Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 30 september 1996 werd onderbroken, te zijn hervat.

Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collegae, u zult zich misschien herinneren dat ik tijdens de vorige vergaderperiode in Straatsburg gevraagd heb waarom RTL4, de Nederlandse zender, was verdwenen van het net hier. Nu ben ik twee weken geleden gebeld door de dienst van het Parlement dat vóór deze vergaderperiode RTL4 weer op onze buis zou zijn. Ik kwam dus vol verwachting naar Straatsburg, zette mijn toestel aan vanmiddag en het bleek niet het geval te zijn. Op Kanaal 12 hadden wij nu een teleshopping met Duitse artikelen, wat natuurlijk heel iets anders is. Dus, Voorzitter, ik zou u willen verzoeken om er toch even werk van te maken dat wij RTL4 weer terug krijgen, want dat was ons beloofd.
Mijn tweede vraag is, Voorzitter, hoe het toch gaat met de schriftelijke vragen die wij stellen. Ik heb op 9 september een vraag ingediend onder artikel 42, wat betekent dat ik binnen drie weken antwoord moet krijgen, en als het een moeilijk probleem is binnen zes weken. Van 9 september tot vandaag is precies zes weken en ik heb nog steeds geen antwoord ontvangen. Tot wie kan ik mij wenden, zodat ik toch een antwoord op mijn vragen krijg?

De Voorzitter
Mevrouw Plooij-van Gorsel, het eerste punt dat U aan de orde stelde, zal worden uitgezocht. Wat het tweede punt betreft, is het U ongetwijfeld wel bekend dat ik altijd streef naar een stipte naleving van de termijnen, met name als het gaat om vragen van de parlementsleden. Nu inachtneming van de termijn in dit geval niet gelukt is, zal ik alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat Uw vraag op zeer korte termijn alsnog beantwoord wordt.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de regeling van de werkzaamheden.
De definitieve ontwerp-agenda, zoals die door de Conferentie van voorzitters op haar vergadering van 17 oktober 1996 is opgesteld overeenkomstig artikel 95 van het Reglement, is rondgedeeld.
Woensdag:

De Voorzitter
De Fractie Europese Radicale Alliantie verzoekt op grond van artikel 129 van het Reglement om het door de heer Posselt namens de commissie externe economische betrekkingen opgestelde verslag over de handelspolitieke aspecten van de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Slovenië, naar de commissie terug te verwijzen.
Ik geef het woord aan de heer Dell'Alba voor een nadere toelichting van het verzoek.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag toelichten waarom ik heb gevraagd om terugverwijzing van dit verslag naar de commissie. Allereerst omdat de Commissie externe betrekkingen, wie wij allen respect verschuldigd zijn, in een paragraaf haar instemming betuigt, hoewel dat niet tot haar bevoegdheid behoort. Ik weet dat daarop een corrigendum is gekomen. Maar gewoon ook omdat de toelichting van een verslag, geachte heer Posselt, het verslag moet volgen. Welnu, in dit verslag dat toch een economisch verslag is, treffen wij de reconstructie aan van de historische gebeurtenissen in 1945 en daarna, en dat waren tragische gebeurtenissen die niet alleen de Gemeenschap en sommige in het verslag genoemde gemeenschappen hebben getroffen, maar ook de gemeenschap van de Italianen die in die gebieden woonden die volledig vergeten zijn. Omdat dit bovendien niet in het kader past van het onderwerp van het verslag, verzoek ik om terugverwijzing naar de commissie, vooral omdat de toelichting totaal geen rekening houdt met noch het verslag, noch de historische waarheid. Het zou op zijn zachtst gezegd schandalig zijn als het Parlement een toelichting zoals deze zou goedkeuren.

Green
Mijnheer de Voorzitter, u herinnert zich ongetwijfeld dat dit afgelopen donderdag besproken is op de Conferentie van voorzitters, waar men het erover eens was dat enkele passages van de toelichting niet in overeenstemming waren met het Reglement van deze Vergadering. U beloofde daar een oplossing voor te zoeken voordat het verslag voor de Vergadering kwam. Ik hoop dat het probleem daarmee uit de wereld is en dat wij, zoals gepland, het verslag-Posselt dat op de agenda staat kunnen behandelen. Mijn fractie is daarvoor en wij steunen uw benadering om te trachten de passages die afwijken van het Reglement van deze Vergadering, uit de toelichting te verwijderen.

De Voorzitter
Uw weergave van de conclusies van de Conferentie van voorzitters is juist. Inmiddels is een corrigendum op de ontwerp-resolutie verschenen, waarmee de kwestie wat de resolutie betreft is geregeld. Het probleem van de toelichting is daarmee nog niet opgelost, maar ik zie dat de rapporteur, de heer Posselt, graag het woord wil.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen opmerken dat ik in mijn verslag heb getracht om echt alle handelspolitieke aspecten in kaart te brengen en deze, zoals wij in de commissie externe economische betrekkingen gewoon zijn, tegen de politieke randvoorwaarden af te zetten om zo een afweging te kunnen maken.
Binnen de commissie voor externe economische betrekkingen is het verslag nagenoeg met algemene stemmen aangenomen, namelijk met 18 stemmen vóór en één stem tegen. Ook alle Italiaanse collega's waren vóór. De heer Dell'Alba was niet aanwezig. Hij heeft in de commissie buitenlandse zaken en veiligheid een minderheidsverklaring afgelegd. Maar in de commissie externe economische betrekkingen heeft vrijwel iedereen vóór het verslag gestemd. De toelichting, die normaliter niet in de stemming wordt betrokken, is zelfs aanleiding geweest voor een briefwisseling tussen collega Konecny, de schaduwrapporteur van de socialistische fractie, en mijzelf. De toelichting zoals die nu voorligt, berust op een brede consensus en houdt rekening, wat overigens niet zo vaak het geval is, met alle opmerkingen die binnen de commissie zijn gemaakt. Ook deze toelichting kreeg binnen de commissie brede steun.

De Voorzitter
Ik heb de heer Posselt aan het woord gelaten om te horen hoe een en ander binnen de commissie is gegaan. Deze mogelijkheid is -en ik zie dat de heer Fayot als voorzitter van de commissie Reglement mij wat sceptisch aankijkt- dankbaar aangegrepen. Daarom laat ik nu ook de heer Dell'Alba nog eenmaal aan het woord. Ik weet wel wat dat betekent. Niettemin wil ik erop wijzen dat de stemming die straks aan de orde is, louter gaat over de vraag of dit verslag al dan niet naar de commissie moet worden terugverwezen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, na de opmerkingen van de voorzitter, mevrouw Green, trekken wij ons verzoek in. Wij zijn tevreden met het antwoord dat de toelichting kan worden gewijzigd. De Conferentie van voorzitters was akkoord om deze dienovereenkomstig te veranderen. De heer Posselt wil ik meedelen dat ik niet kan deelnemen aan alle twintig commissies van ons Parlement.

De Voorzitter
Daarmee hebben wij deze kwestie op een zeer elegante wijze tot een goed einde weten te brengen.
Vrijdag:

De Voorzitter
Tegen de voor vrijdag geplande stemmingen volgens de procedure zonder verslag is door 29 leden bewaar aangetekend op grond van artikel 99, lid 2, van het Reglement. Het betreft hier een voorstel voor een verordening inzake de bescherming van de bossen tegen luchtverontreiniging en een voorstel voor een verordening inzake de bescherming van de bossen tegen brand. Deze voorstellen worden bijgevolg voor een nieuwe behandeling naar de bevoegde commissie terugverwezen. Zo is ons Reglement, dat gebeurt automatisch wanneer tenminste 29 leden bezwaar aantekenen .

Castagnetti
Mijnheer de Voorzitter, ik heb niet begrepen welke onderwerpen in het actualiteitendebat zijn opgenomen. Ik had gevraagd om in het actualiteitendebat ook de rampen op te nemen die Italië hebben getroffen, te weten de overstromingen in Calabrië en de aardbeving. De schade is namelijk werkelijk enorm. Gelukkig zijn er niet erg veel slachtoffers maar de schade aan het cultureel en openbaar erfgoed is erg groot. Ik vind dat de blijken van solidariteit onmiddellijk tot uiting moeten komen en niet pas na enkele maanden.

De Voorzitter
Geachte collega, dat is nu niet aan de orde. Het gaat hier om een verzoek om urgentverklaring van de Raad. De lijst van actuele en dringende kwesties voor deze week, dus voor het parlementaire actualiteitendebat, zal morgen worden voorgelegd, aangezien daarover vanavond nog een vergadering van de Conferentie van voorzitters plaatsvindt, omdat er verleden week geen overeenstemming kon worden bereikt.
Mijnheer Cornelissen, U gaat het, U kennende, toch niet over een ordepunt hebben, en over andere zaken kan ik U niet het woord geven!

Cornelissen
Voorzitter, als u mij gehoord hebt zult u het ongetwijfeld met me eens zijn dat het terecht is dat ik uw aandacht vraag voor een ernstig busongeluk dat gisteren weer heeft plaatsgevonden. Ik zou u namens de Commissie vervoer en toerisme willen vragen, Voorzitter, of u namens het Parlement uw medeleven wilt betuigen met de slachtoffers, hun familie en hun nabestaanden. Ik zou ook graag deze gelegenheid willen gebruiken om de Commissie te vragen wanneer de aangekondigde maatregelen verwacht kunnen worden ter verbetering van de veiligheid van het busvervoer, een uiterst dringende zaak zoals helaas weer gebleken is.

De Voorzitter
Geachte collega, ik zal de deelneming van het Parlement aan de families van de slachtoffers overbrengen. Wat de Commissie betreft, is er morgen een debat over het jaarprogramma van de Commissie en dat is dè gelegenheid om deze kwestie naar voren te brengen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, sorry dat ik nog even gebruik maak van uw tijd, maar ik zou graag zien dat als motie van orde mijn bezwaar in de Notulen wordt opgenomen tegen het feit dat het Vragenuur voor vragen aan de Commissie deze week voor donderdagmiddag om 17.30 uur op de agenda staat en dat tegelijk ook de commissievergaderingen plaatsvinden. Het Vragenuur is de enige gelegenheid voor het Parlement om de Commissie aan de tand te voelen en om vragen te stellen over zaken die van invloed zijn op onze kiezers. Ik vind het verkeerd dat er gekozen moet worden tussen het Vragenuur en de commissievergaderingen.

De Voorzitter
Geachte collega, zoals U weet heb ik aan het begin van mijn ambtstermijn geprobeerd te voorkomen dat er tegelijk met de plenaire vergaderingen commissievergaderingen plaatsvinden. Het Parlement, Uw eigen fractie incluis, is hier echter niet in meegegaan. Er valt aan deze situatie dan ook niets meer te doen!

Film- en televisieproductie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0304/96) van mevrouw Guinebertière, namens de commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over de oprichting van een Europees garantiefonds ter aanmoediging van de film- en televisieproductie.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag dat ik u vandaag namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media voorleg, is unaniem goedgekeurd op één onthouding na en toch heeft dit verslag periodes gekend van politieke windstilte en van stroomversnelling, zoals men dit helaas maar al te vaak in dit Parlement meemaakt. Het gaat om de oprichting van een Europees garantiefonds ter aanmoediging van de film- en televisieproduktie.
De tijdens de GATT-onderhandelingen verworven culturele uitzonderingspositie van Europa moet de besluitvormingsinstanties in staat stellen instrumenten te creëren ter ondersteuning van de audiovisuele sector. De culturele en economische mogelijkheden zijn enorm in onze informatiemaatschappij, waar de behoefte aan beelden een groeicurve volgt die bijna verticaal de lucht in gaat. Dit voorstel past in het globaal beleid van de Raad en van de Commissie ten behoeve van de audiovisuele industrie, dat in hoofdzaak gebaseerd is op drie instrumenten:
De richtlijn Televisie zonder grenzen als juridisch kader; het programma MEDIA II, waarvan iedereen weet dat daarmee de programma's en catalogi ondersteund kunnen worden...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Ik maan de beide collega's die vlak bij de spreekster een gesprek aan het voeren zijn, tot stilte, want dit is uiterst onbeleefd.

Guinebertière
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Zo gaat het inderdaad beter en kan ik mezelf tenminste horen.
De richtlijn Televisie zonder grenzen als juridisch kader; het programma MEDIA II, waarvan iedereen weet dat daarmee de cinematografische en audiovisuele programma's en catalogi ondersteund kunnen worden, maar waarvan men helaas vaststelt dat de financiële middelen niet toereikend zijn om de tendens om te buigen die nu nog altijd in het voordeel is van de Verenigde Staten; en het Garantiefonds, dat dus het derde instrument is.
Het door de Commissie ingediende voorstel voor een besluit omvat vijf essentiële punten: ten eerste de oprichting van een garantiefonds - dat moet fungeren als verzekeraar van de risico's die gedeeld worden met de financiers van de audiovisuele sector. Middels het stimulerende karakter moet het de banken aanmoedigen om de cinematografische industrie en audiovisuele produkties te financieren, waarvan iedereen weet dat aan deze activiteiten grote risico's zijn verbonden.
De voorstellen van de Commissie bestaan in de vorming van een kapitaal waarvan de eerste helft ten bedrage van 90 miljoen ecu afkomstig zou zijn van de Unie, en de andere helft van 90 miljoen ecu van de particuliere banken. De Commissie wil graag dat de verleende garanties niet meer dan 50 % bedragen van de individuele leningen en kredieten. In het voorstel wordt het beheer van dit fonds toevertrouwd aan het EIF dat met de banken garantiecontracten zou afsluiten. Een samenwerkingsakkoord zou het EIF binden aan de Commissie voor het beheer van dit fonds, waarvan de oprichting is voorgesteld voor onbeperkte duur, maar wel met een evaluatie om de drie jaar en later om de vijf jaar.
Wat vindt de Raad van dit alles? De audiovisuele groep heeft dit dossier drie maal besproken en daarbij kwamen talloze vragen naar voren. De Raad heeft met name gevraagd het dossier voor te leggen aan de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, hetgeen op 11 maart 1996 gebeurd is. Het feit dat er vraagtekens worden gezet bij een aantal technische en financiële aspecten van het plan doet twijfels rijzen ten aanzien van de politieke wil van de lid-staten. Er is een verzoek geformuleerd om een aanvullende studie te verrichten. Het valt niet te ontkennen dat de directe betrokkenheid van de banken in het kapitaal van het fonds in een eerste periode niet zo vanzelfsprekend is, omdat het huidige voorstel niets zegt over de modaliteiten van de deelname van de banken aan het beheer van hun eigen kapitaal binnen het EIF. Het privé-kapitaal dat in dit fonds gestort wordt, moet voor een vergoeding in aanmerking komen volgens de modaliteiten die zijn vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst en ook op dat vlak zijn er geen gedetailleerde gegevens.
In mijn hoedanigheid van rapporteur, en na overleg met tal van financiële en beroepsinstanties, stelt onze Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media voor om het kapitaal van het fonds open te laten met name voor de EIB; dat het fonds niet alleen de produkties kan garanderen maar ook de coprodukties en de samenstelling van catalogi bevordert; dat dit fonds de ontwikkeling van de intra-Europese en internationale verspreiding van televisie- en filmprodukties bevordert, dat het de coprodukties bevordert voor de producenten van landen met een klein taalgebied.
Ook stellen wij een proeffase voor van vijf jaar en aan het einde van die periode een financiële evaluatie, alsmede een studie van de effecten van het fonds op de audiovisuele sector, vergezeld van eventuele voorstellen, aan de hand waarvan de Commissie een definitief fonds kan oprichten. Ook wensen wij dat het beheer van het fonds wordt toevertrouwd aan het EIF middels een structuur ad hoc; een "bancair comité" waarin de externe partners, het EIF en de Commissie zetelen.
Voorts menen wij dat er voor het onderzoek van de dossiers een preselectiecomité moet komen dat bestaat uit deskundigen uit de bank- en audiovisuele sector, waarna de projectpromotoren dan kunnen onderhandelen over hun tarieven voor de verstrekte garanties.
De amendementen die wij voorstellen zijn constructief en wij hopen dat deze het Commissie-voorstel kunnen helpen bijschaven zodat ook de lid-staten zich achter het voorstel kunnen scharen. Ik zelf ben van oordeel dat een dergelijk Europees stimuleringsinstrument ten goede kan komen aan het concurrentievermogen van onze eigen produkties ten overstaan van de Amerikaanse reus. Er is in Europa bijzonder veel talent aanwezig. Laat ons dat talent helpen zodat wij over de fictie kunnen beschikken die uitgezonden wordt voor de circa 370 miljoen televisiekijkers, en weldra nog meer.

Tongue
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik onze rapporteur, mevrouw Guinebertière, heel hartelijk. Zij heeft werkelijk zeer goed werk geleverd met betrekking tot dit voorstel, dat zowel van visie getuigt als van veel aandacht voor detail. Ook hartelijk dank aan de Commissie en aan de commissaris die hier vandaag bij ons is, voor het voorstel, dat een aanvulling is van een drietal maatregelen om het audiovisuele beleid en de audiovisuele sector in Europa te ondersteunen.
Ik denk dat het Europees Garantiefonds een sleutelelement is in onze strategie in Europa om de investeringen en de werkgelegenheid in deze zich snel uitbreidende sector van de economie te bevorderen. We mogen er toch aan herinneren dat het beroemde Witboek van Jacques Delors al voorspelde dat er in deze sector van de economie 2 miljoen extra banen liggen te wachten. En alleen met maatregelen zoals dit fonds kunnen wij die banen in Europa creëren.
Ook dienen wij eraan te herinneren dat wij ten overstaan van de Verenigde Staten met een tekort zitten van vier miljard dollar in de audiovisuele dienstverlening. Ook dat toont nog eens aan dat dit fonds van essentieel belang is om die balans te helpen herstellen en, heel belangrijk ook, om de culturele diversiteit op onze schermen te vergroten. Het culturele pluralisme zal alleen worden ontwikkeld als er economisch pluralisme is en dit fonds zal bijdragen tot de ontwikkeling van economisch pluralisme op het gebied van film en televisie.
Het recente verslag van de Europese Investeringsbank dat onze rapporteur al noemde, bevestigt het belang, de haalbaarheid en het mogelijke positieve effect van een dergelijk fonds op onze film- en televisie-industrie. Heel belangrijk voorts is dat het verslag ook de positieve belangstelling bevestigt van de financiële sector. Ik pleit er bij de ministers voor om dit verslag ernstig op te nemen, evenals de standpunten die deze Vergadering vandaag inneemt.
Het Europees Parlement steunt het fonds, deskundigen uit de sector steunen het fonds en bepaalde regeringen die visie hebben steunen het fonds. In dit opzicht zijn wij de Ierse minister, Michael D. Higgins, veel verschuldigd. Zijn vastberadenheid om de cultuur en de audiovisuele industrie een centrale plaats te geven in het beleid van de Europese Unie is waarachtig uniek. Wij wensen hem met deze zaak veel succes bij zijn volgende vergadering van de ministers van Cultuur.
Maar er zijn bepaalde regeringen die twijfelen; bepaalde regeringen hebben gezegd: " Laat ons eens zien wat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën te zeggen heeft over dit voorstel" . En wat is de grote verrassing? Wat zei de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën toen hij werd geraadpleegd? "Hebben we dit fonds wel echt nodig? Zal het daadwerkelijk voor banen zorgen?" Ik vind dat dergelijk negatief commentaar blijk geeft van een zekere mate van economische en culturele ongeletterdheid.
Zoals Michael D. Higgins onlangs zei, als economische aspecten en het mededingingsbeleid in de Europese Unie centraal blijven staan, dan zal Europa niet de harten van onze burgers veroveren. Op de televisie en in de bioscopen kunnen wij de harten van onze burgers veroveren en ook door onze audiovisuele sector te steunen. Zoals de Ierse minister zei: boeken en films zijn geen emmers. En ik zou daar aan toe willen voegen dan films ook geen vis zijn.
Op de Top van Cannes van 1995 hebben de regeringshoofden de Commissie gevraagd om voorstellen in verband met dit fonds te formuleren. Hadden de ministers maar niet zo gemakkelijk vergeten dat zij zelf om deze voorstellen gevraagd hebben. Laat er op de volgende vergadering van de ministers van Cultuur, onder het kundige voorzitterschap van Michael D. Higgins, dus alstublieft een politiek besluit komen dat dit fonds er moet komen. De bijzonderheden kunnen dan op een later tijdstip aan de orde komen.
De regering van de Verenigde Staten maakt er deze hele eeuw al werk van om haar film- en televisie-industrie te steunen. Wij moeten daar net zoveel werk van maken. Laat onze ministers nu eens één keer aantonen dat de cultuur en de creatieve economie hen na aan het hart liggen en dat deze zaken belangrijker voor ze zijn dan auto's of wortelen of zelfs het mededingingsbeleid. Dit fonds moet er begin 1997 zijn en functioneren. Als dat niet gebeurt dan zou dat het verraad zijn van onze audiovisuele industrie en van de banen die deze sector kan scheppen.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Guinebertière voor haar fantastisch werk in verband met dit zeer ingewikkelde document. Ik stel ook vast dat het erop lijkt dat collega's van de andere zijde van de Vergadering in deze context de Ierse minister van Cultuur gestolen hebben. Zij hebben in elk geval wel enkele van mijn eigen opmerkingen gestolen!
Dit verslag is zeer welkom voor diegenen onder ons die in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media aan dit thema gewerkt hebben. Het voorstel voor dit garantiefonds komt op het juiste moment en is ook progressief. Wij weten hoe belangrijk de groei is op de audiovisuele markt in de Europese Unie - 16 % per jaar - het is zelfs de snelst groeiende audiovisuele markt ter wereld. Maar evenzeer zijn wij ons bewust van de discrepantie die er bestaat tussen de omvang van de audiovisuele markt in de Europese Unie en de positie die de produkties uit de Europese Unie op die markt innemen. In deze context dient een voorstel zoals het garantiefonds, dat voor een vierde bouwsteen zorgt in de ontwikkeling van de infrastructuur van de communautaire audiovisuele markt, toegejuicht te worden. Laten we hopen dat wanneer dat fonds er is en ook werkt, we dan eindelijk films zullen kunnen produceren die de mensen willen zien, dat wij onze voorraad culturele produkten zelf kunnen vergroten en dat dat films zullen zijn die andere Europeanen willen zien en waar zij naar willen gaan kijken. Mevrouw Tongue zei al dat dit een politieke kwestie is en dat is inderdaad zeer zeker zo.
Terwijl wij het garantiefonds al onze steun verlenen, moeten wij toch benadrukken dat het succes van het fonds zal afhangen van het feit of bepaalde essentiële beginselen in de structuur ervan aan bod komen. Ten eerste moet het een echt pan-Europees fonds zijn. De structuur ervan moet zodanig zijn dat alle landen toegang tot het fonds hebben. Zoals wij weten, loopt de bankstructuur en de betrekkingen van die banken met het medium film in Europa uiteen. Het is belangrijk dat het fonds een stimulerende rol speelt in landen waar de banken minder positief staan tegenover de filmwereld, om deel te nemen in de financiering van films, om risico's te nemen, om erop te gokken dat er iets geproduceerd kan worden zodat zij uiteindelijk niet alleen maar trots hoeven te zijn op het feit dat ze daaraan meegewerkt hebben, maar er ook nog een cent aan over kunnen houden.
Het is zeer wel mogelijk dat er in het fonds een proportionele verdeling nodig is om de verschillende banksystemen te kunnen weergeven. Het Parlement heeft dit billijke recht op deelname al aan de orde gesteld door te verwijzen naar de situatie van landen met een kleine audiovisuele capaciteit. Dit is van essentieel belang en moet inderdaad gehandhaafd worden. Het is interessant vast te stellen dat de uiteenlopende betrokkenheid van de banksector in films niet noodzakelijkerwijze verband houdt met de audiovisuele produktiecapaciteit van het land. De rol van de Europese Investeringsbank in de structurering en werking van het garantiefonds, zoals dat nu wordt voorgesteld, is centraal. Wij weten dat de Bank normaliter te maken krijgt met grote infrastructuurprojecten waar de zekerheid zeer groot is en waar de levensduur van elk project vele jaren bedraagt. We moeten toegeven dat het projectprofiel voor audiovisuele produkties meer over een korte termijn loopt. Zoals mevrouw Tongue al zei kan men het niet net zo beschouwen als de wellicht duidelijker gedefinieerde economische voorstellen.
Aan het fonds, zoals dat momenteel wordt voorgesteld, kan worden deelgenomen door distributeurs en andere financiers waaronder televisiezenders en onafhankelijke Europese filmproducenten. Ook hier wordt dan weer een essentieel element van het Europese beleid en het Europese denkpatroon aangehaald, namelijk het belang van de distributie en de toegang tot de markt voor Europese films.
Ook zijn wij er ons zeer wel van bewust dat er op dit vlak goede vorderingen worden gemaakt onder het Ierse voorzitterschap, waar sprake is van een gepassioneerde band en van zeer positieve ervaringen bij de bevordering van filmprodukties. We zullen zonder enige twijfel voorzichtig verdergaan, maar het is in ieder geval al een goede zaak als men erkent dat het garantiefonds een essentieel onderdeel is van de toekomst voor de Europese filmindustrie.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, ik wens eerst mevrouw Guinebertière geluk met haar uitstekend verslag over het voorgestelde initiatief van de Unie ter ondersteuning van de Europese audiovisuele markt en filmindustrie. Daar het gaat om sectoren die de verscheidenheid van onze culturen weerspiegelen, betreft het een actie met een duidelijke Europese inslag - wat ons zeer verheugt.
Positief is dat het beoogde systeem voor de stimulering van de Europese film- en televisieproduktie een mengeling is van een subsidiestelsel als dat voor het programma MEDIA - dat niet volstaat om de Europese filmindustrie naar behoren te steunen - en een zuiver commercieel financieringssysteem. Zo'n vorm van risicodeling is onontbeerlijk om de kwaliteit en het commercieel succes van Europese audiovisuele produkten te garanderen en de nodige financieringen aan te trekken.
De rapporteur vraagt zich terecht af of voldoende politieke wil in de lid-staten aanwezig is om een Europees Garantiefonds ter aanmoediging van de film- en televisieproduktie op te richten en de werking van het voorgestelde mechanisme te waarborgen. Daarom stelt ze in haar amendementen voor in het kader van het Europees Investeringsfonds een administratieve en financiële structuur ad hoc in het leven te roepen en het aanvankelijke budgettair engagement in een experimenteerfase tot vijf jaar te beperken.
We maken ons ongerust over de selectiemechanismen en de voorwaarden waaronder projecten voor financiering in aanmerking komen, alsook over de criteria met betrekking tot het commercieel succes. Het verslag distantieert zich terecht van een steunbeleid dat alleen gericht is op grote projecten welke het bijzonder karakter van de Europese audiovisuele sector en de verschillende culturele achtergronden op ons continent over het hoofd zien.
De kleine en middelgrote ondernemingen, meer bepaald de film- en televisieproducenten in lid-staten met een klein taal- en geografisch gebied, moeten gunstiger worden bejegend, wat trouwens al het geval is voor de acties in het kader van MEDIA II. We dringen er dan ook op aan dat een concreet gedeelte van de voorziene begrotingsmiddelen aan de producenten uit die landen wordt toegewezen, de voorstellen betreffende internationale coprodukties uit ten minste twee lid-staten met voorrang ter sprake worden gebracht en vooral de onafhankelijke producenten, die vaak specifieke taal- en culturele aspecten in hun werken behandelen, worden gesteund.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Guinebertière verdient een ruime parlementaire consensus, omdat hierin heel evenwichtig precieze technische oplossingen naar voren worden gebracht om de oprichting van een garantiefonds mogelijk te maken, ten einde de Europese audiovisuele produktie nieuw leven in te blazen.
Als belangrijkste punten noem ik de invoering van een specifiek kader voor dit fonds; in het raam van het Europees Investeringsfonds, gezien de culturele specificiteit daarvan, de bekommernis om voor alle betrokken partners aantrekkelijke financiële condities te creëren en tot slot, een aspect dat ik erg op prijs stel, de nadruk die wordt gelegd op de opname van landen met een kleine produktie en projecten van kleine omvang.
Het is zaak erop te wijzen dat het Media II-programma ter ondersteuning van de opleiding, ontwikkeling en distributie en de richtlijn Televisie zonder grenzen die de teledistributie regelt zonder dit fonds er niet in zullen slagen het grote doel te verwezenlijken om de Europese produktie nieuw leven in te blazen en haar concurrerend te maken op wereldvlak.
Het verslag-Guinebertière volgt, maar verheldert en versterkt bovendien het voorstel van de Commissie dat de Cultuurcommissie unaniem een goed uitgangspunt vond. Nu moeten de nog bestaande twijfels van sommige lidstaten worden weggenomen. Aan de lid-staten die, ook al zien zij de noodzaak van het fonds in, nog aarzelen om het licht op groen te zetten, wil ik namens de liberale fractie drie zaken in herinnering brengen:
dat alle audiovisuele beroepssectoren unaniem vóór de oprichting van het fonds zijn; -dat in het technisch advies van het EIF, gevraagd door de commissie, de financiële uitvoerbaarheid ervan wordt bevestigd; -dat de tientallen miljoenen aan het Media II-programma toegekende ecu verspild zullen zijn, aangezien dit programma zonder het vermenigvuldigingseffect van dit Garantiefonds slechts marginale effecten zal scoren.Tot besluit verzoek ik dat de krachten worden gebundeld om ervoor te zorgen dat het Fonds al in 1997 het leven ziet voor een experimenteerfase, en dit met alle garanties inzake begeleiding en monitoring die in het verslag worden voorgesteld. Dank zij dit Garantiefonds kan men tenslotte het noodzakelijke aantal particuliere investeerders aantrekken die de Europese creativiteit de gelegenheid zullen geven haar kracht binnen en buiten de grenzen te laten zien.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, wij verheugen ons over het enthousiasme van mevrouw Guinebertière over de oprichting van een Europees garantiefonds en kunnen ons goed voorstellen hoeveel wilskracht, overtuiging, humor vaak ook en optimisme zij nodig heeft gehad om haar verslag aan de plenaire vergadering voor te leggen. Jazeker, wij hebben dit garantiefonds nodig om filmprodukties te stimuleren en om de filmdistributie in de bioscopen en de verspreiding van Europese werken op de televisiekanalen te bevorderen.
Telkens als het nodig is om hier de culturele identiteit, de audiovisuele industrie en de filmindustrie te verdedigen, alsof het hier om de bevlieging van Europa gaat - als ik geen feministe was dan zou ik zeggen "van een danseres" -, blijven wij maar op de cijfers hameren die dit bewijzen. Deze sector vertegenwoordigt een niet te verwaarlozen hoeveelheid banen en Hollywood en de Verenigde Staten hebben dat vijftig jaar geleden al begrepen. Het resultaat is dat vandaag volgens de cijfers van het Europese waarnemingscentrum van de audiovisuele sector 77, 7 % van de fictie die in 1994 door de 88 televisiekanalen van de Europese Unie is verspreid, niet-Europees was.
Ik zal het bij deze cijfers laten. Ik begrijp het standpunt niet dat een deel van de Raad inneemt. Wat is er nodig om u te overtuigen? Tenzij men het historische besluit zou nemen - wat echter niet gebeurd is - om alles op te geven; om de cultuur van Europa gewoon maar op te offeren. En eens te meer spreken de cijfers voor zich. In het oorspronkelijke voorstel van 1994 was een bedrag voorzien van 1 % van de structuurfondsen, ofwel 1, 5 miljard ecu voor vijf jaar. Vandaag stelt de Commissie 90 miljoen ecu voor en dat is nu precies het bedrag dat ontfutseld is aan MEDIA II.
Natuurlijk is het zo dat het fonds alleen maar structurerend kan werken als de grote produkties geen voorrang krijgen.
Ter afronding zou ik mij nog met name willen richten tot de Franse ministers die, in plaats van in Frankrijk de positieve rol in gevaar te brengen van de Sofica, door de afschaffing van fiscale voordelen voor te stellen, juist zouden moeten voorstellen om deze voor de film zeer efficiënte financieringswijze tot Europa uit te breiden, zoals mevrouw Guinebertière al onderstreepte.
Voor de Cultuurraad van 16 december heeft dit verslag het immense belang om de culturele, industriële en economische mogelijkheden en belangen te bevestigen van de film- en audiovisuele sector.
Mag ik afronden met een citaat van Wim Wenders dat ik enigszins ga parafraseren. Hij had het over de industrie en ik ga het hebben over de politiek en over de Unie. Dat de Europese Unie het zich niet kan permitteren om idealistisch te zijn kan men misschien nog wel door de vingers zien, maar dat zij het recht zou hebben om haar industrie en haar burgers te minachten, dat mag men niet toelaten maar moet men absoluut verbieden.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's! De audiovisuele taal is nog altijd -en zal dat in nog grotere mate worden- de belangrijkste taal van de massacommunicatie, het amusement en de intermenselijke communicatie. Een en ander wordt in toenemende mate bepalend voor een actieve dan wel passieve deelname van burgers, aangezien de vraag van bijblijven of afhaken voor veel mensen in belangrijke mate op dit gebied wordt beslist. En wat hierbij met name ook nog speelt, is de tragedie van de almende, namelijk dat taal en uitdrukkingsvermogen aan de marktwerking worden overgeleverd en niet langer worden gezien als overheidstaak, waarbij aandacht is voor taalverzorging, archivering, actualisering en taalvernieuwing.
Individuele innovatie en creativiteit zijn nu eenmaal geen neveneffecten van de commercialisering, en daarvoor is dus steun van de overheid nodig. Het garantiefonds is hierin een belangrijk element. De publiekrechtelijke productie en distributie moeten hiervoor ook in aanmerking komen, laten wij dat nooit vergeten. En we moeten ook niet de fout maken om met een Europees antwoord op de abstracte Disney-cultuur te komen.
Wat wij nodig hebben is een grote verscheidenheid aan producties, waarbij wij in staat zijn met anderen samen te werken. Wat wij nodig hebben, zijn echte paneuropese initiatieven, waarbij ook de kleine landen en taalgemeenschappen als onderdeel van ons rijke cultuurbezit worden opgenomen. Wij hebben een politieke logica nodig, die zich afzet tegen het simpelweg volgen van de WTO-logica op mondiaal niveau.
Dit is een nuttig verslag, waarvoor ik mevrouw Guinebertière hartelijk wil bedanken, maar we moeten wel beseffen dat de aanname van het verbond van Europese filmondernemingen, waarvan het project oorspronkelijk is uitgegaan, dat het fonds voor ongeveer 17 jaar toereikend zou zijn zonder daaraan extra middelen toe te voegen, beslist niet realistisch is gezien de toenemende kapitaalintensiteit waarvan juist in deze sector sprake is. Bovendien moeten wij ons realiseren dat de potentiële werkgelegenheidseffecten van twee tot drie miljoen extra arbeidsplaatsen, waarmee in dit verband is geschermd, helaas ook niet realistisch te noemen zijn gezien de rationaliseringsprocessen die zich op dit gebied voltrekken als gevolg van nieuwe technologieën en organisatievormen.
Het is daarom des te belangrijker om vanuit de politiek stimulansen te geven en van de lid-staten de politieke wil te eisen om een en ander ook daadwerkelijk ten uitvoer te leggen. In dit verband wil ik er nogmaals op wijzen dat wij dit verslag weliswaar zullen steunen, maar dat wij niet de illusie moeten hebben dat wij hiermee reeds een beslissende doorbraak hebben geforceerd.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, kunnen de economie en de financiële wereld de cultuur te hulp snellen? Op deze vraag moet de oprichting van dit Europees garantiefonds ter aanmoediging van de filmen televisieproduktie eigenlijk een antwoord verschaffen. Hoe kan de ontwikkeling van een sterke en dynamische audiovisuele sector worden bevorderd, als deze sector juist door gebrek aan voldoende investeringen een aantal zwakke punten te zien geeft?
De Europese Commissie stelt ons vandaag dit garantiefonds voor; een structuur die de risico's moet dekken die financiële instanties lopen als zij in de audiovisuele sector investeren. Met als voorbeeld soortgelijke ervaringen in Frankrijk en in Spanje, zou dit mechanisme op termijn 50 % moeten dekken van de risico's die de geselecteerde projecten lopen. Maar zoals mevrouw Guinebertière in haar uitstekende verslag zegt, als dit project een absoluut noodzakelijk instrument is voor de ondersteuning van een echte audiovisuele industrie, dan vraagt een aantal punten toch wel om opheldering. Ik denk met name aan de rol van het Europees investeringsfonds, dat een partner is in het project. Ook denk ik aan het probleem van de selectie van de projecten en aan de manier waarop het cultureel belang en de financiële rentabiliteit met elkaar verenigd dienen te worden.
Overigens dient het financieringsvolume nader gepreciseerd te worden. Ik kan namelijk maar moeilijk geloven dat het budget dat wordt uitgetrokken om het project op te starten, een kleine tien miljoen ecu, voldoende zal zijn om een echte dynamiek tot stand te brengen. We kennen de aarzelende houding van de banksector om te investeren in een risicodragende sector. Hoe kunnen we dan de hoop rechtvaardigen dat de banken zich zullen engageren voor de oprichting van een fonds waarmee een bedrag van niet minder van 110 miljoen ecu gemoeid is?
Bovendien weten wij aan hoeveel gebreken de organisatie van produktiemaatschappijen in de Europese landen mank gaat en hoeveel behoefte er op dat vlak bestaat aan versterking. Omdat ze te klein van omvang zijn hebben ze er de grootste moeite mee om te wedijveren met de Amerikaanse producenten wier enorme omvang hand in hand gaat met expansiepolitiek.
Zal dit fonds dus de nodige zuurstof verschaffen om vooruitgang te boeken en om deze sector te herstructureren? Als dat het geval is dan kunnen wij het misschien nog meemaken dat de Europese David het wint van de Goliath uit Hollywood!

De Coene
Voorzitter, waarde collega's, het Parlement verleent zijn advies over de oprichting van een Europees Garantiefonds op een moment dat de studie van het EIF aantoont dat een garantiefonds een goed instrument kan zijn. Het zou zeventien jaar kunnen functioneren zonder nieuwe communautaire middelen en zou in een periode van tien jaar kunnen bijdragen aan de financiering van ongeveer 630 bioscoop- en televisie/filmproducties alsook aan de samenstelling van een zestigtal catalogi.
Als socialistische fractie willen wij volop pleiten voor het onverwijld opstarten van dit Fonds. Daar zijn verschillende redenen voor. Er is een culturele reden. U weet dat wij voorstander zijn van het invoeren van de zogenaamde quota bij de herziening van de richtlijn televisie zonder grenzen. De tegenstanders zeggen dat er betere middelen zijn om de Europese filmcultuur te stimuleren en dat wij defensief zouden zijn. Dan verwijzen zij naar het alternatief. Dat alternatief is onder meer dat Fonds. Wij pakken ze vandaag op hun woord. Zijn de regeringen bereid een bedrag te spenderen aan een operatie die zuurstof geeft aan de Europese culturen?
Er is ook een economische reden. Zijn de regeringen bereid middelen te injecteren in de expansie van een industrie die het moeilijk heeft om zich recht te houden tussen het Amerikaanse geweld? En er is een sociale reden. Honderden producties en de distributie ervan, dat betekent vele jobs. De vraag is of de regeringen bereid zijn te investeren in die extra-tewerkstelling.
Wij stellen die vragen omdat wij er niet gerust in zijn. Eerder reeds heeft de Raad blijk gegeven van pessimisme met betrekking tot dit Fonds. Er werden vele vragen gesteld en naar ons inziens heeft het EIF-rapport afdoende antwoorden gegeven. Bovendien heeft het Parlement via zijn rapporteur, mevrouw Guinebertière, blijk gegeven van veel flexibiliteit en veel positieve zin om de kansen voor de oprichting van het Fonds optimaal te maken.
Om al die redenen hopen wij dat de Raad op 15 december het licht op groen zet en bereid is de Europese filmindustrie te stimuleren. Dit Parlement kan helaas vanaf nu alleen nog maar toekijken.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Guinebertière graag gelukwensen, hoewel ik vanuit een ietwat ander perspectief spreek dan andere leden die het woord hebben gevoerd.
Bij het bekijken van dit voorstel is mijn uitgangspunt dat wij ons moeten realiseren dat overheidssubsidies, door een industrie in de watten te leggen en deze af te zonderen van het echte marktmechanisme, eigenlijk meer schade kunnen aanrichten dan goed doen. Wij moeten voorzichtig omspringen met het alleenzaligmakende middel dat problemen opgelost kunnen worden door er gewoon meer geld tegenaan te gooien.
Ik betwijfel of nationale of Europese ambtenaren kunnen beoordelen wat er nodig is om een goeie film te maken en of overheidsgeld aan de ene film wel en aan de andere niet uitgegeven moet worden.
Dat gezegd zijnde; de Europese filmindustrie is belangrijk als drager van de Europese cultuur en als een sector die belangrijke rijkdommen en werkgelegenheid kan creëren. Ik ben in het debat over de televisie zonder grenzen scherp gekant tegen het concept van vaste quota voor eigen produkties, die ik als een ernstige verstoring van de markt zie. Maar ik ben wel bereid een positievere kijk aan de dag te leggen op het Europees garantiefonds, op voorwaarde dat aan twee voorwaarden wordt voldaan. Er moet zo weinig mogelijk bureaucratische inmenging zijn en de besluiten over welke films steun moeten krijgen moeten gebaseerd zijn op degelijke objectieve, financiële en culturele criteria. Ik hoop dat het raadgevend comité en andere mechanismen die men heeft voorgesteld ervoor zullen zorgen dat aan deze voorwaarde voldaan wordt, maar het is in elk geval iets dat regelmatig bekeken zal moeten worden. De andere voorwaarde is dat er geen ongecontroleerde geldstroom vanuit de communautaire fondsen naar de film- en televisieproducenten mag gaan. Volgens pessimistische voorspellingen zal het fonds zich in het slechtste geval jarenlang zelf kunnen bedruipen. Wel, ik hoop het.
Ik beveel vooral het amendement aan van de Begrotingscommissie dat als een film succes heeft en een overschot oplevert, er dan een deel van dat overschot in het fonds gestort moet worden. Ik stel vast dat zelfs de vicevoorzitter van Polygram - een van Europa's meest vooraanstaande filmproducenten - dit voorstel steunde toen hij suggereerde om 2 % van de netto winst van succesvolle films terug in het fonds te storten. Het spreekt voor zich dat er van een maximale doorzichtigheid en eerlijkheid sprake moet zijn bij het toekennen van garanties, om ervoor te zorgen dat het geld op een faire en efficiënte manier wordt uitgegeven en dat er geen misbruik van wordt gemaakt.
Op voorwaarde dat hieraan wordt voldaan denk ik dat de Gemeenschap praktische en positieve steun kan en moet bieden aan deze belangrijke Europese industrie.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, cultuur valt niet onder de bepalingen van de GATTovereenkomsten, zodat het ons is toegestaan een beleidsinstrument ervoor in te stellen. Hoewel het werktuig dat de Unie voorbereidt - en de rapporteur heel grondig heeft doorgelicht - kwalitatief in de goede richting gaat, is de draagwijdte ervan heel beperkt. Daar we ons niet kunnen inbeelden dat de vrije markt in cultuur zal investeren, zijn de middelen die voor het initiatief worden voorzien, zeer gering in vergelijking met de fondsen voor onder meer het programma MEDIA en beantwoordt de aanloopsteun niet aan het begrip van de beslissende massa - wat niet betekent dat we het initiatief niet steunen en alle succes toewensen.
Ik wil evenwel nog aan het volgende herinneren. Ten eerste, de Raad mag niet dezelfde absurditeiten begaan als die waaraan hij zich bij de vaststelling van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" heeft bezondigd, die door de meeste lid-staten niet wordt toegepast. Ten tweede, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën - die bij de behandeling van de transeuropese netwerken duidelijk heeft bewezen dat hij onbekwaam is, weinig of geen inspiratie heeft en zich helemaal geen idee kan vormen van de wijze waarop Europa zich in de toekomst moet ontwikkelen - mag zich niet met deze kwestie bemoeien. Ten derde, voor de ontwikkeling van de Europese audiovisuele sector moet ook de nodige politieke wil aanwezig zijn, wat - zoals de rapporteur terecht opmerkt - thans niet het geval is.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de strijd die wij hier leveren voor de tweede lezing over de richtlijn Televisie zonder grenzen draagt bij tot de verdediging en de bevordering van de Europese cultuur. Ik weet dat deze ambitie door velen in deze Vergadering gedeeld wordt.
In verband hiermee stelt men ons vandaag een systeem voor van een Europees garantiefonds ter aanmoediging van de Europese film- en televisieproduktie. Dit voorstel heeft tot doel deze sector verder te ontwikkelen door het risico voor de investeerders te verlagen en door hen aan te zetten tot het bevorderen van een groter aantal toekomstige Europese produkties. Onze filmindustrie wordt inderdaad geconfronteerd met een geduchte tegenstander, te weten de Verenigde Staten, en om daar het hoofd aan te kunnen bieden zijn heel wat middelen nodig en moeten we vooral samen één front vormen tegen de terughoudendheid van bancaire kringen die vaak nogal huiverig tegenover deze sector staan.
De hele Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft het verslag van onze collega goedgekeurd. Dat bewijst dat ons Parlement in zijn geheel genomen voor de ontwikkeling van Europese film- en televisieprodukties is en persoonlijk doet mij dat genoegen. Helaas vrees ik wel dat de Raad nog eens een dubbel spel wil spelen. De Raad komt met het idee van een Europees garantiefonds als een noodzakelijk iets, als aanvulling op de richtlijn Televisie zonder grenzen en het programma MEDIA II. Maar tegelijkertijd is de Raad blijkbaar van plan om het budget voor MEDIA II te verlagen. Het gaat hier inderdaad over verschillende begrotingslijnen, maar de Raad schijnt niet bereid te zijn om de financiële inspanningen te doen die voor de verwezenlijking van zijn doelstellingen nodig zijn. De Raad schijnt de realiteit te verhullen en hevelt de ecus van de ene begrotingslijn over naar een andere. Welnu, men zal de risico's niet kunnen beperken uitsluitend aan de hand van boekhoudkundige bewerkingen. Als dat het geval zou zijn, dan zouden wij wederom vaststellen dat er een kloof is tussen de discussies en de maatregelen en ik hoop dat de feiten mij ongelijk zullen geven.
Dit gezegd zijnde, deel ik u mede dat ik het verslag goedkeur en dat ik de oprichting van dit garantiefonds steun. Audiovisuele creaties dienen hulp te krijgen. Het is onbetwistbaar dat er daarvoor veel meer middelen en veel meer kredieten moeten komen, want het is voor Europa van essentieel belang.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik de rapporteur, mevrouw Guinebertière, gelukwensen met haar uitstekend werk. Haar voorstel is dan wel unaniem goedgekeurd, maar dat betekent nog niet dat het allemaal zo eenvoudig was. Daarom gaat het hier om een dubbele verdienste. Enerzijds was ze zo vaardig om alle hindernissen die zij op haar weg tegenkwam te ontwijken en anderzijds is er een briljant resultaat uitgekomen. En natuurlijk wil ik ook de Commissie en de commissaris dank zeggen.
De filmindustrie wordt met een groot commercieel risico geconfronteerd en de belangrijkste doelstelling van het fonds is dit risico te beperken. Het nieuwe van het voorstel zit echter in het feit dat het fonds niet interventionistisch is, maar dat het levensvatbare projecten een handje wil toesteken om te bewerkstelligen dat deze in zo goed mogelijke omstandigheden kunnen evolueren.
Een andere nieuwigheid is het financiële karakter ervan. Met het fonds wordt geen nieuwe administratieve structuur opgezet, maar het wordt geïntegreerd in het Europees Investeringsfonds dat tot doel heeft bankgaranties te verlenen. Met behulp van het fonds gaat men Europese produkties stimuleren die commercieel gezien haalbaar zijn en tegelijkertijd krijgt de Europese cultuur steun middels de speciale bescherming van de minderheidstalen en -culturen.
De film- en televisie-industrie is gebaseerd op een solide produktiesysteem maar is om te overleven afhankelijk van de commerciële verspreiding van haar produkten. De oorlogen in de culturele wereld worden gevoerd op het vlak van de distributie. Daarom heeft het Europees Parlement binnen het garantiefonds de distributie opgenomen van de film- en televisieprodukties.
Ik rond af met erop te wijzen dat in dit project flexibiliteit, decentralisatie, cultureel beleid en economische efficiëntie naast elkaar bestaan, waarmee wordt aangetoond dat Europa instrumenten kan creëren die doorzichtig zijn en die dichtbij de burger staan.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wil u graag danken voor de hulp die u in de vorm van de diverse betogen heeft geboden en u tevens gelukwensen met het uitstekende werk dat u in de loop van de voorbije maanden heeft verricht. U weet zeer goed wat het programma van de Commissie was. U weet dat wij het nodig achtten om een aanvullende regeling te vinden naast de richtlijn Televisie zonder grenzen - die de richtlijn van 1989 up-to-date maakte - en het MEDIA-programma, dat zich richt op alles wat te maken heeft met ontwikkeling, distributie en opleiding en dat over een belangrijk budget beschikt, aangezien het een bedrag vertegenwoordigt van 310 miljoen ecu. Na veel vijven en zessen vonden wij dat we het beste een Garantiefonds konden oprichten met de kenmerken van het fonds dat wij hebben voorgesteld, waarvoor wij natuurlijk moeten kunnen rekenen op de steun van het Parlement. Daarom was de manier waarop u zich vandaag heeft uitgesproken voor ons geruststellend en bemoedigend. Ook de steun van de Raad, de andere tak van de wetgevende macht, die zich op 16 december zal uitspreken, hebben wij natuurlijk nodig.
Ik wil u zeggen dat wij terdege rekening zullen houden met de ideeën die u hier uiteengezet heeft. Vooral voor wat betreft de proeffase waaraan het fonds eerst moet worden onderworpen, want dat gaat men eigenlijk ook doen. Wij gaan ons niet in een avontuur storten, maar wij gaan bekijken hoe dit fonds kan functioneren. Dat doen we dan een paar jaar en vervolgens bekijken we wat de resultaten zijn. Ook zullen wij terdege rekening houden - en ik weet dat vele afgevaardigden zich hier zorgen over maken - met de speciale aandacht die men aan de kleine landen wil besteden. Dit is geen uitvinding die alleen de grote landen of de grote producenten ten goede moet komen, maar dient net zo goed voor de kleine landen. En in deze zin denk ik dat wij rekening moeten houden met de coproduktie tussen diverse landen en in welke mate het effect van het fonds echt efficiënt kan zijn voor de produktie en voor de distributie.
Ik wil zeer in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Guinebertière, gelukwensen. En ook wil ik opmerken dat ik het in hoge mate eens ben met wat zij hier vandaag gezegd heeft. De idee dat het fonds dient ter bevordering van coprodukties, dat de intra-Europese verspreiding van films bevorderd wordt, dat men hulp verleent aan de coproduktie van de landen met minder grote capaciteit en de proeffase van vijf jaar zijn volgens mij de vijf belangrijkste punten van de uiteenzetting van mevrouw Guinebertière. Ik moet u zeggen dat wij het daar in de Commissie volledig mee eens zijn. Wat we nu nodig hebben is dat Parlement en Commissie hun inspanningen bundelen om te trachten de Raad ervan te overtuigen verder te gaan.
Ik wil afronden met de opmerking dat de Commissie 21 van de voorgestelde amendementen kan overnemen, hetzij volledig, hetzij naar de geest, hetzij ten dele. De amendementen 1, 3, 4, 8, 10, 12 en 14 kunnen wij geheel overnemen. De amendementen 5, 6, 9, 15, 16, 18, 19, 22, 23 en 36 aanvaarden wij naar de geest. De amendementen 11, 28, 30 en 35 aanvaarden wij ten dele. De amendementen 7, 17, 20, 21, 24, 25, 26, 27, 29, 31, 32 en 33 kunnen wij niet overnemen. De amendementen die wij niet kunnen goedkeuren hebben ofwel te maken met de flexibiliteit van het mechanisme, ofwel gewoon met de formulering. Maar u heeft ongetwijfeld al vastgesteld dat wij de grote meerderheid van de amendementen die u heeft ingediend geheel dan wel naar de geest kunnen overnemen.
Rekening gehouden met al deze voorstellen van het Parlement die het voorstel van de Commissie zonder enige twijfel verrijken, rest mij alleen nog u allen heel hartelijk te danken voor de medewerking van deze Vergadering.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Ariane
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0308/96) namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0377/9694/0189(COD)) met het oog op de aanneming van een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor steun op het gebied van het boek en lezen - Ariane ( Rapporteur: mevrouw Mouskouri).

Mouskouri
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, waarde collega's, het Parlement heeft lang en ongeduldig gewacht op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake het programma Ariane voor steun op het gebied van het boek en het lezen.
Het is echt jammer dat een programma dat in belangrijke mate tot de betere kennis en verrijking van onze volken en de verspreiding van hun culturen bijdraagt en waarvoor slechts een heel beperkt budget wordt voorzien, in de Raad op tal van moeilijkheden is gestuit - wat eens te meer bewijst dat de Raad in de medebeslissingsprocedure weinig of geen rekening houdt met de voorstellen die het Parlement met eenstemmigheid goedkeurt.
Het gemeenschappelijk standpunt wijkt wezenlijk af van de inhoud en het opzet die de Commissie oorspronkelijk voor het programma heeft vooropgesteld. De Raad heeft namelijk de volgende belangrijke wijzigingen aan het Commissievoorstel aangebracht.
Ten eerste, de duur van het programma wordt gereduceerd van vijf tot twee jaar, met name 1997 en 1998, waarbij zij opgemerkt dat in artikel 8 van het gemeenschappelijk standpunt wordt bepaald dat het Parlement en de Raad kunnen besluiten het programma voor te zetten, als de Commissie een gunstig evaluatieverslag over de tenuitvoerlegging ervan indient.
Ten tweede, de Commissie stelde oorspronkelijk een budget van 34 miljoen ecu voor een periode van vijf jaar voor, terwijl het gemeenschappelijk standpunt slechts 7 miljoen ecu voor twee jaar voorziet. Ik voeg er volledigheidshalve aan toe dat in het kader van het programma voor 1996 ten behoeve van modelprojecten op dit terrein reeds middelen ten bedrage van 2, 5 miljoen ecu werden uitgetrokken.
Ten derde, de Raad geeft de voorkeur aan een combinatie van raadgevend en beheerscomité, in plaats van het door de Commissie voorgestelde raadgevend comité.
Ten vierde, de opzet van het programma is in zoverre veranderd dat het aantal vooropgestelde acties van oorspronkelijk drie op zes zijn gebracht, wat ons een duidelijker beeld geeft van het werkingsveld van het programma.
De Raad stelt tevens 50 % van de fondsen voor het programma ter beschikking voor vertalingen, waaraan hij grotere prioriteit lijkt te verlenen.
Ik ben ontgoocheld over het voornemen van de Raad om de duur en middelen van het programma te verminderen. Wat de looptijd betreft, kunnen we ons troosten met de idee dat het programma na 1998 mogelijk wordt voortgezet. We gaan evenwel niet akkoord met de beperking van de middelen die voor de tenuitvoerlegging van het programma worden uitgetrokken, zodat we voorstellen het bedrag met 3, 5 miljoen ecu op te trekken.
We stellen ook een lichte wijziging aan de titel van het programma voor. We zijn immers van oordeel dat de titel de inhoud van het programma preciezer weerspiegelt, als we er de woorden "met name via vertalingen" aan toevoegen.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media hecht tevens veel belang aan steun voor werken die zijn gesteld in de minder verbreide talen van de Unie. Daarom vraagt ze in amendement 4 dat de Commissie in haar evaluatieverslag informatie opneemt over het effect van het programma op de verspreiding van literatuur in die talen.
Om dezelfde reden verwerpt ze de alinea van het gemeenschappelijk standpunt waarin de Raad de toegang tot vertaling bemoeilijkt voor werken in minder verbreide talen. We geven de voorkeur aan het oorspronkelijk Commissievoorstel terzake waarin wordt bepaald dat werken die in de minder verspreide talen zijn geschreven voor steun van het programma Ariane ten behoeve van de vertaling in aanmerking komen zonder eerst in andere communautaire talen te zijn vertaald.
Onze commissie stelt ook voor om in de context van de samenwerkingsprojecten van Actie 2 steun te verlenen voor de oprichting van twee soorten gegevensbanken. Het gaat om databanken die enerzijds gegevens bevatten over de in de handel verkrijgbare boeken en over uitgeverijen en hun specialismen en anderzijds semantische problemen en bijzonderheden betreffen en vooral voor technische of literaire vertalers van belang zijn.
Ik wil het nog hebben over het probleem van de comitologie. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media voert het oorspronkelijk door de Commissie voorgestelde raadgevend comité opnieuw op, omdat ze van oordeel is dat de combinatie van raadgevend en beheerscomité, waaraan de Raad de voorkeur geeft, te gecompliceerd is voor een programma zoals Ariane. Tenslotte herinner ik eraan dat we het de Raad niet lastig willen maken en daarom de amendementen voor de tweede lezing - en de eisen erin - tot een strikt minimum hebben beperkt. Ik hoop dan ook dat de Raad rekening houdt met de door het Parlement voorgestelde verbeteringen, zodat het programma Ariane weldra van start kan gaan.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Mouskouri graag danken voor haar uitvoerige toelichting van de vorderingen van het programma sedert de laatste lezing. Ze geeft de mening weer van ons allemaal in de commissie als ze zegt hoe teleurgesteld wij zijn over de resultaten.
Ariane is een programma voor steun op het gebied van het boek en het lezen. Het is geen programma waarmee men alle problemen in verband met analfabetisme in de Europese Unie wil oplossen. Maar de middelen die voor dit programma worden uitgetrokken zijn zo krap dat wij de doelstellingen heel duidelijk uiteen moeten zetten en ook geen valse verwachtingen mogen wekken bij de mensen. Ik denk dan ook dat wij uit de titel duidelijk moeten laten blijken dat het hier over een programma gaat voor steun op het gebied van het boek en het lezen, met name via vertalingen.
Het is ook een programma dat prioriteit moet geven aan boeken die geschreven zijn in minder wijdverspreide talen van de Europese Unie, ook al - en hier zijn wij het niet eens met de Raad - zijn die boeken niet eerst in andere communautaire talen vertaald. De reden daarvan is de volgende. Ik heb hier een uitstekende twintigste-eeuwse roman die in het Welsh geschreven is, maar die slechts door zo'n 500.000 mensen in de Europese Unie gelezen kan worden. Het is een grote schande dat een boek als dit niet voor meer mensen bereikbaar is. Waltari is een Fins romanschrijver die een uitstekende roman heeft geschreven over een Egyptenaar. Dit boek zou ook gelezen moeten kunnen worden door mensen uit Spanje en Portugal. Maar de schrijvers die als medium gebruikmaken van minder wijdverspreide talen hebben een helpende hand nodig. Daar moet dit programma voor zorgen.
Het heeft lang geduurd voor dit programma bij het Parlement terugkwam voor de tweede lezing. Ik vrees echter dat er nog steeds enkele cruciale punten zijn waarover het Europees Parlement het niet met de Raad eens is. We zijn weer terug bij het oude probleem van de comitologie. Onze commissie heeft dit al eerder aan de hand gehad met het Caleidoscoop-programma. Het ziet ernaar uit dat wij weer om precies dezelfde reden naar de bemiddelingsprocedure gaan. De Raad stelt voor dat een ondemocratische groep vertegenwoordigers die achter gesloten deuren vergadert, beslist wat de belangrijkste uitvoeringspunten van het programma zullen zijn. Ook zal deze groep geraadpleegd worden over elk project waarmee uitgaven van meer dan 10.000 ecu zijn gemoeid. U kunt zich voorstellen wat voor een bureaucratie hierbij aan te pas zal komen. Op een moment waarop de mensen van Europa schreeuwen om minder bureaucratie en meer democratie lijkt dit bijna op opzettelijke provocatie.
Tot slot wil ik de Raad en de Commissie - zelfs binnen de context van dit programma - herinneren aan hun verbintenis om de werkloosheid te bestrijden. Ze hebben in dit opzicht de aandacht gevestigd op de kleine en middelgrote ondernemingen. Waarom hebben zij dan een verwijzing geschrapt die prioriteit wilde geven aan de kleine onafhankelijke uitgeverijen? Via dit programma bewijst de Europese Unie dat zij niet van plan is een Europese monocultuur te creëren. Wij leven op een continent dat een culturele mozaïek is. Dit programma is een klein keramisch steentje dat kleur zal brengen in deze mozaïek waaruit eens op een dag een volledige beeltenis zal ontstaan die alle mensen van Europa kunnen bewonderen.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik moet toegeven dat toen ik voor het eerst van het Ariane-project hoorde, ik bij mezelf dacht "waar hebben we het hier in godsnaam over?" Iets dat te maken heeft met het promoten van het boek en van het lezen. Het is net zoiets als dat we het zouden hebben over een programma ter bevordering van het zien of het lopen of van een andere functie die in ons leven de gewoonste zaak van de wereld is.
Maar al heel spoedig werd duidelijk - en ik wil mevrouw Mouskouri graag gelukwensen met haar werk aan dit project - dat wij een achterhoedegevecht leveren tegen de hartstochtelijke affaire die sommige commissarissen hebben met het nieuwe sexy elektronische medium, hetgeen voor het ongetwijfeld grote aantal leden hier die gepassioneerde lezers zijn, ten nadele gaat van het geschreven woord. Dus ook al is dit een heel klein en bescheiden programmaatje; het is in ieder geval iets dat erkenning verdient en waarmee we de aandacht van de mensen kunnen vestigen op het feit dat voor alles het genot moet worden beschermd om met een goed boek in een hoekje te kruipen.
Aangezien ik uit een klein land kom met een minder verbreide taal, wil ik voorts stellen dat de kleine uitgeverijen die publiceren in minderheidstalen in deze context inderdaad de echte helden zijn van de uitgeverswereld. Het interesseert de collega's wellicht te weten dat een van de laureaten van de Aristeionprijs, die deel uitmaakt van dit programma, de echtgenoot is van een voormalig lid van dit Parlement. Hij is een zeer vooraanstaand Deens dichter, een van uw landgenoten, mijnheer de Voorzitter, namelijk Thorkild Björnvig, die de prijs kreeg voor zijn vertalingen van Rilke uit het Duits in het Deens, dat hoewel het geen minderheidstaal is, wel minder frequent gesproken wordt dan sommige andere talen in de Gemeenschap.
Wij kunnen niet immuun blijven voor het feit dat de komende generatie jonge mensen ook gefascineerd is door en betrokken bij de elektronische media. Misschien is het nodig dat mensen die ouder en wijzer zijn dan zij blijven hameren op de echte genoegens van het gedrukte woord en op de noodzaak om die genoegens te beschermen, zij het met kleine programma's als dit. Ik wil mevrouw Mouskouri graag gelukwensen. Ik hoop dat er nu iets uit de bus komt, en lang leve het goede boek!

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, alle Parlementsleden zijn ongetwijfeld overtuigd van het nut van communautaire steun voor de bevordering van het boek en het lezen. We verheugen ons dan ook over de uiteindelijke deblokkering van het programma Ariane, dat moet bijdragen tot de verspreiding van literaire werken - en kennis - onder de Europese volken en tot de versterkte toegang van onze burgers tot die creaties, vooral door de stimulering van literaire vertalingen - wat Europa ook voor kleinere culturen toegankelijk zal maken.
Hoewel het gemeenschappelijk standpunt van de Raad tal van amendementen bevat die het Parlement in eerste lezing heeft goedgekeurd, zijn we - zoals de rapporteur reeds heeft opgemerkt - ontgoocheld over de drastische vermindering van het budget van het programma Ariane. De verlaging van de middelen voor dit programma - en andere communautaire actieprogramma's op het gebied van cultuur - bewijzen dat de beleidsvormen ten behoeve van de Europese cultuur er algemeen op achteruitgaan. Daarom wil het Parlement in tweede lezing opnieuw amendementen indienen die gericht zijn op de verhoging van de fondsen voor het programma Ariane. Andere amendementen dringen aan op de instelling van een raadgevend comité, wat de desbetreffende procedure in hoge mate zal versoepelen.
Het Parlement herhaalt in zijn amendementen voor de tweede lezing ook dat werken die in minder verbreide talen van de Unie zijn gesteld, met alle middelen moeten worden gesteund en elke poging tot marginalisering of uitroeiing ervan moet worden verijdeld, waarbij we vooral denken aan de gevaren die schuilgaan achter de logica welke aan de informatiemaatschappij ten grondslag ligt. We moeten hoe dan ook voorkomen dat het multidimensioneel karakter van de Europese cultuur en de veeltaligheid in Europa verloren gaan en worden vervangen door eendimensionale cultuuruitingen als die waarmee we nu al worden geconfronteerd en waarvan het commercieel succes is verzekerd.
We steunen derhalve het amendement van de rapporteur dat verzoekt om de oprichting van semantische databanken, en scharen ons achter haar voorstel om in het evaluatieverslag van de Commissie informatie op te nemen over het effect van het programma op de verspreiding van literatuur in de minder verbreide talen van de Unie.
Ik herinner er in dit verband nog aan dat we ook al in het verleden de initiatieven hebben gesteund die gericht zijn op de gunstige behandeling van meertalige produkties en creaties van burgers uit de landen van de Unie met minder verspreide talen - waarbij ik in de eerste plaats verwijs naar de programma's MEDIA II en INFO 2000.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mevrouw Mouskouri gelukwensen met haar uitstekende werk als rapporteur. Jammer genoeg ging het Ariane-programma verloren in het labyrint en heeft het maandenlang moeten wachten op een oplossing, ondanks het feit dat het om een zo belangrijk onderwerp gaat als de cultuur van het boek en de mogelijkheid om het lezen van Europese schrijvers in de Europese talen te bevorderen - in de talen van de Europese burgers.
Het is een belangrijk thema voor de versterking van de Europese identiteit, voor de versterking van de zin die wij allemaal aan Europa willen geven. De maatregelen op het stuk van vertaling mogen niet beperkt blijven tot de officiële talen van de Europese Unie. Ze moeten ook worden uitgebreid tot bepaalde andere talen die dan wel officieel zijn in bepaalde delen van Europa, maar niet in de Europese Unie. En de commissaris weet gezien zijn afkomst heel goed waarover ik het hier heb.
Mevrouw Morgan heeft ook gesproken over andere talen die niet officieel zijn - zoals bijvoorbeeld het Welsh - en het is eveneens belangrijk dat deze Europese schrijvers in die talen gelezen kunnen worden.
Het spijt me dat op de middelen voor dit programma gesnoeid is en dat de toepassingstijd en het budget ervoor zijn verkort. We zijn van 6, 8 miljoen ecu per jaar nu al bij 3, 5 miljoen ecu per jaar. Ik vind dat het boek meer steun verdient en daarom denk ik dat het een goede zaak zou zijn als het amendement wordt goedgekeurd dat weer is ingediend om het budget dat de Europese Unie voor dit programma uittrekt op te trekken naar 5, 25 miljoen ecu.
Ik hoop dat het programma de komende jaren ook kan worden uitgebreid naar andere Europese landen en dat werken van mevrouw Wislawa Szymborska, een Pools schrijfster, Nobelprijswinnares voor literatuur dit jaar, vertaald worden naar andere talen van de Europese landen. Daarmee dragen wij ertoe bij dat de Europese Unie vooruitkomt en niet in het labyrint blijft steken.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren! Het vastgestelde budget en de looptijd van het programma zijn uiterst onbevredigend, en ook is al gewezen op het ondemocratische karakter van de comitologie, zoals door de Raad is voorgesteld. Helaas beschikt het Europese Parlement niet over machtsmiddelen die het tegen de Raad kan inzetten.
Het ontbreekt de lid-staten aan politieke wil om het rijke culturele erfgoed, dat ons in de Gemeenschap en daarbuiten met elkaar verbindt of van groot belang is voor het culturele erfgoed van de gehele mensheid, voor de burgers werkelijk toegankelijk te maken. Dat geschiedt in de eerste plaats door het vertalen van boeken, maar kan ook in een veel breder perspectief worden gezien. Daarbij zijn primaire producten, archieven en openbare bibliotheken van belang en ik wil in dit verband eveneens drie talen of taalgroepen noemen, waarmee ook rekening zou moeten worden gehouden, namelijk het Platduits, het Fries en het Sorbisch.
Dames en heren, het schrift, teksten en boeken worden in dit verband terecht aangemerkt als fundamentele bouwstenen van een hele beschaving. In mijn ogen is het een illusie te geloven dat de komst van het informatietijdperk, met zijn nieuwe technologieën voor het vastleggen, verspreiden en reproduceren van informatie, niet tot nieuwe vormen van massa-analfabetisme zou kunnen leiden. Het feit dat de meeste mensen in staat zijn gebruiksaanwijzingen en best-sellers te lezen, doet daaraan niets af.
Het verslag van mevrouw Mouskouri vormt een prima respons op het door de Raad ingenomen standpunt ten aanzien van het ARIANE-programma, dat regelrecht doet denken aan de "trompe-l'oeil-effecten" in de architectuur van het absolutisme, waar vensters werden geschilderd wanneer men zich dat niet kon veroorloven. De Raad wil juist bij de kleine begrotingsposten bezuinigen en ondergraaft tegelijkertijd de functie van deze begrotingslijn doordat de taakstelling en het aantal potentiële gegadigden aanzienlijk worden verruimd.
Wij vinden dit een bedenkelijke ontwikkeling en een teken dat wij in het cultuurbeleid inderdaad een andere koers moeten gaan varen. Dit programma is in elk geval een klein stukje in de goede richting, maar er moet nog veel meer gebeuren!

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren! Het verheugt mij zeer dat ik, na de verkiezingen voor het Europees Parlement die in Oostenrijk op 13 oktober hebben plaatsgevonden, als eerste van de nieuwgekozen respectievelijk herkozen leden kort het woord mag voeren en ik prijs mij bijzonder gelukkig dat ik dat mag doen over het verslag van een persoonlijkheid die ik zo waardeer als mevrouw Mouskouri.
De door mevrouw Mouskouri gelegde accenten op cultuur- en onderwijsgebied worden door mij en mijn collega's van harte toegejuicht. In dit opzicht vind ik het dan ook een uitstekend verslag dat met alle daarop ingediende amendementen op onze volle steun kan rekenen. Het is voor Europa belangrijk dat wij kennis over elkaar bezitten en verwerven en begrip voor elkaar kunnen opbrengen. Om elkaar beter te leren kennen en te begrijpen is er juist geen idealer instrument dan de literatuur.
Onze bijzondere aandacht dient in het kader van dit verslag uit te gaan naar de kleine en onafhankelijke uitgeverijen enerzijds en naar de kleine talen anderzijds, waarbij ook zeker rekening moet worden gehouden met de talen van minderheden. Het is uitermate belangrijk dat ook literaire werken die in minderheidstalen zijn gesteld en die voor de literatuur van ons continent heel waardevol zijn, een groter verspreidingsgebied krijgen, en dat zij geen vegeterend bestaan hoeven te lijden, omdat zij binnen Europa niet op grotere schaal worden gepubliceerd.
Het beschikbaar gestelde budget is helaas zeer krap. Uiteraard moeten wij ons sterk maken voor het voorstel om het budget tot 10, 5 miljoen ecu op te trekken. Ik wil deze gelegenheid niet misbruiken, maar te baat nemen om te zeggen dat onze fractie, die na de verkiezingen is uitgebreid, voortaan een constructieve rol in dit Parlement wil spelen. Wij zijn pro-Europa, ook al is ons in de verkiezingsstrijd telkens weer verweten dat wij niet Europees gezind waren. Wij zijn kritisch, maar wij staan positief tegenover Europa, zij het vanuit de overtuiging dat een te sterke centralisatie voor Europa als geheel en voor de afzonderlijke lid-staten een slechte zaak is.

Hawlicek
Mijnheer de Voorzitter, tot de vorige spreker, de heer Lukas, zou ik nog willen zeggen dat de verkiezingen reeds voorbij zijn en dat hij dus geen verkiezingsredes meer hoeft af te steken. Ik wil enkele opmerkingen plaatsen bij het programma voor steun op het gebied van het boek en het lezen, dat juist in ons mediatijdperk van bijzonder groot belang is, en tevens vanaf deze plaats mevrouw Mouskouri dankzeggen voor haar verslag waaruit een grote betrokkenheid spreekt.
De Commissie heeft met steun van het Europese Parlement al eind jaren '80 een Europese literatuurprijs en een prijs voor de beste vertalingen van Europese literatuur ingesteld ter ondersteuning van het boek en het lezen. Het zou ons eigenlijk deugd moeten doen, dat wij thans in tweede lezing over het ARIANE-programma spreken, dat tenslotte qua doelstelling in dezelfde lijn ligt, namelijk bevordering van de verspreiding van hedendaagse literaire werken, hedendaagse theaterstukken en naslagwerken, alsmede ondersteuning van samenwerkingsprojecten in de vorm van netwerken en partnerschapsinitiatieven.
Belangrijk is ook de samenwerking met de Raad van Europa en het feit dat de programma's openstaan voor de Midden- en Oost-Europese landen. Het lijkt mij persoonlijk bijzonder belangrijk dat de vaak lange tijd verboden, en dus onbekend gebleven Oost-Europese literatuur langs deze weg ook bij ons ingang kan vinden.
Dit mag allemaal heel mooi klinken, het financiële plaatje is ronduit bedroevend. Aanvankelijk was voor dit programma in totaal 34 miljoen ecu beschikbaar en had het een looptijd van vijf jaar. De Commissie, maar ook wij in de commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, dachten daarmee tenminste 2400 literaire werken en 650 theaterstukken te kunnen vertalen. Aangezien er in 1996 nog een proefproject loopt, is niet alleen besloten om het programma later in werking te laten treden en tot twee jaar te bekorten -wat nog geen onoverkomelijk bezwaar zou zijn-, maar ook om het budget terug te brengen tot slechts 7 miljoen ecu. Ik wil absoluut vasthouden aan de 10, 5 miljoen ecu.
De voorstellen ten aanzien van de comitologie, dat wil zeggen een combinatie van een beheers- en raadgevend comité, zijn met name op cultuurgebied onacceptabel. Wij weten dat vooral in kunstenaarskringen over de bureaucratie wordt geklaagd en dat bureaucratie hier contraproductief werkt. Zoals Theseus dankzij een kluwen draad van Ariadne uit het labyrint wist te komen, hoop ik dat wij ons door het nieuwe ARIANE-programma ter ondersteuning van de hedendaagse literatuur, al zal dat niet voor al onze problemen een oplossing geven, toch -met de hulp van dichters en vertalers- beter in Europa gaan thuisvoelen.

Larive
Voorzitter, dit voorstel voor Ariane is slechts een zwak aftreksel van het oorspronkelijke, hoopgevende voorstel van commissaris Oreja. Van 34 miljoen ecu voor vijf jaar voor drie communautaire actiegebieden naar zeven miljoen ecu voor twee jaar voor zes actiegebieden. Dit betekent dus dat er jaarlijks per actie gemiddeld slechts 0, 58 miljoen ecu beschikbaar is in tegenstelling tot het oorspronkelijke voorstel van 2, 26 miljoen ecu. Delen wij die 0, 58 nog eens door 15, want iedere lidstaat wil per slot zijn graantje meepikken, dan komen wij uit op nog geen 40.000 ecu per lidstaat, per actie, per jaar. Collega's, dit is ongeveer een kwart van het jaarsalaris van een Europese commissaris, wat ik hem overigens van harte gun.
In de praktijk zal de steun via Ariane nog lager uitvallen aangezien de zesde actie deelneming van derde landen beoogt. Dat is dus wat de Raad over heeft voor cultuur.
Het amendement van 10, 5 miljoen ecu is het absolute minimum. Mijn fractie steunt alle amendementen van mevrouw Mouskouri. Ik ben heel blij dat zij ook de ideeën uit het Gutenberg-programma heeft overgenomen zoals steun aan kleine onafhankelijke uitgevers, met name voor de nieuwe collega's. De cultuurcommissie heeft al in 1982 in een initiatiefverslag aangedrongen op een programma voor het boek en het lezen. Wij hebben daar in 1995 500.000 ecu voor op de begroting gezet. Maar de wettelijke basis is, ondanks veelvuldig aandringen, uitgebleven. Ik was overigens rapporteur voor dat verslag.
Daarom hebben wij vorig jaar een amendement op de begroting ingediend en ervoor gezorgd dat via Ariane in ieder geval ook geld beschikbaar komt om de doelstellingen van Gutenberg uit te voeren. Daarvoor zijn 90 miljoen redenen, 90 miljoen mensen in de EU die niet of nauwelijks kunnen lezen. De nieuwe cultuurparagraaf geeft ons de kans er iets aan te doen.
In dit verband nog een laatste opmerking aan de commissaris. Ariane wil het boek en het lezen bevorderen. Maar de prijs van een boek is ook vaak een hindernis. DG IV neemt binnenkort een beslissing over de vaste boekenprijs in het Duits/Oostenrijkse taalgebied. Kiest u alstublieft daar nu de cultuurparagraaf in het Verdrag van Maastricht voor die ook kans heeft gegeven voor de culturele benadering en niet uitsluitend de economische. Ik dank namens mijn fractie collega Mouskouri voor haar goede en harde werk.

Kokkola
Mijnheer de Voorzitter, een daadwerkelijk beleid ter stimulering van de verscheidenheid op taalgebied in Europa is veel belangrijker dan de behartiging van elk ander belang van de lid-staten. De taalkundige diversiteit van Europa is een onderdeel van zijn culturele verscheidenheid. Taal is een essentieel instrument voor de verspreiding van kunst - de beste ambassadeur van een land - en vervult een vitale rol in de totstandbrenging van de Europese identiteit. In dit opzicht is het programma Ariane van enorm belang voor de Unie en haar lid-staten. De vertaling van literaire werken, toneelstukken en gedichten draagt bij tot de culturele opwaardering van de volken van Europa en de verspreiding van creaties die gesteld zijn in de minder verbreide talen van de Unie - waarbij ik opmerk dat ik gekant ben tegen term minderheidstaal, die maar al te vaak wordt aangewend.
Mevrouw Mouskouri heeft reeds benadrukt dat de inspirators van het programma Ariane niet hebben kunnen voorzien dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad de ambitieuze doelstellingen inzake de duur en het budget van het programma zou beperken. Hoewel ik daarop niet dieper wens in te gaan, wil ik erop wijzen dat alleen een gemeenschappelijke munt niet volstaat om een verenigd Europa tot stand te brengen. In die zin ben ik het eens met het voorstel van de rapporteur om de financiële middelen voor de uitvoering van het programma te verhogen en op 10, 5 miljoen ecu vast te stellen.
De uitbouw van het éne Europa moet vooral berusten op de culturen van zijn volken, met andere woorden op alle - oude en moderne - kunstuitingen die onze volken kenmerken.
Het verenigd Europa zal er niet komen zolang men de contacten tussen zijn volken niet echt versterkt en - ik herhaal - de volken alleen door de invoering van de eenheidsmunt nader tot elkaar wil brengen. De verbetering van de levenskwaliteit door de stimulering van het milieu, het opzetten van actieprogramma's voor cultuur en de bevordering van gelijke kansen voor mannen en vrouwen kan daar wel toe bijdragen. Ik betreur dan ook dat met het oog op de verwezenlijking van de convergentie op de middelen voor zulke acties wordt bespaard.
Tenslotte wil ik de Commissie nog verzoeken het nodige te doen om het - gehavende - programma onmiddellijk op gang te brengen.

Evans
Mijnheer de Voorzitter, ik neem met groot genoegen het woord om te spreken ter ondersteuning van minderheidstalen en het recht dat mensen hebben om literatuur en andere werken te kunnen lezen en bestuderen in de taal van hun keuze, wat in sommige gevallen misschien hun moedertaal is en soms een andere taal. Ik ben van mening dat al het geld dat op dit vlak wordt uitgegeven, een investering is en niet alleen een culturele maar ook een sociale investering.
Diegenen die niets van andere talen weten, die niets van andere landen of van andere culturen kennen, die mensen die - soms heel gelukkig - in onwetendheid leven, zijn vaak ook degenen die het meest vatbaar zijn voor verkeerde informatie. Dat zijn degenen die het gemakkelijkst geloven in halve waarheden en verdraaiingen. Als mensen in deze categorie vallen dan denk ik dat zij een vrees kunnen ontwikkelen voor een ieder wiens culturele afkomst, wiens taal, godsdienst, uiterlijk anders is dan het hunne. Met deze vrees treedt de volgende fase in en krijg je verwerping. Zonder controle, leidt de verwerping van andere mensen tot racisme, nationalisme en fascisme.
Daarentegen geloof ik er rotsvast in dat het begrip van andere talen en het leren spreken en lezen in die andere talen een positieve stap is om internationalisme, tolerantie en begrip te bevorderen. Door steun te verlenen aan het vertalen van literatuur en andere boeken in een hele reeks talen kunnen wij dit doen en kunnen wij sommige van die angsten overwinnen.
In een tijdperk waarin geld en concurrentievermogen alsmaar belangrijker worden, zullen de grootste talen van Europa en de wereld altijd zelf kunnen overleven. De andere talen, de minderheidstalen, die net zo belangrijk zijn, hetgeen eveneens geldt voor minderheidsgroepen, hebben steun nodig - steun, zo stel ik voor, van dit Parlement. Ik hoop van harte dat wij in de toekomst nog verder kunnen diversifiëren omdat ik graag zou zien dat wij onze hulpmiddelen niet alleen zullen concentreren op die talen die historisch gezien Europees zijn, maar ook verder zullen kijken naar talen die nu steeds meer worden gesproken door mensen die in Europa wonen en daar geboren zijn, talen waaraan een stuk Europese geschiedenis vastzit. Daar kunnen we in de toekomst naar kijken.
Ik steun dit verslag met zeer veel genoegen. Ik feliciteer de rapporteur en hoop van harte dat de commissaris ook zijn steun zal kunnen geven aan de amendementen waarin om een groter budget gevraagd wordt.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, wij hebben inderdaad lange tijd moeten wachten - namelijk meer dan twee jaar - voordat er een gemeenschappelijk standpunt kwam van de Raad en ik wil u graag zeggen dat het bijzonder bevredigend is te luisteren naar de betogen die hier vandaag hebben plaatsgehad. Alweer heeft het Parlement blijk gegeven van zijn steun ter bevordering van een ambitieuze culturele maatregel en de Commissie is daar bijzonder blij mee. Ik wil de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en vooral mevrouw Mouskouri danken voor het feit dat zij met haar amendementen bepaalde fundamentele punten van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie heeft gesteund.
Ook wil ik opmerken dat de Commissie bijzonder gevoelig is voor de argumenten in verband met de minderheidstalen die hier gehanteerd zijn. Wij vinden dit zeer belangrijk en ik dank de heer Vallvé voor zijn opmerking dienaangaande. Hij weet dat ik erg gevoelig ben voor deze talen die ik bovendien beschouw als onderdeel van het Europees cultureel patrimonium en als zodanig hebben wij de plicht om daar onze steun aan te geven. U kunt er dan ook zeker van zijn dat deze commissaris altijd aan uw zijde zal staan als het erom gaat bescherming te bieden aan iets dat ons zeer eigen is en niet alleen voor diegenen die tot bepaalde regio's of volken behoren waar een minderheidstaal gesproken wordt, maar ook voor elke andere Europeaan, omdat de bescherming van deze minderheidstalen zijn eigen patrimonium van Europeaan alleen maar verrijkt.
In verband met de amendementen deel ik u mede dat de Commissie positief staat tegenover de amendementen over het raadgevend comité - amendement 2 -, de verwijzing in het evaluatierapport naar het effect van het programma voor wat betreft de verspreiding van literatuur in de minder verbreide talen - amendement 4 -, de verdeling van de begrote bedragen in het programma over de diverse acties - amendement 7 -, de mogelijkheid om werken te subsidiëren die gesteld zijn in een minder verbreide taal zonder eerst in andere communautaire talen te zijn vertaald - amendement 5 -, de aan kleine uitgeverijen te verlenen prioriteit - amendement 6 -, en de mogelijkheid om databanken te creëren - amendement 8.
Welke amendementen kan de Commissie niet overnemen? Welnu, ik moet u zeer tot mijn spijt zeggen dat de Commissie - die de inspanningen van het Parlement echt op waarde schat - niet de amendementen kan overnemen die te maken hebben met de verhoging van het budget van 7 naar 10, 5 miljoen ecu. Ik wil u er wel aan herinneren dat de Commissie de plicht heeft om het begrotingsprogramma te respecteren, dat wil zeggen 2, 5 miljoen ecu in 1996, 3 miljoen ecu in 1977, 4 miljoen ecu in 1998, 5 miljoen ecu in 1999 en 9 miljoen ecu in het jaar 2000. Daarom zou een verhoging van de financiële middelen ons inziens vergezeld moeten gaan van een verlenging van de toepassingsperiode van het programma. Ofwel drie jaar en 12 miljoen ecu, of 4 jaar en 21 miljoen ecu. Voorts vinden wij de wijziging van de titel niet opportuun - amendement 1 - gezien de huidige verdeling van de middelen, namelijk 50 % voor vertalingen en de resterende 50 % voor overige activiteiten ten gunste van het boek en het lezen.
De Commissie is van mening dat het wellicht onjuist is om te pretenderen dat communautaire steun hoofdzakelijk verleend wordt voor vertalingen. Er is een sector in de vertaling die zeer belangrijk is, en er is ook het complement ten gunste van het boek en het lezen. Daarom vinden wij dat de wijziging van de titel niet opportuun is.
Tot slot moet ik u zeggen dat ik hoop dat het programma nu snel goedgekeurd zal worden, na zo lange tijd te hebben moeten wachten. Ariane kan een degelijke basis vormen - en ik weet zeker dat dat ook zo zal zijn - voor toekomstige voorstellen, voor ruimere voorstellen, voor meer ambitieuze voorstellen, ten behoeve van het boek en het lezen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Cultureel erfgoed - RAPHAEL-programma
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0307/96) namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0378/96-95/0078(COD)) met het oog op de aannemning van een besluit van het Europes Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van cultureel erfgoed - RAPHAEL (Rapporteur: de heer Sanz Fernandez).

Sanz Fernández
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media stelt een klein aantal amendementen voor, die echter wel belangrijk zijn, op de tekst van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over het actieprogramma op het stuk van het cultureel erfgoed. Met deze amendementen beogen wij een verhoging van het budget zodat het nieuwe programma de acties kan bevorderen waarvan de laatste jaren op het gebied van het cultureel erfgoed reeds sprake is. Op het stuk van de comitologie, stelt de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media voor het beheer van het programma een raadgevend comité voor in plaats van het door de Raad voorgestelde beheerscomité, wat de bureaucratie onnodig zou doen toenemen en het vermogen van de Europese Commissie om op te treden, zou beperken.
Dames en heren, de toegekende middelen vormen het voornaamste probleem dat ons van de Raad scheidt. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad geeft een ambitieus en goed uitgewerkt programma weer, maar het budget dat men voorstelt bedraagt slechts 30 miljoen ecu in vier jaar, met een herziening na twee jaar, terwijl de laatste jaren in het kader van de huidige modelprojecten gebruik wordt gemaakt van een budget dat in de orde van grootte van zo'n 10 miljoen ecu per jaar ligt.
Met het voorstel van de Raad betekent dit dus dat de lancering van het meerjarenprogramma gewoon niets anders is dan een voortzetting van de acties die nu al plaatsvinden, zonder dat wij iets kunnen doen aan de ambitieuze doelstellingen waarvan sprake is in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt of in het voorstel van de Commissie. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media stelt een budget voor van 86 miljoen ecu voor de volgende vier jaar. Ik ben van mening dat de Raad zich niet bewust is van de rol die de cultuur bij de opbouw van Europa moet spelen en dat hij geen rekening houdt met de werkgelegenheid scheppende mogelijkheden van investeringen in het cultureel erfgoed. De opbouw van Europa mag niet beperkt blijven tot economische aspecten. Iedere burger moet bij het avontuur van de Europese Unie worden betrokken. De Europese Unie moet een ziel krijgen, een meer spirituele betekenis: de cultuur, het gemeenschappelijk cultureel erfgoed van de Europeanen en de Europese burgerij zullen ervoor zorgen dat wij kunnen warmlopen voor dit Europa dat niet ophoudt bij de interne markt of de gemeenschappelijke munt.
Welnu, het Raphaël-programma zal zorgen voor de instandhouding en voor bekendheid van datgene wat wij gemeenschappelijk hebben in het rijke en veelzijdige culturele erfgoed van onze lid-staten en onze regio's; het zal de Europese dimensie van het cultureel erfgoed helpen benadrukken, waarbij de culturele diversiteit van onze volken gerespecteerd wordt. In de huidige tijd van besparingen, wordt door vele regeringen drastisch gesnoeid in de investeringen op cultureel vlak, alsof het hier om een luxe zou gaan die wij ons alleen in tijden van voorspoed kunnen permitteren. Zij vergeten daarbij dat het onze plicht is om ervoor te zorgen dat het cultureel erfgoed dat wij ook maar hebben gekregen, in stand wordt gehouden voor en overgedragen aan toekomstige generaties. Ook verliezen zij het werkgelegenheid scheppende aspect van investeringen in de cultuur uit het oog, omdat investeringen in het cultureel erfgoed ervoor kunnen zorgen dat oude ambachten weer in ere worden hersteld, hiermee arbeidsplaatsen worden geschapen en de toeristische industrie en de economische ontwikkeling bevorderd worden van vele regio's van de Gemeenschap die een rijk cultureel erfgoed hebben maar een achterstand qua economische ontwikkeling.
Maar bovendien zullen culturele acties en het Raphaël-programma bijdragen tot het wederzijds begrip tussen de volken van Europa; ze zullen de aandacht vestigen op de waarden die wij gemeenschappelijk hebben en de tolerantie en het wederzijds respect ten goede komen in een tijd waarin uitsluiting hoogtij viert en de verwerping van datgene wat anders is toeneemt.
Om al deze redenen kunnen wij het belachelijke budget dat de Raad voorstelt voor het Raphaël-programma, dat de meest symbolische actie is van de Gemeenschap op cultuurgebied, niet accepteren. In het Verdrag van Maastricht wordt de cultuur juist genoemd als een van de te stimuleren gemeenschappelijke acties; het meerjarenprogramma dient een stap vooruit te zijn - een impuls - en niet alleen maar de verlenging van de schaarse activiteiten die in het kader van de modelprojecten worden ontplooid. De meerderheid van de ministers van Cultuur en de Commissie wensen een programma met meer middelen. Het Parlement heeft zich bij de eerste lezing ook in deze zin uitgelaten. Wij zullen ons standpunt tijdens de bemiddelingsprocedure met klem handhaven, mocht de Raad niet akkoord gaan met de budgettaire wijzigingen waarover de plenaire vergadering van het Europees Parlement morgen stemt.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, deze week zet het Europees Parlement een volgende stap op de lange en ingewikkelde weg die moet leiden tot de goedkeuring van het Raphaël-programma. De amendementen die rapporteur Sanz Fernández van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft voorgesteld zijn zeer positief, en wij menen dat het Raphaël-programma alleen dan de rol kan vervullen die het programma toekomt en aldus een echt referentiepunt kan zijn voor de bescherming en valorisatie van het Europees cultureel erfgoed, als deze amendementen worden goedgekeurd.
Er zijn ten overstaan van Raphaël grote verwachtingen gerezen bij alle partijen die met de cultuur te maken hebben, of dat nu instellingen zijn, verenigingen of particulieren. Deze verwachtingen mogen niet teleurgesteld worden. Het doel van het programma bestaat er juist in om een algemenere mobilisatie te bevorderen van alle energie en intelligentie van de Europese landen ten behoeve van het behoud en de terbeschikkingstelling aan de burgers van het grootste culturele erfgoed ter wereld. Daarom steunen wij de twee essentiële punten van onze amendementen: het eerste heeft betrekking op de aan het programma toegekende geldmiddelen. Wij vinden dat het programma de komende vier jaar over tenminste 86 miljoen ecu moet kunnen beschikken. Dit is werkelijk een minimum omdat Raphaël anders geen effectieve impact kan hebben op de Europese werkelijkheid.
Het tweede heeft te maken met de terechte weigering van het Parlement om de oprichting te aanvaarden van een beheerscomité van het programma, bestaande uit vertegenwoordigers van de regeringen van de lid-staten. Het is absoluut onduidelijk waarom de selectie van de projecten in het kader van Raphaël zou moeten worden onderworpen aan diplomatieke onderhandelingen, of, erger nog, aan een verdeling tussen de 15 nationale regeringen.
Wij hopen dan ook dat de Raad snel de amendementen van het Europees Parlement goedkeurt en dat er zo snel mogelijk een begin kan worden gemaakt met een van de meest belangrijke communautaire programma's.
Ter afronding voeg ik hier nog aan toe dat ik hoop dat Raphaël ook een nuttig instrument kan zijn om bijstand te verlenen ten behoeve van het herstel van culturele goederen die schade hebben opgelopen ten gevolge van natuurrampen, branden of overstromingen. Dat is ook het verzoek afkomstig van zuidelijk Italië dat 15 oktober jl. getroffen is door een aardbeving waardoor een groot deel van het historisch en cultureel erfgoed ernstig is beschadigd.

Escudero
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen enkele woorden zeggen om de heer Sanz Fernández te feliciteren met zijn nauwgezet werk bij de opstelling van dit verslag, en voorts om een aantal overwegingen naar voren te brengen over de weg die tot dusverre gevolgd werd. Ten eerste heeft de rapporteur blijk gegeven van een prijzenswaardige luciditeit bij de opstelling van een verslag waarin de belangrijkste problemen zijn opgenomen en uitgelegd. Ook heeft hij blijk gegeven van vastberadenheid voor wat de beginselen betreft, maar tevens van elasticiteit door de essentiële aspecten met verve te verdedigen en door toe te geven op operationele aspecten of bijkomstigheden. Bij dit alles heeft hij zich steeds aangepast aan de gevoelens van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en binnen die commissie aan hetgeen ook door mijn eigen fractie is verdedigd.
Welnu - en dit is mijn tweede overweging - wat wil men vanuit de hogere regionen van de Raad bereiken met strijd te leveren tegen de kwestie van de comités, en vooral met het reduceren van het budget voor Raphaël tot een symbolisch, zo niet schandalig bedrag? Wat wilden de hooggeplaatste politici bereiken - zo kunnen wij ons afvragen - die het Verdrag van Maastricht ondertekenden en een nieuwe titel - de negende - en een nieuw artikel - nr. 128 - introduceerden, bestemd voor cultuur? Wilden zij daarmee soms een loze beginselverklaring afleggen die vervolgens door de praktijk gelogenstraft zou worden? In het kader van dit artikel 128 en bovendien van het Caleidoscoop-programma, zijn er twee grote programma's in werking gesteld - Raphaël en Ariane - en beide te midden van een schilderachtige krachtmeting in een krenterig en banaal klimaat, vol smoesjes en besnoeiingen, die er meer toe dienen om het onvermijdelijke en het conflicterende te verzachten dan om een suggestief, verwachtingen wekkend programma te lanceren dat gericht is op de toekomst.
Het Raphaël-programma is van fundamenteel belang voor de bescherming en bevordering van het cultureel erfgoed of, om het op een andere manier te zeggen, het is van fundamenteel belang voor de bescherming van de Europese culturele identiteit, wat de belangrijkste reden is van het Europese burgerschap, en in laatste instantie de belangrijkste reden waarom wij allemaal hier zijn.
Wil men dat helemaal niet? Zeg dat dan! Wil men de bepalingen van artikel 128 in de praktijk volledig onbruikbaar maken? Zeg dat dan ook. Maar wat men niet kan maken is de programma's hun zin ontnemen door er een belachelijk laag bedrag aan toe te kennen en de zo veelbesproken Europese culturele identiteit te ruilen voor een handvol centen.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, het Raphaël-programma dat vandaag wordt besproken, wordt voorgesteld in een week van intensieve parlementaire werkzaamheden die betrekking hebben op alle sectoren die bij dit programma betrokken zijn. Ik doel hier op de cultuur, het toerisme en de mogelijkheid om nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen. Het Raphaël-programma stelt voor om een specifieke actie in het leven te roepen op het stuk van het cultuurpatrimonium, om de gunstige voorwaarden te scheppen voor de groei en versterking van een synergie tussen cultuur en toerisme, met de daaruit resulterende mogelijkheden voor nieuwe arbeidsplaatsen, vooral voor jongeren.
Het Europees cultureel erfgoed behoort niet meer tot de eigendom van de afzonderlijke lid-staten, maar is van de hele gemeenschap: alle landen hebben dus rechten en plichten ten aanzien van die eigendommen zodat alle Europese burgers toegang kunnen krijgen tot de diverse kunst- en cultuurwerken, die zich in de lid-staten bevinden en door deze worden beheerd. Dit geldt met name voor de sociale klassen die vandaag verder van de cultuur verwijderd zijn.
De Commissie moet het Raphaël-programma nu dus inhoud geven en ik denk dat het Europees Parlement daar ruimschoots aanwijzingen voor heeft gegeven.
Om deze redenen zullen wij voor een verhoging van de kredieten stemmen en dringen wij erop aan dat de helft van de totale middelen besteed zal worden aan preventieve acties, dat wil zeggen aan de valorisatie, restauratie en bescherming van het Europese culturele erfgoed. Daardoor zullen ambachten en technieken voor het behoud van het erfgoed gestimuleerd en zelfs versterkt worden. Vele jongeren kunnen geleid worden naar professionele activiteiten die absoluut noodzakelijk zijn om ons huidige culturele erfgoed over te kunnen dragen aan Europa en vooral aan de Europeanen van morgen.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, er is al veel gezegd - ik denk zelfs dat alles al is gezegd - over hoe belangrijk het is dat de Unie met Raphaël voor het eerst een programma voor het cultureel erfgoed heeft. Al dertig jaar lang is in opeenvolgende verklaringen en in door de lid-staten van de Unie onderschreven overeenkomsten, maar wel altijd in het kader van initiatieven van de Raad van Europa of de Unesco, krachtig gepleit voor de valorisatie en bescherming van het erfgoed en sinds 1972 verzoekt het Parlement om communautaire acties op dit gebied. Wij blijven verbazen met een dergelijke aarzelende houding aangaande een dermate centraal thema van de Europese identiteit, waarvoor communautaire interventie onontbeerlijk is.
Ik denk dat het niet noodzakelijk, noch opportuun is nogmaals de argumenten toe te lichten die het Parlement, op grond van het voorstel van de Commissie, al uitvoerig heeft toegelicht in eerdere fasen van dit debat. Ik herhaal slechts enkele in het oog springende feiten ter verdediging van een verhoging van de begroting.
Het erfgoed is voorgoed verloren als wij het eenmaal laten sterven. Het geheugen verdwijnt wanneer het niet wordt onderhouden. De barbaarsheid ligt op de loer als de geest niet wordt gevoed.
Waarom praten over het Europa van de toekomst als men weigert de grondslag waarop Europa berust te ontwikkelen. Ik denk dat de Raad uiteindelijk zal erkennen dat het onvermijdelijk is om de aanvankelijk op 86 miljoen ecu vastgestelde begroting te aanvaarden, zoals de rapporteur voorstelt.
Iets anders is niet serieus, mijnheer de Voorzitter.

Mohamed Alí
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, aan de hand van hetgeen wij zien, krijg ik soms de indruk dat de Raad of zelfs de Commissie niet het belang hechten aan de onderwerpen die met de cultuur verband houden die deze verdienen. Zo gedragen zij zich in elk geval als het erop aan komt om middelen aan die zaken toe te kennen. Wij in het Europees Parlement hebben middels een amendement 96 miljoen ecu gevraagd, terwijl in het voorstel van de Commissie het programmabudget met 37 miljoen ecu wordt teruggebracht voor een programmaduur van vier jaar, zodat de verontwaardiging van de heer Sanz heel begrijpelijk is.
Dit kan op twee manieren worden uitgelegd. De eerste heb ik al aangegeven, namelijk het feit dat weinig belang wordt gehecht aan ons cultureel erfgoed en ten tweede het feit dat weinig belang wordt gehecht aan het scheppen van arbeidsplaatsen. Wij bevinden ons wederom in een situatie van grote intentieverklaringen en gebrek aan concrete actie. Iedere begrotingsverlaging voor Raphaël betekent dat men de mogelijkheid om nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen, de rug toekeert.
De bevordering van het toerisme - en we zeggen dat in het eerste amendement dat de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft ingediend - betekent niet alleen dat wij ons erfgoed en onze culturele en artistieke kennis delen met anderen, maar brengt ook nieuwe arbeidsplaatsen met zich mee rondom deze gebieden die van cultureel en artistiek belang zijn. Ik zou bijvoorbeeld een groot deel van mijn betoog kunnen wijden aan het promoten van het fantastische erfgoed dat wij in Spanje hebben, het grondgebied bijvoorbeeld van het oude Al Andalus . Als u het kent dan bent u het er ongetwijfeld over eens, net als mijn fractie, dat er voor het verslag van de heer Sanz Fernández gestemd moet worden zodat wij er allemaal van kunnen blijven genieten.
Ter afronding, en gezien het feit dat ik "allemaal" gezegd heb, wil ik mijn grote steun te kennen geven voor het tweede amendement voor het toegankelijker maken van het culturele erfgoed voor kansarme bevolkingsgroepen en voor diegenen die in de perifere en plattelandsgebieden van de Unie wonen. Zoals wij altijd hebben gezegd vanuit de Confederale Fractie Europees Unitair Links moeten wij de rijkdommen in Europa verdelen in plaats van de armoede. En dit geldt uiteraard ook voor de volle 100 % voor ons cultureel erfgoed.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, over de bescherming van het Europees cultureel erfgoed zijn tal van debatten gevoerd en vele vragen gesteld. Nu wij het Raphaël-programma in tweede lezing bespreken zou ik een aantal punten graag nog eens met klem bevestigen. Deze punten sluiten aan bij de bezorgdheden van de heer Sanz Fernández, rapporteur van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, die ik nog eens wil gelukwensen met de kwaliteit van zijn werk.
Allereerst denk ik dat wij naar de financiële ruimte moeten kijken. Dertig miljoen ecu is veel te weinig en wij moeten tijdens de bemiddelingsprocedure zo dicht mogelijk in de buurt zien te komen van de door onze rapporteur voorgestelde 86 miljoen ecu. Wij zijn zo vrij te hopen dat de Raad naar reden zal luisteren en begrip zal hebben voor het feit dat de selectie van de projecten in handen moet worden gelegd van de Europese Commissie en niet van een soort intergouvernementeel akkoord, dat overigens in strijd is met artikel 128 van het Verdrag. Bovendien moeten wij de toegang van alle burgers tot de cultuur bevorderen.
Ik zou ter afronding nog een opmerking van meer persoonlijke aard willen maken. Gisteren, tijdens een bezoek aan de kathedraal van Straatsburg, op enkele passen hier vandaan, heeft een van de leidinggevende personen van de stichting die zorgdraagt voor het beheer en de bescherming van dit monument, mij erop gewezen hoeveel verwoesting in de loop der jaren door de vervuiling van de steden is aangericht. En ik heb tussen hemel en aarde inderdaad vastgesteld wat voor effect die ziekte heeft op de eeuwenoude stenen, die het symbool zijn van Europa en zijn uitstraling in een periode waarin de Europese Unie zonder enige twijfel niet meer was dan een zeer verre droom. En toch is de kathedraal van Straatsburg een wereldberoemd monument. De UNESCO heeft de kathedraal ingeschreven op de lijst van het universeel erfgoed. Dat belet echter niet dat er voortdurend voor gezorgd moet worden en de middelen daarvoor zijn niet altijd aanwezig.
Ik begrijp natuurlijk best dat Europa niet alles kan doen en dat de subsidiariteit de lid-staten verplicht om zelf garant te staan voor hun nationaal erfgoed. Maar ik denk wel dat wij moeten overwegen een lijst op te stellen van het Europees patrimonium om de parels van onze culturele identiteit van alle risico's te vrijwaren.

Souchet
(geen microfoon)...in het kader van een echte subsidiariteit, aangezien dit programma toe doel heeft, en ik citeer de toelichting, " de samenwerking tussen de lid-staten te bevorderen en om hun maatregelen op het stuk van het cultureel erfgoed te ondersteunen en aan te vullen" . Dit steunt op het respect van de nationale verschillen die aanleiding zijn geweest voor de opstelling van dit gemeenschappelijk erfgoed. De Europese landen hebben daarmee een specifieke troef in handen die hun in staat stelt om een cultureel toerisme te ontwikkelen dat in de loop van de komende jaren een belangrijke bron van economische en sociale activiteiten moet worden.
De behoefte aan identificatie van onze tijdgenoten zal hun meer en meer naar die plaatsen brengen waarin zij tekenen van herkenning vinden. Wij gaan dus volledig akkoord met amendement 1 dat men ons heeft voorgesteld en dat beoogt het toerisme te koppelen aan de exploitatie van het erfgoed. De ontwikkeling van het cultureel toerisme in Europa en van de beroepen die nauw met het erfgoed verband houden, dienen beiden aangemoedigd te worden.
Ook keuren wij amendement 2 goed dat de nadruk legt op de noodzaak om de toegankelijkheid tot dit programma van perifere gebieden te bevorderen. Het bij voorrang tot ontwikkeling brengen van hun rijke patrimonium, met name op maritiem en ruraal vlak, en ik denk met name aan de landen van de Atlantische boog, is een van de middelen die de geografische handicap van de verre ligging zou kunnen compenseren.
Ik ben verkozen in het departement van de Vendée, dat proefinitiatieven heeft gelanceerd op het stuk van de instandhouding en de valorisatie van dit architectonische en landschappelijke erfgoed in het kader van het programma Patrimonium 2000, en ik heb de effecten kunnen vaststellen van de belangrijke initiatieven op het stuk van ruimtelijke ordening. De natuur- en andere monumenten hebben niet alleen historisch belang maar zijn ook belangrijk op educatief en creatief vlak en het zijn echte ondernemingen die banen en economische activiteiten genereren die hoe langer hoe minder seizoengebonden zijn.
Het Raphaël-programma - en, commissaris, wij zouden graag beschikken over een precieze balans van de proeffase - en het verslag dat ons is voorgelegd hebben de verdienste dat daarin het belang wordt onderkend van dit sociale effect van de patrimoniale projecten. In het kader van een stad, een land, een regio maken deze een zeer grote sociale mobilisatie mogelijk, het ontstaan van een nieuwe solidariteit, de ontwikkeling van gastvrijheid. Het zijn daadwerkelijke projecten waar plaats is voor een sterke collectieve identiteit, die op het stuk van de sociale solidariteit een belangrijke rol kunnen spelen.
Maar de instandhouding en het onderhoud van het architectonisch erfgoed en de culturele activiteiten daar omheen vertegenwoordigen met name voor de overheden uitzonderlijk zware financiële lasten. We moeten gemeenschappelijke acties stimuleren die ieders lasten kunnen verlichten en dat geldt ook voor gemeenschappelijk onderzoek op het stuk van gemeenschappelijke problemen inzake instandhouding, restauratie, bijvoorbeeld de conservatie van papier, over de overdracht van know-how - waardoor men kan vermijden dat bepaalde zaken herhaaldelijk fout lopen of dat er dubbel werk wordt verricht in activiteiten die zich vaak over de lange termijn spreiden.
Jammer genoeg zijn noch de duur van het programma, noch de middelen die eraan zijn toegekend omvangrijk genoeg om tegemoet te komen aan de ambitie die men aan de dag legt. Onze fractie betreurt het ten zeerste dat de duur van vijf jaar is verkort tot vier jaar. Voor wat de financiële middelen betreft, deze zijn ingekort van 67 miljoen ecu over vijf jaar naar 30 miljoen ecu over vier jaar en dit bedrag staat in geen enkele verhouding tot de kosten die met dit soort projecten gemoeid zijn. Helaas loopt het Raphaël-programma dus het risico om een zuiver anekdotisch instrument te blijven met weinig effect en dat op een domein dat niet alleen voor onze culturele, maar ook voor onze sociale en economische ontwikkeling van essentieel belang is.

Lage
Voorzitter, afgevaardigden, ik wens de heer Sanz Fernández allereerst geluk met zijn vastberadenheid om, zoals hier al is gezegd, de schamele en bijna vernederende kredieten af te wijzen die de Raad van plan is aan het Raphaël-programma toe te kennen.
Men kan immers niet schijnheilig beweren dat cultuur een actief onderdeel van het Europees burgerschap is, dat het gevoel van de burgers dat zij tot de Unie behoren versterkt en hen verenigt omdat zij dezelfde waarden in het vaandel hebben en vervolgens het cultuurbeleid geen waardige financiering geven; alsof cultuur uiteindelijk niet meer dan een parfum of niets anders dan een retorische bloem is.
Er kunnen geen ambitieuze, goed geformuleerde, vlot geschreven cultuurprogramma's worden opgesteld, die interessant zijn qua ambities en doelstellingen, zoals het geval is van de programma's Caleidoscoop, Ariane en Raphaël, en hiervoor niet de middelen uittrekken die met deze ambities overeenstemmen. Dit veroorzaakt alleen maar frustraties en illusies.
In dit aspect is Raphaël een symptomatisch programma.
Hoe kan men het rijke en complexe Europese erfgoed willen beschermen, valorizeren, verdedigen en verspreiden met zo'n schamele begroting als die welke ons hier wordt voorgelegd? Wij weten dat de Unie op dit gebied een aanvullende rol speelt. De staten zelf en alle Europese staten zijn bijzonder geciviliseerde en ver ontwikkelde staten. Zij dragen zorg voor hun eigen cultuur en hun eigen erfgoed. Maar wat een toegevoegde waarde geeft aan de interventie van de Europese Unie is de communicatie, het gevoel van wederzijdse verantwoordelijkheid van alle Europeanen ten opzichte van hun eigen patrimonium. Daarom verhef ook ik hier mijn stem en protesteer tegen de handelswijze van de Raad en de goedkeuring die de Commissie hieraan blijkbaar hecht. Dit Parlement moet een begroting die op het beledigende af is afwijzen wanneer het om een zo ruime en ambitieuze materie, programma en opzet gaat.

Vieira
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, alvorens een gunstige beoordeling van het Raphaël-programma en het verslag-Sanz Fernández te geven, is het belangrijk te stellen dat Europa niet alleen op economische grondslagen, maar ook op sociaal-culturele en ecologische fundamenten moet worden opgebouwd. En deze opbouw kan alleen maar worden geconsolideerd als men op vreedzame en harmonieuze wijze handelt met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en de eerbiediging van de exclusieve verantwoordelijkheden van de lid-staten.
Naast de uiterst complexe bevoegdheden van de Europese Unie op politiek en economisch vlak, is het absoluut noodzakelijk dat Europa nooit wanhoopt, hoe groot de hindernissen of tegenslagen ook mogen zijn die sommige lid-staten en instellingen momenteel optrekken, en dat zij haar verplichtingen op sociaal, cultureel en milieugebied tracht na te komen.
De economische ontwikkeling dient gelijk op te gaan met de sociale en culturele vooruitgang en het behoud van de natuur. Zo dienen de grote strijden die moeten worden gevochten te worden geïnterpreteerd en gerechtvaardigd, met telkens meer kracht en spoed. De strijd voor de bevordering van de werkgelegenheid, voor de sociale bescherming tegen armoede en uitsluiting, voor de veralgemening van het openbare gezondheidsbeleid, voor de veiligheid van de burgers, voor een verdiende huisvesting, voor de hervorming van het onderwijs en de opleidingsstructuren, voor de opwaardering van het gezin in de maatschappij, voor de instandhouding van het natuurlijk en cultureel erfgoed.
In de momenteel in behandeling zijnde documenten dient te worden onderstreept dat het Raphaël-programma bestemd is om de actie van de lid-staten op het gebied van het Europees cultureel erfgoed te steunen en aan te vullen, dat zoals algemeen bekend is buitengewoon uitgebreid en rijk is. Heel Europa door, in de steden en op het platteland, in de meest ontwikkelde landen en de perifere en ultraperifere regio's zijn er ontelbare waardevolle voorbeelden van gebouwen, meubilair en onroerend goed, van architectonisch, archeologisch of ander patrimonium, zijn er vele complexen, plaatsen en cultuurlandschappen die vooral behoefte hebben aan restauratie-, instandhoudings- en valorisatiewerkzaamheden.
Wij hebben aan dit programma het grootste belang gehecht, omdat het niet alleen blijk geeft van een sterke bekommernis en grote eerbied voor de culturele erfenis van onze volkeren en van Europa, maar omdat het ook kan bijdragen aan de regionale ontwikkeling, de verbetering van de werkgelegenheid, de bevordering van het toerisme en in zekere mate aan de levenskwaliteit van de Europese bevolking ten goede kan komen.
Ik wil tot slot opmerken dat wij achter de rapporteur staan wanneer hij een financiële bijdrage van 86 miljoen ecu voorstelt voor het programma. En wanneer hij ertoe oproept meer aandacht te besteden aan de armste groepen en regio's, waartoe de perifere en ultraperifere regio's behoren.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, ik wil de heer Sanz Fernández graag danken voor zijn uitstekend werk. Net als alle leden die betoogd hebben, wil ook ik u te kennen geven dat dit een van de belangrijke momenten is van de activiteiten van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, omdat het waarschijnlijk een van de centrale punten is waarin wij in de loop van de komende maanden en jaren moeten volharden. In deze zin wil ik opmerken dat de Commissie zich tegen het gemeenschappelijk standpunt verzette omdat wij de mening waren toegedaan dat juist voor wat de begroting betreft, een zo ontoereikend bedrag in de verste verte niet tegemoetkwam aan onze ambitie.
Het Raphaël-programma is een belangrijk programma en vormt de kern van de communautaire steunacties ten behoeve van de cultuur. Voor wat de amendementen betreft die het Parlement heeft ingediend wil ik u mededelen dat de Commissie zeven amendementen heeft goedgekeurd. Zij gaat akkoord met amendement 1 en amendement 2, waarin de opsomming wordt vervolledigd van de groepen wier toegang tot het culturele erfgoed bevorderd dient te worden, en u weet al (omdat ik dat bij verschillende gelegenheden in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media van het Parlement naar voren heb kunnen brengen) wat mijn standpunt is ten aanzien van het thema inzake kansarme bevolkingsgroepen, en welke rol de cultuur moet spelen ten overstaan van de uitsluiting en ook van de mensen die in perifere of plattelandsgebieden wonen.
De amendementen 3 en 4 betreffende de comitologie, brengen op twee punten wijzigingen aan en ook daar gaan wij akkoord met het Parlement. Voorts kunnen wij amendement 6 overnemen dat de alinea van het gemeenschappelijk standpunt schrapt over de clausule tot herziening van het budget voor de laatste twee jaar van het programma; amendement 7 over de wijziging van het maximumbedrag van de communautaire financiële bijdrage voor de projecten van punt 2 van actie 1 - over Europese erfgoedlaboratoria - en, tot slot, amendement 8 betreffende de bijzondere aandacht die men moet verlenen aan de toegankelijkheid voor kansarmen in het kader van actie nr. 2.
Voor wat het budget betreft, wil de Commissie in overeenstemming met haar standpunt dat zij in haar mededeling aan de Raad bevestigt, vasthouden aan haar oorspronkelijke voorstel: een budget van 67 miljoen ecu voor een periode van vijf jaar. Wij vinden het belangrijk om tijdens de bijeenkomst van de Raad op 16 december te trachten de twee standpunten dichter bij elkaar te brengen. Rest mij nog u te danken voor de steun aan het programma. Ik vertrouw erop dat met de stap die wij nu zetten de acties in de toekomst kunnen worden uitgebreid en dat de Raad niet zal snoeien op het budget dat al verschrikkelijk laag is.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vrij verkeer van artsen en onderlinge erkenning van hun diploma's
De Voorzitter
Aan de orde is een aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0269/96), namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C40381/96-94/0305(COD)) met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 93/16/EEG ter vergemakkelijking van het vrije verkeer van artsen en de onderlinge erkenning van hun diploma's, certificaten en andere titels (Rapporteur: mevrouw Fontaine).

Fontaine
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat wij nu bespreken ligt in het verlengde van de vorige richtlijnen die sedert 1975 streven naar de geleidelijke toepassing van het vrije verkeer van artsen en de erkenning van hun diploma's.
Mijnheer de Voorzitter, ik kan het kort houden want wij hebben het onderwerp bij de eerste lezing reeds zeer uitgebreid besproken. Wij hebben op 29 juni 1995 advies uitgebracht en stellen vandaag vast dat in het aan ons voorgelegde gemeenschappelijke standpunt - enkele redactionele punten daargelaten - praktisch geen rekening wordt gehouden met onze amendementen. Dat moest ik toch even opmerken.
Wij mogen ons vooral niet laten misleiden door het zeer technische karakter van de tekst. Men zou kunnen denken dat de wijzigingen die wij kunnen voorstellen slechts geringe gevolgen hebben voor de bepalingen van de vorige richtlijn. In werkelijkheid is dat helemaal niet zo omdat de richtlijn zal blijven functioneren en zich zal ontwikkelen via de bepalingen van de beroemde comitologie hoewel er geen enkele bepaling is - zoals het geval is bij de algemene richtlijn - inzake de instelling van coördonnateurs die een uniforme toepassing van deze richtlijn zouden bevorderen.
Onze Commissie juridische zaken en rechten van de burger was na rijp beraad van mening dat onze wijzigingsvoorstellen in de eerste lezing niets overdrevens hadden en dat het er juist om ging de nodige stimulans te verlenen om de kwestie van het vrije verkeer van artsen op dynamische en evolutieve wijze aan te pakken.
Om deze reden wijst de Commissie juridische zaken en rechten van de burger nogmaals op onze absolute voorkeur - wat u niet zal verbazen - voor het beheerscomité van procedure II, variant b, omdat wij menen dat deze het beste beantwoordt aan het streven naar meer uniformiteit voor de benadering van de duur van de artsenopleidingen - waarover de amendementen 1 en 4 gaan. Ik stel overigens vast dat deze keuze overeenkomt met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Ten tweede bevestigen wij nog eens dat het raadgevend comité voor de artsenopleidingen de plaats moet krijgen die het toekomt. En als ik zeg "de plaats die het toekomt" , dan doel ik alleen maar op het besluit van de Raad van 16 juni 1975 waarbij het is ingesteld. Wij stellen deze wijziging in amendement 2 voor in de vorm van een overweging. Ik zou zeggen dat daarmee de verklaring van de Commissie voor de Raad kan worden versterkt. Ten derde moet worden herinnerd aan de kwestie van de onderdanen van lid-staten die diploma's bezitten die in derde landen zijn afgegeven. Wij vinden dit een zeer gevoelig probleem dat absoluut niet mag worden verhuld. In amendement 3 wordt dit nog eens heel eenvoudig geformuleerd.
Ik hoop dat onze Vergadering deze voorstellen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger overneemt, die zeer redelijk en ook bescheiden zijn en waarover ik overigens zo meteen graag het standpunt van de commissaris verneem.
Ter afronding wil ik nog opmerken dat wij niet mogen vergeten dat de vrijheid van verkeer van beroepsmensen een van de meest tastbare instrumenten is van dit Europa van de burgers. Wij moeten er absoluut voor zorgen dat er op dit stuk vooruitgang wordt geboekt als wij willen dat zij zich volledig met ons project kunnen verenigen.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega Fontaine, ik wil U dankzeggen voor Uw uitstekende verslag. Het gaat hierbij om de richtlijn voor het vrije verkeer van artsen en de onderlinge erkenning van hun diploma's, certificaten en andere titels, een kwestie die voor de burgers van groot belang is. Deze richtlijn levert een bijdrage aan de totstandbrenging van een vrij verkeer en de verwezenlijking van de interne markt, die in de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen zijn vastgelegd, en doet dat niet alleen met woorden, maar ook met daden.
De onderhavige richtlijn betekent dus een belangrijke stap voorwaarts. De Raad heeft echter de essentiële amendementen die het Europese Parlement in eerste lezing had aangedragen, eenvoudigweg naast zich neergelegd. Deze amendementen gingen vooral over de positie van onderdanen van de EU-landen die in het bezit zijn van door derde landen afgegeven diploma's. De betrokken richtlijn belet de lid-staten evenwel niet om houders van diploma's, certificaten of andere titels, die niet in een van de lid-staten zijn behaald, toe te staan een functie als arts te aanvaarden en uit te oefenen. Maar er wordt in het midden gelaten, welke regels hiervoor gelden. En wat vooral ook in het midden blijft, zijn nadere voorschriften voor de toepassing van het stelsel van erkenning van beroepsdiploma's in het licht van het vrije verkeer binnen de Europese Unie.
Hierover moeten dan ook besprekingen plaatsvinden in het kader van het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van het algemene stelsel van erkenning van hogeronderwijsdiploma's.
Het is mij niet duidelijk wat voor bezwaren de Raad heeft tegen het meedenken over een oplossing voor bepaalde problemen, want daar komt het in onze amendementen eigenlijk op neer.
Op andere essentiële amendementen van het Europese Parlement hoef ik niet specifiek in te gaan. Mevrouw Fontaine heeft duidelijk uiteengezet hoe belangrijk het Permanente Comité van Europese artsen en de te volgen comitologieprocedure zijn. De fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten in het Europese Parlement staat ook op deze punten volledig achter de amendementen die opnieuw door de commissie juridische zaken en rechten van de burger zijn aangedragen. Ik dank U voor Uw aandacht.

Poggiolini
Mijnheer de Voorzitter, ik ga volledig akkoord met het zeer duidelijke verslag dat mevrouw Fontaine heeft opgesteld. Het is natuurlijk logisch dat men akkoord gaat met een maatregel die tot doel heeft het vrije verkeer van specialisten in de Europese Gemeenschap te bevorderen. Het gaat erom de erkenning van de specialisaties aan te passen aan de evolutie van de geneeskunde. Specialisaties veranderen, soms verandert de minimumduur van deze specialistenopleidingen en soms ook de inhoud ervan. Er zijn specialisaties die in twee of meer lid-staten bestaan, maar die in de andere lid-staten dan weer niet worden erkend. Een continue update is noodzakelijk en, zoals in de richtlijn ook wordt bepaald, dient er een eenvoudiger procedure te worden gevolgd die een snellere actualisering mogelijk maakt, ter vervanging van de moeilijkere en onvermijdelijk meer verwarrende wettelijke regelingen. Zeer op zijn plaats is dan ook de verwijzing die ertoe strekt om de Commissie, bijgestaan door het comité van hooggeplaatste ambtenaren van volksgezondheid, de bevoegdheid te verlenen om beslissingen te nemen en om de nodige wijzigingen door te voeren om deze diploma's voor medische specialisaties aan te passen, hetgeen delicate problemen in verband met de comitologie stelt. En die problemen, die de rapporteur gespecificeerd heeft, komen in de vier amendementen aan bod.
De rapporteur heeft het tweede amendement een beetje afgezwakt en aangepast, rekening gehouden met het feit dat, zoals commissaris Monti in de vorige discussie al stelde, het permanente comité van Europese artsen een orgaan is dat niet officieel en niet institutioneel is; het is een particulier orgaan en kan dus niet gedagvaard worden. Aldus geformuleerd, waarschuwt het tweede amendement, dat eraan herinnert dat het raadgevend comité voor de opleiding van artsen adviezen en aanbevelingen tot Commissie en de lid-staten richt, de Commissie in een specifieke overweging dat genoemd raadgevend comité, dat de verbinding vormt met het comité van specialisten van de Europese Gemeenschap, dat ook volledig particulier is, wel een orgaan is dat deel uitmaakt van het permanente comité van Europese artsen. Het gaat erom dat de categorie over deze zo technische en delicate problemen geraadpleegd moet worden.
Hetzelfde dient opgemerkt voor wat betreft amendement 3, dat zonder echter oplossingen aan te dragen, er in een overweging aan herinnert dat er ook verwezen moet worden naar de diploma's die onderdanen van de Europese Unie hebben behaald aan buitenlandse universiteiten. Dat is een probleem waarmee rekening gehouden moet worden. Wij hopen dat de Commissie haar goedkeuring hecht aan onze amendementen, die de tekst verbeteren en die geïnspireerd zijn op doorzichtigheid en functionaliteit.

Gredler
Om te beginnen wil ik graag een woord van dank richten tot de rapporteur, mevrouw Fontaine, iemand met een grote persoonlijkheid die zich op bijzondere wijze voor de gezondheidssector in Europa inzet. Wat dit punt betreft mag een harmonisering op het laagste niveau niet het doel zijn. Juist in de medische sector gaan de ontwikkelingen zo snel, dat de opleidingen voortdurend moeten worden aangepast. De artsen zelf spelen daarbij de belangrijkste rol. Door derde landen verleende diploma's moeten op de vergelijkbaarheid qua opleidingsniveau worden onderzocht en daarna snel worden erkend. Titels op het gebied van de alternatieve geneeskunde zouden op Europees niveau exact moeten worden gedefinieerd. Hiervoor zou een algemene medische kennis verplicht moeten worden gesteld, zonder evenwel een studie medicijnen als voorwaarde te eisen. Achteruitgang van het kennisniveau gaat alleen ten koste van de patiënt en diens gezondheid en komt derhalve niet ten laste van de onderwijsbudgetten. Uit financieel oogpunt leveren een snelle genezing, een doeltreffende diagnostiek en behandeling zonder enige twijfel het meeste op.
Tot slot wil ik mijn dank uitspreken voor de goede samenwerking die ik in het Parlement heb ondervonden, aangezien dit de laatste keer is dat ik hier spreek. Ik wil hiervoor de tolken, de technici, de personen op het podium, de Commissie en de Raad dankzeggen. Het was een heel prettige tijd hier met U samen te werken. Vanaf nu zal ik de gang van zaken hier vanuit mijn nationale parlement aanschouwen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mevrouw Gredler. Ik denk de gevoelens van dit Parlement te vertolken als ik u namens al mijn collega's veel succes toewens in uw politieke leven dat zich nu in uw land Oostenrijk zal afspelen. Ik breng u onze broederlijke groeten over.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, ik dank het Europees Parlement voor de belangstelling die het aan de dag heeft gelegd voor dit voorstel en voor het belangrijke werk dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger aan het voorstel heeft besteed, en met name de rapporteur, mevrouw Fontaine, voor haar gebruikelijke duidelijkheid. Dit voorstel beoogt een vereenvoudigde wetgevingsprocedure voor de periodieke aanpassing van de lijsten van artsenspecialisaties in de artikelen 5 en 7 van de richtlijn "Artsen" en die de wederzijds erkenning van diploma's, certificaten en andere specialistentitels mogelijk maken, een erkenning die gebaseerd is op het wederzijds vertrouwen in het opleidingsniveau.
Hierbij moeten de minimumvereisten van de richtlijn gerespecteerd worden, met name de minimumduur van de specialistenopleidingen die is vastgelegd in de artikelen 26 en 27, waarvoor dezelfde vereenvoudigde wetgevingsprocedure wordt vastgesteld. Het gaat er hier dus niet om om bepaalde partners uit het wetgevingsproces te weren: zowel het Europees Parlement als de Raad blijven hieraan verbonden en voor wat het Europees Parlement betreft, is herinnerd aan het bestaan van de modus vivendi waarmee dus tegemoet gekomen wordt aan het verzoek dat het Parlement in eerste lezing heeft geformuleerd.
Het gaat er dus ook niet om het raadgevend proces te wijzigen: zowel het raadgevend comité voor de opleiding van artsen, als het comité van hooggeplaatste ambtenaren van volksgezondheid zullen geraadpleegd blijven worden, conform de taken en bevoegdheden die deze zijn toevertrouwd.
De amendementen 1 en 4 beogen een wijziging van de comitologieprocedure, die is goedgekeurd in het gemeenschappelijk standpunt tot wijziging van de opleidingsduur zoals deze is vastgesteld in de artikelen 26 en 27. Zoals de rapporteur in haar oorspronkelijke voorstel al zei had de Commissie een beheerscomité voorzien. Maar om geen afbreuk te doen aan het beschermingsniveau en wegens de aanzienlijke financiële repercussies die een dergelijke wijziging met zich mee kan brengen voor de lid-staten, heeft de Raad de oorspronkelijke tekst die de Commissie had voorgesteld gewijzigd, en een regelgevend comité van type 3 A voorzien. Daardoor is dus de tekst die vandaag wederom wordt voorgesteld in de amendementen 1 en 4, van de hand gewezen.
Hoewel ik mij bewust ben van de problemen die een dergelijke wijziging veroorzaakt zou hebben en ondanks het feit dat ik in beginsel net als het Europees Parlement de voorkeur geef aan een beheerscomité, heeft de Commissie zich met zeer veel aandacht gebogen over de diverse argumenten voor en tegen de oplossingen en is zij tot de conclusie gekomen dat het standpunt van de Raad alles bij elkaar genomen aanvaardbaar is. Voor het overige zij eraan herinnerd dat als men zou terugkeren naar de oorspronkelijke tekst, dit de consensus in gevaar zou kunnen brengen die de lid-staten met veel moeite bereikt hebben.
In de amendementen 2 en 3 worden op een andere manier de amendementen geformuleerd die in eerste lezing zijn aangenomen en niet in het gewijzigde voorstel noch in het gemeenschappelijk standpunt zijn overgenomen. De Commissie deelt het standpunt van het Parlement voor wat de rol betreft van het raadgevend comité voor de opleiding van artsen en voor wat betreft het belang dat het advies kan hebben in de sector van de opleidingen voor artsenspecialisaties.
Ook maakt de Commissie zich zorgen over de kwestie van de erkenning van opleidingen die in een derde land zijn gevolgd; daarom heeft men reeds het advies ingewonnen van dit raadgevend comité dat spoedig zijn werkzaamheden moet afronden met de goedkeuring van een verslag en van aanbevelingen inzake opleidingen voor artsenspecialisaties en vooral van voorstellen betreffende de wijziging van de lijsten van artsenspecialisaties en de duur van de opleidingen.
Ook daarom consulteren de diensten van de Commissie sedert februari 1996 de lid-staten over de erkenning van opleidingen die gevolgd werden in een derde land en dit ondanks het feit dat een soortgelijke raadpleging in 1992 tot geen enkele conclusie heeft geleid. Deze nieuwe raadpleging moet de Commissie in staat stellen om te bepalen of het in de huidige politieke context mogelijk is terzake een wetgeving op te stellen. Aan de bezorgdheden die tot uiting zijn gekomen via de amendementen 2 en 3 is dus al aandacht besteed en het spreekt voor zich dat het Europees Parlement op de hoogte zal worden gebracht van de resultaten van deze werkzaamheden en van deze raadplegingen.
In deze context is het gemeenschappelijk standpunt dat de Raad heeft goedgekeurd en ten aanzien waarvan de Commissie in haar mededeling aan het Europees Parlement te kennen heeft gegeven zich daarbij te kunnen aansluiten, een vanuit juridisch oogpunt evenwichtig en correct en zo compleet mogelijk antwoord op de verschillende bekommernissen die tot uiting zijn gebracht. Ter afronding zou ik willen benadrukken dat afgezien van kleine verschillen die wellicht zijn blijven bestaan, deze bekommernissen - zoals mevrouw Fontaine ook gezegd heeft - betrekking hebben op een materie die centraal staat in het vrije verkeer van personen en dus van het Europa van de burgers.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, geachte commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Gebruiksmodellenbescherming in de interne markt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0216/96) van de heer Añoveros Trías de Bes, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het Groenboek van de Europese Commissie (COM(95)0370 - C4-0353/95) betreffende de gebruiksmodellenbescherming in de interne markt.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, wat beoogt het Groenboek dat de Commissie heeft ingediend? Het wil een debat op gang brengen tussen de lid-staten, het Parlement, de industrie en de betrokken sectoren om een antwoord te verschaffen op een bepaald aantal vragen voor de opheldering van twee essentiële onderwerpen: de wenselijkheid van een communautaire maatregel en de juridische wijze om hier vorm aan te geven. De Commissie komt tot de algemene conclusie dat communautaire actie nodig is op het stuk van de gebruiksmodellen voor een snelle, eenvoudige en goedkope procedure voor de bescherming van technische uitvindingen die een korte levensduur hebben en waarvoor het nodig is dat de rechten daarvan snel gepubliceerd worden. De Commissie komt echter niet met één optie maar stelt meerdere oplossingen voor: a) een richtlijn tot harmonisatie van de nationale beschermingsregelingen, of tot introductie van het systeem van beschermingsmodellen in de landen die geen specifieke regeling kennen; b) harmonisatie van de nationale regelingen middels één enkele aanvraag dankzij wederzijdse erkenning van de door de lid-staten verleende erkenning; c) een verordening houdende de instelling van een nieuw communautair beschermingsrecht dat wordt verkregen door middel van een enkele aanvraag en dat bindend is in alle lid-staten.
Wat is de huidige situatie van het gebruiksmodel? Het is een registreerbaar recht dat een uitsluitende bescherming biedt aan technische uitvindingen met een zekere mate van nieuwheid. Gebruiksmodellen kunnen worden geregistreerd en toegekend zonder voorafgaand onderzoek en bieden om deze reden natuurlijk een lagere rechtsbescherming dan het octrooi. De juridische benadering van het gebruiksmodel is in Europa niet homogeen: er zijn landen waar geen gebruiksmodel bestaat, zoals in Zweden, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk, en in de overige lid-staten lopen de regelingen uiteen.
De nationale beschermingsconstructies waarvoor registratie vereist is gelden natuurlijk uitsluitend voor het grondgebied van de staat die de bescherming biedt. De rechthebbende kan de invoer door derden verbieden van produkten die zonder zijn toestemming in de handel zijn gebracht. Anderzijds kunnen de verschillen in het beschermingsniveau van het model een belangrijke invloed uitoefenen op besluiten inzake de vestiging van bedrijven binnen de Unie.
Van de oplossingen die de Commissie voorstelt, heb ik een voorkeur voor een communautaire verordening, omdat ik van mening ben dat dit vele voordelen biedt. Het systeem van wederzijds erkenning zou tot een grote rechtsonzekerheid kunnen leiden. Er zou wat voor te zeggen zijn als de verordening betrekking zou hebben op een stelsel van onderzoek dat voorafgaat of onmiddellijk wordt gevolgd op de registratie, waarbij aldus de vereisten van snelheid van verlening worden verzoend met die van rechtszekerheid en bescherming voor de belangrijkste betrokkenen door de verlening van modellen. Maar er zouden natuurlijk ook nadelen aan vastzitten omdat een communautair gebruiksmodel wellicht het doelwit zou kunnen worden van grote aantallen beschermingsaanvragen van buiten de Gemeenschap, het zou aanzienlijke vertaalkosten met zich meebrengen, hetgeen de toegang voor KMO's misschien zou bemoeilijken.
Om het voorgaande in zo groot mogelijke mate te bestrijden, stellen wij voor om het beheer van het gebruiksmodel in handen te leggen van het enige communautaire bureau voor industriële eigendom dat momenteel bestaat en dat daarnaast - zoals bekend - het communautaire ontwerp beheert. Ongeacht hoe het gebruiksmodel er uiteindelijk uit zal komen te zien, dient in ieder geval met de volgende punten rekening te worden gehouden: het karakter van een zonder voorafgaand onderzoek verleend recht brengt een grote rechtsonzekerheid met zich mee. Bovendien, als er een te goedkoop Europees recht wordt geïntroduceerd, kan dit zoals we al zeiden leiden tot een grote stroom rechten. Er dient echter aandacht aan te worden besteed dat het gebruiksmodel vooral gericht moet zijn op de KMO's, waardoor de kosten dus altijd schappelijk moeten zijn.
Ik ga nu afronden. De KMO's, die de belangrijkste begunstigden zijn - of dat moeten zijn - van het gebruiksmodel, moeten kunnen beschikken over een snel, goedkoop, eenvoudig en makkelijk hanteerbaar instrument, dat deel uitmaakt van een coherente en globale benadering van het geheel van de instrumenten voor de bescherming van de industriële eigendom, waarbij natuurlijk rekening wordt gehouden met de reeds voorziene harmoniseringen voor soortgelijke beschermingsrechten.

Janssen van Raay
Mijn collega Añoveros Trias de Bes, is niet alleen een ervaren advocaat maar ook een briljant jurist. Ik deel dus de mening die hij hier naar voren heeft gebracht. In mijn voorlopig oordeel over de drie opties van de Commissie gaat ook mijn voorkeur uit naar de verordening omdat dat juridisch het meest helder zou zijn. Ik ben graag bereid in de loop van de tijd eventuele andere argumenten te horen voor de beide andere opties die de Commissie, commissaris Monti, heeft gepresenteerd.
Voor mij, in Nederland, was dat een nieuw onderwerp van de intellectuele eigendom. Ik kende het zelf niet maar ik ben er zeer voor gewonnen. Het is inderdaad in het belang van de praktijk dat er een beperkt patent komt dat snel is, dat goedkoop is en dat al bescherming biedt tijdens de registratie.
Maar commissaris Monti, het zal u niet verbazen dat bij mij dan onmiddellijk de analogie zich opdringt met het modellenrecht waar wij mee bezig zijn. Dat andere modellenrecht waar de verordening voor uit komt om een nieuw intellectueel eigendom te scheppen op het gebied van de designs, want vanuit de praktijk van de textielindustrie; niet de automobielindustrie, die nemen veel tijd, dat is duur en die hebben geen bezwaar tegen langdurige patenten die veel tijd kosten. Dat verdient het produkt. Maar vanuit de mode-industrie, en vanuit de tapijtindustrie zijn bij u en bij mij bezwaren binnengekomen dat het veel te zwaar en veel te kostbaar en veel te langdurig is. Wat ik u en uw staf in overweging geef: ik had het al voorgesteld bij de behandeling van het modellenrecht, of wij niet een snel, goedkoop en voorlopig te beschermen gebruiksmodel kunnen instellen naar analogie van wat de heer Añoveros Trias de Bes voorstelt en in uw voorstel voorkomt. Is iets dergelijks niet mogelijk waardoor een groot aantal bezwaren bij het designrecht uit de weg geruimd zou kunnen worden in het belang van deze belangrijke takken van de industrie, de tapijt- en de carpetindusturie? Dat geef ik u, mijnheer Monti, met dank voor uw aanwezigheid gaarne in overweging, tevens mijn dank aan collega Añoveros Trias de Bes.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, de rechten voor industriële eigendom spelen een belangrijke rol op de interne markt: ze moeten de vernieuwende activiteiten van de Europese Unie bevorderen, zodat een idee snel kan worden omgezet in goederen en diensten die ter beschikking kunnen worden gesteld van de burger. Zoals u weet zijn gebruiksmodellen geregistreerde rechten die een exclusieve bescherming bieden aan technische uitvindingen. De debatten over vernieuwing die momenteel in de Europese Unie plaatsvinden, hebben ertoe geleid dat men zich volledig bewust is van het grote belang van technische nieuwheden en van een efficiënte bescherming ervan. Het overleg dat op gang is gebracht door de Commissie met de publikatie in juli 1995 van het Groenboek over de gebruiksmodellen van de interne markt, is inderdaad een groot succes geweest. Er is zeer veel commentaar op gekomen. Dat bewijst hoe belangrijk men deze materie vindt. En het grootste deel van deze commentaren staat positief tegenover een communautair initiatief op dit gebied.
De huidige situatie, die gekenmerkt wordt door een grote diversiteit tussen de ene lid-staat en de andere, zoals al gezegd is, kan hindernissen opleveren voor de uitwisseling en bedrijven voor problemen stellen. Ik ben bijzonder ingenomen met het werkelijk diepgaande werk dat uw Vergadering op dit gebied heeft verricht en met de steun voor de actielijnen die de Commissie heeft voorgesteld. Ook doet het mij genoegen u te kunnen mededelen dat het grootste deel van de voorstellen die geformuleerd zijn in het verslag-Añoveros Trias de Bes voor de Commissie volstrekt acceptabel zijn en aansluiten bij onze analyse van de situatie. Maar ik wil niet verhullen dat een aantal belangrijke technische kwesties, zoals het innoverende gehalte dat vereist is om bescherming te krijgen via het gebruiksmodel of de driedimensionaliteitsvereiste, nog verder uitgediept moeten worden alvorens de Commissie een definitief standpunt inneemt.
Zo is het momenteel ook niet zeker dat mocht de Commissie een wetgevend initiatief opstellen, dit de vorm zou aannemen van een verordening, zoals uw Vergadering voorstelt. Voor het overige kan de Commissie een gunstig standpunt innemen ten overstaan van de overgrote meerderheid van de voorstellen die de rapporteur heeft geformuleerd en die ik nog eens wil bedanken, alsmede de heer Janssen van Raay voor zijn betoog.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 19.45 uur gesloten) .

