Regionalny wpływ trzęsień ziemi (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie Nikolaosa Vakalisa w imieniu Komisji Rozwoju Regionalnego w sprawie regionalnego wpływu trzęsień ziemi.
Nikolaos Vakalis  
sprawozdawca. - (EL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Zwróciłem się z prośbą o przygotowanie tego sprawozdania po zaobserwowaniu następującej rzeczy: mimo iż w XX wieku trzęsienia ziemi spowodowały śmierć 1,5 mln osób na całym świecie, a obrażenia odniosło jeszcze więcej ludzi; mimo iż trzęsienia ziemi są katastrofą naturalną, która plasuje się na drugim miejscu pod względem śmiertelności; i mimo iż w latach 2002-2007 trzęsienia ziemi były czwartą najczęściej występującą klęską żywiołową w państwach członkowskich i krajach kandydujących, Unia Europejska odnosi się do tego problemu stosunkowo rzadko i traktuje je jako drugorzędne zjawisko w porównaniu z innymi klęskami naturalnymi.
Sądzę, że moja prośba była słuszna i jestem zadowolony, że moje sprawozdanie zostało zaakceptowane przez Komisję Rozwoju Regionalnego i że cieszy się poparciem wszystkich grup politycznych. Przesłanie Parlamentu Europejskiego jest jasne: w przyszłości my jako Unia Europejska nie możemy podejmować problemu trzęsień ziemi jedynie sporadycznie i marginalnie; trzęsienia ziemi musimy traktować jako wyraźny i odrębny problem, jak również sprawdzać jego wszystkie poszczególne aspekty i elementy.
Sprawozdanie w szczególności wzywa Komisję do tego, aby nie marnotrawiła czasu, przygotowując komunikat zawierający ocenę ryzyka wystąpienia trzęsienia ziemi i kontrolę działań zapobiegawczych, zarządzania, kwestii naprawy szkód i rekompensaty. Innymi słowy komunikat ten musi przypominać komunikat w sprawie powodzi. Parlament Europejski oczekuje, że Komisja sprawdzi, przynajmniej w zakresie tego typu komunikatu, ilość wniosków zawartych w sprawozdaniu.
Po pierwsze podjęcie środków ochronnych w odniesieniu do trzęsień ziemi powinno stanowić w przyszłości podstawowy wymóg finansowania projektów infrastrukturalnych z funduszy strukturalnych, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że trzęsienia ziemi mają ogólny negatywny wpływ na spójność gospodarczą i społeczną odnośnych regionów. Trzęsienia ziemi przede wszystkim stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia, infrastruktury, zatrudnienia, środowiska, dziedzictwa kulturowego i turystyki.
Po drugie powinniśmy wspierać nowe budownictwo oraz konserwację i modernizację starych budynków i struktur, do których należą pomniki niespełniające wymogów sejsmicznych.
Po trzecie Komisja Europejska powinna zapewnić, że większa ilość funduszy będzie przeznaczana na system informowania obywateli i szkolenia personelu zajmującego się trzęsieniami ziemi.
Po czwarte należy opracować europejską strategię badań nad trzęsieniami ziemi. Należy zwrócić uwagę nie tylko na korzyści społeczne, ale też na korzyści ekonomiczne, jakie tego typu działania za sobą pociągają.
Po piąte należy sporządzić protokół techniczny dotyczący wspólnego działania, jakie powinna podjąć Unia Europejska w przypadku poważnej klęski spowodowanej trzęsieniem ziemi, skupiając się przede wszystkim na niezbędnej infrastrukturze transportowej, energetycznej, telekomunikacyjnej i zapewniającej opiekę zdrowotną.
Na koniec chciałbym zwrócić uwagę na konieczność przywrócenia wniosku komisarza Barniera. Należy również uzupełnić propozycję Sarkozy-Karamanlis dotyczącą stworzenia europejskich sił ochrony ludności ustawodawczym wnioskiem Komisji - podkreślam tutaj słowo ustawodawczy.
Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Sprawozdanie, które ma zostać jutro zatwierdzone przez Parlament, zawiera konkretne propozycje. Zarówno Komisja jak i państwa członkowskie chcą odpowiedzieć na te propozycje natychmiast, co umożliwi podjęcie działań zgodnie ze zobowiązaniami poszczególnych stron.
Na koniec chciałbym podziękować sprawozdawcom pomocniczym za wspaniałą współpracę, jak również członkom wszystkich innych grup politycznych, którzy ulepszyli moją pierwotną propozycję dzięki swoim interwencjom i poprawkom.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Komisja, jak również ja osobiście chciałbym podziękować posłowi sprawozdawcy, posłowi Vakalisowi, za przygotowanie niezwykle pouczającego i wartościowego sprawozdania.
Trzęsienia ziemi są trudnym problemem. Wymagane jest odpowiednie przygotowanie, zaś wystarczające środki należy podjąć odpowiednio wcześnie, umożliwiając tym samym poradzenie sobie nawet z najpoważniejszymi rezultatami trzęsień ziemi.
Rok 2007 był ważnym rokiem ze względu na opracowanie metod radzenia sobie z klęskami żywiołowymi na szczeblu UE. Nie tylko doszło do maksymalnej mobilizacji unijnego mechanizmu ochrony ludności, ukierunkowanej na zwalczanie pożarów lasów w Grecji, ale uchwalono również dwa nowe środki ustawodawcze w kwestii ochrony ludności: instrument finansowy skierowany na ochronę ludności oraz poprawiony europejski mechanizm ochrony ludności. Ponadto Komisja zamierza podjąć specjalną inicjatywę zorientowaną na zwiększenie kompetencji UE w kwestii radzenia sobie z klęskami, co zostało ogłoszone w sierpniu w wyniku rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie pożarów lasów i powodzi.
Natychmiastowa i skuteczna reakcja na klęski żywiołowe ma oczywiście kluczowe znaczenie zwłaszcza w przypadku trzęsień ziemi, których praktycznie nie da się przewidzieć. Jednakże nawet w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych zdarzeń skutecznej reakcji może i musi towarzyszyć podjęcie właściwych środków zapobiegawczych, jak na przykład wczesne ostrzeżenie, tak aby ograniczyć ewentualne szkody i umożliwić kontrolę sytuacji.
W związku z tym w 2008 roku Komisja opracuje kompleksowe działania, mające na celu ogólną poprawę instrumentów służących zapobieganiu klęskom.
Po omówieniu kwestii reagowania i zapobiegania skupimy się teraz na trzecim etapie zarządzania klęskami żywiołowymi, jak na przykład trzęsieniami ziemi, czyli naprawie szkód. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuję apel Parlamentu do Rady dotyczący promowania wykorzystywania Funduszu Solidarności.
Ten finansowy instrument ochrony ludności umożliwia długoterminowe finansowanie ramowych działań związanych z ochroną ludności, jak na przykład reagowanie w przypadku trzęsienia ziemi. Nowe rozporządzenie mówi o udostępnieniu praktycznie podwojonej sumy. Komisja opracowała również specjalne plany radzenia sobie z kwestiami związanymi z trzęsieniami ziemi i dzięki kapitałowi przeznaczonemu przez Parlament Europejski na budżet UE na rok 2006 Komisja wspiera już projekt STEP. Projekt ten jest wdrażany na podstawie partnerstwa pomiędzy Włochami, Portugalią i Niemcami, i jego celem jest rozwój mobilnej jednostki zajmującej się oceną i administracją zarządzania trzęsieniami ziemi. Komisja popiera również apel sprawozdawcy, posła Vakalisa, o lepszą współpracę. Wydarzenia, które miały miejsce ostatniego lata, pokazują, że pomimo iż reakcja Unii Europejskiej zorientowana na ochronę ludności była imponująca, nadal jest tam miejsce na poprawę. W oparciu o zalecenia zawarte w sprawozdaniu Barniera Komisja tworzy obecnie gotowe jednostki ochrony ludności, które składają się z ekspertów w dziedzinie reagowania na trzęsienia ziemi, przygotowanych na natychmiastową mobilizację.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że poseł sprawozdawca, pan Vakalis, podkreśla znaczenie współpracy z państwami trzecimi. Mechanizm ochrony ludności umożliwia podjęcie współpracy z krajami trzecimi oraz wykorzystanie programu Euromed w przypadku zapobiegania, minimalizowania i zarządzania klęskami naturalnymi oraz tymi spowodowanymi przez człowieka, i jest kolejnym pozytywnym przykładem współpracy w tym sektorze.
Lambert van Nistelrooij
w imieniu grupy PPE-DE. - (NL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Przede wszystkim pragnę pogratulować posłowi Vakalisowi sprawozdania. Jako obywatel Grecji zwraca on uwagę na sprawy, które dotyczą jego regionu i mieszkańców. Przygotował on to sprawozdanie, które było zresztą jego własną inicjatywą, w bardzo krótkim czasie i udzielam mu pełnego wsparcia.
Chciałbym omówić kontrolę klęsk żywiołowych i ich zapobieganie w szerszym kontekście, a mianowicie w kontekście zmian klimatycznych. Coraz bardziej aktualne stają się następujące kwestie: poziom opadów, zbyt wysoki poziom opadów, powodzie, podnoszące się poziomy mórz itd.
Pod tym względem ludzie liczą oczywiście na Unię Europejską. W dniach 31 października - 2 listopada uczestniczyłem w debacie organizowanej w ONZ w Nowym Jorku, w której udział też wzięli przedstawiciele różnych kontynentów i regionów. Oni również liczą na Europę i apelują do nas o to, abyśmy zrobili wszystko, co możliwe w kwestii podjęcia środków zapobiegawczych, programów zapobiegawczych i zapobiegania klęskom, i chcą, abyśmy uwzględnili w tych działaniach naszą wiedzę.
Uważam, że nie ma potrzeby, abyśmy wyszli z taką propozycją, obok innowacji i solidarności, na arenie międzynarodowej. Mój kraj, Holandia, również jest częściowo położony poniżej poziomu morza i dysponuje konkretną wiedzą, którą możemy w tej dziedzinie wykorzystać. Cieszę się w związku z tym, że możemy dać dobry przykład, jakim są różne fundusze unijne.
Chciałbym jeszcze raz wyrazić swoje poparcie tego, co zostało powiedziane dziś podczas porannej debaty z Komisją: nasz Fundusz Solidarności musi być bardziej elastyczny. Posiadamy bardzo dobry fundusz, który jest też wzorowym przykładem, ale Rada Europejska nadal ma co do niego pewne zastrzeżenia.
Pani przewodnicząca! Na koniec chciałbym zwrócić uwagę na szczególnie europejski charakter sprawozdania pania posła Vakalisa. Klęski żywiołowe często mają wymiar międzynarodowy, nie zatrzymują się na granicach, i w związku z tym chciałbym wezwać Komisję do zaproponowania inicjatyw uwzględniających ochronę i wsparcie naszych obywateli.
Vasile Dîncu
w imieniu grupy PSE. - (RO) Pani przewodnicząca, panie sprawozdawco, panie i panowie! Sporządzenie sprawozdania w sprawie regionalnego wpływu trzęsień ziemi nie było łatwym zadaniem, zwłaszcza że powstało podobnie jak trzęsienia ziemi: niezwykle szybko i nieoczekiwanie. Z tego względu chciałbym pogratulować koledze Vakalis sposobu, w jaki udało mu się pełnić rolę kapitana na statku.
Ponieważ trzęsienia ziemi są pozbawione jakichkolwiek ideologicznych konotacji, opinie członków różnych grup były zgodne. Naszym jedynym zadaniem było znalezienie pragmatycznych formuł, które wypełniłyby lukę w prawodawstwie, i opracowanie skutecznych mechanizmów reagowania na szczeblu UE.
Chciałbym powiedzieć, że zgodnie z przeczuciem posła Vakalisa podczas badań przeprowadzanych na potrzeby przedmiotowego sprawozdania zauważyliśmy, że na szczeblu UE występują poważne luki dotyczące ochrony przed trzęsieniami ziemi.
Nie posiadamy żadnego jednolitego mechanizmu podejmowania interwencji na wypadek trzęsienia ziemi. W wielu krajach i regionach Europy brakuje map zagrożeń. W wielu państwach nie ma odpowiednich przepisów krajowych. Bardzo mało środków inwestujemy w badania. W dziedzinie oceny ryzyka sejsmicznego brakuje europejskiego programu badań.
Na przykład polisy ubezpieczeniowe nie uwzględniają, albo uwzględniają tylko w niewielkim stopniu, ochrony przed ryzykiem wystąpienia trzęsienia ziemi. Nie prowadzimy żadnej publicznej kampanii edukacyjnej, mimo iż mamy normę Eurocod 8, która zawiera instrukcje dotyczące ochrony na wypadek trzęsienia ziemi. Jednakże norma ta nie ma zastosowania do przepisów urbanistycznych dotyczących nowych konstrukcji.
Krótko mówiąc, wyszliśmy również z innymi propozycjami. Niektóre z nich wymienił poseł Vakalis. Członkowie Partii Europejskich Socjalistów po raz kolejny poparli ustanowienie europejskich sił ochrony ludności, wzywając przy tym Komisję do wysunięcia odpowiedniego wniosku. Zaproponowaliśmy opracowanie scentralizowanego europejskiego instrumentu służącego zapobieganiu i zarządzaniu kryzysami związanymi z trzęsieniem ziemi. Domagaliśmy się zaawansowanych badań i programu, finansowanych na szczeblu UE.
Oprócz tego poseł Vakalis działał jak doskonały "katalizator”, przygotował znakomite syntezy kompromisowych poprawek, kiedy groziło nam sporządzenie sprawozdania, które objętościowo przypominałoby słownik. W związku z tym uważam, że sprawozdanie to jest wynikiem znakomitej pracy zbiorowej, i chciałbym pogratulować zarówno posłowi Vakalisowi jak i wszystkim koleżankom i kolegom, którzy uczestniczyli w przygotowaniu tego sprawozdania.
Marios Matsakis
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Pragnę pogratulować posłowi Vakalisowi znakomitego sprawozdania. Sprawozdanie to podkreśla fakt, że mimo iż trzęsienia ziemi mogą mieć niszczycielski wpływ na gospodarkę i społeczeństwo w regionach o wysokiej aktywności sejsmicznej, Unia Europejska zwraca na to zbyt mało uwagi. Poseł sprawozdawca opowiada się, zresztą słusznie, za natychmiastowym podjęciem szeregu środków nadzorujących i finansowych w celu naprawy tego przykrego stanu rzeczy. Tego typu środki powinny koncentrować się na minimalizacji szkód, jak również na zwiększeniu szybkości i skuteczności reakcji oraz na odszkodowaniach na rzecz pokrzywdzonych jednostek i całych społeczności.
Poseł Vakalis uważa, że szczególną uwagę należy poświęcić dziedzinie badań. Zgadzam się z tym. Niekoniecznie chodzi tutaj oczywiście o badania służące przewidywaniu trzęsień ziemi, praktykę, która okazała się mieć ograniczone zastosowanie, ale o badania dotyczące konstrukcji wznoszonych przez nas budynków. Przykładem jest stosowanie trwalszych, solidniejszych i lżejszych materiałów. Kolejna dziedzina, gdzie badania mogą zapobiec utracie życia, to środki bezpieczeństwa zapobiegające śmiertelnemu porażeniu prądem elektrycznym i pożarom spowodowanym wstrząsami. Badania systemów telekomunikacyjnych odpornych na trzęsienie ziemi oraz badania specjalistycznego sprzętu do wykrywania i wydobywania ofiar z zawalonych budynków to kolejne obszary, w których badania mogą okazać się niezwykle przydatne i cenne.
Sebastiano  Musumeci
w imieniu grupy UEN. - (IT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Uważam, że projekt rezolucji w sprawie regionalnego wpływu trzęsień ziemi po raz pierwszy w sposób logiczny i spójny traktuje o aktywności sejsmicznej poszczególnych regionów Unii i w konsekwencji tego o realizacji zadań w zakresie ochrony ludności. W związku z tym pragnę złożyć na ręce posła sprawozdawcy słowa uznania, które mu się należą!
Fascynuje mnie ten temat i jestem w niego bezpośrednio zaangażowany, jednocześnie też mieszkam w regionie o najwyższym ryzyku sejsmicznym i najwyższej aktywności wulkanicznej: na Sycylii położonej u podnóża Etny. Podczas ostatniej erupcji tego wulkanu miałem zaszczyt pełnić rolę komisarza ds. klęsk żywiołowych w rządzie włoskim. Tak więc znam ten problem z bliska i wiem też o brakach, jakie mają Włosi, jeżeli chodzi o przewidywanie zagrożeń i ich zapobieganie, i nie chodzi tutaj oczywiście tylko i wyłącznie o zagrożenie trzęsieniem ziemi.
Jednakże cała Europa pozostaje w tej dziedzinie mocno w tyle. Od lat apeluję na przykład do Parlamentu i Komisji o powołanie Europejskiej Agencji Ochrony Ludności, która odpowiadałaby za koordynację usług związanych z zarządzaniem klęskami żywiołowymi w państwach członkowskich i opracowanie jednolitej polityki zapobiegania klęskom żywiołowym i ich przewidywania oraz programu szkoleniowego dla personelu i wolontariuszy.
Obecna rezolucja w końcu zdaje się podążać w tym kierunku. Mówiąc prawdę, Unii Europejskiej nadal brakuje kultury ochrony ludności, która często jest jedynie tematem rozmów przy okrągłym stole i wyborczą obietnicą, mimo iż gra toczy się tutaj o nasze prawo do bezpieczeństwa. Przed zwróceniem się do lokalnych działaczy, władz prowincji, miast i regionów z prośbą o wskazanie konkretnych przykładów Europa powinna pokazać, że chce w końcu zrobić krok naprzód, i wierzę, że ta rezolucja może przyczynić się do tego, że zrobimy pierwszy właściwy krok w tym kierunku.
Diamanto Manolakou
w imieniu grupy GUE/NGL. - (EL) Panie przewodniczący! Trzęsienia ziemi nie da się przewidzieć, ale można za to podjąć środki ochronne, które zminimalizują śmiertelność i zniszczenia oraz zwiększą poczucie bezpieczeństwa.
Poseł sprawozdawca proponuje szereg ważnych środków, których nie będę tutaj powtarzać. Jednakże muszę podkreślić konieczność przeprowadzania profilaktycznych kontroli i wzmocnienia osłabionych struktur zarówno w budynkach publicznych, jak i prywatnych, na przykład w fabrykach, szkołach, ośrodkach rekreacyjnych, czyli w miejscach, gdzie gromadzą się duże ilości ludzi. Jednocześnie musimy też chronić punkty pomocy, gdzie po katastrofalnym trzęsieniu ziemi ludzie mogą otrzymać pomoc, i zwiększać ich ilość, ponieważ zyskowność gruntów zwiększa rozwój budownictwa.
W przypadku nowych budynków należy weryfikować jakość materiałów i solidność przedsiębiorców budowlanych, ponieważ zdarza się, że cenniejszy od życia ludzkiego jest wyższy zysk, o czym świadczą niektóre przypadki trzęsień ziemi w Grecji. Specjalne środki ochrony należy zastosować w pierwszej kolejności na obszarach o wyższym zagrożeniu sejsmicznym. Są to głównie tereny o gęstej zabudowie, gdzie istnieją złe warunki mieszkaniowe zarówno pod kątem społecznym jak i ekonomicznym.
W tego typu miejscach prace restauratorskie rzeczywiście powinny być finansowane ze środków wspólnotowych. To są pieniądze ludzi. Rząd również będzie musiał stosować się do procedur, które zostały dostosowane do warunków glebowych i mieszkaniowych występujących na danym obszarze, w celu zapewnienia optymalnej ochrony na wypadek trzęsienia ziemi i poprawienia jakości budownictwa mieszkaniowego.
Georgios Georgiou
w imieniu grupy IND/DEM. - (EL) Panie przewodniczący! Chciałbym pogratulować koledze Vakalis oraz podziękować komisarzowi Dimas za to, że daje nam nadzieję na przyszłość.
Panie przewodniczący! Można uciec od ognia, można też uratować się od powodzi, jeżeli potrafi się pływać. W przypadku trzęsienia ziemi można tylko mieć nadzieję na to, że Bóg stanie po naszej stronie. Ponieważ kwestie te dotyczą naszych metafizycznych celów i nadziei, dobrze by było mieć po swojej stronie Unię Europejską. Czasami niestety Unia nie staje po naszej stronie; Fundusz Solidarności został uruchomiony tylko w pojedynczym przypadku trzęsienia ziemi, podczas gdy w trakcie powodzi i pożarów wykazywał się dużo większą gotowością. Oczywiście wiemy, że zgodnie z przepisami szkody powinny przekraczać 3 miliardy, ale zawalające się domy nie są domami Onassisa czy Billa Gatesa; to domy biednych ludzi. W związku z tym możemy ominąć te przepisy. Z uwagi na to, że region śródziemnomorski często cierpi ponad miarę, co jest bliskie niesłusznie nałożonej karze fizycznej, w miarę możliwości chcielibyśmy zaapelować o aktywację Funduszu Strukturalnego na Rzecz Rozwoju, Funduszu Solidarności (o ile jego surowe przepisy można złagodzić), Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Funduszu Ochrony Ludności. Umożliwi to finansowanie ważnych programów badawczych i naprawę szkód, o ile będzie można osiągnąć to poprzez ludzkie i uczciwe działania.
Rolf Berend
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! To znakomite sprawozdanie, przygotowane przez naszego kolegę, posła Vakalisa, w sposób płynny łączy się z trzema innymi sprawozdaniami w sprawie katastrof naturalnych, które Parlament przyjął w ubiegłym roku, i stanowi ich ważne uzupełnienie, ponieważ poprzednie sprawozdania nie traktowały o trzęsieniach ziemi. Wiemy jednak, że w wielu krajach i regionach, zwłaszcza w Europie Południowej i w regionie śródziemnomorskim, występuje wysoki poziom ryzyka sejsmicznego. W związku z tym popieram apel posła sprawozdawcy do Komisji o sporządzenie komunikatu oceniającego zagrożenie spowodowane trzęsieniem ziemi i zaproponowanie środków zaradczych i uzupełniających, które są konieczne do zareagowania na trzęsienie ziemi, tak jak to miało miejsce ostatnio w przypadku powodzi.
Oczywiście kluczową sprawą jest finansowanie, i jako osoba, która sporządzała sprawozdanie w sprawie Funduszu Solidarności, nie mogę zrozumieć, dlaczego Rada ociąga się - a tak naprawdę odłożyła to na później - z dostosowaniem Funduszu Solidarności, co też Izba ta zatwierdziła. W tej kwestii konieczne są natychmiastowe działania, aby zagwarantować, że ten instrument finansowy, bazujący na solidarności, będzie dostępny w przyszłości i że dzięki niemu będzie możliwa szybka, skuteczna i elastyczna naprawa szkód spowodowanych przez katastrofy naturalne, w tym trzęsienia ziemi. Przeszłe zdarzenia świadczą o tym, że brak elastyczności, zwłaszcza jeśli chodzi o terminy i działania kwalifikujące się do finansowania, oznaczał, że potrzeby ofiar trzęsień ziemi były na ogół ignorowane.
Zgodnie z tym, co powiedział poprzedni mówca, musimy pamiętać o tym, że Fundusz Solidarności, który nadal funkcjonuje, został wykorzystany na naprawę skutków trzęsienia ziemi tylko raz. Jednakże trzęsienia ziemi są takimi samymi katastrofami naturalnymi, jak powodzie, pożary lasów i nawałnice. Oprócz finansowania pośredniego istnieją też inne formy finansowania, które również należy stosować, jak na przykład pomoc publiczna o przeznaczeniu regionalnym lub pożyczki w ramach Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego. Tylko w ten sposób będzie można zapewnić odpowiedni poziom zasobów, umożliwiający rozwiązanie złożonego zjawiska, jakim są trzęsienia ziemi. Dane sprawozdanie przyczynia się do usprawnienia tego procesu.
Wolfgang Bulfon
(DE) Panie przewodniczący! Trzęsienie ziemi w Friaul, które miało miejsce 30 lat temu, spowodowało śmierć ponad 3 000 osób i nadal doskonale je pamiętam. Nigdy nie zapomnę obrazów zniszczenia, spowodowanego raptem w ciągu kilku sekund, oraz walki z czasem, aby wydobyć z gruzów rannych ludzi. Dlatego też z zadowoleniem przyjmuję fakt, że Parlament Europejski zajmuje się tą ważną sprawą. Bez bezgranicznego poświęcenia ratowników, łącznie z wolontariuszami z sąsiednich krajów, poradzenie sobie z tego typu katastrofą, jaką jest trzęsienie ziemi, jest praktycznie niemożliwe; w takiej sytuacji przydaje się wyłącznie natychmiastowa pomoc.
Pomijając ten fakt, Unia Europejska nadal w bardzo niewielkim stopniu angażuje się w prace badawcze dotyczące zagrożenia trzęsieniem ziemi i nadal też nie posiada na szczeblu UE wspólnego mechanizmu podejmowania interwencji kryzysowych. Potrzebne są wiążące zasady współpracy przygranicznej i należy też wzmocnić współpracę z organizacjami humanitarnymi oferującymi pomoc w przypadku klęsk żywiołowych. Popieram propozycję włączenia norm Eurocode 8 do przepisów dotyczących planowania przestrzennego, obowiązujących w krajach zagrożonych wystąpieniem trzęsienia ziemi. Większość krajów europejskich nie dysponuje obecnie prawną podstawą służącą ocenie głównych konstrukcji budowlanych; jednak to właśnie budynki publiczne, które mają strategiczne znaczenie dla ochrony ludności, i inne ważne obiekty infrastrukturalne w przypadku katastrofy nie mogą ulec zniszczeniu i muszą zachować swoją funkcjonalność, i to właśnie one wymagają specjalnej ochrony. Ocenę stanu ważnych budynków należy w związku z tym włączyć do programów regionalnych jako ich kluczowy element.
Na koniec chciałbym skorzystać z okazji i złożyć wyrazy uznania w kwestii prac rekonstrukcyjnych prowadzonych przez ludzi, którzy ucierpieli właśnie w wyniku tych katastrof. Jest to dobrym przykładem tego, że dzięki własnym wysiłkom istnieje nadzieja na lepszą przyszłość nawet po doświadczeniu pełnego zniszczenia. Stąd też chciałbym szczerze podziękować sprawozdawcy za jego wkład pracy.
Oldřich Vlasák
(CS) Panie i panowie! Na początku chciałbym przypomnieć słowa Wolfganga von Goethe, że nie ma sensu wchodzić w konflikt z trzęsieniem ziemi. Mimo iż wypowiedziane 150 lat temu, słowa te nadal są prawdziwe. Zgodnie z informacjami zawartymi w sprawozdaniu posła Vakalisa musimy nauczyć się żyć ze świadomością, że w każdej chwili może wystąpić trzęsienie ziemi, i musimy być na taką możliwość w pełni przygotowani. Chciałbym pochwalić posła sprawozdawcę za określenie praktycznych instrukcji i wskazanie nam kierunku postępowania.
Trzęsienie ziemi bez wątpienia jest niszczycielskim fenomenem. Według szacunków geofizyków i historyków od zarania naszej cywilizacji trzęsienia ziemi spowodowały śmierć 150 milionów osób. Co najmniej połowa populacji żyje obecnie na obszarach aktywnych sejsmicznie. Co prawda w Europie trzęsienia ziemi nie zawsze niosą za sobą katastrofalne konsekwencje, ale mimo to musimy się przed nimi chronić. Trzęsienie ziemi o sile zaledwie 5 stopni Richtera może spowodować spadanie przedmiotów, wyginanie się dachów, negatywny wpływ na budynki i uszkodzenie systemów gazowych i wodnych.
Osobiście uważam, że ostatnio podjęte kroki, mające na celu wyeliminowanie negatywnego wpływu trzęsień ziemi, są właściwe. Obejmują one: wprowadzenie wspólnego numeru alarmowego; opracowanie zintegrowanych systemów alarmowych; promocję współpracy międzynarodowej; oraz wymianę informacji pomiędzy służbami ratowniczymi. Powinniśmy kontynuować te działania poprzez ciągłe wzmacnianie współpracy pomiędzy służbami ratowniczymi w sąsiadujących ze sobą regionach i krajach, podwyższanie kwalifikacji i doskonalenie umiejętności przez ekspertów w dziedzinie ochrony ludności, gwarancję powszechnego użycia technologii informacyjnych i promowanie szkoleń oraz stymulacji w zakresie ewentualnych katastrof.
Nie powinniśmy zabierać się za to, co jest niemożliwe, na przykład za powoływanie wspólnych organów lub uchwalanie ustaw harmonizujących. Powinniśmy się raczej skupić na wadach istniejącego systemu. Na koniec chciałbym powiedzieć, co jest jednak nie mniej ważne, że musimy zdać sobie sprawę z tego, że trzęsienia ziemi są po prostu jedną z katastrof naturalnych, podobnie jak powodzie, pożary czy susze, i problem katastrof naturalnych powinniśmy potraktować całościowo.
Ljudmila Novak
(SL) Mówi się, że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie. Region, w którym miało miejsce poważne lub nawet katastrofalne trzęsienie ziemi, oczywiście wymaga natychmiastowej i skutecznej pomocy Unii Europejskiej, zwłaszcza jeżeli kraj dotknięty katastrofą nie jest w stanie zapewnić pełnego zakresu tego typu pomocy.
Biorąc pod uwagę częstotliwość trzęsień ziemi w Europie, ilość ofiar i szkód materialnych, wysoce nieprawdopodobne jest, że środki pochodzące z Funduszu Solidarności, których celem jest wsparcie ofiar trzęsień ziemi, zostałyby wykorzystane tylko raz. Przypadek pożaru w Grecji o katastrofalnych skutkach pokazał, że Unia Europejska nie jest na tyle zorganizowana, aby móc poradzić sobie z tego typu klęską.
Zgadzam się co do propozycji, że powinniśmy zainwestować większą ilość środków w badania mające na celu zaawansowane monitorowanie zagrożenia sejsmicznego, a fundusze na ten cel zostały już uwzględnione w siódmym programie ramowym w zakresie badań. Roztropność nakazywałaby również nawiązać współpracę z krajami, które dysponują już bogatą wiedzą i doświadczeniem w tej dziedzinie.
Strategiczny plan radzenia sobie z trzęsieniami ziemi, natychmiastowa reakcja, skoordynowane operacje ratunkowe i przygraniczna pomoc mogą bardzo wielu ludziom uratować życie. Oczywiście zastosowanie zaawansowanych środków może też zapobiec innym problemom. Czy można sobie wyobrazić Brukselę bez Grand Place, Paryż bez Wieży Eiffla lub Londyn bez Pałacu Buckingham? Każdy kraj i każdy region ma swój klejnot i dziedzictwo kulturowe, którym musi zapewnić maksymalną ochronę przed skutkami trzęsień ziemi. Normy dotyczące budynków odpornych na wstrząsy sejsmiczne muszą być zawsze stosowane, zwłaszcza na obszarach o wysokim poziomie aktywności sejsmicznej.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Panie przewodniczący! Jeszcze raz chciałbym podziękować wszystkim uczestnikom dzisiejszej debaty za ich niezwykle konstruktywny wkład pracy.
Komisja popiera przyjęcie sprawozdania w sprawie regionalnego wpływu trzęsień ziemi. W momencie konfrontacji z katastrofą obywatele oczekują od państw członkowskich i organów instytucjonalnych skutecznych działań, podejmowanych w duchu solidarności. Zapobieganie szkodom środowiskowym i szkodom spowodowanym przez człowieka obejmuje wzmocnienie i rozwój środków oraz możliwości ochrony ludności na szczeblu lokalnym, krajowym i europejskim. Komisja jest przekonana, że Parlament również w przyszłości będzie popierał i wspierał ten cel.
Na koniec chciałbym przypomnieć państwu, że w dniach 22-23 listopada Komisja organizuje w Brukseli drugie forum ochrony ludności. W forum tym udział weźmie około 500 osób, których praca związana jest z ochroną ludności lub którzy są tym tematem zainteresowani. Uczestnicy będą mieli możliwość podzielić się między sobą pomysłami i spotkać inne osoby, które również interesują się ochroną ludności i pracują w tej samej branży. W związku z tym apelują do państwa o wzięcie udziału w tym forum, dzięki czemu będziecie mogli poznać ludzi o takich samych zainteresowaniach.
Jeszcze raz chciałbym pogratulować sprawozdawcy, posłowi Vakalisowi, znakomitego sprawozdania.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (zasada 142)
Margie Sudre  
na piśmie. - (FR) Ruchy tektoniczne wywołują nie tylko trzęsienia ziemi, ale też erupcje wulkanów. Skutki tych zagrożeń naturalnych mogą w dodatku pogorszyć przede wszystkim ruchy terenu i tsunami.
Zewnętrzne regiony Unii Europejskiej, gdzie często występują tego typu klęski, zgromadziły już znaczne doświadczenie w kwestii obserwowania, zapobiegania i reagowania na takie fenomeny.
Mam nadzieję, że Komisja i państwa członkowskie poprą utworzenie centrów doskonałości w dziedzinie innowacji naukowych, technicznych i architektonicznych w regionach narażonych na występowanie tego typu klęsk, a chodzi tu w szczególności o najbardziej zewnętrzne obszary Unii.
Podwójnym zadaniem tych struktur byłaby gwarancja bezpieczeństwa publicznego i umożliwienie zrównoważonego zagospodarowania terenu poprzez międzyregionalną współpracę i stworzenie w odnośnych regionach sieci placówek badawczych, MŚP i władz lokalnych.
Chciałabym podziękować posłowi sprawozdawcy za zaakceptowanie moich poprawek i zapewnić go, że w pełni popieram jego ponowny apel do Komisji o opublikowanie możliwie szybko ambitnej propozycji dla prawdziwie europejskich sił ochrony ludności.
