De dramatische gevolgen van de doortocht van de zware storm "Klaus" in het zuiden van Europa (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de dramatische gevolgen van de zware storm "Klaus" in het zuiden van Europa.
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie wil haar droefheid uitdrukken over het aantal levens dat de storm "Klaus” heeft geëist, en zij condoleert de Franse, Italiaanse en Spaanse families die een dierbare hebben verloren. Dit is inderdaad een menselijke tragedie, die verwoestende gevolgen heeft voor mensenlevens, huizen en bedrijven. Het is ook een ecologische ramp.
Deze storm was weliswaar heel zwaar, maar heeft slechts een smalle strook land getroffen. De nationale middelen waren toereikend om een onmiddellijk antwoord te geven op de ramp.
Het communautair mechanisme voor civiele bescherming is daarom niet geactiveerd. Het waarnemings- en informatiecentrum van de Commissie heeft echter vanaf het eerste moment toen de storm werd voorspeld, in nauw contact gestaan met de betrokken lidstaten.
Andere lidstaten waren op de hoogte van de situatie en hebben zich voorbereid om de getroffen regio's steun te verlenen. De Tsjechische Republiek heeft bijvoorbeeld spontaan haar hulp aangeboden.
De Commissie werkt nu samen met de autoriteiten van de getroffen lidstaten om de opties voor EU-steun te identificeren. Tot de mogelijkheden behoort steun via het Solidariteitsfonds van de Europese Unie of een herprogrammering van de structuurfondsen en middelen voor plattelandsontwikkeling.
De storm "Klaus” herinnert ons er op onplezierige wijze aan dat natuurrampen voor alle lidstaten van de EU een toenemende bedreiging vormen. Verwoestende overstromingen troffen Midden-Europa in 2000 en 2002, het Verenigd Koninkrijk in 2007 en Roemenië en buurlanden van de EU vorig jaar. De hittegolf van 2003 heeft tienduizenden levens geëist. In 2003 en 2007 woedden er bosbranden in Portugal en Griekenland. Deze gebeurtenissen geven ons een idee van hoe de klimaatverandering de toekomst van de EU waarschijnlijk zal beïnvloeden, want wanneer het klimaat verandert, kunnen we meer extreme weersgebeurtenissen verwachten.
De lidstaten en de Gemeenschap moeten hun krachten bundelen om rampen te voorkomen, de gevolgen van rampen te beperken en het vermogen van de Unie om te reageren op rampen te verbeteren.
De Commissie zal binnenkort de mededeling "Een communautaire aanpak van de preventie van natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen” aannemen. We kijken uit naar feedback van het Parlement over de daarin geformuleerde ideeën.
De Commissie wil ook beklemtonen dat het belangrijk is dat wordt doorgegaan met de herziening van de verordening betreffende het Solidariteitsfonds. Het voorstel helpt de reactiesnelheid te verhogen door vooruitbetalingen toe te staan en het bevat eenvoudigere criteria voor een snellere activering van het Solidariteitsfonds. Terwijl het Parlement het voorstel van de Commissie grotendeels heeft gesteund, is er in de Raad geen sprake van enige vooruitgang.
Deze initiatieven dragen bij tot de vorming van een waarlijk Europees beleid voor rampenbeheersing. De Commissie hoopt dat het Europees Parlement haar inspanningen zal blijven steunen tot versterking van de capaciteit van de EU om met natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen om te gaan.
Christine De Veyrac
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek namens mijn collega Alain Lamassoure. In november 1999 heb ik in dit Parlement het woord gevoerd nadat er een storm over Zuidwest-Frankrijk had geraasd, om op te roepen tot Europese solidariteit wanneer onze landen door ernstige natuurrampen getroffen worden. Toen, tien jaar geleden, werd mij verteld dat er geen Europees fonds bestond om onze burgers in tijden van nood een helpende hand te bieden.
Helaas zijn er sinds 1999 meer dood en verderf zaaiende natuurrampen in Europa geweest. De mogelijkheden voor EU-actie zijn intussen echter uitgebreid omdat we in 2002 het EU-Solidariteitsfonds hebben opgezet. Het gaat hier om een initiatief van de Commissie en de heer Barnier. Dit Fonds stelt ons in staat snel doeltreffende actie te ondernemen binnen een flexibel kader.
Ik geloof dat we dit Fonds in de gegeven situatie moeten aanspreken om de getroffen gebieden te helpen. Ik steun daarom de oproep van de Franse regering om dat te doen en wel zo snel mogelijk. Ik heb begrepen, mevrouw Vassiliou, dat de Commissie ook wil dat de hulp sneller op gang komt. Daar is inderdaad dringend behoefte aan, zeker met het oog op het herstel van beschadigde infrastructuur.
Ook voor de bossen moet snel iets worden gedaan. Ik wil daar graag met klem op wijzen. De storm heeft namelijk tussen de 60 en 70 procent van de bossen ten zuiden van de Gironde en de Landes-regio verwoest. Dit woud, één van de grootste van Europa, was nog maar nauwelijks aan het herstellen van de schade die in 1996 en 1999 veroorzaakt was. U weet dat er voor dit soort schade geen verzekering bestaat. Bosbouwers zijn geheel berooid en onmachtig iets te ondernemen als antwoord op deze ramp. Wij moeten ons solidair betonen en meewerken aan de wederopbouw van het natuurlijk erfgoed van deze regio's.
Alvorens af te ronden, ben ik de slachtoffers die de storm "Klaus” in Frankrijk, Spanje en Italië heeft gemaakt indachtig. Ik wens hun familieleden alle sterkte.
Kader Arif
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Vassiliou, dames en heren, de beelden van de storm van 1999 - waarnaar zojuist verwezen is en die enorme schade heeft aangericht in Zuidwest-Frankrijk - staan in ons collectief geheugen geëtst.
Te zeggen dat Europa niet voorbereid was op een zo spoedige herhaling van een dergelijke tragedie is een understatement. Er zijn er die dit zien als het toeslaan van het noodlot, maar ik zelf zie het eerder als een voorbeeld van wat de klimaatverandering die mevrouw Vassiliou zojuist genoemd heeft, vermag. Om die verandering tegen te gaan stellen we wat nauwelijks uitgewerkte oplossingen voor, terwijl de situatie nu juist oproept tot onmiddellijke actie. We moeten met deze situatie dus op een verantwoordelijke wijze omgaan. En dat betekent helaas ook dat we voorbereid moeten zijn op nog meer natuurrampen.
De storm "Klaus”, die op 24 en 25 januari over het zuiden van Europa raasde, heeft in Frankrijk elf dodelijke slachtoffers gemaakt, in Spanje veertien en in Italië drie. De storm heeft ook aanzienlijke materiële schade veroorzaakt, en scholen en talloze huizen vernield. Duizenden mensen hebben het een tijd zonder stroom, verwarming, drinkwater en telefoon moeten stellen. Sommige economische sectoren - zoals de houtsector - zijn door de storm in een kritieke toestand beland.
Ik wil hier graag solidariteit betuigen met de families van de slachtoffers en al degenen die door deze ramp zijn getroffen, en verder de lokale bestuurders moed inspreken. Maar ik wil van deze gelegenheid ook gebruik maken om een oproep te richten tot de Europese Gemeenschap. Het is immers zo dat dit soort situaties nopen tot een Europees antwoord, en - eerst en vooral - Europese solidariteit.
Het is waar dat de toestand in Frankrijk de status van natuurramp heeft gekregen, en dat dit de hulp aan de slachtoffers zal vergemakkelijken. Dat betekent evenwel niet dat er geen behoefte is aan gecoördineerde Europese actie, als aanvulling op de door de lidstaten genomen maatregelen ter bescherming van mensen, milieu en eigendommen in de steden en regio's die door de ramp getroffen zijn.
Concreet gezien komt dat neer op het centraliseren van informatie op Europees niveau om aldus een duidelijk idee te krijgen van de aard en omvang van de schade. Daarna moeten we de nodige middelen vrijmaken voor het ondersteunen van de lokale autoriteiten, die nu met enorme uitdagingen worden geconfronteerd. We moeten vooral de openbare diensten een helpende hand bieden - deze hebben uitzonderlijk werk verricht. We hebben die diensten hard nodig om reparaties uit te voeren aan de infrastructuur en de systemen voor de water- en stroomvoorziening, riolering, vervoer en telecommunicatie, en de sectoren gezondheid en onderwijs.
De ervaring heeft geleerd hoe belangrijk actie van Europese zijde is. Ze heeft ons ook in staat gesteld het voorkomen van natuurrampen te bestempelen als één van de doelstellingen van het Europees Regionaal Ontwikkelingsfonds. Europa moet nu en in de toekomst laten zien dat het een reactie kan formuleren en concrete invulling kan geven aan de betuigde solidariteit. Ik hoop dus - en u heeft dat zojuist ook gezegd - dat de Commissie de boodschap heeft begrepen en dat ze alle nodige middelen zal mobiliseren om hulp te bieden in deze ernstige situatie, en dan vooral via het EU-Solidariteitsfonds en het Financieringsinstrument voor civiele bescherming.
Ter afsluiting wil ik u er graag aan herinneren dat deze hevige stormen - net als de branden in Griekenland in 2007 - hebben aangetoond dat we behoefte hebben aan eenheden voor civiele bescherming die in crisisgebieden kunnen worden ingezet. Ik zou graag weten wat u daarvan denkt, mevrouw Vassiliou. Ik zou verder graag uw antwoord vernemen op het verzoek van het Europees Parlement van 27 april 2006 om een Europees waarnemingspunt voor natuurrampen op te zetten en zo te garanderen dat Europa een doeltreffende antwoord kan formuleren als er zich zulke onfortuinlijke rampen voordoen.
Jean Marie Beaupuy
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Vassiliou, op 18 november van het afgelopen jaar heb ik hier, op precies dezelfde plek het volgende gezegd: "we weten niet wanneer de volgende ramp zich aandient, en wat de omvang daarvan zal zijn, maar we kunnen van één ding heel zeker zijn, en dat is dat er zich spoedig weer een ramp zal voordoen. En wanneer dat gebeurt, dan zullen onze medeburgers, die nu al vijftig jaar hebben toegekeken bij de constructie van een Europa dat zichzelf solidair noemt, ons vragen: 'Wat hebt u hieraan gedaan'”. Ik herhaal: dat is wat ik hier, in dit Parlement, afgelopen november heb gezegd.
In ditzelfde Parlement had ik twee jaar eerder, in november 2006, eigenlijk al min of meer hetzelfde gezegd: "Als de Europeanen op één gebied een doeltreffende reactie van de Gemeenschap verwachten, dan is dat wel als er zich grootschalige natuurrampen voordoen.”
Ik zei toen dat iedereen dat kon zien als er zich rampen als die met de tsoenami voordoen, en voegde daaraan toe: "Daarom zijn mijn fractie en ik voorstander van het implementeren van preventieve acties en het creëren van de capaciteit om snel te reageren en in te grijpen bij zulke tragedies. Ik wil in dit verband graag de aandacht vestigen op de kwaliteit van het verslag-Barnier, dat dit probleem heel goed analyseert en voorstellen doet die niet alleen constructief zijn als het om doeltreffendheid gaat, maar ook nog eens voldoen aan de subsidiariteitsvereisten”. Mevrouw Vassiliou, dit verslag is hier nog steeds populair, omdat het concrete en uiterst praktische voorstellen bevat. Het bevat zelfs verwijzingen naar begrotingsitems en stelt dat de in het verslag opgenomen voorstellen kunnen worden gefinancierd met 10 procent van de middelen van het Solidariteitsfonds. Het legt verder op een heel pragmatische wijze uit hoe we met de betrokken diensten en autoriteiten in de verschillende lidstaten moeten omgaan.
Met de twaalf voorstellen uit het verslag-Barnier hadden we al het nodige om op Europees niveau actie te kunnen ondernemen, en dat zou een aantal weken vóór de komende, in juni te houden verkiezingen een extra bewijs zijn geweest voor het nut en de doeltreffendheid van oprechte Europese operationele solidariteit.
U heeft ons zojuist gezegd, mevrouw Vassiliou, dat u de steun van het Parlement hoopt te verkrijgen. U had die steun reeds, en dat blijft zo. U zegt dat de Raad het probleem is - wat doet die Raad? De Raad is hier vanavond niet. Ik hoop dat de Raad bereid is na dit debat naar onze oproep te luisteren. Het is geen roep om hulp of uitdrukking van verbijstering met betrekking tot de recente tragedie. Waar het om gaat is dat de Raad de vraag die ik pas geleden gesteld heb, hoort - "Wat heeft u gedaan?”
Gérard Onesta
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Vassiliou, dames en heren, ik wil graag even stilstaan bij de aard van het debat van vanavond. Ik geloof dat we dit soort debatten wel erg vaak - te vaak - voeren. Elke keer als er zich een ramp voordoet, komen we hier in dit Parlement bijeen om een klaagzang aan te heffen. We zeggen dan dat er zich een tragedie heeft afgespeeld, waarbij we de slachtoffers eer betuigen.
Ook ik doe hier aan mee, maar ik meen dat onze rol dan niet uitgespeeld is. Zoals mijn collega's zojuist hebben gezegd bestaat onze rol er misschien juist in vooruit te plannen, aangezien er andere natuurrampen zullen volgen. We hebben dat vanochtend met onze stemming over het verslag-Florenz herhaald. We weten dat het klimaat steeds grilliger wordt. Hevige stormen die voorheen maar eens in de eeuw voorkwamen, bezoeken ons nu elk decennium wel eenmaal, en spoedig zal dat elk jaar zijn. En als er geen storm is, is er een overstroming, of anders wel een reeks bosbranden.
Wat doet Europa met dit gegeven? Ik besef heel goed dat de Raad niet verder komt dan nationaal navelstaren. En als je 27 navels over elkaar legt, is een project voor een heel continent niet goed mogelijk. Bij elk drama worden we aan de gevolgen van die omstandigheid herinnerd. Men vertelt ons "op te roepen tot solidariteit”. Met welke middelen? Ik herinner me een discussie in de Begrotingscommissie over middelen voor het klimaat, en toen ging het om niet meer dan enige tientallen miljoenen euro's. Deze storm alleen al heeft voor 1,4 miljard euro schade veroorzaakt. Hoeveel verzekeringsrekeningen moeten we betalen voordat het tot ons doordringt dat de bescherming van het milieu geen last is maar een investering in de toekomst?
Ook vandaag weer zullen we spreken over de noodzaak om Europese actoren te mobiliseren als er zich een tragedie voordoet. Maar dat hebben we al eerder gezegd - ik meen in 2001, toen we in dit Parlement de explosie van de AZF-fabriek in mijn stad bespraken. We zeiden toen dat we moesten overwegen een Europese interventiemacht samen te stellen om te laten zien dat het begrip solidariteit in Europa bij humanitaire rampen geen lege huls is, maar dat we concrete actie ondernemen. We zijn nu al enige jaren verder, en wat is er van die interventiemacht geworden?
Ik zat thuis in Toulouse, dames en heren, toen de storm toeslag. Ik weet nu wat een ernstige natuurramp inhoudt. Voor zover ik dat nog niet wist, heb ik het nu thuis zelf meegemaakt, met door de wind afgerukte dakpannen en omgevallen bomen. Ik weet wat de mensen in het getroffen gebied hebben meegemaakt - deze mensen hebben moeten toezien hoe alles wat ze in een heel leven hebben opgebouwd, in één nacht volledig is weggevaagd.
Zolang wij hier in dit Parlement - en dat geldt ook voor de leden van de Commissie, mevrouw Vassiliou, en al degenen die vanavond verzuimd hebben de wel zeer lege banken voor de Raad te vullen - , niet begrepen hebben dat we behoorlijke middelen opzij moeten zetten om rampen te bestrijden, zolang we genoegen nemen met holle frasen, en zolang we in gebreke blijven Europese solidariteit concrete invulling te geven door het opzetten van een snelle interventiemacht die het hele continent kan bestrijken, zolang zullen we hier na elke tragedie dezelfde klaagzang zingen.
Het ware antwoord op de storm "Klaus” is mogelijk deze morgen gegeven, via onze voorbereidingen op Kopenhagen. Dat moet morgen blijken, mevrouw Vassiliou, als er eindelijk middelen worden vrijgemaakt en de civiele interventiemacht waar we in Europa zo dringend behoefte aan hebben, wordt opgezet.
Jean-Claude Martinez
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Vassiliou, de storm die in het Duits "Klaus" en in het Frans "Nicolas" wordt genoemd, heeft in mijn kiesdistrict in Zuidwest-Frankrijk acht departementen geteisterd, waarbij de Landes-regio het ernstigst is getroffen. De bossen hebben het dus het zwaarst te verduren gekregen. De windworp bedraagt 50 miljoen kubieke meter over een gebied van 300 000 hectare - een hoeveelheid hout die overeenkomt met de productie van zes jaar.
Het bos zal nu eerst geruimd moeten worden om te voorkomen dat dit hout gaat rotten. Het verwijderen kost tussen de 5 en 10 euro per kubieke meter - in totaal dus ongeveer 500 miljoen euro, het steunbedrag dat Frankrijk volgens de pers toegezegd heeft. Daarna zal het bos opnieuw moeten worden ingezaaid en beplant, waarna de houtindustrie twintig jaar zal moeten wachten. En als je het over de houtindustrie hebt, heb je het niet alleen over de houtvesters, maar ook over de cafés waar ze een drankje drinken, degenen die het gekapte hout uit het bos slepen, de werknemers op de kwekerijen, de houtverkopers en ga zo maar door.
De pluimveehouderij en de schapen- en rundveefokkerij zijn nummer twee op de lijst met zwaar getroffen sectoren. De storm heeft daken weggerukt en voederopslagplaatsen verwoest; dieren zijn omgekomen. We moeten daarom een Europees verzekeringsfonds voor de landbouw opzetten om dekking te bieden voor gezondheidrisico's en met het klimaat verband houdende risico's. Het Franse voorzitterschap heeft hierover reeds gesproken; de Tsjechische voorzitter zou die draad weer moeten oppakken.
Van de derde groep slachtoffers horen we niets; niemand heeft het over hen. Het zijn de bejaarden en al die mensen in Frankrijk die afgelegen wonen en nog steeds geen elektriciteit hebben. We moeten naar het model van de klimaat/energiestrategie een Europese strategie voor de vierde leeftijd formuleren, om al deze miljoenen mensen van 80, 85 en ouder te behoeden voor de gevolgen van klimaatverandering. We moeten een economie voor de vierde leeftijd ontwikkelen om uit deze crisis te geraken en het geriatrische Rwanda waar we nu in Europa op afstevenen, te omzeilen. Dat moet een economie zijn met een moderne bouwsector, behoorlijk farmaceutisch en medisch onderzoek en een nieuw netwerk, om te verhinderen dat onze gezondheidszorg de kant van Gabon opgaat. Het belangrijkste is echter wel dat er van dit soort klimatologische rampen geen gebruik wordt gemaakt om Darwin te spelen en "natuurlijke" selectie uit te voeren, terwijl we nu juist een Europa voor het leven moeten opbouwen.
Maria Badia i Cutchet
(ES) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de commissaris voor haar woorden van solidariteit.
Zoals hier al is gezegd, zijn verschillende landen in het zuiden van de Unie op 24 en 25 januari geteisterd door een hevige storm, met windvlagen van om en bij de tweehonderd kilometer per uur in een groot deel van het Iberisch Schiereiland en heftige regenbuien, waarbij op enkele uren tijd 30 procent van de totale jaarlijkse regenval is geregistreerd.
De storm heeft aanzienlijke materiële schade toegebracht aan huizen en gebouwen, dienstenfaciliteiten en openbare voorzieningen, zowel op het platteland als in de steden, en heeft ernstige stroomonderbrekingen veroorzaakt. Maar het meest dramatische is wel het onherstelbare verlies van elf mensenlevens in Spanje bij instortingen en ongelukken ten gevolge van de harde windstoten.
Een van de meest tragische voorvallen was de dood van vier kinderen, tussen negen en twaalf jaar oud, in Sant Boi de Llobregat, in Catalonië. De wind heeft er de sporthal verwoest waar ze baseball speelden.
De Europese Unie betreurt het onherstelbare verlies van deze mensenlevens en betuigt haar solidariteit aan de familieleden op deze momenten van intens verdriet, maar zij moet zich ook daadwerkelijk engageren - zoals zij overigens reeds eerder heeft gedaan - door het Solidariteitsfonds of een ander toepasselijk fonds in te zetten voor het herstel van de materiële schade die is veroorzaakt door deze natuurramp.
In Catalonië heeft de storm twintig hectare bos getroffen, waarvan 75 procent ernstige tot zeer ernstige schade heeft opgelopen. In dit gebied moeten maatregelen worden genomen om het toekomstige risico op bosbranden te beperken. Dat dient uiteraard vóór de zomer te gebeuren.
Bovendien heeft zich in vele rivierbeddingen, bergstromen en andere waterlopen plantaardig en ander afval opgestapeld. Daardoor kan het water geblokkeerd raken, wat het risico op lokale overstromingen vergroot.
Gelet op deze en tal van andere gevolgen en op het feit dat er vooralsnog geen definitieve raming van de totale materiële schade voorhanden is - ofschoon mijn land die uiteraard zal bekendmaken in zijn verzoek om steun uit het Fonds -, zijn wij van oordeel dat de Europese Commissie actief moet bijdragen aan het herstel van de getroffen regio's als aanvulling op de enorme inspanningen die de betrokken lidstaten hebben geleverd. Daarbij moet prioriteit worden verleend aan de reparatie van de ernstige schade, zodat de levensomstandigheden en de economische stabiliteit van deze gebieden zo spoedig mogelijk worden hersteld. Immers, de getroffen regio's worden geconfronteerd met een daling van de economische activiteit, milieubederf, verlies van landbouwproducten, stopzetting van velerlei bedrijfsactiviteiten, een massaal verlies van bomen, enzovoorts.
Gelet op de omvang en de gevolgen van de storm verzoek ik de Commissie de genoemde steun zo spoedig mogelijk beschikbaar te stellen, temeer daar de bedoelde fondsen voornamelijk zijn opgericht om het hoofd te bieden aan natuurrampen die een ernstige impact hebben op het leven, het milieu en de economie in een lidstaat of regio van de Europese Unie. De maatregelen die voor steun in aanmerking zouden komen, hebben onder meer ten doel de correcte werking van de infrastructuren te waarborgen, de energie- en drinkwatervoorziening te herstellen en de getroffen gebieden schoon te maken.
Mevrouw de commissaris, ik verzoek u dan ook de toepasselijke fondsen zo snel mogelijk in te zetten, zodra u alle nodige informatie hebt ontvangen.
Anne Laperrouze
(FR) Mevrouw de Voorzitter, zoals mijn collega's al hebben aangegeven heeft deze storm een zware tol geëist. In Frankrijk en Spanje zijn mensen omgekomen en we zijn deze slachtoffers en hun familie nu indachtig. In Zuidwest-Frankrijk is 200 000 hectare woud teloorgegaan.
Deze storm heeft maar liefst 60 procent van de bossen van de Landes-regio verwoest. Toen de storm op zijn hevigst was, zaten bijna 1,7 miljoen huishoudens zonder stroom. In de Landes-regio moeten 3 200 gezinnen het nog steeds zonder elektriciteit stellen. Van duizenden mensen zijn de telefoonverbinding en de watertoevoer tijdelijk onderbroken. Veel wegen zijn nog steeds niet bruikbaar vanwege landverschuivingen, overstromingen of obstakels op het wegdek, zoals omgewaaide bomen of gevallen stroomkabels. De verantwoordelijke diensten doen al het mogelijke om alles zo snel mogelijk weer in het gerede te brengen.
Ik ben blij dat de Franse regering een formele belofte heeft gedaan tot het indienen van een verzoek om steun, zodat de getroffen gebieden middelen uit het Solidariteitsfonds kunnen ontvangen. Ik vind het intussen wel een kwalijke zaak dat het Franse voorzitterschap het niet nodig heeft gevonden een aanpassing van dit Fonds aan de orde te brengen.
Zoals mijn collega's al hebben gezegd - en u heeft dat zelf ook gedaan, mevrouw de commissaris - worden toezeggingen uit het Fonds op dit moment door de Raad geblokkeerd. Het Parlement stelt zich op het standpunt dat dit Fonds dekking moet bieden bij eender welke ernstige natuurramp die grote schade toebrengt aan de bevolking en het milieu, zoals overstromingen, branden en perioden van droogte. We gaan zelfs nog iets verder, door ook door mensen veroorzaakte verschijnselen - bijvoorbeeld catastrofes als gevolg van terroristische acties - te dekken.
Ons Parlement heeft zich uitgesproken voor een verlaging van de drempel voor de hulpverlening. Als we eens gaan kijken of het Solidariteitsfonds iets kan betekenen voor de getroffen regio's, dan zien we dat er een mogelijkheid bestaat dat we onder die drempel blijven. Het gaat hier welbeschouwd om een situatie waardoor drie landen zijn getroffen. Ik geloof daarom dat de drempel moet worden herzien om te laten zien dat Europese solidariteit wel degelijk kan bestaan.
Zoals u heeft gezegd, mevrouw de commissaris - en mijn collega's hebben dat nog eens onderstreept -, zullen dit soort rampen zich als gevolg van klimaatverandering vaker voordoen. De Commissie heeft aangegeven dat ze een mededeling zal uitbrengen over de aanpassing aan klimaatverandering.
Het is van belang dat dit Solidariteitsfonds van nu af werkelijk een Europees instrument voor de bescherming van de burgers wordt. Het is tijd dat Europa laat zien dat het in tragische omstandigheden paraat staat om de burgers te beschermen.
Gilles Savary
(FR) Mevrouw de Voorzitter, uiteraard wil ook ik om te beginnen mijn condoleances uitspreken en medeleven betuigen met alle families die een verlies moeten betreuren, en alle anderen die door deze ramp zijn getroffen, waaronder ook al degenen die het nu nog steeds zonder stroom, water of openbare diensten moeten stellen.
Mevrouw de commissaris, u heeft beloofd - en u heeft daarin volgens mij gelijk - dat u de maatregelen voor het voorkomen van crises verder wilt uitwerken. Maar waar we het vanavond eigenlijk over hebben - als ik zo vrij mag zijn -, is de schadeloosstelling voor de laatste ramp.
Dit is de derde catastrofale storm in twintig jaar. Zoals u zich herinnert deed de eerste daarvan zich in Bretagne voor, in 1988. Die storm behoudt nog steeds het record voor windsnelheid: 250 kilometer per uur. De tweede storm, van 27 december 1999, was er een van tot dan toe ongekende omvang: hij heeft een groot deel van onze bossen verwoest. De derde storm is die van 24 januari 2009. Dat ik me dat zo goed herinner, komt omdat ik in de Gironde-streek woon, vlakbij de bossen.
We moeten ons nu om te beginnen afvragen op welke wijze de Europese Unie hier een toegevoegde waarde kan inbrengen. De toestand in de bosbouw is rampzalig en het feit dat sommige bosbouwers met de uitoefening van hun vak gestopt zijn - ze geloven dat hun beroep geen toekomst meer heeft - vormt voor ons allemaal een bedreiging.
We moeten daarom een plan uitwerken. Ik zelf behoor tot degenen die - al meer dan tien jaar geleden - bereid waren een gemeenschappelijk crisisordening te overwegen, met de bedoeling om al het hout dat door een overmachtsituatie beschikbaar komt, te verkopen, maar dan zonder de prijs te schaden. Dat kan door de aanvoer uit andere Europese regio's te blokkeren, het vervoer te subsidiëren en ervoor te zorgen dat de getroffen gebieden snel worden herbeplant. Anders zouden die streken het voorwerp van speculatie kunnen worden - of eenvoudigweg verlaten. We hebben hier te maken met een probleem dat de Europese Unie rechtstreeks aangaat.
Ik denk verder aan de oestertelers. Die activiteit maakt een moeilijke periode door. De problemen begonnen met een niet zo natuurlijke ramp - het zinken van de Prestige in 2002. Maar dit keer beginnen de oestertelers uit het Arcachon-bekken zich werkelijk wanhopig af te vragen of ze er ooit weer bovenop zullen komen.
Tot slot zou ik graag zien dat het Europees Solidariteitsfonds werd gemobiliseerd. Uiteraard ben ik het eens met wat mevrouw Laperrouze heeft gezegd. De Raad is hier niet aanwezig. Ik zal niet zeggen dat de Raad geen oren en geen hart heeft, maar ik vind het wel erg teleurstellend dat hij geweigerd heeft de regels bij te stellen en dat het zo moeilijk is het Solidariteitsfonds in te zetten.
Ik vraag me zelfs af of de Franse regering daar wel op aanstuurt. Ik ben er zelf voorstander van dat ze dat doet. Het is nu, een paar maanden voor de verkiezingen, van groot belang dat de burgers weten dat Europese solidariteit wel degelijk bestaat en dat Europa meer is dan alleen maar een markt.
Rosa Miguélez Ramos
(ES) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik was in Galicië toen mijn regio op 23 januari geteisterd werd door winden van bijna tweehonderd kilometer per uur. Daarbij werd meer dan veertigduizend hectare bos verwoest, mevrouw de commissaris.
Galicië is de dichtst beboste regio van de Europese Unie. Tijdens de doortocht van de storm zijn honderdduizenden bomen omgewaaid, waardoor tal van wegen versperd raakten en hoog- en laagspanningskabels tegen de grond gingen over een afstand van meer dan vijfhonderd kilometer. Het elektriciteitsnet is overigens nog steeds niet volledig hersteld.
Meer dan driehonderdduizend gebruikers, onder wie ikzelf, kwamen zonder elektriciteit te zitten, in sommige gevallen gedurende verschillende dagen, en ook de telefoonlijnen lieten het afweten.
Er zijn doden en gewonden gevallen en de storm heeft ernstige schade toegebracht aan woningen, infrastructuren, landbouw- en veeteeltbedrijven, winkels en fabrieken, sportcomplexen, openbare gebouwen en gemeentelijke voorzieningen.
De regering van Galicië heeft snel gereageerd op deze storm, die voor zover bekend de zwaarste uit de geschiedenis is. Zij heeft zonder dralen zeventien miljoen euro beschikbaar gesteld om de slachtoffers van meet af aan te steunen en het herstel van de schade te subsidiëren.
Zoals wij allen weten - het is hier overigens al gezegd - hebben de ergst getroffen lidstaten, Frankrijk en Spanje, op 26 januari Europese steun aangevraagd voor het herstel van de stormschade. Aangezien de geleden schade beantwoordt aan de definitie van buitengewone ramp die is opgenomen in de vigerende verordening over het Solidariteitsfonds hebben de twee lidstaten aangekondigd dat zij begonnen zijn met de voorbereidingen om steun uit het Fonds aan te vragen.
Nu blijkt echter opnieuw, net zoals bij de recente overstromingen in Roemenië, dat de eisen waaraan krachtens de verordening moet worden voldaan zo strikt zijn, dat deze ramp feitelijk niet als ernstig kan worden aangemerkt, mevrouw de commissaris.
Ik wil hier eenvoudigweg even in herinnering brengen, zoals ook u en sommige andere leden van dit Parlement hebben gedaan, dat de Commissie haar voorstel heeft ingediend in 2005, dat het Parlement in 2006 advies heeft uitgebracht over de hervorming van de verordening over het Solidariteitsfonds en dat deze kwestie sindsdien wordt tegengehouden in de Raad, die al meer dan twee jaar op dit hervormingsvoorstel broedt.
Mevrouw de commissaris, daarom verzoek ik u, gelet op de uitzonderlijke situatie en de ernstige gevolgen van de ramp voor de levensomstandigheden en de economische stabiliteit van de getroffen regio's, het fonds in te zetten als blijk van solidariteit met de getroffen lidstaten en vooral ook met de getroffen burgers. Ik ben van oordeel dat zij financiële steun moeten ontvangen, want daarin komt de Europese solidariteit waaraan zij behoefte hebben rechtstreeks tot uiting, hoe klein het bedrag ook is.
Flaviu Călin Rus
(RO) Allereerst zou ik graag mijn steun willen betuigen aan de families die door de ramp zijn getroffen. Ik heb, zoals iedereen, de dramatische gevolgen gezien in de nasleep van de storm "Klaus”. Ik zag ook de eerste tussenkomstpogingen op de plaats van de ramp, van zowel landen die waren getroffen als andere Europese landen.
Aangezien we het voor het grootste deel gehad hebben over de gevolgen en de hulpfondsen, zou ik de Commissie willen vragen naar specifieke projecten die werkelijk in staat zijn om preventiemechanismen voor dit soort voorvallen te implementeren zodat we, tenminste in de toekomst, niet meer mensenlevens zullen verliezen.
Mairead McGuinness
(EN) Mevrouw de Voorzitter, net als anderen dat vanavond hebben gedaan, wil ik mijn medeleven betuigen aan de families die zo zwaar en triest getroffen zijn door deze storm, en ik steun oproepen voor grotere flexibiliteit in het Solidariteitsfonds.
Er is echter ook een algemenere kwestie waar ik uw aandacht op wil vestigen. Die is niet zo ernstig als de kwestie waar u hier nu over debatteert, maar in alle lidstaten vinden af en toe natuurrampen plaats. Ik denk daarbij aan de districten die ik vertegenwoordig - Offaly, http://en.wikipedia.org/wiki/County_Laois" \o "County Laois" en Louth - waar een zeer onnatuurlijke overstroming heeft plaatsgevonden die abnormaal was voor het seizoen. Een klein aantal gezinnen is er zwaar door getroffen. Het waren er zo weinig, dat niemand er aandacht aan heeft geschonken, maar ze hebben wel te maken met grote gevolgen. Misschien moeten we eens kijken naar financiering uit hoofde van de plattelandsontwikkeling of het gemeenschappelijk landbouwbeleid, en een ontberingenfonds opzetten om voor gevallen als deze te zorgen, die voorkomen en hulp nodig hebben.
Kathy Sinnott
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de commissaris heeft in haar openingswoord meerdere rampen genoemd, waaronder de hittegolf enkele jaren geleden in Frankrijk, die twaalf- tot veertienduizend mensen het leven heeft gekost. Het was, voor de duidelijkheid, geen storm of vloedgolf of iets dat vergelijkbaar is met de andere natuurrampen. Deze hittegolf duurde vijf tot zes weken, en de doden zijn gevallen verspreid over een periode van vijf tot zes weken. Bijna alle mensen die zijn gestorven, waren gehandicapt of ouder en woonden in een verpleeg- of verzorgingshuis, of ze verbleven in een opvang terwijl hun familie op vakantie was. De Franse regering heeft op geen enkel moment families of personeelsleden van hun vakantie teruggeroepen. Evenmin heeft zij de hulp van het leger of andere reddingsdiensten ingeroepen. Zij heeft mensen gewoon laten sterven, week na week.
Ik heb veel mensen in Frankrijk gesproken over dit incident, want ik ben betrokken bij het door de Commissie gefinancierde project voor het redden van mensen met een handicap bij rampen. Het was een schandaal, en wel een schandaal waar niemand de vinger op heeft gelegd en dat door niemand is geïdentificeerd. Ik wil de Commissie vragen deze hittegolf te onderzoeken, het aantal doden te onderzoeken en te beseffen dat Frankrijk er niets aan heeft gedaan. In het najaar, toen al die mensen waren begraven, waren wel veertienduizend mensen minder afhankelijk van de sociale voorzieningen.
Androulla Vassiliou
Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, we hebben allemaal wel eens een milieuramp, natuurramp of door de mens veroorzaakte ramp meegemaakt in ons eigen land. Dat is dan ook de reden waarom ik uw gevoelens en uw zorgen volkomen deel.
Het Solidariteitsfonds heeft tot nu toe twintig lidstaten hulp verleend, waaronder vier keer aan Frankrijk, aan Duitsland, Griekenland, Cyprus, Portugal en veel andere landen; twintig in totaal. Ik ken en deel echter uw mening dat verbetering nodig is. We moeten het nog praktischer maken en de lidstaten meer bijstand verlenen. We zullen onze inspanningen voortzetten om deze verbeteringen door de Raad goedgekeurd te krijgen. Ik ben blij dat we hiervoor de goedkeuring van het Parlement hebben. Uw steun zal onze inspanningen zeer helpen.
Zoals ik in mijn openingswoord zei, staat de Commissie volledig achter steun aan Frankrijk en Spanje, die door de winterstorm "Klaus” zijn getroffen, en zal zij alle relevante Europese instrumenten mobiliseren om hun snel de Europese solidariteit te tonen. De Commissie is bereid om de mogelijkheid te onderzoeken het Solidariteitsfonds te mobiliseren, maar we hebben daarvoor eerst een aanvraag van Frankrijk en Spanje nodig. Ze hebben tien weken de tijd om die steun aan te vragen.
Er is mij gevraagd of we andere maatregelen op stapel hebben staan om het systeem van solidariteit met lidstaten in geval van natuurrampen te verbeteren. Ik wil daarom ook vermelden dat we, afgezien van de herziening van het Solidariteitsfonds, binnenkort ook met een mededeling komen die tot doel heeft maatregelen te identificeren die zouden kunnen worden opgenomen in een communautaire strategie voor de preventie van natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen.
Samengevat, is de Commissie van mening dat het Solidariteitsfonds al een zeer nuttig instrument is, maar dat er natuurlijk ruimte is voor verbetering en dat we ons daartoe zullen blijven inspannen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Zita Pleštinská  
Van 23 tot en met 25 januari raasde de storm "Klaus” over het zuidwesten van Europa en richtte daar aanzienlijke schade aan. Er werden windvlagen tot 194 km/u gemeten. De storm eiste achttien levens in Spanje, Frankrijk en Duitsland en het aantal slachtoffers zou zelfs nog hoger zijn geweest als het systeem voor snelle waarschuwing niet operationeel was geweest.
In Slowakije zagen we met diepgevoelde sympathie op onze tv-schermen hoe zich een vreselijke tragedie ontvouwde in het dorp Sant Boi de Llobregat, waar vier kinderen om het leven kwamen nadat het dak van een sporthal was geblazen. Ik betuig mijn oprechte medeleven met alle gezinnen die een gezinslid hebben verloren.
Het Solidariteitsfonds is een nuttig instrument. Dit fonds werd opgericht in de EU na de overstromingen van augustus 2002. De steun uit het fonds is bedoeld voor lidstaten en kandidaat-lidstaten waar zich een grote natuurramp heeft voltrokken. Dit is van toepassing op rampen waarvan de schade wordt geraamd op meer dan 0,6 procent van het bbp van het getroffen land. Na de novemberstorm in 2004, die 2,5 miljoen kubieke meter bos verwoestte, ontving Slowakije 5 667 578 euro uit het Solidariteitsfonds.
Het aantal rampen neemt als gevolg van de klimaatverandering gestaag toe, waardoor we gedwongen worden maatregelen te nemen om niet alleen te waarborgen dat in de directe nasleep van een ramp snel en flexibel financiële hulp wordt geboden, maar dat ook voorzorgsmaatregelen worden getroffen tegen diverse natuurrampen.
