklaar dat we ons institutioneel stelsel, dat al een zeker rijpingsproces heeft doorgemaakt, gelet op het feit dat de instellingen onder steeds scherpere controle van dit democratisch verkozen Parlement staan, moeten uitbouwen en dat er helderheid moet komen over de bevoegdheden van de nationale parlementen binnen het communautaire kader. Er is een dubbele rolverdeling; er is een hoofdrol weggelegd voor het Europees Parlement en er is een rol die toekomt aan de nationale parlementen.
Om dit voor elkaar te krijgen moet, zoals mevrouw Schörling al zei, duidelijk zijn wie wat doet en dat betekent dat we een beter inzicht in de onderwerpen moeten hebben. Daar schort het nu nogal eens aan.
Een ook in mijn ogen essentieel onderwerp dat meerdere sprekers hebben aangesneden is het streven naar een grotere eenheid en samenhang op Raadsniveau. Dat houdt in dat de Raad er zorg voor moet dragen dat er een samenhang bestaat tussen zowel de verschillende vakraden onderling als ook de bijdragen van de regeringen in de diverse organen.
De resolutie bevat nog andere zeer belangrijke onderwerpen. Zo ben ik het ten eerste volmondig eens met het principe dat het initiatiefrecht niet thuishoort bij de Raad. Binnen het communautair stelsel bezit de Commissie een monopolie op het initiatiefrecht. En dat stelsel heeft in grote lijnen goed gefunctioneerd. Er zijn tijdens de laatste intergouvernementele conferentie weliswaar enkele pogingen gedaan om die monopoliepositie te ondermijnen, maar de Commissie is ongehavend uit die strijd te voorschijn gekomen en heeft zelfs op bepaalde gebieden - justitie en binnenlandse zaken - een na 5 jaar van kracht wordende, automatische toekenning van dat monopolie verkregen. Dit principe is waarschijnlijk het meest originele onderdeel en misschien zelfs wel de hoeksteen van ons institutioneel stelsel en wij mogen hier onder geen beding aan tornen.
Natuurlijk ben ik volmondig vóór uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid bij het besluitvormingsproces van de Raad. Bijna alle sprekers hebben hierover het woord gevoerd alhoewel er uiteraard enkele tegen waren. Deze uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid betekent niet dat er geen uitzonderingen op de regel mogen zijn. Er moeten een paar, nauw omschreven uitzonderingen zijn, zeker voor wat de constitutionele kwesties betreft. De resolutie besteedt logischerwijs aandacht aan deze uitzonderingen aangezien de lidstaten voor zeer verstrekkende besluiten vanzelfsprekend unanimiteit zullen eisen. De hamvraag, die ook door de heer Corbett werd gesteld, luidt echter; hoe slaagt een Europa met 20 of 25 lidstaten erin op bepaalde terreinen eenparig beslissingen nemen?
De stemmenweging is net zo'n heet hangijzer als de samenstelling van de Commissie en de uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid. Zoals u weet zijn er tijdens de laatste Intergouvernementeel Conferentie geen definitieve besluiten genomen over deze onderwerpen, wat ook vermeld wordt in het protocol van Amsterdam. Het is de nadrukkelijke wens van de lidstaten, die op dezelfde lijn zitten als die uit het verslag spreekt, om verandering in deze situatie te brengen.
Ik vind de voorstellen in het verslag over de weging van de stemmen uitgebalanceerd. Maar ik ga evenmin voorbij aan bijvoorbeeld de heer Corbett die wat reserves heeft over de dubbele meerderheid. Datzelfde geldt voor het commentaar op dit punt van de heer Barros Moura.
Tot besluit wil ik nog even snel twee punten aansnijden. Ten eerste lijkt het me belangrijk en noodzakelijk dat met de grootst mogelijke inzet gewerkt wordt aan een snel en efficiënt gebruik van de in het Verdrag van Amsterdam voorziene structuur voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, alhoewel ik hierover wat pessimistische geluiden heb gehoord.
Mijn tweede punt is de transparantie. Het Verdrag van Amsterdam verplicht de Unie en haar instellingen tot een extra inspanning op dit vlak. Alle instellingen moeten hun procedures doorlichten en ingesleten vertrouwelijkheid en geheimhouding van de beraadslagingen laten varen daar waar deze onverenigbaar zijn met de openheid die eigen is aan de wetgevende taak. De Raad zal zijn uiterste best moeten doen, zoals ook blijkt uit de recente jurisprudentie van het Hof van Justitie.
Openheid en het vertrouwen van de burgers in de instellingen zijn, zeker in een uitgebreid Europa, de bestaansgrond en een conditio sine qua non voor een goed functionerend institutioneel stelsel. We kunnen zoveel hervormingen doorvoeren als we willen, maar als we dat bekokstoven in besloten vergaderingen, als we de burgers de indruk geven dat we onze motieven achter willen houden, dan zullen we nooit het democratisch en open aanzien verwerven dat eigen is aan de nationale democratieën en dat we over willen dragen op de Europese democratie.
Slechts drie woorden dus: democratie, doelmatigheid en transparantie. Plus de zeer terechte woorden van de heer Méndez de Vigo; we moeten met gewaagde oplossingen voor de toekomst komen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Versterking van de instellingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0034/99) van de heer Gutiérrez Díaz, namens de Commissie institutionele zaken, over de versterking van de instellingen van de Unie met het oog op de totstandbrenging van een ruimte van democratie en vrijheid.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, dit verslag over de versterking van de instellingen van de Unie om een ruimte tot stand te brengen waar democratie en vrijheid heersen, dat vandaag door de plenaire vergadering wordt behandeld, is het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie institutionele zaken in combinatie met het waardevolle advies van de heer Goering namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken.
Als uitgangspunt fungeerde de tekst van de heer Herzog die ik heb vervangen als rapporteur. Ik heb gewerkt aan de definitieve versie die vandaag voor ons ligt, en waarin de discussies en de meeste amendementen die bij de Commissie institutionele zaken werden ingediend, zijn verwerkt. Alle in de ontwerpresolutie opgenomen amendementen hebben tot doel de rol van de burgers en de sociale partners in het institutioneel bestel van de Europese Unie te versterken.
Centraal in het verslag staat de overtuiging dat een democratisch Europa alleen vorm kan krijgen wanneer de burgers niet alleen beschouwd worden als de directe begunstigden van het integratieproces maar ook, en misschien vooral, als subjecten die op een actieve wijze bijdragen aan de verwezenlijking van gemeenschappelijke doelstellingen.
Het Verdrag van Amsterdam biedt ons, ondanks alle tekortkomingen, de mogelijkheid een aantal zaken te verbeteren. Met behulp van het Verdrag van Amsterdam kan de naleving van de fundamentele rechten op Europees niveau beter gewaarborgd worden. Het Verdrag kan ook ingeroepen worden om de sociale dimensie van de Europese opbouw te versterken. Die versterking vindt plaats door het werkgelegenheidsbeleid van de verschillende lidstaten op elkaar af te stemmen en door de rechtsgrondslagen op te nemen die nodig zijn voor een Europese sociale wetgeving en voor de toepassing van het vrije personenverkeer.
Dit alles zou, naar onze mening, moeten worden ingepast in een algemeen, goed doortimmerd concept van een Europese ruimte van democratie en vrijheid, dat de gemeenschappelijke doelstellingen van de Europese samenleving nader preciseert. In dit proces moeten de erkende rechten van de Europese burgers meer inhoud krijgen. De rechtspositie van minderheden moet verbeterd worden en er moet worden aangegeven met welke juridische instrumenten die rechtspositie kan worden beschermd. Verder dienen de burgers actief betrokken te worden bij de op- en uitbouw van deze ruimte. In dit kader kijkt het verslag naar drie grote doelstellingen: het vrije verkeer, de sociale rechten en het Europese burgerschap.
Met betrekking tot het vrije verkeer wil ik er vooral op wijzen dat veiligheid en rechtvaardigheid hand in hand moeten gaan met de onvervreemdbare democratische en juridische rechten.
Wat de sociale rechten betreft wil ik benadrukken dat de hele idee van de Europese opbouw berust op solidariteit tussen de lidstaten en dat de uitbreiding met de landen uit Midden- en Oost-Europa bijgevolg niet opgevat moet worden als een uitbreiding van de Europese markt maar als een plicht tot solidariteit.
En met betrekking tot het Europese burgerschap wil ik u graag wijzen op het voorstel aan het slot van het verslag om in het Verdrag een afzonderlijke titel op te nemen waarin alle rechten van de burgers worden opgesomd.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, als dit verslag met een ruime meerderheid wordt goedgekeurd, denk ik dat dat een bijdrage zou betekenen aan de op- en uitbouw van een ruimte van democratie en vrijheid in de Unie. Ik vraag u dan ook voor te stemmen.
Tot besluit wil ik u bedanken voor uw amendementen. Zoals ik al zei, heb ik geprobeerd ze in mijn verslag te verwerken tenzij ze strijdig waren met de hier verdedigde visie op de Europese opbouw, of op zich terechte opmerkingen bevatten over de mededinging die echter naar mijn mening niet thuis horen in dit verslag.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik dank u voor uw bijdragen.

Manzella
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur, de heer Gutiérrez Díaz, aan wie wij dit uitmuntende verslag te danken hebben, heeft het zonet al gezegd: de ruimte van vrijheid, persoonlijke veiligheid en gerechtelijke samenwerking, zoals bepaald door het Verdrag van Amsterdam, is het meest ambitieuze integratieprogramma voor de nabije toekomst van de Unie. Doordat dit programma bovendien nauw te maken heeft met het dagelijks leven van de families, van steden, van bedrijven, krijgt het ook grote aandacht van de bevolking. Tevens vormt dit programma een goede aanzet om een vitale koppeling tot stand te brengen tussen de rol van ons Parlement en dat van de nationale parlementen. Ik geloof trouwens dat het hele Europese parlementaire stelsel in deze overgangsfase van vijf jaar in het geding is, maar het is een goede zaak dat er ook een zekere spanning te bespeuren is, een spanning om zo gauw mogelijk een communautaire methode en medebeslissingsprocedures in deze voor de integratie zo belangrijke materies tot stand te brengen.
Het spreekt dus vanzelf dat dit programma, dat in zeker opzicht al deel is gaan uitmaken van ons positieve recht, ook een soort aantrekkingskracht moet uitoefenen voor wat feitelijk de achtergrondgedachte van dit verslag is, te weten de totstandbrenging van een ruimte van politieke vrijheid en Europese democratie. Het weer onder één noemer terugbrengen van de lijst van basisrechten en sociale statuten, samen met de ontwikkeling van programma's van vrijheid, persoonlijke veiligheid en gerechtelijke samenwerking: dat zijn de juiste uitgangspunten om het begrip van Europees staatsburgerschap, dat destijds met het Verdrag van Maastricht werd ingevoerd, verder te ontwikkelen en concreet te realiseren. Het Europees staatsburgerschap is immers constitutioneel gezien het kernbegrip waarop het idee van openbare ruimte en Europese politieke ruimte moet teruggrijpen: een plaats waar rechten en plichten hun evenwicht en compensatie vinden, alle rechten en plichten, zonder dat deze of gene meer aandacht krijgt, in het kader van de algehele democratie van de Europese Unie. Dit, mijnheer de Voorzitter, zijn de redenen waarom het de moeite waard is voor dit verslag te stemmen.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, iedere burger van de Unie heeft het recht om een leven in vrijheid te leven. Dat probeert dit verslag veilig te stellen. Het verslag ademt meer de geest van sociale rechten dan dat het de juridische kant van de zaak probeert uit te werken.
Tot nu toe hebben wij ons in de Unie gehouden aan het beginsel dat burgers dezelfde rechten moeten hebben als de staatsburgers van het land waar ze werken. Aan het begin van paragraaf 14 stelt de rapporteur echter voor dat men zijn nationale rechten met zich mee mag nemen in de hele Unie, en dat kan tot onbillijke gevolgen leiden. Wij steunen echter van harte de passage uit paragraaf 14 waar staat dat er verbeteringen nodig zijn op het gebied van grensoverschrijdende coördinatie van de civiele wetgevingen. Wat dat betreft willen wij ook met nadruk wijzen op de behoefte aan een wederzijdse erkenning van gerechtelijke besluiten.
De pensioenbepalingen van de Unie worden op een zeer slechte manier nageleefd. Ze moeten doelmatiger worden, zodat de burgers werkelijke pensioenrechten krijgen, ongeacht hun woonplaats en ongeacht hun pensioenopbouw. In dat opzicht heeft de rapporteur gelijk. Er is echter reden om te waarschuwen tegen een ontwikkeling die ertoe zou leiden dat de grootste gemene deler, en daarmee ook de hoogste belastingtarieven, de norm wordt. Een dergelijke sociale wetgeving zou wel eens moeilijk te verenigen kunnen zijn met de overkoepelende doelstellingen, zoals meer werkgelegenheid, minder werkloosheid en meer welvaart, omdat er nog steeds verschillen zijn in de ontwikkelingsgraad en het economisch niveau van de landen.
Sociale rechten die voor een bepaald land bedoeld zijn, passen niet altijd in het sociale en economische stelsel van een ander land, waar men andere prioriteiten heeft gesteld. Het opeenstapelen van formele sociale rechten kan in theorie leiden tot welvaart, maar deze de facto uithollen - in elk geval zolang het sociale stelsel met belastingen wordt gefinancierd. Men moet aan de andere kant beginnen. Wij moeten ervoor zorgen dat de Unie werkelijk structuren krijgt die het concurrentievermogen versterken en die zorgen voor een goed groeiklimaat voor het bedrijfsleven, omdat dat de voorwaarde is voor meer welvaart en daarmee ook voor een beter sociaal stelsel.
Een centraal element van de doelstelling van dit verslag moet dus nog worden uitgewerkt, namelijk de vraag hoe de rechtsbescherming van de burgers kan worden versterkt, vooral de bescherming tegen de misdaad. Het is belangrijk dat de Unie op dat gebied vorderingen maakt, vooral in het licht van de uitbreiding. Met betrekking tot dit punt hebben wij amendementen ingediend inzake het opnemen van Schengen in het Verdrag. Wij willen ook dat er een eind komt aan de angst van de Raad om besluiten te nemen inzake de termijn van vijf jaar voor bepaalde juridische vraagstukken. Er is behoefte aan duidelijke, heldere standpunten in dezen, precies zoals die in het zojuist behandelde voorbeeldige en concrete verslag-Bourlanges staan.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Gutiérrez Díaz willen complimenteren met zijn veelomvattende verslag. In de eerste versie kwam de kern van de zaak niet voldoende tot uiting, namelijk het versterken van de instellingen die zijn betrokken bij de vorming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en gerechtigheid. Als het Verdrag van Amsterdam in werking is getreden, zal de totstandkoming van die ruimte gelden als een van de belangrijkste prestaties van de Intergouvernementele Conferentie. Die ruimten van asiel, immigratie en grenscontrole worden nu omgevormd tot gemeenschappelijk beleid.
We hebben daar echter wel een prijs voor moeten betalen. Door toedoen van de lidstaten zijn de rol en de bevoegdheden van de democratische en gerechtelijke instellingen van de Europese Unie behoorlijk afgezwakt, met name in het geval van het Europees Parlement en het Europees Hof van Justitie. Ook hebben de lidstaten voor een periode van minstens vijf jaar hun stempel gedrukt op de besluitvormingsprocedures. Deze aantasting van de communautaire verworvenheden moet geen precedent scheppen, maar juist teruggedraaid worden. Daartoe heb ik ook amendementen ingediend, en ik ben blij dat die door de heer Gutiérrez Díaz zijn overgenomen. Het gaat er vooral om dat de unanimiteitseis een doelmatig en snel optreden op dit terrein in de weg staat. Voor optredens op het gebied van vrijheid, veiligheid en gerechtigheid dienen de noodzakelijke democratische en juridische garanties te worden verstrekt. De Raad moet de communautaire methoden daarom volledig gaan toepassen.
Uiteindelijk dient het Verdrag ook te voorzien in een oplossing voor de bizarre positie van het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Ierland, die ervoor hebben gekozen niet aan deze nieuwe beleidslijnen mee te doen, hoewel bijvoorbeeld Denemarken dat beleid in de praktijk overigens wel degelijk zal gaan uitvoeren, maar dan op intergouvernementele basis. Vooralsnog zijn we er nog altijd niet in geslaagd Schengen volledig in de eerste pijler op te nemen, een probleem waar ik in deze vergaderzaal altijd met grote nadruk op heb gewezen. Er is nog altijd geen definitieve scheiding aangebracht tussen de eerste en de derde pijler.
Tegen deze achtergrond heeft de heer Gutiérrez Díaz deze vraagstukken nu uitgewerkt. Mijn fractie zal zijn verslag dan ook steunen. Ik hoop echter dat dit slechts als een eerste stap zal worden gezien in de totstandkoming van de gemeenschappelijke ruimte. De verdere ontwikkeling van die ruimte zal in de loop van de jaren gestalte moeten krijgen.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Gutiérrez Díaz complimenteren met zijn uitstekende verslag. Artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam biedt een rechtsgrondslag voor de benodigde maatregelen ter bestrijding van discriminatie op grond van onder andere handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. Welk belang er aan artikel 13 in de toekomst wordt gehecht, is grotendeels afhankelijk van de politieke wil. Ik verwijs bijvoorbeeld naar de richtsnoeren op het gebied van de werkgelegenheid. Wat de werkgelegenheid betreft, was er voldoende politieke wil. Hopelijk is die er ook voldoende als het gaat om artikel 13.
Tot mijn vreugde constateer ik dat de Commissie dankzij artikel 13 al voorbereidende maatregelen heeft getroffen. Ik hoop ook dat het Duitse voorzitterschap alsmede het volgende voorzitterschap, dat door mijn eigen land Finland zal worden bekleed, de mogelijkheden die artikel 13 biedt vanuit de Raad zal gaan benutten. De verwachtingen bij de burgers zijn groot. Belangrijk is ook dat vooral het Europees Parlement er invloed op heeft welke inhoud artikel 13 in de praktijk krijgt.

Hager (NI)
Mijnheer de Voorzitter, de geleidelijke totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht wordt telkens opnieuw als een van de positieve resultaten van het Verdrag van Amsterdam voorgesteld. Terecht wordt daarbij opgemerkt dat de totstandbrenging van het vrije verkeer begeleidende maatregelen vergt om aan de door de openstelling van de grenzen toegenomen behoefte aan veiligheid van de bevolking te voldoen. Dat het Finse Raadsvoorzitterschap een top over de veiligheid wil houden, is een goed idee.
Ik vind het daarom jammer dat het thema van de veiligheid in dit verslag nogal stiefmoederlijk wordt behandeld en dat het verslag uitsluitend over democratie en vrijheid handelt. Het thema van de veiligheid is voor de bevolking, zoals ik dagelijks ervaar, van groot belang. Ook de commissaris heeft dat onderstreept. Uiteraard moeten wij een visie ontwikkelen. Als vertegenwoordigers van het volk zouden de Europese afgevaardigden er evenwel goed aan doen meer aandacht te schenken aan de behoefte aan veiligheid bij de burgers, wier belangen zij in ons institutionele bestel moeten verdedigen.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam vormt een goed uitgangspunt voor meer democratie en openheid in een EU met vrij verkeer, fundamentele rechten voor de burgers en een sterke sociale dimensie. Ik vind dat dit verslag vele positieve elementen bevat. Het nieuwe verdrag biedt vele nieuwe mogelijkheden, maar om deze te concretiseren is politieke wil nodig. Het lijdt geen twijfel dat het Parlement druk zal moeten uitoefenen om dit te doen slagen. Wie moet het anders doen? Voor bepaalde beslissingen is nog steeds unanimiteit vereist en sommige landen, waaronder Denemarken, blijven bij hun standpunt inzake de supranationale samenwerking op het gebied van vluchtelingen-en asielbeleid, waaraan ze niet willen deelnemen. Denemarken heeft dit besluit genomen na een referendum over het Verdrag van Maastricht. Zolang de bevolking niet van dit standpunt afwijkt, moeten we dit besluit respecteren. Het is juist een teken van democratie dat de bevolking van een land over dergelijke dingen zijn mening kan uiten en dat het vervolgens alleen de bevolking is, die deze beslissing weer ongedaan kan maken.
De rapporteur is bezorgd over een EU met verschillende snelheden. Dit houdt in dat bepaalde landen niet aan alle elementen van de samenwerking zouden deelnemen, terwijl een groep andere landen voor bepaalde gebieden een nauwere samenwerking met elkaar zou aangaan. Ik zie het risico daarvan in, maar af en toe zal men moeten aanvaarden dat de samenwerking met verschillende snelheden verloopt, ook wanneer er nog meer landen tot de Unie toetreden. Ik denk dat we in de toekomst vaker voor dit dilemma zullen komen te staan, waarbij we moeten beslissen op welke gebieden samenwerking wenselijk is. Uiteraard dient een Europa met verschillende snelheden de laatste uitweg te zijn. Daarover ben ik het eens met de rapporteur. Ik denk dat we voor ogen moeten houden dat de pragmatische samenwerking en onze toekomstvisies ons af en toe zullen dwingen verschillende snelheden te aanvaarden.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het verslag van de heer Gutiérrez Díaz. De rapporteur is een oude en goede bekende van me. Hij heeft een prima verslag ter tafel gebracht, maar op een aantal punten ben ik het niet helemaal met hem eens. We moeten niet vergeten dat Europa een democratische ruimte is. We hebben vijftien lidstaten die elk worden geleid door een democratisch gekozen regering. Daarnaast zijn er nog talloze regionale en plaatselijke overheden. Verdere democratisering lijkt me echter onwenselijk. We moeten niet te ver gaan. Ik denk niet dat we nieuwe bureaucratische lagen moeten toevoegen aan het bestaande bestel, die door de Europese belastingbetaler gefinancierd zouden moeten worden.
Desalniettemin zijn er gebieden waar we het Parlement en Europa zelf dichter bij de burger kunnen brengen. Ik zou er een groot voorstander van zijn om naast alle kantoren van de Commissie in de Unie ook een kantoor van het Parlement te openen. Dit is noodzakelijk omdat de Europese burgers zich beter kunnen identificeren met het Europees Parlement dan met de nogal vormloze bureaucratie van de Commissie. Daar is de afgelopen tijd in dit Parlement ook afdoende bewijs voor geleverd. Er zou dus bij ieder regionaal parlement of bij iedere regionale assemblée een kantoor van het Europees Parlement moeten worden geopend. Op die manier zouden we de afstand tussen de burger en Brussel, of de Europese Unie als geheel, kunnen verkleinen.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het democratisch tekort van de Europese Unie is geen nieuw gegeven. De versterking van de bevoegdheden van het Europees Parlement die in de opeenvolgende Verdragen tot uiting komt, is het resultaat van deze legitieme en volkomen gerechtvaardigde aanklacht. Het democratisch tekort binnen de institutionele architectuur van Europa kon enkel worden weggewerkt door het orgaan dat de rechtstreekse legitimiteit van de Europese burgers genoot en ook nu nog geniet, sterker te maken. Maar zo nu en dan spitste dit debat zich al te zeer toe op de betrekkingen tussen de Europese instellingen, hun machtsevenwicht en de operationele regels en besluitvormingsprocessen. Met de invoering van de euro en de gevolgen hiervan voor Europa wordt eens te meer het economische karakter van onze Unie benadrukt, waardoor de tekortkomingen die zich op andere beleidsterreinen voordoen extra in de verf worden gezet. Ik denk dan met name aan de politieke dimensie, het verdedigingsbeleid en de maatregelen op sociaal gebied.
Ik ben er derhalve voorstander van dat bij de hervorming van onze instellingen minder aandacht wordt besteed aan het verdeelspelletje dat zich uitsluitend bezighoudt met de vraag hoe de bevoegdheden onder de verschillende communautaire organen moeten worden verdeeld. Ik zou daarentegen graag zien dat meer wordt nagedacht over hoe wij ons mandaat nauwer kunnen laten aansluiten op de bron waaruit wij onze legitimiteit putten, de burgers dus die wij hier vertegenwoordigen. Deze discussie waaraan het verslag van de heer Gutiérrez Díaz een nieuwe bijdrage levert, begint een steeds centralere rol te spelen.
Wij willen natuurlijk een efficiëntere Unie, maar bovenal willen wij een Unie die geen bureaucratisch monster, geen ingewikkeld en ondoorgrondelijk web van belangen en invloeden is, maar die steeds meer als referentiepunt voor de mensen, voor de burgers kan gaan dienen. Maatregelen die erop gericht zijn de rechten van de Europese burgers te versterken, de werkgelegenheid en de sociale zekerheid te verbeteren, het daadwerkelijk vrije verkeer te waarborgen en de mechanismen ter bevordering van de informatie en transparantie van de administratie te perfectioneren, zijn maatregelen die bijdragen aan de versterking van het Europese burgerschap waar zo velen aanspraak op maken en zo weinigen aan meewerken.
Naast deze maatregelen die tot doel hebben vereenvoudigingen aan te brengen en het rechtsaspect te versterken zou ik nog twee andere punten willen aanstippen.
Ten eerste acht ik het noodzakelijk dat de Verdragen worden vereenvoudigd. Te dien einde moeten mijns inziens eenduidige wetteksten worden opgesteld die voor alle burgers toegankelijk zijn en die van het Europees recht een referentiepunt maken dat voor iedereen begrijpelijk is, geen ondoorgrondelijke kluwen van normen en bepalingen.
Ten tweede dient een handvest van de rechten van de burger te worden opgemaakt op grond waarvan alle Europeanen, ongeacht de lidstaat waar zij zijn geboren, geleefd, gestudeerd of gewerkt hebben, de economische en sociale rechten krijgen die de basis van onze maatschappij en onze levensstandaard vormt. Als de burgers geen tastbaar bewijs zien van of geen verlangen hebben naar een Europa dat hun een ruimte van democratie en vrijheid biedt, vrees ik dat Europa geen lang leven meer zal zijn beschoren.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, als men naar het debat over de drie onderhavige verslagen luistert en zich afvraagt wat er eigenlijk in Amsterdam uit de bus is gekomen bij de behandeling van de vraagstukken betreffende de institutionele hervormingen, het democratisch tekort, de transparantie en de rechten van de Europese burgers, moet men vaststellen dat er niets, maar dan ook helemaal niets uit de bus is gekomen.
Ik wil mijn collega Gutiérrez Díaz van harte gelukwensen met zijn verslag. Hij stelt hierin voor een speciaal hoofdstuk te wijden aan de rechten van de burger. Ik ben hem daar dankbaar voor. Ik wil echter de Europese burgers die vandaag op de tribune naar ons zitten te luisteren, erop wijzen dat wij slechts een keer in de vijf jaar aan hen denken, wanneer wij namelijk gekozen moeten worden. Dan krijgen zij van met name de twee grote fracties van dit Parlement, van de socialisten en de christen-democraten, ideologische manifesten die helemaal niets hebben uit te staan met de werkelijkheid en vooral niets hebben uit te staan met hetgeen zij daarna, tijdens hun vijfjarig mandaat, hier in Parlement zeggen en doen.
Ik betreur het dat de Raad vandaag afwezig is. Waarschijnlijk heeft het voorzitterschap van de Raad het te druk. De Europese burgers moeten echter wel weten dat er in heel de wereld maar twee instanties zijn die achter gesloten deuren vergaderen: de Volksvergadering van de Chinese Republiek en de Raad van ministers van de Europese Unie. Hoe kan men in hemelsnaam zoiets democratie noemen? Hoe durft men u, burgers, te vragen om in juni, in naam van de democratie, naar de stembus te gaan?

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ten eerste de heer Gutiérrez Díaz willen complimenteren met zijn interessante en uitdagende verslag.
In het licht van de verdere ontwikkeling en versterking van de Unie en haar instellingen de komende jaren is het van essentieel belang dat de burgers van onze lidstaten de democratische legitimiteit van die instellingen blijven erkennen. We zijn allen inwoners van democratische landen en voor zover ik weet wordt het democratische staatsbestel van onze lidstaten door de overgrote meerderheid van de burgers gesteund.
Veel burgers blijven echter ernstige twijfels houden omtrent het democratisch gehalte van de instellingen op Europees niveau. Het is belangrijk dat we de mensen kunnen laten zien dat de Europese instellingen die rechtstreeks verantwoording afleggen aan de kiezers - met andere woorden, het Parlement en de Raad - de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid hebben inzake vraagstukken die voor de burger van direct belang zijn. Het is daarnaast van even groot belang dat de Commissie, de instelling die belast is met de uitvoering van het Europees beleid, de reputatie verwerft van een efficiënt, onpartijdig en evenwichtig bestuursorgaan dat het beleid dat in het Parlement en de Raad wordt vastgesteld, ten uitvoer brengt. Om dit te bereiken is het ten eerste noodzakelijk dat de belangen en zorgen van de burgers van onze lidstaten onder de aandacht van de Commissie worden gebracht, en wel op het hoogste niveau. Het huidige systeem, dat ervoor zorgt dat iedere lidstaat minstens één commissaris levert, heeft zijn nut bewezen en dient ook in de toekomst te worden gehandhaafd. Als we toegeven aan diegenen die dit systeem willen afschaffen, zogenaamd ter wille van de efficiëntie, lopen we het risico een Commissie in het leven te roepen waar de burgers van onze lidstaten zich niet meer in kunnen herkennen. Dit zou de kracht van de Commissie als Europese instelling ondermijnen.
Hoe het ook zij, de fundamentele structuren die al sinds de eerste uitbreiding in de Unie bestaan en die destijds ook door de meerderheid van de kiezers werden gesteund, moeten zoveel mogelijk in hun huidige vorm worden gehandhaafd. Het belangrijkste uitgangspunt is wel het principe dat iedere lidstaat in alle belangrijke instellingen op besluitvormingsniveau is vertegenwoordigd.
Alle lidstaten zijn momenteel vertegenwoordigd in de Raad, de Commissie, het Parlement en het Europees Hof van Justitie, een situatie die de legitimiteit van deze instellingen in de ogen van de burgers aanzienlijk versterkt.

Oreja
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ook ik schaar me bij diegenen die de heer Gutiérrez Díaz en de Commissie institutionele zaken complimenteren met dit uitstekende verslag.
Het Verdrag van Amsterdam kent een aantal leemtes en bevat pluspunten en minpunten maar desalniettemin kunnen we stellen dat het, op het vlak van het burgerschap, belangrijke vooruitgang mogelijk heeft gemaakt. Het is moeilijk om nu al alle gevolgen en implicaties hiervan te overzien. Het Verdrag biedt de mogelijkheid de beste ruimte ooit te creëren, een ruimte waarin mensen zonder enige belemmering kunnen werken en zich kunnen verplaatsen, een ruimte waarin gelijkheid heerst en waarin de rechten en de beginselen van de rechtsstaat volledig worden nageleefd.
Met dit doel heeft de Commissie al in juli 1998 een mededeling voorgelegd over het scheppen van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. En tijdens de informele vergadering van staatshoofden en regeringsleiders in Pörtschach is, zoals bekend, besloten om in oktober van dit jaar een speciale bijeenkomst van de Raad te houden die louter en alleen gewijd zal zijn aan kwesties die spelen op het gebied van rechtvaardigheid en binnenlandse zaken, zoals de heer Hager net ook al opmerkte.
Gelet op deze omstandigheden begrijp ik maar al te goed dat u zich zorgen maakt over bepaalde punten uit het Verdrag en vooral over de wijze waarop voldaan kan worden aan de voor toepassing van het Verdrag noodzakelijke voorwaarden. Zoals al uit de woorden van de heer Kaklamanis bleek, wordt in het Verdrag van Amsterdam niet precies bepaald welke doelstellingen de instellingen moeten verwezenlijken. Maar deze onbepaaldheid is tot op zekere hoogte nodig aangezien een ruimte van vrijheid nooit definitief vastgelegd kan worden. Zo'n ruimte kan alleen bestaan als er continu wordt ingespeeld op de werkelijkheid en als niet alleen alle rechten gewaarborgd worden maar ook vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid gemeengoed zijn voor mensen in het algemeen en burgers in het bijzonder.
Deze doelstellingen en hun verwezenlijking impliceren een democratische deelname die, op lange termijn, volwaardig moet zijn. Wat de heer Brinkhorst daarnet zei, is helaas waar; het Verdrag voorziet een overgangsperiode van vijf jaar voordat de Commissie het monopolie op het initiatiefrecht krijgt en voordat de medebeslissingsprocedure van kracht wordt bij de besluitvorming. Het Parlement moet op zijn beurt in nauwe samenwerking met de nationale parlementen op basis van een samenwerkingsverband dat steeds meer zijn beslag krijgt en zich continu ontwikkelt, al het mogelijke doen om op dit gebied democratische controle uit te oefenen.
De functie van het Hof van Justitie, het toezicht houden op de naleving van de wet, moet in deze context optimaal benut worden omdat het een voorwaarde is voor de creatie van deze ruimte. Het Hof van Justitie kan de instellingen bijvoorbeeld verbieden handelingen te plegen die indruisen tegen de fundamentele rechten. De beperkingen waaraan het rechtsgebied van het Hof onderworpen is - die beperkingen bestaan wel degelijk, vooral in de tweede en derde pijler - moeten geleidelijk aan worden overwonnen.
Ik ben het met de rapporteur eens dat een ruimte van totale vrijheid alleen verkregen kan worden wanneer bepaalde aan het vrije verkeer inherente rechten die nu slechts mondjesmaat worden toegepast, volledig van kracht worden. Wij moeten ervoor zorgen dat onze bepalingen worden aangepast aan de realiteit van de burgerlijke samenleving. En er zijn 20 of 30 jaar oude sociale normen die prima inspelen op het vrije verkeer en die morgen achterhaald kunnen zijn. Net zoals het mogelijk is dat eertijds door de lidstaten opgeëiste beperkingen vandaag de dag niet meer te rechtvaardigen zijn. En het is noodzakelijk de ruimte van vrijheid te creëren waar de heer Manzella het zojuist zeer terecht over had. De democratie zal zich in deze ruimte volledig kunnen ontplooien wanneer er een geconsolideerd Europees burgerschap bestaat dat alom aanvaard wordt in het dagelijkse leven.
Essentieel is, mijns inziens, dat het Europese integratieproces zoals dat in de jaren 50 is uitgedacht, opnieuw centraal komt te staan. De vijandige, afwijzende houding of, eenvoudiger gesteld, de idee dat de Europeaan uit het buurland een vreemdeling is, moet ingeruild worden voor de ferme overtuiging dat het integratieproces vóór alles een proces van solidariteit is.
De rapporteur, de heer Gutiérrez Díaz, en ik zitten op eenzelfde spoor en ook ik ben ervan overtuigd dat ons institutioneel stelsel veel sneller aangepast had kunnen worden aan de noden van de burgers als deze beginselen echt als uitgangspunt hadden gediend voor het beleid van de lidstaten. Met een dergelijk uitgangspunt zou men zich tijdens de intergouvernementele conferenties meer bezig kunnen houden met het gemeenschappelijk belang en zouden deze, voor de verdere opbouw van de Europese Unie zo belangrijke onderhandelingen minder dramatisch van toon kunnen worden. Bovendien zou dit resulteren in een Unie die steeds hechter, steeds meer solidair van aard is en die steeds dichter bij de zorgen en de noden van de burgers staat.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Betrekkingen met de LGO, de ACS en deultraperifere regio's
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0036/99) van de heer Aldo, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de betrekkingen met de landen en gebieden overzee (LGO), de ACS en de ultraperifere regio's.

Aldo
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarde collega's, het initiatiefverslag waarover het Parlement zal moet stemmen is van bijzonder belang voor de toekomst van de overzeese gebieden die sinds het Verdrag van Rome van 1957 op verschillende niveaus betrekkingen onderhouden met de Europese Unie.
Maar alvorens in te gaan op de inhoud van het verslag, waarin de structurele, economische en sociale problemen worden behandeld die voortvloeien uit de huidige, verre van vlekkeloos verlopende betrekkingen tussen de Europese Unie en deze verafgelegen gebieden, zou ik speciaal iedereen die op een of andere manier heeft bijgedragen tot de uitwerking van dit verslag van ganser harte willen bedanken. Om de thematiek inzichtelijk te maken en ieder misverstand te vermijden zou ik eveneens een kort overzicht willen geven van de voorgeschiedenis en de motieven die aan dit verslag ten grondslag liggen.
Toen ik in 1994 in het Parlement kwam, is het mij meteen opgevallen dat er een totaal gebrek was aan kennis en competentie inzake overzeese gebieden, wat met name blijkt uit de verwarring tussen de OD en de LGO tot de uitspraak van het Hof van Justitie in de zaak-Hansen in 1978, en dat men zich in het geheel niet bewust was van de overzeese dimensie die deze gebieden kunnen bieden aan de Europese Unie en van hun specifieke constitutionele kenmerken met het oog op de toepassing van het gemeenschapsrecht. Wat betreft de LGO: een volkomen verouderd associatieregime dat gebaseerd is op het Verdrag van Rome van 1957 en waarin geen rekening wordt gehouden met het feit dat het merendeel van deze landen inmiddels onafhankelijk is geworden; een constante verwarring tussen de LGO en de ACS-landen; een financiering die niet is aangepast aan de institutionele situatie van de LGO ten opzichte van hun respectieve moederlanden; een totaal gebrek aan partnerschap en overleg met betrekking tot het gemeenschapsrecht dat van toepassing is op de LGO.
Omdat ik zelf afkomstig ben uit een ultraperifere regio van de Unie lag het dus voor de hand dat ik mij tot doel gesteld heb, met de onvoorwaardelijke steun van de Fractie Unie voor Europa, maar ook van andere leden die zich voor dit thema interesseren, om klaarheid te scheppen en alle dubbelzinnigheden en verwarringen uit de weg te ruimen die gedurende een halve eeuw de betrekkingen van de Europese Unie met haar verschillende excentrische partners hebben verstoord.
Te dien einde heb ik al in februari 1995 mijn fractie uitgenodigd om naar Guadeloupe te komen en zich door middel van studiedagen over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de overzeese gebieden met eigen ogen te vergewissen van de problemen die ik zojuist heb vermeld. In dit verband heb ik op 6 februari 1995, in aanwezigheid van de pers en van politieke en sociaal-economische verantwoordelijken van Guyana en van de Antillen, alsook van de GO, voor de eerste keer een wijziging voorgesteld van artikel 227, lid 2 van het Verdrag van Rome. Vervolgens heeft de Franse minister voor overzeese gebieden de fakkel overgenomen, na verscheidene fasen van toenadering en overleg, wat heeft geleid tot de vastlegging van het nieuwe artikel 299, lid 2 in het Verdrag van Amsterdam.
Het doel van dit proces was om in navolging van de bepalingen die zijn vastgelegd in artikel 73 van de Franse Grondwet van 1946 en 1958 de ultraperifere regio's geleidelijk aan en op aangepaste wijze te integreren, door ze te onttrekken aan het juridische egalitarisme dat wegens de restrictieve interpretatie van het toepasselijke recht voor hen nadelig is. Uit dezelfde overweging heb ik sinds 1996 gepleit voor een algemener debat over de betrekkingen van de lidstaten van de Europese Unie met de RUP, de LGO en de ACS-landen.
Met het oog hierop heb ik als coördinator op 8 oktober 1996 verzocht en gedaan gekregen dat deze kwestie werd opgenomen in de lijst van voorstellen die moesten worden behandeld in een toekomstig parlementair initiatiefverslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Omdat ik voortgang wilde maken met deze kwestie en de procedurevoorschriften van het Parlement wilde respecteren, heb ik vervolgens op 20 januari 1998 een brief geschreven aan de heer Rocard, die pas benoemd was als voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, met het verzoek deze kwestie in te schrijven op de agenda van de Commissie ontwikkelingssamenwerking met het oog op de opstelling van een initiatiefverslag hieromtrent.
Naar aanleiding hiervan heeft onze Commissie ontwikkelingssamenwerking op haar vergadering van woensdag 25 februari 1998 na een stemming aanvaard dat er een initiatiefverslag over deze kwestie moest komen en toestemming gevraagd aan de Voorzitter van het Parlement om dit verslag op te stellen. Wij kregen deze toestemming begin juli 1998. Bijgevolg heb ik de eer en het grote genoegen, waarde collega's, om u vandaag dit initiatiefverslag voor te leggen waarin een synthese wordt gemaakt van de verticale betrekkingen tussen de Europese Unie en haar overzeese partners, maar waarin evenzeer gestreefd wordt naar een synthese van de horizontale betrekkingen tussen deze verschillende entiteiten onderling.
Wat de RUP aangaat wij van mening dat deze geïntegreerde regio's speerpunten van de Unie zijn op verschillende plaatsen in de wereld en dat zij bijgevolg een natuurlijk verlengstuk zijn van het communautair beleid en de uitvoerders daarvan in hun respectieve regio's. De RUP moeten een vooraanstaande rol spelen in het kader van de Overeenkomst van Lomé van 2000 en de motor zijn van de interregionale samenwerking. Wat de LGO betreft, is het noodzakelijk om hun juridische situatie op te helderen door met name een einde te maken aan de analogie met de ACS-landen en alle misverstanden omtrent de regelgeving inzake burgerschapsrechten en vestigingsrecht uit de weg te ruimen.
De hybride regeling in verband met de LGO, die een combinatie is van integratie- en samenwerkingsstructuren, mag in ieder geval geen opeenstapeling worden van negatieve factoren die tengevolge van onwetendheid of onbegrip de goede en rationele betrekkingen in de weg staan die er tussen de Europese Unie en de overzeese landen en gebieden moeten zijn. Evenzeer moet de associatiestructuur worden herzien, want gezien de karakteristieke en institutionele dualiteit van de LGO, die enerzijds autonoom zijn in de interne rechtssfeer en anderzijds vallen onder het gemeenschapsrecht, is het noodzakelijk dat in de verklaring LGO 2000 vier hervormingen centraal staan: de versterking van de menselijke dimensie; de versterking van het partnerschap tussen de politieke verantwoordelijken van de LGO en de Europese Unie; de versterking van de financiële solidariteit door middel van de oprichting van een speciaal ontwikkelingsfonds voor de LGO dat in de plaats moet komen van de huidige EOF; en tenslotte, de eerbiediging van de specifieke institutionele kenmerken van elke LGO. Mijnheer de Voorzitter, in het LGO-beleid moet alles in het werk worden gesteld om de bevoegdheden in stand te houden die de LGO dankzij hun autonoom statuut hebben verworven.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de stem die ik vandaag laat horen in het Parlement is enkel de weerspiegeling van de gezamenlijke verwachtingen van de afgevaardigden en de volkeren overzee, die ik zorgvuldig heb geraadpleegd om mijn eigen visie te kunnen staven, en dit doe ik al sinds ik mij voor het eerst met deze kwestie ben gaan bezighouden, eerst als regionaal adviseur van de COPM, waarvan ik sinds 1986 lid ben, vervolgens als oprichter van het Comité van de regio's in 1993, en tenslotte in mijn hoedanigheid van lid van het Parlement sinds 1994. Natuurlijk hebben voor mij al anderen zich ingespannen voor de OD. Ik denk met name aan het verslag-Ligios, dat in 1987 de aanzet heeft gegeven tot de bewustwording op het niveau van de communautaire instellingen van de problemen van de overzeese gebieden en de ultraperifere regio's en van hun specifiek situatie, en ik zou mijn voorgangers hiervoor ook willen bedanken en feliciteren.
Applaus

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie regionaal beleid is als medeadviserende commissie betrokken bij dit uitstekende initiatief van de heer Aldo en heeft zich gebogen over het thema van de betrekkingen tussen de zogenoemde ultraperifere regio's en de LGO of ACS-landen die in hetzelfde geografische gebied liggen als deze ultraperifere regio's. Dit is het geval in de Caraïben en in de Indische Oceaan.
Wat heeft de Commissie regionaal beleid unaniem geconstateerd? Dat deze landen verbonden zijn door hun geografische ligging, hun geschiedenis, hun cultuur en in vele gevallen ook door de taal, maar dat ze economisch gezien geen enkele band met elkaar hebben. En dan beklaagt men zich erover dat de markten van de ultraperifere regio's zo klein zijn. In feite lijkt het ons absoluut noodzakelijk dat deze buurlanden - die in alle opzichten met elkaar verbonden zijn - echte regionale markten vormen met het oog op een duurzame en evenwichtige ontwikkeling.
Volgens ons moet de Europese Unie hiertoe bijdragen door de ondersteuning van joint ventures en partnerschappen tussen bedrijven van ultraperifere regio's en bedrijven van de ACS-landen of van de naburige LGO, met het oog op de ontwikkeling van deze regionale markten en van de export vanuit deze markten naar de Unie of naar derde landen. We vinden ook dat de Unie de ultraperifere regio's, de LGO en de ACS-landen moet betrekken bij de onderhandelingen die zullen leiden tot de volgende Overeenkomsten van Lomé. Wij zijn ook van mening dat deze overeenkomsten uiteraard moeten bijdragen tot de totstandbrenging van regionale markten door middel van de opheffing van douanerechten die in onze ogen - en ik richt mij tot onze collega's daarboven - echte overblijfselen zijn van de koloniale handel. Er moet gezorgd worden voor handelsverkeer tussen deze verschillende landen ter bevordering van een harmonieuze ontwikkeling en, ik wijs er nogmaals op, een betere verstandhouding tussen deze buurlanden die zo nauw met elkaar verbonden zijn.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie visserij verwelkomt het initiatief van de heer Aldo, die felicitaties verdient omdat hij de aandacht heeft gevestigd op de absurde en nefaste gevolgen van de verschillen die er bestaan tussen de communautaire acties ten behoeve van gebieden die aan elkaar grenzen, maar een verschillend statuut hebben. We moeten vermijden dat gebieden die deel uitmaken van de Unie dit moeten bekopen met allerlei ongerijmde verplichtingen en dat het niet-lidmaatschap wordt beloond met steunmaatregelen die een extra-communautaire concurrentie in de hand werken ten nadele van onze eigen gebieden.
Het sociaal-economisch evenwicht van al deze gebieden hangt in belangrijke mate af van met de zee verbonden activiteiten en in het bijzonder de visserij. Vanuit dit oogpunt heeft de Commissie visserij met eenparigheid van stemmen een aantal aanbevelingen goedgekeurd die allemaal zijn overgenomen door de rapporteur en waarmee we willen vermijden dat het lidmaatschap van de Europese Unie een handicap is voor onze ultraperifere regio's.
De Commissie visserij onderstreept de noodzaak van een juridische aanpassing met het oog op een gedifferentieerde toepassing van het gemeenschappelijk visserijbeleid in de regio's die bijzonder ver verwijderd zijn van het Europees continent. Daarbij moet worden ingespeeld op de ontwikkelingsmogelijkheden van hun maritieme gebieden, die enorme mogelijkheden bieden voor de visvangst, en op de noodzaak om de uitrusting te verbeteren, met name door middel van een regionalisering van de meerjarige oriëntatieprogramma's. De Commissie visserij beklemtoont de noodzaak om in het kader van de voortzetting en de versterking van het POSEIDOM-programma de steunregeling aan te passen. De doeltreffendheid van POSEIDOM is duidelijk gebleken, maar bepaalde bepalingen van dit programma moeten worden verfijnd met het oog op een betere bescherming van de visbestanden. De visserijcommissie roept op tot een algemene onderlinge afstemming van de communautaire beleidsmaatregelen ten behoeve van de LGO met het samenwerkingsbeleid van de Europese Unie ten behoeve van de ACS-landen, in het bijzonder op het vlak van de preferentiële handelsbepalingen en het beleid van rechtstreekse steun, en met de bepalingen in het kader van het SAP en het SAP-drugs, waarvan de gegrondheid opnieuw moet worden onderzocht.
Tenslotte onderstreept de Commissie visserij de dringende noodzaak van een afbakening van de wateren van het Caraïbisch gebied, omdat dit de enige manier is om te komen tot visserijovereenkomsten in deze regio, en roept zij op tot een versterking van de controles in de communautaire wateren die afhangen van de LGO en de ultraperifere regio's en waar vissersvloten van buiten de Gemeenschap op ongecontroleerde wijze roofbouw plegen op de visbestanden.

De Voorzitter
Wij onderbreken het debat over het verslag-Aldo, dat in de middag hervat zal worden.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Stemming
Duhamel
Mevrouw de Voorzitter, het gaat om een beroep op het Reglement op grond van artikel 101. Zoals al mijn aanwezige collega's in de plenaire vergadering heb ik vanmorgen met verbazing geconstateerd dat geen enkele vertegenwoordiger van de Raad in deze vergadering aanwezig was voor het debat over het verslag-Bourlanges over het besluitvormingsproces in de Raad in een uitgebreide Unie.
Overeenkomstig artikel 101 is de aanwezigheid van de Raad in de plenaire vergadering een mogelijkheid. Maar omdat het hier gaat om een toekomstgericht debat over de noodzakelijke hervormingen van de Raad in het kader van het grote project van de institutionele hervorming waar ons Parlement nadrukkelijk op aandringt en waarover tenslotte ruime overeenstemming bestaat, lijkt ons de aanwezigheid van de Raad een verplichting te zijn. Weliswaar geen verplichting volgens het Reglement, maar in ieder geval een verplichting omwille van de goede orde.
Welke mening men ook aanhangt, iedereen is het eens over het belang van dit debat en de gelegenheid die het biedt om ons met het oog op de uitbreiding grondig te bezinnen. Ik verzoek de Voorzitter van het Parlement namens alle leden nadrukkelijk te protesteren bij de Raad tegen diens afwezigheid in de ochtendvergadering.
Applaus

De Voorzitter
Mijnheer Duhamel, ik kan u verzekeren dat het Bureau uw protest zal overbrengen, want de afwezigheid van de Raad is inderdaad ten zeerste te betreuren.

Lindeperg
Mevrouw de Voorzitter, de volgende stemming betreft amendement 18. Ik zie hier een technisch probleem, want volgens mij is het eerste gedeelte van dit amendement een welkome vervanging van het eerste gedeelte van overweging D in de originele versie. Ik stel dus een stemming in twee onderdelen voor, waarbij het eerste gedeelte gaat tot: ?die terecht vrezen op grond van geslacht onderdrukt te worden" . Maar ik verzoek dat, mocht het tweede deel van het amendement niet worden aangenomen, we kunnen stemmen over het tweede gedeelte van overweging D in de originele versie. Anders zou dit geen enkele zin hebben.

De Voorzitter
Inderdaad; dit is trouwens de procedure die we altijd toepassen. Het Parlement is nu goed op de hoogte gesteld.
Betreffende paragraaf 11
Lindeperg
Mevrouw de Voorzitter, in verband met paragraaf 11 is er in de Franse versie een taalprobleem. Het is een amendement dat mevrouw Pallier heeft ingediend in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken en ik heb haar erop geattendeerd dat de uitdrukking ?die neerkomt op een status zonder rechten" tegenstrijdig is. Met haar instemming hebben we deze uitdrukking dus gewijzigd. Maar nu zie ik dat deze uitdrukking opnieuw opduikt in de Franse versie. Ik zou willen weten welke versie rechtsgeldigheid heeft, want als dit de Franse versie is, dan moet deze uitdrukking in ieder geval opnieuw gewijzigd worden.

De Voorzitter
Ja, natuurlijk is de Franse versie degene de rechtsgeldigheid heeft.

Lindeperg
Ik stel voor om in de Franse versie "status de non-droit" te vervangen door "situation de non-droit" . Zo is het overigens goedgekeurd in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken.
Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan

Banotti
Ik stem tegen deze aanbeveling/dit gemeenschappelijk standpunt omdat het mijns inziens de technische aspecten van dit vraagstuk niet afdoende behandelt.

Gillis
Ik was van plan mijn stem uit te brengen tegen de voorgestelde ontwerpverordening van de Raad, omdat er naar mijn mening niet voldoende aandacht is geweest voor de technische details. De technische maatstaven dienen uitgebreid te worden onderzocht om er zeker van te zijn dat aan alle veiligheidsnormen wordt voldaan en tegelijkertijd te kunnen voorkomen dat vliegtuigen die in alle opzichten naar behoren functioneren, aan onze vloten worden onttrokken.
Verslag-Gahrton (A4-0047/99)
Gahrton
Een civiel vredeskorps is een oud "groen" idee over de manier waarop het buitenlands beleid van de Unie in constructieve banen zou kunnen worden geleid, in plaats van in militaristische en destructieve banen. Het Europees Civiel Vredeskorps zou kunnen bestaan uit fulltime aangestelde deskundigen en uit een pool van deskundigen die voor een specifieke opdracht worden opgeroepen, onder andere bestaande uit dienstweigeraars en onbetaalde vrijwilligers.
Het gebeurt vaak dat conflicten na afsluiting van een militaire vredesbewakingsopdracht weer oplaaien, omdat de oorzaken van het geweld niet zijn opgelost. Het bevorderen van een dialoog en het herscheppen van wederzijds vertrouwen zouden elementen van elke vredestaak moeten zijn. Een stabiele vrede kan alleen worden bereikt via een werkelijk verzoeningsproces. In dit verband zou een civiel vredeskorps een leemte kunnen opvullen.
Ik ben mij ervan bewust dat velen die voor dit voorstel hebben gestemd, dit zien als een aanvulling op militaire inspanningen van de EU. Voor mij en de Fractie de Groenen is het echter duidelijk dat wij hopen dat het een alternatief wordt. Wij hebben er absoluut niets op tegen dat de EU in het buitenland optreedt, mits de inspanningen vreedzaam en constructief zijn. Een succesvol vredeskorps kan misschien een aantal EU-activisten doen inzien dat het ouderwets en achterhaald is om respect op het wereldtoneel te krijgen door militaire spierballen te laten zien. De toekomst is aan degenen die bijdragen tot de vrede, niet aan hen die bijdragen tot oorlog.

Theorin
Dit initiatief is zeer belangrijk en gewenst. Een dergelijk vredeskorps moet volkomen civiel zijn. De centrale opdracht van een vredeskorps moet zijn dat het bijdraagt tot het verminderen van spanningen en het voorkomen van escalatie van conflicten. Het Vredeskorps moet werken onder een mandaat dat wordt gesteund door de Verenigde Naties of de OVSE, en zijn hoofddoel moet het voorkomen van conflicten zijn.
Concrete voorbeelden van taken van een civiel vredeskorps zijn volgens mij: bemiddelingswerk, herstellen van vertrouwen, humanitaire hulp, ontwapening en demobilisatie van voormalig strijders, hulpverlening aan vluchtelingen, maar ook bijdragen aan de rehabilitatie en wederopbouw en aan de stabilisering van economische structuren. Andere mogelijke taken zijn: het bewaken en verbeteren van de situatie rond de mensenrechten, het zorgen voor de mogelijkheid van politieke activiteiten, maar ook het uitoefenen van tijdelijk gezag om de stabiliteit op de korte termijn te bevorderen. Verder kan men denken aan het verschaffen van informatie en het zorgen voor scholingsprogramma's, om op die manier onrecht en vijandbeelden te bestrijden. Een voorwaarde voor een vreedzaam verloop van deze activiteiten is dat de partijen in het conflict worden betrokken bij gemeenschappelijke projecten.
In een vredeskorps is zowel een kern van volledig aangestelde mannelijke en vrouwelijke experts nodig als een groep van specialisten voor afzonderlijke opdrachten. Het is vooral van belang dat er gebruik wordt gemaakt van professionele krachten zoals polemologen, professionele bemiddelaars, psychologen enzovoort.
Verslag-Read (A4-0055/99)
Rovsing
Dankzij de actieve en efficiënte inzet van de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité zijn wij erin geslaagd de meeste van onze wensen uit de eerste en tweede lezing erdoor te krijgen. Tijdens de behandelingsprocedure van deze richtlijn was het voor mij belangrijk ervoor te zorgen dat de regels van de richtlijn inzake fabricagegoedkeuring en conformiteitsverklaring niet van toepassing zullen zijn op zend- en ontvangstapparatuur die radioamateurs voor eigen gebruik bouwen.
Verslag-Barzanti (A4-0026/99)
Ahern
Ik dank de rapporteur voor het werk dat hij heeft verricht ten behoeve van een EU-richtlijn inzake auteursrechten. Dit is een complex vraagstuk dat van groot belang is voor kunstenaars in Europa. De groenen hebben er bij de wijziging van de auteursrechtrichtlijn van meet af aan naar gestreefd prioriteit te geven aan bescherming van de creatieve uitingen van schrijvers, componisten en uitvoerende musici in de gehele EU. In Ierland hebben musici en uitvoerend kunstenaars zoals BoyZone en The Corrs inmiddels bescherming aangevraagd van de auteursrechten op hun werk.
Het pleidooi van de rapporteur voor een krachtige richtlijn ter bescherming van de muziekindustrie tegen piraterij op het Internet kan rekenen op mijn volledige steun. Het is een feit dat originele opnamen nu digitaal kunnen worden "gekloond', een technologie die de piraten op het Internet natuurlijk in de kaart speelt.
Ik blijf bij mijn steun voor een krachtige auteursrechtrichtlijn. De bescherming van de rechten van Europese kunstenaars, schrijvers en componisten is een zaak die me persoonlijk aan het hart gaat. Als die rechten en de intellectuele eigendom niet afdoende worden beschermd zal er in de Europese cultuurindustrie heel wat verloren gaan.

Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Wij delen het principiële standpunt van de rapporteur dat er een harmonisatie nodig is om te zorgen voor een goed functionerende interne markt voor degenen die bescherming van het auteursrecht genieten.
Wij zijn het echter niet eens met amendement 48, omdat dat een niet-vrijwillige vergunning ten gunste van omroeporganisaties met zich meebrengt. In Zweden hebben wij een goed functionerend stelsel met vrijwillige vergunningen in de vorm van collectieve overeenkomsten die zijn gesloten door een representatief rechtsorgaan.
Wij willen ook benadrukken dat de lidstaten volgens ons uitzonderingen moeten voorschrijven op inperking van de rechten die worden aangegeven in de artikelen 2, 3 en 4, ten behoeve van niet-commercieel gebruik ten gunste van gehandicapten. Dit wordt het beste tot uitdrukking gebracht in amendement 72.
Wij willen wijzen op ons standpunt dat er volgens ons uitzonderingen moeten worden gemaakt op de restricties in de artikelen 2 en 3, voor gebruik met het doel om openbare documenten toegankelijk te maken voor het grote publiek. Dit wordt tot uitdrukking gebracht in amendement 69.
Wij steunen de amendementen waarin gestreefd wordt naar uitzonderingen op de restricties in de artikelen 2 en 3, ten behoeve van instellingen zoals bibliotheken en archieven.

Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
Eind 1997 diende de Commissie een omstreden voorstel in betreffende de harmonisatie van de auteursrechten in de Gemeenschap. Zij vond dat de nationale wetten niet bruikbaar waren en achterliepen op de technologische ontwikkeling. Bovendien wilde de Commissie de piraterij van CD's en CD-ROM's tegengaan. Aanvankelijk hield het voorstel in dat een consument die een CD gekocht had, deze niet mocht opnemen op cassette om af te spelen tijdens het joggen. Bovendien zag het oorspronkelijke voorstel van de Commissie over het hoofd dat een groot aantal publieke omroepen in de problemen zouden raken met de CD's die ze als achtergrondmuziek in hun tv-uitzendingen gebruiken en dat personen met een visuele handicap of met leesmoeilijkheden niet langer zouden kunnen genieten van de faciliteiten die bibliotheken hun bieden. De faciliteiten die openbare instellingen ter beschikking stellen, zullen niet onder het voorstel vallen. De sociaal-democraten steunden daartoe een amendement dat de lidstaten toelaat speciale regelingen in te voeren zonder met de EU-wetgeving in conflict te komen.
Op die manier krijgen we een evenwichtige wetgeving inzake de auteursrechten, die enerzijds de rechten van de producenten met betrekking tot hun eigen productie beschermt en anderzijds de belangen van tv- en radiostations en van de consumenten behartigt.

Bonde en Sandbæk
Bij de eerste lezing van het verslag-Barzanti hebben wij ons van stemming voor het verslag als geheel onthouden. Wij vrezen namelijk dat de EU-harmonisatie van het auteursrecht de vrije toegang tot informatie voor alle maatschappelijke groepen niet langer zal garanderen, bijvoorbeeld voor personen met een visuele handicap. De Junibeweging beschouwt de vrije toegang tot informatie als een fundamenteel element van de democratie. Indien de burgers het recht wordt ontnomen op de hoogte te blijven en informatie te verwerven, blijft er van democratie niet veel over.
Desalniettemin hadden wij het verslag willen steunen om zodoende de belangen van de kunstenaars te verdedigen en hun rechten inzake de exploitatie van hun werk te vrijwaren. Wij hebben ons echter van stemming voor het verslag als geheel onthouden, omdat een groot aantal amendementen die de rechten van de kunstenaars dienden te vrijwaren, niet zijn aangenomen en omdat de meeste amendementen die wij zelf hebben ingediend of steunden en die gehandicapten en andere groepen de vrije toegang tot informatie dienden te garanderen ook verworpen zijn. Wij zullen deze zaak in tweede lezing opnieuw bekijken.

Caudron
De kwesties in verband met de informatiemaatschappij en Internet zijn volgens mij van bijzonder groot belang. Naast de aspecten die een radicale omwenteling van de structuur van onze samenlevingen veroorzaken zijn er nog verschillende kwesties in verband met de ontwikkeling van onze wetgevingen en onze rechtsinstrumenten op dit gebied. Ik zou daarom onze Voorzitter, de heer Gil-Robles, en de heer Barzanti willen feliciteren, omdat zij snel gereageerd hebben op de ongerustheid van kunstenaars over het al te vaak voorkomende illegale gebruik van hun kunstwerken op Internet.
Het is niet zo moeilijk om dit te constateren, en het begrip auteursrecht verdedigen is het minste dat we kunnen doen, maar het is minder gemakkelijk om te zorgen voor een Europese wetgeving waardoor de "slachtoffers" van dergelijke piraterijen naar behoren worden beschermd. In deze materie moeten we voldoende verbeelding aan de dag leggen om te zorgen voor een doeltreffende juridische bescherming. In dit opzicht lijkt het me noodzakelijk om maatregelen te ontwikkelen die aangepast zijn aan de verschillende vormen van illegale verspreiding en piraterij. Zou het geen goed idee zijn om naar het voorbeeld van de bestaande wetgeving op het gebied van radio-uitzendingen een belasting op het gebruiksrecht in te voeren die wordt geheven bij aankoop van reproductieapparatuur zoals MP3 of MP4?
We moeten echter wel realistisch blijven, want het is belangrijk om tot overeenstemming te komen met alle betrokken actoren, in het bijzonder met de Verenigde Staten en de producenten van dergelijke programmatuur.
Ik ben het dus over het algemeen eens met de conclusies van de rapporteur, maar ik plaats enkele vraagtekens bij het onderscheid dat hij maakt tussen analoog kopiëren en digitaal kopiëren. Volgens mij heeft de digitale technologie de strijd allang gewonnen.

Eriksson, Seppänen en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V), Lis Jensen (I-EDN)
Het verslag-Barzanti heeft zijn uitgangspunt in het zeer belangrijke debat over de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en aanverwante rechten in de informatiemaatschappij. Wij zijn van mening dat het verslag een goed uitgangspunt vormt voor verdere discussie over de bescherming en uitoefening van de privileges van de rechthebbenden. Dat wij het verslag niet kunnen steunen, is niet omdat wij de rechthebbenden de opbrengsten van hun werk niet gunnen, maar omdat het voorstel een onnodig restrictieve lijst van rechten voorziet, die er in het slechtste geval toe kan leiden dat kunstenaars zelf niet meer mogen beslissen welke vergoeding ze wensen en welke rechten ze aan een producent overdragen.
De noordse landen hebben een lange traditie en goede ervaringen met overeenkomsten om complexe juridische problemen op te lossen. Wij vinden dat dit traditionele noordse model van collectieve overeenkomsten behouden moet blijven. Voorts zijn wij van mening dat door de overheid gesteunde instellingen die voor het publiek toegankelijk zijn, bijvoorbeeld musea, bibliotheken, archieven enzovoort, de mogelijkheid moeten hebben om zonder beperkingen aan de informatiemaatschappij deel te nemen. Wanneer het verslag ten uitvoer wordt gebracht zal de copyright-wetgeving hen uiteindelijk beletten hun niet-commerciële en educatieve functie te vervullen.
Indien het verslag in zijn huidige vorm en zonder rekening te houden met een aantal ingediende amendementen wordt aangenomen, zal het bijvoorbeeld niet langer mogelijk zijn opnames te maken van radio- of televisie-uitzendingen voor tijdelijk gebruik in verzorgingstehuizen, ziekenhuizen of gevangenissen. Wij vinden een dergelijke evolutie, die onvoldoende rekening houdt met de behoeften van de bevolking en het algemeen recht op vrije en gelijke toegang tot informatie, rampzalig voor de maatschappelijke ontwikkeling en de democratie.

Martinez
Door de technologische ontwikkelingen worden bepaalde juridische begrippen aan het wankelen gebracht. Dit geldt met name voor de fiscaliteit, waar basisbegrippen als belastinggrens, belastinggebied en belastinggrondslag door Internet onderuit worden gehaald.
Dit geldt ook voor het auteursrecht van kunstenaars en schrijvers. Twee principes staan hier tegenover elkaar: enerzijds, het recht van de auteur op bescherming van zijn schepping en op de rechtmatige inkomsten uit zijn werk; anderzijds, de logica van het Internet, die gebaseerd is op vrijheid.
In dit opzicht is de houding van de Europese Unie des te tegenstrijdiger, daar een van haar fundamentele beginselen juist het vrije verkeer is. Welnu, als er vrij verkeer is, is er geen bescherming en vice versa.
Dankzij de scheppingen van schrijvers en kunstenaars ontdekt het Europa van Brussel eindelijk wat het sinds 40 jaar niet heeft willen zien op het gebied van kolen, staal, textiel, de auto-industrie en de landbouwsector, namelijk dat vrij verkeer een rechtmatige bescherming onmogelijk maakt.
Wat men onze landbouwers altijd geweigerd heeft door de stelsmatige verlaging van douanerechten en communautaire landbouwheffingen wil men nu bij wijze van uitzondering verlenen aan de cultuursector. Dat is op zich niet slecht, maar men moet dit overal toepassen.
Op zich bevat dit voorstel voor een richtlijn elementen die volkomen aanvaardbaar zijn, voor zover het gaat om de bescherming van de morele en financiële rechten van de auteur. Als we het voorbeeld nemen van de muziekindustrie, is het duidelijk dat de digitale reproductietechnologieën, zoals MP3 of het nieuwe VQF-model dat onlangs is uitgebracht, een potentieel gevaar inhouden voor de platenindustrie, zelfs als er tot op heden nog geen wetenschappelijk onderzoek is verricht om dit te bevestigen. In Frankrijk heeft men enkel een lichte daling geconstateerd van de verkoop van singles, maar misschien is dit louter toeval.
Een ander gevaar, dat even reëel is, is gelegen in de oplossingen voor deze problemen. Een betutteling van de informatiemaatschappij is immers heel verleidelijk. Dan zou men alles kunnen controleren. De Europese Unie maakt geen geheim van haar ambities voor Internet: de omvorming van dit informatiesysteem, dat een belangrijk instrument is voor culturele en persoonlijke ontwikkeling, tot een louter commerciële aangelegenheid.
In Frankrijk was er het succesverhaal van Canal+, waar men de facto een monopolie op de distributie heeft gecreëerd. Maar iedereen lijkt te zijn vergeten dat Canal+ groot is geworden bij gebrek aan concurrentie. In Frankrijk heeft de staat namelijk een monopolie op de distributie. Door piraatpraktijken bij het gebruik van decoders voor de ontvangst van Canal+ te bestraffen, heeft men de facto een monopolie gecreëerd op de ontvangst. En sommigen zouden hetzelfde willen doen met Internet... o heerlijke nieuwe wereld!
We moeten zoeken naar een oplossing die verder reikt dan een richtlijn die noodzakelijkerwijs alleen maar voor de Europese Unie geldt. Als we afgaan op de percentages inzake marktpenetratie, zijn het vooral de Amerikaanse auteurs die bescherming genieten. Europese auteurs genieten bijvoorbeeld niet dezelfde bescherming in de Verenigde Staten. In de Verenigde Staten is het auteursrecht namelijk veel beperkter dan in Frankrijk. Met het oog op een doeltreffende bescherming van de auteursrechten en verwante rechten, moet de oplossing veeleer gezocht worden in een internationale conferentie over auteursrechten en verwante rechten, waar de soevereine staten hun industrie in bescherming nemen en zich bereid tonen om de industrie van andere staten te beschermen in het kader van het wederkerigheidsbeginsel.
We moeten een evenwicht zoeken tussen vrijheid en eigendom. Voor de eerste keer in de geschiedenis is vrijheid een nadelige factor voor de kunst.
Dit is iets nieuws voor de kunstenaars. Links had ze ervan doordrongen dat zij moesten opkomen voor de vrijheid. Nu pleiten zij tegen de vrijheid. In naam van hun intellectuele eigendom. Internet verandert inderdaad alles. Zelfs de meest vastgeroeste rolpatronen.

Musumeci
Wij kunnen niet om de constatering heen dat het probleem van de harmonisatie van het wetgevingskader met betrekking tot het auteursrecht met heel veel vertraging op communautair niveau is aangepakt.
In deze jaren hebben wij aan de ene kant te maken gekregen met open en flexibele wetgevingen die opgewassen zijn tegen een technologische realiteit en informatiemaatschappij die steeds geavanceerder is, en aan de andere kant met oude en achterhaalde regelingen, zoals in Italië, waar de materie geregeld wordt door een wet die maar liefst 60 jaar oud is.
Alhoewel wij absoluut niet willen tornen aan het heilige recht op bescherming van de werken van auteurs en uitgevers, achten wij het toch van fundamenteel belang dat ervoor gezorgd wordt dat bij het regelen van de uitzonderingen op het recht op reproductie in de afzonderlijke lidstaten niet de grote platenmultinationals in de kaart worden gespeeld, bijvoorbeeld ten koste van de kleine en middelgrote platenmaatschappijen van Europa. Artikel 5 moet opnieuw geformuleerd worden om ervoor te zorgen dat de toegang van onafhankelijke bedrijven tot Internet in de praktijk niet beperkt wordt.
Er moet nog gezorgd worden voor het reproductierecht van cultuurwetenschappelijke werken met didactische en niet-commerciële doeleinden. Daarbij moet gezorgd worden voor een eerlijke forfaitaire vergoeding indien meer dan 20 % van het hele boekwerk gereproduceerd wordt.
Ook in dit geval zou men de zaken wat voordeliger maken, allereerst voor kleine kopieerbedrijfjes, maar tevens voor de doelgroepen, bijna altijd universiteitsstudenten, die soms gedwongen worden kostbare boeken te kopen ook al hebben zij maar één hoofdstuk nodig. Hierdoor wordt in feite een lobbymarkt gespekt die dikwijls verstoken is van regels en alleen maar uit is op speculeren.
Als men nu niet op communautair niveau gelijkluidende criteria gaat opstellen waarmee ingespeeld kan worden op de eisen van de markt, dan dreigt het gevaar dat de lidstaten zich gesterkt voelen om andere of zelfs uiteenlopende wegen te bewandelen: dan zou de zo bejubelde verwezenlijking van de ene markt ditmaal daadwerkelijk in opspraak komen.

Ripa di Meana
Tot mijn spijt heb ik me moeten onthouden van de eindstemming voor aanneming van het verslag-Barzanti. Als de door de rapporteur voorgestelde en door de juridische commissie goedgekeurde tekst inzake artikel 5, lid 1 wordt aangenomen, dan krijgt men geheel ten onrechte allerlei permissies om technische kopieën via Internet te maken, met als enig effect dat de suprematie van de grote Amerikaanse platenmultinationals op distributiegebied zich ook kan uitbreiden tot de digitale wereld. Dit is een uiterst restrictieve maatregel voor de Europese producenten, en het staat heel duidelijk haaks op wat de Digital Millennium Copyright Act doet, die pas in de Verenigde Staten is verspreid.
Kort gezegd, men werkt momenteel aan twee verschillende reglementeringskaders voor wat betreft de toegankelijkheid tot Internet. In de Verenigde Staten krijgen de bedrijven vrijheid van toegang, terwijl in de Europese Unie, op instigatie van de grote multinationals en onder het voorwendsel van bestrijding van piraterij, de expressie van onafhankelijke auteurs en groepen aan banden wordt gelegd. Aangezien er een tweede lezing is gepland, is er dringend behoefte aan een grootschalig initiatief om een meer doordachte herbezinning te krijgen van de legitieme beginselen van expressie en van de toegangsrechten voor Europese bedrijven, die momenteel buitengesloten worden.

Rovsing
Sinds de digitale ontwikkeling in een razendsnel tempo voortschrijdt, is gebleken dat de bestaande wetgeving inzake het auteursrecht niet meer voldoet aan de eisen op dit gebied. Met de behandeling van deze richtlijn streven de conservatieven in het Parlement naar een evenwicht tussen de rechten van de auteur, die door de digitale ontwikkeling bedreigd worden, en het recht van de consument op vrije toegang tot informatie, meer in het bijzonder wat televisie en radio betreft. Ik vind het belangrijk dat dit evenwicht zo goed mogelijk gerespecteerd wordt, zodat de rechthebbenden in de toekomst een vergoeding krijgen voor hun werken, zonder dat het informatieaanbod voor de gewone burger om die reden beperkt wordt.

Theonas
De auteurs en uitvoerende kunstenaars van scheppende en artistieke arbeid zijn verstoken van elke bescherming tegen gebruik, distributie en reproductie van hun werken. Zij staan praktisch machteloos tegenover de nieuwe reproductie- en communicatietechnieken.
De nationale voorschriften ter bescherming van het auteursrecht en de naburige rechten moeten, evenals de communautaire regelgeving - die reeds voor de zogenaamde mondialisering en de toepassing van digitale technieken ontoereikend was - onmiddellijk worden herzien en worden aangepast aan de laatste stand van de techniek.
Daarom moeten, zij het dan te elfder ure, maatregelen worden getroffen om auteurs en uitvoerende kunstenaars op zowel nationaal, communautair als internationaal vlak, te beschermen tegen piraterij, diefstal, gebruik en reproductie van hun scheppend en artistiek werk.
Met het verslag van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger wordt een lovenswaardige poging gedaan om dit probleem bij de horens te vatten. Alhoewel wij wel her en der bezwaren en voorbehouden hebben, stemmen wij hiermee in. De rapporteur doet voorstellen voor de aanpassing van de bestaande communautaire wetgeving betreffende met name de juridische bescherming van reproductie, uitzending, distributie en systemen ter bestrijding van piraterij.
Ook wordt in dit verslag voorgesteld niet alleen auteurs en uitvoerende kunstenaars in aanmerking te laten komen voor bescherming, maar ook CD- en CD-ROM-producenten en omroeporganisaties. In principe kunnen wij daarmee instemmen. Dit is een logisch voorstel. Wel zal men moeten nagaan of allen over een kam moeten worden geschoren, oftewel de laatste groep apart moeten worden behandeld, om de mogelijkheid van een verkeerde interpretatie van het begrip intellectueel eigendom en van de definitie van uitvoerend kunstenaar uit te sluiten.
Het grootste, maar misschien ook moeilijkst op te lossen probleem is de handel in kunstwerken en meer in het algemeen de handel in intellectuele eigendom via Internet en de reproductie van kunstwerken met digitale technieken. In het verslag wordt weliswaar een poging ondernomen om dit probleem op te lossen, maar ons inziens zal een echte oplossing pas mogelijk worden indien men de elektronische handel in het algemeen en de nieuwe vormen van piraterij en namaak, waarvoor in feite straffeloosheid bestaat, bij de horens vat.

Ullmann
De Fractie de Groenen in het Europees Parlement is ingenomen met het voorstel voor een richtlijn om de bescherming van de auteursrechten, in het vooruitzicht van een harmonisering in de gehele Unie, zo te hervormen dat ze aan de eisen van de digitale elektronische communicatie voldoet. Daarbij wordt evenveel rekening gehouden met de toegankelijkheid voor de gebruikers als met de marktvoorwaarden voor de aanbieders van mediadiensten en voor de producenten van de nodige technische middelen.
Wij zijn het er met de rapporteur over eens dat het concept van de richtlijn moet worden verduidelijkt en dat de aandacht vooral naar het auteursrecht moet gaan. Dat is niet alleen wegens het in de richtlijn behandelde thema gerechtvaardigd. Het auteursrecht is de achilleshiel van de markt- en industriële vrijheid en behoeft daarom de meeste bescherming. Het heeft immers betrekking op zaken die slechts tot op zekere hoogte als goederen kunnen worden behandeld.
De bescherming van de consumenten en producenten is zo op die hoofddoelstelling toegesneden dat de consumenten, ondanks een passende vergoeding voor de houders van de auteursrechten, vrije toegang tot de gewenste documentatie behouden en de producenten tegen piraterij worden beschermd.
Wij vinden het goed dat de Commissie zich grotendeels bij het Parlement heeft aangesloten en betreuren het daarom uitdrukkelijk dat ze amendement 25 - een overweging over de behandeling van niet door auteursrechten beschermde cultuurgoederen - heeft afgewezen omdat die kwestie niet onder de richtlijn valt.
Verslag-Pérez-Royo (A4-0040/99)
Andersson, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Wij Zweedse leden van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten vinden het zeer goed dat er maatregelen worden genomen om de ongezonde belastingconcurrentie tussen de staten binnen en buiten de Europese Unie te beteugelen. Wij staan echter sceptisch tegenover de methode die de Commissie hiervoor heeft voorgesteld. De redelijkste procedure lijkt ons dat de burger belasting betaalt in het land waar hij woont. Wij steunen dus van ganser harte het idee inzake gegevensuitwisseling tussen staten, in plaats van een model met minimumbelastingen. Wij hadden het liefst gezien dat wij in verband met dit verslag hadden kunnen kiezen tussen gegevensuitwisseling en een minimum aan belastingheffing. Nu dit niet mogelijk is, hebben wij ervoor gekozen om steun te geven aan het amendement waarin de hoogste niveaus voor de minimumheffing worden voorgesteld.

Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor communautaire regels inzake een minimumbelasting op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rente. Tot nog toe konden de burgers aan belasting op inkomsten van spaartegoeden ontkomen door deze in een ander land op de bank te zetten. Dit heeft geleid tot buitensporige inkomsten en verstoringen op de markt, waarbij bepaalde banken, bijvoorbeeld die in Luxemburg, bevoordeeld werden.
Het Europees Parlement heeft net zijn goedkeuring gehecht aan een model met twee mogelijkheden: ofwel houden de lidstaten een minimumpercentage van de rente-inkomsten in, ofwel geven de banken en autoriteiten alle informatie over de grenzen heen aan elkaar door, zodat de belasting geïnd kan worden. In het eerste geval kan het bankgeheim bewaard worden. De Deense sociaal-democraten zien het voorstel geenszins als een poging tot fiscale harmonisatie. Het voorstel bewijst dat de EU de omvangrijke belastingspeculatie in Europa wel degelijk kan stoppen.

Deprez
Het voorstel voor een richtlijn van de Raad dat wij vandaag behandelen is een van de belangrijkste waarover wij de afgelopen jaren hebben moeten stemmen.
Iedereen erkent immers dat het garanderen van een minimum aan effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rente die wordt uitbetaald in andere lidstaten dan degene waar de investeerder verblijft, volledig beantwoordt aan het doel om iedere schadelijke belastingconcurrentie tussen de lidstaten tegen te gaan.
Niet alleen zal deze richtlijn bijdragen tot een vermindering van de concurrentievervalsingen die de interne markt nog altijd in belangrijke mate verstoren, maar deze uitbreiding van de belastinggrondslag zal de lidstaten die dit wensen ook in staat stellen om de buitensporige lasten te verlagen die drukken op de inkomsten uit arbeid en die soms een zware handicap zijn voor onze bedrijven, die moeten optornen tegen een internationale concurrentie die steeds meer in het teken staat van de mondialisering.
Het voorstel voor een richtlijn waarover wij vandaag debatteren is zeker niet de Alfa en de Omega van de regelgeving inzake vermogensbelasting. Op dit punt ben ik het helemaal eens met onze rapporteur wanneer hij erop wijst dat we nog een lange weg te gaan hebben voordat we toe zijn aan een ideale vermogensbelasting, en in het bijzonder wanneer hij de noodzaak onderstreept om hierover uitgebreid te overleggen met, onder andere, de voornaamste partners van de Unie op de kapitaalmarkt: de Verenigde Staten, Japan en Zwitserland.
In afwachting van een dergelijke overeenkomst vind ik net zoals vele anderen dat dit voorstel voor een richtlijn beslist een stap in de goede richting is. Meer nog: het is een stap waar wij al jaren op wachten. De Commissie heeft in dezen uitstekend werk verricht, dat staat vast.
Ik zal dus zonder enig voorbehoud dit voorstel voor een richtlijn, zoals het gewijzigd is door ons Parlement, steunen.

Fourçans
Ik verwelkom de amendementen die door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid werden opgenomen in het voorstel van een richtlijn dat bedoeld is om in de Gemeenschap een minimum aan effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden van natuurlijke personen in de vorm van rente te garanderen.
Ik juich in het bijzonder de goedkeuring van mijn amendement toe, dat gericht is op een verlaging van de bronbelasting van 20 % tot 15 %. Deze verlaging is nodig om drie redenen. Ten eerste, een te hoge bronbelasting zou schadelijk zijn voor de investeringen, en bijgevolg ook voor de groei en de werkgelegenheid. Ten tweede, in internationale belastingovereenkomsten bedraagt het percentage van de bronbelasting slechts bij uitzondering meer dan 15 %. Tenslotte, een te hoog belastingpercentage zou de inspanningen ter bestrijding van de kapitaalvlucht tenietdoen. Deze richtlijn is immers gericht op het tegengaan van de kapitaalvlucht naar lidstaten van de Gemeenschap waar het belastingpercentage lager is. Hoe kan men dan verhinderen dat deze kapitalen geplaatst worden in landen met een gunstiger belastingklimaat buiten de Unie? Vanuit dit oogpunt zou het door de Franse regering voorgestelde percentage van 25 % een economische vergissing zijn die zou ingaan tegen het beoogde doel: het vermijden van schadelijke belastingconcurrentie.
Om die reden verheug ik mij over het voorstel van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid om onderhandelingen aan te knopen met de aangrenzende landen over deze fiscale kwesties. Tevens werd geopperd om vervolgens ook de lidstaten van de OESO bij deze besprekingen te betrekken. In dat geval mag de afloop van deze besprekingen geen noodzakelijke voorwaarde zijn voor de Europese Unie om de richtlijn betreffende de belasting op spaargelden in te voeren. Er zijn zo al genoeg remmende factoren...
Ik zal dus voor de resolutie en het voorstel voor een richtlijn stemmen, op voorwaarde dat er geen enkel amendement wordt aangenomen dat gericht is op de wijziging van mijn voorstel om de bronbelasting vast te stellen op 15 %.

Kestelijn-Sierens
Vermits dit Huis instemt met de 20 % en het niet nodig acht eerst een akkoord te bereiken met de ons omringende landen stem ik tegen het verslag.

Lindqvist (ELDR)
Het belastingbeleid is in hoofdzaak een nationale aangelegenheid. Dumping door middel van een ongezonde belastingconcurrentie, met de bedoeling belasting te ontduiken, moet ook via regels op EU-niveau worden aangepakt, mits het om minimumregels gaat. Daarom heb ik voor het verslag gestemd.

Lulling
Ik heb gestemd tegen het verslag-Perez Royo over de belasting op spaargelden, omdat dit de beste manier is om spaargelden uit de Europese Unie te verjagen.
New York en Zürich wrijven zich in de handen, want zij plukken de vruchten van de kapitaalvlucht die deze suïcidale maatregel zal teweegbrengen. Vooral Zürich, in verband met de Europese instellingen voor collectieve beleggingen die onder de toepassing van de richtlijn van 1985 vallen. Het toppunt is dat enkel de ICB worden geviseerd, waardoor de beleggingsmaatschappijen zich zullen vestigen buiten de Unie om van daaruit belastingvrije ICB te blijven verkopen aan hun Europese klanten. Dit betekent de doodsteek voor een groot deel van de ICBE. Het enige dat u bereikt is een belastingvlucht naar landen buiten de Gemeenschap, zonder enige interne belastingopbrengst.
De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is Oost-Indisch doof gebleven. Mijn 34 amendementen werden geen van alle aangenomen en mijn argumenten tegen de voorgestelde administratieve rompslomp werden van tafel geveegd. Deze administratieve beslommeringen zijn veel te duur voor de uitbetalende agenten en de hoge administratiekosten zijn op zichzelf voldoende om voor concurrentienadelen te zorgen en de ICB uit de Unie te verjagen.
Net als de heer Monti sluit de economische commissie ook de ogen voor de noodzaak om tegelijkertijd maatregelen te implementeren in derde landen die bijzonder aantrekkelijk zijn voor investeerders van de Unie; deze maatregelen moeten gelijk zijn aan de maatregelen die in het kader van de communautaire richtlijn worden ingevoerd. Mocht de richtlijn er komen, dan zou die maatregelen in de eerste plaats van toepassing moeten zijn in de gebieden die met bepaalde lidstaten geassocieerd zijn of daaronder ressorteren, met name op die plaatsen waar deze lidstaten bijzondere bevoegdheden hebben of belastingvoordelen genieten. Monaco, San Marino, Andorra, de Channel Islands , de Nederlandse Antillen, noem maar op: dat zijn de echte belastingparadijzen binnen de Gemeenschap.
U denkt toch niet, zoals de Luxemburgse minister, de heer Poos, heeft verklaard voor het Luxemburgse parlement, dat mijn land bereid is om dit spel mee te spelen en het enige slachtoffer te worden van een bedrieglijke belastingharmonisatie.
Vergeet trouwens niet dat we onder geen beding onze voorwaarde zullen intrekken van een totaal belastingpakket, zoals dit op 1 december 1997 is vastgelegd onder Luxemburgs voorzitterschap. En lang leve de unanimiteit!

Martinez
Dit is een typisch voorbeeld van belastingharmonisatie. We hebben al een harmonisatie op het vlak van de BTW en de accijnzen. Sindsdien heeft de Europese Commissie haar projecten inzake de harmonisatie van de vennootschapsbelasting en met name de harmonisatie van de belasting op spaargelden voor zich uit geschoven. En dit terwijl de concurrentievervalsing tussen de verschillende belastingsystemen door de monetaire unie nog verscherpt wordt, met alle risico's van kapitaalvlucht en concurrentie tussen de belastingsystemen die daarmee gepaard gaan.
Zoals gewoonlijk heeft de Commissie op het verkeerde paard gewed en getracht de fiscale dumping die eigen is aan het vrije verkeer te bestrijden met haar Europese gedragscode inzake fiscaliteit, die in feite niets anders is dan een code voor de kartelvorming van belastingadministraties met het oog op het behoud van de oude oligopolies. Tegen deze achtergrond is het verslag-Pérez Royo over het voorstel voor een richtlijn van 4 juni 1998 totstandgekomen. Met dit voorstel wil men, zoveel is duidelijk, een minimum aan belastingheffing op spaargelden invoeren om het belastingparadijs Luxemburg een hak te zetten.
Deze minimumeis zou tweeledig zijn. Ofwel een belastingheffing van 20 % op de rente, ofwel informatie. Bronbelasting of informatie aan de fiscale woonplaats. Dit is wat men verstaat onder het coëxistentiemodel . Zorgen voor de coëxistentie van de lidstaten die belastingen heffen en de lidstaten die belastingvrijstelling geven.
Maar deze maatregel lost het probleem van de mondialisering niet op. Sommige van de kapitaalstromen gaan zelfs tot buiten Europa. Er is het probleem van de euro-obligaties, waarop investeerders kunnen inschrijven buiten Europa. Vandaar het voorstel van professor Pérez Royo om een multilaterale overeenkomst te sluiten met Japan, Zwitserland en de Verenigde Staten. Dit wijst er alleen maar op dat Europa achterhaald is: ook op fiscaal gebied is de mondialisering onomkeerbaar.
Voor de kapitaalmarkten is de mondialisering al een feit. De Europese belasting is dus achterhaald. Enkel belastingplichtigen die een vaste woonplaats hebben en te lokaliseren zijn, kunnen worden aangeslagen, en we kennen allemaal het schreeuwend onrecht daarvan. Het Europa zonder grenzen heft teveel belasting op inkomsten uit arbeid om zich te kunnen wreken op de derving van vermogensbelastingen.
Dit is waarom het Europa van het vrije verkeer het Europa van de vrijbuiters is, ten koste van degenen die een vaste woonplaats hebben en ten bate van de nomaden.

Mendes Bota
Ik heb voor dit wetsvoorstel over de invoering van een minimum van effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rente gestemd. Ik heb dat om drie redenen gedaan die voor mij bijzonder overtuigend zijn.
1.Dit is een eerste belangrijke stap om de enorme fiscale onrechtvaardigheid in de wereld uit de weg te ruimen. De multinationals en de grote kapitaalstromen kunnen op schandalige wijze aan de fiscus ontkomen door zich terug te trekken in de belastingparadijzen. Doordat het grootste deel van het begrotingssysteem hiermee op de schouders terechtkomt van particulieren en KMO's, krijgen zij het fiscaal gezien zwaar te verduren. Op termijn zal waarschijnlijk noch voor off-shore noch voor on-shore worden gekozen. Het zal eerder een all-shore worden, een financiële globale markt die open, flexibel, transparant, efficiënt, liquide en coherent is en waarin voor iedereen dezelfde regels gelden.2.Met de tenuitvoerlegging van de Economische en Monetaire Unie en de komst van de eenheidsmunt zal de verdwijning van de wisselkoersrisico's tot gevolg hebben dat de belastingheffing op inkomsten uit spaargelden zich tot een weinig gezonde concurrentiefactor ontpopt. Het is de eerste aanzet tot harmonisatie van de belastingregelingen die momenteel uitsluitend op particulieren van toepassing is, maar in de toekomst ook voor bedrijven zou moeten gelden.De speciale fiscale regeling voor niet-ingezetenen was een verstorende factor. Het is best mogelijk dat niet iedereen veel opheeft met de term harmonisatie, maar de totstandbrenging van fiscale coördinatie en coherentie is wel het minst wat men kan doen.
Het stabiliteitspact en de drang naar transparantie die Europa heden ten dage kenmerken, zullen in de praktijk uitmonden in fiscale convergentie. De huidige situatie, waarbij de bronbelasting op inkomsten uit kapitaal van 0 % tot 60 % varieert, heeft vanuit fiscaal oogpunt een destabiliserende invloed op de Unie in haar geheel.
3.Wij vinden de bronbelasting van 15 % die het Parlement heeft aangenomen weliswaar aanvaardbaar, maar teneinde een massale kapitaalvlucht naar landen buiten de Europese Unie te vermijden achten wij het tevens noodzakelijk onverwijld akkoorden te sluiten met de overige landen van de OESO en in het bijzonder met de VS, Japan en Zwitserland. Op die manier kan de coördinatie van het belastingbeleid inzake inkomsten uit kapitaal worden gewaarborgd en kan gezorgd worden dat het financiële systeem op wereldniveau rechtvaardiger en stabieler wordt en de nationale en internationale liquiditeit in evenwicht houdt.
Murphy
De leden van de Britse Labourfractie in het Europees Parlement steunen de uitgangspunten van de voorstellen van de Commissie ter voorkoming van belastingontduiking bij grensoverschrijdende rentebetalingen aan particulieren. In hun huidige formulering zijn deze voorstellen echter ontoereikend en hebben ze een negatieve uitwerking op de werkgelegenheid in de Europese financiële-dienstensector.
Bij de invoering van een bronbelastingrichtlijn is de timing van doorslaggevend belang. Met eenzijdige maatregelen op EU-niveau lopen we het grote risico een uitstroom van kapitaal naar derde landen op gang te brengen, bijvoorbeeld naar Zwitserland. Met het kapitaal zullen er in de Europese financiële centra vervolgens ook banen verdwijnen. Bovendien komt er geen extra geld in de schatkist van onze lidstaten, omdat de belastbare rente-inkomsten buiten de vijftien lidstaten worden genoten.
We zijn er niet erg gelukkig mee dat euro-obligaties en internationale effecten binnen het toepassingsbereik van de richtlijn zijn gebracht. Op deze manier lopen we het risico dat de hele markt voor euro-obligaties zich vanuit de EU, en in het bijzonder vanuit de Londense City, naar elders verplaatst. De leden van de Britse Labourfractie zijn zich maar al te goed bewust van de ervaring die men in New York heeft opgedaan bij de invoering van een eenzijdige heffing op dit soort financiële diensten. Jarenlang werden de euro-obligaties vrijwel uitsluitend in New York verhandeld, maar na de invoering van een eenzijdig belastingregime verschoof die handel vrijwel geheel naar Londen. Als deze richtlijn in zijn huidige bewoording wordt gehandhaafd komen er tussen de 10.000 en 110.000 banen op de tocht te staan, met name in de Londense City, afhankelijk van welke prognoses je het meest realistisch acht. Er zijn in ieder geval al tekenen die erop wijzen dat de Zwitsers zich aan het voorbereiden zijn op de kansen die ze als gevolg van de maatregelen van de EU in de schoot geworpen krijgen.
De leden van de Britse Labourfractie zullen in de strijd tegen het ernstige probleem van belastingontduiking echter wel hun steun geven aan een multilaterale beleidsontwikkeling, in samenwerking met de andere financiële centra van de OESO, en pleiten er nogmaals voor dat de euro-obligaties worden uitgesloten van deze richtlijn.
Als er geen amendementen met deze strekking worden aangenomen, zullen wij tegen deze richtlijn stemmen.

Porto
Het voorstel van de Commissie en het verslag van collega Pérez Royo, waarin een minimum van belastingheffing op inkomsten uit spaargelden wordt gegarandeerd, dragen ongetwijfeld onze goedkeuring weg. Zeker nu de eenheidsmunt is ingevoerd en ten gevolge daarvan de wisselkoersrisico's zijn weggevallen. Dat is immers de enige manier om oneerlijke concurrentie van fiscale aard tegen te gaan.
Aangezien wij nog steeds gevoelig zijn voor uit derde landen afkomstige soortgelijke concurrentievervalsende praktijken is het onontbeerlijk dat met name ook binnen de OESO een soortgelijk minimum van belastingheffing wordt vastgesteld. Maar aangezien men niet kan verwachten dat dit terstond gebeurt, dient het door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid goedgekeurde amendement te worden aangenomen; volgens dit amendement wordt namelijk de minimumheffing van 20 naar 15 % teruggeschroefd met de bedoeling de gevolgen van een voor ons ongunstige concurrentie enigszins te temperen. Op dit punt verschillen wij derhalve van mening met de rapporteur die zonet te kennen heeft gegeven dat hij voor een belastingheffing van 20 % zal stemmen.

Reding
Onder het mom van de gedragscode die werd aangenomen door de Raad met het oog op de vermijding van iedere schadelijke belastingconcurrentie legt de Commissie in de vorm van een voorstel voor een richtlijn een tekst voor die te vroeg komt en onrijp is. Deze tekst komt te vroeg, omdat we in de eerste plaats behoefte hebben aan een globale benadering van de belastingharmonisatie. De harmonisatie van de belasting op spaargelden is een specifiek aspect van een harmonisatieprogramma dat een aantal andere terreinen moet omvatten, waarvan de vennootschapsbelasting een van de belangrijkste is. De harmonisatie van slechts één aspect van de fiscaliteit is mogelijk nog schadelijker dan de instandhouding van de huidige verschillen tussen de belastingsystemen. De echte waarde van een richtlijn inzake de harmonisatie van de belasting op spaargelden kan bijgevolg pas goed worden ingeschat wanneer het totaalpakket eenmaal is uitgewerkt en goedgekeurd.
De tekst is onrijp , omdat alle daarin behandelde aspecten zeer omstreden zijn en er nog veel onzekerheid bestaat over de gevolgen ervan voor de Europese economie. Over de principes die de Europese Commissie en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben geformuleerd, zou te gelegener tijd wellicht overeenstemming kunnen worden bereikt; de bronbelasting, het coëxistentiemodel, een gemeenschappelijk belastingpercentage voor de bronbelasting. Maar de concrete toepassing van deze principes vereist een diepgaander onderzoek en vereist met name dat vooraf oplossingen worden gevonden voor talrijke concrete problemen: de bepaling van een realistisch minimumpercentage voor de bronbelasting; coëxistentie ja, maar dan zonder de bijkomende en ondoorzichtige ingewikkeldheden van een systeem van certificaten en aflossingen dat voor allerlei verstoringen zorgt; onduidelijke definities van de "daadwerkelijke ontvanger" en de "uitbetalende agent" ; de mogelijke negatieve gevolgen voor de Europese kapitaalmarkten van het opnemen van de euro-obligaties in deze richtlijn, zonder dat hiervoor een onderscheid wordt gemaakt, en wat dies meer zij. Er bestaat op dit moment nog geen oplossing voor al deze problemen en dit betekent dat dit voorstel voor een richtlijn op zijn best kan worden beschouwd als een eerste ruwe schets waaraan nog een heleboel valt bij te schaven.
Sommige van de wijzigingen die werden aangebracht door het Parlement gaan in de goede richting, maar raken niet de kern van de problemen: het percentage van de bronbelasting werd verlaagd; de rol van sommige derde landen die grenzen aan de Unie en die als enige zullen profiteren van de richtlijn, althans in de huidige vorm, wordt aangekaart; het nut van een loyale belastingconcurrentie en de heilzame gevolgen van de versoepeling van de belastingdruk worden in het verslag onderstreept. Voor het overige blijft het verslag te dicht bij de tekst van de Commissie. In de toelichting, al maakt deze geen deel uit van de wettekst, staan verscheidene standpunten waar ik het niet mee eens ben: het probleem van de euro-obligaties wordt herleid tot een zuiver Brits probleem, en ik ben het vooral niet eens met de ideale regeling die er volgens de rapporteur in zou bestaan dat de ?ideale (fiscale) regeling zou zijn gebaseerd op het beginsel van verstrekking van informatie aan de belastingautoriteiten, dit wil zeggen op afschaffing van het bankgeheim voor fiscale doeleinden" .
Om deze redenen stem ik tegen het verslag-Pérez Royo.

Rovsing
Ik vind het goed dat een voorstel wordt gedaan om de speculatie met de verschillende regels in de lidstaten betreffende de belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rente, tegen te gaan door een bescheiden minimumbelasting in te voeren. Ik steun het idee van de Commissie betreffende een minimumbelasting, maar dit betekent geenszins dat de Deense conservatieven een harmonisatie van de belastingtarieven goedkeuren. Ik ben ook voorstander van een beperkte uitwisseling van informatie tussen de lidstaten, die het mogelijk moet maken om de een of andere vorm van belastingheffing in te voeren. Terzelfder tijd moeten wij er echter voor zorgen dat nieuwe EU-regels op dit gebied niet tot gevolg hebben dat pensioenfondsen en andere financiële instellingen, die nu in de Unie thuishoren, naar landen buiten de Europese Unie worden overgebracht.

Souchet
?Het is onnodig te herinneren aan de oorsprong van dit voorstel voor een richtlijn evenmin als aan het belang van belastingheffing op rente voor het functioneren van de interne markt, vooral gelet op de invoering van de euro."
De eerste drie zinnen van de toelichting van de rapporteur winden er geen doekjes om: het streefdoel van deze maatregel bestaat in de bestrijding van de gevaarlijke neveneffecten, die nochtans volkomen voorspelbaar waren, van de invoering van de euro op bepaalde kapitaalbewegingen.
In een eenheidsmarkt waarin de lidstaten verschillende belastingsystemen toepassen, veroorzaakt de invoering van de euro inderdaad aanzienlijke kapitaalstromen, die men nu wil pogen te blokkeren, met name door de invoering van een minimum van effectieve belastingheffing op inkomens uit kapitaal van natuurlijke personen.
Het is verbazingwekkend dat de gevolgen van de euro op kapitaalbewegingen niet correct werden ingeschat voor de lancering van de euro.
Wat het verslag zelf aangaat, heeft de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten gestemd voor de amendementen die gericht zijn op harmonisatie van de basisprincipes inzake fiscaliteit met de lidstaten van de OESO. Want als de harmonisatie enkel beperkt blijft tot de Europese Unie is het heel waarschijnlijk dat er een kapitaalvlucht zal plaatsvinden naar derde landen.
Wat betreft het minimumpercentage voor de bronbelasting op de uitgekeerde rente heeft onze fractie gestemd voor het amendement van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid dat gericht is op een verlaging van dit minimum tot 15 %, tegenover de door de Commissie voorgestelde 20 %; een te hoog minimumpercentage zou de belastingvlucht van bepaalde kapitaalbezitters naar derde landen in de hand werken.

Theonas
Ten gevolge van de EMU en de euro moet men het belastingbeleid in de EU gaan harmoniseren. Er moet een gemeenschappelijk belastingkader komen voor de economische activiteiten in alle lidstaten. Alle lidstaten worden dus over een kam geschoren, ongeacht hun ontwikkelingsniveau en ongeacht de weerslag van een dergelijk gemeenschappelijk belastingbeleid op hun nationale begrotingen. Men slaat totaal geen acht op de economische groei, de sociale uitgaven en vooral de inkomens van de werknemers. Er is maar één doel en dat is een zo hoog mogelijke belastingopbrengst. Daarbij neemt men in eerste instantie de werknemers in het vizier en laat men de bedrijven en het grote kapitaal zoveel mogelijk buiten schot. Hun winst is immers taboe.
De EU zet stapsgewijze een belastingbeleid in mekaar. Het onderhavig voorstel voor rentebelasting is een typisch onderdeel daarvan. Het zal leiden tot nog grotere sociale en regionale verschillen, tot bandeloosheid van het grote kapitaal en toenemende corruptie.
Het voorstel van de Commissie is koren op de molen van de belastingparadijzen. Dit stelt het grote kapitaal in staat zijn inkomsten op allerlei wijzen voor belastingen in veiligheid te brengen. De Commissie wil de kleine spaarders belasten en de ondernemingen en het grote kapitaal ontlasten. Bovendien moet de sociale zekerheid worden gefinancierd en de overheidstekorten worden verminderd. Daarom werkt men naarstig aan allerlei voorstellen en ideeën voor de verhoging van de indirecte belasting. Daarvan wordt echter weer de gewone man de dupe. Ook wil men de overheidsuitgaven voor sociale verzekering, ziektekostenverzekering en pensioenuitkeringen verder besnoeien. De winst en de reusachtige inkomsten van het grote kapitaal - met name de inkomsten uit repo's en andere financiële derivaten - kunnen echter op volkomen legale wijze aan belasting worden onttrokken. Daarvoor zijn er in de nationale wetgevingen talrijke uitzonderingen en afwijkingen opgenomen. Het is zo klaar als een klontje dat de EU deze winst en inkomens niet geschikt acht voor de bewerkstelliging van haar doelstellingen. Het volk en de werknemers moeten dus voor de kosten opdraaien en de grote ondernemingen en het kapitaal mogen met de volle winst gaan strijken.
De onderhavige richtlijn is alleen van toepassing op natuurlijke personen. Dat kan voor ons absoluut niet door de beugel. Dit is trouwens kenmerkend voor de intenties van de EU en de EMU. Wij weten immers dat het gros van de buitenlandse rekeningen en de grensoverschrijdende staatsobligaties en andere obligaties in handen is van institutionele beleggers. Kenmerkend is ook het feit dat de amendementen, waarin werd gevraagd om uitbreiding van de richtlijn tot rechtspersonen, werden verworpen. Voor ons is het onaanvaardbaar dat belastingen worden ingevoerd waarvan bedrijven worden uitgesloten. Dat is een regelrechte aanslag op de werkgelegenheid en de ontwikkeling. Daarmee wordt immers het geld op de bank vastgehouden of belegging in obligaties en andere financiële producten aangemoedigd. Men zou daarentegen met belastingmaatregelen productie-investeringen moeten aanmoedigen. Dit voorstel behelst geen belasting, maar een bestraffing van de met noeste arbeid verkregen spaarcenten van de werknemers. Met deze regelgeving zullen corruptie, uitbuiting van de werknemers en het ontstaan van fictieve maatschappijen, met als doel belastingontduiking, schering en inslag worden. Ook zal door de convergentie van de rentevoeten overheveling van deposito's van het woonland naar een ander land in de hand worden gewerkt en de grensoverschrijdende obligatiemarkt worden begunstigd ten kosten van de lokale obligatiemarkt. Aldus kunnen ?inwoners" aan de belastingwetgeving ontkomen en belasting ontduiken. Verder zal het gebruik van zero coupon bonds als witwasmiddel in de hand worden gewerkt. Daarvoor is het voldoende obligaties, voordat zij verstrijken, te verkopen aan personen die niet onder de richtlijn vallen en dus niet belastingplichtig zijn.
De onderhavige ontwerprichtlijn is een onderdeel van het in december 1997 door de Raad aangenomen pakket maatregelen. Wij zijn vierkant tegen pakketoplossingen. Het doel daarvan is immers eventuele bezwaren te omzeilen en voor de zwakke landen nadelige besluitvorming te vergemakkelijken. Dit geldt ook voor de ontwerprichtlijn betreffende de rente van joint ventures. Deze is voor Griekenland, als land waar kapitaal wordt ingevoerd, zeer nadelig.
Met het oog op de inhoud van deze ontwerprichtlijn en op de komende nieuwe multilaterale onderhandelingsronde moeten ons inziens de Commissie en de Raad de noodzakelijke maatregelen treffen voor de invoering op internationaal vlak van een instrument voor belasting op rente, obligatierente en andere financiële producten. Het doel daarvan moeten met name de grote institutionele beleggers en meer in het algemeen de rechtspersonen zijn. Ook zullen zij moeten zorgen voor belasting van elk soort grensoverschrijdende, speculatieve kapitaaltransacties. Er moet namelijk eindelijk eens paal en perk worden gesteld aan de groei van het parasitair, speculatief kapitaal.
Verslag-Lehne (A4-0045/99)
Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Wij beschouwen het advies van het Europees Parlement in dezen als het resultaat van een compromis, een compromis dat ertoe bijdraagt dat het Europees Parlement geen wenselijke en progressieve bijdrage kan leveren aan het verdere werk dat de Commissie hieraan verricht. Hier blijkt weer eens dat de politieke rechterzijde, vooral vertegenwoordigd door de Fractie van de Europese Volkspartij, eraan meewerkt dat het Europees Parlement wordt gebruikt om te verhinderen dat burgers uit derde landen gerechtvaardigde rechten in de Europese Unie krijgen. Gemeenschappelijke regels voor de rechten en mogelijkheden van burgers uit derde landen om de lidstaten binnen te komen en er te verblijven zijn een voorwaarde als men wil dat het vrije verkeer van personen goed functioneert voor alle burgers. In dit verband is het betreurenswaardig dat onder andere de Fractie van de Europese Volkspartij meewerkt aan pogingen om deze rechten en mogelijkheden in te perken. Dat schaadt zowel de mogelijkheden als de rechten van een aantal burgers van derde landen, terwijl het tevens de verwezenlijking van het vrije verkeer van personen bemoeilijkt.
Wij willen erop wijzen dat wij het onaanvaardbaar vinden dat personen die werk in een ander land zoeken in een rangorde worden geplaatst: eerst als burger van een land, dan als burger van de Unie en ten slotte als onderdaan van een derde land, zoals is voorgesteld in artikel 7.
Wat voor ons eveneens onaanvaardbaar is, is het standpunt dat blijkt uit amendement 43 van de heer Nassauer van de Fractie van de Europese Volkspartij, over verlaging van de leeftijdsgrens voor het recht op gezinshereniging tot 16 jaar.
Verder zijn wij verheugd over de amendementen 44 en 45 inzake gelijkstelling van het geregistreerd partnerschap met het huwelijk, maar wij vrezen dat een Europese regeling op basis van de in deze amendementen gebruikte formulering niet in alle lidstaten op een goed functionerende manier kan worden toegepast.

Andrews
Het is in dit stadium van essentieel belang dat asielzoekers vallen onder de bestaande overeenkomsten die bescherming bieden tegen vervolging. Er moeten echter andere criteria worden aangelegd als het gaat om mensen die zich om economische redenen in de Europese Unie willen vestigen.
Het hoofdthema van ons huidige debat is de vraag of we een streng of juist een open toelatingsbeleid moeten voeren. Als de Europese Unie onderdanen van derde landen toelaat om het tekort aan arbeidskrachten in bepaalde lidstaten aan te vullen, vind ik het bepaald onpasselijk om een "draaideurbeleid' te volgen en de aantoonbare economische bijdrage die door arbeiders uit derde landen wordt geleverd, niet te erkennen.
Verder zie ik echter meer heil in een streng dan in een open toelatingsbeleid. Door de noodzakelijke toelatingscriteria scherp te formuleren kunnen we de rechten van onderdanen van derde landen namelijk gericht beschermen.
De harmonisering van het visabeleid van de verschillende lidstaten ten aanzien van derde landen is mijns inziens een onmisbare en belangrijke stap in de strijd tegen de fraude met reisdocumenten. Zonder onderlinge erkenning van reisdocumenten zal de EU nooit een effectief beleid kunnen voeren inzake de toelating van onderdanen van derde landen.
De instroom van vluchtelingen, asielzoekers en immigranten is in Ierland een relatief nieuw verschijnsel. Opeenvolgende Ierse regeringen hebben fouten gemaakt in de aanpak van dit groeiende probleem. Ik moet ook zeggen dat ik me kwaad kan maken over de manier waarop deze vreemdelingen soms door onze burgers worden behandeld.
Bij tijd en wijle verschuilen we ons achter de bepalingen van het Verdrag van Dublin, waarin staat dat een asielaanvraag moet worden gedaan in het land waar de asielzoeker het grondgebied van de EU voor het eerst betreedt. Asielzoekers komen slechts zelden de EU binnen via Ierland.
Het zou mooi zijn als de Ierse regering de voortvarendheid en moed zou tonen vrijstelling te bieden aan alle vluchtelingen en asielzoekers die zich momenteel in Ierland bevinden. Daarna zou de regering nieuwe en uniforme regels moeten opstellen inzake de behandeling van toekomstige asielaanvragen.
We verwachten ook van de Ierse burgers enig begrip voor deze situatie. Ierland heeft in de loop van haar geschiedenis meer dan de meeste andere landen kunnen profiteren van de ruimhartigheid van anderen, met name Groot-Brittannië, Australië en de Verenigde Staten.
Juist nu de Ierse economie een periode van ongekende bloei doormaakt, zou het ongepast zijn als we onze humanitaire plicht ten aanzien van anderen zouden verzaken.

Bébéar
De immigratie naar de Unie is een van de kwesties die tijdens deze zittingsperiode het minst aan bod zijn gekomen, en bijgevolg blijft het over het algemeen bij oppervlakkige beschouwingen. Nochtans moeten wij in het kader van het Verdrag van Amsterdam, dat binnenkort in werking zal treden, de huidige status-quo grondig herzien met het oog op de toepassing van nieuwe maatregelen inzake immigratiebeleid.
Dit zal allerlei problemen met zich meebrengen, gezien de huidige toestroom van immigranten en de onmogelijkheid voor de Unie om als afvoerkanaal te fungeren voor de armoede in de wereld. Een van de grootste problemen zal zijn om in het toelatingsbeleid een eerlijke verdeling toe te passen tussen de onderdanen van derde landen die reeds verscheidene jaren in de Europese Unie verblijven en de nieuwkomers. Vandaar het belang van de nieuwe bepalingen van Amsterdam, waarin op zeer humane wijze een onderscheid wordt gemaakt tussen verblijven van korte en lange duur, immigratie en tijdelijk politiek asiel.
In het licht van de talrijke politieke conflicten die zich momenteel afspelen op de vijf continenten - waaronder het onze - mogen wij echter niet de ogen sluiten en asielzoekers weigeren onder het motto: dat is onze zaak niet. Het besef van de collectieve verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap heeft zich enorm ontwikkeld. De Europese wetgeving moet dus heel strikt zijn teneinde de voorzienbare vluchtelingenstromen te vermijden. Ook op het vlak van de ?economische" immigratie moeten de criteria heel nauwkeurig worden vastgelegd.
Het Europees Parlement is altijd nadrukkelijk opgekomen voor algemene regels die tegelijk heel strikt zijn en toepasbaar zijn in de praktijk. De beheersing van onze migratiestromen zal van zeer groot belang zijn, vooral met het oog op de uitbreiding die voor de deur staat, waardoor een gedeelte van de onderdanen van derde landen in de nabije toekomst het volwaardige burgerschap zal verwerven.
Ik stem dus in met het tweede verslag-Lehne omdat daarin rekening wordt gehouden met de huidige realiteit zonder dat al te veel concessies worden gedaan, wat uiterst nadelig zou zijn voor onze eigen onderdanen, maar waarin wel voldoende ruimte wordt gelaten voor een gecontroleerde integratie qua aantal en tijd. Het Europees Parlement moet het juiste evenwicht vinden. De immigratie mag geen obstakel zijn voor de Europese samenwerkingsprogramma's; maar we mogen ons daarom niet afsluiten voor positieve immigratie of voor overeenkomsten met derde landen.

Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor een verslag over uniforme regels voor de toelating van onderdanen van derde landen tot de lidstaten. In Denemarken geldt sinds 1974 een immigratiestop. Wij hebben zeer strenge regels voor immigranten wat betaalde arbeid betreft. Met de hoge gemiddelde leeftijd van de bevolking in de lidstaten en een algemene opleving van de economie zal er op korte termijn in bepaalde sectoren een tekort aan arbeidskrachten ontstaan. Wellicht zullen we verplicht zijn te overwegen in hoeverre het wenselijk is om de immigratiestop te handhaven.
Verslag-Lehne (A4-0043/99)
Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
De visumplicht is een moeilijk probleem, dat erop neerkomt dat het de onderdanen van een derde land moeilijker wordt gemaakt de Unie binnen te komen en er te verblijven. Wat gemeenschappelijke visumregels betreft, vinden wij ten eerste dat men in dit verband moet bedenken dat deze regels kunnen bijdragen tot een goed functionerend vrij verkeer van personen binnen de Unie voor alle personen die binnen de grenzen van de Unie verblijven, en ten tweede dat deze regels met grote generositeit moeten worden gehanteerd, zodat onderdanen van derde landen zoveel als zij maar willen de landen van de Unie kunnen binnenkomen en er kunnen verblijven. Volgens ons botsen deze twee standpunten niet met elkaar. In dit verband juichen wij de ontwerpresolutie van de parlementaire commissie toe, omdat deze een soepeler standpunt tegenover de visumregels inneemt, hetgeen noodzakelijk is.

Berthu
De ontwerpovereenkomst betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen tot de lidstaten van de Europese Unie beantwoordt duidelijk aan de noodzaak om minimumvoorwaarden in te voeren voor het overschrijden van de buitengrenzen van de Unie. Dit is noodzakelijk om de gemakkelijke toegangswegen te sluiten waarlangs migranten kunnen binnendringen in een lidstaat, om zich vervolgens te verspreiden over heel Europa. Maar deze tekst, waarover klaarblijkelijk in de Raad serieus is onderhandeld, is door de amendementen van het Parlement beschadigd. Er zit in ieder geval een elementaire vormfout in waarbij wij een ernstig voorbehoud maken: een eventuele herziening van de tekst zou bijna onmogelijk zijn.
Artikel 42 bepaalt immers dat wijzigingen van deze overeenkomst bij eenparigheid van stemmen door de Raad moeten worden vastgesteld, wat misschien logisch lijkt, daar het gaat om een tekst die zelf met eenparigheid van stemmen zou zijn vastgesteld. Maar er is ook een probleem verbonden aan deze bepaling, want de unanimiteit werkt misschien wel de goedkeuring van een tekst in de hand, maar het is een buitengewoon remmende en zelfs tegenstrijdige factor als het gaat om de herziening ervan. De regel zou eigenlijk moeten zijn dat wanneer een tekst bij eenparigheid van stemmen is goedgekeurd, het verzet van een enkele lidstaat die een herziening eist er automatisch toe leidt dat er opnieuw moet worden onderhandeld.
Dit is zeker geen abstract probleem. Het is wat er thans in Frankrijk gebeurt met de jachtrichtlijn van 1979. Dit probleem zou zich in de toekomst ook kunnen voordoen bij deze overeenkomst betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen, bijvoorbeeld wanneer een van de betrokken lidstaten verzoekt om een wijziging van de regels inzake gezinshereniging. Het gaat ook niet om een uitzonderlijk probleem: geen enkele tekst is eeuwig, en het is bijgevolg logisch om in middelen te voorzien waarmee deze tekst kan worden aangepast in de toekomst.
In de overeenkomst die wij vandaag behandelen is er nog een bijkomend probleem: als een land niet gedaan zou krijgen dat er opnieuw wordt onderhandeld over de tekst en het zich op grond van democratische beginselen zou willen onttrekken aan de hele tekst of een gedeelte daarvan, dan zie ik niet goed in hoe dit nog mogelijk zal zijn na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, dat immers bepaalt dat geen enkele lidstaat op unilaterale basis bepaalde grenscontroles mag herinvoeren.
Men kan dus enkele vraagtekens plaatsen bij het feit dat regeringen zich in dergelijke overeenkomsten storten zonder eerst deze belangrijke problemen op te lossen en alle nodige voorzorgsmaatregelen te nemen.

Buffetaut
In het verslag van de heer Lehne vinden we de programmapunten terug met betrekking tot de harmonisatie van het immigratie- en visabeleid. Het uitgangspunt van de rapporteur is hetzelfde als dat van mevrouw Lindeperg, wier verslag volgens dezelfde logica is opgebouwd, ondanks het feit dat ze tot verschillende fracties behoren. Dit uitgangspunt is dat de huidige problemen op deze gebieden niet op louter nationaal niveau kunnen worden aangepakt. Het Verdrag van Amsterdam zou een gelijktijdige harmonisatie van het visabeleid moeten mogelijk maken, zonder dat het vrij verkeer van personen, de toepassing van een rechtvaardig asielbeleid, de harmonisatie van de verordeningen betreffende immigratiebeleid, de bestrijding van illegale immigratie en de uitvoering van doeltreffende controles aan de buitengrenzen in het gedrang worden gebracht.
Het verslag staat helemaal in het teken van de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam. Het stelt een voorlopige verordening vast, in afwachting van het nieuwe voorstel van de Commissie, die zich ertoe verbonden heeft dit voorstel voor te leggen in de vorm van een richtlijn onmiddellijk na de inwerkingtreding van de wijzigingen die werden overeengekomen in het Verdrag van Amsterdam. In de toelichting van het voorstel voor een akte van de Raad verklaart de Commissie echter dat de huidige situatie van de economie en de arbeidsmarkt nopen tot de instandhouding van het selectieve toelatingsbeleid van de lidstaten met betrekking tot de uitoefening van een beroepsactiviteit in loondienst of als zelfstandige. Desalniettemin volhardt de Commissie in haar overtuiging dat Europa het immigratiebeleid moet structureren volgens een totaalconcept.
Maar wat te denken van de integratieproblemen van immigrantengroepen in samenlevingen die al moeite hebben om sociaal-culturele betrekkingen te structureren in intern en onderling verband? Wat te zeggen over de economische en sociale kosten van dergelijke maatregelen? Wat te denken van de zogenoemde controles aan de buitengrenzen van de Gemeenschap, waarvan men weet dat deze in bepaalde regio's niet bestaan of ondoeltreffend zijn? Welke vrijheid van handelen zullen de lidstaten hebben om in te spelen op bijzondere situaties in het kader van een vrijwaringsclausule waarvan slechts bij wijze van uitzondering kan worden afgeweken voor een tijdsduur die strikt noodzakelijk is en met inachtneming van de belangen van andere lidstaten die, net zoals de Commissie, door de betrokken lidstaat nauwkeurig moeten worden geïnformeerd?
We wachten nog altijd op een antwoord op deze vragen. Er staat te veel op het spel om ons op deze manier in het onbekende te storten. De weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens. Deze waarheid geldt zeker ook voor de verslagen van de heer Lehne. De politiek is gebaat bij realisme, en niet bij utopisme. In deze eeuw hebben we er sinds 1917 een te grote prijs voor betaald om in naam van een misplaatste ruimhartigheid de Europese Unie van morgen te veranderen in één groot Joegoslavië.

Lindqvist (ELDR)
Het Verdrag van Amsterdam en het Akkoord van Schengen geven de EU meer bevoegdheden inzake immigratie, visa en asielaanvragen. Het verslag volgt deze ontwikkeling. De parlementaire commissie is echter van mening dat het verslag niet ver genoeg gaat inzake de harmonisatie van visumbepalingen.
Door gemeenschappelijke visumregels gaat de EU meer op een staat lijken. Voor vele landen betekenen gemeenschappelijke visumregels ook dat onderdanen van meer landen een visum moeten aanvragen om de Unie binnen te komen. Het gevaar dreigt dat de buitenmuren hoger worden opgetrokken en dat er een harder vluchtelingen- en immigrantenbeleid komt. Ik heb tegen het verslag gestemd.
Verslag-Lindeperg (A4-0450/98)
Berthu
Mevrouw de Voorzitter, in het verslag-Lindeperg, waarover we zo-even gestemd hebben, roept het Parlement op tot een harmonisatie "in opwaartse richting" - zo staat het in de toelichting - van de vormen van aanvullende bescherming bij het statuut van vluchteling in de Europese Unie. Overeenkomstig het Verdrag van Genève van 28 juli 1951, dat door alle lidstaten van de Unie is ondertekend, moet de vluchtelingenstatus worden toegekend aan alle personen die wegens hun ras, godsdienst, nationaliteit, de sociale groep waartoe zij behoren of hun politieke opvattingen worden vervolgd door de staat waarvan zij onderdaan zijn; en dan vindt het Parlement dit te beperkt. Het zou met name de bepaling willen uitbreiden aangaande de redenen om het statuut van vluchteling toe te kennen, door bijvoorbeeld ook de vervolging op basis van geslacht in aanmerking te nemen. Het zou ook een ruimere definitie van de mogelijke vervolgers willen, zodat de desbetreffende bepaling zich niet langer zou beperken tot overheidsinstanties.
Deze uitbreiding van de bepalingen van het Verdrag van Genève, die zou leiden tot een aanvullende status op de vluchtelingenstatus, zou bovenop de tijdelijke regeling voor de bescherming van vluchtelingen komen die de Europese Unie gelijktijdig aan het invoeren is, teneinde een compleet gamma van juridische opnamestructuren aan te bieden aan alle individuen of bevolkingsgroepen die om de een of andere reden hun land van herkomst willen verlaten.
Het voorstel van het Europees Parlement inzake de aanvullende status is in mijn ogen typisch voor de gang van zaken in dit Parlement. Men verklaart dat het nieuwe statuut meer rechten zal geven, zonder de moeite te nemen om te zeggen wat die rechten precies zullen zijn. Men volstaat met te zeggen dat ze niet beperkt zullen zijn in de tijd. Er wordt niet nagedacht over hoeveel nieuwe vluchtelingen op die manier worden gecreëerd, direct of indirect, noch over hoeveel dit de belastingbetaler zal kosten. En er wordt in het verslag natuurlijk met geen woord gerept over wat de burgers van de lidstaten hiervan denken.
Van onze kant vinden we dit een volkomen onverantwoordelijke manier van werken. Het spreekt vanzelf dat de landen van Europa zich moeten bekommeren om vreemdelingen die vervolgd worden, en wel door in de eerste plaats het Verdrag van Genève nauwgezet toe te passen. Maar de zorg voor vreemdelingen kan heel verschillende vormen aannemen. In ieder geval moeten we de onbegrensde vestiging van vreemdelingen op ons grondgebied vrijwel systematisch uitsluiten.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, deze stemverklaring leg ik niet alleen af namens mezelf maar namens de hele Spaanse delegatie van de Fractie van de Europese Volkspartij. Wij hebben ons van stemming over dit verslag onthouden en daarom is een verklaring naar mijn idee gerechtvaardigd, want als men zich van stemming onthoudt, is men voor noch tegen, terwijl men bij een onderwerp als het onderhavige wel partij moet kiezen, en de Spaanse delegatie van de Fractie van de Europese Volkspartij kiest ook inderdaad partij. We zijn er natuurlijk voorstander van dat regelingen voor aanvullende bescherming geharmoniseerd worden, omdat moet worden voorkomen dat mensen die redelijkerwijs voor bescherming in aanmerking komen maar op wie de voorwaarden van het Verdrag van Genève niet van toepassing zijn, buiten de boot zouden vallen. Daarom hebben wij tegen het verslag gestemd.
Wat de doelstellingen betreft zijn wij het met de rapporteur en met de meerderheid van de Vergadering eens. Desalniettemin, mevrouw de Voorzitter, hebben wij niet voor het onderhavige verslag gestemd en wel omdat het ernstige tekortkomingen vertoont, niet alleen in juridisch opzicht maar ook omdat hierin wordt gepoogd het Verdrag van Genève uit te leggen op een manier die volkomen in tegenspraak is met het internationaal recht. De belangrijkste reden waarom wij niet voor dit verslag hebben kunnen stemmen is echter van politieke aard, want het enige wat met de demagogische strekking van dit verslag wordt bereikt, mevrouw de Voorzitter, is dat de belangen die men juist wil beschermen, worden geschaad. In dat licht moet de constructieve onthouding van de Spaanse delegatie van de Fractie van de Europese Volkspartij worden gezien.

Andersson, Hulthén, Lööw, Palm en Sandberg-Fries
Wij willen de rapporteur dank zeggen voor het uitstekende werk dat zij met dit zeer belangrijke verslag heeft geleverd. Wij vinden dat er alle reden is om nadrukkelijk de aandacht te vestigen op mogelijke oplossingen voor de ernstige gebreken in de opvang van asielzoekers in Europa. Het verslag stelt op een verdienstelijke wijze de maatregelen aan de orde die nodig zijn voor een goed functionerend vluchtelingenbeleid, dat gebaseerd is op een menselijke, solidaire en genereuze houding ten opzichte van de verantwoordelijkheid van de lidstaten in dezen.
Wat betreft de amendementen van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links betreffende Abdullah Öcalan, vinden wij - met alle respect voor de reikwijdte van het probleem - dat dit vraagstuk zich moeilijk met de behandeling van dit verslag laat verenigen.
Helaas concluderen wij uit de amendementen van de fracties ter rechterzijde, de Fractie Unie voor Europa en de Fractie van de Europese Volkspartij, dat de problemen die er waren om het eens te worden over een gemeenschappelijk vluchtelingenbeleid, ook hun weerslag vinden in de restrictieve houding die deze partijen in het Europees Parlement innemen. De behandeling van de onderhavige kwestie toont opnieuw aan welke ideologische scheidslijn er tussen links en rechts in Europa loopt waar het gaat om hun houding tegenover een menselijk en genereus vluchtelingenbeleid. Wij betreuren het dat deze scheidslijn ertoe heeft bijgedragen dat de amendementen 1 en 2 over vervolging op grond van seksuele geaardheid in dit verband niet de verdiende steun van het Europees Parlement hebben kunnen krijgen.

Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag over de noodzaak om naast het Verdrag van Genève een aanvullende regeling aan te nemen. De vluchtelingenproblemen moeten in Europees samenwerkingsverband worden opgelost. De eerste stap naar een gemeenschappelijk vluchtelingenbeleid werd gezet met het Verdrag van Genève. Met de volgende stap moeten we gemeenschappelijke regels opstellen voor personen die niet onder het Verdrag van Genève vallen. Het gaat om personen die niet om politieke redenen in hun land worden vervolgd, maar die om andere, humanitaire redenen asiel verdienen. Alle lidstaten moeten het eens zijn over de manier waarop deze mensen het best beschermd worden. Het is hoog tijd dat we werk beginnen te maken van een gemeenschappelijke definitie van de facto en andere humanitaire bescherming. We moeten bindende minimumnormen vaststellen, die alle lidstaten dienen na te leven.

Deprez
Sinds het begin van de jaren "90 kent Europa een toevloed van vluchtelingen die om allerlei redenen hun land verlaten. Een aantal van hen valt niet onder de definitie van het begrip vluchteling van het Verdrag van Genève. Desalniettemin mag de Europese Unie deze personen de toegang tot haar grondgebied niet weigeren. Ze zonder enige procedure terugsturen naar hun land van herkomst zou hun leven of op zijn minst hun fysieke of morele integriteit in gevaar brengen.
Een harmonisatie van het beleid van de lidstaten is op dit punt noodzakelijk. Deze harmonisatie zal mogelijk zijn zodra het Verdrag van Amsterdam in werking treedt. Er moet in dit kader een instrument worden ingevoerd met het oog op de harmonisatie van de vormen van aanvullende bescherming bij het statuut van vluchteling.
Op al deze punten ben ik het volledig eens met het advies van onze rapporteur.
Net zoals zij ben ik van mening dat de Europese Unie een bijzonder statuut moet toekennen aan personen die niet vallen onder de definitie van het begrip vluchteling in het Verdrag van Genève. De kern van het debat is de definitie van de categorieën die in aanmerking komen voor dit aanvullende statuut. In dit verband zijn er een aantal punten die volgens mij om opheldering vragen.
Ik zou dit met een enkel voorbeeld willen toelichten: wat men ook verder moge denken over de doodstraf, het is toch vreemd dat een persoon die na een eerlijk proces en na alle rechtsmiddelen te hebben aangewend in een rechtsstaat ter dood veroordeeld is voor misdrijven en delicten volgens het gemene recht dit bijzondere statuut kan genieten - zoals onze rapporteur lijkt te suggereren - onder het voorwendsel dat de staten van de Europese Unie hebben geweigerd dit statuut toe te passen - wat ik overigens terecht vind. En als dit toch kan, onder welke voorwaarden? Kan zo'n veroordeelde dezelfde status genieten als bijvoorbeeld een vrouw die haar land is ontvlucht omdat ze bevreesd is voor seksueel geweld of onmenselijke en vernederende behandelingen? Deze kwestie moet op zijn minst serieus onderzocht worden.
Een aanvullend statuut is onontbeerlijk. Ik denk enkel dat dit voorstel nog niet helemaal is uitgekristalliseerd. Ik zal dus tegen het huidige verslag stemmen, maar ik vind absoluut dat het debat moet worden voortgezet.

Bonde en Sandbæk
De Junibeweging stemt voor het verslag-Lindeperg om te tonen dat wij bereid zijn vluchtelingen in ons land te verwelkomen. Het verslag-Lindeperg is menselijker dan het beleid dat ambtenaren en ministers van Justitie voorstellen. Voor de goede orde willen wij echter niet nalaten erop te wijzen dat de lidstaten zelf moeten beslissen over hun vreemdelingen- en vluchtelingenbeleid. Wij wensen geen supranationale samenwerking op dit gebied, omdat het vluchtelingenbeleid succesvoller zal zijn als het de steun heeft van de bevolking.

Holm
Dit verslag is over het algemeen een goed en evenwichtig stuk, waarin fundamentele en zeer belangrijke vraagstukken aan de orde worden gesteld. Ik hoop dat de door de conservatieve fractie ingediende amendementen niet worden aangenomen. Het verslag zou daardoor aanzienlijk slechter worden, omdat deze fractie niet de bedoeling heeft het gemakkelijker te maken voor asielzoekers en vluchtelingen.
Wel hoop ik dat de plenaire vergadering de amendementen 1 en 2 van de Fractie Europese Radicale Alliantie inzake homoseksuelen kan aannemen. Het is van groot belang dat deze kwestie heel serieus wordt opgevat, omdat er in veel landen vervolging van homoseksuelen plaatsvindt. In bepaalde landen staat zelfs de doodstraf op iemands seksuele geaardheid. Het is een mensenrecht dat iemand niet vervolgd en bedreigd wordt vanwege zijn seksuele geaardheid. Het is zeer belangrijk dat men hier rekening mee houdt, zowel wanneer men de asielwetgeving behandelt als wanneer het gaat om de bescherming van homoseksuelen.

Lis Jensen
Ik kan het verslag-Lindeperg niet steunen, omdat ik van oordeel ben dat het asielbeleid geen EU-aangelegenheid is. Voor mij hoort dit op nationaal niveau thuis. Uiteraard is elke lidstaat moreel en politiek verplicht de internationale conventies na te leven, zowel naar de letter als naar de geest. Vooral de rijke democratische landen moeten het voorbeeld geven door alle mensen die in de wereld vervolgd worden, bescherming te bieden en door de vervolgde personen asiel te verlenen. Mijn principiële politieke bezwaren tegen het verslag doen niets af aan de correcte en humane methode waarop mevrouw Lindeperg belangrijke toestanden blootlegt. Zij wijst bijvoorbeeld op het probleem dat er mensen zijn die in werkelijkheid vluchtelingen zijn, maar die volgens de begripsdefinitie in het Verdrag van Genève niet als zodanig beschouwd worden.
Ik wil echter waarschuwen voor de fout die de EU dreigt te maken als ze een alternatief vluchtelingenbegrip zou definiëren. Dit zou strijdig zijn met het principe dat een vluchteling beschermd wordt door een internationaal verdrag dat in een internationaal forum is afgesloten. Het is ook niet ondenkbaar dat een EU-overeenkomst over een ander vluchtelingenbegrip niet als aanvulling op het Verdrag van Genève beschouwd zal worden, maar als een uitholling van dat Verdrag, waardoor veel meer mensen (in alle eer en geweten) aan de buitengrenzen van de EU afgewezen kunnen worden. De algemene indruk die men van de EU en vooral van de lidstaten krijgt, is dat ze het vluchtelingenbegrip willen beperken in plaats van uitbreiden. Tot vlak voor het Deense referendum over het Verdrag van Amsterdam zei de Deense premier: ?Voor het Verdrag van het Amsterdam stemmen, betekent minder vluchtelingen in Denemarken."

Theorin
De rapporteur heeft een zeer goed verslag voorgelegd, dat ik grotendeels steun. Ik heb echter een paar kanttekeningen.
Het vluchtelingenbeleid van de EU is de laatste jaren aanzienlijk aangescherpt. Dat heeft ertoe geleid dat het aantal asielzoekers in de EU drastisch gedaald is, hoewel de situatie in de wereld niet verbeterd is. Het resultaat van het aangescherpte vluchtelingenbeleid is dat de illegale immigratie is toegenomen. Mensensmokkelaars en maffiaorganisaties verdienen zeer veel geld aan het illegaal invoeren van mensen in de EU, waarbij de levens van de vluchtelingen op het spel wordt gezet. Overvolle, gammele boten, die de Middellandse Zee in het nachtelijk duister bevaren, zijn op de zeebodem geëindigd. En het bestaan voor degenen die erin slagen illegaal de EU binnen te komen is onaanvaardbaar. Ze leven buiten de rechtsstaat en ze ontberen de meest fundamentele rechten. Kinderen kunnen niet naar school en als ze ziek zijn kunnen ze niet naar de dokter omdat hun ouders terecht bang zijn ontdekt te worden en daarna met harde hand te worden uitgewezen naar hun land van herkomst.
Ik ben het niet met de rapporteur eens dat een harmonisatie de meest geschikte maatregel voor het vluchtelingenbeleid is, vooral niet omdat de harmonisatie waarmee men in 1996 is begonnen, heeft geleid tot een algemeen en consequent restrictief asielbeleid.
Ik deel daarentegen de opvatting van de rapporteur dat vrouwen een eigen status als vluchteling moeten hebben, zoals wordt voorgeschreven in paragraaf 15 van het verslag. Een dergelijke status moet er ook komen voor homoseksuelen.
Er zit een juridische leemte tussen de bepalingen van het Verdrag van Genève en de regeling voor tijdelijke bescherming, die alleen geldt in crisissituaties en in verband met een massale vlucht. Alle lidstaten hebben de plicht om een eigen verantwoordelijkheid op zich te nemen met betrekking tot de opvang van vluchtelingen, vooral die landen die aanzienlijk lagere aantallen vluchtelingen kennen dan bijvoorbeeld Duitsland, dat in dezen een grote verantwoordelijkheid op zich neemt.
Het is onze taak om ons ervoor in te spannen dat mensenrechten een realiteit worden en een universeel karakter krijgen, en dat ze niet alleen gelden voor degenen die het geluk hebben in het welvarende Europa geboren te worden. Het aanvragen van asiel is een fundamenteel recht!

Vanhecke
Het verslag van onze collega Lindeperg gaat volledig voorbij aan de essentie zelf van de asielzoekersproblematiek in de Europese Unie. Die essentie is dat wij feitelijk helemaal niet met een reëel asielprobleem, maar wel een asielbedrogprobleem geconfronteerd worden. En dat is helemaal wat anders.
Iedereen weet dat nauwelijks een paar procenten van de asielzoekers in Europa zich met enig recht en reden op de erkende en internationale conventies inzake asiel kunnen beroepen. Mochten de honderdduizenden asielbedriegers die zich elk jaar aanmelden om van de sociale zekerheid in onze lidstaten te kunnen genieten, ook systematisch, effectief en daadwerkelijk terug over de grens gezet worden, dan was er niet eens een asielprobleem in Europa.
Dat ik het woord asielbedrieger gebruik, kan choqueren. Het woord heeft echter het voordeel van de duidelijkheid, wijst op een feitelijkheid en houdt uiteraard geen menselijke veroordeling in. Maar er zijn maar twee houdingen mogelijk: ofwel speelt men Sinterklaas en zegt men feitelijk "alle vreemdelingen zijn welkom in Europa en kunnen door ons onderhouden worden" , ofwel past men strikt de bestaande overeenkomsten toe, en dan moeten de asielbedriegers naar hun eigen land teruggestuurd worden: niet enkel omdat zij het hele asielsysteem op de helling zetten en dus de échte asielzoekers nadeel berokkenen, maar ook omdat in Europa zelf nog heel wat armen en minderbedeelden zijn tegenover wie wij toch wel eerst een plicht te vervullen hebben vooraleer wij al het leed van heel de wereld op de schouders kunnen nemen.
Het is duidelijk dat rapporteur Lindeperg voor de Sinterklaaspolitiek kiest. Maar zij speelt dan wel Sinterklaas op kosten van de belastingbetaler. Mochten haar voorstellen voor een verdere uitholling van de asielreglementering werkelijkheid worden, dan valt de laatste grendel weg en dreigen wij overspoeld te worden door gelukzoekers uit heel de wereld.
Dit is dus een onverantwoordelijk verslag - het zoveelste in de rij in dit Parlement - dat wij niet zullen goedkeuren.
De vergadering wordt om 13.25 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat

Vooruitgang bij Agenda 2000
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de vooruitgang bij Agenda 2000.
Ik geef het woord aan de vertegenwoordiger van de Raad.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, toen de heer Fischer hier ongeveer een maand geleden als Raadsvoorzitter het programma van het Duitse voorzitterschap voorstelde, noemde hij als een van de belangrijkste doelstellingen voor de komende zes maanden de succesvolle afronding van de onderhandelingen over Agenda 2000 vóór de bijzondere zitting van de Europese Raad op 24 en 25 maart. Tot die bijeenkomst, die volgens de wens van bondskanselier Schröder in Berlijn zal plaatsvinden, resten ons nog precies zes weken.
De onderhandelingen over de verschillende onderdelen van Agenda 2000, die sedert de indiening, elf maanden geleden, van wetgevingsvoorstellen door de Commissie worden gevoerd en sedert het begin van dit jaar zijn geïntensiveerd, zijn in een beslissend stadium gekomen. Ik verheug mij erover dat ik vandaag met u uitvoerig over Agenda 2000 kan spreken.
Ik zou kort eerst onze verdere plannen tot aan de bijzondere top willen schetsen. Tot aan de zitting van de Raad Algemene Zaken en de Landbouwraad over iets minder dan twee weken, nemen de Raadsinstanties en de verschillende Raden alle belangrijke elementen van het toekomstige compromis door. De eerste behandeling van de grote vragen in de Raad Algemene Zaken, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en de Raad van ministers van Landbouw heeft op onze zoektocht naar compromissen en een consensus al een aantal successen opgeleverd. Daarbij is echter ook duidelijk geworden hoeveel werk ons in die korte tijd nog wacht.
De tot nu toe gemaakte vorderingen en vooral de resultaten die de Landbouwraad op 22 en 23 februari hopelijk zal bereiken, zullen op de informele top van de staatshoofden en regeringsleiders op 26 februari in Bonn worden beoordeeld. Van die informele top, waarop bondskanselier Schröder ook de Voorzitter van het Europees Parlement heeft uitgenodigd, verwachten wij belangrijke aanwijzingen voor onze werkzaamheden in de slotfase.
Meteen na de top van Bonn moeten wij, onder de verantwoordelijkheid van de Raad Algemene Zaken als coördinerende instantie, het pakket samenstellen dat de staatshoofden en regeringsleiders eind maart en in april zullen bespreken en goedkeuren. Dat bondskanselier Schröder de bijzondere top niet in Brussel maar in Berlijn houdt, toont overigens aan dat wij ons inspannen om de onderhandelingen met succes te bekronen.
Het Duitse voorzitterschap zal alles in het werk stellen om de onderhandelingen tot een goed einde te brengen. Ondertussen zijn wij tot de overtuiging gekomen dat ook andere lidstaten dat willen en dus op een positieve en constructieve manier aan de onderhandelingen willen deelnemen. Iedereen beseft dat alleen een evenwichtig pakket, waarbij niemand wint of verliest, een oplossing kan bieden. Elke lidstaat moet zich in het resultaat kunnen terugvinden, maar elke lidstaat moet ook tot dat resultaat bijdragen. Alles moet bespreekbaar en niets mag taboe zijn.
Alle partners beseffen dat de Unie en dus ook alle lidstaten er alle belang bij hebben dat de Europese Unie eind maart als overwinnaar uit de bus komt. Europa kan immers ook zeer gemakkelijk aan het kortste eind trekken. Als wij wachten wordt het almaar moeilijker een oplossing te vinden. Als wij, enkele maanden na de start van de monetaire unie, de Unie niet de verhoopte slagvaardigheid kunnen geven, kan dat, enkele weken voor de Europese parlementsverkiezingen in juni, ernstige gevolgen hebben.
Sedert het begin van dit jaar is de Europese Unie een nieuwe financiële markt die in de wereld gewicht in de schaal legt en ook grote verantwoordelijkheid draagt. Als de Europese Unie, ook op grond van het Verdrag van Amsterdam, haar politieke verantwoordelijkheid niet op zich kan nemen, zou dat voor Europa een nederlaag zijn. Als het elan van de uitbreidingsonderhandelingen wordt afgeremd en het tijdstip voor de afronding van die onderhandelingen op de lange baan wordt geschoven, zou dat schadelijke gevolgen hebben en onze inspanningen voor lange tijd tenietdoen. Wij hopen dat alle lidstaten om die en vele andere redenen bereid zullen zijn nog grotere inspanningen te doen.
Iedereen beseft dat het onmogelijk is dit pakket, in tegenstelling tot de vroegere pakketten Delors-I en Delors-II, verteerbaarder te maken door extra middelen beschikbaar te stellen. De lastenverdeling, die toen op die manier nog onevenwichtiger werd gemaakt, moet deze keer in het belang van de legitimiteit en het voortbestaan van de Europese Unie worden rechtgetrokken. Het principe van een eerlijke lastenverdeling wordt door niemand betwist. Ook het solidariteitsbeginsel, waarop de Europese Unie in eerste instantie berust, mag niet op de helling worden gezet.
Belangrijk voor de succesvolle afronding van de onderhandelingen is het feit dat de staatshoofden en regeringsleiders in Wenen zijn overeengekomen alle elementen in het debat te betrekken en naar een totale oplossing te zoeken. Alles is dus bespreekbaar. Die aanpak maakt een algemeen compromis mogelijk en garandeert, door de combinatie van verschillende parameters, voldoende flexibiliteit en dynamiek voor de verdere onderhandelingen.
Over vele onderdelen van de agenda werden de standpunten in de voorbije weken al veel dichter bij elkaar gebracht. Dat geldt in het bijzonder voor de hervorming van de structuurfondsen, waarover op een aantal belangrijke punten al een consensus is gevonden. Ik denk daarbij aan de vermindering van het aantal doelstellingen van zeven tot drie, de beperking van het aantal communautaire initiatieven, de sedert lang omstreden kwestie van de coherentie tussen de nationale en Europese steun en aan de efficiëntiereserve, in verband waarmee op de laatste zitting van de Raad Algemene Zaken goede vooruitgang werd geboekt.
Over andere belangrijke punten, namelijk de stipte naleving van het 75 %-criterium in doelstelling 1 en het reserveren van ongeveer twee derde van de middelen voor doelstelling 1, hebben zich tijdens de besprekingen al duidelijke meerderheden gevormd. Wij mogen ook niet vergeten dat over de voor de uitbreiding belangrijke pretoetredingsinstrumenten al onder het Oostenrijkse voorzitterschap een ruime politieke consensus kon worden bereikt. Hetzelfde geldt voor de verordening betreffende de financiering van de trans-Europese netwerken.
Over beide onderdelen - structuurhervormingen en pretoetredingsinstrumenten - heb ik gisteren de al onder het Oostenrijkse voorzitterschap aangevatte besprekingen met vertegenwoordigers van het Europees Parlement in het kader van het informele overleg voortgezet. Wij achten die politieke dialoog uiterst belangrijk voor een tijdige en succesvolle goedkeuring van Agenda 2000. In de komende weken zullen wij die dialoog daarom in een constructieve geest intensief voortzetten.
Minister Fischer heeft dat in zijn antwoord op de brief van uw Voorzitter, de heer Gil-Robles Gil-Delgado, nogmaals bevestigd. De dialoog is geen straat met eenrichtingsverkeer. De tijdens de besprekingen door het Europees Parlement geformuleerde opmerkingen zullen bij de besluitvorming in de Raad in aanmerking worden genomen. Het informele overleg past in onze inspanningen om het Parlement op elk moment op de hoogte te houden. Dat geldt ook voor dit debat en voor ons aanbod om in het kader van onze informele politieke trialoog op elk moment over Agenda 2000 van gedachten te wisselen.
Wij beseffen zeer goed dat niet alleen de Raad, maar ook de leden van het Europees Parlement een belangrijke bijdrage moeten leveren om de problemen in verband met Agenda 2000 tijdig op te lossen. Het voorzitterschap zal alles in het werk stellen om in alle vertrouwen hecht met u samen te werken.
Applaus

McCarthy
Ik hoef de fungerend voorzitter van de Raad er niet op te wijzen hoe belangrijk het is dat we ons aan het vastgestelde tijdschema houden, niet alleen om het pakket maatregelen van Agenda 2000 van de onontbeerlijke democratische legitimiteit te voorzien, maar ook om de programma's en beleidslijnen doelmatig en volgens planning te kunnen invoeren. We zijn dan ook blij met zijn inspanningen in die richting.
We mogen daarbij echter onze eigen prioriteiten nooit uit het oog verliezen. De prioriteiten die het Parlement heeft gesteld ten aanzien van de algemene kaderverordening zijn eigenlijk glashelder. Wat betreft het herziene voorstel inzake de efficiëntiereserve dient het Parlement te worden betrokken bij beslissingen over de tussentijdse evaluatie en de herverdeling van de nationale reserve. Op welke manier zou het Parlement in de ogen van het voorzitterschap en de Raad vorm moeten geven aan zijn rol bij de doeltreffende parlementaire controle op het reservemechanisme?
De Commissie heeft met betrekking tot het functioneren van de regionale programma's vierendertig pagina's met richtsnoeren opgesteld. Hoe verhouden die richtsnoeren zich tot de verordeningen? Hoe worden ze in de Raad besproken? In deze richtsnoeren wordt de cruciale rol onderstreept die stedelijke gebieden spelen in de Europese economie. Mogen we van het voorzitterschap de toezegging verwachten dat het die stedelijke gebieden een hart onder de riem zal steken door zijn steun uit te spreken voor het besluit van het Parlement om prioriteit te leggen bij de voortzetting van het communautaire URBAN-initiatief?
Het hervormingsvoorstel van de Commissie bevat geen noodmaatregelen voor onvoorziene economische en sociale herstructureringsbehoeften in de regio's. Onderschrijft het voorzitterschap de opvatting dat het verstandig zou zijn middelen opzij te zetten voor de vorming van een speciaal communautair fonds voor onvoorziene crises, een fonds dat de Unie de mogelijkheid biedt in voorkomende gevallen bij te springen? En is het voorzitterschap bereid dit ook als prioriteit aan te bevelen aan de Raad?
Ook het idee van partnerschap, tenslotte, heeft voor het Parlement hoge prioriteit. Het stelt ons in staat een Europa en een Europees beleid op te bouwen waarmee aan alle belangen recht kan worden gedaan, een Europa voor de burger. We streven dan ook naar een krachtig partnerschapspact waarin zowel het ontwerp, de formulering en de tenuitvoerlegging van de nieuwe generatie programma's kan worden ondergebracht. Kan het Parlement rekenen op de steun van het voorzitterschap voor de eisen die we aan de Raad hebben voorgelegd omtrent een versterkt partnerschapspact? Welke concrete en praktische maatregelen gaat het voorzitterschap nemen om zich ervan te verzekeren dat het partnerschap geen facultatief extraatje blijft, maar een integraal onderdeel van alle programma's wordt dat de samenhang binnen het Europa van de burger versterkt?

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben zojuist geluisterd naar de uiteenzetting van de kant van de Raad en we kunnen niet direct zeggen dat dat nou erg veel informatie heeft gebracht. We zijn op zichzelf bijzonder geïnteresseerd in de activiteiten van de kant van de Raad inzake de uitbreiding. Met name zijn we geïnteresseerd in de visie van de Raad op de gang van zaken bij de onderhandelingen. Is het zo, zoals we op het ogenblik vaak lezen en ook van think tanks om ons heen horen, dat het eigenlijk wel gewenst zou zijn om al te gaan spreken over data van aansluiting van bepaalde landen? Er bestaan bepaalde overzichten over, er is een groot optimisme en ook vanuit bepaalde lidstaten hoort men een minister van Buitenlandse Zaken wel zeggen: het is tijd om data van aansluiting te gaan noemen. Het is bij de strategie voor de uitbreiding altijd zo geweest dat met name ook vanuit de Commissie en vanuit de onderhandelaars is gezegd dat dat de verkeerde strategie zou zijn, dat de datum van aansluiting eigenlijk een kwestie is van het land zelve maar niet van de Commissie of van de Europese instellingen als zodanig. De landen zelf moeten voldoen aan de regels en aan de voorwaarden van aansluiting en het is aan ons om de vorderingen te kunnen beoordelen.
Het noemen van een datum zou - zo is altijd gezegd - voor bepaalde landen aanleiding zijn om het wat rustiger aan te doen omdat die dan als een soort garantie onzerzijds voor toelating wordt gezien. Is er aanleiding om op dat standpunt terug te komen en te zeggen: nou, het is eigenlijk best goed om data te noemen? Wat is daar dan de reden van? Ziet u daar eigenlijk wel heil in?
In de tweede plaats, we zien dat tegen de achtergrond van de publieke opinie de onderhandelingen natuurlijk in een andere positie komen te verkeren. In sommige kandidaat-lidstaten is het zo dat de publieke opinie minder en minder positief wordt ten opzichte van de aansluiting bij de Europese Unie. Misschien is het ook zo dat in veel landen, zoals ook in onze lidstaten op het ogenblik, de kennis over de Unie erg gebrekkig is. Is er geen aanleiding voor om te zorgen dat ook vanuit de Raad wordt bevorderd dat informatie over de Europese Unie in de kandidaat-lidstaten drastisch wordt verbeterd?

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn waardering voor het Duitse voorzitterschap, dat de moeite genomen heeft om hier vanmiddag te komen om ons uit te leggen hoe ver de onderhandelingen gevorderd zijn. Ik ben blij dat de heer Verheugen ook genoemd heeft dat bij deze onderhandelingen alles op tafel komt te liggen. Ik zou willen benadrukken dat een eerlijke lastenverdeling een van de belangrijke punten is in dit hele onderhandelingspunt. Ik geloof dat als we spreken over een draagvlak van Europa, dit zeker niet veronachtzaamd zal moeten worden.
We hebben in de afgelopen weken in dit Parlement gestemd over de hoofdzaken van Agenda 2000. Wij hebben gestemd over het structuurbeleid en we hebben gestemd over het landbouwbeleid. Als ik het goed bereken dan komen wij aanzienlijk duurder uit dan wat ik op het ogenblik verneem uit krantenberichten over de onderhandelingen van Agenda 2000. Ik denk dat daar een gevaar in zit. Want het gevaar zit er in dat wij geen overeenstemming bereiken over de financiële vooruitzichten. Daarvoor zijn - voor zover ik de regels ken - 314 stemmen nodig, en als ik de stemverhoudingen zag over belangrijke punten in dit Parlement, zijn wij sterk verdeeld. Ik zou er ook voor willen waarschuwen om er van tevoren van uit te gaan dat als er een akkoord is in de Raad over sterke bezuinigingen dit Parlement hier automatisch nu instemt. Ik vrees van niet. Dan zullen wij terugvallen op artikel 203 en dat zal betekenen dat wij aanzienlijk duurder uitkomen dan de ministers van Financiën in het algemeen willen en wenselijk zou zijn in verband met de invoering van de euro en wat dies meer zij.
Ik kom uit de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en ik zou ook iets willen zeggen over landbouw. Ik zou willen waarschuwen voor de algemene stemming die er is dat alles wat naar landbouw gaat verkwisting is. Het gaat niet alleen om de demonstratie hier vanmorgen. Te vaak hoor ik dat de helft van het Europese budget naar drie procent van de bevolking gaat enzovoort. Ik denk dat wij dat moeten zien in het perspectief van alle belastinggelden. Als ik kijk naar de belastingdruk in Europa, ongeveer vijftig procent van het bruto nationaal product, dan wijzen mijn berekeningen erop dat ongeveer twee procent naar die vijf procent van de bevolking gaat. Dat is bepaald niet overdreven. Wij moeten uiteraard er altijd voor zorgen dat er geen verkwisting is. Geen overschotten meer, wij moeten de productie binnen de grenzen houden. Maar de essentie van het landbouwbeheer in Europa moet behouden blijven en ik denk dat het een goede zaak is als het Duitse voorzitterschap zich daarop zou kunnen richten.

Pasty
Mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft zojuist gezegd dat in het globale compromis dat u tussen nu en de top van Berlijn wilt bewerkstelligen, er winnaars noch verliezers zullen zijn.
We hebben vandaag kunnen constateren dat er een heleboel Franse en Duitse tractors in Straatsburg waren. Als mijn informatie correct is, zullen er op 22 februari ook een heleboel tractors uit de hele Europese Unie naar Brussel komen.
Men kan de ongerustheid van de landbouwers begrijpen. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid is het voornaamste gemeenschappelijke beleid van de Europese Unie. Ze zijn ongerust omdat ze niet kunnen instemmen met de voorstellen van de Commissie. Het verbaast me trouwens dat de heer Fischler niet op de bank van de Commissie zit, terwijl twee andere commissarissen wel aanwezig zijn in verband met Agenda 2000. Met haar voorstellen beoogt de Commissie een prijsdaling die niet volledig gecompenseerd zal worden, maar als ik goed ben ingelicht, streeft de Raad naar kleinere prijsdalingen die evenwel gepaard gaan met een daling van de prijscompenserende steun.
Ik zou dus willen dat u mij uitlegt hoe u, ondanks een daling van bijna 4 % van het landbouwinkomen in de gehele Europese Unie in 1998, ervoor zal kunnen zorgen dat er geen verliezers zullen zijn bij de landbouwers wanneer het eindpakket zal worden gepresenteerd? Ik zou graag willen weten hoe u hier thans over denkt binnen de Raad?

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik zou eerst en vooral willen zeggen dat wij het er natuurlijk allemaal mee eens zijn dat een akkoord over zulk een belangrijke kwestie niet voor onbepaalde tijd kan worden opgeschort. Maar anderzijds zou ik ook willen onderstrepen dat wij er beter aan doen een goed akkoord te bereiken dan zomaar tegen elke prijs eender welk akkoord te aanvaarden. Met andere woorden, wij moeten niet met alle geweld tot een akkoord willen komen maar wij moeten een degelijke, voor iedereen aanvaardbare oplossing vinden, des te meer daar zij gedurende zeven jaar van kracht zal zijn.
In verband hiermee zie ik mij genoodzaakt een reëel probleem aan te kaarten. Zowel in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie als in de voorstellen die later in de Raad zijn rondgegaan, stellen wij vast dat steeds hetzelfde uitgangspunt wordt genomen, namelijk de inkrimping van de eigen middelen van de Gemeenschap, die in het voorstel van de Commissie van 1, 27 naar 1, 13 worden teruggeschroefd. Het zijn steeds de structuurfondsen en -maatregelen die geheel alleen voor deze daling moeten opdraaien. Dat is toch volkomen onaanvaardbaar.
Ik zou de Raad dan ook willen vragen hoe deze situatie kan worden verzoend met het fundamentele beginsel van de Verdragen, het principe van de economische en sociale samenhang. En wat kunt u ons zeggen over het probleem van de eigen middelen, mijnheer de voorzitter van de Raad?

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, het doet me deugd dat de fungerend voorzitter van de Raad hier vanmiddag aanwezig is. Zou hij ten eerste kunnen aangeven in hoeverre hij onder druk staat van de ministers van Financiën om een overeenkomst te sluiten die de financiële limieten die zij hebben vastgesteld, niet overschrijdt? Zal het hem op langere termijn lukken een overeenkomst te sluiten die de Europese Unie in staat stelt de middelen te vinden voor de extra steun die de prijsverlagingen noodzakelijk hebben gemaakt? Is het niet hoog tijd dat we de realiteit onder ogen zien en toegeven dat de voorgestelde hervormingen in hun huidige vorm niet zullen werken? Ze leggen een extra last op de begroting zonder dat de consument er enig voordeel van zal hebben. Alleen de verwerkingsindustrie en de detailhandel zullen ervan profiteren.
We weten allemaal dat er hier vandaag gedemonstreerd wordt. Het is duidelijk dat de landbouwsector het overal in Europa zwaar te verduren heeft. Ik zit met het probleem dat de landbouwers in mijn kiesdistrict me niet zullen begrijpen als ik hen vertel dat de prijzen van rundvlees en melk met respectievelijk 30 % en 15 % zullen dalen. Dat begrijpen ze niet en ze willen het ook niet begrijpen. Volgens de meest recente gegevens zijn de landbouwers er in mijn regio in 1998 57 % op achteruitgegaan, en dat komt bovenop de toch al sterke inkomensdaling die ze in 1996 en 1997 moesten slikken.
Wat de regio's betreft hebt u naar verluidt gisteren als fungerend voorzitter van de Raad in Bonn een ontmoeting gehad met mijn partijleider, David Trimble, de aangestelde eerste minister van de Noord-Ierse Assemblée. U hebt naar het schijnt bij die gelegenheid met hem van gedachten gewisseld over de steun voor Noord-Ierland in het kader van doelstelling 1, en over onze toekomstige positie. U weet dat Noord-Ierland zich politiek gezien in een buitengewoon delicate fase bevindt. Heeft u de heer Trimble ervan kunnen verzekeren dat de Raad Noord-Ierland ook in de toekomst zal blijven steunen? Het is namelijk een feit dat er een onaanvaardbare situatie ontstaat als de Ierse Republiek en aangrenzende graafschappen de doelstelling 1-status zouden blijven behouden terwijl Noord-Ierland die zou verliezen.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, de bijeenkomst van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën op 8 februari heeft in feite de nederlaag gemarkeerd van de onderhandelingen over Agenda 2000. Binnen de Vijftien ontbreekt de noodzakelijke consensus om een gemeenschappelijke tekst op te stellen ter vaststelling van een hoogst noodzakelijk financieel kader waarmee de ministers van Landbouw van hun ambtsgenoten van Financiën toestemming krijgen om uitvoering te geven aan de omstreden hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De Duitse minister Lafontaine heeft de zaak wat overdreven en in plaats van de besprekingen te beperken tot de landbouwuitgaven, de structurele kosten en eigen middelen, heeft hij allerlei andere zaken bij het debat betrokken. Het gevolg was dat er onenigheid is ontstaan en uiteindelijk heeft men besloten de uitgaven voor het tijdvak 2000-2006 te stabiliseren.
De landen die voor bevriezing van de landbouwuitgaven zijn, hebben zich achter de besluiten van het Duitse voorzitterschap geschaard. Zodoende is de kwestie van het GLB in een zorgwekkende patstelling achtergelaten, terwijl buiten dit gebouw de onvrede van de boeren toch onderhand zorgwekkende proporties begint aan te nemen; temeer als men bedenkt dat in de komende dagen alle andere betogers uit de rest van Europa zich hierbij zullen aansluiten.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik zou vier concrete vragen willen stellen. Ten eerste: wordt er uitgegaan van het voorstel van de Commissie of van het door het Oostenrijkse voorzitterschap aangegeven gemiddelde? Ten tweede: wanneer wordt gezegd dat de voornaamste doelstellingen van de Unie versterking van de euro en het scheppen van werkgelegenheid zijn, welke middelen worden er dan uitgetrokken voor de financiële vooruitzichten? Ten derde, met betrekking tot een eerlijke lastenverdeling: hoe denkt men de situatie te verhelpen dat binnen het landbouwbeleid 20 % van de landbouwers 80 % van de fondsen krijgt? En ten vierde, met betrekking tot de uitbreiding: is men voornemens om, met name wat de landbouw en de structuurfondsen betreft, de begroting te splitsen en dit ook op regionaal vlak te doen als de uitbreiding niet in overeenstemming is met het doel van de Cohesiefondsen?

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik stel vast dat het tempo van de onderhandelingen in de Raad stokt. Als u, mijnheer de minister, zo doorgaat - en dit is geen kritiek op u persoonlijk of op het Duits voorzitterschap - zult u uw tijdsschema waarschijnlijk niet kunnen waarmaken. In tegenstelling tot de Raad is het Europees Parlement er echter wel in geslaagd om na moeilijke besprekingen een duidelijk standpunt te bepalen over de in Agenda 2000 aan de orde komende vraagstukken.
Reeds in de afgelopen maand november heeft het Europees Parlement bekendgemaakt wat zijn prioriteiten zijn voor het wetgevingskader. Ik zal er enkele noemen.
Ten eerste zeggen wij dat 0, 46 % van het communautair BBP moet worden besteed aan structurele activiteiten. Ik begrijp heel goed dat druk wordt uitgeoefend door de publieke opinie in de rijke landen, maar wij mogen niet vergeten dat de begroting van de Europese Unie, met al haar ambitieuze doelstellingen, even groot is als de begroting van Spanje.
Ten tweede zeggen wij dat voor doelstelling 1 precies twee derde moet worden uitgetrokken en dat de door de Commissie vastgestelde criteria voor opneming van gebieden onder doelstelling 1 moeten worden gerespecteerd. Dat wil dus zeggen dat alleen gebieden in aanmerking komen die een BBP pro capite van minder dan 75 % van het communautaire gemiddelde hebben.
Ten derde dient prioriteit te worden verleend aan het INTERREG-programma en een speciaal hoofdstuk te worden gewijd aan de samenwerking met en tussen eilanden.
Ten vierde zijn wij tegen de in het oorspronkelijk voorstel van de Commissie opgenomen efficiëntiereserve. De voorstellen voor instelling van een kleinere reserve van 4 %, bestaande uit nationale quota, gaan daarentegen de goede kant uit.
Ik wil tot slot nog kort iets zeggen over het Cohesiefonds. Wij moeten, mijnheer de minister, het Verdrag respecteren en daarin staat dat landen met een BBP van minder dan 90 % van het communautair gemiddelde deel moeten hebben aan het Cohesiefonds. Verder wilde ik u vragen of u mij kunt zeggen in hoeverre rekening zal worden gehouden met de standpunten van het Europees Parlement. Het Europees Parlement is namelijk niet bereid van zijn standpunten af te wijken. Natuurlijk zal er worden onderhandeld, maar wij kunnen geen standpunten overnemen die volledig haaks staan op onze prioriteiten.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik weet niet of het fungerend voorzitterschap ervan doordrongen is dat grote delen van de Europese publieke opinie Agenda 2000 als een bedreiging ervaren, en niet zozeer als een noodzaak of een kans. Evenmin weet ik of het fungerend voorzitterschap beseft dat dit grotendeels te wijten is aan de manier waarop Oostenrijk, en nu Duitsland, deze zaak aanpakken. Ik vind dat zij dit op een uiterst eenzijdige manier doen, waarbij zij zich al te gevoelig tonen voor de druk van hun eigen publieke opinie in plaats van zich te laten leiden door een algemene visie op de Europese Unie, zoals zij uit hoofde van hun taak zouden moeten doen.
Natuurlijk is het principiële probleem vanuit mijn gezichtspunt gelegen in het feit dat de maximumgrens van de eigen middelen te laag ligt. Maar uiteraard ook in het feit dat de discussie naar de uitgaven verlegd is terwijl de kwestie van de inkomsten wordt verwaarloosd. Er is zonder meer behoefte aan een overeenkomst waarin het beginsel van de economische en sociale cohesie, en uiteraard de instrumenten daarvan, niet alleen worden gewaarborgd maar ook verder worden uitgebouwd. Verder moet er natuurlijk een echte discussie op gang komen over de manier waarop die instrumenten kunnen worden beperkt en hoe de bijdragen van elke lidstaat op redelijke wijze kunnen worden verhoogd. Wat is bijvoorbeeld het standpunt van het voorzitterschap inzake het voorstel om het criterium van de relatieve welvaart op te nemen in het hoofdstuk inkomsten? Kan het voorzitterschap zich vinden in het Franse voorstel tot een - in mijn ogen onaanvaardbare - aantasting van de Cohesiefondsen?

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee vragen aan de Raad. De eerste betreft de pretoetredingssteun. Zoals het er nu naar uitziet, zou die pretoetredingssteun door het PHARE-comité worden gecoördineerd zonder dat de kandidaat-landen daarbij worden betrokken. Hoe kan men die pretoetredingsstrategie dan een partnerschap noemen?
Mijn tweede vraag aan de Raad betreft het regionaal beleid en de structuurfondsen in de EU. Welke waarde hecht de Raad aan het partnerschapsbeginsel in de structuurfondsenverordening en meer bepaald aan de medewerking van de milieupartners, de NGO's die zich met het milieu bezighouden, de vrouwen die voor gelijke kansen opkomen en de sociale partners?

Walter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, wij hebben gisteravond vastgesteld dat over het pretoetredingsfonds grote overeenstemming bestaat. Hoewel onder het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap al een consensus is bereikt, zou ik toch graag weten in hoever u kunt ingaan op wat het Parlement heeft besloten. Wij hebben gisteren positieve signalen opgevangen, maar ik vind dat u toch nog eens duidelijk moet zeggen of hier inderdaad een en ander in beweging kan komen.
Ik wil ook nog iets over de structuurfondsen zeggen. Op dit ogenblik wordt terecht over de stabilisering van de uitgaven en een eerlijke lastenverdeling gedebatteerd, maar wij moeten er in de Europese Unie ook voortdurend rekening mee houden dat wij nieuwe werkgelegenheid moeten creëren. Ik breek hier een lans voor de structuurfondsen en vraag dat het structuurbeleid zoveel mogelijk wordt voortgezet. De structurele steun is bestemd voor veelbelovende ontwikkelingsmodellen en bedrijfstakken die mogelijkheden bieden om nieuwe werkgelegenheid te creëren. Beseft de Raad dat wij daarvoor de nodige aandacht moeten hebben? De bestrijding van de werkloosheid en het scheppen van nieuwe werkgelegenheid is immers, ook in Agenda 2000, onze hoogste prioriteit. De structuurfondsen kunnen daartoe een belangrijke bijdrage leveren.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijne heren commissarissen, de voorzitter van de Raad heeft verklaard dat de keuze voor Berlijn als zetel van de Europese Raad symbolisch is voor het belang dat het voorzitterschap eraan hecht om Agenda 2000 bijtijds te voltooien, zodat dit Parlement nog voor de Europese verkiezingen zijn wetgevingsprocedures kan afronden.
Hij heeft erop gewezen dat de slotovereenkomst winnaars noch verliezers dient te kennen, dat enkel Europa als winnaar uit de bus mag komen. Daar zijn wij het mee eens. Hij heeft ons echter eveneens gezegd dat er geen extra begrotingsmiddelen zullen komen en hij heeft er vooral op gewezen dat de begrotingslast eerlijker moet worden verdeeld.
Edoch, mijnheer de fungerend voorzitter, in geen der voorstellen die het voorzitterschap tot nog toe aan de communautaire instellingen heeft voorgelegd, of dat nu in officiële documenten of in non papers was, lijkt echter te worden gezocht naar een compromis waarbij de lasten op gelijkmatige wijze tussen de deelnemende landen worden verdeeld; die voorstellen weerspiegelen vermoedelijk alleen het besluit de communautaire uitgaven te verlagen, een besluit dat losstaat van alle mogelijke logische verklaringen.
Want met alle respect, mijnheer de Voorzitter, het voornemen om de landbouwuitgaven met bijna 41.770 miljoen euro te terug te dringen - zo'n 6000 miljoen euro per jaar - en om zonder enige geldige reden, met het oog op de Commissieverslagen over de cohesie, 47.000 miljoen euro te besparen op categorie 2 - bijna 6714 miljoen euro per jaar - wekt niet de indruk van een compromis zonder winnaars of verliezers; er is wel degelijk sprake van verliezers, namelijk de landen die gebruik maken van de Cohesiefondsen en op wie de uitbreiding kan worden afgewenteld.
Mijn vraag aan het Duitse voorzitterschap is dan ook de volgende: wanneer zal het voorzitterschap met compromisvoorstellen komen die werkelijk evenwichtig zijn en waarbij alle lidstaten betrokken zijn, die uiteraard elk afdrachten doen waardoor een overeenkomst binnen de termijn mogelijk wordt?
Want tot nog toe, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, hebben de informele onderhandelingen tussen het Parlement en de Raad weinig vooruitgang te zien gegeven: het Parlement zet zijn gezichtspunten uiteen en de Raad neemt daar vervolgens terdege nota van.
Zo stonden de zaken ervoor onder het Oostenrijkse voorzitterschap, en we hebben nog maar weinig tijd voor het sluiten van belangrijke overeenkomsten.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, staat u mij toe een link te leggen tussen het begin van uw betoog en het einde ervan. U heeft gezegd dat de eerste prioriteit Agenda 2000 was, die tijdig te voltooien, en tegelijkertijd heeft u gezegd dat u onze medewerking wilde.
Ik denk dat u zich niet volledig heeft uitgedrukt. Onze medewerking is niet wat u wilt, maar wat u nodig heeft. Want de financiële vooruitzichten maken deel uit van het interinstitutioneel akkoord, en het interinstitutioneel akkoord is per definitie een overeenkomst tussen instellingen. Het is derhalve niet genoeg als u met de leden van de Raad tot overeenstemming komt; u dient met een voorstel te komen waarmee ook het Parlement genoegen neemt, en zoals de heer Mulder al zei, zijn er 314 stemmen voor nodig om dat voorstel goed te keuren.
Welke voorstellen heeft u voor ons waarmee wij genoegen zouden kunnen nemen? Heeft u al een flexibiliteitsmechanisme voorzien, of moeten we artikel 203 maar toepassen?
Europa kan niet in alle opzichten méér vragen: méér beleidsvormen, bestrijding van de werkloosheid, en uitbreiding, en daar tegelijkertijd minder geld tegenover stellen. Ik vind dat u hier met een duidelijk voorstel terzake zou moeten komen, en staat u mij tenslotte nog deze vraag toe - en daarmee sluit ik af, mijnheer de Voorzitter -: zal het duidelijk worden dat de sociaal-democraten in de Raad in de meerderheid zijn?

Goepel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, in de tien minuten dat u aan het woord bent geweest, heeft u wel een enkele keer de Landbouwraad vermeld, maar volstrekt niets over de hervorming van het landbouwbeleid gezegd. Als woordvoerder van mijn fractie over de landbouw vind ik dat zeer jammer. Ik zal maar niet vragen wat u over de facultatieve oppervlaktebinding denkt. Die vraag kunt u toch niet beantwoorden.
Ik zou wel graag het volgende willen weten. Ik heb in een grote Duitse krant gelezen dat de inkomenssubsidies vanaf 2000 voor akkerbouwgewassen, vanaf 2004 voor rundvlees en vanaf 2005 voor melkproducten jaarlijks cumulatief met 3 % zullen worden verminderd, dat slechts 25 % van de opbrengst van die vermindering voor bijzondere maatregelen voor het platteland zal worden gebruikt en dat 75 % daarvan dus naar de EU-begroting zal gaan. Welnu, als de steun met 75 % wordt verminderd, komt dat volgens mij neer op een duidelijke verhoging van de nettobetalerpositie van bepaalde landen. Dat betekent dat de herverdeling nog meer in het nadeel zal zijn van de landen die nu al het meest aan de EU afdragen en daarvan maar een klein deel terugkrijgen. Ik zou graag hebben dat in Agenda 2000, die toch ook een beetje met het landbouwbeleid te maken heeft, wat meer aandacht aan dat probleem wordt geschonken.

Jöns
Mijnheer de Voorzitter, gisteren hebben wij met het Raadsvoorzitterschap al van gedachten kunnen wisselen over de eisen van het Parlement met betrekking tot het Europees Sociaal Fonds. Mijnheer de voorzitter van de Raad, niemand weet echter beter dan u dat politieke eisen alleen iets opleveren als ze telkens opnieuw worden herhaald. Gisteren hebt u gezegd dat het Duitse Raadsvoorzitterschap grote sympathie voor onze eisen heeft. Toch wil ik u nogmaals formeel vragen of het Duitse Raadsvoorzitterschap ook bereid is onze eisen in de Raad nadrukkelijk te ondersteunen, meer bepaald dat voortaan 15 % van alle gelden van het Europees Sociaal Fonds wordt gebruikt om een preventief arbeidsmarktbeleid te voeren en specifieke maatregelen voor de vrouwen te treffen, dat ook sociaal uitgesloten personen via het Europees Sociaal Fonds opnieuw uitzicht op werk kunnen krijgen, dat de lidstaten op de vijf interventieterreinen verplichtingen worden opgelegd, dat de doelgroepen samen worden vermeld en dat voortaan 1 % van de gelden van het Europees Sociaal Fonds voor algemene subsidies naar plaatselijke projecten gaat.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wij beseffen dat dit een bijzonder moment is: het plannen van de komende zeven jaar met het oog op de uitbreiding die zulke ingrijpende gevolgen zal hebben. Het klimaat waarin de onderhandelingen worden gevoerd lijkt niet al te rooskleurig, want er is sprake van een, weliswaar vage, maar daarom niet minder reële tendens tot hernationalisering.
Ik zou maar een enkele opmerking willen maken over het structuurbeleid. U heeft gezegd dat u solidariteit als een kernelement van de Europese Unie beschouwd. Op structureel gebied is solidariteit niet vrijblijvend maar, juist vanwege de eenheidsmarkt, een plicht.
Mijn vraag luidt: is het structuurbeleid nog langer doel van uitgaven? Zal het Cohesiefonds worden aangehouden? Zal de begrotingsnorm van 270.000 miljoen euro, die door de Commissie is voorgesteld en die door een niet gering aantal afgevaardigden als minimaal wordt beschouwd, worden overgenomen?

Myller
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Raad, ik hoop dat u drie vragen beantwoordt. De Commissie komt met het voorstel om de huidige doelstelling 6-regio's op te nemen in de nieuwe doelstelling 1-regio; het Parlement onderschrijft dit voorstel. Dit wordt zeer terecht ingegeven door het feit dat de huidige doelstelling 6-regio's vanwege hun noordelijke ligging, hun lange onderlinge afstanden en de grote afstand tot de Europese centra in een slechtere positie verkeren dan veel andere regio's. Hoever is de behandeling van deze zaak in de Raad gevorderd?
De werkgelegenheidskwestie is op Europees niveau sterk op de voorgrond getreden en niet in het minst tijdens het Duitse voorzitterschap; hoe is dit merkbaar in de onderhandelingen over het structuurbeleid? Wordt de werkgelegenheidskwestie steeds belangrijker in de criteria van doelstelling 1 en doelstelling 3?
De samenwerking tussen grensgebieden wordt vaak gezien als een samenwerking die slechts betrekking heeft op de grens. Gaat nu vooral de grensoverschrijdende samenwerking tussen de regio's ontwikkeld worden, waarbij een grensgebied gezien wordt als een ruimer doel van samenwerking?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou heel graag alle vragen beantwoorden die hier zijn gesteld. Ik heb er 83 genoteerd, maar heb geen 83 minuten tijd. Daarom moet ik de hoofdpunten samen behandelen en een algemeen antwoord geven.
In de eerste plaats kan ik de vragen over eventuele resultaten niet beantwoorden. Behalve de twee die ik heb genoemd, zijn er nog geen resultaten geboekt. Er is een akkoord over de efficiëntiereserve en over de coherentie tussen de gebieden die nationale en die welke EU-steun genieten. Ook de akkoorden daarover hangen af van het totale akkoord. Ik kan u nu al zeggen dat er vóór de Europese Raad in Berlijn geen akkoord zal zijn over de aangelegenheden die de sprekers hier hebben aangestipt, omdat het totale pakket daar uit een groot aantal elementen moet worden samengesteld. Die elementen leveren de lidstaten zowel voor- als nadelen op. Of de lidstaten met het pakket instemmen hangt af van wat het hun uiteindelijk oplevert.
Het gaat hier om zeer veel geld voor de verschillende landen. Jammer genoeg speelt het geen enkele rol hoe de politieke meerderheid in de Raad eruitziet. Elk land probeert tijdens de besprekingen uiteraard de belangen van de eigen bevolking te dienen en die met onze gemeenschappelijke Europese doelstellingen in overeenstemming te brengen. Ik denk niet dat wij al vóór Berlijn op belangrijke punten resultaten kunnen boeken omdat het geheel nu eenmaal een evenwichtig pakket moet zijn. De meeste vragen hadden betrekking op eventuele akkoorden of plannen.
Het Duitse Raadsvoorzitterschap heeft ook nog geen compromisvoorstel geformuleerd. Als voorzitterschap mogen wij niet proberen door te drukken wat wij als Duitsers graag willen, maar moeten wij een compromis proberen te vinden en dat compromis voorstellen als de tijd daarvoor rijp is. Wij zullen dat doen. Op dit ogenblik proberen wij nog altijd de standpunten dichter bij elkaar te brengen. Ik heb enkele punten genoemd waarbij een meerderheid groeit en waarover wellicht ook een consensus kan worden bereikt. Er is evenwel nog geen enkele essentiële kwestie afgewikkeld.
Een spreker had het over de publieke opinie in de lidstaten. Het Duitse voorzitterschap en ikzelf nemen die au sérieux. Ook de publieke opinie is het in Europa over deze aangelegenheden echter niet eens. Ik weet zeer goed wat de bevolking in Spanje denkt. In Duitsland houdt de publieke opinie er echter een totaal andere mening op na dan in Spanje. Dat geldt niet alleen voor Agenda 2000. Daarom heeft het geen zin het voorzitterschap met de publieke opinie in een of ander land te willen confronteren. Wij moeten een oplossing zoeken die voor iedereen aanvaardbaar is en die met onze Europese doelstellingen strookt. Nogmaals, een van de doelstellingen van Agenda 2000 bestaat erin het Europese potentieel sterker op de bestrijding van de werkloosheid toe te spitsen. Dat is een belangrijke doelstelling van de gehele onderneming. De mensen in Europa beschouwen de werkloosheid als onze grootste uitdaging en verwachten dat wij alles in het werk stellen om de werkloosheid doeltreffend te bestrijden. Agenda 2000 kan daaraan een belangrijke bijdrage leveren.
Ik bevestig ook uitdrukkelijk dat Agenda 2000 direct met de uitbreiding samenhangt. De kwestie van de datum is op dit ogenblik volgens mij niet echt belangrijk. Voor het uitbreidingsproces is trouwens nooit een datum bepaald. De Raad, het Parlement, de Commissie noch de kandidaat-landen hebben een datum vooropgesteld. Agenda 2000 schept de voorwaarden voor de uitbreiding. Als wij in maart geen akkoord over Agenda 2000 kunnen sluiten, zal dat voor de kandidaat-landen een teleurstelling zijn. Ook daarom is het van het grootste belang dat wij Agenda 2000 tijdig afronden.
Terwijl het Europees Parlement hier bijeen is, gaan de boeren met hun tractoren de straat op. In die omstandigheden herinner ik u eraan dat het landbouwbeleid een deel van het geheel is. Het gaat dus niet uitsluitend om het landbouwbeleid. Als gevolg van de structuur van onze begroting gaat het grootste deel van het beschikbare geld naar de landbouw. Een grote meerderheid van de lidstaten vindt nu dat ook de landbouw een bijdrage aan het geheel moet leveren. Dat wil zeggen dat ook het landbouwbeleid moet worden hervormd om het met de mededingingsregels van de WHO in overeenstemming te brengen en om ervoor te zorgen dat de Europese Unie ook na de uitbreiding betaalbaar blijft.
Aangezien de vraag concreet werd gesteld, wil ik onderstrepen dat het Europese landbouwbeleid niet kan of mag dienen om de boeren van hun inkomen te beroven, laat staan te gronde te richten. Het Europese landbouwbeleid moet integendeel dienen om het de boeren in alle Europese regio's mogelijk te maken hun landbouwactiviteiten voort te zetten. De voorstellen die op dit ogenblik worden besproken - verder staan wij nog niet - zijn volgens het voorzitterschap beslist niet van dien aard dat wij kunnen zeggen dat ze de boeren in Europa in de toekomst elke mogelijkheid zullen ontnemen om aan landbouw te doen.
Ik begrijp dat u nu al graag over concrete afspraken zou willen debatteren. Dat kan niet, omdat het gehele pakket pas in maart wordt samengesteld. In samenwerking met het Parlement hebben wij voor die procedure gekozen. Die wordt nu snel afgewikkeld. Het tempo van onze bijeenkomsten wordt opgevoerd en ook onze gespreksthema's worden almaar talrijker. Wij weten zeer goed dat wij de instemming van het Parlement nodig hebben. Het voorzitterschap wijst er tijdens het beraad in de verschillende organen ook telkens opnieuw op dat bij de verdediging van de nationale standpunten rekening moet worden gehouden met de opvattingen van het Europees Parlement. Ik moet echter toegeven dat sommige lidstaten dat meer au sérieux nemen dan andere. Sommige willen dat het voorzitterschap het Parlement er later toe brengt met de resultaten van de speciale top in te stemmen.
Wij willen in de resultaten van de top zoveel mogelijk ideeën van het Europees Parlement verwerken. Daarom ben ik het Parlement erkentelijk voor alle vragen en aanbevelingen die het hier vandaag heeft geformuleerd. Ik kan u zeggen dat wij al die aanbevelingen, aanwijzingen en goede raad tijdens het beraad in aanmerking zullen nemen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de voorzitter van de Raad.
Het debat is gesloten.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, een beroep op het Reglement. Ik heb dit vraag-en-antwoordonderdeel van begin af aan bijgewoond en vind het bijzonder teleurstellend dat de fungerend voorzitter van de Raad, na al die verklaringen, uiteindelijk maar enkele minuten tot zijn beschikking heeft om de 83 vragen of daaromtrent die hem zijn gesteld, te beantwoorden.
Het zou veel beter zijn dit soort cruciale debatten wat meer leven in te blazen en de formule toe te passen die we ook in Brussel gebruiken voor het stellen van vragen aan de Commissie. De methode die we nu gebruiken werkt echt niet, terwijl we hier debatteren over een onderwerp dat van cruciale betekenis is voor de Europese burgers! Ik noem dit een dood debat; slechts enkele parlementsleden hebben een vraag kunnen stellen, en nog minder hebben een antwoord gekregen.

De Voorzitter
Geachte collega, ik zal uw opmerking aan het Bureau voorleggen.

Situatie in Kosovo
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Kosovo.
Ik geef het woord aan de fungerend voorzitter van de Raad.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het contrast kon haast niet groter zijn: terwijl u debatteert over de vraag hoe de EU-lidstaten beter onder het gemeenschappelijk Europese dak kunnen samenleven, gaat het op enkele honderden kilometers hier vandaan, in Rambouillet, om de vraag of de betrokkenen het nog langer samen onder hetzelfde dak kunnen uithouden. Dat bewijst voor welke strategische uitdaging de Unie in Kosovo staat.
Hier spreken wij over de afschaffing van grensposten en over de interne markt, ginds worden nationale grenzen nog altijd beschouwd als een middel om zich van de anderen af te zonderen. In Rambouillet werd, volgens goede diplomatieke gewoonte, afgesproken dat alles vertrouwelijk zou blijven. Dat wil zeggen dat de onderhandelingen tussen de partijen en niet in de openbaarheid worden gevoerd. Ik weet niet meer dan u, die nochtans goed geïnformeerde politici bent. Op dit ogenblik kan ik alleen maar zeggen dat de onderhandelingen, zoals verwacht, moeizaam verlopen, dat beide partijen aan hun standpunt vasthouden en dat de bemiddelaars op dit ogenblik vooral zoeken naar de punten van overeenkomst die er, ondanks alle verschillen, beslist moeten zijn.
Berichten over het verloop van zulke onderhandelingen zijn trouwens vaak misleidend, want ook in dit geval geldt dat er geen akkoord is zolang iedereen het niet over alles eens is. Bij de vredesinspanningen speelt de Europese Unie een sleutelrol. De speciale EU-gezant, de heer Petritsch, heeft door zijn voorbereidende werkzaamheden in Pristina en Belgrado een belangrijke bijdrage geleverd, waardoor deze onderhandelingen mogelijk zijn geworden. Samen met zijn Amerikaanse en Russische collega's Hill en Majorski leidt hij nu de onderhandelingen in Rambouillet. Dat is een moeilijke opdracht, waarvoor de heer Petritsch ons aller steun verdient.
Dat een Amerikaan, een Rus en een Europeaan de onderhandelingen samen leiden, bewijst, terloops gezegd, ook dat de Europese Unie op het gebied van het buitenlands beleid een zekere slagvaardigheid heeft verworven. Wij hebben ons doel nog niet bereikt, maar zijn zeker op de goede weg.
De Europese Unie heeft snel op het conflict in Kosovo gereageerd. Sedert de lente van vorig jaar heeft ze, als antwoord op het brute geweld van de Servische veiligheidstroepen, stapsgewijs een gedifferentieerd systeem van sancties ontwikkeld. Daarnaast heeft de Europese Unie alleen al in 1998 voor meer dan 45 miljoen ecu humanitaire hulp verstrekt. De EU heeft ook steun verleend aan de onafhankelijke media om tegen de propaganda van beide partijen in te gaan. In Kosovo heeft de Unie ook steun verleend voor de democratisering en de totstandbrenging van een burgermaatschappij.
Onze politieke doelstelling was daarbij altijd een verregaand zelfbeschikkingsrecht voor Kosovo, de eerbiediging van de territoriale integriteit van de Federale Republiek Joegoslavië en een doeltreffende bescherming van de rechten van alle minderheden. De Raad Algemene Zaken heeft het standpunt van de Europese Unie op zijn zitting van 25 januari 1999 bekrachtigd. Ik wil de belangrijkste punten hier nogmaals herhalen.
In de eerste plaats streeft de Europese Unie naar een politieke oplossing. Geweld, door wie het ook wordt gepleegd, maakt het conflict alleen maar erger en veroorzaakt voor de bevolking nog meer leed en ellende.
In de tweede plaats ondersteunt de Europese Unie de voorstellen van de Contactgroep voor een politieke oplossing, die het uitgangspunt voor de onderhandelingen in Rambouillet vormen.
In de derde plaats verwacht de Europese Unie dat Belgrado zijn verbintenissen tegenover de OVSE en de NAVO nakomt en op de eisen van de VN-Veiligheidsraad ingaat.
In de vierde plaats mogen zij die voor de slachtpartij in Racak verantwoordelijk zijn, niet ongestraft blijven. Hun namen moeten aan het Internationaal Tribunaal voor ex-Joegoslavië worden meegedeeld.
In de vijfde plaats eist de Europese Unie dat de Kosovo-Albanezen hun verplichtingen tegenover de VN-Veiligheidsraad integraal nakomen. De Europese Unie veroordeelt de provocaties van het UCK, die de geweldspiraal nog een extra zetje geven.
In de zesde plaats ondersteunt de Europese Unie de verificatiemissie van de OVSE voor Kosovo. Die heeft zich ondanks alle moeilijkheden tot een belangrijke stabiliserende factor ontwikkeld. De Europese Unie onderstreept de verantwoordelijkheid die president Milosevic voor de veiligheid van de leden van de missie op zich heeft genomen.
In de zevende plaats is de Europese Unie bereid tot de uitvoering van een via onderhandelingen bereikte oplossing bij te dragen. Dat geldt in het bijzonder ook voor de wederopbouw.
In de achtste plaats moeten de mensen in Kosovo weten dat de Europese Unie bereid is hen op de weg naar vrede te helpen.
De Raad Algemene Zaken heeft op 25 januari 1999 de opdracht van de Spaanse ex-premier Felipe González als speciale vertegenwoordiger voor de Federale Republiek Joegoslavië tot januari 2000 verlengd. Ik dank de heer González dat hij zich bereid heeft verklaard zijn moeilijke taak voort te zetten. Voorts roep ik de leiders in Belgrado ertoe op met de heer González samen te werken en gebruik te maken van de mogelijkheden welke die samenwerking tegenover de Europese Unie opent.
Voor de vrede en stabiliteit in Europa is het niet alleen volstrekt onontbeerlijk dat de onderhandelingen in Rambouillet tot een oplossing leiden, maar ook dat wij de conflicten en problemen in ex-Joegoslavië opvatten als een uitdaging waarop wij het juiste en dus Europese antwoord moeten formuleren.
Wij moeten de democratische en pluralistische krachten in Joegoslavië en Kosovo versterken en de regionale samenwerking bevorderen en verder ontwikkelen. Wij moeten samenwerkings- en pretoetredingsstructuren tot stand brengen die aan de Europese roeping van die landen beantwoorden. Vooral echter moeten wij in de regio vrede brengen en de mensen laten zien hoe zij in het gebied kunnen samenleven. De Europese Unie biedt hun daarbij haar hulp aan. Vooral de bij het conflict betrokken partijen moeten echter hun verantwoordelijkheid op zich nemen. Zij moeten erkennen dat met geweld niets te winnen, maar wel veel te verliezen is, en dat er voor een compromisoplossing aan de onderhandelingstafel in Rambouillet geen realistisch alternatief bestaat.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de voorzitter van de Raad.
Thans heeft de heer Van den Broek het woord namens de Commissie.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard is ook de Europese Commissie verheugd over het feit dat de partijen gevolg hebben gegeven aan de dringende oproep om de vredesbesprekingen in Rambouillet te beginnen. Er zullen nog veel inspanningen worden verricht om een akkoord te bereiken, waarbij in de aanwezigheid van de Serviërs en Kosovo-Albanezen in Rambouillet een principiële bereidheid mag worden gezien om tot een oplossing te komen. De druk moet echter maximaal blijven om een acceptabel en werkbaar resultaat mogelijk te maken. Zoals bekend zijn de ministers van Buitenlandse Zaken Robin Cook en Hubert Védrine regelmatig aanwezig om ook het momentum van de onderhandelingen te kunnen vasthouden.
Ook de Europese Commissie is in Rambouillet vertegenwoordigd en levert een bijdrage aan de onderhandelingsthema's die betrekking hebben op economische en wederopbouwaspecten van het conceptakkoord. Komend weekeinde is er waarschijnlijk een nieuwe bijeenkomst van de Contactgroep op ministerieel niveau. Het doel is dan om de resultaten tot dan toe te beoordelen en te bespreken welke punten extra inspanning of extra aandacht behoeven.
De Europese Commissie treft van haar kant de nodige voorbereidingen om na het afsluiten van een akkoord haar inbreng in het wederopbouwproces te kunnen verzorgen. Reeds in de maanden december en januari is op initiatief van de Commissie een zogeheten "schade-evaluatie" uitgevoerd en daarbij is gekeken naar schade aan woningen en aan de essentiële infrastructuur, maar door de gevechtshandelingen konden niet alle gebieden worden bezocht. Naar ruwe schattingen van dit moment gaat het om ongeveer 30.000 woningen die in mindere of meerdere mate zijn beschadigd; met het herstel daarvan zal, zo zijn de eerste berekeningen, ongeveer een bedrag van 330 miljoen euro zijn gemoeid.
De Commissie is voornemens om niet te lang na het bereiken van een vredesregeling een internationale donorconferentie te beleggen. Maar het is duidelijk dat tot die stap evenals tot de wederopbouw niet kan worden overgegaan als er geen sprake is van een akkoord en van een duidelijke wil bij partijen om tot een vreedzaam samenleven te komen.
Met de daadwerkelijke uitvoering van wederopbouwactiviteiten kan met inachtneming van de nodige conditionaliteit uiteraard pas worden begonnen wanneer de veiligheidssituatie op de grond dat toelaat. Het is verheugend te constateren dat bij de lidstaten en ook bij andere landen de consensus groeit om straks een eventueel bereikt akkoord te steunen met een internationale troepenmacht ter plaatse. Dat zal de wederopbouwactiviteiten beter veiligstellen.
Belangrijkste oogmerk van die constructie is uiteraard ook het mogelijk maken van de terugkeer van de duizenden ontheemden en vluchtelingen naar hun oorspronkelijke woonplaats. De voor dit jaar beschikbare financiële middelen van de Unie zijn vooralsnog beperkt. Er kan zeker een begin worden gemaakt met enige wederopbouw, maar uit de begrotingslijnen die daarvoor in aanmerking komen, en dat is dan eigenlijk de begrotingslijn wederopbouw ex-Joegoslavië, wordt uiteindelijk ook de wederopbouw van Bosnië-Herzegovina bekostigd.
De Commissie zal op een en ander terugkomen zodra goed inzicht is verkregen in de internationale bijdrage aan de wederopbouw en in de termijn waarop die gestalte zal krijgen. De humanitaire hulpverlening via ECHO, het Raadsvoorzitterschap duidde daar al op, gaat inmiddels wel door. Wij hechten er overigens aan dat ook aan de inspanningen van de Europese Unie een goede zichtbaarheid wordt gegeven en dat kan alleen door al onze activiteiten zo goed mogelijk te bundelen en te presenteren. De aanwezigheid van de Commissie in Belgrado en straks ook in Pristina zullen daartoe respectievelijk moeten worden versterkt en verzekerd.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement zeven ontwerpresoluties ontvangen .

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, namens mijn fractie stem ik met deze verklaringen van de Raad en de Commissie in. Ik meen zonder aanmatiging maar toch met enige trots te mogen zeggen dat mijn fractie altijd heeft gezegd dat wij zowel op onderhandelingen moesten aandringen als met geweld moesten dreigen. Sommigen, ook hier in het Parlement, hadden al vroeger willen toeslaan. Dat zou echter verkeerd zijn geweest. Zoals thans blijkt, bestaat nog altijd de mogelijkheid dat wij ons - naar ik hoop - gemeenschappelijk doel door middel van onderhandelingen en bemiddelingsinspanningen bereiken. Zoals elke conferentie kan ook deze bijeenkomst echter mislukken. In dat geval moeten wij geweld gebruiken. Wij moeten echter ten volle gebruik maken van de mogelijkheid die wij nu hebben.
De voorzitter van de Raad heeft ook namen genoemd. Ik stel met grote voldoening vast dat een vertegenwoordiger van Europa in deze aangelegenheid een belangrijke rol speelt. Ik ben ook zelf zeer trots. Wolfgang Petritsch was, voor hij ambassadeur in Belgrado werd, een van mijn medewerkers. Iedereen erkent dat hij nu voortreffelijk werk verricht. Voor mij is echter niet zozeer de persoon, als wel het feit belangrijk dat een vertegenwoordiger van de Europese Unie een eersterangsrol speelt.
Belangrijk vind ik voorts dat niet alleen de Amerikanen, maar ook de Russen bij de onderhandelingen zijn betrokken. Wij vergeten vaak dat wij ook Rusland en de Russische regering aan hun verantwoordelijkheid voor ons continent moeten herinneren. Aangezien Rusland medeverantwoordelijkheid draagt, moet het meewerken om tot een duurzame oplossing te kunnen komen.
Mede namens mijn fractie herhaal ik nogmaals dat wij niet kunnen dulden dat in ons Europa grenzen met geweld worden gewijzigd. Als er grenswijzigingen komen, moet iedereen het daarmee eens zijn. Grenswijzigingen mogen niet unilateraal en met geweld worden opgelegd. Zo nodig moeten, zoals de heer Van den Broek heeft gezegd, in het gebied ook troepen worden gestationeerd om ook op langere termijn de vrede te handhaven. Ik koester niet de illusie dat van vandaag op morgen een oplossing kan worden gevonden. Wij moeten allemaal goed beseffen dat, als wij geen degelijke oplossing vinden, niet alleen in Kosovo maar in de gehele regio gevaar dreigt. Ik denk daarbij aan de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, maar ook aan Albanië. De Europese Unie moet ook in Albanië op gezond verstand en een consensus aandringen. Wij moeten op geheel Albanië - en dus niet op een verscheurd en verdeeld Albanië - kunnen rekenen om een voor iedereen aanvaardbare oplossing te kunnen vinden. Daarom stem ik van ganser harte met de verklaringen van de Raadsvoorzitter en de commissaris in.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, wij kunnen moeilijk zeggen dat wij tijdig iets voor Kosovo hebben gedaan. Wij weten sedert 1989 wat in Kosovo aan de hand is. Wij hebben aan Kosovo pas aandacht geschonken toen het UCK ons daartoe dwong. Wie dat ontkent, heeft de situatie in Kosovo niet gevolgd.
Wij gaan er nu prat op dat wij voor Kosovo veel geld beschikbaar stellen. Als wij vanuit het Westen sneller actie hadden ondernomen, zou alles in Kosovo niet verwoest zijn en zouden wij dat vele geld niet hoeven te geven. Onze fractie vindt het goed dat in Rambouillet wordt onderhandeld. Ook ik vind het goed dat de Europeanen nu een grotere rol spelen, maar zoals altijd komen zij te laat. Ik hoop dat de situatie nog niet hopeloos is, maar wij zouden toch eens moeten onderzoeken wat wij bijvoorbeeld in oktober van vorig jaar hadden kunnen doen. Hadden wij toen gedaan wat wij nu doen, zouden vele mensen in Racak en elders niet zijn omgekomen.
De NAVO-dreiging met luchtaanvallen moet op een geloofwaardige manier worden gehandhaafd. Ik zeg dat ter attentie van een aantal afgevaardigden die dat niet willen. Milosevic heeft met de ongrondwettige opheffing van de autonomie van Kosovo het uiteenvallen van Joegoslavië in 1989 op gang gebracht. Met zijn propaganda over Kosovo heeft hij vervolgens de nationalistische wraakgevoelens aangewakkerd. Het einde van zijn zinloos beleid van geweld tegen de Kosovo-Albanezen nadert. Milosevic zal de termijn van twee weken met alle middelen proberen te verlengen. Een door het Westen afgedwongen oplossing voor het conflict in Kosovo wil en kan hij niet aanvaarden. Anders kan hij op de internationale scène geen enkele rol meer spelen en moet hij zich er eindelijk op toeleggen zijn volk te besturen. Zijn politieke middelmatigheid en onbekwaamheid zouden dan snel aan het licht komen.
Hij zou dan onvermijdelijk bij het tribunaal in Den Haag worden aangeklaagd, wat trouwens allang had moeten gebeuren. Onze landen zouden dan de bewijzen moeten voorleggen waarover ze beschikken. De NAVO-dreiging is dus onontbeerlijk. Als in Rambouillet een voorlopige oplossing kan worden bereikt - wat wij wensen -, dan moet de uitvoering daarvan worden gegarandeerd door grondtroepen om de Albanezen en Serviërs in Kosovo te beschermen. Ook als de onderhandelingen mislukken zijn luchtaanvallen op zichzelf echter onvoldoende. Ook dan hebben wij grondtroepen nodig. Wij hopen allemaal dat de onderhandelingen vruchten afwerpen, maar verwachten ook dat het Westen en de NAVO voet bij stuk houden. Anders verknallen wij onze laatste kans.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, de Europese geschiedenis van deze eeuw leert ons dat democratieën en dictaturen niet altijd zij aan zij kunnen leven, dat het begrip coëxistentie in dergelijke gevallen een ingebouwde begrenzing in de tijd kent. De systemen staan diametraal tegenover elkaar, en aan het eind zal een van de twee overwinnen. Dat kan met militaire middelen gebeuren, zoals bij de vernietiging van Hitler's rijk, en met vreedzame middelen, zoals bij de ineenstorting van de Sovjet-Unie.
Het is de taak van de EU duidelijk de kant van de democratieën en democraten te kiezen. Er moet gauw een einde komen aan het lijden dat dictator Milosevic bij alle mensen in het voormalige Joegoslavië heeft veroorzaakt, niet in de laatste plaats bij de Servische bevolking.
De taak van de EU op de Balkan is een eind te maken aan de strijd, aan de moordpartijen en aan de inbreuken op de mensenrechten. Dat is een belangrijke taak, maar daar mag het niet bij blijven. De Unie moet er ook voor zorgen dat alle landen en autonome gebieden op de Balkan een democratisch sociaal stelsel krijgen en dat de mensen daar leren inzien wat de democratie van hen vraagt en wat zij te bieden heeft.
De dictators, oorlogsmisdadigers en tirannen in de Balkanlanden moeten uit hun paleizen en regeringsgebouwen worden verdreven. Op die manier krijgen leiders van democratische staten en staatsvormen op de Balkan gelegenheid om via onderhandelingen een oplossing te vinden voor grensvraagstukken en om hun onderlinge twisten te regelen, met volledige eerbiediging van alle minderheden.
Als de bijeenkomst in Rambouillet die kant opgaat, is dat uitstekend. Serviërs en Albanezen, moslims en oosters-orthodoxe gelovigen zouden moeten beseffen dat de EU zonder vooraf ingenomen standpunten en zonder discriminatie een evenwichtige oplossing probeert te vinden.
Wij liberalen kunnen echter moeilijk geloven dat een tijdelijke oplossing van de kwestie-Kosovo mogelijk is zonder het inzetten van een vredeshandhavende macht met een omvang die respect inboezemt. In de gezamenlijke resolutie van het Parlement hebben andere fracties niet willen wijzen op de behoefte aan een dergelijke macht, en dat betreur ik. Wel kan ik tot mijn tevredenheid vaststellen dat mijn sociaal-democratische collega's geleidelijk van standpunt veranderen, maar dat komt omdat de Raad een duidelijker standpunt heeft ingenomen. De sociaal-democraten hebben de Raad gevolgd, waarbij ze steeds een neuslengte achterlagen. Ongeacht de betekenis van de liberalen voor een oplossing van de kwestie-Kosovo, ben ik er trots op te behoren tot een fractie die ernaar streeft voorop te lopen - een fractie die de ontwikkeling wil leiden en haar niet alleen wil volgen.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn idee is dit een moment van hoop, de hoop dat de onderhandelingen die thans in Rambouillet worden gehouden, positieve resultaten zullen opleveren.
Dit Parlement heeft al vele malen gepleit voor internationaal ingrijpen met betrekking tot Kosovo, maar dat ingrijpen is helaas te laat voor al diegenen die zijn omgekomen, voor degenen die hun hebben en houden kwijt zijn en die vluchteling zijn geworden.
Desondanks is het zaak dat wij de huidige inspanningen en de inhoud van het door de Contactgroep voorgestelde plan ondersteunen. Want het is waar: de oplossing van het conflict in Kosovo is gelegen in een hoge mate van autonomie binnen internationaal erkende grenzen, als we tenminste willen voorkomen dat de problemen zich naar andere landen uitbreiden. Dat is het eerste wat moet worden bereikt.
Vervolgens zijn er mijns inziens drie heel duidelijke gegevens die we niet mogen vergeten. Ten eerste: de druk die op de partijen wordt uitgeoefend om af te zien van geweld voor het bereiken van hun doelen, mag niet worden verminderd.
In de tweede plaats, als het de NAVO is die militaire actie onderneemt, dan moet de Hoge internationale vertegenwoordiger natuurlijk een Europeaan zijn, zoals die in Bosnië, die heel veel bereikt heeft.
En in de derde plaats - waarop Felipe González al vele malen heeft gewezen - mogen we niet vergeten dat Milosevic en het ontbreken van democratie in Servië de voornaamste oorzaak van deze conflicten zijn, en als die oorzaak niet wordt weggenomen zal dit in de toekomst tot nog meer conflicten leiden.

Aelvoet
Voorzitter, collega's, het is inderdaad zo dat de Europese Unie te weinig effectief en te laat echt in actie geschoten is. Maar de moeilijkheid is en blijft dat als er verdeeldheid is in de Raad er geen eensgezinde actie kan komen. Die verdeeldheid was er trouwens ook in dit Parlement. Laten we dus anderen geen verwijten maken als we zelf met dezelfde moeilijkheden af te rekenen hebben. Dat nu in de richting van een politieke oplossing gewerkt kan worden, vind ik een goed uitgangspunt. De hele vraag is of het huidige aanbod van een ruime autonomie die vergelijkbaar moet zijn met die van Montenegro aan Albanese zijde nog overtuigend is na al wat er gebeurd is en na de radicalisering die zich in de verschillende bewegingen daar heeft afgetekend.
Mijn vraag blijft wel: wat met de stok achter de deur? Men is het er altijd over eens om te zeggen: men moet de druk op de ketel houden en ik ben ook die mening toegedaan, maar welk drukmiddel hebben we om ook de UCK aan zijn afspraken te houden? Want niet alleen de Serviërs houden zich niet aan hun afspraken. Ook de UCK niet, hebben we gezien. Wij denken dus dat een oplossing gezocht zal moeten worden in een gemeenschappelijke aanpak voor de hele zuidelijke regio van Oost-Europa.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, eerst even een vraag aan de Raad: ik heb niet goed begrepen of Rambouillet een initiatief was van de Europese Unie of een Frans-Brits initiatief. Ik hoop een antwoord te krijgen op deze vraag.
Dit gezegd zijnde, wil ik inhaken op wat de heer Carnero González gezegd heeft. Wie volgens mij in Rambouillet volledig over het hoofd worden gezien, zijn de Serviërs, het Servische volk. Voor de zoveelste keer gokt Europa, met name de Raad, op de heer Milosevic. In mijn ogen is de heer Milosevic een deel van de oplossing, maar hij is duidelijk ook het probleem, en ik heb niet de hamletiaanse twijfels van mevrouw Aelvoet, die zich afvraagt of de UCK zijn beloften zal houden. We hebben hier te maken met een mijnheer, de heer Milosevic, die heeft laten zien dat hij op dit punt een meester is.
Volgens mij gaat het om fundamentele kwesties. Zo is het ook van fundamenteel belang om te weten of de Raad, die ons belooft druk te zullen uitoefenen om de schuldigen aan te houden en te berechten, de verklaringen zal analyseren die verschenen zijn in de pers en die de verbindingen tussen de operationele eenheden in Kosovo en de bevelhebbers in Belgrado blootleggen. Uit deze verklaringen blijkt dat de lijnen van de bevelsstructuur niet ophouden bij de buitenwijken van Kosovo, maar direct naar Belgrado leiden. Ik hoop dat men zo tenslotte zal uitkomen op de heer Milosevic en dat Europa op dit punt een duidelijk beleid zal voeren, want het ligt voor de hand dat de misdadigers, zij die de misdaden hebben uitgevoerd, heel precieze bevelen hebben gekregen uit Belgrado.
De adjunct-procureur-generaal van het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag zegt precies hetzelfde wanneer hij verklaart dat het tijd wordt dat de lidstaten, waaronder bepaalde lidstaten van de Europese Unie, de bewijsstukken overdragen die ze in hun bezit hebben en die aantonen dat de lijnen van de bevelsstructuur beginnen in de dorpen van Kosovo en eindigen in Belgrado, in het machtscentrum van Belgrado, bij de heer Milosevic. Het wordt tijd dat dit gebeurt en ik verzoek de Raad op deze vraag te antwoorden.

Parigi
Mijnheer de Voorzitter, de geschiedenis leert ons dat het moeilijk is te beslissen wie in de Balkan goed of slecht is, wie aardig en wie bloeddorstig. Eveneens moeten wij uit respect voor de historische waarheid toegeven dat Kosovo voor Servië het land van herkomst is, zoals Israël dat voor de Israëli's is. Een enkele collega vroeg zich in dit bestek af waarom de interventie zo laat komt terwijl er zich zo'n tragedie in Kosovo respectievelijk de Balkan afspeelt. Als ik gemeen wilde zijn, zou ik daarop antwoorden dat misschien een bepaalde partij er wel belang bij heeft dat de boel eerst helemaal vernield wordt, om daarna aan een wederopbouw te kunnen beginnen.
Hoe dan ook, wij juichen de poging toe om het conflict op te lossen via diplomatieke onderhandelingen waar internationale instellingen borg voor staan. Toch kunnen wij niet om de constatering heen dat de rol van de Europese Unie ontoereikend is en bepaald geen blijk geeft van enig gemeenschappelijk buitenlands beleid. Zo kijken bepaalde lidstaten van de Unie compleet anders tegen de Balkanproblematiek aan dan andere lidstaten, ook qua historisch perspectief.
De complexe problematiek van de Balkan dateert van heel lang geleden. Om die te achterhalen is het zaak helemaal terug te gaan in de tijd, naar de vroegste geschiedenis van de Balkanvolkeren, naar hun gewoonten en tradities. Er is één gegeven waar men absoluut niet onderuit kan, dat nooit en te nimmer over het hoofd gezien mag worden als men een uitweg zoekt uit de huidige, zo tragische situatie: integratie tussen de twee beschavingen, de orthodoxe en die van de moslems, is onmogelijk, want beide beschavingen en culturen hebben volslagen andere karaktereigenschappen. Vandaar dat je hooguit kunt mikken op een vorm van coëxistentie, en dat is dan ook iets dat er dringend moet komen, indien men althans voorkomen wil dat het conflict nog voortwoekert. Immers, waar conflicten zijn, is er ook geweld, volkerenmoord, etnische zuiveringen, schendingen van mensenrechten en overtredingen.
Europa mag niet langer dulden dat aan zijn grenzen zo'n explosieve situatie aanhoudt, een situatie die meer uit etnische beweegredenen voortvloeit, zoals ik zojuist al zei, dan uit geopolitieke overwegingen. Om deze reden zijn wij van mening dat het doel van samenleven, onder eerbiediging van de levenswaarden en de cultuur van de ander, het doel moet worden waar iedereen naar moet streven. Conflicten los je niet op met oorlog, de regering in Belgrado kan geen vrede in de regio herstellen door haar politie tot de tanden te wapenen. Trouwens, de Kosovaren hebben evenmin het recht via de handel in verdovende middelen wapens aan te kopen om zodoende de oorlog voort te zetten.
Je kunt een bevolking niet zomaar uit haar eigen territorium wegrukken, uit het gebied waar de identiteit van haar voorvaderen wortelt. Als je dat toch doet, dan zal dit altijd aanleiding geven tot nieuwe tragedies en nieuwe conflicten. De beste aanpak om pacificatie te verzekeren lijkt ons dat er gezocht wordt naar middelen en mogelijkheden om een vorm van coëxistentie tot stand te brengen die garanties biedt voor beide partijen. In deze optiek is volgens ons de autonomie van Kosovo de meest voor de hand liggende politieke en constitutionele oplossing, dat wil zeggen een zo ruim mogelijke autonomie in een geschikt constitutioneel kader en onder borgstelling van de internationale instellingen en de Europese Unie. Europa kan en moet eveneens een helpende hand bieden om de economische ontwikkeling van het gebied op te vijzelen en ze moet net zozeer voor de Servische bevolking als voor de Kosovaren een aanknopingspunt vormen voor een vreedzaam evenwicht van de federatie.

Wiersma
Voorzitter, ondanks de intensieve inzet van de internationale gemeenschap blijven gewelddadigheden in Kosovo aan de orde van de dag. De OVSE-waarnemersmissie heeft niet het gewenste effect. De afschuwelijke moordpartij in Racak van 15 januari jongstleden was een nieuw dieptepunt in het conflict tussen Kosovo-Albanezen en de Serviërs. Met deze moordpartij is een wankele wapenstilstand die in november was bedongen tenietgedaan. Niet alleen de Servische eenheden maar ook het UCK, dat in haar guerrillatactiek steeds professioneler tewerk gaat, is verantwoordelijk voor het dagelijks geweld. Hierdoor moeten opnieuw enkele duizenden mensen hun huizen ontvluchten. Er is en was aanleiding voor actiever ingrijpen van de internationale gemeenschap. Het brute geweld, het proces van etnische zuiveringen tegen de burgerbevolking en de destabilisatie van Joegoslavië moeten gestopt worden. De daders van al deze wandaden moeten worden vervolgd.
Mijn fractie steunt van harte de contactgroep en het voorgestelde conceptvredesplan met een overgangsperiode om tot een substantiële autonomie voor de regio Kosovo te komen, een uitgangspunt dat door mijn fractie altijd gesteund is. De besprekingen in Rambouillet zijn een laatste poging om zonder militair ingrijpen van de NAVO tot een werkbare overeenkomst te komen. Het Parlement steunt dan ook de voorbereidende maatregelen van de NAVO als drukmiddel om eventueel in te grijpen om de besprekingen tot een goed einde te laten komen.
Ook is het van belang, en dat voeg ik eraan toe, ons voor te bereiden op het zenden van militairen in het kader van het uitvoeren van het akkoord. Zowel de Serviërs als de Kosovo-Albanezen worden in de besprekingen onder druk gezet om tot een oplossing van het conflict te komen. Om te voorkomen dat de besprekingen in Rambouillet de UCK in de kaart spelen, is de Kosovo-Albanezen duidelijk gemaakt, en terecht, dat de enige mogelijkheid om een vredeshandhavende interventiemacht van de NAVO in het gebied te krijgen is dat ze zich ook daadwerkelijk inzetten om tot een volledige overeenkomst te komen met de Serviërs over een interim-autonomie voor Kosovo binnen de federale republiek Joegoslavië.
In maart van vorig jaar brak het conflict in alle hevigheid uit. We zijn inmiddels bijna een jaar verder. Het wordt tijd dat alle partijen die betrokken zijn bij dit conflict tot een overeenkomst komen. Ook daarom roepen wij de Europese Unie en haar lidstaten op om een duidelijke en actieve rol te spelen in het beëindigen van dit conflict. Wij willen sympathie en steun uitspreken voor het optreden van de Britse en Franse regeringen maar we willen ook duidelijk blijk geven van onze waardering voor het Duitse voorzitterschap.
We hebben als Europese Unie het voortouw. Laten we dat behouden. Ik wil nogmaals zeggen: het gaat niet om de geschiedenis, maar het gaat om de toekomst van Kosovo en van de mensen die er wonen. Het gaat niet om gelijk hebben maar om gelijk krijgen.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het staat buiten kijf dat niet uit de school geklapt mag worden over de ontmoeting in Rambouillet, de onderhandelingen moeten ongetwijfeld geheim gehouden worden, maar misschien had u ons toch wat meer kunnen vertellen. Want, afgezien van het feit dat er over diverse heikele punten nu enig contact is gekomen, een contact dat momenteel een stijgende lijn te zien geeft, zoals u zelf hebt gezegd, moet toch minstens het besef gekweekt worden dat, mocht Rambouillet mislukken, er dan nog een troefkaart is om het probleem op te lossen, om de periode na Rambouillet aan te kunnen. We kunnen immers niet, zoals u in uw speech hebt gezegd, alleen maar vertrouwen op het verantwoordelijkheidsgevoel van de betrokken partijen, want dan zijgt de positie van Europa voor de zoveelste keer ineen.
Wij hebben van de commissaris gehoord dat de mogelijkheid bestaat dat men een aantal troepen naar het gebied gaat zenden om eventueel te waken over de vredeskansen. Maar er is een algemener probleem dat veel belangrijker is en daar had het Duitse voorzitterschap naar mijn smaak zijn tanden in moeten zetten: er moet namelijk eindelijk een plan met een aantal algemene hoofdlijnen wordt opgesteld voor de hele federale republiek van het voormalige Joegoslavië. In Macedonië begint het immers ook al weer te rommelen, ik lees hier in de kranten dat er in Brisco alweer nationalistische spanningen zijn tussen moslems en Serviërs. Het is daarginds één grote brandhaard, en de enige remedie is dat de Europese Unie een alomvattend beleid voor het hele gebied gaat opzetten.
Wat zijn die algemene lijnen? Natuurlijk mogen die niet alleen neerkomen op interventie in geval van noodsituaties, een doekje voor het bloeden als er een of andere moeilijke situatie dreigt. Hoe zien die algemene richtsnoeren die de Europese Unie wil volgen om een authentiek vredesproces in het hele gebied te bevorderen eruit? Dat is nu net de hamvraag, en wij hadden eerlijk gezegd gehoopt dat het grote Duitsland is staat was geweest om een paar van die lijnen aan te geven, om iets van beleid naar voren te brengen.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Bianco zojuist heeft gezegd, hadden wij liever gehad dat er een antwoord was gekomen van de minister en de commissaris op de vragen en het voorbehoud dat velen hebben geuit met betrekking tot de in Rambouillet van start gegane onderhandelingen.
In dit Huis hopen wij natuurlijk allemaal dat de onderhandelaars in Rambouillet erin slagen de tijdbom van Kosovo onschadelijk te maken, maar er zijn hier ook heel wat leden die denken dat een militair-politieke interventie averechts uitwerkt en een alarmerende effect kan hebben: dan maakt die bom immers nog meer kans om te ontploffen, wat dan weer onvermijdelijk gepaard zal gaan met een hele reeks kleinere ontploffingen.
De dreiging van militaire interventie - vooropgesteld dat daarmee de grimmige houding van beide strijdende partijen wat ingetoomd kan worden - zou averechts kunnen uitwerken zodra die interventie geen dreiging meer vormt. De luchtvaart van de NAVO zou in alle opzichten de luchtvaart van de UCK worden en zou tevens mettertijd neerkomen op een bemiddelingsmacht. Alleen de OVSE zou met een NAVO-component en een VN-mandaat leiding kunnen geven aan een dergelijke troepenmacht. Natuurlijk zou de Russische Federatie ook een bijdrage qua middelen en mankrachten moeten leveren. En dan is er nog het probleem Albanië, dat voortdurend als doorvoerhaven fungeert voor massale leveranties van wapens aan de opstandelingen.
Het accent zou hoe dan ook moeten komen te liggen op diplomatieke, politieke en economische druk, terwijl de krappe termijnen die in alle haast tijdens de onderhandelingen van Rambouillet zijn afgedwongen, meer over een langere tijd uitgesmeerd moeten worden, om geen enkel alternatief dat op korte of iets langere termijn voor beide strijdende partijen aanvaardbaar zou kunnen zijn, onbenut te laten.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik zou als inleiding willen zeggen hoe verfrissend het is een minister te horen toegeven dat hij van een bepaalde situatie even weinig weet als wijzelf. Desalniettemin ben ik ingenomen met de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad. Hoewel in dit soort debatten over Kosovo normaal gesproken de ene onheilstijding na de andere wordt verkondigd, moeten we erkennen dat er inmiddels wel enorme vooruitgang is geboekt. Teneinde deze trend voort te zetten verdienen met name twee punten onze speciale aandacht. Het feit dat er nu wordt onderhandeld is grotendeels te danken aan het leiderschap dat de Europese Unie heeft getoond. Eindelijk zijn we erin geslaagd doortastend op te treden, en ik kan het Duitse voorzitterschap gelukwensen met de vooruitgang die inmiddels is geboekt, en niet alleen hen maar ook de Britse en Franse ministers van Buitenlandse Zaken.
Ten tweede zijn we erin geslaagd de Contactgroep bij elkaar te houden, iets wat de socialistische fractie altijd als voorwaarde heeft gesteld. We hebben nu zelfs de Russen betrokken bij een actief vredesbeleid. Dit is van enorm belang; we moeten er nu voor waken dat de eensgezindheid binnen de Contactgroep door welke maatregel dan ook wordt ondermijnd. De dreiging van militair ingrijpen door de NAVO is uiteraard een onmisbare stok achter de deur geweest, die door de socialistische fractie dan ook altijd is bepleit.
De volgende grote uitdaging waar we voor staan is ervoor te zorgen dat het momentum in deze onderhandelingen behouden blijft. We hebben inmiddels een tijdsschema vastgesteld. Het zou onrealistisch zijn te verwachten dat de onderhandelingen precies kunnen worden afgerond zoals gepland, maar van de andere kant moeten we ons ook niet laten manipuleren door een van de partijen, zoals in het verleden is gebeurd, en toestaan dat de onderhandelingen opzettelijk worden gerekt. Het moet duidelijk zijn dat we het dreigement van een NAVO-bombardement op Joegoslavië letterlijk binnen 24 uur kunnen waarmaken, als dat land zich niet bereid toont mee te werken aan passende oplossingen. We moeten ook duidelijk stellen dat we geen grondtroepen zullen inzetten zolang er geen politiek akkoord is bereikt. We mogen het leven van geen enkele soldaat uit de Europese Unie of een NAVO-land riskeren zolang wij als politici geen politieke oplossing hebben gevonden.
We moeten bij het zoeken naar zo'n oplossing in het bijzonder druk uitoefenen op het Kosovo Bevrijdingsleger. Het KLA heeft herhaaldelijk misbruik gemaakt van de situatie door Servische troepen te provoceren en zo buitenproportionele reacties uit te lokken om de internationale gemeenschap op zijn hand te krijgen. Ook het KLA moet duidelijk gemaakt worden dat ze alleen verder zullen komen als er een politiek akkoord wordt bereikt, waarin Kosovo een grote mate van autonomie zal worden gegund. Pas dan kunnen we als Parlement het groene licht geven aan de maatregelen voor wederopbouw zoals die door de heer Van den Broek zijn aangekondigd. We mogen niet met twee maten meten en dienen strikte voorwaarden te stellen aan zowel de Serviërs als de Albanezen. We moeten voorkomen dat we partij trekken voor een van beide zijden en daarmee de situatie nog verder verslechteren.
Tenslotte is het ook zaak dat we, zoals ook de heer Wiersma al zei, niet in de val lopen door ons optreden voortdurend te laten leiden door de historische achtergrond van dit conflict. We moeten juist vooruitkijken en een bestel proberen te vestigen dat de Balkan eindelijk rust en vrede kan bieden, zodat ruimte wordt geschapen voor de wederopbouw van de economie en welvaart in de toekomst.

Imbeni
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, wij hadden wel na de slachtpartij van Racak aan dit debat gedacht, maar ik denk dat wij vandaag, nu de Conferentie van Rambouillet van start is gegaan, geen geweldige bijdrage kunnen leveren. Al degenen die hier het woord hebben gevoerd, hebben weliswaar interessante dingen naar voren gebracht, maar het valt voor ons niet mee iets zinnigs te zeggen in deze fase waarin geheimhouding betracht moet worden, zoals u zelf net al zei, voorzitter. Niet alles zou hoe dan ook geheim mogen blijven. Bij diplomatieke conferenties is dat weliswaar terecht, maar toch zouden de Raad en de Commissie bijvoorbeeld de Europese publieke opinie een handje kunnen helpen, zodat deze door krijgt wie de strijdende partijen helpt bij gewapende conflicten. Waarom wachten wij altijd twee, drie, vier, vijf jaar? Waarom hoeven wij maar de kranten erop na te slaan om te weten te komen wie precies aan leveranties van oorlogsmaterieel doen? Waarom doen wij niet gewoon wat meer aan preventie, rekening houdend met het feit dat inlichtingen verschaffen aan de publieke opinie een vorm van preventie is? Dit vooropgesteld, sluit ik mij aan bij degenen die hun steun hebben geuit jegens het voorzitterschap voor de gedane arbeid. Ik vind het belangrijk dat de Europese Unie initiatieven neemt, dat zij zich ook ten opzichte van de publieke opinie profileert door een grotere politieke rol aan te nemen dan zij in het verleden had; ook al blijft onze rol overwegend beperkt tot humanitaire hulpverlening, bijstand voor democratische ontwikkeling en steun ten behoeve van de ontplooiing van de burgermaatschappij. Natuurlijk zijn dit allemaal relevante kwesties, maar ze duiden er nu niet direct op dat wij een grote vinger in de pap van de buitenlandse politiek hebben.
Natuurlijk behoor ik tot degenen die echt niet de bedoeling hebben zomaar in het wilde weg op de Europese Unie te schieten, want ik zie hoe dan ook dat haar rol geleidelijk toeneemt. Toch wil ik hier even op één punt hameren. Ook de vorige keer, toen wij over de situatie in Kosovo spraken, heb ik daar het accent op gelegd.
Het is niet zo dat wij hier aan het debatteren zijn over één groot gebied van vrede, rust, vooruitgang en economische ontwikkeling waarbinnen toevallig een ernstig conflict bestaat tussen verschillende volkeren, een probleem dat onlangs opnieuw de kop heeft opgestoken. Nee, wij zitten momenteel te discussiëren over iets wat slechts een facet van een grote problematiek is. Mijnheer de voorzitter van de Raad en mijnheer de commissaris, de strategische limiet van ons optreden - en hiermee doel ik op het optreden van de Europese Unie, van de Verenigde Staten, Rusland en alle andere landen - is dat wij hardnekkig blijven staren naar een stukje mozaïek, zonder erbij stil te staan dat, ook al zou het ons lukken om een oplossing voor het probleem Kosovo te vinden, de kwestie van de Balkan voor de rest nog onopgelost is. Daar wringt hem dus de schoen! Wij hebben een jarenlange Rambouillet nodig, met veel meer onderhandelingspartners dan momenteel het geval is. Wij hebben een permanente internationale conferentie nodig waaraan Albanië, Bosnië, Servië, Kroatië en Bulgarije meedoen. Ik begrijp dat dit heel moeilijk wordt, maar toch zouden wij de blik moeten richten op dit grote scenario van de Balkan. Hopelijk vindt men zo gauw mogelijk een oplossing voor Kosovo, maar dit betekent hoe dan ook niet dat de Balkanproblematiek hiermee van de baan is.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou kort nader willen ingaan op drie punten waaraan in dit belangrijke debat aandacht is besteed. Een eerste vraag is wat de Europese Unie eigenlijk kan doen. Wij moeten goed beseffen dat wij over de politieke noch materiële mogelijkheden beschikken om het conflict in Kosovo in ons eentje op te lossen. Daartoe moest, zoals nu gelukkig is gebeurd, een hechte en goed gecoördineerde samenwerking tot stand worden gebracht tussen verschillende instanties met groot politiek aanzien: de Contactgroep, de Europese Unie, de OVSE, de NAVO en de Verenigde Naties. Vijf internationale instanties moesten op elkaar worden afgestemd. Alleen op die manier konden de politieke, juridische en militaire voorwaarden voor dit initiatief worden geschapen. Dat is overigens in minder dan tien dagen gebeurd. Mevrouw Pack stelde terecht de vraag waarom niemand eerder op dat idee is gekomen. Ik zou die vraag eigenlijk aan mevrouw Pack moeten stellen. De regering die ik hier vertegenwoordig, droeg op dat ogenblik nog geen verantwoordelijkheid. Ik had graag gehad dat een vorige Duitse regering op dat...
Interruptie van mevrouw Pack
Het gaat wel degelijk om een Duitse regering! Ik had graag gehad dat zij dit initiatief had genomen. Het initiatief is er gekomen toen bleek dat het akkoord tussen de Amerikaanse speciaal gezant Holbrooke en Milosevic van vorige herfst niets opleverde omdat Milosevic het akkoord niet wilde uitvoeren.
Nogmaals, alleen al omdat een geloofwaardige militaire dreiging nodig was, kon de Europese Unie de zaak niet alleen aan. De Europese Unie beschikt over geen enkele soldaat waarmee ze had kunnen dreigen. Daarom mogen wij niet voortdurend beklemtonen dat de Europese Unie in de kwestie-Kosovo alleen maar fouten heeft gemaakt. Zorgen dat al die instanties samenwerken, zorgen dat de Russen en Amerikanen meewerken en de Contactgroep doeltreffend werk verricht, was beslist geen gemakkelijke klus. Ik zou nog iets kunnen zeggen over de VN-Veiligheidsraad en over de noodzaak om Rusland bij een oplossing te betrekken, maar eigenlijk is dat hier al besproken.
In de tweede plaats zou ik het volgende willen opmerken. Als een interim-akkoord wordt gesloten - wat de bedoeling van Rambouillet is -, zullen wij het bereikte resultaat met militaire middelen veilig moeten stellen. Ik heb het over de militaire controle op de uitvoering van een via onderhandelingen bereikte oplossing. Ik heb het niet over een militaire interventie tegen de wil van de conflictpartijen in. Dat is iets totaal anders. Wij willen dat in Rambouillet een akkoord wordt bereikt en een voorlopige oplossing voor drie jaar wordt gevonden. In die periode moet in elk geval een militaire operatie zoals SFOR worden opgezet. Een aantal Europese landen - Groot-Brittannië en Duitsland, maar ook andere - hebben zich al bereid verklaard daarvoor grondtroepen te leveren, zodat zeer waarschijnlijk een voldoende omvangrijke en sterke vredesmacht kan worden opgezet.
Voor het verstrijken van het interim-akkoord moet een conferentie over de Balkan worden voorbereid. Die moet, zoals hier herhaaldelijk is gevraagd, de situatie in haar geheel bekijken en een einde maken aan de gewoonte een bepaald probleem aan te pakken zonder rekening te houden met het feit dat de verschillende problemen met elkaar verband houden.
Het is de bedoeling van het voorzitterschap en van het door Groot-Brittannië en Frankrijk samen met Duitsland voorgestelde initiatief dat wij in de Europese Unie voor zulk een conferentie ijveren om in de gehele Balkan stabiliteit, veiligheid en bereidheid tot samenwerking te brengen. Dat is een uiterst ambitieuze onderneming.
Daarin zullen wij alleen slagen - dat is mijn derde opmerking - als wij dat deel van Europa een duidelijk en overtuigend perspectief kunnen bieden. Zoals ik vanochtend tijdens mijn besprekingen namens het voorzitterschap met de Raad van Europa al heb gezegd, gaat het hier om een confrontatie tussen twee verschillende visies op Europa. Het Europees Parlement vertegenwoordigt het Europa van de 21ste eeuw, het Europa van integratie, vrede, democratie, mensenrechten en dus ook het Europa van welvaart en persoonlijk welzijn van de mensen.
Het Europa waarmee wij in Kosovo, Bosnië en, jammer genoeg, ook elders in Europa worden geconfronteerd, houdt vast aan de atavismen van de 19de eeuw. Wij moeten de mensen ginds duidelijk laten zien dat zij kunnen kiezen om zich bij het moderne, op de toekomst gerichte Europa van de integratie aan te sluiten of vast te blijven zitten in de conflicten, de kortzichtigheid en het nationalisme van de 19de eeuw, die de mensen alleen ellende, onderdrukking en dood kunnen brengen. Wij moeten hen in elk geval laten zien dat zij de keuze hebben. Wij moeten daarom ook bereid zijn hun dat perspectief van integratie in Europa, met de medewerking van alle instellingen en met alle beschikbare middelen, ook daadwerkelijk aan te bieden. Ik bekijk de zaken nu wel op zeer lange termijn. Ik heb het niet over jaren, maar over decennia. Ook de langste tocht begint echter met een eerste stap. Het ogenblik is nu gekomen om die stap te zetten.
Eigenlijk heb ik vertrouwen in de toekomst. Wat de geheimzinnigdoenerij in Rambouillet betreft, kan ik alleen maar zeggen dat dit nu eenmaal de spelregels zijn. Ook u weet dat. Het zou naïef zijn te denken dat de onderhandelingen al resultaten hebben opgeleverd en dat die al kunnen worden bekendgemaakt. Het feit dat de delegaties nog altijd bijeen zijn, dat ze naar Rambouillet gekomen zijn, dat in de aanloop naar de conferentie geen spelletjes zijn gespeeld - wij willen niet samen in dezelfde kamer zitten, die of die mag niet deelnemen of wij spreken alleen op die of die voorwaarde - en het feit dat de onderhandelingen al sedert zondag aan de gang zijn, bewijst eigenlijk dat de deelnemers tot resultaten willen komen. Over enkele dagen zullen wij weten hoe de Contactgroep de op dat ogenblik bereikte resultaten beoordeelt en zullen wij beslissen hoe het verder moet.
Ik ga niet akkoord met de afgevaardigde die het verkeerd vond dat onder tijdsdruk wordt onderhandeld. Het is een essentieel element van de gekozen strategie dat de conflictpartijen zoveel mogelijk onder tijdsdruk worden gezet. Ik ben er vast van overtuigd dat het niets zou opleveren dat de conflictpartijen tijdens de onderhandelingen tijd kunnen winnen. De deelnemers staan onder grote druk. U moet goed weten dat de conflictpartijen niet uit zichzelf bereid waren aan de onderhandelingen deel te nemen. Die onderhandelingen zijn er gekomen na de massale, dringende en door krachtige dreigementen ondersteunde oproep van de internationale gemeenschap. Die eist nu dat de onderhandelingen binnen een bewust kort gehouden tijdsbestek resultaten opleveren.
Kortom, het is mogelijk dat wij hier, als Europeanen, onze slagvaardigheid op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid sterk hebben verhoogd. De heer Swoboda heeft gelijk: dit initiatief komt uit het hart van de Europese Unie en bewijst waartoe wij in staat zijn als wij verbeeldingskracht en creativiteit aan de dag leggen.

Pack
Mijnheer de fungerend voorzitter, ik verzoek u met klem te bedenken dat u hier niet als Duits minister, maar als voorzitter van de Raad namens de Raad spreekt. Ik heb tegen de heren van de Raad - een enkele uitzondering niet te na gesproken waren het altijd heren -, ongeacht of zij al dan niet tot mijn politieke strekking behoorden, altijd gezegd wat ik dacht, wat ook hun partijpolitieke standpunt was. Als ik kritiek heb op de Raad, dan formuleer ik die ook. U vertegenwoordigt de Raad gedurende zes maanden. Volgende keer is een Fin Raadsvoorzitter. Ik zal die evenmin met fluwelen handschoenen aanpakken. U bent hier niet als Duits minister, maar als voorzitter van de Raad. Wees dus alstublieft niet zo lichtgeraakt en bedenk dat wij hier niet de Duitsers, maar het Duitse Raadsvoorzitterschap aanpakken.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, mag ik even als Italiaan praten? Ik moge u eraan herinneren dat, toen u het had over de landen die geïnteresseerd zijn in de problemen van de Balkan, niet alleen Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië bestaan, maar ook Oostenrijk en Italië. Deze laatste twee zijn toch wel vrij essentieel in dit geval.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Betrekkingen met de LGO, de ACS en deultraperifere regio's (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0036/99) van de heer Aldo, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de betrekkingen met de landen en gebieden overzee (LGO), de ACS en de ultraperifere regio's.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde allereerst namens de socialistische fractie collega Aldo feliciteren voor het briljante verslag dat hij voor de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft opgesteld, een verslag waar hij heel sterk zijn zinnen op had gezet.
Vandaag moeten wij een aspect bespreken dat belangrijk is voor de ontwikkeling van gebieden die een heel verschillende juridische status en ontwikkelingsniveau hebben maar in ieder geval qua geografische ligging de nodige overeenkomsten vertonen. LGO, ACS-landen en ultraperifere regio's zijn onderling verschillende entiteiten, en de Unie heeft dan ook terecht voor deze gebieden verschillende instrumenten aangenomen.
Ik zal u eerlijk zeggen dat niet alle aspecten van wat in het verslag van collega Aldo staat mij volledig overtuigen. Maar ik geloof wel dat wij ons de fundamentele politieke boodschap van zijn verslag ter harte moeten nemen, namelijk dat de relaties opgevoerd moeten worden via een intensieve gedecentraliseerde samenwerking tussen de verschillende gebieden, met het uiteindelijke doel om een harmonieuze territoriale ontwikkeling tot stand te brengen.
Het verslag ontvouwt zich hoofdzakelijk vanuit het perspectief van de ultraperifere gebieden en de LGO. Op deze basis geeft het Europees Parlement dan ook vandaag zijn mening. Maar ik geloof dat het absoluut noodzakelijk wordt om de landen van het Caribische gebied en de Stille Oceaan volledig erbij te betrekken, om te luisteren naar hun ideeën en eisen, om bij ieder initiatief hun belangen voorop te stellen. Het is werkelijk van essentieel belang ervoor te zorgen dat alle belanghebbende landen volledig bij het overleg en het besluitvormingsproces worden betrokken.
In het verslag wordt ook ingegaan op de handelsstelsels. Met dit aspect moet werkelijk heel voorzichtig worden omgesprongen, want het is bekend welke moeilijkheden er gerezen zijn, ook in recente tijden, doordat men misbruik maakte van de bijzondere voorschriften met betrekking tot de LGO. Het doel om een handelsintegratie van ultraperifere gebieden, LGO en ACS te bevorderen, is zonder meer lovenswaardig, maar daarbij moet wel de bijzondere situatie van de ACS-landen in bescherming genomen worden en een en ander moet gebeuren in het kader van een definiëring van nieuwe, meer algemene regels met betrekking tot de nieuwe overeenkomst die na Lomé komt, het nieuwe APS, de hervorming van het GLB en de GMO-regels.
Tegelijkertijd moet in het kader van de diverse gemeenschappelijke marktordeningen rekening gehouden worden met de belangen van alle Europese boeren.
Maar over het geheel beschouwd lanceert het interim-verslag een belangrijke en positieve boodschap: via uitdieping van de externe samenwerking en door de actiemiddelen te verfijnen kunnen ook de in geografisch opzicht meest marginale gebieden van de Unie een nieuwe rol vinden en zich op nieuwe ontwikkelingswegen wagen, en dit komt ook ten goede van de ontwikkelingslanden die hun buren zijn.
Dit is een belangrijke boodschap, waar wij ons dan ook volledig achter scharen. Daarom zal onze fractie voor het hele verslag stemmen dat in commissieverband is goedgekeurd, ook al vinden wij dat een paar specifieke aspecten nog wat verder uitgediept mogen worden.

Lehideux
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag van de heer Aldo is in mijn ogen een belangrijke tekst. Belangrijk, omdat de rapporteur de juiste methode heeft toegepast voor de uitwerking van zijn verslag, omdat hij de natuurlijke geschiktheid van de betrokken regio's, landen en gebieden om regionale partnerschappen te sluiten bekrachtigt en omdat hij een aantal belangrijke voorstellen formuleert.
Tijdens een vergadering die buitengewoon interessant was heeft de Commissie ontwikkelingssamenwerking de vertegenwoordigers van de ultraperifere regio's en de landen en gebieden overzee gehoord. Het was de eerste keer dat zoiets gebeurde, maar het was een cruciaal moment voor het Parlement, dat eindelijk inzicht kreeg in de moeilijkheden, behoeften en plannen van de Europeanen die leven aan de andere kant van de aardbol. Deze dialoog was nodig en moet op zoveel mogelijk niveaus worden voortgezet. Daartoe worden in het verslag een aantal voorstellen gedaan die wij ondersteunen.
Dit verslag, ik heb het zo-even reeds gezegd, bekrachtigt de natuurlijke geschiktheid van de ultraperifere regio's en de landen en gebieden overzee om regionale partnerschappen te sluiten. Dit is voor deze gebieden natuurlijk van primordiaal belang, voor hun ontwikkeling en hun toekomst, maar het is ook belangrijk, en misschien zelfs nog belangrijker voor de Unie, want zij zal bij ieder van deze partnerschappen betrokken zijn, waardoor zij een wezenlijk aspect zal toevoegen aan haar samenwerking met de ACS-landen. Dit is in zekere zin de erkenning en bevestiging van de planetaire dimensie van de Unie, van haar economische rol, maar ook, en vooral, van haar politiek gewicht. We moeten deze partnerschappen niet alleen verwelkomen, maar ze intensief begeleiden en hun ontwikkeling bevorderen.
De rapporteur doet verscheidene voorstellen in die richting. In dit korte tijdsbestek zou ik er één willen uitlichten: de vestiging van gedecentraliseerde afdelingen van de Commissie in de ultraperifere regio's en daarnaast ook de vestiging van antennes of zendstructuren in de landen en gebieden overzee. Deze suggestie komt met name van lokale afgevaardigden van een van de ultraperifere regio's, en ik ben de rapporteur heel dankbaar voor het feit dat hij deze suggestie heeft opgenomen in zijn verslag, want zo legt hij al zijn gewicht in de schaal om dit te bevorderen. Maar dit voorstel mag geen vrome wens blijven. Als het Parlement dit verslag morgen aanneemt, zal het er nauwlettend op moeten toezien dat dit voorstel ten uitvoer wordt gelegd; want deze maatregel zal geleidelijk aan een essentieel element worden van de samenwerking van de Unie met de ACS-landen. We zullen hier bijzondere aandacht aan moeten schenken.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is in de commissie na uitvoerige debatten met een grote meerderheid goedgekeurd. Uit het verslag blijkt dat eilandregio's op grote afstand van de economische ruimte van de Unie bijzondere behoeften hebben. In het verslag staat dat er drie soorten subregio's bestaan waaraan wij bijzondere aandacht moeten schenken en die wij bij de besluitvorming moeten betrekken. Belangrijk is hier volgens mij dat op de noodzaak van nieuwe onderhandelingen met de ACS-landen wordt gewezen.
Uiterst belangrijk voor de toekomstige onderhandelingen is dat in dit verslag wordt verwezen naar de handel, het algemeen preferentiestelsel en de noodzaak van een coherent beleid. Wij moeten de concrete eisen ondersteunen die in het verslag worden geformuleerd met betrekking tot telecommunicatie, onderzoek en ontwikkeling, onderwijs en opleiding en het voorkomen van natuurrampen. Ik meen dat wij het er allen over eens zijn dat er een regionale integratie moet komen. Als in de toelichting van een Caribisch Europa wordt gesproken, is dat een illustratie van het probleem, maar het bewijst ook dat het om een probleem gaat dat wij al sedert de koloniale tijd meeslepen.
Is het niet zinvol die drie subregio's samen te voegen, ze onafhankelijkheid te verlenen, ze door middel van een nieuw verdrag in een regionale bond om te vormen en ze daarbij hulp te verlenen, zodat wij dat hoofdstuk van onze koloniale geschiedenis eindelijk kunnen afsluiten? Ik meen dat wij ons daarvoor moeten inspannen. De uitdrukking "Caribisch Europa' is voor mij zonder meer onbegrijpelijk. Ik leef in Europa, een economische en commerciële ruimte die wij op democratische wijze vorm willen geven en controleren. Dat willen de mensen in de andere regio's ook. Willen wij de regionale ontwikkeling niet ondersteunen? In de toekomst moeten wij ons daarop toeleggen.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, namens mijzelf, namens mevrouw Taubira-Delannon, die door de dreiging van diverse manifestaties niet aanwezig kon zijn, en namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, zou ik onze volledige steun willen uitspreken voor het buitengewoon relevante initiatief van de heer Aldo, die ons, ik zou zeggen eindelijk, een totaal en coherent beeld geeft van de regionale betrekkingen van de ACS-landen, de ultraperifere regio's van de Unie en de geassocieerde LGO.
Met name waar het gaat om de LGO, en in het bijzonder Mayotte, een van de Collectivités Territoriales d'Outre-mer en het gebied dat ik het beste ken, ben ik het helemaal eens met de analyses van de heer Aldo en van de rapporteur voor advies van de Commissie regionaal beleid, de heer Castagnède, over de juridische onduidelijkheid, de economische inconsequentie en de sociale onrechtvaardigheid van het beleid van de Europese Unie ten aanzien van de LGO. Mijnheer Aldo noemt ze de arme familieleden van de Europese Unie. Hij heeft volkomen gelijk en hij had ook de paradox van de Europese solidariteit kunnen onderstrepen, want als het aankomt op de interne solidariteit van de Europese Unie zijn de LGO niet rijk genoeg om bij de club van de rijken te horen, en als het gaat om externe solidariteit zijn ze niet arm genoeg om tot de armen gerekend te worden.
Aan de hand van Mayotte zou ik enkele voorbeelden willen geven van de inconsequentie van onze situatie. Mayotte maakt bijvoorbeeld geen deel uit van de Europese Unie, maar neemt wel deel aan de Europese verkiezingen. Mayotte heeft voor zijn ontwikkeling behoefte aan stabiele en betrouwbare rechtsregels. Het gemeenschapsrecht is evenwel noch rechtstreeks, noch automatisch van toepassing door een opnameprocedure in het interne recht. Het is van toepassing al naar gelang de willekeurige bepalingen over de toepassing van het gemeenschapsrecht die eigen zijn aan de regel van de specifieke rechtsstatus. Men spreekt ook van economische ontwikkeling door middel van lokale productie, maar Mayotte, dat al benadeeld is door zijn kleine markt, zijn insulaire positie en zijn hoge arbeidskosten, wordt extra benadeeld door de regel van de niet-wederkerigheid van de voordelen die worden toegekend aan de ACS-landen die in dezelfde regio liggen.
Tenslotte, een laatste voorbeeld: Mayotte importeert alles uit de Europese Unie, maar heeft geen andere belastinginkomsten dan de douanerechten die het heft op zijn eigen import, die hier ernstig onder te lijden heeft. Daarom denk ik dat de enige oplossing voor de LGO, en ik zou mijn collega's willen verzoeken deze duidelijk te onderscheiden van de overzeese departementen, bestaat in een totale herziening van artikel 227, lid 3 van het Verdrag, teneinde ze in staat te stellen hun betrokkenheid bij de Europese Unie te versterken en tezelfdertijd de Europese Unie de vruchten te laten plukken, met name door middel van een gedecentraliseerd bestuur, van hun rijke diversiteit en hun specifieke kenmerken.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, de Junibeweging kan alleen maar toejuichen dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking het initiatief heeft genomen een verslag te schrijven, dat de betrekkingen tussen de landen en gebieden overzee, de ACS-landen in Afrika, West-Indië en de Stille Oceaan en de ultraperifere regio's in de EU onderzoekt. Het is belangrijk dat de projecten die de EU in deze gebieden steunt, gecoördineerd worden en dat de EU ze beter in haar eigen beleid integreert. Het stimuleren van een decentrale en regionale samenwerking tussen de overzeese gebieden onderling en met de ACS-landen kan op zich de ontwikkeling van deze gebieden bevorderen. Daarom is het belangrijk een dialoog op gang te brengen en een gelijkwaardig partnerschap uit te bouwen, waarbij de kenmerken van elke partner gerespecteerd worden.
Wij kunnen noch mogen hier in Straatsburg dicteren hoe de samenwerking eruit moet zien. Ten eerste is het onwaardig. Ten tweede weten deze landen natuurlijk zelf het best hoe de lokale situatie in elkaar zit. Zoals de Commissie regionaal beleid opmerkt, kunnen wij echter ons steentje bijdragen door de financiële samenwerking op gebieden als onderzoek en ontwikkeling, technologische knowhow, opleiding en cultuur, verbetering van zee- en luchtvaart, milieubescherming en toegang tot de informatietechnologie te stimuleren. In de internationale handelsonderhandelingen kunnen en moeten wij ervoor zorgen dat de overzeese gebieden en ACS-landen de handelsprivileges die ze nu genieten, kunnen behouden. Dat komt de armoedebestrijding ten goede, wat eigenlijk het doel van elke vorm van ontwikkelingssamenwerking zou moeten zijn.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, we hechten eraan de heer Aldo te feliciteren met het voortreffelijke werk dat hij verricht heeft. Het wordt gekenmerkt door de realiteitszin die hem eigen is, door gezond verstand en ook door wat ik zou noemen een gezond empirisme, kortom door alle kwaliteiten die nogal zeldzaam zijn in dit Parlement. Maar het is maar een verslag en dus in de eerste plaats een weergave van het werk en de beschouwingen van de rapporteur. Maar ik denk ook dat er andere denkrichtingen in tot uitdrukking komen, andere politieke strekkingen wellicht, en ik zou toch ook enkele bezwaren willen maken.
Om principiële redenen kunnen we het risico niet aanvaarden dat onze overzeese departementen en gebieden geleidelijk aan worden geassimileerd met de ACS-landen. En als ik tussen de regels door lees, lijkt me dit risico niet te verwaarlozen. Voor ons, en ik zou dit willen onderstrepen met het oog op de Franse kiezers die wij vertegenwoordigen, zijn onze overzeese departementen en onze overzeese gebieden, La Réunion, Mayotte, de Antillen, Nieuw-Caledonië, Polynesië en Guyana, net zo goed Frans grondgebied als onze stedelijke departementen. We zijn ons bewust van hun specifieke kenmerken en terecht blijven we de noodzaak onderstrepen om de nationale solidariteit toe te passen met het oog op de moeilijkheden die zij ondervinden door hun verafgelegen positie, hun demografische structuur en hun economische toestand.
Ik moet trouwens zeggen dat ik aandachtig geluisterd heb naar wat de heer Hory gezegd heeft, die goed op de hoogte is van de situatie, en zijn opmerkingen waren heel relevant en getuigen volgens mij ook van gezond verstand. In Réunion en de Antillen is er bijvoorbeeld een heel hoge werkloosheid. We moeten onze solidariteit volledig richten op onze departementen en gebieden overzee, in plaats van ons in te spannen voor de integratie van een onbeperkte stroom vreemdelingen, waarvan de last steeds ondraaglijker en dramatischer wordt, en waar ook ons departement Guyana onder te lijden heeft, en in plaats van te trachten de gevolgen op te vangen van de ontworteling, de onaangepastheid, de weigering tot integratie, ja zelfs de aanwezigheid van gemeenschappen die zich steeds dominanter en arroganter gaan gedragen.
Dit gezegd zijnde, en ook al willen wij een ander Europa, een andere samenwerkingsstructuur met de ACS-landen, waarop ik in het kader van dit thema niet nader kan ingaan, we wensen de concrete voorstellen die met recht en reden worden geformuleerd in het verslag van de heer Aldo, over de visserij bijvoorbeeld, niet ter discussie te stellen.
We hechten eraan te benadrukken dat dit een goed verslag is. Niettemin geven we uiting aan een zekere ongerustheid die wordt ingegeven door onze bezorgdheid voor het nationaal belang en het belang van onze overzeese departementen en gebieden, en we zullen ons dus met enige spijt onthouden, onder voorbehoud van een aanvullende behandeling van deze kwestie.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, het eerste wat ons naar mijn mening te doen staat, is de feitelijke bedoeling van het verslag-Aldo vast te stellen. Het gaat er op dit moment niet om dat we het statuut bepalen van het grondgebied van de Europese Unie dat buiten het Europese continent ligt. Dat statuut is al vastgelegd. De ultraperifere regio's behoren tot het communautaire grondgebied en zij hebben dezelfde rechten als andere regio's; de burgers van de ultraperifere regio's, zoals ikzelf of de heer Aldo, zijn dus kiezers in de Europese Unie waarin wij ook als afgevaardigden gekozen zijn, wij wonen in regio's die ver van de continentale kern van Europa verwijderd liggen maar wij zijn lid van de Europese Unie, net als alle andere communautaire burgers, met die bijzonderheid dat wij ver weg wonen.
Het klopt dat er wat de landen en gebieden overzee van Groot-Brittannië, Frankrijk, Nederland en Denemarken betreft enige onduidelijkheid bestaat omdat een van deze gebieden naar het schijnt een bepaalde ontwikkeling doormaakt, maar uiteindelijk behoren zij tot het grondgebied van de Europese Unie.
De ACS-landen zijn onafhankelijke landen en soevereine staten. Niemand is er hier op uit om hun statuut te regelen noch om deze of gene partner in een ander te laten opgaan. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat de Canarische Eilanden - waarvan ik ingezetene ben - tot de Europese Unie behoren, iets waarin geen verandering zal komen omdat de Canarische Eilanden al sinds de vijftiende eeuw deel uitmaken van Spanje.
Waar het in het verslag-Aldo om gaat, is dat dit potentieel waarover de Europese Unie in deze verafgelegen regio's beschikt, wordt gebruikt om een van de doelstellingen van de Unie te verwezenlijken, namelijk het bevorderen van ontwikkeling. De ultraperifere regio's - en de landen en gebieden overzee misschien nog meer - hebben een betrekkelijk laag levenspeil in vergelijking met het communautaire gemiddelde, maar dat niveau is altijd nog stukken en stukken hoger dan dat in de ACS-landen.
De voorstellen van het verslag-Aldo beogen een bepaalde relatie vast te leggen, en dat is met name van belang voor het gebied waarin de heer Aldo woonachtig is, namelijk het Caribisch gebied, waarin de geografische spreiding de situatie en het statuut van elk dezer regio's een beetje doorkruist.
Net als de heer Vecchi vind ook ik deze voorstellen positief. Waarschijnlijk zouden ze wat meer moeten worden uitgewerkt, maar het is een positief gegeven dat de Commissie de regio's gebruikt als platform voor operaties ten behoeve van het verlenen van ontwikkelingshulp, teneinde de integratie van deze regio's en streken met een achterstand in economische ontwikkeling te bevorderen.
Aangezien het om een initiatiefverslag gaat - het spreekt vanzelf dat het verslag van de heer Aldo niet bindend is - zou de Commissie sommige overwegingen en voorstellen van de heer Aldo kunnen gebruiken om een aantal concrete voorstellen te doen. Op grond van die voorstellen zouden zowel de ultraperifere regio's als de overzeese landen en gebiedsdelen heel intensief kunnen worden betrokken bij de inspanningen van de Europese Commissie om de ontwikkelingshulp elders in te wereld te ondersteunen.
Wat dat betreft denk ik dat we de heer Aldo mogen gelukwensen met zijn uitstekende werk, waarmee in mijn ogen een bepaald aspect van de actie van de Gemeenschap op het gebied van de ontwikkelingshulp op de rails is gezet.

Fernández Martín
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van Blaise Aldo heeft de verdienste dat het politiek gezien op het juiste moment komt.
Zoals al vaak is gebleken en in het bijzonder op de bijeenkomst van de Paritaire Vergadering ACS-EU, die het afgelopen voorjaar werd gehouden op het eiland Mauritius, zijn de ACS-landen vastbesloten de regionale samenwerking op politiek, economisch, cultureel en handelsgebied verder tot ontwikkeling te brengen.
Anderzijds eisen de Europese gebieden overzee steeds meer aandacht op om te kunnen integreren in deze wereld in ontwikkeling met zijn geglobaliseerde economie.
Er is een fundamenteel gegeven dat we niet uit het oog mogen verliezen: de overzeese gebieden mogen dan wel geen grondgebied van de Unie zijn, maar het is wel zo dat hun inwoners communautaire burgers zijn die we niet mogen vergeten. Dan hebben we nog de ultraperifere regio's, die een speciale status genieten welke sinds het Verdrag van Amsterdam onder het primaire recht van de Unie is opgenomen, en die in de toekomst een rol kunnen spelen bij de ontwikkeling van de betrekkingen van de Unie met de ACS-landen, bijvoorbeeld in het kader van INTERREG, indien zij in staat zijn hun geografische positie te benutten.
Voorbeelden van interregionale samenwerking zijn er legio. Kijk maar naar La Réunion in het zuidelijk deel van de Indische Oceaan, naar de Franse gebieden overzee in het Caribisch gebied of naar de samenwerking tussen de Canarische Eilanden en een aantal Afrikaanse landen; uit al die gevallen blijkt welke mogelijkheden deze vorm van samenwerking biedt, waarvan de omvang niet mag worden genegeerd. Drie weken geleden is het permanent secretariaat van de Kamers van Koophandel van de ACS-landen op de Canarische Eilanden bijeengekomen om daar zijn permanente zetel te vestigen - wat ik hier maar als een van de vele voorbeelden wil noemen.
Om deze en andere redenen zullen wij vermoedelijk voor het verslag-Aldo stemmen - zeker is in elk geval dat wij zullen stemmen. Aangezien de Commissie op de hoogte is van alle feiten waarop wij hier hebben gewezen, zou ik tot besluit willen weten welk standpunt de Commissie gezien het ontbreken van een rechtsgrondslag inneemt ten aanzien van de wijze waarop deze elementen kunnen worden gekoppeld om de samenwerking mogelijk te maken tussen drie partijen die heel verschillend zijn maar die elkaar onderling kunnen helpen.

Carlotti
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft aangedrongen op dit initiatiefverslag over de betrekkingen tussen de overzeese landen en gebiedsdelen, de ACS-landen en de ultraperifere regio's van de Europese Unie. De rapporteur, de heer Aldo, heeft een imposant verslag geschreven en ik feliciteer hem met zijn conclusies.
De heer Aldo heeft ons laten zien dat we een plicht hebben tegenover deze regio's. Ze hebben veel te bieden in termen van originaliteit en diversiteit, met enorme verschillen in cultuur, identiteit en juridisch statuut, en ze kunnen worden beschouwd als echte vertegenwoordigers van de Europese Unie in de wereld, want het zijn evenzeer speerpunten van de Unie in de Caraïben en de Indische, Atlantische en Stille Oceaan, waar ze de waarden van democratie en vrijheid uitdragen die eigen zijn aan het Europese model. Bovendien zijn we op grond van onze culturele en historische banden verplicht om deze gebieden te steunen en er nauw mee samen te werken.
Toch zijn we, ondanks onze handelsovereenkomsten en specifieke programma's, nooit toegekomen aan een totaalvisie op de toekomst van deze regio's en op hun eigen betrekkingen met de ACS-landen. Het was de hoogste tijd, nu de Europese Unie begint aan het drievoudige proces van de renovatie en heronderhandeling van de Lomé-overeenkomsten, de herziening van zijn associatie met de LGO en de totstandbrenging van een aangepaste integratieregeling voor de ultraperifere regio's.
Ik denk dat het verslag van de heer Aldo als geroepen komt, want het wordt absoluut noodzakelijk dat de Europese Unie zich inzet om een harmonieuze sociale en economische ontwikkeling van deze gebieden te bevorderen en ze te helpen zich te integreren in het internationale handelssysteem en zich staande te houden tegenover de mondiale concurrentie.
In dit opzicht zou ik slechts drie punten van het verslag-Aldo willen onderstrepen: de politieke dimensie, met de totstandbrenging van structuren voor een politieke dialoog tussen de Europese Unie en de LGO, de economische dimensie, met de instelling van een Europees fonds voor de ontwikkeling van economische en sociale projecten, en tot slot de vestiging van antennes en zendstructuren van de Europese Unie ter bevordering van de opleiding en voorlichting van de sociaal-economische leiders en de bevolking in het algemeen.
Ik ondersteun vanzelfsprekend het standpunt van de rapporteur over de instandhouding van het huidige handelsstelsel, dit wil zeggen de vrije toegang voor producten uit de LGO, voor zover dit de belangen van de ACS-landen niet schaadt.
Tenslotte, volgens mij is het belangrijk dat de Commissie buitengewoon veel belang hecht aan het verslag-Aldo, zodat dit document uitmondt in concrete voorstellen.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, als ik naar de wereldbol kijk en bedenk over welke gebieden wij hier spreken, duizelt het mij een beetje bij de vele problemen die wij vanuit Europa overal in de wereld willen aanpakken. Wij hebben inderdaad bijzondere verplichtingen, vooral tegenover de ACS-landen. De rapporteur, die ik met zijn verslag feliciteer, wijst er in zijn toelichting op dat de situatie in de overzeese landen en gebiedsdelen ondanks de gunstige voorwaarden niet zo positief is geëvolueerd. Ik weet niet of wij daarin op de goede manier verandering willen brengen. De rapporteur stelt een reeks administratieve en financiële maatregelen voor. Ik vind dat in dit verslag te weinig aandacht wordt besteed aan de regionale aanpak, waarover ook enkele van de vorige sprekers hebben gesproken. Ik meen dat die aanpak de grootste ontwikkelingskansen biedt, doordat wij aldus het nadeel van de grote afstand van de Europese Unie opvangen en de samenwerking in die regio's zelf versterken.
Hoewel ik lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ben, heb ik met enkele paragrafen en onderdelen van dit verslag nog altijd problemen. Ik denk dan aan de uitbreiding van het burgerschap van de Unie, waarvoor nochtans duidelijke voorwaarden gelden, en aan de kwestie van het eigen fonds uit de communautaire begroting, waardoor wij onszelf, naar ik vrees, zo aan banden leggen dat wij niet soepel genoeg meer kunnen optreden. Een derde punt is de oprichting van verbindingsbureaus in al die landen, die volgens mij extra bureaucratische rompslomp veroorzaakt en waarvan ik het nut niet inzie.

Van Putten
Voorzitter, ook ik steun het belang van het verslag van Blaise Aldo en dank hem daarvoor. Hij vraagt terecht aandacht voor de gebieden die zojuist door iedereen beschreven zijn en hij gaat in op onder andere handel en de gelijkschakeling met de AS. Voor wat betreft het fonds heb ook ik vragen zoals die al eerder door collega's, zoals mevrouw Günther, naar voren zijn gebracht. Of dat de juiste oplossing is daar ben ik nog niet van overtuigd.
Het valt hier overigens wel op hoezeer het de Fransen zijn die dit debat voeren en ik jammer genoeg de enige Nederlander ben die op dit onderwerp ingaat, want het betreft hier ook de Nederlandse Antillen. Zeer opvallend: er zijn helemaal geen Engelsen in de zaal en die hebben ook overzeese gebiedsdelen. Want, Voorzitter, het is interessant: er zijn twee soorten overzeese gebiedsdelen. We hebben de DOM's en de TOM's. De DOM's zijn alleen de Franse overzeese gebiedsdelen. Wij zeggen in Nederland: de TOM's zijn een soort stiefkinderen. Die hebben toch een iets andere behandeling, en daar zit misschien nou juist wel eens een groot conflict over en weer.
Soms leidt dat tot bizarheden. De Nederlandse Antillen bijvoorbeeld kennen het eiland Sint Maarten. De Fransen kennen Saint Martin. Dat is gewoon de andere kant van het eiland. Aan onze kant ligt het vliegveld, de Franse kant is Europees grondgebied. Het is eigenlijk verbijsterend dat er nog nooit een afgestudeerde in Nederland of Frankrijk een proefschrift geschreven heeft over wat dat betekent, bijvoorbeeld voor de grenscontroles van Europa en dergelijke.
Maar ik denk tenslotte, Voorzitter, dat we ook moeten kijken naar met name die behandeling van die TOM's ten opzichte van de DOM's. Als die DOM's zo een speciale status hebben, wat betekent dat dan voor de TOM's? Eigenlijk zou ik willen verzoeken of de Commissie daar in de toekomst als aanvulling op het verslag van de heer Aldo - nogmaals zeer belangrijk - ook aandacht aan zou willen geven.

Mendonça
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik vertolk het standpunt van de heer Mendes Bota, die deze vergadering niet kan bijwonen.
De ontwikkeling van een nieuw tripartiet regionaal verband dat tot doel heeft de economische, sociale en politieke banden tussen de overzeese landen en gebieden, de ACS-landen en de ultraperifere regio's van de Europese Unie aan te halen, komt bijzonder gelegen. Het verslag van onze collega Aldo opent tot dusver onbekende mogelijkheden voor een nieuw soort ontwikkelingssteun, een nieuw model dat sterk verschilt van de traditionele steunmaatregelen die tot op heden in het kader van de Overeenkomst van Lomé, het vroegere EOF en de bilaterale akkoorden tussen rijke landen en ontwikkelingslanden ten uitvoer werden gelegd.
Momenteel wordt in de wereld een gevaarlijke teruggang van de solidariteit waargenomen. In 1997 werden de overheidssteun en de privé-leningen die in de OESO-landen voor ontwikkelingssamenwerking werden vrijgemaakt met 41 miljard dollar verminderd. In totaal werd er 324 miljard dollar voor dit soort projecten uitgetrokken, het laagste bedrag van de afgelopen tien jaar. Er zijn dringend nieuwe impulsen nodig en het is zeer waarschijnlijk dat deze regionale en subregionale partnerschappen een investering kunnen zijn die voor alle betrokkenen zichtbare resultaten oplevert. Wij hebben een zeer positief oordeel over de institutionalisering van de LGO en de ultraperifere regio's als speciale partners in de context van de Overeenkomst van Lomé, waar zij met name in een vernieuwde Paritaire Vergadering worden geïntegreerd. Wij verlenen ook meer in het algemeen onze steun aan de enorme waaier van voorstellen, ideeën en suggesties die in de bij dit verslag behorende resolutie worden genoemd.
Voor wat de ultraperifere regio's Madeira, de Azoren, de Canarische eilanden, La Réunion, Guadeloupe, Martinique en Guyana betreft, dient erop gewezen te worden dat zij tezelfdertijd een vooruitgeschoven grens van de Unie vormen en dankzij hun strategische positie bijzonder geschikt zijn om de handelsbetrekkingen met een aantal regionale samenwerkingsverbanden te verstevigen. Bovendien treden zij zowel in de Atlantische als in de Indische en in de Stille Oceaan op als nabijgelegen bolwerken van democratie en vrijheid. In deze regio's zou de Europese Unie delegaties met gedecentraliseerde bevoegdheden moeten oprichten die voor de coördinatie van de hier vandaag in het kader van de regionale samenwerking besproken steunmaatregelen kunnen instaan.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wilde allereerst de rapporteur, de heer Aldo, feliciteren omdat hij zo'n uitstekend werk heeft verricht en met zoveel gedrevenheid al zijn ervaring heeft ingezet voor het onderhavige verslag.
Op verschillende punten van de aarde leven binnen eenzelfde regionale eenheid landen naast elkaar die behoren tot de ACS-groep, overzeese landen en gebiedsdelen die behoren tot de lidstaten van de Unie en ultraperifere regio's die vast deel uitmaken van de Europese Unie.
Al bij de derde Overeenkomst van Lomé, die voor de periode 1984-1989 werd gesloten, werd het idee gelanceerd van een versterkte samenwerking tussen die drie groepen, maar dan wel met verschillende status. Gelijk oplopend met de onderhandelingen over de toekomstige Vijfde Overeenkomst van Lomé, die op 30 september 1998 tussen de Europese Unie en de ACS zijn opgestart, en met de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, zal een bezinningsproces worden opgezet over de toekomst van de ultraperifere regio's en van de overzeese landen en gebieden.
Het lijdt geen twijfel dat het nodig is veel aandacht aan deze gebieden te schenken, die voorts nauwlettend van elkaar onderscheiden moeten worden. Waar ik het mee eens ben en wat ik dan ook hier wil benadrukken, is dat het fonds rampenpreventie heel belangrijk is. Daar heeft de rapporteur ook nadrukkelijk op gewezen. Wij hadden dat ook al gedaan in de onderhandelingsgroep over klimaatveranderingen voor kleine eilandstaten - waarvoor ik als voorzitter optreed binnen de Paritaire Vergadering ACS-EU - omdat het bekend is dat die gebieden bijzonder kwetsbaar zijn en dus behoefte hebben aan een interventie van ons, vooral ook omdat wij precies bekend zijn met hun activiteiten, die hoofdzakelijk langs kustgebieden ontplooid worden en dus een fundamenteel belang hebben zowel voor de economie als voor de sociale sector.
Ik ben de mening toegedaan dat de heer Aldo deze problemen heel aandachtig belicht heeft. Hij verdient het derhalve dat wij zijn voorstellen krachtig steunen, onder andere ook omdat in de komende Paritaire Vergadering een verslag in die zin zal worden goedgekeurd.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega, de heer Pinheiro, betreurt ten zeerste dat hij deze namiddag niet het woord tot u kan richten. Ik ben zeer vereerd hem te kunnen vervangen in deze kwestie, aangezien de Commissie zeer verheugd is over het werk dat verricht is door uw Commissie ontwikkelingssamenwerking, met name dankzij haar dynamische rapporteur, de heer Aldo, alsook door uw medeadviserende commissies en hun respectieve rapporteurs, de heren Castagnède en Souchet.
Deze werkzaamheden resulteren in een veelomvattend initiatiefverslag waarin diverse thema's worden behandeld - financiële kwesties, handel, menselijke en geopolitieke aspecten. Het is ook een complex verslag, omdat het betrekking heeft op verschillende soorten statuten: de ultraperifere regio's van de Unie, de vier OD, de Canarische eilanden, de Azoren en Madeira, de 20 landen en gebieden die geassocieerd zijn met de Europese Gemeenschap en de ACS-landen, waarmee de Unie op dit moment onderhandelt over een toekomstige partnerschapsovereenkomst.
Ik zou hier aan willen toevoegen, en dit lijkt me het grootste compliment dat men kan maken aan afgevaardigden, dat het een moedig initiatiefverslag is. De rapporteurs gaan vaak heel ver in het poneren van bepaalde ideeën die tot dusverre nog nooit ter tafel konden worden gebracht. Bijvoorbeeld: het laten varen van de unanimiteitsregel in het kader van de associatie met de LGO; artikel 136 van het Verdrag, of de totstandbrenging van regionale vrijhandelszones in de Caraïben en de Indische Oceaan, waarbij ACS-landen, de OG en de OD worden geassocieerd; de oprichting van een Europees Ontwikkelingsfonds voor de LGO met kredieten uit de communautaire begroting; en tenslotte, de betrekking van de LGO door ze op passende wijze te associëren bij de Paritaire Vergadering ACS-EU.
Het formuleren van grensverleggende ideeën, vernieuwende concepten en gedurfde voorstellen is de beste dienst die uw instelling kan bewijzen aan de Commissie en de Raad.
Van haar kant is de Commissie een uitvoerig onderzoek begonnen rond het thema van de 20 LGO. De resultaten hiervan zullen worden voorgelegd aan het Parlement ter gelegenheid van de volgende vergadering van de Commissie ontwikkelingssamenwerking in april. De Commissie is van plan de lokale politieke en economische leiders te raadplegen over de resultaten van haar onderzoek. In het kader van deze raadpleging zullen de ideeën die zijn opgenomen in uw initiatiefverslag van groot nut zijn voor de lokale actoren. Tenslotte zullen ze ook heel nuttig zijn voor de Commissie, die na afloop van deze verschillende raadplegingen voorstellen zal moeten formuleren.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgenochtend om 11.00 uur plaats.

Extracten van koffie en cichorei
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0054/99) van de heer Lannoye, namens de Delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake extracten van koffie en extracten van cichorei C4-0023/99-96/0117 (COD))

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, ik zal geen te lange uiteenzetting geven, zodat we deze kwestie kunnen afronden.
Ons Parlement moet zich uitspreken over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake extracten van koffie en extracten van cichorei. Ik wijs erop dat het gaat om een van de zeven voorstellen die betrekking hebben op levensmiddelen. Naast de extracten van koffie lagen ook de chocolade, de honing, de vruchtensappen, de vruchtenjam, de geconserveerde melkproducten en de suikers ten grondslag aan een gemeenschappelijk debat dat heeft plaatsgevonden in oktober 1997. Het ging echter om voorstellen in de vorm van aparte richtlijnen, die weliswaar gebaseerd waren op hetzelfde streven naar vereenvoudiging met het oog op de vermijding van belemmeringen in het vrije handelsverkeer, maar die een verschillend lot hebben gekend. Alleen het voorstel dat wij vandaag behandelen heeft tot een resultaat geleid. De politieke en technische obstakels, de afwijkende gezichtspunten van de instellingen, te weten de Raad, de Commissie en het Parlement, werden in dit geval overwonnen, en ik meen te mogen zeggen dat het Parlement op alle punten zijn zin heeft gekregen.
Nadat de Raad een gemeenschappelijk standpunt had vastgesteld waarin de drie amendementen van het Parlement werden verworpen op grond van een negatief advies van de Commissie, heeft ons Parlement in tweede lezing vastgehouden aan deze amendementen. Dit was in september 1998. Twee maanden later heeft de Raad de amendementen opnieuw verworpen, wat heeft geleid tot de bijeenroeping van het bemiddelingscomité.
Waarin bestaan deze amendementen? Twee ervan, het een is een overweging en het ander een artikel, waren gericht op de instandhouding in de richtlijn van het principe van de beperking van de reeksen van nominale hoeveelheden die op de markt worden gebracht. Dit lijkt technisch. In feite is het meer dan dat. Het doel is mogelijke verwarring bij de consument te voorkomen en oneerlijke concurrentie voor de producenten te omzeilen. Onnodig te zeggen dat deze amendementen in grote mate werden ondersteund door zowel de consumentenorganisaties als de producentenassociaties, wat nogal uitzonderlijk is. Het derde amendement had betrekking op de analysemethode voor de controle op het gehalte aan vrije en totale koolhydraten. Het Parlement eiste dat de norm ISO 11292 van februari 1997 van toepassing zou zijn, want dit is de nieuwste methode waarover we beschikken.
In het kader van technische vergaderingen en een triloog tussen de Raad, de Commissie, de heer Collins, voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, en mijzelf, is gebleken dat de meningsverschillen niet van politieke aard waren, en meer betrekking hadden op de methodologie dan op de inhoud. We hebben bijgevolg onze overeenkomst, die werd goedgekeurd door het bemiddelingscomité in december 1998, in de vorm van een compromis gegoten, dat zal leiden tot de volgende wijzigingen van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad: in de eerste plaats wordt een nieuwe overweging toegevoegd aan de tekst. In deze overweging wordt vastgesteld dat er uiterlijk 1 juli 2000 een initiatief moet uitgaan van de Commissie met het oog op de opname van een reeks van nominale hoeveelheden voor extracten van koffie en cichorei in de horizontale richtlijn 80/232 betreffende reeksen van hoeveelheden. Het doel van het Parlement is dus bereikt, weliswaar met een andere methode, maar waar het op aankomt is dat we het resultaat hebben bereikt dat we voor ogen hadden.
Ten tweede, in paragraaf 1 van de bijlage van de richtlijn is een duidelijke verwijzing opgenomen naar analysemethoden voor de controle op het gehalte aan koolhydraten, zodat gebruik kan worden gemaakt van de nieuwste en beste methodes zonder dat de tekst wordt beperkt tot één bepaalde methode. Op dit punt werden de zorgen van de Commissie, die wij gerechtvaardigd vonden, in aanmerking genomen.
Tot besluit zou ik willen zeggen dat het politieke resultaat van deze bemiddeling naar mijn gevoel volkomen bevredigend is. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft het trouwens met eenparigheid van stemmen goedgekeurd en het lijkt mij dus onontbeerlijk dat ook het Parlement voor het verslag stemt. Ik verzoek dus het Parlement het verslag te steunen.

Thyssen
Voorzitter, ik wou eerst en vooral de rapporteur feliciteren met het werk in het dossier dat hij zonet heeft toegelicht. Het is een eerder technisch dossier geworden, waar men niet de koppen van de kranten mee haalt, maar dat wel een zaak tot voorwerp heeft die de mensen aanbelangt in hun alledaagse leven, hun dagelijks kopje koffie of wat erop gelijkt. Terecht verwachten de mensen van ons dat wij ook die dossiers ter harte nemen en grondig aanpakken, wat hier inderdaad is gebeurd.
We hadden in de tweede lezing nog enkele amendementen aangenomen waarmee de Raad het niet onmiddellijk eens was. Uiteindelijk heeft het bemiddelingswerk dan toch een goed resultaat opgeleverd. Alles is uiteindelijk zo vlot verlopen dat het officiële bemiddelingscomité alleen nog maar een formaliteit geworden is.
Voorzitter, de EVP heeft in het bemiddelingscomité volmondig ingestemd met het huidige resultaat. Mijn fractie zal dat uiteraard ook hier in de plenaire vergadering doen. Ik wil alleen nog uiting geven aan de hoop dat ook op het gebied van de andere zes voorstellen, waar de rapporteur in principe naar verwezen heeft, onder meer de chocolade maar ook nog de andere punten die in het pakket zitten dat ons origineel was voorgelegd, vooruitgang wordt geboekt en dat we daar uiteindelijk ook tot een bevredigend resultaat zullen komen. Ik had misschien eens graag van de commissaris vernomen of hij zicht heeft op de timing. Wanneer kunnen wij hier iets meer verwachten, mijnheer de commissaris? Dan kunnen wij ook ons werk in die zin wat beter plannen.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts twee opmerkingen. In de eerste plaats dank ik de rapporteur en de heer Collins voor dit voortreffelijke resultaat. Wij kunnen dit uitstekende compromis met een gerust gemoed ondersteunen.
In de tweede plaats hangt, wat de chocoladerichtlijn betreft, alles af van de vraag of de Raad een goed standpunt kan innemen. Dat is niet uitgesloten, maar wij kunnen daarover nu nog niets zeggen.
In de derde plaats is dit de kortste toespraak die ik ooit heb gehouden!

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0020/99).

Vraag nr. 1 van Roy James Perry (H-1253/98): Betreft: Concentratie van eigendom in de mediasector
Is het Duitse voorzitterschap voornemens het vraagstuk aan de orde te stellen van de consequenties van de toenemende concentratie van eigendom in de mediasector, in het bijzonder wanneer dat leidt tot een dominerende positie in andere economische sectoren, zoals de sport?
Ik wil de heer Verheugen graag welkom heten en hem verzoeken antwoord te geven op de vraag van de heer Perry.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Perry, voor ik de vraag beantwoord, zou ik het volgende willen opmerken. Als voorzitter kan ik u namens de Raad uitdrukkelijk zeggen dat de Raad veel belang aan de vrije meningsuiting hecht en dat de persvrijheid daarvan een belangrijk aspect is. De Raad is ervan overtuigd dat de vrijheid van mening een van de grondslagen van de democratie en de andere persoonlijke vrijheden is, zoals dat vijftig jaar geleden in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens tot uiting is gebracht. Om die reden zien de lidstaten en de Gemeenschap er in het kader van hun respectieve bevoegdheden op toe dat de toegang tot de media, met eerbiediging van de verschillende politieke en religieuze overtuigingen, voor alle lagen van de bevolking gegarandeerd is.
Wat de houding van de Raad tegenover de concentratie in de mediasector betreft, wijs ik erop dat bij de Raad daarover op dit ogenblik geen voorstel van de Commissie voorligt. Als de Commissie daarover een voorstel voorlegt, zal de Raad dat uiteraard grondig onderzoeken. Ik wijs de geachte afgevaardigde er ook op dat de concentratie van ondernemingen onder het mededingingsrecht van de Gemeenschap valt, meer bepaald verordening 4064/89 van de Raad van 12 december 1989 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen. Voor de toepassing van die verordening is de Commissie bevoegd.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Uiteraard onderschrijf ik, net als alle andere democraten, zijn opvattingen over de noodzaak van een vrije pers in een democratische samenleving van harte. Het probleem dat ik met mijn vraag aan de orde wil stellen betreft het feit dat de concentratie van eigendom in de mediasector niet altijd verenigbaar is met het beginsel van de persvrijheid, vooral wanneer die concentratie niet alleen het eigendom van dagbladen betreft maar zich ook uitstrekt tot andere branches. Zo maken veel Europese burgers zich zorgen als ze zien dat Manchester United wordt overgenomen door BSkyB, dat televisiezenders steeds vaker overeenkomsten kunnen afsluiten met voetbalclubs en dat er voorstellen zijn geformuleerd voor de oprichting van een Europese supercompetitie. Al deze ontwikkelingen vormen een potentiële bedreiging voor de vrijheid waarmee de sport momenteel nog wordt beoefend. Het zou me geruststellen als de Raad zich over dit vraagstuk zou buigen wanneer de Commissie haar verslag publiceert.

Verheugen
Mijnheer Perry, ik begrijp volkomen dat u zich daarover zorgen maakt. Nogmaals, deze kwestie houdt verband met het mededingingsrecht. In de Europese Unie steunt dat op duidelijke rechtsgrondslagen. Voor de toepassing van de mededingingsregels en de verordeningen is de Commissie bevoegd. Deze kwestie moet in de Commissie worden behandeld en die moet passende maatregelen nemen. Nogmaals, de Raad is bereid de zaak te onderzoeken als de Commissie hem daarover een voorstel voorlegt.

De Voorzitter

Vraag nr. 2 van Hans Lindqvist (H-1254/98): Betreft: Ontvolking van het Zweedse platteland
Sedert de jaren "60 is de migratie uit Zweedse dorpen niet meer zo groot geweest. In circa 210 van de 280 Zweedse gemeenten is de bevolking teruggelopen, met name in het binnenland van Midden- en Noord-Zweden. Door het EU-lidmaatschap zou het regionaal beleid solider worden, zodat het hele land kon worden ontwikkeld. Het tegendeel is waar. De huidige ontwikkeling is onaanvaardbaar. Kan de Raad de Zweedse regio's die leegstromen hoop bieden? Zal het bedrag van circa 4 mia SEK dat Zweden terugkrijgt van de jaarlijkse lidmaatschapsbijdrage van 21 mia SEK in de toekomst stijgen of dalen?
Mijnheer Verheugen, ik zou u willen verzoeken de vraag van de heer Lindqvist te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lindqvist, de Raad is er zich van bewust dat de ontvolking van het platteland in bepaalde gebieden van de Unie een probleem vormt. De Raad heeft altijd veel belang gehecht aan maatregelen met het oog op het behoud van een levensvatbare bevolkingsstructuur op het platteland. Wat de met de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid samenhangende aspecten betreft, wil de Raad in het kader van de besprekingen over de voorstellen voor Agenda 2000 een Europees landbouwmodel concipiëren dat in de toekomst verder moet worden uitgewerkt. Wij willen een multifunctionele, duurzame, concurrerende en over het gehele grondgebied van de Gemeenschap gespreide landbouw, dus ook in de regio's die geconfronteerd worden met de specifieke problemen die u in uw vraag heeft vermeld.
De Raad erkent dat het beleid inzake de ontwikkeling van het platteland van het grootste belang is als wij gebruik willen maken van alle mogelijkheden om overal in de Europese Unie een levensvatbare plattelandsstructuur in stand te houden. In het kader van het regionaal beleid krijgt Zweden op dit ogenblik structurele steun voor zijn dunst bevolkte gebieden. Tot 31 december 1999 dragen de structuurfondsen, het Financieel Instrument voor de oriëntatie van de visserij en de Europese Investeringsbank elk op hun manier bij tot het bereiken van onze prioritaire doelstelling 6. Het gaat om de bevordering van de ontwikkeling en structurele aanpassing van bijzonder dunbevolkte gebieden. Die regeling wordt op dit ogenblik, zoals overigens in de tweede overweging van protocol nr. 6 bij de toetredingsakte met Zweden wordt bepaald, in het kader van de Commissievoorstellen voor de hervorming van de structuurfondsen opnieuw bekeken.
De Commissie stelt voor de steun uit de fondsen voor de doelstelling 6-regio's in de periode 2000-2006 in het kader van doelstelling 1 voort te zetten. Mijnheer Lindqvist, wat de besprekingen in de Raad betreft, kan ik u zeggen dat er naast het voorstel van de Commissie ook een voorstel van een aantal lidstaten voorligt en dat daarover nog geen besluit is genomen. Die lidstaten stellen voor doelstelling 6 te behouden en de steunmaatregelen voort te zetten. De beslissing daarover zal worden genomen in het kader van Agenda 2000, waarover ik vanmiddag al uitleg heb gegeven.

Lindqvist (ELDR).
Hartelijk dank voor uw antwoord. Wij hebben vandaag een aanschouwelijk voorbeeld van de werkelijkheid in dit deel van Europa gekregen, met Franse boeren die demonstreren voor hun overlevingskansen en hun levensonderhoud. Wij hebben precies dezelfde situatie in Zweden, vooral in Noord-Zweden. Elke dag sluiten drie landbouwbedrijven. Het zijn de kleine bedrijven met 15 tot 20 koeien die gedwongen worden tot sluiting. Mensen worden gedwongen te verhuizen naar de grote steden, vooral naar de regio Stockholm, naar Malmö en Göteberg. Sinds de jaren '60 heeft er niet zo'n sterke migratie plaatsgevonden vanuit de in het Zweedse binnenland gelegen gemeenten. In 211 van onze 279 Zweedse gemeenten is het bevolkingsaantal gedaald; al deze gemeenten liggen in het Zweedse binnenland.
Ik heb een aanvullende vraag inzake doelstelling 6. Kan men van de kant van de Raad iets meer zeggen over de vraag of wij doelstelling 6 in Zweden en Finland mogen behouden, en zullen de criteria voor doel 6 worden gehandhaafd in de nieuwe kaders voor doelstelling 1? Ik zou dankbaar zijn voor een antwoord op die vraag.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lindqvist, wij zijn ons van het probleem bewust. Verleden zondag heb ik mij in Stockholm door de Zweedse regering uitvoerig over het probleem laten informeren. Nogmaals, naast het voorstel van de Commissie is er ook nog een ander. Daarover zal een besluit worden genomen. Pas wanneer is beslist welke middelen in de toekomst voor de structurele bevordering van de dunbevolkte gebieden beschikbaar zijn, zullen wij niet alleen in Zweden en Finland, zoals u terecht opmerkt, maar ook elders in de Unie kunnen uitmaken hoe een passend programma ten uitvoer kan worden gelegd.

Bonde
Kan de voorzitter van de Raad garanderen dat het Parlement op de hoogte wordt gebracht van elke betaling uit de landbouwfondsen, zodat wij iets kunnen doen aan de situatie waarbij 80 % van de landbouwers 20 % van de landbouwbegroting krijgen, terwijl 20 % van de landbouwers 80 % uit de EU-kas krijgen, waarbij het bedrag dat deze 20 % landbouwers samen krijgen, minder bedraagt dan de subsidies die wij als consumenten en belastingbetalers financieren en er dus met andere woorden onderweg een grote hoop geld verdwijnt?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bonde, ik denk niet dat ik u hoef uit te leggen hoe het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de Europese Unie is ontstaan en zich heeft ontwikkeld tot wat het nu is. Het landbouwbeleid is het resultaat van een aantal besluiten uit het verleden. Nu moeten wij het hervormen om de Europese landbouw concurrerender, productiever, duurzamer en milieuvriendelijker te maken. De Commissie heeft daartoe voorstellen voorgelegd. Zoals ik daarstraks al heb gezegd, hebben de lidstaten in de Raad verschillende meningen over de vraag hoe het landbouwbeleid er na de hervorming moet uitzien. Sommige lidstaten vinden zelfs dat er niets moet veranderen.
Ik verwacht dat de Landbouwraad, die van 22 tot 24 februari bijeenkomt, een eerste antwoord zal geven op de vraag hoe de bevoegde ministers van Landbouw zich de toekomst van het Europees landbouwbeleid voorstellen. Het is daarvoor nu nog te vroeg. Ik kan die vraag nog niet beantwoorden omdat de beslissingen daarover nog niet zijn genomen.

Martin, David
Ik begrijp natuurlijk dat de fungerend voorzitter van de Raad het resultaat van de hervormingen van de structuurfondsen niet kan voorspellen. Wel zou ik hem willen vragen de aandacht van de andere leden van de Raad te vestigen op de ernstige zorgen die men zich in dit Parlement maakt over het feit dat het voorstel van de Commissie over doelstelling 1 - strikte toepassing van het criterium van 75 % van het BBP - bepaalde regio's in onze Gemeenschap onevenredig zou benadelen. Als u bijvoorbeeld kijkt naar de Hooglanden en eilanden van mijn eigen land, Schotland, ziet u dat we het hebben over zeer landelijke gebieden die het risico lopen nog verder ontvolkt te raken. Hoewel deze regio's boven de 75 % zitten, zijn het wel typisch gebieden die bij deze hervormingen buiten schot zouden moeten blijven. Als we vasthouden aan het rigide 75 %-criterium van de Commissie vallen ze echter buiten de boot.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Martin, ik kom met genoegen tegemoet aan uw wens en zal de Raad daarop attent maken. Het zal u evenwel beslist niet verbazen als ik zeg dat een bepaalde lidstaat dat al met grote nadruk heeft gedaan en dat de Raad het probleem dus zeer goed kent.
Ik moet er evenwel op wijzen dat uit de besprekingen in de Raad is gebleken dat een grote meerderheid wil dat het 75 %-criterium voor gebieden van doelstelling 1 zeer strikt wordt toegepast, onder meer ook omdat een aantal regio's die 75 % net niet en enkele regio's die net wel halen. Op dit ogenblik stel ik vast dat een meerderheid het criterium strikt wil toepassen. De Raad is zich echter zeer goed van het probleem bewust. Ik zal ervoor zorgen dat uw opmerkingen en die van het Parlement bij de verdere besprekingen in aanmerking worden genomen.

De Voorzitter
De vragen nrs. 3 en 4 zouden gezamenlijk worden beantwoord maar daar de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt de vraag nr. 4.

Vraag nr. 3 van Christine Margaret Oddy (H-0001/99): Betreft: Amnesty International en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie
Is het de Raad bekend dat Amnesty International ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens een rapport over het mensenrechtenbeleid van de EU heeft gepubliceerd? Wat doet de Raad ter evaluatie van dit rapport teneinde de voornaamste aanbevelingen ervan ter harte te nemen en aldus het mensenrechtenbeleid van de EU meer concreet gestalte te geven?
Mijnheer Verheugen, u heeft het woord om de vraag van mevrouw Oddy te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Oddy, de Raad weet dat de niet-gouvernementele organisaties op het gebied van de mensenrechten een belangrijke rol spelen. De Raad hecht veel belang aan de door de niet-gouvernementele organisaties verdedigde standpunten en geformuleerde adviezen en spant zich in om met de NGO's contacten te onderhouden en ervaringen uit te wisselen. Het gaat daarbij ook om de vraag hoe het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie kan worden verbeterd.
Ik wijs erop dat het toenmalige Raadsvoorzitterschap in december 1998 het door mevrouw Oddy vermelde rapport van Amnesty International in de GBVB-werkgroep voor de mensenrechten heeft rondgedeeld. De Raad is het er met Amnesty International over eens dat wij ons voortdurend moeten inspannen om het EU-mensenrechtenbeleid te verbeteren. De Raad zal daarbij ook aan de voorstellen van Amnesty International aandacht besteden.
De Raad verwijst naar de verklaring van 10 december 1998 naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die vervolgens door de Europese Raad werd bevestigd. De verklaring van 10 december 1998 bevat een aantal operationele voorstellen, waarover de Raad zich in de komende maanden zal beraden. De desbetreffende opdracht werd door de Raad Algemene Zaken op 25 januari bevestigd.
De verdere uitwerking van de in de verklaring van 10 december 1998 vervatte operationele voorstellen is een belangrijk onderdeel van het werkprogramma van het voorzitterschap. Daarbij moet ook de kwestie van het jaarverslag over de mensenrechten van de EU worden bekeken.
Een belangrijk aspect van dat werkprogramma zijn voorts onze inspanningen, in het kader van de Verenigde Naties, om de EU-standpunten over de mensenrechten met betrekking tot bepaalde landen en thema's door de anderen te doen aanvaarden. Het gaat hier onder meer om de belangrijke kwestie van de hervorming van de mensenrechtenmechanismen van de Verenigde Naties en om de voorbereiding van de wereldconferentie over racisme.

Oddy
In mijn pogingen hier te komen ben ik gewond geraakt en gevallen, en ik hoop daarom dat ik een beter antwoord krijg dan de reactie die de Commissie me gisteren voorschotelde.
Ik zou graag weten hoe het nu precies zit met de EU-gedragscode voor de wapenhandel. Ik wil weten of er in die gedragscode een algemene lijst van militaire apparatuur is opgenomen, hoeveel vergunningen er zijn geweigerd en welke vorderingen de Raad en de lidstaten op dit gebied inmiddels hebben geboekt. Nogmaals, ik hoop dat u me een beter antwoord kunt geven dan gisteren, want dat was een aanfluiting.

Verheugen
Mevrouw Oddy, ik kan dat niet. Om principiële redenen wil ik dat ook niet. Ik zie geen enkel verband tussen uw aanvullende en uw oorspronkelijke vraag. Het voorzitterschap is op uw aanvullende vraag niet voorbereid. Ik ben niet bereid uw vraag over deze netelige kwestie zomaar te beantwoorden. Ik zal dat wel graag schriftelijk doen. Ik zie echter geen verband tussen uw aanvullende en uw oorspronkelijke vraag.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Verheugen. Mevrouw Oddy, u kunt hierop niet ingaan. Zoals u heel goed weet, kan er in het vragenuur niet meer dan een betoog worden gehouden. Naar ik heb begrepen heeft de heer Verheugen u aangeboden uw vraag schriftelijk te beantwoorden. De heer Verheugen en u zullen door middel van dit schrijven dat hij u beloofd heeft van gedachten kunnen wisselen. Maar het Reglement in aanmerking nemende zie ik mij verplicht het vragenuur voort te zetten.

De Voorzitter

Vraag nr. 5 van James L. C. Provan (H-0004/99): Betreft: Humanitaire hulp aan het Russische volk
In zijn resolutie van 19 november 1998 over humanitaire hulp aan het Russische volk wijst het Parlement op de uitbraak van tuberculose in Russische gevangenissen, waar soms wel 15 % van de gevangenispopulatie drager van de ziekte is.
Wil de Raad de Commissie opdracht geven een actieplan voor te stellen om te voorkomen dat Russische dragers van tuberculose andere delen van de Russische bevolking, buurvolkeren en - vroeg of laat - Europese burgers besmetten?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van de heer Provan te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad van Wenen heeft bevestigd dat de Unie in de huidige economische crisis solidair is met Rusland en zijn bevolking. Daarom heeft de Raad op 17 december 1998 een omvangrijk programma voor de levering van landbouwproducten aan Rusland goedgekeurd. ECHO heeft sedert 1991 al 50 miljoen ecu voor humanitaire doeleinden in Rusland uitgegeven.
Van de kredieten voor 1998 blijft nog 4, 8 miljoen ecu over. Nadat was onderzocht waar de nood van de bevolking het grootst is, werd beslist in de eerste plaats het probleem van de tuberculose, vooral in de gevangenissen, aan te pakken. De Commissie en de Raad delen dus de zorgen die in de resolutie van het Europees Parlement van 19 november 1998 en door de heer Provan zijn geformuleerd.
Sedert tuberculose in de ontwikkelingslanden opnieuw de kop heeft opgestoken, zijn vooral de gevangenissen een broeihaard van die ziekte. In Rusland zit 1 % van de totale bevolking in de gevangenis. Dat is het hoogste percentage ter wereld. De Russische gevangenissen zitten overvol. In vele strafinrichtingen is 10 % van de gevangenen besmet. Daarom heeft de Commissie beslist het grootste deel van het op de begroting 1998 nog beschikbare bedrag van 4, 8 miljoen ecu, namelijk 4, 24 miljoen ecu, te gebruiken voor projecten om tuberculose te bestrijden.
Zoals bekend wordt de hulp in het kader van ECHO door NGO's van de Unie, VN-organisaties en internationale humanitaire organisaties verdeeld.

Provan
Dank u zeer, mijnheer de voorzitter, voor dit uitvoerige antwoord. Ik maak me zorgen over de verspreiding van tuberculose en het doet me deugd te vernemen dat de Raad een aanzienlijk deel van de middelen voor de bestrijding van dit probleem beschikbaar heeft gesteld voordat de situatie werkelijk uit de hand loopt.
Wat de andere aspecten van de mogelijke verzending van landbouwproducten naar Rusland betreft, kunnen we mijns inziens niet uitsluiten dat de voedselhulp die we onder een deel van het programma naar Rusland sturen ter plekke zal worden verkocht tegen de daar geldende marktprijzen. Het grootste probleem is dat de mensen daar die producten niet kunnen betalen. Er zijn in de Russische economie niet voldoende middelen beschikbaar, en dat is een groot probleem.
Kan de Raad ons daarom verzekeren dat de landbouwproducten die vanuit de Europese Unie als voedselhulp naar Rusland worden verzonden, ook inderdaad bij de behoeftige bevolking terecht komen?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Provan, u hebt hier een uiterst belangrijk probleem aangesneden. De Raad heeft daarover inderdaad uitvoerig gedebatteerd. Het probleem is dat wij hulpverlening als onze humanitaire plicht beschouwen, maar dat wij in het land dat wij willen helpen vaak te maken krijgen met structuren die de hulpverlening bemoeilijken. De Raad heeft de Commissie dan ook de politieke opdracht gegeven er bij de hulpverlening aan Rusland voor te zorgen dat de hulp ten goede komt aan wie die het meest nodig heeft, dat de nog bestaande en functionerende structuren voor voedseldistributie daardoor niet worden verstoord en dat de hulpverlening ertoe bijdraagt dat het land in de toekomst zelf zijn bevolking van voedsel kan voorzien. Dat is de bedoeling van de Raad. De uitvoering van die politieke opdracht bij de praktische hulpverlening is uitzonderlijk moeilijk gebleken. Daarom zal de Raad zich volgens mij weldra opnieuw met dat probleem moeten bezighouden.

De Voorzitter

Vraag nr. 6 van Giorgos Dimitrakopoulos (H-0006/99): Betreft: Veiligheid op Cyprus
De EU en met name een aantal lidstaten hebben bezwaar gemaakt tegen het oorspronkelijke plan van de Cypriotische regering voor de plaatsing op het eiland van een wapensysteem bestaande uit grond-luchtraketten van het type S-300, en hebben haar daarna gelukgewenst met het besluit om dit plan te laten varen. Hoe moet Cyprus naar de mening van de Raad zijn veiligheid verbeteren?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van de heer Dimitrakopoulos te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Dimitrakopoulos, volgens de Europese Unie moet Cyprus zijn veiligheid verhogen door naar een politieke oplossing voor de opsplitsing van het eiland te blijven streven. Cyprus kan daarbij op de volle steun van de Europese Unie en de gehele internationale gemeenschap rekenen. Volgens de Europese Unie is het bewapeningsniveau in Cyprus nu al buitensporig hoog, dreigt het gevaar dat elke nieuwe stap in de bewapeningswedloop aan de ene zijde meteen door de andere zijde wordt gecompenseerd en dat de veiligheid aldus niet toeneemt maar vermindert. Daarom heeft de Europese Unie, zoals de geachte afgevaardigde opmerkte, haar voldoening uitgesproken over het besluit van president Klerides om geen S-300-raketten op Cyprus te plaatsen. Dat besluit was een belangrijke aanzet tot de verlaging van het buitensporig hoog bewapeningsniveau op Cyprus. De Europese Unie hoopt dat aan beide zijden nog meer stappen in die richting zullen worden genomen.
Het besluit om de raketten niet te plaatsen heeft een van de oorzaken van de spanningen op het eiland weggenomen. De Raad meent dat hij ertoe kan bijdragen dat op de weg naar een billijke en duurzame oplossing van de kwestie-Cyprus vooruitgang wordt geboekt. De Europese Unie heeft de resoluties 1217 en 1218 van de VN-Veiligheidsraad met overtuiging verdedigd en ondersteunt ten volle de inspanningen van de speciale gezant van de VN-secretaris-generaal voor Cyprus.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de vertegenwoordiger van de Raad bedanken voor zijn antwoord. Ik wilde echter graag twee aanvullende vragen stellen.
Ten eerste sprak de vertegenwoordiger van de Raad over aanvullende maatregelen van beide kanten. Daarom wilde ik u vragen welke maatregelen de Raad van Turkse zijde verwacht en dan heb ik het met name over hetgeen in de tot nu toe gedane mededelingen wordt gezegd.
Wordt ten tweede overwogen Cyprus niet alleen op te nemen in de Europese Unie, maar ook in de NAVO, opdat ook een oplossing wordt gevonden voor de veiligheid van het eiland? Of wordt nagedacht over de stationering van een NAVO-macht? Dan kunnen de Turkse en andere strijdmachten die zich momenteel op Cyprus bevinden, het eiland verlaten.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Dimitrakopoulos, de belangrijkste eis van de Raad aan de Turken op Cyprus is dat ze eindelijk aan de toetredingsonderhandelingen meedoen. Zoals u weet, bestaat de politieke strategie van de Europese Unie erin door de opening van toetredingsonderhandelingen met Cyprus een katalysatoreffect teweeg te brengen dat tot de oplossing van het politieke probleem kan bijdragen en uiteindelijk zelfs voor een oplossing van dat probleem kan zorgen.
Dat is nog niet gebeurd, maar de Raad vraagt nog altijd dat de Turken aan de onderhandelingen deelnemen. Voorts vragen wij uiteraard dat de Turken geen militaire middelen gebruiken en door ontwapeningsmaatregelen tot een ontspanning van de situatie bijdragen. Over de vraag of Cyprus tot de NAVO kan toetreden en over wat daarover bij de NAVO wordt gedacht kan ik niets zeggen. Ik vertegenwoordig hier het voorzitterschap van de Europese Unie en niet de NAVO-Raad.

De Voorzitter

Vraag nr. 7 van José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra (H-0008/99): Betreft: Nieuw beleid van de Amerikaanse regering inzake het embargo tegen Cuba
De regering van de Verenigde Staten heeft onlangs het handelsembargo tegen Cuba versoepeld door kleine bedrijfjes en NGO's toestemming te geven voor de export naar Cuba van levensmiddelen en landbouwproducten, de rechtstreekse vluchten op Cuba te verruimen, een rechtstreekse postverbinding te herstellen en te voorzien in de mogelijkheid voor burgers om geld naar Cuba over te maken. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de maatregelen waartoe de regering van president Clinton in maart 1998 was overgegaan.
De onlangs door de regering van de Verenigde Staten afgekondigde maatregelen zijn van bijzonder grote betekenis.
Hoe beoordeelt de Raad deze maatregelen?
Is de Raad van oordeel dat deze maatregelen moeten worden gezien in het licht van de overeenkomsten van de Transatlantische Top van 15 mei jongstleden?
Is de Raad van mening dat deze koerswijziging van de Verenigde Staten ten opzichte van Cuba de Europese Unie noopt tot herziening van haar standpunt over de wetten met extraterritoriale werking?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van de heer Salafranca te beantwoorden. Het woord is aan u.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Salafranca Sánchez-Neyra, de Raad heeft het door u behandelde onderwerp niet besproken. Toch kan ik u daarover het volgende zeggen. De Raad bevestigt de houding die hij tegenover de akkoorden van de in mei 1998 te Londen gehouden Top van de EU en de VS heeft aangenomen. De Raad heeft toen om juridische en principiële redenen elke opgedrongen boycot en elke wet met extraterritoriale en retroactieve werking met klem van de hand gewezen.
De Raad is ingenomen met de nieuwe maatregelen van de Amerikaanse regering. Hoewel die op een soepeler houding van de VS tegenover Cuba wijzen, betreurt de Raad dat het VS-embargo tegen Cuba van kracht blijft. Zulke maatregelen zijn niet het meest geschikte middel om de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten te bevorderen. Voorts vindt de Raad het nog altijd goed dat - zoals in het gemeenschappelijk standpunt van december 1969 staat - naar een dialoog met Cuba wordt gestreefd en dat wij in Cuba een proces van vreedzame overgang naar een pluralistische democratie, eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden en een duurzame economische groei ondersteunen.
Voor de EU blijft de uitvoering van de akkoorden van de op 18 mei 1998 te Londen gehouden Top van de VS en de EU een prioriteit. Op dit ogenblik is, ondanks de inspanningen van de Amerikaanse regering, nog geen vooruitgang geboekt die een fundamentele wijziging van de houding van de VS tegenover de strafmaatregelen inhoudt.

Salafranca Sánchez-Neyra
Ik dank het fungerend voorzitterschap van de Raad voor zijn mening over deze maatregelen, en zou hem nu dan nog een aanvullende vraag willen stellen.
Die vraag is de volgende: zoals de fungerend voorzitter van de Raad weet, zijn commissaris Brittan en de regering-Clinton in het kader van de overeenkomsten van de Transatlantische Top overeengekomen dat de Europese Unie de klacht die zij had ingediend bij de instellingen van de Wereldhandelsorganisatie zou intrekken, en dat de Verenigde Staten titel IV van de Wet-Helms-Burton zouden wijzigen.
Toen hij voor de commissie buitenlandse zaken van dit Parlement verscheen, heeft de heer Brittan in antwoord op een vraag van mij gezegd dat als het Congres van de Verenigde Staten deze wijziging van titel IV niet zou doorvoeren, de mogelijkheid zou worden overwogen deze zaak opnieuw aan te kaarten bij de instellingen van de Wereldshandelsorganisatie.
Is de Raad het met dit standpunt eens? En zo ja - ik ben al klaar, mijnheer de Voorzitter - op welke termijn zou dit dan geschieden?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Salafranca Sánchez-Neyra, het voorzitterschap van de Raad is het hierover met de Commissie eens. Ik kan u op dit ogenblik niets zeggen over een termijn, omdat de Raad daarover geen besluit heeft genomen. Persoonlijk meen ik dat dit uiterlijk op het ogenblik van de Europees-Amerikaanse top in juni van dit jaar moet gebeuren.

González Álvarez
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wij danken u voor de informatie maar ik zou hier een nieuw bericht aan toe kunnen voegen dat wij, een groep afgevaardigden van alle fracties die tegen de blokkade - en uiteraard tegen de Wet-Helms-Burton - is en die Cuba bezocht heeft, deze week heeft ontvangen.
Tijdens een onderhoud lieten de Cubaanse autoriteiten ons een brief zien afkomstig van Noord-Amerikaanse landbouwers, waarin zij er bij de heer Clinton op aandringen dat zij, in het kader van de meest recente versoepeling van de maatregelen door de Noord-Amerikaanse regering, hun producten rechtstreeks mogen verkopen aan kleine bedrijfjes in Cuba of aan familieleden van Cubanen die in Miami wonen.
Ik zou erop willen wijzen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad - u heeft zojuist gezegd dat dit in juni zal moeten worden bekeken - dat de paradoxale situatie zou kunnen ontstaan dat Noord-Amerikaanse landbouwers zonder probleem aan Cuba kunnen verkopen, terwijl wij Europeanen nog steeds veel problemen ondervinden om op een normale manier handel te kunnen drijven en betrekkingen te kunnen onderhouden met Cuba, en wel door toedoen van de Wet-Helms-Burton en de blokkade die - zoals u bekend is, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad - onwettig is en die in tegenspraak is met de resoluties van de Verenigde Naties.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw González Álvarez, ik ben u uiterst erkentelijk voor deze informatie en zou graag hebben dat u de Raad, zoals u hebt gezegd, de betrokken documenten ter hand zou stellen, zodat hij die tijdens het besluitvormingsproces kan gebruiken. Een politiek oordeel wil ik nu niet geven omdat ik die documenten nog niet heb gezien. U zult dat beslist begrijpen. Ook de gebeurtenissen die u zopas hebt vermeld, moeten op de EU-VS-top in juni worden besproken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Verheugen.
De vragen nrs. 8, 9 en 10 komen te vervallen omdat zij in de agenda van deze vergaderperiode zijn opgenomen.

De Voorzitter

Vraag nr. 11 van Esko Olavi Seppänen (H-0016/99): Betreft: De Wassenaar-regeling
Volgens een begin december genomen besluit zijn ook producten op het gebied van versleuteling oftewel encryptie opgenomen in de zogeheten Wassenaar-regeling. De EU is geen lid van het Akkoord van Wassenaar, maar toch is de EU momenteel bezig met het voorbereiden van een ontwerpverordening over dit onderwerp. Hoe motiveert de Raad de belemmering van de vrijhandel met betrekking tot encryptieproducten en acht de Raad het besluit van het Akkoord van Wassenaar in overeenstemming met de WHO-overeenkomst?
Mijnheer Verheugen, ik nodig u uit de vraag van de heer Seppänen te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Seppänen, in het kader van de Wassenaar-regeling waren producten op het gebied van versleuteling altijd al aan uitvoercontrole onderworpen. Op hun algemene vergadering van 2 en 3 december 1998 hebben de 33 landen van de Wassenaar-regeling alleen maar een nieuwe regeling voor de controle op de uitvoer van versleutelingstechnieken of encryptieproducten goedgekeurd. Daarbij werd de uitvoercontrole versoepeld en werd de verankering van encryptiebeperkingen verhinderd. Vooral de EU-landen van de Wassenaar-regeling hebben zich daarbij ingespannen om verdere beperkingen van de vrijhandel te verhinderen.
De Europese Unie is als zodanig inderdaad geen lid van het Akkoord van Wassenaar. Met het oog op de bescherming van de fundamentele veiligheidsbelangen van de lidstaten en de naleving van hun internationale verbintenissen bestaat er tegenwoordig een geïntegreerd systeem waaraan de Raad, de Commissie en de lidstaten op grond van hun respectieve bevoegdheden deelnemen. De Raad bereidt op dit ogenblik de toepassing van de Wassenaar-besluiten voor. Daartoe moet het besluit van de Raad 94/942/GBVB worden gewijzigd en moet dus ook de lijst van de volgens verordening EG/3381/94 aan uitvoercontrole onderworpen goederen voor tweeërlei gebruik worden aangepast. Het gaat hier om de dual use -verordening. De Raad wil dat de nieuwe lijst op 1 april 1999 van kracht wordt.

Seppänen
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, heb ik goed begrepen dat u net sprak over het in de Europese Raad van Wassenaar op 2 en 3 december 1998 overeengekomen liberaliseren van de handel in encryptieproducten ofwel coderingsproducten? Als u dit heeft gezegd, heeft u het bij het verkeerde eind. Toen werd de procedure om vergunningen te verlenen aan deze producten aangescherpt, en de lidstaten van de Europese Unie stemden toe met de eisen van de Verenigde Staten om het bemoeilijken van spionageactiviteiten tegen te gaan. Encryptieproducten worden met name gebruikt om ons te beschermen tegen het Echelon-afluistersysteem en andere spionageactiviteiten van de Verenigde Staten. Heb ik goed begrepen dat u beweert dat de handel in encryptieproducten wat dit betreft is geliberaliseerd en bent u van mening dat een dergelijke licentieverlening in de handel in coderingsproducten überhaupt in overeenstemming is met de bepalingen van de WHO?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Seppänen, u hebt mij inderdaad correct begrepen. Nogmaals, op hun algemene vergadering van 2 en 3 december hebben de landen van de Wassenaar-regeling een nieuwe regeling voor de uitvoercontroles op versleutelingstechnieken goedgekeurd. Het gaat dus inderdaad om de door u vermelde encryptieproducten. De uitvoercontroles werden in die nieuwe regeling versoepeld. De lidstaten van de EU wilden juist verhinderen dat beperkingen op encryptie in deze nieuwe regeling werden verankerd.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Verheugen. Mijnheer Seppänen, een tweede interventie is tijdens het vragenuur niet mogelijk. Bovendien voert u het woord terwijl er niet getolkt wordt, waardoor een dialoog sowieso onmogelijk is.
Het woord is aan de heer Rübig voor een aanvullende vraag.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen weten hoe die systemen er in de toekomst kwantitatief en kwalitatief zullen uitzien. Heeft de Raad die kwestie onderzocht?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Rübig, jammer genoeg kan ik uw zeer concrete vraag niet zomaar beantwoorden. Ik zal dat schriftelijk doen.

De Voorzitter
De heer Rübig wacht uw schriftelijk antwoord af.

De Voorzitter
De vragen nrs. 12 en 13 zouden gezamenlijk moeten worden beantwoord, maar daar de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt de vraag nr. 13.

Vraag nr. 12 van Nuala Ahern (H-0017/00): Betreft: Harmonisatie van de OSPAR-Overeenkomst, ter beëindiging van verdere verontreiniging van de zeeën rond de EU met radioactief afval afkomstig van kerncentrales
Welke maatregelen neemt de Raad om te waarborgen dat de overeenkomst die vorige maand in Dublin is opgesteld tijdens de bijeenkomst van de werkgroep op ministersniveau van het OSPAR-Verdrag ter bescherming van de zeeën in heel Europa wordt geharmoniseerd, zodat een eind komt aan de verdere verontreiniging van de zeeën rond de Europese Unie met radioactief afval afkomstig van kerncentrales, met name Sellafield en La Hague?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van mevrouw Ahern te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ahern, op de conferentie van de landen van het Verdrag ter bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan - de OSPAR-overeenkomst - heeft de OSPAR-commissie vorig jaar in Lissabon in de vorm van een politieke verklaring een strategie betreffende radioactieve stoffen goedgekeurd. Met die strategie wil ze de verontreiniging van de zee door ioniserende straling verhinderen. De strategie is gericht op de drastische vermindering van lozingen, emissies en lekken van radioactieve stoffen om de concentraties van in de natuur voorkomende radioactieve stoffen in de buurt van de achtergrondwaarden en die van kunstmatige radioactieve stoffen in de buurt van nul te houden.
Bij het nastreven van die doelstelling moet onder meer ook rekening worden gehouden met het rechtmatige gebruik van de zee, de technische haalbaarheid en de radiologische gevolgen voor de mens en andere levende wezens. Tegen 2020 moeten de lozingen, emissies en lekken van radioactieve stoffen in die mate zijn teruggedrongen dat de concentraties niet veel hoger liggen dan nu. De met de uitvoering van deze verklaring belaste OSPAR-werkgroep "Radioactieve stoffen' is van 19 tot 22 januari 1999 in Dublin bijeengekomen. De verdragspartijen zijn daar overeengekomen tegen de herfst van 1999 verslag uit te brengen over de geplande maatregelen ter vermindering van de lozingen, emissies en lekken van radioactieve stoffen. De Raad wijst erop dat de in de vraag van de heer Fitzsimons vermelde aangelegenheid onder de bilaterale betrekkingen tussen twee lidstaten van de Europese Unie en dus onder de bevoegdheid van die twee lidstaten valt. De Raad herinnert er nochtans uitdrukkelijk aan dat de vermelde kerninstallatie onder de communautaire rechtsbepalingen op het gebied van de gezondheidsbescherming valt, meer in het bijzonder richtlijn 96/29/EURATOM, waarin voor de bescherming van werknemers en bevolking tegen ioniserende straling strenge normen zijn vastgesteld.
Voorts kan de fungerend voorzitter u meedelen dat de Duitse bondsregering op dit ogenblik met de Britse regering intensieve besprekingen over het verdere gebruik van de opwerkingsinstallatie in Sellafield voert. Zodra die besprekingen zijn afgerond, zal ik daarover met genoegen verslag uitbrengen.

Ahern
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen of hij van mening is dat de opwerkingsactiviteiten in Sellafield überhaupt in overeenstemming kunnen worden gebracht met de verplichting die we zijn aangegaan om onze uitstoot tot nul terug te brengen, of tot vrijwel nul zoals hij het zelf zegt. Ik heb nota genomen van zijn opmerkingen over de intensieve bilaterale onderhandelingen over de uitstoot die momenteel worden gevoerd tussen Duitsland en het Verenigd Koninkrijk en zelfs Frankrijk. Volgens de gegevens is de uitstoot uit de centrale in Sellafield sinds 1994 aanzienlijk toegenomen, en dit lijkt me in strijd met onze toezegging de uitstoot juist tot nul terug te brengen. Het doet me deugd dat die intensieve onderhandelingen nu eindelijk plaatsvinden, maar ik wil er ook op wijzen dat er volgens de meest recente wetenschappelijke tijdschriften vooralsnog geen sprake van is dat er enige compensatie zal worden betaald.

Verheugen
Mevrouw Ahern, in uw aanvullende vraag haalt u twee verschillende dingen door elkaar. De huidige besprekingen tussen de Duitse en de Britse regering over Sellafield hebben niets te maken met de besluiten die in Lissabon in het kader van OSPAR zijn genomen. Die twee hebben niets met elkaar te maken. Er is geen enkel verband tussen beide. Ik kan niet beoordelen in hoever de door u genoemde installatie aan sommige bepalingen voldoet. Zoals ik heb gezegd, zullen de verdragspartijen in de herfst van dit jaar verslag uitbrengen over wat ze willen doen om de in Lissabon geformuleerde doelstellingen te bereiken.

Hyland
Is de fungerend voorzitter ervan op de hoogte dat veel mensen, vooral de bewoners van de Ierse oostkust, zich nog altijd zorgen maken over de veiligheid van de centrale in Sellafield, waar al zo vaak iets mis is gegaan? Is hij bereid deze bezorgdheid onder de aandacht van de Raad te brengen, met de bedoeling de Britse regering en British Nuclear Fuels ertoe te bewegen de activiteiten in Sellafield te beëindigen en met name een punt te zetten achter de opwerking van kernafval aldaar? Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen of hij een duidelijk tijdsschema zou kunnen overleggen voor de beëindiging van de opwerkingsbusiness. De meeste burgers maken zich ernstige zorgen over dit vraagstuk.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Hyland, ik kan u geen tijdschema voorstellen. De Raad houdt zich immers niet met de beëindiging van de kerntechnologie in Europa of met de kwestie van de opwerkingstechnieken bezig. Daarover wordt in de Raad niet gedebatteerd. Wat de zorgen van de mensen aangaat, meen ik dat de betrokken lidstaten de Raad daarover moeten informeren. Het voorzitterschap kan in de Raad moeilijk de problemen van een bepaalde lidstaat ter sprake brengen als die lidstaat dat zelf niet wenst.

Cunningham
Ik heb een hele korte vraag over het vraagstuk-Sellafield. Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen om zijn commentaar op de volgende opmerking, uit de Irish Times , van de plaatsvervangend directeur van het Iers Instituut voor Radiologische Bescherming: ?Ze vormen geen groot risico voor de volksgezondheid... en vertonen al enige tijd een dalende lijn." Uw commentaar graag.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik kan over dat citaat geen commentaar geven, omdat de Raad zich met die aangelegenheid niet heeft beziggehouden.

De Voorzitter

Vraag nr. 14 van Jan Andersson (H-0019/99): Betreft: Voorwaarden voor Zweedse deelname aan de gemeenschappelijke munt
Toen de euro bij de jaarwisseling werd ingevoerd kwam het Zweedse debat over een eventuele toekomstige deelname aan de gemeenschappelijke munt in een stroomversnelling. Een van de heetste hangijzers was het mogelijke tijdstip van eventuele overstap op de euro. In dit verband is het van belang dat duidelijk wordt gemaakt op welke wijze de vastgestelde termijnen voor aansluiting bij het ERM van invloed zijn op het tijdstip van Zweedse toetreding tot de eurozone.
Bestaat in de Raad momenteel een standpunt dat het voor Zweden onmogelijk zou maken eerder op de euro over te stappen dan mogelijk zou zijn als de termijnen voor aansluiting bij het ERM worden toegepast?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van de heer Andersson te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Andersson, volgens artikel 109 K, lid 2 van het Verdrag onderzoekt de Raad ten minste om de twee jaar of op verzoek van een lidstaat met een derogatie of die lidstaat volgens de convergentiecriteria van artikel 109 aan de noodzakelijke voorwaarden voor de invoering van de euro voldoet. Dat betekent dat de Raad de derogatie voor Zweden, waartoe in mei 1998 werd beslist, uiterlijk in mei 2000 zal onderzoeken. Op wens van Zweden kan dat ook vroeger gebeuren.

Andersson
Hartelijk dank voor uw antwoord. In het geval van Zweden berust het feit dat wij niet deelnemen aan de EMU eigenlijk niet op een verdrag; in het geval van Zweden is het de negatieve publieke opinie in het land zelf die ertoe geleid heeft dat het land nog niet tot lidmaatschap heeft besloten. Die opinie is de laatste tijd zeer drastisch veranderd.
Er wordt al een tijd lang over gediscussieerd dat de landen gedurende een periode van twee jaar moeten meedoen met het ERM II. Daar gaat mijn vraag dus over, want de ontwikkeling in Zweden kan heel snel gaan. Misschien komt er een besluit via een volksreferendum, misschien volgend jaar al. Zou Zweden in dat geval gedwongen worden om gedurende twee jaar mee te doen aan het ERM II, voordat er sprake kan zijn van een lidmaatschap? Of moet Zweden alleen voldoen aan de voorwaarden voor inflatie, renteontwikkeling enzovoort?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik kan over de kwestie geen politiek oordeel uitspreken, omdat het om een puur Zweedse aangelegenheid gaat. Op basis van het Verdrag kan ik de vraag uit juridisch oogpunt met een duidelijk ja beantwoorden.

Crowley
Mijnheer de voorzitter, als u het mij toestaat wil ik het even over een andere vraag hebben, namelijk vraag 18, die ik zelf heb gesteld. Ik zit midden in een spoedvergadering van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Ik bied de fungerend voorzitter van de Raad mijn verontschuldigingen aan voor mijn afwezigheid tijdens zijn reactie. Zou hij me schriftelijk willen antwoorden?

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Crowley, wanneer we zover zijn, zal ik uw naam noemen en als u niet aanwezig mocht zijn dan zal ik, gezien uw uitleg, de fungerend voorzitter van de Raad verzoeken uw vraag schriftelijk te beantwoorden.
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 15.

De Voorzitter

Vraag nr. 16 van Mihail Papayannakis (H-0027/99): Betreft: De derde pijler en clandestiene immigranten
Kan de Raad aangeven wat te doen met het vraagstuk van de clandestiene immigranten die op een of andere manier illegaal een lidstaat van de EU binnenkomen, welke lidstaat evenwel geen consulaire betrekkingen in enigerlei vorm met de landen van herkomst van deze clandestiene immigranten onderhoudt, met als gevolg dat er ten aanzien van de behandeling van deze personen van een patstelling sprake is? Zo doet zich in Griekenland dit vooralsnog onopgeloste probleem voor ten aanzien van immigranten uit voornamelijk Rwanda, Sierra Leone en Myanmar; deze immigranten worden nu al zeven maanden in politiebureaus of gevangenissen vastgehouden, waarbij zij een slechte of vernederende behandeling ondergaan. Wellicht zou er in dergelijke gevallen op sociaal vlak een oplossing kunnen worden gevonden met de medewerking van vooral die lidstaten die consulaire betrekkingen met bedoelde landen onderhouden? Wellicht zouden er in het kader van de derde pijler concrete regelingen moeten komen voor dergelijke gevallen, waarbij rekening wordt gehouden met de beginselen van de rechten van de mens, de fundamentele vrijheden en het respect voor het persoonlijk leven van ieder individu?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van de heer Papayannakis te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Papayannakis, de Raad is zich bewust van de problemen die worden veroorzaakt door situaties zoals die welke u in uw vraag beschrijft. De bevoegde Raadsinstanties houden daarmee rekening bij de bespreking van de problemen waarmee lidstaten worden geconfronteerd als zij vreemdelingen naar bepaalde derde landen willen terugzenden. Terugzending naar een derde land vergt inderdaad een goede samenwerking met het betrokken land om in de praktijk de nodige formaliteiten te kunnen vervullen. Vooral moet de identiteit van de betrokkenen worden vastgesteld om hun de voor de terugreis vereiste documenten te kunnen geven. Als er geen diplomatieke regelingen bestaan of als slechts beperkte diplomatieke betrekkingen worden onderhouden, is die samenwerking uiteraard moeilijk.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Ik doelde met mijn vraag echter op iets specifieks. Met de landen die ik als voorbeeld noemde, heeft Griekenland diplomatieke, maar geen consulaire betrekkingen. Er zijn geen consulaten in Athene en ik neem aan dat hetzelfde geldt voor andere landen. De gearresteerde clandestiene immigranten kunnen noch worden vrijgelaten, noch worden teruggestuurd, noch worden berecht, met het gevolg dat zij maandenlang in politiecellen blijven. Dat is voor mij onaanvaardbaar.
Misschien kan de Raad bemiddelen en contact leggen met consulaten van deze landen in een ander lidstaat. Dan kunnen deze mensen de voor hen noodzakelijke documenten verkrijgen. Anders wordt dit een kafkaiaanse aangelegenheid. Dat was mijn vraag aan het voorzitterschap en ik verzoek u alles in het werk te stellen om dit te regelen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Papayannakis, ik kan moeilijk een vraag beantwoorden over een probleem tussen Griekenland en sommige andere landen. Volgens mij is het normaal gesproken zo dat een land dat met een bepaald ander land geen diplomatieke betrekkingen onderhoudt, in dat land door een ander land wordt vertegenwoordigd. Ik weet niet of dat ook voor Griekenland geldt, maar als dat niet het geval is, kan de Griekse regering een andere regering, die in dat land wel een diplomatieke vertegenwoordiging heeft, verzoeken er de bescherming van de Grieken op zich te nemen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, houdt dit probleem van Griekenland ook niet verband met onze gemeenschappelijke strijd tegen de illegale immigratie en met de spreiding van asielzoekers en andere immigranten? Zolang er op dat gebied niets verandert, vrees ik dat wij het ook op andere punten niet eens zullen kunnen worden. Daarom zou ik willen weten wat het Raadsvoorzitterschap doet om tot een gemeenschappelijke oplossing voor die twee problemen te komen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Posselt, zoals u weet, is dat voor ons een zeer belangrijke en principiële kwestie. Ze houdt echter niet rechtstreeks met het probleem van Griekenland verband. Ik kan echt niet zeggen via welke weg de immigranten uit Rwanda, Sierra Leone en Myanmar naar Griekenland komen. Het fundamentele probleem waarover u het had, is een van de thema's die op dit ogenblik in de Raad druk worden besproken. De Raad wil de samenwerking op dat terrein verder uitbouwen en uiterlijk op een buitengewone top in het Finse Tampere in de tweede helft van dit jaar tot besluiten en gemeenschappelijke acties komen.

De Voorzitter

Vraag nr. 17 van Bernie Malone (H-0028/99): Betreft: Toegang tot vervoermiddelen voor personen met een handicap
Kan de Raad ermee instemmen dat er bij de verordeningen voor de structurele financiering van de vervoerssystemen in de lidstaten rekening wordt gehouden met de behoeften van de mensen met een handicap, zulks in het licht van het recente protest van de heer John Doyle uit Bray (graafschap Wicklow, Ierland) voor het Heuton station in Dublin, nadat aan het licht was gekomen dat de CIE 8, 5 miljoen Ierse ponden aan EU-gelden had besteed als onderdeel van een investering van 26 miljoen Ierse ponden voor de aanschaf van 150 bussen die niet voor gehandicapten toegankelijk zijn?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van mevrouw Malone te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de Raad deelt de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde en het gehele Europees Parlement over de levenskwaliteit en vooral de mobiliteit van onze gehandicapte medeburgers. De toegang tot het openbaar vervoer speelt hier een belangrijke rol. Dat de Raad daaraan iets wil doen, blijkt ook uit het nieuwe artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam, waardoor wij onder meer discriminatie op grond van een handicap willen voorkomen. De Raad is jammer genoeg niet op de hoogte van het concrete geval dat de geachte afgevaardigde hier in haar vraag heeft vermeld. Aangezien het kennelijk om een maatregel van de EU-structuurfondsen gaat, stel ik haar voor haar vraag aan de Commissie te richten, die erop moet toezien dat het EU-structuurbeleid naar behoren wordt uitgevoerd.

Malone
Dit is een van die zeldzame situaties waarin zelfs een cynisch politicus zijn kalmte kan verliezen. Ik heb het over de groep gehandicapte demonstranten die ik in de stromende regen aantrof voor de deur van een vervoersbedrijf. Ze protesteerden omdat er met geld uit de structuurfondsen van de EU nieuwe bussen waren aangeschaft die voor gehandicapten niet toegankelijk waren. Er bestaan echter wel degelijk bussen die ook voor gehandicapten toegankelijk zijn. Ze worden bijvoorbeeld in Londen al gebruikt. Dit is dus een schandelijke situatie. Ik hoop dat de voorzitter dit probleem onder de aandacht zal brengen van zijn collega, de Ierse minister voor Staatsondernemingen, Mary O'Rourke, en haar zal dwingen bij alle uitgaven van EU-middelen rekening te houden met de behoeften van gehandicapten. Ze zal wel zeggen dat de wegen in Ierland niet voor die bussen geschikt zijn vanwege de zogenaamde holte in het asfalt, waardoor die bussen misschien wel in Londen kunnen rijden maar volstrekt ongeschikt zijn voor onze wegen. Die smoes heeft ze al eerder gebruikt. Ik neem met die verklaring echter geen genoegen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malone, ik zou u graag zeggen wat ik daarover denk. Ik heb daarover een zeer eigen mening, die beslist niet veel van de uwe verschilt. U weet echter dat ik u die niet mag geven. Op dit ogenblik kan ik alleen zeggen dat de Commissie moet onderzoeken of in het door u vermelde geval sommige bepalingen over de besteding van de structuurmiddelen werden overtreden. De Commissie moet dat doen. De Raad kan dat niet. U wil de Europese publieke opinie sensibiliseren. Vermoedelijk draagt dit vragenuur daartoe bij.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Verheugen.
Vraag nr. 18 van de heer Crowley zou nu worden behandeld. De heer Crowley is hier wel aanwezig geweest en hij heeft de heer Verheugen verzocht zijn vraag schriftelijk te beantwoorden.

De Voorzitter

Vraag nr. 19 van Liam Hyland (H-0036/99): Betreft: Toerisme
Kan het Duitse voorzitterschap meedelen, overwegende dat het begin van het volgende millennium steeds naderbij komt, een tijdstip waarop volgens voorspellingen op de lange termijn het toerisme de grootste industrie ter wereld zal zijn, door welke nieuwe oriëntatie op EU-niveau de Raad het EU-toerisme als product denkt te consolideren, met name in verband met de perifere regio's die van het toerisme afhankelijk zijn?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van de heer Hyland te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Hyland, de Raad beseft dat het toerisme in Europa in de volgende eeuw een uiterst belangrijke sector wordt. De Commissie heeft de Raad op 6 juni 1996 een voorstel voor een besluit voorgelegd betreffende een eerste meerjarenprogramma ter bevordering van het Europese toerisme. Dat thema is sedertdien al meermaals besproken. Het Oostenrijkse voorzitterschap heeft de werkzaamheden hervat. De Raad heeft zich op zijn zitting van 7 december 1998 op basis van een door het Oostenrijkse voorzitterschap opgestelde tekst opnieuw met het meerjarenprogramma ter bevordering van het Europese toerisme beziggehouden. Enkele delegaties hebben, ondanks het voorstel van het voorzitterschap om de looptijd van het programma en de daarvoor uitgetrokken begrotingskredieten te beperken, hun bezwaren gehandhaafd. Het Duitse voorzitterschap wil dat, als geen consensus kan worden bereikt, de werkzaamheden in het licht van de aanbevelingen van de werkgroep op hoog niveau voor toerisme en werkgelegenheid worden voortgezet en dat het thema tegen de achtergrond van de nieuwe ontwikkelingen opnieuw wordt besproken.

Hyland
Onderschrijft de fungerend voorzitter van de Raad de opvatting dat het toerisme op het platteland prioriteit heeft in het kader van het bredere EU-pakket maatregelen voor het toerisme en dat het zogenaamde agritoerisme moet worden bevorderd en ontwikkeld als nieuwe bron van inkomsten voor plattelandsgemeenschappen en kleine landbouwbedrijven? Is hij het er verder mee eens dat er voor bevordering van het toerisme op het platteland aanvullende middelen nodig zijn krachtens het voorgestelde nieuwe operationele programma voor het toerisme? Ik weet zeker dat het hart van de fungerend voorzitter op de juiste plaats zit als het om de bevordering van toerisme op het platteland gaat.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Hyland, ik moet u jammer genoeg zeggen dat over al die problemen geen consensus in de Raad bestaat. Die problemen zijn integendeel zeer omstreden. Mijn persoonlijke mening is hier van geen enkel belang. U kunt zich echter voorstellen wat die mening is, als ik u zeg dat ikzelf in de Duitse Bundestag een plattelandskiesdistrict vertegenwoordig. Nogmaals, het Duitse voorzitterschap zal grote inspanningen doen om toch tot een consensus te komen en zal het thema in elk geval verder bespreken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Verheugen.
Daar de vraagstellers niet aanwezig zijn, vervallen de vragen nrs. 20 tot en met 24 alsmede vraag nr. 27.
Vraag nr. 25 van mevrouw McIntosh zal niet worden beantwoord omdat die in de agenda van deze vergaderperiode is opgenomen.
De heer Papayannakis vraagt het woord in verband met een motie van orde.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met de heer Alavanos afgesproken dat ik zijn vraag overneem. Bent u daar niet van op de hoogte gesteld?

De Voorzitter
Mijnheer Papayannakis, voor een afspraak met de heer Alavanos is het volgens het Reglement zo dat er voordat het vragenuur begint een schriftelijk verzoek moet zijn ingediend door de heer Alavanos waarin hij zegt dat hij door u zal worden vervangen. Wij hebben echter geen schrijven van de heer Alavanos ontvangen. Derhalve kunt u volgens het Reglement de heer Alavanos niet vervangen.

De Voorzitter

Vraag nr. 29 van Ioannis Theonas (H-0074/99): Betreft: Provocerende verklaringen van de Britse vertegenwoordiger voor de kwestie Cyprus, Sir David Hannay
De uitlatingen van de vertegenwoordiger van de Britse regering voor de kwestie Cyprus, Sir David Hannay, hebben groot ongenoegen en hevig protest uitgelokt bij niet alleen de Cypriotische regering, maar ook bij geheel de politieke wereld op Cyprus. Sir David heeft de Grieks-Cyprioten immers aangeraden het Zwitserse model te volgen, dat voor de Zwitserse kantons autonomie, een presidentschap op toerbeurt en een gelijke numerieke vertegenwoordiging erkent.
Kan de Raad meedelen, gezien het feit dat dergelijke verklaringen het desbetreffende Turkse standpunt volledig overnemen en strijdig zijn met de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, met inbegrip van de laatste resoluties 1217 en 1218, hoe hij denkt te reageren op deze provocerende uitlatingen, die een gedoogklimaat creëren dat de Turks-Cyprioten toelaat onaanvaardbare standpunten te verbreiden die indruisen tegen elke notie van het internationaal recht, en alle pogingen voor een rechtvaardige en duurzame oplossing van de kwestie Cyprus ondermijnen?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van de heer Theonas te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Theonas, tegenover verklaringen van de Britse vertegenwoordiger voor Cyprus, Sir David Hannay, moet de Britse regering een standpunt innemen. Het gaat om de speciale vertegenwoordiger voor Cyprus van de Britse regering en niet van de Europese Unie. Het voorzitterschap van de Raad beschikt over informatie volgens welke de woorden van Sir David Hannay verkeerd zijn begrepen en de Britse regering dat inmiddels heeft rechtgezet. Het voorzitterschap ziet dan ook geen enkele reden om op die woorden commentaar te gaan leveren.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, helaas kan ik de fungerend voorzitter niet bedanken voor zijn antwoord. Het doet er niet toe of de heer Hannay vertegenwoordiger is van de Britse regering. Wij moeten kijken naar de inhoud van de verklaringen. Mij interesseert het standpunt van de Raad. Dringt de Raad aan op een oplossing voor het vraagstuk Cyprus op grond van de resoluties en met name de recente resoluties 1217 en 1218 van de Veiligheidsraad? Is de Raad van mening dat een losse confederatie - waar de heer Denktash en helaas, naar het schijnt, ook de heer Hannay voor zijn - een voor de Europese Unie tevredenstellende oplossing is? Zou dat voor u een oplossing zijn van het nu al jarenlang aanslepende vraagstuk Cyprus?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, het standpunt van de Raad ten aanzien van de kwestie-Cyprus is volstrekt niet veranderd. De uitspraken van Sir David Hannay vallen, zoals ik al heb gezegd, niet onder de bevoegdheid van de Raad of van de Europese Unie. Ik kan daarover dan ook geen commentaar geven.

De Voorzitter

Vraag nr. 30 van Nikitas Kaklamanis (H-0075/99): Betreft: Duits voorzitterschap en de toetreding van Cyprus
Volgens berichten in de pers heeft de Duitse ambassade in New Delhi (India) op 6 januari 1999 een officieel document uitgegeven waarin de doelstellingen van het Duitse voorzitterschap van de EU voor het eerste halfjaar van 1999 worden toegelicht. In dit document is evenwel nergens sprake van de toetreding van Cyprus tot de EU. In hoofdstuk 5 (" Uitbreiding van de EU en toetredingsproces - Europese Conferentie" , blz. 17 en 18) wordt uitsluitend verwezen naar de landen van Midden- en Oost-Europa. Bovendien wordt de nadruk in het bijzonder gelegd op het bevorderen van de betrekkingen tussen de EU en Turkije.
Wat is het standpunt van het Duitse voorzitterschap in deze kwestie en wanneer zal deze fout, namelijk het weglaten van Cyprus in het door de Duitse ambassade in New Delhi uitgegeven document, worden rechtgezet?
Mijnheer Verheugen, ik geef u het woord om de vraag van de heer Kaklamanis te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Kaklamanis, in het door u vermelde document worden geen kandidaat-landen bij naam genoemd. Er is in dat document alleen sprake van de kandidaat-landen, waarmee ze uiteraard alle zes worden bedoeld.

Kaklamanis
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, luistert u eens! U bent hier in het Europees Parlement! Toen wij vanmorgen over vraagstukken betreffende de Raad spraken, schitterde de Raad weliswaar door afwezigheid en meende hij aldus het Parlement te moeten minachten, maar u moet niet denken dat een antwoord van dertig seconden voldoende is op mijn vraag. U spot met het Europees Parlement en met ons verstand. Wat in dat officiële telegram van uw ambassade stond, was dit keer niet afkomstig van de heer Hannay, maar van de vertegenwoordiger van het Duits voorzitterschap.
Kunt u mij nu ronduit antwoorden? Ten eerste wil ik graag weten wat het standpunt is van het Duits voorzitterschap en de Duitse regering. Rijst er inderdaad een probleem voor de toetreding van Cyprus als het politieke probleem niet eerst wordt opgelost? Als ten tweede de onderhandelingen aflopen zonder dat een oplossing is gevonden voor het politieke probleem, wat zal dan het standpunt van het voorzitterschap zijn? Ik verzoek u ronduit op deze vragen te antwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, die kritiek wijs ik van de hand. De Raad was hier vanochtend wel degelijk vertegenwoordigd. De Raad moet zelf kunnen beslissen op welk niveau hij zich laat vertegenwoordigen. Ik kan daaraan niets toevoegen. In het door u vermelde document wordt geen enkel kandidaat-land bij naam genoemd en is sprake van alle kandidaat-landen. In het document worden dus niet alleen Polen, Hongarije, de Republiek Tsjechië, Slovenië en Estland, maar ook Cyprus bedoeld.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Verheugen.
Mijnheer Verheugen, mevrouw Theorin, die gewoonlijk bij het vragenuur aanwezig is, is deze vergaderzaal binnengekomen. Het hoge tempo waarin de voorafgaande vragen zijn behandeld zou een verklaring kunnen zijn voor het feit dat zij afwezig was op het moment dat haar vraag aan de orde kwam. Staat u mij dus toe u te verzoeken de vraag van mevrouw Theorin te beantwoorden.

De Voorzitter

Vraag nr. 26 van Maj Britt Theorin (H-0061/99): Betreft: Kernontwapening
Kernwapens vormen nog altijd een grote bedreiging voor de gehele mensheid, alleen door het feit dat ze bestaan. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft met een zeer grote meerderheid besloten om het Zweeds-Ierse voorstel voor nieuwe initiatieven betreffende kernontwapening te steunen. De stemming liet een duidelijke wijziging zien van de algemene houding ten opzichte van kernwapens: van de lidstaten van de EU stemden slechts het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk tegen de resolutie.
Op welke wijze wil de Raad steun verlenen aan de nieuwe initiatieven voor kernontwapening?
Mijnheer Verheugen, met een beroep op uw edelmoedigheid zou ik u willen verzoeken de vraag van mevrouw Theorin te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik ben uiteraard bereid deze vraag te beantwoorden. De Europese Unie spant zich vanzelfsprekend voor de universele toepassing van het Non-Proliferatieverdrag in. Dat verdrag legt de kernwapenlanden bepaalde verplichtingen inzake nucleaire ontwapening op. De EU heeft haar standpunt kracht bijgezet door die verplichtingen te bevestigen, door van het besluit kennis te nemen en door middel van de New Agenda -resolutie van de Europese Raad van Cardiff van 15 en 16 juni 1998.

Theorin
Hartelijk dank voor uw antwoord op mijn vraag. De reden dat ik deze vraag stel is dat de kernontwapening tot stilstand is gekomen. Er was niet erg veel gebeurd voordat onder andere Zweden en Ierland met dit initiatief kwamen, waarmee opnieuw wordt gezocht naar een realistische manier om van de kernwapens af te komen. Dit initiatief is gebaseerd op het voorstel van de zogenaamde Canberra-commissie. Het gaat niet om onrealistische of onuitvoerbare voorstellen; het zijn concrete initiatieven.
Tot mijn vreugde kan ik vaststellen dat de meeste lidstaten van de EU voor de resolutie hebben gestemd of zich van stemming hebben onthouden. Alleen de twee kernwapenmachten hebben tegengestemd. Ik heb zeer goede hoop dat het Duitse voorzitterschap bereid zal zijn initiatieven te nemen, zodat wij een stap verder komen in de kernontwapening.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Theorin, ik herhaal dat het voorzitterschap het Non-Proliferatieverdrag als een van de belangrijkste internationale instrumenten inzake ontwapening en internationale veiligheid beschouwt. Het Duitse voorzitterschap van de Raad vindt het uiterst belangrijk dat de non-proliferatieregeling wordt versterkt, dat de bepalingen van het verdrag worden nageleefd, dat de door het verdrag opgelegde verplichtingen worden nagekomen en dat de non-proliferatieregeling wordt gehandhaafd en verder wordt ontwikkeld. Zoals uzelf opmerkt, verschillen de lidstaten van de Europese Unie over dit onderwerp van mening. Dat geldt ook voor de New Agenda Resolution die Ierland, Zweden en een aantal andere landen in de eerste commissie van de Algemene Vergadering van de VN hebben ingediend.
Ondanks die meningsverschillen, waarvan u de oorsprong evengoed kent als ik, heerst over een aantal belangrijke punten ook overeenstemming. Dat wil ik beklemtonen. Zo is de Raad het eens over de uitvoering van het besluit, de beginselen en doelstellingen van de nucleaire non-proliferatie en ontwapening van de NPV-controle- en vervolgconferentie van 1995. Ik wijs er in dit verband nogmaals op dat de kernwapenlanden er zich in dit verdrag toe verbonden hebben hun kernwapens in het kader van de algemene ontwapeningsinspanningen onder strikte internationale controle volledig te ontmantelen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 31.
De vragen nrs. 32 en 33 zullen niet worden beantwoord omdat zij in de agenda van deze vergaderperiode zijn opgenomen.

De Voorzitter

Vraag nr. 34 van Patricia McKenna (H-0088/99): Betreft: Overtreding van VN-Conventies door de Verenigde Staten
Wat denkt de Raad van de plannen van de Amerikaanse regering, en hoe denkt hij erop te reageren, om in strijd met het ABM-verdrag van 1972, ABM-raketten op te stellen en van het feit dat de Amerikaanse regering wapens ontwikkelt die het weer beïnvloeden en die wapens vermoedelijk ook zal opstellen , in strijd met de Enmod-conventie van 1977 (conventie voor het verbieden van militair of elk ander vijandelijk gebruik van technieken voor het veranderen van het milieu)?
Mijnheer Verheugen, ik verzoek u de vraag van mevrouw McKenna te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw McKenna, de Raad is over de in de vraag vermelde plannen van de VS-regering niet ingelicht. De Europese Unie noch een van haar lidstaten is partij bij het ABM-verdrag. De VS-regering heeft echter verklaard dat ze aan de essentie van het verdrag vasthoudt en met Rusland over een wijziging wil spreken. Enkele lidstaten van de Europese Unie zijn partij bij het verdrag van 1977 over het verbod op de militaire of anderszins vijandige toepassing van milieuveranderende technieken. Dat verdrag is in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU echter nog niet besproken.

McKenna
Er ligt hier een verantwoordelijkheid voor de Europese Unie. De lidstaten die op militair gebied samenwerken met de Verenigde Staten hebben de plicht ervoor te zorgen dat de internationale verdragen worden gerespecteerd. Er lijkt nogal wat bewijs te zijn voor deze beschuldigingen. De fungerend voorzitter zegt weliswaar dat het slechts beschuldigingen zijn, maar dan wel beschuldigingen die door heel wat gegevens worden gestaafd. Het lijkt alsof de Verenigde Staten zich weinig aan internationale verdragen gelegen laten liggen. De Europese Unie heeft daarom de plicht, omwille van de wereldwijde ontwapening en de internationale veiligheid, ervoor te zorgen dat de Verenigde Staten verantwoording afleggen voor hun plannen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw McKenna, ik neem met genoegen kennis van uw opmerking, maar kan nog niet zeggen of de Raad zich met deze aangelegenheid bezig zal houden.

De Voorzitter
Daar de vraagstellers niet aanwezig zijn, vervallen de vragen 35 tot en met 37.
De heer Killilea is zojuist de vergaderzaal binnengekomen en hij vraagt of - als het voorzitterschap daarmee instemt - vraag nr. 28 alsnog kan worden behandeld.
Mijnheer Verheugen, ik doe nogmaals een beroep op uw vriendelijkheid om te weten of u vraag nr. 28 wilt beantwoorden.

De Voorzitter

Vraag nr. 28 van Mark Killilea (H-0071/99): Betreft: Zeehonden
In april 1997 bracht de Ierse Raad voor de zeevisserij (Bord Iascaigh Mhara - BIM) verslag uit aan de Europese Commissie over de fysieke interactie tussen grijze zeehonden en vistuig.
Onderzoek op twee uitgekozen plaatsen in Ierland over een periode van 2-3 jaar leverde overtuigend bewijs op van aantasting van de visstand door zeehonden. De bevindingen strookten met uitgebreid eerder onderzoek.
Is de Raad op de hoogte van dit door de Europese Commissie geëntameerde onderzoek? Deelt hij de mening dat dit rapport, net als andere rapporten, aantoont dat plaatselijk de financiële schade die zeehonden aan de visserij toebrengen, aanzienlijk is? En meent hij ook niet dat maatregelen ter voorkoming van dergelijke schade gerechtvaardigd zijn, met name waar het om bewezen gevallen gaat? Is de Raad het ermee eens dat de Commissie de bevoegde nationale visserij-organisaties zoals de BIM financieel steunt bij het doen van nader onderzoek teneinde de behoefte aan dergelijke maatregelen wetenschappelijk vast te stellen?
Mijnheer Verheugen, ik doe een beroep op uw edelmoedigheid en verzoek u de vraag van de heer Killilea te beantwoorden.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Killilea, ik beantwoord deze vraag met genoegen. Ik weet echter nu al dat u zult zeggen dat ik ze niet heb beantwoord, want de Raad heeft het verslag over de fysieke interactie tussen grijze zeehonden en vistuig niet gekregen. De heer Killilea verwijst naar dat verslag. De Raad kan tegenover dat verslag geen standpunt innemen. Mijnheer Killilea, ik heb vernomen dat u een soortgelijke vraag aan de Commissie hebt gesteld. Ik meen dat de Commissie beter in staat is om u een bevredigend antwoord te geven.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, dank u voor het toelaten van mijn vraag en dank u, mijnheer de fungerend voorzitter, voor uw antwoord, ondanks uw eigen bevestiging dat het eigenlijk geen antwoord is. Van de Commissie heb ik ook al een antwoord gekregen dat eigenlijk geen antwoord is. Ik weet nu dus niet wat onze positie is.
Het onderzoek door de Bord Iascaigh Mhara is gefinancierd met Europees belastinggeld. De betreffende documentatie en de resultaten van dit degelijke onderzoek zijn al in 1997 vrijgegeven, maar hebben sindsdien alleen maar stof vergaard. Ik ben bang, mijnheer de fungerend voorzitter, dat we gewoon niet de moed hebben dit ernstige probleem aan te pakken. Toch wil ik u erop wijzen dat 98 % van de kabeljauw in de drie proefvangsten voor de Ierse westkust al in de netten door zeehonden was vernietigd of ernstig beschadigd.
Bij andere soorten witvis bleek een gemiddelde van 58, 8 % van het quotum van de Ierse vissers op de een of andere manier door zeehonden te zijn vernietigd. Er is heel wat moed voor nodig om voet bij stuk te houden tegenover de kletspraat die over deze fraaie beesten de ronde doet. Als ze hun kop boven water houden zijn het misschien wel mooie dieren, maar onder water tonen ze een heel ander gezicht. Zeehonden vernietigen duizenden tonnen kostbare vis, voedsel voor de Europese burgers. De critici zou ik het volgende willen vragen: wat vindt u nu eigenlijk belangrijker, het voeden van zeehonden of het voeden van mensen? Ik ben van mening dat de prioriteit hoort te liggen bij het voeden van mensen.
Ik hoop dat de fungerend voorzitter van de Raad druk blijft uitoefenen op de Commissie, zodat die de morele moed zal tonen tegen deze vreselijke situatie, waar we allemaal mee worden geconfronteerd, in het geweer te komen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Killilea, aangezien ikzelf ervaring heb met de langdurige procedures in het Europees Parlement, begrijp ik uw probleem volkomen. Ik weet ook niet goed of ik voor de zeehonden, vissen of mensen zou kiezen. Ik stel voor dat de Ierse regering het thema nogmaals aan de orde stelt als dat - ik twijfel niet aan uw woorden - voor de mensen aan de Ierse westkust belangrijk is. De Raad kan niet uit eigen beweging een verslag van een Ierse instantie bespreken of daarover een standpunt innemen als hem dat verslag niet eens is voorgelegd. Ik stel voor dat de Ierse regering, mocht de Commissie uw vraag niet kunnen beantwoorden, het thema in Brussel zelf aan de orde stelt.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Verheugen.
Het vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.
De vergadering wordt om 19.02 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat

Communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0216/98) van de heer White, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel en de gewijzigde voorstellen voor richtlijnen van de Raad tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (COM(97)0049 - C4-0192/97, COM(97)0614 - C4-0120/98 en COM(98)0076 - C4-0121/98-97/0067(SYN)).
Ik wil u erop wijzen, en dat zal ik vanavond nog geregeld doen, dat ik erop zal toezien dat de spreektijd niet overschreden wordt. We hebben immers een heel vol programma, wat betekent dat het vanavond laat gaat worden.

White
Mijnheer de Voorzitter, het is me een genoegen mijn verslag over de kaderrichtlijn voor het waterbeleid voor deze eerste lezing te kunnen aanbieden. De weg die dit voorstel heeft afgelegd is bijna even kronkelig als de weg van een zalm die stroomopwaarts zwemt. Ik wil graag mijn dank betuigen voor de persoonlijke bijdrage van mijn collega de heer Collins aan het lange traject dat ons uiteindelijk bij deze eerste lezing heeft gebracht. In 1995 was de heer Collins voorzitter van de parlementaire hoorzitting over het waterbeleid waarin de kaderrichtlijn voor het waterbeleid in het leven werd geroepen. Misschien moeten we die richtlijn wel de "waterbaby' noemen. Het zal de heer Collins deugd doen hier in het Parlement de doop van zijn baby nog te kunnen bijwonen, voordat hij ons later dit jaar zal verlaten. Ook richt ik mijn dank aan het kleine groepje van waternimfen die hier als mederapporteurs bij de doopplechtigheid aanwezig zijn - mijn collega's de heer Florenz, mevrouw Schleicher, de heer Eisma en de heer Collins zelf, die ook een verslag over het waterbeleid heeft geschreven. Er is tussen ons een echte teamgeest ontstaan die ons voortdurend naar het water heeft geleid; een heel nuttige zaak in deze context.
Dit voorstel biedt ons een historische kans te voorzien in de fundamentele behoefte van de huidige en toekomstige generaties aan voldoende water van goede kwaliteit. Het voorstel is van doorslaggevende invloed op de toekomst van de watervoorraden van de Unie tot lang na de millenniumwisseling. De hervorming van het communautaire waterbeleid komt werkelijk geen moment te vroeg. Het huidige beleid is stukje bij beetje tot stand gekomen, zodat we nu zitten opgezadeld met een onsamenhangende wetgeving die gekenmerkt wordt door uiteenlopende en soms zelfs tegenstrijdige methoden, definities en doelstellingen. Wat de precaire staat van een groot deel van de communautaire watervoorraad betreft laat het bewijsmateriaal van het Milieuagentschap in Kopenhagen niets aan duidelijkheid te wensen over.
Het eerste verslag over het milieu in Europa - de zogenaamde evaluatie van Dobris - gaf een helder overzicht van de problemen. Afgelopen jaar werd daar door het Milieuagentschap een tweede verslag aan toegevoegd. Als we die twee verslagen met elkaar vergelijken wordt duidelijk dat er nog heel wat moet worden gedaan. Uit de Dobris-evaluatie bleek dat het water in een kwart van alle Europese rivieren van slechte tot zeer slechte kwaliteit was en slechts weinig of helemaal geen vis meer bevatte. De evaluatie van het vorig jaar toonde aan dat "de kwaliteit van de rivieren over het algemeen niet is verbeterd" . Sinds de eerste evaluatie is de kwaliteit van het grondwater niet wezenlijk verbeterd. In het verslag staat dat het Europese grondwater op verschillende manieren wordt bedreigd en vervuild. "Problemen worden onder meer veroorzaakt door nitraten, bestrijdingsmiddelen, zware metalen en koolwaterstoffen die leiden tot eutrofiëring en vergiftiging van andere delen van het watermilieu en ook gevolgen kunnen hebben voor de menselijke gezondheid" . Bovendien slaagt de Unie er nog altijd niet in haar waterwetgeving effectief ten uitvoer te brengen, ondanks de talloze internationale overeenkomsten en de vele intentieverklaringen op dit gebied.
Ik ben er de Commissie dankbaar voor dat ze destijds, in 1995, heeft deelgenomen aan de hoorzitting. In februari 1996 verscheen haar mededeling. Nadat het Parlement een reactie op die mededeling had geformuleerd is er een dialoog op gang gekomen tussen de Commissie en mijzelf die nog altijd voortduurt. Zo heb ik de Commissie gewezen op de kanttekeningen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming plaatste bij het eerste voorstel. De Commissie heeft daar toen zeer tevredenstellend op gereageerd door gedetailleerde bijlagen en fundamentele definities te overleggen die in het oorspronkelijke voorstel ontbraken. Ook de constructieve houding van het huidige Duitse voorzitterschap kan ik alleen maar als bemoedigend omschrijven.
Het Parlement buigt zich nu over twaalf belangrijke compromisamendementen. Ze zijn het resultaat van een trilateraal overleg dat onlangs, geheel in de geest van het Verdrag van Amsterdam, heeft plaatsgevonden tussen mijzelf, de Commissie en de Raad. Deze compromisamendementen getuigen van een nieuwe waardering voor het standpunt van de milieucommissie inzake waterrijke gebieden, participatie van de burger, een marien monitoringsysteem en de ondergrondse opslag van aardgas.
Het was onvermijdelijk dat dit een complex voorstel zou worden, met als doel een duurzaam gebruik van de watervoorraden te bevorderen. De lidstaten worden verplicht gesteld om voor een specifieke tijdslimiet aan bepaalde normen inzake hun oppervlakte- en grondwater te voldoen. Die normen hebben betrekking op een gezond ecosysteem en een laag verontreinigingsniveau. Deze doelstellingen zullen worden bereikt op basis van beheersplannen voor stroomgebieden en worden geschraagd door vervuilingslimieten die in de gehele Unie zullen gaan gelden. Het voorstel geeft aan hoe de lidstaten moeten vaststellen wat de precieze stroomgebieden zijn, hoe ze hun beheersautoriteiten moeten instellen en ervoor kunnen zorgen dat die met daadwerkelijke plannen voor de dag komen. In die plannen komt te staan welke instrumenten er nodig zijn om aan de geldende normen te kunnen voldoen, waaronder vervuilingsbeheersing, bevordering van efficiënt waterverbruik, regulering van obstructie en de invoering van een tarievenstelsel.
Met mijn suggesties voor hervorming van het voorstel van de Commissie hoop ik de aanzienlijke problemen te kunnen aanpakken die de tenuitvoerlegging van het communautaire waterbeleid nog altijd blijven hinderen. Tegelijkertijd zullen mijn amendementen bijdragen aan een kader voor een waterbeleid dat zowel praktisch als ambitieus kan worden genoemd. Ik pleit nadrukkelijk voor een strenger regime bij het terugdringen van de vervuiling. De langetermijndoelstelling, die al in verschillende internationale overeenkomsten is opgenomen, waaronder de OSPAR-conventie, HELCOM en Barcelona, alle ondertekend door de EU en door de afzonderlijke lidstaten, is de geleidelijke eliminatie van giftige stoffen.
Afsluitend wil ik u nogmaals wijzen op het belang van het voorstel dat hier ter tafel ligt. Kunt u zich iets voorstellen dat belangrijker is voor de toekomst van de Gemeenschap dan een gegarandeerde, overvloedige en schone watervoorraad? Dit is het eerste stuk communautaire waterwetgeving dat op al het oppervlakte- en grondwater in de Unie van toepassing is. Door deze wetgeving wordt het beheer van dat water stevig verankerd in het beginsel van duurzame ontwikkeling.

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, de waterkwaliteit, in het bijzonder de kwaliteit van de kustwateren, is van zeer groot belang voor de visserij en de aquacultuur.
De zeeën vangen de verontreinigde stoffen op die in de verschillende wateren zijn geloosd. Deze stoffen komen terecht in de kustwateren, die voor de voortplanting van verschillende vissoorten van levensbelang zijn.
De richtlijn die hier ter tafel is gebracht, heeft direct betrekking op de burgers die in de visserijsector werkzaam zijn. Met deze richtlijn worden immers twee oude richtlijnen ingetrokken: de ene heeft betrekking op water geschikt voor vissen en de ander op schelpdierwater.
Vanuit dit oogpunt hebben we een aantal amendementen ingediend. In de eerste plaats amendement 154, dat voorziet in de opname in de richtlijn van kustgebieden en estuaria. Dit amendement borduurt voort op overweging 11 bis van de milieucommissie en wijst de lidstaten op de gevolgen die de vervuiling van de kustzones op de visserijactiviteiten heeft. In de amendementen 153 en 156 wordt een onderscheid gemaakt tussen vissers en andere watergebruikers. De vissers consumeren en vervuilen het water immers niet, maar lijden wel het meest onder eventuele vervuiling. In amendement 155 tenslotte wordt voorgesteld de zwakste categorie vissers steun te verlenen. Ik denk hierbij aan steun waarmee hun kleine aquacultuurbedrijfjes kunnen worden aangepast aan de strengere milieueisen.
Het gaat niet om maatregelen in de vorm van belastingvrijstellingen, maar om steun voor filter- en zuiveringsinstallaties.
Tot slot wil ik namens de Fractie Unie voor Europa het belang benadrukken van stroomgebiedbeheer. Dit belang is in een aantal lidstaten al aangetoond en wij zijn van mening dat dit beheer de kern van het voorstel van de Commissie vormt. Het stroomgebiedbeheer mag daarom niet overboord gezet worden.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling verzoekt de ten principale bevoegde commissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, in haar verslag rekening te houden met de volgende conclusies.
Ten eerste dient te worden onderstreept dat de landbouwer het water gebruikt ten behoeve van de consument in het algemeen, aangezien hij belang heeft bij een goede waterkwaliteit om een landbouwproductie van hoog niveau te garanderen.
Ten tweede gaat onze commissie ervan uit dat de doelstellingen inzake de bescherming van de wateren tegen de aantasting van de aquatische ecosystemen en het behoud op lange termijn van de beschikbare watervoorraden moeten worden aangevuld met maatregelen die de nefaste gevolgen van overstromingen en droogte beperken.
Voor wat de landbouw betreft, verwerpt onze commissie het principe van de volledige kostenterugwinning inzake watergebruik zoals dat in artikel 12 van het onderhavige voorstel voor een richtlijn wordt verwoord, maar kan zij zich daarentegen wel vinden in het principe van de kostenaanrekening voor geleverde diensten, waarbij rekening dient te worden gehouden met de sociale, ecologische en economische gevolgen voor de regio enerzijds en de geografische en klimatologische situatie van de regio anderzijds.
In verband hiermee moet naar specifieke oplossingen worden gezocht voor het hydrogeologische systeem van de mediterrane streken en van het zuiden van de Europese Unie in het algemeen, als men althans de modernisering en de overlevingskansen op lange termijn van deze gebieden wil waarborgen. Te dien einde kan men enkel gebruik maken van irrigatiesystemen die echter vaak bijzonder duur zijn wegens de kosten die de opslag en distributie van het water met zich meebrengt. Indien voor de landbouw in de zuidelijke regio's van Europa geen specifieke oplossing wordt gevonden, zal deze het onderspit moeten delven tegenover de landbouw uit de noordelijk gelegen contreien, waar het hele jaar door regen valt.
Ten vierde suggereert de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met betrekking tot de definities en de bijlagen dat expliciete verwijzingen moeten worden opgenomen naar de watervoorraden - hydrologische spaarbekkens -, naar de wijze waarop deze kwalitatief en kwantitatief gecontroleerd worden en naar de irrigatielandbouw als afzonderlijke vorm van cyclisch watergebruik.
Ten vijfde stelt zij voor ook de irrigatieverenigingen een rol toe te bedelen zodat deze kunnen deelnemen aan het gebruik en het beheer van de stroomgebieden en van het water in het algemeen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ter afronding zou ik, als Portugees, willen onderstrepen dat met betrekking tot het beheer van de transnationale stroomgebieden striktere regels moeten worden opgesteld zodat de watervoorraden en de waterkwaliteit uit deze internationale rivieren aan de basiseisen voldoen.

Myller
) Mijnheer de Voorzitter, het primaire doel van de richtlijn inzake het kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid is om het recht van iedere burger op water van goede kwaliteit zeker te stellen, zowel vanuit het oogpunt van de consumptie als vanuit het oogpunt van het milieu. Aan de kwaliteit van het water is op grote schaal afbreuk gedaan, omdat vervuiling moeilijk te bestraffen was. Daarom moeten er bindende garanties komen voor het recht van mensen op goed water; deze zijn: het "de vervuiler betaalt" -principe, een efficiënte controle op de goede waterkwaliteit waarop zo min mogelijk uitzonderingen worden toegestaan, en inspectie van stoffen die met name vanuit het oogpunt van de gezondheid een probleem kunnen vormen voor de waterkwaliteit. Onzorgvuldigheid en onverantwoord handelen hebben noodlottige en onherstelbare gevolgen.
In dit verslag staan veel goede dingen, waarvoor ik mijn dank uitspreek aan de rapporteur. Maar een zeer goed amendement in dit verslag is het amendement op artikel 3, lid 1, waarin wordt geëist dat de verwezenlijking van onderhoudsplannen voor het stroomgebied wordt geëvalueerd. De autoriteiten van de lidstaten dienen zich te verbinden tot een betere controle op de waterkwaliteit dan nu het geval is. Het verslag bevat desondanks mijns inziens één probleem, en dat heeft betrekking op de vraag hoe de waterkosten worden geregeld. Hier gaat het naar mijn mening, althans vanuit het standpunt van Finland bekeken, om de gemeentelijke democratie en om het recht van gemeenten om de kosten te bepalen, en daarom zou hierin niet mogen worden ingegrepen.
Speciale aandacht moet worden besteed aan het bodemwater. Er mag absoluut niet gedacht worden dat de situatie hopeloos is, dat de wateren nu al zo vervuild zijn dat het geen zin meer heeft er nog iets aan te doen. Er zijn veel voorbeelden te geven van problemen die men heeft kunnen oplossen; en zo men de wateren niet in hun natuurlijke staat heeft kunnen terugbrengen, dan toch in ieder geval in een staat die voor de mens geen gezondheidsrisico's met zich meebrengt.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte vertegenwoordigers van het Raadsvoorzitterschap, dat wij vandaag over een kaderrichtlijn spreken, hebben wij niet op de laatste plaats te danken aan Ian White. Een paar maanden geleden zag het er nog heel anders uit. De Commissie wilde een mededeling opstellen. Ik was destijds rapporteur en wij hebben gezamenlijk met de beoogde snelle beslissingen in de Raad ervoor gezorgd dat wij vandaag dit resultaat hebben. Dat is op zich al een succes. Dat mag men ook vanuit een parlementair oogpunt niet vergeten.
De richtlijn heeft niet tot doel - zoals veel van mijn collega's en met name Oostenrijkers geloven - de eigendomsituatie van het water te regelen. Integendeel, wij willen de kwaliteit van het water beschermen, dat is het doel van de richtlijn. Ik heb echter de indruk dat Raad en Commissie ons willen voorstellen dat wij elkaar moeten beloven het water te zullen beschermen. Hoe wij dat doen, moeten wij echter overlaten aan de lidstaten. Ik ben er niet helemaal van overtuigd dat dit een juiste Europese aanpak is. Ik zie er niets in om duizend verbodsbepalingen op te stellen. Ik vind het veel beter slechts enkele belangrijke verbodsbepalingen op te stellen en deze dan ook in heel Europa voor elkaar te krijgen. Zij moeten wetenschappelijk gefundeerd en bewezen worden.
Wij hebben voor een interne markt gekozen en het is een van de hoofddoelstellingen van de interne markt de normen in de Europese Gemeenschap te harmoniseren. Zij hoeven niet totaal gelijk te zijn, maar ze moeten op elkaar worden afgestemd. In het milieubeleid schijnen wij ons momenteel daarvan te distantiëren. U kent mijn kritiek. In deze kaderrichtlijn voor het waterbeleid worden de kwaliteits- en emissienormen helaas niet voor geheel Europa gedefinieerd, tenminste niet naar mening van Raad en Commissie, maar wel volgens het Parlement. Ik geloof dat dit een belangrijk uitgangspunt is, dit gecombineerde uitgangspunt, en dat wij dit voortaan moeten en ook zullen volgen.
Als rijnoeverbewoner - mijn huis en mijn boerderij liggen op een afstand van slechts een paar honderd meter van de Rijn - vind ik het belangrijk dat de oeverbewoners aan de bovenloop een begin maken, ongeacht wie dat zijn. Als die niet beginnen en als wij, Duitsers, dan niet met strenge normen het werk voortzetten, zullen onze Nederlandse collega's binnenkort in het akelige, vervuilde water verdrinken. Dat kan toch niet aan de individuele, nationale politiek worden overgelaten. Daar moeten Europese normen voor worden opgesteld, geen honderden, maar misschien 40 of 50. Ik denk dat deze Europese normen voor de Rijn, de Rhône en de Moezel een vereiste vormen, zodat wij in de toekomst op dit vlak vooruitgang boeken.
De Raad heeft zich hier niet heel erg voor ingespannen. Van de 188 amendementen hebben wij tien compromisamendementen gemaakt. Wij hebben wel eens meer bereikt. Het Raadsvoorzitterschap heeft een heel goede administratieve prestatie geleverd. Het voorstel van het Parlement was volgens mij echter beter. Wij denken dat als de Raad zijn zin krijgt, de regelgeving op nationaal vlak gecompliceerd zal worden en dat wij uiteindelijk een Babylonisch milieubeleid zullen krijgen.

Eisma
Voorzitter, de besluitvorming rond deze kaderrichtlijn voor het water verdient bepaald geen schoonheidsprijs. De oorzaak was het informele politieke akkoord dat de Raad sloot zonder de eerste lezing van het Parlement af te wachten. Het enorme verschil tussen de inhoud van dit akkoord en de wensen van het Parlement, uiteengezet in meer dan 200 amendementen, dwong Parlement en Raad tot een tot nu toe ongebruikelijke stap, informeel overleg, een overleg dat nog niet is vastgelegd in de Europese Verdragen. Dat kan nog komen.
De heer White was onze gids in dit politieke steekspel, en mijn complimenten. Hij was een goede gids. Hij heeft de standpunten van het Parlement uitstekend verdedigd tegenover de Raad en op een paar punten een duidelijke overwinning weten te bereiken. Hij heeft op de voor ons belangrijke punten, zoals de prioriteitenlijst en de combined approach, niet toegegeven aan de druk van de lidstaten. Ondanks de werkdruk en de ingewikkelde discussies heeft hij ook iedereen van ons zoveel mogelijk op de hoogte gehouden. Maar het is nu de taak van het Parlement om een verslag in eerste lezing af te leveren, waarin duidelijk wordt aangegeven hoe de kwantiteit en de kwaliteit van grondoppervlakte- en kustwater optimaal beschermd kan worden. Daarvoor zijn strikte definities, duidelijke doelstellingen en heldere procedures nodig.
De milieucommissie heeft hele goede voorstellen gedaan. Ik begrijp niet dat de Raad zo weinig wil overnemen. Men heeft zelfs moeite met amendementen die erop toezien dat milieunormen conform andere Europese richtlijnen, zoals nitraatrichtlijn en internationale conventies zoals de OSPAR-conventie, worden nageleefd. Onbegrijpelijk. Ik begrijp niet dat de Raad daar tegen is. Maar wij hoeven ons geen zorgen te maken. Het gemeenschappelijk standpunt zal in dit parlementair jaar niet meer in behandeling worden genomen. Bij het begin van het nieuwe parlementair jaar zal het Verdrag van Amsterdam in werking zijn getreden, waardoor de tweede lezing onder de codecisie zal vallen.
De Raad zal dan wel rekening moeten houden met onze standpunten. Ik hoop dat de Raad beseft hoe hij zichzelf met het sluiten van dit informeel politiek akkoord in de vingers heeft gesneden en hieruit lering zal trekken.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur, die bijzonder hard heeft gewerkt om dit verslag hier vandaag af te leveren, willen bedanken voor het feit dat hij oog heeft gehad voor de behoefte aan een kaderrichtlijn die doorzichtiger is, en meer gericht op inspraak. De rapporteur verwoordt immers heel goed de bezorgdheid van het publiek dat aanwezig was bij de beraadslagingen van de milieucommissie wanneer hij zegt dat een derde van alle Europese rivieren vervuild zijn, dat de kustwateren te veel worden belast, en dat het met het grondwater al net zo is gesteld. Dit alles maakt het heel moeilijk om de bevolking van drinkwater te voorzien, althans, in de toekomst, de bevolking van sommige zuidelijke landen.
Daarom staan wij achter dit voorstel, hoewel wij eigenlijk de voorkeur gaven aan het vorige voorstel. Amendement 38 van de heer White, bijvoorbeeld, leek ons vollediger en beter. Hoe dan ook vinden wij dat er gewerkt moet worden aan een stroomgebiedbeheer met ruime inspraakmogelijkheden, zodat er een doorzichtig gemeenschappelijk kader ontstaat en er grensoverschrijdende samenwerking tot stand komt. Wij hebben met onze Portugese collega's de Taag bekeken, en hebben gezien hoe bezorgd men in Portugal is over een goed gebruik van de watervoorraden in Spanje, wat de enige manier is om de grensoverschrijdende samenwerking tussen onze landen te garanderen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de gelukwensen aan het adres van de rapporteur voor de geweldige hoeveelheid werk die hij heeft verzet. Deze voorstellen voor een geïntegreerde aanpak van het waterbeheers- en beschermingsbeleid zijn bijzonder welkom.
Het belangrijkste van alles is dat het onderliggende principe, de vervuiler betaalt, hier absolute prioriteit krijgt. Desalniettemin dient de analyse die inmiddels is uitgevoerd te worden uitgebreid met aandacht voor de uiterst belangrijke sociale gevolgen van deze in wezen unieke openbare dienstverlening. De watervoorziening moet worden gegarandeerd om in de dagelijkse behoeften van huishoudens te kunnen voorzien, maar ook om tegemoet te kunnen komen aan de behoeften van de economie, de landbouw en andere sectoren. Ik zou de parlementsleden met name willen wijzen op amendement 22 inzake artikel 12, lid 1, waarin wordt bepaald dat er geen algemene heffing zal worden ingevoerd op de watervoorziening voor specifieke sociale en andere doelstellingen. Dit onderscheid is belangrijk en we moeten ervoor zorgen dat de mensen die het meest van de watervoorziening afhankelijk zijn, vrijgesteld blijven van die heffing.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, als wij vanavond over de kaderrichtlijn voor het waterbeleid spreken, dan hebben wij het helaas niet over de bescherming van het water, maar over een lappendeken. Dat blijkt wel uit het ontwerp. Teveel uitzonderingen, geen duidelijke grenswaarden en normen, volledig vrijblijvende kwaliteitsdoelstellingen, die het Engelse principe volgen: als wij het verdunnen, dan merkt niemand het. Daar komen nog eens de veel te lange overgangstermijnen bij van gedeeltelijk tot 34 jaar, die duidelijk aantonen dat de bescherming van het water bij wijze van spreken tot sint-juttemis wordt uitgesteld. Daarmee wordt de consumentenbescherming volledig in zijn hemd gezet. Het toppunt is volgens mij echter de kwestie van de lozing van gevaarlijke stoffen, dat is een ecologisch Waterloo. Ondanks de OSPAR-conventie overheerst hier het vrijwel gemeenschappelijke standpunt dat er niets, maar dan ook helemaal niets gedaan moet worden.
Ik denk dat wij moeten inzien dat water een te kostbare grondstof is om als stortplaats gebruikt te worden. Ik hoop dat wij morgen tijdens de stemming hier duidelijke bakens zetten. Ik hoop ook dat wij het er morgen over eens kunnen worden dat ook de grenswaarden voor radioactiviteit, zoals wij dat voor de drinkwaterrichtlijn hebben gedaan...
Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken

Escolá Hernando
Mijnheer de Voorzitter, in Aragon, de autonome regio van Spanje waar ik vandaan kom, zeggen wij dat onze toekomst afhangt van het water. Ook zeggen wij dat we in onze streek geen water te veel hebben, maar een gebrek aan investeringen om het beschikbare water zo goed mogelijk te benutten. Voor ons is het heel duidelijk dat zonder water geen ontwikkeling mogelijk is, en dat het onmisbaar is om het milieu te handhaven en voor welvaart en werkgelegenheid te zorgen in de landbouw en in de industrie.
Ons probleem, geachte collega's, is niet alleen de kwaliteit van het water maar vooral ook de hoeveelheid water, of liever gezegd, het gebrek aan water. Daarom is het voor ons haast beledigend dat de Ebro, de grootste rivier van het Iberisch schiereiland, over een lengte van meer dan 200 kilometer door Aragon stroomt, waarvan een stuk een heuse woestijn is, terwijl er nauwelijks gebruik wordt gemaakt van die waterrijkdom. Dat komt vooral door het historische gebrek aan investeringen van de Spaanse regering, en juist dat gebrek aan investeringen heeft ertoe geleid dat men nu kan zeggen dat wij water over hebben en dat er terecht water wordt overgeheveld naar meer ontwikkelde streken. Daarom vinden wij het uiterst belangrijk dat de politiek van overdracht tussen stroomgebieden wordt gemeden, want die draagt allesbehalve bij aan een beter evenwicht tussen verschillende gebieden. In de praktijk nemen de verschillen en de ontvolking er alleen maar door toe, aangezien er dure voorzieningen voor moeten worden aangelegd - bijna altijd ten nadele van het milieu - die niet zijn afgestemd op duurzame ontwikkeling omdat het aanbod als onbeperkt wordt gezien en omdat, in de grond van de zaak, deze wateroverdracht niets anders is dan een uiting van de politiek van de sterkere die zijn wil oplegt aan de zwakkere.
Morgen stemmen wij over verscheidene amendementen die al zijn goedgekeurd in de commissie, en waarin wordt voorgesteld om de wateroverdracht tussen stroomgebieden te beperken tot zeer specifieke situaties, met voorafgaande vergunning en mits wordt aangetoond dat de ontvangende stroomgebieden alle mogelijke maatregelen hebben getroffen om de vraag te beperken. Dat is, naar onze mening, de juiste weg om van het waterbeleid een doeltreffend instrument ter bevordering van de sociale en ruimtelijke samenhang binnen Europa te maken.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, ik zal ingaan op het verschil dat op enkele punten bestaat tussen de positie van de Spaanse socialisten en die van onze fractie. Wij zijn helemaal voor een kaderrichtlijn voor het waterbeleid van de Gemeenschap, en in zoverre verwelkomen wij deze ontwerprichtlijn dan ook van harte. Maar deze op harmonisatie gerichte wetgevingsarbeid kan in enkele opzichten in een karikatuur ontaarden als er geen rekening wordt gehouden met de aardrijkskundige verschillen binnen Europa. Je kunt de waterhuishouding in landen waar het overvloedig regent niet op dezelfde manier regelen als in landen - zoals het mijne - waar water bijzonder schaars is. Je kunt landen die beurtelings met overstromingen en droogte te kampen hebben - zoals de Middellandse-Zeelanden - niet over een kam scheren met de noordelijke landen.
Daarom hebben wij enkele amendementen ingediend die dat onderscheid wel aanbrengen, en zouden wij bijvoorbeeld een strikte verplichting om de volledige kosten van watergebruik door te berekenen erg onrechtvaardig vinden, want op basis van zo'n generalisering zou een Spaanse boer bijvoorbeeld 40 tot 60 keer zoveel betalen voor zijn water als een Brit of een Belg.
Andere amendementen die ingaan op situaties die als onregelmatig worden aangemerkt, maar waar soms niets aan te doen valt in bepaalde zuidelijke streken, of op de vereisten voor de overdracht van water aan andere gebieden en voor het aanvullen van grondwaterlagen, zijn op dezelfde leest geschoeid. Een wetgevend orgaan dat wetenschappelijke en afgewogen criteria hanteert - en dit Parlement doet dat - zou delen van Europa die zo verschillend zijn qua hoeveelheid water en neerslag en waterkwaliteit niet gelijk mogen stellen.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het helemaal eens met de interventie van collega Aparicio van zonet; dit laat zien dat we het motto "eenheid in verscheidenheid" niet moeten vergeten, en dat het doordrijven van een idee in de politiek duur betaald wordt. Wij moeten niet vergeten dat het waterprobleem van strategische betekenis is voor Spanje - zoals u heel goed weet, mevrouw de commissaris. Daarom zijn er amendementen ingediend om een uitzondering te maken op de eisen van de richtlijn in geval van droogte of zware overstromingen, waar de Commissie hopelijk goed over na zal denken, want dit zijn situaties waarmee rekening moet worden gehouden.
Voor ons is het ook essentieel, mevrouw de commissaris, dat de richtlijn voor Spanje de mogelijkheid openlaat om stroomgebieden met elkaar te verbinden zolang er voldoende garanties voor stabiliteit bestaan, zoals dat is bepaald in ons Nationaal Waterstaatsplan. Zo'n maatregel is de enige manier om de watervoorziening aan de zuidelijke regio's van ons land te veilig te stellen.
Ook het beginsel van de volledige kostenaanrekening zou moeten worden bijgesteld. We mogen de problemen die in sommige landen bestaan niet vergroten, en we moeten vermijden dat juist in de landen die het minste water hebben, het water onbetaalbaar wordt voor de burgers en voor ander gebruik.
Veel van de amendementen die in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn ingediend, kan ik dit keer niet steunen omdat ze niet redelijk zijn. Er zijn al dingen die werken in de praktijk, zoals regionale overeenkomsten tussen buurlanden, en ik zie niet in waarom dan bijvoorbeeld die afspraken over internationale stroomgebieden moeten worden gemaakt wanneer dat al goed werkt. Er zou uitsluitend moeten worden voorzien in een mogelijkheid voor de lidstaten, als zich een of ander probleem voordoet, om dat op eigen initiatief voor te leggen aan de Commissie zodat die er een oplossing voor kan vinden of kan bemiddelen, zoals de Commissie dat altijd doet.
Wat de kwantitatieve aspecten aangaat, vind ik dat sommige van de amendementen die zijn ingediend over het overdragen van water en het aanvullen van grondwaterlagen bijzonder verontrustend zijn. Dat is algemeen gebruikelijk in Spanje, en het stelt ons in staat om onze schaarse hulpbronnen veel beter te benutten. Het zijn zuiver kwantitatieve maatregelen, die echter wel de aanneming van deze richtlijn in de weg zouden staan.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, aansluitend op de vorige sprekers wil ik in de eerste plaats de Commissie en de heer White bedanken voor hun voorstel, waar ik achter sta. Ik wil echter ingaan op twee dingen die neer zouden komen op neoliberaal fundamentalisme en een gebrek aan democratie in Europa.
Wat het neoliberaal fundamentalisme betreft, is het zo dat we met de wens om alle kosten door te berekenen aan de gebruikers van water - zoals de heren Cunha, Aparicio en anderen al hebben opgemerkt - Spanje vergelijkenderwijs onrecht aandoen. En dat zou vreselijke gevolgen hebben voor streken als Murcia, Andalusië, Aragon, enzovoort; het zou echt een zware klap zijn.
En wat het gebrek aan democratie aangaat, denk ik dat het belangrijk is om de deelname van irrigatiecollectieven in overweging te nemen, die in sommige gevallen, zoals in Valencia of in Murcia, al meer dan duizend jaar actief zijn - het Tribunal de las Aguas (" Watergerecht" ), bijvoorbeeld, en de Consejo de Hombres Buenos (" Raad van eerzamen" ); ik vind het cruciaal dat er ook op dit gebied sprake is van democratie.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, de kaderrichtlijn water die wij vandaag bespreken en waarover wij morgen stemmen zal een doorbraak zijn voor een Europees waterkwaliteits- en kwantiteitsbeheer. Maar dat niet alleen. Deze kaderrichtlijn is ook de kroon op het werk van de niet aflatende ijver van enkele collega's. Ik noem hier met veel genoegen mijn collega Karl-Heinz Florenz, die de absolute voorvechter en initiator was voor deze samenhang. Ik noem ook mijn Nederlandse collega Doeke Eisma en natuurlijk ook de rapporteur, collega White, die ik complimenteer met het verslag dat nu voor ons ligt en ook met de compromisamendementen die morgen tot grote meerderheden moeten bijdragen.
De kaderrichtlijn water is het enige juiste antwoord op het tot nu toe verbrokkeld, inefficiënt en inadequaat waterkwaliteitsbeleid en in zijn geheel ontbrekend waterkwantiteitsbeleid. Water speelt een hoofdrol in het leven van de Nederlanders. In mijn eigen volkslied bezingen wij ons Limburg met: "Waar de brede stroom der Maas statig zeewaarts vloeit" . De Zeeuwen geven met het "luctor et emergo" (ik worstel en kom boven) de strijd aan die met de zee gevoerd werd en die uiteindelijk na de watersnoodramp heeft geleid tot de Deltawerken, een waterkering die ons Nederlanders wereldwijd bekendheid gaf. Wij hebben ook letterlijk land gewonnen bij de Flevopolder.
Wij voeren de strijd tegen het water dagelijks in Nederland - polderland, de delta waar Maas, Rijn en Schelde zeewaarts gaan. Wie durft te beweren dat wij in staat zijn om met ons uitstekend georganiseerd Nederlands waterkwantiteitsbeheer de zaak zelf op te lossen, staat waarschijnlijk ook niet meer stil bij de overstromingen die ons de laatste jaren hebben geteisterd.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, ik zou drie kanttekeningen willen maken. Ten eerste zou ik mijn steun willen uitspreken aan een waterbeleid dat een evenwichtiger gebruik van het water nastreeft door een rationele beheersing van de vraag te verkiezen boven een irrationele groei van het aanbod. Voorts zou ik eens te meer willen benadrukken dat de stroomgebieden de basiseenheid van het beheer van het oppervlakte- en het grondwater vormen en dat deze niet volgens de nationale grenzen kunnen worden ingedeeld, omdat de rivieren die deze stroomgebieden vormen door allerlei landen stromen. Tot slot zou ik nog willen verwijzen naar het onderlinge begrip en de geest van samenwerking die onder de Spaanse en de Portugese afgevaardigden in onze fractie heerst. Dit heeft ertoe geleid dat wij een watermanifest hebben opgesteld dat in het onderhavige verslag wordt teruggevonden. Het belang hiervan is des te groter gezien het symbolische feit dat onze fractie uit afgevaardigden van de twee voornoemde nationaliteiten bestaat. Wij hopen dat in de resolutie van het Parlement met ons voorstel wordt rekening gehouden, iets wat niet gebeurd is in het kader van de door de twee desbetreffende regeringen ondertekende overeenkomst betreffende de gemeenschappelijke rivieren, terwijl dit toch een geval is waarbij de communautaire solidariteit op de voorgrond zou moeten treden en de samenwerking tussen de lidstaten zou moeten worden gegarandeerd.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn is met veel pijn en moeite tot stand gekomen. Ik wil in naam van de collega's iedereen die een constructieve bijdrage aan dit werk heeft geleverd en natuurlijk ook onze rapporteur, de heer White, hartelijk danken. Mijn dank geldt ook de Commissie, die ons tegemoet is gekomen. Ik verwacht van het Duitse voorzitterschap dat het het werk van het Parlement zorgvuldig verifieert, omdat er anders in tweede lezing in het Europees Parlement een onaangename verrassing in de vorm van een verwerping uit de bus kan komen.
Als rapporteur voor het actieprogramma voor grondwater, dat geenszins overbodig is, vind ik dat de volgende punten moeten worden verwezenlijkt: het vastleggen van een veelomvattende bescherming van het grondwater, het verbod op directe lozing van schadelijke stoffen en in verband daarmee, het niet-vastleggen van grenswaarden voor het grondwater om het zogenaamde opvullingseffect onmogelijk te maken en tot slot het zoveel mogelijk voorkomen en verhinderen van zogenaamde indirecte lozingen in het grondwater en natuurlijk het saneren van vervuild grondwater, voor zover dit technisch gezien mogelijk is.
Drie van mijn amendementen behelzen deze doelstellingen. Ik wil er nogmaals op wijzen dat ik amendement 77 heel belangrijk vind en dat ik het daarom niet met het compromisvoorstel eens ben. Ik wil waarschuwen voor overtrokken, onrealistische en onhaalbare eisen. Ook al is milieubescherming in veel andere beleidslijnen tot nu toe te kort gekomen en te weinig aan bod gekomen, wij mogen deze fout niet in omgekeerde richting herhalen. Daarom ben ik samen met mijn fractie absoluut tegen sommige amendementen, omdat zij gedeeltelijk gewoon niet haalbaar zijn, noch met veel geld, noch met alle ons ter beschikking staande technische mogelijkheden. Een wetgeving die zoiets eist, is ongeloofwaardig.
Tot slot heb ik nog een vraag aan de Commissie: wat gebeurt met de ontwerprichtlijn over de ecologische kwaliteit van binnenwater? Mij is niet bekend dat de Commissie dit voorstel officieel zou hebben ingetrokken.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de onderhavige richtlijn biedt overeenkomstig de wens van het Parlement zeer belangrijke vernieuwingen voor het behoud van wellicht het meest waardevolle goed in Europa: water. Die vernieuwingen behelzen: verduidelijking en verankering van de gecombineerde benadering, verankering van de bescherming van het oppervlaktewater voor het gehele gebied en een ambitieuze formulering van de kwaliteitsdoelstellingen voor het grondwater. Met name de gecombineerde benadering is voor veel lidstaten een grote sprong voorwaarts bij het schoonhouden van het water. Er moet eindelijk in heel Europa een herbezinning plaatsvinden. Niemand heeft het recht rivieren en zeeën genadeloos te vervuilen en te vergiftigen. Integendeel, iedereen heeft tot plicht het afvalwater, ook industrieel afvalwater, naar beste technisch kunnen te reinigen, alvorens het te lozen. Daarvoor zijn strenge emissienormen, en niet alleen immissienormen nodig.
Pogingen om de exploitatie van de waterbronnen in kwantitatief opzicht in de richtlijn vast te leggen lijken mij niet zinvol. Ik ben echter blij dat de juridische dienst van zowel de Raad als de Commissie de mening zijn toegedaan dat een dergelijke verankering niet verenigbaar is met de voor de richtlijn gekozen rechtsgrondslag. Ik ben ook verheugd over het feit dat het mij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming gelukt is een amendement aangenomen te krijgen dat heel duidelijk aangeeft wat voor een supranationale autoriteit er moet worden opgericht. Inperking van de beschikkingsbevoegdheid van een lidstaat met betrekking tot de exploitatie van zijn waterbronnen is uitgesloten. Als er morgen in deze zin een besluit wordt genomen, zal ik graag stemmen voor het verslag-White, waar ik de rapporteur hartelijk mee wil gelukwensen.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, de beschikbaarheid van kwalitatief goed water is een basisbehoefte van de Gemeenschap. De problemen die zijn geconstateerd betreffen zowel de kwaliteit van het rivierwater als de verspilling van water in stedelijke en industriële gebieden. De waterreserves van de verschillende landen van Europa zijn geen algemeen Europees eigendom, evenmin als andere natuurlijke reserves die verhandeld worden dat zijn. Iedere lidstaat heeft desondanks vanuit nationaal oogpunt motieven om zich te bemoeien met de verbetering van de kwaliteit van zijn rivierwater, met de ontwikkeling en uitvoering van waterbesparende maatregelen en met de bescherming van het bodemwater.
De gedachte over een gemeenschappelijk waterbeleid zou gerealiseerd moeten worden door middel van beschermende maatregelen aangaande stroomgebieden die de grenzen overschrijden en die dus verschillende landen betreffen. De laatste tijd hebben verschillende gebeurtenissen plaatsgehad die de toestand waarin de Oostzee zich bevindt hebben verslechterd, zoals de afvoer van ongezuiverd afvalwater naar zee. Dergelijke voor het milieu vernietigende incidenten zouden we moeten proberen te voorkomen, ook in het kader van een beleid betreffende de gemeenschappelijke noordse dimensie, en in dit soort zaken zou ook vanuit het waterbeleid van de Gemeenschap moeten worden ingegrepen. De noordse dimensie biedt hiervoor, zoals ook voor andere projecten met betrekking tot de milieubescherming, uitstekende mogelijkheden.
In het voorstel heeft men in de landen van de Europese Gemeenschap bepaalde kwaliteitswaarden willen toekennen aan het water dat verbruikt wordt. Het is goed om dit soort factoren op te nemen in het gemeenschappelijk beleid, zolang men er maar aan denkt om voldoende ruimte te laten voor oplossingen en specifieke eigenschappen die rekening houden met de nationale omstandigheden.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, omdat ik de laatste ben om over het onderwerp water te spreken en omdat het probleem vooral draait om kwantiteit en niet om kwaliteit, kan ik mij enige vrijheden veroorloven. Ik zal proberen om niet alles te herhalen wat mijn Spaanse en Portugese collega's al hebben gezegd, en om iets te berde te brengen dat niet in dit verslag staat.
Ik wilde alleen even concreet ingaan op de kostenkwestie. Wij verwerpen het oorspronkelijke voorstel van de Commissie om de volledige kosten van het watergebruik, inclusief bijvoorbeeld de infrastructuur, in rekening te brengen aan de gebruikers - de boeren, met name -, en we verwerpen ook het voorstel om kosten anderszins door te berekenen, omdat dat de genadeklap kan betekenen voor de toch al kwetsbare landbouw in Zuid-Europa.
We moeten ook het punt van de beste beschikbare technieken voor industriële procédés zorgvuldig bekijken. Er moet rekening worden gehouden met de kosten-batenverhouding en met de toestand van de bedrijfstak. Het politieke akkoord dat in juni dit jaar in de Raad is bereikt, mag niet worden opgerekt. De verwijdering van gevaarlijke stoffen, de nastrevenswaardige milieudoelstellingen - we moeten ze binnen, en in functie van, onze reële technische en economische mogelijkheden invullen om ze te kunnen verwezenlijken.
Met de uitzonderingen die worden gemaakt voor perioden van droogte, zijn wij het wel eens; het is belangrijk dat daarin wordt voorzien, zowel voor droogte als voor overstromingen. Op het idee van de internationale stroomgebieden moet, denk ik, het subsidiariteitsbeginsel worden toegepast; wij hebben nu al een overeenkomst met onze buren in hetzelfde stroomgebied, met Portugal dus. En voor wat de kwantitatieve aspecten betreft, de voorwaarden voor wateroverdracht tussen stroomgebieden en voor het aanvullen van grondwaterlagen, daarvoor wordt in dit voorstel geen rechtsgrondslag aangeduid en het Verdrag vereist unanimiteit, en daarom denk ik dat wij hier, op dit moment, niet achter kunnen staan.
Over de amendementen die ik heb ingediend, kan ik opmerken dat het er maar drie zijn, en dat ze betrekking hebben op definities die in het voorstel ontbraken, zoals een definitie van "kunstmatig waterlichaam" ...
Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de milieucommissie en meer in het bijzonder de rapporteur, de heer Ian White, voor de grondige behandeling van het nieuwe voorstel voor een kaderrichtlijn betreffende het waterbeleid. Ik maak van de gelegenheid gebruik om mijn lof uit te spreken over de belangrijke en positieve rol die het Parlement bij de start en uitwerking van de hervorming heeft gespeeld. Het voorstel van de Commissie voor de behandeling van gevaarlijke stoffen en voor bijlage V over de ecologische status is grotendeels te danken aan het constructieve engagement van het Parlement.
Hetzelfde constructieve engagement was terug te vinden in het recent informeel overleg tussen het Parlement, de Raad en de Commissie en zoals de heer Eisma opmerkte, was dit een primeur. Het resultaat van deze onderhandelingen maakte de tekst in het algemeen nog beter en heeft de standpunten van beide wetgevende instellingen dichter bij elkaar gebracht. Het is een positieve ontwikkeling en ik kan het resultaat dat nu met het compromisvoorstel 189-201 op tafel ligt, steunen. De meeste amendementen van het Parlement verbeteren de technische kwaliteit en duidelijkheid van de tekst en het verheugt mij u te kunnen meedelen dat wij de meeste ideeën kunnen steunen.
Wij kunnen 85 van de 122 amendementen volledig of gedeeltelijk aanvaarden. Ook van de overige ingediende amendementen kan de Commissie er een aantal steunen, met name de initiatieven van het Parlement die betrekking hebben op de behandeling van gevaarlijke stoffen, openheid, de gecombineerde methode en concentraties van radioactieve stoffen.
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet zijn er enorm veel amendementen, die ik binnen een redelijke tijdspanne niet allemaal kan bespreken. Daarom zal ik mij tot enkele belangrijke gebieden beperken. Ten eerste de behandeling van gevaarlijke stoffen. Dit is een groot probleem, waaraan het verslag terecht veel aandacht besteedt. Het is belangrijk dat wij onze internationale verplichtingen betreffende de emissies consequent nakomen. Het gebrek aan gegevens over de sociale en economische gevolgen maakt het echter niet altijd zinvol om op het huidige tijdstip juridisch bindende normen in te voeren. Daarom willen wij graag het principe van de amendementen 6, 19, 47 en 83 aanvaarden en zijn wij van plan om in artikel 1 van het voorstel een verwijzing naar een totale stop als uiteindelijk doel op te nemen. Dit sluit aan bij de verklaring van de Noordzee-conferentie en alle andere relevante zeeconventies. De andere amendementen over dit onderwerp - dat zijn dus 22, 43 en 46 - verwerpen wij.
Met betrekking tot openheid en raadpleging van het publiek, hebben de onderhandelingen tussen de Raad en het Parlement vruchten afgeworpen. De Commissie steunt het compromisamendement van de rapporteur, waarin de afspraken over openbare hoorzittingen en over de rapportering door de Raad en de Commissie zijn opgenomen. De amendementen 25 en 39 gaan over de noodzaak om de gecombineerde methode te definiëren. De Commissie kan het principe van deze amendementen aanvaarden, maar wenst de formulering licht te wijzigen om het toepassingsgebied juridisch nauwkeuriger te omschrijven. De Commissie kan ook de amendementen 87 en 88, waarin aangedrongen wordt op een termijn voor de invoering van controles op stoffen van de prioriteitenlijst principieel aanvaarden. De amendementen 84 en 85 over een herziening van de prioriteitenlijst laten ons echter onvoldoende tijd om de stoffen te behandelen en daarom verwerpt de Commissie deze amendementen en stelt ze voor de huidige herzieningsperiode van 6 jaar te behouden.
De Commissie aanvaardt het principe van de amendementen 34 en 122 betreffende de toevoeging van radioactieve stoffen in het voorstel, ook al kan een herformulering nodig zijn. Met betrekking tot het principe dat de vervuiler betaalt, dat in het debat van vanavond meermaals naar voren werd gebracht, is een betere integratie van de kosten voor milieu en hulpbronnen belangrijk, maar wij moeten dit probleem eerst nader onderzoeken. Daarom kunnen wij de amendementen 67, 68 en 69 op dit ogenblik niet aanvaarden. Amendement 66, waarin voorgesteld wordt het niveau van de betaling zo vast te stellen dat het de verwezenlijking van de milieudoelstellingen stimuleert, is echter zeer nuttig. Wij kunnen het dan ook aanvaarden.
Dan zijn er een aantal amendementen die de Commissie uit technische overwegingen afwijst. Er zijn enkele amendementen die we wegens de vorm niet kunnen overnemen, maar er zijn ook een groot aantal elementen die we wel in het gewijzigde voorstel kunnen overnemen. Ik zal ze echter niet allemaal opsommen.
Tenslotte kan ik dit verslag en de reeds bereikte resultaten alleen maar toejuichen. De rol van het Parlement was belangrijk en de positieve houding van het Parlement tijdens de onderhandelingen is een goed uitgangspunt voor verdere onderhandelingen. Uiteraard moet een belangrijk onderwerp als dit grondig behandeld worden om een aantal problemen te kunnen oplossen. Ik ben ervan overtuigd dat de sterke positie die het Parlement tijdens het wetgevingsproces heeft ingenomen, ertoe zal bijdragen dat wij ons doel kunnen bereiken, namelijk een waterbeleid om trots op te zijn. Als antwoord op de vraag van mevrouw Schleicher wil ik tenslotte nog meedelen dat wij ervan uitgaan dat het voorstel betreffende de ecologische waterkwaliteit in het onderhavige voorstel geïntegreerd wordt en daardoor wegvalt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Doelbewuste introductie van genetischgemodificeerde organismen in het milieu
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0024/99) van de heer Bowe, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 90/220/EEG inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu (COM(98)0085 - C4-0129/98-98/0072(COD)).

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, we hoeven niet te twijfelen aan het belang van het verslag waar we hier vanavond over stemmen en dat de aanzet vormt tot een cruciaal stuk wetgeving. Het verslag zal gevolgen hebben voor een belangrijke sector die zich momenteel in de Gemeenschap ontwikkelt, en richt zich tegelijkertijd terecht op een aantal zaken waar ook de gewone burger zich grote zorgen over maakt. Ik heb in dit verslag geprobeerd het juiste evenwicht te vinden tussen de bescherming van de volksgezondheid en het milieu, de rechten van de consument en de behoeften van deze zich ontwikkelende industrie, die ons zoveel kan bieden als we haar daartoe op de juiste wijze in staat stellen.
Het verslag is inmiddels door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming behandeld en goedgekeurd. Sindsdien hebben we ons ervoor ingespannen het draagvlak voor dit verslag nog verder uit te breiden, teneinde een voorstel te kunnen presenteren waar de Commissie zich hopelijk ook in kan vinden.
Het verslag richt zich op veel verschillende cruciale punten, waarvan ik er enkele globaal onder uw aandacht wil brengen. Ten eerste hebben we de tekst uitgebreid met een aanvullende verplichting voor de lidstaten om het voorzorgsbeginsel over te nemen en ervoor te zorgen dat bij de introductie van een GGO in het milieu alle eventuele nadelige gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu worden vermeden.
Bovendien moeten we er zeker van kunnen zijn dat GGO's die worden verhandeld, geïdentificeerd en gelokaliseerd kunnen worden. Daartoe hebben we enkele amendementen opgesteld. De vergunning voor de introductie van een GGO dient vergezeld te gaan van een beschrijving van de wijze waarop het kan worden geïdentificeerd; de betreffende opsporingsmethode dient in een openbaar register te worden opgenomen zodat we die organismen precies kunnen volgen en weten wat voor effecten ze hebben. Hierin wordt voorzien door de vereisten voor het volgsysteem die in het voorstel zijn opgenomen.
Veel mensen maken zich zorgen over de uitvoer van GGO's naar derde landen. We hebben de plicht zorgvuldigheid te betrachten bij uitvoer van GGO's naar derde landen waar men wellicht minder goed met GGO's weet om te gaan dan in de EU. Daarom hebben we het uitgangspunt van voorafgaande en formele toestemming ingevoerd.
Overal in Europa maakt men zich zorgen om de ethische implicaties van de op handen zijnde handel in genetisch gemodificeerde organismen of zelfs dieren. In die situatie bestaat het recht op raadpleging van een ethische commissie. Waar er principiële uitgangspunten in het geding zijn, streven we ernaar dat de ethische commissie op de meest uitvoerige wijze wordt geraadpleegd. Ik ben ervan overtuigd dat dit zal bijdragen aan een oplossing voor de problemen die zich bij de toekomstige introductie van GGO's kunnen voordoen.
Alle producenten dienen aansprakelijkheid te aanvaarden voor de producten die ze op de markt brengen. Die aansprakelijkheid geldt niet minder voor GGO's dan voor ieder ander type product. Ons voorstel behelst een vorm van aansprakelijkheid die redelijk en omvattend is en niet afwijkt van de aansprakelijkheid die voor andere producten zou gelden.
We zijn ons bewust van de aanzienlijke sociaal-economische gevolgen die deze producten op lange termijn met zich mee kunnen brengen. Hoewel we die gevolgen misschien niet voor iedere afzonderlijke toepassing kunnen behandelen, is het wel noodzakelijk ze in onze overwegingen te betrekken. We hebben een amendement op het voorstel ingediend op basis waarvan deze gevolgen op passende wijze in het vraagstuk worden betrokken.
Er is in de tekst ook een aantal technische verbeteringen aangebracht. Zo hebben we er hard aan gewerkt om de technische vereisten en de definities van de risico-evaluatie in de bijlagen te verbeteren. We hebben ook zorgvuldig bekeken hoe we de handel in deze producten in goede banen kunnen leiden. Hoewel het ook onder het huidige voorstel van de Commissie mogelijk is een product uit de handel te nemen als het een reëel risico voor de volksgezondheid of een ander risico zou blijken op te leveren, stelt de Commissie voor een systeem van tijdelijke goedkeuring in te voeren.
Wij zijn in principe niet tegen het voorstel voor tijdelijke goedkeuring, en beschouwen het als een verstandige manier om stapsgewijs uit te komen waar we heen willen. Gezien het scala aan producten waar we het hier over hebben, is de vraag echter hoe we een geschikte termijn zouden moeten vaststellen. Moeten we uitgaan van drie of vijf jaar, zoals enkele leden van de fractie De Groenen in onze commissie hebben voorgesteld, of zeven jaar, zoals de Commissie voorstelt, of zelfs twaalf jaar, de termijn die de Raad voor ogen heeft? Of moeten we de raad van een aantal parlementsleden opvolgen en helemaal geen tijdslimiet stellen?
In dit stadium moeten we onderkennen dat de tijdelijke goedkeuring onmisbaar is als we het vertrouwen van de burger willen winnen. Het stelt ons namelijk in staat producten die op een of andere wijze moeilijkheden opleveren na rijp beraad uit de handel te nemen.
Zelf heb ik geen specifieke duur in gedachten. Ik denk dat we er niet vanuit moeten gaan dat er een zaligmakende formule bestaat. De Commissie heeft een periode van zeven jaar voorgesteld. Ik zou graag van de commissaris vernemen welke argumenten daaraan precies ten grondslag liggen - misschien is zeven wel gewoon haar geluksgetal. Zouden we niet eerder aan twaalf jaar moeten denken? Twaalf jaar lijkt me een betere periode voor dit technische vraagstuk.

Matikainen-Kallström
 Mijnheer de Voorzitter, wetenschappelijke kennis is vaak een onzekere factor in bijna alle milieuaangelegenheden die onze algemene belangstelling hebben. Verschillende onderzoeksinstellingen dragen vaak heel verschillende gegevens aan als basis voor de politieke besluitvorming, en die gegevens kunnen op iedere gewenste manier geïnterpreteerd worden. Het schetsen van bedreigende beelden is vaak het makkelijkste alternatief. Door het onderzoek teveel af te bakenen wordt de verantwoordelijkheid op de schouders van anderen gelegd, waarbij de Unie als een soort van zwartrijder meereist. Aan de andere kant is regelgeving een absolute vereiste; het gaat immers om het zeer gevoelige vakgebied onderzoek.
Het is aan de consumenten om te bepalen welke producten ze willen gebruiken. Zowel kennis- als emotionele factoren beïnvloeden de keuze, en die factoren moeten gerespecteerd worden. Om deze reden dienen de mededelingen op de verpakking voldoende duidelijk, begrijpelijk en uniform te zijn. We moeten proberen de kennis bij de consument over de voordelen en mogelijke risico's van genetisch gemodificeerde producten te vergroten. We bereiken dit doel door te investeren in publicatie van de onderzoeksresultaten in de populaire media, zodanig dat de consumenten de mogelijkheid krijgen om deel te nemen aan de discussie die wordt gevoerd.
Om het vertrouwen van de consument te winnen, moet het principe van voorzichtigheid gehuldigd worden. Wanneer ervaring en wetenschappelijke kennis toenemen, dient de richtlijn inhoudelijk uiteraard opnieuw beoordeeld te worden. De risicobeoordeling moet uitputtend zijn, en zou zich ook moeten uitstrekken over mogelijke vertraagde invloeden. We kunnen er niet vanuit gaan dat de landbouwondernemers over voldoende kennis beschikken om verantwoordelijkheid te kunnen dragen; de ontwikkelaars en producenten van genetisch gemodificeerde producten daarentegen zijn, nadat de juiste tests zijn uitgevoerd, volledig verantwoordelijk voor de schade die de mensen of het milieu ondervinden als gevolg van de verspreiding van hun product.

Kirsten Jensen
Mijnheer de Voorzitter, aanvankelijk was de milieucommissie voorstander van een Europees moratorium om ons toe te laten even na te denken. De Raad verwierp dit idee, wat niet betekent dat het idee daarom verkeerd is. Enerzijds is er vanwege de wetenschap zoveel onzekerheid, anderzijds zitten we met zo'n dubieuze besluitvormingsprocedure bij concrete aanvragen voor het in de handel brengen van producten dat er redenen zijn om even halt te houden. Zelfs de Commissie weet niet meer welke invloed ze nu eigenlijk kan uitoefenen. De onzekerheid heeft vooral te maken met het ethisch probleem, het maatschappelijk nut en de gevolgen op lange termijn voor milieu en gezondheid. Wij willen geen GGO's die antibiotica of resistente genen bevatten of GGO's die met wildgroeiende aanverwante organismen kunnen kruisen.
Het voorstel van de Commissie maakt de procedures in vele opzichten strenger. Dit geldt voor de gemeenschappelijke principes inzake milieurisicobeoordeling, verplichte controle op het in de handel brengen van producten en een beperking van de goedkeuring tot een periode van 7 jaar. Dit is allemaal positief en biedt de juiste basis voor de goedkeuring van producten die GGO's bevatten. Hetzelfde voorstel voorziet echter een uitzondering voor producten die reeds onder een andere communautaire wetgeving vallen, zodat er alleen de milieurisicobeoordeling overblijft. Dit kan tot gevolg hebben dat sommige producten die GGO's bevatten, aan de grondige controle, de geldigheidsduur en de evaluatie, zoals voorzien in de richtlijn, ontsnappen.
Ik ben ook bezorgd over de nieuwe vereenvoudigde procedures, waardoor het gemakkelijker wordt bepaalde GGO's te introduceren of in de handel te brengen. Dat is een probleem, omdat we eigenlijk te weinig kennis van zaken hebben om dit soort beslissingen te nemen. We hebben nog te weinig ervaring en er heerst nog teveel onzekerheid op het gebied van de GGO's. De technologie is zo nieuw, dat een beperkte goedkeuring de controle door de overheid vergemakkelijkt.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, gezien vanuit het standpunt van de Europese Volkspartij moet gezegd worden: wat ik zojuist van mevrouw Jensen heb gehoord, is hopelijk niet het standpunt van de hele sociaal-democratische fractie, want dan zouden de onderhandelingen die wij in de afgelopen weken gevoerd hebben, niet zeer constructief zijn geweest. Ik geloof echter dat wij het morgen tijdens de stemming over veel punten eens kunnen worden. Ik dank de rapporteur, David Bowe, die zich voor dit verslag zeer veel moeite heeft getroost, altijd open stond voor een gesprek, die steeds pragmatisch was en doelgericht, ook al waren wij het niet op ieder punt met elkaar eens. Ik hoop dat wij morgen in deze geest met een zo groot mogelijke meerderheid dit verslag kunnen aannemen.
Wat is het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij? Wij willen veiligheid voor mens en milieu, maar niet meer bureaucratie. Men begaat, volgens mij, een grote fout, wanneer men denkt dat veel bureaucratie de mensen en het milieu voor schadelijke gevolgen kan behoeden. Er zijn duidelijke regels nodig, die zijn afgestemd op het risico. Als men dit motto voor ogen houdt, zoals wij dat in de Fractie van de Europese Volkspartij doen, dan heeft het voorstel van de Commissie zon- en schaduwkanten. Ook het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft zon-en schaduwkanten. In het voorstel van de Commissie zijn wij zeer gecharmeerd van de betere etiketteringsvoorschriften in vergelijking met de oorspronkelijke richtlijn en het verheugt ons dat de milieucommissie deze nog heeft verbeterd. Wij juichen het vooral toe dat de Commissie de vereenvoudigde procedure heeft voorgesteld. Wij begroeten ook dat op zijn minst in beginsel een procedure in verschillende landen is voorzien.
Zeer negatief in het voorstel van de Commissie is de algemene beperking van de toelating voor een periode van zeven jaar. Een vraag aan de commissaris: waar is de wetenschappelijke basis voor deze zeven jaar? Welke risico's doen zich precies voor na zeven jaar? Bij alle GGO's doen zij zich voor na zeven jaar. Waarom niet na zes of na acht jaar, waarom niet na twaalf, vijftien of na twee jaar?
Wij zijn voorstanders van de aanpak die in het geneesmiddelenrecht goed functioneert. Als zich een gevaar voordoet, moet men de vergunning meteen intrekken, dan behoeft men niet tot het zevende jaar te wachten. Als er geen gevaar bestaat, heeft men ook geen termijn nodig. Wij zijn dus sterk gekant tegen een algemene termijn. Op dit punt zijn wij het eens met de milieucommissie, die uit de moet-bepaling een kan-bepaling maakt. Ik zou dit echter nog iets duidelijker willen formuleren. Daarom hebben wij een amendement ingediend. Termijnen moeten een uitzondering vormen en opgelegd worden, als er wetenschappelijke redenen voor zijn. De milieucommissie gaat hier de juiste kant op.
Bij een ander aspect gaat de milieucommissie de verkeerde kant op. Ik heb in de voorbereidende gesprekken vele punten opgesomd. Een belangrijk punt dat wij vanavond nogmaals bespreken, is de kwestie van de sociaal-economische criteria. Ik geloof dat u de Amerikanen hiermee een hoge voorzet geeft. Als wij de toelating van sociaal-economische criteria laten afhangen, zullen zij ons bij de WHO ermee om de oren slaan. Dan hebben wij geen enkele kans het een of andere panel op dit vlak aan onze kant te krijgen. Alleen daarom al moeten wij hier niet toe besluiten.
De Fractie van de Europese Volkspartij zal haar stemgedrag in de laatste stemronde laten afhangen van een goede en eendrachtige oplossing voor de omstreden punten die wij in de commissie ook al aangekaart hebben. Ik hoop dat wij morgen allemaal voor het verslag kunnen stemmen en dat wij voor de biotechnologie in Europa een goed signaal kunnen geven.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, het verslag waarover we het nu hebben, ligt vrij gevoelig in het Europees Parlement. Het bevat een waar conflict tussen het streven van de Europese industrie om hetzelfde niveau als de VS te bereiken en een meer voorzichtige houding op het gebied van milieu. Ik denk dat dit werkelijk een gebied is waar we het voorzichtigheidsprincipe in de praktijk moeten hanteren. Uiteraard hoeven we de GGO's niet te verbieden en hoeven we ook geen langzame behandeling van de overheid te eisen. We moeten dit onderwerp gewoon voorzichtig benaderen. Naar mijn mening kan dit met een open debat, ook met geïnteresseerde burgers, natuurlijk zonder inmenging van commerciële belangen en door een zorgvuldige en liefst snelle behandeling door de autoriteiten.
Zoals in de andere fracties, heerst ook in de Liberale Fractie geen eensgezindheid over het voorstel van de Commissie en de amendementen. Ikzelf behoor tot degenen die de door de Commissie voorgestelde geldigheidsduur van zeven jaar steunen, maar niet de vereenvoudigde procedure, die evenwel bespreekbaar is indien men een hernieuwing van de goedkeuring voor de producten overweegt, waardoor de zeven jaar verlengd kunnen worden. Ik ben op dit ogenblik niet te vinden voor multinationale aanvragen.
Een van de problemen met de gecompliceerde procedure is dat de beslissingen door een comité genomen worden, waarbij het Parlement geen invloed kan uitoefenen. Wij hebben in het verleden reeds meegemaakt dat dit tot conflicten leidt. Het zou daarom wenselijk zijn dat het Parlement van meet af aan bij de procedure betrokken is. Wij hopen dat er een goed compromis gevonden kan worden, wat mij betreft met een zo strak mogelijk tijdschema.

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, de genetisch gemodificeerde organismen hebben onder de consumenten hernieuwde bezorgdheid teweeggebracht over het voedsel dat ze eten. Er is overigens alles aan gedaan om deze angst te voeden, neem bijvoorbeeld de term "genetisch gemodificeerde organismen' zelf. GGO's hadden we beter GVO's kunnen noemen, genetisch verbeterde organismen, want het doel was een substantieel verbeterde kwaliteit te waarborgen.
In de tweede plaats doet de titel van de richtlijn, "doelbewuste introductie', denken aan een misdaad die met voorbedachte rade is uitgevoerd, terwijl deze organismen en de producten waarin ze zijn verwerkt pas op de markt komen nadat ze streng zijn gecontroleerd en nadat er, na zorgvuldige afweging, toestemming is verleend voor het op experimentele wijze telen van deze producten.
Deze angst zet de politieke besluitvormers ertoe aan zich achter het onaantastbare voorzorgsbeginsel te verschuilen dat, wanneer het daadwerkelijk en op alle gebieden zou worden toegepast, iedere vooruitgang op wetenschappelijk gebied zou tegenhouden, terwijl iedereen die deze producten wil verbeteren en de kinderziektes ervan wil bestrijden het belang van deze vooruitgang onderkent. Dit beginsel zou het mij als chirurg beletten het operatiemes op te pakken.
Laten we in hemelsnaam niet te pas en te onpas het modieuze woord "ethiek' gebruiken. Dit woord heeft immers een zeer specifieke betekenis en in veel gevallen zouden we het beter kunnen vervangen door een woord dat in deze context geschikter is.
Als de farmaceutische producten, die reeds in een andere richtlijn zijn opgenomen, conform amendement 22 in deze richtlijn zouden worden ondergebracht - wat zou betekenen dat het sublieme artikel 5 zou worden geschrapt - zou het onderzoek naar nieuwe medicijnen, dat van groot belang is voor de behandeling van talrijke en ernstige ziekten, op de helling worden gezet.
We moeten het telen van GGO's onder een aantal voorwaarden toestaan. Allereerst moet alle informatie over een product bekend zijn alvorens het op de markt mag worden gebracht. Verder moet er sprake zijn van een effectief etiketteringsbeleid. Tenslotte moeten de voordelen en risico's traceerbaar zijn en moeten ze nauwkeurig geëvalueerd worden. Dit beleid is doelmatiger dan wanneer we het voorzorgsbeginsel in ieder afzonderlijk stadium toepassen, de producenten verantwoordelijk stellen voor alle schade die bij personen en goederen veroorzaakt wordt en de producten iedere keer van de markt moeten halen wanneer er weer wat aan de hand is. Het telen van GGO's moet worden toegestaan en deze producten moeten op de communautaire markt worden gebracht. Dit voorkomt dat we onze lidstaten moeten straffen en landen als de Verenigde Staten, waar GGO's worden geproduceerd en geconsumeerd, bevoordelen. Deze producten overstromen immers de communautaire markt en dat zal in de toekomst niet veranderen. We moeten er natuurlijk voor zorgen dat deze producten geen gevaar opleveren voor de volksgezondheid of het milieu. Om hiervan zeker te zijn, dienen we de regelmatige adviezen van bevoegde wetenschappelijke comités goed op te volgen.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, sinds 1990, het jaar waarin de huidige richtlijn werd aangenomen, is de situatie met betrekking tot de GGO's en hun doelbewuste introductie drastisch gewijzigd.
In de eerste plaats tasten de wetenschappers steeds meer in het duister over de aard en de omvang van de risico's. In de tweede plaats is gebleken dat er bij een aantal categorieën GGO's wel degelijk sprake is van ernstige risico's waarvan de gevolgen onomkeerbaar zijn. In de derde plaats, en met uw welnemen, mijnheer Cabrol, heeft het voorzorgsbeginsel een wettelijke en politieke status gekregen, waardoor het een van de basisbeginselen van de Europese wetgeving wordt. De richtlijn moet dus aan deze nieuwe context worden aangepast.
In het voorstel van de Commissie wordt met deze nieuwe context geen rekening gehouden. Met het voorstel wordt eerder beoogd de toelatingsprocedures te versnellen en de internationale handel van GGO's te vereenvoudigen. Niets rechtvaardigt evenwel het aannemen van een vereenvoudigde procedure, waarmee nieuwe GGO's sneller op de markt kunnen worden gebracht, omdat ze zogenaamd vergelijkbaar zouden zijn met bestaande GGO's. Er bestaat overigens geen enkele serieuze wetenschappelijke basis voor dergelijke vergelijkingen. Deze procedure maakt het mogelijk over te gaan tot wederzijdse erkenning van de Europese en Amerikaanse normen, wat inhoudt dat producten die in de Verenigde Staten zijn toegestaan versneld op de Europese markt kunnen worden gebracht.
Wij zijn verder van mening dat sommige categorieën GGO's, die zeer ernstige risico's met zich meebrengen voor het milieu of de volksgezondheid, verboden moeten worden en dus niet geïntroduceerd mogen worden. Dit geldt in het bijzonder voor GGO's die een gen bevatten waarmee men resistent wordt voor antibiotica. Ook de productie van GGO's waarbij giftige stoffen vrijkomen die schadelijke gevolgen hebben voor de fauna moeten verboden worden. Hetzelfde geldt tenslotte voor genetisch gemodificeerde organismen die wildgroeiende of geteelde verwanten hebben waarmee ze kunnen kruisen.
We hebben acht zeer belangrijke amendementen ingediend, waarvan we hopen dat ze door dit Parlement in overweging worden genomen. Als deze amendementen niet door dit Parlement worden overgenomen, zal onze fractie tegen het verslag stemmen.

Blokland
Voorzitter, er wordt wel gezegd dat zonder genetische modificatie de wereldvoedselproductie niet op peil kan blijven. Ik krijg bij die uitspraak ernstige bedenkingen als ik het verhaal over het terminatorgen daarnaast leg. Door zaad onvruchtbaar te maken, bereiken westerse bedrijven dat ontwikkelingslanden afhankelijk worden van hun graanleveranties. De oneerlijke verdeling van voedsel blijft zo dus ook met genetisch gemodificeerde organismen bestaan. Dit voorbeeld geeft aan dat onze discussie over GGO's zich niet mag beperken tot langetermijngevolgen voor de gezondheid en veiligheid van de consument. Dan zouden wij voorbijgaan aan de vragen waar het werkelijk om gaat. We hebben hier te maken met een ethisch probleem.
Ik geloof dat de werkelijkheid geschapen is door God. Een simpele reductie van plant en dier tot manipuleerbare productiefactoren wijs ik daarom af. Als mens zijn we geen heersers, maar rentmeesters. Vanuit dit principe dienen we ons standpunt te bepalen omtrent de introductie van GGO's. Concreet betekent dit dat we het voorzorgsprincipe strikt handhaven. De rapporteur legt daar terecht de vinger bij. Vanuit een ethische grondhouding ben ik het daar van harte mee eens. In de milieucommissie heb ik geprobeerd met amendementen de risicobeoordeling uit te breiden met ethische aspecten. Jammer genoeg was daarvoor onvoldoende draagvlak.
Gelukkig zijn er voorstellen van de rapporteur, waardoor mensen met ethische bezwaren de vrijheid houden te kiezen voor GGO-vrije producten. Achterhaalbaarheid van GGO's door duidelijke etikettering en instandhouding van een GGO-vrije keten acht ik zeer wenselijk.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, er is een Rhetoromaans spreekwoord uit de bergen, niet ver van uw eigen land, dat luidt: Qui va prudan', va sicur' e lontan' . In mijn taal betekent dat zoveel als: voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast. Ik geloof dat de rapporteur, die ik voor zijn werk wil bedanken, bij zijn voorstellen dit motto gevolgd heeft. Hij heeft het voorstel van de Commissie op talrijke punten nauwkeuriger, zorgvuldiger en veiliger gemaakt. Ik denk dat wij op een gebied waarop wij nog niet over de nodige ervaringen beschikken, zo te werk moeten gaan.
Ik heb niet voldoende tijd om elk punt afzonderlijk te behandelen en wil daarom slechts enkele punten die ik van groot belang acht, van commentaar voorzien. Ik vind het zeer belangrijk dat het voorzorgsbeginsel nogmaals uitdrukkelijk verankerd wordt. Wij zijn - en dit geldt volgens mij voor elke wettelijke regeling - daartoe verplicht, omdat het voorzorgsbeginsel in het Verdrag van Amsterdam is vastgelegd.
Ik vind het ook van groot belang dat in het voorstel van het Parlement meer mogelijkheden worden geboden voor informatie en participatie van het publiek. Het is ook heel belangrijk dat de genetisch veranderde producten en organismen geïdentificeerd kunnen worden om het intrekken van de goedkeuring te vereenvoudigen en ook het risico beter te kunnen beoordelen. De beoordeling van de risico's op lange termijn is net zozeer verankerd als de mogelijkheid dat de lidstaten meer eisen stellen voor ecologisch gevoelige gebieden.
Wat volgens mij ook zwaar weegt - en hier wil ik mij aansluiten bij de vraag van de rapporteur aan de commissaris - is dat de toelating niet voor onbeperkte, maar voor beperkte duur geldt. Op andere gebieden van de milieuwetgeving worden wij ermee geconfronteerd dat installaties voor onbeperkte duur zijn toegelaten en op het moment dat wij reeds lang over een volledig andere wetgeving beschikken, mogen zij nog met de oude grenswaarden verder werken en kunnen wij ons niet aanpassen aan de stand van de techniek. Ik geloof daarom dat er termijnen nodig zijn. De vraag of zeven jaar een juiste termijn is, of dat er een andere, betere termijn bestaat, zou ik graag aan de commissaris willen voorleggen. Het is namelijk belangrijk dat wij in de voorlichting van het publiek duidelijk kunnen aangeven waarom dit en niet iets anders werd besloten.
Ik hoop dat de collega's morgen tijdens de stemming de voorstellen van de milieucommissie zullen kunnen ondersteunen, zodat wij de Raad een voorstel kunnen doen dat rekening houdt met wat ons, Parlement, na aan het hart ligt, namelijk de bescherming van de Europese burgers.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we niet mogen vergeten dat het bij dit voorstel gaat om een wijziging van een eerder voorstel, waarmee al ruime ervaring is opgedaan door de lidstaten en door de Commissie zelf. Daarom kunnen we een aantal voorstellen die worden gedaan ter verbetering van de bestaande regels alleen maar positief waarderen: de monitoring van producten nadat ze in de handel zijn gebracht bijvoorbeeld, het vastleggen van enkele duidelijke criteria voor risicobeoordeling, het classificeren van experimentele introducties, het stroomlijnen van administratieve procedures en de doorzichtigheid van het proces.
Dat zijn allemaal verbeteringen, en daarom begrijp ik niet goed waarom veel van de amendementen die in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn ingediend lijken te zijn gebaseerd op een overdreven behoefte aan controle.
De biotechnologie in het algemeen en genetische manipulatietechnieken vormen een geweldige kans voor de mensheid en geen bedreiging, dat is de boodschap die moet worden gegeven aan de maatschappij. Een onwetenschappelijke instelling in dezen moeten we resoluut uitbannen.
Ook mogen we niet accepteren dat men politiek gekleurd fundamentalisme verbergt onder het mom van ethische bedenkingen. We moeten niet vergeten dat de octrooiwetgeving al kijkt naar de ethische kant van de zaak en de openbare orde voordat een octrooi wordt verleend, en dat wij sociaal-economische criteria altijd buiten beschouwing hebben gelaten bij het vrijgeven voor de verkoop van om het even welk product. Het is gewoon politiek vlagvertoon.
Uit mijn woorden is wel duidelijk geworden dat ik op hoofdpunten achter het voorstel van de Commissie sta, dat mij een evenwichtig voorstel lijkt, en dat ik tegen veel van de amendementen zal stemmen die zijn ingediend.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij met de verscherping van de maatregelen die deze nieuwe richtlijn met zich meebrengt. In deze richtlijn worden verschillende belangrijke vraagstukken frontaal aangepakt, net als in het verslag van de heer Bowe. De richtlijn blijft echter op één belangrijk en strategisch punt in gebreke. De burgers in Europa maken zich namelijk veel meer zorgen over GGO's en hun mogelijke gevolgen dan burgers in andere delen van de wereld, met name Noord-Amerika. Waar het deze aanbevelingen en de richtlijn aan ontbreekt is de mogelijkheid voor lidstaten om ook op andere dan strikt wetenschappelijke gronden moratoria af te kondigen. Ik zou graag zien dat er in deze richtlijn, zeker in tweede lezing, een bepaling wordt opgenomen die het de lidstaten mogelijk maakt op zijn minst gedurende vijf jaar een moratorium af te kondigen, zolang het onderzoek nog niet is afgerond.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat u me de mogelijkheid biedt een korte bijdrage te leveren aan dit debat. Genetisch onderzoek kan talloze voordelen opleveren voor de mensheid; het draagt bij aan de bestrijding van ziekten, verhoging en verbetering van de voedselproductie en bescherming van het milieu. Het is begrijpelijk dat er over deze nieuwe en evoluerende tak van de wetenschap ook veel bezorgdheid bestaat, met name inzake het gebrek aan etikettering, de milieueffecten en de antibioticaindicatoren die in het selectieproces worden gebruikt. Daarnaast is er ook verwezen naar ethische, morele en sociale vraagstukken. Het is belangrijk dat er over al die thema's een debat op gang komt, en in afwachting daarvan zijn zowel de consumenten als de burgers in het algemeen terecht op hun hoede.
Wat de veiligheid van het voedsel betreft wil ik nogmaals stellen dat genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen of ingrediënten mijns inziens pas na de meest stringente tests in de voedselketen geïntroduceerd mogen worden, en zelfs dan uitsluitend als ze vergezeld gaan van gedetailleerde consumenteninformatie. De consument moet te allen tijde een duidelijke keuze kunnen maken.
Het zo echter onjuist zijn als we de landbouwsector de mogelijkheid zouden ontnemen te profiteren van modern wetenschappelijk onderzoek. Daarmee zouden we de handen van de bedrijven in deze sector binden terwijl ze juist steeds scherper moeten concurreren. Mijn eigen land, Ierland, dat veel landbouwproducten uitvoert, is daarvan een goed voorbeeld. Een selectief gebruik van genetisch onderzoek zou mijn land juist helpen zijn groene imago te versterken, en zou bijdragen aan de vermindering van het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij dat de heer Bowe onze raad gevolgd heeft in de kwestie van de aansprakelijkheid. Ik hoop echter dat ik, na het betoog en de bespreking van de heer Liese te hebben beluisterd, geen reden heb om wantrouwig te worden. Ik hoop dat wij het verzekeringsbewijs niet laten vallen, want dan is de hele aansprakelijkheid een wassen neus. Iedereen zou ons voor gek verklaren, wanneer wij morgen zouden zeggen dat de automobilisten zonder verzekeringsbewijs de straat op mogen. Nog dwazer is het voor een risicotechnologie alleen de aansprakelijkheid te eisen, maar het verzekeringsbewijs niet verplicht te stellen.
Morgen zullen wij hopelijk tot een stemming komen waarin het Europees Parlement bewijst dat het zijn verantwoordelijkheid kent, een werkelijke testcase. Ik ben ook blij dat er zojuist op werd aangedrongen dat de mogelijkheid van een moratorium voor de lidstaten moet worden geboden. Juist dit amendement hebben wij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming helaas tevergeefs ingediend. Wij hopen dat u dit morgen kunt aannemen. Ik hoop dat wij morgen kenbaar maken dat wij de alarmerende resultaten van de wetenschap au sérieux nemen. Een vereenvoudigde procedure is onverantwoordelijk, net zoals categorie I en een procedure in verschillende landen tegelijk.
Wat ik echter het toppunt van onverantwoordelijkheid vind, is een beperkte termijn van twaalf jaar als er twijfels bestaan. Dat is je reinste cynisme, dat betekent toch dat wij van mens en natuur min of meer een proefkonijn maken! Er dient zonder meer een verbod te komen met betrekking tot de antibioticaresistentie, want anders zullen wij geconfronteerd worden met een therapeutische ramp, en ook moeten wij ervoor zorgen dat planten met een hoog risico, dus planten die kunnen worden uitgemendeld, niet verder meer worden verspreid...
Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, genetisch gemodificeerde organismen vinden toepassing in talrijke sectoren van het menselijk leven. Ik denk bijvoorbeeld aan de geneeskunde, het milieubeheer, de landbouw en de voeding. De burgers vragen zich echter terecht af of men wel in staat is het hoge tempo van de vooruitgang bij te benen. Kan men de daarmee verband houdende problemen het hoofd bieden en tegelijkertijd zorg dragen voor de veiligheid van de samenleving en de ecosystemen?
Met het oog daarop heeft de Gemeenschap richtlijn 90/220 aangenomen en in 1991 voor het eerst toegepast. Op grond van de sedertdien opgedane ervaring was men echter genoodzaakt deze richtlijn aan een herziening te onderwerpen. Als Parlement moeten wij nu onze stem uitbrengen over deze herziening en ik zou de rapporteur, de heer Bowe, van harte willen bedanken voor zijn werk.
Ik heb twee amendementen ingediend die tot doel hebben de relatie tussen de mens en de genetisch gemodificeerde organismen te verduidelijken. In de tekst van de Europese Commissie is namelijk voor "organisme" een definitie opgenomen die dusdanig is geformuleerd dat ook de mens daaronder kan vallen. Mijn amendementen 9 en 10 beogen dus een verduidelijking van deze definitie. Het eerste amendement maakt het gebruik van menselijke genen mogelijk bij overdracht en replicatie van genetische gemodificeerde organismen die worden gebruikt bij de productie van nuttige stoffen, zoals insuline en menselijke biomoleculen. Met mijn tweede amendement wil ik ervoor zorgen dat de mens als ontvanger van genetisch materiaal wordt uitgesloten. Dat zou namelijk leiden tot genetisch gemodificeerde mensen, hetgeen om wetenschappelijke, morele, sociale en juridische redenen onaanvaardbaar is.
Wij moeten wel beseffen dat de genetisch gemodificeerde organismen en de biotechnologie geen economisch en universeel geldend tovermiddel zijn. Zij zijn anderzijds ook geen doos van Pandora. Zij bieden echter wel enorme mogelijkheden en als wij deze mogelijkheden op verstandige en verantwoorde wijze weten te benutten, kunnen wij ongelooflijke dingen doen. Dan kunnen wij bijvoorbeeld de strijd tegen milieuverontreiniging, menselijke ziekten en door honger veroorzaakte sociale ellende in heel de wereld aanzienlijk doeltreffender aanpakken.

Lindqvist (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik stel vast dat er een aantal fundamentele eisen is waaraan genetisch gemodificeerde organismen moeten voldoen. Ten eerste komt er steeds meer vraag naar zuivere levensmiddelen. Het publiek raakt steeds beter geïnformeerd, en er is een discussie gaande over antibiotica, salmonella en additieven.
Ten tweede moet de consument kunnen kiezen; de keuze ligt bij hem of haar. Daarvoor is een algemene etikettering nodig.
Ten derde moeten er rapporten worden opgesteld inzake de ethische aspecten en de milieurisico's. Gewassen die resistent gemaakt zijn tegen bestrijdingsmiddelen moeten kunnen worden verboden.
Ten vierde zijn er EU-regels en internationale regels nodig met betrekking tot de eisen die men bij het vrijgeven van een GGO moet stellen. Uiteraard moeten deze regels een termijn bevatten en regels voor productaansprakelijkheid.
Dan kom ik nu bij de laatste eis, namelijk dat de lidstaten het recht moeten hebben om eigen, strengere regels te hanteren en het voortouw te nemen, bijvoorbeeld door middel van het instellen van moratoria.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met het verslag-Bowe en zou de rapporteur willen danken voor de enorme hoeveelheid werk die hij erin heeft gestoken.
Het is natuurlijk van groot belang dat we wetgeving invoeren die het vertrouwen heeft van de Europese burgers. Ik schaar mij achter diegenen die geloven in de enorme potentiële voordelen die de vooruitgang in genetische modificatie de mensheid kan bieden. De voorstanders van dit onderzoek worden al maanden en zelfs jaren overstemd door de protesten van diegenen die roepen om voorzichtigheid. Politici dienen hun aandacht natuurlijk nooit zomaar te schenken aan de partij die het hardst roept, maar de bezorgdheid over GGO's is onder de burgers inmiddels zo sterk gegroeid dat het in mijn eigen land erg moeilijk is geworden nog landbouwers te vinden die bereid zijn hun land ter beschikking te stellen voor de verbouwing van experimentele gewassen.
De wetenschappers die zich met het onderzoek naar GGO's bezighouden kampen met het probleem dat het publiek veel beter is geïnformeerd over de potentiële nadelen van deze technologie dan over de voordelen. Het is aan de wetenschappers deze scheefgroei in de maatschappelijke discussie omtrent dit vraagstuk te compenseren.
Met de richtlijn die hier voor ons ligt wordt in ieder geval de juiste koers gezet. Hij is ons inziens het resultaat van een zorgvuldige afweging tussen enerzijds het recht van de wetenschappers het product dat ze hebben ontwikkeld verder te verbeteren en op de markt te brengen, en anderzijds het recht van de overheid veiligheidsgaranties te eisen.
Ik ben het eens met de heer Liese dat de goedkeuringsperiode van zeven jaar veel te arbitrair is. Als er over een bepaald genetisch gemodificeerd product twijfel bestaat, dient de introductie daarvan überhaupt niet te worden toegestaan. Er zijn echter wel verschillende amendementen - ik noem bijvoorbeeld amendement 68 - die pleiten voor meer voorzichtigheid en die wij, de Britse conservatieven, wel degelijk willen steunen. We zullen gehoor geven aan de oproep die onze partijleider onlangs in het Britse Lagerhuis heeft gedaan voor een moratorium van drie jaar op de commerciële introductie van genetisch gemodificeerde gewassen totdat er nader onderzoek is verricht naar de gevolgen van die introductie, met name voor de biodiversiteit. Vreemd genoeg heeft de Britse regering, waar de heer Bowe helaas geen deel van uitmaakt, met haar afwijzing van zo'n moratorium het advies van haar eigen milieubeschermingsorgaan, English Nature, naast zich neergelegd. Nog vreemder is het dat de heer Bowe en de heer Collins naar wij vermoeden op het punt stonden dat moratorium te steunen toen daar met een telefoontje uit Londen een stokje voor werd gestoken. Dit is de manier waarop principes ten onder gaan in het Britse New Labour.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag het woord voeren over een persoonlijk feit op grond van artikel 108.
Ik heb met aandacht zitten luisteren naar de opmerkingen van mijn collega's ten aanzien van het moratorium. Ten eerste wil ik laten weten dat ik samen met de voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming de Commissie heb verzocht de mogelijkheid in overweging te nemen een moratorium in te stellen totdat het nieuwe voorstel dat hier vandaag wordt besproken geïmplementeerd zou zijn, en de gewenste voorzorgsmaatregelen zouden zijn genomen. Ik hoor echter dat de amendementen die mevrouw Breyer namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft ingediend, een verwijzing naar een moratorium zouden bevatten. Ik hoop dat iemand me kan laten zien waar er in die amendementen precies voor een moratorium wordt gepleit, want daar is mij niets van opgevallen. Ik begrijp niet waarom ze dit beweert, want volgens mij is daar geen sprake van.
Tenslotte nog even het volgende: ik was zeer verbaasd toen ik mevrouw Breyer de maximumlimiet van twaalf jaar als iets verschrikkelijks hoorde omschrijven. Ik wil haar erop wijzen dat amendement 75 van haar eigen fractie eveneens pleit voor een maximumlimiet van twaalf jaar.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, over de twaalf jaar wil ik het volgende zeggen: de commissie heeft twaalf jaar geëist als er twijfels over de veiligheid bestaan. Wat vreemd dat de heer Liese toestemmend applaudisseert, want het is toch wel heel cynisch als ik zeg: ik breng producten op de markt waarvan ik van te voren weet dat zij twijfelachtig zijn. Hierdoor maak ik van de mensen en de natuur een proefkonijn. Wat wij willen zijn monitoringprogramma's gedurende zeven jaar, dus een beperking van de termijn, terwijl de monitoringprogramma's al eerder een aanvang nemen. Verder hebben wij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming verschillende amendementen met betrekking tot het moratorium voor toelating ingediend, en wel op drie verschillende manieren. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten heeft dit verworpen. Wij hebben nu amendement 77 ingediend, waarin de bewijslast wordt omgekeerd, namelijk dat de Commissie het tegendeel moet bewijzen.

De Voorzitter
Mevrouw, dat is geen persoonlijk feit. Ik moet u derhalve het woord ontnemen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, het is niet de eerste keer dat ik met het Parlement overleg kan plegen over de GGO-kwestie. Wij hebben dit al een aantal keren gedaan, waardoor de situatie steeds duidelijker werd en wij nu aan de wetgeving toe zijn. Ik dank de rapporteurs van de commissies die zich met dit onderwerp hebben beziggehouden, meer in het bijzonder de heer Bowe van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbelangen.
Zoals vanavond in het debat werd benadrukt, is de bedoeling van deze richtlijn het besluitvormingsproces efficiënter en doorzichtiger te maken alsook een hoog beschermingsniveau op het gebied van gezondheid en milieu te garanderen. Wij hopen met deze richtlijn het vertrouwen van de bevolking in de wetgeving op dit gebied op lange termijn te winnen. Ik denk overigens dat dit een zeer belangrijk punt is. Overeenkomstig het voorzichtigheidsbeginsel op gezondheids- en milieugebied beoogt de Commissie met haar richtlijn ten eerste een aanscherping van de eisen inzake de verplichte milieubeoordeling alvorens toestemming wordt gegeven voor de introductie van GGO's en ten tweede een verbetering van de mogelijkheden om GGO's te identificeren en te controleren, zodat de bevoegde instanties in geval van een acuut risico onmiddellijk kunnen reageren en de gepaste maatregelen kunnen nemen.
Daarom verheugt het mij vast te kunnen stellen dat vele van de ingediende amendementen het voorstel van de Commissie beter en duidelijker maken. Vele van de ideeën achter de amendementen van het Parlement zijn bruikbaar. Wij kunnen 44 van de 100 amendementen volledig, gedeeltelijk of in principe overnemen. Zo zullen de amendementen die middelen voorstellen om genetisch gemodificeerde organismen te identificeren, de controles en inspecties vergemakkelijken, maar niet beperken. De Commissie zal deze amendementen lichtjes anders formuleren en wij willen ze ook graag elders in de tekst plaatsen, zodat ze beter in de context passen.
Met het voorstel willen wij het toenemend scepticisme van de bevolking ten opzichte van de biotechnologie wegnemen. Alle sprekers hebben hierop gewezen. De amendementen die het evenwicht verstoren en een verzwakking van het veiligheidsnet, dat in het voorstel is ingebouwd, tot gevolg hebben, kunnen wij niet aanvaarden. Tot dit veiligheidsnet behoort ook het principe dat de goedkeuring qua duur beperkt moet zijn. Dit principe laat toe nieuwe gegevens in aanmerking te nemen en de condities volgens de meest recente bevindingen aan te passen. Wij stellen een periode van zeven jaar voor. De heer Bowe dacht dat zeven mijn favoriete getal was en ook anderen vroegen mij waarom het nu juist zeven moest zijn. Men kan uiteraard verschillende argumenten bedenken. Wij hebben een compromis gezocht tussen de normale levensduur van genetisch gemodificeerde producten, de door ons voorgestelde controlemaatregel en de noodzaak om voor deze richtlijn in overeenstemming met het voorzichtigheidsprincipe over duidelijke, praktische en wetenschappelijk gefundeerde administratieve procedures te beschikken. Ik voeg daaraan toe dat ik persoonlijk van oordeel ben dat een verlenging van de periode van zeven jaar niet wenselijk is. Dit betekent dat ik de amendementen 41, 45, 46 en 75 verwerp. Naar aanleiding van het debat in de verschillende instellingen van de Gemeenschap kan de Commissie echter wel instemmen met een facultatieve maximumtermijn voor vernieuwing van de goedkeuringen. Dit heeft tevens tot gevolg dat de Commissie amendement 24 niet kan aanvaarden, omdat het de doelbewuste introductie van producten uit categorie 1 voor experimentele doeleinden op basis van een stilzwijgend akkoord wil toelaten. Volgens de Commissie kan geen enkele introductie in het milieu plaatsvinden zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming.
Etikettering is een van de middelen om openheid te creëren en de bezwaren van de bevolking weg te nemen. Het voorstel vereist daarom een duidelijke etikettering van alle genetisch gemodificeerde organismen die in de handel worden gebracht. In geval van twijfel moet op het etiket vermeld staan: "kan genetisch gemodificeerde organismen bevatten." Als we toestaan dat etikettering onder een bepaalde drempel niet nodig is, dan zullen de ondernemingen die genetisch gemodificeerde organismen verwerken, niet over de nodige inlichtingen beschikken om te kunnen voldoen aan de strenge etiketteringseisen die de productwetgeving hun oplegt. Daarom kan de Commissie de amendementen 37, 67 en 76 niet aanvaarden.
Een ander belangrijk probleem betreft de verantwoordelijkheid van de lidstaten voor beslissingen in verband met de goedkeuring van producten. De Commissie heeft voorgesteld de comitologieprocedure te wijzigen om de Raad meer invloed te geven. Nu neemt het Europees Parlement deel aan de comitologieprocedure volgens de modus-vivendi-overeenkomst en ik denk dat dit in een besluit over de nieuwe comitologieprocedure zal worden geformaliseerd. Amendement 55 wil de comitologieprocedure wijzigen in III B, maar dat kan de Commissie in het huidige stadium niet aanvaarden. De amendementen 36 en 80 benadrukken de samenhang tussen deze richtlijn en de productwetgeving, wat tot gevolg heeft dat de volledige kaderwetgeving inzake biotechnologie altijd een grondige milieurisicobeoordeling voorziet. Wij kunnen deze amendementen na een beperkte herformulering principieel aanvaarden. De Commissie kan echter niet aanvaarden dat artikel 5 wegvalt of gewijzigd wordt, zoals in de amendementen 2, 22 en 98 wordt voorgesteld. Het probleem betreffende de wettelijke aansprakelijkheid in de amendementen 7, 56 en 95 wordt op dit ogenblik in de Commissie behandeld. De Commissie is overigens van plan een witboek over de wettelijke aansprakelijkheid in te dienen. Er is op dit gebied grote vooruitgang geboekt en de Commissie zal haar witboek zo snel mogelijk voorleggen. Wij kunnen de amendementen 19, 21 en 51 betreffende een regeling voor de in- en uitvoer van genetisch gemodificeerde organismen niet aanvaarden. Deze amendementen lopen vooruit op de definitieve goedkeuring van het protocol inzake bioveiligheid, dat op dit ogenblik behandeld wordt.
Ik wil graag nog iets zeggen over de amendementen 27, 29 en 32 betreffende de raadpleging van het publiek bij doelbewuste introductie van GGO's voor experimentele doeleinden. De Commissie kan deze amendementen principieel aanvaarden, maar wij zouden ze graag anders formuleren om ze in overeenstemming te brengen met de conventie van Århus over de rol van het publiek in het besluitvormingsproces. De amendementen 6 en 54 kunnen wij in principe aanvaarden, omdat zij bevestigen dat de Raad en het Europees Parlement de Commissie kunnen verzoeken het ethisch comité te raadplegen over algemene ethische problemen in verband met de introductie van genetisch gemodificeerde organismen.
Afgezien van het meningsverschil over de geldigheidsduur van de goedkeuring, wil ik onderstrepen dat de amendementen die de Commissie volledig, gedeeltelijk of in principe aanvaard heeft, de kwaliteit van het voorstel aanzienlijk verbeteren. Dit is bijvoorbeeld het geval met amendement 14 dat de controle op en de opsporing van GGO's zal vergemakkelijken. Ik ben van mening dat de amendementen de tekst van de Commissie preciseren en aanscherpen, waardoor een consequent en bruikbaar kader wordt geschapen om een hoog beschermingsniveau voor de introductie van GGO's in het milieu te garanderen, wat wij allemaal wensen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het onaanvaardbaar dat de commissaris hier nu al zes jaar lang telkens weer staat te beweren dat er binnenkort een witboek over aansprakelijkheid komt. Precies een jaar geleden hebben wij richtlijn 90/219 behandeld. Toen hebben wij ook al aangedrongen op het opnemen van een aansprakelijkheid. De commissaris zei toen dat er binnen enkele weken een witboek zou verschijnen. Een witboek is echter geen richtlijn. Sinds het verschijnen van het groenboek zijn er zes jaar verstreken. Mevrouw de commissaris, ik vind dat wat u hier doet langzaam maar zeker een belediging van onze intelligentie is! U weigert de aansprakelijkheid te regelen door ons zes jaar lang met een horizontale richtlijn aan het lijntje te houden.
Nu zou ik graag van u met zoveel woorden horen, waarom u voortdurend tegen ons staat te liegen en vooral waarom u gezegd heeft dat er binnen enkele weken een witboek zou verschijnen en waarom u ons nu weer aan het lijntje houdt. Een richtlijn hebben we dan nog lang niet. Dit betekent dat het nog jaren duurt. Ik vraag me af waar de eigen verantwoordelijkheid van de industrie en de wetenschap blijft. Ik vind het volledig onverantwoordelijk en onaanvaardbaar dat u ons zo aan het lijntje houdt!

De Voorzitter
Uw spreektijd bedroeg één minuut. Ik heb u bij wijze van uitzondering deze interventie toegestaan.
Mevrouw de commissaris, wilt u hierop antwoorden?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, dit heeft nog weinig te maken met het voorstel. Ik ontken ten stelligste dat ik mevrouw Breyer ooit beloofd zou hebben dat wij van plan waren een voorstel voor een richtlijn betreffende wettelijke aansprakelijkheid in te dienen. Wij hebben het eerder over dit probleem gehad en wij zijn bezig met een witboek. Het is een zeer ingewikkelde materie, die allerlei reacties teweegbrengt en het neemt veel tijd in beslag om een dergelijk voorstel uit te werken. Daarom onderstreepte ik vanavond dat wij ons best zullen doen om dit zo snel mogelijk rond te krijgen, maar op dit ogenblik is de Commissie nog niet klaar met het voorstel. Mevrouw Breyer weet maar al te goed dat dit een voorwaarde is om een voorstel aan het Parlement te kunnen voorleggen.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag het woord, omdat ik in de op één na laatste bijdrage van mevrouw Breyer persoonlijk genoemd werd en aangevallen ben, en wanneer zij nogmaals het woord krijgt, dan moet dit duidelijk zijn. Er werd gezegd dat wij mensen als proefkonijn zien, omdat wij voor het facultatief invoeren van een termijn zijn. Dat is werkelijk absurd. Het is in feite zo dat de Commissie het klaarblijkelijk noodzakelijk acht een termijn in te voeren. Wij vinden dat daarvoor wetenschappelijke redenen moeten bestaan. Als het wetenschappelijk gegrond is, dan moeten we zo te werk gaan; het heeft dus helemaal niets met proefkonijnen te maken. Er zijn nu eenmaal ook gebieden waar deze redenen zich niet voordoen, waar men geen wetenschappelijke redenen voor invoering van een termijn kan vinden en daar gaat het om. Het gaat helemaal niet om proefkonijnen of iets van dien aard, maar om een handelwijze die op het risico is afgestemd.

De Voorzitter
Hartelijk dank.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Ik onderbreek de zitting voor enkele minuten.
De vergadering wordt om 22.45 uur onderbroken en om 22.48 uur hervat

Afgedankte voertuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0051/99) van de heer Florenz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende afgedankte voertuigen (COM(97)0358 - C4-0639/97-97/0194(SYN)).

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, elk jaar belanden er acht tot negen miljoen oude auto's in de Europese Gemeenschap op de schroothoop. Daar zijn regels voor nodig. Ik denk dat het de hoogste tijd was dat deze regels door de Europese Commissie in behandeling werden genomen. Ik heb mij er een beetje over geërgerd dat wij hier op een zeer belangrijk gebied, dat niet alleen voor het milieu, maar ook economisch gezien van belang is, een voorstel van de Commissie gekregen hebben zonder bijlagen, c.q. waarvan de bijlagen leeg waren. Wij weten immers dat met name de bijlagen de toon zetten. Het is al eerder voorgekomen dat wij zoiets hebben terugverwezen. Maar dit keer hebben wij een poging ondernomen.
Ik vind dat de onderhavige richtlijn de goede kant op gaat. Zij moet slechts op sommige plaatsen wat meer gestoffeerd worden. Hier en daar is zij ook zeer streng. Met een vrij grote meerderheid in de commissie hebben wij de twee- en driewielige voertuigen zo behandeld dat wij ons slechts op de behandeling van deze voertuigen willen concentreren, terwijl de Commissie daar meer voorschriften voor wil opstellen. Deze richtlijn heeft tot doel dat auto's voortaan, als zij oud zijn, alleen maar met een certificaat van vernietiging kunnen worden uitgeschreven. In eerste instantie klinkt dat heel mooi, maar mijns inziens is het hier en daar toch nog moeilijk, tenminste in sommige lidstaten. Daar moet nog aan gewerkt worden en wij hebben ook enige voorstellen daartoe gedaan. Artikel 6 beschrijft de behandeling van afgedankte voertuigen. Ik denk dat ook hier nuances aangebracht moeten worden, maar in principe kunnen wij de Commissie op dit punt volgen.
Een ander punt dat ik niet helemaal begrijp, is de vraag hoe in Europa in de toekomst de kosten verdeeld moeten worden. Mevrouw de commissaris, u bent hiervoor van een nogal achterhaalde benadering uitgegaan; u heeft gekozen voor een regeling die voor de eindgebruiker geen kosten veroorzaakt. Voor een politicus is dat ongetwijfeld heel interessant, zeker als er verkiezingen voor de deur staan. Maar een regeling zonder kosten zal er nooit komen, ook niet voor de eindgebruiker! Dat is een drogredenering. Ik geloof dat wij allemaal over het hoofd hebben gezien dat een kosteloze regeling automatisch tot een monopolie zal leiden, en monopolies - dat weten wij allemaal maar al te goed - leiden altijd tot concentratieprocessen en concentratieprocessen zijn altijd slecht.
Met name kleine en middelgrote bedrijven, die wij dag in, dag uit in onze verkiezingscampagnes ondersteunen en prijzen, zullen hier met kracht uit de markt worden weggeduwd. Er zullen banen verloren gaan. De regionale band met onze tankstations en automobielgarages wordt afgesneden. Ik ga toch niet naar een deftig carrosseriebedrijf om daar mijn auto uit te schrijven, maar naar mijn eigen dealer, die bij mij in het dorp woont en al jaren dit soort dingen voor mij regelt. Ik vind dat het uitgangspunt verkeerd is. Ik stel voor de lidstaten de opdracht te geven samen met de betrokken economische partijen, dus producenten, afvalverwerkers, shredders, laatste eigenaren enzovoorts, op hun kosten een systeem te ontwikkelen dat zo mogelijk leidt tot een regeling zonder kosten, maar niet par ordre du moufti . Ik denk dat een verzekeringsregeling, vergelijkbaar met die voor de autoverzekering, waarbij iedereen elke maand een euro moet betalen, een goede oplossing zou bieden. Dat zou zeker deel uitmaken van mijn amendement.
Er is nog een tweede punt - en daar ben ik het bij wijze van uitzondering met u over eens, mevrouw de commissaris, en zelfs zeer enthousiast over u -, u heeft namelijk zeer hoge eisen aan de beoogde verwerking gesteld.
Deze veeleisende doelstellingen voor de recycling zullen ongetwijfeld een zekere inspanning van de industrie vergen. Dat valt alleen maar toe te juichen, want wij hebben veel - honderdduizend, miljoenen - auto's in Europa en die willen wij ook in de toekomst behouden. Maar juist omdat wij ze willen behouden, moeten wij ons inzetten voor behoorlijke recyclingpercentages. Volgens mij heeft de commissie hier een verkeerde weg ingeslagen. Zij heeft namelijk een amendement goedgekeurd van een collega die ik door de bank genomen zeer waardeer. Het amendement schrijft echter voor dat er tot het jaar 2020 helemaal niets meer gedaan wordt.
Als ik het amendement juist interpreteer, hoeft de automobielindustrie er voortaan alleen maar voor te zorgen dat er geen passagiers meer in de auto zitten. Daarna kan zij het vehikel op de shredder plaatsen en doen wat zij wil. Dat is geen taak die het milieu ten goede komt. U weet dat ik mij zeker daartegen zal verzetten. Ik geloof dat het uitgangspunt van de Commissie iets te scherp is. Maar dat kan men nog enigszins afzwakken en dan is het beginsel in orde.
Juist omdat wij negen miljoen ton autoschroot hebben, moeten wij voor de recycling over regels beschikken. Voor dit belachelijk kleine pakketje hebben wij heel Europa op zijn kop gezet en een verpakkingsverordening opgesteld. Voor deze verpakkingsverordening zijn wij nu bezig met de etikettering - de rapporteur zit achter mij. Als men dus voor zo een klein dingetje een recyclingpercentage bepaalt, dan zullen wij toch ook nog wel voor negen miljoen ton autoschroot bepaalde recyclingpercentages moeten vastleggen en liefst vóór het jaar 2020. Ik vind dat het zo niet gaat! Er wordt hier uitstekend gelobbyd, maar daar zullen wij een eind aan maken.
Over de kwestie "verbod van gevaarlijke stoffen" kan men van mening verschillen. De Commissie heeft waarden, respectievelijk parameters voorgesteld, die volgens mij zeer tough zijn. Ook hier is er nu sprake van een aanzienlijke verruiming. Ik zou willen vasthouden aan het door de Commissie gevolgde principe en hier een gecombineerd comité van Directoraat-generaal III en XII willen voorstellen, dat na drie jaar een kritisch, wetenschappelijk onderbouwd voorstel moet doen of deze strenge regels verder behouden en toegepast moeten worden. Ik weet dat het heiligschennis is, DG III en DG XII aan één tafel uit te nodigen, maar ik denk dat het nog niet zo slecht is.
De wens is geuit om PVC te verbieden. Ik kan dat niet beoordelen. Ik ben geen chemisch deskundige. Maar als PVC gevaarlijk is, dan moet de hele santenkraam in een horizontale richtlijn verboden worden en mag het niet in één enkele secundaire richtlijn gestigmatiseerd worden. De Commissie moet hier dus vaart achter zetten. Dit is een taak, mevrouw Bjerregaard, die voor u is weggelegd. Ik weet dat u collega's heeft die veel gewicht in de schaal leggen, die hier wat traineren. Wij dringen er echter bij u op aan deze horizontale richtlijn op te stellen. Hier in deze richtlijn kan zoiets niet geregeld worden. Dat is stigmatisering en dat acht ik niet juist.
Ik ben een fervent aanhanger van vrijwillige afspraken. Als er lidstaten zijn die de verwerking van afgedankte auto's overeenkomstig de doelstellingen van de Europese richtlijnen geregeld hebben, dan moeten wij in Gods naam, als het controleerbaar is, de landen ook de mogelijkheid bieden vrijwillige afspraken te maken. Van bovenaf opgelegde voorschriften zijn altijd tweede keus.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat heb ik de eer de opvatting te vertegenwoordigen van de commissie die een advies heeft uitgebracht aan de milieucommissie. Ik moet zeggen dat ons advies in goede aarde is gevallen en ik dank de rapporteur en de leden van de commissie dat ze zo vele van onze amendementen hebben overgenomen. Ik kan het verslag daarom aan dit Huis aanbevelen, ook namens de commissie economische en monetaire zaken.
We moeten goede nota nemen van de opmerkingen over recycling die de heer Florenz in zijn verslag maakt, en waar ik me overigens geheel in kan vinden. Wat hij zegt is correct: afgedankte auto's zorgen ieder jaar opnieuw voor ontelbare tonnen schroot en afval. Veel daarvan is geen metaal en moet onder zeer moeilijke omstandigheden verwerkt worden. Dit probleem vereist een serieuze en gedegen aanpak. Die aanpak zou onder meer moeten leiden tot een beter geordende markt, waar recycling niet langer plaatsvindt bij de ons allen zo vertrouwde autosloperij, maar in een degelijke recyclingfabriek. Zo kunnen er bovendien banen worden geschapen van het type waaraan in veel delen van de Unie zo'n grote behoefte bestaat. In zo'n recyclingfabriek kunnen de metalen en andere stoffen uit de auto's worden verzameld en op een economisch nuttige wijze worden verwerkt.
Er zijn twee vraagstukken die we niet uit de weg kunnen gaan en die ik daarom met een zekere dwang aan dit Huis wil voorleggen. Ten eerste het probleem van de loodhoudende metalen. In een aantal amendementen wordt onderkend dat we bepaalde metalen niet geheel uit de auto's kunnen verwijderen. Ik hoop dat die amendementen vanavond worden aangenomen, zodat auto's op milieuvriendelijke wijze kunnen worden gerecycled zonder het extra energieverbruik dat onvermijdelijk zou zijn als we alle metalen die de Commissie noemt, zouden moeten verwijderen.
Daarnaast wil ik erop wijzen dat het vanuit het gezichtspunt van de eindgebruiker van groot belang is dat er voor terugname geen kosten in rekening worden gebracht. De consument zou misschien zelfs zijn borg terug kunnen krijgen. In ieder geval dient de terugname zelf gratis te zijn. Dit is van groot belang voor het doelmatig functioneren van het systeem.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij streven met deze richtlijn twee grote doelstellingen na. Wij willen voor een vakkundige verwijdering van deze acht miljoen voertuigen zorgen en zo weinig mogelijk voertuigen naar de stortplaats brengen. De vraag is hoe wij dat moeten doen. In de eerste plaats moeten wij om verschillende, ook sociale redenen de laatste eigenaar kosteloze terugname garanderen. Het gaat niet aan dat de laatste eigenaar de klos is. Heel wat mensen hebben in die auto's gereden. De fabrikant heeft hem verkocht en is daar wel bij gevaren. Waarom zou de laatste eigenaar dan voor de kosten moeten opdraaien? Het is natuurlijk aan de lidstaten om te zien hoe zij dat invullen. Er is een Nederlands, Duits en Frans model. Ik wil op dat gebied niets opleggen. Het gaat mij om het principe.
Er is nog een tweede reden. In landen waar auto's vandaag niet kosteloos worden teruggenomen, worden auto's illegaal gedumpt of naar het Oosten geëxporteerd. In Duitsland wordt zowat 50 % van alle oude auto's naar het Oosten uitgevoerd. Dat kan toch ons afvalbeleid niet zijn. Het is duidelijk dat auto's kosteloos moeten worden teruggenomen. Dat zal niet de doodsteek voor het MKB betekenen. Wat doet de auto-industrie immers inzake dienstverlening of toeleveringsopdrachten? Ze doet een aanbesteding, waardoor concurrentie ontstaat. Dat zal ook bij de verwerking van oude auto's zo zijn.
Mijn tweede opmerking is dat wij wel een onderscheid tussen oude en nieuwe wagens moeten maken. Wij kunnen niet eisen dat een wagen die 20 jaar geleden werd gebouwd, aan de huidige eisen voldoet. Dat zou zijn alsof wij in verband met de wetgeving inzake uitlaatgassen zouden zeggen dat een 20 jaar oude auto aan de Euro-4-norm voor 2005 moet voldoen. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat zo weinig mogelijk oude auto's op een stortplaats terechtkomen. Wij kunnen echter niet zeggen welk quotum op welke manier wordt verwerkt. Praktisch gesproken: een oude auto gaat door de verbrijzelaar, het gewicht kan vooraf en achteraf worden vastgesteld, maar niet hoe het materiaal wordt verwerkt. Dat is absurd. Precies diegenen die anders altijd tegen de bureaucratie opkomen, willen nu een reusachtig controlesysteem voor oude auto's instellen dat toch niet kan werken.
Ik denk dat wij moeten kiezen voor wat wij echt kunnen garanderen en controleren. Voor oude auto's betekent dat wel een beperking van de materialen die mogen worden gestort, maar geen minimumquotum voor de wijze waarop ze mogen worden gebruikt. Voor nieuwe auto's, die al op die manier worden gebouwd, moet er echter een ambitieus systeem komen om nieuwe auto's zo recyclebaar mogelijk te maken. In dat verband ben ik voorstander van een typegoedkeuring waarbij dat quotum wordt opgelegd. Wij kunnen dat dan ook controleren, net zoals wij een crash-test uitvoeren of de uitstoot controleren. Voor nieuwe wagens moeten strenge eisen inzake hergebruik en recycling gelden.
Erg belangrijk is ook de toepassing. De heer Florenz vindt dat de richtlijn pas vanaf 2020 mag gelden. Dat is onzin! De richtlijn moet onmiddellijk en voor alle auto's gelden. Alle auto's moeten onmiddellijk kosteloos worden teruggenomen en verwerkt, ongeacht hoe ze onderhouden zijn of welke reserveonderdelen ze bevatten. Mevrouw de commissaris, dat moet onmiddellijk gebeuren, en niet pas in 2005, zoals u voorstelt. Het gaat hier dus om een verscherping van het voorstel.
In de tweede plaats moet de typegoedkeuring vanaf 2005 de recyclebaarheid van nieuwe auto's voorschrijven. Dat is een tweede verscherping van de richtlijn. Mijnheer Florenz, wij willen het voorstel van de Commissie zeker niet uithollen, maar willen een ander systeem. Ik ben er vast van overtuigd dat wij, wat de milieu- en consumentenbescherming betreft, het voorstel van de Commissie verscherpen en in juiste richting sturen. Voor mij is het duidelijk dat er klaarheid moet komen omtrent de zware metalen en dat wij voor eens en altijd duidelijk moeten maken waar wij zware metalen willen en waar niet.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel dat hier ter tafel ligt, is van buitengewoon groot belang en heeft op alle gebruikers van motorvoertuigen betrekking.
Ik zal de punten die mijn collega's, de heer Florenz en de heer Lange, naar voren hebben gebracht niet opnieuw bespreken. Ik zal me beperken tot twee of drie aspecten die naar mijn mening van groot belang zijn.
Allereerst wil een aantal EP-leden dat het gebruik van PVC verboden wordt. We moeten wel consequent blijven. Een verbod op het gebruik van PVC zou indruisen tegen het verzoek dat we onlangs tot de autofabrikanten hebben gericht, namelijk om voertuigen te bouwen die minder verbruiken en dus minder gassen uitstoten. Iedereen weet natuurlijk dat deze voertuigen, als er geen PVC in verwerkt mag worden, zwaarder zullen zijn en dus meer brandstof zullen verbruiken. We moeten dus wel consequent blijven.
Ik kan mij daarentegen geheel vinden in amendement 34 van de heer Lange, aangezien het belangrijk is dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen oude voertuigen die voor 2005 worden goedgekeurd en nieuwe voertuigen die na 2005 worden goedgekeurd. Op deze wijze zijn de autofabrikanten er zich tenminste goed van bewust aan welke normen ze zich vanaf 2005 moeten houden.
Tenslotte ben ik van mening dat de risico's die het gebruik van de in de bijlage vermelde materialen en stoffen met zich meebrengt, in kaart moeten worden gebracht. Het verdient de voorkeur te beginnen met een onderzoek naar de aard van deze risico's. Mocht blijken dat er daadwerkelijk een risico bestaat, dan mogen de afwijkende regelingen niet van kracht worden. Op deze wijze kunnen de belangen op het gebied van milieu en industrie met elkaar in evenwicht worden gebracht.
Dit zijn in het kort de punten die naar mijn mening van groot belang zijn om een probleem op te lossen dat onze gehele samenleving treft. Ik hoop van ganser harte dat we de juiste oplossingen vinden voor dit veelbesproken vraagstuk van afgedankte voertuigen.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik moet zeggen dat ik dit een vrij goede ontwerprichtlijn vind. De heer Florenz heeft ook zeer veel werk verricht, ook al waardeer ik een deel van zijn werk op andere gebieden meer dan op dit gebied. Hij heeft zich misschien niet zo hard opgesteld als hij in ander verband wel eens doet. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft deze richtlijn echter aangescherpt, en ik hoop oprecht dat de Commissie haar nu overneemt.
Ik wil nader ingaan op enige uitgangspunten. Het is volstrekt duidelijk dat er ook een soort productaansprakelijkheid moet komen voor auto's. In dat verband is het redelijk dat de hoofdaansprakelijkheid bij de producent ligt. Alleen de consument kan betalen; het is altijd de consument die betaalt. Maar het mag niet de laatste consument zijn die voor de kosten opdraait; het afdanken van een oude auto moet gratis zijn. Dat is volgens mij nodig, wil het systeem goed functioneren. Er moeten quota en regels komen voor wat er allemaal moet worden hergebruikt en voor de manier waarop dat moet gebeuren.
Wat nieuwe auto's betreft is het belangrijk dat wij zo snel mogelijk zeer strenge eisen kunnen stellen. Wij weten dat de industrie vaak zegt dat dat onmogelijk, moeilijk of duur is, maar er moeten strenge eisen worden gesteld. In allerlei situaties is gebleken dat de industrie zich naar deze eisen kan schikken. Wij moeten zorgen voor verwijdering van materiaal dat bij het afdanken van auto's niet in het milieu mag terechtkomen, zoals lood, kwik, chroom en cadmium; dat spreekt vanzelf. Ik en mijn fractie vinden dat dit ook moet gelden voor PVC, omdat wij moeilijk tegen de mensen kunnen zeggen dat wij die stof willen verwijderen, terwijl wij haar toelaten in auto's, enkel en alleen omdat wij een horizontale richtlijn willen. Dat valt niet uit te leggen aan het grote publiek; zoiets begrijpen waarschijnlijk alleen politici. Ik vind daarom dat wij deze eis ook moeten opnemen.

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag twee opmerkingen maken. De eerste opmerking heeft betrekking op de zogenaamde "oldtimers" . De eigenaars van deze schaarse voertuigen laten deze auto's restaureren, restaureren ze zelf of bewaren de onderdelen als reservemateriaal. Deze voertuigen maken deel uit van ons industrieel erfgoed en mogen daarom niet verloren gaan. We onderschrijven daarom volkomen amendement 1 van de rapporteur.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op tweewielige voertuigen. Deze voertuigen kunnen niet als bedreiging voor het milieu gezien worden, om de eenvoudige reden dat de begrippen "einde van de levenscyclus" en "achterlaten" hier niet opgaan. Een aantal van deze tweewielers zal weliswaar het gelukkige stadium van historisch voertuig bereiken, maar voor de meeste tweewielers geldt de harde werkelijkheid van de volledige ontmanteling. Tweewielige voertuigen zijn immers gemakkelijk te demonteren en veel eigenaars zorgen zelf voor het onderhoud en de kleine reparaties. Tweewielers worden gedemonteerd en hun onderdelen opnieuw gebruikt.
Ik wil verder benadrukken dat in amendement 53 over de percentages hergebruik en terugwinning niet alleen rekening wordt gehouden met onze ambitieuze doelstellingen. Gezien de ervaringen met de richtlijn "verpakkingen" wordt namelijk ook de mogelijkheid geboden de situatie regelmatig aan een evaluatie te onderwerpen en, indien nodig, deze doelstellingen aan te passen. Wij scharen ons ook achter amendement 54, dat voorziet in het zonder terugwerkende kracht gratis terugnemen van voertuigen.
We zullen daarentegen amendement 21, dat moet leiden tot het verbod op het gebruik van PVC, niet steunen, en wel om drie redenen. Allereerst kan van een verbod op PVC geen sprake zijn. Dit corrosiewerend product zorgt voor een langere levensduur van de voertuigen. In de tweede plaats is dit product minder zwaar, waardoor het voertuig minder brandstof verbruikt en dus minder vervuilend is. Mevrouw Grossetête bracht dit zojuist in herinnering. In de derde plaats leent het meeste PVC zich goed voor hergebruik of terugwinning. Om deze redenen zou het niet logisch zijn ons tegen de horizontale aanpak van de Commissie op dit gebied uit te spreken.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze ontwerprichtlijn is een meevaller voor het milieu. Wij hadden de producenten immers al lang aansprakelijk moeten maken. Het is ook de hoogste tijd dat in de automobielsector afval wordt voorkomen. Ik ben blij dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming ook op kosteloosheid voor de laatste eigenaar aandringt. Ik vind het erg jammer dat de heer Florenz zijn persoonlijke mening in plaats van die van de commissie heeft gegeven. Ik hoop dat de afgevaardigden morgen ook uw amendement over het verbod op PVC vanaf 2005 zullen steunen.
Ik heb met verbijstering vernomen dat voor morgen een knieval voor de PVC-industrie is gepland. Mevrouw Grossetête en anderen, het gaat hier niet om een verbod op plastic. Wij willen PVC verbieden, omdat het met chloor wordt gemaakt. Er bestaan andere plastics, zelfs bioplastic. Uw argument is volkomen absurd. Ik moet zeggen dat daaruit jammer genoeg blijkt dat u niet goed bent geïnformeerd. Het is duidelijk dat...
Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken

Kirsten Jensen
Mijnheer de Voorzitter, dat afgedankte auto's die tot schroot verwerkt moeten worden, een probleem vormen, is hoofdzakelijk te wijten aan de manier waarop ze geproduceerd worden. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat auto-onderdelen gerecycleerd worden en dat zeer schadelijke stoffen in de volgende generatie auto's niet meer gebruikt worden. Zo komen we bij PVC. Zoals vele andere leden vraag ook ik mij af wat de Commissie nu eigenlijk van plan is met PVC. Wat ons betreft is PVC niet de leuze voor de toekomst, hoewel de PVC-industrie ons bijvoorbeeld met het Zweedse actieplan wil doen geloven dat de Zweden PVC als een gezondheidsartikel beschouwen, waarvan iedereen op tijd zijn dosis dient te krijgen. Wij zijn een andere mening toegedaan. PVC kan voor vele toepassingen gebruikt worden, maar de verwijdering van PVC veroorzaakt milieuproblemen. Bovendien is de hoeveelheid afval na verbranding groter dan de hoeveelheid die naar de afvalverwerkingsinstallaties gebracht wordt. Bij de verbranding van PVC ontstaat dioxine, een van de gevaarlijkste giftige stoffen voor de gezondheid. Bovendien heeft men een vermoeden dat de weekmakers in PVC, de zogenaamde ftalaten, de hormoonhuishouding verstoren. In elke toekomstgerichte wetgeving moeten wij het voorzichtigheidsprincipe hanteren.
Elke keer dat PVC in een voorstel voor een richtlijn aan de orde is, krijgen wij te horen dat men dit probleem niet onafhankelijk noch verticaal kan beschouwen, maar dat we het globaal of horizontaal moeten bekijken en dat wij het denkwerk aan de Commissie moeten overlaten. Dit liedje duurt nu al sinds de jaren "80. Vandaag moet de Commissie ons maar eens vertellen wanneer ze van plan is om op het gebied van PVC een initiatief te nemen, want dat bepaalt hoe we morgen zullen stemmen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik feliciteer de heer Florenz, want eigenlijk gaat het hier vooral om recycling. Ik zeg echter neen tegen het verbod op PVC, en wel omdat er nog geen bruikbare alternatieven zijn. De uitbreiding tot oude onderdelen zou alle afval van reparatiebedrijven onder de richtlijn doen vallen, en dat heeft uiteindelijk niets met het oogmerk van deze richtlijn te maken. Ook de verplichte kosteloze terugname zou de markt verstoren, de verwerkingsbedrijven buitenspel zetten en voor de handel dure bureaucratische hinderpalen opwerpen.
Voorts vind ik amendement 42 positief voor de milieuovereenkomsten, omdat de instandhouding van vele overeenkomsten over oude auto's in Europa zich maar op een paar artikelen concentreert. De technische bijlage bij amendement 44 is volgens mij te gedetailleerd en bevat ook onlogische bepalingen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de heer Florenz voor het werk dat de milieucommissie met dit belangrijke en complexe voorstel heeft verricht. De milieucommissie heeft 45 amendementen ingediend en dan nog eens 16, wat het totaal op 61 brengt. Bepaalde amendementen verduidelijken of verbeteren het voorstel en ik kan u nu al meedelen dat de Commissie er 20 volledig of gedeeltelijk kan aanvaarden. Enkele amendementen zwakken het voorstel van de Commissie af en verminderen het milieubeschermingsniveau. Ik denk hier in het bijzonder aan thema's zoals productverantwoordelijkheid, recyclagedoelstellingen alsook het toepassingsgebied en de tenuitvoerlegging van het voorstel. Deze elementen spelen een belangrijke rol in het voorstel van de Commissie, waardoor wij niet kunnen aanvaarden dat ze afgezwakt worden.
Ik zal de amendementen per groep becommentariëren. Ik zal beginnen met het toepassingsgebied van het voorstel. Hier wil ik twee aspecten noemen. Het eerste aspect betreft de amendementen 9, 14 en 17, tweede deel en gaat over oldtimers. Wij zijn van oordeel dat oldtimers, die in een museum of thuis bij een particulier staan, niet als afval beschouwd kunnen worden; daarom vallen zij niet onder het voorstel, maar wij kunnen dat eventueel duidelijker formuleren. Het tweede aspect betreft de vraag in hoeverre het voorstel dient te gelden voor twee- en driewielige voertuigen. Wij hebben ook over dit probleem nagedacht en vinden dat voor deze voertuigen alleen de artikelen 4 en 7 hoeven te gelden. Amendement 18 beoogt een uitzondering voor alle artikelen behalve voor artikel 6, maar met dit voorstel kunnen wij niet instemmen.
Dan zijn er de zware metalen en PVC. De Commissie heeft geopteerd voor de eis dat bepaalde zware metalen uit de voertuigen verwijderd moeten worden alvorens ze gerecycleerd kunnen worden. Ik stel vast dat de milieucommissie voorstander is van een totale afschaffing van dergelijke zware metalen en dat zij een lijst met afwijkingen wil opstellen, die via een comitologieprocedure gewijzigd kan worden. Ik moet hier echter een voorbehoud maken en kan op dit ogenblik niet instemmen met de amendementen 20, 21, 45, 56 en 59. Mevrouw Jensen heeft mijn antwoord in verband met PVC daarnet voorspeld: wij nemen momenteel op horizontaal niveau initiatieven en daarom kan ik de amendementen 8, 19 en 21 niet aanvaarden.
Met betrekking tot het probleem van de inzameling en verwerking van afgedankte voertuigen kan de Commissie de amendementen 24, 28 en 29 aanvaarden, omdat ze de tekst duidelijker maken. De amendementen 26 en 27 kunnen we daarentegen niet aanvaarden, 22 en 23 moeten we grondiger overwegen, waardoor we ze nu niet kunnen aanvaarden. Ik wil graag onderstrepen dat de gratis verwerking en het principe inzake de productaansprakelijkheid, dat ook vandaag tijdens het debat een rol heeft gespeeld, belangrijke elementen zijn in ons streven om de productie en het verbruik duurzamer te maken. Dat is ook de reden waarom wij de amendementen 25, 46 en 54 niet kunnen aanvaarden, terwijl we wel kunnen instemmen met amendement 43. Met betrekking tot hergebruik en recyclage van afgedankte voertuigen kan de Commissie amendement 34 niet aanvaarden, omdat het de recyclagedoelstelling op korte termijn doet verdwijnen. Amendement 61 maakt de doelstellingen minder duidelijk en amendement 53 vormt een ernstige bedreiging voor de doelstellingen op lange termijn. Deze beide amendementen kunnen we bijgevolg niet steunen.
De amendementen 49 en 50 kunnen wij evenmin aanvaarden, omdat ze de controle op de kwantitatieve doelstellingen bemoeilijken. De amendementen 57 en 58 kunnen wij daarentegen wel aanvaarden. Voorts zijn er amendementen over de tenuitvoerlegging en over het probleem van de milieuovereenkomsten, die we nu niet kunnen steunen. Ik merk hierbij trouwens op dat dit in de milieucommissie tijdens een heel ander debat ter sprake is gekomen, namelijk in een debat over vrijwillige overeenkomsten.
Ik hoop dat het in de verdere onderhandelingen mogelijk zal zijn een compromis te bereiken, waarbij we het juiste evenwicht vinden tussen de belangen van het milieu, van de consumenten en van de industrie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Unilaterale sanctiemaatregelen VS tegen de Europeseinvoerregeling voor bananen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerde debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-0017/99 van de leden Querbes en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, aan de Commissie, over unilaterale sanctiemaatregelen van de VS tegen communautaire bananenuitvoer; - B4-0018/99 van de leden Aldo en anderen, namens de UPE-Fractie, aan de Commissie, over unilaterale retorsiemaatregelen van de Verenigde Staten in het geschil over de Europese invoerregeling voor bananen; - B4-0019/99 van de leden Castagnède en Hory, namens de ARE-Fractie, aan de Commissie, over het nieuwe panel bij de WHO voor bananen en unilaterale dreiging van de VS met tegenmaatregelen op douanegebied; - B4-0139/99 van de leden Plooij-Van Gorsel en Moorhouse, namens de ELDR-Fractie, aan de Commissie, over de geschilprocedures van de Wereldhandelsorganisatie en de bananenkwestie tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie; - B4-0140/99 van mevrouw Mann, namens de PSE-Fractie, aan de Commissie, over unilaterale maatregelen van de VS tegen de invoer van EU-goederen; - B4-0141/99 van de heer Souchet, namens de I-EDN-Fractie, aan de Commissie, over unilaterale vergeldingsmaatregelen van de Verenigde Staten in het geschil over de Europese invoerregeling voor bananen; - B4-0142/99 van de leden Kreissl-Dörfler en anderen, namens de V-Fractie, aan de Commissie, over WHO en handelsoorlog tussen de VS en de EU om de marktordening voor bananen; - B4-0143/99 van de leden Kittelmann en anderen, namens de PPE-Fractie, aan de Commissie, over unilaterale handelsmaatregelen van de Verenigde Staten tegen de vanuit de Europese Unie ingevoerde producten en de werking van geschilprocedures van de WHO.
Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat wij door de maatregelen waartoe de Verenigde Staten hebben besloten, de problemen die de toepassing van de GMO voor bananen hebben opgeroepen en de conflicten die daaruit zijn voortgevloeid, worden gedwongen om na te denken over twee elementaire zaken.
Ten eerste, de noodzaak voor de Unie om haar interne rechtsmacht te verdedigen, die een uitdrukking is van haar autonomie die nu wordt geschonden door regels zoals artikel 301, die extraterritoriaal worden toegepast en die bedoeld zijn om belangen te verdedigen, geen rechten.
Ten tweede, de noodzaak om de rechtsgeldigheid van de arbitrageprocedures te garanderen waarmee eerst werd geschermd tegenover de Unie en die nu, wegens omstandigheden, in twijfel worden getrokken door unilaterale protectionistische maatregelen.
Beide punten leiden tot de conclusie dat we hier te maken hebben met een marktontsluitingspolitiek die niet wederkerig is en de Amerikanen tot voordeel strekt. De Europese markt dient zich niet alleen open te stellen voor Amerikaanse producten, maar ook nog eens onder de voorwaarden die worden gedicteerd door de Verenigde Staten.
Wij zullen er goed over moeten nadenken hoe we de onafhankelijkheid van de Unie op wetgevingsgebied kunnen behouden; de GMO voor bananen, in dit geval, is een symbool. Waar het om gaat is de autonomie van de Unie.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Sierra González, ik stel het tevens op prijs dat u zich aan de spreektijd gehouden hebt. Ik wil alle collega's in herinnering brengen dat vanavond geen enkele overschrijding van de spreektijd geaccepteerd zal worden, zodat we ons aan het tijdschema kunnen houden.

Aldo
Mijnheer de Voorzitter, sinds ik afgevaardigde in dit Parlement ben, heb ik de talrijke aanvallen van de Verenigde Staten op de GMO voor bananen onophoudelijk aan de kaak gesteld.
De Europese Unie heeft substantiële concessies gedaan bij de hervorming van de GMO. Ondanks deze concessies, die wij overigens hebben bestreden omdat ze het basisbeginsel van de communautaire preferentie aantastten, hebben de Verenigde Staten dit nieuwe stelsel onophoudelijk fel bekritiseerd. Ze nemen uitsluitend genoegen met de complete ontmanteling van de GMO.
De VS hebben, vlak nadat het transatlantisch partnerschap van start is gegaan, de Europese Unie gedreigd met een handelsoorlog over dit vraagstuk. Dit laat zien dat ze geen enkel respect hebben voor de regels van het multilaterale handelsstelsel. De Fractie Unie voor Europa wenst daarom dat de Unie een passend antwoord op deze dreigementen geeft.
In de eerste plaats kan de Europese Unie nooit door sancties van de Verenigde Staten getroffen worden zolang de instellingen van de WHO geen beslissing nemen. Volgens de geldende procedures hebben we immers het recht ons te verdedigen. Mochten de VS onverhoopt toch voor de weg van het unilateralisme kiezen, dan dienen ze er zich terdege van bewust te zijn dat ze daarmee het internationale handelssysteem verzwakken.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik zal het hier niet over details hebben. Enkele zijn al besproken en ik ga ervan uit dat veel andere nog zullen worden besproken. Als de gevolgen van dit nieuwe meningsverschil met de Verenigde Staten niet zo ernstig waren, zouden wij ons over deze ruzie over bananen vrolijk kunnen maken. De gevolgen zijn echter ernstig en ik hoop dat wij een bevredigende oplossing vinden. Als dat niet lukt, brengen wij de transatlantische betrekkingen in gevaar.
Mag ik u eraan herinneren dat de Europese Unie en de Verenigde Staten de drijvende krachten waren achter de procedure voor de regeling van geschillen in het kader van de WHO. Die procedure is wellicht niet perfect en moet verder verfijnd worden, maar het is ons enige internationale instrument waarmee wij handelsconflicten kunnen oplossen. De Verenigde Staten betwijfelen of de nieuwe bananenmarktordening compatibel is met de WHO. Dat is hun goed recht. Ze hebben echter niet het recht multilaterale acties tegen hun handelspartners te ondernemen en sancties uit te vaardigen, zoals in dit geval de absurde 100 %-heffing op goederen uit lidstaten van de Europese Unie.
Ze hebben niet het recht om zelf te oordelen. De handelwijze van de Verenigde Staten schaadt de WHO-procedure voor de regeling van geschillen. Ze bemoeilijkt de voorbereidende onderhandelingen voor de nieuwe WHO-ronde en ondermijnt het vertrouwen in een transatlantisch partnerschap. Wij krijgen de indruk dat het Amerikaanse handelsbeleid in toenemende mate door een zuiver nationale politieke agenda wordt bepaald. De vrees is gegrond dat het om de wereldwijde verspreiding van een bepaalde Amerikaanse handelsfilosofie gaat. Dat is met vuur spelen. De WHO zelf komt daarmee onder vuur te liggen. Protectionisme mag geen uitweg voor nationale problemen zijn. Wij zijn in de wereld op elkaar aangewezen en de WHO is een harmoniseringsinstrument voor nationaal eigenbelang: onvolmaakt, niet bij iedereen even geliefd, maar noodzakelijk.
Politieke emoties rond nationale thema's zoals bananen en hormonen maken de politiek zelf irrationeel en kunnen een niet te keren trend tot gevolg hebben. Mijn fractie steunt de houding van de Commissie. Er ligt een goede ontwerpresolutie van de Commissie externe economische betrekkingen voor, waarin de unilaterale acties van de Verenigde Staten uitdrukkelijk worden veroordeeld en de Commissie steun wordt toegezegd. Die ontwerpresolutie is volgens mij ook een goede basis voor verdere maatregelen in het kader van het Europees beleid.

Souchet
De crisis die naar aanleiding van de bananenkwestie is ontstaan, en die de relatie tussen de Europese Unie, haar lidstaten, de ACS-partners en de Verenigde Staten beïnvloedt, laat goed zien hoe dubbelzinnig het handelsbeleid van de Unie is.
De Europese instellingen tonen zich verdeeld, machteloos en verlamd tegenover de vastberaden houding van de Verenigde Staten, die hun Europese partners op dubbelzinnige wijze benaderen door enerzijds een partnerschap met ze te sluiten en hen anderzijds met sancties te dreigen. Het lijkt alsof de Europese instellingen niet geïnteresseerd zijn in de daadwerkelijke verdediging van de Europese belangen.
Vele oorzaken liggen hieraan ten grondslag. Ten eerste willen de Amerikanen de baas spelen, hoewel veel lidstaten dit niet zo opvatten. In de tweede plaats neemt het aantal tegengestelde belangen tussen de 15 lidstaten toe. Tenslotte wordt het Europese beleid steeds meer bepaald door onderhandse afspraken tussen politici, die het gevolg zijn van een gebrek aan democratie binnen de Europese instellingen.
We moeten niet vergeten dat de huidige crisis voortkomt uit het besluit van de Verenigde Staten om eenzijdig een lijst van Europese producten op te stellen die in aanmerking komen voor sancties in de vorm van een verdubbeling van de douanerechten. Deze sancties zouden worden opgelegd als de Europese Unie haar nieuwe importstelsel voor bananen niet verandert, terwijl de WHO er zich nog niet eens over heeft uitgesproken of dit stelsel verenigbaar is met de regels van deze organisatie.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, VS-ambassadeur Vernon Weaver zei in de Commissie externe economische betrekkingen dat de huidige bananenoorlog een testcase is. Het echte probleem wordt over enkele weken het EU-verbod op hormonenvlees. Daarna - en ook hier nam de heer Weaver geen blad voor de mond - is het de beurt aan de genetische manipulatie. Onder het voorwendsel de consument meer keuze te bieden zullen de Amerikaanse concerns genetisch gemanipuleerde tomaten en soja in onze supermarkten mogen aanbieden, liefst zonder etikettering, want lange teksten zouden de consument te veel moeite kosten.
Het gaat om meer dan bananen en precies daarom mogen wij niet voor de ongerechtvaardigde eisen van de Verenigde Staten zwichten, ook omdat ze met waanzinnige sancties dreigen. Wij hebben de bananenmarktordening gewijzigd overeenkomstig de wens van een WHO-panel. Datzelfde panel zal nu onderzoeken of die wijziging met de WHO-regels strookt. Als de Verenigde Staten voor die uitspraak Europese bedrijven straffen, betekent dit dat de WHO geen zin meer heeft. Als het panel ons als straf een heffing oplegt, kunnen wij de WHO opdoeken.
Jammer genoeg gaat de Commissie hierin niet vrijuit. De oprichters van de WHO hebben zichzelf in die positie gemanoeuvreerd. De wereldhandel is immers niet volgens de principes van duurzame ontwikkeling, sociale en consumentenbescherming geregeld. Daarom heersen economische groei en winstbejag. In het vooruitzicht van de komende millennium round is het hoog tijd voor concrete hervormingsvoorstellen. Preventie, ecologie en lokale ontwikkeling moeten richtsnoeren zijn voor de economische praktijk. Op de high level meetings van de WHO in maart moet de Commissie daarom eerst de documenten voorleggen als ze, zoals beloofd, transparantie tot de eerst plicht van de ambtenaar wil maken. Het protest van de Franse boeren, vandaag voor het Parlement, geeft een idee van wat zij van de aanpassing aan de wereldmarkt en van de liberaliserings- en dereguleringskoorts vinden en bewijst waartoe zij in staat zijn als het echt tot een uitbarsting komt.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij steunt de gezamenlijke resolutie. Wij vinden het erg belangrijk dat de regels van de WHO worden gerespecteerd. Het is onaanvaardbaar dat de Verenigde Staten dreigen met unilaterale maatregelen tegen Europese ondernemingen die niets te maken hebben met de bananenmarktordening en het conflict dat daarover is uitgebroken. Het is ook onaanvaardbaar dat de Amerikaanse politiek voor de druk van Chiquita en anderen zwicht. De Commissie verdient onze steun als ze wil dat de WHO-regels worden gerespecteerd.
Ook de Europese Unie moet de WHO-regels echter in acht nemen. Dat wil zeggen dat, als het volgende panel ons in het ongelijk stelt, de marktordening opnieuw moet worden aangepast. De Commissie moet nu al overleggen wat ze zal doen als dat gebeurt. Persoonlijk vind ik dit geen goede marktordening. Ze discrimineert de Latijns-Amerikaanse producenten en beschermt de kleine producenten niet tegen de multinationals. Ook in Latijns Amerika zijn er immers kleine, onafhankelijke producenten. In Ecuador heeft 60 % van de producenten minder dan 20 hectare, en die zijn eigendom van de staat, niet van Chiquita.
Costa Rica heeft fair trade -bananen, maar ook die worden door de marktordening gediscrimineerd. Toen de heer Pinheiro twee weken geleden in verband met mijn verslag over bananen verklaarde dat de multinationals in de ACS-landen geld van de Commissie moesten krijgen om daar bananenplantages op te zetten, was dat maar het topje van de ijsberg van de huichelarij als zouden wij de kleintjes tegen de groten willen beschermen. Het gaat wellicht om iets heel anders. Dat mag er ons echter niet van weerhouden telkens opnieuw te zeggen dat de WHO-regels moeten worden gerespecteerd en dat wij de aanvallen van de Verenigde Staten niet kunnen aanvaarden. Wij mogen ook geen hormonenvlees of genetisch gemodificeerde organismen aanvaarden. Wij moeten onze wetgeving verdedigen, maar ze ook aanpassen als wij zien dat ze niet met de WHO-regels overeenstemt.
Ik vestig de aandacht van Sir Leon Brittan ook op de debatten over het verslag van de heer Bowe. De commissie heeft een amendement goedgekeurd waarin staat dat wij bij de goedkeuring van genetisch gemodificeerde organismen met sociaal-economische criteria rekening moeten houden. Als dat amendement wordt aangenomen en onze wetgeving in die zin wordt gewijzigd, is dat een schitterende zaak voor de Amerikanen. Wij moeten aan de hand van de wetenschappelijke studies - en die zijn er - bewijzen dat ons beleid zowel op het gebied van de hormonen als op dat van de genetisch gemodificeerde organismen juist is. Wij maken het preventieprincipe tot basis van ons beleid, niet een of ander willekeurig sociaal-economisch criterium. Ook hier moeten wij oppassen dat wij in de herfst niet voor nieuwe problemen komen te staan.

Brittan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ten eerste mijn dank willen uitspreken voor de steun die de Commissie van het Parlement heeft ontvangen inzake de meeste aspecten van dit vraagstuk. Ook dank ik het Parlement voor de resolutie die nu ter tafel ligt en die ons opnieuw ondersteunt.
Er zijn in de vragen twee centrale thema's te bespeuren: welke maatregelen neemt de Commissie om de sanctiedreiging vanuit de Verenigde Staten weg te nemen, en wat is de Commissie van plan te doen als die sancties onverhoopt toch zouden worden opgelegd? Al onze optredens zijn geheel in overeenstemming met de regels van de WHO, en dat zal in de toekomst ook zo blijven, omdat je kwaad nu eenmaal niet met kwaad moet vergelden. Dat betekent echter niet dat we niets kunnen doen. De Amerikaanse sancties zijn onwettig omdat ze zijn gebaseerd op een unilaterale vaststelling van het vermeende verzuim van de Europese Gemeenschap om haar bananenbeleid in overeenstemming te brengen met de WHO-regels. We hebben de Amerikanen daarom zover proberen te krijgen om het vraagstuk van overeenstemming van het nieuwe bananenbeleid te laten beslechten in een panelprocedure van de WHO, volgens artikel 21, lid 5. Dit is volgens de WHO-procedures zelfs een verplichte stap voordat eventuele sancties überhaupt kunnen worden getolereerd.
Afgelopen september hebben we al aangeboden de tijd die met een dergelijke WHO-procedure gemoeid zou zijn tot een absoluut minimum te beperken, en dit aanbod hebben we in de weken en maanden daarna herhaald. We zijn zelfs zover gegaan de betreffende procedure zelf te initiëren en hebben toen de Verenigde Staten uitgenodigd daaraan deel te nemen. Het fundamentele probleem is echter dat de Amerikaanse regering het Congres had beloofd dat ze de sancties direct na afloop van de implementatieperiode inzake het besluit van het WHO-panel zou uitvoeren, overeenkomstig hun eigen procedure krachtens artikel 301. De Amerikaanse regering moet nu laten zien dat ze die belofte kan waarmaken. Zo simpel zit dat politiek in elkaar. De Verenigde Staten zijn daarom voorbijgegaan aan het feit dat in geval van een conflict tussen de partijen, de toelaatbaarheid van eventuele maatregelen eerst via de verplichte WHO-procedures moet worden getoetst.
Wat de bananenkwestie betreft heeft de Amerikaanse regering het Congres beloofd de sancties uiterlijk op 3 maart 1999 te laten ingaan, ongeacht de verdere procedure in de WHO. U ziet dus dat de onderhandelingsvrijheid van de Amerikaanse regering beperkt is. Daarom hebben de Verenigde Staten ook altijd geweigerd deel te nemen aan een WHO-procedure over de aanvaardbaarheid van het nieuwe bananenbeleid van de EG, eenvoudigweg omdat de Amerikanen daarmee de deadline die ze zichzelf hebben opgelegd zouden overschrijden, een deadline die niet in overeenstemming met de WHO-regels is vastgesteld.
Door de procedure krachtens artikel 25, lid 5 zelf te initiëren hebben we Ecuador ertoe kunnen bewegen een eigen procedure aan te spannen om de wettigheid van ons beleid te toetsen. Die procedure is inmiddels opgestart en we verwachten de panelverslagen op 12 april. Daarna heeft de tegenpartij, overeenkomstig de reguliere procedure, het recht in beroep te gaan. De Verenigde Staten zijn ondertussen steun blijven zoeken voor hun plan om op 3 maart vergeldingsmaatregelen te gaan nemen. Er is daar binnen de WHO uitvoerig over gedebatteerd. Bijna alle leden van de WHO die daarbij aan het woord kwamen bleken het Europese standpunt te steunen dat die vergeldingsmaatregelen niet kunnen worden goedgekeurd zolang de WHO zelf geen uitspraak heeft gedaan over de aanvaardbaarheid van ons beleid.
We zullen de arbiter er nu op blijven wijzen dat hij de aard van eventuele sancties pas kan bepalen als en wanneer wordt vastgesteld dat het nieuwe bananenbeleid niet in overeenstemming is met de regels. Anders zou de arbiter de Europese Gemeenschap veroordelen zonder dat haar schuld bewezen zou zijn.
Daarnaast hebben we de Algemene Raad van de WHO gevraagd om een gefundeerde interpretatie van dit vraagstuk.
Tenslotte hebben we verzocht om een onderzoek naar de wettigheid van de wetgeving volgens het Amerikaanse artikel 301. Het panel dat dit gaat uitzoeken zal op ons verzoek te zijner tijd worden ingesteld. De Verenigde Staten hebben ons verzocht deel te nemen aan overleg. We zullen te goeder trouw aan die besprekingen gaan deelnemen.
Dat brengt me op het tweede thema in de vragen die zijn gesteld: wat zouden we doen als de Amerikanen besluiten hun sancties inderdaad op 3 maart uit te voeren? We zouden ten eerste de rechtmatigheid van die sancties aanvechten door middel van de procedures van de WHO voor het beslechten van conflicten.
Tenslotte zouden we, zolang die sancties voortduren, de mogelijkheid hebben om volstrekt legale vergeldingsmaatregelen te nemen, bijvoorbeeld door concessies in te trekken of maatregelen te nemen op gebieden die niet door de WHO-voorschriften worden gedekt. Dergelijke maatregelen staan ons zeker ter beschikking, en we zouden geheel in ons recht staan als we ze zouden uitvoeren, iets wat we dan ook serieus zouden overwegen als reactie op zo'n flagrante schending van de wet.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, we steunen de Commissie in haar opvatting dat het unilaterale, buitensporige en onverantwoorde optreden van de Verenigde Staten onwettig is. De dreiging van die sancties alleen al veroorzaakt inmiddels ernstige schade onder producenten van kasjmieren kleding, die met dit conflict niets te maken hebben maar wel met het risico kampen voor zo'n 20 miljoen pond aan exportopdrachten mis te lopen, en die maar liefst 100 banen zouden kunnen verliezen. Met deze wraakzuchtige maatregelen schaden de Verenigde Staten niet alleen hun eigen reputatie, maar brengen ze ook de toekomst van het transatlantische partnerschap in gevaar. Er wordt nu een arbitragepanel samengesteld krachtens artikel 21, lid 5 - precies datgene waar de Verenigde Staten om gevraagd hebben, ik geloof in een brief aan Sir Leon Brittan gedateerd 13 juli. We hebben geen goed woord over voor deze grove poging tot intimidatie door de Verenigde Staten, waarbij producten uit Denemarken en Nederland buiten de sancties blijven omdat deze landen in de Raad tegen het bananenregime hebben gestemd. Wat dat betreft zou ik de Commissie willen vragen welk mechanisme de Amerikaanse autoriteiten ter beschikking staat om producten uit bijvoorbeeld Denemarken of Nederland te onderscheiden van producten uit Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk.
De resolutie van de Commissie externe economische betrekkingen laat aan duidelijkheid niets te wensen over. We eisen dat de Europese Unie haar verplichtingen jegens onze handelspartners van de ACS nakomt en we gaan ervan uit dat de Commissie die doelstelling binnen het WHO-kader zal bereiken. Tenslotte kunnen we en zullen we niet toestaan dat het al even ambitieuze als arrogante Amerikaanse regime onze industrie nog langer schade blijft berokkenen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in Europa wellicht voor een ietwat ongelukkige bananenmarktordening gekozen. Volgens mij is een oorlog, met een 100 %-heffing op onder meer kaarsen, wapens en truien echter niet het juiste antwoord. Het gebruik van macht en geweld is de oude methode zoals die vroeger in de oorlog werd toegepast. Wie de meeste vijanden doodschiet, wint.
In Europa hebben wij bijgeleerd. In de grond gaat het erom dat wij een betere oplossing zoeken. Als er twee verschillende standpunten zijn, is het mogelijk dat beide partijen gelijk hebben. Dan moet er overleg volgen, zodat wij niet oplossing 1 of 2 moeten kiezen, maar oplossing 3, 4, 5, 10 of 15 kunnen proberen, net zolang tot er een compromis wordt gevonden dat voor iedereen aanvaardbaar is. Zulke oplossingen moeten aan een groene tafel worden gevonden.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, omdat twee of drie grote Amerikaanse bedrijven de bananenproductie van Latijns Amerika controleren, voeren de Verenigde Staten, die zelf overigens geen enkele banaan produceren, een onophoudelijk offensief tegen het communautaire importstelsel.
De Europese Unie heeft de uitspraak van de WHO in overweging genomen en dientengevolge haar regelgeving aangepast. Desondanks dreigen de VS opnieuw met sancties tegen de import van Europese producten. Ze willen verder dat de Unie een einde maakt aan haar embargo op de import van hormonenvlees en bereiden een offensief voor tegen GGO's.
De ambassadeur van de Verenigde Staten bij de Unie benadrukte overigens op 28 januari jongstleden dat het bananenvraagstuk slechts een molshoop is vergeleken bij de berg van problemen die het hormonenvlees en de GGO's met zich meebrengen.
Toch staat hier wel degelijk het functioneren van de WHO ter discussie. De VS willen immers opnieuw hun positie als belangrijkste handelsmacht en politieke grootmacht bevestigd zien door met groot machtsvertoon aan te geven dat ze aan de volgende onderhandelingsronde willen beginnen.
De ontwerpresolutie die door mijn fractie en de Fractie De Groenen in het Europees Parlement is ondertekend, veroordeelt het Amerikaanse gedreig met sancties. In de ontwerpresolutie wordt de Commissie verzocht dit nieuwe offensief standvastig het hoofd te bieden en de belangen van de communautaire producenten en de ACS-landen te verdedigen.
In afwachting van een nieuwe arbitrage door het WHO-panel is er een voorlopig akkoord bereikt, wat evenwel niet betekent dat de VS afzien van hun dreigementen. Als zij op unilaterale wijze de aangekondigde sancties opleggen, is de Commissie dan bereid over te gaan tot een tegenaanval door, indien nodig, vergelijkbare vergeldingsmaatregelen te nemen?

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag commissaris Brittan bedanken voor zijn aanwezigheid zo laat op de avond, waarmee hij duidelijk maakt dat het onderwerp hem interesseert. Vanavond zijn de steunbetuigingen aan de Commissie niet van de lucht, zoals de commissaris zelf heeft aangegeven, en het heeft dan ook geen zin dat ik een aantal van de argumenten die al zijn genoemd nog eens herhaal.
Maar de Voorzitter vindt het vast goed als ik een paar opmerkingen maak. Of ik er een reactie op krijg, weet ik niet.
In de eerste plaats wil ik ingaan op de problemen waarmee wij door deze crisis worden geconfronteerd. Ten eerste: tijdens de laatste ronde in Marrakesh, bij de oprichting van de Wereldhandelsorganisatie, hebben wij weliswaar aangedrongen op het opnemen van de geschillenprocedure, maar dat hebben wij gedaan om het unilaterale optreden van de Amerikanen te bestrijden. En nu steekt toch dat artikel 301 van de Amerikaanse wet op de buitenlandse handel weer de kop op.
In de tweede plaats lijkt het erop dat de Amerikanen zich kunnen onttrekken aan de geschillenprocedure, want in de praktijk is het tot dusverre niet gelukt om de Helms/Burton-wet noch de D'Amato-wet in de Wereldhandelsorganisatie succesvol aan te vechten.
En in de derde plaats vragen wij ons met bezorgdheid af, en met name binnen de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, of de Commissie werkelijk in staat is om op eigen kracht de enorme batterij juristen te weerstaan die de Amerikanen in Genève in stelling brengen. Het lijkt wel alsof de Amerikanen in staat zijn om bijna alle rechtszaken van ons te winnen: de hormonenkwestie is net genoemd, er was ook net sprake van een mogelijk beroep in de zaak over de genetisch gemodificeerde organismen, en dan is er de bananenoorlog.
Enfin, het probleem is dat als het niet snel tot een vergelijk komt over deze kwestie en de Amerikanen blijven aandringen op een multilaterale aanpak, de Gemeenschap wellicht opnieuw moet overwegen of zij nog langer bereid is zich aan een multilateraal mechanisme te onderwerpen dat de Amerikanen niet schijnen te willen respecteren.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben reeds in de afgelopen plenaire vergadering te Brussel de gelegenheid gehad de bananenkwestie te bespreken naar aanleiding van de financiële steun die moet worden toegekend aan de ACS-landen die nadeel ondervinden van de daling van hun productie.
Zoals wij toen hebben onderstreept, staan wij, ongeacht de mogelijke argumenten van de betrokken partijen, verbaasd over de buitensporige proporties van de aangekondigde vergeldingsmaatregelen. Wat ons betreft staat onder meer de steun aan twee perifere regio's (mijn collega Manuel Mendonça zal ongetwijfeld de situatie van Madeira uiteenzetten) op het spel, en de steun aan de arme ACS-landen waar geen bevredigend alternatief voor de bananenproductie bestaat. Aan Amerikaanse zijde is daarentegen niet het welzijn van de eigen landbouwers in het geding, maar de belangen van bijzonder machtige multinationals die de productie in Latijns Amerika exploiteren.
Hoewel men natuurlijk oog moet hebben voor de bevolking van deze landen dient toch te worden benadrukt dat ondanks de vastgestelde quota's zowel buiten als binnen Europa een groot gedeelte van de markt onaangeroerd blijft.
In het licht van deze situatie is het niet moeilijk te begrijpen dat wij een van de mondelinge vragen aan de Commissie mede hebben ondertekend. Wij zouden namelijk graag willen weten of in het kader van de WHO al dan niet een akkoord kan worden bereikt. Aangezien wij betwijfelen of de opstelling van de Amerikanen wel door de beugel kan, zouden wij de Commissie eveneens willen vragen - en deze vraag moet tegelijkertijd als een politieke suggestie worden beschouwd - of zij de instrumenten waarover zij op het gebied van het handelsbeleid beschikt strikt en onverwijld denkt toe te passen.
Wij moeten onze onvoorwaardelijke politieke steun geven aan de Commissie die, zoals uit paragraaf 3 van de naar aanleiding van de mondelinge vragen opgestelde ontwerpresolutie blijkt, zich vastberaden opstelt en niet van plan is haar houding te wijzigen.
Op deze manier kunnen wij de belangen van minder begunstigde personen en regio's op een legitieme wijze verdedigen (het betreft hier enerzijds de bananen producerende gebieden en anderzijds de sectoren die het mikpunt van de Amerikaanse vergeldingsmaatregelen zijn). Maar dat niet alleen, we kunnen bovendien een bijzonder relevante stap doen in de richting van een multilaterale aanpak van conflicten overeenkomstig de normen van de WHO (en de daaruit voortvloeiende verwerping van unilaterale represailles die blijk geven van een politieke logica waar wij liever geen woorden aan vuil maken).

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de Verenigde Staten van Amerika hebben geen genoegen genomen met het feit dat een geschillencomité van de WHO, dat de belangen van dit land en zijn in het gebied van de dollarbananen gevestigde transnationale ondernemingen weerspiegelde, ons er onlangs toe heeft verplicht de GMO voor bananen te wijzigen... De VS blijven in de aanval, vastbesloten om alle steunmaatregelen aan de communautaire bananen te elimineren en datgene wat nog overblijft van de productie in weinig ontwikkelde en ultraperifere regio's zoals Madeira van de kaart te vegen.
Het meest aanstootgevende aspect van dit offensief is echter zijn volkomen unilaterale karakter, buiten de structuren van de WHO om. Nu wordt ermee gedreigd dat nieuwe douanerechten zullen worden geheven op Europese producten die naar de VS worden uitgevoerd, hetgeen in de praktijk zou kunnen betekenen dat bepaalde handelswaren, waaronder textielproducten, de toegang tot de Noord-Amerikaanse markt wordt ontzegd.
Dit offensief is er tevens op gericht nieuwe aanvallen voor te bereiden die de Europese Unie ertoe moeten dwingen met hormonen behandeld Amerikaans vlees en genetisch gemodificeerde producten in te voeren met absolute minachting van de volksgezondheid van de Europese consumenten. Mijnheer de commissaris, dit offensief moet op een afdoende wijze tot stilstand worden gebracht. Indien de geuite bedreiging werkelijkheid wordt, moet de Europese Unie in staat zijn onmiddellijk vergeldingsmaatregelen te nemen door paal en perk te stellen aan de toegang van Amerikaanse producten tot de Europese markt. Het is tevens van fundamenteel belang dat de Commissie alle mechanismen uit het handelsrecht en het internationaal recht die zij tot haar beschikking heeft, aanwendt om de legaliteit die de Verenigde Staten omver poogt te werpen, te herstellen.

Mendonça
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, als afgevaardigde afkomstig uit een bananen producerende ultraperifere regio van de Europese Unie, wil ik hier expliciet mijn absolute afkeuring en diepe verontwaardiging uiten over de door de Verenigde Staten van Amerika aangekondigde vergeldingsmaatregelen in het kader van het nieuwe geschil over de communautaire regeling betreffende de bananeninvoer.
Ik wil vooral benadrukken dat zich onder de Europese bananen producerende regio's ultraperifere insulaire gebieden bevinden die gekenmerkt worden door een laag economisch ontwikkelingsniveau en waar de bananenproductie de voornaamste en misschien zelfs de enige bron van inkomsten vormt voor vele duizenden gezinnen. In de autonome regio Madeira zou de schade op economisch, sociaal en ecologisch gebied onoverzienbaar zijn geweest indien de Europese instellingen zouden zijn bezweken voor de druk die momenteel nog steeds op de bananenmarkt wordt uitgeoefend door de multinationale ondernemingen die georiënteerd en gedirigeerd worden door de Verenigde Staten van Amerika en enkel uit zijn op de verdediging van hun eigen belangen.
In deze omstandigheden kunnen wij alleen maar vragen dat de Europese Unie geen concessies doet aan de druk van welke aard dan ook die door de Verenigde Staten wordt uitgeoefend op de dossiers die op een bepaald moment ter discussie staan. De Europese instellingen zouden in het kader van de verschillende internationale instanties moeten herhalen dat zij sterk gekant zijn tegen de unilaterale represaillemaatregelen op handelsgebied. De door de Verenigde Staten aangekondigde sancties in de context van de vergeldingsmaatregelen beginnen schokkende vormen aan te nemen; de negatieve gevolgen beginnen zelfs al merkbaar te worden in industriesectoren die helemaal niets te maken hebben met het beruchte bananenconflict.
Het standpunt van de Commissie verdient al onze steun voor zover zij zich zonder aarzeling aan de geest van de principes en de regels van de Wereldhandelsorganisatie houdt, maar anderzijds dient de Commissie tevens klaar te staan, en dit schijnt het geval te zijn, om kordaat en snel te reageren ingeval de Verenigde Staten de unilaterale maatregelen ten uitvoer leggen.

Brittan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ten eerste benadrukken dat de parlementsleden die in het tweede gedeelte van dit debat hebben gesproken, erop hebben gewezen dat de Amerikaanse maatregelen niet alleen tegen bepaalde landen in het Caraïbisch gebied zijn gericht, maar ook tegen gebiedsdelen van de Europese Unie die in grote mate van bananen afhankelijk zijn. Als bepaalde landen in het Caraïbisch gebied de bananenproductie zouden verliezen, zouden ze waarschijnlijk vervallen tot drugsstaten die de Verenigde Staten meer schade zouden berokkenen dan de Europese Unie.
De heer Smith vroeg zich af hoe de Verenigde Staten sancties kunnen treffen tegen producten die op geen enkele wijze in verband staan met de bananenhandel, zoals kasjmier of, in het geval van Italië, pecorino, en andere producten uit andere landen. In onze opvatting zijn die sancties geheel en al onwettig en worden ze uitsluitend gebruikt als drukmiddel om de Europese Unie te dwingen toe te geven aan de Amerikaanse dreigementen.
Een ander punt waar we het over gehad hebben is artikel 301. Onze opvatting is altijd geweest dat dit artikel onwettig is. We hebben tot dusverre geen bezwaar gemaakt tegen dit artikel en zijn er altijd vanuit gegaan dat we pas maatregelen zouden nemen als het daadwerkelijk ten uitvoer zou worden gebracht. Maar over onze vastberadenheid heeft nooit enig misverstand bestaan.
De heer Medina Ortega vroeg of we wel in staat zijn de dreigementen van de Amerikaanse advocaten te ontkrachten. Mijn antwoord is een overtuigd ja. We hebben indertijd, zoals hij zelf al zei, succes geboekt in het geval van de Helms-Burton-en D'Amato-wetten, en het zal ons ook in alle andere gevallen lukken.
Wat is onze strategie als het inderdaad tot sanctiemaatregelen komt? We zullen ten eerste optreden binnen de WHO en de zaak voortzetten die we inmiddels tegen de Amerikanen hebben aangespannen. Als we die zaak winnen hebben we het recht tegenmaatregelen te nemen. Bovendien zouden we serieus overwegen om, geheel in overeenstemming met de WHO-regels, maatregelen te treffen die ertoe zouden leiden dat de Verenigde Staten bepaalde concessies waar ze niet automatisch recht op hebben en die ook niet door de WHO worden gedekt, worden ontnomen. Ik hoop dat we niet zover hoeven te gaan, maar ik wil wel nog zeggen dat de Europese Unie bereid is haar belangen te verdedigen tegen iedere dreiging vanuit derde landen, ook de Verenigde Staten.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, misschien heb ik mijn vraag aan de vice-voorzitter niet helder genoeg geformuleerd. De Verenigde Staten hebben twee Europese landen buiten de sanctiemaatregelen gehouden. Hoe kunnen de Amerikaanse autoriteiten echter onderscheid maken tussen goederen die uit deze landen afkomstig zijn en goederen uit de andere dertien lidstaten?

Brittan
Ik weet niet hoe de Verenigde Staten dat probleem in de praktijk denken te kunnen oplossen. Het zal in ieder geval niet eenvoudig zijn. Verder is het niet aan mij die vraag te beantwoorden, omdat wij ervan uitgaan dat die maatregelen sowieso onrechtmatig zijn en ze dus ook zullen aanvechten. Ik ben het echter met u eens dat het de Amerikanen niet licht zal vallen hun eigen maatregelen ten uitvoer te brengen.

De Voorzitter
Ik heb negen ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 40, lid 5 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, donderdag, om 11.00 uur plaats.
De vergadering wordt om 23.55 uur gesloten

