Zarządzanie w zakresie grypy H1N1 (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie sporządzone przez panią poseł Rivasi, w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie oceny zarządzania grypą H1N1 w UE w latach 2009-2010
Michèle Rivasi
Panie Przewodniczący! Wszyscy pamiętamy, że w roku 2009 grypa H1N1 była wielkim wydarzeniem. Pierwsze przypadki zachorowań odnotowano prawie dwa lata temu - 25 marca 2009 r. - a już 11 czerwca 2009 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wprowadziła 6. stopień zagrożenia.
Ten najwyższy stopień zagrożenia wprowadzony przez WHO uruchomił w Europie serię środków, w tym rozpoczęcie w wielu państwach członkowskich kampanii szczepień, które nie tylko były bardzo kosztowne, ale także przeszacowane w porównaniu do znanego stopnia zjadliwości wirusa, który zgodnie z oświadczeniem WHO z maja 2009 roku był umiarkowany.
Jeśli chodzi o zjadliwość wirusa, to do kwietnia 2010 roku grypa H1N1 spowodowała w Europie 2 900 ofiar śmiertelnych; inaczej mówiąc, liczba ofiar była znacznie niższa niż w przypadku grypy sezonowej, gdzie wynosi szacunkowo od 40 do 220 tysięcy ofiar śmiertelnych rocznie, w zależności od roku.
Tymczasem, jak wynika z ostatniego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego, szacowane koszty wyniosły około 1,3 miliarda euro w Wielkiej Brytanii i ponad 700 milionów euro we Francji.
Ocena zarządzania grypą H1N1 pokazuje, że reakcja w Unii Europejskiej i jej państwach członkowskich była nieproporcjonalna. W związku z tym wraz z koleżankami i kolegami, którym bardzo dziękuję za poprawki, próbowałam opracować konstruktywne sprawozdanie, które ma na celu przywrócenie zaufania Europejczyków do instytucji opieki zdrowotnej.
Sprawozdanie dotyczy trzech głównych aspektów: współpracy, przejrzystości i niezależności.
Pod względem współpracy podkreślamy potrzebę zapewnienia spójności, skuteczności, niezależności i elastyczności. Na przykład należy przeprowadzić przegląd przyszłych planów zapobiegawczych na wypadek pandemii grypy, tak aby zapewnić ich większą spójność i skuteczność, a także samowystarczalność i elastyczność, co umożliwi ich dostosowanie w realnym czasie zgodnie z najświeższymi dostępnymi danymi. Taki rodzaj elastyczności oszczędziłby nam znacznych zbędnych wydatków publicznych. Jednocześnie trzeba określić role i obowiązki kluczowych podmiotów odpowiedzialnych za zarządzanie zagrożeniami dla zdrowia. Należy zmienić samą definicję pandemii, tak aby uwzględniała kryterium ciężkości zachorowań, a nie tylko kryterium zasięgu geograficznego. Rzeczywiście Światowa Organizacja Zdrowia poinformowała nas, że nad tym pracuje. Istnieje możliwość wprowadzenia grupowego zakupu szczepionek, pod warunkiem, że producenci pozostaną odpowiedzialni za jakość, bezpieczeństwo i skuteczność swoich produktów. Rządy nie mogą być w żadnym wypadku pociągane do odpowiedzialności za efekty uboczne szczepionek, które miały być bezpieczne.
Jeśli zaś chodzi o niezależność, to przyspieszona procedura wydawania zezwoleń ukazała problem braku dostępnych danych naukowych. Badania nad szczepionkami i lekami przeciwwirusowymi muszą być prowadzone całkowicie niezależnie od firm farmaceutycznych.
Pod względem przejrzystości potrzebna jest całkowita przejrzystość w odniesieniu do oceny leków zalecanych w sytuacji zagrożenia zdrowia, w tym pełen dostęp do wyników badań klinicznych. Należy opublikować wszystkie deklaracje dotyczące konfliktu interesów składane przez ekspertów odpowiedzialnych za przeprowadzanie ocen. Żałuję tylko jednego: wolałabym, aby deklaracje były sprawdzane przez agencje zatrudniające tych ekspertów, ale ta poprawka została odrzucona.
Na koniec chciałabym podkreślić przypadki narkolepsji, odnotowane u dzieci w Finlandii i Szwecji w następstwie podania szczepionki przeciwko grypie H1N1 firmy GSK. Te przypadki wymagają naszej uwagi.
Przede wszystkim przypadki te pokazują, że wciąż istnieją obszary niezbadane zarówno w związku z faktyczną toksycznością szczepionek i adiuwantów, jak i w związku z możliwymi zagrożeniami, dotychczas nieznanymi także dla producentów. Finlandia wstrzymała stosowanie tej szczepionki do czasu uzyskania szerszych informacji. Odmienne stanowisko przyjęła Europejska Agencja Leków, która z wydaniem opinii dotyczącej ograniczenia stosowania tej szczepionki postanowiła zaczekać do momentu uzyskania bliższych informacji. Chciałabym, aby Komisja przyjęła takie stanowisko jak Finlandia. Już najwyższy czas, by zasada ostrożności choć raz przyniosła korzyści pacjentom, a nie jak zawsze firmom.
Anne Delvaux
(FR) Panie Przewodniczący! Czy jesteśmy przygotowani do radzenia sobie z pandemią w Europie? Odpowiedź brzmi "tak, ale”. W przypadku epidemii grypy H1N1 w latach 2009-2010 widzieliśmy jak każde państwo członkowskie działa samodzielnie, przy bardzo małej spójności, czy nawet solidarności.
Jako kontrsprawozdawczyni przy omawianym dokumencie uważam, że te obserwacje były konieczne, ale przede wszystkim należało iść jeszcze dalej, podejść do tej kwestii konstruktywnie i poczynić praktyczne kroki w imieniu naszych obywateli, którzy - to trzeba powiedzieć, gdyż moim zdaniem to jeden z najbardziej dotkliwych skutków - bez wątpienia utracili część zaufania do komunikatów w sprawie zdrowia publicznego.
W sprawozdaniu pani poseł Rivasi, które zostanie jutro poddane głosowaniu, uwzględniono te podstawowe priorytety, w tym systematyczne wzmacnianie współpracy między państwami członkowskimi, skuteczniejszą koordynację z europejskimi instytucjami opieki zdrowotnej, wyraźniejsze określenie ról w ramach europejskich struktur zarządzania ryzykiem oraz ocenę wdrażanych w państwach członkowskich strategii szczepień i przekazywania informacji.
W związku z tym jest to dobre sprawozdanie i gratuluję sprawozdawczyni. Musimy jednak oczywiście upewnić się, że zostanie ono wysłuchane. Jest to obowiązek państw członkowskich, które mają największą jurysdykcję w tym obszarze i dlatego spoczywa na nich poważna odpowiedzialność względem naszych współobywateli.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie Przewodniczący! Podczas pandemii grypy w 2009 roku państwa członkowskie były najlepiej przygotowane. Jednocześnie całkowicie zgadzam się z moją przedmówczynią: zupełnie zabrakło koordynacji pomiędzy państwami członkowskimi. Mogło to spowodować kryzys wewnętrzny w moim kraju, chociaż rządzący wówczas były już rząd socjalistyczny przedsięwziął korzystne kroki w walce z epidemią. Nie ma jednak lewicowego lub prawicowego wirusa H1N1; należy z nim walczyć wspólnie. W pełni zgadzam się z przedstawioną w sprawozdaniu koncepcją, że państwa członkowskie muszą skoordynować proces nabywania szczepionek, wymianę informacji i zapewnić większą przejrzystość. Musimy wymieniać informacje nie tylko dotyczące geograficznego zasięgu epidemii, ale również ciężkości zachorowań i współczynnika umieralności. Jeśli nam się to uda, w przyszłości zdołamy podejmować ważne kroki w tym obszarze, aby...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Marina Yannakoudakis
Panie Przewodniczący! Ponad roku temu grupa posłów do PE, w tym ja oraz sprawozdawczyni, spotkała się na nieformalnym posiedzeniu w Brukseli, aby zrealizować jeden cel: zrobić coś w sprawie grypy H1N1.
W miarę upływu spotkania zrozumiałam, że przyświecają nam te same cele, ale mamy odmienne podejścia. Sprawozdanie z inicjatywy własnej było dla Parlamentu okazją do podjęcia pozytywnego działania w zakresie przygotowań na wypadek wystąpienia pandemii. Obawiam się, że była to utracona okazja.
Wiele aspektów tego sprawozdania ma wątpliwą wartość. Zaproponowano w nim rolę Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, która jest niewykonalna i może prowadzić do fałszywego poczucia bezpieczeństwa. Potrzebne było podejście oparte na "wyciąganiu wniosków” i fundamenty pod dalsze działania. A otrzymaliśmy sprawozdanie, które służy zawstydzeniu wskazanych podmiotów. Obawiam się, że doprowadzi ono do zrażenia wielu zainteresowanych podmiotów. Otrzymaliśmy sprawozdanie, które jest bardziej polityczne niż praktyczne.
João Ferreira
(PT) Panie Przewodniczący! W związku z problemami z zarządzaniem grypą H1N1 nauczyliśmy się między innymi, że musimy uznać zapotrzebowanie państw na publiczne systemy zdrowotne, wraz z rozszerzeniem usług w zakresie zdrowia publicznego, które będą zdolne do przeprowadzania interwencji w wielu obszarach. Do obszarów tych należy ocena informacji dotyczących produktów leczniczych zalecanych w sytuacji zagrożenia zdrowia, zwłaszcza na wypadek pandemii, oraz przygotowanie i ocena badań naukowych - niezależnych od przemysłu farmaceutycznego - dotyczących zalecanych grup docelowych w zakresie skuteczności, bezpieczeństwa oraz stosunku ryzyka do korzyści szczepionek i leków antywirusowych. Ważne jest również wzmocnienie zdolności do zarządzania ryzykiem i jego przewidywania, zdolności w zakresie badań i rozwoju w tych obszarach, obejmujące środki profilaktyczne w zakresie publicznej opieki zdrowotnej. I na koniec należy również poprawić współpracę pomiędzy poszczególnymi krajowymi służbami oraz między nimi a stosownymi instytucjami i organizacjami na szczeblu międzynarodowym i regionalnym.
Jaroslav Paška
(SK) Panie Przewodniczący! W kwietniu 2009 roku w Meksyku odnotowano pierwszy przypadek świńskiej grypy u ludzi. Dwa miesiące później Światowa Organizacja handlu (WHO) ogłosiła pandemię grypy.
Katastroficzny scenariusz przedstawiony przez organy ds. zdrowia, w tym WHO oraz Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) doprowadził do sytuacji, w której kraje zaczęły ze sobą rywalizować w celu zdobycia jak najszybciej jak największej liczby szczepionek, aby chronić swych obywateli.
Zgodnie z zaleceniami WHO i ECDC także Słowacja nabyła ponad milion szczepionek, które zostały dostarczone na początku 2010 roku. Wezwanie do zaszczepienia się skierowane przez naczelnego lekarza Republiki Słowackiej stało się jednak obiektem żartów i nikt mu nie uwierzył. Społeczeństwo mu nie uwierzyło i nie uwierzyło również naszej renomowanej organizacji ds. zdrowia, czyli ECDC. Do tego czasu wszyscy już wiedzieli, że wirus H1N1 nie stanowi takiego zagrożenia, jak przewidywano na początku. Tymczasem WHO i ECDC zachowywały uparte milczenie.
Żadnej ponownej oceny sytuacji, żadnych dodatkowych zaleceń, po prostu nic...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Anna Záborská
(SK) Panie Przewodniczący! Chciałabym podziękować pani poseł Rivasi za wyczerpujące sprawozdanie. Odkryła w nim słabe punkty systemów opieki zdrowotnej, nie tylko na szczeblu europejskim, ale także globalnym.
W sprawozdaniu przedstawiono również długi spis środków, które należy przyjąć w celu uniknięcia powtórzenia się sytuacji, jaka miała miejsce w okresie 2009-2010. Ogłoszenie pandemii grypy H1N1 zakrawa na skandal.
Państwa członkowskie UE, w tym Słowacja, zmarnowały setki milionów euro, aby udowodnić, że chronią swych obywateli przed nieistniejącym zagrożeniem. Interesująca byłaby informacja, kto na tym skorzystał, nie wspominając już o tym, kto weźmie na siebie odpowiedzialność za dalszy rozwój sytuacji.
W sprawozdaniu moim zdaniem zabrakło wniosku w sprawie sposobu uwzględnienia w systemie opieki zdrowotnej odpowiedzialności osobistej. W końcu umywanie rąk być może nie jest chorobą śmiertelną, ale rozprzestrzenia się szybciej niż grypa.
Åsa Westlund
(SV) Panie Przewodniczący! Moim zdaniem wszyscy zgodzimy się, że przyjmowanie różnych zaleceń w różnych państwach członkowskich wprowadzało zamieszanie. Na przykład jednego dnia w celu omówienia tej kwestii Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności odwiedził szwedzki minister - ówczesny urzędujący przewodniczący Rady Europejskiej - oraz dyrektor Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, i obaj przedstawili kompletnie odmienne stanowiska. Jeden z nich zalecał, aby zaszczepić dzieci, a drugi mówił, że zaszczepienie dzieci byłoby dla nich niebezpieczne.
Dla rodziców szukających wiarygodnych informacji było to niezwykle mylące i bardzo sprzeczne. Istniały jednak również bardzo poważne różnice w sposobie praktycznego rozwiązywania tej kwestii w państwach członkowskich. W moim kraju powstał wysoki popyt na szczepionki, który doprowadził do scen chaosu przed ośrodkami opieki zdrowotnej. W czynnych ośrodkach opieki zdrowotnej zabrakło szczepionek, a w zamkniętych istniały olbrzymie zapasy. Musimy bliżej przyjrzeć się kwestii samej realizacji.
Zuzana Roithová
(CS) Panie Przewodniczący! Dzisiaj, dysponując wiedzą po fakcie, widzimy że wydatki w wysokości tysięcy miliardów euro poniesione w związku z walką z wirusem H1N1 były nadmierne w porównaniu do rzeczywistej zjadliwości wybuchu grypy. Uważam, jako lekarz, że niezwykle wymowne jest to, iż w Polsce, gdzie rząd nie ugiął się pod presją zrealizowania narodowego programu szczepień, współczynnik umieralności nie był wyższy niż w krajach, w których przeprowadzono dużą liczbę szczepień. Dziękuję pani poseł Rivasi za to przydatne sprawozdanie i mam nadzieję, że państwa członkowskie oraz wszystkie organizacje międzynarodowe wyniosły z niego odpowiednią naukę; szczególnie taką, że leki należy nabywać wspólnie. A co ważniejsze mam nadzieję, że państwa członkowskie ulepszą metody oceny danych epidemiologicznych i przywrócą zaufanie społeczeństwa do zaleceń przygotowywanych dla obywateli w Unii Europejskiej.
Edite Estrela
(PT) Panie Przewodniczący! Wspomniano już tutaj o wątpliwościach związanych ze szczepionkami przeciwko grypie H1N1. To zupełnie normalne, że społeczeństwo zadaje pytania i jest lekko podejrzliwe, skoro w roku 2009 we wszystkich państwach członkowskich przeprowadzono kampanię reklamową, poczyniono olbrzymie inwestycje w szczepienia, a Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła stan pandemii i nagle sytuacja uległa całkowitej zmianie. Inaczej mówiąc w roku 2010 nie było już praktycznie żadnej wzmianki o grypie H1N1. W związku z tym to dość oczywiste, że obywatele pytają, czy wówczas panikowaliśmy, czy może teraz nie traktujemy sytuacji wystarczająco poważnie. Pytanie brzmi...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Karin Kadenbach
(DE) Panie Przewodniczący, Pani Komisarz! Dziś możemy uznać się za szczęściarzy, gdyż epidemia nie rozwinęła się w kierunku, którego się obawialiśmy, a przewidywaliśmy, że może spowodować wiele ofiar śmiertelnych. Śmierć każdego człowieka jest wystarczającą tragedią.
Chciałabym podziękować wszystkim, którzy wzięli udział w debacie. Przedmiotowa debata wyraźnie odzwierciedliła sytuację w UE: doświadczenia poszczególnych państw były bardzo odmienne. Mamy różne systemy opieki zdrowotnej. Struktura i świadczenie opieki zdrowotnej należy do kompetencji krajowych, ale w przypadku epidemii lub pandemii musimy działać razem na szczeblu europejskim. Zauważyliśmy, że wciąż jeszcze musimy się wiele nauczyć i nadrobić zaległości w wielu obszarach.
W każdym razie musimy, jak już nie raz tu dziś wspominano, odzyskać zaufanie społeczeństwa. Zarządzanie sytuacją w związku z grypą H1N1 pokazało, że wciąż istnieją niedociągnięcia. Na przyszłość potrzebujemy lepszej koordynacji.
Maria Damanaki
komisarz - Panie Przewodniczący! Chciałabym podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Rivasi, za to sprawozdanie, które naprawdę przyczynia się do naszych wysiłków, aby pandemia z roku 2009 była dla nas lekcją na przyszłość. Zgadzam się, że musimy wyciągnąć z tej sytuacji wnioski i w sposób krytyczny przyjrzeć się naszej reakcji. W celu zapewnienia ochrony obywateli europejskich przed tego typu zagrożeniami zdrowotnymi, musimy zwiększyć naszą gotowość oraz usprawnić planowanie, aby móc zarządzać podobnymi transgranicznymi zagrożeniami dla zdrowia.
Unia Europejska dysponowała już niezależnymi potencjałem i wiedzą specjalistyczną w zakresie pandemii grypy. W obszarze samych tylko badań Komisja Europejska od roku 2000 sfinansowała ponad 50 projektów dotyczących grypy, co oznaczało inwestycję w wysokości 150 milionów euro. Nasze agencje, Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz Europejska Agencja Leków, podczas pandemii zapewniały doradztwo naukowe w celu wsparcia Unii i jej państw członkowskich.
Ponadto służby Komisji aktywnie wspierały państwa członkowskie w zarządzaniu zagrożeniem za pomocą Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia. Muszę jednak przyznać, że wraz ze sprawozdaniem Parlamentu różnorodne oceny naszej odpowiedzi pozwoliły na zidentyfikowanie zestawu luk i wyzwań, którymi należy się zająć.
Należy do nich kwestia zakupu szczepionek, potrzeba lepszej koordynacji strategii dotyczących szczepień, potrzeba większej elastyczności naszych planów gotowości oraz potrzeba lepszego komunikowania się ze społeczeństwem. Komisja, przy wsparciu agencji naukowych oraz państw członkowskich - ponieważ jest to kompetencja dzielona z państwami członkowskimi - jest zaangażowana w zapewnienie postępów w tym obszarze.
Zajmiemy się tymi wyzwaniami w ramach dwóch inicjatyw. Po pierwsze, Komisja przed końcem bieżącego roku przedstawi inicjatywę dotyczącą bezpieczeństwa zdrowia, wzmacniającą nasze zdolności koordynacji, a po drugie, Komisja zainicjuje także wspólny mechanizm zakupów szczepionek i leków antywirusowych, dostępny dla państw członkowskich chcących z niego korzystać. W ten sposób wzmocnimy solidarność w UE poprzez zagwarantowanie minimalnego poziomu sprawiedliwego dostępu do szczepionek. Wzmocni to również naszą moc nabywczą, co pozwoli uzyskać lepsze warunki umów.
Komisja przyjmuje z zadowoleniem wsparcie wyrażone przez sprawozdawczynię dla tych inicjatyw. Komisja planuje także sfinansowanie dodatkowych badań dotyczących aspektów zachowania i strategii komunikacyjnych, szczególnie w celu poprawienia aktualizacji szczepionek.
Na koniec poruszone kwestie przejrzystości i niezależności uważamy za niezwykle ważne i naprawdę myślę, że musimy coś w tym obszarze zrobić. Komisja oraz odnośne agencje będą wspólnie pracować nad ulepszeniem naszych procedur w sprawie deklaracji dotyczących konfliktu interesów oraz ewentualnych konfliktów interesów.
Naszym zdaniem musimy kontynuować wspólne dążenie do naszego wspólnego celu, jakim jest zagwarantowanie lepszego przygotowania do ochrony obywateli przed przyszłymi zagrożeniami wobec zdrowia.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w południe we wtorek, 8 marca.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
János Áder
Najważniejszą nauką płynącą ze słynnego skandalu związanego z grypą H1N1 jest to, że wiara społeczeństwa została zachwiana. Światowa Organizacja Zdrowia podniosła fałszywy alarm i przez swoje napędzające histerię prognozy zmusiła państwa członkowskie do podjęcia kroków nieproporcjonalnych do znanej i realnej zjadliwości wirusa H1N1. Ostatecznie na odmianę H1N1 wirusa grypy na całym świecie zachorowała i zmarła znacznie mniejsza liczba osób niż z powodu zwykłej grypy sezonowej, podczas gdy poszczególne kraje wydały niewyobrażalne sumy pieniędzy publicznych na zakup szczepionek, które były 2-3 razy droższe od zwykłej szczepionki. Na wzmiankę zasługuje przypadek Polski: rząd nie zaszczepił społeczeństwa przeciw grypie H1N1, a jednak współczynnik umieralności nie był tam wyższy niż w krajach, w których społeczeństwo zostało zaszczepione. Doszło do tego w sytuacji, gdy producent szczepionek, pomimo pokaźnych zysków, miał tupet i odmówił przyjęcia na siebie odpowiedzialności za skutki uboczne produktu. Żerowanie na ludzkim strachu i poczuciu odpowiedzialności za nasze rodziny i bliskich, wyłącznie na podstawie nikczemnej chciwości, jest kompletnie haniebne. Już samo to, że WHO za pomocą swoich nieuzasadnionych ostrzeżeń przed pandemią wręcz pomagała w tworzeniu tej sytuacji, wymaga od UE podjęcia zdecydowanego działania. Musimy wynieść z tego nauczkę, a UE musi otrzymać wyższy stopień niezależności przy ocenie spraw, które niosą ze sobą ewentualność wystąpienia epidemii podobnej do przypadku grypy H1N1. W końcu pewnego dnia ten alarm może okazać się prawdziwy.
Sergio Berlato
Państwa członkowskie i instytucje europejskie podjęły szereg drogich działań, które w wielu przypadkach były nieproporcjonalne do prawdziwej zjadliwości grypy H1N1. Jak wynika z obliczeń Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, w Europie grypa H1N1 w 2009 roku spowodowała około 2 900 ofiar śmiertelnych. Liczby te są znacznie niższe niż formalne dane dotyczące przypadków śmiertelnych zachorowań na grypę sezonową i stanowią dowód na umiarkowaną zjadliwość tego wirusa grypy.
W związku z tym apeluję o zwrócenie na tę kwestię jak największej uwagi, tak aby Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) mogła przeprowadzić przegląd w celu przyjęcia nowej definicji kryteriów stosowanych przy ogłaszaniu globalnego stanu pandemii, uwzględniającej nie tylko kryterium zasięgu geograficznego, ale także kryterium zjadliwości wirusa. Ponadto uważam, że przeprowadzona przez UE analiza zarządzania kryzysowego w odniesieniu do grypy H1N1 wyraźnie ukazuje rodzącą się potrzebę wzmocnienia współpracy między organami państw członkowskich ds. zdrowia a instytucjami europejskimi.
Na koniec - ponieważ uważam, że w celu zapewnienia powodzenia lub niepowodzenia próby należy koniecznie przeprowadzić nad szczepionkami i lekami antywirusowymi badania niezależne od firm farmaceutycznych - zgadzam się z wnioskiem sprawozdawczyni w sprawie opublikowania nazwisk ekspertów, z którymi konsultowały się europejskie organy ds. zdrowia publicznego.
Jolanta Emilia Hibner
Szanowny Panie Przewodniczący! Przy ocenie ryzyka epidemiologicznego należy wykorzystać wiedzę niezależnych ekspertów, niezwiązanych z firmami farmaceutycznymi. Niezależność Unii Europejskiej przy ocenie powagi grypy AH1N1 i wynikającego z niej ryzyka jest kluczowa. Nie możemy opierać się jedynie na badaniach ekspertów finansowanych przez koncerny farmaceutyczne.
Zastanawiająca jest również przyspieszona procedura wprowadzenia na rynek szczepionek przeciwko H1N1, których testy i badania nie były wystarczające. W 2009 roku koncerny farmaceutyczne oceniły zagrożenie wirusem jako bardzo wysokie, podczas gdy okazał się on mniej groźny niż zwykła grypa. Już w maju 2009 roku WHO informowało, że wirus nie jest tak niebezpieczny. Jednak wiele państw, ze względu na sprzeczne informacje, uległo presji i zakupiło miliony drogich szczepionek, które nie zostały wykorzystane, a dziś są już niezdatne do użytku. Istnieje potrzeba większej przejrzystości działania instytucji unijnych w zakresie zarządzania chorobami i przeglądu istniejących procedur. Istotna jest też większa i intensywniejsza współpraca między państwami w celu wzmocnienia pozycji negocjacyjnej przy zakupie szczepionek.
Pragnę nadmienić, iż kraj mojego pochodzenia - Polska - od początku stanowił przykład, jak nie ulec panice i żądać gwarancji bezpieczeństwa szczepionek.
Bogusław Sonik
Blisko rok trwały prace nad raportem ws. pandemii wirusa A/H1N1 w latach 2009-2010. Dyskusja zapoczątkowana na forum Parlamentu Europejskiego zakończyła się raportem z inicjatywy Komisji ENVI o świńskiej grypie, w którym zawarto tezy podkreślające nieprawidłowości proceduralne i etyczne popełnione w czasie walki z chorobą.
Nasze zaniepokojenie wywołało nagłośnienie tematu świńskiej grypy przez koncerny farmaceutyczne, które przedstawiały wirusa jako bardzo niebezpiecznego i zjadliwego. Wirus okazał się być o wiele mniej groźny niż zwykła grypa. Liczba przypadków śmiertelnych wyniosła 2.900 osób, podczas gdy szacunkowa liczba takich przypadków dla grypy sezonowej to 40.000 na rok.
Raport w sprawie oceny zarządzania grypą H1N1 w Unii Europejskiej wzywa do niezależności UE przy opracowywaniu własnej oceny powagi zagrożenia i wynikającego z niego ryzyka, a nie opieraniu się na badaniach ekspertów finansowanych przez koncerny farmaceutyczne. Krytykowana jest jednocześnie podejrzana, przyspieszona procedura wprowadzenia na rynek szczepionek przeciwko H1N1, których testy i badania nie były wystarczające.
Chciałbym podkreślić konieczność większej przejrzystości działania instytucji unijnych w zakresie zarządzania chorobami, przeglądu istniejących procedur i ich nowelizacji w kierunku większej elastyczności i uniknięcia konfliktów interesów osób oceniających i decydujących. Za priorytetowe uważam widniejące wezwanie do współpracy państw, co wzmacnia ich pozycję negocjacyjną przy zakupie leków. Utrzymuje jednak zasadę dobrowolności przy zakupie szczepionek.
Artur Zasada
Gratuluję pani poseł Michele Rivasi dobrze przygotowanego sprawozdania. Zgadzam się, że powinien zostać opracowany system, który pozwoli na odpowiednie określenie wielkości ryzyka i siły wirusa, aby w przyszłości uniknąć wydatków niewspółmiernych do zagrożenia. Cieszę się bardzo, że polski rząd nie uległ w tej sprawie panice albo też skutecznemu lobby koncernów farmaceutycznych.
Za szczególnie ważne uważam całkowite uniezależnienie od koncernów farmaceutycznych ekspertów i naukowców, którzy wydają opinie w sprawie potrzeby zakupu lekarstw lub szczepionek. Popieram postulat posłanki sprawozdawczyni, aby specjaliści działający w branży farmaceutycznej mogli być jedynie konsultowani i byli wyłączeni z procesu decyzyjnego. Z ubolewaniem należy zauważyć, że w niektórych państwach członkowskich do dziś nie wykorzystano kilkudziesięciu milionów dawek szczepionek. Przyniosło to ogromne straty finansowe, a utracone środki można było z powodzeniem wykorzystać w sposób przemyślany i skuteczny na rzecz ochrony zdrowia obywateli Unii Europejskiej.
