Κοινό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική Θάλασσα (BONUS-169) (συζήτηση)
Πρόεδρος -
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης της κ. Ek, εξ ονόματος της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, σχετικά με την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί της συμμετοχής της Κοινότητας σε κοινό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική Θάλασσα (BONUS-169) το οποίο έχουν αναλάβει πλείονα κράτη μέλη - C7-0263/2009 -.
Lena Ek
εισηγήτρια. - (SV) Κύριε Πρόεδρε, μέσα σε 150 χρόνια, η Βαλτική Θάλασσα από άθικτη, καθαρή, ολιγοτροφική θάλασσα της Αρκτικής έχει μετατραπεί σε θάλασσα που βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση κρίσης. Τα προβλήματα του ευτροφισμού, της ανάπτυξης των φυκιών, των τοξικών αποβλήτων και της επαπειλούμενης βιοποικιλότητας εντείνονται ολοένα και περισσότερο. " κατάσταση στη Βαλτική Θάλασσα είναι πολύ σοβαρή. Παρά τις επιτυχημένες προσπάθειες στις δεκαετίες του 1990 και του 2000 για τη μείωση της συγκέντρωσης του αζώτου και του φωσφόρου, ολόκληρη σχεδόν η Βαλτική Θάλασσα υφίσταται επί του παρόντος τις επιπτώσεις του ευτροφισμού. Ομοίως, τα επίπεδα των περιβαλλοντικών τοξινών και των βαρέων μετάλλων είναι υψηλά, παρόλο που πετύχαμε τη μείωση των απορριπτόμενων ποσοτήτων μολύβδου, υδραργύρου και διχλωροδιφαινυλοτριχλωροαιθανίου (DDT), παραδείγματος χάριν.
Δεν ξέρω αν κάποιος από εσάς έχει δει την ανάπτυξη των φυκιών σε αυτήν τη μεγάλη, και μέχρι πρότινος υγιή, εσωτερική θάλασσα. Το καλοκαίρι, αν διαπλεύσετε με μια βάρκα το υπέροχο αρχιπέλαγος θα συναντήσετε ένα πράσινο δυσώδες στρώμα φυκιών πάχους 10 εκατοστών. Αν οι σκύλοι πιουν το νερό πεθαίνουν και αν τα παιδιά κολυμπήσουν σε αυτό κάνουν εμετό και υποφέρουν από στομαχικές διαταραχές. Αυτή είναι η κατάσταση σήμερα σε πολλά σημεία γύρω από τη Βαλτική Θάλασσα. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ανάπτυξη και να επιτρέψουμε και στις αγροτικές μας κοινότητες να προοδεύσουν και στο μέλλον, είναι εξαιρετικά σημαντικό να εμπλουτίσουμε τις γνώσεις μας για τις επιπτώσεις στη Βαλτική Θάλασσα.
Το οικοσύστημα της περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας είναι σύνθετο και αδύνατο να κατανοηθεί χωρίς τη συνεργασία μεταξύ των ερευνητών από διάφορα κράτη σε όλη τη λεκάνη απορροής της εν λόγω εσωτερικής θάλασσας. Για τον σκοπό αυτόν βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη αρκετές έρευνες, οι οποίες ωστόσο υλοποιούνται συχνά χωρίς επαρκή συντονισμό. " πρόταση που καταθέτουμε σήμερα -αποκαλούμενη εν συντομία "BONUS" έχει στόχο να αλλάξει την κατάσταση αυτή. " συγκεκριμένη προσπάθεια θα αποτελέσει κοινό ερευνητικό πρόγραμμα μεταξύ των κρατών που βρέχονται από τη Βαλτική Θάλασσα, στο οποίο θα συμμετέχουν μάλιστα και ερευνητές από τη Ρωσία, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι περιβαλλοντικές προκλήσεις στην εν λόγω περιοχή. " πρωτοβουλία BONUS θα δημιουργήσει ένα στρατηγικό σχέδιο με έναν κοινό στόχο για περισσότερους από 500 ερευνητές από τα οκτώ κράτη μέλη που περιβάλλουν τη Βαλτική. " ΕΕ και τα κράτη της Βαλτικής Θάλασσας θα επενδύσουν έτσι από κοινού σχεδόν ένα δισεκατομμύριο σουηδικές κορόνες στην περιβαλλοντική έρευνα.
Ογδόντα πέντε εκατομμύρια άνθρωποι ζουν γύρω από τη Βαλτική Θάλασσα σε χώρες των οποίων οι οικονομίες εξαρτώνται από τη θάλασσα με διάφορους τρόπους. Ταυτόχρονα, οι κοινωνίες μας συμβάλλουν στην εμφάνιση των προβλημάτων, καθώς οι απορρίψεις και τα απόβλητα καταλήγουν στα ύδατα. Πρέπει να αποκτήσουμε μια καλύτερη συνολική εικόνα για την έρευνα αν θεωρούμε ότι είναι δυνατόν να σωθεί η Βαλτική Θάλασσα. " έρευνα στη συγκεκριμένη περιοχή είναι κατακερματισμένη και εξαρτάται υπερβολικά από τις περιορισμένες πιστώσεις που διατίθενται για την έρευνα σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
" πρωτοβουλία BONUS αξιοποιεί αντιθέτως την εμπειρία που έχει αποκομιστεί από τα προγράμματα πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη. Ως αποτέλεσμα του BONUS, τα εθνικά ερευνητικά προγράμματα και οι δραστηριότητες στις συμμετέχουσες χώρες, για πρώτη φορά, θα ενταχθούν σε ένα κοινό στρατηγικό πρόγραμμα με σαφή στόχο.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους -τους συναδέλφους μου βουλευτές, την ισπανική Προεδρία και την αρμόδια Επίτροπο για θέματα έρευνας, καινοτομίας και επιστήμης- όσοι συμμετείχαν στην πραγμάτωση αυτού του σχεδίου. Αυτού του είδους η συντονισμένη επένδυση στην περιβαλλοντική έρευνα είναι ένα στοιχείο που εντάσσεται στη δημιουργία μιας αειφόρου, δυναμικής και αποδοτικής από άποψη πόρων Ευρώπης. " Βαλτική Θάλασσα έχει έντονη παρουσία στον πολιτισμό και των οκτώ χωρών που βρέχονται από την εσωτερική αυτή θάλασσα: στη λογοτεχνία, στη μουσική και στις τέχνες τους. Και θέλουμε η παρουσία της να συνεχίσει να είναι αισθητή και για τα εγγόνια μας. Το πρόγραμμα BONUS θα αποτελέσει μέρος της πλατφόρμας γι' αυτήν την επένδυση στο μέλλον.
Máire Geoghegan-Quinn
μέλος της Επιτροπής. - (EN) Κύριε Πρόεδρε θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ιδίως την εισηγήτρια κ. Lena Ek που υποστήριξε τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το κοινό πρόγραμμα έρευνας στη Βαλτική Θάλασσα, το BONUS. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους σκιώδεις εισηγητές στην Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας για την εποικοδομητική τους στήριξη, και θα ήθελα να επισημάνω τη θετική γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα BONUS.
Τα οκτώ από τα εννέα κράτη που βρέχονται από τη Βαλτική Θάλασσα είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και όλοι μας έχουμε επίγνωση των πολύ σύνθετων και πιεστικών περιβαλλοντικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Βαλτική Θάλασσα, και που πριν από λίγα λεπτά σκιαγράφησε με γλαφυρό τρόπο η κ. Ek. Αυτά τα ολοένα και διογκούμενα προβλήματα απειλούν σήμερα την ικανότητα της Βαλτικής Θάλασσας να συνεχίσει να παρέχει ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών από τα οποία όλοι μας έχουμε μάθει να εξαρτιόμαστε. " επιστήμη έχει να διαδραματίσει πολύ σημαντικό ρόλο όσον αφορά την υποστήριξη της δημόσιας πολιτικής στους τομείς της έρευνας και του περιβάλλοντος. Ωστόσο, ο κατακερματισμός του ευρωπαϊκού ερευνητικού συστήματος και η έλλειψη συντονισμού και συνοχής μεταξύ των εθνικών συνιστωσών του υπονομεύει την αποδοτικότητά του από άποψη κόστους και τη γενικότερη απόδοσή του.
Αυτή είναι όντως η πρόκληση που αντιμετωπίζουμε στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας. Είναι σαφές ότι κανένα κράτος της Βαλτικής Θάλασσας δεν θα καταφέρει να επιλύσει τα σύνθετα περιβαλλοντικά προβλήματα σε αυτήν την περιοχή αν δράσει μεμονωμένα. Για να αντιμετωπίσουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα στη Βαλτική Θάλασσα, καθίσταται πλέον επιτακτική η ανάγκη να αναπτυχθεί μια στρατηγική και ολοκληρωμένη στρατηγική έρευνας για την περιοχή, να επιτρέψουμε διασυνοριακές συνέργειες, να συγκεντρώσουμε πόρους, να ανταλλάξουμε γνώσεις και να βελτιώσουμε τη διασυνοριακή κινητικότητα των ερευνητών. Έτσι μόνο μπορούμε να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τη Βαλτική Θάλασσα. " πρωτοβουλία BONUS, σε συνδυασμό με τις προσπάθειες που έγιναν στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη Βαλτική Θάλασσα, θα παρέχει τη δομή και τα μέσα για να αντεπεξέλθουμε σε αυτές τις προκλήσεις με αποτελεσματικό και συντονισμένο τρόπο.
Επικροτώ τη διοργανική συμφωνία που επιτεύχθηκε σε σχέση με την εφαρμογή της πρωτοβουλίας BONUS στις 27 του περασμένου Απριλίου. Ωστόσο, θα ήθελα να εκφράσω τη βαθύτατη λύπη μου για την έλλειψη συμφωνίας μεταξύ των κρατών μελών προκειμένου να εφαρμοστεί ένα πραγματικό μοντέλο κοινού ταμείου, όπως προέβλεπε η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Χωρίς την ύπαρξη ενός κοινού χρηματοδοτικού μέσου, η επιλογή των καλύτερων διεθνικών ερευνητικών προτάσεων που θα βασίζεται αυστηρά στην επιστημονική αριστεία, στην ποιότητα της κοινοπραξίας και στον προσδοκώμενο αντίκτυπο δεν μπορεί να διασφαλιστεί πλήρως. Δεν θα είναι δυνατή η πλήρης αξιοποίηση των οφελών, της προστιθέμενης αξίας και των κερδών της αποδοτικότητας που θα προκύψουν από τη διασυνοριακή συνεργασία. Για τον λόγο αυτόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ήθελε να τονίσει ότι οι επιπτώσεις της συγκεκριμένης απόφασης δεν θα πρέπει να εκληφθούν ως προηγούμενο για μελλοντικές προτάσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δεσμευθούν για ένα πραγματικό κοινό ταμείο διασυνοριακής χρηματοδότησης και συνεργασίας προτού δρομολογηθεί οποιαδήποτε επιπλέον πρωτοβουλία βάσει του άρθρου 185 της Συνθήκης της Λισαβόνας.
Για να επανέλθω σε αυτήν την τρέχουσα πρωτοβουλία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι απολύτως πεπεισμένη ότι το πρόγραμμα BONUS θα μπορέσει να βελτιστοποιήσει το δυναμικό των περιβαλλοντικών ερευνητικών προγραμμάτων στη Βαλτική Θάλασσα, να βελτιώσει το επιστημονικό δυναμικό της περιοχής, να διευκολύνει τη διασυνοριακή κινητικότητα των ερευνητών, να προωθήσει συνέργειες και να αποφύγει τη δαπανηρή επικάλυψη των ερευνητικών προσπαθειών. Με τον τρόπο αυτόν θα διασφαλισθεί ένα βιώσιμο μέλλον για τη Βαλτική Θάλασσα.
Anna Rosbach
εισηγήτρια γνωμοδότησης της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων. - (DA) Κύριε Πρόεδρε, η πρωτοβουλία BONUS-169 είναι ένα σημαντικό πιλοτικό πρόγραμμα και αφορά τη συνεργασία για περιβαλλοντικά προβλήματα σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Το πρόγραμμα υποστηρίζεται γενικά από όλα τα κράτη της Βαλτικής. Στόχος του προγράμματος είναι επίσης να συμπεριλάβει και τρίτες χώρες που απορρίπτουν το απόβλήτά τους και με τον τρόπο αυτόν ρυπαίνουν τη Βαλτική Θάλασσα, η οποία θεωρείται ως μία από τις πιο μολυσμένες θάλασσες του κόσμου. Το πρόγραμμα BONUS έχει να επιτελέσει ένα πολύ σημαντικό καθήκον: να αναδείξει τα πολλά περιβαλλοντικά προβλήματα της Βαλτικής Θάλασσας. Κάθε μορφή ρύπανσης στον κόσμο, από τα εργοστάσια χαρτιού και τις συναφείς βιομηχανίες, καθώς και η συρρίκνωση των αλιευτικών αποθεμάτων, απειλούν τη Βαλτική Θάλασσα, ενώ οι βόμβες αερίου μουστάρδας που δεν έχουν εκραγεί και οι ρωσικοί αγωγοί φυσικού αερίου δεν συμβάλλουν στην προώθηση της ευημερίας του οικοσυστήματος. Ως εκ τούτου, υποστηρίζω σθεναρά το πρόγραμμα BONUS. Ωστόσο αυτό δεν αρκεί από μόνο του και θα πρέπει να συνοδευτεί από την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των επιμέρους κρατών μελών σε συνδυασμό με την ανάληψη δράσης από την πλευρά τους, περιλαμβανομένης της χορήγησης οικονομικών πόρων.
Lambert van Nistelrooij
εξ ονόματος της Ομάδας PPE. - (NL) Κύριε Πρόεδρε, Επίτροπε Geoghegan-Quinn, κυρία Ek, τα ιδιαίτερα προβλήματα και η ειδική κατάσταση της Βαλτικής Θάλασσας απαιτούν ειδική προσέγγιση. Επομένως, χαίρομαι ιδιαίτερα που μπορέσαμε και καταλήξαμε σε συμφωνία τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και το πρόγραμμα μπορεί να ξεκινήσει. Θα ήθελα, ωστόσο, να μοιραστώ ορισμένες σκέψεις μαζί σας.
Όπως ανέφερε ήδη η Επίτροπος, σε πρώτο στάδιο προχωρήσαμε στη δημιουργία ενός κοινού ταμείου, στο οποίο θα ισχύουν κριτήρια όπως η αριστεία και η διεπιστημονική προσέγγιση. Από τις διαβουλεύσεις προέκυψε μια μάλλον πραγματιστική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία και οι ίδιες οι χώρες μπορούν να παρακολουθούν τον κατάλογο των σχεδίων, προκειμένου να συμπεριλάβουν σε αυτόν τα πανεπιστήμια και τα ιδρύματά τους. Δεν έχω καμία αντίρρηση γι' αυτήν καθεαυτήν την προσέγγιση -μάλιστα, είμαι σύμφωνος- αλλά οφείλουμε να την αξιολογήσουμε. Αυτό πρέπει να γίνει αποτελεσματικά, και αν γίνει σωστά και η συνεργασία αποβεί πιο πετυχημένη απ' ό,τι στο παρελθόν, μπορεί να αποτελέσει και πρότυπο γι' αυτό που επιδιώκουμε στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για το 2020. " Ευρώπη πληρώνει λίγο παραπάνω και τα κράτη μέλη πληρώνουν παραπάνω. Δεν μιλάμε μόνο για την ίδια την έρευνα, αλλά και για τη μετέπειτα εφαρμογή της. " ποιότητα του περιβάλλοντος πρέπει επίσης να αποκατασταθεί αποτελεσματικά, επομένως ας παρακολουθούμε προσεκτικά το ζήτημα αυτό.
Θα ήθελα να κάνω δύο ακόμα παρατηρήσεις. Πρώτον, η προσέγγιση για τη Βαλτική Θάλασσα μπορεί επίσης να αποτελέσει πρότυπο και για άλλες μακροπεριφέρειες, όπως π.χ. ο Δούναβης. Θα ήθελα να ρωτήσω την Επίτροπο αν, υπό το πρίσμα των ανωτέρω, υπάρχουν σκέψεις και γι' αυτήν την περιοχή...
(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή)
Adam Gierek
Οι κανονισμοί σχετικά με την έρευνα για την ευημερία της Βαλτικής Θάλασσας που περιλαμβάνονται στην πρόταση της Επιτροπής περιέχουν ένα συγκεκριμένο σημαντικό στοιχείο - το στάδιο του στρατηγικού σχεδιασμού. Χωρίς το συγκεκριμένο στάδιο, θα είχαμε απλώς να κάνουμε με μια εκτεταμένη ανάπτυξη της εν λόγω έρευνας. Γιατί αυτό που χρειαζόμαστε είναι ένα ευρύτερο σχέδιο δράσης, μια καλύτερη στρατηγική η οποία, εκτός από την ίδια τη θάλασσα, θα περιλαμβάνει και τη λεκάνη απορροής της που, ως γνωστό, πλήττεται επί του παρόντος από σφοδρές πλημμύρες.
Θα πρέπει επίσης να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή των εμπειρογνωμόνων, καθώς το ευρύ φάσμα της έρευνας που έχει προταθεί δεν μπορεί να περιοριστεί σε φαινόμενα τα οποία μπορούν να αναπαραχθούν σε ένα εργαστήριο. Εν προκειμένω, η έρευνα που διεξάγεται στον συγκεκριμένο τομέα συνδέεται στενά με την επικράτεια που υπάγεται στη δικαιοδοσία μιας συγκεκριμένης χώρας. Ως εκ τούτου, η νομοθεσία της ΕΕ πρέπει να συνδυαστεί με την εθνική νομοθεσία. " επιλογή των ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων από την Επιτροπή θα πρέπει να το λάβει αυτό υπόψη.
Για την αύξηση της ερευνητικής ικανότητας των νέων κρατών μελών στη Βαλτική Θάλασσα θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, πρώτον, ότι το ερευνητικό δυναμικό σε αυτές τις χώρες είναι ανομοιογενές και ότι το γενικά καλό δυναμικό του ερευνητικού προσωπικού συνοδεύεται από ανεπαρκείς εργαστηριακές εγκαταστάσεις. Επομένως, με εκπλήσσει το ανώτατο όριο του 25% που επιβάλλεται για τις συνεισφορές υποδομών σε είδος στο κοινό ταμείο. Δεύτερον, για πολλές χώρες, το "κοινό ταμείο" δεν είναι αποδεκτό αφενός για νομικούς λόγους και αφετέρου επειδή αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει δυσμενώς τα ερευνητικά σχέδια τα οποία τίθενται επί του παρόντος σε ισχύ στις οικείες χώρες. Τρίτον, το στρατηγικό στάδιο του προγράμματος χρειάζεται χρόνο. Το συγκεκριμένο στάδιο θα πρέπει να αξιοποιηθεί καλύτερα.
Επομένως, κρίνεται καταρχάς απαραίτητο να προσδιοριστούν οι ερευνητικές προτεραιότητες για τη Βαλτική και τις λεκάνες απορροής της, και στη συνέχεια οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα θα πρέπει να επενδύσουν στις ερευνητικές τους εγκαταστάσεις, προκειμένου να τις καταστήσουν λειτουργικές και να αντεπεξέλθουν σε αυτές τις προτεραιότητες. " συμπερίληψη της Ρωσίας σε αυτές τις έρευνες επί ίσοις όροις στη βάση μιας ανατολικής εταιρικής σχέσης είναι ένα σημαντικό ζήτημα.
Satu Hassi
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να ευχαριστήσω την εισηγήτρια κ. Ek για το πραγματικά εξαιρετικό της έργο. Το ερευνητικό πρόγραμμα BONUS, το οποίο αξίζει να υποστηριχθεί και αποτελεί μια εξαιρετική πρωτοβουλία, είναι αποτέλεσμα της στρατηγικής της ΕΕ για τη Βαλτική Θάλασσα.
Θεωρώ επίσης την ίδια τη στρατηγική πολύ σημαντικό βήμα προόδου. Πριν από έξι περίπου χρόνια, η διεύρυνση είχε ως αποτέλεσμα η Βαλτική Θάλασσα να μετατραπεί, από κάθε άποψη, σε μια εσωτερική θάλασσα της ΕΕ. Αυτό αργήσαμε πολύ να το συνειδητοποιήσουμε. Όπως ανέφερε και η κ. Ek, έχουν διενεργηθεί πολλές έρευνες σε σχέση με τη Βαλτική Θάλασσα, αλλά πολύ λίγες συντονισμένες έρευνες ώστε να δημιουργηθεί, για παράδειγμα, μια βάση γνώσεων, προκειμένου να βελτιώσουμε τις πολιτικές της ΕΕ και να τις καταστήσουμε περισσότερο ευφυείς.
Ελπίζω η συντονισμένη έρευνα να μας βοηθήσει τουλάχιστον να συνειδητοποιήσουμε δύο ζητήματα. Πρώτον, ότι η οικολογική κατάσταση της Βαλτικής Θάλασσας είναι ανησυχητική. Πρόκειται για μία από τις πιο μολυσμένες θάλασσες στον κόσμο. Στη Βαλτική Θάλασσα βρίσκεται η μεγαλύτερη έκταση θαλάσσιου βυθού στον κόσμο χωρίς οξυγόνο - νεκρού βυθού, με άλλα λόγια. Λέγεται ότι η μεγαλύτερη έρημος στην Ευρώπη βρίσκεται στον πυθμένα της Βαλτικής Θάλασσας.
Ευελπιστούμε ότι η έρευνα θα βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν καλύτερα και κάτι άλλο: ότι εμείς είμαστε υπεύθυνοι για την κατάσταση της Βαλτικής Θάλασσας. Το βασικό πρόβλημα είναι ο ευτροφισμός, τις συνέπειες του οποίου περιέγραψε πολύ καλά και η εισηγήτρια. " βασική πηγή των θρεπτικών συστατικών που ευθύνονται για το φαινόμενο του ευτροφισμού -άζωτο και φώσφορος- είναι η γεωργία. Σχετίζεται κυρίως με τη γεωργία της ΕΕ στη λεκάνη απορροής της Βαλτικής Θάλασσας.
Εύχομαι, επομένως, μια συντονισμένη έρευνα που θα οργανωθεί από κοινού να βοηθήσει τους ανθρώπους να ενημερωθούν πλήρως για τη συγκεκριμένη εξέλιξη και να βοηθήσει και εμάς επίσης να αναπτύξουμε καλύτερες και πιο ευφυείς μεθόδους και διαδικασίες σε όλους τους τομείς, ειδικότερα όμως στη γεωργία, επειδή τα λιπάσματα που έχουν διεισδύσει στις λίμνες και στις θάλασσες δεν είναι τίποτα περισσότερο από σπατάλη πόρων σε ό,τι αφορά τους αγρότες.
Πρέπει να θυμόμαστε, ωστόσο, ότι η έρευνα δεν μπορεί να λύσει τα πάντα. Πρέπει επίσης να κατανοήσουμε ότι η διάσωση της Βαλτικής Θάλασσας θα απαιτήσει πραγματικές αλλαγές και σε ό,τι αφορά την πολιτική, κυρίως δε στον τομέα της γεωργίας, αλλά και σε άλλους τομείς επίσης. Εύχομαι οι προσπάθειες μας για τη διάσωση της Βαλτικής Θάλασσας, που αποτελεί σήμερα μία από τις πιο μολυσμένες θάλασσες παγκοσμίως, να στεφθούν με επιτυχία από την οποία ο υπόλοιπος κόσμος θα μπορέσει να αντλήσει κάποιο δίδαγμα.
Maria Da Graça Carvalho
Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, επικροτώ το πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική Θάλασσα (BONUS-169) το οποίο θα ενσωματώσει τις εθνικές δραστηριότητες έρευνας των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα της διαχείρισης των περιβαλλοντικών και θαλάσσιων πόρων στη Βαλτική Θάλασσα. Το πρόγραμμα BONUS-169 είναι ένα καινοτόμο μοντέλο και ένα πρότυπο για άλλες μορφές περιφερειακής συνεργασίας στον τομέα της επιστημονικής έρευνας.
Όπως η περιοχή της Βαλτικής έτσι και άλλες περιοχές όπως π.χ. η Νοτιοανατολική Ευρώπη θα ωφεληθούν εάν υπάρξει συντονισμένη δράση των κρατών μελών και της Επιτροπής, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κοινές προκλήσεις και να υποστηριχθεί η αειφόρος ανάπτυξη στις περιοχές τους.
Θα παρότρυνα, επομένως, το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή να εξετάσουν το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός κοινού ερευνητικού προγράμματος για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με έμφαση στους τομείς μεγάλης σημασίας, όπως π.χ. η θάλασσα, η βιοποικιλότητα και οι ενεργειακοί πόροι από τη θάλασσα, και με στόχο την αειφόρο ανάπτυξη του ευρωπαϊκού ατλαντικού άξονα και των γειτονικών του περιφερειών.
Petru Constantin Luhan
(RO) " συμμετοχή της ΕΕ στο κοινό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική Θάλασσα αποδεικνύει ότι τα θεσμικά όργανα της Ευρώπης επιθυμούν να πετύχουν καλύτερη εναρμόνιση πολιτικών, προγραμμάτων και άλλων δραστηριοτήτων που εντάσσονται στον ερευνητικό τομέα. Απαιτείται κοινή δράση σε επίπεδο ΕΕ προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις και να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα του προγραμματισμού, ενσωματώνοντας όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες σε ένα ενιαίο, άρτια συντονισμένο πρόγραμμα, το οποίο θα προωθήσει την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής.
Το πρόγραμμα BONUS είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη Βαλτική Θάλασσα. Ωστόσο, ο ρόλος του δεν θα πρέπει να περιοριστεί σε αυτήν μόνο την περιοχή. Θα ήθελα, στο μέλλον, το εν λόγω πρόγραμμα να χρησιμεύσει ως πρότυπο και για άλλες μορφές περιφερειακής συνεργασίας στην Ευρώπη, όπως στον Δούναβη ή στις περιοχές της Μεσογείου. Με τον τρόπο αυτόν θα δημιουργηθεί μια ισχυρή, δυναμική και ανταγωνιστική Ευρωπαϊκή Ένωση.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) " εφαρμογή του κοινού προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική Θάλασσα BONUS-169 αποκάλυψε τη δεινή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Βαλτική Θάλασσα, και ιδίως εκείνες οι περιοχές στις οποίες προγραμματίζονται σχέδια μεγάλης κλίμακας που αφορούν υποδομές στον τομέα της ενέργειας και υλοποιούνται τόσο από κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και από χώρες που συνορεύουν με την ΕΕ. Σε ορισμένα σημεία, η γονοτοξικότητα έχει υπερεκατονταπλασιαστεί. Το πρόγραμμα BONUS έχει ήδη δείξει τις δυνατότητές του συμβάλλοντας στην παρακολούθηση του περιβάλλοντος της Βαλτικής, και ως εκ τούτου είναι απαραίτητο να συνεχιστούν με ενεργό τρόπο οι έρευνες για την κατάσταση στη Βαλτική Θάλασσα. Για να διασφαλιστεί ότι η έρευνα είναι κατά το δυνατόν πλήρης και αντικειμενική, είναι πολύ σημαντικό να συμπεριληφθούν στην έρευνα επί ίσοις όροις οι ερευνητές όλων των χωρών που βρέχονται από τη Βαλτική Θάλασσα. Το πρόγραμμα αυτό είναι ένα οιονεί προληπτικό μέτρο, το οποίο δίνει έμφαση στη σύνθετη οικολογική κατάσταση της Βαλτικής Θάλασσας. Μόνο αν χρηματοδοτήσουμε καταλλήλως την επιστημονική έρευνα και εντοπίσουμε τις απειλές εγκαίρως θα σταματήσουμε τις οικολογικές καταστροφές και πιστεύω ότι θα διασφαλίσουμε ότι η Βαλτική Θάλασσα...
Elena Oana Antonescu
(RO) Τα περιβαλλοντικά προβλήματα σε ορισμένες περιοχές θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν πολύ πιο αποτελεσματικά αν οι επιμέρους χώρες αξιοποιούσαν από κοινού τις ερευνητικές δραστηριότητες που έχουν αναπτύξει. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο επικροτώ την πρόταση της Επιτροπής και την πρόταση της εισηγήτριας σχετικά με την υποστήριξη του προγράμματος BONUS για τη Βαλτική Θάλασσα.
Νομίζω ότι είναι καλή ιδέα να συμπεριληφθεί μία αιτιολογική σκέψη με την οποία να ζητούμε από την Επιτροπή να προβεί σε τελική αξιολόγηση του προγράμματος, προκειμένου να διαπιστωθεί το επίπεδο της ποιότητας και της αποδοτικότητας ως προς την εφαρμογή τέτοιου είδους προγραμμάτων, ιδίως σε ό,τι αφορά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε σχέση με τους καθορισμένους στόχους. Τα αποτελέσματα αυτά θα πρέπει να δημοσιεύονται στον ιστότοπο του προγράμματος, ούτως ώστε οι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται σχετικά με την πρόοδο και την απόδοση του προγράμματος. Σε τελική ανάλυση, και οι εκπρόσωποι του επιχειρηματικού τομέα μπορούν να καταρτίσουν τα επιχειρηματικά τους σχέδια βάσει των συστάσεων και των ευκαιριών που προκύπτουν από τα αποτελέσματα της έρευνας στην εν λόγω περιοχή.
Αυτό που έχει σημασία είναι να δούμε τα αποτελέσματα αυτού του προγράμματος να διατυπώνονται εκφράζοντας τα σαφή οφέλη για το περιβάλλον, για τους πολίτες και την ανάπτυξη της συγκεκριμένης περιοχής, στο πλαίσιο ιδίως της τρέχουσας οικονομικής κρίσης.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Κύριε Πρόεδρε, υποστηρίζω απολύτως τη δημιουργία του κοινού προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης στη Βαλτική Θάλασσα BONUS. Είμαι βέβαιος ότι η δημιουργία ενός ενιαίου υπερεθνικού ερευνητικού προγράμματος που θα βασίζεται στην αμοιβαία διασυνοριακή συνεργασία και στην ανταλλαγή εμπειριών θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη δράση για την προστασία της Βαλτικής Θάλασσας και θα δημιουργήσει αειφόρο ανάπτυξη στην περιοχή. Το πρόγραμμα BONUS δρομολογήθηκε από οκτώ κράτη μέλη. Στις χώρες της Βαλτικής συγκαταλέγεται και άλλη μία χώρα, η Ρωσία. Είναι επομένως λογικό στο πρόγραμμα αυτό να συμμετάσχουν και Ρώσοι επιστήμονες. Το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα θα πρέπει να προσφέρει ορισμένες προτάσεις για τη στρατηγική της Ένωσης με στόχο την ανάπτυξη της περιοχής και για τον ρόλο των μακροπεριφερειών στη μελλοντική πολιτική συνοχής, για την οποία συζητήσαμε στο Κοινοβούλιο πριν από δύο μήνες. Δυστυχώς δεν κατέστη δυνατό να συζητήσουμε ανοιχτά και να προσδιορίσουμε τις επιπτώσεις και τους κινδύνους για τη Βαλτική Θάλασσα που απορρέουν από την κατασκευή και τη χρήση (...).
(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή)
Piotr Borys
(PL) Σας ευχαριστώ πάρα πολύ, κύριε Πρόεδρε, που μου δίνετε τον λόγο.
Θα ήθελα να πω ότι η τρέχουσα έρευνα που συνδέεται με τoν τομέα της Βαλτικής Θάλασσας στο σύνολό του, θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της τεράστιας εδαφικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της. Θα ήθελα σήμερα να επικεντρωθούμε σε διάφορες σημαντικές παράλληλες στρατηγικές: τη στρατηγική για τη Βαλτική Θάλασσα, τη μεσογειακή εταιρική σχέση και τη στρατηγική για τον Δούναβη. Πρέπει, ωστόσο, να θυμόμαστε ότι οι συγκεκριμένες περιοχές πρέπει να συνδεθούν η μία με την άλλη.
Επί του παρόντος, το βασικό εμπόριο αγαθών πραγματοποιείται με την Ινδοκίνα, και γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι τόσο σημαντικό να καταβάλουμε προσπάθειες για να διασφαλίσουμε ότι και η στρατηγική για τη Βαλτική Θάλασσα θα περιλαμβάνει τη δυνατότητα συνδέσεων στο πλαίσιο του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών "Βορρά-Νότου". Ευτυχώς, η εν λόγω στρατηγική είναι διαθέσιμη στο κοινό σήμερα, και ελπίζω ότι και η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας θα συνδεθεί στενά με τη Νότια Ευρώπη μέσω του ΔΕΔ-Μ που θα στηρίζεται σε διάφορες παράλληλες λύσεις.
Máire Geoghegan-Quinn
μέλος της Επιτροπής. - (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στην εισηγήτρια κ. Ek και στους δέκα βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιο που βρήκαν τον χρόνο να έρθουν εδώ μια τόσο προχωρημένη ώρα, προκειμένου να συζητήσουν για το εν λόγω ζήτημα.
Είμαι πολύ ικανοποιημένη που έχουν πλέον εγκριθεί όλες οι πρωτοβουλίες του άρθρου 185 οι οποίες είχαν εξαγγελθεί στο πλαίσιο του στοιχείου "Συνεργασία" του έβδομου προγράμματος πλαισίου της ΕΕ. Πρόκειται για ένα πολιτικό επίτευγμα όλων των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. " πρωτοβουλία BONUS θα βοηθήσει αναμφίβολα τις χώρες της Βαλτικής Θάλασσας να αντιμετωπίσουν με πιο αποτελεσματικό τρόπο τα πολύ σύνθετα και πιεστικά περιβαλλοντικά προβλήματα σε αυτήν την περιοχή, προωθώντας συνέργειες και αποφεύγοντας τη δαπανηρή επικάλυψη των αμιγώς εθνικών ερευνητικών προσπαθειών.
Υπό το πρίσμα των καίριων παγκόσμιων πολιτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε σε τομείς πολιτικής όπως η κλιματική αλλαγή, η ενέργεια, τα τρόφιμα και η υγεία, η απαίτηση για κοινή διαχείριση πόρων και για συνεργασία καθίσταται επιτακτική. Οι πρωτοβουλίες του άρθρου 185 διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στην αντιμετώπιση αυτών των καίριων ζητημάτων. " εμπειρία που αποκομίζουμε από αυτές τις πρωτοβουλίες θα μας επιτρέψει να βρούμε ακόμα καλύτερους και αποδοτικότερους τρόπους συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αξιοποιώντας στο ακέραιο τόσο τα εθνικά όσο και τα κοινοτικά ερευνητικά προγράμματα.
Όπως ανέφερα εδώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις αρχές Ιανουαρίου κατά την ακρόασή μου για την επικύρωση της υποψηφιότητάς μου, είμαι απολύτως προσηλωμένη στην πλήρη υλοποίηση του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας, αλλά πρέπει να εργαστούμε μαζί σε ένα κλίμα ενότητας και συνεργασίας αν θέλουμε να επιτύχουμε αυτόν τον στόχο. Αυτό έχει καίρια σημασία για τη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως αν επιθυμούμε να διασφαλίσουμε ότι η ΕΕ θα διαδραματίζει ηγετικό ρόλο παγκοσμίως στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της επιστήμης.
Lena Ek
εισηγήτρια. - (SV) Κύριε Πρόεδρε, το BONUS είναι όντως ένα πιλοτικό πρόγραμμα βάσει του άρθρου 185, και μπορώ να διαβεβαιώσω όσους θα εργαστούν στο πρόγραμμα BONUS και όσους θα το διαβάσουν ή θα επηρεαστούν από αυτό ότι δεν είναι εύκολο. Δεν είναι εύκολο να συνδυαστούν ερευνητικά κονδύλια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από διάφορα κράτη μέλη. Πρόκειται για μια τεράστια πρόκληση. Δεν είναι εύκολο να συντονιστούν διαφορετικές ακαδημαϊκές νοοτροπίες και παραδόσεις στον τομέα της έρευνας, με 16 μεγάλες ερευνητικές ομάδες, 500 ερευνητές, οκτώ χώρες και την υπόλοιπη ΕΕ να παρακολουθεί το εγχείρημα για να δει πώς τελικά θα εξελιχθεί, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που εξετάζουν και ελέγχουν αν όντως κάνουμε σωστά τη δουλειά μας και αν αυτή αποβαίνει αποτελεσματική.
Το συγκεκριμένο εγχείρημα απαιτεί μεγάλες προσπάθειες από τους συμμετέχοντες ερευνητές. Θα απαιτήσει μεγάλες προσπάθειες από τα κράτη μέλη και τις κυβερνήσεις τους, και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι θα απαιτήσει δύσκολες πολιτικές αποφάσεις και στιβαρή πολιτική ηγεσία, αλλά αυτό πρέπει να γίνει. Τα ερευνητικά μας προγράμματα πρέπει να αξιολογηθούν ενδελεχώς και οφείλουμε να επωμισθούμε αυτήν την τεράστια ευθύνη, επειδή πρέπει να επιλύσουμε τα προβλήματα από κοινού προς όφελος της Βαλτικής Θάλασσας. Πρέπει, ωστόσο, να βρούμε και ένα μοντέλο που θα μας επιτρέψει να σημειώσουμε πρόοδο σε άλλα μέρη της Ευρώπης. Το μοντέλο αυτό θα εφαρμοστεί και στα μεγάλα ποτάμια, στη Μεσόγειο Θάλασσα, και θα αφορά γενικότερα τους τρόπους διαχείρισης των κοινών πόρων που παρέχονται από τους φορολογούμενους στα προγράμματα της ΕΕ και στα εθνικά προγράμματα.
" Βαλτική Θάλασσα αποτελεί τμήμα της κοινής μας ιστορίας και του κοινού μας πολιτισμού από το τέλος της εποχής των παγετώνων, μέχρι την εποχή των Βίκινγκς, το εμπόριο κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και τη "θάλασσα της ελευθερίας" κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, για να φθάσει σήμερα να αποτελεί μια θάλασσα την οποία αγαπούν οι γονείς μας και τα παιδιά μας και την οποία έχουμε ευθύνη να διαχειριστούμε. Υπό το πρίσμα αυτών των δυσκολιών και των τεράστιων προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, θα ήθελα για άλλη μία φορά να ευχαριστήσω όλους εκείνους που συμμετείχαν σε αυτό το εγχείρημα. " προσπάθεια αυτή δεν τελειώνει με τις αποφάσεις που θα λάβουμε εδώ και με τα έγγραφα που θα υπογράψουμε· τώρα είναι που ξεκινά η προσπάθεια.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο στις 12.00.
