Situatie in Darfur (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de situatie in Darfur.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, we worden momenteel in Darfur geconfronteerd met een dramatisch humanitair, veiligheids- en politiek probleem.
De situatie ter plaatse verslechtert met de dag. Het aantal door het conflict getroffen burgers is sinds 2003 gestegen tot bijna vier miljoen. In de loop van 2006 zagen we een toename van het aantal dodelijke slachtoffers van geweld in Darfur. Ook het aantal aanvallen op humanitaire hulpposten nam aanzienlijk toe en dit heeft ertoe geleid dat bepaalde organisaties hun medewerkers hebben geëvacueerd.
Voortdurende schendingen van het staakt-het-vuren door zowel de Soedanese regering als de rebellengroeperingen verergeren de onzekerheid en instabiliteit. Zeer recentelijk, op maandag, hebben Soedanese legereenheden Cariari en Bahai gebombardeerd, twee dorpen in het noorden van Darfur, vlakbij de grens tussen Tsjaad en Soedan.
De vredesmacht van de Afrikaanse Unie in Soedan - die in 2004 is opgericht om uitbreiding van het conflict te helpen voorkomen - blijft kampen met een gebrek aan middelen. Ondanks dat zij hun uiterste best doen, hebben zij problemen ondervonden bij het bieden van daadwerkelijke bescherming aan burgers en de uitvoering van aanvullende taken die verband houden met de tenuitvoerlegging van het vredesakkoord voor Darfur. Politiek gezien is de situatie gecompliceerd als gevolg van afsplitsingen en hergroeperingen van rebellenbewegingen die het akkoord niet hebben ondertekend, evenals door de weigering van de regering om de heropening van de onderhandelingen over het vastgelopen vredesakkoord te heroverwegen.
Darfur is geen eenvoudige kwestie. De vastberadenheid van de Europese Unie om een dermate dramatische situatie te verlichten is bij diverse gelegenheden herhaald, meest recentelijk tijdens de Europese Raad van afgelopen december, tijdens de zitting van de Raad van 22 januari en, nog maar twee dagen geleden, in de conclusies van de Raad Algemene Zaken over Soedan van 12 februari. We moeten ons inzetten om de bescherming van niet-combattanten en humanitair personeel te garanderen. We moeten streven naar de volledige tenuitvoerlegging van het driefasenplan voor Darfur van de VN en de AU, aangezien dit het doeltreffendste instrument is waarover we beschikken ter ondersteuning van de vredesmacht van de Afrikaanse Unie in Soedan en de bescherming van de burgers.
Onze allerbelangrijkste doelstelling in Darfur moet echter de verwezenlijking zijn van een duurzame vrede op basis van een politieke regeling waarmee alle partijen vrijwillig instemmen en die vervolgens ten uitvoer wordt gelegd. De strategie van Khartoum om apart met alle rebellenleiders te onderhandelen om hun steun te kopen zal geen bindende en langdurige vrede opleveren.
De Raad van de EU heeft in zijn laatste conclusies over Soedan de noodzaak benadrukt van een alomvattend politiek proces en zijn steun bevestigd aan het gezamenlijke initiatief van de speciale gezanten van de Afrikaanse Unie en de VN om zo snel mogelijk een begin te maken met onderhandelingen tussen de partijen. Bij diverse gelegenheden en in uiteenlopende fora heeft de Commissie de noodzaak benadrukt van een politieke oplossing in Darfur die is gebaseerd op het bestaande vredesakkoord en heeft zij erop gehamerd dat er geen militaire oplossing bestaat voor deze crisis. Tegen deze achtergrond heeft de Europese Commissie de Afrikaanse Unie krachtig gesteund in haar zoektocht naar een politieke oplossing in Darfur.
De Commissie is de Afrikaanse Unie voortdurend blijven steunen in politiek en financieel opzicht. De Commissie staat, met financiële ondersteuning van België, achter iedere poging het vredesakkoord nieuw leven in te blazen. De Europese Commissie heeft speciaal voor de crisis in Darfur 1,5 miljard euro ter beschikking gesteld voor veiligheid, humanitaire behoeften en vredesinspanningen. Het doel hiervan is het scheppen van omstandigheden die ertoe leiden dat de partijen die het vredesakkoord voor Darfur niet hebben ondertekend weer aan de onderhandelingstafel plaatsnemen en een begin maken met de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van het akkoord.
In afwachting van een duurzame regeling is de Commissie ook actief in verband met de politieke demarche die tot doel heeft de regering in Khartoum te doen instemmen met een gezamenlijke vredesmacht van de AU en de VN die burgers daadwerkelijk bescherming kan bieden. In de marges van de top van de Afrikaanse Unie van 28 januari heeft commissaris Michel een ontmoeting gehad met de Soedanese president, de heer al-Bashir, evenals met de secretaris-generaal van de VN, de heer Ban Ki-Moon. De commissaris was ook in Ethiopië en in Eritrea waar de kwestie-Darfur aan de orde werd gesteld. Gisteren nog is de kwestie-Darfur besproken in Washington tijdens een ontmoeting tussen commissaris Michel en de Amerikaanse minster van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice.
Dit Parlement debatteert terecht over het vredesakkoord voor Darfur en de kritieke situatie in Darfur. Toch mogen we ook de zogenaamde alomvattende vredesovereenkomst niet als zeker beschouwen. De hoofden van de EU-missie in Khartoum melden dat dit vredesakkoord, dat in 2005 met het zuiden werd gesloten, onder druk staat. Na twintig jaar burgeroorlog kan de alomvattende vredesovereenkomst de laatste kans zijn voor het regime in Khartoum om te laten zien dat een federale regeringsvorm op basis van machtsdeling in dit enorme land kan werken. Als de alomvattende vredesovereenkomst niet werkt, dan kan het vredesakkoord voor Darfur ook niet werken. Het lijkt me belangrijk dat de kritieke situatie in Darfur onze aandacht, en ook de aandacht van het Soedanese regime, niet afleidt van de zeer reële dreiging voor de gehele subregio die zich kan ontwikkelen als de alomvattende vredesovereenkomst en het vredesakkoord voor Darfur niet krachtdadiger worden nagestreefd. Dit is de boodschap die de Commissie de komende weken zal proberen over het voetlicht te brengen.
Simon Coveney
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft zijn conclusies over Soedan maandag openbaar gemaakt, dus is het gepast dat ook het Parlement zich deze week krachtig uitspreekt om nog meer nadruk te leggen op de humanitaire crisis en het internationale schandaal dat Darfur is. We proberen de politieke temperatuur in verband met dit onderwerp te doen oplopen om de druk te vergroten op degenen die, als daartoe de wil bestaat, echt iets kunnen doen aan de bescherming van de mensen ter plaatse.
We kennen allemaal de cijfers en de omvang van de humanitaire gevolgen die gepaard gaan met tekortschietende optredens van de internationale gemeenschap. Naar schatting zijn de afgelopen drie jaar tot wel 400 000 mensen gedood en zijn meer dan 2,5 miljoen mensen ontheemd of dakloos geraakt ten gevolge van het conflict. Non-gouvernementele organisaties (ngo's) bieden momenteel humanitaire hulp aan 4 miljoen mensen. Dat is de helft van de gehele bevolking van Darfur. In de afgelopen maanden zijn er herhaaldelijk aanvallen uitgevoerd op humanitaire konvooien en er zijn het afgelopen halfjaar in Darfur twaalf hulpverleners gedood.
Daarom trekken ngo's hun mensen terug uit Darfur terwijl de willekeurige aanvallen op burgers doorgaan. Wat kunnen we hieraan doen? De voornaamste strekking van deze resolutie is de VN te verzoeken ook zonder goedkeuring van de Soedanese regering, een duidelijke datum vast te stellen voor het sturen van een door de VN gesteunde vredeshandhavingsmissie, of hybride missie, naar Darfur teneinde corridors voor humanitaire hulp veilig te stellen om de steeds meer geïsoleerde bevolking in de regio te steunen.
We doen dit verzoek overeenkomstig de plicht van de VN om bescherming te bieden, waarbij hun optreden is gebaseerd op het feit dat de Soedanese regering de bevolking niet beschermt tegen oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid en de bevolking evenmin humanitaire bijstand verleent. President al-Bashir blijft zich verzetten tegen fase 3 van het huidige VN-plan, dat voorziet in de mogelijkheid dat de missie van de Afrikaanse Unie wordt versterkt met ruim 20 000 VN-vredestroepen.
Het punt is dat de diplomatie tekortschiet. Er sterven in groten getale mensen en er komt een punt waarop de internationale gemeenschap verplicht zal zijn krachtdadiger op te treden. De bepaling van een duidelijke datum voor het sturen van troepen zal er dan ook voor zorgen dat de aandacht wordt gericht op een strak tijdschema om te komen tot een diplomatieke oplossing wat betreft de inzet van vredeshandhavers in Darfur.
Margrietus van den Berg
namens de PSE-Fractie. - Voorzitter, Darfur lijdt nu al vier jaar onder terreur. Honderdduizenden mensen zijn om het leven gekomen, twee miljoen mensen zijn ontheemd, plundering, moord, verkrachting zijn in Darfur onderdeel van het dagelijks leven. Het is bijna onmogelijk om de omvang van dat leed echt te beseffen. Intussen lopen de schendingen van de mensenrechten alleen maar verder uit de hand ondanks alle mooie afspraken, ondanks alle akkoorden. De afgelopen maanden heeft de situatie voor zowel de bevolking als voor hulpverleners een dieptepunt bereikt. Ondanks het begin januari gesloten bestandsakkoord werden onlangs - zoals de commissaris ook zei - grote delen van Noord-Darfur bewust gebombardeerd door de Soedanese luchtmacht. Ook hulpverleners zijn niet langer veilig voor het geweld. Hulporganisaties voelen steeds meer dat geweld. Afgelopen maand hebben vijftien VN-organisaties, waaronder UNICEF, gemeld dat zij de hulp aan de bevolking in Darfur niet meer op een adequate manier kunnen voortzetten. Twee weken geleden heeft zich een eerste hulporganisatie (Médicins du Monde) teruggetrokken en Oxfam en CARE International dreigen hetzelfde te moeten doen, dat terwijl drieëneenhalf miljoen Darfuri's aangewezen zijn op humanitaire hulp.
De Raad: niet aanwezig. Hoelang willen we deze onhoudbare situatie laten voortduren? De VN spreekt weliswaar ferme taal in haar resolutie, maar onderneemt vooralsnog weinig actie. Van de twee maanden geleden in Addis Abeba beloofde vredesmacht zijn er zo'n 100 militairen en voor de rest is in velden of wegen niks te bekennen. Met de door de VN-Veiligheidsraad geautoriseerde sancties tegen vier belangrijke daders van de gruwelijkheden, is niets gebeurd. Het is onaanvaardbaar dat Europese lidstaten wél sancties kunnen instellen tegen oorlogsmisdadigers in landen als Wit-Rusland, Congo, Ivoorkust, Noord-Korea, Birma, Zimbabwe en dit nalaten in Darfur. De Raad verzuimt in Darfur zijn humanitaire plicht.
De internationale gemeenschap mag niet langer machteloos toekijken hoe miljoenen onschuldige mensen worden verdreven, vermoord en verkracht. Europa moet de leiding nemen en dringend actie ondernemen om de humanitaire crisis in Darfur een halt toe te roepen. De Soedanese regering zal alleen bereid zijn om echte vredesafspraken te maken en zich daaraan ook te houden als er een echte bedreiging van hun eigen belang bestaat. Deze regering verstaat alleen haar eigen taal, die van de vuist. In Zuid-Soedan heeft een olieboycot gewerkt. Laten we dat middel zonodig ook hier inzetten, vraag ik aan mijn collega's van andere politieke partijen.
Raad, bent u bereid om per direct sancties af te kondigen tegen iedereen die het staakt-het-vuren schendt of die burgers, vredestroepen of hulpverleners aanvalt? Bent u bereid al het mogelijke te doen om een einde te maken aan de straffeloosheid en eindelijk de in de Veiligheidsraad afgesproken sancties af te dwingen en te implementeren? Bent u bereid om de aanwezigheid van de hybride vredesmacht van soldaten van de Afrikaanse Unie en blauwhelmen af te dwingen?
Bent u tot slot bereid tot economische sancties, waaronder het instellen van een olie-embargo? We grepen niet in toen de genocide in Rwanda plaatsvond en we zagen toe hoe de mannen in Srebenica hun einde tegemoet gingen, dat terwijl de VN in '45 juist is opgericht om onze belofte 'nooit weer' kracht bij te zetten. We mogen de machtelozen niet aan hun lot overlaten. Ik hoop dat Europa het verschil wil gaan maken. Ik spreek vooral de Raad aan, die er niet is, en de commissaris: neem actie!.
Thierry Cornillet
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord namens mijn collega Morillon.
Ik wilde allereerst het volstrekt surrealistische karakter benadrukken van onze vergadering hedenavond. Wij zijn met een tiental afgevaardigden. Commissaris, dank u voor uw aanwezigheid hier. Ik weet waarom de heer Michel, die u vertegenwoordigt, afwezig is. Maar de grote afwezige is de Raad en ondertussen gaan er, helaas, nog steeds mensen dood in Darfur. Aangezien u een man van cijfers bent, mijnheer Almunia, wijs ik u erop dat elk uur veertien of vijftien personen overlijden in Darfur.
Het was dan ook hoog tijd om ons ongerust te maken over een situatie waarvan niemand denkt dat deze eenvoudig is. Maar moeten we ons belachelijk blijven maken? Dit is de vijfde resolutie inzake Darfur die we sinds een aantal maanden aannemen: we zien hoezeer de verantwoordelijken ervan onder de indruk zijn, met name de Soedanese bestuurders die vanavond in Parijs te gast zijn.
Ik denk dat we echt onze verantwoordelijkheden zouden kunnen nemen. Ik wil u attent maken, geachte commissaris, op de paragrafen 2 en 3 van deze resolutie. Paragraaf 2, zoals onze collega Coveney benadrukte, wijst op de noodzaak om een duidelijke datum vast te laten stellen door de VN. Paragraaf 3 daarentegen roept de Europese Unie op om haar verantwoordelijkheden te nemen. Haar verantwoordelijkheden nemen, dat wil over een tijdje beslist wat zeggen. Zo niet, dan kunnen we ons afvragen waar de Europese Unie toe dient, waartoe de waarden dienen die we willen uitdragen nu we geconfronteerd worden met een aanhoudende humanitaire noodsituatie, want daar is iedereen het wel over eens.
Mijn collega's hebben me aangewezen als permanent rapporteur voor humanitaire actie. Maar wat moet ik rapporteren? De stelselmatige terugtrekking van alle ngo's die men het werken onmogelijk maakt, de veertien personen die om het leven zijn gekomen en de dood, dag in dag uit, van mensen die we in de steek laten en die niet alleen van huis en haard verdreven zijn, maar ook nog eens alle hoop hebben verloren.
Commissaris, vertolk alstublieft ons standpunt binnen de Commissie; wij zullen de Raad voor onze rekening nemen, politiek gezien, want als we naar ze zouden luisteren kunnen we dit onderwerp pas over een maand aan de orde stellen. We moeten deze boodschap overbrengen: op een dag kunnen we er niet meer omheen dat we het recht, om niet te zeggen de plicht, hebben om in te grijpen wanneer we zien dat mannen en vrouwen zo slecht bedeeld zijn door het lot.
Marie-Hélène Aubert
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, op mijn beurt wil ik graag benadrukken hoe groot de discrepantie is tussen de ernst van de kwestie waarover we ons buigen en dit vrijwel uitgestorven Parlement, en dan heb ik het nog niet eens over de afwezigheid van de Raad; de Commissie is ieder geval van de partij, maar wat we hier doen staat hoe dan ook beslist niet in verhouding tot wat er op het spel staat.
De Raad is afwezig, zei ik, maar wanneer je zijn conclusies van 12 februari leest, dat wil zeggen precies twee dagen geleden, dan zou zijn aanwezigheid sowieso niet veel hebben veranderd. Ik lees voor en citeer wat er in deze conclusies staat:
(EN) "De Raad blijft ernstig bezorgd over de veiligheidssituatie in Darfur" - om het zachtjes uit te drukken - "en veroordeelt de aanhoudende schendingen van het staakt-het-vuren door alle partijen."
(FR) Dat zijn de bijzonder krachtige bewoordingen die de Raad weet te uiten na maandenlange resoluties, besluiten, diplomatieke ontmoetingen, terwijl de situatie nog nooit zo rampzalig is geweest. Wij zijn dan ook zonder meer van mening dat we uit een ander vaatje moeten tappen, en de druk moeten opvoeren om een einde te maken aan deze onaanvaardbare situatie.
Hoe zit het met de sancties die zijn opgelegd aan de Soedanese leiders en aan al die oorlogsmisdadigers? Wat doet de Europese Unie als het om deze sancties gaat? Het lijkt me nochtans dat de Europese Unie over een aantal mogelijkheden beschikt om financiële tegoeden te bevriezen en om het vrije verkeer van al deze mensen op ons grondgebied te verbieden. Aan pressiemiddelen geen gebrek.
Wat doen we met resolutie 1706 van de Verenigde Naties, die gesteund wordt door de Europese Unie? Welke initiatieven hebben de Europese Commissie en de Raad genomen om druk uit te oefenen op iedereen die verantwoordelijk is voor deze situatie? Hoe geloofwaardig zijn we nog als de ene na de andere tekst, in ieder geval van de Raad en zelfs van de Commissie, slechts aangeeft hoe buitengewoon bezorgd we zijn over deze situatie?
Kort geleden bracht de Chinese president Hu Jintao een bezoek aan een aantal Afrikaanse landen, en met name aan Soedan. Hoe staat de Unie hier tegenover, en tegenover de nieuwe rol van de Chinese leiders? En hoeveel belang hechten we aan de toegang tot grondstoffen, en met name tot olie?
Welke conclusies moeten we nu trekken uit de besluiteloosheid en machteloosheid van de Europese instellingen in deze kwestie? Moeten we daaruit afleiden dat we meer waarde hechten aan de toegang tot grondstoffen of tot olievoorraden, die inderdaad slinken, en aan grote afzetmarkten van landen als China, dan aan mensenrechten en aan de plicht die we ontegenzeggelijk hebben om burgerbevolkingen te beschermen. Moet dat de conclusie zijn?
Ik zou het absoluut dramatisch vinden als de Europese Unie het zover laat komen. Deze vragen dienen zich elke dag aan, en telkens weer worden we geconfronteerd met ons onvermogen, onze onmacht tegenover deze tragische situatie. Het is dan ook hoog tijd om op zeer korte termijn een plechtige vergadering te organiseren, in Brussel of in Straatsburg, waar de Raad, de Commissie en het Parlement om de tafel gaan zitten over dit onderwerp, zodat we eindelijk de vereiste beslissingen kunnen nemen.
Bastiaan Belder
namens de IND/DEM-Fractie. - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, in deze gezamenlijke resolutie over de internationale schandvlek - ik wil dat ook benadrukken: internationale schandvlek - Darfur, kan ik mij vinden, ondanks enige kanttekeningen. Op een aantal elementen wil ik nu nader ingaan.
In overweging C wordt gesteld dat het conflict in Darfur in toenemende mate de Centraal-Afrikaanse regio destabiliseert. Nog geen week geleden verscheen in mijn vaderland, Nederland, over deze ontwrichtende situatie een analyse onder de sprekende kop "Het zwarte gat". Inderdaad, in het hart van Afrika bestaat er een zwart gat, zonder gezag, gewelddadig en met een stroom vluchtelingen die zich alle kanten op beweegt. Een direct gevaar is dat een racistisch conflict in Darfur, waarbij nomaden van Arabische afkomst Afrikaanse boeren verjagen en doden, zich met de beruchte moorddadige Janjaweed-milities naar Tsjaad verplaatst. In verschillende paragrafen roept de gezamenlijke resolutie de Verenigde Naties op om eindelijk hun verantwoordelijkheid te nemen in Darfur. Ik kan deze parlementaire noodkreet voluit steunen. Tegelijkertijd, collega's, moet ik eerlijk bekennen dat ik buitengewoon sceptisch ben of dit alarmsignaal werkelijk gehoor zal vinden in het hoofdkwartier van de VN te New York.
Begin deze week gaf de voormalige gezant voor de VN-missie in Sudan, Jan Pronk, een openhartig interview aan de Sudan Tribune. Letterlijk oordeelde hij: "Ik verwijt New York dat het zijn eigen missie in de steek laat en dat het in plaats daarvan de machtselite in Khartoem tegemoet komt. Het is afschuwelijk als je duizenden mensen naar Sudan stuurt en hen daar aan hun lot overlaat."
Collega's, laten wij er in elk geval voor zorgen dat de aanklacht van Pronk niet verstomt, maar onze regeringen, de Europese Raad en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bereikt en tot actie noopt.
Volkomen gepast acht ik voorts de oproep van dit Huis aan de Volksrepubliek China om haar niet geringe politieke en economische gewicht tegenover de Sudanese machthebbers in de schaal te leggen om Khartoem effectief te binden aan bestaande vredesafspraken. Slechts zo'n constructieve internationale opstelling correspondeert met Peking's adagium van harmonieuze externe relaties. Bovendien mogen we dat ook verwachten van een strategische partner als verantwoordelijk lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Op die elementaire opbouwende internationale rol heb ik als rapporteur voor relaties EU/China tenslotte ook steevast mijn geachte Chinese gesprekspartners met nadruk gewezen.
Tot slot wil ik het enige amendement op de gezamenlijke resolutie steunen en ook van harte steunen, mevrouw Gomes. Sancties tegen dit schaamteloos Sudanese regime dienen zeker ook een olie-embargo in te houden. De proef op de som om te zien of de Verenigde Naties, gelet op het lange lijden van de burgerbevolking in Darfur, nog eigen politieke principes nakomen.
Michael Gahler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Darfur blijft schokkend. De reacties van de internationale gemeenschap zijn absoluut ontoereikend. De vorige sprekers hebben dat al voldoende duidelijk gemaakt, en een verbetering van de situatie van de mensen is niet in zicht.
De nodige besluiten, zoals resolutie 1706 van de VN-Veiligheidsraad, zijn genomen, maar de uitvoering ervan loopt telkens weer stuk op de regering in Khartoem. We zullen de namen van de meeste machthebbers waarschijnlijk weer tegenkomen in de dossiers van het Internationaal Strafhof, dat al in juni 2005 onderzoek heeft gedaan naar de misdaden in Darfur.
Daarom moeten de Verenigde Naties hun verantwoordelijkheid voor de bescherming van deze mensen op zich nemen, en het heft in handen nemen. De Soedanese regering heeft de bevolking in Darfur namelijk geen hulp geboden en niet beschermd tegen oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.
Daarom doet het Parlement een beroep op de Verenigde Naties om zelf een tijdstip vast te leggen voor het sturen van een vredesmacht, volgens artikel 7 van hun Handvest, ook zonder de toestemming of de instemming van het regime in Khartoem. We doen een beroep op de Raad en de Commissie om alles te doen wat in hun vermogen ligt om een einde te maken aan de aanhoudende humanitaire catastrofe.
Er kunnen snel concrete dingen worden bereikt, zonder dat het veel kost. De EU moet de vertegenwoordigers van het regime unilateraal persoonlijke sancties opleggen, zonder te wachten tot iedereen het doet. Ik heb altijd gevonden dat we de familieleden het op die manier onmogelijk moeten maken om in Europa te gaan shoppen.
Het regime in Darfur lapt het vliegverbod, dat door resolutie 1591 van de Veiligheidsraad is ingesteld, tot nu toe aan zijn laars, en zet de bombardementen op dorpen in Darfur voort. Wij doen een beroep op alle partijen in de regio om hun bestaande capaciteiten te gebruiken om dit vliegverbod af te dwingen. We weten toch welke lidstaten vliegtuigen in de regio gestationeerd hebben - om maar niet te zeggen: in de directe omgeving? Waarom worden die niet gebruikt voor VN-doeleinden? Tenminste daarover zou de EU het toch eens moeten kunnen worden?
We moeten de machthebbers in Khartoem ook duidelijk maken dat ze niet al te zeer op niet-Afrikaanse mogendheden mogen vertrouwen. De regering van Soedan bevindt zich op glad ijs. Ze mag ook de Afrikaanse solidariteit niet al te zeer op de proef stellen. Ze heeft al twee keer een schot voor de boeg gekregen. Nog nooit hebben zo weinig staatshoofden en regeringsleiders aan een ACS-top deelgenomen als aan de top in Khartoem, en dat is een veeg teken. Het was ook een duidelijk teken van afkeuring dat de top van de AU niet de Soedanese president als voorzitter heeft gekozen, maar de heer Kufuor.
Glenys Kinnock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals anderen al hebben gezegd, zien we de humanitaire crisis erger worden terwijl generaal al-Bashir maar om het sturen van een hybride troepenmacht van de AU en de VN naar Darfur blijft heen draaien. We zien het aantal mensen die in eigen land zijn ontheemd, toenemen. Het staakt-het-vuren is een mislukking.
De internationale gemeenschap heeft verzuimd en blijft verzuimen haar verantwoordelijkheid te nemen voor de bescherming van onschuldige burgers in Darfur. Dit betekent dat de Europese Unie dringend actie moet ondernemen om zelf doelgerichte en gefaseerde "intelligente" sancties op te leggen. We hoeven niet te wachten totdat de VN-Veiligheidsraad instemt met essentiële nieuwe maatregelen - zoals anderen hebben gesuggereerd - als het gaat om een wapenembargo voor geheel Soedan, de bevriezing van activa van de Soedanese bovenlaag, reisverboden en de overweging van een olie-embargo.
Het spreekt vanzelf dat de geldstromen naar het zuiden moeten worden gewaarborgd als we overgaan tot het instellen van een olie-embargo, en wellicht zou ook moeten worden overwogen de Soedanezen in het zuiden te compenseren voor het verlies aan olieopbrengsten. Maar het minste wat we kunnen doen is een verbod instellen op investeringen, op technische apparatuur en op expertise. Ik ben verder van mening dat er serieus moet worden nagedacht over sportieve sancties tegen Soedan. Er moet met name worden overwogen Soedan uit te sluiten van deelname aan het wereldkampioenschap voetbal in 2010. Dit betekent dat Europa druk moet uitoefenen op de Wereldvoetbalbond FIFA.
Het standpunt van de EU is, eerlijk gezegd, zwak en onhoudbaar. Er wordt te veel nadruk gelegd op eventuele beloningen en te weinig op sancties. Het Duitse voorzitterschap moet het voortouw nemen en blijven vasthouden aan een gezamenlijk standpunt van de lidstaten. Mijnheer de commissaris, u heeft het standpunt van de Commissie toegelicht, en we horen de prachtigste woorden vanuit de Raad, maar er gebeurt niets.
De vraag is: hoe oefent Europa druk uit op Khartoum? Er moet zo snel mogelijk een gedetailleerd onderzoek komen naar de persoonlijke financiën van welvarende personen in Soedan. We moeten ons pleidooi voorbereiden om ons te verdedigen tegen degenen die beweren dat de zakelijke belangen van de Chinezen in Soedan hierdoor toenemen. Eerlijk gezegd is de situatie nu zo dat niets of niemand Soedan kan beïnvloeden. Het is schier onmogelijk invloed op hen uit te oefenen, en als we ons dus afwachtend blijven opstellen, blijft de situatie zo dat zij zich zo meedogenloos kunnen gedragen als ze willen, terwijl Europa aan de kant blijft staan. Miljoenen mensen in Darfur betalen de prijs voor de beloften die Europa heeft gebroken en de volstrekt waardeloze toezeggingen die het heeft gedaan. Khartoum weet dat Europa een blaffende hond is die toch niet bijt en daarom roepen we vandaag op tot het nemen van nieuwe, krachtige, economische, juridische en militaire maatregelen.
Publieke veroordeling is niet genoeg. We willen oplossingen die recht doen aan de tragedie. Europa stelt zich schandalig zwak op en ik moet tot slot zeggen dat als Darfur bijvoorbeeld Libanon was geweest, er veel langer in de Raad zou zijn gesproken over echte sancties, en Commissievoorzitter Barroso en u, mijnheer de commissaris, wél druk zouden uitoefenen op de Raad om meer te doen.
Fiona Hall
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de humanitaire crisis in Darfur is van een omvang die nauwelijks te bevatten is. 2,5 Miljoen mensen hebben hun huizen moeten ontvluchten. Dat is net zo veel als de totale bevolking van Noordoost-Engeland. Het aantal slachtoffers onder deze ontheemden is groot en het zou nog veel groter zijn zonder de humanitaire inspanningen ter plaatse. Maar zelfs humanitaire hulpverleners kunnen niet werken op een slagveld en als de vijandelijkheden in Darfur niet afnemen, zullen er naar verwachting meer van hen worden geëvacueerd. Voor de totale instorting van de kwetsbare, overbelaste humanitaire missie in Darfur is heel weinig nodig, waardoor honger en ziekten in de kampen snel om zich heen zullen grijpen en het dodental omhoog zal schieten. Daarom is de stabiliserende invloed van een internationale vredesmacht zo dringend noodzakelijk. Die vredesmacht is ook nodig om rustiger omstandigheden te scheppen waarin een politiek proces op gang kan komen, waarbij alle partijen betrokken worden en dat enerzijds bestaat uit een plaatselijke informele dialoog tussen gemeenschappen en anderzijds uit officiële politieke onderhandelingen op hoog niveau.
Ana Maria Gomes
(PT) Het is ongetwijfeld veelbetekenend en verontrustend dat het Duitse voorzitterschap hier vandaag niet aanwezig is om de Raad te vertegenwoordigen. Dat zegt veel over de werkelijke belangstelling en het engagement voor de nieuwe betrekkingen met Afrika en het bevorderen van de ontwikkeling van het Afrikaanse continent. Drie jaar geleden was ik in Darfur, samen met andere afgevaardigden in dit Parlement die hier reeds het woord hebben gevoerd of dat nog zullen doen. Sindsdien is de situatie, zoals de heer Almunia ook al zei, verslechterd.
De regering van al-Bashir steekt de draak met de internationale gemeenschap, met de Veiligheidsraad, met de Europese Unie en met de Afrikaanse Unie. De Europese Unie legt mooie verklaringen af, maar onderneemt geen actie. Het is tijd dat zij de daad bij het woord voegt. Zij moet haar verantwoordelijkheid nemen en de mensen beschermen. Het is tijd om een no-fly-zone vanaf Tsjaad in te stellen. De Europese Unie kan daarvoor zorgen, samen met de Afrikaanse landen waarmee zij goede betrekkingen onderhoudt, en zij kan ter plaatse haar invloed doen gelden. Het is tijd om intelligente, progressieve sancties op te leggen, reisverboden en visabeperkingen in te stellen, in banken en elders bewaarde fondsen te bevriezen en Omar al-Bashir en de leden van zijn regering niet langer te behandelen als degelijke en eerbiedwaardige leiders. Het is tijd om een doeltreffend wapenembargo op te leggen. Het is tijd om andere handelsembargo's op te leggen, met name een olie-embargo. Op dit vlak, mijnheer de Voorzitter, moet de Europese Unie een hartig woordje spreken met China, aangezien China zoals wij allen weten in hoge mate verantwoordelijk is voor de houding van de regering van al-Bashir. Het is jammer dat Europa wacht op de Verenigde Staten, zoals de heer Almunia laat doorschemeren, aangezien de Europese Unie op dit vlak op eigen houtje zou moeten handelen.
Laat ons eens kijken naar wat zich precies afspeelt in de regio, niet alleen in Darfur maar in geheel Soedan en de Hoorn van Afrika. De Europese Unie mag haar optreden niet laten afhangen van de visie en het rampzalige beleid van de Verenigde Staten met betrekking tot de Hoorn van Afrika, zoals ook al in Ethiopië, Eritrea en Somalië is gebleken. Het is tijd dat de Europese Unie in actie komt. Daarom sluit ik mij aan bij de afgevaardigden in dit Parlement die de Raad en de voorzitter van de Commissie oproepen te waarborgen dat de Europese Unie haar afwachtende houding terzijde zal schuiven en haar invloed in Khartoem en geheel Afrika zal doen gelden om het tij te keren en bescherming te bieden aan de mensen die in Darfur om het leven komen. Anders zie ik het gebeuren dat ik hier over drie jaar samen met andere afgevaardigden en de heer Almunia of een andere commissaris betreur dat de situatie voortdurend verslechterd is.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie deelt de voornaamste zorgen die u hier vanavond in dit debat hebt verwoord. Gelet op de situatie vinden we het initiatief tot dit debat bijzonder nuttig, met name in het licht van de meest recente ontwikkelingen in de regio.
Naar ons oordeel is, zelfs in deze uiterst moeilijke situatie, een oplossing van de crisis in Darfur op basis van onderhandelingen het wenselijkste alternatief, alsmede de optie die de grootste kans van slagen heeft. Desondanks heeft de Raad afgelopen maandag al verklaard dat hij bereid is verdere maatregelen in overweging te nemen, met name in het kader van de VN.
Omdat duurzame vrede in Darfur alleen langs politieke weg kan worden bereikt, moeten alle partijen hun steun geven aan het vredesakkoord voor Darfur en de militaire optie laten varen. De Commissie blijft vastbesloten om verbetering te brengen in de toestand van de drie miljoen burgers die zijn getroffen door deze vreselijke crisis. Zoals u allen weet, volgt de Commissie, en in het bijzonder mijn collega Louis Michel - die hier vandaag niet aanwezig kan zijn omdat hij in Washington is, waar hij onder meer deze specifieke kwestie bespreekt - de situatie op de voet en zal zij niet aarzelen er bij alle partijen op aan te dringen de mensenrechten en het internationaal recht te eerbiedigen en alle obstakels voor de levering van humanitaire hulp weg te nemen.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat heb ik zes ontwerpresolutiesontvangen overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Filip Kaczmarek 
schriftelijk. - (PL) Wij zijn trots op het feit dat wij, Europeanen, niet anders kunnen dan het overduidelijke kwaad veroordelen, waar ook ter wereld dit kwaad mensen treft. Wat er nu gebeurt in Darfur is zuiver kwaad. Wij veroordelen dan ook de mensen die dit kwaad aanrichten. Maar kunnen we onze morele verontwaardiging uitspreken en dan tevreden achteroverleunen omdat we onze taak hebben volbracht? Natuurlijk niet. Zolang mensen lijden kunnen wij niet met de armen over elkaar zitten. We kunnen pas rusten wanneer we een einde hebben gemaakt aan het kwaad. Daarom volstaat het niet dat we gelijk hebben, we moeten ook doeltreffend optreden.
Pas als onze woorden en daden de mensen stoppen die moorden, die wapens leveren en hun ideologieën verspreiden, en de mensen die de wreedheden laten gebeuren, die ertoe aanzetten en ze uitvoeren, pas dan kunnen we tevreden achteroverleunen. Pas wanneer een morele orde volgens onze visie tot stand is gekomen, kunnen we met opgeheven hoofd over straat. Iemand die vrij van zonde is, alleen omdat hij nooit in verzoeking werd gebracht, kan niet worden beschuldigd van zonde. Evenzo kan iemand, die het kwaad fysiek kon stoppen, maar niet meer deed dan het veroordelen met woorden, niet worden geprezen. We hebben feitenkennis genoeg over Darfur, we hebben genoeg ervaring, we kunnen een ethisch en politiek oordeel vellen over de gebeurtenissen. Wat we niet kunnen is daadkrachtig optreden en daar moeten we dus aan werken.
Patrick Gaubert 
Sinds het uitbreken van de vijandelijkheden in 2003 is Darfur, een van de armste gebieden van Soedan, het toneel van een ongekende humanitaire crisis. Vier jaar van conflicten en ellende voor de bevolking van Darfur, vier resoluties van ons Parlement om onze verontwaardiging kenbaar te maken, maar de situatie blijft buitengewoon zorgwekkend.
Vandaag maakt ons Parlement in een gemeenschappelijke resolutie inzake Darfur nogmaals duidelijk hoe bezorgd het is en vraagt het aan de Verenigde Staten, de lidstaten, de Raad en de Commissie om hun verantwoordelijkheden te nemen en eenduidig een datum te bepalen voor de inzet van een VN-vredesmacht om de humanitaire hulpkonvooien te beveiligen en daarmee het enorme leed te verzachten waaraan de bevolking van Darfur is blootgesteld.
Ik juich dit nieuwe initiatief toe, maar gezien het spoedeisende karakter van de situatie kan Europa niet volstaan met het herhalen van reeds eerder geformuleerde verzoeken. Het is onze verantwoordelijkheid om een adequate oplossing te vinden voor het leed van miljoenen slachtoffers; wil Europa zijn geloofwaardigheid behouden, dan kan het zich niet langer permitteren alleen toe te kijken. We moeten een resolutie aannemen die eindelijk in verhouding staat tot onze verontwaardiging.
Glyn Ford
(EN) Darfur is al veel te lang een open zenuw. Een situatie die gedeeltelijk voortvloeit uit klimaatverandering - wat voorspelt dat voor de toekomst? - doordat nomadische herders ten gevolge van verwoestijning rechtstreeks in conflict zijn gekomen met sedentaire landbouwgemeenschappen, waarna zij door een meedogenloze Soedanese regering zijn uitgebuit, duurt nu al veel te lang.
Honderdduizenden mensen bevinden zich in ellendige omstandigheden en het dreigt nog erger te worden. Ik heb me kritisch uitgelaten over de onwil van China om steun te geven aan VN-acties, naar men zei vanwege zijn oliebelangen in Zuid-Soedan. De rechtstreekse bemoeienis van president Hu Jintao lijkt de Soedanese president er nu echter van te hebben overtuigd dat hij moet instemmen met een VN-vredesoperatie die wordt uitgevoerd door troepen afkomstig uit lidstaten van de Afrikaanse Unie.
Of de Soedanese regering te vertrouwen valt, is nog niet duidelijk. Maar als China nu wordt bedrogen, kan Soedan in ieder geval niet meer rekenen op hun weigering om tot actie over te gaan in de VN-Veiligheidsraad. Wellicht is dit goed nieuws voor de vluchtelingen in Darfur en aangrenzende landen.
