1. Pakistan - de moord op Shahbaz Bhatti, minister voor Minderheden
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Pakistan - de moord op Shahbaz Bhatti, minister voor Minderheden.
Jean Lambert
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij allen zeer diep geschokt en ontzet zijn door de moord op minister Shahbaz Bhatti, vooral ook omdat hij een bekende van ons in dit Parlement is: hij is hier op bezoek geweest, hij heeft velen van ons ontmoet; maar ook omdat dit weer een zeer symbolische moord is, die iemand treft die zocht naar verzoening en voor alle minderheden in Pakistan werkte.
Wij dienen ook onze deelneming te betuigen aan niet alleen zijn familie, maar aan alle families van degenen die bij de terroristische aanvallen in Pakistan zijn gedood. Deze week hebben we twee van dit soort aanvallen gezien, die meer mensen gedood en verwond hebben dan bijvoorbeeld de bomaanslagen in Londen.
De hele bevolking lijdt eronder en de intimidatie ondermijnt de democratie in Pakistan. We zien momenteel een verandering in de demografische samenstelling van bepaalde kiesdistricten, bijvoorbeeld Quetta, doordat mensen vanwege de intimidatie gedwongen vertrekken.
Onze resolutie is belangrijk in de zin dat wij willen dat het werk voortgezet en gesteund wordt, wat betreft tolerantie en wederzijds begrip. Ik zou het punt willen maken dat wij dat ook in de Europese Unie nodig hebben, waar bepaalde recente uitspraken van ministeries daar volgens mij geen bijdrage aan hebben geleverd. Wij verwachten dus leiderschap in Pakistan en in de Europese Unie.
Marietje Schaake
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ondanks het verzoek van de Pakistaanse minister voor Minderheden, Shahbaz Bhatti, om meer bescherming na talrijke bedreigingen, is een moordenaar er op 2 maart in geslaagd om hem om het leven te brengen. Onze deelneming gaat niet alleen uit naar zijn familie en vrienden, maar ook naar alle Pakistani die streven naar een tolerantere samenleving. Dit is echt een klap voor Pakistan en ook voor de hele mensheid.
Waarom hebben de Pakistaanse autoriteiten het verzoek van de minister om een gepantserde ambtsauto afgewezen, en ook zijn verzoek om zijn eigen lijfwachten te kiezen die hij vertrouwde? Door op te roepen tot hervorming van de onmenselijke godslasteringwetten was hij een verdediger van de mensenrechten.
Ook willen wij eer bewijzen aan het werk van Naeem Sabir Jamaldini, de coördinator van de mensenrechtencommissie van Pakistan, die op 1 maart werd vermoord.
Wij hebben praktische actie nodig, zoals onderzoeken, ook binnen de regering. Deze moeten in overeenstemming met de internationale normen plaatsvinden, omdat er een einde moet komen aan de straffeloosheid. De Europese Unie moet de situatie nauwlettend volgen en proberen om het maatschappelijk middenveld van gelden te voorzien door middel van het Instrument voor democratie en mensenrechten.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen tien maanden heeft het Europees Parlement niet minder dan drie resoluties aangenomen over de vrijheid van godsdienst in de Islamitische Republiek Pakistan.
In mei 2010 hebben we hier in Straatsburg over dit onderwerp gesproken in het bijzijn van de Pakistaanse minister van Minderheden, Shahbaz Bhatti. Vandaag praten we in dit Europees Parlement over de omstandigheden waarin deze man om het leven is gekomen. De moord op een hoge ambtenaar op 2 maart laatstleden maakt één ding pijnlijk duidelijk: in Pakistan is niemand veilig voor de radicale islamieten. Niet alleen zij die kritiek hebben op de archaïsche wet die de doodstraf voorschrijft in geval van godslastering lopen gevaar, maar ook degenen die het publiekelijk opnemen voor de slachtoffers van onverdraagzaamheid, zoals de heer Bhatti.
Na tien maanden is duidelijk dat het huidige EU-beleid ten aanzien van Pakistan niet het gewenste resultaat oplevert. Ik sta bijgevolg achter het in onze resolutie opgenomen idee om rondetafelbijeenkomsten te organiseren over de situatie van de minderheden in Pakistan. Ik ben van mening dat de onlangs opgerichte Europese Dienst voor extern optreden slagvaardig moet reageren op de gebeurtenissen in Islamabad en dit voor het te laat is en er nog meer slachtoffers vallen.
Eija-Riitta Korhola
auteur. - (FI) Mijnheer de Voorzitter, Shahbaz Bhatti en zijn hele leven zijn een verbazingwekkend voorbeeld van wat een moedige mens die trouw is aan zijn idealen, kan bereiken. Hij was nog maar een halfjaar op zijn post werkzaam, toen het Pakistaanse parlement een belangrijke hervorming aannam die een quota van 5 procent in overheidsdiensten waarborgde voor de minderheden van het land. Dat was slechts een van de talrijke democratische hervormingen die de heer Bhatti voor elkaar heeft gekregen en waar de Pakistaanse regering heel trots op kan zijn.
De opmerkelijkste hervorming is waarschijnlijk de Interfaith Harmony Dialogue, de interreligieuze dialoog die hij op lokaal niveau begon en die gericht was op het verminderen van de spanningen en het oplossen van problemen die een voedingsbodem voor terrorisme zijn. Ik zag in dit idee de ingrediënten voor een Nobelprijs voor de Vrede en ik hoop dat het werk ter bevordering van de mensenrechten en democratie in Pakistan niet ophoudt, ook nu extremistische elementen een tijdelijke overwinning hebben geboekt door de meest strategische mensenrechtenactivist van het land uit de weg te ruimen. Wanneer de dialoog slaagt in een land dat een centrum van de radicale islam is, dan zullen de positieve effecten naar de rest van wereld uitstralen.
Slechts een maand geleden had ik een ontmoeting met de heer Bhatti. We spraken over zijn mogelijke dood. Hij was niet naïef. Hij begreep maar al te goed waar moed toe kan leiden. Ik zal voortijdig sterven, zei hij, maar ondertussen zal ik proberen onrechtvaardige wetgeving zo veel als ik kan te wijzigen. Ik zal sterven, maar de wet blijft en die heeft invloed op het leven van miljoenen.
(Applaus)
Peter van Dalen
auteur. - Voorzitter, de situatie in Pakistan verslechtert helaas. Aan de lopende band vinden er aanslagen plaats en de regering lijkt de wil te hebben verloren om in te grijpen. Afgelopen januari werd gouverneur Taseer vermoord en vorige week de enige christelijke federale minister Bhatti. De Europese Unie en de lidstaten onderhouden op vele manieren contacten met Pakistan. Er wordt samengewerkt ten aanzien van Afghanistan, er gaan vele honderden miljoen aan hulpgeld naar het land voor onderwijs en wederopbouw, en er wordt geïnvesteerd in de religieuze dialoog.
Maar we moeten nu met de vuist op tafel slaan. Het Pakistaanse onderwijssysteem moet worden hervormd, de haatprediking over christenen aan jonge kinderen moet gestopt worden. De hulp voor wederopbouw na overstromingen moet eerlijk worden verdeeld, ook aan niet-moslims. Dat is niet alleen in het belang van het Westen. Als de Pakistaanse overheid en de veiligheidsdiensten de situatie niet onder controle krijgen, zal het land wegzakken in een moeras van extremisme. Er is nog maar weinig tijd om dat tij te keren.
Rui Tavares
auteur. - (PT) We kunnen met onze resoluties over dringende kwesties hier in dit Parlement vaak niet al te veel bereiken. Maar in de gevallen waarover we nu spreken, zaken die te maken hebben met de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst, moeten we in ieder geval twee dingen proberen te doen als we onze stem laten horen.
Om te beginnen moeten we al die mensen die zich in Pakistan inzetten voor tolerantie en godsdienstvrijheid, duidelijk maken dat ze niet alleen staan. Dat is een vrij bescheiden doel, maar toch een begin - zo dragen we althans enige waardigheid en respect bij tot dit debat. En die boodschap zal de mensen die zich in Pakistan sterk maken voor de vrijheid van godsdienst, zeker bereiken.
Iets anders is dat we de regering in Pakistan duidelijk moeten maken dat ze niet mag toelaten dat de fanatici de indruk krijgen dat ze voor iedereen spreken. Met de wetten op godslastering is het in Pakistan nu net zoals - bijvoorbeeld - in Indonesië: veel landen komen zo in een vicieuze cirkel terecht. Een minderheid van fanatici spreekt met zeer luide stem en begint dan op een bepaald moment te denken dat ze voor iedereen in de maatschappij spreken, eenvoudigweg omdat ze de rest van de maatschappij intimideren. En als regeringen dan niet een eerste verdedigingslinie vormen om in eigen land de vrijheid te verdedigen en straffeloosheid te bestrijden, als regeringen niet op de bres gaan staan voor waardigheid, dan loopt het hele land het risico door intolerantie overspoeld te worden.
De Pakistaanse regering dient daarom een diepgaand onderzoek in te stellen naar de moord op de heer Bhatti. En zo moet ze ook het onderzoek met betrekking tot de gouverneur van de Punjab helemaal afmaken. Ze mag niet toelaten dat er bij die onderzoeken methodes worden gebruikt die bij de Pakistaanse politie en geheime diensten nu gemeengoed zijn geworden. Deze diensten hebben er namelijk een handje van om onderzoeken te ondermijnen. Zelfs bij het onderzoek naar de moord op voormalig premier Benazir Bhutto is dat gebeurd. Het is dus zaak dat we deze twee doelen zeker stellen: dat de Pakistaanse regering ervoor zorgt dat de fanatici de discussie niet gaan overheersen, en dat wij duidelijk maken dat we solidair zijn met al die mensen die zich in dat land inzetten voor tolerantie.
Mario Mauro
namens de PPE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Shahbaz Bhatti is in naam van zogenaamde godslasteringswetten door een groep fundamentalisten vermoord die, zoals steeds vaker gebeurt, de naam van God hebben gebruikt om hun eigen machtsplannen te promoten.
Met deze resolutie willen we Shahbaz Bhatti toejuichen en hem bedanken voor de voorbeeldfunctie die hij jarenlang voor ons heeft vervuld. Ik hoop dat zo'n pijnlijk offer als waarschuwing dient voor de regeringen van de Europese Unie en voor de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid, zodat specifieke acties de weinige woorden kunnen vervangen die tot nu toe met zo weinig kracht zijn gesproken.
In feite hebben de Europese Unie, of veeleer de Raad en de Commissie, in tegenstelling tot het Parlement, in recente maanden tijd verspild met discussies over de vraag of ze het woord 'christen' wel of niet in hun zwakke veroordelingen zouden opnemen, terwijl christenen nog altijd wreed worden afgeslacht, vaak omdat ze toenadering tot het Westen zochten, ook al is er niets westers aan hen. Ik ben derhalve van mening dat de Commissie en de Raad er goed aan zouden doen bij deze gelegenheid naar het Parlement te kijken.
Catherine Stihler
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil eer bewijzen aan de moed en het werk van Shahbaz Bhatti. Ik weet dat mijn collega's in dit Huis hem persoonlijk hebben ontmoet en zijn vastberadenheid om te werken voor minderheden in Pakistan, om hun rechten te steunen, is een voorbeeld voor ons allen. Het feit is dat hij zijn leven op het spel heeft gezet; hij wist dat er steeds meer bedreigingen waren, en zijn dapperheid moet worden erkend. Hij heeft zijn leven verloren en wij in dit Huis hebben een vriend verloren.
Wat kunnen we dan doen? Ik denk dat deze resolutie een aantal belangrijke punten bevat. Paragraaf 13 over het verzoek aan de bevoegde EU-instellingen om het onderwerp religieuze tolerantie in de samenleving aan de orde te stellen is van wezenlijk belang. Ik zou ook de Commissie willen verzoeken om de kwestie van de mensenrechten bij besprekingen en handelskwesties aan de orde te stellen. Paragraaf 19 over de instellingen en de regering van Pakistan is ook belangrijk, evenals het verzoek om erkenning van democratie en mensenrechten.
Ik denk dat wij allemaal uiteindelijk graag gegarandeerd zien dat onze deelneming wordt overgebracht en ik hoop dat de Voorzitter van het Parlement een persoonlijke brief aan de moeder van Shahbaz Bhatti zal sturen. Zijn begrafenis heeft afgelopen week plaatsgevonden en ik denk dat dat ook belangrijk is.
Anneli Jäätteenmäki
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de moord op de heer Bhatti is de tweede moord op een bekende Pakistaanse regeringsfunctionaris in twee maanden. De moorden op Bhatti én op gouverneur Salman Taseer moeten grondig worden onderzocht en de daders moeten voor de rechter worden gebracht.
Afgezien van de moord op Bhatti, zou ik willen ingaan op een andere brandende mensenrechtenkwestie in Pakistan, namelijk de situatie in de provincie Beloetsjistan. De Beloetsji-minderheid wordt nog steeds vervolgd en volgens Amnesty International zijn er minstens negentig Beloetsji-activisten (leraren, journalisten en advocaten) verdwenen of vermoord. Andere mensen, zoals hulpverleners, leraren, journalisten en regeringsfunctionarissen, zijn vervolgd en bedreigd.
Het Europees Parlement en de EU moeten een duidelijke boodschap aan Pakistan sturen en de Pakistaanse regering met klem verzoeken om haar best te doen om dit soort situaties te voorkomen.
Nicole Kiil-Nielsen
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, deze moorden zijn natuurlijk onaanvaardbaar, maar wat nog minder te accepteren is, is het klimaat van straffeloosheid dat er heerst, ondanks het toenemende aantal overvallen. De Pakistaanse burgers en de gezinnen van de slachtoffers hebben helaas weinig te verwachten van een gerechtelijk apparaat dat is aangetast door corruptie, intimidatie en slecht opgeleide opsporingsambtenaren en eisers. Onderzoek duurt jaren en is gebaseerd op discriminerende wetten. Het strafrechtelijke aspect van het gerechtelijke apparaat in het bijzonder moet worden hervormd en weer geloofwaardig worden, zowel in eigen land als daarbuiten.
Uit een onderzoek dat onder universiteitsstudenten is gehouden door de Heinrich Böll Foundation blijkt dat jonge Pakistani denken dat de geloofwaardigheid van het gerechtelijke apparaat belangrijker is voor het overleven van het land dan militaire interventie of het parlementaire systeem.
De Europese Unie moet daarom alle noodzakelijke instrumenten die zij tot haar beschikking heeft aanwenden om de gerechtelijke samenwerking met Pakistan te versterken.
Charles Tannock
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in Pakistan worden de stemmen vóór hervorming en vooruitgang een voor een tot zwijgen gebracht. Shahbaz Bhatti wist dat hij gevaar liep, als christen in een land dat een en al religieuze onverdraagzaamheid is, en als minister voor Minderheden die onbevreesd de draconische godslasteringwetten van zijn land hekelde. Hij weigerde echter te worden geïntimideerd door de islamistische fanatici die hem met de dood bedreigden.
Slechts twee maanden daarvoor werd de gouverneur van de Punjab, Salmaan Taseer, door zijn eigen lijfwachten vermoord, maar Bhatti kreeg niet eens lijfwachten en was daarom een zeer gemakkelijk doelwit voor de zwaarbewapende terroristen die hem neerschoten toen hij op weg was naar een kabinetsvergadering.
Waarom werd Bhatti niet geschaduwd door gewapende lijfwachten? Dat is een van de vele vragen die we aan president Zardari moeten stellen. Ik hoop dat hij een antwoord heeft. Ik hoop dat de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger hem onder druk zal zetten om een beter voorbeeld te geven bij het bieden van tegenstand aan de alarmerende radicalisering van de Pakistaanse samenleving.
Bovenal is dit een menselijke tragedie. Een zeer moedig en principieel man heeft zijn leven verloren en wij als democraten eren zijn naam en bewijzen in dit debat eer aan de dingen die hij tot stand heeft gebracht in zijn leven. Wij sturen onze deelneming aan zijn familie en vrienden in deze zeer moeilijke tijd voor hen.
Jaroslav Paška
namens de EFD-Fractie. - (SK) Mijnheer de Voorzitter, in de islamitische wetgeving, de sharia, staat letterlijk dat iedereen die de islam beledigt ter dood moet worden veroordeeld.
Ik weet niet welk gedrag in de moslimwereld kan worden beschouwd als een belediging van de islam, maar de voorbeelden van het vermoorden van mensenrechtenactivisten en verdedigers van de godsdienstvrijheid in Pakistan en andere islamitische landen tonen aan dat sommige islamitische geestelijken de waarden van onze beschaving, die mensen een grote beslissingsvrijheid geven, beschouwen als een bedreiging van hun geloof en niet aarzelen een fatwa uit te geven tegen iedereen die openlijk opkomt voor de mensenrechten en burgervrijheden op hun grondgebied.
Shahbaz Bhatti, een minister van de Pakistaanse regering, Salman Taseer, gouverneur van de provincie Punjab of Sabir Jamaldini, coördinator van de Mensenrechtencommissie van Pakistan, zijn voor ons onschuldige slachtoffers geworden van de fanatieke toepassing van de islamitische wetgeving. Slachtoffers die niet alleen het Pakistaanse volk moeten afschrikken om meer vrijheid te eisen, maar ook de politici die het land besturen om het politieke systeem niet te hervormen en regels te blijven respecteren die stammen uit de diepe middeleeuwen.
Als we hervormingsgezinde politici in islamitische landen echter niet in conflict willen brengen met hun geestelijk leiders, moeten we denk ik proberen een platform te vinden voor een constructieve dialoog met islamitische geestelijken over een vredige co-existentie van beschavingen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, we spreken over de moord op een Pakistaanse minister, een katholieke man die openlijk uitkwam voor zijn christelijke wortels. Het feit we het hier vandaag opnieuw over een moord in Pakistan hebben, maakt duidelijk dat de autoriteiten de situatie niet meer onder controle hebben. Dat is een probleem. Wij zeggen op dit ogenblik niet dat de president en de regering in Pakistan het niet goed voorhebben met hun land. Onze kritiek heeft te maken met het feit dat zij er zelfs niet in slagen om de veiligheid te waarborgen van personen die deel uitmaken van de regering, maar die een ander geloof belijden dan de rest van het land. Dit is het trieste lot van dit land dat, beetje bij beetje, agressiever en haatdragender wordt ten aanzien van andere godsdiensten dan de islam. Dit is mijns inziens een reëel probleem. Het is voor mij zonneklaar dat we deze kwestie aan de kaak moeten stellen.
De Voorzitter
We gaan nu over tot de "catch-the-eye”-procedure.
Aangezien een aantal voorzitters en ondervoorzitters van de fracties aanwezig zijn, wil ik u het volgende meedelen: een groot aantal leden heeft me gevraagd flexibeler om te gaan met dit soort spoeddebatten, waarbij veel leden in een bepaald onderwerp geïnteresseerd zijn. Ik zal nu tot op zekere hoogte laten meewegen welke leden bij latere debatten als sprekers op de lijst staan.
Michael Gahler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, een week voordat hij werd vermoord, sprak ik in zijn kantoor in Islamabad met Shahbaz Bhatti en hij was zich bewust van het gevaar dat hij liep. Hij maakte zich echter meer zorgen over zijn indruk dat velen zich met name de afgelopen maanden, ook naar aanleiding van de moord op Salman Taseer, de gouverneur van de Punjab, hebben afgewend van de uitdaging ten aanzien van de extremisten. Ministers, parlementariërs, journalisten, advocaten, zelfs mensenrechtenactivisten die anders altijd mee deden, durven niet langer op te staan tegen de uitdaging ten aanzien van deze extremisten.
Mijns inziens moeten wij iedereen in Pakistan oproepen om op te staan tegen deze intolerantie, anders zullen zij samen of ieder afzonderlijk worden weggevaagd. Sherry Rehman, de moedige politica die herzieningen van de wetgeving inzake godslastering heeft voorgesteld, is met name in gevaar. Ik dring er derhalve bij het Pakistaanse parlement op aan om haar nu te beschermen door de wetgeving inzake godslastering nu eindelijk te herzien zoals zij heeft voorgesteld. Dat zou een duidelijk signaal van gezamenlijk verzet tegen het extremisme zijn.
George Sabin Cutaş
(RO) Mijnheer de Voorzitter, de moord op de Pakistaanse minister van Minderheden, de heer Bhatti, vindt plaats middenin de controverse over het wijzigen van de wet die de doodstraf zet op godslastering in dat land, een wijziging die hij steunde. Ik denk dat de intolerantie waarop de godslasteringswetten zijn gebaseerd ook heeft geleid tot de afschuwwekkende moord op vooraanstaande personen die vochten voor de vrijheid van meningsuiting en geloof in Pakistan. Tegelijkertijd is het incident met de heer Bhatti veroordeeld door een groot deel van de Pakistaanse politiek, in de media, en door mensen van zeer uiteenlopende etnische achtergrond en religieuze overtuiging. Dat is een positief teken. Het is daarom de plicht van de regering van dit land om te voorkomen dat er opnieuw gewelddadige incidenten voorkomen door intolerantie, en om door te gaan met de inspanningen voor respect van de democratische waarden die zijn vastgelegd in de Pakistaanse grondwet, de universele beginselen van de mensenrechten en de vrijheid van denken.
Constance Le Grip
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ook ik was diep geraakt door de laffe moord van 2 maart 2011 op de heer Shahbaz Bhatti, de christelijke minister van Minderheden van de Pakistaanse regering.
Deze terroristische moord volgt op verschillende andere moorden op moedige, tolerante Pakistani die veel op hebben met mensenrechten en de rechten van zowel mannen als vrouwen verdedigen.
We zetten de Pakistaanse regering er nogmaals toe aan om alles in het werk te stellen om licht te werpen op deze laffe moord en ervoor te zorgen dat mensen die bedreigd worden door fanatieke godsdienstextremisten echt goed beschermd worden. Ik denk natuurlijk allereerst, maar niet uitsluitend, aan mevrouw Sherry Rehman.
Ik wil alle bevoegde instellingen van de Europese Unie nogmaals met klem verzoeken om in de onderhandelingen, met de bedoeling om toekomstige samenwerkingsovereenkomsten voor te bereiden, in het bijzonder de samenwerkingovereenkomst tussen de Unie en Pakistan, een clausule op te nemen waarin de eerbiediging van godsdienstvrijheid en mensenrechten wordt gegarandeerd.
(Applaus)
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, w spreken nu al voor de zoveelste keer over de schending van de mensenrechten in Pakistan. Deze keer is de aanleiding de recente moord op minister Shahbaz Bhatti die zich heeft verzet tegen de wetgeving over godslastering en die de rechten van minderheden verdedigde. Hij streed tegen intolerantie en religieuze discriminatie.
De resolutie van het Europees Parlement over deze brute moord is een uiting van ons verzet tegen de toenemende gewelddadige religieuze uitroeiingen in Pakistan, maar tegelijkertijd is het een teken dat we de religieuze minderheden, waarvan de rechten doorlopend worden geschonden, niet in de steek laten. Het is onze plicht om wetteloze handelingen te veroordelen, die het leven en de vrijheid van andere mensen in gevaar brengen. Ik wil daarom benadrukken hoe belangrijk het is om niet-gouvernementele mensenrechtenorganisaties te steunen bij hun inspanningen om in dit land meer democratie te bewerkstelligen en het geweld een halt toe te roepen.
Johannes Hahn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in januari hebben we de moord op de gouverneur van de Punjab, Salman Taseer, betreurd.
Enkele weken later zijn deze gewelddadigheden voortgezet met de moord op 2 maart 2011 op Shahbaz Bhatti, de minister voor Minderheden in de regering van Pakistan.
Vicevoorzitter Ashton heeft de moord sterk veroordeeld en heeft haar grote bezorgdheid kenbaar gemaakt over het klimaat van intolerantie en geweld in Pakistan dat verband houdt met het debat over de controversiële godslasteringwetten.
Bhatti was de enige christen in de regering van Pakistan en een bekend pleitbezorger van de eerbiediging van de mensenrechten en de godsdienstvrijheid. Hij was een van de weinige overgebleven stemmen die luid durfden te spreken en hij wist dat hij bedreigd werd na de moord op Salman Taseer. En toch weerhield dit hem er niet van om voor zijn rechten op te komen, die immers alle in de Pakistaanse grondwet zijn verankerd.
Vicevoorzitter Ashton heeft de regering van Pakistan met klem verzocht om haar verantwoordelijkheid te nemen en toereikende bescherming te bieden aan de mensen die worden bedreigd in overheidsfuncties of in de burgermaatschappij.
De EU verwelkomt de verklaring van minister-president Jamali dat de regering haar uiterste best zal doen om de schuldigen voor de rechter te brengen. Ons respect gaat naar Jamali omdat hij de begrafenis van Bhatti heeft bijgewoond.
De regering moet haar beloften nu gestand doen en de daders en aanstichters van dergelijke misdrijven voor de rechter brengen. Bhatti en Taseer waren uitgesproken critici van de godslasteringwetten en stonden vooraan in de pogingen om deze te wijzigen. Maar in het klimaat dat na de moord op Taseer overheerste, werden de amendementen niet meer aan het parlement voorgelegd.
De godslasteringwetten, waarop de doodstraf staat, zijn onverenigbaar met de gemeenschappelijke waarden die we trachten te bevorderen in onze betrekkingen met Pakistan. Ze hebben ook tot gerechtelijke dwalingen en discriminatie van religieuze minderheden geleid.
Hoewel we de democratische regering van Pakistan sterk steunen en zullen doen wat we kunnen om haar bijstand te verlenen terwijl zij weerstand probeert te bieden aan een ongekende golf van terreurdaden, moeten haar leden opkomen voor de beginselen die zij onderschrijven. Vrijheid van godsdienst of geloofsovertuiging is een universeel mensenrecht; vrijheid van mening en meningsuiting is er intrinsiek mee verbonden.
De Raad heeft zojuist conclusies aangenomen waarin de belofte van de EU in herinnering wordt gebracht om deze grondrechten veilig te stellen en de inspanningen te intensiveren om deze rechten overal en voor iedereen te steunen en te beschermen.
De Voorzitter
Er zijn zes ontwerpresolutiesingediend, overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt na afloop van de debatten plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Krzysztof Lisek
schriftelijk. - (PL) Ik condoleer de familie van de vermoorde Pakistaanse minister van Minderheden, Shahbaz Bhatti. Ik hoop dat de plegers van deze misdaad snel worden gepakt en hun gerechte straf niet ontlopen. Dit gewelddadige incident, waar een hooggeplaatste ambtenaar die streed voor gelijke behandeling van minderheden in Pakistan het slachtoffer van is geworden, is het zoveelste bewijs van de moeilijke situatie in dit land. Helaas heeft het door ons gevoerde beleid tot nu toe niet geleid tot de gewenste resultaten. Gezien het bovenstaande moet de Europese Unie concrete stappen zetten om het respect voor de wet en de democratie in de Islamitische Republiek Pakistan te bevorderen.
Ik denk dat de aanzienlijke intensivering van onze activiteiten door de organisatie van jaarlijkse besprekingen tussen de EU en Pakistan, tastbare voordelen kan opleveren. Die besprekingen zijn gewijd aan de situatie van de minderheden in Pakistan en ook het Europees Parlement is hierbij betrokken. Ik sta volledig achter de financiële steun voor organisaties van mensenrechtenverdedigers en strijders tegen de wetgeving over het verbod op godslastering. Ik hoop dat het ons lukt om de omvang van deze steun te vergroten. Ik hoop verder, dat het ons ook lukt om met behulp van de juiste diplomatieke instrumenten de Pakistaanse regering te bewegen tot eerbiediging van de democratie- en mensenrechtenclausule in de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Islamitische Republiek Pakistan.
Monica Luisa Macovei
schriftelijk. - (EN) Shahbaz Bhatti, minister voor Minderheden in Pakistan, probeerde de godslasteringwetten van het land te hervormen en werd om het leven gebracht. De Pakistaanse Taliban heeft naar verluidt de verantwoordelijkheid voor de moord opgeëist en hetzelfde lot afgekondigd voor alle verdere critici van de godslasteringwetten. Het is tijd voor hard optreden om de hervormers en verdedigers van de mensenrechten te beschermen, die hun leven op het spel zetten voor de vrijheid. Ik doe een beroep op de Raad en de Europese Dienst voor extern optreden om de bescherming van de andere verdedigers van de mensenrechten die in Pakistan gevaar lopen, te garanderen en dat zij doeltreffend en op korte termijn onderzoek doen naar de moord op minister Shahbaz Bhatti. De daders moeten voor de rechter worden gebracht en de reactie van de regering moet stevig zijn om een afschrikwekkend effect te hebben.
Kristiina Ojuland
schriftelijk. - (EN) Om één verdediger van de vrijheid te verliezen is ongelukkig; om er twee te verliezen is in één woord nalatig. Toen we over de moord op gouverneur Salman Taseer spraken, heb ik gewaarschuwd voor de opkomst van het religieus extremisme in Pakistan. Minder dan twee maanden later heeft er een nieuwe tragedie plaatsgevonden. De Taliban in de Punjab heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de moord op minister Shahbaz Bhatti. Zijn verzoek om een gepantserde auto was door de Pakistaanse autoriteiten afgewezen. Een dergelijke onachtzaamheid van de autoriteiten maakt hen medeplichtig aan de moord. Ik zou willen hopen dat de Europese Unie de moord op deze hooggeplaatste regeringsfunctionarissen in Pakistan bij de autoriteiten daar aan de orde zal stellen en hen zal verzoeken om de godslasteringwetten in te trekken die tot de escalatie van religieus geweld hebben geleid.
Tadeusz Zwiefka
schriftelijk. - (PL) Twee maanden geleden hebben we tijdens de plenaire vergadering in een debat over de mensenrechten de aanslag op Salman Taseer, de gouverneur van de provincie Punjab, veroordeeld. Het onderwerp van discussie was hetzelfde als vandaag - pogingen om de controversiële wet over godslastering te hervormen. Deze tragische gebeurtenissen zijn nauw met elkaar verbonden, omdat beide slachtoffers hebben samengewerkt ten behoeve van de minderheden in Pakistan, inclusief de religieuze minderheden, en zij de slachtoffers van de ideologie van intolerantie die wordt verspreid door de Taliban, wilden beschermen.
De westerse wereld kan slechts toekijken hoe de stemming radicaliseert in het land, waarin Benazir Bhutto nog geen tien jaar geleden democratische hervormingen doorvoerde. Pakistan zinkt weg in chaos. De Taliban terroriseren het land en plegen steeds vaker aanslagen, zoals de aanslag in de Punjab op 8 maart die aan 25 personen het leven kostte.
Op dit moment verschijnen er berichten dat naar verluidt een fatwa is uitgevaardigd tegen een volgende persoon - Sherry Rehman, afgevaardigde in het Pakistaanse parlement, een gewezen journaliste en een voorvechtster van vrouwenrechten, rechten van minderheden en de vrijheid van meningsuiting. Zij was het die het voorstel voor amendementen op de wetgeving over het straffen van godslastering in het Pakistaanse parlement had ingediend. Gaan we tijdens de volgende plenaire vergadering een aanslag op haar veroordelen?
