


Glyn Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de rapporteur voor advies van de Commissie internationale handel, de heer Sjöstedt, die samen met nagenoeg alle overige leden van de commissie in Hongkong is. Ik ben de enige die hier is gebleven. De Commissie heeft verzocht de verhoging van de vastleggingskredieten voor Georgië voor 2006-2007 tot een bedrag van 10,5 miljoen euro met spoed te behandelen. De Commissie heeft ons ook al in een zeer laat stadium verzocht de kwestie Bosnië-Herzegovina met spoed te behandelen. Als het alleen om de Commissie draaide, zouden we "nee" zeggen tegen een spoedbehandeling, maar in dit geval zou dat ten koste gaan van de bevolking van Georgië. De Commissie heeft er tien maanden over gedaan om een effectbeoordeling uit te voeren, zonder het Parlement er ook maar op te wijzen dat de kwestie mogelijk op de agenda zou staan.
We juichen de "fluwelen revolutie" evenwel toe. We erkennen dat de bevolking van Georgië meer hulp nodig heeft. Daarom steunen we een spoedbehandeling, maar we waarschuwen de Commissie dat als zij dit nog eens doet, de grens van onze tolerantie wel eens bereikt zou kunnen zijn. 
De Voorzitter.
   Als we hiermee zouden instemmen, betekent dit dat er op woensdagavond over gedebatteerd wordt, dat er morgenochtend tot 10.00 uur amendementen ingediend kunnen worden en er op donderdag over het verslag zelf wordt gestemd. Er is zojuist een voorstander van deze gang van zaken aan het woord geweest en nu zou een tegenstander het woord kunnen nemen. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben eigenlijk niet van plan om voor dit voorstel te pleiten, ik wil alleen maar iets zeggen namens mijn commissie, die voor dit voorstel is.
Wanneer de Commissie en de Raad kwesties volgens de urgentieprocedure willen laten behandelen zouden ze volgens mij, net als de heer Ford al opmerkte, bij het indienen van dat verzoek niet alleen moeten toelichten waarom de kwestie dringend is, maar ook waarom ze pas zo laat komen met het voorstel om de urgentieprocedure te volgen. We moeten werkelijk vermijden dat er eerst veel tijd verstrijkt en dat er dan op het laatste moment een urgentieprocedure wordt aangevraagd, terwijl dat misschien niet nodig was geweest. Misschien kunt u of kan de Conferentie van voorzitters de Commissie en de Raad verzoeken dat toe te lichten. 

(1)
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
– het verslag (A6-0396/2005) van Giovanni Pittella en Valdis Dombrovskis, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2006 zoals gewijzigd door de Raad (alle afdelingen) (14864/2005 – C6 0415/2005 – 2005/2001(BUD)) en over de nota's van wijzigingen nr. 1/2005 (14862/2005 – C6-0413/2005), nr. 2/2005 (14863/2005 – C6 0414/2005) en nr. 3/2005 (0000/2005 – C6 0000/2005) bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2006,
– het verslag (A6-0395/2005) van Reimer Böge, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad over het gebruik van het flexibiliteitsinstrument voor externe acties van de Europese Unie overeenkomstig punt 24 van het interinstitutioneel akkoord van 6 mei 1999 (COM(2005)0278 - C6-0211/2005 - 2005/2137(ACI)) en
– het verslag (A6-0397/2005) van Salvador Garriga Polledo, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2005 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2005 (14861/2005 – C6-0412/2005 – 2005/2179(BUD)). 
Giovanni Pittella (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de minister, geachte collega’s, wij hebben de begrotingsprocedure met succes afgesloten. Dit succes komt natuurlijk eenieder toe maar, met uw permissie, vooral toch het Parlement, dat heeft gevochten voor zijn politieke prioriteiten. Ik dank ook alle fracties, alle collega’s, de voorzitter en het secretariaat van de commissie, en al degenen die op bekwame en ruimhartige wijze hebben bijgedragen aan de goede afloop van deze procedure.
Het resultaat spreekt voor zich. Wij hadden gevraagd om een behoorlijk niveau van de betalingen, een niveau dat een strikt uitgavenbeheer mogelijk maakt, maar ook voldoende middelen garandeert om de fundamentele beleidsvormen van de Unie voort te kunnen zetten. Uiteindelijk zijn wij erin geslaagd een begroting vast te stellen van 112 miljard euro en deze te koppelen aan een gezamenlijke verklaring dat er een gewijzigde begroting zal worden ingediend, als met name met betrekking tot de structuurfondsen blijkt dat – zoals wij verwachten – de nieuwe lidstaten het geld sneller uitgeven.
Wij hadden gevraagd om bij voorbaat prioriteit te geven aan de begrotingslijnen voor groei, concurrentievermogen, onderwijs, onderzoek, het midden- en kleinbedrijf en de beleidsvormen inzake jeugd, milieu en cultuur. Uiteindelijk zijn wij er gedurende de onderhandelingen in geslaagd om de bedragen van niet minder dan zes onder medebeslissing vallende programma’s te herzien en een extra bedrag van 100 miljoen euro toegewezen te krijgen. Ik ben bijzonder tevreden over het feit dat wij ons doel hebben bereikt en via de versterking van de programma’s Socrates, Jeugd en Leonardo een krachtig politiek signaal hebben kunnen afgeven aan de Europese jongeren.
Wij hadden de Raad gevraagd om na te denken over het feit dat het in Berlijn voor externe maatregelen vastgesteld uitgavenniveau ontoereikend was, en wij hebben daarvoor onweerlegbare bewijzen op tafel gelegd. Wij hebben hem herinnerd aan de plechtige beloften die de staatshoofden en regeringsleiders hadden gedaan inzake vraagstukken als Irak, de tsunami, de suiker en Afghanistan, waaraan het Parlement van plan is bij te dragen zonder de geografische programma’s, de humanitaire maatregelen, de essentiële initiatieven voor de mensenrechten en de democratie, en de solidaire maatregelen ten behoeve van de ontwikkeling op te offeren.
Voor het eerst zijn wij erin geslaagd door het noodlottige plafond van 200 miljoen euro voor het flexibiliteitsinstrument voor externe acties heen te breken. Eén ding is duidelijk: het feit dat wij nu de beschikking krijgen over 275 miljoen euro extra voor externe acties en over een protocol waarin de rol van het Parlement op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid beter wordt onderkend, is geen trofee die wij hier mogen laten rondgaan, maar een noodzakelijk antwoord, een onvermijdelijk besluit als we het werk in aanmerking nemen dat men verwacht dat wij tezamen in de wereld doen.
De redenen waarom wij tevreden zijn, zijn dan ook van meer algemene aard. In de afgelopen jaren heeft de Europese Unie aan historisch belang gewonnen: zij heeft op intern vlak vrede bewerkstelligd en gewaarborgd, zij heeft grenzen geslecht zonder geweld te gebruiken, zij heeft haar waarden voorgesteld maar niet opgelegd, en zij heeft groei en samenhang bevorderd in een vaak turbulente en instabiele wereld. Nu bevindt het Europees project zich in een diepe maar niet onomkeerbare crisis. Zoals Henri de Saint-Simon schreef, hebben wij op een dergelijk moment behoefte aan een kracht die in staat is de behoeften te verenigen, de bewegingen te concentreren, de belangen te groeperen en de verbintenissen te bekrachtigen. Ook in de jaren tachtig werd het Europees project door hevige winden geteisterd, maar de stormwaarschuwingen werden getrotseerd met krachtig politiek leiderschap dat ons sterker dan ooit uit de storm te voorschijn deed komen.
Niemand pretendeert de nieuwe Mitterand of de nieuwe Kohl te zijn, maar als wij egoïstische visies ter zijde schuiven en de prioriteiten ten aanzien van de nationale schatkist weten te rijmen met de prioriteiten ten aanzien van onze Europese plichten, kunnen wij allen tezamen het zwalken en uithollen van het Europees project tegengaan. Op de negatieve cycli moet gereageerd worden met een radicale koerswijziging. Na de nederlagen van de afgelopen tijd bewerkstelligen wij deze week iets positiefs, en scoren wij met de jaarlijkse begroting een belangrijk punt. Zoals minister Lewis en mevrouw de commissaris weten, hadden wij de jaarlijkse begroting kunnen ophangen aan de financiële vooruitzichten. Dat hebben wij echter niet gedaan omdat wij verantwoordelijke politici zijn, en wel weten dat de Europese Unie geen behoefte heeft aan interinstitutionele conflicten. De Raad moet echter wel beseffen dat hij bij ons niet met een piepklein Europa kan aankomen, en dat het Europees Parlement zich niet zal neerleggen bij magere compromissen die de Europese droom om zeep helpen.
Het Europees Parlement heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het debat over de begroting voor de periode 2007-2013 met het uitstekende verslag van de heer Böge, waar men tot nu toe, ten onrechte, nauwelijks aandacht aan heeft besteed. Hopelijk staat u mij toe om te zeggen dat het voorstel van het Britse voorzitterschap helaas, tot ons grote verdriet, onaanvaardbaar is. Dat voorstel is namelijk precies het tegendeel van het proactieve project dat de heer Blair zelf hier in het Parlement uiteen heeft gezet. Met dat voorstel worden de lidstaten namelijk ontslagen van hun plichten jegens Europa. Er worden links en rechts cadeautjes uitgedeeld, maar er wordt geen echt proces opgestart voor begrotingshervorming en voor meer financiële armslag voor de Unie.
Iemand sprak in dit verband over een omgekeerde Robin Hood. Nog afgezien daarvan, bestaat ook het gevaar dat wij verantwoordelijk zullen zijn voor het ten grave dragen van alle hoop op Europees herstel, en dat gevaar wil ik bezweren. Met deze jaarlijkse begroting geven wij een positief antwoord en daarvoor ben ik minister Lewis en commissaris Grybauskaitė dankbaar. Wij blijven ervan overtuigd dat in een tijd van onzekerheid en ongerustheid alleen het versterken van het Europese financiële geweten aan de basis kan liggen van een vruchtbare en vertrouwensvolle Europese integratie.
Reimer Böge (PPE-DE ).
   Ik zou er nog even op willen wijzen dat uit een van de bepalingen van het Interinstitutioneel Akkoord heel duidelijk blijkt dat we voor het flexibiliteitsinstrument dit jaar over heel wat meer dan 400 miljoen euro hadden kunnen beschikken wanneer we dat akkoord naar de letter hadden toegepast. De keuze van het bedrag van 275 miljoen euro toont ook aan dat we water bij de wijn doen, en ik zou het Parlement willen verzoeken in te stemmen met dit verslag over het gebruik van het flexibiliteitsinstrument in verband met de begroting voor 2006 in haar huidige vorm.
Ik zou er nogmaals met nadruk op willen wijzen dat het Parlement tijdens de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten een voorstel heeft gedaan om in de toekomst flexibeler te werken, zonder ook maar een duimbreed van de begrotingsdiscipline af te wijken. Het lijkt me duidelijk dat het niet alleen gaat om een mondialiseringsfonds, het is ook belangrijk dat wij sneller en consistenter reageren als het gaat om belangrijke onderdelen van het Europees begrotingsbeleid. Op 8 juni hebben wij duidelijk gemaakt wat onze onderhandelingspositie in dezen is, en we hebben ook gezegd dat er over deze positie eigenlijk niet te onderhandelen valt.
Tot slot zou ik nog één punt willen noemen: de Britse premier Blair heeft in zijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad in verband met de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten gezegd dat er ofwel in december een akkoord wordt gesloten, ofwel dat dit ook onder Oostenrijks of Fins voorzitterschap niet zal gebeuren. Daarmee dreigt hij eigenlijk met een blokkade. Ik heb met tevredenheid vastgesteld dat hij in dit verband in interviews schermt met het Parlement. Zijn argument is dat wanneer de Raad geen besluit kan nemen over de begroting, het Parlement dit dan maar moet doen. Het Parlement is er klaar voor.
Salvador Garriga Polledo (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, weer houden we dit jaar een debat over de communautaire begroting in tweede lezing. Het is aan mij om de gewijzigde begroting nr. 8 te presenteren. Net als in andere jaren, en dat weten wij als leden van dit Parlement heel goed, staan we voor dezelfde problemen met betrekking tot de uitvoering en de politieke representativiteit van de begroting. Alleen al van de begroting voor het jaar 2005 is 10 procent van de betalingskredieten niet gebruikt. Kredieten waar u, geachte collega’s, in december vorig jaar nog vóór gestemd hebt, en bovendien zullen we 3,8 miljard euro aan de lidstaten moeten teruggeven omdat het onmogelijk is gebleken om ze vast te leggen voor de besluiten die wij als afgevaardigden indertijd genomen hebben.
Het is moeilijk vast te stellen in welke mate de Commissie, de lidstaten, de Raad of het Parlement zelf verantwoordelijk zijn voor deze situatie, die zich elk jaar weer opnieuw voordoet. Wij als Parlement stemmen ieder jaar voor begrotingskredieten op basis van ons eigen politieke debat en de belangen waarvan we denken dat onze kiezers die in dit Parlement behartigd willen zien, en daarom zijn wij hier. We stemmen op een wijze waarvan we denken dat die de belangen van de Unie dient, zowel over het buitenlandse beleid als over interne politieke aangelegenheden en de structuurfondsen. De Europese Commissie, dat moet gezegd, spant zich ieder jaar meer in om het beleid, het begrotingsmandaat dat wij als Europese afgevaardigden hebben, beter ten uitvoer te leggen. En het staat voor ons vast dat de lidstaten zich jaar na jaar inspannen om de begroting te financieren en het gemeenschappelijk beleid uit te voeren.
Maar uit de jaarlijkse cijfers over de uitvoering valt af te leiden dat er nog steeds iets schort aan het proces van toewijzing van de kredieten die we goedkeuren, alsmede aan de uiteindelijke uitvoering, zowel in de lidstaten als bij de communautaire programma’s.
De gewijzigde begroting nr. 8 die ik u hier ter goedkeuring aan u voorleg, bevat, naast andere posten, de teruggave aan de lidstaten van een bedrag van 3,8 miljard euro. Dat is goed nieuws voor de ministers van Financiën van de lidstaten, omdat ze dat geld niet hoeven te gebruiken om de communautaire begroting voor het begrotingsjaar 2005 te financieren. Vanuit Europees gezichtspunt is dat echter geen goed nieuws, want deze besparing komt voort uit een zeer sterke onderbesteding van betalingskredieten voor de structuurfondsen.
In de begrotingsprocedure voor het jaar 2005 zijn we met de Raad al een sterke verlaging van de structuurfondsen overeengekomen, tot onder het niveau van onze eerste lezing van de begroting, en zelfs onder het niveau van het voorontwerp van begroting van de Commissie. Ook zijn we overeengekomen om samen met de twee andere instellingen een gezamenlijke verklaring te doen uitgaan waarin de Raad zich verplicht om met een gewijzigde begroting te komen, waarin de benodigde betalingskredieten worden opgenomen voor de bekostiging van de structuurfondsen, ingeval de uitvoering verloopt zoals verwacht.
In de maand oktober gaf de Europese Commissie ons het eerste voorproefje van de gewijzigde begroting nr. 8, waarin gesproken werd van een aantal wezenlijke punten die in de begroting moesten worden opgenomen; bovendien was daarin sprake van 600 miljoen euro aan structuurfondsen die in de communautaire begroting opgenomen hadden moeten worden. Uiteindelijk is niets van dit alles gebeurd.
In de maand november heeft de Commissie nieuwe berekeningen gemaakt, gebaseerd op de berichten over de uitvoering van de begroting die haar uit de lidstaten bereikten, en uiteindelijk is wat eerst een financieringsbehoefte was, nu een overschot geworden. Zelfs met deze teruggave van 3,8 miljard euro zou er aan het eind van het jaar sprake kunnen zijn van een overschot aan betalingskredieten.
Geachte afgevaardigden, dit kunnen we alleen maar zien als een slechte ontwikkeling. Het is slecht nieuws, zowel voor de begroting voor het jaar 2006 van onze collega, de heer Pittella, als voor de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten. De begroting van de Unie kan nooit alleen gemaakt worden op basis van besparingen, maar moet gebaseerd zijn op het beginsel van effectiviteit en toegevoegde waarde voor Europa.
Mijnheer de Voorzitter, wat is de toegevoegde waarde voor Europa van het, jaar na jaar, teruggeven van betalingskredieten aan de ministers van Financiën? Dat is geen goede manier om de communautaire begroting op te stellen of om aan een werkelijk effectief Europa te bouwen.
De politieke boodschap die we de Europese burgers jaar na jaar zenden is ontluisterend. Mevrouw de commissaris, geachte vertegenwoordigers van de Raad, als dit Parlement vóór betalingskredieten stemt, doet het dat in de hoop en met de wens dat daaraan door iedereen op correcte wijze uitvoering wordt gegeven. Ik denk dat dit de les is die we dit jaar moeten leren, en laten we hopen dat de uitvoering in het jaar 2006 beter zal verlopen.
Ivan Lewis,
   – Mijnheer de Voorzitter, het is mij een eer en een voorrecht om weer in het Parlement te zijn om het voorzitterschap van de Raad te vertegenwoordigen in dit belangrijke debat over de begroting van de Europese Gemeenschappen voor 2006.
De tweede lezing van het Europees Parlement betreffende de jaarlijkse begroting, met als hoogtepunt de stemming op donderdag, is een wezenlijk onderdeel van de kalender van de Europese Unie en is dit jaar waarschijnlijk belangrijker dan ooit tevoren. De Raad en de parlementaire delegatie hebben uiteindelijk in een geest van samenwerking en compromis overeenstemming bereikt over de hoofdpunten van de begroting voor 2006. Door de begroting aan te nemen kan het Europees Parlement een duidelijk signaal aan de Europese bevolking afgeven dat de Europese Unie, ondanks de uitdagingen met betrekking tot de Grondwet en de toekomstige financiering, nog steeds doelmatig en in het belang van de bevolking functioneert.
Ik hoef de geachte afgevaardigden niet te wijzen op het historische belang van deze begrotingsprocedure. Ze zullen zich er terdege van bewust zijn dat de laatste procedure op grond van het huidige financiële vooruitzicht een bijzondere brugfunctie vervult tussen de prioriteiten uit het verleden en de toekomstige doelstellingen en zo een zekere continuïteit en een basis voor samenhang biedt tussen twee financiële vooruitzichten.
Ik geloof dat het akkoord dat we twee weken geleden in Brussel hebben gesloten, globaal aan deze doelstellingen tegemoetkomt. Maar het akkoord doet meer. De moeilijkheden die zich voordeden bij het afstemmen van onze beleidsprioriteiten op de kernbeginselen van begrotingsdiscipline en gezond financieel beheer onderstrepen dat de huidige begrotingsstructuren zo zwaar onder druk staan dat het breekpunt is bereikt. Als de EU-begroting in de eenentwintigste eeuw haar relevantie wil behouden en werkelijk aan de behoeften en verwachtingen van de Europese burgers tegemoet wil komen, moeten de volgende financiële vooruitzichten perspectief bieden op echte hervormingen en vernieuwing in de toekomst. Het zal niet eenvoudig zijn, maar als de twee takken van de begrotingsautoriteit – het Parlement en de Raad, die ik vandaag vertegenwoordig – voortgaan in de geest van samenwerking die uiteindelijk tot de begroting voor 2006 heeft geleid, krijgen we de komende dagen de kans om een gedeelde visie tot stand te brengen voor een betere toekomst in de periode 2007-2013 en daarna.
Om terug te komen op de begroting voor 2006: de geachte afgevaardigden weten dat het akkoord over de begroting tussen de Raad en de parlementaire delegatie vooral was toegespitst op drie hoofdpunten. Elk van deze punten vergde enige compromissen van beide zijden, waarbij soms onbekende begrotingsgebieden werden verkend, hetgeen misschien verklaart waarom de onderhandelingen iets langer duurden dan gebruikelijk is. Ik benadruk dat de parlementaire delegatie in alle gevallen keihard onderhandeld heeft, waardoor verschillende leden van de Raad ons definitieve compromis niet konden steunen. Maar ik geloof dat we uiteindelijk een eerlijk, evenwichtig resultaat hebben bereikt, dat ik met een gekwalificeerde meerderheid door de Raad heb weten te loodsen.
Ten eerste hebben we ermee ingestemd de financiële enveloppen voor zes medebeslissingsprogramma’s in rubriek 3, Intern beleid, te verhogen. De Raad zag er de noodzaak niet van in om deze verhogingen in zijn ontwerpbegroting voor te stellen. De parlementaire delegatie was echter van mening dat de betreffende zes programma’s zonder aanvullende middelen ernstig beknot zouden worden. In een geest van compromis en in overeenstemming met het Interinstitutioneel Akkoord heb ik de Raad ervan kunnen overtuigen deze veranderingen te aanvaarden. Dit is de eerste keer dat zoiets gedurende de huidige financiële vooruitzichten is overeengekomen. Het is wellicht passend dat dit in het laatste jaar van deze vooruitzichten gebeurt en ik weet zeker dat beide takken van de begrotingsautoriteit dit als een uitzonderlijke gebeurtenis beschouwen.
Ten tweede hebben we ermee ingestemd het flexibiliteitsinstrument voor programma’s in rubriek 4, Externe maatregelen, te mobiliseren voor een totaalbedrag van 275 miljoen euro. De Raad was aanvankelijk van mening dat het mogelijk moest zijn met enige bijstelling van de prioriteiten alle externe maatregelen binnen het begrotingsplafond te financieren. Ik benadruk echter dat de Raad zich onverminderd gebonden voelt om de beloften en toezeggingen ten aanzien van urgente behoeften van externe partners na te komen. De lidstaten erkennen de strakke begrotingsbeperkingen in rubriek 4, wat nergens zo duidelijk naar voren komt als in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en de Raad heeft zich er uiteindelijk van laten overtuigen dat het flexibiliteitsinstrument moet worden gebruikt om de teugels wat te kunnen vieren.
Ik geloof dat de uitkomst, die ruim 110 miljoen euro hoger ligt dan in de voorstellen van de Commissie, een redelijk compromis is, waarmee middelen zijn veiliggesteld voor belangrijke, spoedeisende prioriteiten, zoals Irak, de wederopbouw na de tsunami, traditionele hulp voor landen van het suikerprotocol en het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ook wordt erkend dat in 2006 vermoedelijk wederom een beroep op de begroting voor externe maatregelen zal worden gedaan. Ik benadruk echter dat dit de eerste keer is dat binnen één jaar de grens van 200 miljoen euro moet worden overschreden. De Raad beschouwt dit als een uitzonderlijk geval en een aantal lidstaten is er nog steeds van overtuigd dat het een onnodige stap is. Ik hoop dat de geachte afgevaardigden het belang van deze uitkomst inzien en met mij hopen dat de komende jaren in vergelijkbare omstandigheden effectiever gebruik zal worden gemaakt van het beginsel om prioriteiten bij te stellen en middelen opnieuw te verdelen.
Tot slot zijn de Raad en de parlementaire delegatie, zoals het Verdrag voorschrijft, overeengekomen het totale bedrag van de betalingen voor 2006 vast te stellen op 111 969 miljoen euro. Dit komt overeen met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie dat, rekening houdend met de nota's van wijzigingen nrs. 1, 2 en 3, meer dan een half miljard boven het oorspronkelijke voorstel van de Raad ligt. Ik geef toe dat dit getal iets lager uitvalt dan sommige afgevaardigden graag hadden gezien, maar het is gebaseerd op de goed onderbouwde schattingen van wat de Commissie effectief kan uitgeven. Ik weet zeker dat de geachte afgevaardigden mijn zorg om onnodige begrotingsoverschotten te voorkomen, delen en het belang van voorzichtigheid dus inzien. Uiteraard is de begrotingsautoriteit bereid om een gewijzigde begroting te overwegen om het niveau van de betalingen aan te passen, mocht dat in 2006 nodig blijken.
Zoals ik al eerder zei, geloof ik dat dit compromisakkoord een redelijke en evenwichtige uitkomst is voor alle drie de instellingen – de Raad, het Parlement en de Commissie. Er zijn ongetwijfeld onderdelen die ieder van ons graag anders had gezien, maar dat is inherent aan een compromis. Niemand is helemaal tevreden, ieder van ons heeft water bij de wijn gedaan en zijn standpunten bijgesteld. De Raad en het Parlement hadden dit jaar allebei zware mandaten en het was niet eenvoudig om elkaar te vinden. Daarom beveel ik u deze oplossing aan en zie ik uw stemming tegemoet.
Ik wil nu heel even stilstaan bij enkele andere aspecten van de tweede lezing van de Raad, die de geachte afgevaardigden wellicht in ogenschouw willen nemen. In rubriek 1, Landbouw, heeft de Raad de verlaging van 150 miljoen euro uit de eerste lezing opnieuw opgenomen en in ruil daarvoor de nota van wijzigingen nr. 2 van de Commissie aanvaard, waarmee de uitgaven onder subrubriek 1a 361 miljoen euro lager uitkomen dan in het voorontwerp van begroting.
In rubriek 2, Structurele maatregelen, heeft de Raad opnieuw het voorstel uit de eerste lezing opgenomen voor een verlaging van 150 miljoen euro aan betalingen ten opzichte van het voorontwerp. Hieruit blijkt het standpunt van de Raad over de verwachte uitvoeringsgraad, dat is gebaseerd op tekortkomingen uit het verleden op het vlak van de uitvoering, waaronder de gewijzigde begroting nr. 8 voor 2005.
In rubriek 3, Intern beleid, heeft de Raad opnieuw het standpunt opgenomen uit de eerste lezing, met enkele kleine wijzigingen ten aanzien van een paar belangrijke begrotingslijnen, waaronder een verhoging van de betalingen voor onderzoekslijnen, waaruit blijkt dat er naar aanleiding van de Top van Hampton Court meer nadruk op de doelstellingen van Lissabon is komen te liggen en waarbij de Commissie wordt opgedragen de uitvoeringsgraad op dit terrein te verbeteren. Hierdoor is voor betalingen voor onderzoek ten opzichte van 2005 een verhoging van 16 procent mogelijk.
In rubriek 4, Externe maatregelen, heeft de Raad opnieuw het standpunt uit de eerste lezing opgenomen en is ook de nota van wijzigingen nr. 1 inzake de traditionele hulp voor landen van het suikerprotocol aanvaard, waarbij middelen uit de speelruimte bij de eerste lezing worden toegewezen.
In rubriek 5, Administratieve uitgaven, heeft de Raad het amendement op de Commissiebegroting dat het Parlement in eerste lezing had ingediend, naar aanleiding van nieuwe cijfers over de vervulling van vacatures, gedeeltelijk aanvaard. De Raad heeft ook het voorstel aanvaard om de begroting van het Parlement met 20 miljoen euro te verlagen. Voor het overige heeft de Raad opnieuw het standpunt uit de eerste lezing opgenomen, waarbij wordt gewezen op de noodzaak om door middel van interinstitutionele samenwerking en schaalbezuinigingen te besparen op de bedrijfskosten.
In rubriek 7, Pretoetredingsstrategie, tot slot, heeft de Raad opnieuw zijn standpunt uit de eerste lezing opgenomen.
Het Parlement moet natuurlijk wijzigingen aanbrengen in het standpunt van de Raad in tweede lezing om ons akkoord over betalingen, bedragen waarvoor een medebeslissingsprocedure geldt en het gebruik van het flexibiliteitsinstrument ten uitvoer te kunnen leggen. Ik hoop van harte dat het Parlement het standpunt van de Raad in overweging neemt, met name wat betreft de vastleggingen in de rubrieken 3 en 5, waar duidelijk besparingsmogelijkheden liggen, en zorgt voor een buffer voor onvoorziene zaken in 2006.
Ter afronding: de overeenstemming die we op 30 november hebben bereikt, voorziet in voldoende financiering voor de diverse prioriteiten van de Europese Unie. De belangrijke beginselen van begrotingsdiscipline en goed financieel beheer, waarover de Raad en het Parlement waken, worden in grote lijnen gerespecteerd. Het akkoord verdient het vertrouwen van de burgers van de Europese Unie en zal bijdragen tot het herstel van het publieke vertrouwen in de EU en haar instellingen.
Ik hoop dat de geachte afgevaardigden het me vergeven dat ik niet het gehele debat van het Parlement bijwoon. Ik moet namelijk met spoed terug naar Londen. Ik zal echter proberen zoveel mogelijk van de toespraken, die ongetwijfeld, zoals altijd, weldoordacht en constructief van aard zullen zijn, bij te wonen. Ik ben van plan donderdag weer naar Straatsburg te komen voor de stemming over en de aanneming van de EU-begroting voor 2006.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, commissaris, het was mij een voorrecht en een genoegen om dit proces te doorlopen, hoewel het niet bij elke gelegenheid even aangenaam was. We kunnen met recht trots zijn op het akkoord dat we in de loop van deze week hopen te sluiten.
Dalia Grybauskaitė,
   .  Nu we dit hoogtepunt in de begrotingscyclus hebben bereikt, mogen we concluderen dat een constructieve aanpak, realiteitszin en politieke verantwoordelijkheid in de begrotingsonderhandelingen hebben gezegevierd. Door verstandige en onvermijdelijke compromissen te sluiten, hebben wij ons doel inmiddels bijna bereikt – een EU-begroting voor 2006 die niet alleen een doorslaggevende rol kan vervullen met betrekking tot de financiële mogelijkheden in het komende jaar, maar ook met betrekking tot de vorm die de financiën van Europa in de toekomst zullen krijgen. De goedkeuring van de begroting kan en zal, naar ik hoop, worden gezien als een boodschap van vitaal belang aan de Europese Unie, waaruit blijkt dat haar instellingen nog altijd functioneren en in staat zijn constructief samen te werken om gezamenlijk belangrijke besluiten te nemen en positieve resultaten te boeken. Ik beschouw de uitkomsten van de onderhandelingen over de EU-begroting voor 2006 zonder meer als een succes. 
Mijnheer de Voorzitter, in verband met de positieve uitkomst van de onderhandelingen voor 2006 wil ik het volgende zeggen. Over de hele linie is een goed resultaat geboekt, een resultaat dat het Parlement tevreden en trots mag stemmen. Ik dank de heer Pittella, de heer Lewandowski – de voorzitter van de Begrotingscommissie – en alle rapporteurs die bij het proces betrokken waren.
De Commissie heeft de wijze waarop het Parlement het flexibiliteitsinstrument interpreteert – en waarmee de Raad na harde onderhandelingen nu ook akkoord is gegaan – van meet af aan gesteund. Ondanks de weigering van de Raad om over de 200 miljoen euro heen te gaan, is het eindresultaat dat er in het kader van flexibiliteitsinstrument 275 miljoen euro beschikbaar is gesteld, wat de noodzakelijke speelruimte biedt in rubriek 4.
Als we naar de medebeslissingsprogramma’s kijken, zien we dat u verdeeld over zes programma’s een belangrijke winst van 100 miljoen euro hebt behaald. Dit was een strategie die de Commissie vanaf de vroegste stadia van de onderhandelingen heeft gesteund, en nu beide takken van de begrotingsautoriteit overeenstemming hebben bereikt, zal de Commissie zich tot het uiterste inspannen om toe te zien op de tenuitvoerlegging van de nieuwe bedragen.
Ik dank ook het Parlement en met name de heer Pittella, omdat hij zoveel onderdelen heeft overgenomen uit de brief van de Commissie over de uitvoerbaarheid van de amendementen in eerste lezing.
Ik wil het nu hebben over de hoogte van de betalingskredieten. Het is van belang dat de betalingskredieten in de begroting toereikend zijn om de inkomende rekeningen te betalen, zodat de begunstigden de betalingen ontvangen die ze verwachten. De betalingskredieten die voor 2006 zijn afgesproken, gaan vergezeld van de overeengekomen verklaring, zodat, waar nodig en op basis van de meest actuele informatie, zo snel mogelijk aanvullende kredieten beschikbaar kunnen worden gesteld. Om de overeenkomst tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit mogelijk te maken, heeft de Commissie de nota van wijzigingen nr. 3 voorgesteld. Deze nota is technisch goed onderbouwd, maar de Commissie zal de tenuitvoerlegging van de begroting voor 2006 nauwlettend volgen en zal niet aarzelen om de beschikbare begrotingsinstrumenten te gebruiken als bepaalde gebieden versterkt moeten worden. In eerste instantie kunnen kredieten worden overgeheveld, maar mocht een gewijzigde begroting noodzakelijk zijn, dan kunnen we met name een beroep doen op de bepalingen van de tijdens de triloog overeengekomen verklaring.
Tot slot wijs ik erop dat het totaalbedrag van de betalingskredieten dat vandaag ter tafel ligt, ten opzichte van de begroting voor 2005 6 procent gestegen is. De overeengekomen begroting is optimaal en redelijk, en bovendien is deze noodzakelijk voor Europa. Ik wens het Parlement een constructief debat toe en voor donderdag alvast een geslaagde stemming.
Laima Liucija Andrikienė,
   . – Het stemt mij tevreden dat er een akkoord is bereikt over de EU-begroting voor 2006. Zowel het Europees Parlement als de Raad hebben belangrijke concessies gedaan, en daarom mogen we verwachten dat de begroting van de Europese Unie voor 2006 op 15 december zal worden goedgekeurd. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, waartoe ik behoor, zou tevreden moeten zijn met het gesloten akkoord, aangezien we erin zijn geslaagd onze voornaamste doelen te verwezenlijken. In 2006 zal meer geld worden uitgetrokken voor medebeslissingsprogramma's, zoals wetenschappelijk onderzoek, Socrates, Life, kleine en middelgrote ondernemingen, jongerenprogramma's en Europese culturele organisaties. Groei, concurrentievermogen en steun voor kleine en middelgrote ondernemingen hebben voor de Europese Volkspartij altijd prioriteit gehad, en dat zal zo blijven. Het is ook zeer belangrijk dat we tot een akkoord zijn gekomen over het gebruik van het flexibiliteitsinstrument voor externe acties en nieuwe behoeften, het uitrekken van 275 miljoen euro voor Irak, het herstel en de wederopbouw in door de tsunami getroffen landen en de gevolgen van de hervorming van de communautaire suikerregeling in de ACS-landen. Bovendien zal 40 miljoen euro van dit bedrag naar het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid gaan.
Het niveau van de kredieten voor 2006 was een bijzonder belangrijk onderhandelingsonderwerp voor het Europees Parlement, en het bereikte akkoord over het bedrag van 111 969 miljoen euro, oftewel 1,01 procent van het BNI, ligt binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten, en moet derhalve worden beschouwd als een positief onderhandelingsresultaat. Hoewel het Parlement zich in de eerste lezing heeft uitgesproken voor een aanmerkelijk hoger bedrag aan kredieten, biedt het compromis zoals dat voor 2006 met de Raad is overeengekomen een goede basis om overeenstemming te bereiken over de nieuwe financiële vooruitzichten, alsmede voor onderhandelingen over de EU-begroting voor 2007. Ik feliciteer mijn collega en de belangrijkste rapporteur, Giovanni Pittella, de voorzitter van de Begrotingscommissie – de heer Lewandowski – de commissaris en de Raad voor het bereiken van dit stevige akkoord. 
Catherine Guy-Quint,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, ik wil vandaag iedereen bedanken die hieraan heeft meegewerkt, om te beginnen onze rapporteurs, Giovanni Pittella en Valdis Dombrovskis, maar ook Reimer Böge, Salvador Garriga en de hele Begrotingscommissie, onder leiding van de heer Lewandowski. Ik wil onze ambtenaren en medewerkers hierbij ook danken.
In feite hebben we vandaag een kleinere begroting dan we hadden gehoopt, maar wel een begroting die op rechtmatige wijze tot stand is gekomen en die strookt met de huidige financiële vooruitzichten, namelijk 1,09 procent vastleggingskredieten. Dat is belangrijk en beter dan de resultaten van vorig jaar. Bovendien kunnen we gebruik maken van het flexibiliteitsinstrument om de beloften van de Raad te honoreren. Toch zullen wij ons herinneren hoe moeilijk het was dit te realiseren, wanneer we aan de volgende onderhandelingen beginnen. Bovendien zijn we ook binnen alle marges gebleven. Kortom, we krijgen een bescheiden en redelijke begroting, die de bijdragen van de lidstaten niet zal verstoren. De begroting is in overeenstemming met de prioriteiten die we hebben vastgesteld. Dankzij verschillende beleidsvormen waarvoor de medebeslissingsprocedure geldt, stelt de begroting ons vooral in staat te anticiperen op de strategie van Lissabon en het grootste deel van de externe steun te handhaven, dat wil zeggen de steun voor de armste landen, waaraan wij hechten.
Nu wil ik echter ingaan op een aantal punten die ons na aan het hart liggen in verband met de uitvoering van de begroting. De begroting die we vandaag voorstellen kent een politieke dimensie. De Commissie moet er evenwel op toezien dat deze politieke dimensie bij de uitvoering van de begroting gehandhaafd blijft. Het spreekt vanzelf dat we overschotten volgend jaar dienen te vermijden. Als begrotingslijnen steeds maar niet kunnen worden uitgevoerd, dreigt de politieke wil van het Parlement als begrotingsautoriteit af te nemen.
Mevrouw de commissaris, we willen niet meer meemaken dat er 2 miljard euro uit welk fonds dan ook niet kan worden uitgegeven. Alles moet worden gebruikt, wij hebben u daartoe de middelen verstrekt. Als u problemen ondervindt, laat het ons dan op tijd weten.
Tot slot zou ik aan de Raad willen zeggen dat we nu inderdaad beschikken over een correcte begroting voor 2006, die tot stand gekomen is met heel veel moeilijkheden. Wij zijn in die situatie terechtgekomen omdat de Raad zijn beloften vaak niet financiert en omdat u meer dan twee jaar geleden had toegezegd een informatiesysteem voor het veiligheidsbeleid te ontwikkelen. Wij zijn een van de twee takken van de begrotingsautoriteit en wij vinden het een schande dat de Europese instellingen, met name de Raad, zich hiervan blijkbaar niet bewust zijn. De Begrotingscommissie heeft de wijsheid van de Raad om krachtige politieke keuzen te maken voor de begroting van 2006 onderschreven. Wij hebben dezelfde zorgen voor de komende financiële vooruitzichten. Momenteel beschikken we over slechts één wettige voorstel, namelijk het voorstel dat, blijkens de uitslag van de stemming van 8 juni, met grote meerderheid is goedgekeurd door ons Parlement.
Sindsdien wachten we op een reëel voorstel van de Raad. Wanneer dat er is, zijn we er klaar voor. Klaar om aan de slag te gaan en om te onderhandelen, in het licht van onze gemeenschappelijke jaren van ervaring. De Begrotingscommissie zal ijveren voor een begroting die ten dienste staat van de burgers. Zij zal hetzelfde doen in de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten. Het Parlement zal haar steunen om zo de Europese Unie een begrotingskader te verschaffen waarmee de activiteiten van de Unie kunnen worden gefinancierd die tot doel hebben kwaliteitsbanen te creëren en het milieu te beschermen. Wij willen dat dit wordt verwezenlijkt in het kader van echte solidariteit tussen de Europese volkeren, maar ook met de armste volkeren.
Wat de begroting voor 2006 betreft, wil het Parlement niet weten van een intergouvernementele benadering van de financiële vooruitzichten. Ons Parlement wil het Europese volk vertegenwoordigen. Het wil eenheid in verscheidenheid. 
Anne E. Jensen,
   . –Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, minister Lewis, om te beginnen wil ik de rapporteurs, de heer Pittella voorop, bedanken voor het goede resultaat dat we thans na de onderhandelingen hebben bereikt. Ik vind het een goede zaak dat we erin geslaagd zijn om tot overeenstemming te komen over de begroting voor 2006, ook al is er nog geen helderheid over de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013. Hieruit blijkt immers dat de Raad en het Parlement ondanks alles niet zover van elkaar verwijderd waren inzake de begroting voor 2006, ook al ging het er bij de onderhandelingen heel hard aan toe. Mijn fractie wil zich dus niet scharen achter het voorstel om de begroting voor 2006 te verwerpen uit protest tegen de voorstellen van het Britse voorzitterschap inzake de financiële vooruitzichten. Ook wij zijn boos over het voorstel van het Britse voorzitterschap om te bezuinigen op de steun aan de armste landen van de EU en die aan de rijke landen te geven, maar dat is zoals bekend een discussie waarop we later zullen terugkomen.
De liberale fractie is vooral blij dat het is gelukt om de kredieten voor onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma’s verder omhoog te krijgen, nog boven op het tot nu toe afgesproken bedrag. Wij zijn zeer verheugd over het feit dat we meer geld hebben gekregen voor het flexibiliteitsinstrument, zodat we de wederopbouw in Iran en de herstelwerkzaamheden na de tsunami kunnen financieren. Wat betreft de omvang van de betalingen in 2006, die zoals bekend 1,01 procent van het BNI zijn gebleven, zal het feitelijke niveau in 2006 natuurlijk bepalend zijn voor de begroting in de komende jaren, mochten we er niet in slagen een overeenkomst te bereiken over de financiële vooruitzichten. Daar kunnen wij uiteraard prima mee leven. In dat geval zullen we jaarlijks begrotingen moeten aannemen met uitsluitend het Verdrag als kader, en dan moeten we maar zie hoe dat gaat. Mijn fractie wil graag financiële vooruitzichten, maar niet tegen elke prijs. 
Helga Trüpel,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mevrouw de commissaris, dames en heren, ook wij zijn van mening dat we erin geslaagd zijn een redelijk en geloofwaardig compromis te sluiten. We zijn van het idee uitgegaan dat we ons aan de begrotingsdiscipline willen houden en desondanks duidelijke politieke keuzes moeten maken. Volgens mij zijn we daarin geslaagd. We hebben 275 miljoen euro gemobiliseerd door gebruik te maken van het flexibiliteitsinstrument. Daardoor hebben we een behoorlijke marge om de slachtoffers van de tsunami te steunen bij de wederopbouw van hun landen. Bovendien hebben we nu ook de nodige middelen voor de wederopbouw van Irak en voor het ten dele opvangen van de gevolgen van de nieuwe marktordening voor suiker.
Ik ben ook blij dat we er via de medebeslissingsprocedure in geslaagd zijn om meer te doen voor het jeugdbeleid en het onderwijs; ook dat zijn immers politieke keuzes. Onze strategie luidt: afstappen van olie, meer doen voor hernieuwbare energiebronnen, voor onderzoek en voor het midden- en kleinbedrijf, maar ook voor cultuur. Dat is wat de burgers begrijpen, met hun hoofd, maar ook met hun hart. Daarom ben ik blij dat we dit tijdens de onderhandelingen hebben weten te bereiken. We behandelen nu een begroting voor 2006 met 1,09 procent van het BNI aan vastleggingskredieten. Dat zou een gezonde basis voor de financiële perspectieven voor de komend jaren zijn. Het is meer dan wat het Luxemburgse voorzitterschap de afgelopen zomer heeft voorgesteld.
Toch zou ik u eraan willen herinneren dat ons moeizame onderhandelingen met de Raad over de financiële perspectieven te wachten staan. Ik doe een dringend beroep op u, want het is niet voldoende om vastberaden een verenigd Europa na te streven, zoals we tijdens de behandeling van de begroting voor al 2006 hebben gedaan. Vooral de Raad moet zich er van bewust worden dat het om ons gezamenlijke Europa gaat en om de ontwikkeling van dit Europa. We moeten een akkoord sluiten met het oog op de belangen van de nieuwe landen, maar er ook voor zorgen dat Europa klaar is voor de toekomst. We moeten de jongeren, maar ook onszelf, in staat stellen om met nieuwe, milieuvriendelijke producten een aandeel van de wereldmarkt te veroveren.
Binnenkort vinden er onderhandelingen plaats, en die mogen bij de burgers niet de indruk wekken dat er wordt gemarchandeerd. We moeten afspreken dat we als Europeanen onderhandelen over ons gezamenlijke Europa. Daarom doe ik een beroep op Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, Zweden en Nederland: doe wat water bij de wijn, probeer een akkoord te bereiken. Denk aan onze gezamenlijke toekomst, vermijd dat Europa in een kwade reuk komt te staan. 
Esko Seppänen,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het Parlement en de Raad hebben een compromis bereikt over de begroting voor volgend jaar. Dat gebeurde voorafgaand aan de onderhandelingen die morgen en overmorgen worden gevoerd over de richtsnoeren voor de komende begrotingen in de periode 2007-2013. Geen van de partijen bij de begrotingsonderhandelingen wilde het risico nemen dat deze onderhandelingen zouden vastlopen vanwege de begroting voor 2006.
In dit Parlement zijn waarschijnlijk maar weinig afgevaardigden te vinden, behalve die uit het Verenigd Koninkrijk, die in die onderhandelingen ook in de komende jaren de speciale korting of van Groot-Brittannië willen voortzetten. Er zijn namelijk geen goede redenen voor.
De begroting voor volgend jaar volgt de richtsnoeren van de Raad. Bij de betalingen wordt de grens van 1 procent van bovenaf benaderd, zonder dat het Parlement zijn eigen territorium kan verdedigen. Als er geen overeenstemming was bereikt over de begroting, zouden er overeenkomstig artikel 272 meer betalingskredieten ter beschikking van het Parlement worden gesteld dan met het voorstel waarover de onderhandelaars een akkoord hebben bereikt.
Het Parlement blies in eerste lezing de grootste luchtbel in de begroting door de middelen voor de betalingskredieten voor de structuurfondsen met meer dan 3 miljard euro te verhogen. Bij de bemiddeling prikte de Raad deze luchtbel door, zonder enige specifieke onderhandelingen en zonder dat het Parlement aan zijn standpunt vasthield. Het is vreemd dat de Commissie niet de behoefte voelde haar eigen oorspronkelijke voorstel te verdedigen, maar in de onderhandelingen de kant van de Raad koos. Wij in het Parlement zullen hieraan denken als de middelen van de structuurfondsen niet toereikend blijken te zijn om betalingen te verrichten.
Krachtens de Europese Grondwet wordt de Unie in verbazingwekkende mate gemilitariseerd, hoewel er nog geen Europese Grondwet is en die er ook niet komt in de vorm die de inwoners van Frankrijk en Nederland hebben afgewezen. De Europese Unie vergroot zo haar bevoegdheden, hoewel de lidstaten die niet op wettige wijze aan haar hebben gegeven. Onze fractie staat zeer kritisch tegenover de begroting voor volgend jaar. Het is mogelijk dat een deel van de afgevaardigden het voorstel tot verwerping van de begroting zal steunen. Wij willen een socialer en minder militaristisch Europa. 
Dariusz Maciej Grabowski,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben de heer Pittella, de rapporteur, en de heer Lewandowski, voorzitter van de Begrotingscommissie, erkentelijk voor hun inspanningen.
Mijnheer de Voorzitter, de begroting voor 2006 is een povere begroting en dient verworpen te worden. Er is een terecht voorstel met die strekking ingediend door leden van de IND/DEM-Fractie en andere fracties en we doen een beroep op alle leden van het Parlement om dit voorstel te steunen.
De feiten zijn als volgt. In 2004 traden tien nieuwe leden toe tot de EU, wat een toename van 20 procent in het aantal EU-burgers betekende. Een gestaag groeiend aantal van deze lidstaten heeft behoefte aan hulp, solidariteit en subsidies omdat ze niet voldoende ontwikkeld zijn. De Europese Unie krijgt er in 2007 nog twee lidstaten bij, als Bulgarije en Roemenië toetreden en het aantal EU-burgers met nog eens 6 procent stijgt.
Het tweede punt dat ik wil aansnijden is dat de Europese Unie nu al een flink aantal jaren te maken heeft met groeipercentages van onder de 2 procent, terwijl het groeitempo van de VS en Zuidoost-Azië vele malen hoger ligt. Het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven gaat achteruit. Echter, de begroting van 2006 gaat aan deze factoren voorbij. De voor inflatie gecorrigeerde begroting stijgt met 2 procent, wat betekent dat er per EU-burger steeds minder geld beschikbaar is. Bovendien is de uitgavenstructuur onveranderd gebleven en niet aangepast om meer geld ter beschikking te stellen van achtergebleven landen en regio’s, of van economische sectoren die het juist bijzonder goed doen. De begroting houdt oude mechanismen in stand en beloont economische sectoren die geld verslinden en inefficiënt zijn. Een dergelijke begroting verandert achtergebleven landen in nettobetalers.
Daarnaast zijn er specifieke redenen om de begroting van 2006 te verwerpen. Zij wordt namelijk gebruikt om de minder ontwikkelde landen onder druk te zetten en hen te dwingen in te stemmen met het Britse voorstel voor lagere financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013. Stemmen zij niet in met dit voorstel, dan zouden ze te maken kunnen krijgen met een voorlopige jaarbegroting gebaseerd op de cijfers van 2006 en dus nog minder geld krijgen.
Als de begroting voor 2006 een voorproefje is van de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013, is dat reden te meer om deze te verwerpen, aangezien het Parlement voor deze periode een uitgaventotaal van ongeveer 1 000 miljard euro heeft voorgesteld, terwijl er in het huidige voorstel sprake is van een bedrag van ongeveer 850 miljard. Bij een verschil van een dergelijke omvang kan het geen enkele afgevaardigde ontgaan zijn dat de mening van dit Parlement maar heel weinig gewicht in de schaal legt en dat het Parlement met minachting wordt behandeld, of dat, met andere woorden, de belangen van afzonderlijke de landen voorrang krijgen boven het algemeen belang.
Daarom durf ik te stellen dat ik spreek namens alle parlementsleden die voorstander zijn van verwerping van de begroting, wanneer ik zeg dat er een fundamentele tegenspraak bestaat tussen de verklaringen en leuzen van de EU-leiders en het concrete beleid dat zij ten uitvoer leggen. Hun beleid is eenvoudigweg een uitdrukking van het egoïsme van de rijken. 
Marcin Libicki,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten.
Onze fractie zal vóór het compromis stemmen dat de Raad en het Parlement over de begroting van 2006 gesloten hebben, ook al is dat verre van ideaal. We kunnen ons er maar moeilijk bij neerleggen dat het uitgavenniveau is vastgesteld op 1,01 procent van het bruto nationaal inkomen. De overeenstemming die op dit punt bereikt is, komt neer op een regelrechte overgave aan de Raad. Die kort de EU-uitgaven met een vasthoudendheid die een nobeler zaak waardig is en maakt daarbij de beginselen van solidariteit en cohesie ondergeschikt aan de specifieke belangen die de nettobetalers bij de EU-begroting hebben. De toezeggingen die de Raad gedaan heeft over het flexibiliteitsinstrument en de programma’s die via de medebeslissingsprocedure tot stand komen, wegen in geen enkel opzicht op tegen deze neiging tot bezuinigen.
We zijn teleurgesteld over het standpunt van commissaris Grybauskaitė. Tijdens de bemiddelingsprocedure hield ze niet eens vast aan het eerdere standpunt van de Commissie over het begrotingsniveau. Dat laatste is nu dan ook gevaarlijk dicht bij de 1 procent gekomen, hetgeen een symbolische, maar tegelijk buitengewoon reële drempel is, waaronder het verwezenlijken van de fundamentele doelen van de EU niet meer gewaarborgd kan worden. Dat is des te verontrustender omdat de begroting van 2006 een referentiepunt zou kunnen worden voor de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013, die uiterst moeizaam verlopen. Het gevaar dat dit gebeurt, maakt het des te waarschijnlijker dat de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten op een fiasco zullen uitlopen, wat zou betekenen dat de begroting van 2006 als basis gaat dienen voor toekomstige jaarlijkse begrotingen. Al met al kunnen solidariteits- en cohesiemaatregelen nog jarenlang schade ondervinden van de opstelling van de Raad. We moeten ons dan ook afvragen of dit wel het Europa is dat ons voor ogen staat.
Dames en heren, het meest ontoereikende van alle ingediende voorstellen is aangenomen. We dienen te beseffen dat een kleine begroting geen goede begroting kan zijn. Ik geef toe dat een omvangrijke begroting niet automatische ook een goede is, maar een kleine begroting kan onmogelijk goed zijn. In dit Parlement waren opmerkingen te horen als "de voorliggende begroting is klein, maar goed". Daarover bestaat echter geen overeenstemming, net zomin als over een begroting die voorbij gaat aan de behoeften van landen, vooral van de nieuwe lidstaten. Voor hen is de solidariteit een punt van grote zorg.
Dames en heren, er zijn voorvallen die veel EU-burgers het enthousiasme voor het gemeenschappelijke beleid ontnemen, evenals hun geloof in het grootse idee dat de Europese Unie vertegenwoordigt. Een voorbeeld van een dergelijk voorval zijn de recente uitlatingen van de heer Schröder, voormalig bondskanselier van Duitsland, over de aanleg van een gaspijpleiding over de bodem van de Oostzee. Over deze pijpleiding is in veel nieuwe EU-lidstaten ophef ontstaan en het project heeft in deze landen uiterst negatieve publiciteit gekregen. Overigens beperkte die negatieve publiciteit zich niet tot de nieuwe lidstaten, want ik heb hier een lijst met Duitse kranten voor me die zich uiterst kritisch hebben uitgelaten over de besluiten van de voormalige bondskanselier. Welnu, als men van zins is de nieuwe EU-lidstaten voor te houden dat er niet genoeg geld is om hun fundamentele beleidsdoelen te verwezenlijken, ook al liggen die volledig in de lijn van wat je een natuurlijke drijfveer van de Europese Unie zou kunnen noemen, en als zulke voorvallen, die fnuikend zijn voor de reputatie van vooraanstaande EU-politici, gepaard gaan met bezuinigingen op de fondsen voor de nieuwe EU-lidstaten, dienen we wel te beseffen dat een andere drijfveer van de Europese Unie, een die ook wel solidariteit genoemd wordt, daar eerder door verzwakt dan versterkt wordt.
Dames en heren, dit is een povere begroting. Ik zeg dat niet alleen omdat hij zo klein is. Zoals ik eerder zei: het is een povere begroting omdat zij gevolgen heeft voor de toekomst en omdat zij ingaat tegen een natuurlijke neiging en drijfveer van de Europese Unie, hetgeen ons allen aan het hart zou moeten gaan. 
Sergej Kozlík (NI ).
   – Objectief bezien, wordt met de door het Parlement voorgestelde cijfers in de begroting voor 2006 een duidelijk signaal afgegeven. De vastleggingskredieten, of mogelijke uitgaven, als percentage van het bruto binnenlands product bedragen ruim 9 procent. Dit is een goed uitgangspunt voor de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten voor de lange termijn. De betalingskredieten zijn met bijna 6 procent verhoogd in vergelijking met 2005, hetgeen een aanzienlijk sterkere toename van de begrotingsmiddelen is dan in veel lidstaten van de Europese Unie. Uit het feit dat de verwachte percentages voor de inflatie en de economische groei in de Europese Unie voor 2006 ongeveer 2 procent bedragen, volgt dat de voorgestelde begroting ook redelijk is vanuit macro-economisch standpunt. Het probleem dat ons parten blijft spelen is dat het gat tussen de vastleggingen en de betalingen te groot is. Dit gat is wederom bijna 10 miljard euro en hierdoor wordt de flexibiliteit en de efficiëntie van het begrotingsinstrument van de EU aangetast. Ik vind het daarom nog altijd van cruciaal belang dat kwesties met betrekking tot het effectief gebruiken van begrotingsmiddelen worden opgelost, dat mechanismen om toegang te krijgen tot financiële middelen uit de structuurfondsen en het Cohesiefonds flexibeler worden gemaakt, en dat de grote "buffer" tussen de beschikbare en de daadwerkelijk gebruikte middelen aanzienlijk wordt verkleind.
Ik wil tot slot mijn waardering uitspreken voor het werk van mijn collega-afgevaardigden en de rapporteurs van de Begrotingscommissie. De resultaten van hun werk geven tevens hoop voor de financiële vooruitzichten voor de lange termijn. 

Janusz Lewandowski (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de tweede begroting van de uitgebreide Europese Unie neemt vaste vorm aan. Door de brede consensus die in het Parlement ontstaan is, zal de definitieve stemming waarschijnlijk niet voor verrassingen zorgen. Daarom begin ik maar met het uitspreken van een aantal bedankjes, die mij anders in tijdnood zouden brengen. Hierbij bedank ik de rapporteurs, de heer Pittella, de heer Dombrovskis, de heer Böge en de heer Garriga Polledo, de fractiecoördinatoren en ons secretariaat, dat onder leiding staat van Maria Fialho.
Onze partners in deze onderneming, te weten de heer Lewis en commissaris Grybauskaitė, zullen volmondig beamen dat de begroting van dit jaar een zware bevalling was en dat de spanningen tijdens de onderhandelingen flink opliepen. Dat doet echter niets af aan het wederzijdse respect dat de vertegenwoordigers binnen de institutionele driehoek van de Europese Unie voor elkaar hebben. Het Parlement moest aan zijn opdracht voldoen en de verplichtingen nakomen die het bij zijn aantreden op zich had genomen en het heeft dat zeker ook gedaan. Dat bleek wel uit de inspanningen die het zich getroostte om zijn prioriteiten op het gebied van de interne en externe betrekkingen overeind te houden, wat verre van eenvoudig was in het laatste jaar van de financiële vooruitzichten. Het doet me deugd dat we extra fondsen hebben weten te vinden voor zes van de programma’s die via de medebeslissingsprocedure tot stand komen. Daarnaast bleek het nodig het flexibiliteitsinstrument te gebruiken en zelfs om boven het vastgestelde jaarlijks maximum uit te gaan. Al deze besluiten zijn genomen conform het Interinstitutioneel Akkoord, wat eens te meer de waarde van dit akkoord bewijst.
Ik ben er zeker van dat de teamgeest die wij, leden van de parlementaire delegatie, tijdens deze zenuwslopende onderhandelingen aan den dag gelegd hebben, ons nog lang zal heugen. Dit was een voorbeeld van waarachtige eenheid in verscheidenheid en een goed teken voor de toekomst. Toch wordt onze vreugde over de totstandkoming van een reguliere jaarbegroting voor 2006 getemperd door de onzekerheid waarmee de meerjaarlijkse financiële vooruitzichten omgeven zijn. Ik doel daarmee niet op onzekerheid van onze kant – wij hebben ons standpunt immers bepaald en wachten de ontwikkelingen af. Ik kan alleen maar hopen dat zich van de week eindelijk tekenen voordoen dat de Europese Unie de crisis waarin zij verkeert te boven komt door een akkoord te bereiken over het lastigste punt van allemaal, namelijk geld. Ik hoop ook dat het geen akkoord wordt dat de armere landen met de rug tegen de muur laat staan, want we weten allemaal dat deze landen in staat moeten zijn om vooruit te plannen, willen ze een zinvol regionaal beleid kunnen voeren. 
Louis Grech (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, onze begrotingsrapporteurs hebben een praktische begroting opgesteld waarin aandacht is voor de politieke en sociale realiteit van de EU. De prioriteiten die onze fractie voor 2006 had aanbevolen, zijn voor een groot deel in de begroting verwerkt. Enkele van deze prioriteiten zijn: een effectieve informatiestrategie ontwikkelen, efficiënte dienstverlening bieden aan afgevaardigden en bezoekers, onder de juiste voorwaarden grond en gebouwen blijven kopen, het personeelsbeleid stroomlijnen, het op activiteiten gebaseerde begrotingssysteem optimaliseren, waarbij meer nadruk op de kernactiviteiten komt te liggen, alle soorten uitgaven kritisch onderzoeken, beter gebruik maken van onze middelen om zo de afvalproductie en andere inherente wanpraktijken te beperken en zodoende ons functioneren te verbeteren.
Gezien de mogelijke uitkomst van de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten voor 2007 tot 2013, wordt het nog belangrijker om een zeer goed gestructureerde begroting tot stand te brengen. Tijdens het begrotingsoverleg heeft het onderhandelingsteam van het Parlement zich ingespannen om tot een werkbare, evenwichtige formule te komen. Wij moeten evenzeer ons uiterste best doen om overeenstemming te bereiken over de financiële vooruitzichten, maar, zoals mevrouw Jensen zei, niet tegen elke prijs.
We moeten niet instemmen met financiële vooruitzichten die het ons zeer moeilijk, zo niet onmogelijk, maken om onze beloften op realistische wijze na te komen en aan onze verplichtingen en doelstellingen te voldoen. We kunnen en mogen geen lippendienst bewijzen aan hoogdravende ideeën als groei, werkgelegenheid, onderzoek, sociale solidariteit en uitbreiding, zonder tegelijkertijd ook de fondsen beschikbaar te stellen om die ideeën te verwezenlijken.
Als we onze burgers in dit opzicht in de steek laten, neemt de apathie en hun gevoel van afstand tussen de Europese instellingen en de gewone burgers sterk toe. Met andere woorden, als we echt menen wat we zeggen, moeten we de daad bij het woord voegen. 
Jan Mulder (ALDE ).
   – Voorzitter, ook ik zou willen beginnen met de rapporteurs te bedanken voor het vele werk dat ze gedaan hebben. Ik denk dat wat wij bereikt hebben, betalingskredieten ten belope van 1,01 procent van het bruto nationaal inkomen, vooral belangrijk is in het licht van de onderhandelingen over de financiële perspectieven. Het is hoger dan wat Luxemburg aanbood onder het Luxemburgse voorzitterschap en het is, dacht ik, ook hoger dan wat nu aangeboden wordt onder het Engelse voorzitterschap. Ik ben het eens met de velen die zeggen dat het belangrijkste dat het Parlement bereikt heeft, is dat wij een uitbreiding van de programma's hebben gekregen die betrekking hebben op de jeugd. Wij hebben meer geld gekregen in het kader van het flexibiliteitinstrument en dat is ook een belangrijke eis van het Parlement voor de volgende financiële perspectieven.
Dan wat het gemeenschappelijke buitenlandse en veiligheidsbeleid betreft. Tijdens de onderhandelingen hierover deed zich een vreemd verschijnsel voor. De Raad wilde ons een lesje leren in zuinig begroten en bijna ieder uur gingen de kredieten voor dit beleidsterrein omhoog. Een buitengewoon slecht begrotingsbeleid van de Raad op dit punt, denk ik. Met als resultaat aanzienlijk hogere bedragen dan in eerste lezing waren voorgesteld.
Wat de verklaring betreft, het is nu voor de derde keer dat wij een overeenkomst met de Raad over democratische controle op de besteding van het geld voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid sluiten. De eerste twee keren heeft de Raad de overeenkomst naast zich neergelegd. Wij hopen dat het de derde keer wel zal lukken. 
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nu wordt wel duidelijk dat er beleid wordt gemaakt waaraan de burger iets heeft wanneer het Parlement medebeslissingsrecht heeft, en dat er problemen ontstaan wanneer de Raad voorrang geeft aan nationale belangen. Uit dit debat blijkt ook dat het Europees Parlement de ontwikkelingen in het landbouwbeleid goed had ingeschat. Wij hebben indertijd immers het initiatief genomen om de exportsubsidies te verlagen. In Cancún hadden de heren Fischler en Lamy op initiatief van het Europees Parlement al het voorstel gedaan om die exportsubsidies volledig af te schaffen. We hebben ook via de medebeslissingsprocedure en via de begrotingsprocedure veel gedaan voor de plattelandsontwikkeling en voor een beter landbouwbeleid. Bepaalde regeringen – vooral de Britse, die nu wil bezuinigen – moeten zich bewust zijn van het feit dat deze bezuinigingen ertoe leiden dat de verbeteringen die het Parlement onder andere via zijn begrotingsbeleid heeft weten te bereiken, weer ongedaan worden gemaakt. De modernisering van het landbouwbeleid, die is gebaseerd op de plattelandsontwikkeling, wordt daardoor teruggedraaid, en dat gaat vooral ten koste van de nieuwe lidstaten van de Europese Unie. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ).
   – Over het algemeen kan het geen kwaad om het plafond en de prioriteiten binnen de begroting voor 2006 – ongeveer 1,01 procent van het communautair BNI – te vergelijken met de begroting van 2005 of met de voorstellen van het Luxemburgse en het Britse voorzitterschap voor de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013. Laten we echter niet vergeten dat in de financiële vooruitzichten voor 2000-2006 voor het komend jaar 1,08 procent van het communautair BNP is voorzien en dat het voorstel van het Europees Parlement voor de meerjarenbegroting 2007-2013 1,0 procent is en het Commissievoorstel ongeveer 1,14 procent.
In feite is de communautaire begroting de afgelopen jaren daadwerkelijk gedaald in een poging de begroting vast te leggen op ongeveer 1 procent. De structuurfondsen maken slechts 0,36 à 0,37 procent van het communautair BNI uit. Deze ontwikkeling komt tegemoet aan de behoeften van de economisch meer ontwikkelde landen van de Europese Unie.
Eens te meer zegeviert de logica die elke concessie verdraait tot een overwinning, terwijl er voortdurend stappen achteruit zijn gezet. De maat der dingen is immers steeds het laatste voorstel, dat altijd negatiever is dan het voorlaatste. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de laatste weken van het jaar maken we iedere keer hetzelfde mee: dan bereikt de verspilling in de Europese Unie een hoogtepunt. Het gaat om de overschotten, en dan zien we op kleine schaal wat later helaas telkens weer op grote schaal wordt overgedaan.
Gisteren is er in de Begrotingscommissie een punt besproken waarvan ik me afvraag waarom het überhaupt op de agenda was gezet. Het ging om de aankoop van een gebouw in Valletta voor het Europees Parlement, waarvan ook de Commissie als huurder gebruik zou kunnen maken, voor een bedrag van drie miljoen euro. De vijf Maltese leden waren allemaal tegen, omdat ze vonden dat het te afgelegen en te slecht bereikbaar is, en zouden liever voor minder geld blijven huren. Het gebouw moet echter worden gekocht, want er is nog een overschot, en dat moet natuurlijk worden uitgegeven. Dan komt er een collega van u, mijnheer de Voorzitter, en wel ondervoorzitter Onesta, die vindt dat het een goede belegging is. Hij belooft ons dat we een fraaie winst kunnen boeken als we het gebouw over drie jaar verkopen als we iets beters hebben gevonden.
Mijnheer Onesta weet wat goed voor ons is, en dus gaat het Europees Parlement met onroerend goed speculeren, alleen maar omdat we te veel geld hebben. En dan zijn we verbaasd dat de burgers, vooral op Malta, zich afvragen wat we uitspoken. Wat is dat voor een verspilling, wat is dat voor een mentaliteit? Weg met zulke praktijken, we moeten een degelijk financieel beleid voeren. Daarvan vind ik echter niets terug in deze ontwerpbegroting. Uiteraard zal ook ik tegenstemmen. 
De Voorzitter.
   – Ik zal enkel ingaan op iets wat u over de heer Onesta zei, omdat ik ook lid ben van het Bureau. Laat duidelijk zijn dat het Europees Parlement geen onroerendgoedspeculant is, maar tracht een goed beheerder te zijn van de middelen die hem zijn toevertrouwd. De wens om bestedingen te verrichten binnen passende randvoorwaarden, dient naar mijn mening juist te worden onderschreven door een man die zozeer aan begrotingsdiscipline hecht als u. 
Ingeborg Gräßle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de eendracht zegeviert en iedereen is weer trots op zichzelf en op deze begroting. Ondanks deze lofzang heb ik echter heel wat kritiek. Tijdens de tweede lezing in de Begrotingscommissie hebben we bijvoorbeeld zonder documenten moeten werken, zodat de resoluties mondeling tot stand kwamen en de redenen voor besluiten om te bezuinigen of kredieten over te schrijven niet te rechtvaardigen zijn of waren. Het verbaast me toch wel dat er op het vlak van het buitenlands beleid voor de non-gouvernementele organisaties en de democratiseringsprogramma's veel meer geld wordt uitgetrokken, meer dan ooit, terwijl er verder op vrijwel alle posten wordt bezuinigd.
Als we het toch over bezuinigingen hebben: de Commissie heeft tijdens de onderhandelingen met de Raad en in de Begrotingscommissie voorgesteld om meer dan 150 miljoen euro te bezuinigen op de structuurfondsen, zodat er nog 70 miljoen euro zou overblijven. Als reden hiervoor voerde de Commissie aan dat de lidstaten niet in staat zijn om deze bedragen op een zinvolle manier uit te geven. Als ik de voorgestelde bezuinigingen eens bekijk, vraag ik me werkelijk af waarom de Commissie en de commissaris de moed in de schoenen is gezonken. Waarom durven ze niet meer te doen wat juist en zinvol is? Nu wordt er bezuinigd op intern en buitenlands beleid, en wel zodanig dat vooral die gebieden getroffen worden waarvoor wel degelijk geld nodig is. Daarbij plaats ik werkelijk vraagtekens. We zullen goed in de gaten houden of de middelen die nog over blijven in de structuurfondsen daadwerkelijk worden uitgegeven. Ik vind dit beleid betreurenswaardig omdat eens te meer blijkt dat we degenen die deze fondsen beheren niet kunnen vertrouwen. Daarom doe ik een dringend beroep op u om ervoor te zorgen dat zulke dingen niet meer voorkomen. Anders zal er een enorme kloof ontstaan tussen oud en nieuw, tussen nettobetalers en netto-ontvangers, en dat is nou net wat we met het oog op de financiële vooruitzichten en de debatten daarover niet kunnen gebruiken. 
Neena Gill (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer iedereen die hard gewerkt heeft om de begroting voor 2006 tot stand te brengen, met name onze rapporteur, de heer Pittella. Ik heb slechts drie punten die ik aan de Commissie en de Raad wil voorleggen.
Het eerste punt is dat we ieder jaar dezelfde strijd leveren om het eens te worden over de EU-begroting. Het wordt een steeds grotere uitdaging doordat zowel intern als extern steeds uitzonderlijker eisen aan de EU worden gesteld. Tegelijkertijd vergen de traditionele prioriteiten evenveel uitgaven als in het verleden. Daarom denk ik dat we ons geen zorgen moeten maken over het feit dat er een verhit en langdurig debat over de begroting nodig is om tot een compromis te komen. Waar we ons echter wel zorgen over moeten maken is dat we eerst een hoop tijd, geld en moeite besteden aan het debatteren en onderhandelen over de begroting en dan vervolgens de fondsen niet benutten. Dat is volstrekt onaanvaardbaar en ik weet dat vele anderen, waaronder de heer Garriga Polledo, hierop ook al hebben gewezen. Ik verzoek de commissaris de volledige verantwoordelijkheid op zich te nemen voor het verbeteren van de tenuitvoerlegging, niet alleen wat betreft de programma’s die de Commissie steunt, maar ook als het gaat om het respecteren van de wil van het Parlement. De zwaar bevochten fondsen moeten van invloed zijn op het leven van de Europese burgers en betalingen hebben het meest rechtstreekse effect.
Het tweede punt dat ik naar voren wil brengen is dat we ons collectief bewuster moeten zijn van ons publieke imago en van het belang om de geest van samenwerking waarop het EU-project drijft en die vertrouwen in de Europese Unie wekt, tot uiting te brengen. Daarvan is momenteel geen sprake. Ik wijs de Commissie erop dat het Parlement gezorgd heeft voor verbeteringen ten aanzien van de middelen voor communicatiebeleid. Het is nu aan de ambtenaren van de Commissie om creatiever te zijn. In dit tijdperk van de concurrerende massacommunicatiemarkt is het absoluut noodzakelijk dat we onszelf en onze EU-visie aan de man brengen en een heldere, eenvoudige en dwingende boodschap afgeven. Dat geldt ook voor het Parlement. Met achterhaalde, onbegrijpelijke overblijfselen uit het verleden, zoals onze rondtrekkende circussen, kunnen we dit spel niet winnen.
Het derde punt betreft rubriek 4. Als voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met de Zuid-Aziatische landen en SAARC, ben ik zwaar teleurgesteld over de verlaging van de bedragen voor Azië, zelfs met de extra flexibiliteit. De Raad moet nog eens serieus nadenken over deze disfunctionele rubriek. We reageren impulsief op grote rampen. We hebben mondiale verplichtingen tegenover gezondheidsfondsen op grond van de millenniumdoelstellingen, maar we hebben onvoldoende middelen. Laat dit een prioriteit zijn voor het voorzitterschap van de Raad. 
Kyösti Tapio Virrankoski (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs voor de begroting, de heer Pittella en de heer Dombrovskis, bedanken voor hun uitstekende ontwerpbegroting en de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Lewandowski, voor zijn bemiddelende rol als leider van de onderhandelingen.
Het onderhavige begrotingsvoorstel is gericht op het verbeteren van de werkgelegenheid in Europa. Zo worden er op initiatief van het Parlement bepaalde meerjarenprogramma's gestart. Het gaat hierbij vooral om het kaderprogramma voor onderzoek en onderwijsprogramma's. Op die manier laat het Parlement zien in welke richting de werkzaamheden van de Europese Unie moeten worden ontwikkeld.
Deze begroting is de laatste die onder de huidige financiële vooruitzichten valt. Het nieuwe financiële kader moet het Europese ondernemerschap en op die manier de werkgelegenheid een impuls geven. Hierbij spelen onderzoek en ontwikkeling alsmede onderwijs en het bevorderen van cohesie een sleutelrol.
Helaas kunnen goedbedoelde plannen verkeerd uitpakken. In het voorstel van Luxemburg van juni werden de kredieten voor het verbeteren van het concurrentievermogen al met maar liefst 60 miljard euro verlaagd. Hoewel premier Tony Blair verbeteringen heeft beloofd, is het voorstel van Groot-Brittannië nog slechter. De kredieten voor onderzoek en ontwikkeling zijn helemaal niet verhoogd. De middelen voor structuurfondsen worden, naast de 29 miljard die in Luxemburg is bezuinigd, met nog eens 12 miljard euro verlaagd. De plattelandsontwikkeling, een belangrijk onderdeel van de landbouwhervorming, dreigt helemaal in het slop te raken. In Luxemburg werd al 14 miljard euro op het kader bezuinigd en Groot-Brittannië wil nog eens 8 miljard extra bezuinigen.
De begroting moet op de toekomst zijn gericht en maatregelen ondersteunen waarvoor de lidstaten afzonderlijk geen geld hebben. Deze begroting geeft de goede richting aan. 
Tobias Pflüger (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de financiering van het zogenaamde buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU is ten dele zeer dubieus. De EU gebruikt voor haar militaire en politieacties heel verschillende begrotingsrubrieken. Door gebruik te maken van het zogenaamde flexibiliteitsinstrument stellen we 40 miljoen euro extra ter beschikking voor het GBVB, en ik vraag me af waarvoor dat geld precies zal worden gebruikt. De EUPOL-operatie in Kinshasa kost 4,3 miljoen euro en wordt gefinancierd uit het Europees Ontwikkelingsfonds, dat is dus geld voor de ontwikkelingshulp. De AMIS-operatie in Soedan, die ten dele bestaat uit een militaire opleiding, wordt door tien lidstaten en uit een fonds betaald dat de Afrikaanse Vredesfaciliteit wordt genoemd. De EUPM-operatie in Bosnië en Herzegovina wordt ten dele betaald uit de begroting van de Commissie. De ALTHEA-operatie in Bosnië wordt volgens het zogenaamde ATHENA-mechanisme gefinancierd. Een en ander gebeurt op ondemocratisch wijze, zonder dat er parlementaire controle mogelijk is.
De heer Brok stelt intussen voor om voor deze operaties 300 miljoen euro uit te trekken, in plaats van 100 miljoen nu. U weet dat het krachtens het Verdrag van Nice verboden is dat de Europese Unie een aparte militaire begroting heeft. Daarom mogen we hier geen trucs uithalen! 
Jeffrey Titford (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik tegen praktisch alles ben waar de Europese Unie tijdens het begrotingsjaar 2006 geld aan wil uitgeven, kan niemand van mij verwachten dat ik dit verslag of de ontwerpresolutie steun.
De Europese Unie is een zichzelf in stand houdende megabureaucratie die carte blanche heeft om haar eigen programma’s te financieren. Ik ben met name tegen de toekenning van fondsen voor het hersenspoelen van jonge mensen, of zoals het in dit verslag wordt genoemd, het bevorderen van de Europese gedachte. Ik denk dat zelfs de traagste student wel weet dat het werelddeel Europa al aardig lang bestaat en wel iets meer is dan alleen maar een gedachte.
De mogelijkheid die we middelbare scholieren bieden om kosteloos een bezoek te brengen aan deze instelling, waar ze bedrieglijke, eenzijdige informatie krijgen over de wonderen van de Europese Unie, is niets meer dan een lompe poging tot hersenspoeling, net als de enorme stroom van eveneens eenzijdige lectuur waarmee onderwijsinstellingen worden overspoeld.
De herhaalde verwijzingen in het verslag naar de inmiddels goeddeels in diskrediet geraakte strategie van Lissabon komt de geloofwaardigheid ervan ook niet ten goede. Ik doe een klemmend beroep op alle afgevaardigden die echt in democratie en het afleggen van verantwoording aan het electoraat geloven, om tegen deze begroting te stemmen en tegen alle documenten die bedoeld zijn om deze begroting te legitimeren. 
Ashley Mote (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in werkelijkheid zijn de lidstaten zonder onderscheid de betaalmeesters van de EU. Wat voor argumenten vóór of tegen de begroting er ook worden aangevoerd, ze betalen en daarna discussiëren ze over hoe ze het geld zullen uitgeven. Dat is niet wat ik versta onder het opstellen van een begroting. Daarom draait het in de discussie over de Britse korting allemaal om politiek en niet om goed financieel beheer. Het is een al jaren etterende zweer, simpelweg omdat mevrouw Thatcher zo dwaas was om ermee in te stemmen dat de korting door de lidstaten moest worden terugbetaald aan wat nu de op drie na grootste economie ter wereld is, en sinds de uitbreiding wordt dit bedrag mede betaald door een aantal van de kleinste en armste landen van Europa. Als dat rekensommetje in Londen was gemaakt en er een nettobedrag was betaald, was deze discussie nooit ontstaan.
Hoe de begroting ook uitpakt, het Europese project hapert. Er heerst onzekerheid over de wankelende eurozone en men kan niet uit de voeten met de Angelsaksische manier van ondernemen die de Aziatische landen zich eigen hebben gemaakt. De EU heeft grote problemen en die heeft ze voor een groot deel aan zichzelf te danken. 
Antonis Samaras (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij, ten eerste omdat bij vraagstukken op het gebied van het GBVB de Raad in het vervolg met ons op ambassadeursniveau zal onderhandelen, waardoor de rol van het Parlement bij de uitwerking van het GBVB wordt versterkt.
Ten tweede ben ik blij omdat er tijdig een akkoord is bereikt over de begroting voor 2006. Ten aanzien daarvan heeft het Britse voorzitterschap de juiste beslissing genomen, want twee grote impasses aan het einde van een voorzitterschap zouden voor iedereen ondraaglijk zijn geweest. De heer Blair wilde tijdig de begroting voor 2006 beklinken om de nodige speelruimte te creëren voor de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten.
Ten derde bedragen de betalingskredieten voor 2006 1,01 procent in vergelijking met 1 procent in 2005, terwijl in het Britse voorstel voor de zevenjarige periode 2007-2013 sprake is van een percentage van 0,98 procent. Er is een geringe verbetering ten opzichte van dit jaar, en wij hebben meer bereikt dan het Britse voorzitterschap voor de volgende zevenjarige periode in het vooruitzicht had gesteld. Toch hebben wij geen reden om feest te vieren. Wij zullen de Europese integratie niet kunnen voltooien met zo weinig geld. Ik wil de minister graag antwoorden dat wij het niet eens zijn met hetgeen hij hier vandaag zei, namelijk dat de noodzakelijke financiering van rubriek 3 en het rechtmatige gebruik van het flexibiliteitsinstrument een uitzonderlijke gebeurtenis is. Dat had de minister volgens mij in zijn redevoering niet mogen zeggen, want wij zullen niet meer integratie kunnen bereiken met minder geld en zeker niet met minder geld dan noodzakelijk is. Het feit dat wij de lidstaten indelen in nettobetalers en netto-ontvangers, terwijl wij nauwelijks 1 procent uitgeven aan Europa, en ons niet doelgericht inzetten in het kader van een gemeenschappelijke Europees optreden, strekt ons niet tot eer, en getuigt zeker ook niet van onze gehechtheid aan de Europese idealen. 
Bárbara Dührkop Dührkop (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Pittella, en zijn team feliciteren met het uitstekende werk dat zij verricht hebben en ik wil daaraan toevoegen dat ik niet gewoon ben om iedere rapporteur te feliciteren wanneer die zijn of haar verslag af heeft.
Hun inzet is groot geweest en de problemen waren talrijk. Ik weet maar al te goed, want ik ben rapporteur voor de begroting van de Unie geweest, dat het een hele klus is om een begroting succesvol af te ronden.
Ik zou me willen concentreren, mijnheer de Voorzitter, op de aspecten die ik in het bijzonder van belang vind. In de eerste plaats zijn we er voor het eerst in geslaagd om een beginsel in de praktijk te brengen waarop het Parlement altijd gehamerd heeft: de in het kader van de medebeslissingsprocedure vastgestelde bedragen zijn niet heilig en kunnen worden gewijzigd als de begrotingsautoriteit dat nodig acht.
We zijn het er allemaal over eens dat om het beheer van de meerjarenprogramma’s te verbeteren, de zekerheid van de financiële pakketten een belangrijke factor is. Maar we moeten niet van een instrument een doelstelling maken. Op dit punt verschillen we van mening met de Raad.
Misschien is wat ons scheidt van de Raad wel de omschrijving van de doelstellingen. Misschien is het doel van de Raad simpelweg de zekerheid dat er niets meer verandert wanneer er eenmaal een beslissing is genomen. Dat wat we denk ik "de zekerheid van de accountant" kunnen noemen.
Daar komt nog bij dat de programma’s waarvoor het budget in de begroting voor 2006 is verhoogd van enorm symbolisch belang zijn voor de Europese Unie. Zowel het programma Socrates, dat veel burgers kennen, als het programma Jeugd is een voorbeeld van wat een Parlement kan doen om bij de burgers van de Unie een Europees bewustzijn te kweken.
Het programma Life, dat jaren geleden door het Parlement zelf in het leven is geroepen, is een van de programma’s die het best zijn ontvangen door de Europese burgers en die het duidelijkst laten zien wat voor Europa wij hier in het Parlement willen.
Het doet me eveneens veel genoegen dat het de Raad niet is gelukt om de absurde manipulatie, door de Raad "interpretatie" genoemd, van de regels voor het gebruik van het flexibiliteitsinstrument door te drukken. Het gaat immers om een instrument dat niet nodig is bij een interinstitutioneel akkoord en dat alleen maar bestaat dankzij de voortdurende en bijna mystieke weigering van de Raad om het juiste instrument toe te passen in de gevallen waarin meer kredieten nodig zijn dan was voorzien bij het begin van de programmering van de financiële vooruitzichten.
Het juiste instrument heet "herziening" en het gebruik ervan leidt niet tot chaos of eeuwige verdoemenis. Het gevolg van dit rationelere gebruik van de ons ter beschikking staande middelen – deze zin moet u bekend in de oren klinken – is dat het snijden in de externe acties van de Unie, wat we al sinds het jaar 2000 doen, dit jaar beperkter is dan gewoonlijk.
En aangezien al deze prestaties tot stand zijn gekomen door samenwerking en ik ook niet alleen maar negatief wil zijn over de Raad, wil ik mijn felicitaties uitspreken aan het Britse voorzitterschap, waar ik, moet ik bekennen, in het begin niet al te veel vertrouwen in had, maar dat uiteindelijk goed werk heeft weten af te leveren. 
Silvana Koch-Mehrin (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, tijdens de onderhandelingen over de begroting voor 2006 en vooral tijdens de debatten over de financiële vooruitzichten is heel duidelijk gebleken dat de Raad zich gedraagt als een flessentrekker. De Raad wil al maar meer bevoegdheden overdragen aan de Europese Unie, maar daarvoor tegelijkertijd minder betalen. De Raad komt op voor de lidstaten. De lidstaten willen dat de EU al maar meer activiteiten ontplooit op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, het terrorisme en de criminaliteit bestrijdt, de landbouw subsidieert, een milieubeleid voert, een consumentenbeleid en een ontwikkelingsbeleid, enzovoort, de lijst is ellenlang en wordt steeds langer. Iedereen weet dat zoiets geld kost, veel geld. Daarom zeg ik tegen de Raad: zie eindelijk het eenvoudige feit onder ogen dat meer bevoegdheden meer geld kosten, en minder bevoegdheden minder. Wat u doet, is onverantwoordelijk: meer bevoegdheden van de Unie eisen en tegelijkertijd willen bezuinigen. Zorg dus voor een nieuwe uitgavenstructuur, dat zou voor iedereen goed zijn. 
Markus Ferber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte collega's, ik heb maar een paar opmerkingen. Ik heb al heel wat begrotingsdebatten achter de rug, maar ze zijn nog nooit zo gênant geweest als dit jaar, hoewel ik eigenlijk dacht dat het niet erger kon worden.
Als ik kijk hoe de begrotingsprocedure voor 2006 is verlopen en hoe de voorbereidingen voor de financiële vooruitzichten er voor de komende jaren uitzien vraag ik me toch wel af, mijnheer de voorzitter van de Raad, waarom uw premier eind juni in Brussel een dusdanig vurig betoog heeft gehouden, en ik zou u willen verzoeken om deze vraag aan hem door te spelen. Het waren fraaie woorden, maar de daden laten op zich wachten. Er is niet alleen onvoldoende gebeurd, er gebeurt gewoon niets! Ik ben blij dat het Britse voorzitterschap van de Raad in de loop van deze begrotingsprocedure heeft gemerkt dat het Parlement zelfbewust is. Ik hoop dat u dat doorgeeft en er van nu af aan rekening mee houdt. Dit Europa van u, waarin een paar staatshoofden en regeringsleiders het voor het zeggen hebben en de Commissie en het Parlement een zuiver decoratieve rol spelen, lastige instellingen zijn die nu eenmaal bestaan, dat Europa bestaat niet meer! Als u die les zou leren, zou ik heel tevreden zijn met het Britse voorzitterschap van de Raad.
Ik heb echter ook wel kritiek op de Commissie. Mevrouw de commissaris, u moet nog eens nadenken over de rol die de Commissie moet spelen in de begrotingsprocedure. Het is toch onaanvaardbaar dat het Europees Parlement als beschermer van de Commissie haar de hand boven het hoofd moet houden en dan telkens weer het gevoel krijgt dat het in de steek wordt gelaten wanneer de Commissie onder druk van de Raad op bepaalde standpunten terugkomt? Ook daarover moeten we heel intensief nadenken en daaraan moeten we samen iets doen. Er is meer geld nodig, en daarvoor hadden we ook wel wat gemakkelijker kunnen zorgen, maar soms hebben voorzitterschappen van de Raad nu eenmaal wat meer tijd nodig voor ze begrijpen waar het om gaat en daaraan hun steun kunnen geven. Het Parlement is gelukkig geduldig en neemt er de nodige tijd voor als de Raad een leerproces moet doormaken.
Ik moet heel duidelijk zeggen, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat we goede ervaringen hebben opgedaan met het Interinstitutioneel Akkoord. We zijn het eens geworden over de spelregels, we hebben geëist dat u zich eraan houdt, en dat was ook juist.
Ik heb ook wel kritiek op onszelf. Ik hou me hiermee al jaren bezig. Ik heb al eens de eer gehad om de begroting van het Parlement op te mogen stellen, en ik kan u verzekeren dat we als Parlement op den duur in de onderhandelingen met de Raad en ook met de Commissie onze geloofwaardigheid verliezen als we onze eigen begroting niet in de hand houden. Als ik kijk naar de kredieten die we gisteren weer hebben overgeschreven omdat we ze in 2005 niet konden uitgeven, als ik denk aan de disputen die we hebben gehad met onze geachte sociaal-democratische vrienden om de begroting van het Parlement ook maar 20 miljoen euro onder de magische grens van 20 procent te krijgen – en ik ben de rapporteur, de heer Dombrovskis, heel dankbaar dat hij daarvoor heeft gestreden – dan vraag ik me af wat dat nog te maken heeft met juistheid en helderheid. Een Europees Parlement dat tien procent van de eigen begroting niet volgens de ontwerpbegroting uitgeeft verliest zijn geloofwaardigheid. Daarom moeten we ook kritiek op onszelf hebben.
Ik wil nog iets zeggen over de financiële vooruitzichten. Ik hoop dat u een lesje heeft geleerd. Europa bestaat uit staten met gelijke rechten, niet uit oude en nieuwe lidstaten. Europa staat gelijk aan het gezamenlijke belang, en is niet de optelsom van de nationale belangen van 25 lidstaten. Als u dat onder ogen ziet, kunt u dit weekeinde successen boeken, zoniet, zult u falen. 
Nathalie Griesbeck (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, allereerst een woord van dank aan onze collega’s Giovanni Pittella en Valdis Dombrovskis en ook aan Anne Jensen voor het enorme werk dat zij tijdens deze lange procedure hebben verzet.
Deze begroting is niet volmaakt, maar volgens mij wel toereikend. Ik ben blij dat de betalingskredieten nu 112 miljard euro bedragen, dat is 1,01 procent van het BNI, en dat onze bedrijfskosten onder controle zijn gebracht en relatief stabiel zijn. Als rapporteur voor de structuurfondsen in de Begrotingscommissie had ik wel gehoopt dat de Raad meer kredieten zou toekennen aan al deze financiële instrumenten, die de hoeksteen blijven van ons beleid om de ongelijkheid tussen regio’s weg te werken.
In feite wacht ik net als veel collega’s op de uitkomst van de onderhandelingen van de Europese Raad. Ik wil er met nadruk aan herinneren dat de standpunten van het Parlement tijdens die onderhandelingen een prominente rol dienen te spelen.
Nu we Europa meer dan ooit nodig hebben, is het van cruciaal belang dat de lidstaten de Europese Unie echte financiële middelen verschaffen. We hebben Europa nodig om een ambitieus economisch beleid te kunnen voeren voor zijn 450 miljoen inwoners. Wij hebben Europa nodig om een buitenlands en veiligheidsbeleid te kunnen voeren dat zich onderscheidt van dat van andere grootmachten. Kortom, en hierin verschil ik van mening met sommige collega’s die het hadden over hersenspoeling, hebben we Europa meer dan ooit nodig om een maatschappelijk project in de steigers te zetten dat ons verenigt rond gemeenschappelijke waarden. Dat is mijn droom, ik hoop dat het ook de uwe is. 
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik maak graag van de gelegenheid gebruik die het debat over de begroting voor 2006 biedt om het Parlement eraan te herinneren dat de betalingen op deze begroting op een niveau liggen dat 0,07 procent van het BNI lager is dan voorzien in de financiële vooruitzichten voor 2000-2006. Ze liggen ook 0,02 procent lager dan de geplande betalingen voor 2005, het jaar dat nu zijn einde nadert. Dit is allesbehalve goed nieuws, zeker voor de nieuwe EU-lidstaten.
Ondanks dit fundamentele bezwaar wil ik iedereen bedanken die ertoe heeft bijgedragen dat aan de begrotingsprocedure voor 2006 weldra een eind komt. Daarvoor waren maar liefst twee slopende onderhandelingsronden van begrotingsoverleg met de Raad nodig, evenals een standvastige houding van zowel de onderhandelingsdelegatie als het gehele Parlement. Dat laatste is een heel belangrijk signaal op een moment waarop het debat over de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 nog in volle gang is, een kwestie waarover Parlement en Raad helaas sterk van mening verschillen.
De begroting voor 2006 voorziet in een kleine 112 miljard euro ter dekking van de uitgaven, wat overeenkomt met 1,01 procent van het BNP in de Europese Unie. Dat is beduidend hoger dan het uitgavenniveau dat het Britse voorzitterschap voor de afzonderlijke jaren heeft voorgesteld in de financiële vooruitzichten voor 2007-2013. In mijn ogen zou dit een van onze hoofdargumenten moeten zijn in het debat over het uitgavenniveau voor de periode 2007-2013, gezien het feit dat de Europese Unie helemaal niet van zins is geld aan een van haar huidige activiteiten te onttrekken en momenteel juist probeert haar beleidsinspanningen te vergroten.
Tot slot wil ik de rapporteurs bedanken voor het opstellen van de verslagen. Daarnaast spreek ik de hoop uit dat we erin zullen slagen de begroting voor dit jaar in zijn geheel uit te voeren, zodat we er ons eind 2006 niet over hoeven te beklagen dat we geen rationele oplossing hebben weten te vinden voor het uitgeven van deze bescheiden som. 
Romana Jordan Cizelj (PPE-DE ).
   – Kennis levert de Europese Unie concurrentievoordeel op en wij zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de kennismaatschappij. De Europese Unie kan enkel succesvol reageren op de mondiale veranderingen door op Europees niveau gemeenschappelijk gebruik te maken van haar kennis, innovatie en creativiteit. Dat is ook het kernelement van de Lissabon-strategie.
Alle 25 lidstaten van de Europese Unie hebben zich geschaard achter de verwezenlijking van de doelstellingen van deze strategie. Uiteraard zijn daarvoor gepaste financiële middelen nodig, zowel in de financiële vooruitzichten als in de jaarlijkse begroting. Enorm belangrijk voor de gemeenschappelijke Europese toekomst is daarbij een begroting die gericht is op ontwikkeling.
De begroting voor 2006 is niet enkel van belang voor het komende jaar, maar speelt ook een sleutelrol indien we geen overeenstemming bereiken over de toekomstige financiële vooruitzichten. Daarom zou ik graag een begroting zien die veel sterker gericht is op ontwikkeling. De meeste middelen gaan nog altijd naar de landbouw en naar structurele maatregelen, waaronder we de landbouw nog eens tegenkomen.
In de begroting voor 2006 is er weliswaar een stijging te bespeuren in vergelijking met de begroting voor 2005, maar toch krijgt juist de rubriek Intern beleid – en daardoor het ontwikkelingsaspect binnen het Europees beleid – de minste middelen. De grens die vastgelegd is in de financiële vooruitzichten is enkel bereikt voor de plattelandsontwikkeling; het interne beleid blijft meer dan 2 procent onder deze grens.
Ik blijf echter realistisch en wil de onderhandelaars van de Europese Unie feliciteren vanwege hun volharding met betrekking tot de gestelde prioriteiten en vanwege de middelen die zij hebben weten binnen te halen. Hoewel er niet zoveel middelen voorzien zijn als we zouden willen voor programma's die van groot belang zijn voor de strategie van Lissabon, is de verhoging aanzienlijk en veelzeggend wat betreft de richting die we uitgestippeld hebben voor de toekomst. Mochten de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten mislukken, dan betekent dit dat we de Europese financiële middelen meer kunnen richten op ontwikkeling dan voorzien was in de Luxemburgse en Britse voorstellen voor de periode 2007-2013. 
Pilar del Castillo Vera (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, het doet mij genoegen dat er eindelijk een akkoord is bereikt over de begroting voor 2006, en ik zou met name twee aspecten willen onderstrepen: een dat direct, en een ander dat indirect is verbonden met de begroting.
In de eerste plaats wil ik wijzen op het feit dat er 100 miljoen euro is uitgetrokken voor meer dan zes medebeslissingsprogramma’s, wat ik zeer waardevol en stimulerend vind. Ik denk dat dit de kant is die de communautaire begroting de komende jaren moet opgaan.
Met name de inzet voor middelgrote en kleine bedrijven is erg belangrijk. Laten we niet vergeten dat we per slot van rekening 23 miljoen middelgrote en kleine bedrijven hebben in Europa, die tezamen tweederde, niet meer en niet minder, van alle werkgelegenheid in de private sector voor hun rekening nemen. Er kan daarom geen twijfel over bestaan dat het succes van het midden- en kleinbedrijf onlosmakelijk verbonden is met het succes in Europa op het vlak van de groei en de werkgelegenheid.
Maar – en er is een belangrijke "maar" – onderzoek en ontwikkeling vormen eveneens een essentiële pijler onder de concurrentiekracht van onze bedrijven, onder de concurrentiekracht van onze economieën. En in dit verband is het volgende feit uiterst zorgwekkend: de huidige financiële vooruitzichten voorzien niet in een toename van de middelen bestemd voor onderzoek en ontwikkeling. Ondanks dat het Britse voorzitterschap met goede redenen, met zeer goede redenen zou ik zeggen, telkens weer wijst op het belang van onderzoek en innovatie, wordt er parallel daaraan in de begroting geen extra inspanning gedaan.
Het Britse voorstel – dat geen origineel voorstel is, de Commissie kwam er al eerder mee – om de Europese Investeringsbank meer middelen te verschaffen en met behulp van zachte leningen en garantiestellingen het onderzoek te stimuleren, is geen oplossing voor het probleem, maar moet een aanvullend instrument zijn.
Wanneer we een debat waarin innovatie, ontwikkeling en onderzoek centraal worden gesteld als het gaat om het versterken van de concurrentiekracht consistent en geloofwaardig willen houden, is het van essentieel belang om ook in de financiële vooruitzichten voldoende middelen vrij te maken voor onderzoek. Als dat niet gebeurt, doen we weer een stap terug ten aanzien van de doelstellingen van Lissabon. 
Valdis Dombrovskis (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het Europees Parlement zal deze week in de tweede en laatste lezing de begroting van de Europese Unie voor 2006 aannemen. Hiermee komt een einde aan de begrotingsprocedure van de Europese Unie voor 2006 en aan de huidige financiële vooruitzichten.
Ik ben tevreden dat het na lang debatteren met de Europese Raad mogelijk is geweest tot een compromis te komen. Dit was tevens belangrijk omdat de begroting voor 2006 als referentiepunt zal dienen voor de besluiten over de volgende financiële vooruitzichten, die voor de periode 2007-2013. Ik hoop dat de regeringen van de lidstaten zich deze week tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad ook kunnen vinden in het standpunt van de Raad over de financiële vooruitzichten. Ik verzoek de Europese Raad om in het debat over deze kwestie ook rekening te houden met het advies en de ideeën die worden verwoord in de resolutie van het Europees Parlement.
De voornaamste prioriteiten in de begroting voor 2006 voor de overige EU-instellingen zijn uitbreiding en het effectief en zeer gericht inzetten van de begrotingsmiddelen van de EU. De eerste prioriteit houdt verband met de succesvolle voltooiing van de uitbreidingsronde van 2004, en met de voorbereidingen voor de volgende uitbreidingsronde, waarbij Bulgarije en Roemenië tot de EU zullen toetreden. Helaas is het noodzakelijk er nogmaals op te wijzen dat, hoewel er sinds de uitbreiding van de EU meer dan een jaar is verstreken, veel van de voor de nieuwe lidstaten gereserveerde posten voor vast personeel nog altijd vacant zijn. Een van de problemen die in dit verband moet worden benadrukt is de buitensporige bureaucratische rompslomp en de trage procedures voor de aanwerving van personeel. Overeenkomstig het besluit dat in eerste lezing is genomen, wordt in de tweede lezing wederom voorgesteld steun te geven aan alle posten voor vast personeel waar door de overige instellingen in verband met de uitbreiding om wordt verzocht, alsmede aan andere aanvullende uitgaven die verband houden met de uitbreiding. Dit alles om het succes van de volgende uitbreidingsronde van de EU te verzekeren.
De tweede prioriteit is het effectief en zeer gericht inzetten van de begrotingsmiddelen van de EU. Deze prioriteit omvat zaken als: het concentreren van de uitgaven van de EU-instellingen op fundamentele taken; het pas ondersteunen van nieuwe begrotingsverzoeken en verzoeken om posten voor vast personeel nadat de mogelijkheid is beoordeeld of middelen en personeel in het kader van de bestaande begroting kunnen worden herverdeeld; het pas ondersteunen van nieuwe initiatieven nadat is beoordeeld wat de gevolgen ervan zijn voor de begroting en de interinstitutionele samenwerking, met het oog op een economisch en effectief gebruik van de begrotingsmiddelen. De beide instellingen met begrotingsbevoegdheid – het Europees Parlement en de Raad – onderschrijven de beginselen van begrotingsdiscipline en het rationeel gebruik van het geld van de Europese belastingbetaler. In de tweede lezing heeft de Europese Raad voorgesteld terug te keren naar zijn oorspronkelijke standpunt en de administratieve uitgaven van de overige instellingen te verlagen met 15 miljoen euro in vergelijking met de aanvankelijke verzoeken van de instellingen. Het moet gezegd worden dat deze verlaging in veel gevallen is uitgevoerd op ondoordachte wijze, zonder een grondig onderzoek uit te voeren naar de specifieke aard van het werk van de instellingen en de problemen die daarbij komen kijken. Desalniettemin is er tijdens het begrotingsoverleg een compromis bereikt, namelijk dat de Europese Raad geen bezwaar zal maken tegen het uitgavenniveau van de overige instellingen zoals dat door het Europees Parlement in de eerste lezing is vastgesteld. Daarom stelt het Europees Parlement in tweede lezing voor om het uitgavenniveau zoals dat in de eerste lezing door het Europees Parlement is vastgelegd, te handhaven en een deel van de bezuinigingen op de uitgaven die door de Europese Raad waren voorgesteld ongedaan te maken – in totaal gaat het om 7,5 miljoen euro.
Tot slot wil ik nog eens terugkomen op de kwestie van de financiële vooruitzichten. Tijdens het overleg over de begroting van de EU voor 2006 was te zien dat de Europese Raad, en met name het Britse voorzitterschap, zich te veel op slechts één kwestie richtte – een zo laag mogelijk bedrag aan betalingskredieten. We kunnen alleen maar hopen dat de regeringen van de lidstaten tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad in staat zullen zijn EU-kwesties binnen een breder kader aan te pakken, en niet alles zullen terugbrengen tot één vraagstuk – een zo laag mogelijk bedrag aan betalingskredieten. Een bijzonder treffend bewijs van deze tendens is het onaanvaardbare voorstel van het Britse voorzitterschap om met de oudere lidstaten tot een compromis te komen dat ten koste zou gaan van de nieuwe lidstaten, door het bedrag voor de EU-fondsen waartoe de nieuwe lidstaten toegang hebben met 10 procent te verlagen. We mogen niet vergeten dat het Luxemburgse voorzitterschap al een aanmerkelijke bezuiniging had voorgesteld op de hoeveelheid middelen die bestemd zijn voor het regionaal beleid van de EU, in vergelijking met wat de Europese Commissie had aangekondigd. Gelukkig is dit voorstel van het Verenigd Koninkrijk inmiddels weer ingetrokken. We kunnen alleen maar hopen dat het Britse voorzitterschap serieus probeert nog dit jaar een compromis te bereiken over de financiële vooruitzichten, en dat zijn volgende voorstel een verbetering zal zijn. 
De Voorzitter.
   – De voorzitter van de Raad heeft te kennen gegeven dat hij het debat tussentijds moest verlaten. Ik ben daarvan op de hoogte gesteld. Het verbaast me echter dat de Raad ervan afziet ten overstaan van het Parlement te reageren op een vraagstuk van deze importantie. Ik neem evenwel nota van deze informatie. 
Dalia Grybauskaitė,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik dank het Parlement voor het debat van vandaag en ik feliciteer nogmaals het hele onderhandelingsteam van het Parlement. Met het in dit politieke klimaat bereikte resultaat, waaraan we allemaal hebben bijgedragen, hebben we eruit gehaald wat erin zat.
Ik wens het Parlement donderdag een geslaagde stemming. 
De Voorzitter.
   – De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de voortzetting van het debat betreffende de verklaring van de Commissie over het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2006. 
Françoise Grossetête,
   . – Mijnheer de Voorzitter, het nieuwe jaar wordt cruciaal voor Europa, dat geen moderne instellingen heeft, geen meerjarenbegroting, een Europa in crisis met burgers die meer en meer aan Europa twijfelen en die daarvan geen geheim maken, zoals we jammer genoeg in het voorjaar hebben kunnen vaststellen.
We zullen dus de uitdaging moeten aangaan – de uitdaging van de globalisering, van de klimaatverandering en van de energievoorziening, alsmede de demografische uitdaging – om tegemoet te kunnen komen aan de verwachtingen van de Europese volkeren, zodat zij inzien dat Europa toch niet zo ver van hun bed is.
In dat licht stellen wij, de PPE-DE-Fractie, u voor 2006 concrete richtsnoeren voor – waaraan het duidelijk ontbrak in uw programma, mevrouw de commissaris – met name om de doelstellingen van de strategie van Lissabon in concrete acties te vertalen. Om het Europese concurrentievermogen te verbeteren, moeten we de hele bureaucratie vereenvoudigen en alle overbodige wetgeving afschaffen. Hierbij is het belangrijk dat het Parlement een grotere krijgt en dat de beoordeling achteraf van de genomen maatregelen verbetert.
De PPE-DE dringt ook aan op de voltooiing van de interne markt. De optimale werking van die markt is immer cruciaal voor onze bedrijven, onze banen en onze consumenten. Onze economie moet kunnen rekenen op de snelle verwezenlijking van de grootschalige trans-Europese vervoersnetwerken, die gefinancierd moeten worden uit de Europese begroting, maar ook via samenwerking tussen de overheid en het bedrijfsleven. Hetzelfde streven we na op het vlak van onderzoek, maar met mooie woorden alleen komen we er niet. De begroting voor het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek en innovatie zal dat duidelijk maken. Wij zullen veeleisend zijn wat de beschikbare kredieten en het gebruik ervan betreft. Onderzoek is essentieel voor de werkgelegenheid van morgen.
Mevrouw de commissaris, de PPE-DE zal ook veel aandacht besteden aan de buitengrenzen van de Europese Unie. Wij vragen u in 2006 ernstig te gaan nadenken over het absorptievermogen van de Unie en hierover een open debat te voeren met het Parlement. Dat is een zeer belangrijk onderwerp voor onze burgers. Zij stellen ons hier elke dag vragen over, zoals ook over de strijd tegen illegale immigratie en het verbeteren van de controles aan de grenzen.
Om de grenscontrole te verbeteren, moeten we meer en meer gebruik maken van biometrische gegevens en zorgen voor een betere interoperabiliteit tussen computersystemen, wat ook absoluut noodzakelijk is in het kader van de veiligheid op het internet en de strijd tegen het terrorisme en de misdaad. Wij beschikken over een krachtig instrument – Europol – dat nu eindelijk een communautaire rechtsgrondslag moet krijgen.
Tot slot kan de Europese Unie meerwaarde creëren op andere gebieden, zoals de gezondheidszorg. Wij wachten met ongeduld op concrete maatregelen in de strijd tegen obesitas, hart- en vaatziekten, diabetes, kanker en psychische aandoeningen. De PPE-DE verwacht ook een voorstel ter verbetering van de mobiliteit van en de voorlichting aan patiënten.
Bovendien heeft de Europese Unie de plicht zich te bekommeren om onderwijs. Wij betreuren uw gebrek aan ambitie op dit punt, vooral wat betreft het verbeteren van het taalonderwijs en het ontwikkelen van onze universiteiten.
Mevrouw de commissaris, u weet dat de verwezenlijking van onze doelstellingen en de dagelijkse meerwaarde van Europa afhangen van twee fundamentele vereisten. Dat zijn enerzijds de institutionele regels die de werking van de Europese Unie bepalen: u weet dat wij verknocht zijn aan het Grondwettelijk Verdrag; er moet dan ook dringend een initiatief komen om het debat hierover nieuw leven in te blazen. Anderzijds zijn er de financiële vooruitzichten: er dient een correcte begroting te komen waarin rekening wordt gehouden met eenieders verwachtingen, een sterke begroting voor een sterk Europa die meer is dan wat wisselgeld van de Raad, dat als een armzalige fooi op tafel wordt neergegooid. 
Hannes Swoboda,
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, ik moet allereerst een opmerking maken aan het adres van mevrouw Grossetête. Mevrouw, uw fractie heeft dit debat vandaag willen voeren, maar als ik eens bekijk hoeveel leden van uw fractie hier aanwezig zijn, ben ik niet erg onder de indruk.
Mevrouw de vice-voorzitter, het is ons voorrecht om de Commissie te steunen wanneer we denken dat ze op de juiste weg is, en haar te bekritiseren wanneer we denken dat ze ernaast zit. Over het plan D, om maar te beginnen met een zaak waarvoor u persoonlijk verantwoordelijk bent, kan ik zeggen dat onze fractie volledig achter u staat. Ik hoop dat u ook volgend jaar al uw energie kunt steken in het communiceren van de Grondwet en het debat daarover aan de burgers, en zo uw taak kunt volbrengen.
Voorzitter Barroso had kritiek op de ontwerpbegroting van het voorzitterschap van de Raad, hij heeft het een minibegroting voor een mini-Europa genoemd. Dat zijn we met hem eens. Onze voorzitter, Martin Schulz, heeft dat ook heel duidelijk gezegd. Ik hoop dat onze voorzitter tijdens de gesprekken voldoende standvastig blijft om ervoor te zorgen dat de belangen van heel Europa worden verdedigd.
In verband met de kwestie zijn we het met u eens dat we de wetgeving in Europa efficiënter en helderder moeten maken, de burger moet de wetten kunnen begrijpen. In dat verband zou ik alle leden van de Commissie willen verzoeken om het voorstel voor de dienstenrichtlijn eens te lezen en dan te vertellen of die tekst begrijpelijk is, of dat echt een voorbeeld van betere regelgeving is. Dat zou een interessante discussie met u kunnen zijn, afgezien van de inhoud en de sociale gevolgen ervan. Maar goed, dat kunnen we volgend jaar doen.
Ik zou op twee dingen nader in willen gaan waaraan wij als Sociaal-democratische Fractie volgend jaar veel aandacht zullen besteden. Het eerste punt is het respecteren van de grondrechten en de fundamentele vrijheden in Europa. In de afgelopen weken en maanden zijn er in dat opzicht uiterst bedenkelijke ontwikkelingen aan het licht gekomen, en daarbij denk ik niet alleen aan de activiteiten van de CIA, maar ook aan de beknotting van de vakbondsrechten in Slowakije en aan de verschillende ideeën die onlangs in de nieuwe lidstaat Polen naar voren zijn gebracht over de grondrechten en de fundamentele vrijheden, bijvoorbeeld van homoseksuelen. Dat zijn allemaal zorgwekkende ontwikkelingen. Ik sta volledig achter commissaris Frattini en zou hem willen vragen om de rechten en de regels die in Europa in dit verband gelden met nadruk te verdedigen. Meer vragen we niet.
Het belangrijkste punt is voor mij het sociale Europa. Ook in onze fractie weten we wel dat banen voor het leven niet meer bestaan. Ook in onze fractie weten we wel dat veel mensen telkens weer een nieuwe baan zullen moeten vinden. Juist daarom is het belangrijk dat deze Commissie een heel duidelijk sociaal gezicht krijgt. Er zijn veel burgers – en dat weet u, mevrouw de vice-voorzitter, want u voert een permanente dialoog met de burgers – die zelfs van mening zijn dat de EU de negatieve gevolgen van de mondialisering nog versterkt. Ze stellen vast dat velen, waaronder helaas ook veel ondernemers, de Europese Unie, de uitbreiding en ook de mondialisering misbruiken om de sociale normen op te rekken. Die zorg leeft niet alleen in de zogenaamde oude lidstaten maar ook in de nieuwe. Daarom moet de Europese Commissie een duidelijker sociaal beleid voeren. Ze moet helpen om de negatieve effecten te weg te nemen of tenminste op te vangen, zonder de illusie te wekken dat we een muur rond Europa kunnen optrekken.
Daarom vraag ik de Commissie namens mijn fractie om een wetgevingsvoorstel in te dienen over bijvoorbeeld atypische contracten, een degelijk concept voor te leggen voor een globaliseringsfonds – wat het voorzitterschap van de Raad niet gelukt is –, eindelijk een voorstel te doen voor een kaderrichtlijn inzake de diensten van algemeen belang, want dat is een concreet raakvlak tussen de overheid en de burger. Op dergelijke punten heeft de burger de steun van de Europese Unie en van de Europese Commissie nodig, geen tegenwerking.
Mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, in onze fractie zitten geen dromers, we kennen de sociale werkelijkheid, maar één ding weten we ook: als we aan dit Europa geen duidelijker sociaal gezicht geven, als we in verband met de mondialisering en het openen van de markten niet ook sterker de nadruk leggen op de sociale dimensie, dan zullen de burgers van dit werelddeel niet achter ons krijgen, en toch is dat absoluut noodzakelijk. Daarvoor hebben we de steun van de Commissie nodig, en voor die steun zou ik namens mijn fractie met nadruk willen pleiten.
Silvana Koch-Mehrin,
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij als ALDE-Fractie hebben samen met de PPE-DE-Fractie en met de UEN-Fractie ons standpunt over uw werkprogramma bepaald.
We hebben een bepaalde inhoudelijke structuur gekozen, en daaruit blijkt dat er in alle beleidsvormen taken zijn die we volgend jaar moeten uitvoeren. We feliciteren u met de algemene richting van uw werkprogramma: u wilt de concurrentiepositie van Europa versterken, u wilt consequent doorwerken aan de Lissabon-agenda en u wilt de economische positie van Europa versterken door de interne markt te voltooien. Dat zijn allemaal goede ideeën om Europa voor te bereiden op de mondialisering. Dit beleid zal ook leiden tot een toenadering tussen Europa en zijn burgers, omdat zo zichtbaar wordt wat Europa eigenlijk voor hen als individu betekent.
Ik heb echter ook een aantal kritische opmerkingen. In het Europees Parlement worden veel politieke initiatieven genomen, veel debatten gevoerd, en we hopen echt dat u naar aanleiding van deze debatten ook werkelijk initiatieven zult nemen die tot wetgeving zullen leiden. Europa moet een gezamenlijk werkprogramma voor de verschillende instellingen ontwikkelen om duidelijk te maken dat de Europese instellingen samenwerken. Wij zijn tenslotte volksvertegenwoordigers, wij pakken op wat de burgers in de lidstaten bespreken en wensen, en daarom vragen we u om daarmee meer rekening te houden.
Ik heb ook wat kritiek op de vorm. Een werkprogramma dat uit twee delen bestaat die niets met elkaar te maken hebben is nu eenmaal niet coherent. De inleiding beschrijft in fraaie volzinnen waar het in Europa om gaat, maar het tweede deel heeft geen logische structuur, geen consequent taalgebruik. Dat maakt het document niet begrijpelijker, en alleen diegenen die voor de instellingen werken en zich ermee bezig moeten houden kunnen zich daarin inwerken. Met een dergelijk document kunnen we de burgers echt niet uitleggen wat Europa eigenlijk wil bereiken.
We verwachten ook van u dat u voor ieder initiatief dat u neemt een rechtsgrondslag aangeeft. Op die manier kan iedereen natrekken waarom Europa bevoegdheid heeft op een bepaald terrein. Het zou ook beter zijn om minder voorstellen te doen. Vaak is het immers beter om zich op een paar dingen te concentreren, en die dan ook goed te doen.
Mevrouw de commissaris, betekent niet alleen maar voorstellen doen, het betekent ook dat deze voorstellen later ten uitvoer worden gelegd. betekent vooral dat de tenuitvoerlegging van de voorstellen eenvoudiger, sneller en directer verloopt. In dat verband moet er prioriteit worden gegeven aan de gevolgen van de wetgeving, dat wil zeggen dat meer rekening moet worden gehouden met de kosten die bepaalde wetgeving met zich mee brengt. Wanneer de kosten van bepaalde wetgeving hoger zouden zijn dan de baten, moet ervan afgezien worden. Dat geldt echter niet alleen voor nieuwe initiatieven, we moeten ook de bestaande regelgeving onder de loep nemen. We moeten de ontwerpwetgeving die nu op tafel ligt toetsen, we moeten vaststellen of deze voorstellen werkelijk nodig zijn of dat ze misschien wel te duur zijn.
Mevrouw de commissaris, minder is vaak meer. Dat was ons motto, en we hebben voorstellen in die richting gedaan. Ik vraag u om daarop voort te bouwen, want het is voor de Europese burgers belangrijk dat de EU transparant is, begrijpelijk, en niet groter dan nodig. Dan weten ook zij waar het om gaat. 
Pierre Jonckheer,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik vind dat de Commissie haar strategie voor duurzame ontwikkeling moet goedkeuren. Dit vraagstuk is niet zonder belang voor het debat over het wetgevingsprogramma, aangezien mijn fractie kritiek heeft geuit op het programma van de Commissie. Wij vinden namelijk dat er te weinig aandacht wordt besteed aan duurzame ontwikkeling.
Sinds het debat van vorige maand met Commissievoorzitter Barroso heeft het Europese Milieuagentschap een zeer belangrijk en interessant rapport gepubliceerd, het derde vijfjaarlijkse rapport over de toestand van het milieu in de Europese Unie en de doelmatigheid van haar beleid. Ik wil niet proberen dit rapport van 750 pagina’s samen te vatten in anderhalve minuut, maar het is duidelijk dat ondanks de aanzienlijke vooruitgang die is geboekt, de algemene situatie toch aan het verslechteren is in een aantal sectoren, vooral in de vervoers-, energie- en landbouwsector.
Het rapport bevat – en daar wil ik uw aandacht op vestigen – nog twee buitengewoon belangrijke punten. Het eerste is dat niets doen meer kan kosten dan het voeren van preventiebeleid. Ik was verwonderd te horen dat elk jaar 200 miljoen werkdagen verloren gaan door beroepsziekten die te wijten zijn aan luchtvervuiling.
Ten tweede zullen de uitgaven van huishoudens tegen 2030 verdubbeld zijn, aldus het rapport. Dat bewijst hoe belangrijk het is de keuzen van de consument te sturen en dus het beginsel van de internalisering van milieukosten effectief toe te passen. Daarom wordt u in de resolutie van de Groenen opgeroepen onder meer verplichte maatregelen te treffen tegen de emissies van voertuigen – bron van luchtvervuiling – en uitvoeringsmaatregelen te nemen in het kader van de richtlijn inzake milieuvriendelijk ontwerp, waarbij de Commissie achterloopt op haar eigen werkprogramma. Wij vragen ook een belasting op kerosine in het kader van een ruimere fiscale hervorming die arbeid ontlast en die, zoals al langer wordt bepleit, milieuonvriendelijke producten juist zwaarder belast.
Een laatste element in onze resolutie is de uitbreiding van we werkingssfeer van de gebouwenrichtlijn ten behoeve van een verregaander isolatiebeleid en een betere warmtehuishouding in gebouwen.
Anders gezegd, zoals Bill Clinton in Montreal heeft verklaard te houden van Kyoto, houdt de Commissie van Lissabon. Wij willen graag dat de Commissie nog meer gaat houden van Göteborg en ik hoop dat u uw collega’s zo ver zult kunnen krijgen. 
Roberto Musacchio,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik ben net teruggekeerd van de klimaatconferentie van Montreal, waar een zeer belangrijk resultaat werd bereikt. Men heeft namelijk besloten de verbintenissen van Kyoto volledig uit te voeren en voorbereidingen te treffen voor de volgende stappen, door de overeenkomst tot ver na 2012 voort te zetten met hoge streefdoelen voor uitstootvermindering.
Tijdens de conferentie is gebleken dat men vastbesloten is een andere ontwikkelingsweg te volgen, aan te sturen op alternatieve energiebronnen en energiebesparing, de weg van de multilaterale samenwerking te bewandelen, en dit alles tot de belangrijkste taak te maken van een wereld die wordt geconfronteerd met een milieucrisis en met allerlei tegenstrijdigheden ten gevolge van de steeds markanter wordende verschillen.
Europa heeft hierbij tijdens de conferentie een belangrijke rol gespeeld door de beslissende openstelling van China ter sprake te brengen en de poging te verijdelen die de regering-Bush ondernam om de besprekingen te saboteren.
Helaas vindt men hiervan echter nauwelijks een spoor terug in het aan ons voorgelegde werkprogramma. Het voorstel van Commissievoorzitter Barroso staat voor liberalisme en dumping, de Bolkestein-richtlijn, de arbeidstijdenrichtlijn en ongebreidelde globalisering, waardoor de uitstoot in de vervoerssector, die juist door alle bovengrenzen heen breekt, gedoemd is toe te nemen.
Samen met de heer Barroso legt de heer Blair echter – ondanks de huidige, door crisis en mislukking gekenmerkte situatie – een volledig uitgeklede begroting voor. Zij komen zelfs met kernenergie aanzetten, in weerwil van de conferentie van Montreal en van al degenen – als China – die om hernieuwbare energiebronnen, energiebesparing en alternatieve en schone energiebronnen vragen.
Nogmaals, dit beleid van vrijhandel is een mislukking gebleken. Er is een nieuwe missie nodig voor Europa en wij moeten die missie zien te vinden. Die missie moet in het teken staan van sociale cohesie, innovatie en milieukwaliteit, van een nieuwe band tussen economie en de regio's, van samenwerking, democratie en vrede. Een ander Europa is niet alleen mogelijk, maar wordt ook steeds noodzakelijker. 
Jens-Peter Bonde,
   – Mijnheer de Voorzitter, toen de voorzitter van de Commissie ons in 1999 toegang beloofde tot de agenda’s en notulen van Commissievergaderingen, gingen de supercentralistische ambtenaren meteen aan de gang met het samenstellen van nieuwe agenda’s, met minder punten en ultrakorte notulen, terwijl de echte agenda’s en de uitvoerige notulen nog een paar jaar geheim bleven. Verder beloofde de Commissie-Prodi ons een uitvoerig jaarprogramma met vermelding van de rechtsgrondslag van elk afzonderlijk wetgevingsvoorstel. De lidstaten spraken zelfs af dat ze de nationale parlementen een speciale subsidiariteitscontrole zouden laten uitvoeren, met de mogelijkheid om binnen zes weken een gele kaart uit te delen. Dat zou gevolgd worden door een openbare debat over het jaarprogramma in elk afzonderlijk parlement.
Het Deense parlement ging verder en wilde elke afzonderlijke parlementaire commissie haar eigen toetsing aan het subsidiariteitsbeginsel laten uitvoeren. Dat was bijna te mooi om waar te zijn, maar toen maakten de formalistische en bedrijvige centralisten van de Commissie het programma onleesbaar. Geen enkel nationaal parlement kan beoordelen wat er volgend jaar gaat gebeuren. De rechtsgrondslag is geschrapt, zodat men niet kan zien of de EU een onschuldig besluit plant of een bindende verordening. De voorstellen zijn niet op onderwerp geordend, zoals in de begroting en in de wetboeken. Er zijn nu hoofdstukken bedacht die welvaart, solidariteit en veiligheid worden genoemd. Alle beschrijvingen zijn door een Orwelliaans kantoor voor gegaan, zodat alle initiatieven voortaan in het voordeel van iedereen zijn en niemand benadelen.
Elk jaar worden er tussen de 2 000 en 4 000 wetgevingsvoorstellen aangenomen, maar in het jaarprogramma zijn maar 32 wetgevingsvoorstellen en 64 andere voorstellen opgenomen. Ook worden nog 182 andere wetgevingsvoorstellen en 295 andere initiatieven genoemd. Waarom mogen we niet alles zien wat de Commissie van plan is voor te stellen voor het volgend jaar? Nogmaals, mijnheer Barroso, zorgt u ervoor dat wij een grondig en volledig werkprogramma krijgen, in afzonderlijke hoofdstukken ingedeeld, met vermelding van de rechtsgrondslag van elk voorstel. Zorgt u dat we het op internet kunnen lezen en dat we een debat kunnen voeren over zaken die wij zelf niet effectief kunnen regelen en die we daarom binnen de EU of andere internationale fora moeten proberen op te lossen. Een dergelijk debat is zeer concreet, maar kan alleen serieus worden gevoerd als het gebaseerd is op het volledige en onopgesmukte werkprogramma. 
Frank Vanhecke (NI ).
   – Voorzitter, de Commissie mag het dan in haar programma wel hebben over, ik citeer, "het dichten van de communicatiekloof" en, ik citeer nogmaals, "het versterken van de democratische funderingen van het Europese project", maar in de praktijk stellen we vast dat dit eigenlijk allemaal theorie blijft en dat diezelfde Commissie heel dikwijls een beleid voert dat fundamenteel ondemocratisch is. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de wijze waarop ons, Europese burgers, de toetredingsonderhandelingen met Turkije door de strot worden geramd, hoewel deze geen enkele democratische legitimiteit hebben.
Tweede voorbeeld. Het is opvallend hoe de Commissie zich keert tegen het gezamenlijke initiatief van nationale parlementsleden uit de hele Europese Unie om de regelgevingsvoorstellen van de Commissie systematisch te toetsen aan het subsidiariteitsbeginsel. De Commissie beweert dat dit systeem eigenlijk vergelijkbaar is met of niets anders is dan het fameuze gelekaartensysteem waarin de Europese grondwet voorzag en dus zegt de Commissie: dat systeem is samen met de Europese Grondwet een zachte dood gestorven en we hoeven daar verder niet meer op in te gaan. Maar wanneer het de Commissie wel goed uitkomt, dan worden andere stukken van de voormalige Europese Grondwet sluipend toegepast en zelfs wettelijk bindend gemaakt.
Zo staat er in de verordening over het Bureau voor de grondrechten dat deze instelling bevoegd wordt voor de toepassing van het Handvest van de grondrechten en dat de lidstaten deze grondrechten bij de toepassing van het unierecht moeten eerbiedigen.
Dat vreemde Handvest van de grondrechten is een soort Bon marché- of Ikea-catalogus die alles en iedereen recht geeft op alles en nog wat en bijgevolg een bijzonder gevaarlijk vehikel. Dat ding had normaal gezien samen met de Europese Grondwet ten onder moeten gaan, maar wordt nu dus door de Commissie via een sluipweg toch bindend gemaakt. Als de Commissie wat meer wil doen dan lippendienst bewijzen aan de versterking van de democratie, dan zal ze fundamenteel anders moeten gaan werken. 
Margot Wallström,
   . – Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de vertegenwoordigers van de politieke partijen voor hun commentaar en reacties vandaag. Dit is de tweede keer dat de plenaire vergadering van het Europees Parlement het werkprogramma voor 2006 van de Commissie overweegt en ik hoop dat beide zijden iets wijzer worden van deze procedure.
Ik wil even stilstaan bij het proces. Ik denk dat het goed is om te bedenken dat de huidige Commissie haar doelstellingen vaststelt voor een periode van vijf jaar en dat alles wat we tijdens ons mandaat willen bereiken niet in één enkel werkprogramma valt te vatten. Een aantal zaken zal in de werkprogramma’s voor 2007 en daarna moeten worden opgenomen. Ik herinner de afgevaardigden eraan dat het altijd mogelijk is het werkprogramma tijdens de tussentijdse evaluatie bij te stellen. Deze lijst van aanvullende punten, waarvan het Europees Parlement regelmatig op de hoogte wordt gesteld, bevat informatie over belangwekkende kwesties voor afgevaardigden – waarvan u er vandaag al enkele heeft genoemd – die niet altijd in de prioriteitenlijst zijn opgenomen.
De Commissie waardeert de nieuwe opzet waarbij commissies worden betrokken bij het stellen van prioriteiten en het bespreken van het werkprogramma van de Commissie. Dit proces begint nu serieuzer gestalte te krijgen. We gaan nu in op de politieke prioriteiten en voeren een echte politieke discussie, wat in de toekomst zeer goed van pas zal komen.
Wat de opmerkingen van de heer Swoboda betreft: de Commissie bespreekt de evaluatie van de duurzame ontwikkelingsstrategie vanmiddag in haar vergadering. Deze strategie biedt een geïntegreerde benadering van de doelstellingen ten aanzien van economische welvaart, milieunormen en sociale cohesie. Deze benadering is gebaseerd op het idee dat deze beleidsterreinen elkaar wederzijds ondersteunen.
We blijven onverminderd aandacht schenken aan sociale kwesties. Het werkprogramma omvat een groenboek over de ontwikkeling van het arbeidsrecht, dat naar verwachting tot een breed debat zal leiden, waaraan de EU-instellingen, de lidstaten, de sociale partners en de deskundigen zullen deelnemen. Het doel is tot conclusies te komen over de belangrijkste trends binnen de recente ontwikkeling van het arbeidsrecht, zowel op Europees als op nationaal niveau, en vast te stellen wat de belangrijkste en meest urgente kwesties zijn. Voor 2006 staat nog een mededeling gepland over sociale diensten van algemeen belang.
Ik onderstreep verder dat de Commissie, door zoveel prioriteit te geven aan de vernieuwde strategie van Lissabon, blijk geeft van een sterke betrokkenheid bij een Europa van solidariteit, dat gepaard gaat met welvaart en werkgelegenheid. We zullen ons tot het uiterste blijven inspannen om effectieve en geloofwaardige maatregelen van de lidstaten en alle belanghebbenden tot stand te brengen. Zonder een collectieve inspanning zal de strategie voor groei en werkgelegenheid mislukken. De geloofwaardigheid van ons werk staat of valt met een grondige voorbereiding, waaronder de noodzakelijke raadpleging van belanghebbenden en de uitvoering van effectbeoordelingen, en daarbij heeft ook het Europees Parlement belang.
Ik onderstreep ook het belang van de dialoog tussen de Commissie en de andere instellingen tijdens de voorbereiding van het werkprogramma voor 2006. Dankzij het intensieve contact dat we in het kader van de nieuwe kaderovereenkomst hebben gehad met het Europees Parlement, hebben we een waardevol inzicht gekregen in de verwachtingen die het Parlement voor de komende jaren heeft ten aanzien van de Commissie. Tijdens de voorbereiding van het werkprogramma heeft het Parlement de Commissie een belangrijke lijst met prioriteiten overhandigd. We hebben in het kader van de tenuitvoerlegging van plan D ook zeer constructief contact gehad met de Conferentie van voorzitters. Ik weet dat beide instellingen zich zullen inzetten om de doelstellingen van het plan te verwezenlijken.
Ik heb nota genomen van de opmerkingen die u vandaag hebt gemaakt over het werkprogramma voor 2006. De Commissie zal uw resolutie met veel belangstelling bestuderen en met een passende reactie komen.
Ik spreek nogmaals mijn waardering uit over onze vruchtbare samenwerking in 2005. Ik verheug me erop deze samenwerking in 2006 voort te zetten zodat ons werkprogramma op vastberaden wijze en met succes ten uitvoer kan worden gelegd. Ik dank u ook voor uw opmerkingen over het EMA-rapport, dat ik heb mogen presenteren. We zijn volledig op de hoogte van de inhoud van dat rapport, waarmee rekening moet worden gehouden. Als het gaat om het bestrijden van klimaatverandering, geeft de Commissie mijns inziens blijk van leiderschap op het wereldwijde toneel. Ik ken geen andere partner die momenteel eenzelfde rol vervult. Natuurlijk streven we ernaar dat de Commissie deze belangrijke rol blijft vervullen. We zullen ook ten aanzien van deze kwestie een voortrekkersrol moeten vervullen.
De Voorzitter.
   – Er zijn drie ontwerpresoluties(1) ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag, dinsdag, om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
   Wij gaan nu over tot de stemming.

Sophia in ’t Veld (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hadden een mondeling amendement ingediend, maar dat trekken we nu in omdat we voorlopig genoegen nemen met de verklaring van de Europese Commissie van gisteravond, dat zij zich zal inzetten voor de bestrijding van alle vormen van discriminatie in alle lidstaten en dat zij bereid is er bij alle lidstaten op aan te dringen de financiële middelen navenant te verdelen. We blijven de Commissie en de uitvoering van dit programma echter nauwlettend volgen. Als de Commissie zich niet aan deze belofte houdt, zullen we de Commissie daar opnieuw op aanspreken.
Onder deze voorwaarde trekken wij het mondelinge amendement in. 

Agnes Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb een vraag. We hebben een hoofdelijke stemming gehouden over de amendementen 1 en 2. U hebt gezegd dat ze verworpen zijn. U hebt ook gezegd dat er een gekwalificeerde meerderheid nodig was, maar ik heb het aantal tegenstemmen geteld en volgens mij zijn 328 stemmen geen gekwalificeerde meerderheid. Hoe zit dat, welke procedure is hierop van toepassing? 
De Voorzitter.
   De stemming over de amendementen 1 en 2 is geschied bij hoofdelijke stemming. 309 Afgevaardigden stemden vóór, maar er zijn in het geval van een gekwalificeerde meerderheid, 367 voorstanders nodig om de amendementen aan te nemen. 

Arlene McCarthy (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik dank al mijn collega’s van de diverse fracties die zo hard en efficiënt hebben gewerkt om in eerste lezing met de Raad en de Commissie tot overeenstemming te komen over het voorliggende compromispakket, en dan met name mevrouw Wallis, de heer Wieland, de heer Lahne en mevrouw Berger van mijn eigen fractie.
Het Britse voorzitterschap is zeer bereidwillig geweest en heeft veel van de amendementen van het Parlement overgenomen, waardoor we nu in eerste lezing kunnen stemmen over het algemene regelgevende gedeelte van de Europese betalingsbevelprocedure. Hierdoor kunnen grensoverschrijdende zakelijke betalingen sneller en eenvoudiger verlopen en worden incassoprocedures eenvoudiger. Om kort te gaan, we weten dat bedrijven die niet worden betaald, het risico lopen failliet te gaan, wat een domino-effect heeft op het personeel en leveranciers. Een gebrek aan handhavingssystemen voor betalingen ondermijnt de interne markt en het vertrouwen van het bedrijfsleven.
Bij het opstellen van de bijlagen en het afronden van onze overwegingen spelen echter een paar lopende technische kwesties een rol die tijdens het Oostenrijks voorzitterschap moeten worden opgelost. Daarnaast heeft de heer Wallis gevraagd of wij ons willen buigen over een juridisch-technische kwestie in verband met de definitie van "grensoverschrijdend".
Ik verheug me erop met het Oostenrijks voorzitterschap samen te werken en de laatste hand te leggen aan deze zeer pragmatische wet die het voor bedrijven en burgers eenvoudiger maakt om schulden in te vorderen. Ik zie ook uit naar een plenair debat met de Raad en de Commissie en een stemming in het nieuwe jaar. Daarom doe ik een beroep op de parlementsleden om vóór het overeengekomen pakket dat vandaag in eerste lezing ter tafel ligt, te stemmen. 

Robert Evans (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, via u wil ik de heer Pomés Ruiz vragen waarom slechts één van de acht of tien door hem genomineerde personen een vrouw was.
De Voorzitter.
   Uw vraag spreekt voor zichzelf, mijnheer Evans. 
José Javier Pomés Ruiz (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, was het inderdaad maar waar dat de lidstaten, die de leden voor de Rekenkamer hebben voorgedragen, meer rekening hielden met een beter evenwicht tussen mannelijke en vrouwelijke burgers. 

Luca Romagnoli (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik doe een beroep op artikel 168 van het Reglement en vraag om de onmiddellijke terugverwijzing van het verslag van mevrouw Wallis naar de bevoegde commissie. De procedure die werd gevolgd was namelijk onvolledig, aangezien in de commissie niet is gestemd over de motivering maar alleen over de conclusies. Daarom vraag ik mijn collega’s dit verzoek te steunen, want dit is een belangrijk toetsteen voor de transparantie en de interne democratie. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Romagnoli, u bent geen lid van een fractie; u bent een niet-ingeschreven lid. U bent dus niet in de positie om een dergelijk verzoek te doen. Zo blijkt weer eens hoe belangrijk het is om bij een fractie aangesloten te zijn, met name bij een grote fractie!
De Voorzitter.
   Hiermee is de stemming beëindigd. 
Francesco Enrico Speroni (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, als het gaat om gelijkheid en rechten geeft het Parlement volgens mij blijk van een zekere intolerantie als minder aangename meningen tot uiting worden gebracht.
Gisteren hoorde ik beschuldigingen aan het adres van een minister van mijn regering en zelfs van onze hoogste gerechtelijke instantie, waarbij de hoog geprezen onafhankelijkheid van de magistratuur totaal werd geminacht. Men vond namelijk dat bepaalde uitdrukkingen – die misschien wat onaangenaam klinken en van weinig goede smaak getuigen – zonder meer een belediging waren. Het noemen van iemands etnische afkomst of van bepaalde eigenschappen is echter niet altijd racisme. Kennelijk is het echter in dit Parlement taboe om over bepaalde onderwerpen te spreken. Mijns inziens heeft iedereen dezelfde rechten, met inbegrip van het recht op vrijheid van meningsuiting. 

Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   . In alle achttien verslagen hebben de rapporteurs voorgesteld dat het Europees Parlement een rol krijgt bij de benoeming van de uitvoerende directeuren van de verschillende agentschappen en bij de verlenging van hun ambtstermijn. Behalve dat wij grote vraagtekens plaatsen bij het bestaansrecht van veel van de agentschappen, is de Zweedse partij Junilistan het niet eens met het standpunt dat de invloed van het Europees Parlement moet worden uitgebreid op dit gebied, want dat brengt meer supranationaliteit met zich mee.
We hebben dus tegen de verslagen gestemd.

Frank Vanhecke (NI ).
   – Voorzitter, in het verslag-Roure worden we eigenlijk weer eens geconfronteerd met het identieke refreintje dat we nu al vele jaren horen en dat we trouwens recentelijk bij de vreemdelingenrellen in Frankrijk zowat onophoudelijk te horen kregen. De voortdurende problemen met vreemdelingen in onze landen zijn enkel en alleen onze schuld, de schuld van de verwerpelijke Europeanen die altijd en overal discrimineren. Het is een deuntje dat ook in dit verslag klinkt en dat niets met de realiteit te maken heeft.
Maar goed, als we dan toch discriminatie en gebrek aan gelijke kansen zoeken in Europa, laten we het dan ook eens hebben over de roep van vrouwen in de islamitische gemeenschappen. In vele wijken van mijn eigen land, in vele wijken van de stad Brussel bijvoorbeeld, worden vrouwen tegenwoordig systematisch geschoffeerd of uitgescholden voor hoeren door islamitische immigranten die hun vooroordelen aan ons willen opdringen. Laten we het dus daar eens over hebben, over die tijdbom van de multiculturele maatschappij die essentiële verworvenheden van onze beschaving bedreigt. 
Philip Claeys (NI ).
   – Voorzitter, ik lees in het verslag-Roure dat met het Europees jaar van gelijke kansen 2007 onder andere de boodschap wordt uitgedragen dat iedereen recht heeft op een gelijke behandeling. Ook de bevordering van respect en verdraagzaamheid staat hoog op de agenda. Gezien de politiek correcte teneur van het verslag en gezien de praxis in het verleden maak ik mij weinig illusies dat de Commissie überhaupt specifiek aan de islamitische gemeenschappen in Europa duidelijk maakt dat geweld tegen joden en discriminatie van vrouwen ontoelaatbaar zijn.
Uit een studie van 2002 bleek bijvoorbeeld dat antisemitische handelingen vooral door islamieten werden gepleegd. Dit past natuurlijk niet in het politiek correcte plaatje en de conclusies van dit verslag werden dan ook in de prullenmand gesmeten. De meest voorkomende en flagrante gevallen van discriminatie worden met de mantel der liefde bedekt. Van hypocrisie is natuurlijk nog nooit iemand dood gegaan. 
Carlos Coelho (PPE-DE ),
   .  Het Verdrag van Amsterdam was een enorme vooruitgang op het vlak van de strijd tegen discriminatie door het concept te verbreden en het niet alleen te beperken tot de gelijkheid tussen man en vrouw. Het beginsel van gelijkheid en non-discriminatie is nu een integraal onderdeel van de fundamentele grondrechten die de kern vormen van de EU.
Dit voorstel roept 2007 uit tot het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen teneinde gelijkheid te bevorderen en een eind te maken aan alle vormen van discriminatie.
Het idee voor dit initiatief ontstond bij de evaluatie van de resultaten van het groenboek "Gelijkheid en non-discriminatie in de uitgebreide Europese Unie". Er kunnen drie prioriteiten concreet mee worden ingevuld: informatie en bewustmaking, follow-up en analyse van de gevolgen van de wetgeving ter bestrijding van discriminatie en het leggen van contacten tussen degenen die betrokken zijn bij de strijd tegen discriminatie.
Het is van fundamenteel belang gelijke kansen te bevorderen en de vruchten te plukken van de verscheidenheid teneinde te zorgen voor meer samenhang, concurrentiekracht en dynamiek op maatschappelijk en economisch vlak. Daarom moeten we dit soort bewustmakingsinitiatieven bevorderen om discriminerende houdingen en gedragingen te bestrijden en de burgers te informeren over hun rechten en plichten.
Dit initiatief moet ook functioneren als een soort bewustmakingscampagne teneinde druk uit te oefenen op de lidstaten die nog steeds verzuimen de richtlijnen in nationale wetgeving om te zetten. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ),
   . In een periode waarin discriminatie, ongelijkheid en sociale onrechtvaardigheid toenemen, dient de bekrachtiging van non-discriminatie als basisprincipe te worden toegejuicht. Op elk beleidsterrein – met inbegrip van het economisch, sociaal en cultureel beleid – moet dit basisprincipe worden nageleefd. In het licht van de ernstige situatie op sociaal vlak in de verschillende landen van de EU is dit echter ontoereikend.
Hoewel in het verslag gewezen wordt op de noodzaak rechten en gelijke kansen te respecteren, participatie en het recht op informatie te garanderen en daarmee kennis en bewustzijn van rechten – waar wij aan toevoegen: verworven, verloren of nog te verwerven rechten – te vergroten stelt het niet de beslissende oorzaken aan de kaak van de schending of niet-naleving van deze rechten.
Wanneer werknemers worden geconfronteerd met een algemene aanval op hun sociale rechten en verworvenheden – die op het niveau van de EU bevorderd wordt – kan men nog zo veel campagnes voor bewustmaking of bestrijding van het verschijnsel organiseren, de gevolgen van dat kapitalistisch offensief zullen realiteit worden. We zijn met andere woorden getuige van ongebreidelde uitbuiting, het vernietigen en het zich toe-eigenen van openbare diensten door het particulier kapitaal, hetgeen resulteert in armoede en sociale onrechtvaardigheid.
Gelijke kansen garanderen we op de eerste plaats door het beleid dat die gelijkheid aanvalt te bestrijden. 
Marine Le Pen (NI ),
   . – "Gelijke kansen voor iedereen. Voor een rechtvaardige maatschappij." Wie zou zich durven verzetten tegen een dergelijk verslag? Met een dergelijke titel zou het zelfs op unanieme ondersteuning moeten kunnen rekenen. Dat is het probleem, op het vlak van de strijd tegen discriminatie en voor gelijke kansen steken we elkaar constant de loef af. Bevat dit verslag echt nieuwe dingen naast de gebruikelijke litanie van concepten en slogans in verband met gelijkheidsdenken en non-discriminatie?
De rapporteur stelt voor in 2007 een Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen te organiseren, een authentiek "instrument om de Europese publieke opinie voor te lichten en bewust te maken". Hoe origineel! Opnieuw wordt gelijkheid opgelegd, via een systeem van quota en positieve discriminatie. Daar kunnen wij niet in meegaan, want dit staat juist haaks op het idee van gelijke kansen en gelijke behandeling. Wij zijn ook tegen mogelijke door de Europese Unie op te leggen sancties wanneer een lidstaat de bepalingen in een communautaire richtlijn niet naleeft. Het betreft hier nationale bevoegdheden en soevereiniteit op strafrechtelijk vlak, die niet mogen worden ingeperkt of gedelegeerd. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   . Gelijke behandeling is vastgelegd in het Verdrag van Amsterdam en vormt een grondrecht van alle burgers. Om de vooruitgang die is geboekt bij de bestrijding van discriminatie te kunnen evalueren en advies in te winnen over de wijze waarop de Unie haar activiteiten op dit terrein kan versterken, heeft de Europese Commissie in mei 2004 een uitgebreide raadpleging gestart in de vorm van een groenboek met de titel “Gelijkheid en non-discriminatie in de uitgebreide Europese Unie”.
Uit de evaluatie van de resultaten van dit groenboek is het idee geboren een Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen te organiseren en wel in het jaar 2007. Het initiatief richt zich op vier doelstellingen: de publieke opinie bewustmaken, het debat stimuleren, de loftrompet steken over verscheidenheid en respect en tolerantie bevorderen.
De Europese Unie beschikt nu al over wetgeving op het terrein van discriminatiebestrijding. Veel Europese burgers zijn echter onbekend met het bestaan van deze wetgeving of kennen de regelgeving slecht. Daarom juichen wij het houden van een media-evenement als het “Europees Jaar” toe, daar het een uitstekend handvat biedt om de Europese publieke opinie bewust te maken en te informeren. Aan de andere kant zal het Europees Jaar als drukmiddel kunnen dienen voor de lidstaten die verzuimen de richtlijnen inzake gelijke kansen in nationale wetgeving om te zetten. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . Hoewel alle vormen van discriminatie uitvoerig bestreden worden met wettelijke maatregelen, kunnen we niet met dezelfde stelligheid beweren dat in de praktijk alle gevallen van discriminatie vermeden en bestreden worden. Daarom heeft het volgens de Commissie zin een Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen te organiseren.
Ik ben nooit een warm voorstander geweest van het oplossen van problemen via het organiseren van evenementen. Ik ben altijd bang geweest dat het houden van internationale dagen of jaren voor bepaalde thema’s schadelijk kan zijn, omdat het alleen maar leidt tot onwetendheid over het probleem gedurende de overige dagen of jaren. Er bestaat evenwel een recente traditie om dergelijke initiatieven te ontplooien, omdat de brede overtuiging bestaat dat dergelijke evenementen meer zichtbaarheid opleveren. Dat is inderdaad het geval en daarom ben ik van mening dat het houden van het Europees Jaar waarover dit verslag gaat mijn stem waard is. 

Carlos Coelho (PPE-DE ),
   .  Als schaduwrapporteur van de PPE-DE-Fractie heb ik dit uitstekende verslag van collega Roure gesteund.
Aangezien de Eurodac- en de Dublin II-verordening geen deel uitmaken van de ontwikkeling van het Schengen-acquis, kan Denemarken geen gebruik maken van een opt-in teneinde deel te nemen aan deze verordeningen.
Daarom moet er een internationale overeenkomst worden gesloten tussen de Gemeenschap en Denemarken en moet er een protocol worden gesloten bij de overeenkomst tussen de Gemeenschap, IJsland en Noorwegen. De voorstellen zijn erop gericht de bepalingen van het Eurodac-systeem en van de bepaling van de lidstaat die verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek uit te breiden tot Denemarken.
Dit is een positieve zaak, hoewel het sluiten van dergelijke overeenkomsten een uitzonderlijk en tijdelijk karakter moet hebben. Dit soort situaties doet grote vragen rijzen ten aanzien van de verschillende waarborgen die de asielzoekers krijgen afhankelijk van de plaats waar hun asielaanvraag wordt behandeld: Denemarken of een van de lidstaten die deelnemen aan het Europees asielbeleid. Denemarken gaat deze twee verordeningen immers wel toepassen, maar het land houdt zich verder buiten alle andere maatregelen die in het kader van het Europees asielbeleid zijn genomen.
Ik ben het eens met de rapporteur dat de rechtsgrondslag voor deze overeenkomsten artikel 300, lid 3, alinea 2 van het EG-Verdrag dient te zijn en dat derhalve de Raad het Parlement in het kader van de instemmingsprocedure had moeten raadplegen. 

Pedro Guerreiro (GUE/NGL ),
   .  Dit voorstel rechtvaardigt onze steun. De activiteiten van de verschillende vloten van de lidstaten in het kader van de visserijovereenkomsten en visserijprotocollen tussen de Europese Unie en derde landen mogen niet onderbroken worden vanwege administratieve redenen als de langdurige onderhandelings- en ratificatieprocedures in verband met dergelijke overeenkomsten.
Vaak duren deze onderbrekingen meerdere maanden, waardoor vaartuigen en vissers werkloos raken en er bevoorradingsproblemen ontstaan voor de nationale en communautaire markten.
Dit voorstel stelt het derde land in staat een vergunning te verlenen vanaf de in de briefwisseling tussen de twee partijen bepaalde datum, zelfs indien de Raad de overeenkomst nog niet definitief heeft goedgekeurd.
Wij hopen dat dit voorstel zo snel mogelijk in werking treedt. Wij zullen de zaak blijven volgen om te zien of de toepassing van de verordening ervoor zorgt dat de vloten niet stil komen te liggen of op zijn minst met aanzienlijk kortere onderbrekingen te maken krijgen dan nu het geval is.
De vissers mogen hoe dan ook niet opdraaien voor de kosten van lange onderhandelings- en verlengingsprocedures in verband met de overeenkomsten. Er dienen de nodige economische en sociale compensatieregelingen te komen om de vissers in staat te stellen te overleven. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   .  Om twee redenen krijgt dit verslag mijn instemming. Op de eerste plaats is het overduidelijk noodzakelijk om administratieve en bureaucratische moeilijkheden niet te laten leiden tot grotere problemen voor de visserijsector. Er is echter nog een tweede reden waarom ik instem met dit verslag. Zoals de rapporteur stelt, is dit hele proces buitengewoon bureaucratisch, inefficiënt en onrechtvaardig. Ik zou deze aaneenschakeling van overeenkomsten en voorlopige vergunningen, die via een zeer omslachtig mechanisme worden opgelegd, zelfs een absurde, bijna kafkaiaanse toestand willen noemen. Daarom ben ik het eens met de wens van de rapporteur deze situatie te herzien. Het concurrentievermogen van een Europese bedrijfstak – in dit geval de visserijsector – mag niet worden beperkt door bureaucratische inefficiëntie van de communautaire instellingen. 

Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   –De EU vervult een belangrijke rol bij het versterken van de democratie en mensenrechten in de omringende landen. De uitbreiding draagt bij aan deze positieve ontwikkeling. Daarom stemmen wij vóór het verslag-Malmström. Wij keren ons echter tegen de poging om het nabuurschaps- en partnerschapsinstrument te gebruiken teneinde het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te versterken en te ontwikkelen. Ook vinden wij dat deze instrumenten niet moeten worden gebruikt om de invloedssfeer van de EU uit te breiden tot gebieden die niet kunnen worden aangeduid als haar naaste omgeving. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   .  De goede wil en bedoelingen die het uitgangspunt vormden voor dit programma zijn natuurlijk mijn steun waard. Bij de praktische tenuitvoerlegging ervan plaats ik echter de nodige vraagtekens. Aangezien we hier evenwel debatteren over een voorlopig programma, meen ik dat wij ernaar moeten streven dit programma met zijn nieuwe kader tijdig goed te keuren. Vervolgens moeten we onze inspanningen voor de herziening, en met name voor de evaluatie van de programma’s uit het verleden, richten op het ontwerp van de toekomstige ENPI-verordening.
Het buitenlands beleid van de EU – daar gaat het hier om – dient efficiënt te functioneren. De doeltreffendheid kan alleen door het evalueren van de resultaten worden aan getoond. Dat moet dan ook een van onze belangrijkste prioriteiten zijn bij de volgende stappen die we zetten ten aanzien van wetgeving op dit terrein. 

Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, één van de belangrijkste doelstellingen van het Europees milieubeleid is dat we nu in alle lidstaten van de EU een inzamelingssysteem voor batterijen invoeren. Helaas is amendement 26 niet aangenomen, en ons streefdoel is nu ongetwijfeld minder ambitieus geworden. Het is echter duidelijk dat we ook met behulp van recyclingquota uitstekende normen voor de milieubescherming kunnen vastleggen, en dat we op die manier grondstoffen opnieuw kunnen gebruiken.
Het verbod op het gebruik van nikkel, cadmium en lood past ook bij dit streefdoel. Op die manier kunnen we druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat we gevaarlijke stoffen door andere vervangen, terwijl we toch een paar uitzonderingen toelaten. 
Gerard Batten, Graham Booth, Jeffrey Titford, John Whittaker en Thomas Wise (IND/DEM ),
   . – De UKIP kan de amendementen die zijn ingediend met als doel lidstaten meer beperkingen op te leggen, niet steunen. De UKIP neemt milieukwesties zeer serieus, maar we kunnen niet accepteren dat de EU de lidstaten wetgeving oplegt, en zijn van mening dat deze besluiten op nationaal niveau moeten worden genomen. 
Avril Doyle (PPE-DE ),
   . – Ten aanzien van de amendementen 1 en 2 op het verslag-Blokland over batterijen en accu’s heb ik besloten vóór één rechtsgrondslag, die van het milieuartikel 175 EG, te stemmen. Net als bij het debat over de verordening inzake gefluoreerde broeikasgassen, hoewel dat een minder duidelijk voorbeeld is, maak ik me zorgen over de onzekerheid die in de wetgeving ontstaat door de tweeledige rechtsgrondslag, gelet op uitspraken van het Hof van Justitie op dit terrein.
Wat de industrie meer dan ooit nodig heeft, is juridische zekerheid en gezien de jurisprudentie is dat niet de kant die we opgaan.
Artikel 175 bevat een ingebouwde beveiliging (in artikel 176 EG) tegen unilaterale concurrentieverstorende besluiten die niet zozeer op milieugronden gerechtvaardigd zijn maar eerder protectionistisch van aard zijn. Het is niet nodig de EG-wetgeving nog ingewikkelder te maken door meerdere rechtsgrondslagen te hanteren. 
Glyn Ford (PSE ),
   . – Ik steun de standpunten en doelstellingen van de batterijrichtlijn, maar we moeten met twee punten rekening houden. Ten eerste moeten de recyclingdoelstellingen realistisch en haalbaar zijn en praktisch voor zowel de winkeliers als het publiek. Om die reden heb ik een aantal van de door de rapporteur en anderen ingediende amendementen niet gesteund.
Ten tweede is het duidelijk dat nikkel-cadmium-batterijen verantwoordelijk zijn voor slechts 1 à 3 procent van het cadmium in het milieu, terwijl 27 procent afkomstig is van kunstmest. De drang om deze batterijen te verbieden lijkt ingegeven door een weigering om dit statistische gegeven in het belang van bepaalde nationale batterijfabrikanten onder ogen te zien en het onvermogen om onder het publiek heersende misvattingen over cadmiumvervuiling recht te zetten. Ik heb er geen moeite mee de industrie te belasten als het opschroeven van de milieunormen echte voordelen biedt, maar met dit soort eigenzinnige besluiten, schaden we slechts de publieke steun en de steun voor milieuwetgeving in de toekomst. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   . –De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid maakt duidelijk dat deze richtlijn in eerste instantie bedoeld is om het gebruik van zware metalen in batterijen en accu’s te beperken. Het standpunt van de Milieucommissie bevat duidelijke prioriteiten en verduidelijkt de doelen van de richtlijn. De Zweedse partij Junilistan steunt de inspanningen van de EU op het terrein van grensoverschrijdende milieuvraagstukken. De lozing van zware metalen is een vraagstuk van dien aard. Wij hebben daarom vóór dit verslag gestemd en steunen in grote lijnen het standpunt van de Milieucommissie over deze kwestie.
We staan echter negatief tegenover afzonderlijke amendementen. We zijn bijvoorbeeld kritisch inzake de vaststelling van het Europees Parlement dat de overheid voorlichtingscampagnes moet voeren over de inzameling en recycling van batterijen, en we staan ook kritisch tegenover voorstellen inzake de financiering van deze campagnes (amendement 33). Wij hebben het volste vertrouwen in het vermogen van de lidstaten om zelfstandig te voldoen aan de eisen die in de richtlijn worden vastgelegd. Elke afzonderlijke lidstaat moet beslissen of er voorlichtingscampagnes, onderzoek of andere maatregelen nodig zijn om dit doel te bereiken. 
Claude Moraes (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heb gestemd zoals ik heb gestemd over verscheidene amendementen op het verslag-Blokland over batterijen en accu’s en afgedankte batterijen en accu’s omdat ik van mening ben dat met deze richtlijn de vervuiling door zware metalen afkomstig uit batterijen wordt teruggedrongen en het hergebruik van batterijen en accu’s in mijn kiesdistrict wordt gestimuleerd. Ik steun de verboden in het gemeenschappelijk standpunt en ben van mening dat verdere verboden eerst aan een volledige effectbeoordeling moeten worden onderworpen.
Ik ben ook van mening dat recyclingdoelstellingen realistisch en haalbaar moeten zijn en dat inzamelingssystemen praktisch moeten zijn voor zowel de winkeliers als het publiek en daarom kan ik een aantal van de door de rapporteur en andere collega’s ingediende amendementen niet steunen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . Dit verslag past binnen een evenwichtig benadering van milieu- en consumentenbescherming en energie-efficiëntie en ik heb dan ook voorgestemd. Er staan vele zaken in die mijn instemming rechtvaardigen en op één element zou ik specifiek willen ingaan. Over het algemeen ben ik voor een open en vrije economie, maar wel op voorwaarde dat de mogelijkheid bestaat volledig toegang te hebben tot informatie of dat die volledige toegang in ieder geval wordt begunstigd. Zonder informatie beschikt de consument immers niet over echte keuzevrijheid. Bij mijn stem vóór dit verslag wil ik dan ook de nadruk leggen op het belang dat de rapporteur hecht aan consumentenvoorlichting. 
Frédérique Ries (ALDE ),
   . – Ik heb gestemd vóór de goedkeuring van een nieuwe Europese richtlijn inzake batterijen en accu's, alsook afgedankte batterijen en accu's.
Dit is een tekst waarmee twee doelen worden nagestreefd op een gebied waarop de verschillen tussen de 25 lidstaten enorm groot zijn: enerzijds batterijen en accu's schoner maken door het gebruik van zware metalen zoals cadmium en kwik aanzienlijk te beperken, anderzijds het inzamelen en recyclen van deze producten beter organiseren.
België kan trouwens trots zijn op een systeem dat dient als model voor Europa, met een inzamelingspercentage van 59 procent, terwijl vele lidstaten niet verder komen dan percentages van nog geen 10 procent.
Deze richtlijn is geïnspireerd op geslaagde experimenten in de lidstaten en bevat ambitieuze inzamelingsdoelstellingen: 40 procent na zes jaar en 60 procent over tien jaar.
Deze doelstellingen kunnen niet worden verwezenlijkt zonder een evenwichtig beleid waarin rekening wordt gehouden met de hele economische keten en alle actoren hierin: van producent tot consument, via de handel.
Dit is een fundamentele regel om in het Europa van morgen beter te kunnen produceren en meer te kunnen inzamelen, ten behoeve van het milieu en de consument. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ),
   – De binnenkort in te trekken Richtlijn 91/157/EEG, die streefcijfers bevat voor het inzamelen en verwijderen van accu’s, maakte deel uit van het corpus aan milieuwetgeving dat na de onderhandelingen werd opgenomen in toetredingsverdragen.
De Europese Commissie stelt nu voor een nieuw systeem in te voeren voor het inzamelen, verwerken en onschadelijk maken van afgedankte batterijen en accu’s. Polen heeft de bepalingen van de vigerende richtlijn omgezet in nationale wetgeving en staat nu op het punt ze ten uitvoer te leggen. Plotseling worden er nu heel andere oplossingen aangedragen en inzamelingsdoelen geformuleerd die veel hoger liggen dan tot nu toe. Het lijdt geen twijfel dat dit de juiste manier is om veiligheid te waarborgen en het milieu in Europa schoner te maken, alleen dient deze aanpak wel verenigbaar te zijn met de maatregelen die eerder zijn ingevoerd. Het is een ongelukkig gegeven dat het merendeel van de amendementen van de rapporteur niet gestaafd worden door studies of effectrapportages over de gevolgen van de nieuwe richtlijn voor de economische ontwikkeling in deze branche. En dat terwijl het toch de ondernemers zijn die opdraaien voor de kosten die invoering van de nieuwe wetgeving met zich meebrengt.
Het merendeel van de lidstaten zal er niet in slagen te voldoen aan de inzamelingsdoelstellingen die in de amendementen 26 en 27 van het verslag voorgesteld worden. De nieuwe lidstaten zijn nog steeds bezig conform de oude richtlijn complexe stelsels voor de inzameling van gebruikte batterijen op te zetten. Er is op dit moment geen rationele onderbouwing te geven voor inzamelingsdoelstellingen van 40 en 60 procent en het voorstel om de recyclingdoelstelling naar 55 procent op te trekken is al even onaanvaardbaar en misplaatst.
Daar komt bij dat een effectief inzamelingssysteem voor batterijen staat of valt met een verhoogd bewustzijn van het probleem en met het stimuleren van een inzamelingscultuur voor batterijen op het allerlaagste niveau. Dat betekent dat voorstellen voor een nieuwe aanpak zich moeten richten op de lange termijn. 
Catherine Stihler (PSE ),
   . – Het staat als een paal boven water dat we de vervuiling door batterijen moeten terugdringen en het hergebruik van batterijen moeten verbeteren. Vooral nikkel-cadmium-batterijen zijn bijzonder vervuilend. Het compromis over nikkel-cadmium is realistisch, gezien de adempauze van vier jaar die aan de invoering van een volledig verbod voorafgaat. Het betekent dat de fabrikanten van elektrisch gereedschap genoeg tijd hebben om met minder vervuilende alternatieven op de markt te komen. Nu hoop ik niet dat er morgen in de kranten staat dat de EU elektrisch gereedschap gaat verbieden. 

Eija-Riitta Korhola (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ben ik opgelucht dat het resultaat van de richtlijn betreffende energiediensten is verbeterd in de onderhandelingen met de Raad. De Raad heeft zo een realistische benadering van de voorstellen van het Parlement en de Commissie goedgekeurd.
Ik had gehoopt dat deze richtlijn de mogelijkheid had geboden de concurrentieverstoringen te herstellen, die voortvloeien uit de mislukte richtlijn inzake de handel in emissierechten. Ik heb mij tot het laatst toe verzet tegen bindende besparingsmaatregelen die voor alle lidstaten gelijk zijn, omdat ik vond dat deze de landen straften waarin al lange tijd energiebesparingsmaatregelen worden genomen.
Het lijkt paradoxaal, maar als wij de lidstaten gelijk behandelen, plaatsen wij ze in ongelijke posities. Voor sommige lidstaten was het door de Commissie voorgestelde doel zeer ingrijpend, voor andere weer belachelijk eenvoudig te halen. Binnen de interne markt zou er sprake zijn geweest van een concurrentieverstorende factor. Het criterium voor besparingsmaatregelen is nu kosteneffectiviteit, wat de lidstaten de nodige flexibiliteit biedt. Dit is mijn interpretatie van het resultaat. Nu wordt er niet te veel prioriteit gegeven aan bepaalde maatregelen, maar kunnen er bijvoorbeeld ook vrijwillige overeenkomsten worden gesloten.
Het uiteindelijke resultaat kent echter ook een risico wanneer in de comitologieprocedure verstand en billijkheid niet als richtsnoer worden gebruikt. Dat risico is een ongebreidelde bureaucratie. De methode waarmee wij besparingen gaan berekenen, moet rechtvaardig en flexibel zijn en moet vooral de landen eerlijk behandelen waar al jarenlang wordt bespaard. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Het aangenomen compromis is een stap achteruit in vergelijking met de oorspronkelijke voorstellen. Daar het streven naar meer energie-efficiëntie bij het eindgebruik echter een positieve zaak is, hebben wij steun gegeven aan de voorstellen die dat doel daadwerkelijk beogen.
In het definitieve voorstel wordt erkend dat de publieke sector op dit terrein een belangrijke rol kan spelen door bij de opzet van proefprojecten betreffende energie-efficiëntie en de gunning van overheidsopdrachten criteria voor energie-efficiëntie vast te leggen en het opnemen van vereisten met betrekking tot de verbetering van energie-efficiëntie bij investeringen aan te moedigen. Desalniettemin wordt in het voorstel het accent gelegd op vrije concurrentie.
Wij hebben ons bij de eindstemming onthouden van stemming omdat wij het oneens zijn met amendement 60, dat volledig misplaatst is. Wij kunnen er niet mee instemmen dat bij energie-efficiëntie de nadruk wordt gelegd – zoals de rapporteur in haar verslag doet – op het liberaliseren van de sector of op het waarborgen van “gelijke marktvoorwaarden voor alle leveranciers van energiediensten”. Wij menen dat in deze strategische sector de overheid een dominante positie moet behouden. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   . –Wij hebben tegen alle amendementen gestemd, omdat wij vinden dat het Europees Parlement niet moet beslissen over de feitelijke manier waarop energie moet worden bespaard in de lidstaten. Dat kan het beste door de lidstaten zelf geregeld worden. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . ) Op het gebied van energie-efficiëntie moet de Europese Unie consequenter zijn, zowel om haar daden beter te laten aansluiten bij haar woorden en haar standpunten over belangrijke milieuovereenkomsten zoals Kyoto als vanwege rationele redenen op het vlak van economie en milieu. Overigens moet hierbij volgens mij de nadruk liggen op efficiëntie en rationaliteit. Dat moeten de hoekstenen van ons milieu- en energiebeleid zijn. 

Pedro Guerreiro (GUE/NGL ),
   .  Het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2005, gewijzigd bij de nota van wijzigingen van 16 november 2005, is verontrustend vanwege de schrapping van het oorspronkelijke verzoek om nieuwe betalingskredieten ter grootte van 650 miljoen euro voor de structuurfondsen – daarbij rekening houdend met het feit dat er al 380 miljoen euro bijeengebracht was via overschrijvingen uit andere rubrieken – naast de bezuiniging met een zelfde bedrag op de uitgaven voor de landbouwmarkten.
Dat is zorgwekend, omdat de verrichte betalingen en het geringe aantal binnengekomen aanvragen van de nieuwe lidstaten zelfs geen garantie bieden voor de volledige uitvoering van de beschikbare kredieten voor het structuurbeleid. Bovendien lopen de huidige financiële vooruitzichten ten einde en hebben we de zogenaamde “N+2”-regel die leidt tot het automatisch schrappen van vastleggingskredieten in het geval dergelijke kredieten binnen twee jaar niet zijn besteed.
Er zal ongeveer 3,9 miljard euro aan eigen middelen aan de lidstaten worden terugbetaald, wat natuurlijk ten gunste komt van de belangrijkste nettobetalers. Zo lang er geen voorwaarden worden gecreëerd voor de gewenste daadwerkelijke en volledige uitvoering van de kredieten voor de structuurfondsen, zullen deze terugbetalingen eens te meer gebruikt worden om het hoofd te bieden aan de beperkingen die zijn vervat in het Stabiliteitspact, door het begrotingstekort in een aantal landen terug te dringen. 

Claude Moraes (PSE ),
   . – Ik heb me onthouden van stemming over amendement 11 vanwege de bezorgdheid die hierover bestaat in mijn Londense kiesdistrict. 

Fernand Le Rachinel (NI ),
   . – De voorgestelde procedure bevat grote juridische gebreken. De procedure verloopt in twee fasen:
1. Na het voorleggen van een verzoek stelt de rechter een Europees uitnodiging tot betaling op, die wordt betekend aan de schuldenaar. Deze krijgt drie weken tijd om bezwaar aan te tekenen.
2. Als de schuldenaar geen verweerschrift indient, wordt een Europees betalingsbevel uitgevaardigd.
Deze dubbele aanpak is volgens de auteurs nodig vanwege het risico dat een onomkeerbaar bevel aan het begin van de procedure met zich mee zou brengen.
Om de procedure te vereenvoudigen en de rechten van de schuldenaar te vrijwaren, lijkt het dan ook verstandiger om slechts één stap over te houden, namelijk vanaf het begin een uitvoerbaar betalingsbevel uit te vaardigen. Daarentegen
- dient de termijn voor het indienen van een verweerschrift te worden verlengd
- en mag deze termijn alleen beginnen te lopen wanneer de schuldenaar de kennisgeving daadwerkelijk heeft ontvangen.
Daarom verwerpen wij amendement 12, waardoor een verweerder kan worden veroordeeld zonder op de hoogte te zijn van het besluit.
Tot slot mag er geen keuze bestaan tussen betekening door de deurwaarder of kennisgeving via de post, zoals voorgesteld in amendement 20. De kennisgeving moet worden betekend door een deurwaarder, wegens de problemen met de post in sommige landen, zoals Frankrijk. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   .  De economische voordelen van eenvoudigere en snellere procedures zijn enorm groot. In landen met rechtsstelsels die zowel volledige waarborgen als een snelle procesgang garanderen weet men dat heel goed.
Een Europese betalingsbevelprocedure is precies een stap in die richting, daar de rechtszekerheid van zakelijke transacties en de rechtsbedeling ermee worden verbeterd. Soortgelijke instrumenten in nationaal verband hebben dat trouwens al bewezen. Zoals meerdere lidstaten reeds hebben laten weten, moeten we tegelijkertijd garanderen dat de werkingssfeer niet verder reikt dan wat redelijkerwijs geëist kan worden in het kader van samenwerking tussen soevereine staten.
Gezien deze argumenten heb ik voorgestemd. 

Francesco Enrico Speroni (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijns inziens is vandaag een enorme onrechtvaardigheid begaan door te besluiten om de immuniteit van de heer Gollnisch niet te verdedigen, die – ofschoon ik niet wil ingaan op de inhoud van hetgeen hij gezegd heeft – gesproken heeft in zijn hoedanigheid van lid van het Europees Parlement. Wij zouden – en ik gebruik hier bewust de voorwaardelijke werkwoordsvorm – allen verzekerd moeten zijn van bescherming als wij in onze hoedanigheid van leden van dit Parlement spreken, ongeacht hetgeen wij zeggen.
Het is niet de eerste keer dat een collega in bescherming wordt genomen wegens zijn mondelinge of schriftelijke uitingen of wegens hetgeen hij of zij buiten het Parlement zegt. Dat geldt echter niet voor collega Gollnisch, waarschijnlijk niet vanwege hetgeen hij heeft gezegd, maar vanwege het feit dat hij behoort tot een politieke groepering die niet op eenieders sympathie kan rekenen. Kennelijk wordt vergeten dat wij hier allen dezelfde waardigheid en dezelfde rechten hebben. 
Luca Romagnoli (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, op democratische en transparante wijze ben ik erin geslaagd om voor enkele seconden uw aandacht te trekken. Een andere mogelijkheid is er niet voor iemand die niet tot een van de zogenaamde grote fracties behoort. Dat doet echter niets af aan het feit dat het instrument van de parlementaire immuniteit eigenlijk aan heel andere regels onderworpen had moeten zijn.
Hetgeen ik zojuist heb gezegd, is een heel ernstige aangelegenheid, en alle afgevaardigden zouden daar, ongeacht hun opvattingen en de politieke doelen die zij hier vertegenwoordigen, rekening mee moeten houden. Het kan namelijk best zijn dat op een goede dag hem of haar hetzelfde lot is beschoren als de heer Bruno Gollnisch nu, enkel en alleen omdat hij of zij tijdens een debat en tijdens de uitoefening van zijn functies het lef heeft gehad om iets te zeggen waarmee anderen het niet eens zijn. Het is een schande! 
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen het voorstel gestemd om de parlementaire immuniteit van Bruno Gollnisch op te heffen, omdat ik deze strafrechtelijke vervolging beschouw als een klassiek voorbeeld van terreur van fatsoensrakkers tegen een non-conformistische afgevaardigde en wetenschapper. Artikel 10 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, artikel 19 van het Handvest inzake de mensenrechten en artikel 11 van het Handvest van de grondrechten garanderen het recht op vrijheid van meningsuiting. De meerderheid van dit Parlement is dat blijkbaar vergeten. Bruno Gollnisch heeft op 11 oktober 2004 in Lyon tijdens een politieke persconferentie het woord gevoerd, en wel als politicus, die op de eerste plaats lid is van het Europees Parlement. Velen zijn het misschien niet eens met wat hij daar heeft gezegd over de recente geschiedenis, maar hij heeft dat natuurlijk gezegd als lid van het Europees Parlement. In die hoedanigheid zou hij volgens alle geldende wetten parlementaire immuniteit moeten genieten. 
Carl Lang (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de parlementaire immuniteit is bedoeld om de vrijheid van meningsuiting van de afgevaardigden te beschermen. Volgens de aanvaarde jurisprudentie van de Commissie juridische zaken van het Europees Parlement geldt het fundamentele beginsel dat de immuniteit niet wordt opgeheven als de daden die een politicus worden aangewreven vallen binnen zijn politieke activiteit of hiermee rechtstreeks samenhangen.
Dat behelst volgens dezelfde jurisprudentie ook het uiten van meningen, die nauw samenhangen met de politieke activiteiten van een lid, tijdens manifestaties, openbare vergaderingen, in het kader van politieke publicaties, in de pers, in een boek, op televisie en zelfs voor de rechtbank.
In het geval van onze collega Gollnisch lijdt het echter geen enkele twijfel dat deze aanvaarde jurisprudentie op partijdige wijze is omzeild in dit Parlement. Bruno Gollnisch heeft juridisch ongelijk omdat hij behoort tot een politieke minderheid. U koestert een rekbare rechtsopvatting. Wat doet u in dit Parlement, waar de waarden en beginselen van de democratie en het recht worden onderschreven? De parlementaire immuniteit van onze collega wordt vandaag niet verdedigd en daarom is dit Parlement zijn eigen beginselen onwaardig. Dat is schandalig en onrechtvaardig! 
Bruno Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de meerderheid van dit Parlement heeft om politieke redenen besloten mijn immuniteit niet te verdedigen. Ik heb echter met tevredenheid kunnen vaststellen dat talrijke collega’s die niet tot mijn fractie behoren het voor mij hebben opgenomen. Daar komt bij dat alle aantijgingen die in het ontwerp-verslag van mevrouw Wallis waren opgenomen nu zijn geschrapt. De meerderheid van de commissieleden had dat ook geëist – ongetwijfeld om hun geweten te sussen.
Deze beslissing is genomen op basis van een absurde en ongewone beschuldiging: ik zou een uitspraak hebben gedaan buiten het kader van mijn parlementaire werkzaamheden – wat onjuist is. Onder de huidige politieke omstandigheden moet het feit dat alle passages zijn geschrapt die mij met betrekking tot de kern van de zaak hadden kunnen schaden, gelden als een soort overwinning. Hypocrisie is het eerbetoon dat de ondeugd de deugd bewijst. Ik zie de door mijn politieke tegenstanders gevolgde procedure dan ook als het bewijs dat ze met betrekking tot de kern van hun beschuldigingen in een lastig parket verkeren – en dan druk ik mij nog heel voorzichtig uit.
En dit alles vindt plaats op een moment waarop talrijke stemmen, waaronder die van de heer Villepin, de heer Chirac en …
De Voorzitter.
   Mijnheer Gollnisch, u heeft één minuut gekregen, de tijd die staat voor het afleggen van een stemverklaring. Een van de opmerkingen op grond waarvan uw immuniteit is opgeheven was: "Het is aan de historici te discussiëren over het bestaan van de gaskamers". Die opmerking heeft me doen voornemen om in januari nog eens bezoek te brengen aan het kamp Natzweiler-Struthof in de Vogezen.
Dit is niet de , mijnheer Gollnisch. Dit is het Europees Parlement.
Ik geef het woord nu aan de heer Vanhecke. 
Frank Vanhecke (NI ).
   – Voorzitter, dat dit Parlement straks de Sacharovprijs zal uitreiken, vervult mij in de gegeven omstandigheden eerlijk gezegd met walg om zoveel hypocrisie, want het opheffen van de parlementaire onschendbaarheid van onze collega Gollnisch is niet alleen een schande voor dit Parlement, maar ook een kwade zaak voor de democratie. Het is niet eens nodig dat wij ons uitspreken over de grond van de zaak, want wie zich democraat noemt, moet in de eerste plaats gehecht zijn aan het recht op vrije meningsuiting van al diegenen met wie hij het niet eens is.
Dit Parlement heeft een traditie van verdediging van de parlementaire onschendbaarheid. Dat hier nu voor onze collega Gollnisch ad hoc van wordt afgeweken, vind ik angstaanjagend. De Robespierres, de Freislers, de Beria's en hun laffe handlangers in dit Parlement zijn duidelijk de wereld nog niet uit. 
Philip Claeys (NI ).
   – Voorzitter, ik heb tegen het verslag-Wallis gestemd, omdat dit ingaat tegen de traditie dat het Parlement in het kader van opiniedelicten of vermeende opiniedelicten niet op de vraag om de onschendbaarheid op te heffen ingaat. Als we hiermee beginnen, mijnheer de Voorzitter, kunnen we evengoed het concept van de parlementaire onschendbaarheid zelf afschaffen. 
Fernand Le Rachinel (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag, dat zich uitspreekt tegen de verdediging van de immuniteit van onze collega Bruno Gollnisch, wordt geen enkele rekening gehouden met de algemene principes zoals die met betrekking tot privileges en immuniteiten gelden, en al evenmin met de zeer consistente jurisprudentie van de op dit gebied bevoegde commissies. Met dit verslag wordt de door de Franse politieke en gerechtelijke autoriteiten ingezette heksenjacht voortgezet. Want dat is het: de opmerkingen die de heer Gollnisch tijdens een persconferentie naar aanleiding van zijn politieke comeback heeft gemaakt over de Tweede Wereldoorlog zijn immers in het geheel niet onwettig. Ze zijn op een schandalige en manipulatieve wijze uit hun context gelicht.
Het is zelfs zo dat als iemand anders deze opmerkingen zou hebben gemaakt, er nooit een dergelijke stroom van protest zou zijn geweest. Men zou ze zelfs niet hebben veroordeeld. Het bewijs daarvan is onlangs geleverd door het Franse staatshoofd, Jacques Chirac. Mijnheer de Voorzitter, het heeft er alle schijn van dat deze hele affaire niets anders is dan politieke manipulatie, bedoeld om een onberispelijk man van het politieke toneel te verwijderen. 
De Voorzitter.
   Ik hecht eraan erop te wijzen dat ik de uitspraken van de heer Gollnisch weerzinwekkend vind. 
Marie-Arlette Carlotti (PSE ),
   – Bruno Gollnisch heeft op 11 oktober 2004 tijdens een persconferentie opmerkingen gemaakt waarin het bestaan van de gaskamers in twijfel lijkt te worden getrokken.
Deze misdaden zijn echter historische feiten. De waarheid ervan ontkennen of betwisten is een strafbaar feit. De Franse justitie dient zich hierover uit te spreken, overeenkomstig de wet-Gayssot. Deze wet verbiedt het in het openbaar ontkennen van het bestaan van misdaden tegen de menselijkheid.
Uiteraard dient de vrijheid van meningsuiting van een afgevaardigde gewaarborgd te zijn. Bij deze stemming gaat het er echter om een individu – een universitair hoogleraar – met zijn verantwoordelijkheden te confronteren.
Daarom heb ik ervoor gestemd om de parlementaire immuniteit van Bruno Gollnisch op te heffen. Voor de overgrote meerderheid van de leden van het Europees Parlement houdt dit stemresultaat een boodschap in, en die luidt dat er in het Europa van “dat nooit meer” geen plaats is voor het ontkennen van dit soort misdaden. 
Jean-Marie Le Pen (NI ),
   – Een element dat van fundamenteel belang is voor de affaire waarin onze collega Gollnisch is verwikkeld – en dat in de eerste drie versies van het verslag van mevrouw Wallis dan ook inderdaad was opgenomen – blijkt in de laatste versie van dat verslag vreemd genoeg verdwenen. Ik heb het dan over . Dat is het vermoeden dat de strafrechtelijke vervolging is ingesteld met de bedoeling de afgevaardigde politieke schade te berokkenen. Het Europees Parlement heeft altijd het principe gehuldigd dat de immuniteit niet wordt opgeheven als er een vermoeden bestaat dat de strafrechtelijke vervolging is ingesteld met de bedoeling de afgevaardigde in kwestie politieke schade te berokkenen. Daarvoor is in deze affaire voldoende bewijs voorhanden. Er is hier beslist sprake van meer dan alleen maar een vermoeden.
Dat de politiek zich in deze affaire heeft gemengd blijkt duidelijk uit de betrokkenheid van de toenmalige minister van justitie, de heer Perben. De heer Perben is kandidaat voor de gemeenteverkiezingen in Lyon en dus een rechtstreekse politieke rivaal van de heer Gollnisch. Het was de heer Perben die opdracht tot vervolging heeft gegeven, terwijl in het onderzoek de onschuld van de heer Gollnisch was aangetoond. De officier van justitie van Lyon heeft dat destijds in een communiqué erkend en dat communiqué is in alle media openbaar gemaakt. We begrijpen dus niet waarom de rapporteur in de laatste versie van het verslag geen rekening heeft willen houden heeft met de mogelijkheid van . Uit de feiten en omstandigheden van deze affaire blijkt namelijk dat de door de gerechtelijke autoriteiten genomen maatregelen erop gericht waren deze afgevaardigde politieke schade te berokkenen. 

Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het verslag Fourtou gaat over dingen die in Spanje gebeurd zijn, en wel in de regio Valencia. Veel Europese burgers zijn van mening dat ze daar zeer onrechtvaardig behandeld zijn, dat de regionale bepalingen niet deugen en vooral dat ze door de nationale, regionale en lokale instanties verkeerd geïnterpreteerd zijn. We zijn blij dat de regionale overheid van Valencia na ons initiatief heel constructief heeft meegewerkt en vooral dat de wet nu veranderd wordt. Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuwe wet.
We moeten duidelijk maken dat het Europees Parlement niet bevoegd is voor het afschaffen van regionale bepalingen die niet deugen. Als het om Europees recht gaat, moeten wij ons daar natuurlijk mee bezig houden, maar het Europees Parlement is niet voor alles bevoegd. 
José Manuel García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ga drie kanttekeningen maken en kom dan tot een slotgedachte.
Nu veel van de amendementen die de rapporteur zelf heeft ingediend zijn verworpen, krijgt het verslag waarover we zojuist gestemd hebben een bepaalde absurditeit over zich die het Parlement niet kan negeren. Paragraaf 6, zoals hij is opgesteld, en niet zoals hij had moeten worden opgesteld volgens het verslag van de rapporteur, verplicht de nationale en regionale wetgever tot het nemen van een serie concrete maatregelen die exclusief onder zijn bevoegdheid vallen. Ik doe hier geen beroep op het subsidiariteitsbeginsel: het gaat hier om een duidelijke inbreuk op bevoegdheden. Hetzelfde geldt voor het erratum, dat de opschorting beoogt van de toepassing van een heuse wet, die aangenomen is door een wettig regionaal parlement en die niet nietig is verklaard door het Spaanse Constitutioneel Hof: dit is een zeer duidelijke inbreuk op bevoegdheden door dit Parlement.
In de tweede plaats wordt bij overweging J ook tegen het door de rapporteur zelf geformuleerde amendement in, en op instigatie van de Spaanse sociaal-democraten, gezinspeeld op het bestaan van strafbare feiten. Strafbare feiten moeten in iedere rechtsstaat, zoals de Voorzitter bekend is, ten laste worden gelegd en worden vastgesteld en gepreciseerd door een rechtbank, in overeenstemming met een heel oud beginsel: .
Gerard Batten, Graham Booth, Jeffrey Titford en Thomas Wise (IND/DEM ),
   . – De afgevaardigden van de UKIP-Fractie hebben tegen dit verslag gestemd, niet omdat ze geen sympathie en begrip tonen voor de grondbezitters in Valencia die hun eigendomsrechten kwijt zijn ten gevolge van een oneerlijke wet, maar omdat ze het volstrekt oneens zijn met het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie, dat geen rechtsgrond heeft maar in het verslag wordt gebruikt als argument voor interventie door de EU in deze kwestie. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   –Landinrichtingsproblemen in de autonome regio Valencia zijn geen zaak voor het Europees Parlement of voor de EU überhaupt. Volgens de redenering in het verslag vallen alle politieke kwesties onder de verantwoordelijkheid van de Europese instellingen. Dat betekent dat de gekozen nationale volksvergaderingen van de lidstaten en diverse door de burgers gekozen regionale en lokale vergaderingen gepasseerd zouden kunnen worden.
Wij stemmen tegen dit verslag.
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   –Ik vind dat de EU zich niet moet bemoeien met de manier waarop een land zijn zaken tot in detail plant. In dit geval hebben de politici van de Groenen in het betrokken land mij echter uitdrukkelijk verzocht om vóór te stemmen, omdat hun democratie bedreigd wordt. Aannemers kopen politici om en trekken zich niets aan van wetten en democratie. Mijn collega’s vinden dat het probleem onder de aandacht van het buitenland moet worden gebracht om een reactie bij het establishment los te maken. Daarom stem ik vóór het advies over het verzoekschrift dat door 15 000 mensen is ondertekend en aan het Parlement is gericht. Dat betekent echter niet dat ik wil dat de conclusies leiden tot wetgeving die in de hele EU geldt. 
John Whittaker (IND/DEM ),
   . – Als fractie zijn wij van mening dat de EU niet op deze manier kan doorgaan buiten de kaders van enig verdrag. Dat leidt tot ondeugdelijke jurisprudentie, die vervolgens van invloed is op het stedenbeleid, stedenbouwkundige kwesties in de lidstaten en de financiële situatie van grondbezitters en huurders. Het is sowieso strafbaar om aan een tekst van politieke aard een juridische status toe te kennen (overweging L). Daarom hebben wij tegen dit verslag gestemd. 

Christoph Konrad (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte collega's, we hebben net gestemd over het verslag Bersani, en ik was daarvoor schaduwrapporteur. Dit verslag is een goed compromis. Sommigen willen dat de Europese Unie meer fiscale bevoegdheden krijgt, anderen zijn daar juist tegen, of het nu gaat om de belastinggrondslag voor ondernemingen, of om de hoogte van de vennootschapsbelasting. Tijdens de stemming heb ik echter gehoord dat het Europees Hof van Justitie een arrest heeft uitgevaardigd in de zaak-Marks [amp] Spencer. In dit geval bestaat plotseling de mogelijkheid dat dit bedrijf bij de consolidatie in Groot-Brittannië winsten en verliezen in Europa kan consolideren, waardoor het Verenigd Koninkrijk tientallen miljoenen moet betalen aan het bedrijf.
Ik wil geen oordeel uitspreken over deze zaak. Ik wel echter wel duidelijk zeggen dat wij een rechtsgemeenschap willen vormen. Dit Parlement heeft een wetgevende functie, dus hebben wij die als leden van het Parlement ook. Dit is weer een voorbeeld van rechterlijk recht, en daaraan moeten we eens een principieel debat wijden. Ik vind niet dat dit de toekomst van de Europese Unie mag zijn. 
Ole Christensen, Dan Jørgensen, Henrik Dam Kristensen, Poul Nyrup Rasmussen en Britta Thomsen (PSE ),
   –De delegatie steunt minimumbelastingtarieven en een geconsolideerde gemeenschappelijke belastinggrondslag voor vennootschappen die in ten minste twee landen actief zijn. Door een geconsolideerde gemeenschappelijke belastinggrondslag en minimum belastingtarieven voor vennootschappen zal de interne markt beter functioneren en dit zal tegelijkertijd de trend tot belastingconcurrentie tegengaan, waardoor onze sociale modellen in Europa worden bedreigd.
De delegatie vindt belastingheffing volgens het stelsel van het land van herkomst geen goed idee, omdat dat concurrentievervalsend kan werken tussen buurlanden met verschillende belastingregels.
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  De vennootschapsbelasting was al een van de onderwerpen die deel uitmaakten van het zogenaamde Monti-pakket voor de harmonisering op fiscaal gebied. Na de goedkeuring van de Lissabon-strategie kreeg de totstandkoming van een interne markt zonder fiscale hindernissen een nieuwe stimulans. Dit voorstel is gebaseerd op artikel 94 van het Verdrag betreffende de onderlinge aanpassing van wetgeving en streeft een geconsolideerde gemeenschappelijke belastinggrondslag voor ondernemingen na.
De doelstellingen zijn duidelijk: het wegnemen van fiscale belemmeringen voor bedrijven met grensoverschrijdende activiteiten en het scheppen van de voorwaarden, teneinde de grote multinationale ondernemingen met één stelsel te laten werken voor dividendbetalingen en grensoverschrijdende verrekening van winsten en verliezen, waardoor herstructureringen, fusies en overnames van bedrijven worden vereenvoudigd. Daarmee draagt het voorstel bij tot de invoering van het statuut van de Europese Vennootschap en leidt het tot meer mogelijkheden voor deze bedrijven om zich op “wettige” wijze te onttrekken aan belastingheffing en niet tot het vermijden van belastingontduiking, zoals in het verslag wordt beweerd. In zijn streven naar maximalistische wetgeving stelt het Europees Parlement zelfs de mogelijkheid voor op dit terrein over te gaan tot versterkte samenwerking, mocht een aantal lidstaten deze weg niet willen inslaan.
Wij hebben deze aanpak altijd verworpen, daar het een aantasting is van de fiscale soevereiniteit van de lidstaten en geen oplossing vormt voor het fundamentele probleem van de belastingdruk op arbeid. Daarom hebben wij tegen dit verslag gestemd. 
Claude Moraes (PSE ),
   . – Ik juich het werk van de Commissie op dit terrein toe, maar wil niet vooruitlopen op de uitkomst van de technische werkgroep van de EU die is opgezet om zich over deze kwestie te buigen, door te vragen om wetgeving op dit gebied.
Ik ben van mening dat de EU alle methoden om investeringen aan te trekken moet onderzoeken en ik ben er niet van overtuigd dat een geharmoniseerde belastinggrondslag leidt tot meer buitenlandse investeringen in met name de Londense City. 
Eoin Ryan (UEN ),
   . – Ik ben er stellig van overtuigd dat belastingconcurrentie noodzakelijk is. Ik verwerp de bewering dat belastingharmonisatie een oplossing is voor het gebrek aan concurrentie in Europa.
Een geconsolideerde belastinggrondslag zou het fiscale beleid van de lidstaten in een keurslijf dwingen. Als een regering een economische activiteit door middel van heffingskortingen voor onderzoek en ontwikkeling een vliegende start wil geven, moet die lidstaat daarvoor eerst unaniem toestemming van de Raad krijgen.
Is dat onze visie op Europa? Een Europa waar een geconsolideerde benadering betekent dat de voorafgaande toestemming van alle 25 lidstaten nodig is om binnenlands fiscaal beleid te kunnen maken? Terwijl Europa druk bezig is met dat soort beslissingen, zal de concurrentie op de mondiale markten ervoor zorgen dat investeerders naar elders vertrekken. Dat is niet mijn visie op Europa. Fiscale flexibiliteit is van cruciaal belang als we het concurrentievermogen van Europa willen verbeteren.
Onderzoek en ontwikkeling is slechts één onderdeel van de mix die bepalend is voor het concurrentievermogen. We moeten niet vergeten dat belasting er ook één is. En belastingconcurrentie is gezond.
Volgens dit verslag kan de neiging tot concurrentie op belastingtarieven tot een uitholling van belastinginkomsten leiden. Dit is een zeer kortzichtige kijk, niet in de laatste plaats omdat Polen en Ierland het tegendeel bewijzen. 
Peter Skinner (PSE ),
   . – De Labour Party in het Europees Parlement (EPLP) juicht het werk van de Commissie op dit terrein toe, maar wil niet vooruitlopen op de uitkomst van de technische werkgroep van de EU die is opgezet om zich over deze kwestie te buigen, door te vragen om wetgeving op dit gebied.
De EPLP is van mening dat de EU alle methoden om investeringen aan te trekken moet onderzoeken en is er niet van overtuigd dat een geharmoniseerde belastinggrondslag leidt tot meer buitenlandse investeringen.
Het standpunt van de EPLP is dat deze harmonisatie van de belastinggrondslag wel eens tot hogere tarieven zou kunnen leiden met harmonisatie in een later stadium, wat niet gewenst is.
De EPLP is voorstander van betere samenwerking als lidstaten deze geconsolideerde benadering van de belastinggrondslag wensen toe te passen, zolang de juiste procedures worden gevolgd en er geen precedent wordt geschapen voor toekomstige belastingsamenwerking. 


De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A6-0365/2005) van de heer Alvaro, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bewaring van gegevens die zijn verwerkt in verband met het aanbieden van openbare elektronische communicatiediensten en tot wijziging van Richtlijn 2002/58/EG (COM(2005)0438 – C6-0293/2005 – 2005/0182(COD)). 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het compromis dat werd bereikt over het voorstel voor een richtlijn dat de Commissie slechts drie maanden geleden heeft ingediend, is het resultaat van het serieuze, professionele en intensieve werk dat de drie instellingen van de Europese Unie samen hebben verricht. Ook is dit het resultaat van de vastberadenheid van alle instellingen om het terrorisme en de georganiseerde misdaad gezamenlijk aan te pakken.
Als het Parlement zich, naar ik hoop, zal uitspreken vóór het compromis, zullen de 25 lidstaten van de Unie een gemeenschappelijke wetgeving hebben voor het bewaren van telecommunicatiegegevens. Daardoor zal de strijd van justitie en politie voor de bescherming van het recht op veiligheid van de Europese burgers doeltreffender worden. Dit is op zich al een belangrijk resultaat, een eerste maar fundamentele stap in de richting van een geleidelijke harmonisatie van de nationale wetgevingen.
Met het bereiken van een akkoord zal bovendien het accent komen te liggen op de mogelijkheid om de vraagstukken die voor de Europese burgers van fundamenteel belang zijn, binnen een communautair en niet langer binnen een intergouvernementeel kader aan te pakken. Zo krijgen niet alleen de Commissie en de Raad, maar ook het Parlement de mogelijkheid, of liever gezegd het recht, om volledig en op voet van gelijkheid betrokken te worden bij deze vraagstukken. Daarom wil ik hier in het openbaar duidelijk maken dat het aan de persoonlijke inzet en de moedige vastberadenheid van de heer Clarke te danken is dat wij erin geslaagd zijn om in de Raad een akkoord te bereiken over de verandering van de rechtsgrondslag, waardoor het huidige voorstel voor een richtlijn mogelijk werd. Enkele maanden geleden leek dat namelijk allesbehalve voor de hand te liggen. Dit resultaat – dit compromis – maakt het mijns inziens mogelijk om een evenwicht te bewerkstelligen tussen de noodzaak van veiligheid en de behoefte aan vrijheid, een van de hoofddoelen die de Europese Commissie en ik persoonlijk nastreven.
Met dit compromis wordt tegemoet gekomen aan een aantal van de belangrijkste verzoeken die niet alleen de Raad maar vooral ook dit Parlement hebben gedaan tijdens het intensieve debat van de afgelopen maanden. Wij hebben rekening gehouden met een aantal fundamentele vereisten, zoals de bescherming en de veiligheid van persoonsgegevens, toepassing van sancties in geval van illegaal gebruik van bewaarde gegevens, en de beperking van de toepassing van de richtlijn tot ernstige misdaden.
Ik wil bovendien in dit Parlement nog eens herhalen wat ik ook al in de Raad heb gezegd, namelijk dat het uitermate belangrijk is dat bij toepassing van het veelbesproken artikel 15 van de nu geldende richtlijn van 2002 de beginselen van noodzakelijkheid en proportionaliteit altijd worden geëerbiedigd. Dit zijn belangrijke resultaten, waarmee de grondrechten van de Europese burgers worden beschermd en de algemene beginselen van het werk van Europa als wetgever worden geëerbiedigd.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nu bij wijze van afsluiting nogmaals mijn dankbaarheid uitspreken voor het werk dat het Parlement onder dermate moeilijke omstandigheden en binnen zo beperkte tijd – in veel minder tijd dan gemiddeld noodzakelijk is voor het parlementaire werk – heeft verricht. Wij moeten erkennen dat juridisch, technisch en economisch gezien ook deze materie talrijke zeer ingewikkelde aspecten kent, en dat de standpunten over een aantal specifieke thema’s aanvankelijk inhoudelijk sterk uiteenliepen. Juist daarom wil ik nogmaals mijn persoonlijke erkentelijkheid tot uiting brengen, en zeggen hoeveel waardering ik heb voor het werk dat de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, waaraan ikzelf verscheidene keren heb bijgedragen, haar voorzitter, de heer Cavada, en de rapporteur, de heer Alvaro, hebben verricht.
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is blij met het bereikte compromis en wil aanvaarding van dit compromis door het Parlement aanbevelen. Ik hoop dat met name de amendementen 51 tot en met 92 zullen worden aangenomen, die zijn ingediend door de leden Roure en Kreissl-Dörfler namens de PSE-Fractie en door de heer Reul namens de PPE-DE-Fractie.
Mijns inziens kan en moet deze consensus verder gaan dan de door de twee grootste fracties van het Europees Parlement ingediende amendementen. Een nog ruimere consensus van dit Parlement zou mijns inziens onze burgers laten zien dat deze grote instelling en de andere Europese instellingen in staat zijn samen te werken en een concreet antwoord te geven op de vragen van onze medeburgers.
Charles Clarke,
   . – Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag zeggen dat ik mij schaar achter de woorden die mijn collega, vice-voorzitter van de Commissie Frattini, vandaag heeft gesproken.
Ik ben van mening dat er zeer veel en constructief werk is verricht, zowel door de Raad en de Commissie samen als door de Raad en het Parlement samen. Ik spreek vooral mijn waardering uit voor de heer Cavada en iedereen in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, waaronder de heer Alvaro, en de fractieleiders voor de manier waarop we deze kwesties hebben behandeld.
Ik ben zeer blij dat ik aan het eind van het Britse voorzitterschap in de gelegenheid ben aan dit debat deel te nemen. Het is een van de belangrijkste agendapunten geweest en ik hoop dat we het er over eens zijn dat deze voorstellen alledrie de Europese instellingen, het Parlement, de Commissie en de Raad, in staat stellen om het terrorisme en de georganiseerde misdaad gezamenlijk het hoofd te bieden en het signaal af te geven dat we vastbesloten zijn om onze doelstellingen samen te bereiken.
Ik ben trots op wat we tijdens dit voorzitterschap hebben bereikt. We zijn een Europese antiterrorismestrategie overeengekomen. We hebben maatregelen getroffen om de uitwisseling van informatie met het oog op de wetshandhaving te verbeteren. We hebben een strategie aangenomen om radicalisering en de werving van terroristen te bestrijden. We hebben een EU-programma opgezet om cruciale infrastructuren tegen vreselijke aanvallen te beschermen. We hebben een wederzijdse evaluatie van de praktijk en de ontwikkeling van antiterrorismemaatregelen opgezet. We hebben een witwasrichtlijn aangenomen. We zijn het eens geworden over voorstellen om de uitwisseling van informatie tussen wethandhavingsinstanties te verbeteren en we hebben een Europees actieplan ontwikkeld om mensenhandel aan te pakken. In dat verband wijs ik op het feit dat we de migratiekwesties ook veel hoger op de agenda van de Europese Unie hebben gezet. Dat is een zeer aanzienlijke reeks resultaten. Persoonlijk hecht ik echter de meeste waarde aan het punt waarover we vandaag debatteren: het doel om gemeenschappelijke normen voor het bewaren van telecommunicatiegegevens overeen te komen.
Zoals de heer Frattini al zei, was het een open debat – waarbij iedereen bereid was aan de discussie deel te nemen – maar het was ook een moeilijk debat, omdat het bepaald niet eenvoudig was een oplossing te vinden voor de principekwesties en de technische kwesties. Mijn eigen opstelling was om zo veel mogelijk te luisteren naar de standpunten die binnen het Parlement leven en met mijn collega’s in de Raad te bespreken hoe we het beste kunnen samenwerken. Eerlijk gezegd bestond er in de Raad enige scepsis over het volgen van een traject met een eerste lezing en een dergelijk procedure. Men was er niet van overtuigd dat dit tot een overeenkomst zou leiden.
Daarom is vandaag zo belangrijk. Het lijkt mij van groot belang dat we aangegeven dat met name het Europees Parlement, en niet alleen de Raad en de Commissie, zich gebonden acht aan voorstellen op dit terrein.
De instrumenten waarover we het hebben, de telecommunicatiegegevens die we beschrijven, spelen een belangrijke rol bij het onderzoeken en opsporen van terroristen en misdadigers. Het is mijns inziens essentieel dat we zorgen voor een evenredige en evenwichtige rechtsgrondslag voor de bewaring van gegevens die anders gewist of geanonimiseerd zouden worden. Het feit dat er verschillende praktijken zijn ten aanzien van de bewaring van gegevens, betekent dat het vermogen van onderzoekers en aanklagers om misdadigers en terroristen op te sporen en te vervolgen zodat ze geen kwaad aanrichten of om ze te pakken nadat ze kwaad hebben aangericht, afhankelijk is van de aanbieder van communicatiediensten waarvan een verdachte, een slachtoffer of getuige gebruik heeft gemaakt, of van het land waar ze zich bevonden. Deze verschillen geven onze tegenstanders vrij spel en daaraan willen we iets doen door middel van deze richtlijn, die we, naar ik hoop, vandaag zullen aannemen.
Er zijn veel gevallen waarin communicatiegegevens zijn gebruikt om leden van terroristische cellen en moordenaars te helpen opsporen, gijzelaars te bevrijden en personen die zeer ernstige misdrijven beramen, aan te pakken. Daarvan heb ik de Commissie burgerlijke vrijheden in september 2005 ook een aantal voorbeelden gegeven.
De Raad, gesteund door de Commissie, streeft ernaar om te komen tot een compromis tussen het Parlement en de Raad, met name door een evenwicht te vinden tussen wetshandhaving en het recht op privacy van het individu, door middel van specifieke regels over gegevensbescherming. Na wijziging zou de richtlijn lidstaten er alleen toe verplichten de bewaring van gegevens te waarborgen voor het onderzoeken, opsporen en vervolgen van ernstige strafbare feiten. Dit verzoek kwam specifiek van het Europees Parlement. We hebben ons door velen laten vertellen dat dit beperkt moest blijven tot ernstige strafbare feiten op EU-niveau. Daaraan zijn we tegemoet gekomen en de Raad is daarmee akkoord gegaan.
Wat betreft de bewaringstermijn: de voorgestelde periode in het compromis, 6 tot 24 maanden, is een compromis tussen de Raad, die een veel langere maximumtermijn voorstond – er waren zelfs lidstaten die vonden dat we op deze basis in principe helemaal geen wetgeving moesten maken – en het Parlement, dat liever een kortere bewaringstermijn had gezien. Ik ben van mening dat het compromis de wethandhavingsinstanties in staat zal stellen de benodigde gegevens te verkrijgen zonder het recht op privacy meer dan nodig te schenden.
Het voorzitterschap heeft nota genomen van de door de lidstaten, de sector en enkele Parlementsleden geuite bezorgdheid over de kosten, met name voor het opslaan van gegevens van mislukte belpogingen en dergelijke. Daarom is een beperkte lijst in de richtlijn opgenomen en vallen gegevens van mislukte belpogingen helemaal buiten de werkingssfeer van de richtlijn. Mede daarom heb ik mijn steun gegeven aan de toezegging van de Commissie en de Raad om de doeltreffendheid van de toepassing van de richtlijn samen met het Europees Parlement, de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en vertegenwoordigers van de sector regelmatig te evalueren. De ontwikkelingen op dit terrein gaan snel en het is van belang dat alle instellingen samenwerken om ons op de hoogte te houden van de beste manier om hiermee om te gaan.
Zoals ik al zei, heeft de Raad de zorgen die in het Parlement zijn geuit over gegevensbescherming en -beveiliging, zeer serieus genomen. Daarom bevatten de amendementen artikelen over gegevensbescherming, toegang tot gegevens en sancties in geval van gegevensmisbruik. Ik ben het volkomen eens met de opmerkingen uit het Parlement dat gegevens veilig moeten worden bewaard en alleen maar op wettige wijze getoond mogen worden aan personen die gerechtigd zijn deze gegevens te zien. De toegang tot deze gegevens mag niet onbeperkt zijn.
Ik weet dat dit moeilijke onderhandelingen zijn geweest over een technisch en complex onderwerp. Daarom ben ik blij met de voorwaarde dat de Commissie de toepassing van de richtlijn en het effect ervan op de sector en de consumenten volledig moet evalueren.
Ons recht op privacy, het recht op eigendom, de vrijheid van meningsuiting en het recht op leven worden door terroristen en misdadigers in gevaar gebracht. Ik ben van mening dat het, zeker in deze democratie, de plicht en de verantwoordelijkheid van democratische politici is om deze rechten te beschermen door middel van het soort praktische maatregelen dat we hier overeenkomen. Ik hoop dat we aan het eind van dit debat kunnen zeggen dat we dat voor elkaar hebben gekregen.
Ik ben van mening dat het voorstel van de Commissie, zoals de Raad dat heeft gewijzigd en met de steun van het Parlement, voorziet in een instrument dat zorgt voor een beter evenwicht tussen de noodzaak om gegevens te bewaren ter bescherming van onze burgers en de noodzaak om de privacy van individuen te beschermen en te respecteren.
We maken gebruik van nieuwe technieken die grote kansen bieden op het vlak van studie, handel en communicatie. Maar diezelfde technieken kunnen worden gebruikt en misbruikt door personen die de rechten van anderen niet respecteren en ook door hun slachtoffers. Daarom is het goed dat we alles in het werk stellen om recht te doen en burgers te beschermen. Dat is wat onze kiezers van ons verwachten en daarom moeten we, uiteraard proportioneel en democratisch, maar hopelijk als eenheid, handelen.
Ik ben blij dat het gehele Parlement morgen de gelegenheid krijgt zijn standpunt over het voorstel voor een richtlijn naar voren te brengen. De Commissie heeft door middel van de voortreffelijke bijdrage van de heer Frattini reeds blijk gegeven van haar steun. De Raad geeft zijn steun. Als u, het Parlement, ook uw steun geeft, kunnen we een historische mijlpaal vieren, waarvan een krachtige boodschap uitgaat aan alle burgers van de Europese Unie over onze vastberadenheid en ons vermogen om terrorisme en ernstige misdrijven te bestrijden, alsmede over de belangrijke rol die het Europees Parlement daarbij speelt. Ik ben van mening dat die boodschap op zichzelf al belangrijk is, maar ze is ook van belang voor de toekomstige totstandkoming van een positieve en constructieve benadering van deze vraagstukken binnen de Europese Unie.
Tot besluit bedank ik nogmaals al mijn collega’s in het Parlement, van wie velen hier nu aanwezig zijn, voor de vriendschappelijke, positieve, wijze en constructieve benadering die ze hebben gevolgd bij het debat over deze kwesties. Ik ben van mening dat uw wijsheid de strijd tegen de misdaad en het terrorisme voor de hele Europese Unie naar een hoger plan kan tillen. 
Alexander Nuno Alvaro (ALDE ),
   –Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, ik ben blij dat u aanwezig bent, en dat de collega's met wie ik meer dan een jaar heb mogen samenwerken ook zijn gekomen. Het zou echter niet reëel zijn om van mij te verwachten dat ik hier stralend van vreugde naar toe zou komen. Ik heb namelijk naar uw betoog geluisterd en ben een andere mening toegedaan dan u. Ik geloof bijvoorbeeld niet dat we ooit werkelijk hebben kunnen kiezen tussen de ene en de andere rechtsgrondslag. Dat is namelijk glashelder, daarvoor hebben we Verdragen, waarin dat heel duidelijk wordt geregeld. De Commissie heeft trouwens ook voorgesteld om artikel 95 te gebruiken, en op basis daarvan heeft het Parlement het medebeslissingsrecht. Het is beneden de waardigheid van dit Parlement om te vieren dat we iets gekregen hebben waar we sowieso recht op hebben. Maar goed, anderen zien dat misschien anders.
Persoonlijk ben ik van mening dat we een heel bewuste keuze hebben gemaakt, en het zou ook niet verstandig zijn geweest als de Raad alleen een besluit had genomen. Dat weten we van de juridische diensten, ook van die van de Raad. We weten ook dat er in de Raad geen eenparigheid van stemmen tot stand had kunnen worden gebracht. Daarom was het tactisch heel verstandig om deze zaak aan het Parlement voor te leggen.
Ook inhoudelijk ben ik het helemaal niet met u eens. In de commissie hebben leden uit alle fracties samen een duidelijke koers bepaald, in bepaalde gevallen zelfs met algemene stemmen, we hebben uitstekende amendementen opgesteld. Tijdens de eindstemming hebben 33 leden voor de ontwerpresolutie gestemd, bij 8 stemmen tegen en 5 onthoudingen. Dat spreekt toch boekdelen. Daaruit blijkt immers wel hoe de op een na de grootste commissie dit ziet, en wij zijn de enige officiële instantie van het Parlement die zich hiermee heeft beziggehouden.
Ook wat betreft de termijnen voor het bewaren van de gegevens ben ik het niet met u eens, maar dat wist u al. Ik had van het begin af een heel andere visie, en in de compromissen die we in de commissie hebben gesloten heb ik mezelf weliswaar niet verloochend, maar ik ben veel verder gegaan dan u. Nu hebben we voor deze kwestie een artikel X, waarin wordt bepaald dat de lidstaten de termijnen voor het bewaren van de gegevens naar eigen goeddunken kunnen verlengen. Ze hoeven het de Commissie alleen maar mee te delen, zodat die de kans krijgt om binnen zes maanden vast te stellen of dat tot een handelsbelemmering of tot een verstoring van de interne markt zou kunnen leiden. Het is interessant dat niet wordt bekeken of hiertegen juridische bezwaren of bezwaren vanuit het oogpunt van de grondrechten zouden kunnen zijn. Dat kan tot excessen leiden. Zo zijn onze zeer gewaardeerde oosterburen, de Polen, van plan om de gegevens vijftien jaar lang te bewaren. Een interessant idee!
We zijn het echter niet eens geworden over de kosten. Dit schept een precedent, want voor het eerst moeten de betrokken ondernemers en de burgers betalen voor iets wat de overheid bestelt. Ik erken natuurlijk dat we bepalingen inzake de gegevensbescherming en de bescherming van de bevolking hebben opgenomen, en dat we sancties kunnen opleggen. Dat is een goede zaak, en daar ben ik ook blij mee. Dat kost de Raad echter geen cent, want hij verschuift het probleem naar de nationale wetgeving. En die is zeer eenvoudig toe te passen, dat zult u ook wel weten.
We hebben overleg gevoerd met de Commissie over de inhoud, en kwamen tot de volgende conclusie: 
"Het is overduidelijk dat de tekst in heel wat belangrijke opzichten afwijkt van ons oorspronkelijke voorstel. Als ons voorstel was goedgekeurd zou dit tot vrijwel volledige harmonisatie hebben geleid. Het compromis leidt slechts tot gedeeltelijke harmonisatie." 
De Europese Commissie en de parlementaire commissie zijn er niet in geslaagd om alle aspecten van het bewaren van gegevens te regelen, wat we oorspronkelijk wel van plan waren. Daarom vraag ik me toch wel af hoe sommigen dit als een doorslaand succes kunnen beschouwen. We bieden de lidstaten een maatregel om te bereiken wat ze met Richtlijn 2002/58/EG niet hebben kunnen bereiken. Hoe dat er in de praktijk uit zal zien wordt in hoge mate aan de lidstaten overgelaten omdat we een bijzonder flexibele regeling hebben uitgewerkt. We pretenderen de wetgevende macht in Europa te zijn, maar ik geloof niet dat we dit deze keer hebben waargemaakt.
Ik geloof ook dat er nog andere misverstanden zijn ontstaan over de bevoegdheden en de toekomstige voorrechten van dit Parlement. De laatste zin van een persmededeling van de Sociaal-democratische Fractie van 8 december luidt als volgt: 
 "Van nu af aan zal het Parlement alle dossiers in dit verband volgens de medebeslissingsprocedure behandelen. Dat geldt ook voor de herziening van de onderhavige richtlijn." 
Dat laatste is waar, maar ik betwijfel ten zeerste dat we van nu af aan alle onderwerpen die iets te maken hebben met de bestrijding van het terrorisme volgens de medebeslissingsprocedure zullen behandelen. De Raad moet op dit terrein namelijk met eenparigheid van stemmen beslissen.
Ik weet ook dat Ierland na onze beslissing hierover de vraag of de bevoegdheden zo juist verdeeld zijn aan het Europees Hof van Justitie zal voorleggen; dat is toch een bijzonder interessante wending. Tot slot wil ik nog wel even kwijt dat ik bijzonder teleurgesteld ben over het verloop van de samenwerking met bepaalde leden van de twee grote fracties. Ik vind de manier waarop we zijn behandeld ongelofelijk stijlloos. Eerst hadden we acht weken lang heel intensief overleg met elkaar gepleegd en nagedacht over de beste procedure; iedereen heeft water bij de wijn gedaan, iedereen heeft pijnlijke compromissen gesloten en de commissie heeft een heel duidelijk standpunt ingenomen. Dan is het toch wel bijzonder stijlloos dat een handjevol leden van de grote fracties al van tevoren een besluit neemt over een compromisvoorstel van de Raad dat officieel zelfs nog niet eens op tafel lag. Er was namelijk nog helemaal niet officieel onderhandeld met de Raad; de vertegenwoordiger van de Raad heeft zich helemaal niet aan zijn mandaat gehouden, hij heeft beweerd dat hij niet gemachtigd was om te onderhandelen! We kunnen nooit iedereen tevredenstellen, maar ik ben inderdaad wel teleurgesteld. Ik ben echter ook nieuwsgierig hoe de stemming morgen zal verlopen. Al met al kan ik toch wel zeggen dat er altijd wel mensen bereid zijn tot een redelijke samenwerking. Niet iedereen hoeft zich in de resultaten te kunnen vinden.
Herbert Reul (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer Clarke, dames en heren, de burgers verwachten van ons dat wij elkaar niet de zwarte piet toespelen, maar dat wij ervoor zorgen dat hun problemen zo snel en spoedig mogelijk worden opgelost. En de mensen verwachten van degenen die het Europees beleid vormgeven dat zij ten aanzien van het vraagstuk van de wijze waarop het terrorisme en de georganiseerde misdaad moeten worden bestreden, niet simpelweg opnieuw een resolutie aannemen en elkaar opnieuw in de haren vliegen, maar dat zij met resultaten komen. Dat was ons probleem. Voor ons op tafel ligt nu iets wat tot verbetering van de situatie zou kunnen leiden, namelijk de bewaring van gegevens. Wellicht is het geen remedie tegen alles, maar het is een remedie.
Ons probleem was hoe te bereiken dat gegevens worden beschermd en dat onschuldige burgers niet meer worden belast dan redelijkerwijs noodzakelijk is, en daarmee handelen we in overeenstemming met de terechte zorgen van de burgers. Het mocht geen eindeloos verhaal worden, maar we wilden snel resultaat zien. De burgers hebben er recht op dat hun snel resultaten worden voorgelegd.
Daarom, collega Alvaro, waren wij verplicht een oplossing te zoeken en te vinden, al was de tijd die we daarvoor hadden nog zo kort. Onze oplossing, en dat geef ik ruiterlijk toe, is niet 100 procent volmaakt, maar zij helpt nu en zij geeft de politie nu instrumenten in handen die zij eerder niet had. Zij helpt ons om te doen wat we kunnen om de bescherming van het leven van onze burgers en de bescherming van gegevens over de burgers te waarborgen.
De Raad zou ons niet verder tegemoet zijn gekomen. Het zou een eindeloos verhaal zijn geworden van kaderbesluiten en ruzies. De heer Alvaro heeft nauwkeurig beschreven hoe het Parlement maanden achtereen vragen is blijven stellen. We schoten er niets mee op omdat de Raad niet in beweging kwam. Totdat de Commissie een voorstel deed dat ons hielp de weg naar een consensus vrij te maken. De huidige consensus kon alleen worden bereikt omdat het Parlement zich flexibel opstelde en probeerde verschillende krachten bijeen te brengen. Daarmee hebben wij juist gehandeld, en daarmee hebben we ook iets gewonnen, namelijk dat er nu geen twijfel over bestaat dat dit project aan medebeslissing onderhevig is. Of hetzelfde resultaat wellicht op een andere manier en op een ander tijdstip had kunnen worden bereikt, lijkt mij geen relevante vraag. Wat mij interesseert, is dat dit project nu eind 2005 kan worden afgerond en dus van kracht kan worden.
Ik zeg "ja" tegen dit instrument, maar ik zeg "nee" tegen het willekeurig verzamelen van gegevens. En daarom zeg ik "ja" tegen de beperkte voorwaarden die wij hebben vastgesteld. Het gaat niet om alle soorten gegevens – niet alles kan worden bewaard – maar alleen om een heel beperkte categorie, op het internet: bij de bewaring van gegevens over het verkeer gaat het alleen om het begin van dat verkeer, en mislukte belpogingen worden alleen bewaard als dat op nationaal niveau al gebeurt. Wat dat betreft is er niets veranderd, en de landen die dit soort gegevens niet hebben, hoeven hieraan niet mee te doen. Zij worden nergens toe gedwongen, zij zijn daar vrij in. We hebben de voorwaarden afgezwakt. Er is een minimale bewaringstermijn van zes maanden vastgesteld – dit is overigens iets waarover wat mij betreft nog te praten valt – en 24 maanden indien de termijn wordt verlengd.
Maar ik heb nog een vraag, en dat is de vraag die ook is gesteld door de heer Alvaro. Daar zou ik graag antwoord op hebben, wellicht van de heer Clarke. Commissaris Frattini zei tijdens een raadpleging dat de vijftien jaar die door Polen wordt overwogen niet als een uitzondering kan worden beschouwd. Dit kan ik me ook niet voorstellen, maar het zou me geruststellen als de heer Clarke hierover nog iets wil zeggen, want dit kan het antwoord niet zijn.
Wat de kosten betreft, hebben wij uiteraard niet de regeling gekregen die we graag hadden gezien, maar de kostenkwestie is niet meer zo relevant als aan het begin van het proces, omdat het niet meer om gegevens in die hoeveelheden gaat. Ik ben van mening dat feitelijke veranderingen in de loop van een procedure ook in aanmerking dienen te worden genomen, en dat heeft ook gevolgen voor andere punten, zoals bijvoorbeeld de kosten die in dit geval niet meer zo aanzienlijk zijn. Hoe dan ook, we hebben enorme vooruitgang geboekt op het punt van gegevensbescherming met betrekking tot het bewaken en het mogelijke misbruik van gegevens. Alle zaken die de heer Alvaro beschreef, hebben wij gezamenlijk bereikt. Het was een moeizaam proces, maar nu is de klus geklaard. Het voorstel is nu voorgelegd en wordt hopelijk morgen aangenomen. De burgers zullen worden beschermd tegen misbruik van persoonsgegevens; er kunnen straffen worden opgelegd; er zullen geen inhoudelijke gegevens worden opgeslagen; alleen bij ernstige misdrijven worden de gegevens toegankelijk gemaakt, en zo is er nog een hele lijst. En het Parlement houdt het heft in handen: er komt geen comitologie en na twee jaar wordt er geëvalueerd. De politie krijgt nieuwe mogelijkheden, de burgers genieten nieuwe, extra bescherming van hun gegevens, en het Parlement heeft zijn invloed vergroot. Ik vind dat de burgers er recht op hebben dat wij hun bescherming tegen criminaliteit serieus nemen. 
Charlotte Cederschiöld (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, democratie en vrijheid worden niet verdedigd met inperkingen van de mensenrechten. In totalitaire staten zijn mensen schuldig totdat het tegendeel bewezen is. In rechtsstaten is een verdenking een reden tot vrijheidsbeperking. We discussiëren nu over een wet die het mogelijk maakt degenen te bespioneren die de wet zegt te beschermen. Maakt u ten minste een onafhankelijke effectbeoordeling, en wel voordat de wetgeving in werking treedt. Mensenrechten zijn niet iets om haastig en slordig mee om te gaan.
Wees eerlijk bij het wetgevende werk. Doe niet alsof het over terrorisme gaat als het eigenlijk draait om de deling van bestanden, bevolkingsregistratie, belastingen, handel en vluchtelingen. Schep geen nieuwe concurrentieproblemen in Europa. Houdt u zich aan de harmoniseringsvereiste in de gegevensbeschermingsrichtlijn, houdt u zich aan artikel 95. De voorgestelde maatregel houdt het terrorisme niet tegen. Hij dreigt het vertrouwen in de EU zelfs te schaden als hij in strijd blijkt te zijn met vrijheden en mensenrechten, en met de rechtsstaat.
Als de noodzaak van de maatregel niet kan worden aangetoond, zal de EU de lidstaten dwingen om tegen hun eigen grondwetten te stemmen, waarin artikel 8, lid 2 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden is opgenomen. Er zou een constitutionele crisis kunnen ontstaan. Het is nodig de vrijheden en rechten in het oprichtingsverdrag van de EU vast te leggen voordat de ontwikkeling te ver gaat.
Het is gemakkelijk om zich te laten meeslepen door de haat tegen terroristen, dat begrijp ik. Maar tornen aan vrijheden en rechten is toegeven aan de aanvallen op de rechtsstaat, is onze waarden in de steek laten. Handhaaf het recht op integriteit. Maak geen grote gaten in onze bepalingen betreffende gegevensbescherming. Onze Europese gegevensbescherming is een Europees recht om trots op te zijn.
Ewa Klamt,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Clarke, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, morgen zullen wij een besluit nemen over een belangrijk Europees instrument ter bestrijding van terrorisme en de zwaarste vormen van criminaliteit. Nadat het Parlement het oorspronkelijke kaderbesluit van de hand heeft gewezen vanwege de verkeerde rechtsgrondslag, voorziet de ontwerprichtlijn van de Commissie nu wel in medebeslissing door het Parlement.
Net als de lidstaten in de Raad begonnen wij met zeer uiteenlopende zienswijzen en verschillende opvattingen, maar uit onze discussies kwamen houdbare compromissen voort. Vanaf het begin hebben wij, met de bedoeling snel en doeltreffend te werken, informeel met de Raad onderhandeld, wat een gebruikelijke procedure is. Ook gebruikelijk bij democratische besluiten is dat er naar meerderheden voor een standpunt wordt gezocht en dat er compromissen worden gesloten. De door de beide grote fracties voorgestelde compromissen kunnen rekenen op een brede meerderheid in dit Parlement.
De rapporteur, de heer Alvaro, vindt deze manier van doen stijlloos, maar het was niet mogelijk om met hem tot overeenstemming te komen, omdat hij in de eindfase van de onderhandelingen niet in Brussel was. Toen de twee grote fracties overeenstemming hadden bereikt over een standpunt, werd het Britse voorzitterschap van de Raad op de hoogte gesteld. Op deze basis werd het mogelijk tot overeenstemming te komen binnen de Raad.
De volgende punten kunnen tot de successen van dit Parlement worden gerekend. Wij wisten het aantal soorten gegevens aanzienlijk te verminderen in vergelijking met het Commissievoorstel. Waar het om misdrijven ging, liepen de meningen uiteen van "toepassen op alle misdrijven" tot "uitsluitend terrorisme", en we kwamen uit op: "ernstige strafbare feiten zoals vastgelegd in de nationale wettelijke voorschriften, onder verwijzing naar het Europees aanhoudingsbevel." Het is een grote verdienste van het Europees Parlement dat wij de gegevensbescherming zo veel mogelijk in de richtlijn hebben verankerd. We hebben de gulden middenweg weten te bewandelen tussen enerzijds de bescherming van de burger tegen ernstige misdaden en anderzijds de bescherming van de privé-sfeer.
Wolfgang Kreissl-Dörfler,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in tegenstelling tot wat sommige berichten melden, stemmen we morgen niet over het document van de Raad over de bewaring van gegevens, maar over een compromis dat voorafgaand aan de laatste commissiestemming op moeizame wijze is bereikt tussen een meerderheid van de leden van de commissie en de Raad. Het Europees Parlement wordt nu voor het eerst betrokken bij de derde pijler, die van de interne veiligheid, waarop medebeslissing van toepassing is. Dit werd niet door alle lidstaten wenselijk geacht, ook niet door mijn regering. Het zal een hele toer worden om te beslissen waar het Europees niveau invloed mag uitoefenen op het nationaal niveau, zonder daarbij de rechten van de nationale parlementen onnodig te beknotten en/of hun bevoegdheden uit te hollen. Daarom heeft de Duitse minister van Justitie, Brigitte Zypries, een parlementaire evaluatie voorgesteld.
Dit Parlement is er in ieder geval in geslaagd om de Raad tot overeenstemming te bewegen en wezenlijke verbeteringen aan te brengen in hetgeen de Raad oorspronkelijk had voorgesteld. Bewaring van gegevens is een – maar niet het enige – belangrijk instrument bij de bestrijding van zware criminaliteit, van de internationale georganiseerde misdaad en van het terrorisme. Sommige lidstaten, zoals het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Zweden, zetten dit instrument al in. Des te belangrijker was het voor ons om passende minimumgaranties op te nemen op Europees niveau, voordat de nationale wetgeving – waarover wij geen zeggenschap hebben – veel verder zou gaan dan dit voorstel.
Zo hebben wij uit kostenoverwegingen en in het belang van de gegevensbescherming weten door te drukken dat standaardgegevens over het begin van een mobiel telefoongesprek kunnen worden opgeslagen, maar niet over het eind; trefwoord: Ook de gegevens over zogeheten "mislukte belpogingen" worden niet bewaard, behalve als de telefoonmaatschappijen deze gegevens toch al opslaan. Ook wordt het aan de lidstaten zelf overgelaten om de termijn vast te stellen waarvoor gegevens worden bewaard, van minimaal 6 maanden tot maximaal 24 maanden. Alleen waar nu al een langere periode geldt – zoals in Italië – mag de bestaande regelgeving worden gehandhaafd. Ik zou graag meer informatie hebben over wat er in het geval van Polen gebeurt.
De gegevensbescherming is echter versterkt in vergelijking met hetgeen oorspronkelijk was voorgesteld, en nationale wettelijke bepalingen blijven van toepassing op de toegang tot gegevens en het gebruik dat daarvan wordt gemaakt. Mijn fractie zal in grote meerderheid vóór dit compromis stemmen, al hadden sommigen wellicht wat minder en anderen wat meer gewild.
Nog een laatste opmerking aan het adres van de heer Alvaro: net ernaast is ook mis! 
Jean-Marie Cavada,
   – Mijnheer de Voorzitter, het oorspronkelijke voorstel van commissaris Frattini is weldoordacht en ik moet daarvoor in het kader van onze samenwerking beslist mijn waardering uitspreken. Prijzenswaardig is ook de moed die minister Clarke, de fungerend voorzitter, op dit gebied tentoon heeft gespreid. U heeft bij uw werk allebei steeds alle respect getoond voor dit Parlement, al leek aanvankelijk niets daarop te wijzen.
De stemming die we morgen zullen houden is niet alleen belangrijk – ze is van cruciaal belang. Om te beginnen omdat we met deze benadering de aanzet kunnen geven tot een communautair kader. De lidstaten kunnen vervolgens zelf bepalen welke gegevens bewaard moeten worden om bij de bestrijding van misdaad en terrorisme efficiënt te werk te kunnen gaan. Ze beslissen ook hoe lang die gegevens moeten worden bewaard.
Ten tweede is het zo dat als de vastgestelde grenzen redelijk zijn, iedereen bereid is ze te aanvaarden. Ondernemingen op het gebied van telecommunicatie houden voor het beheer van hun relaties en hun marketinggegevens in het algemeen een termijn van ten minste zes maanden aan. Deze ondergrens van zes maanden is door de nationale autoriteiten reeds voorgesteld voor de bescherming van gegevens toen we de gegevensbeschermingsrichtlijn goedkeurden.
Ten derde wil het Parlement de Raad – maar ook, en vooral, de burgers – tonen dat we behalve met economische belangen ook rekening houden met de vereisten op het vlak van de bescherming van de veiligheid en de grondrechten van de burgers.
Mijnheer de Voorzitter, ik kan in een dergelijke tragische situatie zelf geen geval bedenken waarin economische belangen voorrang dienen te krijgen boven het algemeen belang – hoeveel het ook kost en wat ook het rechtskader van de sowieso vrij dubbelzinnige verdragen moge zijn.
Als we een Grondwet hadden, zouden we nu niet met al die pijlers hoeven werken. We moeten ons echter houden aan de rechtsgrondslagen die ons ter beschikking staan. Het Hof heeft de deur onlangs echter op een kiertje gezet. Laten we die gelegenheid dus aangrijpen om de communautaire wetgeving op te stellen waaraan we zo dringend behoefte hebben.
Bij de stemming van morgen zal duidelijk worden welke tegenstrijdigheden het huidige rechtskader bevat en wat de beperkingen van dat kader zijn. Het gaat er echter vooral om dat we iets nieuws kunnen voorstellen op een gebied dat voor de burgers van zulk belang is. De burgers moeten begrijpen dat we voor hun belangen opkomen en dat we voor dat doel goed kunnen samenwerken, ook al is er tussen de instellingen enige rivaliteit en ook al zijn we het over de juridische details niet altijd eens.
Mijnheer de Voorzitter, ik besluit door namens de commissie die ik mag voorzitten aan te kondigen dat wij nu onder gewijzigde omstandigheden gereed zijn om het intelligente voorstel dat ons door de drie betrokken partijen op zulk een verstandige wijze is aangereikt te beoordelen. Ik hoop dat we de uitstekende samenwerking tussen de Raad, de Commissie en het Parlement kunnen voortzetten. 
Kathalijne Maria Buitenweg,
   . – Voorzitter, ik heb in discussies met collega's hier wel vaker gezegd dat ook voor de Verts/ALE-Fractie het recht op privacy niet heilig is, dat inbreuken erop gerechtvaardigd kunnen zijn, als de maatregelen in kwestie echt nodig, proportioneel en effectief zijn. Voor mij is het duidelijk dat wat we nodig hebben in de strijd tegen terrorisme, de strijd tegen de georganiseerde misdaad, meer investeringen zijn in gerichte opsporingen, meer investeringen in het analyseren van bestaande gegevens en betere samenwerking tussen inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
Geld kan maar één keer worden uitgegeven, zelfs onze euro. Het geld gaat nu naar massale surveillance, naar grote vissen, in plaats van naar die gerichte opsporing, en ik denk dat dit echt een foute keuze is.
Voorzitter, de opslag van telefoonverkeer had ik nog wel kunnen steunen en alle onderbouwingen die minister Clarke heeft gegeven, gingen ook alleen over het telefoonverkeer, dus dat was lekker makkelijk. Maar waar slaat het op om te gaan registreren hoe lang iemand op internet zit en de logon- en logoff-gegevens. We zitten in een tijdperk waar mensen vaak de hele dag de computer aan hebben. Die registratie is dus tamelijk onzinnig.
Voorzitter, wij hebben het in dit Huis steeds over betere regelgeving en dan krijg je zulke onzin. De kosten voor het bedrijfsleven zijn nog niet eens berekend! Dat zou ik eens moeten proberen, als ik een voorstel over milieu of sociaal beleid opstel, in de verste verte niet weten wat de gevolgen zijn. Dat zou niet kunnen, maar hier vormt het blijkbaar geen probleem.
Voorzitter, nu een woord aan de grote fracties. Ook ik, mijn fractie, was ervoor om te proberen dit snel af te ronden, dus na de eerste lezing van het Europees Parlement, maar jullie hebben nu een deal gesloten met het Britse voorzitterschap, voordat het Parlement zelfs maar een standpunt had ingenomen. Het is nu gelijk stikken of slikken.
De kleine fracties werden niet eens op de hoogte gesteld en ook de rapporteur voor dit onderwerp, de heer Alvaro, wist van niets. Dan kan Ewa Klamt wel zeggen: ja, we konden hem niet bereiken, maar de heer Alvaro heeft een telefoon en het was wel zo netjes geweest om de persoon in kwestie te informeren. Nu is een achterkamertjesdeal op het gebied van burgerrechten gesloten en dat deugt gewoon niet. Mijn fractie zal dan ook gewoon tegenstemmen. 
Sylvia-Yvonne Kaufmann,
   . – Mijnheer de Voorzitter, wat er zich de laatste weken heeft afgespeeld met betrekking tot de bewaring van gegevens is simpelweg afschuwelijk. Sinds de Commissie is gekomen met haar voorstel heeft dit Parlement onder buitengewone tijdsdruk gestaan. Van meet af aan werd ons te verstaan gegeven dat dit voorstel koste wat kost moest zijn afgehandeld voor het einde van het jaar. Alleen daarom al was het amper mogelijk om het voorstel werkelijk serieus en uitgebreid te behandelen, en dat was kennelijk ook niet de bedoeling! Dit blijkt voor mij ook uit het feit dat we morgen in wezen niet stemmen over het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, maar eigenlijk worden geacht om gewoon ja te knikken tegen hetgeen de Raad begin december heeft besloten.
Voor mij als schaduwrapporteur van mijn fractie is het gewoonweg onaanvaardbaar dat de twee grote fracties de stemming in de commissie negeren en – laat mevrouw Klamt hiervan notitie nemen – achter de rug van de rapporteur om iets heeft bekokstoofd met de Raad. Het compromis dat de fracties van de PPE-DE en PSE zijn overeengekomen met de Raad is zo rot als een mispel en stinkt dat het een aard heeft.
Mijn fractie wijst het compromisvoorstel zonder meer van de hand. Daarom heb ik samen met mevrouw Buitenweg van de fractie van de Groenen al een minderheidsstandpunt aan de commissie voorgelegd en geëist dat het voorstel morgen wordt afgewezen. Ik zal u ook zeggen waarom. De invoering van verplichte, systematische bewaring van gegevens die naar willekeurige aanleidingen en om willekeurige redenen zijn verkregen, slaat een bres in de dam die de gegevens van burgers beschermt die niet van strafbare feiten worden verdacht. Dit voorstel komt erop neer dat 460 miljoen burgers van de EU tot verdachten worden gebombardeerd. Het plan voor de bewaring van verzamelde gegevens gaat gepaard met flagrante schendingen van de grondrechten en fundamentele vrijheden van Europeanen, en tevens wordt het telefoongeheim en de bescherming van het privé-domein buiten alle proportie beperkt. De kern van beide staat op het spel. De persvrijheid, en met name de bescherming van bronnen en informanten, wordt in gevaar gebracht, en ik betwijfel – en dat zeg ik aan het adres van de Duitse afgevaardigden – of dit wel kan in het licht van de Duitse grondwet.
Tot op heden zijn het oogmerk en het doel van deze maatregel onduidelijk. Nog steeds is er geen enkele aanwijzing dat ernstige strafbare feiten door de bewaring van een enorme hoeveelheid zeer uiteenlopende communicatiegegevens, daadwerkelijk met meer succes kunnen worden opgehelderd. Uiteraard dienen de handhavingsinstanties de instrumenten in handen te krijgen om terrorisme en zware criminaliteit te bestrijden. Maar dat wil niet zeggen dat er, steeds willekeuriger, gegevens en informatie mogen worden verzameld, gekoppeld en uitgewisseld zonder daarbij rekening te houden met de rechten van het individu en zonder dat de situatie dat absoluut noodzakelijk maakt. Op die manier zal in de nabije toekomst ieder detail van het leven van onze burgers bloot komen te liggen.
Moet dit Europa soms een orwelliaanse controlestaat worden? Nee, dat wil ik niet. Juist als afgevaardigde uit het oosten van Duitsland, doe ik daar niet aan mee. Burgers algemeen verdacht maken, samen met het obsessieve verzamelen van gegevens en informatie waartoe politie en geheime diensten altijd toegang hebben, tegen dat soort politiek denken zijn de mensen in mijn land, terecht, de straat op gegaan en zij hebben het weggedemonstreerd. En dat was een goede zaak! 
Georgios Karatzaferis,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, er is een verschil tussen ons en de heren die in de banken op de voorste rij zitten: zij zijn door hun regeringen aangewezen om de macht te dienen – wij zijn door het volk gekozen om de democratie te beschermen.
Wat willen deze aangewezen regeringsvertegenwoordigers van ons, gekozen afgevaardigden? Dat wij onze volkeren in de boeien slaan. Dat wij korte metten maken met het recht op vrije meningsuiting. Dat vragen zij ons. Maar gaan wij dat ook doen? Stelt u zich eens voor dat de technologie reeds in 1940 zo hoogontwikkeld was, en Hitler deze richtlijn in handen had gehad. Dan had hij veel meer dan 6 miljoen joden omgebracht. Stelt u zich eens voor dat deze richtlijn in handen was geweest van het stalinistisch regime. Misschien was het dan nu nog aan de macht. Dat vraagt men ons vandaag. Men wil dat wij de volkeren van Europa schaden. Dat mogen wij niet toestaan.
Ze zeggen ons: “ten behoeve van de strijd tegen het terrorisme”. Maar dan gebruiken Bin Laden en zijns gelijken een openbare telefoon, kopen zij vooraf betaalde telefoonkaarten en als zij willen kunnen ze zelfs gebruik maken van internet door naar een internetcafé te gaan, om op die manier te doen en laten wat zij willen. Wat probeert men ons hier wijs te maken? En bij wie komt dit alles uiteindelijk terecht? Wel, bij de CIA natuurlijk. Gaat u de volkeren van Europa uitleveren aan de CIA? Denkt u eens na en volg dan uw geweten en niet de instructies van uw fracties en uw partijen.
Leve de vrijheid! 
De Voorzitter.
   – Ter uwer informatie wijs ik erop dat, in tegenstelling tot wat u misschien denkt, alles wat u hier vandaag zegt voor altijd zal worden herinnerd en zijn vastgelegd, want alles wordt opgenomen en gefilmd. 
Romano Maria La Russa,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de inspanningen die het Parlement en de Raad zich hebben getroost om nog in eerste lezing tot een akkoord te komen over de snelle aanneming van urgente wetgeving inzake de bestrijding van terrorisme en criminaliteit zijn lovenswaardig.
Ik ben altijd al van mening geweest dat, als zich een aanhoudend gevaar voordoet voor de vrede en de stabiliteit in de wereld, de burger onder uitzonderlijke omstandigheden en als hij daarvoor meer rust en veiligheid terugkrijgt, een beperking van zijn persoonlijke levenssfeer zal aanvaarden. Een tijdelijke beperking van de privacy is mijns inziens legitiem indien de samenleving daarbij baat heeft.
Ik geloof dat wij tevreden mogen zijn met de positieve compromissen die zijn bereikt, in weerwil van de gebruikelijke, door obstructie gekenmerkte houding van een bepaald deel van links, dat zich alleen als het toevallig goed uitkomt of alleen met woorden opwerpt als de grote verdediger van de grondrechten, en dat weliswaar om vrijheid en veiligheid voor de burgers vraagt maar uiteindelijk niet de daad bij het woord voegt, en op die manier aantoont demagogie en goedkope propaganda hoog in het vaandel te voeren.
Ik denk wel dat iedereen het er mee eens is dat er in de strijd tegen het terrorisme gerichte en beperkende maatregelen nodig zijn, maatregelen die het evenredigheidsbeginsel eerbiedigen. Mijns inziens zal er bij de onderhandelingen een tekst van onbetwistbare waarde uit de bus komen als daarin de correcties worden opgenomen waarover de EU-ministers sowieso al een akkoord hebben bereikt. Men moet ervoor zorgen dat in die tekst striktheid hand in hand gaat met de noodzaak van bescherming van de vrijheden door middel van de invoering van lange termijnen voor het bewaren van gegevens. Ook moet daarin een reeks bepalingen worden opgenomen waarmee een aantal typische beschermingsaspecten wordt geregeld en voorzien wordt in sancties voor degenen die illegaal gebruik maken van die gegevens. De richtlijn zou de lidstaten ook de mogelijkheid moeten bieden om gegevens over mislukte belpogingen te bewaren, waarbij evenwel moet worden voorzien in een aantal technische beperkingen om de kosten te verminderen.
Ik wil daarbij Italië als voorbeeld nemen. Italië is een van de weinige lidstaten die reeds specifieke wetgeving voor het bewaren van gegevens heeft aangenomen. Aangezien de Italiaanse wetgeving efficiënt blijkt te zijn, lijkt mij de mogelijkheid om gegevens voor twee jaar te bewaren, indien bijzondere omstandigheden dat vereisen, aanvaardbaar te zijn.
Ik hoop dan ook dat Italië, dat altijd bereid is tot overleg, in het kader van de harmonisering van de verschillende nationale bepalingen, zijn eigen wetgeving mag handhaven, waarvan de efficiëntie is gebleken, zoals ook erkend wordt door de Commissie, die reeds heeft laten weten dat Italië een kennisgeving van een afwijking kan indienen. 
Irena Belohorská (NI ).
   – Het verslag van de heer Alvaro is van uitzonderlijk groot belang, en dat geldt zeker nu de gehele Europese bevolking dagelijks in angst leeft voor terroristische aanslagen. De aanslagen in Londen en Madrid hebben de bevolking doen opschrikken, omdat zij gericht waren tegen burgerdoelen en tegen nietsvermoedende burgers die op weg waren naar hun werk, naar school of naar het ziekenhuis.
Enerzijds worden mensen bedreigd door degenen die terrorisme gebruiken als een middel in hun strijd tegen regeringen. Anderzijds gebruiken regeringen mensen, of maken zij inbreuk op hun recht op privacy, in hun strijd tegen het terrorisme. We mogen niet toestaan dat mensen in de gaten worden gehouden op een manier zoals we die kennen van Big Brother-achtige tv-programma's.
Mensen kiezen een regering om niet dagelijks te hoeven besluiten over publieke aangelegenheden. Regeringen hebben echter niet het recht om met de privacy van mensen om te gaan alsof dit een publieke aangelegenheid is. Daarom vind ik dat het verslag moet worden gewijzigd door hierin meer nadruk te leggen op de verplichtingen van staten ten aanzien van de tenuitvoerlegging van artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, waarin het recht op privacy is vastgelegd, opdat de voorgestelde richtlijn op geen enkel punt in strijd is met dit Verdrag. 
Ioannis Varvitsiotis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vandaag bespreken wij een van moeilijkste en belangrijkste vraagstukken die er überhaupt zijn. Wij moeten immers een evenwicht zien te vinden tussen het recht op individuele vrijheid en het recht op openbare veiligheid.
Het feit dat het oorspronkelijke ontwerp aanzienlijk kon worden verbeterd, is voor mij een groot succes, dat te danken is aan de inspanningen van zowel het Parlement als de Commissie en de Raad. Hierin wordt de lidstaten veel armslag gelaten om ten eerste binnen de termijn van 6 tot 24 maanden de periode van gegevensbewaring vast te stellen, ten tweede de delicten te omschrijven waarvoor die gegevens gebruikt mogen worden, en ten derde de justitiële autoriteiten toegang te verschaffen tot de gegevens, met voorafgaande toestemming van de rechter.
Deze veranderingen zijn zeer belangrijk en hadden mij er zelfs toe kunnen brengen de bezwaren te laten varen die ik aanvankelijk had, zeer zeker nu alle door mij ingediende amendementen zijn overgenomen. Toch kan ik niet voorstemmen. Ik geloof namelijk dat deze maatregelen in de praktijk volledig ondoeltreffend zullen blijken. Het lijdt geen enkele twijfel dat de misdadigers deze gemakkelijk kunnen omzeilen of andere manieren van communicatie zullen vinden. Zij zullen hun criminele doelstellingen bereiken, maar de maatregelen zullen van kracht blijven. Bovendien is het noodzakelijk te zorgen voor een gemeenschappelijk en unaniem optreden van de wereldgemeenschap, evenals voor betere coördinatie van de maatregelen, een juiste evaluatie van de gegevens en vooral, mijnheer de commissaris, voor verbetering van de samenwerking tussen de nationale handhavingsautoriteiten.
Tot slot zullen – zoals ook de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming in zijn advies zegt – de technische moeilijkheden bij de toepassing van de maatregelen onoverkomelijk zijn, en daarom kan ik niet voorstemmen. 
Martine Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter, we hebben tijdens dit debat geprobeerd onze emoties onder bedwang te houden, maar dat is heel moeilijk gebleken. Ik geloof dat we daar duidelijk en eerlijk in moeten zijn. We hebben behoefte aan een richtlijn betreffende de bewaring van gegevens, aangezien de handhavingsautoriteiten in de meeste lidstaten communicatiegegevens nu reeds bewaren en gebruiken. Dat is een feit, en daarom is het van belang dat we omwille van een betere bescherming van onze burgers snel wetgeving aannemen in verband met deze praktijken.
De discussies over dit verslag zijn heel moeizaam verlopen. Ik ben daarom heel blij – en trots – dat mijn fractie het door de Raad voorgestelde compromis kan aanvaarden. Niet omdat we bereid zijn wat dan ook te aanvaarden – integendeel. Mijn fractie heeft bij deze onderhandelingen steeds voet bij stuk gehouden om zo betere bescherming van de burgers te garanderen. De richtlijn heeft nu uitsluitend betrekking heeft op ernstige misdrijven. De veiligheid van de gegevens is gegarandeerd en voor de toegang tot die gegevens gelden beperkingen – oneigenlijk gebruik kan aanleiding zijn voor het opleggen van strafrechtelijke sancties. Dat zijn allemaal buitengewoon belangrijke resultaten!
Wij hebben onze eisen gesteld en geen concessies gedaan. Het gaat natuurlijk wel om een compromis en ook wij hadden graag meer bereikt. Daarom hebben wij een amendement op de wetgevingsresolutie ingediend, waarin staat dat toegang tot gegevens in de context van de derde pijler via een kaderbesluit over gegevensbescherming moet worden geregeld. Ik ben zelf rapporteur voor dat kaderbesluit en ik zal mijn verslag begin januari 2006 aan de Commissie burgerlijke vrijheden voorleggen. Wij geloven dat dit een aanvaardbaar compromis is dat een evenwicht bewerkstelligt tussen de bescherming van de grondrechten en de bestrijding van terrorisme en zware criminaliteit.
Voor het Europees Parlement is het een overwinning om in de context van een medebeslissingsprocedure reeds in de eerste lezing een akkoord te bereiken. Onze instelling heeft daarmee aangetoond dat ze tot volle wasdom is geraakt – we mogen trots zijn op dit resultaat. Ik herinner u eraan dat we het kaderbesluit over de bewaring van gegevens aanvankelijk hebben verworpen, aangezien dat besluit elke democratische discussie uitsloot. We hebben nu een opening gevonden voor de jaren die komen gaan. Ik herhaal: alle kwesties op dit gebied zullen nu via een medebeslissingsprocedure met het Parlement worden behandeld. Dat geldt zeer zeker voor de herziening van deze Richtlijn. Een dergelijke herziening zal er beslist moeten komen: de technologie ontwikkelt zich immers heel snel.
Sophia in 't Veld (ALDE ).
   – Voorzitter, mevrouw Klamt zei eerder dat ze de rapporteur niet kon bereiken en ik begrijp best dat ze zo langzaamaan een beetje aarzelingen heeft om de telefoon te pakken of een e-mailtje te sturen.
Voorzitter, ik ben tegen het compromis van de twee grote fracties en ik zal dan ook de lijn van de rapporteur steunen. Maken de voorstellen die nu op tafel liggen onze wereld veiliger? Neen, er wordt voor een groot deel schijnveiligheid gecreëerd, want de voorstellen zijn niet proportioneel, ze zijn niet effectief, want makkelijk te omzeilen, er zijn onvoldoende garanties voor de bescherming van onschuldige burgers en tenslotte, Voorzitter, is er onvoldoende garantie voor goede samenwerking en uitwisseling tussen de lidstaten, want dat is wel de sleutel tot een effectief beleid, en daar zien we nog steeds niet voldoende resultaat.
De Raad is knarsetandend akkoord gegaan met codecisie, maar, mijnheer Clarke, codecisie is geen gunst, het is een democratisch recht, en de democratische instincten van de Raad zijn op zijn zachtst gezegd niet erg diep geworteld. Snel deze wetgeving erdoor drukken, Raad, is geen zorgvuldige werkwijze en strookt dus ook niet met de betere regelgeving waarover wij het altijd hebben.
Ik moet dan ook eerlijk zeggen dat ik teleurgesteld ben, als ik zie hoe de kritische houding van dit huis in de afgelopen vier maanden als sneeuw voor de zon gesmolten is. Ik voel mij eerlijk gezegd door het compromis, dat ongetwijfeld morgen aangenomen zal worden, niet veiliger, helaas. 
Giusto Catania (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik heb mij afgevraagd waarom het Britse voorzitterschap de behandeling van deze richtlijn ten koste van alles wilde versnellen. Kennelijk heeft het heftige verlangen naar ten minste één resultaat van dit mislukte voorzitterschap ook het tempo van de behandeling van deze richtlijn beïnvloed. Ik wil mijn solidariteit betuigen met collega Alvaro, omdat volgens mij de door de PSE-Fractie en PPE-DE-Fractie ingediende compromisamendementen een verslechtering betekenen van de door de Commissie ingediende tekst en bovenal twee dingen aantonen: ten eerste dat het Parlement naar de pijpen danst van de Raad, en ten tweede dat zich ook over dit Parlement de lange schaduw van de grote Duitse coalitie werpt.
Ik ben van mening dat deze richtlijn buitenproportioneel is. Hiermee krijgt namelijk veiligheid voorrang boven vrijheid en democratie. Wij zien dat wij langzaam, geleidelijk maar onstuitbaar van een rechtsstaat verworden tot een politiestaat, en wij moeten dit proces van amerikanisering van de Europese Unie absoluut tegen zien te houden. Wij hebben één ding gevraagd: “Kunt u ons aantonen dat gegevensbewaring het terrorisme kan tegenhouden?” Op die vraag is geen antwoord gegeven. 
Johannes Blokland (IND/DEM ).
   – Voorzitter, begin oktober werd bekend dat meer dan tweehonderd politieagenten van het korps Rotterdam hadden geprobeerd om het dossier van oud-Feyenoorder Van Persie in te zien. De computer gaf de agenten geen toegang, maar registreerde wel hun namen. . Niet alleen bekende burgers die verdachten zijn in een strafzaak, ook politieagenten. Dat is wat mij bij dit voorstel het meest zorgen baart, misbruik van de bestanden door medewerkers van de bevoegde autoriteiten.
Mijn principiële bezwaar tegen dit voorstel is dat het langdurig bewaren van gegevens van iedere burger niet alleen een inbreuk is op zijn persoonlijke levenssfeer, maar ook dat hij feitelijk als verdachte wordt behandeld, maar dan zonder diens rechten. Is dit middel niet erger dan de kwaal? Het is niet aangetoond dat dit voorstel effect zal hebben, daarom hoor ik graag van Commissie en Raad een helder geluid over de wijze waarop deze richtlijn zal worden getoetst en geëvalueerd.
Rapporteur Alvaro heeft uitstekend werk geleverd en het is ongehoord dat buitenom een deal tussen de grote fracties is gesloten. Dit ondermijnt ernstig onze werkwijze. Ik steun de lijn van de rapporteur en ik wil eindigen met een citaat van George Orwell: 
Brian Crowley (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij mijn collega’s die de rapporteur hebben bedankt voor het werk dat hij heeft verricht ten aanzien van deze zeer lastige kwestie. Als ik het debat hier vandaag aanhoor, moet ik weer denken aan 11 september en de bomaanslagen in Madrid en Londen. Dit Parlement veroordeelt terecht iedereen die bij terroristische daden betrokken is, doet een beroep op de solidariteit van de lidstaten en alle instellingen van de Europese Unie en streeft naar samenwerking op het vlak van terrorismebestrijding.
Een van de ideeën die naar voren kwam, is de bewaring van gegevens. Als we luisteren naar de verschillende standpunten die in de loop van het debat naar voren zijn gebracht, wordt duidelijk dat we terug moeten naar het volgende fundamentele beginsel. Ten eerste zijn democratisch gekozen regeringen bij elkaar gekomen en het eens geworden over een voorstel. Ten tweede is het Europees Parlement bijeengekomen en het zal het hopelijk eens worden over deze voorstellen. Ten slotte moeten we het afleggen van verantwoording niet uit het oog verliezen en erop toezien dat bewakers en beschermers op hun beurt door anderen worden gecontroleerd. Ik ben van mening dat dit allesomvattende verslag alles in zich heeft om ervoor te zorgen dat we individuen die garanties kunnen geven.
Telkens als we een computer gebruiken, of het nu is om kerstcadeaus te kopen of om een vlucht te boeken, slaan de bedrijven achter die websites onze gegevens op om vervolgens hun marketingbeleid en hun productaanbod daarop af te stemmen. Laten we dat niet vergeten. Wat hier naar voren komt, is geen nieuw buitenaards wezen: informatie wordt reeds door middel van cookies opgeslagen. Daar hebben we geen controle over.
Ik heb alleen mijn twijfels over de rechtsgrondslag voor deze richtlijn. Misschien kan de commissaris of de fungerend voorzitter hierop reageren. Er is enige onenigheid ontstaan over het punt dat de kwestie door middel van een kaderbesluit en niet door middel van een richtlijn zou moeten worden geregeld, aangezien het gaat om de bestrijding van terrorisme en ernstige misdrijven. Op dit vlak kan er sprake zijn van botsende juridische opvattingen.
Het is belangrijk dat de rechten van de parlementen en regeringen van de lidstaten beschermd blijven zodat bestaande wetgeving op deze terreinen in stand kan worden gehouden. We weten allemaal dat burgers liever zaken doen met hun eigen regering dan met de regering van Europa als het gaat om de bescherming van hun rechten en garanties, dus moet er sprake zijn van een evenwicht tussen die twee. 
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in plaats van dat de rechten en de privé-sfeer van burgers worden beschermd, worden het telefoongeheim en het recht om vertrouwelijk gebruik te maken van communicatiemiddelen steeds verder ondermijnd. Uiteraard gebeurt dit altijd enkel en alleen om het nobele doel van de terrorismebestrijding te dienen. Ik vraag me alleen wel af waarom er steeds meer actie wordt ondernomen tegen onwelgevallige journalisten en op welke wijze de burger wordt beschermd als non-conformistische elementen in onze samenleving door de staat op de huid worden gezeten.
De echte criminelen, degenen die zich hebben georganiseerd in bendes en terreurgroepen, plannen hun acties niet alleen langer van tevoren – waarmee de voorgenomen bewaringstermijn achterhaald is – maar zij vinden ook voortdurend nieuwe manieren om vervolging door de staat te voorkomen. Ik geloof niet dat deze nieuwe bewakingsmaatregel ook maar iets uithaalt tegen terreurdaden, maar dat degenen die aan een beroepsgeheim gehouden zijn – zoals artsen, advocaten en journalisten – erdoor in de uitoefening van hun beroep worden belemmerd en dat er schaamteloos inbreuk wordt gemaakt op de privé-sfeer van talloze burgers.
Als de bewaring van gegevens een nieuwe stap moet worden op weg naar de totale controlestaat, dan is het in mijn ogen een absolute noodzaak dat er een minimum aan bescherming voor de burgers komt door scherpe sancties te stellen op het misbruik van de bewaarde gegevens.

Carlos Coelho (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, fungerend voorzitter van de Raad, beste collega’s, tijdens de Europese Raad van maart 2004 en de Raad JBZ van april 2004 is gepleit voor normen met betrekking tot de bewaring van gegevens, daar de moderne telecommunicatiemiddelen – met alle voordelen die zij bieden – kunnen worden gebruikt voor de internationale criminaliteit en, nog erger, voor het terrorisme.
Op basis van die beslissingen is er een kaderbesluit aan ons voorgelegd, dat het Europees Parlement heeft verworpen. Nu heeft ons dan deze ontwerprichtlijn bereikt, die – zoals onze commissievoorzitter Cavada al zei – positief is daar in het voorstel rekening wordt gehouden met de voorrechten van het Parlement, door te kiezen voor een andere rechtsgrondslag. Ik moet er helaas mijn beklag over doen dat wij in een zeer kort tijdsbestek ons advies hebben moeten opstellen. Nochtans hebben wij geprobeerd ons best te doen. De onderhandelingen verliepen moeizaam en het bereikte compromis is verre van ideaal. Dit is wel wat er haalbaar is, als we een akkoord in de eerste lezing willen bereiken.
In tegenstelling tot andere collega’s vind ik het voorstel voor een bewaarperiode van minimaal 6 en maximaal 24 maanden positief. We mogen niet het risico lopen te falen bij onze gemeenschappelijke inspanningen in de strijd tegen de misdaad, doordat gegevens te vroeg gewist of helemaal niet bewaard zijn. Ik vind het echter absoluut noodzakelijk om de veilige opslag van de bewaarde gegevens te garanderen en elke mogelijke vorm van misbruik uit te sluiten door de regels voor de bescherming en veiligheid van en de toegang tot gegevens te versterken. De lidstaten zullen gepaste sancties moeten vaststellen op grond van hun nationale wetgeving.
Als we er niet in slagen deze regels doeltreffend ten uitvoer te leggen, brengen we de grondrechten van de burgers in gevaar. De bepaling dat er binnen drie jaar een evaluatie moet komen van het systeem dat we nu goedkeuren, is een goede zaak. Ook de eis dat het door de Commissie voor te leggen evaluatieverslag transparant en openbaar dient te zijn, is positief. Hopelijk zal de evaluatie die commissaris Frattini gaat voorleggen, ons helpen een strenge beoordeling uit te voeren van de doeltreffendheid van de inzet van deze instrumenten. 
Catherine Trautmann (PSE ),
   – Mevrouw de Voorzitter, het is moeilijk een evenwicht te vinden tussen de bescherming van de privacy enerzijds en de bewaring van persoonsgegevens in het kader van de terrorismebestrijding anderzijds. In onze staten is men immers maar al te snel bereid van uitzonderingsmaatregelen algemene regels te maken.
Dit compromis, waar het Parlement aan heeft meegewerkt, is een stap in de goede richting. We mogen echter niet vergeten dat we moeten blijven streven naar een richtlijn die alle burgers in ieder land eenzelfde rechtskader biedt met precies dezelfde garanties.
Ik vind het heel belangrijk dat de aanbevelingen van de Commissie industrie, onderzoek en energie met betrekking tot ondernemingen opgevolgd worden. Ondernemingen mogen niet een instrument in dienst van regeringen worden om de burgers in de gaten te houden. We mogen ze ook niet hinderen. Voor de samenwerking met ondernemingen moeten dus strikte regels gelden, met inbegrip van een regeling voor de terugbetaling van de gemaakte extra kosten.
Tot slot is het van groot belang dat de regeling zo goed mogelijk aangepast wordt aan het web. Zij mag de ontwikkeling van het internet niet hinderen en de toegang tot ICT in de Unie niet bemoeilijken. Voor het internet en ICT is vrijheid een eerste vereiste. 
Sarah Ludford (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de huidige nationale verschillen, waardoor criminelen volgens de heer Clarke vrij spel hebben, zullen blijven bestaan en zullen door het akkoord tussen de conservatieven en de socialisten in de Raad zelfs nog groter worden. Het is een excuus om de zaken te kunnen verfraaien, om bijvoorbeeld toe te staan dat gegevens vijftien jaar worden bewaard, zoals Polen wil, om toe te staan dat er een bredere lijst van gegevens mag worden gebruikt voor doeleinden die ver afstaan van wetshandhaving, en om toe te staan dat toegang tot de gegevens mogelijk wordt gemaakt voor elke publieke of particuliere instantie; en dat allemaal voorzien van een handige stempel van goedkeuring door Brussel.
De overeenstemming die in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken is bereikt, is daarentegen een redelijk en evenredig antwoord op de strijd tegen het terrorisme. Als de leden van het Europees Parlement morgen het slikken-of-stikken-akkoord van de Raad goedkeuren, wordt hun vertrouwen beschaamt. Dit Parlement kan dan elke pretentie dat het iets geeft om de burgerlijke vrijheden of het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven, wel opgeven. Het is voor de individuele leden van het Parlement nog niet te laat om zich te verzetten tegen het feit dat hun leiders hun principes opzij zetten en instemmen met een handvest voor grootschalige controle en spionage door de staat.
Ik betreur, tot slot, de aanvallen op de heer Alvaro. Hij heeft in de commissie bijna consensus weten te bereiken. Mevrouw Klamt en mevrouw Roure gebruiken het feit dat hij drie dagen de telefoon en fax niet kon beantwoorden vanwege een officieel bezoek aan Israël, als goedkoop excuus om hem een steek in de rug te geven. 
Athanasios Pafilis (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, uit de onderhavige ontwerprichtlijn blijkt op een typische maar ook cynische manier het karakter van de Europese Unie. De Europese Unie aarzelt immers geen moment om de dankzij de strijd van de volkeren verankerde, individuele en democratische rechten gewoon af te schaffen. Let wel: af te schaffen, en niet te beperken zoals u zegt.
Ik herhaal: hier worden de vrijheid van communicatie en de bescherming van persoonsgegevens en de privacy afgeschaft. Men schaft de kern van de vertrouwelijkheid van de communicatiegegevens af. Men legt wettelijk vast dat iedereen in de gaten gehouden moet worden. Wij worden allen in de gaten gehouden, en er is zelfs voorzien in strafrechtelijke en administratieve sancties voor bedrijven die weigeren mee te doen aan dit bewakingsproces waarin geen enkel communicatiegegeven wordt weggelaten. De richtlijn is zelfs zo brutaal dat degenen die bewaakt worden, ook nog voor de kosten van hun bewaking moeten opdraaien. Afgezien van al het andere, betekent de richtlijn ook een schending van een aantal grondwettelijke bepalingen, bijvoorbeeld van de grondwet van Griekenland, en van een aantal bepalingen van internationale verdragen. Het lijdt geen twijfel dat daarmee het pad wordt geëffend voor de afschaffing van de individuele rechten en vrijheden.
Wij verwerpen de ontwerprichtlijn, die voor geen enkele verbetering vatbaar is. 
Bogdan Pęk (IND/DEM ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dit debat draait om een zaak die van het grootste belang is voor de gehele mensheid. Jaren aaneen hebben de leden van het Parlement erop gehamerd dat vrijheid het hoogste goed is voor de mensheid en dat een beschaving zonder die vrijheid niet goed tot ontwikkeling kan komen. Het klopt dat terrorisme met alle beschikbare middelen bestreden moet worden, maar die strijd mag niet ten koste gaan van de vrijheid van de mens.
Deze richtlijn voldoet op geen enkele wijze aan de doelen die erin geformuleerd zijn. Op dit moment is de technologie al voorhanden die het echte terroristen en echte criminelen erg makkelijk maakt zich aan controles te onttrekken. Wat de richtlijn wel oplevert, is het naderbij brengen van een permanente bewaking van miljoenen vrije burgers.
Ik wil de commissaris er graag op wijzen dat zulke gegevens onvermijdelijk uitlekken. Verder moet mij van het hart dat de commissaris hypocriet is. Zijn opmerkingen gisteren voor de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, toen hij zich verdedigde tegen beschuldigingen dat de CIA een aantal terroristen naar Europa had gebracht en hen daar had ondervraagd, waren van geheel andere strekking. Vandaag echter geeft hij te kennen voorstander te zijn van een maatregel die overduidelijk de burgerlijke vrijheden beknot. 
Agustín Díaz de Mera García Consuegra (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ik wil beginnen met het uitspreken van mijn tevredenheid over het akkoord dat uiteindelijk is bereikt in een vanuit politiek en technisch oogpunt zo complexe kwestie.
Dit is een kwestie waarbij veel over de implicaties is gesproken in termen van beperking van vrijheden, maar waarbij machtige, onaanvaardbare en zorgwekkende economische redenen gecamoufleerd werden; een voorstel dat onderwerp is geweest van opeenvolgende, ingewikkelde debatten, met argumenten tegen, maar ook met sterke en gerechtvaardigde argumenten vóór het voorstel. Ik weet dat het moeilijk is geweest en ook dat voor het akkoord belangrijke concessies zijn gedaan en voorstellen zijn ingetrokken.
Geachte afgevaardigden, ik ben het niet eens met degenen die stellen dat de maatregel niet opportuun, effectief of proportioneel is. Of we het nu leuk vinden of niet, onze samenleving van waarden wordt bedreigd, en of we het nu leuk vinden of niet, de instrumenten waarover we tot nu toe beschikken zijn niet 100 procent effectief gebleken bij het afwenden van deze dreiging. Daarom, geachte afgevaardigden, prijs ik, zoals ik altijd gedaan heb, dit initiatief dat we vandaag behandelen en waarvan ik hoop dat het morgen de steun zal krijgen van de meerderheid van dit Parlement.
Veiligheid tegenover vrijheid, nee. Ik zeg: onbegrensde vrijheid, maar met veiligheid; en dat eenvoudigweg omdat we zonder veiligheid niet ten volle van onze vrijheden kunnen genieten. Het terrorisme en de misdaad maken gebruik van onze twijfels en aarzelingen en speuren naar onze zwakke punten om onze samenlevingen aan te kunnen vallen. Daartegenover moeten wij alle kracht van ons democratische systeem stellen, een systeem dat altijd opkomt voor de volledige inachtneming van alle wettelijke waarborgen. Hieraan twijfelen, geachte afgevaardigden, is vraagtekens plaatsen bij het werk van onze rechters en politiemensen, en bij de vitaliteit van het democratisch systeem.
De slachtoffers verdienen onze volledige inzet. Helaas, geachte afgevaardigden, heb ik vanmiddag nog niemand over hen horen spreken. 
Stavros Lambrinidis (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het compromis van vandaag maakt korte metten met elke beschermingsmaatregel die de Commissie burgerlijke vrijheden had opgelegd, en is een toonbeeld van niet-harmonisatie.
Onder het welbekende voorwendsel van de strijd tegen het terrorisme harmoniseert de Raad slechts één ding: de bewaring van gegevens, die tot nu facultatief was, wordt verplicht gesteld, in de hoop op die manier een aantal misdadigers te kunnen oppakken. Tegelijkertijd weigert de Raad evenwel ook maar iets tastbaars op te nemen over de bescherming van miljoenen onschuldige burgers en hun rechten. De heer Clarke spreekt weliswaar over harmonisatie, maar in zijn voorstel blijven de uitzonderingen van artikel 15, lid 1 van de vorige richtlijn ongewijzigd gehandhaafd. Het resultaat daarvan is dat de Raad het licht op groen zet voor de lidstaten om alle gegevens die zij maar willen op te slaan, voor welk doel dan ook, en net zolang als zij maar noodzakelijk achten. Er is geen spoor van een echte Europese aanwezigheid, een Europese beperking of controle.
Mijn partij, de PASOK, stemt tegen. 
Mijnheer de fungerend voorzitter, ik wil op het persoonlijke vlak opmerken dat het een groot genoegen is om met u te werken, zowel professioneel als persoonlijk. Het volgende is niet persoonlijk, maar politiek van aard. We hebben uiteindelijk een voorstel dat wel luid roept om toegang door de politie, maar slechts voorzichtig rept over de bescherming van de grondrechten. Het is jammer dat we deze kans hebben laten liggen. 
Gerard Batten (IND/DEM ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de redenen die voor deze richtlijn zijn gegeven, zijn de gebruikelijke redenen van de bestrijding van het terrorisme en de georganiseerde misdaad, maar dit is slechts een afleidingsmanoeuvre. Regeringen gebruiken al de meest geavanceerde middelen om toezicht te houden op de nationale en internationale communicatie. De Verenigde Staten van Amerika hebben het Echelon-systeem, dat hen in staat stelt elke vorm van internationale communicatie te onderscheppen. De Britse regering heeft het GCHQ () in Cheltenham. Terroristen en georganiseerde criminelen zijn zich hier terdege van bewust en doen alles dat in hun vermogen ligt, om te voorkomen dat ze door deze systemen worden opgespoord en betrapt.
Deze richtlijn gaat eigenlijk over de formalisering van het instellen van een controlesamenleving en het toezicht op individuen. Er worden steeds meer bevoegdheden in de handen van de staat gelegd, ten koste van het individu. Het Britse voorzitterschap probeert dit Parlement te gebruiken om een beleid ten uitvoer te leggen dat het Britse parlement eerder al heeft verworpen. Deze richtlijn is een volgende stap op weg naar een politiestaat. Ik hoop dat dit Parlement dit voorstel voor een richtlijn zal verwerpen. 
Barbara Kudrycka (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat voorschriften inzake de bewaring van gegevens van groot nut kunnen zijn in onze strijd tegen het terrorisme en ernstige misdrijven. Daarom zijn wij dank verschuldigd aan allen die ertoe hebben bijgedragen dat hierover overeenstemming bereikt kon worden. Dat neemt niet weg dat ik ernstige twijfels heb over de interpretatie van artikel X van de richtlijn. De duur van de dataopslag mag overeenkomstig dit artikel verlengd worden tot meer dan twee jaar, mits de juiste procedure wordt gevolgd.
Toen een Poolse journalist hem vroeg of een bewaringstermijn van vijftien jaar toegestaan is, antwoordde de heer Clarke dat zelfs een dusdanig extreem lange periode verenigbaar is met de richtlijn. Nu wil het geval dat de regeringspartij in het Poolse parlement amendementen op de Poolse telecommunicatiewet heeft ingediend waarin sprake is van een bewaringstermijn van vijftien jaar. Het komt mij voor dat men hiermee de grenzen van de richtlijn wil verkennen. Ik geloof niet dat een bewaringstermijn van vijftien jaar verenigbaar is met de gedachte achter de richtlijn, die erop gericht is het recht van het individu op privacy te beschermen. Een bewaringstermijn van deze lengte is ook een flagrante schending van het principe van doelmatigheid en betekent dat de uitwerking van de richtlijn in geen verhouding staat tot de nagestreefde doelen. Daarnaast bestaat het risico dat er methoden zullen worden gebruikt die eerder passen bij een politiestaat. Deze methoden zouden de regering helpen haar plannen voor de korte termijn te verzenlijken, maar onderwerpen de burgers voor lange tijd aan verstrekkende controlemaatregelen. Er bestaat gerede kans dat gegevens die in zulke enorme hoeveelheden en zo lang worden opgeslagen, uitlekken. Als ze in verkeerde handen vallen, sterkt dat criminele organisaties, iets wat de richtlijn nou juist probeert te voorkomen. Ik zou daarom graag een duidelijk antwoord van de commissaris krijgen, evenals van de vertegenwoordiger van de Raad, op de vraag of de Commissie een bewaringstermijn van vijftien jaar verenigbaar acht met de procedure zoals omschreven in artikel X.
Ik hoop dat het antwoord van de heer Clarke aan de Poolse journalist gebaseerd was op een onjuiste interpretatie van de richtlijn, al kan het ook heel goed zijn dat hij probeerde een concessie aan de Poolse regering te doen om koste wat het kost een compromis in deze aangelegenheid te bereiken. Aangezien het hier echter om de invoering van gezamenlijke voorschriften gaat, hebben we er recht op dat deze door alle EU-instellingen op dezelfde manier uitgelegd worden. 
Michael Cashman (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dit is een zeer moeilijk debat, omdat fracties die normaal homogeen zijn, interessant genoeg verdeeld zijn. Ook politieke bondgenoten die normaal met elkaar samenwerken, zijn verdeeld. Ik heb zonder meer respect voor degenen die hun bedenkingen hebben tegen het voorstel. Ik vraag hun ook respect te hebben voor degenen onder ons die van mening zijn dat dit een manier is om de fundamentele vrijheden te beschermen. Het is belangrijk om nogmaals te stellen dat het hier niet gaat om de inhoud van de gesprekken of de inhoud op internet. Het gaat om de verkeersgegevens, en het doel is aantoonbaar ons in staat te stellen de fundamentele vrijheden te beschermen.
Natuurlijk moet hiervoor een prijs worden betaald. Er zijn kosten voor bedrijven, en er is een prijs voor ieder van ons, maar als we niets doen, is de prijs catastrofaal. We moeten de echte en vermeende gevaren aanpakken. Er zijn mensen die internet gebruiken om jonge vrouwen en kinderen in prostitutienetwerken te vangen. Als we met deze richtlijn één van die prostitutienetwerken kunnen oprollen, is alleen dat al de moeite waard. Mijn fractie en ik zijn er trots op dat we een compromis hebben bereikt waarmee de fundamentele vrijheden worden gegarandeerd en beschermd. 
Agnes Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, geachte fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, de Raad en de Commissie hebben onlangs overeenstemming bereikt over de bewaring van opgeslagen gegevens, en ik ben blij dat het mogelijk is gebleken om na lange en intensieve onderhandelingen ook een compromis te bereiken tussen dit Parlement, de Raad en de Commissie. Dit compromis kan ik steunen. Mijn dank gaat met name uit naar degenen die namens het Parlement de onderhandelingen hebben gevoerd, want zij hebben werkelijk hun uiterste best gedaan. We dienen ons er echter ook van bewust te zijn dat we ons in het spanningsveld bevinden tussen de bescherming van de grondrechten en de strijd tegen het internationale terrorisme en de georganiseerde misdaad.
In principe ben ik ook blij met de aan de telecommunicatiemaatschappijen opgelegde verplichting om bepaalde verkeersgegevens te bewaren met het oog op de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Naar mijn mening was een maximale bewaringstermijn van drie maanden volkomen voldoende geweest, maar dit compromis is er nu eenmaal en ik vind de flexibiliteit aanvaardbaar. Onze democratieën kunnen en mogen niet alles in iemands leven zichtbaar willen maken. Wat er ook moet gebeuren in de strijd tegen het terrorisme, de beginselen van de rechtsstaat moeten wij hoog in ons vaandel houden. Daarom hoop ik ook ten zeerste dat wij in Europa eindelijk één lijn zullen trekken tegen terrorisme en georganiseerde misdaad.
Net zoals de internationale organisaties die tegen recht en orde zijn, met elkaar verstrengeld zijn, moeten wij ook één front vormen om diezelfde organisaties te bestrijden. Ik hoop van harte dat wij tragische gebeurtenissen zoals die in Madrid en Londen nooit meer hoeven mee te maken.
Rosa Díez González (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil me richten tot de collega’s die zich tegen dit compromis hebben gekeerd. We maken ons zorgen over misbruik, maar we maken ons ook zorgen over het gebrek aan bescherming van de burgers.
Aangezien de democratische samenleving is opgebouwd uit beperkingen en restricties voor het individu, zou ik willen dat we onszelf een vraag stellen: hoeveel individuele vrijheid moeten we opgeven om de grondrechten, de fundamentele vrijheden en de collectieve veiligheid te waarborgen?
Ik denk dat de overgrote meerderheid van de burgers bereid is om een deel van hun vrijheid gedurende enige tijd op te geven, op voorwaarde dat de gelijkheid niet wordt aangetast en op voorwaarde dat de democratische controle en de vervolging en bestraffing van eventuele gevallen van misbruik wordt gewaarborgd.
We moeten helemaal niet kiezen tussen veiligheid en vrijheid. Vrijheid zonder veiligheid bestaat niet. Geachte afgevaardigden, ik weet waarover ik het heb: ik leef al veertien jaar met lijfwachten. Een mens kan onmogelijk vrij zijn als hij zijn kinderen niet naar school kan brengen, als hij niet over straat kan lopen, als hij elke dag onder zijn auto moet kijken om een normaal leven te kunnen leiden.
Vrijheid en veiligheid zijn onderdeel van de democratie. Geachte afgevaardigden, ik ben niet neutraal. Ik ben een gepassioneerd voorvechtster van de mensenrechten. Daarom vraag ik u om deze richtlijn en dit compromis te steunen. 
Alexander Stubb (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, vanuit Fins gezichtspunt moet ik zeggen dat ik me enigszins zorgen maak over het Britse debat hier, want we hebben enerzijds mevrouw Ludford van de Alliantie van Liberalen en Democraten, die het eens is met de heer Batten van de UK Independence Party, en anderzijds de heer Cashman, die zeer wordt geprezen door de Britse minister. Het komt niet vaak voor dat je in het Europees Parlement lof krijgt toegezwaaid door een Britse minister, dus de heer Cashman mag hiermee worden gefeliciteerd.
Desondanks wil ik drie korte opmerkingen maken. De eerste betreft het evenwicht tussen vrijheid en veiligheid. We hebben de zaak te licht opgevat, en we hebben niet het juiste evenwicht gevonden. Misschien overhaasten we de zaak. Ik heb mensen horen zeggen dat degenen die uit een land komen dat te maken heeft met een terrorismedreiging, kennelijk op een andere manier tegen dit vraagstuk aankijken dan degenen uit landen waar geen sprake van een dreiging is. Ik ben het daar niet mee eens: dit is een gemeenschappelijk probleem, en we moeten het allemaal vanuit een breder perspectief bekijken.
Mijn tweede punt betreft de kostenefficiëntie, of de efficiëntie in het algemeen. Het lijkt mij dat we elk stuk wetgeving zorgvuldig moeten doorrekenen. We moeten een raming maken en onze wetgeving daarop baseren. Dat hebben we volgens mij nog niet gedaan. We hebben nog niet hard genoeg geprobeerd te schatten hoeveel deze wetgeving kost. Volgens mij jagen we ook op de verkeerde misdadigers, want als je een crimineel bent die niet eens slim genoeg is om gebruik te maken van hotmail en prepaid mobiele telefoonnetwerken, ben je een domme misdadiger, en wij jagen dus eigenlijk alleen op domme misdadigers.
Mijn derde en laatste punt betreft de procedurele gang van zaken. Het lijkt misschien dat ik tegen dit hele initiatief ben, maar dat ben ik niet. Wat de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken heeft voortgebracht, was heel goed. Het was een goed compromis. Ik dring er daarom bij het Europees Parlement op aan om zich niet door de Raad of het Britse voorzitterschap te laten intimideren, maar een compromis te zoeken en dit erdoor te slepen. 
Edith Mastenbroek (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil me richten op het deel van deze richtlijn dat betrekking heeft op internet.
Meneer Clarke, u denkt dat het ontbreken van grote hoeveelheden gegevens over het communicatieverkeer een gevaar voor onze veiligheid is. Ik ben het daarmee niet eens. De praktijk laat zien dat juist het gebrek aan internetbeveiliging criminelen en terroristen onbeperkte mogelijkheden geeft. Ik zal u een praktijkvoorbeeld geven.
Vorige maand heeft de Nederlandse politie een groep van drie criminelen opgepakt die een netwerk van meer dan honderdduizend gekraakte pc's beheerden. De controle over deze onbeveiligde pc's stelde de criminelen in staat om allerlei soorten strafbare feiten te plegen, van grootschalige identiteitsdiefstal en aanvallen op vitale infrastructuur tot de onbeperkte mogelijkheid om iedereen die wilde betalen, anonieme toegang tot en gebruik van alle diensten op internet te geven.
Denkt u zich eens in wat er zou kunnen gebeuren als deze mannen hun diensten zouden aanbieden aan terroristische netwerken. Denkt u zich dan ook eens in hoe nutteloos gegevens over het communicatieverkeer in dit geval zouden zijn, want die zouden onschuldige mensen aanwijzen. De methoden die worden gebruikt om deze criminelen op te sporen, zijn vastgelegd in het Verdrag inzake de bestrijding van strafbare feiten verbonden met elektronische netwerken, dat alle lidstaten hebben ondertekend, maar door slechts enkele ten uitvoer is gelegd. Dat zijn de methoden die we nodig hebben om het terrorisme te bestrijden.
Het staat buiten kijf dat deze richtlijn inbreuk maakt. Het is de vraag of de richtlijn zal helpen. Op het punt van internet is hij zelfs technisch onuitvoerbaar. Ik ben het helemaal eens met mijn collega's mevrouw In 't Veld en de heer Lambrinidis. Ik ben bang voor een vals gevoel van veiligheid. Ik ben bang dat een deel van deze richtlijn zelfs een gevaar voor onze veiligheid kan opleveren. 
András Gyürk (PPE-DE ).
   – Bij de bespreking van het voorstel voor een richtlijn dat aan ons voorligt, moeten we rekening houden met vier kwesties. Ten eerste moeten de mensenrechten worden geëerbiedigd. De bescherming van persoonsgegevens moet onder alle omstandigheden worden gegarandeerd. Ten tweede kunnen we, als er misdrijven worden gepleegd met gebruik van nieuwe technologieën, de Europese opsporingsdiensten niet zonder de noodzakelijke middelen laten zitten. Ten derde kunnen we, gelet op het belang van het concurrentievermogen, de dienstensector niet opzadelen met onaanvaardbare zware en niet te rechtvaardigen lasten. En ten vierde moeten we alleen onze toevlucht nemen tot het gebruik van Europese wetgeving op terreinen waarop nationale wetgeving minder doeltreffend is. Het draait kort gezegd om: mensenrechten, doeltreffende opsporingsdiensten, concurrentievermogen en subsidiariteit. Dit zijn doelen die wij waarschijnlijk allemaal kunnen onderschrijven. Onze prioriteiten daarbinnen kunnen echter wel verschillen, en dat is ook het geval, zelfs binnen onze fracties, zoals duidelijk blijkt uit het debat dat wij hier vandaag voeren.
Dames en heren, staat u mij toe een persoonlijke beschouwing met u te delen. Ik ben een jonge Hongaarse afgevaardigde dus mijn herinneringen aan de socialistische dictatuur dateren van toen ik nog heel jong was, maar ik herinner me de steeds terugkerende waarschuwingen van mijn ouders als ik aan de telefoon over politiek wilde praten: "Dit moet je niet aan de telefoon bespreken!" Iedereen wist dat de autoriteiten telefoongesprekken afluisterden. Dit zal mijn collega-afgevaardigden uit Oost- en Midden-Europa wellicht bekend in de oren klinken. Ik zal niet ontkennen dat, deels vanwege deze herinnering, de bescherming van persoonsgegevens bovenaan mijn prioriteitenlijstje staat. Daarom is het enige compromis dat ik aanvaardbaar vind een compromis waarin de vier reeds genoemde aspecten allemaal in gelijke mate worden geëerbiedigd. Met ander woorden, een compromis dat de lidstaten voldoende bewegingsvrijheid biedt om hun opsporingsdiensten doeltreffender te maken, maar waardoor de mensenrechten niet worden aangetast.
Nog een laatste overweging: vanwege de gevoelige aard van dit onderwerp kan de nieuwe wetgeving niet in steen worden gehouwen. Ik ben van mening dat een periodieke herziening van de richtlijn gerechtvaardigd zou zijn, met name in verband met de reikwijdte van de gegevens die de autoriteiten nodig hebben. 
Inger Segelström (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, wanneer de plenaire vergadering morgen stemt over een minimale richtlijn betreffende de bewaring van gegevens, doen we dat aan de hand van een overeenkomst met de Raad en de Commissie waarbij het Parlement medebeslissingsrecht heeft. De burgers plaatsen de misdaad- en terrorismebestrijding hoog op de agenda van zaken die de EU moet aanpakken.
De burgers willen ook dat we problemen gezamenlijk oplossen en dat is ons gelukt. We hebben de persoonlijke integriteit en de mensenrechten beschermd. Bovendien krijgen de politiekorpsen in Europa moderne hulpmiddelen voor de bestrijding van criminaliteit, inclusief de georganiseerde criminaliteit zoals kinderporno, drugshandel, terrorisme en handel in vrouwen en kinderen voor de prostitutie. Daar ben ik heel blij om, dus ik wil iedereen hartelijk bedanken voor de goede samenwerking. We moeten dit samen aanpakken, en we moeten datgene wat ons allen hier verontrust, gezamenlijk in de gaten houden. 
Piia-Noora Kauppi (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil eerst de heer Alvaro bedanken voor zijn uitstekende werk als rapporteur van het Parlement voor deze kwestie. Mevrouw Cederschiöld heeft als rapporteur voor advies eveneens uitstekend werk verricht. Ik hoop oprecht dat uw inspanningen niet tevergeefs zullen zijn, want het resultaat dat moeizaam is bereikt, is in de laatste minuut omzeild door een akkoord tussen de Raad en de Commissie en door, het is beschamend het te moeten zeggen, de twee grootste fracties in dit Parlement.
Het is geen goed idee om dit voorstel er snel door te jagen. We zijn het er inderdaad allemaal over eens dat terrorisme efficiënt moet worden bestreden We zijn het er allemaal over eens dat elektronische communicatiegegevens heel nuttig kunnen zijn bij het opsporen van terroristen, drugssmokkelaars en mensenhandelaars. Dat soort informatie moet inderdaad worden bewaard, en moet worden gebruikt tegen de mensen die een bedreiging voor onze samenleving vormen. Maar niet alle burgers mogen als crimineel worden behandeld. Ik ben er niet van overtuigd dat het compromispakket dat wordt voorgesteld, een evenwichtig pakket is. Ik geloof evenmin dat we voldoende informatie tot onze beschikking hebben over de invloed die dit voorstel zal hebben op de privacy van individuen, en over het soort bedreigingen dat de richtlijn kan opleveren voor de burgerlijke vrijheden.
Ik ben tegen dit voorstel. Ik ben er op de eerste plaats tegen omdat het zogenoemde compromis toestaat dat bewaarde gegevens worden gebruikt in het onderzoek naar ernstige strafbare feiten, zonder dat is gedefinieerd wat er wordt verstaan onder ernstige strafbare feiten. Zijn schendingen van de intellectuele eigendomsrechten in peer-to-peer netwerken voldoende ernstige strafbare feiten om toegang te geven tot de bewaarde gegevens? Dat zou je kunnen geloven wanneer je de verklaringen leest van de inhoudsector. Als we terrorismewetten aannemen en tegelijkertijd andere doelstellingen proberen te verwezenlijken, moeten we minstens de gelegenheid krijgen hierover te debatteren en ze fatsoenlijk onder de loep te nemen, en hebben we recht op de juiste procedures.
Op de tweede plaats laten we te veel besluitvorming over aan de lidstaten. Bij elektronische communicatie zijn grenzen echter artificieel. Volgens welke rechtspraak moet bijvoorbeeld de ernst van een strafbaar feit worden beoordeeld wanneer een pakket IP-gegevens wordt rondgestuurd in meerdere lidstaten?
Op de derde plaats ben ik tegen dit voorstel omdat het voorstel volledig open laat welk soort kosten het voorstel met zich meebrengt, en wie deze kosten zou moeten dragen. Er zijn verschillende schattingen gepresenteerd, en het staat buiten kijf dat de kosten voor de aanbieders van telefoon- en internetdiensten hoog zijn. Deze kosten moeten minstens worden vergoed als we nieuwe eisen voor het bewaren van gegevens gaan opleggen. 
Libor Rouček (PSE ).
   – Dames en heren, een aantal sprekers heeft geprobeerd de indruk te wekken dat deze richtlijn opgesteld had kunnen zijn in een politiestaat. Ik ben het niet eens met die zienswijze. Ik denk juist dat deze richtlijn, die in samenwerking tussen de Raad, het Parlement en de Commissie tot stand is gekomen, bijdraagt tot behoud van de mensenrechten en de burgerrechten, met name van het recht op leven en het recht op veiligheid. Om die reden zal ik morgen tijdens de stemming het verslag steunen. Ik denk dat het recht op privacy en het recht op bescherming van persoonsgegevens enerzijds en de strijd tegen het terrorisme anderzijds elkaar niet bijten. 
Franco Frattini,
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik meen wel te mogen zeggen dat door het debat en het politieke proces dat de afgelopen weken in dit Parlement heeft plaatsgevonden het Parlement niet alleen een sterkere rol heeft gekregen in de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad, maar dat hierdoor ook het imago van de drie instellingen is verbeterd.
Ik heb een van de vele sprekers horen zeggen dat deze richtlijn een ondemocratisch instrument is. Iemand had het zelfs over Stalin en Hitler. Deze richtlijn is juist een overwinning voor de democratie, een belangrijk en evenwichtig instrument, dat nodig is voor de burgers en vooral voor degenen die de misdaad bestrijden en die daarvoor soms een persoonlijke prijs betalen. Ik heb het over de onderzoeksautoriteiten, de politie.
Zoals de heer Cashman zo uitstekend zei, moeten wij ons afvragen wat de kosten zouden zijn als er geen besluit zou worden genomen, als we niets zouden doen. Willen wij doorgaan met twintig uiteenlopende rechtsstelsels, waarbij elke lidstaat in feite doet wat hij wil? Zou het niet veel beter zijn om eindelijk te zorgen voor convergentie en de weg te bewandelen van een Europese aanpak, van een richtlijn, en aldus een begin te maken met harmonisatie?
Geachte afgevaardigden, deze richtlijn is wel degelijk gegrondvest op de beginselen van noodzakelijkheid en proportionaliteit. Ik heb gehoord hoe dit in twijfel is getrokken, door bijvoorbeeld de heer Reul en mevrouw Kudrycka, die gewag maakten van een hypothese die momenteel in het Pools parlement wordt onderzocht. Ik kan u zonder meer zeggen dat een bewaringstermijn van vijftien jaar niet lijkt te stroken met de criteria van noodzakelijkheid en proportionaliteit. Ofschoon elke lidstaat de plicht heeft de proportionaliteit en noodzakelijkheid van zijn verzoek te staven, lijkt mij vijftien jaar eerlijk gezegd een extreem geval.
Ik wil nog twee afsluitende opmerkingen maken. Ten eerste dank ik al degenen, en met name de heer Díaz de Mera García Consuegra en mevrouw Díez González, die hebben herinnerd aan de slachtoffers van misdrijven, en erop hebben gewezen dat de fundamentele vrijheden hoe dan ook gegarandeerd moeten worden. Daarmee ben ik het roerend eens. Maar, geachte afgevaardigden, als iemand een gsm gebruikt om een bom tot ontploffing te brengen – zoals helaas is gebeurd – of om instructies te geven aan een bende pedofielen, is het dan niet terecht dat de politie en de rechtbank, dat wil zeggen de bevoegde instanties, over de instrumenten kunnen beschikking om dergelijke verschijnselen te voorkomen en te bestrijden?
Mijns inziens is dat terecht. Verder vind ik het terecht dat, zoals wij ook in de richtlijn zeggen, elk misbruik bestraft wordt: meer instrumenten voor de politie, meer instrumenten voor de rechtbanken van onze landen, die democratieën zijn, maar ook meer controle op eventueel misbruik.
Ik sluit af. Helaas was en is er onder de Europese instellingen onenigheid over belangrijke vraagstukken. Het is evenwel enorm bemoedigend te zien dat bij het vraagstuk van de veiligheid van onze burgers, de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad er geen verdeeldheid bestaat onder de Europese instellingen – en ik hoop dat dit morgen tijdens de stemming ook zal worden bevestigd – en dat zij alledrie zullen aantonen dat zij samen pijlsnel tegemoet kunnen komen aan de behoeften van onze burgers. 
Charles Clarke,
   . – Mevrouw de Voorzitter, allereerst hebben we als voorzitterschap geprobeerd met alle fracties in het Europees Parlement samen te werken. Ik heb respect voor de heer Alvaro als rapporteur van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken; ik heb diverse keren vergaderingen van deze commissie bijgewoond om over deze punten te discussiëren. Het zijn ingewikkelde zaken, en daarom zijn er ook verschillende meningen, maar de verschillende meningen zijn, hoop ik, wel gebaseerd op wederzijds respect.
Op de tweede plaats gaan deze voorstellen over netwerken. Netwerken zijn de moderne vorm van criminaliteit, of het nu netwerken van terroristen, van pedofielen of van drugs- of mensenhandelaars zijn. Het gaat niet om de inhoud van de communicatie, maar om het netwerk, wie er deel uitmaak van het netwerk. Het is heel belangrijk dit te begrijpen.
Wat betreft de opmerking over Polen heeft de heer Frattini helemaal gelijk met wat hij zegt. Er is een duidelijke procedure als lidstaten verder willen gaan dan de genoemde termijn. Ze kunnen de Commissie raadplegen, en de Commissie zal zich vervolgens een oordeel vormen over de evenredigheid, zoals de heer Frattini heeft gezegd, ook met betrekking tot de criteria van de gemeenschappelijke markt en het concurrentievermogen binnen de gemeenschappelijke markt. Dat is de procedure, en dat is ook duidelijk.
In antwoord op de vraag die de heer Crowley uit Ierland heeft gesteld, kan ik zeggen dat de heer McDowell, de Ierse minister, inderdaad vragen heeft gesteld over de rechtsgrondslag. We hebben advies ingewonnen van de juridische diensten van de Raad, die er heel duidelijk over waren dat dit de juiste weg is.
Mijn laatste opmerking betreft het feit dat er wordt gesproken over een politiestaat. Dit is juist het tegenovergestelde van een politiestaat. We zijn allemaal democratieën, zowel het Europees Parlement als de verschillende landen. Het zijn rechtsstaten die bepalen hoe deze techniek wordt gebruikt, en wat we hier doen, is wetgeving voorstellen. Degenen die het hebben over Hitler of Stalin of over politiestaten, hebben het volstrekt mis. Dit voorstel gaat precies in de tegenovergestelde richting. Ik hoop dat het democratische Europees Parlement, wanneer morgen de stemming plaatsvindt, in dat proces achter de democratische Raad van de Europese Unie en achter de democratische Commissie zal staan, om onze democratie te verdedigen tegen de criminaliteit die ons en onze samenlevingen aldoor probeert te verzwakken.
Ewa Klamt (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, speciaal voor mevrouw In ’t Veld en om mogelijke legendevorming over dit onderwerp tegen te gaan, wil ik iets rechtzetten. De rapporteur was tot de woensdagavond voor de beslissende bijeenkomst van de Raad in Israël. Daarom heb ik de middelen van de telecommunicatie gebruikt om de heer Alvaro reeds woensdagmiddag per e-mail van onze voorstellen op de hoogte te stellen. Voor zover ik weet, heeft mevrouw Roure hetzelfde gedaan. Mevrouw Kaufmann en mevrouw Buitenweg waren van mening dat er een deal was gesloten achter de rug van de kleinere fracties om. Mag ik u erop attent maken dat de GUE en de Groenen het compromis in de commissie al hadden verworpen. Het heeft nu eenmaal weinig zin om met fracties in onderhandeling te gaan die categorisch tegen een voorstel zijn. U onderhandelt principieel ten slotte ook over geen enkel onderwerp met de PPE-DE-Fractie, maar alleen met andere fracties. Dus neemt u geen termen als "deals" in de mond, maar leg u neer bij de democratische meerderheidsvorming in dit Parlement.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het jaarverslag van de Raad over de mensenrechten. 
Geoff Hoon,
   . – Mevrouw de Voorzitter, het voorzitterschap verheugt zich zeer over dit debat. Hiermee wordt de hoge prioriteit benadrukt die alle instellingen van de EU toekennen aan de bevordering en de bescherming van de mensenrechten. Tevens wordt zo erkend dat het zeer belangrijk is om het beleid en de acties van de EU ter ondersteuning van de mensenrechten duidelijk en zelfverzekerd aan de buitenwereld kenbaar te maken.
In december 1998 heeft de toenmalige Raad Algemene Zaken op de vijftigste verjaardag van de Universele Verklaring van de rechten van de mens besloten dat de Europese Unie haar acties op het gebied van de mensenrechten moest uitbreiden, en dat zij jaarlijks een verslag over de mensenrechten moest opstellen. Het verslag van dit jaar, dat de periode van 1 juli 2004 tot en met 30 juni 2005 bestrijkt, is het zevende jaarverslag van deze soort. Het doel van het verslag is een overzicht te geven van het werk dat de Europese Unie, via haar instellingen, verricht ter bevordering van de mensenrechten.
Het verslag kan natuurlijk alleen die gebieden belichten waarop de acties van de EU van bijzonder belang zijn geweest in de verslagperiode. Het probeert niet uitputtend te zijn, noch om informatie te dupliceren die bijvoorbeeld ook al beschikbaar is op de websites van de EU, of om de acties van de afzonderlijke lidstaten te beschrijven. Het verslag biedt de burgers van de Europese Unie, de partners in het maatschappelijk middenveld en de regeringen en mensenrechtenactivisten in derde landen echter wel een periodiek, toegankelijk overzicht van de aandachtspunten, prioriteiten en acties van de EU.
Een groot deel van het verslag gaat over de bevordering van de mensenrechten en de democratisering door de Europese Unie als onderdeel van haar gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De Europese Unie moet, intern, echter ook blijk geven van consistentie en samenhangen met het beleid dat zij buiten de Unie voorstaat. We beseffen allemaal dat er weliswaar al veel is gedaan om de mensenrechten binnen de Europese Unie te bevorderen, maar dat er nog ruimte voor verbetering is. In het verslag worden daarom belangrijke interne ontwikkelingen beschreven, waaronder het lopende werk voor de oprichting van een Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten. In de hoofdstukken over de thematische prioriteiten, zoals de mensenrechten van vrouwen of mensenrechten en bedrijfsleven, worden daarnaast zowel de ontwikkelingen binnen de Europese Unie als de ontwikkelingen daarbuiten en in multilaterale organisaties besproken.
Het verslag verschaft ook informatie over de EU-instrumenten en -initiatieven in derde landen, bijvoorbeeld over de mensenrechtendialogen van de EU met China en Iran, en het nieuwe mensenrechtenoverleg dat in 2005 met Rusland tot stand is gekomen. Het bevat informatie over het brede scala van activiteiten dat de Europese Commissie ten uitvoer heeft gelegd in het kader van het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten.
In het verslag wordt benadrukt dat het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten is opgezet op initiatief van het Parlement, en dat het Parlement haar begrotingsbevoegdheden heeft gebruikt om de middelen die waren gereserveerd voor de bescherming van de mensenrechten en de democratie, aanzienlijk te verhogen. Het verslag bevat tevens informatie over de beleidsontwikkeling en specifieke actie voor zeventien thematische kwesties. Het gaat daarbij onder meer om gebieden waarover de EU mensenrechtenrichtsnoeren heeft vastgesteld, zoals de doodstraf, foltering, verdedigers van de mensenrechten en de rechten van het kind, met inbegrip van kinderen en gewapende conflicten, alsook andere zaken, variërend van mensenrechten en terrorisme tot democratie en verkiezingen, en het Internationaal Strafhof.
Het verslag geeft een overzicht van de acties van de EU in de belangrijkste internationale organisaties: de VN-Commissie voor de rechten van de mens, de Derde Commissie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, de OVSE en de Raad van Europa. Het geeft tevens een perspectief per land, met een beschrijving van de acties van de EU in haar onmiddellijke omgeving, in Afrika, in Amerika, in Azië en in het Midden-Oosten.
De Raad zal blijven zoeken naar manieren om zijn verslag te verbeteren. Er zijn in 2005 enkele vernieuwingen doorgevoerd. De eerste vernieuwing was er een die, daar bent u het zeker mee eens, verheugend was en misschien ook al eerder had moeten plaatsvinden, namelijk de opneming van een apart hoofdstuk waarin de uitgebreide werkzaamheden van het Europees Parlement ter ondersteuning van de mensenrechten en de democratisering worden beschreven.
Iedereen beseft dat het Parlement zijn eigen jaarverslag opstelt, en dat het zijn eigen resolutie over de mensenrechten in de wereld en over het beleid van de Europese Unie aanneemt. Ik denk echter dat het zowel goed als nuttig is dat de lezers van dit verslag een idee krijgen van de manier waarop de Raad, de Commissie en het Parlement samen bijdragen aan het gemeenschappelijke doel van de EU om de mensenrechten over de hele wereld te bevorderen en te beschermen.
Ik herhaal op dit punt dat de Raad heel blij is met de wederoprichting afgelopen jaar van de Subcommissie mensenrechten van het Parlement. Ik weet hoezeer de Raad, en in het bijzonder zijn werkgroep inzake de mensenrechten, hecht aan het contact en de samenwerking die met deze subcommissie tot stand worden gebracht.
Het verslag van dit jaar tracht de lezers voor het eerst ook praktijkvoorbeelden van de EU in actie te geven. Het hoofdstuk over racisme, vreemdelingenhaat en non-discriminatie bevat bijvoorbeeld informatie over een project in het kader van het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten om de discriminatie van de Dalits in Nepal te bestrijden. Het hoofdstuk over de rechten van het kind bevat een paragraaf over een project om de rechten van kinderen in de Nieuwe Onafhankelijke Staten te bevorderen. We denken dat deze specifieke voorbeelden de lezers zullen helpen om het verband te leggen tussen het beleid van de EU en ons vermogen om in het leven van echte mensen over de hele wereld daadwerkelijke veranderingen tot stand te brengen.
Een andere vernieuwing dit jaar was de invoering van een analyse van de terreinen waarop de acties van de EU goed hebben geholpen, en waar het resultaat tekortschoot. Aan het einde van elk belangrijk hoofdstuk is een korte analyse gegeven. Het zal altijd zo zijn dat bepaalde interne reflecties intern zullen moeten blijven, als de EU effectief wil kunnen optreden bij bijvoorbeeld VN-onderhandelingen of in haar betrekkingen met bepaalde derde landen. Het is echter ook belangrijk dat NGO's en andere belangrijke partners een idee hebben op welke punten we tevreden zijn over onze prestaties, en waar we zelf meer willen doen. Deze analyse is een bescheiden maar nuttige stap in die richting.
Zoals elk jaarverslag kent ook dit jaarverslag zijn beperkingen. Het verslag is begin oktober door de Raad goedgekeurd, en het verschaft informatie over de acties van de EU tot en met juni 2005. De zaken hebben zich sindsdien natuurlijk ontwikkeld. Ons voorzitterschap heeft geprobeerd om de zes maanden sinds juni te gebruiken om voort te bouwen op het brede scala van bestaande verplichtingen van de EU. We zijn verder gegaan met de inspanningen om mensenrechten een belangrijke plaats te geven in alle werkzaamheden van de Europese Unie. We hebben bijvoorbeeld geprobeerd de mensenrechtenrichtsnoeren van de EU, met speciale nadruk op de vrijheid van meningsuiting, ten uitvoer te leggen door actie te ondernemen ter ondersteuning van mensen die opkomen voor de mensenrechten en die hebben geleden vanwege de uitoefening van hun vrijheid van meningsuiting.
Binnen de Verenigde Naties is de EU actief betrokken bij de onderhandelingen in New York over de oprichting van een nieuwe Raad voor de mensenrechten van de Verenigde Naties. Ook zijn de afgelopen zes maanden veel specifieke mensenrechtenzaken en -aangelegenheden opgepakt. We zullen vandaag bijvoorbeeld kijken naar de situatie in Tunesië. Veel van deze zaken zijn potentiële onderwerpen voor het jaarverslag van volgend jaar.
Samenvattend kijk ik ernaar uit de standpunten te horen van het Europees Parlement en de Commissie, zowel over het verslag zelf als over de verschillende kwesties die erin aan de orde komen. We willen proberen te verzekeren dat dit verslag een goed verslag is. Maar wat belangrijker is: we moeten blijven samenwerken om het beleid en de acties van de EU in orde te brengen, om ervoor te zorgen dat we de komende jaren echte vooruitgang in de bescherming van de mensenrechten in de wereld kunnen melden. 
Benita Ferrero-Waldner,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik ben heel blij met de meest recente uitgave van het jaarverslag van de EU over de mensenrechten, dat de mensenrechtenactiviteiten van de Unie in de periode van juni 2004 tot en met juni 2005 bestrijkt. Het bijzondere aan dit verslag is dat het voor het eerst is opgesteld door de Raad, het Parlement en de Commissie samen. De Raad en de Commissie hadden het de afgelopen jaren al samen opgesteld, maar nu is voor het eerst ook het Parlement erbij betrokken. Dat geeft het verslag meer krediet.
Het jaarverslag van de EU over de mensenrechten is een zeer belangrijke uiting van het grote belang dat wordt gehecht aan het mensenrechtenbeleid binnen het totale beleid van de Europese Unie. Het verslag bestrijkt de interne beleidsontwikkelingen van de EU in de mensenrechtendimensie, en met name de externe en de internationale dimensie. De duidelijke bespreking van alle belangrijke thematische en geografische mensenrechtenkwesties in het verslag onderstreept de grote gehechtheid van de Europese Unie aan de bescherming en de bevordering van de mensenrechten als algemene beginselen die de Unie maken tot een gemeenschap van gedeelde waarden, gebaseerd op de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, en de rechtsstaat. Laat ik kort ingaan op enkele van deze punten. Ik heb zes opmerkingen.
Vanwege de lopende onderhandelingen over de oprichting van een nieuwe instelling, de Raad voor de mensenrechten, als opvolger van de bestaande, alom omstreden VN-Commissie voor de rechten van de mens, is dit jaar een cruciaal jaar voor de toekomst van het mensenrechtensysteem van de VN. Gelet op de conclusies van de VN-top van september, is het zonder overdrijving een zeer zeldzame kans voor de internationale gemeenschap om zich te verenigen, om het vermogen van de VN om toezicht te houden op kritieke mensenrechtensituaties in de wereld te vergroten, deze situaties te verbeteren en er besluitvaardig in op te treden. Zonder de Europese Unie was het niet gelukt. Ik was erbij aan het begin van de Millenniumtop. Ik weet hoe moeilijk het was om overeenstemming te bereiken, maar de EU heeft het verschil gemaakt. Onze verwachtingen over het uiteindelijke resultaat blijven hooggespannen, en ons vermogen om de wereldgemeenschap positief te beïnvloeden zou een gunstig effect op het onderhandelingsproces moeten hebben. We moeten ons echter geen illusies maken wat betreft het verzet van veel landen tegen het effectief verbeteren van het huidige mensenrechtensysteem van de VN. We zullen al onze energie moeten aanwenden en onze "outreach"-inspanningen moeten maximaliseren als we de huidige, tamelijk moeilijke onderhandelingen tot een succesvol einde willen brengen.
De mensenrechtendimensie heeft een steeds grotere invloed op de externe betrekkingen van de Europese Unie met diverse landen in de wereld: de mensenrechtendialoog met China, de dialoog met Iran – we hebben helaas al meer dan een jaar geen dialoogronde meer gehad, maar we hopen er weer een te krijgen – het mensenrechtenoverleg met Rusland, de plaatselijke mensenrechtendialogen op het niveau van de hoofden van missies van de Europese Unie in talrijke andere landen, en met name onze ontwikkelingsactiviteiten in het kader het Europees nabuurschapsbeleid en zijn mensenrechtenagenda op basis van de verschillende actieplannen, die altijd sterk zijn gericht op de mensenrechten en daarvoor veel geld reserveren. Dit laat allemaal duidelijk zien dat de Europese Unie niet alleen staat in haar pogingen actief een buitenlands beleid na te streven ter bevordering van de mensenrechten: we zien ook bij onze partners een toenemende bereidheid om te erkennen dat bescherming van de mensenrechten een wezenlijk element is van de ontwikkeling van hun eigen land. Er moet echter nog veel gebeuren.
In dit verband wordt mij vaak gevraagd wat er nu echt wordt bereikt met deze dialogen en dit overleg. Mijn antwoord daarop is als volgt: aan het einde van elke ronde is weer een kans benut, niet alleen een kans om denkbeelden uit te wisselen – wat heel belangrijk is voor onze dialoogpartners, die niet graag worden betutteld – maar bovenal ook een kans voor onszelf om vanuit onze eigen moeizaam opgedane ervaring uit te leggen hoe wij in de Europese Unie wetgeving en bestuurlijke praktijken hebben aangepast om de grondrechten te eerbiedigen, en hoe we van onze partners verwachten dat zij een vergelijkbare weg gaan. Ik ben ervan overtuigd dat de boodschap beetje bij beetje overkomt. De dialogen en het overleg bieden de EU de mogelijkheid om de afzonderlijke zaken van politieke gevangenen of andere slachtoffers van mensenrechtenschending aan de orde te stellen en te bespreken.
Op basis van de associatieovereenkomsten of partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten van de Europese Gemeenschap met derde landen beoordeelt de Commissie regelmatig het respect van de partnerlanden voor de internationale mensenrechtennormen. De beleidsdialogen met veel van onze partners in het kader van deze overeenkomsten omvatten in feite wezenlijke discussies over relevante kwesties die verband houden met de mensenrechten en de democratie in de partnerlanden. Onze collega heeft al enkele zeer concrete zaken genoemd. De Commissie heeft het initiatief genomen om, in het geval van sommige van deze beleidsdialogen, werkgroepen voor mensenrechten en goed bestuur op te richten, in het kader van het periodiek overleg van het gezamenlijk comité, bijvoorbeeld met Vietnam, Jordanië en Marokko. Ik wil uw aandacht met name vestigen op het vijfjaarlijkse werkprogramma voor het proces van Barcelona, waarin werkelijk belangrijke doelen inzake de mensenrechten zijn opgenomen.
Zoals u weet, bevatten alle overeenkomsten van de Gemeenschap tegenwoordig als verplicht element bovendien een specifieke mensenrechtenclausule. In dit opzicht is de Commissie erop gespitst ervoor te zorgen dat de clausules als positief instrument worden gebruikt om de mensenrechtensituatie in de partnerlanden te verbeteren. Ik ben ervan overtuigd dat deze gestructureerde uitwisselingen over de mensenrechten een zeer veelbelovende manier zijn om de doelen te verwezenlijken waarvoor de mensenrechtenclausules zijn opgenomen. Er zullen natuurlijk momenten zijn, bijvoorbeeld in geval van grootschalige, flagrante mensenrechtenschendingen, waarop sancties moeten worden opgelegd of een overeenkomst zelfs moet worden opgeschort, zoals in het geval van Zimbabwe of Togo. Over het algemeen moeten we echter vermijden te veel nadruk te leggen op een "mechanische" benadering van sancties en opschortingen. Ik denk dat het in plaats daarvan zaak is de mensenrechtensituatie van onze partners systematisch en nauwkeurig te onderzoeken en de partners via politieke middelen en via bijstand over te halen hun verplichtingen uit hoofde van de mensenrechtenclausule in de overeenkomst na te komen. In dat verband ben ik heel dankbaar voor het ontwerpverslag over de mensenrechtenclausules dat zo ijverig is voorbereid door de heer Agnoletto. Zijn verslag zal alle actoren binnen de Europese Unie op het gebied van de mensenrechten, en met name binnen de instellingen van de Unie, ertoe verplichten verder na te denken over de waarde van dergelijke clausules en over de beste manier om ze te gebruiken.
Het jaarverslag van de EU over de mensenrechten weerspiegelt ook de vernieuwing van het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten voor de periode 2005-2006. De wijzigingen in de programmering uit hoofde van dit initiatief zijn gebaseerd op de uitkomst van een zorgvuldige beoordeling, en zijn in de eerste plaats bedoeld om tegemoet te komen aan de behoeften van de potentiële begunstigden van het initiatief. Dientengevolge zijn vier campagnes opgezet die een flexibeler geografische werkingssfeer hebben, en die acties op mondiaal, regionaal en landelijk niveau integreren. Twee elementen zijn mij bijzonder dierbaar: de grotere nadruk op de integratie van de rechten van vrouwen en kinderen, en de grotere stimulans voor de daadwerkelijke participatie van organisaties in het maatschappelijk middenveld van de partnerlanden in de derde wereld.
Op dit moment, nu de laatste contracten uit hoofde van de begroting van 2004 van dit initiatief worden gegund, staan we vlak voor de publicatie van de belangrijke oproepen tot het indienen van voorstellen voor de begrotingen van 2005-2006; ze kunnen nu zelfs elke dag worden gepubliceerd. Tegelijkertijd gaan de oproepen tot het indienen van voorstellen per land gewoon van start, en het volgende jaarverslag zal gedetailleerde gegevens over dit initiatief bevatten. Het belangrijke punt is hier dat het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten, in zijn huidige vorm en in toekomstige vormen, een essentieel en integraal onderdeel is van het totale mensenrechtenbeleid van de Europese Unie.
De Europese Unie ontleent in haar betrekkingen met derde landen veel kracht aan gemeenschappelijke standpunten over allerlei mensenrechtenkwesties die van strategisch belang zijn. Ik hoef maar te denken aan de richtsnoeren die we zijn overeengekomen over de doodstraf, foltering, kinderen in gewapende conflicten en verdedigers van de mensenrechten. Dit zijn, mits goed gebruikt, uitstekende instrumenten met een grote invloed. Ik prijs daarom de inspanningen die dit jaar onder het Luxemburgse en Britse voorzitterschap zijn verricht om zeer effectieve campagnes uit hoofde van deze richtsnoeren te organiseren. Ik prijs ook het werk van de vele delegaties van de Commissie, die zo effectief hebben bijgedragen aan de respectieve demarches van de trojka in de doellanden. Hetzelfde teamwork was er ook bij de "outreach"-campagne met betrekking tot de beoogde Raad voor de mensenrechten, die ik aan het begin heb genoemd, die in 77 landen is gehouden. Hoe meer de Unie, haar lidstaten en haar instellingen met één stem over mensenrechtenkwesties spreken, hoe groter hun politieke invloed is. We mogen daarom, zowel in de Raad als in het Parlement en in de Commissie, onze inspanningen om zo nauw en efficiënt mogelijk samen te werken niet staken. Met die bedoeling presenteren we dit jaarverslag. Hopelijk is dit verslag een duidelijke herinnering aan de grote uitdagingen die nog voor ons liggen, en een herinnering aan het goede werk dat in het verleden is verricht. 
Simon Coveney,
   . – Mevrouw de Voorzitter, het verheugt mij een korte bijdrage aan dit debat te kunnen leveren. Het verslag van de Raad over de mensenrechten van 2005 is een goede samenvatting van de mensenrechtenactiviteiten en -ambities in de EU en van het effect die deze activiteiten buiten de Unie hebben.
Het deed mij, als auteur van het vorige verslag van het Parlement over de mensenrechten, genoegen te zien dat bijna alle thematische kwesties die in het verslag van het Parlement ter sprake kwamen, ook in dit document worden besproken. Hieruit blijkt dat de gedachten en prioriteiten consistent zijn. De doodstraf, de rechten van het kind – in het bijzonder de rechten van kinderen in gewapende conflicten – de rechten van vrouwen en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, de rol van het internationale bedrijfsleven in de mensenrechten, de mensenrechten in de strijd tegen het terrorisme en de rol van het Internationaal Strafhof in de bestrijding van straffeloosheid zijn allemaal zaken waaraan de opeenvolgende voorzitterschappen van de Raad en de Commissie prioriteit moeten blijven toekennen.
Ik geloof dat we, indien mogelijk, in de toekomst in de richting zouden moeten van één degelijk jaarverslag van de EU over de mensenrechten, waarin de gezichtspunten van de Raad, de Commissie en het Parlement worden weergegeven. Het heeft geen nut om het Parlement het werk van de Raad nog eens te laten overdoen. Onze eigen rol moet zijn dat we kritisch analyseren in hoeverre de prestaties van de Raad en de Commissie de doelstellingen verwezenlijken die op belangrijke terreinen worden gesteld in het jaarverslag van de EU over de mensenrechten. Het Parlement moet de komende jaren actief worden betrokken bij het opstellen van dit verslag, en niet slechts het eindproduct voorgelegd krijgen voordat het wordt gepubliceerd.
Tot slot: we debatteren nu over de mensenrechten in de EU voor 2005. Ik kan de gelegenheid echter niet voorbij laten gaan zonder mijn zorg te uiten over de noodzaak van duidelijkheid over de kwestie van de zogenoemde bijzondere uitleveringsvluchten van de CIA. Ik ben een van de vele leden van dit Parlement uit EU-landen die de afgelopen jaren Amerikaanse vliegtuigen, zowel militaire vliegtuigen als vliegtuigen van de CIA, hebben toegestaan op hun grondgebied te landen om bij te tanken. Als woordvoerder voor de mensenrechten zou het hypocriet zijn als ik geen duidelijkheid eiste over de vraag of er gevangenen via EU-landen zijn overgebracht naar derde landen waar ze het risico lopen te worden gemarteld. 
Richard Howitt,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik wil eerst het Britse voorzitterschap bedanken dat het bereid is vandaag het jaarverslag over de mensenrechten aan het Parlement te presenteren. Het is de eerste keer dat dit gebeurt, sinds het Finse voorzitterschap in 1999. De fungerend voorzitter weet dat ik, als rapporteur van het Parlement voor het jaarverslag over de mensenrechten voor dit jaar, niet het werk van de Raad op dit gebied wil overdoen, zoals de heer Coveney aangaf, maar de samenwerking tussen de Raad en het Parlement wil versterken, zodat de Europese Unie een sterkere en meer samenhangende boodschap ten behoeve van de mensenrechten aan de wereld kan afgeven. Ik bedank de fungerend voorzitter voor de steun die hij vanmiddag in zijn toespraak aan de Subcommissie van het Parlement heeft gegeven. Ik nodig hem echter uit om in zijn reactie op dit debat aan te geven of de Raad bereid is om met het Parlement in debat te gaan over onze nauwere samenwerking met betrekking tot het jaarverslag zelf.
Het jaarverslag over de mensenrechten moet dit jaar worden verwelkomd vanwege zijn reikwijdte en eerlijkheid. In een jaar waarin de Raad de mensenrechtendialogen met bepaalde landen heeft geëvalueerd, is de bevinding dat de dialoog met China weinig of geen resultaat heeft opgeleverd, zeker een zeer belangrijke bevinding. Het verslag is over het algemeen sterker in het vermelden van de acties dan in het evalueren van hun doeltreffendheid, en ik hoop dat we de komende jaren meer effectbeoordelingen op het gebied van de mensenrechten zullen zien.
In een periode waarin de Europese Unie in New York voet bij stuk moet blijven houden om te proberen de steun voor een sterke Raad voor de mensenrechten in de Verenigde Naties te vergroten, moeten we ons allemaal afvragen of de Europese Unie zelf wel voldoende prioriteit aan de mensenrechten geeft, gelet op het belang dat we in onze eigen externe betrekkingen hechten aan handel en ontwikkeling.
Ik herinner de commissaris eraan dat het Parlement, ondanks haar opmerkingen vanmiddag, nog steeds haar steun zoekt voor het behoud van een aparte rechtsgrondslag voor het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten. Ik hoop dat we hierover ook van haar zullen horen.
Laten we, tot slot, een van de bloedigste gebeurtenissen van 2005 nemen, namelijk het bloedbad op 13 mei in Andijan, waarbij honderden mensen omkwamen, en de daaropvolgende arrestatie en marteling van schijnbaar alle mogelijke getuigen door de Oezbeekse autoriteiten. De opschorting door de EU van delen van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, het wapenembargo en de visumbeperkingen zijn een teken waarmee we de wereld onomwonden laten zien dat deze Europese Unie de mensenrechten kan en zal hooghouden. 
Cecilia Malmström,
   . – Mevrouw de Voorzitter, het buitenlands beleid van de EU is gebaseerd op de verdediging van vrede, democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten. Daarom hechten wij zoveel belang aan het politieke gedeelte van de criteria van Kopenhagen in onze onderhandelingen met de nieuwe lidstaten. Op dit gebied heeft de EU zoals bekend ook zeer veel succes geboekt met het verspreiden van deze waarden.
Met andere landen ligt dit natuurlijk moeilijker. Hoewel de mensenrechten in theorie altijd aan de orde komen, is het moeilijk om onze doelen via een dialoog te bereiken. We hebben bepaalde clausules, maar zoals u weet, heeft het Parlement bepleit dat die verplicht moeten zijn en dat hiernaar moet worden gehandeld. We kunnen niet volstaan met wat vage protesten als er gebeurtenissen plaatsvinden zoals in Tunesië, waarbij de fundamentele mensenrechten op grove wijze worden geschonden. Tunesië is een land dat nauwe banden heeft met de EU.
De mensenrechtendialoog met China en Iran verloopt slecht, dat weten we. In Rusland komen we ook niet verder. Vandaag hebben we gezien dat de winnaars van onze Sacharovprijs – de vrouwen uit Cuba – geen toestemming krijgen om hierheen te komen. Ik hoop dat de Raad en de Commissie het protest kunnen versterken tegen de dictator in Havana, die de hele wereld blijft bespotten. Er is nog veel meer te doen, waar het gaat om Zimbabwe, Wit-Rusland, Birma, Saoedi-Arabië enzovoort.
We weten natuurlijk dat de EU als “soft power” een geweldige macht heeft. We zijn de enige speler op het internationale toneel die werkelijk die echt grote prestaties kan leveren, mits we het eens zijn over de verdediging van mensenrechten en menselijke waarden. De burgers in de buitenwereld verwachten van ons dat we een gemeenschappelijk buitenlands beleid voeren, dat we een rol spelen op het internationale toneel en met één stem spreken. Dit buitenlands beleid, dat gestalte krijgt in handel, hulp, politieke en economische samenwerking, moet steeds worden bepaald aan de hand van de eerbiediging van de mensenrechten.
Als democraten hebben wij de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat onvrijheid wordt bestreden en dat democratie en mensenrechten worden verspreid, tot in de dorpen van Colombia, Zimbabwe en Noord-Korea. Daarom is dit verslag een belangrijk en goed instrument. Ik hoop alleen dat het in de toekomst wat strategischer kan worden, zodat we een nog samenhangender mensenrechtenbeleid krijgen. 
Hélène Flautre,
   – Mevrouw de Voorzitter, net als mijn collega’s ben ook ik heel verheugd dat we vandaag een debat kunnen voeren over het jaarverslag over de mensenrechten. Wat ik vooral heel positief vind, is dat er in het verslag nu een hoofdstuk is opgenomen waarin wordt onderzocht hoe doeltreffend de instrumenten en initiatieven van de Europese Unie zijn. Dat is precies de benadering die het Parlement – met instemming van alle politieke fracties – dit jaar heeft gekozen voor het opstellen van zijn verslag. Uit het resultaat blijkt dat de Commissie, de Raad en het Parlement de komende jaren dus eindelijk werkelijk een gezamenlijk verslag kunnen opstellen.
Om dat te kunnen doen, is het van belang dat we tussen de instellingen een continue informatiestroom op gang houden. Ik verwijs bijvoorbeeld naar de conclusies van de Raad van 12 december. Uit die conclusies blijkt dat de Raad – en we twijfelden daar hoe dan ook niet aan – in derde landen ten behoeve van de verdedigers van de mensenrechten lobbycampagnes heeft opgezet. De hoofden van missie in deze landen zijn belast met de tenuitvoerlegging van deze campagnes. Nu is het voor de afgevaardigden heel nuttig om te weten aan wie de Raad en de ambassadeurs overeenkomstig de richtsnoeren voor de bescherming van de verdedigers van de mensenrechten steun verlenen, wanneer ze dat doen en hoe ze dat doen.
Ik geef een tweede voorbeeld: de Raad stelt op, waarin een beoordeling wordt gegeven van de mensenrechtensituatie in elk land. Ook in dit geval dient de Raad de informatie aan het Parlement door te geven, opdat de verschillende delegaties en commissies er in het kader van hun dagelijkse werkzaamheden naar kunnen verwijzen.
Weer een ander voorbeeld: ik heb in het verslag gelezen dat er nu voor het eerst Chinese vertegenwoordigers hebben deelgenomen aan een gestructureerde dialoog tussen de Europese Unie en China over de mensenrechten. Ik begrijp niet waarom de leden van het Parlement niet aan deze dialoog hebben kunnen deelnemen. De parlementsleden dringen er daarom op aan dat ze allemaal aan deze gesprekken kunnen deelnemen, wat ook de structuur van die gesprekken moge zijn.
Wat de Commissie betreft: we wisten reeds dat het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten tekortkomingen heeft, maar ik moet u vertellen, mevrouw de commissaris, dat ik ernstige twijfels en bedenkingen heb bij het document dat de Commissie nu bestudeert en dat betrekking heeft op de tenuitvoerlegging van een horizontaal programma voor de mensenrechten. Dat document voldoet op geen enkele wijze aan de verwachtingen van het Europees Parlement of die van de NGO’s, zoals u zelf zult kunnen zien …
Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik waardeer het zeer dat de EU de afgelopen zeven jaar steeds een jaarverslag over de mensenrechten heeft uitgebracht. Ook het aannemen van het Handvest van de grondrechten was een goede zaak. Toch dienen we te waken voor een neiging die in communistische tijden gemeengoed was, namelijk om telkens een bureau of agentschap op te zetten als zich een nieuw probleem voordoet.
Dat brengt me op iets wat de vertegenwoordiger van de Raad zo-even zei. Ik doel op de vraag of er eigenlijk wel behoefte is aan een Bureau voor de grondrechten. Het wachten is nog steeds op overtuigend bewijs dat die behoefte inderdaad bestaat.
Het is goed om te horen dat de EU samenwerkt met verschillende organisaties op het gebied van de mensenrechten, zoals de OVSE en de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten. Slechts nieuws is daarentegen dat het optreden van de EU soms neerkomt op het meten met twee maten. We komen stelselmatig op voor de mensenrechten in kleine en zwakke landen, maar laten het afweten als het om grote en machtige landen gaat. De reden daarvoor is dat we met de tweede categorie landen handel willen drijven. We staan op de bres voor de mensenrechten in vijandelijke en neutrale landen, maar we durven onze stem niet te verheffen als de mensenrechten geschonden worden in landen die onze bondgenoot zijn.
Ook commissaris Ferrero-Waldner zwijgt van tijd tot tijd, vooral in het geval van regio’s en staten die als strategische partners van de EU beschouwd worden. Ik zou graag iets meer consistentie zien op dit terrein en zou willen dat er een einde komt aan de selectieve omgang met de mensenrechten, die immers tot de fundamentele waarden van de EU behoren. 
Thomas Mann (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de EU wordt in de hele wereld aanvaard als de stem van de mensenrechten omdat zij, meer dan andere instellingen, woorden omzet in daden. Ik denk aan de clausule die de commissaris terecht als kernpunt aanduidde, en waarmee de mensenrechten tot een essentieel onderdeel gemaakt worden van de handels- en samenwerkingsovereenkomsten met derde landen. Tot op heden zijn er 120 van dergelijke overeenkomsten gesloten. In het jaarverslag over de mensenrechten worden de belangrijkste successen uit 2005 opgesomd, zoals verscherpte exportcontroles voor materiaal dat voor martelingen wordt gebruikt of de campagne tegen kindermisbruikers die van het internet gebruikmaken voor hun doeleinden, of de campagne voor de erkenning van het Internationaal Strafhof. Maar in het verslag wordt ook gewag gemaakt van tegenslagen, bijvoorbeeld in Soedan, Zimbabwe, Congo en Rwanda, en in Aziatische landen zoals Indonesië, Sri Lanka, Iran en Birma. Ook China geeft nog steeds bijzondere aanleiding tot kritiek; de omgang van dat land met de vrijheid van meningsuiting, godsdienst en vergadering is onaanvaardbaar. Kritische journalisten en advocaten worden geïntimideerd, mensenrechtenactivisten worden vervolgd, verdachten krijgen geen eerlijk proces en worden gemarteld. Elk jaar worden er duizenden mensen terechtgesteld. Overmorgen zullen wij een spoeddebat voeren over de militaire interventies van de Chinezen in een Tibetaans klooster. De lidstaten van de EU moeten nu eindelijk in actie komen en zich niet van stemming onthouden, zoals tot nu toe gebruikelijk in Genève. De schendingen van de mensenrechten door China moet op de agenda staan van de als die daar plaatsvindt.
Naast de burgerrechten had in 2005 de strijd tegen het terrorisme prioriteit. En volkomen terecht. Toch is het handhaven van de rechtsstaat een absolute noodzaak, zeker ook met het oog op het feit dat de CIA gevangenen dwars door Europa vervoert, iets waarover we morgenmiddag zullen debatteren. Onder geen beding mag het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens worden geschonden, en dat is slechts één van de boodschappen die is vervat in het verslag over de mensenrechten.
María Elena Valenciano Martínez-Orozco (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het doet ons genoegen dat in het verslag van de Raad voor het eerst melding wordt gemaakt van de acties van het Parlement op het terrein van de mensenrechten, want dit Parlement doet veel.
Ook doet het ons genoegen dat u het verslag in dit Parlement komt presenteren. De Sociaal-democratische Fractie had hier meerdere malen om gevraagd. Zo kan ons eigen verslag beter worden aangepast aan de naleving en evaluatie van de in het verslag vervatte verplichtingen.
Genoeg grote woorden en grote verklaringen, want er zijn concrete gebeurtenissen die om actie vragen en vragen om de naleving van de verplichtingen die we zijn aangegaan, zoals bijvoorbeeld het al genoemde Europese Initiatief voor de democratie en de mensenrechten.
Wat doet de Raad met de resoluties die in dit Parlement worden aangenomen? Drie hebben we er aangenomen, met inbegrip van de resolutie over Ethiopië die we deze week zullen aannemen. We hebben geen enkel antwoord gekregen. Wat is er gebeurd met Guantánamo Bay? Welke actie heeft u ondernomen? Het gebrek aan actie veroorzaakt veel problemen, terwijl er ernstige schendingen van de mensenrechten plaatsvinden. En zo zou ik nog andere voorbeelden kunnen geven.
Het is beter om minder te praten en meer te doen, want door al dat gepraat zal men ons steeds minder gaan geloven. Dit Parlement doet zijn uiterste best om zijn stem te laten horen, maar om voor elkaar te krijgen dat er ook naar geluisterd wordt hebben we u nodig, en het is noodzakelijk dat u uw opnieuw verbindt tot het Europese mensenrechtenbeleid, een beleid dat verondersteld wordt een essentiële pijler van onze externe actie te zijn.
We hebben nog steeds veel antwoorden niet gekregen. 
James Hugh Allister (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, vandaag debatteren we opnieuw over de mensenrechten in de wereld en wijzen we op de tekortkomingen van anderen.
Ik wil me in dit debat echter concentreren op een flagrante schending van de mensenrechten die nog steeds voortduurt binnen deze Europese Unie, vooral in het Verenigd Koninkrijk. Richtlijn 2000/78/EG van de Raad verbiedt terecht discriminatie op grond van religie op het terrein van arbeid en beroep. Ingevolge een afwijking uit hoofde van artikel 15 van die richtlijn mag de regering van het Verenigd Koninkrijk evenwel protestanten in Noord-Ierland die bij de politie van Noord-Ierland willen werken, discrimineren, uitsluitend omdat ze protestants zijn. Hierdoor worden honderden uitermate geschikte jonge protestantse sollicitanten afgewezen en niet tot de politiemacht toegelaten, niet vanwege hun kwalificaties, maar omdat er geen even groot aantal sollicitanten uit de katholieke gemeenschap is.
Voordat dit Parlement en de EU gaan lopen pronken met hun geloofsbrieven op het gebied van de mensenrechten, vind ik dat dit Parlement eerst dit onrecht moet rechtzetten, de richtlijn tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep volledig ten uitvoer moet leggen en een einde moet maken aan de schandelijke discriminatie van de gemeenschap die in mijn land de meerderheid vormt. 
Glyn Ford (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik ben in de Commissie internationale handel verantwoordelijk voor de voorgestelde herziening van de mensenrechtenclausules in de partnerschaps- en handelsovereenkomsten. Woorden volstaan niet; we hebben actie nodig. De Raad en de Commissie zijn veel te vaak niet bereid deze clausules te gebruiken om derde landen onder druk te zetten om iets te doen aan hun gerechtvaardigde bezorgdheid. Kunnen de Raad en de Commissie kijken naar de geleidelijke opvoering van de druk die zou kunnen worden ingebouwd in een nieuwe, herziene mensenrechtenclausule ?
Het tweede punt is dat procesfouten soms de resultaten van producten in de weg staan. We juichen de mensenrechtendialogen met China en Iran toe. Twee jaar lang was de EU de enige in de wereld die een mensenrechtendialoog had met het zeer impopulaire regime in Noord-Korea. De Raad steunde vervolgens in Genève een resolutie waarin de Noord-Koreaanse mensenrechtensituatie werd veroordeeld, zonder de Noord-Koreanen of de Commissie daarvan op de hoogte te stellen. Als gevolg hiervan is de dialoog opgeschort. Dit jaar hebben we een nieuwe resolutie gesteund omdat we een resolutie nodig hebben. We hebben immers geen dialoog meer. We verzuimen echter te erkennen dat we geen dialoog meer hebben, juist omdat we een resolutie hebben gesteund. 
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, 10 december was de Internationale Dag van de Mensenrechten, en juist uit de meest recente gebeurtenissen blijk duidelijk dat er nog veel te doen blijft. Zo zouden bijvoorbeeld ook de Verenigde Staten zich gebonden moeten achten aan minimumregels betreffende de mensenrechten en deze niet moeten omzeilen met geheime gevangenissen in het buitenland.
Maar ook binnen de EU vinden nog steeds schendingen van de mensenrechten plaats, vooral in de vorm van huiselijk geweld, eermoorden, polygamie en massale discriminatie van vrouwen; zaken die wij indirect toestaan als wij ze accepteren als onderdeel van de islam in Europa. In Turkije zelf leeft 80 procent van alle vrouwen in plattelandsgebieden in gedwongen huwelijken. De discriminatie van minderheden en aanhangers van andere godsdiensten blijft bestaan.
Gezien het feit dat er in 2004 veel meer asielaanvragen werden gedaan door Turken dan door Irakezen en dat Turkije bijvoorbeeld het op één na grootste land van herkomst van asielzoekers in Duitsland blijft, mogen we geenszins aannemen dat de mensenrechten daadwerkelijk ingang vinden in de Turkse maatschappij. En dat in een land waarmee de EU toetredingsonderhandelingen voert.
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de toekomst van de Europese Unie als een democratische gemeenschap van beginselen en waarden wordt onder meer bepaald door een consequente houding van de instellingen en de lidstaten ten aanzien van de verdediging van de mensenrechten, de rechten van minderheden, en de democratische vrijheden.
Ten eerste moet de Europese Unie initiatieven ontplooien voor de totstandbrenging van een nieuw, doeltreffend, institutioneel kader voor de verdediging van de mensenrechten binnen de VN.
Ten tweede moet zij in de betrekkingen met derde landen een hoge prioriteit toekennen aan het vraagstuk van de ratificatie en tenuitvoerlegging van alle internationale verdragen inzake de bescherming van de rechten van de mens en inzake het verbod op foltering.
Ten derde moet zij bijdragen aan de totstandkoming van een open en democratisch, mondiaal systeem voor het bestuur van de informatiemaatschappij en de aanpak van de digitale kloof, waardoor tussen de ontwikkelde en de ontwikkelingslanden nieuwe, door afhankelijkheid en hegemonie gekenmerkte betrekkingen ontstaan.
Ten vierde moet zij ervoor zorgen dat alle samenwerkings- en associatieovereenkomsten, zonder enige selectieve discriminatie of opportunisme van de kant van de lidstaten, worden uitgevoerd en de daarin vervatte mechanismen worden verwezenlijkt. 
Geoff Hoon,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil graag de Commissie en alle geachte afgevaardigden bedanken die aan dit indrukwekkende debat hebben bijgedragen. Ik ben altijd onder de indruk van het grote aantal mensenrechtenkwesties waarvoor de leden van het Europees Parlement zich inzetten. Deze inzet, niet alleen de inzet waarvan vandaag blijk is gegeven, maar ook de inzet voor deze kwesties in het algemeen, heeft me zeker bemoedigd.
Ik wil ingaan op een of twee specifieke punten die naar voren zijn gebracht Allereerst verwelkom ik de suggestie van de heer Howitt, en ook die van de heer Coveney, dat we moeten handelen naar aanleiding van de nuttige uitwisseling van vandaag, en verdere discussies moeten voeren over onze twee verslagen. Enkele afgevaardigden hebben aangegeven dat zij willen dat het Europees Parlement een actievere rol gaat spelen in het jaarverslag van de EU over de mensenrechten. Zoals blijkt uit de conclusies waartoe de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen gisteren tijdens zijn zitting is gekomen, verwelkomt deze Raad de samenwerking met het Parlement bij de ontwikkeling en verwezenlijking van zijn mensenrechtenbeleid in 2005, en ziet hij ernaar uit om deze relatie verder te ontwikkelen.
Ik zal ervoor zorgen dat we heel serieus zullen nadenken over de specifieke ideeën die naar voren zijn gebracht, en ik weet zeker dat we manieren kunnen vinden om onze dialoog te verdiepen. Ik wil benadrukken dat een van de sterke punten van de EU ligt in de verscheidenheid van haar instellingen: deze hebben verschillende en aanvullende rollen. De trojka probeert vaak de mensenrechten te bevorderen in een intergouvernementeel kader. Het Parlement kan zijn gewicht en zijn standpunten inbrengen om op andere manieren, en vaak veel flexibeler, invloed uit te oefenen. We zijn heel blij met dergelijke gelegenheden om standpunten en ideeën uit te wisselen. We hechten in het bijzonder waarde aan onze geregelde en open uitwisselingen met de Subcommissie mensenrechten.
We moeten ervoor zorgen dat ons werk goed wordt gecoördineerd, en dat het samenhangend is, maar we moeten ook onze eigen sterke punten uitbuiten. Het is belangrijk om onderscheid te blijven maken tussen de rollen die de verschillende instellingen kunnen spelen in het bevorderen van de mensenrechten en de democratisering.
De heer Ford heeft een belangrijk punt naar voren gebracht, en wel over de manier waarop we de mensenrechtenclausules gebruiken. De Raad zal serieus kijken naar de punten die door het Europees Parlement naar voren zijn gebracht. Er zij opgemerkt dat het primaire doel van de mensenrechtenclausules is een constructief podium te bieden om met derde landen gesprekken te voeren over de mensenrechten. Opschorting van een overeenkomst is een laatste middel en wordt daarom als maatregel zeer zelden toegepast.
Er is sinds 1995 in minstens twaalf gevallen een beroep gedaan op mensenrechtenclausules als grond voor overleg, de opschorting van hulp of andere maatregelen. Daarbij waren tien ACS-landen betrokken. Het is dus duidelijk een wapen dat we bereid zijn in te zetten. Dit moet echter wel discreet en effectief gebeuren, wil het resultaat opleveren.
Ik sluit af door nogmaals de grote door de EU-instellingen getoonde inzet voor de bevordering van de mensenrechten toe te juichen, alsook hun inzet om een effectief verslag op te stellen over het beleid en de acties van de EU op dit gebied. Het is uiterst waardevol dat we deze gelegenheden hebben om gezamenlijk te evalueren hoe we het doen, en hoe we het beter kunnen doen. We kijken ernaar uit om verder en nauwer met het Europees Parlement samen te werken wanneer we ons werk op het gebied van de mensenrechten de komende maanden voortzetten.
Ik bedank al degenen die hebben bijgedragen aan dit uitstekende debat. 
Benita Ferrero-Waldner,
   . – Mevrouw de Voorzitter, laat ik proberen dit belangrijke debat, waaraan ik persoonlijk groot belang hecht, af te ronden. Natuurlijk zijn er nog veel uitdagingen, want anders hadden we dit debat niet hoeven voeren. De Commissie gebruikt echter specifieke instrumenten. Ik zou graag een paar concrete voorbeelden willen geven, want soms lijkt het alsof we alleen maar praten. Dat is niet het geval. We hebben allerlei mogelijkheden, en we proberen deze ook te gebruiken, maar er moet nog veel gebeuren, en we zijn nog niet klaar.
We hebben bijvoorbeeld een instrument waarmee 180 miljoen euro wordt ingezet voor de bevordering van gerechtigheid en de rechtsstaat, voor de bevordering van een cultuur van mensenrechten, de bevordering van het democratische proces, de bevordering van gelijkheid, tolerantie en vrede. Op de tweede plaats hebben we de samenwerkingsprogramma's per land, waaraan in totaal 35 miljoen euro is toegewezen. Op de derde plaats is voor 14 miljoen euro aan subsidies toegekend aan internationale organisaties, die we gebruiken voor campagnes.
We hebben ook een heel belangrijk instrument voor de verkiezingswaarnemingsmissies van de EU. Veel leden van dit Parlement kennen dit instrument en het belang ervan, omdat ze in verschillende landen hoofdwaarnemer zijn geweest, ook al heeft de hoofdwaarnemer een zekere mate van onafhankelijkheid. Aan dit instrument is 13 miljoen euro toegewezen. De Commissie is betrokken geweest bij missies voor presidents- en parlementsverkiezingen. Zij heeft waarnemingsmissies van de EU uitgevoerd bij verkiezingen in Ethiopië, Guinee-Bissau, Burundi, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, alsook in Libanon, Afghanistan, Sri Lanka en Liberia. Andere missies zijn momenteel nog in voorbereiding, zoals missies in Venezuela, Haïti, de Democratische Republiek Congo, en opnieuw voor de parlementsverkiezingen in de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
Ik ben in het bijzonder verantwoordelijk voor het nabuurschapsbeleid. Dit is inmiddels uitgegroeid tot een instrument waarvan een positieve stimulans uitgaat. Ik kan 10 tot 15 procent meer geven als een land in de regio, bijvoorbeeld Marokko of Jordanië, meer hervormingen doorvoert op het terrein van de mensenrechten. Ik denk dat dit belangrijk is.
Wat betreft de CIA, zijn we in algemene zin duidelijk van mening dat terrorisme alleen kan worden bestreden met volledige eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat. De mensenrechten gelden onder alle omstandigheden. We weten dat dit een moeilijke uitdaging is. Het is een uitdaging om het juiste evenwicht te bewaren tussen enerzijds de verbetering van het recht op privacy en anderzijds de bestrijding van terrorisme. We moeten onze mensen beschermen, maar we moeten ook de beginselen beschermen waarop onze samenleving is gebaseerd.
Wat betreft het instrument voor democratie en mensenrechten, heb ik, tot slot, vaak gezegd dat het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten voor ons een paradepaardje is. Het zal geen aparte rechtsgrondslag meer hebben, maar we hebben wel een thematisch programma voor democratie en mensenrechten voorgesteld, dat de hele wereld bestrijkt, zichtbaar is, en een gelijke programmering heeft, met inbegrip van een aparte begrotingslijn. Het voorgestelde thematische programma zal binnen elk van de voorgestelde externe actie-instrumenten worden geïdentificeerd. Er komt een aparte mededeling over dit thematische programma, waarin de reikwijdte, de doelstellingen en de politieke prioriteiten worden uiteengezet. Deze mededeling zal eind januari worden gepresenteerd. Ik hoop dat we overeenstemming zullen kunnen bereiken over een compleet totaalpakket, zodat de Raad, de Commissie en het Parlement vooruit zullen kunnen kijken. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de mensenrechten en de persvrijheid in Tunesië en de evaluatie van de wereldtop over de informatiemaatschappij van Tunis. 
Geoff Hoon,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik begin met het Europees Parlement te bedanken voor het feit dat het dit gelegen komende debat over Tunesië heeft voorgesteld. Ik wil laten optekenen dat wij het waarderen dat Tunesië onlangs van 16 tot 18 november gastheer is geweest van de VN-wereldtop over de informatiemaatschappij. We zijn blij met de instemming van de top met de Politieke Verklaring van Tunis en de Agenda van Tunis voor de informatiemaatschappij, een belangrijke bijdrage aan de mondiale inspanning die nodig is om de zogenoemde digitale kloof te overbruggen.
Tegelijkertijd is het goed als we meer in het algemeen nadenken over de mensenrechten en de persvrijheid in Tunesië. De Raad deelt de bezorgdheid van leden van dit Parlement over de mensenrechtensituatie in Tunesië en is zich terdege bewust van de tekortkomingen in de prestaties van Tunesië, in het bijzonder met betrekking tot de intimidatie en pesterijen van de autoriteiten, gericht tegen het maatschappelijk middenveld en tegen mensenrechtenactivisten. Op donderdag 1 december is een vergadering gehouden, speciaal om de bezorgdheid over de mensenrechten in Tunesië te bespreken, waarbij leden van het Europees Parlement waren betrokken, alsook bepaalde commissies en andere instellingen van de EU die bij de top betrokken waren. Met deze vergadering is het belang van deze kwesties verder benadrukt.
De mensenrechten zijn een essentieel element in de betrekkingen van de EU met Tunesië, zoals is geformuleerd in de associatieovereenkomst tussen de EU en Tunesië, die op 1 maart 1998 in werking is getreden, en het actieplan inzake het Europees nabuurschapsbeleid, dat op 4 juli van dit jaar in werking is getreden. Krachtens dit actieplan heeft Tunesië toezeggingen gedaan op het gebied van de democratie, behoorlijk bestuur en de mensenrechten. De tenuitvoerlegging van deze toezeggingen zal een essentieel element zijn in de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de EU en Tunesië. Deze toezeggingen betreffen bijvoorbeeld de oprichting van een subcomité voor de mensenrechten EU-Tunesië. Daarom blijven we er bij de Tunesiërs op aandringen om zo snel mogelijk een subcomité voor de mensenrechten op te richten en een eerste vergadering te beleggen.
Daarnaast was de tiende jaarlijkse top van EuroMed op 27 en 28 november in Barcelona een belangrijke kans om de partners van de EU in het Middellandse-Zeegebied, met inbegrip van Tunesië, te helpen om de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw aan te gaan, waaronder de uitdagingen op het gebied van goed bestuur. Op de EuroMed-top hebben de leiders een resultaatgericht vijfjaarlijks werkplan goedgekeurd. Dat plan omvat de instelling van een bestuursfaciliteit om de landen die vorderingen maken ten aanzien van goed bestuur te helpen, door ze toegang te geven tot aanvullende middelen, die ze aan hun eigen prioriteiten kunnen besteden.
Tunesië is als staat partij bij de zes kernverdragen van de Verenigde Naties over de mensenrechten. Tunesië scoort goed op de meeste sociaal-economische indexen van multilaterale instellingen, en de sociale en economische rechten worden er erkend en beschermd. Tunesië speelt een actieve rol in internationale mensenrechteninstellingen en is in april 2004 gekozen in de VN-Commissie voor de rechten van de mens. Tunesië heeft echter het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof nog niet ondertekend.
De EU is blij met de staat van dienst van Tunesië met betrekking tot het bevorderen van hervormingen in de Arabische wereld, de positie van vrouwen en het recht op onderwijs. De EU blijft echter bezorgd over de mensenrechtensituatie in Tunesië, vooral over de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.
In dit debat wordt met name de kwestie van de persvrijheid in Tunesië onder de loep genomen. Alle boeken en publicaties, met uitzondering van kranten, zijn nog steeds gecensureerd. Tot mei 2005 moesten alle kranten hun artikelen door het ministerie van Binnenlandse Zaken laten goedkeuren voordat ze mochten worden gepubliceerd. Dit is niet langer het geval, maar we blijven bezorgd over het feit dat de angst voor represailles tot een zekere mate van zelfcensuur lijkt te hebben geleid. Geen enkele krant uit namelijk politieke kritiek of politieke standpunten over binnenlandse aangelegenheden die botsen met het regeringsstandpunt. Er is echter algemeen toegang tot buitenlandse televisie, want de meeste Tunesische huishoudens hebben toegang tot satelliettelevisie.
Zoals ik al heb uitgelegd, verheugt de EU zich over de overeenstemming over de Politieke Verklaring van Tunis en de Agenda van Tunis voor de informatiemaatschappij die tijdens de wereldtop over de informatiemaatschappij in Tunis is bereikt. De EU kijkt ernaar uit om met alle belanghebbenden te werken aan de volledige en effectieve tenuitvoerlegging van beide fasen van het proces van de top, zowel wat betreft de inhoud als wat betreft de follow-up.
In de aanloop naar en tijdens de top zelf zijn enkele incidenten gemeld die te maken hadden met de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering. De Tunesische Liga voor de verdediging van de mensenrechten, de oudste mensenrechtenorganisatie in Tunesië, heeft beweerd dat haar activisten door de politie zijn lastiggevallen, en zegt dat de Liga is gehinderd in haar functioneren. Haar congres is in september 2005 op last van de rechter opgeschort. De EU heeft daarop bij de Tunesische autoriteiten protest aangetekend en heeft een verklaring doen uitgaan waarin de Tunesiërs werden herinnerd aan de verwachtingen die de EU heeft van Tunesië op het vlak van zijn verantwoordelijkheden ten aanzien van de mensenrechten.
Tijdens de top zelf heeft de EU-trojka bij de Tunesische autoriteiten protest aangetekend na een incident bij het Goethe Instituut, waar NGO's niet bijeen mochten komen om plannen voor een alternatieve "burgertop" te bespreken.
De EU maakt zich ook zorgen over een aantal andere incidenten die te maken hebben met de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering, en die ook tijdens de top zijn gemeld. Het gaat onder meer om de verstoring van de activiteiten van een Belgische televisieploeg, en de verstoring van de workshop van de Europese Commissie voor leden van het Europees Parlement om in het conferentiecentrum van de top leden van het maatschappelijk middenveld te ontmoeten.
De grondwet van Tunesië voorziet in vrijheid van vereniging, maar binnen bepaalde vastgestelde grenzen. De wet voorziet in de vrijheid van vergadering, mits een vergunning is verleend door de minister van Binnenlandse Zaken. Sommige NGO's ondervinden echter problemen in verband met het huren van vergaderruimte en de controle op hun financiering. Een aantal verenigingen, zoals de Nationale Raad voor de vrijheden in Tunesië, heeft de wettelijke status aangevraagd, die vervolgens is geweigerd. NGO's melden ook dat de toegang tot internet routinematig wordt geblokkeerd, en dat e-mails die naar bepaalde e-mailadressen worden gezonden, de geadresseerden nooit bereiken.
De kieswet verbood de Tunesiërs om tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen van oktober 2004 in de internationale pers over politiek te discussiëren, en de oppositiepartijen kregen weinig gelegenheid om campagne te voeren. We erkennen dat de kieswet de vertegenwoordiging van vrouwen in het parlement en de vertegenwoordiging van minderheidsstandpunten waarborgt, maar we hebben ook geconstateerd dat het algemene proces in aanloop naar de verkiezingen, de kandidaten geen bood. We moedigen de Tunesische autoriteiten daarom aan om het kader voor verkiezingen verder te verbeteren, en de noodzakelijke stappen te zetten om te waarborgen dat de volgende verkiezingen helemaal voldoen aan de internationale normen.
De EU is ook verontrust over berichten van NGO's, waaronder Amnesty International, over de omstandigheden in de gevangenissen in Tunesië. Deze berichten stellen dat de overbevolking in de gevangenissen en de discriminerende behandeling van politieke gevangenen blijven voortduren, net als het gebrek aan elementaire medische zorg, de slechte hygiëne, het martelen en mishandelen. We zijn daarom blij dat de Tunesische autoriteiten het Internationaal Comité van het Rode Kruis sinds juni 2005 toegang tot de gevangenissen geeft.
Eerder dit jaar hebben de Tunesische autoriteiten bekendgemaakt van plan te zijn om vertegenwoordigers van Human Rights Watch toegang tot de gevangenissen te geven, op een vergelijkbare manier als aan het Internationaal Comité van het Rode Kruis wordt gegeven, al is er geen tijdpad aangegeven. De minister van Justitie en Mensenrechten heeft ook bekendgemaakt dat de praktijk om gevangenen langer dan tien dagen in eenzame opsluiting te plaatsen, het maximum dat volgens de grondwet is toegestaan, zal worden beëindigd. De EU is blij met deze aankondigingen en hoopt dat beide beloften in de praktijk zullen worden gebracht.
Ik wil ook graag een paar woorden zeggen over de rechterlijke macht in Tunesië. Volgens zijn grondwet is de rechterlijke macht onafhankelijk. Amnesty International en anderen melden echter dat de autoriteiten zich bemoeien met de rechtsgang. Het proces in april 2005 tegen Mohamed Abou, een advocaat en lid van de Nationale Raad voor de vrijheden in Tunesië, die een artikel heeft geschreven waarin president Ben Ali van Tunesië werd bekritiseerd, lijkt deze bewering te bevestigen. De Vereniging van Tunesische Magistraten heeft geklaagd over toegenomen intimidatie door de regering nadat het bestuur van de vereniging een communiqué had uitgegeven waarin de aanval op Abou werd bekritiseerd. De openbaar aanklager heeft in augustus het kantoor van de Vereniging van Tunesische Magistraten gesloten. In een wet die op 12 augustus 2005 is aangenomen, en waarin het rechterlijk statuut wordt geregeld, wordt geen rekening gehouden met eerdere oproepen van de Vereniging van Tunesische Magistraten met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden van het ambt, en lijkt de positie van de verenging te verzwakken. We constateren ook dat de speciale rapporteur van de Verenigde Naties voor de onafhankelijkheid van rechters en advocaten, ondanks meerdere verzoeken om een bezoek te mogen afleggen, nog steeds wacht op een uitnodiging van de Tunesische regering.
De EU wil samen met Tunesië werken aan de modernisering van de rechterlijke macht van Tunesië. De EU heeft via MEDA geld verstrekt voor de financiering van een project dat dit werk zal ondersteunen, en zij hoopt vooruitgang op dit punt te zien. Ik ben er zeker van dat de Commissie hierover iets zal willen zeggen.
Samengevat, verheugt de EU zich over de overeenstemming die op de wereldtop over de informatiemaatschappij is bereikt en beschouwt zij deze als een belangrijke bijdrage aan de wereldwijde inspanning om de digitale kloof te overbruggen. Wat betreft de relatie van de EU met Tunesië zelf, zouden we graag zien dat Tunesië zijn veiligheid en welvaart behoudt en zich verder ontwikkelt. We betreuren de ernstige beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging, alsook de incidenten die voorafgaand aan en tijdens de wereldtop over de informatiemaatschappij hebben plaatsgevonden.
De Raad wil de leden van het Parlement verzekeren dat de EU haar bezorgdheid over specifieke schendingen van de mensenrechten zal blijven uiten, en dat zij de Tunesische autoriteiten zal blijven wijzen op de noodzaak de mensenrechten en democratische beginselen volledig te respecteren.
Het is nu tijd om vooruit kijken naar de tenuitvoerlegging door de Tunesische autoriteiten van de toezeggingen die president Ben Ali heeft gedaan op het gebied van de democratie, goed bestuur en mensenrechten, zoals geformuleerd in het actieplan inzake het Europees nabuurschapsbeleid. De tenuitvoerlegging van deze toezeggingen zal een essentieel element zijn in de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de EU en Tunesië. 

Viviane Reding,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie maakt zich grote zorgen over de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting in Tunesië. De reden voor mijn aanwezigheid in het Parlement vandaag is gelegen in de incidenten tijdens de recente wereldtop over de Informatiemaatschappij in Tunis, waaraan zowel afgevaardigden van dit Parlement als de Commissie hebben deelgenomen.
Ik moet toegeven dat ik niet graag naar deze incidenten verwijs, aangezien het gastland zich een enorme inspanning heeft getroost om deze top te organiseren. Overigens heeft de top zeer positieve resultaten voor de EU opgeleverd op het belangrijke gebied van het toekomstige internetbeheer.
Het resultaat van de top is een succes voor de EU en toont alle kenmerken van het label “made in Europe”. De actieve participatie van de Commissie en de voortdurende afstemming van de standpunten van de 25 lidstaten en het Britse voorzitterschap sinds de Telecomraad in juni hebben een positief effect gehad op het akkoord dat uiteindelijk is bereikt. Wij zijn erin geslaagd om onze ideeën erdoor te drukken en hieruit blijkt dat een Europa dat met één stem spreekt een winnend Europa is. 
 Dames en heren, de Europese Unie heeft bij deze onderhandelingen steeds met één stem gesproken en zij heeft zo echt haar stempel op de debatten gedrukt.
Wat het internetbeheer betreft: de top heeft als resultaat opgeleverd dat er een voor de gehele wereld geldende overeenkomst kan worden gesloten waarin alle essentiële aspecten zijn opgenomen, zoals de vrijheid van meningsuiting, het recht op toegang tot informatie, veiligheid en het bestrijden van spam. Met betrekking tot de kernfuncties van het internet is besloten om overeenkomstig de voorstellen die Europa heeft gedaan twee fora en twee procedures te creëren. We hebben het forum over het beheer van het internet – reeds bekend onder de afkorting IGF; en we hebben de procedure voor nauwere samenwerking tussen de regeringen met betrekking tot de politieke principes in verband met het beheer van het internet.
De regeringen hebben hier een politieke verantwoordelijkheid. Het behoeft geen betoog dat ze zich niet mogen mengen in het technisch beheer van het internet of dat van ICANN. De Commissie gelooft dat het beheer van het internet aan de particuliere sector moet worden overgelaten. Het feit dat we een domein “.eu” hebben ingesteld is daar het bewijs van.
Wat de financiering van het overbruggen van de digitale kloof betreft: we hebben een akkoord bereikt over financieringsmechanismen en er zijn prioriteiten vastgelegd om binnen het kader van de bestaande financieringsmechanismen meer nadruk te kunnen leggen op informatie- en communicatietechnologieën. Het komt er dus op neer dat informatie- en communicatietechnologieën in de context van ons ontwikkelingsbeleid voortaan belangrijke instrumenten zullen zijn.
De Commissie zal in het eerste kwartaal van 2006 een mededeling uitbrengen met een evaluatie van de resultaten van deze top. Bovendien zal worden aangegeven hoe we deze resultaten in het Europese beleid kunnen gaan verwerken.
De Verenigde Naties zijn van plan in maart 2006 in het kader van de voorbereiding op het forum over het beheer van het internet een grootscheepse raadpleging te organiseren. Wij zullen, net als dat voorheen steeds gebeurd is, bij het bedrijfsleven informatie inwinnen. Ook het maatschappelijk middenveld moet gehoord worden, en ik geloof dat dit vooral de taak van het Europees Parlement is.
Wat het tweede proces – de nauwere samenwerking tussen de regeringen – betreft: Kofi Annan wilde eerst weten wat de bedoelingen van de Verenigde Staten en de Europese Unie waren. Ik heb gezegd dat wij omstreeks medio februari een eerste standpunt voor Europa zullen hebben geformuleerd. We zullen nu met de lidstaten overeenstemming moeten zien te bereiken over het proces dat moet leiden tot het vastleggen van de politieke beginselen voor het beheer van het internet en de transparante en verantwoordelijke tenuitvoerlegging van die principes. 
 Mijnheer de Voorzitter, helaas werd de top overschaduwd door incidenten die de Commissie ertoe hebben gedwongen haar grote afkeuring te laten blijken over de wijze waarop de Tunesische autoriteiten zich bemoeiden met evenementen van het maatschappelijk middenveld. Dit heeft zelfs problemen opgeleverd voor de gezamenlijke workshop van het Europees Parlement en de Commissie over de mensenrechten en dan heb ik het nog niet eens over de beperkingen van de vrijheid van meningsuiting waarvan zowel vóór als tijdens de top sprake was.
Namens de Commissie heeft mevrouw Ferrero-Waldner reeds haar bezorgdheid aan de Tunesische regering kenbaar gemaakt. Wij hebben erop gewezen dat wij maar moeilijk kunnen geloven dat de incidenten slechts het gevolg waren van een “onfortuinlijk” misverstand. Wij hebben er eveneens op gewezen dat het voor de Commissie bij gebrek aan positieve signalen steeds moeilijker wordt om in haar constructieve opstelling te blijven volharden.
Op de tweede plaats wordt door de lidstaten een demarche van de EU met betrekking tot de mensenrechten overwogen, en de Commissie zal daarin volledig participeren. Het is de bedoeling dat wij via die demarche niet alleen onze teleurstelling laten blijken over de recente gebeurtenissen, maar ook ons eisenpakket van afgelopen oktober opnieuw benadrukken: ten eerste dienen alle communautaire fondsen voor projecten met betrekking tot maatschappelijke organisaties vrijgegeven te worden; ten tweede dient er vooruitgang te worden geboekt bij de tenuitvoerlegging van het hervormingsprogramma voor de rechterlijke macht; en ten derde dient er een subcomité voor de mensenrechten opgericht te worden.
Voorzitter Barroso heeft in zijn toespraak tijdens de Top van Barcelona onze reactie op de wereldtop van Tunis verwoord. Hij heeft zijn diepe teleurstelling geuit over de pogingen die zijn ondernomen om de vrijheid van meningsuiting tijdens die top in Tunis de kop in te drukken. Hij heeft benadrukt dat "een samenleving die haar eigen mensen niet kan vertrouwen, een zwakke en fragiele samenleving is met weinig vooruitzichten op een zinvolle ontwikkeling".
Met deze demarches zetten wij de eerste stappen. Wij hebben om bepaalde gebaren van Tunesische kant gevraagd. Begin volgend jaar zullen wij de situatie opnieuw met de lidstaten evalueren. Mocht er geen sprake zijn van vooruitgang, dan zullen wij op dat moment ook besluiten welke verdere maatregelen wij moeten nemen. Ik kan u met klem verzekeren dat de Europese Commissie zich zal blijven inspannen om ervoor te zorgen dat de bepalingen van de associatieovereenkomst en van het actieplan EU-Tunesië wat de mensenrechten betreft, naar behoren ten uitvoer worden gelegd.
Wij beschikken thans over een nieuw, effectiever kader om mensenrechtenkwesties aan te kunnen pakken: het nabuurschapsbeleid. Samen met de Raad zijn wij vast van plan om het nabuurschapsinstrument te gebruiken voor het verbeteren van de situatie op het gebied van de mensenrechten.
Tot slot ben ik blij met de goede dialoog die wij met het Parlement over dit onderwerp hebben gevoerd. Onze inspanningen om de democratie en het eerbiedigen van de mensenrechten in Tunesië te bevorderen, zijn namelijk veel effectiever als wij consequente en coherente signalen kunnen afgeven. 
Simon Coveney,
   – Mijnheer de Voorzitter, Tunesië is een land dat belangrijke betrekkingen met de Europese Unie onderhoudt. Het is het eerste land in die regio dat een associatieovereenkomst met de EU heeft ondertekend. De omstandigheden en gebeurtenissen rondom de recente wereldtop over de informatiemaatschappij hebben de bestaande zorgen over de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting in Tunesië echter aanzienlijk versterkt.
In de aanloop naar de top zijn de voorvechters van de vrijheid van meningsuiting en vereniging in Tunesië in toenemende mate met intimidaties geconfronteerd. Er is ook melding gemaakt van intimidaties aan het adres van delegatieleden, van bedreigingen van Tunesische en internationale journalisten, van mensen die de toegang tot het land werden ontzegd, van het controleren en het blokkeren van bepaalde websites, van het censureren van bepaalde documenten en toespraken, en van het verhinderen of verstoren van bijeenkomsten. Zelfs afgevaardigden van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de Commissie zijn naar verluidt geïntimideerd en met verbale agressie bejegend.
Wij onderkennen dat Tunesië te maken heeft met een zekere dreiging vanuit extremistische hoek en dat het land probeert om hier adequaat op te reageren, maar dat moet wel op zodanige wijze gebeuren dat de mensenrechten en de democratische normen worden geëerbiedigd. De Europese Unie heeft een speciale verantwoordelijkheid om hierop middels een dialoog te blijven aandringen. 
Catherine Trautmann,
   – Mijnheer de Voorzitter, als hoofd van onze parlementaire delegatie die aanwezig was bij de in Tunis gehouden wereldtop over de informatiemaatschappij kan ik iedereen verzekeren dat de Unie bij de internationale onderhandeling een voortrekkersrol heeft vervuld. Door nauwere samenwerking tussen de staten hebben we vooruitgang kunnen boeken bij het opzetten van een forum over het beheer van het internet. De eerste bijeenkomst van dat forum zal in Athene worden gehouden. We zijn er bovendien in geslaagd vooruitgang te boeken met betrekking tot het verwezenlijken van een democratisch evenwicht tussen staten, met betrekking tot pluralisme en tot de participatie van het maatschappelijk middenveld.
De mensenrechten en de fundamentele vrijheden moeten hoe dan ook de grondslag vormen voor het beheer van het internet en het actieplan. Op basis van voorstellen van de Unie – en dan vooral van de Commissie – hebben we in Tunis een akkoord kunnen sluiten. Belangrijk is vooral dat we het met de Verenigde Staten eens zijn geworden. Ik wil de onderhandelaars van de Commissie daarom prijzen en de commissaris hartelijk bedanken voor het feit dat ze het Europees Parlement bij dit proces betrokken heeft.
Ik betreur het echter wel dat Tunesië zelf als enige een schaduw over de top heeft geworpen. De ernstige incidenten die de top hebben omgeven zijn voor mij onaanvaardbaar. Zij waren een aanslag op de persvrijheid, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering. Deze incidenten waren bovendien tegen personen gericht. Ik betreur ook wat onze delegatie is overkomen, en dan vooral de sabotage van de workshop over de mensenrechten in de context van het beheer van het internet. Dit alles was onverenigbaar met al hetgeen waartoe Tunesië zich in de conclusies van de top en de associatieovereenkomst heeft verbonden. Tunesië heeft op deze wijze inbreuk gemaakt op het wederkerigheidsbeginsel dat aan deze verplichtingen ten grondslag ligt.
De Unie moet snel een duidelijk antwoord op deze incidenten formuleren. Ik verzoek u daarom allemaal vóór deze compromisresolutie stemmen. Daarin wordt erop aangedrongen dat er onverwijld concrete maatregelen worden genomen. Ik dank de commissaris voor de nauwkeurige opmerkingen met die strekking die zij zojuist heeft gemaakt. 
Thierry Cornillet,
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals commissaris Reding heeft aangegeven, mogen we niet voorbijgaan aan het feit dat Tunesië de taak op zich had genomen om één van de grootste wereldtoppen ooit te organiseren.
U heeft zelf gezegd dat de wereldtop over de informatiemaatschappij positieve resultaten heeft opgeleverd. Die top heeft echter ook de aandacht op bepaalde zaken gevestigd. Als 30 000 mensen en honderden journalisten bijeenkomen, kan men verwachten dat de publieke opinie belangstelling heeft voor wat daaromheen gebeurt. We hebben nu dan ook duidelijk kunnen vaststellen dat er een discrepantie bestaat tussen de wijze waarop men in Tunesië met mensenrechten en de fundamentele vrijheden omgaat en de ontegenzeggelijke vorderingen die dit land heeft gemaakt op het gebied van sociale en economische ontwikkeling, onderwijs en gelijkberechtiging van mannen en vrouwen.
De Unie volgt deze ontwikkelingen al geruime tijd, aangezien Tunesië een partner is en één van de allereerste landen was die met ons een associatieovereenkomst heeft gesloten. Tunesië vertegenwoordigt voor ons een goed voorbeeld van ontwikkeling. Daarom spreken we de wens uit – net zoals we dat in onze resolutie van september hebben gedaan – dat de ontwikkeling op het gebied van de mensenrechten gelijke tred zal houden met de ontwikkeling op andere gebieden.
We vragen daarmee niets meer dan de naleving van de verplichtingen die Tunesië bij de overeenkomst is aangegaan. Het is niet in ons belang – en het is ook niet onze bedoeling – om lelijke woorden te gebruiken. Waar het om gaat is dat we moeten garanderen dat de instrumenten voor de dialoog gebruikt kunnen worden. U heeft daar reeds op gewezen, mevrouw Reding. We zijn bereid om via het MEDA-programma assistentie te verlenen op het gebied van justitie. Overeenkomstig de resolutie die door het Parlement zal worden aangenomen, willen we op basis van de waarden die we willen delen, kunnen beschikken over instrumenten voor de dialoog, zoals de Associatieraad en het subcomité voor de mensenrechten. Op die wijze kunnen de – nu nog gematigde – boodschap van dit Parlement aan onze Tunesische partner duidelijk maken. 
Hélène Flautre,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat we dit debat vandaag voeren. We doen dat naar aanleiding van de talrijke schendingen van de mensenrechten die zich tijdens de in Tunis gehouden wereldtop over de informatiemaatschappij hebben voorgedaan. Ik geef hier een korte opsomming: er is agressie gepleegd tegen de verdedigers van de mensenrechten en journalisten, men heeft verhinderd dat de “burgertop” werd gehouden, telefoonverbindingen zijn verbroken, toegang tot het internet en e-mails is geblokkeerd, de door de Zwitserse voorzitter gehouden speech is gecensureerd en andere internationale persoonlijkheden, waaronder de winnaar van de Sacharovprijs, Robert Ménard, is de toegang ontzegd. En ga zo maar door.
We mogen niet vergeten dat het hier niet om geïsoleerde, individuele voorvallen gaat. Dit is in Tunesië de dagelijkse praktijk. De mensenrechtensituatie in Tunesië verslechtert; we hebben dat in onze resolutie van 29 september reeds geconstateerd. Wat nu gebeurd is, vraagt om een politieke reactie van de zijde van de Europese Unie met betrekking tot de democratie en de mensenrechten in dit land. Tunesië is het eerste land dat een associatieovereenkomst heeft ondertekend waarin het bekende artikel 2 is opgenomen. We moeten laten zien dat we bereid zijn deze uitdaging aan te gaan.
De Raad heeft bij diverse gelegenheden stappen genomen, maar het is toch betreurenswaardig dat er niets is ondernomen om de begane schendingen van de mensenrechten te veroordelen en het maatschappelijk middenveld dat zo prominent aanwezig was te steunen. Datzelfde maatschappelijk middenveld is hier vandaag in het Parlement overigens ook voor een deel vertegenwoordigd.
Wij geloven dat het heel belangrijk is dat de Commissie en de Raad beloven dat ze een Associatieraad zullen organiseren om de mensenrechtensituatie te bespreken en vast te stellen welke concrete gevolgen er aan de geconstateerde schendingen dienen te worden verbonden. Ze zullen overeenkomstig de onderliggende ideeën van het actieplan een tijdsschema moeten opstellen voor hervormingen op de reeds genoemde punten. Dat moet een goed gedetailleerd schema zijn, met streefdata voor resultaten die ook werkelijk meetbaar moeten zijn. Het eerste resultaat is de hervorming van het rechtsstelsel. We zullen in die context de vrijlating moeten eisen van Mohamed Abou en alle andere politieke gevangenen in Tunesië; de intimidatie van de Vereniging van Tunesische Magistraten moet worden gestaakt. Het tweede resultaat is dat de obstakels die de activiteiten van het maatschappelijk middenveld bemoeilijken, moeten worden verwijderd. Het derde resultaat dat moet worden bereikt is dat Tunesië moet meewerken aan VN-mechanismen. Dat is wat we hoe dan ook zullen moeten doen om het hoofd te bieden aan deze uitdaging. 
Luisa Morgantini,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, democratie is in werkelijkheid een heel complex proces, dat nooit geheel wordt verwezenlijkt, zelfs niet door onze regeringen. Ik geloof evenwel dat de Tunesische regering daarbij wel op een heel laag niveau blijft hangen en daarom is het mijns inziens noodzakelijk om zeer specifieke maatregelen te treffen.
In werkelijkheid worden wij haast geconfronteerd met de vestiging van een politiestaat, die weigert de democratische rechten en beginselen toe te passen. Maandenlang al wordt het geld dat bestemd is voor de Tunesische Liga voor de verdediging van de mensenrechten en andere verenigingen geblokkeerd. De verdedigers van de mensenrechten – die ik hier vandaag hartelijk groet, want zij zijn bij ons in het Parlement – hebben ons verteld dat zij het slachtoffer zijn van politieke intimidatie en fysieke bedreigingen.
Van persvrijheid is geen sprake, zoals wij ook tijdens deze laatste bijeenkomst hebben gezien, en er wordt gefolterd in de Tunesische gevangenissen. De oppositie heeft geen middelen om zich te uiten en elke roep om democratie en hervorming wordt onderdrukt.
Derhalve vraag ik de Commissie, die blijk heeft gegeven van veel moed in de informele betrekkingen, om veel meer te doen en ervoor te zorgen dat de Associatieraad EU-Tunesië onmiddellijk bijeen wordt geroepen. 
Paul Marie Coûteaux,
   – Mijnheer de Voorzitter, wij zullen tegen deze zogenaamde compromisresolutie stemmen. Deze resolutie lijkt overigens zo sterk op de tekst van mevrouw Flautre, dat ik bijna geneigd ben van de resolutie-Flautre te spreken.
In deze resolutie worden een paar onbelangrijke incidenten die zich tijdens de wereldtop over de informatiemaatschappij hebben voorgedaan enorm opgeblazen. Die top heeft plaatsgevonden onder omstandigheden die voor ons volledig aanvaardbaar waren. En we zijn niet de enigen die er zo over denken.
Waarom zouden we ons tegen Tunesië keren, terwijl er zo veel landen op deze wereld zijn waarmee de Europese Unie betere betrekkingen onderhoudt – en soms gaat het om landen die de Unie bereid is te laten toetreden –, ook al is bekend dat deze landen minder eerbied hebben voor de fundamentele vrijheden dan de regering van Tunesië? Waarom Tunesië? Dat is eenvoudig: het gaat Tunesië in de ogen van een aantal mogendheden veel te goed. En voor een aantal simpele geesten die door deze zelfde mogendheden gemanipuleerd worden, vertegenwoordigt Tunesië drie gevaren.
Om te beginnen is Tunesië een goed voorbeeld van ontwikkeling. En je kunt je afvragen of bepaalde supermachten er niet op uit zijn om elk Arabisch land dat zich goed ontwikkelt te vernietigen.
Verder is Tunesië een goed voorbeeld van de wijze waarop de mediterrane samenwerking behoort te functioneren. Het is niet toevallig dat Tunesië het eerste land was dat een associatieovereenkomst met de Unie heeft gesloten. Een aantal landen kan er onder het mom van de bekende theorie over de botsing tussen beschavingen echter belang bij hebben om de beide zijden van de Middellandse Zee tegen elkaar op te zetten. Eenheid in het Middellandse-Zeegebied zou er namelijk toe kunnen leiden dat het Euro-Afrikaanse gebied welvarend wordt.
Tot slot is Tunesië in de Franstalige wereld een schoolvoorbeeld van samenwerking. Zijn ontwikkeling geschiedt in de Franse taal en sommigen – dat hebben we een aantal dagen geleden in Rabat, tijdens de Euromediterrane Parlementaire Vergadering, gezien – willen het Frans maar al te graag vervangen door het Engels, om daar de enige internationale taal van te maken.
Door zich aan de zijde te scharen van de systematische critici van Tunesië – waaronder mevrouw Flautre – en aldus een land aan te vallen dat – ik herhaal – een voorbeeldige koers volgt, wekt dit Parlement de indruk dat het erop uit is om onder het mom van samenwerking en respect voor de mensenrechten de standpunten van een aantal elementen aan beide zijden te radicaliseren. Dat is koren op de molen van het islamitisch fundamentalisme. En dat is precies wat er nu door toedoen van het Westen – en daarmee bedoel ik Washington en zijn bondgenoten – in Irak gebeurt. Hetzelfde kan in Egypte gebeuren en vervolgens in de Maghreb-landen. Als we dat toelaten, handelen we niet in het belang van de Europese mogendheden. Integendeel: zo stellen we onze volkeren bloot aan de gevolgen van het verscheurd geraken van onze gemeenschappelijke maritieme regio. 
Malcolm Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik had het voorrecht om deel uit te maken van de delegatie van het Europees Parlement in Tunesië. Ik was zelfs al aanwezig bij de top in Genève en heb de voortgang van dit project dus van dichtbij kunnen volgen.
Ik deel de teleurstelling zoals die is geuit door mevrouw Reding en mijn collega, mevrouw Trautmann, met betrekking tot de volledig onnodige verstoring van onze bijeenkomsten in een land dat duidelijk al veel aspecten van de digitale revolutie heeft omarmd, zoals ook al is aangegeven door de vorige spreker. Ik begrijp niet wat de zin van dergelijke verstoringen zou kunnen zijn.
Ik wil mij beperken tot een aantal resultaten van de top, met name wat betreft het beleid waar ik na de top van Genève om heb verzocht. Dat beleid heeft betrekking op de wijze waarop wij het potentieel op het gebied wetenschap en onderzoek op computergebied ook in de ontwikkelingslanden kunnen verspreiden, zodat zij uiteindelijk hun eigen producten kunnen ontwikkelen. De EU heeft al veel succes geboekt door de ontwikkelingslanden via het Géant-netwerk te laten profiteren van de Europese netwerktechnologie. Daarbij hebben wij ook de ontwikkeling van open, concurrerende markten gestimuleerd waar hoogwaardige diensten tegen concurrerende kosten worden aangeboden. Dat is een grote prestatie.
Het was triest dat de Tunesiërs ervoor gekozen hebben om de toegang tot de betreffende workshop, met een grote deelname van professoren en universitaire onderzoekers te beperken. Dat was onnodig en heeft deze workshop ook van zijn glans beroofd. Ik heb bewondering voor de daadkrachtige wijze waarop mevrouw Trautmann tijdens onze bijeenkomst stelling heeft genomen tegen deze interventies. Het was een genoegen om haar bezig te zien. 
Alain Hutchinson (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mevrouw de commissaris, als we na de zojuist in Tunis gehouden top over één ding blij kunnen zijn, dan is dat omdat deze top de wereld duidelijk heeft gemaakt wat maar al te veel mensen niet wilden zien, en – merk ik nu – nog steeds niet willen zien, en dat is dat de democratie in Tunesië elke dag geweld wordt aangedaan.
Toen ik na terugkeer van een missie in dit land de Raad en de Commissie vragen heb gesteld, heb ik tot mijn verbazing moeten vaststellen dat deze instellingen heel lauw reageerden op wat men toch een heuse schending van de partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en Tunesië mag noemen – zeker als het gaat om dat deel van de overeenkomst dat betrekking heeft op de mensenrechten. Ik mag hopen dat die lauwe reactie niet te maken heeft met andere zaken, zoals het door sommigen gekoesterde idee om de Maghreb-landen als een soort politiedienst voor onze grenzen te laten optreden en zo illegale immigratie tegen te gaan. Ik ben desondanks tevreden met de verklaringen die ik vandaag gehoord heb, in het bijzonder met die van de Commissie.
Ik hoop dat we naast deze verklaringen en de resolutie die we met betrekking tot dit onderwerp zeker zullen aannemen ook heel snel concrete maatregelen zullen nemen. Er moet een Associatieraad worden bijeengeroepen, en ook het subcomité voor de mensenrechten moet bijeenkomen. Ik besluit, mijnheer de Voorzitter, met het verzoek om het Tunesisch maatschappelijk middenveld in dat comité te laten participeren. Dat middenveld wordt nu met minachting behandeld, en het zou heel nuttig zijn als het de gelegenheid kreeg om zijn stem te laten horen in dit onlangs opgezette comité. 
Patrizia Toia (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij kunnen twee lessen trekken uit de top van Tunis. Ten eerste moeten wij een oordeel vellen over wat er gebeurd is. Dit was een top die ging over het thema van de kennismaatschappij en tot doel had te onderzoeken hoe technologie en nieuwe diensten kunnen bijdragen tot de bevordering van een technologisch hoog ontwikkelde samenleving. Dit was echter ook een top die tot doel had meer vrijheden te scheppen en iedereen toegang te geven – denkt u maar aan de computer voor de zogenaamde derde wereld – tot informatie en kennis en die de ruimte van de vrijheden wilde uitbreiden. Welnu, met een dergelijke top en dergelijk doelstellingen worden de gebeurtenissen in Tunis nog schrijnender, nog onaangenamer en ernstiger.
Midden in een discussie over de vraag hoe vrijheid en eerbiediging van de rechten kon worden uitgebreid, werden wij geconfronteerd met gedrag dat duidelijk gericht was op het beknotten van de vrijheid, de tolerantie en het dwarsbomen van de discussie. Wat er daar is gebeurd, is zeer ernstig. Wij vragen de Commissie en de Raad om – zoals zij trouwens al gedaan hebben – stevig stelling te nemen tegen hetgeen gebeurd is, en eraan te herinneren dat wij met Tunesië een associatieovereenkomst hebben dat ook een deel bevat over de mensenrechten.
Ik wil tot slot nog iets zeggen over de onderhandelingen en de voortzetting daarvan. Mevrouw de commissaris, wij zijn van mening dat er dankzij de rol van Europa belangrijke vooruitgang kon worden geboekt, maar wij geloven ook dat men verder moet gaan en meer moet doen wat betreft de verplichtingen die zijn aangegaan. Ik denk aan het forum van Athene en aan het besef dat het internetbeheer ook Europa confronteert met problemen en dwingt om zich krachtiger en eensgezinder te verzetten tegen – als ik dit woord mag gebruiken – of in ieder geval om positief te reageren op, de standpunten die overheersen en haaks staan op ons idee van een evenwichtig ontwikkeld Europa, van een Europa met een pluralistisch bestuur, dat diversiteit eerbiedigt en dat ook in de kennis- en technologiemaatschappij democratische beginselen doet zegevieren. 
Jana Hybášková (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om dit debat te gebruiken om bepaalde ongezonde tendensen in het communautaire beleid ten aanzien van het Midden-Oosten aan het licht te brengen. Wij weten allemaal dat Tunesië een solide grondwet heeft. Vrouwen hebben het recht op eigen bezittingen en om te erven, te stemmen en te scheiden. De islam is van iedereen en kan niet door één politieke partij als een soort politiek monopolie worden gebruikt. Wij weten allemaal dat tijdens de wereldtop over de informatiemaatschappij journalisten, voorvechters van de mensenrechten en advocaten zijn geïntimideerd en in elkaar zijn geslagen door veiligheidstroepen. Wij zijn ook allemaal op de hoogte van de lange en ingewikkelde strijd die door president Ben Ali wordt gevoerd tegen An-Nahda, een extremistische, radicale pro-terroristische beweging, die zijn invloed combineert met extreem links en die heel duidelijk een bedreiging vormt voor het regime en de democratie in Tunesië.
Desalniettemin moeten wij deze gelegenheid gebruiken om niet alleen aan president Ali, maar ook aan veel andere machthebbers in het Midden-Oosten een duidelijke boodschap af te geven. Wij moeten onverkort steun geven aan alle mogelijke middelen waarmee wij het islamitisch radicalisme, extremisme en machtsmisbruik tegen kunnen gaan en kunnen bestrijden; wij moeten ervoor zorgen dat iedereen de hele waarheid leert kennen. Wij mogen echter niet toestaan dat bevriende landen, bevriende presidenten en bevriende regimes onze steun misbruiken om een diverse, democratische en seculiere oppositie weg te vagen, te doden en te vernietigen.
Het streven naar democratie moet gebaseerd zijn op een sterke eigen inbreng en respect voor lokale omstandigheden. Er is geen plaats voor ondemocratische praktijken waarbij de mensenrechten worden geschonden. Ik denk daarbij met name aan het recht op vrijheid van meningsuiting en op het uitoefenen van kritiek, en aan de vrijheid van vergadering en informatievergaring. Wij kunnen niets uitrichten tegen de terroristische dreiging, de frustraties en de schendingen van het recht om de waarheid aan iedereen te mogen verkondigen als wij niet heel duidelijk zeggen dat alle mensen de vrijheid moeten hebben om hun mening duidelijk, openlijk en democratisch te laten horen; dat geldt zowel voor Tunesische en Europese journalisten als voor Tunesische mensenrechtenactivisten en advocaten.
Staatsmonopolies op kranten, staatsmonopolies op het financieren van de kranten, radio- en tv-stations is duidelijk in strijd met wat wij de “informatiemaatschappij” noemen. Dat dient de strekking te zijn van onze vriendelijke boodschap aan onze vriend, president Zine El Abidine Ben Ali. 
Véronique De Keyser (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag vooruitlopen op een aantal mogelijke kritische opmerkingen en de heer Coûteaux geruststellen: we zullen niet toestaan dat Tunesië in de media gelyncht wordt. Integendeel. Wij als socialisten vinden het juist een heel goede zaak dat er in een land dat op sociaal en economisch gebied zulke indrukwekkende resultaten heeft geboekt een democratische beweging op gang komt, bestaande uit vakbonden, mensenrechtenorganisaties, magistraten en advocaten. Die beweging moet de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de vrijheid van vergadering krijgen om haar verlangens te verwezenlijken.
Deze vernieuwing komt concreet tot uitdrukking in het op 18 oktober opgerichte comité dat voornemens is een permanent forum te organiseren waarin de socialisten van dit Parlement graag zouden participeren. Men heeft vaak genoeg gezegd dat het proces van Barcelona voor een deel mislukt is. Dat is waar: we zijn niet doortastend genoeg geweest. Europa slaagt er niet goed in zijn pluralistische en democratische model elders ingang te doen vinden. In dat opzicht is Tunesië een geschenk – bijna een schoolvoorbeeld. De Tunesiërs roepen ons niet te hulp, maar het is wel zo dat ze meer democratie willen. Kunnen wij ze steunen? Deze mensen voeren een soms zeer bittere strijd – elke sociale strijd is dat uit de aard der zaak – om te bereiken dat het regime opener en toleranter wordt. Dat regime heeft namelijk de neiging zich in zichzelf te keren. In naam van de terrorismebestrijding stigmatiseert het alle verdedigers van de mensenrechten en staat het niet toe dat magistraten en advocaten bijeenkomsten organiseren of zich verenigen. Kunnen wij ervoor zorgen dat geen enkel socialistisch regime zich kan beroepen op het lidmaatschap van de Socialistische Internationale als excuus om de mensenrechten met voeten te treden?
Ik heb maar één verzoek en dat is dat de mensenrechtensituatie en de rechtsstaat in Tunesië centraal zullen staan tijdens de Associatieraad die in januari 2006 gehouden zal worden. Laat ons bij die gelegenheid duidelijke taal spreken. 
Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met te verwijzen naar de laatste zin van commissaris Reding, waarin zij oproept tot coherentie. Ik denk dat dat het belangrijkst is: de belangrijkste vraag en het belangrijkste probleem.
Het geval van Tunesië is niet zomaar een geval. Nog maar een paar dagen geleden klaagden we er bij de evaluatie van de conferentie van Barcelona nog over dat er – zoals al is gezegd – in het Euromediterrane proces niet voldoende vooruitgang was geboekt bij de constructie van een Europese ruimte van respect voor de mensenrechten en de bevordering van de vrede.
In het geval van Tunesië hebben we niet te maken met het ontbreken van een maatschappelijk middenveld. Het probleem is dat het maatschappelijk middenveld niet de mogelijkheid krijgt om zich in alle vrijheid uit te spreken. En dat is voor mij het fundamentele probleem. Als de Europese Unie wil dat deze boodschap, dit debat, dit Euro-mediterraan beleid coherent is, dan zou ze niet de boodschap moeten afgeven dat situaties zoals we die dezer dagen hebben gezien, met name tijdens de wereldtop over de informatiemaatschappij in Tunesië en bij de aanhouding van verschillende leiders van mensenrechtenorganisaties, onbestraft blijven.
Coherentie is voor mij daarom het belangrijkste punt, dat we niet mogen vergeten in dit debat. 
Geoff Hoon,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan dit debat vrij kort samenvatten en naar ik hoop in een redelijk tempo.
De Europese Unie zou graag zien dat Tunesië zijn welvaart en veiligheid in stand houdt en verder ontwikkelt. Wij zijn verheugd over de staat van dienst van Tunesië met betrekking tot het bevorderen van economische en sociale hervormingen – met name over de positie van vrouwen en het recht op onderwijs – maar wij moeten wel nog steeds met Tunesië blijven werken aan een aantal mensenrechtenkwesties. Wij moeten ervoor zorgen dat op dit vlak vooruitgang wordt geboekt, met name met het oog op de vrijheid van meningsuiting en van vergadering. Wij zullen met de Tunesische autoriteiten blijven samenwerken om ervoor te zorgen dat het land zijn verplichtingen met betrekking tot democratie, behoorlijk bestuur en de mensenrechten, die het door de ondertekening van het Europese actieplan voor het nabuurschapsbeleid op zich genomen heeft, ook ten uitvoer zal leggen. Zoals ik al eerder duidelijk heb gemaakt, is het ten uitvoer leggen van deze verplichtingen een belangrijk element voor het verder uitbouwen van de betrekkingen tussen Tunesië en de EU.
Ik bedank de Commissie voor haar bijdrage en die dank geldt ook alle afgevaardigden van het Europees Parlement die in dit debat het woord hebben gevoerd. 
Viviane Reding,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil u graag bedanken voor het feit dat u zich met betrekking tot de twee agendapunten zo duidelijk heeft uitgesproken. Het standpunt valt positief uit als het gaat om het beheer van het internet, maar u bent kritisch als het gaat om de mensenrechtensituatie in Tunesië. We moeten erkennen – en een aantal afgevaardigden heeft daarop ook gewezen – dat de economische en sociale hervormingen in Tunesië geslaagd zijn. Maar het is ook zo dat de Tunesiërs wegbereiders zullen moeten zijn op het gebied van de mensenrechten, en dat men wat dat betreft nog een lange weg te gaan heeft.
Het Associatiecomité zal begin volgend jaar bijeen komen. Daarna zal er een Associatieraad gehouden worden en wij zijn vastbesloten de mensenrechtenproblematiek op de agenda te zetten. Wat het subcomité voor de mensenrechten betreft: Tunesië heeft de instelling van dit comité aanvaard. Over alle punten is een informeel akkoord bereikt. Dat geldt echter niet voor een aantal specifieke gevallen, en dat lijkt me belangrijk gelet op de discussie die we gevoerd hebben. Zodra het debat dat nu in de Raad gevoerd wordt afgerond is, zullen we Tunesië een formeel voorstel doen.
Ik wil alle afgevaardigden bedanken die zich solidair hebben betoond met degenen die zich in de Raad, de Commissie en het Parlement inspannen om ervoor te zorgen dat de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting concrete uitdrukking krijgen en geen speeltje worden in de handen van regeringen.
Ondanks de betreurenswaardige incidenten die zich in Tunis met betrekking tot de mensenrechten hebben voorgedaan, heeft de top toch iets positiefs opgeleverd. In de toekomst zullen twee processen – het forum van belanghebbenden en de nauwere samenwerking tussen regeringen – ons in staat stellen vraagstukken op het gebied van de vrijheid die via de informatie- en communicatietechnologie een draagvlak hebben gekregen aan de orde te stellen en ervoor te zorgen dat dit soort vrijheden overal ter wereld gerealiseerd worden. 
De Voorzitter.
   Er zijn zes ontwerpresoluties(1) ingediend door de volgende fracties: de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa and de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op donderdag plaats. 
Alessandro Battilocchio (NI ).
   – Tunesië is een partner van doorslaggevend belang voor de dialoog tussen Europa en de Arabische wereld. Een van de fundamenten van deze samenwerking is de eerbiediging van de mensenrechten, die haar beslag heeft gevonden in de in 1998 in werking getreden overeenkomst tussen de EU en Tunesië en in het dit jaar uitgevaardigde actieplan in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid. De Tunesische regering heeft altijd aangetoond open te staan en bereid te zijn om de verplichtingen jegens de internationale gemeenschap op het gebied van de mensenrechten, de democratie en goed bestuur na te komen. Dat blijkt ook uit de recente instelling van de subcommissie EU-Tunesië voor de mensenrechten, en vooral ook uit de bereidheid om de organisatie van de wereldtop over de informatiemaatschappij op zich te nemen. Tunesië is actieve partij bij de zes belangrijkste verdragen van de Verenigde Naties en in vergelijking met de andere Arabische landen schenkt het grote aandacht aan het seculiere karakter van de staat en de bescherming van de sociale en economische rechten van zijn burgers. Natuurlijk moeten meer inspanningen worden ondernomen om de staat van vrijheid te bereiken die een geheel democratisch land waardig is, en gebeurtenissen zoals die zich recentelijk hebben voorgedaan zijn daar het bewijs van. Wij moeten echter ook oog hebben voor de inspanningen die tot nu toe zijn ondernomen en voor de vorderingen die daarbij zijn gemaakt, en Tunesië van onze volledige steun verzekeren. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de voorbereiding van het Witboek betreffende een nieuwe richtlijn over de audiovisuele inhoud. 
Viviane Reding,
   – Mijnheer de Voorzitter, na tweeënhalf jaar overleg, discussies, conferenties en wat dies meer zij, presenteert de Commissie vandaag een nieuwe richtlijn ter vervanging van de oude richtlijn “Televisie zonder Grenzen”.
Waarom een nieuwe richtlijn? Heel eenvoudig omdat we nu multimediaconvergentie hebben. Dezelfde inhoud wordt nu via een hele reeks platformen verspreid – via radiogolven, via de kabel, via de satelliet, via ADSL of via mobiele telefoons. Het kan dan om de gewone, traditionele televisie gaan, maar ook om televisie . De ontwikkeling op dit gebied is heel snel gegaan, en de ontwikkeling van het recht heeft daar geen gelijke tred mee gehouden. Het is niet correct om voor bepaalde gevallen wel regelingen te scheppen en voor andere niet. Bovendien verstoren we zo de concurrentie. Het is evenmin aanvaardbaar dat er op bepaalde gebieden wel rechtszekerheid bestaat en op andere terreinen niet. Het mag niet zo zijn dat bepaalde verspreidingsvormen wel gebruik kunnen maken van de voordelen van de interne markt, terwijl andere van die mogelijkheid verstoken blijven. De nieuwe richtlijn is er dus op gericht gelijkaardige gevallen een gelijke behandeling ten deel te laten vallen.
Er is momenteel sprake van een exponentiële groei van het aantal platformen en de via die platformen verspreide inhoud. U zult zich herinneren dat er in 1989, toen de richtlijn “Televisie zonder Grenzen” tot stand kwam, tien satellietkanalen waren. Nu zijn dat er 2 500. En met de introductie van digitale tv is de keus aan inhoud werkelijk exponentieel gegroeid. De nieuwe diensten – het zijn er nu 50 – maken een heel snelle ontwikkeling door. Ook al is er op dit moment niet veel vraag naar video , de experts verzekeren ons dat als er op dit gebied regels komen die de ontwikkeling ervan mogelijk maken, er in 2010 wel 22 miljoen huishoudens gebruik zullen maken van deze dienst, en dat daarmee een omzet van 2 miljard euro gemoeid zal zijn. Dames en heren, dit is wat we met de strategie van Lissabon bedoelen. We kunnen de Europese industrie voor audiovisuele inhoud versterken, met alle extra werkgelegenheid en economische groei die daarmee gepaard gaat.
De richtlijn die ik u thans wil voorleggen houdt zich niet bezig met het medium waarmee de informatie wordt doorgegeven. Deze richtlijn heeft betrekking op de inhoud van de audiovisuele diensten, wat het medium voor het doorgeven van die inhoud aan de burger ook moge zijn. Hoe gaan we nu regels scheppen voor de verschillende typen inhoud? Om te beginnen willen we een onderscheid maken tussen twee typen inhoud. Het eerste type inhoud is het soort dat we reeds kennen en hebben leren gebruiken – de traditionele televisie, met een programma dat door anderen is verzorgd en dat we aanvaarden zoals het is, of niet. Dan zetten we de televisie uit. Het tweede type inhoud is de niet-lineaire inhoud. Die laat de keuze aan de consument: zoeken, bekijken, opnemen wat van belang is of interessant lijkt. Deze twee media voor het doorgeven van de inhoud aan de burgers – lineair en niet-lineair – zullen op een verschillende wijze gereguleerd worden.
Er zijn dus twee typen inhoud. Daarnaast is het echter van belang dat we een evenwicht vinden tussen de industriële aspecten – ik heb het zojuist gehad over het scheppen van Europese inhoud –, de Europese waarden – waarop we moeten blijven letten, aangezien inhoud steeds verandert –, de bescherming van consumenten en minderjarigen – van groot belang, ongeacht het type inhoud –, en de culturele diversiteit waaraan we zoveel waarde hechten.
Het gaat er dus om dat we een evenwicht vinden tussen al deze elementen en we zullen daarbij volgens het beginsel van “betere regelgeving” te werk moeten gaan. We doen dat door wat ik een noem te hanteren. Wat houdt dat precies in? We zullen om te beginnen een reeks minimumnormen moeten opstellen voor elk type inhoud. Daaronder vallen ook bepalingen met betrekking tot de identificatie van de leverancier: we moeten weten wie de inhoud verspreidt. Er zullen ook bepalingen moeten komen over achterhaalbare reclame: sluikreclame is niet toegestaan, en er zullen strikte regels gelden voor in de inhoud verwerkte reclameboodschappen. Ook de menselijke waardigheid dient beschermd te worden. Het zou – om een voorbeeld te noemen – onaanvaardbaar zijn als er met betrekking tot één type inhoud wel bepalingen bestaan tegen het aanzetten tot rassenhaat of religieuze haat, terwijl zulke bepalingen voor een ander type inhoud ontbreken. En het zou ook onaanvaardbaar zijn als bepalingen voor de bescherming van minderjarigen niet voor alle typen inhoud zouden gelden. Het Parlement en andere voorvechters van de Europese cultuur zouden het ook niet aanvaarden als slechts één soort inhoud zich bezig zou houden met het bevorderen van de Europese identiteit en de Europese culturele diversiteit, en de andere niet. Dat zijn allemaal regels die voor zowel lineaire als voor niet-lineaire inhoud gelden.
Welke speciaal voor de klassieke televisie geldende regels dienen scherper geformuleerd te worden? Dat soort televisie heeft immers een grote invloed, terwijl de consument geen keus heeft. Wat hetzelfde blijft, is de zendtijdverdeling, het recht op antwoord en de toegang tot belangrijke evenementen. Wat voor een deel hetzelfde blijft, maar hier en daar zal veranderen, is de wijze waarop we met reclame omgaan. Wat de kwalitatieve regels betreft: die blijven ongewijzigd. Daarvoor zal dus de oude richtlijn blijven gelden. Het zijn de kwantitatieve regels die zullen veranderen. Voor een deel omdat de nieuwe multimedia behoefte hebben aan eenvoudige en moderne regels. Het is niet aan de Commissie om het werk van de programmamakers over te nemen. Daarom zullen niet langer beperkingen gelden voor het aantal zenduren per dag. Ook de regels voor de onderbrekingen zullen veel minder streng worden geformuleerd. Geïsoleerde spots tijdens sportuitzendingen zullen worden toegestaan, maar niet binnen het kader van andere uitzendingen. Er zullen echter een aantal basisregels blijven gelden, omdat we nu eenmaal geen televisie met alleen maar reclame willen.
De eerste basisregel luidt dat er per uur zendtijd niet meer dan twaalf minuten aan reclame besteed mogen worden. Het is dus niet zo dat er nu – zoals in de pers wel wordt beweerd – een lawine van reclame zal ontstaan. Er is een maximum: twaalf minuten per uur. Er zullen ook regels gelden voor onderbrekingen van films, televisiefilms, programma’s voor kinderen en informatieve programma’s. De regel is dat er pas na 35 minuten een onderbreking mag worden ingelast. Dit is heel belangrijk. Kinderen zullen binnen de context van traditionele televisie voortaan beter beschermd zijn dan binnen de context van niet-lineaire inhoud. Dat is een belangrijke stap voorwaarts. Je zou dus kunnen zeggen dat we de regels voor volwassenen versoepelen, terwijl we die voor kinderen juist strenger maken.
Een ander heel belangrijk element – vanuit het perspectief van de financiering van onze inhoud – is . Voor zullen zeer strikte regels gelden. De regeling zoals we die nu in Europa hebben is nogal inconsistent. In sommige landen zijn er helemaal geen regels, in andere landen hebben de regels uitsluitend betrekking op nationale inhoud, en er zijn landen waar een categorisch verbod geldt.
We willen ervoor zorgen dat de regels voor iedereen hetzelfde zijn en dat de consumenten goed geïnformeerd zijn – wat in de huidige situatie niet het geval is. Daarom zullen er voor heel strikte regels gelden. Productplaatsing mag, mits gegarandeerd kan worden dat de kijker hiervan op de hoogte wordt gesteld. De regels moeten de rechtszekerheid waarborgen en alle typen inhoud gelijk behandelen. Heel belangrijk is ook dat er strikte beperkingen gelden: mag niet in verband met producten voor kinderen, in het kader van nieuwsuitzendingen, actualiteitenprogramma’s of documentaires. Het doel hiervan is onze kinderen te beschermen en de journalistieke vrijheid te garanderen.
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn bevat een groot aantal nieuwigheden en het zou teveel tijd vergen ze allemaal op te noemen. Ik weet hoe het Parlement werkt: we zullen er de komende maanden nog op terugkomen. Ik wil hoe dan ook de aandacht vestigen op drie belangrijke punten. Het eerste is het non-discriminatoire recht op het gebruik van korte fragmenten voor nieuwsuitzendingen. Tweede nieuwigheid: co-regulering en zelfregulering zijn krachtens de regeling toegestaan op nationaal niveau. De richtlijn is daar heel expliciet in, en het is voor het eerst dat een Europese Richtlijn die mogelijkheid openlaat. Derde nieuwigheid – en die lijkt me voor de tenuitvoerlegging van de richtlijn van heel groot belang: de instelling van regelgevende instanties op audiovisueel gebied die – op nationaal niveau – onafhankelijk van de regeringen opereren. 

Malcolm Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sta zeer positief tegenover dit nieuwe voorstel. Ik zou van de commissaris graag de bevestiging willen krijgen dat in de toekomst de benaming “Televisie zonder grenzen” aangehouden zal worden, zij het in gemoderniseerde vorm. Naar mijn idee was het oorspronkelijke voorstel voor een naam zeer verwarrend.
Ik zou graag van de commissaris willen weten of zij van mening is dat haar voorstellen ingrijpend genoeg zijn, gezien het tempo van de technologieontwikkelingen. Ik heb een aantal ontwikkelingen gezien en daarmee doel ik ook op de ontwikkelingen waarvan wij onlangs samen in Tunis kennis hebben genomen. Op grond daarvan ben ik van mening dat het onderscheid tussen lineair en niet-lineair steeds vager wordt. Steeds meer consumenten zullen de vroegere “traditionele” tv-uitzendingen gaan bekijken wanneer het hen uitkomt, aangezien die programma’s automatisch op hun digitale videorecorders opgeslagen kunnen worden. Wij kunnen dergelijke programma’s ook op onze iPods of om het even welk ander digitaal opslagmechanisme zelfs meenemen naar dit Parlement. Dus is de commissaris tegen die achtergrond van mening dat haar voorstellen ingrijpend genoeg zijn?
Ten tweede zei de commissaris dat zij wilde streven naar een , zonder bureaucratie en met behoud van technologische neutraliteit. Deze uitgangspunten zijn allemaal afkomstig uit de uitstekende kaderrichtlijn voor elektronische communicatienetwerken en -diensten, en die is van essentieel belang. Is de commissaris van mening dat zij het juiste evenwicht tussen deze uitgangspunten in deze richtlijn heeft gevonden en dat die richtlijn de tand des tijds net zo zal weerstaan als die kaderrichtlijn? 
Ivo Belet (PPE-DE ).
   – Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb een korte vraag in verband met . Het is inderdaad zeer opvallend dat u op dit punt een paar nieuwe eisen naar voor schuift.
U zet het licht op groen voor , en ik begrijp dat dat niet anders kan, en het mag niet voor kinderprogramma's of jeugdprogramma's, zegt u, maar het is mij onduidelijk op grond van de mededeling of dat ook geldt voor het niet-lineaire aanbod, voor het zogenaamde -aanbod. Moet dat achterpoortje nog gesloten worden of geldt het verbod op voor alle aanbod op het gebied van kinderprogramma's en jeugdprogramma's, ook voor het niet-lineaire aanbod? Een korte en duidelijke vraag dus en graag ook een duidelijk antwoord. 
Rebecca Harms (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb de commissaris leren kennen als een ervaren journaliste, iets waar zij zelf altijd prat op gaat. Ik wil graag van haar weten of zij denkt dat meer en meer onderbrekingen van uitzendingen voor reclame werkelijk leiden tot een toename van de kwaliteit van dit medium. Verder wil ik haar in het bijzonder vragen waarom zij nu ook wil toestaan dat ook nieuwsuitzendingen die korter duren dan een half uur worden onderbroken voor reclame. 
Viviane Reding,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst tegen de heer Harbour zeggen dat in de officiële titel van de richtlijn naar audiovisuele en mediadiensten wordt verwezen. Ik denk dat de titel uiteindelijk “Audiovisuele media zonder grenzen” zal luiden. Het onderscheid tussen lineair en niet-lineair is redelijk duidelijk en zoals ik ook al nadrukkelijk in de tekst van het voorstel heb aangegeven, hebben wij tijdens de verschillende commissiebijeenkomsten nog de gelegenheid om uitgebreider over deze definities te discussiëren.
Ik heb voor een gekozen om deze media de kans te geven zich te ontwikkelen. Ik kan u in dit verband een heel eenvoudig voorbeeld geven. Op dit moment ontwikkelt video zich nog niet erg snel, en wel om de eenvoudige reden dat er 25 verschillende regelgevingen op deze dienst van toepassing zijn. Als iemand deze dienst dus in een bepaald land ontwikkelt en deze vervolgens naar een ander land wil exporteren, moet er in elk nieuw land weer een nieuwe dienst ontwikkeld worden. Dat betekent dat de interne markt op dit vlak niet functioneert.
Ik wil dergelijke diensten nu de kans geven om zich zodanig te ontwikkelen dat zij ook op de interne markt kunnen opereren, want ik denk dat video geweldige kansen biedt aan nieuwkomers op die markt. Daarnaast kunnen Europese thema’s en films zo ook beter hun weg naar de consumenten vinden. Het lijdt geen twijfel dat de Europese filmindustrie met distributieproblemen kampt en moeite heeft om haar producten aan de man te brengen – door een gebrek aan bioscopen of door het feit dat de bioscopen die er wel zijn, geen Europese films vertonen. Video biedt een reële mogelijkheid om de Europese producten weer onder de aandacht van de consumenten te brengen. 
 Mijnheer Belet, wordt door de algemene regeling bestreken. De bepalingen voor – waaronder de bepalingen die betrekking hebben op minderjarigen – gelden dus zowel voor lineaire als voor niet-lineaire programma’s.
Als u de nieuwe richtlijn zorgvuldig bestudeert, zal het u meteen opvallen dat ik veel werk heb gemaakt van de bescherming van jongeren. Er is nu zoveel inhoud op zo veel verschillende platforms beschikbaar dat deze leeftijdsgroep bescherming behoeft. Dit is een onderwerp dat ik graag met u allen zou willen bespreken. Hoe ver dienen we bij de bescherming van jongeren te gaan? Ben ik te ver gegaan of juist niet ver genoeg? Daarover zullen we moeten discussiëren. 
 Mevrouw Harms vroeg of meer ook iets aan de inhoud toevoegt. Ja, ik meen van wel. Tegenwoordig hebben we met het probleem te maken dat zich vrijwel overal voordoet, maar dat het in sommige landen verboden is. In andere landen is het alleen voor producten uit het eigen land verboden, maar niet voor producten uit het buurland. voor Amerikaanse producten is alomtegenwoordig, en dus verschijnt nu al op onze televisieschermen – zelfs als het op nationaal niveau verboden is – zonder dat de consument het beseft. Met de nieuwe richtlijn wordt er horizontale regelgeving voor heel Europa ingevoerd die toestaat als het belangrijk is, namelijk ter financiering van onze Europese inhoudindustrie, ter financiering van onze films, zodat deze dezelfde kansen krijgen, ook wat betreft de financiering, als films uit andere werelddelen.
Ten tweede is momenteel niet geregeld dat , bijvoorbeeld voor kinderen, in verschillende soorten inhoud verboden dient te zijn. Het is ongelooflijk dat zoiets in alle mogelijke kinderprogramma's zomaar kan. Anders dan volwassenen staan kinderen hier machteloos tegenover. Daarom is het van belang dat voor kinderen horizontaal is verboden. Omdat u dat aanstipte: als journaliste heb ik de invloed van op informatie en informatieve programma's uitvoerig besproken met mijn collega's uit de journalistiek. Daarbij ben ik tot de conclusie gekomen dat het wenselijk is om ook volledig te verbieden voor informatie en in informatieve programma's.
Ruth Hieronymi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris hartelijk bedanken voor en complimenteren met de ontwerp-herziening van de richtlijn "Televisie zonder grenzen". De afgelopen jaren heeft het Europees Parlement zich hier steeds voor ingezet en geëist dat ook in het digitale tijdperk vergelijkbare inhoud onderhevig is aan vergelijkbare wetgeving. In zoverre is uw voorstel in mijn ogen een fitnessprogramma voor de invoering van digitale televisie in Europa.
Mijn vragen gaan vandaag slechts over twee punten. Ten eerste heeft de commissaris gezegd dat zij wil zorgen voor meer zelf- en co-regulering. Kunt u daarover iets meer vertellen?
En mijn tweede vraag is welke consequenties voor de publieke omroep in Europa heeft. Komt die in aanmerking voor financiële steun?
Nicolaos Sifunakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij zijn bijzonder verheugd over de verklaring van de Commissie van vandaag, maar moeten hierbij wel aantekenen dat dit belangrijke thema op het allerlaatste moment op de agenda van de plenaire vergadering werd gezet, zonder dat de bevoegde commissie, de Cultuurcommissie, van te voren was geïnformeerd over de specifieke bepalingen die u nu aankondigt.
Wij zijn ook verheugd over het feit dat de voorgestelde richtlijn met name gaat over de audiovisuele inhoud van televisie. Ik wil kort ingaan op een aantal punten.
De herziening van de richtlijn en de uitbreiding van haar toepassingsgebied tot niet-lineaire media mag niet tot gevolg hebben dat de regulerende bepalingen worden afgezwakt.
Het beginsel van culturele verscheidenheid en pluralisme moet worden geëerbiedigd, ongeacht het medium dat wordt gebruikt voor de uitzending van de audiovisuele inhoud.
De eerbiediging van de quota’s voor Europese werken en werken van onafhankelijke producenten moeten in de richtlijn centraal blijven staan.
De bepalingen in de richtlijn die betrekking hebben op reclame en bescherming van minderjarigen moeten worden versterkt. Min of meer wordt gezegd dat het huidig stelsel wordt gehandhaafd. Wij mogen de belangen van de industrie echter niet boven de rechten van de kijkers en de kwaliteit van de televisie-uitzendingen plaatsen, en evenmin mogen wij denken dat de markt deze belangrijke vraagstukken zelf wel zal regelen. De titel “Audiovisuele media zonder grenzen” is evenwel correct.
Kortom, wij hebben behoefte aan een richtlijn die de Europese televisie de mogelijkheid biedt het noodzakelijke evenwicht te vinden tussen kwaliteit en kijkcijfers. 
Luis Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Reding, historisch bezien heeft er elke keer dat er over deze richtlijn is gesproken in het Europees Parlement, vanaf 1984, een krachtmeting plaatsgevonden tussen het Parlement en de Commissie. Het Parlement heeft verzocht de kwestie van het pluralisme in deze richtlijn te regelen, en verschillende malen heeft de Commissie gezegd: dit is een zeer delicate kwestie en we durven hieraan onze vingers niet te branden – om het maar even simpel te zeggen.
Met betrekking tot deze richtlijn was er tijdens de voorbereidingen op de discussie die we vanaf nu in Liverpool gaan voeren een nota volledig gewijd aan de kwestie van het pluralisme, een zeer zorgwekkende kwestie. De Commissie heeft altijd vastgehouden aan de stelling: "kijkt u eens, wanneer de industrie geliberaliseerd wordt, zal er vanzelf pluralisme ontstaan". Maar dat is niet zo. Dat is niet zo omdat we in de wereld van radio en televisie te maken hebben met een regime van overheidsconcessies waarbij inmenging door overheidsinstanties plaatsvindt.
Mevrouw Reding, ik ga u iets vertellen dat aan het gebeuren is in ons land en dat zonder precedent is in de Europese Unie; 500 000 Spaanse burgers, meer dan een half miljoen Spaanse burgers – iets wat nooit eerder is vertoond in de Europese Unie, bij geen enkele van haar instellingen – steunen een initiatief om te voorkomen dat een overheidsinstantie, de regering van de autonome gemeenschap Catalonië, een radiozender sluit. Is dat niet belangrijk, en verdient dat niet de aandacht van het publiek?
Met dit precedent voor ogen vraag ik u: mevrouw Reding, komt de kwestie van het pluralisme in deze richtlijn aan de orde? 
Viviane Reding,
   .  Mijnheer de Voorzitter, allereerst gaat mijn dank uit naar mevrouw Hieronymi, niet alleen voor de beoordeling die zij hier in enkele minuten gaf, maar ook voor haar toezicht op de voorbereiding van de nu gepresenteerde nieuwe wetgeving die tweeënhalf jaar heeft gekost. Eveneens bedankt voor de mooie uitdrukking "een fitnessprogramma voor de audiovisuele media". Dat wordt volgens mij de komende maanden een gevleugelde uitdrukking.
Meer zelfregulering is een middel tot de tenuitvoerlegging van de richtlijn, die zelf een rechtskader is dat de nationale autoriteiten dienen om te zetten in nationale wetgeving. Wat betreft de tenuitvoerlegging hebben zij echter de mogelijkheid om ofwel verder te gaan dan dit kader, ofwel – mits er bij de belanghebbenden de noodzakelijke acceptatie bestaat –tenuitvoerlegging te bereiken door gecontroleerde zelfregulering. Inderdaad is dit de eerste keer dat deze terminologie opduikt in een Europese wetgevingstekst. Naar mijn mening is het een belangrijke stap in de juiste richting om vertrouwen te stellen in de deskundigen die in het veld werken. 
 De heer Sifunakis, de voorzitter van de Commissie cultuur en onderwijs, heeft gevraagd waarom hij pas op het laatste moment is verwittigd. Mijnheer Sifunakis, ik heb zelf vanmiddag pas vernomen dat de Commissie akkoord is gegaan met de voorstellen die ik gedaan heb. Ik ben hier vandaag gekomen om het Parlement te informeren – dit is geen debat. Dat debat zal heel intens zijn, daarvan ben ik overtuigd. Het zal vermoedelijk volgend jaar aanvangen, en wel binnen de twee betrokken commissies, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie industrie, onderzoek en energie.
Alle onderdelen van de richtlijn “Televisie zonder grenzen” die goed functioneerden zijn in de nieuwe richtlijn overgenomen. Ik heb niets veranderd aan de quota. Integendeel. Wat on-linediensten betreft: ik heb hier een verplichting opgenomen voor het bevorderen van Europese producties. Een dergelijke verplichting bestaat momenteel nog niet. Het percentage voor onafhankelijke producenten blijft gelijk. De consumenten worden echter beter beschermd. We willen immers dat consumenten goed geïnformeerd zijn en dat ze weten wat ze bekijken. Informatie aan de consument en bescherming tegen misbruik blijven dus gehandhaafd. En niet alleen met betrekking tot de traditionele televisie; deze regels gelden ook voor de nieuwe diensten.
De heer Herrero vraagt zich af of het pluralisme nog wel gegarandeerd is in een wereld die dagelijks verandert. Als u waar dan ook in Europa naar de kranten kijkt, kunt u dat zelf zien: er komen nieuwe concentraties tot stand, bestaande concentraties vallen uiteen en er worden nieuwe mediadiensten gecreëerd. Met de overstap naar digitale tv zullen we een explosieve groei van kanalen voor de burgers krijgen, en dan zwijg ik nog over de nieuwe vormen van video . En wat zullen ze morgen weer uitvinden? De consument zal een enorme keus krijgen, en dat is een goede manier om het pluralisme te bevorderen. Hoe meer keuze de consument heeft, des sterker zal het pluralisme zich ontwikkelen. We moeten dus al het mogelijke ondernemen om ervoor te zorgen dat de consument een ruime keuze heeft.
Culturele diversiteit is ook een heel belangrijk element van het pluralisme. Het feit dat de bepalingen op het gebied van culturele diversiteit nu ook zullen gelden voor de nieuwe diensten is een belangrijke stap voorwaarts.
De onder mij ressorterende diensten zullen begin volgend jaar een document publiceren over de nationale regels met betrekking tot mediaconcentraties. Ik had u een dergelijk document beloofd. Dat zou dan door de Commissie en de Raad kunnen worden gebruikt om samen te bepalen welke kant we opgaan. Begin volgend jaar zal dit document beschikbaar zijn. Dan zullen wij ook de gelegenheid hebben om over de inhoud ervan te praten en na te denken over de maatregelen die we op Europees niveau zullen moeten nemen. 
Lissy Gröner (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken. Het is mooi dat zij het ontwerp aan het Parlement presenteert nadat de pers er al kennis van heeft genomen. U zult veel steun krijgen voor uw voornemen om de Europese inhoud te versterken, en wij zullen in twee lezingen voldoende tijd hebben om een en ander in detail te bediscussiëren.
Verscheidenheid is de kracht van Europa – wat dat betreft kunnen we niet tegen de Amerikaanse markt op, en dat willen we ook niet – maar het is uiteraard ook onze zwakte. Naar mijn mening kunnen we niet op dezelfde manier in films inbouwen als in Amerika. Ten slotte is het altijd de markt die bepaalt hoe producten in films worden gepresenteerd. Er is niets op tegen als er wordt rondgereden in een auto, maar als het erop neerkomt dat alleen degene met de grootste portemonnee aan kan doen, dan is er iets misgegaan.
We zijn het er ook over eens dat er in kinderprogramma’s geen reclame thuishoort. Alleen zijn de grenzen vaag, dat is duidelijk. Waar trekken we de grenzen? Als we de deur wat dit betreft op een kier zetten, dan is er volgens mij geen houden meer aan. Daarom zal er grote weerstand zijn tegen en de vage grenzen. Daarover moeten wij in de twee lezingen nog verder discussiëren.
Helga Trüpel (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik moet zeggen dat ik tijdens de presentatie door de commissaris van vandaag verbaasd was over het gebrek aan aandacht voor de mogelijke bedreiging van de redactionele onafhankelijkheid. De commissaris zei dat nieuws- en kinderprogramma’s dienen te worden beschermd tegen , en zojuist noemde u ook informatieve programma’s.
De term "informatieve programma’s", waarmee programma’s worden bedoeld die de bevolking moeten informeren, is een breed begrip. Vallen bijvoorbeeld programma’s over financiële dienstverlening daar ook onder? Mag daarin reclame worden gemaakt voor dergelijke diensten? Of hoe zit het met gezondheidsprogramma’s? Is het verboden dat zij reclame maken voor bepaalde gezondheidsproducten of -diensten? Daarom wil ik u vragen om nog eens te preciseren wat u onder "informatieve programma’s" verstaat.
Henri Weber (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik herhaal mijn vraag. Ik was met betrekking tot dit onderwerp rapporteur voor de Commissie cultuur en onderwijs. Ik sta op de lijst voor dit debat. Daarom vraag ik u waarom u mij het woord niet geeft. 
De Voorzitter.
   – Ik hoor u wel. Commissaris, het woord is aan u. 
Viviane Reding,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Gröner erop wijzen dat het voorstel op het internet is gezet en daarom voor zowel de afgevaardigden als voor de burgers toegankelijk is. Mevrouw Gröner heeft volkomen gelijk dat er logischerwijze twee lezingen komen. We zullen dus nog veel kansen krijgen om van gedachten te wisselen over de inhoud van mijn voorstel.
Verscheidenheid is heel belangrijk, en omdat het belangrijk is en omdat ik het belangrijk vind dat Europese films en Europese televisie-uitzendingen op onze televisieschermen, mobiele telefoons en computers tot hun recht komen, zal ik alles in het werk stellen om die te stimuleren. In enkele lidstaten gebeurt dat ook al. Een voorbeeld daarvan is de Oostenrijkse wet inzake : dat is een heel verstandige wet en hij werkt heel goed. Mevrouw Gröner noemde reclame in kinderprogramma’s. Wellicht heb ik niet duidelijk genoeg gezegd dat tijdens kinderprogramma’s verboden zal zijn. Daarmee gaan we een stap verder dan wat er op dit moment in heel veel lidstaten mogelijk is. Ik wil met name de kinderen in bescherming nemen.
Mevrouw Trüpel had het over de redactionele onafhankelijkheid. Die ligt mij na aan het hart, en daarom heb ik ook speciaal naar dat onderwerp verwezen. Daarom is verboden in informatieve programma's en in wat in het Engels -programma's worden genoemd. Derhalve vallen ook gezondheidsprogramma's onder deze definitie.
De Voorzitter.
   – Mijnheer Weber, ik heb het woord verleend aan drie leden van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, drie leden van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en twee leden van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Ik heb de spreektijd dus op evenwichtige wijze verdeeld.
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het vragenuur (B6-0343/2005).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie. 
De Voorzitter.
Hoeveel manuren en middelen waren gemoeid met het onderzoek van de Commissie naar de toewijzing van rechten voor het rechtstreeks uitzenden van voetbalwedstrijden uit de Engelse Premier League (hoogste divisie)?
Welke lessen heeft de Commissie hieruit geleerd met het oog op de aanpassing van de interne procedures en het toekennen van prioriteit aan echte mededingingszaken?
Is de Commissie het met mij eens dat het bij een probleem rond rechten voor het rechtstreeks uitzenden van sportevenementen doelmatiger en beter zou zijn de omroepmarkt te onderzoeken op potentieel misbruik van een machtspositie? 
Neelie Kroes,
   – Het betreffende onderzoek is in 2002 van start gegaan. Er hebben zich sindsdien pieken en dalen in de werkdruk voorgedaan. In die periode is er één medewerker aangewezen om zich met deze zaak bezig te houden. Deze heeft dat parttime, naast zijn andere werkzaamheden voor het Directoraat-generaal, gedaan. In voorkomende gevallen zijn ook hogere geledingen van het DG Mededinging en het kabinet bij het onderzoek betrokken geweest.
De Commissie is het niet eens met de bewering dat er hier geen sprake is van een echte mededingingszaak. Zoals algemeen bekend, is voetbal een buitengewoon populaire sport en kan de wijze waarop de mediarechten voor het voetbal worden verkocht, aanzienlijke langetermijneffecten hebben voor de ontwikkeling van de mediamarkten. Het belang van deze zaak kan afgemeten worden aan de vele bedrijven, free-to-air- en betaaltelevisiezenders, internetexploitanten, exploitanten van mobiele netwerken en potentiële nieuwkomers op de markt die hun bezorgdheid bij de Commissie, en in bepaalde gevallen ook bij de relevante nationale autoriteiten, hebben geuit.
Daarnaast waren het Britse Office of Fair Trading en het Office of Communications een groot voorstander van zowel het onderzoek zelf als de onderzoeksdoelstelling. Bovendien heeft de Britse consumentenbond een eigen rapport over deze zaak gepubliceerd. De conclusie daarvan was dat er van een echt consumentenprobleem gesproken kon worden en dat de oorzaak van dat probleem gelegen is in de wijze waarop de Engelse Football Association Premier League de rechten voor wedstrijden uit die Premier League als pakket heeft verkocht.
De Commissie kan zich dan ook niet vinden in de opvatting dat het doelmatiger en beter zou zijn geweest om de omroepmarkt te onderzoeken op potentieel misbruik van een machtspositie. Als er bezorgdheid is over een mogelijke machtspositie, is het niet meer dan logisch dat een mededingingsautoriteit zorgvuldig de oorzaken van die dominante positie onderzoekt. Indien er op een downstream-markt sprake is van een machtspositie, in ieder geval deels ten gevolge van upstream-overeenkomsten die inbreuk maken op artikel 81, is een onderzoek naar die overeenkomsten de meest efficiënte en effectieve handelwijze. Door de pakketverkoop van voetbalrechten ontstaat het risico dat een aanbieder met een economische machtspositie de markt gaat beheersen en dat de gevolgen daarvan doorgesluisd worden naar de lagere marktsegmenten. De pakketverkoop kan mededingingsproblemen downstream veroorzaken en dient derhalve zorgvuldig onderzocht te worden. Om alleen maar de machtspositie downstream te onderzoeken en de upstream-overeenkomsten over de uitzendrechten daarbij ongemoeid te laten, zou hetzelfde zijn als het bestrijden van de symptomen van mededingingsproblemen zonder de onderliggende oorzaken aan te pakken. 
Arlene McCarthy (PSE ).
   – Zoals gewoonlijk geeft de Commissie niet echt antwoord op de vraag, want er zijn toch absoluut gedurende drieënhalf jaar middelen in deze zaak gestoken. Daarbij heb ik het niet alleen over middelen van de Commissie; wij hebben het ook over miljoenen ponden aan advocaatkosten die zijn gemaakt door mensen die bij deze actie zijn betrokken.
Ik moet de vraag daarom nog een keer stellen: is de Commissie van mening dat het een verhoudingsgewijs goed resultaat is dat er weliswaar één extra pakket naar een andere exploitant dan Sky gaat, maar er geen garantie is dat dit een free-to-air-provider is? Het kan immers net zo goed een andere kabelexploitant zijn en dat kan mogelijk extra kosten voor de consumenten met zich meebrengen. Nog belangrijker is de vraag of de Commissie de huidige overeenkomst ongestoord zal laten uitvoeren, zodat wij kunnen constateren of deze in het algemeen belang is en of met name de voetbalclubs door deze overeenkomst de rechtszekerheid verkrijgen ten aanzien van het beheer van hun eigen middelen, vooral bij het financieren van gemeenschapsactiviteiten in hun lokale omgeving. 
Neelie Kroes,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp de boodschap van de geachte afgevaardigde, maar ik ben het er absoluut niet mee eens dat wij de vraag niet beantwoord zouden hebben: dat hebben wij wel gedaan. Als het niet het antwoord is dat de geachte afgevaardigde wil horen, is dat iets anders, maar ik heb de vraag al beantwoord en ik zal dat nog een keer doen.
De Premier League verkoopt de rechten op zijn wedstrijden aan media-exploitanten overal ter wereld, inclusief een groot aantal landen van de EU. Het voetbal uit de Premier League is bijvoorbeeld in Ierland bijzonder populair en als gevolg van de interventie door de Commissie heeft de Premier League zijn beleid gewijzigd met betrekking tot de rechten voor Ierland. Er is zonder twijfel sprake van een duidelijk grensoverschrijdend element en de Commissie had in 2002, toen de zaak begon, alle reden om daar werk van te maken. Als een paar advocaten, of wellicht meer dan een paar, zich hiermee willen bezighouden, is dat hun zaak; wij zijn bereid en in staat om deze kwestie aan te pakken en hebben op dit gebied ook al enig succes geboekt, omdat wij een probleem hebben opgelost waarbij de mededinging in het geding was. 
Manolis Mavrommatis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, is de Commissie het er mee eens dat belangrijke sportevenementen uitsluitend worden uitgezonden via abonneetelevisie, met andere woorden: via televisienetwerken waarvoor de kijker moet betalen?
Vraagt u zich wel eens af of alle burgers die mogelijkheid hebben? Een aantal internationale sportbonden heeft zich hieraan trouwens al aangepast en laat de uitzending van deze internationale sportevenementen vrij.
Waarom neemt u geen maatregelen tegen de lidstaten van de Europese Unie die nu al twaalf jaar lang nalaten om, zoals ze verplicht zijn, de lijst met sporten op te sturen die verplicht moeten worden uitgezonden door vrij toegankelijke televisiezenders? 
Neelie Kroes,
   – Het mededingingsrecht houdt zich niet bezig met de regels van de sport, maar uitsluitend met de economische activiteiten die verband houden met sportevenementen. Ik ben de scheidsrechter van het mededingingsspel en niet van het spel zelf. De feitelijke regels van een sport zijn regels die inherent zijn aan een sport of die noodzakelijk zijn voor de organisatie ervan of voor de organisatie van een competitie. De mededingingsregels zijn niet van toepassing op die sportieve regels.
Uit het besluit van de Commissie met betrekking tot de UEFA en de DFB blijkt dat het heel goed mogelijk is om collectieve verkoopmechanismen te hanteren die een bijdrage leveren aan solidariteitsbetalingen en die tegelijkertijd in overeenstemming zijn met de mededingingsregels. Voorwaarde is echter wel dat die collectieve verkoop ook aan de supporters ten goede komt en niet alleen aan de clubs. Het lijkt wel of veel bonden denken dat het hun primaire verantwoordelijkheid is om manieren te vinden om de supporters steeds hogere bedragen te laten betalen. Dat kan niet de bedoeling zijn. 
De Voorzitter.
Op 6 november 's avonds vond er in het Moncloa-paleis in Madrid een vergadering plaats van de voorzitter van de Commissie met de Spaanse minister-president op initiatief van deze laatste. De vergadering was niet aangekondigd en raakte pas dagen later bekend dankzij het aandringen van de media. Op deze vergadering, zoals is toegegeven door beide partijen, is o.a. gesproken over welke instantie bevoegd was om de zaak van het bod van Gas Natural op Endesa op te lossen. Een paar uur later is dit punt geschrapt op de agenda van de vergadering van commissarissen van 9 november en verschoven naar de vergadering van 15 november: dat is de dag waarop het definitieve besluit werd genomen om de Spaanse autoriteiten de vrije hand te geven bij het beslissen over het uitgebrachte bod. Naderhand heeft men te horen gekregen dat er twee concepten van het DG Mededinging over deze zaak bestonden die elkaar tegenspraken.
Hoe denkt de Commissie dat deze feiten gevolgen kunnen hebben voor haar imago als garantie voor de neutraliteit en objectiviteit bij de bescherming van het communautair belang? 
Neelie Kroes,
   – De geachte afgevaardigde suggereert dat er een verband bestaat tussen enerzijds een vergadering tussen de voorzitter van de Commissie en de Spaanse minister-president en anderzijds het uitstellen van het besluit van de Commissie over de vraag of er een communautaire dimensie zit aan de voorgestelde fusie tussen Gas Natural en Endesa die voor de vergadering van 9 november op de agenda stond.
Ik kan dit Parlement met de hand op mijn hart verzekeren dat er absoluut geen verband is. Gezien de zeer complexe juridische, economische en accountancy-aspecten die aan deze zaak verbonden zijn, kon de Commissie haar analyse van deze zaak niet tijdig afgerond krijgen voor de vergadering van 9 november. Dat is de enige reden voor het uitstel, niet meer en niet minder. De Commissie heeft in het weekend dat aan de vergadering van het College van 9 november voorafging, zelfs nog aanvullende informatie van de betrokken partijen ontvangen.
De geachte afgevaardigden weten ongetwijfeld nog dat de Gas Natural/Endesa-zaak bij de Spaanse mededingingsautoriteit is aangemeld. Op 19 september heeft Endesa de zaak aan de Commissie voorgelegd met de vraag of de fusie ook een communautaire dimensie had.
Op 15 november heeft de Commissie besloten om de claim van Endesa te verwerpen dat er sprake zou zijn van een communautaire dimensie bij het voorgestelde overnamebod. De Commissie heeft bij haar besluit uiteraard alle vereiste procedurele voorschriften in acht genomen. Zo hebben beide partijen voldoende tijd gekregen om op elkaars argumenten te reageren. Na een evaluatie van alle argumenten die naar voren zijn gebracht, heeft de Commissie geconcludeerd dat de voorgestelde concentratie krachtens de bestaande communautaire regelgeving inzake concentratiecontroles en gezien het gecontroleerde jaarverslag van Endesa over 2004 geen communautaire dimensie heeft en derhalve buiten de bevoegdheid van de Commissie valt.
De Commissie is van mening dat haar objectiviteit en neutraliteit niet in twijfel getrokken mag worden door het feit dat de Spaanse minister-president wellicht het bod van Gas Natural op Endesa tijdens een vergadering tussen de minister-president en de Commissie ter sprake heeft gebracht. Overigens heb ik die vergadering zelf niet bijgewoond. De voorzitter van de Commissie komt regelmatig met veel regeringsleiders van de EU bijeen, inclusief de Spaanse minister-president. Hij heeft mij verteld dat er tijdens dergelijke bijeenkomsten vele en uiteenlopende zaken de revue passeren.
De Commissie is gerechtigd en zelfs verplicht om te luisteren naar alle standpunten van betrokken partijen uit de particuliere of publieke sector en om alle aspecten van een zaak te onderzoeken voordat er een besluit wordt genomen. Het feit dat er twee verschillende concepten bestaan, is op geen enkele manier uniek of specifiek voor deze zaak. Dat vormt gewoon onderdeel van de interne discussies binnen de Commissie die noodzakelijk zijn om alle aspecten van een zaak vanuit alle relevante invalshoeken te kunnen evalueren. 
Jaime Mayor Oreja (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor haar antwoord, maar al luisterend krijg ik de indruk dat er alleen maar over technische kwesties is gesproken, terwijl de realiteit is dat deze beslissing al voor de ontmoeting tussen de voorzitter van de Commissie en de Spaanse premier – die verre van gebruikelijk is – was gehuld in een nevel van abnormale verklaringen en standpunten. U heeft niets gezegd over de publieke uitspraken van ministers uit de Spaanse regering, noch over het standpunt van bepaalde commissarissen die niet bevoegd zijn op dit terrein, en ook niets over het uitsluitingsverzoek dat de Sociaal-democratische Fractie een week voor het besluit heeft ingediend om te zorgen dat u niet bevoegd zou zijn in dit soort zaken.
Tegen deze uitermate ongebruikelijke en abnormale achtergrond vindt, op de zondag voor de week van het besluit, de ontmoeting plaats die u hiervoor alleen maar aangestipt heeft. Een ontmoeting die niet openbaar is, die ondoorzichtig is, die pas publiekelijk bekend is geworden doordat het later uitlekte, waaraan we overigens te danken hebben dat we nu weten dat tijdens de ontmoeting het bod op Endesa is besproken.
Mevrouw de commissaris, procedurele aspecten zijn van het allergrootste belang in onze democratie, en u kent vast wel het spreekwoord: "de vrouw van Caesar moet niet alleen fatsoenlijk zijn, maar het ook lijken". Een regering van de Unie moet de communautaire regels naleven, maar de eerste en belangrijkste daarvan is dat het gezond verstand wordt gebruikt bij het nemen van deze beslissing.
De Commissie mag zich niet sterk opstellen tegenover de zwakken en zwak tegenover de sterken. U dient de indruk te wekken dat u niet slechts hoge functionarissen bent van uw nationale regeringen; uw kracht ligt in de onafhankelijkheid en het gezond verstand waarmee u besluiten neemt. Ik vraag me af of u zich aan die regels heeft gehouden. 
Neelie Kroes,
   – Dat was een interessante laatste zin van de geachte afgevaardigde – dat beslissingen op basis van gezond verstand genomen dienen te worden. Als de commissaris die verantwoordelijk is voor de mededinging, neem ik doorgaans beslissingen op basis van feiten en cijfers, niet meer en niet minder; dus niet op basis van gezond verstand, maar alleen op basis van feiten en cijfers. Het was mijn verantwoordelijkheid om deze zaak af te handelen net zoals het mijn verantwoordelijkheid is om alle andere zaken af te handelen als de feiten en cijfers erop duiden dat dit een zaak voor de Commissie is.
Ik heb niet ontkend dat de voorzitter van de Commissie en de Spaanse minister-president samen hebben vergaderd, maar ik herhaal dat dit geen invloed op mijn beslissing heeft gehad. In overeenstemming met artikel 213 van het EG-Verdrag hebben de leden van de Commissie onafhankelijk gehandeld, en bij de uitvoering van hun taken heeft het algemeen belang van de Gemeenschap centraal gestaan. Zij hebben niet om instructies gevraagd noch instructies van enige regering of enig orgaan opgevolgd.
Ik heb gezworen dat ik op deze manier te werk zou gaan en ik zweer dat ik dat ook in de toekomst zo zal doen. Ik doe mijn plicht op basis van feiten en cijfers, en ongeacht de emoties die er in het spel zijn, kunt u ervan verzekerd zijn dat ik aan dit uitgangspunt zal blijven vasthouden. 
Antonio Masip Hidalgo (PSE ).
   – Mevrouw de commissaris, maakt u zich geen zorgen, wat u zegt is correct. U heeft bewezen dat u de waarheid spreekt en het spijt mij zeer dat een landgenoot van mij uw integriteit in twijfel heeft getrokken. 
Gerardo Galeote Quecedo (PPE-DE ).
   – Mevrouw de commissaris, zonder uitputtend op de zaak in te gaan, de feiten zijn de volgende: u vraagt om steun van het College van commissarissen, wat een uitzonderlijke situatie is. De voorzitter van de Commissie gaat in het geheim op reis naar Spanje en vlak daarna trekt u dat punt terug van de agenda van het College van commissarissen, en de week daarna laat u het College van commissarissen vrijwel zonder discussie een besluit nemen.
Ondertussen geeft een van uw collega’s van de Europese Commissie in Spanje de ene na de andere verklaring af over het standpunt dat de Europese Commissie zal gaan innemen. Ik vraag me af, en ik vraag aan u, mevrouw de commissaris, of u zich ervan bewust bent dat in een lidstaat deze feiten hebben geleid tot verminderde geloofwaardigheid van de Europese Commissie als hoedster van het gemeenschappelijk belang. 
Neelie Kroes,
   – Mijn geloofwaardigheid wordt door een werkdiner of wat dan ook niet aangetast. Ik zeg nog maar een keer dat het mijn taak is om op basis van feiten en cijfers voorstellen aan de Commissie te doen. Ik heb de Commissie niet om steun gevraagd. Ik heb slechts een besluit voorgelegd op basis van de betreffende feiten en cijfers. De Commissie heeft de plicht om weloverwogen besluiten te nemen op basis van de feiten en dat geldt zeer zeker voor de mededingingsportefeuille. Ik herhaal dat ik uitsluitend de feiten en cijfers aan het College heb voorgelegd. Op basis van de standaardvoorschriften van de EU bleek dit geen zaak voor ons te zijn en daarom hebben wij voorgesteld om deze zaak verder door de nationale mededingingsautoriteit in Spanje te laten afhandelen.
De Voorzitter.
In verhouding tot de vastgelegde middelen voor 2005 zullen de betalingen voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina niet meer dan 50% van het totaal bedragen, zodat er een aanzienlijk minder gebruik van de betalingsmiddelen die op de begroting 2005 uitgetrokken zijn, vast te stellen is. Dat is grotendeels te wijten aan het feit dat de beheerder van de internationale fondsen voor de ontmanteling van kernreactoren (ISDF), de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, geen duidelijk betalingsplan opgesteld heeft. Wat denkt de Commissie te doen om in de toekomst dat soort problemen te voorkomen en de dienstverlening van de beheerder van de fondsen te verbeteren? 
Andris Piebalgs,
   – De communautaire steun uit hoofde van het Ignalina-programma kan op twee manieren plaatsvinden. Ten eerste kan die steun rechtstreeks aan het begunstigde land worden uitgekeerd op basis van een mechanisme in het kader van een van de pretoetredingsinstrumenten van de EU, namelijk Phare. De tweede – en verreweg meest gebruikte – manier van steunverlening verloopt via een internationaal fonds dat beheerd wordt door de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, de EBWO. De Gemeenschap is de belangrijkste, zij het niet de enige donor van dat fonds. Het bouwen van een kerncentrale is een lang proces dat vaak tientallen jaren in beslag neemt en waarvoor ingewikkelde voorzieningen gepland en tot stand gebracht moeten worden. Vaak wordt de opdracht voor aanverwante projecten pas een aantal jaren nadat een contract ondertekend is, gegund.
Voor projecten die door de EBWO worden beheerd, gelden uiteraard allerlei regels. Zo kunnen er in het kader van het steunfonds voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina pas contracten worden afgesloten indien er voldoende middelen op de betreffende rekening van de EBWO staan. Dat is een normale gang van zaken binnen het projectbeheer. Deze situatie leidt er wel toe dat er contracten worden gegund die pas na een aantal jaren afgewikkeld zullen zijn en daardoor is het uiteraard ook niet nodig om meteen alle middelen die begroot zijn, uit te keren. Dat betekent dat de middelen die per jaar voor het Ignalina-programma zijn vastgelegd, niet noodzakelijkerwijs gelijk hoeven te zijn aan de betalingen in dat jaar. De betalingen in een bepaald jaar kunnen zelfs hoger zijn dan de feitelijke jaarlijkse communautaire verplichtingen voor dat fonds. 
Margarita Starkevičiūtė (ALDE ).
   – Ik ben behoorlijk teleurgesteld over het antwoord van de commissaris aangezien hij waarschijnlijk op de hoogte is van het tumult over de zogeheten geaccumuleerde kredieten die nog steeds niet zijn betaald. Het verbaast mij dat 50 procent van het totale bedrag dat in de begroting van 2005 is vastgelegd, niet is gebruikt. Het probleem heeft dus niets te maken met het gebruik van het fonds in de toekomst, maar meer met de vraag waarom wij dergelijke grote bedragen almaar laten ophopen en waarom wij deze al zolang van tevoren moeten vastleggen. 
Andris Piebalgs,
   – Uit hoofde van het internationale fonds voor de ontmanteling van de Ignalina-kernreactor is op dit moment slechts 50 procent van de vastgelegde bedragen ook daadwerkelijk uitgegeven. Dat wil echter niet zeggen dat de resterende fondsen die aan dit belangrijke steunprogramma zijn toegewezen, niet gebruikt zullen worden. Zoals eerder gezegd, is het EBWO-fonds ook bedoeld voor projecten die over een langere periode worden gerealiseerd. De middelen worden op het benodigde moment uitgekeerd en de Commissie zal de tenuitvoerlegging van het gebruik van communautaire middelen nauwlettend blijven volgen. De Commissie vertrouwt haar financiële bijdrage immers aan de zorg van de EBWO toe, wat overigens een internationaal erkende en gerespecteerde financiële instelling is.
Het voorzitterschap van de vergadering van donoren, waar de belangrijkste financiële beslissingen worden genomen, wordt bekleed door diensten van de Commissie. Zij vragen ook regelmatig om aanvullende informatie van de EBWO en behouden zich het recht voor om controles uit te voeren. Naar mijn idee zullen uiteindelijk alle vastgelegde middelen van EBWO-zijde uitgekeerd worden. 
De Voorzitter.
Kan de Commissie in het kader van de ontwikkeling van het pan-Europees spoorwegnet en met het oog op de hervorming van het energiebeleid en het vrij verkeer, zeggen welke specifieke maatregelen zij denkt te nemen met betrekking tot de infrastructuur, dienstverlening en kosten, zodat het vervoer van personen met een handicap en van jonge en grote gezinnen bevorderd en vergemakkelijkt wordt? 
Jacques Barrot,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik geef gaarne antwoord op de eerste vraag van mevrouw Panayotopoulos-Cassiotou. Uit een aantal maatregelen die de Commissie in het kader van vervoer en energie heeft genomen blijkt dat de we bijzondere aandacht schenken aan mensen met speciale behoeften. De Commissie heeft zich er in de context van de openbare diensten toe verplicht een geschikte rechtsgrondslag te creëren zodat de lidstaten de gebruikers van deze diensten kwalitatief goed vervoer tegen een redelijke prijs kunnen garanderen.
De Commissie heeft in 2005 opnieuw actie ondernomen en de grondbeginselen voor haar beleid op het gebied van de rechten van passagiers vastgelegd. Bij die gelegenheid heeft de Commissie erop aangedrongen dat personen met verminderde mobiliteit een gelijke behandeling krijgen als ieder ander. Wat de rechten van treinreizigers betreft: de Commissie heeft een verordening voorgesteld waarover op dit moment in het Parlement en de Raad wordt onderhandeld. De Raad heeft hierover op 5 december een politiek akkoord bereikt.
De voorgestelde wetgeving bepaalt bijvoorbeeld dat het recht op toegankelijkheid moet worden gerespecteerd en dat er over die toegankelijkheid informatie dient te worden verstrekt. De spoormaatschappijen en de stationsbeheerders zijn verplicht gratis assistentie te verlenen aan personen met beperkte mobiliteit, zowel op de stations als in de trein. De Commissie houdt zich ook bezig met de toegankelijkheid van treinen en stations.
In het kader van de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem is de Commissie nu bezig met het uitwerken van technische specificaties die erop gericht zijn de openbare ruimten van de infrastructuur van de spoorwegen beter toegankelijk te maken voor mensen met een beperkte mobiliteit. Er wordt daarbij speciale aandacht besteed aan de aansluiting tussen perron en trein en de noodzaak om treinen en stations bij gevaar te kunnen evacueren. Wat de bijzondere behoeften van de burgers op het gebied van vervoer betreft: de lidstaten kunnen altijd verder gaan dan de communautaire wetgeving voorschrijft.
Wat de openbare diensten betreft: in de communautaire wetgeving worden gedetailleerde regels vastgelegd voor eventuele openbare interventies. Het instellen van bijzondere tarieven voor bepaalde categorieën passagiers – kinderrijke gezinnen bijvoorbeeld – is iets wat onder de bevoegdheden van de lidstaten blijft vallen. Al deze initiatieven vinden steun in de strategie van de Europese Unie om gehandicapten op een actieve wijze te integreren. Tijdens de tweede fase van het actieplan 2006-2007 zal de nadruk liggen op het bevorderen van de toegankelijkheid van het vervoer en het uitbannen van discriminatie, een en ander overeenkomstig de onlangs goedgekeurde mededeling van de Commissie over de situatie voor gehandicapten in het uitgebreide Europa. Dat is het antwoord dat ik u wilde geven. 
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik dank u voor de vele inlichtingen die u ons gegeven hebt en wil u gelukwensen met het door u besloten programma.
Aanvullend wilde ik u vragen of kinderen, jongeren en meer in het algemeen kleine mensen tot de personen horen die speciaal met de door de Commissie voorgestelde wetgeving worden beschermd. 
Jacques Barrot,
   – Zeker, mevrouw Panayotopoulos-Cassiotou, ik heb inderdaad gezegd dat we op Europees niveau actie hebben ondernomen ten behoeve van mensen met verminderde mobiliteit. Wat andere categorieën betreft: ik heb kinderrijke gezinnen genoemd, maar ik had ook jongeren of kinderen kunnen noemen. De lidstaten hebben uiteraard enige speelruimte op dit gebied. Ze kunnen in hun wetgeving immers voordelen opnemen voor deze categorieën personen. U zult begrijpen dat we ons bij onze communautaire interventies richten op de belangrijkste kwesties. De toegankelijkheid van het vervoer voor personen met een verminderde mobiliteit is iets waarmee we ons op dit moment intensief bezighouden. 
De Voorzitter.
Het is duidelijk dat Europa en de hele wereld te maken hebben met een energiecrisis. De olieprijzen stijgen terwijl ook de vraag stijgt en wel in een recordtempo. Het is de verantwoordelijkheid van Europa en andere ontwikkelde landen een uitweg uit deze val te tonen.
Het verkeer is verantwoordelijk voor 30% van ons energiegebruik waarbij 85% voor rekening van het wegvervoer komt. Wegvervoer leidt tot ernstige milieuvervuiling in veel Europese steden met steeds grotere gezondheidsproblemen voor die Europese burgers die in stadscentra wonen. Omdat wij voor veel milieuproblemen een oplossing binnen bereik hebben, moeten wij ons inzetten voor de implementatie ervan. Fietsen, de tram, een stadsrailstelsel en in het algemeen het openbaar vervoer kunnen de luchtvervuiling en ook het gebruik van fossiele brandstoffen aanzienlijk helpen terugdringen.
Wat denkt de Commissie te doen om duurzaam stedelijk vervoer te bevorderen, vooral om (rand)stedelijk openbaar vervoer en fietsen te ondersteunen en populair te maken? 
Jacques Barrot,
   – Overal in Europa hebben de burgers steeds meer het gevoel dat mobiliteit een recht is. Steden maken zich ernstige zorgen over de verhoogde mobiliteit. Vervoer in de steden is een enorm probleem geworden.
De Commissie probeert nu een rol te spelen bij het uitwerken van een beleid voor het stadstransport, en wel door het uitwisselen van goede praktijken te bevorderen. Wij respecteren daarbij het subsidiariteitsbeginsel.
Het Civitas-programma is een innovatief initiatief dat verschillende elementen – vervoer, energie en milieu – met elkaar combineert. Ook via het Life-programma en het Steer-programma wordt financiële bijstand verleend aan door steden georganiseerde projecten op het gebied van duurzaam stadsvervoer.
We zullen echter nog meer moeten doen, mijnheer Hegyi, en daarom heeft de Commissie nieuwe initiatieven ontwikkeld. In de context van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling wordt duurzaam stadsvervoer dan ook beschouwd als een onderzoeksprioriteit. In de volgende financiële vooruitzichten zullen we een mechanisme moeten opnemen om financiering via het Cohesiefonds mogelijk te maken. Om een dynamischer organisatie van het openbaar vervoer te bevorderen, heeft de Commissie bovendien een herziene versie aangenomen van een voorstel voor een verordening betreffende de openbare diensten voor het vervoer van reizigers over land.
De vernieuwing van het wagenpark kan op een heel doeltreffende wijze bijdragen tot een vermindering van de aantasting van de luchtkwaliteit in de steden. overheidscontracten kunnen hierbij een voorbeeldfunctie vervullen. Ik ben nu een voorstel voor een richtlijn aan het uitwerken om overheidsorganen te verplichten bij de hernieuwing van het wagenpark een bepaald minimumaantal schone voertuigen aan te schaffen.
Uit de mededeling over de luchtkwaliteit die de Commissie op 21 september van dit jaar heeft goedgekeurd, blijkt dat we een gemeenschappelijk kader willen ontwerpen voor het vaststellen van zones met een lage uitstoot.
In de volgende thematische strategie voor het stadsmilieu wordt uitgegaan van een geïntegreerde benadering van het stadsbeheer, waaronder het stadsvervoer. Deze strategie, die in januari 2006 openbaar zal worden gemaakt, behelst een aantal aan de lidstaten en de regionale en plaatselijke autoriteiten gerichte aanbevelingen om plannen voor duurzaam stadsvervoer op te stellen.
Het Witboek over het vervoersbeleid wordt nu geactualiseerd en we zullen deze gelegenheid aangrijpen om de volgende problemen aan de orde te stellen: de plaats die de auto binnen de stad moet krijgen, de rechten van passagiers, de toekomstige toepassingsmogelijkheden van het Galileo-project, de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en de verbetering van de verkeersveiligheid, vooral voor voetgangers en fietsers.
U ziet dus, mijnheer Hegyi, dat wij ons met de door u genoemde problemen bezighouden. 
Gyula Hegyi (PSE ).
   – Ik dank u, mijnheer de commissaris. Ik ben min of meer tevreden met uw antwoord, maar ik zou wel graag zien dat u iets specifieker zou zijn. Op welke wijze wil de Commissie het individuele autorijden ontmoedigen en tegelijkertijd milieuvriendelijkere vervoersmiddelen bevorderen, zoals de fiets, het openbaar vervoer en de trein?
U had het over het Cohesiefonds en in dat verband zou ik u iets willen vragen wat op het eerste gezicht simplistisch kan overkomen. Kunt u bij benadering aangeven hoeveel geld wij uitgeven aan de ontwikkeling van de infrastructuur voor het openbaar vervoer in onze steden? Naar mijn idee zijn mensen niet alleen benieuwd naar onze ideeën, maar ook naar de hoeveelheid geld die hieraan besteed wordt. 
Jacques Barrot,
   – Ik geef liever geen al te precieze cijfers, mijnheer Hegyi. Tot op heden is er via het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling namelijk ongeveer 100 miljoen euro geïnvesteerd. En dat programma zal in de vorm van het zevende kaderprogramma voor onderzoek worden voortgezet.
Ik wijs u erop dat het Civitas-programma van de Commissie veel middelen toegewezen heeft gekregen voor het aanmoedigen van de uitwisseling van goede praktijken. Bij de herziening van het Witboek zullen we kunnen vaststellen wat voor steunbeleid we zullen volgen. 
Josu Ortuondo Larrea (ALDE ).
   – Mijnheer de commissaris, het spoorwegnet rondom de steden is voor de meeste Europese steden van levensbelang voor een duurzaam systeem van stadsvervoer. Maar denkt u niet dat de liberalisering van het spoorwegverkeer het economisch evenwicht en de levensvatbaarheid van het spoorwegnet rondom de steden zou kunnen verstoren, als wordt toegestaan dat een internationale vervoerder reizigers kan vervoeren van en naar twee verschillende stations binnen één lidstaat? 
Jacques Barrot,
   – Bij wijze van antwoord op uw vraag verwijs ik naar het door de Commissie gepresenteerde herziene voorstel over de verplichtingen op het gebied van de openbare diensten. We moeten er inderdaad voor zorgen dat er bij het openstellen van de markt voor het internationaal reizigersvervoer rekening wordt gehouden met de verplichting van overheden om openbare diensten te verzorgen.
Er bestaat een verband tussen de tekst over de liberalisering van het internationaal reizigersverkeer en de tekst over de verplichting om openbare diensten te verzorgen, en die is bedoeld om te verhinderen dat bepaalde burgers – de gevallen waarop u zojuist wees – in een moeilijke situatie terechtkomen omdat ze niet kunnen beschikken over het vervoer dat ze nodig hebben. Ik dank u voor uw vraag en ik verzeker u dat ik ervoor zal zorgen dat alle diensten die wij als openbaar beschouwen bij de liberalisering zullen worden gerespecteerd. 
Gay Mitchell (PPE-DE ).
   – Ik zou de commissaris graag willen bedanken voor zijn antwoord en hem willen vragen bijzondere aandacht te schenken aan geïntegreerde kaartverkoop in het stadsvervoer.
In Dublin hebben we bijvoorbeeld forenzentreinen, een spoornet, Luas trams en openbare bussen. Tot nu toe is er nog geen systeem met geïntegreerde kaartjes die op alle vier gebruikt kunnen worden. Zou hij overwegen van Dublin een studieproject te maken en het hele thema geïntegreerde kaartverkoop te stimuleren, zodat mensen vaker gebruik maken van het openbaar vervoer en het efficiënter wordt? 
Jacques Barrot,
   – U stelt hier een heel belangrijke vraag, mijnheer Mitchell. We zullen uiteindelijk inderdaad een systeem voor geïntegreerde kaartverkoop moeten opzetten. Het is echter wel zo dat het stads- en interstedelijk vervoer onder het subsidiariteitsbeginsel vallen.
Daarom moeten we de uitwisseling van goede praktijken tussen de Europese steden aanmoedigen om zo de best mogelijke oplossingen te vinden. Ik dank u voor het feit dat u dit probleem, dat voor onze burgers van groot belang is, ter sprake heeft gebracht. 
De Voorzitter.
   De vragen nrs. 61 t/m 72 zullen schriftelijk worden beantwoord(1).
Daar de vraagsteller afwezig is, komt vraag nr. 73 te vervallen. 
De Voorzitter.
Tijdens de bijeenkomst van de Organisatie voor economische samenwerking tussen de landen rond de Zwarte Zee op 28 oktober 2005 in Chisinau in Moldavië heeft Turkije als volwaardig lid opnieuw zijn veto uitgesproken over het verzoek van de Republiek Cyprus om tot de organisatie toegelaten te worden als waarnemer. Daarnaast blijft Turkije de toetreding van de Republiek Cyprus tot de internationale organisatie voor de regeling inzake toezicht op exporten blokkeren.
Turkije is als kandidaat-lidstaat op grond van het onderhandelingskader, en in het bijzonder punt 7 daarvan, dat door de Raad van Ministers op 3 oktober in Luxemburg is goedgekeurd, bepaalde verplichtingen aangegaan. Hoe beoordeelt de Commissie tegen deze achtergrond de opstelling van Turkije, dat ook na het begin van de toetredingsonderhandelingen blijft weigeren zich te houden aan de door de EU gestelde voorwaarden? Wat is de Commissie van plan te gaan doen om Turkije te dwingen zich in zijn contacten met en gedragingen ten opzichte van een EU-lidstaat volledig te houden aan het acquis communautaire en de Europese rechtsregels? 
Olli Rehn,
   –De Commissie is ervan op de hoogte dat Turkije aanvragen van de Republiek Cyprus om lid te worden van internationale organisaties, geblokkeerd heeft. Dit stond duidelijk beschreven in het voortgangsverslag 2005 over Turkije, dat we in november gepubliceerd hebben.
De Commissie schaart zich volledig achter het standpunt in het document dat het kader voor de toetredingsonderhandelingen afbakent, met andere woorden het onderhandelingsmandaat voor de Unie. Daarin staat dat Turkije zijn standpunten binnen internationale organisaties geleidelijk aan moet afstemmen op die van de EU, met inbegrip van zijn standpunten ten aanzien van het lidmaatschap van alle lidstaten van relevante organisaties.
Dit standpunt komt terug in het voorstel van de Commissie over een herzien partnerschap voor toetreding met Turkije. Een van de prioriteiten voor de korte termijn daarin is dat Turkije gehouden is "het beleid inzake derde landen en de standpunten ingenomen binnen internationale organisaties geleidelijk aan te passen aan die van de EU en haar lidstaten, met inbegrip van kwesties als het lidmaatschap van alle EU-lidstaten van relevante organisaties en overeenkomsten zoals die van Wassenaar."
De Commissie zal gebruik maken van alle instrumenten die tot haar beschikking staan, met name het onderhandelingskader, de associatieovereenkomst en ook het partnerschap voor toetreding, om ervoor te zorgen dat Turkije zich ook in dit opzicht geleidelijk aanpast aan het acquis communautaire. Ik herinner u eraan dat dit een van de hoofdpunten was dat is besproken op 3 oktober, toen besloten is de toetredingsonderhandelingen met Turkije te openen.
Tevens wil ik erop wijzen dat het EU-voorzitterschap onlangs stappen heeft ondernomen in de richting van Turkije ten aanzien van de aanvraag van Cyprus om lid te worden van de overeenkomst van Wassenaar. 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris, de heer Rehn, hartelijk bedanken voor zijn antwoord.
Ik wil er wel op wijzen dat wij allen het institutioneel kader kennen dat ten grondslag ligt aan de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie. De vraag is hoe wij druk gaan uitoefenen op Turkije om ervoor te zorgen dat het acquis communautaire en het Europees recht worden toegepast en geëerbiedigd.
De commissaris heeft op 23 november in de Gemengde Parlementaire Commissie Europese Unie-Turkije gezegd dat de tijd van feestvieren voorbij is en dat het nu tijd is om resultaten te boeken. Wat voor "resultaten", mijnheer de commissaris? Zal de Commissie voorstellen de clausule tot opschorting van de onderhandelingen in te roepen als Turkije volgend jaar, of de komende twee jaar doorgaat met het negeren van het acquis communautaire en zich niet gebonden acht aan paragraaf 7 van het onderhandelingskader? 
Olli Rehn,
   – Dit is een zeer relevante vraag en we stellen deze kwestie regelmatig aan de orde, zowel in de formele vergaderingen van de Associatieraad als in andere bilaterale vergaderingen. Zelf heb ik de kwestie al herhaaldelijk aan de orde gesteld bij leden van de Turkse regering. We moeten ook voor ogen houden dat er verschillende internationale organisaties zijn waarvan zowel Turkije als de Republiek Cyprus lid van zijn, zoals de Raad van Europa en de OVSE.
Het is mij en de Commissie duidelijk dat we in 2006 niet hetzelfde voortgangsverslag kunnen hebben als in 2005. Dat betekent dat Turkije overeenkomstig de EU-verklaring en het onderhandelingskader nu echt serieus vooruitgang moet boeken met de hervormingen die verband houden met de politieke criteria van Kopenhagen en ten aanzien van de normalisering van zijn betrekkingen met de Republiek Cyprus.
De vrijwaringsclausule, of noodrem zoals die ook wel genoemd wordt, is een zeer zwaar politiek instrument, maar het is ongepast hierover verder te speculeren, voordat de concrete onderhandelingen over de hoofdstukken daadwerkelijk begonnen zijn. Indien er aanhoudend en ernstig inbreuk wordt gemaakt op de mensenrechten, de rechtsstaat of de politieke criteria, zal de Commissie zonder aarzelen voorstellen de vrijwaringsclausule die in het onderhandelingskader voorzien is, in te roepen.
Maar laten we het lot niet tarten. Laten we werken aan het oplossen van deze problemen. Ik verwacht dat Turkije zich zal houden aan zijn belofte om het Cypriotisch lidmaatschap van internationale organisaties te steunen. 
De Voorzitter.
Hoe beoordeelt de Commissie in het vooruitzicht van de scheiding van Servië en Montenegro die misschien te gebeuren staat, de toestand in de Sandzjak Novi Pazar die tussen de beide republieken opgedeeld is? 
Olli Rehn,
   – Ten aanzien van de vraag van de heer Posselt luidt het standpunt van de Commissie inzake een mogelijk referendum over de onafhankelijkheid van Montenegro als volgt: ten eerste moet men zich houden aan het Grondwettelijk Handvest en de internationale normen. Ik verwijs met name naar de aanbevelingen van de Venetië-Commissie die in acht genomen moeten worden bij het voorbereiden van een eventueel referendum over onafhankelijkheid. Bovendien hebben we benadrukt dat het zowel in Servië als in Montenegro voor ons nu van essentieel belang is dat we onze energie richten op de onderhandelingen over de stabilisatie- en associatieovereenkomst en dat we dat proces niet laten verstoren door andere zaken.
De Commissie volgt de situatie in Sandzjak op te voet, met name in het licht van de mogelijke onafhankelijkheid van Montenegro, mocht er een referendum gehouden worden onder de voorwaarden die ik beschreven heb. We merken dat de Bosnische gemeenschappen die in het Servische en het Montenegrijnse deel van Sandzjak leven, een verschillende houding hebben ten opzichte van deze kwestie. In het Servische deel maken de Bosnische leiders zich zorgen over de mogelijke negatieve gevolgen van de onafhankelijkheid van Montenegro, met name voor de handel en het personenverkeer.
In het Montenegrijnse deel van Sandzjak lijken de Bosnische leiders vóór onafhankelijkheid van Montenegro te zijn. Een groot deel van de niet-Bosnische bevolking van het Montenegrijnse gedeelte van Sandzjak zegt Servisch te zijn en is tegen een onafhankelijk Montenegro. Er is dus een risico op interetnische spanningen. Het is een zeer ingewikkelde situatie die exemplarisch is voor de etnische en politieke lappendeken in de westelijke Balkan.
Voor de Commissie en voor de Europese Unie is het van essentieel belang dat zowel in Servië als in Montenegro de rechten van minderheden, waaronder de Bosnische gemeenschap, naar behoren beschermd worden. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris zeer voor zijn uitstekende, bijzonder gedetailleerde antwoord. Vanuit mijn kennis van de regio kan ik zeggen dat zijn antwoord werkelijk heel nauwkeurig was. Ik wil slecht twee korte aanvullende vragen stellen. Kan de commissaris zich een intensievere ontwikkeling van de plaatselijke infrastructuur voorstellen? Dat vraag ik omdat de regio extreem geïsoleerd is. En kunt u zich verder een grensoverschrijdende Euroregio voorstellen als oplossing om samenwerking te bewerkstelligen tussen de bevolking van Sandzjak in Montenegro en die in Servië?
Olli Rehn,
   .  Ik dank de geachte afgevaardigde voor deze belangrijke vraag. Ik zal beginnen met de vraag naar de Euregio.
Mocht Montenegro gebruik maken van de grondwettelijke mogelijkheid om zich terug te trekken uit de statenunie, dan moeten de Servische en Montenegrijnse autoriteiten zorgen voor een adequate bilaterale samenwerking, want die is in het wederzijds belang van hun burgers. Dat is men name van belang voor diegenen die in grensgebieden leven zoals Sandzjak, waar het trekken van een internationale grens de moeilijke economische situatie zou kunnen doen verslechteren. We moeten verschillende alternatieven overwegen, mocht er een referendum plaatsvinden, of een proces worden opgestart dat uiteindelijk leidt tot de onafhankelijkheid van Montenegro. De tijd is nog niet rijp om deze vraag preciezer te kunnen beantwoorden.
Dan uw eerste vraag over investeringen en economische ontwikkeling: eerdere ervaringen leren dat er in Sandzjak een aanzienlijke capaciteit aanwezig is om projecten uit te voeren die gericht zijn op vreedzame conflictbeslechting en grensoverschrijdende samenwerking. Het Europees Bureau voor Wederopbouw zal via een door de UNDP uit te voeren project het initiatief nemen voor een aantal bemiddelaars en verenigingen in de regio Sandzjak, gebaseerd op het reeds succesvolle model dat in Bosnië-Herzegovina gehanteerd wordt. Dat project is onderdeel van het overkoepelende kader ter ondersteuning van een antidiscriminatiekader in Servië en Montenegro en zal uitgevoerd worden uit hoofde van het Cards-programma 2006 voor de statenunie. 
De Voorzitter.
   De vragen nrs. 76 t/m 82 zullen schriftelijk worden beantwoord(2).
De Voorzitter.
Kan de Commissie, in verband met de steeds duidelijker tekenen die wijzen op de opkomst in bepaalde lidstaten van de Europese Unie van een zwarte markt in antivirale geneesmiddelen tegen griep, mededelen welke maatregelen zij denkt te nemen tegen dit onverantwoordelijke optreden van bepaalde personen of georganiseerde groepen? 
Luis Yáñez-Barnuevo García (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, gegeven mijn gebrek aan ervaring in dit Parlement wilde ik alleen maar weten waarom een aantal vragen schriftelijk wordt beantwoord, zoals u daarnet zei, want een van de betreffende vragen is van mij afkomstig. Is dat een beslissing van de Commissie of heeft het iets te maken met het Reglement? 
De Voorzitter.
   Ik wil deze legitieme vraag met alle plezier beantwoorden, mijnheer Yáñez. We passen het Reglement strikt toe. Als de tijd voor de vragen aan de commissaris is verstreken, worden alle resterende vragen schriftelijk beantwoord en gaan we over naar het volgende vragenblok. 
Olli Rehn,
   –Ik vervang de heer Verheugen op dit punt, maar ik weet er iets vanaf vanwege mijn eerdere verantwoordelijkheden op dit terrein.
Het probleem van een zwarte markt voor geneesmiddelen houdt nauw verband met activiteiten op het vlak van het namaken van producten. Zowel binnen als buiten de Unie maken de EU, de Raad van Europa en de Wereld Gezondheidsorganisatie zich voortdurend zorgen over namaakmedicijnen. Deel van de algehele problematiek is dat antivirale geneesmiddelen onlangs mogelijk dreigden te worden nagemaakt. Veel mensen maken zich er zorgen over dat er mogelijk een tekort aan dergelijke geneesmiddelen zou kunnen ontstaan. Die situatie is natuurlijk aantrekkelijk voor namakers.
De afgelopen jaren heeft de Commissie actie ondernomen om dit probleem horizontaal aan te pakken in de vorm van maatregelen op het gebied van intellectueel eigendom en douane. Het rechtskader is zelfs meerdere malen aangepast om de handhaving van de intellectuele-eigendomsrechten en het optreden van de douane te verbeteren.
In september van dit jaar heeft de Raad van Europa een onderzoeksrapport gepubliceerd met de laatste gegevens over de omvang van de namaak in de farmaceutische sector. Op basis van dat rapport overweegt de Raad van Europa nu verdere stappen. Tegelijkertijd heeft de WHO een kaderverdrag voorgesteld om namaakmedicijnen op mondiaal niveau te bestrijden.
Het is de verantwoordelijkheid van de lidstaten om stappen te ondernemen tegen namaak. De lidstaten zijn daarom nu de resultaten aan het evalueren van een studie die tot doel heeft de omvang van het probleem van namaakmedicijnen in kaart te brengen en een strategie ter bestrijding van namaak te ontwikkelen.
Hoewel de genoemde acties van de Commissie en de lidstaten al erg ver gaan, blijft de Commissie de toestand in de gaten houden en analyseren met het oog op mogelijke juridische gevolgen binnen de Europese Unie en mogelijkheden voor toekomstige internationale samenwerking. 
Milan Gaľa (PPE-DE ).
   – De commissaris heeft een zeer nauwkeurige beschrijving gegeven van de illegale activiteiten die het fundament vormen voor de zwarte markt in antivirale geneesmiddelen en geneesmiddelen in het algemeen. Deze activiteiten manifesteren zich op de volgende manieren: ten eerste, het inkopen, en vervolgens op de zwarte markt doorverkopen van antivirale geneesmiddelen tegen vele malen hogere prijzen; ten tweede, de verkoop van namaakgeneesmiddelen die geen enkele effect hebben op de griep – geneesmiddelen met een zogeheten "placebo-effect"; ten derde, de productie van generieke griepmedicijnen zonder dat er sprake is van toereikende garanties op het vlak van de effectiviteit tegen een gewone griep; en ten vierde, de handel in precursoren. 
Olli Rehn,
   . Ik neem kennis van de opmerking van de geachte afgevaardigde. Dit is een zeer belangrijk onderwerp dat zowel binnen de EU als op mondiaal niveau aangepakt moet worden. Ik zal uw boodschap overbrengen aan vice-voorzitter Verheugen, die hiervoor binnen de Commissie verantwoordelijk is. 
De Voorzitter.
   De vragen nrs. 84 t/m 126 zullen schriftelijk worden beantwoord(3).
Yiannakis Matsis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat u het Reglement toepast, en terecht. Commissaris Rehn heeft echter slechts twaalf van de twintig minuten gekregen die hij voor de beantwoording had. Ik heb vraag 76 gesteld en u hebt nu de commissaris belet om deze vraag te beantwoorden, hoewel dat de volgende vraag was, doordat u hem maar twaalf minuten hebt gegeven van de twintig minuten waarop hij recht heeft. 
De Voorzitter.
   Het is helaas niet anders, mijnheer Matsis. Het is al na achten en de commissaris moet dringend naar een afspraak die hij niet mag missen. Het vragenuur is dus gesloten.


De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0377/2005) van Corien Wortmann-Kool, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 1999/62/EG betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen (9856/2005 – C6-0274/2005 – 2003/0175(COD)). 
Corien Wortmann-Kool (PPE-DE ),
   . Commissaris Barrot, geachte minister Twigg en beste collega's, de herziening van de Eurovignet-richtlijn is een topprioriteit op de Europese transportagenda, want een wildgroei van tolsystemen dreigt en er is te veel onduidelijkheid over waar de lidstaten zich aan moeten houden. Het is heel belangrijk dat voor deze internationaal opererende sector snel Europese spelregels vastgesteld worden. Ik ben dan ook zeer verheugd over het met de Raad bereikte akkoord. De Raad heeft er lang over gedaan om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen en aan het standpunt is veel discussie voorafgegaan. Ook in het Parlement is heel intensief gediscussieerd.
Als rapporteur wil ik graag mijn dank uitspreken voor de goede samenwerking, in het bijzonder aan de schaduwrapporteurs, want door die goede samenwerking en door het in mij gestelde vertrouwen ben ik in staat het Parlement dit akkoord voor te leggen, dat van de fracties in het Parlement ruime steun krijgt.
Het akkoord is niet zonder slag of stoot tot stand gekomen. Ik herinner aan de wel heel hectisch verlopen stemming in de transportcommissie. Wij hebben met de Raad stevig onderhandeld en die onderhandelingen waren tot op het laatste moment spannend. Namens het Parlement wil ik graag het Britse voorzitterschap, meer bepaald minister Twigg danken voor zijn succesvolle inzet. Hij heeft de Raad er immers van overtuigd dat belangrijke concessies aan het Parlement nodig waren. Ook wil ik graag commissaris Barrot voor zijn constructieve bijdrage aan de totstandkoming van dit akkoord danken.
Met dit akkoord boekt het Parlement aanzienlijke vooruitgang op kernpunten uit de eerste lezing. Ik ben blij dat het Parlement hierin een realistische koers heeft gekozen. Zo bevat het akkoord alleen de mogelijkheid dat lidstaten infrastructuurkosten doorrekenen en niet, of beter gezegd nog niet, externe kosten, omdat een eenduidig en transparant berekeningsmodel vooralsnog ontbreekt.
Het akkoord voorziet daarentegen wel in een forse versterking van de milieu-elementen in de richtlijn. Zo worden lidstaten per 2010 verplicht om de tol te variëren naar euroklasse. Tolvariatie is bij uitstek een middel om schoon wegvervoer te stimuleren.
Ook worden lidstaten per 2012 verplicht om tol te heffen vanaf 3,5 ton, met uitzonderingen, omdat buitensporige administratieve kosten en een negatieve impact op het milieu natuurlijk voorkomen moeten worden.
Voor het Parlement is essentieel dat het akkoord een duidelijke en niet vrijblijvende routekaart bevat voor de doorrekening van de externe kosten voor alle transportmodaliteiten, met een effectbeoordelingCommissaris Barrot, het is van groot belang dat we meer inzicht krijgen in die impact, voordat we een besluit nemen. We wensen immers een positieve impact op het milieu en op de verschuiving van de vervoerswijzen. Ik ontvang hierover heel veel tegenstrijdige signalen.
Ook moeten we ons goed bewust blijven van het economische belang van de transportsector, die nu al te kampen heeft met de gevolgen van de uitbreiding en de hoge brandstofprijzen. Commissaris Barrot, ik wil u vragen hier in dit Parlement nog eens te bevestigen dat de Commissie inderdaad binnen twee jaar met een model en een effectbeoordeling komt. Dat maakt het namelijk mogelijk dat we nog in deze legislatuur daarover een discussie houden. Kunt u ook bevestigen dat de Commissie zodra het verslag en het model gereed zijn, dus binnen vijf jaar, met een voorstel voor de herziening van de richtlijn zal komen? Ook dat is essentieel.
Voorzitter, het voorstel doet meer uitspraken over de toekomst. Ik wil er nog twee uitlichten.
Ten eerste, de gebruiker moet gaan betalen, maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat de gebruiker dubbel betaalt.
Ten tweede, het geld dat de gebruiker betaalt, zou geïnvesteerd moeten worden in infrastructuur en duurzaam transport. Het Parlement heeft op dit punt een krachtiger standpunt ingenomen dan in eerste lezing. Ik ben blij dat de Raad die stevige lijn overneemt.
Ik wil de PSE, de ALDE, de GUE/NGL en de UEN, die dit akkoord getekend hebben, danken voor hun steun en ik hoop dat ook andere fracties zich erbij zullen aansluiten. Het is belangrijk om eensgezind te zijn en zo een krachtig signaal af te geven aan de Commissie en de Raad. 
Jacques Barrot,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, mevrouw Wortmann-Kool, dames en heren afgevaardigden, dat wij vandaag op het punt staan tot een akkoord in tweede lezing met de Raad te komen over een dermate gevoelig voorstel, is in de eerste plaats te danken aan het uitmuntende werk en het doorzettingsvermogen van uw rapporteur. Mevrouw Wortmann-Kool, ik wil u dan ook van harte feliciteren.
Ik zou willen herinneren aan de benaderingswijze die aan dit voorstel voor een richtlijn ten grondslag ligt. Het gaat er in de eerste plaats om antwoorden te vinden op het gebrek aan evenwicht en het risico van ondoelmatigheid waar het vervoersstelsel in Europa vandaag de dag mee te maken heeft. Deze problemen zijn benoemd in het Witboek over het Europese vervoersbeleid tot 2010. Ons antwoord hierop is dat indien de gebruikers van vervoer er geleidelijk toe bewogen kunnen worden de kosten die het door hen gebruikte vervoer met zich meebrengt op zich te nemen, dit zal bijdragen tot het terugdringen van vervuiling en verkeerscongestie en tot het vrijmaken van extra middelen voor investeringen in vervoersinfrastructuren.
Met de tekst die wij vandaag behandelen wordt de huidige richtlijn uit 1999 gewijzigd, een richtlijn die het kader vormt voor de heffing van tolgelden en gebruiksrechten op de autosnelwegen van Europa.
De huidige richtlijn is zowel beperkend als ondoelmatig. Zij is beperkend, omdat de heffing van tolgelden voor iedere andere wegeninfrastructuur dan autosnelwegen verboden is en alleen infrastructuurkosten in de tolbedragen mogen worden doorgerekend. Daarbij is ze niet doelmatig, doordat niet is voorzien in een methodologie voor de tenuitvoerlegging van die bepalingen. Het ontbreken van een methodologie voor het berekenen van de infrastructuurkosten gaat ten koste van de eerlijke mededinging en werkt een discriminerende behandeling van de gebruikers in de hand.
Om deze situatie aan te pakken heeft de Commissie een aantal wijzigingen voorgesteld. Allereerst zal het geografisch toepassingsgebied het gehele trans-Europese vervoersnet omvatten. Bovendien, zal een begin worden gemaakt – niet meer dan een begin weliswaar, maar toch een begin – met het doorberekenen van de externe kosten door beperking van het gebruik van kortingen en invoering van het beginsel van oormerking van tolopbrengsten. In eerste lezing wist het Parlement snel tot een uitspraak te komen, maar de Raad, mijnheer de minister, had meer moeite om tot een beslissing te komen. Er zijn vier bijeenkomsten van de Raad overheen gegaan eer er een akkoord kon worden bereikt. Ik zou u daar op mijn beurt graag voor willen bedanken.
De staten van doorvoer zijn er begrijpelijkerwijs opuit de externe kosten van het wegvervoer meer door de gebruikers te laten dragen. De perifere staten willen zich er juist van verzekeren dat het vervoer zijn bijdrage zal leveren tot het integreren van hun nationale economieën in de eenheidsmarkt. Dit verschil van gezichtspunt tussen staten van doorvoer en perifere staten maakt de discussie ingewikkelder, maar heeft er ook voor gezorgd dat dit compromis gevonden kon worden.
Sindsdien hebben de drie instellingen alles in het werk gesteld om tot een akkoord in tweede lezing te komen. Dankzij de amendementen van het Europees Parlement en dankzij u, mevrouw Wortmann-Kool, konden aanmerkelijke verbeteringen worden aangebracht.
De nu voorliggende tekst sluit aan op de punten van zorg die de Commissie in de vorm van verklaringen heeft geuit. Het eerste betreft de stap die u hebt gezet op de weg van de doorberekening van de externe kosten. Op basis van de nieuwe richtlijn zullen de externe kosten deels kunnen worden doorberekend middels een mogelijke tariefverhoging in berggebieden. De inkomsten uit die toeslag moeten worden bestemd voor de financiering van infrastructuren voor alternatief vervoer. Bovendien zal de nieuwe richtlijn een grotere tolvariatie mogelijk maken naargelang van de mate van vervuiling door de voertuigen of de congestie van de wegen.
Tot slot, voor wat betreft mijn analyse van het doorrekenen van de externe kosten, ben ik verheugd te kunnen mededelen dat de Commissie binnen de komende twee jaar het berekeningsmodel en de effectbeoordelingen, waar het Parlement om heeft gevraagd, zal kunnen uitwerken en publiceren. Op basis daarvan zal de Commissie zich een oordeel kunnen vormen over de noodzaak tot verdere communautaire actie.
Het tweede punt van zorg betreft het geografische toepassingsgebied van deze richtlijn. Wat dat aangaat: de nieuwe richtlijn zal de lidstaten in staat stellen op alle wegen tolgelden en gebruiksrechten toe te passen. En met uw amendementen beoogt u te waarborgen dat de lidstaten bij het toepassen van tolgelden heldere berekeningsbeginselen zullen hanteren, om te komen tot eerlijke tarieven, waarbij niet wordt gediscrimineerd en die overeenstemmen met de communautaire wetgeving.
Het door u voorgestelde compromis voor een eventuele tariefverhoging in stedelijke gebieden is alleszins redelijk. Het is volkomen helder dat de lidstaten de vrijheid hebben om, als ze dat willen, systemen voor stadstol in te voeren om de vervuiling en de congestie terug te dringen, en wat dat aangaat lijkt het voorbeeld van Londen mij buitengewoon interessant.
Tot slot, als het gaat om de vraag welke voertuigen onder de toekomstige richtlijn vallen, hebt u de termijnen vastgesteld voor het opnemen van voertuigen van meer dan 3,5 ton in het toepassingsgebied van de richtlijn en de uitzonderingen daarop. Deze verstandige voorstellen maken een betere toepassing van de richtlijn mogelijk.
Concluderend kan ik u dus mededelen, dames en heren afgevaardigden, dat het voor de Commissie geen enkel probleem is de amendementen van het Parlement te aanvaarden, daar ze in de lijn liggen van het compromis dat is voortgekomen uit de onderhandelingen tussen onze drie instellingen. 
Derek Twigg,
   Mevrouw de Voorzitter, het doet mij een groot genoegen dat ik de Raad hier vandaag in Straatsburg mag vertegenwoordigen tijdens uw laatste vergaderperiode van 2005. Ik ben dankbaar dat ik de gelegenheid heb gekregen om een paar woorden te mogen zeggen tijdens uw debat over het Eurovignet-dossier.
Toen de heer Darling in juni de Commissie vervoer en toerisme toesprak, zei hij dat het Verenigd Koninkrijk tijdens zijn voorzitterschap alles in het werk zou stellen om een overeenkomst tussen de Raad en het Parlement tot stand te brengen. Hij waarschuwde er echter ook voor dat dit niet gemakkelijk zou zijn, omdat de Raad weinig manoeuvreerruimte had. Ik weet dat dit ook voor het Parlement geldt. Ik ben dan ook zeer verheugd dat het Parlement en de Raad er in onderlinge samenwerking in geslaagd zijn om dit belangrijke en uiterst politieke dossier tot een, naar ik hoop, goed einde te brengen.
Ik zou met name uw rapporteur, mevrouw Wortmann-Kool, willen feliciteren met haar inzet en toewijding om een overeenkomst tot stand te brengen die zowel voor het Parlement als de Raad aanvaardbaar is.
De wijzigingen op de bestaande richtlijn betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen zullen een groot verschil maken. Daardoor beschikken de lidstaten nu met name over de volgende mogelijkheden: zij kunnen nu voor alle wegen gebruiksrechten heffen en niet alleen voor autosnelwegen; zij kunnen gebruiksrechten voor voertuigen met een toegestaan totaalgewicht vanaf 3,5 ton heffen, en dat was voorheen pas vanaf 12 ton; zij kunnen profiteren van meer mogelijkheden om tolgelden aan te wenden om vervoersondernemingen ertoe te bewegen om congestie en vervuiling te verminderen; en zij kunnen in bergachtige gebieden de toltarieven verhogen om congestie en vervuiling tegen te gaan en om nieuwe fondsen te creëren voor prioritaire trans-Europese projecten. De richtlijn voorziet ook in de ontwikkeling van een model voor de evaluatie van externe kosten door de Commissie binnen een periode van maximaal twee jaar.
Indien nodig, biedt dit model de Commissie in combinatie met een effectbeoordeling de mogelijkheid om een voorstel over te leggen voor meer wijzigingen op de Eurovignet-richtlijn. Het moge duidelijk zijn dat deze gewijzigde, nieuwe richtlijn een prestatie van formaat is. Door deze richtlijn worden de belangen van de perifere gebieden en transitolanden, de vervoersondernemingen en de milieuactivisten op een evenwichtige wijze behartigd. Deze richtlijn is echter met name belangrijk omdat de Europese burgers hiervan profijt zullen trekken.
Ik wil alle betrokkenen nogmaals feliciteren met het feit dat zij erin zijn geslaagd om een compromis tot stand te brengen waar zowel de Raad als het Parlement zich in kunnen vinden.
Reinhard Rack,
   . – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, ik heb hier het ontwerp van de stemmingslijst voor het verslag-Wortmann-Kool betreffende tolheffing aan zware vrachtvoertuigen. Het ontwerp is zeer eenvoudig en ik hoop dat het zo blijft. We kunnen “ja” zeggen tegen het compromis dat de rapporteur in de informele trialoog heeft bereikt. Als we dat doen, kunnen we nog dit jaar in tweede lezing een besluit nemen over een van de zeer moeilijke Europese vervoersdossiers, waarbij een evenwichtige balans zal bestaan tussen de eisen van Europa als economische standplaats – met vrij goederenverkeer in de interne markt van de 25 en meer – en een richtlijn infrastructuurkosten die zeer veel beter dan voorheen ook rekening houdt met het milieu en de gezondheid van mensen die langs de Europese transportroutes moeten wonen. Als we “nee” zeggen, ziet de zaak er anders uit. Het gevaar is dan groot dat wij de wetgevingsopdracht als mislukt beschouwen en terugsturen naar nationaal niveau.
Mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, en naar ik hoop de meeste andere politieke groeperingen in dit Parlement zullen instemmen met de voorstellen van de rapporteur, omdat ze goed zijn en wij zo blijk kunnen geven van onze waardering voor het werk van de rapporteur. Met dit dossier heeft zij laten zien dat zelfs sisyfusarbeid succesvol kan zijn. Hartelijk dank, mevrouw Wortmann-Kool.
Ik wil ook vice-voorzitter Barrot hartelijk danken. Hij en zijn medewerkers hebben met heel veel kennis van zaken en nog meer engagement het compromis gepromoot en mogelijk gemaakt. 
Mijn dank gaat ook uit naar het Brits voorzitterschap. Ik kan me niet voorstellen dat het veel lof heeft gekregen het afgelopen halfjaar, maar hier is het verdiend.
Tot besluit wil ik graag iets zeggen als Oostenrijker. Vijftien jaar geleden hebben wij onszelf tot doel gesteld om het Europees vervoersbeleid zodanig te hervormen dat er ook rekening wordt gehouden met het milieu en de gezondheid. Men heeft hier toentertijd meewarig om geglimlacht. Nu is het dan zover. 
Ulrich Stockmann,
   . Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, politiek is ooit gedefinieerd als de kunst van het mogelijke. Als deze definitie klopt, heeft het Parlement zijn mogelijkheden volledig benut ondanks de zeer uiteenlopende belangen in onze landen, en ook in onze partijen. Wij bedanken met name de rapporteur voor haar uitstekende onderhandelingsvaardigheden.
Waarom is deze wetgeving van zo fundamenteel belang voor ons sociaal-democraten? Ze realiseert in heel Europa de omschakeling naar een systeem van infrastructuurkosten en dus naar een eerlijkere financiering van de infrastructuur door de gebruiker, berekend op een uniforme basis. Verschillende tolhoogten en willekeur zullen in Europa verleden tijd zijn. Tegelijkertijd realiseren we hiermee het principe “de vervuiler betaalt” dat we willen bevorderen, samen met het in rekening brengen van de externe kosten, en nog wel in deze zittingsperiode – zoals we van de commissaris en de Raad hebben gehoord. Een begin maken met een systeem van verkeersmanagement via variabele tolhoogten en het feit dat ze variabel moeten zijn vanaf 2010 is belangrijk voor ons in termen van het vervoersbeleid. Dit vormt een echte stap vooruit in kwaliteit.
Hogere tolheffingen in gevoelige gebieden kunnen worden aangewend voor de kruissubsidiëring van milieuvriendelijke vervoersmiddelen, en het is ook mogelijk om meer tol te heffen in dichtbevolkte gebieden en voor parallel- en uitwijkverkeer dat met name in Duitsland een actueel probleem vormt.
Vanaf 2012 zal tolheffing voor vrachtwagens vanaf 3,7 ton de regel zijn. De bewijslast voor uitzonderingen ligt bij de lidstaten en wij hebben ze behoorlijk eng gedefinieerd. Ik ben er zeker van dat een goede omgang met het vervoersbeleid ervoor zal zorgen dat er geen uitzonderingen worden toegestaan, want door het verleggen van het volume van het goederenverkeer naar vrachtwagens onder de 12 ton in Duitsland is daar een kunstmatige vermeerdering van het verkeersvolume ontstaan.
Ik denk dat we dit compromis, dat wij met elkaar hebben bereikt, in zijn geheel kunnen goedkeuren, en ik ben al benieuwd naar de volgende stappen en discussies die wij hier in het Parlement met elkaar zullen voeren voor het internaliseren van de externe kosten. 
Paolo Costa,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, dames en heren, allereerst wil ik te kennen geven dat ik achter het compromis sta dat thans bereikt is. Ik beveel de collega’s dan ook van harte aan om voor dit compromis te stemmen.
Uiteraard had men meer kunnen - of misschien wel moeten - doen. Het in rekening brengen van het gebruik van infrastructuur zal pas echt positieve effecten sorteren als op die manier twee principes met elkaar in overeenstemming worden gebracht: het principe van “de vervuiler betaalt” – gezien de negatieve effecten die het wegverkeer heeft op het milieu, de veiligheid en de verkeerscongestie – en het ruimer beginsel van “de gebruiker betaalt”. Alleen door combinatie van die twee beginselen kunnen de twee doelstellingen met elkaar in overeenstemming worden gebracht, namelijk enerzijds toerekening, wat in ons geval betekent invloed uitoefenen op de , en anderzijds het terugwinnen van de kosten van tarifering.
Met het compromis dat vandaag tot stand is gekomen, wordt alleen het beginsel toegepast dat de gebruiker betaalt. Op het front van “de vervuiler betaalt” moeten wij genoegen nemen met de overgang van een systeem waarbij de infrastructuren uit de algemene belasting worden gefinancierd, naar een financiering die, althans gedeeltelijk, via tarifering tot stand komt. Het is hoe dan ook een eerste stap naar de mogelijkheid om de externe kosten te internaliseren; deze is ons in het vooruitzicht gesteld na de zoveelste van een lange reeks evaluaties door de Commissie, die, zoals ons al vaak is verteld, binnen de komende twee jaar zal zijn voltooid.
Het beginsel dat de vervuiler betaalt duikt in ieder geval ook op andere manieren in de maatregel op. Het komt duidelijk naar voren waar toestemming wordt verleend de tol te variëren op grond van emissiecategorieën waarin de voertuigen zijn ingedeeld, en op grond van het tijdstip en de dag van gebruik van de infrastructuur. Het beginsel manifesteert zich ook op minder directe wijze, daar waar de mogelijkheid van tolverhoging wordt toegestaan als door kwetsbare gebieden wordt gereden, zoals berggebieden. Dit voorschrift kan overigens van nut zijn om moeilijke situaties het hoofd te bieden, zoals de situatie rondom het traject Turijn-Lyon in de Susa-vallei.
Paradoxaal genoeg krijgen in deze richtlijn de milieuvraagstukken en de problemen rondom de verkeerscongestie en -veiligheid meer aandacht dankzij een beperking van bevoegdheden: men heeft de stadsgebieden namelijk niet op één hoop willen gooien met berggebieden. Anderzijds is wel erkend dat het Eurovignet volledig compatibel is met de stadstolheffing à la Ken Livingstone, die rechtstreeks bedoeld is om verkeersopstoppingen te regelen en milieuvervuiling tegen te gaan. Het is een eerste stap, laat ons daar dus tevreden mee zijn. 
Eva Lichtenberger,
   . Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het besluit over een plafond voor tolheffing dat we op donderdag zullen nemen, is ook een besluit over een gemiste kans: dat moet duidelijk zijn. Tolheffingen zijn een heikel onderwerp. We hadden in de Commissie vervoer en toerisme ook zeer verhitte debatten en nipte stemmingen.
Een kwestie stond centraal, namelijk de kosten van het vervoer. Deze kwestie heeft de gemoederen het meest verhit. Met name de ministers van Vervoer hadden hier bijzonder veel weerstand tegen. Het is van essentieel belang dat deze externe kosten in rekening worden gebracht, als we de gezondheid en het milieu echt willen beschermen. Deze kosten moeten eindelijk door de vervuilers worden betaald. Nu betaalt namelijk de Europese belastingbetaler deze kosten, bovendien is het voor de spoorwegen juist daardoor moeilijk of onmogelijk om concurrerend te worden. Wij hebben in onze onderhandelingen met de Raad wel iets bereikt, maar te weinig. Desondanks wil ik de rapporteur en ook mijn collega’s bedanken voor deze vooruitgang. Wij zullen een groot deel van wat bereikt is, kunnen steunen, maar niet de lacunes, en dat zijn de volgende: Duitsland’s uitzondering voor het heffen van tol aan voertuigen tot twaalf ton – dat zal eeuwig gaan duren, ben ik bang – en Italië’s bonus voor veelrijders, die ook eeuwig zal duren. En dit alles alleen omdat de ministers van Vervoer niet hebben geluisterd naar de man op de straat, maar alleen naar lobbyisten van het zware vrachtverkeer. 
Erik Meijer,
   . Voorzitter, vrachtvervoer over de weg is voor de gebruikers steeds goedkoper geworden, maar voor de samenleving als geheel steeds duurder. Wij betalen ervoor met luchtverontreiniging, lawaaioverlast en een veel te groot ruimtebeslag. Daarom is een ingrijpende verschuiving van de weg naar het spoor en het water nodig en ook het terugdringen van overbodig vervoer. Een van de middelen om dat te bereiken is dat het wegvervoer zelf betaalt voor alle overlast en daarmee duurder wordt dan spoorvervoer. Zwitserland geeft ons het goede voorbeeld.
Het compromisvoorstel voor tolheffing is beter dan de huidige richtlijn, maar er zijn te veel uitzonderingsregels ingeslopen. Het grote gevaar is dat lidstaten zullen wachten op het beloofde rekenmodel van de Commissie, waarmee over twee jaar ook Raad en Parlement weer moeten instemmen. Hierdoor kunnen belanghebbende regeringen proberen om de doorrekening van milieukosten eindeloos uit te stellen.
De meest vervuilende trucks worden tot 2010 ontzien. Kleinere vrachtwagens onder 12 ton vallen tot en met 2012 buiten de richtlijn en lidstaten kunnen voor deze lichtere voertuigen eenvoudig ontheffingen geven. Verder bestaat er geen enkele garantie dat de tolopbrengsten gaan naar duurzame transportmiddelen, zoals het goederenspoor. Lidstaten mogen het geld desgewenst volledig in asfalt investeren. Mijn fractie had amendementen willen steunen die gericht zijn op meer en snellere resultaten. Met dit compromis komen die niet meer in stemming. Het belangrijkste is dat nu tenminste een begin wordt gemaakt met de invoering van deze broodnodige tolheffing op het vrachtverkeer. 
Johannes Blokland,
   . Voorzitter, het Eurovignet-dossier bevat enkele lastige onderdelen. De ondergrens van 3,5 ton, de extra belastingen, de externe kosten en de besteding van de opbrengsten zijn er daar enkele van.
Naar mijn mening is de verwijzing naar de externe kosten de belangrijkste winst in dit dossier. Met het oog op de wenselijkheid voor alle vervoerswijzen de integrale kosten te calculeren zou in het streven naar gelijke mededingingsvoorwaarden het ontbreken van deze post onoverkomelijk zijn. Met tevredenheid is te constateren dat het realiteitsbesef in de Raad heeft geprevaleerd boven strikt bedrijfseconomische aspecten.
De afspraak over de externe kosten is tevens het belangrijkste verliespunt. Immers een volledige confirmatie aan de toekomstige opname van externe kosten in de beprijzing is door de Raad niet aanvaard. Daarom wil ik de Europese Commissie oproepen voortvarend aan te vangen met de studie naar de externe kosten, zodat deze discussie binnen afzienbare termijn met concreter materiaal kan worden voortgezet en tot een goed einde gebracht.
Tot slot wil ik de rapporteur feliciteren met het behaalde resultaat en de wijze waarop dat tot stand gekomen is. 
Luca Romagnoli (NI ).
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, helaas kan ik geen steun geven aan het verslag van mevrouw Wortmann-Kool. Ondanks dat de rapporteur uitstekend werk heeft verricht, staan haar uitgangspunten haaks op de invoering van het Eurovignet. Het Eurovignet is weer zo’n vervelende belasting die de Unie wil invoeren, ditmaal ten laste van het zakelijk autoverkeer. De Unie verkeert namelijk in de absurde overtuiging dat op die manier de concurrentieverhouding met de spoorwegen recht getrokken kan worden, omdat dit milieuvoordelen oplevert waar wij allemaal naar uitkijken.
Ik neem deze kans ook te baat om kritiek te leveren op wat er momenteel in de Italiaanse Alpen, in de Susa-vallei, gebeurt. Daar proberen mensen die zich volledig zouden moeten inzetten voor het vervoer per spoor, zoals indertijd bij het besluit over de corridors, er nu een stokje voor te steken waarbij ze gebruikmaken van methodes die op zijn zachtst gezegd aanvechtbaar zijn.
Kortom, ik zie in het Eurovignet de eerste, duidelijke en directe vorm van belasting die de Europese Unie wil opleggen. Dit kan de eerste worden van een hele reeks onaanvaardbare belastingen. Ik zal dus tegen het voorstel stemmen. 
Philip Bradbourn (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik ben wederom gedwongen om in dit Parlement het woord te voeren over een verslag dat zal leiden tot hogere kosten voor zowel de consumenten als het bedrijfsleven. Ik heb niet alleen technische, maar ook principiële bezwaren tegen het Eurovignet.
De Europese Unie heeft geen bevoegdheid om een dergelijk type belastingen te heffen. Dit is een zaak die aan de lidstaten voorbehouden is. Voordat iemand mij in de rede valt, wil ik met klem opmerken dat het Eurovignet een vorm van belasting is en geen tolheffing. De Commissie stelt namelijk voor om de inkomsten van deze, zeg maar gerust, stiekeme belastingheffing te verhypothekeren.
Ik ben er zeker van dat de fungerend voorzitter zal bevestigen dat alleen al in het Verenigd Koninkrijk meer dan 40 miljoen GPB aan allerlei vormen van wegenbelasting wordt geheven, terwijl daarvan slecht 8 miljoen GBP opnieuw in de vervoersinfrastructuur wordt geïnvesteerd. Dat noem ik allesbehalve een fiscaal neutrale oplossing. Als ik de nationale regeringen goed inschat, zal het uiteindelijke resultaat van dit voorstel neerkomen op een dubbele belastingheffing. En dit is nog maar het begin. Het Eurovignet effent de weg om straks op alle voertuigen tol te kunnen heffen.
Ik ben principieel tegen dergelijke maatregelen. Er is in de vervoerssector al sprake van een onevenredig hoog belastingniveau en ook nu is dat weer niet anders. En dan heb ik het nog niet over de “big brother”-methode die bij de uiteindelijke tenuitvoerlegging van dit voorstel gehanteerd gaat worden.
Wat de technische kwesties betreft, levert het incalculeren van de externe kosten geen controleerbaar wetenschappelijk bewijs op voor de beweerde voordelen. Het is ronduit belachelijk om op een volkomen arbitraire wijze zaken als milieuschade in de wet- en regelgeving op te willen nemen. Dergelijke dingen zijn op geen enkele betrouwbare wijze te berekenen. De Europese Unie beweert consequent dat zij de mededinging en het concurrentievermogen wil bevorderen, maar net zo consequent slaagt zij daar nooit in.
De heer Barroso vertelt ons gevraagd en ongevraagd dat hij veel bestaande en voorgestelde wet- en regelgeving wil schrappen. Het huidige voorstel vormt voor hem en ook voor u, mijnheer Barrot, een uitstekende gelegenheid om dat voornemen in praktijk te brengen: u hoeft het alleen maar in zijn geheel te schrappen. 
Willi Piecyk (PSE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, wij zullen het voorstel van de heer Bradbourn natuurlijk niet volgen. Ik ben blij dat u, een bekwaam milieubeleidsmaker, aanwezig bent om te zien dat wij flink wat vooruitgang boeken met een duurzaam Europees vervoersbeleid door de goedkeuring van de richtlijn infrastructuurkosten. Wij zijn natuurlijk nog niet aan het einde, wij hebben ons doel nog lang niet bereikt. Het feit dat we zover zijn gekomen, is echter voor een groot deel te danken aan mijn collega, mevrouw Wortmann-Kool. Daarvoor geef ik haar mijn complimenten en wil ik haar hartelijk danken.
Ik wil graag ingaan op twee belangrijke punten. We discussiëren over goederenverkeer en kunnen onszelf daarbij niet beperken tot vrachtwagens vanaf 40, 12 of 7,5 ton, maar willen dat voertuigen vanaf 3,5 ton al tol gaan betalen. Het is daarom ook zaak voor de lidstaten om hun verantwoordelijkheid op zich te nemen.
Daarnaast weten we dat goederenvervoer veel meer kost dan alleen de bouw en het onderhoud van wegen. De externe kosten voor de gebruiker moeten daarom eindelijk worden berekend en mogen niet langer worden goedgepraat. Het is best mogelijk om deze externe milieu-, geluids-, file- en gezondheidskosten te berekenen, ook al ziet de heer Bradbourn dit anders. Uit een onderzoek blijkt dat iedere duizend tonkilometer op de weg 88 euro aan externe kosten met zich meebrengt, terwijl ze voor het spoor en de binnenwaterwegen 19 en 17 euro bedragen. Zeer conservatieve schattingen gaan ervan uit dat de externe kosten minstens 60 procent van de infrastructuurkosten uitmaken.
Het compromis voorziet erin dat wij elkaar over twee jaar terugzien. Het compromis betekent dan ook een zeer grote verantwoordelijkheid en verplichting voor de commissaris. Wij verwachten namelijk over twee jaar niet alleen het model te zien, maar ook wetgevingsvoorstellen, en ik weet nu al uit welke hoek de pijlen op hem zullen worden afgeschoten. We zullen argumenten horen als dat het niet serieus is, dat het wetenschappelijk niet te bewijzen valt en, zo nodig, dat het banen op de tocht zal zetten. Daarom vraag ik de commissaris om met moedige voorstellen te komen. De grote meerderheid van het Parlement zal u hierin steunen.
Josu Ortuondo Larrea (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het is niet mijn bedoeling om te herhalen wat al door mijn collega’s is gezegd, daarom zal ik slechts een aantal secundaire aspecten toelichten.
Allereerst is deze richtlijn een reactie op de ernstige wanverhoudingen binnen het vervoersstelsel. Wegvervoer wordt steeds belangrijker en dreigt in te storten. Tegelijkertijd boeten andere vormen van vervoer, zoals bijvoorbeeld het goederenvervoer per spoor, aan belang en omvang in. Mijns inziens is de trein een duurzamer en minder vervuilend vervoersmiddel dan een vrachtwagen, en we moeten het vervoer per spoor dan ook positief discrimineren tot het op eigen benen kan staan. Goederenvervoer per spoor is nog steeds ondergeschikt aan personenvervoer per spoor, waardoor de gemiddelde snelheid te laag ligt om concurrentieel te zijn. Er moeten meer baanvakken komen die voorbehouden zijn aan het goederenvervoer, hetgeen op middellange termijn zowel op economisch als milieugebied vruchten zal afwerpen.
Ten tweede vind ik dat we werk moeten maken van de interoperabiliteit van de Europese tolheffingssystemen. Op bepaalde trajecten van ons wegennet staan over een afstand van nog geen vijfentwintig kilometer vijf tolstations, hetgeen tot onnodige filevorming leidt. We wachten in dezen nog altijd op een voorstel tot regelgeving van de Commissie. Laten we hopen dat het geen vijf jaar op zich laat wachten. 
Michael Cramer (Verts/ALE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als Duits lid van het Europees Parlement veroordeel ik ten zeerste het veto van Duitsland tegen de internalisering van de externe kosten bij het “Eurovignet” en de uitbreiding naar alle vrachtwagens vanaf 3,5 ton. Het schaadt de spoorwegen die zich in een oneerlijke concurrentie tussen spoor en weg niet kunnen handhaven en wier marktaandeel, aldus het McKinsey-onderzoek, nu van 14 procent zal terugvallen naar 9 procent, als de privileges van de weg niet worden opgeheven.
De Duitse zwart-rode regering heeft erdoor gedrukt dat alle lidstaten de overeenkomst kunnen ontduiken door alleen tol te heffen voor twaalftonners die slechts 10 procent van dit vrachtverkeer uitmaken. De spoorwegen zullen ten gevolge daarvan aanzienlijk worden verzwakt, omdat er in Duitsland namelijk een tolheffing bestaat voor alle treinen op alle sporen in de vorm van tracéprijzen. Op de weg geldt dit alleen voor vrachtwagens vanaf twaalf ton, en ook alleen nog maar op de snelwegen. De oneerlijke concurrentie wordt niet stopgezet, maar geconsolideerd. Op deze manier zullen zowel Duitsland als Europa de doelstellingen van Kyoto niet bereiken. De Duitse blokkade maakt de verlegging van de weg naar het spoor onmogelijk. Deze richtlijn betekent dat er geen toekomst is voor de Europese spoorwegen. 
Stanisław Jałowiecki (PPE-DE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur voor dit uiterst gecompliceerde verslag heeft ons vaardig door een wetgevend terrein geleid, dat soms veel weg heeft van een mijnenveld.
Ik heb alleen wel een vraag. Heeft de rapporteur ons naar het doel geleid, dat we voor ogen hadden? Vanzelfsprekend is ons doel een verbetering van de transportinfrastructuur, niet alleen van de wegeninfrastructuur. Dat betekent dat er ook wordt gestreefd naar vermindering van de files en van het aantal ongelukken, en dat de uitstoot van schadelijke stoffen wordt beperkt.
We kunnen deze vraag alleen beantwoorden met „ja”, wanneer er garanties worden geboden. Garanties, dat alle inkomsten uit het Eurovignet voor transportdoeleinden worden aangewend. Een dergelijke garantie hebben we niet. Enkele collega’s hebben, ook vandaag, terecht gewezen op de mogelijkheid dat de lidstaten die heffingen kunnen beschouwen als een verkapte vorm van belastingen.
Natuurlijk is de rapporteur niet in staat om over dat aspect te beslissen, omdat dit volledig valt onder het subsidiariteitsbeginsel. Maar als we nu de handdoek in de ring gooien, als de lidstaten hun begrotingstekorten aanvullen met het geld van het Eurovignet, dan ondergraaft dat het nut van deze nieuwe wetgeving. Ik doe daarom een beroep op de Europese Commissie om, voorzover mogelijk, zorgvuldig toezicht te houden op de manier waarop de inkomsten uit het Eurovignet worden besteed. Het lijkt me ook goed als het Europees Parlement wordt geïnformeerd over alle onregelmatigheden die zich hierbij kunnen voordoen.
En dan richt ik me nu tot commissaris Barrot. Mijnheer de commissaris, deze richtlijn is ook uw geesteskind. Ik vraag u dit kind te omringen met de grootst mogelijke aandacht en zorg. 
Gilles Savary (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen zou ik mevrouw Wortmann-Kool willen bedanken voor het noeste en uitstekende werk dat zij heeft verricht. Ik zal morgen voor deze tekst stemmen, ook al zijn er een paar dingen waar ik minder gelukkig mee ben.
Het gaat namelijk om de financiering van onze ambities, zoals die in het Witboek van 2001 staan, namelijk om de marktaandelen van de vervoersmodaliteiten te stabiliseren en bovendien om alternatieve vervoerswijzen te financieren. Deze aanzienlijke ambities zijn gepresenteerd in de vorm van dertig prioritaire projecten. Inmiddels weten we echter dat het TEN-budget lager is dan het bedrag waar de Commissie om vraagt voor het financieren van de grote projecten.
Er waren verwachtingen gewekt dat de Eurovignet-richtlijn veel ambitieuzer zou zijn. Helaas betreft het eveneens een aanvullend instrument; lidstaten die het niet willen toepassen, hoeven dat niet te doen.
Het is bovendien een instrument dat er voornamelijk op gericht is het wegvervoer te laten financieren door het wegvervoer. Er zouden slechts incidenteel andere vervoersmodaliteiten mee worden gefinancierd. Ik ben erg bang dat het Europees Parlement, om een compromis te bereiken – en misschien hadden we voor de bemiddelingsprocedure moeten kiezen – straks een aantal ambities laat varen, dat wil zeggen dat het zich niet hard genoeg zal opstellen met betrekking tot de externe kosten, en met name met betrekking tot de sunset-clausule die onze collega El Khadraoui in de vorm van een amendement heeft ingediend. Als de Commissie en de lidstaten niet tijdig een richtlijn voorstellen zal dus deze sunset-clausule worden toegepast. 
Markus Ferber (PPE-DE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, om te beginnen wil ik de rapporteur heel hartelijk danken die dit verslag als het ware heeft geërfd en het in deze zittingsperiode uitstekend verder heeft uitgewerkt.
Ik denk dat het goed is dat wij eindelijk uniforme spelregels hebben. De 21e eeuw moet immers niet de geschiedenis ingaan als de eeuw waarin roofridders in Europa nog steeds hun praktijken kunnen uitoefenen. Het is echter ook van belang dat het geld dat dankzij de infrastructuur wordt opgebracht, weer terugvloeit naar de infrastructuur en niet alleen wordt gebruikt voor het dichten van gaten in de begroting.
Ik wil graag een paar dingen kwijt over de externe kosten. We moeten toch ook weten welke kosten nu al geïnternaliseerd zijn en welke niet. Zijn er wellicht externe baten waartegen ze afgezet moeten worden? De filekosten zijn geïnternaliseerd: die worden betaald door de transportondernemingen, omdat hun vrachtwagens niet rijden en dus geen bruto nationaal product kunnen genereren. De sociale kosten zijn geïnternaliseerd via de verzekeringspremies: dat wil ik graag duidelijk stellen. En wat betreft de milieukosten mogen we niet vergeten dat iedere vrachtwagen en iedere personenauto ook motorrijtuigenbelasting en brandstofaccijns betaalt.
Het is dan ook onacceptabel dat de transportsector voor alles, voor de financiering moet opdraaien, en daarnaast ook voor het geld dat naar de algemene begroting gaat. Ik ben toch wat verrast door wat de heer Cramer zegt. Ik raad hem aan om eens te kijken naar de ontwikkeling van het goederenvervoersvolume van de Deutsche Bahn AG van september 1998 tot oktober 2005. In de zeven jaar waarin zijn partij lid was van de regering, is het volume van het goederenvervoer over het spoor gehalveerd. Zijn partij heeft bovendien de ecotaks opgelegd aan de spoorwegen. Ik raad hem aan om geen toespraken te houden over zaken waar hij in feite medeverantwoordelijk voor is. Dat is onacceptabel. 
Saïd El Khadraoui (PSE ). –
   Voorzitter, collega's, ik wil om te beginnen de rapporteur, mevrouw Wortmann-Kool danken voor het geleverde werk en vooral voor het resultaat dat vandaag op tafel ligt. Resultaat dat, als alles goed loopt, het voorlopige eindpunt zal zijn van een lange en moeizame onderhandeling. Ik zeg wel degelijk voorlopig, omdat inzake externe kosten, een van de grote knelpunten, nog heel veel huiswerk zal moeten worden gemaakt. De Commissie zal binnen twee jaar een berekeningsmethode voor de externe kosten moeten ontwikkelen en nadien zal een nieuw initiatief terzake moeten worden genomen.
Sommigen zullen beweren dat compromisamendement 37 niet ver genoeg gaat. Ik heb natuurlijk heel veel sympathie voor dat standpunt, vermits ik zelf in de transportcommissie een mondeling amendement heb ingediend, dat een stuk verder gaat, met als doel de druk op de ketel te houden, om sneller vooruitgang inzake externe kosten te boeken, de fameuze 60 procent-regel.
Wij hebben dit in het compromis laten vallen. Het zal allemaal wat langer duren. Dit is een toegeving, inderdaad, maar daar staat tegenover dat de Raad, die in zijn gemeenschappelijk standpunt geen enkele referentie aan externe kosten had gemaakt, nu een bocht van 180° heeft moeten nemen, en ook dat er geen weg terug is: het principe van externe kosten in tolheffingen zal worden aanvaard en toegepast.
Dit is toch wel een belangrijke vooruitgang op de weg naar een meer faire concurrentie tussen de vervoerswijzen, met als principe dat de vervuiler betaalt. Gecombineerd met het feit dat de inkomsten uit tolheffingen zullen kunnen worden gebruikt voor investeringen in het hele transportsysteem en dus niet enkel in wegen, betekent dit dat mogelijkheden worden gecreëerd voor alternatieve vervoersmiddelen, zoals spoorvervoer en binnenvaart en dat is een hele vooruitgang. 
Ewa Hedkvist Petersen (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, het is belangrijk dat er een niet-discriminerend kilometerheffingsysteem op de Europese wegen komt, om milieuredenen maar ook om redenen van concurrentie. Tevens is het belangrijk dat het nieuwe Eurovignet rekening houdt met de verschillende omstandigheden in Europa, bijvoorbeeld in de perifere lidstaten.
Daarom is goed dat dit compromis ten eerste rekening houdt met verschillen in geografische ligging, dat het ten tweede gelegenheid biedt om de prijs van de infrastructuur zodanig vast te stellen dat deze precies de kosten voor de nationale economie weerspiegelt, en dat het ten derde de kans biedt om verschillende heffingen te hanteren voor verschillende Eurocategorieën. Dat is belangrijk in landen waar lange afstanden en spaarzaam verkeer een volledige kostendekking onmogelijk maken. Ik vind het compromis dus acceptabel, omdat het rekening houdt met landen in de periferie van Europa. Dank u, mevrouw de Voorzitter, en dank aan iedereen voor de goede en langdurige samenwerking. 
Jörg Leichtfried (PSE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn diepe respect betuigen aan de rapporteur voor haar werk in deze bijzonder moeilijke zaak. De huidige stand van de discussie over de richtlijn infrastructuurkosten is min of meer tevredenstellend. De positieve resultaten zijn in eerste instantie toe te schrijven aan de druk van het Europees Parlement en de Commissie vervoer en toerisme en, binnen onze instelling, aan de verfrissende en geëngageerde benadering van de rapporteur en met name ook van mijn collega’s ter linkerzijde en in het midden van dit Parlement.
Met de “Eurovignet-richtlijn” wordt in ieder geval een besluit voor de toekomst genomen wat wij zien als een stap in de richting van meer mens- en milieuvriendelijk vervoersbeleid, wat ook echt nodig is. Essentieel hierbij is zeker dat de richtlijn toepasbaar is – naast de door mevrouw Lichtenberger genoemde vreemde Duitse uitzonderingen voor vrachtwagens vanaf 3,5 ton – en dat er niet alleen tol mag worden geheven voor wegen die tot het trans-Europees verkeersnetwerk behoren, maar ook voor uitwijk- en parallelrouten.
Het zou echter nog veel belangrijker zijn geweest om rekening te houden met de externe kosten en dit dan ook veel sneller te laten verlopen. Dit zou een grote stap zijn geweest. Een stap die wij helaas niet hebben gezet. 
Bogusław Liberadzki (PSE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Wortmann-Kool complimenteren met haar uitstekende werk.
Deze richtlijn is heel belangrijk voor het wegvervoer. Waarom? Ten eerste sluiten we hiermee de bijna historische periode af van het gratis Europese wegennet. Ten tweede voeren we heffingen in die gekoppeld zijn aan het gebruik van de wegen. Ten derde betekent dit een extra financiële belasting voor de wegvervoerders. De richtlijn is echter belangrijk als bron van middelen voor de aanleg van wegen, en dat is van vitaal belang voor de nieuwe lidstaten, zoals mijn land, Polen.
De richtlijn is essentieel voor een duurzame ontwikkeling van de structuur van de vervoerssector. Ik wil commissaris Barrot er wel op wijzen dat we een systematische effectbeoordeling voor deze richtlijn moeten maken, waaronder niet alleen het effect voor de vervoerders en de markt voor het wegvervoer, maar ook de mate waarin deze richtlijn ertoe bijdraagt ons doel om het marktaandeel van de spoorwegen te vergroten, te verwezenlijken. 
Inés Ayala Sender (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil mevrouw Wortmann-Kool van harte complimenteren met haar vasthoudendheid en flexibiliteit, de voornaamste deugden als het gaat om het bereiken van een rechtvaardig, evenwichtig akkoord als dit. Ik complimenteer ook de Raad en het Britse voorzitterschap, want zij hebben op dynamische wijze de nodige stappen ondernomen om tot een goed akkoord te komen. We zouden graag zien dat op andere gebieden gelijkaardige resultaten werden geboekt.
Ook de Commissie verdient een compliment, en als commissaris Barrot me toestaat, wil ik in het bijzonder de directeur-generaal, de heer Lamoureux, feliciteren. We zullen hem erg missen, we zijn ons bewust van het belang van zijn werk. De indrukwekkende Europese verwezenlijkingen en vooruitgang op het gebied van vervoer dragen zijn stempel. We danken hem van ganser harte.
Wat betreft het Eurovignet: het taboe van de externe kosten wordt doorbroken, en we verheugen ons over dat politieke signaal. Het is een kleine, maar met het oog op de toekomst cruciale stap. We zien met ongeduld uit naar de studie van de Commissie en hopen dat die voor alle betrokkenen geloofwaardig en aanvaardbaar zal zijn, ook voor de perifere landen, wier speciale omstandigheden en ligging in acht genomen dienen te worden.
Jacques Barrot,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, dames en heren afgevaardigden, ik wil iedereen in het Parlement bedanken voor dit verrijkende debat, waarin de brede steun is bevestigd die het compromis dat uit de onderhandelingen tussen onze drie instellingen is gekomen, op dit moment geniet. Ik wil u allen, en meer in het bijzonder uw rapporteur, feliciteren met dit resultaat, dat een onmiskenbare vooruitgang betekent, ook al weet ik dat sommigen van u nog meer hadden willen bereiken.
Dit akkoord is een mijlpaal, en dankzij het Parlement is nu vastgelegd wat de volgende stappen zullen zijn met het oog op een formele doorberekening van de externe kosten. De Commissie moet een model bepalen voor de beste aanpak van deze kwestie, waarna zij een evaluatie zal uitvoeren om het effect daarvan te beoordelen. Zij zal daar in de loop van de komende twee jaar toe overgaan. Op basis van die beoordeling zal de Commissie eventueel passende voorstellen voorbereiden om de externe kosten te internaliseren.
Dit akkoord past in onze strategie voor duurzame ontwikkeling, terwijl tegelijkertijd het concurrentievermogen van onze economieën wordt bevorderd en het redelijkheidsbeginsel wordt gewaarborgd: de gebruiker betaalt, maar het is niet de bedoeling dat hij dubbel betaalt. Daarnaast zullen de vrijgemaakte middelen zoveel mogelijk moeten worden aangewend voor duurzaam vervoer. Een van u had het over een compromis, maar het is wel een compromis dat gelijkgesteld kan worden met een verplichting. Dat is het woord dat ik zal gebruiken. Voor mij als commissaris staat dit compromis gelijk aan een verplichting voor de toekomst, een verplichting om ons in te zetten voor een mobiliteit die voldoet aan de eisen van de duurzame ontwikkeling. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0317/2005) van Robert Evans, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit (COM(2005)0047 – C6-0045/2005 – 2005/0007(COD)). 
Jacques Barrot,
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de goedkeuring van deze verordening zal een aanmerkelijke verbetering betekenen voor de situatie van onze medeburgers met een handicap of met beperkte mobiliteit. Zij is er namelijk op gericht om de bescherming van de rechten van reizigers in het luchtvervoer te waarborgen, alsmede het grondbeginsel in ons communautaire beleid van het bestrijden van discriminatie van gehandicapten en mensen met beperkte mobiliteit.
Ik wil het Europees Parlement bedanken, en in het bijzonder uw rapporteur, de heer Evans, die zich in samenwerking met de Raad en de Commissie ervoor heeft ingezet een snelle aanneming van dit voorstel te vergemakkelijken. Dit is niet het enige initiatief voor een betere bescherming van personen met een beperkte mobiliteit in het vervoer. De Commissie heeft zich er namelijk toe verplicht na te gaan in hoeverre deze zelfde rechten ook in andere vervoersmodaliteiten verbetering en waarborging behoeven. Personen met beperkte mobiliteit dienen verzekerd te zijn van bijstand die aan hun behoeften beantwoordt, ongeacht hun bestemming en ongeacht de gebruikte vervoerswijze.
De Commissie heeft al een voorstel gedaan voor treinreizigers en ik ben voornemens voorstellen te doen voor personen met beperkte mobiliteit die gebruik maken van zeevervoer en internationaal busvervoer. Ik denk, mijnheer Twigg, dames en heren afgevaardigden, dat er in 2005 werkelijk vooruitgang is geboekt ten behoeve van alle mensen met beperkte mobiliteit, waardoor die het gevoel krijgen echt deel uit te maken van onze Europese Unie.
Het voorliggende voorstel beantwoordt aan deze doelstelling van non-discriminatie. Het beoogt modaliteiten vast te stellen om het exploitanten te verbieden om het vervoer van personen met beperkte mobiliteit zonder gegronde redenen te weigeren, door hun noodzakelijke en adequate bijstand ontzeggen. In dit voorstel, dat op 16 februari wordt gepresenteerd, zal de Commissie vier doelstellingen nastreven: gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit mogen niet worden gediscrimineerd; de kosten van door hen ontvangen bijstand mogen hun niet rechtstreeks in rekening worden gebracht; deze bijstand moet voldoen aan een reeks minimumnormen en mag niet tekortschieten; en de verantwoordelijkheid voor dergelijke bijstand moet worden gelegd bij de organisaties die het beste in staat zijn deze te leveren, te weten luchthavens en luchtvaartmaatschappijen.
Om deze doelstellingen te bereiken blijft de bijstand op de grond, rondom en binnen de luchthavens vallen onder de verantwoordelijkheid van de beheersorganen van luchthavens, terwijl de luchtvervoerders verantwoordelijk zijn voor het bieden van vormen van bijstand aan boord van de vliegtuigen.
Dames en heren afgevaardigden, er mag niet worden bezuinigd op bijstand aan personen met beperkte mobiliteit. Deze bijstand moet worden georganiseerd door één verantwoordelijk orgaan, teneinde een volledige, samenhangende en doeltreffende verlening ervan te waarborgen. Als het gaat om de concrete tenuitvoerlegging bevat het voorstel alle nodige flexibiliteit om voor luchthavens en luchtvaartmaatschappijen tot passende oplossingen te komen.
Zoals u weet is de Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie in oktober jongstleden een algemene benadering van dit voorstel overeengekomen. Dankzij de constructieve bijdrage van het Parlement kunnen wij hopen op een snelle aanneming van deze belangrijke tekst, om gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit overal in Europa daadwerkelijk mogelijkheden tot bijstand te bieden. Daaruit blijkt het belang van deze tekst, zowel sociaal gezien als vanuit het oogpunt van de solidariteit.
Ik wil u bij voorbaat bedanken, mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, dat u ervoor gezorgd hebt dat wij deze verbetering – als ik het zo mag zeggen, in deze feestmaand – cadeau kunnen doen aan alle gehandicapten, bejaarden en mensen met beperkte mobiliteit, zodat zij net als iedereen gebruik kunnen maken van al onze wijzen van vervoer. 
Derek Twigg,
   Mevrouw de Voorzitter, ik feliciteer het Europees Parlement omdat het erin geslaagd is om dit voorstel van de Commissie snel en succesvol af te ronden. Deze verordening over de rechten van gehandicapten en personen met een beperkte mobiliteit tijdens vliegreizen zal tot praktische verbeteringen leiden voor deze leden van onze Gemeenschap. Zij krijgen nu namelijk de zekerheid dat zij volledig gebruik kunnen maken van de mogelijkheden die het vliegverkeer hun zowel privé (voor bijvoorbeeld vakanties) als zakelijk te bieden heeft; mogelijkheden die onze wereld de afgelopen jaren zo ingrijpend veranderd hebben.
Ik feliciteer in het bijzonder de heer Evans, de rapporteur, voor zijn inzet en toewijding om dit dossier zo soepel mogelijk door het wetgevingsproces te leiden. Dit is een goed voorbeeld van de wijze waarop de instellingen - op basis van een wetgevingsvoorstel dat praktische en tastbare voordelen voor de burgers van de Gemeenschap biedt - effectief kunnen samenwerken om te zorgen dat deze voordelen op zo kort mogelijk termijn gerealiseerd kunnen worden.
Voor het eerst is er in deze verordening in duidelijke bewoordingen vastgelegd welke wettelijke ondersteuning luchthavens en luchtvaartmaatschappijen aan gehandicapten en personen met een beperkte mobiliteit moeten geven en welke voorwaarden daaraan verbonden zijn. In de verordening wordt een grote verantwoordelijkheid voor de noodzakelijke steun voor gehandicapten bij de beheersorganen van luchthavens gelegd. Die verantwoordelijkheid geldt vanaf het moment dat gehandicapten op de luchthaven arriveren totdat zij in het vliegtuig stappen. Dankzij deze verordening hebben gehandicapten die een vliegreis maken de zekerheid dat er slechts één orgaan verantwoordelijk voor is dat er naadloos aan hun behoeften tegemoet wordt gekomen. Daarbij weten zij nu dat zij hierbij de Europese wetgeving aan hun zijde hebben.
Uiteraard is de dienstverlening van veel luchthavens en luchtvaartmaatschappijen ten opzichte van gehandicapten reeds uitstekend en daar zijn zij ook terecht trots op. In de verordening wordt dit ook als zodanig erkend doordat expliciet is voorzien dat beheersorganen van luchthavens diensten aan andere organen, inclusief luchtvaartmaatschappijen, kunnen uitbesteden in verband met de grondafhandeling. Daarbij blijft de algemene juridische verantwoordelijkheid van de beheersorganen echter onverlet. De luchtvaartmaatschappijen die dus al over een hoogwaardige dienstverlening voor gehandicapten beschikken, moeten dan ook in staat worden geacht om contracten met de beheersorganen van luchthavens te sluiten waardoor zij die dienstverlening kunnen blijven voortzetten.
Kortom, dankzij deze verordening hebben wij het moeilijke karwei geklaard om gehandicapten een wettelijk recht te verschaffen op een acceptabel serviceniveau rondom en tijdens vliegreizen, zonder dat er een onredelijke en lastige verplichting wordt gelegd op de sector die deze service moet verzorgen.
Tot slot wil nogmaals alle betrokkenen feliciteren. 
Robert Evans (PSE ),
   Mevrouw de Voorzitter, het doet mij groot genoegen om vanavond mijn verslag aan het Parlement te mogen presenteren aangezien het om het eerste wetgevingsvoorstel voor gehandicapte luchtreizigers gaat. Sta mij toe om allereerst mijn hartelijke dank over te brengen aan de schaduwrapporteurs, de medewerkers van het Parlement en de Fractie, mijn eigen medewerkers, de Commissie, de verschillende gehandicapten- en luchtvaartorganisaties waarmee ik mocht samenwerken en het Britse voorzitterschap. Zonder de grote inspanningen van het Britse voorzitterschap zou de historische overeenstemming, die naar verwachting nog tijdens de eerste lezing tot stand zal worden gebracht, niet mogelijk zijn geweest.
Te veel mensen – waaronder met name ouderen en gehandicapten – klagen nog steeds over het feit dat zij op Europese luchthavens genegeerd of, nog erger, slecht behandeld worden. Het zou eigenlijk vanzelfsprekend moeten zijn dat de grondrechten voor gehandicapte luchtreizigers gerespecteerd worden. In werkelijkheid is dat echter nog lang niet het geval. Ryanair is daar een treffend voorbeeld van gezien de minachting waarmee deze maatschappij gehandicapte passagiers behandelt. Ryanair is waarschijnlijk de meest bekende boosdoener, maar er zijn genoeg andere “foute” maatschappijen, en daarbij gaat het echt niet alleen om prijsvechters.
Mevrouw de Voorzitter, onlangs spraken wij over uw incidenten met Lufthansa; ik kan daar ook nog een paar incidenten met Iberia aan toevoegen, om maar eens twee luchtvaartmaatschappijen te noemen. En gisteren nog schoof Air France bij mijn vlucht naar Straatsburg de schuld van een vertraging van één uur bij het boarden in de schoenen van de enige gehandicapte passagier aan boord. De heer Twigg zei overigens ook dat veel mensen ook positieve ervaringen hebben en dat veel luchtvaartmaatschappijen en luchthavens wel een goede service bieden.
Die klachtenstroom en de kwakkelende service op luchthavens – die op zijn best als fragmentarisch gekarakteriseerd kan worden – heeft ertoe geleid dat de Commissie met voorstellen is gekomen om de rechten van personen met een beperkte mobiliteit te verbeteren; de commissaris refereerde daar zojuist al aan. Ondanks enige oppositie in een vroeg stadium van het proces doet het mij veel deugd dat gehandicapten thans ook onder de werkingssfeer van de verordening vallen.
Ik ben blij dat ik tijdens de behandeling van dit voorstel in het Parlement nog enkele verbeteringen heb kunnen aanbrengen. De belangrijkste verbetering is dat er dankzij dit voorstel nu een naadloze service voor gehandicapte passagiers gewaarborgd is. Die service strekt zich overigens uit vanaf de aankomsthal op elke luchthaven van de Europese Unie tot aan de eindbestemming, inclusief de transfers, die voor mensen vaak de meest traumatische ervaringen met zich meebrengen.
Op basis van mijn voorstel heeft de Commissie vervoer en toerisme ook de tekst van de Europese Commissie zodanig aangepast dat de luchthavens nu weliswaar de algehele verantwoordelijkheid voor een efficiënte en effectieve dienstverlening blijven dragen, maar daarbij wel ook de mogelijkheid hebben om de betreffende werkzaamheden uit te besteden; de heer Twigg verwees daar net ook al naar.
Ik ben eveneens blij dat wij het voorstel zodanig hebben kunnen aanpassen dat (blinde)geleidehonden eveneens mee mogen op intercontinentale vluchten. Uit welingelichte bronnen heb ik namelijk vernomen dat de eigenaars van deze honden zelf het beste kunnen beoordelen of een vlucht al dan niet verantwoord voor hun hond is.
In het verslag doen wij een oproep om meer overleg met gehandicaptenorganisaties te voeren bij het ontwerpen van vliegtuigen en luchthavens. Ook verdient het aanbeveling om luchthavenmedewerkers en vliegtuigbemanningen een opleiding te geven over de gelijke rechten van gehandicapten. Tegelijkertijd kunnen zij hierdoor meer inzicht krijgen in de specifieke behoeften van deze doelgroep. Daarnaast is er een behoefte aan gebruiksvriendelijkere en effectievere reserveringssystemen, inclusief beter toegankelijke websites. Wij moeten ervoor zorgen dat mensen met een beperkte mobiliteit en gehandicapten dezelfde rechten hebben wat vliegreizen betreft als u en ik, zonder dat daar extra kosten mee gemoeid zijn. De betreffende kosten dienen verdeeld te worden over alle passagiers die door een luchtvaartmaatschappij “afgehandeld” worden. Die kosten moeten ook in de prijs van de tickets verdisconteerd worden.
Uit de statistische gegevens van de luchtvaartsector blijkt dat op de Europese luchthavens elk jaar tot 10 miljoen passagiers deze extra service nodig hebben. Daarom is het essentieel dat de richtlijnen eenduidig zijn en op Europees niveau zijn overeengekomen. Het zou zinloos zijn als maar één, of slechts een gering aantal van de 25 lidstaten over adequate wetgeving op dit gebied zou beschikken, terwijl andere lidstaten op dit punt een slechte of geen enkele regelgeving hanteren.
Vliegen is tegenwoordig bijna net zo gewoon als het reizen per auto. Bijna de helft van de bevolking verwacht minstens één keer per jaar te vliegen. Zonder de waterdichte wetgeving waar wij het nu over hebben, zal een aantal luchtvaartmaatschappijen blijven zoeken naar de mazen in de wet zodat zij geen verantwoordelijkheid hoeven te nemen voor gehandicapten of voor mensen die op drukke luchthavens een beetje extra hulp nodig hebben. Op die luchthavens kan de afstand van de incheckbalie tot de boarding gate soms wel een kilometer bedragen. Veel luchtvaartmaatschappijen hebben in het kader van een vrijwillige overeenkomst al verbeteringen doorgevoerd. Zonder adequate wetgeving zullen er echter altijd maatschappijen zijn die door slordigheid of nalatigheid de vakantie of reis van kwetsbare mensen bederven.
Ik hoop, geachte collega’s, dat u dit voorstel zult steunen, omdat een dergelijke verordening er eigenlijk al veel eerder had moeten zijn. Er wordt verlangend naar uitgekeken, omdat het vooral goed nieuws en een positief Europees verhaal is. Ik bedank het Britse voorzitterschap nogmaals voor de geweldige steun, omdat ik weet hoeveel tijd en energie dit gekost heeft. Ik wil ook de fungerend voorzitter van harte bedanken voor het feit dat hij hier nog steeds aanwezig is want het is inmiddels toch al weer bijna 22.10 uur. De 25 regeringen van de Europese Unie en alle grote partijen in het Europees Parlement zijn voorstander van het door ons voorgestelde pakket. Wij mogen met trots vervuld zijn als dit verslag donderdag in stemming wordt gebracht en wij - naar ik hoop en verwacht – al tijdens de eerste lezing overeenstemming hierover kunnen bereiken. 
Armando Dionisi,
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in deze dagen hebben wij een zoveelste voorval meegemaakt van discriminatie jegens een invalide passagier door een goedkope luchtvaartmaatschappij. Dit is een situatie die zich helaas met een zorgwekkende regelmaat van de klok herhaalt. Er is derhalve dringend behoefte aan snelle goedkeuring van de onderhavige verordening.
Dankzij de inzet van rapporteur Evans en de bereidwillige houding van de Raad en de Commissie, hebben wij een goed compromis bereikt dat in eerste lezing kan worden aangenomen en een snelle uitvoering van de regeling zal opleveren. Deze verordening is belangrijk voor gehandicapte en bejaarde passagiers, aangezien zij borg staat voor een aantal fundamentele rechten. In de eerste plaats wordt het recht op gratis bijstand bevestigd en komt er een verbod op weigering van passagiers met beperkte mobiliteit. Deze maatregel zal dus korte metten maken met misstanden en discriminatie. In de tweede plaats wordt het beheersorgaan van de luchthaven beschouwd als het enige aanspreekpunt met algemene dienstverantwoordelijkheid waartoe de passagiers zich kunnen wenden. Bovendien kunnen op basis van deze verordening luchtvaartmaatschappijen die tot op heden een kwaliteitsassistentie hebben verleend, doorgaan met een dergelijke dienstverlening, op voorwaarde dat men voldoet aan de kwaliteitsnormen die in de verordening staan. 
Tot slot worden er regels vastgesteld voor een bijstand die voor iedereen gelijk is, ongeacht de afmetingen van de luchthaven. Die bijstand zal verleend moeten worden vanaf het punt van aankomst buiten de terminal en niet alleen vanaf de incheckbalies zoals momenteel gebeurt. In geval van schade of verlies van de rolstoel of andere hulpmiddelen kan er een schadevergoeding worden geëist. Ook is er sprake van verplichte opleiding voor het personeel dat verantwoordelijk is voor de hulpverlening. De informatie moet beschikbaar zijn in formaten die toegankelijk zijn voor iedereen en er moeten garanties komen voor de bescherming van de privacy. Dit zijn fundamentele garanties voor de bescherming van het recht op mobiliteit zonder discriminatie. Alles tezamen vormt dit een belangrijke stap vooruit in de bescherming van de mensenrechten waar het Europees Parlement borg voor staat.
Ulrich Stockmann,
   . Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wanneer een verordening wordt aangenomen in eerste lezing, komt de rapporteur tweemaal zoveel eer toe, vooral als het niet echt gemakkelijk was.
De onacceptabele praktijk van enkele luchtvaartmaatschappijen om te weigeren mensen met een handicap te vervoeren vanwege de kosten, zal in de toekomst niet meer mogelijk zijn. Er zullen uitgebreide en uniforme regels op Europees niveau komen voor de rechten van luchtpassagiers met een handicap of een beperkte mobiliteit, wat een grote stap vooruit betekent. Dit is een verdere stap op weg naar de passagiersrechten voor alle vervoersmiddelen, een thema dat ons zo na aan het hart ligt. Het zal ons ook in staat stellen om rekening te houden met de demografische ontwikkeling in onze landen en de toenemende mobiliteit van de Europese burgers. Voortaan zullen de luchthavenexploitanten een duidelijke verantwoordelijkheid dragen voor de diensten die georganiseerd moeten worden. Sommige luchtvaartmaatschappijen hebben dergelijke diensten zelf al opgezet en oplossingen van hen die goed functioneren, zullen mogelijk blijven, na overleg en in een vastgelegde overeenkomst. 
Arūnas Degutis,
   Het voorstel van de Europese Commissie inzake de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit komt op het juiste tijdstip. Als schaduwspreker van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa fractie in dit Parlement kan ik zeggen dat ook wij in beginsel van mening zijn dat de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit op communautair niveau gereguleerd moeten worden.
Het is geen geheim dat gehandicapten en mensen met een beperkte mobiliteit gediscrimineerd worden in vergelijking met andere passagiers. Dat is niet alleen het geval bij het boeken van reizen, maar ook bij het aan boord gaan van vliegtuigen. Ik geloof dat een dergelijke discriminatie door de tenuitvoerlegging van de nieuwe richtlijn voorkomen zal worden. Ik ben ook van mening dat, wanneer dit verslag wordt aangenomen, de gelijke reismogelijkheden voor gehandicapten en personen met een beperkte mobiliteit gewaarborgd worden omdat de bijbehorende service hierdoor op Europees niveau gereguleerd wordt. Het is nu niet langer mogelijk om personen met beperkte mobiliteit zonder reden een boeking voor een vlucht te weigeren of hen niet aan boord van een vliegtuig te laten gaan. Daarnaast biedt speciaal opgeleid personeel dergelijke personen een extra service die afgestemd is op hun behoeften zonder dat daar extra kosten aan verbonden zijn. Dat laatste aspect is misschien wel het belangrijkst. De verantwoordelijkheid voor die dienstverlening berust bij één enkel orgaan dat ervoor dient te zorgen dat dergelijke diensten aan strikte kwaliteitsnormen voldoen en continu beschikbaar zijn.
Ik feliciteer de heer Evans en ik bedank hem voor de constructieve samenwerking. Naar mijn idee zullen de bereikte compromissen ertoe bijdragen dat de besluiten tijdens de eerste lezing aangenomen zullen worden. 
Eva Lichtenberger,
   . Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, over de moeilijkheden waar gehandicapte mensen – sensorisch gehandicapt, lichamelijk gehandicapt – op stuiten bij het reizen per vliegtuig, hadden hele boeken volgeschreven kunnen worden. We wisten van deze moeilijkheden en waren ermee bekend. Eigenlijk is het een treurige symptoom van een maatschappij dat er een eigen richtlijn voor nodig is om de hindernissen uit de weg te ruimen voor het reizen van mensen die in hun leven toch al genoeg benadeeld zijn.
Ik wil graag de heer Evans bedanken. Hij heeft geweldig werk verricht en we hebben fantastisch samengewerkt. Ik wil ook de gehandicaptenbonden bedanken die ons met goede tips hebben bijgestaan. Ik zou de lidstaten dan ook willen vragen om deze richtlijn zo snel mogelijk, met name voor luchthavens, ten uitvoer te leggen en in werking te laten treden, zodat het een echt kerstcadeau wordt. 
Luís Queiró (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de Commissie vervoer en toerisme is erin geslaagd een compromis over deze kwestie te bereiken dat duidelijk wordt verwoord in amendement 49. Gehandicapten en mensen met beperkte mobiliteit hebben hetzelfde recht als alle andere burgers op vrij verkeer, keuzevrijheid en non-discriminatie. Dit geldt voor alle terreinen des levens, ook voor het luchtvervoer.
De rest van de tekst heeft zijn wortels in dit positieve beginsel en daar zijn wij blij om. Wij vinden het met name een goede zaak dat het voorstel niet alleen van toepassing is op mensen met beperkte mobiliteit, de doelgroep van het oorspronkelijke project, maar wordt uitgebreid naar mensen met een fysieke of mentale handicap, hetgeen hier ongetwijfeld benadrukt moet worden.
De mogelijkheid bestaat dat dit verruimde concept strengere eisen stelt aan de exploitanten of tot hogere kosten leidt. Het probleem ligt echter niet bij de personen en mag dus ook niet in deze termen worden opgevat. Het moet eerder gezien worden als een onderdeel van een bredere behoefte aan toegankelijkheid tot infrastructuren, vervoer en diensten, waarvoor rechtvaardige oplossingen moeten worden gevonden. Dames en heren, wij nemen geen barrières weg door nieuwe barrières op te werpen. Uit de amendementen blijkt dat de rapporteur bijzonder goed is in het sluiten van compromissen, waarvoor hij onze felicitaties verdient. Ik denk bijvoorbeeld aan de amendementen die betrekking hebben op de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen luchthavens en luchtvaartmaatschappijen. In het verslag wordt gewag gemaakt van luchtvaartmaatschappijen die op dit vlak reeds diensten van hoge kwaliteit aanbieden, hetgeen hun een voorsprong geeft op hun concurrenten, zonder extra kosten.
Mevrouw de Voorzitter, ik heb nog twee andere korte opmerkingen. Ten eerste wil ik hier benadrukken dat bij de opstelling van het voorstel zeer gedetailleerd te werk is gegaan; met de gewijzigde verordening wordt het ongetwijfeld veel moeilijker om zich aan discriminerende praktijken schuldig te maken. Ten tweede wil ik de rapporteur ook complimenteren voor de expliciete invoering van het transparantiebeginsel bij de berekening van de afhandelingsrechten die de luchthavens aan de luchtvaartmaatschappijen in rekening brengen. Op deze manier wordt gewaarborgd dat het aangerekende tarief proportioneel is en direct verband houdt met de geleverde dienst. Kortom, ik ben blij met dit verslag en ik feliciteer de heer Evans en al degenen die hem geholpen hebben dit uitstekende compromis te bereiken. 
Inés Ayala Sender (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat in de Europese Unie gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit – iets waar we vroeg of laat allemaal mee te maken krijgen – zich gelukkig mogen prijzen met Labour-rapporteur Robert Evans en het Britse voorzitterschap van de Raad, die er op laborieuze wijze – om niet te zeggen “op Labour-wijze”– in zijn geslaagd ook voor deze groep een non-discriminatoire en gemakkelijke toegang tot het luchtvervoer te waarborgen.
Daarbij hebben ze nauw samengewerkt met de Commissie, die, dat moet gezegd, voorbeeldig werk levert om alle vormen van vervoer toegankelijk te maken voor gehandicapten – dat is al gebeurd met treinen, vandaag zijn de vliegtuigen aan de beurt, en morgen de bussen. Het resultaat van die samenwerking is een strikte, veeleisende maar uitvoerbare wetgeving die is afgestemd op de nieuwe omstandigheden waarmee vliegvelden en luchtvaartmaatschappijen te maken hebben.
Het uitroeien van alle vormen van discriminatie en het voorstellen van solidaire wetgeving brengt ons een stap dichter bij een socialer, toegankelijker en democratischer Europa.
Onlangs was in het Europees Parlement een groep blinden en gehandicapten van de ONCE op bezoek, de belangrijkste Spaanse organisatie op dit vlak. Zij erkenden dat ze niet alleen actief deel hadden kunnen nemen aan het debat, maar dat zij er na deze ervaring ook van overtuigd waren dat het Europees Parlement en de Europese Unie zich op serieuze wijze inzetten voor de burger. 
Dieter-Lebrecht Koch (PPE-DE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, met deze wetgeving beslissen we zonder meer over de rechten van meer dan 50 miljoen Europeanen die speciale behoeften hebben als ze per vliegtuig reizen. We beslissen misschien zelfs wel over ons eigen leven, want het kan iedereen overkomen – als gevolg van een ongeval of een ziekte. Waarschijnlijk zullen we er zelfs allemaal mee te maken krijgen, namelijk als gevolg van ouderdom. We willen per slot van rekening allemaal oud worden. We willen echter niet oud zijn en het al helemaal niet zonder mobiliteit moeten stellen.
Ik vertrouw erop dat het ons zal lukken om kansengelijkheid en niet-discriminatie ook bij het reizen door te zetten. Vandaag beginnen we met het luchtverkeer en morgen zullen we het hebben over vergelijkbare aspecten in het spoor-, bus- en scheepsverkeer. Ik ben trots op de Europese Unie omdat zij – met deze verordening – de eerste wetgeving speciaal voor mensen met handicaps opstelt. Het voorstel voorziet erin dat een luchtvaartmaatschappij of touroperator een boeking voor een vlucht niet mag weigeren op grond van de beperkte mobiliteit van de passagier. Er zijn wel bepaalde uitzonderingen mogelijk. Zo kan de boeking worden afgewezen, als de grootte van het luchtvaartuig of het ontbreken van cabinepersoneel het vervoer van personen met beperkte mobiliteit niet toelaten. De bewuste persoon moeten dan wel alternatieven worden geboden.
Naast de vervoersplicht bestaat het tweede belangrijke punt van het voorstel in het vastleggen van de kwaliteit en kwantiteit van hoogwaardige assistentie. In de toekomst zal deze ook – maar niet exclusief – worden geboden door de luchtvaartmaatschappijen die vanuit luchthavens van de EU opereren. Het is goed dat er overeenstemming over bestaat dat de kosten van speciale diensten voor luchtpassagiers met een handicap of met beperkte mobiliteit over alle luchtreizigers gelijkelijk moeten worden verdeeld. Ik wil mijn collega’s vragen om het verslag-Evans morgen goed te keuren. 
Jacques Barrot,
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wil de heer Evans graag nogmaals bedanken voor zijn uitmuntende werk en ik wil ook de Commissie vervoer en toerisme bedanken. De amendementen die zijn ingediend vormen een versterking van de doelstellingen van de Commissie. Ze stellen ons in staat stevig de nadruk te leggen op de noodzaak iedere vorm van discriminatie tegen personen met beperkte mobiliteit te voorkomen en op de noodzaak hun bijstand te verlenen wanneer zij, door heel Europa, per vliegtuig reizen. Deze amendementen zijn bedoeld om de tekst te verduidelijken door tot een compromis te komen dat voor iedereen positief is. Ik wil ook graag, mijnheer Twigg, de Raad bedanken, die ons in staat heeft gesteld aldus tot een akkoord in eerste lezing te komen.
De Commissie aanvaardt alle amendementen van dit compromis en voegt er een verklaring aan toe, die haar de gelegenheid biedt te bevestigen dat zij zich ertoe verplicht de mogelijkheid te onderzoeken tot uitbreiding van de rechten op compensatie voor reizigers met beperkte mobiliteit indien hun rolstoel, hun mobiliteitshulpmiddel, tijdens het vervoer is beschadigd, vernield of kwijtgeraakt.
Ik wil het Parlement nog een laatste maal bedanken voor zijn steun en ik moet zeggen dat de tekst die u aldus zult aannemen praktische gevolgen zal hebben voor meer dan veertig miljoen personen met beperkte mobiliteit in Europa, een aantal dat afkomstig is uit de mededeling die mijn collega Vladimir Špidla onlangs heeft gepubliceerd. Tot zover wat ik wilde zeggen, mevrouw de Voorzitter, en ik wil er nog aan toevoegen dat het nu aan de Commissie en de met vervoer belaste commissaris is om toe te zien op de goede tenuitvoerlegging van deze tekst. Ikzelf verplicht mij daar eveneens toe, na dit uitstekende werk van het Parlement en de Raad. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0378/2005), van Henrik Dam Kristensen, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over de bevordering en bescherming van de consumentenbelangen in de nieuwe lidstaten (2004/2157(INI)). 
Henrik Dam Kristensen (PSE ),
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik vond het heel fijn om rapporteur voor dit verslag te zijn. Consumentenbescherming en consumentenbeleid in het algemeen zijn belangrijke vraagstukken en ik ben ook blij dat het Europees Parlement eraan meewerkt om die hoog op de politieke agenda te plaatsen. Een groot deel van het werk dat momenteel in de EU verricht wordt, is er immers op gericht om de interne markt soepeler te laten functioneren, zowel wat goederen als wat diensten betreft. Als bedrijven produceren, doen ze dat uiteindelijk voor de consumenten, en daarom is het cruciaal voor de concurrentie op de interne markt dat de consumenten eisen stellen aan producten en diensten. Om dat te kunnen doen is het ten eerste van doorslaggevend belang dat de consumenten weten welke eisen ze aan de bedrijven kunnen stellen en dat ze gewend zijn om zich oplettend en kritisch op te stellen als ze iets kopen. Ten tweede is het belangrijk dat de consumenten de juiste kanalen hebben om deze eisen te stellen.
In dat verband is het essentieel dat we de blik op de nieuwe lidstaten richten. Net zoals er grote verschillen zijn tussen de oude lidstaten, kunnen we natuurlijk ook de tien nieuwe lidstaten niet over één kam scheren. Het lijdt echter geen twijfel dat wat men als consumentencultuur kan aanduiden, over het algemeen zwakker is in veel van de nieuwe lidstaten dan in veel van de oude lidstaten.
De consumenten zijn vaak niet bijzonder veeleisend wat de kwaliteit van de gekochte producten en diensten betreft. En er is geen, of misschien slechts in beperkte mate, sprake van een geïnstitutionaliseerde praktijk voor klachten over defecten aan of problemen met producten of diensten. Willen we die situatie veranderen, dan is het van wezenlijk belang dat we proberen om de consumentencultuur te versterken. We kunnen op verschillende fronten actief worden. Een van de belangrijkste dingen is volgens mij dat we ons richten op de consumentenorganisaties.
In veel van de oude lidstaten spelen onafhankelijke consumentenorganisaties een centrale rol, in die zin dat ze het consumentenvraagstuk op de politieke agenda plaatsen en dat ze de consumenten helpen en vertegenwoordigen in geschillen met de bedrijven. De consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten zijn helaas vaak heel zwak en bieden daarom zelden het noodzakelijke tegenspel aan bedrijven en regeringen. Een groot probleem in dat verband is het gebrek aan financiële middelen van de consumentenorganisaties. Slechts in enkele landen stelt het verantwoordelijke ministerie middelen ter beschikking, en voorzover er financiële middelen zijn, zijn de bedragen vaak heel laag. Naast financiering van regeringszijde bestaat ook de mogelijkheid van EU-financiering voor projecten, via de Commissie. De voorwaarden voor het winnen van een aanbesteding of het krijgen van steun van de Commissie zijn echter behoorlijk streng, en het is moeilijk voor de organisaties, in elk geval in een aantal gevallen, om aan de eisen van de Commissie te voldoen.
Een tweede probleem is dat de politieke betekenis van de consumentenorganisaties vaak nogal beperkt is. Daar zijn verschillende verklaringen voor. Ten eerste kost het veel organisaties moeite om voldoende steun van de bevolking te krijgen, zowel vanwege hun zwakke financiële positie als vanwege de relatief geringe bewustheid inzake consumentenvraagstukken bij het publiek. Ten tweede zijn er vaak maar weinig formele kanalen voor de invloed van NGO’s op het politieke besluitvormingsproces. Tevens is er een groot verschil in de manier waarop de consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten zijn georganiseerd. Vaak zijn er allerlei kleine consumentenorganisaties die elkaar beconcurreren in plaats van de handen ineen te slaan. Het is heel moeilijk voor die organisaties om hun standpunten voldoende kracht bij te zetten in het besluitvormingsproces en dus ook in het publieke debat.
Bovendien is het een probleem dat de meeste medewerkers van de consumentenorganisaties vrijwilligers zijn. Ze zijn weliswaar enthousiast maar het is moeilijk om ze op langere termijn vast te houden. Dat zijn problemen die we moeten oplossen om de interne markt en de consumentenbescherming optimaal te laten functioneren. De verantwoordelijkheid voor de oplossing van deze problemen ligt niet eenduidig op één plek. De regeringen van de nieuwe lidstaten hebben de verantwoordelijkheid om de consumentenvraagstukken veel serieuzer te nemen dan ze op dit moment doen, en tevens om de noodzakelijke steun aan de consumentenorganisaties te bieden. Men moet echter begrijpen dat een hoog niveau van consumentenbescherming en een effectieve markteconomie elkaar niet uitsluiten, maar juist onderling afhankelijke grootheden zijn.
De Commissie en de overige lidstaten van de EU hebben tegelijkertijd de zuiver politieke verantwoordelijkheid om deze vraagstukken prioriteit te geven, vooral in de nieuwe lidstaten. Dat is de verantwoordelijkheid om voorop te lopen en om ervoor te zorgen dat de consumenten zich in ruimere mate bewust worden van hun rechten en rol als consumenten op de interne markt. hebben de consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten zelf ook een verantwoordelijkheid. Ik hoop dan ook dat we een constructief debat zullen voeren over dit verslag. Volgens mij hebben we goede mogelijkheden om de consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten te versterken. 
Markos Kyprianou,
   Mevrouw de Voorzitter, ik zal trachten om het zo kort mogelijk te houden. Doorgaans ben ik de laatste op de lijst van sprekers tijdens deze late debatten, dus ik weet precies waar ik het over heb!
Sta mij toe om allereerst de heer Kristensen en het Parlement te bedanken voor en te feliciteren met dit initiatief. Het is van groot belang dat de situatie op het gebied van de consumentenbescherming in de nieuwe lidstaten in kaart wordt gebracht. Hoewel er al veel werk is verzet - daar kom ik later op terug - moet er ook nog steeds veel gebeuren. Wij hebben al heel wat bereikt, maar er zijn nog steeds extra inspanningen nodig. Ik weet dat een aantal afgevaardigden aanwezig was bij mijn bezoek aan de Interfractionele werkgroep, dus zal ik datgene wat ik daar heb gezegd in één woord samenvatten: Hoe? Hoe gaan wij al die dingen realiseren die u voorstelt? Ik ben het overigens met de meeste voorstellen eens en wij zullen gaan bekijken hoe wij die voorstellen in praktijk kunnen brengen. Om al die voorstellen uit te kunnen voeren hebben wij echter wel voldoende financiële middelen nodig en dat is het probleem.
Het is waar dat wij al zeer veel wet- en regelgeving hebben. Dat is een feit. U weet dat binnenkort de herziening van het acquis plaatsvindt, maar inmiddels hebben wij ook het punt bereikt dat wij voor de handhaving en tenuitvoerlegging van de regelgeving moeten gaan zorgen. Dit gebeurt meestal door opleidingen, onderwijs en capaciteitsopbouw, voornamelijk via consumentenorganisaties. Dat geldt des te meer voor de nieuwe lidstaten. De vraag is echter hoe wij dit allemaal moeten gaan doen als wij niet over voldoende financiële middelen beschikken.
In de huidige situatie worden er veel meer eisen aan ons gesteld dan voorheen. Er zijn nu immers 25 en geen 15 lidstaten en binnenkort zullen dat er zelfs 27 zijn. Tegelijkertijd hebben wij praktisch gezien minder middelen beschikbaar dan ten tijde van de EU van 15 lidstaten. Uitgaande van het meest recente begrotingsvoorstel van vorige week blijft er geen geld meer over voor andere dingen als wij inderdaad de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en het Europese Centrum voor ziektecontrole gaan financieren. Nieuwe lidstaten of oude lidstaten, nieuwe initiatieven of oude initiatieven, dat maakt dan allemaal niets meer uit want er zijn geen financiële middelen meer. Daarom moeten wij onze prioriteiten opnieuw evalueren en de gebieden waarop wij actief willen zijn nog verder afbakenen, indien wij ook met de beperkte middelen die wij nog hebben iets willen bereiken.
Het klopt dat er in de nieuwe lidstaten nog een hoop werk verzet moet worden, maar desalniettemin hebben wij al veel bereikt. Het verslag bevat zeer interessante voorstellen. Wij zullen dan ook op zoek gaan naar de beste manier om deze voorstellen toe te passen. Ik heb echter al een paar keer gezegd dat wij tot nu toe veel bereikt hebben. Zo organiseren wij speciaal voor medewerkers van consumentenorganisaties opleidingscursussen in de nieuwe lidstaten. Meer dan 60 procent van de cursisten is uit de nieuwe lidstaten afkomstig. Wij geven ook voorrang aan verzoeken voor de financiering van speciale projecten. Het aandeel van de cofinanciering van de EU is hoger voor de nieuwe lidstaten en de criteria die voor die landen worden gehanteerd, zijn ook soepeler. In Polen heeft er dit jaar al een voorlichtingscampagne plaatsgevonden en volgend jaar zullen dergelijke acties ook in Tsjechië, Slowakije en Slovenië plaatsvinden.
De Europese Bureaus voor consumentenvoorlichting zijn in dit verband zeer belangrijke instellingen. U heeft dit zelf ook al vele malen bekrachtigd. Inmiddels beschikken zeven van de tien nieuwe lidstaten over dergelijke bureaus en volgend jaar zal dat ook in Hongarije, Slovenië en Slowakije het geval zijn. In de tussentijd zullen wij trachten om middelen vrij te maken om een aantal voorstellen uit het verslag van de heer Kristensen ook in praktijk te brengen. Om ons werk goed te kunnen doen, hebben wij wel de juiste gegevens en informatie nodig. Wij hebben objectieve criteria nodig om de situatie in elke lidstaat, en met name in de nieuwe lidstaten, adequaat te kunnen evalueren en beoordelen.
Tot slot wil ik opmerken dat er grenzen zijn: niet alleen aan onze financiële middelen, maar ook wat onze bevoegdheden betreft. De activiteiten die wij ondernemen, vormen een aanvulling op, maar geen vervanging van nationale verantwoordelijkheden en initiatieven. Veel aspecten op dit gebied behoren tot de verantwoordelijkheid van de nationale regeringen. Ik denk daarbij aan de financiering van de reguliere activiteiten van nationale consumentenorganisaties. Dat is de belangrijkste reden dat ik in mijn bijeenkomsten met de ministers die verantwoordelijk zijn voor de consumentenbescherming, benadruk dat het consumentenbeleid prioriteit moet krijgen. Naar mijn idee kunnen ook de afgevaardigden van dit Parlement op dit vlak een zeer belangrijke rol spelen.
Dat brengt mij bij mijn twee afsluitende punten. In de eerste plaats kan ik u verzekeren dat de consumentenstrategie die wij in 2006 naar voren zullen brengen, een concreter, nader uitgewerkt voorstel zal bevatten. Na afronding van dat voorstel zullen wij het aan dit Parlement presenteren. In dat voorstel zal er ook absoluut meer aandacht naar de nieuwe lidstaten uitgaan, waarbij zoveel mogelijk rekening zal worden gehouden met de suggesties in uw verslag.
Dan wil ik graag alvast iets in dit Parlement aankondigen dat u wellicht interessant zult vinden. Wij hebben een vragenlijst verspreid. Wij zijn op het gebied van de consumentenbescherming namelijk bezig met het opstellen van een landenprofiel voor alle lidstaten. Dat profiel bevat alle gegevens over consumentenbescherming en het zal op de website worden gepubliceerd. Daardoor wordt de situatie transparanter aangezien zowel de consumentenorganisaties en de afgevaardigden van dit Parlement als alle andere belangstellenden die gegevens kunnen inzien. Ik hoor graag als er sprake is van onjuistheden omdat wij de meeste informatie van de lidstaten zelf zullen ontvangen. In ieder geval is dit de eerste stap die gezet wordt om een vergelijking mogelijk te maken tussen de situatie in de verschillende lidstaten.
Daarmee ben ik aan het einde van mijn betoog. Mijn excuses als ik te lang aan het woord ben geweest. Ik zal nu met grote belangstelling het debat volgen. 
De Voorzitter.
   Mijnheer de commissaris, u hoeft zich niet te verontschuldigen. U bent zeer nauwkeurig geweest en het was zeer interessant. Ik kan u verzekeren dat de heer Barrot een veel langer verhaal heeft gehouden! 
Zuzana Roithová,
   . – Mijnheer de commissaris, uw woorden zijn mij uit het hart gegrepen en ik zou hier slechts willen benadrukken hoe belangrijk dit verslag is om het vertrouwen in de interne markt aan te wakkeren. Consumentenbescherming en de Europese markt zijn communicerende vaten. Uit de analyse van mijn collega’s van de CPP blijkt dat de nieuwe lidstaten onder druk van de toetredingsonderhandelingen een gemoderniseerde wetgeving inzake consumentenbescherming hebben ingevoerd die op sommige punten zelfs strenger is dan de regelgeving die in de oude lidstaten en dan vooral de oprichtingslidstaten, geldt. Tijdens de discussie in onze commissie bleek dat politici uit beide kampen hiervan niet op de hoogte waren. Iedereen ziet echter dat het fundamentele verschil tussen de oude en de nieuwe lidstaten ligt op het vlak van de consumentencultuur. De burger als consument kent zijn rechten niet en laat zich niet voldoende gelden. Aangezien hij of zij de afgelopen veertig of vijftig jaar niet gewend was op te komen voor de eigen rechten is voorlichting over en bijstand bij de uitoefening van deze rechten, ook buiten het juridische traject om, de alfa en omega van een geslaagd consumentenbeleid, zoals ook wordt benadrukt in het verslag-Kristensen.
De burgers van de nieuwe lidstaten zijn om deze redenen dan ook een gemakkelijke prooi voor onoorbare handelspraktijken, zelfs van ondernemers uit de oude lidstaten waar deze praktijken verboden zijn en de consumentencultuur dieper is verankerd. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan de beperking van gebruiksrechten voor producten die vallen onder intellectueel eigendom of aan pogingen om niet-geteste goederen uit derde landen af te zetten. Wij vragen de Commissie in dit verslag om meetbare kwaliteitsindicatoren op te stellen voor benchmarking aangezien wij de mening zijn toegedaan dat het voor een hoge kwaliteit van cruciaal belang is - en dit niet alleen in de nieuwe lidstaten - dat de consument beschikt over objectieve normen.
Dan zou ik er ook op willen wijzen dat de consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten anders zijn opgezet en dat ze de mogelijkheid zouden moeten krijgen met vrijwilligers te werken…
Evelyne Gebhardt,
   . Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil de heer Kristensen bedanken voor zijn uitstekende verslag dat echt precies de punten noemt waar het om gaat. Hij heeft blijk gegeven van veel creativiteit bij het schrijven van dit verslag dat ons veel uitstekende uitgangspunten biedt, zoals de heer Kyprianou zojuist heeft bevestigd.
Naar mijn mening is het van groot belang dat er een hoog – en echt een even hoog – niveau van consumentenbescherming wordt bereikt in alle lidstaten van de Europese Unie. Dit is het doel dat wij onszelf moeten stellen, en dit is waarom het idee van een consumentencultuur precies het goede uitgangspunt is om te laten zien dat wij ervoor moeten zorgen dat er in alle lidstaten een hoge mate van bewustzijn is over consumentenrechten, zodat burgers deze rechten ook kunnen opeisen, wat een eerste vereiste is om dit hoge beschermingsniveau ook daadwerkelijk te bereiken. 
Gisela Kallenbach,
   . Mevrouw de Voorzitter, onze fractie is bijzonder blij met dit initiatiefverslag dat van buitengewoon belang is. Het Parlement kan hiermee een belangrijke politieke boodschap aan de Commissie sturen, maar ook aan de lidstaten, het bedrijfsleven en de burgers. Consumentenorganisaties en consumentenrechten behoren tot de fundamentele kernwaarden van de Europese Unie. Ik ben blij dat de vruchten van vele jaren werk in de vijftien oude lidstaten, die in deze landen nu vanzelfsprekend zijn, thans ook kunnen worden geplukt door de tien nieuwe lidstaten, conform de principes van partnerschap en solidariteit. Tegelijkertijd kunnen de oude lidstaten op dit gebied echter ook veel leren van de nieuwe lidstaten. Ik doe ook een beroep op de oude lidstaten om aan consumentenbescherming de nodige waarde te blijven hechten. Financiële besnoeiingen, zoals bijvoorbeeld gepland in Thüringen, geven het verkeerde signaal af. We zouden precies het tegenovergestelde moeten doen en ervoor moeten zorgen dat de stem van consumenten beter gehoord wordt tijdens onze besluitvorming. 
Thomas Wise,
   Mevrouw de Voorzitter, dit verslag is de voorfase voor het werven en subsidiëren van geselecteerde consumentenorganisaties om de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving inzake consumentenproducten te bevorderen en om consumenten voor te bereiden op de invoering van de euro. Met andere woorden: de instellingen van de EU willen het geld van de belastingbetalers gebruiken om pleitbezorgers voor hun eigen beleid in te huren. Dat is niet meer en niet minder dan een bijzonder slechte propaganda-exercitie omdat de staat hierdoor zowel de rol van rechter als eiser toebedeeld krijgt, waardoor onafhankelijke meningen en oppositie tot een ondergronds bestaan worden veroordeeld.
Zien de afgevaardigden die hier aanwezig zijn en ook het Parlement als geheel niet welke grote gevaren hieraan verbonden zijn? Zijn zij dan stekeblind voor alles behalve de populaire platitudes van de zorgvuldig geregisseerde, zwaar omgekochte sectorale lobbies van de EU? De bijdrage van de heer Kristensen is nauwelijks meer dan een druppeltje in de oceaan van soortgelijke instrumenten, maar desalniettemin vormt dit verslag wel een goed illustratie van wat er aan de hand is.
Ooit zullen de afgevaardigden die mij nu nog stomverbaasd aankijken ook de koude rillingen voelen die nu bij mij over de rug lopen; hoe eerder dat gebeurt hoe beter.
Ik heb in het verleden al vaak gezegd dat het wel een domme vraag moet zijn geweest als de EU daarop het antwoord is. Wij kunnen nu constateren dat deze ontwikkeling inderdaad ook gevaarlijke trekjes begint te vertonen. 
Małgorzata Handzlik (PPE-DE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur hartelijk danken voor dit uitstekende verslag, dat in de eerste plaats een belangrijk politiek signaal is aan de Europese Commissie, de regeringen van de lidstaten, het bedrijfsleven en de consumenten.
Bij het uitwerken van een Europees consumentenbeleid moeten we rekening houden met de specifieke situatie in de nieuwe lidstaten. De rapporteur heeft in zijn verslag de situatie en status van de consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten uitvoerig beschreven. Die consumentenorganisaties zijn nog in hun ontwikkelingsfase en kampen met een voortdurend gebrek aan middelen en deskundigheid. Het is daarom heel belangrijk dat de verschillende groepen en instellingen die financiële steun en training bieden om ervoor te zorgen dat er sterke en onafhankelijke consumentenorganisaties kunnen worden opgebouwd, hun krachten bundelen. Daarbij mag niet worden vergeten dat in veel nieuwe lidstaten deze organisaties financieel van de staat afhankelijk zijn en zich dus moeilijk onafhankelijk kunnen opstellen. Mede daarom is het voorstel voor een vereenvoudiging en versoepeling van de financiering vanuit de Europese Unie volledig gerechtvaardigd. Naast financiering is ook opleiding van personeel belangrijk en het oprichten van overkoepelende organisaties, de opzet van tweeling- en andere projecten, waarbij bijvoorbeeld advies verstrekt wordt. Dergelijke maatregelen versterken de consumentenorganisaties, en bevorderen als gevolg daarvan de bewustwording van het publiek en de consumentencultuur.
Om af te sluiten zou ik u nog een overweging willen meegeven betreffende het informeren van de consumentenorganisaties en het onderhouden van contacten ermee. Als nieuw lid van dit Parlement en van de Commissie interne markt en consumentenbescherming moet ik erkennen, dat mijn contacten en samenwerking met de consumentenorganisaties in mijn land nu pas op gang komen. Vaak hebben die organisaties geen toegang tot actuele informatie of internet, en dat bemoeilijkt ons contact. Het lijkt me dus een goed idee om een maandelijks tijdschrift te publiceren voor de nieuwe lidstaten waarin het actuele Europese consumentenbeleid wordt geanalyseerd, zoals de rapporteur voorstelt in zijn verslag. 
Edit Herczog (PSE ).
   – Ook ik ben blij met het verslag van de heer Dam Kristensen. Ik zou willen voorstellen om dit verslag te laten vertalen en het vervolgens naar alle parlementsleden van de nieuwe lidstaten te sturen. Uit dit verslag blijkt namelijk dat de nieuwe lidstaten zelfs zonder geld op aanzienlijke steun kunnen rekenen. Dit verslag zou ook als een soort standaard kunnen fungeren voor actieplannen voor nieuwe lidstaten. Tegelijkertijd ben ik het uiteraard met commissaris Kyprianou eens dat er te weinig financiële middelen voor ons beschikbaar zijn. Ik ben er vast van overtuigd dat het onze belangrijkste taak is om ervoor te zorgen dat onderwerpen die met consumentenbescherming te maken hebben, verplicht worden opgenomen in het onderwijstraject voor zeer jonge kinderen (en dat zeg ik als moeder van drie kinderen). Daarom feliciteer ik de heer Kristensen en verzoek ik de Commissie om de consumentenbescherming in het ontwikkelingsproces van de interne markt in de nieuwe lidstaten te integreren. Die interne markt kan namelijk niet op een evenwichtige manier functioneren als consumenten in de Scandinavische en Oost-Europese landen hun rechten niet op een gelijkwaardig niveau kunnen uitoefenen. 
Zita Pleštinská (PPE-DE ).
   – Historisch gezien is dit verslag het eerste dat de consumentenbescherming in de nieuwe lidstaten tot onderwerp heeft. Als afgevaardigde voor Slowakije bedank ik de rapporteur voor een uitstekend en consequent verslag en voor de goede samenwerking.
Onder verwijzing naar het verslag zou ik de aandacht willen vestigen op de adequate en effectieve wijze waarop de nieuwe lidstaten de communautaire wetgeving in de praktijk hebben omgezet. Een snelle tenuitvoerlegging van de richtlijn met betrekking tot bepaalde aspecten van de verkoop van consumentengoederen en de bijbehorende garanties zou hier goed bij aansluiten. Op basis van deze richtlijn geven verkopers in de nieuwe lidstaten consumenten een minimale garantie van twee jaar voor de goederen die sinds de toetreding tot de Europese Unie zijn verkocht.
Tot mijn verbazing geven verkopers in bijvoorbeeld België en Frankrijk die garantie niet en worden consumenten ook niet op hun rechten gewezen. Deze situatie wordt veroorzaakt door een langdurig uitstel van de tenuitvoerlegging van de richtlijn in bepaalde oude lidstaten van de EU. Een aantal landen heeft die richtlijn pas ten uitvoer gelegd na een uitspraak van het Europees Hof van Justitie en verkopers en consumenten zijn zich nog nauwelijks bewust van het bestaan van die richtlijn en van de gevolgen ervan.
Het essentiële punt in dit verslag is de nadruk die op de financiering van consumentenorganisaties wordt gelegd. Ondanks een gebrek aan financiële middelen verzetten de consumentenorganisaties in de nieuwe lidstaten, met name dankzij vrijwilligers, veel werk om de consumentencultuur te verbeteren. Zij leveren een grote bijdrage aan de voorlichting aan jonge mensen op scholen en stimuleren hen om goede consumentengewoonten aan te leren. De consumentenagenda is bijvoorbeeld een uitstekend initiatief om jonge Europeanen inzicht te geven in de rechten en verplichtingen die zij als consumenten hebben. Ik ben ervan overtuigd dat de ontwikkeling van een Europese consumentencultuur zonder grenzen uitsluitend tot stand gebracht kan worden door kwalitatief hoogwaardige professionele organisaties die zich richten op de bescherming van de consumentenrechten. Daarvoor moeten zij wel over adequate financiële middelen kunnen beschikken. 
Markos Kyprianou,
   Mevrouw de Voorzitter, de strategie voor 2006 zal speciale initiatieven voor de nieuwe lidstaten bevatten waarbij ook rekening gehouden zal worden met het onderhavige verslag.
Een van de uitgangspunten van ons beleid is dat de consumentenbescherming een integraal onderdeel van de interne markt moet vormen. Zonder consumentenvertrouwen en consumentenbescherming kan de ontwikkeling van de interne markt niet voltooid worden. Tegen die lidstaten die doorgaans wat meer aanmoediging behoeven, zou ik dan ook met nadruk willen zeggen dat het hier ook om een investering gaat en niet alleen om een verplichting die wij ten opzichte van onze burgers hebben op het gebied van de mensenrechten. Door in consumentenbescherming te investeren, investeren wij namelijk ook in de groei van de economie.
Wat de consumentenorganisaties betreft, is de situatie in veel lidstaten problematisch. In sommige lidstaten zijn er te veel organisaties - zo’n honderd - terwijl er in andere lidstaten juist te weinig zijn. Zonder het recht van vergadering of individuele rechten te willen belemmeren, moeten wij dan ook de ontwikkeling van sterkere organisaties of misschien zelfs van federaties bevorderen. Op dit vlak kunnen wij echter uitsluitend een adviserende en geen dwingende rol vervullen. Dat geldt ook voor de financiering. De verantwoordelijkheid voor het grootste deel van de financiering van de operationele kosten van de consumentenorganisaties berust bij de nationale regeringen. Wij kunnen een stimulerende, adviserende of motiverende rol spelen, maar de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid berust bij de nationale regeringen. De Europese Bureaus voor consumentenvoorlichting verzetten op dit gebied geweldig werk en zij zouden die adviserende en stimulerende taken op zich kunnen nemen. Ik ben dan ook blij dat er in alle nieuwe lidstaten volgend jaar zo’n Europees Bureau actief zal zijn.
Ik ben het ermee eens dat het vrijwilligerswerk van groot belang voor de consumentenorganisaties is. Bij de calculaties in verband met het gunnen van projecten, wordt ook rekening gehouden met de post “vrijwilligerswerk” als onderdeel van de bijdragen in natura. Dankzij dat vrijwilligerswerk kunnen de organisaties hun gedeelte van de financiering beter rond krijgen en dat is voor hen een grote uitkomst.
Wat de opleidingen betreft, kunnen wij de opleiders opleiden. Wij kunnen de vaste medewerkers van organisaties opleiden die op hun beurt weer de vrijwilligers kunnen opleiden. Er zijn echter nog steeds logistieke, en met name taalproblemen, aangezien wij niet voldoende gespecialiseerde mensen hebben om opleidingen in alle talen te verzorgen. Daarom leiden wij het personeel van consumentenorganisaties op, zodat zij daarna de vrijwilligers kunnen opleiden.
Ik ben het met de heer Kristensen eens dat wij in gedachten moeten houden dat de nieuwe lidstaten geen keuze hebben wat het toetreden tot de eurozone en de invoering van de euro betreft. Als zij daartoe sowieso verplicht zijn, kunnen wij echter ook net zo goed met die nieuwe lidstaten en hun burgers samenwerken om een adequate en tijdige voorbereiding op de invoering van de euro te waarborgen.
Ik sluit mij volledig aan bij de opmerkingen over het onderwijs. Zoals u weet, hebben wij een consumentenagenda die op scholen wordt verspreid. Uit de gegevens van de lidstaten blijkt dat die agenda zeer goed is ontvangen. Uiteraard is er volgend jaar nog steeds ruimte voor verbetering. Ik stimuleer de ministeries van Onderwijs dan ook om meer consumentenagenda’s op scholen en onder scholieren te verspreiden. Hopelijk kunnen wij binnenkort ook het concept voor een soort doctoraalstudie voor consumentenbescherming introduceren aangezien dat voor veel jonge mensen een stimulans zal zijn om een opleiding in deze specialisatie te volgen.
Tot slot wil ik de rapporteur nogmaals feliciteren en bedanken voor dit interessante debat. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0281/2005), van Bernard Lehideux, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van begeleidende maatregelen voor landen van het suikerprotocol die getroffen zijn door de hervorming van de suikerregeling van de EU (COM(2005)0266 – C6-0210/2005 – 2005/0117(COD)). 
Neelie Kroes,
   Mevrouw de Voorzitter, op 24 november heeft de Raad een politiek compromis gesloten over de hervorming van de suikerregeling van de EU. Vanaf het begin van het hervormingsdebat is de Commissie zich ervan bewust geweest dat een hervorming die tot een marktgeoriënteerde suikerregeling zou leiden, tevens een aanpassing zal vergen van de ACS-landen die partij zijn bij het suikerprotocol. De Commissie is vastbesloten om deze landen te helpen om door die aanpassingsfase heen te komen en zij heeft daartoe dan ook begeleidende maatregelen voorgesteld.
Voorafgaand aan het opstellen van een voorstel voor een verordening tot instelling van begeleidende maatregelen voor landen van het suikerprotocol, heeft de Commissie een actieplan ontwikkeld waarin de uitgangspunten zijn geformuleerd ten behoeve van de steunmaatregelen voor de landen van het suikerprotocol. In dat verband zijn ook besprekingen met de ACS-landen gevoerd. Dat heeft ertoe geleid dat de opzet van het steunprogramma zo dicht mogelijk aansluit bij de behoeften die door de landen zelf in kaart zijn gebracht. In het plan wordt ook rekening gehouden met de uiteenlopende effecten die de nieuwe regeling in de verschillende landen kan hebben, waarbij er zowel steun wordt gegeven aan de suikersector als ook aan alternatieve economische activiteiten. Daarnaast bevat het plan ook maatregelen in verband met procedurele sociale en milieutechnische kwesties.
Ik feliciteer de rapporteur, de heer Lehideux, met zijn zeer vastberaden en constructieve betrokkenheid bij de ondersteuning van de landen van het suikerprotocol. De Commissie staat positief tegenover de voorgestelde wijzingen in het verslag.
De Commissie is zich bewust van de complexiteit van de uitdagingen waarmee de betreffende ACS-landen worden geconfronteerd. Voorlopig heeft de Commissie voorgesteld om voor die landen in 2006 40 miljoen euro beschikbaar te stellen. Dat bedrag is gebaseerd op het beschikbare communautaire budget, waarbij rekening is gehouden met het feit dat er nog geen informatie over de exacte behoeften beschikbaar is. Die behoeften worden thans nader in kaart gebracht. Vanaf 2007 zullen er aanzienlijke aanvullende financiële middelen ter beschikking worden gesteld.
De hervorming van de suikerregeling van de EU zal pas vanaf juli 2006 ten uitvoer worden gelegd. Het is echter belangrijk dat de getroffen landen al vanaf volgend jaar - nog voordat de ergste effecten van de suikerhervormingen voelbaar zullen zijn - worden ondersteund. Het vooruitlopen op deze effecten en het zo snel mogelijk in gang zetten van de benodigde aanpassingen, vormt waarschijnlijk de beste strategie om de negatieve gevolgen van de nieuwe suikerregeling zo veel mogelijk te beperken. 
Bernard Lehideux (ALDE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie is door een aantal zeer oude suikerovereenkomsten verbonden met achttien ACS-landen. Uiteraard zou het ondenkbaar zijn deze nauwe banden plotseling te verbreken onder het mom van een hervorming van ons suikerbeleid, hoe noodzakelijk die ook is.
De hervorming van de GMO voor de suikersector zal natuurlijk buitengewoon ernstige economische en financiële gevolgen hebben in de landen die tot op heden hebben kunnen exporteren naar de EU-markten. Maar daar blijft het niet bij. Voor het merendeel van deze landen is suiker niet zomaar een product en zal de hervorming ook zeer ernstige sociale gevolgen hebben vanwege de zeer uitzonderlijke rol van de suikerrietteelt: een rol op sociaal, economisch, cultureel en milieugebied.
Dames en heren, dit is een dringende aangelegenheid en het is uitgesloten dat we de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 afwachten alvorens in actie te komen. Het is dan ook onze plicht om nu – zoals u zojuist al zei, mevrouw de commissaris – maatregelen te nemen, die met ingang van 2006 ten uitvoer kunnen worden gelegd en die eventueel in 2007 kunnen worden verlengd, om te helpen bij de eerste inspanningen tot herstructurering van de suikerindustrie of diversifiëring van de economie van die landen.
Mevrouw de commissaris, dit is zeker niet het moment voor het Parlement om zich uit te spreken over de definitieve maatregelen die moeten worden doorgevoerd, maar staat u mij toe u het formele verzoek te doen dat de aan de ACS-landen voorgestelde maatregelen opwegen tegen hetgeen er op het spel staat. Rekening houdend met de gesprekken die ik bij het opstellen van dit verslag heb gevoerd met de Raad en met de Commissie, kan ik u verzekeren dat dit niet louter een retorische vraag is.
Ik zou u graag even een stukje mee terug willen nemen, als u het goed vindt. De Commissie ontwikkelingssamenwerking van het Parlement had unaniem gevraagd om de steun die door de Europese Commissie was voorzien voor 2006 te verdubbelen van 40 naar 80 miljoen euro, daar zij dit eerste bedrag als volkomen onvoldoende beschouwde. Ik kan niet anders dan bitter teleurgesteld zijn over de opstelling van bepaalde lidstaten die alles in het werk hebben gesteld om dit voorstel te blokkeren, met name door iedere vorm van dialoog over wat voor verhoging dan ook ten opzichte van de voorgestelde 40 miljoen af te wijzen. Zij wilden geen euro aan dit bedrag veranderen en sommige landen overwogen zelfs het te verlagen. Ook de houding van de Commissie kan ik niet anders dan betreuren: zij was doof voor de aanhoudende en eenstemmige verzoeken van de ACS-landen om een hoger bedrag. Doordat de Commissie weigerde dit overduidelijk veel te lage bedrag te heroverwegen was voor een verhoging hiervan een unaniem besluit van de Raad nodig, hetgeen vrijwel zeker geen haalbare kaart was, ondanks de inspanningen van het Britse voorzitterschap, zou ik willen benadrukken.
Ik kan helaas alleen maar betreuren dat ik hier tijdens het begrotingsdebat aan het kortste eind heb getrokken. Dit Parlement zal overigens eens een keer moeten inzien op wat voor onaanvaardbare wijze de Begrotingscommissie omgaat met de beleidsprioriteiten die afkomstig zijn van de andere thematische commissies. Ik vind het onbegrijpelijk dat als de leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking unaniem een bedrag van 80 miljoen euro voorstellen, hun collega’s van de Begrotingscommissie zo’n voorstel botweg van tafel kunnen vegen.
Hoe het ook zij, wij zagen ons gedwongen ons neer te leggen bij deze buiten ons om getroffen regeling. Ten behoeve van een normale tenuitvoerlegging van de verordening, en met het oog op de tijd die nodig is om de door de ACS-landen ingediende actieplannen te bestuderen, is het namelijk noodzakelijk dat deze al in de eerste lezing wordt aangenomen. We werden door deze situatie voor het blok gezet, want als we het risico hadden genomen een bedrag van 80 miljoen euro door te drukken zou dat tot een tweede lezing hebben geleid, waarmee we de hele tekst in gevaar zouden hebben gebracht.
Zeker, zoals ik al zei: het niveau van de steun is duidelijk onvoldoende, maar deze landen hebben dit geld nu nodig en kunnen het zich niet veroorloven om te wachten omdat de Raad, de Commissie en een aantal van onze collega’s niet bereid zouden zijn de toezeggingen en het woord van de Europese Unie na te komen.
Mevrouw de Voorzitter, eenmaal is nog geen gewoonteDeze houding is mijns inziens een houding voor de zeer korte termijn. Wanneer de Unie verwikkeld is in moeizame WTO-onderhandelingen, morgen in Hongkong, overmorgen elders, zouden de ACS-landen zich, naar ik vrees, wel eens kunnen herinneren hoe luchthartig we met hen zijn omgegaan. Concluderend, mevrouw de commissaris: na de aanneming van deze verordening zal de verdere afhandeling van deze materie in handen liggen van de Europese Commissie en zal deze uiteindelijk grotendeels afhangen van de wijze waarop zij de plannen van de ACS-landen zal onthalen. Ik hoop dat het Parlement met regelmaat op de hoogte zal worden gehouden – via zijn Commissie ontwikkelingssamenwerking, die ik graag wil bedanken voor haar voortdurende steun – van de verdere ontwikkelingen op dit belangrijke terrein. 
Michael Gahler,
   . Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil de heer Lehideux hartelijk danken voor zijn verslag. Helaas zat er niet meer in. Hiermee bedoel ik dat wij niet om de feiten heen konden en moesten accepteren dat er slechts veertig miljoen euro beschikbaar zal zijn voor de achttien verdragsluitende staten van het suikerprotocol als vergoeding in 2006. Hoewel deze vergoeding in ieder geval in de eerste lezing zal worden goedgekeurd, waarbij we alleen maar kunnen hopen dat het geld ook op tijd wordt uitbetaald, weten we allemaal dat het absoluut niet genoeg is.
Onze eigen suikerboeren daarentegen zullen een royale schadevergoeding ontvangen, ter hoogte van meer dan vijf miljard euro. Honderden miljoenen werden er op het laatste moment nog bijgedaan om een akkoord te bereiken, waarbij geld blijkbaar geen probleem was. Hoewel ik onze suikerboeren deze vergoeding niet in het minst misgun, wil ik wat betreft de ACS-landen nu alvast wedden dat ons beleid direct zal bijdragen aan de toekomstige politieke en sociale destabilisatie van sommigen ACS-landen, waarvan de meeste kleine eilandstaten zijn. Deze landen willen graag hervormingen, diversificatie en modernisering doorvoeren, maar ze zullen een heel gevecht moeten leveren, als het totaal aan subsidies dat zij krijgen, in vier jaar tijd met 36 procent gekort wordt.
Ik ben zelf in Guyana en diverse andere landen geweest. Bijna tweederde van de werkgelegenheid in Guyana hangt direct of indirect van de suiker af. Het zou voor iedereen onmogelijk zijn om met een dergelijk grote achteruitgang in slechts vier jaar om te gaan en er moet dan ook niemand verbaasd zijn als dit land politiek of sociaal instabiel wordt. Een dergelijke instabiliteit zou een direct resultaat zijn van onze beleidsvorming in dit Parlement. Ik wil dit hier hebben gezegd, zodat niemand kan zeggen dat hij verbaasd is als het onvermijdelijke gebeurt.
In Jamaica is slechts tien procent van de werkgelegenheid afhankelijk van suiker, maar het criminaliteitscijfer daar is al ongelooflijk hoog, met alleen al dit jaar 1 400 moorden in een land met twee miljoen inwoners. Als ik dit cijfer omreken naar Duitsland, zou dit meer dan 50 000 moorden betekenen, terwijl het eigenlijke aantal slechts rond de 300 ligt. Dit is een goede indicatie voor de sociale situatie in het land, en als wij ervoor zorgen dat het werkloosheidscijfer nog eens tien procent stijgt, mogen we niet verbaasd zijn als ook Jamaica instabiel wordt. 
Linda McAvan,
   Mevrouw de Voorzitter, ik zou de commissaris graag willen zeggen dat de kerst eraan komt en dat het nu dus tijd is om te geven en genereuze gebaren te maken. Ik vermoed echter dat zij hier de boodschap mee zal krijgen dat 40 miljoen euro absoluut geen genereus gebaar is. Als mijn Fractie het verslag morgen zal steunen, zal dat - zoals de rapporteur al aangaf - met een bezwaard gemoed gebeuren omdat wij van mening zijn dat een bedrag van 80 miljoen euro, waar de Commissie ontwikkelingssamenwerking zich unaniem voor heeft uitgesproken, echt het minimum is. Dat bedrag wordt nu echter gehalveerd zodat wij uiteindelijk niet meer dan 40 miljoen euro beschikbaar stellen. Wij gaan hiermee schoorvoetend akkoord zodat er nog tijdens de eerste lezing overeenstemming kan worden bereikt en het geld op korte termijn uitgekeerd kan worden.
Het is een schamel bedrag en dat bedrag valt helemaal in het niet in vergelijking met de 7 miljard euro die wij op de begroting hebben kunnen vinden ter ondersteuning van onze eigen producenten en bedrijven die door de suikerhervorming worden getroffen. Wellicht zou ik dit allemaal nog niet eens zo erg vinden, als ik er echt van overtuigd zou kunnen zijn dat dat geld bij de kleine landbouwers terechtkomt, maar die zekerheid heb ik niet. Op basis van de ervaringen uit het verleden denk ik namelijk niet dat het geld daar terechtkomt.
In de afgelopen twee jaar heeft Tate [amp] Lyle Sugar 227 miljoen GBP uit de begroting voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) ontvangen. Alleen al in het Verenigd Koninkrijk heeft Nestlé 11 miljoen GBP gekregen en die bedragen zijn in België en Nederland zelfs nog hoger. Ik heb begrepen dat ook de KLM geld heeft gekregen omdat dit bedrijf een paar start- en landingsbanen op voormalige landbouwgrond heeft aangelegd. Wij hebben kortom veel meer transparantie nodig over de bestemming van de GLB-middelen. De Franse landbouwers krijgen op dit moment bijna 10 procent van de GLB-subsidies, terwijl 18 procent van de grootste landbouwers in Spanje in 2003 76 procent van de GLB-steun heeft ontvangen. Wij moeten af van de gedachte dat het gaat om een strijd van onze landbouwers tegen de landbouwers uit de ontwikkelingslanden. Volgens mij hoeven op dit moment de kleine boeren nergens ter wereld op veel steun van het GLB te rekenen.
Dan weer terug naar die 40 miljoen. Het moge duidelijk zijn dat dit slechts een begin kan zijn. Ik weet dat dit niet uw dossier is, commissaris, maar naar mijn idee heeft u gezegd dat er in de toekomst van aanzienlijk meer steun sprake zal zijn. Als wij armoede inderdaad tot het verleden willen laten behoren, zullen wij in de toekomst echt meer steun dan die 40 miljoen moeten geven.
Veel van de achttien landen van het suikerprotocol behoren weliswaar niet tot de armste, maar toch ook niet tot de rijkste landen. In feite zijn zij eigenlijk vrij arm en veel van die landen hebben net de eerste stap in hun ontwikkeling gezet. Volgens mij is het nu niet het moment om deze landen in de steek te laten. Zij moeten zich aan de suikerhervorming aan kunnen passen en daarvoor hebben zij geld nodig.
Als wij het over geld hebben, moeten wij het eigenlijk over nieuw geld uit de communautaire begroting hebben. Wij moeten geen geld uit de ontwikkelingsbegroting weghalen om aan de landen van het suikerprotocol te geven; wij mogen geen geld van de allerarmsten afpakken om het aan de net iets minder arme landen te geven. De voorzitter van de Commissie heeft de afgelopen weken veel naar Robin Hood verwezen. Wij moeten echter wel oppassen dat wij niet een tegenovergestelde Robin Hood worden. Daarom moeten wij nieuw geld zoeken om deze landen te helpen. Daarbij moeten wij niet vergeten dat er naast de suikerhervorming ook nog een bananenhervorming is. Hierdoor worden kleine eilandeconomieën en kleine landen getroffen die onze steun hard nodig hebben.
Ik hoop dat de commissaris deze boodschap aan haar collega’s zal overbrengen. 
Jan Mulder,
   . Voorzitter, ik zou om te beginnen de woorden van commissaris Kroes willen herhalen, die haar complimenten gaf aan de rapporteur voor het uitstekende werk dat hij heeft geleverd. Inderdaad, door de verlaging van de suikerprijs in Europa zullen ook de achttien ACS-landen minder inkomsten krijgen. Toch zal de suikerprijs die zij krijgen, nog twee keer zo hoog zijn als de wereldmarktprijs. Wat voor mij bijzonder belangrijk is, is dat niet een paar handelaren een snelle grijpstuiver aan dat extra geld verdienen, maar dat dit geld vooral aan de armste boeren, aan de gewone boeren ten goede komt. Daarom is het nodig dat de Commissie ons bij tijd en wijle over de stand van zaken inlicht.
Tweede punt, niet alleen is belangrijk dat de landen in kwestie suiker exporteren, suikerriet kan ook voor wat anders gebruikt worden. In Brazilië wordt op het ogenblik ongeveer de helft van het suikerriet gebruikt voor de productie van alcohol. Nu, als de auto's daar op alcohol kunnen rijden, dan kan dat ook elders in de tropen, en ik denk dat wij zoveel mogelijk kennis aan die landen moeten aanbieden om dat te bereiken. Suikerriet kan zelfs als veevoeder worden gebruikt.
Over de 40 miljoen waar al over gesproken is, ik denk niet dat er meer in zit. Als in de loop van het jaar meer geld nodig zou zijn dan deze 40 miljoen, dan moet een aanvullende begroting worden ingediend, als het geld ergens anders vandaan kan komen. Ik ben niet zo optimistisch als commissaris Kroes over de hoeveelheid geld die in de volgende financiële vooruitzichten voor buitenlandse hulp beschikbaar zal zijn. Ik ken de voorstellen die de Commissie heeft gedaan, maar als ik de jongste geluiden uit de Raad goed beoordeel, dan zou het best eens kunnen zijn dat de Commissie op dit punt wat teleurgesteld wordt. 
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf,
   . Mevrouw de Voorzitter, dit verslag is het bewijs dat een gekwalificeerde markttoegang absoluut noodzakelijk is voor producten uit derdewereldlanden. Hiermee bedoel ik dat deze landen worden betaald volgens onze voorwaarden, zodat zij hun nationale economieën kunnen ontwikkelen. Het verslag laat ook zien dat liberalisering die het koloniale principe volgt waarbij de voormalige koloniën ons goedkope levensmiddelen leveren terwijl wij hun industriële producten verkopen, zowel rampzalig als gevaarlijk is.
Dit soort liberalisering veroorzaakt honger en armoede, en het kost miljarden. De noodzakelijke vermindering van hoeveelheden had ook administratief kunnen worden bereikt, zonder al dit geld. Ik zou de heer Gahler willen vragen om de cijfers beter te bestuderen. De suikerbietenboeren krijgen namelijk slechts tien procent van dit miljardenbedrag, de rest gaat naar het herstructureringsfonds voor de suikerindustrie. Dit is een ongehoord schandaal, want met dit geld had enorm veel kunnen worden bereikt als het naar ontwikkelingshulp was gegaan of naar het bevorderen van de economische ontwikkeling op het platteland van deze regio’s. 
Thomas Wise,
   Mevrouw de Voorzitter, de veranderingen in de suikerregeling zullen niet alleen het einde inluiden van de bestaansgrond van suikerproducenten in de lidstaten maar ook van die van suikerproducenten in ontwikkelingslanden.Volgens het blad zullen suikerbiettelers in het Verenigd Koninkrijk volgend seizoen te maken krijgen met enorme prijsverlagingen en dreigende fabriekssluitingen.
Saint Kitts en Nevis, een van de ACS-landen, is al met de suikerproductie gestopt en het gaat hier niet om een geïsoleerd geval. De voorzitter van de suikergroep van de ACS, de heer Arvin Boollel, heeft gezegd dat waarschijnlijk ons allen - als gevolg van het besluit van de EU - eenzelfde lot te wachten staat als Saint Kitts en Nevis. Hij zei: “Men schiet ons eerst in het been en vraagt vervolgens of wij een marathon willen lopen”. Zijn land weet wat het is om door de EU door de mangel te worden gehaald. Hij is namelijk de minister van Landbouw van Mauritius, een van de vele ontwikkelingslanden die slachtoffer is van de schandalige visserijovereenkomsten van de EU.
Er ligt slechts 40 miljoen op tafel. De ACS-landen noemen dat een schijntje. De minister van Buitenlandse Zaken van Jamaica, de heer Knight, omschrijft dit bedrag als een vrekkig aanbod en dat is een zeer beeldende en relevante betiteling in deze tijd van het jaar. Het wordt geen leuk kerstfeest voor de suikerproducenten, of zij zich nu in East Anglia of in Oost-Afrika bevinden. Zij weten allemaal dat het een domme vraag moet zijn geweest als het antwoord daarop de EU en haar Scrooges is. 
Alessandro Battilocchio (NI ).
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik spreek namens de nieuwe Italiaanse Socialistische Partij.
De Europese Unie zit wederom in een lastig parket, want zij moet de naleving van haar verplichtingen in de internationale handel weten te combineren met beleidsbesluiten die de ontwikkeling van haar armste partners bevorderen en de belangen van haar burgers beschermen, met name van degenen die in risicosectoren werken.
Ik juich dus alle maatregelen toe die de Commissie heeft genomen om de negatieve gevolgen van de invoer van suiker uit producerende landen te beperken en de verliezen te vergoeden die daar eventueel uit voortvloeien.
Als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ben ik gevoelig voor de problemen waar de armste landen mee kampen, en ik kan me dan ook vinden in het voorstel om de hervorming te begeleiden met extra hulpacties voor de achttien ACS-landen die meedoen aan het protocol. Het is immers uitermate belangrijk dat onze partners in de overgangsperiode de nodige begeleiding krijgen, zodat zij zich langzamerhand los kunnen maken van hun economische afhankelijkheid van één product. Die afhankelijkheid maakt de economie van hele landen uiterst kwetsbaar, niet alleen voor de schommelingen van de markt maar ook voor natuurrampen, die steeds vaker de regio’s van het Caraïbisch gebied en de Stille Oceaan teisteren.
Ik sta bovendien achter het voorstel van de rapporteur – die ik bij dezen ook dank – om de omschakeling van de suikerproductie naar niet-voedingsproducten zoals bio-ethanol, te stimuleren. Voorts is het belangrijk te zorgen voor toepasbaarheid van de voorstellen door voldoende financiële middelen te plannen. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, wellicht dat de heer Wise een amendement wil ondersteunen om 40 miljoen euro uit het compensatiepakket voor Britse landbouwers over te hevelen naar de ACS-landen, zodat wij alsnog op het bedrag van 80 miljoen euro uitkomen waarom in het onderhavige verslag wordt gevraagd.
De hervorming van de suikerregeling heeft in een aantal lidstaten van de EU voor grote opschudding gezorgd en dat geldt ook voor mijn eigen land, Ierland. De Europese landen zijn echter met miljarden euro’s afgekocht. Natuurlijk veroorzaakt de hervorming van de suikersector in de Europese Unie de nodige verwarring in de suikerindustrie, maar die hervorming kan voor de ACS-landen en voor de mensen aldaar die sowieso erg arm zijn en nauwelijks kunnen overleven, catastrofale gevolgen hebben.
Net als vele anderen in dit Parlement ben ik bezorgd dat het financiële referentiebedrag van 40 miljoen euro dat door de Commissie voor 2006 is geoormerkt, bij lange na niet voldoende zal zijn. Commissaris, een belofte dat er in 2007 meer geld beschikbaar komt, is en blijft slechts een belofte. Daar kan in dit Parlement of elders geen enkele waarde aan worden gehecht gezien de beroering die er op dit moment rondom de financiële vooruitzichten heerst. Wij moeten voorkomen dat wij het ene gat met het andere vullen. Het geld dat wij aan de ACS-landen willen geven, dient nieuw geld te zijn. Wij moeten naar aanvullende middelen zoeken en deze zo snel mogelijk beschikbaar stellen. Onze verklaring dat de armoede tot het verleden moet gaan behoren, dient vergezeld te gaan van acties en klinkende munt. 
Margrete Auken (Verts/ALE ).
   Mevrouw de Voorzitter, er zijn drie punten die ik hier naar voren wil brengen. Ten eerste is de suikerhervorming feitelijk veel te zwak. Ze maakt geen einde aan al de schandalige wanverhoudingen in de relatie tussen de EU en de suikerproducerende landen. Ten tweede moet de compensatie voor de suikerboeren in de ACS-landen op hetzelfde niveau komen als die voor de industriële suikerproducenten in de EU. Dat moet makkelijk te betalen zijn uit de economische winst die de hervorming oplevert. Ten derde is het volstrekt verkeerd dat we de uitdaging in verband met de suikerhervorming willen oplossen door de ontwikkelingslanden bio-ethanol te laten produceren. De afhankelijkheidsrelatie van de ACS-landen ten opzichte van Europa wordt waarschijnlijk alleen maar verergerd als ze nu worden gebonden tot een productie van voeding voor onze auto’s in plaats van voor mensen. Een dergelijke strategie kan rampzalige gevolgen hebben voor de wereldwijde voedselproductie. 
Bastiaan Belder (IND/DEM ). –
   Voorzitter, de hervorming van de suikerregeling van de Europese Unie gaat gepaard met begeleidende maatregelen. Terecht, want de verlaging van de garantieprijs treft niet alleen onze suikersector, maar ook de suikerexporteurs uit de ACS-landen. Belangrijk is dat de steun van de Europese Unie wezenlijk bijdraagt aan een grotere concurrentiekracht van de sector in de ACS-landen, met name door hogere doelmatigheid en grotere diversificatie. Deze landen moeten over negen jaar namelijk niet meer zo afhankelijk van hun suikerproductie zijn.
Het is bovendien zaak dat de ACS-landen evenals de Europese suikersector zodanig concurrerend worden dat ze op termijn zonder EU-garantieprijs het hoofd kunnen bieden aan de mededinging van exporteurs uit derde landen, zoals Brazilië. Dit is de transformatie waarbij het EU-suikerbeleid de ACS-landen en de Europese suikersector kan en moet begeleiden. Mevrouw de Voorzitter, de hiervoor benodigde middelen moeten komen uit hoofdstuk 4 en 1 van de Europese begroting. Het betreft immers een zaak van ontwikkeling en landbouw. 
Neelie Kroes,
   – Mevrouw de Voorzitter, de boodschap van vrijwel alle afgevaardigden is luid en duidelijk en snijdt ook hout. Ik waardeer de constructieve en zeer positieve betrokkenheid van bijna iedereen hier dit Parlement. Ik kan u de verzekering geven dat de Commissie positief staat tegenover de amendementen die uw rapporteur heeft voorgesteld.
Dat gezegd hebbende, wil ik graag enkele kanttekeningen bij uw opmerkingen plaatsen. In de eerste plaats wil de heer Mulder gedurende het gehele project op de hoogte worden gehouden. Ik weet zeker dat de Commissie aan dat verzoek kan voldoen. Hij is daarnaast erg negatief over de wijze waarop de dingen zich de komende dagen zullen ontwikkelen. Laten wij hopen dat hij ongelijk krijgt. De toekomst voor de financiële vooruitzichten ziet er in ieder geval rooskleurig uit.
Mevrouw McAvan kwam met enkele zeer inspirerende opmerkingen. Met betrekking tot de KLM moet ik echter even iets rechtzetten. Ik denk ook dat ik die luchtvaartmaatschappij wat beter ken dan zij. Zelfs al zou er sprake zijn van subsidie voor een start- en landingsbaan dan zou die subsidie nooit bij een luchtvaartmaatschappij, maar altijd bij de betreffende luchthaven terechtkomen. Ik weet niet zeker of er in dit geval subsidie is verstrekt, maar ik vond wel dat ik dit even recht moest zetten.
Vrijwel iedereen heeft opmerkingen gemaakt over het bedrag van 40 miljoen euro voor 2006. De een was daarbij iets enthousiaster over de hoogte van dat bedrag dan de ander. Dat is echter wel het bedrag waar wij het mee moeten doen. Hoe gaat het dan verder na 2006? Dan begint namelijk pas het echte werk omdat wij dan de beloften die wij aan deze landen hebben gedaan, moeten inlossen.
Ik kan u de verzekering gegeven dat de Commissie als er overeenstemming over de financiële vooruitzichten is bereikt - en die overeenstemming is een absolute voorwaarde - voornemens is om een bedrag van 190 miljoen euro toe te wijzen in aanvulling op de bestaande ontwikkelingsbegroting. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Hélène Goudin (IND/DEM ).
   De Zweedse partij Junilistan verwelkomt de hervorming van de suikersector van de EU en vindt het positief dat ook deze sector aan de markt wordt aangepast. Dat had eerder moeten gebeuren. We staan kritisch tegenover de exportsteun van de EU voor Europese suikerproducenten en vinden het positief dat de suikerhandel voortaan onder rechtvaardiger omstandigheden kan plaatsvinden.
Zonder op begrotingsdetails in te gaan, wil ik benadrukken dat omvangrijke financiële steun niet genoeg is om de problemen op te lossen die de hervorming van de suikersector voor de ACS-landen met zich mee kan brengen. Financiële steun garandeert geen omschakeling en herstructurering van de suikersectoren en industrieën van de ACS-landen op langere termijn.
Ik verzoek verder om duidelijkere strategieën en prioriteiten voor de doelen waarvoor de financiële middelen specifiek zullen worden gebruikt. Anders lopen we een aanzienlijk risico dat we de ACS-landen alleen maar een soort kunstmatige ademhaling bieden en dat de steun van de EU niet het bedoelde effect heeft. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0364/2005) van Miloš Koterec, namens de Commissie regionale ontwikkeling, over de betekenis van rechtstreekse overheidssteun als instrument van regionale ontwikkeling (2004/2255(INI)). 
Miloš Koterec (PSE ),
   Het verstrekken van overheidssteun is een onderwerp dat al geruime tijd veel aandacht krijgt in de Europese Unie. Reden hiervoor is dat verschillen in de aanpak en in de middelen die in de lidstaten beschikbaar zijn tot een oneerlijke mededinging hebben geleid waar een aantal bedrijven profijt van heeft kunnen trekken. Dit heeft ook geleid tot ongelijke regionale en zelfs nationale omstandigheden voor de economische ontwikkeling in de Europese Unie. Die ongecoördineerde overheidssteun heeft ook een verstoring teweeg gebracht in de fundamentele communautaire doelstellingen op het gebied van de cohesie. Het is dan ook logisch dat de Unie de regulering van de overheidssteun ter hand heeft genomen en dat de organen van de Gemeenschap in het kader van die regulering in toenemende mate naar een uniforme aanpak op dit gebied moeten streven.
Toen de gelegenheid zich voordeed om een verslag namens het Europees Parlement op te stellen over de ontwerprichtsnoeren van de Commissie met betrekking tot regionale steun als instrument van regionale ontwikkeling, heb ik dat als een uitnodiging opgevat om een bijdrage te leveren aan de wijze waarop de Gemeenschap op dit gebied functioneert. Dit onderwerp trekt overigens veel belangstelling, niet alleen omdat er sprake is van aanzienlijke kapitaalinjecties voor particuliere bedrijven, maar ook vanwege de manier waarop het geld van belastingbetalers wordt gebruikt voor dingen die weliswaar op het eerste gezicht een particulier karakter hebben, maar waarbij het wel degelijk om zaken met een groot algemeen belang gaat.
Hoewel het een redelijk beperkt onderwerp betreft, heeft het onderhandelingsproces tussen de Commissie, de Raad, het Parlement en andere belanghebbenden uiteindelijk een jaar geduurd. Dit geeft wel aan hoe moeilijk het is om op dit vlak een evenwichtige regelgeving tot stand te brengen. In juli van dit jaar heeft de Commissie haar herziene voorstel gepresenteerd dat de basis heeft gevormd voor het onderhavige verslag en dat op zijn beurt weer is gebaseerd op het tweede officieuze ontwerp en op de eerder genoemde onderhandelingen. Over het algemeen sta ik positief tegenover het besluit van de Commissie om te streven naar minder, maar wel gerichtere overheidssteun. Dat is ook in overeenstemming met de conclusies van de Europese Raden van Barcelona en Göteborg om het niveau van overheidssteun te verlagen door de steun te beperken tot doelstellingen van communautair belang, met inbegrip van economische en sociale samenhang.
Ik heb geconcludeerd dat de Commissie er - mede met het oog op de doelstellingen van de strategie van Lissabon - naar streeft om onverkort steun te geven aan de verwezenlijking van de cohesiedoelstellingen. Ik zeg dat omdat ik ervan overtuigd ben dat de overheidssteun en de steunprogramma’s uit hoofde van de structuurfondsen twee complementaire communautaire instrumenten zijn om die cohesie te verbeteren. Het is dan ook belangrijk dat de voorstellen van de Commissie om - in overeenstemming met de uitgangspunten van de EU in het kader van het convergentieproces - voornamelijk overheidssteun te verstrekken aan regio’s in de nieuwe lidstaten, gesteund worden. Het is een illusie om er vanuit te gaan dat overheidssteun met het oog op een eerlijke economische mededinging op een goede manier gereguleerd kan worden zonder dat er met alle cohesieaspecten rekening wordt gehouden.
Ik heb in mijn oorspronkelijke ontwerp getracht om bovengenoemde aanpak ook nadrukkelijk te combineren met een rechtvaardige verdeling van de overheidssteun over de hele EU. Ik heb ook onderstreept dat wij geen regio of deelregio over het hoofd mogen zien die overheidssteun nodig heeft om een grotere cohesie te bewerkstelligen. Ik heb ernaar gestreefd om die voorstellen te steunen waardoor de richtsnoeren van de Commissie voor regionale steun uit kunnen groeien tot een echt instrument voor regionale ontwikkeling. Tijdens het overlegproces heb ik alle amendementen begroet die in overeenstemming waren met deze doelstellingen. Dat is ook de reden waarom ik het voorstel heb gesteund om regio’s waarop de statistische effecten van de uitbreiding een invloed hebben, de status van steungebied, zoals bedoeld in artikel 87, lid 3, sub a), te geven. Hierdoor komen dergelijke regio’s in aanmerking voor dezelfde overheidssteun waar ook de regio’s recht op hebben die vanwege natuurlijke, geografische of demografische nadelen niet in staat zijn om ontwikkelingen te initiëren. Ook regio’s die om uiteenlopende redenen tot de groep van arme gebieden behoren, komen voor die steun in aanmerking. De voorstellen die gericht waren op het beperken van de verplaatsingen van bedrijven die tot een moorderende concurrentie leiden, konden eveneens op mijn steun rekenen, evenals een aantal andere voorstellen. Daarnaast heb ik zelf voorstellen toegevoegd om de criteria voor individuele regio’s en ondernemingen om voor overheidssteun in aanmerking te komen, zo nauwkeurig mogelijk te definiëren. Ik verwacht dat de Commissie een grondige analyse zal maken van de negatieve gevolgen van onterecht verstrekte steun en dat zij daar ook de juiste conclusies aan zal verbinden.
In mijn verslag onderschrijf ik het uitgangspunt om regionale factoren volledig bij de horizontale richtsnoeren voor het verstrekken van overheidssteun te betrekken. Tenzij de procedures vereenvoudigd worden - iets wat de Commissie overigens in grote lijnen ook voorstelt - zal het echter onmogelijk zijn om alle goed bedoelde voorstellen van de Commissie ten behoeve van de richtsnoeren voor regionale steun op effectieve wijze ten uitvoer te leggen. Dat geldt ook voor de bijbehorende aanbevelingen van het Europees Parlement. Voor die tenuitvoerlegging is zowel op nationaal als Europees niveau een volledige transparantie bij het verstrekken van die overheidssteun vereist. Die transparantie dient eveneens van toepassing te zijn op de integratie van overheidssteun voor regionale ontwikkeling in het nationale referentiekader. Die transparantie zal ongetwijfeld bevorderd worden door de aanbevelingen voor het integreren van het regionale zelfbestuur in het distributieproces voor overheidssteun, door de publicatie van alle verstrekte overheidssteun op internet, en doordat de evaluaties door de Commissie van de tenuitvoerlegging van overheidssteun als instrument van regionale ontwikkeling, openbaar toegankelijk zullen zijn.
Mevrouw de Voorzitter, de definitieve tekst van mijn verslag komt niet helemaal met mijn oorspronkelijke verwachtingen overeen. Net als andere afgevaardigden die betrokken waren bij het opstellen van die definitieve tekst, heb ik mijn plannen om de voorstellen van de Commissie op objectieve wijze te evalueren, enigszins moeten laten varen. Een aantal aanbevelingen valt daardoor wellicht buiten het referentiekader zoals dat in de beginselen van de Commissie is gedefinieerd, maar ik vertrouw erop dat de Commissie alle goed bedoelde aanbevelingen van het Parlement nader zal bestuderen.
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte afgevaardigden, de regio’s die door armoede en een achtergebleven ontwikkeling zijn getroffen, hopen dat de voorgestelde richtsnoeren een effectieve bijdrage aan hun ontwikkeling zullen leveren. Pas als dat waarheid wordt, zullen zij, samen met ieder van ons die streeft naar een succesvolle bevordering van het Europese eenwordingsproces, kunnen zeggen dat de communautaire instrumenten inderdaad de juiste middelen zijn om het welzijn van alle burgers van de Unie te waarborgen. 
Neelie Kroes,
   Mevrouw de Voorzitter, de herziening van de regelgeving voor regionale steun vormt een integraal onderdeel van de algehele hervorming van het beleid betreffende de overheidssteun. Uw rapporteur gaf dat zojuist ook al aan. De algemene doelstelling is om de regelgeving voor overheidssteun in overeenstemming te brengen met de nieuwe aanpak voor de structuurfondsen voor de periode 2007-2013. Daarnaast dient er in de praktijk een betere uitvoering te worden gegeven aan de conclusies van de Europese Raad, waarin om minder, maar wel gerichtere overheidssteun wordt verzocht. De hervorming van regionale steun impliceert een strikte controle op de meer verstorende steunmaatregelen. Daartoe dient het toepassingsgebied voor investeringssteun voor grote ondernemingen tot de meest noodlijdende regio’s beperkt te worden, met name bij de zeer grote investeringsprojecten. Door die hervorming krijgen de lidstaten nu ook voldoende flexibiliteit om steunmaatregelen te ontwikkelen die de doelstellingen en targets van de Lissabon-strategie bevorderen.
Die extra flexibiliteit is slechts een van de elementen die in het pakket is geïntroduceerd als gevolg van de gehanteerde raadplegingsprocedure, waaronder mijn besprekingen met de Commissie regionale ontwikkeling. Onze aanpak is in overeenstemming met het actieplan voor overheidssteun, waarin de noodzaak van het voortbestaan van regionale steun onderkend wordt om de cohesie en de convergentie te bevorderen. In dat actieplan wordt echter ook benadrukt dat die steun gericht dient te zijn op de regio’s die die steun het hardst nodig hebben.
Sta mij toe om nog een keer op het belang van het concentratiebeginsel te wijzen. Indien de steun te kleinschalig en te wijdverbreid is, zullen de meest noodlijdende regio’s daarvan geen profijt trekken. Wij stellen ook op beperkte schaal aanvullende dekkingsmiddelen ter beschikking aan de betrokken lidstaten. Uiteraard verwachten wij wel van de lidstaten dat zij die steun gebruiken voor de meest noodlijdende regio’s op nationaal niveau, maar zij hebben daarbij wel de vrijheid om die regio’s zelf aan te wijzen.
Bij lezing van het verslag kreeg ik de indruk dat van ons verwacht wordt dat wij deze vorm van steun op een veel te grote schaal moeten gaan verlenen. Het lijkt erop alsof verondersteld wordt dat gebieden die niet voor regionale steun in aanmerking komen, voor geen enkele vorm van overheidssteun in aanmerking komen. Sta mij toe om die verkeerde indruk weg te nemen: volgens het laatste scorebord voor overheidssteun bedraagt het type steun dat vandaag aan de orde is - de regionale steun - minder dan 20 procent van alle overheidssteun die in de EU wordt toegekend, dat is overigens wel exclusief de landbouw-, visserij- en vervoerssector. De regio’s die niet voor regionale steun in aanmerking komen, blijven wel andere vormen van steun ontvangen via de horizontale steunmaatregelen uit hoofde van het actieplan voor overheidssteun, zoals de steun voor kleine en middelgrote ondernemingen, voor onderzoek en innovatie, opleidingen, werkgelegenheid en voor het aantrekken van risicokapitaal. Na een zeer uitgebreid raadplegingsproces denk ik dat een algemeen compromis steeds dichterbij komt. In dat compromis wordt tegemoet gekomen aan de legitieme bezorgdheid die in het overgrote deel van de lidstaten bestaat.
Geen enkel compromis is perfect en een paar beperkte wijzigingen op de tekst moeten altijd mogelijk zijn. Ik zal uw voorstel zorgvuldig bestuderen voordat ik volgende week mijn definitieve pakket ter goedkeuring aan het college zal voorleggen. Het zal echter niet meer mogelijk zijn om ingrijpende wijzigingen aan te brengen gezien het algehele evenwicht dat via de richtsnoeren is gecreëerd. Als wij dat wel zouden doen, lopen wij het risico dat de lidstaten die onze tekst verwelkomen weer gaan twijfelen, waardoor het welslagen van de hele exercitie op de tocht komt te staan. 
Rolf Berend,
   . Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, een van de factoren die invloed hebben op het besluit van ondernemingen om in een bepaalde regio te investeren is de mate waarin zij overheidssteun zullen ontvangen. Deze steun draagt dus ook bij aan economische groei en werkgelegenheid in de betreffende regio. Vanzelfsprekend wordt de meeste overheidssteun verleend in de meest behoeftige gebieden van de Europese Unie, omdat het helpt regionale ongelijkheden te verminderen, net als de structuurfondsen. Om die reden moet overheidssteun met voorrang worden gebruikt in de convergentieregio’s, conform artikel 87 lid 3, sub a).
Hetzelfde artikel moet echter ook gelden voor regio’s die zijn getroffen door het statistische effect, zoals geëist in het derde voortgangsrapport over de economische en sociale cohesie, en het moet blijven gelden tot aan het einde van de programmeringsperiode in 2013. De verplichting tot het handhaven van investeringen in de betreffende regio’s moet tot minstens vijf jaar – ik herhaal, vijf jaar – na de investering van kracht blijven. Zeven jaar zou beter zijn geweest, maar vijf jaar is het absolute minimum dat nodig is om “investerings-hoppen” zoveel mogelijk uit te sluiten. Deze vijfjarentermijn moet zowel voor grote ondernemingen als voor het MKB worden doorgezet, om te voorkomen dat overheidssteun wordt gebruikt om banen te verplaatsen naar ander gebieden in de EU, en als een bron voor de financiering van massaontslagen en het stilleggen van vestigingen. Als overheidssteun wordt gebruikt, goed gecontroleerd en geanalyseerd, kan het een nuttig instrument zijn voor het creëren van groei en werkgelegenheid. 
Constanze Angela Krehl,
   . Mevrouw de Voorzitter, ik wil me graag richten op twee aspecten van dit complexe en zeer gevoelige onderwerp. Ten eerste de bedrijfsverplaatsingen: natuurlijk wil niemand in onze Europese Unie dat ondernemingen hun vestigingen verplaatsen, alleen maar om steun te krijgen. Er hebben zich echter in iedere lidstaat al gevallen voorgedaan waarbij de regio’s blij waren om overheidssteun te kunnen geven voor investeringen, met hulp van de Europese Unie. Wat we hier nodig hebben is regelgeving die niet alleen duidelijk en transparant is, maar ook eerlijk en op basis van solidariteit. Dit is waar het verslag om vraagt, en ik hoop dat de Commissie haar bijdrage zal leveren aan het bereiken van dergelijke regelgeving.
Het tweede aspect heeft te maken met de regio’s die worden getroffen door het statistische effect, waar de heer Berend het al over heeft gehad. Ik begrijp niet hoe het mogelijk is, gezien het feit dat commissaris Hübner altijd ons besluit heeft gesteund om de statistisch-effectregio’s te behandelen als doelstelling 1-regio’s voor de hele periode 2007-2013 – en dit besluit werd genomen met een grote meerderheid –, dat mevrouw Kroes nu een heel ander idee voorstelt, namelijk dat deze periode in tweeën moet worden gedeeld. Ik hoop dat de Commissie zich zal gaan realiseren dat het Parlement af en toe ook wel eens goede ideeën kan hebben, en dat het volledig gelijk heeft om de statistisch-effectregio’s te willen steunen. 
Marian Harkin,
   Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag bedanken voor het werk dat hij in verband met dit verslag heeft verzet. Ik was wel enigszins teleurgesteld door de opmerking van de commissaris dat er alleen nog maar ruimte is voor wat kleine veranderingen. Aan de andere kant was ik zeer verheugd over de steun die de Commissie regionale ontwikkeling aan de amendementen heeft gegeven, waardoor regio’s waarop de statistische effecten van de uitbreiding een invloed hebben, gedurende de hele programmaperiode de status van steungebied behouden in de zin van artikel 87, lid 3, sub a) van het Verdrag. Ik ondersteun ook volledig de oproep om er via een overgangregeling voor te zorgen dat de achterstandsgebieden aanspraak kunnen blijven maken op de maximumniveaus voor de steunintensiteit.
Wat mijn eigen regio betreft, de Borders, Midlands and Western-regio in Ierland, wordt hierdoor mede bewerkstelligd dat de steunniveaus niet in één klap sterk dalen, maar dat er eerder sprake is van een geleidelijke aanpassing, waardoor het systeem niet in één keer een al te zware dreun hoeft te verwerken. Daarnaast steun ik het voorstel voor het creëren van een vangnet dat ervoor zorgt dat geen enkele lidstaat meer dan 50 procent verliest van de tijdens de periode 2000-2006 gedekte bevolking. Hierdoor krijgen de lidstaten de flexibiliteit om aanvullende maatregelen voor bepaalde gebieden te nemen als dat noodzakelijk mocht zijn.
Sta mij toe om in het kader van de overheidssteun kort in te gaan op een andere kwestie die niet in het verslag aan de orde komt maar waarbij de situatie desalniettemin kritiek is. In sommige gevallen worden bepaalde regio’s in de EU door de regelgeving voor overheidssteun bij mobiele investeringsprojecten belemmerd bij het aangaan van de concurrentie met regio’s en landen van buiten de EU. De commissaris heeft naar Lissabon verwezen en om de doelstelling van meer en betere banen te verwezenlijken, dienen de communautaire regio’s niet alleen binnen Europa te kunnen concurreren maar ook met de rest van de wereld. Wij leven niet in een vacuüm en wij moeten zowel naar binnen als naar buiten kijken. Het moet voor de EU toch mogelijk zijn om een systeem te ontwikkelen op basis waarvan lidstaten en regio’s bij mobiele projecten de concurrentie met landen van buiten de EU kunnen aangaan, waarbij er tegelijkertijd voor gezorgd wordt dat de lidstaten elkaar zelf niet onderling uit de markt prijzen.
Tegen die achtergrond vind ik een nieuwe evaluatie van de gevolgen van overheidssteun noodzakelijk teneinde te kunnen vaststellen of een project hetzij mét overheidssteun in de EU, hetzij zonder overheidssteun buiten de EU gerealiseerd kan worden. 
Alyn Smith,
   Mevrouw de Voorzitter, in die ene minuut die mij ter beschikking staat, is er weinig ruimte voor enige nuancering of subtiliteit met betrekking tot dit gecompliceerde verslag. Ik hoop echter wel dat enkele collega’s morgen de gelegenheid zullen benutten om de ietwat betreurenswaardige inconsequenties en onnauwkeurigheden die in het verslag zijn geslopen, uit de weg te ruimen. Als die gelegenheid morgen niet te baat wordt genomen, vrees ik dat mijn Fractie geen steun aan dit verslag kan geven.
De essentiële punten voor ons zijn: het vangnet, de periode waarin investeringen binnen de regio dienen te blijven, en de “de minimis-drempel”. Hoewel er gelukkig enige vooruitgang is geboekt met betrekking tot de status van regio’s waarop de statistische effecten van de uitbreiding een invloed hebben, hadden wij, denk ik, meer op dit gebied kunnen bereiken. Ik dring er dan ook bij mijn collega’s op aan om onze amendementen te steunen omdat deze de noodzakelijke duidelijkheid van het verslag ten goede komen.
Ik sluit mij aan bij de teleurstelling van mevrouw Harkin over de opmerkingen van de commissaris vanavond. Ik zou er bij u op willen aandringen, commissaris, om terdege rekening te houden met het oordeel van dit Parlement, dat naar mijn mening een productieve rol bij deze kwestie heeft gespeeld. Ik hoop dat wij die lijn in de toekomst kunnen doortrekken. 
Pedro Guerreiro,
   . – Wij zijn blij met het bereikte compromis en wij vertrouwen erop dat het niet geamendeerd zal worden; anders gezegd, de afspraken inzake overheidssteun die van toepassing zijn op de regio’s die getroffen worden door het statistisch effect van de uitbreiding zullen van toepassing blijven op de regio’s die onder de convergentiedoelstelling vallen, zoals ook wordt voorgesteld voor de ultraperifere regio's.
In het verslag wordt terecht gesteld dat cohesie- en overheidssteunmaatregelen complementair zijn. Overheidssteun is voor de lidstaten een essentieel instrument om de regionale ontwikkeling en de reële convergentie tussen de verschillende landen van de Europese Unie te bevorderen. Het is bovendien een belangrijk middel om de overheidsinvesteringen op te drijven en de duurzame economische ontwikkeling te stimuleren, met name door openbare diensten aan te bieden in de minst begunstigde regio’s. Openbare dienstverlening van goede kwaliteit speelt een fundamentele rol bij de verwezenlijking van de doelstelling van sociale, economische en territoriale cohesie.
Elke staat moet zelf zijn overheidssectoren en openbare diensten definiëren en voor een passende financiering en organisatie zorgen. Daarom mogen deze terreinen in geen geval onder het toepassingsgebied van de regelgeving inzake overheidssteun vallen.
De lidstaten moeten dit instrument, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, kunnen gebruiken om op passende wijze te voorzien in de specifieke ontwikkelingsbehoeften van de minst begunstigde regio’s. Deze achtergestelde regio’s komen steeds meer onder druk te staan van de concurrentie die binnen de internationale handel woedt. Bedrijven worden gesloten of verplaatst en de werkloosheid neemt toe, hetgeen nefaste gevolgen heeft voor de ontwikkeling van tal van regio's, met name in landen als Portugal. Daarom onderstrepen wij nogmaals dat de lidstaten, met de hulp van de Europese Unie, de nodige acties moeten ondernemen om dergelijke problemen te verhelpen, hetzij door overheidssteun toe te kennen hetzij door andere financieringsinstrumenten in te zetten.
Verder zijn wij van oordeel dat de verplichting om investeringen in een regio minimaal vijf jaar in stand te houden volkomen ontoereikend is en aangescherpt moet worden. Wij moeten er immers voor zorgen dat de overheidssteun niet bijdraagt aan de volledige of gedeeltelijke verplaatsing van bedrijven binnen of buiten de Europese Unie. Onzes inziens moet de overheidssteun aan bedrijven afhankelijk worden gesteld van een reeks afspraken op de lange termijn die betrekking hebben op de duur van de investering, het aantal nieuwe arbeidsplaatsen en de bescherming van de rechten van de werknemers. Indien de gemaakte afspraken niet worden nagekomen, moet het geld worden terugbetaald.
Tenslotte zijn wij van oordeel dat de relatieve welvaart van de regio’s en derhalve ook de beslissing of zij al dan niet in aanmerking komen voor dit soort steun gebaseerd moet worden op het BBP per hoofd van de bevolking. Bij het invoeren van nieuwe indicatoren moet ook het opleidingsniveau van de bevolking als een relevante factor worden beschouwd. Dit zijn enkele van de voorstellen die wij gepresenteerd hebben. 
Graham Booth,
   Mevrouw de Voorzitter, het is zeer verleidelijk om de armere regio’s in Europa enorme subsidies te verstrekken, maar wellicht moeten wij daarbij in herinnering roepen dat West-Duitsland ooit 900 miljard euro heeft uitgegeven om gelijke mededingingsomstandigheden te creëren voor zijn relatief kleine buurland, Oost-Duitsland. Dat zou ons de ogen toch moeten openen, maar wij kijken liever gewoon de andere kant op. De acht landen uit Oost-Europa die al tot de EU zijn toegetreden, hebben samen met Bulgarije en Roemenië toezeggingen gekregen voor een bedrag van 139 miljard euro uit een totale begroting van de structuurfondsen van 336 miljard euro voor de periode van 2007 tot 2013.
Tijdens een tentoonstelling van afgelopen december, georganiseerd door het toenmalige Nederlandse voorzitterschap, werd voorspeld dat uiterlijk in 2022 nog eens tien verarmde landen tot de EU zullen zijn toegetreden. Uitgaande van de Duitse ervaringen zullen de kosten voor die toetredingen absoluut astronomisch zijn. Die kosten zijn uitsluitend op te brengen indien de drie grote lidstaten - Duitsland, Engeland en Frankrijk - bereid zijn om te accepteren dat hun eigen landen er door dat toetredingsproces armer op zullen worden. Het is nu langzaamaan tijd dat wij dit idiote idee eindelijk naar de prullenbak verwijzen en dat wij de armere landen echt gaan helpen door meer mogelijkheden voor handel, toerisme en dergelijke te creëren.
Ik wil nog wel geloven dat Tony Blair bereid is te aanvaarden dat zijn land er armer op wordt als dat zijn populariteit ten goede komt, maar ik kan mij niet voorstellen dat de heer Chirac hier voor Frankrijk ooit mee akkoord zal gaan. 
Mieczysław Edmund Janowski,
   . Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in de discussie over overheidssteun als een van de instrumenten voor regionale ontwikkeling moeten we beseffen dat die steun, hoe dan ook, uit de zak van de belastingbetaler komt. Deze steun moet verleend worden op basis van duidelijke, transparante criteria en moet gericht zijn op die gebieden, waar hij ook werkelijk de gewenste effecten heeft. In dat geval zal de overheidssteun bijdragen aan een snellere ontwikkeling van de verschillende regio’s in de Unie.
Daarom richt ik mij hier tot de Commissie met het verzoek om een jaarlijks verslag op te stellen over de in alle lidstaten verleende staatssteun. Want dit type steun betekent immers dat wordt ingegrepen in de vrije markt. En waar dit natuurlijk meestal te rechtvaardigen valt, is dat zeker niet het geval wanneer dat geld onrendabele bedrijven overeind moet houden. Laten we dat in gedachten houden, bij de groeiende belangstelling voor publiek-private partnerschappen voor verschillende investeringen in infrastructuur. Die belangstelling is terecht, maar de verleiding is groot om hier te enthousiast gebruik van te maken. Laten we dat vermijden.
Naar mijn weten bedroeg de totale overheidssteun in de hele Unie dit jaar ongeveer 62 miljard euro. Van die 62 miljard werd 17,2 miljard toegekend in Duitsland, 8,9 in Frankrijk, 7 in Italië, en slechts 2,9 miljard in Polen. Ik durf te betwijfelen dat dat allemaal strikt rationele uitgaven waren. Bovendien wordt er te weinig steun geboden voor de zogenaamde investeringen voor horizontale doelen, die onder andere gericht zijn op het ondersteunen van het midden- en kleinbedrijf, maatregelen voor milieubescherming, ontwikkeling van onderzoek en het stimuleren van innovatie. De commissaris heeft dat overigens zojuist gezegd. Daar zou de hoofdmoot van de overheidssteun naartoe moeten gaan, want alleen dan kan die steun bijdragen aan een wezenlijke ontwikkeling van de verschillende regio’s. Het aanwenden van overheidsgeld in kwakkelende sectoren of grote bedrijven kan alleen tijdelijk toegestaan worden, en enkel wanneer dit dient tot een feitelijke sanering en bedrijven rendabeler maakt. Zo niet, dan is dit een verspilling van overheidsgeld.
Overheidssteun die direct of indirect de regionale ontwikkeling ondersteunt, moet de territoriale, maatschappelijke en economische samenhang vergroten. Die steun moet een instrument zijn in een nivelleringsbeleid, een uiting van onderlinge solidariteit in de lidstaten of binnen de hele Gemeenschap. In dat verband vind ik het initiatief van de Poolse regering bijzonder rationeel. Dit behelst een programma voor Oost-Polen, voor de regio’s met het laagste inkomen per hoofd van de bevolking in de Unie. Die regio’s zijn: Podkarpaten, Lubelszczyzna en Podlasie.
Stedelijke agglomeraties fungeren als lokale stedelijke aantrekkingspolen en verdienen speciale aandacht. De recente voorbeelden uit de Franse steden tonen aan hoe dramatisch de gevolgen van sociale uitsluiting kunnen zijn. Ook de regio’s die kampen met een hoge werkloosheid, die vaak van generatie op generatie wordt overgedragen, mogen niet vergeten worden.
Een volgende belangrijke kandidaat voor steunmaatregelen zijn de plattelandsgebieden, die vaak te maken hebben met een opstapeling van moeilijke problemen. Ik vind het essentieel dat we een eenduidige definitie geven van de zogenaamde “in aanmerking komende” kosten, zodat de lidstaten de nodige beslissingen kunnen nemen.
Afrondend wil ik mijn steun betuigen aan het verslag over de financiële vooruitzichten 2007-2013, maar onder voorwaarde dat de aanvullende amendementen worden overgenomen. 
Jana Bobošíková (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat de nieuwe regels voor overheidssteun niet meer die schandalige, doelbewuste achterstelling bevatten van bedrijven in de Tsjechische grensgebieden zoals Duitsland die heeft geprobeerd op te dringen aan de Europese Commissie. In het oorspronkelijke voorstel werd de hoogte van de steun niet bepaald aan de hand van de hoogte van het BBP maar telde slechts het feit dat twee verschillende regio’s een landgrens deelde. Deze uiterst discriminerende en onlogische regel is onder druk van de lidstaten vervangen door een andere bepaling die in ieder geval consistent is. Nationale grenzen tussen regio’s spelen nu geen rol meer. Het probleem werd zogenaamd opgelost door regio´s op te nemen die de statistische gevolgen van de uitbreiding aan den lijve ondervonden. Deze technische terminologie is echter uiterst misleidend aangezien hierdoor de zeer uiteenlopende ontwikkelingsniveau´s van de regio´s onder een enkele noemer worden gebracht. In de Portugese Algarve en in de Duitse regio Lűneburg ligt het BBP bijvoorbeeld boven de 80 procent van het Europese gemiddelde terwijl datzelfde BBP in het zuidwesten van de Tsjechische Republiek slechts 60,5 procent van datzelfde gemiddelde bedraagt. Toch zullen al deze regio’s vrijwel dezelfde aanspraken op steun kunnen maken, wat verstandig noch eerlijk is en zeker niet strookt met het solidariteitsbeginsel. De nieuwe regelgeving voor nationale regionale steun had ook tot doel het concurrentievermogen en de economische groei in de Unie te bevorderen en daar slaagt de Commissie bepaald niet in, integendeel. De huidige regels, die tenminste hanteerbaar waren, worden drastisch opgerekt en afgezwakt. Het staat voor mij buiten kijf dat de nieuwe regels noch tot economische groei noch tot nieuwe werkgelegenheid zullen leiden. 
Konstantinos Hatzidakis (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het Parlement weet dat de Commissie van plan is om minder maar meer gerichte overheidssubsidie te geven en daarbij, naar het schijnt, de klemtoon te leggen op de armste gebieden van de Europese Unie. Er is echter een grens aan deze vermindering van de overheidssubsidies. Een grote en gelijktijdige vermindering van enerzijds de kredieten die de regio’s ontvangen uit de structuurfondsen en anderzijds de overheidssubsidies zou wel eens rampzalig kunnen zijn voor hun ontwikkeling. Een voorbeeld hiervan zijn - zoals reeds werd gezegd - de regio’s die het slachtoffer zijn van het statistisch effect. Die zien hoe enerzijds de subsidies uit de structuurfondsen ten gevolge van de uitbreiding worden verminderd en hoe anderzijds de Europese Commissie zegt: “U kunt misschien nog tot 2009 staatssteun ontvangen maar na 2009 is er een probleem”. Dat is onrechtvaardig! Dat is ook herhaaldelijk door het Parlement gezegd, bijvoorbeeld met het verslag-Koterec. Het Parlement heeft dat drie keer duidelijk gemaakt en de Commissie moet daar rekening mee houden.
Ook moet er een oplossing worden gevonden voor het probleem van de eilanden, met name wat de extra vervoerskosten betreft die insulaire gebieden moeten dragen. Ik kan u voorbeelden noemen uit Griekenland, waaruit blijkt dat de vervoerskosten over een bepaalde afstand op de eilanden drie keer zo hoog zijn als de kosten over dezelfde afstand op het vasteland. Dan heb ik nog een laatste opmerking, mevrouw de Voorzitter. Wij moeten het risico van bedrijfsverplaatsing goed in de gaten houden. Het Parlement en de Commissie moeten duidelijk maken dat bedrijven die overheidssteun ontvangen, verplicht zijn om tenminste vijf jaar lang op de plek te blijven waar zij die steun hebben ontvangen. 
Jean Marie Beaupuy (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, naar aanleiding van de voorstellen van mijn collega Hatzidakis zou ik, met uw welnemen, een bekende frase in de mond willen nemen die u zich misschien wel herinnert: “Vrees niet”.
Vrees niet, mevrouw de commissaris. Denkt u dat er regeringen zijn die in deze tijden van financiële moeilijkheden over voldoende middelen beschikken om met gulle hand geld rond te strooien over alle regio’s? Denkt u dat er regeringen zo gek zijn om de regio’s geld toe te bedelen als ze weten dat hun investeringen in de loop van de volgende jaren zullen worden verspild?
Vrees niet, mevrouw de commissaris. U zei het daarstraks al: deze bedragen vertegenwoordigen minder dan 20 procent van de staatssteun. Vrees niet, mevrouw de commissaris. U hebt daarstraks, aan het begin van uw betoog, persoonlijk verklaard dat er buitengewoon strenge controles zullen komen, en onze collega Koterec, die ik feliciteer met zijn uitstekende werk, heeft benadrukt dat er indicatoren waren zoals werkloosheidscijfers, enzovoorts.
U kunt ervan op aan, mevrouw de commissaris, dat als het vangnet wordt verhoogd tot 25 procent, de lidstaten goed gebruik zullen maken van de door u ingestelde indicatoren, in het belang van Europa en onze medeburgers. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Koterec voor zijn inspanningen en wil zijn verslag graag bij de commissaris aanbevelen.
Het geven van overheidssteun is in overeenstemming met het beleid van de structuurfondsen en kan ook een bijdrage leveren aan sociale en economische cohesie. Om adequaat te kunnen reageren op de specifieke ontwikkelingsbehoeften van bepaalde, achtergebleven regio’s, is het van belang dat de flexibiliteit van lidstaten in het kader van het subsidiariteitsbeginsel wordt vergroot.
Ik ben met name verheugd over het voorstel in het verslag om de regio’s die met natuurlijke, geografische of demografische nadelen te kampen hebben en de regio’s waarop de statistische effecten van de uitbreiding een invloed hebben, in de toekomst in aanmerking te laten komen voor een flexibelere regeling voor overheidssubsidies. Het is met name van belang dat gewaarborgd wordt dat deze regio’s gedurende een bepaalde periode de maximale overheidssteun kunnen ontvangen en dat zij hun positieve economische ontwikkelingen ook na 2006 kunnen voortzetten. Dergelijke gebieden mogen ook niet in de steek worden gelaten wanneer de economische omstandigheden zich verder ontwikkelen en verbeteren.
Net zoals anderen eerder al hebben gedaan, benadruk ik de noodzaak dat ondernemingen gevestigd blijven in de regio waarvoor zij de steun hebben ontvangen.
De Voorzitter.
   Ik wil het Parlement erop attent maken dat mevrouw de Brún haar toespraken soms begint en eindigt in het Iers, terwijl daarvoor nog geen vertolking is. Zij weet dat net zo goed als wij. 
Peter Baco (NI ).
   – Het is nu, zowel letterlijk als figuurlijk, vijf voor twaalf. Een belangrijk aspect in het debat over rechtstreekse overheidssteun als instrument van regionale ontwikkeling is de dreigende toepassing van het Britse voorstel tot vermindering van de financiële steun uit hoofde van de structuurfondsen waar de nieuwe lidstaten van de EU in de periode 2007-2013 aanspraak op kunnen maken. Een vermindering van die steun zou het risico vergroten dat de gestelde doelen die met die overheidssteun in de nieuwe lidstaten verwezenlijkt moeten worden, niet gehaald worden. Vaak beschikken deze landen namelijk zelf niet over de benodigde financiële middelen om die doelstellingen te realiseren. Als dat wel zo zou zijn, zouden wij die overheidssteun, de problematiek rondom de achtergebleven gebieden en de cohesiekwestie op een heel andere manier benaderen.
Daarnaast is er ook een gebrek aan goede analyses en aan betrouwbare studies naar de gevolgen van de onderhavige besluiten. Geachte dames en heren, de ontwerpresolutie van de Commissie regionale ontwikkeling en haar rapporteur, de heer Koterec, is weliswaar goed, maar blijft zonder betekenis als het steunniveau voor de nieuwe lidstaten ongewijzigd blijft. 
Jan Olbrycht (PPE-DE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, vandaag de dag debatteren we niet direct over Europese solidariteit, over het cohesiebeleid, of over de verdeling van Europese fondsen. Toch komt het eigenlijk neer op een debat over solidariteit of over factoren voor economische ontwikkeling, met name die factoren die de economieën in de lidstaten ondersteunen of belemmeren.
Besluiten over overheidssteun op regionaal niveau vallen volledig onder de bevoegdheid van de Europese Commissie. Het Europees Parlement, dat actief werkt aan een wetgevend pakket betreffende het cohesiebeleid, kan echter niet passief toekijken in een debat over overheidssteun. Daarom wil ik de verwachtingen ten opzichte van de Commissie, die in het verslag worden vermeld, onderstrepen. Wij verwachten dat de Commissie geen standpunt inneemt voordat de nieuwe financiële vooruitzichten zijn vastgelegd en voordat de begroting voor het cohesiebeleid is goedgekeurd.
Verordeningen over het niveau van de overheidssteun moeten de effecten van structurele interventies versterken, zonder de economische vrijheid te belemmeren, zoals het functioneren van de ondernemingen. Overheidssteun mag geen alternatieve manier zijn om bedrijfsverplaatsingen kunstmatig te verbieden.
Economische activiteiten in de lidstaten moeten een ondernemingsklimaat creëren dat investeringen aantrekt in de Unie en dat goede, voorspelbare voorwaarden creëert voor het bedrijfsleven, maar mogen geen kunstmatig belemmeringen opwerpen die de onderlinge betrekkingen tussen de lidstaten verstoren. Het is essentieel dat de criteria voor het aanduiden van regio’s die in aanmerking komen voor steun, worden geraadpleegd in overleg met de regionale en plaatselijke overheden. 
Alfonso Andria (ALDE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil allereerst de heer Koterec danken voor het werk dat hij heeft verricht.
In het verslag is er sprake van minder overheidssteun die meer doelgericht moet worden, zodat doelmatiger kan worden omgesprongen met de uitdagingen van de economische globalisatie, de uitbreiding en de noodzaak om de concurrentiekracht van de Unie aan te zwengelen. Maar het risico dreigt dat bepaalde gebieden er bekaaid van afkomen. Staatssteun moet namelijk dienen om op het hele grondgebied van de Europese Unie mededinging en innovatie, onderzoek en ontwikkeling te bevorderen.
In deze optiek zou het bijzonder wenselijk zijn een overgangssysteem op te zetten voor de door het statistisch effect getroffen regio’s. Ik vraag dus aan de Commissie om rekening te houden met de nieuwe formulering van paragraaf 7 van de tekst van het verslag-Koterec zoals dat is goedgekeurd door de Commissie regionale ontwikkeling. Aan de Europese Commissie vraag ik om daarvan kennis te nemen en dientengevolge te handelen. Ook vragen wij de Commissie om, bij het bepalen van de status van een regio, meer rekening te houden met het werkloosheidspeil. 
José Albino Silva Peneda (PPE-DE ).
   – Overheidssteun wordt doorgaans beschouwd als nadelig voor de concurrentie. Het Verdrag betreffende de Europese Unie bepaalt echter dat dit soort steun geoorloofd is als daarmee wordt bijgedragen aan de economische ontwikkeling van de regio’s waarvan de levensstandaard ver onder het Europese gemiddelde ligt. Hierin ligt het beginsel verankerd volgens hetwelk een actief overheidsbeleid gerechtvaardigd is om de sociale cohesie te vergroten.
Ofschoon het vrij functioneren van de markt de groei van de economie ten goede komt, biedt het op zich geen garanties voor ontwikkeling. Daarom kan de bedoelde overheidssteun in het kader van het regionaal beleid een nuttig instrument zijn om de minst begunstigde regio’s te helpen. Aangezien overheidssteun en regionale beleidsmaatregelen complementair zijn, moeten zij beter op elkaar worden afgestemd. In dit verband ben ik het met de rapporteur eens dat de regio’s die getroffen worden door het statistisch effect aan dezelfde regeling onderworpen moeten worden als de regio’s die onder de convergentiedoelstelling vallen.
Laat ik het nu even hebben over het probleem van de globalisering, een nieuwe uitdaging voor de Europese Unie waarop ik reeds herhaaldelijk de aandacht van dit Parlement gevestigd heb. Het risico bestaat dat regio’s en sectoren die economisch afhankelijk zijn van de be- en verwerkende industrie van de kaart geveegd worden. Om deze trend te keren heeft de Europese Unie voorgesteld een compensatiefonds voor de globalisering te creëren, een initiatief dat mijn steun geniet, op voorwaarde dat het fonds uitsluitend wordt gebruikt voor regio’s die, overeenkomstig de verwachte ontwikkeling, een hoog sociaal risico lopen.
Wij hebben met andere woorden een bijzonder selectief fonds nodig dat slechts in uitzonderlijke gevallen mag worden gebruikt. Het moet gericht zijn op regio’s die op een bepaald moment de volgende drie fundamentele kenmerken vertonen: hoge bevolkingsdichtheid, hoog werkloosheidsniveau en weinig gevarieerde economie. 
Margie Sudre (PPE-DE ).
   – Mevrouw de commissaris, de meest recente voorstellen van de Commissie met betrekking tot overheidssteun als instrument van regionale ontwikkeling zijn een stap vooruit, aangezien de invoering van een vangnet ervoor zorgt dat elke lidstaat gebieden voor nationale steun in aanmerking kan blijven laten komen.
Desalniettemin leidt deze maatregel tot een aanzienlijke verlaging van de steun, hetgeen niet consistent is met de ontwikkeling van de macro-economische indicatoren in sommige van onze regio’s. Het zou dus goed zijn om dit vangnet te verhogen. Door de minimumdekking te verlagen tot onder de voorgestelde 50 procent, zouden we namelijk rekening kunnen houden met de situatie van landen waarvan de statistische indeling geen rekening houdt met regionale verschillen.
In dezelfde lijn van gedachten stel ik weliswaar vast dat de ultraperifere regio’s voor steun in aanmerking blijven komen uit hoofde van artikel 87, lid 3, sub a), maar betreur ik dat de nieuwe voorstellen geen compensatie bieden voor de aangekondigde verlaging van de steun. Voor de ultraperifere regio’s dient de steunintensiteit op een specifieke manier te worden afgewogen, aangezien de steun een eerste levensbehoefte is voor hun economieën en niet slechts een correctie van het concurrentievermogen.
Het is niet consistent om de ultraperifere regio’s aan te zetten tot samenwerking met buurlanden met onvergelijkbaar veel lagere loonkosten en tegelijkertijd de steun aan hun bedrijven drastisch te verlagen, want deze steun is een essentieel instrument voor het herstel van eerlijke voorwaarden voor een vervalste regionale concurrentie. De steun waarvoor de overzeese gebieden in aanmerking komen dient absoluut op het huidige niveau te blijven.
Ik zou de Commissie regionale ontwikkeling willen bedanken voor het overnemen van mijn amendement waarin wordt benadrukt dat de richtsnoeren expliciet zouden moeten voorzien in de mogelijkheid dat steunprojecten op grond van flexibelere criteria door de lidstaten worden aangevraagd en door de Commissie op hun compatibiliteit worden beoordeeld, zodat rekening kan worden gehouden met eventuele regionale of sectorale kenmerken en innovatieve benaderingen. 
Jan Březina (PPE-DE ).
   – Geachte mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik onderschrijf de basisuitgangspunten van deze hervormingen, samengevat onder het motto: minder maar doeltreffender staatssteun. Ondoelmatige overheidssteun verstoort de gemeenschappelijke markt en de economische mededinging. Ik vind de huidige tekst evenwichtig, er is aandacht voor de noden van de armste regio’s en voor de regio’s die de statistische effecten ondervinden. Bovendien vind ik het een zeer goede zaak dat de Commissie haar oorspronkelijke plan heeft laten varen om de staatssteun te verlagen voor regio’s die grenzen aan de rijkste landen, waarvan vooral de grensgebieden tussen de Tsjechische Republiek en Duitsland en de Tsjechische Republiek en Oostenrijk het slachtoffer zouden zijn geworden. Deze gebieden grensden aan het voormalige IJzeren Gordijn en verkeerden daardoor jarenlang in een achterstandspositie. Ik ben ervan overtuigd dat de oplossing voor de zogenaamde verplaatsingsproblematiek niet ligt in het demoniseren van de betrokken bedrijven. Volgens mij zou het juist en verstandig zijn indien de Commissie de indieningtermijn voor projecten van het MKB tot drie jaar zou beperken. Kleine ondernemers moeten flexibel zijn. Staatssteun is een belangrijk instrument voor regionale ontwikkeling. Bij een hervorming van de regels moeten doelmatigheid, transparantie en solidariteit dan ook centraal staan. Het streven naar dergelijke hervormingen onderschrijf ik. 
Neelie Kroes,
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil u en alle afgevaardigden bedanken voor de nauwe samenwerking bij deze belangrijke kwestie tussen de Commissie en het Parlement, via zijn Commissie regionale ontwikkeling en zijn rapporteur, de heer Koterec.
In de nieuwe ontwerprichtsnoeren voor regionale steun zijn twee uitgangspunten van fundamenteel belang geweest: ten eerste de noodzaak om een substantiële bijdrage te leveren aan het cohesiebeleid van de Unie door een maximale coherentie met de verordeningen betreffende de structuurfondsen teweeg te brengen; ten tweede de noodzaak om de conclusies van een aantal opeenvolgende Europese Raden ten uitvoer te leggen waarin om minder, maar wel gerichtere steun is verzocht in navolging van de algehele aanpak zoals neergelegd in het actieplan voor overheidssteun.
Deze hervorming is nog maar een eerste stap op weg naar een algemene herziening van de regelgeving voor overheidssteun, maar ik heb er alle vertrouwen in dat hierdoor een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan het verwezenlijken van de Lissabon-agenda en aan het herstel van de Europese concurrentiepositie. Die hervorming zal ook als motor fungeren voor de heilzame cirkel van economische groei, betere levensstandaard en meer en kwalitatief hoogwaardigere banen.
Ik zie uit naar de volgende fase van het meer omvattende debat: dit is namelijk niet de laatste avond dat wij over dit onderwerp zullen discussiëren. Die fase van dat meer omvattende debat breekt aan wanneer het Parlement zich volgend jaar over het actieplan voor overheidssteun zal buigen. Tegen die achtergrond heb ik nota genomen van enige opmerkingen in het verslag die betrekking hebben op een aantal bredere kwesties zoals die ook door sommige afgevaardigden vanavond zijn genoemd. Ik doel daarbij op de groepsvrijstellingen, de “de minimis-drempel” en de algemene regels die op kleine en middelgrote ondernemingen van toepassing zijn. Ik wil u er graag op wijzen dat kleine en middelgrote ondernemingen overal voor aanzienlijke steun in aanmerking kunnen komen, ook buiten de regio’s die als steungebied zijn aangewezen. Met inachtneming van een aantal voorwaarden kunnen ook grote ondernemingen, ongeacht hun vestigingsplaats, in aanmerking komen voor steun voor onderzoek, voor ontwikkeling, voor opleidingen en voor milieubescherming.
“Regio’s waarop de statistische effecten van de uitbreiding een invloed hebben”, worden gekenmerkt door een BBP per inwoner van minder dan 75 procent van het gemiddelde van de EU-15. Zij hebben echter wel een BBP van meer dan 75 procent van het gemiddelde per inwoner van de EU-25. Door de steunmaatregelen dient dat BBP voor deze regio’s uiteindelijk tot 82,5 procent van het gemiddelde per inwoner van de EU-25 op te lopen. Dankzij de ontwerprichtsnoeren kunnen deze regio’s namelijk profiteren van hun status uit hoofde van artikel 87, lid 3, sub a) en van een steunintensiteit van 30 procent voor grote bedrijven gedurende het eerste deel van de programmaperiode. Daarnaast bestaat ook de mogelijkheid dat er operationele steun wordt toegekend.
De situatie in deze regio’s zal aan een tussentijdse evaluatie worden onderworpen indien hun BBP gedaald is tot onder de 75 procent-drempel van de EU-25. Zij blijven dan in aanmerking komen voor steun op basis van hun status uit hoofde van artikel 87, lid 3, sub a) en voor operationele steun. De overige lidstaten komen dan uit hoofde van artikel 87, lid 3, sub c) in aanmerking voor een steunintensiteit van 20 procent en zij kunnen ook een beroep doen op de overgangsmaatregelen. Zij komen met name nog gedurende twee aanvullende jaren voor operationele steun in aanmerking. Dat betekent dat alle regio’s waarop de statistische effecten van de uitbreiding een invloed hebben, gedurende de gehele programmaperiode in aanmerking blijven komen voor regionale steun, hetzij uit hoofde van artikel 87, lid 3, sub a) hetzij uit hoofde van artikel 87, lid 3, sub c).
Vanwege de discussie van vanavond en de ingediende amendementen op de ontwerpresolutie wil ik graag nog op drie punten nader ingaan. Ten eerste blijft het essentieel om de regionale steun op de regio’s te richten die deze steun het hardst nodig hebben. Dat betekent ook dat wij evenwichtige en zeer duidelijke steunintensiteiten moeten afbakenen. Ten tweede brengt een groter vangnet het risico met zich mee dat hierdoor de bijzondere aard van regionale steun wordt aangetast. Dat zou ook ten koste kunnen gaan van de doelstelling om steunregio’s een significantere impuls te geven ten opzichte van andere regio’s. Ten derde moeten wij een delicaat evenwicht zien te bewerkstelligen tussen de voorwaarde dat investeringen net zolang in een regio dienen te blijven totdat zij aan de ontwikkeling ervan bijdragen enerzijds en een overmaat aan beperkende verplichtingen voor de investerende bedrijven anderzijds, omdat te veel verplichtingen juist een belemmering vormen voor de investeringsbereidheid.
Regionale steun wordt in de nieuwe lidstaten de facto gecofinancierd door de structuurfondsen; de oude lidstaten gebruiken daarvoor in het algemeen hun eigen begroting. Een bezuiniging op de financiële vooruitzichten en een verhoging van de gedekte bevolking zou tot anti-cohesie effecten leiden en dat wil ik hierbij graag nog een keer benadrukken.
Ik sluit af met de opmerking dat een hervorming van een onderwerp dat zo belangrijk is, slechts kans van slagen heeft als het gefundeerd is op een brede consensus onder alle belanghebbenden. Ik ben verheugd over het feit dat het Europees Parlement een actieve bijdrage op dit gebied levert. Tot slot wil ik de heer Koterec en alle leden van zijn team nogmaals bedanken voor al het werk dat zij hebben verzet. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Francesco Musotto (PPE-DE ).
   Staatssteun richt zich op bijzonder achtergebleven regio’s en levert op nog specifiekere wijze dan andere beleidsbesluiten een bijdrage tot de doelstellingen van Lissabon, Göteborg en Barcelona. Daarom is staatssteun een belangrijk instrument waarmee de landen kunnen ingrijpen ten gunste van regio’s die in een benarde situatie verkeren, zoals de regio’s die ten gevolge van de uitbreiding door het zogeheten statistisch effect getroffen worden, of achtergebleven gebieden, zoals eilanden of berggebieden.
Vermindering van de overheidssteun en een betere bestemming daarvan zijn fundamentele elementen om een doelmatige concurrentie tot stand te brengen. Maar er moet wel uitgekeken worden met de maatstaven die in de nieuwe richtsnoeren worden voorgesteld. Die leggen namelijk te hoge verschillen op tussen de vijftien landen en de nieuwkomers, waardoor stimulansen worden verkwist. Dat betekent dat er geen nieuwe bedrijven kunnen worden aangetrokken, dat niet-concurrerende bedrijven die alleen met subsidies kunnen overleven, worden verplaatst, en dat er een stille wedijver ontstaat tussen de armste regio’s van Europa. Het is dus zaak dat wij terugkeren naar een meer beperkte steunintensiteit en dat de grote verschillen in maximumniveaus voor regio’s die met een ontwikkelingsachterstand kampen, worden teruggedrongen. Tenslotte dient het accent te worden gelegd op de geplande “flexibiliteit” van de steunverlening aan grote bedrijven. 

