Galileo (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over Galileo.
Jacques Barrot
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het Parlement erkentelijk dat het deze ontwerpresolutie heeft ingediend. De inhoud van de resolutie sterkt de Commissie bij haar werkzaamheden. De goedkeuring ervan in uw plenaire vergadering laat eens te meer zien dat de Europese Gemeenschap nog altijd vastberaden is dit grote Europese project Galileo tot een goed einde te brengen.
Wat is de situatie? Toen de concessieonderhandelingen met het biedende consortium vastliepen en we niet nader tot elkaar kwamen op de voorwaarden die ik een jaar geleden had geformuleerd, heb ik een ultimatum gesteld met specifieke deadlines om deze impasse te doorbreken. Op basis van dit door de Raad gesteunde ultimatum heeft de Raad me opdracht gegeven alle mogelijke opties te verkennen. De werkzaamheden van de Commissie op grond van het mandaat van de Transportraad van 22 maart 2007, waaraan uw resolutie een waardevolle steunbetuiging is, vorderen naar tevredenheid. De uitkomst van deze werkzaamheden zal gepresenteerd worden in een mededeling aan het Parlement en aan de Raad, die de Commissie naar verwachting op 10 mei 2007 zal goedkeuren, ofwel een maand vóór de eerstvolgende Transportraad in juni 2007.
De mededeling zal ingaan op alle door de Raad op 22 maart 2007 en door het Parlement in de ontwerpresolutie geformuleerde eisen. Deze mededeling zal een beoordeling bevatten van de huidige situatie, evenals van de problemen waarmee het programma te maken heeft, met name de redenen waarom de onderhandelingen over de concessieovereenkomst vast zijn gelopen, nagaan wat de kansen zijn op een snelle afsluiting van de concessieovereenkomst en ook welke oplossingen zich aandienen die afwijken van het tot dusver gehanteerde schema. Er zullen geen taboes zijn, noch over de oorzaken van de huidige problemen, noch over de mogelijke tijdschema's, noch over de zaken die betrekking hebben op financiering en beheer.
Wat de alternatieve oplossingen betreft, zijn meerdere opties denkbaar. Deze lopen uiteen van handhaving van het project in zijn huidige vorm tot uiteraard het afblazen ervan, hetgeen ik niet voor ogen heb. Een tussenoplossing kan zijn om de overheid te belasten met de uitrol van de gehele of gedeeltelijke satellietinfrastructuur, en de exploitatie vervolgens in handen te geven van een partner uit de particuliere sector. Al deze alternatieven zullen echter nauwgezet worden bestudeerd om na te gaan welke technische, financiële en beheersmatige consequenties ze hebben.
Doel van de Commissie blijft om de beste kosten-batenverhouding te garanderen voor het project, en extra vertragingen te voorkomen. Verdere vertragingen voorkomen is cruciaal gezien de risico's die de modernisering van concurrerende systemen met zich mee zou brengen. Voor het geval dat de huidige planning wordt aangehouden en de concessieonderhandelingen in de komende weken hervat worden, zal ik het Parlement uiteraard op de hoogte houden van de geboekte vooruitgang.
Ik wil het nu met u hebben over het programma European Geostationary Navigation Overlay Service (EGNOS), dat het wereldwijde positioneringssysteem voor Europese gebruikers verbetert. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA zal vóór maart 2008 een oordeel vellen over de operationele geschiktheid van dit systeem. EGNOS zal dan volledig gebruiksklaar zijn, en vóór maart 2008 moet een exploitant worden gevonden die in staat is de EGNOS-applicaties op de markt te brengen. Vanaf dezelfde datum zullen de Europese instellingen in staat zijn het systeem te financieren. Ik hamer hier enigszins op omdat we met EGNOS nu al een aantal toepassingen voor satellietnavigatie kunnen beoordelen, wat van groot belang is omdat het een eerste stap is die de weg zal effenen voor Galileo.
Wat de financiering van de Europese programma's voor radionavigatie per satelliet betreft, weet u dat de Commissie al in juli 2004 had aangedrongen op een verordening van het Europees Parlement en van de Raad. Dit voorstel voorzag voor het Galileo-programma in een specifiek juridisch instrument dat aansluit bij het toekomstige Europese ruimtevaartprogramma en tegemoetkomt aan de noodzaak van goed financieel beheer in het financieringskader 2007-2013. Dit voorstel voorziet bij wijze van voorlopige maatregel in een financiele bijdrage van de Europese Gemeenschap ter hoogte van één miljard euro. De Raad heeft op 21 april 2005 overeenstemming bereikt over een partiële algemene benadering inzake dit voorstel. Daarnaast heeft het Parlement op 5 september 2005 in eerste lezing een positief advies gegeven. De definitieve bedragen zullen afhangen van de gekozen opties en zullen uiteraard tijdig worden voorgelegd aan de begrotingsautoriteit.
Wat het beheer van het Galileo-programma betreft, beraadt de Commissie zich momenteel over de middelen waarmee een doeltreffendere coördinatie tot stand kan worden gebracht tussen de diverse bij het programma betrokken partijen: de Commissie zelf, de toezichthoudende autoriteit en de Europese ruimtevaartorganisatie.
Dan nog kort iets over de externe betrekkingen. Internationale overeenkomsten betreffende het Galileo-programma worden opgesteld op basis van artikel 300 van het Verdrag. De in dit artikel genoemde procedure schrijft nog altijd voor dat het Parlement geraadpleegd moet worden voordat dergelijke overeenkomsten gesloten worden. Ik ben me er uiteraard van bewust dat het Parlement zeer nauw betrokken wil worden bij het toezicht op het beheer.
Wat de toepassingen van Galileo en het groenboek inzake deze toepassingen betreft, is de fase van het publieke debat bijna afgerond. Ruim zeventig bijdragen zijn ontvangen, afkomstig van belanghebbenden met een heel verschillende achtergrond. Nu moet de Commissie de resultaten analyseren alvorens het actieplan vast te stellen dat vanaf 2008 ten uitvoer moet worden gelegd.
U weet, dames en heren, dat Galileo het meest ambitieuze industriële project is dat Europa ooit op touw heeft gezet. Ik vraag vanavond uiteraard om de steun van het Parlement, rekening houdend met hoe moeilijk de opgave is, maar ook onze wil deze tot een goed einde te brengen. De komende maand zal het voor de Commissie en voor de bevoegde diensten bijzonder hard werken worden om de beste oplossingen te vinden waarmee we de huidige situatie het hoofd kunnen bieden en het programma tijdig vlot kunnen trekken.
Dat was wat ik vanavond onder de aandacht wilde brengen van het Parlement. Gaandeweg de studies zal ik het Parlement vanzelfsprekend informeren over de stand van zaken en ik wil het bij voorbaat bedanken, mijnheer de Voorzitter, voor zijn bereidheid ons bij de ontwerpresolutie waarover morgen zal worden gestemd de steun te geven die we nodig hebben om de lidstaten ervan te doordringen dat dit project te belangrijk is voor de toekomst van Europa om niet voortvarend ter hand te worden genomen.
Etelka Barsi-Pataky
Mijnheer de vice-voorzitter, ik dank u voor de gedetailleerde informatie. Vanmiddag hebben wij bij de opening van de Airbus-fototentoonstelling horen spreken over de indrukwekkende prestaties van de Europese ontwikkelingsingenieurs van de eenentwintigste eeuw. Wij hebben de vertegenwoordiger van Airbus echter ook horen spreken over de problemen die zijn gerezen bij de bouw. Hij zei dat door de vertraging onherstelbare schade is aangericht en dat Airbus niet Europees genoeg is, maar in het bestuur ervan nationale overwegingen meespelen.
Nu is Galileo op hetzelfde pad terecht gekomen. Sinds de Voorjaarsraad lijken de Raad, de Commissie en het Parlement het echter met elkaar eens te zijn dat er nog steeds tijd is om dezelfde fouten te vermijden. Vorige herfst heeft het Parlement de aandacht van de Commissie en de Raad gevestigd op het toenemend aantal onopgeloste problemen en vertragingen, en daarom zijn wij, mijnheer de vice-voorzitter, blij met uw stevige zet en vastberaden optreden. Ik kan u, mijnheer de vice-voorzitter, verzekeren dat u bij de oplossing van de moeilijkste vraagstukken kunt rekenen op de steun van het Europees Parlement als er eindelijk een transparant, duidelijk en haalbaar tijdschema en een betaalbaar financieel plan worden opgesteld, door middel van onderhandelingen dan wel via een alternatieve oplossing. Nu wachten wij op een effectief en beter openbaar bestuur, op duidelijke aanwijzingen met betrekking tot de politieke verantwoordelijkheid voor de verwerving van de noodzakelijke instrumenten. Wij willen een ondubbelzinnig antwoord op de vraag naar de alomvattende behoeften aan communautaire financiële middelen en naar de verantwoordelijkheid. Wij willen eindelijk een duidelijk antwoord van de spelers in de Europese ruimtevaartindustrie met betrekking tot de financiële deelneming, de financieringswijze op grond van de 2/3-formule, aangezien dat in de aanbesteding stond.
Galileo is de eerste communautaire infrastructuur en daarom volgt het Europees Parlement dit project met grote belangstelling. Mijnheer de vice-voorzitter, u zei dat het EP in het kader van de zevenjarige financiële vooruitzichten bijna een miljard euro heeft uitgetrokken voor het Galileo-programma. Dit bedrag is beschikbaar sinds 1 januari en wij willen graag weten waaraan dit wordt besteed en hoe wij hier gebruik van zullen maken.
Norbert Glante
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het is toch wel enigszins frustrerend om te zien waar we in de loop van de tijd door de vertraging bij het Galileo-project zijn terechtgekomen. Het is ongetwijfeld een ambitieuze onderneming om voor het eerst een PPP-project op Europees niveau uit te voeren, maar de kleine en middelgrote ondernemingen die hebben deelgenomen aan de enquête in het kader van het groenboek, wachten op het sein om hun toepassingen te kunnen ontwerpen, produceren en verkopen, zodat de arbeidsplaatsen die zij verwachten te kunnen scheppen, daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Het bedrijfsleven verwacht van ons dat wij het beschermen tegen politieke bemoeienis. 'Business does business' is een gangbare uitdrukking. Hoewel ik persoonlijk eigenlijk altijd zeer bedrijfsvriendelijk ben, bekruipt mij steeds het gevoel dat het bedrijfsleven weer om politieke steun roept als het in de problemen komt, en zelf geen risico durft te nemen.
Een eerlijke verdeling van investeringen, risico's en winst is buitengewoon belangrijk bij het PPP-model. Het voorstel in het advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie om in eerste instantie financiële middelen te reserveren voor de toezichthoudende autoriteit was door ons bedoeld als aansporing aan de betrokkenen om door te gaan en de achterstand in te halen. Wij zijn ons er zeer wel van bewust dat wij hiermee de verkeerde doelgroep aanpakken, maar helaas staan ons geen andere middelen ter beschikking om druk uit te oefenen.
Wij blijven optimistisch, en onze Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement blijft het project eveneens steunen, maar ons geduld is niet eindeloos. Ik hoop dat de gestelde termijnen ertoe leiden dat het bedrijfsleven en het betreffende consortium nu nader tot elkaar komen. Om met een gezegde te eindigen: geen woorden maar daden!
Fiona Hall
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik ben blij dat we vanavond in de gelegenheid zijn om over Galileo te debatteren, maar dit is wel een zeer bijzondere gewaarwording, alsof de tijd heeft stilgestaan.
Het laatste plenaire debat over dit onderwerp vond zeven maanden geleden plaats, en het is ronduit alarmerend dat we sindsdien niets zijn opgeschoten. Bij die gelegenheid in september maakte ik evenals andere afgevaardigden mijn bezorgdheid kenbaar over de steeds verder oplopende kosten van het project. We moeten het klip-en-klaar zeggen: geen taboes, zoals de commissaris zei. Galileo heef alles in zich om een groot Europees project te zijn, maar de technologie ontwikkelt zich razendsnel. We hebben zoveel vertraging opgelopen dat we op het punt kunnen belanden dat het simpelweg niet meer de moeite waard is überhaupt nog iets te doen. Galileo is afhankelijk van inkomsten, en als het geen meerwaarde biedt zal niemand willen betalen voor het gebruik ervan.
Ik heb met grote belangstelling geluisterd naar de woorden van commissaris Barrot. Wat uiteindelijk wel veranderd lijkt, is dat de Raad en de Commissie bereid zijn om spijkers met koppen te gaan slaan. Ik juich de deadline van 10 mei toe, en de nadruk die erop wordt gelegd dat er tegen die tijd op hoofdlijnen substantiële vooruitgang moet zijn geboekt. Ik sta ook positief tegenover de belofte om te kijken naar alternatieven voor de verdere uitvoering van het project, maar het baart me wel grote zorgen dat een interim-oplossing mogelijk afhangt van de publieke portemonnee.
Tot besluit heeft de Commissie gezegd dat zij haar eerdere aannamen en aanpak mogelijk op sommige fundamentele punten moet bijstellen. Ik wil de commissaris vragen of hij achteraf toegeeft dat het een vergissing was om in juli 2005 akkoord te gaan met de fusie van beide consortia. Volgens mij was dat het moment waarop de Commissie alle invloed verloor. Is hij het nu met mij eens dat de concurrentieprikkel en het bestaan van alternatieven de beste garantie bieden dat een publiek-privaat partnerschap op schema en binnen de begroting blijft?
David Hammerstein Mintz
Mijnheer de Voorzitter, in haar financiële vooruitzichten levert de Europese Unie een flinke inspanning om dit Galileo-programma te lanceren. Aan ons nu de taak om ervoor te zorgen dat het geld van de Unie goed besteed en beheerd wordt.
Als de particuliere partners van het programma hun verplichtingen niet nakomen, moeten zij ogenblikkelijk worden vervangen. Wij vertrouwen erop dat het Galileo-systeem zo snel mogelijk operationeel wordt en dat het een sleutelrol zal spelen in de ondersteuning van het vervoer en de observatie van onze milieuproblemen, zoals de klimaatverandering.
Wij zouden willen dat het Galileo-project ook compatibel en interoperabel was met de conventionele navigatiesystemen - zoals GSM - en overige systemen. Het is belangrijk dat ze onderling kunnen worden verbonden en elkaar kunnen aanvullen. Samen met het Noord-Amerikaanse GPS en het Russische GLONASS moeten zij ertoe bijdragen dat onze navigatiesystemen worden verbeterd.
Tegelijkertijd moeten we waakzaam blijven wat betreft de toepassingen van Galileo om erop toe te zien dat zij voldoen aan de strengste normen op ethisch gebied en op dat van de mensenrechten.
Wij vragen ons echter af of het Galileo-programma enkel een illusie is, of dat het ooit werkelijkheid zal worden. Ik vraag mij af of de beheerscapaciteiten van de Europese Commissie berekend zijn op de vereisten en de uitdagingen van Galileo. De reputatie van de Europese Unie staat hierbij op het spel.
Gerard Batten
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de burgers van de EU kunnen nu al gebruikmaken van een perfect werkend satellietsysteem. Maar we weten allemaal dat de werkelijke drijfveer achter Galileo de uitbreiding van de macht en heerschappij van de Europese Unie is en dat het de bedoeling is dat het systeem uiteindelijk voor militaire doeleinden zal worden gebruikt door de beoogde EU-strijdmacht.
Intussen stuit de financiering van dit megalomane project, dat miljarden euro's zal gaan kosten, op ernstige problemen. De Britse regering, die altijd loert op mogelijkheden om extra belastinggeld binnen te halen, wil Galileo gaan gebruiken voor tolheffingssystemen, zodat de Britse burgers aan Galileo kunnen meebetalen via heffingen op het privilege dat zij op hun eigen wegen rijden.
Galileo heeft alles in zich om een Airbus in de ruimte te worden, en Galileo Galilei zei het al: wat omhoog gaat moet ook naar beneden komen. In dit geval zou het veel beter zijn als het überhaupt niet van de grond komt.
Józef Pinior
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het satellietnavigatiesysteem Galileo is bepalend voor de mondiale positie van de Europese Unie in de komende eeuw. De zelfzuchtige belangen van bedrijven en landen mogen het fundamentele belang dat de hele Europese Unie bij het systeem heeft, niet verstoren. Het Europees Parlement is verontrust over de vertragingen die zijn ontstaan bij het realiseren van het Galileo-project en verzoekt de Commissie een plan voor te leggen waarmee wordt gegarandeerd dat de eigen Europese satellietnavigatie ook daadwerkelijk van de grond komt. De Europese Commissie zou steun moeten krijgen van het Parlement bij een andere opbouw van Galileo, door een andere groep dan het consortium dat in 2005 is gevormd. We moeten rekening houden met de mogelijkheid dat Europa wordt voorbijgestreefd door het Russische systeem Glonass en ook door het Chinese systeem Beidou. Galileo is cruciaal voor de toekomstige plaats van de Europese Unie in de beschaving.
Jacques Barrot
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde allereerst mevrouw Barsi-Pataky bedanken voor de steun die ze aan dit programma heeft gegeven, maar ook voor haar alertheid, want ze heeft steeds de juiste vragen gesteld.
Ik wil heel duidelijk zijn tegenover het Parlement: ik geloof niet, mevrouw Hall, dat het probleem veroorzaakt wordt door het feit dat er één consortium is. Het echte probleem is dat het Galileo-programma is gestart met een publiek-privaat partnerschap dat wellicht onvoldoende is uitgewerkt. Het publiek-private partnerschap berust nog altijd op een zeer nauwkeurig business plan en bovendien is in de Verenigde Staten de onafhankelijkheid van de ruimtevaartindustrie verworven met de militaire begroting van het leger, waardoor de NASA later zijn diensten kon ontwikkelen.
Ik denk dan ook dat we ons nu de wezenlijke vragen moeten stellen. Moet het publiek-private partnerschap - zelfs wanneer we het handhaven - precies dezelfde omvang hebben? Daar ligt het probleem. Ik denk niet dat het echte probleem gelegen is in het feit dat er een of twee consortia zijn. Het echte probleem is nu om te bepalen of de Galileo-toepassingen een dusdanige toegevoegde waarde hebben dat ze het niveau van de geplande bijdrage van de Unie rechtvaardigen.
Ik heb ook gehoord dat Galileo mogelijk overbodig is. We moeten ons afvragen of we voor de Europese Unie niet alleen een onafhankelijke ruimtevaartindustrie nastreven, maar ook een groot aantal verbeteringen in het dagelijks leven waar de burger profijt van zal hebben. Het is meer dan een prestigeproject, het is een programma dat hoofdzakelijk gericht is op behoeftebevrediging, en ik weet als geen ander hoezeer we op het gebied van transport zouden kunnen profiteren van het Galileo-programma.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb toegezegd het Parlement regelmatig te informeren over de voortgang van onze beraadslagingen. Ik moet zeggen dat deze kwestie me persoonlijk echt aan het hart gaat; ik wil de zaken echt heel scherp stellen om duidelijk te maken dat als we het uitgangsscenario enigszins moeten aanpassen, we dat doen om zeker te weten dat het succesvol zal zijn. Met name de heer Glante had het over de vruchten die de burger ervan kan plukken, evenals de kleine en middelgrote bedrijven waaraan Galileo nieuwe kansen zal bieden: u hebt gelijk, dat is inderdaad de crux. We moeten weten wat de toegevoegde waarde van Galileo is en welke toepassingen er allemaal mee mogelijk zijn.
Dat alles onderzoeken we momenteel zeer aandachtig. Dat was wat ik vanavond kon zeggen, maar ik blijf beschikbaar voor het Parlement om tekst en uitleg te geven over dit boeiende maar lastige onderwerp.
De Voorzitter
Ik heb een ontwerpresolutie ontvangen die is ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
