Gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005)
De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0197/2002), van mevrouw Figueiredo namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de uitvoering van het programma voor gelijkheid van mannen en vrouwen ("Gender Equality") (2001-2005) [2001/2266(INI)].

Figueiredo (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, er is enige vooruitgang geboekt op het gebied van de wetgeving die een gelijke behandeling van mannen en vrouwen moet verzekeren, maar er moet nog veel gedaan worden. Er is immers nog steeds sprake van discriminatie en ongelijkheid, en de lidstaten voeren op dit gebied elk een eigen beleid. Daar moet een oplossing voor gevonden worden.
In 2000 hebben we voor de Europese Unie een kaderstrategie goedgekeurd voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, en in dat verband ook een communautair actieprogramma aangenomen voor de periode 2001-2005. Er wordt nu een poging gedaan om deze strategie toe te passen op elk beleidsterrein en alle diensten van de Commissie, en dat heeft al een aantal positieve, praktische resultaten opgeleverd. We moeten echter veel verder gaan. Het is onaanvaardbaar, om maar eens een voorbeeld te noemen, dat van alle mensen die bij de communautaire instellingen - inclusief de Conventie - werken minder dan 20% vrouw is. Dat percentage ligt nog lager dan bij de vorige, met de voorbereiding van het Handvest voor de Grondrechten belaste Conventie.
Het is van groot belang dat we de uitvoering van richtsnoeren, richtlijnen, aanbevelingen en resoluties voor het bevorderen van gelijkheid door de lidstaten op een adequate wijze begeleiden, opdat beslissingen aangaande gelijke rechten en mogelijkheden correct worden toegepast. Zo kunnen we er zeker van zijn dat ze op een efficiënte wijze worden ingezet bij het beleid op dit gebied.
Tijdens de Raad van Lissabon is als doelstelling vastgelegd dat tegen 2010 60% van de actieve bevolking uit vrouwen zou moeten bestaan. Wij geloven dat die doelstelling zal bijdragen tot meer gelijkheid, als die actieve bevolking tenminste kwalitatief goede, en behoorlijk betaalde banen heeft. Het belang van onderwijs in al zijn verschillende vormen kan dus niet overschat worden. Bovendien moet er gezorgd worden voor voldoende opvangmogelijkheden voor kinderen en afhankelijke volwassenen. Tot slot moet het aantal beroepen dat voor vrouwen openstaat uitgebreid worden.
Daarom is het zo belangrijk dat de aanbeveling van de Raad van 31 maart 1992 ook werkelijk ten uitvoer gelegd wordt. De Commissie zegt dat zij op 4 februari 1998 een verslag over die tenuitvoerlegging heeft goedgekeurd, maar dat is niet voldoende. Er zijn intussen vier jaar verstreken, en het is van belang dat we weten hoe de zaken er nu voor staan. Er moeten dus communautaire indicatoren vastgelegd worden met betrekking tot opvangmogelijkheden voor kinderen en de verschillen tussen het loon - en andere inkomsten - van mannen en vrouwen. Dat moet per sector gebeuren, en er moet ook aandacht besteed worden aan atypisch werk en parttime werk.
Verder is het heel belangrijk dat het onderzoek naar de oorzaken van de salarisverschillen wordt afgerond. Er is in 1975 al een richtlijn aangenomen aangaande gelijke beloning, maar de verschillen bedragen ook nu nog 15 tot 20%. We moeten dus onderzoeken welke maatregelen de lidstaten hebben genomen en welke maatregelen ze nog moeten doorvoeren. Daarnaast moeten we in de richtsnoeren voor werkgelegenheid gekwantificeerde doelstellingen opnemen, en daar een tijdsschema aan verbinden. De richtsnoeren voor de werkgelegenheid worden nu herzien, en de Commissie moet daarom nu een verslag over dit onderwerp presenteren. Daarin moet zeker aandacht besteed worden aan de nog door te voeren maatregelen.
We moeten op die gebieden waar volgens de kaderstrategie moet worden geïntervenieerd doelstellingen vastleggen die ook werkelijk bereikt kunnen worden. De voor dat doel aangehouden fasering moet realistisch zijn en we moeten de voortgang ook kunnen meten. Op die wijze kunnen we ervoor zorgen dat we op alle gebieden daadwerkelijk vorderingen maken. We mogen niet vergeten dat het aantal inbreuken op de wetgeving aangaande gelijke behandeling van mannen en vrouwen nog steeds heel hoog is. Er wordt nu gewerkt aan een nieuwe richtlijn voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen op andere gebieden dan uitsluitend werkgelegenheid. We hebben de belofte ontvangen dat er in juni een voorstel zal worden gedaan, en het is van groot belang dat de indiening van dat voorstel niet verder uitgesteld wordt. We dringen er ook op aan dat de bestaande richtlijnen verbeterd en up-to-date gebracht worden. Ik denk dan in de eerste plaats aan de richtlijnen aangaande de veiligheid en gezondheid van werkende zwangere vrouwen, vrouwen die op het punt staan te bevallen en zogende moeders. Ook de richtlijnen inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen binnen de sfeer van de sociale zekerheid moeten herzien worden.
We moeten ons inzetten voor de opname van het principe van gelijke behandeling in de economische vooruitzichten, waarbij ook aandacht moet worden besteed aan de gevolgen van de uitbreiding. De liberalisering, de privatiseringen en de kortingen op de overheidsuitgaven op sociaal vlak zullen hoogstwaarschijnlijk negatieve gevolgen teweeg brengen en dat moeten we verhinderen. Het is essentieel dat er kwalitatief goede openbare diensten zijn, en daarom moeten we erop aandringen dat er meer geld wordt vrijgemaakt voor sociale kwesties. We moeten sociale uitsluiting voorkomen en vrouwenhandel bestrijden.
Ter afsluiting wil ik iedereen die aan het tot stand komen van dit verslag heeft meegewerkt bedanken. Ik ben ervan overtuigd dat het succes van de strijd voor gelijke behandeling en gelijke mogelijkheden voor mannen en vrouwen - ook in de politiek en de besluitvorming - voor een belangrijk deel samenhangt met onze inzet en onze politieke wil.

Avilés Perea (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik dank mevrouw Figueiredo voor de follow-up van het programma voor gelijkheid van mannen en vrouwen. Zoals zijzelf heeft gezegd en ook wij in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen voortdurend onderstrepen, moet er op de meeste terreinen - gelijk loon, gelijke kansen - nog hard worden gewerkt om deze gelijkheid ook daadwerkelijk tot stand te brengen, alle verslagen ten spijt die voortdurend in dit Parlement worden gepresenteerd op basis van diverse wetgevingsinstrumenten. Het is van wezenlijk belang dat deze werkzaamheden worden voortgezet. Wij moeten ervoor zorgen dat het programma wordt uitgevoerd, dat de gegevens kenbaar worden gemaakt en dat er meer informatie over de uitvoering beschikbaar komt. Het zou voor ons een grote hulp zijn als de gegevens per land werden gegroepeerd. Dat is iets waarop wij reeds meermaals hebben aangedrongen. Het is immers belangrijk dat onze werkzaamheden op reële gegevens berusten. Bovendien zou deze benadering ook de doeltreffendheid vergroten.
Zoals in het verslag wordt benadrukt, is het tevens belangrijk dat de tijdens de Europese Raad van Lissabon vastgestelde doelstelling worden verwezenlijkt, dat voor 2010 60% van de vrouwen deel uitmaakt van de actieve bevolking. Daarbij moet rekening gehouden worden met het grote aantal vrouwen dat meewerkt in gezinsondernemingen en zelfstandige ondernemingen zonder dat hun werk ook maar enige erkenning geniet en zonder sociale bescherming. Dit probleem dient op de korte termijn te worden aangepakt, aangezien vele vrouwen zich in deze situatie bevinden, met name op het gebied van de landbouw, de visserij en de kleine ondernemingen. Het gaat hier om op velerlei terreinen aanwezige genderspecifieke problemen die zeker niet over het hoofd mogen worden gezien. In het onderhavige verslag wordt een oproep gedaan om voor dit vraagstuk een oplossing te zoeken.
Ook de genderspecifieke kenmerken van sociale uitsluiting en armoede verdienen bijzondere aandacht. Het verheugt ons derhalve ten zeerste dat het Deense voorzitterschap deze aspecten in zijn programma heeft opgenomen zodat ook op dit vlak vooruitgang kan worden geboekt.
Verder zie ik met belangstelling uit naar het voorstel voor een richtlijn over de gelijkheid van mannen en vrouwen dat de Commissie overeenkomstig artikel 13 van het Verdrag zal voorleggen. Ik hoop ook dat de inwerkingtreding van het Europees Instituut voor de gelijkheid van mannen en vrouwen niet wordt uitgesteld. Gelukkig beschikken wij reeds over een gunstige haalbaarheidsstudie.
Mevrouw de commissaris, namens mijn fractie verzoek ik u deze werkzaamheden zo snel mogelijk voort te zetten.

Swiebel (PSE).
Het werkprogramma 'Gelijke kansen' voor het jaar 2002 is een uitstekend stuk. Het geeft goed inzicht in de acties die door de Commissie op touw zijn gezet en in de strategie die wordt gehanteerd. Commissaris Diamantopoulou heeft die strategie nog eens uit de doeken gedaan op de van haar bekende, indringende en overtuigende wijze tijdens een vergadering van de Commissie rechten van de vrouw van dit Parlement in april. We hebben de dialoog die toen op gang is gekomen zeer gewaardeerd. Ik wil in het bijzonder hier noemen het initiatief om systematisch beleid te ontwikkelen op de gender dimensie van de buitenlandse politiek. Misschien kan de Commissaris ons nu hier vertellen wat op dit punt de actuele stand van zaken is.
Meer in het algemeen denk ik dat er moet worden opgemerkt dat de Europese Commissie thans in Europa wat betreft de aanpak van gender mainstreaming voorop loopt. Menige lidstaat, maar ook het Europees Parlement, kan hieraan een voorbeeld nemen.
Uit het voorliggende verslag van mevrouw Figueiredo wil ik een aantal elementen speciaal benadrukken.
In de eerste plaats paragraaf 3 van haar verslag: de kwestie van het zogenaamde Genderinstituut - een raar woord trouwens waar we iets anders voor moeten verzinnen - .
Wij hebben kennis genomen van de haalbaarheidsstudie die een draagvlak schetst van een Instituut dat zich bezighoudt met het verzamelen en verspreiden van informatie, netwerken ondersteunt et cetera. Kortom een makelaarsfunctie vervult. Het zou nuttig kunnen zijn om de vrouw-issue meer politiek gezicht te geven in Europa en het professionele gehalte van ons werk te ondersteunen. Mijn vraag aan de Commissaris is: deelt de Commissie deze gedachte en wil ze deze nader vorm geven? Vooral, wil ze het Parlement daar om advies vragen en zo ja op welke termijn? Ik denk namelijk dat er veel mensen in de Commissie voor de rechten van de vrouw zijn die er best wel voor voelen, voor dit Instituut, maar eerst meer concrete uitwerking op tafel zouden willen hebben voordat zij hun uiteindelijk oordeel kunnen geven. Mijn vraag is dus: komt de Commissie met een dergelijke uitwerking?
Mijn tweede vraag heeft betrekking op paragraaf vijf. Kan de Commissaris toezeggen dat zij een politieke analyse gaat opstellen van de stand van de implementatie van het gelijke behandelingsacquis in de lidstaten en over haar voornemens om die wetgeving eventueel te wijzigen dan wel verdrags-inboxprocedures te starten?
Tenslotte wil ik heel graag weten - mevrouw Avilés Perea zei het ook al -, wanneer de commissaris nu eindelijk komt met haar ontwerprichtlijn 'Gelijke Behandeling' waar we al zo verschrikkelijk lang op wachten?

Dybkjær (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de commissaris graag bedanken voor haar onvermoeibare inzet op dit gebied. Het resultaat hangt zoals bekend niet alleen af van de commissaris voor gelijke behandeling, maar in hoge mate van de hele Commissie, en ik ben er volkomen van overtuigd dat wij aan onze huidige commissaris een geweldig goede voorvechtster van gelijke behandeling hebben. Het is niet zo gemakkelijk om die gelijke behandeling erdoor te krijgen; dat blijkt duidelijk genoeg uit het feit dat slechts vijf van de twintig vrouwen op gelijke wijze worden behandeld als mannen. Het zal iedereen duidelijk zijn dat wij daarmee wat de verwezenlijking van gelijke behandeling betreft de kritische grens bereikt hebben. Wij hebben dan ook reden om dankbaar te zijn voor de onvermoeibaarheid van de commissaris. Op wie wij ook kritiek mogen hebben, in elk geval niet op onze commissaris. Wij moeten ons eerder wenden tot het mannelijke deel van de Commissie.
Dit gezegd hebbende, wil ik ook graag de rapporteur bedanken voor het schitterende verslag dat wij hier voor ons hebben. Ik vind het hoe dan ook een van onze belangrijkste taken om dit soort kwesties op onze agenda aandachtig te blijven volgen. De EU is een politiek project, en dit is dus ook een politiek project, dat zowel mannen als vrouwen aangaat, en daarom is het van belang dat wij voortdurend goed in de gaten houden dat het andere deel van de bevolking - het vrouwelijke deel - óók meedoet. Daarnaast moeten wij natuurlijk ook verschil maken tussen zaken die wij als overkoepelend moeten beschouwen en zaken die onder de subsidiariteit moeten vallen. Hier wil ik net als eerdere woordvoerders vraagtekens zetten bij het Genderinstituut. Het valt steeds meer op dat wij onvoldoende gegevens binnenkrijgen als er niet een paar initiatiefnemers zijn die de nationale gegevens kunnen verzamelen en coördineren. Dan is er nog de subsidiariteit, die in het verslag ook genoemd wordt in verband met belangrijke doelgebieden, bijvoorbeeld regelingen voor de opvang van kinderen. Zonder dergelijke regelingen kunnen vrouwen de arbeidsmarkt niet betreden. Dat beschouw ik nog steeds als een terrein voor subsidiariteit, waarbij wij als EU alleen maar onze 'beste praktijken? kunnen laten zien, maar niet direct kunnen ingrijpen.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik mij willen aansluiten bij hetgeen mevrouw Dybkjær heeft gezegd en net als zij de commissaris voor haar inzet willen bedanken. Namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie feliciteer ik de rapporteur met haar verslag. Hierin wordt op grondige en faire wijze de balans opgemaakt van de tekortkomingen van het werk van de Commissie, worden de met het werkprogramma behaalde successen onderstreept en concrete suggesties gepresenteerd voor de toekomstige werkzaamheden. Dat de commissie dit net zo heeft gezien blijkt uit de steun die dit verslag ten deel is gevallen.
Wij zijn ons er maar al te zeer van bewust, zoals ook reeds door andere sprekers is benadrukt, dat er ten aanzien van de gelijke kansen voor mannen en vrouwen nog een lange weg te gaan is, zowel binnen de instellingen van de Europese Unie als in de samenleving in haar geheel. Het beste bewijs hiervoor vormt wel de samenstelling van de Conventie over de toekomst van Europa. Slechts 16% van de leden van deze instantie, die rechtstreeks is betrokken bij de planning van de toekomst van Europa, is vrouw.
In het verslag wordt ingegaan op de instrumenten om gelijke kansen te waarborgen op gebieden als de arbeidsmarkt, werkgelegenheid, besluitvorming, sociale integratie, levenslang leren, gezondheid, enzovoorts. De rapporteur heeft deze vraagstukken uiterst doelgericht benaderd en geeft de Commissie zeer duidelijke richtsnoeren waar het gaat om de maatregelen die het Parlement wenselijk acht.
Wat de acties voor 2002 betreft, zou ik met name mijn voldoening willen uiten over de toezegging van de Commissie om genderspecifieke gegevens, indicatoren over vooruitgang op het gebied van de gelijke kansen en gender-effectevaluaties te verstrekken voor beleidsterreinen die nog niet zijn gemainstreamd. Deze informatie is onmisbaar voor het opstellen en evalueren van wetgeving op het gebied van de gelijke kansen. Keer op keer hebben wij in onze verslagen en adviezen het ontbreken van adequate gegevens waarop wij onze analyses zouden kunnen baseren aan de kaak gesteld. Hier moet nu werk van gemaakt worden, zoals ook door andere sprekers reeds is onderstreept.
Ik zou voorts willen ingaan op een aantal van de nieuwe voorstellen van de Commissie waarnaar in het verslag wordt verwezen, zoals de conferentie over vrouwen in plattelandsgebieden, die in oktober zal worden gehouden. Deze conferentie is uitermate belangrijk gezien de crisis die veel van onze plattelandsgebieden vooral de afgelopen anderhalf jaar heeft getroffen en in het licht van de specifieke behoeften van vrouwen die in plattelandsgebieden leven en werken.
Gelijkheid van vrouwen en mannen in het buitenlands beleid en de internationale betrekkingen is een ander essentieel vraagstuk. Niet alleen zou de voorgestelde conferentie hierop de aandacht kunnen vestigen, zij zou ons ook beter inzicht kunnen verschaffen in het belang van dit aspect bij al onze internationale activiteiten. Zoals mevrouw Avilés Perea heeft gezegd, moet het gendervraagstuk bij de rondetafelgesprekken over sociale uitsluiting en armoede een centrale plaats innemen.
Het werkprogramma voor 2002 is beter uitgewerkt en ambitieuzer dan het huidige en ik hoop dan ook dat wij op basis van dit verslag echte vooruitgang zullen kunnen boeken.

Angelilli (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken voor haar werk. Ik wil voorop stellen dat ik, net als andere collega's, haar bitterheid deel over het feit dat ondanks alle goede voornemens helaas slechts 16% van de afgevaardigden in de Europese Conventie vrouw is, terwijl deze Conventie werkt aan de toekomst van de Unie en dus aan de toekomst van de rechten van de Europese burgers, mannen en vrouwen. Dit ernstige feit is triest genoeg symbolisch en baart mij werkelijk zorgen. Desondanks is het de moeite waard te hameren op enkele fundamentele doelstellingen, die in het verslag energiek worden benadrukt en die van dienst zouden kunnen zijn om de kansen voor de vrouwen in Europa concreter te maken en, vooral, te verbeteren.
Ik doel in de eerste plaats op de noodzaak een evaluatie op te stellen over de inachtneming van alle aangenomen wetgevingsteksten - resoluties, aanbevelingen, richtlijnen enzovoort - teneinde nauwgezet te controleren hoe het ervoor staat met de tenuitvoerlegging door de lidstaten en eventueel inbreukprocedures te kunnen inleiden, wanneer verzuimd wordt deze wetgevingsteksten om te zetten of in acht te nemen. Op die manier zouden we de situatie beter onder controle kunnen houden, de lidstaten op hun verantwoordelijkheden kunnen wijzen en effectiever kunnen optreden om alle voorwaarden voor een evenwichtigere deelname van vrouwen te garanderen, zowel op de arbeidsmarkt als in vertegenwoordigende organen. Daarnaast kunnen we proberen serieus beleid op te stellen ter sociale ondersteuning van werkende vrouwen. Dat betekent kinderopvang en gezinshulp, zodat alle vrouwen een reële kans hebben om werk en gezin te combineren.
Om de redenen die ik kort heb proberen samen te vatten, zal onze fractie voor het verslag stemmen.

Prets (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, we hebben tot nu toe veel positieve dingen gehoord, maar er zijn ook tekortkomingen aan de orde gesteld en daar wil ik nader op ingaan. Anderhalf jaar na de inwerkingtreding van het actieprogramma inzake de communautaire strategie voor de gelijkheid van mannen en vrouwen ('Gender Equality?) laat de uitvoering, zoals uit het onderhavige verslag blijkt, veel te wensen over. Een evaluatie van de actiepunten sociale zekerheid en bescherming, werkgelegenheid en arbeidsomstandigheden, en deelneming en vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek kan alleen maar negatief uitvallen omdat het verschil in inkomen tussen mannen en vrouwen in de particuliere sector nog steeds ongeveer 25% bedraagt. Slechts 23% van de ondernemers is vrouw. Het percentage vrouwen dat bij besluitvormingsprocessen betrokken is, bedraagt in de meeste landen nauwelijks 30% en de instellingen van de Europese Unie geven op dit gebied ook geen al te best voorbeeld; de vertegenwoordiging van vrouwen binnen deze instellingen loopt namelijk uiteen van 13 tot 30%. We hebben het al eerder gehoord; de samenstelling van de Conventie levert hieraan ook geen positieve bijdrage. Als we eisen aan de lidstaten willen stellen, zullen we toch eerst zelf het goede voorbeeld moeten geven.
De reeds bestaande richtlijnen in de EU betreffende de gelijkheid van mannen en vrouwen moeten niet alleen verbeterd worden, maar ze moeten in de lidstaten ook beter uitgevoerd worden. Dat betekent ook dat de Commissie daar een betere controle op moet uitoefenen zodat die gelijke behandeling in de praktijk functioneert. Als we namelijk wel over richtlijnen beschikken maar tegelijkertijd voortdurend in de gaten moeten houden of er qua uitvoering ook vooruitgang wordt geboekt, hebben we naar mijn idee te maken met een wassen neus.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Figueiredo, en heel de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen gelukwensen en bedanken, niet alleen voor hun zeer belangrijke steun maar ook voor hun voorstellen, en kritiek natuurlijk.
Ik wil kort ingaan op een aantal mijns inziens bijzonder belangrijke vraagstukken, vraagstukken waarbij geen vooruitgang is geboekt. Talrijke spreeksters hebben verwezen naar de infrastructuur voor de verzorging van kinderen en van al degenen die van hun gezin - zoals meestal het geval is - afhankelijk zijn. Het valt niet te betwisten dat voor dit vraagstuk uitsluitend de lidstaten bevoegd zijn, maar er is wel een mogelijkheid tot samenwerking met de Commissie en tot samenwerking op Europees vlak, waardoor meerwaarde kan ontstaan. Ik wil derhalve de volgende inspanningen noemen. Ten eerste komen in de strategie voor de werkgelegenheid vier actieterreinen voor waarvan er één betrekking heeft op gelijke kansen. Daarbij gaat het vooral om infrastructuur. Talrijke lidstaten hebben daarvoor aanzienlijke middelen ter beschikking gesteld. Toen wij vorig jaar een evaluatie maakten van de toepassing van de werkgelegenheidsstrategie hebben wij vastgesteld dat 8 van de 15 lidstaten concrete aanbevelingen hebben gedaan voor de verbetering van de infrastructuur voor kinderopvang. Alle lidstaten hebben, op enkele uitzonderingen na, geweigerd kwantitatieve doelstellingen te bepalen, waardoor hun prestaties gemakkelijker meetbaar zouden zijn geweest. Wij zien evenwel dat dankzij de werkgelegenheidsstrategie de situatie elk jaar aanzienlijk verbetert. Ten tweede noem ik het vraagstuk van het statistisch toezicht. Ook daar is op Europees vlak weinig succes geboekt. Inmiddels is een nauwe samenwerking met Eurostat op gang gebracht en wij hopen via een nieuw onderzoek naar het menselijk potentieel ook statistische gegevens te verkrijgen over de dienstverlening op het gebied van de kinderzorg. Er is lang en breed gesproken over de definitie, en de situatie is lang niet in alle landen dezelfde, maar mijns inziens is het heel belangrijk dat dit gegeven, evenals het vraagstuk van de ongelijke beloning van man en vrouw, tot uiting komt in de officiële statistieken.
Talrijke afgevaardigden spraken over het instituut en daarover gaat mijn tweede punt. Men heeft mij gevraagd of ik het eens ben met de oprichting daarvan. Dit vraagstuk hebben wij herhaaldelijk in uw commissie besproken, en natuurlijk is ook voor mij een dergelijk instituut onontbeerlijk. U weet dat de Commissie een studie heeft laten verrichten. De resultaten daarvan zijn al beschikbaar en tonen op wetenschappelijke wijze aan dat een dergelijk instituut absoluut noodzakelijk is. Ook zijn er al eerste ramingen gemaakt van de begrotingsbehoeften en de economische voorwaarden, en ik heb daar met uw Voorzitter een briefwisseling over gehad. Ik moet u echter attenderen op de meer algemene problemen in verband met de oprichting van nieuwe instituten. Ik heb dit thema tijdens de laatste Raad werkgelegenheid aan de orde gesteld en ik moet zeggen dat heel wat landen positief hebben gereageerd en het eens waren over de noodzaak van een dergelijk instituut. Andere landen hadden nog geen standpunt, maar geen enkele lidstaat heeft tot nu toe afwijzend gereageerd. Ik wil u verzekeren dat ik met het oog op een definitief besluit alles in het werk zal stellen om de zaak in het vervolg stelselmatiger aan te pakken.
Mijn derde opmerking gaat over de toepassing van de wetgeving in de lidstaten. Zoals ook bij andere vraagstukken het geval is - neem de arbeidsmarkt en de wetgeving over arbeidsomstandigheden - ondervindt de Commissie objectieve moeilijkheden bij haar toezicht op de toepassing van de wetgeving. Zij heeft niet de noodzakelijk mechanismen om precies in de gaten te houden wat in de lidstaten gaande is. Daarom werkt zij op twee niveaus. Het eerste niveau is vrij gemakkelijk. Daar gaan wij na of de lidstaten de noodzakelijke wetgeving hebben uitgevaardigd en of zij dit op de juiste manier hebben gedaan. Op het tweede niveau gaat het er evenwel om dat de Commissie onmiddellijk optreedt als klachten worden ingediend over niet-naleving van de wet. Daarbij moet zij alle middelen gebruiken die tot haar beschikking staan, en eventueel zelfs een beroep aantekenen bij het Hof.
Mijn laatste opmerking gaat meer algemeen over de planning 2002. Mijns inziens is aanzienlijke vooruitgang geboekt, ten eerste wat onze werkwijze betreft. In alle portefeuilles zal dit jaar bij de programmering bij voorbaat rekening worden gehouden met het vraagstuk van de gelijkheid van man en vrouw, en niet pas achteraf bij de evaluatie. Ten tweede wordt op alle niveaus de inzameling van naar geslacht opgesplitste gegevens voortgezet. Deze zijn vooral nuttig voor de vaststelling van indicatoren. Ten derde worden met ingang van dit jaar in alle directoraten-generaal speciale cursussen georganiseerd voor het personeel - en met name het personeel dat zich bezighoudt met de planning - op het gebied van de gelijkheid van man en vrouw. Dat is een van de prioriteiten.
Tijdens de laatste twee jaar van onze samenwerking hebben wij waardevolle resultaten kunnen boeken op wetgevend gebied. Het allerbelangrijkste was evenwel het recente akkoord over de wetgeving inzake gelijkheid van man en vrouw. Daarmee hebben wij een solide grondslag gelegd waarop wij met het nieuwe voorstel op grond van artikel 13 inzake gelijkheid van man en vrouw in alle sectoren kunnen voortborduren.
Nog een politiek commentaar: mijns inziens zal dit een zeer belangrijke, maar ook conflictrijke richtlijn blijken te zijn. Daarom doen wij werkelijk ons uiterste best om de tekst zo goed mogelijk te formuleren en te funderen. Dan kan namelijk van meet af aan het debat in goede banen worden geleid.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0214/2002), van de heer Schmid namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie'Een sterkere lokale dimensie voor de Europese werkgelegenheidsstrategie'
[COM(2001) 629 - C5-0076/2002 - 2002/2034(COS)].

Schmid, Herman (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het doet mij deugd dat wij nog een mededeling van de Commissie hebben gekregen over het ontwikkelen van de lokale dimensie voor de Europese werkgelegenheidsstrategie. Ik vind dit buitengewoon belangrijk en heb getracht de gedachtegangen hieromtrent uit te werken in mijn verslag.
Het werkgelegenheidsbeleid kent de slechte traditie om in nationale termen te denken, dat wil zeggen nationale arbeidsmarkten en economieën, en de arbeidsmarkt te zien als een uniforme markt. Op die manier gaat men echter voorbij aan de lokale arbeidsmarkten, hun onderlinge verschillen en betekenis. Ook bestaat de tendens dat lokale arbeidsmarkten een soort restbegrip worden dat dunbevolkte gebieden of zwakke delen van de economie en de sociale economie behelst.
In mijn verslag geef ik een andere definitie van lokale arbeidsmarkten, namelijk arbeidsmarkten die producten en diensten leveren die lokaal worden geconsumeerd. Het gaat om personeel in de zorgsector en mensen die handwerk verrichten, mensen in de verkeerssector en de technische dienstverlening, de plaatselijke middenstand, kleine bedrijven, lokale overheidsdiensten enzovoort. Ook behelzen lokale arbeidsmarkten belangrijke infrastructuren zoals onderwijs en dergelijke. Wij hebben het dus over zaken die ertoe doen - ook economisch gezien.
Dit terrein is eveneens interessant omdat het een soort contracyclische economische betekenis heeft. De lokale arbeidsmarkten worden in mindere mate beïnvloed door de conjunctuurschommelingen van de wereldmarkt. Dat betekent dat tijdens perioden als deze, nu de wereldeconomie stagneert, de lokale arbeidsmarkten zich relatief het beste staande weten te houden. Een belangrijke voorwaarde voor economisch herstel is het goed functioneren van de lokale arbeidsmarkten, want zij vormen de basis voor nieuwe bedrijven en nieuwe activiteiten.
Ook wil ik het belang van deze lokale arbeidsmarkten onderstrepen. In mijn verslag geef ik aan dat zij verantwoordelijk zijn voor minstens 30 % van de totale werkgelegenheid. Afhankelijk van hoe men rekent, kan dit percentage hoger uitvallen. Het gaat dus niet over marginale problemen, maar over een economisch zeer groot en belangrijk deel van het totale werkgelegenheidsbeleid.
Ik wil tevens benadrukken dat deze lokale arbeidsmarkten op verschillende manieren uitermate belangrijk zijn voor de kwaliteit van het leven en de sociale welvaart. Het feit dat deze arbeidsmarkten worden gedomineerd door vrouwen is zeer belangrijk uit het oogpunt van de werkgelegenheid, omdat wij bij het stimuleren en vergroten van de werkgelegenheid ons met name moeten richten op vrouwen. Daarnaast is het vaak de eerste arbeidsmarkt waarop jonge mensen na school terechtkomen en de arbeidsmarkt die voor starters het gemakkelijkst bereikbaar is. De lokale arbeidsmarkt heeft dus een belangrijke functie als brug naar de rest van de arbeidsmarkt.
De lokale arbeidsmarkt is ten slotte erg belangrijk voor de verankering van grote industriële bedrijven, en wellicht ook van multinationals, in de lokale maatschappelijke structuren en voorziet bedrijven die op internationaal niveau moeten concurreren van hooggekwalificeerd personeel. Er zijn dus goede sociale en economische redenen te over om ons meer te richten op de lokale arbeidsmarkten.
Omdat er in de Europese lidstaten nog veel grote regionale en lokale verschillen zijn, staat ons nog veel te doen. Ik wil benadrukken dat dit voor stadsgebieden en geürbaniseerde regio's in even hoge mate geldt als voor andere gebieden. In de grote steden ziet men grote lokale verschillen tussen de arme immigrantenwijken en de maatschappelijk bevoorrechte stadsdelen en tussen hun respectieve arbeidsmarkten. Veel sociale problemen worden weerspiegeld in de werkgelegenheidssituatie.
Ter afsluiting wil ik een kanttekening plaatsen bij de drie amendementen die zijn ingediend. Ik heb een lokaal partnerschap voorgesteld dat openstaat voor veel verschillende soorten actoren. Degene die het eerste amendement heeft ingediend wil echter, om voor mij onbegrijpelijke redenen, een aantal van deze actoren schrappen. Misschien krijg ik hier later in de discussie meer duidelijkheid over.
In het tweede amendement bepleit ik kwantitatieve referentiepunten voor het onderwijsbeleid, waarover, terecht, verschil van mening kan bestaan. Tegen het derde amendement heb ik geen bezwaren, en ik steun het van harte.
Tot slot wil ik de overige fracties bedanken voor de goede samenwerking in de commissie wat betreft dit belangrijke onderwerp.

Bastos (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken unaniem goedgekeurd, en dat toont aan dat er een consensus bestaat over de noodzaak meer aandacht te besteden aan de uitwerking van de Europese werkgelegenheidsstrategie op lokaal niveau. Die stemming zegt natuurlijk ook iets over de kwaliteit van het werk van de rapporteur - ik wil hem bij dezen bedanken.
Dit initiatief is gericht op de ontwikkeling van lokale arbeidsmarkten, om er aldus voor te zorgen dat er efficiënter gewerkt wordt bij het scheppen van banen en het verzekeren van een gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Er kan zo ook meer aandacht besteed worden aan de sociale dimensie, de economische ontwikkeling, innovatie en de informatiemaatschappij. Ik heb daar in mijn advies voor de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen ook al op gewezen.
We moeten nu stimuleringsmaatregelen aannemen en actie ondernemen ter versterking van de economische en sociale cohesie, met bijzondere aandacht voor de sterkst achtergestelde groepen, de achtergebleven regio's en al die regio's die structureel zwak ontwikkeld zijn.
Om deze doelstellingen te behalen moeten de nationale en lokale actieprogramma's goed op elkaar afgestemd worden. Daarbij moet duidelijk worden aangegeven op welk niveau en op welke wijze de plaatselijke autoriteiten kunnen participeren. Als je de betrokkenen beter inlicht en opleidt zullen de genomen maatregelen efficiënter zijn.
De lidstaten moeten dus plaatselijke arbeidsbureaus inschakelen bij de decentralisering van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Zij bevinden zich dichter bij de plaatselijk arbeidsmarkt en weten dus beter wat daar omgaat.
Vrouwen moeten bij de verwezenlijking van deze doelstellingen worden ingeschakeld, maar ze moeten binnen het kader van de lokale werkgelegenheidsstrategieën ook doelgroep zijn. Lokale bedrijven - de werkgevers - en de sociale partners kunnen en moeten bijdragen aan het scheppen van carrièremogelijkheden voor vrouwen en het verenigen van werk en gezinsleven. Dat kan op het niveau van het bedrijf, bijvoorbeeld door flexibele werkuren en bijzondere fiscale en sociale regelingen. Op die wijze kunnen we de toepassing van de richtlijnen en overeenkomsten op dit gebied sneller doorvoeren.
Om de doelstelling gelijke kansen binnen de context van de Europese werkgelegenheidsstrategie te kunnen verwezenlijken, moeten de financiële instrumenten voor de communautaire initiatieven - EQUAL, het Europees Sociaal Fonds en FEDER - versterkt worden, ook voor acties op lokaal niveau.

Menrad (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil Herman Schmid van harte feliciteren met zijn uitstekende verslag over een sterkere lokale dimensie voor de Europese werkgelegenheidsstrategie. Als rapporteur voor de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van het Europees Parlement voor 2000 wijs ik graag op datgene wat we eind 1999 bijna unaniem in de plenaire vergadering besloten hebben: 'In dit verband dient de speciale rol en verantwoordelijkheid van de plaatselijke en regionale overheden en andere partners op regionaal en lokaal niveau, alsook van de sociale partners, meer te worden erkend en ondersteund. Bovendien moet de rol van de openbare diensten voor arbeidsvoorziening bij de identificatie van de arbeidsmogelijkheden en de verbetering van de werking van de lokale arbeidsmarkten volledig worden benut.?
Het voorstel voor territoriale werkgelegenheidspacten, zoals enigszins vaag geformuleerd in het document van de Commissie, wordt in het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken aangevuld met het voorstel om werkgelegenheidspacten tussen de sociale partners in de bedrijven tot stand te brengen. Ik heb onlangs in mijn eigen kiesdistrict zelf kunnen constateren hoe een dergelijke aanpak succesvol kan zijn, omdat op deze manier namelijk het voortbestaan van de firma Bürkert-Werke in Ingelfingen gewaarborgd kon worden. Als de werknemers geen aanspraak maken op bepaalde beloningen, moet dat wel gecompenseerd worden door bindende werkgelegenheidsgaranties.
De kwaliteit van de Europese werkgelegenheidsstrategie verbetert als de lokale dimensie daarbij betrokken wordt. Om een gemeenschappelijke strategie te creëren voor de ontsluiting van het maatschappelijke potentieel aan creativiteit, innovatie en ondernemingszin dienen de nationale werkgelegenheidsbeleidsmaatregelen gecoördineerd te worden waarbij rekening wordt gehouden met het lokale beleid. Het gaat om ondersteunende oplossingen waardoor een evenwicht ontstaat tussen flexibiliteit en sociale zekerheid. De juiste formule voor de Europese werkgelegenheidsstrategie luidt 'globaal denken, lokaal handelen?, en tegen die achtergrond willen wij onze steun geven aan het verslag van Herman Schmid.

Ghilardotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Schmid bedanken voor zijn werk. De mededeling van de Commissie, die ik als zeer positief beschouw, volgt op een raadpleging die de Commissie zelf in 2000 had gelanceerd, over het 'Bevorderen van werkgelegenheid op lokaal niveau?. Aan deze raadpleging hebben talloze belanghebbenden deelgenomen, zowel op Europees, nationaal als lokaal niveau. De raadpleging heeft het standpunt van het Parlement bevestigd dat het belangrijk en noodzakelijk is plaatselijke belanghebbenden bij het beleid te betrekken, een standpunt dat het Parlement in het verleden meerdere malen heeft uitgesproken en dat ook bij de Commissie weerklank heeft gevonden.
Als we het doel willen bereiken dat de staatshoofden en regeringsleiders zich in Lissabon hebben gesteld, namelijk een Europese werkgelegenheidsstrategie waarmee in 2010 een goede en volledige werkgelegenheid wordt verwezenlijkt binnen een context van sociale cohesie, is het onontbeerlijk dat we rekening houden met de inspanningen van lokale betrokkenen en die benutten en ondersteunen, op een manier die afhangt van de omgeving waarin zij actief zijn. Daarvoor moeten we de lidstaten aansporen om de richting te volgen die we op Europees niveau steeds hebben aangegeven: partnerschap, ondersteuning van lokale werkgelegenheidsprogramma's, ondersteuning van alle actoren - zij het sociale partners, niet-gouvernementele organisaties of de non-profitsector - met een primaire verantwoordelijkheid voor de overheidsinstellingen. Ik geloof dat we er bij de lidstaten echt op moeten blijven aandringen, en dat doen we met deze mededeling, dat zij bij de Europese werkgelegenheidsstrategie en bij het goedkeuren van nationale plannen luisteren naar de lokale betrokkenen. Zij zijn immers degenen die in eerste linie het hoofd moeten bieden aan de dagelijkse problemen: de nieuwe eisen, de noodzaak banen te scheppen, de opkomst van mobiliteit en levenslang leren - want die zijn fundamenteel voor het verwezenlijken van de doelstelling.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het forum dat de Commissie voor volgend jaar heeft beloofd mij van fundamenteel belang lijkt. In de tweede plaats vind ik en vinden wij als Fractie van de Europese Sociaal-Democraten de ingediende amendementen overbodig en in strijd met de eensgezindheid waarmee de mededeling in de commissie is goedgekeurd. Wij willen daarom de in de commissie goedgekeurde tekst handhaven.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik wil allereerst mijn grote dank uitspreken aan Herman Schmid voor het uitstekende werk dat hij met zijn verslag heeft geleverd. Wij zijn het in politiek opzicht over veel zaken oneens, maar als het erom gaat de open coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid opener te maken, zitten wij op één lijn, en ik dank de heer Schmid in het bijzonder voor het feit dat hij er zo duidelijk op heeft gewezen dat het werkgelegenheidsbeleid niet alleen een 'top-down?-proces moet zijn, maar vooral een 'bottom-up?-proces, waarbij allen betrokken zijn die in de praktijk aan het werkgelegenheidsbeleid werken. Wij weten allemaal dat grote delen van het werkgelegenheidsbeleid worden verwezenlijkt in de dagelijkse praktijk. Dat is de plaats waar ervaring en kennis worden opgedaan, waar men concreet aanvoelt welke maatregelen helpen om het doel - meer werkgelegenheid - te bereiken.
Tegen de Commissie zou ik willen zeggen dat ik blij ben met de manier waarop de lokale initiatieven onder het Europees Sociaal Fonds in het voorstel zijn opgenomen. De Commissie heeft beloofd ons permanent op de hoogte te houden van de wijze waarop men gebruik wil maken van de op lokaal en regionaal niveau toegekende steun krachtens artikel 6 van het ESF, waarvoor dit jaar en volgend jaar 40 miljoen euro zijn gereserveerd. Aan die belofte zullen wij de Commissie houden. Het is belangrijk dat het Parlement de ontwikkeling volgt op dit gebied, dat de hoogste prioriteit heeft gekregen. Ik zie er ook naar uit dat de open coördinatie eveneens wordt toegepast op het lokale en regionale niveau, en dat de nieuwe nationale actieprogramma's en het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid ons zullen vertellen wat er op lokaal en regionaal niveau gebeurt. Verder wijs ik nog op de kwestie van intensievere voorlichting door de Commissie aan de lokale en regionale autoriteiten. Het doel van de open coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid moet zijn dat de volksvertegenwoordigers gefundeerder besluiten kunnen nemen en dat de kiezers beter op de hoogte zijn van de mogelijkheden op werkgelegenheidsgebied.

Patakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de samenleving in de kleine steden en dorpen heeft meer dan andere te lijden onder werkloosheid en gebrekkige werkgelegenheid. Dit geldt met name voor de gebieden met afnemende economische groei waar door de productievermindering het bestaan van de werknemers wordt bedreigd.
In mijn land is het werkloosheidspercentage opgelopen tot boven de 11%. Slachtoffer zijn vooral de jongeren. Een op de drie jongeren beneden de 25 jaar is werkloos en er zijn zelfs gebieden waarin 40 à 50% van de werknemers slechts bij tijd en wijle werk hebben.
De onderhavige voorstellen zijn niet bedoeld om dit tragisch verschijnsel te bestrijden maar om de sociale organisaties, de werknemersvertegenwoordigingen en de lokale bestuursorganen klem te zetten in het liberaal beleid van de Europese Unie. Het doel is het lokaal bestuur te veranderen in een instantie die werkt volgens de criteria van de particuliere economie en meedoet aan de reorganisatie van de arbeidsbetrekkingen, de afbraak van de collectieve arbeidsovereenkomsten en de aantasting van de arbeidsrechten. Deze voorstellen leiden tot ondermijning van de arbeidersbeweging en geven het grootkapitaal nog meer mogelijkheden om een wig te drijven tussen de werknemers en artificiële tegenstellingen en fictieve dilemma's te creëren. Met deze voorstellen wordt een poging gedaan de superwinsten van de monopolies te beschermen tegen het protest en verzet van het volk, dat door de kapitalistische barbaarsheid en het hardvochtig liberaal beleid alleen maar wordt aangewakkerd. Wij zijn absoluut tegen dergelijke beleidsvormen en strijden samen met de werknemers voor lokale bestuursvormen en lokale sociale organen die de belangen van het volk daadwerkelijk vertegenwoordigen en een instrument zijn in de strijd van de werknemers tegen de liberale bulldozer.
Blokland (EDD).
Voorzitter, de menselijke maat is de maat die past bij werkgelegenheid. Het paradigma van economische groei is daarentegen een abstractie die in de praktijk weinig betekenis heeft. Recente ontwikkelingen laten een stijging van de werkloosheid zien. Maar de mens er achter, die werk en inkomen verliest wordt uit het oog verloren. Het verslag van de heer Schmid probeert achter de abstractie van het werkgelegenheidsbeleid de mens te blijven zien. Ik wil op twee punten opmerkingen maken over die menselijke maat bij de werkgelegenheidsstrategie.
In de eerste plaats, acht ik het van groot belang dat in de resolutie met nadruk gewezen wordt op de kracht van lokale werkgelegenheidsactieplannen. In de toelichting wijst de rapporteur op de stabiliteit van de lokale werkgelegenheid en het feit dat deze voor schommelingen in de conjunctuur minder gevoelig is. Uit mijn eigen ervaring als wethouder in het stadsbestuur van Capelle-aan-den-IJssel kan ik aangeven dat lokaal werkgelegenheidsbeleid effectief is. Dit roept bij mij wel de vraag op, welke rol voor Europa is weggelegd wanneer lokaal werkgelegenheidsbeleid tot een stabiel klimaat leidt. Immers, zo wordt op Europees niveau een kader gecreëerd voor de werkgelegenheidsbevordering. Dat kader staat ver van de burger in zijn regio. Verder beperkt dat kader de mogelijkheden om in de verschillende gebieden eigen initiatieven te ontplooien.
De rol van Europa in de lokale werkgelegenheidsstrategie is naar mijn mening dan ook beperkt en hooguit coördinerend. De rol beperkt zich tot het uitwisselen van ervaringen met betrekking tot participatie van moeilijk bereikbare doelgroepen en de plaats die onderwijs en educatie hebben in het bevorderen van werkgelegenheid.
In de tweede plaats, vraag ik aandacht voor de gevolgen van het geformuleerde beleid. De doelstelling van de bevordering van arbeidsparticipatie van vrouwen en het creëren van gelijke kansen voor verschillende groepen, stelt ons voor nieuwe vraagstukken. Ik hoef maar te wijzen op de gevolgen voor gezinnen, sociale contacten, vrijwilligerswerk en de zorg voor anderen. Het is niet voldoende dat gewezen wordt op de bijzondere betekenis van hoogwaardige kinderopvang. Het verworven recht van vrouwen en mannen om de keuze te maken voor een taak in zorg voor gezin en familie, is een groot voorrecht in onze westerse samenleving. De druk om te participeren in het arbeidsproces is echter groot, en we dienen hier een goede balans te vinden. Deelname aan het arbeidsproces behoeft zorg niet uit te sluiten en ook werken aan zorg in gezinnen is te beschouwen als werk.
Mijnheer de Voorzitter, ten slotte spreek ik mijn steun uit voor deze resolutie. Europees beleid inzake werkgelegenheid mag lokale en regionale initiatieven niet overschaduwen. Europees beleid dient wel de lokale initiatieven om burgers aan het arbeidsproces te laten participeren te ondersteunen zodat een goede balans tussen werk en zorgtaken kan worden gevonden. Ik denk dat daarmee de burger het meest gediend is.

Caudron (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik voer hier deze morgen het woord als nieuwe en zeer tijdelijke niet-ingeschrevene. Ik ben namelijk op verzoek van de Franse socialistische partij uit de PSE-Fractie gezet. Het zal niemand verbazen dat ik hier het woord zal voeren over dit voor mij zeer belangrijke werkgelegenheidsvraagstuk als links politicus en socialist in de breedste zin des woords.
Ik wil de Europese Commissie hartelijk danken voor haar mededeling. Hoewel deze niet erg baanbrekend is, bevat ze een aantal concrete voorstellen op grond waarvan we vooruitgang kunnen boeken. In onze ultraliberale wereld wordt hiermee een zeer interessant signaal afgegeven. Uiteraard wil ik ook de rapporteur, onze collega Herman Schmid, lof toezwaaien voor zijn prima werk en zijn voorstellen, waarvan er meerdere belangrijk en steekhoudend zijn. Deze voorstellen kan ik dan ook volledig onderschrijven. Verder wil ik er nadrukkelijk op wijzen dat de concrete voorstellen van de Commissie en de rapporteur weliswaar lovenswaardig zijn, maar dat het er in de eerste plaats om gaat dat de werkgelegenheid in alle beleidsvormen en op alle niveaus centraal komt te staan.
Burgers kunnen dankzij een baan een plaats verwerven in de samenleving. Zonder werk verliezen ze echter de structuur in het leven en raken ze geïsoleerd en aan lager wal. In deze wereld wordt werk vaak beschouwd als "een variabele waarmee de zogenaamde doelmatigheid kan worden verhoogd en feitelijke winsten kunnen worden gerealiseerd". Het wordt daarom tijd dat we onze prioriteiten duidelijk stellen en op alle niveaus opnieuw bevestigen dat volledige werkgelegenheid onze belangrijkste doelstelling is.
Aangezien er geen eenduidige oplossing of toverformule voor het realiseren van volledige werkgelegenheid bestaat, moeten we op alle niveaus alles in het werk stellen om deze doelstelling te bereiken. Uiteraard moet er op mondiaal niveau actie worden ondernomen, en wel in de vorm van regelgeving. Op Europees niveau dient er een beleid te worden gevoerd ten gunste van de industrie en het onderzoek, terwijl er ook sprake dient te zijn van een sterk sociaal beleid. Voorts dient er op nationaal niveau een sociaal werkgelegenheidsbeleid te worden gevoerd. Veel Europese landen hebben dit terrein de laatste tijd verwaarloosd. Tot slot dienen ondernemingen, overheden, verenigingen, vakbonden en burgers samen vorm te geven aan een lokaal werkgelegenheidsbeleid. Langs die weg kan namelijk nieuwe werkgelegenheid ter plaatse worden gecreëerd. Langs die weg moeten de vele mensen aan het werk worden geholpen die gemarginaliseerd zijn of zich in moeilijkheden bevinden. Langs die weg moeten werk, inkomsten, diensten en de kwaliteit van het leven hun beslag krijgen.
De Europese Commissie en de rapporteur doen in dit opzicht concrete voorstellen. Nogmaals, ik kan die voorstellen onderschrijven. Ze dienen nu snel te worden verwezenlijkt. Laten we echter niet denken dat alle problemen op dit terrein op plaatselijk niveau kunnen worden opgelost. Het plaatselijk werkgelegenheidsbeleid zal alleen een kans maken als we ons daadwerkelijk keren tegen een ongebreidelde globalisering, een uitsluitend liberaal Europa en nationale beleidsvormen die door de beurzen en financiële wereld worden gedicteerd. Ik ben ervan overtuigd dat de rapporteur zich hiervan bewust is. Toch wilde ik dit punt vanochtend nog even heel duidelijk toelichten.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ook ik wens de heer Schmid te feliciteren met zijn werk. Ik dank hem overigens ook voor de positieve houding die hij heeft aangenomen ten aanzien van de talloze amendementen die wij hebben ingediend om de voorgestelde benaderingswijze van de lokale dimensie van de werkgelegenheid en de bijbehorende mogelijkheden te versterken en te verruimen.
Het is een feit dat iedere taak tot op zekere hoogte plaatselijk van aard is. Ofschoon de Europese werkgelegenheidsstrategie met name gericht is op nationale en Europese inspanningen, groeit het besef dat volledige werkgelegenheid, vanuit zowel het perspectief van de arbeidsactiviteit als van de werknemers, uitsluitend gerealiseerd kan worden wanneer sprake is van een grotere participatie van de niveaus die het dichtst bij de werkzoekenden staan - het regionale en het lokale niveau .
De arbeidsmarkt wordt opgevat als een verticale structuur waarbij onderscheid kan worden gemaakt tussen het Europese, nationale, regionale en lokale niveau. Het belang van de plaatselijke arbeidsmarkt - die vanuit kwantitatief oogpunt ongeveer eenderde van de totale werkgelegenheid uitmaakt - wordt door niemand meer in twijfel getrokken. De lokale dimensie is vooral van doorslaggevende betekenis in plattelandsgebieden en verafgelegen regio's. Wij kunnen en moeten dit instrument aangrijpen om te beletten dat bepaalde gebieden leeglopen. Bovendien kan - en moet - het een beslissende rol spelen met het oog op de integratie van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen.
In het kader van de Europese programma's kunnen zeer uiteenlopende plaatselijke acties ten behoeve van de werkgelegenheid ten uitvoer worden gelegd die onmiddellijk zichtbare resultaten opleveren. Dankzij deze gemeentelijke en plaatselijke initiatieven kan de werkgelegenheid worden ingezet in de strijd tegen de genderdiscriminatie - zoals mevrouw Bastos ook al signaleerde - en de strijd tegen de sociale uitsluiting. Het komt er met name op aan de onderneming in kwestie, vaak de grootste van de stad, ervan te overtuigen dat zij zich niet mag beperken tot het sponsoren van een of andere club, bijvoorbeeld een voetbalclub nu het wereldkampioenschap nog vers in het geheugen ligt. Zij moet beseffen dat zij ook baat heeft bij de indienstneming van enkele werknemers uit minder begunstigde bevolkingsgroepen. In dit opzicht moeten wij haar erop attenderen dat deze houding op reclame- en promotiegebied wellicht meer respons zal opleveren en rendabeler zal blijken, althans op lokaal niveau. Op plaatsen waar de werkgelegenheid in handen is van één enkele onderneming of een beperkt aantal ondernemingen biedt de voorgestelde aanpak gelegenheid tot diversificatie alsmede garanties voor de samenleving in haar geheel. Uiteraard is daarbij ook een cruciale rol weggelegd voor de sociale actoren. Ook zij moeten van het belang van deze maatregelen worden overtuigd.
Ik wil mijn uiteenzetting niet beëindigen zonder te onderstrepen dat de lokale werkgelegenheidsinitiatieven onlosmakelijk verbonden zijn met het probleem van de gezondheid op het werk. Een vloeiende communicatie tussen de lokale overheden en de andere diensten zal ongetwijfeld bijdragen aan de vermindering van het aantal arbeidsongevallen.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou op twee aspecten willen ingaan, ten eerste het vraagstuk van de gelijke beloning en ten tweede het vraagstuk van de werkgelegenheid voor jongeren. Uit de statistieken blijkt dat ondanks de bestaande antidiscriminatiewetgeving in de lidstaten en op het niveau van de Unie zelf er nog steeds een verschil van ongeveer 17% bestaat tussen de beloning van mannen en vrouwen. In Ierland is dit verschil sinds 1997 opgelopen van 18 naar 20%.
Hier wringt hem nog steeds duidelijk de schoen en wanneer wij werkelijk streven naar een arbeidsparticipatie van vrouwen van 60%, dan zullen wij het vraagstuk van gelijke beloning aan de orde moeten stellen in het kader van de herziening die de Commissie momenteel uitvoert.
Ik ben ervan overtuigd dat dit ertoe zal leiden dat meer vrouwen vrijwillig bereid zijn aan het arbeidsproces deel te nemen en dat wellicht ook de genderkloof tussen mannen en vrouwen kan worden gedicht.
Aangaande de werkloosheid onder jongeren zou ik erop willen wijzen dat honderdduizenden jongeren overal in Europa om de meest uiteenlopende redenen zijn uitgesloten van de arbeidsmarkt. Wanneer wij de vicieuze cirkel van armoede en uitsluiting in Europa echt willen doorbreken, dan moeten wij dit probleem aanpakken. Hiervoor zijn actieprogramma's en duidelijke doelstellingen vereist. Wij moeten de jongeren persoonlijk via een multidisciplinaire aanpak benaderen omdat zij anders zullen hun hele leven te kampen zullen hebben met uitsluiting en armoede.

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, jaren geleden heeft de Commissie al de toezegging gedaan om zich in te zetten voor de lokale dimensie van het Europese werkgelegenheidsbeleid. Helaas zijn daarvoor geen extra middelen vrijgemaakt, maar moesten deze uit het Europees Sociaal Fonds worden gehaald. Het Europees Parlement hecht grote waarde aan de lokale arbeidsmarkten. Zij leveren namelijk een wezenlijke bijdrage aan de verbetering van de werkgelegenheidssituatie, aan de dienstverlening en aan de sociale economie en de tertiaire sector. Daarnaast hebben die lokale arbeidsmarkten ook een positieve uitwerking op stedelijke gebieden en moeilijk toegankelijke regio's en verbeteren zij tevens de randvoorwaarden voor het oprichten van bedrijven, niet alleen op de regionale thuismarkt, maar ook op nationaal en internationaal niveau.
Het wordt nu ook eindelijk tijd om effectieve maatregelen te treffen om de ondervertegenwoordiging van vrouwen binnen alle geledingen van het bedrijfsleven aan te pakken; onze collega, de heer De Rossa, heeft daar ook al op gewezen. Het is noodzakelijk dat we een grotere integratie tot stand brengen. Randgroeperingen en mensen in een sociale achterstandsituatie - ouderen, werklozen, gehandicapten - komen gemakkelijker via lokale arbeidsmarkten aan het werk. De rol van territoriale werkgelegenheidspacten, waarbij steden en gemeenten samenwerken, is net zo belangrijk. Er worden weliswaar al sociale dialogen georganiseerd, maar wat nog ontbreekt, is een gerichte en grensoverschrijdende uitwisseling van ervaringen en beste praktijken.
Om de mogelijkheden van lokale en regionale arbeidsplaatsen effectiever te gebruiken, hebben we werkgelegenheidsstrategieën nodig van de sociale partners in de ondernemingen - collega Menrad heeft daarvan een zeer goed voorbeeld gegeven - en van de autoriteiten. Voor de lokale ondersteuning van de werkgelegenheidsprojecten zou het verder zonder meer nuttig zijn om gebruik te maken van ontwikkelingsdiensten en werkgelegenheidsobservatoria (ook via EU-actieprogramma's zoals SOCRATES en LEONARDO), van andere communautaire initiatieven en van de Structuurfondsen. Het concept van een permanente educatie kan daarnaast ingezet worden om beter in te spelen op technologische ontwikkelingen en voor het verwerven van nieuwe kennis.
Met een nadrukkelijke verwijzing naar mijn collega mevrouw Lulling, steun ik de eis in het uitstekende verslag van Herman Schmid om de financiering van de noodzakelijke onderwijsmaatregelen aanzienlijk uit te breiden en de inhoudelijke kwaliteit ervan te optimaliseren.

Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil, evenals vele anderen, Herman Schmid gelukwensen met zijn goede verslag en de prettige samenwerking in de commissie.
Het mijns inziens grote probleem van de toekomstige arbeidsmarkt is dat er in de hele Europese Unie binnen afzienbare tijd een tekort zal zijn aan arbeidskrachten. Dat is nu in enkele sectoren al het geval. Tegelijkertijd zijn er in de Unie veel werklozen waarvan wij geen gebruik kunnen maken. Dat is waar de lokale dimensie interessant wordt. Wij werken namelijk op centraal niveau strategieën uit die naar lokaal niveau moeten worden vertaald om het arbeidsmarktbeleid in overeenstemming te brengen met de vraag op de arbeidsmarkt. Dat is niet alleen noodzakelijk voor het op lokaal niveau bekendmaken van de centrale doelen, maar ook om op centraal niveau op de hoogte te raken van de problemen op de lokale arbeidsmarkten. Hiermee heb ik zelf te maken. Als voorzitter van Cross-border in het Sontgebied kan ik de centrale doelen van het arbeidsmarktbeleid naar voren brengen en hoor ik welke problemen zich op lokale arbeidsmarkten in een grensregio voordoen. In de toekomst moeten wij zo'n overeenstemming zien te bereiken.
Het staat onomstotelijk vast dat veel actoren actief moeten deelnemen, op centraal niveau, maar vooral op lokaal niveau. Men kan bijvoorbeeld in samenwerking met de sociale partners, maatschappelijke en gehandicaptenorganisaties programma's opstellen voor kwetsbare groepen. Daarnaast moeten wij via het Europees Sociaal Fonds activiteiten ontplooien. Ik heb namelijk gezien dat het Sociaal Fonds in veel gevallen een grote rol speelt op de lokale arbeidsmarkt bij het financieel steunen van strategieën die wij op centraal niveau opstellen.

Vairinhos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een goede mededeling van de Commissie, uitstekend werk van de rapporteur! We weten immers hoe belangrijk lokale markten en instellingen zijn voor een harmonieuze en duurzame ontwikkeling. Lokale niveaus hebben inderdaad toegevoegde waarde, zeker als die niveaus kunnen worden ingeschakeld bij het nemen van beslissingen die normaliter op andere niveaus genomen worden. De lokale dimensie mag niet alleen gezien worden als het niveau waarop de uitvoering van een beleid plaatsvindt, en dat is helaas maar al te vaak het geval.
Er zijn de afgelopen jaren talloze maatregelen genomen en hele reeksen projecten opgezet om de werkgelegenheid te stimuleren, en die maatregelen en projecten moeten zo snel mogelijk geïntegreerd worden. Dat geldt trouwens voor alle beleid dat op lokaal niveau uitwerking behoeft: de plaatselijke belanghebbenden moeten in dat beleid een plaats krijgen. De plaatselijke overheden kunnen en moeten het opzetten van partnerschappen stimuleren, of het nu gaat om toerisme, cultuur, traditionele ambachten of het milieu. Deze overheden moeten meewerken aan het oprichten van gemengde bedrijven en mini-bedrijfjes, waarbinnen jongeren, vrouwen en werklozen een baan kunnen vinden. Plaatselijke overheden zijn bij uitstek het platform voor informatie, samenwerking en opleidingen. Ik besluit met deze opmerking: we moeten de aanvraagprocedures ontdoen van alle bureaucratische wildgroei en de toegang tot kredieten vergemakkelijken.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, uit de opmerkingen van de heer Schmid en van de overige afgevaardigden blijkt duidelijk dat vrouwen, regio's en kleine en middelgrote ondernemingen de rijzende sterren van deze eeuw zullen zijn. Daarom moet in de strategie voor de werkgelegenheid serieus rekening worden gehouden met deze drie factoren.
De Europese werkgelegenheidsstrategie zegt weliswaar dat nationale actieplannen moeten worden opgesteld, maar al heel snel is men tot de ontdekking gekomen dat het veeleer noodzakelijk is regionale en lokale werkgelegenheidsplannen op te stellen. Door de nieuwe omstandigheden op de gemondialiseerde markt en door met name de informatiemaatschappij is de definitie van isolement - wanneer moet een gebied als verafgelegen van het centrum worden beschouwd - en daarmee de lokale dimensie veranderd. Ook deed zich met de nieuwe opzet van het productiemodel - met alle gevolgen van dien voor zowel de arbeid als de ondernemingen - snel de behoefte gevoelen aan lokale strategische planning, aan lokale actieplannen voor de werkgelegenheid.
De Commissie heeft met het oog op de indiening van deze mededeling uitgebreid overleg gepleegd. Er zijn talrijke ontmoetingen georganiseerd. Een daarvan vond in Straatsburg plaats met de deelneming van vertegenwoordigers van regionale regeringen en regionale instanties uit heel Europa. Wij hebben rekening gehouden met de toen naar voren gebrachte standpunten en voorstellen. Ons inziens is het zeer belangrijk dat bij de planning op lokaal niveau een relatie wordt gelegd tussen enerzijds de lokale ontwikkelingsdoelstellingen en anderzijds de hoofddoelstellingen van de strategie voor de werkgelegenheid, die voor iedereen dezelfde zijn: inzetbaarheid, aanpasbaarheid, ondernemingsgeest, gelijke kansen. Op die manier zouden wij een groot aantal, kwalitatief betere arbeidsplaatsen kunnen creëren, en meer samenhang in de lokale samenleving tot stand kunnen brengen.
Wat doet de Europese Unie? Hoe kunnen wij een relatie leggen tussen de Europese planning en de Europese strategie voor de werkgelegenheid, de nationale planning en actieplannen, en de regionale keuzes? De Europese Commissie kan optreden - en heeft dat ook met succes gedaan - met inachtneming van het beginsel van de subsidiariteit en de scheiding der machten, en wel als volgt. Ten eerste kan zij, zoals gezegd, actie ondernemen via de initiatieven - het EQUAL-initiatief of ook de programma's tegen uitsluiting of discriminatie - maar vooral ook via het Europees Sociaal Fonds. Er zijn bijvoorbeeld richtsnoeren vastgesteld. Wij stellen nu vast dat in vele landen geïntegreerde lokale actieplannen voor de werkgelegenheid door het Sociaal Fonds worden gefinancierd. Deze plannen worden lokale initiatieven genoemd. Dat zijn bij uitstek de plannen die wij van nabij gadeslaan, omdat wij in staat willen zijn de kennis, informatie en ervaringen die daarmee worden opgedaan, aan anderen door te geven. Ten tweede geeft de Commissie steun aan lokale instanties die aan deze programma's willen deelnemen en toegang willen krijgen tot de daarvoor uitgetrokken financiële middelen. Deze steun wordt verleend via concrete informatienetwerken en, voor zover mogelijk, via bestrijding van de bureaucratie - ik weet namelijk dat deze inspanning nog geen vruchten heeft afgeworpen. De bureaucratie is vaak een enorme hinderpaal voor de lokale actieplannen en voor de mensen die zich daarmee bezighouden, en daarom werkt de Commissie momenteel aan nieuwe methoden en instrumenten voor de ondersteuning van deze lokale actieplannen.
Ik wil nog wijzen op de enorm belangrijke rol die de nationale en regionale parlementen moeten spelen in de nationale, respectievelijk regionale werkgelegenheidsacties. Tot nu toe heeft men daarbij niet het succes geboekt dat wij eigenlijk hadden verwacht.
Algemeen gesproken zou ik willen zeggen dat de evaluatie van de uitvoering van de nationale actieplannen gebukt gaat onder een serieus probleem, waar ook verschillende afgevaardigden gewag van maakten: de samenwerking. Er is een probleem in de samenwerking tussen de verschillende betrokkenen en tussen de verschillende initiatieven. Er is eveneens een probleem in de samenwerking met het maatschappelijk middenveld en de werknemers- en werkgeversorganisaties. Daar wordt aan samenwerking nog niet de betekenis toegekend die wij verwachten.
Ik wil bij deze overigens mededelen dat volgend jaar, onder Grieks voorzitterschap, een pan-Europees forum zal worden gehouden over lokale werkgelegenheid. Dan zullen ook mededelingen worden gedaan over de gang van zaken bij de lokale werkgelegenheidsprogramma's die momenteel ten uitvoer worden gelegd in samenwerking met onder meer de Europese Unie.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, commissaris Diamantopoulou!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0251/2002) van mevrouw Gillig namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité - Bevordering van fundamentele arbeidsnormen en verbetering van de sociale governance in de context van de globalisering [COM(2001) 416 - C5-0162/2002 - 2002/2070(COS)].

Gillig (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, zoals u reeds in herinnering hebt gebracht, mijnheer de Voorzitter, heeft de Commissie een strategie uitgewerkt ter bevordering van fundamentele arbeidsnormen en ter verbetering van de sociale governance in de context van de globalisering. Waar gaat het hier nu eigenlijk om?
Laat ik u er eerst op wijzen dat de fundamentele arbeidsnormen voortkomen uit de verklaring van 1998, tijdens de Top van Kopenhagen zijn opgesteld en hun beslag krijgen in acht verdragen van de IAO. Het gaat hier om de vrijheid van vereniging en de erkenning van het recht op collectieve onderhandelingen, de uitbanning van iedere vorm van gedwongen of verplichte arbeid, de afschaffing van kinderarbeid en de bestrijding van discriminatie in arbeid en beroep.
Hoewel de IAO de bevoegde organisatie is om de arbeidsnormen vast te stellen en hierover te onderhandelen, is tijdens de Europese Raad van oktober 1999 besloten dat ook de Unie zich moet inzetten voor de bescherming van de fundamentele arbeidsnormen. In deze context is met name de rol benadrukt die de Europese Unie binnen de WTO dient te spelen.
We moeten echter constateren dat het moeilijk, zo niet onmogelijk is de naleving van deze fundamentele normen op wereldniveau af te dwingen, terwijl overal in de wereld geprotesteerd wordt tegen een economische ontwikkeling waarbij onvoldoende aandacht wordt besteed aan het sociale aspect. In de mededeling wordt in deze context geconstateerd dat "de marktgovernance zich sneller ontwikkelt dan de sociale governance". Blijft het bij deze constatering?
Ik wil allereerst mijn lof uitspreken over de mededeling en de voorstellen die ze bevat. Ik wil deze gelegenheid te baat nemen om binnen onze instellingen het debat aan te zwengelen over de relatie tussen enerzijds globalisering en anderzijds arbeidsrecht en sociale governance. In de mededeling wordt geconstateerd dat de marktmechanismen en de liberalisering van de vrijhandel weliswaar bijzonder belangrijk zijn in termen van ontwikkeling, maar dat deze factoren alleen geen waarborg voor ontwikkeling kunnen bieden ten behoeve van alle mensen op deze wereld. Wat de fundamentele arbeidsnormen betreft dient de overheid in het kader van de mondialisering te zorgen voor regelgeving die even doelmatig is als de regels die op het gebied van de markt zijn opgesteld. De WTO kan deze normen niet negeren. Ze kan niet de enige ruimte zijn van wereldwijde regelgeving. Ook kan de WTO niet de overige instellingen domineren.
Vanuit deze overwegingen leggen wij u dit advies voor ter aanvulling van de voorstellen van de Commissie. Het advies is gebaseerd op een aantal zeer belangrijke ideeën die in het verslag uiteen worden gezet. Ik wil hier drie punten noemen die in mijn ogen van buitengewoon groot belang zijn.
Allereerst dienen de banden tussen de Europese Unie, de IAO en de WTO noodzakelijkerwijze te worden vastgesteld en verduidelijkt. Het is bijzonder moeilijk om de fundamentele arbeidsnormen op wereldniveau toegepast te krijgen. Dit komt enerzijds omdat de verschillende instellingen hun maatregelen onvoldoende op elkaar afstemmen en anderzijds omdat de structuur van mondiale governance tekort schiet en onvoldoende is afgestemd op de hedendaagse realiteit. Ook ontbreekt er een gezamenlijke hiërarchie van normen tussen de verschillende regelsystemen in de wereld.
Om die reden staat in het verslag de aanbeveling om het partnerschap tussen de Europese Unie en de IAO te herzien. Het doet ons genoegen dat hier momenteel aan wordt gewerkt. Verder wordt in het verslag onderstreept dat de IAO de status van waarnemer binnen de WTO moet krijgen, dat de genomen beslissingen binnen de IAO gepubliceerd moeten worden, met name wat betreft het resultaat van de controles die de organisatie uitvoert, en dat de Unie hier daadwerkelijk rekening mee dient te houden in haar betrekkingen met derde landen. De tweede beleidskeuze heeft betrekking op het ontwikkelingsbeleid. De Europese Unie dient te zorgen voor een geïntegreerde aanpak van al haar beleidsmaatregelen en dient een betere coördinatie van de steunverlening ten behoeve van de fundamentele arbeidsnormen aan te moedigen. Waarom zouden wij ons bijvoorbeeld inzetten voor de afschaffing van kinderarbeid als er op educatief gebied geen maatregelen worden getroffen? Wat heb je aan het recht op vrije meningsuiting voor werknemers als je in een land woont zonder democratie of rechtsstaat?
We bereiken meer met stimulerende maatregelen dan met sancties. Overigens hoeven dergelijke maatregelen niet alleen aan handelsovereenkomsten te worden gekoppeld. Wij verzoeken de Unie om in al haar akkoorden met derde landen, op welk terrein dan ook, een clausule op te nemen die betrekking heeft op de fundamentele arbeidsnormen.
Mevrouw de commissaris, ik ben uitgegaan van de onder feministen zeer populaire stelling dat hetgeen niet wordt genoemd ook niet bestaat. Ik denk dat als de fundamentele arbeidsnormen niet worden genoemd en worden vergeten, ze ook niet bestaan.
Het derde punt betreft de versterking van de Europese regionale aanwezigheid in de nieuwe regelingssferen in de wereld, zodat de lokale situatie beter in aanmerking kan worden genomen. De IAO onderzoekt mogelijkheden voor een betere synergie. Wat dit punt betreft dient er een debat te worden aangegaan met de vertegenwoordigers van de ontwikkelingslanden, met als doel realistische en progressieve actieplannen te ontwikkelen.
Mevrouw de commissaris, deze mededeling is voor ons een belangrijke stap voorwaarts en zou moeten leiden tot een verandering in de werkwijze die de Europese Unie samen met de derde landen moet bewerkstelligen. Hierbij dient er meer rekening te worden gehouden met de specifieke situatie in deze landen.
Voorts hopen wij, mevrouw de commissaris, dat de Raad zich op zeer korte termijn over dit vraagstuk zal buigen. Wij willen het Deense voorzitterschap derhalve verzoeken om deze kwestie op de agenda van de volgende Raad Sociale Zaken in te schrijven.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil tot slot al mijn collega's van harte danken. Ik denk hierbij met name aan de collega's die ons in het kader van één van de vier commissies van advies hebben voorzien. Wij hebben deze adviezen zo goed mogelijk in dit verslag proberen op te nemen. Ik denk dat het er beter door is geworden en hoop dan ook dat het op veel steun kan rekenen.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik wil mevrouw Gillig van harte gelukwensen en de Commissie werkgelegenheid bedanken voor de overname van een groot deel van onze voorstellen.
De Industriecommissie hecht grote betekenis aan de eerbiediging van de fundamentele arbeidsnormen en is van mening dat de invoering van een rechtvaardiger internationaal handelsbeleid, de beperking van speculatie en de vermindering van de buitenlandse schuld de voorwaarden zijn voor een verbetering van de situatie. Zij is verheugd over elke vooruitgang die wordt geboekt bij de erkenning van het universeel karakter van de fundamentele arbeidsnormen en is bezorgd over de gevolgen van de versnelde liberalisatie van de handel en de kredietsector.
De Europese Commissie heeft in antwoord op de verzoeken van het Europees Parlement, de vakverenigingen en de volksbeweging - zoals deze tot uiting waren gebracht tijdens de bijeenkomsten van onder andere Seattle en Genua - besloten het vraagstuk aan de orde te stellen in de internationale organisaties. De Industriecommissie is het eens met dit initiatief van de Commissie. Zij wijst er evenwel op dat in Doha geen enkele vooruitgang is geboekt. Derhalve vraagt zij de Europese Commissie om haar strategie te herzien en de Europese Unie om de dialoog met de internationale organisaties te intensiveren. Zij is voor sancties, zeer zeker indien multinationale ondernemingen winst maken met de niet-naleving van de fundamentele arbeidsnormen en stemt in met het gebruik van het stelsel van algemene preferenties. Verder is onze commissie van mening dat de landen die lid zijn van de Wereldhandelsorganisatie een bijzondere verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van de eerbiediging van de fundamentele arbeidsnormen en vraagt de WTO te verduidelijken dat de door de Internationale Arbeidsorganisatie opgelegde sancties niet beschouwd mogen worden als zijnde in strijd met de statuten van de WTO zelf. Tot slot vragen wij de Europese Commissie en de Raad ook de eerbiediging van de andere arbeidsnormen te bevorderen, zoals sociale verzekering, het recht op een vaste baan en preventie van arbeidsongevallen.
Collega's, ik wil uw aandacht vestigen op enkele punten uit ons advies, die volgens mij erg belangrijk zijn maar niet door de Commissie werkgelegenheid zijn overgenomen. Ik ben zo vrij geweest om deze punten opnieuw in te dienen met de amendementen 9 tot en met 12, waarvan ik aanneming aanbeveel. Hierin is sprake van rechtvaardigere handelsbetrekkingen, van sancties voor multinationale ondernemingen die winst maken met de niet-naleving van de fundamentele arbeidsnormen, van de noodzaak tot eerbiediging van de andere arbeidsrechten en van de manifestaties in onder meer Seattle en Genua.

Roure (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Gillig feliciteren met haar verslag.
De burgers zijn vaak slecht op de hoogte van de Europese wetgeving en daarom willen wij dat er beter rekening wordt gehouden met hun belangen, met name wat betreft de sociale governance en de arbeidsomstandigheden in zowel de lidstaten als derde landen.
Het feit dat de handel niet los kan worden gezien van sociale aspecten, wordt soms aangevoerd als rechtvaardiging van protectionistische maatregelen of handelssancties. Wij vinden dit een gevaarlijke stelling. Voor sommigen gaan sociale kwesties en misbruik altijd samen. Waaruit bestaat dit misbruik? In welke gevallen is er sprake van misbruik? Laten we er opnieuw voor zorgen dat werk in dienst staat van de mens, in die zin dat het bijdraagt aan de verbetering van diens levensomstandigheden in plaats van andersom.
Aanpassingen leiden helaas maar al te vaak tot een verslechtering van de levensomstandigheden van werknemers. In het actieprogramma hebben de regeringen zich ertoe verbonden om de grondrechten van de arbeiders te beschermen en te verbeteren. Deze verbintenis uit zich met name door het verbod op gedwongen arbeid en kinderarbeid, en de toepassing van de verdragen over de naleving van het recht op vereniging, het vakbondsrecht en het recht op collectieve onderhandelingen. Dat is een belangrijk punt. Slavernij en seksuele uitbuiting zijn misdaden en geen vormen van werk. Ik zou dat graag nog iets helderder geformuleerd zien.
Het bevorderen van de fundamentele arbeidsnormen betekent ook dat derde landen niet langer door rijke landen uitgebuit moeten kunnen worden. Dat is in ieder geval zoals ik het zie.
Tijdens de Raad van Nice heeft de Europese Unie een sociale agenda goedgekeurd volgens welke de kwaliteit van het werk, de arbeidsverhoudingen en de arbeidsomstandigheden de belangrijkste ingrediënten zijn van een gezonde economie die zorgt voor meer en betere banen.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij willen hier opnieuw aangeven dat de universele toepassing van de grondrechten ontegenzeggelijk een noodzakelijke voorwaarde voor vooruitgang is.

Howitt (PSE)
Ik zou mijn vriendin en collega mevrouw Gillig willen feliciteren met het verslag dat zij namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft opgesteld. Dit verslag loopt op tal van punten parallel met mijn eigen verslag over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven. Wij hebben samengewerkt teneinde ervoor te zorgen dat er een samenhangende en complementaire reeks voorstellen aan het Parlement kan worden voorgelegd, en hiervoor wil ik haar van harte bedanken.
Namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking zou ik in het bijzonder de nadruk willen leggen op vier punten. Ten eerste zijn wij uiteraard ingenomen met de toezegging van de Commissie dat zij de fundamentele arbeidsnormen wil opnemen in het verbeterde algemene preferentiestelsel en haar handelsovereenkomsten - waarmee reeds een begin is gemaakt in de handelsovereenkomst met Zuid-Afrika en de Overeenkomst van Cotonou. In paragraaf 11 van deze resolutie wijzen wij er echter op dat de nadruk moet liggen op de praktische toepassing. Te lang reeds geven wij voor de prachtigste idealen te zijn toegedaan, in clausules inzake mensenrechten en democratie in de internationale overeenkomsten van de EU. Toezicht op en rapportage over de tenuitvoerlegging van deze clausules blijft echter tot dusver achterwege, evenals een systematische dialoog tussen de partijen. De clausules over de fundamentele arbeidsnormen moeten de instrumenten worden voor een daadwerkelijke verwezenlijking hiervan. En dit is de proef die de Commissie bij de follow-up van deze mededeling moet doorstaan.
Ten tweede dient de toepassing, zoals wij in paragraaf 12 stellen, ook deel uit te maken van de programma's voor ontwikkelingssamenwerking. Mooie woorden in de landenstrategiedocumenten zijn niet genoeg. We hebben echte, kwantificeerbare programma's nodig die de regeringen van de ontwikkelingslanden helpen doelmatige arbeidsinspectiediensten in het leven te roepen en te laten functioneren. Tevens moeten de vakbonden en andere groeperingen van het maatschappelijk middenveld en toezichthoudende instanties in de ontwikkelingslanden uit hoofde van deze programma's rechtstreekse steun worden verstrekt zodat zij een stem hebben bij de bestrijding van misbruik zoals kinderarbeid en dwangarbeid.
Ten derde zijn de fundamentele arbeidsnormen universeel. Er mogen geen uitzonderingen zijn en dat betekent dat er een einde moet komen aan het misbruik dat in de enorme informele sector in tal van ontwikkelingslanden stelselmatig wordt getolereerd en dat in de exportgerichte sectoren van nog veel meer landen ook nog eens bewust wordt aangemoedigd. Europa dient eraan bij te dragen dat deze situatie een halt wordt toegeroepen.
Tot besluit nog een opmerking in verband met de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen. Het verheugt mij dat de Commissie in haar deze week verschenen witboek zich opnieuw ertoe verbindt de richtsnoeren van de OESO inzake multinationale ondernemingen te bevorderen en te verwezenlijken. Ik herhaal nogmaals hetgeen wij in paragraaf 15 hebben gesteld, namelijk dat wij uiteindelijk streven naar een bindende EU-gedragscode voor multinationals. Door de stemming vandaag en door het verslag komt dat doel een stapje dichterbij.

Oomen-Ruijten (PPE-DE)
- Mijnheer de Voorzitter, collega's, in de mededeling die we vandaag bespreken wordt de strategie aangegeven waarmee de Europese Unie een bijdrage poogt te leveren aan sociale ontwikkeling. Het is goed dat dat gebeurt. Velen hebben angst dat in het tijdperk van mondialisering de sociale ontwikkeling in de verdrukking komt. De organen waarin afspraken worden gemaakt liggen tegenwoordig verder af van het blikveld van de gemiddelde burger en worden ook daardoor al anoniem. Deze anonimiteit leidt tot onbehagen en onrust. De burger die het goed voor heeft met deze samenleving, mist immers het overzicht.
De Commissie heeft op een heldere en overzichtelijke wijze de betrekkingen tussen de verschillende spelers in de mondiale samenleving in kaart gebracht. De mechanismen waarmee de Europese Unie in en met de ILO en de WTO zich gaat inzetten voor het bevorderen van fundamentele arbeidsnormen en het verbeteren van social governance zijn op een rijtje gezet.
Als rapporteur van de vrouwencommissie moet ik u melden dat naar onze mening de expliciete aandacht voor de genderdimensie als onderdeel van fundamentele arbeidsnormen en het verkrijgen van sociale duurzaamheid in deze mededeling ontbreekt. Het is waar, gender maakt deel uit van de kernarbeidsnormen van de ILO omdat het non-discriminatiebeginsel en het principe van de gelijke behandeling daarin immers verankerd zijn. Maar wij weten dat de beste ontwikkeling op economisch en sociaal gebied een ontwikkeling is waarbij zeer zeker ook vrouwen volledig participeren. En dat is dan ook de reden waarom de Commissie rechten van de vrouw voorstelt om ook gendereffectrapportages als instrument op te nemen.
Waar ik ook aandacht voor zou willen vragen, is dat daar waar gesproken wordt over sociale partners, de rol van vrouwenorganisaties niet belicht wordt. En dat is een manco omdat niet alleen binnen de EU maar ook buiten de EU, vrouwen nog steeds te weinig via de reguliere weg worden ingeschakeld om mee te helpen het beleid vorm te geven.
Afsluitend doe ik een dringende oproep aan de Commissie om de voortreffelijke notitie die hier nu voorligt te versterken met de gendereffectrapportage. Het zal een beter inzicht geven in de belangrijke rol die voor vrouwen is weggelegd in de sociale ontwikkeling en ik dank mevrouw Gillig van harte, niet alleen voor het goede verslag maar zeer zeker ook voor de wijze waarop ze samengewerkt heeft met de Commissie rechten van de vrouw.

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, is het een anachronisme dat we met het oog op de vele bedreigende gevolgen van de globalisering en de ingrijpende veranderingen op de arbeidsmarkten de ondernemingen oproepen om fundamentele arbeidsnormen in acht te nemen? Is het gezien de dominante positie van het economisch belang acceptabel om sociale governance te verlangen? Om op dit vlak de steun van de burgers, van de consumenten, werknemers en managers, te krijgen, zullen we op beide terreinen tegelijkertijd actie moeten ondernemen. De Fractie van de Europese Volkspartij, waarvoor ik nu als woordvoeder fungeer, steunt de hoofdgedachten van mevrouw Gillig. Wij hechten groot belang aan de standaardisering van arbeidsnormen, aan non-discriminatie in arbeid en beroep, aan de uitbanning van iedere vorm van gedwongen of verplichte arbeid, aan de erkenning van het recht op collectieve onderhandelingen en aan de vrijheid van vereniging. Onze voorkeur gaat echter uit naar vrijwillige regelingen voor het bedrijfsleven, mits deze regelingen consequent gehandhaafd en geëvalueerd worden en via sociale 'labels? duidelijk herkenbaar zijn. Er moeten dus normen voor een internationale certificering worden ontwikkeld. Naar onze mening zullen particuliere initiatieven en een effectieve kwaliteitscontrole van overheidswege een bepalende bijdrage van de EU vormen om fundamentele arbeidsnormen een passende plaats binnen de nieuwe globale architectuur te geven.
Wij hebben een tweetrapsbeleid nodig om een duurzame ontwikkeling te realiseren. Ten eerste moeten alle lidstaten van de EU en de toetredingslanden de IAO-verdragen ratificeren. Het initiatief voor een gezamenlijke bijeenkomst van de IAO en het Europees Parlement vind ik zonder meer een goede zaak. Er moet dan wel overeenstemming bestaan over de rangorde van de normen op het gebied van het sociaal beleid, de handel, het milieu en de sociale governance. Ten tweede moeten ook derde landen gemotiveerd worden om de IAO-verdragen te ondertekenen. Op basis van sancties zal dat moeilijk te realiseren zijn en daarom dienen stimulerende maatregelen toegepast te worden, zoals meer financiële ontwikkelingshulp of een geprivilegieerde toegang tot de markten wanneer bepaalde sociale normen verwezenlijkt zijn, bijvoorbeeld de toezegging dat kinderarbeid niet langer toelaatbaar is. Daarom onderstreept mijn fractie de speciale rol die de werkgeversorganisaties en de vakbonden kunnen vervullen bij het bevorderen van deze belangrijke, fundamentele arbeidsnormen.

van den Burg (PSE).
Dank u wel Voorzitter, namens mijn fractie ook de complimenten voor mevrouw Gillig voor dit uitstekend verslag en aan de Commissie voor het presenteren van deze mededeling over arbeidsnormen.
Respect voor fundamentele arbeidsnormen in een steeds sterk mondialiserende economie is een kwestie van voortdurend herhalen en hameren op het belang ervan. Het is goed dat de Commissie dat ook gedaan heeft. Namens mijn fractie kan ik dus zeggen dat wij volledig achter dit verslag staan.
Ik denk ook dat het goed is dat de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) door middel van dit verslag duidelijk in de schijnwerpers komt te staan. De ILO is in de VN-familie de enige organisatie waar de dienst niet alleen uitgemaakt wordt door ambtenaren en nationale overheden maar waar werkgevers- en werknemersorganisaties ook een leidende rol hebben. Niet alleen adviserend en observerend zoals vele NGO's die overigens prima werk doen, nee, in die tripartite organisatie zijn de sociale partners volledig meesturend en beleidsontwikkelend. Dat commitment van de sociale partners die zelf een wezenlijke rol in de economie en op de arbeidsmarkt spelen, is van onschatbaar belang. Ik zou dit in EU-context willen benadrukken omdat ik gemerkt heb, toen we dit verslag in de commissie behandelden, dat het bij een aantal van onze collega's niet of nauwelijks bekend is. Gelukkig wordt het amendement dat door de PPE was ingediend en dat die dragende rol dreigde te ontkennen, weer ingetrokken. Dank daarvoor.
Een ander sterk punt van de ILO is dat ze regelgeving combineert met zeer praktische technische ondersteuning ter plekke. Die beide elementen maken dat de ILO niet slechts een papieren tijger is maar actief een belangrijke rol speelt in het algemene debat.
Ik denk dat in het internationale debat wel voorkomen moet worden dat sociale kwesties steeds alleen maar op het bordje van de ILO geschoven worden. De WTO en andere organisaties moeten ook zorgen dat zij er in hun beleid echt actief rekening mee houden en ze moeten ervoor zorgen dat ze actiever deelnemen aan de wereldcommissie die door de ILO-topman Somavia is opgericht.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik mevrouw Gillig bedanken voor haar uitgebreide en zeer competente werk. Zij heeft een zeer evenwichtig verslag ter tafel gelegd, dat ik dan ook steun.
Sommige delen van het verslag zijn gebaseerd op een grondhouding die ik niet kan delen. Globalisering en vrijhandel worden af en toe voorgesteld als zaken die de sociale ontwikkeling in de wereld schaden, en ik ben er ten diepste van overtuigd dat het omgekeerd is. Vooral voor de ontwikkelingslanden is vrijhandel de weg om te ontsnappen aan armoede en sociale ellende. De sociale ontwikkeling en de werknemersrechten ontwikkelen zich het beste in landen met open economieën, terwijl de ergste gevallen van overtredingen van fundamentele werknemersrechten plaatsvinden in landen die zich afschermen van de wereld om zich heen. Ik ben dus principieel van mening dat vrijhandel gunstig is voor de sociale ontwikkeling, maar dit gezegd zijnde, moeten wij er natuurlijk voor zorgen dat men zich geheel en al aan het IAO-verdragen houdt, zodat de werknemers zeker zijn van fatsoenlijke arbeidsomstandigheden, want ik ben het met mevrouw Gillig eens dat vrijhandel en economische groei niet voldoende zijn.
Het verslag van de Commissie laat zien dat de IAO niet in staat is om te garanderen dat men zich aan de verdragen houdt. Daarom moeten wij ons afvragen wat wij daaraan kunnen doen. Ik wijs handelssancties uiteraard af, maar het is belangrijk dat de EU deze kwestie in internationale fora op de agenda zet. Helaas delen niet alle landen onze visie op de werknemersrechten. Op die landen moeten wij druk uitoefenen.
Het is ook juist dat de werknemersrechten een vanzelfsprekend onderdeel worden van de strijd tegen armoede, zodat wij bij het geven van ontwikkelingshulp ook rekening houden met deze rechten.
Tot slot is het van belang dat wij binnen het onderwijs iets aan deze problematiek doen, dat wil zeggen dat wij in de beroepsopleidingen een onderdeel 'werknemersrechten? opnemen, zodat men zich hiervan bewust is, zowel in ons deel van de wereld als in de arme landen.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, in haar mededeling toont de Commissie zich bijzonder ambitieus. Toch blijft het bij dergelijke mededelingen vaak bij woorden en wordt er niet tot actie overgegaan om het huidige globaliseringproces en de gevolgen ervan een halt toe te roepen.
Om die reden kan ik mij net als mijn collega's volledig scharen achter het verslag van mevrouw Gillig. In haar voorstellen benadrukt ze namelijk dat er meer duidelijkheid moet komen. Net als ik plaatst ze vraagtekens bij de betekenis van het recht van werknemers op vrije meningsuiting en vereniging in landen met een dictatoriaal regime, en bij het verbod op kinderarbeid in de minst ontwikkelde landen waar geen sprake is van gratis en verplicht onderwijs.
In de Europese Unie bestaan er specifieke normen met betrekking tot kinderarbeid, vakbondsrechten en gelijke behandeling. Toch blijft het noodzakelijk om de feitelijke toepassing van deze normen te controleren en een procedure te ontwikkelen voor de naleving ervan. In het verslag wordt benadrukt dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en de IAO moeten worden verbeterd. Ook wordt onderstreept dat de fundamentele normen die deze organisatie heeft opgesteld, moeten worden nageleefd. De rapporteur doet overigens voorstellen om de naleving van deze normen beter te kunnen waarborgen.
Tot slot wordt in het verslag benadrukt dat de vakbonden en NGO's een belangrijke en positieve rol hebben gespeeld bij de bevordering van de fundamentele arbeidsnormen binnen de WTO. Ik ben hier verheugd over, maar wil desalniettemin beklemtonen dat het temperen en reguleren van de nadelige gevolgen van het neoliberale globaliseringproces niet toereikend is om dit probleem op te lossen. Telkens weer blijkt dat door deze globalisering de armen steeds armer worden en dat de kloof tussen Noord en Zuid toeneemt. Er is hier geen sprake van een onvermijdelijke of een abstracte situatie. De Europese Unie moet duidelijk maken dat ze het voortouw neemt in de strijd tegen deze vorm van globalisering en dat ze een alternatief voorstel zal doen voor de organisatie van de internationale betrekkingen.
Mijn fractie heeft amendementen in deze richting ingediend. Wij willen dat er beter rekening wordt gehouden met het feit dat hier sprake is van ongelijke partners. Verder willen we dat de internationale financiële instellingen worden hervormd en dat transnationale ondernemingen daadwerkelijk sancties krijgen opgelegd als ze niet voldoen aan de normen van de IAO. Deze sancties dienen hoger te zijn naarmate deze ondernemingen er meer baat bij hebben om deze normen aan hun laars te lappen en naarmate de werknemers daar meer de dupe van worden.
Tot slot wil ik erop wijzen dat binnenkort in Florence het Europees Forum inzake de sociale politiek zal worden gehouden. Dit Forum vindt plaats in het kader van de wereldwijde beweging voor een andere vorm van globalisering. Het gaat hier om een zeer veelzijdige beweging die voorstellen zal doen voor de hervorming van met name de internationale financiële instellingen en de regels van de wereldhandel, met als doel een meer solidaire vorm van ontwikkeling te bewerkstelligen. Tijdens dit Forum zullen er nieuwe internationale rechten voor werknemers van multinationale ondernemingen worden geëist. Ik denk hierbij met name aan het recht op vereniging en collectieve onderhandelingen. De Europese Unie zal haar oor te luisteren moeten leggen tijdens dit Forum en deze voorstellen moeten steunen.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Het mislukken van de grote conferenties als Seattle en Doha betekent tevens het mislukken van de grote organisaties die zich op wereldvlak bezighouden met de economische processen, de verdeling van arbeid en rijkdom, de sociale processen op deze planeet: de Verenigde Naties, de WTO, de Internationale Arbeidsorganisatie maar ook onze eigen Europese instellingen. De staten van de rijke wereld moeten de hand in eigen boezem steken.
Wij hopen dat Johannesburg een keerpunt wordt. Ergens zal men toch moeten beginnen met over duurzame ontwikkeling te spreken en wel zó dat die ontwikkeling centraal gesteld wordt. Om de redenen vast te stellen waarom dit tot nog toe niet gelukt is dienen we ook ons eigen aandeel te analyseren. De economische processen hebben een wereldwijde impact. De politieke overheden en instellingen zoals de Europese Unie hebben de barrières mee helpen slechten voor een mondialisering die door de ontwikkeling van onze westerse technologie mogelijk werd gemaakt. Maar ondanks een menigte van verkozen politici en ambtenaren van internationale instellingen zijn we er niet in geslaagd om op dezelfde schaal en met dezelfde doeltreffendheid de noodzakelijke regelgeving tot stand te brengen om de mensheid in haar geheel en de mensen in het Zuiden in het bijzonder, in waardigheid te laten leven. Niet in materieel opzicht maar evenmin in cultureel opzicht.
Op het gebied van de handel kon een doeltreffende regelgeving met een sanctionerend orgaan tot stand worden gebracht binnen het kader van de WTO. Maar uit onze ervaring in de Europese Unie weten we dat bevorderen van de handel alleen, gevaarlijk is. Het brengt bijna altijd sociale uitsluiting van de zwakken met zich. Armoede, vernietiging van sociale en culturele structuren, van normen en waarden kunnen het gevolg zijn. En daarvan profiteren dan weer dictators, internationale maffia, wapenhandelaars en oorlogsstokers.
Met de rapporteur besluit ik dan ook dat de hiërarchie van normen op internationaal vlak nodig is. Het moet ons om meer gaan dan om correcties, het moet gaan om een duurzame mondiale ontwikkeling. De rechten die door de Internationale Arbeidsorganisatie worden geregeld, kunnen onvoldoende afgedwongen worden. En ik stel voor dat wij ermee beginnen om binnen het kader van onze eigen Europese instellingen zelf te kijken of wij de balans correct hanteren. We zullen zien wanneer de eerste discussies over de subsidies in de landbouw bijvoorbeeld ter sprake komen.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, om te beginnen feliciteer ik mevrouw Gillig met haar uitstekende werk en de evenwichtige aanpak van deze uitermate belangrijke kwestie.
Wij leven in een globale wereld, in een technologische informatiemaatschappij, en wij streven naar een samenleving met een dynamische en sterk ontwikkelde economie met meer en betere arbeidsplaatsen. Deze economische levendigheid dient evenwel gepaard te gaan met duurzame ontwikkeling en sociale cohesie. In de Europese Unie beschikken wij over een sociaal model - het Europees sociaal model - dat in de laatste 40 jaar is uitgegroeid tot hetgeen wij ons 'sociaal acquis? noemen. Het gaat hier om een belangrijke erfenis waarin sprake is van vrij verkeer van werknemers, gelijkheid tussen mannen en vrouwen, gezondheid en veiligheid op het werk, bestrijding van de sociale uitsluiting en de armoede, enzovoorts.
Deze beginselen zijn overigens ook neergelegd in het Handvest van de grondrechten, waarvan het eerste hoofdstuk betrekking heeft op waardigheid en het vierde op solidariteit. De globalisering brengt evenwel een nieuwe regulering van de economische en handelsbetrekkingen mee en stelt ons tezelfdertijd voor nieuwe risico's. De nieuwe beleidsacties mogen evenwel in geen geval een obstakel vormen voor de voornoemde praktijken en ideeën. Integendeel, zij moeten bijdragen aan de sociale ontwikkeling en de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten. Overeenkomstig de terminologie en de visie van de IAO vallen onder deze categorie ook het recht op vakbondsvrijheid en collectief overleg, het verbod op en de uitbanning van iedere vorm van dwangarbeid, de uitbanning van kinderarbeid en de afwezigheid van discriminatie in arbeid en beroep.
Mevrouw de commissaris, mijns inziens moet de tenuitvoerlegging en verbreiding van deze regelgeving, mede vanwege de voorbeeldfunctie die zij ten aanzien van de kandidaat-landen vervult, binnen de werkzaamheden van de Commissie een prioritaire plaats innemen vanuit de interinstitutionele samenwerking met de Raad en de lidstaten. Ik ben tevens van oordeel dat de sociale dialoog een uitstekend instrument is om de grondbeginselen van ons Europees sociaal model toe te passen en te verbreiden.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Gillig graag van harte gelukwensen met haar uitstekend verslag. Ook dank ik de Europese Commissie voor het feit dat zij dit serieus en actueel vraagstuk aan de orde heeft willen stellen, en wel op zulk een belangrijk moment als dit. Nu wordt immers gesproken over de toekomst van Europa en de versterking van zijn rol in de wereldpolitiek.
Wij moeten duidelijk maken dat de Europese Unie heel haar gewicht in de schaal moet leggen en initiatieven moet ontplooien om ervoor te zorgen dat de overeenkomsten van de Internationale Arbeidsorganisatie worden geratificeerd door de landen die dat nog niet hebben gedaan, de fundamentele arbeidsnormen worden geëerbiedigd, de sociale dialoog in alle leden-landen van de WTO wordt versterkt, maatregelen worden getroffen tegen kinderarbeid en moderne slavenhandel - een regelrechte schandvlek - en eindelijk een geïntegreerd, gemeenschappelijk Europees immigratie- en asielbeleid wordt uitgewerkt om de uitbuiting van immigranten tegen te gaan, waardoor de moderne samenleving is veranderd in een samenleving van patriciërs en plebejers. Europa moet bovendien een model voor de wereld en een stuwende kracht zijn. Het moet gebruik maken van de internationale overeenkomsten, zoals de Overeenkomst van Cotonou, om op actieve wijze de gelijkheid van man en vrouw te bevorderen, niet alleen omdat gelijkheid van man en vrouw een kwestie van rechtvaardigheid is maar vooral omdat gelijkheid een zeer belangrijke factor is in de strijd tegen armoede en in het streven naar duurzame economische en sociale ontwikkeling, uitdieping van de democratie en versteviging van de vrede.
Helaas heeft de ongeregelde mondialisering, zonder enige sociale waarborgen, gezorgd voor mondialisering van de armoede en niet de rijkdom. De Internationale Arbeidsorganisatie spreekt over een miljard werklozen in de wereld. Helaas zijn wij overgestapt op niet alleen de markteconomie maar ook de marktmaatschappij. Daarom moet een beleid worden opgesteld waarmee de mondialisering ophoudt een bedreiging voor de sociale ontwikkeling en de wereldvrede te zijn en veranderd kan worden in een bron van welvaart en vermindering van de ongelijkheden.

Cauquil (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag gaat het om de bevordering van de fundamentele arbeidsnormen, de verbetering van de sociale governance en het in betere banen leiden van het globaliseringsproces. Ik vraag mij in dit kader echter af hoe het in onze rijke en zogenaamd geciviliseerde Europese landen eigenlijk met deze sociale governance gesteld staat. Wij zijn hier immers niet eens in staat om iedereen het elementaire recht op werk en een behoorlijk salaris te garanderen.
Alleen al de afgelopen dagen zijn er talrijke ontslagrondes aangekondigd door enkele van de machtigste consortia ter wereld, zoals Alcatel, Hewlett Packard en Vivendi. Dit laatste bedrijf gold als een van de juweeltjes van het kapitalisme, maar is door zijn eigen speculaties en het slechte functioneren van uw economie, ten val gekomen.
Ik vraag mij dan ook af hoe u meent een sociale governance te kunnen waarborgen ten behoeve van de arme landen die voortdurend worden leeggeroofd door diezelfde industriële en financiële consortia, zonder dat iemand deze ondernemingen ook maar een strobreed in de weg legt. U trekt ten strijde tegen de kinderarbeid, maar u weet heel goed dat een aantal grote ondernemingen hiervoor verantwoordelijk is, hetzij via hun toeleveranciers, hetzij via hun fabrieken in arme landen waar vrouwen en kinderen volledig worden uitgebuit in ruil voor een karig salaris.
In feite is er dus van sociale governance nauwelijks sprake, maar zijn het de grote financiële consortia die alle touwtjes in handen hebben. Ze trekken zich niets van uw aanbevelingen aan, maar schrijven u zelfs de wet voor. Deze vorm van hypocrisie en onmacht zal dus niet op onze instemming kunnen rekenen.

Hermange (PPE-DE).
Mevrouw de commissaris, wij zijn zeer verheugd over deze tekst en willen mevrouw Gillig bedanken voor het werk dat ze in dit kader heeft verzet. Ik wil hier met u samen het zeer eenvoudige criterium van kinderarbeid nader bekijken.
In een recent verslag van de IAO wordt erop gewezen dat 245 miljoen kinderen in deze wereld arbeid moeten verrichten. Van deze kinderen werken er 180 miljoen in slechte omstandigheden, dat wil zeggen in omstandigheden die hun fysieke of mentale gezondheid kunnen aantasten. Dit debat over de fundamentele arbeidsnormen is dus van groot belang. In het kader van dit debat over een Europees sociaal model dienen wij echter ook stil te staan bij de situatie in onze eigen landen. In de ontwikkelde landen zijn er namelijk tweeëneenhalf miljoen kinderen die arbeid verrichten. Nog niet zo heel lang geleden hebben alle vijftien lidstaten de verdragen 182 en 138 van de IAO met betrekking tot de slechtste arbeidsvormen ondertekend. Niet alle kandidaatlanden hebben dat voorbeeld inmiddels gevolgd.
In de ontwikkelingslanden werken tien miljoen kinderen in de exportsector, dus indirect voor internationale ondernemingen. De meeste kinderen werken echter in het kader van de informele economie, hetgeen iedere vorm van controle bemoeilijkt. Om die reden wil mijn fractie de fundamentele arbeidsnormen opnemen in het ontwikkelingsbeleid van de Unie. Op die manier kan namelijk beter worden vastgesteld welke gerichte maatregelen er in het kader van de programma's voor ontwikkelingssamenwerking getroffen moeten worden en hoe de hulp beter kan worden gecoördineerd. Vanuit deze optiek hebben wij een aantal amendementen opgesteld. Wij hopen dat het Parlement deze voorstellen van de PPE-DE-Fractie zal steunen.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn dubbele gelukwensen: aan de Commissie voor haar initiatief en aan de rapporteur voor de nieuwe wind die zij door haar verslag laat waaien.
Ik heb vanaf het moment waarop ik lid werd van de organen en commissies van het Europees Parlement die zich bezighouden met sociale vraagstukken, geprobeerd duidelijk te maken dat de Europese Unie zich moet inzetten voor de versterking van de rol van de Internationale Arbeidsorganisatie en dat dit haar eerste en belangrijkste taak is. Zij moet er inderdaad voor zorgen dat de IAO een gelijkwaardige partner wordt van de WTO en een netwerk van permanente samenwerking tussen de Europese Unie en de IAO tot stand wordt gebracht. Dat is de enige manier om het hoofd te bieden aan het groot sociaal manco van de mondialisering.
De wereldmaatschappij is er in geslaagd snel de handelsbarrières af te bouwen en zelfs nog sneller nieuwe regels uit te vaardigen voor de wereldhandel. Tegelijkertijd is zij er in geslaagd niet alleen de invoering van voorschriften voor sociale vraagstukken tegen te gaan maar zelfs de ontwikkeling van de derde landen te identificeren met onbeperkte privatisering en liberalisatie van de markt. De Wereldbank speelt met zijn programma's de eerste viool. Uit de verslagen van de verschillende organisaties blijkt evenwel dat deze programma's op sociaal vlak een grote mislukking zijn geworden. Wij moeten de logica aan de kaak stellen die in de derde landen overheerst, een logica waarin de klemtoon ligt op de afschaffing van de rechten van de werknemers en op dwangarbeid. Daarom moeten wij, als wij echt van de IAO een hoofdrolspeelster op het wereldtoneel willen maken, een geïntegreerd programma opzetten, een programma dat voorziet in ratificatie van de internationale overeenkomsten en vooral in toezichtsmechanismen voor de sociale vraagstukken.

Smet (PPE-DE).
Voorzitter, mijn oprechte gelukwensen aan de Commissie en aan mevrouw Gillig maar ook aan al de commissies van het Parlement die eigenlijk zeer goede verslagen hebben gemaakt.
De mondialisering van de economie die onafwendbaar is wordt alleen geaccepteerd als daarmee de levens- en arbeidsomstandigheden worden verbeterd. Aangezien de Europese Unie met haar sterke economie een van de belangrijkste actoren is in deze mondialisering heeft Europa ook de plicht zich in te zetten voor de verbetering van de sociale omstandigheden. Europa kan daarvoor verschillende hefbomen gebruiken en de vraag is in hoeverre deze hefbomen effectief gebruikt worden.
Ik wil hierover twee vragen stellen aan de Commissaris.
Ten eerste voor wat betreft Europa zelf. Wij kennen ook nog misbruiken in onze eigen landen. Bijvoorbeeld kinderarbeid en huishoudelijke slavenarbeid. Zij gaan in tegen de fundamentele arbeidsnormen. Ik heb een initiatiefverslag geschreven over deze huishoudelijke slavenarbeid. Ik heb dikwijls vragen gesteld aan de Commissie om aan de weet te komen in hoeverre ze deze problematiek aanpakt Ik moet eerlijk zeggen, mevrouw de Commissaris, dat ik nog nooit iets gehoord heb. Ook al hebt u beloofd er inspanningen voor te doen..
Mijn tweede vraag, gaat over de samenwerkingsakkoorden met derde landen waarin recentelijk ook clausules opgenomen werden inzake de eerbiediging van de fundamentele arbeidsnormen. De Commissie ontwikkelingssamenwerking zegt hierover dat er niets wordt gedaan om deze nieuwe bepalingen ten uitvoer te brengen.
Mijn vraag: hoe is voor deze zaken binnen de Europese Commissie de samenwerking georganiseerd? Tussen bijvoorbeeld de Commissaris voor ontwikkelingssamenwerking en de Commissaris voor sociale zaken. In hoeverre wordt u betrokken bij deze zaken? In hoeverre kunt u deze zaken vanuit uw administratie mee opvolgen, stimuleren? Dezelfde vraag kan trouwens gesteld worden over de invoering en opvolging van clausules inzake mensenrechten en vrouwenrechten. Ik ben nooit vergeten, mevrouw de Commissaris, hoe iedereen verontwaardigd was over de vernietiging van standbeelden door de Taliban terwijl in dezelfde periode heel veel vrouwen vermoord werden. Ook deze zaken zouden moeten opgevolgd worden.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik maak graag gebruik van deze gelegenheid om mijn zij het nog zo korte bijdrage tot het debat te leveren. Ik neem ook met voldoening kennis van het feit dat zoveel collega's de zaal binnenkomen, uiteraard om te horen wat ik te zeggen heb.
Ik wil tot het debat bijdragen omdat de fracties, zoals de collega's van de oppositie weten, van mening verschillen waar het gaat om het wezenlijke vraagstuk van de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen. Mijnheer Howitt heeft iets heel belangrijks gezegd toen hij aan het begin van dit debat opmerkte dat zijn verslag parallel loopt met dat van mevrouw Gillig. 'Parallel? is het juiste woord, omdat parallelle lijnen gescheiden lijnen zijn die elkaar nooit raken. Het is belangrijk dat de maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven op zich niet wordt gezien als vergaarbak voor alles wat ondernemingen volgens om het eender wie beter zouden moeten doen. Het is ook belangrijk dat de fundamentele arbeidsnormen - de IAO-normen - de voor hun toepassing noodzakelijke oriëntatie en focus krijgen, zoals de rapporteur zo mooi heeft gezegd. Wij dienen natuurlijk, gezamenlijk, een hele klus te klaren.
Ik wil de rapporteur ervoor bedanken dat zij in het bijzonder twee van mijn amendementen heeft aanvaard. In het ene wordt gesteld dat globalisering positief kan zijn en echte groei- en ontwikkelingsmogelijkheden kan creëren. Ik zou mevrouw Jensen willen zeggen dat dit in de kern van het verslag nog steeds voorhanden is. In het andere amendement wordt erop gewezen dat een belangrijke factor voor sociale samenhang volledige werkgelegenheid is. Wij moeten allemaal in dit opzicht positiever zijn en zelf het initiatief nemen.
Tenslotte wil ik erop wijzen dat de rapporteur de conclusies van de commissaris heeft geaccepteerd. Wij allen hier in het Parlement zullen de conclusies van de rapporteur accepteren. Als we niet uitkijken zijn we het straks nog allemaal met elkaar eens. Ik zou de rapporteur ermee willen feliciteren dat zij dit mogelijk heeft gemaakt.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens leggen wij nu automatisch een band tussen lokale werkgelegenheid en werkgelegenheid op wereldschaal.
De vorige mededeling ging namelijk over de werkgelegenheidsplanning op lokaal vlak. Zoals ook uit de opmerkingen van talrijke afgevaardigden is gebleken kan een arme werknemer, een arbeider in een land van de derde wereld, een werknemer in een Europese regio gegijzeld houden. Dat is inderdaad het probleem dat opduikt in de ontwikkeling van de economische governance op wereldvlak - waarvan liberalisatie van handel en kapitaal het gevolg is - en waarmee geen overeenkomstige sociale governance op wereldvlak gepaard gaat. Deze mededeling heeft tot doel de noodzaak van een sociale governance te onderstrepen. De daarin uitgestippelde beleidsaanpak maakt duidelijk dat protectionisme niet ons kader kan zijn. Dit is een positieve aanpak waarin gebruik wordt gemaakt van stimulansen, samenwerking en duurzame ontwikkeling.
Ik wil kort ingaan op een aantal concrete punten die naar voren zijn gebracht. Allereerst de rol van de Internationale Arbeidsorganisatie. Wij bevestigen dat de IAO een centrale rol speelt en derhalve hebben wij besloten onze deelname aan de IAO-programma's op te trekken. Vorig jaar hebben de heer Somadia, de directeur-generaal van de IAO en ik een besluit tot nieuwe samenwerking ondertekend, waaronder naast de bevordering op wereldvlak van de fundamentele arbeidsnormen ook de vermindering van armoede, de bevordering van waardig werk, de sociale dialoog, de sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen en de werkgelegenheid vallen. Deze samenwerking zal eveneens de Overeenkomst van Cotonou en de ACS bestrijken. De steun van het Parlement aan de financiële dimensie van deze samenwerking van de Commissie met de IAO is zeer belangrijk.
Een ander belangrijke stap werd volgens mij gezet met de instelling van het wereldcomité op hoog niveau voor de sociale dimensie van de mondialisering. Met instemming van alle leden van de IAO is besloten dit comité te belasten met de uitwerking van voorstellen voor innoverende methodes waarmee de mondiale governance kan worden verbeterd.
Een van de volgende stappen is dan de bevordering van een zo groot mogelijke samenwerking tussen de IAO, de Wereldhandelsorganisatie, de Wereldbank, het Internationaal Monetair Fonds en de twee Conferenties van de Verenigde Naties voor handel en ontwikkeling.
Wat de lidstaten en de verschillende bilaterale en multilaterale overeenkomsten betreft, stelt de Commissie voor in alle relevante sectoren van de Europese Unie (handel, ontwikkeling, buitenlandse betrekkingen en sociale zaken) rekening te houden met de sociale dimensie en de sociale arbeidsnormen, de minimale arbeidsnormen. Er werd gezegd dat het Parlement steun verleent aan de nieuwe benadering met betrekking tot het stelsel van algemene preferenties. Ik wil eraan herinneren dat de begunstigde landen ertoe worden aangemoedigd verder te gaan dan de minimale arbeids- en sociale normen. De Commissie biedt deze landen concrete stimulansen daarvoor aan.
Mijn laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter, gaat over het Europees initiatief voor de democratie en de mensenrechten. Daarin wordt met concrete acties steun gegeven aan de bestrijding van kinderarbeid - waar talrijke afgevaardigden over spraken - en de reïntegratie van werkende kinderen in het onderwijs. Ik wil mijn betoog over deze mededeling afsluiten met een reactie op de opmerkingen van twee afgevaardigden. Ten eerste sprak mevrouw Smet over het toezicht op de arbeidsomstandigheden op de interne markt in Europa. Wij hebben natuurlijk het instituut van Dublin maar bij het vraagstuk van het huishoudelijk werk, dat de vorm van slavenarbeid krijgt, zijn wij ten eerste geconfronteerd met het grote probleem van niet aangemeld werk, dat heel moeilijk is op te sporen. Daar zal ik echter nog op terugkomen met een reeds eerder door mij genoemd onderzoek naar vrouwen die in het huishouden werken en niet zijn aangemeld. Wat de samenwerking tussen de commissarissen voor ontwikkelingssamenwerking en sociale zaken betreft kan ik u zeggen dat een dergelijke nauwe samenwerking al bestaat. Die heeft ertoe geleid dat vorig jaar voor heel de ontwikkelingssamenwerking een horizontaal actieplan voor mainstreaming werd opgesteld, compleet met termijnen en begroting.
Ten tweede noem ik hier de nieuwe mededeling van de Commissie over de sociale dialoog en met name de externe dimensie, de werelddimensie van de sociale dialoog en de rol die de sociale partners, de werknemers en werkgevers, kunnen spelen in het vraagstuk van de investeringen op wereldvlak voor de eerbiediging van de sociale arbeidsnormen.

Blokland (EDD)
Voorzitter, als rapporteur heb ik de eer en het genoegen de collega's te kunnen meedelen dat de op 26 juni jl., tijdens een informele bijeenkomst tussen vertegenwoordigers van het Parlement, de Raad en de Commissie bereikte conceptovereenkomst over afvalstatistiek, gisterenmiddag door het Coreper is gefiatteerd en schriftelijk is bevestigd door de voorzitter van het Coreper aan de voorzitter van de milieucommissie. Daarmee staat thans niets meer in de weg om in te stemmen met het bereikte resultaat. De Raad neemt 13 amendementen van de milieucommissie over, terwijl op alle overige amendementen een compromis is bereikt. De compromisamendementen zijn namens EDD, Groenen en PSE ingediend omdat alleen deze fracties vertegenwoordigd waren op 26 juni maar ze worden ook ondersteund door de andere fracties.
Graag hoor ik nog van Commissaris Diamantopoulou een bevestiging dat bij deze afvalstatistiek en bij verdere uitwerking van pilot studies door de Europese Commissie en Eurostat er alles aan wordt gedaan om de last voor de respondenten zoveel mogelijk te beperken. Dat geldt wat mij betreft, zeker voor de sector van de landbouw.
Verder ontvang ik nog graag een bevestiging van de mondelinge toezegging van de Raad te zullen zorgen voor een jaarlijkse update van de beschikbare afvalindicatoren. Onder die conditie, namelijk, hebben we ingestemd met tweejaarlijkse gegevensverstrekking.
Ten slotte, Voorzitter, met deze overeenkomst thans winnen we één jaar. Dit resultaat kon alleen bereikt worden dankzij de voortreffelijke samenwerking met de collega's van de milieucommissie en hun medewerkers en ons onvolprezen secretariaat. Verder dank ik ook de 7 raadsvoorzitterschappen waar ik mee heb samengewerkt, de Europese Commissie en Eurostat voor de uitstekende samenwerking.

De Voorzitter.
Dank u, mijnheer Blokland, voor dit goede nieuws. De Raad kan het ons niet mondeling bevestigen, zoals u vroeg, omdat hij afwezig is, maar de Commissie kan ons wel zeggen wat zij van onze amendementen vindt.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie aanvaardt alle ingediende compromisamendementen en stemt dus in met de aanbevelingen van de rapporteur voor de stemming.
Door de in het kader van het compromispakket ingediende amendementen zou de kwaliteit van de statistieken erop vooruit moeten gaan. De belangrijkste reden is dat de lidstaten meer tijd krijgen om methodes voor de vergaring van betrouwbare gegevens op stapel te zetten. Vooral de verzameling van gegevens over gecompliceerde vraagstukken zoals landbouwafval en afvalrecycling zal hiervan profiteren.
Ik zou graag nog een kanttekening willen plaatsen bij de afvalgegevens voor de landbouwsector. Ook de Commissie is zich er terdege van bewust dat er een evenwicht moest worden gevonden tussen de belangrijke gegevensvergaring en een minimale belasting voor de respondenten. Ik zou daarom het volgende willen benadrukken: teneinde de administratieve lasten voor kleine ondernemingen binnen de perken te houden, zijn ondernemingen met minder dan 10 werknemers uitgesloten van de enquêtes, tenzij zij aanzienlijk tot het ontstaan van afval bijdragen. Deze afwijking voor kleine ondernemingen geldt voor de gehele verordening. Bovendien zou ik eraan willen herinneren dat in de verordening is voorzien in een overgangsperiode van maximaal drie jaar en dat deze overgangsperiode nauw aansluit bij proefprojecten die erop gericht zijn zo kosteneffectief mogelijke methoden voor de gegevensvergaring te vinden.
De Commissie is ingenomen met de voorgestelde frequentie van de gegevensverstrekking, namelijk om de twee jaar. De Commissie neemt kennis van het feit dat de lidstaten jaarlijks updates voor een aantal gebundelde datareeksen zullen verstrekken. Deze hebben bijvoorbeeld betrekking op een aantal van de structurele indicatoren die voor het jaarlijkse voorjaarsverslag van de Commissie, dat door de Europese Raad van Göteborg in juni 2001 is besloten, vereist zijn.

Rothe (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik de steun voor de amendementen 68 en 69 intrekken. Het betrof een gezamenlijk amendement van de rapporteur en mijzelf namens onze beide fracties omdat we de Raad, die nu al een oplossing wenste (een oplossing die overigens niet strookte met de opvatting van de bevoegde commissie), tegemoet wilden komen. De Raad is ons echter zelf absoluut niet tegemoetgekomen. Volgens mij is het niet de bedoeling van de medebeslissingsprocedure dat wij belangrijke onderhandelingspunten in de eerste lezing opgeven, zonder dat we daar iets voor terugkrijgen. Wij zullen dan ook tegen beide amendementen stemmen.
Wieland (PPE-DE)
- (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat er met de amendementen 13 en 35 iets erg vreemds aan de hand is. In het oorspronkelijk verslag is er sprake van een 'geconsolideerde versie' terwijl er in de amendementenlijsten sprake is van een 'gecodificeerde versie'; in de Duitse taal respectievelijk 'konsolidierte fassung'en 'kodifizierte Fassung'. Ik wil erop wijzen dat er problemen met de juridische diensten zijn en dat in de oorspronkelijke versie die door de bevoegde commissie is aangenomen, 'geconsolideerde' en niet 'gecodificeerde'stond. Uiteraard moeten we bij de nadere uitwerking nog een en ander aanpassen, maar ik wilde dit in ieder geval alvast in de notulen op laten nemen.

De Voorzitter.
De taalkundige diensten zullen uw opmerkingen natuurlijk zorgvuldig natrekken, mijnheer Wieland, zodat de tekst daarmee in overeenstemming is.
Betreffende amendement 14
Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in amendement 14 ten aanzien van artikel 1, sub f), zou ik na het woord 'zeeschepen? het woord 'binnenschepen? willen toevoegen. Dit is mij in de commissie ontgaan. Ik heb het hierover met de rapporteur gehad en hij is het met mij eens.

Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde het woord niet nemen voordat het tweede deel in stemming was gebracht. Ik zou er echter op willen wijzen dat de Engelse versie een technische fout bevat. De snelheid is namelijk niet 0,015 meter per seconde, maar 0,15 meter per seconde.

De Voorzitter.
Mijnheer Miller, de correctie zal ook in de Engelse versie worden aangebracht. Ik heb de gecorrigeerde tekst hier voor me liggen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0189/2002), van de heer Ceyhun Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat [COM(2001) 664 - C5-0689/2001 - 2001/0270(CNS)] 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0115/2002), van mevrouw McKenna namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag inzake de instandhouding en het beheer van de visbestanden in het zuidoostelijke deel van de Atlantische Oceaan [COM(2001) 679 - C5-0666/2001 - 2001/0280(CNS)] 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Gezamenlijke ontwerpresolutie

van den Berg (PSE).
Voorzitter, in de tekst van de resolutie die we nu gaan behandelen over het Internationaal Strafhof staat dat het statuut door 69 landen is geratificeerd, maar het zijn er 76. Dat moet dus worden gecorrigeerd: 76 in plaats van 69.

De Voorzitter.
Geachte heer Van den Berg, de heer Lagendijk heeft dit probleem al aan de orde gesteld. Verder heb ik tijdens het debat dat ik gisteren heb voorgezeten gemerkt dat het aantal landen dat het Statuut inzake het Internationaal Strafhof heeft ondertekend veel groter is. Deze correctie zal uiteraard worden aangebracht.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0215/2002), van de heer Medina Ortega Commissie juridische zaken en interne markt, over de follow-up van het communautaire beleid inzake de bescherming van de verkrijgers van een recht van deeltijdgebruik van onroerende goederen (richtlijn 94/47/EEG) (direttiva 94/47/CEE) [2000/2208(INI)] 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0217/2002), van de heer Berenguer Fuster namens de Economische en Monetaire Commissie, over het Groenboek van de Commissie over de herziening van verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad [COM(2001) 745 - C5-0159/2002 - 2002/2067(COS)]
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0176/2002), van de heer Busk namens de Commissie visserij, over het bericht van de Commissie over het toezicht op de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid [COM(2001) 526 - C5-0008/2002 - 2002/2001(COS)] 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0228/2002), van mevrouw Attwooll namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over in 2000 geconstateerde gedragingen die een ernstige inbreuk vormen op de voorschriften van het gemeenschappelijk visserijbeleid [COM(2001) 650 - C5-0197/2002 - 2002/2093(COS)]
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0197/2002), van mevrouw Figueiredo namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de uitvoering van het programma voor gelijkheid van mannen en vrouwen ("Gender Equality") (2001-2005) [2001/2266(INI)]
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0214/2002), van de heer Schmid Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie "Een sterkere lokale dimensie voor de Europese werkgelegenheidsstrategie" [COM(2001) 629 - C5-0076/2002 - 2002/2034(COS)] 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0251/2002), van mevrouw Gillig Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie over de bevordering van fundamentele arbeidsnormen en verbetering van de sociale Governance in de context van de globalisering [COM(2001) 416 - C5-0162/2002 - 2002/2070(COS)] 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Schierhuber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in verband met het verslag over de bevordering van het gebruik van biotransportbrandstoffen betreur ik het dat het Parlement geen steun aan het verplicht bijmengen van biodiesel heeft gegeven. De concurrentiepositie van biotransportbrandstoffen moet naar mijn idee grootschalig en intensief bevorderd worden omdat hieraan veel positieve aspecten zijn verbonden. Ik wijs op de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en ook op de daarmee samenhangende invoer uit derde landen. Ik wil ook nogmaals in herinnering brengen dat we op deze manier veel sneller aan de doelstellingen van het Kyoto-protocol kunnen voldoen. Daarnaast worden er zo positieve impulsen gegeven aan de plattelandsgebieden en de multifunctionele rol van de landbouw.
Ik heb het voorstel voor een verplicht bijmengingspercentage gesteund omdat ik van mening ben dat de marktaandelen op deze manier sneller vergroot kunnen worden. Ondanks alles ben ik toch zeer tevreden omdat deze nieuwe richtlijnen en nieuwe besluiten van het Europees Parlement naar mijn idee een groot positief effect zullen hebben op de innovatieve toekomst van de landbouw en de plattelandsgebieden. Ik vind dat we daarmee vandaag een goed begin hebben gemaakt.

Montfort (NI)
Ik geloof sterk in de mogelijkheden voor de ontwikkeling van biobrandstoffen uit landbouwgrondstoffen. De multifunctionaliteit van onze landbouw blijkt onder meer uit het feit dat hij zowel voedsel als energie kan voortbrengen. De energieproductie staat met 570.000 ton per jaar nog in de kinderschoenen, maar de verwachting is dat ze de komende jaren sterk zal groeien, niet alleen in volume maar ook wat betreft het energierendement. Ook zal deze vorm van energieproductie naar verwachting een steeds milieuvriendelijker karakter krijgen.
Ik heb de maatregelen ten behoeve van een gedifferentieerd fiscaal stelsel gesteund. De heffingen op olieproducten moeten in toenemende mate het karakter krijgen van een ecotaks, die moet dienen als sanctie op de negatieve milieueffecten van fossiele brandstoffen. Ik denk hierbij met name aan de bijdrage aan het broeikaseffect en het niet-duurzame karakter van deze brandstoffen. Biobrandstoffen zijn daarentegen schoon, hernieuwbaar en inheems. Bovendien leveren ze geen bijdrage aan het broeikaseffect.
Ik heb de maatregelen gesteund waarin de lidstaten duidelijke doelstellingen ten behoeve van een toenemend gebruik van biobrandstoffen worden opgedragen. Ik betreur het dat het Parlement het dwingende karakter van deze maatregelen heeft afgezwakt.
Tot slot betreur ik het dat er geen steun is gevonden voor de bepalingen waarin wij proberen te verhinderen dat de genomen maatregelen leiden tot een verhoging van de invoer van biobrandstoffen en de grondstoffen die daarvoor benodigd zijn.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Hans Karlsson en Theorin (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten hebben tegen amendement 33, 3a gestemd, waarin staat dat hefinstallaties alleen bestemd zijn voor personen met een beperkte mobiliteit. Wij zijn van mening dat deze eenvoudige hefinstallaties ook beschikbaar moeten zijn voor een groter publiek dat er behoefte aan heeft.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
In dit verslag wordt gesteld dat er bij de certificering van machines en liften moet worden uitgegaan van betere veiligheidscriteria voor de gebruiker. Wij hebben om die reden voor dit verslag gestemd, ook al zullen de aanbevolen maatregelen alleen van toepassing zijn op nieuwe machines en slechts bij uitzondering op oude.
In het verslag wordt benadrukt dat machines tijdens het gebruik goed moeten worden onderhouden, maar de vraag is of dat in de praktijk ook echt gebeurt. Onlangs is er in de Franse pers gewag gemaakt van een aantal ongelukken met liften in goedkope huurflats, waarbij meerdere personen zijn omgekomen. De werkgroep "liften" van de vakbond CGT heeft aangegeven dat er al lange tijd veel te weinig onderhoudspersoneel is, terwijl het aantal liften de afgelopen twintig jaar meer dan verdubbeld is. Bovendien verouderen de huurflats en hun voorzieningen, terwijl de overheden er zich steeds minder mee bemoeien.
Wij kunnen ons dus vinden in de wens die in dit verslag wordt geuit om de veiligheid centraal te stellen. Deze wens kan echter alleen worden verwezenlijkt als er ook dwingende maatregelen worden getroffen. Alleen dan kunnen we er namelijk zeker van zijn dat er alleen veilige machines op de markt komen, dat er voldoende technische middelen en onderhoudswerknemers voor de machines zijn, en dat deze machines op tijd worden vervangen.

Meijer (GUE/NGL)
. Dit onderwerp lijkt vooral een technische zaak waarbij geen belangrijke politieke keuzes aan de orde zijn. Dat is dan niet de werkelijkheid, want het kan grote gevolgen hebben voor zowel consumentenbescherming als voor welzijn en gezondheid van werknemers. De Europese machinerichtlijn heeft twee nogal sterk uiteenlopende doelstellingen. Op grond van artikel 95 van het Verdrag betreffende de interne markt moet de machinerichtlijn in dienst staan van bevordering van een vrij verkeer van goederen. Gelukkig verwijst lid 3 van dat artikel ook naar een hoog beschermingsniveau op het gebied van volksgezondheid, veiligheid en consumentenbescherming, en de vraag is of dat wel wordt waargemaakt.
Hoewel daarnaar nog onvoldoende onderzoek is gedaan ziet het er naar uit dat de bestaande richtlijn niet heeft geleid tot een zichtbare daling van het aantal bedrijfsongevallen. Ook van de herziening van de richtlijn verwacht ik geen grote resultaten, en dat geldt zeker als de verwarring over de toepassing blijft voortbestaan. De eerste beperking is dat de grootste waarde wordt toegekend aan de zelf-certificering, de zogenaamde 'Conformité Européenne' die werkt met het CE-merkteken, dat minder waarborgen biedt dan de oude, nationale keuringsinstanties zoals in Nederland de KEMA voor elektrische apparaten. De tweede reden is dat onder meer voertuigen, schakelaars, generatoren, roltrappen en kleine liften van de richtlijn worden uitgezonderd.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Hans Karlsson en Theorin (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten hebben besloten om voor de resolutie in haar geheel en voor amendement 12 te stemmen. Met deze uiteenzetting willen wij ons standpunt toelichten.
Amendement 12 gaat ver in zijn streven racisme en vreemdelingenhaat te bestrijden. De Zweedse grondwet beschermt fundamentele vrijheden en rechten in hoge mate. Een aantal onderdelen van amendement 12, met name paragraaf f, is in strijd met de in onze grondwet vastgelegde vrijheid van vereniging. Wij staan niet achter een inperking of wijziging van onze grondwet. De reden waarom wij amendement 12 en de resolutie in haar geheel toch steunen, is het feit dat het verslag een duidelijke verbetering betekent in vergelijking met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Het is belangrijk dat het Europees Parlement een duidelijk standpunt inneemt tegen racisme en vreemdelingenhaat.

Berthu (NI)
Volgens ons ontbreekt er een rechtsgrondslag voor het voorstel voor een kaderbesluit betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat dat door de Commissie is gepresenteerd, en wel om de volgende twee redenen.
1. In het voorstel wordt uitgegaan van een versterking van de Europese samenwerking op het gebied van het strafrecht op grond van artikel 29, 31 en 34(2) van het EU-Verdrag. Deze artikelen voorzien evenwel niet in dergelijke bevoegdheden voor de bestrijding van het racisme.
2. Overeenkomstig titel VI van het EU-Verdrag dienen racisme en vreemdelingenhaat in het kader van de politiële en gerechtelijke samenwerking te worden bestreden. In haar voorstel verruimt de Commissie deze definitie echter eigenhandig. Naast afkeer op grond van ras of nationaliteit spreekt ze namelijk ook van afkeer op grond van "religie of overtuigingen" (artikel 3). Het is in onze ogen iets te gemakkelijk om achteraf de betekenis van woorden te veranderen om zo de bevoegdheden die het Verdrag biedt, te verruimen.
Met deze misplaatste poging om de definitie van racisme te verruimen probeert men een Europese politie in het leven te roepen voor delicten van meningsuiting. Daarom moet dit voorstel worden verworpen.

Bonde en Sandbæk (EDD)
Om te beginnen willen wij er met nadruk op wijzen dat wij absoluut geen tegenstander zijn van de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat, de eigenlijke doelstelling van dit verslag. Toch hebben wij besloten tegen het verslag te stemmen, omdat wij er ten diepste van overtuigd zijn dat vraagstukken betreffende justitie en binnenlandse zaken het beste door de lidstaten zelf kunnen worden behandeld. Wij staan verder sceptisch tegenover de rechtsgrondslag van dit kaderbesluit, dat met zijn zeer specifieke aanwijzingen het karakter van een supranationaal besluit krijgt.

Di Lello Finuoli, Frahm, Krivine, Meijer, Schmid, Herman, Seppänen and Sjöstedt (GUE/NGL)
. (EN) Wij zijn er van ganser harte van overtuigd dat racisme en vreemdelingenhaat moeten worden bestreden en constateren met voldoening dat ook de Commissie deze mening is toegedaan.
Wij zullen het verslag-Ceyhun echter om verschillende redenen niet steunen.
Ten eerste omdat in het verslag weinig of geen aandacht wordt besteed aan de politieke strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat en de focus vooral op strafrechtelijke maatregelen ligt. Racisme, door vreemdelingenhaat ingegeven overvallen en discriminatie zijn echter verschijnselen die zich in de maatschappelijke en economische sfeer voordoen. Er moeten derhalve maatregelen worden genomen om aan deze discriminatie, die ook geïnstitutionaliseerde vormen aanneemt, paal en perk te stellen. Een benadering die zich uitsluitend tot het strafrecht beperkt om racisme en vreemdelingenhaat te bestrijden is niet voldoende.
Ten tweede wordt in het verslag de nadruk gelegd op wettelijke beperkingen van racistische en xenofobe overtuigingen en niet van door racisme en vreemdelingenhaat ingegeven daden. Wie de gedachten van de mensen criminaliseert, maakt zich schuldig aan censuur en leidt de aandacht af van gewelddadige criminele overvallen op burgers met een donkere huidskleur en vreemdelingen. In plaats van 'gedachtepolitie? te spelen, zouden wij wetgeving moeten vaststellen waarin een verbinding wordt gelegd tussen haat en misdaad. Dit zou betekenen dat wanneer racisme en vreemdelingenhaat ten grondslag liggen aan een misdaad, dit als bezwarende omstandigheid wordt beschouwd en er dus zwaardere straffen gelden.
(Ingekorte stemverklaring overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Ducarme (ELDR)
Met het oog op de toenemende dreiging van extreem-rechts, dat overal in Europa electorale successen boekt, moeten wij nu meer dan ooit blijk geven van onze vastberadenheid om de belangrijkste waarden en beginselen van onze democratieën veilig te stellen.
De vertegenwoordigers van de democratische partijen moeten daarom aangeven dat ze niet zullen deelnemen aan politieke coalities of met partijen zullen samenwerken die uitgaan van ideologieën die de democratische fundamenten onder ons politieke stelsel kunnen aantasten.
In het kader van het debat over de democratie en de verkiezingscampagnes zullen wij stelselmatig iedere redevoering en iedere demagogische opstelling moeten afkeuren die de angst waar extreem-rechts zijn succes aan ontleent, kunstmatig vergroot.
Het is verder wenselijk dat alle leden van onze partijen een gedragscode onderschrijven waarin staat aangegeven welke houding ze moeten aannemen jegens partijen die de democratische beginselen van ons politiek stelsel in gevaar brengen.

Gollnisch (NI)
De rapporteur is zelf het bewijs dat Europa niet racistisch is. De heer Ozan Ceyhun is van Turkse komaf en Duits EP-lid. Ik geloof niet dat er veel kinderen van Europese inwoners in het Turkse parlement zetelen.
Elke keer weer draait het om dezelfde stelling: de Europeanen zijn racistisch als ze zich keren tegen een immigratiebevorderend beleid. Er wordt bewust een schuldgevoel gecreëerd. Het gaat hier om een permanente morele inquisitie en psychologische conditionering.
Het verslag-Ceyhun past goed in dit streven naar moreel totalitarisme. Het begrip "racistische overtreding" wordt zo breed gedefinieerd, dat het zo langzamerhand moeilijk is om aan te geven wat niet racistisch is. De verwijzing naar iemands nationaliteit kan nu bijvoorbeeld al als racistische daad of door racisme ingegeven discriminatie worden aangemerkt. Zelfs als overheidsbanen of het stemrecht alleen voor mensen van de eigen nationaliteit worden opengesteld, loopt men met dit krankzinnige kaderbesluit al het risico de wet te overtreden.
In het voorstel worden tal van repressieve maatregelen voorgesteld waarmee de vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt.
Het verplichte kosmopolitisme wint het dus van de vrijheid van meningsuiting.
Deze "antiracistische" heksenjacht is ingegeven door het schuldgevoel dat als gevolg van het Europese koloniseringproces is ontstaan. In dit verslag wordt slechts één recht impliciet erkend: het recht om te zwijgen en de mensen te volgen die ons onze vrijheden en identiteit ontnemen.
Dit document zal gelden als manifest voor de toekomstige collaborateurs wanneer Europa door buitenlanders zal zijn bezet. Wij melden ons alvast aan bij het verzet.

Kirkhope (PPE-DE)
. (EN) Racisme is ongetwijfeld een gevaarlijk en onaanvaardbaar verschijnsel. In Groot-Brittannië hebben wij echter wetgeving vastgesteld op basis waarvan deze problemen kunnen worden aangepakt op de wijze die het best past bij de omstandigheden in ons land en die (althans tot 1997) de verbetering van de raciale betrekkingen weerspiegelt.
Dat iemand zich schuldig maakt aan vreemdelingenhaat valt uiterst moeilijk te bewijzen en een en ander wordt in het Britse strafrecht ook niet specifiek als overtreding genoemd. Tegen deze achtergrond geven wij er de voorkeur aan ons eigen beleid en onze eigen sancties te handhaven.
Mocht dit kaderbesluit worden uitgevoerd, dan zou ook de traditionele waarde van de vrijheid van meningsuiting in het nauw komen en dit komt een verbetering van de relaties tussen de rassen, die wij allen wenselijk achten, niet ten goede, integendeel.
De Britse conservatieven willen niet afzijdig blijven in de strijd tegen het racisme, maar wij zien ons hiertoe in het onderhavige geval op grond van de voornoemde redenen gedwongen.

Krarup (GUE/NGL)
Er zijn twee hoofdredenen waarom ik tegen dit voorstel stem:
1. Acties tegen de botheid die zich uit in racisme en vreemdelingenhaat moeten niet uitmonden in strafrechtelijke sancties, zoals in het verslag wordt beoogd. Criminalisering is in het beste geval nutteloos, in het ergste geval contraproductief, en brengt bovendien een aantal schadelijke effecten met zich mee, waaronder aantasting van de vrijheid van meningsuiting.
2. Een gemeenschappelijke strafrechtelijke aanpak op EU-niveau, waarop het verslag gebaseerd is, heeft geen rechtsgrondslag in de tekst van het EU-Verdrag. In feite is er sprake van een zo veelomvattende regulering van zowel doelen als middelen, dat er geen besluit kan worden genomen in de vorm van een kaderbesluit. Hierbij komt dat 'racisme en vreemdelingenhaat? niet vallen onder de misdrijven die kunnen worden gereguleerd krachtens artikel 31, onder e) ('georganiseerde criminaliteit, terrorisme en illegale drugshandel?). Het kaderbesluit is daarom in strijd met het Verdrag en houdt een duidelijke schending in van de Deense uitzonderingspositie op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij steunen het verslag-Ceyhun, dat een prijzenswaardige bijdrage vormt in de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat in Europa. Racisme staat lijnrecht tegenover de fundamentele normen en waarden van de Europese Unie: mensenrechten, gelijkheid, vrijheid en democratie. Een gemeenschappelijke definitie van delicten met een racistisch en xenofobisch karakter, evenals een harmonisatie van het rubriceren van delicten kunnen een belangrijk instrument vormen in de bestrijding van schendingen van of haatcampagnes tegen individuen of bevolkingsgroepen. Tegelijkertijd hebben wij als democraten de plicht in debat te gaan met racisten. Als wij hun argumenten kunnen weerleggen, betekent dat een meervoudige overwinning van de democratie en de tolerantie.
De vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de persvrijheid zijn fundamentele rechten, waar nooit aan getornd mag worden. In Zweden zijn deze vrijheden vastgelegd in de grondwet en iedere inperking moet zorgvuldig overwogen worden. Daarom is het moeilijk een goed evenwicht te vinden tussen deze vrijheden en een effectieve strijd tegen racisme en xenofobie. Met dit in het achterhoofd steunen wij schoorvoetend het voorstel voor een verbod op de verspreiding van teksten, evenals het voorstel dat in de praktijk kan betekenen dat lidmaatschap van bepaalde organisaties en partijen strafbaar gesteld wordt.

Marchiani (UEN)
Gezien ons streven naar minder communautaire wetgeving lijkt dit voorstel van de Commissie mij nutteloos en ongepast.
Natuurlijk moet het racisme in al zijn vormen worden bestreden. Het is echter in eerste instantie de taak van de lidstaten om actie te ondernemen. De lidstaten beschikken immers over specifieke regelgeving op dit terrein (ook al is justitiële bestrijding zeer zeker niet de juiste oplossing).
Dient de Unie zich op grond van het subsidiariteitbeginsel niet slechts met een kwestie bezig te houden als Europa op dit terrein een meerwaarde kan bieden?
Aangezien in de lidstaten is omschreven wat er moet worden verstaan onder delicten die verband houden met racisme - althans voor zover dat mogelijk is, aangezien er geen uniforme criteria bestaan voor het verzamelen van gegevens over racistische incidenten - is er geen enkele reden voor de Unie om zich met het strafrechtbeleid van de lidstaten te bemoeien. 
Dit voorstel is aan de fantasie van de Commissie ontsproten en kan zelfs als vorm van ideologische manipulatie worden aangemerkt. Er zou volgens het voorstel een soort zwarte internationale van het racisme bestaan! Deze vrijheidsbeperkende voorstellen vormen een ernstige aantasting van de vrijheid van meningsuiting en dienen alleen om de zogenaamde voorvechters van de mensenrechten tevreden te stellen.
De moraliserende splintergroeperingen willen dit paard van Troje Europa binnenloodsen om zo af te kunnen rekenen met hun politieke tegenstanders.

Titley (PSE)
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, deze ontwerpresolutie, die een doelmatige afschrikking zal vormen voor iedereen die zich schuldig maakt aan racisme, kan mijn volledige goedkeuring wegdragen. Wanneer het gemakkelijker wordt mensen vanwege racistische overtredingen te vervolgen, zal de religieuze en raciale intolerantie aanzienlijk verminderen. Doordat deze resolutie de definitie van racistisch gedrag uitbreidt en hiertoe ook daden rekent die als bedreigend, kwetsend of beledigend kunnen worden beschouwd, worden de beginselen van de vrijheid en de mensenrechten versterkt. En deze beginselen vormen het fundament waarop de EU en haar lidstaten zijn gevestigd.

Berthu (NI)
Wij hebben tegen de resolutie over de resultaten van de Raad van Sevilla gestemd, omdat hierin de misleidende verklaringen worden onderschreven waarmee de Ieren vlak voor hun tweede referendum over het Verdrag van Nice op een dwaalspoor moeten worden gezet.
De unilaterale verklaring van Ierland en de verklaring van de Raad waarin kennis wordt genomen van de Ierse verklaring (in sommige taalversies staat dat er "nota" van genomen wordt) lijken de vrije keuze van elk land voor een eigen veiligheids- en defensiebeleid in het algemeen te waarborgen, en wel bij iedere afzonderlijke vredesoperatie. Dit is echter niet wat er in Nice is bepaald. Als de Ieren bij het volgende referendum "ja" zeggen, zullen ze gebonden zijn aan bedrieglijke teksten en beetje bij beetje een integratieproces worden ingezogen waar ze geen behoefte aan hebben.
Helaas kan ik hier niet meer over zeggen, want het bestuur van het Europees Parlement heeft besloten om stemverklaringen van meer dan 200 woorden zonder meer in te korten. Mensen die echter de waarheid willen weten over de Europese aangelegenheden en er genoeg van hebben dat deze waarheid tijdens de officiële debatten van ons Parlement niet verkondigd wordt, kunnen de website van de Franse leden van de MPF raadplegen op het volgende adres: http://www.autre-europe.org.

Figueiredo (GUE/NGL)
Het is goed dat dit amendement - dat ook wij hebben gesteund - goedgekeurd is. We veroordelen de Spaanse autoriteiten vanwege het feit dat zij het een groep Portugese burgers, waaronder een nationale afgevaardigde, hebben verhinderd de grens over te steken om deel te nemen aan een demonstratie in Sevilla, waar de Europese Raad gehouden werd. Voor die demonstratie was toestemming verleend, en we vinden dan ook dat dit optreden indruist tegen de principes van de Verdragen en de daarin vastgelegde grondrechten.
Er ontbreekt echter het een en ander in de gemeenschappelijke resolutie, en die punten zijn in de resolutie van de GUE wel aan de orde gekomen. Onze resolutie is helaas verworpen. De wel aangenomen gemeenschappelijke resolutie bevat een aantal negatieve punten. Er wordt geen kritiek geleverd op het repressieve karakter van de immigratiepolitie, en er wordt opnieuw aangedrongen op naleving van het Stabiliteitspact en de daarin vervatte monetaire richtsnoeren. Daarnaast wordt een pleidooi gehouden voor een vergaande federalisering van het communautair beleid. We hebben op een aantal punten dus voor kunnen stemmen, bijvoorbeeld als het ging om de veroordeling van het optreden van de Spaanse autoriteiten aan de Portugees-Spaanse grens. We hebben echter tegen de gemeenschappelijke resolutie gestemd.

Korakas (GUE/NGL)
De Europese Raad van Sevilla heeft de muren van het Fort Europa nog hoger opgetrokken. Met zijn maatregelen heeft de Raad olie op het vuur gegooid van de vreemdelingenhaat en het racisme, het meedogenloos liberaal beleid van de EU en de lidstaten aan het oog onttrokken, en de immigranten en hun landen van herkomst veranderd in een zoenoffer.
De Europese Raad dringt aan op het volksvijandig beleid van mededinging, privatisering en marktliberalisatie. Daarmee zal de winst van het grootkapitaal groeien en de positie van de werknemers steeds sterker worden aangetast. Geen wonder dat de werknemers in opstand komen.
De Raad dringt eveneens aan op verdere militarisering en versterkt autoritair optreden van de EU. Men is van plan legers te sturen naar Bosnië en de FYROM en nieuwe politiemachten op te richten om de nieuwe orde te vestigen, de intra-imperialistische tegenstellingen het hoofd te bieden en het verzet en de tegenaanval van de werknemers te breken.
Het feit dat rondom de plaats van de Raadsbijeenkomst een regelrechte burcht werd opgetrokken, een poging werd gedaan de burgers te terroriseren, de route van de protestmars werd verboden en manifestanten uit andere landen de toegang tot Spanje werd ontzegd, is een welsprekend staaltje van dit autoritair beleid.
Reusachtige manifestaties, eendracht onder grote bevolkingsgroepen die zich verzetten tegen dit beleid, totstandkoming van een anti-imperialistisch, antimonopolistisch blok: dat zal het antwoord van de werknemers zijn. Zij zullen ervoor zorgen dat dit beleid onderuit wordt gehaald
De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen de gezamenlijke resolutie gestemd omdat daarin instemming werd betuigd met dit beleid.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
Wat de burgers zullen onthouden van de Top van Sevilla is ongetwijfeld het Europees programma ter bestrijding van de immigratie. De staatshoofden en regeringsleiders worden opgejaagd door de electorale successen van extreem-rechts en hebben daarom een groot aantal repressieve en veiligheidsmaatregelen getroffen. Ze hebben echter niet gekeken naar de oorzaken van de immigratie. Ook hebben ze niet naar andere oplossingen willen zoeken dan de uitzetting van immigranten die in Europa leven en werken. Paradoxaal genoeg hebben juist nu 450 illegale plattelandsarbeiders uit met name Algerije de universiteit van Sevilla bezet, met als eis te worden gelegaliseerd. Zij hebben de juiste kwesties aan de orde gesteld. Ik denk hierbij onder meer aan de kwestie van de schulden die hun land van herkomst bij het IMF is aangegaan en waardoor het in een diepe crisis terecht is gekomen. Verder denk ik aan de maffia die van de situatie omtrent het Fort Europa profiteert, en aan de werkgevers die deze illegale arbeidskrachten uitbuiten en zo het arbeidsrecht en de mensenrechten met voeten treden.
Het wordt derhalve tijd dat er een ander beleid wordt gevoerd. De schuldenlast van de derde wereld moet worden kwijtgescholden, Europa moet dictators niet langer steunen, illegalen moeten worden gelegaliseerd en de grenzen moeten worden opengesteld. De Spaanse staat heeft overigens de Verdragen aan zijn laars gelapt door tijdens de Top Portugese burgers aan de grens tegen te houden.
(Overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement is deze interventie ingekort)

Kuntz (EDD)
Nogmaals blijkt uit de resultaten van een Europese top - in dit geval de Top van Sevilla - dat de Europese eenwording zich in een impasse bevindt. In de jaren negentig was er nog sprake van een versnelling van het integratieproces, waarbij het federale gedachtegoed hoogtij vierde. Sinds het Verdrag van Nice laten de naties echter opnieuw van zich horen.
De conclusies van de Top van Sevilla bevestigen deze tendens. Over de meeste belangrijke vraagstukken is de besluitvorming uitgesteld, omdat de naties het niet eens konden worden en niet bereid waren hun soevereiniteit en hun belangen te verkwanselen.
Wat het immigratievraagstuk betreft is er gelukkig geen gehoor gegeven aan de wens van sommige regeringen om een pakket sancties aan te nemen tegen de landen van herkomst van de illegalen. In navolging van Frankrijk hebben verschillende landen aangegeven niets voor dergelijke maatregelen te voelen, omdat ze indruisen tegen hun sterke en oude traditie van gastvrijheid. Dergelijke maatregelen zouden hun oude banden met de landen van herkomst van de illegalen hebben geschaad.
Verder is er geen enkel concreet resultaat bereikt inzake de hervorming van het huidige GLB en de huidige Raad van ministers. Hieruit blijkt dat de lidstaten tegengestelde belangen hebben en dat, voor zover dat nog niet duidelijk was, bij het Europese eenwordingsproces deze realiteit niet langer kan worden genegeerd.

Meijer (GUE/NGL)
Het Spaanse voorzitterschap van de Raad in de eerste helft van 2002 heeft hetzelfde soort resultaten opgeleverd als de huidige Spaanse regering in het binnenlands bestuur. Het was gericht op het verleden en niet op de toekomst. Zijn prioriteiten waren het nog verder terugtrekken van de overheid uit de economie en het versterken van het autoritaire en gemilitariseerde karakter van wat er dan nog van de overheid overblijft. Zo ontstaat meer speelruimte voor bestuurders en minder speelruimte voor kritische burgers. Het leek op een poging om de hele Europese Unie terug te brengen naar de negentiende eeuw, de tijd van voor de opkomst van de arbeidersbeweging en de milieubeweging en van voor de invoering van het algemeen kiesrecht.
Gelukkig heeft het parlement een voorstel over beveiliging van prominenten gecorrigeerd, en is het Spaanse voorzitterschap er ook niet in geslaagd om in de strijd tegen mijn verslag over de markt voor het openbaar vervoer een meerderheid te vinden voor het alsnog afdwingen van grootscheepse privatiseringen.
De top van Sevilla heeft niets bijgedragen tot het oplossen van de financiële problemen die de uitbreiding van de EU in de weg staan en geen overeenstemming bereikt over de veertien EU-agentschappen waarvoor nog een zetel moet worden gevonden, maar heeft zich nog eens tegen immigratie uitgesproken zonder daarvoor een oplossing te bieden. Kortom, een grote doorschuifoperatie.

Queiró (UEN)
De Top van Sevilla werd overheerst door drie belangrijke onderwerpen. Om te beginnen moest er een hele reeks maatregelen aangaande de organisatie van de Europese Raad en de Raad worden goedgekeurd, om ervoor te zorgen dat deze organen beter en efficiënter kunnen functioneren, zonder het principe van gelijkheid tussen de lidstaten aan te tasten. Daarnaast is bevestigd dat we ons zullen houden aan het tijdschema voor de afsluiting van de onderhandelingen met kandidaatlanden die in de eerste fase tot de Europese Unie zullen toetreden. Daarbij zal gelet worden op de verschillen tussen deze landen en de voortgang die zij bij hun hervormingen geboekt hebben. Tot slot hebben de ministers een standvastige houding aangenomen bij de bestrijding van illegale immigratie, zonder iets af te doen aan onze verplichtingen op het gebied van ontwikkeling en samenwerking met de landen waar deze migratiestromen hun oorsprong vinden of doorheen trekken. De bedoeling is dat deze landen betrokken worden bij de bestrijding van clandestiene immigratie.
Vermeldenswaard is verder de duidelijke stellingname van de Raad met betrekking tot de noodzaak om bij het beleid van de Unie extra aandacht te schenken aan de ultraperifere regio's, aangezien deze regio's met specifieke problemen te kampen hebben.
Al deze onderwerpen zijn op een genoegzame en adequate wijze in de gemeenschappelijke resolutie verwoord, en dat is de reden waarom ik voor heb gestemd, ook al hebben we hier natuurlijk met een compromistekst te maken.

Ribeiro e Castro (UEN)
Met de Top in Sevilla is het Spaanse voorzitterschap afgesloten. Ik ben vooral tevreden dat er wederom aandacht is besteed aan de ultraperifere regio's, en dat betekent dus ook dat ik blij ben met de opname van de desbetreffende alinea in de resolutie die we zojuist hebben aangenomen. In het Portugese geval gaat het om Madeira en de Azoren, en die eilandengroepen verdienen deze extra aandacht. We mogen niet toelaten dat artikel 299, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam in vergetelheid geraakt. De afgelopen twee jaar hebben noch het Franse, noch het Portugese voorzitterschap - destijds met socialistische regeringen - nieuwe initiatieven ontwikkeld op basis van dit onderdeel van het Verdrag, en dat terwijl Frankrijk, Portugal samen met Spanje nu juist de lidstaten zijn die ultraperifere regio's hebben. We hebben moeten wachten tot het Spaans voorzitterschap - onder een niet-socialistische regering - en een nieuwe Portugese regering, met nieuwe ideeën, voordat dit onderwerp weer de aandacht kreeg die het verdiende. Wij zullen de ontwikkelingen de rest van het jaar goed in de gaten houden.

van den Burg en Wiersma (PSE)
Net als mijn fractie heb ik tegen amendement 1 gestemd van de ELDR, omdat het niet tot de rol van het Europees Parlement behoort nationale parlementen voor te schrijven hoe zij de te verwachten uitbreidingsverdragen moeten behandelen.
Ongetwijfeld zal de Europese Raad voorstellen doen, waarop de nationale parlementen individueel zullen kunnen reageren. Het is aan elk van die nationale parlementen om te beslissen of zij deze verdragen individueel of en bloc zullen behandelen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Laten we beginnen met de stelling in deze resolutie dat ieder mens recht heeft op toegang tot gezond, voedzaam voedsel en zuiver water, en dat het recht op bescherming een grondrecht is. Uitgaande van deze stelling is het schandelijk dat 815 miljoen mensen in de wereld honger lijden.
Wij hebben alleen voor deze tekst gestemd omdat we deze stelling onderschrijven.
Tegelijkertijd zijn we namelijk verontwaardigd over de hypocriete unanimiteit die er tussen alle fracties bestaat. De meeste staan namelijk achter het verachtelijke beleid van de imperialistische grootmachten om hun grote internationale ondernemingen en financiële consortia te steunen, terwijl die juist direct of indirect verantwoordelijk zijn voor deze situatie. Er zijn voldoende materiële middelen en hulpbronnen om ieder mens toegang tot voedsel en water te kunnen garanderen. Deze hulpbronnen zijn echter in handen van een kleine groep consortia die zelfs geen klein deel van hun rijkdommen wil afstaan ten behoeve van het noodlijdende deel van de mensheid. Ze blijven zich maar verrijken ten koste van de armen.
De resolutie stopt waar de problemen beginnen. Juist vanwege haar hypocriete karakter en lafhartige voorstellen hebben alle partijen haar kunnen onderschrijven.

Ferrer (PPE-DE)
Net zoals tijdens de Conferentie van Monterrey hebben wij helaas ook op de Wereldvoedseltop een unieke gelegenheid laten voorbijgaan. De EU en de lidstaten hadden de kans om zich niet alleen met woorden maar ook met daden aan te sluiten bij de strijd van de Verenigde Naties tegen de armoede en de honger in de wereld. Het is evenwel eens te meer bij grote intentieverklaringen gebleven. Wij zijn er niet in geslaagd om de maatregelen te nemen en de middelen vrij te maken die nodig zijn om onze woorden om te zetten in daden. Wij onderschrijven weliswaar het recht van elke persoon op toegang tot gezonde en evenwichtige voeding, maar wij zijn niet in staat om acties te ondernemen die de armsten in de gelegenheid stellen dit recht ook daadwerkelijk uit te oefenen. Wij hebben ons er opnieuw toe verplicht om de honger in de wereld tegen het jaar 2015 te halveren, maar dat is alles. Deze belofte volstaat uiteraard niet. Sterker nog, zij kan onmogelijk worden nagekomen tenzij er bijzonder vrijgevige en doeltreffende maatregelen worden aangenomen.
Daarom heb ik voor de resolutie over de Top van Rome gestemd. Daarin worden immers oplossingen aangedragen die het probleem bij de wortel aanpakken. Het is van wezenlijk belang dat niet alleen de gevolgen maar ook de oorzaken van de armoede en het voedselgebrek in de wereld worden weggenomen.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Modrow (GUE/NGL)
 - (DE) Ik kan de optimistische inschatting die uit het verslag over de Wereldvoedseltop in Rome naar voren komt, niet delen. Naar mijn mening zijn de resultaten van de conferentie van 182 landen eerder vrij mager en zijn de vooruitzichten voor een effectieve hongerbestrijding op mondiaal niveau somber. De doelstelling van de vorige Top in 1996 was om het aantal mensen in de wereld die honger lijden, tegen 2015 terug te brengen van achthonderd miljoen tot vierhonderd miljoen. We hebben de afgelopen jaren slechts marginaal vooruitgang geboekt in de verwezenlijking van die doelstelling. In enkele landen is het weliswaar gelukt om het voedselprobleem te beperken, maar in plaats daarvan zijn in andere regio's, bijvoorbeeld in de voormalige Sovjet-Unie, weer nieuwe hongergebieden ontstaan.
Dat de doelstelling van het actieplan van 1996 niet gerealiseerd is, kan in eerste instantie worden toegeschreven aan het feit dat het plan uitgaat van een neoliberaal beleid. Daarmee zijn de structurele oorzaken van het hongerprobleem en de ondervoeding niet uit de weg geruimd, maar eerder versterkt. In plaats van een mondialisering en liberalisering van de markten is een rigoureuze afbraak van de handelsbelemmeringen die het Noorden voor de producten uit het Zuiden heeft opgeworpen, net zo onontbeerlijk als het bevorderen van de kleinschalige productie van voedingsmiddelen voor de lokale markten en de vrije toegang van de producenten tot productiemiddelen als water, land, bossen of visgronden. De handel kan alleen een sleutelelement voor de wereldwijde voedselzekerheid zijn als hij niet als een eenrichtingsweg wordt beschouwd waarop de grote voedings- en voedermiddelenconcerns een vrije doortocht hebben.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Muscardini (UEN)
Tijdens de Top van Rome is opnieuw gebleken dat er een kloof gaapt tussen het Noorden en het Zuiden. Een van de ernstigste problemen is nog steeds het tekort aan drinkwater en water voor andere toepassingen. Om dit probleem op te lossen zouden de lidstaten een ad hoc-fonds kunnen oprichten om zonder tussenkomst van derden aquaducten en waterputten te plannen, aan te kopen, te bouwen en te beheren.
De bestrijding van honger in de wereld is geen wedstrijd in solidariteit als doel op zich, maar een strijd tegen de wanhoop die miljoenen mensen ertoe brengt om de droom van een beter leven elders na te jagen. Helaas is die droom in veel gevallen niet te verwezenlijken en loopt hij stuk op de strakke termijnen die de vooruitgang ons oplegt en de trage interventies.
We zijn er zeker van dat meer aandacht voor de primaire behoeften van de economieën van de armste landen en het zoeken van oplossingen ter plekke tot een doeltreffende vorm van solidariteit kan leiden. De voorstellen van de FAO-Top in Rome lijken in deze richting te wijzen, en daarop zijn de inspanningen van alle deelnemende landen gericht. Het is onze taak te controleren of de goede voornemens in concrete maatregelen en gerichte, directe oplossingen worden omgezet. In de hoop daarop stemmen wij voor de resolutie.

Korakas (GUE/NGL)
Vandaag heeft de plenaire vergadering een resolutie aangenomen waarin protest wordt aangetekend tegen de recente wet van de VS op grond waarvan agenten in dienst van de Verenigde Staten worden uitgesloten van de jurisdictie van het pas opgericht Internationaal Strafhof, ook indien deze zich schuldig hebben gemaakt aan volkerenmoord en oorlogsmisdaden.
Het lijdt geen enkele twijfel dat met deze wet de fundamentele beginselen van het internationaal recht met voeten worden getreden. De VS legt een arrogante, oorlogszuchtige en imperialistische houding aan de dag en denkt de lakens te kunnen uitdelen in de wereld.
Elk eerlijk mens stelt zichzelf echter de volgende vragen:
1. Is de EU nu pas op het idee gekomen dat de beginselen van het internationaal strafrecht moeten worden geëerbiedigd? Waarom heeft zij deze niet samen met de VS toegepast toen Joegoslavië werd gebombardeerd, en waarom heeft zij na de 11de september de 'oorlog tegen het terrorisme? en tegen Afghanistan verklaard, en verkondigd dat 'wij allen Amerikanen zijn??
2. Uit hoofde van welke beginselen heeft zij samen met de VS het - volgens de statuten van de VN - illegale internationaal straftribunaal opgericht om president Milosevic en al degenen die zich hebben verzet tegen de interventie van de NAVO en de Amerikanen te veroordelen?
3. Zullen ook de leiders van de EU en de NAVO voor dit Hof worden gedaagd vanwege de misdaden die zij reeds in Joegoslavië en Afghanistan hebben begaan en de misdaden die zij in de toekomst zullen begaan?
4. Zal ook dit Hof uiteindelijk worden gebruikt om verzet tegen de nieuwe imperialistische orde te veroordelen?
Gezien bovenstaande vraagtekens konden de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland niet voor de resolutie stemmen.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het stemt ons allen tot grote voldoening dat het verslag-Medina Ortega met zo'n uitgesproken meerderheid is goedgekeurd. Voor veel van onze kiezers is het immers uiterst belangrijk dat de sector timesharing en hiermee verband houdende activiteiten beter worden gereguleerd. Tal van burgers van de Europese Unie - waaronder veel van mijn eigen kiezers - hebben ernstig te lijden gehad onder frauduleuze activiteiten en onheus gedrag van oplichters die in deze sector actief zijn. Dit is uiterst betreurenswaardig omdat er veel eerlijke, fatsoenlijke en efficiënte operators zijn, bijvoorbeeld degenen die door de Organisatie voor timesharing in Europa vertegenwoordigd worden. Deze organisatie heeft mij wezenlijk geholpen in verband met problemen van mensen uit mijn kiesdistrict. Dit geldt beslist ook voor anderen.
Waar het echt om gaat is dat er regelgeving moet komen om frauduleuze activiteiten aan te pakken en mensen die in een bijzonder kwetsbare positie verkeren, daar adequaat tegen te beschermen. Het risico van sectorale wetgeving ten aanzien van een bepaalde vorm van fraude bestaat erin dat er regels voor één deel worden opgesteld en nieuwe vormen van fraude, waarvoor geen regelgeving bestaat of die alleen uit hoofde van het algemene strafrecht kunnen worden gesanctioneerd, in de marge blijven voortbestaan. De Commissie dient hiernaar grondig onderzoek te doen en ons krachtigere voorstellen voor te leggen.
Al onze burgers hebben er belang bij dat dit probleem op de juiste wijze wordt aangepakt. Wij roepen de Commissie dan ook op gevolg te geven aan het uitstekende verslag van mijn vriend en collega, de heer Medina Ortega.

Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, net als Sir Neil MacCormick stemt dit verslag mij tot grote voldoening, vooral nu het door een aantal amendementen is aangescherpt. Toen wij onze oorspronkelijke wetgeving inzake timesharing vaststelden, hoopte ik dat er een einde zou komen aan de lange rij mensen die bij mij kwamen aankloppen vanwege problemen op dit gebied. Dit was ook een tijdje het geval, maar daarna begonnen de problemen opnieuw, omdat oplichters gewoon iets nieuws verzinnen zodra wetgeving ten aanzien van een bepaald aspect is vastgesteld. De nieuwste vorm van zwendel heeft vooral te maken met de oprichting van zogenoemde vakantieclubs. Het verheugt mij dat wij terzake actie ondernemen. In het licht van onze relatie met de burgers van de Europese Unie is het uiterst belangrijk dat we juist ten aanzien van kwesties als deze stappen ondernemen. Zo kunnen de mensen zien dat zij deel uitmaken van het Europa van de burgers en dat zij, wanneer zij in een bepaald land problemen ondervinden, een beroep kunnen doen op de wetgeving.
Gelukkig zijn er nu, zoals Sir Neil reeds zei, organisaties die echt actief zijn in deze sector en is de situatie verbeterd. Maar wij moeten er wel voor zorgen dat de oplichters die zoveel ellende veroorzaken, worden aangepakt.

Manders (ELDR)
In de eerste plaats steun ik de ontwerpresolutie volledig. Het is duidelijk gebleken dat Richtlijn 94/47 niet heeft geleid tot het doel waartoe deze was bedoeld. Herziening is dus nodig, want de praktijk heeft uitgewezen dat de consumenten helaas nog vaak de dupe worden van oplichterij op deze markt.
Op grond van de huidige wetgeving zijn de voorschriften te minimaal waardoor oplichters en zwendelaars moeilijk van serieuze timeshare-aanbieders kunnen worden onderscheiden. Deze situatie is ook schadelijk voor de laatste groep.
Om het onderscheid tussen de 'good boys' en de 'bad boys' te bewerkstelligen heb ik een amendement ingediend op grond waarvan, in geval van geschil, altijd de rechtbank in de woonplaats van de consument bevoegd dient te worden verklaard. Een dergelijke bepaling werkt afschrikwekkend voor timeshare-aanbieders met slechte bedoelingen en haalt voor gedupeerden de angst weg om in een vreemd land te moeten procederen. Mijn amendement, dat overigens wordt gesteund door de Organisatie voor Timesharing in Europa, heeft tot mijn grote spijt niet genoeg draagvlak binnen de commissie Juridische Zaken en Interne Markt gevonden.
Het bovenstaande is deels bevestigd door Commissaris Byrne in zijn antwoorden tijdens het debat en is daarom het overwegen waard bij de opstelling van de gevraagde evaluatie of nieuw op te stellen wetgeving.

Meijer (GUE/NGL)
Vrijwel niemand weet waarop het onderwerp deeltijdgebruik van onroerend goed betrekking heeft. Dit voorstel gaat over maatregelen om oplichting en bedrog te voorkómen. Mensen denken goedkoop een vakantiewoning te kunnen kopen voor precies die periode waarin zijzelf met vakantie willen gaan. In andere weken zijn andere vakantiegangers eigenaar. Omdat het veelal gaat om een verblijfplaats in een gebied met een andere taal, andere gewoonten en een andere wetgeving dan in het land van herkomst, bestaat er veel kans op misverstanden.
Veel erger is dat er ook alle ruimte is voor misleiding van de kopers. Omdat ze de vakantiewoning door hun langdurige afwezigheid zelf niet kunnen beheren moet iemand anders dat voor hen doen. Dat is de verkoper, die in feite eigenaar blijft. De kopers worden teleurgesteld omdat ze veel moeten betalen en daaraan weinig rechten blijken te kunnen ontlenen. Uiteindelijk zitten ze met een voor hun bedoelingen ongeschikt bezit, dat ze aan niemand meer kunnen doorverkopen. Juist tegen deze grensoverschrijdende oplichting zijn maatregelen nodig die in verschillende Europese landen gelijk zijn. Ook tegenstanders van een centralistische en bemoeizuchtige EU-wetgeving, zoals ik, vinden dit een nuttige vorm van consumentenbescherming.

Meijer (GUE/NGL)
. Een van de kenmerken van het kapitalisme is dat ook bedrijven zèlf handelswaar zijn. Grote bedrijven die veel winst maken kunnen andere bedrijven opkopen. Soms vindt die aankoop plaats om dat andere bedrijf te sluiten en de afzetmarkt ervan over te nemen. Men kan de winst ook inzetten om door tijdelijke prijsverlaging concurrenten uit de markt te verdringen en ze failliet te laten gaan. Concentratie van bezit en macht is een onderdeel van de logica van het kapitalisme. We kunnen daarom verwachten dat er steeds minder grote ondernemingen overblijven, en diegenen die overleven zullen nòg groter en internationaler worden. Op zich hoeft het lang niet altijd bezwaarlijk te zijn als een onderneming een monopoliepositie inneemt.
Monopolies die één regio voorzien, en waarvan verkoopprijzen, milieubeleid en sociaal beleid democratisch worden gecontroleerd door de betrokken volksvertegenwoordiging en organisaties van betrokken burgers, kunnen uitstekend werken. Zulke monopolies worden in de EU nu naar Amerikaans voorbeeld verdoemd omdat ze de vrije concurrentie schaden, terwijl grote machtsconcentraties waarop geen democratische controle mogelijk is gewoon kunnen doorgroeien. Twaalf jaar verordening nr. 4064/89 heeft dat niet kunnen doorbreken en ook de komende herziening en de samenwerking met nationale mededingingsautoriteiten zal dat niet doen. Toch verwerp ik dit Groenboek niet, want niets doen is nog veel slechter.

Crowley (UEN)
. (EN) Ik sta achter de standpunten die de heer Busk en mevrouw Attwooll in hun respectievelijke verslagen hebben ingenomen. Het is duidelijk dat bepaalde aspecten van het toezicht op het gemeenschappelijk visserijbeleid moeten worden verbeterd en dat overtreders naar behoren moeten worden gestraft.
Waar het in wezen om gaat is dat we dit beleid alleen 'gemeenschappelijk? kunnen noemen als er voor een 'level playing field? wordt gezorgd. Dit betreft alle aspecten van het GVB. Degenen onder ons die, zoals ikzelf, kustregio's in de Unie vertegenwoordigen die in hoge mate afhankelijk zijn van de visserij, denken in dit verband vooral aan de recente voorstellen van de Commissie inzake de hervorming van het GVB.
De voorstellen kunnen in hun huidige vorm niet worden gehandhaafd. Er wordt veel te weinig aandacht besteed aan de sociaal-economische impact in de regio's die ik zojuist heb genoemd. Wij creëren geen 'level playing field? wanneer wij de onzekere positie van gezinnen en gemeenschappen waarvoor de visserij-industrie de enige bron van werkgelegenheid vormt verder ondermijnen, terwijl wij niets doen tegen de excessen van de industriële visserij. Dit geldt des te meer wanneer wij zeggen een beleid te willen voeren dat gebaseerd is op duurzame ontwikkeling en doelmatige bescherming van het milieu.

Figueiredo (GUE/NGL)
Zoals in het verslag wordt aangegeven hangt de correcte uitwerking van het gemeenschappelijk visserijbeleid in sterke mate af van de participatie van de vissers en hun organisaties in het besluitvormingsproces. Het is dus zaak dat ze nauwer bij het beheer betrokken worden. Positief is dat het rapport erop wijst dat de verantwoordelijkheid voor het toezicht op de naleving van de communautaire wetgeving in de eerste plaats bij de lidstaten berust. Dat moet ook zo blijven. Er moet beter worden samengewerkt, en het toezicht moet scherper, maar het is niet de bedoeling dat dit toezicht volledig gecentraliseerd wordt.
Het verslag is verder nogal kritisch met betrekking tot het feit dat de lidstaten zo vaak in gebreke blijven vangsten, schendingen van de wetgeving en andere relevante informatie door te geven. Het lijkt erop alsof alleen Portugal alle besluiten naleeft, of het nu gaat om inbreuken op de verordeningen of om de meerjarige oriëntatieprogramma's. Het is dan ook een slechte zaak dat de Commissie bij de herziening van plan lijkt te zijn alle landen dezelfde behandeling te geven. Dat betekent dat Portugal gestraft wordt voor het feit dat het de regels naleeft.

Hudghton (Verts/ALE)
De Commissie dient haar inspanningen te vergroten om ervoor te zorgen dat er een 'level playing field? wordt geschapen met meer samenwerking tussen de belanghebbende partijen. De vissers moeten worden betrokken bij het opstellen en verwezenlijken van de regels binnen een stelsel van zonaal beheer, een stelsel dat ervoor zal zorgen dat zowel het draagvlak voor die regels als de doelmatigheid van de tenuitvoerlegging wordt vergroot.
Voor doeltreffende monitoring en controle moeten toereikende budgettaire en humane middelen ter beschikking staan. Eén de voorstellen van de Commissie inzake de hervorming van het GVB is bijzonder bedenkelijk, namelijk het voorstel om de toegang tot de Noordzee open te stellen en een zeegebied waar de visstand aanzienlijk is aangetast uitsluitend te beheren op basis van het TAC- en quotastelsel. Wanneer niet echt wordt geïnvesteerd in controle en monitoring, wordt de Noordzee een soort zelfbedieningswinkel. Dit kan leiden tot verdere afname van de bestanden en een bedreiging vormen voor het voortbestaan van kwetsbare, van de visserij afhankelijke gemeenschappen.
Ik dring er derhalve bij de Commissie op aan rekening te houden met deze overwegingen en voor een 'level playing field? te zorgen. De Noordzee mag in geen geval worden opengesteld op basis van het huidige stelsel, dat niet als eerlijk wordt beschouwd en ook bewezen heeft niet eerlijk te zijn en waarvoor niet voldoende middelen beschikbaar staan om te waarborgen dat de illegale visserij wordt uitgeroeid.

Patakis (GUE/NGL)
De vermindering van de vangstcapaciteit van de lidstaten is ook in het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid een steevast doel. Dat betekent dat de visserijvloot moet inkrimpen, evenals de visserij in het algemeen. Met andere woorden, het vorige GVB, dat al zulke ernstige gevolgen had voor de kleine bedrijven in de visserijsector, wordt gewoon voortgezet. Met het hervormingsvoorstel zullen deze gevolgen zelfs nog ernstiger worden, daar steeds meer vissersboten naar de sloop moeten en er steeds minder, of in het geheel geen mogelijkheden zullen bestaan om de resterende vaartuigen te moderniseren. Dit geldt met name voor de kleine visserijbedrijven.
De plannen moeten zogenaamd de visbestanden beschermen en duurzaamheid waarborgen, maar hebben in werkelijkheid tot doel de toegang van kleine vissers tot de visbestanden te beperken en het grootkapitaal en diens visserijactiviteiten vrij spel te laten bij het exploiteren en leegplunderen van de zee. Deze pogingen zullen ook nauwelijks op weerstand stuiten, daar zij gepaard gaan met maatregelen voor zogenaamd vervroegde pensionering en omscholing van de vissers.
De vooruitzichten en de gevolgen van het nieuwe GVB zullen tragisch zijn voor de gebieden van de EU waar de economie traditioneel afhankelijk is van de visserij. Met de toepassing van de nieuwe maatregelen zullen steeds meer vissers uit het beroep stappen en zal een belangrijk deel van hun inkomen verloren gaan. Ook zal de werkloosheid en de leegloop in de afgelegen en insulaire gebieden toenemen.

Meijer (GUE/NGL)
. De grote visserij op zee is in verschillende landen op een sterk uiteenlopende manier georganiseerd. In het ene land wordt gewerkt met kleine traditionele schepen, in het andere met grote moderne schepen die dan ter compensatie een deel van de tijd thuis moeten blijven. Vissers uit het ene land vangen vis voor menselijke consumptie, die uit het andere land vissen voor de productie van vismeel. En overal verwijten vissers uit het ene land vissers uit andere landen dat zij het zijn die te veel vangen, zodat in steeds meer zeegebied de vis uitsterft.
Nu blijkt ook nog eens dat Nederland onleesbare jaarverslagen produceert, België onbegrijpelijke codes hanteert, Spanje onvolledig is en Frankrijk helemaal geen verslagen aanlevert. De controleverordening wordt in verschillende lidstaten verschillend toegepast, zodat de vissers ongelijk behandeld worden. Het lijkt er steeds meer op dat we onszelf wijsmaken dat we de visvangst sterk beperken, zonder dat dit in werkelijkheid in toereikende mate gebeurt. En ondertussen wordt er volop gerebelleerd tegen de voorstellen van de Europese Commissie om het beleid ter bescherming van de visstand in zee effectief te maken en aan te scherpen. Dat zal dus ook nu wel weer niet doorgaan. Er wordt dus een beleid gevoerd van "Na ons de zondvloed". Denken de voorstanders van een slap beleid dat zo'n vloed meer vis oplevert ?

van Dam (EDD)
Het is opvallend hoe de controles op verkeersovertredingen in Europa uiteenlopen. Heeft het ene land een overvloed aan snelheidscontroles, het andere controleert slechts op grove overtredingen. Handhaving is niet gemeenschappelijk, visserijbeleid wel. Helaas is de controle op de vissers even divers als genoemde verkeerscontroles.
Erger nog, nationale inspectiediensten blijken bij identieke overtredingen, vissers uit naburige lidstaten hogere sancties op te leggen dan vissers uit het eigen land.
Het verschil in aard en frequentie van controles en sancties per lidstaat ondergraaft het gemeenschappelijk visserijbeleid. Terecht roepen de Nederlandse vissers om een Europese inspectie- en controlestructuur. Harmonisatie van het controle- en sanctiebeleid is hard nodig, de geloofwaardigheid van het visserijbeleid is in het geding.
Nederlandse producentenorganisaties controleren elkaar op quota-overschrijdingen. Dit voorbeeld verdient navolging in de andere lidstaten. Het is toch te gek dat we niet weten of alle Europese vissers zich wel of niet aan de quota houden.

Titley (PSE)
Ik stem van ganser harte in met dit verslag, waarin de aandacht wordt gevestigd op het belang van plaatselijke arbeidsmarkten. Wanneer wij werkgelegenheidscijfers bekijken, concentreren wij ons maar al te vaak op de macro-economische omstandigheden, terwijl juist individuele ondernemers en plaatselijke arbeidsmarkten aanmerkelijk bijdragen aan het algehele functioneren en de dynamiek van de economie. Nu de EU haar aandacht in toenemende mate richt op de werkgelegenheid, voornamelijk in het kader van de strategie van Lissabon, is de oproep tot een bottum up-aanpak uitermate welkom. Plaatselijke ondernemers die de plaatselijke situatie kennen zijn immers bij uitstek toegerust om te kunnen vaststellen wat er in de plaatselijke economieën eventueel dient te veranderen. Dit verslag verdient eveneens aanbeveling wegens de zorgvuldige aandacht die wordt besteed aan alle onderdelen van plaatselijke economieën: de bevordering van het ondernemerschap van vrouwen, bijvoorbeeld, is een relatief innoverend concept dat de weg zou kunnen bereiden voor nieuwe vormen van innovatie en economische groei.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Wij betwijfelen allerminst dat de EU besloten heeft zich te buigen over de 'fundamentele arbeidsnormen? omdat zij onder druk is gezet door de volksbeweging en de grote manifestaties van Seattle, Genua, en elders. Wij willen er echter op wijzen dat deze belangstelling uiterst hypocriet is. Haar motto is immers dat de 'mondialisering? goed is voor de eerbiediging van de fundamentele arbeidsnormen. Met andere woorden, zij maakt wit wat zwart is en probeert iedereen ervan te overtuigen dat de overheersing van de wereld door het kapitaal, de plundering van de rijkdom van de aarde en de uitbuiting van de werknemers goed zijn voor de landen van de derde wereld! Hoe hypocriet de houding van de EU is blijkt pas goed uit het feit dat zij zichzelf enerzijds opwerpt als een paradijs voor de arbeidsrechten en anderzijds een ongekend felle aanval lanceert op de verworvenheden van de werknemers. Met hun voorstellen laten de Commissie en de Commissie werkgelegenheid de werkelijke oorzaak van het probleem ongemoeid, en daarom zijn deze voorstellen absoluut ontoereikend en zelfs lachwekkend.
Uitgaande van de historische waarheid dat de arbeidersklasse haar rechten heeft verworven met keiharde strijd en offers, en niet met liefdadigheid van de burgerklasse, is de Communistische Partij van Griekenland van mening dat ook dit keer de verbetering van de arbeidsomstandigheden het resultaat zal zijn van de strijd van de arbeiders en de internationale solidariteit. Wij durven zelfs te beweren dat een definitieve oplossing pas gevonden zal worden als de samenleving een revolutionaire gedaantewisseling ondergaat en korte metten maakt met uitbuiting.
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag gestemd.

Bastos (PPE-DE)
Dit verslag vertegenwoordigt een belangrijke stap in een bewustwordingsproces en kan daarom op mijn stem rekenen. Waar het om gaat is dat we inzien dat er een bijzonder complex verband bestaat tussen globalisering en het streven naar de invoering van fundamentele arbeidsnormen. Het verslag dringt erop aan dat we een strategie ontwikkelen op basis van het idee dat globalisering kan bijdragen tot sociale ontwikkeling, met respect voor de grondrechten. De globalisering houdt dus een aantal uitdagingen en mogelijkheden in. Het is nu aan ons ervoor te zorgen dat deze trend een bijdrage levert aan de verbetering van de levensstandaard en de kwaliteit van de arbeid. Daarvoor zullen we de ontwikkelingssteun voor de minder begunstigde naties moeten verhogen.
Met het opstellen van één enkele Europese gedragscode die zou moeten gelden voor het optreden van Europese ondernemingen over de gehele wereld, scheppen we een essentieel instrument voor de toepassing van fundamentele arbeidsnormen. De Europese Unie zal voor dit doel moeten samenwerken met de regeringen van de zich ontwikkelende landen en in al haar samenwerkingsovereenkomsten met derde landen clausules moeten opnemen om het respect voor deze fundamentele arbeidsnormen te garanderen.
We moeten er hier opnieuw op wijzen dat de gelijke behandeling van mannen en vrouwen van fundamenteel belang is. De sociale partners moeten betrokken worden bij het vaststellen van het beleid voor sociale cohesie en duurzame ontwikkeling, en binnen die context moet meer aandacht geschonken worden aan organisaties die zich inzetten voor de rechten van vrouwen.

Meijer (GUE/NGL)
Mondialisering op de neo-liberale manier betekent dat de ondernemingen die de goedkoopste producten leveren altijd winnen. Dat werd een tijdlang gezien als een groot voordeel voor de consument en een vorm van rechtvaardigheid.
Steeds sterker blijkt dat veel van die producten alleen maar zo goedkoop kunnen zijn door schrikbarend lage lonen, ongezonde en onveilige arbeidsomstandigheden, ontslag van werknemers zodra men ze even niet nodig heeft, kinderarbeid, verwoesting van de natuur, vervuiling van het milieu en dierenkwelling. Terecht constateert de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken dat de Wereldhandelsorganisatie WTO het uiterst moeilijk maakt om iets te doen tegen zulke misstanden. De oplossing wordt gezien in het zich als grootmacht manifesteren van de EU om daarmee betere regels af te dwingen.
In het algemeen ben ik geen voorstander van het optreden van de EU als grootmacht, maar als het gaat om het afdwingen van betere normen voor arbeid en milieu tegenover de lage normen in Amerika en de Derde Wereld kan ik er van harte mee instemmen. De vraag is of het nu blijft bij een uitnodiging aan de Europese Commissie, de Raad, de lidstaten en de werkgeversorganisaties tot het volgen van de Internationale Arbeidsorganisatie bij de komende WTO-onderhandelingen, of dat we ook bereid zijn om te rebelleren tegen een duurzaam onwillige WTO.
Titley (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over deze ontwerpresolutie die beoogt fundamentele arbeidsnormen te bevorderen. De groeiende economische onderlinge afhankelijkheid en globalisering is een realiteit waarmee wij allen te kampen hebben. Dat betekent echter niet dat de rechten van werknemers en de sociale governance dan maar aan de kant geschoven moeten worden. Integendeel, de oproep een meer evenwichtige orde tot stand te brengen, waarin aan maatschappelijke kwesties evenveel gewicht wordt toegekend als aan economische overwegingen, komt weliswaar rijkelijk laat, maar is desalniettemin uitermate welkom. De oproep aan de kandidaatlanden en de derde landen de IAO-verdragen te ratificeren is een concrete manier om ervoor te zorgen dat de IAO serieus genomen wordt. Tot slot juich ik het toe dat de IAO en andere internationale organisaties, zoals de Wereldhandelsorganisatie en de Wereldbank, worden aangespoord meer overleg te voeren en hun agendapunten meer op elkaar af te stemmen. Deze instellingen mogen onverenigbaar lijken, maar beide 'partijen? kunnen veel van elkaar leren en efficiënter functioneren wanneer zij eendrachtig samenwerken.
De Voorzitter.
 Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.10 uur onderbroken en om 15.05 hervat)

De Voorzitter.
 Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de situatie in Somalië.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is blij iets over Somalië te kunnen zeggen. Deze situatie daar gaat al jarenlang sterk achteruit en heeft niet alleen het leven van de bevolking ondraaglijk gemaakt maar helaas ook de ontwikkeling van terrorisme in de hand gewerkt. De Gemeenschap heeft jarenlang hulp geboden, en stelt nog steeds alles in het werk om dit land te helpen ofschoon in 1991 het staatsbestel compleet in duigen viel. De Commissie heeft haar samenwerking met het volk van Somalië evenwel voortgezet en voor gemiddeld 30 miljoen euro per jaar aan hulp verstrekt, met name via programma's die ten uitvoer worden gelegd door Europese niet-gouvernementele organisaties en organisaties van de Verenigde Naties. De Commissie neemt in haar optreden strikte neutraliteit tussen de strijdende partijen in acht en legt de klemtoon op de totstandkoming van partnerschappen met de lokale autoriteiten. Deze strategie kunnen wij betitelen als de methode van het vredesdividend. Het doel daarvan is in eerste instantie duidelijk te maken hoe voordelig vrede kan zijn, en in een tweede fase actiever en efficiënter te worden en te beginnen met daadwerkelijke vredesstichting, met de opbouw van een centrale overheid en een nauwere samenwerking met de regionale en lokale autoriteiten. Evenals de lidstaten dringt ook de Commissie aan op een vreedzame oplossing van de geschillen in het kader van de nationale verzoening. Zij heeft herhaaldelijk gewezen op de noodzaak het geweld te beëindigen en aangedrongen op eerbiediging van de VN-resoluties betreffende het wapenembargo tegen Somalië. Tot nu toe waren de inspanningen van de internationale gemeenschap toegespitst op het regionaal verzoeningsinitiatief in Somalië dat ten uitvoer wordt gelegd door de intergouvernementele autoriteit voor de ontwikkeling van de Hoorn van Afrika. Dit proces wordt geleid door Kenia en technisch gesteund door Ethiopië en Djibouti.
In antwoord op de verzoeken tot bijeenroeping van een representatieve bijeenkomst van de partijen wil de Commissie onderstrepen dat zij reeds samen met de lidstaten steun heeft betuigd aan de bijeenroeping van een bijeenkomst in het kader van de IGAD. De Commissie werkt niet alleen aan dit vraagstuk door politieke verklaringen af te geven, maar vooral ook door financiële middelen ter beschikking te stellen ter waarde van een half miljoen euro. Dit bedrag is bestemd voor het eerste stadium van het vredesproces. Ofschoon de Commissie niet rechtstreeks betrokken is bij de organisatie van de verzoeningsconferentie in het kader van de IGAD, is zij van mening dat de regionale besturen die een deel van de Somalische samenleving vertegenwoordigen, een belangrijke rol moeten spelen bij de oplossing van het conflict in Somalië. Zij is het ermee eens dat de bottom up-aanpak een goede aanvulling kan zijn op de inspanningen voor de totstandbrenging van een centrale overheid. De Commissie is bijgevolg van mening dat een definitief institutioneel model opgezet moet worden voor de toekomst van Somalië. Daar moeten echter vooral de Somaliërs zelf voor zorgen via een uitgebreide dialoog en democratisch overleg.

Gemelli (PPE-DE).
Dankzij de commissaris, mevrouw Diamantopoulou, wier evaluaties ik deel, komt nu eindelijk de discussie op gang over Somalië. Lange tijd hebben we geprobeerd dit probleem aan de orde te stellen, maar zonder succes, ook omdat de voorwaarden ontbraken. Nu deze nieuwe nationale overgangsregering is geïnstalleerd, kunnen we eindelijk over Somalië discussiëren, maar wel in de wetenschap dat er nog een tamelijk lange en moeizame weg te gaan is. Volgens mij is Somalië het enige land in de regio dat er zo voor staat. We moeten er dus via de IGAD op aandringen dat de Conferentie van Nairobi zo snel mogelijk wordt gehouden. Daaraan moeten niet alleen de vertegenwoordigers van de nationale overgangsregering deelnemen, maar ook alle andere vertegenwoordigers en alle leiders die de regio's in het noordelijk en zuidelijk deel van het land beheersen. Als we er namelijk niet in slagen zo veel mogelijk vertegenwoordigers van deze gebieden bij de conferentie te betrekken, zullen we onze doelen waarschijnlijk niet bereiken.
We moeten ook Djibouti en Kenia bedanken, landen die langdurig een bemiddelende rol hebben gespeeld. Daarbij heeft zich nu Ethiopië gevoegd, en met een groot gewicht. Het is te hopen dat deze drie landen erin zullen slagen enkele voorstellen op te stellen aan de leiders die op de Conferentie van Nairobi bijeenkomen. We hopen dat het voorstellen voor een daadwerkelijk vredesproces zullen zijn. Zeker, we moeten trachten een oplossing voor te stellen die gebaseerd is op de eerbiediging van de integriteit van het land, ook al moeten degenen die de beslissing nemen, beoordelen of enkele regio's een zekere autonomie krijgen. De problemen zijn enorm, zoals de commissaris opmerkte: in de eerste plaats moet, als primaire doelstelling, de bevolking worden gedemilitariseerd en ontwapend; de mijnen moeten worden geruimd en bovenal moeten de terroristische randgroepen in het land worden geïsoleerd. Voorts moet de inrichting van de staat worden vastgesteld en een proces van democratisering en eerbiediging van mensenrechten op gang worden gebracht. Zoals de commissaris heeft benadrukt, moeten we ons laten inspireren door een geest van nationale verzoening die door alle partijen wordt gedeeld. Afgezien daarvan moet het vluchtelingenprobleem worden aangepakt: de vluchtelingen moeten ervoor kunnen kiezen zonder gevaar voor hun veiligheid naar hun vaderland terug te keren. Een ander ernstig probleem is de volksgezondheid: in Somalië heerst op dat gebied een noodtoestand waaraan dringend iets moet worden gedaan.
Als dit inderdaad de belangrijkste doelstellingen zijn van de Conferentie van Nairobi, moet deze conferentie zo spoedig mogelijk worden gehouden, zo mogelijk deze maand, aangezien de Europese Unie zo hulpprogramma's kan goedkeuren die doeltreffender en sneller worden uitgevoerd dan in het verleden het geval was. Als deze doelstellingen worden verwezenlijkt, komt Somalië in de positie om zich te confronteren met de andere landen in de regio en zo een onmisbaar proces van economische groei op gang te brengen. Daarnaast lijkt het erop dat er ook hoop is voor de start van een democratiseringsproces in Eritrea. Dat betekent dat de Europese Unie, met behulp van de middelen die in de Overeenkomst van Cotonou ter beschikking zijn gesteld, een eerste organisch interventieprogramma voor de hele regio kan opzetten.
Ik geloof dat juist deze regionale invalshoek synergieën kan creëren binnen de regio, en de landen die behoefte hebben aan hulp, begrip maar ook aan moedige keuzes waarbij de deelname van alle vertegenwoordigers gegarandeerd kan worden, zoals Somalië, kan aanzetten met elkaar te wedijveren.

Volcic (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het is evident dat een gezamenlijke ontwerpresolutie niet anders kan dan de hoop uitspreken op vrede en verzekeren dat de Europese Unie aandacht zal schenken aan de politiek-militaire voortgang van het land. De indieners van de resolutie zinspelen natuurlijk op de steun van de internationale gemeenschap, die inderdaad onontbeerlijk is, maar herinneren er ook aan dat de gewapende schermutselingen van de afgelopen weken weer talloze burgerslachtoffers hebben geëist. Desalniettemin moeten we concluderen dat de nationale verzoening de inzet van vooral de bevolking van Somalië vergt. In deze zin zien we een lichte vooruitgang. De doelstelling is namelijk instabiliteit te vermijden, een grote vluchtelingenstroom te voorkomen door te trachten de vluchtelingen te repatriëren, en zo veel mogelijk de ellende en de aanhoudende aankoop van wapens te voorkomen, ook al is het met provisorische maatregelen. Door al deze factoren dreigt de destabilisering in Somalië zich namelijk uit te breiden naar de aangrenzende landen.
Ook in dit geval, zoals zo vaak, leiden de politiek en de vaak mislukte pogingen om een conferentie te organiseren slechts tot voortzetting, met andere middelen, van de fase waarin het geweld overheerst. Hoewel de situatie bijzonder ingewikkeld is, vinden we dat de Conferentie van Nairobi zo snel mogelijk gehouden moet worden en nieuwe wegen naar hoop moet zoeken. Dat is mijn persoonlijke mening en die van de collega, en ik geloof ook de mening van alle andere collega's.
Voor het overige gaat het alleen maar om wensen. In ons document wordt benadrukt dat de in het vooruitzicht gestelde conferentie een goed initiatief is, ook al kunnen we nog niet weten of alle partijen bereid zullen zijn aan dezelfde onderhandelingstafel plaats te nemen. De wapenexporterende landen worden aangespoord het embargo in acht te nemen dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft afgekondigd, hoewel het bekend is dat een factie die wapens zoekt, die zonder problemen kan vinden op de markt. We hopen op waakzaamheid, om te voorkomen dat het Somalische grondgebied wordt gebruikt voor criminele activiteiten, maar het is niet duidelijk wie dit toezicht kan uitoefenen. De overgangsregering? Ik ben op dat punt tamelijk sceptisch: de andere spelers op dit terrein hebben immers ook geen volledige controle over het nationale grondgebied.
Tot slot wil ik opmerken dat de resolutie Europa waarschuwt dat de ergste gevolgen van het Somalische probleem zich zouden kunnen verspreiden, en de Somaliërs er ook aan herinnert dat de rest van de wereld aandacht heeft voor hun problemen en bereid is hen te helpen. Misschien zien we nu voor de eerste keer rationelere en positievere vooruitzichten voor een oplossing van de crisis. Het is onze plicht de situatie aan de kaak te stellen, maar tegelijkertijd ook oplossingen te bespreken. Ik heb de indruk dat de vredesmethode waarover de commissaris, mevrouw Diamantopoulou, heeft gesproken, een uitweg biedt uit de Somalische crisis, in elk geval uit de ernstigste fase ervan.

Mulder (ELDR).
Dank u voorzitter, nog niet zo heel lang geleden was er een oorlog in Ethiopië, de Ogaden-oorlog, was er een oorlog in het noorden van Kenia, de Rift-oorlog, en beide hadden als oogmerk om alle Somaliërs in één land te verenigen. Als wij nu de situatie bekijken, is die volkomen anders. De Somaliërs bevechten elkaar meer dan dat ze de andere regeringen in de buurlanden bevechten om Somalia weer te verenigen.
Het land valt, zoals het er op het ogenblik uitziet, in allerlei groeperingen uiteen. Het meest stabiel lijkt mij het noorden, en wat er twee jaar geleden overlegd is over een transitional national government, daar is eigenlijk niets van terechtgekomen.
Alles is nu met elkaar in oorlog en dat is een gevaarlijke toestand. Het betekent dat wij in Europa en ook elders in de regio veel vluchtelingen uit Somalië zullen ontvangen, ik weet niet of die overal welkom zijn, en er is een grote kans dat het een voedingsbodem is voor extremistische groeperingen. Wij weten maar al te goed sinds de 11e september wat dat zou kunnen betekenen.
Wat kan de Europese Unie doen in de huidige toestand? Ik denk in de eerste plaats dat ze de speciale regels van de Cotonou-overeenkomst moet toepassen want we weten allemaal dat Somalië die niet kon ondertekenen en er ook geen lid van is; maar er zal gebruik moeten worden gemaakt van de speciale regelingen in dit opzicht. Dat betekent dat wij humanitair leed kunnen verzachten en dat wij noodhulp kunnen geven en ik begrijp dat de Commissie dat ook doet. Maar in die regio's waar een zekere stabiliteit heerst kunnen we beginnen met het repareren en aanleggen van wegen, van ziekenhuizen et cetera opdat er een zekere stabiliteit in de regio terugkeert. Bovenal is het aan de Somaliërs zelf om hun problemen op te lossen, wij kunnen dat nooit voor hen doen.
De rol van de buurlanden is ook essentieel. Willen die echt in het licht van hun geschiedenis dat er weer een verenigd Somalia komt? Dat is voor mij nog steeds de grote vraag. Er is hier al gesproken over de komende Igad-conferentie in Nairobi; als ik het goed geteld heb is dat de 14e in de laatste tien jaar ongeveer, wij zullen maar hopen dat ze dit keer succesvol is. Gezien de voortekenen ben ik niet zo optimistisch als de vorige sprekers, maar ik geloof nog altijd dat Italianen een betere kennis hebben van Somalië dan enige andere nationaliteit in de Europese Unie. Ik hoop dat ze gelijk krijgen.
Aan de Europese Commissie is het ook om vooral de lidstaten van de Europese Unie op één lijn te krijgen. Ik heb de indruk dat als wij bijvoorbeeld kijken naar de houding van het Verenigd Koninkrijk, of naar de houding van Italië, dan liggen deze nogal uit elkaar; daar is ook zendingswerk te doen voor de Europese Commissie. Ik wens u daarbij alle succes toe.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, geachte collega's, ik denk dat ik me wat stemming en pessimisme betreft, eerder aansluit bij de heer Mulder maar meen dat de suggesties van de heer Gemelli en de heer Volcic heel interessant zijn. Daar kan ik mij ook bij aansluiten. Ik ga ze niet herhalen. Het is natuurlijk geen goed teken dat we opnieuw moeten praten over Somalië. Het betekent dat er nieuwe vijandelijkheden zijn en dat we eigenlijk allemaal zeer bezorgd zijn dat het land opnieuw in een uitzichtloze oorlog terechtkomt. Dat moeten wij vermijden. Het land is nu, althans gedeeltelijk, gepacificeerd en dus moet een nieuwe oorlogssituatie worden vermeden. Daarom vind ik het ook niet erg gelukkig dat de voorlopige regering oproept tot militaire interventies. Ik geloof daar niet in. Wij denken dat er andere middelen moeten aangewend worden.
Mevrouw de Commissaris, u sprak over het partnerschap met de plaatselijke overheden. Wij kunnen dat zeer toejuichen, maar ik wil u toch meegeven dat dat niet enkel mag lopen via Kenia. Want in Kenia zijn het de mannen die het voor het zeggen hebben. De vrouwen in Somalië hebben mij gezegd dat zij het zijn die op het terrein zorgen voor water en voedsel en dat is natuurlijk essentieel. U zult daar niet ongevoelig voor zijn maar die vrouwen zitten niet in Nairobi. Ik wil u ook vragen speciaal oog te hebben voor de vluchtelingen. En misschien moeten we aan de Raad ook vragen dat men ophoudt met vluchtelingen terug te sturen naar Somalië aangezien de toestand eigenlijk helemaal niet veilig is voor een groot deel van de mensen.
Tenslotte denk ik dat we niet te allen prijze een unitair systeem moeten hebben. Indien wij vanuit een regionale autonomie moeten vertrekken om de Somalische staat weer op te bouwen, kan ik mij voorstellen dat men tot een federatie komt zoals men dat ook in Ethiopië heeft moeten doen. In elk geval denk ik dat de noodhulp die u van plan bent te blijven geven altijd noodzakelijk zal blijven en dat het vredesproces met kracht en eensgezindheid vanuit Europa moet worden gesteund.

Muscardini (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, al twee jaar dringt onze fractie, de UEN-Fractie, er bij het Parlement en de Commissie op aan een standpunt in te nemen over de situatie in Somalië, inzake de dringendste problemen: de escalatie van de activiteiten van terroristische groepen als Al-Ittihad; de aanhoudende druk op de bevolking door georganiseerde fundamentalistische groeperingen; de dreiging van nieuwe terroristische acties gericht op andere landen, geschraagd door het recente verleden waarin Somalië de uitvalsbasis was voor aanslagen in Nairobi en Dar es Salaam; de ernstige situatie van de binnenlandse politiek, en de onduidelijke houding tegenover het terrorisme en de afwijzing ervan door enkele exponenten van de zogenoemde nationale overgangsregering; het herhaalde verzoek van enkele Somalische regio's, zoals Puntland en Somaliland, om middels de oprichting van een federale staat nationale verzoening te bereiken; de hongersnood en de armoede van een heel volk zonder middelen van bestaan.
In de ontwerpresolutie, die vandaag door enkele fracties is ondertekend, wordt geen rekening gehouden met ons voorstel, noch met de problemen die wij in vragen aan de Commissie en de Raad aan de orde hebben gesteld. Wel wordt de Europese Unie uitgenodigd de overgangsregering te steunen, hoewel bekend is dat dit geen democratisch gevormde regering is en dat de Conferentie van Nairobi, die al van april tot juli is uitgesteld, juist de taak zou moeten krijgen de nieuwe inrichting van de staat vast te stellen, alsmede de nieuwe voorwaarden voor een proces van normalisering en vrede dat parallel loopt met de bestrijding van het terrorisme en met steun voor de bevolking.
Wij stemmen tegen een resolutie die de plaats wil innemen van de Conferentie van Nairobi en er in elk geval de resultaten van wil sturen, omdat we steeds ongeruster worden over de situatie in de verschillende regio's van Somalië, vanwege de terroristische dreiging en de politieke nonchalance van de indieners van de gezamenlijke resolutie, waaruit een zeer gebrekkige kennis blijkt van Somalië en Afrika (ik heb bijvoorbeeld horen spreken over een oorlog in Kenia, terwijl er al sinds Kenyatta geen oorlog meer is geweest in Kenia!) en van de gevaren ervan voor de plaatselijke bevolking, maar ook voor de rest van de wereld, inclusief Europa.

Belder (EDD).
Dank u wel mijnheer de voorzitter, de implosie van Somalië betekent een groot gevaar voor het land zelf en de regio maar ook voor de gehele wereld. Het stuurloze gebied is niet in staat zijn grenzen te controleren en was zeker in het verleden een veilige haven voor Al Qaeda.
De gefragmenteerde interne veiligheidssituatie en de diverse agenda's van de Arabische buurlanden zouden van dat land opnieuw een basis voor internationaal terrorisme kunnen maken. De gevaarlijkste inheemse islamitische organisatie, gelinkt aan Al Qaeda is Al Itihad. Zij wil alle zeven miljoen inwoners van Somalië een fundamentalistische, islamitische staat opleggen. Een waar schrikbeeld voor de vierenzestig miljoen Ethiopiërs waar nu nog de christelijke meerderheid en de islamitische minderheid vreedzaam samenleven.
Mijnheer de voorzitter, Somalië is in het vergeetboek geraakt, de dreiging van het internationaal moslimterrorisme maakt nieuwe betrokkenheid van de Verenigde Staten, de Verenigde Naties en de Europese Unie een zaak van de hoogste urgentie. Nauwere samenwerking met de regionale actoren is evenwel vereist. Ik verwelkom dan ook het Igad-initiatief om later deze maand een verzoeningsconferentie in Nairobi voor Somalië te beleggen en hoop dat alle Somalische partijen zullen deelnemen zonder voorwaarden vooraf zoals paragraaf 5 ook noemt. In tegenstelling tot het in paragaaf 8 van de ontwerpresolutie geuite verzoek aan de Europese Unie om de nationale overgangsregering te helpen bij het vestigen van haar gezag in geheel Somalië, roep ik Raad en Commissie op de conclusies van de conferentie niet vooraf vast te stellen. Ik pleit voor onderhandelingen met een open einde. De eenheidsstaat moet niet ten koste van alles worden verdedigd, de vrije wereld tegenover moslimterrorisme wèl.

Bowis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als lid van het Brits parlement ben ik medevoorzitter geweest van de werkgroep Somalië, waarin alle partijen zitting hadden. Mijn Labour-collega en ik vertegenwoordigden Britse havensteden waar veel Somaliërs woonden. Dat laatste had te maken met het feit dat veel inwoners van Brits-Somaliland van oudsher hebben gediend bij de Britse koopvaardij. Door mijn werkzaamheden heb ik veel over Somalië en Somaliland geleerd - met name dat het een uiterst gecompliceerd gebied is.
Ik heb geleerd dat op de oude vlag vijf sterren stonden, één voor elk van de vijf Somalische naties: Frans-Somalië, ofwel het huidige Djibouti; Brits-Somaliland, dat thans deel is van Somalië; het Britse gedeelte van Kenia dat nu het eigenlijke Somalië is; het zuidelijke deel van Somalië, dat bestuurd werd door de Italianen en nu het eigenlijke Somalië vormt; en de Ogaden, die onder Ethiopisch bestuur stond. Zoals gezegd heeft de Ogaden-gemeenschap een oorlog tussen Somalië en Ethiopië veroorzaakt in een poging de Somalische volken te herenigen.
De Europese Unie heeft de plicht alle Somalische naties te helpen. Het is eveneens onze plicht hun geschiedenis te begrijpen. Dat is wat zij nu nodig hebben. Zij hebben behoefte aan politieke oplossingen die de vijf tradities eerbiedigen, alsmede aan steun voor de economie, het onderwijs, de gezondheidszorg, de infrastructuur en de veiligheid van voornoemde naties.
In 1996 bezette Somalië de 172e plaats van de 174 landen op de Human Development Index van het VN-ontwikkelingsprogramma. Het was een minstontwikkeld land par excellence. Oorlogen en verwoesting zijn de recente gevolgen daarvan. Er zijn meer dan honderd hulporganisaties werkzaam in Somalië. De commissaris heeft reeds benadrukt dat de Europese Unie en de lidstaten de grootste donoren in het gebied zijn; zij geven in totaal circa 60 miljoen euro, vergeleken met 26 miljoen euro van de Verenigde Staten. Maar laten we de Somalische diaspora niet vergeten: per jaar komt daarvandaan ongeveer 400 miljoen euro het land binnen.
Niettemin is de gemiddelde levensverwachting afgenomen van 48 jaar in 1990 naar 45 jaar in 1997; van de 1000 levendgeborenen sterven er 125 bij de geboorte; 1 op de 8 baby's sterft in het eerste levensjaar; ieder jaar sterven 4000 vrouwen in het kraambed. Wij hebben te maken met problemen die niet langer slechts het gevolg van burgeroorlog zijn, maar ook te wijten zijn aan hongersnood, het klimaat, besmet water, erbarmelijke sanitaire voorzieningen en woestijnvorming. Slechts tien tot twintig procent van de kinderen, afhankelijk van de regio, gaat naar school. Vrouwen worden mishandeld. Zij hebben niet of nauwelijks opleidingsmogelijkheden. Bijna alle vrouwen worden besneden. Er is een verloren generatie van hoger opgeleide Somaliërs - artsen, onderwijzers, ambtenaren - die het land vóór de oorlog ontvlucht zijn en die niet zijn teruggekeerd. De crisis is het ernstigst in zuidelijk Somalië, in centrale gebieden als Galcaio, dat tijdens het dieptepunt van de problemen verwoest werd en nu herbouwd wordt; zelfs de straatverlichting wordt weer hersteld.
Wij mogen niet vergeten dat in Somaliland positieve ontwikkelingen gaande zijn: liefdadigheidsinstellingen bouwen en openen kraamklinieken en er is een verpleegstersopleiding. In Hargeisa is het loon voor ongeschoolde arbeid nu twee keer zo hoog als in Nairobi. Met andere woorden, sommige regio's beginnen zich tengevolge van politieke stabiliteit te herstellen. De hongersnood in andere regio's wordt deels veroorzaakt door onderlinge strijd, hoewel die slechts sporadisch plaatsvindt, maar voor een veel groter deel door de droogte. Wij moeten dus hulpprojecten en projecten voor duurzame ontwikkeling ondersteunen en zoeken naar politieke oplossingen.
Wij moeten de overgangsregering steunen. Ook dienen wij in gedachten te houden dat een gebied als Somaliland zich nu twee keer - in de jaren zestig en in 2001 - in een referendum heeft uitgesproken voor onafhankelijkheid. Dat is wat zij willen. Zij hebben gekozen regeringen. Daaruit blijkt dat Somalië een complexe regio is: in sommige gebieden heerst wanhoop en ellende, in andere is sprake van herstel en politieke stabiliteit.
Wij moeten de mensen redden die honger lijden en kwetsbaar zijn, en maatregelen steunen die de politieke stabiliteit bevorderen. Wij moeten echter ook de verschillende tradities van die vijf Somalische naties eerbiedigen, opdat zij via deze conferenties hun geschillen kunnen bijleggen en als goede buren in vrede en voorspoed kunnen leven.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, wat ten eerste het standpunt van de Europese Commissie ten aanzien van het probleem in Somalië betreft, moet ik erop wijzen dat de Commissie de resolutie van de IGAD over Somalië verwelkomt. Daarin wordt namelijk steun betuigd aan de eenheid en integriteit van het land. Wat de ondersteuning betreft, hebben alle afgevaardigden de situatie op een objectieve maar ook sombere wijze beschreven.
Het lijdt geen twijfel dat de Europese Unie de grootste donor is van ontwikkelingshulp aan Somalië. Voor de periode 2002/2007 is een bedrag van 200 miljoen euro ter beschikking gesteld. In de planning van de steun aan Somalië moet natuurlijk prioriteit worden verleend aan de sociale sector en, zoals reeds werd gezegd, aan met name onderwijs. Onderwijs is immers de beste manier om zowel extremisme als terrorisme het hoofd te bieden. Er zijn inderdaad reusachtige behoeften op het gebied van de bestuurscapaciteiten en de middelen voor de hulpverdeling. Dat is een van de grote uitdagingen en daarbij moet de Commissie blijk geven van soepelheid opdat het geld op de juiste manier wordt verdeeld.
In het laatste commentaar was sprake van coördinatie van de donors en de hulpacties in Somalië. Ten aanzien daarvan moet ik zeggen dat de Europese Unie natuurlijk samenwerkt met de Verenigde Naties. Wij passen een gedeelte van de VN-programma's toe en waren een van de leden die in Nairobi het initiatief hebben opgericht voor de coördinatie van de steun aan Somalië.

De Voorzitter.
 Ik heb vijf ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 137, lid 2, van het Reglement ontvangen

De Voorzitter.
 Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter.
 Aan de orde is de gecombineerde behandeling van twee ontwerpresoluties:
B5-0405/2002, van mevrouw Almeida Garrett, namens de PPE-DE-Fractie, Mendiluce Pereiro, Lage en Colom i Naval, namens de PSE-Fractie, Isler Béguin en Maes, namens de Verts/ALE-Fractie, Miranda, namens de GUE/NGL-Fractie en Van den Bos, namens de ELDR-Fractie,
B5-0423/2002, van de leden Ribeiro e Castro en Queiró, namens de UEN-Fractie
over Angola.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, een aantal dagen geleden heeft een delegatie van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, waaronder mevrouw Almeida Garret, onder leiding van de voorzitter van deze commissie een bezoek aan Angola gebracht. Zij hebben de gelegenheid gehad om ter plaatse de omvang en de ernst van dit humanitaire drama vast te stellen. Er is hier dringend Europese en internationale hulp nodig. Het gaat er niet om de levensstandaard van een volk te verbeteren - het gaat erom levens te redden, en dit is onze laatste kans. Elke dag sterven er talloze mensen - vaak kinderen - van honger en aan ziekten in een pervers aandoende stilte: deze kinderen zijn te zwak om zelfs maar te huilen. Onze Unie is tot een enorme bureaucratie verworden, en als we eindelijk besluiten iets te doen, is het vaak al te laat. Angola heeft dringend behoefte aan humanitaire noodhulp. In de praktijk komt dat er op neer dat er - bijvoorbeeld - voor het begin van het regenseizoen in oktober zaaigoed en landbouwinstrumenten moeten worden gestuurd om te voorkomen dat ook het volgende jaar een hongerjaar wordt.
Wat onze prioriteiten moeten zijn blijkt uit de resolutie die door ons gesteund wordt. Er moet zo spoedig mogelijk noodhulp gezonden worden en we moeten een bijdrage leveren tot het consolideren van de vrede. Dat betekent dat UNITA een politieke partij moet worden, en dat het kader van deze partij geïntegreerd moet worden in het politieke leven van het land. We moeten het proces van nationale verzoening steunen en ervoor zorgen dat er democratische verkiezingen worden gehouden met respect voor de fundamentele vrijheden, en dan met name de vrijheid om geïnformeerd te worden, de vrijheid van vergadering en de vrijheid van meningsuiting. De sociale structuur moet worden hersteld en er moet een begin worden gemaakt met de economische wederopbouw.
We hebben in dit Parlement al een aantal keer gezegd dat Angola een groot land is met veel mogelijkheden. Het zou dus een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de democratische stabilisering van dit deel van het Afrikaanse continent, en zo dus ook meewerken aan de economische en sociale vooruitgang. Alles is mogelijk. Het hangt van de wil van het Angolese volk af, maar ook van ons - of wij bereid zijn onze steun te geven. Als wij dat doen zal de wil van het Angolese volk niet verslappen.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, dertig jaar geleden leek alles erop te wijzen dat er in Angola een nieuwe natie geboren zou worden. Angola heeft een immens grondgebied en kan beschikken over een geweldige rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen; de bevolking is vrij klein, en er bestaat een netwerk van kleine steden dat het gehele grondgebied bestrijkt. Het zou dus een rijk land kunnen zijn, als de Portugese dictatuur maar niet zo kortzichtig was geweest, en de dekolonisatie niet was uitgelopen op een bittere machtsstrijd.
De goden lijken met dit land geen medelijden te hebben, en het is aldus het slachtoffer van 's mensen dwaasheid geworden. Het is één van de grote tragedies van ons tijdsgewricht: één derde van de Angolese bevolking is ontheemd, er zijn honderdduizenden rondzwervende kinderen en de steden zijn verwoest. Het land kon beschikken over de aanzet van een economische infrastructuur, maar die is geheel ontmanteld. De hulpbronnen zijn door de oorlogvoerende partijen gebruikt als brandstof voor een wrede oorlog, zonder enige aandacht voor de noden van de bevolking. Er is enorm veel ellende, en toch zijn er talloze, aan het regime verbonden mensen die op illegale wijze enorme rijkdommen hebben weten te vergaren.
Nu is het dan toch eindelijk vrede, en dus ook tijd voor hoop. De internationale gemeenschap - inzonderheid de Europese Unie - moeten alle middelen inzetten om deze vrede te consolideren, de democratie te bevorderen en miljoenen mensen voor wie honger, ziekte en ellende dreigt te hulp te schieten. De ontwerpresolutie die we nu gaan goedkeuren toont aan dat het Europees Parlement Angola niet vergeten is. We moeten ons een extra inspanning getroosten om de noodlijdende bevolking zo spoedig mogelijk steun te bieden, en dat geldt vooral voor de bevolking in de regio's waar de invloed van UNITA het sterkst is - daar is de toestand immers het ernstigst. We moeten daarbij niet vergeten te vermelden dat de Angolese autoriteiten de morele plicht hebben de vergaarde rijkdommen in te zetten voor het helpen van de bevolking. De autoriteiten zijn bovendien verplicht ervoor te zorgen dat de noodhulp terecht komt bij de mensen voor wie ze bestemd is, en dat ze niet ergens halverwege 'verdwijnt?.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, vanuit het Europees Parlement houden wij de toestand in Angola in de gaten. Het Europees Parlement wil dat Angola een land wordt waar vrede heerst. Dat land moet zich ontwikkelen en opgenomen worden in de internationale gemeenschap. Angola beschikt over enorme hoeveelheden hulpmiddelen, er is veel talent en de verwachtingen zijn dan ook hooggespannen. Het Europees Parlement moet aan de kant van het Angolese volk staan, ook als dat betekent dat wij ons regelmatig hard moeten opstellen tegenover de machthebbers in Luanda.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, er bestaat veel optimisme over Angola en zijn burgers. De situatie is aan de beterende hand. Het ziet er naar uit dat deze opleving een even duurzaam karakter heeft als het eindeloze en verschrikkelijke conflict dat dit land heeft verscheurd. Drie decennia van haat en wreedheden hebben de bijzonder rijke grond en natuur vernietigd. Het hele land is verwoest en zijn burgers zijn fysiek en mentaal volkomen uitgeput.
Er heeft zich een onbeschrijflijk drama afgespeeld in Angola, zelfs naar Afrikaanse maatstaven. Nu er nieuw optimisme aan de horizon van dit land gloort kan de Europese Unie haar historische plicht niet verzaken.
Deze plicht ligt in eerste instantie op het menselijk vlak. De Unie dient zo snel mogelijk de veiligheid te herstellen in dit land vol mijnen en kogels dat door honger wordt geteisterd. De Unie heeft verder de morele en politieke plicht om actie te ondernemen en het kwetsbare herstel van de civiele en religieuze vrede op lange termijn te consolideren. Hiervoor zijn een onafhankelijke economie en transparante democratische instellingen nodig. De Europese Unie moet ervaring, technische middelen en financiële garanties bieden zodat er een nieuw Afrikaans model kan worden gebouwd op de verschroeide Angolese aarde, die evenwel rijk is aan bodemschatten. Ik doel hier op een model van nationale verzoening, dat boven alles gebaseerd dient te zijn op een onderwijsstelsel ten behoeve van de Angolese burgers. Dit onderwijsstelsel moet de Angolezen niet alleen schoolkennis bijbrengen, maar ook leren wat burgerwaarden zijn en welk belang de democratie vertegenwoordigt.
Ook op economisch gebied bevindt Angola zich in een overgangsperiode. Het ontwikkelingsmodel moet gestoeld zijn op duurzame en hernieuwbare hulpbronnen. Alleen zo kan er een geloofwaardige en toekomstgerichte strategie van economische ontwikkeling worden uitgestippeld. De economie zal niet eeuwig kunnen blijven draaien op olie en diamanten, net zoals indertijd het kolonialisme geen eeuwig leven beschoren was en nu de industriële uitbuiting door westerse ondernemingen niet kan blijven voortduren. Angola heeft de westerlingen die de moed hadden verloren weer hoop gegeven met zijn plotselinge en veelbelovende nationale verzoening. De Europese Unie moet nu haar ervaring en middelen ter beschikking stellen van Angola, zodat ze na hun gemeenschappelijke en bewogen geschiedenis de bladzijde gezamenlijk kunnen omslaan.

Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij beperken tot een aantal kernpunten. De ontwerpresolutie die wij nu besproken hebben - en die ook wij ondersteunen - is immers voldoende gedetailleerd. Bovendien zullen we nog de gelegenheid krijgen om het verslag van ons recente bezoek aan Angola binnen het kader van de Commissie ontwikkelingssamenwerking te bespreken.
Ik zal dus eerst enige woorden wijden aan de nieuwe, hoopvolle politieke situatie in Angola. Na tientallen jaren oorlog is het nu eindelijk vrede en die vrede lijkt niet bedreigd te worden. Dat is een uiterst gunstig gegeven, en wij zijn er dan ook heel blij mee. Deze vrede schept enorme verwachtingen: er is nu stabiliteit, het land kan weer geregeerd worden en zo kan er iets gedaan worden om de levensomstandigheden van de Angolezen te verbeteren. We kunnen nu gaan werken aan consolidering van de democratie. Een stabiel en democratisch Angola zal in de gehele regio een positieve invloed hebben.
Intussen heeft het land met enorme problemen te kampen en dat kan gevolgen hebben voor het vredesproces. Door de ondertekening van het memorandum aangaande een vergelijk zijn de verwachtingen nu hooggespannen en het is zaak dat er aan die verwachtingen wordt voldaan. De oorlog heeft natuurlijk een enorm trauma teweeggebracht, en het belangrijkste is dat er nu humanitaire hulp op gang komt. Daarna moet er gedacht worden aan de wederopbouw van het land - de oorlog heeft de economie en de infrastructuur immers volledig verwoest.
De statistieken zijn uiterst zorgwekkend, aangezien ze duidelijk aangeven dat het land zelf niet over de middelen beschikt om tijdig en op een adequate wijze hulp te bieden. Daarom wil ik graag de nadruk leggen op een enkele punten die volgens mij op dit moment van fundamenteel belang zijn. Om te beginnen moet de internationale gemeenschap - en vooral de Europese Unie - humanitaire hulp aan Angola als prioriteit bestempelen. Het gaat dan vooral om het sturen van voedsel, medicijnen en kleding. Het is van belang dat die hulp snel op gang komt, en dat ze efficiënt georganiseerd wordt. Er moet ook haast worden gemaakt met het sturen van werktuigen en zaaigoed, zodat er gewassen kunnen worden verbouwd, opdat Angola, dat nu geheel afhankelijk is van voedselhulp, gaandeweg meer zelfvoorzienend wordt. De ontheemde bevolkingsgroepen moet weer kunnen terugkeren naar de plaatsen waar ze vandaan komen, en voor dat doel zal een minimale infrastructuur moeten worden hersteld. We moeten ons dus houden aan de twee fasen van de door de Angolese autoriteiten voorgestelde donorenconferentie. Angola verwacht veel van ons, en wij mogen die verwachtingen niet beschamen.

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik was één van de leden van de door Joaquim Miranda voorgezeten delegatie die onlangs een bezoek aan Angola heeft gebracht. Ik bevind me dus in een positie om u te vertellen welke twee woorden het debat en de resolutie van vandaag moeten tekenen, en die woorden zijn: absolute prioriteit.
De kwestie Angola moet dus voorrang krijgen. Allereerst in humanitaire zin - we moeten heel snel handelen. Daarna moet een heus beleid volgen: nu het vrede is in Angola, kan dit enorme Portugeestalige land een bijdrage leveren aan de stabiliteit in deze roerige regio, van Centraal tot Zuid-Afrika.
Iedereen in de Europese Unie moet zich daarvoor inspannen: zowel de organen van de Unie als de lidstaten. We moeten ervoor zorgen dat het vertrouwen toeneemt.
Op dit moment gaat het echter eerst om humanitaire hulp. De Angolezen zijn er een aantal maanden geleden in geslaagd de wapens het zwijgen op te leggen. We mogen niet toelaten dat de oorlog desalniettemin levens blijft eisen, ditmaal als gevolg van onze traagheid en onverschilligheid.
In de paar ogenblikken spreektijd die mij nog resten wil ik uw aandacht vestigen op het drama van de verdwenen Portugese kinderen. Dat is ook de reden waarom wij een amendement hebben ingediend.
We hebben dit onderwerp met de Angolese autoriteiten besproken. Men heeft ons verteld dat de toestand heel gecompliceerd is, en dat verbaast ons niet - het land is immers jaren door oorlog geteisterd. Maar dat betekent niet dat we deze kwestie mogen vergeten.
Men heeft ons verzekerd dat er een officieel onderzoek wordt uitgevoerd, en wij hebben aangegeven dat we er vertrouwen in hebben dat dit onderzoek zal uitwijzen wat er vorig jaar november bij die barbaarse aanval precies is gebeurd, en wat er van de Portugese kinderen is geworden. Als zij - zoals hun familie denkt - nog steeds in leven zijn, dan moeten zij weer met hun familie herenigd worden.
Ik vraag de steun van dit Parlement voor deze kwestie die in de Portugese publieke opinie zo sterk leeft.

Junker (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Angola is inderdaad buitengewoon dramatisch. Er gaan nu dagelijks beelden de wereld rond van hongerige mensen en stervende kinderen. Zover mij bekend worden vijfhonderdduizend mensen - een half miljoen - met een acute dood bedreigd. Daaruit blijkt dat na het beëindigen van de oorlog nu in de eerste plaats humanitaire hulp nodig is, met name in de vorm van voedselhulp.
Als een belangrijke voorwaarde voor het stabiliseren van de situatie in het land moet daarnaast uiteraard aandacht besteed worden aan herstel van de vernielde infrastructuur. Om UNITA van alle voorzieningen af te snijden werd destijds de bevolking verdreven, en de gevolgen van die acties dienen ongedaan gemaakt te worden. Voordat een politiek stabilisatieproces in gang kan worden gezet, moet allereerst de meest dringende noodhulp gegeven worden. Dat stabilisatieproces is overigens wel een absoluut noodzakelijke vereiste om vrede te consolideren en om de randvoorwaarden voor eerlijke verkiezingen te creëren.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verbindt zich ertoe het vredesproces te ondersteunen en onverwijld de dramatische humanitaire crisis in Angola effectief te bestrijden.
Naar aanleiding van de ondertekening van het vredesakkoord tussen de regering en UNITA en het verzoek om hulp bij het aanpakken van de humanitaire situatie, heeft de Commissie een actieplan voor Angola opgesteld ter ondersteuning van het vredesproces.
In het actieplan wordt 125 miljoen euro gereserveerd voor de bestrijding van de in dit stadium meest urgente problemen, bijvoorbeeld door noodhulp, voedselhulp en voedselzekerheid, herintegratie en hervestiging van vluchtelingen en ontheemden, en mijnenruimoperaties.
De Commissie verstrekt substantiële humanitaire steun om de nood van de ontheemde bevolkingsgroepen in Angola te lenigen. De Commissie dringt er bij de regering op aan dat zij nadere maatregelen treft om de aflevering van de noodhulp ter plaatse te vergemakkelijken. De Commissie moedigt de regering aan om in de besprekingen met UNITA prioriteit te geven aan de uitbreiding van de hulp naar het gehele grondgebied.
Wij realiseren ons dat de aanwezigheid van landmijnen en anti-personeelmijnen een ernstig obstakel vormt voor humanitaire hulp, hervestiging en wederopbouw. Verbetering van de veiligheidssituatie ter plaatse zal de Commissie in staat stellen via gespecialiseerde organisaties de aanzienlijke financiële middelen beschikbaar te maken die reeds bestemd zijn voor mijnenruimoperaties.
De Commissie beschouwt de demobilisatie van UNITA en de Angolese strijdkrachten als een cruciaal onderdeel van het vredesproces en beraadt zich in dit verband met andere partners over steun aan het programma voor demobilisatie en reïntegratie van Angola.
Om een duurzame vrede te bewerkstelligen dient de regering de democratie in Angola te versterken en daarbij met name de mensenrechtensituatie en de persvrijheid te verbeteren. Dit zijn essentiële voorwaarden voor vrije en eerlijke verkiezingen, evenals de vrijheid van verkeer, wijziging van het constitutioneel recht en kiesrecht en een behoorlijke volkstelling.
De Commissie pleit voor aanhoudende inspanningen om UNITA de tijd en de ruimte te geven zich te reorganiseren en zich te ontwikkelen tot een levensvatbare, politieke kracht.
Ook spoort zij beide partijen aan overleg te plegen met alle segmenten van de Angolese burgermaatschappij, met inbegrip van de kerken, met het oog op nationale verzoening en duurzame vrede.
De Commissie staat gereed om de organisatie van verkiezingen te ondersteunen zodra de situatie ter plaatse dit toestaat.
Wij onderstrepen dat interventies met het doel behoorlijk bestuur te stimuleren hoge prioriteit zullen krijgen in alle fasen van de hulpstrategie voor Angola. Wij stellen voor met name bij te dragen aan de versterking van het gerechtelijk apparaat en aan de hervorming van het bestuur en de overheidsfinanciën.
Er worden momenteel besprekingen gevoerd met de regering en maatschappelijke organisaties over de toekomstige strategie van de Commissie voor Angola in het kader van het negende Europees Ontwikkelingsfonds. Die strategie houdt in dat hulp, wederopbouw en ontwikkeling gekoppeld zullen worden. Er zal een aanzienlijk bedrag worden gereserveerd voor de ondersteuning van hervestiging, met inbegrip van microprojecten en het herstel van de landbouwproductie en de veeteelt. Op die manier hopen wij het sociaal-economische herstel van door oorlog geteisterde gebieden te stimuleren, met name in de Centrale Hooglanden.
De Gemeenschap zal steun blijven verschaffen voor gezondheidszorg en onderwijs. Ook zal zij bijdragen aan de capaciteitsopbouw van de provinciebesturen, die uiteindelijk de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen voor het opzetten en handhaven van maatschappelijke structuren en stelsels.
De Commissie is verheugd over het voornemen van de regering een internationale conferentie te organiseren over de wederopbouw van het land, en heeft er vertrouwen in dat het plan voor wederopbouw dat ter tafel zal worden gelegd de standpunten van alle maatschappelijke groeperingen zal weerspiegelen. De Commissie heeft aangeboden mee te werken aan de voorbereiding van deze internationale conferentie.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is de gecombineerde behandeling van vijf ontwerpresoluties:
B5-0403/2002, van de leden Van Orden, Deva, Parish, Foster, Banotti, Corrie, Tannock, Gahler, Korhola, Lehne, Maij-Weggen en Sacrédeus, namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0406/2002, van de leden Maes, Isler Béguin en Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie,
B5-0417/2002, van de leden Van den Bos en Mulder, namens de ELDR-Fractie,
B5-0418/2002, van de leden Junker, Kinnock en Van den Berg, namens de PSE-Fractie,
B5-0425/2002, van de heer Belder, namens de EDD-Fractie,
B5-0429/2002, van de leden Miranda, Sjöstedt, Boudjenah, Jové Peres, Fiebiger, Bakopoulos en Seppänen, namens de GUE/NGL-Fractie,
over Zimbabwe.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft het dictatoriale bewind-Mugabe in Zimbabwe, een land dat twintig jaar geleden nog beschouwd werd als een voorbeeld van een welvarende, multiraciale, Afrikaanse democratie, altijd kritisch beoordeeld. Na het bloedbad in Matabeleland, waarbij duizenden het leven lieten, heeft regeringspartij ZANU-PF het land echter aan de rand van de economische ondergang en hongersnood gebracht. De in maart gehouden presidentsverkiezingen waren een aanfluiting van de democratie: de persvrijheid werd onderdrukt en de leider van de oppositiepartij MDC staat thans terecht voor hoogverraad.
Mugabe heeft zijn handlangers - of 'veteranen' - ter beloning onteigend land van blanke boeren gegeven. Zelfs nu nog staat de Zimbabwaanse wet inzake landaankoop niet toe de gewassen te oogsten om de hongerlijdende bevolking te eten te geven.
De uitvoering van de EU-sancties laat zeer te wensen over. Zo heeft de minister van Politie onlangs in Spanje een bijeenkomst van Interpol kunnen bijwonen en was Mugabe aanwezig bij de Wereldvoedseltop in Rome, hetgeen een klap in het gezicht is van de internationale gemeenschap. Kinderen van de leiders van het regime zitten naar verluidt op dure Britse kostscholen. Het Nieuw Partnerschap voor de ontwikkeling van Afrika en de EU-trojka hebben slechts lakse pogingen gedaan de regionale opinie - met name die van Zuid-Afrika en Nigeria - tegen de president te mobiliseren.
Zimbabwe dreigt 25 juli uit het Gemenebest te worden gestoten, maar de regering lijkt er meer in geïnteresseerd een rampzalige oorlog te voeren in de Democratische Republiek Congo om de belangen van Mugabe's handlangers in de diamantmijnen veilig te stellen.
Ik doe een dringend beroep op de Raad Algemene Zaken van 22 juli aanstaande om de sancties aan te scherpen en niet te accepteren dat lidstaten met het excuus komen dat zij vanwege hun multilaterale verdragsverplichtingen zich niet aan de sancties kunnen houden. Ook verzoek ik het Gemenebest met klem Zimbabwe te schorsen voor de komende Gemenebest Spelen in Manchester op 25 juli.
De gewone burgers kunnen erop vertrouwen dat de EU humanitaire noodhulp zal blijven verstrekken om al te groot lijden en een totale instorting van de burgermaatschappij te voorkomen.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, geachte collega's, Zimbabwe is één van de terugkerende onderwerpen van onze zorgen. Ik ben het eens met de resolutie die we ingediend hebben, maar ik heb toch bedenkingen. Mijn bedenkingen worden ingegeven door de vaststelling van onze klaarblijkelijke onmacht. Tot hier toe hebben we met al onze strafresoluties niets bereikt. Mugabe is een figuur die twee verkiezingen overleefd heeft die hijzelf niet gewonnen heeft, de morele overwinnaar was de oppositie. Hij is een zielige figuur die met alle middelen probeert de wet naar zijn hand te zetten.
En ik stel eigenlijk voor dat we beginnen met de middelen te kiezen die aansluiten bij onze toon. Als we geen oorlog willen, als we geen middelen hebben om oorlog te voeren, dan moeten we geen oorlogstoon aanslaan. Ik zou dat willen vragen aan onze Britse collega's. Ik zou willen beginnen met Mugabe droog te leggen in Kongo. Hij is daar, hij rooft er de grondstoffen, hij zet er zijn leger in. Hij moet Kongo verlaten op grond van de Internationale afspraken in Lusaka. Wij weten dat hij van groot belang is voor de steun aan het regime van de jonge Kabila. Als wij willen dat Kongo gepacificeerd wordt moet hij Kongo verlaten. Dan heeft hij geen bronnen meer, dan moet hij zijn soldaten weer meenemen naar huis, die soldaten moeten betaald worden en hij heeft daar dan geen middelen voor. Ik zou dat soort acties aanbevelen en ik zou ook willen ophouden met die mooie oproepen tot de naburige landen, want dan helpt dus niets. Ik vind dat we die naburige landen zachtjesaan moeten zeggen dat het niet meer kan dat zij de politiek van Mugabe steunen. Dat zij aan de ene kant lippendienst bewijzen aan good governance enz, en dat ze aan de andere kant voortdurend hun loyaliteit aan Mugabe blijven demonstreren. Laat ons ook op hen druk uitoefenen.
Ik vraag dat de Commissie haar hele manier van optreden ten opzichte van Zimbabwe herziet, want wij hebben zelfs de schaarse sancties die er nu zijn, niet kunnen toepassen. Mugabe gaat op reis en zijn entourage ook, en u weet het.

Mulder (ELDR).
Dank u voorzitter, eens te meer staat Zimbabwe helaas op de agenda. De situatie verslechtert van dag tot dag en eigenlijk staan wij als Europees Parlement, als Europese Unie, machteloos toe te kijken. Er is maar één ding dat we kunnen doen en dat is op het ogenblik humanitaire hulp verlenen, omdat er nu een hongersnood heerst. Daar moet wat aan gedaan worden en de Europese Unie kan daar wat aan doen.
Nu is er één ding veranderd sinds de laatste keer, een maand geleden,dat we hier Zimbabwe bespraken. Wij hebben in Canada de conferentie gehad van de G-8. Daar is het beroemde Nepad-initiatief voor Afrika besproken en daar is min of meer gezegd dat het aan de Afrikanen zelf is om democratie, mensenrechten, et cetera te verzekeren en dat zij druk moeten uitoefenen op de regeringen in Afrika die het niet doen.
Ik zou zeggen dat de buurlanden van Zimbabwe een gouden kans hebben om nu te tonen wat die belofte vorige week in Canada waard is. Zij kunnen druk op Mugabe uitoefenen en wij kunnen ze daarbij helpen. Deze landen krijgen wel hulp op grote schaal en daar zouden we iets mee kunnen doen, maar dan moeten zij op hun beurt druk op Mugabe uitoefenen opdat de zaak daar verandert.
Ik ben het helemaal eens met mevrouw Maes wanneer zij over de situatie in Kongo zegt dat Mugabe daar niets te maken heeft en dat hij daar zo snel mogelijk weg moet.

Junker (PSE). -
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, terwijl er in Angola hoopvolle ontwikkelingen waarneembaar zijn, moet ik helaas constateren dat de situatie in Zimbabwe steeds hopelozer wordt omdat daar sprake is van een koppige president die ten koste van de volledige vernietiging van zijn land weigert de macht over te dragen waardoor zijn volk in de ellende wordt gestort. Ik zal u een percentage noemen dat vandaag door de persagentschappen gemeld werd. Hoewel het slechts om een momentopname gaat, is het bijzonder schokkend dat 33% van de bevolking van Zimbabwe met HIV is besmet. Deze epidemie maakt dagelijks tussen 2000 en 5000 dodelijke slachtoffers. Zimbabwe heeft nu al 900.000 weeskinderen en ook dat is een gevolg van het verschrikkelijke beleid van Mugabe en de ZANU-PF. Er is geen sprake meer van preventie of behandeling en de ellende van deze mensen wordt nog eens vergroot door hun armoede. Dit land kende ooit medische voorzieningen die voor Afrikaanse begrippen voorbeeldig te noemen waren, maar op dit moment is daar in grote delen van het land nauwelijks nog iets van over. Het medische personeel is immers het land ontvlucht en de ziekenhuiszorg is ingestort door het gebrek aan medicijnen.
Dit zijn allemaal gevolgen van een beleid waardoor degenen met een toekomstperspectief het land de rug toekeren, zodat alleen de arme mensen overblijven. De honger in Zimbabwe, die zich nu ook over de rest van Zuidelijk Afrika uitbreidt, wordt slechts gedeeltelijk veroorzaakt door droogte en natuurrampen, die in die regio's incidenteel voorkomen. Dit voedselprobleem wordt namelijk mede door mensen veroorzaakt die die honger zelfs als wapen gebruiken.
Het is noodzakelijk dat Europa in deze kwestie grote druk uitoefent in de hoop dat het verstand toch nog zal overwinnen. Die druk moet echter in de praktijk ook uitgeoefend worden op degenen die nu in het kader van NEPAD verklaringen afgeven dat zij opkomen voor een goed staatsbestuur en voor het handhaven van de mensenrechten en democratische normen en waarden. Als zij dat serieus menen, kunnen zij hun geloofwaardigheid bewijzen door hun collega-president Mugabe van het buurland Zimbabwe eens de waarheid te vertellen, door hun politieke steun aan hem in te trekken en hem duidelijk te maken dat hij een geïsoleerde positie inneemt op een continent dat nu probeert om zich aan deze ellende te ontworstelen op een manier waarbij ook de menselijke waardigheid wordt gerespecteerd.

Belder (EDD).
"Toen mijn kippen doorgingen met het leggen van eieren, was ik formeel in overtreding van de wet", aldus een blanke boer in Zimbabwe. Daarmee legde hij de misdadige waanzin van het landonteigeningsbeleid van president Mugabe op tragi-komische wijze treffend bloot.
Misdadige waanzin ja, want hoe kan een overheidsbeleid anders worden gekarakteriseerd wanneer het eenvoudig neerkomt op pure diefstal op massale schaal met wellicht een grootscheepse hongersnood op komst? Mugabe´s bewind verbiedt duizenden blanke boeren nog langer door te werken. Zo maakt het tegelijk honderdduizenden zwarte landarbeiders met hun gezinnen brodeloos. En dat met de winteroogst op de velden... Denk ook eens de onwaarschijnlijke situatie in, waarvoor Mugabe de blanke veeboeren plaatst. Koeien moeten nu eenmaal gemolken worden.
Voor de machtsbeluste president en diens entourage zijn ´s lands blanke boeren en de oppositie één pot nat. Daarmee moet zonder pardon worden afgerekend. Ook al stevent het land daarmee regelrecht op een humanitaire catastrofe af. En passant had Mugabe de euvele moed zich breeduit te manifesteren op de wereldvoedseltop van vorige maand in Rome.
Op hetzelfde tijdstip klaagde een Zimbabwaanse economische expert dat "niet één regering in Afrika deze diefstal van particulier eigendom in Zimbabwe heeft veroordeeld". Welk vertrouwen kan de buitenwereld dan nog stellen in het Nieuwe Partnerschap voor de Afrikaanse Ontwikkeling, voegde hij er terecht aan toe? Voor die prangende vraag plaatst ook de voorliggende gezamenlijke ontwerpresolutie alle Afrikaanse leiders. Zij dringt derhalve op geloofwaardige Afrikaanse actie tegen Mugabe´s schrikbewind aan. Naar ik hoop en verwacht nemen Raad, Commissie en lidstaten dit appèl daadwerkelijk over.

Nicholson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, uit de vorige interventies blijkt duidelijk dat de situatie in Zimbabwe er een is van evidente en algehele demoralisering van de bevolking aldaar. Onder president Mugabe is wat eens een bruisende natie was, verwoest. En dat niet alleen, hij heeft ook een economie die ooit tot de sterkste van Afrika behoorde in een diepe afgrond gestort.
Hoewel wij dit allen veroordelen, hebben wij werkloos toegekeken hoe zijn trawanten onschuldige blanke boeren vermoordden en daarvoor beloond werden door de president. Niemand mag hier werkloos toezien. Dit is echter wel wat de wereld heeft gedaan. Dat mag niet langer zo doorgaan.
Ik ben het eens met de heer Tannock wanneer hij zegt dat Zimbabwe uit het Britse Gemenebest moet worden gezet. Zimbabwe mag niet worden toegelaten tot de Gemenebest Spelen. Wij lossen echter de problemen van het volk van Zimbabwe, dat al zo lang lijdt, niet op door simpelweg onze ogen ervoor te sluiten en te doen alsof ze niet bestaan, en evenmin door toe te staan dat president Mugabe het land verlaat en conferenties bijwoont.
Het is de hoogste tijd dat krachtige sancties worden opgelegd. Wij moeten bereid zijn te helpen - en dit ook duidelijk laten zien - bij de wederopbouw van een democratisch Zimbabwe, aangezien een democratisch Zimbabwe opnieuw tot bloei zou kunnen komen op het Afrikaans continent. Daar twijfel ik geen moment aan. Eens was Zimbabwe de graanschuur van Afrika. Eens was Zimbabwe een welvarend land en dat kan het opnieuw worden. Maar niet als wij werkloos toezien en lippendienst bewijzen aan de sancties tegen een despoot als Mugabe, die niet alleen zijn land en zijn bevolking kapot maakt, maar er ook nog eens voor zorgt dat de verstrekte steun niet eens terechtkomt bij degenen die deze werkelijk nodig hebben.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mag ik uw aandacht en die van de diensten vragen voor paragraaf 12 in de voorgestelde resolutie. Ik zou ook willen vragen dat de Britse collega's even mee kijken naar de tekst. Want in het Nederlands staat er in paragraaf 12 "eist dat deze maatregelen de uitbreiding omvatten van de lijst van buiten de wet geplaatste individuen...". Ik denk dat hier bedoeld wordt individuen aan wie de toegang tot ons grondgebied wordt ontzegd omdat dat een referentie is naar de sancties. In het Frans staat er, "des personnes frappées d'interdiction". Ik denk dat er moet staan "interdiction d'accès". En ik heb hier geen Engelse tekst bij me, maar ik denk dat die 3 teksten over hetzelfde soort sancties gaan. Namelijk het verbod op toegang tot ons grondgebied in de Europese landen, in de EU-landen. En ik zou willen vragen dat die teksten zouden nagekeken worden en dat paragraaf12 in alle taalversies dezelfde draagwijdte zou hebben.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, evenals het Parlement maakt ook de Commissie zich uitermate bezorgd over de gevaarlijke politieke situatie en de polarisering van de samenleving in Zimbabwe.
Geweld en onderdrukking duren voort, de oppositie is uitgeschakeld, van een maatschappelijk middenveld en een onafhankelijke pers is geen sprake meer, en natuurlijk doen zich de uiterst negatieve gevolgen van het herbebossingsbeleid op de voedselvoorziening van met name de meest kwetsbare bevolkingsgroepen gevoelen. Ik noem hier met name de werknemers in de grote landbouwbedrijven.
De problemen zijn veroorzaakt door de politieke en sociale crisis en de humanitaire ramp, die een prioriteit is op de agenda van de Commissie. Ik moet hierbij aantekenen dat de Europese Unie tijdens de Raad Algemene Zaken van juni heeft beloofd royaal te zullen reageren op de oproep van de Verenigde Naties om de humanitaire nood in Zimbabwe en in andere landen in deze regio te lenigen. Bovendien dringt de Unie aan op herziening van de landbouwhervormingen aan de hand van de richtsnoeren die de Verenigde Naties in het kader van het ontwikkelingsprogramma hebben vastgesteld.
De humanitaire crisis heeft een enorme omvang aangenomen. De Commissie heeft reeds de voedselhulpprocedure op gang gebracht en in totaal 55 miljoen euro voor dit gebied beschikbaar gesteld. Deze middelen zullen worden beheerd door het Wereldvoedselprogramma en door niet-gouvernementele organisaties. Natuurlijk doen wij ons uiterste best maar wij weten uit de verschillende rapporten dat de regering van Zimbabwe de voedselcrisis voor politieke doeleinden gebruikt. Wij hebben in onze contacten met de autoriteiten van Zimbabwe erop gewezen dat de hulp bestemd is voor alle mensen met urgente humanitaire behoeften, ongeacht hun politieke overtuigingen, en herhaald dat de levensmiddelen op onpartijdige wijze moeten worden verdeeld.
Vele afgevaardigden maakten gewag van iets waarop ook wij hebben gewezen, namelijk dat Zimbabwe een exportland van levensmiddelen placht te zijn en de huidige levensmiddelenschaarste vooral te wijten is aan slecht beleid en slechts gedeeltelijk aan de droogte. Om herhaling van de crisis en verslechtering van de situatie in de komende jaren te voorkomen moet de regering hoe dan ook haar macro-economisch beleid en haar sectorale beleidsvormen herzien en ervoor zorgen dat het land opnieuw de weg van economische groei en ontwikkeling kan inslaan.
De Commissie heeft deelgenomen aan de missie van het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties naar Zimbabwe. Tijdens die missie werd de landbouwhervorming besproken en hebben wij aangedrongen op een transparante, rechtvaardige en op de belangen van de armste bevolkingsgroepen afgestemde hervorming, en natuurlijk hebben wij ook gewezen op de rol die de buurlanden kunnen spelen door druk uit te oefenen, hetgeen zeer nuttig zou zijn. Als men de situatie echter doeltreffend het hoofd wil bieden moet men in eerste instantie zorgen voor een oplossing van het politieke conflict via onderhandelingen. Dan kan een eind worden gemaakt aan geweld. Alleen indien de rechtsstaat wordt hersteld zal het mogelijk zijn de situatie te veranderen en de enorme problemen van Zimbabwe op te lossen. Daarom wil ik hier verwijzen naar de activiteiten die wij ondernemen om een politieke oplossing van de crisis te bewerkstelligen, geweld te beperken en steun te verlenen aan de democratie.
Wij begrijpen dat na zoveel mislukte bemiddelingspogingen en de verslechtering van de situatie in Zimbabwe men sceptisch is geworden ten aanzien van het nut van de initiatieven. De contacten van de Trojka van de Europese Unie met de SADC, de Ontwikkelingsgemeenschap voor Zuidelijk Afrika, zijn evenwel zeer belangrijk. De Trojka geeft steun aan de internationale inspanningen om de crisis in Zimbabwe te beheersen, maar wij moeten deze inspanningen het voordeel van de tijd geven voordat wij ze veroordelen. Tijdens de missie van de Trojka hebben de SADC-partners duidelijk gemaakt dat de sancties van de Europese Unie een averechtse uitwerking hebben gehad. Alhoewel wij het daar niet mee eens zijn, moeten wij serieus nagaan of ondersteuning van de regionale inspanningen voor de oplossing van de crisis in Zimbabwe inderdaad ons doel is. De Europese Unie heeft concrete sancties opgelegd aan twintig leden van de regeringspartij. Daaronder vallen een visumverbod, bevriezing van tegoeden en uitstel van bilaterale ministerontmoetingen. Aangezien de dialoog in het slop zit en de onderdrukking en het geweld in Zimbabwe voortduren, stellen de meeste fracties van het Parlement de Raad voor meer sancties uit te vaardigen. De Commissie weet dat de autoriteiten van Zimbabwe proberen de geloofwaardigheid van dit verbod te betwisten, maar de voordelen van een uitbreiding van het verbod tot andere personen moeten worden afgewogen tegen de problemen die daardoor zouden kunnen ontstaan in de contacten van de Unie met de SADC.
Om bovengenoemde redenen moet de steun aan het initiatief van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika hoe dan ook worden voortgezet. Wij moeten de gebeurtenissen op de voet volgen en het beleid jegens Zimbabwe na het zomerreces opnieuw onderzoeken. Natuurlijk zullen wij de steun aan het volk van Zimbabwe voortzetten door middel van onze programma's voor humanitaire hulp.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is de gecombineerde behandeling van zestien ontwerpresoluties over mensenrechten:
Veroordeling van Grigory Pasko (Rusland)
B5-0407/2002, van de leden Staes, Elisabeth Schroedter, Lagendijk en Turmes, namens de Verts/ALE-Fractie, over de zaak Grigory Pasko;
B5-0413/2002, van de leden Andreasen en Thors, namens de ELDR-Fractie, over de veroordeling van Grigory Pasko in Rusland;
B5-0419/2002, van de leden Sakellariou, Paasilinna en Wiersma, namens de PSE-Fractie, over de veroordeling van Grigory Pasko in Rusland;
B5-0426/2002, van de leden Oostlander en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de veroordeling van Grigory Pasko in Rusland;
B5-0430/2002, van de leden Frahm en Herman Schmid, namens de GUE/NGL-Fractie, over de zaak van de journalist Grigory Pasko;
Vervolging van homoseksuelen (Egypte)
B5-0411/2002, van de leden Boumediene-Thiery, Piétrasanta en Wuori, namens de Verts/ALE-Fractie, over de schending van de mensenrechten in Egypte;
B5-0412/2002, van de heer Hernández Mollar, namens de PPE-DE-Fractie, over homoseksuelen in Egypte;
B5-0416/2002, van de heer Van der Laan, namens de ELDR-Fractie, over homoseksuelen in Egypte;
B5-0422/2002, van de leden Cashman, Karamanou, Van den Berg en Swiebel, namens de PSE-Fractie, over de schendingen van de mensenrechten in Egypte;
B5-0431/2002, van de leden Vinci, Eriksson, Uca en Cossutta, namens de GUE/NGL-Fractie, over de vervolging van homoseksuelen in Egypte;
Persvrijheid (Wit-Rusland)
B5-0404/2002, van de leden Elisabeth Schroedter en Isler Béguin, namens de Verts/ALE-Fractie, over de persvrijheid in Wit-Rusland;
B5-0415/2002, van de leden Andreasen en Thors, namens de ELDR-Fractie, over de persvrijheid in Wit-Rusland;
B5-0420/2002, van de heer Wiersma, namens de PSE-Fractie, over de persvrijheid in Wit-Rusland;
B5-0424/2002, van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de persvrijheid in Wit-Rusland;
B5-0427/2002, van de leden Sacrédeus, Goodwill en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de persvrijheid in Wit-Rusland;
B5-0432/2002, van de leden Marset Campos en Sjöstedt, namens de GUE/NGL-Fractie, over de persvrijheid in Wit-Rusland.

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben met Rusland een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Er wordt gewerkt aan een intensieve samenwerkingsrelatie met Rusland op het gebied van energie. In Rusland bestaat echter tot op heden nog altijd geen democratische standaard. Het gaat in dat land nog steeds niet vooruit met de persvrijheid en democratie. Zo is de zaak-Grigory Pasko een toetssteen voor de vraag in hoeverre er in Rusland sprake is van een rechtsstaat. Zoals ook hier het geval is gaan gerechtelijke vonnissen in Rusland heel vaak terug op geheime militaire wetten uit de tijd van de Sovjet-Unie die niet eens bij het eigen ministerie van Justitie bekend zijn.
Wat heeft Grigory Pasko gedaan? Hij heeft niets anders gedaan dan zijn plicht als journalist en burger. Hij heeft het illegaal dumpen van kernafval gefotografeerd en daarmee blijk gegeven van persoonlijke moed. Om die reden werd hij in Rusland tot verscheidene jaren dwangarbeid veroordeeld. Ik vind het schandalig dat Europa gewoon toekijkt.
Er komt een verzoekschrift om het vonnis te herzien. Ik heb echter niet de indruk dat het alleen met druk vanuit Rusland zal lukken om dit vonnis, dat zo duidelijk elke rechtsgrond mist, te herzien. Daarom acht ik het van het grootste belang om president Poetin aan zijn woord te houden wanneer hij zegt dat hij onafhankelijke media in het land wil toelaten. Ik beschouw het als een belangrijke verantwoordelijkheid van de Commissie - en ik verzoek mevrouw Diamantopoulou deze boodschap naar het kabinet mee te nemen - dat bij alle plannen die we met Rusland hebben eerst de mensenrechten en de democratische grondrechten besproken worden en dat daarop eerst een reactie van de Russische regering wordt geëist. Pas daarna kunnen we met de regering besprekingen beginnen over energie.

Andreasen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, volgens de Russische grondwet had de journalist Grigory Pasko zich schuldig gemaakt aan een strafbaar feit als hij informatie had achtergehouden over milieuvraagstukken of milieurampen die mensenlevens in gevaar zouden kunnen brengen. Dat zeggen de artikelen 41 en 42 van de Russische grondwet - schitterende artikelen. Pasko heeft echter geen informatie achtergehouden. Integendeel, hij heeft permanent bericht hoe de Russische vloot kernafval en oude wapens in de Stille Oceaan dumpt en daarmee een potentiële milieuramp creëert. Vanwege deze berichtgeving is hij door een Russische militaire rechtbank schuldig bevonden aan hoogverraad en veroordeeld tot een gevangenisstraf van vier jaar. Het hele proces is achter gesloten deuren gehouden, en zeventig journalisten zijn uit de rechtszaal gezet. Vorige maand is Pasko's vonnis bekrachtigd door de militaire kamer van het Russische hooggerechtshof in Moskou.
Dit is diep tragisch voor Grigory Pasko, en het is diep tragisch voor de situatie op het gebied van de democratie en de mensenrechten in Moskou. Het blijkt dat het in Rusland zeer slecht is gesteld met de vrijheid van meningsuiting en de beginselen waarop onze Unie is gebaseerd. Wij moeten in dit Parlement nadrukkelijk afstand nemen van wetten en vonnissen die de persvrijheid beknotten, en de Raad oproepen om tijdens de komende bijeenkomsten van de EU en Rusland uiting te geven aan onze ernstige bezorgdheid. De Unie steunt Rusland financieel, en in dat verband moet de Commissie er zeer goed op letten dat de door ons gesteunde projecten voldoen aan de eisen inzake vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van de rechtbanken.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, aan hun daden en niet aan hun woorden zult gij hen herkennen. Ik geeft collega Schroedter gelijk: de zaak-Pasko wordt steeds meer een testcase voor de vraag of Rusland zich tot een rechtsstaat ontwikkelt of niet en daarmee ook een serieuze testcase voor de betrekkingen tussen de EU en Rusland. Ik heb vaak de indruk dat ons beleid met betrekking tot Rusland een geslaagde mengeling is van bedrog en zelfbedrog, waarbij je niet precies weet waar het bedrog ophoudt en het zelfbedrog begint. We hebben dit gezien bij de NAVO-top in Rome. We zien dit bij de OVSE. We zien dit bij de Raad van Europa in Straatsburg en we zien dit ook in de betrekkingen tussen de EU en Rusland.
Er wordt doorlopend gezegd dat Rusland zeer ver gevorderd is op de weg naar de democratie of zelfs dat het een goed functionerende democratie is. Dat heeft met de realiteit niets te maken. We zien dat aan de situatie in Tsjetsjenië. We zien dat echter ook heel duidelijk aan het lot van de heer Pasko, want hij heeft datgene gedaan waarover de instellingen die ik heb genoemd voortdurend praten. Hij heeft zich ingezet voor vrijheid, democratie en de gezondheid en veiligheid van de bevolking. Hij heeft zich gekeerd tegen een misdrijf. Hij heeft een misdrijf aan het licht gebracht dat een bedreiging vormde voor mensen en dat nog steeds zou doen als de zaak niet aan het licht was gekomen. Hij heeft daarmee, zoals collega Schroedter terecht zei, zijn plicht gedaan.
Nu is het de hoogste tijd dat ook wij eindelijk onze plicht vervullen en heel duidelijk zeggen: wij staan achter de strijder voor burgerrechten en journalist Pasko. Hij heeft ons allemaal een dienst bewezen en nu zijn gezondheid en vrijheid ernstig gevaar lopen, moeten wij hem bijstaan. Niet alleen om humanitaire redenen, maar omwille van de geloofwaardigheid van de Europese Unie. Ook voor haar vrijheidsidealen is hij opgekomen. En omwille van de betrekkingen tussen Rusland en de EG, want van echt partnerschap met Rusland kan geen sprake zijn als het beginsel van de rechtsstaat in dat land niet wordt versterkt, maar als het op dat gebied nog meer tegenslagen te verwerken krijgt. We hebben de afgelopen tijd al een behoorlijke terugslag gezien en we moeten vrezen dat de laatste restjes van de democratie en rechtsstaat in Rusland ook nog worden bedreigd, wanneer diegenen terrein winnen die ook van hun kant de zaak-Pasko tot het onderwerp van een binnenlandse machtsstrijd maken. Zij willen daarmee duidelijk maken dat het leger en de geheime dienst het nog steeds voor het zeggen hebben. Dat is niet te verenigen met de Europese grondbeginselen en daarom is onze geloofwaardigheid ook in het geding.
Diamantopoulou
De Commissie deelt de verontrusting van dit Parlement over de situatie van de heer Pasko, wiens veroordeling een aantal fundamentele elementen van onafhankelijke en eerlijke rechtspraak ontbeert, zoals openbaarheid. Wij hopen dat de bevoegde Russische instanties spoedig een oplossing zullen vinden teneinde de beklagenswaardige persoonlijke situatie van de heer Pasko te verbeteren.
Voorts heeft de zaak-Pasko het buitengewoon zorgwekkende gevolg dat andere journalisten en de media in het algemeen zich genoodzaakt zien tot zelfcensuur. Het effect daarvan mogen we niet onderschatten. In dit verband is de tweede paragraaf van de gezamenlijke verklaring van belang, die de EU en Rusland deden uitgaan na de topconferentie van 29 mei in Moskou. Daarin verkondigen de beide partijen hun gezamenlijke doelstelling een maatschappij te bevorderen die gebaseerd is op de eerbiediging van democratische beginselen en mensenrechten, waarvan de bescherming van het recht op vrije meningsuiting een fundamenteel onderdeel is.
De EU heeft de zaak-Pasko in het verleden reeds aan de orde gesteld in het kader van haar intensieve politieke dialoog met Rusland. De Commissie is het ermee eens dat gezien de recente ontwikkelingen nadere diplomatieke actie moet worden ondernomen.
Het is duidelijk dat de Europese Unie de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid ook meer in het algemeen ter sprake zal blijven brengen in haar politieke dialoog met de Russische Federatie. Parallel daaraan zullen deze onderwerpen hoge prioriteit behouden in het kader van het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten, waarbinnen bijzondere aandacht bestaat voor Rusland.

Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, vorig jaar heeft dit Parlement een associatieovereenkomst behandeld met Egypte. De associatieovereenkomst moest vernieuwd worden. We hebben toen in een resolutie onze zorg uitgesproken over de vervolging van 52 mannen vanwege hun homoseksualiteit. 23 van deze mannen zaten in de gevangenis en de Egyptische regering is toen de Europese Unie gedeeltelijk tegemoet gekomen door 22 mannen vrij te laten.
Mijn fractie, en ik neem aan ook de andere fracties in dit huis zijn dan ook geschokt te horen dat justitie in Egypte nu 50 van deze mannen opnieuw voor de rechter brengt voor een feit waarvoor ze al eerder beoordeeld zijn. En hiermee wordt de regel van ne bis in idem dus geschonden. Geen tweede veroordeling voor hetzelfde feit, dat is in principe wat ook Egypte zegt te onderschrijven. Een brief die Amnesty International van de Egyptische overheid ontving zegt verder dat:

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik werd voor het eerst bij deze situatie betrokken toen een ingezetene van mijn kiesdistrict mij het verslag van Amnesty International stuurde over de 52 mannen die in mei 2001 waren gearresteerd op de Queen Boat, een drijvende nachtclub, wegens vermeende homoseksualiteit, satanische praktijken en misdrijven tegen de islam. Europeanen en vrouwen werden niet aangeklaagd. De gearresteerden zouden zijn gemarteld door middel van zweepslagen, elektroshocks en bedreiging met agressieve honden, om hen te dwingen documenten te ondertekenen waarin zij bekennen homoseksueel te zijn. Naar verluidt waren velen niet homoseksueel, maar wilden zij slechts genieten van enkele geneugten van de westerse uitgaanscultuur, zoals alcohol en dansen. De reden achter de arrestatie was ten dele dat de regering tegemoet wilde komen aan antiwesterse sentimenten en dat zij de aandacht van de bevolking wilde afleiden van de economische problemen die zij destijds had.
In de eerste rechtszaak in november 2001 zijn 25 mannen tot gevangenisstraffen veroordeeld, maar de regering heeft besloten de zogenaamde geperverteerden nogmaals voor de rechter te brengen. Tijdens de eerste rechtszaak vond onmiskenbaar een aantal onrechtmatigheden plaats. De Egyptische perswet verbiedt bijzonderheden van lopende onderzoeken te publiceren die de uitkomst van de rechtszaak zouden kunnen beïnvloeden. Dit verbod is op schaamteloze wijze overtreden met de publicatie van verhalen over vermeende homoseksuele orgiën, homohuwelijken en de identiteit en foto's van alle beklaagden. Homoseksuele handelingen zijn niet verboden bij de wet, alleen 'habituele losbandigheid?, waarvoor nauwelijks bewijs was. De mannen stonden niet terecht voor een gewone rechtbank, maar voor een militaire rechtbank en werden aan gedwongen medisch onderzoek onderworpen, hetgeen een flagrante schending is van de Universele Verklaring van de rechten van de mens.
Het behoeft geen betoog dat een tweede rechtszaak in strijd is met het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, waarin bepaald wordt dat men niet tweemaal voor hetzelfde delict kan worden berecht. Een dergelijke procedure gaat eveneens in tegen de strekking van artikel 2 van de Euro-mediterrane overeenkomst tussen de EU en Egypte inzake de eerbiediging van de mensenrechten.
In antwoord op een vraag mijnerzijds heeft Commissaris Patten, evenals de Britse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, de heer Bradshaw, zijn verontrusting uitgesproken en zich bereid verklaard toezicht te houden op de situatie die dit Parlement vandaag opnieuw met bezorgdheid aan de orde stelt.
Tot slot zou ik in verband met het voorgaande debat commissaris Diamantopoulou willen verzoeken alles in het werk te stellen om de druk op Zimbabwe te handhaven.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het proces in Cairo tegen deze vijftig mannen die aangeklaagd worden voor homoseksualiteit is eergisteren begonnen. Wij liberalen zijn om verschillende redenen fel gekant tegen deze rechtszaak. Wij veroordelen zonder uitzondering discriminatie van en geweld tegen mensen op grond van homoseksualiteit, etnische afkomst, geslacht en geloofsovertuiging enzovoort.
Hoewel homoseksualiteit volgens de Egyptische wet niet verboden is, riskeren deze mannen hoge straffen. Zij zijn, zoals verschillende collega's al hebben gezegd, al eerder berecht. Een tweede rechtszaak is in strijd met alle rechtsbeginselen.
Wij liberalen willen wijzen op artikel 2 in de associatieovereenkomst. Wij refereren altijd aan dit artikel over respect voor de mensenrechten. Commissie, wordt het geen tijd om dit artikel serieus te gaan nemen en middelen te zoeken om het ook ten uitvoer te leggen, zodat wij landen die handelen in strijd met artikel 2 kunnen terugfluiten of in ieder geval sancties kunnen opleggen? Ik ga ervan uit dat de Commissie een krachtig protest zal laten horen tegen deze rechtszaak.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sta op met een steen in mijn maag omdat het geen prettige plicht is over schendingen van mensenrechten te moeten spreken. Ze herinneren ons eraan dat er overal ter wereld mensen zijn aan wie de universele vrijheden die wij vanzelfsprekend achten, niet gegund worden, wegens hun anders zijn, de plaats waar ze ter wereld kwamen of de ouders uit wie ze geboren werden.
Deze kwestie ligt mij in het bijzonder zwaar op de maag omdat ik van Egypte houd. Egypte is een belangrijk land en de Egyptische regering, president Mubarak en de Egyptische ambassadeur bij de Europese Unie hebben mijn grootste achting. Wanneer het echter aankomt op ons standpunt aangaande schending van mensenrechten, maken wij geen uitzondering. Indien we daar aan zouden beginnen dan zou dit Parlement immers van huichelarij beschuldigd kunnen worden.
Wat is ons standpunt? Wij verlangen primaire mensenrechten: recht op een eerlijk proces, recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst, recht op bescherming tegen foltering en wrede en onmenselijke straffen, recht op privacy en recht op gelijkheid voor de wet. Tevens wijs ik u in dit verband nogmaals op artikel 14.7 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten.
Als ik als homoseksuele man in bijvoorbeeld Egypte was geboren had ik een groot risico gelopen. Ik spreek nu overigens voor mijzelf en niet namens mijn fractie. Alle mensenrechten waar ik aanspraak op mag maken zouden mij in dat geval afgenomen kunnen worden, omdat ik anders ben of met een bepaalde groep geassocieerd word of omdat ik openlijk voor mijn homoseksualiteit uitkom. Zie mij hier staan! Ik ben een mens van vlees en bloed, een mens met emoties. Wij zijn allemaal gelijkwaardige mensen. Vreemd genoeg zien anderen wel verschil en ontlenen zij daaraan het recht onze aanspraak op de mensenrechten niet als legitiem te beschouwen. Als wij hier niets tegen ondernemen, dan zeggen we in feite dat we schendingen van mensenrechten gedogen, waar die zich ook voordoen. Door de andere kant op te kijken verspelen wij onze rechten, alsmede het recht onszelf beschaafd te noemen.
Ik verzoek de president en de regering van Egypte met klem de juiste beslissing te nemen, en deze mannen vrij te laten.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, meestal beperkt het eerste gedeelte van onze resoluties zich tot een mechanische opsomming van eerder aangenomen resoluties en internationale overeenkomsten. In dit geval zijn de genoemde referenties evenwel bijzonder belangrijk. In de eerste plaats wordt de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 1948 in herinnering gebracht, die uiteraard steeds aan onze acties ten grondslag moet liggen. Ook de verwijzing naar artikel 2 van de nog te ratificeren Euro-mediterrane associatieovereenkomst met Egypte is zeer significant. Op het moment van de ratificatie zullen wij wellicht invloed kunnen uitoefenen op de wijze waarop het onderhavige probleem wordt behandeld. Voorts wordt verwezen naar paragraaf 6 van de resolutie van vorig jaar, waarin ons standpunt duidelijk wordt verwoord en waarin wij van de Egyptische autoriteiten eisten dat de personen die op dat moment gevangenzaten, werden vrijgelaten. Tenslotte blijkt uit de analyse van de Egyptische wetgeving dat homoseksualiteit in dat land geen misdrijf is.
Gelet hierop onderschrijven wij hetgeen er in de resolutie wordt gezegd, namelijk dat de volgende rechten in acht moeten worden genomen: recht op vrijheid van meningsuiting, van geweten, van godsdienst en van seksuele geaardheid, recht op een privé-leven en gelijkheid voor de wet.
Mijnheer de Voorzitter, in Europa hebben de laatste dagen grote 'Gay Pride? parades plaatsgevonden. In mijn land, meer bepaald in Madrid, hebben 250.000 personen deelgenomen aan een kleurrijke en vreedzame manifestatie in een sfeer van verdraagzaamheid, hetgeen ongetwijfeld een woord van lof verdient. Daarom moeten wij de Egyptische autoriteiten - uiteraard met alle respect - van ons standpunt en van de rechten van deze personen in kennis stellen.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het recht om vrij en onbevreesd te kunnen kiezen hoe men zijn seksualiteit tot uitdrukking wenst te brengen, is een fundamenteel mensenrecht. Egypte weigert echter zijn burgers dit recht toe te kennen, ondanks de golf van verontwaardiging in de wereld. Als de islamitische gemeenschap inderdaad een dialoog wenst tussen de verschillende beschavingen, moet zij ten eerste een dialoog openen over een beter begrip van de seksualiteit, opdat een eind wordt gemaakt aan de vervolging van mensen die zogenaamd inbreuk plegen op de goede zeden.
Het recente verslag van Amnesty International geeft een beschrijving van de lotgevallen van duizenden mensen die worden vervolgd en gefolterd omdat hun - echt of vermeend - seksueel leven als een bedreiging wordt beschouwd voor de gevestigde orde. In meer dan zeventig landen zijn homoseksuele relaties een misdrijf dat strafrechtelijk vervolgd moet worden en zelfs de doodstraf tot gevolg kan hebben. Ook in de Europese Unie, mevrouw de commissaris, moet echter de rechtsgrondslag voor de antiracistische wetgeving worden uitgebreid. Daarin moet overeenkomstig artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam ook seksuele geaardheid worden opgenomen.
Daarom zijn wij blij met het besluit van de Griekse minister van Justitie om artikel 347 van het strafwetboek af te schaffen, op grond waarvan homoseksuelen werden gediscrimineerd. Wij hopen dat de Egyptische regering hetzelfde zal doen en onmiddellijk de burgers zal vrijlaten die onder beschuldiging van homoseksualiteit in de gevangenis zitten.

Nicholson of Winterbourne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, laten wij niet vergeten dat Egypte een van de beschavingen is van de oudheid. Het land heeft sindsdien gefungeerd als een baken van cultuur en vooruitgang.
Momenteel is de vorige minister van Buitenlandse Zaken van Egypte secretaris-generaal van de Samenwerkingsraad van de Golf. Bovendien is Egypte onveranderlijk de primus inter pares in de Arabische Liga. Desalniettemin dient zich hier het geval aan van deze betreurenswaardige mannen die van een misdrijf worden beschuldigd op een wijze die wij in de Europese Unie als pure discriminatie van de hand wijzen. Binnen het kader van het Euro-mediterraan partnerschap spreken wij als vriend van Egypte. We zijn ons immers terdege bewust van de vooraanstaande rol van Egypte als voorvechter van democratie en mensenrechten in de Arabische wereld. De Egyptische cultuur, historische achtergrond en religie hebben onze grootste achting. Toch moeten wij júist vanwege ons partnerschap met Egypte, als vrienden, vragen deze aanklacht te heroverwegen.
Middels onze steun voor deze belangrijke resolutie vragen wij de Raad en de Commissie om namens het Parlement de Egyptische regering te verzoeken haar besluit te herzien.

Diamantopoulou
. (EN) - Mijnheer de Voorzitter, namens de heer Patten zal ik hierop reageren: het toeval wil dat ik twee jaar geleden in mijn functie als commissaris dit wetsvoorstel zelf heb ingediend. Eindelijk is het moment aangebroken dat er anti-discriminatie wetgeving tot stand is gekomen op Europees niveau. Voor het eerst zijn we op Europees niveau overeengekomen dat op de werkvloer geen enkele vorm van discriminatie op grond van seksuele geaardheid getolereerd kan worden.
Deze kwestie betreft echter geen discriminatie, maar fundamentele mensenrechten.
De Europese Commissie heeft de zaak naar aanleiding van de arrestatie van 52 mannen in de zogenaamde 'Queen Boat'-affaire op de voet gevolgd. Zowel het proces als de uitspraak gaven de Commissie reden tot bezorgdheid, met name het gegeven dat de drieëntwintig mannen die gevangen zaten het recht van beroep werd ontzegd, vanwege de toepassing van wetgeving voor staatsveiligheid. Ook de opruiende taal die tijdens het proces en in de media werd gebezigd, baarde de Commissie zorgen. Die taal logenstrafte het officiële Egyptische standpunt, namelijk dat de mannen aangeklaagd werden wegens losbandigheid en niet wegens hun seksuele geaardheid.
De Egyptische president Mubarak heeft onlangs bepaald dat op twee na alle arrestanten in de 'Queen Boat'-zaak ten onrechte zijn voorgeleid aan de rechtbank voor staatsveiligheid. Zij zullen opnieuw gehoord worden in een rechtbank voor minder ernstige vergrijpen. De uitspraak wordt verwacht op 16 juli. Dit is een belangrijk moment in deze zaak: wellicht is de uitspraak een positieve. Het effect wordt echter verzwakt door de mogelijkheid dat zelfs de mannen die in eerste instantie zijn vrijgesproken, opnieuw voor de rechter zullen moeten verschijnen.
De Europese Commissie zal de 'Queen Boat'-zaak en vergelijkbare vervolgingszaken blijven volgen. Via de gebruikelijke kanalen is de bezorgdheid vanuit de Europese Unie reeds kenbaar gemaakt aan de Egyptische autoriteiten. Indien nodig zal dit herhaald worden.
De Europese Unie zet zich in voor de bescherming van de mensenrechten en veroordeelt de vervolging van individuen of groepen vanwege hun seksuele geaardheid. Dit principe ligt besloten in de gezamenlijke buitenlandpolitiek van de Europese Unie en komt tot uiting in concrete maatregelen en acties.
Via het Europees initiatief voor de democratie en de bescherming van de mensenrechten steunt de Europese Unie op internationaal niveau de bescherming van de mensenrechten. Dit geschiedt middels donaties aan particuliere maatschappelijke organisaties. Op bilateraal niveau worden de betrekkingen tussen de Europese Unie en derde landen meer en meer bepaald door de associatieovereenkomsten. Deze vereisen dat dergelijke betrekkingen 'gebaseerd zijn op het eerbiedigen van democratische uitgangspunten en fundamentele mensenrechten zoals uiteengezet in de Universele verklaring inzake de rechten van de mens?.
Ook de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Egypte die onlangs is ondertekend bevat een dergelijke clausule. Eerbiediging van de mensenrechten is expliciet gedefinieerd als 'punt van essentieel belang? in de overeenkomst. De associatieovereenkomst met Egypte biedt beide partijen een platform om zaken aangaande mensenrechten en democratie te bespreken.

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dat de situatie in Wit-Rusland zo enorm verslechtert blijkt juist ook uit het feit dat wij dit onderwerp twee dagen achter elkaar in het actualiteitendebat bespreken. Dat is echt uitzonderlijk. We houden ons hier anders altijd met een groot aantal verschillende zaken bezig. Het is toch onvoorstelbaar hoe mijnheer Loekatsjenko zich als een alleenheerser gedraagt en hoe hij steeds weer denkt zich in Wit-Rusland te kunnen veroorloven wat verder nergens in Europa en ook nergens in het OVSE-gebied is toegestaan. Hij verliest naar mijn opvatting duidelijk het contact met de realiteit. Het meest recente voorbeeld op het gebied van de vrijheid van meningsuiting is dat van de opiniepeilingen. Het feit dat daarover eerst met de regering moet worden overlegd, dat opdrachtgevers, wijze van financiering en methodes moeten worden nagetrokken en dat de regeringscommissie de rectificatie van opinieonderzoeken eist, toont aan hoe dramatisch de situatie, hoe dramatisch de ontwikkeling in dit land is.
Een tweede voorbeeld: als delegatie in dit Parlement krijgen wij opeens een brief van de ambassadeur die ons voorschrijft wat wij met onze agenda moeten doen. Dat kan hij misschien bij zijn eigen parlement proberen, maar wij zijn onafhankelijk gekozen volksvertegenwoordigers en wij bepalen onze agenda altijd nog zelf. Hieruit blijkt in wat voor situatie zich de volksvertegenwoordigers daar bevinden. Wij dienen deze ontwerpresolutie in tegen de achtergrond van het feit dat binnen de OVSE de vraag wordt gesteld of het parlement kan worden erkend of niet. Ik vind niet dat het kan worden erkend, omdat het niet onafhankelijk is gekozen.

Andreasen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, terwijl er in de rest van Midden- en Oost-Europa grote vorderingen zijn gemaakt op het gebied van de persvrijheid, gaat het zoals reeds gezegd in Rusland en ook in Wit-Rusland de verkeerde kant op. Zoals de commissaris zei, dreigt deze achteruitgang de ontwikkeling in de rest van het gebied negatief te beïnvloeden. Het is diep verontrustend dat er in deze twee landen de laatste jaren tien journalisten per jaar zijn vermoord. In de meeste gevallen ging het om journalisten die bezig waren met het onderzoeken van feiten die de machthebbers geheim wilden houden. De autoriteiten zijn meestal niet bereid om deze zaken op te helderen. Het Parlement moet zijn steun geven aan de aanbevelingen van de Internationale Federatie van Journalisten, de IFJ, die er terecht op wijst dat de internationale samenleving de aantasting van de persvrijheid aandachtiger moet volgen en concrete gevallen moet bekritiseren. Zulke concrete gevallen zijn de pogingen van regeringen om via wetgeving onafhankelijke en kritische media tegen te werken, zoals gebeurde met een zogenaamde 'informatiewet? in Wit-Rusland, en ook beperkingen van de persvrijheid van bijvoorbeeld de journalisten Nikolai Markevitsj en Pavel Maozjeiko, die het aangedurfd hebben om president Loekatsjenko tijdens de verkiezingsstrijd te bekritiseren in verband met de presidentsverkiezingen in Wit-Rusland en die daarom tot strenge straffen zijn veroordeeld.
Wij hebben ons duidelijk gedistantieerd van wetten die de persvrijheid aan banden leggen, en wij zullen protesteren tegen concrete schendingen van deze vrijheid, waar dan ook ter wereld. Wij zullen er nog scherper op gaan letten hoe het pluralisme en de persvrijheid zich in deze twee landen ontwikkelen. Bovendien moet de internationale samenleving veel meer steun geven aan projecten voor professionalisering van de media via scholing van de beoefenaars van het vak en versterking van de rol van de vakorganisaties in de democratische ontwikkeling.

Wiersma (PSE).
Dank u wel voorzitter, ik ben het eens met wat mevrouw Schroedter zei dat het eigenlijk op zich betreurenswaardig is dat we binnen één maand twee keer over Wit-Rusland moeten praten hier in de plenaire vergadering. Dat is slechte reclame voor dat land.
Vorige keer ging het over de problemen met de OVSE-missie in Minsk en de sluipende sluiting daarvan. Dat probleem is nog steeds niet opgelost. Boven op de tribune zitten de heer Andrew Carpenter, een van de diplomaten die Wit-Rusland verlaten heeft en met wie we vanochtend een gesprek gevoerd hebben, en de heer Nikolai Statkevich een van de oppositieleiders in Wit-Rusland en ik denk dat we hen een hartelijk welkom moeten heten hier.

Er is er nu ook weer sprake van een reeks incidenten met betrekking tot de persvrijheid. Oude tijden blijven voortbestaan in Wit-Rusland. En het komt boven op onze eigen ervaringen. Alles wat wij daar doen en proberen te doen samen met de OVSE en de Raad van Europa wordt vaak verdraaid in de staatsmedia met als uiterste altijd het feit dat ikzelf, als voorzitter van uw delegatie, vaak word uitgemaakt voor NAVO-spion. Dat zegt wel iets over de atmosfeer in dat land. Ik zeg dan altijd maar: nee ik ben een spion voor de democratie en niet voor de NAVO, ook al zit ik ook in de NAVO-delegatie.
Ik wil niet te veel zeggen over de persvrijheid; onze resolutie is erg duidelijk. Als het gaat om oplossingen zou ik op de Raad en de Commissie een beroep willen doen om toch meer te proberen met Rusland in dialoog te treden over Wit-Rusland. De Russische federatie heeft een enorme invloed op dat land en heeft tot nog toe steeds geweigerd met ons mee te werken om druk uit te oefenen op het regime van Loekatsjenko.
De relaties tussen de EU en Rusland, tussen Rusland en de NAVO zijn aanzienlijk verbeterd, maar we zouden die moeten gebruiken om ook de Russen ertoe te brengen een grotere democratische betrokkenheid bij Wit-Rusland te bewerkstellingen.
Wij krijgen wel eens het verwijt dat wij met ons beleid en onze resoluties proberen Wit-Rusland te isoleren en dat helpt alleen maar Loekatsjenko. Ik ben wel gevoelig voor dat verwijt maar ik denk dat je daar tegenover kunt zetten dat Loekatsjenko vooral zichzelf isoleert en dat wij eigenlijk smachtend wachten op een signaal van zijn kant, een wezenlijke concessie aan de democratie zodat wij ook weer kunnen reageren met een opening richting dat land. Want we willen graag met zijn allen iets doen voor Wit-Rusland, er zijn problemen genoeg om samen op te lossen maar dat moet wel mogelijk gemaakt worden door het regime in Wit-Rusland zelf.

Belder (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, President Alexander Loekatsjenko van Wit-Rusland kan niet tegen kritiek. De veroordeling van twee redacteuren van het onafhankelijke weekblad "Pagonja" levert daarvan andermaal een treurig bewijs. Hun straf -enkele jaren werkkamp- dient alle kritische stemmen in het land monddood te maken.
Hetzelfde doel beoogt het samengaan van diverse Wit-Russische literatuurtijdschriften. Voor die dwangmaatregel tekende het Ministerie van Voorlichting. Bijna alle chefredacteuren kregen gelijktijdig ontslag. Een aantal van hun vervangers kondigde ogenblikkelijk serviel aan voortaan geen werk meer af te drukken van literaire critici van het schijnbaar onaantastbare Wit-Russische staatshoofd.
Parallel daarmee ijveren de autoriteiten in Minsk voor een steeds strakkere overheidscontrole op elementaire grondrechten van de burgers. Twee recente voorbeelden daarvan springen in het oog. Zo is er een speciale controlecommissie voor "politiek-maatschappelijke" opiniepeilingen in het leven geroepen. De publicatie van pijnlijke populariteitscijfers voor president Loekatsjenko (net 30 procent in april 2002) zal daaraan stellig niet vreemd zijn!
Voorts dreigt een herziene "Wet over geloof en religieuze organisaties" de vrijheid van godsdienst drastisch in te perken. Dit leidde deze week tot de dringende oproep van protestantse kerkleiders aan Loekatsjenko te interveniëren en met hen in gesprek te gaan.
Daarom verzoek ik Raad, Commissie en lidstaten, in aanvulling op paragraaf 6 van de voorliggende gezamenlijke ontwerpresolutie, ook alle steun te geven aan dit kerkelijke initiatief.
Een andere aanvulling mijnerzijds op de ontwerpresolutie betreft concrete steunverlening aan de onafhankelijke pers in Wit-Rusland. Nu die zo onder officieel vuur ligt, zouden samenwerkingsovereenkomsten met westerse kranten een krachtige ruggensteun voor haar kunnen betekenen. De uitwerking en financiering van deze optie beveel ik graag bij Raad, Commissie en lidstaten van de EU aan. Ter bescherming, mijnheer de Voorzitter en collega's, van de grondrechten van de burgers van Wit-Rusland.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, drie weken geleden heeft het Europees Parlement felle kritiek geuit tegen het sluiten van het OVSE-kantoor in Wit-Rusland. Het feit dat het visum van de hoogste ambtenaar van het kantoor, Andrew Carpenter, die zich in hoge mate heeft ingezet voor de democratie en de mensenrechten in dit Europese land, niet werd verlengd, betekende in de praktijk dat het kantoor zijn deuren moest sluiten.
Nu hebben wij het opnieuw over schending van de mensenrechten in Wit-Rusland. Er wordt geweld gebruikt tegen journalisten en andersdenkenden. Mensen worden niet alleen vervolgd en gevangengezet, maar ook gemolesteerd, vernederd en buiten de maatschappij geplaatst. Er zijn mensen die hun leven hebben gegeven in de strijd voor de democratie in Wit-Rusland. Dit is duidelijk een teken van gebrek aan vertrouwen in de politieke en nationale legitimiteit van hun eigen regime.
De Commissie, die hier vertegenwoordigd wordt door commissaris Diamantopoulou, zou de strategie voor Wit-Rusland van de Europese Unie eens grondig onder de loep moeten nemen. Het land is al lange tijd geïsoleerd. Wij zullen volharden in onze eisen voor de mensenrechten, maar wij moeten - in ieder geval op een lager niveau - de dialoog met Wit-Rusland aangaan. Het is hoe dan ook een Europees land. Het is een buurland van Letland, Litouwen en Polen, dat wil zeggen van de uitgebreide Unie. Er moet een nieuwe strategie komen.
Laat mij een aantal punten noemen dat kan dienen als opmaat tot een dergelijke strategie. Ten eerste kan het niet zo zijn dat een enkele persoon, zoals president Loekatsjenko, een hele bevolking van tien miljoen mensen in de weg staat. Deze bevolking moet een Europese visie krijgen, hoop krijgen op een andere toekomst. Ten tweede moet de burgermaatschappij versterkt worden en moeten de lokale verkiezingen in Wit-Rusland de prioriteit krijgen, zodat de samenleving betrokken wordt bij de democratie in dit land. Ten derde moeten de verkiezingswetten in het land transparanter worden en meer vertrouwen bieden door middel van eerlijke en rechtvaardige verkiezingen, iets wat tot nu toe niet het geval is. Ten vierde moet wij er van de kant van de Europese Unie voor waken dat wij de polarisatie in Wit-Rusland niet vergroten. Wij moeten ons inzetten voor de democratie zonder dat het land verdeeld raakt. Ten vijfde moeten wij volharden in onze strijd voor de mensenrechten. Wellicht is Wit-Rusland in september wederom onderwerp van gesprek tijdens actuele en spoedeisende kwesties in het Europees Parlement. Ten zesde moeten wij Wit-Rusland en president Poetin er ook op wijzen dat zij in het kader van de Unie met Wit-Rusland de plicht hebben zich in te zetten voor de mensenrechten in dit land.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, Wit-Rusland, een land dat door de eeuwen heen veeleer op Midden-Europa was georiënteerd en nauwe betrekkingen onderhield met onze huidige Gemeenschap, heeft in de twintigste eeuw vreselijk te lijden gehad. Eerst was er het Groot-Russische imperialisme, daarna het stalinisme dat in Wit-Rusland en in de Oekraïne een zeer meedogenloze uitwerking had, vervolgens de nationaal-socialistische bezetting met haar misdaden - Wit-Rusland werd door de oorlog bijzonder getroffen - dan opnieuw het sovjet-kolonialisme, Tsjernobyl, dat voor het land grote gevolgen heeft gehad en tenslotte mijnheer Loekatsjenko. Mijnheer Loekatsjenko is een gesel voor dit land. Hij is in het huidige Europa - godzijdank moet je zeggen - een zeldzame verschijning geworden. Sinds de val van Milosevic lijkt mijnheer Loekatsjenko eigenlijk een soort relict uit een periode die godzijdank voorbij is. Juist daarom moeten we er alles aan doen om de onderdrukte beweging voor democratie in Wit-Rusland te steunen, ons in te zetten voor de vrijlating van journalisten die vervolgd worden en op te komen voor de rechtsstaat, democratie en vrijheid van meningsuiting. Het gaat om een van de laatste tirannieke regimes in Europa en dit regime moet op vreedzame en democratische wijze volgens de beginselen van de rechtsstaat worden overwonnen.
Om die reden vind ik het terecht dat wij ons in zo'n korte tijd voor de tweede keer met dit land bezighouden. Wij zullen daarmee niet ophouden totdat dit land daadwerkelijk is wat wij zijn, namelijk een democratie en rechtsstaat naar Europese maatstaven, totdat ook dit land is teruggekeerd in de gemeenschap van vrije Europese volken. Daarbij hoort ook heel concreet dat wij de voorvechters voor burgerrechten steunen, dat wij - zoals collega Belder zei - de onafhankelijke media steunen en dat we ervoor zorgen dat de tirannie de geest der vrijheid niet kan verstikken, maar dat de geest der vrijheid ook in Wit-Rusland zal zegevieren.
Karlsson, Hans (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht van journalisten en de media om de macht en de maatschappelijke ontwikkelingen in de gaten te houden is vanzelfsprekend voor ons die wonen in landen met een diep gewortelde democratische traditie. Dit is echter niet in alle landen van de wereld het geval.
Zo worden in Wit-Rusland mensen met een afwijkende mening vervolgd. Mensen met andere politieke ideeën dan de regering moeten rekenen op represailles. In Wit-Rusland bestaat ook geen persvrijheid. Journalisten en de media worden tegengewerkt als zij kritisch onderzoek doen naar en rapporteren over zowel de binnenlandse politiek als de rest van de wereld.
Er bestaan goede redenen om de manier waarop het Wit-Russische regime omgaat met de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid krachtig te veroordelen. Het is belangrijk dat alle democratische instellingen worden geholpen bij de inspanningen voor het versterken van de positie van de onafhankelijke pers in Wit-Rusland. Daarom juich ik het toe dat het Parlement de situatie in Wit-Rusland nu opnieuw onder de aandacht brengt.

Diamantopoulou
. (EN) - De stand van zaken omtrent democratie en mensenrechten in Wit-Rusland leiden tot bezorgdheid bij de Commissie en de lidstaten. Wit-Rusland zouden wij tot een van onze belangrijkste partners moeten kunnen rekenen. Immers, na uitbreiding wordt het een buurland van de Unie, en het land vormt een belangrijke schakel tussen de EU en Rusland. De systematische onderdrukking van leden van de oppositie in het land, wat in een aantal gevallen zelfs heeft geleid tot 'verdwijningen?, het gebrek aan democratisch controle en de bejegening van de media hebben ons echter doen besluiten om de betrekkingen te bevriezen. Wij hebben de autoriteiten van Wit-Rusland gewaarschuwd dat er geen verandering in deze situatie zal optreden zolang ze geen stappen nemen richting eerbiediging van de mensenrechten, democratie en de invoering van de rechtstaat, zoals aanbevolen in verschillende resoluties die vandaag op de agenda staan.
Het is schandalig zoals journalisten en schrijvers in Wit-Rusland worden behandeld. De lijsten met namen van schrijvers die niet mogen publiceren roepen tijden in herinnering waarvan wij meenden dat ze voorgoed voorbij waren. Dit is volledig in strijd met de regels van de OVSE en met de Europese maatstaven. Wij zijn bovendien zeer verontrust over de opheffing van het nieuwsblad 'Pagonya?, reeds genoemd door twee afgevaardigden van het Parlement, en de veroordeling van de redacteur en een van zijn medewerkers. Ook de aanklacht tegen de redacteur van 'Rabochy? baart ons zorgen. Deze mensen zijn vorig jaar ten tijde van de verkiezingscampagne allen beschuldigd van het verspreiden van laster jegens de president.
De autoriteiten in Wit-Rusland weigeren samen te werken met de OVSE en beschuldigen die organisatie zelfs van inmenging in interne aangelegenheden. Wij zijn ervan overtuigd dat de OVSE in Wit-Rusland vertegenwoordigd moet blijven en het land actief moet ondersteunen bij het implementeren van de verplichtingen waaraan het zich bij toetreding tot OVSE verbonden heeft.
Zolang er geen fundamentele veranderingen in de houding van de regering van Wit-Rusland te bespeuren zijn, zal de Commissie de lidstaten met klem blijven verzoeken geen concessies te doen en niet met de Wit-Russische autoriteiten in contact te treden. Tegelijkertijd moeten we te allen tijde bereid zijn te reageren indien er wel een verandering in die houding optreedt. Ondertussen zullen we waar mogelijk onze middelen moeten blijven aanwenden om maatschappelijke organisaties te steunen en contacten met de bevolking te onderhouden. Activiteiten op dit gebied worden ondernomen binnen zowel het TACIS-programma en het Europees initiatief voor de democratie en de mensenrechten.
Bovendien zal de EU zonder twijfel de aandacht blijven vestigen op de rechtszaken van individuen, zoals deze journalisten, politici van de oppositie en academici zoals professor Bandadzjevsky.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0421/2002 van de leden Linkohr, Medina Ortega en Izquierdo Rojo, namens de PSE-Fractie, over de ernstige onrust in Buenos Aires;
B5-0428/2002 van de leden Andria en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Argentinië: economische, institutionele en sociale crisis;
B5-0433/2002 van de leden Marset Campos, Di Lello Finuoli, Miranda en Jové Peres, namens de GUE/NGL-Fractie, over de repressie in Argentinië;
B5-0434/2002 van de leden Gasòliba i Böhm, Sánchez García en Sanders-ten Holte, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Argentinië, en
B5-0435/2002 van de leden Lipietz, Mayol i Raynal, Nogueira Román en Frassoni, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Argentinië.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in feite hadden wij het in de maand januari over de crisis in Argentinië moeten hebben, toen de situatie kritiek was, maar dat was onmogelijk wegens de vernieuwing van de functies hier in het Parlement.
Argentinië staat er momenteel beter voor dan in de maand december, maar het land kampt nog steeds met enorme moeilijkheden. Enkele dagen geleden hebben zich weer incidenten voorgedaan waarbij twee doden en talloze gewonden zijn gevallen. Gisteren heeft de president van de Republiek Argentinië, de heer Duhalde, vervroegde verkiezingen aangekondigd. De Argentijnen zullen niet in oktober maar reeds in mei naar de stembus trekken.
Wij moeten hoe dan ook vermijden dat de behandeling van het Argentijnse probleem in deze instellingen in een strafpreek uitmondt. Ik denk dat noch dit Parlement noch de instellingen van de Europese Unie in het algemeen het recht hebben om Argentinië de les te lezen, temeer daar dit land bij het Internationaal Monetair Fonds in een zeer goed blaadje stond en veel lof kreeg toegezwaaid voor de correcte toepassing van de voorgestelde beleidslijnen. Helaas heeft deze ogenschijnlijk voorbeeldige leerling gefaald. Het buitensporige overheidstekort en de chaotische overheidsuitgaven hebben tot de ineenstorting van het financieel systeem geleid.
Ik denk dat wij moeilijk dogmatische oplossingen kunnen aanbevelen. Mijns inziens leiden de oude recepten van de importsubstitutie en de afhankelijkheidstheorieën nergens toe. Het is mogelijk dat zij ons vanuit intellectueel oogpunt bevredigen, maar zij lossen het probleem zeker niet op. Ook de recepten van Davos en het evangelie van het neoliberalisme hebben het land niet kunnen redden.
Ik geloof dat er behoefte bestaat aan een meer pragmatische formule. Sommige Latijns-Amerikaanse landen slagen erin om al deze problemen te omzeilen, al zij het met moeite. Chili is hiervan ongetwijfeld het beste voorbeeld, ofschoon ook Brazilië onder leiding van Fernando Enrique Cardoso goed opgewassen lijkt tegen moeilijke situaties. Het is van wezenlijk belang dat de Europese instellingen aandringen op steun voor Argentinië. Het gaat hier immers om een democratisch land, met persvrijheid en een hoog cultureel niveau, dat onder meer uitstekende politieke, economische en handelsbetrekkingen onderhoudt met onze Unie. Ik denk hier met name aan het soort steun dat ook aan Turkije is verleend. In dat geval was de steun wellicht ook te danken aan het feit dat Turkije een strategische positie inneemt in het Midden-Oosten. Argentinië is niet strategisch gelegen, maar als wij dit land niet steunen, bestaat het gevaar dat heel Latijns Amerika dezelfde weg opgaat.
Daarom onderstreep ik hier op persoonlijke titel en namens de Fractie van de Partij van de Europese sociaal-democraten dat dit niet het geschikte moment is om recepten en aanbevelingen voor te leggen. Wij moeten de Europese instellingen en onze regeringen ertoe bewegen deze economie en dit land, waarmee wij nauwe betrekkingen onderhouden, te helpen. Argentinië verdient hoe dan ook onze steun.

Andria (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben tevreden over het debat in de plenaire. Ik doel niet op januari, toen de crisis in Argentinië is begonnen, maar op het feit dat ik al meer dan twee maanden zonder veel succes probeer deze resolutie te behandelen. De urgentie zelf moet volgens mij worden herzien. Of er overvloedige of magere resultaten geboekt kunnen worden, hangt immers af van de snelheid waarmee beslissingen worden genomen en aanwijzingen worden gegeven.
De situatie in Argentinië is zeker moeilijk en delicaat: moeilijk, omdat elke mogelijke economische of financiële maatregel in feite geblokkeerd is. Ik doel met name op de bankdeposito's die met geen mogelijkheid kunnen worden opgenomen, op transacties met creditcards na, waarna het saldo weer moet worden aangevuld. Een deposito kan dus op geen enkele manier worden benut. Vervolgens is de (zeer discutabele) mogelijkheid geboden obligaties te kopen met een looptijd van drie of tien jaar, waarvan het rendement en de kans op terugbetaling twijfelachtig zijn. Afgezien daarvan is het rendement van deze obligaties absoluut niet voldoende om de kosten van levensonderhoud te dekken.
De heer Medina zou ik willen wijzen op een ander aspect, namelijk dat Argentinië een land is dat de toon aangeeft, een gidsland, in positieve en in negatieve zin. Het is dus helaas goed mogelijk dat Uruguay, dat zich al in dezelfde situatie bevindt, om niet te spreken van Chili en Brazilië, het slechte voorbeeld van Argentinië zal volgen.
Tot slot wil ik benadrukken dat het buitengewoon moeilijk is oplossingen voor te stellen. In de resolutie wordt in feite alleen over de crisis uitgeweid. Het is aan het Internationaal Monetair Fonds om zo snel mogelijk te beslissen of Argentinië subsidies krijgt voor de bestrijding van de crisis. Een eerste stap in de richting van een oplossing van de crisis zou kunnen zijn weer een exportcircuit op poten te zetten, vooral een circuit voor creditcards, niet alleen virtueel maar ook met de mogelijkheid de eigen middelen binnen het bankcircuit te benutten.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij distantiëren ons van de drie fracties van het Parlement die deze resolutie ondertekenen, omdat de tekst onzes inziens geen waarheidsgetrouw beeld geeft van de situatie in Argentinië - ofschoon ik toegeef dat een resolutie daarvoor misschien geen geschikt medium is - en geen duidelijk taal spreekt. Overweging H spreekt in dit opzicht boekdelen: 'Overwegende dat de gewelddadige incidenten in Argentinië waarbij slachtoffers zijn gevallen, moeten worden toegeschreven aan de ernstige economische en sociale situatie van het land [?] en dat 40% van de bevolking werkloos is?. Dat is waar, maar het is slechts een gedeelte van de waarheid aangezien de slachtoffers het gevolg zijn van repressie en er twee dodelijke slachtoffers zijn gevallen die bij naam kunnen worden genoemd en meer dan 90 gewonden. Bovendien zijn de ordediensten al schietend de zetel van de partij Unitair Links binnengevallen. Anders gezegd, de armoede, de werkloosheid en de ernstige crisissituatie zijn niet de enige oorzaken.
In de resolutie wordt bij de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds aangedrongen op steun om Argentinië uit de nood te redden, maar er wordt met geen woord gerept van de voorwaarden die hieraan verbonden zijn. In onze amendementen onderstrepen wij dat Joseph E. Stiglitz, voormalig vice-president van de Wereldbank, van oordeel is dat deze crisis mede wordt veroorzaakt door de deregulering van de markt, de financiële speculatie en de kapitaalvlucht, om nog maar te zwijgen van de fouten die de Argentijnen zelf hebben gemaakt.
Mijnheer de Voorzitter, het is onaanvaardbaar dat in een rijk land als Argentinië het merendeel van de bevolking in armoede leeft. Daarom is het van wezenlijk belang dat wij steun verlenen opdat deze crisis kan worden overwonnen. Laten wij evenwel de juiste steun verlenen.

Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, Argentinië verkeert in crisis en wanneer Argentinië huilt, is heel Amerika bezorgd, en naar ik meen ook Europa, niet alleen omdat Argentinië een bevoorrechte handelspartner is van het grote handelsblok dat als Mercosur bekendstaat, maar ook vanwege zijn sterke sociale en culturele banden met het oude Europa.
Helaas leiden wij uit de zorgwekkende ontwikkelingen af dat het politieke en economische populisme van deze rijke republiek geen gunstige afloop kent. De Argentijnse burgers zijn het slachtoffer van de wind die sommigen van hun leiders hebben gezaaid. Zij oogsten de rampzalige gevolgen van de economische storm die is losgebarsten. Daarom doen wij vanuit het Europees Parlement een oproep tot internationale solidariteit om deze burgers van het zuidelijk deel van Zuid-Amerika te helpen een passend economisch beleid op te zetten. Wij zijn hulp verschuldigd aan een wanhopig volk dat elke dag weer geconfronteerd wordt met de gevolgen van het nefaste overheidsbeleid van weleer.
Onze bijdrage moet gericht zijn op het herstel van de sociale stabiliteit in Argentinië en de economische herleving van zijn burgers, want wat goed is voor Argentinië is goed voor allen.

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met het standpunt van mevrouw González Álvarez. Deze kwestie vraagt om een behoorlijk debat en niet om een urgentieprocedure alleen. Deze crisis zou wel eens kunnen overwaaien naar de andere economieën van Latijns Amerika. Het IMF en de Wereldbank zijn medeverantwoordelijk voor de crisis vanwege hun onverantwoordelijke en irrationele beleid ten aanzien van de verstrekking van leningen. Argentinië was een decennium lang hun troetelkind dat nieuwe markten openstelde. Het geld van de leningen werd echter geïnvesteerd in speculatie op de financiële markt in plaats van in verbetering van de productiviteit, waardoor de schulden torenhoog opliepen. Via een grondwetswijziging werd de peso gekoppeld aan de dollar, wat resulteerde in veel te hoge exportprijzen. Dit betekende het einde van de exportsector.
Wij pleiten voor een omvangrijk hulpprogramma: investeringen in de sociale sector en de productiesector, kwijtschelding van schulden en berechting van diegenen die het land hebben verkwanseld. Dit land was eens het meest welvarende land van heel Latijns Amerika en stond ooit zelfs nummer zes op de wereldranglijst! Tevens moeten we beducht zijn voor de plannen van een aantal Europese spelers. De Spanjaarden proberen het geld terug te krijgen dat zij in Argentinië hebben geïnvesteerd door elektriciteitsbedrijven, waterleidingbedrijven en telecombedrijven op te kopen, alsmede bedrijven in de financiële en luchtvaartsector.
Er moet diepgaand onderzoek worden gedaan naar misdrijven, en de verantwoordelijken moeten worden berecht. Afgelopen week is er wederom sprake geweest van een buitensporig gewelddadig optreden door de politie, waarbij zelfs het gebruik van vuurwapens niet werd geschuwd. Twee demonstranten vonden de dood, negentig mensen raakten gewond en honderdvijftig mensen werden gearresteerd. Tevens vond een overval plaats op het hoofdbureau van de partij Unitair Links, zonder een gerechtelijk bevel. Deze zaken zullen nader moeten worden onderzocht en degenen die hier de verantwoordelijkheid voor dragen moeten worden berecht.
De Europese Unie zal afstand moeten nemen van neo-liberale economische hulpprogramma's. We moeten de plannen van het IMF en de Wereldbank dan ook afwijzen.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, omstreeks 1900 zaten de schepen vol met Europeanen die naar Argentinië wilden emigreren. Als u tegenwoordig in Buenos Aires komt, dan bent u getuige van een fascinerend Europa in het klein. Alle volkeren van Europa zijn daar in al hun culturele verscheidenheid verenigd en leven vreedzaam samen. Vandaag, honderd en voor een deel vijftig jaar later, geldt de omgekeerde situatie: voor de Europese ambassades staan lange rijen Argentijnen van Europese afkomst die naar Europa willen emigreren. Dat staat symbool voor het succes van Europa en de Europese eenwording, maar het tekent jammer genoeg ook het echec van Argentinië. Als iemand die dit fantastische land buitengewoon liefheeft en waardeert, wil ik zeggen dat dit een situatie is die wij als Europeanen moeten betreuren en waarin wij solidair moeten zijn en onze hulp moeten aanbieden.
Ik vind echter dat collega McKenna het zich hier wat te gemakkelijk maakt door te wijzen naar internationale instellingen als de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds. Je moet heel goed beseffen dat Argentinië eigenlijk een land is dat overvloeit van melk en honing. Ze hebben daar vlees, honing, melk, wijn - allemaal van de hoogste kwaliteit en in overvloed. De Argentijnse landbouw zou ook Europa nog wel kunnen onderhouden. Argentinië heeft aardolie en aardgas. Het exporteert energie en is een van de rijkste landen ter wereld met ideale voorwaarden. Dat er in dit land dan toch extreme sociale spanningen ontstaan - ik heb echt stadswijken zien branden, ik heb brandende autobanden op de snelwegen, blokkades en rellen gezien - dan moet je helaas vaststellen dat dit in de eerste plaats ligt aan het feit dat Argentinië een politiek systeem heeft dat niet functioneert, dat inefficiënt en corrupt is en enorme kosten veroorzaakt. In arme provincies zoals Missiones verdienen de provinciale politici meer dan een lid van het Europees Parlement. Ik gun ieder zijn salaris, daar gaat het niet om, maar Argentinië heeft een ongelofelijk inefficiënt systeem. Wanneer Argentinië de problemen die het zelf veroorzaakt heeft, niet zelf oplost, zoals ook het aangrenzende Brazilië dat nu doet, dan kunnen wij als Europeanen ook niets doen. We moeten hen helpen zichzelf te helpen.
Bordes (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, door de onbeheersbare en ongecontroleerde stuiptrekkingen van uw economie heeft Argentinië haar krachten verloren en is 50% van zijn bevolking onder de armoedegrens terecht gekomen. De woede onder de arbeiders neemt toe. Ze hebben immers hun baan verloren. De meeste werklozen krijgen bovendien geen uitkering en zijn nu genoodzaakt de vuilnisbelten af te stropen. De Argentijnse leiders zien geen andere oplossing dan het vuur te openen op demonstrerende werklozen. Hierbij zijn twee jongeren gedood en honderden burgers gewond geraakt.
Het is onbeschrijflijk wat er zich in Argentinië afspeelt. Dit land, dat toch zeker niet tot de groep van armste landen ter wereld gerekend kon worden, is jarenlang leeggeroofd door de grote internationale ondernemingen uit de Verenigde Staten en Europa. Deze ondernemingen hebben gouden zaken gedaan terwijl ze Argentinië naar de rand van de afgrond hebben geholpen. De meerderheid van de bevolking is geruïneerd, maar een kleine groep Argentijnen en buitenlanders weet zich nog altijd te verrijken.
In de gezamenlijke resolutie wordt in vage bewoordingen de economische, politieke en sociale crisis betreurd alsof het om een natuurramp gaat. Verder beperkt de resolutie zich tot een protest tegen de aantasting van het eigendomsrecht en tot een oproep aan de Argentijnse regering om het fundamentele eigendomsrecht van plaatselijke spaarders en buitenlandse investeerders te respecteren. U zegt dus in feite dat we de mensen zonder bezit of investeringen rustig kunnen laten creperen zonder dat het Parlement hiertegen protesteert.
Wij zouden wel onze stem hebben uitgebracht voor de ontwerpresolutie van de GUE/NGL-Fractie, waarin in ieder geval het hardhandige herstel van de orde door de politie aan de kaak wordt gesteld. Wij verwerpen vol verontwaardiging de gezamenlijke resolutie.

Diamantopoulou
. (EN) - De Commissie veroordeelt het geweld dat in Buenos Aires heeft plaatsgevonden.
De Commissie deelt de overtuiging dat de oorzaak van dit geweld wortelt in een monetaire crisis. Door een abrupte afname in handelsvolume, investeringen en BBP kreeg de monetaire crisis een economisch karakter en veranderde vervolgens door toenemende werkeloosheid, armoede en sociale uitsluiting in een sociale crisis. Het proces eindigt nu met het opzeggen van het vertrouwen in de nationale instellingen.
Het onderzoek naar de oorzaken van de crisis is te gecompliceerd om binnen de grenzen van een resolutie of debat in het Parlement te verrichten, en het zoeken naar een schuldige onder de internationale organisaties ligt wel erg voor de hand.
De maatregelen die samenhangen met de zogenaamde 'coralito?, de gelijkschakeling van de peso aan de dollar door een wetswijziging, met als gevolg een beperking in het monetair beleid, zijn niet in overeenstemming met de aanbevelingen die door het IMF zijn gedaan.
Er is behoefte aan hervormingen die Argentinië niet alleen verzekeren van hulp van het IMF, maar het land ook weer op de rails krijgen. Het vertrouwen van de burgers in de democratische instellingen moet worden hersteld. Tevens is het belangrijk om de economische actoren weer te overtuigen van de geloofwaardigheid en stabiliteit van de rechtsstaat in het algemeen en de financiële instellingen in het bijzonder.
De Europese Unie en de lidstaten hebben Argentinië reeds via diverse internationale instellingen hulp aangeboden, onder andere via het IMF en de laatste G8- top. De Commissie in het bijzonder heeft goed voor ogen wat er gedaan moet worden. Verdergaande economische integratie van de Mercosur-landen zou Argentinië ongetwijfeld ten goede komen. De Europese Unie doet dan ook een poging de onderhandelingen met Mercosur te versnellen. Daartoe zullen commissaris Lamy en commissaris Patten een onderhoud hebben met de ministers van de Mercosur op 23 juli in Brasilia. De onderhandelingen tussen de Mercosur en de Europese Unie zullen ongetwijfeld de samenhang binnen de Mercosur verbeteren, wat de situatie in Argentinië weer ten goede zal komen.
Op het gebied van conventionele samenwerking staan de financiële middelen die wij daarvoor tot onze beschikking hebben niet in verhouding tot de omvang van het probleem. In ons landenstrategiedocument staat echter dat de strijd tegen armoede en ondersteuning van de instellingen prioriteit hebben.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een mondeling amendement. Het gaat om paragraaf 7 bis (nieuw), die als volgt luidt: "Verheugt zich over het feit dat president Duhalde onlangs heeft aangekondigd dat de verkiezingen met zes maanden zullen worden vervroegd en in de lente van 2003 zullen plaatsvinden teneinde de democratische legitimiteit te bekrachtigen".
De Voorzitter.
 Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

Cushnahan (PPE-DE)
De Ierse regering heeft de formulering van de vraag gepubliceerd die tijdens het referendum over de ratificatie van het Verdrag van Nice aan de Ierse kiezers zal worden voorgelegd. De opname van een artikel waardoor Ierland de mogelijkheid wordt ontnomen deel te nemen aan een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid zou wat mij betreft een tactische vergissing zijn, waaruit duidelijk blijkt dat men niet begrijpt waarom de Ierse kiezers het Verdrag van Nice bij het vorige referendum hebben verworpen. Uit een onderzoek naar de motivering van degenen die tegen het Verdrag hebben gestemd is gebleken dat de angst om macht, invloed en geld te verliezen een grotere rol heeft gespeeld dan het vraagstuk van de neutraliteit.
Bovendien staat dit besluit van een regering onder leiding van een minister-president van de Fianna Fail-partij gelijk aan verraad tegenover de idealen van zijn voorgangers tot aan Sean Lemass toe, die heeft gezegd dat Ierland betrokken zou willen worden bij een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid.
Het besluit staat ook in schril contrast tot eerdere opmerkingen van de minister van Buitenlandse Zaken Brian Cowen in de Irish Examiner van 3 juli 2000:
In plaats van toe te geven aan de eurosceptici in zijn eigen partij, zoals minister O'Cuiv, en daarbuiten, zou hij op doortastende wijze leiding moeten geven en de kiezers niet verder moeten verwarren.
(Ingekorte stemverklaring overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

