2. Betrokkenheid van de VN-strijdkrachten in seksueel misbruik in Liberia en Haïti
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de betrokkenheid van de VN-strijdkrachten bij seksueel misbruik in Liberia en Haïti.
José Javier Pomés Ruiz 
auteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, waarom spreken we hier over de Verenigde Naties? Omdat de Europese Unie de belangrijkste donor is van fondsen waarmee die schitterende uitvinding kan functioneren die de Verenigde Naties heet.
Hier bij mij is Nirj Deva, die een fervent pleitbezorger is van de rol die de Verenigde Naties noodzakelijkerwijs in de wereld moeten spelen.
Honderdduizend mensen zijn binnen de Verenigde Naties aan het werk om de vrede in de wereld te bewaren, en vrijwel al die mensen doen hun werk goed, maar er zijn beschuldigingen en veroordelingen vanwege delicten van seksueel misbruik, kinderprostitutie, pedofilie. Die zijn er geweest in de Republiek Congo, die zijn er geweest in Kosovo en die zijn er nu in Liberia en in Haïti, een land waar ik net uit terug ben.
Sinds 1994 zijn er in het kader van de vredesmacht honderdduizend manschappen gelegerd geweest in Haïti, waarbij er in totaal meer dan driehonderd gevallen zijn onderzocht waarbij sprake was van seksuele delicten tegen kinderen, tegen mensen met weinig middelen. Als resultaat van die driehonderd onderzochte gevallen zijn er 79 soldaten veroordeeld. Als we ergens de vrede gaan bewaren en van de lidstaten van de Verenigde Naties verlangen dat ze troepen sturen, moeten we heel goed controleren dat ze de vrede gaan bewaren en de missie niet opvatten als een seksvakantie, die, in laatste instantie, betaald wordt met het geld van de Europeanen.
Daarom wordt in deze resolutie de rol van de Verenigde Naties geprezen, maar beoogt de resolutie ook te zeggen dat de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor de soldaten en de vredesmacht, een voorbeeldfunctie hebben en moeten zorgen voor eerbiediging van de mensenrechten.
Daarom zeggen wij: stop nieuwe verkrachtingen van kinderen en vrouwen, stop de pedofilie, stop het gebruik van Europese gelden, via de Verenigde Naties, om seksuele delicten te plegen.
Ilda Figueiredo 
Zoals bekend zijn er klachten dat kinderen door VN-troepen voor vredeshandhaving in Haïti en Liberia zijn verkracht of tot prostitutie gedwongen. Deze berichten volgen op vergelijkbare schandalen, zoals de door VN-personeel bedreven pedofilie in de Democratische Republiek Congo en de mensenhandel in Kosovo.
We zijn diep geschokt door deze gebeurtenissen. We veroordelen ze en willen nu dat er maatregelen worden genomen om herhaling te voorkomen. We kunnen onmogelijk aanvaarden dat VN-personeel zich overlevert aan seksueel misbruik, seksuele uitbuiting en andere criminele gedragingen. Zulke gedragingen houden een schending in van de mensenrechten, en ze druisen in tegen de humanitaire en vredeshandhavingsmissie die de VN behoort uit te voeren. Zoals we in deze door ons ondertekende resolutie aangeven is het ons bekend dat er iets is gedaan met de resultaten van het onderzoek en dat er disciplinaire sancties zijn opgelegd. De recente gevallen tonen echter aan dat er ook in de landen waar de betrokken troepen vandaan komen maatregelen moeten worden genomen om herhaling te voorkomen en te verhinderen dat het goede werk van de meerderheid van het VN-personeel bezoedeld geraakt.
We roepen ook de VN op om maatregelen te nemen teneinde de bescherming van kwetsbare groepen, inzonderheid vrouwen, kinderen en vluchtelingen, te garanderen, en wel in alle gebieden waar de VN-troepen opereren. We dringen er tot slot bij de Commissie en de lidstaten op aan om initiatieven voor het garanderen van de rechten van vrouwen in conflict- of postconflictgebieden te steunen en economische en sociale maatregelen te nemen teneinde deze vrouwen minder kwetsbaar voor seksuele uitbuiting te maken.
Marek Aleksander Czarnecki 
Mijnheer de Voorzitter, in de vorige eeuw baarden agressieve mogendheden zoals nazi-Duitsland of de Sovjet-Unie de meeste onrust. Maar met het einde van de twintigste eeuw zijn die problemen helaas niet voorbij. In de eenentwintigste eeuw hebben we nog steeds te maken met geweld en onmenselijke vernederende praktijken. Het ergste is het als organisaties die in het leven geroepen zijn om hulp te brengen aan volkeren die onrecht en onderdrukking hebben ondergaan, mensen op een missie uitzenden, die dan in plaats van hulp te brengen opnieuw leed en vernedering teweegbrengen.
Een dergelijke situatie hebben we nu in Liberia en op Haïti. In plaats van het bewaken van veiligheid, vrede en de eerbiediging van persoonlijke rechten zetten vredesmachten daar de schandelijke praktijk voort van het seksueel misbruiken van vrouwen en jonge meisjes. Er zijn zelfs gevallen gemeld van verkrachtingen van kinderen, die worden gedwongen tot prostitutie. Al deze daden van seksueel misbruik en andere misdaden dienen categorisch veroordeeld te worden: ze zijn overduidelijk onverenigbaar met de vredestaak en humanitaire missies van de VN. Als VN-personeel zich schuldig maakt aan dit soort daden, verraadt het zijn missie en schendt het de rechten van de mens.
De betroffen mensen hebben al genoeg geleden. Ze hebben met smacht op hulp gewacht, en wat kregen ze? Weer hetzelfde verhaal, maar nu van mensen van wie ze hulp hadden verwacht.
Miguel Angel Martínez Martínez 
auteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, het geven van maximale steun aan de VN is een strategische prioriteit in het buitenlands beleid van de Europese Unie. Dat heeft ons Parlement ook herhaaldelijk verklaard, waarbij speciale erkenning bestaat voor het VN-optreden bij het voorkomen van conflicten of het zenden van vredeshandhavingsmissies. Deze steun is opnieuw uitgesproken door de delegatie van het Parlement die enkele weken geleden New York heeft bezocht en gesprekken heeft gevoerd met de secretaris-generaal en met de functionarissen die verantwoordelijk zijn voor de vredeshandhavingsoperaties.
Alles wat we zojuist gezegd hebben, is in overeenstemming met het besluit van dit Huis om de Sacharovprijs toe te kennen aan Kofi Annan, juist voor dat werk dat hij heeft verricht op het terrein waarover we het nu hebben. Het is dus in de context van de solidariteit waarmee vanuit de Europese Unie naar het moeilijke werk van de Verenigde Naties op dit terrein wordt gekeken, dat de resolutie die we zullen aannemen moet worden begrepen.
Het is betreurenswaardig en in alle opzichten funest voor de eigen organisatie dat sommige leden van het personeel dat onder de vlag van de Verenigde Naties opereert, zich crimineel hebben gedragen door vrouwen en kinderen seksueel te belagen in landen waar ze hun missie aan het uitvoeren waren. Dergelijk gedrag vormt een smet op het beeld van de Verenigde Naties, die toch al onder zware druk staan van de personen in de wereld die, anders dan wij, en op grond van een unilateralistische visie op de internationale betrekkingen, liever zouden zien dat hun rol veel kleiner was.
Vandaar dat we bij het veroordelen van de aan de kaak gestelde gedragingen niet alleen erkennen dat het hier om uitzonderingen gaat, maar ook het bevredigende feit vermelden dat het de VN zelf zijn geweest die ze aan het licht hebben gebracht. Evenzo moet er bij de Verenigde Naties op worden aangedrongen om maximale zorgvuldigheid te betrachten bij de selectie en opleiding van de personen die, hetzij als personeel van de VN, hetzij als medewerkers van de lidstaten of van betrokken niet-gouvernementele organisaties, deelnemen aan de uitvoering van deze taken.
Voor de VN en voor degenen die zich met de VN identificeren, is het absoluut noodzakelijk dat iedere twijfel over de beoordeling van de aan de kaak gestelde gedragingen wordt weggenomen, en het is ieders verantwoordelijkheid dat de personen die voor die gedragingen verantwoordelijk zijn, hun straf niet ontlopen.
Raül Romeva i Rueda
(ES) Mijnheer de Voorzitter, als het op zichzelf al onaanvaardbaar is dat iemand vrouwen, jongens en meisjes uitbuit en misbruikt door gebruik te maken van hun kwetsbaarheid en hun onvermogen om zich te verdedigen, zoals we dagelijks zien in Afghanistan of - zoals ook is genoemd - recentelijk in Soedan of de Republiek Congo, is het al helemaal absoluut onvergeeflijk dat de verantwoordelijkheid voor deze delicten ligt bij de degenen die juist verantwoordelijk zijn voor de bescherming van de slachtoffers.
En dit wordt nog ernstiger wanneer het bovendien om personeel van de Verenigde Naties gaat dat opereert onder de vlag, zoals hier is gezegd, van de bescherming van niet alleen het leven en de waardigheid van deze personen, maar ook van de vrede als idee.
De voortdurende episoden van seksueel geweld, zoals we die gezien hebben in Haïti of in Liberia, gepleegd door personeel van de Verenigde Naties, en met name door soldaten, burgerpersoneel en politiefunctionarissen, kunnen op geen enkele wijze en onder geen enkele voorwaarde worden genegeerd of onbestraft blijven. Deze personen moeten op adequate wijze worden veroordeeld en gestraft.
In dit verband is het uitermate zorgwekkend dat personeelsleden die uit de organisatie worden gezet vanwege seksuele uitbuiting of seksueel misbruik, zelden of nooit worden vervolgd in hun eigen land. Er ligt daarom een verantwoordelijkheid bij de regeringen van die landen, en het is derhalve ook belangrijk dat dit soort gebeurtenissen onder geen enkele voorwaarde onbestraft blijft, wat noodzakelijkerwijs met zich meebrengt dat we stappen moeten nemen in de richting van het aannemen van een internationaal verdrag met een duidelijk verbindend karakter, inclusief sancties, waarmee dit soort praktijken kunnen worden gecontroleerd en aangepakt wanneer ze zich voordoen.
Het is absoluut onaanvaardbaar dat er in dit verband ook maar één verzachtende omstandigheid wordt aangevoerd. Ik acht het in de eerste plaats noodzakelijk dat het fundamentele en klassieke beginsel van de 'zero tolerance' de facto wordt toegepast, zoals de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, verschillende malen zelf heeft gezegd. In de tweede plaats is het nodig dat we de dimensie van de kwetsbaarheid van vrouwen in naoorlogse conflictsituaties ook onder ogen zien.
Daarom is het belangrijk om bij hulpprogramma's prioriteit toe te kennen aan de versterking van de positie van vrouwen, zodat zij zelf degenen zijn die zich in dit soort situaties kunnen verdedigen en minder kwetsbaar worden dan ze nu zijn.
Michael Gahler
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, de VN is een organisatie die wereldwijd grote geloofwaardigheid geniet met betrekking tot het bewaren van de vrede. Het is van bijzonder groot belang dat dit imago niet wordt beschadigd. Nu wij schokkende rapporten over verkrachtingen en seksueel misbruik ontvangen, moeten wij er helaas van uitgaan dat een groot aantal incidenten niet wordt gerapporteerd, ook gezien het feit dat er rapporten zijn die betrekking hebben op de zwijgcultuur binnen de VN-missies zelf. Ik ben ervan overtuigd dat alleen een zerotolerancebeleid succes oplevert. Dat betekent dat de bevelhebbers ter plaatse betrokkenen direct naar huis moeten kunnen sturen, waarbij het land dat verantwoordelijk is voor het sturen van de betrokkenen zich ertoe moet verplichten, hen thuis strafrechtelijk en disciplinair te vervolgen. Voor de individuele soldaten, van wie er velen uit ontwikkelingslanden komen, is een dergelijke inzet ook financieel interessant. Als bekend wordt dat er inderdaad een voorbeeld wordt gesteld door soldaten naar huis te sturen en dientengevolge niet meer te betalen, is dat wellicht de meest effectieve mogelijkheid om het aantal incidenten van dien aard in de toekomst te verminderen. Het moet echter eveneens duidelijk zijn dat meerderen die dergelijk gedrag toestaan, in de toekomst niet meer voor zulke missies in aanmerking kunnen komen.
Karin Scheele
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, de aanwijzingen voor seksueel misbruik van kinderen in Haïti en Liberia door VN-personeel zijn de recentste in een lange reeks vergelijkbare schandalen. Deze schendingen van de mensenrechten zijn in flagrante strijd met de humanitaire opdracht van de Verenigde Naties om de vrede te bewaren.
VN-troepen houden in vele delen van de wereld toezicht op de overgang van dictatuur naar democratie en op transformatieprocessen. Keer op keer echter plegen individuele VN-soldaten ernstige misdrijven, waardoor ze een smet werpen op de naam van de vredesmissies. Aangezien het opleiden van de troepen en het bijbrengen van discipline uiteindelijk ook onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen, roepen wij de landen die VN-troepen leveren, op tuchtzaken aan te spannen tegen de beschuldigde personen. Wij doen een beroep op de Verenigde Naties om een werkomgeving te creëren waarin een zwijgcultuur geen kans krijgt, omdat deze in strijd is met het zerotolerancebeleid van de Verenigde Naties.
Het mag niet gebeuren dat seksueel misbruik niet wordt gemeld uit angst voor vergelding. Vandaag hebben wij ook reeds gewezen op het belang van versterking van de rol van de vrouw. In dit verband wil ik een beroep doen op de Raad, op de Commissie en op de Verenigde Naties om uitvoering te geven aan de in 2000 door de VN-Veiligheidsraad aangenomen resolutie 1325.
Marios Matsakis
Mijnheer de Voorzitter, er is nu ruim bewijs voorhanden dat sommige vredeshandhavers van de Verenigde Naties in de afgelopen jaren betrokken waren bij verschrikkelijke misdaden tegen de kwetsbare burgerbevolkingen die zij geacht werden te beschermen. Deze misdaden omvatten ook verschrikkelijke dingen als verkrachting en seksuele uitbuiting van kinderen.
Bij nadere beschouwing van dit vraagstuk kan worden vastgesteld dat er drie uitermate zorgwekkende en verontrustende aspecten zijn. Ten eerste is het bijna zeker dat de gerapporteerde en onderzochte gevallen slechts het topje van de ijsberg zijn. Sommigen beweren zelfs dat tegenover elk onderzocht geval er tien staan die nooit aan het licht komen. Ten tweede worden in de meeste gevallen pogingen ondernomen om de zaak in de doofpot te stoppen, niet alleen door de betrokken criminelen zelf, maar ook door hun superieuren - de legerkameraadschap onder soldaten mondt aldus uit in samenzwering en toedekking van misdaden.
Het verrichten van behoorlijk onderzoek is echter onder dergelijke omstandigheden niet alleen moeilijk maar meestal onmogelijk. Relevant is hier eveneens het feit dat de jurisdictie over de VN-soldaten ligt bij het land waar de betrokken individuen vandaan komen. Een dergelijk jurisdictieproces is doorspekt met procedurele en juridische problemen en verleent de VN-soldaten in feite immuniteit tegen vervolging.
Ten derde komt de schuldige er in de meeste onderzochte en bewezen bevonden gevallen van af met een minimale straf. In de meeste landen zou onder normale omstandigheden een pedofiele verkrachter levenslang krijgen, maar een in VN-verband werkzame pedofiele verkrachter zal waarschijnlijk alleen een disciplinaire straf opgelegd krijgen of worden uitgesloten van deelname aan VN-missies.
Deze schandelijke, afschuwelijke en vreselijke criminele activiteiten van VN-personeel mogen niet onbestraft blijven. Evenmin mag de uiteindelijke politieke verantwoordelijkheid van de VN-hiërarchie onder het tapijt worden geveegd. De vertrekkende VN-secretaris-generaal, de heer Kofi Annan, is op dit punt veel uitleg verschuldigd.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag betreffende de schending van de mensenrechten is bijzonder schokkend en afschuwwekkend tegelijk, aangezien het mensenhandel, seksueel misbruik van kinderen in Liberia, Haïti, Congo en andere landen van het "zwarte continent" betreft, uitgeoefend door medewerkers van een humanitaire missie, oftewel door mensen die de slachtoffers van honger en gewapende conflicten hulp en zorg zouden moeten brengen en voor veiligheid, bescherming en levensmiddelen zouden moeten zorgen.
Seksueel misbruik, aanranding, gedwongen prostitutie en handel in hongerende kinderen tonen ons het moreel verval en dieptepunt dat de mens kan bereiken die gedreven door driften morele principes niet meer respecteert. Zelfs als slechts enkele honderden mensen schuldig zijn aan zulke walgelijke en schokkende praktijken, dan wordt de rest, duizenden medewerkers aan de missie, hier slachtoffer van, want zij worden geconfronteerd met wantrouwen. Hierdoor vervliegt de hoop.
Daarom mogen we niet zwijgen, en moeten we bestraffing van de schuldigen en zorgvuldige selectie en controle van het personeel van humanitaire missies eisen.
Józef Pinior
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil aandacht vragen voor drie kwesties. Ten eerste de shock en de afschuw die naar boven komen als gevolg van de berichten over de betrokkenheid van VN-soldaten bij seksueel misbruik in Liberia en Haïti. Het is duidelijk dat deze kwesties helemaal moeten worden opgehelderd door de structuren van de VN en dat de schuldigen aan dergelijke misdaden dienen te worden veroordeeld.
De tweede kwestie is datgene wat vandaag al is gezegd door afgevaardigde Miguel Angel Martínez Martínez, en betreft de rol van de VN-vredesmacht in de wereld van vandaag en ook de betekenis die de Europese Unie aan de vredesmacht geeft.
De derde kwestie is de noodzaak van een speciale training van de VN-vredesmacht op het gebied van mensenrechten, waarbij aandacht moet worden gegeven aan de man-vrouwrolverdeling. Ik wil tevens het belang van een evenredig aandeel vrouwen in vredesmissies van de VN benadrukken. In de toekomst kunnen dergelijke ingrepen garanderen dat dergelijke misdaden nooit meer zullen voorkomen.
Kathy Sinnott
(EN) Mijnheer de Voorzitter, kunnen wij na Oost-Timor, Somalië, Kosovo en Congo de gebeurtenissen in Haïti en Liberia eigenlijk nog wel als iets uitzonderlijks beschouwen? Waar de VN ook naar toe gaat, er wordt seksueel misbruik gepleegd met als slachtoffer de burgers die de VN geacht wordt te beschermen.
Kofi Annan is jarenlang secretaris-generaal van de VN en de VN-vredeshandhavers geweest en al die tijd heeft het VN-personeel, waar hij verantwoordelijk voor was, zich aan misbruik schuldig gemaakt. Hij heeft daar niets aan gedaan. Integendeel, hij staat toe dat het wordt toegedekt, zoals blijkt uit een VN-rapport over seksueel misbruik in Oost-Timor. Ofschoon seksueel misbruik daar al een probleem is sinds de komst van de VN in 1999, is niet één van de degenen die personeel voor de VN aanwerven en niet één soldaat voor de rechtbank gedaagd, zelfs niet toen kinderen het slachtoffer waren op Oost-Timor. Als de paus en het Vaticaan verantwoording moeten afleggen voor seksueel misbruik door priesters, waarom zou dan hetzelfde principe niet gelden voor Kofi Annan en de VN?
De heer Annan zal spoedig met groot eerbetoon en een royale uitkering met pensioen gaan. Ik hoop dat zijn opvolger seksueel misbruik serieus zal nemen.
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het spreekt voor zich dat de Commissie de verontwaardiging en de zorgen van het Parlement deelt ten aanzien van de onaanvaardbare, ontoelaatbare gedragingen van soldaten die betrokken zijn bij vredeshandhavingsoperaties.
Op zichzelf valt deze kwestie natuurlijk, strikt genomen, niet onder de bevoegdheid van de Commissie. Het is evenwel zonneklaar dat wij de uitbuiting en het seksueel misbruik waaraan sommige blauwhelmen zich schuldig hebben gemaakt, niet anders dan zeer zorgwekkend kunnen vinden. Deze incidenten hebben enerzijds het vertrouwen van lokale bevolkingen, die al getraumatiseerd en verarmd zijn, ondermijnd en vormen anderzijds een inbreuk op de zorgplicht die op alle deelnemers aan vredeshandhavingsmissies rust.
De Commissie staat dan ook geheel en al achter de maatregelen die de VN hebben getroffen als onderdeel van hun zerotolerancebeleid ten aanzien van dergelijke daden van uitbuiting en seksueel misbruik. Vanzelfsprekend schaart de Commissie zich aan de zijde van het Europees Parlement om de VN aan te sporen om onverwijld en zeer streng hiertegen op te treden.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt na de debatten van vanmiddag plaats.
