Bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0037/2002) van de heer Beazley, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het evaluatieverslag van de Commissie voor de Raad en het Europees Parlement over de toepassing van de aanbeveling van de Raad van 24 september 1998 over de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid (COM(2001) 106 - C5-0191/2001 - 2001/2087(COS)).

Beazley (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik mijn collega de heer Heaton-Harris lof willen toezwaaien voor het inleidende werk dat hij, voordat hij naar een andere commissie vertrok, met het ontwerp van dit verslag heeft verricht.
De snelle ontwikkeling van audiovisuele media heeft veel concrete voordelen opgeleverd voor het onderwijs, voor het bewustmakingsproces met betrekking tot overheidsaangelegenheden in de hele wereld en niet in de laatste plaats voor de amusementswereld.
Aan de voordelen valt niet te twijfelen, maar er is ook reden tot bezorgdheid. Gezien de buitengewone vaardigheid die kinderen hebben in het gebruik van audiovisuele middelen, lopen zij het risico toegang te verkrijgen tot informatie die niet geschikt of schadelijk is voor minderjarigen. Dit gevaar is onmiskenbaar het grootst op het gebied van openbaar toegankelijk pornografisch materiaal en bij beelden van nodeloos geweld.
De uitgangspunten bij de opstelling van dit verslag waren: aanscherpen van het bewustzijn onder het grote publiek ten aanzien van deze kwesties, vergroten van de verantwoordelijkheid van de ouders en bevorderen van samenwerking tussen de inhoudaanbieders, de consumentenorganisaties en de respectieve overheden, zowel op nationaal niveau als op Europees niveau. Zelfregulering wordt daarbij beschouwd als belangrijkste instrument, waar nodig ondersteund door wettelijke vereisten.
Het verslag behelst een analyse van het evaluatieverslag van de Commissie en heeft in eerste instantie betrekking op het Internet en computerspelen, aangezien het niet wenselijk werd geacht vooruit te lopen op een mogelijke herziening van de richtlijn 'Televisie zonder grenzen?. In het verslag wordt aangedrongen op gebuikersvriendelijke filtersystemen, zodat ouders vooraf kunnen bepalen welke onderwerpen ongeschikt zijn voor hun kinderen. In dit verband stel ik het zeer op prijs dat de ICRA (Internet Content Rating Association) na het eerste ontwerp van dit verslag een gratis verkrijgbaar filtersysteem heeft uitgebracht, een door de Commissie gesteund initiatief.
Tevens hebben we opgeroepen tot bewustmaking van het grote publiek, het voeren van voorlichtingscampagnes en het opzetten van 'hotlines? zoals die al bestaan in de televisiewereld, zodat gebruikers, en met name ouders, klachten over illegale of schadelijke inhoud kunnen indienen.
Wij zijn van mening dat de zogenaamde 'babbelboxen' op het Internet beter gecontroleerd zouden moeten worden, zowel met betrekking tot de regels voor de opzet ervan als ten aanzien van het gebruik. Wat de videospelen betreft roepen wij de lidstaten op de beoordeling van dit soort spelen te blijven stimuleren, wederom door middel van zelfregulering. Indien dit in sommige gevallen ontoereikend blijkt, zou moeten worden overgegaan tot invoering van nader overeen te komen minimumnormen voor inhoud en reclame. Tevens hopen we dat de lidstaten de beste praktijken op dit gebied blijven uitwisselen en de maatregelen coördineren die in samenwerking met de bedrijfstak en de inhoudaanbieders worden genomen.
Dit verslag is niet bedoeld om de gevaren - die er onmiskenbaar zijn - op te blazen of uit te vergroten. Het biedt een bruikbaar kader om het grote publiek bewuster te maken van de risico's die verbonden zijn aan deze kwestie en het wijst de weg naar praktische oplossingen. Tot slot roept het Parlement de Commissie op een vervolgverslag op te stellen, het liefst voor het eind van dit jaar, over de tenuitvoerlegging van de aanbeveling, waarbij de stand van zaken in elke lidstaat afzonderlijk belicht wordt. Ik beveel het verslag aan bij het Parlement.
Sanders-ten Holte (ELDR).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, collega's, de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid is een zaak die ons allen nauw aan het hart ligt. Het is dan ook heel goed dat de Commissie met dit evaluatieverslag is gekomen over de vooruitgang die we daarmee boeken met betrekking tot de audiovisuele media en Internet. De heer Beazley, zoals vóór hem de heer Heaton-Harris, heeft daar een voortreffelijk verslag over gemaakt.
Toch wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om er nog eens op te wijzen dat technische middelen en regulering van hogerhand niet voldoende zijn om die bescherming te garanderen. Er zijn altijd wel slinkse en minder slinkse manieren om dat te omzeilen en zeker kinderen zijn daarin heel inventief. Zelfregulering zoals die nu op brede schaal toegepast wordt, blijkt een zeer handzaam instrument. Maar ik wil er hier nog eens op wijzen dat het sensibiliseren van de minderjarigen zelf en hun ouders en opvoeders de beste manier is en blijft. En dit kan enerzijds door op de scholen ruim aandacht te besteden aan media-educatie, waarbij de jongeren geleerd wordt zelf schadelijke inhoud te herkennen, en anderzijds door de opvoeders een werktuig zoals het Nederlandse classificatiesysteem "kijkwijzer" in handen te geven. We hebben daar gisteren een zeer interessante hoorzitting over gehad. Ik ben daar in Nederland ook bij betrokken. Het is een goed doordacht systeem, dat ook inderdaad werkt en waardoor ze bewust kunnen omgaan met audiovisuele mediaproducten. Er is een te hanteren leeftijdscategorie bij: MG6 hetgeen betekent: 6 jaar, meekijken gewenst, en zo worden ouders nog eens extra op hun verantwoordelijkheid gewezen, want ongeïnteresseerde ouders leveren kwetsbare kinderen op. Ik roep dan ook de lidstaten en de Commissie op om bij het bestuderen van de beste praktijken dit classificatiesysteem in gedachte te houden en bij het uitwerken van schoolcurricula mediaonderwijs ook een plaatsje te geven.

Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, geachte commissaris, om te beginnen wil ik de heer Beazley feliciteren met zijn verslag en hem bedanken voor de goede samenwerking. Mijn voorgangster heeft er al op gewezen dat dit een onderwerp is dat ons allen na aan het hart ligt. Wij zijn het over een groot aantal zaken eens, bijvoorbeeld dat vertrouwen een betere basis is voor samenwerking dan overdreven controle of censuur.
Wij zijn het er ook over eens dat er meer bekendheid moet worden gegeven aan de "hotlines". Wij streven naar een situatie waarin deze hotlines in heel Europa worden toegepast, zodat kan worden vastgesteld waar bescherming noodzakelijk is. Ook zijn wij allen van mening dat ouders moeten kunnen beschikken over de juiste instrumenten waarop zij een beroep kunnen doen om samen met hun kinderen te beoordelen welke televisieprogramma's, computerspelen en speelfilms voor de kinderen het meest geschikt zijn. In dat opzicht kan ik de woorden van mijn voorgangster volledig beamen. Het is van zeer groot en dringend belang om te werken aan een uniform Europees systeem voor de classificatie van materiaal voor alle audiovisuele media. Dat zou namelijk kunnen fungeren als zelfbeoordelingssysteem voor ouders en jongeren en als middel om op basis van vertrouwen met elkaar om te gaan zonder een toevlucht te zoeken in overmatige controle of censuur.
Nu kom ik op wat mijns inziens het belangrijkste punt is in deze discussie over audiovisuele middelen. Internet schijnt voor velen een soort digitaal toverkastje te zijn waar zoveel uitkomt dat de kijker compleet wordt overweldigd. Wij mogen echter niet vergeten welke invloed dit medium kan hebben op mensen, vooral op jongeren en kleine kinderen, die onvoldoende beseffen wat er allemaal op hen af komt. Ik zal erop blijven hameren dat kennis over en inzicht in media van cruciaal belang zijn en dat wij niet vroeg genoeg kunnen beginnen om het bewustzijn hierin aan te scherpen en te ontwikkelen. Om dit te bereiken is politieke wil nodig, maar ook meer programma's en meer geld. Misschien kunnen alle betrokken partijen op Europees niveau tot samenwerking komen. Dat zou tenslotte iedereen ten goede komen.
Papayannakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dankzij de enorme vooruitgang op het gebied van de massamedia, en met name de televisie, worden onze ervaringen met de dag rijker. U zult waarschijnlijk in uw land - net als ik in mijn land - wel eens die absoluut onesthetische uitzendingen hebben gezien waarin het gedrag wordt getoond van mensen die zich vrijwillig gevangen laten zetten in een bepaalde ruimte. De kijkers worden dan uitgenodigd door het sleutelgat te gluren, in de hoop natuurlijk iets opwindends - meestal een seksscène, laten wij eerlijk zijn - of iets onverwachts en interessants te zien. Tegelijkertijd wordt met name onder jongeren op de meest gevoelige leeftijd een bepaalde mentaliteit gecultiveerd. Zij denken zich te kunnen gedragen alsof zij in een soort loterij leven en hun lichaam en ziel kunnen gebruiken als inzet voor een weddenschap, alleen om geld te verdienen ten koste van alle anderen.
Dit zijn mijns inziens absoluut onaanvaardbare, waanzinnige toestanden, waaraan men onmogelijk het hoofd kan bieden met wetsvoorschriften of bestuursmaatregelen. Zoals andere collega's reeds zeiden kan men daar zelfs met technische regelingen, voorlichting of onderwijs aan kinderen weinig aan doen. Een verbod gaat immers altijd gepaard met een zekere fascinatie, met een waas van geheimzinnigheid. Daarom zal dat alles, mevrouw de commissaris, niet veel zoden aan de dijk zetten, al helemaal niet omdat die uitzendingen binnenkort dankzij het Internet voor iedereen toegankelijk zullen zijn. Mijns inziens is er een Europese wetgeving nodig, een veel strengere regeling dan wij nu hebben. Ik heb niet zoveel vertrouwen in zelfregulering. De wetten van de mededinging zijn bikkelhard. Toch kan het geen kwaad een soort gedragscode te overwegen, mits deze een sterker bindend karakter krijgt. Wij moeten zowel ouders als consumenten het recht geven de producenten van dergelijke rommel het vuur na aan de schenen te leggen. Misschien kan men dan tegengas geven en voorkomen dat alles in het teken staat van het mededingingsvermogen. Natuurlijk moeten wij ook de meer technische problemen onder de loep nemen, zoals het tijdstip van uitzending van dergelijke programma's. Men zou er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen dat deze niet worden uitgezonden op het moment waarop kinderen nog op zijn of hun huiswerk maken.
Zolang wij echter, mijnheer de Voorzitter, niets beters en originelers hebben gevonden, iets dat van meer fantasie getuigt, blijf ik pessimistisch wat de toekomst en de toekomst van deze programma's betreft.

Blokland (EDD).
Voorzitter, internet en televisie hebben de wereld veranderd. Kennis en informatie zijn 24 uur per dag beschikbaar en in grote hoeveelheden. Zoals door mij in eerdere bijdragen ook al is aangegeven, vormen internet en televisie echter een afspiegeling van de maatschappij. Het evaluatierapport van de Commissie en het verslag van rapporteur Beazley bevestigen dit. Beide media worden ook gebruikt voor misdadige en mensonterende doeleinden. Ik ben blij met het evaluatierapport van de Commissie en het verslag van de rapporteur. Het is goed dat de Commissie kan constateren dat er in veel lidstaten gewerkt wordt aan manieren om verspreiding van kinderpornografie tegen te gaan. Dit geldt ook voor andere mensonwaardige en illegale activiteiten. Terecht wordt er gewezen op de noodzaak voor de Commissie om bij de lidstaten te blijven aandringen op het realiseren van de bepalingen uit de aanbeveling.
Terecht ook dat de rapporteur in zijn verslag wijst op de verantwoordelijkheid van ouders in de eerste plaats, maar ook van de overheid en van de aanbieders van internetproducten. Gezamenlijk moeten zij ervoor zorgen dat de mens als uniek schepsel gewaardeerd wordt en niet als gebruiksmiddel voor persoonlijke behoeften. Juist kinderen verdienen hier bescherming, zodat ze een gezond beeld over de mens kunnen ontwikkelen. Het gaat hier niet alleen om kinderpornografie. Het gaat ook om racisme, haat en andere vormen van mensonwaardige uitwassen die via internet en televisie zo gemakkelijk verspreid kunnen worden.
Het mondiale bereik van internet en televisie vraagt om een internationale aanpak.
De wens vanuit de lidstaten om nationale regelgevingskaders te onderwerpen aan minimumnormen op Europees, en wellicht mondiaal niveau heeft mijn instemming. Ik vind de combinatie van nationale kaders en internationale minimumnormen zinvol. Dit doet recht aan het mondiale probleem en aan de culturele verscheidenheid. Daarnaast geeft het behoud van een nationaal regelgevingskader lidstaten geen mogelijkheid om zich te verschuilen achter internationale regelgeving.
Het voorstel om alle betrokken partijen te raadplegen bij het opstellen van gedragscodes en andere mogelijkheden om verspreiding van pornografie en racistisch materiaal tegen te gaan, is nuttig. Wel wil ik als aanvulling hierbij opmerken dat waar het gaat om het censureren en aanpakken van illegaal materiaal, politie en justitie de wettelijk bevoegde autoriteiten zijn.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik er bij de Europese Commissie op aandringen om de lidstaten aan te moedigen aandacht te blijven besteden aan misstanden die via televisie, videospelletje en films verspreid worden. Uit het verslag komt naar voren dat er op deze gebieden minder vooruitgang is geboekt dan op het internetgebied. Minder duidelijke misstanden blijven wel misstanden. En waar het gaat om de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid kunnen we niet alert genoeg zijn.

de La Perriere (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden van Mouvement Pour la France zijn ingenomen met de ontwerpresolutie van het Europees Parlement over het evaluatieverslag van de Commissie betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid en zullen dan ook voor deze ontwerpresolutie stemmen.
In deze kwestie, waarbij de grondbeginselen van de menselijke natuur in het geding zijn, spelen twee partijen een belangrijke rol: ten eerste het gezin, dat de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de opvoeding van de kinderen, en ten tweede de samenleving, die erop moet toezien dat deze kinderen beschermd worden. Het is dus belangrijk - zoals in de voorliggende ontwerpresolutie wordt onderstreept - dat wij alles in het werk stellen om beschermende kaders aan te brengen. Dit geldt met name voor de media die vrij toegankelijk zijn voor de jeugdige consumenten, of dit nu de audiovisuele media, de geschreven informatiedragers of het Internet betreft.
Het is eveneens belangrijk dat slachtoffers van schadelijke praktijken een beroep kunnen doen op een instantie voor geestelijke hulpverlening. De middelen waarover deze organisaties kunnen beschikken moeten dan ook worden verruimd.
Een doeltreffende bescherming van onze meest kwetsbare medeburgers kan echter ook worden gerealiseerd door het gedrag van de volwassenen te veranderen. We moeten er niet voor terugdeinzen de ethische regels inzake de eerbiediging van de integriteit van de mens opnieuw te definiëren, ook al moeten we daarbij tegen de stroom in roeien. Al te vaak en ten onrechte houdt men de jeugd voor dat plezier najagen zaligmakend zou zijn en tracht men de jongeren hun houvast te ontnemen. Wij moeten hiertegen protesteren. Daarnaast moeten wij minderjarigen in de opvoeding leren wat mooi, goed en waarachtig is, zodat zij de middelen krijgen aangereikt om zichzelf te beschermen.
Ik wil nog even reageren op het betoog van de heer Papayannakis. Volgens mij is er reden voor optimisme als wij van deze instelling uitgaan. Persoonlijk ben ik in ieder geval niet pessimistisch over hetgeen de samenleving en de mensen zelf kunnen doen om minderjarigen daadwerkelijk te beschermen.

Zabell (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Beazley feliciteren. Feit is dat kinderen en jongeren vandaag de dag aan totaal andere gevaren worden blootgesteld dan wijzelf vroeger. Televisie en het Internet hebben dat ongetwijfeld voor een groot deel in de hand gewerkt, want daarop worden te vaak situaties weergegeven die absoluut niet reëel zijn.
Onlangs is in de Spaanse media een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat jongeren die bijvoorbeeld zien dat iemand van de vierde verdieping springt en ongedeerd weg kan rennen of dat iemand met de hand een afgevuurde kogel tegenhoudt zich vaak niet bewust zijn van het werkelijke gevaar in dergelijke situaties. Ze krijgen allerlei verkeerde ideeën, wat er helaas toe leidt dat het geweld onder jongeren en kinderen toeneemt.
Dit gezegd hebbende wil ik mijn volledige steun betuigen aan het voorstel van de rapporteur om de lidstaten te verplichten videospelletjes te classificeren op basis van zelfregulering van de industrie en om 'misbruikdepartementen? op te richten. Natuurlijk wil ik ook de Commissie feliciteren met haar voorstel om een onderzoek te doen naar de classificering van films in de bioscoop, op televisie, op DVD en op video.
Dames en heren, wij moeten ons ervan bewust zijn dat wij geen wereld zonder geweld kunnen realiseren als de toekomstige volwassenen de hele dag tekenfilms, films en nieuwsberichten zien die steeds gewelddadiger worden.

Junker (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil mij concentreren op de eigenlijke taak die wij als Europese instelling te vervullen hebben, waarbij ik overigens niet wil voorbijgaan aan de eisen die ook aan de lidstaten moeten worden gesteld. De huidige ontwikkelingen in het media-aanbod, dat allang niet meer beperkt is tot alleen televisie en zelfs het Internet, bieden ongekende mogelijkheden die in het digitale tijdperk alleen maar zullen toenemen. Reden te meer om ons te buigen over een wettelijk kader waaraan de controle en de bescherming van minderjarigen moeten voldoen en in welk verband wij dienen aan te geven hoe daar in de praktijk mee omgegaan moet worden.
Zonder twijfel moet het juridisch kader aan de nieuwe ontwikkelingen worden aangepast, zowel op Europees als nationaal niveau. Systemen voor zelfcontrole beschouw ik - en nu spreek ik namens mijn fractie - als een belangrijke aanvulling op de regelgeving. Wij kunnen het niet stellen zonder een juridische norm. Dat die wordt vastgesteld, is een dringende noodzaak. Ook moet er een rechtsgrond komen voor systemen ten behoeve van zelfcontrole. Omroepen moeten gehouden worden aan hun plichten. Anders uitgedrukt, het is van fundamenteel belang dat wij invulling geven aan de verantwoordelijkheid die bij de omroepen berust. Er zijn allerlei manieren waarop regelgeving omgezet kan worden en dat is op dit vlak ook gebeurd. De huidige regelingen in de lidstaten vertonen grote verschillen en zijn nog toegesneden op de traditionele media, maar het is niet de bedoeling om al die regelingen zomaar aan de kant te schuiven.
Ik wil nogmaals benadrukken dat zelfbeoordelingssystemen onmisbaar zijn, en dat kan eveneens gelden voor technische systemen. Zij kunnen echter nooit in de plaats komen van verantwoordelijkheid. Iedereen weet dat kinderen veel beter hun weg kunnen vinden in de nieuwe digitale wereld dan hun ouders en veel beter weten wat daar te koop is. Ouders zullen op termijn deze achterstand inhalen, maar ondertussen weet iedereen hoe inventief kinderen kunnen zijn in het kraken van digitale noten. Om die reden mogen wij ons niet uitsluitend verlaten op techniek. Er moeten ook inhoudelijke controles komen en inhoudelijke grenzen worden gesteld, waarbij niet alleen gedacht moet worden aan real-time-uitzendingen. Aan die oplossing kleven grote beperkingen in verband met satellietuitzendingen en de verschillende tijdzones.
Ik ben bijzonder ingenomen met de bewoordingen in dit verslag die recht doen aan de eis van mijn fractie om het actieplan voor een veiliger Internet, dat aan het eind van het jaar zou aflopen, voort te zetten en uit te breiden. Ik denk dat dit dringend noodzakelijk is. Tot slot wil ik aandringen op maatregelen om het inzicht in en de kennis van media van minderjarigen en volwassenen te vergroten. Die maatregelen kunnen een cruciale rol vervullen bij de ontwikkeling van een goed beoordelingsvermogen.
McCarthy (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op de noodzaak het probleem van het toenemend aantal kinderpornografische foto's op het Internet aan te pakken. Initiatieven van de EU-lidstaten voor veiliger gebruik van het Internet door kinderen zijn welkom, maar onze acties zullen moeten beginnen met een beter gecoördineerde campagne tegen de verspreiding van kinderpornografisch materiaal op het Internet. Als het gaat om cybercriminaliteit, gaat de aandacht van de lidstaten in de eerste plaats uit naar de campagne tegen het internationaal terrorisme, en, in aansluiting daarop, naar creditcardfraude, en terecht. Er zou echter ook meer ondernomen moeten worden tegen kinderpornografie op het Internet.
Vorige week had ik een ontmoeting met de eenheid 'Abusive Images? van de politie van Manchester en omstreken, een klein, toegewijd team onder leiding van Terry Jones dat toonaangevend is in het Verenigd Konnkrijk op het gebied van opsporing en veroordeling van personen die zich schuldig maken aan het verspreiden van kinderpornografische foto's via het Internet. De eenheid is opgezet in 1995, toen op 12 afbeeldingen beslag werd gelegd. In 1999 ging het om 41.000 afbeeldingen en recentelijk is een man veroordeeld die in het bezit was van 50.000 afbeeldingen van kindermisbruik. Dit was geen kinderpornografie, maar walgelijk en aanstootgevend sexueel misbruik. Ik heb de foto's gezien. Achter elke afbeelding gaat een echt kind schuil, getraumatiseerd door zijn ervaringen. De agenten die ik ontmoet heb doen voortreffelijk werk. Ze maken gebruik van nieuwe software, wederom ontwikkeld door een plaatselijk bedrijf in mijn district, genaamd 'Surf Control?. Met behulp van deze software hebben zij gedurende zestien uur meegekeken op chatkanalen. Er zijn 48 wetsovertreders door de hele EU opgepakt, mensen in vertrouwensposities (leraren en leiders van scoutinggroepen, een pleegouder in Duitsland en een sergeant in het Zweedse leger); baby's niet ouder dan drie maanden waren anaal verkracht.
Er wordt te weinig aangifte gedaan van misbruik. Wat zouden we dus moeten doen in de EU? We moeten méér doen. We hebben hotlines nodig en we moeten ervoor zorgen dat dit probleem een prioriteit wordt, op EU-niveau en op nationaal niveau. Deze week hebben we gestemd voor een EU-netwerk van nationale toezichtscentra voor voetbalvandalisme. Dat is een zichtbare vorm van geweld, maar zo kunnen we ook meer doen aan het onzichtbare geweld tegen kinderen, die in grote angst leven en het slachtoffer zijn van geweldadige mishandeling. Uiteraard is er behoefte aan zelfregulering en samenwerking, maar internetaanbieders moeten deze kwestie ook daadwerkelijk als prioriteit stellen. AOL en NTL hebben een onberispelijke reputatie op dit gebied, maar andere aanbieders geven wat dit betreft niet thuis. Ze negeren het verzoek van de politie om degenen die zich aan misbruik schuldig maken op te sporen; sterker nog, sommige aanbieders spelen met de gedachte om de politie voor die dienst te laten betalen. Ik zou graag een nauwere samenwerking zien tussen Europol en de diensten die verantwoordelijk zijn voor de handhaving van de Europese wetgeving. Ik vraag om beter onderzoek en financiëring van software om het Internet na te sporen. We kunnen meer doen als we deze kwestie tot prioriteit verheffen, teneinde onze kinderen te beschermen tegen deze geweldadige en gruwelijke vorm van misbruik.

Hieronymi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik mijn collega Beazley bijzonder hartelijk danken voor zijn verslag. Ik vind dat hij de meningen van het Parlement op zeer opbouwende wijze in zijn verslag heeft samengevat. Het is dan ook niet vreemd dat het verslag in de commissie eenstemmig is goedgekeurd en dat het Parlement er vandaag geen amendementen meer op ingediend heeft, en dat terwijl het gaat om een onderwerp waaraan vele haken en ogen kleven en dat nog vele vragen open laat. Daarom nogmaals hartelijk dank! Het verslag is een uitstekende basis om op voort te borduren.
Het is namelijk van groot belang dat er meer maatregelen komen, want door het samengroeien van de media - televisie, computer en Internet - zullen er nieuwe wegen ingeslagen moeten worden om ook in de toekomst de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid veilig te stellen. De voorstellen zoals die door de Commissie zijn ingediend, zijn dan ook volkomen terecht en het is dringend noodzakelijk dat de lidstaten daar steun aan geven. Ik wil nog even ingaan op drie punten die vanuit mijn optiek het zwaarste wegen.
Ten eerste: wat wij nodig hebben, zijn nieuwe, nader uitgewerkte zelfbeoordelingsmodellen waaraan industrie en regeringen gezamenlijk kunnen meewerken. Hiervoor is het zelfbeoordelingsmodel op basis van coregulering ontwikkeld en dat model moeten wij verder ontwikkelen.
Ten tweede: voor een effectieve bescherming van minderjarigen moeten wij geen geharmoniseerde normen op EU-niveau, maar gemeenschappelijke minimumnormen instellen, met name als het gaat om videospelletjes en Internet.
En ten derde: mediaonderwijs is noodzakelijk, niet alleen voor kinderen maar ook voor ouders. Om al die doelen te bereiken hebben wij ondersteuning van de Raad nodig en ik roep de Raad dan ook op die steun te verlenen.

Wyn (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn dank uitspreken aan het adres van de rapporteur voor zijn bijdrage aan dit uiterst belangrijke verslag. De enorme vlucht die de ontwikkeling van radio en televisie heeft genomen heeft ertoe geleid dat veel ouders geen zicht meer hebben op wat hun kinderen onder ogen krijgen. De groei van zowel digitale, kabel- en satelliettelevisie als computertechnologie heeft tot gevolg dat ouders steeds minder in staat zijn toezicht te houden op het kijkgedrag van hun kinderen.
Uit sommige onderzoeken is gebleken dat ouders niet op de hoogte zijn van de voorzieningen waarmee ze kunnen controleren waarnaar hun kinderen kijken, zoals een systeem waarmee abonneetelevisie geblokkeerd kan worden en filters voor het Internet. Ouders moeten beter worden voorgelicht over de mogelijkheden en de betrouwbaarheid van deze voorzieningen.
Het welzijn van kinderen is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van hun wettelijke beschermers. Dit ontslaat aanbieders en distributeurs van audiovisuele informatie echter niet van hún verantwoordelijkheid. Beide partijen moeten hierin volledige verantwoordelijkheid nemen.
De mate van zelfregulering bij radio en televisie verschilt van lidstaat tot lidstaat, maar we zijn het met elkaar eens dat we moeten toewerken naar een gemeenschappelijk systeem op dit gebied en dat zelfregulering moet worden ondersteund door een wettelijke grondslag.
Kinderporno op het Internet is onvergeeflijk, en er is een enorm aanbod van websites buiten de Europese Unie waar illegaal materiaal getoond wordt. Ik beveel het verslag aan bij het Parlement en bedank de rapporteur nogmaals voor zijn geweldige initiatief.

Sichrovsky (NI).
Geachte Voorzitter, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met zijn verslag. Gezien het stijgende multimedia-aanbod is het onmiskenbaar nodig onze minderjaren tegen schadelijke inhoud en de gevolgen daarvan te beschermen door de invoering van Europese maatregelen.
De hier genoemde invoering van technische hulpmiddelen, zoals filters en akoestische waarschuwingssignalen, en van directe ingrepen in het aanbod van programma's die schadelijk kunnen zijn voor de waardigheid van minderjarigen of voor hen een gevaar op zich betekenen, verdient maximale ondersteuning van alle lidstaten.
Desondanks wil ik eraan herinneren, zoals dat ook in het verslag gebeurt, dat de verantwoordelijkheid voor de bescherming van minderjarigen in de eerste plaats berust bij de personen die het ouderlijk gezag of de voogdij over hen hebben. Zij dienen te fungeren als belangrijkste controle-instantie. Doen zij dat niet, dan hebben onze maatregelen weinig zin, want jongeren die echt vlaggen met hakenkruisen willen kopen gaan wel naar de vlooienmarkt op de hoek als het via het Internet niet lukt. Hier ligt een taak voor opvoeders en niet voor de censuur.

Hermange (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard zijn wij de rapporteur en de Commissie dankbaar voor deze werkzaamheden en dit evaluatieverslag. Ik zal hier niet herhalen wat mijn collega's al hebben gezegd. Ik wil u daarentegen drie concrete zaken voorleggen, mevrouw de commissaris, waarvan ik deze week kennis heb genomen.
Ten eerste het geval van een moeder van een gehandicapte, werkende jongere. Sinds een tijdje moet ze elke avond naar hem op zoek gaan, terwijl hij geacht wordt rond vijf uur 's middags van zijn werk thuis te komen. Dit speelt zich af in een grote stad in Frankrijk, waar pornografische websites vrij toegankelijk zijn. Deze moeder heeft momenteel geen enkele mogelijkheid om bij de plaatselijke politie een verbod op deze sites af te dwingen.
Ten tweede een website die gezamenlijk door de Franse ministeries van Gezondheid en van Onderwijs wordt gefinancierd. Ik werd daarop deze week door een brief opmerkzaam gemaakt. Volgens deze site is het de taak van volwassenen om jongeren overal van te laten proeven en alle ervaringen te laten uitproberen. En zo zijn er meerdere concrete voorbeelden, die alle met overheidsgelden worden gefinancierd en die duidelijk maken waarnaar onze kinderen tegenwoordig kijken. Ik zal u zo dadelijk de betreffende documenten overhandigen.
Ten derde een cd-rom die ik afgelopen week ontving van organisaties die tegen pedofilie strijden en waarop een groot aantal gegevens die momenteel in omloop zijn is verzameld. Ruim een jaar geleden is deze cd-rom aan instanties als Europol overgedragen, maar tot op heden is er op dit punt niets gebeurd. Mevrouw de commissaris, op 8 mei zal er een Wereldtop voor kinderen plaatsvinden en vanmiddag stemmen wij over een ontwerpresolutie op dit gebied. Wij zouden graag zien dat u voorafgaand aan deze Top een vergadering met alle bevoegde instanties belegt, opdat u ons kunt mededelen welke concrete maatregelen u denkt te nemen om dit fenomeen te bestrijden.
Reding
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik het Parlement en de rapporteur, de heer Beazley, ervoor danken dat zij erin geslaagd zijn overeenstemming te bereiken over alle punten die ter discussie stonden. Ik wil hier graag benadrukken dat de Commissie het Parlement steunt, zoals het Parlement ook de Commissie steunt.
Wij delen de opvatting dat onze kinderen moeten worden beschermd. Zoals de geachte afgevaardigden terecht hebben opgemerkt, lopen de meningen over de wegen om dit te bereiken echter uiteen. Als wij resultaten willen behalen, zullen wij onze krachten dus moeten bundelen. Ik heb met grote belangstelling geluisterd naar de concrete, schokkende voorbeelden die de leden hebben aangedragen. Duizenden mensen sterken ons in de gedachte dat onze acties niet beperkt moeten blijven tot woorden, maar in daden moeten uitmonden en dat deze problemen niet uitsluitend op het niveau van de Europese instanties kunnen worden opgelost, maar dat gezamenlijke actie noodzakelijk is. Hierbij zouden alle actoren - zowel op Europees als op nationaal of regionaal niveau - betrokken moeten worden, met inbegrip van de NGO's die zich met de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid bezighouden.
Zoals in het verslag wordt vermeld, zijn er in zeer korte tijd reeds vorderingen gemaakt. In de meeste lidstaten zijn verenigingen van internetexploitanten actief, terwijl de internetdienstverleners van de meeste lidstaten aangesloten zijn bij EuroISPA, de 'European Internet Service Providers Association?. Deze organisatie heeft zich ingezet voor de invoering van gedragscodes inzake de verantwoordelijkheid van de dienstverleners. In het merendeel van de lidstaten is een netwerk van telefonische meldpunten opgezet om klachten over schadelijke of illegale inhouden te behandelen.
De Europese Commissie steunt de oprichting van deze meldpunten met haar Actieplan voor een veiliger gebruik van het Internet. Uit informatie van de lidstaten blijkt dat het merendeel van de internetsites waarop politiek extremisme en seksueel geweld gepropageerd worden, buiten de Europese Unie is gevestigd. Dit geldt eveneens voor een groot aantal websites met een kinderpornografisch of pornografisch karakter. Daarom is het belangrijk om op dit gebied niet uitsluitend een Europees, maar een mondiaal beleid in te stellen.
Tegelijkertijd werkt de sector zelf ook aan de ontwikkeling van classificatie- en filtersystemen en aan het instellen van beschermde ruimten of walled gardens. Op deze portaalsites staan de aanbieders in voor de kwaliteit van de sites waartoe zij toegang verlenen. Deze initiatieven worden eveneens bevorderd door het communautair Actieplan voor een veiliger gebruik van het Internet. Er zijn dus beslist zeer positieve ervaringen te melden. Helaas bestaan er echter ook vreselijke sites die niet op afdoende wijze kunnen worden geblokkeerd.
Wat de toepassing van de aanbeveling door radio- en televisiezenders betreft beschikken alle lidstaten momenteel over voorzieningen om een akoestisch waarschuwingssignaal toe te voegen aan programma's die schadelijk kunnen zijn voor minderjarigen of om een visueel symbool te tonen tijdens deze programma's. Wij zijn ons er ten zeerste van bewust dat het tegenwoordig geen zin meer heeft programma's op een voor kinderen 'ontoegankelijk? tijdstip uit te zenden, aangezien onze kinderen heel goed in staat zijn deze late uitzendingen op te nemen. Bovendien worden filtersystemen uitsluitend bij digitale televisie gebruikt. Filteren zal dus gemakkelijker worden wanneer de digitale televisie eenmaal is ingevoerd. Voorlopig verloopt deze invoering echter zeer geleidelijk.
In 1999 heeft de Commissie een onderzoek laten uitvoeren naar het ouderlijk toezicht op televisie-uitzendingen. De uitkomst daarvan was dat zelfregulering een belangrijke plaats zou moeten innemen, terwijl er tegelijkertijd voor gezorgd zou moeten worden dat de gezinnen tegen een schappelijke prijs de beschikking krijgen over filtersystemen. Ik ben het op dit punt eens met alle afgevaardigden die voorstander zijn van zelfregulering, op voorwaarde dat deze op wetgeving is gebaseerd. Deze richting zullen wij in de toekomst moeten inslaan.
Staat u mij toe, mijnheer de Voorzitter, dat ik ter afsluiting van mijn betoog enkele specifieke vragen van de afgevaardigden beantwoord.
Ik richt mij allereerst tot de rapporteur: het is nog te vroeg om eind 2002 een nieuw verslag te presenteren. In het kader van het hernieuwde onderzoek zullen wij echter terdege rekening houden met alle opmerkingen van het Parlement. Wij zullen onze werkzaamheden voortzetten, maar het is niet waarschijnlijk dat het verslag eind 2002 gereed zal zijn.
Wat het classificatiesysteem betreft kan ik u mededelen dat mijn diensten in januari met een nieuw onderzoek naar classificering zijn gestart, dat in de tweede helft van 2002 moet zijn afgerond. Het Parlement zal inzage krijgen in dit onderzoek. Daarna zullen wij hierover een discussie voeren en onze conclusies trekken.
Het volgende punt betreft de voorlichting over een passend gebruik van de media. Zoals ik herhaaldelijk heb aangegeven, is dit een van mijn doelstellingen en een van de privileges die ik geniet. Onze kinderen leren namelijk wel - met wisselend resultaat - lezen, schrijven en rekenen, maar ze leren nooit hoe ze de overvloed aan beelden om zich heen moeten beoordelen en beheersen. Om die reden zijn wij gestart met de eerste proefprojecten waarbij voorlichting wordt geboden over beeldmateriaal. Eveneens om die reden zullen de komende Net-Days, in november 2002, in het teken staan van voorlichting over en analyse van beelden. Tijdens deze dagen zal een netwerk worden gevormd met honderdduizenden schoolklassen uit het merendeel van de lidstaten, evenals uit andere regio's van de wereld. Dit geeft dus aan dat onze aanpak zeer concreet is.
Tot slot wil ik graag uw aandacht vestigen op het feit dat een commissaris, het Parlement of de Commissie al deze kwesties niet alleen kunnen afhandelen. Daarom zal bij de bestudering van de voorstellen worden samengewerkt met alle commissarissen die verantwoordelijk zijn voor de gebieden waar deze problematiek speelt, evenals met andere instellingen die verantwoordelijkheid dragen op dit gebied, zoals bijvoorbeeld Europol. Het is noodzakelijk een gezamenlijke actie te ontplooien en wij zullen ons hiervoor blijven inspannen.

De Voorzitter.
Hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0035/2002) van mevrouw De Sarnez, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over een nauwere samenwerking met derde landen op hogeronderwijsgebied (COM(2001) 385 - C5-0538/2001 - 2001/2217(COS)).

De Sarnez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, alvorens mijn verslag te presenteren wil ik alle collega's danken die er met hun amendementen toe hebben bijgedragen dat de tekst verbeterd is. Tevens dank ik de rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, die een uitstekend advies heeft opgesteld.
De doelstelling van dit verslag is om - op basis van de mededeling van de Commissie - te onderzoeken welke middelen moeten worden ingezet om de lidstaten concurrerender en aantrekkelijker te maken op de internationale onderwijsmarkt.
Wij weten namelijk allen dat de uitdaging waarvoor wij ons op het gebied van het onderwijs gesteld zien, de komende jaren van kapitaal belang zal zijn. Studenten uit de hele wereld gaan steeds meer buiten de eigen landsgrenzen op zoek naar de opleiding die hun de beste mogelijkheden biedt. Hierdoor zien wij een ware internationale onderwijsmarkt ontstaan. In Europa komen echter minder studenten uit derde landen studeren dan in de Verenigde Staten, Australië en Canada, om een paar voorbeelden te noemen. We hebben dus een aanzienlijke achterstand in te halen en om die reden doe ik in mijn verslag een aantal voorstellen.
Ten eerste is het noodzakelijk dat wij een nauwkeurig beeld krijgen van de internationale mobiliteit van studenten. Die hebben we op dit moment niet. Het zou dan ook nuttig zijn dat de Europese Commissie - via Eurostat - nauw zou samenwerken met de UNESCO en de OESO om ons een duidelijk en exact beeld te verschaffen van de situatie van buitenlandse studenten in termen van mobiliteit. Daarnaast is het mijns inziens hoog tijd dat er een geharmoniseerde definitie van de status van buitenlandse student wordt opgesteld.
Ten tweede moeten wij streven naar harmonisatie van de kwaliteit van het hoger onderwijs en naar erkenning van diploma's en studies. De Europese Unie moet in staat zijn kwaliteitsonderwijs te bieden, ongeacht de universiteit of het gastland. Het is van essentieel belang dat studenten in de ene lidstaat kunnen beginnen met een studiecyclus en deze in een andere lidstaat kunnen afmaken met de garantie dat de verworven kennis wordt bekrachtigd met een diploma dat wordt erkend in alle lidstaten. Ik stel daarom voor dat de Commissie zich blijft inspannen om het Europees puntenoverdrachtsysteem (ECTS) te verbeteren en te bevorderen en dat zij op basis hiervan nieuwe mobiliteitsprogramma's ontwikkelt. Daarnaast is het noodzakelijk ervoor te zorgen dat op de universiteiten van de lidstaten meer gemeenschappelijke studiecycli ingevoerd worden, hetgeen zoveel mogelijk zou moeten leiden tot de uitgifte van gemeenschappelijke diploma's.
Ten derde stel ik voor een Europees universitair label in te voeren voor onderwijs- en opleidingsmodules van instellingen voor hoger onderwijs die zijn erkend wegens de kwaliteit van hun onderwijs en de opvang voor studenten uit derde landen. Dit universitaire label zou dan niet zozeer wegens de kwaliteit van de universiteit als instelling worden toegekend, maar wegens de opleidingsmodules. Ik ben ervan overtuigd dat aldus een bijdrage geleverd zou kunnen worden aan de bevordering van het Europees hoger onderwijs en dat hiermee een duidelijk signaal zou worden afgegeven aan buitenlandse studenten.
Ten vierde is het eveneens noodzakelijk dat wij het taalonderwijs bevorderen, aangezien dit bij de mobiliteit een elementaire factor vormt. Het is derhalve wenselijk dat de lidstaten in alle studierichtingen van het hoger onderwijs systematisch vreemdetaalonderwijs in de vorm van modules gaan aanbieden. Het is eveneens wenselijk dat de buitenlandse studenten onderwijs in de taal van het land van ontvangst krijgen aangeboden.
Ten vijfde dienen wij de kwaliteit van de opvang te waarborgen. De universiteiten moeten hun inspanningen er thans op richten buitenlandse studenten deze kwalitatief hoogstaande opvang te garanderen. De administratieve formaliteiten waarmee deze studenten noodzakelijkerwijs te maken krijgen, moeten worden vereenvoudigd. Daarnaast moeten wij ervoor zorgen dat zij in aanmerking komen voor woonruimte en een studiebeurs kunnen krijgen. De kwaliteit van deze opvang zal een van de criteria zijn voor de toekenning van dit Europees universitair label.
Ten zesde, tot slot, moeten wij uitgaan van bestaande en doeltreffend gebleken samenwerkingsprogramma's, zoals het ALFA-programma. Bij toekomstige programma's moet bijvoorbeeld rekening worden gehouden met de opstelling van gemeenschappelijke studieprogramma's en de invoering van een systeem voor de wederzijdse erkenning van cursussen en diploma's. Voorts dienen partnerschappen met ondernemingen, instanties of multilaterale organisaties aangemoedigd te worden.
De doelstelling van dit verslag is dus de Europese Unie en de lidstaten te mobiliseren om het Europees hoger onderwijs dynamischer, concurrerender en aantrekkelijker te maken. Deze concurrentiepositie en aantrekkelijkheid van ons Europees hoger onderwijs dienen uiteraard allereerst in de lidstaten zelf te worden verwezenlijkt. De ministers van Onderwijs van de lidstaten zijn zich hiervan bewust en brengen dit onderwerp tijdens iedere Raad Onderwijs onder de aandacht. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Commissie en het Parlement momenteel bereid zijn alles in het werk te stellen om een Europese ruimte van de kennis tot stand te brengen, die aantrekkelijk en concurrerend is en die eindelijk een rol van betekenis in de internationale concurrentie zal kunnen spelen.
Muscardini (UEN)
Mijnheer de Voorzitter, dat er een internationale onderwijsmarkt bestaat lijdt geen enkele twijfel; dat de Europese Unie daarbij slechts zijdelings betrokken is, in een mate die niet strookt met haar culturele tradities, is een realiteit waarvan de Unie zich rekenschap geeft en die de Commissie terecht naar voren brengt. Mijns inziens heeft de rapporteur, mevrouw De Sarnez, uitstekend werk verricht. Ook de Buitenlandcommissie heeft een opbouwende bijdrage geleverd. Afgezien van de talloze technische aspecten en het grote aantal overwegingen en voorstellen die wij de Commissie aan de hand doen voor de versterking van het hoger onderwijs, dient zich een zeer belangrijk vraagstuk aan: de kwaliteit van het onderwijs.
In de ontwerpresolutie wordt in meer dan tien paragrafen gesproken over de noodzaak van een kwalitatief hoger onderwijs. Verder kon men duidelijk niet gaan, gezien het technisch karakter van de suggesties en de voorstellen. De kwaliteit van het onderwijs is een kwestie die uitdieping verdient. Er zijn namelijk aspecten mee gemoeid die van doorslaggevend belang zijn voor de manier waarop jonge generaties als mensen opgroeien. Het cultureel en professioneel groeiproces is onder meer gegrondvest op de menselijk dimensie, op de eerbiediging van het eigen en andermans leven. Als er jongeren zijn die zichzelf om ogenschijnlijk onbenullige redenen het leven benemen - zoals in het Westen - of die hun lichaam gebruiken als instrument om andere, weerloze mensen te doden - zoals in het Midden-Oosten - moeten wij ons afvragen wat de oorzaken zijn van dit waardeverlies, en wat wij daaraan kunnen doen met behulp van het onderwijs - onderwijs ook in de zin dat men iemand leert hoe hij of zij mens wordt en zich bewust wordt van de waardigheid van de persoon, opdat afwijkende gedragingen uiteindelijk kunnen worden voorkomen. Dit is geen zuiver technisch probleem; dit is ook een filosofisch en pedagogisch probleem. Ik vraag mij dan ook af of de bevoegdheden van de Unie niet moeten worden uitgebreid en meer moeten behelzen dan enkel harmonisatie van wetgevingen en perfectionering van samenwerkingsinstrumenten.
Wij geven met overtuiging steun aan de oprichting van centres of excellence in het perspectief van een Europees universitair label. Wij zijn er eveneens voor dat de Unie een rol krijgt in de bevordering van hoogwaardig universitair onderwijs. Het is de moeite waard alle zeilen bij te zetten om te proberen de beschikbare intelligentie te gebruiken, de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren en cultuur en onderwijs een stimulans te laten zijn waarvan de mens zijn leven lang kan profiteren. Kwaliteit als levensintelligentie: dat is het hoofddoel van het onderwijs.

Pack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de commissaris, uit naam van onze fractie zou ik onze collega, mevrouw De Sarnez, hartelijk willen bedanken voor haar uitmuntende verslag. Ik vind het tijd worden dat het 'Europa van de kennis', zoals het inmiddels door iedereen wordt genoemd, op internationaal niveau laat zien dat het weer terug is. Ik beschouw dat als een belangrijke uitdaging. Ook de verklaringen van Lissabon en Barcelona of de besluiten die genomen zijn in Bologna of Praag acht ik van groot belang, maar wanneer die er slechts toe leiden dat alles uiteindelijk in het kader van een zogeheten open coördinatie buiten het Parlement om wordt beslist, dan kunnen wij daar domweg niet mee instemmen. Met de inhoud zijn wij het wel eens, maar wij zouden ook graag mee willen doen.
Wij zien ons gesteld voor grote uitdagingen. Zoals ik al zei, moeten wij laten zien dat wij er weer zijn. Ik ben het met mevrouw De Sarnez eens dat wij ons meer inspanningen moeten getroosten om ons onderwijs concurrerender en aantrekkelijker te maken. Het is voor ons van belang dat de Europese Unie een excellente kennisgemeenschap in zich bergt waarop wij ons ook echt kunnen beroepen. Om dat te bereiken, hebben wij meer mobiliteit nodig. Mevrouw De Sarnez heeft er al op gewezen dat aan de mobiliteit en kwaliteit van ons onderwijs het meeste gewicht wordt toegekend, en daar moeten wij dan ook aan werken.
Wij moeten er ook voor zorgen dat er op de hogescholen meer talenonderwijs wordt gegeven en genoten en dat er meer gemeenschappelijke diploma's worden uitgegeven. Het voorbeeld van een Duits-Franse hogeschool in Duitsland waar men gemeenschappelijke diploma's kan behalen, zou nagevolgd kunnen worden door een groot aantal andere Europese hogescholen. Uiteindelijk zal men ons wat dit betreft op onze daden beoordelen. Het universitair label dat mevrouw De Sarnez heeft voorgesteld vind ik een uitstekend idee. Wij moeten er dan ook voor zorgen dat dit label er komt.
Verder wordt het hoog tijd om werk te maken van de erkenning van diploma's; daar moeten wij echt wat meer vaart achter zetten. Wij praten hier al over sinds mensenheugenis, maar de ontwikkelingen voltrekken zich in slakkengang. Het zijn de jongeren die met de gebakken peren zitten en ik vind dan ook dat wij er met ons allen de schouders onder moeten zetten.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, het verschijnen van dit verslag - waarvoor ik mevrouw De Sarnez dank - is voor de Europese Unie een geschikte aanleiding zich eens te bezinnen op de vraag wat zij onder het recht op onderwijs - en meer in het bijzonder het recht op hoger onderwijs - verstaat en hoe zij dit denkt te verwezenlijken. In de loop van de twintigste eeuw zijn de rechten van de mens algemeen aanvaard als een richtsnoer voor de Europese opbouw. Het is onze verantwoordelijkheid erop toe te zien dat deze rechten volledig worden geëerbiedigd en in praktijk worden gebracht. Onderwijs is namelijk niet alleen een recht van de persoon, het is ook een essentieel middel om de vrede te bevorderen - momenteel een kwestie van cruciaal belang - en om de eerbied voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden in het algemeen te versterken.
Als wij de mogelijkheden van het onderwijs om bij te dragen aan een vreedzame wereld daadwerkelijk willen benutten, dan moet dit onderwijs algemeen verbreid worden en voor een ieder in gelijke mate toegankelijk zijn. Dat is een enorme taak. Laten wij echter niet vergeten dat wereldwijd nog altijd meer dan 800 miljoen volwassenen analfabeet zijn. Daarnaast zijn er bijna 100 miljoen kinderen die de leeftijd hebben om naar het voortgezet onderwijs te gaan, maar daarvan verstoken blijven. Bovendien zijn er miljoenen kinderen - waaronder schoolgaande kinderen - die geen kwalitatief hoogstaand onderwijs kunnen krijgen dat aan hun fundamentele behoeften op onderwijsgebied beantwoordt. De noodzaak aan deze behoeften te voldoen wordt steeds dringender, vooral nu complete bevolkingsgroepen tot de meest extreme armoede worden veroordeeld en buitenspel worden gezet door de ingrijpende veranderingen die de mondialisering en de ontwikkeling van de informatie- en communicatietechnologieën met zich meebrengen. Bovendien vormen deze groepen een gemakkelijke prooi voor allerlei vormen van extremisme.
De verwezenlijking van het recht op onderwijs is tegenwoordig niet zozeer een kwestie van toegang tot onderwijs als wel van toegang voor een ieder tot passende opleidingsmogelijkheden teneinde aan de fundamentele behoeften te voldoen. In dat licht moeten wij constateren dat het recht op hoger onderwijs - met name voor vrouwen - nog niet gerealiseerd is. In Afrika en Azië volgt minder dan een op de tien jongeren uit de betreffende leeftijdscategorie hoger onderwijs, dat volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens 'zal openstaan voor een ieder die daartoe de begaafdheid bezit?. En de kloof tussen deze regio's enerzijds en Europa en Noord-Amerika anderzijds wordt steeds groter. Hoewel er de afgelopen vijftig jaar onmiskenbaar aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt in de verwezenlijking van het recht op hoger onderwijs, moeten wij niet vergeten dat deze in artikel 26 van de Verklaring omschreven visie niet alleen betrekking heeft op het kwantitatieve, maar ook op het kwalitatieve aspect, aangezien ze ook de doeleinden van het onderwijs omvat, en daarmee dus ook de inhoud ervan.
Ik ben bijzonder toegewijd aan het werk dat ons te doen staat en ik dank mevrouw De Sarnez nogmaals voor haar verslag. Mijns inziens is het voor de bevolkingsgroepen die nog steeds uitgesloten zijn van elke vorm van onderwijs van fundamenteel belang dat men zich realiseert dat het geen kwestie is van kiezen, maar dat veel mensen niet eens weten dat zij een keuze kunnen hebben. Als wij spreken over waardigheid, eisen en gelijke en onvervreemdbare rechten, dan hoop ik uit de grond van mijn hart dat het Europees Parlement met behulp van dit verslag zijn positie kan blijven waarmaken en deze taak volledig ten uitvoer zal brengen.

Sanders-ten Holte (ELDR).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, collega's, in Europa kennen wij al langere tijd het fenomeen van mobiliteit van studenten en docenten in het hoger onderwijs. En dit levert een heel grote en belangrijke bijdrage aan het wederzijds begrip in Europa. Het is echt de werkvloer waarop dit dan plaatsvindt. De Commissie roept nu op om dit proces uit te breiden en te intensiveren in de richting van derde landen. En mevrouw De Sarnez gaat er in haar gedegen verslag terecht van uit dat daarvoor hoger onderwijs van hoge kwaliteit vereist is. Dat daarbij het Europees puntenoverdrachtsysteem verbeterd en bevorderd moet worden, spreekt voor zich. Evenals het feit dat men bij een nauwere samenwerking met derde landen ook nieuwe samenwerkingsprogramma's op gebied van hoger onderwijs moet ontwikkelen. De EU heeft al samenwerkingsprogramma's met Amerika en met Canada, maar ik wil graag een lans breken voor samenwerking op het gebied van hoger onderwijs met de ontwikkelingslanden.
Volgens de Commissie is één van de doelstellingen van de samenwerking met derde landen het opleiden van hoog gekwalificeerde mensen. Dit is zeker voor ontwikkelinglanden zeer belangrijk. Mobiliteit van mensen en ideeën werkt uiterst stimulerend voor alle deelnemende instellingen in Europa en daarbuiten. Onderwijs in het algemeen is de beste methode om armoede de wereld uit te helpen en dit geldt zeker voor ontwikkelingslanden. Strikte uitwisselingsafspraken zullen daarbij een braindrain tegen moeten gaan. Ik roep de Commissie dan ook op hier bij haar aanmoedingsbeleid voor samenwerking op het gebied van hoger onderwijs extra aandacht aan te besteden.
Een tweede punt waar ik wil op wijzen, is het gebruik van e-learning. Voor veel universiteiten, vooral in ontwikkelingslanden, is het niet altijd financieel haalbaar om uitgebreide uitwisselingsprogramma's te financieren. Juist voor hen is het gebruik van e-learning uiterst belangrijk, zowel om kennis op te doen, als om hun eigen kennis te verspreiden. De Commissie zou hier bij haar beleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking dan ook extra aandacht aan moeten besteden.

Sichrovsky (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur feliciteren met dit interessante verslag. Het staat buiten kijf dat de samenwerking op academisch en cultureel niveau in de EU verbeterd moet worden. Op bepaalde terreinen heeft dat onderwijs een verschillende traditie, die voortvloeit uit de nationale identiteit van de lidstaten. Hierdoor is een verschil in resultaten ontstaan, dat op zich niet zo erg is, maar wel gevaarlijk kan worden als het onderwijs onder een bepaald niveau belandt. Zo is het in het verleden helaas regelmatig voorgevallen dat studenten die in een bepaalde lidstaat waren afgestudeerd in medicijnen hun beroep niet over de grenzen mochten uitoefenen vanwege een gebrek aan opleidingsniveau. Ook de internationale uitwisseling van universiteitsstudenten wordt onmogelijk als niet overal hetzelfde minimumniveau wordt gegarandeerd.
Met name de aangekondigde academische en culturele samenwerking met de kandidaat-lidstaten juich ik zeer toe. Wij, die aan de grens met Oost-Europa wonen, kennen deze landen zeer goed. Menigeen onder ons zal versteld staan van alles wat deze toekomstige lidstaten ons nog kunnen leren op het gebied van cultuur en onderwijs.

Martens (PPE-DE).
Voorzitter, allereerst wil ik graag mevrouw De Sarnez complimenteren met haar verslag. Het verslag geeft een goed en helder overzicht van de huidige situatie op het gebied van het hoger onderwijs, de bestaande programma's en de mogelijke vormen van samenwerking met derde landen op het gebied van hoger onderwijs. Een uitstekende samenvatting heeft ze ons zojuist gegeven.
Voorzitter, in de zeventiende eeuw was in Nederland aan de universiteiten zo'n 40 procent van alle studenten van buitenlandse afkomst. Met de komst van de nationale staat is het onderwijs steeds meer nationaal geworden. Nu zien we weer een ontwikkeling naar internationalisering en dat is ook nodig. Met de uitbreiding en uitbouw van Europa hebben we meer mensen nodig met een hart en een gevoel voor Europa en met kennis en gevoel voor de diverse landen, talen en culturen. Maar de wereld is groter dan Europa en wordt als het ware steeds kleiner door groeiende mobiliteit en verdere internationalisering. Niet voor niets wordt er gesproken van een global village. De digitale kennismaatschappij maakt van de wereld één samenhangend geheel. En daarmee onstaat er niet alleen een vraag naar burgers die technische en wetenschappelijke kennis hebben, maar ook burgers met een gevoel voor wereldburgerschap. En juist daarvoor is samenwerking met derde landen op het gebied van hoger onderwijs van belang.
Een samenleving moet gedragen worden door burgers. De Grieken in de Oudheid onderkenden al het belang van opvoeding tot burgerschap. Ze zagen dat politiek, opleiding en opvoeding tot verantwoordelijkheid bij elkaar horen. Onderwijs speelt een belangrijke rol bij integratie. Het is bekend dat het kan bijdragen tot meer begrip en daardoor tot betere verhoudingen. Het is belangrijk dat de EU samenwerking zoekt en verder uitdiept. Ook al is onderwijs een nationale bevoegdheid, toch is meer afstemming mogelijk en noodzakelijk.
Dit verslag gaat over samenwerking met derde landen. Europa, het is al gezegd, blijkt niet de eerste keuze te zijn van studenten die een tijd in het buitenland willen studeren. De VS zijn nog steeds veel aantrekkelijker. Deels is dat een taalprobleem, maar dat is niet het enige. De kwaliteit van het curriculum, de reputatie van de instelling, evenals de erkenning van diploma's spelen een belangrijke rol. Ik ben het eens met het verslag dat we in Europa moeten werken aan een constant en hoog niveau van onderwijs, waarbij talenkennis onlosmakelijk hoort, internationale erkenning van diploma's, een puntenoverdrachtsysteem, tenminste op Europees niveau, en een versoepeling van de mogelijkheden voor studenten uit derde landen die in één lidstaat studeren om ook tijdelijk in een ander EU-land te studeren.
Tenslotte wil ik dan nog wijzen, Voorzitter, op het belang hiervan met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking. Het is cruciaal voor de opbouw van een land. Het is een goed voorstel om de EU-programma's daarop kritisch te onderzoeken en te kijken naar verdere mogelijkheden.

Sbarbati (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de mededeling van de Commissie is weliswaar wat aan de late kant, maar in ieder geval wordt geprobeerd een oplossing te vinden voor het probleem van de delicate verhouding tussen de Europese Unie en de internationale onderwijsmarkt. De hoofdrolspelers op die markt zijn met name de Verenigde Staten en enkele Europese landen, die elkaar overigens de loef proberen af te steken.
Het is onzes inziens met name voor de sector van het hoger onderwijs zeer belangrijk dat dit debat in de Europese Unie op gang wordt gebracht en dat wij het uitstekende verslag van mevrouw De Sarnez hebben. Daarmee wordt aangetoond hoe zwak de participatie van Europa tot nu toe is geweest. Een bewijs daarvan is eveneens het feit dat er alleen nationale programma's zijn voor bilaterale uitwisselingen. Ik ben evenwel volledig overtuigd van het belang van de twee doelstellingen die met de samenwerking tussen de EU en de derde landen worden beoogd: ten eerste de ontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige menselijke hulpbronnen - die enkel en alleen verkregen kunnen worden met kwaliteitsonderwijs en -opleiding - en ten tweede het promoten van Europa als centre of excellence op wereldniveau voor studie, opleiding en onderzoek. Ik had graag ook een verwijzing opgenomen gezien naar het CEDEFOP en het agentschap van Turijn, die zoveel goed werk verrichten in deze sector, met name in het onderzoek.
Er is echter niet alleen een probleem in verband met de kwaliteit van de cursussen en programma's. Ook de wederzijdse erkenning van diploma's laat te wensen over. Daar doen zich enorme vertragingen voor, waarbij wij niet geheel vrijuit gaan. Daarom moet men modules uitwerken voor beproefd en erkend transnationaal kwaliteitsonderwijs, studentenuitwisseling en taalstudies bevorderen en het studiebeurssysteem verbeteren door tevens te voorzien in terugkeerbeurzen voor studenten uit derde landen. Die zijn natuurlijk vrij te gaan en te staan en te werken waar zij willen, maar zij zijn het nuttigst als zij - met een terugkeerbeurs - naar hun land van oorsprong terugkeren en daar bijdragen aan de ontwikkeling.
Dit is ongetwijfeld een belangrijke uitdaging, de uitdaging van het Europa van de cultuur en de waarden. Wij kunnen het ons niet permitteren deze uitdaging te negeren; wij moeten op dit punt een overwinning behalen.

Zabell (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik onze collega, mevrouw De Sarnez, gelukwensen met het uitstekende werk dat zij heeft verricht. Deze kwestie is immers van belang voor alle Europeanen.
Ik vertel u niets nieuws als ik zeg dat onderwijs niet onder de communautaire bevoegdheden valt. Sterker nog, steeds als de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, waarvan ik deel uitmaak, over onderwijs spreekt, houdt een collega bij hoe vaak het woord 'subsidiariteit' valt tijdens het debat. Desalniettemin is het vrije verkeer van personen een van de fundamentele rechten van de burgers van de Europese Unie. Dat recht ontnemen wij de Europese burgers echter, omdat de EU-lidstaten onderling hun diploma's niet erkennen, waardoor de burgers niet in een ander land binnen de Europese Unie kunnen gaan werken.
Op dit moment nemen talloze studenten deel aan het ERASMUS-programma. Ze gaan een jaar lang studeren in een ander land binnen de EU, maar daardoor verliezen ze een studiejaar in hun eigen land, omdat het studiejaar in het buitenland niet wordt erkend. Dat vind ik werkelijk onaanvaardbaar, zeker gezien het feit dat vele studenten om die reden niet meer naar een ander land binnen de EU willen gaan, maar liever een jaar naar de Verenigde Staten of Canada gaan om daar de taal goed te leren. Wij moeten dit voorkomen door de voorwaarden binnen de Unie te verbeteren.
Het is zeer belangrijk dat studenten de mogelijkheid krijgen een jaar in het buitenland door te brengen. Dat is immers in het voordeel van de maatschappij en ook goed voor hun opleiding. Bovendien krijgen ze zo de mogelijkheid om een andere Europese taal te leren en te perfectioneren, wat zeer belangrijk is voor ons als burgers van de Unie.
Om deze redenen steun ik de rapporteur, mevrouw De Sarnez. Er moet een Europees universitair label komen, de mobiliteit van de studenten moet verbeterd worden en het leren van meerdere Europese talen moet gestimuleerd worden. De harmonisatie van het hoger onderwijs zal zonder meer bevorderlijk zijn voor de erkenning van diploma's.

Reding
Allereerst - en dat is geen loze opmerking - wil ik de afgevaardigden en de rapporteurs danken voor hun gedegen werk en voor de geest van samenwerking waarin ze de voorstellen van de Commissie behandeld hebben. Het is belangrijk dat het Parlement en de Commissie in volledige overeenstemming handelen. Zoals werd onderstreept is het gezien het ontbreken van wetgeving soms niet eenvoudig een rechtstreekse samenwerking met het Parlement tot stand te brengen op onderwijsgerelateerde gebieden die onder onze competentie vallen. Ik betreur dit en hoop dat hierin verandering komt. Ik heb het Parlement tijdens mijn bezoeken aan de bevoegde parlementaire commissie verschillende keren laten weten dat ik de afgevaardigden op de hoogte zou stellen van nieuwe ontwikkelingen en dat ik hen uitnodig initiatieven te nemen, zodat de Commissie rekening kan houden met de voorstellen van het Parlement. Voor de onderwijssector, die ons allen ter harte gaat, zijn deze voorstellen van groot belang.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, doel van de vorig jaar juli door de Commissie aangenomen mededeling was de discussie op gang te brengen over samenwerking met derde landen, daarbij tevens rekening houdend met de bevindingen van de geachte afgevaardigden ten aanzien van globalisering, toenemende internationale mobiliteit, gebrek aan concurrentiekracht van Europa op de internationale onderwijsmarkt en de noodzaak het culturele begrip van de jongeren in Europa en in derde landen te bevorderen.
De Commissie heeft erop gewezen dat deze samenwerking met derde landen op artikel 149 van het EG-Verdrag is gebaseerd. Ik voeg daar nog aan toe dat deze samenwerking - los van het Verdrag - een van de middelen is om de dialoog tussen de samenlevingen te bevorderen. Op basis hiervan heeft de Commissie twee conclusies getrokken. Ten eerste: als wij binnen de Europese Unie bruggen bouwen tussen de verschillende universiteiten - hetgeen momenteel daadwerkelijk gebeurt - dan moeten wij ook bruggen bouwen tussen deze Europese universiteiten en die van andere continenten. En dat is precies waar het in het voorliggende verslag om gaat.
Ten tweede: wij moeten onze maatregelen op dit gebied meer zichtbaarheid geven teneinde Europa als centre of excellence te promoten en studenten aan te trekken die internationaal onderwijs willen volgen. Wij hebben twee doelstellingen gedefinieerd. Allereerst moeten wij in partnerlanden en in de Gemeenschap hooggekwalificeerde mensen opleiden via op uitwisseling gebaseerd human resources development. Wij willen geen brain drain veroorzaken. Het is juist onze wens dat deze studenten die bij ons zijn opgeleid - niet in een enkel land maar in meerdere, want daarin schuilt de Europese meerwaarde die wij te bieden hebben - naar hun land van herkomst terugkeren en dat zij - in een context van globalisering - weten waar het om draait als zij als volwassenen beslissingen moeten nemen in de privé-sfeer of op publieke terreinen. Vervolgens willen wij de Gemeenschap natuurlijk promoten als centre of excellence op wereldniveau voor studie en opleiding. Wij beschikken reeds over centres of excellence. Deze moeten via een netwerk onderling verbonden worden en concurrerender worden gemaakt door er meer bekendheid aan te geven.
Geachte afgevaardigden, wij boeken vooruitgang dankzij concrete acties. Als eerste concrete actie noem ik het TEMPUS-programma, dat uitgebreid is tot de MEDA-partners. Dit initiatief hangt uiteraard samen met het proces van Barcelona, maar beantwoordt eveneens aan de in de mededeling verwoorde visie dat de samenwerking op hogeronderwijsgebied moet worden versterkt.
De rapporteur heeft het ALFA-programma ter sprake gebracht. Ik kan haar mededelen dat momenteel het programma ALFA Plus voor de landen van Midden- en Zuid-Amerika wordt opgesteld. Het is de bedoeling dat ALFA Plus in het institutionele kader van de betrekkingen tussen universiteiten zal voorzien in de toekenning van ruim drieduizend studiebeurzen aan postuniversitaire studenten die aan onze universiteiten komen studeren. U ziet dus dat wij concreet bezig zijn met het opstellen van proefprogramma's voor andere continenten. Overigens zijn wij van plan onze inspanningen in die richting voort te zetten. Wij zijn het volkomen eens met de basisanalyse van het Europees Parlement en de lidstaten. In dit opzicht is er nu eens sprake van volledige overeenstemming over het onderwerp in kwestie.
Overigens heeft de Commissie goede nota genomen van de verzoeken een kadervoorstel op te stellen naar aanleiding van de uitgevoerde analyses. Wij werken daar reeds aan en wellicht kan ik dit voorstel zelfs dit jaar nog presenteren. Mevrouw de rapporteur, geachte afgevaardigden, u zult begrijpen dat ik hierover vandaag niet in detail kan treden. Ik verzeker u echter dat wij rekening zullen houden met de talrijke ideeën die mevrouw De Sarnez in haar verslag naar voren brengt. Vanzelfsprekend zal ik de bevoegde parlementaire commissie op de hoogte houden.
Als u mij toestaat, mijnheer de Voorzitter, zou ik nu heel kort willen ingaan op een aantal voorstellen van mevrouw De Sarnez, waarbij ik ervan uitga dat ik de kwestie van de proefprogramma's, waaronder ALFA en TEMPUS, reeds behandeld heb.
De rapporteur stelt voor de kwaliteit van de universiteiten te onderzoeken en gemeenschappelijke studiecycli met gemeenschappelijke diploma's in te voeren door gebruik te maken van het puntenoverdrachtsysteem ECTS. Wij zijn hier reeds mee bezig. Er worden momenteel proefprojecten opgezet waarbij drie à vier universiteiten uit drie à vier verschillende landen met elkaar samenwerken op basis van een gemeenschappelijk curriculum dat tot een Europese mastertitel leidt. In 2003 zullen de rectores magnifici van de universiteiten tijdens een grote conferentie in Berlijn bijeenkomen om een presentatie te geven van de lopende proefprogramma's. Sommige proefprogramma's zullen nog tijdens het huidige studiejaar van start gaan; de meeste proefprogramma's starten echter in het studiejaar 2002-2003. Wij zullen de eerste resultaten dus in Berlijn analyseren. Ik hoop dat dit initiatief een sneeuwbaleffect zal krijgen en dat veel universiteiten zich bij dit nieuwe systeem zullen aansluiten, wanneer zij zien dat de uitkomsten positief zijn.
Wat de exacte stand van zaken van de internationale mobiliteit betreft, mevrouw De Sarnez, meen ik dat dit onderzoek in de eerste plaats door de OESO en de UNESCO dient te worden uitgevoerd. Wij zijn hierover momenteel met deze beide instellingen in onderhandeling. Het probleem hierbij is dat de statistieken onderling moeilijk te vergelijken zijn en dat de gegevens gedateerd en niet bijgewerkt zijn. Wij zijn echter beslist van mening dat het onderzoek door deze instellingen moet worden uitgevoerd en wij zullen er nauw mee samenwerken.
Wat de kwaliteit van de opvang, de administratieve formaliteiten, huisvesting en studiebeurzen betreft, wijs ik nog eens op de grote bijeenkomst van de ministers van Onderwijs die onder het Franse voorzitterschap in de Sorbonne-universiteit heeft plaatsgevonden en waarbij de ministers een dag lang over de obstakels voor de mobiliteit hebben gesproken. Van deze besprekingen is verslag opgemaakt en de betreffende documenten zijn tijdens de Top van Nice door onze staatshoofden en regeringsleiders ondertekend. Er is dus sprake van politieke besluitvorming op hoog niveau. Het probleem waarmee wij te kampen hebben, is dat een en ander niet snel genoeg in praktijk wordt gebracht, aangezien deze kwesties door de nationale regeringen moeten worden geregeld. En dan heb ik het eens niet over de ministers, omdat het vaak de ministers van Sociale Zaken of Binnenlandse Zaken zijn die in actie dienen te komen. Wij moeten dus vriendschappelijke druk op de regeringen uitoefenen om ervoor te zorgen dat zij deze obstakels voor de mobiliteit wegnemen. Overigens gaat het hierbij meestal om minder belangrijke zaken. Wij merken echter dat er op dit gebied ook vooruitgang wordt geboekt, waarvan ik u een voorbeeld zal geven. In sommige landen was het niet mogelijk de beurzen die deze landen aan hun studenten hadden toegekend, naar het buitenland mee te nemen, hetgeen een serieuze belemmering voor de mobiliteit betekende. De meeste betrokken ministers hebben inmiddels echter maatregelen genomen, waardoor studenten die hun studie in een andere lidstaat voortzetten, aanspraak kunnen blijven maken op hun studiebeurs.
Het laatste punt betreft de talen. U weet dat 2001 het Europees Jaar van de talen was. Dit heeft daadwerkelijk een aantal veranderingen teweeggebracht. Ik zeg dit met grote bewondering voor de snelle reactie van veel ministers van Onderwijs. Zij hebben onderwijshervormingen in gang gezet, waardoor kinderen op zo jong mogelijke leeftijd een of meer vreemde talen kunnen leren. Vermeldenswaard is nog dat onze slogan 'moedertaal plus twee vreemde talen? tijdens de Top van Barcelona door de staatshoofden en regeringsleiders is overgenomen.
Er worden dus vorderingen gemaakt en hoewel het nog niet snel genoeg verloopt, gaat het de goede richting uit. Ik ben ervan overtuigd dat wij met de hulp van het Parlement deze gemeenschappelijke visie die wij delen nog sneller zullen kunnen verwezenlijken.

De Voorzitter.
Hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de tweede wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties over vergrijzing (Madrid, 8-12 april 2002).

Reding
Meneer de Voorzitter, 18 maart jongstleden heeft de Commissie een mededeling aangenomen in het kader van haar bijdrage aan de tweede wereldbijeenkomst over vergrijzing die van 8-12 april door de Verenigde Naties en de Spaanse regering in Madrid wordt georganiseerd. De mededeling van de Commissie draagt de titel "Het antwoord van Europa op de wereldwijde vergrijzing - Bevordering van sociaal-economische vooruitgang in een vergrijzende wereld".
Deze mededeling gaat in op het verschijnsel van de vergrijzing in Europa tegen de achtergrond van de toenemende vergrijzing in de wereld. Allereerst behoort Europa tot de gebieden met het hoogste aantal ouderen, en de Europese landen zullen nog enkele tientallen jaren tot de snelst vergrijzende landen blijven behoren.
De vergrijzing is echter niet langer vooral een probleem van de ontwikkelde landen. Ook de ontwikkelingslanden krijgen hier steeds meer mee te maken. In een aantal van deze landen zal de vergrijzing veel sneller en in een beduidend lager ontwikkelingskader plaatsvinden dan in West-Europa. Het vraagstuk van de vergrijzing vraagt in de eenentwintigste eeuw dan ook niet om een Europees maar een wereldwijd antwoord.
De benadering die de Commissie voorstaat, berust op drie gedachten.
Ten eerste: de bevolking vergrijst snel. De uitbreiding zal daaraan niets veranderen, net zo min als de immigratie, al kan die het proces wel enigszins beïnvloeden. De samenstelling van de bevolking is evenwel geen vaststaand gegeven. De gevolgen die de vergrijzing zal hebben voor de Europese samenlevingen zullen sterk afhangen van het politieke antwoord op dit verschijnsel.
Ten tweede: de vergrijzing is het resultaat van een combinatie van verscheidene sociale processen en moet worden beschouwd als onderdeel van een geheel van verschijnselen die elkaar onderling benvloeden. Het antwoord erop moet dan ook een wezenlijk onderdeel uitmaken van een mondiale strategie van beleidsmaatregelen die elkaar versterken.
Ten derde: het scheppen van voorwaarden en mogelijkheden voor de ouderen van nu is weliswaar een belangrijk aandachtspunt, maar een goede aanpassing aan de vergrijzing is een kwestie die personen van alle leeftijden aangaat. Een "levenslange aanpak" kan derhalve bijdragen aan de ontwikkeling van adequate beleidsmaatregelen.
Het hoofdbestanddeel van de mededeling betreft de wijze waarop wij op Europees niveau te werk moeten gaan. De Commissie heeft de vergrijzing gedefinieerd als een van de zes gemeenschappelijke vraagstukken waar we voor staan in het kader van de duurzame ontwikkeling, en de lidstaten hebben beslissende maatregelen genomen voor uitbreiding van de samenwerking ten aanzien van de vergrijzingsproblematiek. De lidstaten hebben zich verplicht tot coördinatie van hun werkzaamheden en ook op het gebied van de gezondheidszorg begint zich een soortgelijke ontwikkeling af te tekenen.
De kernpunten zijn gemeenschappelijk vastgesteld. Deze zijn: rekening houden met een verhoging van de uitgaven en tegelijkertijd de overheidsbegroting in evenwicht houden, aanpassing aan een vergrijzende en krimpende beroepsbevolking, garantie van voldoende, betrouwbare en flexibele pensioenen, en de garantie dat de Europese ouderen voor een langere periode toegang blijven houden tot hoogwaardige gezondheidszorg. In de mededeling wordt niet alleen ingegaan op de ervaring die de Europese Unie heeft opgedaan in haar antwoord op de vergrijzing, maar ook op de problemen die zich op wereldschaal voordoen, in de kandidaat-lidstaten en in de ontwikkelingslanden. Over het geheel genomen vormt de mededeling een bijdrage van de Commissie aan het debat over het nieuwe internationale actieplan inzake vergrijzing dat moet worden goedgekeurd. In dat opzicht is de mededeling bedoeld als ondersteuning van de inspanningen van de lidstaten om te komen tot een gezamenlijk standpunt van de Unie ten aanzien van dit vraagstuk.
Mijn collega mevrouw Anna Diamantopoulou heeft de recente ontwikkelingen in het standpunt van de Europese Unie ten aanzien van het vraagstuk van de vergrijzing afgelopen maandag op de wereldconferentie in Madrid naar voren gebracht.

Podestà (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil de commissaris, mevrouw Reding, van harte bedanken voor het feit dat zij vandaag hier naar toe is gekomen om ons de strategieën uit de doeken te doen die de Commissie heeft ontwikkeld voor het vraagstuk van de vergrijzing. Ik heb erop aangedrongen dat dit thema op de agenda van vandaag werd geplaatst, omdat ik vind dat wij hier allen over moeten nadenken. Dit geldt met name voor de Europese Unie, die meer vastberadenheid en gevoeligheid aan de dag zou moeten moet leggen bij de aanpak van dit vraagstuk. Men zal in de komende jaren steeds vaker bij onze instellingen aankloppen voor een nauwkeurig, doeltreffend antwoord op de nieuwe uitdagingen die het gevolg zijn van de gestegen levensverwachting. Wij moeten ervoor zorgen dat de levensstandaard van de ouderen in de hele wereld steeds hoger komt te liggen.
De vergrijzing van de samenleving is namelijk een verschijnsel dat zich in alle landen voordoet, in zowel de ontwikkelde als de ontwikkelingslanden, ofschoon er natuurlijk grote verschillen zijn die in ogenschouw genomen moeten worden en die aanleiding moeten zijn tot verschillende benaderingen en initiatieven. Ik ben derhalve van mening dat het Europees Parlement, de spreekbuis bij uitstek van de Europese burgers, een officieel standpunt moet innemen ter gelegenheid van de tweede wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties die morgen in Madrid zal worden afgesloten. Daarvoor krijgt het vandaag met de stemming over de compromisontwerpresolutie de gelegenheid.
Het is namelijk noodzakelijk te zorgen voor een optimale bescherming en eerbiediging van de waardigheid van dit deel van de bevolking. Er moet een debat worden geopend over de vraag hoe in de toekomst omgegaan dient te worden met de derde en de vierde leeftijdsfase. Deze differentiatie houdt geen verband met de biologische leeftijd maar veeleer met de mate waarin oudere mensen al dan niet voor zichzelf kunnen zorgen. Men moet namelijk een onderscheid maken tussen enerzijds ouderen in de derde leeftijdsfase, die nog volop in het leven staan en er recht op hebben niet gemarginaliseerd te worden in het sociale, culturele, politieke en economische leven - deze burgers zijn een bron van rijkdom voor onze samenleving en niet alleen een probleem - en anderzijds ouderen in de vierde leeftijdsfase, die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen maar wel recht hebben op een waardig leven, op een leven waarin hun individuele waardigheid volledig wordt geëerbiedigd. Daarom hoop ik, mijnheer de Voorzitter, dat het Parlement zijn volledige steun zal geven aan de resolutie die vandaag in stemming zal worden gebracht.

Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dank u voor uw bijdrage. Misschien is dit eigenlijk niet het beste moment voor deze discussie. Het zou namelijk beter geweest zijn als wij een resolutie hadden aangenomen vóór de bijeenkomst over vergrijzing die op dit ogenblik onder regie van de VN plaatsvindt, zodat wij die hadden kunnen beïnvloeden, of dat wij dat achteraf hadden gedaan, nadat wij hadden kunnen beoordelen wat voor resultaten men daar bereikt had. Maar het is positief dat het Europees Parlement zo eensgezind is in zijn visie op het verschijnsel vergrijzing.
Te vaak zien wij de vergrijzing als een probleem. Ik kan het onmogelijk als een probleem zien dat wij langer leven en dat wij steeds vaker tot op hoge leeftijd gezond blijven. Dat is juist iets zeer positiefs, iets waarvan de samenleving kan profiteren. In de lidstaten van de EU maken wij echter nauwelijks gebruik van de competentie die bij het oudere deel van de bevolking aanwezig is, speciaal wat het arbeidsproces betreft.
In de meeste lidstaten ligt de formele pensioenleeftijd op ongeveer 65 jaar. De werkelijke pensioenleeftijd ligt veel en veel lager. Dat mensen eerder ophouden met werken, heeft verschillende oorzaken. Onder andere is het een gevolg van discriminatie van ouderen. Aan de noodzakelijke bestrijding van dit veel voorkomende verschijnsel hebben wij al een en ander gedaan. Een andere oorzaak is gelgen in de slechte arbeidsomstandigheden, waardoor mensen vóór het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd zijn versleten. En een laatste maar daarom niet minder belangrijke oorzaak is dat ouderen in onze kennismaatschappij, waarin de ontwikkeling van competentie en levenslang leren steeds belangrijker worden, daar niet dezelfde gelegenheid toe krijgen als jongeren. Als zij die wel kregen, zou men ook veel en veel meer gebruik kunnen maken van hun competentie.
Het is van belang dat wij het Europese sociale model handhaven, dat wil zeggen een socialezekerheidsstelsel met een goed ontwikkelde gezondheids- en ziekenzorg. Dat is van wezenlijk belang, vooral voor de alleroudsten, omdat de behoefte aan verpleging en hulp sterk toeneemt als men een hoge leeftijd bereikt. In de toekomst zal die behoefte nog groter worden doordat vrouwen, die vroeger een groot deel van deze zorg op zich namen, nu de arbeidsmarkt hebben betreden en dat in steeds ruimere mate zullen doen. Dat betekent dat nog grotere maatschappelijke inspanningen nodig zullen zijn om te zorgen voor voldoende voorzieningen om ouderen een waardige verzorging te geven wanneer zij heel oud worden en er het meest behoefte aan hebben.
Wij moeten deze problematiek ook vanuit een wereldomvattend perspectief bekijken, zoals de Commissie heeft gedaan. Het is van belang dat wij de ontwikkeling buiten onze grenzen volgen en een strategie proberen te ontwikkelen voor de levensomstandigheden van ouderen in de hele wereld.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, er is opgemerkt dat de aanpak van discriminatie van ouderen, met name op de arbeidsmarkt en in de gezondheidszorg, een van de belangrijkste punten is als het gaat om de vergrijzing. Naar onze mening zijn er meer maatregelen nodig dan gedragscodes alleen. Bovendien leveren deze niet snel genoeg het gewenste resultaat op.
Zoals anderen hebben gezegd is ook de erkenning van de bijdrage die ouderen leveren aan de maatschappij en de economie belangrijk. Door zich op te werpen als oppas van hun kleinkinderen bieden sommige ouderen hun kinderen bijvoorbeeld de kans om te werken, en anderen doen nuttig werk als vrijwilliger. Sterker nog, in een aantal landen zou de bestuurlijke organisatie, in het bijzonder de volksvertegenwoordiging, hoogstwaarschijnlijk niet kunnen voortbestaan zonder de inzet van ouderen.
Het belangrijkste is - het is al gezegd - dat er een einde komt aan het idee dat ouderen een last vormen voor de samenleving en haar voorzieningen, een idee overigens dat leeft bij velen in dit Parlement. Wij moeten voortaan meer als een aanwinst worden beschouwd. Sterker nog, we zullen in de toekomst zelfs nog actiever bij het maatschappelijk leven betrokken moeten worden.
Er is internationale samenwerking nodig om te zorgen voor een duurzame toekomst, en we rekenen op de maatschappij en de overheid om verandering te brengen in de armoedige omstandigheden waarin velen leven.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de strategie die ten grondslag ligt aan de internationale actie van de wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties berust op de verplichting een samenleving te creëren waarin alle leeftijden aan hun trekken komen en daartoe de nodige politieke en financiële middelen ter beschikking te stellen. Het is derhalve van wezenlijk belang dat de Europese Unie en haar lidstaten deze verplichting nakomen. De thematiek van de vergrijzing moet in alle beleidsterreinen worden geïntegreerd en bij de opstelling van de sociale, economische en ontwikkelingsprogramma's moet rekening worden gehouden met oudere personen. Met name ouderen die het risico lopen om geïsoleerd te raken verdienen bijzondere aandacht. Verder moet het beginsel van actieve vergrijzing nader worden uitgewerkt, waarbij de deelname van ouderen aan het economische, sociale en culturele leven moet worden bevorderd. Dat kan op velerlei manieren gebeuren, zoals collaga Lambert ook al zei.
Ofschoon de vergrijzing in principe slechts op de lange termijn voor problemen zorgt, stelt zij de samenleving en de regeringen ook nu reeds voor een enorme uitdaging, aangezien zij verregaande gevolgen heeft voor het beleid inzake sociale zekerheid, werkgelegenheid, onderwijs, gezondheid, immigratie en gezin. Wij moeten de nodige maatregelen treffen om te waarborgen dat de inkomsten en mogelijkheden van oudere en gepensioneerde personen in overeenstemming blijven met het gemiddelde levensniveau van de samenleving
Het is inacceptabel dat het streven naar verlaging van de overheidsuitgaven en de druk om het Stabiliteitspact na te leven een negatief effect hebben op de levensomstandigheden van de oudere burgers. De recente beslissing van de Europese Raad van Barcelona om de pensioenleeftijd tussen nu en 2010 met vijf jaar te verhogen - hetgeen wij onaanvaardbaar achten - en de verklaringen van de huidige voorzitter van de Raad, premier Aznar, bij de opening van de tweede wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties over vergrijzing wijzen evenwel in die richting. De Spaanse premier heeft daar immers gepleit voor een ingrijpende wijziging van het pensioenstelsel, de arbeidstijd en de pensioenleeftijd.
Er moet dringend voortgang worden gemaakt met de ontwikkeling van geïntegreerde sociale beleidsmaatregelen; de solidariteit tussen generaties moet worden bevorderd; alle burgers moeten toegang krijgen tot de gezondheidszorg en dienstverlening van goede kwaliteit; en de vrije tijd van ouderen moet zinvol worden ingevuld. Wij hopen dat de Commissie in overleg met de verenigingen van gepensioneerden en de ouderen zelf een specifiek actieprogramma voor ouderen zal voorleggen waarin al deze aspecten geïntegreerd worden. Tezelfdertijd moet de Europese Unie alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de ontwikkelingslanden internationale steun ontvangen, zodat ook deze landen het probleem van de vergrijzing kunnen aanpakken en acties ten behoeve van vrouwen en aidsbestrijding ten uitvoer kunnen leggen.

Sartori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken en mijn steun betuigen aan de werkzaamheden die zijn verricht ten behoeve van een dermate belangrijk vraagstuk als de vergrijzing van de bevolking in onze landen, op ons continent. Mijns inziens moeten wij allen de ouderen als een bron van rijkdom voor de mensheid beschouwen. Hun wijsheid, hun kennis en de geschiedenis waarvan zij de levende vertolkers zijn, worden niet voldoende naar waarde geschat en benut. In onze landen, in Europa zijn de laatste jaren - terecht - talrijke oprechte pogingen gedaan om systemen op te zetten waarmee alle ouderen waardigheid kan worden gegarandeerd. Ongetwijfeld is op het ene gebied meer en op het andere gebied minder gedaan, maar mijns inziens is het de taak van Europa beleidsvormen uit te werken waarmee kan worden voorzien in minimale garanties en minimale aandacht voor het leven van ouderen. Dit minimum moet gelijk zijn voor alle landen van de Unie en als uitgangspunt dienen voor de toetredingslanden.
Het lijdt geen twijfel dat Europa's uitgangspunt het besef was dat arm zijn erg is, dat arm en ziek zijn erg en moeilijk is, en dat arm, ziek en oud zijn verschrikkelijk is.
Mijns inziens heeft men echter niet alles in het werk gesteld om ook een politiek en institutioneel standpunt uit te werken, om de ouderen zolang mogelijk op de arbeidsmarkt te houden en voor hen een geleidelijk afscheid uit de wereld van het werk mogelijk te maken. Dat is mijns inziens de grote uitdaging waarmee wij allen worden geconfronteerd. Wij moeten hierover goed nadenken, juist met het oog op een soepelere arbeidsmarkt waarop op intelligentere wijze gebruik wordt gemaakt van de beroepskennis en -vaardigheden van de betrokken personen.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, met onze ontwerpresolutie willen wij duidelijk maken dat de kwestie inzake de vergrijzing van de bevolking benaderd moet worden vanuit het oogpunt van een maatschappij voor alle leeftijden. Het is riskant deze kwestie slechts vanuit economisch oogpunt te benaderen en de waarde van burgers louter af te meten aan hun potentiële bijdrage aan de economie of het arbeidsleven. Zoals dit Parlement bekend is, is de maatschappij een breder begrip dan de economie, en dit gegeven moet ons uitgangspunt zijn.
De kwestie van inkomen voor ouderen is afhankelijk van de mate waarin we vasthouden aan het Europees sociaal model, op basis waarvan het werkende deel van de bevolking middels een belastingheffing bijdraagt aan het levensonderhoud van hen die op enig moment in hun leven niet meer in staat zijn deel te nemen aan het arbeidsproces, hetzij door ziekte, hetzij door ouderdom. Daarom is een efficiënt en effectief belasting- en socialezekerheidssyteem van essentieel belang. Boven alles hebben we echter een pensioenreserve nodig om de solidariteit tussen de huidige en de volgende generatie én de generatie daarna veilig te stellen. Het is van groot belang dat elke lidstaat deze weg inslaat.
Tevens wil ik de aandacht vestigen op een punt dat naar mijn mening een misvatting is van mevrouw Diamantopoulou. Aanwas van ons nageslacht zou de oplossing zijn voor de vergrijzing van de bevolking: wij zouden meer kinderen moeten krijgen. Dit is een schijnoplossing, om de eenvoudige reden dat die kinderen er niet zullen komen, zeker niet in het rijkere gedeelte van Europa. We moeten daarom serieus kijken naar de mogelijkheden die immigratie biedt. Ervoor zorgen dat ontwikkelingslanden over voldoende middelen beschikken om hun bevolking te voorzien van voedsel en zorg is niet genoeg. Uiteraard moeten we daar wel zorg voor dragen, maar een bepaalde groep zal altijd de behoefte houden om naar het rijkere gedeelte van Europa te trekken, hoe veelvuldig onze hulpacties ook plaatsvinden en hoe succesvol ze ook zijn. Ik bestrijd de gedachte dat we een 'Fort Europa' kunnen bouwen en de miljoenen mensen die naar Europa willen komen buiten de deur kunnen houden. Zij willen een bijdrage leveren aan Europa, en we zouden er allen van kunnen profiteren, zowel in economisch als in cultureel opzicht.

Mantovani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, de door het Spaans voorzitterschap georganiseerde wereldconferentie over de vergrijzing, die twintig jaar na de eerste conferentie over hetzelfde thema plaatsvindt, is ongetwijfeld een unieke gelegenheid voor niet alleen de ontwikkelde landen maar de gehele wereldbevolking om de aandacht toe te spitsen op het zeer belangrijke en uiterst actuele vraagstuk van de vergrijzing van de bevolking. De vergrijzing is het gevolg van de nieuwe demografische context en de toegenomen gemiddelde levensverwachting, die onder meer te danken is aan de medische vooruitgang.
Ik hoop dat bij de studie en de aanpak van de gevolgen op sociaal, economisch en volksgezondheidsgebied, gevolgen die samenhangen met de toename van de gemiddelde levensverwachting en de vergrijzing van de bevolking, de klemtoon zal worden gelegd op niet alleen de rol die ouderen moeten kunnen vervullen in de moderne samenleving, maar ook het recht bijvoorbeeld van elke oudere persoon die niet meer autonoom functioneert om te kunnen blijven genieten van een zekere levenskwaliteit. De lidstaten van de Europese Unie moeten opnieuw duidelijk maken dat ze belang hechten aan de bevordering van een actieve deelname van ouderen aan het sociale en culturele leven. Op die manier zou men namelijk een belangrijk doel kunnen bereiken voor onze samenleving. Wij mogen ouderen niet alleen beschouwen als potentiële dienstontvangers maar moeten hen ook zien als personen die nuttig zijn voor de gehele samenleving.
Ik ben voor het nieuwe communautaire programma dat de Europese Commissie in het tweede semester van dit jaar van stapel wil laten lopen, zeer zeker omdat de Commissie tot nu toe eigenlijk niet veel bijzonders heeft gedaan. Met dit programma wil zij een oplossing bieden voor een situatie die zijzelf, wat de handhaving van de levenskwaliteit van ouderen betreft, als zorgwekkend omschrijft.
Kortom, als men het hoofd wil bieden aan de vergrijzing, moet men een sterke en gecoördineerde actie op Europees niveau ontplooien. Wij worden geconfronteerd met een uitdaging maar tegelijkertijd met een noodsituatie, die een hypotheek legt op de toekomst van alle Europese landen, en met name mijn land, Italië, waar Genua de stad is met het hoogste percentage oude mensen van de gehele Unie.

Martínez Martínez (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zaterdag jongsleden heb ik in Madrid deelgenomen aan een van de vele rondetafelconferenties die in het kader van het forum van de NGO's waren georganiseerd in de marge van de tweede wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties over de vergrijzing.
Daarin kwam naar voren dat de vergrijzing zowel voor het Noorden als het Zuiden een probleem is. Dat heeft te maken met de groeiende kloof en ongelijkheid tussen de ontwikkelde en de onderontwikkelde landen. Het meest opvallende in dit verband is misschien wel het feit dat onder ouderen onafhankelijk van de regio drie specifieke behoeften bestaan.
Ten eerste hebben ouderen steeds duurdere gezondheidszorg nodig. Ten tweede hebben ouderen een bepaald niveau van sociale zekerheid nodig om onafhankelijk te blijven als ze op grond van hun leeftijd stoppen met werken. Ten derde moet de samenleving ouderen respecteren en waarderen. Dat heeft niet alleen te maken met de prestaties die zij geleverd hebben, maar ook met de rol die zij binnen onze samenleving kunnen vervullen.
Mensen worden steeds ouder en daarom moet er aan deze drie behoeften worden voldaan, zodat ze een waardig leven kunnen leiden als ze ouder zijn. In het algemeen wordt er binnen de EU-lidstaten in grote lijnen aan de eerste twee behoeften voldaan, namelijk de gezondheidszorg en de sociale zekerheid. Daar valt wel nog het een en ander te verbeteren, en wij moeten voorkomen dat deze twee elementen in gevaar komen. Er is daarentegen weinig tot niets bereikt met betrekking tot de derde behoefte, de erkenning van de rol en de verantwoordelijkheid van ouderen in onze samenleving.
De situatie in de ontwikkelingslanden is nog veel slechter. Daar wordt aan geen enkele behoefte voldaan, behalve misschien op het gebied van respect en verantwoordelijkheid voor ouderen. Dat is alvast een klein lichtpuntje.
De demografische situatie verandert dagelijks onder invloed van de migratiestromen en daar komen deze problemen nu nog bij. De tweede wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties over vergrijzing houdt zich hier derhalve mee bezig. Er is een nieuwe strategie opgesteld die voor de Europese Unie een grote steun moet zijn. Het Parlement moet eveneens een grote steun zijn door vandaag het uitstekende voorstel van de heer Podestà goed te keuren. Dat moeten wij doen in het belang van onze toekomst en een wereld die in de toekomst meer solidair en beter voor de ouderen moet zijn.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de conferentie over de vergrijzing van de bevolking is ongetwijfeld erg belangrijk. Naar verwachting zal deze richtsnoeren opleveren voor het te volgen beleid, voor het beleid waarmee de rechten van de ouderen, hun levenskwaliteit en vooral de bestrijding van discriminatie kunnen worden gegarandeerd. Zoals commissaris Diamantopoulou maandag in Madrid heeft gezegd, ontstaat dankzij het feit dat de mensen langer en langer gezond blijven leven de mogelijkheid van een nieuw levensmodel, van een nieuwe samenleving waarin op positieve wijze gebruik wordt gemaakt van de vorderingen op technologisch en wetenschappelijk gebied.
Dat is nu echter nog niet het geval. Integendeel, allerlei onheilvoorspellers bazuinen dagelijks hun duistere profetieën rond en spreken over de planeet die bezwijkt onder het gewicht van 6 miljard mensen, over de natuurlijke hulpbronnen die uitgeput raken, over het natuurlijk milieu dat vernietigd wordt, over de bevolking in arme landen die almaar groeit en die in de ontwikkelde landen, die steeds verder afneemt en steeds ouder wordt, en over onze pensioensystemen die in duigen vallen.
De oplossing die de aanhangers van de Malthusiaanse theorie daarvoor hebben, is vermindering van de geboortecijfers in de landen van de derde wereld en verhoging van onze eigen geboortecijfers. Dat is de moraal van de ontwikkelde landen. Ik ben van mening dat de onevenwichtige verdeling van de bevolking en het demografisch vraagstuk rechtstreeks verband houden met de gebrekkige economische ontwikkeling en de ongelijke verdeling van de rijkdom van deze planeet, met vraagstukken zoals sociale rechtvaardigheid, onderwijs, gelijkheid van vrouw en man, mensenrechten en ontwikkelingsmodellen. De toekomst van de planeet wordt absoluut niet bedreigd door de hongerige kinderen van de derde wereld, en evenmin door de vergrijzende bevolking, maar door de modellen van de consumptiemaatschappij en de levenswijze van het ontwikkelde derde deel van de wereldbevolking. Daar moeten wij wat aan doen met ons nieuwe demografisch beleid.
In afwachting evenwel van dit geïntegreerd beleid voor duurzame ontwikkeling, waarvan ook de commissaris gewag heeft gemaakt, doen wij er goed aan de raad te volgen van degenen die voorstellen het restrictief immigratiebeleid overboord te gooien en volledige sociale en politieke rechten toe te kennen aan immigranten. De bevolking en het potentieel aan arbeidskrachten in Zweden en Duitsland zouden veel geringer zijn geweest als deze twee landen geen integratiebeleid hadden gevoerd voor immigranten en vrouwen geen volledige arbeidsrechten hadden toegekend. De versterking van deze twee beleidsvormen kan een voorlopig oplossing, een oplossing op korte termijn bieden. Op lange termijn evenwel moet de oplossing gezocht worden in een ander, billijk systeem van economische en sociale ontwikkeling.

De Voorzitter.
Tot slot deel ik u mee dat ik overeenkomstig artikel 37 van het Reglement vijf ontwerpresoluties ontvangen heb

De Voorzitter.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Vereenvoudigde procedure: 
Voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van bepaalde specifieke beperkende maatregelen tegen sommige personen en entiteiten die banden hebben met Usama bin Laden, het Al-Qaida-netwerk en de Taliban, en tot intrekking van verordening (EG) nr. 467/2001 van de Raad tot instelling van een verbod op de uitvoer van bepaalde goederen en diensten naar Afghanistan, tot versterking van het verbod op vluchten en verlenging van de bevriezing van tegoeden en andere financiële middelen ten aanzien van de Taliban van Afghanistan (COM(2002) 117 - C5-0132/2002 - 2002/0059(CNS)) (Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken) 
Vóór de stemming
Reding
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot het eerste verzoek van de Raad om een advies van het Parlement inzake de bevriezing van tegoeden door de VN-Veiligheidsraad wil ik het volgende meedelen. De Commissie zal de door het Parlement voorgestelde amendementen aandachtig bestuderen en zich ervoor inzetten dat deze door de Raad worden goedgekeurd, voorzover het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Handvest der Verenigde Naties en de urgentie van de zaak dit toelaten.
Voorts staat de Commissie eveneens open voor discussie met het Parlement over het spanningsveld dat onvermijdelijk zal ontstaan tussen de aanhoudende inspanningen om een einde te maken aan de financiering van het terrorisme enerzijds en de eerbiediging van openbare vrijheden en mensenrechten anderzijds.

Ayuso González (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts het woord gevraagd vanwege mijn verzoek het wetgevingsvoorstel naar de Commissie terug te verwijzen zoals het unaniem door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is goedgekeurd. Wij zijn het wel met dit voorstel eens, maar de synthetische alcohol is er niet in opgenomen. De Commissie juridische zaken en interne markt heeft geen rechtsgrond kunnen vinden op basis waarvan synthetische alcohol er alsnog in opgenomen zou kunnen worden. Daarom verzoek ik u tegen het wetgevingsvoorstel te stemmen en het naar de Commissie terug te verwijzen.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie stemt in dit stadium niet in met de verwerping door het Parlement van het voorstel en met het verzoek aan de Commissie het in te trekken. Indien het Parlement vóór dit standpunt zou stemmen, hetgeen de Commissie zou betreuren, zou mijn collega, de heer Fischler, zich op de situatie moeten beraden en met zijn collega's moeten overleggen over de te volgen koers. Commissaris Fischler gaat dit probleem echter, meen ik, bespreken met de parlementaire commissie.

De Voorzitter.
Dank u wel, mevrouw de commissaris. In dat geval wordt de kwestie terugverwezen naar de commissie.

Verslag (A5-0087/2002) van de heer Esteve, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europees Parlement ter voorbereiding van de bijeenkomst van Europees-mediterrane ministers van Buitenlandse Zaken, Valencia, 22-23 april 2002 (SEC(2002) 159 - C5-0128/2002 - 2002/2057(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0076/2002) van de heer Graça Moura, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie betreffende de EU-strategie ten aanzien van China: tenuitvoerlegging van de mededeling van 1998 en toekomstige stappen voor een doeltreffender EU-beleid (COM(2001) 265 - C5-0098/2001 - 2001/2045(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0071/2002) van de heer Fatuzzo, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie over ondersteuning van de nationale strategieën ten behoeve van veilige en betaalbare pensioenen door middel van een geïntegreerde benadering (COM(2001) 362 - C5-0012/2002 - 2002/2017(COS))

Fatuzzo (PPE-DE)
Ik wil een mondeling amendement indienen op amendement 16 van de leden Pronk en Lulling, dat als volgt luidt: 'Is van mening dat de lidstaten de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen en een pensioen moeten garanderen dat onverschillig welke gepensioneerde in staat stelt een waardig en onafhankelijk leven te leiden en deel te nemen aan het sociaal en cultureel leven?. Als mondeling amendement wil ik hieraan de woorden toevoegen: 'met steun van de Europese Unie en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel?.

Fatuzzo (PPE-DE)
In de laatste zin van het door de leden Pronk en Lulling ingediend amendement 12 staat: 'nodigt met name de lidstaten uit een goed functionerend pensioenstelsel te handhaven?. Met mijn mondeling amendement wil ik het woord 'verplicht? inlassen voor 'pensioenstelsel?. De laatste twee regels luiden dan als volgt: 'nodigt met name de lidstaten uit een goed functionerend verplicht pensioenstelsel te handhaven?.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman en Stenmarck (PPE-DE)
Bestrijding van terrorisme dient altijd gebaseerd te zijn op rechtszekerheid. Wij steunen elke verbetering in die richting. Het recht van burgers om een zaak voor de rechter te brengen moet worden verbeterd. Dat recht moet ook gelden voor mensenrechtenkwesties. Uit ons stemgedrag blijkt dat wij het terrorisme willen bestrijden maar de rechtszekerheid niet willen aantasten. Die rechtszekerheid zou naar onze mening juist moeten worden uitgebreid en vanuit nationaal en Europees perspectief nog eens goed moeten worden bekeken.

Crowley (UEN)
Ik sta achter de voorgestelde procedures voor de herziening, waar dit gerechtvaardigd is, van de door het Sanctiecomité van de Verenigde Naties opgestelde sanctielijst, zoals in amendement 2 wordt bepleit. Het is een uitgebreide lijst en wij nemen maar aan dat hij in orde is.
Ik had er graag meer zekerheid over gehad hoe de voorgestelde rol van het Hof van Justitie zich verhoudt tot de rol van de gerechtshoven in de lidstaten.
Het is mij niet geheel duidelijk wat de implicaties zijn van amendement 9, dat betrekking heeft op de Commissievoorstellen over het doorgeven van door de Commissie ontvangen informatie aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten. Het is onduidelijk hoe deze informatie vervolgens 'overeenkomstig de geldende procedures? ter beschikking wordt gesteld aan het Parlement en zijn 'bevoegde commissie?.
De voorgestelde amendementen op de tekst van de Commissie aangaande de eerbiediging van de mensenrechten en de erkenning van humanitaire gronden hebben mijn nadrukkelijk steun.
Ik heb niet deelgenomen aan de stemming, aangezien ik dit een zeer ernstige kwestie vind. Alles wat te maken heeft met het aanpakken van terrorisme is belangrijk. Het blokkeren van de toevoer van kapitaal naar terroristische organisaties en hun bondgenoten is een van de belangrijkste middelen die ons ter beschikking staan bij het oprollen van de Al-Qaida-netwerken. Ik had graag meer tijd gehad om dit aspect van het voorstel te bestuderen en deze maatregelen zo nodig zelfs nog verder aan te scherpen.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Di Lello Finuoli (GUE/NGL)
Niettegenstaande onze onvoorwaardelijke steun aan de strijd tegen alle terroristen hebben wij voor de amendementen gestemd die wij samen met andere fracties hebben ingediend. Daarmee wordt de mogelijkheid geboden - via een procedure bij het Europese Hof van Justitie - de Europese burgers rechtsbescherming te garanderen. Er zijn reeds Europese burgers opgenomen op de aan de verordening gehechte lijst, ofschoon er geen enkel bewijs is dat zij banden hebben met terroristische bewegingen of betrokken zij bij terreurdaden.
Wij hebben evenwel tegen de verordening gestemd, zowel om procedurele redenen - het is de vierde keer dat via de urgentieprocedure wordt gestemd over terrorisme, zonder verslag en zonder debat - als om inhoudelijke redenen, aangezien gestemd wordt over een lijst met door de VN aan de CIA verschafte namen, zonder enig bewijs of toegang tot eventuele bewijzen.
De procedures volgens welke de lijst van personen, groepen of entiteiten wordt opgesteld vormen een duidelijke schending van de voorschriften inzake het recht op verdediging van de EU-burgers, waarvan niet mag worden afgeweken en die ook in het recente Handvest van de grondrechten zijn opgenomen. De financiële middelen en activiteiten van deze personen en groepen worden beperkt zonder enige mogelijkheid van democratische en/of justitiële controle van de bewijzen die ten grondslag liggen aan de opname op de genoemde lijst.
Daarom zou het wenselijk zijn dat de Raad op zijn minst rekening houdt met de amendementen van het Parlement en de noodzakelijke wijzigingen aanbrengt in de ontwerpverordening.

Eriksson, Frahm, Schmid, Herman, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL)
Opnieuw is het Europees Parlement verzocht de urgentieprocedure toe te passen in verband met de strijd tegen het internationaal terrorisme.
De procedure die op het verzoek van de Raad volgde, is onacceptabel. De cruciale vragen over het schrappen en toevoegen van namen op de lijst van personen of groeperingen die verdacht worden van terroristische activiteiten zijn immers nog niet beantwoord. Hierdoor bepaalt alleen het VN-Sanctiecomité de te volgen procedure.
Bovendien wordt in de EU-verordening voortdurend verwezen naar de resolutie van de VN-Veiligheidsraad aangaande het VN-Sanctiecomité, zonder dat de rol van de EU-lidstaten en het Europese Hof van Justitie duidelijk wordt omschreven.
Wij onderschrijven de amendementen van de fracties van het Parlement waarmee getracht is de reikwijdte en de inhoud van de verordening te verbreden. Toch hebben wij tegen de verordening als zodanig gestemd, vanwege de gekozen procedure en het ontbreken van iedere mogelijkheid de inhoud of de procedures voor het opstellen van de lijst te wijzigen.

Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) De Commissie klopt eens te meer aan bij het Europees Parlement - de vierde maal om precies te zijn - met het verzoek om in het kader van de internationale terrorismebestrijding restrictieve maatregelen aan te nemen ten aanzien van bepaalde personen en instanties zonder dat hierover vooraf een debat is gevoerd in de plenaire vergadering of de bevoegde commissie. Wij verwerpen deze methode. Dat is een van de redenen waarom wij hebben tegengestemd.
Ik benadruk nogmaals dat wij de in de VS gepleegde terreurdaden met klem veroordelen en de noodzaak inzien van tegenacties die berusten op internationale samenwerking in het kader van de VN, uiteraard met inachtneming van het VN-Handvest. Wij kunnen er evenwel niet mee akkoord gaan dat aan het Europees Parlement een lijst van organisaties en personen ter goedkeuring wordt voorgelegd zonder dat de nodige bewijzen worden aangedragen. Dat is de tweede reden waarom wij hebben tegengestemd.
Anderzijds zijn wij van oordeel dat de noodzakelijke strijd tegen het terrorisme niet als voorwendsel mag dienen om de soevereiniteit van de lidstaten van de Europese Unie te ondermijnen.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij hebben ons van stemming onthouden bij de eindstemming over het Commissievoorstel inzake bevriezing van tegoeden van personen die van terrorisme worden verdacht. Daarentegen hebben wij ons geschaard achter de amendementen, die alle bijdragen tot verbetering van de verordening.
De strijd tegen het terrorisme is van wezenlijk belang en heeft onze steun. Bevriezing van tegoeden van personen die worden verdacht van terrorisme of van medewerking daaraan, is een belangrijk instrument in deze wereldomvattende strijd. Wij kunnen echter niet akkoord gaan met een procedure waarin de Veiligheidsraad en de Sanctiecommissie van de Verenigde Staten besluiten nemen over sancties tegen individuele personen, zonder dat deze op de hoogte worden gesteld van tegen hen ingebrachte bewijzen of zonder dat zij hun zaak voor de rechter kunnen brengen. Op die manier dreigt de rechtszekerheid te worden uitgeschakeld.
Alle verdachte personen op de lijst van de Verenigde Naties moeten onmiddellijk op de hoogte worden gebracht van bewijzen en formele aanklachten. Zij moeten de mogelijkheid krijgen om hun zaak door de rechter te laten beoordelen. Er moeten heldere en duidelijke criteria worden vastgelegd voor het opnemen en schrappen van namen op de lijst. De EU-landen in de Veiligheidsraad - Groot-Brittannië, Frankrijk en Ierland - dragen een grote verantwoordelijkheid voor de handhaving van de rechtszekerheid en moeten eisen dat er geen compromissen worden gesloten waarbij de mensenrechten het onderspit delven. Het Spaanse voorzitterschap moet zich in de Verenigde Naties en tegenover de Verenigde Staten krachtig opstellen om ervoor te zorgen dat de mensenrechten worden gerespecteerd.

Sacrédeus en Wijkman (PPE-DE)
Wij hebben bij de stemming van vandaag onze steun verleend aan een nieuwe verordening van de Raad inzake internationaal terrorisme, met belangrijke, door het Parlement aangenomen amendementen, die de rechtszekerheid vergroten en de eerbiediging van fundamentele mensenrechten bevorderen.
Wij zijn zeer ongelukkig met de onrechtmatige situatie die is ontstaan voor de drie Zweden op de door de VN-Sanctiecommissie opgestelde lijst van verdachte terroristen. Juridisch houdbare bewijzen tegen hen ontbreken duidelijk; het gaat om niet meer dan een 'preventieve? maatregel. Het gerechtelijk proces ter ondersteuning van deze Zweden moet daarom worden voortgezet. Het verheugt ons dat er in de amendementen op de verordening uitdrukkelijk op wordt gewezen dat 'het Hof van Justitie [...] bevoegd [is] voor zaken die door personen op de lijst [van verdachte terroristen] bij het Hof aanhangig worden gemaakt?. In de ontwerpverordening staat ook dat 'in de Gemeenschap een procedure voor de wijziging van deze lijsten [dient] te worden vastgesteld?.
Ons land is volkenrechtelijk gebonden door de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, waarop de verordening van de Raad gebaseerd is, en het dient dat beginsel te respecteren, ook indien een besluit in ons nadeel is. Het doel van de resoluties, de bestrijding van terrorisme, is zowel legitiem als belangrijk, maar dat geldt ook voor een wijziging van de toepassing ervan. De verordening van de Raad is een stap in de juiste richting, maar de rechtszekerheid en de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten vereisen dat wij ons nog intensiever blijven inzetten om de huidige sanctieregels te wijzigen.

Theorin (PSE)
Fundamentele vrijheden en rechten mogen nooit ter discussie worden gesteld. In de strijd tegen het terrorisme is dit van speciaal belang. Terrorisme kan niet worden bestreden door de democratie en de mensenrechten in te perken. Volgens het Handvest van de Verenigde Naties zijn alle lidstaten gebonden door besluiten van de VN-Veiligheidsraad. Deze besluiten zijn bindend, maar kunnen nooit absoluut zijn. Er moet een manoeuvreerruimte zijn.
De aanpak van de Sanctiecommissie, die zonder enige reserve de door de Verenigde Staten opgestelde lijst van verdachte terroristen overneemt, is onaanvaardbaar. Dat deze niet gepubliceerde lijst wordt goedgekeurd door de Sanctiecommissie als niemand binnen 48 uur protesteert, leidt ertoe dat er niet-onderbouwde besluiten worden genomen. Fundamentele vrijheden en rechten worden opzij gezet door een niet-gerechtelijke instantie wanneer de betrokken personen niet te horen krijgen waarvoor ze worden aangeklaagd en evenmin de gelegenheid hebben om tegen besluiten in beroep te gaan.
De amendementen van het Parlement zijn van essentieel belang om de rechtszekerheid van de EU-burgers te garanderen. Ik kan de verordening van de Raad dan ook alleen in een in die zin gewijzigde vorm aanvaarden.

Turco (NI)
De radicale afgevaardigden hebben tegen dit document gestemd omdat wij tegen terrorisme, noodbeleid en noodmaatregelen zijn en voor de verdediging van de democratie en de rechtsstaat en voor de waardigheid van het Parlement en de Europese afgevaardigden.
Wij hebben tegen gestemd omdat het Europees Parlement voor de vierde keer via een zogeheten 'buitengewone? procedure moet stemmen over een gebrekkig document met maatregelen tegen terrorisme. Het is bovendien de tweede keer dat wij zonder debat en zonder verslag een besluit moeten nemen over de bevriezing van goederen van personen en vennootschappen vanwege niet nader genoemde terroristische activiteiten.
Wij hebben tegen gestemd omdat er geen enkele twijfel meer over bestaat dat sedert 11 september een praktijk is ontstaan op grond waarvan elke situatie een noodsituatie is en te pas en te onpas, zonder enige motivatie, de urgentieprocedure wordt toegepast.
Wij hebben tegen gestemd omdat wij tegen een maatregel zijn die in feite behoort tot het terrein van de gerechtelijke politie en volgens een normale procedure besproken en in stemming gebracht had kunnen worden.
Wij hebben tegen gestemd in de hoop dat het voltallige Parlement een initiatief neemt tegen noodprocedures en noodmaatregelen waarmee de fundamentele beginselen van de democratie en de rechtsstaat worden aangetast. Dat is namelijk precies ook het doel van de terroristen.

Caudron (PSE)
. (FR) Allereerst wil ik graag mijn erkentelijkheid uitspreken voor het werk van mijn collega mevrouw Elisa Damião met betrekking tot dit uiterst belangrijke dossier.
Iedereen herinnert zich nog de lange debatten die in de jaren tachtig zijn gevoerd waarbij de partijen geen duimbreed van hun standpunt wensten af te wijken. Sommigen betoogden dat de aanwijzingen voor de gevaren van asbest weerlegbaar waren, terwijl degenen die eraan waren blootgesteld terecht toepassing wensten van wat wij tegenwoordig het voorzorgsbeginsel noemen. Uiteindelijk hebben wij op basis van verscheidene studies moeten vaststellen dat asbest een bijzonder gevaarlijk middel is dat ernstige ziekten kan veroorzaken. Intussen hebben veel te veel mensen aan risico's blootgestaan, risico's die hun uitwerking op korte of lange termijn niet zullen missen. Bepaalde ziekten kennen namelijk een lange incubatietijd tussen het moment dat de vezel zich in het lichaam nestelt en de biologische degeneratie die als gevolg daarvan optreedt.
Tegenwoordig hebben de meeste lidstaten de handel in en het gebruik van producten die asbest bevatten verboden. In bepaalde sectoren bestaat echter nog steeds gevaar. Ik denk hierbij met name aan de werkzaamheden die verband houden met het verwijderen van asbest en aan onderhoudswerkzaamheden in gebouwen waarin zich asbest bevindt.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Darras (PSE)
. (FR) Allereerst wil ik niet alleen dank zeggen aan onze rapporteur binnen de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, mevrouw Elisa Maria Damião, maar ook aan deze commissie in haar geheel, voor het werk dat zij ons heeft voorgelegd.
Iedereen kent intussen het grote risico op ernstige ziekten dat personen lopen die worden blootgesteld aan asbest, zeker tijdens de productie ervan, maar ook bij de noodzakelijke bewerkingen om het te verwijderen.
Richtlijn 83/477/EEG, die is bedoeld om werknemers te beschermen tegen de risico's als gevolg van blootstelling aan asbest tijdens het werk, moet dan ook hoognodig worden aangescherpt. Tegen die achtergrond heeft de Commissie van werkgelegenheid en sociale zaken gewerkt aan het voorstel van de Commissie. In dit verslag wordt dan ook verzocht om verlaging van de grenzen die gelden voor de blootstelling aan asbest bij bepaalde activiteiten, te weten op het gebied van sloop, onderhoud en herstel, evenals voor specialistische werkzaamheden van elektriciens en loodgieters.
In dit verslag wordt onderstreept dat de lidstaten dienen te voorzien in afschrikkende sancties ingeval men zich niet houdt aan de wetgeving inzake asbestverwijdering.
Ten slotte voorziet dit verslag in scholing voor werknemers die worden blootgesteld aan asbest. Dat is een wezenlijke stap die zorgt voor een efficiënte pijler onder het beleid inzake de veiligheid en de gezondheid op het werk.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Met dit - overigens weinig ambitieuze - voorstel voor een richtlijn beoogt de Commissie de volgende doelstellingen: heroriëntatie van de maatregelen voor de bescherming van personen die hoge risico's lopen, herziening van de blootstellingsniveaus en van de methode voor de evaluatie van de asbestvezelconcentratie in de lucht, tenuitvoerlegging van preventieve maatregelen en beperking van de blootstelling tot een minimum, en opname in de evaluatie van de risico's die verbonden zijn aan werkzaamheden waarbij blootstelling aan asbest onvermijdelijk of bijkomstig is. Dankzij de inspanningen van de bevoegde parlementaire commissie en de plenaire vergadering is het verslag beter geworden. Rapporteur Elisa Damião en het plenum hebben met name de volgende voorstellen aanvaard:
er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de naleving van de arbeidswetgeving, die in deze sector van essentieel belang is, met name ten aanzien van de bestrijding van onzeker werk en de naleving van de voorschriften inzake gezondheid en veiligheid op het werk;
de lidstaten moeten bijzondere aandacht besteden aan de rechten van de werknemers en met name aan hun recht op gezondheid na de sluiting van mijnen of productie-eenheden;
alle uitzonderingen moeten worden geschrapt, tenzij bewezen is dat de desbetreffende situaties voor de werknemers geen risico's inhouden.
Wij hopen dat de Commissie en de Raad de voorstellen van het Europees Parlement zullen overnemen.

Titley (PSE)
Ik sta volledig achter de maatregelen ter verbetering van de bescherming van werknemers tegen de gezondheidsrisico's van blootstelling aan asbest. Aangezien het aantal personen dat schade ondervindt van asbest naar verwachting tegen 2020 aanzienlijk zal zijn gestegen, moet de wetgeving zodanig worden aangepast dat de toegestane blootstellingsniveaus verder worden verlaagd. Het is van essentieel belang dat de EU sancties instelt tegen onverantwoordelijke werkgevers om aldus te laten zien dat zij niet-naleving van deze wetgeving hoog opneemt. Ik onderschrijf eveneens het voorstel EU-fondsen beschikbaar te stellen voor voorlichting en opleiding met betrekking tot de aan asbest gerelateerde gezondheidsrisico's. Kern van de zaak is dat dit verslag leidt tot een meer doordachte, preventieve - in plaats van op genezing gerichte - benadering van asbestvergiftiging. Het zou aldus kunnen resulteren in veel lagere aantallen werknemers wier gezondheid is aangetast.

Görlach (PSE)
. (DE) Ik heb voor het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en daarmee tegen het onderhavige Commissievoorstel gestemd, omdat dat voorstel veel verder gaat dan wat op de Landbouwraad in juli 2000 is bepaald.
In plaats van een eenvoudige, bescheiden kaderregeling in te dienen voor de bewaking van de alcoholmarkt in de EU en van de handelsstromen heeft de Commissie een voorstel gedaan dat de vorming van een nieuwe gemeenschappelijke marktordening behelst. Als die in werking zou treden, zouden goed functionerende nationale regelingen die belangrijke doelstellingen in zich bergen op het gebied van landbouw en sociaal beleid moeten worden afgeschaft, omdat zij niet verenigbaar zouden zijn met de concurrentievoorschriften in het EG-Verdrag. Dat zou slecht zijn voor bijvoorbeeld het onderhoud van het cultuurlandschap, het behoud van eigen boomgaarden en de steun aan kleine landbouwdestillateurs, en dat terwijl het Europese Hof van Justitie heeft bepaald dat die regelingen wel verenigbaar zijn met het EG-Verdrag en de geldende regels van de interne markt.
In een tijd waarin niet meer gesproken wordt over marktordeningen maar over het scheppen van een multifunctioneel initiatief voor de toekomst via een hervorming van het gemeenschappelijk Europees landbouwbeleid, en gezien het feit dat een evaluatie van Agenda 2000 voor de deur staat, dienen wij geen nieuwe GMO tot stand te brengen. Ik verzoek de Commissie daarom haar voorstel voor de invoering van een GMO voor landbouwalcohol in te trekken en een nieuw voorstel in te dienen waarin strikt de hand wordt gehouden aan het Raadsmandaat van juli 2000.

Lulling (PPE-DE)
. (DE) Van tijd tot tijd kan de Europese Commissie het domweg niet laten ons met volstrekt overbodige, ongewenste en contraproductieve voorstellen op te zadelen. Het voorstel voor een verordening houdende een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten is een toonbeeld van misplaatste regelwoede.
Onze Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft daarom eenstemmig het enige juiste besluit genomen door het voorstel te verwerpen en de Commissie op te roepen dit in te trekken. Ik zal de Commissie niet oproepen een nieuw voorstel in te dienen, want daaraan bestaat in deze sector geen enkele behoefte, al is het wel zo dat op grond van de hoge mate van vervangbaarheid bij alcohol uit landbouwproducten en synthetische alcohol gemeenschappelijke voorschriften gerechtvaardigd zouden zijn. Mogelijkheden in dit opzicht, die ook door onze rapporteur zijn aangestipt, blijken echter niet benut te kunnen worden, omdat een synthetisch product, zoals onze slimme juristen hebben bevestigd, niet binnen de reikwijdte kan vallen van een gemeenschappelijke marktordening voor een landbouwproduct. En het heeft geen zin om alleen de markt voor alcohol uit landbouwproducten te reguleren, want de vraag in de Gemeenschap naar alcohol uit landbouwproducten en naar synthetische alcohol is precies even groot.
Verder moet gezegd worden dat de krachten van de markt inmiddels gezorgd hebben voor evenwicht, en ik zie dan ook niet in waarom er van bovenaf van alles moet worden opgelegd aan een markt die zichzelf inmiddels optimaal gereguleerd heeft.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij staan kritisch tegenover het verslag-Ayuso González over een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten. Naar onze mening is dit verslag kenmerkend voor een achterhaald landbouwbeleid, dat niet beantwoordt aan de omstandigheden en behoeften van de moderne wereld. Daarentegen zou het Commissievoorstel inzake een ordening van de markt zonder interventiemaatregelen een stap in de juiste richting zijn. In dit verband, en met het oog op de aanstaande algemene herziening van het landbouwbeleid van de EU, hebben wij besloten voor het Commissievoorstel te stemmen.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Hans Karlsson en Theorin (PSE)
Wij juichen het Barcelona-proces toe en steunen daarom het verslag. Wij zijn echter tegen de oprichting van een Euro-mediterrane ontwikkelingsbank, die alleen maar zou leiden tot verdubbeling van het werk van de Europese Investeringsbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank. Daarentegen steunen wij het voorstel om binnen de EIB een versterkt mechanisme voor Euro-mediterrane investeringen in te stellen, waarvan de werkzaamheden na een jaar worden geëvalueerd.

Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Wij zijn van oordeel dat de betrekkingen tussen de lidstaten van de Europese Unie en de mediterrane landen moeten worden verdiept. Onzes inziens moet de bevordering van de samenwerking en de economische en culturele betrekkingen tussen deze landen daartoe de grondslag leggen, met inachtneming van eenieders belangen en met het oog op de ontwikkeling en de verbetering van de levensomstandigheden van alle betrokken volkeren.
Daarom uiten wij kritiek op de door de Raad gesteunde Commissievoorstellen waarin het 'proces van Barcelona? wordt gebruikt om in het kader van de associatieovereenkomsten met deze landen en met het oog op de totstandkoming van een 'vrije handelszone? de openbare dienstverlening en de landbouw te liberaliseren en, meer in het algemeen, om de in de WTO-Conferentie van Doha vastgestelde neoliberale richtsnoeren ten uitvoer te leggen.
Anderzijds maken wij ons ook zorgen over het voornemen om absolute voorrang te verlenen aan de strijd tegen het terrorisme zonder de nodige aandacht te besteden aan de dieper liggende oorzaken - zoals de oplossing van de conflicten in het Midden-Oosten en in de Westelijke Sahara op grond van de VN-resoluties - en zonder een afdoend antwoord te bieden op de basisbehoeften en noden van brede bevolkingsgroepen. Daarom is het van wezenlijk belang dat wij bijdragen aan de economische ontwikkeling en de verbetering van de maatschappelijke situatie in de mediterrane landen.

Marques (PPE-DE)
 - (PT) Gezien het strategische belang van het Middellandse-Zeegebied, met name in het licht van de uitbreiding in oostelijke richting en de nieuwe internationale politieke context na 11 september, is het volkomen gerechtvaardigd dat de Euro-mediterrane betrekkingen, en bijgevolg ook het proces van Barcelona, voortdurend worden versterkt en verdiept.
De hoofddoelstelling van het proces van Barcelona is de totstandkoming van een Euro-mediterrane ruimte van vrede waarin de welvaart wordt gedeeld. Het spreekt dan ook vanzelf dat de bestaande samenwerkingsinitiatieven moeten worden voortgezet, aangemoedigd en verdiept.
Daarom steun ik het actieplan van de Commissie voor de Euro-mediterrane Ministerconferentie van Valencia. De problemen en uitdagingen waarmee het Euro-mediterrane partnerschap momenteel wordt geconfronteerd, worden daarin immers uitstekend verwoord. Tot slot wil ik nog even drie punten uit het actieplan noemen die mijns inziens absolute voorrang moeten krijgen: versterking van het gevoel van samenhorigheid en partnerschap van de mediterrane landen via reorganisatie van de overlegstructuren en werkmethoden, ondersteuning van de privé-sector en versterking van nauwere samenwerking tussen verschillende culturen en beschavingen.

Mann, Thomas (PPE-DE)
. (DE) Zojuist heb ik voor het verslag "EU-strategie ten aanzien van China" van collega Graça Moura gestemd en daarbij steun gegeven aan verscheidene amendementen. Er worden nog altijd duizenden nonnen en monniken vervolgd, gearresteerd en mishandeld. Het recht op culturele en religieuze autonomie wordt Tibet nog altijd ontzegd. China voert een systematische bevolkingspolitiek waarin emigratie van Chinezen naar Tibet wordt gestimuleerd, zodat de Tibetanen een minderheid in eigen land worden.
In het verslag wordt terecht de oproep van het Europees Parlement herhaald om een speciale EU-afgezant voor Tibet te benoemen. Ook herinnert de rapporteur aan de resolutie van twee jaar geleden waarin het Europees Parlement de lidstaten opriep bij stagnatie of verslechtering van de situatie in Tibet de Tibetaanse regering in ballingschap binnen drie jaar te erkennen.
Een vreedzame oplossing is de enige weg en die vergt onderhandelingen tussen de Chinese regering en de Dalai Lama - zonder voorwaarden vooraf. Als voorzitter van de interfractionele werkgroep Tibet beschouw ik de volledige autonomie van Tibet als centrale doelstelling. Een bilaterale oplossing zou ook de Chinezen tot voordeel strekken; zij hebben immers een internationale reputatie hoog te houden. Het vijfpuntenplan van de Dalai Lama en de toespraak die hij op 24 oktober 2001 voor het Europees Parlement heeft gehouden moeten het uitgangspunt worden voor een oplossing.
Het meest betreurenswaardig van alles vind ik de houding van de EU. Zij heeft het niet aangedurfd om de schendingen van de mensenrechten door China in Genève op de agenda te zetten. In plaats daarvan heeft de EU ervoor gekozen dit onderwerp in het kader van de dialoog tussen de EU en China achter gesloten deuren te behandelen.

Meijer (GUE/NGL)
Als volkrijkste land ter wereld vormt China een militaire en economische macht. De regerende communistische partij heeft niets meer te maken met opstandige bewegingen van arbeiders en boeren die in het verleden strijd voerden tegen uitbuiting en rechteloosheid. Het tegendeel gebeurt. Met behulp van leger, politie, opsluiting van critici en toepassing van doodstraffen probeert zij slechts geforceerde economische groei te beveiligen. Een sterke staat richt zich tegen het eigen volk en schept alle ruimte voor een nieuwe groep ondernemers die dankzij lage lonen en slechte arbeidsvoorwaarden snel rijk worden. Voor staking en demonstraties is geen plaats, en evenmin voor vrijheid van vereniging, vrije keuze van godsdienst of vrije verkiezingen. Als China een klein land was zou er brede overeenstemming bestaan om het onder druk te zetten. Omdat het groot en belangrijk is zoekt men van links tot rechts vriendschap en handelsbetrekkingen. Ik wijs die voorkeursbehandeling van China, die helaas ook leeft bij een deel van mijn fractiegenoten, volstrekt af. Mijn Nederlandse collega Belder van ChristenUnie/SGP heeft eerder in dit debat treffend gezegd dat een kritische dialoog tekortschiet als instrument en het geweten sust terwijl we op de eigen economische belangen letten. In dit geval kan ik me volledig bij zijn conclusie aansluiten.

Titley (PSE)
Deze resolutie waarin wordt opgeroepen tot versterkte samenwerking tussen de EU en China heeft mijn volledige instemming. Naar mijn mening kan de EU een cruciale rol spelen bij het bepalen van de economische, sociale en politieke agenda van China. De toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie is verheugend, maar de EU mag nu niet zelfvoldaan achteroverleunen: er valt ten aanzien van de mensenrechten en de door China geratificeerde VN-verdragen nog zeer veel te verbeteren. In het verslag is mijns inziens het juiste evenwicht gevonden tussen aanmoediging van de economische en sociale hervormingen in China enerzijds en veroordeling van de telkens weer terugkerende mensenrechtenschendingen en het niet eerbiedigen van de rechtsstaat anderzijds. Steeds weer worden de betrekkingen tussen de EU en China verstoord door kwesties als de repressieve maatregelen tegen aanhangers van de Falung Gong en de gevangenneming van monniken in Tibet. Het is derhalve evenzeer van belang dat de EU zich wat deze zaken betreft onverzettelijk toont en laat zien dat zij bereid is de confrontatie met China aan te gaan.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn dank betuigen aan alle collega's afgevaardigden, ongeacht hun fractie, die voor mijn verslag hebben gestemd of hoe dan ook hebben deelgenomen aan het debat over dit verslag. De opzet daarvan is alle burgers van Europa zekere pensioenen te garanderen. Natuurlijk kunnen wij geen wonderen verrichten, maar de Europese Unie kan wel het een en ander doen - en mijns inziens zelfs veel - voor de burgers die hun leven lang hebben gewerkt en recht hebben op erkenning van hun werkprestatie. Voor steeds meer ouderen komt het moment waarop zij iets terug willen van de maatschappij. Het is juist dat hun geld goed wordt gebruikt en dat zij van een lang, heel lang leven als gepensioneerden kunnen genieten.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb uiteindelijk vóór het verslag van de heer Fatuzzo gestemd, ondanks het feit dat een deel van de amendementen die ik samen met de heer Brok namens mijn fractie had ingediend verworpen is. Heel jammer, want die amendementen maakten juist goed duidelijk wat op pensioengebied onder de bevoegdheid van de lidstaten valt en wat onder de uiterst beperkte bevoegdheid van de Europese Unie.
In zijn mondeling amendement op ons amendement 16 spreekt de heer Fatuzzo over steun van de Commissie om het recht op pensioen te waarborgen. Dit woord 'steun? kan tot verwarring leiden. Laat het duidelijk zijn dat er geen sprake kan zijn van een financiële bijdrage van de Commissie om de in deze paragraaf genoemde doelstellingen te realiseren, doelstellingen waarmee wij allemaal instemmen. De Commissie kan geen financiële bijdrage leveren; zij kan slechts een proces ondersteunen zoals zij dat doet in het kader van de open coördinatie. Overigens verwelkomen wij in dezelfde paragraaf het initiatief van de Commissie om zekere en betaalbare pensioenen te garanderen. Dat zou ruimschoots voldoende zijn geweest.
Ik begrijp niet dat onze socialistische collega's, die toch altijd op hun hoede zijn wanneer de sociale zekerheid in het geding is, hier de communautaire bevoegdheden en het fundamentele subsidiariteitsbeginsel door elkaar hebben kunnen halen. Gisteren heeft links zich in dit Parlement nog en bloc verzet tegen het voorstel van Barcelona, waarin wordt gesteld dat het belangrijk en noodzakelijk is dat veel meer mensen van boven de vijftig werken. In dit geval zijn wij voor subsidiariteit, temeer daar het gaat om de volledige, niet gedeelde verantwoordelijkheid van de lidstaten ten opzichte van de drie pijlers van onze pensioenstelsels.

Berthu (NI)
. (FR) Het verslag-Fatuzzo over de betaalbaarheid van pensioenstelsels in de Europese Unie toont op fascinerende wijze aan hoe Brussel erin slaagt zich een vraagstuk toe te eigenen, alsof de bevoegdheid van de Unie op dit punt vanzelf spreekt, terwijl in het Verdrag met geen woord wordt gerept over pensioenen. Die vallen juridisch gezien ontegenzeggelijk geheel en al onder de nationale bevoegdheid.
Zoals gewoonlijk is het allemaal begonnen met voorzichtig geformuleerde mededelingen van de Commissie, in dit geval bedoeld om aan te tonen dat de kwestie van de betaalbaarheid van de pensioenen op de een of andere manier verband houdt met bepaalde Europese bevoegdheden. Tegelijkertijd zijn er in de conclusies van de verschillende Europese Raden (Lissabon, Stockholm, Göteborg, Laken) veelzeggende 'zinnetjes? ingelast die de bemoeienis van de Commissie legitimeren. Op een gegeven moment is het idee min of meer gemeengoed geworden, zodat de Raad van Barcelona (maart 2002) een oproep heeft kunnen doen om de gemiddelde pensioengerechtigde leeftijd met vijf jaar te verhogen. Dit komt toch dicht in de buurt van je reinste Europese inmenging, zonder dat hierover ook maar één democratisch debat is gevoerd.
Gezegd moet worden dat de geopperde ideeën inhoudelijk gezien min of meer in de goede richting gaan. Maar dat is onvermijdelijk bij de salamitactiek: om de overdracht van bevoegdheden onzichtbaar en pijnloos te laten verlopen, moet het voorgestelde beleid in eerste instantie onbetwistbaar zijn.

Lang (NI)
. (FR) Onze pensioenstelsels, die zijn gebaseerd op het omslagprincipe, lopen gevaar, om duidelijk aantoonbare demografische en economische redenen. Dat weten wij allemaal. In Frankrijk is hiervoor in een witboek al meer dan tien jaar geleden gewaarschuwd. Sindsdien is er echter niets of nauwelijks iets gedaan, behalve dan dat een aantal rapporten is opgesteld waarvan de conclusies vooral de ideologische richting van de opdrachtgever weerspiegelden. Het enige dat echt verandert, is het dreigend naderbij komen van de financiële ramp die ons boven het hoofd hangt.
De presidentskandidaten Chirac en Jospin hebben geen enkel serieus voorstel gedaan om onze pensioenen te redden, waarmee zij in elk geval voorkomen dat zij hun beloften niet kunnen nakomen. In Barcelona hebben zij eensgezind en zonder de aandacht van hun kiezers erop te vestigen het recht op pensioen op zestigjarige leeftijd voor de Fransen opgegeven.
Wat deze regering, de vorige regeringen en waarschijnlijk ook de komende regeringen ontberen is wilskracht en politieke moed. Maar van Brussel valt geen heil te verwachten. Dat kan ook niet met een ultraliberale Europese Unie die er als voorstander van de vrije markt van droomt de particuliere verzekeringsmaatschappijen te laten profiteren van de miljarden euro's van de sociale verzekering, maar die nog steeds niet in staat is gebleken de problemen in verband met de pensioenaanspraken op te lossen...
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Meijer (GUE/NGL)
. Naarmate de bestaanszekerheid, het welvaartsniveau en de publieke dienstverlening beter zijn en het milieu schoner is groeit ook de levensverwachting van de mensen. En daarmee de groep die afhankelijk is van een pensioen. Terwijl pensioen onmisbaar is voor oudere werknemers, zijn er jonge mensen voor wie het nog ver weg is en rijke mensen die geen pensioenregeling nodig hebben. Wie pensioen onbelangrijk vindt ziet het als kostenpost, die leidt tot meer belastingen en premies. Een deel van de politiek speelt daarop handig in door te pleiten voor keuzevrijheid, commercialisering en terugtrekking van de staat. De regeringen kijken naar bezuinigingsmogelijkheden of hebben onvoldoende gespaard voor een duurzame pensioenvoorziening. Op grond daarvan is in Barcelona de afspraak gemaakt om vanaf 2010 de pensioengerechtigde leeftijd met gemiddeld vijf jaar te verhogen. Tegelijktijdig voeren werknemers strijd voor leeftijdsverlaging naar 60 of 55 jaar. Zoals hier in Straatsburg op 7 februari, toen het openbaar vervoer daarvoor de hele dag stil stond. Zolang de werkdruk blijft groeien doordat van de werkenden een maximale productiviteit wordt gevergd mag men niet verbaasd zijn als mensen op steeds jongere leeftijd versleten raken. Daarom kies ik voor de variant van een gegarandeerd pensioen voor iedereen, zodat mensen op een redelijke leeftijd kunnen stoppen met werken zonder tot armoede te worden veroordeeld.

Nobilia (UEN)
Het strekt de Commissie tot eer dat zij zich heeft gebogen over de fundamentele kwestie van de sociale samenhang in de Europese Unie, die nu nog 15 maar binnenkort 27 leden telt. Tevens moeten wij waardering hebben voor het feit dat zij daarbij is uitgegaan van beginselen en visies die de subsidiariteit in acht nemen en ons in staat stellen, via de opencoördinatiemethode, gemeenschappelijke doelstellingen en richtsnoeren vast te stellen en nationale actieplannen voor pensioenen uit te werken. Toch is het reeds veelomvattende scenario dat de Commissie in haar mededeling heeft beschreven niet uitputtend. Niet de gehele dimensie van het probleem, en bijgevolg niet de gehele toekomstige weerslag van dit probleem komt daarin uit de verf.
De heer Fatuzzo, met wiens verslag wij akkoord gaan, heeft talrijke specifieke aspecten genoemd. Zo heeft hij om te beginnen gewezen op de noodzaak in de toekomstige indicatoren tot uiting te laten komen welke uitkeringen vallen onder sociale voorzieningen en welke onder bijstand, ofschoon deze laatste, om uitsluitend politieke redenen, drukken op de besparingen voor voorzieningsdoeleinden en dus van invloed zijn op de financiële situatie van de verzekeringsinstellingen.
Er zijn twee andere aspecten die een vermelding waard zijn: ten eerste de belastingvrijstelling voor de pensioenuitgaven en ten tweede de sociale samenhang in de lidstaten. Wat het eerste aspect betreft zou het paradoxaal zijn om - zoals in enkele lidstaten gebeurt - uit te gaan van de bruto pensioenuitgaven. Men weet immers dat, ongeacht de verschillende belastingtarieven, hierop hoe dan ook belasting wordt geheven. Het tweede aspect, de samenhang, komt erop neer dat de benadeelde gebieden van de lidstaten stimulansen moeten en kunnen ontvangen voor de ontwikkeling van de lokale economie en dus van de werkgelegenheid.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Patakis (GUE/NGL)
De pensioenrechten worden niet gezien als behoeften van de brede bevolkingslagen waarvoor de overheid de verantwoordelijkheid moet dragen, maar als een 'indicator?, als 'uitgaven? die haaks staan op de doelstellingen van het Stabiliteitspact en de winstverhoging van het grootkapitaal.
Met de 'verwezenlijking van de sociale doelstellingen? en de handhaving van de economische levensvatbaarheid wordt een beleid bevorderd dat is afgestemd op de afbraak van de sociale en pensioenrechten van de werknemers en de vermindering van de arbeidskosten.
De pensioenhervorming maakt deel uit van de kapitalistische herstructurering en heeft tot doel de arbeidsrechten te beknotten, flexibele vormen van werkgelegenheid te bevorderen en marktwerking te introduceren in de gezondheidszorg en de sociale zekerheid. Ook worden de reserves van de fondsen op het spel gezet door beleggingen in effecten.
De vermindering van de overheidsuitgaven en de bestrijding van de gevolgen van het demografische probleem - waarvoor het systeem en de volksvijandige beleidsvormen verantwoordelijk zijn - zijn slechts een alibi. Onder het mom daarvan worden maatregelen genomen waarmee de fundamentele rechten en verworvenheden worden aangetast, de pensioengerechtigde leeftijd wordt verhoogd, het aantal arbeidsjaren dusdanig wordt uitgebreid dat men tot levenslang werken is veroordeeld en de pensioenen veranderen in uitkeringen. Tegelijkertijd wordt daarmee het probleem van de werkloosheid verhoogd en deeltijdwerk bevorderd.
Al het gepraat over waardigheid en autonomie van de ouderen is je reinste schijnheiligheid en demagogie. Van de gepensioneerden leeft 70 procent beneden de armoedegrens. Ook de uitlatingen over gelijkheid van man en vrouw zijn hypocriet. Op die manier wil men immers het terrein effenen voor de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd van de vrouw en voor de afschaffing van het recht op vroegtijdige pensionering, voor de vermindering van de bescherming van het moederschap, enzovoort.
Wij zijn voor een systeem van sociale zekerheid dat tegemoet komt aan de behoeften van de grote bevolkingsgroepen, voor een systeem met een door de overheid gefinancierde sociale zekerheid en gratis gezondheidszorg voor iedereen. Wij zijn voor vermindering van de pensioengerechtigde leeftijd tot 60 jaar voor mannen, 55 jaar voor vrouwen en 50 à 55 jaar voor de zeer ongezonde beroepen, en wij zijn voor vermindering van het aantal verzekerde jaren en voor volledige en stabiele arbeid.

Sacrédeus (PPE-DE)
Ik heb tegen het verslag-Fatuzzo over veilige en betaalbare pensioenen gestemd. Mijn voornaamste kritiek is dat men het met dit verslag mogelijk wil maken om van een open coördinatiemethode over te stappen op een communautaire methode, waaraan alle instellingen volledig deelnemen.
Naar mijn mening zou het ongelukkig zijn om op deze manier de open coördinatiemethode te verlaten en de weg vrij te maken voor een proces dat ertoe leidt dat de communautaire methode ook op het gebied van de pensioenen wordt toegepast. Hiervoor is ook geen steun te vinden in het Verdrag. Daarom heb ik tegen dit verslag gestemd.

Vachetta (GUE/NGL)
. (FR) Onder het mom van de wens om 'zekere en betaalbare pensioenen te verzekeren? wordt met het verslag-Fatuzzo een aanval gedaan op de pensioenen, geheel in lijn met de heersende liberale ideologie.
In dit verslag krijgen we alle gemeenplaatsen voorgeschoteld die op dit onderwerp van toepassing zijn, en de voornaamste daarvan is: het probleem van de pensioenen is vóór alles een kwestie van bevolkingssamenstelling.
Ik geloof niet dat er een 'pensioenprobleem? bestaat. Het probleem is veeleer het spook van de werkloosheid dat in heel Europa rondwaart. In een samenleving met volledige werkgelegenheid zou er geen pensioenprobleem bestaan. Om die reden ben ik voor een beleid van massale verruiming van de werkgelegenheid in de publieke sector, voor een verbod op collectieve ontslagen voor bedrijven die winst maken en tegen een verlaging van de werkgeverslasten.
Opkomen voor de pensioenen sluit nauw aan bij opkomen voor de belangen van de werknemers, en het opschroeven van de pensioengerechtigde leeftijd waarvoor onlangs op de Top van Barcelona werd gepleit, is onaanvaardbaar.
Het omslagstelsel voor pensioenen mag niet afgebroken worden ten gunste van een stelsel van pensioenfondsen, zoals is voorgesteld.
Wij zijn er voorstander van dat alle Europese werknemers gedurende eenzelfde periode premie betalen en dat iedere pensioengerechtigde een pensioen ontvangt dat ten minste gelijk is aan het minimumloon, dat overigens verhoogd moet worden,
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Figueiredo (GUE/NGL)
 - (PT) Dit verslag past in het meer algemene kader van het Actieplan financiële diensten en integratie van kapitaalmarkten waartoe tijdens de Top van Lissabon is besloten en waarmee in Stockholm voortgang is gemaakt. Daarbij is het jaar 2003 vastgesteld als streefdatum voor de totstandbrenging van een geïntegreerde effectenmarkt en het jaar 2005 als termijn voor de volledige integratie van de kapitaalmarkten.
Men denkt dat het risicokapitaal een definitieve oplossing biedt voor de financieringsbehoeften van het MKB, met name als beginkapitaal dat kleine en middelgrote ondernemingen nodig hebben om van start te kunnen gaan, alsof de voorgestelde integratie een middel voor alle kwalen is. Uitgaande van deze illusie wordt, zoals de laatste tijd wel vaker gebeurt, gestreefd naar een bredere kapitalisatie van de economie via de markt voor risicokapitaal en de deelname van het MKB aan veranderlijke markten. In dit verband zij erop gewezen dat grote pensioenfondsen de voornaamste investeringsbron zijn. Daarom verzoekt de rapporteur om liberalisering van de investeringen van pensioenfondsen in risicokapitaal, vrijstelling van belasting voor kapitaalwinsten die afkomstig zijn van kleine en middelgrote ondernemingen, bescherming van het Gemeenschapsoctrooi en fiscale voordelen voor fondsen die in risicokapitaalregelingen investeren.
Op grond van al deze overwegingen hebben wij tegengestemd.

Vachetta (GUE/NGL)
. (FR) Het verslag is bedoeld om het grootkapitaal nieuwe voordelen te bieden en geprobeerd wordt daarvoor moderne argumenten aan te voeren. Zo wordt in het verslag verwezen naar de moeilijkheden die startende ondernemingen zouden hebben om leningen te verkrijgen, ter rechtvaardiging van het volstrekt onverantwoorde voorstel om pensioenfondsen toestemming te geven voor risicovollere investeringen, terwijl er al aanzienlijke bedragen zijn verdwenen in de zeepbel van de 'nieuwe economie?. 
In het verslag wordt gevraagd om 'het wegnemen van fiscale, regelgevende en administratieve belemmeringen? voor kleine startende ondernemingen die, als we de rapporteur mogen geloven, praktisch als enige in staat zijn om "de kenniskloof tussen Europa en de Verenigde Staten te dichten". De nadruk die wordt gelegd op de onderlinge afhankelijkheid van risicokapitaal en aandelenmarkten toont duidelijk aan waar het om gaat: het bevorderen van het kapitalisme onder het mom van innovatie en het creëren van een voorkeurspositie voor kleine ondernemingen, zodat de grote concerns nog meer activiteiten kunnen uitbesteden, minder belasting hoeven te betalen en zichzelf kunnen bevrijden van de weinige 'verplichtingen? die de arbeidswetgeving ze nog oplegt. Om al die redenen heb ik tegen dit verslag gestemd.

Titley (PSE)
Ik sta volkomen achter dit verslag dat beoogt de huidige wetgeving ter bescherming van minderjarigen te verbeteren. In het verslag wordt erkend dat het welzijn van kinderen de verantwoordelijkheid is van de personen die met het ouderlijk gezag of de voogdij over hen belast zijn. Kinderen staan echter bloot aan allerlei vormen van mogelijk kwalijke invloeden van de media en vooral van het Internet. De EU heeft zich actief ingezet om kinderen tegen schadelijke media-invloeden te beschermen, bijvoorbeeld door middel van het actieplan en de aanbeveling van de Raad in 1999. Het is evenwel de hoogste tijd dat wij een meer concreet actieplan opstellen waarin niet alleen beleidsmakers, maar ook niet-gouvernementele organisaties, consumentengroepen en vrijwilligersorganisaties worden betrokken. Toezicht houden op de media is een enorme opgave en er moet van zoveel mogelijk deskundigen gebruik worden gemaakt om de toenemende schadelijke invloed op kinderen te beteugelen. Wij mogen nooit vergeten dat de zogeheten nieuwe media en de informatiemaatschappij met betrekking tot kinderen een tweesnijdend zwaard zijn: zij vormen een waardevol hulpmiddel bij het leren en bij het verzamelen van informatie, maar kunnen kinderen ook blootstellen aan schadelijke informatie.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dat de Europese Unie op het gebied van cultuur en onderwijs over minder bevoegdheden beschikt dan wij zouden willen, stemt een beetje droevig. Daarom beschouw ik het verslag van mevrouw De Sarnez als een klein, bescheiden begin om enkele stappen vooruit te zetten op de internationale onderwijsmarkt. Ik hoop dat er nog vele andere initiatieven zullen volgen.
De mobiliteit van studenten is een van de vraagstukken die in het verslag aan de orde worden gesteld. Veel studenten gaan niet naar het buitenland omdat zij daar problemen ondervinden in verband met de erkenning van opleidingen en diploma's. Met die problematiek wordt ook geworsteld in de streek waar ik vandaan kom, een tweetalige regio waar men zich bedient van het Italiaans en het Duits. Wij hopen dat wij deze problemen in de toekomst voor jongeren uit binnen- en buitenland kunnen vermijden.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Achter de titel 'versterking van de samenwerking met derde landen op hogeronderwijsgebied? gaan pogingen schuil om het onderwijsmodel van de Europese Unie naar andere landen uit te voeren. Deze pogingen worden steeds hardnekkiger en zijn gericht op de kandidaat-landen voor toetreding, de andere landen van het Europees vasteland, maar ook de landen van de derde wereld. Het is tekenend dat in het desbetreffend verslag de klemtoon wordt gelegd op de ontwikkeling van 'internationaal concurrentiekrachtige hogeronderwijssystemen?. Daaruit blijkt overduidelijk dat het onderwijs als handelswaar wordt gezien die moet worden onderworpen aan de marktwetten, aan liberalisering en mededinging. Nog huiveringwekkender is dat in het verslag wordt voorgesteld een Europees universitair merkteken (!) in te voeren, alsof onderwijs een stofzuiger of waspoeder is in de schappen van de supermarkt. Op dat punt steekt het verslag van de parlementaire commissie zelfs de mededeling van de Commissie de loef af.
Verder worden in het verslag de bekende standpunten herhaald omtrent mobiliteit van studenten en leerkrachten, gemeenschappelijk studieprogramma's en zelfs gemeenschappelijke diploma's, erkenning van studievakken en stages. In naam daarvan wordt een alles nivellerende harmonisatie van de universitaire studies opgelegd en wordt het onderwijs in zijn geheel ondermijnd. De rapporteur laat niet na te herinneren aan de verklaringen van Bologna en Praag, die de speerpunt zijn van de ingreep in de onderwijssystemen van de Europese landen, van lidstaten en niet-lidstaten.
De Communistische Partij van Griekenland strijdt voor een algemene verbetering van het hoger onderwijs, voor gratis, openbaar hoger onderwijs. Wij zijn tegen de commercialisering van onderwijsinstellingen en willen daar geen ondernemingen van maken. Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de KKE tegen het verslag gestemd.

Titley (PSE)
Ik ben het volkomen eens met deze ontwerpresolutie over een nauwere samenwerking met derde landen op hogeronderwijsgebied. Het onderwijs verandert in hoog tempo om aan de eisen van de zogenaamde kennismaatschappij en de nieuwe economie te kunnen voldoen en men is het er algemeen over eens dat de Verenigde Staten op dit gebied in het voordeel zijn vergeleken bij de Europese Unie. Het feit dat de beste en intelligentste studenten naar de VS vertrekken zegt wat dit betreft helaas al genoeg. Als wij ons concentreren op wederzijdse erkenning van diploma's en investeren in taalonderwijs voor die studenten die in een ander Europees land zouden kunnen studeren, halen wij al een behoorlijk deel van onze achterstand in. Onderwijs dient te worden beschouwd als een kernonderdeel van de strategie van Lissabon en wij moeten er met voortdurende zorg en aandacht aan werken dat ons onderwijs toegankelijk is voor iedereen en kwalitatief even hoogwaardig is als het Amerikaanse systeem. Europa moet deze gelegenheid dan ook uitbuiten: het is de ideale gelegenheid voor die mensen die hun basisvaardigheden willen uitbreiden en die talen willen leren.

Sbarbati (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ten gevolge van een vergissing heeft mijn fractie niet het woord kunnen voeren tijdens het debat, en daarom beperk ik mij tot een stemverklaring. Ik leg deze trouwens met plezier af, want ik was rapporteur van het verslag over ouderdom: 'Naar een samenleving van alle leeftijden?.
Ik ben van mening dat de inspanning die het Europees Parlement heeft ondernomen met de indiening van dit door iedereen gesteunde verslag enorm belangrijk is. Daarmee wordt korte metten gemaakt met de vooroordelen jegens ouderen, met de mening dat ouderen iets negatiefs zijn, een last voor de maatschappij, mensen waar men eigenlijk geen aandacht aan hoeft te besteden. Eindelijk wordt nu de oudere mens gezien als een bron, als iets positiefs. Er moeten op zowel Europees als mondiaal niveau beleidsvormen worden uitgewerkt ten behoeve van ouderen. Men moet meer aandacht schenken aan de menselijkheid en de cultuur die ouderen in zich dragen. Deze cultuur is een belangrijk referentiepunt voor de jongere generaties en uit zich in het leven en het beroep van de nog actieve ouderen. Deze cultuur is tevens bewustzijn, bewustzijn van de geschiedenis, van een geschiedenis waar de mensheid steeds meer aandacht aan moet besteden om de fouten te vermijden die momenteel worden begaan, met het oog op het evenwicht in de wereld en de vrede.
Mijns inziens worden in deze resolutie belangrijke suggesties gedaan voor een actief beleid van de Europese Unie jegens de ouderen, voor hun vrije tijd en activiteiten, voor hun recht op burgerschap, maar vooral ook voor hun arbeidscapaciteiten, die gebruikt zouden moeten worden ten bate van de gehele gemeenschap. Wij zijn derhalve verheugd over deze resolutie. Daarmee hebben wij mijns inziens een bijdrage geleverd aan de werkzaamheden in Spanje tijdens de tweede wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties over vergrijzing.

Caudron (PSE)
. (FR) Ik maak graag van dit debat en deze stemming gebruik om nogmaals uitdrukking te geven aan mijn diepste overtuiging met betrekking tot dit zo belangrijke onderwerp van de vergrijzing. Die is enerzijds te beschouwen als een positieve ontwikkeling voor zover ze het gevolg is van een hogere levensverwachting en van het ouder worden van de bevolking in de ontwikkelde landen; anderzijds duidt ze op de minder positieve ontwikkeling van een dalend geboortecijfer. In ieder geval moet de vergrijzing minder worden gezien als een 'handicap? voor onze samenleving en meer als een ? 'troef?!!
Natuurlijk is daarvoor meer sociale actie en solidariteit nodig, evenals aangepaste hulp voor alle leeftijden, en natuurlijk moeten de pensioenstelsels worden zeker gesteld, maar bij de rol van de ouderen in onze samenleving gaat het om heel veel meer!
Daarbij gaat het ook om ervaring, het uitdragen van een boodschap, vrijwilligerswerk en relaties tussen de generaties die zo verrijkend zijn voor jongeren.
Daar is een 'andere kijk? op de veroudering voor nodig!
Er is zelfs een ware 'culturele revolutie? nodig, willen wij dat een verouderende samenleving niet wordt gezien als een samenleving die achteruitgaat?
Op dit punt zouden de zogenaamde moderne samenlevingen heel goed een voorbeeld kunnen nemen aan de traditionele samenlevingen.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.45 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0210/2002 van de leden Malmström en Thors, namens de ELDR-Fractie, over Moldavië,
B5-0212/2002 van de leden Sacrédeus, Suominen en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de verdwijning van een lid van het Moldavische parlement,
B5-0219/2002 van de leden Elisabeth Schroedter, Staes, McCormick en Bouwman, namens de Verts/ALE-Fractie, over de politieke situatie in Moldavië en de verdwijning van Vlad Cubreacov,
B5-0232/2002 van de heer Wiersma, namens de PSE-Fractie, over de politieke situatie in Moldavië en de verdwijning van Vlad Cubreacov.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de binnenlandse politieke situatie in Moldavië is snel verslechterd nadat een parlementaire delegatie afgelopen herfst Moldavië had bezocht. Toen leek het erop dat met het maatschappelijke en economische hervormingsproces ondanks de vele problemen en hindernissen vooruitgang geboekt werd. Nu komen er berichten uit Moldavië waarin sprake is van schendingen van de mensenrechten, de beginselen van de rechtsstaat en het democratisch recht van de burgers om te demonstreren en van inperking van de activiteiten van de media.
De leden van het Parlement zijn vooral zeer bezorgd over de verdwijningen van Moldavische oppositieleiders, die hebben geleid tot oproer. Wij hebben reden te vrezen dat die verdwijningen met de politieke problemen te maken hebben. Wij hopen natuurlijk dat al het mogelijke wordt gedaan om de verdwenen personen gezond en wel terug te vinden en dat een grondig onafhankelijk onderzoek naar deze verdwijningen ingesteld wordt.
In de ontwerpresolutie wordt zeer terecht geëist dat de Moldavische regering de democratische regels en procedures naleeft en garandeert dat de mensenrechten en de beginselen van de rechtsstaat worden gerespecteerd. Het Moldavische parlement moet ook het opheffen van de parlementaire onschendbaarheid van oppositieleiders ongedaan maken en afzien van het opheffen van de immuniteit van andere afgevaardigden. De partij die aan de macht is moet ook duidelijk gemaakt worden dat zij haar macht niet mag misbruiken om de oppositie te elimineren.
Bezien we de problemen van Moldavië, dan moeten we beseffen dat de economie van het land is ingestort na het uiteenvallen van de Sovjetunie. Armoede en de trage vooruitgang van de maatschappelijke hervormingen voeden de criminaliteit en bevorderen de groei van een schaduweconomie. De binnenlandse politieke situatie wordt ook verslechterd door het probleem Transnistrië. Het herstellen van de maatschappelijke en politieke stabiliteit en het respecteren van de mensenrechten en de beginselen van de rechtsstaat zijn ook noodzakelijke voorwaarden voor het oplossen van de economische problemen in het land.
Naar mijn mening is het van belang dat het Europees Parlement duidelijk zijn standpunt kenbaar maakt aan het Moldavische parlement, de Moldavische regering en de partij die aan de macht is, zoals in deze ontwerpresolutie wordt gedaan.

Sacrédeus (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ruim een jaar geleden bezocht Vlad Cubreacov mij op mijn kamer in het Europees Parlement in Brussel. Wij spraken over de politieke omstandigheden waaronder hij werkte in het armste land van Europa, Moldavië. Vlad Cubreacov vertelde mij dat er diverse pogingen tot een aanslag op hem gedaan waren. Als Zweed en als lid van het Europees Parlement in Straatsburg en Brussel merkte ik dat hij een moedig man is. Hij is bereid op te komen voor zijn ideeën over vrijheid, en voor de rechtsstaat, politiek pluralisme en democratie, die in onze landen zo vanzelfsprekend zijn, maar die van hem grote inspanningen vereisen.
Ongeveer drie weken geleden kreeg ik een telefoontje uit Brussel dat Vlad Cubreacov verdwenen was. De man die mij op mijn kamer bezocht en die vol warmte en betrokkenheid met mij over politiek sprak, is verdwenen. In het Europees Parlement zijn wij zeer bezorgd over zijn lot, en met 'wij? bedoel ik niet alleen de christen-democraten van zijn zusterpartij. Moldavië heeft behoefte aan een nieuwe toekomst. Daarom is het uiterst verontrustend dat een van de meest vooraanstaande oppositieleden in het Moldavische parlement verdwenen is. Zeer ernstig is ook het feit dat de communistische regering van Moldavië de politieke immuniteit van een groot aantal leden van de christen-democratische partij heeft opgeheven en dat hun politieke activiteiten daar in de toekomst geheel onmogelijk kunnen worden gemaakt.
Moldavië is een land dat zijn culturele en politieke identiteit zoekt. In de strijd over de vraag in hoeverre het land zich op het Westen dan wel op Rusland moet oriënteren, mogen politieke activiteiten er nooit toe leiden dat politici verdwijnen en dat het leven en de gezondheid van mensen worden bedreigd. Wij leden van het Europees Parlement spannen ons allen in voor een vrij en democratisch Moldavië.

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik ben het met u eens dat er in Moldavië een ernstige politieke crisis is ontstaan. Ik deel niet de mening van de Raad van Europa, die voor de regering nog mogelijkheden ziet op eigen kracht een uitweg te vinden uit de ontstane crisis.
Ik heb de indruk dat de regeringspartijen in een overwinningsroes verkeren na de stemming over de - vanuit mijn optiek onrechtmatige - opheffing van de immuniteit van twee oppositionele politici. Na drie maanden van massademonstraties hebben zij kennelijk nog steeds niet begrepen dat het vertrouwen in hen verdwenen is en dat zij niet meer in staat zijn het land uit de huidige crisis te leiden.
Ik vrees dat de crisis zal escaleren en dat dit volledig verpauperde land ten prooi zal vallen aan anarchie. Ik acht het dan ook noodzakelijk dat de Raad en de Commissie terstond maatregelen treffen en niet wachten totdat het kalf verdronken is. Er moet een trojka tussen de EU, de OVSE en de Raad van Europa worden gevormd en die dient zo spoedig mogelijk een missie naar Moldavië af te vaardigen. Deze missie moet met de regering onderhandelen over stappen die ondernomen moeten worden om de crisis te bezweren. Er moet daarbij gesproken worden over sancties als stok achter de deur om te voorkomen dat maatregelen op halfhartige wijze worden uitgevoerd.
Ik ben van mening dat de volgende stappen noodzakelijk zijn: strafvrijheid voor demonstranten die meegedaan hebben en zullen meedoen aan vreedzame betogingen, terugdraaien van besluiten over de Russische taal en geschiedenisonderwijs, terugdraaien van alle maatregelen die neerkomen op mediacensuur en veiligstelling van randvoorwaarden voor politieke en economische ontwikkeling.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste in beperkte mate opgekomen collega's, Moldavië is een land waarmee de Europese Unie geprivilegieerde banden onderhoudt, een land dat in aanmerking komt voor TACIS-steun. Het is echter ook een land dat op twee gedachten hinkt, dat zich voortdurend afvraagt of de banden met de Europese Unie moeten worden versterkt en of het wel of niet lid van de Europese Unie moet worden.
De ontwikkelingen in het land zijn schrijnend en stemmen tot grote bezorgdheid; bij ons, maar ook bij een groot deel van de bevolking. Dat blijkt wel uit de tachtigduizend demonstranten die op 31 maart de straten bevolkten, en uit de vele mensen die tegen de verdrukking in de straat op blijven gaan om te demonstreren.
Wij maken ons zorgen over de ongezonde, ondemocratische en, wat ons betreft, onaanvaardbare houding van de regering tegenover de oppositie. Wij maken ons grote zorgen over de verdwijning van prominente leden en parlementariërs van oppositiepartijen. Het is bekend dat zij vóór hun verdwijning werden bedreigd of gemolesteerd. Dat zijn praktijken die niet te rijmen zijn met democratie.
Een andere bron van zorg is dat nog meer afgevaardigden het gevaar lopen hun parlementaire immuniteit kwijt te raken. Nu kan zoiets altijd en overal gebeuren, maar in Moldavië zullen daarbij niet de gebruikelijke democratische regels worden gevolgd, tenminste, niet zoals de zaken er nu voorstaan. Ik wil hier niet alles gaan herhalen wat collega Schroedter allemaal heeft gezegd, maar ik vind ook dat wij hier niet werkloos mogen blijven toekijken. Wij moeten gezamenlijk optreden. Het gaat niet aan dat er midden in Europa een land ligt dat een koers uitzet volgens de slechtste tradities van een dictatuur. Moldavië maakt deel uit van Europa en moet een gerespecteerd lid van de Europese familie worden. Daarom kunnen wij de huidige gang van zaken niet accepteren.
Lamy
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt uw zorgen over de huidige situatie in Moldavië. U hebt dit reeds kunnen constateren tijdens het laatste actualiteitendebat over dit vraagstuk in dit Parlement een maand geleden. Franz Fischler heeft toen namens de Commissie aan dit debat deelgenomen.
Net als u maken wij ons met name zorgen over de verdwijning van de heer Cubreacov, een van de oppositieleiders, die u, mijnheer Sacrédeus, hier nog een bezoek had gebracht. Dit incident vindt plaats juist nu de druk op de organisatoren en de leden van de verzetsbeweging voelbaar toeneemt. Wij maken ons zorgen over deze gebeurtenis, temeer daar het Moldavische parlement besloten heeft om de immuniteit van een aantal andere oppositieleden op te heffen. De heer Swoboda heeft dit reeds aangegeven.
Welke actie zullen wij ondernemen als wij straks de Moldavische minister van Buitenlandse Zaken net als in februari jongstleden zullen ontmoeten? Mijn collega Chris Patten heeft zich reeds uitgesproken over de politieke situatie in Moldavië, inzonderheid het nog onopgeloste vraagstuk van de regio Transnistrië die zich wil afscheiden. De Commissie zal iedere gelegenheid aangrijpen om haar Moldavische tegenhanger te laten weten dat ze bezorgd is over het verslechterde politieke klimaat in Chisinau. De volgende gelegenheid hiertoe vormt de Samenwerkingsraad van volgende week in Luxemburg.
Het is inderdaad alarmerend dat een politicus, een leider van een oppositiepartij, zomaar spoorloos kan verdwijnen. Wij kunnen ons dan ook vinden in de urgente oproep die u in uw ontwerpresolutie doet aan de autoriteiten om een uitputtend, diepgaand onderzoek in te stellen. Wij willen alle politici in Moldavië oproepen zich terughoudend op te stellen en geen munt te slaan uit de verslechtering van de reeds gespannen politieke situatie.
Wij willen de Moldavische regering erop wijzen dat ze de linguïstische en etnische gevoeligheden niet op de spits moet drijven en de beginselen van de Raad van Europa en de OVSE moet naleven die mevrouw Schroedter zojuist heeft geciteerd. Een van de zeldzame bemoedigende signalen van de Moldavische regering vormt haar voorstel aan de Raad van Europa om een waarnemer naar Chi?inau te sturen. Wij hopen dat de politieke situatie zich onder meer door deze maatregel enigszins stabiliseert.
Wij zijn van mening dat de grote armoede in het land een politiek evenwicht of compromis in de weg kan staan. Wij blijven bij ons standpunt dat deze armoede en malaise vooral een politieke oorzaak hebben en met name voortvloeien uit het onvermogen om het conflict in Transnistrië op te lossen. Franz Fischler heeft dit vorige maand reeds in dit Parlement aangegeven.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0209/2002 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Birma/Myanmar,
B5-0213/2002 van de leden Maij-Weggen, Van Orden en Tannock, namens de PPE-DE-Fractie, over Birma/Myanmar,
B5-0221/2002 van de leden McKenna en Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, over Birma/Myanmar,
B5-0234/2002 van de heer Kinnock, namens de PSE-Fractie, over Birma/Myanmar.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, opnieuw wordt de verschrikkelijke rampspoed waaronder het volk van Birma gebukt blijft gaan, onder onze aandacht gebracht. De besprekingen die sinds oktober 2000 plaatsvinden tussen het militaire regime en Aung San Suu Kyi hebben veel aandacht gekregen. In werkelijkheid is echter nauwelijks politieke vooruitgang geboekt. De verkiezingszege van de Nationale Liga voor Democratie in 1990 wordt nog altijd niet erkend door het militaire regime, dat de leider van voornoemde partij en twintig van haar parlementsleden in hechtenis houdt. Bovendien blijft het regime op weerzinwekkende wijze de fundamentele rechten van zijn burgers schenden.
Het is misschien niet goed om de aandacht op één persoon te richten, aangezien zoveel mensen onder deze situatie lijden. Toch wil ik het vandaag in het bijzonder hebben over de zaak van de 74-jarige dr. Salai Tun Than, gepensioneerd rector magnificus van de universiteit van Yezin in Noord-Birma, die momenteel wordt vastgehouden in de beruchte Insein-gevangenis. Dr. Than, die bij geen enkele politieke beweging rechtstreeks betrokken is, heeft een lange en eminente carrière als overheidsfunctionaris achter de rug. Een van zijn vele verdiensten was de oprichting van de Myanmar Integrated Rural Development Association, een niet-gouvernementele landbouworganisatie. In een beschaafd land zou hij ten voorbeeld gesteld worden als steunpilaar van de gemeenschap. In plaats daarvan is hij op 29 november vorig jaar gearresteerd wegens het verspreiden van een petitie waarin hij ertoe opriep weer een burgerregering in te stellen. In februari jongstleden is hij veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf. Dr. Than heeft sinds zijn arrestatie geen bezoek mogen ontvangen, behalve het Rode Kruis, dat hem voorzag van medicijnen tegen een chronische oogziekte. Hij is slechts een van de meer dan 1300 politieke gevangenen die wegkwijnen in Birmese gevangenissen, van wie de meesten alleen ten laste kan worden gelegd dat zij de moed hadden op te komen voor hun rechtmatige politieke vrijheden.
Ik doe een beroep op de Birmese autoriteiten dr. Salai Tun Than onmiddellijk vrij te laten. Het is de hoogste tijd dat wij het militaire regime in Birma op onmiskenbare wijze duidelijk maken dat het gehoor moet geven aan de oproep tot een terugkeer van de democratie en politieke vrijheid. Slechts dan kan het regime hopen in aanmerking te komen voor de dringend noodzakelijke internationale bijstand die dit wanhopige land in staat zal stellen zijn rampzalige economische achteruitgang een halt toe te roepen.

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, in mei zal het twaalf jaar geleden zijn dat Aung San Suu Kyi en haar partij, de Nationale Liga voor Democratie, tijdens de verkiezingen in Birma 82 procent van de parlementszetels behaalden. Zij heeft nog steeds huisarrest. Er zitten meer dan duizend politieke gevangen in diverse gevangenissen in Birma. Zij worden dagelijks mishandeld en gemarteld, krijgen niet genoeg te eten en adequate gezondheidszorg wordt hun onthouden.
In november 2001 heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uitdrukking gegeven aan haar bezorgdheid over de uiterst geringe progressie in de besprekingen tussen de Raad voor vrede en ontwikkeling, de Nationale Liga voor Democratie en Aung San Suu Kyi.
In februari is het een delegatie van de Internationale Arbeidsorganisatie verboden Aung San Suu Kyi te bezoeken, en de speciale gezant van de Verenigde Naties heeft de trage voortgang van de dialoog gehekeld. Het Birmese leger begaat nog altijd grove mensenrechtenschendingen tegen etnische bevolkingsgroepen. Het maakt zich bijvoorbeeld schuldig aan mishandelingen, verkrachtingen, vernietiging van voedselvoorraden, gedwongen verhuizingen, martelingen, dwangarbeid, buitenrechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies, en verdwijningen. Ik wil erop wijzen dat Europa fors investeert in Birma, met name in de olie- en gasindustrie. Wij moeten eraan denken dat alle buitenlandse investeringen plaatsvinden via bedrijven die gesteund worden door het militaire regime.
De Internationale Federatie van vakverenigingen in de sector chemie, energie en mijnbouw en diverse industrieën heeft olie- en gasmaatschappijen opgeroepen niet meer te investeren in Birma zolang daar sprake is van dwangarbeid. Het Internationaal Verbond van vrije vakverenigingen heeft opgeroepen tot economische sancties tegen Birma.
Dit Parlement moet opnieuw de vrijlating eisen van Aung San Suu Kyi en allen die onrechtmatig worden gevangengehouden. De Europese Commissie moet ervoor zorgen dat humanitaire hulp zonder politieke inmenging aankomt in de gebieden die deze hulp het dringendst nodig hebben en dat internationale NGO's hierbij betrokken worden.

Junker (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, inderdaad heeft de Birmaanse Nationale Liga voor Democratie twaalf jaar geleden een overweldigend verkiezingssucces geboekt. Sindsdien echter wordt de wil van het volk - en ik zeg nadrukkelijk dat het gaat om alle etnische bevolkingsgroepen - volstrekt genegeerd. Al twaalf jaar lang zit een gekozen presidente in hechtenis en worden onwelgevallige burgers gevangen gezet; dwangarbeiders worden misbruikt, vrouwen worden mishandeld en etnische minderheden wordt het leven zuur gemaakt. Dag in, dag uit wordt er gehandeld in drugs, mensen en kleine wapens. Al twaalf jaar lang dringt de internationale gemeenschap vergeefs aan op terugkeer naar de democratie.
Een lichtpuntje is dat de EU-trojka signalen heeft opgevangen die wijzen op bereidheid om de dialoog aan te gaan, echter zonder dat hieraan concessies verbonden worden. Vooral de inspanningen van de speciale EU-afgezant verdienen steun. Zij zijn erop gericht gesprekken op gang te krijgen met de gekozen presidente en de SPDC en aanknopingspunten te vinden om democratische veranderingen te bewerkstelligen.
Door het uitstel van het in maart geplande bezoek van Razali Ismail zijn de perspectieven echter weinig hoopvol. Het leed in dit straatarme land wordt gedragen door de bevolking, die het steeds slechter vergaat. In het democratische deel van de wereld mag het lot van het Birmaanse volk niet uit het oog worden verloren. Hiervoor staat onder andere het met middelen van de Europese Unie ondersteunde Euro-Birma-bureau garant, dat zal gaan samenwerken met de Friedrich-Ebert-stichting, een organisatie die veel ervaring heeft op het vlak van ontwikkeling en democratisering. Wij hopen dat daar nieuwe impulsen van uit zullen gaan die ons in staat zullen stellen een paar stappen vooruit te zetten. Wij beseffen echter dat het gaat om een zaak van de lange adem.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, sinds de jaren zestig heeft Birma zich geïsoleerd van het grootste deel van de wereld en zijn eigen bevolking betaalt daarvoor een hoge prijs. Birma is arm en onderontwikkeld, en de kloof tussen de bevolking en het socialistische, militaire regime wordt steeds groter. In 1990 weigerde dit regime de uitslag van de laatste vrije verkiezingen in dat land te accepteren en plaatste het de winnares van deze verkiezingen, Aung San Suu Kyi, onder huisarrest.
De rapporteur van de Verenigde Naties citeert in zijn verslag de bevindingen van de Aziatische Ontwikkelingsbank waaruit blijkt dat Birma slechts 0,17 procent van zijn BBP besteedt aan gezondheidszorg en een vergelijkbaar percentage aan onderwijs. Het land is thans de grootste heroïneproducent ter wereld en grote delen van het land worden beheerst door drugsbaronnen, en ik ben verontrust over de rol van China in dit geheel. Er zijn meer dan duizend politieke gevangenen in Birma, waaronder vijftien verkozen parlementariërs en dr. Salai Tun Than, die ook reeds genoemd is door mijn collega de heer Van Orden. De enige misdaad van deze 74-jarige hoogleraar is dat hij heeft opgeroepen tot vrije meerpartijenverkiezingen. Hij is een man die degenen die hem gevangen houden geen kwaad hart toedraagt, maar die een schrijnend symbool is van de tragische toestand waarin zijn land verkeert.
Het regime van Birma heeft zichzelf en zijn burgers naar een doodlopende weg geleid.
Ik sta achter het beginsel van doelgerichte sancties, met inbegrip van een reisverbod voor de militaire leiders. Ik betwijfel echter of het zin heeft deze sancties ongedifferentieerd toe te passen, aangezien dat misschien alleen de bevolking treft en niet zozeer de regering. Niettemin is het nuttig bij nieuwe investeringen per geval te bekijken of de mensenrechtensituatie verbeterd is en op basis daarvan een besluit te nemen. Toegegeven, een aantal politieke gevangenen is onlangs vrijgelaten en 25 kantoren van de Nationale Liga voor Democratie in Rangoon hebben toestemming gekregen weer open te gaan. Dit is een grote vooruitgang en wij moeten die aanmoedigen.
Verder wil ik benadrukken dat wij ervoor dienen te zorgen dat de hulpverlening via vertrouwde organisaties loopt en dat wij de regering een 'road map? voor hervormingen moeten bieden.
Tot bestluit wil ik tegen de militaire leiders zeggen dat zij door een 74-jarige man op te sluiten niet hun kracht, maar hun zwakte tonen. Een land dat vrijheid van meningsuiting respecteert is een sterker land, met meer hoop voor de toekomst. Ik doe een dringend beroep op het regime om dr. Than en Aung San Suu Kyi en alle andere politieke gevangen onmiddellijk vrij te laten en het volk van Birma hoop voor de toekomst te geven.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, in de conclusies van de Raad Algemene Zaken van oktober 2001 staat het verzoek om alle politieke gevangenen in Birma (Myanmar) vrij te laten, met inbegrip van Aung San Suu Kyi. De Commissie heeft dit verzoek gesteund en zal dat blijven doen. Wij zijn ervan overtuigd dat er alleen een duurzame oplossing kan worden bereikt als er een akkoord wordt gesloten tussen enerzijds de Nationale Raad voor vrede en ontwikkeling en anderzijds de democratisch gekozen oppositie en de vertegenwoordigers van de etnische minderheden. Het is niet de intentie van de Unie om een akkoord op te leggen. Ze wil slechts laten weten dat ze een eventuele, door de diverse partijen bereikte oplossing zal steunen. Hoewel sommige ontwikkelingen van het afgelopen jaar zeker de goede kant op gaan in vergelijking met het verleden, denken wij dat de Nationale Raad voor vrede en ontwikkeling nog lang niet bereid is om zich in te zetten voor het herstel van de democratie en de handhaving van internationale normen op het gebied van de mensenrechten.
Tijdens haar missie van 13 tot en met 15 maart in Birma (Myanmar) heeft de trojka van de Unie zich ingezet voor de voortzetting van de onderhandelingen die momenteel tussen de Nationale Liga voor Democratie en de SPDC plaatsvinden. De trojka heeft bij deze gelegenheid de hoop geuit dat dit proces uiteindelijk concrete resultaten zal opleveren. Voorts heeft de trojka opnieuw bevestigd dat de Unie de missie steunt van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN, de heer Razali Ismail. De Commissie en de lidstaten zullen zich de komende weken buigen over de conclusies van de missie van de trojka en het hernieuwde gemeenschappelijk standpunt van de Unie, dat voor 29 april bekend moet zijn.
Als reactie op de zorgen die de opstellers van de ontwerpresolutie hebben geuit, kan ik meer in het algemeen aangeven dat wij ons gemeenschappelijk standpunt alleen zullen wijzigen als er sprake is van duidelijke signalen en een eenduidige ontwikkeling. Ik wil u hier nogmaals laten weten dat wij bereid zijn om dit standpunt te herzien als nieuwe positieve of negatieve ontwikkelingen in het land hiertoe aanleiding geven.
Met betrekking tot de kwestie inzake de humanitaire hulp die zojuist door mevrouw McKenna aan de orde is gesteld, kan ik u laten weten dat de NGO's en internationale organisaties in dit kader jaarlijks vijf miljoen euro krijgen toebedeeld. Op dit moment bereiden wij een meer specifiek aidsprogramma voor. Als dit programma wordt aangenomen, zal het via dezelfde kanalen worden uitgevoerd en zal er een jaarlijks bedrag voor worden vrijgemaakt dat vergelijkbaar is met het bedrag dat nu voor humanitaire hulp wordt uitgetrokken.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Minderheden in Vietnam en sluiting van vluchtelingenkampen in Cambodja
B5-0201/2002 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Cambodja/Vietnam,
B5-0208/2002, van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Cambodja/Vietnam,
B5-0214/2002 van de leden Nassauer en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de minderheden in Vietnam en de sluiting van vluchtelingenkampen in Cambodja,
B5-0222/2002 van mevrouw McKenna, namens de Verts/ALE-Fractie, over de vluchtelingencrisis in Vietnam en Cambodja,
B5-0235/2002 van de leden Corbett en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over het probleem van de Vietnamese vluchtelingen in Cambodja;
Schending van de mensenrechten in Nigeria
B5-0207/2002 van de leden Dybkjær en Malmström, namens de ELDR-Fractie, over de schending van de mensenrechten in Nigeria,
B5-0211/2002 van de heer Collins, namens de UEN-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Nigeria,
B5-0215/2002 van de leden Corrie en Maij-Weggen, namens de PPE-DE-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Nigeria,
B5-0225/2002 van de leden Maes, Lucas, McKenna en Rod, namens de Verts/ALE-Fractie, over de schending van de mensenrechten in Nigeria,
B5-0227/2002 van de leden González Álvarez en Fraisse, namens de GUE/NGL-Fractie, over de schending van de mensenrechten in Nigeria,
B5-0236/2002 van de leden Karamanou, Gröner, Valenciano Martínez-Orozco, Ghilardotti en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de schending van de mensenrechten in Nigeria;
Situatie van de mensenrechten in Guatemala
B5-0202/2002 van de heer Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE-DE-Fractie, over Guatemala,
B5-0206/2002 van de leden Malmström, Sanders-ten Holte, Sánchez García en Gasòliba i Böhm, namens de ELDR-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Guatemala,
B5-0224/2002 van de leden Mayol i Raynal, Lipietz, Nogueira Román en Frassoni, namens de Verts/ALE-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Guatemala,
B5-0228/2002 van de leden González Álvarez, Manisco, Vinci, Sjöstedt, Ilka Schröder, Miranda en Boudjenah, namens de GUE/NGL-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Guatemala;
Kanaaltunnel
B5-0200/2002 van de leden Van Orden, Foster, Bradbourn, Harbour en Kirkhope, namens de PPE-DE-Fractie, over de sluiting van de Kanaaltunnel voor het vrachtverkeer,
B5-0203/2002 van de heer Marchiani, namens de UEN-Fractie, over de Kanaaltunnel,
B5-0205/2002 van de leden Ludford en Sterckx, namens de ELDR-Fractie, over de sluiting van de Kanaaltunnel voor het vrachtverkeer,
B5-0223/2002 van de leden Lambert, Boumediene-Thiery, Jonckheer, Rühle en Sörensen, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie van vluchtelingen die het kanaal trachten over te steken en de situatie van op de Middellandse-Zeekusten van de Unie gestrande vluchtelingen,
B5-0229/2002 van de leden Boudjenah en Miranda, namens de GUE/NGL-Fractie, over de Kanaaltunnel en het vluchtelingendrama te Sangatte,
B5-0233/2002 van de leden Berès, Hazan, Roure en Caudron, namens de PSE-Fractie, over de problematische toegang tot de Kanaaltunnel;
Standpunt van de Unie bij de komende speciale bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over het kind
B5-0216/2002 van de leden Banotti en Maij-Weggen, namens de PPE-DE-Fractie, over het standpunt van de Unie bij de komende speciale bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over het kind,
B5-0238/2002 van de heer Kinnock, namens de PSE-Fractie, over het standpunt van de Unie bij de komende speciale bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over het kind.
Minderheden in Vietnam en sluiting van vluchtelingenkampen in Cambodja
Belder (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de Commissaris, geachte collega's, waarom slaan burgers uit de centrale hooglanden van Vietnam op de vlucht naar buurland Cambodja? Die vraag blijft staan ondanks de uitweg uit de ellende die hun door het Amerikaanse aanbod voor hun opname wordt gegeven. Want anders is er slechts sprake van symptoombestrijding en blijft de kwaal voortwoekeren.
Die kwaal heet ronduit gezegd de meervoudige beroving van de rechten tot zelfs vervolging van etnische minderheden, de zogenoemde Montagnards uit de voorliggende resolutie, door de Vietnamese overheid. Deze beroving van rechten is sociaal, religieus en economisch van aard.
De "Kinh", de zogenoemde echte Vietnamezen, wanen zich superieur aan de inheemse volken van de centrale hooglanden. Met steun van ´s lands communistische gezagsdragers hebben zij als migranten de afgelopen vijftien jaar gewoon ordinaire landroof gepleegd op de inheemse volken van de centrale hooglanden. Daarmee hebben we het sociale en economische ontrechten van de Montagnards aangeduid.
Onder de Montagnards bevinden zich relatief veel christenen, protestanten. Hun kerken weigeren zich aan te sluiten bij de door de overheid gecontroleerde protestantse eenheidskerk en heten derhalve illegaal. Dat maakt de protestantse Montagnards in de ogen van de toch al sterk antireligieus ingestelde autoriteiten extra verdacht.
Voeg daaraan toe de elementen van buitenlandse godsdienstige contacten van Montagnards, alsmede hun streven naar meer zelfbeschikking, en het is duidelijk waarom de Vietnamese overheid de centrale hooglanden als risicogebied beschouwt en behandelt. Die communistische overheid is nu eenmaal onverminderd panisch voor elke vrije groeps- en meningsvorming.
Een uitzichtloze situatie dus voor de Montagnards? Zij weten een alerte veiligheidsdienst in hun nabijheid. Vertegenwoordigers van buitenlandse donoren en Vietnamese NGO's kunnen niet vrij reizen in hun woongebied. Het opzetten van lokale ontwikkelingsprogramma´s blijkt daarom uitermate moeilijk. Bijeenkomsten van vertegenwoordigers van inheemse volken worden of niet toegestaan of gecontroleerd door de veiligheidsdienst.
Toch bespeuren insiders, westerse ontwikkelingswerkers in de centrale hooglanden, een lichtpuntje. Binnen de Vietnamese overheidsdiensten circuleren ook opinies die van enig begrip getuigen voor de rechtmatige religieuze, politieke en sociale verlangens van de Montagnards.
Ik wens de Raad en de Commissie veel wijsheid en geduld toe om deze uitweg voor het onduldbaar ontrechten van de inheemse inwoners van de centrale hooglanden in de contacten met de Vietnamese autoriteiten te bewandelen. De voorliggende resolutie, Mijnheer de Voorzitter, moet daarbij voor hen een welkome ruggensteun zijn!

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, helaas kent ook Europa een lange traditie van onderdrukking van etnische minderheden en bevolkingsgroepen, van verdrijving en vervolging van religieuze groepen en geloofsgemeenschappen. De Europese Unie is echter te beschouwen als een overwinning op onze geschiedenis, als lichtend baken van de mensenrechten, en daarom hebben wij de taak om er wereldwijd als partner - niet als voogd - voor te zorgen dat de universele bepalingen van de mensenrechten daadwerkelijk worden nageleefd. Juist omdat Zuidoost-Azië voor ons op economisch en strategisch terrein een belangrijke en gewaardeerde partner is, hebben wij het recht en de plicht ook op te komen voor de universele beginselen in dat deel van de wereld.
Wij zijn op dit moment getuige van een vicieuze cirkel. Etnische minderheden, zoals de verschillende volkeren van het Vietnamese hoogland, worden onderdrukt en vluchten daarom naar Cambodja, waar zij worden opgevangen in vluchtelingenkampen. Hiervoor danken wij de Cambodjanen. Zij hebben zelf met een groot vluchtelingenprobleem geworsteld en zij zijn arm, maar zij tonen zich wel solidair - ook dat mogen wij ons wel eens realiseren. Uiteraard sturen de Cambodjanen de vluchtelingen na verloop van tijd om de meest uiteenlopende redenen weer terug naar Vietnam. Daar worden zij dan opnieuw vervolgd en onderdrukt, waarop zij besluiten wederom naar Cambodja te vluchten. Zie hier de vicieuze cirkel.
Als wij deze vicieuze cirkel, die de stabiliteit in de gehele regio ondermijnt, willen doorbreken, moeten wij er eerst op aandringen dat Cambodja zich - wellicht in nog sterkere mate dan tot dusver - blijft committeren aan zijn internationale verplichtingen. Maar waar het eigenlijk om gaat is dat wij Vietnam moeten oproepen zijn etnische minderheden en bevolkingsgroepen te respecteren en te beschermen, geen bevolkingsprogramma's uit te voeren die ten koste gaan van de minderheden en een situatie te scheppen waarin de religieuze gemeenschappen bescherming kunnen genieten. Wij komen op voor de rechten van alle religieuze gemeenschappen, ongeacht hun geloofsovertuiging. Maar net zoals islamieten opkomen voor de rechten van de islamieten overal ter wereld - wat ik op zich een positief gegeven vind - dienen wij ons meer in te zetten voor de christelijke minderheden in de wereld. Dat is een belangrijke plicht die wij op ons moeten nemen.
McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de aanhoudende vervolging van de inheemse minderheden in de centrale hooglanden van Vietnam is zeer te betreuren. Een groot probleem is dat de Cambodjaanse overheid niet erg genegen is deze minderheden politiek asiel te verlenen. Zij wil de vluchtelingenkampen sluiten en de vluchtelingen asiel laten zoeken in derde landen, met name in de Verenigde Staten. Het is uitermate zorgwekkend dat de regeringen van Cambodja en Vietnam besloten hebben te proberen de repatriëringsovereenkomst bilateraal ten uitvoer te leggen. De weigering van de Vietnamese regering om de inspectieteams van het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen toestemming te geven de dorpen van mogelijk terugkerende vluchtelingen te bezoeken, is eveneens een punt van grote zorg. Het feit dat het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen zich teruggetrokken heeft uit de tripartiete overeenkomst betekent dat asielzoekers nog meer gevaar lopen beïnvloed, geïntimideerd en onder druk gezet te worden om terug te keren naar Vietnam.
De Cambodjaanse regering heeft het Vluchtelingenverdrag van Genève van 1951 ondertekend en moet derhalve de daaruit voortvloeiende verplichtingen nakomen. In het bijzonder dient zij zich ervan te verzekeren dat iedere terugkeer op vrijwillige basis geschiedt en te waarborgen dat asielzoekers die in Cambodja aankomen hun fundamentele recht op asiel niet ontzegd wordt. Wij moeten de Vietnamese regering ervan weerhouden mensen te vervolgen die naar het schijnt zijn gedwongen terug te keren.

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil allereerst de heer Nassauer, voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met de lidstaten van de ASEAN, en de collega's Posselt, Van den Berg, Maaten, McKenna en Corbett van harte danken voor dit initiatief. Niet-ingeschreven leden worden vaak behandeld alsof ze de pest hebben, met als gevolg dat het ze vrijwel onmogelijk gemaakt wordt ontwerpresoluties in te dienen. Wij zijn dan ook bijzonder ingenomen met initiatieven zoals deze ontwerpresoluties .
Volgende week maandag zal de leider van de Fondation des Montagnards, de heer Kok Ksor, binnen de Commissie mensenrechten in Genève het woord nemen om de rechten van zijn volk te verdedigen. Ik beschouw de situatie als buitengewoon ernstig voor zowel de Montagnards als de rest van de Vietnamese bevolking.
Ik ben enigszins terughoudend over de punten 4 en 5 van deze resolutie. Ik vind namelijk dat het hele idee van samenwerking van de heer Poul Nielson ter discussie moet worden gesteld. De hulp aan de Vietnamese autoriteiten bij de bestrijding van de armoede heeft geen resultaten opgeleverd voor met name het democratiseringsproces in Vietnam. Ik doel hier niet alleen op de zeer ernstige kwestie van de Montagnards, maar vooral op het vraagstuk van de religieuze vrijheid voor de christelijke minderheden en met name ook de boeddhistische meerderheid. De patriarch van de Verenigde Boeddhistische Kerk, de heer Thich Huyen Quang, wordt al twintig jaar gevangen gehouden in zijn pagode. Ook de nummer 2, Thich Quang Do, zit al jarenlang in zijn pagode vast.
Zo is de situatie in Vietnam. Ons Parlement heeft deze kwestie al vaak aan de orde gesteld en het beleid van de heer Poul Nielson heeft tot geen enkele verbetering in het land geleid, ondanks de aanzienlijke financiële investeringen van de Commissie. Ik denk dat niemand zich erover verbaast dat het beleid van de heer Poul Nielson geen vruchten heeft afgeworpen, maar wij moeten dit punt bij iedere gelegenheid aan de orde stellen.
Laten we overigens niet vergeten dat er in het verleden onder één hoedje is gespeeld met de communistische internationale in de regio. Vaak wordt verzwegen dat de heer Hun Sen in het verleden lid was van de Rode Khmer. Hij heeft daar ongetwijfeld nog goede bondgenoten aan overgehouden in Hanoï. Dit alles maakt duidelijk dat hij een rol heeft gespeeld in de kwestie van de Montagnards. Wij dienen dit punt aan de orde te stellen.

Lamy
De Commissie kan zich geheel vinden in de woorden van de verontruste afgevaardigden wat betreft de situatie van de Vietnamese Montagnards.
Wij hebben altijd erkend dat de gebeurtenissen die vanaf begin 2001 tot een instabiele situatie in het centrale gebergte in Vietnam hebben geleid een bijzonder complex karakter hebben. Net als u hebben wij bezorgd de uittocht van de Montagnards gadegeslagen en de inspanningen gesteund van het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen, dat in dit kader nauw heeft samengewerkt met de regeringen van Vietnam en Cambodja teneinde de benodigde voorwaarden te scheppen om de vrijwillige terugkeer naar het land mogelijk te maken.
Wij betreuren het dan ook dat er een einde is gekomen aan de tripartiete overeenkomst. Gezien de omstandigheden waren wij verheugd over het positieve besluit van de Cambodjaanse regering om de Montagnards die momenteel onder toezicht van het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen in de kampen in Cambodja leven, naar de Verenigde Staten te laten afreizen. Toch denken wij dat deze maatregel geen definitieve oplossing vormt voor de problemen die tot deze uittocht hebben geleid.
Wij blijven daarom maatregelen treffen om Cambodja aan te moedigen zijn internationale verplichtingen na te komen. Cambodja is gebonden aan het Verdrag van Genève van 1951 betreffende de status van vluchtelingen en dient de asielzoekers derhalve bijstand, asiel en tijdelijke bescherming te bieden. Verder kunnen wij ons vinden in de mening van de afgevaardigden die zich in deze ontwerpresolutie hebben uitgesproken. Ze vinden namelijk dat Vietnam zijn inspanningen ter bescherming van de burgerrechten, de politieke rechten en de rechten met betrekking tot de godsdienstuitoefening moet intensiveren. Het behoeft geen betoog dat de genoemde problemen met betrekking tot de bijzondere situatie van de Montagnards door de Vietnamese regering niet op lokaal niveau kunnen worden aangepakt, maar dat zou eigenlijk wel moeten.
Meer algemeen kan uit deze vraagstukken geconcludeerd worden dat hervormingen in dit land actief moeten worden doorgevoerd. Zo dient de Vietnamese regering op ieder niveau open te staan voor de vrijheid van meningsuiting, hetgeen nu nog niet altijd het geval is. Vietnam dient voorts meer ingrijpende hervormingen in het rechtstelsel door te voeren en erop toe te zien dat de constitutionele rechten van alle burgers volledig en op basis van rechtvaardigheid worden gerespecteerd.
Dat is het standpunt van de Commissie. Ik wil tot slot de heer Dupuis erop wijzen dat het beleid dat wij ten aanzien van Vietnam voeren niet door Poul Nielson wordt bepaald, maar door de Commissie, de Raad van ministers en het Europees Parlement. Kortom: door de Europese Unie.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in een aantal landen over de hele wereld is in de laatste jaren de sharia - de islamitische wet - opnieuw ingevoerd, onder andere in delen van Nigeria. In Soedan is de sharia zelfs gebruikt tegen christenen, hetgeen in strijd is met de islamitische leer.
Wij hebben het hier niet over de doodstraf als zodanig. Deze is in het internationaal recht nog altijd toegestaan en wordt in een aantal democratieën toegepast, waaronder niet alleen de Verenigde Staten, maar ook Rusland, India, de Caraïbische eilanden, Japan en Singapore, om er slechts enkele te noemen. In mijn eigen partij in het Verenigd Koninkrijk blijft de doodstraf een zaak van het persoonlijk geweten en velen, ikzelf incluis, zijn vóór de beperkte toepassing ervan bij de allerafschuwelijkste misdaden, zoals kindermoord en seriemoorden.
Tientallen miljoenen Europese burgers delen dit standpunt. In Nigeria hebben wij echter te maken met de gruwelijke situatie dat vrouwen enkel vanwege overspel op een barbaarse, langzame en pijnlijke wijze worden geëxecuteerd. Het is altijd een netelige zaak om tussenbeide te komen in de gebruiken van anderen, maar het is belangrijk dat wij als Parlement onverwijld onze afschuw over deze praktijk kenbaar maken aan de Nigeriaanse regering. Voorts heb ik onlangs vernomen dat Afghanistan niet van plan is het strafrecht volgens de sharia, inclusief steniging wegens overspel, af te schaffen. In aanmerking genomen dat de EU met meer dan een miljard euro de grootste donor is voor de wederopbouw van dit land, ben ik van mening dat wij als voorwaarde voor onze bijstand moeten stellen dat deze onaanvaardbare praktijken gestaakt worden.
Nigeria en Afghanistan behoren beide tot de internationale gemeenschap en hebben diverse internationale mensenrechtenverdragen ondertekend. Zoals de meeste afgevaardigden in dit Parlement huldig ik de opvatting dat dergelijke straffen op grond van de sharia aan het begin van de eenentwintigste eeuw volstrekt onaanvaardbaar zijn.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de situatie van de beide vrouwen Safiya Hussaini en Hafsatu Abubakar uit de afgelegen Nigeriaanse provincies Sokoto en Katsina is volstrekt ontoelaatbaar en daarom dienen wij vandaag in dit Parlement absoluut aandacht aan deze kwestie te besteden. Deze vrouwen zijn schuldig bevonden omdat ze na hun scheiding het leven hebben geschonken aan een kind. Om die reden zijn ze veroordeeld tot de meest verschrikkelijke dood die je maar kunt bedenken, namelijk dood door steniging. De fout die de beide dames Hussaini en Abubakar hebben gemaakt is dat ze van het vrouwelijke geslacht zijn in een regio waarin de sharia, die door de koran als wet wordt voorgeschreven, op fundamentalistische wijze wordt toegepast. De regio heeft hiermee de grens van het menselijk aanvaardbare overschreden. De burgers uit sommige regio's van Nigeria die onder obscurantistische gebruiken gebuikt gaan, zijn het slachtoffer van een morele terugval en zelfs van een achteruitgang van de beschaving.
Wij hebben de stemmen van deze slachtoffers gehoord. Dankzij de emotie en mobilisatie van de gehele internationale gemeenschap, inzonderheid de Unie, hebben de nationale autoriteiten en rechterlijke instanties van Nigeria gratie verleend aan deze twee slachtoffers van het religieuze fundamentalisme. Het is echter moeilijk te geloven dat deze inspanningen toereikend zullen zijn. De religieuze voorschriften uit het verleden, op basis waarvan miljoenen burgers al bij de geboorte zijn veroordeeld, blijven namelijk gewoon van kracht.
De grondwet van de Federale Republiek Nigeria en de door het land ondertekende internationale afspraken verbieden dergelijke praktijken en deze vorm van parallele rechtspraak. Nigeria moet die praktijken ook daadwerkelijk afzweren en binnen de Afrikaanse en internationale gemeenschap als voorbeeld fungeren van een land dat de democratie heeft omarmd. Nigeria kan rekenen op voortzetting van de communautaire steun als het de rechtsstaat daadwerkelijk herstelt, in die zin dat het zich onverzettelijk opstelt jegens intolerantie op basis van etniciteit, sekse en religieuze overtuiging. Als alle Nigerianen erkennen dat de mensenrechten en vooral ook de rechten van de vrouw belangrijker zijn dan religieuze voorschriften, zal de Europese Unie zich solidair tonen en het democratische en economische overgangsproces in Nigeria steunen.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dankzij de internationale oproepen en dankzij de vorige resoluties over de mensenrechten in Nigeria die door ons Parlement zijn aangenomen, is mevrouw Safiya Husaini, die door steniging ter dood zou worden gebracht, van rechtsvervolging ontslagen.
Dat doet ons genoegen, maar we moeten wel waakzaam blijven. Ook andere vrouwen lopen het risico door steniging om het leven te worden gebracht. Dit geldt in het bijzonder voor mevrouw Lawal in de staat Katsina. Met name economisch achtergestelde vrouwen gaan gebukt onder de toepassing van de sharia.
De willekeur van de gerechtelijke procedures en de straffen die vrouwen worden opgelegd druisen in tegen de grondrechten die zijn vastgelegd in de internationale verdragen die door Nigeria zijn geratificeerd.
Wij moeten deze selectieve rechtsregels aan de kaak stellen, volgens welke overspel als een misdaad wordt beschouwd in die zin dat mannen vrijuit gaan en dat vrouwen worden veroordeeld. Zelfs verkrachte vrouwen lopen het risico te worden veroordeeld. Ons Parlement moet van de Nigeriaanse regering eisen dat de uitvoering van de doodstraf wordt verboden en de toepassing van de sharia aanhangig wordt gemaakt bij het Constitutionele Hof. De regering van Nigeria moet de internationale verdragen inzake de mensenrechten die ze heeft ondertekend naleven en daarmee het democratiseringsproces in gang zetten. Ze dient zich hiervoor in te zetten ten behoeve van de rechtsstaat en met het oog op economische en sociale rechtvaardigheid. Voorts dient ze de dialoog tussen de diverse gemeenschappen te stimuleren.
Wij willen dat de Raad, de Commissie en de medevoorzitters van de ACS-landen alle politieke en commerciële middelen aanwenden die tot hun beschikking staan om de regering van Nigeria te dwingen de verdragen en het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren toe te passen en na te leven.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, toen in 1999 de democratie in Nigeria werd hersteld en de grondwet werd uitgevaardigd, had niemand kunnen denken dat twee, drie jaar later etnische, religieuze en politieke conflicten zouden losbarsten waarbij duizenden mensen om het leven zouden komen en dat de sharia, de islamitische wet, opnieuw zou worden ingevoerd in de twaalf deelstaten van het land waar de moslims in de meerderheid zijn.
De publieke opinie in de wereld is geschokt vanwege het feit dat vrouwen ter dood worden veroordeeld door steniging omdat zij overspel hebben gepleegd terwijl de mannen, dankzij deze zeer rechtvaardige wet, worden vrijgesproken. Het leven van deze vrouwen kon misschien op het nippertje worden gered door het internationale protest en het optreden van het Europees Parlement, maar de schendingen van de vrouwenrechten en de flagrante discriminatie op grond van geslacht blijven voortduren. Bovendien is de zaak van Amina Lawal, die door de islamitische rechtbank van Bakori is veroordeeld, nog steeds hangend.
Afgezien van de islamitische rechtbanken en de interpretatie van de sharia zijn er echter nog andere praktijken die een ongelijke, onrechtvaardige en onmenselijke behandeling van vrouwen inhouden, zoals de amputatie van geslachtorganen - men heeft berekend dat ongeveer 60 procent van de vrouwen in Nigeria deze verschrikkelijke praktijk heeft moeten ondergaan -, het vrijuit gaan van mannen die vrouwen mishandelen en de georganiseerde handel in en seksuele uitbuiting van vrouwen.
Gezien al deze problemen moeten wij vandaag vanuit deze zaal een krachtige boodschap sturen aan het adres van de federale regering van Nigeria en haar dringend verzoeken ervoor te zorgen dat de rechtbanken van het land functioneren overeenkomstig het internationaal recht inzake mensenrechten en het Handvest van de rechten van de mens, dat trouwens deel uitmaakt van de grondwet van Nigeria. Vooral moeten wij de Nigeriaanse regering, en alle andere landen waar de sharia geldt, erop wijzen dat de beste bescherming tegen intolerantie bestaat in versterking van het seculiere karakter van de staat en de democratische rechtsorde. Ook moeten wij duidelijk maken dat geen enkele religieuze of andere traditie of gewoonte boven de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten en de wetten van de rechtsstaat mag worden geplaatst.
Tegelijkertijd vragen wij de Europese Commissie Nigeria, zo daar behoefte aan is, technische bijstand te verlenen voor de verkiezingen in 2003, zodat de wettelijke en democratische structuren kunnen worden versterkt, zodat in het kader van de Overeenkomst van Cotonou advocaten, rechters en politieagenten kunnen worden opgeleid en zodat gevolg kan worden gegeven aan de resoluties van de Paritaire Parlementaire Vergadering van de Europese Unie en de ACS-landen.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, Nigeria heeft verschillende internationale verdragen inzake mensenrechten geratificeerd, met name het Verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten, het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen en het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren. Desalniettemin zijn wij hier weer eens bijeen om te spreken over de schendingen van de vrouwenrechten, over de toepassing van de doodstraf door Nigeria, over de sharia-praktijken en over de talloze voorschriften in het nieuwe strafwetboek van de sharia die aanleiding zijn tot ernstige schendingen van de mensenrechten en zelfs doodvonnissen.
Samen met talloze vrouwen en mannen in de democratische landen zijn wij in het geweer gekomen en hebben wij actie ondernomen. Daarmee hebben wij het leven van Safiya en Hafsatu kunnen redden, maar die overwinning heeft de islamitische rechtbank van Bakori er niet van weerhouden om een andere vrouw, Amina Lawal, te veroordelen tot dood door steniging. Ik geloof niet dat wij kunnen doorgaan met het aan de kaak stellen van deze slachtingen, ofschoon dit onze plicht is. Wij moeten meer doen en eisen dat Nigeria, waar democratische verkiezingen in voorbereiding zijn - waaraan de Europese Unie steun moet geven - niet alleen de pluralistische democratie bestendigt, zoals ook in het kader van de Overeenkomst van Cotonou wordt gevraagd, maar tevens een eind maakt aan deze schendingen. Mijns inziens kunnen wij het ons niet meer permitteren de voortdurende schendingen enkel en alleen aan de kaak te stellen en dan maar af te wachten wat er gebeurt. Wij moeten vastberadener optreden en alle ons ter beschikking staande instrumenten gebruiken.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, zoals iedereen weet is de Unie altijd fel tegenstander van de doodstraf geweest. Wij willen dan ook dat deze straf geleidelijk aan wordt uitgebannen. Bovendien willen wij dat de landen die de doodstraf nog toepassen een aantal minimumnormen in acht nemen. De Unie zet deze landen verder onder druk om een moratorium af te dwingen voor doodstraffen die reeds zijn uitgesproken.
De Unie en de Commissie maken zich bijzonder grote zorgen over de wreedheid van de straffen en executies in een aantal landen als gevolg van de toepassing van de sharia. Met de ophanging van een veroordeelde in januari dit jaar is feitelijk een einde gekomen aan het moratorium op de uitvoering van de doodstraf in Nigeria. De Unie en de Commissie hebben de Nigeriaanse autoriteiten in februari jongstleden om uitleg over deze kwestie verzocht. Op verschillende fronten zijn wij verder in actie gekomen met betrekking tot de kwestie van Safiya Husaini. Zo heeft voorzitter Prodi een directe oproep tot president Obasanyo gericht.
Momenteel volgen wij de kwestie van Amina Lawal op de voet. Deze kwestie is zojuist door de dames Ainardi, Karamanou en Ghilardotti ter tafel gebracht. Er loopt nu met betrekking tot deze kwestie een beroepsprocedure. Dit alles heeft gevolgen voor de relatie tussen de Unie en Nigeria, die in de Cotonou-Overeenkomst is vastgelegd. Een van de belangrijkste elementen van deze overeenkomst is de naleving van de rechten van de mens en daarmee van de gelijke rechten tussen mannen en vrouwen. Het doet ons genoegen dat de minister van Justitie van Nigeria officieel heeft verklaard dat de deelstaten het strafrecht moeten wijzigen in die zin dat er geen straffen meer mogen worden opgelegd die in strijd zijn met de rechten van de burgers zoals vastgelegd in de Nigeriaanse grondwet. De federale regering lijkt zich bovendien zorgen te maken over het feit dat de toepassing van de sharia op strafrechterlijk gebied in strijd is met de internationale verdragen die Nigeria heeft getekend.
Wij hebben een Nigeriaans onderzoek naar de sharia gefinancierd. Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat de wetten van de sharia slecht zijn opgesteld en in strijd zijn met andere federale wetten. Bovendien worden de wetten van de sharia niet eenduidig toegepast omdat de rechters niet goed zijn opgeleid. Vooralsnog willen we proberen via de weg van de dialoog een oplossing te bereiken. Zo willen wij met name spreken over de naleving van de verplichtingen die het land in het kader van de Cotonou-Overeenkomst is aangegaan.
U weet net zo goed als wij dat dit akkoord voorziet in procedures die kunnen worden toegepast wanneer de rechten van de mens niet worden nageleefd. Wij moeten dit punt samen bestuderen en onderzoeken hoe wij druk op Nigeria kunnen uitoefenen zonder evenwel alle deelstaten van Nigeria in dezelfde mate te straffen. Ook moeten wij zorgen dat er een klimaat komt dat verandering mogelijk maakt. Deze verandering zal het resultaat zijn van de druk die wij uitoefenen en van onze gezamenlijke inspanningen.

Pomés Ruiz (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen niet ontkennen dat het Europees Parlement een sleutelrol speelt in het vredesproces in de landen in Midden-Amerika, waarmee wij goed bevriend zijn.
Zes jaar geleden, in 1996, zijn de vredesakkoorden in Guatemala gesloten en nu moeten wij gaan praten over de jongste gebeurtenissen aldaar. Het Parlement moet zich nu achter de mensenrechtenactivisten scharen, vakbondsleden en religieuzen die met de inheemse bevolking samenwerken, zodat het vredesproces niet vastloopt maar zich juist ontwikkelt. De regering van Guatemala moet nu de hervormingen op wetgevingsgebied voltooien die voortvloeien uit de vredesakkoorden en de rechterlijke macht moet haar onafhankelijke positie verstevigen. Ze moet de schuldigen van de oorlogen en degenen die verantwoordelijk zijn voor de schendingen van de mensenrechten voor en na het sluiten van de vredesakkoorden vervolgen en berechten.
Daarom spreekt het Europees Parlement nu zijn solidariteit uit met de bevolking en de regering van Guatemala. Wij hopen dat de regering blijft vechten voor de mensenrechten, de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. De akkoorden waren niet alleen in Guatemala maar ook in veel andere landen in Midden-Amerika zeer succesvol. Ze moeten daarom ook tot een goed einde worden gebracht. Dat betekent dat de regeringen de schuldigen moeten vervolgen en berechten. Dat kan alleen als de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht wordt gerespecteerd en gestimuleerd. Dat is onze boodschap aan de bevolking van Guatemala, aan hen die voor de vrijheid strijden en aan de regeringen.

Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, wij kunnen constateren dat de mensenrechten altijd een actuele kwestie zijn. Vandaag moeten wij het hebben over de situatie van de mensenrechten in een bevriend land in Midden-Amerika, juist op een dag waarop een Internationaal Strafhof wordt opgericht.
Een aantal dagen geleden las ik een bericht waarin mijns inziens de huidige situatie goed werd weergegeven. Het was geschreven door een liberaal uit Midden-Amerika, die stelde dat Midden-Amerika een gebied is waar vele natuurrampen plaatsvinden. Het wordt regelmatig getroffen door aardbevingen die hele steden verwoesten en waarbij hele bevolkingsgroepen omkomen. Het gebied heeft echter ook te kampen met gevaren van morele aard, omdat bepaalde misdadigers niet vervolgd worden.
Een Duitse NGO, Internationale Transparantie, heeft in 2001 een rapport opgesteld waarin naar voren kwam dat de toestand van de democratie in Guatemala zo ernstig is dat zelfs de instellingen gevaar lopen.
Het Parlement veroordeelt vandaag de schending van de mensenrechten in Guatemala. De situatie is daar volledig geëscaleerd en zoals de heer Pomés Ruiz reeds heeft opgemerkt treft dat werknemers, journalisten, politici, enzovoort. Wij veroordelen het misbruik van bepaalde bedrijven die er niet voor terugschrikken om zich in de wapen- en drugshandel te begeven, geld wit te wassen of zelfs ontvoeringen te plegen om zichzelf te verrijken.
Het Parlement verzoekt de regering van Guatemala om criminele organisaties op te sporen en te veroordelen, de veiligheid van de burgers te garanderen en te zorgen voor gerechtigheid door degenen die sinds een bepaalde periode misdaden hebben gepleegd te vervolgen. Alleen door de instelling van een onafhankelijke en vrije rechterlijke macht, het opvoeren van de internationale druk en een algemene toepassing van straffen kan een einde worden gemaakt aan de straffeloosheid. Dat is wederom een versterking van de democratie.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wil ik mij aansluiten bij mijn collega's en de schending van de mensenrechten in Guatemala veroordelen. De vredesakkoorden moeten nageleefd worden en de misdaden en wreedheden die tijdens de dictatuur begaan zijn, moeten veroordeeld worden. Ik verwerp eveneens de wreedheden die nu nog begaan worden, met name door de zogenaamde illegale organisaties, die mensen martelen en vermoorden en de mensenrechten schenden.
Dames en heren, ik wil eveneens een kwestie aan de kaak stellen die in mijn ogen kenmerkend is voor veel Latijns-Amerikaanse landen: Guatemala, Peru, Bolivia, Ecuador en andere landen hebben nog steeds een koloniale regering. Een creoolse - blanke - minderheid heeft de touwtjes strak in handen, terwijl er absoluut geen rekening wordt gehouden met de vele miljoenen oorspronkelijke bewoners die de meerderheid vormen. Deze landen kunnen niet democratisch zijn. Om ervoor te zorgen dat ze hun traditionele privileges behouden, onderdrukken de machthebbers de indiaanse minderheden en als deze mensen in opstand komen, worden ze gemarteld en vermoord door dictatoriale regimes.
Zo houdt een minderheid ook de rechterlijke macht in een ijzeren greep en krijgt ze het ook voor het zeggen bij de politie en in het leger. Mijns inziens zal er in deze Latijns-Amerikaanse landen geen oplossing komen voor de schendingen van de mensenrechten zolang er geen echte democratie ontstaat - zoals in Zuid-Afrika is gebeurd - en zolang de indiaanse meerderheid niets te vertellen heeft en geen eigen staat kan creëren.
Vaak vergelijk ik de landen die zo dicht bij de onze staan - de Spaanstalige landen - met Afrikaanse landen. Die hebben vaak te kampen met grote armoede en worden onderdrukt door zeer dictatoriale regimes. Ooit zullen ze echter een democratisch gekozen regering hebben waarin de meerderheid is vertegenwoordigd die eerder onderdrukt werd. In Latijns-Amerika is het probleem echter nog vele malen groter en als wij in Europa ons daarvan bewust zijn, kunnen wij ertoe bijdragen dat democratische regeringen tot stand komen waarin de meerderheid het voor het zeggen heeft.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet u bekennen dat ik deze week en alle middagen waarop wij over de schending van mensenrechten hebben gesproken op een bepaalde manier moe ben. Dat heeft niets te maken met het feit op zich dat wij deze kwestie behandelen, maar met het gebrek aan resultaat ondanks de voortdurende druk van het Parlement.
Met de ondertekening van de akkoorden van Guatemala in 1996 en El Slavador werden vele verwachtingen gewekt. Nu wordt er gesproken over de noodzaak in Colombia een dialoog in gang te zetten. Het probleem is dat de akkoorden niet worden nageleefd en daarover moeten wij vandaag spreken. Hierdoor wordt immers de hoop van de meerderheid van de bevolking in Guatemala de bodem in geslagen. Zoals de heer Nogueria Román reeds opmerkte, bestaat de meerderheid uit mensen van indiaanse afkomst.
Monseigneur Gerardi was verantwoordelijk voor de opstelling van dit buitengewone document, dat opheldering verschaft over wat er in het verleden is voorgevallen en dat een soort leidraad zou moeten zijn voor een groot deel van de rechters in Guatemala die zich bezighouden met de misdaden die tijdens de burgeroorlog zijn begaan. De beste eer die wij monseigneur Gerardi kunnen bewijzen is te eisen dat deze overeenkomsten worden nageleefd, dat er een werkelijke landbouwhervorming wordt doorgevoerd, dat er rekening wordt gehouden met de meerderheid van de bevolking van Guatemala - en daar is nu geen sprake van, omdat de meeste mensen in de grootste armoede leven - dat er een einde wordt gemaakt aan het toenemende geweld tegen de bevolking en tegen volksvertegenwoordigers, mensenrechtenactivisten, vertegenwoordigers van de boeren, vakbondsleden, religieuzen en alle mensen die voor de rechten van de meerderheid van de bevolking opkomen. Helaas worden de mensenrechten in Guatemala op grote schaal geschonden. Daarom moeten wij de Europese Unie nu verzoeken waar mogelijk haar invloed uit te oefenen, zodat de akkoorden waaraan zij een grote bijdrage heeft geleverd worden nageleefd.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, wij delen de zorgen van de leden die de resolutie hebben opgesteld over de aanzienlijke verslechtering van de situatie in Guatemala op zeer belangrijke terreinen, zoals de bescherming van de mensenrechten, het justitieel apparaat en het goede beheer van overheidsaangelegenheden. Wij maken ons overigens net als u ernstige zorgen over het toenemend aantal intimiderende acties in dit land tegen mensenrechtenactivisten, vertegenwoordigers van de burgers, politieke leiders, leden van NGO's en geestelijken.
Wat de betrekkingen met Guatemala betreft heeft de Commissie daarom de volgende prioriteiten gesteld. Allereerst wil ze zich inzetten voor de toepassing van de vredesakkoorden van 1996. Voorts wil ze de modernisering van de staat aanmoedigen en een beter beheer van overheidsaangelegenheden helpen bewerkstelligen. Deze prioriteiten passen in het algemene kader van de integrale tenuitvoerlegging van de aanbevelingen die in het verslag van de Commissie over de historische opheldering staan genoemd. Zoals mevrouw González Álvarez heeft aangegeven is dit verslag van cruciaal belang. Overeenkomstig de resolutie over de mensenrechten in Guatemala die u in juni jongstleden hebt aangenomen, heeft de Commissie besloten om extra maatregelen te treffen.
Zo brengen de Commissie en de lidstaten van de Unie in het kader van de politieke dialoog de Guatemalteekse autoriteiten en de lokale overheidsinstellingen regelmatig in herinnering dat iedere vorm van geweld moet worden ontmoedigd en dat ieder obstakel voor de naleving van de mensenrechten en de rechtsstaat stelselmatig onderzocht moet worden.
In een gezamenlijke verklaring die is opgesteld ter gelegenheid van de bijeenkomst van de raadgevende groep voor Guatemala in Washington in februari jongstleden hebben de Commissie en de lidstaten overigens benadrukt dat de voortgang in het vredesproces veel consistenter zal moeten worden. De recente vorderingen zijn niet toereikend. Wij zullen de Guatemalteekse regering blijven aansporen om regelmatig eenduidige maatregelen te treffen waarmee gehoor kan worden gegeven aan de toezeggingen die in het kader van deze raadgevende groep zijn gedaan. Tot zover de eerste maatregel.
In de tweede plaats dient er in het kader van onze samenwerking druk te worden uitgeoefend op de Guatemalteekse regering, in die zin dat ze de vredesakkoorden van 1996 dient na te komen. Zoals u weet bieden wij financiële steun aan concrete initiatieven die op dit gebied worden genomen. Dit geldt in het bijzonder voor de maatregelen ter versterking en modernisering van de nationale civiele politie. Dit programma heeft als doel de Guatemalteekse autoriteiten aan te moedigen de benodigde maatregelen te treffen om iedere schending van de rechtsstaat te voorkomen en zich extra in te spannen om van Guatemala een daadwerkelijk democratischer en rechtvaardiger land te maken. Dit initiatief zal over enkele maanden worden gevolgd door een nieuw samenwerkingsprogramma ten behoeve van het rechtsstelsel van Guatemala.
De samenwerkingsstrategie van de Unie met betrekking tot Guatemala beslaat de periode 2002-2006. Gedurende deze periode zullen wij extra maatregelen treffen op het gebied van de mensenrechten en de strijd tegen intimidatie en straffeloosheid. Guatemala is toevallig een van de belangrijkste begunstigde landen van het Europees initiatief voor de democratie en de mensenrechten gedurende de periode 2002-2004. In het kader van dat initiatief zullen wij met name aandacht besteden aan het goede beheer van overheidsaangelegenheden, de rechten van inheemse bevolkingsgroepen, de afschaffing van de doodstraf en de bestrijding van de straffeloosheid. Deze punten zijn enige tijd geleden door de afgevaardigden zelf vastgesteld.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, rond de ingang van de Kanaaltunnel heerst al maanden chaos. Sinds november jongstleden is het vrachtvervoer over het spoor bij Fréthun, in de buurt van Calais, ernstig verstoord door de illegale activiteiten van migranten. Ik heb deze kwestie reeds bij twee eerdere gelegenheden aan de orde gesteld in dit Parlement, namelijk op 4 februari en 11 maart, en onze dringende resolutie weerspiegelt de buitengewone ernst van de aanhoudende crisissituatie.
Op 19 maart verklaarde de Franse regering, in antwoord op vragen van de Europese Commissie, dat zij onmiddellijke maatregelen had getroffen ten behoeve van nieuwe beveiligingswerkzaamheden bij Fréthun en dat er 24 uur per dag politiebewaking zou komen. Op 27 maart bezocht ik echter de terminal voor goederentreinen in Fréthun, samen met ongeveer honderdvijftig parlementariërs, exploitanten, ambtenaren, politiefunctionarissen, journalisten en anderen. Opmerkelijk genoeg waren er geen Britse of Franse ministers aanwezig. Tot onze verbazing zagen wij met eigen ogen illegale immigranten bij klaarlichte dag aan alle kanten in de treinen klimmen. De situatie was overduidelijk uit de hand gelopen en het is er niet beter op geworden, ondanks plechtige beloften van de Franse staatsspoorwegen SNCF dat vanaf 2 april weer een normale dienstregeling zou gelden.
Afgelopen dinsdag nog ontsnapten ongeveer honderd migranten bij Dollands Moor in het Britse Folkstone uit een goederentrein. Deze trein had blijkbaar 24 uur lang vrijwel onbewaakt in Calais staan wachten. Dit is een onaanvaardbare situatie. Nog afgezien van de menselijke tragiek ervan, vrees ik dat Britse bedrijven en rond de achtduizend banen rechtstreeks bedreigd worden als gevolg van de stand van zaken, onder meer in mijn eigen district in het oosten van Engeland. Er zijn eveneens zeer ernstige consequenties voor onder andere het milieu. De gedachte van vrij verkeer van goederen in de gehele Europese Unie wordt op deze wijze een lachertje.
Gezien het feit dat de Britse en Franse regeringen dinsdag weinig daadkracht lieten zien, ben ik met een delegatie naar de Europese Commissie gegaan. Lord Berkeley, de voorzitter van de Rail Freight Group, een Britse brancheorganisatie, de heer Alan Roberts, een ingezetene van mijn kiesdistrict Hertfordshire, wiens familiebedrijf in deze bedrijfstak zeer zwaar getroffen is door de crisis in Fréthun, en ik hebben een ontmoeting gehad met commissaris Bolkestein. Hij toonde zich uiterst begripvol en gaf uiting aan zijn frustratie over het gebrek aan daden van regeringszijde. Ik doe nu een dringend beroep op de Commissie om zo spoedig mogelijk de noodzakelijke nadere maatregelen te treffen en bijvoorbeeld gerechtelijke stappen te ondernemen tegen de Franse regering.
Bedrijven hebben dringend financiële bijstand nodig om handel te kunnen blijven drijven. Tevens moeten zij op de langere termijn gecompenseerd worden voor de verliezen die zij hebben geleden omdat de Franse en Britse regeringen te weinig doeltreffend optreden.

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de hopeloze situatie in Fréthun, waar ik eveneens ben geweest, vraagt om een reactie op twee fronten. In de eerste plaats willen goederenvervoerders en daarvan afhankelijke bedrijven dat wordt tegemoetgekomen aan de onmiddellijke, reeds lang bestaande behoefte aan voldoende veiligheid om het goederenvervoer gaande te houden. Zij hebben volkomen gelijk. Bedrijven mogen er niet het slachtoffer van worden dat de overheid er niet in slaagt het asielzoekersprobleem het hoofd te bieden. Het is nodig voor bedrijven dat er hekken worden geplaatst in Fréthun, maar dat is eveneens van cruciaal belang om te voorkomen dat nog meer migranten overlijden. Dat is de verantwoordelijkheid van de Franse staatsspoorwegen SNCF en van de Franse regering. Ik vind het schokkend dat de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten geweigerd heeft dit in de ontwerpresolutie op te nemen. Ik verzoek hun met klem, en met name de Britse Labour-afgevaardigden in het Parlement, amendement 2 op dit punt te steunen.
Het door de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten ingediende amendement 6 is hopeloos zwak en betekent dat regeringen vrijuit gaan. Bedrijven die schade ondervinden van de situatie hebben geldmiddelen nodig en moeten onmiddellijk steun en compensatie krijgen van de twee regeringen. Ik zal ook zeer ontsteld zijn als Britse sociaal-democraten daartegen stemmen.
Amendement 1 is ingediend door de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en beoogt de huidige, ontoereikende interventiebevoegdheden van de Commissie te versterken teneinde belemmeringen voor het vrij verkeer van goederen uit de weg te ruimen. Mij is ter ore gekomen dat de Britse conservatieven aarzelen dit amendement te steunen, maar ik hoop dat dit niet waar is.
In de tweede plaats is het in de omgeving van Calais nodig het asielzoekersprobleem op een humane en praktische wijze op te lossen. Mijn fractie kan het door de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten ingediende amendement 5 niet steunen, omdat de situatie in Fréthun daarin uitsluitend wordt toegeschreven aan de druk die mensen ervaren om uit hun land van herkomst te migreren. Dat is uiteraard de bredere context, en daarom heb ik in een paragraaf van de ontwerpresolutie aangevoerd dat de oplossing voor de lange termijn gezocht moet worden in een gemeenschappelijk Europees asielbeleid. Ik bepleit daarin eveneens een gevoelige, humanitaire benadering.
Thans echter dienen de Britse en Franse regering tot een praktisch akkoord te komen om asielverzoeken ter plaatse te behandelen in het opvangcentrum in Sangatte. Dit centrum moet niet gesloten worden; dat zou averechts werken. Het amendement van de sociaal-democratische fractie gaat echter - mogelijk met opzet - voorbij aan de verantwoordelijkheid van de SNCF en de regering om iets aan de asielproblemen te doen. Dit is onaanvaardbaar.
De goederenvervoerders staan aan de rand van de ondergang. Achtduizend werknemers kunnen hun baan verliezen. Ik verzoek u met klem de ontwerpresolutie en de amendementen 1 tot en met 4 te steunen.

Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier niet het woord voeren als opsteller van de ontwerpresolutie, aangezien de Verts/ALE-Fractie dit compromisvoorstel niet steunt. Waarover gaat het hier nu eigenlijk? Moet het hier gaan over ons onvermogen om de Eurotunnel winstgevend te maken, over de verstoring van het verkeer onder het Kanaal, of over het eigenlijke onderwerp van het debat van deze middag: de mensenrechten, in het onderhavige geval de rechten van de vluchtelingen in Sangatte en de menselijke tragedie die zich daar afspeelt? De vluchtelingen in Sangatte zijn geen illegalen. Ze bevinden zich in een centrum dat door de Franse staat is geopend en door het Rode Kruis wordt beheerd. Het Rode Kruis ontvangt voor zijn diensten een subsidie van de Franse overheid. De vluchtelingen in dit centrum zijn van Kosovaarse, Koerdische en, op dit moment, voornamelijk Afghaanse afkomst. Bij vlagen komen er vluchtelingen in Sangatte aan die afkomstig zijn uit de landen die de voorpagina van onze kranten halen. Laten we het dus hebben over de mensenrechten, maar niet over financiële kwesties en over de veiligheid van het verkeer onder het Kanaal. Aan al deze verwarring kleeft ook een heel naar aspect. Dit centrum is geopend onder zeer grote druk van hulporganisaties die aan deze zeer urgente situatie het hoofd willen bieden. Het zou een humanitaire ramp zijn als dit centrum zou worden gesloten. We weten hoe de situatie in Calais en Sangatte zonder dit centrum was. Met gevaar voor eigen leven probeerden de vluchtelingen Groot-Brittannië te bereiken. Ze liepen met hun kinderen aan de hand in de regen door de straten van Calais. Hulporganisaties hebben hun uiterste best gedaan om deze mensen iedere dag weer van voedsel te voorzien. Willen we in dit debat over de mensenrechten terug naar deze oude situatie? Ik moet eerlijk zeggen dat dit debat zeer slecht van start is gegaan. Om die reden steunen de Groenen deze resolutie niet. Ze willen de collega's overigens oproepen hen daarin te steunen, aangezien het hier om een volstrekt ontoelaatbare situatie gaat. De Verts/ALE-Fractie is van mening dat de Franse staat niet echt te goeder trouw is wat betreft de opvangcapaciteit voor de vluchtelingen die in Frankrijk asiel aanvragen. Ze heeft zich samen met de hulporganisaties hard gemaakt voor de publicatie van een document dat gretig aftrek vindt onder de vluchtelingen in Sangatte. In dit document wordt de vluchtelingen eenvoudigweg uitgelegd hoe ze in Frankrijk asiel kunnen aanvragen en over welke rechten de asielzoekers in Frankrijk beschikken. In afwachting van een Europese vluchtelingenstatus is dit de weg die wij moeten bewandelen om aan deze situatie het hoofd te bieden.

Roure (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de massale komst van vluchtelingen heeft hier in Europa voor echte problemen gezorgd. Onder de vluchtelingen bevinden zich gezinnen met kleine kinderen en baby's die naar de Unie komen om asiel aan te vragen.
Deze situatie vloeit voort uit de ontreddering waarin duizenden vluchtelingen en ontheemden verkeren. Ze hebben vaak tegen hun wil het land moeten verlaten waarin ze politiek, economisch en sociaal werden onderdrukt en waarin oorlogen en conflicten veelvuldig voorkomen. Soms kost hun reis ze zelfs het leven.
Deze vluchtelingen moeten in correcte omstandigheden worden opgevangen. Gebeurt dat niet, dan zien de lagere overheden zich gedwongen de opvangtaak vervullen. Deze overheden beschikken echter vaak niet over genoeg mensen en over structurele en financiële middelen om aan deze situatie van ontreddering het hoofd te bieden.
Daarom moeten wij op langere termijn een bevredigende oplossing voor deze moeilijkheden zien te vinden. Er moet een humanitaire benadering van het asiel- en immigratiebeleid komen. Wij kunnen geen struisvogelpolitiek bedrijven en onze kop in het zand blijven steken zodat we de echte problemen niet onder ogen hoeven komen. Een ramp zal dan immers niet meer af te wenden zijn.
De regeringen van Frankrijk en Groot-Brittannië doen er samen alles aan om de pogingen tot een illegale oversteek te ontmoedigen. Het lukt ze echter niet om de omvangrijke problemen aan de ingang van de tunnel onder het Kanaal op te lossen. De reden hiervoor is dat er op Europees niveau geen gemeenschappelijk asielbeleid bestaat.
Deze kwestie heeft betrekking op alle landen van de Europese Unie. De moeilijkheden die wij tegenkomen zijn namelijk het gevolg van een gebrek aan harmonisering van de asielprocedures in Europa. Wij moeten daarom snel een pakket maatregelen aannemen ten behoeve van een Europees asielbeleid. Alle lidstaten moeten samen de problemen onder ogen durven komen. De Europese Unie dient op zo kort mogelijke termijn standvastig een besluit te nemen over de verschillende instrumenten, de minimale normen voor opvang en de procedure voor het verlenen en intrekken van de vluchtelingenstatus overeenkomstig de besluiten die op de Europese Raad van Tampere zijn genomen. Dat is waar ik u op wilde wijzen.

Hannan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn kiezers in het zuidoosten van Engeland zullen opgetogen zijn dat dit Parlement de tijd heeft gevonden om de sluiting bij herhaling van de Kanaaltunnel te bespreken. Zeer weinig mensen buiten mijn regio zien de ernst van de situatie in. Het regelmatige oponthoud dat het goederenvervoer ondervindt bereikt zo langzamerhand een kritiek stadium. Bedrijven kunnen hun producten niet verschepen, de infrastructuur voor vervoer in de zuidelijke Engelse graafschappen is verstopt geraakt, de interne markt wordt ernstig verstoord doordat de distributie van goederen belemmerd wordt, de politie van Kent en Sussex is overbelast en de instroom van illegale migranten legt een ernstige druk op de lokale overheden en hun belastingbetalers.
Het is allemaal goed en wel om meer veiligheid rond de cargoterminal bij Calais en Fréthun te eisen, maar daarmee bestrijden wij slechts de symptomen van het probleem en niet de oorzaak. Als wij de situatie werkelijk onder controle willen krijgen, moeten wij een stap terug doen en onszelf de vraag stellen: waarom willen tienduizenden mensen zo dringend weg uit Frankrijk? Frankrijk is tenslotte geen land dat zijn burgers vervolgt. Integendeel, het is een van de oudste en meest vrije democratieën ter wereld. Kortom, het is niet bepaald een land waarvan wij redelijkerwijze zouden verwachten dat mensen het ontvluchten om politiek asiel aan te vragen, en toch riskeren honderden mensen iedere nacht hun leven om Groot-Brittannië binnen te komen via de Kanaaltunnel.
De Britse regering moet voor deze stand van zaken de grootste verantwoordelijkheid op zich nemen. Het voornaamste verschil tussen het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk op dit gebied is dat wanneer in het eerstgenoemde land een asielaanvraag wordt afgewezen er vrijwel nooit uitzetting volgt. Dientengevolge blijven illegale migranten proberen de enige EU-lidstaat te bereiken waarvan zij weten dat deze hen vrijwel zeker niet zal terugsturen, en dat is heel begrijpelijk. Zolang deze toestand voortduurt zullen steeds weer nieuwe jonge mensen in het opvangcentrum van Sangatte blijven proberen om hoe dan ook het Kanaal over te steken.
Dit is een internationaal probleem, maar de oplossing is in essentie een binnenlandse aangelegenheid. De Britse regering moet haar asielbeleid aanpassen. Zij moet ophouden asielverzoeken in behandeling te nemen wanneer het laatste land waar de asielzoekers aan boord zijn gegaan overduidelijk een veilig land is, zoals Frankrijk. Dit zal niet alleen de druk op de Kanaaltunnel doen afnemen, maar ook, in het verlengde daarvan, die op de oostgrens van Frankrijk, aangezien minder migranten zullen trachten de oversteek te maken. Wanneer de Britse regering niet snel ingrijpt, kan de druk op het zuidoosten alleen maar toenemen.

Evans, Robert (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord in een debat over mensenrechten, al zou je dat niet zeggen als je aandachtig luistert naar de zo gevoelige woorden van de heer Hannan. Wij hebben het hier over een mensenrechtenkwestie. Het is geen eenvoudig probleem en niemand moet beweren dat het dat wel is. Het is niet alleen maar urgent geworden vanwege de economische gevolgen voor het bedrijfsleven of de vervoersindustrie, waarmee ik overigens ten zeerste meeleef. Het is een ernstige en verontrustende situatie die niemand tot eer strekt. Zoals anderen reeds hebben gezegd, vervult zij velen met zorg: personen, regeringen - zowel in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk als in andere landen - en lokale overheden. Het is eveneens een probleem dat in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, waarin ik zitting heb, meer dan eens besproken is. Men zou kunnen proberen de verschillende redenen te achterhalen waarom daar zoveel mensen zijn. Ik keur de uiterst simplistische en onmenselijke voorstellen van de heer Hannan af. Deze situatie is de laatste jaren verergerd en het probleem omvat veel meer dan hij suggereert.
Maar precies zoals het Parlement het bedrijfsleven en het goederenvervoer dient te beschermen, heeft Europa - maar niet uitsluitend het Verenigd Koninkrijk of Frankrijk - de plicht zorg en bescherming te verlenen aan hen die een toevluchtsoord zoeken. Het betreft hier wanhopige mensen. Sommigen zijn gevlucht omdat zij vreesden voor hun leven en wij moeten hun een vrijplaats kunnen bieden en hun alle gelegenheid geven hun asielverzoek in te dienen.
Daar gaat het om in de Overeenkomst van Dublin, die wij eerder deze week door middel van het verslag-Marinho probeerden aan te passen. Wij hebben een Overeenkomst van Dublin nodig waardoor asielzoekers zich veilig en beschermd voelen en hun asielverzoek kunnen indienen in de eerste EU-lidstaat die zij bereiken. Eerder deze week zijn aan de andere zijde van dit Parlement amendementen ingediend waarin werd voorgesteld asielzoekers op hun rechten te wijzen in een willekeurige taal, niet noodzakelijkerwijs een taal die zij begrijpen. Dat is niet de manier en het verklaart waarom mensen soms naar een ander land vertrekken.
Het gaat er niet om wie welk amendement steunt en wie niet. Persoonlijk heb ik geen moeite met amendement 2, waarover mij eerder een vraag gesteld is. Wij moeten het systeem aan de gang krijgen ten behoeve van al die mensen die rondreizen in Europa. Wij moeten ervoor zorgen dat het systeem veilig is en goed functioneert ten behoeve van het bedrijfsleven. Wij moeten werken aan de totstandkoming van een gemeenschappelijk Europees asielbeleid. Zonder een gemeenschappelijk beleid zal Europa niet functioneren en zullen wij steeds opnieuw met deze kwesties te maken krijgen. Wij hebben een gemeenschappelijk Europees asielbeleid nodig dat in alle lidstaten van kracht is, dat begrijpelijk is en dat werkt. Mijn collega's en ik aan deze kant van het Parlement en een aantal anderen zullen daar in de komende maanden constant aan werken.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, twee maanden geleden heeft er in deze vergaderzaal reeds een debat plaatsgevonden over de kwestie van de belemmering van het verkeer in de Kanaaltunnel vanwege de aanwezigheid van vele vluchtelingen in Frankrijk die Groot-Brittannië proberen binnen te komen om daar kennelijk asiel aan te vragen.
Aangezien het eerste debat over deze kwestie nogal wat te wensen overliet, heeft de Conferentie van voorzitters in al haar wijsheid besloten dit debat nog eens dunnetjes over te doen. Kijkend naar de ontwerpresolutie die in stemming zal worden gebracht, moet ik helaas constateren dat het tweede debat even onbevredigend zal worden als het eerste.
Ik zal hier niet herhalen wat er twee maanden geleden al over deze kwestie is gezegd, met name over het al te ambitieuze idee van een geharmoniseerd asielbeleid waarmee alle problemen opgelost zouden kunnen worden. Ik wil hier enkel benadrukken dat de eenvoudige waarheid hier nog niet aan de orde is gekomen. Het leven van de Franse bevolking in de regio wordt vergald en de economische bedrijvigheid wordt verstoord ten koste van onze Britse buren. De spoorwegen zuchten onder de zware veiligheidseisen, en wel om slechts één reden. De Franse regering veronachtzaamt haar taak door voor het oog van de hele wereld illegalen te laten samenkomen, terwijl 90 procent geen recht heeft om hier te blijven en naar hun land van herkomst teruggestuurd zou moeten worden.
Wij moeten reageren op deze nieuwe vorm van immigratie, anders zal de situatie snel uit de hand lopen en onbeheersbaar worden. Nu heeft ons Parlement afgelopen dinsdag - drie dagen geleden dus - een tekst aangenomen waarin een belangrijke bijdrage voor de oplossing van het conflict wordt geboden. Het gaat om de verordening van de Raad tot vaststelling van de criteria op basis waarvan wordt bepaald welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek. Deze kwestie is in het verslag-Marinho behandeld. De verantwoordelijke staat is natuurlijk het land van eerste binnenkomst. Bovendien lees ik in artikel 12 dat wij hebben aangenomen het volgende: 'De lidstaat die bewust gedurende langer dan twee maanden de illegale aanwezigheid van een onderdaan van een derde land op zijn grondgebied heeft gedoogd, is verantwoordelijk voor de behandeling van het asielverzoek?. In het onderhavige geval is niet Groot-Brittannië maar Frankrijk dus volledig verantwoordelijk. Onze resolutie zou wat dit betreft in ieder geval duidelijk moeten zijn.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is uiteraard op de hoogte van alle problemen die worden veroorzaakt doordat illegale immigranten herhaaldelijk de vervoersvoorzieningen binnendringen om de overtocht van Calais in Frankrijk naar het Verenigd Koninkrijk te maken. Ik doel hier op de problemen voor de veiligheid en het goede functioneren van het vervoer per spoor van handelswaar. Uit uw betogen is duidelijk naar voren gekomen dat dit verschijnsel het resultaat is van een combinatie van behoorlijk complexe factoren. Ik ben van mening dat uit deze situatie eens te meer blijkt dat de Unie meer dan ooit behoefte heeft aan een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid. Wat dit punt betreft sluit ik mij aan bij de woorden van mevrouw Ludford en mevrouw Roure.
De Commissie heeft in dit kader reeds een aantal zinvolle initiatieven genomen. Zo heeft ze bij de Raad en uw Parlement enkele voorstellen ingediend die een gelijke benadering door de lidstaten mogelijk moeten maken van vraagstukken die natuurlijk erg ingewikkeld zijn.
In haar voorstellen wil de Commissie een rechtvaardig, efficiënt en snel werkend Europees asielstelsel creëren. Wij hebben in september 2000 een voorstel voorgelegd voor een richtlijn van de Raad inzake asielprocedures. Zoals u weet zijn veel lidstaten tegenstander van dwingende termijnen bij de toepassing van deze procedures. In de loop van de komende weken zullen wij derhalve een herzien voorstel indienen, overeenkomstig het verzoek van de Europese Raad van Laken.
Over twee weken dient uw Parlement zich uit te spreken over het voorstel voor een richtlijn dat een jaar geleden door de Commissie is ingediend en dat gericht is op harmonisatie van de voorwaarden voor de opvang van asielzoekers. Tijdens de Raad die over een paar weken van start zal gaan dient er politieke overeenstemming te worden bereikt over deze prioriteit van het Spaanse voorzitterschap. Uiteraard komt deze overeenstemming eerder binnen handbereik als het Parlement hierover een standpunt heeft ingenomen. Een ander voorstel voor een richtlijn, dat in september jongstleden is aangenomen, is gericht op de harmonisatie van de begrippen 'vluchteling' en 'individu dat behoefte heeft aan internationale bescherming'. Over deze begrippen moet in 2003 overeenstemming zijn bereikt. Deze voorstellen moeten vooral de zogenaamde verschillen in druk op de diverse lidstaten terugbrengen, aangezien deze verschillen leiden tot wat in ambtelijke termen wordt aangeduid met 'secundaire bewegingen als gevolg van de verschillen in de praktische en juridische kaders op het gebied van het asielrecht?. Al deze initiatieven moeten de toegang tot bescherming waarborgen voor eenieder die daar behoefte aan heeft. Het behoeft geen betoog dat het Geneefs Vluchtelingenverdrag van 1951 in dit kader volledig dient te worden gerespecteerd.
Tot slot heeft de Commissie een verordening voorgesteld betreffende de verantwoordelijkheid voor de behandeling van asielaanvragen. De heer Berthu heeft terecht opgemerkt dat deze ontwerpverordening een clausule bevat volgens welke de lidstaat die bewust gedurende langer dan twee maanden de illegale aanwezigheid van een onderdaan van een derde land op zijn grondgebied heeft gedoogd, verantwoordelijk is voor de behandeling van het asielverzoek. De onderhandelingen over deze kwestie zijn nog niet afgerond, hoewel het Parlement er zelf al aan heeft gewerkt. Tijdens het Deense voorzitterschap moeten de onderhandelingen resultaat opleveren. Wij zijn met betrekking tot dit punt dus nog bezig met de uitwerking van de tekst, mijnheer Berthu.
De Commissie kan zich geheel vinden in de doelstelling om te komen tot een integrale benadering van het beheer van de migratieverschijnselen en om daar dus ook de externe dimensie van dit vraagstuk bij te betrekken. Dit is een onderdeel van de doelstellingen van het gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid die tijdens de Europese Raad van Tampere zijn vastgesteld. Wij zullen er overigens volgende week maandag in Luxemburg op terugkomen, met name wat betreft het vraagstuk van de bestrijding van de illegale immigratie. Er dient in dit kader overigens een diepgaand debat over de banden tussen ontwikkeling en migratie van start te gaan.
Wat de bestrijding van de illegale immigratie betreft, heeft de Raad op 28 februari jongstleden een actieplan goedgekeurd dat in grote lijnen ons voorstel volgt en waarin het belang van samenwerking met de landen van herkomst en van doorvoer wordt benadrukt. Bestrijding van mensenhandel en van de netwerken voor illegale immigratie geniet uiteraard prioriteit. Het is hierbij van belang dat de slachtoffers die willen helpen bij de strafrechtelijke vervolging van mensenhandelaars de helpende hand wordt geboden. Gisteren heeft de Commissie een Groenboek over het beleid inzake de terugkeer van illegalen aangenomen. Op basis van dit Groenboek zullen wij binnenkort een zeer uitgebreide overlegronde starten met betrekking tot dit aspect van een allesomvattend migratiebeleid.
Ter illustratie van de complexiteit van dit vraagstuk kan ik u ook nog zeggen dat wij momenteel een mededeling voorbereiden over de richtsnoeren op het gebied van het geïntegreerd beheer van de buitengrenzen.
In het Verdrag van Schengen wordt de verantwoordelijkheid van de vervoerders geregeld. Deze verantwoordelijkheid wordt verduidelijkt in een reeds aangenomen richtlijn inzake de harmonisatie van de sancties die op dit gebied kunnen worden toegepast. Wij zijn ons er evenwel van bewust dat het probleem veel meer aspecten omvat en daarom hebben wij verschillende initiatieven genomen om deskundigen, regeringsvertegenwoordigers en humanitaire organisaties rond te tafel te krijgen.
Wat tot slot de concrete situatie van de terminal van de Franse spoorwegen in Fréthun betreft hebben wij ons overeenkomstig de communautaire regelgeving tot de Franse autoriteiten gewend en hun verzocht de benodigde maatregelen te treffen om het vrije handelsverkeer per trein te waarborgen. De Franse autoriteiten hebben ons erop gewezen dat de werkzaamheden ter beveiliging van het station in Fréthun nu vrijwel zijn voltooid en dat op dit moment de laatste hand wordt gelegd aan de opstelling van ruimere sluitingstijden en de plaatsing van videocamera's en andere apparatuur. Ze hebben toegezegd dat de aangekondigde werkzaamheden op tijd afgerond zullen zijn, zodat in juni 2002 het treinverkeer volgens de dienstregeling van voor oktober 2001 kan worden hervat. Ze hebben ons tevens verzekerd dat er meer veiligheidsbeambten op het treinstation zullen gaan surveilleren.
De Commissie heeft, met name naar aanleiding van de verklaringen van een aantal afgevaardigden, dit punt op de agenda gezet van de Vervoersraad van 26 maart jongstleden, zodat de twee meest betrokken ministers hierover hun standpunt konden weergeven, en ik zeg erbij dat ik mij nu zeer voorzichtig uitdruk. Bij deze gelegenheid hebben de Franse en Britse delegaties aangegeven dat ze overeenstemming hebben bereikt over de maatregelen die getroffen moeten worden om de gewone dienstregeling in normale veiligheidsomstandigheden van start te laten gaan. Nu dit akkoord is bereikt en nu de Commissie haar toezichthoudende taak vervuld heeft, achten wij het noodzakelijk dat beide landen alle benodigde maatregelen treffen om het vrije handelsverkeer te waarborgen. Zoals u merkt ben ik pas op dit ontegenzeggelijk belangrijke aspect van dit vraagstuk ingegaan na een bespreking van de aspecten van het asiel- en immigratiebeleid. Deze laatstgenoemde aspecten vormen immers de belangrijkste context van dit vraagstuk.

Ferrer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een samenleving die zichzelf beschaafd vindt, zoals de Europese beschaving, en die de mensenrechten hoog in het vaandel heeft, kan niet stilletjes toekijken hoe miljoenen kinderen overal in de wereld de rechten ontnomen worden die wij zeggen te beschermen. Deze kinderen zijn gedoemd te sterven door aids, ondervoeding, gebrek aan medische zorg of als gevolg van levensomstandigheden die absoluut mensonwaardig zijn.
Het is waar dat wij met de Conventie van de Rechten van het Kind en het actieplan dat tijdens de wereldbijeenkomst in 1990 is goedgekeurd hebben geprobeerd de fundamentele rechten van het kind te waarborgen. Helaas is de situatie echter absoluut niet verbeterd: onder kinderen vallen de meeste slachtoffers als gevolg van onder andere armoede en onderontwikkeling. De statistieken spreken voor zich, en achter ieder cijfer schuilt een kindergezichtje met ogen die vragen om onze hulp.
Daarom moet tijdens de komende wereldbijeenkomst van de Verenigde Naties over de rechten van het kind uiteraard de belofte worden uitgesproken dat de verplichtingen die voortvloeien uit de Conventie over de Rechten van het Kind in daden worden omgezet. Er moeten controlemechanismen worden opgezet om toezicht te houden op de naleving van deze verplichtingen, met name waar het gaat om de strijd tegen misbruik, uitbuiting en geweld en het waarborgen van het recht op onderwijs.
Tijdens deze bijeenkomst moet evenwel met name de belofte worden uitgesproken dat een zo coherent en vrijgevig mogelijk samenwerkingsbeleid opgezet wordt in het kader van de ontwikkeling en de strijd tegen armoede, om ervoor te zorgen dat alle kinderen onder menswaardige omstandigheden kunnen leven. Het gezin is de hoeksteen van de samenleving en is als eerste verantwoordelijk voor de bescherming, de opvoeding en de ontwikkeling van het kind. Daarom moeten er hulpprogramma's voor gezinnen worden opgezet, zodat kinderen in een menswaardige situatie kunnen opgroeien en in de toekomst een bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij waarvan zij deel uitmaken.
Het Parlement moet de Europese Unie een duidelijk mandaat in deze richting geven. Daarom verzoek ik het Parlement namens de Fractie van de Europese Volkspartij de onderhavige gezamenlijke ontwerpresolutie en de door ons ingediende amendementen te steunen. Deze amendementen zijn reeds opgenomen in de door het Parlement in juli jongstleden goedgekeurde tekst voor deze bijeenkomst van de Verenigde Naties, die reeds in september had moeten plaatsvinden. Met deze stem maken wij de kwestie van de rechten van het kind tot onze kwestie, tot de kwestie van het Europees Parlement en tot de kwestie van de Unie.

Sacrédeus (PPE-DE).
 - (SV) Mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil met nadruk wijzen op de behoefte van alle kinderen aan sociaal contact. Het gezin en de familie kunnen het kind de meest fundamentele en natuurlijke omgeving bieden om op te groeien. Daarom wil ik ook onderstrepen hoe belangrijk het is dat de amendementen van de christen-democratische fractie door het Europees Parlement worden aangenomen. Onder verwijzing naar een resolutie van 5 juli 2001 benadrukken wij dat kinderen de eerste slachtoffers zijn als het gezinsleven teloorgaat. Wij wijzen ook op het uitstekende concept van het slotdocument van Unicef. Daarin wordt erop gewezen dat het gezin de fundamentele sociale eenheid is en de eerste verantwoordelijkheid draagt voor de bescherming, het opgroeien en de ontwikkeling van het kind. Ook wijzen wij nogmaals met nadruk op hetgeen wij gisteren in het Europees Parlement hebben gezegd, namelijk dat de wereld die op de kinderen past ook op het gezin moet passen.
De teloorgang van het gezin en het gezinsleven vormt een van de grootste bedreigingen voor Europa en moet absoluut moet worden aangepakt.
In mijn land, Zweden, heeft een partijleider van de op twee na grootste politieke partij openlijk tegen het Zweedse publiek gezegd: 'Dood aan het gezin?. Het Europees Parlement heeft hierover een heel andere opvatting en wijst juist met nadruk op het gezin als fundamentele eenheid voor het geven van zorg en liefde aan de opgroeiende generatie. Wij kunnen - net als wij in 2001 hebben gedaan - deze opvatting ruimer bekendmaken. Wij moeten de wereld duidelijk maken dat ook het zogenaamde moderne Europa inziet dat het gezin de fundamentele eenheid is waar de opgroeiende generatie liefdevol wordt opgevangen. Meer dan ooit hebben wij het gezin nodig en moet op het belang ervan worden gewezen.

Beysen (ELDR).
Voorzitter, Commissaris, collega's, kinderen zijn hun gewicht in goud waard. Dit is een uitspraak die meestal in de mond wordt gelegd van ouders en van grootouders, maar voortaan zou het best zijn die uitspraak ook in de mond te nemen wanneer het over het beleid gaat. Zoals er een wisselwerking is ontstaan tussen ouders en kinderen in twee richtingen, zo moet er ook een wisselwerking tot stand worden gebracht tussen kinderen en het beleid op alle vlakken. Daarbij moet vooral rekening worden gehouden met het feit dat kinderen de laatste tijd erg veranderd zijn. Het is een gevolg van het feit dat het samenleven van het gezin en de rolverdeling binnen het gezin niet meer voor de hand ligt. Het traditionele gezin is niet langer de norm. Kinderen willen er helemaal bij horen, het aspect leeftijd is niet langer een factor. Het is een boodschap die de beleidsmakers ter harte moeten nemen. Kinderen dienen als volwaardige partners behandeld te worden in de besluitvorming. Het is de taak van het beleid daarvoor in de adequate procedures en overlegorganen te voorzien. Het zou van bijzonder belang zijn mocht vanuit het Europees Parlement een initiatief worden genomen om kinderen vanuit de lidstaten, maar ook kinderen van derde landen een forum te bieden in de gebouwen van het Europees Parlement.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de speciale bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over kinderen zal het moment bij uitstek zijn om de balans op te maken van de resultaten die bereikt zijn sinds 1989, het jaar waarin het Verdrag van de rechten van het kind in een verklaring werd aangenomen. Tijdens deze buitengewone bijeenkomst moeten de lidstaten op hun verantwoordelijkheden gewezen worden in die zin dat ze hun verplichtingen moeten nakomen. Het doet mij dan ook genoegen dat in de resolutie wordt voorgesteld mechanismen in het leven te roepen waarmee straks de naleving van deze verplichtingen door de regeringen kan worden gecontroleerd.
Ik zou willen dat dit niet de zoveelste willekeurige bijeenkomst over de kwestie wordt. De rechten van kinderen worden iedere dag en overal ter wereld geschonden. Zo zijn er kinderen die geen toegang tot zorg of onderwijs hebben; kindsoldaten, kinderen die seksueel worden uitgebuit, kinderen die in het criminele circuit terechtkomen, kinderen die het slachtoffer zijn van kinderhandel, kinderen die arbeid moeten verrichten en kinderen die ondervoed zijn. Dan is er nog een lange lijst van bijzondere vormen van discriminatie waarvan kleine meisjes in veel landen het slachtoffer zijn. Mijn collega sprak zojuist al over de verminking van de genitaliën. Kinderen zijn tot slot het eerste slachtoffer van oorlogssituaties, armoede en sociale uitsluiting. Zelfs in de landen van de Unie zijn er legio kinderen die niet de zorg krijgen waar ze recht op hebben of die niet in een omgeving kunnen opgroeien waarin ze zich kunnen ontwikkelen, eenvoudigweg omdat hun ouders arm, sociaal uitgesloten, immigranten of illegalen zijn.
Het wordt hoog tijd dat de internationale gemeenschap het welzijn van het kind overal ter wereld boven aan de agenda zet. Hiertoe dienen wel de benodigde financiële middelen te worden vrijgemaakt. Ook moeten de rechten van de vrouw beter in ogenschouw worden genomen als we de rechten van het kind willen bevorderen. Europa dient in dit opzicht een zeer belangrijke rol te spelen. Het moet het partnerschap van de Europese instellingen met de verenigingen, de NGO's, de regeringen en de kandidaat-lidstaten een extra impuls geven. Op alle niveaus waarop beslissingen genomen worden moet er aandacht worden besteed aan het kind.
Tot slot wil ik erop wijzen dat onze ambities een grotere samenhang moeten vertonen. In de kandidaat-lidstaten bevinden kinderen zich bijvoorbeeld nog altijd in zeer moeilijke omstandigheden. De eis die we aan deze landen stellen om hun overheidsuitgaven terug te schroeven - dus ook de uitgaven voor volksgezondheid en onderwijs - is mijns inziens niet verenigbaar met een verbetering van de rechten van het kind.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, ook de Commissie kijkt vol ongeduld uit naar de aanneming van een internationale Agenda voor het komende decennium die specifiek gewijd zal zijn aan het kind en gebaseerd zal zijn op de concrete maatregelen die de leiders zullen toezeggen tijdens de speciale bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties volgende maand.
Het actieplan heeft betrekking op vier belangrijke kwesties die ons met name zorg baren: de volksgezondheid, het onderwijs, de bescherming van het kind en aids/hiv. Deze kwesties nemen een bijzondere plaats in binnen onze ontwikkelingssamenwerking.
De Commissie vindt dat de bijstand aan en de bescherming van kwetsbare kinderen in de bredere context van de armoedebestrijding moeten worden gezien en dus in het kader moeten worden geplaatst van de ontwikkelingssamenwerking die door de Gemeenschap ten uitvoer wordt gelegd. Kinderen vormen vanuit dit oogpunt een belangrijke doelgroep van onze externe steun. Dit geldt met name voor sectorale beleidsvormen als het onderwijs en de volksgezondheid.
Wat het onderwijs betreft hebben wij onlangs in het kader van de terugdringing van de armoede in de ontwikkelingslanden een mededeling over onderwijs en opleiding aangenomen. In deze tekst vindt u de aanbeveling om de steun op onderwijsgebied die wij aan deze landen verlenen zowel in kwalitatief als kwantitatief opzicht uit te breiden. Wij hebben in deze tekst aangegeven dat er een benadering gevolgd dient te worden waarin het accent op de rechten wordt gelegd. Sommige leden van dit Parlement hebben dit zojuist al in herinnering gebracht.
Via een aantal programma's biedt de Commissie ook steun aan kinderen die bij gewapende conflicten betrokken zijn. Dit geldt in het bijzonder voor het Europees initiatief voor de democratie en de mensenrechten. De bevordering van de mensenrechten was in 2001 bovendien een van de belangrijkste punten op basis waarvan hulp werd verstrekt. Ook bij de financiering voor de periode 2002-2004 wordt rekening gehouden met dit aspect van de mensenrechten.
Tot slot wordt het kind ook centraal gesteld bij alle maatregelen die in het kader van de humanitaire hulp worden getroffen. Dit vertaalt zich in concrete projecten, in activiteiten binnen de Unie ter bescherming van het kind en in onderzoek dat wordt verricht ter verbetering van het humanitaire gezicht van de internationale gemeenschap. Met onze maatregelen komen wij tegemoet aan de wensen die zojuist naar voren zijn gebracht met betrekking tot tal van terreinen binnen en buiten de Unie.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0204/2002 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Angola,
B5-0217/2002 van de leden Cunha, Corrie en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Angola,
B5-0220/2002 van de leden Isler Béguin, Maes, Rod, Lannoye en Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, over Angola,
B5-0226/2002 van de heer Ribeiro e Castro, namens de UEN-Fractie,over Angola,
B5-0230/2002 van de leden Miranda, Ainardi, Vinci en Cossutta, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Angola.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, Angola verdient eens te meer de aandacht van het Europees Parlement. Ditmaal hebben wij daarvoor betere redenen dan tijdens ons vorige debat over Angola. De gehele internationale gemeenschap, en met name de Europese Unie, moet duidelijk maken dat wij van alle partijen immense inspanningen verwachten om dit vredesproces definitief en onomkeerbaar te maken. De Angolese regering heeft blijk gegeven van goede wil door alle offensieve militaire maatregelen in te trekken en ook de politieke leiders en militaire aanvoerders van UNITA hebben een correcte houding aangenomen. De bereidheid tot overleg van alle partijen verdient een woord van lof.
Nu is het zaak om zo spoedig mogelijk de basis te leggen voor een democratische samenleving. De strijdkrachten moeten worden gedemilitariseerd en het gehele grondgebied moet door de regering worden bestuurd. UNITA moet in de democratische samenleving worden geïntegreerd. Het is van wezenlijk belang dat de democratische rechtsstaat tot ontwikkeling komt. Daartoe dienen de nodige voorwaarden te worden vastgesteld. Belangrijke vereisten zijn de eerbiediging van de rechten van de oppositieleden en de persvrijheid, verhoogde transparantie van de overheidsorganen, bestrijding van corruptie en willekeur, bestrijding van armoede en sociale uitsluiting en ontwikkeling van het land in een klimaat van vrede.
Het is van het grootste belang dat de voormalige strijders spoedig in het normale leven worden geïntegreerd en dat opnieuw onderdak wordt verleend aan al degenen die de gewelddadige burgeroorlog ontvlucht zijn. Zodra daartoe de nodige voorwaarden zijn gecreëerd, moeten er verkiezingen worden gehouden. Bovendien verzoek ik de betrokken partijen alles in het werk stellen om de situatie op te helderen van de Portugese kinderen die al maanden vermist worden. Wij moedigen Angola aan. Wij sporen alle partijen aan tot samenwerking en wij vertrouwen op de capaciteit en de vastberadenheid van de Angolezen. Moge onze stem in Luanda gehoord worden, ondanks de duizenden kilometers die ons van Angola scheiden! Veel succes, Angola!

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, al veel te lang geldt Angola als karikatuur van een land dat door plotselinge dekolonisatie is ontspoord. Dit Afrikaanse land wordt verscheurd door ontelbare conflicten tussen fracties die elkaar naar het leven staan. De burgerbevolking is door de ellende sterk in omvang afgenomen en moet moeite doen om te overleven, terwijl het land rijk is aan olie. Met blote voeten lopen de Angolezen bovendien over hun diamantmijnen.
Angola is dus niet meer dan een beklagenswaardige karikatuur. Het volk weet wat het is om in de hel op aarde te moeten leven. In dit land is echter een sprankje hoop ontstaan nu het hoofd van de verzetsbeweging UNITA, Jonas Savimbi, tijdens een vuurwapengevecht om het leven is gekomen. Nu de gezamenlijke wil bestaat om vrede te bewerkstelligen, is de dialoog tussen de regering en de vertegenwoordigers van UNITA direct hersteld. Deze dialoog kan rekenen op de steun van de gehele internationale gemeenschap. Voor de Angolezen zou dit wel eens een historische wending kunnen zijn. Angola kan nu het model worden van nationale verzoening, normalisatie en terugkeer naar de rechtsstaat. Kortom, dit land zou zijn volk opnieuw hoop kunnen geven.
Angola geeft zich de benodigde middelen in handen en zet alles op alles om de verschillende bevolkingsgroepen met elkaar te verzoenen en de samenleving opnieuw in te richten. De natuur heeft dit land gezegend met hulpbronnen en andere rijkdommen waarmee het land in de eigen behoeften kan voorzien en voor zichzelf de best denkbare levensomstandigheden kan creëren. Angola wil een toekomst opbouwen, maar rekent daarbij wel op de steun van de internationale gemeenschap en met name op de veelzijdige steun van de Unie.
De Unie kan zich niet meer verschuilen achter het excuus van het gewapende conflict dat ingrijpen onmogelijk maakt. Ze moet daarom de uitgehongerde bevolking voedselhulp bieden. Er is geen land dat zich zozeer wil inzetten om de democratische waarden en mensenrechten te bewerkstelligen waar de EU voor staat. Als Europa de lessen van zijn eigen geschiedenis ter harte neemt, kan het de kwelling van het neokolonialisme in Angola helpen voorkomen en dit land in alle openheid en onafhankelijkheid laten zien hoe een duurzame ontwikkeling van de economie en de emancipatie van het volk bewerkstelligd kunnen worden.

Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, tijdens ons debat van vandaag over de situatie in Angola is er duidelijk meer reden tot optimisme en hoop dan in vroegere omstandigheden het geval was. De snelle ontwikkeling en de gunstige vooruitzichten die dit land en zijn bevolking momenteel ten deel vallen, stellen ons immers in de gelegenheid om de situatie van het land in een totaal nieuw daglicht te plaatsen. Het komt er nu voornamelijk op aan om maatregelen vast te stellen die bijdragen aan de consolidatie van de vrede, de wederopbouw en de ontwikkeling en vooruitgang van een land en een volk dat decennialang geteisterd is door oorlog.
Er is op korte tijd, vooral sinds de dood van Jonas Savimbi, enorme vooruitgang geboekt. Dat verdient uiteraard een woord van lof. Met name de betekenis en de reikwijdte van het op 30 maart in het kader van en als aanvulling op het Protocol van Lusaka ondertekende memorandum van overeenstemming mag niet worden onderschat. Ook het op 3 april door de nationale vergadering goedgekeurde amnestievoorstel van de regering en de formele ondertekening van de wapenstilstand op 4 april door de Angolese strijdkrachten en UNITA zijn maatregelen die voor Angola een nieuw tijdperk inluiden. Hetzelfde geldt voor het door de regering vastgestelde noodprogramma waarmee de volgende doelstellingen worden nagestreefd: terugkeer van vier miljoen ontheemden naar hun plaats van oorsprong, reïntegratie van 150 miljoen gedemobiliseerde soldaten en oud-strijders en integratie van 100.000 verminkten en 50.000 oorlogsweeskinderen.
Het is van fundamenteel belang dat deze nieuwe realiteit eens en voorgoed ingang vindt. Daarom moeten alle Angolese politieke en maatschappelijke krachten nu meer dan ooit samenwerken. Zij moeten alle nodige middelen aanwenden en blijk geven van enorme wilskracht om dit nieuwe land, dat bereid is om een nieuw leven te beginnen, op de rails te zetten. In deze context achten wij het onontbeerlijk dat UNITA niet alleen definitief zijn militaire activiteiten staakt en volledig wordt gedemilitariseerd, maar bovendien ook als niet-gewapende politieke partij in het gewone Angolese politieke leven wordt geïntegreerd.
Het is tevens van wezenlijk belang dat de internationale gemeenschap, met inbegrip van de Europese Unie, bij dit alles een actieve en positieve rol speelt. Aan de Angolese bevolking moet dringend humanitaire steun worden verleend en, meer in het algemeen, moet ook aan de wederopbouw van het land worden gewerkt. Angola is verzwakt en grotendeels vernield. De wederopbouw en rehabilitatie zullen heel wat inspanningen vergen. Bovendien speelt het land een belangrijke rol in de regio. Deze overwegingen moeten de Europese Unie ertoe bewegen de nodige steun te verlenen en uitzonderlijke aandacht aan Angola te besteden. Wellicht is een specifiek hulpprogramma voor de consolidatie van de vrede en de wederopbouw van Angola hier op zijn plaats.
De laatste ontwikkelingen zijn hoopgevend. Het ziet er naar uit dat de reeds ten uitvoer gelegde maatregelen en instrumenten de goede richting uitgaan. Het al eerder aangekondigde uitzicht op verkiezingen bewijst dat Angola bereid is om de weg van de politieke normalisatie te volgen, ook al is die bezaaid met moeilijkheden en obstakels. Er is reden tot optimisme. Laten wij dan ook alles in het werk stellen om de hoop waarvan de Angolezen dezer dagen doordrongen zijn werkelijkheid te doen worden.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het Europees Parlement heeft onlangs de Sacharov-prijs toegekend aan de Angolese aartsbisschop Zacarias Camuenho. Dat was een manier om onze solidariteit te betuigen aan al degenen die in Angola opkwamen voor vrede en zich verzetten tegen de onverbiddelijke logica van oorlog en geweld. Wie had toen kunnen denken dat het allemaal zo snel zou gaan? Op dit moment liggen vrede en verzoening in dat gekwelde land binnen handbereik. Het lijdt geen twijfel dat de toekenning van de genoemde prijs de na de verdwijning van de UNITA-leider ontstane drang naar vrede en aan alle partijen opgelegde vredeseisen extra kracht heeft bijgezet.
Angola staat op het punt om de tragische groep van landen te verlaten die als 'door eindeloze oorlogen geteisterde landen? bekendstaan. Er wordt een nieuwe periode ingeluid waarin de totstandkoming van duurzame vrede het streefdoel is. Dat is een reden tot vreugde voor de hele mensheid, en vooral voor iedereen die van Angola houdt en zich het onbeschrijfelijke leed van de Angolese bevolking heeft aangetrokken. Decennialang is de bevolking immers het slachtoffer geweest van de verbeten strijd om de macht van de twee betrokken partijen. In Angola zijn er onder de gewone bevolking alleen maar helden en martelaren te vinden, verder niets! Dit fantastische volk heeft nu recht op vrede, vrijheid, democratie en vooruitgang. Het heeft het recht op welvaart en vrijheid; het heeft recht op een toekomst. Dat is de enige manier om de immense hoop die na de dekolonisatie en de onafhankelijkheid is ontstaan werkelijkheid te doen worden. De internationale gemeenschap is nu meer dan ooit morele en materiële solidariteit aan het Angolese volk verschuldigd. Vele duizenden kinderen zijn aan hun lot overgelaten of verdwenen. In dit verband moeten wij overigens ook eisen dat de mysterieuze verdwijning van de twee Portugese kinderen die onlangs in een hinderlaag zijn gelopen, wordt opgehelderd. Angola telt vele duizenden verminkten en duizenden ontheemden. Zij verwachten allemaal een oplossing voor hun drama. Het herstel van de vrede en de wederopbouw van Angola zullen op deze immense menselijke tragedies een antwoord moeten geven. De voorwaarden voor vrede en democratie in Angola zullen pas vervuld zijn wanneer het machtsmonopolie wordt doorbroken en de verschillende politieke strekkingen onomwonden en onbevreesd hun mening kunnen verkondigen, wanneer de macht daadwerkelijk wordt gedemocratiseerd en wanneer de middelen op eerlijke en rechtvaardige wijze worden verdeeld. Wij moeten tegelijkertijd optimistisch en voorzichtig zijn. Optimistisch omdat Angola zich op de goede weg bevindt; voorzichtig en waakzaam om niet van dat pad af te dwalen of achteruit te gaan. Het verbaast ons ten zeerste dat er zo weinig reacties komen uit intellectuele, religieuze en onafhankelijke politieke kringen. Het is immers onontbeerlijk dat het maatschappelijk middenveld in Angola zijn stem laat horen. Anders blijft de nieuwe situatie broos, beperkt en onzeker. Desalniettemin is het moment aangebroken om 'leve Angola!? te roepen.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, net als alle afgevaardigden die hier het woord hebben gevoerd, is de Commissie opgetogen over het staakt-het-vuren dat door de gewapende Angolese strijdkrachten en Unità is bereikt. Dankzij de verklaring van de Angolese regering wordt UNITA een daadwerkelijke speler op het politieke toneel. Hierdoor krijgt UNITA de tijd om zich te reorganiseren. Wij zijn hier verheugd over. Wij willen beide partijen aanmoedigen om alle benodigde maatregelen te treffen om de vertegenwoordigers van de Angolese burgermaatschappij bij het debat te betrekken. Dit geldt dus ook voor de religieuze vertegenwoordigers die een actieve rol hebben gespeeld in het proces ten behoeve van nationale verzoening en duurzame vrede. Dit punt is zojuist door de heer Lage aan de orde gesteld.
De heer Miranda sprak zojuist over de humanitaire hulp. Wij willen u in dit opzicht laten weten dat wij de ontheemde volkeren in Angola aanzienlijke steun zullen verschaffen en willen de regering met klem verzoeken extra maatregelen te treffen om de toevoer van noodhulp te vereenvoudigen in de gebieden die voorheen onbereikbaar waren. Voorts willen wij de regering stimuleren om in de onderhandelingen met UNITA ervoor te zorgen dat deze humanitaire hulp naar het gehele Angolese grondgebied kan worden uitgebreid.
Wij zijn ons er terdege van bewust dat de aanwezigheid van land- en antipersonenmijnen een aanzienlijke hinderpaal vormt voor het verschaffen van humanitaire steun, de terugkeer van de ontheemde volkeren en het uitvoeren van reparatiewerkzaamheden. Wij kunnen de veiligheid in het gebied verbeteren, maar moeten wel gespecialiseerde organisaties naar het gebied kunnen sturen om de mijnen onschadelijk te maken. Voor dit doel zijn reeds belangrijke financiële middelen vrijgemaakt.
Wat de politieke rechten betreft, willen wij de Angolese regering verzoeken de democratie te versterken door de situatie van de mensenrechten te verbeteren en de persvrijheid te herstellen. Om een duurzame vrede te bewerkstelligen zal aan deze voorwaarden moeten worden voldaan. Pas als de belangrijkste politieke rechten zijn hersteld kunnen er vrije en eerlijke verkiezingen worden georganiseerd. Het gaat hierbij om de volgende zaken: herstel van het vrije verkeer van personen, hervorming van het constitutioneel recht, hervorming van het kiesrecht, de volkstelling en alle aspecten die verband houden met het staakt-het-vuren. Wij zijn bereid om te helpen bij de organisatie van de verkiezingen als aan de genoemde voorwaarden in Angola is voldaan.
Momenteel wordt er enerzijds met de regering en de burgermaatschappij, en anderzijds binnen de Commissie en de Unie gesproken over de strategie die de komende jaren gevoerd moet worden. Deze strategie moet zorgen voor een hechte, permanente en coherente relatie tussen steun, herstel en ontwikkeling. Dit zijn namelijk de drie problemen waaraan wij ons voor gesteld zien. Er dient aanzienlijke financiële steun te worden vrijgemaakt voor de terugkeer van ontheemde burgers. Hiertoe dienen er microprojecten te worden opgestart voor het herstel van landbouwapparatuur en de instelling van veeteeltprogramma's. Op deze manier dient de door het conflict getroffen regio's in sociaal en economisch opzicht langzaam maar zeker nieuw leven te worden ingeblazen. Wij weten allen uit ervaring dat het herstel van deze gebieden zeer moeilijk te verwezenlijken is, aangezien ze in het verleden werden verscheurd door conflicten en er nog altijd veel mijnen in de grond zitten.
Uiteraard zullen we middelen vrijmaken ten behoeve van de volksgezondheid en het onderwijs. Ook zal er worden bijgedragen aan de versterking van het provinciale bestuur. Dit bestuur moet zorgen voor de benodigde structuren, en voor sociale en plaatselijke netwerken. Ook moet het ervoor zorgen dat deze structuren en netwerken behouden blijven.
Tot slot zijn wij verheugd over de intentieverklaring van de Angolese regering om een internationale conferentie voor de wederopbouw van het land te organiseren. Wij zijn ervan overtuigd dat alle groeperingen uit de samenleving betrokken moeten worden bij het project voor de wederopbouw van het land dat gepresenteerd zal worden. Wij zullen dit project blijven steunen, maar zullen de ontwikkeling ervan uiteraard ook nauwlettend volgen.

De Voorzitter.
 Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende drie ontwerpresoluties:
B5-0218/2002 van de leden Fernández Martín, García-Margallo y Marfil, Salafranca Sánchez-Neyra en Galeote Quecedo, namens de PPE-DE-Fractie, over overstromingen in Santa Cruz, Tenerife (Canarische Eilanden),
B5-0231/2002 van de leden Marset Campos, González Álvarez en Jové Peres, namens de GUE/NGL-Fractie, over hevige stortregens op Tenerife en klimaatverandering,
B5-0237/2002 van de leden Medina Ortega, Sornosa Martínez en Roth-Behrendt, namens de PSE-Fractie, over hevige stortregens op Tenerife en in het oosten van Spanje en klimaatverandering.

Pomés Ruiz (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, op 31 maart jongstleden viel in Santa Cruz de Tenerife op de Canarische Eilanden binnen twee uur 224 liter regen per vierkante meter. Deze geweldige hoeveelheid water heeft onnoemelijk veel schade aangericht.
Dit soort klimaatveranderingen heeft zich eveneens voorgedaan in de Spaanse deelstaat Valencia, waar de gewesten Marina en Safor grote schade geleden hebben. De lokale bevolking en de Europese burgers hebben hulp geboden, evenals de brandweer, de gezondheidsdiensten, de regionale autoriteiten en de Spaanse regering.
Het Parlement zal zeker niet onaangedaan kunnen blijven door het verlies van mensenlevens en de verwoesting van meer dan 400 huizen. Wij moeten de Commissie derhalve verzoeken economische steun te verlenen en de Europese solidariteit met de Canarische Eilanden en de deelstaat Valencia te betuigen. Deze gebieden ondervinden immers de rampzalige gevolgen van de klimaatverandering die momenteel het Middellandse-Zeegebied en de Canarische Eilanden treft.
Wij verzoeken de Commissie solidair te zijn en vragen de commissaris wat er gedaan kan worden. Grote delen van de infrastructuur die in Santa Cruz de Tenerife werd opgezet zijn verwoest en moeten hersteld worden. Het is duidelijk dat de begroting moet worden herzien, want de middelen die reeds besteed zijn - in dit geval communautaire middelen - zijn verloren gegaan.
Helaas zijn er doden en gewonden te betreuren bij deze ramp en wij betuigen dan ook onze deelneming aan de getroffen families. Wij moeten in deze situatie doen wat we kunnen en we moeten derhalve de nodige begrotingsmiddelen toewijzen om namens alle Europeanen onze solidariteit te betuigen met de slachtoffers en steun te bieden om de schade aan gebouwen en infrastructuur in deze twee Spaanse regio's op te vangen.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Pomés Ruiz heeft de situatie mijns inziens goed weergegeven. Hevig noodweer heeft op de Canarische Eilanden en in het zuidoosten van Spanje aanzienlijke schade aangericht, met name in Santa Cruz de Tenerife. Er zijn acht doden gevallen en er is grote materiële schade: 400 huizen, vele auto's en persoonlijke eigendommen zijn verwoest.
Wij als Europese Unie kijken natuurlijk vooral naar de klimaatverandering. Daarover gaat onze gezamenlijke ontwerpresolutie, evenals over de noodzaak om aan de bepalingen van het Protocol van Kyoto te voldoen. Doel van dat protocol is de klimaatverandering tegen te houden die nu reeds veel schade veroorzaakt en in de toekomst nog meer schade kan toebrengen.
Wij moeten rekening houden met het feit dat er bij de lokale huizenbouw sprake is van nationale, regionale en lokale bevoegdheden. Nu wil het toeval dat de Europese Unie juist in Santa Cruz de Tenerife een belangrijke financiële bijdrage heeft geleverd in het kader van het URBAN-programma. Op dit moment is evenwel duidelijk dat wij voorbij zijn gegaan aan het feit dat er bij de stadsontwikkeling op eilanden zoals de Canarische Eilanden en in andere ultraperifere regio's een verkeerd gebruik van de bodem is gemaakt, en dan laat ik andere zaken nog buiten beschouwing. Ik wil daarbij het juiste gebruik van de middelen en de milieu-overwegingen overigens niet in twijfel trekken.
De les die wij wellicht uit deze gebeurtenissen kunnen trekken is dat de Europese Unie enorm veel kennis bezit over het bouwen van huizen in gebieden die regelmatig door catastrofale overstromingen getroffen worden, niet alleen in Spanje, maar ook in Frankrijk, Engeland, Duitsland en eigenlijk vrijwel de gehele EU. Uiteraard vallen deze kwesties in eerste instantie onder de bevoegdheid van de lidstaten zelf, maar de Europese Unie kan desalniettemin een belangrijke bijdrage leveren aan het welzijn van alle burgers door gebruik te maken van haar ervaringen en goed in de gaten te houden hoe haar bijdragen aan projecten als het URBAN-programma doelmatiger gebruikt kunnen worden. 
Om een voorbeeld te noemen: in het kader van het URBAN-programma dat voor een bepaalde bevolkingsgroep bedoeld is, moeten wij ons niet beperken tot de buitenkant. Wij moeten ook kijken naar de gevolgen van dit soort programma's voor de gehele situatie. Als gevolg van de bevolkingstoename moest alle beschikbare grond gebruikt worden en is Santa Cruz de Tenerife bijvoorbeeld gebouwd op rotsen die geëffend zijn. Het was waarschijnlijk nuttig geweest om in voorstudies voor de tenuitvoerlegging van het URBAN-programma rekening te houden met deze andere gevolgen.
Maar achteraf is het natuurlijk altijd gemakkelijk praten; gedane zaken nemen nu eenmaal geen keer. Het URBAN-programma loopt nog en de Europese Unie is weer een ervaring rijker door deze gebeurtenissen. Ik wil de diensten van de Commissie daarom verzoeken van de situatie gebruik te maken en te kijken hoe wij dit soort rampen met communautaire middelen kunnen voorkomen en hoe wij onze middelen in de toekomst voor andere soorten projecten kunnen aanwenden.

Nicholson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mijn medeleven betuigen met de getroffenen. In veel gebieden in de gehele Europese Unie vinden overstromingen plaats en ieder die daarvan weleens de gevolgen heeft gezien, weet hoeveel verwoesting zij kunnen aanrichten, niet alleen aan de infrastructuur, maar aan het hele leven en ook aan wegen en gebouwen, zoals de vorige spreker al zei.
Wij dienen echter eveneens naar de verderreikende gevolgen te kijken. Men zegt dat overstromingen nu eenmaal gebeuren en dat daar niets aan te doen is. Ik wil daarentegen verder kijken, naar het gehele vraagstuk van klimaatverandering. Dit is een probleem dat wij niet kunnen negeren, op de korte termijn noch op de lange termijn. Wij moeten ons meer inspannen, niet alleen om overeenstemming te bereiken, maar ook om diegenen aan te moedigen die niet met de Europese Unie samenwerken en daartoe ook niet bereid zijn. Wij hebben gezien wat er na Kyoto gebeurd is, toen bepaalde grote landen besloten het standpunt van de Europese Unie niet te steunen.
Ik zou veel van deze grote landen met klem willen verzoeken hun steun te geven aan wat de Europese Unie tracht te bereiken ten aanzien van klimaatverandering, teneinde de situatie te verbeteren. Wij moeten ook duidelijk maken dat wij bereid zijn die grote landen te veroordelen die menen dat zij zich alles kunnen permitteren zonder stil te staan bij de gevolgen voor anderen. Dit probleem moet niet alleen in de Verenigde Staten worden aangepakt - de aanstichter in het geheel - maar ook in andere landen, zoals Australië en landen in Oost-Europa.
Zij nemen een betreurenswaardig standpunt in. Wij moeten onszelf de vraag stellen hoe lang wij kunnen toelaten dat de regenwouden aangetast worden en het evenwicht dat zo lang bestaan heeft, ernstig wordt verstoord.

Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik u erop wijzen dat de ultraperifere regio's in gebieden liggen waar veel Caribische cyclonen en onweersbuien voorkomen. Wij moeten daarom niet verbaasd zijn als er in die gebieden natuurrampen plaatsvinden, zoals onlangs op Tenerife is gebeurd, waar hevige noodweer heeft plaatsgevonden. Tenerife hoort bij de Canarische Eilanden, waar een aantal afgevaardigden van het Parlement woont.
Op 31 maart jongstleden werd Santa Cruz de Tenerife getroffen door een catastrofale natuurramp. Santa Cruz is een grote stad op de Canarische Eilanden, een van de ultraperifere regio's van de Europese Unie, die onder doelstelling 1 valt en waar werkzaamheden uit hoofde van het URBAN-programma plaatsvinden. Binnen slechts twee uur viel er in de hoofdstad meer dan 200 liter regen per vierkante meter. Acht mensen zijn helaas omgekomen; duizenden inwoners, honderden woningen en winkels, duizenden auto's en een groot deel van de infrastructuur werden getroffen door de verwoestende kracht van het noodweer. De materiële schade is onnoemelijk groot. Men schat de schade op meer dan 100 miljoen euro. Er is nu een campagne op touw gezet om de schade te herstellen en van Santa Cruz de Tenerife weer een bewoonbare stad te maken. Gelukkig komt de stad er nu weer een beetje bovenop dankzij de solidariteit, de gezamenlijke inspanningen en de steun van de Canarische autoriteiten.
Desalniettemin vinden wij dat de Commissie in samenwerking met de voornoemde autoriteiten een aantal maatregelen moet nemen om een bijzonder grote bijdrage te kunnen leveren aan het herstel van de schade en de bewoners van de Canarische Eilanden het gevoel te geven dat de Europese instellingen hen niet in de steek laten in moeilijke situaties als deze. Dit geldt overigens ook voor de deelstaat Valencia.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is net als u onthutst over de gevolgen van het noodweer dat de Canarische Eilanden en Alicante op 31 maart jongstleden heeft getroffen. Wij delen het verdriet van de gezinnen die door deze ramp getroffen zijn en betreuren de schade die dit noodweer heeft veroorzaakt ten zeerste.
Namens de Commissie wil ik u laten weten dat wij alle maatregelen willen treffen die in het kader van het regionaal beleid, het GLB en het beleid voor ontwikkeling van het platteland mogelijk zijn om de wederopbouw van de getroffen gebieden en de hervatting van de productie-activiteiten mogelijk te maken.
Wat het regionaal beleid betreft, komen de getroffen regio's op de Canarische Eilanden en de regio Alicante in aanmerking voor steun uit hoofde van doelstelling 1 van de structuurfondsen. In het kader van de toezichtcomités van de operationele EFRO-programma's, gaat de Commissie met de Spaanse autoriteiten onderzoeken of het mogelijk is beschikbare middelen uit deze programma's aan te wenden voor het herstel van de infrastructuur die door deze stortregens beschadigd is. U hebt dit punt zojuist al aangegeven.
Wat betreft het beleid voor ontwikkeling van het platteland in de regio van doelstelling 1, dat wordt medegefinancierd uit EOGFL, afdeling 'Oriëntatie?, voorziet het GOP voor de Canarische Eilanden met betrekking tot het beheer van het landschap en de landbouweconomie onder meer in preventieve en bijsturingmaatregelen ter bestrijding van het erosieproces, en in preventieve en beschermingsmaatregelen voor het herstel van eventuele schade. Verder voorziet het GOP in werkzaamheden voor het herstel van de ecosystemen. Om deze maatregelen te bekostigen is door de Unie een bedrag van meer dan 20 miljoen euro uitgetrokken. In het kader van het beleid voor ontwikkeling van het platteland voorziet het GOP verder ten behoeve van de gemeente Valencia in maatregelen voor de bosbouw. Het gaat hierbij met name om het herstel van het bospotentieel na de natuurrampen. Verder voorziet het GOP in preventieve instrumenten. Hiertoe is een communautair bedrag van meer dan 13 miljoen euro vrijgemaakt. Net als bij het EFRO is het de taak van de Spaanse autoriteiten om hun prioriteiten zo nodig te heroriënteren wat betreft de bijdrage die in het kader van de programmering is voorzien om de gevolgen van deze ramp te boven te kunnen komen.
Zoals de heer Medina Ortega heeft aangegeven doen dergelijke plotselinge overstromingen zich helaas relatief vaak voor in de mediterrane regio's en andere zeegebieden. Om die reden hebben wij met de lidstaten in dit kader een aantal specifieke projecten ontwikkeld. Op grond van de resultaten kunnen wij vervolgens besluiten of het zinvol is richtsnoeren te ontwikkelen om de gevolgen van dergelijke plotselinge overstromingen in het kader van communautaire actieprogramma's te verzachten.
Meer algemeen zijn wij op grond van onze huidige wetenschappelijke kennis niet in staat om een direct verband te leggen tussen deze slechte weersomstandigheden en de klimaatveranderingen. Toch denken wij dat de klimaatveranderingen de belangrijkste ecologische bedreiging zijn waaraan wij het hoofd zullen moeten bieden. De akkoorden die in Bonn en Marrakesh zijn bereikt maken in dit opzicht een multilaterale benadering mogelijk van de strijd tegen klimaatverandering. Zojuist is reeds in herinnering gebracht dat de Unie en derde landen op deze wijze technische elementen in handen hebben gekregen op basis waarvan het Protocol van Kyoto kan worden geratificeerd. Zoals u weet is tijdens de Raad van ministers van afgelopen maart het besluit aangenomen om dit Protocol van Kyoto te ratificeren. Wij zullen er met alle lidstaten alles aan doen om de ratificatie van dit protocol voor 1 juni mogelijk te maken, dat wil zeggen voor aanvang van de wereldtop over duurzame ontwikkeling. Zo kan de Unie, mede met het oog op de Top van Johannesburg, haar leiderschap op dit gebied aantonen.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
(De vergadering wordt om 17.30 uur onderbroken in afwachting van de stemming)

MacCormick (Verts/ALE)
Eerder heb ik in dit Parlement verklaard dat deze verbinding via de Kanaaltunnel van levensbelang is voor het bedrijfsleven in Schotland en voor de levensvatbaarheid van Eurocentral bij Motherwell, aangezien deze bedrijfslocatie aan de uiterste noordkant van een trans-Europees netwerk is gelegen. De Kanaaltunnel moet zo snel mogelijk weer worden opengesteld. Deze ontwerpresolutie had zelfs nog krachtiger gekund, maar zij heeft mijn oprechte steun.
Posselt (PPE-DE).
Ik wil niet ingaan op het onderhavige onderwerp maar op een reglementskwestie. Ook wil ik een oproep richten aan het Bureau en aan de Conferentie van voorzitters met betrekking tot de regeling van de werkzaamheden. Mijnheer de Voorzitter, omdat de agenda zo vol was op dinsdag is het vragenuur geschrapt, wat eigenlijk in strijd is met het Verdrag en het Reglement. Het vragenuur aan de Raad op woensdag, gisteren, is tot 35 minuten ingekort, wederom in verband met de volle agenda. Vandaag zat er wat meer lucht in de agenda en zijn wij om 17.36 al klaar. Ik zou willen verzoeken wat efficiënter om te gaan met de beschikbare vergadertijd. Wij zijn vandaag niet met minder personen dan bij vorige bijeenkomsten, toen de bijeenkomst van donderdag nog tot 18.30 duurde. Wij zijn niet met minder personen dan toentertijd op vrijdag; alhoewel, misschien toch wel. Wij zijn niet met minder personen dan er overigens morgen op vrijdag nog zullen zijn. Daarom verzoek ik de donderdagmiddag voortaan intensiever te benutten dan tot dusver en te werken volgens het principe: eigen schuld voor degenen die al weg zijn gegaan!
De Voorzitter.
De Conferentie van Voorzitters heeft mij de mogelijkheid gegeven de agenda van dinsdag aan te passen aan de verplichtingen van de heer Solana die naar Madrid moest vertrekken. Ondanks de door u beschreven gevolgen vond het Parlement dat dit op dat moment politiek gezien de juiste beslissing was.

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

