Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Ferber
Mevrouw de Voorzitter, gisteren heeft zich hier naar aanleiding van het debat over de positie van de Turkse gevangenen een klein incident voorgedaan. In verband hiermee stelde onder andere de waarnemend ondervoorzitter dat de Begrotingscommissie de uitbreiding van de veiligheidsdiensten zou tegenhouden. Ik stel hier als bevoegd rapporteur vast dat deze posten in overeenstemming met het Bureau in de reserve zijn opgenomen en dat het Bureau tot op heden geen verzoek heeft ingediend om ze uit de reserve te halen. Het verwijt dat de Begrotingscommissie een uitbreiding tegenhoudt die nodig zou zijn om de veiligheid in het Parlement te verbeteren, wijs ik beslist van de hand. Het Bureau is verzocht een aanvraag in te dienen om de middelen hiervoor over te maken.

De Voorzitter
Mijnheer Ferber, uw betoog is niet helemaal, of beter gezegd helemaal niet, van toepassing op de notulen die hier besproken worden. U brengt het incident ter tafel dat zich hier gisteren heeft afgespeeld. Ik kan u mededelen dat wij de nodige aandacht aan dit incident hebben besteed. Onze quaestoren zijn reeds bijeengekomen om zich over dit vraagstuk te buigen. Ik wil hierbij opmerken dat de groep op uitnodiging van een van onze collega's is gekomen, maar dat de bewuste collega en zijn assistent niet meer aanwezig waren. De groep werd dus niet begeleid. Dat is punt één.
Verder doet het mij genoegen dat u hier het Bureau ter sprake brengt. Momenteel bezint het Bureau zich op uiterst strenge veiligheidsmaatregelen. Veel collega's willen immers dat dergelijke maatregelen in het belang van onze instelling getroffen worden. Wat zich hier gisteren heeft afgespeeld is tot daar aan toe, maar het is niet ondenkbaar dat er zich andere incidenten zullen voordoen. Iedereen is zich daar terdege van bewust. Uiteraard wil het Bureau met de Begrotingscommissie samenwerken. Wij hopen zo snel mogelijk een oplossing te vinden.

Schmid, Gerhard
Mevrouw de Voorzitter, het incident van gisteren heeft niets te maken met het feit dat er nog geen toestemming voor bepaalde posten is. Het een heeft niets met het ander te maken.

Ten eerste gaat het om een fout bij de controle bij de ingang van de plenaire vergaderzaal. De controleurs zijn er, extra posten zijn hier niet nodig. Ten tweede gaat het er om dat eigenlijk de veiligheidsdienst verantwoordelijk was, die wij met de bewaking aan de ingang hebben belast. Tussen deze veiligheidsdienst en de posten bestaat evenmin samenhang. Wel is het van belang dat wij op het terrein van de veiligheid iets ondernemen. Op dit punt heeft collega Ferber gelijk. Er bestaat echter geen direct verband met het incident van gisteren.
(Applaus)

De Voorzitter
U hebt volkomen gelijk, mijnheer Schmid. Zoals ik al aangaf: het incident van gisteren is één ding. Wij dienen ons evenwel te buigen over een oplossing voor het algemene veiligheidsvraagstuk.

Provan
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het ook hebben over punt 23 in de notulen van gisteren, dat over veiligheid gaat.
We zijn allemaal erg dankbaar voor de uitleg die u heeft gegeven over wat er gisteren gebeurde en het is heel belangrijk dat het Parlement inziet wat u ook al duidelijk maakte, namelijk dat dit een onderwerp is dat het Bureau momenteel ook bespreekt. De kwestie is buitengewoon ernstig en van wezenlijk belang, omdat de veiligheid in dit Parlement niet goed genoeg is.
Wat gisteren gebeurde ligt echter een beetje anders. Daar ging het namelijk om de status en de verantwoordelijkheid van de leden ten aanzien van degenen die zij in dit Parlement uitnodigen.

We hebben vanmorgen een zeer levendige discussie over deze zaak gehad in onze eigen politieke fractie en ik ga u vragen, mevrouw de Voorzitter, om een speciale vergadering van het Bureau te beleggen, zodat al deze zaken besproken kunnen worden. Ik weet dat het al op de agenda van het Bureau staat en dat het een voortgaande discussie is, maar het is zó belangrijk dat we de tijd hebben om goed over de kwestie na te denken, dat een speciale vergadering van het Bureau naar mijn mening wel op zijn plaats is. Ik verzoek u dan ook om die vergadering te beleggen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Provan. Wij zullen bekijken of dat morgenochtend kan worden geregeld. Nee, alle gekheid op een stokje: op 30 mei zullen we alle aspecten van dit vraagstuk bekijken. Ik geloof dat de heer Provan niet heeft begrepen dat hij bij deze is uitgenodigd.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de heren Ferber en Schmid hartelijk danken voor het feit dat ze dit incident niet op de spits willen drijven. Ook ik betreur dit incident ten zeerste. Ik heb dan ook onmiddellijk onderzocht hoe de demonstranten de vergaderzaal hebben kunnen binnendringen. Een lid van mijn fractie is hier in de maling genomen. Ik kan u verzekeren dat mijn collega te goeder trouw heeft gehandeld. Uiteraard heeft hij een dergelijk incident geenszins willen laten plaatsvinden.
U zal u vertellen wat er gebeurd is. De drie genoemde personen...
hadden verzocht om in het Parlement ontvangen te worden aangezien de moeder van één van hen deel uitmaakt van de hongerstakers in Turkije en zich in een kritieke toestand bevindt. Mijn collega heeft ze op zijn werkkamer ontvangen en bij het afscheid van de delegatie hebben deze drie personen in een moment van onoplettendheid de vergaderzaal kunnen binnendringen.
Ik wil u laten weten dat mijn collega - die ik onmiddellijk van de gebeurtenissen op de hoogte heb gesteld - mij vanochtend een brief heeft gestuurd, waarin hij de gebeurtenissen uiteenzet. Hij geeft blijk van zijn ontzetting en biedt het Parlement zijn excuses aan. Ik zal u de brief overhandigen, mevrouw de Voorzitter. Deze gebeurtenissen zijn temeer betreurenswaardig daar de mannen en vrouwen die dagelijks in Turkije sterven, niet bij deze situatie gebaat zijn. Dat vind ik eigenlijk het ergste van alles.
(Applaus)

De Voorzitter
Mijnheer Wurtz, ik dank u hartelijk voor deze uitleg.

Ferber
Mevrouw de Voorzitter, ik wil nog iets over de notulen zeggen. In de Duitse versie staat correct vermeld dat de secretaris-generaal tot taak had om verslag aan het Bureau uit te brengen. Nu heb ik niet alle elf talen kunnen controleren, maar in de Spaanse versie staat in ieder geval dat de Begrotingscommissie posten tegenhoudt.
Ik verzoek u de notulen te corrigeren en aan de Duitse versie aan te passen. De Spaanse versie is in ieder geval niet juist!

Pack
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen nog iets toevoegen: het dramatische aan deze situatie was dat een van de drie personen die hier dit theater hebben opgevoerd, in het verleden tijdens een vergadering van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid de Turkse minister van Buitenlandse Zaken heeft aangevallen. Ik wil dit graag opnieuw in de notulen vermeld zien. Gisteren heb ik dit reeds tegen uw plaatsvervanger gezegd. Hoe is het nu toch mogelijk dat een persoon die als zodanig hier bekend is geen huisverbod heeft! Waarom is er geen computer die bij een dergelijke persoon een alarmsignaal geeft waardoor deze wordt tegengehouden? Wat er hier gebeurd is, mag niet nog een keer gebeuren! Ik verzoek u dringend ervoor te zorgen dat van deze zaken werk gemaakt wordt!

De Voorzitter
U hebt volkomen gelijk, mevrouw Pack. De heer Wurtz heeft duidelijk uitgelegd dat zijn collega zich in de maling heeft laten nemen. U brengt hier een ander vraagstuk ter tafel waarvan ik mijzelf overigens ook al bewust was geworden. Wij zullen er samen met de quaestoren op toezien dat dergelijke voorvallen zich niet opnieuw zullen voordoen en dat er controle zal worden uitgeoefend.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag iets opmerken over het punt "het statuut en de financiering van de Europese politieke partijen".
Ik ben van mening dat het probleem dat gisteren door de heer Ribeiro e Castro ter tafel is gebracht niet goed in de notulen is weergegeven. Hij verwees naar artikel 143 van ons Reglement over de prealabele kwestie en betwistte de rechtgrondslag waarop het verslag van mevrouw Schleicher is gebaseerd. Een meerderheid van de leden van ons Parlement kan zich vinden in de interpretatie van de heer Ribeiro e Castro en aangezien het hier om een prealabele kwestie gaat - het Verdrag van Nice is immers niet geratificeerd - hoeft het Parlement mijns inziens dus zeker niet terug te komen op deze kwestie zolang de ratificatie niet heeft plaatsgevonden. Deze kwestie kan dus niet opnieuw op de agenda van ons Parlement worden geplaatst.
Voorts wil ik de Voorzitter van de zitting, de heer Vidal-Quadras Roca, van harte danken voor de wijze waarop hij het debat van gisteren geleid heeft. Ik wil hier ook verwijzen naar een brief van mevrouw Palacio, waarin zij ons eraan herinnert dat rechtsgrondslagen, op basis waarvan ons Parlement zich uit moet spreken, niet uitsluitend bij meerderheid van stemmen worden vastgesteld, maar ook op basis van juridische elementen en evaluaties.

De Voorzitter
Mijnheer Dupuis, ik denk dat wij naar aanleiding van uw betoog een verandering dienen aan te brengen in de notulen van de zitting van gisteren.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een opmerking over punt 25 van de notulen en over de uitstekende motie van niet-ontvankelijkheid van onze collega Ribeiro e Castro, die gisteren is aangenomen. Ik wil aangeven dat in de notulen staat vermeld dat de heer Poettering heeft verzocht om inschrijving van het verslag op de agenda van de volgende vergaderperiode, de heer Barón Crespo heeft gepleit voor inschrijving van het verslag op de agenda van een volgende zitting en de heer Berthu hierop een antwoord heeft geformuleerd. Er staat echter niet vermeld welk standpunt hij hierbij in heeft genomen.
Ter verduidelijking van de notulen wil ik aangeven dat deze motie van niet-ontvankelijkheid hoe dan ook is aangenomen en dat deze tekst niet opnieuw op de agenda kan worden ingeschreven. Mocht het toch noodzakelijk zijn het verslag opnieuw in te schrijven, dan zal er eerst een nieuwe vergadering van de Commissie constitutionele zaken moeten worden belegd. Een andere handelwijze is ontoelaatbaar.

De Voorzitter
Mijnheer Berthu, heeft u ons dit gisteren ook al niet laten weten?

Berthu
Dat klopt, mevrouw de Voorzitter, ik heb dit gisteren al gezegd, maar mijn opmerking kan ik nergens teruglezen in de notulen.

De Voorzitter
Goed, dan zullen we de notulen aanpassen.
U loopt enigszins op de zaken vooruit, maar het gaat hier inderdaad over de notulen. We kunnen zo voorkomen dat er straks nog meer collega's over dit vraagstuk het woord zullen vragen.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, om alle misverstanden uit de weg te ruimen wil ik nog even het volgende kwijt. Er bestond gisteren grote verwarring in deze vergaderzaal en daar wil ik nu eigenlijk niet meer op ingaan. Maar de reden waarom wij het verslag over het statuut en de financiering van Europese politieke partijen niet behandelden, was inderdaad dat er zogenaamd geen rechtsgrondslag voor zou zijn. Het is correct dat - zoals u het hebt gezegd - de rechtsgrondslag artikel 143 van ons Reglement is. Verschillende collega's, en ook ik zelf, meenden dat het verslag eveneens op grond van dit artikel diende te worden terugverwezen, maar wij hebben ons in het artikel van het Reglement vergist en vergissen is menselijk. De grondslag was artikel 143. Daarom kan er dadelijk over het al dan niet behandelen van dit verslag worden gestemd.

Maes
Mevrouw de Voorzitter, ik heb intussen nagelezen wat precies over het incident van de betogers in de notulen staat. Ik wil iets preciseren. Tijdens het betoog komen drie demonstranten met spandoeken de vergaderzaal binnen. Dat staat er. Ik moet u zeggen dat die drie mensen de zaal zijn binnengewandeld, niet rustig binnengewandeld en snel binnen geglipt zijn, maar toen hadden zij de spandoeken nog niet ontplooid. Die spandoeken hebben zij maar binnen in de zaal opengedaan en onze personeelsleden konden die niet zien. Ik wou dat maar even zeggen, omdat men uit het besluit zoals het hier staat zou kunnen opmaken dat het personeel had moeten zien dat zij spandoeken bij hadden. Dat was niet het geval.

De Voorzitter
Zijn er verder nog opmerkingen?

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, tijdens het debat over de ontvankelijkheid of zogenaamde niet-ontvankelijkheid van het verslag-Schleicher over het statuut van politieke partijen heb ik verzocht om dit punt vandaag op de agenda te plaatsen. Ik wil daar echter het volgende aan toevoegen: ik heb dit gedaan overeenkomstig artikel 111 van het Reglement, volgens welke de Voorzitter een wijziging van de agenda kan voorstellen. Ik zou willen dat dit wordt opgenomen in de notulen, omdat het hier niet gaat om een terugverwijzing naar de commissie, maar om de vraag of een commandoactie in de plenaire vergadering van het Parlement kan leiden tot een wijziging van de agenda en ervoor kan zorgen dat dit belangrijke onderwerp voor jaren wordt onttrokken aan de kennis van de leden van het Parlement en wordt uitgesteld tot sint-juttemis.

De Voorzitter
Wij zullen deze wijziging in de notulen aanbrengen, mijnheer Barón Crespo.

Seppänen
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek de diensten van het Parlement de banden van gisteren te beluisteren alvorens in de notulen een notitie te maken over de opvatting van de heer Barón Crespo. Zijn opvatting van vanmorgen komt volgens mij namelijk niet overeen met wat hij gisteren geeft gezegd.

De Voorzitter
Wij zullen ons hier uiteraard over buigen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Agenda
De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 111, lid 2 van het Reglement en op verzoek van diverse fracties, wil ik u voorstellen om het verslag van mevrouw Schleicher, namens de Commissie constitutionele zaken, over het statuut en de financiering van de Europese politieke partijen als eerste punt in te schrijven op de agenda van vandaag.
Wie wil zich voor dit voorstel uitspreken?

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, ik wil niet alles herhalen wat ik zo-even heb gezegd. Heb is volledig gerechtvaardigd dit voorstel overeenkomstig artikel 111 te doen. Onze fractie is van mening dat we niet het veld mogen ruimen voor de tegenstanders van Europa door dit verslag uit te stellen, maar dat we hier onze plicht moeten doen. Een aantal fracties deelt onze mening, niet allemaal, maar die fracties die vinden dat het voorgestelde van groot belang is, dat het goed is voor de democratie in Europa.
Daarom zijn wij ervoor dat dit punt op de agenda wordt ingeschreven en dat er tijdens de stemmingen van vanmiddag 12.00 uur over gestemd wordt. De burgers van Europa verwachten immers dat wij onze verantwoordelijkheid op ons nemen.
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Poettering.
Mijnheer Dell'Alba, u wilt zich tegen dit verzoek uitspreken?

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk maar ik begrijp niet waarop de heer Poettering zich baseert. Het gaat hier immers niet om Europa of de burgers als zodanig, maar uitsluitend om de bureaucratie van de Europese politieke partijen. Zeker, uw verzoek om inschrijving van dit verslag druist niet in tegen het Reglement, mevrouw de Voorzitter. Alvorens u uw verzoek laat bevestigen wil ik u er evenwel aan herinneren dat de zes collega's Gollnisch, Abitbol, Souladakis, Onesta, Krarup, Meijer en de rapporteur zelf het voorstel van voorzitter Napolitano van de Commissie constitutionele zaken om het verslag naar de commissie terug te verwijzen, pas gisterenmiddag hebben gesteund. Dat lijkt mij verstandig en ik begrijp deze haast dan ook niet.
Voorts wil ik aangeven dat u op grond van artikel 111 weliswaar een wijzigingsvoorstel mag indienen, maar dat in dit artikel ook staat aangegeven dat de agenda alleen mag worden gewijzigd als de bepalingen van artikel 112, 143, enzovoort worden toegepast. Artikel 143 is al toegepast. Het kan niet twee keer gedurende dezelfde zitting over hetzelfde onderwerp worden toegepast. Dat gaat echt te ver. Laten we de realiteit niet uit het oog verliezen. Binnenkort vindt er een bijeenkomst in Brussel plaats. Ik neem aan dat uw diensten wel eventjes kunnen wachten. Zoals de heer Napolitano heeft aangegeven is er sprake van een ernstig probleem wat betreft de rechtsgrondslag. Het lijkt mij daarom beter dat de Commissie constitutionele zaken zich eerst over dit vraagstuk buigt.

De Voorzitter
Wij hebben geluisterd naar een voorstander en een tegenstander van dit voorstel. Aangezien u hebt verwezen naar een betoog van de voorzitter van de Commissie constitutionele zaken, de heer Napolitano, en deze voorzitter mij nu om het woord vraagt, wil ik hem graag zijn zegje laten doen. Het Parlement zal zich vervolgens over dit voorstel uitspreken.

Napolitano
Zoals blijkt uit het volledig verslag, mijnheer Dell' Alba, heb ik in mijn toespraak van gisteren zeker niet beweerd dat er een probleem met de rechtsgrond bestaat. Ik heb juist het tegenovergestelde gezegd: namelijk dat wat betreft de rechtsgrond van dit voorstel van de Commissie met betrekking tot de Verdragen - want wij hebben het in eerste instantie over een voorstel van de Commissie en pas daarna over het verslag van mevrouw Schleicher - wij binnen de Commissie constitutionele zaken lang en serieus overleg gevoerd hebben, waarbij wij tevens het advies hebben ingewonnen van de Juridische Commissie, die geen enkele aanmerking had op de rechtsgrond van de maatregel.
Dan wat betreft mijn voorstel om de commissie bijeen te roepen: dit is een gevolg van de verwarring waarover de heer Poettering het zojuist had. Ik ben hier helaas gearriveerd toen de stemming al voorbij was - wat mijn eigen schuld is - en zodoende heb ik geen duidelijke informatie gekregen. Collega Berthu heeft mij gezegd dat hijzelf overwogen had een verzoek tot terugverwijzing naar de commissie in te dienen, maar ik heb toen geconstateerd dat inderdaad volgens de artikelen 143 en 144 van het Reglement gestemd was. Vandaar dat, toen eenmaal gecontroleerd was op grond van welke artikelen van ons Reglement de stemming in deze Vergadering had plaatsgevonden, het geen zin meer had dat ik mij ter beschikking stelde om de Commissie constitutionele zaken zo snel mogelijk bijeen te roepen.

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, alvorens een beroep te doen op artikel 111 van het Reglement, heb ik uiteraard goed nagedacht. Ik heb gesprekken gehad met de heer Napolitano en andere collega's. Verder heb ik uiteraard goed nota genomen van het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt over het vraagstuk van de ontvankelijkheid. Ik denk naar eer en geweten te mogen stellen dat aan alle voorwaarden is voldaan om overeenkomstig artikel 111 van het Reglement u dit voorstel tot inschrijving in de agenda voor te leggen, maar ik kan mij natuurlijk vergissen.
(Het Parlement stemt in met het voorstel) Dit verslag wordt dus als eerste punt ingeschreven op de agenda.

Statuut en financiering van Europese politieke partijen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0167/2001) van mevrouw Schleicher, namens de Commissie constitutionele zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen. (COM(2000) 898 - C5-0081/2001 - 2001/0011(CNS)).

Schleicher
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik betreur het dat een aantal vergaderingen gelijktijdig plaatsvindt, want wij behandelen hier een onderwerp dat eigenlijk voor het gehele Parlement van belang is. Partijen zijn de basis van democratieën. Partijen beijveren zich voor het beste concept voor het welbevinden van staat en maatschappij, en zonder partijen is een democratie niet voor te stellen. Alle vijftien lidstaten van de Europese Unie hebben tegenwoordig een democratische staatsvorm. De partijpolitieke samenstelling van de regering van de lidstaten wisselt dus. Terecht hechten wij als bewoners van democratisch geregeerde lidstaten waarde hieraan, terecht kunnen wij als Europeanen trots hierop zijn.
Velen vragen zich af of een Europees partijenstatuut nodig is. Het Europees Parlement is de enige door directe en vrije verkiezingen gelegitimeerde instelling van de Europese Unie. Het Europees Parlement geldt ook als de wieg van de Europese partijen. De samenwerking in de fracties vereiste in toenemende mate nauwe contacten zowel onderling als met de 'thuispartijen'. Zo ontwikkelden zich stap voor stap nieuwe internationale partijstructuren en Europese partijen. Ik wil alleen maar erop wijzen dat sinds 1976 de Europese Volkspartij bestaat, sinds 1992 de partij van de Europese Sociaal-Democraten, sinds 1993 de Europese Liberale en Democratische Partij en tot slot ook sinds 1993 de Europese Federatie van Groene Partijen.
Als ik goed ben geïnformeerd dan zijn er intussen nog twee Europese partijen opgericht, dat wil zeggen dat er nu al ten minste zes Europese partijen bestaan. Bijzonder overzichtelijk is het partijenlandschap niet. Het aantal politieke partijen dat in een nationaal parlement is vertegenwoordigd, verschilt heel erg van lidstaat tot lidstaat. De 626 leden van het Europees Parlement komen uit maar liefst 130 verschillende nationale partijen. Italië heeft uit 21 partijen leden naar het Europees Parlement afgevaardigd, het hoogste aantal van alle lidstaten. Al deze verschillende nationale partijen hebben zich in het Europees Parlement in acht fracties georganiseerd, naast veertien niet bij een fractie aangesloten leden, de niet-ingeschrevenen.
Vanuit deze verscheidenheid aan uitgangspunten verlangt het Europees Parlement sinds de jaren '80 een rechtsgrondslag voor Europese partijen. Het Europees Parlement bereikte op dit gebied tien jaar geleden een doorbraak, toen de regeringen van de lidstaten artikel 191 van het Verdrag van Maastricht unaniem aannamen. De tekst van dit artikel luidt: "Europese politieke partijen zijn een belangrijke factor voor integratie binnen de Unie. Zij dragen bij tot de vorming van een Europees bewustzijn en tot de uiting van de politieke wil van de burgers van de Unie."
Met het Verdrag van Nice wordt artikel 191 een eigen rechtsgrondslag: "De Raad stelt volgens de procedure van artikel 251 het statuut van de Europese politieke partijen en in het bijzonder de regels inzake hun financiering vast." Europese partijen leveren zodoende een waardevolle en niet te onderschatten bijdrage tot de Europese integratie. Deze opgave kan geen enkele nationale partij volbrengen. Om dit werk voort te kunnen zetten, hebben Europese partijen ruimtes en medewerkers nodig, met andere woorden geld. De Europese partijen werden tot dusver door hun fracties in het Europees Parlement ondersteund. Maar het is juist deze indirecte financiering door de fracties die door de Europese Rekenkamer is bekritiseerd vanwege gebrek aan transparantie en oneigenlijk gebruik van parlementsgelden. De Rekenkamer zal dit systeem in de toekomst niet meer dulden.
Op de begroting van de Europese Unie is voor het lopende begrotingsjaar van de lijn B3-500 reeds 7 miljoen euro voor alle partijen uitgetrokken. Dit is niet bepaald de vetpot waar afgunstige mensen het voor houden. De verdeling van de middelen is ook in de verordening geregeld. Gelukkig kwam de Commissie in februari met een voorstel voor een verordening waarin de voorwaarden worden vastgelegd waaraan dient te worden voldaan. Zo moet een Europese politieke partij een statuut hebben, en uit dit statuut moet blijken dat zij zich onderwerpt aan de in het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgelegde democratische beginselen, de eerbiediging van de grondrechten alsmede de controle van inkomsten en uitgaven. Dit gaat verder dan wat tot nu toe nationale partijwetgevingen voorschrijven.
Een Europese partij moet bovendien onder andere aantonen dat zij in ten minste vijf lidstaten succes bij verkiezingen heeft behaald dan wel dat zij in het Europees Parlement met leden uit ten minste vijf lidstaten is vertegenwoordigd. Daarenboven zijn er strak omlijnde voorschriften voor de uitvoering van de verordening en het toezicht daarop. Zo is het de Europese partijen verboden met hun geldmiddelen nationale partijen financieren. Dit verbod geldt ook voor de financiering van verkiezingscampagnes. De Commissie constitutionele zaken heeft tijdens haar beraadslagingen enkele punten toegevoegd, onder andere het feit dat een partij het Handvest van de grondrechten moet onderschrijven en rechtspersoonlijkheid moet bezitten om rechtshandelingen te kunnen verrichten. Daarnaast zijn verdergaande voorstellen gedaan voor controle, ook over het omgaan met giften.
Ik wil op deze plaats de Begrotingscommissie en de Commissie juridische zaken en interne markt danken voor hun goede voorstellen. Daarbovenop komen nog eens 40 amendementen, die ik in drie categorieën zou willen indelen: precisering van de tekst van de verordening, gedetailleerde voorschriften en amendementen die het voorstel afwijzen. U zult begrijpen dat ik als rapporteur het verwerpen van de verordening niet kan ondersteunen. Het is per slot van rekening het Parlement zelf dat sinds lange tijd al een regeling eist. Verwerpen is ook om een andere reden voor mij onbegrijpelijk. Dat versterkt namelijk de verdenking dat we de transparantie van de partijfinanciering op Europees niveau proberen te verhinderen.
Gedetailleerde voorschriften kan ik momenteel niet aanbevelen. Deze verordening is een voorlopige oplossing tot we met de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice in staat zullen zijn samen met de Raad een omvattende wetgeving op te stellen. We doen vandaag de eerste stap en kunnen tegenover het eenstemmig besluit van de Raad helaas slechts een advies afgeven. Het is in het belang van het Europees Parlement om de kritiek van de Europese Rekenkamer zo snel mogelijk met een nette oplossing weg te nemen.
Tot slot wil nog één punt. Gisteren was de Raad aanwezig en ik heb in naam van het voorzitterschap van de Raad de toespraak van de voorzitter ontvangen. Ik wil deze graag overhandigen aan de Voorzitter van het Parlement. De Raad zegt er namelijk belang aan te hechten dat wij liefst vandaag nog de zaak afronden. De Raad wil er alles aan te doen om te zorgen dat dit dossier eventueel nog onder Zweeds voorzitterschap wordt afgesloten. Ik wil daarom het Zweedse voorzitterschap van de Raad bedanken dat het er zich zo voor beijvert om het werk van de Europese politieke partijen op eigen benen te zetten door het verlenen van een wettelijke status en door een transparante financiering. Het betreft hier een uiterst moeilijke opgave die in het belang van onze democratie hopelijk met succes zal worden bekroond. Hiermee overhandig ik deze toespraak aan de Voorzitter van het Parlement.

Costa Neves
Mevrouw de commissaris, waarde collega's, ter erkenning van de bijdrage die de Europese politieke partijen leveren aan de eerbiediging van de democratische waarden en de versterking van het Europees bewustzijn heeft de Europese Raad van Nice artikel 191 betreffende het statuut van de politieke partijen op Europees niveau en in het bijzonder de regels inzake hun financiering aangevuld. In afwachting van de ratificatie van het besluit van Nice moet een reeks maatregelen inzake oprichting en financiering van partijen worden vastgesteld die onmiddellijk de nodige transparantie garanderen en onverwijld effect sorteren. Het geslaagde voorstel van de Europese Commissie ligt geheel en al in deze lijn. Hetzelfde geldt voor de in het verslag van mevrouw Schleicher vervatte suggesties. Ik maak overigens van de gelegenheid gebruik om de rapporteur te feliciteren met de kwaliteit van haar werk. Het advies van de Begrotingscommissie beoogt een transparantere partijfinanciering door uitdrukkelijk de oorsprong en de bestemming van alle financieringsmiddelen aan te geven. Tegelijkertijd dient vanaf de volgende zittingsperiode een duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen de fracties in het Europees Parlement en de Europese politieke partijen. De laatstgenoemden moeten met name over eigen gebouwen en eigen personeel beschikken.

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, ondanks alles zet Europa met deze verordening een stap in de goede richting. Zij kent de Europese politieke partijen vanuit juridisch oogpunt immers een prioritaire rol toe bij de Europese opinievorming. Zodoende verkleinen wij de afstand tot de burger en versterken wij de democratie. Ten tweede scheppen wij duidelijkheid omtrent de aard van de middelen waarover deze partijen beschikken door een betere transparantie van de communautaire financiering te garanderen. De toekenning van communautaire middelen wordt, zoals ook in andere gevallen gebruikelijk is, gecontroleerd door de accountantsdiensten en de Rekenkamer en tezelfdertijd wordt iedere ongeregelde vermenging met de nationale partijen vermeden. Bovendien verhogen wij het prestige van het Parlement door aan deze instelling de verantwoordelijkheid voor de juridische erkenning van de Europese partijen toe te kennen en ze een eerste politiek oordeel te laten vellen over de verenigbaarheid van elk van de partijen met de gemeenschappelijke democratische waarden waarop het bestaan van de Unie gegrondvest is.
Deze verordening, die aansluit bij het verslag-Tsatsos en de aldaar gebezigde filosofie, moet beschouwd worden als de eerste grote prestatie van het institutionele kader dat aan de Europese democratie ten grondslag ligt. Zij zet het licht op groen voor een spoedige definitie van het statuut van afgevaardigden en hun assistenten en voor de noodzakelijke toepassing van een uniforme kieswet voor het Europees Parlement.
Hiermee geven wij mijns inziens de eerste aanzet tot een reeks op het Europees burgerschap gestoelde regelgevende akkoorden die de communautaire democratie moeten structureren.
Als rapporteur van de Commissie juridische zaken spreek ik mijn oprechte bewondering uit over het werk en de inspanningen die mevrouw Schleicher in het kader van dit verslag heeft geleverd. Zij stond daarbij steeds open voor de bijdragen van de andere commissies, waaronder de Commissie juridische zaken. Haar openheid en constructieve houding hebben ons in de gelegenheid gesteld om deze bijdrage van het Europees Parlement aan te scherpen. Dankzij haar kunnen wij erop vertrouwen dat de Raad ons zal begrijpen - dat is overigens reeds bewezen - en dat wij spoedig over een definitief statuut voor de Europese politieke partijen zullen kunnen beschikken, althans in het kader van de onderhavige rechtsgrondslag. Mijn oprechte dank, mevrouw Schleicher.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de discussie over het partijenstatuut en het resultaat daarvan, wanneer dat er eenmaal is, is waarschijnlijk veel belangrijker dan de meeste mensen denken. Wij zijn van mening dat een partijenstatuut in de waarste zin van het woord belangrijk is voor de eenwording van Europa en voor de democratie in Europa.
Hoe moet de wil van de Europese burgers immers tot uitdrukking worden gebracht als dat niet via partijen kan? Hoe verschillend onze opvattingen ook mogen zijn, tenslotte zijn het toch de partijen die de politieke wil tot uitdrukking brengen, ook al gebeurt dit veelal pas na moeizame discussies. Om deze reden is dit partijenstatuut voor de eenwording van ons continent en voor de democratie van ons continent van niet te onderschatten betekenis, ook al wordt het hier en daar in de media of hier in dit Huis vanuit extreme posities bekritiseerd.
We hebben voor het laatst - ik was verbaasd dat dit alweer bijna een jaar geleden is - op 14 juni 2000 over dit project gesproken. Gisteren hadden we hier in het Parlement het incident, en, mijnheer de Voorzitter, we moeten nagaan hoe we in de toekomst kunnen voorkomen dat een minderheid die tegen Europa gekant is, de vooruitgang tegenhoudtmijnheer de Voorzitter, dat wij ons er gedachten over moeten maken hoe we in het vervolg kunnen verhinderen dat een minderheid die tegen Europa is de vooruitgang tegenhoudt. Daarom moeten wij ons Reglement veranderen. Daarom moeten wij ons Reglement wijzigen.
Uitdrukkelijk wil ik mijn waardering uitspreken voor wat hier gisteren na het tumult gebeurde - dat heeft mij als democraat veel voldoening geschonken. Vier fracties - de christen-democraten, de Europese Volkspartij, de socialisten, de liberalen en de groenen - toonden onmiddellijk hun verantwoordelijkheid voor Europa door naar een uitweg te zoeken voor deze situatie. Het was de proef op de som voor de democratie hier in het Europees Parlement en ik wil de andere fracties danken die samen met ons deze weg hebben bewandeld.
Ik wil Ursula Schleicher van harte bedanken, omdat het haar met ongelofelijke inspanningen gelukt is in de Commissie constitutionele zaken onder voorzitterschap van onze gewaardeerde collega Napolitano, tot meerderheidsstandpunten te komen. Beste Ursula Schleicher, u hebt hier een voortreffelijke prestatie geleverd en als dit partijenstatuut wordt aangenomen zal uw naam in dankbaarheid voortleven.
Ik wil echter ook de Europese Commissie bedanken, in het bijzonder Michel Barnier en Commissievoorzitter Prodi, omdat zij het initiatief van de vier genoemde fracties van het Parlement heeft opgepakt en dit voorstel heeft ingediend. Ook al wordt het voorstel hier nog volgens de oude wetgeving behandeld - wij worden geraadpleegd -, het is toch de voorwaarde voor een besluit van het Zweedse voorzitterschap van de Raad. Ook wil ik mijn erkentelijkheid uitdrukken voor het feit dat het Zweedse voorzitterschap zich hier zo voor inzet. De heer Danielsson kan zoals bekend vandaag niet aanwezig zijn. Gisteren was hij hier echter wel en wij hebben het aan onszelf te wijten dat we nu niet met hem kunnen debatteren. Dat vind ik jammer. Voor de toekomst moeten we manieren zien te vinden voor de samenwerking met de Raad om te garanderen dat gedurende de gehele vergaderweek - dit is overigens geen kritiek op het Zweedse voorzitterschap - de vertegenwoordiging van de Raad hier in het Europees Parlement is gewaarborgd.
Wij wensen meer transparantie, wij willen een doorzichtige financiële controle, commissaris Schreyer. Daarom heb ik met verbazing - dat moet ik toch even kwijt - kennis genomen van een verklaring van de collega's Kuhne en Van Hulten in Euronews. Zij hadden in de Commissie begrotingscontrole geen meerderheid weten te krijgen en vielen ons aan. Dit is volledig misplaatst. Wanneer het een rapporteur van een commissie niet lukt om een meerderheid voor zijn verslag te krijgen, dan ligt dit aan de onbekwaamheid van de rapporteur zelf; hij moet dan niet anderen belasteren die hun best doen om tot een gezamenlijk resultaat te komen.
Wij wensen transparantie, en wij hebben dit partijenstatuut nodig om de partijen uit het midden van Europa dichter bij ons te brengen. Daar waar de democratie moet worden opgebouwd, is het nog belangrijker dan bij ons dat er stabiele democratische structuren worden opgezet. Op een punt wil ik nog de aandacht vestigen: de rechtspersoonlijkheid voor de partijen. Het Bureau van het Parlement zal immers met hulp van een Raad van wijzen beraadslagen over de grondslag waarop wordt besloten of een partij een werkelijk Europese partij is die aan de criteria voldoet. Natuurlijk is er altijd de verleiding om uit politiek opportunisme ja of nee tegen een partij te zeggen. Daarom moeten de partijen rechtspersoonlijkheid bezitten, zodat zij tegen een besluit kunnen klagen wanneer zij menen dat de wet overtreden is en niet de juiste besluiten werden genomen. Rechtszekerheid is eigenlijk het belangrijkste in de Europese Unie.
Tot slot wil ik nog opmerken dat het bij alle conflicten die wij met elkaar hebben van belang is dat deze conflicten vreedzaam worden opgelost. Deze vreedzame conflictoplossing is alleen te bereiken op basis van het recht. Daarom is het belangrijk dat ook de weg naar het Europees Hof van Justitie mogelijk gemaakt wordt. Ik hoop dat dit voorstel, dat Ursula Schleicher ons heeft voorgelegd, in dit Huis een grote meerderheid krijgt.
(Applaus)

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, vandaag is een belangrijke dag voor de Europese democratie, omdat we het altijd hebben over het Europese bouwwerk, maar nooit over de hoofdrolspelers die nodig zijn om het Europese toneel te bezetten. En die hoofdrolspelers zijn de politieke partijen.
Mijnheer de Voorzitter, na alle onzin die ik gisteren in het Parlement gehoord heb, zou ik iets willen zeggen dat berust op mijn eigen ervaring, en deze ervaring deel ik met u, in uw eigen land, en met de heer Poettering: degenen die tegen politieke partijen zijn, zijn tegen de democratie.
Partijen hebben hun gebreken, maar er bestaat geen enkele pluralistische democratie in de wereld zonder politieke partijen, want zij zijn de uitdrukking van de wil van het volk. Daarom moet men er erg voor oppassen demagogie te bedrijven met dit belangrijke onderwerp. Ik moet zeggen dat ik vandaag bijzonder trots ben, omdat ik bijna precies tien jaar geleden, met de steun en medewerking van de fractievoorzitters Martens, Spitaels en De Clercq, die nog steeds onze collega is, als Voorzitter van het Parlement het eerste voorstel deed om de Europese politieke partijen op te nemen in de Verdragen. Met de goedkeuring van premier Lubbers is dat ook gelukt en heeft dit voorstel zijn beslag gekregen in artikel 138 (nu 191) van het Verdrag.
Wat ons nu te doen staat, is ons niet beperken tot principeverklaringen, maar de politieke partijen verder ontwikkelen en een eigen karakter geven, zodat ze niet een soort aanhangsel blijven van onze eigen fracties. Want al verschillen we over een heleboel dingen van mening, over deze voor de democratie essentiële thema's zijn we het eens.
Wat betreft het debat en de uitwerking van het verslag van mevrouw Schleicher, die ik wil feliciteren met haar werk, wil ik aan het adres van de heer Poettering zeggen dat we het weliswaar over een heleboel dingen oneens zijn, maar ik hem toch wil vragen niet boos te worden op de heer Kuhne, die in de Commissie begrotingscontrole een vraag heeft opgeworpen die de Rekenkamer ons gesteld heeft. Ik zou hem willen vragen om tussen nu en twaalf uur zijn woede te laten bekoelen en deze amendementen te steunen die volgens mij nuttig kunnen zijn voor ons allemaal.
Een ander aspect dat mij fundamenteel lijkt, en ook hiervoor vraag ik de steun van zijn fractie, is dat we vooruitgang boeken op een punt dat essentieel is voor de Europese democratie, namelijk de financiering van de partijen en de vraag van wie ze fondsen mogen ontvangen. Dit is een open debat. In de Verenigde Staten was er onlangs het initiatief-McCain inzake soft money en hard money. Veel Europese landen hebben bittere ervaringen gehad op dit gebied. Wij, van onze kant, hebben geen korte metten gemaakt met de partijfinanciering, we zijn enkel uitgegaan van de ervaringen in verschillende Europese landen. Ons standpunt is dat rechtspersonen, met name particuliere ondernemingen, niet de mogelijkheid mogen hebben om geld te geven aan partijen. We zijn voor een verbod op dit gebied, omdat dit volgens ons goed is voor de democratie en de transparantie, want het gaat hier niet om een filantropische activiteit. Men vraagt altijd iets in ruil, kijk maar naar de voorstellen van president Bush voor de energiesector.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zou ik willen wijzen op het heuglijke feit dat thans het grootste gedeelte van dit Parlement en alle fracties met een Europese dimensie, en we mogen niet vergeten dat we een Europese dimensie hebben, leden hebben uit alle landen van de Unie. Wij willen een duidelijk kader, een regeling, we willen transparantie en verantwoordelijkheid tegenover de burgers, en daarom verzoeken wij het Parlement om rekening te houden met onze standpunten in dit debat en, vooral, om een gezamenlijke politieke wil te tonen op dit beslissende moment in de opbouw van Europa.

Maaten
Voorzitter, ik denk dat ik in de eerste plaats overeenkomstig ons Reglement moet aangeven dat ik een dubbel belang heb in deze zaak omdat ik ook penningmeester ben van de Partij van Europese liberalen en democraten. Een financieel belang is dat niet, want het is een onbezoldigde functie, buitengewoon onbezoldigd mag ik wel zeggen, maar desalniettemin denk ik dat er in ieder geval sprake is van wellicht een politieke belangenverstrengeling. Ik spreek hier echter namens de liberale fractie en niet namens de Europese liberale democratische partij.
Bij deze hele discussie moet natuurlijk voorop staan dat de situatie zoals die nu bestaat werkelijk niet acceptabel is. De situatie waarbij de fracties de partijen drijvende houden. Het kon niet anders tot nu toe. Er was geen andere methode om dit te doen maar ik denk dat wij ook allemaal, ook gevoelsmatig, al begrepen hebben dat dit niet zo kan blijven. De Rekenkamer heeft dat aangegeven en dat is een goede zaak. Er is natuurlijk niets geheimzinnigs gebeurd. Het is allemaal boven tafel gebeurd, iedereen heeft kunnen zien dat dit zo gebeurde maar het kan niet langer zo gaan. Nu kunnen onze partijen niet van de wind leven en als ze geen steun krijgen uit algemene middelen, waar komt die steun dan wel vandaan? Willen wij dat de Europese politieke partijen een speelbal worden van welke belangengroep dan ook, of het nou gaat om vakbonden of bedrijven of andere niet-gouvernementele organisaties of rijke individuen of wie dan ook. Het is duidelijk dat politieke partijen een onafhankelijk bestaan moeten kunnen leiden. Doen we dat niet, dan krijgen we hier Amerikaanse toestanden en dan zou ik niet alleen naar president Bush willen verwijzen maar ook naar de praktijk dat kandidaten eigenlijk alleen maar bezig zijn met fondsen werven in plaats van met het bedrijven van politiek. Wij mogen nooit in een dergelijke situatie terechtkomen. We hebben goed functionerende partijen nodig. De heer Poettering en de heer Barón Crespo hebben dat ook al zeer eloquent gezegd. Immers, zo werkt de representatieve democratie het allerbeste. Dat is nationaal zo en dat is nog veel meer zo op Europees niveau. We hebben stabiliteit nodig in onze democratie met het oog op de uitbreiding. In de nieuwe landen die binnenkomen wordt ook politiek bedreven. Ook daar zijn politieke partijen die zich thuis moeten kunnen voelen in de bestaande Europese politieke families. Alleen op die manier kunnen wij ook in dit Parlement straks de democratie verder helpen. Dat is van groot belang. Verder hebben we die stabiliteit nodig met het oog op de democratische ontwikkeling in de Europese Unie. We weten niet hoe die zich gaat ontwikkelen, maar we kunnen niet uitsluiten dat er een moment komt dat er ook op de een of andere manier Europese lijsten zullen zijn bij verkiezingen. Iemand zal dan die kandidaten moeten stellen. We kunnen niet uitsluiten dat er een systeem kan komen waarbij men individueel lid kan worden van Europese politieke partijen. Ook daar zal dan een behoorlijk systeem voor moeten kunnen bestaan.
Daarnaast is het nodig dat die partijen onafhankelijk zijn. Het is natuurlijk eigenlijk te gek voor woorden dat de politieke partijen financieel afhankelijk zijn van degenen die namens die politieke partij verkozen worden. Het moet omgekeerd zijn. Zij die verkozen zijn, moeten gecontroleerd worden door hun politieke partijen. Zo werkt de democratie het best en wat dat betreft denk ik dat zelfs het voorliggende systeem nog verbeterd kan worden.
Er zijn meer zaken te zeggen. We zijn het er zeer mee eens natuurlijk dat dit geen steun voor nationale partijen kan betekenen. We zijn het er ook mee eens dat het systeem niet betekent dat pro-Europa-campagnes hiermee gefinancierd worden. We denken dat een aantal zaken nog bekeken moet worden, zoals de rechtspersoonlijkheid.
Wij moeten er nog verder naar kijken. Het aspect bijvoorbeeld van steun voor politieke campagnes moet nog aan de orde komen. Wij kunnen daarop terugkomen bij de herziening die binnen afzienbare tijd zal plaatsvinden en dan kunnen we het systeem nog verder vervolmaken.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, ik heb weinig tijd, vandaar dat ik weinig gelegenheid heb om het belang van de Europese partijvorming te onderstrepen. Maar wie zegt dat partijen nodig zijn moet ook weten dat zij voor financiële middelen zorgen en tot hiertoe gebeurde dat op een onorthodoxe manier. Het moest in de schemerzone gebeuren. Er moet een vaste serieuze grondslag komen. Er moet transparantie en controle zijn.
Daarom is onze fractie er principieel voorstander van dat er geen donaties van firma's voor politieke partijen mogelijk zijn teneinde de onafhankelijkheid van het Parlement als instelling en van de individuele parlementsleden te garanderen. Ieder land heeft zowat zijn schandalen gehad en wij weten dat het noodzakelijk is om hier zeer strikt en controlerend op te treden. Als er donaties zouden zijn, dan moet bijzonder duidelijk en transparant zijn waar zij vandaan komen en waar het geld naar toe gaat.
Democratische partijvorming moet mogelijk zijn zonder al te hoge drempels. Daarom steunen wij het voorstel dat de Commissie van meet af aan heeft gedaan om vijf landen als norm te nemen opdat er geen krachten zouden afgeschrikt worden, als het tenminste democratische krachten zijn.
Er moeten ook voldoende middelen zijn voor alle erkende partijen om ook als partij te kunnen functioneren. De vaste kosten - en dat kan men objectief nagaan - moeten gedekt zijn vooraleer men de middelen proportioneel verdeelt.
Tenslotte moeten wij zeer goed weten dat de burgers zeer nauwlettend op het systeem toekijken. Wijzelf moeten ervoor zorgen dat de democratische grondrechten gerespecteerd worden want wij kunnen geen partijen subsidiëren om de democratie om zeep te helpen.

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, onze Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links is niet de parlementaire fractie van een linkse Europese partij. De partijen die vertegenwoordigd zijn in onze fractie hebben verschillende standpunten ten aanzien van het project Europese politieke partijen. Sommige collega's vragen zich vooral af - en niet ten onrechte - wat de zin van deze partijen is en in hoeverre zij daadwerkelijk de bevolking van Europa kunnen vertegenwoordigen. De directe verbinding met de mensen bestaat juist niet op het vlak van Europa, deze bestaat op nationaal en regionaal niveau. Daar zijn de partijen verankerd, daar hebben zij hun leden en hun kiezers.
De heren Poettering en Barón Crespo verzoek ik hun woorden nog een keer te overdenken. De heer Barón Crespo heeft zo-even gezegd dat degenen die tegen partijen zijn ook tegen democratie zijn. Ik denk van niet. Ik denk eerder dat partijen vaak de neiging hebben zichzelf bijzonder belangrijk te vinden. De mensen - bijvoorbeeld in Duitsland - staan niet zonder reden zeer sceptisch tegenover een lidmaatschap van een politieke partij. Ik geloof dat in Duitsland slechts 3% van de bevolking zich bij een politieke partij heeft aangesloten. Maar dat neemt niet weg dat de bevolking democratisch is. De mensen zijn actief in andere organisaties van de burgermaatschappij, onder andere in burgerinitiatieven en niet-gouvernementele organisaties.
Ik vind niet dat het bestaansrecht van Europese partijen op zich moet worden betwist. De politieke krachten die zulke aaneensluitingen voor nodig en goed houden, moeten dit ook kunnen doen. Persoonlijk ben ik er zelfs van overtuigd dat Europese partijen zoals het in artikel 191 van het Verdrag wordt genoemd inderdaad een belangrijke integratiefactor betekenen. Om deze reden ondersteun ik het verslag-Schleicher en dank ik ook de Europese Commissie voor het initiatief. Gezien de kritiek van de Rekenkamer acht ik het noodzakelijk dat er duidelijke verhoudingen worden geschapen. Rechtszekerheid, financiële discipline en transparantie zijn absoluut noodzakelijk en ik denk dat juist de voorstellen betreffende het statuut, in het bijzonder de vereiste van volledige transparantie van de financiën en van alle giften, beslist in de verordening dienen voor te komen.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, aangezien ik namens mijn fractie spreek, moet ik preciseren dat de standpunten die ik hier vertolk niet door al mijn fractiegenoten worden gedeeld. Sommigen onder hen houden er een andere mening op na. Desalniettemin wil ik hier eens te meer een aantal principiële kwesties aanroeren die mijns inziens een gepaste behandeling moeten krijgen. Om te beginnen betreur ik het ten zeerste dat de meerderheid - wier soliditeit wij nooit ter discussie hebben gesteld - zich tijdens de verschillende fasen van het debat op geen enkel moment de moeite heeft getroost om een oplossing voor de juridische problemen te zoeken. Graag hadden wij vernomen waarom artikel 308 wordt toegepast. Waarom prevaleert dit artikel boven het Verdrag van Nice? Waarom wordt de gelijkheid van de politieke partijen op Europees niveau vervangen door de oprichting van een beperkte entiteit: de Europese politieke partijen? Een redelijk antwoord op deze vragen is tot dusver uitgebleven.
Ik wens tevens van de gelegenheid gebruik te maken om de heren Poettering en Barón Crespo beleefd van repliek te dienen. Wij zijn niet tegen Europa. Wij verzetten ons ertegen dat het recht met voeten wordt getreden, vooral wanneer er Europese grondrechten in het geding zijn. Wij zijn evenmin tegen politieke partijen! Wij zijn daarentegen van oordeel dat de onderhavige verordening tegen politieke partijen gericht is en daartoe illegale argumenten hanteert die niet in de Verdragen voorzien zijn. Wij zijn tegen illegale discriminatie van politieke partijen. Verder is hier al gezegd dat het er in wezen op aan komt om de kritiek van een rechtbank, namelijk de Rekenkamer, te weerleggen. Gelet op de wederwaardigheden die deze verordening te beurt zijn gevallen, zou het mij niet verwonderen dat de Rekenkamer zodra zij met deze kwestie in aanraking komt zelf de hier besproken juridische tekortkomingen aan de kaak stelt.
Ik zou u tevens willen attenderen op artikel 191. Het Verdrag luidt als volgt: Europese politieke partijen zijn een belangrijke factor voor integratie binnen de Unie. Geen enkele partij mag worden gediscrimineerd. De enige in het Europees Parlement geoorloofde discriminatie berust bij de kiezers, die op democratische wijze hun stem uitbrengen. Geen enkel ander instrument mag bepaalde politieke partijen bevoordelen ten koste van andere.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, de groep "SOS-demokrati" en de EDD-Fractie wijzen eenstemmig het voorstel af om het caoutchoucartikel van het Verdrag, artikel 308, te gebruiken voor de financiering van supranationale partijen op EU-niveau. Het Verdrag van Nice voert een speciale rechtsgrondslag in voor steun aan partijen en bewijst daarmee dat het Verdrag van Amsterdam daarin niet voorziet. Het Hof van Justitie heeft vastgesteld dat artikel 308 niet kan worden gebruikt in de plaats van verdragswijzigingen. De grondslag van het voorstel is dan ook duidelijk onwettig, totdat het Verdrag van Nice in alle lidstaten is goedgekeurd. De inhoud zal helaas ook onwettig zijn na goedkeuring van het Verdrag van Nice, want dat heeft geen betrekking op supranationale Europese partijen, maar op politieke partijen op Europees niveau en het sluit in een aparte verklaring discriminatie uit. Het verslag-Schleicher wil sommige partijen speciale steun geven, die andere partijen niet kunnen krijgen. Dat is strijdig met het gelijkheidsbeginsel. In een democratie zijn het uitsluitend de kiezers die de vertegenwoordiging in het Parlement bepalen, en de concurrentie tussen de partijen moet gelijk zijn. Men kan niet bepaalde partijen bevoordelen omdat die zich lokaal of supranationaal organiseren. Het is niet aan de meerderheid in het Parlement om de verkiezingsresultaten te corrigeren door alle kiezers te dwingen bij te dragen aan de financiering van vijf supranationale EU-partijen. Het is werkelijk onbegrijpelijk dat de Commissie als bewaker van een wettige gang van zaken een zo duidelijk onwettig voorstel kan doen, en dat het Parlement vandaag een voorstel wil aannemen dat op grond van de bestaande jurisprudentie onwettig kan worden verklaard door het Hof van Justitie. Ik wil de fracties oproepen om deze zaak te bespreken met de eigen Juridische Dienst van het Parlement en in elk geval de stemming uit te stellen tot de volgende zittingsperiode.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik beschouw de gebeurtenissen van gisteren en vandaag als een nieuwe treurige fase in de geschiedenis van ons Parlement. Het Parlement dat zich vanochtend heeft uitgesproken bestaat uit een stelletje oplichters. Ik denk dat het Hof van Justitie in Luxemburg deze zaak...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mijnheer Dupuis, ook u maakt deel uit van dit Parlement. Probeert u dus uw woordkeuze te matigen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat ons Parlement zich bespottelijk gedraagt en ik waarschuw u maar vast dat wij van plan zijn naar het Hof in Luxemburg te stappen. Met de toelichting die collega Ribeiro en andere collega' s hebben verstrekt over het uitblijven van een rechtsgrond probeert men ons een rad voor ogen te draaien, maar ons Parlement doet of zijn neus bloedt. De vorm van discriminatie waarvan sprake is in dit verslag is al net zo ontstellend.
Maar er zijn nog andere punten. In dit verslag heeft men het over partijen die moeten blijven. Ik wilde graag van u weten, beste collega' s, wat dat precies inhoudt: "een partij die moet blijven" . In dit verslag ligt een politieke gerechtigheid besloten: het Bureau van ons Parlement zal moeten beslissen of een partij al dan niet in aanmerking mag komen voor financieringen. Dat komt dus neer op een politieke gerechtigheid.
Ik heb aandachtig naar de collega' s geluisterd, maar wat zij zeggen overrompelt mij niet echt. Collega Jules Maaten weet het allemaal zo fraai te vertellen, waar die partijfinancieringen vandaan moeten komen en zo. Maar wat zijn die politieke partijen eigenlijk? Als het goed is, zijn de partijen de uiting van de samenleving. Dus of de samenleving, de burgers - niemand heeft het over de burgers gehad - geven het geld aan de partijen, en dan bestaan er partijen bij de gratie van de samenleving, of die partijen zijn gedoemd het veld te ruimen, wat vanzelfsprekend is als zij toch niemand vertegenwoordigen. Maar hier wil niemand over praten. Dat is ongelofelijk! Dit is een bureaucratisering niet alleen van Europa maar van onze samenlevingen. Wij hebben te maken met partijen die buiten de samenleving staan, zoals blijkt uit de afstand die steeds groter wordt tussen u, uw bureaucratieën en de burgers: wat dat betreft hoeft u maar Eurobarometer van de afgelopen maand door te lezen.
U hebt een nieuwe belasting voor de burgers bedacht waardoor die burgers uw ambtenarij moeten financieren. Zoiets kan natuurlijk niet door de beugel, dat is een maatregel die tegen de burgers is gericht en daarom zijn wij vast van plan de rechter in Luxemburg in de arm te nemen, want dit is allemaal anti-Europees. En dan denkt de heer Barón nota bene dat iemand het hier op de partijen gemunt heeft! Wij zijn vóór partijen die leven, partijen die de samenleving maar niet de bureaucratie vertegenwoordigen.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, de heer Poettering meende gisteren, dat hij als democraat kennis neemt van het besluit volgens artikel 143, lid 1. Hij hoopte dat degenen die gisteren de meerderheid bepaalden zich ook als democraten zullen opstellen wanneer het tij keert. Ik kan hem verzekeren dat wij ons als democraten gedragen. Maar juist democraten gaat het naleven van het Reglement ter harte. Wanneer volgens artikel 143 van het Reglement de behandeling of de toetsing van het onderwerp van debat op grond van niet-ontvankelijkheid vanwege gebrek aan rechtsgrondslag eenmaal is afgewezen, dan bestaat er naar mijn mening niet de mogelijkheid deze langs de weg van artikel 111, lid 2, van het Reglement weer op de agenda terug te toveren.
Artikel 111, lid 2, bepaalt namelijk dat de agenda - behalve bij toepassing van onder andere artikel 143 dan wel op voorstel van de Voorzitter - niet meer kan worden veranderd. Dit is een regeling die andere uitsluit. Nadat we hier nu al het geval hadden van toepassing van artikel 143 kan er vervolgens niet van de tweede mogelijkheid gebruik worden gemaakt.
Dit betekent met andere woorden dat het debat van vandaag niet in overeenstemming is met het Reglement en om deze reden wil ik me er verder niet over uitlaten. Nog één zin met betrekking tot de rechtsgrondslag: de Commissie heeft in document COM(2000) 444 voorgesteld aan artikel 191 een rechtsgrondslag voor het statuut toe te voegen. Dat was in juli 2000. De bewering dat dit geen onderwerp voor behandeling in de commissie kan zijn geweest, is voor mij niet te volgen.

Agag Longo
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik terugkomen op wat de heer Dupuis gezegd heeft. Deze verklaarde dat het de burgers en de burgermaatschappij zijn die moeten beslissen of een partij moet bestaan of verdwijnen. Ik schrok een beetje toen ik de heer Dupuis dat hoorde zeggen, omdat hij dit thema natuurlijk goed kent, aangezien zijn partij onlangs is verdwenen uit het Italiaanse politieke landschap.
Om terug te komen op de serieuze kwesties en de serieuze interventies: ik ben secretaris-generaal van een Europese politieke partij die bovendien, en dat wens ik te onderstrepen, niet haar zetel heeft in het Europees Parlement. Het is de enige Europese partij met een eigen zetel, een klein huis in Brussel, die onafhankelijk is van het Europees Parlement en waarvan het grootste deel van de financiering (meer dan 70%) niet afhangt van de fractie van het Parlement maar van de partijen die lid zijn van onze politieke familie.
Ik geloof dat dit een grote dag is voor de opbouw van Europa, maar ik zou nog een stap verder willen gaan: vandaag zetten we een grote stap in de opbouw van een politiek Europa. Want wij die geloven in een politiek Europa, en mijn fractie behoort daar uiteraard toe, weten dat partijen essentieel zijn voor een politieke unie. Politieke eenheden, zoals de lidstaten, hebben partijen die voor cohesie zorgen: Frankrijk, Spanje, Italië en Duitsland hebben nationale partijen.
Europa heeft partijen nodig die over de hele Unie actief zijn en zich met de hele Unie bezighouden. Dat is wat cohesie en coherentie zal geven aan de Europese Unie.
Daarom geloof ik dat dit een goede en zinvolle verordening is, en wel om twee redenen: in de eerste plaats natuurlijk omdat deze verordening regels invoert en voor transparantie zorgt inzake de financiering van deze voor de politieke toekomst van de Europese Unie uiterst belangrijke actoren. En, ten tweede, wegens het belang dat deze partijen in de toekomst zullen hebben. Want, mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, een politieke unie van 23, 25, 27 of meer staten zal steeds moeilijker te besturen zijn, steeds moeilijker vooruit te brengen, en het zal steeds moeilijker worden om gemeenschappelijke criteria te vinden.
De Europese partijen zijn een nieuw instrument dat voor coherentie kan zorgen, dat de ruggengraat kan vormen van de politieke unie die wij willen. Het kan een middel zijn om de consensus te vinden die op andere manieren moeilijk te bereiken zal zijn. Ik kan mij bijvoorbeeld voorstellen dat, voorafgaand aan de bijeenkomsten van de Europese Raad met 27 eerste ministers, de verschillende Europese politieke families bijeenkomen en een consensus bereiken. Dit zal het soort consensus zijn waardoor de Europese Unie haar weg naar de toekomst met vaste tred kan voortzetten.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik denk niet dat we beseffen hoe belangrijk de stap is die we vandaag zetten.

Duff
Mevrouw de Voorzitter, als overgangsmaatregel om het op dit moment nog gebrekkige financieringssysteem voor onze jonge politieke partijen te reguleren, zal dit voorstel waarschijnlijk wel slagen. Maar ik ben het met sommige critici eens die zeggen dat het onderhavige voorstel geen duurzaam statuut zal opleveren voor de ontwikkeling van campagnevoerende politieke partijen. Mocht onze levendige, transnationale, Europese parlementaire democratie tot volle bloei komen, dan vormen juist zij echter een essentiële factor.
Wij stellen één amendement voor dat het voorstel zal verbeteren en dat erop gericht is de politieke partijen rechtspersoonlijkheid te verlenen krachtens de communautaire wetgeving. Als we de dingen laten zoals ze nu zijn, met 15 concurrerende nationale rechtsgebieden, zal dat verwarring en problemen in de toekomst veroorzaken. We moeten dit nu regelen en de andere, nog onafgehandelde kwesties serieuzer en met meer succes aan de orde stellen zodra het Verdrag van Nice in werking treedt. We juichen ook het compromisamendement toe, dat de drempel voor de registratie van politieke partijen verlaagt van een derde tot een vierde, wat zowel de eerlijkheid als de pluriformiteit ten goede komt.

Onesta
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst kort terugkomen op het voorval van vanochtend. Mijn fractie maakt zich enigszins zorgen over het feit dat de procedurele steekspelen een negatieve uitwerking kunnen hebben op deze voor ons zeer belangrijke tekst. Wij hopen dat de moeizame onderhandelingen om dit verslag bovenaan op de agenda geplaatst te krijgen, geen afbreuk aan de tekst zal doen. Voor ons is het immers van buitengewoon groot belang dat de financiering van de Europese politieke partijen transparant verloopt. We weten heel goed wat de tegenstanders van dit financieringsstelsel willen. Ze zijn voorstander van een systeem waarin koffers vol met bankbiljetten aan het zicht ontrokken worden.
Laten we er niet omheen draaien: de tekst die afkomstig is van de Commissie constitutionele zaken is nog niet goed, omdat de transparantie er nog niet daadwerkelijk in gewaarborgd wordt. Vanuit democratisch oogpunt is de toegangsdrempel voor deze financiering nog te hoog. Wat de aard van de financiering betreft, baart het ons bijzonder grote zorgen dat particuliere bedrijven momenteel de politieke partijen kunnen financieren. Het zal voor iedereen duidelijk zijn waarom particuliere bedrijven dat doen. Ze verwachten immers dat ze er de vruchten van zullen kunnen plukken. Dit verschijnsel kan worden samengevat onder de noemer "georganiseerde corruptie".
Met het oog op de vele goede compromisamendementen die ter tafel zijn gebracht, hopen wij dat deze transparantie zal worden vergroot en dat, zoals mijn vriend Andrew Duff al aangaf, de democratische drempel onmiddellijk zal worden verlaagd tot 5 lidstaten en tot een kwart van de lidstaten na Nice. Voorts willen wij dat er een volledig verbod komt op particuliere financiering. Binnen de Verts/ALE-Fractie zijn we immers zeker geen voorstander van georganiseerde corruptie, ook niet van corruptie die geheel transparant wordt georganiseerd. Ik wil ten slotte aangeven dat mijn fractie niet voor dit verslag zal stemmen als particuliere bedrijven met hun geld Europese politieke partijen kunnen opkopen.

Frahm
In hoeverre er Europese partijen of geen Europese partijen moeten zijn, moeten de volkeren van Europa uitmaken, en in een democratische samenleving moet een Parlement of een Commissie zich daar niet mee bemoeien.
Het gaat immers niet om het oprichten van Europese partijen. Het gaat om financiële ondersteuning van Europese partijen, en dat is iets heel anders. Als ik het goed begrijp, is het probleem dat er op dit moment een schemerzone is, en dat sommigen gebruik maken van corruptie en andere oneigenlijke methoden om geld voor hun activiteiten bijeen te krijgen. Als dat zo is, moeten wij eisen dat men daar een eind aan maakt. Wij moeten transparantie eisen, en wij moeten eisen dat de bestaande Europese partijen zich tot in de kleinste details aan de regels en wetten houden in plaats van ermee te knoeien. Nu komt men echter met een regeling waarbij de partijen zelf geld uit de kas kunnen nemen. Er is een slinkend aantal mensen dat bij een partij is aangesloten - in Duitsland ligt het op 3% en in mijn land zal het zeker niet veel anders zijn - en er is in het geheel geen aansluiting bij Europese partijen. In die situatie kiest men ervoor om zichzelf te bevoordelen. Op die manier zorgen we voor een geweldig probleem. Wij maken de kloof tussen ons en de burgers heel diep. Het wordt moeilijk om de kiezers bij de volgende parlementsverkiezingen recht in de ogen te kijken.

Krarup
Wij hebben zojuist het voorspel meegemaakt van wat we kunnen verwachten als de onderhavige verordening wordt uitgevoerd. Wij hebben gezien hoe het Parlement de minderheidsgroepen overstemt, in strijd met duidelijke rechtsbeginselen. Het is duidelijk dat men artikel 111 van het Reglement niet kan gebruiken zoals deze meerderheid heeft gedaan. Het is beschamend dat niemand op juridische gronden heeft aangevochten dat het Parlement gisteren besloot de zaak af te wijzen en vandaag zegt dat dat niets te betekenen heeft. De meerderheid besluit, de meerderheid heeft altijd gelijk, dat is de houding. Maar achteraf, als deze verordening van kracht geworden is, krijgen de grote politieke partijen een aantal zeer ernstige problemen. Ze krijgen problemen omdat deze verordening duidelijk niet kan worden uitgevoerd krachtens artikel 308. Dat is volstrekt duidelijk na de uitspraak van het Hof van 28 maart 1996. Artikel 308 kan niet worden gebruikt voor wijzigingen van het Verdrag, maar in de praktijk doet men dat wel, omdat het Verdrag van Nice, dat de noodzakelijke rechtsgrondslag daarvoor bevat, nog niet van kracht geworden is. Dat is de concrete situatie, en ik kan alle afgevaardigden van de onderdrukkende meerderheid, de partijen die in deze Kamer de dienst uitmaken, verzekeren dat wij van onze kant alles zullen doen om deze rechtsgrondslag aan te vechten. Wij zullen maatregelen nemen om deze zaak voor het Hof in Luxemburg te brengen, en ik beloof u dat er een politieke storm zal opsteken over het machtsmisbruik waaraan deze verordening uitdrukking geeft.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, het voorstel voor een verordening betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen is niet alleen onwenselijk vanwege de redenen die ik in mijn stemverklaring uiteen heb gezet, maar ook vanwege het feit dat iedere rechtsgrondslag ontbreekt.
Het voorstel is gebaseerd op artikel 308 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Dit artikel mag echter alleen worden toegepast als blijkt dat het Verdrag reeds in een bepaalde communautaire bevoegdheid voorziet, maar hieraan nog geen actiebevoegdheid heeft gekoppeld. In zijn advies van 28 maart 1996 inzake een eventuele ondertekening door de Gemeenschap van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, heeft het Hof van Justitie duidelijk aangegeven dat artikel 308 onmogelijk kan worden toegepast als de Gemeenschap niet over bestaande algemene bevoegdheden beschikt om grondrechten vast te stellen of te wijzigen. Het Hof concludeert derhalve in punt 30 van zijn beschikking dat artikel 308 niet kan dienen als grondslag voor de toekenning aan de Gemeenschap van bevoegdheden die verder reiken dan het kader van de bepalingen van het Verdrag in het algemeen en de bepalingen ter vaststelling van de taken en acties van de Gemeenschap in het bijzonder, aangezien artikel 308 deel uitmaakt van een institutioneel bestel dat gebaseerd is op het beginsel van attributieve bevoegdheden. Artikel 308 kan in geen geval dienen als grondslag ter aanneming van bepalingen die grosso modo leiden tot een wijziging van het Verdrag en daarmee de daartoe geëigende procedure ontlopen.
Deze situatie is momenteel van toepassing op het vraagstuk van de Europese politieke partijen. In artikel 191 van het Verdrag wordt naar deze politieke partijen verwezen, maar veel waarde heeft deze verwijzing niet aangezien de Gemeenschap geen enkele taak jegens deze partijen wordt toegekend. Dit artikel mag derhalve in geen geval dienen als rechtvaardiging voor het gebruik van artikel 308. Er is hier geen sprake van een communautaire bevoegdheid, dus artikel 308 is hier niet van toepassing. Dat moge duidelijk zijn.
Tot slot wil ik aangeven dat de hervormingplannen waarin het Verdrag van Nice voorziet en op basis waarvan de ontbrekende rechtsgrondslag kan worden gecreëerd, nog niet geratificeerd zijn. Ik hoop dat ze ook nooit geratificeerd zullen worden, want ze druisen in tegen de Franse grondwet en tegen de algemene beginselen van een op vrijheid gebaseerde samenleving, volgens welke politieke partijen in vrijheid dienen te kunnen handelen.

Karas
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het Europese partijenstatuut, waarover wij vandaag debatteren, had er allang moeten zijn. Ik wil daarom de Commissie bedanken omdat zij er mede voor gezorgd heeft dat wij in deze periode van het Parlement samen met de Europese partijen en de fracties deze lacune in de regeling op Europees niveau kunnen dichten.
Wat hier nu tot stand wordt gebracht, is in alle lidstaten voor de nationale partijen allang in de desbetreffende nationale wetgeving vastgelegd. Tegen iedereen die nu over partijen spreekt wil ik zeggen dat ieder van ons hier zit omdat hij kandidaat was van een nationale politieke partij. Wij leven nu eenmaal in een partijendemocratie. Partijen vormen geen doel op zichzelf. Ze zijn een essentieel onderdeel van een functionerende democratie en ze vormen een schakel tussen de burgers bij het proces van menings- en besluitvorming, tussen fracties en het openbare leven.
Met de verordening waarover we vandaag discussiëren, leveren we een bijdrage aan de versterking van de Europese democratie, aan de intensivering van het proces van discussie en meningsvorming binnen Europa en aan de europeanisering van de nationale partijen. De verordening draagt bij tot het ontstaan van meer transparantie bij de financiering van het politieke bedrijf, van meer duidelijkheid en van een afgrenzing van fractie- en partijwerkzaamheden. Deze afgrenzing wordt door de Europese Volkspartij - mijn vriend Alejandro Agag heeft hierover gesproken - al geruime tijd intensiever in de praktijk gebracht dan bij andere partijen het geval is. Verder draagt de verordening ertoe bij dat de rechten van de Europese Rekenkamer om Europese partijen te controleren vastgelegd worden.
De onderhavige verordening vormt ook een essentiële voorwaarde voor het voeren van een debat over een gemeenschappelijk kiesrecht, over gemeenschappelijke bepalingen betreffende zaken die onverenigbaar zijn tussen afgevaardigden uit verschillende landen en over de mogelijkheid om Europese partijen op de lijst te zetten bij verkiezingen voor het Europees Parlement. Ook levert deze verordening een bijdrage aan de democratisering van het proces na Nice. Wij, de Europese Volkspartij/Europese Democraten, willen meer transparantie en een versterking van het Europa van de burger, in plaats van meer gesloten deuren - trefwoord Raad - en secretariaten. Wij maken ons sterk voor de wettelijke regeling, voor de verankering van het Handvest van de grondrechten als kwalitatieve voorwaarde voor partijen, voor de rechtspersoonlijkheid van Europese partijen en voor het beëindigen van het kruiselings financieren.

Abitbol
Mevrouw de Voorzitter, deze vernieuwing van dit Parlement staat bol van de hersenspinsels en grofheden als het gaat om de versterking en bescherming van dit gesloten systeem dat in de tekst met "democratie" wordt aangeduid.
Mevrouw de rapporteur, goede schrijvers noemen uw tekst een teratogeniteit, ofwel een monstercreatie. Met dit vak hield indertijd onze welbekende dokter Frankenstein zich bezig. U stelt ons immers voor om zomaar uit het niets Europese politieke partijen op te richten. Alleen al de uitdrukking "Europese politieke partijen" is een contradictio in terminis. Ten eerste zijn het geen politieke partijen, aangezien de hiervoor benodigde algemene verkiezingen alleen op nationaal niveau gehouden kunnen worden. Ten tweede gaat het hier niet om politiek. Met de tekst willen de grote fracties in dit Parlement ontkomen aan een besluit van de Europese Rekenkamer. Ten derde is het enige Europese aan die partijen dat het hier niet om Afrikanen of Aziaten gaat.
Laten we de waarheid niet verhullen, mevrouw de rapporteur. Achter de hoogdravende benaming "Europese politieke partij" gaat een foefje schuil dat zo oud is als de wereld zelf en tot doel heeft de zelfverrijking van de organisatoren van de lotto een handje te helpen. Het moet de meest volgzame parlementaire fracties van een riante toelage voorzien, terwijl het Parlement juist als taak heeft om instellingen zoals de Commissie te controleren en samen met de Raad zorg moet dragen voor de besluitvorming. De toelage wordt door deze instellingen zelf verleend. De juiste benaming voor dit soort praktijken is knevelarij.

Stockton
Mevrouw de Voorzitter, ik voel me een beetje als de grote Blondin, net voordat hij met zijn koorddans over de Niagara watervallen begon. Ik moet zeggen dat mijn fractie en mijn delegatie in principe tegen het reguleren of financieren van politieke partijen op Europees niveau zijn.
Net als anderen in deze Vergadering zijn we zeer bezorgd dat de voorgestelde financiering van Europese politieke partijen geen rechtsgrondslag heeft. Derhalve kunnen wij een wettelijke bepaling voor de staatsfinanciering van politieke partijen op Europees niveau niet steunen. Staatsfinanciering van Europese, politieke partijen is iets heel anders dan staatsfinanciering van politieke fracties in het Europees Parlement. In het Verenigd Koninkrijk wordt zogeheten "Short money" verstrekt om de leiders van oppositiepartijen bij hun parlementaire activiteiten te ondersteunen.
Wij menen ook dat het verslag-Schleicher zich niet aan de beginselen van het Verdrag van Nice houdt. In Artikel 191 van de Verklaring staat: "De bepalingen betreffende de financiering van de politieke partijen zijn gelijkelijk van toepassing op alle politieke stromingen die in het Europees Parlement vertegenwoordigd zijn." Het verslag-Schleicher discrimineert heel duidelijk een aantal kleinere partijen en fracties.
Tot slot, zoals commissaris Patten zei: "Deze verordening is in principe een vergissing, in de praktijk onwerkbaar en in feite discriminerend."
Ik wil alle collega' s bedanken die begrijpen dat onze fractie en onze delegatie, net als Europa, juist gedijen bij meningsverschillen. Desalniettemin zullen mijn Britse collega' s en ik ons om genoemde redenen verzetten tegen dit voorbarige verslag.
Tot besluit: wijlen mijn grootvader, Harold Macmillan, zei altijd dat parlementsleden eigenlijk niet betaald zouden moeten worden, omdat dat alleen maar foute types aantrok.

Schreyer
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij zijn ervan overtuigd dat artikel 191 van het Verdrag een belangrijk beginsel behelst. Hierin staat namelijk: "Europese politieke partijen zijn een belangrijke factor voor integratie binnen de Unie. Zij dragen bij tot de vorming van een Europees bewustzijn en tot de uiting van de politieke wil van de burgers van de Unie" .
Als men echter wil dat de Europese partijen de hun toegekende rol ook daadwerkelijk kunnen spelen, moet men hun op open en transparante wijze een solide rechtsgrondslag toekennen, en de noodzakelijke middelen voor hun werk ter beschikking stellen. Dit is kort samengevat de reden waarom wij de vandaag te behandelen ontwerpverordening inzake de financiering van Europese politieke partijen hebben ingediend.
Allereerst wil ik mevrouw Schleicher van harte danken voor haar uitstekende werk. Ook wil ik namens de Commissie de leden van de andere commissies voor hun amendementen bedanken. Ik noem hier met name de heer Marinho van de Commissie juridische zaken en interne markt en de heer Costa Neves van de Begrotingscommissie.
Ik wil hier nog eens kort ingaan op het vraagstuk van de rechtsgrondslag voor het voorstel. Juist met het oog op het debat van gisteren moet ik nogmaals beklemtonen dat de Commissie als hoedster van de Verdragen natuurlijk heel nauwkeurig heeft onderzocht wat de rechtsgrondslag is en kan zijn. Artikel 191 heeft in zijn in het Verdrag van Maastricht voorkomende versie slechts een declaratoir karakter. Daarin komen geen concrete bepalingen voor op grond waarvan de noodzakelijke voorschriften zouden kunnen worden uitgevaardigd.
Vorig jaar werd in het verslag van de Rekenkamer kritiek geuit op de tot nu toe gebruikelijke praktijken. Wij werden toen dringend verzocht middelen en wegen te vinden voor de vaststelling van een solide rechtsgrondslag. Zoals u weet hebben wij toen besloten voor een tweesporige benadering. Het eerste spoor, dat in Nice met succes kon worden afgesloten, betekende dat in artikel 191 een concrete bepaling moest worden opgenomen op grond waarvan in de toekomst besluiten inzake de financiering van de Europese politieke partijen zouden kunnen worden genomen in het kader van de medebeslissingsprocedure met gekwalificeerde meerderheid.
Gelijktijdig hebben wij echter uit hoofde van artikel 308 een voorstel gedaan voor een overgangsregeling. Dit is een solide rechtsgrondslag voor het onderhavig voorstel. Wij kregen ook een hart onder de riem gestoken door het politieke signaal dat op het hoogste politieke niveau in Nice werd afgegeven. Het verheugt ons dat ook de Commissie juridische zaken van het Parlement het concept van de overgangsregeling op grond van artikel 308 ondersteunt.
De Commissie heeft geprobeerd haar voorstel te funderen op twee principes. Ten eerste wilden wij bij de definitie van Europese partijen enige armslag laten en de deur open houden voor ontwikkelingen. Tegelijkertijd moesten wij echter democratische minimumnormen en minimumvereisten voor de Europese representativiteit formuleren en een zo hoog mogelijk mate aan transparantie bij de financiering waarborgen. Wat de definitie van Europese partijen betreft wil ik u in aller duidelijkheid zeggen dat de Europese partijen absoluut niet gedwongen zijn in hun Europees beleid een bepaalde koers te varen. Zij moeten echter wel de waarden democratie, rechtsstaat en eerbiediging van de grondrechten hoog in hun vaandel dragen.
Zoals ook uit de aanvankelijk in de Commissie constitutionele zaken ingediende amendementen bleek, kunnen de meningen over de manier waarop de financieringsbeginselen hard gemaakt moeten worden, sterk uiteen lopen. De Commissie heeft geprobeerd een consensus te bewerkstelligen en een middenweg te bewandelen. Ik wil graag op de belangrijkste door het Parlement ingediende amendementen ingaan. Wij zijn het ermee eens dat verwezen moet worden naar het Handvest van de grondrechten. Wij zijn het er tevens mee eens dat de Europese politieke partijen een rechtpersoonlijkheid moeten hebben. Wij zijn verder verheugd over de versterkte transparantie, respectievelijk over de hoge mate aan transparantie bij particuliere schenkingen aan partijen, hetgeen openbaarmaking van deze schenkingen betekent. Wij zijn eveneens bereid te discussiëren over de amendementen waarin sprake is van de mogelijkheid om faciliteiten van het Parlement tegen betaling aan partijen ter beschikking te stellen. Wel moet worden gegarandeerd dat op die manier niet opnieuw een verhulde partijfinanciering ontstaat. Daarvoor moeten dus de juiste regelingen worden gevonden.
Wat de representativiteit betreft - dat wil zeggen de vraag uit hoeveel lidstaten de in het Parlement gekozen vertegenwoordigers moeten komen, en welk verkiezingsresultaat zij respectievelijk moeten hebben behaald - zijn wij van mening dat ons voorstel op evenwichtige wijze tegemoet komt aan de vereisten. Wij houden ons daar dan ook aan. Ik wil nog opmerken dat de Commissie na lange besprekingen welbewust een absoluut en geen relatief cijfer heeft gekozen. Wij hebben dus niet gezegd: een derde of een vierde, omdat dan natuurlijk, juist met het oog op de uitbreiding, onmiddellijk de vraag zou rijzen wat er gebeurt als wij in de loop van het uitbreidingsproces in een bepaalde legislatuur met verschillende cijfers zijn geconfronteerd. Zou deze dan telkens moeten worden aangepast? Wat betekent trouwens een vierde als wij te maken hebben met 21 of 23 lidstaten? Met andere woorden, men zou dan constant gedwongen zijn buitengewone regelingen uit te vaardigen en daarom stellen wij hier het cijfer 5 voor.
Wij waren van mening dat voor het beslechten van conflicten over de eerbiediging van de voorwaarde in artikel 1, dat wil zeggen over de eerbiediging van de criteria voor Europese partijen, een van het Parlement onafhankelijke instantie de beste oplossing is. Dit is echter een kwestie van politieke beoordeling en ten aanzien daarvan kunnen wij instemmen met het standpunt van het Parlement zoals dat tot uiting komt in amendement 13.
Amendement 22 over de looptijd van de verordening kunnen wij echter niet overnemen. Er zijn twee amendementen waartegen wij vooral juridische bezwaren hebben. Het betreft hier ten eerste amendement 16 op grond waarvan schenkingen door tot de overheid behorende ondernemingen verboden zouden zijn. Afgezien van de afbakeningsproblemen is het volgens ons op grond van artikel 295 heel moeilijk om een dergelijk verbod op Europees vlak juridisch te rechtvaardigen.
Ten tweede heeft de Commissie aanzienlijke problemen met amendement 21 inzake sancties. Wij kunnen de tweede zin "ten onrechte ontvangen financiële steun moet worden terugbetaald" weliswaar aanvaarden, maar ik moet er wel op wijzen dat het hierbij enkel om een herhaling van normale begrotingsregels gaat.
Tegen de in de eerste zin genoemde principes kan men natuurlijk geen enkel bezwaar hebben, maar de procedure is niet toepasselijk. Steunmiddelen worden overeenkomstig de gebruikelijke regels door de Commissie verstrekt. Artikel 274 biedt noch de Raad, noch het Parlement de mogelijkheid om zich te mengen in de begrotingsuitvoering. De uitdrukking "een passende financiële sanctie" die in dit amendement voorkomt, is te vaag en zou juridische problemen opwerpen.
Van de in de commissie goedgekeurde amendementen kan de Commissie de volgende overnemen: 1, 2, 3, 5 eerste zin, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 17 gedeeltelijk, 18, 19, 20 en 21 gedeeltelijk. Van de in de voltallige vergadering ingediende amendementen kan de Commissie de amendementen 23, 31, 32, 34, 37, 56, 58 en 62 overnemen. Wat de amendementen 33 of 46 of 57 betreft, die over hetzelfde onderwerp gaan, staan wij, zoals ik reeds zei, open voor discussie. Ik moet wel nogmaals wijzen op de daarmee gepaard gaande risico' s.
Dan wil ik nog een korte opmerking maken over de looptijd. De Commissie heeft voorgesteld de regeling na het tweede begrotingsjaar van de looptijd buiten werking te stellen. Waarom willen wij een voorlopige regeling? Ik wil hier nogmaals vermelden dat volgens ons in de volgende regeling rekening moet kunnen worden gehouden met de opgedane tweejarige ervaring.
Het vraagstuk van de partijenfinanciering ligt politiek heel gevoelig. Daarom is het zo belangrijk dat daarover op open en transparante wijze wordt gediscussieerd en een transparante regeling wordt gevonden. De Commissie hoopt dat wij spoedig over een dergelijke transparante regeling zullen beschikken. Dat is in het belang van de democratie. Dat is in ons gemeenschappelijk democratisch belang.

De Voorzitter
Mevrouw de commissaris, hartelijk dank voor de zeer uitvoerige toelichting.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Eurojust
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0153/2001) van mevrouw Gebhardt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Republiek Portugal, van de Franse Republiek, van het Koninkrijk Zweden en van het Koninkrijk België met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad betreffende de oprichting van Eurojust ter versterking van de strijd tegen ernstige vormen van georganiseerde criminaliteit (10357/2000 - C5-0396/2000 - 2000/0817(CNS)).

Gebhardt
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, als wij als afgevaardigden aan de Raad van de Europese Unie denken, worden wij niet altijd gegrepen door een diep geluksgevoel. De samenwerking verloopt vaak stroef, niet alleen door een gebrek aan goede wil, maar ook omdat de te behandelen materie vaak moeilijk is en de prioriteiten verschillen.
Daarom verheugt het mij des te meer dat ik vandaag als rapporteur kan zeggen dat bij Eurojust alles van een leien dakje is gegaan. Wij stonden aan hetzelfde eind van het touw en hebben goede vooruitgang kunnen boeken in de strijd tegen de zware grensoverschrijdende criminaliteit. Daarvoor wil ik persoonlijk en namens het Parlement, maar vooral ook namens de burgers van de Europese Unie, mijn hartelijke dank uitspreken. Als Eurojust begin 2002 met zijn werk van start zal gaan en de taken zal overnemen van de voorlopige instantie voor de bestrijding van de zware en georganiseerde grensoverschrijdende criminaliteit, kunnen de burgers zich verheugen. Dan is Europa namelijk een flink stuk opgeschoten op de weg naar de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Dat verwachten de burgers echter ook van ons, en ik ben ervan overtuigd dat zij daar zelfs recht op hebben. Daarom dank ik alle collega' s van de commissie die hebben meegeholpen aan de concrete invulling van het Raadsinitiatief en de verbetering daarvan. Het is onze bedoeling een zo efficiënt mogelijke justitiële coördinatie-instantie in het leven te roepen, een instantie die nauw kan samenwerken met institutionele partners zoals Europol en de Europese justitiële netwerken. Ik verzoek de voltallige vergadering in te stemmen met de daarvoor noodzakelijke veranderingen van het Raadsvoorstel en met de aanvullingen daarop. Ik zal enkele voorbeelden noemen waaruit duidelijk op te maken valt dat het Europees Parlement zijn stempel heeft gedrukt op Eurojust.
Ten eerste is de uitgebreide en duidelijk omlijnde lijst met bevoegdheden heel belangrijk. Daarin komen de grondtrekken voor van een vurige wens: de instelling van een Europees Openbaar Ministerie. Deze lijst gaat ook veel verder dan het bij tijd en wijlen verkondigde minimumconcept, volgens welke het volstaat de financiële belangen van de Europese Unie te beschermen. Vanuit de optiek van de burgers zou men met een dergelijk minimumconcept echter flink te kort schieten.
Wij moeten alle vormen van criminaliteit waarvoor de mensen in Europa vandaag de dag niet zonder reden bang zijn, energiek te lijf gaan. Grensoverschrijdende fraude, corruptie en misdrijven tegen de financiële belangen van de Europese Gemeenschap moeten in dezelfde mate bestreden worden als computercriminaliteit. Geldwitwassers mogen zich net zo min veilig voelen als milieuzondaars. Natuurlijk moeten onder het algemeen bevoegdheidsterrein van Eurojust ook alle andere vormen van criminaliteit en delicten vallen die onderdeel vormen van de politietaken van Europol. Daaronder bevinden zich afschuwelijke misdrijven zoals mensenhandel en terroristische aanslagen, waarover wij dagelijks in de krant kunnen lezen.
Ten tweede hebben wij in de overwegingen ook melding gemaakt van de gegevensbescherming. Dat was mijns inziens ook dringend noodzakelijk, want bij de bestrijding van de internationale en georganiseerde criminaliteit kan de rechtsstaat natuurlijk niet buiten spel worden gezet. Met andere woorden, ook Eurojust moet zich bij al zijn onderzoekwerkzaamheden aan de strenge bepalingen inzake gegevensbescherming houden. Voor de verzameling, verwerking en benutting van persoonlijke gegevens hebben wij in ieder geval het internationaal reglement van de Raad van Europa en de rechtsvoorschriften van de lidstaten die in dezelfde mate van toepassing zijn. Ook bij uitwisseling van persoonlijke gegevens moeten de voorschriften inzake gegevensbescherming onbeperkt in acht worden genomen.
Ten derde willen wij ervoor zorgen dat Eurojust zo flexibel mogelijk kan werken. Dat is een fundamentele voorwaarde voor succes. Bijzonder belangrijk zijn rechtstreekse en ongecompliceerde contacten tussen de betrokken personen. Daarom hebben wij de bepaling in het voorstel met betrekking tot de nationale vertegenwoordigers geschrapt en alles verwijderd wat bureaucratische hinderpalen en het voortwoekeren daarvan zou kunnen aanmoedigen.
Staat u mij toe ter afsluiting nog te vermelden dat de Belgische regering heeft aangekondigd van plan te zijn de voorbereidingen voor de definitieve eenheid "Eurojust" tijdens haar voorzitterschap af te ronden. Met deze belofte en met de aanneming van mijn verslag door de voltallige vergadering, waar ik bij deze om verzoek, brengt Europa de internationale criminaliteit een zware klap toe.

Von Boetticher
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, sedert het besluit van de Europese Raad van Tampere tot oprichting van een Europese instantie ter coördinatie van de met strafvervolging belaste autoriteiten en de openbare ministeries is anderhalf jaar verstreken. Dit is een betrekkelijk korte tijd als men ziet hoe lang de ontwikkelingen in andere sectoren van het Europees beleid duren. Als Parlement hebben wij positief gereageerd op deze vlotte ontwikkelingen en ze goed begeleid. Na Europol is de instelling van Eurojust een nieuwe stap in de richting van een efficiënte bestrijding van de georganiseerde, grensoverschrijdende criminaliteit in Europa.
Reeds de eerste stap op justitieel gebied, namelijk de instelling van het Europees justitieel netwerk, was een succes. Met behulp van dit netwerk kon bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie van de Duitse stad Celle ervoor zorgen dat binnen enkele uren door de douane in België een geheim onderzoek werd ingesteld, en samen met openbare aanklagers uit een ander land binnen enkele uren een observatie werd verricht in een derde land. Heel wat ten dode opgeschreven zaken van rechtsbijstand konden nieuw leven in worden geblazen. Toch waren er nog problemen, bijvoorbeeld bij de interpretatie van overeenkomsten inzake rechtsbijstand, strafrecht en strafrechtelijke procedures en op het gebied van de bevoegdheidsverdeling.
Door begripsproblemen ten gevolge van de natuurlijke taalbarrières werden extra moeilijkheden veroorzaakt. Met Eurojust moet men nu al deze hinderpalen uit de weg kunnen ruimen. Eurojust heeft in eerste instantie een clearing-functie. De ambtenaren moeten schikkingen uitwerken, bilaterale conflicten over de toepassing en de interpretatie van overeenkomsten inzake rechtsbijstand regelen, prioriteiten voor de Europese misdaadbestrijding opstellen en de transnationale strafrechtelijke vervolgingsmaatregelen zonder tijdsverlies begeleiden.
In de toekomst moet Eurojust ook lijsten van grensoverschrijdende onderzoekprocedures bijhouden en eventueel over kunnen maken. Eurojust moet dus als een soort register functioneren voor informatie over ernstige delicten en zorgen voor de planning, coördinatie en uitvoering van de maatregelen voor beroepsopleiding en bijscholing. Dankzij Eurojust kunnen de nationale autoriteiten voor strafvervolging beschikken over betrouwbare informatie over rechtszaken en tegelijkertijd de daarmee gepaard gaande taalmoeilijkheden overwinnen en transnationale conflicten bijleggen.
Ik wil de rapporteur, mevrouw Gebhardt, van harte bedanken voor de opstelling van het nu in stemming te brengen advies van het Parlement en de goede samenwerking. Er is een verandering die mij, afgezien van haar amendementen, na aan het hart ligt. Het justitiële netwerk was tot nu toe een lichaam zonder kop. Als wij nu Eurojust in het leven roepen en als kop op dit lichaam zetten, moeten wij ook zorgen voor de zenuwbanen die kop en lichaam met elkaar verbinden. Zonder die zenuwbanen kunnen zij niet werken. Eurojust en het Europese justitiële netwerk mogen niet naast elkaar bestaan of slechts losse contacten met elkaar onderhouden. Zij moeten een eenheid vormen en die eenheid krijgt men als men in plaats van de geplande contactpunten voor Eurojust de reeds bestaande contactinstanties van het Europees justitieel netwerk gebruikt. Dat is de enige manier om te voorkomen dat twee systemen met hetzelfde takengebied naast elkaar worden gebruikt, hetgeen overbodig dubbelwerk zou zijn.
Daartoe hebben wij dan ook voorstellen gedaan en ik zou de Raad willen vragen daarmee in zijn werkzaamheden rekening te houden. Dan zal Eurojust namelijk een echt succes worden en kunnen bijdragen aan meer veiligheid voor de mensen in Europa.

Paciotti
Mevrouw de Voorzitter, ook al gaat het langzamer dan sommigen van ons zouden willen, de opbouw van de Europese Unie als ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid schrijdt gestaag voort en krijgt met de dag duidelijker gestalte. Vandaag hebben wij het over twee belangrijke segmenten van justitiële samenwerking op strafrechtelijk terrein. Het belangrijkste is dus de vorming van Eurojust, waarmee reeds een begin is gemaakt via een voorlopige eenheid die als opstap fungeert voor de definitieve eenheid.
Het Europees Parlement zal, naar ik hoop, het uitmuntende verslag van mevrouw Gebhardt aannemen en dus ook de amendementen die zijn voorgesteld om de rol en doelmatigheid van Eurojust te versterken. In deze amendementen wordt een dusdanig adequate omschrijving van het takenpakket en de omvang van bevoegdheden gegeven, dat de interventies geen moeilijkheden of onzekere situaties zullen opleveren en de veiligheid van de burgers beter gewaarborgd wordt. De amendementen bieden eveneens betere garanties voor naleving van de grondrechten, vooral waar het gaat om de rechten van bescherming en vertrouwelijkheid van persoonsgegevens, en last but not least wordt ingestaan voor de zelfstandigheid en onafhankelijkheid van Eurojust, wat voor een juridisch orgaan een noodzakelijke vereiste is.
Een efficiëntere justitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied is een sleutelelement voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid om in een situatie van vrij verkeer de uitdagingen van de criminaliteit het hoofd te bieden. Maar als wij deze samenwerking concreet op gang willen brengen, is het gezien de complexiteit van de procedures hoogst wenselijk dat in het volgende Unieverdrag deze materie eindelijk een communautaire materie wordt, zoals dat het geval is met de samenwerking op het vlak van burgerrecht, via communautarisering van de derde pijler.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, de tijd zal uitwijzen dat het oprichten van netwerken belangrijker is dan vele andere besluiten die wij nemen. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor het netwerk van de consumentenombudsman.
Het is duidelijk dat wij allen kunnen samenwerken. Wij zullen concrete resultaten bereiken. Het is belangrijk dat de regels voor de bescherming van personen worden gerespecteerd, zoals eerdere sprekers hebben benadrukt. Ik wil echter ook op een idee wijzen dat de heer Watson naar voren heeft gebracht, namelijk dat er een dienovereenkomstige samenwerking moet komen voor de verdachten, voor degenen die een verdediger nodig hebben. Op die manier is er sprake van gelijke uitgangspunten voor iedereen.
Onze fractie staat geheel achter het plan om milieumisdrijven toe te voegen aan de misdrijven die dit voorstel omvat. Helaas weten wij dat opzettelijke olielozingen een aanzienlijk grotere bron van verontreiniging vormen dan ongelukken. Justitie doet zelden iets aan deze misdrijven. Daarom is Eurojust nodig als instrument voor samenwerking, bijvoorbeeld met het oog op mijn geliefde Oostzee.
Onze fractie heeft amendement 28 ingediend, dat inhoudt dat wij de verschillende manieren van vooronderzoek moeten respecteren. In bepaalde landen, bijvoorbeeld in mijn land van herkomst, valt het vooronderzoek voor een deel niet onder het Openbaar Ministerie. Dat moet worden gerespecteerd, zoals ook gebeurd is in de conclusies van Tampere, die de grondslag vormen voor ons besluit en onze discussie van vandaag.

Boumediene-Thiery
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, met het oog op de toename van de georganiseerde criminaliteit heeft de Unie vele nieuwe initiatieven genomen om de strijd tegen criminele organisaties te intensiveren en de samenwerking tussen de opsporings- en vervolgingsautoriteiten te verbeteren.
Op de Top van Tampere is deze politiële en justitiële samenwerking, die lang beschouwd is als het ondergeschoven kind van de Europese eenwording, nieuw leven ingeblazen. Alle aandacht is nu gericht op Eurojust, een organisatie die bestaat uit verbindingsprocureurs, -magistraten en -politiefunctionarissen.
Hoe kunnen we er nu voor zorgen dat deze eenheid, die in de toekomst als Europees Openbaar Ministerie moet gaan fungeren, goed zal kunnen functioneren zonder dat de wetgeving van de lidstaten en hun procedures ook maar enigszins op elkaar zijn afgestemd? De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat er een zo hoog mogelijke standaard wordt gerealiseerd, dat wil zeggen een standaard die voorziet in voldoende procedurele garanties en een doelmatig justitieel apparaat voor alle burgers, in het kader waarvan de mensenrechten en dus ook het recht op verdediging worden gewaarborgd.
Helaas moeten we constateren dat het huidige orgaan aan geen enkele controle van het Europees Parlement wordt onderworpen. Erger nog is dat ook het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen niet de gerechtelijke controle op dit orgaan uitoefent, zoals dat in artikel 35 van het Verdrag is bepaald.
Een ander punt dat we in gedachten moeten houden heeft betrekking op de gegevensverwerking die de eenheid dient te waarborgen. Eurojust krijgt ook de taak om in het kader van een netwerk informatie te verzamelen over strafregisters en politierapporten van de lidstaten. Dit brengt mij bij de volgende vragen. Welke bescherming wordt er in het kader van de gegevensverwerking geboden? Wie heeft er toegang tot de gegevens en wie mag ze gebruiken? Hoe zit het met het recht op antwoord en het recht op verdediging en in hoeverre worden incorrecte of verouderde gegevens gecorrigeerd?
Dit zijn de vragen die aan mijn amendementen ten grondslag liggen. Wij zullen voor dit verslag stemmen als deze amendementen worden overgenomen. Inderdaad, de Europese Unie heeft behoefte aan een supranationale gerechtelijke structuur om de publieke maatregelen die op heel het grondgebied van de EU genomen worden, te kunnen coördineren en versterken. Er staat hier bijzonder veel op het spel. De wil moet aanwezig zijn om een gemeenschappelijk strafrechtelijk beleid te kunnen realiseren. Dit is alleen mogelijk als de nationale soevereiniteit gedeeltelijk wordt opgegeven, of de lidstaten dat nu willen of niet.
Met Eurojust krijgt Europol een echte partner op gerechtelijk gebied. De vraag of Eurojust doelmatig zal kunnen functioneren is volledig afhankelijk van de mate waarin deze eenheid in staat zal zijn blijken de inspanningen van andere justitiële en politiële actoren aan te vullen en van een meerwaarde te voorzien. Waarom zouden we anders supranationale structuren in het leven roepen? Waarom zouden we de inspanningen van de lidstaten in het kader van een onderzoek coördineren, wat op zich een complexe aangelegenheid is, als de magistraat die het onderzoek leidt niet over de middelen beschikt om goed onderzoek te kunnen doen en niet in staat is om de aangeklaagde personen te veroordelen?
Ik wil niet nogmaals terugkomen op de eventuele bevoegdheden van een daadwerkelijk Europese partij, maar wil u wel de vraag voorleggen of het niet beter is om een werkelijk efficiënte en doelmatige structuur aan te brengen, die in dienst van de burgers van Europa staat vanwege alle garanties die ze deze burgers biedt.

Korakas
Mevrouw de Voorzitter, volgens het verslag wordt met de instelling van de supergecentraliseerde en autoritaire instantie die Eurojust heet, meerwaarde geproduceerd. Dit is echter een instelling van openbare aanklagers en rechters uit de lidstaten aan wie vergaande en ongecontroleerde bevoegdheden zijn toegekend voor onderzoek naar en vervolging van "ernstige vormen van grensoverschrijdende criminaliteit" , een term waar helaas nooit een beschrijving van is gegeven. Deze instantie kan op eigen houtje optreden en de nationale autoriteiten omzeilen. Zij kan zelfs een bepaalde zaak bij een lidstaat weghalen en aan een andere lidstaat opdragen, waarbij natuurlijk de vraag opduikt aan de hand van welke criteria zij dit kan doen. Het Schengensysteem en Europol zullen de rechterhand vormen van Eurojust. Europol wordt zelfs verheven tot institutionele partner. Men wil ook het Europees justitieel netwerk laten voortbestaan. Eurojust zal echter ook een eigen gegevensbank krijgen. Wij zullen met andere woorden opgescheept zitten met maar liefst vier netwerken waarin gevoelige persoonlijke gegevens zijn opgeslagen voor de strafregisters. Dat zijn dus vier manieren om de burgers van en de reizigers door de vesting "Europese Unie" te schaduwen.
Die prachtige, operationele onafhankelijkheid van Justitie, waar de burgerlijke democratie zo trots op is, kan men dus wel vergeten. Met Eurojust en de op til zijnde Europese openbare aanklager wordt de laatste hand gelegd aan een voor de burger, maar voor met name de volksbeweging verstikkende, supergecentraliseerde, ongecontroleerde en afschuwwekkende structuur.
Als wij kijken naar de manier waarop de Europese integratie plaatsvindt, zien wij dat gestreefd wordt enerzijds naar volledige liberalisering van de markt, dat wil zeggen naar volledige vrijheid voor het door monopolies bedreven winstbejag, en anderzijds naar een autoritaire institutionele centralisatie en militarisering van de Europese Unie, en repressie. De volkeren van de Europese Unie moeten deze ontwikkelingen tegenhouden en omkeren, en zij zullen ze ook omkeren. Dat blijkt uit de ervaringen in mijn land waar de volksbeweging en talrijke democratische instanties hun krachten hebben gebundeld en zich vastberaden verzetten tegen de nieuwe, autoritaire en ondemocratische manifestatiewet die de Griekse regering in deze dagen door het Grieks parlement probeert te krijgen.

Andrews
Mevrouw de Voorzitter, al veel te lang heeft de Europese Unie machteloos gestaan wanneer het ging om het bestrijden van de georganiseerde misdaad. Ik ben van mening dat we, als we de oprichting van Eurojust goedkeuren, er een nieuw wapen bij hebben waarmee we het kunnen opnemen tegen de misdaadorganisaties van Europa. De georganiseerde misdaad in Europa is ons tot nog toe minstens tien stappen voor geweest door gebruik te maken van zwakke plekken in onze juridische en economische systemen. Deze criminelen zijn experts in het uitbuiten van wettelijke bepalingen en bevoegdheden en ze maken gretig misbruik van onze open markt. De Europese Unie moet zich niet meer zo makkelijk voor het karretje laten spannen door de zware misdaad. Traditionele wetshandhaving is niet langer genoeg. Nationale preventiemaatregelen moeten waar nodig worden aangevuld met gepaste actie op communautair niveau.
Dit initiatief stelt dat mensenhandel daarbij moet worden inbegrepen. Ik stel heel nadrukkelijk dat ook het smokkelen van illegale immigranten, prostitutienetwerken en het seksueel uitbuiten van kinderen daaronder moet vallen. Daarnaast hebben we het over de bevoegdheid tot het aanpakken van terreurdaden, het beschermen van de euro, computermisdaad en het beschermen van de financiële belangen van de EU. Het initiatief strekt zich ook uit tot het witwassen van opbrengsten uit criminele activiteiten. Vandaag houdt het EU-forum over georganiseerde misdaad zijn eerste bijeenkomst in Brussel. De Commissie moet ons en het publiek op de hoogte houden van de resultaten van dergelijke vergaderingen.
Laten we er een algemene regel van maken dat alle relevante beleidsvormen van de EU een element van misdaadpreventie bevatten. Laten we duidelijk maken dat het EU-programma tegen sociale uitsluiting niet onderdoet voor de strategie voor misdaadpreventie. Laten we duidelijk maken dat het Regionaal Fonds kan bijdragen aan de nationale programma' s door initiatieven ter bestrijding en voorkoming van misdaad te steunen. Laten we duidelijk maken dat de strijd tegen de misdaad al uitgebreid is opgenomen in het beleid en de programma' s van de Gemeenschap op het gebied van samenwerking en hulp. Laten we ervoor zorgen dat alle nieuwe wetgeving misdaadbestendig is en dat bestaande wetgeving geëvalueerd wordt.
Onze fractie zal dit verslag steunen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u allereerst van harte gelukwensen met uw nieuwe functie. U kunt er zeker van zijn dat ik hier namens de radicale leden van de TDI-Fractie het woord zal voeren.
Samen met mijn vrienden heb ik dit vraagstuk inzake Eurojust intensief bestudeerd. Ik moet zeggen dat ik de naam "Euro Saint Just" beter bij deze instelling vind passen, als we kijken naar de wijze waarop dit vraagstuk ons gepresenteerd wordt. Saint Just, ofwel de Heilige Justus, was bovendien een goede jurist. Eurojust roept veel vragen op. Het doet mij daarom genoegen dat commissaris Vitorino in ons midden is.
In Nice is het beginsel van een onafhankelijke procureur duidelijk van de hand gewezen. De lidstaten zien om diverse redenen geen heil in zo'n onafhankelijke procureur. Er kunnen geen vervolgingsstructuren worden ontwikkeld als niet tegelijkertijd wordt gewerkt aan systemen voor verdediging, gegevensbescherming en waarborging van het recht. U werkt aan de ontwikkeling van een bureaucratisch orgaan dat lidstaten om strafrechtelijke vervolging moet verzoeken, terwijl strafvervolging juist een zaak is van de rechterlijke macht. De regels voor strafrechtelijke vervolging verschillen van land tot land. In ons land is strafrechtelijke vervolging verplicht, maar dat geldt niet voor alle landen. Het gaat hier om complexe vraagstukken die mijns inziens niet vereenvoudigd zullen worden door deze "Euro Saint Just", die zich volgens mij zal beperken tot wat opsporingsactiviteiten op Europees niveau als we niet parallel een systeem opzetten voor controle en wettelijkheid.
Als ik bovendien denk, mijnheer de commissaris, aan de omstandigheden waarin sommige landen hun vertegenwoordiger hebben benoemd - ik denk bijvoorbeeld aan mijn eigen land, dat, in strijd met de door de rechterlijke macht zelf opgestelde regels, de heer Caselli heeft benoemd - heb ik zo mijn twijfels over deze instelling. Als mijn land de procureur van Palermo naar u stuurt, heb ik zo mijn twijfels. Deze man heeft de heren Andreotti, Muzotto en Contrada aangeklaagd, vijf processen aangespannen op basis van verklaringen van spijtoptanten en al deze processen verloren - de mensen die zijn aangeklaagd zijn allen door de rechterlijke macht vrijgepleit. Ik vraag me ernstig af of we heel Europa straks niet met deze methoden gaan belasten. Daarom verzoek ik u om u tegen deze "Euro Saint Just" uit te spreken.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, 10% van de wereldhandel wordt omgezet door de internationaal georganiseerde criminaliteit en een groot deel daarvan komt uit de Europese Unie. Als de statistieken kloppen, moeten de ontwikkelingen in de criminaliteitssector ons grote zorgen baren. In de Europese Unie wordt reeds 30% van de misdrijven toegeschreven aan de internationaal georganiseerde criminaliteit.
Gezien deze ontwikkelingen moeten wij ons afvragen of de Europese Unie zonder interne grenzen inderdaad alle mogelijkheden aangrijpt om deze georganiseerde criminaliteit te lijf te gaan. Wij kunnen zonder meer zeggen dat bij de politiesamenwerking grote vorderingen zijn gemaakt; wij hebben Europol en Europol heeft veel succes bij de criminaliteitsbestrijding.
Op justitieel gebied moeten wij echter helaas vaststellen dat de samenwerking nog in de kinderschoenen staat. Met Eurojust hebben wij nu een nieuw instrument dat in het jaar 2002 met zijn werk zal beginnen en een belangrijke stap vooruit zal betekenen in de samenwerking tussen de justitiële autoriteiten. Eurojust zal dan in principe net zo te werk gaan als Europol en zorgen voor coördinatie van de met strafvervolging belaste autoriteiten in hun strijd tegen de georganiseerde criminaliteit.
Wij mogen echter wel verwachten dat deze samenwerking met de bestaande contactpunten, met het justitieel netwerk, met Europol ook daadwerkelijk zal functioneren en dubbelwerk bij onderzoek zal worden vermeden.
Ik wil de rapporteur van harte gelukwensen. Slechts op een punt ben ik het niet met haar eens. Zij heeft Luxemburg als zetel voor Eurojust voorgesteld. Als Oostenrijker, als iemand die rekening wil houden met de op til zijnde uitbreiding en weet dat Wenen dan in het hart van de Europese Unie zal komen te liggen, wil ik een tegenvoorstel doen en in plaats van Luxemburg, zoals mevrouw Gebhardt wil, Wenen voorstellen als zetel van deze instantie.

Sousa Pinto
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de in het kader van de totstandkoming van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid aangenomen initiatieven maken van deze belangrijke communautaire politieke doelstelling een van de meest dynamische mechanismen ten behoeve van de uitbreiding en uitdieping van het Europese eenwordingsproces. Met het oog op de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid betekent de oprichting van Eurojust een belangrijke stap voorwaarts. Eurojust tracht een antwoord te bieden op een van de ernstigste bedreigingen waarmee de rechtsstaat heden ten dage wordt geconfronteerd: de grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit. Volgens recente ramingen neemt het aandeel van deze praktijken in de wereldeconomie en derhalve ook in de Europese economie angstaanjagende proporties aan. De nationale staten hebben meermaals laten blijken dat de juridische instrumenten waarover zij beschikken ontoereikend zijn om de georganiseerde criminaliteit op afdoende wijze aan te pakken. Dit is met andere woorden een van de terreinen waarop de Europese Unie zich terecht op het subsidiariteitsbeginsel kan beroepen. Eurojust vormt immers een noodzakelijk en dringend antwoord van de democratieën op de plaag van de georganiseerde misdaad die gepaard gaat met de groeiende vervlechting van de economieën en de technologische ontwikkeling. Daarbij wordt handig gebruik gemaakt van de zwakke punten van de internationale rechtsorden die niet op elkaar zijn afgestemd, volledig machteloos staan ten aanzien van deze vormen van criminaliteit en het slachtoffer zijn van een momenteel totaal misplaatste arrogante zelfingenomenheid.
Eurojust en het Europese Openbaar Ministerie dat wij in de toekomst onvermijdelijk zullen moeten oprichten, maken van het Europese eenwordingsproces een burgerlijke noodzaak en een afdoend antwoord op concrete problemen waarmee de doorsneeburger te kampen heeft. Het vertrouwen van de maatschappij in haar democratische instellingen zal in de toekomst grotendeels afhangen van het welslagen van de op juridisch en politieel gebied ondernomen gecoördineerde acties. Eurojust zal de efficiëntie en het prestige van deze instellingen mede waarborgen en het zal de rechtsstaat een grote dienst bewijzen.
Informatie, samenwerking en in gezamenlijk overleg gecoördineerde maatregelen vormen de sleutel tot een nieuwe aanpak in de strijd tegen het witwassen van kapitaal, mensenhandel, milieucriminaliteit, valsemunterij en andere ernstige vormen van criminaliteit. Het innoverende voorstel om een college te vormen is van fundamenteel belang. Zo zullen wij immers over een instrument beschikken dat ons in de gelegenheid stelt de genoemde doelstellingen na te streven. Om te garanderen dat de totstandkoming van dit belangrijke instrument inzake justitiële samenwerking de rechtsstaat daadwerkelijk versterkt, moeten de niet uit het nationaal recht weg te denken procedurele garanties worden overgedragen op de werking van Eurojust. Wij moeten immers hoe dan ook vermijden dat de door de genoemde garanties gewaarborgde grondrechten in het gedrang komen. Tot slot feliciteer ik de rapporteur met de gedegenheid en de kwaliteit van haar verslag, en in het bijzonder met het gevoel voor evenwicht dat uit de voorgestelde wijzigingen spreekt.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, om te beginnen feliciteer ik mevrouw Gebhardt met haar uitstekende werk. Mijn felicitaties ook aan de heer Von Boetticher, de schaduwrapporteur van de EVP. De grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit heeft indrukwekkende proporties aangenomen. De huidige situatie vereist dringend een gezamenlijk en gecoördineerd antwoord, met name in de strijd tegen het terrorisme, de drughandel, de kinderpornografie, de mensenhandel, de eurovalsemunterij, de computercriminaliteit en het witwassen van kapitaal.
In verband met Eurojust zou ik vier punten willen aanstippen. In de eerste plaats verheugt het ons ten zeerste dat op dit vlak vooruitgang wordt geboekt. Toen het Europees Parlement vorig jaar in november advies uitbracht over het voorlopig samenwerkingsteam, heeft het duidelijk te verstaan gegeven dat de oprichting van dit team geen voorwendsel mocht zijn om de totstandbrenging van Eurojust te verdagen.
Ten tweede komen wij hiermee een stap dichter bij de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De conclusies van Tampere beginnen vaste vorm aan te nemen. Zij worden geleidelijk aan in de praktijk gebracht. Langzaam maar zeker wordt het Europa van de burgers werkelijkheid, dankzij het scorebord van de Commissie, de inachtneming van de rol van het Parlement en een initiatief waarvan de Commissie en de lidstaten elk een deel voor hun rekening nemen. Commissaris Vitorino weet overigens maar al te goed dat zijn voorstel onze voorkeur geniet boven dat van de lidstaten. Wij waarderen zijn coherentie en totaalvisie.
Ten derde moet dit initiatief beschouwd worden als een eerbewijs aan onze beschavingswaarden, aan de beginselen van de rechtsstaat. Om het met de woorden van commissaris Vitorino te zeggen: Eurojust is de justitiële tegenhanger van Europol. Eurojust moet onafhankelijk kunnen werken. De eenheid moet jaarlijks over haar werkzaamheden verslag uitbrengen, weliswaar niet alleen aan de Raad, maar ook aan het Europees Parlement en de Europese Commissie.
Mijn vierde opmerking betreft de gegevensbescherming. Het Parlement heeft reeds op deze kwestie geattendeerd. Het is wenselijk dat Eurojust een nauwe samenwerking tot stand brengt met Europol, met het Europees justitieel netwerk, met OLAF en met het informatiesysteem van Schengen, naast de informatie over criminaliteit die het van de lidstaten ontvangt. Het is met name belangrijk dat een evenwichtige oplossing wordt gevonden tussen de bescherming en eerbiediging van de rechten en vrijheden van de burgers enerzijds, en de instrumenten ter bestrijding van criminaliteit anderzijds. Telkens als wij het over de communautaire instellingen hebben, is het overigens raadzaam te onderstrepen dat wij al het mogelijke moeten doen om dubbel werk en bevoegdheidsconflicten te voorkomen.

Vitorino
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik zal het kort houden zodat u op het geplande tijdstip tot de stemming kunt overgaan. De Commissie kan zich vinden in de algemene lijnen van het verslag van mevrouw Gebhardt over Eurojust. Ik feliciteer haar overigens met het uitstekende werk dat zij heeft verricht. Wij achten het in de eerste plaats van fundamenteel belang dat een afdoende oplossing wordt gevonden voor de coördinatie tussen Eurojust en het Europees justitieel netwerk, dat sterk heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de justitiële samenwerking op Europees niveau. Tevens moet duidelijk worden omschreven in welke omstandigheden de Commissie en Europol bij de werkzaamheden van Eurojust zullen worden betrokken.
In deze fase is de eenheid Eurojust niet bevoegd om operationele beslissingen te nemen, een onderzoek op te starten of voor de rechter te verschijnen. Verwacht wordt evenwel dat Eurojust dit hogere stadium van justitiële samenwerking mettertijd zal bereiken. Vandaar dat de Commissie samen met mevrouw Gebhardt bijzonder belang hecht aan het recht op verdediging van de beschuldigden, de regelgeving inzake gegevensbescherming en de algemene eerbiediging van de grondrechten van de burger. Wij zijn van oordeel dat het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie hierbij als leidraad kan dienen.
Wij kunnen ons vinden in de suggesties van de rapporteur. Er is slechts één punt waarbij ik bedenkingen heb. Bij de omschrijving van de bevoegdheid van Eurojust inzake strafbare feiten waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad, is voorzichtigheid geboden. Onze voorkeur gaat uit naar de term bevoegdheid inzake economische en financiële criminaliteit. De coördinatie tussen Eurojust en OLAF vormt een van de meest delicate kwesties. De bevoegdheden van OLAF vallen onder de eerste pijler terwijl Eurojust in het intergouvernementele kader van de derde pijler tot stand komt. Daarom kunnen wij ons inziens maar beter niet de indruk wekken dat Eurojust steeds betrokken is bij de gevallen waarin OLAF het initiatief neemt om de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap veilig te stellen. Wij dringen derhalve aan op de noodzaak om de verschillende toepassingsgebieden van elkaar te onderscheiden.
Mevrouw de Voorzitter, tot slot zou ik nog even willen ingaan op de fictieve figuur die de heer Dell'Alba hier in het leven heeft geroepen door Eurojust als "Euro Saint-Just" te bestempelen. Ik ben er evenwel van overtuigd dat Eurojust geen instrument voor heiligen maar voor mensen is. Het heeft tot doel rechtvaardigheid op mensenmaat tot stand te brengen, met inachtneming van de bijbehorende moeilijkheden en mogelijke risico's. Zoals alle mensenwerk is het uiteraard niet perfect. Het is geen heiligenaangelegenheid, maar een eerste aanzet tot de bescherming van de grondrechten en de bestrijding van de criminaliteit op Europees niveau. Het initiatief is uiteraard voor verbetering vatbaar, maar het is tegelijkertijd een eerste noodzakelijke stap in de goede richting. Daarom hoop ik dat het Parlement het verslag van mevrouw Gebhardt zal steunen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt straks plaats.

Martin, David W
Hartelijk dank, mevrouw de Voorzitter. Zoals u weet, was ik gisteren Voorzitter toen de Turkse demonstranten de vergaderzaal binnendrongen. Het is geenszins mijn bedoeling om de stemming te vertragen of het debat dat we vanmorgen hadden, te heropenen, maar ik vind het gepast om mijn dankbetuiging aan de boden voor hun zeer efficiënte en snelle aanpak van de situatie te laten vastleggen. Ik vind hun professionele optreden in de situatie zeer te prijzen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Martin, voor deze verklaring. Wij nemen er graag nota van.

Queiró
Met uw welnemen zou ik een minuut van de kostbare tijd van het Parlement willen benutten om u eraan te herinneren dat er nog steeds zeven Portugese burgers als gijzelaars worden vastgehouden in de enclave Cabinda, die in het noorden van Angola gelegen is en deel uitmaakt van dat Afrikaanse land. De gegijzelde burgers werkten in Cabinda in Portugese bedrijven en hadden derhalve niets te maken met de onafhankelijkheidsstrijd die daar al decennialang woedt.
Mevrouw de Voorzitter, twee van deze gijzelaars worden al sinds bijna een jaar vastgehouden, ik herhaal, sinds een jaar, en de andere vijf zitten al meer dan twee maanden gevangen! Volgens de schaarse berichten die ons ter ore komen, oefenen de Angolese overheden momenteel een enorme militaire druk op het gebied uit en hebben zij onlangs alle buitenlandse journalisten gedwongen om de regio te verlaten. Wij weten derhalve niet wat er momenteel in Cabinda gebeurt. Bij gebrek aan objectieve getuigenissen vrezen wij uiteraard voor de veiligheid en zelfs voor het leven van de gegijzelden. Gezien de ernst van de situatie heb ik onlangs in een mededeling aan de Raad om de tussenkomst van de heer Solana verzocht. Ik ben ervan overtuigd dat hij de nodige stappen kan ondernemen om de vrijheid van onze landgenoten te bewerkstelligen. Dat is namelijk het hoofddoel van mijn verzoek. Mevrouw de Voorzitter, net als in mijn brief vraag ik u om in het kader van uw bevoegdheden alle mogelijke middelen aan te wenden en de nodige diplomatieke druk uit te oefenen op de gijzelaars en de Angolese overheden teneinde de noodzakelijke voorwaarden te scheppen om de vrijlating van de zeven gegijzelden te bewerkstelligen.

De Voorzitter
Mijnheer Queró, wij hebben uw boodschap heel goed begrepen. Ik zal kijken wat ik kan doen om meer inzicht te krijgen in deze zeer dramatische situatie. Ik zie echter dat het al 12.20 uur is en er wachten nog heel veel stemmingen op ons. Wij hebben desalniettemin goed nota genomen van uw boodschap.

STEMMING
Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, ik heb zojuist geconstateerd dat deze kwestie, die gisteren tijdens de stemming door het Parlement overeenkomstig artikel 143 niet-ontvankelijk is verklaard en van de agenda is gehaald, op grond van artikel 111, lid 2 weer terug op de agenda is geplaatst. In artikel 111, lid 2 staat echter expliciet vermeld dat de agenda gewijzigd kan worden door toepassing van artikel 143, hetgeen het geval was, of op voorstel van u, mevrouw de Voorzitter. Ook juridisch gezien duidt de term "of" duidelijk een alternatief aan. Met andere woorden, als de agenda op grond van artikel 143 gewijzigd is, kan ze natuurlijk niet meer op voorstel van de Voorzitter gewijzigd worden. Om die reden heb ik mijn twijfels over de wettigheid van de stemming die straks zal plaatsvinden en waarover vele leden hier geen standpunt hebben kunnen innemen tijdens het debat. Ik denk dat het Hof van Justitie zich over deze zaak moet uitspreken en ik twijfel er niet aan, mevrouw de Voorzitter, dat het zich negatief zal uitlaten over de enigszins luchthartige wijze waarop u met uw verantwoordelijkheden omspringt.
Vóór de stemming over amendement 12:

Schleicher
Mevrouw de Voorzitter, onder verwijzing naar artikel 130, lid 3 van het Reglement verzoek ik u van de 3 onderhavige amendementen eerst het amendement van de commissie in stemming te brengen. Er is verzocht om een aparte stemming daarover. Kunt u dus alstublieft eerst over amendement 12 laten stemmen en dan over de andere twee?
Vóór de stemming over amendement 54:

Leinen
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde u verzoeken eerst over amendement 63 te laten stemmen. Dit is een compromisamendement van de socialistische, liberale en groene fractie. Er is een nieuwe situatie ontstaan. Nu wordt slechts geëist dat de partijen aanwezig zijn in een vierde van de landen. Het zou logischer zijn eerst hierover te laten stemmen en dan pas over het Commissievoorstel.
Vóór de stemming over amendement 46:

Onesta
Mevrouw de Voorzitter, nu amendement 46 is aangenomen wil ik u voorstellen om amendement 47 desalniettemin te handhaven. Mijn fractie is van mening dat dit amendement een waardevolle bijdrage biedt en geenszins in strijd is met de inhoud van amendement 46.

De Voorzitter
Inderdaad.
Amendement 17 is zojuist aangenomen. Dat is duidelijk. Amendement 46 komt daarentegen te vervallen en amendement 47 vormt een goede aanvulling.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0153/2001) van mevrouw Gebhardt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Portugese Republiek, de Franse Republiek, het Koninkrijk Zweden en het Koninkrijk België met het oog op de aanneming van het besluit van de Raad betreffende de oprichting van Eurojust ter versterking van de bestrijding van ernstige vormen van georganiseerde criminaliteit (10357/2000 - C5-0396/2000 - 2000/0817(CNS) + 8938/2000 - C5-0343/2000 - 2000/0808(CNS))
Vóór de stemming over amendement 28:

Gebhardt
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het nog eens in mijn papieren nagekeken en vastgesteld dat over het in amendement 28 aan de orde gestelde vraagstuk reeds in amendement 7 is gestemd. Daarom is dit amendement zinloos. Ik ga ervan uit dat wij later in de besprekingen met de Raad nog eens op het specifieke probleem van dit amendement kunnen terugkomen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de situatie in het Midden-Oosten
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de transatlantische relatie
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de stand van de transatlantische dialoog
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0147/2001) van de heer Cercas, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité "De ontwikkeling van de sociale bescherming op de lange termijn: veilige en houdbare pensioenen" (COM(2000) 622 - C5-0011/2001 - 2001/2003(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0114/2001) van de heer Casaca, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het Speciaal Verslag nr. 11/2000 van de Rekenkamer over de steunregeling voor olijfolie, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0009/2001 - 2001/2001(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0166/2001) van de heer Buitenweg, namens de Begrotingscommissie, over de raming van de ontvangsten en uitgaven van het Parlement voor het begrotingsjaar 2002 (2001/2062(BUD))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Gollnisch
Hartelijk dank, mevrouw de Voorzitter, ik wil hier alleen maar laten weten dat overeenkomstig de gebruiken van dit Parlement en de aanbevelingen van de quaestoren, en in overeenstemming met mijn juridische uiteenzetting van zojuist, mijn collega's en ik niet zullen deelnemen aan de uiteindelijke stemming over het verslag-Schleicher. Dat is alles wat ik te melden heb, met uitzondering van nog een kleine opmerking, mevrouw de Voorzitter. U hoeft niet bang te zijn om ons het woord te geven. Wij voeren uitsluitend het woord om te verwijzen naar het Reglement en naar de gebruiken van dit Parlement. Wij zijn kortom veel minder gemeen dan men gewoonlijk doet voorkomen.

De Voorzitter
Mijnheer Gollnisch, ik moet constateren dat uw betoog tevens een stemverklaring bevat. U bent volkomen gerechtigd om uw stemverklaring nu af te leggen.

Coûteaux
Hartelijk dank, mevrouw de Voorzitter, dat u mij het woord wilt geven na de suggestie aan de assistenten om de vergaderzaal te verlaten.
Ik wil een beroep doen op het Reglement en wel met betrekking tot de wijze waarop uzelf vandaag en gisteren het Voorzitterschap hebt uitgeoefend met betrekking tot het verslag-Schleicher, de stemming gisteren over Straatsburg toen u ons de mond hebt gesnoerd en de wijze waarop u sprekers het woord geeft. Zojuist weigerde u immers mijn eminente collega Gollnisch het woord te geven. Ik wil de wijze waarop u uw rol als Voorzitter uitoefent aan de kaak stellen en zal samen met een aantal collega's een open brief aan u richten. We zullen er vervolgens op toezien dat de Franse media uitvoerig aandacht aan deze brief zullen besteden. Hartelijk dank, mevrouw de Voorzitter.

De Voorzitter
Ik denk niet dat het nodig is in te gaan op deze interventie. Ik verheug me enorm op uw brief. Ik beschouw het als een genoegen en als mijn plicht u van een gedetailleerd antwoord te voorzien, mijnheer Coûteaux, met name met betrekking tot het punt van de stemming waarin ik u zou hebben overvallen. Ik denk te mogen stellen dat iedereen hier kan bevestigen dat deze stemming geheel objectief is verlopen. Het is niet mijn schuld dat u zich tijdens de stemming niet in de zaal bevond. Dat spijt mij. Mevrouw Doyle heeft een motie van orde ingediend en wij hebben gewacht... Ik begrijp dat u zich in verlegenheid gebracht voelt, mijnheer Coûteaux. Het is echt te idioot voor woorden. Als Française begrijp ik uw gêne, maar dat gaat mij verder niet aan. Ik ben de Voorzitter van het Europees Parlement. Ik begrijp uw gêne maar al te goed, mijnheer Coûteaux, daar kunt u van op aan.
STEMVERKLARINGEN - Verslag-Figueiredo (A5-0155/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, het document van mevrouw Figueiredo is heel belangrijk. De strijd aanbinden tegen de armoede in Europa en deze armoede de baas worden is een doel dat tot nu toe niemand ter wereld heeft weten te bereiken. Zal het Europa lukken? Ik hoop van wel, dat hoop ik voor alle arme mensen in Europa, onder andere voor die vele gepensioneerden. Als wij in onze opzet slagen, dan zal dat betekenen dat de armste burgers in Europa drie goede feeën hebben: de Voorzitter van het Parlement die ons allen vertegenwoordigt, Nicole Fontaine, commissaris Anna Diamantopoulou, die dit programma heeft voorgesteld, en mevrouw Ilda Figueiredo, die het heeft afgerond.

Bastos
 - (PT) Het verslag van mevrouw Figueiredo over het programma voor de bestrijding van sociale uitsluiting verdient onze steun. Het is belangrijk dat de samenwerking tussen de Europese Unie en de lidstaten bij de bestrijding van de sociale uitsluiting en de uitbanning van de armoede wordt aangemoedigd. Helaas zijn deze problemen in sommige lidstaten nog steeds sterk aanwezig, onder meer in mijn land, Portugal. De Raad en het Parlement moeten in dit verband kwalitatieve en kwantitatieve doelstellingen vaststellen. De Commissie moet jaarlijks verslag uitbrengen aan het Parlement en de Raad over de in het kader van dit programma gemaakte vorderingen. Om het welslagen van dit initiatief te waarborgen en een efficiënte bestrijding van de armoede en de sociale uitsluiting te garanderen moet de dialoog met de partners op zowel Europees als nationaal en internationaal niveau worden versterkt en moet zoveel mogelijk financiële steun worden verleend aan innoverende projecten met een toegevoegde waarde op Europees niveau. Om dit programma volledig te kunnen uitvoeren, met inbegrip van de verplaatsingen naar de betrokken regio's, de participatie van door armoede of sociale uitsluiting getroffen personen en de financiering van door niet-gouvernementele organisaties op touw gezette acties, dient het referentiebedrag te worden verhoogd tot 100 miljoen euro, inclusief technische en administratieve kosten. Ook de basisfinanciering van de voornaamste Europese netwerken die aan deze acties deelnemen, moet in aanmerking worden genomen.
De voorbereiding van een jaarlijkse EU-rondetafelconferentie over sociale uitsluiting in nauwe samenwerking met het voorzitterschap van de Raad van de Unie en in overleg met alle betrokken partijen is een ander onontbeerlijk initiatief.
Tot slot waarschuw ik ervoor dat de financiële controlemechanismen van de niet-gouvernementele organisaties ontoereikend zijn. Daarom dring ik aan op een betere controle die een verstandig en nauwkeurig gebruik van de overheidsgelden garandeert.

Caudron
Het voorstel van de Europese Commissie, dat het onderwerp vormt van het verslag waarover wij vandaag debatteren, heeft betrekking op de vaststelling van een communautair actieprogramma 2001-2005 ter aanmoediging van samenwerking tussen lidstaten ter bestrijding van sociale uitsluiting.
.
Doel van dit programma is om in het kader van een open coördinatiemethode de lidstaten aan te sporen hun krachten te bundelen in de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting in Europa. Om de doelmatigheid te vergroten moet bij deze coördinatie worden uitgegaan van nationale actieplannen ter bestrijding van uitsluiting die gebaseerd zijn op richtlijnen die op Europees niveau zijn vastgesteld. We hebben immers kunnen constateren dat deze methode op het gebied van de werkgelegenheid goed functioneert.
Het Europees Parlement heeft deze tekst november vorig jaar in eerste lezing onder Frans voorzitterschap bestudeerd. Frankrijk heeft vele initiatieven op sociaal gebied gesteund en armoedebestrijding tot prioriteit verheven op de Europese sociale agenda.
In het gemeenschappelijk standpunt heeft de Raad 25 van de 47 amendementen overgenomen die het Parlement tijdens de zitting van 16 november 2000 had aangenomen. De Commissie heeft toen 31 amendementen geaccepteerd.
Tot mijn grote spijt heeft de Raad een aantal zeer belangrijke amendementen verworpen. Zo heeft deze instelling iedere verwijzing naar het herziene sociale Handvest van de Raad van Europa van 1996 (waarbij nu het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie gevoegd dient te worden) verworpen. De Raad heeft geweigerd zijn goedkeuring te verlenen aan het voorstel om 90% van de activiteiten te financieren die de NGO' s uitvoeren in het kader van het programma ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Hetzelfde financieringspercentage was al wel geaccepteerd voor de uitvoering van het antidiscriminatieprogramma.
De hoogte van de financiering van het programma vormt ook een struikelblok. Het Europees Parlement wilde de beschikking krijgen over de middelen waarmee het zijn ambities zou kunnen verwezenlijken en wenste derhalve dat de begroting zou worden opgevoerd van 70 tot 100 miljoen euro, naar is gebleken tevergeefs. Verder begrijp ik niet waarom de Raad zich niet kan vinden in een expliciete verwijzing naar de deelname van het Europees Parlement in de follow­up van het programma.
Ik heb uiteraard mijn stem uitgebracht voor de amendementen waarin de bepalingen worden hersteld die niet de instemming van de Raad en/of Commissie konden krijgen. Ik ben van mening dat dit verslag een zoveel mogelijk voluntaristisch karakter dient te krijgen. Voorts dient het een instrument te zijn ter bevordering van gelijke kansen voor alle burgers en dient er een krachtig signaal van de Europese Unie van uit te gaan. De statistieken over de werkgelegenheid en de groei laten algemeen genomen weliswaar een gunstig verloop zien, maar we mogen niet vergeten dat een te groot aantal mensen aan de zijlijn van onze samenleving blijft staan.

Crowley
Dit verslag concentreert zich vooral op het ondersteunen van een diepgaander samenwerking tussen de vijftien lidstaten van de Europese Unie te om sociale uitsluiting te bestrijden. We moeten mijns inziens allemaal de handen ineenslaan in een geest van samenwerking om ervoor te zorgen dat de problemen van sociale uitsluiting worden opgelost binnen onze gemeenschap.
In dit verband juich ik de oprichting van het nieuwe Comité voor sociale bescherming, dat als een van de wijzigingen in het Verdrag van Nice is opgenomen, van harte toe. Een communautair actieprogramma ter bestrijding van sociale uitsluiting moet ten volle gesteund worden. De Europese Unie is economisch sterk, maar er zijn nog steeds belangrijke maatschappelijke problemen in veel plattelandsgebieden en steden.
Feit is dat langdurige werkloosheid en jeugdwerkloosheid zich in hoge mate voordoen in bepaalde gebieden binnen de Europese Unie, met name in een groot aantal specifieke probleemgebieden. De regeringen van de EU-lidstaten moeten zich boven alles richten op initiatieven om sociale uitsluiting op te lossen en kansen te bieden aan de minder bevoorrechten in onze samenleving.
Dit nieuwe, communautaire actieprogramma is gebaseerd op het creëren van een open samenwerkingsvorm tussen de lidstaten om armoede en sociale uitsluiting te helpen uitroeien. Dit wordt bereikt door specifieke doelen te stellen die geïntegreerd moeten worden in nationale actieprogramma' s en door beleidsvormen ter bevordering van gelijke kansen in te voeren.
De invoering van het Sociaal Actieprogramma 2000-2005, zoals dat gepubliceerd is door de Commissie, zal eveneens helpen bij de bestrijding van sociale uitsluiting. Er zal bijzondere nadruk worden gelegd op het opzetten van programma' s om zowel langdurig werklozen als vroegtijdige schoolverlaters te helpen. In het kader van het subsidiariteitsbeginsel zal er ook blijvende nationale steun zijn voor plaatselijke werkgelegenheidscheppende programma' s. Beleidsprogramma' s op het gebied van de kennismaatschappij, moderne telecommunicatie en internetgerelateerde activiteiten zullen ook beter op elkaar worden afgestemd.
We willen Europa niet in tweeën delen of een Europa van de rijken en een Europa van de armen creëren. Het is heel belangrijk dat ongeschoolde mensen onderwijs- en opleidingskansen krijgen. Even belangrijk is het om mensen die al werk hebben de kans te geven zich om te scholen. Samenwerking is steeds het sleutelwoord. Wil het probleem van sociale uitsluiting zo snel mogelijk worden opgelost, dan is overleg tussen alle betrokken partijen van groot belang.

Lambert
Mijn fractie steunt graag het verslag-Figueiredo en feliciteert de rapporteur met haar toegewijde benadering van het onderwerp.
Naar onze mening is het absoluut noodzakelijk meer middelen ter beschikking te stellen als we sociale uitsluiting en armoede serieus willen bestrijden. Het is onmiskenbaar dat het huidige economische systeem voor veel mensen binnen de EU geen toereikende levensstandaard biedt. Voordat we kandidaat-lidstaten dezelfde richting op duwen, moeten we weten wat we kunnen doen om beter tegemoet te komen aan de behoeften van mensen. Het is duidelijk dat we een aanzienlijk aantal werkende armen hebben en mensen die helemaal niet in staat zullen zijn om te werken of om voltijd te werken. We moeten bekijken wat er gedaan kan worden om ervoor te zorgen dat zij een toereikend inkomen hebben en andere mogelijkheden om deel te nemen aan de maatschappij. Het kan toch niet zo zijn dat werk de enige bezigheid is die mensen tot een waardevolle burger maakt.
Jongeren, etnische minderheden, ouderen, gehandicapten, daklozen, geesteszieken en vele anderen worden in onze samenlevingen op allerlei manieren uitgesloten.
Daarom steunen wij de opvatting van de rapporteur dat er een groter orgaan nodig is om het functioneren van het actieprogramma te evalueren. We verwerpen de opvatting dat alleen de regeringen van de lidstaten hun eigen keuzes wat betreft onderzoek en andere activiteiten moeten evalueren. Zij zijn niet degenen die arm en maatschappelijk uitgesloten zijn. Er is dus in de evaluatie een taak weggelegd voor de burgermaatschappij: zij moet ervoor helpen zorgen dat de Commissie en lidstaten de juiste gedragslijnen volgen in hun aanpak en dat er meer transparantie komt.
De leden van het Europees Parlement vertegenwoordigen veel van de armen en maatschappelijk uitgeslotenen en ze kunnen ook waardevolle ervaring inbrengen in elke evaluatie. Het is van wezenlijk belang dat we deze gelegenheid krijgen.
Verslag-Ferber (A5-0138/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag betreft een begrotingsaanpassing voor het administratieve beheer van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid.
De Engelse generaal White van de toekomstige Europese interventiemacht komt kapitein Rossi tegen, die Italiaan is. Beiden zijn oud en met pensioen, voormalig lid van de toekomstige Europese macht. "Hoe gaat het ermee?" , vraagt de kapitein. "Uitstekend, en met jou?" , antwoordt de generaal. "iets minder goed" , antwoordt de Italiaan. "Waarom?" . "Omdat mijn pensioen nogal aan de lage kant is" , zegt de Italiaanse kapitein. "Hoe kan dat nou?" , roept de Engelsman uit, "ik heb juist een hoge pensioenuitkering" . "O ja, vertel eens, hoeveel krijg je dan? Wat? Drie keer zo veel als ik?! Maar hoe kan het nou dat de pensioenuitkeringen van generaals die in de Europese interventiemacht gestreden hebben zo uiteenlopen? Dat moeten wij absoluut doorvertellen aan de heer Fatuzzo, zodat hij de politici kan voorhouden dat de salarissen en pensioenregelingen van het toekomstige Europese leger voor iedereen gelijk moeten zijn" .

Miranda
 - (PT) Het door de Raad ingediende ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting (GAB) nr. 2/2001 heeft tot doel de ontwikkeling van het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid (EVDB) voort te zetten en te bespoedigen middels de oprichting van drie nieuwe directoraten bij het algemeen-secretariaat van de Raad, aanwerving van 51 ambtenaren, dagvergoedingen voor militaire deskundigen en aankoop van apparatuur op het gebied van telecommunicatie en gegevensbescherming. Op die manier wordt het EVDB van een beheersstructuur voorzien, hetgeen ongetwijfeld het militariseringsproces van de Europese Unie in een stroomversnelling zal brengen. Aangezien wij tegen dit proces gekant zijn, zien wij ons genoodzaakt om de onderhavige GAB en het verslag-Ferber te verwerpen. Bovendien stelt de heer Ferber dit proces niet alleen niet ter discussie, maar "verwelkomt hij het besluit van de Raad om met deze GAB een nieuw Europees defensiebeleid te lanceren" en betreurt hij op de koop toe dat dit beleid niet hechter in de eerste pijler is geïntegreerd.
Er doen zich tevens institutionele en technische problemen voor. Door deze operationele uitgaven als administratieve uitgaven van de Raad op te nemen verliest men de ware aard van deze onkosten uit het oog. Bovendien ziet het Parlement zich in de praktijk gedwongen om afstand te doen van zijn begrotingsbevoegdheid aangezien de genoemde uitgaven niet aan een democratische controle kunnen worden onderworpen. Naast dit gebrek aan democratie en transparantie komt ook het uitgavenplafond van rubriek 5 - administratieve uitgaven - sterk onder druk te staan terwijl de uitbreiding van de Europese Unie voor de deur staat. Het door de Groenen ingediende voorstel tot verwerping berust uitsluitend op de twee laatstgenoemde argumenten. Daar zij het standpunt van het verslag-Ferber in wezen aanvaarden en de essentie van het EVDB niet ter discussie stellen, kunnen wij ons onmogelijk bij hun voorstel aansluiten.
Verslag-Schleicher (A5-0167/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, de Partij van de Gepensioneerden, die in dit Huis door mij wordt vertegenwoordigd, heeft voor het statuut en de financiering van de Europese politieke partijen gestemd. De heer Maaten zei het al in zijn toelichting op het verslag toen hij het woord voerde namens de Europese Liberale en Democratische Partij: Europa wordt ook en vooral opgebouwd via een Europese partijvorming. Naar mijn mening komt het werkelijk van pas dat de Europese politieke partijen meedoen aan de nationale verkiezingen in plaats van dat de nationale politieke partijen meedoen aan de Europese verkiezingen. Europa wordt opgebouwd als men begint Europese zetels te creëren voor het bedrijven van politiek. Zolang wij met nationale partijen zitten, komt er nooit een echt Europa. Hopelijk krijgen wij dus zo gauw mogelijk Europese verkiezingen waarbij minstens 10 procent van de afgevaardigden via Europese lijsten gekozen worden.

Ortuondo Larrea
Mevrouw de Voorzitter, het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Handvest van de grondrechten erkennen het belang en de noodzaak van politieke partijen op Europees niveau om de integratie te bevorderen.
De vereiste dat men in minstens vijf lidstaten, dit wil zeggen in 33% daarvan, vertegenwoordigd moet zijn om financiering te krijgen, vind ik echter veel te restrictief. Dit wekt de indruk dat men nieuwe ideeën en nieuwe inzichten over politiek geen kans wil geven.
Wat zou er gebeuren indien in men een lidstaat zou eisen dat partijen in minstens 33% van de kiesdistricten gekozen parlementsleden moeten hebben om erkend te worden en aanwezig te zijn op het politieke toneel of recht te hebben op openbare middelen en overheidsfinanciering?
Dat zou in de eerste plaats betekenen dat een heleboel regionale partijen en partijen van federale staten geen toegang krijgen tot de nationale parlementen, met als gevolg minder democratie, minder integratie en minder Europa.
Dat geldt ook voor de Europese politieke partijen. Als we de integratie willen bevorderen en het politieke bewustzijn en de politieke wil zoveel mogelijk willen verruimen, moeten we deze beperking verminderen en nu reeds vaststellen dat een vertegenwoordiging in drie lidstaten volstaat om beschouwd te worden als een Europese partij. Bovendien mogen we niet vergeten dat de kleintjes van nu de groten van morgen kunnen zijn. We mogen de deur niet sluiten voor de toekomst.

Speroni
De grote partijen hadden het zo ingekleed dat zij met deze stemming het geld van de belastingbetalers zouden binnenhalen om zichzelf financieel te kunnen bedruipen. In principe zijn wij niet tegen partijfinanciering door de overheid, maar wel zijn wij gekant tegen deze vorm van discriminatie die uitgaat van twee factoren: de getallen en het grondgebied. Via deze maatregel worden in feite partijen uitgesloten die in de bres springen voor de territoriale identiteit, ook al staan die partijen numeriek sterk. Een partij kan zelfs 80 procent van de stemmen in eigen land voor rekening hebben genomen, maar als zij geen Europese connecties heeft, ligt zij eruit. Dat zou dus bijvoorbeeld voor Italië betekenen dat de Südtiroler Volkspartei of de Union Valdôtaine geen toegang tot overheidsfinanciering krijgt. Dat is een uiterst oneerlijke maatregel, en daarom hebben wij tegen gestemd.

Paasilinna
Mevrouw de Voorzitter, ik bedank u voor het op bekwame en evenwichtige wijze leiden van de vergaderingen. Mijn opmerking heeft betrekking op het verslag-Schleicher over de financiering van Europese politieke partijen. Het daarin voorgestelde eigen aandeel in de financiering bedraagt slechts 25% en zodoende bedraagt de steun 75%. Ik acht de steun van bedrijven daarom niet noodzakelijk. De partijen moeten immers ook op eigen houtje iets weten te bereiken en ook de leden moeten hun steentje bijdragen! Ik heb daarom tegen het aandeel van schenkingen van bedrijven gestemd. Ik ben overigens ook van mening dat het steeds grotere belang dat aan geld wordt toegekend, nadelige gevolgen voor verkiezingen begint te krijgen. Daarvan zijn de Italiaanse verkiezingen een goed voorbeeld. Ook in de toekomst zal dat het geval kunnen zijn en daarom moet er voor het gebruik van geld bij verkiezingen een grens worden getrokken.

Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, met het verslag-Schleicher komen we niet alleen op het terrein van de misdaad, maar met name ook op dat van de geïnstitutionaliseerde misdaad.
De grote, winnende en gevestigde partijen beschikken over de beste mogelijkheden om hun verkiezingscampagnes en propaganda-uitingen te financieren, terwijl de partijen die niet groot genoeg zijn in de verdrukking komen.
Weinig sprekers hebben echter opgemerkt dat alleen een Europese grondslag voor de partijen niet toereikend is. Dit punt is door collega Speroni ter tafel gebracht. Partijen dienen niet alleen Europees te zijn, maar moeten zich ook hebben aangepast aan de Europese normen. Zoals in amendement 2 op overweging 2 staat aangegeven, dienen de grondrechten overeenkomstig de bepalingen in het Verdrag en het Handvest van de grondrechten, gerespecteerd te worden.
En wat doen we met de partijen die zich niet in de Verdragen en het Handvest van de grondrechten kunnen vinden? Deze partijen zullen als verzamelplaatsen voor paria's, kaalhoofdige schurken en schurftlijders bestempeld worden. Ze zullen geen financiering ontvangen en vervolgd worden. Ze zullen net als in België onder toezicht van de politie worden geplaatst. Ze zullen voor de rechtbank worden gesleept. Met andere woorden, er zal een totalitair stelstel worden gecreëerd dat sinds het einde van het IJzeren Gordijn niet meer leek te bestaan.

Berthu
Het voorstel van de Commissie betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen is net als het verslag-Schleicher, waarin dit voorstel wordt gesteund, op geen enkele rechtsgrondslag gebaseerd. Ik heb dit reeds tijdens het hoofddebat over dit vraagstuk aangegeven. De halsstarrigheid waarmee de belangrijkste federalistische fracties ondanks het aannemingsproces aan dit voorstel blijven vasthouden, laat zien hoeveel waarde er nu echt aan de rechtsregels wordt gehecht in het Europa waaraan ze bouwen. Hetzelfde kan overigens gezegd worden van de Franse regering, die in haar nota van 9 mei jongstleden aangaf in een dergelijk geval geen enkel bezwaar te zien in de toepassing van artikel 308.
Welbeschouwd is de voorgestelde tekst in strijd met de logische ontwikkeling in de richting van een vrije samenleving. Op het niveau van de natiestaat worden politieke partijen door de burgers opgericht en door het lidmaatschap van deze burgers levensvatbaar gemaakt. Pas in tweede instantie kan de wet eventueel voorzien in de publieke financiering van deze partijen. Als de nieuwe tekst wordt aangenomen, zal er op Europees niveau juist sprake zijn van een tegengestelde situatie: dankzij de financiering uit de communautaire begroting kunnen tot op heden niet bestaande Europese politieke partijen zonder enige daadwerkelijke basis "verrijzen".
Het kan echter allemaal nog erger. Straks zal men zich op deze kunstmatige creaties beroepen om het bestaan van een zogenaamd "Europees politiek platform" te rechtvaardigen, dat in het leven zal worden geroepen als bewijs voor het goede functioneren van de "Europese democratie". Deze grotendeels verzonnen "Europese democratie" zal op haar beurt weer dienen om bevoegdheden aan de nationale democratieën, de enige echte democratieën, te ontfutselen. Deze antidemocratische machine waarbij de volkeren op afstand worden geplaatst, draait op volle kracht en wordt in het onderhavige geval aangezwengeld door het winstbejag. Het ectoplasma dat momenteel wordt gevormd door de "Europese politieke partijen", die worden gesteund door hun vrienden in het Europees Parlement, wacht ongeduldig op het moment waarop het zich met publieke middelen kan voeden.
Dit zijn de belangrijkste redenen van ons bezwaar tegen deze tekst, maar er zijn nog vele andere redenen aan te dragen. Ten eerste bevat de tekst inconsequenties. De politieke partijen krijgen een "statuut", terwijl ze juist hun vrijheid zouden moeten behouden. In de tweede plaats komt de tekst vooral tegemoet aan de voorstanders van supranationaliteit. In de derde plaats wordt in de tekst de weg vrijgemaakt voor een daadwerkelijk politieke rechtspraak. Tenslotte worden nationale partijen die direct op Europees niveau actief zijn, op ontoelaatbare wijze gediscrimineerd. Dergelijke teksten maken duidelijk hoezeer in Frankrijk een grondwettelijke controle op handelingen van afgeleid Gemeenschapsrecht ontbreekt.

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten hebben vandaag gestemd voor het verslag-Schleicher over het statuut voor en de financiering van Europese politieke partijen.
Het Verdrag bevat bepalingen over de politieke partijen. Het belangrijkste doel van dit statuut is het scheppen van openheid en transparantie inzake de financiering van de Europese politieke partijen. De amendementen van het Europees Parlement vormen een wezenlijke aanscherping van de voorstellen van de Commissie, waar wij geheel achter staan. Belangrijk zijn de representativiteitseisen die aan Europese partijen worden gesteld. Wij zijn van mening dat de eisen niet zo streng moeten zijn dat alleen de grote partijen onder de regels vallen. Het is belangrijk om te erkennen dat ook kleinere partijen, vooral in verband met de uitbreiding, een wezenlijke bijdrage leveren aan de Europese democratie.

Bonde en Krarup
Wij hebben tegen het verslag gestemd, en wel om twee fundamentele redenen.
De eerste reden betreft de inhoud van het verslag. Het is in strijd met democratische beginselen om grotere politieke groeperingen te bevoordelen ten opzichte van kleinere groeperingen. De gedachte achter het voorstel is duidelijk dat de grote politieke fracties in het Europees Parlement financieel worden bevoordeeld, terwijl op geen enkele manier blijkt dat deze de burgers in de verschillende landen beter vertegenwoordigen dan de kleinere fracties. De tweede reden is dat het verslag juridisch vaag is, dat het onvoldoende steunt op de Verdragen en dat de Voorzitter het voorstel op volstrekt onaanvaardbare wijze opnieuw heeft ingediend, hoewel was besloten de behandeling af te wijzen op grond van artikel 143 van het Reglement.

Figueiredo
 - (PT) Het is iedereen bekend dat wij tegen de oprichting van "Europese politieke partijen" of andere supranationale organisatievormen gekant zijn. Dit initiatief heeft immers onvermijdelijk een versterking van de federalistische ontwikkeling van de Europese Unie tot gevolg en lijkt ons niet meer dan een eerste aanzet tot andere soortgelijke maatregelen. Ofschoon het voorstel van de Europese partijen wordt gebracht als een manier om de kritiek van de Rekenkamer op de financiering van de fracties in het Europees Parlement te verhelpen, zijn het de dominerende krachten in de Europese Unie die ons dit initiatief opdringen zonder dat de oprichting van dergelijke "Europese partijen" enige reële steun geniet. Het Verdrag van Nice werd immers tot dusver nog niet geratificeerd door de nationale parlementen van de lidstaten. Tot slot attendeer ik u erop dat wij principieel tegen een aantal aspecten van het onderhavige voorstel gekant zijn. Met name de criteria voor oprichting en financiering van de partijen roepen bij onze fractie weerstand op.

Inglewood
In heel Europa wordt de financiering van politieke partijen bezoedeld door smerigheid, wat de democratische politiek geen goed doet. Om die reden ben ik van mening dat Europese financiering van politieke activiteit op Europees niveau, of die nu voor of tegen de Europese Unie is, serieus overwogen dient te worden, zolang die activiteit binnen de algemeen aanvaarde grenzen van westerse waarden blijft.
Desalniettemin heb ik ernstige bedenkingen tegen een aantal gedetailleerde voorstellen in het verslag en ben ik ook van mening dat het geen goede rechtsgrondslag heeft.

Korakas
Ofschoon het Verdrag van Nice, waarin de financiering van Europese politieke partijen wordt geregeld, nog niet door de lidstaten is geratificeerd en dus nog niet in werking is getreden, leggen de Raad en de bevoegde parlementaire commissie hals over kop een verslag over het statuut en de financiering van de Europese politieke partijen ter stemming voor aan de voltallige vergadering. Men rechtvaardigt deze haast met de smoes dat de EU bezorgd is over de steeds slechter wordende opkomst bij de verkiezingen. Dit klopt echter absoluut niet, zoals blijkt uit de enorme opkomst bij de recente verkiezingen in Italië en uit talloze onderzoeken waaruit duidelijk naar voren komt dat de kiezers onverschillig zijn (omdat de burgerlijke partijen hun woorden niet in daden omzetten) en teleurgesteld over hetgeen in Brussel of Straatsburg gedaan wordt. De afstandelijkheid van de kiezers zal echter nog groter worden met de oprichting van Europese politieke partijen omdat dan hun band met de partijen nog losser zal worden.
Economische faciliteiten vormen het lokaas waarmee men instemming probeert te verkrijgen met de in feite bindende voorschriften voor de oprichting en werking van de Europese partijen. Deze strenge voorschriften betreffen enerzijds het statuut en anderzijds het aantal stemmen dat een partij moet krijgen om als "Europees" te worden betiteld en dus in aanmerking te komen voor financiering. Zo moet deze partij "duidelijke Europese doelstellingen nastreven, zoals de Europese integratie, zelfs indien haar opvattingen daartegen schijnen in te druisen" . Dat woordje "schijnen" is zeer verdacht. Zal men een partij als de Communistische Partij van Griekenland toelaten, die wat de Europese integratie betreft geen tegengestelde opvattingen schijnt te hebben, maar heeft? Verderop staat dat een partij niet als Europees kan worden beschouwd als zij onverdraagzaamheid predikt. Als men echter onverdraagzaamheid predikt tegen het fascisme, of veeleer tegen de klassenvijand en de uitbuiting van de arbeidersklasse, komt men dan niet in aanmerking?
Wat het aantal stemmen betreft wordt voorgesteld dat de betrokken partij vertegenwoordigers in het Europees Parlement of in de nationale parlementen moet hebben in tenminste vijf lidstaten (of een derde van de lidstaten, of een vierde, uitgaande van de huidige verkiezingssituatie) of tijdens de laatste Europese verkiezingen tenminste 5% moet hebben gekregen in tenminste vijf lidstaten ( of een derde, of een vierde van de landen). Dit is een regelrechte inmenging in de kiesstelsels van de landen. Men voert namelijk zeer hoge kiesdrempels in waardoor in de praktijk degenen de mond gesnoerd wordt die tegen het zogenaamde "Europees ideaal" zijn, dat wil zeggen tegen het imperialistische karakter van de EU.
Tot slot moeten de partijen in naam van de transparantie de bijdragen die zij ontvangen openbaar maken. Aangezien echter geen enkele limiet wordt gesteld aan de hoogte van deze bijdragen, moet men veronderstellen dat zelfs de namen van de partijleden en -vrienden die hun bijdragen storten, geregistreerd moeten worden. Volgens het verslag is het met het oog op de transparantie een grote prestatie dat men erin geslaagd is schenkingen van staatsbedrijven aan partijen te verbieden. O wee, als daarin echter het tegendeel werd gezegd! Het probleem ligt namelijk elders, bij de schenkingen van de oppermachtige particuliere sector, waar men in het verslag natuurlijk in alle talen over zwijgt!
Men probeert de oprichting van Europese partijen verplicht te stellen. Dat is echter een onduldbare inmenging in het politiek bestel van de verschillende landen. Daarmee wil men de rol ondermijnen van de nationale partijen en met name van de anti-EU partijen. Een partij moet echter een spreekbuis zijn van haar leden! Deze moeten zich vrij kunnen uiten over zowel het programma als de werking van hun partij. Met de van bovenaf opgelegde oprichting van Europese partijen wil men de volkeren de EU in de maag splitsen. Men wil hen ervan overtuigen dat de imperialistische integratie eenrichtingverkeer, een onontkoombare ontwikkeling is. Daarmee wil men de spelbrekers in het Europees Parlement een kaakslag toebrengen en als het even kan knock out slaan. Daarmee wil men echter tevens de afstand die de werknemers scheidt van de instanties waar de voor hen belangrijke beslissingen worden genomen, nog groter maken.

Meijer
Partijen behoren organisaties van onderop te zijn, niet van bovenaf. Echte partijen ontstaan niet omdat de structuren van een staat behoefte hebben aan het organiseren van concurrentiestrijd bij verkiezingen, maar omdat er groepen mensen bestaan met gemeenschappelijke ideeën, belangen en activiteiten. De voorstanders van een Europese veelvolkerenstaat hebben echter ontdekt dat er geen Europese publieke opinie bestaat. Kunstmatig, van bovenaf, willen zij nu leiders en structuren naar voren schuiven die proberen om zo'n opinie te creëren. Vier samenwerkingsverbanden van min of meer gelijkgezinde partijen in verschillende lidstaten hebben zich inmiddels georganiseerd als een Europese partij, en voor een deel ondersteunen ze die partij met geld van hun gemeenschappelijke fracties in dit Parlement. Ik zie dit voorstel vooral als een middel om dit misbruik te legaliseren. Het uitdelen van belastinggeld aan partijen en het door de overheid opleggen van regels aan partijen versterkt het wantrouwen van de burgers tegen wat zij zien als een politieke elite. Een centralistisch georganiseerde Europese partij kan ertoe leiden dat binnen een gezamenlijke politieke stroming de betrokkenheid van de leden, de partijdemocratie en de per lidstaat verschillende prioriteiten worden verdrongen. Hoewel ik het positief vind dat dit voorstel partijen niet discrimineert op grond van hun gezindheid en hun omvang, en dat giften van bedrijven worden verboden, stem ik tegen.

Miller
De socialistische partij van het Europees Parlement steunt het voorstel om duidelijke en transparante richtsnoeren aan te geven voor het functioneren van Europese politieke partijen en voor het regelen van hun financiën.
Er bestaan al Europese politieke partijen en zij verwerven al openbare middelen via hun politieke fracties in het Europees Parlement. Daarom moeten we dit ook regelen. De nieuwe regels zouden het systeem zichtbaarder, opener, transparanter en bovendien eerlijker maken.
De democratie vereist dat partijen het electoraat een keuze bieden en dat ze de opvattingen van kiezers verwoorden. Op Europees niveau herinneren die ons eraan dat onze meningsverschillen op de meeste beleidsgebieden geen meningsverschillen tussen lidstaten zijn, maar tussen verschillende wereldbeschouwingen en politieke zienswijzen die binnen alle lidstaten bestaan.

Sacrédeus
Ik heb tegen het verslag gestemd om de volgende redenen. Artikel 308 van het Verdrag geeft het Europees Parlement niet het recht om deze kwestie op dit moment te behandelen. Het statuut heeft in democratisch en financieel opzicht een uitsluitend effect en is bovendien discriminerend, omdat er hoge drempels worden opgeworpen als een partij als Europese partij beschouwd wil worden. Daarmee worden de gelijkberechtiging en de bescherming van minderheden aangetast. Voorts is er een duidelijk gevaar dat we de kant opgaan van de Amerikaanse politiek, wanneer ondernemingen het recht krijgen om financiële steun te geven aan de partijen die zijn goedgekeurd als Europese politieke partijen.
Op zijn vroegst aan het eind van 2001 zullen de parlementen en regeringen van alle 15 lidstaten het Verdrag van Nice geratificeerd hebben. Pas dan kan de kwestie van de financiering van Europese politieke partijen worden behandeld door het Europees Parlement. Het besluit van vandaag is overhaast.
Het Hof van Justitie in Luxemburg zal toetsen of artikel 308 van het Verdrag werkelijk kan worden gebruikt als rechtsgrond. Ik ben ervan overtuigd dat het besluit van vandaag dan strijdig zal worden verklaard met het Verdrag en dat het daarmee zal worden teruggedraaid.
Artikel 308 luidt: "Indien een optreden van de Gemeenschap noodzakelijk blijkt om, in het kader van de gemeenschappelijke markt, een der doelstellingen van de Gemeenschap te verwezenlijken zonder dat dit Verdrag in de daartoe vereiste bevoegdheden voorziet, neemt de Raad met eenparigheid van stemmen op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement de passende maatregelen."
Wil een partij in aanmerking komen voor uit de belasting gefinancierde partijsteun op Europees niveau, dan moet deze volgens het Europees Parlement ten minste vijf procent van de stemmen hebben in ten minste een derde deel van de lidstaten, of vertegenwoordigd zijn in het Europees Parlement, een nationaal parlement of een regionaal parlement. De Commissie wil geen relatief getal, maar een vastgesteld aantal lidstaten (vijf, ongeacht de grootte van de EU).
De democratische drempel door het Europees Parlement wordt opvallend hoog gemaakt, veel te hoog. Grote groepen burgers, met vertegenwoordigers in het Europees Parlement, kunnen worden uitgesloten van deze fiscale financiering van partijen op Europees niveau.
De formulering van artikel 3, over de visie op Europese politieke partijen en nationale partijen, getuigt van een visie op de toekomst die ik volstrekt niet kan delen: "de partij of onderdelen daarvan op nationaal niveau."
Hiermee heeft het Europees Parlement de nationale politieke partijen dus gekenmerkt als toekomstige "onderdelen op nationaal niveau" , een soort districtsorganisaties van de zogenaamde Europese politieke partijen, die volgens het Parlement mede door de belastingbetalers in heel Europa moeten worden gefinancierd.
De christen-democratische partij in Zweden, bij de start in 1964 geleid door Birger Ekstedt en sinds 1973 door Alf Svensson, opgebouwd door pioniers met een grote offervaardigheid, volharding en geloof in de fundamentele betekenis die het christelijke mensbeeld, de ethiek en de visie op het gezin voor de samenleving heeft, is van aanzienlijk meer gewicht en belang voor de democratie dan wat beschreven wordt met de woorden "een onderdeel op nationaal niveau."

Souchet
Gedurende het debat dat tijdens de huidige plenaire vergaderperiode in het kader van de behandeling van het verslag-Schleicher wordt gevoerd, wordt een bijzonder verontrustende antidemocratische tendens waarneembaar binnen de communautaire instellingen, met name binnen dit Parlement.
Democratie betekent in eerste instantie naleving van de rechtsregels. Iedereen, met inbegrip van hen die het tegengestelde beweren, weet dat dit voorstel voor de financiering van politieke partijen op geen enkele rechtsgrondslag gebaseerd is. De heer Berthu heeft duidelijk gemaakt dat artikel 191 niet als rechtsgrondslag mag dienen bij de uitvoering van artikel 308. De jurisprudentie van het Hof van Justitie is op dit punt zonneklaar. Er bestaat geen communautaire bevoegdheid. De meeste leden in dit Parlement doen echter net als de Commissie alsof ze dat niet weten. Dit vraagstuk is immers van zeer groot belang voor de federalistische partijen en ideologie. Enerzijds gaat het hier in feite om de financiering van enkele grote partijen die hun bureaucratische handelwijze niet langer kunnen bekostigen uit de bijdrage van hun leden en zich teveel beperkt voelen door de rigoureuze nationale anticorruptiebepalingen. Anderzijds wil men hier een nieuw instrument creëren om verdere federalisering te forceren en daarmee de keuzevrijheid van de volkeren in te perken.
Democratie betekent verder transparantie. Gevreesd moet worden dat het door de Commissie voorgestelde financieringsstelsel voor supranationale Europese partijen, samen met het verslag-Schleicher, corruptie en met name witwaspraktijken in de hand zal werken als in een bijzonder laxistische context schenkingen van rechtspersonen onbeperkt mogelijk worden gemaakt en giften van natuurlijke personen worden geaccepteerd. Deze Europese financiering zal de nationale inspanningen om de financiering van politieke partijen door middel van zeer strikte regels in goede banen te leiden en transparant te maken, doorkruisen.
Democratie betekent ook respect voor de minderheid. De wijze waarop het debat over het verslag-Schleicher opnieuw door een arrogante meerderheid zonder enig respect voor de rechtsregels werd ingeschreven, nadat het door ons Parlement onontvankelijk was verklaard, baart mij in dit opzicht enorm veel zorgen. Dit geldt in het bijzonder voor de woorden van de heer Barón Crespo, die de minderheid van ons Parlement als "commando" aanduidde. De meerderheid van dit Parlement die er prat op gaat dat ze de hele wereld leert hoe de rechten van minderheden nageleefd dienen te worden, doet er beter aan om eerst de rechten van de minderheid binnen de eigen instelling te respecteren.

Van den Berg
Het is belangrijk voor een democratisch Europa om Europese partijen te hebben. Zij bieden de burger de gelegenheid om direct voor een partij te stemmen. De verkiezingen, met Europese lijsten en lijsttrekkers, dienen als basis voor de samenstelling van de Europese Commissie te gelden.
Om serieuze Europese partijen te vormen, is een goede rechtsgrondslag nodig. Daarbij is het vaststellen van transparante financieringscriteria en het waarborgen van de onafhankelijkheid van politici en politieke partijen van belang. Wij zijn niet te koop. Het is onmogelijk om geld aan te nemen van overheidsbedrijven of het bedrijfsleven, zelfs geen kleine bedragen. Wij staan in dienst van de burger die ons heeft gekozen.
Brussel is een aantrekkelijke plek voor het bedrijfsleven om te lobbyen. Lobbyisten doen vaak nuttig werk door ons te informeren. Maar gezien de soms conflicterende belangen tussen het Europees Parlement en bijvoorbeeld de farmaceutische industrie (prijzen van aidsmedicijnen) of de auto-industrie (milieunormen), kunnen we onmogelijk van hen geld accepteren.
Nu we in de opbouwfase van Europese partijen zitten, kunnen we het maar beter in één keer goed doen door één Europese norm te creëren. Ik doe een beroep op de groenen, de liberalen en de christen-democraten om deze norm te steunen.
Verslag-Jové Peres (A5-0137/2001)

Fatuzzo
Het is bijna lunchtijd, mevrouw de Voorzitter. Ruikt u niet de geur van olijfolie op de Napolitaanse mozzarella en op de tomaten uit Zuid-Italië, met daarnaast een beetje Parmezaanse kaas en een lekker glas rode wijn of anders een biertje? Dankzij de mediterraanse keuken leven de Italianen zo lang en kunnen ze zo lang van hun pensioen genieten, ook al is dit soms reden tot kommer en kwel voor de ministers van Financiën van de opeenvolgende regeringen. Aangezien wij dit imago op moeten houden, kon ik toch zeker niet, mevrouw de Voorzitter, tegen een maatregel stemmen die beoogt de productie van olijfolie op te voeren en te reguleren zodat wij in Europa altijd op olijfolie kunnen rekenen!

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten hebben vandaag gestemd tegen het verslag van het Parlement over de steunregeling voor olijfolie. Het verslag erkent niet dat er uitgebreid gezwendeld is met deze steunregeling, en het staat negatief tegenover het voorstel van de Commissie om de steun te wijzigen. Op het ogenblik geeft de EU steun per ton olijfolie. Deze vorm van steun vereist controle van de feitelijke productie. Deze controle heeft volstrekt onbevredigend gefunctioneerd. De lidstaten hebben veel te slecht gecontroleerd.
De Commissie stelt voor om op termijn steun per olijfboom in te voeren in plaats van per ton olijfolie. Een dergelijke vorm van steun vereist de invoering van een zogeheten geografisch informatiesysteem, zodat de verklaringen van de producenten over de verbouw kunnen worden gecontroleerd met behulp van luchtfoto' s. De Commissie stelt voor om het huidige systeem met 2 jaar te verlengen, totdat het nieuwe systeem van start kan gaan. Wij steunen het voorstel van de Commissie en hopen dat de hele sector samen met de rest van het landbouwbeleid kan worden hervormd tijdens het Deense voorzitterschap over 2 jaar.

Korakas
De door de rapporteur van de Landbouwcommissie ingediende amendementen zijn weliswaar beter dan het voorstel van de Commissie, maar ook zij blijven vastzitten in de filosofie van de verordening. Daarin wordt geen oplossing geboden voor de daadwerkelijke problemen van de olijfolieproducenten en de olijfoliemarkt, zoals de afschaffing van de interventie, het winstbejag en de bandeloosheid van de handelsbedrijven en multinationals, de lage quota en de fatale medeverantwoordelijkheidsheffing. Deze problemen zijn het catastrofale gevolg van verordening 1638/98. Zij hebben ervoor gezorgd dat de olijfoliemarkt in elkaar stortte, de prijzen op een vernederend laag niveau kwamen te liggen en het inkomen van de olijfolieproducenten als sneeuw voor de zon wegsmolt. De olijfolieproducenten zijn echter allemaal kleine en middelgrote boerenbedrijven die in onvruchtbare en insulaire gebieden zijn gevestigd.
De Commissie doet echter alsof haar neus bloedt. Zij peinst er niet over om opnieuw interventie in te voeren en aldus de olijfolieproducenten een minimuminkomen te verzekeren. Zij doet ook geen enkel voorstel voor verhoging van de quota om tenminste de bestaande productie te dekken. Veeleer concentreert zij haar aandacht op de kwaliteit van de olijfolie, alsof de olijfolie - het meest gezonde en voor de gezondheid van de consumenten meest geschikte product - tot nu toe waardeloos was. De Commissie leidt met haar hypocriete belangstelling voor de olijfoliekwaliteit echter de mensen om de tuin. Zij doet namelijk alsof zij zich inzet voor de kwaliteit, maar staat in feite menging van olijfolie met verschillende zaadoliën toe. Op die manier kunnen namelijk grote hoeveelheden zaadolie worden afgezet. Zaadolie heeft echter wat voedingswaarde betreft niets uit te staan met olijfolie. Met deze mengingen kunnen de handelsbedrijven en de multinationals echter wel veel meer winst opstrijken. De Commissie is schijnheilig en wil enkel de olijfoliemarkt onderuit halen. Dit blijkt onder meer ook uit haar voornemen om bepaalde maatregelen te treffen, zoals de verlening van steun per boom. Daarbij kan het haar niets schelen dat deze maatregelen dramatische gevolgen zullen hebben voor zowel de olijfgaarden, de productkwaliteit als ook de werkgelegenheid en het inkomen van de producenten.
Ofschoon, zoals reeds gezegd, de Commissie menging van olijfolie met andere olie legaliseert, en dus vervalsing van olijfolie toestaat, verbiedt zij de verkoop van olijfolie in verpakkingen van meer dan vijf liter. Zij doet dit omdat zij zogezegd vervalsing wil voorkomen, alsof vervalsing met verpakkingen van minder dan 5 liter niet mogelijk zou zijn. Met deze maatregel wordt dus de kwaliteit niet verbeterd, maar krijgen de handelsbedrijven en multinationals wel de mogelijkheid om de olijfoliehandel te monopoliseren.
Om de huidige, voor olijfolieproducenten catastrofale situatie ongedaan te maken moet de GMO voor olijfolie worden gewijzigd. Het volstaat niet een aantal specifieke maatregelen voor vraagstukken van bijkomstige aard te treffen. Helaas wordt de Commissie in haar onaanvaardbare daden gesteund door een medeplichtige Griekse regering.
Verslag-Gebhardt (A5-0153/2001)

MacCormick
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van mevrouw Gebhardt is een reactie op een document waarin het Parlement - zoals ik in de toelichting al zei - jammer genoeg gedetailleerd commentaar leverde op de bescherming van individuele rechten, terwijl de tekst van de Raad daar helemaal niet over ging. Bij alles wat wij in deze richting ondernemen, moeten mijns inziens de rechten op verweer en de rechten van mensen die van een misdaad beschuldigd worden in alle delen van de Unie tot het uiterste worden beschermd. Dit moet niet worden aangegrepen om wat bescherming betreft de kleinste gemene deler te bereiken. Het recht op verweer van mensen die betrokken zijn bij strafprocessen moet te allen tijde worden geëerbiedigd.
Mag ik opmerken dat de bepaling betreffende nationale vertegenwoordigers plaatsvervangers toestaat? Ik hoop dat het Verenigd Koninkrijk er bij het aanstellen van personen nota van zal nemen dat er twee verschillende strafrechtelijke systemen zijn in het Verenigd Koninkrijk.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, gisterenavond was ik te gast op het aspergefeest, en daarvoor dank ik zowel de burgemeester van Straatsburg, die voor de uitnodiging heeft gezorgd, als u, Voorzitter, omdat u toestemming hebt verleend en een en ander hebt gecoördineerd voor dit belangrijke jaarlijks terugkerende feest van de vriendschap. Mijn disgenoot was een gepensioneerde rechter. Natuurlijk hebben wij tussen de asperges door wat over koetjes en kalfjes gepraat, maar ik heb ook de kans waargenomen om hem uit te horen over de betekenis van dit verslag van mevrouw Gebhardt. Ik heb hem dus op de man af gevraagd of het een goede zaak is om Eurojust te hebben. Hij wond er in zijn antwoord geen doekjes om: "Dit is een belangrijk werkstuk. Europa moet zich inzetten voor een Europese gerechtigheid, voor een Europese samenwerking zolang er nog geen Europese wetgeving is" . Ik heb zijn suggestie dus opgevolgd en voor gestemd.

Berthu
De vandaag op initiatief van verschillende lidstaten gepresenteerde eenheid voor justitiële coördinatie, Eurojust, dient een goede coördinatie te waarborgen tussen de nationale autoriteiten die belast zijn met strafrechtelijke vervolging in geval van grensoverschrijdende criminaliteit. Bij deze coördinatie bestaan geen gezagsverhoudingen jegens de lidstaten. Ook wordt er in dit kader niet gestreefd naar enige integratie tussen de nationale rechtsstelsels. Met deze coördinatie wordt beoogd om een betere samenwerking tussen de actoren op justitieel gebied te bewerkstelligen. Deze samenwerking is dus duidelijk intergouvernementeel van aard.
Wij kunnen ons vinden in deze zeer realistische gang van zaken, want ze vertegenwoordigt de meest realistische optie. Er wordt niet uitgegaan van een algehele samensmelting van de nationale rechtstelsels. Een dergelijke samensmelting is immers een niet te realiseren droom, die concrete oplossingen in de weg zou staan. Hier wordt juist voorgesteld om samen te werken op basis van de bestaande juridische netwerken, waarbij technische obstakels die een goede samenwerking zouden kunnen verhinderen worden weggenomen.
Nogmaals, in het verslag van dit Parlement wordt deze realiteit niet uit het oog verloren. Dit initiatief wordt niet bij voorbaat verworpen. In het verleden is dit wel eens anders geweest. Er werd dan gezegd dat het initiatief van de lidstaten kwam, en dus niet van de Commissie. In het verslag klinkt bovendien niet de gebruikelijke oproep om de instelling van een supranationale Europese procureur-generaal, een verenigd "corpus juris" en federale oorlogstribunalen. In het verslag wordt de intergouvernementele methode nu eindelijk als de meest levensvatbare methode geaccepteerd. Uiteraard zijn wij hiermee ingenomen.
Aan deze ogenschijnlijke bescheidenheid zit echter wel een luchtje. In de door het Europees Parlement voorgestelde amendementen wordt getracht om de eenheid Eurojust een meer centrale rol toe te bedelen. Er wordt bijvoorbeeld voorgesteld om de nationale correspondenten te schrappen, waarmee op slinkse wijze ieder idee van een netwerk, waarop het stelsel gebaseerd zou moeten zijn, ontkend wordt. Bovendien wordt in de amendementen korte metten gemaakt met iedere vorm van intergouvernementeel denken. Zo zou Eurojust de lidstaten niet alleen hoeven te verzoeken een onderzoek of vervolging in te stellen, maar kan ze de lidstaten hier ook toe dwingen. Voorts zou de lidstaten iedere bewegingsruimte bij de toepassing van gerechtelijke akten op hun grondgebied worden ontzegd. Deze verhulde wijziging van de originele tekst is in onze ogen volkomen onacceptabel.

de Gaulle
Uiteraard dienen wij ieder nationaal en Europees beleid ter intensivering van de strijd tegen elke vorm van corruptie te onderschrijven. Wij hebben ons hier al herhaaldelijk voorstander van getoond, temeer daar door de Schengenverdragen de controles aan de grenzen zijn verdwenen.
Al deze ernstige kwesties die betrekking hebben op de rechtspraak, openbare vrijheden en openbare orde behoren onder de bevoegdheden van de lidstaten te vallen. De rechtspraak is een regaal recht, dat wil zeggen een recht dat valt onder de nationale overheidsbevoegdheden.
Gezien de toename van alle vormen van georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit, van de onzekerheid en van geweld, is samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van politiële en gerechtelijke diensten wenselijk.
Europa probeert deze samenwerking echter aan te grijpen om onze rechtsstelsels en systemen van interne openbare orde op communautair vlak te bundelen, met name door middel van de oprichting van een Openbaar Ministerie op Europees niveau. Op de Europese Raad van Nice van december 2000 is deze laatste maatregel aangeduid als een gevaar voor de naleving van rechten van de burgers en de democratie en heeft men derhalve de instelling van een supranationale procureur-generaal afgewezen.
Het Europees Parlement lapt opnieuw de sterke gevoelens van de lidstaten aan zijn laars. Aangezien het via de voordeur niet lukt, probeert het Parlement heimelijk via de achterdeur binnen te komen om met behulp van de voormalige Franse minister van Justitie, mevrouw Guigou, Eurojust om te vormen tot voorloper van een Europees Openbaar Ministerie. In dat geval zou een willekeurig parket, onafhankelijk van de lidstaten, naar eigen goeddunken kunnen besluiten justitiabelen te arresteren, te vervolgen of uit te zetten, zonder dat er in beroep kan worden gegaan bij de gerechtelijke autoriteiten van de betrokken lidstaten. Kan dat beschouwd worden als een stap vooruit bij het gezamenlijk bewerkstelligen van veiligheid? Nee, er ontstaat zo alleen maar meer onduidelijkheid over wie waartoe bevoegd is.
Situatie in het Midden-Oosten (RC B5-0344/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, dit is een heel serieus en belangrijk onderwerp. Zoals u weet, is de Partij van de Gepensioneerden, zoals alle partijen overigens, voorstander van de vrede en zij beseft wat een hachelijke onderneming het is om die vrede in het Midden-Oosten te bewerkstelligen. Onze partij weet dat er in de hele wereld verdeeldheid heerst tussen bevolkingsgroepen op grond van hun ras of etnische afkomst of ook vanwege de grond waarop zij al zoveel jaar wonen. De Partij van de Gepensioneerden is van mening dat dit geen redenen zijn om oorlog te voeren. Wel moeten wij in dit leven vechten om ervoor te zorgen dat wij allemaal, alle burgers van de wereld, beter kunnen samenleven dan we tot nu toe doen: wij mogen het met elkaar oneens zijn over hoe zo' n resultaat bereikt kan worden, maar wij mogen niet verdeeld raken over etnische problemen: dit soort problemen mogen er wel zijn, als er maar geen oorlog uit voortkomt.

Alyssandrakis
Door de dramatische gebeurtenissen van de laatste maanden in Palestina, de heroïsche intifada van het Palestijnse volk en de barbaarse Israëlische repressie was het Europees Parlement gedwongen een resolutie aan te nemen waarin de verantwoordelijkheid van de staat Israël tot uitdrukking werd gebracht.
In de uiteindelijke versie van de gezamenlijke resolutie over het Midden-Oosten wordt erkend dat de situatie in de bezette gebieden ondraaglijk is geworden voor het Palestijnse volk, dat het slachtoffer is van een onaanvaardbare en onrechtvaardige collectieve bestraffing. Hierin worden de illegale aanvallen van het Israëlische leger, de buitengerechtelijke terechtstellingen, het volledige isolement van de bezette gebieden en de uitbreiding van de nederzettingen veroordeeld. Ook komt hierin een specifieke verwijzing voor naar de praktijk van Israël om producten die in nederzettingen van de bezette gebieden zijn geproduceerd te presenteren als Israëlische producten, om ze in aanmerking te laten komen voor het communautair preferentiestelsel, en wordt aangedrongen op maatregelen daartegen. Verder zegt men dat het buitensporig geweld door het Israëlisch leger en de collectieve bestraffing niet stroken met de beginselen van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël. Men dringt aan op bevriezing van elke beleidsmaatregel voor de nederzettingen, met inbegrip van de natuurlijke bevolkingsaanwas, en verzoekt de lidstaten in de Veiligheidsraad aan te dringen op het sturen van waarnemers. Tevens spreekt men zich hierin uit voor een Palestijnse staat.
Toch heeft het beleid van gelijke afstand duidelijke sporen nagelaten in de resolutie: slachtoffer en beul staan op hetzelfde plan; er is sprake van terroristische aanslagen door Palestijnen; er wordt een dringend verzoek gedaan op alle betrokken partijen om een eind te maken aan het geweld en de Palestijnse Autoriteit wordt verzocht geen inspanning te schuwen om het terrorisme te bestrijden, het geweld te beperken en de terroristen onder de duim te houden.
Ondanks deze negatieve passages hebben de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland samen met 57% van de aanwezige Parlementsleden voor de resolutie gestemd. Dit is namelijk de eerste resolutie van het Europees Parlement waarin de vinger wordt gelegd op de verantwoordelijkheden van Israël en zijn praktijken worden veroordeeld.

Figueiredo
 - (PT) De Palestijnen verkeren in een bijzonder moeilijke situatie aangezien hun vaderland door Israël wordt bezet en de bevolking brutaal wordt onderdrukt door het Israëlische leger. Alleen al sinds 29 september 2000, de dag waarop Ariël Sharon de Palestijnen provoceerde met zijn bezoek aan de Tempelberg, heeft het Israëlische leger vele honderden doden, met name kinderen en jongeren, en tienduizenden gewonden op zijn geweten. Bovendien worden zonder ophouden Palestijnen gearresteerd die strijden voor de concrete uitoefening van hun recht op een eigen staat. In het kader van deze escalatie van geweld vernietigt Israël Palestijnse woningen, zet het zijn bezettingspolitiek voort door illegale nederzettingen op te richten, legt het het vrije verkeer van de Palestijnse bevolking aan banden, voert het bombardementen uit, legt het blokkades op, lapt het financiële verplichtingen en aangegane overeenkomsten aan zijn laars, begaat het selectieve moorden, valt het binnen in de door de Palestijnse Autoriteit bestuurde gebieden en valt het de Syrische strijdkrachten in Libanon aan. Al deze acties moeten met klem worden veroordeeld.
Het is algemeen bekend dat Israël de Palestijnse gebieden bezet sinds 1947. Sinds 1967 bezet het de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever, met als gevolg dat miljoenen Palestijnen buiten hun vaderland wonen. De Verenigde Naties hebben deze situatie veroordeeld. Zij wordt evenwel in stand gehouden met de hulp van de Verenigde Staten en de medeplichtigheid van de Europese Unie. De enige manier om de vrede te herstellen bestaat in een strikte toepassing van de VN-resoluties. Bovendien moet er noodzakelijkerwijs een einde komen aan de Israëlische agressie. Daarom moeten wij onze steun verlenen aan alle goed doordachte initiatieven die tot doel hebben een onafhankelijke en soevereine Palestijnse staat tot stand te brengen.

Gahrton
Het is tijd voor sancties tegen Israël, Anna Lindh!
In de Franse krant Libération van vandaag (16 mei 2001) constateert een van Israëls bekendste voorvechters van de vrede, de schrijver David Grossman, dat als men niet in wonderen gelooft en niet van rampen houdt, er maar één manier is om de toestand in het Midden-Oosten te veranderen, namelijk door "internationale druk" . Hij stelt ook vast dat Israël, de bezetter, de hoofdschuldige is en daarom het meest onder externe druk moet worden gezet. Omdat de Verenigde Staten nooit iets doen wat Israël niet wil, ligt hier een belangrijke internationale taak. De EU verstrekt al heel lang de grootste financiële en administratieve steun aan de Palestijnse autoriteit. EU-politici hebben geklaagd dat de EU geen dienovereenkomstige politieke rol speelt. Waarom nemen wij de toegeworpen handschoen niet op en doen wij niet wat de Verenigde Staten niet willen, waar zowel de Palestijnen als de Israëlische vredesbeweging om smeken, namelijk het uitoefenen van concrete druk op Israël?
Formele volkenrechtelijke gronden voor economische sancties tegen Israël zijn gelegen in de inbreuken op Israëls associatieakkoord met de EU; inbreuken waarop de Commissie heeft gewezen en die inhouden dat producten uit onwettige Israëlische nederzettingen in bezet gebied aan de EU worden verkocht met "Israël" als land van herkomst.
Als het nu werkelijk waar is dat de nieuwe interventiemacht van de EU helemaal niet bedoeld is om de belangen van de grootmacht EU te beschermen, maar feitelijk, zoals Anna Lindh steeds maar beweert, alleen maar onzelfzuchtig vrede zal brengen in de wereld, waarom zouden we dan niet voorstellen om die interventiemacht in te zetten in het Midden-Oosten, langs de enige wettige scheidslijn tussen Israël en Palestina, namelijk de grens van 1967?
Helaas was daarvan niets te horen toen Anna Lindh vandaag het Midden-Oostenbeleid van de EU aan het Europees Parlement presenteerde. Er werden een heleboel woorden gezegd, maar niets concreets, niets dat op enigerlei wijze een eind kan maken aan het bloedbad en de onwettige Israëlische bezetting van Palestina. En dit is des te tragischer omdat Zwedens eigen stem inzake Palestina geheel is verstomd. Het werk van de vorige minister van Buitenlandse zaken, Sten Andersson, wordt niet afgemaakt door Anna Lindh, maar door haar Deense collega Mogens Lykketoft, die op dit moment duidelijke taal spreekt over Israëls schending van de mensenrechten en het volkenrecht. Anna Lindh lijkt echter te hebben gecapituleerd voor de krachten die niet durven opstaan tegen Israël en de Verenigde Staten, - zowel in haar hoedanigheid van voorzitter van de EU als in haar hoedanigheid van Zweeds minister van Buitenlandse Zaken. Dat is bedroevend.

Muscardini
Het vredesproces stokt door het extremistisch en terroristisch geweld. Deze aanslagen lokken op hun beurt een reactie van de Israëlische staat uit die soms wellicht als buitensporig kan worden bestempeld vergeleken met de aanvallen, maar waar geweld de overhand heeft, is het nu eenmaal moeilijk op basis van een of andere waardenschaal gradaties aan te geven in wat wel en niet mag. Voor hetzelfde geld kan men niet zomaar iemand veroordelen die geweld gebruikt om zichzelf te verdedigen. Wat dus deze compromisresolutie aangaat, ik voel me niet op mijn gemak om hier mijn goedkeuring aan te hechten. Ik vind namelijk dat er teveel veroordelingen tegen Israël in staan. Het is geen resolutie waaruit een neutrale houding ten opzichte van de strijdende partijen spreekt. Deze resolutie is een document dat het gelijk van maar één partij steunt en over het hoofd ziet hoe vaak de Israëlische bewindslieden hun goede wil getoond hebben. Het is trouwens een koud kunstje na te gaan dat, elke keer als het vredesproces weer op gang leek te komen, de aanhangers van het terrorisme prompt in actie kwamen. En Europa heeft zich al die keren nooit gemanifesteerd. Het reciprociteitbeginsel dat in 1993 in Oslo is afgesproken dient in bescherming te worden genomen. Dialoog, wederzijds begrip, veroordeling van geweld, dat zijn de kernbegrippen waarmee hervatting van het vredesproces mogelijk is. Europa en in de eerste plaats onze instelling moet niet de rol van rechter spelen, maar die van een geloofwaardige en gezaghebbende gesprekspartner, indien wij althans een doelmatige bijdrage willen leveren aan het vredesproces.
De betrokken tekst had op evenwichtige wijze uiting moeten geven aan het vertrouwen en het respect voor de rechtmatige aspiraties van elke betrokken partij, maar eerlijk gezegd bespeur ik die evenwichtige houding niet.
Stand van de transatlantische dialoog (RC B5-0342/2001 en RC B5-0345/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, zoals vast en zeker vele andere Europese afgevaardigden, beschouw ook ik de burgers aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, de burgers van Amerika, van noord tot zuid, als onze vrienden. Ikzelf heb, zoals u weet, de grond van de Verenigde Staten van Amerika dikwijls betreden, telkens als ik - al was het maar op zaterdag - van boord ging van het cruiseschip Oceanic, waar ik deel uitmaakte van de bemanning. Ik heb dus genoeg kans gehad te ontdekken hoe hartelijk, geestdriftig, vernuftig en intelligent de Amerikaanse staatsburgers zijn. Vandaar dat ik hoop dat deze samenwerking doorgaat en dat er ook tussen de Amerikaanse en de Europese gepensioneerden zo' n samenwerking op gang komt, zodat langs die weg iedereen een beter leven kan krijgen.

Figueiredo
 - (PT) Uit de transatlantische agenda blijkt dat er een enorme belangstelling bestaat voor een inhoudelijke dialoog tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie over de grote mondiale economische vraagstukken. Met name de monetaristische en neoliberale beleidslijnen, de centralisering en concentratie van de rijkdom en de uitbuiting van de werknemers en de bevolking nemen hierbij een prioritaire plaats in. Er wordt evenwel vooral aandacht besteed aan de belangen van de economische groepen en de multinationals terwijl sociale kwesties zoals gezondheid en onderwijs, milieu, ontwikkeling en culturele diversiteit buiten beschouwing worden gelaten.
Hetzelfde geldt voor de zogenaamde veiligheids- en defensieproblemen en de pogingen tot inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen, waarvan de samenwerking in het kader van de NAVO en de toepassing van een nieuw strategisch concept duidelijke voorbeelden zijn. Dat is onder meer in de oorlog tegen Joegoslavië gebleken. De drang van het Noord-Amerikaanse imperialisme naar hegemonie en wereldmacht, die onder de nieuwe regering-Bush overigens ongekende vormen aanneemt, zorgt wereldwijd voor een verslechtering van de situatie. Er wordt gestreefd naar een oprichting van een "nieuwe orde" die de belangen van de Verenigde Staten behartigt en de na de Tweede Wereldoorlog ingestelde rechtsorde en institutionele regeling met de grond gelijkmaakt. Het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht worden met voeten getreden en protocollen als dat van Kyoto worden zomaar van tafel geveegd. Gelet hierop hebben wij de resolutie van onze Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links over de stand van de transatlantische dialoog onderschreven en hebben wij tegen de overige voorstellen gestemd.
Verslag-Cercas (A5-0147/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, over dit document dat gaat over veilige en houdbare pensioenen, moest ik wel een stemverklaring afleggen. Ik heb voor gestemd, maar ik wilde de aandacht van ieder van ons vestigen op het feit dat de Partij van de Gepensioneerden voor een Europees pensioen pleit. Het probleem van de pensioenen kan pas opgelost worden als de Europese Unie de bevoegdheid krijgt om ook besluiten te nemen over de pensioenenregelingen. De Partij van de Gepensioneerden vraagt dat de sociale voorzieningen, die met een deel van ons salaris, met een deel van de beloning van de werknemers gefinancierd worden, vrijwillig worden gesteld en niet meer verplicht. De lidstaten hebben getoond dat zij ons geld niet weten te beheren, dus moeten wij het recht krijgen om ons salaris zelf te beheren met het oog op de pensioenregeling, in alle vrijheid en zonder de plicht het aan de overheid af te staan.

Blokland
Het verslag-Cercas heeft niet onze instemming gekregen en wel om de volgende redenen: allereerst maakt het verslag de sociale zekerheid tot een communautair onderwerp wat betreft beleidsontwikkeling en beleidsmaatregelen.
Daarmee hangt samen dat het verslag een bepaalde visie opdringt: het nastreven van sociale convergentie. Met als gevolg dat lidstaten weinig ruimte krijgen om hun eigen oplossingen te creëren. Juist de verscheidenheid aan systemen vereist dat iedere lidstaat zijn eigen toegesneden aanpak hanteert. Veel grote lidstaten dienen hun oudedagsvoorzieningen nog te herstructureren met het oog op de verouderende bevolking.
De bovennationale aspecten betreffen de randvoorwaarden zoals de budgettaire gevolgen en de eis dat pensioenopbouw in een bepaalde lidstaat geen hindernis mag vormen voor de mobiliteit naar een andere lidstaat. Daaraan hebben we de handen meer dan vol.
Indien de hervormingen gepaard moeten gaan met coördinatie-inspanningen voor een Europese sociale zekerheid zal het de hervormingen ernstig bemoeilijken. Dat staat een doelmatige oplossing in de weg. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de uitbreiding al een aanmerkelijk beslag legt op de krappe middelen.
Het verslag staat op deze wijze buiten de werkelijkheid. Zo worden pensioenen onveilig, onhoudbaar en onbetaalbaar. Immers, niemand wil er op achteruitgaan en het systeem met de meeste faciliteiten zou het uitgangspunt worden.
Het document van de Europese Commissie daarentegen geeft een duidelijke analyse van de problematiek. Het Commissiedocument kent een veel gerichtere benadering. Het verslag is dus geen verbetering ten opzichte van het Commissiedocument.
Vandaar ons besluit om geen steun te geven aan dit verslag dat slechts afbreuk doet aan de goede aanpak in de Commissiemededeling.

Brie
Wij nemen de huidige en op til zijnde problemen in verband met het pensioenbeleid en de maatschappelijke veranderingen serieus. In de mededeling van de Commissie en het verslag van collega Cercas komen ongetwijfeld enkele goede passages voor. Een van de goede passages betreft mijns inziens het aandringen op sociale bescherming van de vrouw. Het hoofdprobleem is echter gelegen in de verdediging en vernieuwing van de solidaire socialezekerheidsstelsels en ten aanzien daarvan verschillen de overheersende meningen fundamenteel van die van onze fractie.
Daarom kunnen wij niet instemmen met het verslag.
De algemene oriëntatie luidt weliswaar solidariteit, maar de concrete voorstellen zijn daarmee volledig in strijd. De meerderheid van het Europees Parlement is het volledig eens met het over de boeg gooien van de solidaire, openbare pensioenvoorzieningen en met de toepassing van een uit drie pijlers bestaand model voor ouderdomsvoorziening. In het verslag worden geen echte alternatieven ontvouwd voor het onsociale kader van de "pensioenhervormingen" waartoe tijdens de Top van Lissabon en de Top van Stockholm de aanzet werd gegeven. Mijns inziens is het bijzonder tragisch dat de Europese sociaal-democraten met de gedeeltelijke privatisering van de solidaire openbare pensioenvoorzieningen elke band met hun historische tradities hebben verbroken. Meer dan honderd jaar hebben de sociaal-democraten gevochten voor het project van een herverdelende en solidaire verzorgingsstaat, en nu staan ze te popelen om die verzorgingsstaat te ontmantelen.
De daarbij aangehaalde demografische argumenten in verband met de vergrijzing van de Europese samenlevingen snijden geen hout. In het pensioenstelsel van Zwitserland worden bijvoorbeeld alle soorten van inkomen in aanmerking genomen bij de financiering van het pensioensysteem, maar dit stelsel wordt niet eens op zijn deugdelijkheid onderzocht.
"Werk langer, spaar meer, leef bescheidener" : dat is het motto van de "pensioenhervormingen" . De Commissie en ook de werkgroep op hoog niveau dringen aan op nieuwe regelingen opdat de huidige pensioengerechtigde leeftijd verder opgerekt kan worden. De openbare pensioenvoorzieningen hoeven in de toekomst niet meer te zorgen voor handhaving van de bereikte levensstandaard, maar moeten slechts "basisvoorzieningen" mogelijk maken.
Men kan ook onder de huidige en toekomstige omstandigheden de solidaire pensioenstelsels handhaven, mits de beleidsmaatstaf is afgestemd op sociale rechtvaardigheid en niet op het eenzijdig belang van banken, beleggingsfondsen en verzekeringen. Daarom is er volgens ons geen enkele reden om aan de beoogde strategieverandering mee te doen.

Crowley
Veel van de kinderen die tegenwoordig geboren worden zullen 120 jaar of ouder worden. Wetenschappelijke kringen in zowel Amerika als de Europese Unie stellen hiervoor indirecte bewijzen te hebben. Feitelijk zit het gewoon zó. Mensen leven langer. Mensen leiden een gezonder leven. Mensen weten welk voedsel ze moeten eten om een gezond leven te bevorderen, kortom: mensen leven langer.
Veel mensen gaan op hun vijfenvijftigste met pensioen. De Europese regeringen moeten daarom systemen bedenken om te zorgen dat de overheidsambtenaren straks hun pensioenen uitbetaald krijgen. Evenzo zullen degenen die in de particuliere sector werken zorgvuldiger naar hun pensioenregelingen moeten kijken.
Onlangs heeft Merril Lynch, een vooraanstaande Amerikaanse bank, een onderzoek gedaan waaruit bleek dat Ierland koploper in Europa is als het gaat om het veiligstellen van pensioenbetalingen in de toekomst. Dat doet mij deugd. Wij leggen jaarlijks één procent van ons BNP in het zogeheten nationaal pensioenreservefonds in, om te zorgen dat pensioenen voor onze overheidsambtenaren na 2025 betaald kunnen worden. Per jaar betalen we nu tussen de 600 en 700 miljoen pond aan dit fonds.
Verder is het naar mijn mening van belang dat we niet alleen goede spaarprogramma' s stimuleren in ons land, maar dat we er ook voor zorgen dat mensen op jonge leeftijd een pensioen afsluiten. Ik weet dat de EU-leiders op de Top van Stockholm over deze zaak gesproken hebben. Het is aan de regeringen van de Europese Unie om wetsvoorstellen in te dienen die ten eerste de uitbetaling van overheidspensioenen in de toekomst veilig kunnen stellen en die ten tweede goede pensioenregelingen voor de particuliere sector bevorderen. Als dit betekent dat er meer belastingmeevallers moeten komen om mensen aan te moedigen om pensioenen af te sluiten in de particuliere sector, dan moet dat maar.

Figueiredo
 - (PT) In dit verslag wordt een probleem behandeld dat voor het toekomstige welzijn van de werknemers van de Europese Unie van fundamenteel belang is. Op de lange termijn moeten wij immers over veilige en duurzame pensioenregelingen kunnen beschikken. Zoals u weet, hebben de vergrijzing van de bevolking en de stijging van de levensverwachting aanleiding gegeven tot apocalyptische uitspraken over de toekomst van de sociale bescherming. Ofschoon het verslag onvoldoende afstand neemt van de minst overtuigende standpunten van de Commissie, met name voor wat de vereiste flexibiliteit van de pensioenregelingen betreft, wordt aangedrongen op meer werkgelegenheid, het belang van overheidssystemen waarin solidariteit tussen generaties centraal staat en het zoeken van een evenwicht tussen proportionele bijdragen en uitkeringen enerzijds en het solidariteitsbeginsel en de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting anderzijds. Bovendien wordt nagegaan welke initiatieven kunnen worden genomen om de aanbeveling van 1992 betreffende het door de stelsels van sociale bescherming te waarborgen gegarandeerde minimuminkomen toe te passen. Desalniettemin schiet het verslag tekort. Er worden immers geen concrete socio-economische beleidsmaatregelen voorgesteld die afdoende garanties bieden voor duurzame pensioenregelingen en waardige pensioenen. Daarom hebben wij ons bij de stemming onthouden.

Lang
Ja hoor, we zijn er! Ondanks de hypocriete standpunten die worden ingenomen, maakt u zich uiteindelijk toch voornamelijk zorgen over het behoud van onze op omslag gebaseerde pensioenstelsels. Wij kunnen ons vinden in de stelling dat de fundamentele demografische uitdaging waaraan Europa als geheel momenteel het hoofd moet bieden van essentieel belang voor onze lidstaten is. Wij keuren echter zacht gezegd de door u voorgestelde nepoplossingen af, net als het verslag waarin deze oplossingen staan opgesomd.
De rapporteur heeft getracht om in 31 gekunstelde punten de zaak te laten doodbloeden. Nergens wordt voorgesteld om de geboortecijfers in Europa op te krikken of een daadwerkelijk gezinsbeleid te bevorderen. Er wordt hooguit voorgesteld om de ineenstorting van de demografische piramide en de vergrijzing van onze volkeren in zo goed mogelijke banen te leiden, waarbij overigens de wereldwijde geldstromen gestimuleerd worden door buitenlandse pensioenfondsen meer kansen te geven. Na u de zondvloed! In de periode voorafgaand aan het tijdperk waarin Europeanen door geïmmigreerde volkeren vervangen zullen zijn, wilt u een minimum aan "solidariteit tussen de generaties" (sic!) behouden door vrouwen en gepensioneerden aan het werk te zetten, de sociale breuk vergroten door particuliere verzekeringen te stimuleren, en een impuls te geven voor de standaardisering van de pensioenvoorzieningen (de rapporteur gebruikt hiervoor de moderne benaming "open samenwerking").
Met uitzondering van een aantal punten maakt dit verslag een reactie in mij los die twijfelt tussen woede over uw berusting in hetgeen u als een onvermijdelijk verschijnsel beschouwt en walging over de financiële en commerciële oplossingen die u aandraagt om dit probleem op te lossen.
U levert echter wel het onweerlegbare bewijs dat de natiestaat inderdaad het enige levensvatbare en betrouwbare kader biedt voor het bewerkstelligen van solidariteit en sociale zekerheid.

Lulling
Ik ben er uitermate dankbaar voor dat het Europees Parlement in zijn resolutie over de toekomstige pensioenvoorzieningen een reeks overwegingen en eisen heeft opgenomen die vooral betrekking hebben op vrouwen. Daarvoor zet ik mij al jarenlang hier en ook in Luxemburg in.
Sedert 1975 wordt een discussie gevoerd over gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de sociale zekerheid. Onder meer daaruit is gebleken hoe nuttig en belangrijk de hulp en bescherming is die de Europese Unie met haar beleid voor gelijke behandeling en gelijke kansen van mannen en vrouwen biedt bij de bestrijding van discriminatie van vrouwen in de ouderdomsvoorzieningen.
Ik hoop dat onze voorstellen door de regeringen - die immers ervoor moeten zorgen dat iedereen een pensioen wordt gegarandeerd waarmee de bereikte levensstandaard kan worden gehandhaafd - serieus zullen worden genomen en ook zullen leiden tot Europese samenwerking op het gebied van de pensioenen.
Een van de doelstellingen van het proces van Lissabon is het aandeel vrouwen in de actieve bevolking te vergroten. Als men klaagt over het te lage aantal werkende vrouwen - en dat gebeurt ook in mijn land - vergeet men vaak dat er in de vijftien landen van de EU miljoenen onzichtbare werkneemsters zijn. Het gaat daarbij vaak om echtgenoten die meehelpen in gezinsbedrijven en niet meetellen in de statistieken van de actieve bevolking. Wij vragen al jarenlang om een Europese kaderregeling voor echtgenoten die meehelpen in gezinsbedrijven, vooral omdat wij willen dat echtgenoten verplicht worden aangemeld bij de pensioenverzekering.
Ik wil hier ook nogmaals wijzen op onze eis dat vrouwen het afgeleide recht op weduwepensioen toegekend krijgen. Dit geldt vooral voor de generaties vrouwen die geen toegang hebben gehad tot de werkgelegenheid en uitsluitend in hun gezin hebben gewerkt. Ook ik ben zonder meer van mening dat vrouwen steeds meer hun eigen individuele rechten op ouderdomsvoorzieningen dienen op te bouwen, maar als echtgenoten hun beroepsactiviteiten onderbreken of staken om voor gezinsleden (kinderen of hulpbehoevende ouderen) te zorgen, moeten zij het recht krijgen op voortzetting van hun rechten inzake ouderdomsvoorzieningen, door middel van babyjaren, opvoedingsjaren, of doorbetaling van de verzekeringsbijdragen.

Meijer
Mensen leven veel langer dan ze productief zijn, tenminste als hun gezondheidszorg, hun huisvesting, hun voeding, hun arbeidsomstandigheden en hun bestaanszekerheid toereikend zijn. Nu werken een vorm van topsport dreigt te worden raken mensen op een vroegere leeftijd uitgeput en groeit de behoefte aan een lagere pensioenleeftijd. Daarnaast maken kleine gezinnen de omvang van jongere generaties geringer dan die van de oudere, zodat er in de toekomst per gepensioneerde minder mensen aan het werk zullen zijn. Het verkeerde antwoord daarop is de afgelopen decennia gekomen van de meeste regeringen en van de ondernemers. Die wilden het aantal pensioengerechtigden verminderen, onder meer door weduwenpensioenen af te schaffen en het ouderdomspensioen pas op een hogere leeftijd te laten ingaan. Daarmee hoopte men belastingen en pensioenpremies omlaag te krijgen. Inmiddels wordt duidelijk dat bezuinigen op pensioenrechten slechts leidt tot armoede in de toekomst. Die armoede is dan alleen nog te voorkómen door een plotselinge sterke stijging van de overheidsuitgaven. De echte oplossing is het tijdig gaan sparen voor een algemeen pensioenrecht voor iedereen op de leeftijd van 60 jaar en het verbeteren van pensioenen wegens arbeidsongeschiktheid op een lagere leeftijd. Dit verslag is nog ontoereikend maar gaat de goede kant uit.

Patakis
Alleen eufemistisch uitgedrukt kan men boven dit verslag de titel "veilige en houdbare pensioenen" zetten. Uit zowel de geest als de letter hiervan blijkt namelijk dat men zich in feite alleen bekommert om de bedrijven en de werkgevers, dat men op consequente wijze de belangen van het kapitaal behartigt en een daarmee in overstemming zijnde radicale hervorming van de sociale zekerheid en de pensioenen beoogt.
In het verslag is sprake van de "demografische uitdaging van de vergrijzing van de bevolking" waardoor "het aantal pensioenjaren wordt verhoogd, hetgeen een negatieve factor is voor de ondernemingsactiviteiten" . Daarom wil men stapsgewijze de besluiten van Stockholm hard maken waarin sprake is van radicale veranderingen in de socialezekerheidsstelsels. Dit betekent: deeltijdwerk, afschaffing van vervroegde pensionering, uitkeringen evenredig aan de bijdragen, pijnlijke verlaging van het uitkeringsniveau, verlenging van het aantal actieve beroepsjaren, verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd en verhoging van het aantal verzekeringsjaren om voor volledig pensioen in aanmerking te kunnen komen, geleidelijke afschaffing van de overheidsverplichtingen, en stimulering van particuliere alternatieve oplossingen voor ziektezorg en sociale voorzieningen.
De lijst van harde, tegen de belangen van het volk indruisende maatregelen is eindeloos. Misschien kunnen deze maatregelen ons niet overtuigen van "veilige en houdbare pensioenen" , maar daarmee wordt wel automatisch een antwoord gegeven op het andere gedeelte van het verslag, daar waar namelijk sprake is van de "toekomstige ontwikkeling van de sociale bescherming op lange termijn" . Afroming van het arbeiderspotentieel, dure particuliere voorzieningen, commercialisering van het pensioenstelsel, armoede en sociale uitsluiting: dat zijn de maatregelen die men voor de werknemers in petto heeft. Voor het kapitaal, op wiens concurrentiealtaar de socialezekerheidsstelsels worden opgeofferd, wil men daarentegen meer robuustheid, onbegrensde vrijheid en enorme winsten.
De afbraak van de pensioenstelsels en de aanpassing van de arbeidstijd overeenkomstig de belangen van de werkgevers - dat wil zeggen deeltijdwerk en "flexibele" arbeidsregelingen - zijn de afschuwelijke manifestatie van hetgeen zo cynisch in Stockholm de "vermindering van de knelpunten op de arbeidsmarkt" wordt genoemd. Daardoor zal een heel leger van inzetbare arbeidskrachten ontstaan, van mensen zonder rechten, zonder eisen, van mensen die zich zonder meer neerleggen bij de verlangens van het op winst en concurrentievermogen beluste kapitaal en zijn belangen.
De reactie van de Griekse werknemers en heel het Griekse volk op de poging tot totale ondermijning van het pensioenstelsel, de massale, strijdlustige manifestaties en stakingen - die zelfs op dit moment nog plaatsvinden - vormen een niet mis te verstaan antwoord aan het adres van de verantwoordelijken, een antwoord waaruit blijkt dat men bij het maken van de smerige rekensommetjes niet "buiten de waard mag rekenen" . De Griekse werknemers zeggen duidelijk en onvoorwaardelijk "nee" tegen de armoede en de onzekerheid die men voor hen in petto heeft. Wij zijn ervan overtuigd dat alle Europese werknemers hetzelfde zullen zeggen. Zij zullen ons aan hun zijde vinden. U zaait met uw volksvijandige maatregelen wind en zult stormen van volksmanifestaties oogsten! Dat wat u bekokstooft zal geen doorgang vinden, daar kunt u van op aan!
Verslag-Buitenweg (A5-0166/2001)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, toen ik op het vliegveld van Bergamo het vliegtuig naar Straatsburg nam, ben ik uitgezwaaid door een paar gepensioneerden. Maar één van hen vertrouwde me niet en heeft zelf ook het vliegtuig gepakt om met eigen ogen te kunnen controleren hoe ik in deze vergaderronde zou stemmen. Voor het geval u het wilt weten, het is die meneer daarginds onder het publiek met dat rode jasje aan. Als u hem niet ziet, dan komt dat omdat gepensioneerden alleen maar voor elkaar zichtbaar zijn. Ik kan de betreffende persoon geruststellen dat ik ook voor de begroting van het Europees Parlement voor het jaar 2002 heb gestemd, ook al wil ik bij dezen te kennen geven dat een deel van deze financiering in mijn ogen zou moeten dienen om ons Huis via de televisie in alle huiskamers van Europa te brengen. Ik vind dat wij geld moeten uittrekken om te zorgen voor rechtstreekse uitzending van de vergaderingen van het Europees Parlement, zodat iedereen kan zien wat er allemaal bij ons gebeurt en hoe belangrijk wij zijn.
(De vergadering wordt om 13.30 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

ACTUALITEITENDEBAT
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Situatie in Algerije
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0350/2001 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de situatie in Algerije;
B5-0361/2001 van de heer Swoboda e.a., namens de PSE-Fractie, over de situatie in Algerije;
B5-0366/2001 van mevrouw Flautre e.a., namens de Verts/ALE-Fractie over de situatie in Algerije;
B5-0368/2001 van de leden Ferrer en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie over de situatie in Algerije;
B5-0373/2001 van mevrouw Malmström e.a., namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Algerije;
B5-0384/2001 van mevrouw Boudjenah e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Algerije.
B5-0394/2001 van mevrouw Caullery, namens de UEN-Fractie, over de situatie in Algerije.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, als oud-journalist ligt de vrijheid én de ethische verantwoordelijkheid van de pers mij na aan het hart. Islamieten en staatsautoriteiten dreigen het vlammetje van de persvrijheid in Algerije halsstarrig te doven. Toch brandt het nog, ondanks talrijke doden en detenties onder onafhankelijke Algerijnse journalisten. Een verscherping van de paragraaf over belediging in het wetboek van strafrecht vormt evenwel een nieuwe doofpoging van de Algerijnse regering. Daarmee wordt het mogelijk Algerijnse journalisten sneller en langer op te sluiten.
Hoezeer de persvrijheid in Algerije in het geding is, blijkt ook klip en klaar uit de officiële tegenwerking die de krantenuitgever Omar Belhouchet de afgelopen maanden ondervond bij het importeren van een nieuwe drukpers uit Duitsland. Diens verklaring spreekt boekdelen: "Voor Algerije is de machine een technologische, vooral echter een politieke revolutie. Eindelijk kan de staatsdrukkerij ons verschijnen niet meer verhinderen. Wij hebben de machthebbers een stuk macht ontnomen."
Hoe precies? Door zich niet neer te leggen bij de verachting van de burger en zijn rechten door het huidige regime, door de willekeur van politieke gezagsdragers, politie en justitie, die in het belang van de heersende clans handelen, openlijk te trotseren. Die verfoeilijke overheidshouding vatten Algerijnen in één woord samen: "hogra". En juist deze "hogra" dreef naar de mening van kritische Algerijnse geesten de eigen jongeren in de terroristische vangarmen van de islamisten. "Hogra" is met andere woorden het sleutelwoord voor het Algerijnse drama van vandaag.
Als heilzaam maatschappelijk tegengif voor "hogra" verdient de Algerijnse onafhankelijke pers - binnenslands aangeduid als "de onomkoopbaren" - de ondersteuning van de Europese Instellingen. Naar vermogen moeten deze de spaarvlam van de Algerijnse persvrijheid van de onontbeerlijke zuurstof voorzien, in de eerste plaats aan de onderhandelingstafel met 's lands autoriteiten. Want per slot van rekening stelt alleen de onafhankelijke pers in Algerije die vragen aan de orde, die de burgers werkelijk bezighouden. En waar heeft dit door zoveel geweld geteisterde land dringender behoefte aan, dan aan een eerlijk openbaar politiek debat?

Obiols i Germà
Mijnheer de Voorzitter, Algerije leeft sinds december 1991 in een situatie van permanent geweld. Volgens de officiële cijfers vielen er in die periode 100.000 doden, dat wil zeggen 1200 doden per maand, en de cijfers van niet-officiële organisaties zijn nog erger.
In april 1999 kondigde de nieuwe president, Abdelaziz Bouteflika, een beperkte amnestie af, een wet van burgerlijke verzoening, en beloofde hij fundamentele hervormingen om een einde te maken aan de permanente crisis van het land. Dit beleid heeft tot nu toe echter zeer weinig effect gehad. De bevolking lijkt het niet te hebben aanvaard als een echte politiek van totale democratisering en verzoening.
De terroristische activiteiten van gewelddadige integristen gaan gewoon door en de toestand is nog verergerd door het geweld van de voorbije weken in Kabylië, waar betogingen van honderden jongeren, die protesteerden tegen de gewelddadige dood van een van hen in een politiekantoor, werden uiteengeslagen in een waar bloedbad waarbij meer dan 60 jongeren werden gedood door kogels van de politie.
De situatie is bijzonder ernstig. Het gaat natuurlijk om een Algerijns probleem, dat enkel opgelost kan worden door Algerijnen en tussen Algerijnen, middels een democratiseringsproces dat de instellingen en de staat een grotere legitimiteit geeft. Dat proces moet gebaseerd zijn op de overeenstemming van alle politieke en sociale actoren die geweld afwijzen, van welke kant het ook komt, en moet erin slagen om tegenover de gewelddadige integristen en de conservatieve krachten in de huidige regering een grotere transparantie te bewerkstelligen en de deelname mogelijk te maken van alle vreedzame groepen aan de wederopbouw van het land.
Dit is een zeer complexe en moeilijke uitdaging, en de Europese Unie moet zeer voorzichtig zijn bij haar beleid van steun aan de verantwoordelijke standpunten in het Algerijnse conflict. Onze steun moet uitgaan naar al degenen die het doel van vrede en democratie nastreven. We moeten zonder een geest van inmenging, maar vastberaden en met een positieve instelling opkomen voor de mensenrechten en de democratisering.
Morgen reist een delegatie van het Parlement naar Algerije. Hopelijk zal dit debat bijdragen aan de verduidelijking van onze houding, die zeer positief is, om alle democratische krachten van het land, zowel in de overheid als in de burgermaatschappij, te helpen een uitweg te vinden uit deze situatie die geen uitweg lijkt te hebben.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de geweldsuitbarsting in de regio Kabylië was helaas voorspelbaar, om niet te zeggen onvermijdelijk. Het ging er niet zozeer om òf deze sociale explosie zou plaatsvinden, maar wanneer.
In de regio Kabylië zijn de problemen waaronder Algerije gebukt gaat het best waarneembaar. Deze problemen vormen een erfenis van het koloniale tijdperk, waarin de sociale samenhang niet voldoende gerealiseerd is en er geen geloofwaardige democratische en juridische instellingen zijn opgericht. Ook is er nooit sprake geweest van een geloofwaardige rechtsstaat. Tegen deze sociale achtergrond in Algerije zien we massa's jongeren geconcentreerd in enkele stedelijke centra. Deze jongeren zouden het hart van de samenleving moeten vormen, maar zijn grotendeels werkloos.
Welke andere mogelijkheid hebben ze dan in opstand te komen om de situatie waarin ze verkeren aan de kaak te stellen? Moet deze groep nu bovendien het zwijgen worden opgelegd? De Algerijnse regering kan alleen een oplossing bieden door de stichting van een daadwerkelijke rechtsstaat nadat er eerst enquêtecommissies aan het werk worden gezet.
De regering sluit de ogen, terwijl ze juist een begin dient te maken met de zeer belangrijke economische hervormingen teneinde de Algerijnen een daadwerkelijke toekomst te kunnen bieden. Als de regering nalaat deze hervormingen door te voeren, zal deze sociale onrust in Algerije blijven voortduren.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, Algerije heeft een moeilijke geschiedenis. Het kolonialisme, waardoor vooral de structuren kapot werden gemaakt, werd gevolgd door een wrede oorlog, en na deze wrede oorlog kwam een socialistisch eenpartijstelsel dat uiteindelijk in zijn eigen corruptie ten onder is gegaan.
Nu is dit grote en belangrijke land Algerije geconfronteerd met twee grote uitdagingen. De eerste uitdaging is een jeugdopstand. Algerije is namelijk een jong land waar de jonge generatie in opstand is gekomen omdat zij de indruk heeft dat niemand zich om haar bekommert en dat voor haar geen enkele toekomst is weggelegd. Op die manier ontstaat natuurlijk sociaal en nationaal dynamiet.
De tweede uitdaging wordt gevormd door het islamitisch gevaar, waarbij bepaalde groepen stelselmatig op het vuur blazen. Daarom moeten wij ons, zij het dan zeer behoedzaam, bezig houden met dit land. President Bouteflika heeft stappen ondernomen om het land meer open te stellen. Hij heeft stappen ondernomen in de richting van hervormingen. Enkele weken geleden heeft hij een grote feestelijke plechtigheid georganiseerd ter ere van de heilige Augustinus. Voor ons is dit misschien een symbolisch beleid, maar hij wilde daarmee duidelijk maken dat de heilige Augustinus zijn wortels in het huidig Algerije heeft. Hij wilde daarmee ook zijn bevolking zeggen dat zij cultureel, als Algerijnen, met Europa en ook als islamitisch land met de christelijke wereld verbonden zijn. Dat zijn tekenen van openstelling en die zijn belangrijk. Maar men mag natuurlijk geen genoegen nemen met een dergelijk symbolisch beleid. Er zijn ook substantiële hervormingen nodig. Daaronder valt ook persvrijheid en rechtsstaat, evenals tolerantie jegens de verschillende volkeren en bevolkingsgroepen.
De Berbers letten op hun tradities en cultiveren hun specificiteit. Zij willen hun zelfstandigheid in Kabylië handhaven. Deze derde grote opstand in de geschiedenis van de bevolking van Kabylië is een zeer belangrijk alarmsignaal. Hier zijn jonge mensen in opstand gekomen, jonge mensen die zich niet geïntegreerd voelen in het staatsbestel. Daarom is er behoefte aan voorzichtige hervormingen. Men moet zorgen voor handhaving van de verscheidenheid, handhaving van de vrede en versterking van de rechtsstaat. Afgezien daarvan moeten wij er echter voor zorgen dat er inspanningen worden ondernomen die wij met dialoog kunnen bevorderen, zonder meteen de vinger op te heffen.

Van den Bos
Voorzitter, de slachting van de Berbers confronteert ons wederom met de weerzinwekkende realiteit in Algerije. Opnieuw hebben onze moedige ministers van Buitenlandse Zaken besloten hun kop in het zand te steken. De hele wereld wordt veroordeeld, behalve Algerije. Noch oliebelangen, noch de lopende onderhandelingen zijn echter voldoende reden om te zwijgen over grove mensenrechtenschendingen. De MEDA-akkoorden vereisen respect voor diversiteit. Eenderde van de Algerijnse bevolking is Berbers. Veelvormigheid moet onderdeel zijn van het staatsbestel. Culturele, linguïstische, maar vooral ook sociale rechten moeten erkend worden als Algerije verdragspartner wil worden. Het is de vraag of we met Algerije waar op zo'n grote schaal mensenrechten geschonden worden, zelfs door overheidsdienaren, wel een akkoord moeten sluiten. Dat kan volgens mij alleen als de regering verzekert dat ze alles in het werk stelt om de wandaden te voorkomen en de geweldplegers van welke kant dan ook, te vervolgen en te berechten. Een akkoord over justitiële samenwerking heeft alleen zin als daar van Algerijnse kant substantiële inhoud aan gegeven wordt. Op dit moment heb ik nog ernstige twijfels of dat wel het geval is. Als ik de balans opmaak van tien jaar onderdrukking en buitensporig geweld, schrik ik van de cijfers. 150.000 doden en daarbovenop nog eens 10.000 mensen die spoorloos zijn en Europa blijft maar zwijgen. President Bouteflika belooft voortdurend het geweld in te dammen. Hij zegt de recente tragedie in Kabylië te onderzoeken, maar zullen de schuldigen ook gestraft worden? Ik zeg het weer: de meest fundamentele taak van de staat is bescherming van haar bevolking. Het is beschamend dat de Algerijnse autoriteiten geen einde kunnen maken aan de weerzinwekkende realiteit in hun land.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, tien dagen lang hebben er zich in de regio Kabylië zeer ernstige gebeurtenissen afgespeeld. Nadat de jonge middelbare scholier Germa Massinissa op 18 april jongstleden in Beni Douala werd vermoord, nota bene in het gebouw van de gendarmerie, hebben er in vele plaatsen grootschalige vreedzame demonstraties plaatsgevonden om de berechting te eisen van de daders die deze "vergissing" op hun geweten hebben. Voorts hebben duizenden betogers, veelal jongeren, hun hoge eisen op sociaal gebied in deze door werkloosheid, armoede en woningnood ernstig getroffen regio met luide stem kenbaar gemaakt. De oorzaak van deze zorgwekkende situatie dient zeker gezocht te worden in de zeer ernstige sociale crisis waaronder heel Algerije gebukt gaat. Het is in deze context zeker niet ondenkbaar dat de versnelling van het huidige liberaliserings- en privatiseringsproces deze situatie zal verergeren. In de regio klinkt bovendien de eis dat de taal en cultuur van de Amazigh behouden moeten blijven. Ik denk hierbij met name aan de "Berberse lente" van 1980. Voorts speelden de provocaties en het machtsmisbruik van de gendarmerie jegens de bevolking een belangrijke rol bij deze daadwerkelijke woede-uitbarsting. Het gaat hier dus om vreedzame demonstraties voor meer sociale vooruitgang, vrijheid en democratie.
Deze betogingen werden al snel zeer gewelddadig door de veiligheidstroepen uiteengeslagen. De confrontatie, die dagenlang duurde, heeft aan tientallen mensen het leven gekost en er zijn honderden gewonden. Veel ooggetuigen spreken in de kranten van ernstige gewelddadigheden. President Bouteflika en het nationale parlement hebben aangekondigd enquêtecommissies in te stellen. Laten we hopen dat dat zo snel mogelijk gebeurt en dat ze de beschikking krijgen over de benodigde middelen om hun werk doelmatig en met name ook transparant te kunnen uitvoeren en om snel een besluit te kunnen nemen over de strafmaatregelen die getroffen dienen te worden tegen diegenen die deze onderdrukking op hun geweten hebben. Een ander teken dat de ernst van deze situatie aangeeft, is dat de democratische partij RCD heeft aangekondigd dat het "onmogelijk is deel uit te maken van een regering die op jongeren schiet". De partij is uit de regeringscoalitie gestapt.
Ik ben ervan overtuigd dat de toekomst van Algerije niet gekenmerkt zal worden door onderdrukking. Het volk heeft overigens al het hoofd weten te bieden aan de barbaarse druk van de fundamentalistische, terroristische groeperingen. Ik hoop daarentegen dat de sociale eisen van de burgers zullen worden ingewilligd en dat het vaak zeer moedige optreden van de verschillende verenigingen zijn vruchten zal afwerpen. Zo zetten deze verenigingen zich onder meer in voor de verdediging van de rechten van de vrouw, de opheffing van de gezinscode, de verzorging van getraumatiseerde kinderen, de verdediging van de mensenrechten en de vergroting van de solidariteit om aan de grote sociale problemen het hoofd te kunnen bieden. Wij kunnen de toekomst niet met een gerust hart tegemoet zien als de persvrijheid ernstig wordt ingeperkt door de ingediende amendementen op het wetboek van strafrecht, die naar verwachting zullen worden aangenomen.
De delegatie van het Europees Parlement die morgen naar Algiers afreist, dient door middel van de ontmoetingen met de verschillende gesprekspartners meer inzicht te krijgen in de situatie in Algerije. Voorts dient zij te achterhalen wat er van de Europese Unie verwacht wordt. Daarnaast moet de Commissie haar onderhandelingen ten behoeve van een associatieovereenkomst voortzetten, waarbij ze meer rekening dient te houden met het advies van politieke organisaties, vakbonden en verenigingen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, al sedert mijn jeugd volg ik aandachtig de lotgevallen van dit door crises geteisterde land. Ik was ook lid van de parlementaire delegatie die een poging heeft gedaan om dooi te brengen in de ijstijd tussen de Europese Unie en Algerije. Heel wat verwachtingen konden echter niet bewaarheid worden. Ook de verwachtingen van de nieuwe president Bouteflika, die zeer zeker blijk heeft gegeven van moed met onder meer de opneming van de RCD in de regering, werden gelogenstraft.
Het grote euvel in Algerije is volgens mij dat "de macht" - le pouvoir zoals men zo mooi in Algerije zegt - zich niet echt inspant voor een consensus tussen de maatschappelijke krachten. Ik bedoel daarmee geen consensus met terroristen en moordenaars, waarvan wij zo vaak worden verdacht. Met hen kan van consensus geen sprake zijn. Ik bedoel hiermee een consensus met alle groepen die geen belang hebben bij een triomf van de islamitische, radicale en terroristische krachten. De "macht" , of tenminste bepaalde groepen van de militairen, wil deze consensus niet. Zij heeft meer belang bij het handhaven van de huidige situatie en is helaas ook verstrikt in corruptie. Daarom doen zich ook telkens weer incidenten voor, zoals kortgeleden in Kabylië, waardoor zo ontzettend veel doden vielen en de jeugd van dit land totaal vervreemd raakte van de heersende bevolkingsgroep.
Ik hoop dat de delegatie die de komende dagen in Algerije zal zijn, erin zal slagen enigszins duidelijk te maken wat nodig is om de jeugd in Algerije weer een kans en vooral ook hoop te geven.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie betreurt de recente gebeurtenissen in Kabylië ten zeerste. Uit het groot aantal doden en gewonden blijkt dat het hervormingsproces in Algerije nog niet de gewenste resultaten heeft opgeleverd. Het is echter eveneens duidelijk dat er geen alternatieven zijn voor het beleid: men moet telkens weer aandringen op dit hervormingsproces en dit steunen.
In het kader van de politieke dialoog met Algerije brengt de Europese Unie regelmatig de vraagstukken in verband met de schendingen van de mensenrechten, de willekeurige arrestaties en de folterpraktijken ter sprake. Op de 57ste bijeenkomst van de VN-commissie voor de mensenrechten in Genève van maart 2001 heeft het voorzitterschap van de EU bij Algerije aangedrongen op concrete maatregelen en toestemming voor een bezoek aan het land van de speciale VN-rapporteur voor foltering en buitengerechtelijke terechtstellingen.
Het vraagstuk van de verdwenen personen is voor ons zeer belangrijk. Tijdens het laatste bezoek van de trojka aan Algiers op 24 april 2001 werd de Algerijnse autoriteiten een geconsolideerde lijst van dertig oude en nieuwe gevallen voorgelegd. De Commissie zal dit vraagstuk ook in de toekomst op de voet blijven volgen. De associatieovereenkomst waarover momenteel met Algerije wordt onderhandeld, behelst een clausule inzake democratische beginselen en mensenrechten. Met de snelle sluiting van de overeenkomst zal de Europese Unie een efficiënt instrument in handen krijgen voor de versterking en de institutionalisering van de dialoog met Algerije.
De Commissie heeft sedert 1996 de economische en sociale hervormingen in Algerije met 300 miljoen euro uit de begrotingslijnen voor MEDA en de financiële protocollen gesteund. In 2001 willen wij steun geven aan een evenwichtige sociale en economische ontwikkeling. Daarom werken wij momenteel aan twee omvangrijke projecten voor de lokale ontwikkeling op het platteland en voor rehabilitatiemaatregelen in de door terrorisme getroffen gebieden. Afgezien daarvan zullen wij mensenrechtenprojecten financieren met de speciaal hiervoor bestemde begrotingslijn.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming zal vandaag plaatsvinden om 18.30 uur.

Situatie in Bosnië-Herzegovina en met name in Banja Luka
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0357/2001 van de heer Lagendijk e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Bosnië-Herzegovina;
B5-0362/2001 van de leden Swoboda en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de aanval tegen de herbouw van de moskee(ën) in Banja Luka (en Trebinje) (Bosnië);
B5-0369/2001 van de leden Pack en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de aanval tegen de herbouw van de moskee(ën) in Banja Luka (en Trebinje);
B5-0375/2001 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Bosnië-Herzegovina en de incidenten in Banja Luka en Trebinje;
B5-0385/2001 van de leden Morgantani en Brie, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Bosnië-Herzegovina en de incidenten in Banja Luka en Trebinje.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Bosnië-Herzegovina is eigenlijk de toetssteen van onze droom over stabiliteit en vrede. De internationale gemeenschap heeft zich tot nog toe ingespannen om de vredeskrachten in die landen te steunen. Natuurlijk zijn er ook tegenkrachten en die tegenkrachten maken slachtoffers. Naast het feit dat nog steeds van diverse kanten geprobeerd wordt om het eigen grote gelijk voorop te stellen en Bosnië-Herzegovina als eenheid te bedreigen zijn er natuurlijk ook de godsdienstige conflicten. Conflicten die te maken hebben met symbolen en al wie politiek bezig is weet hoe belangrijk symbolen zijn. Dat is ook in een land dat verscheurd is door oorlog zeker het geval. Het is dus van groot belang dat wij op een besliste wijze met alle internationale en in het bijzonder alle plaatselijke krachten die op het terrein de vrede willen, samenwerken. Het is dus ook van groot belang dat wij de garantie kunnen bieden dat onze aanwezigheid daar niet van korte duur is, dat wij ons engagement gestand blijven doen en dat wij ook de Verenigde Staten, die met een nieuwe regering-Bush een bedreiging vormen voor die blijvende stabiliteit, ertoe kunnen brengen zich blijvend in te zetten voor de vrede in Bosnië-Herzegovina.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, het Westen, respectievelijk de Europese Unie heeft zich in Bosnië-Herzegovina geëngageerd omdat zij een samenleving van verschillende sociale, religieuze en etnische groepen mogelijk wilde maken. Wij konden niet accepteren dat in het Europa van vandaag en morgen etnische en religieuze problemen de aanleiding werden tot gewelddaden en oorlog.
Op die manier kwam Dayton tot stand, dat heeft geleid tot de oprichting van een nieuwe staat. Dayton is nu waarschijnlijk de enige mogelijkheid om in Bosnië en Herzegovina de vrede te herstellen. Velen hier in dit Parlement zijn niet tevreden over Dayton, maar zoals ik al zei was dit de enige kans om een einde te maken aan de oorlog. Wij kunnen echter niet accepteren dat nu weer een stap terug wordt gezet ten opzichte van Dayton. Er zijn namelijk krachten die dat willen, die aansturen op nieuwe of oude etnische scheidslijnen in Bosnië-Herzegovina.
Allereerst hadden wij daar de extreme Kroatische krachten die op eigen houtje een nieuwe, Kroatische deelstaat in Bosnië probeerden te creëren. Uiteindelijk konden deze echter niet meer rekenen op steun uit Zagreb. Verder zijn er extreme Servische krachten die soms ook nu nog steun krijgen uit Belgrado, en misschien ook van president Kostunica, en die geloven dat het uur is geslagen om in zekere zin wraak te oefenen en een stokje te steken voor het herstel van bepaalde elementen van het multi-etnische leven, zoals bijvoorbeeld de eerstesteenlegging van de moskee naar aanleiding waarvan die incidenten zijn uitgebroken.
Deze ontwikkeling is ongetwijfeld toe te schrijven aan het feit dat de terugkeer van vluchtelingen, en dus de vermenging van verschillende etnische groeperingen niet in die mate hebben plaatsgevonden als de internationale gemeenschap, en ook wij hier in het Parlement, hadden geëist. De hinderpalen die op verschillende niveaus worden opgeworden voor de terugkeer van de vluchtelingen hebben er ongetwijfeld ook voor gezorgd dat enkelen hoop begonnen te koesteren dat de etnisch eenzijdige oriëntatie van de verschillende deelstaten en van met name de Republiek Srpska kon worden gehandhaafd. Wij mogen nu echter niet terugdeinzen. Wij moeten alle verantwoordelijken in deze regio en in natuurlijk vooral Bosnië-Herzegovina uitnodigen tenminste Dayton, dat een minimum is, te respecteren en nu alles in het werk te stellen om de multi-etnische samenleving te herstellen in de mate en de richting waarin die toen bestond.
Daarom moet ook Kroatië maatregelen treffen voor eigendomsvoorschriften en de aanpassing van de lokale omstandigheden opdat het vluchtelingen mogelijk wordt terug te keren. Met name echter de Republiek Srpska moet daartoe haar bijdrage leveren. Er is een akkoord gesloten tussen de Kroatische minister van Buitenlandse Zaken en de vroegere premier of president van de Republiek Srpska. De president is er niet meer, maar ook in zijn tijd werd dit akkoord en deze overeenkomst nauwelijks gerespecteerd. Wij in dit Parlement moeten alle partijen en alle groeperingen in Bosnië uitnodigen eindelijk dat te doen waartoe zij zich verplicht hebben, of waartoe de internationale gemeenschap hen verplicht heeft. Wij waren namelijk degenen die hen hebben geholpen bij het beëindigen van deze verschrikkelijke oorlog en het sterven.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij spreken vandaag over een incident met een moskee. Deze moskee werd niet vernietigd in een oorlog; deze moskee lag in Banja Luka, waar geen oorlog is geweest. Deze werd in 1993 met de grond gelijk gemaakt. Zelfs de funderingen werden verwijderd en in plaats daarvan werd een parkeerplaats aangelegd. De moskee werd net als vele andere katholieke kerken en mohammedaanse bedehuizen op bevel van Karadjic en zijn beulsknechten verwoest. Niet alleen werden echter bedehuizen vernield, ook werden honderdduizenden moslims en Kroaten op de vlucht gedreven, toen er van oorlog in dat gebied geen sprake was, namelijk in de tijd van 1991 tot 1995. Nu hebben wij, zoals Johannes Swoboda al zei, sedert eind 1995 het akkoord van Dayton. Wij waren daar niet laaiend enthousiast over; daarmee kon weliswaar een eind worden gemaakt aan de oorlog, maar vrede werd er niet mee bewerkstelligd.
Nu zijn zes jaar verstreken en wij moeten vaststellen dat dit akkoord niet dat heeft ingelost wat het overigens ook niet had beloofd. Daarmee werd het land namelijk in twee etnische delen opgesplitst, in een zuiver Servisch deel en in een ander, Kroatisch-Bosnisch deel. Deze constellatie was niet echt levensvatbaar. Met andere woorden, wij hebben een kunstproduct geschapen. Verwachten wij nu soms dat de politici daar, die over geen ervaring beschikken, daarmee leven? Dat lijkt mij moeilijk. Wij helpen hen echter ook niet in elk deel. Er zijn te weinig mensen teruggekeerd. Honderdduizenden zijn verdreven. 500.000 mensen die in Bosnië zelf ontheemd waren, zijn nog niet teruggekeerd. Mijns inziens moeten wij op iedereen een beroep doen en aandringen op maatregelen.
De Republiek Srpska is hekkensluiter bij de terugkeer van vluchtelingen, hetgeen kennelijk ertoe heeft geleid dat tien dagen geleden in Banja Luka, bij de eerstesteenlegging van deze oeroude moskee en acht dagen voordien bij de eerstesteenlegging van een andere moskee, in Trebinje, de hardliners van de SDS, de Servische nationalisten, weer aanhangers vonden, de feestelijkheden verstoorden, bussen in brand staken en het leven van de deelnemers bedreigden.
De president van de Republiek Srpska, de premier en zijn regering moeten serieuze inspanningen ondernemen en een onderzoek laten instellen naar dit voorval. Zij moeten een klimaat scheppen voor een vreedzame samenleving, zoals deze tot 1991 in dit gebied bestond. Mijns inziens moeten wij er ook niet voor terugschrikken om onze financiële hulp eindelijk te koppelen aan bepaalde voorwaarden. Wij hebben de heer Dodik, de voorganger van de huidige premier, altijd gezegd dat wij hem financieel zullen ondersteunen als hij helpt bij de terugkeer. Wij hebben hem gesteund in zijn regeringswerk, maar hij heeft geen ontheemden laten terugkeren. Nu hebben wij een nieuwe regering. Wij moeten gewoon voorzichtig zijn. Het is geld van onze belastingbetalers. Wij moeten ervoor zorgen dat dit geld wordt gebruikt voor de doelstellingen van de internationale gemeenschap en de Europese Unie. De vluchtelingen die terug willen keren, moeten kunnen terugkeren.
Hetzelfde geldt natuurlijk voor de buurregio Kroatië. Daar bestaat een wet volgens welke gevluchte Serviërs hun eigendom niet meer terug kunnen krijgen. Veel Serviërs willen niet meer terug, maar dan moeten zij tenminste hun eigendom terug kunnen krijgen en moet men de terugkeer naar Kroatië of uit Kroatië mogelijk maken.
Wij hebben in onze resolutie ook nog over andere dingen gesproken. Ook in de Kroatische-mohammedaanse federatie zijn er Kroatische hardliners die het samenleven willen vernietigen en met het streven naar afscheiding een opsplitsing van Bosnië-Herzegovina proberen te bereiken. Dat zal hun niet lukken. De gematigde krachten zijn sterker. Wij moeten deze krachten natuurlijk helpen, maar wij mogen als internationale gemeenschap onze macht, als wij die daar hebben, niet willekeurig gebruiken door aan te dringen op een wijziging van de kieswet ten nadele van een van de volksgroepen. Dan zorgt men er namelijk voor dat dergelijke hardliners aanhangers krijgen en talrijker worden. Ik weet dat zij spijt hebben van hetgeen zij hebben gedaan, maar het mag wel eens hardop worden gezegd, opdat het niet weer gebeurt.
Ik hoop dat in het kader van het CARDS-programma alles in het werk wordt gesteld om de vluchtelingen in heel het gebied de mogelijkheid te geven terug te keren. Dat zou het beste zijn wat wij voor een vreedzame samenleving in Bosnië-Herzegovina zouden kunnen doen.

Maaten
Voorzitter, wat staat ons nu te doen in Bosnië als Europese Unie. Dat is natuurlijk niet moeilijk te beantwoorden. Het gaat om het ondersteunen van de principes van multi-etnische tolerantie en samenwerking en het ondersteunen van hen die deze principes zelf ook uitdragen. Het betekent ook het belang onderstrepen van het opbouwen van democratie en de rol van democratische politieke partijen aldaar. We moeten de zaken ook bij hun naam noemen. Dat gebeurt in deze resolutie en de Republika Srpska wordt opgeroepen niet alleen om Karadzic en Mladic nu eindelijk uit te leveren maar ook verder een volledig onderzoek te doen naar hoe het geweld nu eigenlijk tot stand is kunnen komen.
Tenslotte wil ik nog van de gelegenheid gebruik maken om de Commissie en vooral ook de lidstaten op te roepen om het onlangs gesloten stabiliteitspact in zijn geheel en snel uit te voeren met inbegrip van de beloofde fondsen, want wat dat betreft lijkt niet altijd alles zo soepel te lopen als we graag hadden gezien.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, Bosnië-Herzegovina zal of een staat van drie volkeren zijn, of helemaal geen staat. Dit land zal zich alleen overeind kunnen houden als alle drie volkeren, tenminste op middellange termijn, daar ook willen leven. Hoe simpel dit feit ook klinkt, wij verdringen het maar al te vaak. Daarom is het mijns inziens hoog tijd dat wij niet alleen de hardliners in alle nationaliteiten trotseren, maar ook eens aan zelfkritiek doen en ons afvragen wat wij verkeerd hebben gedaan. Mijns inziens heeft Doris Pack hier de juiste weg gewezen. Dayton was weliswaar een stap in de richting van niet-oorlog, maar zo langzamerhand moet ook een stap worden gezet in de richting van vrede. Een stap in de richting van vrede betekent dat er uiteindelijk een federatie moet komen van drie volkeren, die daar alle drie met gelijke rechten kunnen leven.
Ik wil de Kroatische extremisten in Mostar absoluut niet rechtvaardigen, maar zij vinden natuurlijk ook aanhangers omdat zij niet inzien waarom zij als bevolkingsgroep niet dezelfde rechten zouden krijgen als bijvoorbeeld de Republiek Srpska. Wij hebben hier een enorm probleem en dat moeten wij aanpakken. Dit is namelijk geen evenwichtige, geen symmetrische, maar een asymmetrische federatie.
Er is een tweede kwestie die wij heel duidelijk moeten zien. Doris Pack noemde het al: de terugkeer van de vluchtelingen. Ook hier mogen wij niet met verschillende maten meten. Hetzelfde geldt trouwens voor het Straftribunaal in Den Haag. Men is nu eenmaal enorm eenzijdig wat de personen betreft die daarvoor moeten verschijnen. Op de duur zullen de volkeren van deze regio alleen bereid zijn met het Straftribunaal samen te werken als zij het gevoel hebben dat de daders van alle drie naties in dezelfde mate daarvoor moeten verschijnen, en ook veroordeeld worden. Dat betekent dat wij niet altijd met de vinger naar anderen kunnen wijzen, maar ook eens de hand in eigen boezem moeten steken en moeten zeggen dat wij vaak, om uiteenlopende redenen, zeer verschillende maatstaven hebben aangelegd.
Ik dank de heer Swoboda voor het feit dat hij heel open heeft uitgesproken wat wij hier duidelijk moeten zeggen, namelijk dat helaas ook president Kostunica bepaalde krachten in de Republiek Srpska schijnt aan te moedigen tot een nationalistisch beleid. Ik geloof ook dat wij Belgrado heel duidelijk moeten zeggen dat men nationalistische krachten in de Republiek Srpska geen hart onder de riem mag steken. Wij moeten dus niet alleen voorwaarden koppelen aan onze hulp aan Bosnië-Herzegovina, maar ook aan onze hulp aan Servië, respectievelijk Joegoslavië, zoals wij ook heel duidelijk gedaan hebben in het geval van Kroatië. Wat Joegoslavië betreft lopen wij het risico door de euforie over de val van Milosevic, waar wij natuurlijk blij mee zijn, enigszins de proporties uit het oog te verliezen. Daardoor wordt helaas ook in dat gebied de klemtoon verkeerd gelegd!

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie deelt de verontwaardiging en afschuw van het Parlement over de gebeurtenissen in Trebinje en Banja Luka. Mijn collega Chris Patten, die hiervoor bevoegd is, is vanmiddag in Bosnië. Hij heeft een verklaring afgelegd waarin hij deze gewelddaden veroordeelt en verlangt dat de autoriteiten van de Republiek Srpska de daders opsporen en voor de rechtbank dagen.
Wat het zogenaamd Kroatisch zelfbestuur in de Federatie Bosnië-Herzegovina betreft, moet ik duidelijk maken dat de Commissie nadrukkelijk het besluit van de Hoge Vertegenwoordiger steunt om de heer Jelavic van het presidentschap van Bosnië-Herzegovina uit te sluiten. Eveneens steunt de Commissie zijn oproep aan de Bosnische Kroaten om mee te helpen aan de opbouw van een stabiele multi-etnische staat.
Ik moet in alle duidelijkheid zeggen dat de recente gebeurtenissen op generlei wijze ertoe bijdragen Bosnië-Herzegovina in de Europese structuren te integreren of het internationaal aanzien van het land bij vooral de donoren te verbeteren. Integendeel, door deze gebeurtenissen wordt het nog moeilijker om de middelen naar Bosnië te halen waar het land zo dringend behoefte aan heeft en waar het ook nog steeds op is aangewezen.
De Europese Unie zal zich niet terugtrekken uit Bosnië-Herzegovina. Wij zullen onze inspanningen voor de wederopbouw van het land voortzetten en al de burgers die uitkijken naar een vreedzaam leven blijven helpen. Wij kunnen de interne problemen van het land echter niet zo maar met de sluiting van een stabilisatie- en associatieovereenkomst of door het perspectief van toenadering tot de Europese Unie oplossen.
Als Bosnië-Herzegovina in de Europese Unie geïntegreerd wil worden, moet het in eerste instantie zelf voor ingrijpende interne veranderingen zorgen, en wel met inachtneming van bepaalde fundamentele waarden voor de Europese Unie, zoals de bescherming van de mensen- en minderheidsrechten. Pas na een dergelijk transformatieproces kan een eventuele integratie extra voordelen opleveren voor de stabiliteit, de veiligheid en de economische ontwikkeling.
Volgens de Europese Unie is de vooruitgang van Bosnië-Herzegovina in het stabilisatie- en associatieproces de toetssteen voor de bereidheid van het land om te zorgen voor de vereiste veranderingen. Wij verwachten vooral vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van de specifieke maatregelen waartoe een jaar geleden in het kader van de zogenaamde road map werd besloten. Daaronder valt ook de terugkeer van vluchtelingen.
Van de in totaal 18 maatregelen zijn er tot nu toe 5 volledig ten uitvoer gelegd; 9 maatregelen werden gedeeltelijk omgezet en met de resterende 4 maatregelen is nog geen begin gemaakt. Pas na afsluiting van alle maatregelen kan de volgende fase in het proces worden ingeluid en begonnen worden met de haalbaarheidsstudie.
In het kader van het CARDS-programma zal de Commissie haar hulp blijven concentreren op de doelgroepen die de terugkeer van vluchtelingen en het verzoeningsproces bevorderen. Van de in totaal 105,3 miljoen euro die in 2001 als hulp aan Bosnië-Herzegovina ter beschikking werden gesteld, is 37,3 miljoen euro - dat wil zeggen verreweg de grootste afzonderlijke post - bestemd voor de terugkeer van vluchtelingen naar Bosnië-Herzegovina. 16 miljoen euro is bestemd voor de bevordering van de integratie en de verzoening, en voor de opbouw van instellingen, waaronder ook de versterking van de constitutionele rechtbank en drie mensenrechteninstellingen valt.
Wij koppelen de hulp in het kader van CARDS aan bepaalde voorwaarden, waarom ook hier werd gevraagd. Aangezien in de Republiek Srpska de terugkeer van vluchtelingen tot nu toe meer hinderpalen ondervond dan in de federatie van Bosnië-Herzegovina, heeft de Republiek Srpska daarvoor ook minder steun gekregen.
Bij een eventueel besluit tot heroriëntatie of stopzetting van de hulp moeten wij wel bedenken dat met het CARDS-programma structureel belangrijke projecten worden gesteund die de voorkeur hebben van de EU. Het gaat hierbij met name om de terugkeer van vluchtelingen, de bevordering van mensenrechteninstellingen, de hervorming van de rechtspraak en de ontwikkeling van vrije media. Stopzetting van dergelijke projecten zou eerder koren op de molen zijn van de extremisten in Bosnië, tegen wie deze projecten juist gericht zijn.
In tegenstelling tot CARDS kan men de wederzijdse macrofinanciële hulp van de Commissie niet aan specifieke voorwaarden koppelen. Die hulp wordt in het kader van een coherent macro-economisch programma gegeven dat door de autoriteiten ter plaatse wordt opgesteld en door internationale financiële instellingen wordt gesteund. Gezien de bijzondere omstandigheden in Bosnië-Herzegovina probeert de Commissie er echter wel voor te zorgen dat het politieke klimaat in zijn geheel, dat wil zeggen ook de politieke realiteit ter plekke, zo gunstig mogelijk is en de maatregelen op het gebied van de macrofinanciële steun stroken met de andere maatregelen van de Gemeenschap.

Pack
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris, voor uw opmerkingen! U hebt uiteengezet wat er in Bosnië-Herzegovina allemaal niet klopt en daarop inhakend wil ik u vragen of het klopt dat Bosnië-Herzegovina tijdens de volgende of daaropvolgende bijeenkomst van de Raad van Europa tot lid zal worden uitgeroepen. Ik wil graag weten of dat klopt en of alle Vijftien lidstaten daarmee zullen instemmen ofschoon Bosnië-Herzegovina nog niet aan de door u beschreven voorwaarden voldoet.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij zeer maar ik moet helaas antwoorden dat ik niet kan antwoorden. Zoals u weet is de Commissie geen lid van de Raad van Europa. Ik moet u derhalve verzoeken deze vraag aan de Raad te stellen die het standpunt van de Vijftien coördineert. Maar ik wil u daarbij wel helpen.

De Voorzitter
Dames en heren, dat komt bijna nooit voor, dat de commissaris het antwoord niet weet. Maar het is natuurlijk wel menselijk en aanvaardbaar.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, afgezien van het feit dat als Bosnië wordt opgenomen, heel het land wordt opgenomen, wilde ik u, mijnheer de Voorzitter, een vraag stellen. Net als collega Posselt en anderen heb ik voor de vrijdag in Straatsburg gestemd. Ook dit keer was de meerderheid echter tegen. Wij hebben dus alleen de donderdag. Kunt u zeggen waarom wij pas om 18.30 uur stemmen, alhoewel wij het debat waarschijnlijk al om 17.10 uur of om 17.15 uur zullen beëindigen? U zult dat waarschijnlijk echter voor vandaag niet meer kunnen veranderen.
Ik wilde u echter wel verzoeken ervoor te zorgen dat als wij het actualiteitendebat op donderdag voeren, telkens aan het einde van elk debat wordt gestemd, zoals wij ook vroeger hebben gedaan. Onze houding voor of tegen Straatsburg verandert niet, of wij nu onmiddellijk na de actualiteiten stemmen of niet.

De Voorzitter
Wij hebben dit probleem al vaker op donderdag gehad. De agenda wordt vastgesteld en dan blijkt achteraf dat het debat ofwel vlugger of langzamer verloopt. Kennelijk moeten wij nog wat oefenen. Hoe vandaag de vork in de steel zit, weten wij echter nog niet, want als wij nog meer van dergelijke spreekbeurten krijgen als de uwe, zijn wij misschien pas om 17.30 uur klaar. Daarna krijgen wij nog de behandeling van drie verslagen. Tussen 17.30 en 18.00 is geen pauze. Er zal een debat plaatsvinden over drie verslagen.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Ethiopië
B5-0360/2001 van mevrouw Lucas e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over Ethiopië;
B5-0363/2001 van mevrouw Sauquillo e.a., namens de PSE-Fractie over de onderdrukking van studenten door de politie in Ethiopië;
B5-0370/2001 van de heer Corrie, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Ethiopië;
B5-0376/2001 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de schendingen van de mensenrechten in Ethiopië;
B5-0386/2001 van de leden Vinci en Korakas, namens de GUE/NGL-Fractie, over de onderdrukking van studenten door de politie in Ethiopië;
B5-0396/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over de situatie in Ethiopië;
Kameroen - B5-0358/2001 van de heer McCormick e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie van de mensenrechten in Kameroen;
B5-0371/2001 van de heer Bowis, namens de PPE-DE-Fractie over de situatie in Kameroen;
B5-0377/2001 van de leden Dybkjaer en Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de schendingen van de mensenrechten in Kameroen;
B5-0387/2001 van de leden Sylla en Patakis, namens de GUE/NGL-Fractie, over de mensenrechten in Kameroen;
B5-0397/2001 van de leden Carlotti en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over het verdwijnen van personen in Kameroen;
Persvrijheid in de wereld- B5-0356/2001 van de heer Wuori e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de persvrijheid in de wereld;
B5-0364/2001 van de heer Van den Berg e.a., namens de PSE-Fractie, over de persvrijheid in de wereld;
B5-0367/2001 van de heer Morillon e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de persvrijheid in de wereld;
B5-0378/2001 van de leden Malmström en Haarder, namens de ELDR-Fractie, over de persvrijheid in de wereld;
B5-0388/2001 van de heer Wurtz e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de persvrijheid in de wereld, en
B5-0395/2001 van de leden Muscardini en Segni, namens de UEN-Fractie, over de persvrijheid.
Ethiopië
Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, tot voor kort moesten wij spreken over oorlog tussen Ethiopië en Eritrea. Gelukkig is dat voorbij en dit trotse en prachtige Ethiopische volk mag zich weer over zijn eigen lot buigen. Helaas moeten we vaststellen dat mensenrechten geschonden worden, dat er folterpraktijken zijn, dat mensen willekeurig opgesloten worden in de gevangenissen, dat studenten tevergeefs pleiten voor academische vrijheid. Dit doet pijn. Als internationale gemeenschap hebben wij een partnerschapsakkoord gesloten. Wij zullen dat ondertekenen als de "Overeenkomst van Cotonou". Daarin streven wij ernaar, in een dialoog met elkaar, tot goede verhoudingen te komen. Dit geldt ook specifiek voor Ethiopië, een land dat altijd weer op de lijst staat van landen die voor noodhulp in aanmerking komen. Ik hoop dat wij met Ethiopië nu eindelijk een nieuwe bladzijde kunnen omslaan, en dat Ethiopië bereid zal zijn - en ik vind dat wij daarop moeten aandringen, mijnheer de Commissaris - om de personen die momenteel in de gevangenis opgesloten zijn omdat zij mensenrechtenactivisten zijn, namelijk de heren Woldemariam, Nega en Lidetu Ayalew, vrij te laten, om de studenten in volle vrijheid naar hun campussen te laten terugkeren en om de fundamentele vrijheden te respecteren.

Van den Berg
Voorzitter, in de resolutie worden een aantal zaken terecht veroordeeld en wordt er ook gevraagd om actie van Europese zijde. Dat kan ook in het kader van de Overeenkomst van Cotonou.
Dat gebeurt in een land, Ethiopië, dat in Oost-Afrika een belangrijke positie inneemt en onder Mengistu een vreselijke periode heeft meegemaakt en na een heftige burgeroorlog uiteindelijk tot vrede is gekomen. Ethiopië wordt geregeerd door mensen die uit het verzet afkomstig zijn en soms nog een zekere bush-mentaliteit hebben en moeite hebben om als het ware de macht met anderen te delen. Tigreërs spelen een grote rol in de regering en doen dat zeer bekwaam. De regering speelt ook een zeer grote rol in een aantal vredesbevorderende effecten, maar tegelijkertijd kost het ze grote moeite om in Ethiopië, in de betrekkingen met Eritrea en ook binnen Eritrea tot goede verhoudingen te komen. Men probeert een regionale autonomie binnen de landen op te bouwen, gekoppeld aan een zekere etniciteit met respect voor minderheden. Dat gaat buitengewoon moeizaam. Er hoort ook vaak verzet vanuit bepaalde groepen binnen Ethiopië. Wij moeten gewoon vaststellen dat het hun nog zeer veel moeite kost om een krachtiger stabiele democratie op te bouwen.
Ik heb in zekere zin begrip voor de moeite die dat kost. Maar tegelijkertijd kunnen wij als internationale gemeenschap hier moeilijk anders vragen dat zij begrijpen dat als zij de mensenrechten niet respecteren, geen respect opbrengen voor groepen die anders denken, met geweld reageren en mensenrechten schenden, uiteindelijk hun eigen status en onze positie en onze kans om hen te steunen, ernstig aantasten. Ik geloof dat wij binnen die context van begrip en inzicht moeten opereren en ook zeer duidelijk moeten zijn en daarom zullen wij ook van harte deze resolutie steunen.

Van Hecke
Voorzitter, weinig Afrikaanse leiders konden bij hun aantreden op zoveel internationale goodwill rekenen als de Ethiopische leider Meles Zenawi. Het einde van de militaire dictatuur, de vreedzame afscheiding van Eritrea en de vorming van een regering van nationale eenheid maakte van het land destijds een model van een succesvolle overgang van dictatuur naar democratie. Helaas is dat beeld brutaal aan diggelen geslagen. De bloedige grensoorlog met Eritrea, het onvermogen van de regering om een nieuwe hongersnood te voorkomen en de repressie van de afgelopen weken hebben het imago van Ethiopië ernstig aangetast. Het is juist dat werkloze jongeren de studentenprotesten van begin deze maand hebben gebruikt om aan het plunderen te slaan, maar dat verantwoordt geenszins het buitensporig harde optreden van de ordediensten waarbij minstens 30 doden zijn gevallen. Het verantwoordt evenmin de golf van repressie waarbij studenten, journalisten, mensenrechtenactivisten en opposanten werden opgepakt en beschuldigd van het aanzetten tot geweld.
Ethiopië kampt met twee fundamentele problemen: ten eerste de dunne etnische basis van de regering en ten tweede de armoede. Wat het eerste betreft moet er dringend werk worden gemaakt van een interethiopische dialoog waarin alle politieke en etnische groepen zijn vertegenwoordigd en Europa kan daarin een zeer belangrijke rol spelen. Wat het tweede betreft moet de Ethiopische regering haar onvoorwaardelijke steun betuigen aan het vredesakkoord met Eritrea zodat de noodzakelijke fondsen voor ontwikkeling niet langer worden afgeleid naar defensie-uitgaven en naar wapens.
Kameroen

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik kan niet beweren dat ik persoonlijk erg goed op de hoogte ben van de omstandigheden in Kameroen, maar net als sommige andere collega' s in deze Vergadering ben ik benaderd door een aantal betrouwbare vrienden en bekenden in niet-gouvernementele organisaties zoals de International Federation for Christian Action Against Torture. Zij hebben onze aandacht gevestigd op zeer ernstige zaken, die de aandacht verdienen van de instellingen van de Unie en in het bijzonder van dit Parlement. We hebben officieel bevestigde rapporten van de ontdekking van 2000 massagraven, van de arrestatie van hooggeplaatste officieren van de gendarmerie, van een onderzoek naar een organisatie die bekend staat als de Operational Command en van over het algemeen zeer zorgwekkende zaken.
Men heeft ons verteld dat er een onafhankelijke onderzoekscommissie nodig is om licht te werpen op schendingen van mensenrechten, martelingen, verdwijningen en buitengerechtelijke executies. Ook is de toezegging nodig dat verdedigers van mensenrechten en plaatselijke organisaties die zich met dit probleem bezighouden, voldoende beschermd zullen worden. Daarnaast moet er een speciale rapporteur aangesteld worden voor onderzoek naar buitengerechtelijke, willekeurige en standrechtelijke executies. De werkgroep die zich bezighoudt met gedwongen of onvrijwillige verdwijningen moet zo snel mogelijk uitgenodigd worden om de zaken in Kameroen te onderzoeken.
Toevallig heeft Le Monde vandaag een speciale bijlage over Kameroen. Die bijlage opent met de uitspraak dat al het slechte van Afrika verenigd is in Kameroen, maar dat ook alle redenen tot hoop op betere tijden in dat land besloten liggen. Alles wat we inmiddels over Kameroen weten, duidt erop dat beide beweringen waar zijn: het land verenigt zowel hoop op betere tijden als bittere ellende in zich. Le Monde wijst ons er deze week in verband met generaal Aussaresses ook op dat zaken als martelingen, verdwijningen, verdorvenheid en het gebruiken van mensen als middel en niet als einddoel in zichzelf, vreselijke littekens hebben achtergelaten in de geschiedenis van ons eigen continent, zowel tijdens de Tweede Wereldoorlog als daarna.
Superioriteit van onze kant is niet op zijn plaats. Als bezorgde mensen kunnen we echter wel de zorg delen van onze vrienden in Kameroen die deze punten ter sprake brengen en van de leden van internationale, niet-gouvernementele mensenrechtenorganisaties die onze aandacht erop gevestigd hebben. Ik beveel deze resolutie ten zeerste aan bij het Parlement en hoop dat zij vanavond unaniem wordt aangenomen.

Van Hecke
Voorzitter, het is niet de eerste keer dat NGO's en mensenrechtenorganisaties aan de alarmbel trekken met betrekking tot de situatie van de mensenrechten in Kameroen. Zij hebben het over verdwijningen, buitengerechtelijke executies, folteringen, massagraven en overvolle gevangenissen. Vooral de speciale eenheid voor de bestrijding van het banditisme, zou zich te buiten gaan aan systematische schendingen van mensenrechten.
Terecht overigens, drong het VN-comité tegen folteringen aan op de snelle ontbinding van deze eenheid. Maar het is natuurlijk niet voldoende. Er is in Kameroen een enorm groot probleem van wetteloosheid. Het is positief dat de president, de heer Biya, een onderzoekscommissie heeft ingesteld die leidde tot de aanhouding van enkele verdachte officieren.
Maar om het vertrouwen in de rechtsstaat te herstellen is er meer nodig, zoals een onafhankelijk onderzoek met name naar de verdwijningen en naar de massagraven en vooral het bestraffen van de schuldigen. Europa zou hierbij kunnen helpen door middelen en expertise ter beschikking te stellen van het juridisch apparaat in Kameroen.
Zonder een alibi te willen verschaffen aan de leiders van Kameroen wil ik hier terloops toch even de aandacht vestigen op een van de fundamentele problemen van Kameroen en trouwens van grote delen van Afrika, namelijk de dramatische daling van de grondstoffenprijzen.
Oxfam heeft vandaag een rapport voorgesteld waarin men ervan uitgaat dat de daling van die grondstoffenprijzen de ontwikkelingslanden meer kost dan het totale bedrag dat zij ontvangen aan ontwikkelingshulp. Ik zou er dan ook bij de Raad en bij de Commissie sterk op willen aandringen dat de aanbeveling van het Oxfam-rapport ernstig worden genomen en misschien kunnen wij hierover binnenkort ook een debat organiseren.
Hoopgevend is alvast dat het Belgisch voorzitterschap ook vandaag heeft aangekondigd dat het van Afrika een van zijn prioriteiten wil maken en dat juichen wij toe en daar zullen wij ook van harte aan meewerken.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij geheel vinden in de woorden van mijn collega's en wil hieraan toevoegen dat het VN-comité tegen foltering heeft bevestigd dat marteling een veelvuldig voorkomend verschijnsel in Kameroen is. Dit is ook de mening van een voormalige Kameroense minister, die het gevangenisleven in dit land als inhumaan heeft bestempeld vanwege de voortdurende geestelijke en lichamelijke martelingen die er zich afspelen.
Wat mij momenteel nog het meeste verontrust, is dat alles erop wijst dat de Kameroense regering geen controle meer heeft op de speciale strijdkrachten die ze heeft geïnstalleerd. Deze strijdkrachten zouden onder meer verantwoordelijk zijn voor de verdwijning van negen jongeren die een gasfles hadden gestolen in het sportcentrum van Douala.
Mijn collega gaf zojuist aan dat er tal van redenen zijn om in Kameroen te blijven geloven. We kunnen blijk geven van ons vertrouwen in de regering van dit land door ons achter het voorstel van de VN te scharen om snel een commissie in te stellen die alle malversaties, martelingen, verdwijningen en buitengerechtelijke executies van de afgelopen maanden in kaart brengt.
Het Parlement kan nu niet volstaan met het aannemen van de teksten waarvan de naleving niet ter plekke wordt gecontroleerd, temeer daar Kameroen het Verdrag van Cotonou van 23 juni 2000 heeft ondertekend. In dit Verdrag staat dat de partijen zich ertoe verbinden om alle grondrechten en mensenrechten te bevorderen en toe te zien op de naleving ervan. Wij moeten van Kameroen eisen dat het land dit Verdrag naleeft. Doet Kameroen dat niet dan moeten wij het land buitensluiten, net als alle andere landen die de verdragen schenden die ze zelf hebben ondertekend.
Geen enkel economisch, sociaal of demografisch probleem kan en mag marteling rechtvaardigen.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, als socialistische fractie en Europees Parlement moeten we een duidelijke boodschap sturen naar de Kameroense autoriteiten.
De Europese Unie eist, met het oog op de doeltreffendheid en de geloofwaardigheid van de Overeenkomst van Cotonou, dat alle ACS-landen, en uiteraard ook Kameroen, hun absolute toewijding aan de democratische waarden bewijzen met daden. De regeringen en vooral de nationale veiligheidsdiensten van alle landen die geassocieerd zijn met de Europese Unie moeten definitief begrijpen dat de veiligheid en de openbare orde niet mogen staan boven de uitoefening van burgerlijke vrijheden, laat staan de fysieke integriteit van burgers.
Kameroen is een belangrijk land in zijn regio, met hoopgevende economische indicatoren, maar het is onze plicht om verder te kijken dan deze positieve indicatoren en van de Kameroense regering een grotere inspanning te eisen ten aanzien van de ondersteuning van de rechtsstaat en de eerbiediging van de rechten van zijn bevolking.
Daarnaast moeten we van de Kameroense regering eisen dat zij gehoor geeft aan de aanbevelingen van de Verenigde Naties, die haar reeds heeft verzocht om de organisatie en de werkwijze van haar veiligheidsdiensten te hervormen, zodat deze voortaan bestaan uit reguliere leden en altijd opereren binnen de grenzen van de wet.
Kameroen moet begrijpen dat het door deze inspanning niet alleen de wensen zou vervullen van de Europese Unie en de overige landen, maar ook de belangen zou dienen van zijn eigen bevolking. Bovendien is het in het belang van het hele Afrikaanse continent dat de Europese samenwerking met Afrika, zowel in het kader van de Overeenkomst van Cotonou als in de vorm van bilaterale samenwerking, gebaseerd is op de eerbiediging van de waarden van de vrijheid, die wij allemaal zeggen te ondersteunen.
Net zoals mijn collega MacCormick wens ik te eindigen met een woord van erkenning voor het werk en de inspanningen van niet-gouvernementele organisaties als FIACAT, die ons informatie verstrekken en hun zorgen meedelen over de situatie in Kameroen welke ze continu volgen, en we willen met name de lokale organisaties aanmoedigen, zoals de "Christelijke actie voor de afschaffing van foltering", die voortdurend waakzaam zijn op het terrein en daardoor meermaals het slachtoffer zijn geworden van willekeur. Ze verdienen onze solidariteit en kunnen daar ook op rekenen.
Persvrijheid in de wereld

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, persvrijheid en vrijheid van meningsuiting vormen het kernstuk van de democratie. De mensen die in totalitaire systemen hebben geleefd, weten hoe belangrijk het is dat dit kernstuk van de democratie in heel zijn betekenis en omvang binnen een staat wordt verwezenlijkt en gebruikt. Daarom weten wij ook dat manipulatie van de pers een aanslag op de democratie is. Met andere woorden, als de pers ergens wordt gemanipuleerd, haar onafhankelijkheid of haar politieke pluraliteit verliest, is de democratie in groot gevaar. Daarom moeten wij niet alleen bij derde landen, bij de zich in een transformatieproces bevindende landen, de vinger op de zere plek leggen en daar de democratische ontwikkeling bevorderen door de persvrijheid te bevorderen, maar moeten wij ook naar onszelf kijken. Mijns inziens is het heel belangrijk dat wij ons afvragen of verkiezingen wel als democratisch kunnen worden bestempeld als een groot deel van de televisiekanalen is gelijkgeschakeld.
Moeten wij ook hier niet nagaan of iets dergelijks voor ons wel aanvaardbaar is? Mijns inziens geldt dat voor Rusland net zo zeer als voor de lidstaten van de Europese Unie. Daarom is het voor mij belangrijk dat persvrijheid wordt opgenomen als indicator in het mensenrechtenverslag. De persvrijheid moet deel uitmaken van onze maatstaf voor de beoordeling van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, voor de beoordeling van onze betrekkingen met Oekraïne, Rusland, maar ook voor de beoordeling van de manier waarop zich de democratie in onze landen ontwikkelt.

Van den Berg
Voorzitter, persvrijheid is een van de zeer waardevolle elementen van een echte democratie. Die vrijheid ontbreekt in vele dictaturen vanwege de angst van de machthebbers voor geïnformeerde burgers, voor debat, oppositie en openbaarheid.
Europa dient consequent voor persvrijheid en voor hen die daarvoor strijden, op te komen. Begrijpelijkerwijs kijken we daarbij sterk naar ontwikkelingslanden en ook naar voormalig centraal geregeerde landen die thans in transitie zijn. Terecht, want we kunnen vaak met onze ondersteuning en geld aan lokale NGO' s, de burgermaatschappij en de verschillende media die daarbij spelen, reële steun verlenen.
Als democratisch-socialisten beschouwen we dit onderwerp van persvrijheid als een hoeksteen van onze overtuiging. Echter binnen Europa willen wij uw aandacht vragen voor een bijzonder verontrustend fenomeen, namelijk de concentratie van bezit en zeggenschap over media in Europa in een beperkt aantal landen. Dat tast fundamenteel de diversiteit aan. Nog ernstiger wordt dit als economische macht en politieke macht tezamen komen. Dan is de vrijheid in gevaar. Ik hoef geen namen te noemen om toch duidelijk te zijn. De socialistische fractie van het Europees Parlement zal het initiatief nemen tot voorstellen die deze bedreiging van de persvrijheid tegengaan. Helaas heeft de Europese Volkspartij gemeld dat zij, ondanks het feit dat zij het initiatief heeft genomen tot deze resolutie, dit onderdeel van de resolutie niet zal willen steunen. Sterker nog, zij heeft gedreigd tegen de resolutie te zullen stemmen als dit onderdeel zou worden aangenomen. Reikt de macht van of de vrees voor de eerdergenoemde betrokkene zo ver dat hij de Volkspartij al in zijn macht heeft? Wij vragen de Volkspartij dringend zich te bezinnen of zij alsnog de persvrijheid of de machtsconcentratie wil verdedigen. Het zal een interessante uitslag straks bij de stemming zijn.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om in te gaan op het betoog dat de heer Van den Berg zojuist heeft gehouden.
De PPE-DE-Fractie heeft het initiatief genomen tot de resolutie die hier vandaag behandeld wordt. Ter gelegenheid van de wereldwijde dag van de persvrijheid, die 3 mei jongstleden gevierd werd, hebben wij onze solidariteit willen betuigen met de journalisten die slachtoffer zijn geworden van hun inzet. In het jaar 2000 zijn 36 journalisten omgekomen en 77 journalisten zitten momenteel in de gevangenis vanwege de uitoefening hun beroep.
Wij zijn ons er hier allen van bewust dat inperking van de persvrijheid een aanslag op de waardigheid van de mens betekent, aangezien zijn zoektocht naar de waarheid en zijn ontwikkeling hiermee worden gedwarsboomd. Het enige wat we met ons initiatief beoogden, was hier de aandacht op te vestigen. Helaas is deze zeer eenvoudige doelstelling van mijn fractie doorkruist door andere fracties, die van de gelegenheid gebruik wilden maken om een van onze collega's - de toekomstige premier van een van de vijftien lidstaten van de Europese Unie - in politiek opzicht aan te vallen. De heer Van de Berg heeft dit punt zojuist ter tafel gebracht.
Als kwalijk gevolg van de inkorting van onze plenaire vergaderweken heb ik als opsteller van het aanvankelijke ontwerp vanwege de tijdsdruk die wij hier allen in Straatsburg ondervinden, niet de overlegvergadering kunnen bijwonen tijdens welke de gezamenlijke resolutie is opgesteld waarover hier straks gestemd wordt. Ik bevond mij op dat moment in de vergaderzaal, alwaar ik een voor de toekomst van het Midden-Oosten bijzonder belangrijk debat bijwoonde. Een kleine meerderheid van de collega's wil graag overal aanwezig zijn. Dat is niet mogelijk en dat betreur ik.
Ik verzet mij tegen de paragraaf in de gezamenlijke resolutie en daarom heb ik de collega's van mijn fractie verzocht deze resolutie niet te ondertekenen en voor te stellen om de oorspronkelijke eenvoudige tekst van onze resolutie in stemming te brengen.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, een van de jeugdherinneringen die mij het beste is bijgebleven, is wat een van mijn bazen tegen mij zei toen ik met mijn carrière begon. Hij zei dat de vrijheid van meningsuiting het grootste goed is dat God heeft gegeven aan de mensen. Ik was hier zo van onder de indruk dat ik het nooit ben vergeten en altijd heb toegepast in de praktijk.
Daarom neem ik vandaag deel aan deze ontwerpresolutie over de persvrijheid in de wereld. In een tijd waarin vele schrijvers, journalisten en fotografen over de hele wereld hun leven riskeren, spreekt het vanzelf dat ik deze resolutie ondersteun.
Ik wil vandaag in het bijzonder het Handvest van de grondrechten en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens vermelden en de heer Landabaru gedenken, een Baskische journalist die, net als sommige van zijn collega's, het slachtoffer is geworden van terroristen die een einde wilden maken aan zijn leven en zo wilden verhinderen dat hij zijn mening vrij kon uiten. Daarom sta ik ook achter het amendement dat is ingediend door de heren Galeote en Salafranca.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek als journalist. Ik moet zeggen dat ik met stijgende ontsteltenis en verbijstering heb gezien wat er zich heeft afgespeeld rondom deze resolutie. Generaal Morillon herinnerde er zojuist aan dat wij van de Europese Volkspartij tot dit initiatief hadden besloten ter viering van de Werelddag voor persvrijheid op 3 mei. Ik vind dat een uitstekend initiatief omdat daarmee mensen worden verdedigd die dagelijks verwikkeld zijn in een strijd voor de vrijheid of die hun eigen leven in de waagschaal stellen om de wereld te informeren over wat er in grote gebieden van de Derde Wereld of zelfs - daar moet ook op gewezen worden - in het oosten van Europa gebeurt.
Maar helaas is er een kink in de kabel gekomen. Sommigen zijn op het onzalige idee gekomen om munt te slaan uit dit initiatief en er een politiek standpunt mee te ventileren dat naar mijn gevoel in dit Huis al veel te vaak naar voren is gekomen. Ik hoef daar verder geen woorden meer aan vuil te maken, want afgelopen zondag hebben 18 miljoen Italianen al voor een repliek gezorgd. Ik wil hier alleen maar bekijken wat het resultaat van deze manipulatie is. Het resultaat is dat waarschijnlijk een mooi en belangrijk evenement een groot deel van zijn waarde verliest doordat de wereld van de communicatie weer zo nodig een hot item moet aanboren in plaats van over ideeën te discussiëren. Met name hebben de betreffende personen de rol van deze instelling genegeerd en blijven ze tekortschieten qua respect voor de politiek. Wij daarentegen geloven alleen maar in de politiek van de waarden en in de confrontatie van ideeën. Wij houden er niet van anderen door het slijk te halen: dat heeft nooit iets opgeleverd in de geschiedenis en meestal komt het niet ten goede van degene die zich daaraan bezondigt. Wij geloven alleen in positieve waarden.

Volcic
Mijnheer de Voorzitter, een regering die zijn eigen journalisten in de gevangenis gooit, kan moeilijk zo democratisch zijn dat zij borg staat voor een proces dat eerlijk en volgens internationale voorschriften verloopt. Vandaar dat ik meer geloof in controleacties. Hameren op het beginsel van persvrijheid is uiteraard een plicht, maar ik herinner me welke opmerkingen de ronde deden toen de eerste wet over persvrijheid in de Sovjet-Unie uitkwam. De journalisten vroegen zich toen af wie hun het geld zouden geven om kranten uit te geven. Tot op heden is die kwestie niet opgelost. Ik wijs hierop, omdat in onze ontwerpresolutie geconstateerd wordt dat de pers in Rusland in het slop is geraakt is en er aanslagen worden gepleegd op de vrijheid en het andersdenken. Ik wilde hieraan toevoegen dat het probleem van de persvrijheid deel uitmaakt van de strijd om de macht. In Rusland werd Jeltsin destijds aan het presidentschap geholpen dankzij een door miljonairs gesubsidieerde pers, maar de politiek van toen staat de leiders van vandaag niet aan en diezelfde miljonairs zitten nu in de beklaagdenbank of zijn naar het buitenland uitgeweken. De persvrijheid maakt zeker deel uit van het politieke reilen en zeilen, maar in de eerste plaats is zij een etappe in de strijd om de macht.
Hier wilde ik nog aan toevoegen dat de mediawetenschap steeds vaker verwijst naar de zogeheten redactieroutine die de persvrijheid vertroebelt. De afzonderlijke journalisten accepteren het werk waar zij dat vinden en ze passen zich aan aan het politieke klimaat en het gedachtegoed dat in die redactie overheerst, ook al staat dit haaks op hun eigen persoonlijke opvattingen. Conformisten in heiligen veranderen is hoe dan ook een onderneming die niet te regelen valt met resoluties.
Uiteraard wilde ik hier ook herinneren aan paragraaf 10 van de ontwerpresolutie die ingaat op belangenverstrengeling, een kwestie waarover in deze dagen veel te doen is geweest naar aanleiding van de verkiezingen in Italië. Beweerd wordt dat de regeringen nauwgezet zouden moeten waken over belangenverstrengeling en over onduidelijke verhoudingen tussen redactieraden en eigenaars. Maar hoe moet dat als de premier en de eigenaar één en dezelfde persoon zijn, wat gebeurt er dan, mijnheer de Voorzitter?

Maaten
Voorzitter, dank u ook voor dit advies. Vrijheid van meningsuiting en met name de onafhankelijkheid van de media dragen bij aan de garantie en de promotie van democratie in de wereld. Het vervolgen van journalisten in de uitoefening van hun beroep is een teken van onmacht om een democratische structuur te respecteren, maar het is eerder regel dan uitzondering. Nog steeds zijn journalisten in de wereld onderwerp van censuur, fysieke sancties en inbreuken op de persoonlijke waardigheid. In veel gevallen is ook sprake van een dodelijke afloop. Het probleem is natuurlijk Rusland waar we sinds Poetin aan de macht is nieuwe stappen zien in de ontwikkeling van Ruslands post-Sovjet-mediamarkt. De tendens is duidelijk. Het Kremlin probeert zijn wil op te leggen aan Ruslands nationale netwerken ORT, RTR en NTV en een ideologie te ontwikkelen waarin de media alleen maar staatsbelangen kunnen adverteren.
We hebben dat recent nog eens gezien toen op 10 mei de procureur-generaal binnenviel bij Echo Moskou, een radiostation, en daar alle financiële en commerciële documenten in beslag nam. Hoe ver het zal gaan in Rusland weten wij nog niet, maar in ieder geval is het duidelijk dat er een probleem is voor de democratie in dat land.
Natuurlijk moeten we ook de democratie in Europa in de gaten houden. Zojuist is al de premier van Italië genoemd, die een bedrijf bezit dat onder meer drie televisiekanalen en de grootste nationale uitgeverij bezit die op haar beurt weer tijdschriften uitgeeft die vervolgens die politicus ondersteunen. Ik vind het initiatief van de heer Van den Berg van de sociaal-democratische fractie interessant om ernaar te kijken. We moeten ons overigens realiseren dat dit natuurlijk niet alleen in Italië bestaat. Ook in Engeland zijn de media in één hand en daar profiteert op dit moment de sociaal-democratische regering weer van bij verkiezingen. Ook in andere landen is het zo dat er dergelijke ontwikkelingen zijn. Het lijkt mij goed om er ook als Europees Parlement eens naar te kijken en te zien wat de mogelijkheden zijn om daar iets aan te doen, want het gaat ons allemaal aan.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, persvrijheid is ongetwijfeld een van de fundamenten van een goed functionerende democratie. Ik ben - ook in mijn hoedanigheid als journalist - van mening dat dit in de ontwerpresolutie op uitstekende wijze tot uiting wordt gebracht. Als wij daar echter de informatievrijheid tegenoverstellen, moeten wij een stap verder zetten. Dan is het niet genoeg te garanderen dat elke journalist zijn beroep zonder beïnvloeding kan uitoefenen.
De informatievrijheid van een bevolking wordt echter gedeeltelijk ook in landen beperkt waarin persvrijheid is gegarandeerd. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de financiële belangenverstrengeling van de media-eigenaars, maar ook door afbrokkeling van de zogenaamde verantwoordelijkheid van journalisten. Het is toch een bedenkelijke zaak dat een aantal tijdschriften bijvoorbeeld heeft besloten de verschillende afdelingen, met inbegrip dus van de politieke afdelingen, als profit-centers te bestempelen. Dit valt weliswaar niet rechtstreeks onder de beperking van de persvrijheid, maar daarmee worden wel politieke redacteurs verantwoordelijk gemaakt voor de reclame-inkomsten in hun afdelingen.
Er is ook sprake van beïnvloeding van de persvrijheid als bijvoorbeeld, zoals in Oostenrijk, een krant haar politieke gerichtheid bij de verslaggeving verandert omdat zij van het faillissement werd gered door een bank die met een bepaalde politieke partij sympathiseert.
Er is nog een tweede probleem, namelijk de tendens om een steeds duidelijkere scheidslijn te trekken tussen informatie en commentaar. Daardoor krijgen wij een soort lezersbrieven-journalisme, waardoor wij in zogezegd onafhankelijke kranten alleen nog maar met de meningen van de journalisten worden geconfronteerd, waarop natuurlijk de eigenaars en hun belangen een stempel hebben gedrukt.
Als wij echter het recht op informatie willen garanderen, moeten wij de bevolking naast persvrijheid ook informatievrijheid geven. Als Europees Parlement hebben wij de plicht toe te zien op de eerbiediging van de persvrijheid in alle landen, maar misschien moeten wij in de toekomst nog sterker het recht van de bevolking op pluraliteit en vrijheid van meningsuiting respecteren.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, men kan zich geen resolutie over de persvrijheid in de wereld voorstellen zonder dat het Parlement daarin uiting geeft aan zijn solidariteit met de heer Gorka Landaburu, een Baskisch, Spaans en Europees journalist die onlangs, net na de Baskische verkiezingen, het slachtoffer is geworden van een aanslag van de ETA. Daarnaast moet deze resolutie een krachtige oproep bevatten tot bescherming en waarborging van de vrije uitoefening van het journalistenberoep. Deze vrije uitoefening wordt bedreigd in een deel van het Europees grondgebied, het Baskenland, en het is belangrijk dat het Parlement dat weet.
Mijnheer de Voorzitter, de politieke arm van de ETA heeft zware klappen gekregen in de verkiezingen, en wat was haar reactie? De criminele tak van de ETA heeft, eens te meer, onmiddellijk gereageerd met intimidaties, bedreigingen en een aanslag op het leven van een journalist die niets anders deed dan opkomen voor de waarden die de basis vormen van de Europese samenleving en voor vreedzame coëxistentie en vrijheid van de Baskische burgers.
Vijanden van de vrije meningsuiting, de democratie en het leven verdienen niet om burgers te zijn van het Europese bouwwerk dat we aan het oprichten zijn en dat berust op stevige fundamenten als vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voor al degenen die leven en zich verplaatsen op het Europese grondgebied.
Dit is de strekking van het amendement dat mijn fractie heeft ingediend en ik hoop dat de andere fracties van dit Parlement het zullen steunen. De heer Sánchez García heeft reeds aangekondigd dat te zullen doen, en daarvoor wil ik hem bedanken.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst een korte opmerking maken over Ethiopië. De Commissie is blij dat deze kwestie hier aan de orde is gesteld. Zij heeft op 26 april namens de Unie deelgenomen aan de stappen die zijn ondernomen bij de Ethiopische regering, en betreurt de dodelijke slachtoffers die zijn gevallen bij de confrontaties van de afgelopen maanden in Addis Abeba en elders. Zij betreurt eveneens het gewelddadig optreden van de veiligheidstroepen. Daarom werd de regering gevraagd om volledige opheldering van de recente voorvallen door middel van een omvangrijk en onpartijdig onderzoek.
Wat het conflict tussen Ethiopië en Eritrea betreft, blijft de Commissie bij beide landen aandringen op voortzetting van de onbeperkte steun aan de vredesmissie die onder het beschermheerschap van de VN en de OAE is gezonden. Zij verwacht dat beide regeringen de VN-missie volledige bewegingsvrijheid zullen geven, actief zullen deelnemen aan de ontmijningsacties, alle oorlogsgevangenen en in hechtenis genomen personen zullen vrijlaten en een begin zullen maken met de demobilisatie van een aanzienlijk deel van hun strijdkrachten.
De EU heeft de inspanningen van de VN-missie ondersteund door de ontwikkelingen in beide landen op de voet te volgen en nauw contact te blijven onderhouden met alle betrokken partijen. Zij heeft verklaringen afgelegd waarin zij suggesties heeft gedaan voor het proces en waarin zij, waar nodig, haar bezorgdheid tot uitdrukking heeft gebracht. Volgens de Commissie is dit de beste manier om de inspanningen van de VN te ondersteunen.
De Commissie begroet uitdrukkelijk de initiatieven van de religieuze leiders om de gebieden aan beide zijden van de grens te bezoeken en een verzoeningsproces op gang te brengen. Dit beslissende proces moet volgens haar van de betrokken bevolkingen uitgaan en door hen vorm worden gegeven. De Commissie is echter van mening dat een door de internationale gemeenschap georganiseerde, formele topontmoeting voorbarig is.
Wat de situatie in Kameroen betreft, wil ik zeggen dat de Commissie de situatie van de mensenrechten in Kameroen aandachtig volgt en kennis heeft genomen van het feit dat dit land een begin heeft gemaakt met de democratisering van zijn samenleving en instellingen. Wij zien ook goede ontwikkelingen op het gebied van de mensenrechten en burgervrijheden. Wij moeten evenwel vaststellen dat de verschillende actoren deze rechten en vrijheden in onvoldoende mate kennen en eerbiedigen.
Kameroen heeft de overeenkomst inzake bestrijding van folteringen geratificeerd en was onderwerp van een in november 2000 door de parlementaire commissie ingediend verslag over foltering. Afgezien daarvan werd in Kameroen een nationaal comité voor mensenrechten en grondvrijheden in het leven geroepen, waarvan de rol echter beperkt is. Bovendien werd in samenwerking met de Verenigde Naties een regionaal centrum voor de bevordering van de mensenrechten opgericht.
De Europese Gemeenschap heeft Kameroen in het kader van de Overeenkomst van Lomé met 6 miljoen euro gesteund bij de institutionele hervormingen op het gebied van de rechtsstaat, de democratisering en de eerbiediging van de mensenrechten. Afgezien daarvan werd een programma onderzocht voor steun aan Kameroen bij de organisatie van het strafrechtwezen.
Met buitengewone middelen uit het voorlopig financieel kader van het 9de Europees Ontwikkelingsfonds zal, in coördinatie met de Bretton-Woodsinstellingen, steun worden gegeven aan de hervormingen van de rechtspraak en de versterking van een verantwoord overheidsbestuur. Verder zal met het 9de Europees Ontwikkelingsfonds specifieke financiële steun worden gegeven aan de bevordering van niet tot de overheid behorende actoren, en van met name verenigingen en niet-gouvernementele organisaties die actief zijn op het gebied van het overheidsbestuur, de bevordering van de mensenrechten en de versterking van de rechtsstaat.
De Commissie volgt hierbij een met de Overeenkomst van Cotonou strokende, positieve, op dialoog gebaseerde aanpak. Volgens haar is het derhalve niet gerechtvaardigd op grond van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou te beginnen met raadpleging. Wij houden samen met de lidstaten de situatie ter plekke in het oog. De regering heeft een enquêtecommissie ingesteld, en de Commissie en de lidstaten zullen de bevindingen van deze commissie aandachtig onderzoeken.
Wat het laatste thema van het debat over de mensenrechten betreft, kan er geen twijfel over bestaan dat vrijheid van meningsuiting en persvrijheid absolute hoekstenen zijn van een democratische samenleving en dat persvrijheid en vrijheid van meningsuiting alleen kunnen worden uitgeoefend als er mediapluraliteit bestaat. Waar die pluraliteit ontbreekt, is er ofwel in het geheel geen democratie, of is de democratie in gevaar.
De gevaren waaraan de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting in heel de wereld zijn blootgesteld, vormen een van de meeste trieste hoofdstukken van ons internationaal werk. Evenals het Parlement neemt ook de Commissie de steeds sterker wordende vervolging en onderdrukking van de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting heel serieus. Dat begint met de toestand in de media, waarover enkele leden van dit Parlement in verband met Rusland spraken, en eindigt met terroristische aanslagen op journalisten, waarover wij gisteren uit het Baskenland berichten kregen. Gelukkig kan ik het Parlement mededelen dat de Baskische journalist Landaburu, de jongste broer van de voor uitbreiding bevoegde directeur-generaal van de Commissie, niet om het leven is gekomen bij deze aanslag. Hij is zwaar gewond maar zal godzijdank de aanslag overleven.
Deze aanslag is echter wel een duidelijk bewijs dat de terreur heel bewust mikt op journalisten, omdat mediavrijheid en vrijheid van meningsuiting door alle extremistische organisaties op heel de wereld terecht wordt gevreesd als de voor hen grootste bedreiging.
Dan wil ik nog kort mededelen dat de EU tijdens de 57ste bijeenkomst van de VN-Commissie voor mensenrechten een standpunt heeft ingenomen ten aanzien van de vrijheid van meningsuiting, de godsdienstvrijheid en de vrijheid van geloofsovertuiging. De EU verdedigt echter niet alleen haar standpunt op het internationale toneel, maar geeft ook praktische steun door middel van de communautaire begroting. Zo zijn aan het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten omvangrijke middelen toegekend voor de ondersteuning van onafhankelijke media in heel de wereld. Deze steun gaat van opleiding van journalisten tot mediatoezicht. Uit de begroting 2000 werd meer dan 5 miljoen euro ter beschikking gesteld voor projecten in verband met de vrije meningsuiting, de mediavrijheid en de bescherming en opleiding van journalisten. Met een groot project in Azië en Afrika, dat in samenwerking met "reporters zonder grenzen" ten uitvoer wordt gelegd, worden enkele van de in de resolutie van het Parlement genoemde hoofdrisico' s waaraan journalisten zijn blootgesteld, aangepakt.
Het project voorziet in een beoordeling van de situatie van in hechtenis genomen journalisten, financiële ondersteuning van die journalisten en hun gezinnen en informatie- en voorlichtingscampagnes.
De steun in het kader van het Europees initiatief moet worden voortgezet. In de uitnodiging tot het indienen van voorstellen van januari 2001 wordt het thema "vrije meningsuiting" uitdrukkelijk als een van de prioriteiten genoemd.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Kinderarbeid in Afrika
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0359/2001 van de heer Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie over kinderhandel;
B5-0365/2001 van de heer Van den Berg e.a., namens de PSE-Fractie, over kinderarbeid in Afrika;
B5-0372/2001 van de heer Johan van Hecke, namens de PPE-DE-Fractie over kinderhandel (het schip van Benin);
B5-0379/2001 van mevrouw Thors, namens de ELDR-Fractie over kindslaven in Afrika;
B5-0389/2001 van de heer Sylla e.a., namens de GUE/NGL-Fractie over kinderarbeid in Afrika;
B5-0393/2001 van de heer Andrews e.a., namens de UEN-Fractie over kinderarbeid in Afrika.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, collega's, als 43 kinderen aan boord van een schip worden gevonden dat hen wegbrengt van huis om te gaan werken in plantages in een ander land voelen wij ons terecht geschokt. Wij dachten dat slavernij was uitgeroeid, maar slavernij blijft bestaan en de meest stuitende vorm daarvan is natuurlijk de kinderhandel en de handel in kindslaven. Kinderen worden verscheept om op plantages te werken. Kinderen worden ontvoerd om als soldaat opgeleid te worden, wapens te dragen en een machine te worden om te doden of om seksuele diensten te verlenen. Kinderen worden vroegtijdig wees als hun ouders aan aids bezwijken en worden dan als huisslaafjes in huis genomen van wie zich zogenaamd over hen ontfermt. Kortom, kinderen zijn vaak slaven. Nochtans heeft Afrika niet de traditie van een werelddeel waar het de gewoonte was om kinderen te verkopen. Extreme armoede is de oorzaak van deze kindslavernij en de kinderarbeid die strijdig is met het Verdrag van de rechten van het kind. Ik vraag dan ook met aandrang, mijnheer de Commissaris, dat zoals in de resolutie staat vermeld, de netwerken die kinderhandel opzetten zouden aangepakt worden en opgerold, dat er reïntegratieprogramma's zouden komen voor geredde of ontsnapte kinderen, maar ook voor gewezen kindsoldaten en straatkinderen en bovenal dat wij ervoor mede zouden zorgen dat de producten van Afrika tegen een rechtvaardige prijs worden verkocht, zodat ouders kunnen werken en hun kinderen naar school kunnen laten gaan zoals het hoort.

De Voorzitter
Dames en heren op de publieke tribune, mag ik u verzoeken niet te applaudisseren. Dat is in het Parlement niet gebruikelijk, hoewel het natuurlijk zeer sympathiek is dat u het eens bent met de woorden van mevrouw Maes. Toch verzoek ik u vriendelijk zich aan de democratische spelregels van Europa te houden. Wij zijn tenslotte allemaal Europeanen!

Van den Berg
Voorzitter, wij hebben de afgelopen maanden het trieste lot gezien van de kinderen, losgescheurd van huis en haard, op drift op de slavenboot voor de kust van West-Afrika. Kinderen die zoals wij geconstateerd hebben toen wij in het kader van de ACS-EU parlementaire vergadering in Gabon waren, uit verschillende buurlanden naar families bijvoorbeeld in Gabon worden gebracht die tot de elites behoren, waar zij in de huishouding werken, en die worden uitbesteed via de tantes, dat is dan het mooie woord daarvoor, een soort bemiddelaressen tussen die families. Dat betekent slaafje zijn in zo'n huishouden en dat betekent dat je geen onderwijs krijgt, dat betekent dat je van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat aan het werk bent en dat betekent dat je vrijheden als kind je gewoon ontnomen zijn. Dat is in strijd met allerlei ILO-verdragen. Het is ook fundamenteel in strijd met de Overeenkomst van Cotonou.
Op z'n minst zou je verwachten dat de elites zelf die vaak deel uitmaken van regeringen in de betrokken ACS-landen daar niet aan meewerken. Op z'n minst zou je verwachten dat men volgens de rechtsregels van dat land actie onderneemt. Op z'n minst zou je verwachten dat men onder elkaar actie onderneemt. Dat geschiedt niet.
Ik dring er daarom bij de betrokken landen op aan om dit niet thuis te brengen onder de noemer armoede, cultureel gebruik "en zo is dat nu eenmaal bij ons" en dus erg moeilijk te bestrijden, maar het fundamenteel te zien als in strijd met mensenrechten. Kinderen hebben mensenrechten. Het zijn fundamentele afspraken. Ik hoop dat wij in staat zijn om pro-actief en ook sanctioneel als het nodig is op te treden. Dit is een punt dat gewoon niet geaccepteerd kan worden.
Ik zou graag ook over het brede thema van kinderarbeid spreken, maar ik heb me bewust geconcentreerd op dat goed te traceren probleem van West-Afrika. Het moet afgelopen zijn met de schending van de rechten van deze kinderen.

Van Hecke
Voorzitter, volgens UNICEF worden jaarlijks 200.000 kinderen verhandeld in West- en Centraal Afrika. Arme families die in de schulden zitten lenen hun kind uit aan een schuldeiser als borg of om het bedrag terug te verdienen. Maar omdat ze niet uit de schulden geraken worden de kinderen vaak verkocht en afgevoerd naar andere landen. Daar worden ze gebruikt als huishoudhulpjes, onbetaalde arbeidskrachten op cacao- of katoenplantages of tewerkgesteld in de seksindustrie. Kinderhandelaars worden zelden gepakt of gestraft. De ontdekking van het Nigeriaanse schip Etireno in de haven van Cotonou is wellicht slechts het tipje van de ijsberg. De internationale arbeidsorganisatie schat dat er wereldwijd 250 miljoen kindslaven zijn. Het is toch onaanvaardbaar dat praktijken als kinderhandel en slavernij blijven bestaan in de 21ste eeuw en zich zelfs uitbreiden. Er moeten dan ook meer mechanismen komen om de handel en het gebruik van kindslaven op te sporen en te bestraffen. Het juridisch apparaat ter plaatse zou veel meer middelen moeten krijgen en beter moeten uitgerust zijn om dit soort wantoestanden te bestrijden en multinationale ondernemingen moeten zichzelf de morele code opleggen om kinderen niet te misbruiken voor commerciële doeleinden. Tegelijk moeten we de onderliggende oorzaken durven aanpakken. Armoede en werkloosheid. Laten we hopen dat de belofte van schuldkwijtschelding die deze week op de Conferentie van de minstontwikkelde landen in Brussel is gedaan wordt hard gemaakt en dat onze markten eindelijk ook worden opengesteld voor landbouwproducten uit deze landen zodat we deze mensen iets anders kunnen geven om te verkopen dan hun kinderen.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, zoals reeds is aangegeven werken er volgens de berekeningen van UNICEF wereldwijd 250 miljoen kinderen onder de 14 jaar. In Afrika worden duizenden van deze kinderen gedwongen in koffie- en cacaoplantages te werken. De producten die in deze plantages vervaardigd worden, zijn vaak bestemd voor de export. Wij zijn dus in zekere zin medeverantwoordelijk voor hetgeen zich in deze plantages afspeelt. Veel van de landen waarin kinderarbeid voorkomt, hebben het Verdrag van de rechten van het kind of het Verdrag inzake de uitbanning van kinderarbeid ondertekend.
Ons Parlement kan niet volstaan met de constatering dat er vele juridische instrumenten bestaan ten behoeve van de naleving van de rechten van het kind overal ter wereld. Ook kunnen wij niet volstaan met de afgifte van een soort label van goed gedrag aan de landen die de verschillende verdragen ondertekend hebben. Er moet ook een manier komen om de naleving van deze instrumenten en verdragen af te dwingen. Zoals reeds is aangegeven dienen wij snel te reageren door de landen die deze verdragen niet naleven, te schorsen of zelfs te isoleren.
Ik wil de debatten op drie verschillende niveaus van elkaar onderscheiden. Het debat op het eerste niveau gaat, zoals aangegeven, over de ellende en de werkloosheid. Het spreekt voor zich dat het IMF en de Wereldbank Afrika niet langer kunnen dwingen om een beleid van structurele aanpassingen te blijven voeren. Zoals iedereen weet hangt de schuldenlast als het zwaard van Damocles boven het hoofd van de Afrikaanse landen. Met name het IMF dient een duidelijk beleid in dit opzicht te voeren. Als afgevaardigde denk ik dat het debat op het tweede niveau draait om de discrepantie tussen enerzijds de veelheid en diversiteit aan verdragen en anderzijds het feit dat sommige landen zich niet aan deze verdragen houden. Wat moeten wij hieraan doen? Het is mijns inziens bijzonder belangrijk dat wij ons bezighouden met meer doeltreffende zaken dan het opstellen van verdragen. Zo dient er een Europees sociaal keurmerk te komen voor alle producten uit Afrika en Azië waarop verplicht dient worden aangegeven waar een product precies vandaan komt, zodat kan worden vastgesteld welke producten worden vervaardigd in landen waarin sprake is van kinderarbeid of die de arbeidswetgeving schenden. Zoals mijn collega reeds heeft aangegeven, vindt op dit moment de Top plaats tussen enerzijds de MOL en anderzijds het Europees Parlement en de Europese leiders. Het is van groot belang dat wij deze MOL oproepen om zeer snel maatregelen te treffen tegen deze moderne vorm van slavernij waaronder kinderen met de leeftijd van onze eigen kinderen gebukt gaan.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun natuurlijk de uiteenzettingen van mijn collega Sylla en van de overige sprekers die vanmiddag het woord hebben gevoerd.
De odyssee van de Etireno, het schip dat kinderen vervoerde van Benin naar Gabon, heeft dit probleem onder de aandacht gebracht van de publieke opinie. Nochtans had UNICEF reeds duidelijk kenbaar gemaakt dat meer dan 200.000 kinderen in West- en Midden-Afrika op deze gruwelijke manier opgroeien. Als we zien in wat voor omstandigheden Europese kinderen opgroeien, moeten we denken aan het lot van deze Afrikaanse kinderen. Het is verschrikkelijk om te bedenken dat kinderen tussen zeven en vijftien jaar worden gebruikt als moderne slaven voor de meest uiteenlopende vormen van arbeid en soms zelfs voor de seksuele perversiteiten van bepaalde personen.
Ik sta volledig achter de maatregelen die worden voorgesteld in de resolutie: de consumenten moeten geïnformeerd worden zodat ze geen producten kopen waarvan men weet dat ze door kinderen gemaakt zijn; verder moet men een juiste prijs vragen en zich houden aan eerlijke handelspraktijken.
Ik ben het ook volledig eens met het amendement van de groene fractie over een dienovereenkomstige herziening van de normen van de Wereldhandelsorganisatie. De Raad en de Europese instellingen moeten samenwerken met de landen van herkomst en de landen waar de kinderen aankomen en hun strijd tegen deze gruwelijke handel ondersteunen. Bovendien is het noodzakelijk dat de Europese instellingen op de komende zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, die gewijd is aan de rechten van het kind, een strijdbare houding aannemen ten aanzien van dit probleem.
Zoals mijn collega Sylla opmerkte, wordt in overweging G duidelijk gesproken over de effecten van de toenemende armoede op dit probleem. Ik denk dat we ons moeten afvragen of het moreel aanvaardbaar is om een systeem te ondersteunen dat zulke nefaste gevolgen heeft voor een zo kwetsbare bevolkingsgroep als kinderen. Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we ons moeten beginnen af te vragen of we dit kunnen laten gebeuren.
(Applaus van links)

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie is evenals het Parlement zeer bezorgd over het probleem van de kinderhandel in Centraal en West-Afrika. Volgens cijfers van UNICEF zijn meer dan 200.000 kinderen het slachtoffer van grensoverschrijdende kinderhandel in Centraal en West-Afrika. Wij roepen de regeringen van deze landen op alles te doen wat in hun macht ligt om een einde te maken aan de criminele praktijken van de kinderhandel en deze te bestraffen.
De strategie van de Commissie ter bestrijding van kinderhandel en kinderarbeid steunt voor het grootste deel op haar maatregelen ter vermindering van de armoede in Afrika. Dat is namelijk het belangrijkste doel van de partnerschapsovereenkomst van Cotonou.
Ik wil bovendien benadrukken dat de Commissie een strategie volgt waarmee de voedselvoorziening en de plattelandsontwikkeling in de Afrikaanse landen wordt gestimuleerd. In deze strategie ligt de nadruk op de positie van vrouwen en kinderen bij de verwezenlijking van een krachtige plattelandsontwikkeling.
In samenhang hiermee financiert de Commissie maatregelen die direct een bijdrage leveren aan de oplossing van dit probleem. Zo werd er onder andere meer dan 1,2 miljoen euro uitgetrokken voor de bevordering van de rechten van het kind en voor de bescherming van kinderen tegen geweld en uitbuiting in Gabon, Benin, Togo en Nigeria. Bovendien financiert de Commissie een speciaal project op dit gebied in Benin. Het doel daarvan is een zogenaamde brigade ter bescherming van minderjarigen op te richten, een betere uitvoering van de wetten te bevorderen en de burgers ontvankelijker te maken voor dit onderwerp.
De bescherming en de bevordering van de rechten van kinderen zijn een heel belangrijk punt in het kader van het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten in het jaar 2001. De desbetreffende internationale organisaties, met name UNICEF en de Internationale Arbeidsorganisatie, de ILO, nemen nog een groot aantal andere maatregelen. Een recent positief teken is de waarschijnlijke ratificatie van ILO-overeenkomst nr. 182 inzake de ergste vormen van kinderarbeid door andere landen. Benin heeft deze overeenkomst afgelopen maandag, dus op 14 mei, geratificeerd en Ivoorkust zal dat waarschijnlijk aan het eind van deze maand doen. De Commissie ondersteunt deze initiatieven nadrukkelijk.
In de mededeling over de mensenrechten die de Commissie op 8 mei 2001 aangenomen heeft, werden concepten voor een politieke dialoog met de partnerlanden ontwikkeld. Hierbij werd met name benadrukt dat tijdens de gesprekken bekeken moet worden hoe we de ratificatie en effectieve toepassing kunnen bereiken van instrumenten inzake fundamentele mensenrechten en van andere internationale overeenkomsten die betrekking hebben op deze rechten.
Wat de handelsovereenkomsten betreft, is de Europese Unie nu bezig bij haar handelspartners steun te verwerven voor de handhaving van deze fundamentele arbeidsnormen ook met betrekking tot kinderarbeid. Volgens de Commissie moeten voor landen die deze normen daadwerkelijk omzetten extra handelspreferenties in het kader van het algemene preferentiesysteem in overweging genomen worden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 18.30 uur plaats.
Ik heb een mededeling voor u. De diensten verzoeken naar aanleiding van de suggesties van daarstraks om het debat over het verslag-Di Lello Finuoli naar 17.10 uur te verzetten. De sprekers en de rapporteur worden hierover gebeld, zodat we onze tijd iets beter kunnen gebruiken.

Overstromingen in Frankrijk
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0381/2001 van de heer le Pen e.a., namens de TDI-Fractie over de overstromingen in het Franse departement Somme;
B5-0382/2001 van de leden Berès en Ferreira, namens de PSE-Fractie over de overstromingen in Frankrijk;
B5-0383/2001 van mevrouw Grossetête e.a., namens de PPE-DE-Fractie over de overstromingen in Somme (Frankrijk);
B5-0390/2001 van de leden Ainardi en Alyssandrakis, namens de GUE/NGL-Fractie over de overstromingen in Frankrijk;
B5-0391/2001 van de heer Butel, namens de EDD-Fractie over de overstromingen in Frankrijk;
B5-0392/2001 van de heer Marchiani, namens de UEN-Fractie over de overstromingen in Frankrijk.

Ferreira
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, Frankrijk heeft sinds enkele maanden te kampen met ernstige overstromingen.
Na Bretagne hebben nu ook andere departementen last van overstromingen. Het departement Somme en met name de stad Abbeville en de gemeentes in de omtrek zijn het zwaarst getroffen. Honderden bewoners hebben hun huis moeten verlaten, zijn al hun bezittingen kwijt en zitten zonder inkomsten. Alle economische en sociale sectoren zijn getroffen: het wegen- en spoorwegennet is zwaar beschadigd, winkels en ondernemingen zijn gesloten en landbouwbedrijven bevinden zich in grote problemen. Het is geheel onzeker of ze hun aanvankelijke productieniveau nog zullen bereiken. De zwaarst getroffen bevolkingsgroepen zijn de mensen die reeds voor de overstromingen tot de minst bedeelden behoorden en de mensen die vanuit hun directe familie geen financiële of psychologische hulp kunnen verwachten.
Het zag ernaar uit dat de situatie zich snel zou verbeteren, maar nu blijkt dat de ramp nog weken kan voortduren. De financiële gevolgen van de ramp zijn nu al niet meer te becijferen. Er is sprake van een grote solidariteit tussen de bewoners. De Franse regering, de regionale en plaatselijke overheden, de politie, het leger, de burgerbescherming en de verenigingen zetten allen hun beste beentje voor. Al die hulp is echter ontoereikend om de gevolgen van deze ramp te boven te komen.
Daarom is het mijns inziens zeer belangrijk dat Europa niet alleen door middel van woorden blijk geeft van zijn medeleven. Wij moeten duidelijk aangeven dat wij deze bevolkingsgroepen, die zowel geestelijk als lichamelijk onder deze catastrofe lijden, terzijde willen staan.
Het is hiertoe noodzakelijk dat de Europese Unie flink in de buidel tast zodat de infrastructuur snel hersteld kan worden en de economische activiteiten in deze regio weer kunnen aantrekken.
Voorts is het van belang dat wij onze zorg uitspreken over de snelle toename van het aantal ernstige natuurrampen de afgelopen jaren in de wereld en in Europa. De Europese Unie moet alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de toezeggingen die in Kyoto zijn gedaan binnen de gestelde termijnen worden nageleefd. Voorts dient de Unie een beleid van duurzame ontwikkeling te volgen.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard moeten wij ons medeleven tonen en blijk geven van de benodigde solidariteit met deze ernstig getroffen bevolkingsgroepen in met name het departement Somme in Frankrijk. Wij dienen echter ook stil te staan bij de vele overstromingen die in Portugal, Spanje en andere landen hebben plaatsgevonden en wellicht nog zullen plaatsvinden.
Er is sprake van een urgente situatie. De vorige spreker heeft al aangegeven dat we ook dienen stil te staan bij de financiële kant van dit drama waaraan de getroffen bevolkingsgroepen het hoofd moeten bieden. Er dienen echter ook maatregelen getroffen te worden om te voorkomen dat deze ramp in Frankrijk, die door buitengewone weersomstandigheden is veroorzaakt, de getroffen gezinnen en bedrijven nog lang zal blijven achtervolgen. Uiteraard ben ik ingenomen met de financiële inspanningen die reeds zijn voorgesteld en ik hoop dat Europa in dit opzicht niet aan de zijlijn blijft staan. Ook moet er gekeken worden hoe rampen sneller voorspeld kunnen worden, zodat we snel maatregelen kunnen treffen. Voorts dienen we de beste denkbare technologieën te ontwikkelen op basis waarvan we snel en op ieder moment in ieder willekeurig Europees land kunnen ingrijpen. We hebben geconstateerd dat we niet of nauwelijks over middelen beschikken om snel in te kunnen grijpen.
Ons Parlement is daarom in afwachting van de tekst over de wijze waarop de Europese bevolking beschermd dient te worden. Deze tekst kan als uitgangspunt dienen voor een daadwerkelijk mechanisme van toezicht en solidariteit tussen de lidstaten. Het is echter nog belangrijker dat er een inhoudelijk debat over dit vraagstuk volgt. Voor zover nodig worden we door deze rampen eraan herinnerd dat we enerzijds ons beleid van ruimtelijke ordening moeten herzien, waar veel moed voor nodig is, en anderzijds onze in Kyoto gedane toezeggingen moeten nakomen. Europa moet zich onverminderd blijven inspannen om zijn partners ervan te overtuigen dat als we geen respect tonen voor de natuur, de gevolgen voor het milieu, de maatschappij en de economie rampzalig zullen zijn.

Boudjenah
Zoals gezegd heeft de maandenlange, onophoudelijke regenval ernstige overstromingen veroorzaakt in een groot aantal regio's in Frankrijk. In het departement Somme heeft het tussen oktober 2000 en april 2001 drie keer zoveel geregend als normaal. Tientallen gemeenten staan nog steeds onder water. Duizenden mensen hebben hun huizen moeten verlaten en hebben vaak alles verloren. De schade aan de infrastructuur, de huizen en de gewassen wordt geraamd op enkele miljarden francs. Met het oog op deze dramatische situatie waarin gezinnen al maandenlang verkeren, zijn er op alle niveaus mensen en materiaal gemobiliseerd. Deze uiting van solidariteit, waaraan overigens vele burgers hebben bijgedragen, is evenwel ontoereikend. Zoals aangegeven dient de Europese Unie een actieve bijdrage aan deze solidariteit te leveren door noodhulp te verlenen aan de getroffen burgers. Voorts dient de Unie bij te dragen aan het herstel van de infrastructuur en de economische bedrijvigheid.
Dit is de belangrijkste eis die mijn fractie in haar resolutie heeft gesteld. Daarin hebben we verder benadrukt dat er meer maatregelen moeten worden getroffen ter bescherming van het ecosysteem en ter bestrijding van de vervuiling. De vervuiling is immers hoogstwaarschijnlijk medeverantwoordelijk voor de steeds vaker voorkomende rampen die door het klimaat worden veroorzaakt.

Butel
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil hier allereerst aangeven dat dit debat mij bijzonder aangrijpt, aangezien ikzelf in Abbeville woon en deze stad in het centrum van het rampgebied ligt. Zoals u hebt aangegeven, zakt het water bijzonder langzaam en op dit moment staan er nog 140 gemeenten met in totaal bijna 3500 woningen onder water. De schade van de overstromingen is aanzienlijk en wordt geschat op enkele honderden miljoenen euro's. De woningen verzakken. Een groot gedeelte van de infrastructuur is beschadigd of vernield, bedrijven zijn hun productiemiddelen kwijt en moeten worden verplaatst en ook het milieu zelf is aangetast. Op lokaal niveau toont men zich al geruime tijd solidair. Er wordt humanitaire, materiële en voedselhulp geboden. De regio heeft nu met name behoefte aan financiële steun. Ik kan het weten want ik woon immers zelf in het rampgebied. Onmiddellijk na de ramp heb ik op 2 mei jongstleden in Brussel opgeroepen tot Europese solidariteit. Mevrouw de Voorzitter heeft positief op mijn oproep gereageerd en daar ben ik haar dankbaar voor. Ik wil verder van de gelegenheid gebruik maken om de collega's te bedanken die zich uiteindelijk achter dit initiatief hebben geschaard.
Zelf heb ik de regioprefect verzocht mij te steunen bij een eventuele wijziging van het enig programmeringsdocument inzake de structuurfondsen in Picardië, zodat een juiste oplossing kan worden gevonden voor de problemen die zich hebben voorgedaan. Ik verwacht van Europa een vergelijkbaar optreden, dat wil zeggen dat het snel en met name ook daadwerkelijk optreedt bij deze ramp. Ik wil benadrukken dat dit initiatief zich zeker niet mag beperken tot alleen een intentieverklaring. Het dient zo snel mogelijk gevolgd te worden door praktische beslissingen en concrete daden.
Ik hoop dan ook dat de Commissie in samenwerking met de plaatselijke autoriteiten deze wijziging van de zone waarop de structuurfondsen betrekking hebben zal toestaan, zodat alle economische sectoren en alle overstroomde gemeenten kunnen profiteren van Europese kredieten. Verder hoop ik dat de Commissie dit geld versneld zal overmaken en dat de betalingen worden uitgesmeerd over een periode tot aan het jaar 2006.
Verder dient de Unie in aanvulling op de lokale, departementale, regionale en nationale hulp, bijzondere financiële steun vrij te maken om de grootste behoeften te lenigen. Ten slotte dienen er maatregelen getroffen te worden ter bestrijding van de gevolgen van de klimaatverandering. Alle landen moeten zonder uitzondering de internationale verplichtingen van Kyoto naleven. Ik hoop dat dit punt tijdens de Conferentie van Bonn van juli aan de orde zal komen. Dit is de achterliggende gedachte van mijn amendement.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij uiteraard volledig aan bij mijn collega's om ons intense medeleven en onze diepe solidariteit te betuigen met de bevolkingsgroepen die ernstig door deze ramp getroffen zijn. Qua duur en omvang is deze ramp zonder weerga.
Ik kom zelf uit een nabijgelegen regio en mijn vader is in Abbeville geboren. In het departement Somme onderhoud ik veelvuldig contacten. Het is niet meer dan normaal dat wij via deze resolutie ons blijk van medeleven betuigen. Uiteraard voelen wij ons betrokken als we kijken naar de urgentie van dit vraagstuk, het drama dat zich afspeelt en de ellende die het veroorzaakt.
Afgezien van de urgentie van dit vraagstuk, dienen we goed te beseffen dat de Unie op lange termijn een oplossing moet vinden voor dit soort problemen. Dit soort drama's is niet uitzonderlijk, of beter gezegd niet langer uitzonderlijk. In termen van duurzame ontwikkeling is er sprake van een langdurige verstoring. Dit drama zal zeker ook niet het laatste in zijn soort zijn. Ook in termen van ruimte is deze ramp niet uitzonderlijk, want de Somme is niet de enige plek in Frankrijk of Europa die getroffen wordt door overstromingen.
Wij zijn verantwoordelijk voor het Europees beleid en dienen in dit opzicht op drie punten actie te ondernemen: het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de plattelandsontwikkeling, de structurele planning en de structurele maatregelen, en ten slotte onze internationale verplichtingen die wij in Kyoto zijn aangegaan en dienen na te komen.
Wij dienen zowel op korte als op langere termijn actie te ondernemen. Het mag niet zo zijn dat wij de resolutie die ons is voorgelegd gedurende tien minuten bestuderen en vervolgens vergeten. Wij moeten ons de komende jaren inspannen om dit soort gevaren uit te bannen, dit soort bedreigingen te voorkomen en aan de tragische gebeurtenissen die onze bevolking treffen het hoofd te bieden.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik voeg mij bij de voorstanders van deze resolutie en wil mij namens de Verts/ALE-Fractie geheel solidair tonen met alle getroffen burgers. Ik weet dat ook nu nog hele gezinnen wachten totdat ze gehuisvest kunnen worden in onbeschadigde huizen. Alles moet in het werk worden gesteld om deze zwaar beproefde mensen de helpende hand toe te steken.
Wij kunnen ons verder vinden in de constatering die in de resolutie wordt gedaan over de verantwoordelijkheid voor deze rampzalige overstromingen, die steeds vaker voorkomen en waarvan wij ons moeten afvragen in hoeverre ze aan de natuur te wijten zijn. De bijzonder grote hoeveelheid neerslag van de afgelopen tijd verklaart niet alles. De herhaaldelijke rampen zijn te wijten aan een inconsequent beleid van ruimtelijke ordening, waarbij het belang van natuurgebieden lange tijd over het hoofd is gezien en nog altijd onvoldoende in ogenschouw wordt genomen. Dit geldt ook voor de kwetsbaarheid van risicogebieden, zoals gebieden die gemakkelijk onder water kunnen worden gezet om bijvoorbeeld de gevolgen van overstromingen te verkleinen. De resolutie van vandaag is een hele vooruitgang die door iedereen hier wordt begroet. Het is van buitengewoon groot belang dat deze nieuwe gegevens in de toekomst bij het uitstippelen van het beleid van ruimtelijke ordening worden verdisconteerd. Zo dient er rekening te worden gehouden met het milieu en dient er sprake te zijn van duurzame ontwikkeling, met name in het kader van de structuurfondsen en het GLB.
Ik wil vandaag de collega's die zich bewust zijn van deze gevaren oproepen om bij de stemming over de richtsnoeren voor het GLB en bij de stemming over de structuurfondsen en het EFRO, wat betreft de toekenning van steun, rekening te houden met de gevolgen van het beleid dat wij uitstippelen.

Lang
Mijnheer de Voorzitter, 114 gemeenten met in totaal 2800 huizen in het departement Somme zijn overstroomd. Meer dan 1000 mensen hebben hun huizen verlaten en zijn tijdelijk elders ondergebracht. De plaatselijke economie is volledig lamgelegd. Dat is de balans van de overstromingen in de vallei van de Somme.
Naast de solidariteit die men terecht heeft getoond jegens de getroffen burgers en buiten bedrijf geraakte ondernemingen, willen deze burgers en bedrijven nu ook dat ze zo snel mogelijk schadeloos worden gesteld, dat wil zeggen direct nadat de onderzoekscommissie voor natuurrampen haar verslag heeft opgesteld en haar conclusies heeft getrokken. Nadat het water gezakt is, dient de oorzaak van de ramp achterhaald te worden. Waarom heeft de directie ruimtelijke ordening van het departement Somme bijvoorbeeld al decennialang nagelaten de oevers van de Somme te onderhouden en de rivier uit te baggeren? Waarom hebben de gemeenten toegestaan dat er werd gebouwd in de regio's die gemakkelijk onder water kunnen komen te staan en waarom hebben ze geen rekening gehouden met de meest elementaire regels die bij het opstellen van bestemmingsplannen gelden? Waarom heeft men toegestaan dat bermen, hagen en sloten in het kader van de herverkaveling werden weggehaald en waarom is er bovendien een intensieve vorm van landbouw gestimuleerd? Waarom is er in de monding van de Somme geen storm sewage tank gebouwd en zijn er geen daadwerkelijke maatregelen getroffen tegen hoge waterstanden en overstromingen? Men beroept zich op het noodlot, maar springvloed en extreme regenval vormen geen afdoende verklaring. De burgers die geïsoleerd zijn geraakt of in armoedige omstandigheden zijn gehuisvest verdienen beter dan de mooie woorden van hun president of de paar miljoen francs die de Franse regering ter beschikking heeft gesteld. De verzekeringsmaatschappijen zullen uiteraard zo snel mogelijk de schadevergoeding uitkeren waartoe ze in geval van natuurrampen verschuldigd zijn, maar we zullen moeten leren dat met de onvermijdelijke wetten van de natuur niet te spotten valt. Wij dienen ons derhalve de middelen in handen te geven om ervoor te zorgen dat deze natuurrampen in de toekomst voorkomen worden. We kunnen de ontredderde burgers alleen helpen door concreet, snel en doelmatig maatregelen te treffen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Commissie dankt de afgevaardigden voor hun medeleven met de gevolgen van de overstromingen in Frankrijk. De Commissie vindt het vreselijk dat er door het slechte weer zoveel problemen en schade zijn ontstaan, met name in het departement Somme in de regio Picardië. De Commissie heeft zich bereid verklaard alle maatregelen te zullen treffen die ze tot haar beschikking heeft staan, om de wederopbouw van het getroffen gebied mogelijk te maken en om het economisch weer op de been te krijgen. Het gaat hierbij om maatregelen in het kader van het regionaal beleid, het landbouwbeleid, het beleid voor de plattelandsontwikkeling en het beleid inzake overheidssteun.
Binnen het regionaal beleid en het beleid voor de plattelandsontwikkeling komt een groot deel van het getroffen departement in het kader van doelstelling 2 van de structuurfondsen voor de programmaperiode 2000-2006 in aanmerking voor subsidies. In het programma voor de regio Picardië, waarvoor een communautaire bijdrage van 1,7 miljard franc voor de periode 2000-2006 is uitgetrokken, zijn al maatregelen tegen natuurrampen genomen. De Commissie wacht nu nog op voorstellen van de Franse overheid. Ze verzoekt de Franse overheid deze voorstellen in te dienen, zodat de in het programma opgenomen middelen voor de economische wederopbouw van de getroffen gebieden ingezet kunnen worden. Wat het landbouwbeleid betreft heeft de Commissie al het initiatief genomen om een grote mate van flexibiliteit te betrachten bij het toekennen van subsidies voor grootschalige landbouw en voor braaklegging. Bovendien heeft de Commissie toestemming verleend voor bepaalde interpretaties die de Franse regering ten aanzien van de nu geldende voorschriften volgt. De Commissie heeft ook maatregelen genomen voor een verlenging van de zaaiperiode tot na 15 juni.
Wat betreft de overheidssubsidies voor de getroffen gebieden zal de Commissie met inachtneming van de wettelijke voorschriften alles doen wat in haar macht ligt om te zorgen voor een snelle afhandeling van de kennisgeving en toestemming voor eventuele overheidssubsidies bij wijze van schadeloosstelling.
Een aantal parlementsleden heeft het voorstel gedaan om de families in de getroffen gebieden eenmalig financieel te ondersteunen. Helaas kan de Commissie niet aan deze wens voldoen. U weet allemaal dat er in de begroting van de Europese Unie sinds een aantal jaren geen aparte post voor rampen en noodhulp meer is. Ik denk ook niet dat het de bedoeling van het Parlement was om van de Commissie te verlangen geld uit te geven waartoe ze helemaal niet gemachtigd is.
Tegenwoordig zijn er andere mogelijkheden voor communautaire hulp bij dit soort rampen. Daarom is de Commissie van mening dat het met het oog op de momenteel beschikbare financiële en menselijke middelen voorbarig zou zijn een dergelijk voorstel in te dienen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, meneer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats
Ik wil alle betrokken collega' s, met name de rapporteur en de sprekers, ervoor bedanken dat ze zo flexibel waren eerder te komen dan de afgesproken tijd, namelijk 17.30 uur. Daardoor kunnen we de tijd die nu tot onze beschikking staat beter gebruiken.

Wederzijdse erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0145/2001) van de heer Di Lello Finuoli, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over wederzijdse erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken (COM(2000) 495 - C5-0631/2000 - 2000/2295(COS)).

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de wederzijdse erkenning van de definitieve uitspraken in strafzaken werpt een groot aantal problemen op die wij, zo goed en zo kwaad als dat ging, hebben trachten op te lossen, een en ander ook dankzij de bijdrage van de Commissie juridische zaken en interne markt en haar rapporteur, de heer Joachim Wuermeling. Er is geen enkel amendement op dit verslag ingediend, wat een bewijs is voor de eendrachtige houding die men ten aanzien van dit voorstel had aangenomen. Ik hoop dat de door ons aangereikte oplossingen kunnen rekenen op een ruime consensus in het Parlement, zodat degenen die binnen de Raad en de Commissie van de Europese Unie dit voorstel bepleiten, nog meer argumenten in handen krijgen. Een gemeenschappelijke justitiële ruimte heeft alleen maar zin als binnen die ruimte de gerechtelijke besluiten die in één lidstaat worden genomen ook van kracht zijn in elke andere lidstaat. Concreet gezegd komt het erop neer dat in een lidstaat uitvoering wordt gegeven aan een definitieve beslissing die is uitgevaardigd door de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat.
Tot op heden geschiedt erkenning van de gerechtelijke uitspraken tussen de diverse lidstaten alleen via een speciaal verzoek daartoe: een langzame en ingewikkelde procedure waarvan de uitslag geheel onzeker is. De voor de hand liggende doelstelling van deze wederzijdse erkenning is het verkrijgen van juridische veiligheid, dus een snelle en daadwerkelijke toepassing van de wet op het hele grondgebied van de Unie. Maar daarnaast wordt ook gestreefd naar maatschappelijke reïntegratie van de veroordeelde, die niet meer een buitenstaander zal zijn in de staat waar hij verkiest te wonen, alsook naar bescherming van de rechten van de slachtoffers.
Er zijn twee oplossingen denkbaar om deze wederzijdse erkenning van de grond te krijgen: of men opteert voor harmonisatie van de wetgevings- en juridische stelsels van de lidstaten, of men gaat uit van het wederzijds vertrouwen dat de regelgeving van de afzonderlijke lidstaten deugdelijk is en correct wordt toegepast op de specifieke procedures. Wij hebben voor deze tweede oplossing gekozen, omdat die haalbaarder is en omdat wij te maken hebben met juridische stelsels die weliswaar uiteenlopen, maar gebaseerd zijn op een systeem van procesvoering dat borg staat voor betrouwbare strafmaatregelen, welke dus uitgevoerd kunnen worden op het hele grondgebied van de Unie.
Wij beseffen echter wel dat het, althans op de korte termijn, niet zal meevallen om een akkoord te bereiken over een procedure van automatische erkenning, aangezien geen enkele lidstaat ooit bereid zal worden gevonden om zich te binden aan erkenning van welke definitieve uitspraak dan ook als deze niet instaat voor een aantal gemeenschappelijke garanties waar absoluut niet aan getornd mag worden. Het gaat er dus om dat wij deze essentiële garanties opsporen, zoals inachtneming van het principe ne bis in idem, eerbiediging van het recht op een daadwerkelijke en niet slechts formele verdediging, of ook respect voor de rechten van de slachtoffers.
Bovendien moeten er gemeenschappelijke regels komen op het vlak van jurisdictie en bevoegdheid, in de allereerste plaats om dubbele vonnissen te voorkomen, en er zijn ook gemeenschappelijke regels nodig voor gevallen van recidive of strafaccumulatie. Er zullen hoe dan ook een paar obstakels uit de weg moeten worden geruimd die momenteel een volledige erkenning van de definitieve strafbesluiten in de weg staan. Een van die obstakels is het vereiste van dubbele strafbaarheid, omdat het op grond daarvan dikwijls voorkomt dat de bevoegde autoriteit van het land van uitvoering een besluit dat de autoriteit van een andere lidstaat heeft uitgevaardigd, zowel inhoudelijk als qua vorm aan een nieuw onderzoek onderwerpt.
Het probleem van de dubbele strafbaarheid moet tot kleinere proporties worden teruggebracht, aangezien in alle lidstaten van de Unie de misdrijven die de samenleving het meest verontrusten strafrechtelijk vervolgd worden. Verder blijft het verstandig - en velen van ons zijn het daarover eens - om een beperkt aantal misdrijven waarover moeilijk een akkoord kan worden bereikt, onder andere euthanasie, buiten die wederzijdse erkenning te houden.
Dit verslag markeert een eerste stap naar verwezenlijking van de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Het traject is al uitgestippeld: thans moet men de politieke wil en kracht vinden om de klus af te maken en een optimaal systeem van garanties tot het hoogst mogelijke niveau op te zetten.

De Voorzitter
Mijnheer de rapporteur, hartelijk dank voor de inleiding in dit moeilijke onderwerp over wederzijdse erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken. Misschien is het voor het Parlement interessant te weten dat bij een enquête in mijn land een grote meerderheid voor het uitspreken van een wederzijdse erkenning was.
Mijnheer Posselt, u ziet dat het voostel dat u meerdere malen heeft gedaan, om de debatten sneller af te handelen, zodat de plenaire vergadering niet steeds verdaagd hoeft te worden, vandaag op een flexibele manier door de administratie van het Parlement gerealiseerd wordt. Daarom bent nu als spreker ook weer aan de beurt!

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat ik deze beslissing toejuich, hoewel ik er in dit geval zelf door gedupeerd word.
Vandaag vertegenwoordig ik de heer Wuermeling die het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt heeft opgesteld. Hij heeft daarin gezegd dat het belangrijk is vorderingen te maken wat betreft de wederzijdse erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken. Hij heeft echter ook gewaarschuwd voor een overhaaste gecentraliseerde besluitvorming. Het is naar zijn mening noodzakelijk dat de Commissie eens precies omschrijft wat we nu eigenlijk onder gecentraliseerde besluitvorming moeten verstaan. Ze moet daarbij met name nogmaals nagaan wat de nadelen zijn die tot nu toe ontstaan zijn, doordat het systeem nog niet zo ver ontwikkeld is als in de mededeling van de Commissie werd voorgesteld.
We moeten ons ervan bewust zijn dat het om een delicate kwestie gaat, want we hebben in Europa bij lange na geen uniform strafrecht. Ik persoonlijk ben van mening dat dit ook nooit zal gebeuren. Dat is op zich ook niet erg. Kijk maar naar Amerika. Dat is veel meer gecentraliseerd dan de Europese Unie ooit zal worden, maar toch gelden er verschillende vormen van strafrecht. Er zijn deelstaten die de doodstraf wel hebben en andere die de doodstraf niet hebben. Wat dat betreft is de Europese Unie weer veel meer gecentraliseerd, want geen enkel land dat de doodstraf kent, zou worden toegelaten.
Ook Engeland en Schotland hebben totaal verschillende vormen van strafrecht en rechtstradities. Wij moeten daarom niet alleen de integratie en harmonisatie zeer voorzichtig versnellen met behoud van verscheidenheid, maar natuurlijk ook bij de wederzijdse erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken zeer behoedzaam te werk gaan. We praten zeer vaak over een Europese gemeenschap van waarden, maar het probleem is wel dat deze gemeenschap eerder uit elkaar groeit. Een heel concreet voorbeeld hiervan is de euthanasiewetgeving in Nederland. Daarmee heeft Nederland zich gedistantieerd van de Europese rechtscultuur, net als Groot-Brittannië wat betreft de kwestie van het klonen. We hebben dus op een aantal belangrijke gebieden, die ook strafrechtelijk gezien relevant zijn, te maken met het uiteengroeien van de Europese Unie. Daardoor wordt een wederzijdse erkenning steeds moeilijker. Deze kwestie heeft ook met de verschillende normensystemen en rechtsculturen te maken. Wij zijn dus blij met de vorderingen op dit terrein, maar zijn tegelijkertijd zeer sceptisch en constateren eigenlijk vooral dat de landen zich van elkaar verwijderen. Daarom verzoeken wij de Commissie dringend om hier voorzichtig te werk te gaan, precieze definities te geven en gewoon nog een keer te zeggen, op welke gebieden harmonisatie nodig is of waar de nadelen liggen van het huidige systeem. We weten allemaal dat er tegenwoordig grote problemen zijn. Maar de problemen die ik zojuist noemde - en daar zou ik de drugsproblematiek nog aan toe kunnen voegen - geven aan dat het Europese rechtssysteem wat het strafrecht betreft, op het gebied van zeer gevoelige en in het openbaar zeer omstreden kwesties niet uniform wordt, maar juist meer verscheidenheid vertoont.
Hieruit blijkt hoe belangrijk het is dat we verdergaan met het werken aan de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Daarbij moeten we ons echter op die punten concentreren die daadwerkelijk van Europees belang zijn en op die punten waarover de lidstaten wat strafrechtelijke normen betreft helemaal eensgezind zijn.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik duidelijk onderstrepen dat ik het woord voer namens de Fractie van de Europese Volkspartij. Het gaat hier immers om een bijzonder verslag. Dat heeft te maken met het onderwerp, het belang ervan en het feit dat er op dit verslag - de rapporteur heeft daar zelf op gewezen - heel weinig amendementen zijn ingediend in de commissie en geen enkele in de plenaire vergadering. Dat is heel ongewoon, vooral voor verslagen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, en dat hebben we te danken aan de rapporteur. Dit is uw verslag, mijnheer de rapporteur, maar we kunnen er ons allen in herkennen, en dat geldt natuurlijk ook voor de Europese Volkspartij. In die zin zou ik twee belangrijke thema's willen onderstrepen.
Ten eerste, als de Europese Unie op dit moment voor een belangrijke uitdaging staat, dan is het wel de totstandbrenging van deze ruimte van rechtvaardigheid, als we tenminste echt willen overgaan van een Europa van de markt naar een Europa van de waarden en de burgers. En omdat dit een belangrijke uitdaging is, is het ook heel belangrijk dat de rapporteur aanknoopt bij de grote traditie van de Europese opbouw. Deze grote traditie die mannen en vrouwen van verschillende afkomst, verschillende politieke ideologieën en partijen ertoe brengt om boven hun particuliere belangen deze algemene, Europese en constructieve visie te plaatsen en hun krachten te bundelen voor een gezamenlijk doel.
Dit is een van die verslagen die deze traditie voortzetten, en ik denk dat het Parlement zich gelukkig mag prijzen dat het een verslag heeft gemaakt dat de komende maanden en jaren het referentiepunt zal zijn voor de werkzaamheden van de Europese instellingen: de Commissie, de Raad en het Parlement.
Zoals alle grote verslagen, is het realistisch, ambitieus en heeft het een visie. Deze visie, en ik herhaal enkel de woorden van de rapporteur, maar het is dan ook de essentie van het verslag, bestaat uit een duidelijke keuze voor het beginsel van de wederzijdse erkenning. Deze wederzijdse erkenning berust bovendien op een van de bouwstenen van de Europese Unie: het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten. Dit wederzijdse vertrouwen is gebaseerd op de onderlinge erkenning tussen lidstaten dat ze de mensenrechten in gelijke mate eerbiedigen en, tezelfdertijd, dat ze op het gebied van procesrecht bepaalde gemeenschappelijke regels volgen.
Natuurlijk zijn er verschillen, en moeten sommige van die verschillen worden overwonnen. Ook op dit punt heeft de rapporteur blijk gegeven van de nodige ervaring, realiteitszin en kennis van zaken.
Ik zou een heleboel voorbeelden kunnen noemen. Persoonlijk heb ik zeer veel geleerd van zijn beschouwingen over de draagwijdte van de dubbele beschuldiging, die hij zeer terecht wil omzetten in een dubbele strafbaarheid, en ik hoop dat men hierover zal nadenken bij de komende werkzaamheden.
De rapporteur heeft concreet verwezen naar het beginsel ne bis in idem als mogelijke oplossing voor dit belangrijke probleem. Ik zou ook paragraaf 22 willen aanhalen, waarin wordt gesproken over de noodzaak van gemeenschappelijke minimumnormen voor bepaalde aspecten van het procesrecht. Zoals de rapporteur zei, kan men niet verwachten dat deze eerdaags automatisch aanvaard zullen worden zonder enige controle of filter. Dat neemt niet weg dat we moeten streven naar een erkenning van enkele gemeenschappelijke minimumnormen die deze aanvaarding mogelijk maken via een heel simpele procedure. Dit wil zeggen, de rapporteur zegt "nee" tegen harmonisatie, "ja" tegen wederzijds vertrouwen, "ja" tegen wederzijdse erkenning, maar op sommige punten zullen we toch moeten komen tot een harmonisatie, zo niet een communautarisering.
Ik zou ook willen verwijzen naar de opmerking van de heer Posselt dat men bepaalde gedragsnormen buiten het kader van de wederzijdse erkenning moet houden, omdat ze voortkomen uit zeer verschillende culturele tradities, zoals bijvoorbeeld euthanasie.
Ik denk dat dit een belangrijk verslag is. Ik ben ervan overtuigd dat een overweldigende meerderheid in dit Parlement het zal steunen, en ik hoop dat de twee of drie instellingen goede nota zullen nemen van dit verslag, dat ongetwijfeld een mijlpaal zal vormen op het gebied van de wederzijdse erkenning. Het is ook noodzakelijk dat we vooruitgang boeken op dit gebied.

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig met mevrouw Palacio eens. De heer Di Lello pakt in zijn uitmuntende verslag op kordate wijze alle relevante aspecten van een complex probleem aan, een probleem dat snel moet worden opgelost, wil de Europese Unie gestalte krijgen als een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Het probleem van de wederzijdse erkenning van de definitieve beslissingen in strafzaken houdt uiteraard verband met het feit dat de juridische en gerechtelijke stelsels van de verschillende lidstaten van de Europese Unie uiteenlopen, een situatie waarin, althans op de korte termijn, niet veel veranderd kan worden, en wat dit betreft schaar ik me dus achter de heer Posselt. Het probleem kan alleen maar worden opgelost als aan twee voorwaarden wordt voldaan: enerzijds moet men uitgaan van een precieze definitie van de begrippen "definitieve uitspraak" en "strafmaterie" , een definitie waar iedereen zich in kan vinden en die van toepassing is op de verschillende rechtsordes, want de huidige definities die zowel in de mededeling van de Commissie als in het verslag van de heer Di Lello staan, schieten helemaal tekort; anderzijds moet men de lidstaten ertoe bewegen vertrouwen te krijgen in de deugdelijkheid van elkaars rechtsorde en de correctheid van elkaars procedures. Dit soort vertrouwen kan gebaseerd worden op een alom aanvaarde eerbiediging van de grondrechten, een eerbiediging die onder meer verzekerd wordt door de controlefunctie van het Hof van de mensenrechten maar ook gegarandeerd wordt als men gemeenschappelijke minimumvoorschriften gaat aannemen over specifieke aspecten van het procesrecht, zoals respect voor het recht op verdediging en de rechten van de slachtoffers.
Om bovendien onverzoenlijke beginselopvattingen op het vlak van strafbaarstelling van controversiële handelingen te voorkomen - in dit bestek zijn de voorbeelden van euthanasie en abortus aangehaald - is het voldoende een paar beperkte en uitzonderlijke vormen van misdrijf uit te sluiten van wederzijdse erkenning. Op deze wijze kan de traditionele eis van dubbele strafbaarheid omzeild worden en wordt vermeden dat een zaak te lang aansleept doordat voor ieder besluit in ieder land een oordeel van erkenning moet komen. Wat dit betreft kan ik de heer Posselt op een briefje geven dat dit soort langslepende kwesties een grote belemmering vormen voor een correcte toepassing van de strafmaatregelen, zoals mijn vroegere ervaring als magistraat duidelijk heeft uitgewezen.
Toen het verslag-Di Lello eenmaal de kernproblemen correct had aangepakt, kon het allerlei technische vraagstukken aansnijden, over de uitvoeringsmodaliteiten van veroordelingen, de kosten van uitvoering, het systeem van berekening van de straf in geval van meerdere veroordelingen, die niet altijd maar gewoon bij elkaar opgeteld kunnen worden als de misdrijven verband met elkaar houden. Het verslag suggereert verder ook een aantal oplossingen waar wij ons volledig in kunnen vinden. Vandaar dat ook ik het Europees Parlement aanspoor om dit belangrijke en goed onderbouwde verslag zonder enige reserve aan te nemen.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, om herhalingen te voorkomen, wil ik allereerst verwijzen naar de woorden van de heer Posselt, waar ik het volledig mee eens ben. De doelstelling van het verslag is mijns inziens zeer belangrijk, maar ik ga niet helemaal mee in het gejubel, omdat er volgens mij nog een aantal zeer vreemde dingen zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor het enigszins onduidelijke gebruik van het begrip erkenning, dat toch al in hoge mate in Europa is ingevoerd, en van het begrip voltrekking van eindvonnissen.
Er lijkt mij bij de beoordeling van een aantal begripsdefinities eerder sprake te zijn van toeval dan van een systematische aanpak. Het is voor mij onbegrijpelijk waarom het voor de veroordeelde gunstigste vonnis uitgevoerd moet worden, als er sprake is van meerdere vonnissen waarmee het grondbeginsel ne bis in idem wordt geschonden, omdat ze met dezelfde zaak te maken hebben. Het vonnis dat het eerste gewezen is, heeft volgens het uitvoeringsprincipe voorrang, zodat andere vonnissen die later volgen niet uitgevoerd kunnen worden.
Het is voor mij ook onbegrijpelijk waarom er steeds meer stemmen opgaan om af te zien van het beginsel dubbele strafbaarheid. Een strafrechtssysteem dat zich, hopelijk, wil houden aan het legaliteitsbeginsel, met andere woorden het grondbeginsel nullum crimen sine lege, kan op geen enkele wijze de consequenties van niet-strafbare feiten op zijn grondgebied accepteren. Anders zou dit beginsel tenietgedaan worden en zou het gemak voorrang genieten. Dan kunnen we de rechtsstaat wel vergeten!

Coelho
Ik sluit mij aan bij de woorden van mevrouw Palacio en de rest van de sprekers die de werkzaamheden van de rapporteur, de heer Di Lello, terecht hebben geloofd. Onze collega weet dat wij hem van harte feliciteren met de kwaliteit van zijn werk en de juridische nauwgezetheid van zijn voorstellen ofschoon wij er een andere politieke overtuiging op na houden. Zowel nu als in het debat van vanmorgen zijn wij goed op weg om de conclusies van Tampere, en met name de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, in de praktijk te brengen. In een Unie waar alle burgers, ook zij die de wet overtreden, zich vrij kunnen bewegen, moeten de verschillende landen eenzelfde juridisch kader hanteren. Het verslag over definitieve beslissingen in strafzaken geniet onze steun en geeft blijk van evenwicht. Ik wens u te attenderen op de nauwkeurige definitie van het begrip definitieve beslissing, het register van hangende zaken en het feit dat niemand tweemaal voor hetzelfde delict kan worden veroordeeld. Desalniettemin vormt een in een bepaalde lidstaat uitgesproken definitief vonnis een precedent dat bij een latere veroordeling in een andere lidstaat aanleiding moet zijn voor de toepassing van recidive. Bovendien dient de uitvoering van gevangenisstraffen te geschieden volgens de wet van de uitvoerende staat, terwijl de besluiten omtrent het vervallen van een straf of misdrijf en het verlenen van gratie en amnestie onder de bevoegdheid van de verzoekende staat moeten vallen.
Waarde collega's, wederzijdse erkenning is slechts nuttig als zij niet op al te veel administratieve belemmeringen stuit. Daarom is het belangrijk dat het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten in het kader van de gerechtelijke procedures wordt gesterkt. Wij zijn ons ervan bewust dat de erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken een bijzonder controversiële kwestie is die bijzonder gevoelig ligt en de essentie van de juridisch beschermde waarden van onze maatschappijen beroert. Ofschoon onze lidstaten vanuit cultureel en juridisch oogpunt onmiskenbaar heel wat gemeen hebben, mogen wij de bestaande verschillen niet over het hoofd zien. Gelet hierop moeten wij de Commissie tot voorzichtigheid manen. Het is immers wenselijk dat zij op dit vlak stapsgewijs te werk gaat.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, allereerst wil ik de heer Di Lello Finuoli heel hartelijk bedanken voor dit opmerkelijke verslag dat ik bovendien zeer toejuich. Zoals de Raad van Tampere al onderstreept heeft, vormt het beginsel van de wederzijdse erkenning van beslissingen van gerechten en justitiële instanties de hoeksteen van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, die we in Europa willen creëren.
Dit beginsel is ontstaan op het gebied van de interne markt. Het berust op het wederzijdse vertrouwen in de verschillende systemen van de lidstaten en op een aantal gemeenschappelijke rechtsbeginselen. Het kan daarom niet afzonderlijk behandeld worden, maar het moet juist met andere maatregelen aangevuld worden, zoals een verdere onderlinge aanpassing van het materiële en procedurele strafrecht van de lidstaten, een beter onderling begrip en verbeterd onderwijs.
In de conclusies van Tampere werd Raad en Commissie verzocht voor het einde van dit jaar een programma daarvoor op te stellen. De belangrijkste bijdrage van de Commissie daaraan was de mededeling van de afgelopen zomer inzake wederzijdse erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken. In deze mededeling heeft de Commissie een aanzet gegeven voor dit deelgebied van het veel bredere terrein van de wederzijdse erkenning.
Aangezien het om een nieuw en complex thema gaat, willen we met onze mededeling niet zozeer definitieve bindende antwoorden op de gestelde vragen geven, maar we proberen mogelijke oplossingen te vinden. Het was er ons om te doen de juiste vragen te stellen en opties voor verdere ontwikkelingen te geven.
Ik heb met voldoening kunnen constateren dat het verslag van de heer Di Lello Finuoli grotendeels overeenkomt met het standpunt van de Commissie en dat het voor haar een stimulans is op de ingeslagen weg verder te gaan. De verwezenlijking van het beginsel van de wederzijdse erkenning in de strafrechtelijke samenwerking is een ambitieus plan, waarbij de uitgangspunten ingrijpend veranderd moeten worden. We moeten namelijk van traditionele samenwerking overstappen op samenwerking met arbeidsverdeling.
Deze nieuwe instelling zal leiden tot een reeks substantiële en praktische initiatieven die in het gemeenschappelijke programma van de Raad en de Commissie van november 2000 vastgelegd zijn. Met een aantal van de daarin genoemde projecten is al een begin gemaakt. De Commissie heeft zich in haar werkprogramma ertoe verplicht nog voor het zomerreces voorstellen te doen ter vereenvoudiging van de uitlevering, waarbij rekening wordt gehouden met het idee van een Europees arrestatiebevel.
Verder wordt bekeken of er gemeenschappelijke normen ter bescherming van de individuele rechten tijdens het strafproces kunnen worden ingevoerd. Het is nu niet mogelijk om op alle dertig punten van de ontwerpresolutie in te gaan. Hoewel de Commissie over het geheel genomen een zeer positief standpunt over de resolutie heeft, wil ik toch een punt van twijfel aanroeren dat in het debat overigens al werd genoemd. Met het amendement moet het principe ne bis in idem helemaal tot zijn recht komen. De Commissie ondersteunt dit, vooral omdat dit principe ook in ons nieuwe Handvest van de grondrechten is opgenomen. De Commissie heeft er echter grote twijfels over of het wel verstandig is om in gevallen van meerdere vonnissen in verschillende lidstaten de dader de lichtste straf te geven.
Op de Europese Raad in Tampere werden ambitieuze plannen gemaakt voor justitie en binnenlandse zaken. In de praktijk komen we er echter achter dat het venijn in de details zit. Uit de vele details blijkt namelijk dat het wederzijdse vertrouwen in de verschillende justitiële systemen van de lidstaten nog niet zo ver ontwikkeld is als gewenst om tot een wederzijdse erkenning te komen. Daarom is het zeer zeker nuttig deze ontwikkeling nogmaals te stimuleren.
Ik ben ervan overtuigd dat we de nodige politieke draagkracht zullen hebben als het Parlement ook duidelijk voor vooruitgang kiest bij de uitvoering van het beginsel van de wederzijdse erkenning. Dat zou misschien de doorslag kunnen geven voor een verdere erkenning van beslissingen. Het is namelijk hoog tijd om het theoretische beginsel van de wederzijdse erkenning in praktijk te brengen.

Ondernemingsraden en ontslagregelingen
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over ondernemingsraden en ontslagregelingen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met mijn eigen arbeidsomstandigheden wordt vandaag blijkbaar geen rekening gehouden. Ik moet voortdurend spreken.
De laatste aanhoudende golf van aankondigingen van talrijke grote bedrijven met betrekking tot sluitingen of herstructureringen heeft een zorgwekkende omvang bereikt. Herstructurering staat in de meeste gevallen gelijk aan een vermindering van de arbeidsplaatsen. Deze vermindering treft niet alleen de werknemers zelf, maar ook hun families en in bepaalde gevallen zelfs hele regio' s, als deze afhankelijk zijn van een of twee grote werkgevers.
Aangezien veel van de laatste herstructureringsplannen op Europees niveau doorgevoerd zullen worden, moet de Gemeenschap dringend ingrijpen. In een communautaire aanpak moeten we indien nodig innovatieve maatregelen met een onderzoek naar al bestaande instrumenten combineren. Ik zal me vandaag beperken tot de juridische aspecten.
Allereerst wil ik iets zeggen over de snelle goedkeuring van nieuwe rechtsvoorschriften en de actualisering van al bestaande voorschriften. Met betrekking tot de kaderrichtlijn inzake informatie en raadpleging kan ik zeggen dat de Commissie de komende dagen haar gewijzigde voorstel inzake het vastleggen van een algemeen kader voor de informatie en de raadpleging van de werknemers moet afmaken, om zo een snelle goedkeuring door de Raad mogelijk te maken. De Commissie zal erop aandringen dat de Raad de richtlijn op 11 juni goedkeurt. We hopen dat we dan een consensus bereiken. Als het echter nodig mocht zijn, zullen wij ons inzetten voor een politieke overeenstemming met een gekwalificeerde meerderheid. We kunnen niet eeuwig blijven wachten, vooral niet nu er zoveel onzekerheid heerst die door de herstructureringsplannen van een groot aantal bedrijven is ontstaan.
In dit verband wil ik nogmaals een doorslaggevend element van het voorstel van de Commissie aankaarten, namelijk de kwestie van de sancties. Ik weet dat het Parlement dit voorstel nadrukkelijk ondersteunt en dat het net als de Commissie tevreden is met de vooruitgang die onlangs in deze gevoelige kwestie behaald werd.
Met de steun van het Parlement en de sterke politieke wil van de Raad kunnen we dit proces voor het einde van het jaar afsluiten, wat een grote stap voorwaarts zal betekenen.
En dan wil ik het nu hebben over het statuut van de Europese naamloze vennootschap. Eind vorig jaar hebben we een lang verwacht doel bereikt, namelijk het statuut van de Europese naamloze vennootschap met de voorschriften voor een deelname van de werknemers. Een van de meest positieve elementen van het statuut zijn de zorgvuldig uitgewerkte voorschriften inzake de deelname van werknemers die het progressieve begin weerspiegelen dat ook gemaakt is met het voorstel inzake informatie en raadpleging op nationaal niveau. Dit zal er zeker toe bijdragen dat er met het sociale aspect meer rekening gehouden wordt bij herstructureringen van bedrijven in Europa.
Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement er alles aan zal doen dat dit voorstel onmiddellijk na het zomerreces wordt goedgekeurd.
Ten slotte wil ik de uitwerking van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraden behandelen. De Commissie zal deze richtlijn in 2002 uitwerken. Als voorbereiding hierop zullen we het onderzoek naar de praktische uitvoering ervan dit jaar voortzetten.
Globalisering en industriële veranderingen brengen sociale problemen met zich mee, maar ze kunnen ook een bron van welvaart zijn voor mensen en regio' s als deze veranderingen in goede banen geleid worden. Voor de overheden en de gemeenschap gaat het er op de eerste plaats om een uitgebalanceerd evenwicht te vinden tussen de voorwaarden voor innovaties binnen ondernemingen en groei enerzijds, en de voorbereiding van de burgers op de veranderingen en eventuele noodmaatregelen anderzijds.
Daarom heeft mevrouw Diamantopoulou vorige week aangekondigd dat er een checklist komt voor herstructurering van bedrijven. Deze checklist heeft betrekking op bestaande politieke instrumenten, te weten rechtsvoorschriften, toezichtprocedures, financiële ondersteuning en andere beproefde methoden. De overheden en ondernemingen moeten deze instrumenten optimaal gebruiken of anders nieuwe instrumenten verzinnen. Dialoog, transparantie, behoorlijke deelname van de werknemers, anticipatie en risicobestrijding en ontwikkeling van de arbeidscapaciteit zijn de sleutelwoorden van een Europees antwoord op deze uitdaging. Laten we ons ervoor inzetten deze wetgevende of andere instrumenten zodanig te ontwikkelen dat ze de verwezenlijking van onze ideeën bevorderen!

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil de Commissie namens de Europese Volkspartij bedanken voor deze verklaringen en voor de aankondiging dat de kaderrichtlijn er snel zal komen evenals de Europese naamloze vennootschap. Ik wil met name echter op het project van de Europese ondernemingsraad wijzen, waaraan onze fractie volop meegewerkt heeft. Ik denk dat de commissaris gelijk heeft in zijn kritiek op de houding van bedrijven vandaag de dag. Het verslag van de Commissie inzake de Europese ondernemingsraad dat we nu in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken behandelen - wij hebben over dit onderwerp een hoorzitting gehad - is zeer interessant. Het is bewezen dat ondernemingsraden in de regel hun taken vervullen. Het was echter opmerkelijk dat de af en toe noodzakelijke herstructureringen efficiënter doorgevoerd kunnen worden naarmate de werknemers beter geïnformeerd en er meer bij betrokken worden. Juist in landen waar die medewerking in een ver stadium gevorderd is, zoals in Duitsland, zijn er minder onenigheden en stakingen met betrekking tot de structurele veranderingen van de economie.
Het is niet in de geest van de samenwerking en het partnerschap dat bedrijven gesloten of verplaatst worden zonder overleg vooraf met de werknemer. Daarop heeft het Parlement in een aantal punten van de richtlijn ook gewezen. Werknemers moeten juist op tijd uitgebreid geïnformeerd en geraadpleegd worden. Maar dat werd helaas veelvuldig verzuimd. Daarom moet er bij deze modernisering voor gezorgd worden dat werknemers voortaan op tijd geïnformeerd en geraadpleegd worden, voor de bedrijven hun uiteindelijke beslissing nemen. Ik hoop dat de Commissie nog dit jaar een initiatief lanceert in een dusdanige vorm dat de sociale partners geïnformeerd worden en bij het overleg betrokken worden.
Ik ben het met u eens, mijnheer de commissaris, dat de bestaande regelingen aangescherpt moeten worden. Sancties op nationaal niveau zijn niet afdoende, we hebben maatregelen op Europees niveau nodig. Zoals u ook al terecht aangaf, hebben we de kaderrichtlijn nodig, juist omdat veel herstructureringen niet op nationaal maar op transnationaal niveau zijn doorgevoerd.
Hierbij horen ook de richtlijnen inzake massaontslagen en het waarborgen van de arbeidsvoorwaarden bij bedrijfsovernames. Nu vraag ik u, mijnheer de commissaris, of er ook vernieuwingen bij deze richtlijnen worden doorgevoerd.
Ik denk dat het Europa van de toekomst ook een Europa van de werknemers wordt. Recht op informatie en raadpleging en medezeggenschap zijn in het kader van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ook burgerrechten.

Désir
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, de afgelopen maanden werden wij steeds vaker geconfronteerd met onverwachte besluiten om tot collectief ontslag of sluiting van vestigingen over te gaan. Meestal was er op geen enkele wijze naar alternatieve oplossingen gezocht om de werkgelegenheid te behouden en soms trof dit zelfs uiterst winstgevende bedrijven, zoals Danone, of was het ontslag een gevolg van fusies waaraan de Commissie eerder haar goedkeuring had gehecht, zoals in het geval van ABB Alstom Power. In verschillende gevallen moesten de werknemers via de radio vernemen dat zij ontslagen zouden worden. Hun vertegenwoordigers waren hierover namelijk pas enkele minuten voor het openbaar maken van de beslissing geïnformeerd, of soms pas tien minuten voor het opengaan van de Beurs, zoals het geval was bij Marks & Spencer. Overigens verheugt het mij dat een aantal vertegenwoordigers van de werknemers van Marks & Spencer vandaag op de tribune aanwezig is.
Bovengenoemde gebeurtenissen, en de eerdere gebeurtenissen bij Renault-Vilvoorde, hebben weer eens aangetoond dat de communautaire wetgeving, voor zover deze al bestaat, tekortschiet en dat er nu eindelijk dringend een algemeen kader moet worden aangenomen waarin de rechten van de werknemers op informatie, raadpleging en collectieve onderhandeling worden gegarandeerd. Dit moet leiden tot een betere bescherming van hun rechten en de mogelijkheid bieden naar alternatieven te zoeken voor de oplossingen die een bedreiging vormen voor hun baan en hun toekomst. Werknemers die met dergelijke besluiten te maken krijgen, moeten kunnen rekenen op de Unie en op de wetgeving en de instellingen van de Unie.
De Europese Unie kan niet beperkt blijven tot een kader met uitsluitend dwingende regels ten aanzien van de interne markt, de concurrentie en de begrotingsdiscipline, terwijl de sociale regels onduidelijk blijven, gemakkelijk te omzeilen zijn en niet voorzien in de mogelijkheid sancties toe te passen bij overtreding van de regels. Ik laat het aan mevrouw Ghilardotti over om namens mijn fractie over het algemene kader te spreken en zal mij zelf beperken tot twee andere aspecten, namelijk de herziening van de richtlijn uit 1994 inzake Europese ondernemingsraden en de procedures met betrekking tot fusies en acquisitie. De definities van informatie en raadpleging in deze richtlijn zijn dermate vaag, dat zij geen enkele garantie bieden. Het is veel te onduidelijk om raadpleging te definiëren als "gedachtewisseling en het instellen van een dialoog" . Er moet dus een nieuwe garantie komen, die ervoor zorgt dat de raadpleging daadwerkelijk en te gelegener tijd plaatsvindt, dat wil zeggen in de voorbereidende fase, voordat er beslissingen worden genomen. Deze garantie moet tevens inhouden dat de ondernemingsraad een advies kan uitbrengen, andere oplossingen kan voorstellen en dat de onderhandelingen niet alleen op basis van een directieplan worden aangegaan, maar eveneens op basis van tegenvoorstellen van de werknemersvertegenwoordiging. Tot slot ben ik van mening dat wij de mogelijkheid moeten erkennen dat er een beroep kan worden gedaan op een bevoegde overheidsinstantie op nationaal niveau - waarin de richtlijn inzake collectieve ontslagen uit 1998 reeds voorziet - en in voorkomende gevallen op Europees niveau, met name als het om concerns met een communautaire dimensie gaat. Dit zou ertoe moeten leiden dat deze bevoegde overheidsinstantie in gevallen waarin de procedure van informatievoorziening en raadpleging vooraf niet wordt nageleefd, of wanneer beslissingen duidelijk ongefundeerd zijn en er andere oplossingen mogelijk zouden zijn op het sociale vlak en het terrein van de werkgelegenheid, het ontslagplan nietig kan verklaren. De richtlijn uit 1994 moet dus worden herzien; hierin deel ik uw analyse, mijnheer de commissaris. Gebeurt dit niet, dan zou deze - indertijd baanbrekende - tekst uiteindelijk verouderd raken ten opzichte van de nieuwe versies die werden aangenomen door de Raad, wat betreft de Europese vennootschap, en door het Parlement in 1999 in eerste lezing, wat betreft de richtlijn inzake een algemeen kader. Voor een daadwerkelijke raadpleging moet er natuurlijk ook daadwerkelijk sprake zijn van informatieverschaffing aan de werknemersvertegenwoordigers en moet deze informatie ook toegepast kunnen worden. Zo moet het mogelijk zijn bijeenkomsten te beleggen, deskundigen in te schakelen en de steun van de vakbonden in te roepen.
Vervolgens en tot slot wil ik het over de fusies hebben. Ik vind namelijk dat het mogelijk moet zijn dat er werkelijk rekening wordt gehouden met het werkgelegenheidaspect. Hiervoor behoeven de verdragen niet te worden herzien, maar kan volstaan worden met een geleidelijke aanpassing van de wetgeving, aangezien de Commissie volgens de verdragen reeds de taak heeft te waken over de gevolgen die de genoemde beslissingen voor de werkgelegenheid hebben. Bijgevolg is het mijns inziens niet alleen noodzakelijk dat de voorgestelde vragenlijst wordt ingevoerd, maar moeten de werknemersvertegenwoordigers eveneens een beroep kunnen doen op de Commissie, wanneer zij vinden dat een fusieplan een bedreiging vormt voor de werkgelegenheid of voor het behoud van industriële vestigingen. Tevens vind ik dat afgezien van de commissaris die belast is met mededinging, ook de commissaris belast met werkgelegenheid en sociale zaken in voorkomende gevallen moet kunnen ingrijpen in de voorgestelde voorwaarden, indien deze onvoldoende garantie bieden voor het behoud van de werkgelegenheid.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik spreek hier namens mijn collega, Hélène Flautre, die ons heeft moeten verlaten in verband met de voorbereidingen van een reis die onze delegatie naar Algerije maakt.
Een jaar na Lissabon hebben donkere wolken zich samengepakt. De droom van een Europa waarin een nieuwe economie hand in hand zou gaan met groei en volop werkgelegenheid is afgezwakt. Door de ingrijpende, steeds vaker voorkomende plannen voor ontslag moeten de werknemers boeten voor de alsmaar gegroeide achterstand bij de opbouw van het sociale Europa. Dit betreft alle soorten bedrijven: ondernemingen die toonaangevend zijn in hun branche en een sociale voorbeeldfunctie vervullen - Ericsson, Danone, Philips -, bedrijven die in het kielzog van de liberalisering van de transportsector opdoken - AOM, Air Liberté, die de werknemers laten betalen voor hun mislukte fusie - en de allround kampioenen van de minachting voor hun werknemers - Marks & Spencer, waarvan de werknemers vandaag in Londen demonstreren. Wij staan achter deze werknemers, evenals achter degenen die zich vandaag op de tribune bevinden. De afgelopen weken zijn er volgens de Commissie wereldwijd in totaal ruim een kwart miljoen ontslagen aangekondigd. De Commissie kondigde zojuist aan dat zij een hele reeks maatregelen wil voorleggen die de werknemers efficiënte, wettelijke garanties moeten bieden op het gebied van informatievoorziening en raadpleging. Dat is goed nieuws. Daarnaast weten de protesterende werknemers zich gesteund door de publieke opinie, die de eenzijdige stappen van de werkgevers afkeurt. Het is onze taak deze maatregelen zo snel mogelijk in te voeren. Tegelijkertijd moet ook de richtlijn "informatie en raadpleging van de werknemers" op korte termijn worden aangenomen om een einde te maken aan de schandalige praktijken van de ondernemingen die de sociale wetten van de verschillende lidstaten tegen elkaar uitspelen. Wij moeten de richtlijn uit 1994 betreffende de ondernemingsraden herzien, wij moeten hun daadwerkelijk het recht toekennen alarm te slaan en onderzoek te verrichten en dit recht verplicht stellen voor alle transnationale ondernemingen met meer dan 500 werknemers. Tevens moeten wij de richtlijn inzake de betrokkenheid van de werknemers bij de Europese vennootschap aannemen en ervoor zorgen dat hun vertegenwoordigers de beslissingsbevoegde raden van toezicht en bestuur bijwonen.
Ten slotte moet de wetgeving over fusies en acquisities worden herzien. Momenteel wordt in deze wetgeving absoluut geen rekening gehouden met de gevolgen die deze fusies met zich meebrengen op het sociale vlak en voor bepaalde regio' s. Wij moeten ernaar streven een Europees sociaal recht op te stellen, dat begrijpelijk, justitiabel en evolutief is, en dat gelijkwaardig is aan het concurrentierecht. Wij moeten streven naar een Europa dat zowel op een dynamische economie als op een daadwerkelijke sociale democratie stoelt. De Commissie heeft laten zien dat zij vooruitgang wil boeken. Nu moet alleen de Raad nog tot actie worden aangezet.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, na de lawine van aangekondigde herstructureringen in de verschillende lidstaten heb ik er namens mijn fractie op aangedrongen dat dit debat zou plaatsvinden. Gezien de recente acties van de werknemers van Danone in Calais en de grote Europese demonstratie die op ditzelfde moment door de werknemers van Marks & Spencer in Londen wordt gehouden, komt dit debat vandaag op het juiste moment.
Sinds Marks & Spencer het besluit nam om 38 filialen te sluiten en duizenden werknemers te ontslaan, is het in de publieke opinie, evenals Danone, een van de meest schandelijke symbolen geworden van het zogenaamde "shareholder value" beleid oftewel de wet van de aandeelhouders en van het gebrek aan verantwoordelijkheid van de grote ondernemingen in sociaal opzicht.
Het is voor mij de achtste keer sinds de zaak-Michelin in 1999 dat ik hier in het Parlement de Raad en de Commissie interpelleer over de noodzaak om de ondernemingen op hun sociale verantwoordelijkheid te wijzen en duidelijke rechten op te stellen voor de werknemers. Tot nu toe was er alleen sprake van ontwijkende antwoorden en uitstel van termijnen, waardoor de herziene richtlijn inzake informatievoorziening en raadpleging van de werknemers, waar reikhalzend naar werd uitgekeken, voor ons een soort monster van Loch Ness werd: iedereen sprak erover, maar niemand had het gezien.
Van nu af aan eisen onze medeburgers concrete en duidelijke maatregelen. Naar mijn mening zet de Unie met deze kwestie haar geloofwaardigheid op het spel, niet alleen tegenover de betrokken werknemers, maar op veel grotere schaal.
Om die reden, mijnheer de commissaris, zou ik graag een helder antwoord van u willen ontvangen op drie vragen.
De eerste vraag: sinds 1998 bestaat er een wijzigingsvoorstel voor de richtlijn betreffende informatie en raadpleging van de werknemers. U heeft hierover gesproken; het is een voorzichtig voorstel dat in mijn ogen lang niet ver genoeg gaat. En toch heeft de Commissie tot op heden geweigerd dit te bestuderen. Als ik het goed begrepen heb, mijnheer de commissaris, gaat u erop aandringen dat de Raad op 11 juni voorbijgaat aan de tegenstand van Groot-Brittannië, Ierland, Denemarken en zelfs Duitsland, terwijl de kanselier er onlangs toch blijk van gaf over een Europese visie te beschikken. Daarnaast bent u van plan, als ik het goed begrepen heb, een systeem van sancties in de richtlijn op te nemen tegen ondernemingen die de bepalingen ervan zouden overtreden. Klopt dit?
De tweede vraag: de richtlijn betreffende het oprichten van ondernemingsraden stamt uit 1995. Tot nu toe heeft slechts een minderheid van de betrokken ondernemingen deze richtlijn nageleefd. Bovendien gaat het in dit stadium hoofdzakelijk om een ontmoetingsplaats, terwijl macht en middelen ontbreken. Tijdens de Europese Raad van Nice werd afgesproken dat deze richtlijn zou worden herzien, ik citeer "binnen nu en 2002" , hetgeen zou betekenen dat de procedure onverwijld in gang zou moeten worden gezet. Welnu, ik denk dat de Commissie dit probleem in haar werkprogramma voor 2001 over het hoofd ziet. Hoe komt dit, mijnheer de commissaris, en wat gaat u nu doen? Bent u van plan deze toekomstige ondernemingsraad daadwerkelijke voorrechten toe te kennen, zoals het recht een herstructureringsplan te laten opschorten, totdat er alternatieve plannen voor het directieplan bestudeerd zijn?
De derde vraag, ten slotte: het Europees Parlement heeft zich ervoor uitgesproken dat er systematisch geverifieerd wordt of alle ondernemingen die communautaire steun genieten hun verplichtingen in sociaal opzicht en op het gebied van werkgelegenheid nakomen. Het Parlement heeft tevens verzocht of de Commissie, elke keer wanneer zij zich moet uitspreken over een fusieplan van ondernemingen, als voorwaarde voor haar instemming zou willen stellen dat de rechten van de werknemers moeten worden geëerbiedigd. Wat zijn uw plannen in dit opzicht?

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb met genoegen vernomen dat de Commissie de bedoeling heeft om er voor de komende Raad op aan te dringen dat de Raad zijn verantwoordelijkheid op zich neemt met betrekking tot de richtlijn over informatie en raadpleging van werknemers. Zoals veel collega' s reeds gemeld hebben, is het al weer drie jaar geleden dat het Europees Parlement zijn eerste lezing heeft gehouden. In drie jaar tijd hebben wij verscheidene keren in dit Huis gedebatteerd over de problemen van ontslag, fusie, verplaatsing van bedrijven, maar de Raad heeft nooit zijn verantwoordelijkheid op zich genomen, hij heeft nooit de moed gehad om de koe bij de horens te vatten en een besluit te nemen, om iets toe te voegen aan de regeling en de andere instrumenten die de Unie heeft en kan krijgen om haar eigen actie ten aanzien van de sociale verantwoordelijkheid van het bedrijf te versterken. Maar nu ziet het er dan toch naar uit dat een paar landen hun terughoudendheid hebben laten varen en dus zijn thans voor de komende Raad alle voorwaarden aanwezig om een paar richtsnoeren aan te nemen.
Het probleem van informatie en raadpleging is gekoppeld aan de mogelijkheid tot preventieve interventie, om ervoor te zorgen dat eenzijdige besluiten van de bedrijfsleiding niet dusdanige gevolgen hebben dat daardoor de baan, de arbeidsvoorwaarden of de leefomstandigheden van de werknemers in de knel komen. Maar om zoiets voor elkaar te krijgen, is het nodig dat de partijen heel precieze afspraken met elkaar maken. In dit verband heeft het Parlement destijds in eerste lezing standpunten aangenomen die heel doelgericht ingingen op het hoe, wanneer en waarover van informatie en raadpleging. Bovendien - en het doet me genoegen dat de commissaris daarover gesproken heeft - is er een belangrijk middel dat paradoxaal genoeg beschouwd wordt als een sleutelelement in alle regelingen, behalve in de regelingen over de werknemers, namelijk het middel van de sancties. Er is geen enkele juridische regeling, over welk onderwerp dan ook, waarin geen sancties worden gepland ingeval de voorschriften niet in acht worden genomen. Alleen op het gebied van het werknemersrecht bestaat zoiets nog niet in Europa. De richtlijn over informatie en raadpleging voorziet er wel in, en het doet me genoegen dat de Commissie dit handhaaft. Het Europees Parlement steunt niet alleen het standpunt van de Commissie, maar versterkt de Commissie ook daarin en ik geloof dat dit element van sanctie niet alleen bevestigd moet worden in de standpunten van de Raad over de richtlijn, maar zelfs uitgebreid moet worden tot andere regelingen - de ondernemingsraden, collectieve ontslagen - want zonder sancties zullen ook deze regelingen niet de doelmatigheid hebben die wij verwachten.

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vanmorgen heeft de Voorzitter van het Europees Parlement de werknemers van de vestiging uit Straatsburg van Marks & Spencer ontvangen. Zij bevinden zich hier op de tribune en ik wil hen bij deze graag begroeten. Mijn collega' s en ik dachten hen vanmorgen te kunnen verzekeren dat het dossier over de ondernemingsraden en informatieverschaffing aan de werknemers eindelijk weer onderwerp van discussie zou zijn. Ik hoop dat men zich er in dit debat vanavond goed rekenschap van geeft dat wij aanzienlijke vorderingen willen maken in de actuele aanpassing van de betreffende richtlijnen. Zoals u al zei, mijnheer de commissaris, mogen wij niet langer afwachten tot er een nieuw drama wordt afgekondigd. Wij moeten er nu al voor zorgen dat de juridische middelen waarop de werknemers een beroep moeten kunnen doen, eindelijk afdoende en doeltreffend zijn en in geval van overtreding van de regelgeving op Europees niveau in sancties voorzien.
In hun hoedanigheid van Europese burgers eisen de werknemers van Marks & Spencer, net als de werknemers van de overige door Harlem Désir genoemde ondernemingen, dat Europa kaders opstelt voor de bescherming en organisatie van de collectieve actie die, zoals wij weten, de enige garantie vormt voor individuele rechten op het gebied van arbeidswetgeving. Daarnaast eisen zij herinvoering, erkenning en bescherming van deze kaders. Zij vestigen hun hoop grotendeels op uw verklaringen, mijnheer de commissaris. Daarnaast zouden de Commissie en het Europees Parlement echter blijk moeten geven van hun politieke wil door te bedingen dat er zoveel mogelijk vooruitgang wordt geboekt ten aanzien van de economische unie, de ontwikkeling van nieuwe regelgeving en de toepassing van sociale bepalingen die voorzien in nieuwe reguleringswijzen, zoals wij die vandaag verwachten met de aangekondigde herziening van de richtlijnen.
Mijnheer de commissaris, geachte collega' s, de werknemers in de Europese Unie mogen niet de dupe worden van de Europese integratie. Zij moeten daar juist als eersten van kunnen profiteren. Eerbiediging van de rechten van de werknemers en de opbouw van een sociaal Europa vormen het fundament dat, indien het niet wordt versterkt, wel eens zou kunnen instorten, hetgeen het einde zou betekenen van al onze dromen over de democratische eenwording van onze Unie.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de afgevaardigden hartelijk danken die aan dit debat hebben deelgenomen, want de Commissie ervaart dit debat als een belangrijke ondersteuning van haar initiatieven. Ik had het gevoel dat steeds meer mensen het met ons eens werden en dat we wat het einddoel betreft allemaal dezelfde mening zijn toegedaan. Nogmaals hartelijk dank daarvoor.
Ik zal nu ingaan op de vragen die concreet gesteld zijn. Allereerst de vraag van de heer Menrad, of ook de richtlijnen inzake massaontslagen en bedrijfsovernames gemoderniseerd zullen worden. Dat is niet het geval en volgens de Commissie is dat ook niet noodzakelijk. Het is namelijk zo dat de regelingen in de beoogde richtlijn inzake informatie en deelname dermate uitgebreid zijn dat de door u genoemde richtlijnen pas dan volledig in werking kunnen treden. De voorwaarden van de nieuwe richtlijn hebben namelijk ook betrekking op de onderwerpen van de beide door u genoemde richtlijnen. Het is naar onze mening daarom niet noodzakelijk deze richtlijnen te vernieuwen.
En u, mijnheer Wurtz, heeft mij heel goed begrepen. De Commissie is vastbesloten de richtlijn inzake informatie en deelname uit alle macht door te voeren voor de termijn die ik al noemde. Ik heb ook al aangegeven dat we, als we geen consensus bereiken, willen proberen deze richtlijn er met een gekwalificeerde meerderheid door te krijgen. U heeft het ook goed begrepen dat de Commissie van mening is dat de richtlijn sancties moet bevatten.
U heeft ook nog een vraag gesteld over de herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad. Ja, die is voor 2002 voorzien en we zijn al begonnen met het treffen van voorbereidingen. Wat uw derde vraag met betrekking tot fusies betreft, moet ik u zeggen dat we nog verder onderzoeken of en in hoeverre er met de sociale aspecten van deze fusies rekening moet worden gehouden. Het resultaat van dit onderzoek moeten we nog afwachten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Gasrichtlijn
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie (B5-0170/01) van de heer Westendorp y Cabeza, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, overeenkomstig artikel 42 van het Reglement, over de toepassing van de gasrichtlijn in de lidstaten.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de EU-gasrichtlijn werd in juni 1998 - dus bijna drie jaar geleden - door het Europees Parlement en de Raad aangenomen en trad op 10 augustus 1998 in werking. De lidstaten moesten deze richtlijn voor 10 augustus 2000 omgezet hebben en dat hebben alle lidstaten dan ook gedaan, behalve Frankrijk en Duitsland.
Duitsland heeft inmiddels een deel van de richtlijn omgezet en verwacht de rest de komende maanden te kunnen omzetten. De Commissie onderzoekt nu de situatie in Duitsland om vast te stellen of er daaromtrent nog verdere maatregelen genomen moeten worden.
Op 17 mei 2000 heeft de Franse regering een wetsontwerp goedgekeurd waarmee de EU-gasrichtlijn moet worden omgezet. Dit ontwerp moet echter nog goedgekeurd worden door het Franse parlement, en tot nu toe is hiervoor nog geen termijn vastgesteld.
Volgens de informatie die de Commissie van de Franse regering ontvangen heeft, is niet besloten de omzetting van de richtlijn tot 2002 uit te stellen. Wel werd besloten het wetsontwerp, anders dan verwacht, niet op de agenda van het Franse parlement van dit voorjaar te zetten. Ook al is dit te wijten aan de hoge werkdruk van het parlement, zoals wordt gezegd, dan nog zou deze vertraging een negatieve en betreurenswaardige ontwikkeling betekenen.
Daarom heeft de Commissie op 8 mei 2001 besloten Frankrijk voor het Europees Hof van Justitie te dagen wegens het niet omzetten van de richtlijn. Gezien het dringende verzoek van de Europese Raad van Lissabon in maart 2000 om de liberalisering van de stroom- en gasmarkt te versnellen en gezien de vorderingen die bij het omzetten van de gasrichtlijn in de andere lidstaten gemaakt zijn, is het zeer jammer dat er in Frankrijk nog steeds geen rechtsgrondslag gecreëerd is om de richtlijn om te zetten. Dat remt de uitbreiding van de interne gasmarkt enorm af, en staat de totstandbrenging van gelijke concurrentievoorwaarden in de Europese Unie ernstig in de weg.
Er zijn dus bij de omzetting van de gasrichtlijn in Frankrijk grote vertragingen opgetreden en dat is zeer jammer, maar dat betekent nog lang niet dat wij ons daarom minder moeten inzetten voor een snelle energieliberalisering in Europa of dat we de verwezenlijking van een interne energiemarkt moeten vertragen. Integendeel, want uit die vertragingen blijkt dat we verdere stappen moeten nemen, maar ook dat we bij het nemen van die stappen voorzichtig te werk moeten gaan, om gelijke concurrentievoorwaarden te kunnen garanderen.
Daarom is het zeer belangrijk dat Frankrijk nu haast maakt met de omzetting van de richtlijn uit 1998. De nieuwe voorstellen van de Commissie blijven belangrijk en dringend noodzakelijk met het oog op de concurrentiepositie en lagere prijzen voor de consument en het bedrijfsleven. Daarom is de Commissie vastbesloten dit belangrijke dossier onverdroten voort te zetten.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, het is een zeer trieste zaak dat we een lidstaat - een van de medeoprichters van deze Unie - ervan moeten beschuldigen dat hij zijn plechtige belofte niet nakomt, dat hij bereid is tegen de wetten van de Europese Unie te handelen en zelfs de wet in eigen handen neemt.
Ook baart het ons oprechte zorgen dat we ook weer met een beschuldigende vinger naar de Raad van Ministers moeten wijzen. Hoewel de Raad heel goed weet dat lidstaten hun bestaande beloften niet nakomen, gaat hij immers rustig door met het uitbrengen van de prachtigste persberichten, waarin gepleit wordt voor verdere stappen op weg naar liberalisering, voltooiing van de interne markt, meer grensoverschrijdende handel en eerlijke concurrentie. Deze maand nog concludeerde het voorzitterschap na de Energieraad van 14/15 mei: "Er is brede overeenstemming ..." (hoort Frankrijk daar ook bij?) " ... over het feit dat het openstellen van de gas- en elektriciteitsmarkt actief moet worden nagestreefd en versneld."
Het voorzitterschap verklaarde ook, namens de ministers van Energie - ook namens de Franse minister van Energie? - dat een volledig geïntegreerde interne markt voor gas en elektriciteit niet kan worden bereikt zonder efficiënte, grensoverschrijdende handel.
Wat blijft er nog over van die mooie, maar steeds betekenislozere woorden die in Lissabon gesproken werden over dat Europa de meest concurrerende en dynamische economie ter wereld zou worden? Een holle echo is alles wat rest. Bij de regeringen van de lidstaten is op zoveel cruciale gebieden de bereidheid er gewoonweg niet om de noodzakelijke maatregelen in te voeren die via democratische weg binnen de Unie overeengekomen zijn.
Waarom zou Frankrijk verwachten dat de andere lidstaten zich aan hun deel van de afspraak houden en toelaten dat Frankrijk hun markten en bedrijven overneemt, terwijl het zelf herhaaldelijk treuzelt of weigert zijn verplichtingen jegens de club na te komen? Waarom zou Frankrijk, of welke andere lidstaat dan ook die zich op dezelfde manier gedraagt, verwachten de vruchten te plukken van het lidmaatschap terwijl het schaamteloos de plichten ervan negeert?
De ironie van het geheel is dat Frankrijk niet alleen zijn medeleden benadeelt. Het ondermijnt niet alleen het wezen van de Europese Unie, de interne markt en eerlijke, open concurrentie, maar het benadeelt ook zijn eigen energiegebruikende industrie. Het benadeelt ook zijn eigen volk, vooral de minder bedeelden, aan wie de prijs- en servicevoordelen onthouden worden die het gevolg zouden zijn als concurrentie en liberalisering van de gasmarkt werden toegestaan.
Maar zelfs nog erger dan dit is het cynisme van het persbericht van de Raad na de Energieraad van mei. Hij durfde deze impasse, die veroorzaakt werd door een van die leden die nota bene achter de tafel zaten, niet te noemen, maar sprak zich, mede namens de Franse minister van Energie neem ik aan, in gladde bewoordingen uit voor verdergaande, grotere en snellere liberalisering van de energiemarkten. Kunnen we ook maar iets geloven van wat de Raad zegt? Waar is de geloofwaardigheid van de Raad en van de hele Europese Unie?
Het is op zijn minst de heilige plicht van de Commissie om de communautaire wetgeving te handhaven en zich op geen enkele wijze te laten intimideren door machtige en onbuigzame lidstaten of arrogante politieke krachten. Als we er niet op kunnen vertrouwen dat lidstaten hun verplichtingen nakomen, dan zit er helaas niets anders op dan met de volle kracht van de wet van de Gemeenschap druk uit te oefenen en substantiële vergoeding af te dwingen.
Zou de commissaris zo vriendelijk willen zijn ons ervan te verzekeren dat dergelijke stappen onverdroten ondernomen zullen worden, zonder enige voorkeursbehandeling?

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, in de vraag die gesteld is, wordt specifiek opheldering gevraagd over de Franse situatie en in de antwoorden wordt hier nader op ingegaan.
Hoewel het klopt dat de Franse regering de Europese richtlijn inzake de liberalisering van de gassector tot op heden nog niet in nationale wetgeving heeft omgezet, zijn de voorwaarden voor de uitoefening van vrije concurrentie niettemin in de praktijk aanwezig. Dat er vandaag beweerd wordt dat de Franse gasmarkt niet openstaat voor concurrentie, is niet geheel juist.
De Franse regering heeft voor een gefaseerde, progressieve omzetting van deze richtlijn gekozen, waarbij de openstelling verder zou kunnen worden doorgevoerd voor de grote, daarvoor in aanmerking komende cliënten, zoals de chemische, elektrolyse of staalindustrieën. Dit standpunt wijkt echter niet af van dat van de Duitse regering. Dit kwam ook tot uiting tijdens de Europese Raad van Stockholm, waarmee men te kennen wilde geven dat er in Europa een alternatief moet komen voor wat wij hier het industriële plan naar Engels voorbeeld zouden willen noemen voor een extreme liberalisering van de energiesectoren.
Beste collega' s, laten wij ons niet vergissen. Wat hier op het spel staat is het behoud van een openbare dienst als hulpmiddel voor sociale en territoriale cohesie. Daarom moeten wij de omzetting van de Europese richtlijn aangrijpen om een exacte, herziene, ambitieuze definitie op te stellen van wat wij onder "openbare dienst" verstaan. Dit begrip komt in de debatten van ons Parlement immers vaak ter sprake. En dan heb ik het over het beleid inzake energie, milieubescherming, duurzame ontwikkeling, veiligheid, sociale en territoriale verbondenheid, en daarnaast over lokale ontwikkeling, de toepassing van gelijke tarieven in de verschillende landen en over het feit dat iedereen recht op energie heeft.
Om al deze redenen, mijnheer de commissaris, verzoek ik de Europese Commissie om zo spoedig mogelijk een tussentijdse balans op te maken alvorens over te gaan tot de tweede fase van de liberalisering van de markten, opdat de Europese openbare dienstverlening op het gebied van energie gehandhaafd kan blijven.
En ik heb goed geluisterd naar het lesje over Europa dat mijn collega uit Groot-Brittannië hierover zojuist gaf. Ik meen echter, geachte collega, dat ik u kan geruststellen ten aanzien van de minder bedeelden, aan wie volgens u de liberalisering van de gasmarkt onthouden zou worden. Er is in Frankrijk geen enkele burger die nadeel ondervindt van de Franse situatie.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft besloten Frankrijk voor het Hof van Justitie te slepen vanwege de achterstand bij de liberalisering van de gasmarkt, overeenkomstig de richtlijn uit 1998.
De openstelling van de energiesector voor de concurrentie roept inderdaad sterke weerstand op bij de vakbonden, die zich ertegen verzetten dat het recht op energie gereglementeerd zou worden door het geld. Onze fractie was in 1997 en 1998 al tegen deze richtlijn gekant. Aangezien wij tegen het instellen van een open markt waren, hebben wij toen voorgesteld waarborgen in te stellen voor een gelijke bevoorrading en levering tegen zo gunstig mogelijke prijzen, gelijke behandeling van de gebruikers en gelijkstelling van de tarieven. Energie speelt een strategische rol in de economie van de lidstaten en moet derhalve niet als een willekeurig artikel worden beschouwd. Radicale tenuitvoerlegging van de richtlijn zou er wel eens toe kunnen leiden dat de bedrijfsactiviteit in de gassector geheel overheerst zou worden door de grote multinationals, hetgeen een verslechtering zou betekenen voor de voorwaarden voor openbare dienstverlening.
Eens te meer moeten wij constateren dat de Commissie meer geestdrift aan de dag legt om de principes van de vrije concurrentie toe te passen, dan om zich het lot van de werknemers aan te trekken. Zou het niet beter zijn indien de Commissie, in plaats van mee te werken aan een versnelling van het liberaliserings- en dereglementeringsproces, onderzoek zou verrichten naar de gevolgen van de liberalisering voor de werkgelegenheid, de arbeidsvoorwaarden en de ruimtelijke ordening, voordat er nieuwe voorstellen worden opgesteld?
Ik verzoek de Commissie derhalve haar dogmatische standpunt los te laten en haar aanklacht bij het Hof van Justitie in te trekken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De Commissie ziet af van het beantwoorden van de vragen die gesteld zijn. Daarom zullen we de vergadering onderbreken tot de stemming om 18.30 uur.
(De vergadering wordt om 18.20 uur onderbroken en om 18.30 uur hervat)

STEMMING
De Voorzitter
Aan de orde is de stemming.1
Verslag (A5-0145/2001) van de heer Di Lello Finuoli, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende de wederzijdse erkenning van definitieve beslissingen in strafzaken (COM(2000) 495 - C5-0631/2000 - 2000/2295 (COS))

MacCormick
Voorzitter, een motie van orde. Ik weet niet zeker of het te laat is om dit punt aan de orde te stellen. Het heeft te maken met een vertaling, aangezien de originele versie van het verslag van de heer Di Lello Finuoli in het Italiaans is.
In de hele Engelse vertaling van de tekst wordt het woord execution gebruikt, wat natuurlijk gewoon executie betekent in de zin van het uitvoeren van een straf. In relatie tot strafzaken heeft execution in gewoon Engels echter een heel specifieke betekenis en wel een die aanzienlijke vijandigheid oproept in dit Parlement en die tegen onze opvattingen over mensenrechten ingaat. Ik denk dat een even goede Engelse vertaling van het Italiaans implementation zou zijn in plaats van execution en dat het verstandig zou zijn om in de hele tekst het woord implementation te gebruiken in plaats van execution.

De Voorzitter
Dat is een zeer terechte opmerking. We zullen de vertaaldiensten vragen naar de oorspronkelijke Italiaanse tekst te kijken om te zorgen dat er op dat punt geen misverstand bestaat.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, mijn jongste dochter Cristina, die rechten studeert, heeft me opgebeld. Ze zei tegen mij: "Hoe zul je stemmen over dat verslag van Di Lello? Ik weet dat het een eerste stap is om te komen tot een Europees wetboek voor strafrecht en een Europees wetboek voor burgerrecht" . "Cristina, ik ben een Europeaan in hart en nieren" , heb ik haar geantwoord. "Ik zal dus voor stemmen, ook al weet ik dat jij je tentamens op je dooie akkertje doet en nog zeker zes jaar nodig hebt om af te studeren in rechten" . "Dat is me ook wat! Nu weten alle leden dat ik geen zin in studeren heb! Je zet me wel mooi te kijk bij je collega' s afgevaardigden" . "Maak je geen zorgen" , zei ik toen, "jij zorgt ervoor dat je in de komende drie jaar gewoon hard studeert en als je dan afgestudeerd bent zal ik dat tegen iedereen zeggen, zodat je een mooi applaus krijgt" .

Meijer
Door de lidstaten van de Europese Unie zijn onder meer de militaire dienstplicht, het gebruik van softdrugs, de verplichting tot het dragen van een identiteitsbewijs, abortus, euthanasie en de erkenning van het homohuwelijk zeer verschillend geregeld. Datgene wat strafbaar is in de ene lidstaat is dat in de andere niet. Dit voorstel brengt daarin terecht geen verandering; zelfs binnen een federatie als de Verenigde Staten is de strafmaat voor overtredingen en misdrijven zeer verschillend omdat daarover op lager niveau wordt beslist. Dat maakt het wel moeilijk om vonnissen uit de ene lidstaat zonder meer uit te voeren in de andere. Moet men mensen gaan opsluiten voor een handeling die in het desbetreffende land niet strafbaar is, en vervolgens de verontwaardiging die dat onvermijdelijk oproept met politiegeweld uiteenslaan? Het voorstel levert geen problemen op als het feit waarvoor de veroordeling heeft plaatsgevonden in beide lidstaten strafbaar is en dezelfde strafmaat kent. Ik betreur het dat juist dit beginsel van "dubbele strafbaarheid" in het verslag wordt afgewezen, ook al begrijp ik dat dit grote criminelen minder mogelijkheden geeft om via dure advocaten de rechtsgang te saboteren en te vertragen. Alleen omdat overweging EE uitzonderingsmogelijkheden noemt wegens verschillen in nationale wetgeving ben ik bereid om dit voorstel het voordeel van de twijfel te geven.

De Voorzitter
Ik heb u al eens gezegd dat wij allemaal verwachten dat we tegen het einde van deze zittingsperiode goed op de hoogte zijn van het reilen en zeilen binnen uw familie.
Het debat is gesloten.1

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 18.45 uur onderbroken)

