Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, op bladzijde 11 van de notulen staat een verwijzing naar mijn bezwaren tegen de toepassing van de urgentieprocedure, waartoe gisteren werd besloten. De notulen geven echter geen nauwkeurige weergave van wat ik naar voren heb willen brengen, namelijk dat het betrokken document (COM(97)0247) een aantal vergaande uitspraken bevat over het gebruik van nikkelen munten. Een en ander zou bezwaarlijk zijn voor de gezondheid en dergelijke. Nu heb ik net de vorige week een brief van de heer de Silguy ontvangen, waarin wordt gesteld dat dit klinkklare nonsens is, dat nikkel geen gevaar voor de gezondheid oplevert. Maar hier dreigen wij ons juist op het standpunt te stellen dat er geen nikkel in de nieuwe euromunten mag worden verwerkt. Wij hebben twee weken de tijd om de Europese Unie - de Raad, de lidstaten, dit Parlement en de Commissie - voor een afgang te behoeden. Ik hoop dat wij dat voor elkaar kunnen krijgen.

De Voorzitter
De bevoegde diensten zullen ongetwijfeld nota nemen van uw opmerkingen.

Coates
Voorzitter, ik wil terugkomen op de in de notulen opgenomen opmerking van mijn collega de heer David, dat ik op persoonlijke titel zou hebben gesproken, toen ik aan het begin van de week tegenover u mijn beklag deed. Ik wil hem ten overstaan van u, Voorzitter, verzekeren dat ik niet uit eigen naam heb gesproken, maar in mijn hoedanigheid als lid van dit Parlement, waarbij ik bepaalde democratische plichten heb te vervullen. Ik heb mijn opmerkingen beslist niet gemaakt uit enig persoonlijk gevoel van ongenoegen, maar ter uitoefening van mijn parlementaire plichten.
Ik had maandag beloofd u op de hoogte te zullen houden van de ontwikkelingen, als ik de brief van de secretaris-generaal van de Labourpartij, de heer Sawyer, zou hebben ontvangen. Deze heb ik, nadat ik navraag had gedaan, gistermorgen gekregen. Het was eigenlijk een zeer verzoeningsgezinde brief, waarin echter wel werd vastgehouden aan de gedragscode waarover ik mijn beklag had gedaan. Het punt is dat ik daarna nog een brief ontving van de Labourpartijleiding, waarin met disciplinaire maatregelen werd gedreigd. Dit is, Voorzitter, een zeer ernstige zaak...

De Voorzitter
Mijnheer Coates, dit is een zeer ernstige zaak, maar het is geen agendapunt voor vandaag.
Ik zal u over deze kwestie vanmorgen schriftelijk berichten, maar ik wil er nu in de plenaire vergadering niet nader op ingaan, omdat het geen agendapunt betreft. Ik wil niet over deze kwestie gaan debatteren.

Janssen van Raay
Voorzitter, in het volledig verslag staat het, maar ik wil het genotuleerd hebben, dus ik praat over de notulen, dat Cantona, voorzitter van de Association internationale des footballeurs professionnels, het waardeert dat uzelf in Madrid de wedstrijd tegen het racisme heeft meegemaakt. En de brief over de wetgeving krijgt u vandaag. Maar we zijn u er zeer erkentelijk voor dat u zelf in het stadion van Real Madrid aanwezig was.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Janssen van Raay. Er zijn drie wedstrijden gespeeld, en ik moet zeggen dat die zeer de moeite waard waren. Ik heb er erg van genoten, vooral ook vanwege de idee die erachter zat.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier alleen aangeven dat mijn naam niet op de presentielijst van gisteren voorkomt, vermoedelijk vanwege nalatigheid mijnerzijds, aangezien ik vergeten heb te tekenen. Ik wil u daarom bij deze vragen mijn naam alsnog op te nemen, aangezien ik hier wel degelijk aanwezig was.

De Voorzitter
Die correctie zal worden aangebracht.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hetzelfde probleem. Gisteren heb ik gesproken in het debat over de begroting en hier staat dat ik afwezig was. Misschien ben ik vergeten te tekenen. Daarom verzoek ik u de notulen te laten corrigeren.

De Voorzitter
We zullen dat nagaan en de toevoeging maken.
(De notulen worden goedgekeurd)

McIntosh
Voorzitter, al voordat de notulen werden goedgekeurd, probeerde ik Uw aandacht te vragen voor een ordepunt dat gisteren door de heer Imaz naar voren werd gebracht. In mijn ogen is het Reglement op dit punt volstrekt helder. Tijdens het vragenuur mag slechts één aanvullende vraag worden gesteld. Dit was ook het geval, zo werd tegen mijn fractie gezegd. Maar blijkens de notulen heeft mevrouw Thors zowel bij vraag 46 als bij vraag 51 twee aanvullende vragen mogen stellen. Kunt u ons zeggen hoe het nu zit?

De Voorzitter
Uitstekend. Ik neem kennis van de vraag en zal deze zo spoedig mogelijk beantwoorden.

Mather
Mijnheer de Voorzitter, in het kader van de notulen wil ik eveneens uw aandacht vragen voor een bericht in The Times van vanmorgen dat aan vier van onze collega's een ultimatum is gesteld om vóór vanmiddag drie uur een document te ondertekenen op straffe van ontzegging van het recht om als afgevaardigde op te treden. Kunt u mij, Voorzitter, aangeven...

De Voorzitter
Mijnheer Mather, ik heb al gezegd dat ik niet over deze kwestie in debat wil gaan. Ik heb dat tot al uw collega's gezegd.

Situatie van de Unie en jaarprogramma van de
Commissie voor 1998
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de situatie van de Unie en de beleidsprioriteiten van het jaarprogramma van de Commissie voor 1998.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, we gaan vandaag één van de belangrijkste debatten in het bestaan van elk democratisch Parlement voeren: het debat over de staat van de Natie of, in het onderhavige geval, de situatie van de Unie. Dat is een zeer bijzondere gelegenheid en het aangewezen moment om alle bomen uit zicht te verwijderen teneinde het bos ontwaarbaar te maken, enige uren te wijden aan het luidop nadenken over de situatie waarin de Unie zich bevindt en te bezien welke perspectieven voor ons openstaan, waarbij we voortdurend het geheel in het oog moeten proberen te houden.
Dit jaar willen we voor het eerst een duidelijk onderscheid maken tussen deze algemene bespiegeling aangaande de beleidsprioriteiten van de Unie en het debat over de details van het wetgevingsprogramma van de Europese Commissie voor het volgende jaar. Dat programma zal dan te gelegener tijd wordt geëvalueerd in het licht van de prioriteiten die de eerstvolgende jaren als richtsnoer zullen gelden voor de het beleid van de Gemeenschap. Het wetgevingsprogramma vormt tenslotte maar een onderdeel van dat beleid, een belangrijk onderdeel, zeker, maar wel één dat op de overige onderdelen dient te zijn afgestemd en gezien moet worden in een ruimer tijdsperspectief dan dat van één enkel jaar, juist vanwege het uitzonderlijke belang dat ermee gemoeid is.
We wijken dus af van het traditionele systeem zoals dat bij de debatten tot nu toe is gehanteerd, waarbij het aantal interventies binnen de grenzen van het mogelijke is teruggebracht. Ik dank de voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie dat we in de gelegenheid zijn gesteld een debat te voeren dat - daar ben ik zeker van - voor iedereen interessant en nuttig zal blijken te zijn.
De gaandeweg belangrijker wordende rol van het Europees Parlement op het gebied van wetgeving en monitoring moet ook bij gelegenheden als deze weerspiegeld worden. Elke instelling vervult in dit debat een specifieke rol, en onze rol bestaat erin de prioriteiten, doelstellingen en zorgen van onze medeburgers, die wij hier tenslotte vertegenwoordigen, te verwoorden.
Geachte afgevaardigden, als we de eisen die onze medeburgers vandaag de dag aan de Europese Unie stellen in één woord moeten samenvatten, dan is dat woord "zekerheid" . Onze burgers voelen zich in een steeds veranderende wereld, waarin de Unie die voortdurend mede verandert, onzeker - en dat voor het eerst sinds lange tijd. Als er iets is dat heeft bijgedragen aan het succes van de Gemeenschap in de afgelopen veertig jaar, dan is dat het vermogen van die Gemeenschap geweest zulke zekerheid te geven, door de vrede veilig te stellen in een tijd waarin de echo van de oorlog nog doorklonk, door een efficiënt landbouwbeleid op te zetten terwijl het beeld van honger en rantsoenering eenieder nog duidelijk voor ogen stond, door volstrekt nieuwe systemen te bedenken voor de gemeenschappelijke markt toen de verstrengeling van de nationale economieën dat wenselijk maakte, door een beleid van solidariteit te introduceren toen het bestaan van interne ongelijkheden duidelijk liet zien dat marktmechanismen alleen geen cohesie binnen de Unie kunnen verwezenlijken. Elk tijdperk stelt zijn eigen eisen, en onze Gemeenschap is in staat geweest daaraan tegemoet te komen. En dat alles op een even eenvoudige als efficiënte en verstandige wijze, die samengevat wordt in de meesterlijke vormgeving van de verklaring van 9 mei 1950. Ik haal hier de originele tekst in het Frans aan: " L'Europe ne se fera pas d'un coup, ni dans une construction d'ensemble; elle se fera par des réalisations concrètes créant d'abord une solidarité de fait" . Einde citaat.
Aan de hand van deze methode is er in de tweede helft van de 20ste eeuw een indrukwekkend aantal solidariteitsbetrekkingen tot stand gebracht tussen de volkeren van de Unie, een netwerk dat haar burgers zekerheid heeft verschaft. Wij kunnen dat geheel niet zomaar, zonder enig risico, opzij zetten wanneer nieuwe uitdagingen deze zekerheid aan kritische vragen gaan onderwerpen.
In de afgelopen jaren hebben negatieve verschijnselen, zoals de toenemende werkloosheid en het in twijfel trekken van de systemen van sociale zekerheid, of positieve verschijnselen, zoals de val van de Berlijnse muur en de ontwikkeling van nieuwe technologieën, bij de Europeanen een gevoel van onzekerheid teweeggebracht, zozeer zelfs, dat belangrijke stappen voorwaarts, zoals die welke verband houden met de Economische en Monetaire Unie, met vrees tegemoet worden gezien. Deze vrees mag dan niet gerechtvaardigd zijn, zij is daarom nog niet minder reëel.
De zekerheid die de Europeanen aan het einde van deze eeuw van ons verlangen is tegelijk zekerheid op economisch vlak, binnenlandse veiligheid en veiligheid naar buiten toe. In al deze drie gevallen rust op ons de verplichting duidelijke projecten voor te leggen die tegemoet komen aan de verlangens van de burgers, projecten dus die duidelijk maken dat we weten waar we heen willen en waarom.
Sta mij toe dat ik hier even stil sta bij de drie hier genoemde facetten van de zekerheid.
De economische zekerheid - die we welzijn noemen - heeft veel te maken met werkgelegenheid en met de ontwikkeling van gezonde en concurrerende nationale economieën en een dito Europese economie. Ik zal hier niet ingaan op de kwesties die verband houden met de werkgelegenheid, maar ik wil wel wijzen op het directe verband dat er bestaat tussen het creëren van welvaart en investeringen, en hoe die investeringen zijn toegenomen naarmate de onzekerheid betreffende belangrijke onbekende grootheden - de eenheidsmunt, bijvoorbeeld - zijn afgenomen. In die zin is de euro, met de werkgelegenheid, onze voornaamste prioriteit, zowel wegens de bijdrage van de euro aan de economische opleving van de Unie als wegens de politieke ontwikkeling die hij teweeg zal brengen. De introductie van een eenheidsmunt zal een historisch moment in de Europese integratie zijn. De euro zal voor de burgers een duidelijk symbool zijn van het feit dat men tot een verenigd Europa behoort. De dag waarop de Europeanen voor het eerst hetzelfde geld gaan gebruiken, zullen er veel psychologische barrières wegvallen. Met de euro op zak kunnen de burgers zich een beetje meer Europeaan voelen; Europa wordt zo wat meer tastbaar.
Een groot deel van de wetgevende arbeid die samenhangt met de introductie van de nieuwe eenheidsmunt is al gereed of dient alleen nog maar door de Raad aangenomen te worden. Er dienen hoe dan ook nog twee beslissende stappen te worden gezet: de selectie van de landen die kunnen toetreden tot de derde fase van de Economische en Monetaire Unie en de benoeming van een president en de overige leden van het Uitvoerend Comité van de Europese Centrale Bank.
De Verdragen schrijven voor dat het Parlement dient te worden geraadpleegd voordat één van de hier genoemde beslissingen kan worden genomen. We buigen ons nu over de vraag hoe we deze raadpleging vorm kunnen geven, opdat ze bijdraagt tot de besluitvorming zonder evenwel het functioneren van de financiële markten te verstoren. De Europeanen kunnen via hun vertegenwoordigers vernemen welke criteria gebruikt zijn voor de landen die in 1999 zullen overstappen op de eenheidsmunt. Het betrokken zijn van het Parlement en de benoeming van de president en de andere leden van de Centrale Bank stelt de burger in de gelegenheid van te voren te weten wie de verantwoordelijken voor het monetaire beleid van de Unie zullen zijn. Een doorzichtige, op objectieve criteria gebaseerde procedure zal er zonder enige twijfel toe bijdragen dat de burgers meer vertrouwen krijgen in hun toekomstige eenheidsmunt. Geen enkele munt kan het stellen zonder vertrouwen van degenen die haar gebruiken. En uiteindelijk is het dit vertrouwen dat de waarde van de munt bepaalt. Op het Parlement rust de plicht dit vertrouwen te wekken en vervolgens te versterken.
De Economische en Monetaire Unie verschaft de instellingen van de Gemeenschap een zeer aanzienlijke macht. De burgers eisen democratische controle op deze macht, en het Parlement mag als democratisch gelegitimeerde instelling bij deze controle niet langs de kant blijven zitten toekijken. Hoe groter de transparantie en de controle, des te groter het vertrouwen van de burgers in de beslissingen en de algemene doelstellingen van het gemeenschappelijke monetaire beleid. Het lijkt me niet opportuun hier in details te treden aangaande de wijze waarop die controle plaatsvindt. Het Verdrag van Maastricht geeft daar regels voor die dan ofwel door de dagelijkse praktijk ofwel door middel van een Interinstitutioneel Akkoord verder kunnen worden ontwikkeld. Het enige dat duidelijk moet worden gesteld, teneinde kwaadwillende interpretaties te vermijden, is dat bij de controle de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank zeer nauwlettend dient te worden gerespecteerd. Het Parlement heeft in overleg met het Europees Monetair Instituut en de nationale centrale banken een aantal praktische oplossingen ontworpen die doorzichtig zijn en voornoemde onafhankelijkheid respecteren.
In de loop van de volgende maanden moet een systeem worden opgezet voor de parlementaire controle op de belangrijkste economische beslissingen waarin het Verdrag van Maastricht en het stabiliteits- en groeipact voorzien. Hier mag de democratie niet worden opgeofferd in naam van een verkeerd begrepen efficiëntie.
Geachte afgevaardigden, een andere factor in de economische onzekerheid die de burgers voelen vloeit voort uit de noodzaak bepaalde financiële zienswijzen te herzien. Een herziening die in het perspectief van een onontkoombare uitbreiding van de Unie moet worden gezien. Over de noodzaak van die uitbreiding bestaat een zeer brede consensus. Vanaf 1989 tot heden heeft de overtuiging dat het hier gaat om een historische uitdaging gaandeweg sterker postgevat. De uitkomst van deze uitdaging zal voor onze toekomst - de toekomst van alle Europeanen, zowel die binnen als die buiten de Unie - van vitaal belang zijn. Met het oog op onze eigen veiligheid dienen de nieuwe democratieën in de kandidaat-lidstaten stevig onderbouwd te worden; een gefragmenteerd, verdeeld Europa moet tot elke prijs vermeden worden.
Wij moeten al die landen duidelijk maken dat het toetredingsproces in gang is gezet, en zulks voor alle landen, ook al zal het tempo waarin de aanpassingen kunnen worden gemaakt voor elk land uiteenlopen. Zoals alle andere uitdagingen die in de afgelopen eeuw met succes zijn aangegaan, moet ook deze uitdaging tegemoet worden getreden met dezelfde filosofie die de Unie heeft gemaakt tot wat zij nu is. Er moet dus - zoals Monnet zou zeggen - tussen alle mannen en vrouwen in Europa, die van de lidstaten en die van de kandidaten voor lidmaatschap, geleidelijk aan een zo groot mogelijk gemeenschappelijk belang worden gecreëerd. Dat betekent wel, geachte afgevaardigden, dat dit gemeenschappelijk belang niet kan worden geschapen door de solidariteitsbanden waaraan de afgelopen halve eeuw zo ijverig is gewerkt te verslappen of te verbreken. Een uitbreiding van de Unie ten koste van het beleid waarop de samenhang en de welvaart van de Unie gebaseerd is, zou een enorme vergissing zijn. Het zou een funeste koerswijziging zijn vergeleken bij voorgaande uitbreidingen, en het zou zelfs het overleven van de Unie in gevaar kunnen brengen.
Het is noodzakelijk dat de herziening van de financiële vooruitzichten dit gevaar wegneemt en alle, de huidige en de toekomstige Europeanen garandeert dat al hetgeen tot nu toe bereikt is, dat wil zeggen de communautaire verworvenheden die de Unie zo aantrekkelijk maken voor degenen die er nog geen deel van uitmaken, behouden zal blijven.
Geachte afgevaardigden, een andere reden tot ongerustheid is zonder twijfel de onzekerheid die veroorzaakt wordt door de toename van allerlei soorten criminaliteit. De resultaten van de Intergouvernementele Conferentie zijn wat dit betreft niet zo goed geweest als we hadden verwacht. Veel van de verwachte vooruitgang is uiteindelijk niet verwezenlijkt. Maar er is hier en daar vooruitgang geboekt en wij dienen daar profijt van te trekken. De weg daarnaar is ons gewezen door het Luxemburgse voorzitterschap van de Raad en de lidstaten zelf, die daarmee vooruitlopen op het van kracht worden van een aantal regelingen, waaronder die van een stelselmatige raadpleging van het Parlement met betrekking tot een belangrijk deel van de besluiten inzake justitie en binnenlandse zaken. Dat is een stap voorwaarts die we dienen toe te juichen en waarvoor we dankbaar dienen te zijn.
We moeten de mogelijkheden van het Verdrag maximaal benutten, opdat de Europeanen ervan overtuigd geraken dat de communautaire aanpak de enige mogelijkheid biedt om eensgezind te strijden tegen terrorisme en criminaliteit, en dat alleen op deze basis een efficiënt en samenhangend immigratiebeleid kan worden geformuleerd. Wat hier op het spel staat, is het vreedzaam genot van vrijheden die met zeer veel moeite zijn verworven.
Het gevoel van zekerheid dat wij onze medeburgers weer terug dienen te geven kan pas volledig zijn, als we kunnen laten zien dat we weten in welke richting ons buitenlands beleid gaat. We hoeven hier niet te verwijzen naar gebeurtenissen in het verleden die het vertrouwen van de Europeanen op pijnlijke wijze hebben geschokt en onze mogelijkheden bij te dragen aan de vrede hebben verminderd: zij staan in ons geheugen gegrift. Van belang is hier de belangrijkste gemeenschappelijke strategieën die het Verdrag van Amsterdam ons opdraagt uit te werken, daadwerkelijk uit te werken en de voor de uitvoering daarvan benodigde middelen beschikbaar te stellen. Als blijkt dat er geen andere oplossing openstaat, moet een extra hechte samenwerking die oplossing bieden. Het is belangrijker duidelijke en door allen aanvaarde doelstellingen te hebben op een beperkt aantal gebieden, die dan door de instrumenten voor het buitenlands beleid op geloofwaardige wijze kunnen worden uitgedragen, dan de krachten te zeer te verspreiden waardoor weinig of geen succes wordt geboekt en men op sleeptouw wordt genomen door andere machten en belangen.
Het Parlement draagt al jaren zijn steentje bij aan de formulering van deze strategieën en probeert ook al jaren bij te dragen aan de verwezenlijking ervan door middel van de interparlementaire dialoog. Het zal elke voortgang die er op dit gebied geboekt wordt zeker steunen.
Geachte afgevaardigden, de val van de Berlijnse muur heeft niet het einde van de geschiedenis teweeggebracht - eerder een stroomversnelling in die geschiedenis. En die vloed beginnen we pas nu in banen te leiden. De wind der verandering waait hard, maar is uitsluitend funest voor schepen die onbestuurbaar zijn geworden omdat ze geen vaart meer hebben, of omdat ze niet beschikken over een besturingssysteem dat is afgestemd op hun omvang.
De eerste mogelijkheid is niet op ons geval van toepassing. Europa heeft ondanks het gewicht dat het met zich meesleept zijn vaart weten te behouden. De aanpassing van onze economieën aan de eisen van de eenheidsmunt is daar een goed voorbeeld van. Datzelfde kan niet gezegd worden van de besturing van het communautaire schip. Die is ontworpen voor een vaartuig van een geringer tonnage voor navigatie in stille wateren - het heeft zich in de historische storm waarin we verzeild zijn geraakt dan ook slechts met de grootst mogelijke inspanning drijvende weten te houden. Een herziening van het besturingssysteem is onvermijdelijk: het moet worden aangepast aan een vaartuig dat steeds groter wordt en dat nu als regel door ruwe zee moet varen. Daarom dienen we de in de laatste fase van de Intergouvernementele Conferentie onderbroken werkzaamheden weer op te vatten en zonder verwijl te beginnen aan de voorbereiding van de zaken die de op handen zijnde institutionele hervorming tot een goed einde moeten brengen. Het is niet waarschijnlijk dat dit de eerstvolgende maanden kan geschieden. En dan zijn er nog andere onzekerheden waarnaar ik in het eerste deel van deze interventie heb verwezen en die in de laatste fase van Amsterdam van zulk een gewicht zijn geweest. We zullen nog even moeten wachten voor die kunnen worden weggenomen. Maar als ditmaal de taak moet worden afgemaakt, volstaat het niet op het juiste moment te wachten. Het is zaak het werk voor te bereiden, waarbij een andere aanpak dient te worden gevolgd dan de tot nu toe gevolgde. En die aanpak hoeft niet eens bedacht te worden - wij kennen die aanpak al, en hij heeft in het verleden altijd bewezen tot goede resultaten te leiden. Ik heb het hier over niets meer en niets minder dan de communautaire werkwijze die het recht van initiatief voorbehoudt aan de Europese Commissie en de aanvaarding door de lidstaten ondergeschikt maakt aan voorafgaande instemming van het Europees Parlement. De toepassing van deze werkwijze stelt ons in staat een debat te voeren over teksten die deel uitmaken van een geheel en die gebaseerd zijn op een gedeeld belang - iets dat niet altijd het geval is bij onderhandelingen volgens het klassieke intergouvernementele model. Ik geloof oprecht dat dit Parlement de burgers die het vertegenwoordigt een goede dienst kan bewijzen door de impuls te geven tot een institutionele hervorming van de Unie, en wel op een zodanige wijze dat de eerstvolgende Europese verkiezingen in zekere zin kunnen dienen als een volksraadpleging inzake deze onderneming.
Ik heb er daarom vertrouwen in dat we het eerste stuk van deze weg vóór de sluiting van de huidige zittingsperiode kunnen afleggen en daarom wil ik vandaag de Europese Commissie bij deze oproepen dit werk aan te vangen.
Het is ondertussen niet voldoende een goede methode te gebruiken en een geschikt moment af te wachten. We dienen ons ook nog te bevrijden van de aantrekkingskracht die uitgaat van institutionele systemen die eens hun nut hebben gehad maar thans niet meer voldoen. Een Gemeenschap van enige honderden miljoenen mensen, een Gemeenschap die één van de grote economische wereldmachten vertegenwoordigt, kan niet efficiënt worden bestuurd door een raad van twintig en nog wat ministers met een om de zes maanden roterend voorzitterschap.
We moeten één van de systemen uitkiezen die in andere grote entiteiten succesvol zijn gebleken: het presidentiële en het parlementaire systeem. Maastricht heeft feitelijk al een evolutie in de richting van een parlementair systeem aangegeven. En deze evolutie is in Amsterdam voortgezet met de uitbreiding van de macht van het Europees Parlement inzake wetgeving en de eis dat de voorzitter van de Commissie - die overigens zelf ook aan macht heeft gewonnen - kan rekenen op het vertrouwen van de Vergadering. Dit is de weg die we dienen te volgen, en dit is de wijze waarop de betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie zich in de praktijk hebben ontwikkeld. Het is heel goed dat men de Raad met meer efficiëntie en continuïteit wil laten functioneren en dat obstakels bij de besluitvorming worden weggenomen. Maar dan wel zonder terug te vallen op oude, op het intergouvernementele model geïnspireerde formules, waarvoor nu geen plaats meer is, net zo min als voor het idee de Commissie om te vormen tot een college van gering gewicht met voornamelijk administratieve functies. De Commissie is een politiek orgaan en zal dat altijd blijven.
Geachte afgevaardigden, de enorme taak die in de eerstvolgende jaren zal moeten worden uitgevoerd kan alleen dan tot een goed einde worden gebracht als we in staat zijn de waarden te herwinnen die als inspiratie hebben gediend voor die waarlijk revolutionaire persoonlijkheden die de Gemeenschap hebben opgezet op basis van twee gulden stelregels: vervanging van confrontatie door overeenstemming en compromis, en stimulering van de dialoog als weg waarlangs de grootste mate van vrijheid en gelijkheid kan worden bereikt.
Het feit dat miljoenen Europeanen hopen dat wij voor hen de deuren van de Unie openen, zou ons moeten aansporen om de dingen die we thans als natuurlijk beschouwen - maar die veertig of vijftig jaar geleden nog onbereikbare utopieën leken - weer te leren waarderen.
Het is vijftig jaar geleden dat we ophielden vijanden van elkaar te zijn om trouwe leden te worden van een onderneming waarin wij ofwel allen winnaars, ofwel allemaal verliezers zijn. Op 20 juni 1950 opende Schuman de eerste Intergouvernementele Conferentie in de Salon de l'Horloge in de Quai d'Orsay. Zonder tijd te verliezen bracht hij de volgende dag de mentaliteitsverandering teweeg die deze Unie - de huidige Unie - mogelijk zou maken. Ik citeer hier de oorspronkelijke tekst uit zijn Memoires:
(FR) "Ik zeg dat wij een gemeenschappelijke taak moeten vervullen. Wij zijn hier niet om te onderhandelen over eigen voordelen maar moeten onze voordelen zoeken in het gemeenschappelijke voordeel" . En Monnet gaat verder: " De zestig aanwezige afgevaardigden wisten niet dat ik deze les meer dan tien maand lang zou herhalen, want dit is één van de moeilijkste lessen voor mensen die gevormd zijn om louter nationale belangen te verdedigen en te veroveren" .
(Applaus) 47 jaar later moet deze boodschap onvermoeibaar herhaald worden. Om de uitdagingen waartegenover we ons gesteld zien aan te kunnen en de Europeanen hun zekerheid terug te geven moeten wij werken vanuit een gemeenschappelijk gezichtspunt. Niet de verwezenlijking van de eigen welvaart, doch de verwezenlijking van die welvaart binnen de gemeenschappelijke welvaart. Moge dit debat bijdragen tot het hervinden van de geest van de stichters. Ik dank u.
(Applaus) Het woord krijgt nu, namens de Raad, de fungerend voorzitter, de heer Juncker.

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ik voer hier in het kader van mijn bevoegdheden voor de tweede maal het woord van op dit spreekgestoelte in minder dan 24 uur. Ik wil geen gevoel van vermoeidheid teweegbrengen bij degenen die zo vriendelijk zijn een tweede keer naar mij te luisteren en ik zal het kort houden, hetgeen overigens niet mijn gewoonte is. Ik zal mij beperken tot een, naar ik hoop, bondige en realistische analyse van de situatie van onze Unie.
Dit derde debat over de situatie van de Unie vindt plaats 23 dagen na de ondertekening van het Verdrag van Amsterdam, 30 dagen voor de Europese top over werkgelegenheid, heel precies 51 dagen voor de Europese Raad van december, die aan de uitbreiding gewijd zal zijn, en zeven maanden voor de uiteindelijke beslissing over de Economische en Monetaire Unie.
De verschillende vervaldata die ik hier opsom, hebben ons kostbare aanduidingen verschaft of zullen ons die nog verschaffen over de toekomst van het communautaire gedachtegoed en optreden en dus over de toekomst van ons gemeenschappelijke project. Dit gemeenschappelijke project moet gebaseerd blijven op een einddoel en een methode en moet gekenmerkt worden door een sterke solidariteit tussen alle leden. Wij streven naar een politieke entiteit van federale aard die gedreven wordt door een aantal positieve raderwerken, die in gang gezet worden door de instellingen die over het gemeenschappelijk belang waken.
Wij zullen aan de hand van de houding, die wij onlangs aangenomen hebben of die wij zullen moeten aannemen naar aanleiding van de zojuist door mij genoemde overeenkomsten en afspraken, zien of deze ambitie nog altijd door iedereen gedeeld wordt en of ons project nog altijd relevant is.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier niet herhalen wat ik van het Verdrag van Amsterdam denk. Ik heb dit overigens op de dag van de ondertekening al publiekelijk gedaan. Ik wil er enkel aan herinneren dat dit een goed verdrag is, dat nog wel de gekende en ongekende bochten van de ratificatie door moet. Het bevat onmiskenbare vorderingen inzake de verzuchtingen van onze burgers. Het bevat een potentieel en mogelijkheden die nieuwe terreinen voor het communautaire beleid openen. Ten slotte legt het Verdrag van Amsterdam ook aanzienlijke vorderingen vast op institutioneel vlak. Uw Parlement zal dit in alle objectiviteit erkennen, ook al blijft het Verdrag ter zake te voorzichtig en gaat het niet ver genoeg.
We moeten erkennen dat dit nieuwe Verdrag, ondanks zijn tekortkomingen, ondanks zijn zwakke punten, een belangrijke stap is op de weg naar de verwezenlijking van onze Unie. Laten wij ons hoeden voor een overhaast en te snel oordeel. Laten wij het Verdrag een kans geven en laten we aan de volgende evidente vaststelling denken: perfecte verdragen kunnen onvolmaakte resultaten opleveren, terwijl onvolmaakte verdragen - de categorie waar het Verdrag van Amsterdam bij hoort - tot perfecte resultaten kunnen leiden als al degenen die met de uitvoering belast zijn dat samen willen.
Verdragen zijn zeker en vast belangrijk maar de ambitie van de opstellers en de wil van de stuwende krachten achter een verdrag zijn nog veel belangrijker. Laten wij dus blijk geven van ambitie, van veel ambitie. Laten wij de kloof tussen de "verstokte soevereinen" , die op een bepaald ogenblik bijna de boventoon voerden, en de "federalisten" , die niet alle obstakels overwonnen hebben, overstijgen.
De Economische en Monetaire Unie heeft bijna onverstoorbaar de uitgestippelde weg, volgens een overeengekomen scenario en rondom een hele reeks nieuwe wetgevende bepalingen, voortgezet. We moeten stellen dat de methode van Maastricht een opmerkelijk succes gekend heeft en we moeten daar fier op zijn. De vooruitgang die in al onze landen op het vlak van convergentie geboekt is, is en blijft indrukwekkend.
De muntunie zal, zoals voorzien, op 1 januari 1999 van start gaan. De monetaire omwenteling zal wel degelijk plaatsvinden, tot spijt van al degenen die binnen en buiten de Unie gepoogd hebben de eenheidsmunt in diskrediet te brengen. Denk maar aan de gevaarlijke woorden van degenen die meenden dat ze de lidstaten in twee groepen mochten indelen met de goede landen aan de ene zijde en de "Club Méditerranée" - wat een belediging - aan de andere zijde. Denk maar aan de voortdurende aansporingen van degenen die nog altijd willen doen geloven dat we beter nog enkele jaren wachten met de muntunie. Als wij de eenheidsmunt niet vóór het einde van deze eeuw verwezenlijken, zullen we deze kans voor altijd laten liggen hebben. Denk maar aan het mislukken van de Europese defensiegemeenschap.
Het voorzitterschap van zijn kant heeft al het mogelijke gedaan om de geloofwaardigheid van de euro nog te versterken. Het recente besluit van de ministers van Financiën om op het moment dat wordt vastgelegd welke lidstaten aan de euro zullen deelnemen tegelijk de pariteiten vast te leggen, gaat in die richting. De voorlopige cijfers die de Commissie gepubliceerd heeft, gaan zeker en vast in dezelfde richting. Gezien de goede economische en budgettaire resultaten van de lidstaten zullen mijns inziens heel wat lidstaten klaar zijn om vanaf 1 januari 1999 aan de euro deel te nemen. De beslissing valt binnenkort, maar laten we waakzaam blijven. We mogen tot de beslissende lente van volgend jaar niet dulden dat zij die heimwee hebben naar de natiestaat het aan de gang zijnde proces hinderen. Men kan misschien de verkiezingen winnen door zich tegen de euro te verzetten, maar wij zullen ongetwijfeld de toekomst verliezen wanneer we de laatste grote doelstelling van deze eeuw opbergen.
(Applaus) Mijnheer de Voorzitter, op 21 november komen de staatshoofden en regeringsleiders bijeen om het over de werkgelegenheid te hebben en, naar ik hoop, een aantal besluiten te nemen. Ik hoop dat 21 november een belangrijke datum wordt. Als wij na afloop alleen maar vaststellen dat de werkloosheid een plaag is die bestreden moet worden, maar geen concrete, gekwantificeerde en meetbare instrumenten creëren om de werkloosheid doeltreffend te bestrijden, zal de top over de werkgelegenheid een mislukking zijn en zal ik dat ook zeggen. Genoeg woorden, genoeg vaststellingen, genoeg analyses, genoeg literatuur...
(Applaus) We moeten handelen en laten we dan ook samen handelen. Ik stel voor de methode van Maastricht, de methode van de economische en monetaire convergentie, toe te passen op het werkgelegenheidsbeleid. Ik zou graag zien dat wij op het vlak van de werkgelegenheid worden gedreven door dezelfde drang naar convergentie waardoor wij ons sinds een aantal jaren op economisch en monetair vlak laten leiden. Laten wij bewijzen dat de top over werkgelegenheid meer zal geweest zijn dan zomaar een topontmoeting. Laten wij ervoor zorgen dat hij een ommekeer bewerkstelligt. Ik zou willen dat het Europese project na 21 november vollediger geworden is en dat het de mens en zijn waardigheid opnieuw tot het middelpunt van onze strevingen maakt.
Als wij slagen in de top over de werkgelegenheid en enkele maanden later ook voor de muntunie zal vertrouwen opnieuw een Europese deugd geworden zijn. Wat Europa vandaag het meeste mist, is geloof in zijn eigen bestemming. Welnu, laten wij tonen dat wij onze taak aankunnen. Wij, dat zijn het Parlement, de Commissie, de nationale en regionale regeringen, de lokale overheden en de sociale partners, die een even grote verantwoordelijkheid als wij dragen.
Mijnheer de Voorzitter, de geschiedenis van Europa blijft niet beperkt tot zijn monetaire ambities en zijn sociale verplichtingen. Wij moeten ook een nieuwe grens vastleggen via de uitbreiding naar de landen van Midden- en Oost-Europa en het zuiden. De Europese geschiedenis en geografie hebben elkaar aan het eind van deze eeuw teruggevonden. Wij moeten ze nu verzoenen en daartoe resoluut en zonder aarzelen de weg van de uitbreiding inslaan.
De uitbreiding is een dwingende morele plicht. De mannen en vrouwen die zich ten koste van zoveel onthechting en zovele offers van de communistische onderdrukking bevrijd hebben en die opnieuw de hoop hebben gevoed die wij voor altijd verloren waanden, stellen ons vandaag een heel eenvoudige vraag: "Bent u al dan niet bereid ons de plaats te geven die ons toekomt in het kader van de Europese solidariteit?" . Ons antwoord mag niet ingewikkeld zijn, het moet eenvoudig zijn, het moet "ja" zijn. Het moet ook een eerlijk antwoord zijn. De toetreding tot de Europese Unie zal niet alle problemen oplossen waarmee de kandidaat-lidstaten geconfronteerd worden. Wanneer ik naar onze vrienden luister die al te lang van ons gescheiden waren door wat gelukkig niet langer het ijzeren gordijn is, heb ik soms de indruk dat het gevoel overheerst dat toetreding tot de Europese Unie de hemel op aarde zal zijn. Dat is echter niet zo en alle kandidaat-lidstaten moeten nog aanzienlijke inspanningen leveren.
Maar ik wil hier onmiddellijk aan toevoegen dat ook wij ons moeten voorbereiden op de komst van nieuwe lidstaten. Uit Agenda 2000, een analyse met visie van een zelden geziene kwaliteit van de hand van de Commissie, blijkt dat de uitbreiding niet alleen aanzienlijke inspanningen vraagt van de toekomstige maar ook van de huidige lidstaten. Wij zullen op de Europese Raad in december aandacht besteden aan alle kandidaat-lidstaten. Onze boodschap moet duidelijk zijn: alle kandidaat-lidstaten zijn geroepen om lid te worden van de Europese Unie. Zij zullen allemaal bij het uitbreidingsproces betrokken worden zodra dit gestart is. Wij wijzen niemand af, wij hebben het recht niet om een kandidaat-lidstaat uit onze Europese familie te sluiten.
(Applaus) Dames en heren, wij zullen hoogstwaarschijnlijk onderhandelingen openen met de landen die het best voorbereid zijn. Dit zullen bilaterale onderhandelingen zijn tussen de Europese Unie en de betrokken landen. Er zullen geen groepsonderhandelingen gevoerd worden. De landen van Midden- en OostEuropa vormen immers geen groep. Het zijn onafhankelijke landen die daar terecht fier op zijn. Wanneer we hen als leden van een groep beschouwen, vervallen we opnieuw in de sovjetgedachtegang. Wij zullen de situatie van de verschillende kandidaat-lidstaten elk jaar opnieuw onderzoeken. Met landen die voldoende vooruitgang geboekt hebben, zullen onderhandelingen geopend worden. Het zal ongetwijfeld moeilijk zijn om gelijktijdig aan onderhandelingen met alle landen te beginnen en deze onderhandelingen zullen ook niet gelijktijdig afgerond worden. We moeten er echter wel voor zorgen dat alle volkeren van Europa na afloop van de Europese Raad in december de zekerheid en de waarborg hebben dat Europa nooit meer verdeeld zal zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het in aansluiting bij deze bedenkingen over Agenda 2000 ook even hebben over een debat dat degenen die het op gang hebben gebracht sterk bezighoudt, maar dat, als we niet opletten, veel ergernis zou kunnen wekken. Het gaat om de oude kwestie van de nationale bijdragen aan de communautaire begroting die opnieuw is opgedoken. Ik begrijp volkomen de reactie van degenen die menen dat ze te veel moeten bijdragen. Wij moeten inderdaad te gelegener tijd nadenken over een nieuwe aanpak van het stelsel van de eigen middelen en daarbij rekening houden met de wensen van sommigen en de behoeften van allen.
Voor het zover is, zou ik drie opmerkingen willen maken. Laten wij, ten eerste, niet geloven in het idee dat de voordelen van de Europese Unie uitsluitend gemeten kunnen worden aan de hand van de middelen die men bijdraagt aan of krijgt uit de begroting.
(Applaus) Het budget van de Unie vertegenwoordigt 1, 2 % van het BNP van de Europese Unie. Welnu, we mogen de Europese gedachte niet beperken tot 1, 2 % van het BNP. Dat kan niet!
(Applaus) Ten tweede, de talrijke verworvenheden van de Europese eenmaking bevatten een aantal immateriële elementen die niet meetbaar zijn. Wij kunnen geen antwoord geven of een cijfer kleven op de enige vraag die echt van belang is: wat is de prijs voor één uur vrede?
Laten wij, ten derde, niet opnieuw de vergissingen uit een nog recent verleden begaan. Wij hebben bij het begin van de jaren "80 vier kostbare jaren verloren omdat de discussie over de begroting waarin wij tegenover elkaar stonden, ons beleid uiteindelijk volledig verlamde. Nu we op het punt staan over de drempel van een nieuwe eeuw te stappen, hebben we geen tijd meer te verliezen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Europa mag niet genoeg hebben aan zichzelf. Wij moeten een rol spelen op het internationale toneel, wij moeten daar een plaats innemen en hebben daar een taak te vervullen. De volgende eeuw zal niet Europees zijn. Wij zullen ze met andere spelers delen. Wij moeten dan ook evenwichtige relaties onderhouden met de landen die morgen de rechtstreekse buren van een uitgebreid Europa zullen zijn. Ik heb het over Rusland en Oekraïne. Niets dat Russisch of Oekraïens is, zal ons de komende dertig jaar nog echt vreemd zijn. Wij moeten ook onze aanwezigheid in en ons engagement tegenover het Midden-Oosten versterken. Wij moeten hier een invloedrijke rol spelen. We want to be players, not only payers.
(Applaus) Wij moeten een directe en veelzijdige dialoog voortzetten met de Aziatische landen en moeten ook oog hebben voor Afrika, dit ongelukkige maar vaak heel moedige continent. Wij zien daar niet alleen uit de hand lopende situaties, maar bij nader toezien zien wij daar ook nieuwe, jonge, bekwame en gulle leiders opstaan die ons vertrouwen waard zijn. Mijnheer de Voorzitter, ik ben mij kortom bewust van onze talrijke zwakheden en inzinkingen, maar ik begrijp uiteindelijk niet waarom wij ons zo gemakkelijk aan de heersende somberheid overgeven. Deze geestesgesteldheid onderscheidt ons continent van de andere continenten. Natuurlijk is niet alles perfect, maar wij mogen toch fier zijn op de successen die wij sinds het einde van de tweede wereldoorlog behaald hebben.
Ik behoor tot de eerste Europese generatie die zelf geen oorlog gekend of meegemaakt heeft. Toen mijn vader in 1924 geboren werd, behoorde hij tot de naoorlogse generatie. Toen ik dertig jaar later geboren werd, behoorde hij opnieuw tot de naoorlogse generatie. Onze ouders behoren tot een generatie die twee oorlogen gekend heeft.
Laten wij ons dan ook inzetten om de Europese eenmaking te voltooien, maar laten wij ook degenen erkentelijk zijn die ons voorafgegaan zijn en er in veel moeilijker omstandigheden dan vandaag in geslaagd zijn de echte lessen te trekken uit de geschiedenis. Laten wij, die in vrede opgegroeid zijn, ervoor zorgen dat Europa de volgende eeuw geen oorlogen kent, zoals dat zo vaak gebeurd is in onze geschiedenis. Wie vrede wil, wil ook Europa.
(Levendig applaus)
Santer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, dit is de derde maal sinds mijn investituur dat u mij uitnodigt om de situatie van de Unie te bespreken. Dit is het begin van een traditie die ik toejuich. Ons debat van vandaag heeft echter een bijzondere betekenis omdat het halfweg de ambtsperiode van de Commissie en van het Europees Parlement plaatsvindt. Onze twee instellingen hebben veel samengewerkt en moeten dit blijven doen in het kader van de rol die het Verdrag hun toekent.
De balans opmaken van wat al gedaan is en de vooruitzichten voor de toekomst schetsen: dat is de zin van een debat als dit. Laten wij, mijnheer de Voorzitter, veeleisend blijven en alle zelfgenoegzaamheid ten aanzien van de balans verwerpen, maar laten we ook de gemaakte vorderingen erkennen. Wat stellen we inderdaad vast als we een beetje afstand nemen van de dagdagelijkse realiteit? Wij stellen vast dat Europa vooruitgang boekt op grond van vaak ingebeelde maar soms reële crisissen. En welke weg hebben we sinds de jaren "80 niet afgelegd: twee geslaagde uitbreidingen, drie grote herzieningen van het Verdrag, de Duitse eenmaking, de interne markt en binnenkort de euro! Sinds 1995 hebben wij de Intergouvernementele Conferentie geopend en afgerond, hebben we de laatste voorbereidingen voor de Economische en Monetaire Unie getroffen en zijn we begonnen aan de enorme taak van Agenda 2000. Wij hebben ook geduldig de grondslagen gelegd voor een echte Europese werkgelegenheidsstrategie.
Europa begint deze nieuwe fase in zijn bestaan met mooie troeven, mede dankzij het herstel van de groei. Maar opgelet, niets is bij voorbaat gewonnen! De opbouw van Europa vergt een volgehouden inspanning en blijft kwetsbaar voor nieuwe opstoten van kortzichtig nationaal en corporatistisch egoïsme.
Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam is ondertekend. Het dient nu geratificeerd te worden. Ik ben enigszins verbaasd wanneer ik hoor hoe sommige, overigens overtuigde, Europeanen ervoor pleiten dit Verdrag af te wijzen, omdat het niet alles opgelost heeft. Het lijkt mij verstandiger alvast de talrijke reële vorderingen van deze tekst op zak te steken en daarna na te gaan wat vóór de uitbreiding nog daadwerkelijk gedaan moet worden. Wij moeten ons hierbij concentreren op essentiële kwesties zoals de gekwalificeerde meerderheid en niet op wat vanuit Europees oogpunt eerder bijkomstig is, zoals de nieuwe weging van de stemmen in de Raad.
Over de Economische en Monetaire Unie zijn al totaal uiteenlopende dingen gezegd. Ik meen te mogen stellen dat ik althans altijd hetzelfde heb gezegd. Toen ik in 1995 in Brussel aankwam, bevonden de voorbereidingen zich op een dood punt. Niemand leek overigens in het welslagen van deze onderneming te geloven. Daarom heb ik samen met de heer de Silguy het initiatief genomen een Groenboek op te stellen over de praktische regels voor de invoering van de euro. U herinnert zich allemaal nog wel hoeveel deining dat toen veroorzaakte. Grote politiek wordt echter soms eerder met behulp van praktische regelingen dan met visionaire verklaringen bedreven.
Vandaag zijn de technische voorbereidingen na enorme inspanningen afgerond en de lidstaten hebben, toch zeker voor deze zaak, blijk gegeven van vastberadenheid, stiptheid en trouw aan wat ze beslist hebben. Ik herinner mij de blikken van medelijden toen ik voorspelde dat de euro op 1 januari 1999 zou worden ingevoerd en dat heel wat lidstaten zouden deelnemen. Welnu, de jongste cijfers van onze economische prognoses bevestigen dat de lidstaten inderdaad verbazingwekkende vorderingen gemaakt hebben op de weg naar convergentie in Europa. Ik kan de het bedrijfsleven overal in de Unie maar één goede raad geven: bereid u snel voor, mis de trein niet, want naarmate de euro veelbelovende perspectieven biedt, zal het ontwaken voor degenen, die nagelaten hebben zich hierop voor te bereiden, des te pijnlijker zijn. En de lidstaten die ervoor gekozen hebben niet van bij het begin mee te doen, dienen zich de vraag te stellen wat het hun zal kosten of opleveren geen deel uit te maken van een winnende ploeg.
Mijnheer de Voorzitter, als de groei zich vandaag op een gezonde basis herstelt, is dat ook dankzij de Economische en Monetaire Unie. Ik ben altijd van mening geweest dat de Economische en Monetaire Unie een instrument voor een bloeiende economie en werkgelegenheid kon en moest zijn. Dit geldt overigens ook voor de interne markt en de Commissie legt dan ook sterk de klemtoon op de tenuitvoerlegging van haar actieplan voor de interne markt.
Een van de redenen waarom ik meer dan een jaar geleden een vertrouwenspact voor de werkgelegenheid voorgesteld heb, was precies dat ik wilde aantonen dat de strijd tegen de werkloosheid een samenhangende strategie vergt. Zonder groei worden geen banen gecreëerd, maar groei alleen volstaat niet om het probleem van de werkloosheid op te lossen. Sindsdien is veel water door de Rijn gestroomd. Zoals ik gisteren ook al tijdens het debat over de werkgelegenheid gezegd heb, kan en moet 1997 mijns inziens een nieuwe start betekenen en dit dankzij de vervroegde tenuitvoerlegging van het hoofdstuk inzake werkgelegenheid in het Verdrag van Amsterdam en de buitengewone top in Luxemburg.
Maar niets is verworven, ook al zijn de economische voorwaarden en het algemene klimaat meer dan ooit gunstig. Wij hebben in het verleden al te vaak gezien dat het economische herstel als voorwendsel gebruikt werd om de noodzakelijke structurele hervormingen niet door te voeren. Wij hebben te vaak gezien welke kloof er gaapt tussen de ronkende intentieverklaringen van de Europese Raad en de teleurstellende acties ter plaatse.
Ik hoor hier en daar al waarschuwende geluiden tegen de invloed van Brussel op wat nationale bevoegdheden moeten blijven. Zijn er echt, zo wordt gezegd, richtsnoeren op het niveau van de Europese Unie nodig? Ik antwoord hier klaar en duidelijk op dat die inderdaad echt nodig zijn. Ten eerste omdat de staatshoofden en regeringsleiders het zo beslist hebben, maar ook en vooral omdat dit de goede aanpak is. Het is immers een doorslag van de benadering die met succes gevolgd is voor het economisch beleid.
Sommigen staan kritisch tegenover onze raming van de weerslag van de voorgestelde maatregelen, die nog worden versterkt door het economisch herstel en die met name 12 miljoen banen moeten opleveren in vijf jaar. Laten wij alle misverstanden vermijden. Dit cijfer is, zoals u weet, geen doelstelling maar een resultaat. Waarom zouden wij minder ambitieus zijn dan onze voorgangers die met z'n twaalven 10 miljoen banen gecreëerd hebben in de periode tussen 1985 en 1990 en de werkloosheid met 3 % teruggedrongen hebben, een beweging die enkel onderbroken werd door de Golfoorlog en de monetaire turbulenties?
Laten wij ons dus concentreren op wat echt in onze voorstellen wordt gezegd. Wij stellen niet voor van een mooi huis te dromen, maar wij stellen bouwstenen en cement voor, alsook de wil om de handen uit de mouwen te steken om dit huis te bouwen. U kunt erop rekenen dat de Commissie hoe dan ook zal blijven ijveren voor haar voorstellen die, om het met een vaste uitdrukking te zeggen, ambitieus maar realistisch zijn.
Mijnheer de Voorzitter, de tweede helft van onze ambtsperiode zal worden beheerst door Agenda 2000, zoals overigens ook blijkt uit ons werkprogramma voor 1998: bijna de helft van de wetgevende initiatieven past in het kader van Agenda 2000. Deze Agenda 2000 geeft mijns inziens een coherent beeld van het Europa van de 21ste eeuw: beleidslijnen die doeltreffend zijn en ten dienste van de burger staan, een geslaagd uitbreidingsproces dat de Europese Unie versterkt en een zuinig beheer van het geld van de belastingbetaler.
De grote lijnen van Agenda 2000 geven de weg aan die we moeten volgen. Ze berusten op een grondige analyse van de realiteit, want ik geef de voorkeur aan visies die ook verwezenlijkt worden boven prachtige filosofische verklaringen. De eerste reacties van de lidstaten zijn bemoedigend. Zij aanvaarden Agenda 2000 allemaal als onderhandelingskader en erkennen allemaal het belang van een samenhangende en globale benadering. Maar zij maken zich tegelijk ook klaar voor lange en moeilijke onderhandelingen. Ik herinner eraan dat onze gedetailleerde voorstellen nog moeten volgen. Dat is normaal en terecht.
Ik durf hoe dan ook hopen dat de houding tegenover de historische uitdaging die Agenda 2000 is, zal beantwoorden aan hetgeen op het spel staat. Wij moeten weerstaan aan de verleiding om de voordelen van het lidmaatschap van de Unie uitsluitend te beoordelen vanuit het oogpunt van hetgeen men bijdraagt aan de communautaire begroting of het geld dat men van Brussel ontvangt! Ik beweer niet dat deze aspecten niet belangrijk zijn of dat een aantal problemen niet terecht aan de orde worden gesteld, maar we moeten te allen prijze louter nationale en boekhoudkundige benaderingen vermijden.
Ik wil het ook hebben over een ander probleem dat mij zorgen baart. Sommigen lijken te vergeten dat toetredingsonderhandelingen een ingewikkelde en moeilijke taak zijn, ook en vooral voor de kandidaatlidstaten zelf. Daarom voorziet het Verdrag in een advies van de Commissie over de afzonderlijke toetredingsaanvragen en heeft de Europese Raad van Kopenhagen de criteria vastgesteld die de Commissie hierbij moet hanteren. De Commissie heeft zich op een grondige en objectieve manier van deze taak gekweten en heeft, zoals ik al gezegd heb, haar verantwoordelijkheid op zich genomen in het licht van de resultaten van dat werk. Wij kunnen nu vandaag niet doen alsof deze adviezen niet bestaan.
Men mag de Commissie er nog veel minder van beschuldigen dat zij Europa wil verdelen. Dit is absurd wanneer we weten hoeveel moeite de Commissie gedaan heeft om het globale karakter van dit proces te beklemtonen en om concrete middelen voor te stellen om het te verwezenlijken! Ik werk liever concreet aan het dichten van de kloven in Europa dan dat ik mij inspan om ze uit zuiver politiek oogpunt te verbergen. Die laatste aanpak dreigt immers heel wat teleurstellingen in de toekomst op te leveren. Door onderhandelingen te openen met landen die daar niet klaar voor zijn, zouden wij iedereen een slechte dienst bewijzen.
In verband met het beleid van de Europese Unie wil ik slechts enkele korte opmerkingen maken. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet en zal ook hervormd worden. Degenen die vandaag het tegendeel beweren, weten dit overigens. Ik beken zelf liever kleur en open liever een echt debat. Dit geldt ook voor het structuurbeleid. Het beleid voor economische en sociale samenhang is één van de pijlers van de Europese Unie en dat zal zo blijven. Hoe zou het ook anders kunnen, nu wij ons voorbereiden om nieuwe leden te ontvangen, die ongetwijfeld nood zullen hebben aan structurele hulp, en er, ondanks de behaalde successen, ook in de huidige Unie nog altijd regio's met een ontwikkelingsachterstand zijn. Maar het moet duidelijk zijn dat de structurele hulp geen permanente hulp mag worden, want dit zou in strijd zijn met de doelstelling van deze hulp.
Mijnheer de Voorzitter, er is één gebied waar de lidstaten Europa willen opbouwen door achteruit te gaan: de buitenlandse betrekkingen. Zeker, de Europese Unie groeit stilaan op het internationale toneel, haar netwerk van relaties breidt zich uit, er is veel vraag naar haar tussenkomsten. De Unie is de belangrijkste donor ter wereld en haar handelsgewicht maakt haar tot één van de twee of drie spelers die in Genève echt belangrijk zijn. Maar wij voeren een buitenlands beleid zoals Jourdain proza schreef en zonder ons hier al te zeer van bewust te zijn. Wij moeten ons toch ooit bewust worden van onze troeven, onze zwakheden en de noodzaak onze verschillende instrumenten ten dienste van een samenhangende en doordachte beleidsvisie te stellen.
Wij geven overigens al te vaak de voorkeur aan uiterlijke tekenen boven inhoud. Er vinden topontmoetingen plaats, er worden politieke dialogen gevoerd, er vinden grote mediagebeurtenissen plaats maar zonder veel inhoud en dagelijks worden verklaringen afgelegd die door weinigen gelezen worden. Het lijkt en groot probleem het buitenlands beleid als een coherent geheel te zien, waarbij rekening wordt gehouden met alle dimensies van het optreden van de Unie. Ik spreek dan ook de hoop uit dat de Europese Unie het erover eens wordt iets aan deze jeugdzonden te doen en de mogelijkheden te benutten die het nieuwe Verdrag op dit vlak en ook op andere vlakken biedt.
De Commissie van haar kant is wel degelijk van plan in de mate van het mogelijke tot het buitenlandse beleid bij te dragen. Maar laten we eerlijk zijn, zonder politieke wil van de lidstaten om een gemeenschappelijk buitenlands beleid te ontwikkelen zal het optreden van de Commissie beperkt blijven.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij in mijn bijdrage vrijwillig beperkt tot een aantal grote thema's. U beschikt over onze gedetailleerde voorstellen in het werkprogramma voor 1998, die in december behandeld zullen worden.
Ik heb het gevoel dat Europa, nu het andermaal met historische uitdagingen geconfronteerd wordt, over de middelen beschikt om te winnen. De periode die ons wacht, biedt talrijke mogelijkheden. Laten we die niet verspillen door terughoudendheid of bekrompenheid. Europa zal het halen als het blijk geeft van politieke wil, als zijn instellingen sterk en democratisch zijn en inzien dat zij naast hun respectieve rol allemaal dezelfde taak, Europa, dienen!.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Santer.

Green
Mijnheer de Voorzitter, hoe staat de Unie ervoor? Dat hangt nogal af van de vraag vanuit welke invalshoek je de zaak bekijkt. Eén ding staat evenwel vast: er zijn verschillen als je de Unie vanuit verschillende maatschappelijke invalshoeken benadert.
Voor een topman uit het bedrijfsleven of uit de financiële sector in een van onze belangrijke centra moet het groeiende vertrouwen in de gezamenlijke munt zoiets zijn als manna uit de hemel. De toekomst op de lange termijn ziet er voor hem stabieler en minder onzeker uit. Het plannen van de bedrijfsvoering, van investeringsbesluiten en groeimogelijkheden wordt eenvoudiger en minder speculatief. Transactiekosten zullen grotendeels gaan verdwijnen, terwijl het strakke monetaire beleid van tegenwoordig een probaat middel lijkt te zijn om de inflatie zo laag mogelijk te houden en lastenverlichtingen voor burgers en bedrijven mogelijk te maken. Al met al lang niet slecht...
Als je evenwel behoort tot de 18 tot 20 miljoen werklozen in Europa, ziet de situatie in de Unie er een stuk minder florissant uit. De mondialisering van de economie, de opmars van de informatiemaatschappij zijn zaken die ongeveer net zo hard aan je voorbij gaan als de stoomtrein het vervoer met paard en wagen voorbij moet zijn gesneld. Wat zij wel weten is dat de mondialisering van de economie en de opkomst van de informatiemaatschappij gepaard gaan met verlies aan werkgelegenheid. Het is op zich wel begrijpelijk dat degenen die gebukt gaan onder sociale uitsluiting, werkloosheid of verborgen werkloosheid, de komende werkgelegenheidstop met enige scepsis of zelfs onverschilligheid tegemoet treden. Zij hebben het al eens meegemaakt, gezien, gedaan, het T-shirt gekregen.
Als wij iets willen doen tegen die scepsis en onverschilligheid, moet de werkgelegenheidstop slagen. Wij eisen concrete voorstellen, realistische maatregelen die ook echt meer banen opleveren.
Naar verluidt hebben sommige bladen hun koppen voor de werkgelegenheidstop al klaar: " Geen pot met geld, werkgelegenheidstop mislukt" . Laten wij in deze discussie wat meer gezond verstand aan de dag leggen. Wij weten allemaal dat er geen pot met geld voor het grijpen staat. De meesten onder ons beseffen ook dat het simpelweg opentrekken van de beurs op zich niet volstaat en bovendien niet verstandig is. Waar geld wel iets kan uitmaken en als het kan worden vrijgemaakt, moet het beschikbaar worden gesteld. Ik hoop dat het Parlement het niet bij woorden laat, maar ook tot daden komt, wanneer wij morgen over het pakket werkgelegenheidsmaatregelen voor het midden- en kleinbedrijf stemmen. Om daarvoor geld vrij te maken moeten wij elders bezuinigen, en dat valt ons als Parlement zwaar. Maar mijn fractie is niet van plan zich daardoor van de wijs te laten brengen, aangezien werkgelegenheid onze eerste prioriteit is.
Het gaat hier slechts om vrij beperkte maatregelen die desondanks toch zoden aan de dijk kunnen zetten, doordat zij een dimensie kunnen toevoegen aan bepaalde werkgelegenheidsinitiatieven op nationaal niveau. Feit is dat de werkgelegenheid het best kan worden bevorderd, als wij een echt begin maken met een betere onderlinge afstemming van ons economisch beleid en ons werkgelegenheidsbeleid. Als de werkgelegenheidstop daartoe een aanzet kan geven en ook nog een pakket ondersteunende maatregelen oplevert, dan zijn wij wellicht in staat om degenen die onze hulp nodig hebben, daadwerkelijk perspectief en nieuwe kansen te bieden.
Hoe is dan de situatie in de Unie voor bedrijven die op de interne markt opereren? Zij hebben helaas nog altijd te kampen met veel bureaucratie, tegenwerking en een gebrek aan duidelijke informatie. Te oordelen naar de klachten die mij alleen al van bedrijven in mijn kiesdistrict in Noord-Londen bereiken, vormt de BTW een voortdurende bron van problemen, is protectionisme nog steeds alomtegenwoordig als het gaat om het verkrijgen van licenties en patenten en zijn er ernstige tekortkomingen op het vlak van de handhaving van de wet.
Uit het oogpunt van ons consumenten beschouwd, of het nu gaat om mensen uit het noorden van Finland, het zuiden van Griekenland, het westen van Ierland of het oosten van Oostenrijk, heeft de interne markt geleid tot een ruimer assortiment en kwalitatief betere producten. In de afgelopen twee, drie jaar hebben wij gezien wat de risico's zijn, als er op Europees niveau een minder stringent beleid wordt vastgesteld op het gebied van de consumentenbescherming en de volksgezondheid. De BSEcrisis heeft ons nadrukkelijk gewezen op de tekortkomingen van een beleid van de kleinste gemene deler ten aanzien van de consumentenbescherming. Dit Parlement heeft de Europese consument in dit opzicht een grote dienst bewezen door aan te dringen op bepaalde veranderingen bij de Europese Commissie op het punt van organisatiestructuur, gevoerd beleid en allocatie van middelen, met de bedoeling een hoge prioriteit aan de consumentenbescherming en de volksgezondheid te kunnen geven. Zeer binnenkort zullen wij in deze vergaderzaal het antwoord van de Commissie op onze aanbevelingen tegen het licht houden. Wij stellen daarnaast vast dat de Raad in Amsterdam de noodzaak heeft erkend om het consumenten- en volksgezondheidsbeleid in het kader van het nieuwe Verdrag te herzien. Wij hopen dat het Parlement en de Commissie kunnen rekenen op de volledige steun van de Raad bij hun inspanningen om consumenten weer het vertrouwen te geven dat hun voedsel en andere producten niet alleen veilig, maar ook gezond en van hoge kwaliteit zijn.
Voor de dieren die in Europa hun leefgebied hebben, ziet de situatie in de Unie er op dit moment allerminst rooskleurig uit. Vanuit de dierenwereld beschouwd zou de Europese Commissie evenwel te vergelijken zijn met een vriendelijke jachtopzichter, gezien het feit dat zij zeer recentelijk heeft verklaard inbreukprocedures te zullen instellen tegen een groot aantal van de vijftien EU-lidstaten wegens nietopneming van de habitat-richtlijn in de nationale wetgeving.
Natuur- en milieubeschermers weten dat ingevolge de recessie waarmee Europa na de milieutop in Rio te kampen kreeg, veel van de gemaakte afspraken op onder meer het punt van habitats, klimaatverandering en vervuiling van de zee, schaamteloos opzij zijn gezet. Er dient zich, na de vergadering in New York, straks in december in Kyoto weer een gelegenheid aan om aansluiting te vinden bij de overige VN-landen en veranderingen op dit gebied te bespoedigen. Dit is geen louter Europese aangelegenheid. Maar onze stellingname, die naar ik hoop vooruitstrevend is, kan van invloed zijn, niet alleen om ontwikkelingslanden te blijven doordringen van de noodzaak om in hun economische programma's rekening te houden met het milieu, maar ook - en dat is een cruciaal punt - om de Verenigde Staten ervan te overtuigen dat zij als 's werelds machtigste natie op dit gebied samen met ons een taak hebben te vervullen.
Voor het groeiende aantal lieden dat zich bezighoudt met de drugshandel, de internationale misdaad of iets in die trant, valt er in Europa, en dat is een droevige constatering, nog veel te halen. De EU en haar lidstaten bieden hun nog steeds mogelijkheden die zij kunnen benutten. Iedere lidstaat wordt wel geconfronteerd met een stijging van de internationale misdaad in de een of andere vorm, met de snelle en tragische groei van de drugshandel, met terrorisme, wapenhandel of een toename van de kwalijke handel in mensen. Als wordt gekeken naar de schaal waarop dit gebeurt, zoals dit Parlement heeft gedaan in slechts één enquêtecommissie inzake douanefraude, wordt duidelijk dat dit soort grensoverschrijdende activiteiten alleen via internationale samenwerking te bestrijden valt.
Daarom is de Europese Unie van grote betekenis voor de toekomstige ontwikkelingen op het gebied van informatie-uitwisseling, opsporingsdiensten, controlestrategieën en grensoverschrijdende samenwerking. Alleen door volgens overeengekomen strategieën samen te werken, kunnen wij echt iets betekenen voor de gebieden in de wereld die hulp en ondersteuning nodig hebben om hun afhankelijkheid van met name de drugshandel te verkleinen. De Europese burgers, die zich begrijpelijkerwijs zorgen maken over de drugscultuur waarin hun kinderen opgroeien en die in hoge mate verantwoordelijk is voor het geweld in onze maatschappij, hebben veel te winnen bij intensievere Europese samenwerking op dit gebied.
In het geval van een kleine bananenteler uit het Caribisch gebied, is het wel begrijpelijk als je geen hoge dunk van Europa hebt. Lang geleden kwamen de Europeanen naar jouw idyllisch eiland om zich te verrijken. Diezelfde Europeanen hadden de hand in de overgang op de gespecialiseerde bananenteelt. Je bent samen met je gezin voor je bestaan volledig op de bananenteelt aangewezen en nu steekt de WHO, op aandringen van de VS, een stokje voor de bevoorrechte toegang van je bananen tot de Europese markt, ten gunste van de dollarbananen. Waar moet je nu van leven? In de komende jaren moet er opnieuw worden onderhandeld over de huidige Overeenkomst van Lomé en daarbij moet de Europese Unie zoeken naar een nieuwe samenwerkingsvorm met onze partners in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan.
Ook in Midden- en Oost-Europa kijken de burgers op zeer uiteenlopende wijze tegen de Unie aan. In landen als Hongarije, Polen, Tsjechië, Slovenië en Estland, die in versneld tempo de marmeren paleizen van de Europese Unie worden binnengeloodst, moet een heel ander beeld van Europa leven dan in de landen die weliswaar niet helemaal buiten de deur worden gehouden, maar waar men zich ongetwijfeld nog ver van het hele proces verwijderd voelt.
Voor de 370 miljoen burgers die Europa momenteel telt, betekent de uitbreiding van de EU in de nabije toekomst met nog eens elf landen een grote sprong in het duister. De vrees bestaat dat een en ander ten koste zal gaan van de middelen die op de EU-begroting, in de landbouw- en structuurfondsen en in het cohesiefonds voor hen beschikbaar zijn. Wij in de Europese politiek hebben nog heel wat werk te doen om duidelijk te maken wat wij beogen, namelijk, ten eerste, geen van onze partnerlanden in Midden- en Oost-Europa isoleren, marginaliseren noch buitensluiten, maar, ten tweede, onze eigen burgers wijzen op de kosten van niet-uitbreiding. Hieronder kan worden verstaan de economische schade, de kosten die voortvloeien uit een gebrek aan stabiliteit, de dreiging van conflicten, regionale ongelijkheid, milieuverontreiniging, enzovoorts.
Voor mensen met een donkere huidskleur was het bestaan in Europa altijd al zwaar, maar de laatste tijd hebben zij het wel heel hard te verduren gekregen. Gevoelens van haat en nijd nemen toe, er worden zondebokken gezocht. Dit werkt niet alleen racisme in de hand, maar ook pesterijen en allerlei vormen van geweld tot en met, het allerergste, moord. Gelukkig is er nu in het nieuwe EU-Verdrag een zo breed mogelijke anti-discriminatieclausule opgenomen. Dat was negen maanden geleden nog ondenkbaar. Het Europees jaar tegen racisme en anti-semitisme, een centrum voor racismebestrijding in Wenen en de bevoegdheden in het kader van het Verdrag maken 1997 tot een gedenkwaardig jaar. De situatie van de Unie loopt nogal uiteen, in sommige opzichten gaat het goed, in andere opzichten slecht. En dat kan ook bijna niet anders. Wij hebben evenwel de plicht om onze taken serieus op te vatten. Wij moeten ons blijven inspannen en de Unie helpen om concrete oplossingen voor het werkgelegenheidsvraagstuk te vinden. Wij moeten het Verdrag van Amsterdam, met al z'n gebreken, goedkeuren. Wij moeten een land als Cyprus en de landen van Midden- en Oost-Europa in staat stellen om deelgenoot te worden van onze gemeenschappelijke inspanningen.

Martens
Mijnheer de Voorzitter van het Parlement, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, voor de derde keer worden de politieke instellingen van de Europese Unie opgevorderd een balans van hun actie op te maken. Ik beschouw dit als een plicht jegens onze bevolking aan wie wij een antwoord pogen te geven op een essentiële vraag: hoe kunnen onze landen de uitdagingen van het derde millennium dat in aantocht is tegemoet gaan?
Jaar na jaar worden de stukjes van de mozaïek bijeengebracht. Maar het echte perspectief is vandaag het grote, vreedzame en het herenigde Europa dat wij willen samenbinden en federeren op basis van wat wij noemen de communautaire methode. U hebt terecht herinnerd, mijnheer de Voorzitter van het Parlement, aan de historische verklaring van Robert Schuman van 9 mei 1950. Toen werd deze benaderingswijze van integratie naar voren geschoven. Zij behoudt haar geldigheid, zij is aangevuld met het beginsel van de subsidiariteit omdat wij geen centralistisch maar een echt federaal Europa willen.
Wij kunnen vandaag zeggen dat het grote ideaal van de vaders van Europa werkelijkheid kan worden en daarom kunnen wij blijven, denk ik, de toekomst met gematigd optimisme tegemoet zien. Maar dit optimisme is niet verantwoord zonder vastberaden wil en zonder scherpzinnigheid.
Onder de grote objectieven van de Unie werd het meest ambitieuze, denk ik, besloten in Amsterdam. De Europese Raad besliste dat vanaf 1998 zal begonnen worden met een proces waardoor de Unie zal worden uitgebreid tot de nieuwe democratische landen uit Midden- en Oost-Europa en tot Cyprus. De Unie reageert daardoor op een positieve manier op het "Europees verlangen" van deze jonge democratieën. Andermaal is dus bewezen dat de Europese Unie de enige magnetische aantrekkingspool is van ons continent.
Wij weten dus nu al dat in het eerste decennium van de 21ste eeuw rond de Unie een geopolitieke ruimte van 500 miljoen Europeanen zal ontstaan. Voor het eerst in de geschiedenis zullen de geografische grenzen van Europa samenvallen met de idealen van democratie, vrijheid en solidariteit.
Het tweede grote objectief, de Monetaire Unie, komt gestaag naderbij. De criteria van Maastricht worden strikt toegepast. Maar tegelijk is een dynamiek ontstaan, en de voorzitter van de Europese Raad heeft erop gewezen, waardoor kapitale vervaldagen vooruitgeschoven kunnen worden. De Raad besloot op 15 september de pariteit tussen de munten die tot de euro gaan behoren in mei 1998 definitief vast te leggen, tegelijkertijd met de beslissing over de landen die het eerste peloton van de muntunie zullen vormen.
Dit eerste peloton, waarde collega's, zal dicht bevolkt zijn. Wellicht dertien van de vijftien lidstaten zullen de voorwaarden vervullen om een stabiele euro in te voeren en wellicht elf van de dertien zullen daartoe de moed hebben. Ik heb helaas opnieuw moeten lezen dat de Zweedse regering beslist heeft, ondanks het feit dat zij zou kunnen toetreden tot de muntunie, dit niet te doen.
De doelstellingen van Maastricht konden bereikt worden dankzij de gezamenlijke inspanningen van de regeringen, die stringente begrotingen voor 1998 hebben vastgelegd, maar ook omdat onze bevolking heeft ingezien dat dit beleid een noodzaak was.
Maar het derde objectief is het herlanceren van de groei en het bevorderen van een dynamisch beleid van tewerkstelling. Ik geloof dat de Top van Amsterdam een evenwichtig besluit nam omdat hij het stabiliteitspact gekoppeld heeft aan een pact voor groei en voor tewerkstelling. Ik hoop, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, dat op de top van Luxemburg op 21 november eindelijk de Europese Unie ook een sociaal en een menselijk gezicht zal krijgen. U hebt de jongste dagen terecht herhaaldelijk - ik zal even resumeren - gezegd en verklaard dat de periode van literatuur voorbij is en dat er nu concrete maatregelen moeten komen en ik hoop en ik ben ervan overtuigd dat u daartoe de aanzet zult geven.
Wij onderstrepen als EVP-Fractie een kerngedachte: de Monetaire Unie en de daartoe noodzakelijke sanering van de overheidsfinanciën is geen doel op zichzelf maar een middel ten dienste van een hoger doel: de weg terugvinden naar een creatieve groei die jobs creëert, een hoger concurrentievermogen tot stand brengt ten dienste van allen, de arbeidsvoorwaarden schept die kenmerkend zijn voor een waarachtige sociale markteconomie.
De Commissie heeft ook met haar Agenda 2000 de weg geopend naar een grootscheepse aanpassing van het beleid van de Unie en van haar financiële middelen aan de doelstellingen op middellange termijn en aan de nieuwe noden die zullen ontstaan door het verruimde Europa. Ik denk dat wij als Parlement voldoende tijd moeten besteden aan het onderzoek van deze voorstellen. Wij moeten ook bereid zijn beslissingen te nemen en verantwoordelijkheid te dragen voor deze Agenda 2000. Ik denk dat wij in deze kapitale aangelegenheid geen verstek mogen laten gaan.
Maar ik wil bij deze grote objectieven van de Europese Unie deze lijst afsluiten met het noemen van twee terreinen waar, denk ik, het gebrek aan ambitie schrijnend is. In de eerste plaats het buitenlands en veiligheidsbeleid, waarvan kan worden gevreesd dat het het slachtoffer wordt van wat in de geneeskunde een "encéphalogramme plat " wordt genoemd.
De Verenigde Staten lopen te koop met hun vastberaden wil als scheidsrechter in de wereld op te treden. De Unie wordt op dit terrein almaar zwakker, dat is althans mijn indruk en mijn overtuiging, door een gebrek aan politieke wil. Kunnen wij er genoegen mee nemen alleen vooruitgang te boeken op de weg naar de economische integratie? Kunnen, willen wij onze ambitie beperken tot het invoeren van een eenheidsmunt zonder ervoor te zorgen dat Europa in de wereld meer gewicht in de schaal werpt?
Als wij dit zouden doen, als wij onze ambitie zo zouden beperken, dan onderschatten wij de Europeanen en dan verzaken wij aan vele regio's in de wereld, in Afrika, in het Midden-Oosten, in Azië, in Latijns-Amerika. Zij, de Europeanen en deze landen, hopen dat Europa een gesprekspartner blijft op het wereldtoneel en dat wij bijdragen tot het evenwicht tussen de grote entiteiten. Het behoort tot de Europese identiteit dat wij inderdaad een nieuwe vijfde Overeenkomst van Lomé tot stand brengen waarin de politieke dimensie, het optreden van de civiele samenleving, alsook de particuliere sector belangrijke elementen worden; en dat wij, waar het grote objectief het herenigde Europa met Centraal- en Oost-Europa is, ook onze solidariteit met de ACS-landen en meer bepaald Afrika niet vergeten.
Natuurlijk moeten wij ook ons eigen huishouden in orde brengen. Wij als fractie steunen het initiatief van de Commissie om de binnenmarkt te voltooien en ook om te streven naar fiscale harmonisatie in de Unie. Ik weet, wij raken hier een gevoelig punt van nationale soevereiniteit. Maar even belangrijk en gevoelig is het risico van een slecht werkende binnenmarkt als gevolg van fiscale deregulering.
Over welke middelen beschikt de Unie om deze objectieven te realiseren? Onze eerste evaluatie van het Verdrag van Amsterdam was genuanceerd positief. Op verschillende terreinen werd reële vooruitgang geboekt, en mevrouw Green heeft terecht gewezen op datgene wat mogelijk is in het domein van de volksgezondheid, van het leefmilieu en zelfs van de derde pijler, de interne veiligheid. Maar de echte institutionele hervorming die nodig is vooraleer de uitbreiding wordt uitgevoerd, ontbreekt nog volkomen. Wij zijn ervan overtuigd dat zonder besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in de Raad de Europese Unie zal gedoemd worden tot stilstand en verlamming en zal evolueren naar een pure vrijhandelszone.
Het Verdrag van Amsterdam kan worden beschouwd als een tussenschakel in een strategie van kleine stappen, maar voor onze fractie blijft de uitbreiding onlosmakelijk verbonden met de verdieping van de Unie, dus ook met meerderheidsbeslissingen in de Raad, met de hervorming van de Commissie en met de hervorming van dit Huis tot een waarachtig parlement. Dat is ook in het belang van de landen die willen toetreden tot de Unie. Zij hebben er alle belang bij dat deze Unie goed functioneert. Wij kunnen niet anders dan treuren over het gebrek aan ambitie en wat u, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, de timiditeit, de onbegrijpelijke timiditeit van de Europese Raad in de laatste uren van de Top van Amsterdam heeft genoemd.
Ten slotte wil ik twee terreinen noemen die ons nauw aan het hart liggen in de samenwerking tussen de instellingen. Wij moeten beter samenwerken met de Commissie en de Raad in de planning van de wetgeving. De lange tijd die verstrijkt tussen de aankondiging door de Commissie van voorstellen en hun feitelijke indiening baart ons vele zorgen. Daarom moet de interinstitutionele dialoog worden versterkt. Het Parlement is een van de positieve, uiterst positieve elementen van het Verdrag van Amsterdam, was geen verliezer in deze Intergouvernementele Conferentie. Het was eigenlijk een grote winnaar, zijn bevoegdheden werden sterk uitgebreid. Ons Huis wordt een echt parlement dat de strategie van de Unie kan oriënteren. Wij beschikken over een grote wetgevende macht die fel ingrijpt in het leven van onze medeburgers. Wij moeten deze verantwoordelijkheid voor deze nieuwe opdrachten waardig zijn, actief ter hand nemen. Wij moeten geloofwaardig zijn, ook in de manier waarop dit Huis wordt bestuurd en waarop wij een aantal interne problemen kunnen oplossen.
De voorzitter van de Europese Raad zei daarstraks dat hij de oorlog niet heeft gekend. Hij zei: Europa is vrede. Als ik even op dat beeld mag ingaan: ik was een kind van vier jaar toen ik voor het eerst de Duitse soldaten zag in mei 1940. En vier jaar later, in september 1944 werden we in een kleine gemeente in het noorden van ons land België bevrijd door Poolse soldaten. Welnu, waarde collega's, sedert deze dramatische periode, is Duitsland een van de drijvende krachten geweest van de integratie van de Europese Gemeenschap, nu de Europese Unie. Polen is een van de grote hoopgevende tekenen, met andere landen van Centraal- en Oost-Europa, om dit vreedzame, dit herenigde Europa tot stand te brengen. Het is een onuitwisbaar teken in mijn geheugen, deze periode van de oorlog die ik als jong kind heb gezien. En sedertdien was Europa voor ons vanzelfsprekend, een evidentie. Onze leraars spraken daarover, in de jeugdbeweging werd daarover gesproken, aan de universiteit. Dat was de grote hoop: het Europese verlangen. Wij moeten dit waarmaken, wij hebben reden om erin te blijven geloven en hoopvol te zijn. Ik hoop dat dit debat tussen de drie politieke instellingen van de Unie daartoe kan bijdragen.

Azzolini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, waarde collega's, het lijdt geen twijfel dat 1997 een wending betekent in de geschiedenis van de Europese Unie. Met het Verdrag van Amsterdam heeft zij een nieuwe steunpilaar verworven voor haar verdere ontwikkeling en met het pakket "Agenda 2000" van de Commissie zijn haar de hervormingsprocedures gegeven die noodzakelijk zijn voor de opneming van nieuwe lidstaten. Over een maand zal bovendien de Europese Raad zich moeten buigen over het nijpende probleem van de werkloosheid. Niet minder dan 20 miljoen mensen zijn momenteel zonder werk. De activiteiten van de Europese Unie zijn de afgelopen twaalf maanden ongetwijfeld in een stroomversnelling verzeild geraakt en wij geven vanzelfsprekend onze volledige steun aan al hetgeen kan bijdragen tot de versterking van de Unie. Wij moeten ons echter wel afvragen of de institutionele en democratische structuur van de Unie nog wel adequaat is. Tijdens de laatste Intergouvernementele Conferentie hebben wij bijvoorbeeld kunnen vaststellen dat de huidige procedure voor de herziening van de Verdragen wel degelijk grenzen heeft. Dit Parlement heeft derhalve het recht en de plicht een institutionele rol voor zich op te eisen, een rol die het, met name met het oog op de toekomstige hervormingen van de Verdragen, in staat stelt zijn politiek gewicht in de schaal te leggen. De Unie streeft naar nieuwe doelstellingen en derhalve moet het Parlement, als enige democratisch gekozen instelling van de Europese Unie, zijn legitimerende taak kunnen vervullen. Dit duldt geen uitstel meer. Anders zullen de burgers er steeds meer van overtuigd raken dat Europa er voor de regeringen en de bureaucraten is en niet voor de behartiging van hun belangen.
Bij de vraagstukken van de gemeenschappelijke munt en de uitbreiding, met de doelstellingen waarvan wij volledig instemmen, zijn de tekortkomingen van het besluitvormingsproces van de Unie duidelijk aan het licht gekomen. Dit Parlement heeft reeds lang geleden gezegd dat aan de werkloosheid en het economisch herstel evenveel aandacht moet worden geschonken als aan de monetaire unie. Maar uiteindelijk moesten wij en u, Commissie, het initiatief van een lidstaat afwachten.
De uitbreiding: dit is een proces met een historische draagwijdte, niet alleen wegens de geopolitieke implicaties, maar ook omdat een groot aantal landen hierbij betrokken is en de gevolgen van de uitbreiding voor onze landen verstrekkend zijn. De noodzakelijke informatie over dit enorm belangrijke proces heeft het Parlement echter uit de kranten moeten halen en het officiële document met de noodzakelijke toelichtingen heeft lang op zich laten wachten. Aangezien dit beslissingen van zuiver politieke aard zijn en moeten zijn, vraag ik mij af hoe het mogelijk is dat de Commissie dergelijke verantwoordelijkheden op zich neemt. Mijns inziens is dit onaanvaardbaar. Maar dat is misschien de paradox van Europa. Europa heeft zeer ambitieuze doelstellingen, maar beschikt niet over de geijkte politieke en institutionele structuur die het in staat stelt rekening te houden met de wil van de burgers zoals deze tot uiting komt in de parlementaire vertegenwoordiging.
Tot slot wil ik nog duidelijk maken dat wij zeer verheugd zijn over de aanneming van de resolutie van de heer Barón Crespo waarin sprake is van de noodzaak de toetsings- en pretoetredingsprocedure voor allen landen op hetzelfde tijdstip te laten beginnen.
Ik kom nu tot de grote politieke prioriteit voor 1998, de werkgelegenheid. Ik ben het roerend met de heer Van Velzen eens dat, zoals hij in de gisteren aangenomen resolutie duidelijk stelde, nieuwe uitvindingen op dit gebied niet alleen nutteloos, maar zelfs schadelijk kunnen zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan de werkweek van 35 uren. Mijns inziens kan de werkloosheid op middellange termijn doeltreffend bestreden worden, indien een heroriëntatie van de structuurfondsen plaatsvindt, een stabiliteitspact en een pact voor sociale samenhang worden gesloten en de lidstaten aangemoedigd worden tot een op het economisch herstel afgestemd begrotings- en belastingbeleid. Velen onder ons zijn ervan overtuigd dat de monetaire aanpak niet volstaat, dat een dergelijke aanpak leidt tot marginalisatie en uitsluiting van bepaalde bevolkingsgroepen.
Nu de gemeenschappelijke munt. Wij zijn van mening dat in de komende lente de kandidaatlanden voor de monetaire unie weliswaar onderworpen moeten worden aan een technische toets, maar wij vinden ook dat daarbij niet vergeten mag worden dat de gemeenschappelijke munt slechts het instrument is voor het bereiken van een politiek doel. Het is mij dan ook een raadsel waarom de Bundesbank en de Banque de France besloten hebben hun rentevoeten te verhogen.
Agenda 2000 en de uitbreiding: daar heb ik zojuist al enkele opmerkingen over gemaakt. Het verheugt mij trouwens dat bij monde van de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken twijfels zijn geuit over de uitsluiting van bepaalde landen. Wij hebben ter zake om een diepgaand debat in het Parlement gevraagd en ons inziens moet dit een van onze politieke prioriteiten voor de komende maanden zijn. De hervormingen waarvan in Agenda 2000 sprake is, zullen weliswaar aanleiding geven tot een groot debat in dit Parlement, maar wij willen van meet af aan duidelijk stellen dat wij onze volledige steun geven aan de voltooiing van de binnenmarkt, de herziening van het stelsel van indirecte belastingen, de inspanningen ter verbetering van de concurrentiekracht van ons bedrijfsleven, de verwezenlijking van snelle vooruitgang op het gebied van de transeuropese netwerken, de verbetering van het wetenschappelijk en technologisch potentieel en de herziening van de structuurfondsen. Dit alles zal echter onderdeel moeten zijn van algemene pogingen ter verbetering van de economische en sociale samenhang en uitsluitend de Europese burgers ten goede moeten komen. Dat betekent dat er met ingang van het jaar 2000 een nieuw financieel kader op middellange termijn moet komen waarmee voldoende middelen voor onze ambitieuze doelstellingen kunnen worden gewaarborgd.
In het document van de Commissie ontbreken mijns inziens twee factoren van fundamenteel belang: een serieuze bestrijding van de fraude en een goede controle op en een rationeel gebruik van de communautaire kredieten. Dit zijn twee heel belangrijke financiële bronnen, vooral als men de limiet van 1, 27 % van het bruto binnenlands product als bijdrage tot de eigen middelen voor ogen houdt.
Dan nu de rol van de Unie in de wereld. Dit is een heel delicaat punt. Enerzijds leidt het ontbreken van een politieke unie ertoe dat de Unie op internationaal niveau niet vertegenwoordigd is door één enkele instantie die gewicht in de schaal kan leggen - wij hebben immers kort geleden besloten een structuur zonder eigen gezicht in het leven te roepen - anderzijds voeren wij wel degelijk een, zij het ook beperkt buitenlands beleid met hulpverlening, contacten, reizende delegaties, bilaterale akkoorden, vertegenwoordigingen van de Commissie enzovoort. Met andere woorden, weer een beleid dat wordt overgelaten aan een uit ambtenaren bestaande instelling, aan de Commissie. Als Parlement moeten wij naar mijn mening wel erkennen dat de Commissie uitstekend werk heeft verricht en verricht, maar voor het komend jaar moeten wij, gesterkt door de stem van de kiezers, een politieke prioriteit voor onszelf vaststellen. Wij moeten een euro-mediterraan parlementair forum op gang brengen. Dit is een verzoek van dit Parlement en als indieners zijn wij fervent voorstander hiervan. Het Europees Parlement moet naar onze mening sterker betrokken worden bij het buitenlands beleid, hetgeen de ambitieuze doelstellingen van de Unie zeker ten goede zal komen.
Wat tot slot de kwaliteit van het bestaan van de Europese burgers betreft, wil ik duidelijk maken dat de verbetering daarvan niet alleen een doel van de Commissie is, maar ook een prioriteit van dit Parlement.
Mijnheer de Voorzitter, op de valreep van het derde millennium wordt de Europese Unie geconfronteerd met een ongekende uitdaging: zij moet eindelijk waar maken wat de vaders van de Europese Gemeenschappen bij de oprichting voor ogen stond. Dat was een politiek project waarin het Europese ideaal concrete vorm moest aannemen in gemeenschappelijke doelstellingen in een gemeenschappelijk, sterk en solidair vaderland.

De Vries
Mijnheer de Voorzitter, mag ik beginnen met namens mijn fractie de voorzitter van de Europese Raad in ons midden welkom te heten? De heer Juncker heeft terecht het gebrek aan zelfvertrouwen in Europa bekritiseerd. Ik zou namens mijn fractie willen zeggen dat wij alle vertrouwen hebben in het Luxemburgse voorzitterschap en in de kwaliteiten van deze Raadsvoorzitter.
Begin volgend jaar zal de Europese Raad besluiten welke landen mogen deelnemen aan de Europese munt. Het aanbod van het belangrijkste land in Europa, Duitsland, om zijn belangrijkste machtsmiddel, de munt, te delen met zijn buurlanden is van historische betekenis. De euro is essentieel voor al de Europeanen die naar het woord van Thomas Mann een Europees Duitsland verkiezen boven een Duits Europa. In de tweede plaats is de euro noodzakelijk als tegenwicht tegen de middelpuntvliedende kracht van de uitbreiding. Met het oog op die uitbreiding hadden de besluitvormingsregels van de Unie moeten worden aangepast. Dat is in Amsterdam helaas onvoldoende gebeurd, mede omdat ons Parlement nog altijd geen recht van goedkeuring van verdragen heeft. Dat betekent dat de euro thans het enige project is ter verdieping van de Unie.
Ook de economische voordelen van deze munt zijn helder: minder valuta-onrust, meer prijstransparantie, lage inflatie. Maar is Europa klaar voor de euro? In een aantal landen heeft de bevolking nog weinig vertrouwen in de nieuwe munt. In plaats van zich in te spannen om de steun van de bevolking te winnen voor deze euro, vluchten sommige regeringen voor deze verantwoordelijkheid, zoals in Zweden en in Engeland. Maar hoe kan de burger de munt vertrouwen waar politici niet voor durven pleiten?
Een tweede risico betreft de rente. Hoe breder de EMU wordt, des te strenger het anti-inflatiebeleid van de centrale bank zal moeten worden. De bank zal niet mogen aarzelen zo nodig de rente te verhogen. Maar hier dreigt een conflict tussen de bank en de nationale regeringen. Die regeringen hebben immers belang bij een lage rente. Die maakt het financieren van tekorten en schulden goedkoper en is ook beter voor de werkgelegenheid. Zo zou de euro makkelijk tot zondebok kunnen worden voor de werkloosheid. Dit geldt te meer omdat de lidstaten zelf nog tal van impopulaire maatregelen zullen moeten nemen. Blijvend lage rente vereist blijvend lagere overheidsschuld en -tekorten. In landen als Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje heeft men de noodzakelijke structurele hervormingen nog altijd niet durven uitvoeren. Om werk te scheppen, moeten de arbeidskosten omlaag. Er moet meer flexibiliteit komen in lonen en arbeidstijd en werklozen dienen meer prikkels te krijgen om aan de slag te gaan. Deze hervormingen zouden ook nodig zijn zonder de euro. Regeringen moeten dat durven uitleggen, zo niet zullen velen zich keren tegen de Europese munt en dan zou de euro geen bijdrage worden aan de eenheid van Europa, maar zou hij het nationalisme kunnen aanwakkeren.
Geldpolitiek, Voorzitter, hoort tot de klassieke domeinen van de nationale soevereiniteit. Wie zijn munt deelt, deelt macht. De concentratie van macht die het gevolg is van de invoering van de euro vraagt om een parallelle versterking van de democratische controle in Europa. U hebt daar zelf in uw inleidende woorden op gewezen. Gelukkig zijn de bevoegdheden van het Europees Parlement in het Verdrag van Amsterdam versterkt. Maar er is meer nodig. Ons Parlement zal zijn eigen bevoegdheden effectiever moeten gebruiken. Dat vergt een aantal hervormingen. In de eerste plaats meen ik dat wij veel intensiever moeten gaan samenwerken met de nationale parlementen, een essentieel onderdeel van de democratische legitimiteit in Europa. Er zou jaarlijks overleg moeten komen over zaken als buitenlandse politiek, monetair beleid, binnenlandse zaken en justitie en fraudebestrijding.
Dan de parlementaire enquêtes. Onze twee enquêtecommissies, voor BSE en douanefraude, hebben uitstekende en indrukwekkende resultaten opgeleverd. Dit werk moet worden voortgezet. Laten wij onderzoeken of er gronden zijn een parlementaire enquête in te stellen op terreinen zoals de hulpprogramma's voor Oost-Europa en de Middellandse Zee, of de interne administratie van de Commissie. Het is belangrijk dat wij de democratische controle op de Commissie zo sterk mogelijk maken.
Natuurlijk moet het Parlement in zijn eigen functioneren aan dezelfde eisen van transparantie voldoen als die wij vragen van de andere instellingen. De aanhoudende negatieve publiciteit over de reiskosten van de leden schaadt het aanzien van ons Parlement. De hervormingen waartoe het Bureau in juli besloot, moeten dus onverwijld, voor het einde van het jaar worden uitgevoerd. Bovendien zijn maatregelen nodig op het vlak van intern management. Op terreinen zoals het bouwbeleid, de kantoorinrichting, de veiligheid en de informatica zijn ernstige fouten gemaakt, en er dient op korte termijn een onafhankelijk onderzoek te worden ingesteld naar maatregelen om dit soort fouten in de toekomst te voorkomen.
Ook de organisatie van ons parlementaire werk moet verbeteren, Voorzitter. Geen parlement in Europa heeft zoveel vergaderdagen als het Europees Parlement. Maar kwantiteit betekent niet altijd kwaliteit. Te vaak zijn onze agenda's overladen, te vaak zijn onze debatten saai. Het Parlement moet prioriteiten durven stellen. Minder tijd voor stemmingen, minder tijd voor onomstreden zaken, meer tijd voor politieke debatten. In der Beschränkung zeigt sich der Meister . We moeten ook onze bevoegdheden tot het uiterste benutten, we moeten vaker durven doorbijten. Ik denk, Voorzitter, dat niet alleen de Raad en de Commissie verantwoordelijkheid dragen voor het aanzien van de Unie bij de burgers. In dit debat zijn de verantwoordelijkheden van Raad en Commissie centraal gesteld. Ook ons Huis draagt een verantwoordelijkheid voor het aanzien van de Unie. Dit Parlement moet zijn uiterste best doen om het aanzien van de Unie ook door het eigen functioneren te verbeteren, en daarom heb ik in dit debat voor deze dimensie de aandacht willen vragen.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, wij waren voor aanvang van het debat ietwat bezorgd, aangezien dit debat over de situatie van de Unie, een debat dat wij nu voor de derde maal voeren, geen routinedebat noch een retorisch of oppervlakkig debat mag zijn. En ik moet erkennen dat er reeds aan het begin, in het inleidende betoog van de Voorzitter, alsook in de daarop volgende interventies belangrijke analyses zijn gemaakt en ook vooruit is gedacht. Hiervoor ben ik zeer dankbaar.
Maar er dient wel een balans opgemaakt te worden. In een aan de medische wetenschap ontleende metafoor: om de situatie van de Unie te weten te komen volstaat het niet de pols van de te onderzoeken patiënt te nemen, we moeten een algehele check-up uitvoeren, een gedegen onderzoek met een diagnose en voorstellen voor een therapie. Het grootste probleem, de ernstigste kwaal is, zoals iedereen reeds heeft vastgesteld, de werkloosheid.
Het aantal banen stijgt - is het afgelopen jaar toegenomen - maar wel op een weinig indrukwekkende wijze. Als we onze blik konden terugvoeren naar het verleden, zoals de dichter Antonio Machado dat voorstelde, dan zouden we de banen zien die verloren zijn gegaan, en daarnaast die welke er geschapen zijn. Ik denk hier aan het dramatische geval van Vilvoorde, waarover in dit Parlement gesproken is, en aan andere dramatische gevallen die even belangrijk waren. Daarom kan ik namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links zeggen dat wij fervente voorstanders zijn van de integratie van het werkgelegenheidsbeleid binnen de Europese Unie.
Wij zijn van mening dat werktijdverkorting de ruggengraat moet vormen van het werkgelegenheidsbeleid, en wij vinden dan ook dat de beloften van de Franse regering en de beslissing die onlangs na een debat in het Italiaanse parlement is genomen hoop voor de toekomst bieden. Zij maken het mogelijk een daadwerkelijk debat te voeren waarin positieve oplossingen gevonden kunnen worden. En erkend moet worden dat in de twee genoemde landen het debat veel verder is gegaan dan de debatten in dit Parlement of andere Europese instellingen.
We hechten natuurlijk veel belang aan de top in Luxemburg en steunen de inspanningen die de voorzitter van de Commissie en vooral, in het onderhavige geval, van de voorzitter van de Raad, de heer Juncker, hebben gedaan om acties te verdedigen en uit te voeren van die de werkelijke convergentie, de convergentie die hij zelf de convergentie van de werkgelegenheid heeft genoemd, ten goede komen. Ook het idee om 150 miljoen ecu van het budget toe te wijzen aan werkgelegenheidsprogramma's kan op onze steun rekenen. Maar als we een eenvoudige rekensom maken, zien we dat dit bedrag overeenstemt met 8 ecu voor elke Europese werkloze. We wensen deze werkgelegenheidsprogramma's al het goede.
In mijn land pleegt de aanvoerder van mijn politieke groepering te herhalen hoe belangrijk "programma's, programma's, programma's" zijn. En ik zal dat hier in het Europees Parlement vertalen als het volgende voorstel voor werkgelegenheid en dat dan driemaal zeggen: " werk, werk, werk" . We zullen zien of wij, door dit woord driemaal uit te spreken, iets kunnen toevoegen aan de middelen en de mechanismen die een werkgelegenheidsbeleid tot een succes maken.
Wat de euro betreft, we zijn het er allemaal over eens dat we het laatste rechte stuk zijn ingegaan. Hoe meer landen er meedoen, des te beter, dat is onze hoop. Het is beter als iedereen dezelfde verantwoordelijkheid deelt. Maar wij zetten onze kanttekeningen bij de voorwaarden die Maastricht stelt, en we staan sceptisch tegenover het mechanisme waarvan men veronderstelt dat het werkzaam is. De euro zou automatisch tot groei leiden en die groei zou automatisch werkgelegenheid scheppen. Het stabiliteitspact lijkt ons al evenmin een goed medicijn, en wij zijn bezorgd over de gevolgen die het voor de Europese maatschappij zal hebben.
Bij deze check-up willen we niet uitsluitend over fysiologie spreken, maar ook over de geestelijke gesteldheid van de Europese maatschappij. Er is hier eerder aangegeven dat er sprake is van ongerustheid, van onzekerheid. Veel van die ongerustheid komt voort uit het feit dat er geen duidelijk model voor de uitbreiding is.
Wij staan achter de uitbreiding, maar we geloven dat een verkeerde benadering en een gebrek aan vooruitziende blik negatieve gevolgen teweeg kan brengen voor zowel de toetredende landen als de landen die reeds tot de Unie behoren. Het grootste gevaar bestaat erin dat de politieke unie die wij nastreven, getransformeerd zou worden in een grote vrijhandelszone. Daar komt dan het probleem van de financiële vooruitzichten nog eens bij, en de gevolgen die de uitbreiding zou kunnen hebben voor de bestaande Noord-Zuidsolidariteit binnen Europa, door een reductie van de structuurfondsen en veranderingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Het is nodig - en dat is vandaag al eerder gezegd - met al die landen die om toetreding verzoeken rekening te houden, en ze niet plompverloren een etiket "geschikt" of "ongeschikt" op te plakken. Wat we met betrekking tot dit doel moeten zien te bereiken - en ik sluit me ter zake aan bij de woorden van de heer Martens, hoewel die een politiek standpunt en een ideologische affiniteit vertegenwoordigt die sterk van de mijne verschillen - is een waarachtige identiteit voor het Europese buitenlands beleid.
De heer Juncker heeft vandaag de sprong gemaakt van het Europese subcontinent naar ambities op het Euraziatische continent. Maar dat zullen wij nooit kunnen waarmaken, zelfs niet binnen het Europese subcontinent, als we de Europese identiteit ondergeschikt maken aan het beleid van de Verenigde Staten. Vrienden is wat we behoren te zijn, geen ondergeschikten.
Met het oog op die doelstellingen - en ik rond mijn betoog nu af, mijnheer de Voorzitter - is het Verdrag van Amsterdam niet bij machte geweest de onafwendbare institutionele hervorming reeds vóór de uitbreiding te bewerkstelligen. Een Spaans journalist heeft het zo verwoord: " Het is een kleurloos, reukloos en smaakloos verdrag" . Ik denk dat het misschien zelfs te optimistisch is het verdrag ecologisch gezien gelijk te stellen aan water.
En nu rond ik werkelijk af, en ik moet zeggen dat om sleutelproblemen op te lossen ook de problemen met betrekking tot de democratie dienen te worden opgelost. Ik geloof dat ik daarin overeenstem met de publieke opinie in Europa. Wie neemt de besluiten in de Europese Unie? Wie is verantwoordelijk? Jegens wie is men verantwoordelijk? Misschien is nu het moment aangebroken dat de Raad politieke verantwoording gaat afleggen tegenover dit Europees Parlement, dat alle Europese burgers vertegenwoordigt.

Aelvoet
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, Voorzitter, collega's, een interessant Belgisch radioprogramma draagt de naam: de toestand is hopeloos, maar niet ernstig. Getransponeerd naar de Europese Unie zou ik zeggen: de toestand is zorgwekkend en dreigt hopeloos te worden tenzij de belangrijkste actoren de handen uit de mouwen gaan steken. De ontgoochelende resultaten van Amsterdam hebben de Unie niet toegerust om de opdrachten waarvoor zij staat aan te gaan. Zelfs commissaris Van Miert heeft publiek verklaard in september dat Amsterdam een sur place was en niet meer.
De Unie is dus niet klaar voor de uitbreiding omdat er zelfs geen begin is van institutionele hervorming. De broodnodige en volwaardige politieke unie die in staat moest zijn om sociaal en ecologisch tegenwicht te geven tegenover een dereguleerde markt is er niet gekomen. Het strakke monetaire beleid heeft er wel toe geleid dat de euro al voor zijn invoering door miljoenen Europeanen geïdentificeerd is met sociale afbraak en met verlies van jobs. Amsterdam heeft het Verdrag inzake werkgelegenheid wel bijgeschaafd, maar de achillespees was toch altijd dat er op Europees vlak geen geld op tafel kwam om het scheppen van banen te ondersteunen.
Als de werkgelegenheidstop van Luxemburg geen doorbraak brengt en alleen vrijblijvende aanbevelingen formuleert, zal de ontgoocheling zeer groot zijn. Daarom stelt mijn fractie het ook bijzonder aan de kaak dat er geen maatregelen genomen zijn die een einde moeten stellen aan de belastingwedloop tussen de lidstaten. De trend dat de arbeid steeds zwaarder belast wordt en kapitaal minder zodat jobs sneuvelen terwijl er juist nieuwe moeten bijkomen, zet zich verder voort. Me dunkt dat uitgerekend het Luxemburgse voorzitterschap goed geplaatst is om het zware probleem van de belastingharmonisering aan te pakken. Mijn vraag aan u, voorzitter Juncker, is of u ter zake initiatieven gaat nemen? Wij zien niet alleen in de resultaten van Amsterdam, maar ook aan het werk van de Commissie dat er geen of weinig impulsen komen voor duurzame ontwikkeling. Er komt geen energietaks en de Commissie slaagt er zelfs in de openbare aanbestedingen niet in om in dat dossier de troef uit te spelen om de productie te ecologiseren; nochtans een uitgelezen terrein dat men hier braak laat liggen.
Ten slotte, en daar ben ik het eens met voorzitter Santer, moet het van ons hart dat het buitenlands beleid dramatisch tekort schiet, onder andere in Bosnië, Algerije, Palestina en wij kunnen doorgaan. Europa maakt niet het verschil om de vredesprocessen in die landen adequaat en efficiënt te ondersteunen. Hoe goed wij het menen met Afrika zal deze week vooral blijken bij de stemming over de chocoladerichtlijn. In ieder geval zonder overtuigend democratisch politiek project naar binnen en naar buiten blijft Europa een kille bureaucratie.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, de situatie van de Unie lijkt in de herfst van 1997 rijk aan tegenstellingen. Er zijn inderdaad een aantal positieve aspecten. Op één daarvan, dat overigens al vermeld is, namelijk de eenheidsmunt, zal ik ingaan.
Alles wijst erop dat de euro in omloop zal komen, dat het tijdschema gerespecteerd zal worden en dat een groot aantal lidstaten van bij het begin aan de Economische en Monetaire Unie zullen deelnemen. Landen als Spanje en Italië, waarover heel wat twijfels bestonden, zullen immers heel waarschijnlijk ook deel uitmaken van de kopgroep. Op zich is de euro positief voor de financiële en economische macht van Europa en indirect hopelijk ook voor de werkgelegenheid. Op zich is de euro ook een heel goede zaak voor de versterking van de politieke unie, die onze doelstelling blijft.
Ik voeg hier ook nog aan toe dat de aanzienlijke inspanningen die alle lidstaten - ik denk hierbij met name aan Italië - met het oog op economische convergentie en deelneming aan de euro leveren, een teken van politieke wil zijn dat we moeten toejuichen. Deze wil staat gelukkig in contrast met de onverschilligheid en de zwaarmoedigheid die we elders betreuren.
De situatie van de Unie vertoont inderdaad een aantal donkere punten. Ik wil hier niet op het zwartste punt van alle, de werkloosheid, terugkomen aangezien een aantal andere sprekers het hier al over gehad heeft. Ik wil het echter wel over de uitbreiding hebben die - zoals u gezegd heeft, mijnheer de voorzitter van de Raad - volledig de toekomst van Europa bepaalt. Deze kwestie is tot nu toe zonder enthousiasme of dynamiek behandeld en zowel de Raad als de Commissie de indruk dat zij dit vervelende vraagstuk dat op een slecht ogenblik komt, slechts node willen aansnijden. Hoe gemakkelijk was het vroeger toen de landen van Oost-Europa nog achter het ijzeren gordijn zaten en buiten onze Europese zaken vielen!
Ik hoop dat de Raad en de Commissie zich over enkele maanden, wanneer de euro op de sporen gezet is, eindelijk echt over de uitbreiding zullen buigen. Wij missen nog altijd een duidelijke politieke doelstelling. Willen wij voor het nieuwe Europa een sterke politieke unie of eenvoudigweg een vrijhandelszone? Dit is niet echt duidelijk.
Het ontbreekt ons aan een politieke strategie. Zo kunnen wij moeilijk zonder protest de door de Commissie voorgestelde onvoorzichtige aanpak aanvaarden waardoor de kandidaat-lidstaten al meteen in twee groepen worden verdeeld. De Europese conferentie die een aantal landen - waaronder Frankrijk - voorstellen, dreigt slechts een lapmiddel te zijn. Dit is zeker beter dan niets, maar het zal zoals alle lapmiddelen onvoldoende blijken.
Wij missen ook een hervorming van de communautaire instellingen zodat de Unie de gevolgen van de uitbreiding kan dragen zonder dat zij door het grote aantal landen uiteenvalt. Uit dit oogpunt is het Verdrag van Amsterdam een mislukking en een heel duidelijke illustratie van het gebrek aan politieke wil dat de hele aanpak van de uitbreiding kenmerkt.
Er is nog een ander probleem dat overigens niet volledig los staat van de uitbreiding: het financiële vraagstuk. Iedereen in de Raad, de Commissie en de lidstaten lijkt een begroting met een nulgroei en een plafond dat strikt is vastgelegd op 1, 7 % van het BNP toe te juichen en hoopt onder dit plafond te blijven. Dit budgettaire dogma valt echter niet te rijmen met de nieuwe taken van de Unie, natuurlijk op het vlak van de uitbreiding, maar ook in de strijd voor werk en voor het behoud van het solidariteitsbeleid.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft de jongste maanden een beetje kleur teruggevonden. Ze knoopt opnieuw aan bij een ongetwijfeld heel matige groei en heeft blijk gegeven van echte wil om te slagen voor de euro. Maar ondanks deze vooruitgang wacht ons nog heel veel werk waarvoor politieke wil nodig is en ik hoop van ganser harte dat die er zal komen.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de twee belangrijkste prioriteiten die de Raad en de Commissie voor volgend jaar gekozen hebben, de werkgelegenheid en de euro, lijken mij vrij sterk met elkaar in tegenspraak.
De euro zal immers per definitie één enkel monetair beleid en de harmonisatie van de overige economische beleidslijnen impliceren, zodat deze niet langer noodzakelijkerwijs aan de specifieke kenmerken van elke lidstaat zullen aangepast zijn.
Wij hebben dit goed kunnen zien toen begin oktober de rentevoeten werden verhoogd en we een voorsmaakje kregen van wat de monetaire eenmaking zal inhouden. Mijn land heeft zich inderdaad bij deze renteverhoging aangesloten, hoewel die niet nodig was en ze het herstel van de groei dreigt af te remmen.
Er bestaat geen optimale monetaire zone op het niveau van de Unie en de euro zal, meer in het algemeen, een monetaire rigiditeit opleggen die strijdig is met de idee van flexibiliteit die men anderzijds beweert na te streven en die heel wat banen zal kosten.
Zoals we tijdens het debat van gisteren konden vaststellen, is het de bedoeling dat de coördinatieprocedure voor de werkgelegenheid, met haar richtsnoeren en binnenkort ongetwijfeld ook sancties, een exacte kopie wordt van de voor de Economische en Monetaire Unie gebruikte procedure. In beide gevallen worden de procedures beheerst door het sleutelwoord convergentie, dat we overigens ook vaak gehoord hebben in de toespraken van vandaag. De convergentie lijkt wel een echte ideologie geworden in Brussel. Zij houdt in dat men zonder discussie toegeeft dat het uitvaardigen van één enkele norm voor allen en op alle gebieden veel beter is voor de groei en de werkgelegenheid dan een gedifferentieerd beleid dat aangepast is aan de behoeften van elk land afzonderlijk.
In een solidaire Unie is het misschien wel wenselijk scherpe tegenstellingen te vermijden of te voorkomen dat een land omwille van een klein voordeel grote schade toebrengt aan zijn buurlanden, maar het is fout te denken dat convergentie, beschouwd als het zich stelselmatig aan elkaar aanpassen, een weldaad op zich zou zijn.
De heer Juncker heeft het zopas over een "positief" raderwerk gehad. Ik zou het zelf veeleer over een "negatief" raderwerk hebben. De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten is inderdaad van mening dat een maximum aan werkgelegenheid eerder bereikt zal worden door de lidstaten de nodige vrijheid te geven dan door de uitvoering van één uniforme regel die van bovenaf wordt opgelegd.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, 1997 had het jaar van de hervormingen moeten zijn, het jaar waarin een nieuwe fase werd ingeluid voor de eenmaking, met institutionele hervormingen en uitbreiding van de bevoegdheden van het Parlement, het jaar van een concreet begin van de politieke Unie. De democratie in de Unie had verstevigd moeten worden en men had de grondslag moeten leggen voor de regels en de voorwaarden voor de politieke Unie en haar uitbreiding. Bij de opening van de Intergouvernementele Conferentie hadden wij allen nog goede hoop, maar tot onze grote teleurstelling is deze vervlogen.
De ondertekening van het Verdrag van Amsterdam was de kroon op de mislukking van de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie, hetgeen tot uitdrukking kwam in het stilzwijgen van de pers. Het besluit van de Fransen, waar mijn landgenoten zich te elfder ure achter schaarden, om alsnog een zet in de goede richting te geven en op 21 november een Europese Raad voor de werkgelegenheid bijeen te roepen, volstaat niet om onze vrees voor de toekomst uit de wereld te helpen. Over welke toekomst hebben wij het trouwens, mijnheer de Voorzitter? Over de toekomst van enkel de Economische en Monetaire Unie of over de toekomst van heel de Unie waar ook de landen toe behoren die niet onmiddellijk kunnen toetreden tot de euro? Twee snelheden zouden nog meer problemen kunnen opleveren dan wij nu al hebben, terwijl we zelfs voor de huidige problemen nog steeds geen toereikende oplossingen hebben. De werkgelegenheid en de uitbreiding zullen samen met de euro de grote politieke prioriteiten vormen voor het komende jaar. Zij zijn van doorslaggevend belang voor de toekomst van de Unie. Zij zijn als het ware de inzet bij het spel en als dit slecht wordt gespeeld, zou het beetje gemeenschap dat nog rest ook wel eens in duigen kunnen vallen en dan blijft er niet veel meer over dan een vrijhandelszone. Daar wringt namelijk de schoen: ofwel zal de Unie dankzij de stuwingskracht van de gemeenschappelijke munt een politieke status kunnen verwerven, ofwel zal zij zich van de ene crisis naar de andere, van de ene uitbreiding naar de andere voortslepen en uiteindelijk verwateren tot een ruimte met 400 miljoen consumenten die onderworpen zijn aan politieke besluitvorming van buitenaf, al naar gelang de heersende economische en financiële machtsverhoudingen. Laten wij niet uit het oog verliezen dat het Pacifisch gebied, met inbegrip van China, zijn aanwezigheid in het internationale zakenleven steeds nadrukkelijker doet gevoelen en dat momenteel in het Atlantisch gebied weinig gaande is, hetgeen mede Europa's verantwoordelijkheid is.
Om deze vrees te kunnen bezweren, vragen wij onze regeringen, de Raad en de Commissie hun stem te verheffen en de Europese burgers en kiezers duidelijk te maken dat de ontwikkeling, of de achteruitgang, van onze landen, de ontwikkeling of de achteruitgang van de Unie betekenen en dat als de Unie een verkeerde keuze maakt voor het hoe en het wanneer van de uitbreiding, als zij niet op korte termijn het werkloosheidsprobleem aanpakt en de consensus van haar burgers weet te bewaren, heel haar aangezicht zal veranderen. Dan zal zij dat worden wat niemand van ons wil, namelijk een sterk bureaucratisch geheel met hier een beetje liberalisme en daar een beetje overheidsbemoeienis. Dan zal zij zich als een olifant tussen de porseleinen vazen van de wereldpolitiek bewegen, zonder een gemeenschappelijke veiligheid en defensie, zonder een justitiebeleid, kortom zonder al de instrumenten die nodig zijn om een politieke rol te vervullen die in overeenstemming is met haar omvang.
Wij vrezen dat tevens onze verwachtingen in verband met de bestrijding van de werkloosheid in rook zullen vervliegen. Nu hebben wij nog een lange lijst van wensen: dialoog tussen de partners, een solidair Europa, een sociaal Europa, bestrijding van de marginalisatie, enzovoort. Daarvoor is echter geen enkel concreet beleid, geen enkele strategie op middellange en lange termijn aangekondigd.
Waar moeten de nieuwe arbeidsplaatsen vandaan komen? Zal versoepeling worden gebracht in de strakke reglementering van de nationale arbeidsmarkten die de mobiliteit van de werknemers en de aanwerving van nieuw personeel als in een wurggreep gevangen houdt? Of zal men gaan sleutelen aan de overheidsbegrotingen, zoals enkele regeringen doen, om een tijdelijke euforie tot stand te brengen? In zijn Witboek over de werkgelegenheid zegt Jacques Delors over de zogenaamde tovermiddelen voor de economische groei: "Het losmaken van het koordje van de beurs kan gelijk een verdovend middel tijdelijke euforie veroorzaken, maar het ontwaken zal des te moeilijk zijn. Dan zal men immers de schade moeten goedmaken die is veroorzaakt door de inflatie en het gebrek aan intern evenwicht, waarbij de grootste schade de toeneming van de werkloosheid zou zijn" . Dat wil niemand, maar is er iemand die hier iets tegen onderneemt?
In het zelfde hoofdstuk wijst Delors, evenals nu de commissarissen Monti en Bangemann, een algemene vermindering van de werktijd resoluut van de hand, hoewel naar het schijnt enkele regeringen dit in overweging nemen.
Hetzelfde kan worden gezegd van de uitbreiding. Omdat men niet met de noodzakelijke financiële middelen over de brug wil komen, zullen de bedragen die met het cohesiebeleid, doelstellingen 1 en 5, ter beschikking van de regio's staan, steeds meer inkrimpen en zullen de verschillen tussen de rijke en arme gebieden steeds groter worden.
Er is geen beleid ten behoeve van de economische groei. Zonder een dergelijk beleid zullen er echter geen ontwikkelingsbronnen kunnen worden gecreëerd noch voor de huidige, noch voor de nieuwe lidstaten.
Wij wilden nog enkele vragen stellen. Welke toekomst zal ons beschoren zijn, indien het Verenigd Koninkrijk, een van de belangrijkste geldmarkten, aan de zijlijn gaat staan en buiten de euro blijft? Welke cynische onverschilligheid staat ons toe het Middellandse-Zeegebied te blijven negeren? Of er zal een mediterraan Europa zijn, of er zal geen Europa zijn. Dan zullen wij immers niet de kracht hebben om ons te verzetten tegen een steeds wanhopiger wordende immigratie. Of er zal een politiek Europa zijn, of er zal geen Europa zijn. Daarom hebben wij, zoals u vanmorgen zelf zei, mijnheer de minister, inderdaad verplichtingen jegens de Oost-Europese landen. Wij hebben echter in eerste instantie verplichtingen jegens de 20 miljoen werklozen in Europa. Wij hebben de plicht controle uit te oefenen op de overplaatsing van bedrijven. Wij hebben de plicht de marktvrijheid te verzoenen met de solidariteit en tot slot hebben wij de plicht eindelijk de politieke Unie waar te maken.

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik begon stilaan te wanhopen terwijl ik naar uw bijdragen luisterde, want ik heb slechts heel zelden de indruk gehad dat wij het ergens oneens over konden zijn. Ik wilde uw woorden en ook de bedenkingen die ik bij het begin van dit debat gemaakt heb, immers niet gewoon herhalen. Gelukkig hebben een aantal sprekers het uiteindelijk toch over een aantal onderwerpen gehad die zodanig in tegenspraak zijn met mijn ideeën en woorden, dat ik gelukkig alsnog van de gelegenheid gebruik kan maken om mijn standpunt nogmaals uiteen te zetten.
Wij mogen de uitbreiding en de hiermee gepaard gaande prioriteiten en de prioriteit die de werkgelegenheid moet zijn, niet tegenover elkaar plaatsen. Mijns inziens zijn deze prioriteiten niet tegenstrijdig of met elkaar in tegenspraak. Wij moeten beide doelstellingen nastreven. Helaas heeft de geachte afgevaardigde die mij tot dit antwoord aangezet heeft, de zaal inmiddels verlaten en kan zij haar voordeel niet doen met dit antwoord.
Er is mij ook een vraag gesteld - ik vond dit zelfs vrij amusant - over een Luxemburgs initiatief inzake fiscale harmonisatie omdat Luxemburg blijkbaar heel goed geplaatst zou zijn om zulke initiatieven te nemen. Ik wil mevrouw Aelvoet vragen de financiële bladzijden van alle Europese kranten sinds begin juni erop na te slaan en zij zal zien dat het Luxemburgse voorzitterschap tal van gedetailleerde en gegronde voorstellen heeft gedaan inzake een harmonisatie van de belastingen. Wij zijn inderdaad goed geplaatst om over fiscale harmonisatie in Europa te spreken en te discussiëren, nadat wij een vergadering van de informele Raad van ministers van Financiën aan deze kwestie gewijd hebben en een debat georganiseerd hebben tijdens de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van 13 en 14 oktober jongstleden. Ik moet zeggen dat wij vijftien specialisten zijn, want ik heb uit de mond van mijn veertien collega's heel wat argumenten gehoord die zij tot nu toe nauwelijks durfden te gebruiken.
Het Luxemburgse voorzitterschap heeft onlangs een ruimere benadering voorgesteld om het fiscale debat niet alleen op de belastingen op spaargeld toe te spitsen, maar om bij de inspanningen die wij voor voldoende fiscale harmonisatie en ter voorkoming van sociale dumping leveren rekening te houden met alle aspecten van de fiscaliteit. Ik heb hierbij vastgesteld dat er niet één belastingparadijs is in Europa maar vijftien, in tegenstelling tot wat sommigen misschien tot voor kort dachten.
Wij zitten dus met vijftien specialisten rond de tafel om deze kwestie te bespreken. Ik hoop dat deze oecumenische beweging in de Raad ook een diepe invloed zal hebben op deze Vergadering en dat het Parlement deze nog zal uitbreiden, zodat wij voor een geslaagde fiscale harmonisatie in Europa kunnen zorgen. Het Luxemburgse voorzitterschap zal tot einde december hoe dan ook al het mogelijke doen om ter zake een akkoord te bereiken.
Ik wil u danken voor deze twee of drie een beetje maar voldoende afwijkende bijdragen, die mij toch de gelegenheid geboden hebben hier nogmaals het woord te voeren. Ik dank ook de overige sprekers voor hun grondige analyses, en ik zeg dat volmondig omdat ik het inderdaad volledig eens ben met wat zij gezegd hebben.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. De geachte afgevaardigden hebben inderdaad te veel vragen gesteld over het politieke programma van de Commissie dat u is voorgelegd omdat wij - zoals u heel terecht hebt gezegd - het jaarprogramma van de Commissie voor de eerste maal wilden integreren in het debat over de situatie van de Unie.
Ik wil toch een aantal aspecten beklemtonen inzake dit jaarprogramma. Het spreekt vanzelf dat Agenda 2000 de kern en de essentie zal vormen van dit programma en de hiermee verbonden programma's. Ik meen dan ook te mogen zeggen dat u volgend jaar een heel drukke agenda zult hebben gezien de vervaldata die de voorzitter van de Raad en ikzelf u hebben voorgelegd.
Wij moeten tevens stellen dat het programma dat wij u voorgelegd hebben, precies beantwoordt aan de verschillende doelstellingen die u zelf gesteld hebt, ook al kan ik het niet eens zijn met alle voorstellen die gedaan zijn. Naast Agenda 2000 hebben wij u ook een aantal programma's voorgesteld met het oog op de verdieping en de aanpassing van het beleid van de Unie en dus met het oog op een evenwichtigere werking van de markt. Dit probleem ligt mij met name nauw aan het hart omdat wij met behulp van een aantal richtlijnen - 187 richtlijnen om precies te zijn - een interne markt gecreëerd hebben.
Welnu, deze interne markt functioneert niet als een geïntegreerde markt, zodat onze ondernemingen de mogelijkheden ervan nog altijd niet volledig kunnen benutten. Mijns inziens bestaat één van onze taken er dan ook in deze interne markt te voltooien, opdat hij als een geïntegreerde markt kan functioneren. Daarom hebben wij u dit actieplan voor de voltooiing van de interne markt voorgesteld, dat ook aan de Raad is voorgelegd. Wij zijn van oordeel dat dit actieplan tegen 1 januari 1999 kan worden afgerond, wanneer ook de eurozone van de muntunie van start gaat. Ook al bestaat er geen oorzakelijk verband tussen de interne markt en de start van de euro, toch vormt de euro mijns inziens in zekere zin een verdieping van deze markt: ik ken inderdaad geen enkele interne markt met veertien verschillende munten die doeltreffend kan functioneren en geen distorsies creëert.
Wij hebben in dit verband bijzondere nadruk gelegd op het concurrentievermogen van de ondernemingen en met name van het midden- en kleinbedrijf, waarvoor wij u een globaal programma hebben voorgesteld, dat u overigens gunstig onthaald hebt. Wij willen nu de conclusies trekken uit de tweede fase van het proefproject SLIM en de werkzaamheden van de task force BEST, business environment simplification task force . Deze task force voor de vereenvoudiging van de omgeving voor de ondernemingen heeft tot taak de administratieve formaliteiten en voorschriften te vereenvoudigen.
Ik heb ook de hoop niet verloren - hoe vaak heb ik u dit al gezegd - dat wij tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad op 21 november in Luxemburg ook een oplossing, ik zou zeggen een definitieve oplossing, zullen vinden voor de financiering van de transeuropese netwerken. Ik weet hoeveel belang het voorzitterschap hieraan hecht en ik weet eveneens dat het de nodige middelen kan vinden op grond van het Witboek uit 1993. Hoe vaak hebben wij sinds de Europese Raad van Edinburgh niet onze gehechtheid aan deze grote transeuropese netwerken herhaald! Mijns inziens mogen wij - altijd met het oog op de onderlinge koppeling van de interne markt - deze netwerken inderdaad niet uitsluitend uit het oogpunt van de werkgelegenheid bekijken maar moeten wij ze ook en misschien vooral in het kader van de ontwikkeling van onze infrastructuur zien. Zij moeten voor een koppeling met de grote werken op het vlak van vervoer, telecommunicatie en energie zorgen.
Er zijn nog andere sectoren die mij nauw aan het hart liggen en een aantal sprekers heeft het hier al over gehad: de "sectoren van de toekomst" . Op dat gebied beschikken wij in Europa over troeven die we beter moeten uitspelen. Wij moeten vorderingen maken op het vlak van de informatiemaatschappij, teneinde deze in de best mogelijke omstandigheden te verwezenlijken. U weet wel dat wij een mededeling hebben aangenomen over de elektronische handel via multimedia. Deze "sectoren van de toekomst" vormen het middelpunt van een grote omwenteling die we niet mogen missen. Het noodzakelijke regelgevende kader voor een evenwichtige ontwikkeling van deze sectoren moet dan ook worden voltooid.
Voor het overige herinner ik mij, dames en heren, dat ik in mijn investituurtoespraak drie aspecten beklemtoond ten aanzien waarvan onze burgers naar mijn mening meer verwachten van Europa. Sommigen van u hebben met name benadrukt dat wij het vertrouwen van onze burgers moeten herstellen. Het gaat allereerst om de werkgelegenheid, ook al valt het sociale beleid nog altijd onder de bevoegdheid van de lidstaten. Onze burgers begrijpen niet dat een Unie met vijftien lidstaten, die één grote markt met 270 miljoen inwoners vormen, onverschillig kan blijven voor hun grootste zorg, het vinden van werk. Ik ben dan ook van oordeel dat onze burgers hier meer verwachten van Europa en ik hoop dat de Europese Raad op 21 november in Luxemburg het startsein zal geven voor een proces dat tot doel heeft de werkloosheid op middellange termijn in te dijken.
Ten tweede begrijpen onze burgers niet waarom Europa er niet in slaagt de problemen op te lossen die zich vlakbij, in het voormalige Joegoslavië of in het Midden-Oosten, voordoen of waarom het geen doorslaggevende politieke rol op het internationale toneel speelt. Ook hier, op het vlak van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, vragen onze burgers meer van Europa. Zij wensen dat Europa de politieke conclusies trekt uit zijn economisch belang om, net als een aantal andere landen, een echte eersterangsrol te spelen.
Ten derde vragen onze burgers meer veiligheid. Mijnheer de Voorzitter, u heeft terecht de nadruk gelegd op deze fundamentele behoefte aan veiligheid die onze burgers momenteel voelen. Zij vragen met name dat wij onze krachten bundelen om de georganiseerde misdaad, de drughandel enzovoort. te bestrijden. In tegenstelling tot wat sommigen beweren, vragen onze burgers eigenlijk niet minder maar meer Europa. Hiervoor moeten wij ons inzetten en mijns inziens voldoet het jaarprogramma, dat wij u voorleggen en dat behandeld moet worden in het kader van de raadplegingsprocedure en uw debat van vandaag over de situatie van de Unie, precies aan deze eisen en zal het Europa meer kracht en dus ook meer zelfvertrouwen geven.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, zoals Commissievoorzitter Santer zopas in herinnering heeft gebracht, houden wij vandaag een gecombineerd debat over de situatie van de Unie en de grote lijnen van het jaarprogramma van de Commissie voor 1998. Na de bijdrage van mevrouw Green over de grote lijnen van de situatie van de Unie, wil ik mij concentreren op het tweede deel van het debat. Ik wil voortborduren op het beeld dat de Voorzitter, de heer Gil-Robles Gil-Delgado, gebruikt heeft over de bomen die samen het bos vormen en wil stellen dat, als de bomen gezond zijn, ook het bos gezond zal zijn.
Wij beoordelen de politieke doeltreffendheid van de Commissie en de stand van de Europese integratie immers aan de hand van het nieuwe jaarprogramma van de Commissie voor 1998 en de wijze waarop de werkprogramma's in het verleden zijn uitgevoerd. Dit jaarprogramma kan en moet, als het nauwgezet wordt opgesteld en uitgevoerd. een echt regeerakkoord tussen de Commissie en het Parlement zijn. Welnu, onder voorbehoud van het debat in december, wanneer wij dit in detail zullen bespreken met commissaris Oreja, kan ik nu al zeggen dat dit niet het geval is.
Zo is de werkgelegenheid de prioriteit van onze prioriteiten. Iedereen zegt dit: de Commissie, de Raad en natuurlijk ook het Europees Parlement. Het is dan ook vreemd dat wij in het programma voor 1998 daar geen enkel concreet voorstel van terugvinden, terwijl we in de lijst van de 31 nieuwe wetsvoorstellen heel wat andere voorstellen aantreffen. Zo kondigt de Commissie voor 1998 een voorstel voor een besluit inzake een cultuurprogramma voor de periode 2000 tot 2006 aan of een voorstel voor een richtlijn betreffende directe belastingen op spaargeld. Deze aankondiging wekt overigens verbazing - dat wil ik toch terloops stellen - op een ogenblik dat commissaris Monti onderhandelingen voert met de lidstaten over een vrijwillige gedragscode op het gebied van de belastingen.
In verband met de uitbreiding weten wij dat het Parlement de Commissie zal vragen onze Vergadering midden 1998 een verslag voor te leggen met voorstellen voor een herziening van het Verdrag met het oog op de uitbreiding. Als de uitbreiding na de top van december in Luxemburg één van onze hoofdbekommernissen zal worden, moet de Commissie op dit verzoek ingaan. Meer technisch gezien worden de nieuwe wetgevende initiatieven gewoon opgesomd in een lijst met 31 voorstellen en wordt helemaal niets gezegd over de rechtsgronden of het tijdschema voor de indiening van deze voorstellen. Deze gegevens zijn nochtans essentieel voor de coördinatie van onze werkzaamheden. Het jaarprogramma loopt evenmin vooruit op de institutionele gevolgen van het Verdrag van Amsterdam en in het bijzonder de uitbreiding van de medebeslissing.
Zoals ik ook de vorige jaren al opgemerkt heb, heeft Commissievoorzitter Santer de afgelopen jaren mateloos gebruik gemaakt van strategische documenten. Wij vragen ons stilaan af wanneer ze in wetsvoorstellen zullen worden omgezet. Een aantal is overigens nog van de hand van de vorige Commissie. Ik wil echter wel beklemtonen dat de Commissie schitterend werk geleverd heeft op het gebied van de wetgeving inzake de euro en dat zij een enorme activiteit ontplooid heeft om de BSEcrisis te bezweren, overigens onder druk van het Parlement.
Het Europese beleid moet op een transparante, nauwgezette, geduldige en duurzame manier worden opgebouwd. Laten wij naar deze nauwgezetheid en transparantie streven om een stevige en duurzame basis te leggen voor onze gemeenschappelijke opdracht, de Europese eenmaking.

Brok
 Mijnheer de Voorzitter, geachte heren voorzitters, geachte collega's, wij staan voor beslissende jaren en toen Voorzitter Gil-Robles bij de aanvang met Robert Schuman en de EGKS begon, had ik de indruk dat decennia van Europese integratie tot dit hoogtepunt hebben geleid. De ratificatie van het Verdrag van Maastricht, de uitbreiding en de daarmee samenhangende institutionele en financiële hervormingen, dat alles zal ons de kans geven dat werk in talrijke domeinen te voltooien. Wij moeten ons evenwel de vraag stellen of wij daartoe wel degelijk de middelen hebben, en daarom moeten wij ons op vele zaken concentreren.
De accenten die de Commissie gelegd heeft met betrekking tot de euro, de werkgelegenheid, de uitbreiding, de rol in de wereld en de rechten van de burgers zijn volgens mij de juiste accenten. De voorzitter van de Raad zegt mijns inziens terecht dat de Maastricht-methode ook voor de werkgelegenheid moet worden aangewend, want dan zullen de landen die niet meedoen aan een dergelijke coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid, uiteindelijk wegens slechte resultaten problemen krijgen om zich tegenover hun eigen onderdanen te rechtvaardigen. Ik meen dat dit een juist uitgangspunt is!
Ons ongelofelijke succes - dat twee jaar geleden niemand had durven voorspellen - in het vlak van de stabiliteit als voorbereiding tot de euro is volgens mij een bewijs dat die methode de juiste is. Deze Europese Unie is een stabiliteitsgemeenschap geworden, zoals niemand die voor mogelijk hield.
Wanneer wij echter aan de uitbreiding beginnen, moeten wij ook over de nodige middelen beschikken om onze opdrachten en onze bevoegdheden te kunnen waarnemen. Het baat niet dat de Europese Unie bevoegdheden verzamelt, als ze niet de middelen heeft om er zodanig mee om te springen dat de burger slagvaardigheid merkt en resultaten ziet.
Daarom is de invoering van besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid een wezenlijke voorwaarde voor de uitbreiding. Als wij daar niet in slagen en als dit in de komende jaren niet systematisch wordt voorbereid, dan komt er geen sterke Unie. Daarom is het nodig dat de Commissie, de Raad en ook wijzelf op dat vlak heel wat verwezenlijken.
Het komt er niet zozeer op aan dat we voor Europa nieuwe bevoegdheden krijgen, wat wij nodig hebben zijn middelen om de bestaande bevoegdheden waar te nemen. En waar het Verdrag van Amsterdam de mogelijkheden daartoe biedt, moeten wij nu reeds de grondslag leggen voor een correcte praktijk. Om die reden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, moet ervoor gezorgd worden dat bijvoorbeeld de planningseenheid voor het buitenlands beleid niet opnieuw een soort organisatie van de Raad wordt naar het COREPER-model; ze moet, met medewerking van de Commissie, zo opgezet worden dat ze een communautaire meerwaarde krijgt.
De Commissie moet zich erop voorbereiden dat wij voortaan een nieuwe trojka hebben, waarin het voor het buitenlands beleid bevoegde lid van de Commissie een essentiële rol speelt. Daarom moet de Commissie nu reeds over een reorganisatie nadenken, zodat ze de geboden mogelijkheden benut om op die basis een praktijk te vestigen. Het verdrag biedt mogelijkheden, maar die mogelijkheden moeten benut worden door er zich gepast op voor te bereiden!
Wat onze rol in de wereld betreft, stevenen wij af op de volgende WHO-ronde. Wij waren echter niet in staat bij het Verdrag van Amsterdam de noodzakelijke beslissingen te nemen. Daarom moeten wij er nu reeds over nadenken hoe wij alsnog onze opdracht, de waarneming van gemeenschappelijke belangen, kunnen nakomen. We kunnen bijvoorbeeld een fast-track oplossing overwegen om de Commissie tot handelen in staat te stellen.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte regeringen van de lidstaten, er is een kostenbatenanalyse van de Europese Unie nodig. Als wij over de kosten spreken, staat elkeen klaar om duidelijk te maken dat hij teveel betaalt, te weinig krijgt en meer wil! Maar laten wij ook eens voor elk land de voordelen van de Europese Unie becijferen. Als er daaromtrent eenmaal duidelijkheid is, kunnen wij een evenwichtig debat voeren om hier een passend vergelijk te vinden.
Ik meen dat de Commissie ons dit zou moeten bezorgen. Deze Europese Unie kan door de uitbreiding een vredesgemeenschap voor heel Europa worden. Ze kan stabiliteit en evenwicht brengen, en op termijn levert ze iedereen economisch en sociaal-ecologisch voordeel op. Wat wij allen moeten leren, is dat wij enkel samen de toekomst kunnen winnen en dat het gemeenschappelijke voordeel voor elk afzonderlijk beter is dan het blijven vasthouden aan individueel schijnbelang. Wij moeten een bondgenootschap van de instellingen tot stand brengen om die opdrachten te vervullen!
(Applaus)
Roth
Mijnheer de Voorzitter, geachte heren uit Luxemburg, geachte collega's, dit debat is boeiend omdat van ons verlangd wordt wat verder te denken dan de dagelijkse beslommeringen. Wat heeft dit Europa echt nodig, wil het het Europa van de burgers zijn en zich niet verschansen in het bolwerk van de macht? Europa heeft in de eerste plaats nood aan strijdbare identificatie door weerbare mensen. Auteurs als Günther Grass bijvoorbeeld, die blijk geven van verantwoordelijkheid wanneer zij zich inmengen in de politiek en wantoestanden aan de kaak stellen, dat is het wat Europa nodig heeft! Niet enggeestige, bekrompen politici, die kunst en cultuur naar de ivoren toren willen verbannen.
Europa heeft visies nodig! De mensen moeten weten waarom zij Europa überhaupt moeten willen. Zij hebben visies nodig, door Ernst Bloch beschreven als het nog-niet-zijnde, datgene dus waarvoor het de moeite loont zich in te zetten, datgene wat veranderingen pas mogelijk maakt. Het Verdrag van Amsterdam is geen toekomstvisie, maar loodzwaar juridisch maakwerk, dat niet tegemoet komt aan wat in de eerste plaats van het Verdrag wordt verlangd, namelijk dat het Europese democratie garandeert; want alleen daardoor heeft Europa een toekomst. Een hervorming van de Europese Unie onder het motto "meer Europa door minder democratie" , is een gevaarlijke drogredenering. Europese democratie is immers een noodzakelijke voorwaarde, een levenskwestie en geen toekomstvisie.
Europa moet zijn: kiezen voor wat ons verbindt in plaats van wat ons scheidt, kiezen voor het naar elkaar toe groeien als gelijkwaardige partners in plaats van het uit elkaar groeien, kiezen voor het neerhalen van de muren die ons scheiden. Europa mag zich niet definiëren in termen van uitsluiting, hetzij geografisch, ideologisch of confessioneel, hetzij tussen man en vrouw, oud en jong, rijk en arm. Grenzen overstijgen betekent Europese vredespolitiek op zijn best.
Europa heeft dringend nood aan een frisse wind, zoals hij thans waait na de regeringswisselingen in Groot-Brittannië en Frankrijk. Maar Europa heeft vooral een nieuw beleid nodig, een beleid dat echt afrekent met het schandaal van de massale werkloosheid en eindelijk afstand neemt van het liberale credo, zodat het een Europa van de mensen wordt en niet van de rijke lui.
Europa heeft een sociale democratie nodig. Europa betekent geheel Europa. Daarvan dienen de mensen te worden overtuigd. Eerlijk en oprecht, heeft de heer Juncker vanmorgen gezegd. Inderdaad, eerlijk en oprecht. Dan moet men echter ook zeggen dat een historisch project, zoals dit pan-Europese Europa, niet met wat kleingeld kan worden betaald. Dat alles heeft Europa nodig en pas dan zal het opnieuw worden vertrouwd en aanvaard. Daaraan heeft Europa behoefte en ik, mijnheer de Voorzitter, heb echt behoefte aan meer spreektijd.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, het jaarprogramma van de Commissie komt neer op een grotere dosis Brussel en een beetje minder democratie. De democratische lidstaten verliezen bevoegdheden en staan ze af aan de EU, die niet democratisch is. Het jaarprogramma van de Commissie biedt ook geen oplossing voor hen die in 1989 de muur omverwierpen. Toen zegden wij: "Breek de muur af, kom naar ons, kom bij ons binnen!" . Nu zeggen wij echter: wij wisten niet dat jullie zo talrijk en zo arm zijn. Wij willen jullie producten wel kopen wanneer jullie geen concurrentie voor ons betekenen, maar op gebieden waar jullie kunnen concurreren, zijn we niet zo enthousiast om jullie producten te kopen. Staal, cement, textiel en landbouwproducten willen we liever zelf produceren. Ik zoek tevergeefs voorstellen die de markten voor duurzame producten van Oost- en Centraal-Europa openen, waarmee we deze landen helpen op eigen benen te staan, zodat ze een gezonde economie kunnen ontwikkelen en Europa gezonder helpen maken. Het programma zegt ook niets over de herziening van de ongeveer 20.000 EU-regels om het aantal regels, het zogenaamde acquis, dat de landen in Oost- en Centraal-Europa moeten overnemen, te beperken. Ik stel vast dat de heer Santer zijn belofte om beter en minder te doen niet waarmaakt, waardoor het aantal regels dat de landen in Oost- en Centraal-Europa moeten aanvaarden, veel kleiner had moeten worden. Ik vind nergens dat de EU op dieet wordt gezet, noch dat nagegaan wordt welke verplichte regels vrijwillige regels zouden kunnen worden noch voorstellen die de overblijvende regels aanpassen zodat ze opener en democratischer worden.

d'Ancona
Voorzitter, collega's, in dit debat, gewijd aan the state of the Union is het vanzelfsprekend interessant om te bezien welke invloed merkbaar is van het Verdrag van Amsterdam, toch de belangrijkste gebeurtenis in de Unie het afgelopen jaar. Hoe beoordeelt de Commissie dat Verdrag? Vond ze het resultaat, net zoals wij, teleurstellend? En als dat zo is, welke consequenties trekt ze daar dan uit? Maar tot mijn verrassing, Voorzitter, schittert Amsterdam in de plannen van de Commissie door afwezigheid, en dat terwijl ik nu juist zou verwachten dat de Commissie in die plannen nadrukkelijk nieuwe initiatieven aan zou kondigen om hetzij tot de noodzakelijke verdere institutionele hervormingen te komen die nodig zijn voor de uitbreiding, hetzij door de mogelijkheden die dat Verdrag inderdaad zal bieden nu al concreet en creatief uit te buiten. Wij verwachten van de Commissie sowieso wat meer initiatief, net zoals van sommige parlementscommissies, onder andere de commissie waar ik voorzitter van ben, en die nu al geconsulteerd worden vooruitlopend op de ratificatie. Zo zou wellicht de Commissie een voorschot moeten nemen op het inwerkingtreden van het Verdrag. Maar als ze dat niet wil, dan is het des te meer noodzakelijk om, wachtend op die formele ratificatie, een aantal zaken af te handelen die nu al zo lang ter tafel liggen.
Ik denk dan, Voorzitter, allereerst aan het vrije verkeer van personen, de zogenaamde Montivoorstellen. Die worden in het overzicht van de werkzaamheden van '97 in het geheel niet behandeld en in die voor '98 alleen in het licht van het advies van de adviesgroep-Veil. Ook de Raad houdt zich niet met deze initiatieven bezig, kennelijk wachtend op de ratificatie van dat Verdrag. Afgezien van het feit dat de Monti-voorstellen verder gaan en sterker zijn dan hetgeen over het vrij verkeer van personen in het Verdrag van Amsterdam staat, is het toch onacceptabel dat er op dit terrein niks gebeurt. In '93 heeft ons Parlement de Commissie op dit punt tot actie gedwongen. Ik wil dus nu weten wat de Commissie gaat doen, of moet het Parlement de Raad via een juridische actie tot daden dwingen?
Ik kom vervolgens, Voorzitter, op een meer algemeen probleem waarmee de Unie kampt, namelijk het naar mijn waarneming afnemende vertrouwen van veel burgers in de Unie. Ik zie de Monti-voorstellen als een goede testcase. Hoe kan de Unie zich nu toch beklagen over het gebrek aan draagvlak voor het Europese project, wanneer de Unie niet in staat is om zo'n wezenlijk onderdeel van de Uniepolitiek te verwezenlijken, namelijk het vrij verkeer van personen. Het valt toch niet te rijmen dat sperziebonen wel, maar mensen steeds minder vrij de binnengrenzen mogen passeren. Voor de Unie van de burgers, en ik vraag dat nadrukkelijk aan de Commissie, zal meer aandacht moeten worden besteed aan het slaan van de brug tussen de instellingen en het beleid aan de ene kant en de mensen waarom het toch begonnen is, aan de andere kant.
Nationale beleidsmakers, nationale ministers van Financiën luiden steeds weer de noodklok dat het Uniebeleid te veel geld kost en dat zij nationaal evenveel moeten ontvangen als zij aan contributie betalen. Steeds weer wordt die renationalisatiekaart gespeeld, en natuurlijk verzetten wij ons daartegen als Parlement. Maar de Commissie zal het toch met me eens zijn dat het naïef is te veronderstellen dat we de renationalisatietendensen kunnen indammen zonder tegelijkertijd concrete Europese resultaten te zien.

David
Voorzitter, de eigenlijke bedoeling van dit debat van vanmorgen is te zien waar wij heden ten dage met de Europese Unie staan en welke strategie wij voor de toekomst moeten uitstippelen, een strategie die niet alleen pragmatisch, maar ook inspirerend is.
Er is momenteel, als wij de feiten op een rijtje zetten, reden tot optimisme. Er ligt een nieuw verdrag, een verdrag dat democratischer is, een verdieping van de Unie mogelijk maakt en onze structuur en procedures op veel punten verheldert. Wij hebben Agenda 2000 dat de lijnen voor de uitbreiding aangeeft en nieuwe financiële perspectieven biedt. Daarnaast wijzen alle tekenen erop dat wij op koers liggen voor de invoering van de gezamenlijke munt op 1 januari 1999.
Dit betekent echter niet dat wij onszelf op de borst kunnen kloppen, verre van dat. Er moet nog enorm veel gebeuren. Daarbij zijn mijns inziens bovenal twee zaken van belang. Ten eerste de uitbreiding van de Unie. Het is van essentieel belang dat de toetredingsonderhandelingen zo snel mogelijk beginnen. Als wij snel vooruitgang willen zien, moeten die onderhandelingen het eerst worden gestart met vijf van de kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa en natuurlijk Cyprus. De andere landen die ook willen toetreden, mogen echter niet worden buitengesloten. Wij moeten een brede aanpak nastreven, dat betekent niet alleen het juiste signaal geven, maar ook praktische voorstellen formuleren om dit proces te vergemakkelijken. Tegelijkertijd mogen wij onze verantwoordelijkheden ten aanzien van de economische en sociale cohesie binnen de huidige lidstaten niet uit het oog verliezen. Ik ben hier echter niet zo bang voor, als ik afga op veel van de uitlatingen en voorstellen die de Commissie op dit punt doet.
Het tweede punt betreft de werkloosheid. Eerlijk gezegd is een situatie waarin 18 tot 20 miljoen mensen in de Europese Unie geen baan hebben, onverteerbaar. Ons doel moet niets minder zijn dan volledige werkgelegenheid. Wij moeten er echter voor waken dat wij een en ander niet uitsluitend met de mond belijden, maar ook met voorstellen komen waarmee dat doel daadwerkelijk kan worden bereikt.
Ik hoop dat de speciale werkgelegenheidstop voor de nationale regeringen een ideale gelegenheid zal zijn om hun ervaringen te bundelen en tevens een pakket pragmatische maatregelen te formuleren, dat wij in alle 15 lidstaten van de Unie op onze eigen wijze ten uitvoer kunnen leggen. Wij moeten ons ondubbelzinnig uitspreken tegen bezuinigingen op werkgelegenheidsprogramma's voor onze mensen. Wij moeten ervoor zorgen dat de nadruk komt te liggen op vergroting van het concurrentievermogen van de Europese economie als geheel. Wij moeten ervoor zorgen dat er doortastende maatregelen worden vastgesteld, die de garantie bieden dat onze arbeidskrachten ook inzetbaar zijn, voor zover dat mogelijk is. Wij moeten in ons gehele onderwijsstelsel veel aandacht aan onze scholings- en opleidingsprogramma's blijven besteden.
Daarnaast moeten wij een beleid ontwikkelen dat zorgt voor duurzame groei in die sectoren van de economie waar de werkgelegenheidsperspectieven het gunstigst zijn. Eén sector springt er in dit verband uit en dat is het midden- en kleinbedrijf. Als wij meer banen willen scheppen, dan moeten wij onze aandacht op dit soort bedrijven concentreren.
Laten wij niet vergeten dat er weliswaar op papier een interne markt bestaat, maar dat deze in werkelijkheid nog lang niet verwezenlijkt is. Laten wij ervoor zorgen dat die interne markt daadwerkelijk gerealiseerd wordt, zoals volgens velen reeds het geval is, al weten wij dat de werkelijkheid anders is.
Laten wij er met andere woorden voor zorgen dat er een pragmatische agenda komt, een die iets voor de burgers te betekenen heeft en een die getuigt van een visie op de totstandbrenging van een echt Europa van de burgers.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag heel kort willen antwoorden op een aantal opmerkingen over het voorliggende jaarprogramma van de Commissie voor 1998.
Ik wil allereerst van de gelegenheid gebruik maken om, zoals sommigen gezegd hebben, de strategie van de Commissie voor haar werkzaamheden duidelijk af te bakenen. Wij hebben ons er na de Europese Raad van Edinburgh toe verbonden het subsidiariteitsbeginsel ten uitvoer te leggen. Wij hebben er toen ook mee ingestemd een aantal wetsvoorstellen in te trekken en wij hebben dat ook gedaan. Ik weet niet hoeveel voorstellen wij de afgelopen twee jaar ingetrokken hebben om alle betrokkenen, niet alleen de politici maar ook de burgers, de lidstaten enzovoort, uitgebreider te raadplegen vóór we enig wetgevend initiatief nemen. Precies daarom hebben wij meer dan in het verleden een beroep gedaan op wat de heer Fayot "strategische documenten" genoemd heeft: Groenboeken, Witboeken enzovoort. Wij willen zo overgaan tot een ruime raadpleging zodat u de wetsvoorstellen die wij indienen in alle transparantie en duidelijkheid kunt bestuderen.
Ik wil een aantal voorbeelden geven die heel concrete resultaten opgeleverd hebben. Ik heb zopas al gesproken over het Groenboek over de euro, over de weg naar de Economische en Monetaire Unie, dat wij eind mei 1995 uitgebracht hebben. Wij stellen vandaag vast dat bijna 80 à 90 % van de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie verwezenlijkt is en omgezet is op het niveau van de Europese Raad. Als vandaag alle technische voorbereidingen afgerond zijn, is dat te danken aan het uitbrengen van dit Groenboek.
Om nog een, overigens heel belangrijk, voorbeeld te geven op het vlak van de landbouw, wij hebben onlangs een Groenboek over de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie gepubliceerd. Wij hadden onmiddellijk een wetsvoorstel kunnen indienen maar hebben er de voorkeur aan gegeven over een aantal door ons voorgestelde alternatieven een raadpleging op alle niveaus te starten, op het niveau van het Parlement, van de consumenten, van de producenten en van de lidstaten. Zullen wij bijvoorbeeld een premie per boom toekennen of een productiepremie? Na afloop van deze raadpleging - en u dient zich hier binnenkort over uit te spreken - zullen wij wetsvoorstellen indienen en naar mijn mening is dit de goede werkwijze.
Wij hebben deze werkwijze ook al toegepast inzake de veiligheid van levensmiddelen, om nog een ander voorbeeld te geven. In het licht van de moeilijkheden die wij als gevolg van de gekke-koeienziekte gekend hebben, was het van essentieel belang dat op dit gebied, dat niet alleen de producenten maar ook de consumenten aanbelangt, een Groenboek uitgebracht werd teneinde alle betrokkenen te raadplegen. Wij hebben dit Groenboek dus gepubliceerd om een grotere transparantie te waarborgen en een aantal standpunten te verduidelijken. Wij hebben dit initiatief niet genomen om onze eigen verantwoordelijkheid te ontlopen maar om u - en via u ook de burgers - de kans te bieden de onderwerpen uit te diepen en dit op grond van het subsidiariteitsbeginsel.
We moeten er ons echter terdege van bewust zijn dat het subsidiariteitsprincipe versterkt is door het Verdrag van Amsterdam. Ik weet natuurlijk niet hoe u zult reageren op het protocol inzake de subsidiariteit, maar wij zijn in ieder geval van oordeel dat wij nog veel meer raadplegingen moeten houden dan vroeger vóór we wetgevende initiatieven nemen. Deze verplichting zal de procedures niet vergemakkelijken, maar is bedoeld om meer vertrouwen te wekken bij onze burgers.
Mevrouw d'Ancona en de heer Brok hebben een aantal interessante vragen gesteld. Er is zopas sprake geweest van de oprichting van de eenheid voor planning en coördinatie op het niveau van het secretariaat-generaal van de Raad, en dit in afwachting van de uitvoering van het Verdrag van Amsterdam. Deze eenheid zal natuurlijk geen nieuwe Coreper zijn en wij zullen er zeker over waken dat de Commissie, zoals in het Verdrag bepaald is, volledig betrokken wordt bij de opstelling en de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, volgens de formule van de nieuwe trojka, zoals voorgeschreven in het Verdrag. Wij reorganiseren momenteel onze diensten en u weet dat wij een aantal voorstellen gedaan hebben inzake...

De Voorzitter
Een ogenblik, mijnheer Santer.
Ik vraag iedereen om stilte. De voorzitter van de Commissie voert het woord. Gelieve in stilte naar binnen te komen.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, ik rond mijn korte bijdrage hoe dan ook snel af. Ik wil alleen maar antwoorden op de vragen die een aantal afgevaardigden mij gesteld heeft, zodat de essentie van het debat klaar en duidelijk blijkt.
Wij hebben tijdens de Intergouvernementele Conferentie voorstellen gedaan voor de reorganisatie van de Commissie. U weet dat de staatshoofden en regeringsleiders deze voorstellen niet aangenomen hebben. Daarnaast hebben wij ons in een verklaring in een bijlage bij het Verdrag van Amsterdam verbonden tot een reorganisatie van onze diensten en in het bijzonder de diensten voor externe betrekkingen. Wij hebben al veel tijd aan deze reorganisatie besteed en hebben op het niveau van het college al beslist een gemeenschappelijke dienst voor alle externe betrekkingen op te richten, die ten laatste vanaf 1 juli 1998 zal werken. Al onze externe diensten zullen met andere woorden in één enkele gemeenschappelijke dienst ondergebracht worden teneinde onze externe betrekkingen te hergroeperen onder één vice-voorzitter, zoals ik ook al aan de Intergouvernementele Conferentie had voorgesteld.
Ik ben het natuurlijk ook eens met de felle kritiek die de heer Brok geformuleerd heeft, maar ik heb al een antwoord gegeven op een aantal van zijn vragen.
Op het vlak van de buitenlandse handel is de ontoereikende hervorming van artikel 113 van het Verdrag mijns inziens één van de tekortkomingen van het Verdrag van Amsterdam. Wanneer de Unie met één stem spreekt op het vlak van de buitenlandse handel, heeft zij succes, zowel in de Uruguay-Ronde als op bepaalde gebieden in het kader van de Wereldhandelsorganisatie. Naar mijn mening hebben de lidstaten echter niet ingezien hoe belangrijk een uitbreiding van de bevoegdheden van de Commissie in de sectoren diensten en intellectuele eigendom voor hen had kunnen zijn. Zij zullen het zich beklagen wanneer de volgende onderhandelingen op het niveau van de Wereldhandelsorganisatie plaatsvinden.
Mevrouw d'Ancona vraagt zeker terecht de mening van de Commissie over het Verdrag van Amsterdam. Ik heb al gezegd en herhaald, ook vanmorgen nog in mijn toespraak, dat dit Verdrag inderdaad talrijke reële vorderingen mogelijk gemaakt heeft, ook al weten we heel goed dat wij op institutioneel vlak niet zoveel vooruitgang geboekt hebben als we wel gewenst hadden. Maar uiteindelijk moeten we ook oog hebben voor de reële vorderingen van het Verdrag van Amsterdam en de fungerend voorzitter heeft zeker heel terecht gezegd dat het Verdrag van Amsterdam een goed verdrag is. Dit betekent niet dat het Verdrag alle doelstellingen realiseert die ik, als voorzitter van de Commissie, en ook u tijdens de Intergouvernementele Conferentie vooropgesteld hadden. Maar ik heb in mijn politieke loopbaan vaak vastgesteld dat Europa altijd handelt wanneer het onder externe politieke druk staat. Ik ben er dan ook van overtuigd dat Europa zal reageren en vóór de uitbreiding de nodige institutionele hervormingen zal uitvoeren.
Met het oog hierop heeft de Commissie voorgesteld een nieuwe intergouvernementele conferentie bijeen te roepen na het jaar 2000 maar in ieder geval vóór de uitbreiding, teneinde alle institutionele hervormingen uit te voeren die nodig zijn opdat onze Unie een sterke en doeltreffende Europese Unie blijft!

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de voorzitter van de Commissie. Hiermee komen we aan het einde van het debat en ik zou iedereen die eraan deelgenomen heeft willen bedanken, in het bijzonder de voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie, die ons door hun tegemoetkomingen in staat hebben gesteld hier werkelijk een politiek debat over de situatie van de Unie te voeren. Ik geloof dat we tevreden mogen zijn.

McMillan-Scott
Voorzitter, u riep op tot stilte in dit Huis. Ik wil het hebben over een andere oproep tot stilte in het licht van artikel 2 van ons Reglement.
Ik heb u vandaag een brief geschreven over het feit dat vier leden van dit Parlement is verzocht vóór vanmiddag drie uur akkoord te gaan met een gedragscode van de Labourpartij in Londen, volgens welke het hun wordt verboden zich tot de pers te wenden. Dit is naar mijn mening in strijd met het Reglement van dit Parlement.
Ik heb begrepen dat u de heer Coates een brief heeft geschreven. Ik heb echter ook begrepen dat daarin staat dat deze kwestie het Parlement niet aangaat. Ik meen te mogen stellen dat deze kwestie het Parlement wel degelijk aangaat, dat vrijheid van meningsuiting op geen enkele wijze mag worden aangetast en dat het de plicht is van het Bureau om hiervoor in te staan.

De Voorzitter
Mijnheer McMillan-Scott, ik kan over deze kwestie geen discussie toestaan. Het spijt mij, dit staat niet op onze agenda, dit is een ander punt. Dat heb ik vanmorgen ook al gezegd. Daarom heb ik de leden die mij hierover schriftelijk hebben benaderd, een antwoord toegezegd. De heer McMillan-Scott vroeg mij om de kwestie voor te leggen aan de commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Dat zal ik doen, om alle twijfel over de juiste interpretatie weg te nemen. Dit is geen zaak om in de plenaire vergadering te bespreken.
Mijnheer David, het spijt mij, maar ik kan u noch iemand anders het woord geven, omdat ik niet opnieuw wens in te gaan op een kwestie die aan de commissie Reglement zal worden voorgelegd.

Stemming
Fabre-Aubrespy
Ik wil het over amendement 1 hebben.

De Voorzitter
In orde, mijnheer Fabre-Aubrespy, maar ik wil er wel op wijzen dat amendement 1 onontvankelijk is. Ik verleen u het woord omdat ik veronderstel dat u het hier niet mee eens is.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik betwist inderdaad uw standpunt, dat waarschijnlijk op artikel 125 van het Reglement en met name op lid 1, sub a) steunt. U wil dit artikel toepassen, zodat dit amendement onontvankelijk is omdat het betrekking heeft op het vergaderrooster voor 1997 en niet op dat voor 1998.
Ik verduidelijk eerst en vooral dat de volledige tekst van mijn amendement niet exact dezelfde is als de tekst die aan onze Vergadering is voorgelegd. Ik wil er in verband met bladzijde 24 van de notulen van de vergadering van maandag, zoals die dinsdag zijn goedgekeurd, ook aan herinneren dat u zelf voorgesteld heeft geen vergaderperiode toe te voegen aan het rooster voor 1997 en wel een vergaderperiode toe te voegen aan het vergaderrooster voor 1998. De termijn voor de indiening van amendementen op dit voorstel was gesteld op dinsdag 12.00 uur. Het was dus wel degelijk mogelijk om amendementen op uw voorstel in te dienen.
Dit was een tweeledig voorstel en, mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts hernomen wat in uw brief van 8 oktober aan alle fractievoorzitters stond. U zei in deze brief dat, na onderzoek van alle gegevens, op de agenda van de plenaire vergadering van oktober in Straatsburg een punt diende te worden ingeschreven inzake de vaststelling van de data voor een twaalfde vergaderperiode in Straatsburg, van 3 tot 7 november. Ik heb ook alleen maar verwezen naar het advies van de juridische dienst en u weet heel goed dat het Parlement, als het deze twaalfde vergaderperiode niet toevoegt, in strijd met het arrest van het Hof van Justitie handelt. Zoals de heer Pasty onlangs ook al gezegd heeft, zou dit tevens in strijd zijn met de financiële voorschriften van onze instelling.
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat u sterk onder druk gezet is om dit amendement niet in stemming te brengen maar u bent de Voorzitter van het Parlement. U dient ervoor te zorgen dat onze instelling van buitenaf gerespecteerd wordt. Onze instelling zal enkel gerespecteerd worden als zij zelf een besluit van het Hof van Justitie respecteert. Ik vraag u dan ook dat dit amendement in stemming gebracht wordt.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, mijns inziens was dit amendement onontvankelijk en wel om twee redenen. Eerst en vooral omdat in de agenda staat ingeschreven: " stemming over de wijziging van het vergaderrooster van het Europees Parlement voor 1998" . Het gaat dus niet om het vergaderrooster voor 1997, zoals u zelf overigens ook al gesteld heeft. Maar er is een nog veel belangrijker reden.
Na mijn brief heb ik vastgesteld dat het praktisch gezien onmogelijk zou zijn om deze vergaderperiode te houden. Ik heb gisteren, na mijn eerste gebaar dat erin bestond uw amendement ontvankelijk te verklaren, samen met de Commissie kunnen vaststellen dat dit ook onoverkomelijke problemen zou stellen voor de leden van de Commissie. Naar mijn mening kan het dan ook niet dat een parlement een resolutie aanneemt die het naderhand niet kan uitvoeren. Dit is ongetwijfeld de belangrijkste reden waarom ik besloten heb dit amendement onontvankelijk te verklaren, ook al wist ik dat deze beslissing op kritiek zou stuiten.

Dankert
Voorzitter, even over een punt van orde. U hebt mij de verzekering gegeven dat u niet alleen bereid bent de uitspraak van het Hof ten aanzien van onze zittingen hier in Straatsburg te respecteren, maar ook bereid bent het besluit van Edinburgh wat betreft de vergaderingen van het Parlement integraal ten uitvoer te leggen. In dat geval trek ik mijn amendement in.

De Voorzitter
Wij komen nu tot de stemming over het voorstel van de Conferentie van voorzitters, dat als enige ter tafel ligt.
De socialistische fractie heeft om een hoofdelijke stemming verzocht.
(Het Parlement keurt het voorstel goed)

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijns inziens verdient de vraag van de heer Fabre-Aubrespy gesteld te worden, los van het probleem van de ontvankelijkheid van zijn amendement. Onze Vergadering heeft bij de aanneming van haar vergaderrooster voor 1997 het recht en de Verdragen geschonden. Zij heeft het compromis van Edinburgh geschonden en heeft ook haar eigen Reglement geschonden.
(Tekenen van onrust) Deze schending van het recht is veroordeeld door de hoogste gerechtelijke instantie van de Europese Unie, het Hof van Justitie van de Gemeenschappen, dat overeenkomstig de Verdragen de taak heeft recht te spreken. Voor zover ik weet, is het jaar 1997 nog niet volledig verstreken. Het is bijgevolg perfect mogelijk om deze beslissing alsnog na te leven. En de vraag is hoe wij vóór eind 1997...

De Voorzitter
Mijnheer Gollnisch, u heeft uw spreektijd van één minuut overschreden en u weet hoe dan ook heel goed dat het Hof van Justitie zich niet uitgesproken heeft over 1997. Het heeft zich uitgesproken over 1996, het volstaat het arrest na te lezen.
Momenteel is dus nog geen beslissing gevallen over 1997. Het Hof is vrij een besluit te nemen en er loopt trouwens een procedure. De landen die het initiatief tot deze procedure genomen hebben, zijn volledig vrij om deze voort te zetten of, zoals ik hoop, ze stop te zetten aangezien deze vergaderperiode onmogelijk gehouden kan worden. Onze rol bestaat er niet in de zaken op de spits te drijven maar olie op de golven te gooien. Dat is wat deze Vergadering vanmorgen gedaan heeft met de stemming die zopas gehouden is.
(Applaus)
Wolf
Geachte collega's, dit is echt een belangrijk verslag. Het betreft de toekomst van een veelbelovende sector, namelijk de telecommunicatie. Het gaat om de regeling van de Wereldhandelsorganisatie, die zich in talrijke domeinen, die net voor ons essentieel zijn, als nieuwe wereldregering vestigt.
In het verslag zelf wordt duidelijk gemaakt welke problemen nog moeten worden opgelost om tot overeenstemming te komen. De Verenigde Staten permitteren zich bijvoorbeeld uitzonderingsregelingen, die zij anderen niet toestaan.
(Applaus, protest van sommige leden) Het verslag trekt daaruit geen conclusies en ik zal, gelet op het feit dat thans het ultieme moment aangebroken is waarop het Parlement zich terzake kan uitspreken, niet vragen, dit anders te behandelen dan wat werd voorgesteld.

Castellina
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen zeggen dat ik het niet met de heer Wolf eens ben. Wij hebben werkelijk in aller ijl over dit verslag moeten stemmen. Er kon geen debat plaatsvinden, omdat de Raad zich te elfder ure tot het Parlement heeft gewend voor de behandeling van dit vraagstuk Dit gedrag is inmiddels schering en inslag geworden. Daarom wilde ik duidelijk naar voren brengen dat wij zo niet kunnen werken.

De Voorzitter
Mevrouw Castellina, ik heb nota genomen van uw opmerking. Deze is inderdaad van algemene aard.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Herman
Mijnheer de Voorzitter, in principe citeert u steeds de mening van de rapporteur. Ik herinner de rapporteur eraan dat hij de tekst moet verdedigen die in de commissie is goedgekeurd en niet alleen de socialistische belangen.

De Voorzitter
Mijnheer Herman, dat is de regel. De rapporteur mag ook een persoonlijk standpunt innemen maar moet dan wel duidelijk maken dat het om een eigen mening gaat en dat de commissie een andere mening toegedaan was.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Müller
 Mijnheer de Voorzitter, ik heb gevraagd een stemverklaring te mogen afleggen in verband met de stemming over het vergaderrooster. Men zegt mij dat een stemverklaring niet kan. Ik zou u willen vragen mij ten eerste uit te leggen waarom dat niet kan en ten tweede mij de mogelijkheid te geven alsnog een stemverklaring af te leggen.

De Voorzitter
Mevrouw Müller, het spijt mij maar om procedurele redenen kan ik u niet toestaan een stemverklaring af te leggen. Voor een stemverklaring moet er een tekst zijn en die is er niet. Dat zou iets heel nieuws zijn.

Müller
 Mijnheer de Voorzitter, kunt u mij dan alstublieft zeggen volgens welke rechtsgrond u weigert mij een stemverklaring te laten afleggen? Als u zegt dat de procedure het niet toestaat, kunt u mij dan ook vertellen op grond van welk artikel van het Reglement dit niet toegestaan is?

De Voorzitter
Mevrouw Müller, wij hebben nooit stemverklaringen als gestemd wordt over het vergaderrooster van het Parlement. Stemverklaringen worden alleen afgegeven bij een eindstemming en die ontbreekt hier. Het desbetreffende artikel 122 luidt immers:
"Wanneer de algemene beraadslaging is gesloten, kan ieder lid bij de eindstemming een mondelinge verklaring afleggen..." . Hier heeft geen eindstemming plaatsgevonden en daarom hebben wij ook in het verleden nooit stemverklaringen gehad in dergelijke gevallen.

Müller
 Mijnheer de Voorzitter, ik wil u niet lang ophouden. Ik neem kennis van wat u mij zegt. Ik behoud mij evenwel het recht voor, de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten te verzoeken mij daarover een duidelijke uitleg te bezorgen. Volgens mijn interpretatie betekent namelijk de paragraaf die u hebt voorgelezen, dat ik zeker het recht heb een stemverklaring af te leggen aangezien het om een eindstemming gaat. Ik wil echter nu niet langer met u discussiëren. Ik zou u dank weten mocht u, misschien samen met mij, de Commissie Reglement willen vragen terzake een advies te formuleren.

De Voorzitter
Mevrouw Müller, ik heb er geen enkel bezwaar tegen dat dit vraagstuk wordt voorgelegd aan de commissie Reglement en deze om een interpretatie wordt gevraagd. Als de commissie Reglement tot de slotsom komt dat het Reglement gewijzigd dient te worden, moet zij een voorstel tot wijziging indienen. Zoals artikel 122 nu echter is geformuleerd, zijn stemverklaringen volgens ons hier niet toegestaan, omdat geen sprake is van een eindstemming. Ik heb echter nota genomen van uw voorstel en daar ben ik niet tegen.

Müller
 Betekent dat nu dat ik mijn stemverklaring moet afleggen?

De Voorzitter
Nee. Ik heb ermee ingestemd dat dit vraagstuk wordt voorgelegd aan de commissie Reglement. Zij zal dit uitzoeken en indien nodig een voorstel tot wijziging van dit artikel doen.
Verslag-Kaklamanis (A4-0296/97)
Bernardini
Wij moeten ons overeenkomstig de instemmingsprocedure uitspreken over de overeenkomst tussen onze Unie en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië betreffende het vervoer. Onze Vergadering moet een krachtig politiek signaal geven aan dit land, dat ernstig getroffen is door de oorlogssituatie aan de grens met Bosnië.
Wanneer wij het licht op groen zetten, maken wij de ontwikkeling van de nodige wegen- en spoorwegeninfrastructuur en de infrastructuur voor gecombineerd vervoer mogelijk. Dankzij een betere infrastructuur wordt het vervoer in het land zelf maar ook het vervoer van en naar onze Gemeenschap bevorderd.
De Europese Unie moet haar rol spelen in de wederopbouw van dit deel van Europa. Zij zal die plaats ook bekleden als wij, zoals de rapporteur voorstelt, onze instemming verlenen. Dan kan via de Europese Investeringsbank verder economische steun verleend worden aan Macedonië.
Ik sluit mij aan bij de vraag van onze collega en hoop dat onze Vergadering dat ook doet.

Eriksson en Sjöstedt
Wij zijn van mening dat overeenkomsten tussen landen gebaseerd moeten zijn op wederzijds respect en niet, zoals hier, op een gedwongen herziening door een der partijen van haar grondwet en belastingstelsel om tot een handelsovereenkomst te komen en steun voor zijn vervoersysteem te ontvangen.
Wij vinden bovendien dat er meer rekening met het milieu moet worden gehouden wanneer de EU bijdragen geeft aan investeringen in het vervoer.
Wij onthouden ons daarom van stemming over het aanvullend protocol bij de overeenkomst tussen de EU en Slovenië op het gebied van het vervoer, en de overeenkomst tussen de EU en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië betreffende het vervoer.
Verslag-Medina Ortega (A4-0319/97)
Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Ten behoeve van de consumenten steunen wij amendement 10 van de parlementaire commissie, over uitzonderingen op de bescherming van modellen. Als men producenten de mogelijkheid geeft om producten te fabriceren die in een samengesteld product verwerkt worden of daarvan een bestanddeel vormen, draagt dat door de grotere concurrentie bij tot verlaging van de marktprijs. Het prijsniveau is een wezenlijke factor voor de consument. Volgens onze beoordeling zou dit geen schade toebrengen aan de ontwikkeling van de industrie.

Cot
De rechtsbescherming van ontwerpen en modellen stelt niet alleen netelige juridische problemen, maar ook aanzienlijke economische en politieke problemen.
Tijdens de eerste lezing was het debat toegespitst op de clausule inzake herstelling. Onze gesprekspartners in de Raad en de Commissie waren het ermee eens dat dit de kern van het ontwerp voor een richtlijn was. In tweede lezing stelt men ons echter voor deze clausule inzake herstelling te schrappen, die plots van secundair belang geworden is, en het voorstel zo aan te nemen.
Het Parlement moet de Commissie en de Raad op hun verantwoordelijkheid wijzen. De heer Medina Ortega heeft een compromis voorgesteld. Als de Raad een andere oplossing verkiest, moet hij het zeggen en dan zullen wij ons hierover uitspreken. Dat is toch het doel van de bemiddelingsprocedure.
Voor de bemiddelingsprocedure van start gaat, moeten we echter opnieuw de amendementen herstellen die in eerste lezing aangenomen waren. Ik stel dan ook voor voor de voorstellen van de heer Medina Ortega te stemmen.

Nicholson
Autofabrikanten leveren een belangrijke bijdrage aan de Europese economie, vooral gezien de werkgelegenheid die deze industrie in heel Europa oplevert. Het is begrijpelijk dat zij in de allereerste plaats hun eigen positie willen beschermen en dat zij de productie van onderdelen daarbij van groot belang achten.
Gezien evenwel de omvang van de auto-industrie in Europa, moeten de autofabrikanten toch ook wel inzien dat deze groot genoeg is om een plaatsje in te ruimen voor de kleine en middelgrote bedrijven die met de productie van onderdelen eveneens voor kostbare werkgelegenheid zorgen.
Gezien alle aandacht die er tegenwoordig in de EU is voor de ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven en voor de versterking van het concurrentievermogen, valt het te betreuren dat de Raad deze lijn niet heeft vastgehouden.
In Noord-Ierland zijn er enkele kleine bedrijven die afhankelijk zijn van het recht om onderdelen te vervaardigen. De bijdrage van deze bedrijven aan de lokale economie is minstens zo belangrijk als die welke de grote autofabrikanten op grotere schaal aan de Europese economie leveren.

Titley
Ik stem voor dit verslag vandaag, omdat ik de herstellingsbepaling weer in de modellenrichtlijn opgenomen wil zien. En daarin sta ik niet alleen. De Britse regering is veel gelegen aan herinvoering van deze bepaling. Er heerst in Groot-Brittannië een brede consensus tussen de fabrikanten van de originele modellen en de producenten van onderdelen dat deze bepaling een aanvaardbaar compromis is.
De herstellingsbepaling heeft veel weg van een traditioneel Brits compromisvoorstel. Autofabrikanten hebben recht op een vergoeding voor gemaakte ontwikkelingskosten.
Ook consumenten moeten gemakkelijk toegang tot de onderdelenmarkt kunnen krijgen en moeten kunnen meeprofiteren van de lagere prijzen als gevolg van de concurrentie tussen onderdelenproducenten en fabrikanten van de originele modellen, mits door de onderdelenproducenten een redelijke vergoeding aan de fabrikanten wordt betaald. Ik heb er alle vertrouwen in dat de sector op dit punt tot een goed compromis zal kunnen komen. Door vandaag voor de herstellingsbepaling te stemmen kunnen wij de Raad oproepen om deze taak aan de industrie zelf over te laten, en daarmee de belangen beschermen van degenen die in de onderdelensector werkzaam zijn of daarvan gebruik maken.
Op deze wijze kunnen wij werkgelegenheid behouden en een concurrerend ondernemingsklimaat scheppen.
Verwerkte producten op basis van groenten en fruit
Fabre-Aubrespy
De Commissie stelt in haar voorstel tot wijziging van de verordening voor de quota van hele gepelde tomaten in blik met 15.000 ton te verminderen en de quota voor "andere producten" met dezelfde hoeveelheid te verhogen teneinde rekening te houden met de noden van de Franse verwerkende industrie.
Onze fractie heeft deze wijziging van de verordening van de Raad natuurlijk onvoorwaardelijk gesteund. Ik wil verduidelijken dat deze wijziging het resultaat is van de onderhandelingen die in de lente over het prijzenpakket gevoerd zijn en een antwoord is op de vraag van de toenmalige Franse minister van Landbouw. Het is belangrijk dat het Parlement de wijziging van deze verordening snel aanneemt aangezien onze verwerkende industrie er nood aan heeft om haar productie aan de ontwikkeling van de markt te kunnen aanpassen.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om te herinneren aan de moeilijkheden die de Franse tomatenproducenten al jarenlang kennen. Onze fractie heeft te zijner tijd een aantal amendementen ingediend in het kader van de hervorming van de GOM voor groenten en fruit (verslag-Arias Cañete). De meeste van deze amendementen waren door de plenaire vergadering aangenomen, maar de Commissie heeft de amendementen inzake de communautaire preferentie spijtig genoeg niet overgenomen.
Tenslotte herinner ik eraan dat de Franse producenten zware kosten hebben en dat de concurrentie vanuit andere lidstaten en derde landen eigenlijk oneerlijke concurrentie is. De arbeidskosten en de belastingen zijn immers niet gelijk terwijl de markten steeds internationaler worden. De Commissie moet rekening houden met deze opmerkingen als zij in al deze regio's een tuinbouwproductie wil behouden.
Verslag-Castellina (A4-0305/97)
Souchet
Het Europees Parlement dient zich sinds enige tijd uit te spreken over een aantal teksten die de werking van de Wereldhandelsorganisatie betreffen. Het verslag van mevrouw Castellina levert een uitstekende bijdrage tot de bewustwording in dit Parlement van de werkelijke gevolgen van de algemene verbintenissen die worden aangegaan zonder dat de te voorziene economische en sociale gevolgen aandachtig bestudeerd worden.
Zij beklemtoont dat de Europese Unie veelal niet krachtdadig de belangen van haar lidstaten verdedigt en meestal afziet van het wederkerigheidsbeginsel, met name ten aanzien van de Verenigde Staten.
Het verslag klaagt terecht het gebrek aan vooruitziendheid van de Commissie aan, die haar net als dit Parlement in staat zou hebben gesteld de weerslag te meten deze overeenkomst op de telecommunicatiesector in de lidstaten van de Unie zal hebben. De rapporteur maakt zich ook zorgen over de gevolgen die dit gebrek aan vooruitziendheid inzake deze overeenkomst voor de telecommunicatiesector in de ontwikkelingslanden zal hebben.
Ik kan dit standpunt van de rapporteur enkel toejuichen. Het ontbreekt ons aan gegevens om de gevolgen van onze internationale handelsovereenkomsten te beoordelen en dit is helaas een constante in het buitenlands handelsbeleid van de Europese Unie.
De Europese Unie lijkt zich in haar benadering van de Wereldhandelsorganisatie, de talrijke vrijhandelsakkoorden en de douane-unies waarin zij zich blindelings stort, veeleer te laten leiden door ideologische uitgangspunten dan door de wil om de echte belangen van de lidstaten te verdedigen.
De Commissie lijkt vaak al bij voorbaat af te zien van de heel uitgebreide reeks beschermingsmaatregelen waarvan met name de Verenigde Staten gebruik maken. Deze overeenkomst op het gebied van de telecommunicatie is hier nog maar eens een voorbeeld van.

Van Dam
Het is positief dat na drie jaar onderhandelen bijna 70 landen een akkoord sloten over de vrijmaking van de internationale telecommunicatiemarkt, vooral omdat het een stabiel wettelijk kader biedt voor wereldwijde investeringen in de telecomsector. Het beginsel van "meest-begunstigde natie" en de WHO-geschillenbeslechting schept duidelijkheid voor bedrijven.
De conclusie mag evenwel niet zijn dat het akkoord alleen winnaars oplevert. Terecht kenmerkt het verslag-Castellina zich door een positief-kritische toonzetting. Wij hebben voor het verslag en daarmee voor het onderhandelingsresultaat gestemd. Bij dat resultaat moeten de volgende kritische kanttekeningen geplaatst worden.
1.Er komt nog geen volledige liberalisatie in alle landen. Met name de VS en Japan hebben diverse uitzonderingen bedongen, waardoor de uitreiking van het akkoord onzeker blijft. Ook scheppen deze risico van nadeel voor de EU, die haar markt wel volledig openstelt. Op de uitvoering van het akkoord dient adequaat toezicht te worden gehouden.2.Het blijft onzeker of het akkoord tot drastische verlaging van de internationale telefoontarieven zal leiden. Die is alleen te verwachten in niet-westerse landen met een staatsbedrijf dat het monopolie op de telecommarkt heeft. De tarieven in de VS zijn al laag en de EU-markt wordt met ingang van 1998 geheel vrij. De consument zal daar dan ook niet veel merken van het internationale telecomakkoord.3.Ook de voordelen voor ontwikkelingslanden moeten worden gerelativeerd. Door het verbeterde internationale wettelijke kader worden die landen aantrekkelijker voor investeringen, die economische groei en technische ontwikkeling stimuleren. Maar omdat deze landen ook in de telecominfrastructuur weinig ontwikkeld zijn, is er een groot risico dat zij bij volledige openstelling van hun telecommarkt worden overrompeld en ernstige schade oplopen.Ten slotte moet de betekenis van het akkoord voor de werkgelegenheid niet overschat worden. Waarschijnlijk zal alleen de vraag naar hooggekwalificeerde banen erdoor toenemen. De onderkant van de arbeidsmarkt heeft weinig baat bij de liberalisatie van de telecommarkt. De bijdrage van het akkoord aan de vermindering van werkloosheid staat dan ook nog te bezien.
Verslag-Baldarelli (A4-0275/97)
Belleré
Slovenië behoort met zijn 2 miljoen inwoners en zijn oppervlakte van 20.250 km2 tot de Oost-Europese republieken die zich na de val van de muur van Berlijn economisch het meest hebben ontwikkeld. Dit land was bovendien een van de eerste om, op 25 juni 1991, bij referendum zijn onafhankelijkheid uit te roepen.
Zijn economie is gezond. De inflatie ligt volgens de ramingen om en bij de 6 %. Zijn munt, de talarar, kan worden beschouwd als een van de sterkste Europese munten.
Slovenië heeft in juni 1996 een aanvraag ingediend tot toetreding tot de Europese Unie en de Commissie heeft toen aanbevolen onderhandelingen te beginnen over de toetreding.
Dit land heeft reeds geruime tijd economische en commerciële betrekkingen met de Europese Unie. Daarvoor heeft het een overeenkomst inzake economische en commerciële samenwerking en een tot 2003 geldige overeenkomst op het gebied van het vervoer zowel over de weg als via het spoor.
Het is niet mijn bedoeling hier een opsomming te geven van alle projecten en alle ondersteunende diensten die moeten worden verwezenlijkt. Ik wil enkel vermelden dat Slovenië besloten heeft 2, 2 miljard uit zijn eigen begroting ter beschikking te stellen voor de noodzakelijke investeringen, hetgeen 2, 9 % van zijn BIP betekent.
Tot slot wil ik namens mijn fractie, namens Alleanza nazionale, mijn instemming betuigen met dit voorstel en dus met de rapporteur.
Verslag-Tappin (A4-0309/97)
Andersson
Ik wil de rapporteur graag bedanken voor zijn inzet voor dit uitstekende verslag over een voor Europa belangrijke kwestie. In verband met het opstellen van het verslag heb ik via het advies van de commissie werkgelegenheid een aantal aanvullende voorstellen gedaan, die vooral de aandacht vestigen op de sociale en ecologische aspecten van overheidsopdrachten.
Mijn aanvullende voorstellen zijn niet in alle opzichten door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid overgenomen. Ik ben van mening dat er bij de regelgeving voor overheidsopdrachten in grotere mate rekening moet worden gehouden met ecologische en sociale aspecten en dat de huidige regelgeving onduidelijkheden bevat die het moeilijk maken om met deze aspecten rekening te houden. Bij de stemming heeft dit mijn standpunt bepaald.

Blak
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslag van Michael Tappin over het Groenboek waarin de Commissie op het gebied van overheidsopdrachten de balans opmaakt. De Deense sociaal-democraten zijn het eens met het uitgangspunt van het verslag dat overheidsopdrachten zeer belangrijk zijn, aangezien zij 11 % van het totale BNP van de EU vertegenwoordigen. Het verslag stelt, net zoals het Groenboek, vast dat er nog steeds landen zijn die de regels voor de aanbesteding van overheidsopdrachten niet naleven. De Deense sociaal-democraten onderstrepen dat een vrije en gezonde concurrentie op de markt voor overheidsopdrachten noodzakelijk is om de interne markt goed te doen werken, zodat hij alle burgers ten goede komt.
Niels Sindal liet zich in zijn toespraak sceptisch uit over de mogelijkheid waarover de Commissie zou beschikken om boetes met opschortende werking op te leggen en kandidaten van inschrijving uit te sluiten. De Deense sociaal-democraten vinden dat dit tot de bevoegdheid van de nationale rechtbanken behoort. Het verslag doet een oproep tot de lidstaten om de reeds bestaande EU-wetgeving op dit gebied zo snel mogelijk in hun wetgeving om te zetten. De Deense sociaal-democraten kijken uit naar het vervolg van het debat over overheidsopdrachten, dat op basis van het Groenboek van de Commissie en het aangenomen verslag van het Europees Parlement gehouden zal worden.

Blokland
In de discussie over deze ontwerpresolutie is duidelijk te merken dat de verschillende visies op de rol van de overheid in de samenleving de inzet van het debat bepalen. De één verwacht alles van de overheid en hoopt op gunstige werkgelegenheidsperspectieven. De ander is beducht voor de overheid als albediller en vreest hoge belastingen en dito arbeidskosten. Deze tegenstelling maakt het moeilijk om tot een algemeen gedeeld standpunt te komen over het toekomstig beleid inzake overheidsopdrachten in de Europese Unie.
Het meningsverschil werkt ook door in het standpunt over de drempelverlaging. De ingewikkeldheid van de regeling heeft allerlei neveneffecten. Overheden splitsen op een slimme manier hun projecten of stellen bepaalde onderdelen uit, teneinde onder de drempel te blijven, met als doel het lokale of regionale MKB de orders in handen te spelen. Ik heb het amendement tegen drempelverlaging gesteund, omdat ik meen dat veeleer een drempelverhoging wenselijk is. Veel MKB'ers en lokale overheden ervaren de huidige regeling omtrent overheidsopdrachten als bureaucratische ballast.
De wens van de rapporteur om onafhankelijke, Europese controleorganen op verschillende niveaus in het leven te roepen, is naar mijn mening volstrekt irrealistisch. Het werkelijke probleem ligt in de ondoorzichtigheid van de huidige wetgeving. Wanneer die transparanter wordt gemaakt en er effectieve klachtenprocedures bestaan met forse boetes, bereik je hetzelfde resultaat. Maar dan zonder een uitgebreide, tijdrovende bureaucratie.
Ten slotte mogen overheidsopdrachten niet gebruikt worden ter verwezenlijking van andere doeleinden van overheidsbeleid. Anderzijds dient de overheid als opdrachtgever geldende (milieu)normen te respecteren en ondernemers die deze normen niet respecteren uit te sluiten van (verdere) inschrijving.
Hoewel ik mij niet in alle paragrafen kan vinden, heb ik uiteindelijk mijn steun aan de resolutie gegeven.

Cushnahan
Ik ben blij met dit verslag en vooral met het voorstel om bedrijven die zich schuldig maken aan kartelvorming en prijsafspraken, op een zwarte lijst te zetten.
Hoewel het verslag specifiek over overheidsopdrachten gaat, zou ik de Commissie erop willen attenderen dat de vleesverwerkende industrie in Ierland van dergelijke praktijken wordt verdacht. De Ierse rundvleesproducenten zijn als gevolg van de BSE-crisis in grote financiële problemen gekomen. Daar hun de toegang tot bepaalde markten in Europa en daarbuiten is ontzegd, kunnen zij hun product niet meer exporteren zoals voorheen. Dit maakt dat zij min of meer zijn overgeleverd aan de bedrijven die de Ierse rundvleesmarkt beheersen.
Ik wil de Commissie dringend verzoeken hiernaar een onderzoek in te stellen om na te gaan of er sprake is van kwalijke praktijken en zo ja, om dan onmiddellijk in te grijpen.

Lindqvist
De niveaus voor overheidsopdrachten in de EU moeten zo laag mogelijk zijn om lokale productie voor lokale consumptie mogelijk te maken en om het lokale bedrijfsleven te stimuleren.
Aangezien er verscheidene amendementen zijn goedgekeurd met niet louter economische motieven, bijvoorbeeld amendement 6 over het milieu, heb ik bij de eindstemming voor gestemd.
Verslag-Bösch (A4-0287/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij voelen grote sympathie voor het streven van de rapporteur om de fraude in de EU aan te pakken. In tegenstelling tot wat de rapporteur vindt, zijn wij echter van mening dat het niet nodig is om de misdaadbestrijding op supranationaal niveau aan te pakken, maar vinden wij dat een intensivering van de bestrijding op nationaal niveau toereikend is. Wij zijn derhalve tegen de supranationaliteit die in paragraaf 3 bepleit wordt, de onafhankelijke Europese gerechtelijke instantie die in paragraaf 11 bepleit wordt en de afzonderlijke strafrechtelijke ruimte waarover in paragraaf 17 wordt gesproken. Op grond van deze door de rapporteur gestelde vereisten van supranationaliteit binnen justitie, zullen wij ons bij de eindstemming van stemming onthouden.

Andersson, Lööw en Waidelich
Wij willen de rapporteur graag bedanken voor zijn goed doorwrochte verslag over dit belangrijke onderwerp. Wij hebben voor het verslag gestemd, maar wij zijn van mening dat nog nader bekeken dient te worden hoe een dergelijke onafhankelijke Europese gerechtelijke instantie nader vorm gegeven moet worden.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag van de heer Bösch. Fraude met EU-middelen is een bijzonder ernstig probleem, dat de burgers in de Europese Unie in zekere mate schade berokkent. Het lijdt geen twijfel dat de fraude bestreden moet worden en dat dit op EU-niveau op de meest efficiënte manier kan gebeuren. Het voorbehoud dat Denemarken ten opzichte van de samenwerking op juridisch gebied heeft gemaakt, belet echter dat Denemarken actief deelneemt aan de initiatieven op het gebied van fraudebestrijding, die in het verslag worden voorgesteld. Dat is de reden waarom wij niet voor alle onderdelen van het verslag hebben gestemd.
Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL), Gahrton, Holm en Schörling (V), Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk (I-EDN), schriftelijk. (DA) Openheid is het beste en goedkoopste middel om de fraude met EU-geld te bestrijden. Alle controlecommissies in de nationale parlementen en het Europees Parlement, de Rekenkamer van de EU en de nationale rekenkamers moeten toegang hebben tot elk dossier waarin EU-middelen zijn aangewend. Het publiek moet toegang krijgen tot alle documenten betreffende de aanwending van de middelen (eventueel na schrapping van eigennamen in de documenten). Op deze manier zal de fraude automatisch en drastisch aan banden worden gelegd door de vrees om ontdekt te worden en hoeft men geen groter controleorgaan met een uitgebreide Europese bevoegdheid op te richten om de fraudeurs die door het huidige gesloten systeem van de EU tot fraude worden aangezet, op te sporen.

Van Dam
Fraude is een groot kwaad dat de EU in gevaar brengt, niet alleen vanwege de financiële schade, die waarschijnlijk nog veel hoger is dan 1, 3 miljard ecu. Ook schaadt fraude het vertrouwen van de burgers in de Europese instellingen ernstig. Evenals de rapporteur ben ik ingenomen met het jaarverslag en het werkprogramma van de Commissie over de fraudebestrijding. Veel aanbevelingen van de Begrotingscommissie deel ik, ook de oprichting van een onafhankelijke instantie die het functioneren van de Europese instellingen kan onderzoeken.
Ik neem wel nadrukkelijk afstand van het idee dat fraude alleen effectief kan worden bestreden door een Europese opsporingsdienst, onder controle van de Europese instellingen. Zo'n instelling is strijdig met het subsidiariteitsbeginsel. Justitie en opsporing (inclusief het strafrecht) vormen een verantwoordelijkheid van de lidstaten.
Wel moet erkend worden dat de lidstaten na inwerkingtreding van de interne markt hun douanediensten hebben verwaarloosd. Terwijl de handel tussen lidstaten snel groeide, werden personeelssterkte en budget van de douanediensten gesnoeid. Bovendien is de samenwerking tussen deze diensten nog onvoldoende.
Optimalisering van het functioneren en samenwerken van de nationale opsporingsdiensten biedt voldoende mogelijkheden om de fraude op Europees niveau terug te dringen. Met afwijzing van die Europese opsporingsinstantie vinden wij fraudebestrijding dermate belangrijk dat wij het verslag voor het overige van harte steunen.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.10 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Bescherming van ontheemden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0284/97) van de heer Wiebenga, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over het voorstel van de Raad voor een gemeenschappelijke actie overeenkomstig artikel K.3, lid 2, onder b) van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake de tijdelijke bescherming van ontheemden (COM(97)0093 - C4-0247/97-97/0081(CNS)).

Wiebenga
Voorzitter, sinds de val van de Berlijnse muur, het einde van de koude oorlog, is er een reeks oorlogen en burgeroorlogen in de wereld uitgebroken. Wij lezen daarover wekelijks. Er is sprake van onstabiele verhoudingen in een woelige wereld en ook Europa, weten wij, is niet gespaard voor burgeroorlogen en wat dies meer zij, kijk maar naar Bosnië. Deze onrust veroorzaakt veel migratie. In het voormalige Joegoslavië is sprake van 2 miljoen ontheemden waarvan een half miljoen naar de Europese Unie is toegestroomd. Zo'n groot aantal mensen kan niet worden opgevangen via de normale asielprocedures en toch hebben ze opvang nodig.
De opvang in de Europese Unie van ontheemden is onevenwichtig tot nu toe. Duitsland heeft heel veel Bosnische ontheemden opgevangen. Nederland en Zweden hebben hun deel bijgedragen, maar bijvoorbeeld Frankrijk, Engeland en Spanje nauwelijks. Dat is niet goed, want op dit ogenblik, zoals we weten, zijn de grenzen in Europa aan het vervallen, er komt één Europese rechtsruimte en dan hoort het ook in solidariteit en tezamen gedaan te worden: het immigratie- en asielbeleid. Dat betekent dat eerlijke lastenverdeling, en ik zeg eigenlijk zelf liever, eerlijke verantwoordelijkheidsdeling de kern moet zijn van het Europees asiel- en immigratiebeleid. Het voorliggend gemeenschappelijk optreden, een soort wetsvoorstel, is een stap in die richting.
Natuurlijk, het gemeenschappelijk optreden beoogt ook de rechten van de ontheemden in de verschillende lidstaten, die tot nog toe allemaal verschillende, nationaal georiënteerde regelingen hebben, Europees te harmoniseren. En dan heb ik het over huisvesting voor de ontheemden, onderwijs, werk en dergelijke. Dat is een prima aspect van het voorliggende wetsvoorstel, maar er zijn ook punten van kritiek aan te voeren. Ik noem bijvoorbeeld de tijdsduur van regelingen voor de opvang van ontheemden. Hoelang moet het duren? Daarover is het voorstel vaag. Er staat dat asielprocedures na vijf jaar maximaal kunnen worden opgeschort en dan gaan de regeringen onderzoeken wat er moet gebeuren. Voorzitter, een door mij in de commissie ingediend en door de commissie overgenomen amendement is luid en duidelijk dat opvang van ontheemden nooit langer mag duren dan vijf jaar. Langer dan vijf jaar wordt het onmenselijk om mensen in onzekerheid te laten verkeren. Na vijf jaar moeten de mensen terug naar het land van herkomst wanneer er sprake is van een veilige en menswaardige toestand aldaar, of ze moeten een permanente verblijfsvergunning krijgen in het land waar ze opgevangen zijn, in de Europese Unie dus, met de mogelijkheid om ook in te burgeren.
Een ander punt van zorg met betrekking tot het voorliggende gemeenschappelijk optreden is de wijze van besluitvorming. In het gemeenschappelijk optreden wordt voorgesteld om de besluitvorming tot het invoeren van regelingen voor de opvang met versterkte meerderheid te doen, en dat is een hele positieve zaak. Wat is nu het probleem? Er liggen, en ik zeg dat open en duidelijk, twee amendementen voor van mevrouw Palacio Vallelersundi en een aantal andere collega's, de amendementen 39 en 40, die de eenparigheid willen herinvoeren in dit domein en dat betekent dat het vetorecht weer gaat bestaan. Ik zeg in de richting van mijn Spaanse collega's: beeldt u zich eens in als straks in Marokko een burgeroorlog uitbreekt en er komen tienduizenden, misschien ook wel meer, Marokkanen naar Spanje, en Spanje wil een regeling voor een opvang van ontheemden in de Europese Unie invoeren, en er is sprake van vetorecht. Dacht u nou werkelijk dat je met vijftien ministers van Justitie Spanje dan tegemoet kan komen? Dat kan natuurlijk nooit. Dus ik doe een beroep op dit Parlement om met name de amendementen van mevrouw Palacio Vallelersundi, die de eenparigheid in dit domein willen herinvoeren, met kracht te verwerpen en ik doe dat beroep natuurlijk ook op de fractie van de Europese Volkspartij.
Voorzitter, ik rond af met een compliment in de richting van commissaris Gradin. Het is de eerste maal dat in het kader van een gemeenschappelijk optreden de Europese Commissie gebruik heeft gemaakt van haar initiatiefrecht, het Parlement is volwaardig ingeschakeld. Ik hoop dat wij door middel van amendering het ontwerp van de Europese Commissie nog wat kunnen aanscherpen en verbeteren, maar dit is de manier van opereren. En ik zou haar willen toevoegen, gaat u zo door.

Zimmerman
 Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, met het voorstel voor een gemeenschappelijk optreden inzake tijdelijke bescherming van ontheemden heeft de Commissie voor de eerste keer - ook de heer Wiebenga heeft erop gewezen - het initiatief genomen tot een gemeenschappelijk optreden, waarover het Europees Parlement geraadpleegd wordt vooraleer de Raad een definitieve beslissing neemt. Mijn fractie en ikzelf juichen dit toe en gaan er ook van uit dat die samenwerking in de toekomst de regel zal zijn.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger, waarvan ik rapporteur ben, heeft over dit verslag geen advies uitgebracht, omdat bij de goedkeuring van mijn advies verschillende amendementen geen steun hebben gekregen en ik bijgevolg niet meer achter het advies kon staan.
Het gemeenschappelijke vluchtelingenbeleid van de EU stagneert, hoewel het asielbeleid als een uiterst belangrijk domein in de samenwerking wordt beschouwd. Het voorstel voor dit gemeenschappelijk optreden moet dus als een langverwacht initiatief worden gezien dat opnieuw schot in de zaak moet brengen.
Het verslag van het Parlement toont aan dat een asielbeleid op EU-niveau niet per se betekent dat Europa een vesting wordt, maar dat het ook kan betekenen dat de bestaande regel op een constructieve manier verder ontwikkeld wordt. In die zin moet dit optreden worden gezien als het raam voor een uniforme aanpak in geval van massale instroom van vluchtelingen in de Europese Unie. Massale instroom betekent dat het niet mogelijk is de vluchtelingenstatus op grond van het Vluchtelingenverdrag van Genève individueel te verifiëren. Het is bij dit optreden geenszins de bedoeling het begrip vluchteling opnieuw te definiëren of nieuwe juridische normen te bepalen in de zin van de internationale bescherming van vluchtelingen. Het is er veeleer om te doen een gemeenschappelijke aanpak vast te stellen om, in ernstige gevallen, een zo snel en zo uniform mogelijk optreden van de lidstaten mogelijk te maken. Dat was ook de doelstelling die de rapporteur beoogde en nooit uit het oog heeft verloren.
Volgende bedenkingen blijven evenwel bestaan: ten eerste lijkt het mij zeer moeilijk vast te stellen wie in een bepaalde situatie effectief zware lasten te dragen heeft. De heer Wiebenga heeft daar in zijn betoog ook op gewezen. Juist is dat Duitsland 320.000 vluchtelingen heeft opgevangen, wat absoluut gezien het hoogste aantal is. Als men echter bedenkt dat Zweden minstens 60.000 vluchtelingen heeft opgevangen, dan is dat in vergelijking met het bevolkingscijfer flink wat meer. Dat land heeft dus een zware last op zich genomen. Hoe moeten in dat geval de compenserende betalingen gebeuren? Het voorstel om de vluchtelingen op een zogenaamd billijke manier over de EU te verdelen betekent voor de vluchtelingen een tweede traumatische ervaring na de schok van de verdrijving. Daarbij is het nut van de lastenverdeling zoals gezegd twijfelachtig..
In dit verband moet ook het voorstel van de Commissie worden onderzocht, om vluchtelingen in de streek van herkomst onder te brengen. Wil men dan effectief mensen die met voertuigen en schepen voor de poorten van de EU staan opnieuw daarheen terugsturen waar zij net hun vege lijf hebben gered?
Onopgelost is ook de vraag hoe de vluchtelingen in de EU moeten geraken en hoe zij er worden opgevangen.
Ten slotte moet het gemeenschappelijk optreden tot een, zoals ik reeds zegde, snelle en nietbureaucratische behandeling van de vluchtelingen leiden. De visumbeperking en de toepassing van het principe van de derdelandenregeling staan dit echter in de weg en moeten dan ook in dit geval worden afgeschaft. Voorts moeten de vluchtelingen in hun eigen taal en in de taal van het gastland worden geïnformeerd, zodat zij hun rechten ook tegenover derden geldend kunnen maken.
Om te besluiten wil ik nog wijzen op een amendement met betrekking tot onbegeleide minderjarigen. Het moet immers evident zijn dat zij al hun rechten onverkort moeten kunnen doen gelden.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, de laatste jaren is het aantal ontheemden drastisch gestegen. Daarom zijn wij erg verheugd over het initiatief van de Commissie inzake tijdelijke bescherming van grote mensenmassa's die uit bepaalde geografische gebieden vluchten. Aan de Raad wordt voorgesteld op grond van artikel K.3 tot gemeenschappelijke regels voor bescherming te besluiten.
Wij hebben de laatste jaren een aantal rampen kunnen zien, zoals de uittocht uit Bosnië en de vlucht uit Albanië. Dank u wel, mevrouw Zimmermann, dat u de inspanningen van Zweden op dit gebied heeft vermeld, die waren namelijk zeer aanzienlijk.
Wanneer grote aantallen mensen dichtbij de Unie op grond van allerlei rampen in beweging komen, gaat dat de Unie aan. Onze fundamentele gemeenschappelijke waarden van de Unie, een Unie die gegrondvest is op menselijkheid, vereisen dat wij ook solidair zijn tegenover mensen die rampen ontvluchten. Deze solidariteit vereist echter dat de maatregelen ingepast worden in een regelgeving die aanvaardbaar is voor de burgers van de Unie. Nu is het aan ieder land apart om dit te regelen. Anders staan een paar landen alleen in voor de gevolgen. Dat is absurd in een Unie met vrij verkeer. Wij moeten elkaar helpen. Dat betekent gemeenschappelijke regels, maar ook dat voor de toekomst een gemeenschappelijke besluitvorming nodig is, wanneer wij deze regels aannemen, regels die niet bedoeld zijn om van deze mensen permanente vluchtelingen te maken, maar om hun te geven wat zij specifiek nodig hebben, namelijk bescherming gedurende de tijd dat zij niet in hun eigen land kunnen zijn.
Zoals ook door de Commissie werd benadrukt, is het belangrijk dat in onze landen de voorwaarden worden geschapen om deze mensen in staat te stellen in het onderhoud van zichzelf en van hun kinderen te voorzien. Dit is namelijk ook een van de voorwaarden voor een juiste opvang in al onze lidstaten. Dat is een van de gebieden waar de Raad in het vervolg een wat modernere kijk op zou moeten hebben en waar men zich zou moeten aanpassen aan de nieuwe arbeidsmarkt die tot stand komt en die een grotere flexibiliteit vereist.
Tot slot wil ik commissaris Gradin graag bedanken voor haar initiatief en ook voor haar luisterend oor naar het Parlement toe. Dit initiatief is van wezenlijk belang voor de Unie, omdat het een graadmeter is om te beoordelen of wij in riskante situaties in staat zijn om onze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid te aanvaarden. Als wij het niet op dit gebied redden, hoe zullen wij er dan op alle andere gebieden in slagen? Het is daarom van belang dat wij heel goed naar elkaar luisteren. Dit zijn gevoelige kwesties.
Voor ons van de EVP-fractie zijn een paar beleidspunten van zeer groot belang; ik heb er hier een paar toegelicht. Mevrouw Zimmermann en vooral ook u, mijnheer Wiebenga, wij willen als EVP-fractie, dit verslag steunen. Wij vinden dat de heer Wiebenga een uitstekend verslag heeft opgesteld. Ik wil daarbij vooral de nadruk leggen op het uitstekende voorbeeld uit Spanje, dat ik zeer goed vind, en waar ik dezelfde mening over heb. Voorwaarde voor ons als leden van de EVP-fractie is wel dat bepaalde punten die voor ons van centraal belang zijn, worden aangenomen. Zo nee, dan zijn wij genoodzaakt ons van stemming te onthouden.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik heb grote waardering voor het werk van de heer Wiebenga. Hij schenkt altijd grote aandacht aan dit soort vraagstukken en mijn fractie geeft dan ook haar steun aan de algemene standpunten van de rapporteur. Ook wij zijn van mening dat de door de Commissie ingevoerde procedure serieus is. Het feit dat hierbij het Parlement rechtstreeks wordt betrokken is van groot belang en een werkelijke vooruitgang.
Wij bespreken hier een ongetwijfeld zeer delicaat vraagstuk. Oorlogen, hongersnoden, rampen maken ook vandaag nog geschiedenis. Zij waren in het verleden een vast onderdeel van de gebeurtenissen die aanleiding gaven tot massale volksverhuizingen. Daarom kunnen wij de ogen niet sluiten voor hetgeen in de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden. Daaruit is gebleken dat wij beter aangepaste, meer verfijnde wetgevende instrumenten nodig hebben voor deze nieuwe "categorie" mensen die wij ontheemden noemen. Deze categorie valt niet samen met die van de vluchtelingen of de asielaanvragers en wij moeten wel degelijk grote aandacht hieraan schenken om te voorkomen dat deze categorie als het ware op kunstmatige wijze wordt gecreëerd. Dan zou een middel zijn om zich te onttrekken aan hetgeen de heer Wiebenga verantwoordelijkheid noemde. Ik moet u zeggen dat ik grote waardering heb voor deze term van de heer Wiebenga. Europa heeft namelijk een grote verantwoordelijkheid. Het is een lichtbaken, een referentie voor al degenen die in moeilijke, dramatische omstandigheden leven. Europa is een referentie en daarom heeft het een grote verantwoordelijkheid, de plicht solidair te zijn.
Wij moeten echter wel oppassen dat de wetgeving geen hinderpaal gaat vormen voor en beperkingen oplegt aan de beoefening van deze verantwoordelijkheid en deze solidariteit.
Ik ben het derhalve met de heer Wiebenga eens dat gekwalificeerde meerderheid in dit geval absoluut noodzakelijk is en dat de terugkeer tot eenparigheid van stemmen een onvergeeflijke fout zou zijn. Zeer belangrijk is ook het vraagstuk van de compensatie. Compensatie betekent dat niet slechts een land de verantwoordelijkheid draagt voor de opvang van de ontheemden, maar dat alle vijftien landen deze gemeenschappelijk dragen.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie Europese Radicale Alliantie is zelden heel gul met complimenten maar deze keer moeten we de auteur van dit verslag naar mijn mening van harte feliciteren. Dit zijn dus geen woorden die we elke keer herhalen maar gemeende gelukwensen voor een uitstekende tekst.
Dit voorstel voor een gemeenschappelijk optreden is inderdaad voorbeeldig in meer dan één opzicht en het past in de beweging naar Europese eenmaking, die ons nauw aan het hart ligt.
Het voert eerst en vooral een echte solidariteit in tussen de landen van de Unie en eist een verdeling van de lasten en verantwoordelijkheden. Het is niet oninteressant in dit verband te beklemtonen of terloops te vermelden dat Duitsland tijdens het conflict in het voormalige Joegoslavië honderdduizenden ontheemden opgevangen heeft en dat bijvoorbeeld onze Britse vrienden er alles aan doen opdat zij toch geen enkele vluchteling moeten opvangen, maar ik wil niemand een verwijt maken.
Ten tweede probeert dit voorstel ook de wetgevingen en de voorschriften die het lot van ontheemden bepalen, te harmoniseren. Ook hier dienen we het gedrag van de lidstaten en de regeringen beter op elkaar af te stemmen.
Ten slotte wordt het Europees Parlement op de hoogte gebracht of om zijn mening gevraagd over de gedragslijn die voortaan gevolgd moet worden. Deze procedure zou de norm moeten zijn maar ze wordt helaas iets te zelden gevolgd. Wat dit document zo belangwekkend maakt, is dat het toegespitst is op de menselijke persoon die rechtstreeks door oorlog en de gevolgen daarvan is bedreigd. Het legt in het bijzonder de nadruk op de minimumrechten die vluchtelingen of ontheemden kunnen opeisen: behoorlijke huisvesting, onderwijs, sociale bescherming, het recht een activiteit uit te oefenen en het recht op bewegingsvrijheid in de Unie.
We moeten in dit verband voor een aantal gevaren waarschuwen. Ik denk hierbij met name aan de elementen die men via een aantal amendementen wil invoeren en het idee om het recht op terugkeer te beperken, dat nochtans een absoluut en onaantastbaar recht is. Ten tweede heeft de rapporteur - heel terecht - bijzondere nadruk gelegd op de dominerende rol van het Hoge Commissariaat voor vluchtelingen. Een aantal amendementen heeft tot doel die rol ietwat uit te vlakken, hoewel dit commissariaat tot nu toe zoveel mogelijk verantwoordelijkheid op zich heeft genomen en blijk heeft gegeven van een heel grote doeltreffendheid.
De tekst voorziet natuurlijk in uitzonderingen voor oorlogsmisdadigers en daders van misdaden tegen de mensheid. Ik ben van oordeel dat zij inderdaad uitgesloten moeten worden, maar enkel en alleen nadat een vonnis geveld is en hun schuld bewezen is.
Bij deze gelegenheid dienen we er ook aan te herinneren dat snel het permanente internationale gerechtshof moet worden opgericht dat uitspraken binnen redelijke termijnen kan doen.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag van de heer Wiebenga betreft de opvang van ontheemden en eigenlijk de massale instroom van vluchtelingen in de Europese Unie. Men wil een soort van Europees recht creëren dat aan de lidstaten zou worden opgelegd en dat hun ertoe zou verplichten politieke vluchtelingen op te vangen die massaal niet-Europese landen ontvluchten. Het verslag bekommert er zich eigenlijk niet om dat fraude inzake asielrecht één van de belangrijkste frauduleuze methodes is om de lidstaten binnen te komen.
Ten tweede biedt het verslag ook niet de mogelijkheid om de intenties van de betrokkenen te beoordelen. Om een concreet voorbeeld te geven, waarom moeten bijvoorbeeld Tamils, die Sri Lanka en het conflict met de oorspronkelijke Singalese bevolking ontvluchten, noodzakelijkerwijs asiel krijgen in Europa terwijl aan de andere zijde van de Straat van Colombo een machtige Indiase deelstaat, Tamil Nadu, ligt die hen normaal gezien zou moeten opvangen? Waarom zouden de Algerijnen nu massaal naar Frankrijk komen, terwijl velen van hen geholpen hebben om Frankrijk te verdrijven met dezelfde moorddadige methodes waarvan zij nu zelf het slachtoffer zijn?
Laten wij eerder een beroep doen op de Arabische Liga als wij schrik hebben voor de toestand in de Maghreb. Vandaag zou niemand begrijpen, mijnheer de Voorzitter, en ik rond af, dat zij beter opgevangen worden dan de harki's, die Algerije overigens met gevaar voor eigen leven ontvlucht zijn omdat zij zich Fransen voelen. Ik denk hierbij met name aan degenen wier de kinderen alles verloren hebben en die nu in het centrum van Parijs in hongerstaking zijn.

d'Ancona
Voorzitter, zoals gebruikelijk heeft mijn collega die hiervoor sprak, overzijde van het Huis, niet eens de moeite genomen om het voorstel van de Commissie en de amendementen van de heer Wiebenga te lezen. Het domme gepraat dat wij mochten aanhoren, heeft geen enkele betrekking op datgene wat in het voorstel staat. Het gaat hier namelijk om de massale instroom van mensen, de massale instroom van mensen zoals in het geval van ex-Joegoslavië. Het goede van het voorstel is dat het een tijdelijke bescherming geeft en daar een tijdlimiet aan stelt. Luistert u eens, dan zou u misschien minder onzin uitslaan. In de tweede plaats wordt nog eens gesteld dat tijdelijke bescherming een instrument is dat het vluchtelingenverdrag niet vervangt maar aanvult, geachte collega. Ten derde is er een oproep tot burden sharing .
Wij hopen dat de nationale regeringen ook zo'n positieve houding hebben ten opzichte van tijdelijke bescherming. Ik hoop in het bijzonder dat ook de geestverwanten van de heer Wiebenga in het Nederlandse parlement zijn opvatting hier zullen delen.
Als er dan nog kritiek is van onze kant, dan betreft dat twee - ik zou willen zeggen - kleine punten. Wij willen binnen het systeem van tijdelijke bescherming geen pseudo-nieuw vluchtelingenverdrag, dus geen nieuwe juridische status, geen bureaucratische regels zoals in het laatste deel van amendement 2 waar wij, de socialistische fractie, dus ook tegen zijn. Hetzelfde geldt eigenlijk voor de tijdelijke bescherming waarvan sprake is in amendement 21. Dat geeft volgens ons onnodige rompslomp en bovendien worden wij, het Europees Parlement, niet geconsulteerd over die tijdelijke bescherming. Maar voor het overige: heel goed werk van de heer Wiebenga, waarvoor hij ons aller steun verdient; en net als hij complimenteren wij commissaris Gradin voor deze mooie vorm van samenwerking.

De Esteban Martin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de heer Wiebenga gelukwensen met zijn verslag. Veel aspecten daarvan verdienen bijzondere aandacht, maar ik zal me hier beperken tot een aantal artikelen van bijzonder belang.
Een van de belangrijkste punten is hetgeen in artikel 10 van het gemeenschappelijke optreden vermeld wordt. Naar mijn mening is dit artikel 10 in de huidige redactie juridisch gezien niet correct. Het maakt het letterlijk mogelijk het onderzoek naar de asielaanvraag, ingediend uit hoofde van het Verdrag van Genève door iemand die onder de regeling van tijdelijke bescherming valt, uit te stellen, en wel totdat de Raad een besluit heeft genomen aangaande de geleidelijke opheffing van dat regime van tijdelijke bescherming. Het onderzoek van een asielaanvraag mag niet door juridische middelen worden vertraagd. De procedure moet elke asielzoeker de gelegenheid geven zijn asielverzoek zo vroeg mogelijk in te dienen.
Wat dit artikel behoort te vast te leggen is wat men aanvangt met ontheemden die tijdelijke bescherming op humanitaire gronden genieten en bovendien asiel aanvragen. Daarom verzoek ik u speciale aandacht te besteden aan amendement 37, dat namens onze fractie is ingediend, en waarin wordt vastgelegd dat bij het onderzoek van een asielverzoek rekening kan worden gehouden met het feit dat men tijdelijke bescherming geniet, zonder dat dit - let op - zonder dat dit leidt tot de afwijzing van het verzoek of een vertraging van de toewijzing, waardoor de uiteindelijke bedoeling van de bescherming in gevaar zou kunnen komen. Anders zou volgens mij de fundamentele juridische bescherming die een asielaanvrager dient te krijgen aangetast worden.
Met betrekking tot artikel 11 dient allereerst gewezen te worden op het belang van dit Parlement bij zijn opdracht ertoe bij te dragen dat de vormen van de rechtsstaat in de specifieke gevallen die zich binnen de Unie voordoen uniform worden toegepast. In dat licht wil ik uw aller aandacht vestigen op de inhoud van amendement 41, waarin is vastgelegd op welke gronden de toekenning van het regime van tijdelijke bescherming kan worden geweigerd.
We moeten er ons bewust van blijven dat we de inhoud van wetteksten - in dit geval de tekst van het Verdrag van Genève - niet als heilig kunnen beschouwen, aangezien de jurisprudentie van de internationale gerechtshoven en die van de lidstaten, alsook de constitutionele tradities van genoemde staten, interpretaties geven van de verschillende bronnen waaruit onze rechtssystemen putten. Het recht maakt, zoals u weet, een voortdurende ontwikkeling door.
Ik wil u ook verzoeken de amendementen 39 en 40 aandachtig te bestuderen en te steunen. Het gaat hier over de eenstemmige aanvaarding, in de Raad, van de uitvoeringsmaatregelen voor het gemeenschappelijk optreden, op basis van het verslag van het Parlement.
In deze Vergadering hebben wij altijd de idee gesteund dat de rol van het Parlement versterkt diende te worden en dat raadpleging van het Parlement ook diende te geschieden voor de uitvoeringsmaatregelen van dít optreden. In het tweede deel van de inhoud van deze amendementen nemen we daarom ook de besluiten in de Raad bij eenparigheid van stemmen op, iets waarnaar de heer Wiebenga ook al heeft verwezen en het spijt me dat ik het met hem in dezen niet eens kan zijn.
Ik ben mij ervan bewust dat dit verzoek een verschil van mening tussen een aantal van onze collega's zal losmaken. Toch wil ik een lans breken voor dat verzoek, aangezien - zoals wij allen weten - geen enkele communautaire instelling in kan gaan tegen hetgeen in ons primair Gemeenschapsrecht of in de communautaire verworvenheden vastgelegd is, en ik vestig er hier de aandacht op dat ook in het Verdrag van Amsterdam ter zake aan de eenstemmigheid in de Raad vastgehouden wordt. En daarom zullen de Spaanse leden van de EVP deze amendementen niet intrekken, mijnheer Wiebenga.
Ik hoop dan ook, geachte afgevaardigden, dat u zich achter de hier aangevoerde argumenten zult scharen.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Wiebenga complimenteren met zijn verslag. Ik heb het bestudeerd en zie geen aanleiding voor enig amendement daarop. Ik onderschrijf zijn standpunt volledig. Met het verslag over tijdelijke bescherming wordt uitdrukking gegeven aan de wens die er op het niveau van de Europese Unie bestaat om te komen tot een gezamenlijke en gecoördineerde aanpak in geval zich plotseling een massale instroom van vluchtelingen voordoet als gevolg van een gewapend conflict in hun eigen land.
Dit initiatief vloeit voort uit de ervaringen die zijn opgedaan met de situatie in het voormalige Joegoslavië en, meer recentelijk, in Albanië. De vraag is of de Europese Unie, via een gemeenschappelijk optreden, een flexibele strategie kan ontwikkelen waarmee zij in de toekomst op een gecoördineerde wijze kan inspelen op eventuele situaties waarin mensen tijdelijk internationale bescherming behoeven.
Mensen die zo'n tijdelijke bescherming nodig hebben, hoeven niet per se te voldoen aan de voorwaarden voor verkrijging van de vluchtelingenstatus als bedoeld in het Verdrag van Genève. Het voorstel is in wezen een humanitaire respons op de noodzaak om tijdelijk bescherming te bieden aan mensen die in grote aantallen een land ontvluchten, omdat hun leven daar gevaar loopt.
De tijdelijke bescherming wordt geboden zolang de omstandigheden in het land van herkomst een veilige terugkeer van de door het geweld opgejaagde mensen onmogelijk maakt. Het is belangrijk hierbij te bedenken dat wij nu niet kunnen voorzien waar het volgende conflict zich zal voordoen, hoeveel mensen daarbij acuut gevaar lopen en wat hun specifieke omstandigheden zijn. Elke situatie waarin vluchtelingen zich bevinden, is weer anders. Hiervoor bestaan geen simpele wiskundige modellen waarmee alles van te voren kan worden voorbereid.
De vast te stellen criteria moeten dan ook flexibel zijn en kunnen worden bijgesteld. De behandeling van asielaanvragen mag niet oneindig lang duren. Een van de fundamentele kenmerken van tijdelijke bescherming is dat het geen recht is dat in een of andere internationale overeenkomst is vastgelegd.
Zoals de Commissie al aangeeft, is het niet de bedoeling om met het voorstel voor een gemeenschappelijk optreden een nieuw recht op tijdelijke bescherming te creëren bovenop het al bestaande asielrecht. Er zijn enkele amendementen ingediend, die niet bepaald bevorderlijk zijn voor het boeken van vooruitgang in het kader van dit voorstel dat, zo wil ik nadrukkelijk stellen, eigenlijk de weg zou moeten vrijmaken voor een humanitaire respons op situaties die zich in de toekomst zouden kunnen voordoen in geval van een massale toestroom van mensen die internationale bescherming behoeven.
Tot slot wil ik de commissaris een compliment maken. Ik ken haar al jaren. Welk voorstel zij ook bij dit Huis indient, ik zal daaraan mijn volle steun en vertrouwen schenken, omdat ik op geen enkele wijze twijfel aan haar integriteit op dit gebied. Dat vind ik een compliment waard.

Sichrovsky
 Mijnheer de Voorzitter, er zijn wellicht weinig thema's waarover hier wordt gediscussieerd, die ons op moreel en ethisch vlak zozeer beroeren als het probleem van de ontheemden. Het lijkt mij dan ook noodzakelijk een oplossing te vinden waar een grote meerderheid in het Parlement zich achter kan scharen. Daar het echter precies om een morele verantwoordelijkheid gaat - en Europa heeft nu eenmaal een belangrijke historische verantwoordelijkheid - menen wij dat in het verslag te weinig aandacht wordt besteed aan de lastenverdeling qua aantallen.
Bij het probleem van de ontheemden gaat het er nu eenmaal niet uitsluitend om te betalen en uit te maken wie betaalt, maar komt het er vooral op aan dat heel Europa bereid is samen dat probleem op te lossen.
Een ander probleem - en wij geven grif toe dat het een bijzonder probleem is - betreft de kwestie van de gekwalificeerde meerderheid. Men kan het probleem echter ook zien als het glas water dat half vol dan wel half leeg is. Uiteraard is het vetorecht een probleem waarmee wij af te rekenen hebben. Dit kan echter ook positief zijn als het tot een pan-Europees probleem uitgeroepen wordt en wij allen samen een oplossing moeten vinden.

Schulz (PSE)
 Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag van de Heer Wiebenga is een uitstekend verslag, dat ertoe kan bijdragen een einde te maken aan de onbeholpenheid waarvan de EU-lidstaten hebben blijk gegeven toen zij het hoofd moesten bieden aan een plotselinge vluchtelingentoeloop uit verschillende regio's rondom Europa en uit Europa zelf. Wij hebben pas de laatste jaren vastgesteld dat de Europese Unie slechts een ontoereikend antwoord kon bieden op problemen die leidden tot vluchtelingenstromen vanuit Europa naar de Europese Unie toe. De reden hiervoor is dat in de EU-lidstaten krachten aanwezig zijn - die ook in dit Huis vertegenwoordigd zijn en in dit debat hun stem hebben laten horen - die er alleen op uit zijn het vluchtelingenprobleem in het kader van hun politieke strategie te exploiteren.
Het uiterst rechtse kamp in dit Huis schroomt er zich hoegenaamd niet voor hier een betoog te houden zoals collega Gollnisch het daarnet heeft gedaan. Daarbij heeft hij een zin gezegd waaraan ik niet zomaar voorbij kan gaan. Mijnheer Gollnisch, u vroeg zich af waarom de Algerijnen zo massaal naar Frankrijk komen. Ik stel mij net dezelfde vraag als ik bedenk dat een Algerijn u in Frankrijk ontmoet. Ik ben er ten stelligste van overtuigd dat hij meteen naar een ander land vertrekt. U moet er maar eens over nadenken dat de oorzaken voor zo'n massale vluchtelingenstroom uit Algerije ook te maken hebben met het feit dat de wapenindustrie van uw land tot voor enkele maanden geleden wapens leverde aan de partijen die mede aan de basis liggen van die vlucht.
Mijnheer de Voorzitter, collega Gollnisch heeft mij daarnet voor gek uitgemaakt. Ik zou willen dat u dit in de notulen vermeldt. Ik vind het immers een hele eer, door een fascist voor gek te worden versleten, want dat kan alleen maar betekenen dat ik een ernstig politicus ben.
Ik wil collega Wiebenga op één punt feliciteren: hij heeft voorstellen voorgelegd die er kunnen voor zorgen dat de regeringen van de Europese Unie en ook de EU-instellingen, met name de Commissie, nog iets verder kunnen gaan dan wat tot nog toe werd gedaan. Ze kunnen namelijk het in dit Parlement geformuleerde principe, dat wij onze strategieën voor het aanpakken van politieke problemen niet alleen uit monetair en economisch oogpunt, maar vooral uit humanitair oogpunt uitstippelen, ook daadwerkelijk in de praktijk omzetten. Daartoe kan het verslag-Wiebenga een positieve bijdrage leveren.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met de heer Wiebenga van harte te complimenteren met zijn uitstekend verslag. Wij vinden het een gedegen verhaal. Het is zorgvuldig opgesteld. Wat mij ook zeer bevalt, is dat er geen dramatiek in voorkomt. Daarstraks kregen wij van uiterst rechterzijde te horen dat mogelijkerwijze Europa overstroomd zal worden met hongerige Parijzenaars. Ik denk dat dat soort dramatische uitdrukkingen hier helemaal niet thuishoort. Ik ben ook erg blij dat de heer Wiebenga volledig vermeden heeft ook maar enige aanleiding te geven om bij dit thema xenofobe gevoelens te bespelen; dat heeft hij uitdrukkelijk vermeden en dat vind ik buitengewoon belangrijk, want wij zullen met ontheemden en ook met andere mensen die bij ons binnenkomen uit nood, zo moeten omgaan dat de harmonie in de samenleving bewaard blijft. Daarom zijn wij ontzettend tegen elke xenofobe dramatisering van dit verschijnsel. Het drama ligt bij degenen die bij ons binnenkomen.
Ontheemd zijn is een verschrikkelijke zaak. Dat doe je niet vanzelf. Het ontheemd zijn is ook het gevolg van onze buitenlandse politiek, of liever gezegd het ontbreken van onze buitenlandse politiek. Ik moet zeggen, er zijn lidstaten die wel terdege een gemeenschappelijke buitenlandse politiek zouden willen hebben - die valt niets te verwijten - maar zij die dat niet willen, waardoor inderdaad ellende om ons heen ontstaat, zoals in Bosnië-Herzegowina, die hebben zich wat te verwijten en die moeten niet klagen over binnenkomende immigranten uit nood, de ontheemden hier bedoeld.
Er zijn landen die ontzettend veel doen, en op wie de verantwoordelijkheid voortdurend wordt afgeschoven. Ik noem Duitsland, ik noem ook naar verhouding van het aantal inwoners Luxemburg, ik noem Zweden, Oostenrijk, Nederland. Daar zijn we er ongeveer wel mee. Het is dan ook een bijzonder belangrijke zaak dat die verantwoordelijkheden in de toekomst evenredig worden verdeeld.
Ik zou ook graag de commissaris willen complimenteren over het feit dat zij een goed stuk heeft gemaakt om eindelijk de derdepijlerpolitiek te produceren. Dat mag niet verworden tot een machteloos gebaar dat als voornaamste kenmerk heeft dat het de kortzichtige belangen van de vijftien lidstaten weet te ontlopen, want dan kun je zo ongeveer niets zeggen. Amsterdam houdt wat betreft de derde pijler een belofte in.
Ik wil ook zeggen dat daarom in dit verslag voor ons christen-democraten een paar belangrijke clusters aanwezig zijn, waarvan wij vinden dat die beslist in de eindversie moeten worden gehandhaafd. In de eerste plaats zijn dat de artikelen over de verantwoordelijkheidsverdeling, die de heer Wiebenga zelf heeft ingebracht. Dan de artikelen over de consensus, dan wel de meerderheidsbeslissing. Wij vinden daarom dat de Spaanse voorstellen op dit gebied niet kunnen worden aanvaard, want daarmee geven wij Amsterdam dan eigenlijk op, een tweede, zeer belangrijke cluster.
Een derde belangrijke cluster waar wij over gestreden hebben, is dat het begrip van veilige landen overeind moet blijven staan. Het hoort wel niet helemaal bij ontheemden als zodanig, maar de gedachte dat het veiligelandenprincipe, dat geen dom automatischepilootprincipe is, maar wel terdege ruimte laat voor individuele toetsing als het beslist nodig is dat dat veiligelandenprincipe overeind blijft.
Ik wil om deze redenen graag zeggen dat onze fractie het bijzonder op prijs zou stellen als het verslag in een goede vorm de eindstreep haalt, want een verslag als dit verdient een zeer grote meerderheid.

Van Bladel
Voorzitter, collega's, allereerst een compliment aan de heer Wiebenga voor zijn kritische kanttekeningen bij het voorstel voor een gemeenschappelijk optreden ten behoeve van de tijdelijke bescherming van ontheemden. Ik wil daarover een paar dingen opmerken. Het is een goede zaak dat er voor tijdelijke bescherming van vluchtelingen een aparte regeling wordt voorgesteld in geval van massale instroom. Het is daarbij essentieel de bestaande regelingen te harmoniseren, omdat ze op tal van onderdelen verschillen en die verschillen hebben voor de vluchtelingen gruwelijke gevolgen.
Terecht rapporteert Wiebenga dat de lidstaten de tijdelijke bescherming van ontheemden gelijktijdig dienen te laten aanvangen, toe te passen en te beëindigen opdat oneigenlijke migratiestromen worden voorkomen en de inspanningen evenredig over de verschillende landen worden verdeeld. Het mag niet zo zijn dat een lidstaat in geval van massale migratiestroom zijn grenzen sluit, waardoor ontheemden gedwongen worden een aangrenzend land illegaal binnen te gaan.
Het belangrijkste punt van dit voorstel is echter de harmonisatie van de basisrechten van ontheemden. Het voorliggende voorstel is inderdaad, zoals de rapporteur zei, het delen van de verantwoordelijkheid binnen de Unie. Een opvallend goed voorstel na het afsluiten van het Verdrag van Amsterdam is het benutten van de kansen die daarbij gegeven zijn in de derde pijler. Ik ben dan ook heel benieuwd hoe de lidstaten zelf hiermee om zullen gaan. In ieder geval, Voorzitter, moet de klok niet worden teruggedraaid in de richting van een veto. Ik sluit mij daarbij volkomen aan bij wat de rapporteur daarover heeft gezegd.

Elliott
Voorzitter, mag ik om te beginnen de heer Wiebenga complimenteren met zijn uitstekende verslag en de goede presentatie daarvan. Uiteraard wordt uitgegaan van de vooronderstelling dat de Commissievoorstellen in grote lijnen worden goedgekeurd.
Het is van vitaal belang dat wij goede voorzieningen treffen met het oog op een massale instroom van ontheemden, zoals wij die in de laatste jaren minstens één keer hebben meegemaakt. Wij moeten ervoor zorg dragen dat deze mensen naar behoren kunnen worden opgevangen wat betreft huisvesting, medische zorg, onderwijs voor hun kinderen en dergelijke. In mijn eigen land zijn reeds voorzieningen voor deze mensen getroffen, waaraan ook daadwerkelijk uitvoering wordt gegeven.
Als afgevaardigden voor de Britse Labourpartij hebben wij evenwel wat moeite met de voorstellen van de Commissie in hun huidige vorm. Ik heb begrepen dat de reacties in de Raad niet onverdeeld positief waren. Ik vermoed dat deze zaak opnieuw aan de orde zal komen, aangezien het twijfelachtig is of de Raad met de voorstellen in hun huidige vorm akkoord zal gaan. Een aantal landen stelt zich al dan niet terecht op het standpunt dat dit niet zozeer een communautaire aangelegenheid is, maar een zaak van de lidstaten zelf, zeker wat betreft de duur van de opvang van ontheemden.
Wij hebben met name moeite met het punt van de lastenverdeling en de mate van flexibiliteit van het beleid. Wij zijn in beginsel van mening dat er de mogelijkheid moet zijn om in een zo vroeg mogelijk stadium op individuele basis in te grijpen, in plaats van iedereen tegelijk te mobiliseren, waardoor er minder snel besluiten kunnen worden genomen.
Het is dan ook mogelijk dat wij ons genoodzaakt zullen zien om onze goedkeuring aan dit verslag te onthouden, afhankelijk van de vraag welke amendementen al dan niet worden aangenomen. Ik heb alleen onze bezwaren naar voren willen brengen.

Pirker
 Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, in dit debat worden telkens weer begrippen door elkaar gehaald. Niet de asielzoekers volgens het Verdrag van Genève vormen het probleem. Voor hen zijn er reeds regelingen, al verschillen die naargelang van het land. Het probleem ligt ook niet bij de gastarbeiders die in de onderscheiden landen worden opgenomen, ook hier weer op grond van sterk verschillende criteria. Dat alles zorgt voor lasten die weliswaar ook ongelijk verdeeld zijn, maar alles is nationaal geregeld.
Wat voor ons problemen oplevert en waar wij oplossingen voor moeten vinden is het vraagstuk van de ontheemden. Door de Balkancrisis zijn wij voor de eerste keer heel intens en zoals nooit tevoren met dat probleem geconfronteerd geworden. Daarvoor moeten wij oplossingen vinden. Het is namelijk gebleken dat individuele landen, zoals Duitsland, Oostenrijk en nog andere uiterst zwaar werden belast, gewoon omdat ze het dichtst bij de crisiszone gelegen waren. Daarbij komt nog dat die landen voordien reeds talrijke gastarbeiders uit derde landen samen met hun gezin hadden opgenomen. Zo kwamen er, bovenop de problemen van integratie, onderwijs, huisvesting enzovoort, nog extra problemen bij, zodat wij niet inzien hoe dit systeem nog kan worden voortgezet
Wij moeten nieuwe oplossingen vinden, omdat voornoemde landen, die weliswaar voor hun opvang van vluchtelingen internationale erkenning kregen, in de toekomst niet overbelast mogen worden. Daarom vind ik de voorliggende voorstellen goed. De lasten moeten hoe dan ook worden verdeeld, maar dat betekent ook een evenwichtige spreiding van de ontheemden. Compenserende betalingen helpen de betrokken landen niet, de betrokkenen moeten billijk worden verdeeld.
Ik wil echter nog een stap verder gaan. De feiten hebben ons namelijk geleerd dat er zich problemen voordoen, bijvoorbeeld doordat criminelen in het kielzog van de vluchtelingen- en ontheemdenstroom de respectieve landen binnenkomen en daar hun duistere praktijken - zij het nu wapensmokkel of drughandel - bedrijven. Wij moeten in mechanismen voorzien om te voorkomen dat zulke criminelen het land binnenkomen. Wij moeten dit reeds verhinderen door ook ernstige verdenking als reden tot uitsluiting en afwijzing te laten gelden.
Problematisch wordt het als wij niet alleen het gezin van de betrokkenen bescherming moeten bieden, maar als wij, zoals hier werd voorgesteld, behalve het kerngezin ook de verwanten moeten opvangen. Dat zou in onze landen tot extreme situaties leiden. Dit is een voorstel dat, in zijn huidige vorm, niet door ons kan worden aanvaard. Voor het overige verheugt het mij dat wij hier tot regelingen willen komen waar deze landen en heel Europa mee gebaat zijn.

Posselt
 Mevrouw de commissaris, wij hebben het probleem van de lastenverdeling herhaaldelijk samen besproken. U hebt ook aan verschillende ministers, zoals de Beierse minister van Binnenlandse Zaken Beckstein, gezegd hoe belangrijk een lastenverdeling voor u is. In dit opzicht betreur ik dat in uw voorstel hiervan niets terug te vinden is. Ik ben tevreden dat collega Wiebenga in zijn verslag een stap in de goede richting zet, vooral wanneer wij erin slagen de amendementen van collega Nassauer te laten aannemen en de andere te verwerpen. Dan kunnen wij een stap in de goede richting zetten.
Toch denk ik dat het eigenlijke probleem van een billijke spreiding van de ontheemden daarmee nog niet is opgelost. Immers, het gaat hier niet in de eerste plaats om financiële middelen, maar wel om communautaire solidariteit. Die solidariteit wordt in talrijke domeinen gevergd, en ze moet natuurlijk ook gelden wanneer het erop aankomt ontheemden en vluchtelingen op te vangen - en dat zijn geen asielzoekers, zoals de heer Pirker er terecht op gewezen heeft. Ook op dit gebied zijn bepaalde landen onevenredig zwaar belast.
Het gaat hier om een evenwichtige spreiding van de betrokken personen, want bij een plots toenemend aantal daalt de tolerantiegrens, met alle negatieve psychologische gevolgen van dien. Daarom is er - zoals in Duitsland, waar een systeem bestaat voor de verdeling tussen de verschillende deelstaten - een sleutel nodig voor de verdeling tussen de lidstaten van de Europese Unie. Aangezien het verslag hierover niets zegt, meen ik dat het zijn doel heeft gemist en dat er een nieuw verslag nodig is.
Wij zullen pogen verbeteringen door te drijven. Wij rekenen er echter op dat de Raad verbeteringen aanbrengt en vooral dat wij in een tweede fase een oplossing vinden om de beoogde doelstellingen te bereiken. Wat de unanimiteit betreft, meen ik dat wij het compromis van Amsterdam moeten toepassen, namelijk bij eenparigheid grondslagen leggen voor een nieuw beleid en na vijf jaar bij gekwalificeerde meerderheid op concrete politieke uitdagingen reageren.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, massale vluchten zijn een steeds terugkerend verschijnsel. Het is zelden te voorspellen waar en wanneer dat zal gebeuren, wel valt met zekerheid te zeggen dat het telkens weer zal gebeuren.
Wij hebben de laatste jaren een vluchtelingencrisis kunnen meemaken die meebracht dat bijna een miljoen vluchtelingen tijdelijk bescherming in Europa heeft gekregen. Ik denk dan aan de Bosnische vluchtelingencrisis. Het grootste probleem was dat het aantal vluchtelingen zo groot was dat het gevaar bestond dat onze capaciteit om de asielaanvragen nauwkeurig te onderzoeken vastliep. De meeste lidstaten hebben er daarom voor gekozen de beoordeling van de asielaanvragen uit te stellen en in plaats daarvan tijdelijke bescherming te bieden. Op die manier hebben een heel groot aantal mensen de bescherming die zij nodig hadden kunnen krijgen. Het probleem hierbij was dat dit gebeurde zonder enige coördinatie of samenwerking tussen de lidstaten. Het gevolg hiervan is dat het beleid van land tot land zeer verschilt. Wij hebben bijvoorbeeld kunnen zien hoe op verschillende tijdstippen de mogelijkheid ontstond om een tijdelijke verblijfsvergunning te krijgen. Hetzelfde gold voor het besluit dat de bescherming niet langer zou gelden. Dat heeft ertoe geleid dat mensen met een tijdelijke verblijfsvergunning die op korte termijn verloopt, zich naar landen zijn gaan begeven waar de mogelijkheid van tijdelijke bescherming nog wel aanwezig is.
Wij hebben ook kunnen zien hoe de sociale rechten van de vluchtelingen van land tot land verschillen. In het ene land mogen zij werken, in een ander land moeten zij wachten en in nog weer een ander land staan zij volledig buiten de arbeidsmarkt. Ook op het gebied van woningtoewijzing, gezondheidszorg, onderwijs en andere voorzieningen zijn er grote verschillen. Ook dat brengt het gevaar mee dat asielzoekers zich binnen de Europese Unie gaan verplaatsen. Het is daarom belangrijk dat de Europese Unie bekijkt onder welke voorwaarden zij toekomstige vluchtelingencrises tegemoet gaat treden. Onze burgers vinden het vanzelfsprekend dat er een betere samenwerking en een meer gelijke regelgeving tot stand komt. Dat blijkt zowel uit het Verdrag van Maastricht als, in nog grotere mate, uit het nieuwe Verdrag van Amsterdam. Het is onze taak om ervoor te zorgen dat deze doelstelling verwezenlijkt kan worden.
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie moet in meerdere opzichten als een compromis worden gezien. Wij weten dat historische banden en geografische factoren een grote rol spelen wanneer het erom gaat welke landen asielzoekers van een bepaalde regio of een bepaald land opvangen. Ons voorstel geeft de Raad daarom een grote flexibiliteit. De gedachte is dat besluiten van geval tot geval moeten worden genomen. Wij hebben in dit voorstel een gedeelte opgenomen dat een solidaire verdeling van de asiellasten behandelt. Deze kwestie houdt dit Parlement al jarenlang in hoge mate bezig. Dat blijkt volgens mij ook uit het huidige debat. Ons idee is dat de Raad wanneer er een vluchtelingencrisis ontstaat, ook de ruimte moet hebben voor dat soort besluiten. Men kan dan altijd later nog bekijken of deze voorstellen al dan niet toereikend zijn. Dit is wellicht ook de meest omstreden kwestie in het voorstel en hier is indertijd in de Commissie zeer intensief over gesproken. Daarom heb ik er ook voor gekozen zoveel mogelijk rekening te houden met de vele, langdurige onderhandelingen die wij al in de Raad hierover gehad hebben. Ik heb ernaar gestreefd te voorkomen dat de inhoud van het voorstel de mogelijkheid om überhaupt tot overeenstemming te komen over tijdelijke verblijfsvergunningen, op het spel zet.
Het Luxemburgse voorzitterschap heeft de onderhandelingen tot nu toe op een zeer opbouwende wijze geleid. Het voorstel is ook onlangs tijdens de informele vergadering van de Raad in Luxemburg op 9 en 10 oktober aan de orde gekomen. Ik was daar in de gelegenheid om de Raad nogmaals in herinnering te brengen hoe belangrijk het is dat wij tot een positief resultaat kunnen komen. Wij kunnen er enkel over speculeren wanneer de volgende vluchtelingencrisis ontstaat. Hoe eerder wij over deze kwestie overeenstemming bereiken, hoe beter.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het debat te gronde niet opnieuw openen, maar aangezien ik persoonlijk ter discussie gesteld ben - men heeft mij gezegd dat ik het verslag niet gelezen heb, dat ik een dwaas ben, dat ik een fascist ben enzovoort - wil ik toch het volgende zeggen.
Ten eerste heb ik het verslag van onze collega wel degelijk gelezen. Ten tweede lijkt het mij niet dwaas om in de toekomst rekening te houden met massale vluchtelingenstromen uit Zuidoost-Azië of NoordAfrika, zoals het socialistische of communistische beleid die in het verleden ook al veroorzaakt heeft. Dit is immers precies de zin van ons debat. Ten derde denk ik niet dat u gek bent, mijnheer Schulz, maar ik zie niet goed in hoe u mij kan verwijten dat ik geen massale toevloed van vreemdelingen in mijn land wens maar tegelijk van hen wil profiteren. Ten vierde wil ik er ook nog zonder wrok op wijzen, mijnheer Schulz, dat mijn familie zelf ooit ook op de vlucht gegaan is. Dat is natuurlijk niet uw schuld maar die van uw ouders. Dit zou u echter tot meer bescheidenheid moeten aanzetten tegenover een Fransman die zijn land probeert te beschermen tegen een invasie van vreemdelingen.

Schulz
 Mijnheer de Voorzitter, precies die laatste opmerking van collega Gollnisch sterkt mij in de volgende vaststelling: er zijn mensen aan wie men, gelet op hun beklagenswaardige situatie, alles moet vergeven. Daartoe behoort de heer Gollnisch!

Posselt
 Mijnheer de Voorzitter, ik heb om een andere reden het woord gevraagd, maar ik wil eerst even dit zeggen: ik aanvaard niet dat de ouders van de heer Schulz en ons aller ouders worden beledigd en wijs de stelling van collectieve schuld in welke vorm ook van de hand! Dat heeft in dit huis niets verloren! Ik zeg dit hier als Duitser en als Europeaan.
Ik wilde evenwel een vraag stellen aan mevrouw de commissaris en daarom heb ik het woord gevraagd. In haar antwoord heeft zij er immers niet op gereageerd. Mevrouw de commissaris, ik wilde enkel weten waarom u de Raad geen voorstel tot lastenverdeling hebt gedaan. Was daarvoor reeds in de Commissie geen meerderheid? Of was het anticiperende gehoorzaamheid tegenover de Raad? Dat is mijn concrete vraag.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het er wel degelijk over gehad dat ook de Commissie de kwestie van de lastenverdeling in haar voorstel heeft opgenomen en de mogelijkheid voor de Raad opent om in verband met deze situatie op grond van dit voorstel tot een lastenverdeling te komen. Later kan men er altijd over praten of dit voorstel al dan niet toereikend is. Maar, zoals gezegd, het staat in het voorstel.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Cacao, chocolade, koffie en cichorei
De Voorzitter
Aan de orde is de behandeling van het verslag (A4-0310/97) van de heer Lannoye, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de voorstellen voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende: - voor menselijke voeding bestemde cacao- en chocoladeproducten (COM(95)0722 - C4-0303/96-96/0112(COD)) - inzake extracten van koffie en extracten van cichorei (COM(95)0722 - C4-0304/96-96/0117(COD)).

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, schijn bedriegt en het dossier van de chocolade is helemaal niet onbelangrijk.
Chocolade is natuurlijk een lekkernij maar deze lekkernij bekleedt een niet te verwaarlozen plaats in het dagdagelijkse leven van vele Europeanen. Ze houdt verband met de cultuur, met de gastronomie en ik zou zelfs zeggen met het gevoelsleven. Bovendien is cacao, het basisingrediënt voor chocolade, een levensbelangrijke grondstof voor heel wat landen in het Zuiden, in het bijzonder in West-Afrika en alle ACS-landen waarmee wij bevoorrechte relaties onderhouden. Het gaat hier dus om een politiek belangrijk vraagstuk en ik denk dat dit klaar en duidelijk is voor velen van ons.
Het voorstel van de Commissie heeft als doel de richtlijn uit 1973 te wijzigen en de lidstaten die dat wensen de mogelijkheid te bieden het gebruik van plantaardige vetstoffen ter vervanging van cacaoboter toe te staan tot maximum 5 % van het totale gewicht. Dit maakt een groot verschil omdat 5 % van het totale gewicht tot 30 % van het gewicht aan cacaoboter kan uitmaken. Dit voorstel van de Commissie maakt de uitzondering tot regel. Het bevat heel wat zwakke punten en ik zal vier belangrijke punten aanhalen.
Ten eerste bestaat er geen betrouwbare en nauwkeurige analysemethode om de hoeveelheden van deze plantaardige vetstoffen in chocolade precies te meten. Ten tweede stelt de Commissie geen enkele beperking voor inzake het soort plantaardige vetstoffen dat mag worden gebruikt. Het kan om om het even welke vetstof gaan. Ten derde is er geen voorafgaande evaluatie geweest van de negatieve gevolgen van de toepassing van deze richtlijn voor de cacaoproducenten en met name voor de cacaoproducerende ACS-landen. Ten vierde wordt niet voorzien in een duidelijke benaming opdat de consument een verstandige keuze kan maken op basis van concrete informatie. Er wordt gesproken van een duidelijke, neutrale en objectieve vermelding zonder meer, wat heel vaag is.
Het standpunt van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, die ik hier vertegenwoordig, bevredigt mij slechts gedeeltelijk en mijns inziens kan het ook een aantal collega's maar gedeeltelijk bevredigen. Ik wil de belangrijkste standpunten van onze commissie nog even samenvatten. De commissie maakt de inwerkingtreding van de richtlijn in de eerste plaats afhankelijk van het bestaan van een betrouwbare analysemethode. Dat is heel positief gezien de opmerking die ik hierover zopas gemaakt heb. Er is inderdaad een betrouwbare analysemethode nodig vóór de richtlijn in werking treedt. Ten tweede heeft onze commissie twee belangrijke overwegingen aangenomen die het gebruik van kunstmatig bekomen plantaardige vetstoffen willen beperken en ik denk hierbij aan enzymenprocédés. Maar zij heeft enkel overwegingen aangenomen en geen artikelen en dit wijst duidelijk op een gebrek aan samenhang. Ten derde stelt zij een evaluatie van de weerslag voor de ACS-landen voor, maar wel a posteriori , wat wel problemen stelt. Ten vierde stelt onze commissie in verband met de benaming voor de aanwezigheid van plantaardige vetstoffen te vermelden naast de lijst van ingrediënten. Wij moeten deze beslissing van een meerderheid in de commissie respecteren, maar dit lijkt mij als rapporteur restrictiever dan het voorstel van de Commissie.
Daarnaast heeft onze commissie een aantal overwegingen aangenomen waarin wordt herinnerd aan de verplichtingen en de verbintenissen van de Europese Unie tegenover de ACS- en de ontwikkelingslanden, maar ook hier staan geen artikelen tegenover. Ik trek uit al deze feiten de volgende besluiten. Wij moeten eerst en vooral 18 van de 21 amendementen aannemen. Als rapporteur ben ik van oordeel dat we die onvoorwaardelijk moeten steunen. De drie overige amendementen en met name de twee amendementen inzake etikettering en de benaming stellen echter wel een probleem. De benaming zou niet gewijzigd of verbeterd worden maar integendeel enigszins beperkt worden, omdat eenvoudigweg een speciale vermelding zou worden aangebracht naast de lijst van ingrediënten. Een aantal amendementen, die door verschillende fracties zijn ingediend, zijn bedoeld om dit recht te zetten. Mijns inziens moeten we die steunen en als rapporteur ben ik zo vrij dit te doen.
Ten tweede moeten we een aantal amendementen aannemen tot invoering van met de aangenomen overwegingen overeenstemmende artikelen. Dat is het minste wat we kunnen doen.
Dit is het belangrijkste, mijnheer de Voorzitter, en ik wil besluiten met twee opmerkingen. Ten eerste, wij hebben enkele weken geleden het verslag van de heer Martens over het Groenboek van de Commissie inzake onze betrekkingen met de ACS-landen aangenomen. Het bevat in punt 97 de volgende zin: " Het Parlement herinnert aan het negatieve voorstel tot wijziging van de richtlijn inzake cacao dat de Commissie heeft goedgekeurd en dat het onsamenhangende karakter van het ontwikkelingsbeleid illustreert" . Dit is zonder meer een heel precieze en unanieme kritiek van het Parlement op het voorstel van de Commissie.
Daarnaast wil ik nog een oproep doen. Naar mijn mening heeft de Europese Unie momenteel geen goed imago bij de publieke opinie. Kan zij het zich op een gebied als dit, dat verband houdt met de voeding, veroorloven wetten op te stellen die de verscheidenheid vernietigen en duidelijk niet tot een verbetering van de kwaliteit leiden en zo een groot deel van de Europese consumenten voor het hoofd te stoten? Mijns inziens is het antwoord neen, mijnheer de Voorzitter.

Happart
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling moet ik u meedelen dat een meerderheid van onze commissie ermee ingestemd heeft het gehalte aan andere plantaardige vetstoffen dan cacao bij de bereiding van chocolade op 5 % te brengen.
Dit gezegd zijnde wil ik u in eigen naam zeggen dat ik het helemaal niet eens ben met dit standpunt en wel om vier fundamentele en principiële redenen. Ik erken het recht van iedereen op smaak en tradities die van die van mij verschillen, maar verwacht van de anderen hetzelfde. Voor mij is chocolade een levensmiddel waarvan het deel aan plantaardige vetstoffen uit cacaoboter bestaat. Dit lijkt elementair, maar het dient toch onderstreept.
De consumenten hebben recht op een zo goed mogelijk product. Elke wijziging van de samenstelling maakt de weg vrij voor allerlei surrogaten en kan gevolgen hebben die misschien niet zonder gevaar zijn voor de gezondheid van de mens.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, weet u net als ik dat cacao voor een aantal landen met een zwakke economie het enige economisch rendabele exportproduct is. Mijns inziens zou het onaanvaardbaar zijn dat de Europeanen die volgende week aan de Paritaire Vergadering ACS-EU in de Togolese hoofdstad Lomé deelnemen, zouden moeten toegeven dat er inderdaad een kloof gaapt tussen onze woorden en onze daden. Wij zetten inderdaad schitterende overeenkomsten op papier, maar in de praktijk geven wij de voorkeur aan rijke financiers uit de Verenigde Staten of andere landen, die er niet voor terugdeinzen om economieën te vernietigen en onze morele verbintenissen met voeten te treden om enorme winsten op de markten en in de handel te maken.
Afrika is het natuurlijke complement van Europa. Wij hebben dit continent ten tijde van de kolonies twee eeuwen lang uitgebuit of vernield. Wij moeten Afrika nu respecteren en een economisch, voor onze beide continenten solidair partnerschap ermee sluiten. Ten slotte moeten wij weerstand bieden aan de dikke lobby's.

Maij-Weggen
Voorzitter, zelden heeft een ontwerprichtlijn tot zoveel problemen geleid als het stuk dat de Commissie nu aan ons heeft voorgelegd. Wanneer wij dan vaststellen dat deze kwestie al meer dan twintig jaar aansleept en dat er al drie eerdere pogingen zijn gedaan door de Commissie om een werkbaar compromis te vinden, dan moeten wij eigenlijk vaststellen dat de Commissie hier gewoon incompetent is gebleken. Wat de Commissie ontwikkelingssamenwerking betreft, en ik treed als haar rapporteur op, is het standpunt dat dit zoveelste Commissievoorstel gewoon onaanvaardbaar is. Commissaris Bangemann mag zich dit wel aantrekken.
Wat zijn onze bezwaren? Ik zet ze nog eens op een rijtje. De Europese Unie schendt met dit voorstel haar eigen Verdragen; zowel in het Verdrag van Rome, het Verdrag van Maastricht, het Verdrag van Amsterdam als in het Verdrag van Lomé staat dat de Europese Unie de positie van ontwikkelingslanden moet verbeteren. Ik citeer maar een van die artikelen, namelijk artikel 130 U, lid 1, van het Verdrag van Maastricht: " Het beleid van de Gemeenschap op het gebied van ontwikkelingssamenwerking is gericht op de duurzame economische en sociale ontwikkeling van de ontwikkelingslanden en meer in het bijzonder van de armste ontwikkelingslanden, en op een harmonische en geleidelijke integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie" . Welnu, deze richtlijn zal leiden tot een exportdaling van 60.000 tot maximaal 200.000 ton cacao uit meer dan tien derdewereldlanden, met een grote schade voor miljoenen kleine cacaoboeren die van de cacao afhankelijk zijn.
De Europese Commissie schendt met deze richtlijn ook de internationale cacao-overeenkomst die de Unie verplicht om de vrije import van cacao te bevorderen om zo de inkomsten van cacaoproducerende landen te stabiliseren. Daarmee schendt zij opnieuw haar eigen Verdragen. Want in het Verdrag van Maastricht staat: " De Gemeenschap houdt zich aan verbintenissen en doelstellingen die zij in het kader van de Verenigde Naties en andere bevoegde internationale organisaties heeft onderschreven" . De Commissie heeft bovendien een richtlijn aan ons voorgelegd waarin staat dat 5 % alternatieve vetten in chocolade in de hele Unie is toegestaan terwijl die 5 % niet precies kan worden vastgesteld. De Commissie heeft zelfs onlangs een onderzoek laten starten naar betere meetmethodes om de marge van 40 % te kunnen opsporen. Waarom heeft de Commissie dat niet gedaan in al die twintig jaar waarin zij met dit probleem tobt?
De positie van de Commissie ontwikkelingssamenwerking is duidelijk. Wij vinden dat er geen alternatieve vetten thuishoren in chocolade, en wij vinden dat de Commissie deze richtlijn of op 0 % moet zetten of moet intrekken. De schade in de ontwikkelingslanden staat in geen verhouding tot het profijt op de interne markt en het profijt voor de consument. De enige lachende derde - en ik geef de heer Happart daar gelijk - is de grote chocolade-industrie, de grote multinationals, die er 40 miljoen dollar per jaar beter van worden.
Wanneer geen van onze standpunten de meerderheid haalt, zal ik als laatste noodgreep, en ik benadruk dat, voor de amendementen stemmen die mevrouw Thyssen heeft ingediend. Zij vraagt om als alternatieve vetten alleen tropische vetten toe te staan en de richtlijn pas in werking te laten treden wanneer ook duidelijk is dat die 5 % echt precies kan worden bepaald. Maar het is een laatste redmiddel als er niets meer te redden is. In principe blijf ik bij mijn standpunt: het moet een nullijn zijn, en anders kan de Commissie dit voorstel beter terugnemen. Het is eigenlijk een schandelijk voorstel.

De Coene
Voorzitter, waarde collega's, het chocoladedebat is een emotioneel debat en laat ons daarom uitgaan van de feiten. De Europese Commissie heeft een voorstel geformuleerd met twee principes. Ten eerste, de lidstaten beslissen zelf over het gebruik van andere plantaardige vetten dan cacaoboter. Ten tweede, het vrije verkeer moet gegarandeerd worden maar met een extra etiketteringsvoorwaarde voor chocolade met plantaardige vetten. Hierop twee bemerkingen. In welke mate zal een lidstaat kunnen weerstaan aan de druk van de eigen industrie als die concurrentienadelen ondervindt ten opzichte van lidstaten waar de plantaardige vetten wel zijn toegestaan? Ook hier dreigt economische druk het evenredigheidsbeginsel uit te hollen.
De bijkomende etiketteringsvoorwaarde is zeer vaag. De Commissie spreekt van een duidelijke, neutrale en objectieve vermelding naast de lijst van de ingrediënten. Maar wat bedoelt men hiermee precies? Is die bijkomende etiketteringsverplichting niet in strijd óf met het Béarnaise-arrest óf met de etiketteringsrichtlijn? Ik heb de vraag aan de Commissie gesteld tijdens de vergaderperiode van ons Parlement in september. Ik heb een officieel en schriftelijk antwoord gekregen van de Commissie en ik wil dat hier toch even citeren. De Commissie schrijft mij letterlijk: " Het arrest in kwestie, het Béarnaisearrest, in niet van toepassing" . En ten tweede: " De etiketteringsrichtlijnen vormen geenszins een beletsel. Integendeel, in artikel 6, lid 6, van richtlijn 79/112 wordt uitdrukkelijk voorzien in de mogelijkheid van dit soort maatregelen" . De Commissie beroept zich dus op artikel 6, lid 6, van de etiketteringsrichtlijn en samen met een aantal collega's heb ik twee amendementen ingediend die precies hetzelfde doen. Het lijkt me dan ook meer dan normaal dat de Commissie die amendementen zal accepteren aangezien we precies hetzelfde zeggen. Mag ik daaromtrent van de Commissie een precies antwoord krijgen bij het einde van dit debat. Want wat is uiteindelijk de centrale kwestie? Het gaat natuurlijk niet alleen voor of tegen plantaardige vetten op een moment dat in zeven lidstaten het gebruik van plantaardige vetten, en ik vind dat spijtig maar het is zo, wordt getolereerd en toegestaan. Het gaat natuurlijk over hoe je de consument daarover informeert en het verbaast me dat sommigen de consument wel willen informeren maar liefst niet te veel. De voorstanders van de plantaardige vetten zeggen dat hun producten excellent zijn. Ik geloof ze. Waarom is men dan bang om de consument in te lichten over het gebruik van wat zo excellent is? Heeft men iets te verbergen?
Een ander aspect. De voorgestelde richtlijn gaat uit van het principe dat voor hetzelfde product overal in de Unie dezelfde verpakking moet worden gebruikt. Uitstekend principe! Laat ons dan ook voor huishoudmelkchocolade geen uitzonderingen toestaan. De Commissie leefmilieu heeft zich in die zin uitgesproken: laat ons consequent zijn. Één regime voor iedereen, erga omnis , geen uitzonderingen.
Ik zou willen eindigen met een dubbele oproep aan de nationale delegaties en aan de fracties. Laat ons ophouden met de gênante en schadelijke vertoning over wiens amendement nu eigenlijk het beste is. Met veel mensen willen we op wat details na hetzelfde, namelijk een betere consumentenvoorlichting. Wij hebben een voorstel gedaan op basis van wat de Commissie wil, artikel 6, lid 6, van de etiketteringsrichtlijn. Maar andere collega's hebben ook goede voorstellen gedaan. Het gaat dus niet over wie het beste amendement heeft, het gaat erover een ruime politieke meerderheid te bereiken zodat we van invloed kunnen zijn op het legislatieve proces.
En een tweede oproep. Tal van nationale regeringen, veel politieke partijen en veel parlementsleden zijn principieel gekant tegen het gebruik van plantaardige vetten. Wij hebben abstractie gemaakt van ons standpunt. We accepteren de twee regelingen, maar op basis van duidelijke consumenteninformatie. Mogen we vragen dat ook van de andere kant een betekenisvolle stap vooruit komt?

Thyssen
Voorzitter, een voorstel van richtlijn dat zoveel emoties, discussies en lobbywerk teweeg heeft gebracht, heb ook ik zelden gezien. Ik denk zelfs dat ik er meer energie aan besteed heb het laatste jaar dan ik in een heel jaar chocolade kan eten. Het chocoladedossier is een voorbeeld bij uitstek van het feit dat uitstel van behandeling van een probleem niet altijd vooruitzicht biedt op een goede afhandeling ervan. Voorzitter, de houding van de EVP is van in het begin duidelijk geweest en wij blijven die ook aanhouden. Dat wil zeggen, wij willen het volgende: wij komen op voor behoud van de subsidiariteit in die zin dat als lidstaten dit willen, zij moeten kunnen beslissen dat zij de productie van chocolade met andere vetten op hun grondgebied verbieden.
In de tweede plaats ijveren wij voor een beperking van de aard van de vetten tot bepaalde tropische vetten. Met betrekking tot het overwegende gedeelte van de richtlijn is de milieucommissie achter deze eis gaan staan maar dit is helaas niet het geval voor het operationele deel, of liever, nog niet. Want er zijn amendementen ingediend, ook van ons, om dit te veranderen en we rekenen erop dat die de steun krijgen van de collega's.
In de derde plaats, Voorzitter, zullen wij EVP-ers nooit aanvaarden dat wetgeving gemaakt wordt waarvan de naleving niet precies controleerbaar is. Wij hadden in de milieucommissie al een amendement ingediend dat bepaalt dat er eerst een analysemethode moet komen die toelaat met voldoende precisie te detecteren of en hoeveel andere vetten in chocolade zitten, en de inwerkingtreding van de nieuwe richtlijn moet daarvan afhankelijk gemaakt worden. Dit amendement heeft de meerderheid gehaald en wij blijven het uiteraard steunen.
In de vierde plaats blijven wij vechten voor de democratische behandeling van wetten. Wij aanvaarden niet dat de comitologie het Europees Parlement buiten spel zet als de richtlijn ooit nog eens moet aangepast worden aan de algemene regels van het voedingsbeleid. Ons amendement om het toepassingsgebied van de comitologie te reduceren, heeft het in de milieucommissie gehaald. Wij blijven het uiteraard verdedigen en steunen.
Ten vijfde vroegen wij in de milieucommissie een studie achteraf over de impact van deze richtlijn op de afzet van cacaoboter door ontwikkelingslanden. Een goed beleid vergt opvolging, men moet de consequenties van zijn eigen stemgedrag onder ogen durven zien en als het nodig is, moet men zijn eigen wetten dan aanpassen aan de resultaten. Ook dat zit goed wat de milieucommissie betreft, Voorzitter, ook daar blijven wij op onze stelling.
En dan ten zesde en laatste, en zeker niet het minst belangrijke, is de zorg om de consument. De consument, die recht heeft op informatie en die recht heeft om te weten welke kwaliteit hem wordt aangeboden. Wij willen hem garanties geven voor die rechten. Maar met de voorstellen tot wijziging of aanvulling van de verkoopsbenaming hebben wij nooit ingestemd. De EVP heeft bij de behandeling van de etiketteringsrichtlijn altijd gepleit voor een andere filosofie, voor een heel ruime toepassing naar de letter, maar ook naar de geest van rechtspraak ter zake en wij blijven op die piste staan. Maar dat wil niet zeggen dat wij de consument geen informatie willen geven, Voorzitter. Wij hebben de zaak opnieuw bediscussieerd omdat onze amendementen op het vlak van etikettering het niet gehaald hadden in de milieucommissie. De zaak is opnieuw aan de orde gekomen in onze fractie en we zijn uiteindelijk met een grote meerderheid in de fractie achter een nieuw amendement gaan staan, waarin wij vragen dat op een leesbare manier, op een opvallende wijze, steeds op de voorkant, te kennen wordt gegeven dat andere plantaardige vetten toegevoegd zijn aan de producten. Wij denken, Voorzitter, dat we met die eis de consument het best dienen. Al de alternatieven zeggen: we doen het bij de verkoopsbenaming, bij dit product betekent het dat de consument moet gaan zoeken tussen de kleine lettertjes op de achterkant, want daar staat de verkoopsbenaming en die mag daar ook staan als aan dit product, chocolade, andere vetten toegevoegd worden, dan zal de consument moeten kijken naar de gouden kleine lettertjes op de zijkant om te weten of er andere plantaardige vetten inzitten. Ons voorstel garandeert de voorkant en ik denk, Voorzitter, dat dat de meeste garanties geeft.
Voorzitter, tot slot nog dit. Met al die amendementen, met alle pogingen die we hier naar ik hoop samen ondernemen, redden we niet alles, maar alternatieven hadden we niet. De zaak moest afgewogen worden, terugverwijzen was voor onze fractie getuigen van incompetentie en onverantwoordelijkheid omdat het om een medebeslissingsprocedure gaat en wij dus onze volle wetgevende bevoegdheid kunnen uitoefenen. Wij willen ze uitoefenen, wij zeggen "ja" tegen de vijf procent maar willen daarnaast alle garanties voor Afrika en voor de consument, en op die manier zullen wij kleur bekennen, Voorzitter, en ons stemgedrag consequent, anderhalf jaar consequent, op die beginselen afstemmen.

Hyland
Voorzitter, kwaliteitsnormen en kwaliteitscontroles nemen binnen de Europese voedingsmiddelensector een zeer belangrijke plaats in, en wij moeten er, uit een oogpunt van consumentenbescherming, op toezien dat alle voedingsmiddelen aan de strengste eisen voldoen tijdens het hele traject vanaf de productie tot aan de consument.
Overregulering leidt evenwel tot onnodige verstarring van de sector, wat uiteindelijk ten koste zal gaan van het assortiment, en houdt geen rekening met allerlei regionale en nationale kwaliteitsproducten.
Wat Ierland betreft, spelen de landbouw en de aanverwante voedingsmiddelensector een centrale rol binnen onze economie, en de chocolade-industrie, waar dit debat over gaat, is economisch gezien ook een zeer belangrijke bedrijfstak. De chocoladesector biedt in Ierland aan 3000 mensen werk en neemt jaarlijks ± 225 miljoen liter melk en 40 ton Ierse suiker af. Ierse melkchocolade - ik kwam in de verleiding om een stukje te proeven van de reep die werd getoond - wordt gezien als een kwaliteitsproduct en vindt bij de consument veel waardering.
De zuivelsector is voor de Ierse boeren net zo belangrijk als de cacaoproductie voor andere landen, en ik heb geenszins de intentie om de betekenis van de cacaoproductie voor de landen die daarvan afhankelijk zijn, te minimaliseren.
Het voorstel van de Commissie om 5 % plantaardige vetten in chocolade toe te staan, is acceptabel, evenals het besluit van de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming om daarvan melding te maken in de ingrediëntenlijst. Dat maakt een aanduiding op de voorkant van de verpakking overbodig. Het voorstel van de Commissie, dat het mogelijk maakt om chocolade met plantaardige vetten in alle vijftien lidstaten op de markt te brengen in plaats van in de huidige zeven, verdient naar mijn mening onze steun, zodat de interne markt goed kan gaan functioneren.
Op grond van de argumenten die ik reeds heb gegeven, en met name gezien de Ierse afhankelijkheid van de voedingsmiddelensector, roep ik mijn mede-parlementsleden op om vast te houden aan de huidige uitzonderingsregeling voor Ierland en het Verenigd Koninkrijk op grond waarvan de aanduiding "melkchocolade" binnen het afzetgebied van beide landen is toegestaan. Ik wil de lidstaten en degenen die hier aanwezig zijn, vragen om deze regeling te continueren.

Kestelijn-Sierens
Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, ik vrees dat we hier verzeild geraken in een debat waar rede en algemeen aanvaarde principes moeten wijken voor emotie, nationale belangen en ook het eigenbelang. De harmonisatie van de chocoladewetgeving moet naar mijn gevoel beantwoorden aan een tweevoudige doelstelling: ten eerste, de chocoladeproducenten, - importeurs en -exporteurs onderwerpen aan gelijke rechten en plichten om zo dezelfde troeven te geven op de Europese interne markt en, ten tweede, de consument laten genieten van de voordelen van een interne markt door hem keuzemogelijkheden te bieden. De liberale fractie is daarom voorstander van, ten eerste, een volledige harmonisatie en, ten tweede, een duidelijke etikettering.
Onder volledige harmonisatie verstaan wij dat niet alleen de verkoop maar ook de productie van chocolade met plantaardige vetten overal in de Unie mogelijk moet zijn. Als we voorstander zijn van een echte interne markt, dan eist de logica zelf dat we niet alleen het vrije verkeer, maar ook de productie overal toelaten. Een regeling waarbij de lidstaten soeverein beslissen of ze al dan niet plantaardige vetten in hun productie toestaan, is niet langer houdbaar. Grote producenten kunnen hun productie verplaatsen naar landen waar dit wel toegelaten is, en kunnen dan hun productie onder dezelfde merknaam verkopen in de landen die dit zouden verbieden. De kleine chocoladefabrikant die lokaal produceert, is daarentegen beperkt in zijn vestigingsmogelijkheden en is dus de dupe.
De etikettering dan. In een vrije markt is het niet de taak van de wetgever om te beslissen welk recept de producent dient te gebruiken. Het is wel zijn taak de vastgelegde minimumhoeveelheden te doen naleven. Aan de andere kant moet de consument op basis van een duidelijke etikettering de chocolade kunnen kiezen die beantwoordt aan zijn smaak, zijn traditie en, waarom niet, zijn bezorgdheid voor de ontwikkelingslanden. Onder een duidelijke etikettering verstaan de liberalen een eenvormige, duidelijke vermelding op een vaste plek, met name boven, maar duidelijk te onderscheiden van de lijst van ingrediënten, in duidelijk leesbare letters.
Collega's, graag wil ik nog twee opmerkingen kwijt. Onze fractie verzet zich tegen de idee om plantaardige vetten te beperken tot drie tropische vetten. Met een dergelijke bepaling krijgen we binnen de kortste keren reeds problemen met de Wereldhandelsorganisatie, en dan wordt deze richtlijn een doodgeboren kind. En ten tweede, we steunen evenmin de amendementen die de toepassing van deze richtlijn afhankelijk maken van die ene communautaire detectiemethode. In dit verband wil ik de collega's wijzen op de richtlijn van '89 inzake de officiële controle op levensmiddelen, die ter zake uniforme regels vastlegt. Daarom dienen wij amendement 54 in, dat aansluit op deze richtlijn.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, wij, in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, hebben het voorstel van de heer Lannoye gesteund omdat het ons uitgebalanceerd voorkwam. Als wij het met het voorstel van de heer Lannoye eens waren, was dat omdat ik geloof dat dit voorstel vasthield aan bepaalde principes die in acht dienen te worden genomen bij het goedkeuren van de herziening van deze richtlijn.
In de eerste plaats duidelijke en volledige etikettering. Zoals Richtlijn 79/111 in artikel 2 duidelijk aangeeft, mogen consumenten niet in verwarring worden gebracht. En in de tweede plaats moeten de ecologische, sociale en economische repercussies zo veel mogelijk worden beperkt.
Bovendien heeft de Heer Lannoye rekening gehouden met de Overeenkomst met de ACS-landen en de artikelen 130 U en 130 V van het Verdrag, die heel goed aangeven in welke mate de Unie rekening dient te houden met de ACS-landen, vooral met die dertig of eenendertig landen welke rechtstreeks met de productie van cacao te maken hebben.
Hoe dan ook, dit debat onderkent de complexiteit van het onderwerp en geeft voorts duidelijk aan dat we het eens moeten zijn met wat de heer Lannoye gezegd heeft, namelijk dat we moeten proberen de economische, ecologische en sociale gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Vanmorgen, tijdens het debat over de situatie van de Unie, hebben twee leiders van twee grote fracties in deze vergadering herinnerd aan onze betrekkingen met de ACS-landen en gewezen op de eis dat die betrekkingen gebaseerd zijn op eerlijke handel. Als de richtlijn aangenomen wordt in de vorm waarin zij thans wordt voorgesteld, zal volgens het Directoraat-generaal studies van het Europees Parlement de vraag naar cacaoboter tot 200.000 ton lager uitvallen, hetgeen een beduidende economische verslechtering voor bepaalde landen inhoudt. Meer dan 1, 5 miljoen landbouwers zullen hier zwaar door worden getroffen, en dat zijn kleine producenten die, zoals de heer Lannoye in zijn verslag terecht aangeeft, het milieu ontzien aangezien ze weinig chemische middelen gebruiken.
En dan is er nog het probleem van de etikettering: ik geloof dat de publieke opinie in Europa daar gevoelig voor is. We herinneren ons allemaal het probleem van de gekke koeien waarover mevrouw Roth-Behrendt voor de follow-up-commissie een verslag moet uitbrengen. De gevoeligheid van de Europese bevolking voor deze zaken leidt ertoe dat men steeds duidelijker informatie verlangt aangaande hetgeen men consumeert, en waarvoor men geld uitgeeft. Mevrouw Thyssen heeft bij wijze van duidelijke illustratie een chocoladereep getoond en aangegeven dat de duidelijke vermelding of zo'n reep wel of geen plantaardige vetten bevat doorslaggevend is met betrekking tot de vraag of de consument hem wel of niet koopt. Samengevat: respect voor de overeenkomsten die we met derde landen hebben gesloten, respect voor de consument en respect voor de wetgeving van de Europese Unie.
Dat is wat in het voorstel van de heer Lannoye geëist wordt. Wij hopen dat de voorgestelde amendementen succes hebben en dat iedereen voor dit voorstel zal kunnen stemmen.

Aelvoet
Voorzitter, collega's, allereerst wil ik minister Gauze, de minister van Grondstoffen van Ivoorkust, welkom heten, die het belangrijk genoeg gevonden heeft om dit debat bij te wonen. Op de eerste plaats zou ik willen zeggen dat onze vertegenwoordiger in de milieucommissie, Paul Lannoye, die ook rapporteur werd over deze richtlijn, heel vlug heeft moeten vaststellen dat er absoluut geen draagvlak was voor de nuloptie in dit Parlement. Vandaar dat we die met pijn in het hart maar zeer vlug hebben moeten opgeven.
Ten tweede, zodra we vastgesteld hebben dat die kaart onhaalbaar was, hebben we de kaart getrokken van maximaal gewicht leggen bij de consument. Om die consument ten volle zijn rol te laten spelen, moet je dan aan de naam zelf van het product werken door er iets aan toe te voegen. Dat was de stelling, en die is nooit tegengesproken in de milieucommissie, maar men heeft dan wel achteraf amendementen ingediend om het onmogelijk te maken. In ieder geval blijven wij het belangrijk vinden, vandaar dat wij een amendement hebben ingediend waar opnieuw die keuze aangeboden wordt, want dat is de beste keuze. Niet omdat het van ons komt, maar als je in de naam aangeeft: met toevoeging van andere plantaardige vetten, dan ziet iedere consument dat. De voorbeelden die mevrouw Thyssen heeft laten zien met die verpakkingen, dat alles speelt zich uiteraard af in de huidige situatie waar er alleen echte chocolade op onze markt aanwezig is en dan heeft Côte d'Or het niet nodig om dat er aan de voorkant in grote letters op te zetten. Dat spreekt toch voor zich, dat verstaat toch een klein kind.
Ten derde, het is dus perfect mogelijk om volgens de etiketteringsrichtlijn te werken op de benaming van het product en daarin geef ik de heer De Coene van harte gelijk. Ons gaat het er dus om te proberen hier de best mogelijke keuze te krijgen en rond de best mogelijke keuze een meerderheid te vinden. Hoe hoger die ligt, des te beter voor ons en daar willen wij voor vechten.
Ten vierde is het een evidentie dat dit ontwerpvoorstel van de Commissie, dat niet verbeterd is geweest door de milieucommissie, totaal strijdig is met de verplichtingen die we zijn aangegaan in Lomé en ook bij het internationaal akkoord over de cacao, waar onder andere de EU heeft ingezet voor een grotere afname van cacaoboter. Het is dus onmogelijk te pretenderen dat men de export van met name de Afrikaanse landen ook veilig kan stellen als men een zeer zwakke aanduiding heeft voor de consument. Dus het resultaat in de milieucommissie is nu een vermelding in kleine lettertjes achteraan, het beste is in de naam zelf, en als dat niet haalbaar is, moet men kijken waar het het beste terechtkomt. Maar laten we ons inzetten voor de beste keuze.
En ten slotte, ter attentie van mevrouw Maij-Weggen: ik vind uw conclusie een beetje incoherent. U zegt langs de ene kant terecht dat dit voorstel slecht is, en dan zegt u uiteindelijk: maar laten we dan de amendementen van mevrouw Thyssen steunen. Ik zeg niet dat die niet, en onder geen enkele voorwaarde, gesteund moeten worden, maar ik beweer wel dat er sterkere beschermingsmogelijkheden zijn dan de amendementen van mevrouw Thyssen en dat die eerst uitgeprobeerd moeten worden. Vandaar, en dat zijn dan mijn laatste opmerkingen, als mevrouw Thyssen een impactstudie vraagt in 2002, dan zijn dat vijgen na Pasen en de kabinetschef van Moreels heeft mij dat ook gezegd: dat helpt ons niet, dat is veel te laat. Een impactstudie maak je op voorhand.
Ten tweede, als het erover gaat om te zeggen: het analyse-instrument moet er nog zijn, dan is het nuttig dat dat aangenomen is, omdat dat ons toelaat om tijd te winnen. Maar die tijdwinst heeft alleen zin als die gekoppeld kan worden aan sluitende voorlichting van de consument, zodat de consument effectief het verschil kan maken, en dat doe je op de beste manier met een toevoeging aan de naam.

Maij-Weggen
Voorzitter, mevrouw Aelvoet heeft mij aangesproken en zij heeft mij verkeerd begrepen. Ik kan het in twee zinnen rechtzetten. Ik heb gezegd: wanneer de nullijn niet wordt geaccepteerd - en daarover zijn amendementen ingediend - en wanneer ook de terugverwijzing niet wordt geaccepteerd - en ook daar zijn amendementen voor ingediend - dan zijn de amendementen van mevrouw Thyssen in een worst case scenario nog altijd beter dan de 5 %. Maar naar mijn oordeel moet de rapporteur aan het eind zien wat het resultaat is, en als het geen goed resultaat is, moet hij alles gewoon terugverwijzen naar de Commissie.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Maij-Weggen. Hoe dan ook, een spreker kan alleen twee keer in één debat het woord voeren als het gaat om een punt van orde, en daar was geen sprake van. Ik neem daar nota van. In ieder geval bedankt voor uw korte interventie.

Thyssen
Mijn naam is hier drie keer genoemd door mevrouw Aelvoet. Zij zegt dat wat ik voorstel uiteindelijk niet haalbaar is of niet goed, maar ik zou mevrouw Aelvoet willen zeggen: leest u alstublieft de richtlijn etikettering eens.

De Voorzitter
Mevrouw Thyssen, als u ergens bezwaar tegen wilt maken, zal ik u aan het slot van het debat het woord geven. Op dit moment kunt u niet het woord voeren.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik wist niet dat mevrouw de commissaris een specialiste was op het vlak van chocolade maar haar collega's hebben vandaag zeker andere verplichtingen.
Waarde collega's, mijnheer de minister van Grondstoffen van Ivoorkust, laten wij ons niet vergissen: ons debat over chocolade is veel belangrijker dan we op het eerste zicht zouden kunnen denken. Als ons Parlement vandaag zo verdeeld is over deze kwestie en de emoties zo hoog oplaaien, is dat niet omdat Kerstmis en oud en nieuw naderen, maar veeleer omdat wij hier een heel belangrijke aangelegenheid behandelen, waaruit duidelijk de gevaren van het afglijden van de interne markt blijken. Het is dan ook jammer dat de bevoegde commissaris niet aanwezig is, ook al ben ik blij u, mevrouw Gradin, hier te zien.
Want waarover hebben wij het eigenlijk? De Europese Unie heeft in 1973 een wetgeving inzake chocolade aangenomen die perfect een dubbele taak vervult: enerzijds de bescherming van de consument en anderzijds de verdediging van de belangen van de producerende landen. Om tegemoet te komen aan een aantal nieuwe lidstaten en hun nationale tradities te respecteren, zijn afwijkingen toegestaan. Het zou inderdaad slecht overgekomen zijn als Straatsburg of Brussel de Europese burgers een bepaalde smaak zouden opgelegd hebben. Maar de Commissie is nu van oordeel dat het naast elkaar bestaan van deze twee stelsels niet langer voldoet, omdat de onaantastbare regels van de interne markt niet gerespecteerd zouden worden. Zij stelt ons vandaag dan ook voor de uitzondering tot regel te maken.
Met deze complete ommezwaai stelt zij ons eigenlijk andermaal een harmonisatie naar beneden toe voor. Ik stel eenvoudigweg vast dat de Commissie opnieuw in de aanval gaat in deze zaak, hoewel ik mij meen te herinneren dat het Europees Parlement haar eerste poging ter zake al klaar en duidelijk verworpen heeft. Als wij in dit tempo voortgaan, zullen wij een Europees model zonder enige smaak laten opbouwen dat begint bij een harmonisatie van de Europese keuken. Dit zou uiterst dom en uiterst gevaarlijk zijn.
In tegenstelling tot velen van u, ben ik geen specialist inzake chocolade maar ik stel vast dat de Commissie zich hier opmaakt om een praktijk te veralgemenen waarvan ze zelf erkent dat die heel wat gevaren inhoudt.
Laten wij de Commissie dan ook niet tot het einde volgen in wat zij ons voorstelt. Wij hebben - net als een aantal andere collega's - amendementen ingediend opdat het verslag van de heer Lannoye aan de traditie van het Parlement zou beantwoorden. Mijns inziens moet niet alleen de harmonisatie van de belangen van onze landen maar ook de verdediging van de belangen van onze partners, zoals de ACSlanden, een prioriteit voor ons zijn. Ik hoop dat het Parlement erin slaagt deze prioriteiten te verdedigen en zich niet laat meeslepen in een geleidelijke en stille harmonisatie, die uiteindelijk heel bitter dreigt te zijn.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, het Commissievoorstel over cacao, waarover we het hier hebben, schiet op een aantal punten duidelijk tekort. Die punten moeten hersteld worden. Pas dan is het voorstel ook voor mijn fractie acceptabel.
De Europese Commissie heeft geprobeerd de problemen die op de interne markt zijn bij de productie en verkoop van chocoladeproducten op de meest simpele manier op te lossen, namelijk door het meest vrije regime voor de chocoladeproductie voor iedereen te laten gelden. Dat wil zeggen: volledige vrijheid voor eenieder om 5 % vervangende vetten te mogen gebruiken. Dat lijkt aantrekkelijk, maar het ontkent de reeds meer dan twintig jaar bestaande tegenstelling tussen lidstaten over het gebruik van die vetten. Voor ons is het uitgangspunt dat zuivere chocolade geen vervangende vetten mag bevatten, dat is de consument in de meerderheid van de Unie gewend en dat kun je niet zo maar veranderen. Daar komt bij dat de gevolgen voor de ontwikkelingslanden die cacao produceren zeer ingrijpend kunnen zijn.
Wij willen best inzien dat er een aantal reële problemen op de interne markt zijn. De fabrikanten van zuivere chocolade, zonder andere vetten, hebben een concurrentienadeel en de consument kan worden bedot door een productnaam die met zijn ervaring overeenstemt. Er moet dus wel wat gebeuren.
Ik meen dat het compromis goed gevonden kan worden via de aanduiding op het etiket. Er is een heel duidelijke trend naar meer mondigheid onder de consumenten, men wil weten wat men eet. Daarom kan er mijns inziens niets tegen zijn, zo duidelijk mogelijk te zijn over wat er in het product zit en wat niet.
We mogen bovendien de gevolgen van een verandering van de samenstelling van chocolade voor de cacaoproducerende landen niet over het hoofd zien. Weliswaar zien wij al jaren een stijgende vraag naar cacao, maar een plotselinge wijziging naar 5 %, zonder bijkomende maatregelen, zou desastreus kunnen blijken voor een aantal ontwikkelingslanden.
Ik benadruk dus nogmaals dat wat mij betreft het etiket de aangewezen plaats is om dit jarenlang lopende conflict op te lossen. Die vermelding moet dan wel prominent op het etiket aanwezig zijn, dus absoluut niet in de miezerige lettertjes van de ingrediëntenlijst. Dan houd je de meerderheid van de chocoladeconsumerende bevolking in Europa voor de gek. Mocht het in de stemming over de amendementen toch die kant opgaan, dan kunnen wij onze steun niet aan de resolutie geven.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, allereerst een pluim voor de heer Lannoye. Het belangrijkste onderdeel van het voorstel vinden wij in artikel 2 van de richtlijn. Uit hoofde hiervan mogen de lidstaten de toevoeging van andere plantaardige vetten dan cacaoboter toestaan. Dat betekent dat als deze richtlijn wordt aangenomen, de lidstaten op hun grondgebied de handel moeten toestaan van producten waaraan plantaardige vetten zijn toegevoegd en die de benaming chocolade dragen. De producten met toegevoegde plantaardige vetten zouden op die manier bevoordeeld worden boven het edele product. Dat zou dan immers geen uit zuiver cacao vervaardigd product meer zijn, maar een luxe artikel.
Wij weten dat op grond van de huidige technische kennis het gehalte aan plantaardige vetten ternauwernood vaststelbaar is en de foutenmarge 40 % bedraagt. Daarom hebben wij een amendement ingediend waarin staat dat de cacaoboter vervangen mag worden door plantaardige vetten tot een percentage van hoogstens 5 % van het totale gewicht van het eindproduct. Op die manier hebben wij de verplichtingen kwantitatief vastgelegd. De sociale en economische gevolgen van deze richtlijn zouden met name voor de producerende landen zeer ongunstig zijn. In West-Afrika bijvoorbeeld zijn bij de teelt van cacao twee miljoen landbouwers betrokken en als wij daar hun gezinsleden bijrekenen, komen wij uit op 11 miljoen mensen.
Ook de ACS-landen, waarvan er 31, op een totaal van 70, bij deze teelt betrokken zijn, zouden nadelige gevolgen ondervinden van deze richtlijn. Ons inziens had deze richtlijn gebaseerd moeten zijn op een onomstotelijke analysemethode voor het vaststellen van het gehalte aan plantaardige vetten in het eindproduct. Ook had men hierin cijfers moeten geven betreffende de gevolgen van de richtlijn voor het verloop van de cacaomarkt. Pas dan had deze richtlijn efficiënt kunnen zijn.
De Afrikaanse en Caraïbische economie is voor een groot deel afhankelijk van het cacaoinkomen. De richtlijn zou deze een zware slag toekennen en honger en werkloosheid veroorzaken. Dat zou dan weer tot emigratie leiden van al die mensen die hun inkomen met de cacaoteelt verdienen. Als wij ook nog kijken naar de politieke en economische onrust die het gevolg zou kunnen zijn van een oppervlakkige bestudering en overhaaste aanneming van de richtlijn en naar de inspanningen die de Unie ter bestrijding van de armoede in de ontwikkelingslanden en voor hun geleidelijke opneming in de wereldeconomie levert, dan kunnen wij niet anders dan tot de slotsom komen dat deze richtlijn verworpen dient te worden.

Whitehead
Voorzitter, wat ik vandaag te zeggen heb, zal niet in goede aarde vallen bij het grote bondgenootschap van degenen die hier vandaag het debat hebben gedomineerd met hun blijken van legitieme bezorgdheid over de derde wereld en van afkeer van de interne markt en economische belangen die zich als hoge beginselen voordoen. Ik wil alleen maar een paar dingen zeggen tot de rapporteurs en daarna tot enkele parlementsleden in deze vergaderzaal. Ik spreek hier als iemand die zich sterk met de Derde Wereld verbonden voelt en emotioneel geraakt is door de wijze waarop degenen onder ons die toevallig op een andere wijze chocolade maken en dat al mijn leven lang zo hebben gedaan, het soms te verduren hebben gekregen.
In de eerste plaats zou ik tot de rapporteurs willen zeggen dat de compromispoging van de commissie milieubeheer voortvloeit uit de noodzaak een middenweg te vinden tussen die legitieme bezorgdheid enerzijds en de druk van de interne markt anderzijds. Als je alleen het ene wil en niet het andere, dan zou je niet met ons door één deur kunnen. Maar de heer Lannoye heeft niet altijd een juiste weergave van de amendementen gegeven, zoals ook het geval was bij amendement 13 dat door mij is ingediend, en nog een aantal andere. Daarin wordt gestreefd naar een goede etikettering van de producten, op een goed zichtbare plaats, waar de consument alle informatie kan vinden die nodig is om te achterhalen of er alleen cacaoboter is gebruikt of niet.
Vervolgens zei mevrouw Maij-Weggen namens haar commissie, dat zij in wezen streven naar 0 %. Zij willen alle alternatieve vetten uit de Europese Unie weren. Mocht dat niet haalbaar zijn - en dat is duidelijk niet het geval: zelfs de heer Happart moest erkennen, hoezeer hij dat ook betreurde, dat de commissie landbouw bereid was akkoord te gaan met 5 % plantaardige vetten voor de hele Unie - dan zouden zij opteren voor de amendementen van mevrouw Thyssen, die inmiddels twee ijzers in het vuur heeft. Zij wil dat er een methode wordt vastgesteld om de samenstelling van chocolade te verifiëren. Op die gedachte was nog nooit eerder iemand gekomen. Daar sta je niet bij stil als je een bonbonnetje opeet en je afvraagt of er al dan niet vervangende ingrediënten zijn gebruikt. Nu moet er dan een methode komen om dat uit te zoeken.
In de controlerichtlijn zijn al voorzieningen getroffen om fabrikanten te verplichten tot vermelding van de bestanddelen van chocolade met 5 % plantaardige vetten. De heer Happart heeft niet gelijk als hij zegt dat de chocolade zoals wij die altijd hebben vervaardigd, geen echte chocolade is. Dat is het wezenlijke punt in de discussie over een andere productnaam. De chocolade zoals die in zeven lidstaten wordt vervaardigd, zou geen echte chocolade mogen worden genoemd. Maar het is geen namaak, het is wel degelijk chocolade, en daaraan zou eenieder maar beter kunnen wennen. Op de interne markt moeten al deze producten naast elkaar kunnen bestaan, zonder daarbij in strijd te handelen met onze internationale verplichtingen.
Tot slot wil ik ten aanzien van de melkchocolade nog opmerken dat het besluit om de bijzondere regeling voor melkchocolade te schrappen, niets van doen heeft met dit debat. Het gaat hierbij om de toevoeging van dierlijke vetten en dat is een heel andere zaak. Ik weet voor chocolade waaraan melk is toegevoegd, geen nauwkeuriger omschrijving te bedenken dan de term melkchocolade. Met dat uitgangspunt voor ogen moeten wij de voorstellen van de commissie milieubeheer steunen en de plannen van de Commissie in grote lijnen volgen.

Schnellhardt
 Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, chocolade is een zoete verleiding, voor velen een slechte gewoonte, voor de Europese Unie een rode lap. Daarbij is chocolade maar een minieme aanvulling van onze voeding. Niemand schrijft voor hoeveel salami er op de pizza moet, hoeveel aardbeien op de aardbeientaart. Het is voldoende dat de ingrediënten worden aangegeven. Alleen voor chocolade zou dat niet gelden! Twee markten in Europa die verbeten hun positie verdedigen, voor een stuk ook met bedenkelijke middelen.
De blokkade en de chocoladerichtlijn horen eigenlijk op de vuilnishoop van de Europese ontwikkeling thuis. Helaas zijn wij nog niet zover, maar ik voorspel dat wij ooit zover zullen komen. Ik denk dat de discussie één ding duidelijk heeft gemaakt: een bevredigende oplossing is alleen mogelijk als wij de respectieve tradities in ere houden. Het komt er in essentie op aan dat wederzijdse respect te verzoenen met de doelstellingen van de interne markt en met de bescherming en de voorlichting van de Europese consument. Daarbij moeten wij uitgaan van het principe dat bij de interne markt voor levensmiddelen thans de volgende regel geldt: wederzijdse erkenning van de nationale voorschriften, bijvoorbeeld over de samenstelling van voedingsmiddelen.
Dat principe werkt en het werkt onder meer doordat uniforme Europese etiketteringsvoorschriften de bescherming en de voorlichting van de verbruiker garanderen. Het zou daarom verkeerd zijn ingrediënten uit andere plantaardige vetten dan uit cacaoboter te verbieden of die vetten over heel Europa verplicht toe te laten. Van wederzijds respect zou dan geen sprake meer zijn.
Een correct uitgangspunt is, de lidstaten autonoom te laten beslissen over het al dan niet toelaten van andere plantaardige vetten, maar de handel vrij te laten. Maar dan moet men de verbruiker heldere, eenduidige en duidelijk zichtbare informatie over de samenstelling geven. Er liggen amendementen voor welke die doelstelling waarmaken en een werkelijke Europese aanpak beogen, namelijk de voornoemde eerbied voor de respectieve tradities in een richtlijn omzetten. Ik wil alle collega's ertoe oproepen, die aanpak mogelijk te maken.
Men moet er zich vooral voor hoeden door eenzijdige etiketteringsvoorschriften het begrip chocolade slechts op een deel van de Europese producten toepassing te laten vinden, of de verkoopbenaming te vervalsen. Bij de laatste wijziging van de etiketteringsrichtlijn is dit Parlement hard in de clinch gegaan met de Raad om te verhinderen dat discriminerende en concurrentievervalsende regels worden ingevoerd. Wij zouden onszelf een slechte dienst bewijzen door dit nu voor chocolade te eisen en toe te laten.
Ik wil hier ook nog eens onderstrepen dat voornoemde aanpak echt een compromis zou zijn, dat ongeveer het midden houdt tussen alle mogelijke oplossingen. Het moet voor ons duidelijk zijn dat de beslissing van de EU-Commissie en van de parlementaire commissie in feite de juiste weg is. Laten wij die kans benutten en bewijzen dat wij Europees denken en geen nationale belangen achternahollen!

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Lannoye oprecht feliciteren met zijn uitstekende verslag. Ik heb een aantal redenen om dit te doen, want twaalf jaar geleden bevond ik mij ook al in dezelfde situatie en was ik zelf rapporteur bij de eerste poging van de Commissie.
De tekst is vandaag nog altijd dezelfde als twaalf jaar geleden. De inzet is dezelfde en er is in deze zaak geen vordering gemaakt. Het voorstel van de Commissie is overbodig, het is gevaarlijk en het is een slecht voorstel. Het is overbodig omdat de status quo vandaag iedereen de kans biedt de chocolade te eten die hij wenst. Het is gevaarlijk omdat het de kwaliteit van onze betrekkingen met en onze hulp aan een aantal ontwikkelingslanden ernstig in vraag stelt. Het is een slecht voorstel omdat het slecht voorbereid is en een stevige technische basis mist.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet op alle aspecten van het probleem terugkomen, maar wil enkel uw aandacht vestigen op de kwestie van de controle van het maximum van 5 % aan plantaardige vervangende vetstoffen. Wij kunnen deze stoffen vandaag wel opsporen, maar we beschikken nog altijd niet over een techniek die het mogelijk maakt deze vervangstoffen te meten. Twaalf jaar geleden zei de Commissie ook al dat "deze methodes verfijnd zouden worden" . Zij herhaalt vandaag echter dat "deze methodes verfijnd zullen worden" . We staan dus nog altijd even ver en er is geen vooruitgang geboekt.
Hierover ondervraagd door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming bleef de ambtenaar van de Commissie erop hameren dat er wel degelijk vooruitgang geboekt is. Hij kon echter niet de minste vooruitgang op dit vlak aanwijzen. Dit illustreert, terloops gezegd, de afhankelijkheid van de Commissie van een aantal invloedrijke krachten bij de voorbereiding van deze tekst.
Kunnen wij deze zo middelmatige, zo slecht voorbereide richtlijn amenderen? Ik hoop van wel, maar ik betwijfel het. Als wij ze niet kunnen wijzigen, mijnheer de Voorzitter, moeten we de moed hebben ze te verwerpen.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, er zit zeker een cultureel aspect, een gevoelsmatig aspect aan chocolade maar ik zou het over de smaak willen hebben, ook al ben ik geen specialist. De liefhebbers weten wel dat goede chocolade met cacaoboter bereid wordt. Elke toevoeging van andere vetstoffen tast de smaak aan. Om deze kwaliteit te beschermen bepaalde de richtlijn uit 1973 dat het verboden was andere plantaardige vetstoffen dan cacao te gebruiken bij de bereiding van chocolade. Deze regel werd door de zes stichtende leden van de Gemeenschap gerespecteerd.
Na de eerste uitbreiding van de Gemeenschap kregen de nieuwe lidstaten van een afwijking en mochten plantaardige vetstoffen maximaal 5 % van het totale gewicht van de chocolade uitmaken. De bres was geslagen. Nu maken zeven lidstaten gebruik van deze afwijking en de overige acht handhaven het oorspronkelijke verbod. Onder druk van de chocolademultinationals heeft de Commissie op 17 april 1996 een voorstel voor een richtlijn aangenomen dat de lidstaten de mogelijkheid wil bieden om de toevoeging van plantaardige vetstoffen toe te laten in naam van het vrij verkeer van goederen. Deze richtlijn is een vlucht naar voren. We weten allemaal dat de toepassing enorme gevolgen zou hebben, zowel voor de kwaliteit van de chocolade als voor de inkomsten van de ACS-landen die cacao produceren.
De toevoeging van plantaardige of zelfs synthetische vetstoffen zou tot een nivellering naar beneden van de kwaliteit van onze chocolade leiden. Bovendien bestaat er geen precieze en gemakkelijk toe te passen techniek om precies te meten hoeveel vetstoffen chocolade bevat.
De inkomsten van de cacaoproducerende ontwikkelingslanden zouden een aanzienlijke daling te zien geven - die op 300 miljoen dollar geraamd wordt - omdat niet alleen de afzetmogelijkheden zouden verminderen maar ook de prijzen zouden dalen.
Deze richtlijn schiet ook tekort op het vlak van de verbintenissen die de Europese Unie in het kader van de internationale cacao-overeenkomst is aangegaan.
Ik juich het toe dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking het voorstel voor een richtlijn verworpen heeft maar de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft dit helaas niet gedaan. Ik heb goed geluisterd naar de argumenten die de heer Lannoye aangevoerd heeft, maar wanneer wij amendementen op de richtlijn aannemen, storten wij ons in een gevaarlijk proces dat eigenlijk op een aanvaarding van de richtlijn neerkomt. Zelfs als er een aantal wijzigingen worden aangebracht, zijn deze nog altijd vooral van formele aard.
Met het oog op de bescherming van de kwaliteit van chocolade en de belangen van de cacaoproducerende ACS-landen ben ik voor de verwerping van de richtlijn, Aldus wil ik de Raad een duidelijk signaal geven. Als de Raad echt een harmonisatie op Europees vlak wil, moet hij de toevoeging van andere vetstoffen dan cacaoboter maar in de hele Unie verbieden en de lidstaten niet langer de mogelijkheid bieden om hiervan af te wijken.

Breyer
 Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het voorstel van de Commissie is een aanval op de amateurs van chocolade, die willen dat chocolade chocolade blijft. Zij willen geen surrogaatchocolade, maar echte chocolade met cacaoboter. Chocolade met synthetische vetten of met soja- en koolzaadolie blijven niet alleen de fijnproevers in de keel steken, de toelating van die surrogaten zal ook voor de ontwikkelingslanden verwoestende gevolgen hebben, aangezien de vraag er zal afnemen.
Dit betekent ook een regelrechte schending van het cacaoverdrag, waarin de Unie er zich reeds in 1993 toe verbond de consumptie van cacao te bevorderen. De producenten hebben cacaoplanten aangeplant in de hoop dat dit verdrag zou worden nageleefd. Ongeveer een tiende van de totale cacaobonenproductie zou geen afnemer meer vinden.
Het Europees Parlement moet er zich voor inzetten, dat er een duidelijke etikettering komt. De leden van de milieucommissie wilden zich enkel vastleggen op de verplichting de synthetische plantaardige vetten in chocolade op de ingrediëntenlijst te vermelden. Wij weten echter dat slechts 4 % van de verbruikers die kleine letters leest.
Wij verdedigen de opvatting dat de beslissing aan de mondige verbruiker moet worden overgelaten. Ons amendement strekt ertoe dat op het product klare en duidelijke vermeldingen worden aangebracht, zodat de consument die beslissing kan nemen. Iets anders kunnen wij hoegenaamd niet aanvaarden, bijvoorbeeld dat de aanduiding enkel in de klein gedrukte tekst van de ingrediëntenlijst gebeurt. Wij zijn ook tegen het gebruik van chemische en via gentechnologie gefabriceerde surrogaten. Chocolade is weliswaar een surrogaatdrug, maar wij willen er geen surrogaatstoffen in.
Het komt er thans voor het Europees Parlement op aan geen knieval te doen voor de surrogaatvettenindustrie maar op te komen voor zuivere chocolade. Dat moet de positie van het Europees Parlement zijn! Harmonisatie is goed, maar moet de juiste richting uitgaan. In plaats van minderwaardige surrogaatstoffen te gebruiken en te aanvaarden dat de schuldenlast van de ontwikkelingslanden toeneemt, moeten strenge kwaliteitsnormen en de invoer van cacao gehandhaafd blijven.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, ik wil meteen klaar en duidelijk stellen dat ik persoonlijk, en overigens net als mijn fractie, volledig tegen het voorliggende voorstel voor een richtlijn en met name tegen artikel 2 gekant ben. Mijn standpunt lijkt misschien te simpel, maar ik ben van oordeel dat chocolade met cacao gemaakt moet zijn en dat elk product dat met andere ingrediënten bereid is, heel eenvoudig een andere naam moet dragen.
Ter verdediging van de richtlijn heeft de heer Schnellhardt, vrij merkwaardig, gezegd dat niemand wil weten hoeveel aardbeien er op een aardbeientaart liggen. Dat is juist, maar ik wil hem eenvoudigweg antwoorden dat, als men deze taart met pruimen maakt, het niet langer aardbeientaart maar pruimentaart is. Zouden wij bereid zijn een drank die van appelsap gemaakt is als "wijn" te beschouwen of één of andere margarine "boter" te noemen? Zeker en vast niet, en wij zouden nog gelijk hebben ook! Wij hebben ermee ingestemd eigenaardige, door hormonen opgezwollen dieren die karkassen van dode schapen te eten krijgen, als koeien te beschouwen, maar wij hebben gezien waartoe dit geleid heeft. De voorliggende kwestie is ongetwijfeld minder gevaarlijk maar is toch ernstig genoeg, zoals onze rapporteur in herinnering heeft gebracht. Alles is hier al gezegd over de technische en commerciële aspecten van deze kwestie.
Ik zou de vraag dus in het algemeen willen stellen: is onze Europese Unie een supermarkt waar alleen de wetten van zoveel mogelijk winst en zo laag mogelijke productiekosten gelden of gaat het om een politiek bouwwerk, dat met name op de waarden solidariteit, kwaliteit en loyauteit gebouwd is?
De solidariteit ten aanzien van de cacaoproducerende landen, die wij in deze overwegingen hebben aangemoedigd, houdt alvast in dat wij geen wetgeving mogen aannemen die ertoe zou bijdragen deze landen te ruïneren.
De kwaliteit die wij moeten bevorderen, is die van producten die door hun eigenheid, hun eigen kwaliteiten en door het culturele aspect van hun gebruik bijdragen tot een voeding die de mens met het beste in zichzelf verzoent, ook al gaat het hier maar om chocolade. Ikzelf ben van oordeel dat de strijd van kwaliteit tegen kwantiteit één van de veldslagen is die de menselijke beschaving tegen de onbeschaafdheid van industrie en productivisme voert.
Loyauteit bestaat er tenslotte in dat wij dit pure liberalisme en de marktregels overstijgen en de consumenten, die ook burgers zijn, precies informeren over wat hen wordt aangeboden. Onze inspanningen voor de Europese integratie moeten in de ogen van de Europeanen op een constante verbetering in plaats van een aantasting van de kwaliteit van hun bestaan gericht zijn. Als harmonisatie nodig is, moet ze naar boven toe en volgens de hoogste eisen gebeuren en niet naar beneden, want onze medeburgers zouden een aldus opgevat Europa afwijzen.
Mijnheer de Voorzitter, dit zijn de redenen waarom ik mij tezamen met de unanieme Fractie Europese Radicale Alliantie tegen dit voorstel verzet en de amendementen steun die zich hier radicaal tegen verzetten.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, nu we het vandaag over chocolade hebben, blijkt er tussen de lidstaten geen eensgezindheid te bestaan, omdat we allemaal andere tradities en regels hebben betreffende de plantaardige vetstoffen die in de chocoladeproductie gebruikt mogen worden. Zeven landen zijn met hun regels de cacaoproducerende landen tegemoet gekomen. Acht landen hebben er met hun regels voor gezorgd dat de vrouwen in de allerarmste landen zoals Burkina Faso en Mali de noten van de karitéboom, die 20 % van hun BNP uitmaken, kunnen blijven exporteren. Ik persoonlijk vind dat we gerust verder hadden kunnen leven met deze scheefgetrokken concurrentievoorwaarden in de chocoladeproducerende sector en dat we onze aandacht beter op een versoepeling van de etiketteringsregels in deze richtlijn hadden gericht.
Dit gezegd zijnde, wil ik Paul Lannoye toch graag feliciteren voor de energie die hij heeft geïnvesteerd in deze eenvoudige, maar toch moeilijke zaak om tot een compromis te komen, waarmee ik grotendeels kan instemmen. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat het product dat de consumenten in de lidstaten tot nog toe altijd chocolade hebben genoemd, ook in de toekomst onder die naam verkocht mag worden en dat uit de etikettering moet blijken welke plantaardige vetstoffen gebruikt werden. Ik vind het logisch dat de etikettering moet aansluiten op de ingrediëntenlijst, zoals in de Commissie milieuzaken werd beslist. Wat ik echter het allerbelangrijkst vind, is dat we de amendementen die het gebruik van synthetische methodes in de productie van plantaardige vetstoffen verbieden, erdoor krijgen. Dit biedt de ontwikkelingslanden immers de zekerheid dat zij ook in de toekomst hun op natuurlijke wijze vervaardigde producten zullen kunnen blijven exporteren. Indien deze amendementen niet worden aangenomen, is het ook totaal onaanvaardbaar dat wij de toevoeging van enige andere plantaardige vetstof dan cacaoboter zouden goedkeuren en dat zeg ik als Deen.
Dit geldt ook voor de amendementen die de GGO's verbieden. De novel food -verordening regelt immers alleen de etikettering, terwijl het voor de ontwikkelingslanden noodzakelijk is dat de productie zelf verboden wordt.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, Europa bemoeit zich met alles en vandaag bemoeit het zich ook met chocolade. De dictatuur van de eenheidsmarkt leidt onvermijdelijk tot de dictatuur van één enkele regelgeving. Dit kan voor chocolade op voorwaarde dat ze de grondbeginselen eerbiedigt: correcte informatie voor de consument, verscheidenheid en kwaliteit van de producten en belangen van de ondernemingen. Dit is echter niet wat ons door de Europese autoriteiten en een aantal amendementen wordt voorgesteld.
Het principe van eerlijke informatie voor de consument wordt inderdaad niet gerespecteerd, wanneer producten die andere plantaardige vetstoffen dan cacao bevatten, chocolade genoemd worden, zeker wanneer we weten hoe moeilijk de percentages van de verschillende gebruikte oliën echt kunnen worden gecontroleerd.
De verscheidenheid en de kwaliteit van de producten worden inderdaad niet gerespecteerd, wanneer vette producten op basis van karité of palmolie of zelfs soja of koolzaad als chocolade verkocht mogen worden. Dit leidt tot een standaardisering, een banalisering van de voedingsgewoonten, tot een verlies aan smaak en aroma's, tot een soort "verangelsaksing" van de gastronomie. Ik groet hierbij de ambassadeurs van de chocolade en de goede smaak op de tribune.
De Europese belangen alsook die van een aantal bevriende landen waarmee wij samenwerken, zoals Ivoorkust, worden inderdaad niet gerespecteerd wanneer men het spel van de multinationals speelt en het gebruik voorbereidt van Amerikaanse soja bij de bereiding van zoetigheden die enkel nog de naam chocolade dragen.
De Commissie in Brussel pakt deze zaak verkeerd aan. Zij gedraagt zich zoals generaal de Gaulle ooit vreesde, zoals een commissie van het Amerikaanse Congres. Wij wijzen de veramerikanisering van de wereld af en weigeren de belangen van de multinationals te dienen. De afgevaardigden van het Front national zullen dan ook tegen dit voorstel voor een richtlijn stemmen.

Roth-Berendt
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het hier - laten wij er nog maar eens op wijzen - over de levensmiddelenwetgeving in de Europese Unie, die, zoals de wetgeving in het algemeen, in het teken van de harmonisatie staat. Immers, al wie zijn producten graag willen verkopen, is voorstander van een vrij verkeer van goederen. Daartoe behoort overigens ook Frankrijk, wanneer het zijn Franse producten wil slijten, maar dat wil men in dit debat wel eens over het hoofd zien.
Als wij een vrij verkeer van goederen willen hebben en garanderen, en dat wil immers iedereen, dan moet eerst aan een aantal vereisten zijn voldaan. Die vereisten waren voor ons steeds dat binnen de Europese Unie producten en hun ingrediënten in geen geval de gezondheid mochten schaden. Dat was steeds het credo van onze levensmiddelenwetgeving. In tegenstelling tot velen die vandaag aan het woord zijn geweest, heb ik sinds acht jaar elk wetsvoorstel over levensmiddelen begeleid en steeds hetzelfde herhaald: ingrediënten moeten absoluut onschadelijk zijn voor de gezondheid, ze mogen geen risico op allergische reacties opleveren, ze mogen niet kankerverwekkend zijn, ze moeten van die aard zijn, dat mensen ze kunnen verbruiken zonder ziek te worden. Daar zijn wij het allen over eens.
Als hier nu echter gediscussieerd wordt over het feit dat er ingrediënten zijn die klaarblijkelijk slechter zijn dan andere, dan wil ik graag weten waarom. Ik bewonder de moed - als ik kwaadwillig zou zijn, zou ik zeggen de arrogantie - van degenen die geloven dat er goede en slechte chocolade is. Zij die graag Zwitserse chocolade eten - en ik ben een expert in alle chocolades van de wereld - zijn verrast als zij vaststellen dat er plantaardig vet in zit. Hetzelfde geldt voor andere chocolades. Ik heb zoals iedereen mijn lievelingschocolade. Het maakt voor mij niets uit of die nu al dan niet plantaardig vet bevat. Het is een kwestie van smaak en dat is zo bij iedereen. Zeggen dat, omdat Groot-Brittannië en Zweden plantaardig vet - ik zeg wel plantaardig vet - in hun chocolade gebruiken, het om surrogaatchocolade gaat, getuigt van arrogantie ten aanzien van de hele bevolking aldaar, die met die chocolade vertrouwd is en hem graag eet.
Ik meende dat onze aanpak hier in het Europees Parlement steeds was de mondigheid van de burgers aan te moedigen, want dat hoor ik toch telkens opnieuw. Als wij dat doen, dan hoeven wij maar één ding te regelen: hoeveel mag er in een product zitten, opdat het nog als dusdanig kan worden bestempeld? Wij doen het zo met leverworst: hoeveel lever moet erin zijn en mag er misschien soja-eiwit inzitten? Wij doen het zo met wijn en met alle andere producten. En al degenen onder u die vandaag gesproken hebben, zullen zeker aan mijn kant staan, wanneer wij weldra over de bescherming en de voorlichting van de consument spreken, bijvoorbeeld bij wijn, bij etikettering enzovoort. Maar daar komen wij verder nog op terug.
Laten wij elkaar toch niets wijsmaken, vandaag gaat het om concurrentie en om geld! Het gaat om economische belangen en om anders niets. Wie hier vandaag zegt dat het om de verslechtering van een product gaat, verdoezelt de werkelijkheid. Recepten en samenstelling kun je niet zomaar veranderen. Een ding is zeker: wij moeten de consument voorlichten, daarover ben ik het met mevrouw Thyssen en met alle anderen eens. Als wij echter menen dat de ingrediëntenlijst daartoe niet volstaat, dan vraag ik u voor alle kleurstoffen, voor alle andere additieven een andere regeling te vinden wat de voorlichting van de consument betreft. Voor mij staat het vast dat in de ingrediëntenlijst van een product moet vermeld staan wat er in het product zit. Dat geldt voor cacaoboter en voor droge cacaobestanddelen net zozeer als voor andere plantaardige vetten dan cacaoboter.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, tijdens dit debat zijn er veel zaken herhaald.
Velen van ons zijn het eens met het door de heer Lannoye gemaakte verslag en met een aantal fundamentele vereisten. Het is opmerkelijk dat vertegenwoordigers van groeperingen met uiteenlopende affiniteiten hier tegenover de Commissie de één na de ander hetzelfde basisidee herhalen. En we hebben het hier, mevrouw de Commissaris, niet alleen over de ordening en de harmonisatie van een technische norm betreffende chocolade, maar over iets waarover wij ons ernstige zorgen maken, en dat is de mentaliteit of logica die de Commissie ertoe aanzet dit voorstel te doen, terwijl een aantal jaren geleden het Parlement dit voorstel ronduit verworpen heeft.
Daarom zult u dit Parlement moeten uitleggen wat u bezielt om een voorstel te doen dat indruist tegen de belangen van de consument, dat de economie van derde landen die nauw met deze Gemeenschap samenwerken ernstige schade toebrengt, en dat bovendien niet tegemoet komt aan de eis van noodzakelijke en afdoende informatie.
Mevrouw de commissaris, we zullen nooit begrijpen waarom de Commissie niet de eenvoudige oplossing heeft aanvaard, waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen de generieke benaming van een product en de specifieke benaming van bepaalde producten als afgeleiden van een basisproduct. Mevrouw de commissaris, mogelijk vindt u de zaak van weinig belang, maar ik geloof dat dit de enige rationele oplossing is. U weet allen dat wanneer u, de Commissie als college, een vergissing maakt - bijvoorbeeld bij het nalaten een onderscheid te maken in het geval van honing - u die fout later weer moet rechtzetten, nadat de consument jarenlang in onzekerheid heeft verkeerd en bedrogen is. En dan aanvaardt u dat een onderscheid moet worden gemaakt tussen de generieke benaming voor honing en een specifieke benaming voor andere van honing afgeleide producten. U erkent zelf dat u dit doet om de consument niet in verwarring te brengen en de mededinging niet te verstoren.
Wat u voor honing aanvaardt, na jarenlang in een verkeerde aanpak te hebben volhard, wilt u niet voor chocolade laten gelden.
Niemand in deze vergadering begrijpt waarom er geen generieke benaming voor chocola kan bestaan en daarnaast een specifieke benaming voor alle verschillende variëteiten, zoals die in de verschillende landen volgens de daar bestaande tradities verkocht worden. Een voorbeeld: de Spaanse chocoladedrank die wij, toen Spanje tot de Gemeenschap toetrad, verplicht werden te herbenoemen aangezien deze drank volgens de Commissie in Brussel niet voldeed aan alle algemene eisen die, in generieke termen, aan chocola kunnen worden gesteld. Wij hebben dat toen geaccepteerd, de richtlijn is aanvaard en nu wilt u weer verwarring scheppen.
Ik geloof dat het systeem van quid pro quo in de voedingsmiddelensfeer de Europese Commissie een onaanvaardbare koers doet volgen, reden waarom wij hier onze bezorgdheid uitdrukken, een bezorgdheid die door alle politieke fracties gedeeld wordt.

André-Léonard
Mijnheer de Voorzitter, in februari 1995 heeft commissaris Pinheiro tijdens de Paritaire Vergadering ACS-EU, die in Dakar gehouden werd, verklaard dat er geen enkel voorstel op tafel lag om de bestaande voorschriften in de richtlijn inzake chocolade te wijzigen en hij voegde er nog aan toe dat "de verwerking van andere vetstoffen dan cacaoboter ernstige gevolgen zou hebben voor vele ACS-landen" .
Vandaag, enkele dagen voor de Paritaire Vergadering in Togo, kunnen we enkel vaststellen dat de verbintenissen niet zijn nageleefd. Er zullen andere vetstoffen gebruikt mogen worden bij de bereiding van chocolade en, erger nog, niets waarborgt dat geen kunstmatige vetstoffen gebruikt zullen worden. De ACS-landen zullen over de ganse lijn verliezen. De val van de wereldmarktprijzen voor cacao dreigt rampzalig te zijn voor heel wat van deze landen.
Het is duidelijk dat wij de hoofdverantwoordelijken zullen zijn en dat wij de financiële verliezen natuurlijk zullen vergoeden om ons geweten te sussen. Ook wij zullen over de ganse lijn verliezen. De kwaliteit van onze chocolade zal erop achteruitgaan en wij zullen de tekorten bijpassen die het gevolg zijn van onze onwaardige houding tegenover degenen die ons hun vertrouwen geschonken hadden.
Ikzelf kan mij niet aansluiten bij dit verraad, mijnheer de Voorzitter.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, de chocoladerichtlijn heeft geleid tot een stroom felicitaties en brieven van boeren uit de ontwikkelingslanden die cacao en andere chocoladevetten leveren, van consumentenorganisaties en vooral van de chocolade-industrie. Interessant is een brief van de Zweedse levensmiddelenindustrie, die er samen met andere Zweedse industrieën grotendeels verantwoordelijk voor is dat de regelgeving van de EU überhaupt een rol speelt in de Zweedse wetgeving. Nu voelt zij zich bedreigd door een door haar afgekeurde EU-regeling en verzoekt zij ons dringend tegen de verplichting naast de lijst met ingrediënten aanvullende informatie te geven over plantaardige vetten te stemmen.
Het zou voor mij als tegenstander van de EU natuurlijk makkelijk zijn om tegen te stemmen, met als motivering dat de EU geen gedetailleerde regeling voor productinformatie hoeft te geven. Op de koop toe kon ik dan winst trekken uit het feit dat ik de Zweedse economische belangen verdedig. Maar ik zit hier niet als vertegenwoordiger van de Zweedse industrie, maar als vertegenwoordiger van de politieke ideeën van de Groenen. De Zweedse partij Miljöpartiet heeft altijd geëist dat bij het te voeren handelsbeleid rekening wordt gehouden met sociale en ecologische aspecten. Wij hebben ook gezegd dat het Zweedse EU-lidmaatschap - zolang als dat duurt - in de eerste plaats ten goede moet komen aan het milieu, de consumentenbelangen en de solidariteit met de armen in de wereld.
Tegen deze achtergrond is het vanzelfsprekend dat ik meer kijk naar de consumentenbelangen en de arme boeren dan naar de Zweedse levensmiddelenindustrie. Een redelijke conclusie is dan dat artikelen zo geëtiketteerd moeten zijn dat de consumenten snel en eenvoudig efficiënte informatie krijgen. Voedingsvetten van plantaardige oliën mogen bijvoorbeeld niet boter heten. Op dezelfde manier is het redelijk dat in aansluiting op de al bestaande handelsnaam duidelijk is dat er overeenkomstig de amendementen 56 en 57 van de fractie De Groenen in het Europees Parlement verschil is tussen chocolade met respectievelijk zonder cacaoboter,
Het is ook redelijk dat men geen genetisch gemodificeerde ingrediënten of andere ingrediënten toelaat, maar de toegestane vervangingsvetten in chocoladeproducten beperkt tot die welke nu onder andere in Zweden daarvoor gebruikt worden, zoals gevraagd wordt in de amendementen 58 en 59 van de fractie De Groenen.
Mijnheer de Voorzitter, dat de EU verregaande detailregelingen met zich brengt, wisten wij in Zweden al vóór het referendum van 1994. Dat was een van de vele redenen voor mijn partij om tegen te stemmen. Maar zolang wij lid zijn, kunnen wij niet alleen de krenten uit de pap halen, maar moeten wij proberen de EU ertoe te brengen zich verantwoordelijk te voelen voor de volksgezondheid, het milieu en de mondiale solidariteit. Het wordt hoog tijd dat de Zweedse industrie dat begrijpt en ook begrijpt dat wij, die namens Zweden in dit Parlement zitten, geen lakeien van de Zweedse industrie zijn, maar dat wij voor bepaalde ideeën staan, in mijn geval de ideeën van de groenen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie van de bananen herhaalt zich hier. De slachtoffers zijn dezelfde - Ivoorkust, Portugal, de belastingbetaler - en ook de begunstigden zijn dezelfde: de multinationals en in dit geval Cadbury.
Dit is een oud verhaal: zeven Noord-Europese landen willen chocolade maken zonder cacao en wij moeten ons naar beneden aanpassen ter wille van de wet: de slechte chocolade verdringt de goede. Wij zijn het er natuurlijk allen over eens dat margarine niet "boter" mag worden genoemd, dat chocolade zonder cacao geen "chocolade" mag worden genoemd. Hij moet "karitélade" of "bricolade" genoemd worden, zoals u wil, maar niet "chocolade" , zeker niet als hij soja bevat.
De toegelaten plantaardige vetstoffen zouden ten minste beperkt moeten worden tot tropische producten als karitéboter en bovendien ligt de kern van de zaak elders. De kern van de zaak is het afglijden van de Europese Unie, zoals we dat ook al konden vaststellen met het hormonenvlees of het bananengeschil. Wij stellen ons ontwikkelingsbeleid opnieuw ter discussie. Wij stellen de financiële belangen van de Europese Gemeenschap ter discussie, want het Stabex-mechanisme zal de daling van de export van Ivoorkust of de prijsdalingen compenseren, zij het niet volledig. Wij stellen het mededingingsbeleid ter discussie, aangezien we Noord-Europa bevoordelen. Wij stellen de loyauteit ter discussie, omdat de foutenmarge bij de beoordeling van de 5 % aan versneden stoffen 40 % bedraagt en chocolade dus 45 % aan andere vetstoffen dan cacaoboter kan bevatten. Wij stellen onze eigen regels ter discussie. Wij hadden een overeenkomst ondertekend inzake cacao en, net zoals wij in de zaak van de hormonenmelk het "ambtenarenrecht" aanvaard hebben, leven wij ook in dit geval onze voorschriften niet na. Mijnheer de Voorzitter, dit is allemaal in het voordeel van multinationals die tot 90 % winst maken.
De waarheid is heel eenvoudig: de Commissie in Brussel zou voor 100 % uit Europeanen moeten samengesteld zijn. Wanneer wij de samenstelling van de Commissie bekijken, zien we dat ze met de heer Brittan voor 50 % uit Amerikaanse producten en met de heer Marín voor 30 % uit internationale producten bestaat en voor de rest uit afgeleide producten van multinationals. Wanneer de Commissie zelf is samengesteld uit niet-Europeanen hoeft het ons natuurlijk niet te verwonderen dat de producten die zij aflevert ook vervalst zijn.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, zelden wordt een debat in ons Parlement zo aandachtig door de pers en de publieke opinie gevolgd als dit debat over chocolade. Menigeen zal een glimlach niet kunnen onderdrukken en zich verbaasd afvragen of wij niets beters te doen hebben. Het is echter een feit dat deze chocoladeoorlog in eerste instantie een handelsoorlog is. Hier staan grote economische belangen op het spel van niet alleen de chocoladeproducerende landen, maar ook de ontwikkelingslanden. Bepaalde ontwikkelingslanden voeren cacao uit en andere landen plantaardige vetten. Hier zijn wij geconfronteerd met belangen van grote multinationale ondernemingen, van niet alleen de zoetwaren- maar ook de chemische industrie. Bovendien is dit een sterk emotioneel geladen vraagstuk. In landen zoals België en Italië, waar overheerlijke chocolade wordt gemaakt, is deze productie verweven met de traditie en de cultuur. Deze roept in velen van ons jeugdherinneringen op en daarom is een beroep op rationaliteit misplaatst. Nostalgie is immers niet rationeel.
Wat is eigenlijk chocolade? De cacao werd ontdekt in de 16de eeuw en sedert de invoering daarvan in Europa is chocolade een product dat wordt vervaardigd met cacao. Zo staat het overigens ook in de Codex Alimentarius en zo is het ook voor de WHO. Zo was het tot de toetreding van Groot-Brittannië, Ierland en Denemarken tot de Europese Gemeenschappen. In deze landen worden sedert de tweede wereldoorlog helaas producten vervaardigd met een min of meer hoog percentage aan plantaardige vetstoffen. Ik vind dat heel jammer want dat betekent dat reeds twee generaties in deze landen niet weten hoe echte chocolade smaakt.
Kortgeleden zijn nog eens drie landen toegetreden waar precies dezelfde gewoonten heersen. Gezien de binnenmarkt moet men nu echter zorg dragen voor harmonisatie. Het voorstel van de Commissie geeft zich bloot aan kritiek, want men had in feite de zeven landen moeten uitnodigen zich te scharen achter de andere acht, dat wil zeggen achter de meerderheid. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft het voorstel grondig en serieus onderzocht en de PSE-fractie is van mening dat de tekst die nu aan de voltallige vergadering is voorgelegd, een wijs compromis is dat in zijn geheel gesteund kan worden.
De Italiaanse delegatie, waar ook ik deel van uitmaak, zal slechts op één enkel punt hiervan afwijken. Dit punt betreft de etikettering. Wij willen dat de consument daadwerkelijk wordt beschermd en derhalve moet hij op het etiket niet alleen de naam van het product kunnen vinden, maar ook of het gaat om een product op basis van cacao, dan wel om een product met een min of meer hoog gehalte aan andere plantaardige vetstoffen dan cacaoboter.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, deze maand is het 25 jaar geleden dat het wetsvoorstel inzake de Europese Gemeenschappen door het Britse Lager- en Hogerhuis werd aangenomen, wat de voorbode was van de toetreding van het Verenigd Koninkrijk tot de Europese Gemeenschap. Wij dachten toe te treden tot een gemeenschappelijke markt, maar het ongelofelijke feit doet zich voor dat wij nu al 24 jaar lang overeenstemming proberen te bereiken over een gemeenschappelijke markt voor chocolade.
Een van mijn collega's, de heer Valverde López geloof ik, vroeg waarom deze richtlijn nodig is. Dat ga ik hem nu uit de doeken doen. De gemeenschappelijke markt functioneert niet. Op 25 maart 1996 liet het Italiaanse Ministerie van de Volksgezondheid weten dat chocolade uit het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken in Italië niet als echte chocolade mocht worden verkocht. Ik geloof dat deze maatregel op aandringen van de Europese Commissie is ingetrokken, maar de problematiek speelt nog steeds.
Wat wij in het Verenigd Koninkrijk willen, is een vrije, gemeenschappelijke markt. Wij juichen de richtlijn van de Commissie toe, die bepaalt dat chocolade 5 % plantaardige vetten mag bevatten en dat het gebruik daarvan naast de lijst van ingrediënten moet worden vermeld. Wij zijn tegen de amendementen van enkele van onze collega's, die in onze ogen een laatste wanhopige poging zijn om die zogenaamde gemeenschappelijke markt weer te versplinteren en de nationale chocolade-industrie te beschermen, met name in België, Frankrijk, Italië en Nederland. Dat is de reden waarom de Belgische, Italiaanse, Franse en Nederlandse collega's juist op dat punt van zich hebben laten horen. Wij keren ons in het bijzonder tegen de amendementen die met name de vermelding van het gebruik van plantaardige vetten in de productnaam willen opnemen of op de voorzijde van de verpakking willen plaatsen. Maar wat mag cacaoboter dan zijn, als het geen plantaardig vet is, en waarom houden wij niet simpelweg vast aan de etiketteringsrichtlijn die bepaalt dat alle informatie op etiketten duidelijk, goed zichtbaar en onuitwisbaar moet zijn?
Volgens een ander amendement zou de richtlijn niet in werking mogen treden, zolang er geen methode is vastgesteld om het gehalte aan plantaardige vetten te controleren. Waar gaat het hier nu eigenlijk om? Toch niet om radioactief materiaal, in hemels naam! Waarom stond daarover niets in de richtlijn van 1973? Er wordt al 24 jaar lang over deze richtlijn gepraat en dan komt iemand op het laatste moment aanzetten met het idee dat het gehalte aan plantaardige vetten moet worden gecontroleerd. Wat een flauwekul!
Tot slot vind ik het een belachelijke gedachte dat de Britten en Ieren hun melkchocolade een andere naam zouden moeten geven. Geef de consument vrijheid van keuze. Waarom zou hij op iets anders moeten overstappen of op zoek moeten naar een product met een andere naam dan gangbaar was? Ik weet niet welk parlementslid op dit amendement gekomen is. Ik denk dat het de heer De Coene was en ik zou hem bij deze willen uitnodigen om naar Cadburys chocoladewerken in Keynsham in mijn kiesdistrict te komen en de werknemers daar uit te leggen waarom hij een andere naam wil voor de chocolade die zij maken. Deze richtlijn zal naar ons oordeel een verdere groei van de chocolademarkt mogelijk maken ten gunste van de consument, de cacaoproducenten en de fabrikanten van plantaardige vetten. Maar het primaire effect ervan zal zijn dat de gemeenschappelijke markt hiermee gestalte krijgt. En dat werd tijd ook!

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, uit het debat van vanavond is gebleken dat deze richtlijn te maken heeft met gevoelens en belangen. Er zijn de ontwikkelingslanden, de chocoladeproducenten, de consumenten en er is tenslotte ook nog de goede smaak. Voor mij als Deen is het interessant om te horen dat de chocolade die ik sinds bijna 45 jaar eet, geen goede smaak heeft noch van goede kwaliteit is. Wat een liberaal politicus vandaag belangrijk vindt, is dat de interne markt goed werkt, zoals mevrouw Jackson daarnet heeft gezegd. Wij moeten overal in de Unie chocolade met maximum 5 % vet kunnen produceren en verkopen. Daarnaast is het belangrijk dat wij als consumenten de vrije keuze hebben, dat we met andere woorden zelf kunnen kiezen wanneer we de zogenaamde goede smaak willen proeven en wanneer niet. Dat moeten we als consumenten zelf uitmaken en daarom is een neutrale, objectieve en duidelijke etikettering noodzakelijk, die onmiddellijk op de ingrediëntenlijst moet aansluiten. Dit zijn de aanbevelingen die ik vanavond aan mijn collega's wilde doen.

De Coene
Mijn naam is hier genoemd door mevrouw Jackson en ze heeft mij uitgenodigd om dat te komen uitleggen. Ik ga dat doen, ik neem die uitdaging aan en ik zal het argument gebruiken van mevrouw Jackson, namelijk: in naam van de interne markt moeten producten die hetzelfde zijn dezelfde naam dragen. Geen uitzonderingen, geen afwijkingen: harmonisering.

De Voorzitter
Afgevaardigde De Coene, ondanks de zeer korte duur van uw interventie wil ik u wijzen op het Reglement, waarin is bepaald dat u pas aan het slot van een debat het woord mag voeren wegens een persoonlijk feit in verband met een uitspraak die, naar uw oordeel, niet klopt. Aangezien u dit echter in zeer kort tijdsbestek heeft gedaan, heb ik u niet het woord ontnomen.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, ik ben geboren in het land van Côte d'Or, Leonidas en Ferrero. Dit zijn allemaal Belgische merken, ook al blijkt dat niet altijd uit hun naam. België is het land van de echte chocolade, van de chocolade met een hoofdletter. België is ook het land van het gezond verstand. Dat wordt overal erkend. Waarde collega's, mijns inziens zegt het gezond verstand dat wij de benaming "chocolade" moeten voorbehouden aan producten die die naam verdienen. Zoals we een karper ook niet "konijn" noemen, noemen we bijvoorbeeld Angelsaksische zoetigheid met de smaak van after shave ook geen "chocolade" . Wij zouden producten die plantaardige vetstoffen van heel uiteenlopende kwaliteit bevatten hoogstens en met veel goede wil "fantasie met chocolade" kunnen noemen. Anders zouden wij om het even welke slechte brandewijn die buiten Schotland of Ierland gestookt wordt, " whisky" kunnen noemen. Laten wij alstublieft de tradities van onze respectieve landen respecteren. Wanneer wij deze met voeten treden, zullen wij de toenemende vervreemding van de burger van de Europese instellingen zeker en vast voortzetten.

Van Putten
Voorzitter, ik zou willen zeggen dat ook ik hoor bij degenen die vinden dat de logica zou zijn dat de minderheid de meerderheid volgt oftewel alleen cacaoboter invoert. Maar dat is niet de logica van de politiek. Ik zou u een aantal zaken mee willen geven die mogelijk nog niet aan de orde zijn geweest. Chocola wordt al enige honderden jaren gemaakt van een mooie grondstof en is een halffabrikaat.
Mevrouw Jackson heeft het over een bedrijf in haar kiesdistrict; als Amsterdamse zou ik willen zeggen: laat ze eens naar Amsterdam komen, de grootste cacaohaven ter wereld, en zien hoe cacaoboter een toptienexportproduct van Nederland is. Dus belangen zijn hier blijkbaar niet alleen de Engelse belangen.
Wist u bijvoorbeeld ook dat 75 % van de chocolade die binnen de Europese Unie wordt gegeten, gegeten wordt in landen die alleen met cacaoboter werken? Het gaat dus nog verder dan zeven tegen acht of acht tegen zeven. Wist u bijvoorbeeld ook dat in Engeland, in uw land, tot het begin van deze eeuw ook alleen met cacaoboter werd gewerkt en dat dat daar de wetgeving was? Wist u dat bij de onderhandelingen met de nieuwe, laatst toegetreden landen de Commissie gewoon vergeten is dit dossier mee te nemen? Dat is een omissie die aan de Commissie valt te verwijten, die ze ook toegegeven heeft in antwoord op een vraag die ik daarover stelde. Wist u bijvoorbeeld dat Oostenrijk enkele weken voor zijn toetreding tot de Europese Unie ook zijn wetgeving wijzigde waardoor wij dus kwamen te zitten met bijna zeven tegen acht, want er was ook nog Portugal. Portugal zou eigenlijk voor het Europese Hof van Justitie moeten worden gedaagd omdat het in strijd handelde met de bestaande Europese wetgeving en die andere vetten nu al toestaat. Het is zeer onjuist en onbegrijpelijk dat de Europese Commissie Portugal niet voor het Europese Hof van Justitie heeft gedaagd.
Maar ik kan u verzekeren dat wij wat dat betreft kunnen wachten op een actie van de zittende lidstaten. Ik verwacht dat die naar het Europees Hof van Justitie zullen gaan, omdat er al voldoende zaken zijn die niet in de haak zijn in deze richtlijn.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij grotendeels aan bij het betoog van mevrouw Jackson. Sprekende over internationale handel verbaast het mij dat onze Commissie externe economische betrekkingen eigenlijk afwezig is in dit debat. Ik zou twee vragen willen stellen: Commissie, kunt u beantwoorden of het geven van verschillende behandeling aan landen die cacao exporteren en landen die olie en vetten exporteren conform onze internationale handelsverplichtingen is? Ik dacht van niet, maar ik hoor graag wat de Commissie daarvan vindt.
Met betrekking tot het amendement 7 van mevrouw Thyssen - voor wie ik overigens alle respect heb, ook voor wat zij hier gezegd heeft - is het niet in strijd met onze verplichtingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie en in het kader van de GATT om alleen te spreken van de import van tropische vetten? Ik zou daar graag een duidelijk antwoord op willen hebben.
Verder valt het mij op dat het in dit debat net lijkt alsof het straks in de Europese Unie verboden is om chocolade te produceren met gebruik van 100 % cacao.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, wij spreken over de aard van de chocolade en de beschrijving ervan. Het is uiteraard onze taak de Europese consument voldoende te beschermen en de producten begrijpelijk te kenmerken. Bij deze discussie over chocolade gaat het echter om veel meer. Wij stemmen ook over de levensomstandigheden in de cacaoproducerende landen. Naar aanleiding van dit verslag heeft zich een discussie ontsponnen die wij in de toekomst nooit meer uit het oog mogen verliezen. Wij hebben op middellange termijn een eerlijk partnerschap nodig tussen de Europese consumenten en de producerende landen. Dat betekent dat wij er ook moeten voor zorgen dat er in die landen zo eerlijk mogelijke productievoorwaarden heersen. Hoe ernstiger wij deze taak opnemen, hoe groter het aantal mensen is dat wij uit de slavernij van de neokoloniale economische grootmachten kunnen bevrijden en vrede en welstand brengen. Ik geloof dat dit een opdracht is die beide partijen ten goede komt.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn die we vandaag behandelen, dateert uit 1973 en bepaalt dat gewone melkchocolade tenminste 25 % cacao moet bevatten, terwijl pure chocolade tenminste 35 % cacao moet bevatten. Ik vind dat dit in dit debat even gezegd moet worden. Vele leden hebben hier immers beweerd dat een product waarin 5 % plantaardige vetstof toegelaten is, geen chocolade meer genoemd kan worden. Dat is en blijft onzin. Niets in deze richtlijn verandert iets aan de basisregel dat een product tenminste 25 % en 35 % cacao moet bevatten om chocolade genoemd te kunnen worden. In zeven EU-landen, waaronder Denemarken, is het gebruik van plantaardige vetstoffen toegestaan. De acht overige landen, die het bij cacaoboter houden, wensen het gebruik van plantaardige vetstoffen te verbieden. De interne markt werkt op dit gebied dus niet, zoals we hier vandaag hebben vastgesteld.
Ik vind de argumenten tegen een verbod niet overtuigend. Er wordt gezegd dat wij in het belang van de cacao-exporterende landen in Afrika cacaoboter zouden moeten gebruiken, maar de discussie draait eigenlijk alleen om het maximum van 5 % plantaardige vetstof dat een chocoladeproduct mag bevatten. Dit kan voor de betrokken landen dus nauwelijks rampzalige gevolgen hebben. Bovendien - en dit werd ook door velen aangehaald, onder andere door mevrouw Sandbæk, wat ik heel goed vond - worden plantaardige vetstoffen gewonnen uit karité en palmolie, die eveneens uit de derde wereld worden ingevoerd. Een van de armste landen ter wereld, Burkina Faso, is zelfs totaal afhankelijk van de export van karité. Daarom vind ik dat het geen steek houdt plantaardige vetstoffen te verbieden. Het zijn evenzeer dezelfde arme landen die door zo'n verbod getroffen worden.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, aan het einde van dit debat is het zo klaar als een klontje geworden dat het voorstel tot wijziging van de huidige richtlijn betreffende producten op basis van cacao niet alleen ongewenst en verkeerd, maar ook volledig overbodig is. En dan moet men ons niet komen vertellen dat dit een zuiver technische aangelegenheid is die enkel tot doel heeft een veroordeling door het Hof van Justitie te voorkomen.
Deze sector is al langer dan twintig jaar goed geregeld met de richtlijn van 1973. Deze heeft in geen enkel land de handel van welk product dan ook onmogelijk gemaakt, maar wel de consumenten, althans in de acht landen waar deze richtlijn werd toegepast, de mogelijkheid geboden te weten wat zij kochten en aten.
Wie verliest en wie wint bij aanneming van het Commissievoorstel? Verliezers zullen in ieder geval de landen zijn waarvan de economie afhankelijk is van de cacao-export. Verliezers zullen ook de Europese consumenten zijn, die niet meer de mogelijkheid zullen hebben erachter te komen wat zij precies eten en verliezers zullen waarschijnlijk ook de kleine chocoladeproducenten zijn, die in de concurrentiestrijd ten onder zullen gaan of gedwongen worden hun traditionele productieprocédé te veranderen.
Winnaars zullen slechts enkele multinationale ondernemingen zijn die het leeuwendeel van de productie van en de handel in zoetwaren onder hun controle hebben.
Daarom vragen wij ons af waarom men een sector die in grote mate afhankelijk is van de kwaliteit van zijn producten met alle geweld wil harmoniseren, en nog wel op een lager niveau. Zal deze harmonisatie niet enkel ten goede komen aan een klein aantal multinationale ondernemingen? Waarom heeft men hiervoor gekozen en niet voor iets anders?
Wij zullen dan ook voor de amendementen stemmen waarin wordt gevraagd dat op het etiket van de producten duidelijk de samenstelling en met name het gebruik van andere plantaardige vetstoffen dan cacaoboter worden vermeld. De plantaardige vetstoffen zijn niet voor niks onderworpen aan specifieke voorschriften.
Ons inziens moet in de Raad de mogelijkheid worden onderzocht de aanneming van de richtlijn tegen te houden. Zoals deze nu is, is zij onwenselijk, lelijk en gevaarlijk.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag de rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming danken voor zijn grote inzet voor deze kwestie. Ik wil graag beginnen met de achtergrond van het voorstel van de Commissie te schetsen.
De Europese Raad heeft in Edinburgh aan de Commissie de opdracht gegeven tot een vereenvoudiging van een heel aantal communautaire rechtsregels te komen. Enkel de bepalingen die werkelijk noodzakelijk zijn voor het functioneren van de interne markt moeten gehandhaafd blijven. Op het gebied van de levensmiddelen worden zeven richtlijnen uit de jaren "70 door deze vereenvoudigingsmaatregelen getroffen. Twee daarvan zijn de ontwerprichtlijnen over cacao- en chocoladeproducten en over extracten van koffie en cichorei, waar wij het vandaag over hebben.
De verschillende door de richtlijnen getroffen maatschappelijke groeperingen en beroepsgroepen en de nationale autoriteiten zijn in de gelegenheid gesteld om aan de voorbereidingen deel te nemen en hun standpunten naar voren te brengen. In eerste instantie leek het de Commissie passend om de regelgeving voor deze groepen producten te handhaven. De vereenvoudigingsmaatregelen zijn er allereerst op gericht de huidige richtlijnen aan te passen aan de algemene levensmiddelenwetgeving. Doel van het streven is met andere woorden te voorkomen dat de verschillende teksten elkaar overlappen of tegenstrijdige bepalingen inhouden. Aan de vereenvoudiging moet bovendien een vervolg gegeven worden in de vorm van een aanpassing aan de technische ontwikkeling. Ten slotte was het noodzakelijk oplossingen te vinden voor een aantal afzonderlijke problemen die een feitelijke belemmering vormden voor het functioneren van de interne markt, en wel om het vrije verkeer van goederen te garanderen.
In het voorstel over chocolade staat, zoals wij hier vanavond tijdens het debat ook hebben kunnen vaststellen, één paragraaf die heeft geleid tot heftige reacties. Deze paragraaf heeft betrekking op de kwestie van het in chocolade verwerken van andere plantaardige vetten dan cacaoboter. Van de vijftien leden van de Unie geven, zoals u weet, drie landen via uitzonderingen toestemming om deze vetten te verwerken. Vier landen gedogen het, acht landen verbieden het. Dit leidt tot een onoplosbare situatie op de interne markt, aangezien er hierdoor verschil wordt gemaakt tussen de verschillende marktdeelnemers van deze sector.
In casu heeft de Commissie geprobeerd een evenwicht te vinden tussen de verschillende standpunten. Dat betekent dat wij compromissen hebben proberen te vinden tussen de verschillende vereisten. In dit speciale geval heeft de Commissie de kwestie nauwkeurig onderzocht aan de hand van de rechtsbeginselen van de interne markt. Wij hebben ook gelet op de internationale verplichtingen van de Unie, dus in casu welke verplichtingen wij hebben binnen de WHO, en ten slotte welke bepalingen er dienen te komen om de bescherming van de consument te waarborgen. Het is vanzelfsprekend niet mogelijk gebleken een allesomvattende oplossing te vinden. In het voorstel van de Commissie hebben wij geprobeerd de kwestie op de volgende manier op te lossen. Allereerst zullen de lidstaten van nu af aan het recht hebben om chocoladefabrikanten toe te staan naast de in het voorstel voorgeschreven hoeveelheden cacao en cacaoboter maximaal 5 % andere plantaardige vetten te gebruiken. Bovendien zullen de lidstaten die ook voor de toekomst hun chocoladefabrikanten willen verbieden andere plantaardige vetten dan cacaoboter te gebruiken, het recht houden dat te doen.
De Commissie hecht vanzelfsprekend groot belang aan consumentenvoorlichting. Dat is de reden waarom wij voorschrijven dat op het etiket van chocola waar ander vet inzit, duidelijk aangegeven moet staan dat zulke producten erin verwerkt zijn. In dat verband is het niet voldoende bij de vermelding van de inhoud te zeggen dat er vetten inzitten.
Via deze bepalingen heeft de Commissie geprobeerd drie fundamentele beginselen te verenigen. Ten eerste het subsidiariteitsbeginsel, dat met zich brengt dat de lidstaten zelf mogen beslissen welke stoffen in hun chocolade mogen zitten. Daardoor kunnen de landen dan hun nationale wetgeving handhaven. Op die manier wordt vermeden dat de kwaliteit gedwongen lager wordt, waar door sommigen voor gewaarschuwd is. Ten tweede wordt het vrij verkeer van goederen veiliggesteld. Ten derde zorgen de marktbepalingen ervoor dat de consumenten zelf kunnen beslissen welke chocola zij willen kopen en welke chocola ze willen eten.
De Commissie kan enkel de amendementen goedkeuren die deze beginselen respecteren. Er is heel veel gezegd over de gevolgen die dit voorstel kan hebben voor de ontwikkelingslanden. De Gemeenschap moet natuurlijk prioriteit geven aan een duurzame ontwikkeling in deze landen, maar wij denken niet dat ons voorstel de situatie in de ontwikkelingslanden negatief kan beïnvloeden. Integendeel wij denken dat na aanneming van het voorstel de chocoladeconsumptie binnen de Unie vanzelfsprekend hetzelfde zal blijven. De ontwikkelingslanden kunnen er derhalve zeker van zijn dat hun afzetmogelijkheden blijven bestaan.
Uit wat ik tot nu toe gezegd heb, kan men concluderen dat de Commissie haar goedkeuring kan hechten aan de amendementen 8 en 13, die gaan over de fundamentele kwestie van de etikettering. De Commissie staat positief tegenover exacte inlichtingen betreffende welke plantaardige vetten, afgezien van cacaoboter, gebruikt worden, maar vindt het niet noodzakelijk voor te schrijven waar precies op het etiket deze inlichtingen moeten worden gezet. Van de overige amendementen kunnen wij het eens zijn met amendement 14 over het gebruik van additieven en de amendementen 19 en 20 over de definitie van "gianduja" -chocolade. De amendementen 28 en 29 gaan over de datum van inwerkingtreding van de nieuwe richtlijn. De Commissie staat positief tegenover de gedachte achter deze wijzigingen en is bereid de letterlijke bewoordingen goed te bekijken.
Wat betreft de kwestie van analyses om te kunnen controleren of chocola ander plantaardig vet dan cacaoboter bevat, is het zo dat de Commissie er vanzelfsprekend voor zal zorgen dat vóór de inwerkingtreding van de richtlijn een doelmatige methode wordt ingevoerd. Ook op dit punt hebben wij positieve reacties gekregen.
Ten slotte kan de Commissie het niet eens zijn met de drie amendementen die gaan over extracten van koffie en cichorei.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Gradin.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur betreur ik dat de rechtstreeks betrokken commissarissen, de heren Bangemann en Pinheiro, hier niet aanwezig zijn. Wij kunnen dit eigenlijk geen debat noemen, aangezien mevrouw Gradin ons met veel goede wil zopas een brief heeft voorgelezen met de gegevens die haar zijn meegedeeld.
Nu ik naar haar woorden geluisterd heb, stel ik bovendien vast dat de Commissie stelselmatig alle politiek belangrijke amendementen verwerpt die vandaag bepleit zijn. Dit vormt een enorm probleem en ik wil het hier morgen over hebben met de commissaris, die bij de stemming opnieuw vragen zal krijgen over de echte houding van de Commissie.

Jackson
Kan de commissaris bevestigen dat zij alle amendementen naast zich neerlegt, behalve de zeven waarvan zij heeft gezegd ze te zullen overnemen? Zijn alle andere amendementen daarmee definitief van tafel? Ik hoop het. Blijf bij uw standpunt, mevrouw Gradin!

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B4-524/97) voor vragen aan de Raad.
Ik bied de fungerend voorzitter van de Raad en u allen mijn excuses aan voor deze vertraging, die geheel buiten mijn wil is ontstaan. Ik wil hier ten overstaan van iedereen duidelijk aangeven dat ik deze gang van zaken niet accepteer en mij tot het Bureau zal wenden om de oorzaken ervan te bespreken.
Mevrouw Izquierdo Rojo krijgt het woord voor een motie van orde.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een schriftelijk antwoord op vraag nummer 2 krijgen. Ik was hier om half zes in de namiddag, het moment waarop de vragen zouden worden beantwoord, aanwezig. Ik moet echter om zes uur een vergadering bijwonen, en daarom wil ik om een schriftelijk antwoord op de vraag verzoeken.

De Voorzitter
Mevrouw Izquierdo Rojo, ik bied ook u mijn verontschuldigingen aan, en ik ben ervan overtuigd dat - de omstandigheden in aanmerking genomen - de fungerend voorzitter van de Raad er geen enkel bezwaar tegen zal hebben u een schriftelijk antwoord te doen geworden.
De heer von Habsburg heeft nu het woord.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u alleen maar vragen of u zo vriendelijk wilt zijn om bij de volgende vergadering van het Bureau te vragen wat we gaan doen met dat halve uur dat voor het stellen van vragen verloren is gegaan. We hebben immers een Reglement waarin duidelijk wordt aangegeven hoeveel tijd er voor vragen beschikbaar is. Het is niet correct dat het programma zoveel van onze tijd heeft opgeslokt. Mijn dank voor de vriendelijke woorden die u tot ons allen heeft gericht.

De Voorzitter
Ik dank u , mijnheer von Habsburg. Uw persoonlijke autoriteit en de woorden die u zojuist heeft gesproken zullen mij groter gezag verlenen wanneer ik dit probleem aan het Bureau voorleg.
Ik dank u daarom voor wat u gezegd heeft en ik stel voor dat wij zonder verwijl overgaan naar de eerste vraag.
Vraag nr. 1 van Ulla Sandbæk (H-0668/97):
Betreft: EU-geld voor de instandhouding van de Afrikaanse olifant na CITES COP 10
Van 9 tot en met 20 juni 1997 vond in Harare, Zimbabwe, de tiende bijeenkomst van de Conferentie van de Partijen bij de CITES plaats. Bij die gelegenheid besloten de Partijen met een ruime tweederde meerderheid om alleen de bevolkingen van Afrikaanse olifanten van Botswana, Zimbabwe en Namibië op te nemen in Appendix II bij de Conventie. Door de voornaamste organisaties die zich inzetten voor instandhouding werd deze ondubbelzinnige beslissing gezien als een beloning voor het succesvolle optreden van de drie Afrikaanse landen waarvan de olifantenbevolkingen nooit opgenomen hadden moeten worden in CITES Appendix I. De mechanismen en procedures waarover in Harare overeenstemming is bereikt, staan er borg voor dat het voorwaardelijke besluit om een hervatting van deze handel in de toekomst toe te staan, juist zal blijken en op langere termijn ten goede zal komen aan de instandhouding van de olifant in Afrika.
Om te zorgen dat het besluit van de CITES-partijen daadwerkelijk en met succes wordt uitgevoerd moet de donorgemeenschap, waarvan de EU een belangrijk deel uitmaakt, snel ten minste een aanzienlijk deel van de benodigde middelen verstrekken.
Is de Raad bereid om alle nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de voor de tenuitvoerlegging van de besluiten van CITES COP 10 benodigde middelen zo spoedig mogelijk beschikbaar komen?
Welke financiële en politieke steun kan van de EU worden verwacht?

Wohlfart
In antwoord op de vraag die ons gesteld wordt, wil ik allereerst beklemtonen - zoals de geachte afgevaardigde overigens zopas zelf in herinnering heeft gebracht - dat de tiende Conferentie van de Partijen bij het CITES-verdrag een aantal belangrijke besluiten genomen heeft, die, bij wijze van proef en nadat een aantal voorwaarden vervuld zijn, een beperkte handel in ivoor tussen drie Afrikaanse landen en Japan willen toelaten. Een van deze voorwaarden is de invoering van een systeem dat toezicht uitoefent op deze handel. Deze besluiten houden rekening met de vorderingen die in bepaalde Afrikaanse landen gemaakt zijn bij het beheer van de olifantenpopulaties maar er dient op gewezen dat in andere landen nog aanzienlijke inspanningen geleverd moeten worden.
Op deze gebieden, het toezicht op de handel en het beheer van de olifantenpopulaties, levert de Gemeenschap, ook al is zij geen partij bij het CITES-verdrag, al vele jaren een bijdrage met acties die ofwel specifiek op de olifant gericht zijn, ofwel meer algemeen op de bescherming van de natuur in Afrika. Wat de tenuitvoerlegging van de besluiten van Harare betreft, is de uiteindelijke tekst van deze besluiten of hun beoordeling door de Commissie nog niet aan de Raad voorgelegd.

Sandbæk
Ik vind dat ik helemaal geen antwoord op mijn vraag heb gekregen. Ten eerste is CITES in de EU reeds geïmplementeerd. Het is dus niet juist dat het nog niet aan de orde was. Ten tweede heeft de EU een belangrijke rol gespeeld in de beslissing om de olifant van bijlage I naar bijlage II over te brengen. Men kan zich hierbij afvragen of de EU bereid is haar besluit te concretiseren en geld uit te trekken voor een observatiesysteem. Indien dit niet het geval is, heeft de toezegging om de olifant in bijlage II op te nemen helemaal geen zin. Ik wil dan ook graag een antwoord op de vraag of de EU voornemens is om middelen ter beschikking te stellen, zodat het niet voor niets is dat de olifant van de ene bijlage naar de andere is verhuisd.

Wohlfart
Ik begrijp heel goed de bezorgdheid die mevrouw Sandbæk ertoe aangezet heeft een aanvullende vraag te stellen. Het spreekt vanzelf dat de tenuitvoerlegging van de mechanismen voor de omzetting van bestaande ivoorvoorraden in financiële middelen, die bestemd zijn voor een fonds voor de bescherming van de olifant, hoe dan ook noodzakelijk is. Ik ben dan ook van mening dat meer financiële hulp nodig is, zoals de geachte afgevaardigde zopas onderstreept heeft, om deze besluiten ten uitvoer te leggen en zo de mogelijkheden voor de strijd tegen het stropen en voor het beheer van de olifantenpopulaties te verbeteren. Mevrouw Sandbæk, ik wil er alleen maar op wijzen dat de Commissie hier al toe bijdraagt in het kader van de acties die door DG VIII beheerd worden. Wat bijkomende financiële steun betreft, heeft de Raad tot op heden nog geen voorstel van de Commissie ontvangen. Wij wachten dus net als het Parlement op dit voorstel.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wohlfart. Ik herinner u eraan dat wij beloofd hebben - ik heb dat in uw naam gedaan - dat het antwoord op vraag nummer 2 van mevrouw Izquierdo Rojo schriftelijk bezorgd wordt.
Vraag nr. 3 van Patricia McKenna (H-0689/97):
Onderwerp: Britse wapenleveranties aan Indonesië
De Britse regering heeft kortgeleden aangekondigd door te zullen gaan met het sluiten van contracten voor de levering aan Indonesië van 16 oefenvliegtuigen van het type Hawk, 50 pantservoertuigen van het type Alvis en een waterkanon van het type Tactica.
Naar verluidt hebben Indonesische troepen bij het onderdrukken van de Oost-Timorese bevolking gebruik gemaakt van wapens van Britse makelij. De journalisten John Pilger en Hugh O'Shaugnessey hebben beiden melding gemaakt van het gebruik van Hawk straaljagers in OostTimor.
In 1991 heeft de Europese Gemeenschap een aantal criteria vastgesteld voor het wapenexportbeleid. Een van deze criteria heeft betrekking op de eerbiediging van de mensenrechten in landen die wapens kopen van EU-landen.
Wanneer gaat de Raad, gezien deze criteria, de berichten die wijzen op de inzet van Britse wapens bij aanvallen op de Timorese bevolking, het grote aantal meldingen van schendingen van de mensenrechten in Indonesië en het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake Oost-Timor, een wapenembargo opleggen aan Indonesië?

Wohlfart
De Raad volgt de toestand op het gebied van de mensenrechten in Oost-Timor op de voet. De aanneming van een gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie inzake Oost-Timor in juni 1996, waaraan ik wil herinneren, is hiervan overigens het bewijs. De bevordering van de mensenrechten en de democratie vormt een integrerend deel van het buitenlandse beleid van de Unie. De Raad blijft de toestand in Oost-Timor net als het Parlement met bezorgdheid volgen en spreekt telkens als de gelegenheid zich voordoet zijn bezorgdheid ter zake uit. Hij is echter van oordeel dat dialoog de enige weg is die naar een duurzame oplossing leidt. In dit verband verleent de Raad zijn volledige steun aan de onderhandelingen die Indonesië en Portugal onder bescherming van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voeren. Hij hoopt dat deze binnen afzienbare tijd tot een rechtvaardige, allesomvattende en internationaal aanvaardbare oplossing zullen leiden. Deze oplossing moet natuurlijk de rechten van het Oost-Timorese volk respecteren, ze moet in overeenstemming zijn met de resoluties van de Algemene Vergadering en conform de principes in het Handvest van de Verenigde Naties. Zoals de geachte afgevaardigde terecht in herinnering heeft gebracht, is de Europese Raad het tijdens zijn vergaderingen in juni 1991 en 1992 eens geraakt over een lijst met eerst zeven en vervolgens acht gemeenschappelijke criteria voor de uitvoer van wapens. Deze gemeenschappelijke criteria vormen een richtsnoer voor beslissingen die echter nog altijd onder de bevoegdheid van de nationale overheden vallen. De Raad heeft tot op heden de eventuele instelling van een wapenembargo tegenover Indonesië dan ook nog niet officieel overwogen. De Raad zal de situatie in Indonesië en Oost-Timor echter op de voet blijven volgen.

McKenna
Naar mijn gevoel is de vraag over het opleggen van een wapenembargo aan Indonesië nog niet echt beantwoord. Er doen op dit moment geruchten de ronde dat Groot-Brittannië de verkoop van wapens aan bepaalde landen in de wereld daadwerkelijk wil stopzetten ingevolge de campagne tegen de wapenhandel. Ondanks de belofte van de nieuwe Labourregering om meer openheid en doorzichtigheid te betrachten is Buitenlandse Zaken is op dit punt zeer spaarzaam met informatie.
Een Brits Labourparlementslid, mevrouw Clwyd, heeft van het Ministerie van Handel en Industrie een brief gekregen, waarin werd erkend dat er in totaal 59 exportvergunningen bij de Britse regering in behandeling waren. Daarvan werden er vier afgewezen en elf goedgekeurd. De brief bevatte geen verdere mededelingen over het soort wapens dat zou worden uitgevoerd, noch over de waarde ervan, noch over de vermoedelijke uitkomst van de besluitvorming ten aanzien van de overige 44 aanvragen.
Een en ander heeft geleid tot grote teleurstellingen onder groeperingen die actie voeren tegen de wapenhandel. Ondanks het feit dat er een regeringswisseling heeft plaatsgevonden, lijkt dat voor het beleid niets uit te maken. De conservatieven hadden de gewoonte elk jaar een aantal wapenexporten naar wrede regimes te blokkeren, maar lieten ondertussen veel grotere transacties gewoon doorgaan.
Ik vind niet dat de heer Robin Cook een moreel buitenlands beleid voert, zoals hij heeft beloofd. Wij moeten ons afvragen in hoeverre het moreel verantwoord is om het ene te beloven, maar het andere te doen. De Europese Unie moet een wapenembargo instellen tegen Indonesië. Wat deze wapens de mensen op Oost-Timor aandoen, is algemeen bekend. Het is onverteerbaar dat wij hier in de Europese Unie achterover leunen en er verder niets aan doen.

Wohlfart
Naar mijn mening heeft de geachte afgevaardigde eigenlijk geen aanvullende vraag gesteld. Zij heeft gewoon gezegd dat de Raad tot op heden nog niet besloten heeft tot andere maatregelen en met name tot een eventueel wapenembargo jegens Indonesië en zij heeft dit betreurd. Ik wil enkel het volgende antwoorden: mevrouw McKenna, ik begrijp uw inzet voor het respect van de mensenrechten in dit deel van de wereld. Als ik mij niet vergis, heeft u begin deze maand ook al een schriftelijk antwoord ontvangen op een soortgelijke vraag.
Mevrouw McKenna, mijns inziens kunnen wij met zijn tweeën nog uren discussiëren over dit onderwerp dat u nauw aan het hart ligt. Maar ik kan alleen maar herhalen dat de Raad tot op heden de eventuele instelling van een wapenembargo ten aanzien van Indonesië nog niet officieel overwogen heeft. Men kan dit betreuren, maar het is nu eenmaal zo. Ik kan u geen ander antwoord geven.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Arthur Newens (H-0693/97):
Onderwerp: EU-regeling voor bananen - uitspraak WHO-panel
Kan de raad naar aanleiding van het debat in het Europees Parlement van 16 september jongstleden een verklaring afleggen omtrent de opties die hij nu nog heeft en omtrent de maatregelen die hij voornemens is te nemen om de nadelige gevolgen tegen te gaan die de verwerping van het beroep op het WHO-panel ongetwijfeld zal hebben voor de kleine bananenproducenten?

Wohlfart
Ik wil het Parlement danken voor het compromisvoorstel, aangezien ik vanavond nog in Genève aanwezig moet zijn. Ik dank u dan ook, mijnheer de Voorzitter.
In antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde wil ik het volgende zeggen: de Raad wenst te beklemtonen dat hij zich bewust is van de gevolgen die de verwerping van het beroep tegen het besluit van het WHO-panel inzake het communautaire stelsel in de sector bananen heeft. De Raad heeft in dit stadium nog geen standpunt kunnen innemen over het verslag van de beroepsinstantie van het orgaan voor geschillenregeling van de Wereldhandelsorganisatie of over het gevolg dat aan deze zaak gegeven moet worden. Hij zal dit natuurlijk te gelegener tijd doen, en wel op grond van de formele voorstellen van de Commissie, met inachtneming van het welbegrepen belang van de Europese producenten en de producenten in de ACS-landen en met volledig respect voor de bestaande internationale regels. Gezien de technische aspecten die aan dit dossier verbonden zijn, valt het te verwachten dat deze voorstellen pas over enkele maanden zullen worden ingediend.

Newens
Ik vind het nogal teleurstellend dat de minister ons hierover niet meer te zeggen heeft. De Europese Unie zou, althans in theorie, de bestaande bananenregeling kunnen handhaven, als zij bereid zou zijn de protesterende landen financieel tegemoet te komen, of resoluut zou weigeren gedane toezeggingen aan de landen in het Caribisch gebied en andere onder het Verdrag van Lomé vallende naties ongedaan te maken en zou oproepen tot het beginnen van besprekingen, zoals bijvoorbeeld ook is gebeurd bij de Helms-Burtonwet.
Hebben de Raad of de Commissie stappen ondernomen om inzicht te krijgen in de kosten van een compensatieregeling of om gesprekken met de protesterende landen op gang te brengen om te zien of de markt voor kleine bananenproducenten nog op een andere manier kan worden behouden? Verleden week sprak ik de president van Ecuador, de heer Fabián Alarcón, en hoewel hij een tegenstander is van het huidige vergunningenstelsel, zei hij mij persoonlijk dat zijn land andere naties geen schade wilde berokkenen en bereid was om over alternatieven te praten. En een paar van die mogelijke alternatieven zouden wij vast de moeite van het overwegen waard vinden.

Wohlfart
Uit de tweede vraag die mij gesteld is, wil ik allereerst het idee pikken dat we dit in theorie kunnen doen. Ik ben het daar ten volle mee eens. Ten tweede wil ik de geachte afgevaardigde, inzake de regeling waarnaar hij zopas verwezen heeft, zeggen dat het natuurlijk de Commissie toekomt om voorstellen in te dienen. Ik kan u echter verzekeren dat, als de Commissie snel voorstellen indient, het voorzitterschap al het mogelijke zal doen om het recente besluit van de Wereldhandelsorganisatie te verzoenen met de belangen van, met name, de Europese producenten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wohlfart, maar we blijven binnen de context van de vraag van de heer Newens. Ik heb een verzoek voor drie aanvullende vragen ontvangen. Dat verzoek moet ik honoreren. Ik geef daarom het woord aan de heren von Habsburg en Medina Ortega.
De heer von Habsburg heeft een minuut de tijd.

von Habsburg
Mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft gezegd dat het nog enkele weken of maanden kan duren voor een besluit genomen wordt. Bent u niet bereid aan te dringen op een spoedige oplossing aangezien we niet mogen vergeten dat onze bananenproducenten, die door deze besluiten getroffen worden, kleine landbouwers zijn met een beperkt kapitaal en beperkte financiële mogelijkheden terwijl de grote kapitalistische ondernemingen zoals United Fruit, Chiquita enzovoort het vrij lang kunnen volhouden? Naar mijn mening dienen wij zo snel mogelijk een besluit te nemen. Ik wil u dan ook vragen of u niet bereid bent er bij de Commissie op aan te dringen dat zij blijk geeft van spoed, aangezien dit van doorslaggevend belang is voor de kleine ondernemingen.

Wohlfart
Ik wil de heer von Habsburg een hopelijk positief antwoord geven. Ik ben voornemens deze kwestie op de agenda van de Raad Algemene Zaken van 10 november te plaatsen. Deze vergadering zal aan de herziening van de Overeenkomst van Lomé gewijd zijn en mijns inziens is dit een interessant en actueel onderwerp. Ik zal ervoor trachten te zorgen dat de boodschap wordt overgemaakt aan de Commissie, die ook vertegenwoordigd zal zijn, en ik reken er tevens op dat ook de leden van dit Parlement de nodige druk zullen uitoefenen op de Commissie.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, mijn bezorgdheid is precies tegengesteld aan de bezorgdheid die de heren Newens en von Habsburg zojuist tot uitdrukking hebben gebracht.
Het probleem met betrekking tot de bananen is een bijzonder gecompliceerd probleem omdat het niet alleen gaat om een aantal kleine eilanden in de Antillen. Het is een problematiek die ook belangrijke stukken communautair grondgebied, Afrikaanse landen en de wereld als geheel raakt.
Mijn bezorgdheid, mijnheer de Voorzitter, betreft het volgende: het lijkt erop dat men tijdens de laatste vergadering van de Wereldhandelsorganisatie druk heeft uitgeoefend op de Gemeenschap om binnen korte termijn een oplossing te vinden. Inderdaad is er een termijn van 15 maanden vastgesteld. Het klinkt zowaar als een datum van executie.
De vraag die ik aan de vertegenwoordiger van de Raad stel is: staat deze termijn werkelijk vast of kunnen wij op meer tijd rekenen? Ik vrees namelijk dat de aanpassing aan een nieuwe regeling meer tijd zal vergen dan deze 15 maanden.

Wohlfart
Het voorzitterschap zit tussen twee vuren: enerzijds wordt met geldige argumenten om snelle behandeling van de zaak gevraagd, anderzijds is zonet ook op een ander aspect van de kwestie gewezen, de termijn die ons is opgelegd. Ik denk niet dat dit een uiterste datum is. Als mijn informatie juist, is dit een redelijke termijn. Deze termijn van 15 maanden kan in werkelijkheid 16 of 17 maanden bedragen. Maar ik ben verheugd dat toegegeven is dat dit een ingewikkelde kwestie is, zowel technisch als politiek gezien. Ik ben wel van oordeel dat wij ons hoe dan ook zo snel mogelijk aan deze taak moeten wijden, hoe complex ze ook is.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Hans Lindqvist (H-0696/97):
Betreft: Systeem voor het recyclen van flessen en blikjes
In Zweden bestaat sinds lange tijd een goed functionerend systeem voor het recyclen van glazen flessen en aluminium blikjes (momenteel wordt meer dan 95 % gerecycled!). Sinds een aantal jaren bestaat er ook een goed functionerend systeem voor het recyclen van plastic flessen. De voortdurende internationalisering van de handel en het openen van de grenzen binnen de EU hebben voor een deel geleid tot een diversifiëring van de producten. Helaas heeft deze ontwikkeling geleid tot ernstige verstoringen in het Zweedse systeem voor recycling. Zo kunnen bijvoorbeeld geïmporteerde blikjes niet teruggehaald worden omdat het oorspronkelijke statiegeld niet in Zweden is betaald. Binnen de Zweedse drankenhandel is de recycling van flessen bijna ineengestort vanwege de uiteenlopende flestypen die worden ingevoerd.
Deze ontwikkeling valt uit milieuoogpunt te betreuren. Bestaan er plannen betreffende de standaardisering van flessen en blikjes? Kan een afzonderlijke lidstaat uit milieuoogpunt eisen dat geïmporteerde flessen en blikjes aangepast moeten zijn aan het systeem voor recycling in het betreffende land?

Wohlfart
Het antwoord van het fungerend voorzitterschap van de Raad op deze vraag zal heel kort zijn. Ik wil benadrukken dat de Raad met belangstelling kennis neemt van de uiteenzetting van de geachte afgevaardigde en van de vragen die hij daaromtrent stelt. Ik wil de geachte afgevaardigde er echter op wijzen dat de Raad als zodanig niet bevoegd is ter zake. Het is aan de Commissie om het aan de orde gestelde probleem te onderzoeken en zo nodig passende voorstellen te doen.

Lindqvist
Gisteren heb ik dezelfde vraag gesteld aan de Commissie en aan commissaris Bjerregaard. Ook van haar heb ik een ontwijkend antwoord gekregen. Zij verwees mij weliswaar niet naar de Raad, maar een antwoord kreeg ik niet.
Het gaat dus om het speciaal ontwikkelde systeem voor statiegeld voor flessen, blikjes, plastic en metaal in Zweden, dat altijd goed heeft gefunctioneerd en nog steeds goed functioneert. Sinds de grenscontroles zijn verdwenen, zijn de traditionele flessen, blikjes enzovoort helaas vermengd met grote hoeveelheden verschillende plastic flessen, blikjes en glas die niet passen in het door ons ontwikkelde systeem.
Mijn vraag is of de Raad een voorstel heeft omtrent de wijze waarop men kan verhinderen dat deze milieuproblemen ontstaan. Wellicht kan men voordeel trekken uit het prima systeem dat bestaat in landen als Zweden. Wellicht kan er een voorstel komen van de kant van de EU om een oplossing te vinden voor het probleem met de grote hoeveelheden afval die helaas ontstaan als gevolg van de afschaffing van de grenscontroles.

Wohlfart
Mijn antwoord op de vraag van de heer Lindqvist is misschien niet bevredigend, maar het onderscheidt zich alvast in zoverre van dat van de Commissie dat het niet ontwijkend en duidelijk is. Ik heb verwezen naar de bevoegdheid van de Commissie. Ik weet heel goed dat het Zweedse systeem, waarnaar u verwijst, een modelsysteem is en dat het al jarenlang tot algemene tevredenheid werkt. Ik denk dat de richtlijn van de Raad inzake verpakkingen en verpakkingsafval, die op 20 december 1994 is aangenomen, wel degelijk voorziet in het hergebruik en de recyclage van verpakkingen maar niet in de standaardisering van bijvoorbeeld flessen en drankblikjes.
De nationale systemen voor de terugname en ophaling van verpakkingen moeten zonder onderscheid zowel de nationale als de ingevoerde producten dekken. Volgens de gegevens waarover ik beschik, ook al ben ik geen lid van de Commissie, schijnen andere lidstaten ter zake niet dezelfde problemen te kennen. Het is aan de Commissie om dit na te gaan en hieruit de gevolgen te trekken die zich opdringen. Ik dacht dat u zich gisteren al tot de bevoegde commissaris gewend heeft.
Zoals ik u ken, mijnheer Lindqvist, twijfel ik er geen seconde aan dat u hieraan de komende weken en maanden nog iets zal trachten te doen.

De Voorzitter
Vraag nr. 6 van Jonas Sjöstedt (H-0698/97):
Betreft: Vervanging van de term "wetenschappelijke gegevens" door "wetenschappelijk bewijs" in het Verdrag van Amsterdam
Artikel 100 A, lid 5, van het Verdrag van Amsterdam, dat betrekking heeft op de mogelijkheid om nationale bepalingen op het gebied van milieu en arbeidsmilieu in te voeren, verschilt in de Zweedse versie na de herziening ervan door juristen-linguïsten op een punt van de voorlopige uitgave. Volgens de eerste, voorlopige versie moeten de bepalingen zijn gebaseerd op "wetenschappelijke gegevens" (vetenskapliga fakta ), terwijl deze term in de aan de delegaties voorgelegde definitieve versie is gewijzigd in "wetenschappelijk bewijs" (vetenskpliga bevis ). Het woord "bewijs" wordt gewoonlijk geïnterpreteerd als iets meer definitiefs en iets wat in de wereld van wetenschap en onderzoek, die immers tot taak heeft zaken voortdurend te onderzoeken en in twijfel te trekken, zelfs omstreden kan zijn.
Wat is het doel van de vervanging van "wetenschappelijke gegevens" door "wetenschappelijk bewijs" in de definitieve versie van het ontwerpverdrag van Amsterdam? Kan de raad voorbeelden geven van hetgeen "wetenschappelijke bewijs" inhoudt en op welke punten dit verschilt van "wetenschappelijke gegevens" ?

Wohlfart
Ik denk dat mijn antwoord de geachte afgevaardigde niet tevreden zal stellen. Tijdens de vergaderperiodes van juli en september zijn al soortgelijke vragen gesteld over de motieven die aan de basis liggen van deze of gene bepaling van het Verdrag van Amsterdam en de interpretatie ervan. Ik moet hier nogmaals beklemtonen dat het niet aan de Raad is uitleg te geven over de redenen die de Intergouvernementele Conferentie ertoe gebracht hebben bepaalde bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap te wijzigen, zoals de bepaling die de geachte afgevaardigde heeft aangehaald.
Ik moet tevens onderstrepen dat het niet aan de Raad is, toch zeker niet in dit stadium, om een standpunt in te nemen over een kwestie die verband houdt met een bepaling van een verdrag dat nog niet van kracht is, ook al is het inmiddels ondertekend. Ik vraag de geachte afgevaardigde dan ook te begrijpen dat elke uitleg van de in Amsterdam vastgestelde teksten in dit stadium niet opportuun is, des te meer daar het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen volgens ons de enige instelling is die gemachtigd is de teksten van de Verdragen te interpreteren.

Sjöstedt
Dank u voor uw antwoord, maar zoals u al vermoedde ben ik er niet helemaal tevreden mee. De vorige maal dat wij hierover spraken, heeft u onder andere als reden aangevoerd dat het Verdrag van Amsterdam nog niet was ondertekend. Nu is het door de ministers van Buitenlandse Zaken ondertekend. Ik hoopte daarom dat u nu bereid zou zijn over de inhoud ervan te discussiëren.
Ik vind dat wij ons in een volkomen absurde situatie bevinden. De burgers van verscheidene lidstaten zullen hier via een referendum over stemmen, maar de Raad, die dit verdrag heeft opgesteld, is niet bereid uit te leggen wat het verdrag betekent. Ik heb bijvoorbeeld elke week in Zweden bijeenkomsten waar mij gevraagd wordt wat de verschillende dingen in het Verdrag van Amsterdam betekenen. Het enige wat ik nu kan antwoorden is dat de Raad niet eens kan vertellen wat het betekent. Ik vind dat u uw politieke verantwoordelijkheid enigszins ontloopt, wanneer u niet bereid bent de teksten te verklaren waaraan u feitelijk zelf heeft meegewerkt.
Ik wil u daarom dringend verzoeken ervoor te zorgen dat als ik de volgende keer een vraag stel over de feitelijke inhoud van het Verdrag, u mij daarop kunt antwoorden.

De Voorzitter
Mijnheer de fungerend voorzitter, ik weet niet of dit een vraag is of een dreigement. U krijgt hoe dan ook het woord, omdat ik de indruk heb dat uw standpunt en dat van de heer Sjöstedt niet geheel met elkaar overeenstemmen, maar daarvoor hebben we het Parlement.

Wohlfart
De heer Sjöstedt is heel goed op de hoogte van mijn standpunt ter zake. Hij had het zopas over de referenda die in een aantal landen van de Europese Unie gehouden zullen worden. Dit Verdrag van Amsterdam wordt ook besproken in de nationale parlementen. Naar mijn mening komt het de verschillende regeringen, die aan de Intergouvernementele Conferentie hebben deelgenomen, toe om hieraan een interpretatie te geven die volgens hen niet alleen passend maar ook exact is. Ik wil mij niet mengen in het referendum of het pre-referendum in Zweden, maar zodra de ratificatieprocedures afgerond zijn, kunnen wij een debat te gronde voeren over het Verdrag van Amsterdam, mijnheer Sjöstedt. Als ik goed ingelicht ben, zal dit overigens de komende jaren nog herzien worden omdat dit integratieproces een dynamisch proces is.
U heeft ook een vraag gesteld over het verschil tussen "wetenschappelijke gegevens" en een "wetenschappelijk bewijs" . Ik ben geen groot jurist of talenspecialist. Ik heb dus de Petit Larousse van mijn zoon moeten raadplegen en ik meen u te mogen zeggen - maar dit is een heel persoonlijke visie en ik antwoord hier niet als fungerend voorzitter van de Raad - dat een wetenschappelijk gegeven een deel is van een wetenschappelijk bewijs. Het heeft dus niet dezelfde waarde als een wetenschappelijk bewijs.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wohlfart. Ik ga ervan uit dat uw verwijzing naar een bepaalde encyclopedie geen sluikreclame is, aangezien het verboden is in deze Vergadering sluikreclame te maken. Uw antwoord is, zoals u zelf al aangeeft, uitsluitend en alleen een persoonlijke mening.

Lindqvist
Het is natuurlijk van belang deze zaak te bespreken; daarom wordt ze aan de orde gesteld. Zoals ik het antwoord begrijp, zou de omschrijving van de begrippen "wetenschappelijke gegevens" en "wetenschappelijk bewijs" in de Petit Larousse van uw zoon betekenen dat wetenschappelijke feiten een onderdeel vormen van, en minder zijn dan, wetenschappelijk bewijs. Deze juridisch-linguïstische wijziging, die als rectificatie is aangebracht, betekent dus een aanscherping sinds het Verdrag van Amsterdam. Dat is aanleiding voor discussies als de onderhavige: immers, wat houden deze eisen nu precies in?
Zoals u bemerkt heeft, nam ik bij mijn vorige vraag Zweden als voorbeeld. Zou bijvoorbeeld Zweden wetenschappelijk bewijs moeten kunnen aanvoeren voor het feit dat ons statiegeldstelsel altijd zo goed heeft gefunctioneerd dat wij het willen behouden en dat wij de invoer van flessen, glas en blikjes die niet aan onze milieu-eisen voldoen willen stopzetten? Die vraag is nooit beantwoord. Ik hoef nu geen antwoord te hebben. Wij zullen zeker op dit debat terugkomen.
Dit is uiteraard van zeer groot belang voor de interpretatie van het Verdrag van Amsterdam.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van John Cushnahan (H-0701/97):
Betreft: Schuldenlast van ontwikkelingslanden
Het vraagstuk van de schuldenlast van de ontwikkelingslanden stond op de agenda van de in september in Hongkong gehouden jaarlijkse conferentie van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank .
Welke maatregelen heeft de Raad genomen ter verlichting van de moeilijkheden waarmee de debiteurlanden worden geconfronteerd?

Wohlfart
De Raad is vastbesloten om de arme landen met een zware schuldenlast te steunen. Nu ik deze zin lees, besef ik dat er een nieuw letterwoord is ontstaan, namelijk ALZS, " arme landen met een zware schuldenlast" .
De Commissie heeft onlangs een mededeling voorgelegd waarin zij een communautair antwoord voorstelt op het initiatief dat de internationale gemeenschap na de Top in Lyon gelanceerd heeft om de schuldenlast van deze landen te verminderen. Dit voorstel wordt momenteel onderzocht in de Raad.
De lidstaten hebben, met name in het kader van de Club van Parijs, net als de communautaire instellingen gesteld dat zij zich bij dit initiatief zullen aansluiten. Zij zullen een passende bijdrage leveren tot deze internationale inspanning ten gunste van de armste landen ter wereld. De deelneming van de Europese Unie en haar lidstaten werd overigens onlangs bevestigd tijdens de jaarvergaderingen van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank in Hongkong.

Cushnahan
Ik ben zeer ingenomen met het antwoord van de fungerend voorzitter en ik ben ervan overtuigd dat hij zich bewust is van de omvang van deze problematiek. Hoewel de LatijnsAmerikaanse landen in absolute zin de hoogste schulden hebben, zijn de problemen het grootst in de Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara. Dit kan het best worden geïllustreerd aan de hand van de schuldenlast die zij hebben opgebouwd. Deze bedroeg in 1962 3 miljard dollar tegen circa 235 miljard dollar nu, dat is 76 % van het BNP. Aan achterstallige rente waren deze landen in 1980 nog 1, 2 miljard dollar verschuldigd, maar inmiddels is dat bedrag opgelopen tot in totaal 43 miljard dollar. Aan rentebetaling en aflossing van de schuld komen deze landen niet toe.
Het is een goede zaak dat er schuldsaneringsregelingen zijn getroffen, maar dat is niet het geval bij multilaterale organisaties die leningen hebben verstrekt. Zo kon het gebeuren dat de schuld van de Afrikaanse landen bij de Internationale Ontwikkelingsassociatie is opgelopen tot een bedrag van 25 miljard dollar, tegen 2, 58 miljard dollar in 1980.
Ik vraag mij af, gezien de uitlatingen van de fungerend voorzitter over bepaalde initiatieven die zijn genomen, of er geen druk op multilaterale geldschieters kan worden uitgeoefend om deze landen met een schuldsaneringsregeling tegemoet te komen.

Wohlfart
Ik denk dat de heer Cushnahan de omvang en de inzet van het debat goed geschetst heeft. Hij had het over de schuldenlast, die 65 % van het BNP van deze landen bedraagt. Dit is dan ook echt een zware last en mijns inziens kunnen wij deze kwestie bespreken tijdens de Raad Algemene Zaken van 10 november. Ik hoop dat wij het eens worden om de Commissie te vragen dat zij ons de komende maanden niet alleen een concreet voorstel voorlegt inzake de financiële inspanning die de Europese Unie en haar lidstaten moeten leveren, maar ook inzake de strategie die de Europese Unie moet volgen om haar stem te laten weerklinken in de internationale fora.

De Voorzitter
Vraag nr. 8 van Hugh McMahon (H-0702/97):
Betreft: Agenda 2000
Kan het Luxemburgse voorzitterschap het Parlement in kennis stellen van de resultaten van de discussie over Agenda 2000 in de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken van 15 september 1997?
In hoeverre heeft het voorzitterschap zich ingespannen om een compromis te bereiken tussen de lidstaten die op de communautaire uitgaven willen besnoeien en lidstaten die de Gemeenschapsuitgaven op het huidige niveau willen handhaven?

Wohlfart
Aangezien Agenda 2000 niet alleen het voorzitterschap, de Raad en de Commissie maar ook de parlementsleden enorm interesseert, zal ik een passend antwoord trachten te geven op de vraag van de geachte afgevaardigde.
Ik wil een korte samenvatting geven van dit lijvige pak documenten, dat niet alleen gaat over de ontwikkeling van het beleid van de Unie en met name van het landbouw- en structuurbeleid en het - zo belangrijke - financiële kader van de Unie na het jaar 2000, maar ook over een aantal algemene kwesties in verband met het uitbreidingsproces en tenslotte ook over de adviezen van de Commissie over de kandidaat-lidstaten.
Tijdens het oriënterende debat over de Agenda 2000, dat de Raad tijdens zijn vergadering van 15 september jongstleden gehouden heeft, kon het voorzitterschap de eerste overwegingen van de lidstaten noteren met betrekking tot de algemene trends die de laatste tijd zijn vastgesteld inzake enerzijds de verdieping en de ontwikkeling van het beleid van de Unie en het financiële kader voor de toekomst en anderzijds de besluiten die de Europese Raad zal moeten nemen voor het uitbreidingsproces in zijn geheel.
Tijdens dit debat konden wij dus de belangrijkste elementen van het beleid vaststellen, die natuurlijk nog grondig onderzocht moeten worden in het kader van het verslag dat de Raad in december eerstkomend aan de Europese Raad van Luxemburg moet voorleggen.
Het voorzitterschap kan de geachte afgevaardigde overigens verzekeren dat het al het nodige zal doen om al deze complexe en gevoelige kwesties, zowel politiek als technisch gesproken, nauwgezet en in detail te onderzoeken.
Het voorzitterschap zal, zoals het hoort, tijdens deze zes maanden zijn uiterste best doen om de standpunten dichter bij elkaar te brengen zodat tijdens de Europese Raad van Luxemburg de nodige besluiten genomen kunnen worden inzake alle kwesties in verband met het uitbreidingsproces en dit in het belang van de Unie en de kandidaat-lidstaten.
Ik meen overigens te weten dat onze premier, de heer Juncker, gisteren en vandaag ook gebruik gemaakt heeft van het debat over de situatie van de Unie en de top over de werkgelegenheid om u te zeggen hoeveel belang hij persoonlijk aan deze problemen hecht.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag van de fungerend voorzitter horen hoe het Luxemburgse voorzitterschap wil gaan proberen de verschillende standpunten van de afzonderlijke lidstaten tot een compromis samen te smeden.
Ten eerste, hoe denkt het Luxemburgse voorzitterschap de hand te gaan houden aan het tijdschema voor de goedkeuring van de voorstellen in december? Ten tweede, welke prioriteit of welk gewicht kent het Luxemburgse voorzitterschap toe aan het standpunt van verscheidene leden van de Raad, dat er eerst verdere institutionele hervormingen moeten plaatsvinden alvorens uitbreiding van de Unie aan de orde is?

Wohlfart
Ik wil toch even ingaan op deze vraag over de datum en de termijnen.
In de eerste plaats legt de datum van de Europese Raad, die is vastgelegd op 12 en 13 december, ons een heel strikt tijdschema op. Ik ben overigens van oordeel dat wij op alle niveaus inspanningen leveren om de voorbereidingen voor de Raad af te ronden en tot een absoluut noodzakelijke consensus te komen over kwesties als de uitbreiding en alle andere aanverwante vragen.
Wij leveren, ten eerste, inspanningen op het niveau van de eerste ministers. Onze premier brengt momenteel een bezoek aan alle hoofdsteden van de Europese Unie om de staatshoofden en regeringsleiders persoonlijk te ontmoeten en hun indrukken, standpunten en opmerkingen te verzamelen, zodat op de top van Luxemburg een compromis geformuleerd kan worden. Er is noodzakelijkerwijs een compromis nodig, omdat er meningsverschillen bestaan over bijvoorbeeld het financiële aspect, de verdeling van de structuurfondsen en nog een aantal andere kwesties.
Er is dus een consensus nodig, maar ik ben ervan overtuigd dat we die zullen halen. Er staat te veel op het spel om deze afspraak te missen.
Daarnaast leveren wij ook inspanningen op het niveau van de betrokken ministers. Of het nu gaat om de Ministeries van Buitenlandse Zaken of andere technische ministeries, wij onderhouden ook regelmatig contacten met onze ambtgenoten in de landen van de Europese Unie. Naast de Raad Algemene Zaken, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en andere specifieke Raden, hebben wij tijdens het Luxemburgse voorzitterschap in het kader van de voorbereiding van de top van Luxemburg ook zes informele ministeriële bijeenkomsten gepland. Ik heb overigens zelf de vergadering over vraagstukken in verband met de interne markt voorgezeten. Dit was, na het besluit van de Top van Amsterdam, ook een gelegenheid voor het Luxemburgse voorzitterschap om op ministerieel niveau contact te hebben met de landen van Midden- en Oost-Europa die tot de Europese Unie willen toetreden.
Mijnheer de Voorzitter, ik meen te mogen stellen dat deze gesprekken op ministerieel niveau in een, ik zou zeggen, echt vriendschappelijke sfeer en een heel open geest verlopen zijn, zodat wij een soort breuk hebben kunnen vermijden. Men heeft goed begrepen dat men deelneemt aan een historisch proces, aan een proces waarvoor men zich moet inzetten, omdat het het enige alternatief is voor de volgende eeuw.
Wij leveren ook inspanningen op het niveau van het Comité van permanente vertegenwoordigers, dat een mandaat gekregen heeft van de Raad. Wij verfijnen momenteel de verschillende horizontale agenda's, zodat we over een gespreksbasis beschikken voor de Top van Luxemburg. Dan moeten onze staatshoofden en regeringsleiders hun verantwoordelijkheid op zich nemen. Ikzelf kan u alleen maar zeggen dat wij samen met de Commissie en de overige lidstaten ons uiterste best doen om klaar te zijn binnen de gestelde termijnen.

McCarthy
Dank u, , mijnheer de Raadsvoorzitter, voor dat zeer uitgebreide antwoord. Ik geloof dat wij het er allemaal wel over eens zijn dat er veel op het spel staat en dat het in het belang van iedere lidstaat is nieuwe leden toe te laten, gezien de inkomsten en de nieuwe handelsbetrekkingen die dat oplevert.
Ik moet zeggen dat ik, en ik geloof mijn collega's in dit Huis met mij, op sommige terreinen een zekere dreiging bespeur. Wij moeten, zoals u al zei, de noodzaak benadrukken van een eerlijke en rechtvaardige verdeling van de middelen, en daarbij prioriteit blijven geven aan de minder welvarende regio's.
Ik ben benieuwd of u deze weerstand ook heeft bespeurd. Welke lidstaten zijn volgens u bezorgd over de toekomst en welke zijn bang dat zij wellicht voor de kosten van de uitbreiding zullen moeten opdraaien? Hoe kunnen wij alle lidstaten tot overeenstemming brengen en ervan overtuigen dat dit een eerlijke en rechtvaardige verdeling van de middelen is?

Wohlfart
Ik denk niet dat ik mevrouw McCarthy namen van landen hoef te geven, want zij kent die even goed of misschien zelfs beter dan ik.
Er is een debat aan de gang over een eerlijke en rechtvaardige verdeling van de te dragen financiële lasten. Dit is een heel meeslepend debat en ik wil er enkel op wijzen dat de cijfers, die niet altijd correct zijn, mijn land, Luxemburg, nu eens als nettobegunstigde, dan weer als netto-betaler bestempelen. Ik kan u zeggen dat mijn land een nettobetaler is, maar wil nu niet verder ingaan op deze discussie.
Naar mijn mening is echt een consensus mogelijk. Hierover zal op het hoogste niveau beslist worden en dit zal misschien wel heel laat 's avonds of 's nachts gebeuren. Ik weet het niet, ik ben geen profeet.
In verband met de uitbreiding, heb ik een blik geworpen op de statistieken over onze handelsbetrekkingen met de landen van Midden- en Oost-Europa. Ik ben het eens met uw analyse: het zal natuurlijk niet om een nuloperatie gaan. Maar wanneer we de statistieken van de buitenlandse handel van de Europese Unie met deze landen bekijken, moeten we vaststellen dat de handel, ondanks de oprichting van vrijhandelszones, ondanks de voordelen, nog altijd een overschot voor de Europese Unie vertoont. Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat de niet-toetreding van deze landen van Midden- en Oost-Europa uiteindelijk veel duurder zal uitvallen dan de toetreding, wanneer die volgens objectieve criteria en een goed gespreid tijdschema plaatsvindt. Mevrouw McCarthy, ik ben ervan overtuigd dat dit een uitdaging is? maar ik ben er evenzeer van overtuigd dat dit ook een historische kans is voor dit continent. Laten we deze kans niet verknoeien.

De Voorzitter
Vraag nr. 9 van Sören Wibe (H-0704/97):
Betreft: Vertrouwelijk karakter van Schengenhandboeken
Naar het schijnt heeft de Zweedse regering twee van de drie Schengenhandboeken tot vertrouwelijk stuk verklaard. Hierbij gaat het om voorschriften over het verloop van de controles aan de buitengrenzen en de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten.
Het is de bedoeling het Verdrag van Schengen in het EU-Verdrag op te nemen, een verdrag dat de nadruk wil leggen op het beginsel van transparantie. Is de Raad niet van mening dat het opportuun zou zijn de lidstaten aan te bevelen ervoor te zorgen dat alle Schengenhandboeken openbaar zijn?

Wohlfart
Ik beantwoord deze vraag met plezier, want ik heb enkele jaren geleden, in 1990, de overeenkomst inzake de uitvoering van Schengen medeondertekend.
In antwoord op de tweeledige vraag die ons gesteld is, wil ik zeggen dat het Comité van permanente vertegenwoordigers zes dagen geleden, tijdens zijn vergadering van 16 oktober, een werkgroep heeft opgericht die vragen betreffende de overname van het Schengen-acquis en de verdeling over de eerste en de derde pijler moet bestuderen.
De werkzaamheden van deze werkgroep gaan vandaag, 23 oktober, van start en hij moet onder andere de publicatie van het acquis van Schengen bestuderen. Deze publicatie stelt verschillende problemen, die zowel verband houden met de omvang van het Schengen-acquis als het vertrouwelijke karakter van bepaalde informatie.
De geachte afgevaardigde zal zeker en vast begrijpen dat bepaalde instructies, die bijvoorbeeld bestemd zijn voor de autoriteiten die belast zijn met de controle aan de buitengrenzen, sowieso vertrouwelijk zijn en bijgevolg niet toegankelijk zijn voor het publiek. Dit stelt het principe van de transparantie, dat opnieuw bevestigd is in het Verdrag van Amsterdam, echter helemaal niet ter discussie.

Wibe
Ik dank u zeer voor uw antwoord. Dat antwoord was zeer positief. Ik wist niet van het bestaan van deze werkgroep af en ik ben heel blij dat deze opgericht is.
Nu heb ik eigenlijk nog maar één korte vervolgvraag: kunt u iets zeggen over de beginselen die bij de werkzaamheden van deze groep als richtsnoer voor openbaarmaking worden gebruikt? U stelt dat wij controles aan de buitengrenzen niet openbaar kunnen maken. Daar ben ik niet zo zeker van. Een groot deel hiervan zou toch openbaar kunnen worden gemaakt, hoewel ik begrijp dat bepaalde technische details geheim moeten blijven. Het zou mij verheugen als u de beginselen die in deze tot richtsnoer dienen van enig commentaar zou kunnen voorzien.

Wohlfart
Ik zal deze vragen proberen te beantwoorden. Mijns inziens zijn het voorzitterschap en de leden van de werkgroep wel degelijk voornemens rekening te houden met de heel terechte vragen van de leden van de nationale parlementen en het Europees Parlement inzake de transparante werking van het systeem van Schengen.
Mijnheer de Voorzitter, ik herinner mij dat ikzelf in 1992 voor de bevoegde commissie van het Europees Parlement verschenen ben toen Luxemburg voorzitter was van Schengen. Toen hield één van de belangrijkste verwijten aan het adres van Schengen natuurlijk verband met het gebrek aan parlementaire controle en het gebrek aan controle van het Hof van Justitie.
Ik meen te mogen zeggen dat nu met de nieuwe bepalingen in het Verdrag van Amsterdam, die de verworvenheden van Schengen op communautair niveau overnemen, een grote stap vooruit gezet is, ook al ben ik ervan overtuigd dat nog aanpassingen nodig zijn.
In verband met de transparantie kan ik mij dan ook voorstellen dat de bevoegde ministers en de fungerend voorzitter van de Raad die bevoegd is voor justitie en interne veiligheid regelmatig voor de bevoegde commissie van het Europees Parlement verschijnen en verslag uitbrengen over de activiteiten en het Schengen-acquis. Bovendien zou hier in het Europees Parlement een debat over de werking van Schengen kunnen gehouden worden, dat zoals heel wat andere debatten openbaar kan zijn. Mijns inziens zou dit een goede manier zijn om te bewijzen dat gestreefd wordt naar een transparant systeem en een transparante dagelijkse werking van Schengen.
Een tweede belangrijke vraag in het kader van Schengen is de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en alles wat verband houdt met persoonlijke gegevens. Ik meen dat u het ter zake allen met mij eens bent en inziet dat we heel voorzichtig moeten zijn en de toegang tot deze gegevens beperkt moet worden tot wie echt bevoegd is en wel om een aantal vanzelfsprekende redenen in verband met bescherming van het privé-leven.
Ik wil er ook op wijzen dat een onafhankelijke controle-instantie belast is met het toezicht op Schengen en de controle op de naleving van de rechten van het individu in het kader van Schengen. Naar mijn mening moeten we onze werkzaamheden rond deze twee grote lijnen concentreren: transparantie en de bescherming van het privé-leven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wohlfart, maar ik verzoek u wel uw aandacht bij de vraag van de heer Wibe te houden. Ik moet namelijk regelmatig het woord aan de heer Sjöstedt geven voor een aanvullende vraag. Daarom krijgt de heer Sjöstedt nu één minuut voor dezelfde vraag.

Sjöstedt
Ik wil graag danken voor het antwoord van de Raad dat ik zeer belangwekkend vond, dat wil zeggen dat er toch een ontwikkeling plaatsvindt op het gebied van het grotendeels tot vertrouwelijk stuk verklaarde Schengen-materiaal.
U heeft de instructies voor de controles aan de buitengrenzen genoemd. Er bestaan twee andere omstreden documenten die niet openbaar zijn, namelijk het SIRENE-handboek en de instructies voor de ambassades en consulaten in het buitenland. Bent u ook van mening dat deze documenten vertrouwelijk moeten blijven? Kunt u zich voorstellen dat tenminste een gedeelte van deze stukken wordt afgegeven? Ik kan volledig begrijpen dat er bepaalde inlichtingen zijn die niet kunnen worden verstrekt, maar kan men andere inlichtingen uit deze stukken niet wel verstrekken?
Bovendien vraag ik mij af of men klaar komt met de beoordeling van de openbaarmaking vóór de aanvang van de ratificatie van het Verdrag door de lidstaten. Dit is immers ook onderwerp van de ratificatie. Wat Zweden en Denemarken betreft houdt het Verdrag van Amsterdam immers in dat men voor de eerste maal meedoet aan Schengen. Hierover moet derhalve een beslissing zijn genomen voordat de ratificatie in de nationale parlementen aan de orde komt.
Voorts vraag ik mij af of het mogelijk is een kopie te krijgen van de encyclopedie van de zoon van de fungerend voorzitter van de Raad, daar deze een centraal document lijkt te zijn bij de interpretatie van het Verdrag van Amsterdam.

Wohlfart
Ik heb de indruk dat de zaken vrij vaag, nog een beetje te vaag zijn inzake het acquis van Schengen.
Ik herinner mij een heel interessant debat in 1992, toen de EP-leden twee fundamentele opmerkingen inzake het Schengen-initiatief formuleerden en zich er met name over beklaagden dat de onderhandelingen voor de overeenkomst inzake de uitvoering van Schengen in het kader van een intergouvernementele conferentie en zonder de medewerking van het Europees Parlement verliepen.
Ik was toen overigens verbaasd - ik zeg dit zonder bitterheid of cynisme - dat zovelen om het even wat beweerden over Schengen, ook in onze nationale parlementen. Sommigen hadden het over big brother is watching you en stelden dat gewoon een politiestaat werd gecreëerd die op alle gebieden optrad, terwijl anderen precies het tegendeel beweerden. Wij hadden er in onze onderhandelingen nochtans pogingen gedaan om het verdwijnen van de binnengrenzen te compenseren met maatregelen aan de buitengrenzen.
Mijns inziens bevinden we ons vandaag min of meer in dezelfde situatie. Ik denk dat iedereen het ermee eens is dat een zekere politiesamenwerking nodig is, aangezien de georganiseerde misdaad een aantal uitdagingen meebrengt die één politiedienst, één nationale politiedienst niet alleen aankan, hoe bekwaam hij ook is. We moeten dan ook voor middelen voor preventie en repressie zorgen maar moeten tegelijk oog hebben voor iets wat volgens mij van primordiaal belang is in het stelsel van Schengen: de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en van persoonsgebonden gegevens.
Ik weet dat een aantal bepalingen, met name inzake het afleveren van visa, niet langer onder de bevoegdheid van de ereconsuls vallen en nu voorbehouden zijn aan ambassades en consulaten. In de nationale parlementen beschikken we over toezichthoudende commissies, die op elk ogenblik toegang kunnen krijgen tot de gegevens die zij noodzakelijk achten. Mijns inziens moeten we bij de aanpak van een aantal zaken heel voorzichtig tewerk gaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 10 van Anne McIntosh (H-0707/97):
Betreft: Afschaffing van de belastingvrije verkoop
Ziet de Raad niet in, nu hij bezig is met de voorbereiding van de buitengewone top over de werkgelegenheid, dat het onlogisch is enerzijds vast te houden aan de afschaffing in 1999 van de belastingvrije verkoop, met als gevolg verlies van arbeidsplaatsen in de sectoren vervoer en toerisme, en anderzijds te zoeken naar mogelijkheden om meer werkgelegenheid te creëren?
Meent de Raad niet, in het licht van het recente rapport van de luchtvaartindustrie dat aangeeft dat de afschaffing van de belastingvrije verkoop in juni 1999 zal resulteren in het verlies van 30.000 arbeidsplaatsen, dat het dringend noodzakelijk is dat meer onderzoek wordt gedaan naar de sociale en economische gevolgen van een dergelijke afschaffing?

Wohlfart
Ik heb tijdens het vragenuur in juli ook al de gelegenheid gehad om een aantal soortgelijke vragen te beantwoorden en ik vrees dat mijn antwoord de geachte afgevaardigde zal ontgoochelen. Ik wil er inderdaad al meteen op wijzen dat er geen nieuwe elementen zijn in dit dossier, dat haar nauw aan het hart ligt.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral onderstrepen dat het behoud van de belastingvrije verkoop in het intracommunautaire reizigersverkeer in tegenspraak is met het bestaan van een interne markt zonder grenzen.
Het verkeer tussen twee lidstaten van goederen die door privé-personen voor eigen gebruik gekocht worden, heeft uit fiscaal oogpunt geen gevolgen meer. Privé-personen kunnen in om het even welke lidstaat goederen voor privé-verbruik kopen en deze in om het even welke andere lidstaat invoeren, zonder dat ze deze goederen hoeven aan te geven of heffing dienen te betalen aan de grens.
In het licht van deze situatie viel de toepassing van vrijstellingen voor reizigers dan ook niet meer te rechtvaardigen. Het behoud van de belastingvrije verkoop in het intracommunautaire reizigersverkeer, ook na hoger vermelde periode, zou overigens tot concurrentieverstoring kunnen leiden voor winkeliers die goederen verkopen waarop belastingen geheven zijn of ook tussen de verschillende vervoerswijzen, al naargelang zij belastingvrije goederen te koop aanbieden.
Als de Raad de belastingvrije verkoop tijdelijk, tot 30 juni 1999, verlengd heeft voor intracommunautaire reizigers, was dit om iets te doen aan de sociale en regionale problemen die een plotse afschaffing van deze verkoop had kunnen meebrengen.

McIntosh
Wat de fungerend voorzitter van de Raad zojuist heeft gezegd, maakt de in Luxemburg te houden werkgelegenheidstop tot een regelrechte schijnvertoning. Ik zie het nut van zo'n topontmoeting niet in. Perifere landen en eilanden zijn afhankelijker van de belastingvrije verkoop dan landen op het centrale Europese vasteland. De reisafstanden zijn in België, Nederland en Luxemburg per definitie minder groot en het prijsniveau ligt er lager. De bijdrage van de belastingvrije verkoop aan de lokale economie, met name op het gebied van werkgelegenheid, is dan ook niet zo heel erg groot.
Het aantal mensen dat bij luchthavens, luchtvaartmaatschappijen, zeehavens en veerboten is aangesteld met het oog op de belastingvrije verkoop, is aanzienlijk. Dat geldt in het bijzonder voor landen als het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Denemarken, Noorwegen en Zweden, waar niemand kan profiteren van dezelfde lage tarieven als met name in Luxemburg en België. Deze mensen, die nu nog in dienst zijn bij luchthavens, luchtvaartmaatschappijen, zeehavens en veerboten, zijn hun baan na 1 januari kwijt. Ik vraag de fungerend voorzitter deze kwestie op de top in Luxemburg aan de orde te stellen.

Wohlfart
Gelooft u mij, werkgelegenheid en volledige werkgelegenheid zijn niet alleen een bekommering van het Europees Parlement - en ik feliciteer de parlementsleden die zich met dit vraagstuk bezighouden - maar ook van mij als fungerend voorzitter van de Raad. Mevrouw McIntosh, ik kan u zeggen dat ik elke dag schriftelijke en telefonische vragen krijg om ministeriële steun voor een baan.
Ik onderschat de omvang van het probleem dat u bezighoudt dan ook zeker niet. Maar ik zou, met alle respect, geen verband willen leggen tussen één van de bepalingen inzake de interne markt en de werkgelegenheidstop in Luxemburg, hoewel de verleiding mijns inziens groot is. Ik wil alleen maar het volgende zeggen over deze interne markt, omdat ik nu al acht jaar belast ben met het dossier van de interne markt.
Het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal, dat voor 100 % operationeel moet zijn op 1 januari 1999, is een doelstelling die, zeker op middellange termijn, nieuwe banen kan scheppen. Uit een eerste balans over de werking van de interne markt, die de Commissie in december 1996 heeft opgemaakt, blijkt - volgens ramingen van de Commissie - dat de tenuitvoerlegging van de interne markt op 1 januari 1993 alleen al 900.000 banen gecreëerd zou hebben.
We weten dat er nog een aantal hindernissen en distorsies zijn. Dat is ook de reden waarom de Europese Raad de voorstellen van de Commissie heeft overgenomen. De Commissie wil inderdaad een actieplan voor de interne markt lanceren dat rond vier strategische doelstellingen draait en gericht is op de daadwerkelijke en onbelemmerde tenuitvoerlegging van de interne markt tegen 1 januari 1999.
Waarom zeg ik dit? Omdat een aantal elementen in dit actieplan, in deze strategische doelstellingen betrekking hebben op heel gevoelige gebieden die echter van groot belang zijn voor de werking van de interne markt, zoals de belastingen - en niet alleen de belastingen voor ondernemingen -, overheidssteun en andere subsidies om nieuwe ondernemingen in onze verschillende landen aan te trekken, steun voor onderzoek en ontwikkeling enzovoort.
Mevrouw McIntosh, al deze maatregelen worden genomen om concurrentieverstoring te vermijden en een eenheidsmunt in te voeren voor de interne markt. Als al deze voorwaarden eenmaal vervuld zijn, zullen ze de volledige ontwikkeling van deze interne markt mogelijk maken en kunnen, als gevolg van de volledige tenuitvoerlegging van de interne markt, nieuwe banen gecreëerd worden tegen het jaar 2000.
Maar ik zeg dit ook omdat ik ervan overtuigd ben dat een aantal belasting- en andere bepalingen op korte termijn - nogmaals, op korte termijn - tot een pijnlijk banenverlies zouden kunnen leiden.
Wanneer we het over de interne markt voor 1999 hebben, moeten we goed inzien welke kansen die inhoudt. We mogen natuurlijk niet onderschatten dat er zich op korte termijn een aantal problemen kunnen voordoen in verband met de regelgevende, belasting- en andere bepalingen die ik vermeld heb. Maar op middellange termijn is het doel waarvoor wij ons inzetten wel degelijk het bevorderen van de werkgelegenheid. Mevrouw McIntosh, ik ken onze eerste minister vrij goed, ook al ben ik geen lid van zijn partij. Hij is echt overtuigd van het nut van de top over de werkgelegenheid en hij zal samen met zijn collega's al het mogelijke doen opdat deze werkgelegenheidstop die naam waardig zal zijn.

Oddy
Dit even terzijde, als het gaat over de voltooiing van de interne markt, vraag ik me af of er met een vrije markt niet iets te doen valt aan de abominabele verbindingen van Air France naar Straatsburg.
Maar nu ter zake, ik heb begrepen dat dankzij de belastingvrije verkoop de dienstverlening aan de passagiers op dit gebied in stand kan worden gehouden. Welke garanties zijn er dat de passagiers er door deze maatregel niet op achteruit gaan?

Wohlfart
Ik wil geen debat aangaan - dat overigens heel boeiend zou kunnen zijn - over de kwaliteit van de Europese luchtvaartmaatschappijen, want dan zouden we heel lang bezig kunnen blijven. Als ik de vraag goed begrepen heb, gaat ze over de manier waarop wij ervoor kunnen zorgen dat de reizigers een goede dienstverlening geboden wordt.
Mevrouw Oddy, u weet ten eerste dat er in de luchthavens ook vluchten van en naar de Europese Gemeenschap zijn. Er gelden geen beperkingen voor de passagiers van deze vluchten en zij kunnen nog altijd belastingvrije inkopen doen. U zal mij zeggen dat dit slechts een deel van de omzet is. Dit is misschien niet het grootste deel van de omzet maar ik vind dit ondanks alles een aanzienlijk deel. Overigens meen ik te mogen zeggen dat er altijd mensen zullen zijn die belastingvrij willen kopen in luchthavens.
Uw vraag gaat dus over de luchthavens, maar anderen zouden mij zeker en vast dezelfde vraag kunnen stellen over de scheepsverbindingen. U zal dan ook begrijpen dat ik u enkel kan antwoorden wat de Raad nu zes jaar geleden beslist heeft. Hij heeft dit besluit met kennis van zaken genomen en, als ik mij niet vergis, werd dit ongetwijfeld ook in dit Parlement besproken. Ik weet niet of men zich toen rekenschap heeft gegeven van de gevolgen, ik moet zeggen pijnlijke gevolgen die dit op dit gebied zou hebben. Het is en blijft echter een feit dat men toen gekozen heeft voor een overgangsperiode van zes jaar - ik kan dit alleen maar herhalen, mijnheer de Voorzitter - zodat de betrokkenen zich in de mate van het mogelijke konden voorbereiden op deze situatie in de luchthavens, de havens en aan boord van schepen.

Cassidy
Ik wil de fungerend voorzitter een compliment maken voor de vastberaden wijze waarop hij de lobbying vanuit dit Parlement, die eerlijk gezegd immoreel en niet fair was, heeft weerstaan.
De fungerend voorzitter vindt het wellicht belangwekkend te weten dat er zoiets bestaat als de "DutyFree Intergroup" , een interfractiewerkgroep die gewoon een onderdeel van de lobby is, en dat daarbij grote gevestigde belangen betrokken zijn.
Is het hem bekend dat veel van de statistische gegevens die worden aangevoerd om het verlies van arbeidsplaatsen en de toename van het luchtverkeer aannemelijk te maken, uiterst speculatief zijn en dat in feite geld van de belastingbetaler wordt gebruikt ten gunste van de reiziger? Is het hem bekend dat een directielid van een Britse luchtvaartmaatschappij heeft toegegeven dat de belastingvrije verkoop op chartervluchten de belastingbetaler 21 ecu per passagier kost?

De Voorzitter
Mijnheer Wohlfart, wilt u antwoord geven op de vraag van de heer Cassidy of een opmerking maken?

Wohlfart
Neen, mijnheer de Voorzitter, want misschien verdient een andere vraag ook een antwoord. Ik wil u toch danken omdat u mij het woord verleend heeft.

Cushnahan
Is het toelaatbaar dat mijn collega degenen die de belastingvrije verkoop willen handhaven, beschuldigt van immoreel gedrag, als zij alleen maar proberen om werkgelegenheid te behouden, de vliegtarieven te drukken, het toerisme te bevorderen en belangrijke veerbootverbindingen in stand te houden? Ik denk dat dat een grove belediging is aan het adres van de mensen die zich voor handhaving van de belastingvrije verkoop sterk maken.

De Voorzitter
Mijnheer Cushnahan, sta mij toe dat ik u vertel dat dit geen motie van orde is. Het zou hoe dan ook ons werk ontregelen.
De heer Papayannakis vraagt mij nu het woord voor een motie van orde. Maar niet voor een persoonlijk feit, mijnheer Papayannakis, want ik heb u niet persoonlijk horen noemen. Misschien heeft men u genoemd onder een schuilnaam of een bijnaam die ik niet ken.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een van degenen die op de bres zijn gaan staan voor een verlenging van de belastingvrije verkoop en daar blijf ik staan. Ik vind mijzelf niet gewetenloos en wat ik doe, doe ik in samenwerking met de vakbonden van de niet minder dan 2.500 werknemers in de belastingvrije verkoop in Griekenland. Dat is alles.

De Voorzitter
Vraag nr. 11 van Christine Oddy (H-0711/97):
Betreft: Nicaragua, het Nationale Forum en de nationale dialoog
Welke maatregelen wil de Raad van ministers nemen om de officiële nationale dialoog en het Nationale Forum te steunen, mede gelet op de straatprotesten die daar eerder dit jaar plaatsvonden?
Welke maatregelen wil de Raad te nemen om de regering van Nicaragua te steunen bij de tenuitvoerlegging van de onroerend-goedovereenkomst die de problemen van 20.000 stadsbewoners en vele gezinnen op het platteland zou oplossen en uitzetting zou voorkomen?

Wohlfart
De Raad heeft altijd al de inspanningen van de democratische krachten in Nicaragua voor een nationale dialoog gesteund. Hij hoopt van harte dat de al bereikte akkoorden versterkt kunnen worden en dat deze dialoog met alle delen van de burgermaatschappij ontwikkeld kan worden.
De Raad is zich terdege bewust van de uitdaging die de Nicaraguaanse administratie wacht. Zij wordt geconfronteerd met een belangrijk programma voor sociale en economische hervormingen die enkel verwezenlijkt kunnen worden met de consensus van alle fracties en via een parlementair akkoord tussen de regeringspartij en de oppositie.
Overigens hoopt de Raad dat Nicaragua het integratieproces kan benutten dat momenteel aan de gang is tussen de landen die tot de groep van San José behoren, zodat het land slaagt in een harmonieuze intrede in de wereldeconomie. De Raad heeft de groep van San José van bij de oprichting gesteund en juicht in dit verband de beslissing toe, die de leden onlangs in Managua genomen hebben om gemeenschappelijke instellingen te creëren naar het voorbeeld van de Europese Unie.

Oddy
Ik wil de aandacht van de Raad nog vestigen op het feit dat de sociale problemen in het land zich opstapelen en dat de spanningen toenemen. Dit geldt ook ten aanzien van de problematiek van de straatkinderen. Ik vertrouw erop dat de Raad zich intensief met Nicaragua zal blijven bezighouden, omdat het een land is dat onze hulp en steun nodig heeft.

Wohlfart
Ik kan echt alles onderschrijven wat de geachte afgevaardigde gezegd heeft en het voorzitterschap van de Raad zal al het mogelijke doen. In eigen naam en als minister van Ontwikkelingssamenwerking, en dus niet als fungerend voorzitter van de Raad, wil ik u zeggen dat Nicaragua en de situatie in dit land mij heel nauw aan het hart liggen, aangezien dit één van onze doellanden is.

De Voorzitter
Vraag nr. 12 van Mary Banotti (H-0719/97)
Betreft: Nationale belastingheffing op de literatuurprijs van de Europese Unie (Aristeion)
De Deense overheid heft noch belasting op het prijzengeld van de Noordse literatuurprijs noch op dat van de Nobelprijs. Op het geld dat de Deense winnaar van de literatuurprijs van de Europese Unie, de Aristeion-prijs 1996, heeft ontvangen, is echter bijna 50 % nationale belasting geheven.
Kan de Raad meedelen waarom de Deense overheid dit verschil maakt tussen een prijs van de Europese Unie en een Scandinavische prijs? Vindt de Raad dit niet een duidelijk geval van discriminatie van winnaars van Europese prijzen?

Wohlfart
In antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde, moet ik helaas beklemtonen dat de modaliteiten voor de organisatie van de Europese literatuurprijs Aristeion geen bepalingen bevatten inzake het belastingstelsel dat voor deze prijs kan gelden.
Overigens wil ik erop wijzen dat het niet aan de Raad is een oordeel te vellen over de standpunten die de regeringen van de lidstaten innemen of deze standpunten te interpreteren.

Ewing
Het is mij een eer mevrouw Banotti te mogen vervangen, die elders verplichtingen heeft.
Ik zou de fungerend voorzitter willen vragen goed te bedenken dat het hier gaat om een prijs van de Europese Unie, die door de Europese Unie wordt bekostigd, dat het gaat om een prijs voor de beste vertaling, die van wezenlijk belang is voor onze culturele uitwisseling, die ons allen zeer na aan het hart ligt en die door de Europese burger wordt gefinancierd. De helft van de prijs is in feite ingepikt door de Deense fiscus. Bij mijn weten is hiervan, als je een en ander nagaat, bij andere vergelijkbare prijzen nooit sprake. Dit is een prijs van de Europese Unie, niet een onafhankelijke prijs.
Ik ben daarom van mening dat er financiële aspecten aan deze kwestie kleven. Ik verzoek de fungerend voorzitter hier nogmaals naar te kijken.

Wohlfart
Mevrouw Ewing, u zal ongetwijfeld begrijpen dat ik zeker geen formele toezegging kan doen. Maar ik vind uw idee interessant en ik zal mijn uiterste best doen opdat u genoegdoening krijgt. Maar ik verbind mij hier alleen maar als minister en niet als fungerend voorzitter.

De Voorzitter
De heer Cushnahan heeft nu het woord voor een motie van orde. Ik wil wel dat het dit keer inderdaad om een motie van orde gaat, want de vorige keer was dat niet het geval. U heeft misbruik gemaakt van mijn vertrouwen.

Cushnahan
Ik heb mevrouw Banotti vergezeld, toen zij gisteren in mijn woonplaats campagne voerde. Zij vroeg mij of ik haar wilde verontschuldigen voor haar afwezigheid hier.
Tevens wil ik haar hierbij veel succes toewensen bij haar verkiezingscampagne voor het presidentschap van Ierland. Zou het niet prachtig zijn als een lid van dit Parlement het constitutionele staatshoofd van Ierland zou worden, met name daar zij iemand is die gelooft in de Europese integratie, die barrières weet te slechten en oude vijanden met elkaar verzoent? Wie is meer geknipt voor het Ierse presidentschap dan mevrouw Banotti, die met het oog daarop in dit Huis heeft gewerkt en die als geen ander in staat is om in Ierland bruggen te bouwen en een einde te maken aan slepende conflicten?
Namens u wil ik haar veel succes toewensen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Cushnahan. We hebben aandachtig naar uw woorden geluisterd, al weet ik niet goed of ze wel thuishoren in het vragenuur. Uw Voorzitter is echter zo lankmoedig geweest ze te laten uitspreken.
Wilt u nog een aanvullende vraag stellen, mijnheer Posselt?

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wou alleen iets zeggen in verband met het Reglement. U weet reeds waar het over gaat. Als ik kritiek lever, dan geldt die niet voor u, want u hebt de juiste instelling, maar wel voor ons Bureau en de Conferentie van voorzitters. Immers, het vragenuur kan bijna nooit volledig worden afgewerkt, omdat wij het van de avond naar de namiddag verplaatst hebben. In elke plenaire vergadering zijn er zulke vertragingen en telkens als ik dat aan de kaak stel, zegt een vertegenwoordiger van het Bureau mij dat het om een uitzondering gaat. Ik zou willen weten hoeveel uitzonderingen wij ons nog zullen laten welgevallen en of wij niet eindelijk eens de conclusie daaruit moeten trekken en het vragenuur opnieuw op een vast tijdstip houden?

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, bij het begin van het vragenuur heb ik niet alleen aan de fungerend voorzitter van de Raad, maar ook aan alle leden van deze Vergadering excuses gevraagd voor de vertraging, en ik heb ook gezegd dat ik de zaak met het Bureau zal bespreken.
Dit is echter een kwestie die niet alleen het Bureau aangaat, maar ook de verschillende fracties. Daarom wil ik u vragen ook met de voorzitters van uw respectieve fracties te spreken.
Dan heeft nu de heer Martin het woord, voor een motie van orde.

Martin, David
Om uw woorden van daarnet nog te onderstrepen, Voorzitter, wil ik opmerken dat de Conferentie van voorzitters, en niet het Bureau, de agenda voor de plenaire vergaderingen opstelt.
Voorts is het Parlement soeverein voor de regeling van zijn werkzaamheden. Als er genoeg leden zijn die het standpunt van de heer Posselt met betrekking tot het vragenuur delen, zouden wij het kunnen verplaatsen naar maandag 17.00 uur. Het probleem is dat het vragenuur momenteel door de leden van dit Parlement wordt onderschat.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor vragen aan de Raad verstreken is, zullen de vragen nrs. 13 tot en met 29 schriftelijk beantwoord worden.
Maar voordat ik de zitting voor gesloten verklaar, wil ik u, de tolken en alle andere medewerkers van het Parlement die ons deze middag geholpen hebben, bedanken voor het getoonde geduld voor de vertraging van vandaag.
(De vergadering wordt om 19.21 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Verzekeringsondernemingen
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het tweede verslag (A4-0295/97) van mevrouw MosiekUrbahn, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep (COM(95)0406 - C4-0464/95-95/0245(COD)).
De rapporteur, mevrouw Mosiek-Urbahn, heeft het woord.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het voorstel voor een richtlijn beoogt de op de verzekeringsmaatschappijen toezichthoudende autoriteiten beter uit te rusten voor de beoordeling van de feitelijke solvabiliteit van afzonderlijke verzekeringsmaatschappijen die deel uitmaken van een verzekeringsgroep. Het is een buitengewoon moeilijke onderneming om dit doel met adequate middelen te bereiken, vooral omdat de rechtstoestand inzake het toezicht op groepen in Europa bijzonder verschillend is, zowel wat betreft het aanvullend toezicht op groepen, als wat betreft de gehanteerde berekeningsmethoden, drempelwaarde, holdings en herverzekeringsondernemingen.
In de Europese Unie omvat het verzekeringstoezicht thans na de derde richtlijn schadeverzekering en de derde richtlijn levensverzekeringsbedrijf uit 1992 de goedkeuring van en het voortdurende toezicht op het verzekeringsbedrijf. De door deze richtlijn gecoördineerde en geharmoniseerde voorschriften voor toezicht in de lidstaten hebben primair de bescherming van de verzekeringsnemers ten doel en leggen derhalve de nadruk op het toezicht op de financiële situatie en de solvabiliteit van de afzonderlijke onderneming.
Dit zogenaamde individuele toezicht op de financiële situatie komt voort uit het beginsel van de scheiding der verzekeringsbranches. Het doel van de ontwerp-richtlijn is de bestaande voorschriften voor individueel toezicht op verzekeringsondernemingen aan te vullen met regels voor verzekeringsondernemingen die deel uitmaken van een verzekeringsgroep, het aanvullend toezicht op groepen.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft in totaal twaalf maal vergaderd. Dat is uitzonderlijk. De commissie heeft over deze uiterst gecompliceerde materie deskundigen gehoord op het vlak van het toezicht, uit de wetenschap, uit de praktijk en van het Europees comité voor het verzekeringswezen. Daarnaast hebben geïnteresseerde commissieleden samen met mij in het kader van zogenaamde informele vergaderingen naar oplossingen gezocht. Ik wil deze leden nu dan ook heel hartelijk danken voor hun geduld, hun doorzettingsvermogen en hun streven om door middel van constructieve voorstellen tot een standpunt te komen dat de meerderheid in de commissie kon halen.
De commissie acht het noodzakelijk en juist dat de autoriteiten die toezicht houden op de verzekeringsondernemingen op de hoogte zijn van de structuren en de interne transacties van verzekeringsgroepen, zodat zij overeenkomstig hun taak inzake consumentenbescherming tijdig kunnen ingrijpen bij dreigende financiële risico's. Dienovereenkomstig juicht de commissie het voorstel toe om door een verbeterd informatierecht de doorzichtigheid van verzekeringsgroepen te vergroten - artikelen 5 en 6 - en, met het oog op de toenemende internationalisering van verzekeringsgroepen, de samenwerking tussen de toezichthoudende autoriteiten te versterken - artikel 7.
Voorts juicht de commissie het voorstel toe inzake toezicht op transacties tussen ondernemingen die tot één groep behoren en welke transacties in principe onder de normale marktvoorwaarden dienen te geschieden - artikel 8. Wij mogen echter niet uit het oog verliezen, dat bestaande voorschriften - de derde verzekeringsrichtlijn, de BCCI-richtlijn - en vennootschaps- en belastingvoorschriften reeds vergaande controlemogelijkheden bieden aan de toezichthoudende autoriteiten. De verdere regelingen die de Commissie voorstelt zijn weliswaar begrijpelijk, voor zover überhaupt duidelijk - want de tekst van het voorstel is op sommige plaatsen helaas zeer onduidelijk tot dubbelzinnig - en kunnen in ieder geval nuttig zijn voor het bereiken van het door haar nagestreefde doel. De vraag is alleen of zij nog stroken met het evenredigheidsbeginsel.
In dit verband wil ik vier punten aanstippen. De Commissie stelt voor in het toepassingsgebied van de richtlijn minderheidsdeelnemingen van minstens 20 % respectievelijk verzekeringsondernemingen waarover geen overheersende invloed wordt uitgeoefend, in aanmerking te nemen. Het deelnemingspercentage van 20 % vormt echter geen relevant gegeven voor het in aanmerking nemen van moederondernemingen. De Europese wetgeving zou toch consistent moeten blijven. De 20 %-grens gaat volledig voorbij aan het feit dat in het kader van de zevende richtlijn betreffende vennootschappen al regelingen voor concerns in Europa bestaan. De op deze basis door de accountants gecontroleerde concernjaarrekening overeenkomstig de zevende richtlijn betreffende vennootschappen zou ook voor het toezicht moeten gelden.
Afgezien daarvan geldt het volgende: double gearing biedt een onderneming de mogelijkheid haar activiteiten zonder extra eigen kapitaal uit te breiden, door in plaats van andere vermogensbestanddelen een participatie in een andere onderneming te nemen, die het deelnemingskapitaal als basis voor haar activiteiten gebruikt. Double gearing houdt dan ook in dat de financiële techniek onafhankelijk van de omvang van een deelneming wordt gezien. Er wordt niet ontkend dat double gearing financiële risico's kan inhouden voor de verzekeringsonderneming en voor de consumenten en dat een Europese richtlijn derhalve gerechtvaardigd is.
De Commissie en ook een deel van de op verzekeringsondernemingen toezichthoudende autoriteiten in de lidstaten beschouwen double gearing als omzeiling van de bestaande solvabiliteitsvoorschriften, omdat weliswaar iedere afzonderlijke maatschappij in een verzekeringsgroep net zo aan de solvabiliteitseisen voldoet als een op zichzelf staande verzekeringsmaatschappij, maar er voor hetzelfde zakenvolume toch minder eigen kapitaal wordt gebruikt dan bij een individuele maatschappij.
Uit het oogpunt van gelijkstelling wordt dan ook geëist het double gearing -effect te elimineren, echter zonder de voor- en nadelen inzake de veiligheid van ondernemingen die deel uitmaken van een groep en van ondernemingen die geen deel uitmaken van een groep tegen elkaar af te wegen en zonder bewijs van concrete gevallen waarin dergelijke ondernemingen sinds het bestaan van de Europese solvabiliteitsvoorschriften voor verzekeringsondernemingen ingevolge double gearing in financiële problemen gekomen zijn in het nadeel van de consument, die niet in het kader van het geldende toezichtrecht opgelost konden worden. Als steun of als voorbeeld voor de in de voorgestelde richtlijn geëiste opheffing van het double gearing -effect dient tot op zekere hoogte het Europese toezicht op het bankwezen. De vertegenwoordigers van de Commissie hebben in onze commissie medegedeeld dat zij de verschillen tussen het bank- en het verzekeringstoezicht, alsook de uiteenlopende risicosituaties bij banken - kredietpiramides, conjunctuurbewegingen - en verzekeringen door het beginsel van de gescheiden verzekeringsbranches niet miskennen en dat de Commissie derhalve een hogere deelnemingsdrempel, namelijk van 20 % voor de gehele richtlijn voorstelt.
De meerderheid van de commissie was daarentegen van mening dat maatregelen inzake het toezichtrecht tegen de effecten van double gearing slechts in zoverre noodzakelijk zijn als double gearing financiële risico's met zich brengt voor verzekeringsondernemingen en dus ook voor de klanten. Een dergelijk risico kan niet al bij een minderheidsdeelneming van 20 % ontstaan, maar alleen in het geval van meerderheidsrechten en als er bij de minderheidsdeelneming sprake is van een overheersende invloed of van één enkele leiding. Dit komt precies overeen met de reikwijdte van de consolidering van artikel 1 van de zevende richtlijn betreffende vennootschappen. Dit is ook het standpunt van de meerderheid van de juridische commissie en derhalve verzoek ik de plenaire vergadering om goedkeuring van de amendementen 1 tot en met 7, alsook 8.
Ten tweede moeten overeenkomstig het voorstel van de Commissie bepaalde eigen middelen na de berekening van de aangepaste solvabiliteit van verzekeringsgroepen niet in aanmerking worden genomen, die bij het individueel toezicht als eigen middelen worden beschouwd. Met dit voorstel wil de Commissie het meervoudig gebruik van het eigen kapitaal in een verzekeringsgroep voorkomen.
In principe hoeft het dubbel gebruik van eigen middelen in verzekeringsgroepen geen risico in te houden, maar is dit het natuurlijke gevolg van de scheiding van de verzekeringstakken in het belang van de klant. De geplande aanscherping van de eigen-kapitaalvereiste is derhalve noch noodzakelijk, noch doelmatig. Wat in het kader van het individuele toezicht toegelaten is, moet ook in het kader van het aanvullend toezicht op verzekeringsgroepen kunnen worden gebruikt als eigen middelen. De eigen middelen mogen niet op verschillende manieren worden gekwalificeerd. Bepaalde middelen mogen niet plotseling hun kwaliteit van eigen kapitaal verliezen, omdat de levensverzekeraar bijvoorbeeld de moedermaatschappij van andere verzekeringsondernemingen is waarop toezicht gehouden wordt. Op die manier zou de groteske situatie ontstaan dat dezelfde levensverzekeraar die deelnemingen heeft in de industrie, deze bijzondere eigen middelen in het kader van het individueel toezicht als eigen kapitaal mag aanwenden, zolang hij geen dochterondernemingen opricht. Doet hij dat toch, dan verliezen deze middelen hun hoedanigheid van eigen kapitaal. Dit zou bedrijfseconomisch gezien tegenstrijdig zijn en zou vooral de onderlinge verzekeringsmaatschappij bijzonder treffen. De commissie deelde eveneens deze mening en derhalve verzoek ik om goedkeuring van amendement 14.
Ten derde stelt de Commissie voor verzekeringsholdings in de richtlijn en in het bijzonder in het alarmmechanisme voor de solvabiliteitsmarge te betrekken. De commissie was in meerderheid van mening dat de opneming van moederondernemingen gerechtvaardigd is. Persoonlijk had ik in mijn hoedanigheid van rapporteur er de voorkeur aan gegeven holdings niet op te nemen. Holdings hebben leidinggevende functies en zijn in staat om door opneming van vreemde middelen ook deelnemingen in verzekeringsondernemingen te financieren. Als een aan de top staande holding failliet gaat, dan verliezen niet de verzekeringsondernemingen waarin zij deelneemt hun kapitaal, maar de aandeelhouders van de holding company. Deze vallen echter terecht niet onder de bescherming van het verzekeringstoezicht. De Commissie motiveert haar voorstel tot het opnemen van de verzekeringsholdings, de maatregelen tot uitsluiting van het double gearing -effect met de vrees dat een holding company niet tot externe, maar tot interne kredietfinanciering, dat wil zeggen door haar dochterondernemingen, overgaat of dat zij in geval van financiële moeilijkheden ontoelaatbare druk op haar dochterondernemingen voor het verkrijgen van financiële hulp uitoefent.
Daarom had ik voorgesteld kredietfinanciering binnen de groep in principe uit te sluiten. De commissie heeft dit voorstel echter niet gesteund. Namens de fractie verzoek ik de plenaire vergadering nu de amendementen 23 en 24 goed te keuren, waarin gesteld wordt dat bij de solvabiliteitsberekening de van buiten de verzekeringsgroep afkomstige externe middelen van de verzekeringsholding in aanmerking genomen mogen worden.
Ten vierde neemt de Commissie in haar voorstel ten slotte ook de herverzekeringsondernemingen op. Het is buiten kijf dat de zekerheid van herverzekeringsondernemingen, hun financiële draagkracht, van heel groot belang is voor de draagkracht van de directe verzekeraars. De herverzekeringsbescherming vormt dan ook een bijkomend kwaliteitskenmerk voor de consumentenbescherming in de verzekeringssector. De herverzekeraars vallen niet onder de Europese solvabiliteitsvoorschriften, noch onder de overige Europese voorschriften inzake het toezicht op verzekeringsondernemingen, zodat het argument van een desbetreffende gelijkstelling van meet af aan vervalt. Verscheidene lidstaten onderwerpen de herverzekeringsondernemingen echter aan hun nationale voorschriften, aan het individueel toezicht en het toezicht op groepen. Op grond daarvan heeft de commissie in meerderheid tegen de vrijstelling van de herverzekeringen, maar ook tegen een keuze van de lidstaten gestemd. Het namens de fractie opnieuw ingediende amendement 22 beoogt nu als nieuwe poging een compromis te bereiken over de mogelijkheid dat lidstaten door middel van wetten kunnen voorzien dat herverzekeringsondernemingen niet in de berekening van de aangepaste solvabiliteitspositie overeenkomstig bijlage 1 worden opgenomen. Namens mijn fractie verzoek ik ook dit amendement goed te keuren.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, waarde collega's, ik wil namens mijn fractie hulde brengen aan het belangrijke werk van mevrouw MosiekUrbahn.
Wij waren het niet altijd eens, mevrouw Mosiek-Urbahn, maar u heeft enorme inspanningen geleverd om in deze zaak vooruitgang te boeken, om de belangrijke openbare hoorzitting te organiseren die ons een duidelijker inzicht gegeven heeft, om de besprekingen voor te bereiden van onze commissie, die twaalf vergaderingen aan deze kwestie gewijd heeft, en om naar een akkoord te streven dat voor iedereen aanvaardbaar was.
Mijn fractie is het eens met de algemene strekking van het voorstel van de Commissie en sluit er zich overigens net als de meeste lidstaten en de toezichthoudende autoriteiten bij aan. Wij vinden het belangrijk dat onze respectieve desbetreffende wetgevingen geharmoniseerd worden, zodat we de interne markt kunnen verzekeren.
Wij sluiten ons aan bij de meeste amendementen van mevrouw Mosiek-Urbahn die de tekst verbeteren. Het punt waarover wij nog altijd van mening verschillen - en dit is niet onbelangrijk - betreft de opname van holdings en herverzekeringsondernemingen in het toepassingsgebied van de richtlijn. Net als een meerderheid in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zijn wij van oordeel dat deze onder de richtlijn moeten vallen, en dit niet alleen in het belang van de consument, in het belang van de verzekerde, maar ook om de gelijkheid van de ondernemingen en met name van de coöperatieve vennootschappen te verzekeren in het kader van de Europese wetgeving. Wij kunnen ons dan ook niet aansluiten bij amendement 22 dat mevrouw Mosiek-Urbahn zopas heeft toegelicht.
Over het geheel van de tekst bekeken, hadden wij ongetwijfeld liever een veel duidelijker formulering inzake een aantal punten gezien. Maar wij zijn van mening dat de tekst van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger over het geheel genomen een goede tekst is. Wij zullen hem dan ook als zodanig goedkeuren en kunnen hem in tweede lezing nog altijd verbeteren.
Wij sluiten ons graag aan bij de amendementen 23 en 24 van mevrouw Mosiek-Urbahn, die de gevolgen trekken uit de stemming in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en samenhang geven aan het geheel van onze debatten. Wij kunnen echter de andere amendementen van de EVP niet aanvaarden, want die lijken ons het evenwicht van de tekst van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger opnieuw in het gedrang te brengen.
Wij hopen dat het streven naar compromis dat de door onze commissie goedgekeurde tekst kenmerkt door onze Vergadering gerespecteerd zal worden. Met dit voorbehoud zullen wij natuurlijk het verslag van mevrouw Mosiek-Urbahn steunen en ik wil haar nogmaals danken voor haar uitstekende werk.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijn lof betreft twee punten: ten eerste de moedige stap van de Commissie op een legislatief uiterst controversieel terrein, ten tweede het onvermoeibare geduld van mevrouw de rapporteur om op dit controversiële gebied een begaanbare weg voor compromissen te banen. Ik heb weliswaar de indruk dat al deze pogingen uitlopen op alternatieven waarover men alleen maar door middel van stemming kan beslissen. Ofwel volgt men het voorstel van de Commissie om bij de definitie van moeder- en dochterondernemingen iedere onderneming op te nemen die een overheersende invloed over een andere onderneming uitoefent, respectievelijk iedere onderneming waarover een overheersende invloed wordt uitgeoefend; ofwel sluit men zich bij de amendementen aan, die de beide begrippen in de engere betekenis van de bestaande richtlijnen willen interpreteren. Ofwel wordt bij de berekening van de solvabiliteitsmarge rekening gehouden met externe middelen ofwel worden deze, zoals het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, uitgesloten. Ik verheel niet - en mevrouw de rapporteur weet dit -, dat ik in beide gevallen positief tegenover het standpunt van de Commissie sta en ook dienovereenkomstig zal stemmen. Dat sluit mijn dankbaarheid voor het werk van de rapporteur volstrekt niet uit, temeer daar wij bij deze richtlijn te maken hebben met een modelproject inzake het toezicht op kapitaalbewegingen en ik hoop dat collega Cot ondanks mijn standpunt toch bereid is tot een compromis.

Buffetaut
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, waarde collega's, de aanneming van de richtlijn inzake aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen die deel uitmaken van een verzekeringsgroep is niet alleen wenselijk maar ook noodzakelijk. Het is inderdaad heel belangrijk dat de nationale toezichthoudende autoriteiten een duidelijk beeld hebben van wat zich binnen verzekeringsgroepen afspeelt teneinde het dubbel gebruik van eigen middelen te vermijden en gevallen van insolvabiliteit van ondernemingen te voorkomen, waarvan de consumenten uiteindelijk het grootste slachtoffer zouden zijn.
Het verslag van mevrouw Mosiek-Urbahn, dat het resultaat is van de werkzaamheden van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, vormt een samenhangend geheel. Zij is erin geslaagd een akkoord te bereiken op een heel technisch gebied. De wijsheid gebiedt ons zo weinig mogelijk van de tekst van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger af te wijken.
Wij zijn het ook eens met de heer Cot dat de richtlijn ook moet slaan op herverzekeringsondernemingen en verzekeringsholdings opdat ze echt doeltreffend zou zijn.
Op die voorwaarde zullen wij voor het verslag van mevrouw Mosiek-Urbahn stemmen.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, graag zou ik mevrouw Mosiek-Urbahn bedanken voor het vele werk dat zij voor deze moeilijke kwestie heeft verzet; ook wil ik graag de conclusie onderschrijven die door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger neer is gelegd en wil ik mijn collega's in die commissie bedanken voor het vele werk dat zij hebben gedaan.
Verzekering is een belangrijke kwestie, een beetje droog en saai - daarom zijn er niet zoveel luisteraars aanwezig vanavond - maar van het grootste belang voor het gevoel van financiële zekerheid van mensen. Kwesties als verzekering tegen ziektekosten, wettelijke aansprakelijkheid, ongevallen op de weg, thuis enzovoort geven mensen net dat beetje extra gevoel van veiligheid dat zij financieel gedekt zijn in geval van een ramp. Het zou wel eens nog belangrijker kunnen worden, aangezien de sociale zekerheid stelsels steeds verder worden beperkt door bezuinigingen van de regeringen.
Nu wil ik enkele punten aansnijden aangaande de amendementen die zijn ingediend volgend op de door de commissie goedgekeurde amendementen. Amendement 22 maakt het de lidstaten mogelijk herverzekeraars uit te sluiten van de aangepaste solvabiliteitsberekening. Dat is jammer. Herverzekeraars moeten ook onder deze richtlijn vallen.
Ten tweede, de amendementen 23 en 24 staan toe dat gelden van een verzekeringsmaatschappij die niet tot de groep behoren worden meegeteld in het onderzoek betreffende de houdstermaatschappij. Dit is belangrijk en verdient steun. Er is een probleempje met amendement 25. Tenslotte zouden we amendement 27 willen steunen, maar amendement 26 niet.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil eerst en vooral mevrouw Mosiek-Urbahn danken voor het uitstekende en moeilijke werk dat zij inzake deze complexe materie geleverd heeft. Ik ben zelf geen specialist ter zake maar ik kan de inspanningen van uw Commissie juridische zaken en rechten van de burger naar waarde schatten. Ik kan mij in het licht van het technische karakter en het belang van deze kwestie voorstellen hoe moeilijk de debatten geweest zijn.
Het voorstel voor een richtlijn inzake verzekeringsondernemingen is een heel belangrijke stap in de voltooiing van de interne markt voor verzekeringen. Zoals u weet, moeten verzekeringsondernemingen een bepaald niveau aan eigen middelen aanhouden opdat hun solvabiliteit verzekerd zou zijn. Deze solvabiliteitsmarge, die een waarborg is voor de verzekeringsnemers, versterkt de bescherming van de consument. Het voorliggende voorstel heeft tot doel te verhinderen dat groepen van verzekeringsondernemingen deze eisen zouden omzeilen. Zonder deze maatregelen zouden ze immers de mogelijkheid hebben om hetzelfde kapitaal meer dan één keer te verrekenen bij de berekening van hun solvabiliteit.
Bovendien zal dit voorstel het gemakkelijker maken om een aantal concurrentieverstoringen op de Europese verzekeringsmarkt weg te werken. Zoals u weet, heeft een aantal lidstaten al regels voorgeschreven die lijken op die van de Commissie. Een aantal sprekers heeft hier trouwens op gewezen.
In tegenstelling met de kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, waarvoor al een communautaire wetgeving geldt, was er geen enkele tekst voor verzekeringsondernemingen. Dit voorstel wil deze leemte vullen met het oog op proportionaliteit. Ik wil beklemtonen dat het geen nieuwe kapitaaleisen oplegt aan de verzekeringsondernemingen. Het bestraft evenmin de ondernemingen die deel uitmaken van een groep. Het wil enkel waarborgen dat de solvabiliteitsmarge, die momenteel door de communautaire richtlijnen geëist wordt, daadwerkelijk gerespecteerd wordt. Dit voorstel heeft ook niet tot doel kapitaaleisen op te leggen aan herverzekeringsondernemingen en verzekeringsholdings. Het wil echter wel waarborgen dat terdege rekening gehouden wordt met de financiële situatie van deze groepen om te bepalen of de verzekeringsondernemingen die deel uitmaken van de groep aan de vereiste solvabiliteitsvoorschriften voldoen.
Inzake de amendementen die uw Vergadering voorstelt, kan ik u met genoegen meedelen dat de Commissie bereid is de amendementen 1, 2, 3 en 14 deels te aanvaarden. Voor amendementen 1 en 2 is de opname van een verwijzing naar artikel 1, lid 2 van de zevende richtlijn "vennootschapsrecht" aanvaardbaar op voorwaarde dat de rest van deze definitie in zijn huidige vorm behouden wordt. Ook voor amendement 3 is de verwijzing naar artikel 17 van de vierde richtlijn "vennootschapsrecht" aanvaardbaar op voorwaarde dat de rest van de definitie niet gewijzigd wordt.
Wat amendement 14 betreft - ik dacht dat dit het tweede punt in uw uiteenzetting was, mevrouw MosiekUrbahn - kunnen alleen het eerste deel en de eerste twee streepjes aanvaard worden. Deze geven een opsomming van de elementen die in aanmerking genomen mogen worden om de solvabiliteitsmarge te berekenen en zijn ook al toegestaan in de huidige richtlijnen inzake verzekeringen.
Een andere groep van amendementen zijn aanvaardbaar naar de geest indien de formulering enigszins wordt aangepast. Het gaat om de amendementen 7, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 23, 24 en 27.
Ik wil het ook even hebben over de amendementen 18 en 19 inzake holdings - ik denk dat dit het derde punt in uw uiteenzetting was, mevrouw. Waarom zijn deze opgenomen in het toepassingsgebied? De creatie van kunstmatige eigen middelen door middel van holdings kan worden gebruikt om de echte solvabiliteitsmarge van een verzekeringsonderneming te verbergen. Bovendien dreigt een holding, die zich al te diep in de schulden gestoken heeft, financiële spanningen te veroorzaken binnen de groep wanneer hij deze schulden probeert terug te betalen. Als het voorstel ook geldt voor holdings is dat precies om de solvabiliteit van de verzekeringsondernemingen op een adequate manier te kunnen evalueren. Zo voorziet de tekst in een opsporingsmethode waarmee het peil van de eigen middelen van holdings kan worden gecontroleerd. Het voorstel legt de holdings echter als zodanig geen eisen op.
Er is nog een ander heel belangrijk amendement - het eerste punt in uw bijdrage: amendement 8. Wanneer dit amendement wordt aangenomen, zou het voorstel een groot deel van zijn impact verliezen. Amendement 8 zou de draagwijdte inderdaad aanzienlijk verminderen en het toepassingsgebied beperken tot moeder-dochter-relaties. Welnu, het criterium van de overheersende invloed, dat de basis vormt van de relatie tussen het moederbedrijf en de dochtermaatschappij, is niet relevant inzake het meervoudig gebruik van eigen middelen. Dit amendement zou een negatieve weerslag hebben op de bescherming waarvan de consumenten en de verzekerden nu genieten, want verzekeringsgroepen zouden de solvabiliteitsvoorschriften gemakkelijker kunnen omzeilen. Het zou dus, mevrouw Mosiek-Urbahn, een stap achteruit zijn in vergelijking met de benadering die de Gemeenschap in de overige sectoren voor financiële diensten hanteert. Ik moet u dan ook meedelen dat de Commissie dit amendement niet kan aanvaarden.
Om dezelfde redenen kan de Commissie ook amendement 22 niet aanvaarden, dat de toepassing van de essentiële bepalingen van de richtlijn inzake herverzekeringsondernemingen aan de lidstaten zou overlaten. Wanneer een verzekeringsonderneming een participatie aanhoudt in een andere verzekeringsonderneming, worden de risico's van deze laatste inderdaad onrechtstreeks door de eerste ondersteund. Overigens zij opgemerkt dat de huidige richtlijn hun de mogelijkheid biedt om zaken die zij aan een herverzekeringsonderneming hebben overgedragen, af te trekken van hun verplichtingen op het vlak van solvabiliteit. Deze aftrek is gerechtvaardigd omdat de risico's, die aan deze operaties verbonden zijn, uiteindelijk door de herverzekeringsonderneming gedragen worden, waarvan verondersteld wordt dat het om een externe derde gaat.
De Commissie is van oordeel dat nog een aantal andere amendementen verworpen moeten worden om te voorkomen dat ze de samenhang met de overige elementen van het voorstel schaden. Het gaat hier om de amendementen 4, 5, 6, 9, 20, 25 en 26.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog even ingaan op een vraag die mij door een aantal sprekers gesteld is. Zij wilden met name weten of dit voorstel bijkomende kosten zou meebrengen. Dit voorstel zou geen extra kosten mogen meebrengen voor de verzekeringssector of de consument aangezien het geen eisen bevat voor extra kapitaal voor de verzekeringsondernemingen en enkel tot doel heeft ervoor te zorgen dat groepen van verzekeringsondernemingen de bestaande eisen niet omzeilen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Auteursrecht en naburige rechten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0297/97) van de heer Barzanti, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over de mededeling van de Commissie "Vervolg op het Groenboek inzake het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij" (COM)(96)0568 - C4-0090/97).
De rapporteur, de heer Barzanti, heeft het woord.

Barzanti
Mijnheer de Voorzitter, tot op heden heeft de Europese Unie goed werk verricht om een geharmoniseerde aanpak van de grond te krijgen, een eensgezind, in alle lidstaten min of meer gelijk opgaand streven om de ingewikkelde problematiek rondom auteursrecht en naburige rechten aan te pakken. Maar wat gedaan, of, liever gezegd, veroverd is dankzij de beslissende hulp van ons Parlement, is inmiddels al weer achterhaald, incompleet, en het stuit voortdurend op nieuwe toepassingsmoeilijkheden, omdat de situatie op haar kop is gezet door radicale technologische ontwikkelingen die wij gewoonlijk onderbrengen onder het mistige maar tegelijk fascinerende etiket van wereldwijde informatiemaatschappij.
Ik geloof dat hier op voorhand herhaald moet worden dat wij ons schrap moeten zetten tegen de technologische euforie, want in het spoor daarvan wordt dikwijls niet ingezien dat er heldere en doortastende regels en voorschriften moeten worden ingevoerd. Daardoor laat men dikwijls de kans onbenut om de liberalisering van de telecommunicatie, het pluralisme van de informatie, de toegangsrechten voor de burgers, de bescherming van de werken in het belang van industrie, consument en auteur, in goede banen te leiden. Dit zijn stuk voor stuk essentiële doelstellingen voor de Europese Unie. Niet voor niets wordt van de Unie tegenwoordig geëist dat zij steeds duidelijker aanwezig is, dat zij actief optreedt en zich profileert in internationale organen, te beginnen bij de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom.
We moeten dus zonder enige scepsis of wantrouwen te werk gaan. Tussen haakjes, ik heb altijd gevonden dat een goede antitrustwetgeving in deze materie de hoogste prioriteit geniet, ook in Europees bestek, om zodoende de abnormale vorming van dominante posities te voorkomen in een sector waarin het van fundamenteel belang is dat de burgers recht hebben op pluralisme van informatie. Maar dat is niet het thema van het verslag dat ik voor u mag inleiden.
Het thema van mijn verslag is auteursrecht en aanverwante rechten. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger is van mening dat het auteursrecht en naburige rechten niet als obstakels moeten worden beschouwd, als een soort lastige erfenis van het verleden die het recht van de consumenten en de rechten van het publiek in de weg zit. Nee hoor! Het garanderen van bescherming van werken, van het auteursrecht in al zijn nieuwe vormen, is gewoon onontbeerlijk om te kunnen zorgen voor een nieuwe, nuttige, consequente, democratische ontwikkeling van de informatiemaatschappij en van alle perspectieven die deze te bieden heeft. Het is niet zo dat het digitale milieu, de groeiende uitbreiding van informaticanetwerken, de mondialisering van de markt de principes, of de rechten, of de eisen om deze rechten hard te maken en te actualiseren, tenietdoen. De convergentie van technieken en middelen mag niet worden aangegrepen om specifieke aspecten te negeren of bepaalde vormen van beleid, die vandaag de dag harder nodig zijn dan ooit, op de lange baan te schuiven. Wij verzetten ons tegen de opvatting van informatie waarbij elk gegeven, elke inhoud gewoon maar onder dit algemene etiket wordt weggemoffeld. Er is informatie en informatie, er zijn werken en werken. Er zijn auteurswerken waarbij een onderscheid nodig is en die bescherming vereisen. Zonder goede regels, zonder respect voor de integriteit en echtheid van auteurswerken, kun je geen goede, solide Europese cultuurindustrie opzetten, en dan kun je ook niet borg staan voor de creativiteit van de auteurs die, bij ontstentenis van regels, noch voor moreel respect noch voor concrete beloning in aanmerking komen.
Daarom vinden wij het belangrijk dat binnen korte tijd de richtlijn komt die de Commissie in voorbereiding heeft over systemen van technische identificatie van werken. Ook moet er een richtlijn komen waarin de definities van fundamentele begrippen worden bijgewerkt, zoals publieksvoorlichting, distributie, reproductie, met de noodzakelijke uitzonderingen. Met deze richtlijn moet ook de nog steeds bestaande leemte op het vlak van het privé-kopiëren opgevuld worden en moeten manieren worden geschetst om de rechten te beheren, met speciale aandacht voor de rol van bedrijven voor collectief beheer, en tevens moet voorzien worden in de zogeheten éénloketmethode, waarbij de rechten eenvoudiger en sneller kunnen worden verworven in het vooruitzicht van een groeiende multimedialiteit.
Ik wilde hier beklemtonen dat ik achter veel van de ingediende amendementen sta. Deze amendementen vormen een verrijking voor de resolutie, die overigens wel al behoorlijk lang is, ook vanwege het grondige werk dat de juridische commissie verricht heeft. Met name ben ik voor de amendementen 9, 7, 4, 10, 15 en 16 die door verschillende fracties zijn ingediend.
De Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom heeft twee verdragen opgesteld die, zoals we weten, van het hoogste belang zijn. Het is absoluut noodzakelijk dat de exclusieve rechten die daarin geregeld zijn voor kunstenaars en vertolkers, of uitvoerders, en fonogramproducenten, ook toegekend worden aan artiesten en vertolkers die in de audiovisuele wereld werken. De communautaire richtlijnen hebben daar trouwens altijd al op gehamerd.
Ik wilde deze inleiding van mijn verslag afsluiten door er nog eens duidelijk op te wijzen dat ook het morele recht, dat in internationaal verband zo omstreden is maar zo kenmerkend voor onze Europese cultuur, versterkt moet worden. Dit recht dient beschouwd te worden als een van de elementen waarmee Europa zich op het internationale toneel aandient om een bescherming te verzekeren, niet alleen in de vorm van beloning, maar ook via de onlosmakelijke relatie tussen auteurs en hun werken. Het werk van een kunstenaar is immers niets anders dan de projectie van zijn creativiteit en van een relatie met het publiek die zich telkens weer vernieuwt en wel zodanig dat men er absoluut respect voor moet hebben.
Ik vertrouw erop dat ons Parlement in de bres zal blijven springen voor de industriële strategieën, het erfgoed van ideeën en talen, het elan van creativiteit en culturele identiteiten die het kleurrijke Europa maken waar wij allen zo van houden.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de technische mogelijkheden van de informatiemaatschappij alsook, zoals wij kunnen vaststellen, hun verheugend snel toenemende aanvaarding door particuliere en commerciële deelnemers bieden de kunstenaars en kunstbeoefenaars vandaag de dag niet alleen volledig nieuwe mogelijkheden om hun creativiteit tot uiting te brengen, maar ook een enorme verbreiding onder hun publiek. Net zoals op het gebied van het leren en onderwijzen in de informatiemaatschappij de grenzen tussen leraar en leerlingen vervagen, kan de informatiemaatschappij er ook toe bijdragen dat de scheidingslijnen tussen de scheppende kunstenaars enerzijds en het passieve publiek anderzijds in elkaar overgaan en de veelbezworen interactiviteit zich ook hier doet gevoelen. Dat is een vaagheid waarmee wij kunnen leven. Een vaagheid die wij echter niet willen, is onduidelijkheid van de juridische kadervoorwaarden voor deze nieuwe vormen van auteursrechten.
De onduidelijke en niet-uniforme rechtstoestand die momenteel heerst, is voor niemand goed, niet voor de cultuurproducenten, noch voor de dienstverleners of netwerkexploitanten, noch voor de consumenten. Het is dan ook in het belang van alle betrokkenen dat de Commissie nu, na de uitvoerige discussie over het Groenboek, een ontwerp-richtlijn voorlegt waarin regelingen vervat zijn voor alle brandende kwesties en niet weer eerst het een en het ander uitstelt en verschuift.
De volgende punten moeten ter sprake worden gebracht en moeten een oplossing krijgen: het reproductierecht, het recht op "mededeling aan het publiek" , het distributierecht, maar ook de wettelijke bescherming van de integriteit en de technische identificatie- en beschermingssystemen, evenals de afbakening van de aansprakelijkheid. Ik ben van mening dat het met het oog op de onderlinge afhankelijkheid van alle betrokkenen in deze systemen en op de kans van een snelgroeiende markt mogelijk moet zijn een fair compromis te vinden tussen de belangen van alle betrokkenen. Hoe dergelijke compromissen eruit zouden kunnen zien, daarover bevat het verslag van collega Barzanti uitstekende en weldoordachte voorstellen. Ik wil hem hier dan ook hartelijk danken voor zijn bereidheid tot compromissen in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, het Groenboek over het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij is, zoals de rapporteur reeds scherpzinnig heeft opgemerkt, een document van de Commissie waarin wordt aangezet tot nadenken over de juridische behandeling van auteursrechten. Auteursrechten moeten hier gezien worden binnen een dynamisch kader dat gekarakteriseerd wordt door een technologische ontwikkeling die niet alleen nieuwe reproductiewijzen schept, maar tevens nieuwe wijzen waarop intellectuele arbeid tot uitdrukking kan worden gebracht. Deze nieuwe mogelijkheden mogen onder geen beding een bedreiging vormen voor de hoge mate van bescherming die in auteursrechten verankerd is.
Het is echter ook nodig een evenwicht te vinden tussen de rechten en belangen van de verschillende categorieën rechthebbenden van auteursrechten en de rechten van consumenten en ondernemers die zakelijk met deze rechten te maken krijgen.
We kunnen hier wel zeggen dat er om tot zo'n rechtvaardig evenwicht te komen op verschillende gebieden initiatieven dienen te worden gestimuleerd. Wat de reproductierechten betreft: er moeten wettelijke maatregelen worden getroffen die de reikwijdte van de handelingen die door deze rechten worden beschermd definiëren. Wat het recht op mededeling aan het publiek betreft, op dit gebied moeten nieuwe initiatieven worden gestimuleerd en moeten gepersonaliseerde digitale transmissies bescherming krijgen. Ook hier moeten de grenzen van deze rechten worden gedefinieerd, op een wijze die vergelijkbaar is met de maatregelen die voor de harmonisatie van reproductierechten zullen worden getroffen. Ten slotte dient de juridische bescherming van alle technische identificatie- en beveiligingssystemen te worden geharmoniseerd.
Het distributierecht zal worden geharmoniseerd teneinde het principe van uitputting van het recht vast te leggen. Zulks geschiedt uitsluitend op het moment van de eerste verkoop, door de rechthebbende, van het werk binnen de Gemeenschap, dan wel door instemming van de rechthebbende.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger stelt een coherente wettelijke maatregel voor die de belangrijkste hiervoor genoemde onderwerpen omvat: het reproductierecht, het recht op mededeling aan het publiek en het distributierecht.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger is van mening dat de vertolkers en uitvoerders van werken het exclusieve recht dienen te hebben wel of geen toestemming te verlenen voor de rechtstreekse of onrechtstreekse verspreiding van hun op geluidsdragers vastgelegde vertolkingen of uitvoeringen: cassettes, platen enzovoort. Dit exclusieve recht mag evenwel niet verhinderen - en dat is vermoedelijk het belangrijkste knelpunt - dat men tot een billijke afweging komt tussen de rechten, verantwoordelijkheden en belangen van de respectieve rechthebbenden. Dit rechtvaardig evenwicht moet ook van toepassing zijn op andere rechthebbenden - de economische subjecten die deze werken verhandelen - en de rechten van gebruikers, zoals bedoeld in de zaak "RTE/ITP versus de Commissie van de Europese Gemeenschappen van 6 april 1995" .
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger betreurt het dat de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom geen akkoord heeft kunnen bereiken aangaande vergelijkbare rechten van vertolkers op audiovisueel gebied.
Ik stel met tevredenheid vast dat de rapporteur een aantal amendementen - vrijwel al die amendementen waarop ik speciaal de nadruk wilde leggen - aanvaardt: in 10 vooral lid 26 en in 7 en 8 de leden 22 en 22 bis.
Ik besluit nu, Mijnheer de Voorzitter, maar pas na eerst gezegd te hebben dat het verslag van collega Roberto Barzanti werkelijk uitmuntend is. We zijn eraan gewend geraakt dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger uitmuntend werk levert, maar dat is nog geen reden om hier niet uitdrukkelijke lof uit te spreken.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, ik streef ernaar dat wij in de EU zoveel mogelijk duidelijke taal spreken, zodat zo veel mogelijk mensen begrijpen wat wij zeggen. Helaas ben ik een beetje bang dat dit verslag zeer moeilijk te lezen valt, ondanks het feit dat het niet om een wettekst gaat, maar om een antwoord op een mededeling. Wij spreken over codering, maar onze eigen taal is een code, en wij verwijzen vaak naar verschillende artikelen.
Ik ben bang dat velen die morgen over dit verslag stemmen, niet precies weten waar wij over spreken. Ik ben er niet zeker van dat wij geslaagd zijn in ons streven naar duidelijkheid. Ik vind het belangrijk dat wij er inzake een voor de democratie zo fundamentele kwestie in slagen ons onderwerp meer te populariseren en duidelijk te maken wat voor samenleving wij proberen op te bouwen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat dit een van de meest urgente gebieden van de EU is. Wij hebben behoefte aan wetgeving en bepalingen over de elektronische handel en elektronische handtekeningen. Op het ogenblik is het voor 80 tot 90 % een kwestie van beleid en wetgeving om dit gedeelte van de informatiemaatschappij te verwezenlijken.
Het ontbreken van regelgeving is voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij en deze sector even erg als te veel of te gedetailleerde regelgeving. De ontwikkeling gaat snel. Ik ben ervan overtuigd dat er nieuwe manieren zullen komen waarop de gerechtigden voordeel, rechtmatig voordeel, kunnen hebben van hun auteursrecht dankzij een vergoeding voor wat zij hebben geproduceerd.
De informatiemaatschappij die er nu staat aan te komen, is vaak onafhankelijk van wat de politici doen, dat wil zeggen wat wij doen. Wij moeten er zeker van zijn dat in die maatschappij onze mededelingen vertrouwelijk zijn, dat Big Brother niet ziet wat wij lezen. Daar moeten wij ook aan denken als wij de verschillende deelnemers aan de informatieketen verantwoordelijk maken. Wij mogen ze niet iets opleggen wat niet uitvoerbaar is, iets wat de ontwikkeling remt.
Het verheugt mij dat wij in paragraaf 15 de nadruk leggen op het evenwicht, dat wil zeggen dat er een balans moet zijn tussen de verschillende belanghebbenden die binnen dit gebied werken. Bij de behandeling verwonderde het mij dat er tegenstand bestond om deze balans nog verder te benadrukken. Ik wil zowel streven naar een balans en naar rechtvaardigheid tussen de verschillende deelnemers, als naar een balans tussen de verschillende gerechtigden, zoals door de vorige sprekers werd geconstateerd en zoals wij in het verslag vaststellen. Wij willen dat ook de scheppers van audiovisueel werk rechten krijgen.
Ik ga ervan uit dat de discussie hierover wordt voortgezet. Ik hoop dat de Commissie snel met een voorstel zal komen, aangezien wij ook op dit gebied in onze EU behoefte hebben aan een markt zonder grenzen.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil de rapporteur speciaal bedanken voor het feit dat hij steeds opnieuw verdedigt dat de nieuwe mogelijkheden van de informatiemaatschappij door de EU-wetgeving niet alleen op het gebied van de interne markt en de mededinging, maar op het gebied van cultuur moeten worden behandeld. Dan is het echter onvermijdelijk dat het auteursrecht op de voorgrond van deze werkzaamheden wordt geplaatst. Maar wat voor een recht is het auteursrecht eigenlijk? Volgens de TRIP's-overeenkomst is het een eigendomsrecht. Er klopt echter iets niet aan deze systematiek omdat op grond hiervan dezelfde of zelfs betere rechten worden toegekend aan de verzamelaar van een gegevensbank dan aan een componist, een dichter of een beeldend kunstenaar. Auteursrecht is een persoonlijkheidsrecht, een recht van erkenning en identificatie. Alle amendementen van mijn fractie hebben ten doel bij toekomstige wetgevingsdocumenten rekening te houden met deze problemen en een nu gangbaar geworden terminologie tot normatieve duidelijkheid te verheffen. Ik ben van mening dat dat ook de reden is waarom de organisatie van componisten, van scheppende kunstenaars en kunstbeoefenaars deze amendementen uitdrukkelijk steunt.
Het verslag-Barzanti lijkt ons een belangrijke stap in deze richting te zijn waar wij dan ook positief tegenover staan.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Europees Parlement heeft in het verleden ook al actief deelgenomen aan de werkzaamheden in verband met de instelling van een regelgevend kader voor de diensten van de informatiemaatschappij in het kader van de interne markt.
Het verslag van de heer Barzanti levert een beslissende bijdrage tot dit proces en ik wil hem hiermee feliciteren. Ik wil inderdaad herinneren aan de doorslaggevende invloed die het Europees Parlement uitgeoefend heeft op de momenteel van kracht zijnde vijfde richtlijn inzake auteursrechten en naburige rechten. Het Europees Parlement heeft met zijn actie bijgedragen tot de creatie van één markt voor beschermde werken en diensten, die verwezenlijkt wordt op basis van een hoge graad van bescherming voor de rechthebbenden.
Ik wil dan ook in het bijzonder de rapporteur, de heer Barzanti, danken voor zijn schitterende verslag. Dit toont aan dat onze beide instellingen het grotendeels eens zijn over de grote lijnen die voor de ontwikkeling van deze sector en de bescherming van het auteursrecht en naburige rechten moeten gelden.
Mijns inziens gaat het debat van vandaag allereerst over de inhoud van de nieuwe diensten van de informatiemaatschappij. Ik wil eraan herinneren dat deze nieuwe diensten in de meeste gevallen gebaseerd zullen zijn op werken en diensten die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd worden. De bescherming van intellectuele eigendom is dan ook één van de hoekstenen voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij.
De mededeling die de Commissie op 20 november 1996 heeft aangenomen, was een het vervolg op het Groenboek over het auteursrecht in de informatiemaatschappij uit 1995. Dit document had het indertijd mogelijk gemaakt de betrokkenen uitgebreid te raadplegen. Deze raadpleging is heel vruchtbaar gebleken en de conclusies die uw rapporteur toen geformuleerd heeft, zijn bijzonder belangrijk geweest bij de voorbereiding van deze mededeling. De mededeling geeft de resultaten van deze raadpleging weer en stelt vier prioritaire gebieden vast voor wetgevende actie in het kader van de interne markt: het recht op mededeling aan het publiek, het reproductierecht - heel wat sprekers hebben dit, dacht ik, onderstreept -, het distributierecht en de bescherming van technische identificatieen beveiligingssystemen. Mijnheer Barzanti, de auteur heeft dus inderdaad recht op bescherming en dat is ook de reden waarom de Commissie een richtlijn voorbereidt.
Deze vier gebieden moeten het voorwerp uitmaken van een communautaire harmonisatie en wel om twee redenen. Ten eerste omdat de betrokkenen deze gebieden hebben aangewezen tijdens de hoger vermelde raadpleging. Ten tweede omdat wij nu op communautair niveau de nieuwe internationale verplichtingen moeten omzetten die zijn vastgesteld door de twee verdragen die in december 1996 in de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom zijn aangenomen. Deze twee nieuwe instrumenten vervolledigen het Verdrag van Bern inzake het auteursrecht en een aantal aspecten van het Verdrag van Rome inzake naburige rechten en passen deze aan de digitale omgeving aan. Dankzij deze teksten zijn normen voor een minimum aan bescherming op internationaal niveau vastgelegd. Ze zijn met name van levensbelang om piraterij te bestrijden.
Teneinde aan deze nood aan harmonisatie te voldoen, is de Commissie voornemens om, overeenkomstig de wens van het Europees Parlement, voor het einde van het jaar een communautaire richtlijn uit te werken. Ik kan u verzekeren dat de werkzaamheden in onze diensten op technisch vlak al goed opgeschoten zijn. Dit instrument heeft tot doel een goede werking van de interne markt voor de nieuwe diensten mogelijk te maken en in alle lidstaten een gunstig klimaat te scheppen voor creativiteit en vernieuwing. Deze toekomstige richtlijn past bijgevolg volledig in het kader van de initiatieven inzake de interne markt.
Wij zullen bij de opstelling van deze richtlijn natuurlijk rekening houden met de aanbevelingen van het verslag van de heer Barzanti. Het toepassingsgebied van de rechten en ook de uitzonderingen erop moeten bij deze gelegenheid geharmoniseerd worden en mijns inziens zullen de communautaire verworvenheden ons de weg tonen die we ter zake moeten volgen.
De Commissie is in dit verband van oordeel dat het van fundamenteel belang is het hoge niveau van bescherming van het auteursrecht te handhaven, dat altijd al het recht van de Europese landen gekenmerkt heeft en vandaag deel uitmaakt van onze communautaire verworvenheden. Mijnheer Añoveros Trias de Bes, wij moeten een juist evenwicht behouden tussen de rechten zelf en de belangen van de verschillende groepen van rechthebbenden, ondernemers en gebruikers. En om nog preciezer op uw vraag te antwoorden, kan ik u zeggen dat het communautaire acquis de richtsnoeren voor de harmonisatie in het algemeen en in het bijzonder voor de uitzonderingen zal leveren. De Commissie is voornemens een voorzichtige en pragmatische benadering te volgen waarbij rekening wordt gehouden met de terechte belangen van de gebruikers en het normale gebruik van de werken niet wordt geschaad. De Commissie is van plan zich te baseren op de test voor economische schade uit de nieuwe verdragen van de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom teneinde een evenwicht te verzekeren tussen de rechten van de houders en de belangen van de gebruikers. De richtsnoeren moeten geharmoniseerd worden in het licht van hun respectieve weerslag op de interne markt. De uitzonderingen moeten de juridische tradities van de lidstaten weerspiegelen en rekening houden met het subsidiariteitsbeginsel.
Heel wat sprekers hebben het probleem van de verantwoordelijkheid aan de orde gesteld en ik denk hierbij met name aan mevrouw Berger en mevrouw Thors. Ik wil in dit verband zeggen dat de Commissie de vraag van de verantwoordelijkheid heel belangrijk vindt voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij. Er bestaat geen juridisch vacuüm voor inbreuken op het intellectueleeigendomsrecht. De lidstaten beschikken over duidelijke regels inzake verantwoordelijkheid die ook op de digitale omgeving kunnen worden toegepast. De kwestie van de verantwoordelijkheid is echter een vraag van horizontale aard die naast het auteursrecht ook andere gebieden betreft. Het zou dan ook nuttig zijn de situatie ter zake, ik zou zeggen, op horizontale wijze te verduidelijken wanneer het regelgevend kader wordt gecreëerd voor de diensten van de informatiemaatschappij, dat de Commissie voor 1998 plant.
Om helemaal volledig te zijn, wil ik nog iets zeggen over de rechten van uitvoerende kunstenaars, waarover één van de sprekers het ook al had. Deze rechten bekleden al een belangrijke plaats in de communautaire verworvenheden en de harmonisatie zal volgens dezelfde lijnen verlopen. De Commissie steunt de rechten van uitvoerende kunstenaars te gronde in het kader van de onderhandelingen die in het kader van de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom aan de gang zijn.
Ten slotte ben ik ervan overtuigd dat het Europees Parlement, zoals in het verleden en in het kader van dit nieuwe initiatief, zal bijdragen tot de oplossingen die het meest bevredigend zijn voor deze sector.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Levensmiddelenadditieven
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0281/97) van mevrouw Breyer, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 95/2/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen (COM(96)0303 - C4-0468/96-96/0166(COD)).
De rapporteur, mevrouw Breyer, heeft het woord.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, wij debatteren vanavond over additieven. Vroeger hadden wij het niet over additieven, maar over vreemde stoffen. Dit begrip maakt duidelijker waar het om gaat, namelijk om vreemde stoffen in levensmiddelen. Het voorstel van de Commissie beoogt een wijziging van de richtlijn uit 1995 over levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen, waarbij de 35 wijzigingsvoorstellen vrijwel uitsluitend betrekking hebben op de bijlagen.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming juicht een harmonisatie van de goedkeuring en het gebruik van levensmiddelenadditieven in de Europese Unie in beginsel toe. Zonder een uniforme regeling op het gebied van additieven leidt het beginsel van wederzijdse erkenning tot grote onzekerheid bij de consumenten en tot grote tekortkomingen bij de controle op en de etikettering van levensmiddelen. Wanneer voor uniformiteit wordt gezorgd bij de goedkeuring en het gebruik van additieven, dient tegelijkertijd zoveel mogelijk te worden gestreefd naar een vermindering van het grote aantal stoffen en toepassingsgebieden.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft ook nog eens duidelijk gemaakt dat het van belang is te voldoen aan de eisen van de Europese consumenten en hun organisaties dat in de levensmiddelenindustrie zoveel mogelijk vrijwillig afgezien wordt van het gebruik van additieven. De consumenten, maar ook de levensmiddelenindustrie, hebben in de afgelopen jaren bewezen dat het gebruik van additieven sterk ingeperkt kan worden. Momenteel is het zo dat er producten op de markt zijn die zowel met als zonder additieven aangeboden worden.
De kaderrichtlijn uit 1989 bevat criteria voor de goedkeuring van additieven. In de eerste plaats moeten ze technisch noodzakelijk zijn, vervolgens ongevaarlijk voor de gezondheid, niet misleidend voor de consument en natuurlijk moeten ze ook aantoonbare voordelen hebben. Er is echter kritiek op het voorstel van de Commissie, want bij het voorstel van de Commissie heeft men niet de moeite genomen om de technische noodzaak te benadrukken en duidelijk te maken welke voordelen er zijn voor de consument.
Derhalve dient ter sprake gebracht te worden dat in de toekomst bij goedkeuring van additieven het criterium van de technische noodzaak wordt getoetst en dat jaren later nogmaals wordt gecontroleerd of de stoffen inderdaad nog technisch noodzakelijk zijn. Ook zou het wenselijk zijn dat de Commissie eindelijk objectieve criteria zou vaststellen voor dit centrale punt bij de goedkeuring, zodat de goedkeuring van additieven beter kan worden beoordeeld.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft verscheidene wijzigingen voorgesteld. De Commissie wilde dat bij room, ook bij magere, halfvolle en gesteriliseerde room, waarbij tot nu toe al 38 additieven gebruikt mogen worden, nog andere additieven toegevoegd konden worden. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft zich hiertegen uitgesproken, want men kan ervan uitgaan dat de consument relatief onbehandelde levensmiddelen wil en juist room wordt als zodanig gezien.
De consument dient ook informatie te krijgen of er voor bepaalde delen van de bevolking gevaren voor de gezondheid zijn. Juist bij additieven is gebleken dat zij een sterk allergeen karakter hebben en dat deze allergieën nu vaker voorkomen. Derhalve heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voorgesteld dat het gebruik van zwaveldioxide respectievelijk van sulfaten en sulfieten in gedroogde vruchten technisch gezien niet dringend noodzakelijk is. Zij heeft hier een etikettering voor astmapatiënten voorgesteld, zodat juist de groepen voor wie deze stoffen een gevaar voor de gezondheid opleveren, in de toekomst de mogelijkheid hebben zich ook over deze risico's op de hoogte te stellen. Uit cijfermateriaal uit de Verenigde Staten is bovendien gebleken dat er zich al sterfgevallen en intolerantiereacties door consumptie van deze producten hebben voorgedaan.
Ook wil de Commissie dat de schuimkraag van cider door goedkeuring van E 405 in combinatie met E 999 langer houdbaar gemaakt kan worden. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft zich tegen de algemene goedkeuring voor cider uitgesproken, omdat de consument door dit voorstel van de Commissie misleid wordt. Een langer houdbare schuimkraag zou namelijk suggereren dat het hier om een fris product gaat, hetgeen echter niet overeenkomt met de feiten.
Ook heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming geweigerd dat rijst van een laagje microkristallijne was wordt voorzien, want ook dat zou ertoe leiden dat men bij het basisvoedingsmiddel rijst misleid wordt. In natuurlijke toestand glanst rijst namelijk niet. Ook hier was de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming van mening dat technische noodzaak niet aanwezig was.
Juist op het gebied van zuigelingenvoeding zijn wij, omdat het hier om een zeer gevoelige sector gaat, tot de conclusie gekomen dat het voorzorgbeginsel bijzonder belangrijk is. Wij hebben het voorstel voor het toegestane deel van zetmeel in zuigelingenvoeding van 50g per kg teruggebracht tot 5g per kg. Ook op dit vlak spelen de belangen van de industrie een rol en wij hopen dat het Parlement de door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voorgestelde wijzigingen zal volgen, want hier gaat het om consumentenbescherming. In de afgelopen jaren hebben de consumenten echter samen met de industrie aangetoond dat het belangrijk is additieven zoveel mogelijk terug te dringen en er bijzondere aandacht aan te schenken dat producten natuurlijk zijn.

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, in richtlijn 95/2 staat dat er binnen de vijf jaar een evaluatie moet worden gemaakt van de toepassing van additieven en het verbruik van levensmiddelen. Wanneer de EU additieven goedkeurt, moet ze rekening houden met het aantal additieven waaraan de mensen blootgesteld kunnen worden. Het is verbazingwekkend dat de Commissie ons nu een voorstel voorlegt zonder dat de potentiële inname van additieven bij de bevolking is onderzocht. Bij de behandeling van dit voorstel gaan wij uit van de principiële vragen wat voor de gezondheid verantwoord is en of het technisch noodzakelijk is. Vele leden van dit Parlement wensen een echt Europees gezondheidsbeleid. Ik geef hen de raad zich te concentreren op het communautair beleid dat de gezondheid van de mensen kan beïnvloeden zoals het levensmiddelenbeleid. Voorkomen is beter dan genezen.
De richtlijn waarover we het hier hebben, mag niet uitgebreid worden. Ze moet integendeel beperkt worden. Het gebruik in voeding van stoffen zoals nisinee moet verboden worden, omdat deze stof een antibioticum is dat in de wereld van de geneesmiddelen thuishoort. We mogen niet met open ogen in een situatie van resistentieproblemen verzeild geraken. Worsten en kazen zullen ook zonder toevoeging van nisinee niet van de Europese tafels verdwijnen.
De etikettering van levensmiddelen is van het allergrootste belang. Bepaalde levensmiddelen die voor de meeste mensen geen probleem vormen, kunnen bij sommige mensen tot astma- of allergieaanvallen leiden. Daarom moeten deze mensen weten wat er in de voeding zit. Met het voorstel om sulfiet in het productieproces van ontbijtproducten toe te laten, lopen we het risico dat sulfietresten bij de consument terechtkomen zonder dat hij het weet omdat sulfiet niet als ingrediënt op het etiket wordt aangegeven. Dit is onverantwoord en daarom heeft de milieucommissie amendementen ingediend.
Rond het voorstel is aanzienlijk wat gelobbyd om twee verschillende carragenen elk hun eigen Enummer te kunnen geven, namelijk E 407 en E 408. Aangezien deze stoffen op een verschillende manier geraffineerd worden en 408 minder zuiver is dan 407, ben ik van oordeel dat ze elk hun eigen Enummer moeten krijgen. Men moet bedenken dat carrageen in babyvoeding kan worden gebruikt en bij baby's darmproblemen kan veroorzaken.
Het is belangrijk dat we ons houden aan het principe additieven alleen uit technische noodzaak te gebruiken en alleen wanneer een gezondheidstest het gebruik ervan toelaat. De Commissie is verplicht de technische noodzaak aan te tonen, maar dat heeft ze niet in alle gevallen gedaan. Zowel de Commissie als sommige voorstellen van de EVP-fractie nemen de technische haalbaarheid voor de industrie als uitgangspunt en dat is iets totaal anders. Het is pas de laatste jaren dat onze voeding volgepropt wordt met additieven. Voordien konden wij voeding zonder kunstmatige hulpstoffen kopen. Er was dus een Europese cultuur vóór het tijdperk van de additieven. Ik maak mij dan ook helemaal geen zorgen over onze samenleving indien we het gebruik van additieven een beetje afremmen, zelfs integendeel! Het aantal mensen dat allergisch is, blijft immers toenemen en uiteindelijk zal de Commissie toch met een heel ander voorstel moeten komen om de gezondheidsdoelstellingen in het Verdrag van Amsterdam te kunnen verwezenlijken.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dames en heren, wij moeten het bijna betreuren dat de discussie over levensmiddelenadditieven vandaag ten onder gaat in cacao en chocolade. Normaal gesproken is ook dit onderwerp goed voor emoties en wordt dit telkens gebruikt om de verbruikers van levensmiddelen aan het twijfelen te brengen. Dat varieert van vervalste lijsten van levensmiddelenadditieven, die met regelmatige tussenpozen steeds weer opduiken, en als wetenschappelijk worden uitgegeven, tot horrorstory's over schadelijke gevolgen voor de gezondheid.
De vandaag voorgelegde wijzigingsrichtlijn over additieven is de eerste grotere herziening van de richtlijn uit 1995 over additieven die dit terrein heel uitvoerig regelt. Al tijdens het overleg over deze richtlijn uit 1995 bleek dat wijzigingsrichtlijnen noodzakelijk zouden zijn, omdat enkele additieven nog wetenschappelijk getest moesten worden.
De nu voor ons liggende wijzigingsrichtlijn streeft naar mijn mening vier doeleinden na. Ten eerste, de correctie van enkele fouten in de basisrichtlijn uit 1995 en het in aanmerking nemen van de tradities in de nieuwe lidstaten Oostenrijk, Finland en Zweden. Bovendien moeten er enkele nieuwe additieven goedgekeurd worden en op grond van de inmiddels uitgevoerde controle van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding dienen er voor reeds goedgekeurde additieven nieuwe gebruiksdoeleinden of een wijziging van de toegestane hoeveelheden te worden vastgesteld.
Ten vierde dient er voor de zuigelingen- en kleutervoeding een volledig nieuwe bijlage met de toegestane additieven te worden opgesteld. Terwijl het corrigeren van de fouten, het in aanmerking nemen van tradities in de nieuwe lidstaten en ook het opstellen van een bijlage voor zuigelingen- en kleutervoeding nauwelijks omstreden zijn, stuiten de overige punten op uiteenlopende meningen in de fracties. Onze fractie steunt de amendementen van mevrouw Breyer inzake etikettering niet, voor zover de etikettering in deze richtlijn over additieven opgenomen moet worden. Inhoudelijk is er weinig tegen de eis van mevrouw Breyer inzake etikettering in te brengen. Deze amendementen bevinden zich in de additievenrichtlijn echter op de verkeerde plaats. Wij hebben een uitgebreide richtlijn inzake etikettering en daarin moeten dan ook, overeenkomstig de rechtssystematiek, de wijzigingen van etiketteringsvoorschriften voor de additieven worden opgenomen.
Eventueel kunnen wij steun verlenen aan amendement 42 van de heer Lannoye, waarin naar de etiketteringsrichtlijn wordt verwezen. Ik verzoek de Commissie echter om ook uitdrukkelijk haar standpunt ten opzichte van amendement 42 te bepalen.
Dan is er nog amendement 32 dat mij uitermate boeit. Ten onrechte werd dit amendement ook in verband gebracht met mijn naam. Ik zou graag het standpunt van de Commissie tegenover amendement 32, en met name tegenover nisinee, willen kennen. Ik heb inmiddels vernomen dat het een zeer waardevolle stof is waarmee de problemen bij eiproducten opgelost kunnen worden en ik zou graag willen weten hoe de Commissie daartegenover staat.
Er zijn heftige discussies in verband met amendement 6, dat in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming met een krappe meerderheid is goedgekeurd. Hier gaat het om de classificatie E 407 a of E 408 voor bewerkt eucheuma-zeewier. In een eerdere wijzigingsrichtlijn hebben wij met twee lezingen in het Europees Parlement juist de benaming E 407 a weten door te zetten. Deze wetgeving is sinds maart van dit jaar in werking getreden en het heeft echt geen zin om deze onlangs in werking getreden regeling van de Europese Unie weer te wijzigen, die overigens ook als WHO-regeling internationaal vastligt. In tegenstelling tot de opmerkingen over amendement 6 is de publicatie in het Publikatieblad gebeurd en gaat het om bestaand recht.
Ik wil eveneens uitleg geven over mijn amendement 30, dat in het eerste deel gelijkluidend is met amendement 31 van mevrouw Jackson en amendement 38 van de heer Whitehead. Het gaat hier om het gebruik van SO2 , dus van zwaveldioxide voor de conservering van gedroogde vruchten. Mevrouw Breyer zou dit punt volledig willen schrappen omdat zij van mening is dat het gebruik van sorbinezuur toereikend is. De informatie waarover ik beschik, ondersteunt dit standpunt absoluut niet, omdat sorbinezuur alleen gevolgen heeft voor de verkleuring, voor het bruin worden, en niet voor de houdbaarheid.
De tekst van de Commissie, zoals deze voor ons ligt, is echter in technologisch opzicht niet volledig juist. Het zijn juist de gedroogde appels en peren met een vochtgehalte van meer dan 12 % die aan de eindverbruiker worden verkocht en derhalve moeten deze met een hogere dosis kunnen worden behandeld dan producten die alleen maar verder verwerkt worden. Uit deze verschillende gebruiksdoeleinden vloeit voort dat het noodzakelijk is om verschillende hoeveelheden te gebruiken. Derhalve stel ik, evenals het Economisch en Sociaal Comité, met mijn amendement 30 een betere differentiatie voor en vanzelfsprekend ben ik tegen het overeenkomstige amendement 11 van de rapporteur.
Het gebruik van additieven is na zorgvuldige, wetenschappelijk toetsing in veel gevallen een technologische noodzaak. Het Europees Parlement heeft ook steeds weer het accent gelegd op de technologische noodzaak. Op grond van de controlemogelijkheden waarover ik beschik, is het voorstel van de Commissie in dit opzicht dan ook het ondersteunen waard.

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, zoals mevrouw Breyer er ook al aan herinnerd heeft, heeft het voorliggende voorstel tot doel een richtlijn over levensmiddelenadditieven te wijzigen en ze aan te passen aan de recente ontwikkelingen en de behoeften van de consument.
In dit verband wil ik het eerst in eigen naam over amendement 6 hebben, dat al aan bod gekomen is en dat aan zogenaamde verwerkte euchema-algen, die op de Filippijnen geproduceerd worden, nummer E 408 in plaats van nummer E 407 a wil toekennen, teneinde deze duidelijker te onderscheiden van verwante producten die het nummer E 407 dragen. Wij weten dat deze soortgelijke producten in Europa behandeld worden en dat onze producenten een heel duidelijk onderscheid willen maken om hun belangen te beschermen.
Maar wij moeten ook bedenken dat de Europese Unie aanzienlijke middelen - 250 miljoen ecu per jaar - uittrekt voor de Filippijnen in het kader van een hulpprogramma. Dit programma heeft hoofdzakelijk tot doel de economische ontwikkeling in een aantal gevoelige gebieden te bevorderen en zo de stabiliteit te verzekeren. Ik denk aan het eiland Mindanao, waar 240.000 families van de productie van deze algen leven. Maken wij er geen knoeiboel van en voeren wij geen onsamenhangend beleid wanneer wij enerzijds helpen en anderzijds straffen?
Ten slotte, en nu spreek ik namens mijn fractie, heeft mevrouw Breyer een aantal amendementen ingediend die de toelatingen voor een aantal nieuwe stoffen willen schrappen, hoewel die een gunstig advies van de Commissie en van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding gekregen hebben. Haar standpunt lijkt niet alleen niet op heel ernstige wetenschappelijke gegevens te steunen, maar zou ook heel negatieve gevolgen kunnen hebben voor bepaalde producten die in de meeste lidstaten al op de markt gebracht mogen worden. Ik denk bijvoorbeeld aan de productie van mozzarella, bepaalde margarines en cider, die in bepaalde aanbiedingsvormen heel vaak gebruikt wordt, met name in Ierland.
Onze fractie zal het voorstel van mevrouw Breyer dan ook niet steunen.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Breyer danken voor het enorme werk dat zij met dit verslag heeft verricht. Ik doe dit ook omdat ik vind dat de richtlijnen betreffende de additieven en zo meer bijzonder moeilijk toegankelijk zijn. Daar kom ik nog op terug. Dit is deels te wijten aan de geschiedenis van de richtlijnen met alle compromissen en wijzigingen die er in de loop der jaren geweest zijn. Wanneer ik deze wijziging van de richtlijn die we vandaag behandelen, echter lees, kan ik mij niet van de indruk ontdoen dat de Commissie ook niet veel zin heeft om uit te leggen wat er nu eigenlijk gebeurt. Dat heeft ze intussen met een technische samenvatting proberen te verhelpen.
Daarnaast bevat de verklaring van de Commissie over de algemene beweegredenen voor het voorstel bovendien een tegenstrijdigheid tussen de motivering van het voorstel en de specifieke opmerkingen. In de motivering staat dat de technisch wetenschappelijke ontwikkeling dit voorstel noodzakelijk maakt. Hiervoor worden echter geen argumenten gegeven, hoewel het een zogenaamde motivering is. In de aparte opmerkingen staat dat het hier in feite gaat om een groepering van vergeten additieven, dat er nieuwe lidstaten zijn met bijzondere tradities en dat bepaalde stoffen onlangs door het Wetenschappelijk Comité zijn goedgekeurd. Tenslotte is het misschien ook zo dat sommige landen opnieuw proberen bepaalde dingen erdoor te krijgen, wat voordien niet gelukt was.
De waarheid blijkt uit de specifieke opmerkingen. Indien dit gewoon rechtuit was gezegd, dan hadden we op deze basis een debat kunnen houden. Het wordt in de algemene motivering echter anders gezegd. Wanneer er dan nog bij komt dat de tekst zo ontoegankelijk is, dan moet men oneindig veel uren aan deze richtlijn besteden, wat toch wel irriterend werkt.
Hiermee ben ik terug bij het begin, namelijk dat deze richtlijn alleen door deskundigen gelezen kan worden. Dit was op een bepaald ogenblik, toen alleen deskundigen zich met de ontwerprichtlijn bezighielden, misschien verdedigbaar, maar nu de richtlijn deel uitmaakt van een democratisch proces, zowel internationaal als nationaal, is het totaal onaanvaardbaar. Het kan niet de bedoeling zijn dat de Europese wetgeving alleen door deskundigen gelezen, begrepen en gewijzigd kan worden. Zoals we weten leidt dit tot zinloze discussies. Een hoofdvereiste voor de volgende wijziging, die er immers zeker komt, moet zijn dat er naast de resultaten van een consumentenonderzoek een nieuwe, herschreven versie van deze richtlijnen gemaakt wordt, zodat ze leesbaar worden. Het is totaal onaanvaardbaar op de huidige basis nog wijzigingen door te voeren. Voor het overige moet ik nog zeggen dat mijn fractie voor de amendementen die de commissie heeft ingediend, kan stemmen, behalve voor twee. Ik wens hierbij te onderstrepen dat wij het zeer belangrijk vinden dat de amendementen betreffende de etikettering ondanks hun ingewikkeldheid geconcretiseerd worden.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, het is heel duidelijk dat er duidelijke etikettering moet zijn. Mensen met een allergie moeten kunnen zien wat zij kopen. Dit geldt niet alleen voor verpakte, maar ook voor losse producten. Mensen met een allergie kijken naar de ingrediëntenlijst. Om terug te gaan naar een stelling die de Fractie Unie voor Europa poneerde over het additief aan cider, ik ben Ierse en ik ben geen voorstander van dit additief. Het is al verboden in kattenvoer, dus er zijn grote vraagtekens te plaatsen bij dit product.
Wat betreft additieven in het algemeen: ze zijn in grote meerderheid weinig gunstig voor de consument. Ze zijn goed voor de bedrijfswinst en de consument wordt bedot, wat zeer onrechtvaardig is. Wat betreft de antibioticakwestie is het volledig onacceptabel dat nisinee aan eierproducten zou mogen worden toegevoegd. Mensen sterven nu al omdat ze immuun zijn voor antibiotica. Geneesmiddelen moeten gescheiden blijven van voedsel. Dit is een heel andere kwestie en onacceptabel. De zaak van de eieren is een kwestie van hygiëne en geen consumentenkwestie. Antibiotica moeten niet aan voedsel worden toegevoegd.
Van sulfaten en sulfiden is bekend dat zij astma veroorzaken, in de ergste gevallen met fatale afloop. We moeten dus kijken naar wat we aan het doen zijn en de belangen van de consumenten moeten zwaarder wegen dan de belangen van de grote bedrijven en winst. De amendementen 32 en 36 betreffende antibiotica moeten worden verworpen. Het is fout antibiotica aan voedsel toe te voegen. De gevolgen op lange termijn zullen zijn dat we honderd jaar teruggaan en mensen zullen overlijden aan ziektes die nu met antibiotica genezen kunnen worden. Het is onverantwoordelijk te suggereren dat dit in het belang is van de consumenten.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij weten allen dat rondom dit voorstel voor een richtlijn inzake additieven een sfeer van bezorgdheid en dus van voorzichtigheid met betrekking tot de kwaliteit van levensmiddelen hangt. Wij hebben vanmiddag naar aanleiding van het debat over chocolade, die met plantaardige vetstoffen versneden wordt, nog gezien hoe hoog de emoties bij alle parlementsleden oplaaiden. Dit valt natuurlijk te begrijpen. Na de gekkekoeiencrisis, na de risico's van melk met somatotropine en andere hormonen of natuurlijk het Amerikaanse vlees dat met clenbuterol en andere oestrogenen bewerkt is en dat wij dankzij het GATT-akkoord, waarvan de commissaris gezegd heeft dat het een grote stap vooruit was voor de mensheid, moeten verorberen, begrijpen wij vanzelfsprekend het wantrouwen tegenover additieven.
Deze additieven zijn toegelaten door bijlagen en een richtlijn uit 1995. Wij moeten deze op 35 punten wijzigen, maar beschikken nog altijd niet over algemene objectieve criteria om bijvoorbeeld de technische noodzaak van deze additieven, hun onschadelijkheid voor de gezondheid of de informatie voor de consument te beoordelen. Zoals alle collega's al gezegd hebben, is dit natuurlijk betreurenswaardig, zeker wanneer we weten dat de toename van allergieën, niet alleen bij zuigelingen, niet alleen bij volwassenen maar ook bij mensen die aan een al dan niet tijdelijke deficiëntie van hun immuniteitssysteem lijden, te wijten is aan deze additieven of industrieel gewijzigde voeding. Men had het over sulfieten of zwaveldioxides, met alle risico's vandien voor allergieën of astma. Maar we moeten natuurlijk redelijk blijven en mogen geen grotere schade veroorzaken met een noordse neurose in verband met gezondheidsproblemen, vooral nu we weten dat in Noord-Europa gehandicapte jongeren gesteriliseerd worden.
Ik denk met name aan het probleem van de Filippijnen, aan de 240.000 mensen op Mindanao, een regio waar de moslimguerrilla woedt. Zij moeten hun Euchema-algen kunnen uitvoeren en zij genieten tot nu toe, en in ieder geval sinds 1996, van een gunstig stelsel. Nu wijzigt men de indeling en brengt men het volledige economische evenwicht van deze al sterk verstoorde regio in het gedrang. Zoals de heer d'Aboville zopas al gezegd heeft, moet een evenwicht gevonden worden tussen de 250 miljoen ecu aan steun, de 150 miljoen ecu die geschonken worden, de noodzaak om de belangen van de eigen en met name Franse producenten te beschermen en ten slotte de nood aan samenhang en het streven om de ontwikkeling van een gebied dat al op militair vlak verstoord wordt niet nog meer te verstoren.
Wij zijn dan ook tegen amendement 6 gekant. Hetzelfde geldt voor het metawijnsteenzuur dat in druivensap gebruikt wordt - ik kom zelf uit de Languedoc-Roussillon - om de zuurtegraad stabiel te houden. Druivensap bevat wijnsteenzuur, dat samen met kalium een zout geeft, kaliumbitartraat, dat door koude neerslaat. Daardoor verliest het druivensap zijn zuurtegraad en kan niet ten volle van de aroma's genoten worden. Vandaar de noodzaak metawijnsteenzuur toe te voegen om de zuurtegraad te herstellen en opnieuw van de aroma's te genieten.
Op deze twee uitzonderingen na, het veel te harde amendement 6 voor de Filippijnse algen en het te strenge amendement 41 inzake metawijnsteenzuur, kunnen wij de voorzichtige benadering van mevrouw Breyer steunen.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, het is de tweede keer vandaag dat we worden geconfronteerd met twee simpele feiten waarover we een discussie moeten aangaan: ten eerste, de uitbreiding van de Gemeenschap, waardoor gebruiken en praktijken in verschillende lidstaten hun plaats moeten vinden; ten tweede, de snelheid van de technologische veranderingen. Mevrouw Breyer, die hier heel veel werk in heeft gestoken en daarvoor onze dank verdient, heeft helemaal gelijk om onze aandacht te vragen voor het tweede aspect, de druk van de markt om nieuwe producten te willen verkopen die niet wetenschappelijk getest kunnen worden.
Wanneer ik echter kijk naar de amendementen, zijn er enkele die ik niet kan ondersteunen, hoewel ze door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming werden aangenomen. Ik zie niet in dat producten die niet nieuw zijn, niet het resultaat zijn van een technologische gril, maar zo oud als sorbinezuur bijvoorbeeld, uitgesloten zouden moeten worden, zoals nu in het voorstel voor gedroogde appels en peren. We zullen de amendementen 31 en 38 steunen om dat weer toe te staan.
Ten tweede, aangaande de bezwaren die zo juist geuit zijn door mevrouw McKenna in haar hartstochtelijke en indrukwekkende filippica - ze heeft me bijna bekeerd - is het zo dat nisinee geen medische toepassingen heeft. Dus het idee dat je er resistentie tegen opbouwt als antibioticum is geheel onjuist. Wat ik graag van de Commissie zou willen horen, is of de alternatieven, sorbinezuur en benzoëzuur, die nodig zijn om listeriosis te bestrijden, even effectief zijn. We hebben nooit een duidelijk antwoord ontvangen van de milieucommissie en nu zou ik dat toch wel willen hebben. De reden waarom, mevrouw McKenna, is dat meer mensen sterven, vooral in mijn land, door listeriosis en door infecties ontstaan door de massaproductie van voedsel, dan er waarschijnlijk zullen overlijden als gevolg van een opgebouwde antibioticaresistentie. Dit is een reëel gevaar en moet als zodanig worden erkend.
Mijn laatste punt betreft amendement 6 en carrageen en verwerkte eucheuma-alg. Het is niet het standpunt van mijn fractie, maar ik ben ervan overtuigd dat we nog eens naar het geval van de Filippijnen moeten kijken. Het is ironisch dat zij die een heel nieuw E-nummer, E 408, wilden geven, dezelfden zijn die eerder op de dag gezegd hebben dat we de rechten van de derde wereld op import in de EU moeten verdedigen. We zouden hier nog eens naar moeten kijken en zorgvuldig afwegen wat we de mensen aandoen die dit in de Filippijnen produceren.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Breyer en mevrouw McKenna zijn de slechtst mogelijke aanbeveling voor een leven zonder additieven. Ik denk dat ze waarschijnlijk een paar additieven nodig hebben om een beetje te kalmeren.
Ik ben het met de heer Whitehead eens dat we erg voorzichtig moeten zijn met nieuw toe te laten additieven op de Europese markt. Ik wil drie punten noemen. Het eerste is een echo van zijn eigen standpunt met betrekking tot de amendementen 31 en 38. Ik vraag mij af of de heer de Silguy, die even vrij neemt van de euro, ons misschien zou kunnen vertellen of de Europese Commissie de amendementen 31 en 38 steunt. Zij zouden de situatie corrigeren dat de Italiaanse fruitbewerkers in feite een beschermd terrein hebben afgebakend en proberen de mogelijkheid uit te sluiten dat zwaveldioxide als conserveermiddel in gedroogd fruit wordt gebruikt. Ik hoop dus dat de Commissie de amendementen 31 en 38 steunt. Als zij dat niet doet, verwacht ik van haar heel goede argumenten.
Ik ondersteun de zienswijze van de heer Whitehead inzake nisinee. Ik daag de Commissie uit enig bewijs te produceren dat het als antibioticum werkt. We kregen misleidende informatie van de Commissie. Als ik de heer de Silguy was, zou ik niet luisteren naar de heer Gaerner. Wat wij willen horen van de Commissie zijn argumenten waarom ze deze amendementen niet eerder heeft gesteund. We willen dat hier in het openbaar uitgelegd hebben, aangezien het gebruik van nisine om listeriosis te voorkomen een heel belangrijk aspect is van de additievenlijst voor de toekomstige gezondheid van de mensheid.
Ten slotte, wat is de mening van de Commissie over amendement 16 voor E 405 ? De rapporteur wil het gebruik van E 405 schrappen. Mevrouw McKenna heeft hierover gesproken. Het zou de schuimkraag op cider langer houdbaar maken. Ik zou mevrouw McKenna erop willen wijzen dat het al gebruikt wordt bij bier. Als haar kat bier drinkt, wordt hij daar waarschijnlijk ziek van. Niet het additief maakt de kat ziek, maar het drinken van bier. Kan de commissaris zo vriendelijk zijn om ons te vertellen of hij wel of niet achter amendement 16 staat ?

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, levensmiddelenadditieven zijn heel belangrijk, niet alleen omdat zij van groot belang zijn voor de prijs en de kwaliteit, maar omdat zij ook van belang zijn voor de consument. Oostenrijk, Finland en Zweden hebben op dit vlak een traditie, en ik ben van mening dat deze kwestie juist voor de nieuwe lidstaten van bijzonder groot belang is. Volgens mij is de etiketteringsrichtlijn toereikend en in het bijzonder bij E 407 en E 407 a. Bij eucheuma-alg is het eigenlijk een onzinnige wijziging van het bestaande recht, omdat deze producten niet aan de consumenten worden verkocht, maar feitelijk alleen aan de verwerkende industrie, die natuurlijk geleerd heeft met deze producten om te gaan en waar het uiterst nuttig blijkt dit ook in de toekomst te gebruiken. De Filippijnen, die dit product voor een groot deel leveren, kunnen zich erop beroepen dat deze producten ook in Australië, Nieuw-Zeeland, Japan en de Verenigde Staten goedgekeurd zijn en als zeer nuttig worden beschouwd. Tenslotte hangen in de Filippijnen ongeveer 240.000 arbeidsplaatsen van dit product af. Ik ben van mening dat wij ook serieus in overweging moeten nemen dat deze kwestie voor deze landen ook een toekomstkwestie is.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik meen dat één van de afgevaardigden zopas gezegd heeft dat deze tekst onleesbaar was, als men geen deskundige was. Voor iemand die zich gewoonlijk met het monetaire beleid bezighoudt, is dit a fortiori niet eenvoudig te volgen. Ik zal toch proberen uw vragen te beantwoorden. Ik wil eerst en vooral stellen dat de Commissie in november 1994, bij de aanneming door het Europees Parlement van richtlijn 95/2/EG inzake levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen, gezegd heeft dat zij er zich bewust van was dat snel een voorstel tot wijziging moest worden ingediend dat aan de nieuwe industriële producten was aangepast.
Zoals mevrouw Schleicher overigens heel terecht gezegd heeft, diende sindsdien ingevolge de toetreding van drie nieuwe lidstaten - Oostenrijk, Finland en Zweden - het gebruik van al toegestane additieven te worden uitgebreid tot de traditionele levensmiddelen die in die landen geproduceerd worden. De Commissie dankt het Parlement voor zijn medewerking in dit moeilijke dossier en ik wil heel in het bijzonder mevrouw Breyer danken en haar feliciteren met haar uitstekende werk.
Het voorstel is gebaseerd op een toxicologische evaluatie en een technische analyse. Ik herinner eraan dat de additieven op de etiketten vermeld worden, dit om een aantal parlementsleden gerust te stellen die mij zopas de indruk gaven dat hierover een misverstand zou kunnen bestaan.
Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie steunt op drie grondbeginselen, die van fundamenteel belang zijn en die ik toch nog even wil vermelden. De Commissie heeft ten eerste nauwgezet rekening gehouden met de adviezen van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding teneinde te waarborgen dat de levensmiddelenadditieven, wanneer zij gebruikt worden binnen de grenzen die door de richtlijn worden vastgesteld, geen enkel gevaar inhouden voor de volksgezondheid. Wees gerust, mevrouw Jensen, wij hebben dit wel degelijk onderzocht voor wij ons voorstel voorlegden en de bescherming van de consument is een prioriteit van de Commissie.
Ten tweede - en ik reageer hier op de woorden van mevrouw Breyer - zijn levensmiddelenadditieven slechts toegestaan als het gebruik volledig gerechtvaardigd en verantwoord is door de technische noodzaak. Ten derde moet, voor zover het advies van het Wetenschappelijk Comité gerespecteerd wordt en de technische noodzaak is vastgesteld, de communautaire wetgeving de gewoontes van de lidstaten inzake het gebruik van bepaalde additieven in specialiteiten en traditionele bereidingen respecteren.
In het licht van deze drie principes kan de Commissie de amendementen 1, 5, 7, 8, 9, 10, 16, 18, 19, 26 en 43 niet aanvaarden. Die houden inderdaad onvoldoende rekening met de technische noden in bepaalde lidstaten. Wanneer deze amendementen zouden worden aangenomen, zouden een aantal volledig veilige levensmiddelen uit de voedingszaken van een aantal lidstaten verdwijnen.
Daarnaast kan de Commissie ook de amendementen 30, 31 en 38 niet aanvaarden, want zij staat er in het belang van de consument op dat deze producten niet voor uiteindelijke consumptie worden toegelaten. Tenslotte is de Commissie ook geen voorstander van aanneming van de amendementen 2, 3, 4 en 42, omdat die eisen stellen inzake etikettering, die onder de kaderrichtlijn inzake de etikettering van levensmiddelen valt. Ik herhaal dat de consument via etikettering op de hoogte gebracht moet worden van de ingrediënten en additieven. De Commissie geeft echter de voorkeur aan neutrale informatie boven waarschuwingen. De taak van de Commissie bestaat erin zorgvuldig de technische noden na te gaan die het gebruik van additieven wettigen. Zij aanvaardt dus amendement 12, als dat wordt opgenomen in amendement 10, en de amendementen 13, 14, 32 en 36 inzake het gebruik van additieven in de gevallen waar de technische noodzaak vastgesteld is.
De Commissie kon echter de nood aan additieven niet verifiëren in het gebruik waarvan sprake is in de amendementen 15, 17, 39, 40 en 41. Ik kan deze amendementen momenteel dan ook niet aanvaarden. Ik ben echter wel verheugd dat u de amendementen 20, 21, 23, 25 en 35 indienen. Die zijn niet alleen conform het advies dat het Wetenschappelijk Comité onlangs heeft uitgebracht, maar beantwoorden ook aan de technische noodzaak om voeding voor zuigelingen en kinderen in goede gezondheid en levensmiddelen voor bijzondere medische doeleinden te produceren.
Wanneer zij moet kiezen tussen de amendementen 22 en 33, verkiest de Commissie amendement 33 omdat het beter het advies van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding weerspiegelt. Om dezelfde reden verkiest zij amendement 34 boven amendement 24. De Commissie wil zich echter het recht voorbehouden om eventueel redactionele correcties aan te brengen.
Alle additieven die bestemd zijn voor gebruik in bereidingen voor zuigelingen en jonge kinderen, worden door het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding bijzonder uit dit oogpunt beoordeeld. De Commissie kan amendement 27 en de eerste drie stoffen die in amendement 28 vermeld worden dan ook niet aanvaarden. Dit amendement voorziet in een maximum voor het gebruik van een additief dat lager ligt dan het niveau dat door het Wetenschappelijk Comité als veilig bestempeld wordt en is niet conform de bestaande technische noden. De Commissie aanvaardt wel de vijf andere stoffen die in amendement 28 vermeld worden. Zij kan amendement 29 niet aanvaarden omdat het de productie van voeding voor zuigelingen en kleine kinderen voor speciale medische doeleinden zou verhinderen. Zij kan ook amendement 6 niet aanvaarden, dat de code E 408 wil toekennen aan verwerkte euchemaalgen in plaats van E 407 a, als ik de heer d'Aboville goed begrepen heb. Dit amendement komt immers terug op de bepalingen van de richtlijn inzake levensmiddelenadditieven uit 1996 die het Europees Parlement heeft aangenomen. Dit voorstel maakt dus geen deel uit van het voorstel van de Commissie en ons inziens kan de Vergadering moeilijk op haar eigen besluit terugkomen.
In antwoord op een aantal andere vragen, met name over allergieën, wil ik hier nog aan toevoegen dat wetenschappelijk is vastgesteld dat maximum 1 % van de consumenten aan voedselallergieën leidt en dat deze allergieën in de meeste gevallen te wijten zijn aan de levensmiddelen zelf en niet aan additieven. Het gaat om eieren, schaaldieren, weekdieren, vis, noten of andere producten. Ik herinner eraan dat de additieven hoe dan ook op het etiket vermeld worden.
Ik wil mevrouw Jackson zeggen dat wij het met haar eens zijn over amendement 32 inzake lysine: dit additief is inderdaad doeltreffend tegen de gevaarlijke bacterie listeria en de Commissie aanvaardt dan ook dit amendement. Zij aanvaardt echter niet amendement 16 en op dat punt is zij het eens met mevrouw Jackson. De Commissie kan ook de amendementen 31 en 38 niet aanvaarden, maar zij aanvaardt wel de amendementen 32 en 36.
Ten slotte wil ik nog zeggen dat wij de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming alle nodige technische motiveringen verstrekt hebben. Als mevrouw Dybkjær echter meer informatie wil om deze teksten te ontcijferen, staan onze diensten natuurlijk volledig tot haar beschikking.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Schleicher en de heer Rübig hebben er beiden op gewezen dat zij weliswaar voor de etiketteringsregeling zijn, doch dat zij van mening zijn dat deze regeling niet hier, maar in de kaderrichtlijn thuishoort. Ook u, mijnheer de commissaris, heeft mij dit gezegd. Derhalve zou ik de volgende vraag willen stellen: als wij het erover eens zijn dat deze etiketteringsregelingen politiek gesteund worden, maar het er niet over eens zijn in welke wet zij thuishoren, kunnen wij het er dan over eens worden dat de Commissie een verklaring aflegt dat deze regelingen, als ze door het Parlement worden aanvaard, in de kaderrichtlijn opgenomen worden? Dat is mijn vraag aan de Commissie. Ik zie dat mevrouw Schleicher instemmend knikt. Ik hoop dat zij het ook met een dergelijke regeling eens is, omdat deze etikettering toch bedoeld is voor de consument.
Dan wil ik nog de volgende vraag stellen, mijnheer de commissaris: de heer Gerner, die naast u zit, heeft enkele dagen geleden of bij de laatste stemming in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming nog gezegd, dat de Commissie deze regeling niet steunt op grond van de bezwaren die ook hier ter sprake zijn gekomen. Hij heeft erop gewezen dat er andere mogelijkheden zijn, dat men uit technologisch standpunt kan afzien van nisinee. Het zou mij nu interesseren om te weten wat ertoe geleid heeft dat de Commissie in enkele weken tijd tot een andere mening is gekomen, en of er nieuwe gegevens beschikbaar zijn.
Aangezien de Commissie zojuist heeft verklaard dat wij alle motiveringen inzake de technische noodzaak hebben ontvangen, heb ik nog de volgende opmerking: ik ben van mening, en dat hebben verscheidene sprekers hier - mevrouw Dybkjær, maar ook mevrouw Schleicher - eveneens in de commissie te kennen gegeven, dat dat helaas, mijnheer de commissaris, zeer ontoereikend was en ik hoop dat daar in de toekomst verbetering in komt!

Schleicher
Mijnheer de commissaris, mijn vraag heeft nog eens betrekking op amendement 42 en ik wil het standpunt van de Commissie hierover horen.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet helemaal zeker dat de commissaris mijn naam uitsprak, maar het kan bijna niet anders op dit tijdstip. Wat ik wil zeggen, is dat ik mij al jaren met deze zaken bezighoud, waardoor ik de complexiteit ervan goed ken. Waarschijnlijk in tegenstelling tot de commissaris heb ik echter ook met de zogenaamde gewone mensen gesproken, die gepoogd hebben de tekst te lezen omdat ze zich voor dit onderwerp interesseren. Ongeacht de superioriteit van de commissaris op dit gebied, is het fout van hem om niet te willen inzien dat deze richtlijnen gewoon op een veel te ingewikkelde manier geschreven zijn, waardoor ze alleen door deskundigen gelezen kunnen worden. Ik heb geprobeerd dit in alle bescheidenheid duidelijk te maken. Wanneer een richtlijn toch gewijzigd moet worden, en dat moet ze, zou men ze op een logische en leesbare manier kunnen opstellen. Dit heeft niets te maken met het gebruik van E en alle andere mogelijke benamingen. Daarover gaat het probleem niet. Het is de ingewikkeldheid van de tekst, de opbouw van de bijlagen enzovoort die de richtlijn totaal ontoegankelijk maken.

De Voorzitter
Ja, dat weten we al, maar daar gaat het niet over. Wil de heer Whitehead een vraag stellen?

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het verzoek van mevrouw Breyer steunen, maar om tegengestelde redenen. Ik ben heel blij dat de amendementen 32 en 36 geaccepteerd zijn, maar we moeten de mensen nog wel op de hoogte stellen voor de stemming morgen. We weten nu wel dat het standpunt veranderd is, maar niet waarom. Ik zou graag, net als mevrouw Breyer de verklaring horen, maar om tegengestelde redenen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik zal deze vragen voor zover mogelijk beantwoorden! Wat ten eerste de etikettering betreft, denk ik dat ik zopas duidelijk genoeg geweest ben toen ik stelde dat de Commissie geen voorstander is van de aanneming van de amendementen 2, 3, 4 en 42. Die stellen eisen inzake etikettering en die vallen onder de vierde richtlijn inzake etikettering van levensmiddelen.
Ik wil hier, in afwezigheid van de heer Bangemann, geen toezeggingen doen in zijn plaats over de wijziging van de richtlijn inzake etikettering. Ik kan mij er enkel toe verbinden dat ik uw suggestie zal bestuderen en ze aan hem zal overmaken. Wij zullen nagaan welk gevolg wij hieraan kunnen geven.
In verband met amendement 32 heb ik u gezegd dat wij voor toelating waren voor zover wetenschappelijk bewezen is dat dit additief doeltreffend is tegen listeria, een gevaarlijke bacterie.
Een andere vraag ging over amendement 42. Wij wijzen dit amendement af om de reden die ik u zopas gegeven heb en omdat dit punt met name onder de richtlijn inzake etikettering valt.
Ik meen dat ik al geantwoord heb op de vraag van de heer Whitehead inzake amendementen 32 en 36, toen ik zei dat we deze amendementen konden aanvaarden. Ik zou niet willen dat er misverstanden bestaan over wat ik mevrouw Dybkjær geantwoord heb. Ik betwist het complexe karakter van bepaalde teksten niet maar dit weerspiegelt, ik zou zeggen, de complexiteit van de behandelde onderwerpen. Mijns inziens moeten de communautaire instellingen, onze communautaire diensten en ook wij deze voorstellen verduidelijken en verklaren zodat de consument ze gemakkelijker kan begrijpen. Ik deel dus uw standpunt, mevrouw Dybkjær, dat overigens niet alleen geldt voor de teksten inzake levensmiddelenadditieven. Ik zou u een aantal teksten inzake monetaire vraagstukken kunnen voorleggen die ook niet onmiddellijk en gemakkelijk te begrijpen zijn, hoewel de euro alle burgers zal aanbelangen.
Meer algemeen ben ik van oordeel dat alle Europese instellingen grote inspanningen moeten leveren op het vlak van informatieverstrekking en dat wij, als wij onze medeburgers willen overtuigen en hen voor onze zaak willen winnen, onze besluiten in de eerste plaats op een gemakkelijker te lezen en te begrijpen manier moeten voorleggen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Actieprogramma SOCRATES
De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0320/97), namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van besluit nr. 819/95/EG tot instelling van het communautaire actieprogramma SOCRATES (C4-0481/97-97/0103(COD) (Rapporteur: mevrouw Pack)
De rapporteur, mevrouw Pack, heeft het woord.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, zo laat op de avond wil ik alleen maar enkele zaken constateren. Er zijn onloochenbare feiten als het om Socrates gaat, niet om de overledene, maar om het Socrates-programma.
Ten eerste is dit Socrates-programma in zijn verschillende onderdelen zoals Erasmus, Comenius, volwassenenonderwijs en taalonderwijs, het succesprogramma van de Europese Unie. Wat ligt meer voor de hand, wat dient er versterkt, verbeterd te worden? Eigenlijk helemaal niets, behalve dat daaraan nu eenmaal kosten verbonden zijn.
Ten tweede zijn onderwijs en opleiding de belangrijke pijlers van alles wat wij met het oog op de toekomst doen en waar wij vandaag voor kunnen zorgen. Ons kapitaal in Europa zijn de best opgeleide jongeren uit alle lagen van de bevolking, dus onafhankelijk van het milieu waarin zij opgroeien.
Ten derde kan alleen door mobiliteit en samenleven in Europa vijandigheid tegenover vreemdelingen teruggedrongen en vreemdelingenhaat voorkomen worden. Het Socrates-programma vormt voor veel jongeren het instrument om Europese vaardigheden te verwerven. Ik ben er zeker van - ook in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad kan men dit nalezen -, dat dit gemeengoed is. De conclusies in dit gemeenschappelijk standpunt zijn echter merkwaardig onlogisch. Wetende dat dit programma goed is, dat verondersteld wordt dat jongeren met behulp van dit programma bepaalde tijd van hun leven willen investeren in het verwerven van een Europese meerwaarde, houdt de Raad er op geen enkele manier rekening mee.
Toevallig heb ik heden een brief van een jonge student ontvangen, die mij zegt: "Ik wil deelnemen aan Erasmus, neem ook deel en ontvang dan 100 Duitse mark per maand, ofwel 50 ecu, voor mijn mobiliteit. Het spijt mij zeer, maar ik kan het niet doen." Ten eerste hebben wij dus meer geld nodig om de wensen, die wij hebben doen ontstaan, te vervullen.
Ten tweede moet de Raad ook zijn eigen beloftes degelijk financieren. Ik wil dat de Midden- en OostEuropese landen en alle geassocieerde landen ook aan het Socrates-programma kunnen deelnemen. Ik vraag mij vandaag echter af of de Raad dat ook echt wil. Wij willen het. Het bewijs blijft hij ons schuldig. Een onbenullig bedrag van 25 miljoen ecu voor 1998 en 1999. Dat betekent dus dat de Raad ons 12, 5 miljoen ecu toekent voor het komende jaar. Uiterst gul! Bovendien hadden wij voor 1997 al meer dan 80 miljoen ecu nodig om alleen het Erasmus-deel te kunnen financieren. Het Parlement is echt zeer bescheiden. Met het oog op de gespannen budgettaire situatie in alle lidstaten willen wij echt niet buitensporig zijn. Wij zijn iets minder bescheiden, mevrouw Cresson, dan u helaas moet zijn uit collegiale verantwoordelijkheid, waarschijnlijk ook vandaag weer. Wij zijn iets minder bescheiden. Wij vragen voor het komende begrotingsjaar - en hebben dit voor morgen ook in de begroting staan en zullen daarvoor stemmen - 50 miljoen ecu. Dat is nog altijd veel minder dan wij in 1994 hadden uitgetrokken op een tijdstip dat noch Zweden, noch Finland, noch Oostenrijk lidstaten waren, toen er nog geen geassocieerde landen bij waren. Wij blijven vandaag nog onder het bedrag dat wij toentertijd voor het hele programma, voor de hele looptijd voor 12 landen hadden voorzien, namelijk 1 miljard ecu. Wij blijven daar vandaag nog onder. Bescheidener kunnen wij toch niet meer zijn. Wij begrijpen natuurlijk de begrotingssituatie. Ik ben van mening dat ons niets anders overblijft dan een beroep te doen op de Raad. Ik hoop dat het Luxemburgse voorzitterschap van de Raad ons in de komende weken werkelijk helpt om op dit vlak vooruit te komen. Wij roepen de Raad op alles te ondernemen wat in zijn macht ligt om in de toekomst van onze kinderen te investeren. Wat wij vandaag de dag verzuimen, kunnen wij niet meer goedmaken. Het is de beste investering in een goede toekomst voor geheel Europa!

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, dank u wel voor het komen luisteren naar ons nieuwe debat over Socrates. Ik hoop dat dit de laatste keer is dat we bij elkaar zijn om hierover te discussiëren, omdat we hopen dat we tot elkaar zullen komen en resultaat zullen boeken. Maar het is belangrijk dat we ons het belang van het Socrates-programma voor het dichter bij elkaar brengen van de Europese jongeren realiseren. Het is een programma dat racisme en vreemdelingenhaat bestrijdt, maar om goed te blijven werken is een adequate financiering nodig.
Als we de Erasmus-studiebeurzen bij voorbeeld bekijken is het maximum bedrag dat gegeven wordt ongeveer 5.000 ecu. Als alle studenten die voor zo'n beurs in aanmerking komen ook een beurs zouden krijgen, zouden ze genoegen moeten nemen met 750 ECU per persoon. Dat is volstrekt onvoldoende voor hen die niets zelf achter de hand hebben. Maar het is wel een vitaal project om ervoor te zorgen dat de banden tussen de mensen in Europa blijven bestaan.
Het Parlement heeft consequent zijn enthousiasme voor dit project betoond door steun te geven aan een verhoging van het bedrag voor het programma met 100 miljoen ecu voor de komende twee jaar. De Commissie heeft 50 miljoen ecu voorgesteld. We begrijpen dat u collegiale verantwoordelijkheden hebt. Dan krijgen we natuurlijk het gevecht met de Raad, die het schamele bedrag van 25 miljoen ecu voorstelt. Het is belangrijk dat de Raad de daad bij het woord voegt en voldoende geld uittrekt voor dit enorm belangrijke programma. Het is belangrijk te zeggen dat onze kinderen onze toekomst zijn. We begrijpen dat, maar het is belangrijk dat onze retoriek gevolgd wordt door onze morele en financiële steun.
Het programma wordt ook nog eens uitgebreid naar de tien geassocieerde landen van Centraal- en Oost-Europa. De gevolgen van deze uitbreiding voor het budget moeten worden bekeken. Oorspronkelijk bestelden we een maaltijd voor onze familie van twaalf mensen. We nodigden daarna nog eens twaalf mensen uit, maar we bestelden geen extra voedsel. We hebben meer geld nodig voor de cateraar om er zeker van te zijn dat geen van onze familieleden of gasten zonder eten of nog hongerig van tafel opstaat. Onze burgers hebben lust in onderwijs en cultuur en wij moeten zorgen dat hun eetlust wordt bevredigd.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, onderwijs is een van de belangrijkste instrumenten waarover wij beschikken om in de toekomst de werkgelegenheid veilig te kunnen stellen. In een volkshuishouding zijn er in principe drie grote gebieden: onderzoek en ontwikkeling, infrastructuur en onderwijs. Ik ben van mening dat wij in Europa op het gebied van onderwijs al veel gepresteerd hebben. Wij hebben het Europees Jaar voor levenslang leren gehad, wij hebben Socrates, Leonardo, Jeugd voor Europa, wij hebben het Groenboek over opleiding en bijscholing. Ik acht het noodzakelijk dat wij in de toekomst nog veel meer inspanningen op dit gebied doen. Voor ons is het gewoonweg belangrijk dat wij voor beroepen, voor de uitoefening van beroepen mensen krijgen die in staat zijn om kwalitatieve en kwantitatieve besluiten te nemen, die goed zijn in tijdmanagement, en die zich ook persoonlijk engageren en dienovereenkomstig trachten te presteren.
Juist met het Socrates-programma is het door de grensoverschrijdende activiteiten mogelijk onze jongeren te motiveren om op dit gebied actief te zijn en zichzelf als voorbeeld voor andere jongeren te stellen. In het onderwijs vinden wij het belangrijk dat de jongeren vakbekwaamheid opdoen. In het verleden was het eigenlijk ook altijd al vanzelfsprekend dat men iets leerde en het dan ook doorgeven kon. Maar wij vinden het eveneens belangrijk dat de jongeren sociale vaardigheden aanleren, en met name met burgers van andere landen kunnen communiceren, dat zij de situatie aldaar leren kennen en het positieve van de andere landen naar hun thuisland meenemen.
Ten slotte is er ook nog het zelfvertrouwen, ofwel de manier waarop men optreedt, waarop men zich gedraagt. Ik ben van mening dat men op dat vlak veel van de Europese landen kan leren. Ik ben er ten zeerste over verheugd dat dit programma nu opengesteld wordt over de grenzen van het Europa van de Vijftien heen, en wel voor de landen die ook willen toetreden. Mijns inziens kunnen wij juist op het gebied van onderwijs aanduiden welke weg Europa opgaat. Derhalve is het volgens mij noodzakelijk dat wij in dit programma investeren en er moeite voor doen om ook de nieuwe lidstaten in de toekomst in het onderwijsspoor op te nemen en onze kennis aan hen door te geven.
Als het Parlement 150 miljoen ecu ter beschikking stelt voor de top in Luxemburg, denk ik dat het de taak van de Raad en de Commissie is om te overwegen op welk gebied de middelen het best worden aangewend. En mijns inziens vormen de onderwijsprogramma's het beste uitgangspunt om iets aan de werkgelegenheid te doen, om in de toekomst een werkgelegenheidsprogramma ter beschikking te stellen van de jongeren die nu werkloos zijn. Integratie in de wereld van de arbeid dient ons belangrijkste doel te zijn.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de besluitvormingsorganen van de EU is men terecht bezorgd over de onverschillige of ronduit negatieve houding van de bevolking ten opzichte van de EU. De mensen zien nauwelijks de positieve invloed van de maatregelen op EU-niveau op hun dagelijkse leven. Toch wordt gehoopt dat de Unie nuttige projecten bevordert via welke we concrete Europese meerwaarde kunnen bereiken en het onderlinge begrip en de veiligheid kunnen vergroten. Eigenlijk zou dit natuurlijk de heldere doelstelling van de hele internationale samenwerking moeten zijn.
Hoe beantwoorden de Commissie en de Raad van ministers dan deze uitdaging bij de behandeling van de financiering van het Socrates-programma. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, waarmee de door het Parlement geëiste extra financiering wordt getorpedeerd, is tegen deze achtergrond onbegrijpelijk. Hoe kunnen we de Unie dichter bij de burgers brengen als we het programma uithollen dat de burgers van elke lidstaat als belangrijk, nuttig en effectief beschouwen? Hier kan het Parlement, dat de burgers vertegenwoordigt, niet mee instemmen. In het kader van het Socrates-programma is nu al veel goeds bereikt als het gaat om het verbeteren van de kwaliteit van het Europese onderwijs en het is van groot belang dat het werk wordt voortgezet om de bijscholing van leraren en het talenonderwijs verder te ontwikkelen.
Behalve voor de huidige lidstaten is het Socrates-programma ook van belang voor de kandidaatlidstaten in Midden- en Oost-Europa. Wederzijdse mobiliteit moet worden gewaarborgd en de 100 miljoen ecu die het Parlement eist, is een absoluut minimum voor het goed functioneren en de geloofwaardigheid van het programma. We kunnen het ons niet veroorloven zo'n goed en belangrijk programma te degraderen tot slechts een eliteprogramma door de steunbedragen te verkleinen en het aantal gesteunde projecten te verminderen. Het subsidieniveau moet zodanig hoog blijven dat alle studenten de mogelijkheid hebben om aan een uitwisselingsprogramma deel te nemen. De situatie is heel moeilijk voor onderwijsinstellingen die geen eigen middelen hebben om dit te steunen.
Ik hoop vurig dat men er bij de komende bemiddeling in slaagt het vlaggenschip van het Europese onderwijsbeleid, Socrates, te redden, en dat in de toekomst steeds meer jongeren de mogelijkheid krijgen tot internationalisering en uitwisseling binnen het onderwijs, onafhankelijk van hun afkomst en woonplaats. Ik wens het uitstekende en doelbewuste verslag van mevrouw Pack veel succes toe.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de hier geuite kritiek wil ik ten volle ondersteunen. De financiële toewijzing voor Socrates is inderdaad schandalig! Bovendien zijn er weinig actieterreinen van de Europese Gemeenschap waarop de heel persoonlijke Europese meerwaarde, de ervaarbare meerwaarde zo goed aangevoeld kan worden als op het terrein van de onderwijs- en uitwisselingsprogramma's, en die zijn tot dusver echt succesvol geweest.
Dat kan ook niemand loochenen. Deze onderwijsprogramma's leveren in toenemende mate ook een bijdrage tot het arbeidsmarktbeleid voor jongeren in Europa, die via het leren van vreemde talen nieuwe rechtssystemen, nieuwe bestuurssystemen, nieuwe mentaliteiten in andere landen, onschatbare kennis en vaardigheden aanleren en op die manier nieuwe mogelijkheden op de arbeidsmarkt in Europa krijgen. Uitgerekend op het vlak waarop Europa een deel van zijn geloofwaardigheid kan tonen, stelt de Raad zich als gierigaard op, zou ik zo willen zeggen.
Volledig ongevoelig voor het eigenlijke fundament van Europa, namelijk toenadering en begrip als grondbeginselen van de integratie. De verklaringen van de Duitse regering en van andere regeringen over internationale openheid, werk en leven in Europa komen tegen deze achtergrond nogal ongeloofwaardig over. Ik wil nog in het kort iets zeggen met betrekking tot het sociale beleid. Het gaat er niet alleen om - en dat is al schandalig - dat de beurzen zo laag zijn. Het gaat erom dat dit tot een echte selectie inzake de deelname heeft geleid. Degene die het zich kan veroorloven, gaat vandaag de dag toch wel studeren in het buitenland. Zonder aanvulling bijvoorbeeld voor het Erasmus-programma zullen de sociaal zwakkere jongeren in de komende jaren echter geen kans krijgen. Zonder bijkomende financiële middelen zullen wij nauwelijks boven de 1 % komen van jongeren in beroepsopleiding die aan dit programma deelnemen.
Men verkeert altijd in verlegenheid als men in zijn district werkt. Moet men in de scholen en bedrijven, waar men uitgenodigd wordt, nu reclame maken voor de programma's of is het beter om met groot verantwoordelijkheidsbesef hierover te zwijgen, omdat de verhouding tussen kandidaten en middelen steeds onevenrediger is geworden?
Ik wil nog iets zeggen over de openstelling naar de Midden- en Oost-Europese landen toe: dezelfde regeringsleiders die de landen de toetreding tot de EU beloven, maken de ontmoetingen tussen de volkeren door middel van jongerenuitwisseling financieel gezien steeds moeilijker. Wat is nu een verhoging met 25 miljoen op een totale begroting van 860 miljoen, als de landen die in de komende jaren van Socrates dienen te profiteren, ongeveer een derde van de bevolking van de huidige EU uitmaken?
Ga zo door, moet men cynisch zeggen, ga zo door en de geloofwaardigheid van deze EU zal bij de bevolking nog verder afnemen! De prachtigste kleurenbrochures zullen dat niet verhelpen. De werkelijkheid spreekt een andere taal en met deze financiële toewijzing maken wij de jongeren echt niet enthousiast voor Europa!

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik het Europees Parlement en met name zijn Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media danken voor de inzet en de vastberadenheid die u betoond hebt om tot een substantiële verhoging van de middelen voor het Socrates-programma te komen.
Ik wil heel in het bijzonder uw rapporteur, mevrouw Pack, danken voor haar inzet voor dit programma, dat - daar zijn we het allen over eens - van enorm belang is voor de toekomst van Europa. Dit belang hoeft niet meer aangetoond te worden. Meer dan ooit hangen de ontplooiing van de burgers, de strijd tegen de sociale uitsluiting en het scheppen van werk inderdaad af van onze investeringen in onderwijs en opleiding tijdens het gehele leven. Het is dankzij Socrates en andere programma's zoals Leonardo da Vinci, Jeugd voor Europa en in de toekomst het Europese vrijwilligerswerk dat wij geleidelijk tot een Europa van de kennis zullen komen en de verwachtingen van onze medeburgers op dit vlak verwezenlijkt zullen worden. Maar er zijn nog heel wat andere redenen om de nodige middelen uit te trekken voor Socrates.
In de eerste plaats omdat het programma door elk jaar zo'n honderdduizend mensen de kans te bieden actief deel te nemen aan de Europese samenwerking, ertoe bijdraagt om de Unie dichter bij haar burgers te brengen. Dat is een uiterst belangrijke taak, in het bijzonder in deze fase van de ratificatie van het nieuwe Verdrag van Amsterdam. Daarnaast is het een belangrijk steunpunt voor de uitbreiding van de Unie tot de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa. U hebt in de eerste lezing overigens terecht de aandacht op dit punt gevestigd.
De Raad is ons echter niet gevolgd in ons voorstel om de financiële toewijzing voor het programma aanzienlijk te verhogen. De 25 miljoen ecu die in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad worden voorgesteld, zijn slechts de helft van wat de Commissie heeft voorgesteld. Het principe van een zuinig beleid wordt hier zover doorgedreven, dat het niet langer beantwoordt aan het standpunt van de Commissie of het Parlement ter zake. Daarom ben ik in de Raad van juni tot het uiterste gegaan om ons voorstel te verdedigen.
De door de Raad voorgestelde bedragen volstaan niet eens om elk jaar de inflatie te dekken en dan hebben we het nog niet eens over een reële verhoging van de beschikbare middelen. De Commissie heeft dit bedrag resoluut verworpen in het advies dat zij onlangs aan het Parlement en de Raad heeft overgemaakt. Het Parlement heeft in eerste lezing een verhoging met 100 miljoen ecu voorgesteld en zo getoond hoezeer het de weerslag van Socrates waardeert, zowel voor de burgers als met het oog op de ontwikkeling van de Unie op langere termijn. De Commissie heeft bij de indiening van haar gewijzigde voorstel met bijna alle door het Parlement ingediende amendementen rekening gehouden.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de verhoging van de middelen die de Commissie voorstelt, is inderdaad bescheiden. Wij hebben dit erkend toen we in onze toelichting duidelijk stelden dat, ik citeer, " de Commissie in een gunstiger globaal begrotingskader zeker een veel grotere verhoging van de middelen zou hebben voorgesteld, die volledig gerechtvaardigd zou zijn door de kostenbatenverhouding van de desbetreffende activiteit en de bewezen nood aan bijkomende middelen" .
De Commissie heeft een voorontwerp van begroting voor 1998 goedgekeurd waarin, in vergelijking met 1997, een beperkte verhoging met 2, 4 % van de vastleggingskredieten is gepland. In het licht van de middelen waarover de structurele acties moeten beschikken om de verbintenissen van het Interinstitutioneel Akkoord van oktober 1993 na te komen, kunnen de overige uitgavenrubrieken als gevolg van het soberheidsbeleid slechts in heel beperkte mate verhoogd worden. Voor het interne beleid blijft de verhoging vergeleken bij 1997 beperkt tot 0, 5 %. Zo'n beperkte verhoging van de middelen voor het interne beleid liet niet toe een herziening van Socrates voor te stellen die zo groot als gewenst was en bovendien evenredig met het belang en het succes van het programma was.
De Commissie ziet zich genoodzaakt een zuinig beleid te blijven voeren. Maar u mag er zeker van zijn dat de Commissie uw engagement deelt. Wij zullen tot het uiterste gaan om een aanzienlijke verhoging te bekomen, zodat het programma de komende jaren zijn doelstellingen kan verwezenlijken. Wij zullen in de eerste plaats onze inspanningen verdubbelen om de Raad ervan te overtuigen zijn standpunt te versoepelen tegen de Raad Onderwijs van 20 november eerstkomend. Maar zoals wij allen weten, zullen wij binnenkort hoogstwaarschijnlijk een beroep moeten doen op de bemiddelingsprocedure.
Ik kan u verzekeren dat de Commissie klaar staat om volledig de rol te spelen die het Verdrag haar in het kader van deze procedure toekent. Wij zullen, in nauwe samenwerking met het Parlement, alles in het werk stellen om een zo goed mogelijk resultaat te bekomen.
Ten slotte zou ik een blik in de toekomst willen werpen. Wij beginnen momenteel immers aan de uitwerking van de volgende generatie communautaire programma's, die vanaf het jaar 2000 zullen worden uitgevoerd. De Commissie zal begin november een mededeling aannemen met de richtsnoeren die wij voor onze actie zullen volgen. Dit zal ons een nieuwe gelegenheid bieden om van gedachten te wisselen over de toekomst van deze zo belangrijke sector.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.17 uur gesloten)

