
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 12 februari 2004 werd onderbroken, te zijn hervat.(1) 

De Voorzitter.
   Bij schrijven van 24 februari 2004 heeft de voorzitter van het parlement van Catalonië kennisgegeven van de benoeming van Joan Colom i Naval tot lid van de Rekenkamer van Catalonië.
Mijnheer Colom i Naval, ik wil u feliciteren met deze benoeming. Overeenkomstig artikel 8, lid 4 van het Reglement deel ik u allen mede dat het mandaat van de heer Colom i Naval als langdurig en gerespecteerd lid van het Europees Parlement morgen, 26 februari 2004, officieel eindigt. Joan is hier vandaag dus voor het laatst en hij verlaat dit Parlement met grote waardering van zijn collega’s. Wij wensen hem het allerbeste toe.
Bij schrijven van 19 februari 2004 hebben de Belgische autoriteiten mij medegedeeld dat Frédérique Ries benoemd is tot lid van de Belgische regering. Ook hier zijn gelukwensen op hun plaats en ik feliciteer mevrouw Ries – die niet aanwezig is – met haar benoeming. Tevens wijs ik erop dat haar mandaat bij het Europees Parlement per 12 januari 2004 eindigt overeenkomstig artikel 8, lid 4 van het Reglement. 
Bij hetzelfde schrijven hebben de Belgische autoriteiten kennis gegeven van de benoeming van Jacqueline Rousseaux tot lid van het Europees Parlement, in de plaats van mevrouw Ries, met ingang van 19 februari 2004. Ik heet onze nieuwe collega van harte welkom en breng de leden in herinnering dat de geloofsbrieven onderzocht dienen te worden in overeenstemming met de geëigende procedures.(1) 

Banotti (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement graag attent maken op een belangrijk seminar dat de afgelopen twee dagen in Dublin is gehouden over het onderwerp HIV/aids. Ik wil ook onder de aandacht van de Commissie brengen wat tijdens die conferentie naar voren is gekomen, met name dat het aantal aidsgevallen zo schrikbarend is toegenomen dat men spreekt van een gevaar dat groter is dan de Zwarte Dood in de veertiende eeuw. Ik hoop ten zeerste dat mijn collega’s - niet alleen binnen deze zittingsperiode van het Parlement maar ook in het volgende Parlement - de ernst van dit rampzalige en dodelijke probleem inzien.
Mijnheer de Voorzitter, aangezien u ook in Dublin aanwezig was, hoop ik ook dat er iets met de uitkomsten van deze conferentie wordt gedaan. 
De Voorzitter.
   Mevrouw Banotti, op de door u genoemde conferentie is een verklaring aangenomen. Ik stel voor bij de volgende Conferentie van voorzitters alle fractieleiders een exemplaar van deze verklaring te geven en een kort persoonlijk verslag te geven van de bijeenkomst over HIV en aids. Hier ligt een zorgplicht voor deze instelling en voor de Europese Gemeenschap in het algemeen. 
Ludford (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik vraag uw aandacht voor het feit dat Europese kiezers in een onlangs gehouden opiniepeiling van Eurobarometer immigratie als een van de vier belangrijkste kwesties voor de komende verkiezingscampagne noemden.
Het is een gegeven dat de lidstaten zich de afgelopen vijf jaar niet hebben gehouden aan hun verplichting op grond van het Verdrag om te komen tot een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid waarmee we de asiel- en immigratieproblematiek kunnen beheersen en kunnen zorgen voor een en gedeelde verantwoordelijkheid. Ze hebben een zootje gemaakt van de kwestie vrij verkeer van personen afkomstig uit de nieuwe lidstaten en in enkele lidstaten - waaronder die van mijzelf - is sprake van hysterie in de populaire pers. Er is een onrustbarende toename van antisemitisme en islamofobie en de gemoederen lopen hoog op naar aanleiding van het voorgestelde verbod op het dragen van hoofddoekjes en dergelijke in Frankrijk.
We zien ons dus gesteld voor een gevaarlijke situatie. Mijnheer de Voorzitter, als u de regeringsleiders tijdens de komende top ontmoet, wilt u hun dan vragen alles te doen wat binnen hun macht ligt om ervoor te zorgen dat de onderwerpen immigratie, asiel en de integratie van immigrantengemeenschappen omzichtig en met tact worden benaderd om de extremisten tijdens de komende verkiezingen niet in de kaart te spelen? 
De Voorzitter.
   Ik neem akte van deze suggestie. 
De Rossa (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben dit weekeinde teruggekomen van een bezoek aan de Westelijke Jordaanoever. Samen met een aantal andere parlementsleden ben ik daar op inspectiebezoek geweest om meer te weten te komen over de zogenaamde veiligheidsmuur en ik ben geschrokken van wat ik daar heb aanschouwd.
Er wordt daar geen muur gebouwd op de grens tussen Israël en de Westelijke Jordaanoever. Er wordt een muur opgetrokken rond de Palestijnse steden en dorpen. Het Palestijnse volk wordt letterlijk ommuurd en omgeven door niemandsland waar je alleen in en uit kunt met een pas en waar Israëlische militairen toezicht houden. Dit is een recept voor verdere destabilisatie van de staat Israël en geen veiligheidsoplossing.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u mijn boodschap - en wellicht die van velen in dit Parlement - dat het Internationaal Gerechtshof in Den Haag niet langer aan de kant mag blijven staan, door te geven aan de Raad en de Commissie. We kunnen geen neutrale positie innemen als het gaat om de rechtmatigheid van deze muur. Ik ontzeg de staat Israël niet het recht waar dan ook op zijn eigen grondgebied een muur te bouwen, maar het Gerechtshof moet de rechtmatigheid van deze misdadige en onmenselijke muur, waarmee het Palestijnse volk gevangen wordt gehouden, veroordelen. 
Flemming (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vraag uw aandacht en die van dit Parlement voor een bijzonder treurige situatie in ons buurland en lidstaat in spe Slowakije. Via de televisie verneem ik dat de regering aldaar de sociale uitkeringen van de Roma heeft gekort, waardoor veel vrouwen en moeders, en afschuwelijk genoeg ook hun kinderen, zich genoodzaakt zagen om levensmiddelenwinkels te bestormen teneinde aan levensmiddelen te komen. Nu wil ik absoluut niet de verdenking op me laden dat ik geweld in welke vorm dan ook zou billijken, maar de situatie van de Roma is wel heel dramatisch. Ik wil u dan ook verzoeken, mijnheer de Voorzitter, om om opheldering en informatie te verzoeken.
Lage (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, de Commissie heeft maandag besloten dat niet-Europese wijnproducenten, met name uit Zuid-Afrika, Australië en de Verenigde Staten, gebruik mogen maken van drie benamingen die betrekking hebben op portwijn, namelijk , en . Deze beslissing van de Commissie heeft in de regio van de portwijn, de oudste afgebakende regio van Europese wijnen, veel verzet veroorzaakt. Ze vormt een regelrechte aanslag op de legitieme belangen van de producenten van portwijn.
Wij veroordelen deze betreurenswaardige beslissing met klem. Los van de economische gevolgen, die uiteraard bijzonder gevoelig liggen, heeft deze kwestie ook een culturele dimensie: het is de taak van de Europese Unie om de portwijn, de echtheid van deze wijn en de verworven merknamen te eerbiedigen. 
De Voorzitter.
   Ik zou de Commissie willen vragen kennis te nemen van de opmerking van de heer Lage. 
Frahm (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de opmerkingen van mijn gewaardeerde collega, mevrouw Ludford, hebben mij ertoe aangezet het woord te vragen. Ik ben het volkomen met haar eens dat we ons in een onbehaaglijke situatie bevinden en dat het gevaar bestaat dat de komende verkiezingscampagne voor de Europese verkiezingen gekenmerkt wordt door vreemdelingenhaat en vreemdelingenangst.
Ik stel daarom voor dat we nu reeds iets ondernemen om dit te voorkomen. Ik behoor meestal niet tot degenen die nieuwe uitgaven voorstellen en normaalgesproken zou ik ook niet voorstellen dat het Parlement glossy foldertjes laat drukken om te tonen hoe goed wij zijn, maar deze keer wil ik een uitzondering maken. Onlangs hield Kofi Annan een voortreffelijke toespraak in het Parlement en ik stel voor deze toespraak te laten drukken in alle talen en in een mooie uitgave te bundelen, die wij dan in de verkiezingscampagne kunnen gebruiken.
Naar mijn mening heeft hij een bijzonder waardevolle bijdrage aan dit debat geleverd en doet hij daarmee een dringende oproep aan de hele Europese bevolking. Bijna iedereen applaudisseerde – in elk geval voor de toespraak. Dus dat is mijn verzoek.
De Voorzitter.
   Dat is een erg goed punt. Deze toespraak wordt beslist vertaald in de talen van de huidige vijftien lidstaten en ik verzeker u dat zij ook wordt vertaald in de talen van de toetredingslanden. Daarnaast zal ik kijken of het mogelijk is dat onze voorlichtingsdiensten deze toespraak via de massamedia verspreiden, zodat zij een breder publiek bereikt dan tot nu toe. 
Klamt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik uw aandacht vestigen op een schriftelijke verklaring van een van onze afgevaardigden, de heer Glyn Ford, die hierin oproept de producten van een bedrijf in de Europese Unie te boycotten. Dit dient ook aan de Raad, de Commissie en de lidstaten te worden doorgegeven. Ik wil u verzoeken de Juridische Dienst te laten vaststellen of dit eigenlijk wel geoorloofd is. In mijn land, Duitsland, is zoiets juridisch niet toegestaan. 
Fiori (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil inhaken op het zojuist genoemde vraagstuk. Het besluit dat de Commissie op 20 februari heeft genomen met betrekking tot de wijziging van de benaming, presentatie en bescherming van bepaalde wijnbouwproducten is zeer belangrijk, omdat dit probleem niet alleen Portugal aangaat maar alle Europese wijnbouwgebieden.
Met dit besluit worden de twee categorieën die wij tot nu toe hadden voor de bescherming van onze kwaliteitsproducten samengesmolten tot een categorie van kwaliteitswijnen. Nu kunnen ook derde landen onze wijnen produceren en onze namen gebruiken, waarbij zij alleen maar equivalente eigenschappen moeten garanderen. Dat betekent, economisch gezien, niet alleen dat de meest geavanceerde wijnbouw in Europa in een crisis wordt gestort, maar ook dat wij de consumenten geen kwaliteitswaarborg meer kunnen geven en niet meer kunnen garanderen dat de wijn in Europa is geproduceerd.
De rechtvaardiging van de Commissie - dat dit besluit zou zijn genomen om de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie te vergemakkelijken - is zeer zorgwekkend. Europa wordt steeds verder afgebroken en de consumenten hebben geen kwaliteitswaarborg meer. 
Deva (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement en de Commissie wijzen op de aardbeving die gisteravond laat in het Atlasgebergte in Marokko plaatsvond. Hierbij zijn vele slachtoffers gevallen. Ik spreek ook namens mijn vriend en collega de heer Deprez als ik zeg dat er in Brussel en in dit Parlement veel mensen zijn die familie hebben in Marokko. De Commissie kan via ECHO heel goed humanitaire hulp bieden en er moet zo snel mogelijk worden gehandeld. 
De Voorzitter.
   Ik wil hieraan toevoegen dat ik contact heb opgenomen met de Marokkaanse autoriteiten, om namens het Parlement mijn medeleven te betuigen. Dit vraagt om daadwerkelijke solidariteit en dat zal ik ook aan de Commissie meedelen. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de mededeling van de Commissie over haar jaarlijkse beleidsstrategie voor 2005. 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Commissie heeft vanochtend haar jaarlijkse beleidsstrategie aangenomen en ik heb de eer die aan u voor te leggen. In de eerste plaats zal ik een toelichting geven op de politieke prioriteiten van het jaar 2005, alsook op de initiatieven om die prioriteiten in praktijk te brengen, en in de tweede plaats zal ik de begrotingsrichtlijnen aan u voorleggen die nodig zijn om de prioritaire initiatieven van de vereiste middelen te voorzien.
Mijn collega, mevrouw Schreyer, zal op dit tweede punt ingaan, terwijl ik het eerste punt zal behandelen.
Sinds twee jaar voeren wij elk jaar een structurele dialoog met het Europees Parlement en met de Raad. Uit hoofde van de specifieke omstandigheden van het jaar 2004 zal de structurele dialoog een bijeenkomst van de Commissie en de Conferentie van commissievoorzitters omvatten in de loop van de maand april. Naderhand zal de balans worden opgemaakt op een tweede bijeenkomst met de Conferentie van voorzitters, in september.
Feit is dat we in een overgangsjaar zitten, waarin onze instellingen de fakkel zullen overdragen. Deze dialoog is dan ook van vitaal belang omdat het onze fundamentele taak is dat de communautaire instellingen zo goed mogelijk blijven functioneren.
De huidige procedure is bijzonder in die zin dat hij feitelijk niet alleen is vastgesteld voor de begrotingsautoriteit maar ook voor de volgende Commissie. Waar het om gaat, is dat we de continuïteit en de samenhang van de beleidsvormen van de Commissie veiligstellen, en dat we onze institutionele verplichtingen nakomen, en dat is precies wat wij beogen.
Onze doelstellingen zijn dan ook de volgende: allereerst de continuïteit waarborgen, dat wil zeggen, erop toezien dat de fakkel wordt overgedragen aan de volgende Commissie, die deze prioriteiten bij de aanvang van de rit zal moeten bevestigen of wellicht zal willen wijzigen. In de tweede plaats willen we het terrein effenen voor de komende Commissie zodat zij een zekere politieke en budgettaire manoeuvreerruimte heeft. In de derde plaats moeten we ervoor zorgen dat de samenhang met de reeds bestaande strategische richtsnoeren, met name de financiële vooruitzichten, bewaard blijft.
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, in het jaar 2005 zullen we voor het eerst een voltallige Commissie met 25 leden aanschouwen, een Unie met 25 lidstaten, en een nieuw Parlement. Die nieuwe Commissie zal dan ook een politieke agenda moeten invoeren die overeenstemt met haar mandaat.
Het jaar 2005 zal verder van doorslaggevend belang zijn om de onderhandelingen af te sluiten over het pakket toekomstige financiële vooruitzichten, een kwestie die voor eind 2005 moet worden afgerond.
Voor de geplande bijeenkomsten staan een aantal bijzonder belangrijke kwesties op de agenda, zoals de tussentijdse balans van de strategie van Lissabon, de heroverweging van de duurzame ontwikkelingsstrategie (en dus van nieuwe maatregelen om die strategie bij te sturen en te verbeteren), de opzet van een nieuwe sociale agenda, de consolidering van de Europese ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid, en de afsluiting van de toetredingsonderhandelingen met Roemenië en Bulgarije. Voor de afsluiting van dit jaar zullen we het verslag over Turkije moeten indienen, om in 2005 wellicht de volgende stappen in overweging te nemen.
Op het internationale vlak zouden we ons in het jaar 2005 verder intensief bezig moeten houden met kwesties aangaande de internationale veiligheid en stabiliteit, terrorismebestrijding en de wederopbouw van Irak.
Wij stellen een aantal prioriteiten voor en de nieuwe Commissie zal die moeten ratificeren. Onze voornaamste doelstelling hierbij is de uitbreiding op adequate en succesvolle wijze te realiseren, wat inhoudt dat we gestalte geven aan het toekomstige Europa, en aan het Europa zoals we dat nu kennen, en dat we erop toezien dat het Europa na de uitbreiding goed functioneert en de beleidsvormen en regels in alle staten van de Unie worden toegepast, zowel in de nieuwe als in de oudere lidstaten.
Met het oog op deze doelstelling hebben wij een drietal prioriteiten gesteld: ten eerste het concurrentievermogen en de cohesie, ten tweede de veiligheid en het Europese burgerschap, en ten derde de externe verantwoordelijkheid, de associatie en betrekkingen met de buurlanden van de Unie.
Wat de eerste prioriteit betreft moeten we constateren dat de globale economische resultaten van de Europese Unie de laatste tijd maar matig zijn geweest, en dat onze productiviteits- en werkloosheidscijfers maar niet uit het dal willen komen. Daarbij komt dat we de integratie van de nieuwe staten zo goed mogelijk willen laten verlopen. Onze politieke doelstelling nummer één zou dus moeten zijn de groei te reactiveren, door er voortdurend naar te streven het concurrentievermogen van het Europese model te verbeteren, en daarbij vast te houden aan de welvaart en cohesie zonder af te zien van essentiële elementen zoals duurzame ontwikkeling.
De tweede prioriteit is de veiligheid en het Europese burgerschap. Vergeet u niet dat de uitbreiding van het grondgebied en de bevolkingstoename van de Unie de noodzaak in het leven roept om de inspanningen en coördinatie op te voeren, teneinde de nieuwe gemeenschappelijke grenzen te beheren, de grote mobiliteit van de mensen in die nieuwe Europese ruimte in goede banen te leiden, en ook hun veiligheid te garanderen.
De Unie zal een landgrens van meer dan 6000 kilometer en een kustlijn van ruim 85.000 kilometer moeten beheren, in de wetenschap dat het totale aantal inwoners uit derde landen die in de Unie verblijven, de 15 miljoen ruimschoots overstijgt, terwijl er jaarlijks zo’n anderhalf miljoen mensen bijkomen.
De uitbreiding zal ertoe leiden dat de verscheidenheid aan culturen en volkeren een steeds belangrijker vraagstuk wordt, en zij stelt ons voor een nieuwe uitdaging, namelijk die van het Europese burgerschap, waarmee de Unie een nieuwe dimensie krijgt.
De derde prioriteit, mijnheer de Voorzitter, is de rol van de Europese Unie in de wereld, haar externe verantwoordelijkheid, en dan vooral de kwestie van de associatie en de betrekkingen met haar buurlanden. Die nieuwe dimensie van de Unie, de nieuwe buitengrenzen als gevolg van de uitbreiding, maakt het noodzakelijk een stabiel en adequaat politiek kader in te stellen voor de betrekkingen met onze zuidelijke en oostelijke buurlanden. De Commissie zal dan ook een nieuw beleid invoeren voor de betrekkingen met de buurlanden van de Unie, bestemd voor de staten die er niet op uit zijn om tot de Unie te gaan behoren, dus toe te treden tot de Unie. De Commissie zal haar buitenlands beleid verder afstemmen op de volgende doelstelling: het ondersteunen van de afronding van het huidige uitbreidingsproces, dus van de voorbereidingen voor de toetreding van Roemenië en Bulgarije in 2007. Daarnaast zal de Commissie wat betreft Turkije - en hierbij verwijs ik naar de beslissingen van 2004 – de strategie volgen van de pretoetredingsfase, terwijl zij actieve onderhandelingen zou kunnen aanknopen met Kroatië, mocht de situatie zich daar positief ontwikkelen.
Zoals gezegd aan het begin van mijn betoog, zal mijn collega mevrouw Schreyer de kwestie van de menselijke en financiële rijkdommen voor u toelichten. Maar ik zou wel willen zeggen dat de situatie rond deze twee vraagstukken zowel kritiek als delicaat is, zoals zij u zo meteen zelf zal vertellen.
Het verzoek van de Commissie bevat de minimale vereisten om haar in staat te stellen zich van haar institutionele taken te kwijten met het oog op de uitbreiding, en vooral met het oog op de nieuwe beleidsterreinen waar de aandacht van de Unie naar uitgaat.
Ik hoop dat we, in het kader van de buitengewone interinstitutionele samenwerking die kenmerkend is voor de begrotingsprocedure, en gesteund door het begrip van het Europees Parlement, deze uitdagingen op de juiste manier zullen weten te benaderen.
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de vice-voorzitter van de Commissie heeft de prioriteiten van de Commissie voor het jaar 2005 uiteengezet. Er dienen de noodzakelijke middelen ter beschikking te worden gesteld, zodat de doelstellingen van het Europees beleid en de verwachtingen die men daarvan koestert, kunnen worden verwezenlijkt. 2005 zal het tweede jaar zijn waarin we een begroting hebben voor een Europese Unie van 25 lidstaten, en ik hoop ten zeerste dat we reeds in eerste lezing overeenstemming zullen bereiken over een begroting voor een Europese Unie waartoe ook de burgers van Cyprus zullen behoren.
Met de financiële vooruitzichten, die wij vorig jaar aan de uitbreiding hebben aangepast, is het financiële kader voor het volgende begrotingsjaar vastgesteld. De aanpassing heeft plaatsgevonden overeenkomstig de besluiten van Kopenhagen en de wijzigingsvoorstellen van het Europees Parlement. In de besluiten van Kopenhagen, die in de toetredingsverdragen zijn opgenomen, zijn de financiële toezeggingen jegens de nieuwe lidstaten vastgelegd. Bovendien heeft de Raad besluiten genomen over de verhoging van de pretoetredingssteun voor Bulgarije, Roemenië en Turkije. Daarmee drukt de uitbreiding een stevig stempel op de herziening van de begroting voor het jaar 2005 ten opzichte van dit jaar. De uitbreiding van de Unie is politiek, economisch en ecologisch gezien een grote stap voorwaarts, zij vormt echter ook een uitdaging voor de nieuwe lidstaten die alle EU-wetten ten uitvoer moeten leggen en tevens voor de Europese Commissie die er als hoedster van de Verdragen op moet toezien dat deze wetten ten uitvoer worden gelegd en die in de komende jaren alles op alles zal moeten zetten om de integratie te doen slagen.
Dat vergt een aanpassing van de hoeveelheid personeel van de Commissie. De Commissie heeft reeds in 2002 het algehele ontwikkelingsplan gepresenteerd, waarin wordt gesteld dat een toename van in totaal 3900 posten noodzakelijk is. In 2005 moeten er 700 posten bijkomen, en deze posten zullen wij bij de begrotingsautoriteit aanvragen.
Net als mijn collega Loyola de Palacio wil ik op dit punt mijn hartelijke dank betuigen aan de begrotingsautoriteit, en met name aan het Parlement. U hebt de Commissie de afgelopen jaren bijzonder gesteund, en wij blijven rekenen op uw steun, zodat ook de nieuwe Commissie kan voldoen aan de eisen die aan haar als instelling worden gesteld en ze haar taken kan vervullen.
In de financiële vooruitzichten wordt de begroting van 2005 op 114 miljard euro gesteld. Daarbij zijn de bovengrenzen van de financiële verplichtingen die voor het interne en externe beleid en voor de administratieve uitgaven kunnen worden aangegaan lager dan in de programmeringen was voorzien omdat de prijsaanpassing door veranderingen in de wisselkoersen lager is uitgevallen. Daardoor is de financiële ruimte volgend jaar uiterst gering.
De secretarissen-generaal zullen de komende dagen een verslag presenteren over de vraag hoe er met de geringe ruimte op het terrein van de administratieve uitgaven dient te worden omgegaan. Op het terrein van het interne en externe beleid zijn de middelen voor nieuwe initiatieven zeer beperkt. Niettemin stelt de Commissie ook voor het jaar 2005 nieuwe initiatieven en meer financiële middelen voor, overeenkomstig de prioriteiten, bijvoorbeeld op het terrein van verkeer en energie voor de voorbereiding van een Europees luchtverkeersmanagementsysteem, op het terrein van het industriebeleid voor de oprichting van het agentschap ter controle van chemische stoffen en op het terrein justitie en intern beleid voor de verdere ontwikkeling van het Schengen-informatiesysteem. Op het terrein van het wetenschappelijk onderzoek dienen er meer middelen beschikbaar te komen voor de decontaminatie van nucleaire installaties ten bate van wetenschappelijk onderzoek. Dit om slechts enkele voorbeelden te noemen.
In het buitenlands beleid is het zaak om de aangegane verplichtingen op de verschillende terreinen na te komen, van onze toezeggingen aangaande de bestrijding van aids, via de maatregelen in Kosovo tot de samenwerking met non-gouvernementele organisaties ter versterking van de democratie. We gaan er momenteel van uit dat Irak ook in 2005 financiële inspanningen van ons zal vergen. We zullen dus opnieuw onze toevlucht moeten nemen tot het flexibiliteitsinstrument om de taken die de Europese Unie op zich heeft genomen te kunnen vervullen.
De beraadslagingen over de begroting voor het jaar 2005 zullen bij alle instellingen in de nieuwe samenstelling plaatsvinden, zoals de vice-voorzitter al heeft uiteengezet. De Raad zal de begroting voor het eerst met vijfentwintig leden goedkeuren. Het Parlement zal reeds bij de eerste lezing haar nieuwe samenstelling bezitten, maar het is een goede zaak dat er in de persoon van de heer Garriga Polledo een buitengewoon ervaren rapporteur is benoemd, die de continuïteit in de beraadslagingen zal waarborgen.
De Commissie zal tussen de eerste en de tweede lezing van de begroting voor het jaar 2005 van samenstelling wisselen. In de begrotingsprocedure voor 2005 zullen we veel nieuwe gezichten zien. Op 16 maart 2004 zullen wij in de triloog over de prioriteiten voor de begroting voor het jaar 2005 spreken. Ik heb er alle vertrouwen in dat wij er, net als in de afgelopen jaren, in zullen slagen om snel overeenstemming te bereiken over de prioriteiten zodat voor het jaar 2005 opnieuw een goede Europese begroting kan worden vastgesteld. 
De Voorzitter.
   Ik zou graag de beide leden van de Commissie willen bedanken voor hun inleidende woorden. Natuurlijk wordt dit voor ons een jaar van verandering, maar beide commissarissen hebben eveneens nadruk gelegd op de noodzaak van consequentie en continuïteit. 
Garriga Polledo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we vinden het jammer dat het fungerend voorzitterschap van de Raad en de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, hier niet aanwezig kunnen zijn bij de uiteenzetting van de vice-voorzitter van de Commissie en de commissaris van Begrotingszaken. Naar mijn idee is dit is een belangrijk moment en we vragen ons af welke politieke afspraak hen vandaag belet om hier bij onze Vergadering te zijn.
In elk geval wil ik beide commissarissen gelukwensen met hun uiteenzetting. We begrijpen waaraan het uitstel te wijten is dat we nu al hebben opgelopen, maar ik zou graag willen dat de Commissie van haar kant begreep welke problemen dit veroorzaakt voor het Parlement. Want het is voor het eerst dat het Parlement een begrotingsjaar gaat uitvoeren dat gebaseerd is op een evaluatierapport aan de hand van uw document over de jaarlijkse beleidsstrategie. Daarom is mijn vraag aan de Commissie - en ik had graag dat u dit bevestigde – of we ons kunnen houden aan het tijdschema dat de commissaris Begrotingszaken zonet heeft toegelicht. We kunnen geen enkel uitstel meer velen.
Wat de financiële vooruitzichten betreft heeft het Parlement, zoals commissaris Schreyer trouwens bekend is, zijn eigen standpunten al bepaald. Wat betreft het behoud van onze parlementaire rechten wordt in onze standpunten vooral ingegaan op de duur van de financiële vooruitzichten – waarover het Parlement zich al heeft uitgesproken – en op onze prioriteiten. Voordat we plafonds gaan vaststellen, willen we eerst volstrekte duidelijkheid over de politieke prioriteiten van de zaken die wij gaan financieren.
Wat de nieuwe uitbreidingen betreft bent u, mevrouw de commissaris, waarschijnlijk wel op de hoogte van het standpunt van het Parlement dat we er allereerst voor moeten zorgen dat de Unie in staat is om de nieuwe leden zowel in institutioneel als in financieel opzicht daadwerkelijk op te nemen.
Wat betreft de categorieën is het u bekend dat wij de Commissie net als voorheen zullen steunen op het punt van de nieuwe banen, zolang er tenminste sprake is van een rationeel en dynamisch proces. In elk geval zullen we een duidelijker omschrijving nodig hebben.
Ten slotte, wat betreft de financiering van categorie 4, dient u zich vooral te richten tot de Raad, mevrouw de commissaris, en met name tot de ondertekenaars van het “Handvest van de één procent”. 
Schreyer,
   .  Mijnheer Garriga Polledo, allereerst hartelijk dank voor de aankondiging dat u de Europese Commissie zult blijven steunen. We moeten erop blijven hameren dat een uitbreiding met tien lidstaten geen sinecure is, en de bevolking verwacht van de Europese instellingen dat zij van meet af aan gelijke rechten toepassen. Daarvoor moet er ook voldoende personeel zijn, en niet in de laatste plaats met het oog op de talenkwestie dienen de noodzakelijke posten te worden gewaarborgd.
Met betrekking tot uw laatste vraag, hoe de begroting voor het jaar 2005 eruit zal zien: we zijn natuurlijk nog niet zo ver dat we een ontwerpbegroting kunnen presenteren, maar wel is duidelijk dat bepaalde stijgingen simpelweg al door de Raad zijn besloten. Dat zijn dus min of meer externe factoren waarmee wij ook rekening moeten houden, en de besluitvorming dient aan te sluiten op deze realiteit. Ik geloof dat het een erg slecht teken zou zijn als we vlak voor de uitbreiding de besluiten van Kopenhagen in twijfel zouden trekken. Dat wil ook niemand, en daarmee zullen wij in de ontwerpbegroting natuurlijk rekening houden. Ik kan de rapporteur, de heer Garriga Polledo, verzekeren dat de ontwerpbegroting voor het jaar 2005 stipt op tijd zal worden gepresenteerd. 
Swoboda (PSE ).
   – Mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, mevrouw de commissaris, ik ben het beslist eens met uw prioriteitstelling. Maar, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, bent u niet ook van mening dat er boven de begroting voor het jaar 2005 één kop zou moeten prijken, namelijk ‘groei en werkgelegenheid’? En dat wij er met z’n allen ook verantwoordelijk voor zijn dat dit Europa de afgelopen jaren onvoldoende groei en onvoldoende werkgelegenheid heeft gekend en dat daar een heel belangrijke taak ligt voor de nieuwe Commissie? Er is in het kader van deze Top van Drie gesproken over een supercommissaris of vice-voorzitter van de Commissie die zich moet bezighouden met economische hervormingen. Bent u ook niet van mening dat een dergelijke commissaris vooral verantwoordelijk dient te zijn voor groei en werkgelegenheid, omdat het lastig voor ons wordt om de Europese gedachte uit te dragen als groei en werkgelegenheid niet voorop staan?
Nu over een punt dat collega Flemming aansneed: namelijk de Roma- en Sinti-kwestie. In het straks ook met Bulgarije en Roemenië uitgebreide Europa hebben we acht miljoen Roma en Sinti die onder uiterst moeilijke sociale omstandigheden leven – moeilijker dan in veel van de huidige lidstaten. Bent u bereid om de volgende begroting zo voor te bereiden dat de integratie van de Roma en Sinti ook financieel – al gaat het niet alleen om het financiële aspect – sterker kan worden ondersteund? Anders ontstaan er conflicten die in schrille tegenspraak zijn met de Europese eenheidsgedachte.
De Palacio,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, zoals voorzitter Prodi al heeft aangegeven in zijn schrijven van 20 februari aan de Voorzitter van het Parlement, is hij hier nu niet aanwezig omdat hij ruime tijd geleden al afspraken had gemaakt met de minister-president van Roemenië en met de president van Ivoorkust, en helaas kan hij niet alomtegenwoordig zijn.
De aanwezigheid van de Raad is een andere kwestie, waarop ik niet inga, maar natuurlijk zouden wij de drie instellingen hier allemaal graag bijeen zien. We zouden het fijn hebben gevonden als de Raad er ook bij was geweest.
Dan de kwestie van de werkgelegenheid en de groei. Geachte dames en heren, ik ga hier geen uitspraken doen over de supercommissaris, want het is aan de nieuwe Commissie om uit te zoeken hoe een Commissie van vijfentwintig leden moet worden georganiseerd – en overeenkomstig het Verdrag van Nice zal de nieuwe voorzitter op dit punt belangrijke bevoegdheden hebben. Ik denk dat zo’n Commissie heel goed te organiseren is en heel goed kan functioneren, en dat er niet per se problemen hoeven te ontstaan omdat de Commissie vijfentwintig leden telt, integendeel.
Ik ben het daarentegen volkomen met de geachte afgevaardigden eens dat het industriebeleid moet worden versterkt. Mijn collega, de heer Liikanen, heeft gedurende al deze jaren belangrijk werk verzet, maar gezien de opmars van de globalisering is het volstrekt noodzakelijk dat we de ontwikkelingen op dit terrein blijven stimuleren, evenals de activiteiten op het niveau van de buitenlandse handel, want beide aspecten hangen nauw met elkaar samen.
Onder onze eerste prioriteit – concurrentievermogen en cohesie – staan deze onderwerpen juist centraal. Aan de orde komen kwesties zoals de toegang tot de vrije markten, de trans-Europese netwerken, en de maatregelen ter bevordering van de groei in het licht van het beleid en de strategie ter bevordering van de groei, niet alleen in verband met de besluiten van Lissabon maar ook met de voorstellen die op de Europese Raad van Brussel gedaan zijn. Verder stellen wij voor om de plannen voor gezamenlijke initiatieven voor het industriebeleid en andere communautaire beleidsvormen verder uit te werken. Voorgesteld wordt ook om de wetgeving voor de belangrijkste industriële branches te verbeteren en vereenvoudigen zodat het concurrentievermogen versterkt wordt in sectoren als de auto-industrie, de bouw, de cosmetische industrie of de informaticabranche. Wat de werkgelegenheid betreft komen verder alle kwesties aan de orde die gerelateerd zijn aan onder andere het sociale aspect. Kortom, er wordt een hele reeks politieke maatregelen voorgesteld om het concurrentievermogen en de cohesie te bevorderen.
En zoals gezegd, u heeft volkomen gelijk, mijnheer Swoboda: we moeten de groei zien te herstellen, een sterke groei die ons de armslag geeft om de nieuwe lidstaten op te nemen en om de uitbreiding tot het succes te maken waarop wij allemaal hopen en rekenen.
Stenzel (PPE-DE ).
   – Ook ik wil de vice-voorzitter van de Commissie en eveneens commissaris Schreyer bedanken voor hun zeer heldere en uitgebreide schets van de financiële planning voor het jaar 2005, en vooral u, mevrouw De Palacio, voor uw opmerking dat een Commissie met vijfentwintig leden even goed kan functioneren als de huidige. Daarvan ben ook ik overtuigd, en ik vind het uiterst belangrijk dat deze Commissie niet alleen openstaat voor vijfentwintig leden, maar haar beleid ook geloofwaardig en krachtig ten uitvoer kan leggen. Hoe belangrijk dat is zien we momenteel in de kwestie van het Stabiliteits- en Groeipact. De Commissie heeft al een vuurproef doorstaan en moet deze blijven doorstaan om de grondslagen van het stabiliteits- en groeibeleid te waarborgen en te schragen. Dat is in het belang van ons allemaal, want ‘economie en groei’ en ‘stabiliteit en groei’ zijn twee kanten van een medaille.
Wat in mijn ogen echter een bijzonder belangwekkend terrein is, waarover ik u een vraag wil stellen, is het veiligheidsbeleid – de justitiële samenwerking en veiligheid en vrijheid – in een uitgebreide Europese Unie. Er zijn voor dit zeer belangrijke terrein middelen voorhanden. Waar wilt u de specifieke prioriteiten stellen? Bij het grensbeveiligingsbeleid of bij het drugsbestrijdingsbeleid? De burgers van de Europese Unie verwachten in een uitgebreide Unie meer veiligheid, niet minder veiligheid. En de financiële middelen dienen te zijn gewaarborgd opdat de buitengrenzen goed kunnen worden beveiligd en de methoden kunnen worden ontwikkeld om de internationale misdaad en de illegale migratie effectief te bestrijden. 
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, allereerst over de vraag van de heer Swoboda over de situatie van de Sinti en Roma in de Europese Unie. Staat u mij toe nogmaals op te merken dat in alle onderhandelingen die de Raad en de Commissie over de uitbreiding hebben gevoerd bijzondere aandacht is besteed aan hoe er met minderheden wordt omgegaan. We hebben de aandacht op dit vraagstuk gevestigd, en het is overduidelijk dat door de uitbreiding de rechten van deze minderheden buitengewoon worden versterkt en vooral beschermd, en daarom geloof ik ook dat juist deze minderheden de uitbreiding van de Europese Unie omarmen. Wat de financiële en sociale situatie betreft: voor alle nieuwe lidstaten zullen de sociale fondsen openstaan, waarmee ook speciale programma’s kunnen worden medegefinancierd die met name van belang zijn voor de integratie van minderheden. In het jaar 2005 zal al met al 900 miljoen euro uit de Europese sociale fondsen aan de nieuwe lidstaten ter beschikking worden gesteld. Volgens mij is het van belang om er vervolgens op toe te zien dat een gedeelte van deze middelen ook voor deze doeleinden wordt gebruikt.
Over de vragen aangaande de veiligheid: op dit vlak heeft de Raad steeds meer besluiten genomen. Er is geen enkel terrein waarover de Raad de afgelopen jaren zoveel nieuwe besluiten heeft genomen als over justitie en interne zaken. Uiteraard dienen deze besluiten dan ook te worden geschraagd met financiële middelen. Voor het begrotingsjaar 2005 willen we bijvoorbeeld meer middelen vrijmaken voor het Schengen-informatiesysteem dan totnogtoe de bedoeling was, namelijk vier miljoen euro meer. Er wordt voorgesteld om de omvorming van de Europese politieacademie tot een Europese instelling voor de opleiding van hoge politieambtenaren te financieren, en het netwerk van nationale opleidingsinstellingen dient te worden versterkt, om slechts enkele maatregelen te noemen. Ik wil niet onvermeld laten dat wij de afgelopen jaren dit terrein ook van veel meer personeel hebben voorzien. In cijfers uitgedrukt: in 1999 waren er 82 posten voor dit terrein voorzien, volgend jaar zijn dat er ruim 300. Want het is van het grootste belang dat er in Europa een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht wordt geschapen. 
Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd in verband met vice-voorzitter Loyola de Palacio en de Italiaanse eerste minister, Silvio Berlusconi.
Wat mevrouw De Palacio betreft, moet ik vermelden dat ik degene ben die de Italiaanse gepensioneerden in 1999 als hun vertegenwoordiger naar dit Parlement hebben gestuurd, maar helaas heb ik tot nu toe geen enkele bevestiging gehoord van het beleid ten behoeve van de ouderen en de gepensioneerden, dat tot op de dag van vandaag op een uiterst teleurstellende wijze door de Europese Commissie ten uitvoer wordt gelegd.
Wat de Italiaanse eerste minister, Silvio Berlusconi, betreft moet ik zeggen dat hij weliswaar het wondermiddel kent voor een lang leven en een eeuwige jeugd, maar zijn geheim niet prijsgeeft, hetgeen betekent dat wij in Europa gedoemd zijn oud te worden.
Ik moet u zeggen dat ik zeer ongerust ben want heel veel gepensioneerden wachten nog steeds op een bevestiging van de Commissie en het Europees Parlement. Zij willen weten of deze aan hun zijde staan en hen zullen verdedigen tegen de geldhonger van de begrotingsministers van de lidstaten. 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, we zouden natuurlijk allemaal graag de eeuwige jeugd willen bezitten, de geachte leden van dit Parlement niet uitgezonderd.
Maar alle gekheid op een stokje, ik moet zeggen dat de eerste zorg van de Europese Unie met betrekking tot de pensioenen de duurzaamheid van de pensioenstelsels is in de verschillende landen van de Unie. Dit is de eerste inspanning die wordt bepleit, en in de rapporten over de economische situatie in de verschillende landen van de Unie wordt dit element inderdaad steeds meegewogen in de analyses.
In die rapporten worden niet alleen de schuld of het tekort of de groei geanalyseerd maar er wordt ook gekeken naar de dekking, het evenwicht en de duurzaamheid van de pensioenstelsels. Zoals bekend worden er in verscheidene landen van de Unie hervormingen doorgevoerd om de duurzaamheid op termijn van deze pensioenstelsels veilig te stellen, wat een eerste vereiste is.
In verschillende beleidsvormen wordt verder aandacht geschonken aan het tweede vraagstuk: het ouder worden van de bevolking van Europa. Hieraan is niet een speciaal hoofdstuk gewijd, want als we onze prioriteiten vaststellen, moeten we onze beleidsvoorstellen noodgedwongen tot een aantal punten beperken. Maar het is duidelijk dat deze kwestie meetelt als we het bijvoorbeeld hebben over de kwaliteit van de zorg of over vervoersmiddelen, of over de faciliteiten voor mensen die slecht ter been zijn, om een paar duidelijke voorbeelden te noemen waaruit blijkt dat deze beleidsvormen niet ontbreken. Het pensioenvraagstuk daargelaten dienen we namelijk in te zien dat ouderen volledig geïntegreerd moeten zijn in de samenleving, en dat zij niet mogen worden gemarginaliseerd noch gediscrimineerd maar juist moeten worden opgenomen in de samenleving en niet aan de kant mogen worden geschoven. 
Deva (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissarissen voor hun verklaringen.
Wat betreft externe maatregelen: de commissaris had het over Irak maar Afghanistan noemde zij niet. De Europese Unie heeft veel gedaan in Afghanistan. We hebben sneller dan ooit geld toegezegd en beschikbaar gesteld om onze beloften na te komen. Ik maak me echter zorgen om de veiligheidssituatie in Afghanistan. Als de situatie weer wordt zoals een paar jaar geleden tijdens het Taliban-regime, is het weggegooid geld geweest.
Hetzelfde geldt voor Irak. Als de veiligheidssituatie daar niet kan worden gegarandeerd, zijn we bezig het geld van de armste mensen ter wereld te pompen in een regio die behoorlijk rijk is. Ik ben van mening dat we enige voorzichtigheid dienen te betrachten bij alles wat we in Irak doen, tenzij de veiligheidssituatie zodanig is dat het geld dat we voor samenwerking en ontwikkeling beschikbaar stellen, inderdaad goed wordt besteed en niet wordt verkwist ten gevolge van een onstabiele en gevaarlijke situatie.
In verband met de agenda van Lissabon vraag ik de commissaris eens terug te kijken naar de prestaties van de Conservatieve Partij: in 1977 werd mijn land gezien als het armste land van Europa. Mijn partij kwam onder Margaret Thatcher aan de macht en momenteel zijn we een van de meest welvarende regio’s van Europa. Het wiel hoeft niet opnieuw te worden uitgevonden. U kunt de boeken erop naslaan. 
De Voorzitter.
   Welke vrouwelijke commissaris zou willen reageren op deze uitdaging van Britse zijde? 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, het lijkt erop dat een zekere mate van evenwicht tussen de geslachten, de zogenaamde , wel degelijk bereikt is. Er valt in de wereld in het algemeen echter nog veel werk te verzetten wat dit betreft. Hopelijk kan wat er al bereikt is geconsolideerd en verder uitgebouwd worden. Ik hoop dat de nieuwe Commissie zich daarvoor zal inzetten, alhoewel er een zekere onevenwichtigheid zichtbaar is als we kijken naar de tien nieuwe kandidaturen. Maar goed, daar is niets aan te doen. We moeten het niet alleen maar over quota hebben, maar uitgaan van de realiteit.
Om in te gaan op de woorden van de geachte afgevaardigde moet gezegd dat het feit dat Afghanistan niet apart is opgenomen niet betekent dat we onze handen van dat land aftrekken. We hebben een aantal afspraken gemaakt en die komen we natuurlijk na. Wel is het zo dat we de bijdrage van de Unie aan het proces van wederopbouw van Irak aan de orde stellen, al heeft de geachte afgevaardigde gelijk dat de situatie niet dezelfde is. De mogelijkheden van een land als Irak zijn niet te vergelijken met die van Afghanistan. Afghanistan is een veel armer land, het heeft veel minder mogelijkheden en eigen natuurlijke rijkdommen. Wanneer Irak zijn infrastructuur weer hersteld heeft en zijn mogelijkheden weer kan benutten, heeft het zonder enige twijfel weer een veel zonniger toekomstperspectief, en we hopen allemaal dat Irak zo snel mogelijk in die positie verkeert.
Wat de agenda van Lissabon betreft, geachte dames en heren, moeten we er natuurlijk voor waken dat we om de haverklap het wiel opnieuw uitvinden. Ik ben het volkomen met de geachte afgevaardigde eens dat de afspraken van Lissabon moeten worden nageleefd, dat de daar overeengekomen hervormingen in alle landen van de Unie moeten worden doorgevoerd. Op die manier zullen we in staat zijn om het concurrentievermogen van onze economie te vergroten. Natuurlijk kunnen we volgend jaar, bij het opstellen van het tussentijds verslag, onder meer zien of het optreden op communautair niveau aan de doelstellingen heeft beantwoord.
Op een aantal gebieden waarvan ik goed op de hoogte ben, zoals het vervoer en de energie, ben ik ervan overtuigd dat alles wat gedaan had moeten worden ook gedaan is, met uitzondering van een enkel punt waarover het Parlement en de Raad het nog eens moeten worden. Ook op andere gebieden is dat het geval.
Een aantal punten is nog hangende, maar het werkelijke probleem zit hem vooral in de uitvoering van de structurele maatregelen door de lidstaten. De vooruitgang op dit vlak is bijzonder onevenwichtig. Er zijn landen die snelle vorderingen hebben gemaakt, en andere die nog een aantal problemen hebben, maar we hopen dat de situatie de komende tijd zal verbeteren, want iedereen ziet in dat ingrijpen noodzakelijk is. Sommige premiers, regeringsleiders en presidenten hebben in die zin relevante verklaringen gedaan. Ik hoop dat deze hervormingen sneller worden doorgevoerd en zo spoedig mogelijk voltooid worden, want de Europese Unie heeft ze hard nodig. 
De Voorzitter.
   Graag wil ik onze collega’s en de beide commissarissen bedanken voor hun bijdragen.
Het debat is gesloten.
Ribeiro (GUE/NGL ),
    – De jaarlijkse beleidsstrategie van de Europese Commissie voor 2005 (SPA) is geheel in lijn met het voorstel voor de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 en het voorstel voor een "Europese grondwet", hetgeen betekent dat de neoliberale, federalistische en militaristische ontwikkeling zonder meer wordt voortgezet.
De strategie kan als volgt worden samengevat: concurrentie in plaats van samenhang, veiligheid in plaats van burgerschap en "externe verantwoordelijkheden" - op zowel civiel als militair gebied - in plaats van samenwerking. Om nog maar te zwijgen van de toenemende financiële beperkingen. Het ziet ernaar uit dat het begrotingscijfer opnieuw omlaag zal gaan en dat het huidige financieringsbeleid zal worden voortgezet. Anders gezegd, de voornoemde prioriteiten zullen gefinancierd worden op basis van besnoeiingen en een herschikking van de uitgaven.
De economie, het eerste zwaartepunt van het voorgestelde beleidsplan, wordt volledig ondergeschikt gemaakt aan de doelstellingen van de "strategie van Lissabon". Dat blijkt onder meer uit de dienstenrichtlijn, waarmee gestreefd wordt naar een verregaande liberalisering, de voorstellen om de integratie van de markten voor financiële diensten af te ronden, de totstandkoming van een "defensiemarkt" en de oprichting van een "onderzoeksruimte" waar de wetenschappelijke en technische vooruitgang tot een handelsobject wordt herleid.
Het tweede zwaartepunt betreft de veiligheid. In dit verband wordt aangedrongen op de oprichting van een grenspolitie en de totstandkoming van een grensbeheer dat Europa in de gelegenheid moet stellen de vluchtelingstromen te controleren in het belang van de grote werkgeversorganisaties, waarbij repressieve veiligheidsmaatregelen worden aangenomen in naam van de strijd tegen het terrorisme.
Tenslotte wordt ook prioritaire aandacht besteed aan het externe beleid. In deze context wordt de nadruk gelegd op "defensie" en de oprichting van een vrijhandelszone tussen Europa en het Middellandse-Zeegebied. Doel is om de Europese Unie te laten uitgroeien tot een regionale mogendheid.
Wij verzetten ons tegen dit plan in de overtuiging dat er een ander Europa mogelijk en nodig is. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de economische en financiële beleidslijnen:
Verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorjaarstop: vervolg van de strategie van Lissabon, en twee verslagen namens de Economische en Monetaire Commissie:
- Verslag (A5-0045/2004) van mevrouw Randzio-Plath, over de situatie van de Europese economie, verslag over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid;
en
- Verslag (A5-0044/2004) van de heer Bigliardo, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de openbare financiën in de EMU – 2003. 
Roche,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik vandaag de gelegenheid krijg de leden van het Europees Parlement op de hoogte te brengen van onze plannen voor de Europese Raad van het komende voorjaar. Op 17 februari 2004 heeft de Ierse premier, Bertie Ahern, de staatshoofden en regeringsleiders schriftelijk op de hoogte gesteld van de door Ierland voorgestelde prioriteiten voor de Raad, zoals uiteengezet in de geannoteerde ontwerpagenda voor de Raad, die de parlementsleden hebben kunnen lezen. We zijn van plan de ochtendvergadering van vrijdag 26 maart te reserveren voor onze jaarlijkse beschouwing van de strategie van Lissabon voor economische, sociale en ecologische vernieuwing.
Het Parlement weet al van de toespraak van de Ierse premier van 14 januari 2004 dat Ierland in zijn programma voor het voorzitterschap de hoogste prioriteit geeft aan de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. Wij zijn ons er als voorzitterschap ten zeerste van bewust dat de termijn tot 2010, het moment waarop de in 2000 geformuleerde doelstellingen moeten zijn bereikt, bijna half verstreken is. We moeten niet vergeten dat er reeds aanzienlijke voortgang is geboekt ten aanzien van zaken variërend van de liberalisering van de energiemarkt tot de tenuitvoerlegging van de interne markt voor financiële diensten.
Ondanks de reeds geboekte voortgang moeten we inzien dat er nog meer moet gebeuren om de EU in staat te stellen de veelbelovende tekenen van economisch herstel te benutten. We willen dat de Europese Raad vastberadenheid en zelfvertrouwen uitstraalt en aangeeft dat de vereiste politieke wil bestaat die ons in staat stelt het tempo van de hervormingen op te schroeven. We zijn van plan regeringen, het Europees Parlement en de Commissie te vragen samen te werken om de obstakels die de tenuitvoerlegging van de overeengekomen hervormingen in de weg staan, te overwinnen, zodat we het noodzakelijke wetgevingsprogramma kunnen voltooien en de overeengekomen maatregelen vervolgens snel in nationale wetgeving kunnen omzetten.
We hebben voor de Europese Raad van het komende voorjaar twee overkoepelende prioriteiten gesteld, namelijk duurzame groei en meer en betere banen. We benaderen de kwestie groei op holistische wijze en erkennen dat er ten aanzien van een hele reeks factoren, zoals concurrentie, innovatie, ecologische duurzaamheid en sociale integratie, maatregelen moeten worden getroffen als we tot een meer dynamische Europese economie willen komen. We moeten onze concurrentiepositie versterken zodat onze economie bestand is tegen mondiale uitdagingen. Het is evenzeer van belang dat we gerichte stappen nemen om de interne markt te versterken. In dit verband richten we ons op twee specifieke gebieden: financiële diensten en de dienstensector meer in het algemeen. We zijn van mening dat de economie van de EU dankzij een effectieve interne markt voor de financiële diensten sterk zal groeien doordat er meer en goedkoper kapitaal beschikbaar komt. We hopen dat het Europees Parlement bij de verwezenlijking van deze doelstelling op constructieve wijze met ons zal samenwerken door de resterende onderdelen van het actieplan financiële diensten, met name de ontwerprichtlijnen inzake transparantie en beleggingsdiensten, te helpen voltooien voordat de huidige termijn ervan afloopt.
We zijn ons er allemaal van bewust dat de dienstensector de afgelopen tien jaar de dynamische motor van de economie van de EU is geweest die verantwoordelijk is geweest voor 70 procent van het bbp en de werkgelegenheid van de EU. We zien de volledige toepassing van de beginselen van de interne markt op deze sector als een belangrijk instrument dat concurrerende bedrijven in staat stelt zich door de hele EU uit te breiden en de Europese consument meer keuze te bieden. We hopen dus op vruchtbare wijze met het Parlement te kunnen samenwerken en de ontwerprichtlijn inzake de interne markt voor de dienstensector volgend jaar een flinke impuls te geven.
De strategie van Lissabon erkent uitdrukkelijk dat, als de EU wereldwijd wil concurreren, ze de overgang zal moeten maken naar een kenniseconomie waarin een voorsprong op het gebied van technologie en kennis de noodzakelijke toegevoegde waarde voor Europese producten en diensten biedt. We blijven echter bij onze belangrijkste internationale concurrenten achter als het gaat om investeringen in innovatie en de prioriteit die we hieraan toekennen. Het aantal onderzoekers in de EU is verantwoordelijk voor slechts 5,7 op de duizend werknemers, terwijl dat in de VS 8,1 per duizend en in Japan 9,1 per duizend is. Zoals in het voorjaarsverslag van de Commissie staat, investeert de particuliere sector in Japan drie keer zoveel en in de VS zelfs vijf keer zoveel in menselijk kapitaal als de EU.
Al onze instellingen, nationale regeringen, de Raad, de Commissie en het Parlement zullen op zoek moeten naar dynamische oplossingen waarmee voor het bedrijfsleven een klimaat wordt geschapen dat bevorderlijker is voor innovatie. Om te beginnen hebben we de Europese Raad voorgesteld ermee in te stemmen de lidstaten gerichte steun en impulsen te laten overwegen om het bedrijfsleven te stimuleren meer investeringen in onderzoek en ontwikkeling te doen. Als we het aantal onderzoekers die de voor economische groei noodzakelijke werkzaamheden verrichten, willen verhogen, zullen we moeten bekijken hoe we onze eigen onderzoekers kunnen behouden en onderzoekers uit landen buiten de EU kunnen aantrekken. De Raad verheugt zich in dat opzicht in de verdere samenwerking met het Parlement om ervoor te zorgen dat de komende ontwerprichtlijn inzake de mobiliteit van onderzoekers uit derde landen tijdig wordt aangenomen.
Persoonlijk hecht ik veel belang aan betere regulering binnen de EU. Ik ben ervan overtuigd dat de economie van de EU dankzij deze doelstelling sterk kan groeien als we zorgen voor het juiste evenwicht waarbij de belangen van het publiek worden beschermd terwijl we tegelijkertijd een onnodige lastendruk voor het bedrijfsleven voorkomen. Het voorzitterschap heeft samen met de volgende voorzitterschappen - Nederland, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk - een gezamenlijk initiatief ontwikkeld dat erop gericht is de komende twee jaar prioriteit te geven aan het nastreven van betere regulering.
Onze tweede prioriteit is meer en betere banen. Ons voorzitterschap laat zich bij het benaderen van de kwestie werkgelegenheid leiden door de aanbevelingen van de taakgroep werkgelegenheid onder voorzitterschap van de heer Wim Kok, die eind 2003 verslag heeft uitgebracht aan de Europese Commissie. We zijn blij dat de beleidsboodschap van de taakgroep volledig in de analyse en beoordeling in het gezamenlijk werkgelegenheidsverslag is opgenomen. Daarom stellen we voor dat de Europese Raad ermee instemt dat de lidstaten in het kader van een breed werkgelegenheidsbeleid spoed zetten achter drie structurele uitdagingen, namelijk aanpassingsvermogen, grotere arbeidsparticipatie en investering in menselijk kapitaal.
Zoals u weet hebben we onszelf in de strategie van Lissabon tot doel gesteld de arbeidsparticipatie van vrouwen te vergroten tot 60 procent en die van oudere werknemers tot 50 procent in 2010. In het voorjaarsverslag van de Commissie wordt melding gemaakt van een stijging van het percentage werkende vrouwen tot 55,6 procent over de afgelopen drie jaar, wat deels het gevolg is van de voortgang die is geboekt bij het verbeteren van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van opvang voor kinderen onder de drie. Als we deze groei kunnen vasthouden, is er een reële kans dat de doelstelling van 60 procent arbeidsparticipatie van vrouwen in 2010 wordt gehaald.
We zijn als voorzitterschap van mening dat de meest dringende kwesties in verband met het aantrekken van vrouwen naar de arbeidsmarkt, worden gevormd door de ongelijke beloning van vrouwen en het belang van een gezinsvriendelijker werkomgeving. Ten aanzien van het streefpercentage voor oudere werknemers worden we echter met grotere problemen geconfronteerd. De arbeidsparticipatie van werknemers tussen de 55 en de 64 was in 2002 slechts 40,1 procent, wat betekent dat er nog eens zeven miljoen banen nodig zijn om de doelstelling van 50 procent in 2010 te halen. Het Iers voorzitterschap is doordrongen van het belang van deze kwestie en stelt voor dat de juiste juridische en financiële prikkels worden ingevoerd om oudere werknemers aan het werk te houden.
De kwestie arbeidsparticipatie benadrukt het gegeven dat voor de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon niet alleen de betrokkenheid van de nationale regeringen vereist is maar ook die van een reeks andere actoren waaronder werkgevers en vakbonden. De steun van werkgevers is bijvoorbeeld van groot belang als we een gezinsvriendelijker werkklimaat willen creëren om vrouwelijke werknemers en oudere werknemers aan te trekken en te behouden. Zo zijn we ook afhankelijk van de betrokkenheid van de vakbonden om ons te kunnen aanpassen aan veranderingen, wat in een concurrerend, mondiaal klimaat steeds belangrijker wordt. Daarom zijn we van mening dat we op zoek zullen moeten naar methoden om de belanghebbenden op een meer fundamentele wijze bij de doelstellingen van Lissabon te betrekken.
Dat het veranderingsproces zwaar is, is onvermijdelijk. Maar we kunnen werken aan een betere toekomst voor de burgers van de huidige EU en die van de uitgebreide EU. We zijn van mening dat de bijdrage van de nieuwe lidstaten, die stuk voor stuk fundamentele en verstrekkende economische veranderingen hebben doorstaan, de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon zeer ten goede zal komen. Er is nog veel werk te verrichten en als we de strategie van Lissabon op doeltreffende wijze tot uitvoering brengen, kunnen onze burgers daar veel profijt van hebben. De beloning is groot. Ons werkprogramma en de potentiële voordelen van de strategie van Lissabon zijn ingekapseld in het thema dat wij voor het voorzitterschap hebben gekozen. Wij Europeanen werken samen aan een betere levensstandaard voor alle burgers van Europa in 2010.
Solbes Mira,
   – Mijnheer de Voorzitter, ook dit jaar weer komt de Commissie samen met de fungerend voorzitter van de Raad naar het Parlement om te discussiëren over de prioriteiten – ik heb het dan over de economie, het sociaal beleid en het milieu – die in het kader van de lentetop aan de orde zullen moeten worden gesteld.
De lentetop is sinds 2002 de gelegenheid waarbij we onze doelstellingen voor de toekomst vastleggen. Als we ervoor zorgen dat die Raad op een efficiënte en succesvolle wijze verloopt dragen we bij tot de consolidatie van het economisch beheer van de Unie, dat nu heel voorzichtig gestalte begint te krijgen. De Commissie – en ik zelf zeker – zijn daar grote voorstanders van.
Het Iers voorzitterschap heeft uiteengezet wat zijn prioriteiten zijn. Het heeft verder aangegeven dat het vastberaden is van deze Raad een succes te maken. Dat blijkt heel duidelijk uit de analyse en de conclusies die in dit voorjaarsverslag opgenomen zijn. Die analyse is tijdens het debat dat we over dit verslag hebben gevoerd goed ontvangen, en dat is nog eens bevestigd door de talrijke bijdragen en initiatieven van de zijde van een groot aantal lidstaten.
Het overzicht dat in dit voorjaarsverslag wordt gegeven laat niets aan duidelijkheid te wensen over. Ik zal daar dus niet verder op ingaan. Ik wil wel graag heel beknopt een paar opmerkingen maken. De stemming van 21 januari ging ook over de belangrijkste politieke boodschappen en fundamentele conclusies. We hebben toen gesproken over een hele reeks positieve resultaten, inzonderheid het feit dat er ondanks de zwakke economische groei toch zes miljoen banen zijn geschapen. We hebben bovendien vastgesteld dat de langdurige werkloosheid is afgenomen, terwijl het aantal werkende vrouwen is toegenomen. De strategische netwerkmarkten zijn voor mededinging opengesteld en we zien dat scholen, bedrijven, de overheid en gezinnen steeds meer gebruik maken van het Internet.
Een onlangs door de Commissie uitgevoerd onderzoek wijst uit dat de economische hervormingen die we de afgelopen jaren hebben doorgevoerd geleid hebben tot een half procent extra groei van het Europese bbp gedurende de periode van 1996 tot 2001. Dat zijn positieve indicatoren. Die positieve resultaten mogen ons echter niet blind maken voor het feit dat dit hervormingsproces niet geheel probleemloos verloopt – zeker niet als we de resultaten afzetten tegen de ambitieuze doelstellingen die we in Lissabon hebben vastgelegd.
Extra banen en productiviteit dragen niet voldoende bij tot de groei van het Europese bbp. De binnenmarkt is nog steeds te gefragmenteerd en de omzetting van Richtlijnen in nationaal recht verloopt veel te langzaam.
Uit de balans die we opgemaakt hebben blijkt dat de strategie van Lissabon juist is. Duidelijk is echter ook dat we ons een grotere inspanning moeten getroosten en al het nodige moeten ondernemen om deze strategie in de praktijk toe te passen.
Wat zijn volgens het verslag van de Commissie nu onze prioriteiten? Meer investeringen in netwerken en onderzoek, ontwikkeling en innovatie, meer mededinging in de industrie en in de dienstensector, en doorgaan met werken tot een hogere leeftijd. Ik zal al deze punten heel kort toelichten.
De groei is de afgelopen jaren gering geweest. We moeten dus meer investeren in infrastructuur en onderzoek, ontwikkeling en innovatie en daarbij proberen op Europese schaal een geïntegreerde aanpak te volgen.
Particuliere beleggers kunnen hier een belangrijke rol spelen. Ze kunnen – en moeten – het groeipotentieel benutten en gebruik maken van de voordelen die een geïntegreerde economie zonder grenzen op de middellange en lange termijn biedt.
De overheden moeten daarvoor zo snel mogelijk een normatief kader opzetten, zowel op nationaal als op communautair niveau. We moeten bovendien mogelijkheden scheppen voor meer politieke en financiële steun. Zulke steun bij investering zal efficiënter zijn als er rekening wordt gehouden met het geheel, op de wijze waarop dat met de projecten voor dit groei-initiatief gebeurt. Met dat initiatief proberen de Raad en de Commissie samen een oplossing te vinden voor problemen van transnationale aard zoals die zich voordoen bij het ontwikkelen van de infrastructuur voor vervoer, energie, telecommunicatie. Er wordt in dat kader ook aandacht besteed aan onderzoek, ontwikkeling en innovatie.
Het ontwikkelen van kennis – het verbeteren van de kwaliteit van de menselijk hulpbronnen – staat daarbij centraal. Er is hier ruimte voor verbetering. Commissaris Reding, die mij vandaag vergezelt, zal zo meteen uiteenzetten welke acties er in het kader van de strategie van Lissabon op dit punt zullen worden ondernomen.
Onze tweede prioriteit is het stimuleren van de mededinging in de industrie en de dienstensector. De Raad en het Parlement zullen zich moeten concentreren op de goedkeuring van het daarop gerichte pakket wetgeving. We hebben het dan – onder andere – over voorstellen voor de erkenning van beroepskwalificaties, het communautair octrooi, de meest recente richtlijnen voor de financiële diensten en de kaderrichtlijn inzake diensten.
Andere hervormingen betreffen de aanpassing van de richtsnoeren voor de trans-Europese netwerken en het actieplan voor milieutechnologieën. We zullen verder moeten onderzoeken hoe we de strategie van Lissabon beter op de industriesector kunnen afstemmen.
Tot slot de derde prioriteit: het stimuleren van actief ouder worden. Oudere werknemers moeten langer actief kunnen blijven. Om dat te bereiken kunnen we – bijvoorbeeld – de nu bestaande regelingen die vervroegd uittreden financieel aantrekkelijk maken afschaffen.
Dan wil ik nog twee aanvullende opmerkingen maken over dit verslag over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en het verslag over de openbare financiën.
De Commissie heeft de aanbeveling gedaan om de bestaande globale richtsnoeren voor het economisch beleid in 2004 aan te passen. Het Parlement heeft als reactie daarop een interessant verslag opgesteld, dat eerst en vooral het werk van mevrouw Randzio-Plath is. Zij heeft opnieuw meegewerkt aan een beoordeling van de strategie van Lissabon en de beleidsvoorstellen en richtsnoeren die in deze context worden opgesteld. Mevrouw Randzio-Plath betreurt het dat deze niet voldoende strikt worden toegepast. Ze is ervan overtuigd dat we ons in de toekomst vooral op de investeringen moeten richten. We zijn heel tevreden dat het Parlement zich opnieuw bij de Commissie aansluit met betrekking tot de in de richtsnoeren vastgelegde hoofdlijnen van het economisch beleid. We hebben een uitgebreide agenda opgesteld voor structurele hervormingen en de tenuitvoerlegging daarvan is voor het uitbreiden van ons groeipotentieel van fundamenteel belang.
We mogen niet vergeten dat een goede en verantwoordelijke toepassing van het macro-economisch beleid uiterst belangrijk is voor de toename van het vertrouwen. En dat is een voorwaarde voor de toename van de interne vraag en de groei van de werkgelegenheid. Wat dat betreft ben ik het niet eens met de ontwerpresolutie. Ik geloof niet dat er sprake is een groeiende divergentie tussen de in Lissabon vastgestelde doelstellingen en streefdata en de huidige richtsnoeren voor het economisch beleid.
Ik ben het al evenmin eens met het idee als zouden de instrumenten niet consistent zijn. De huidige richtsnoeren bestrijken de periode 2003–2005. Ze hebben vooral betrekking op de vraag hoe het economisch beleid kan bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon gedurende de eerstvolgende drie jaar. De grote richtsnoeren voor het economisch beleid zijn dus van fundamenteel belang voor de tenuitvoerlegging van deze strategie, die een geïntegreerde benadering van de verschillende problemen inhoudt. Om zo’n geïntegreerde benadering mogelijk te maken moet het beleid op de verschillende terreinen gecoördineerd worden. En we hebben nu vorderingen gemaakt bij het op elkaar afstemmen van de richtsnoeren voor het economisch beleid en die voor het werkgelegenheidsbeleid. De samenhang tussen eerst- en laatstgenoemd beleid is daarmee toegenomen.
Ik wil ook graag een opmerking maken over het verslag van de heer Bigliardo over de openbare financiën in de Unie. Dat verslag levert een heel nuttige bijdrage. Ik ben heel blij dat het idee van de Commissie om het Stabiliteits- en Groeipact – en dan vooral op het gebied van economisch beheer – extra inhoud te geven op ruime steun blijkt te kunnen rekenen.
Het huidige kader voor de coördinatie van het economisch beleid is gebaseerd op twee niets aan duidelijkheid te wensen overlatende beginselen: stabiele prijzen en monetaire omstandigheden enerzijds, en gezonde overheidsfinanciën anderzijds. Wij geloven dat dit de meest geëigende en samenhangende context is voor het realiseren van economische groei.
De ervaring heeft overigens wel uitgewezen dat de tenuitvoerlegging van het Pact in de praktijk beter kan. De Commissie denkt daar nu over na en onderhoudt daarover een dialoog met de regeringen van de lidstaten. Het ligt in onze bedoeling nog voor de zomer specifieke voorstellen te doen. Ik hoop dat we dan met het Parlement over concrete zaken kunnen discussiëren.
Onze strategie is opgebouwd rond het idee dat we geen kortetermijnoplossingen mogen inzetten als die op de langere termijn tot onevenwichtigheid leiden. We moeten de problemen dus niet alleen in het licht van de huidige economische situatie bekijken, maar ook rekening houden met de toekomstige ontwikkelingen en de nu geldende regels voor de coördinatie van het begrotingsbeleid. Die aanpak heeft bijgedragen tot een verbetering van de situatie op het gebied van de begroting, terwijl de verwachtingen voor de inflatie naar beneden zijn bijgesteld. Op het moment gaat onze aandacht vooral uit naar groei en duurzame overheidsfinanciën.
Een laatste opmerking over economisch beheer. De in Lissabon vastgelegde doelstellingen waren ambitieus, maar wel degelijk realistisch. Om ze te verwezenlijken moest iedereen een overtuigende bijdrage leveren. Het ziet er nu echter naar uit dat we de interim-doelstellingen niet zullen behalen, en dat betekent dat we de doelstellingen die we voor ná 2010 zijn overeengekomen zullen moeten bijstellen. Waar het vooral om gaat is dat we een efficiënt economisch beheer voeren. Op Europees niveau maken we gestaag vorderingen. Onze prioriteiten waren correct en we hebben een juist beleid en adequate maatregelen ontwikkeld. Zodra er echter besluiten moeten worden genomen beginnen de problemen zich op te stapelen, met alle daaruit voortvloeiende vertragingen. De lidstaten slagen er al evenmin in onze prioriteiten in hun nationale beleid te verwerken.
De Commissie probeert zich van haar plicht te kwijten en vestigt daarom de aandacht op dit programma. Ik geloof dat we eens goed moeten gaan nadenken over de beste oplossing voor dit probleem. We moeten gebruik maken van de mogelijkheden die het herstel van de economie ons biedt. Ook de uitbreiding kan de nodige dynamiek opleveren om de strategie van Lissabon weer op gang te helpen.
De Raad zal daarvoor de aanzet moeten geven. Het Iers voorzitterschap heeft aangegeven dat dit één van zijn prioriteiten is. We hebben nu dus een gelegenheid om de coördinatie van het economisch beleid te verbeteren. Daarom is de Commissie de afgelopen maand begonnen met het uitwerken van voorstellen voor het bijstellen van de perspectieven van de strategie van Lissabon op de middellange termijn. Dat onderwerp zal naar verwachting in het lenteverslag van het volgende jaar centraal staan. 
Reding,
   –Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het doet mij genoegen samen met mijn collega Pedro Solbes deel te nemen aan deze plenaire vergadering. Onze aanwezigheid is erg symbolisch. De strategie van Lissabon is namelijk niet alleen gebaseerd op economie en financiën, hoewel dit natuurlijk essentiële aspecten blijven. Ook de sociale en menselijke dimensie van deze strategie is cruciaal. Zo mogen we niet uit het oog verliezen dat bijna twintig procent van de Europese jongeren zonder diploma het onderwijs- of opleidingstraject verlaat. Ook moeten we ons zorgen maken over de sociale uitsluiting waar talloze medeburgers door worden getroffen. Hoe kunnen we tegemoetkomen aan de groeiende behoefte aan levenslang lerenzodat de mensen kunnen blijven werken en actief kunnen participeren in de samenleving? Ik blijf herhalen dat menselijk kapitaal de sterkste troef van de Unie is, mits we het volledig benutten. Maar zonder onderwijs en opleiding van goede kwaliteit zullen we onze doelstellingen van groei, werkgelegenheid en sociale cohesie zeker niet bereiken. Ons economisch potentieel is namelijk gebaseerd op ons menselijk kapitaal. Deskundigen hebben berekend dat een verlenging van de gemiddelde studieduur met een jaar tot een productiviteitsstijging van meer dan zes procent leidt. We weten ook dat onderwijs een belangrijke rol speelt bij maatschappelijke integratie. Dames en heren, de constructie van het bouwwerk dat in Lissabon ontworpen is moet beginnen met het leggen van een solide fundering in de vorm van onderwijs en opleiding.
Vorige maand heeft de Commissie het voorjaarsverslag aangenomen. Hierin staat dat op een aantal gebieden vooruitgang is geboekt, maar dat de Unie nog ver verwijderd is van de geformuleerde doelstellingen. Zoals mijn collega de heer Solbes al zei, heeft dit vooral te maken met de te sterke fragmentatie van de interne markt en het gebrek aan omzetting van de richtsnoeren in het kader van de strategie.
Een even belangrijke reden voor onze achterstand is het gebrek aan investeringen in de kennissectoren. Dit geldt zowel voor onderwijs en opleiding als voor onderzoek en innovatie. In Lissabon hebben de lidstaten zich ertoe verbonden aanzienlijk meer te zullen investeren in menselijk kapitaal. Maar op dit moment moeten we vaststellen dat de overheidsinvesteringen in onderwijs, uitgedrukt in procenten van het bbp, niet of nauwelijks toenemen. In sommige lidstaten nemen ze zelfs eerder af. Bovendien blijven de particuliere onderwijsinvesteringen in Europa ver achter bij onze concurrenten. Het gaat hierbij vooral om het hoger onderwijs. De particuliere uitgaven zijn in de Verenigde Staten vier keer en in Japan twee keer zo hoog als bij ons.
Hetzelfde geldt voor onderzoek. Deze sector heeft bovendien te kampen met een dramatische van de Europese Unie naar de Verenigde Staten. Als wij een kenniseconomie willen creëren, zullen we een nieuwe dynamiek moeten ontwikkelen die vooral gebaseerd is op onderzoek. Zonder particuliere en overheidsinvesteringen in onderzoek, zal de economie van de Unie stagneren. Kennis is immers onze economische motor. Precies om deze reden staat het investeren in onderzoek zo centraal in de Lissabonstrategie.
In april 2003 is na een uitgebreide raadpleging de mededeling "Investeren in onderzoek: een actieplan voor Europa" aangenomen. Hierin wordt geformuleerd welke acties het gemiddelde investeringsniveau moeten laten stijgen van de huidige 1,9 procent van het bbp tot 3 procent in 2010. Hierbij is twee derde van de investeringen afkomstig uit de particuliere sector. Dit actieplan van drie procent bestaat uit vier delen: ondersteuning van de inspanningen van de Europese landen en de ontvangende partijen door ervoor te zorgen dat deze op elkaar aansluiten; een veel sterkere overheidssteun voor onderzoek en technologische innovatie; een stijging van de overheidsinvesteringen; het verbeteren van het Europese klimaat voor onderzoek en technologische innovatie. Dit zal niet makkelijk zijn! De lidstaten en de particuliere sector zullen vastberaden en in overleg met elkaar moeten handelen. Maar de investeringen van vandaag zijn de groei, de productiviteit en de werkgelegenheid van morgen.
Ook moet er meer gedaan worden om de onderwijs- en opleidingssystemen te moderniseren. Deze moeten worden afgestemd op de behoeften van de kennismaatschappij. De Commissie en de lidstaten nemen dit trouwens zeer serieus. In februari 2002 zijn we het eens geworden over een werkprogramma om voor 2010 van de onderwijs- en opleidingssystemen een kwaliteitsreferentie op wereldniveau te maken. De ministers van Onderwijs hebben op vijf belangrijke gebieden Europese vastgesteld. Dit zijn bijvoorbeeld basisvaardigheden en levenslang leren. Bovendien is met de Verklaring van Kopenhagen in 2002 de Europese samenwerking op het gebied van beroepsopleidingen van start gegaan. Dit heeft al vruchten afgeworpen, zoals de Europass of de werkzaamheden rondom de erkenning van niet-regulier onderwijs. In november 2003 heeft de Commissie een tussentijds verslag voorgelegd over de tenuitvoerlegging van het werkprogramma. Hierin heb ik alarm geslagen. Als we het tempo van de hervormingen in onderwijs en opleiding niet opvoeren, zal het heel moeilijk of zelfs onmogelijk worden om de doelstellingen te bereiken. Ik bedoel hiermee niet alleen de doelstellingen voor onderwijs en opleiding, maar alle doelstellingen van de Lissabonstrategie. Dit is veel ernstiger. Tekorten op het gebied van onderwijs en opleiding leiden immers bijna automatisch tot economische achterstand en maatschappelijke problemen.
Op basis van deze overwegingen is met de lidstaten een gezamenlijk verslag opgesteld dat morgen in de Raad Onderwijs zal worden besproken en vervolgens tijdens de voorjaarstop zal worden voorgelegd aan de Europese Raad. In dit verslag komt een aantal prioritaire maatregelen naar voren. Ten eerste, investeren in menselijk kapitaal. Er moet meer, maar ook beter worden geïnvesteerd. Voorts moeten particuliere investeringen worden aangetrokken, vooral in het hoger en beroepsonderwijs. Ook moeten de lidstaten heldere strategieën ontwikkelen ter bevordering van het levenslang leren met name voor achtergestelde groepen. Momenteel heeft slechts een tiende van de volwassenen hier toegang toe. Tot slot moet er een echt Europa van het onderwijs tot stand worden gebracht, met name door de ontwikkeling van een Europees kader voor kwalificaties.
Het verslag wijst ook op de belangrijke rol van universiteiten in de kennismaatschappij. Onze universiteiten beschikken over veel troeven, maar we kunnen niet ontkennen dat ze door de toenemende mondialisering en concurrentie het hoofd moeten bieden aan enorme uitdagingen. In het algemeen hebben ze minder middelen dan bijvoorbeeld de grote Amerikaanse universiteiten. Bovendien zijn zij sinds de jaren tachtig niet meer favoriet bij de buitenlandse studenten. Hoe kunnen we onze uitstekende universiteiten aanprijzen op wereldniveau? Hoe kunnen we de beste studenten, onderzoekers en docenten aantrekken? Er is al vooruitgang geboekt. Bijvoorbeeld met het Bolognaproces, dat tot doel heeft de stelsels van het hoger onderwijs op elkaar af te stemmen. Maar ook met de programma’s SOCRATES en LEONARDO DA VINCI, die bijdragen tot innovatie in onderwijs en opleiding. Een recenter voorbeeld is het programma ERASMUS MUNDUS. Dit is door het Parlement ruim gesteund, waarvoor nogmaals mijn dank. Maar hebben we hier en op andere gebieden voldoende bereikt? Moeten we het hier bij laten? Ik geloof het niet. Ik ben van mening dat we ons op elk niveau moeten blijven inspannen en waar nodig meer moeten doen.
Dit is overigens ook de boodschap van het voorjaarsverslag van de Commissie en van het tussentijdse verslag. Die boodschap wordt duidelijk weergegeven in het voorstel van de Commissie inzake de nieuwe financiële vooruitzichten. Voorzitter Prodi heeft u op 10 februari de context en de grote lijnen van die vooruitzichten voorgelegd. Er zullen nog lange en moeizame discussies volgen en er zal veel over cijfers en percentages worden gesproken. Maar laten we ons voordat we aan het debat beginnen eerst concentreren op ons project en op de doelstellingen voor de periode na 2010. Voorzitter Prodi heeft tijdens zijn toespraak in dit Parlement overigens ook benadrukt dat geen enkel Europees land in staat is om op eigen houtje de uitdagingen van de mondialisering aan te gaan. Dit geldt voor de Lissabonstrategie in haar geheel, dus ook voor de sectoren onderwijs en opleiding. Ik weet dat deze terreinen onder de subsidiariteit vallen. Dit zal ook niemand betwisten. Maar dankzij communautaire maatregelen hebben we al veel bereikt. Een miljoen Erasmusstudenten lijkt misschien veel, maar dit is slechts twee procent van al onze studenten in het hoger onderwijs. Dit is niet voldoende. We moeten meer bereiken. Hetzelfde geldt voor het beroepsonderwijs. Onze opleidingsprojecten hebben ongeveer twee miljoen leerlingen bereikt. Dit lijkt misschien aan de hoge kant, maar het is minder dan één procent van alle Europese leerlingen. We moeten dus echt meer doen, nog afgezien van het feit dat de communautaire programma’s, die laboratoria voor innovatie, bijdragen tot de hervormingen en aanpassingen van de onderwijssystemen. Zij bevorderen ook de uitwisseling van ervaring. Zo had het Bolognaproces niet bestaan zonder het Erasmusprogramma en zonder de groeiende behoefte aan mobiliteit van studenten.
Communautaire maatregelen leveren dus via de programma’s en via politieke samenwerking een bijdrage aan drie belangrijke doelstellingen. De opbouw van Europa en het Europees burgerschap worden concreet en zichtbaar. De Europese dimensie van onderwijs en opleiding wordt uitgediept. Ten slotte wordt de kwaliteitsverbetering van onze onderwijs- en opleidingssystemen gestimuleerd. Wat wij op Europees niveau doen is van essentieel belang om onze economische en sociale doelstellingen te bereiken. Daarom zal ik de leden van de Commissie in maart een mededeling voorleggen over de nieuwe generatie programma’s voor de periode 2007-2013. Deze zullen tot doel hebben om van onderwijs en opleiding een realiteit voor iedereen te maken. De mededeling zal de hoofdlijnen en de prioritaire maatregelen van de nieuwe generatie onderwijsprogramma’s uiteenzetten. Voor de zomer zou er een formeel voorstel moeten worden ingediend. Dus, dames en heren, we zullen er nog op terug kunnen komen. Maar ik ga er alvast van uit dat ik op uw steun kan rekenen, zoals dat ook in het verleden het geval was. 
Grossetête (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw en mijnheer de commissaris, wij spreken vandaag over onze economie. Als wij deze tot de meest dynamische ter wereld willen maken, dan moeten we ervoor zorgen dat de driehoek Commissie, Parlement, Raad een doeltreffende en evenwichtige ontwikkeling mogelijk maakt voor de driehoek economie, werkgelegenheid, milieu.
Om te beginnen hebben we op het moment van de uitbreiding op economisch, monetair en industrieel gebied absoluut behoefte aan een solide coördinatie van het macro-economische beleid van de lidstaten, gebaseerd op het Stabiliteits- en Groeipact. Alleen zo kunnen we onze concurrentiepositie op wereldniveau verstevigen. Dit betekent niet alleen dat de kosten omlaag moeten, maar vooral dat het particulier initiatief moet worden gestimuleerd en de arbeidswetgeving flexibeler moet worden gemaakt. Alle investeringen, particulier of door de overheid, moeten worden aangemoedigd om ervoor te zorgen dat de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling drie procent van het bbp bereiken voor 2010. We moeten ons inzetten om de groeiende achterstand die we de laatste jaren ten opzichte van de Verenigde Staten hebben opgelopen te stoppen en om een einde te maken aan de naar andere continenten. We moeten ons richten op hightechsectoren zoals de gezondheidszorg, biotechnologie, defensie en ruimtevaart. GALILEO is hier een mooi voorbeeld van, evenals de uiterst moderne telecommunicatie of de hernieuwbare energiebronnen. Maar we mogen niet vergeten dat de economische structuur in Europa wordt bepaald door onze ondernemers en talloze KMO’s. We moeten hun voortbestaan garanderen. Daarom moeten we een voordelig fiscaal systeem creëren voor de eigendomsoverdracht van die KMO’s.
De vitaliteit van een economische ruimte kan worden afgemeten aan de kwaliteit van de infrastructuur, aan de modernisering van de verbindingen en aan de ontwikkeling van alternatieven voor de snelweg. Voor absoluut elke lidstaat van de Europese Unie zal het nuttig en noodzakelijk zijn om een beroep te doen op de structuurfondsen om te investeren in infrastructuur, onderzoek, ontwikkeling en innovatie. Ook de voltooiing van de trans-Europese energienetwerken is erg belangrijk.
Vervolgens het tweede deel van de driehoek, de werkgelegenheid. We moeten tegemoetkomen aan de verwachting van onze medeburgers, want werkgelegenheid blijft hun grootste zorg. We moeten eens ophouden met ons slappe beleid van pappen en nathouden. We hebben behoefte aan echte structurele hervormingen. Als we de Lissabondoelstelling van vijftien miljoen banen willen bereiken, zullen we moeten vernieuwen. Hiervoor is origineel en dynamisch beleid nodig, gebaseerd op particulier initiatief. Ik heb gehoord dat de voorzitter van de Raad meer banen van een betere kwaliteit wil en mevrouw Reding legde de nadruk op de kwaliteit en de aanpassing van de opleidingen. Ik zou daaraan willen toevoegen dat wij een grondig debat moeten voeren over het probleem van het demografisch tekort. Ook moeten we zo snel mogelijk een goed beheerd immigratiebeleid gaan voeren. Laten we gezamenlijk nadenken over eventuele oplossingen.
Veel mensen zien te weinig van het sociale Europa. Toch is het sociale Europa alomtegenwoordig en concreet. Het zet zich in voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen en bestrijding van discriminatie. Mevrouw Reding heeft daar al voldoende over gezegd. Toch moet er doelgerichter worden opgetreden waar het gaat om Europese minimumnormen voor arbeidsrecht en sociale zekerheid voor werknemers met een permanente mobiliteit. Zo kan elke vorm van concurrentievervalsing op basis van salarissen en arbeidsvoorwaarden worden vermeden.
Wat het milieu betreft, moeten we onthouden dat onze inspanningen op het gebied van groei en werkgelegenheid zullen moeten beantwoorden aan de doelstelling van duurzame ontwikkeling, een factor van stabiliteit. We moeten vooral streng zijn voor onszelf en realistisch blijven waar het gaat om de uitwerking van de wetgeving die we aannemen. Voordat we een wet gaan aannemen, lijkt het me daarom nuttig om te onderzoeken wat de duurzaamheideffecten zijn van alle uitgaven van de Europese Unie. Onze fractie heeft hiertoe overigens het initiatief genomen in de parlementaire commissie.
Tot slot zou ik nog willen wijzen op het belang van het zesde actieprogramma van de Europese Gemeenschap ter bescherming van de natuurlijke hulpbronnen en het milieu. Dit moet overigens bijdragen tot de tenuitvoerlegging van het Kyotoprotocol. Dit waren de punten die ik wilde benadrukken Ik zou nog veel meer willen zeggen. Ik hoop in elk geval dat we met de strategie van Lissabon vooruitgang kunnen boeken voor onze medeburgers. 

Barón Crespo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de commissaris, dames en heren, we zijn vandaag bijeengekomen om met het oog op het inmiddels bijkans jaarlijkse ritueel, namelijk het debat in de aanloop naar de lenteraad over de vorderingen die we in de context van de strategie van Lissabon gemaakt hebben. Het kan geen kwaad om de onderliggende principes in herinnering te brengen. We willen het Europese sociale model vernieuwen, en dat model dient gebaseerd te zijn op gemeenschappelijke, door alle lidstaten gedeelde waarden. We willen bovendien een economische strategie ontwerpen, waarin solidariteit en duurzame ontwikkeling voorop staan. Dat zijn mooie voornemens, maar ze moeten wel concrete invulling krijgen. Ik geloof dat alle talen wel een uitdrukking hebben volgens welke de weg naar de hel geplaveid is met goede voornemens. Het is dus niet voldoende om deze goede voornemens elk jaar weer te herhalen. We moeten nu een kritische analyse uitvoeren van de wijze waarop de strategie van Lissabon wordt uitgewerkt. Vooral de Commissie heeft daar vandaag op gewezen.
In dit verkiezingsjaar wil ik het graag hebben over een aantal kwesties die ons van bijzonder belang toeschijnen. We hebben het over de interne markt en de financiële diensten, maar we mogen niet vergeten dat we in een impasse zijn geraakt met betrekking tot onaanvaardbare monopolieposities en het opleggen van een belasting op kapitaalwinst. Daar moeten we uit zien te geraken. We hebben het verder over de ontwikkeling van diensten, maar we zullen ook een antwoord moeten formuleren op de verplaatsing van bedrijven, een steeds vaker voorkomend probleem. We hebben bovendien behoefte aan een strategie voor de Europese industrie, en dat betekent dat we samen zullen moeten besluiten hoe we de agenda van Lissabon willen uitwerken.
Mijnheer de Voorzitter, u zult het me niet kwalijk nemen als ik de aandacht vestig op een aantal recente gebeurtenissen. Om te beginnen geloven mijn fractie en de rest van dit Parlement – ik verwijs dan naar een binnen het kader van de Conventie tot stand gekomen meerderheidsstandpunt – dat de inwerkingtreding van de Economische en Monetaire Unie noopt tot een beter gecoördineerd economisch beheer. U heeft daar reeds op gewezen, mijnheer de commissaris. Er is – opnieuw – een Top in Berlijn georganiseerd, en die heeft meer mediabelangstelling gekregen dan gebruikelijk. Tijdens deze Top is voorgesteld binnen de Commissie een “superminister voor economie” in te stellen. Welnu, het gaat hier om een belangrijke kwestie. We gaan er dan van uit dat de communautaire besluitvormingsmethode wordt gevolgd – dat is van fundamenteel belang. We aanvaarden dan ook datgene waartegen de regeringen zich binnen het kader van de Conventie hebben verzet. De economische Unie moet versterkt worden en dat heeft geleid tot een wijziging van de standpunten. Dat kan dan weer aanleiding zijn tot een voorstel tot herziening. Geen probleem: verstandige mensen zijn tot aanpassingen bereid. Laten we de ontwerp-Grondwet daarom in dit opzicht herzien. Ik geloof niet dat dit Parlement er bezwaar tegen zal hebben als we deze lijn aanhouden. Het heeft immers geen zin om te overwegen wel een minister van Buitenlandse Zaken in te stellen, maar geen minister van Economische Zaken. Ik denk dat de heer Solbes dit voorstel wel zal willen steunen en binnen de Commissie verdedigen.
Er is ook nog een ander belangrijk aspect. Als we het hebben over hervormingen, dan moeten we niet alleen spreken over het ontmantelen van de welzijnsstaat en alle daarbij horende sociale verworvenheden. De Ierse, Nederlandse, Deense en Zweedse modellen tonen ondubbelzinnig aan dat een gezonde en concurrerende economie heel goed verenigbaar is met een hoge graad van sociale bescherming. We moeten ons bij de hervorming door deze sociale modellen laten leiden en vasthouden aan de principes die Europa sterk hebben gemaakt. Dat is heel goed mogelijk.
En dan is er nog een belangrijk punt, mijnheer de Voorzitter, waar de Commissie slechts terloops naar heeft verwezen. Ik doel op de uitwerking van de financiële vooruitzichten. Het debat over deze materie zal nog onder het Iers voorzitterschap van start gaan. Dit is een zeer belangrijk punt, aangezien in verband met de Top van Berlijn en een zekere brief er sprake van is dat we met veel minder middelen steeds meer willen doen: de strategie van Lissabon, de uitbreiding en ga zo maar door. Het wordt allemaal steeds meer een kwestie van blind vertrouwen. Het zou een wonder zijn als we erin slagen meer te doen met minder middelen – dat is immers in strijd met de meest fundamentele economische regels. De Commissie heeft op dit punt echter haar verantwoordelijkheid aanvaard en commissaris Barnier een voorstel aan het Parlement laten doen. Daarin wordt gesproken van 1,24 procent van het bbp, een percentage dat weliswaar aan de krappe kant lijkt, maar dat volgens ons het minimum is dat de moeite van het overwegen waard is. In Frankrijk, waar ik vandaan kom, en elders in de Europese Unie zijn onderzoekers de straat op gegaan om te demonstreren. Onderzoekers, dus niet alleen arbeiders. Je kunt eenvoudig niet roepen dat er meer onderzoek gedaan moet worden en vervolgens drastisch bezuinigen op de middelen daarvoor.
We moeten het door commissaris Reding voorgestelde en door commissaris Busquin uitgewerkte plan daarom ondubbelzinnig steunen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, drie zaken die ik beslist moet vermelden. Allereerst dat we blijven vertrouwen in het Iers voorzitterschap. We hopen dat de Ierse voorzitter in maart een serieus voorstel zal doen om verder te komen met de Grondwet. Verder geloven wij dat het in Cyprus bereikte akkoord onze steun verdient; dat is volgens ons voor de toekomst van de Unie heel belangrijk. Ten derde dit: vandaag ontvangen wij een Iraanse Nobelprijswinnaar in het Europees Parlement, en tegen die achtergrond wil ik onderstrepen dat we onze steun moeten blijven uitspreken voor de democratie in Iran en onze kritiek op de verwikkelingen rond de verkiezingen in dit land kenbaar moeten blijven maken.
Watson (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in januari verwelkomden de liberalen in het Parlement het feit dat het voorzitterschap sterk de nadruk legt op de agenda van Lissabon. Uw prioriteiten voor de voorjaarstop onderstrepen dat nog eens.
Europa is in de tweede versnelling blijven steken. Terwijl Amerika aan het accelereren is en een herrijzend Azië op de inhaalstrook zit, raakt Europa achterop. We moeten ons niet verkijken op het herstel. Als Europa op snelheid komt, heeft dit meer te maken met de hellingsgraad van de weg dan met de staat van onze motor. Zoals commissaris Lamy een week geleden zei: we hebben te hoge verwachtingen van Lissabon gewekt en we hebben te weinig geïnvesteerd in de resultaten. Duurzaam economische herstel in Europa moet gebaseerd zijn op het scheppen van werkgelegenheid. Groei op basis van een stijging van de export kan net als in Amerika een stijging van de werkloosheid verhullen waardoor we uiteindelijk geen stap verder zijn als de hellingsgraad afneemt of als we aan de volgende klim beginnen. Meer en betere werkgelegenheid is de sleutel van duurzame groei en welvaart en de enige duurzame weg die leidt naar sociale integratie.
We kunnen niet toestaan dat herstel als een excuus dient voor regeringen die afkerig zijn van hervorming. Hernieuwde groei kan de zwakheden van de Europese economie slechts verhullen, niet wegnemen. Als we de goede tijden niet benutten om ons te wapenen tegen de slechte tijden, maken we dezelfde fout als bij het Stabiliteits- en Groeipact. Tijdens deze top moeten we het Pact opnieuw opbouwen rond een nieuw beleid dat gericht is op financiële discipline en schuldenbeheer.
Regeringen moeten mensen de gewenste flexibiliteit bieden en de vrijheid om te werken volgens werktijden die bij hen passen. We moeten ervoor zorgen dat werk loont en nieuwe mogelijkheden creëren op het gebied van werkgelegenheid voor vrouwen en ouderen. We moeten iets doen aan het falende onderwijs en de falende herscholing die de mogelijkheden van te veel Europeanen beperken. We moeten investeren in meer onderzoek en ontwikkeling en streven naar een sterkere concurrentiepositie en meer innovatie. Het enige Europese sociale model dat ertoe doet is een model dat de welvaart in de toekomst veiligstelt.
We moeten haalbare doestellingen formuleren en ons toeleggen op de verwezenlijking ervan. We weten wat ons te doen staat. We moeten een beleid uitvoeren en geen loze wensenlijstjes opstellen of met de handen in het haar gaan zitten. Nog een ‘groep op hoog niveau’ leidt slechts tot de zoveelste kostbare reeks voor de hand liggende conclusies. Ofschoon mijn fractie het scheppen van werkgelegenheid en de terugkeer van de oudere werknemer op de arbeidsmarkt steunt, hadden wij meer in gedachten dan adviesfuncties voor oud-minister-presidenten.
Het voorzitterschap heeft terecht aangegeven dat de Europese regeringen besluitvaardiger moeten handelen, niet alleen in de Raad maar ook in eigen land. In veel gevallen blijven de toezeggingen die in de Raad worden gedaan, in de omzettingsfase steken. De meest recente cijfers van de Commissie over de afgelopen maand tonen aan dat 131 richtlijnen betreffende de interne markt - dat is 8,5 procent van het totaal - in minstens één lidstaat niet volledig ten uitvoer zijn gelegd - waarmee de lidstaten hun eigen deadlines schenden! We moeten strenger optreden om de interne markt te handhaven.
De komende voorjaarstop moet gewijd zijn aan daden. De liberaal-democraten in het Parlement verwachten vóór juni definitieve besluiten over cruciale maatregelen om de mobiliteit van de Europese werknemer te bevorderen, waaronder maatregelen inzake het onderling erkennen van kwalificaties. We willen echte voortgang over een kaderrichtlijn inzake diensten en we vinden dat het de hoogste tijd is dat er overeenstemming wordt bereikt over een actieplan voor financiële diensten waarmee we de kapitaalmarkten in Europa meer vrijheid kunnen bieden.
De agenda van Lissabon gaf ons tien jaar om hervormingen door te voeren. Vijf jaar later is er nog maar weinig gebeurd. We kunnen het ons niet veroorloven hier over vijf jaar te staan en ons dan af te vragen hoe het toch gekomen is dat Europa zover achter is geraakt. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, van de illusies die de zogeheten "strategie van Lissabon" vier jaar geleden tijdens het Portugese voorzitterschap heeft gewekt, blijft niet veel over. De sociaal-economische situatie van de Unie in haar geheel, en met name van Portugal, is aanzienlijk verslechterd, zonder dat er ook maar één van de sociale doelstellingen in de praktijk is gebracht. Tot dusver heeft de toepassing van de strategie alleen maar geleid tot liberaliseringen en privatiseringen, een verslechtering van de arbeidsomstandigheden en de afbraak van de openbare dienstverlening. Kortom, het economisch en sociaal beleid van de Europese Unie staat volledig in het teken van de neoliberale agenda van de grote Europese werkgeversorganisaties, de UNICE en de grootindustrie.
Er staat weer een nieuwe voorjaarstop voor de deur, maar het verslag van de Commissie belooft weinig goeds. Aan de economische formule wordt niet getornd: het liberaliserings- en privatiseringsproces wordt voortgezet in een groot aantal sectoren, van het vervoer en de energie tot de post- en telecommunicatiediensten, terwijl de overheidssector bij voorbaat als niet-deugend van de hand wordt gewezen; er wordt geen rekening gehouden met het protest van de werknemers en de bevolkingsgroepen die door dit antisociaal beleid getroffen worden; de sociale vraagstukken blijven een tweederangspositie innemen; en in het kader van het werkgelegenheidsbeleid wordt eens te meer geopteerd voor arbeidsflexibiliteit, onzekere banen en loonmatiging. De werkloosheid is gestegen. Er zijn maar weinig nieuwe banen gecreëerd. Bovendien is het aantal werknemers met een tijdelijk contract gestegen met vier miljoen en het aantal deeltijdarbeiders met twee miljoen. Steeds meer multinationals verplaatsen hun vestigingen naar andere landen, waardoor de werkloosheid nog toeneemt en de ontwikkeling van vele regio’s gefnuikt wordt, zoals momenteel onder meer in mijn land het geval is. Vooral vrouwen en jongeren zijn hiervan het slachtoffer.
Daarom dringen wij aan op een herziening van de strategie van Lissabon. Wij zijn van oordeel dat het liberaliseringsproces moet worden uitgesteld zodat de economie zich kan herstellen en de vraag weer op peil kan worden gebracht. Wij pleiten tevens voor een opschorting van het Stabiliteitspact. Dat moet vervangen worden door een pact ter ondersteuning van de sociale vooruitgang en de werkgelegenheid, overeenkomstig de doelstellingen van volledige werkgelegenheid, duurzame economische ontwikkeling en economische en sociale samenhang.
Dat is de enige weg naar meer opleiding, meer onderwijs, meer innovatie en meer onderzoek. Pas als deze essentiële voorwaarden vervuld zijn, kan er in de Europese Unie een duurzame ontwikkeling tot stand komen. 
Jonckheer (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie in drie minuten een aantal opmerkingen in telegramstijl willen maken. Ten eerste over de diagnose van de situatie. Ik hoef niet meer te zeggen dat de klassieke economische, sociale en milieu-indicatoren niet erg geschikt zijn. In de Commissieverslagen komt dit namelijk al duidelijk naar voren.
Ik zou drie punten willen aanstippen, waarover in het debat weinig wordt gesproken. Ten eerste vind ik het opvallend dat de situatie per lidstaat verschilt. Landen als Denemarken, Zweden of Finland hebben een economie met hoge sociale en milieunormen en kunnen tegelijkertijd concurreren op wereldniveau. Dit stemt tot nadenken. Ik ben dan ook van mening dat elk betoog dat in algemene termen over de Europese economie spreekt, moet worden genuanceerd.
Het tweede punt dat me opvalt bij de diagnose is het scheppen van banen. Ik hoor nooit dat er voor verschillende sectoren gedifferentieerde strategieën moeten worden ontwikkeld. Voor sectoren die internationaal moeten concurreren, voor handelssectoren die relatief afgeschermd zijn van internationale concurrentie of voor niet-handelssectoren. Uit veel analyses blijkt dat juist in die laatste twee sectoren veel banen kunnen worden gecreëerd.
De evaluatie van de liberalisering, tot slot, is een derde punt waarover in de diagnose weinig wordt gezegd. Zal liberalisering werkelijk tot een beter aanbod leiden en innovatie bevorderen? Zullen de prijzen erdoor dalen, zoals mijnheer Monti graag beweert? Daar ben ik nog niet zo zeker van. Ik denk dat zij veel oligopolies heeft gecreëerd.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, met het oog op de Europese Raad maken wij ons zorgen om het volgende. Wanneer wij de documenten van het voorzitterschap lezen en ook de brief van de conservatieve en socialistische staatshoofden en regeringsleiders die in Berlijn bijeen zijn gekomen, dan vrezen wij dat hier een stap achteruit wordt gezet ten opzichte van wat de Europese Raad van Göteborg bereikt heeft, namelijk dat een oude tegenstelling opnieuw de kop opsteekt: strenge milieunormen en sociale normen die een zekere levenskwaliteit mogelijk maken worden niet verenigbaar geacht met concurrentievermogen en het scheppen van banen. Deze achterhaalde redenering duikt weer op, bijvoorbeeld rondom het REACH-programma. Om een positief voorstel te doen, zou ik de Europese Raad daarom willen aanmoedigen om een industrieel beleid te voeren ten dienste van het milieu. Hoe is het mogelijk dat de Commissie een goed document over milieutechnologie voorlegt, zonder hieraan een stappenplan toe te voegen over de financiering of de tenuitvoerlegging? Waarom wordt er geen grote Europese overheidslening voorgesteld ten bate van duurzame ontwikkeling, nog afgezien van de financiering door de Europese Investeringsbank? Er zijn in onze regio immers enorme spaargelden die nu alleen maar dienen ter financiering van de Amerikaanse tekorten.
Tot slot het prijsbeleid, mijnheer Solbes. Dit gaat meer bepaald over de heroriëntering van de toelagen en de staatssteun. De Raad ECOFIN zou een vijfjarig programma voor het afbouwen van milieuvervuilende toelagen voorstellen. Er is nog niets gebeurd. De internalisering van de kosten om kostendekkende prijzen te bereiken is ook een taak voor de Raad ECOFIN. Tot slot is het om vooruitgang te boeken wenselijk dat de Europese wetgeving voor overheidsopdrachten wordt gebruikt, zodat de deur naar milieutechnologie wordt opengezet. Ik zou nog veel meer willen zeggen, maar drie minuten is wel erg kort voor een dergelijk onderwerp. 
De Voorzitter.
   U heeft in die drie minuten heel wat weten te zeggen! 
Collins (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het feit dat de komende top van EU-regeringsleiders zich vooral zal richten op de vraag hoe we de economische positie en de concurrentiepositie van de EU het beste kunnen verbeteren. Wij steunen allemaal de doelstellingen die de EU-regeringsleiders ten aanzien van de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon hebben geformuleerd. Wij willen ook allemaal dat de EU in 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld is.
We hebben bemerkt dat er vorderingen zijn ten aanzien van de beleidsterreinen onderzoek en ontwikkeling, financiële diensten, de liberalisering van de energie- en telecommunicatiemarkt, milieubescherming en hervorming van de wetgeving. Het is nu veel eenvoudiger voor werknemers en studenten om zich door de EU te verplaatsen en toegang te krijgen tot werk en onderwijs. Het is eenvoudiger een klein bedrijf op te zetten en te voeren. Consumenten bellen al goedkoper. Er is behoorlijk wat voortgang geboekt op het gebied van gelijkheid en sociale bescherming. De interne markt zelf heeft ertoe bijgedragen dat er alleen de laatste tien jaar al tweeëneenhalf miljoen banen in Europa zijn bijgekomen. En toch, ondanks deze prestaties, wordt het steeds duidelijker dat de EU in 2010 niet de meest concurrerende economie van de wereld zal zijn, als we geen breder beleidsprogramma in Europa ten uitvoer leggen.
Er vinden onderhandelingen plaats over de financiële perspectieven van de EU voor de periode na 2006 en er moeten prioriteiten worden gesteld om ervoor te zorgen dat de begrotingsmaatregelen van de EU initiatieven steunen die, in overeenstemming met de strategie van Lissabon, moeten leiden tot duurzame groei en meer werkgelegenheid.
Ik steun de tenuitvoerlegging van de ‘actie voor groei’, die tot meer investeringen in de Europese energie- en vervoersnetwerken zal leiden. Het actieplan financiële diensten moet tot uitvoering worden gebracht zodat er in 2005 sprake is van een geïntegreerde markt voor financiële diensten. Hierdoor zullen banken, fondsbeheerders en verzekeraars in staat zijn door heel Europa te opereren, wat goed nieuws is voor de toekomstige ontwikkeling van de financiële dienstensector en de gebruikers van deze diensten.
We moeten een actieplan corporate governance en toezicht steunen om ervoor te zorgen dat de bedrijfspraktijk van de EU voldoet aan de hoogste internationale normen. Er moet ook een nieuw octrooisysteem binnen de EU worden ingevoerd. Onze communautaire douanecode dient te worden aangepast om het Europese douanebeleid te versterken en te moderniseren.
Ik steun de vorming van een beter wetgevingsklimaat in Europa. Alle nieuwe EU-wetgeving moet aan een strenge toetsing worden onderworpen om het effect ervan op het bedrijfsleven en de concurrentiepositie te beoordelen. Als de EU concurrerend wil blijven, moeten we allemaal gebruik maken van de nieuwe en zich ontwikkelende informatietechnologie. Het nieuwe programma eEurope 2005 moet zorgen voor een groter aantal breedbandverbindingen naar scholen en bibliotheken om de toegang tot snelle internetdiensten te garanderen en de ontwikkeling van vaardigheden onder onze jongeren te stimuleren.
Het pan-Europese initiatief inzake e-overheidsdiensten moet ook worden voltooid zodat publieke en overheidsdiensten on-line beschikbaar zijn. Daarom steun ik de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. 
Abitbol (EDD ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in deze wonderlijke wereld die de Europese Unie is, laat men zich nooit imponeren door de realiteit en blijft men zich op iedere top fraaie illusies maken, zoals de strategie van Lissabon of de Europese Grondwet. In werkelijkheid slaat de Europese Unie, en met name de eurozone, een mager figuur als het om de globalisering gaat. Gisteren vernamen wij nog dat de handelsbalans in de eurozone over 2003 een daling van 58 procent vertoonde, een achteruitgang die volledig is toe te schrijven aan de verslechtering van de industriële export.
Mijnheer de commissaris, op alle terreinen - groei, werkgelegenheid, investeringen, concurrentievermogen - presteert de eurozone slechter dan alle andere economische en monetaire zones, met inbegrip nu ook van Japan. Op hun eigen terrein blijven de heren Solbes en Trichet echter fier rondstappen alsof er niets aan de hand is. En net als de beide dokters Diafoirus uit “De ingebeelde zieke” van Molière blijven zij ons bestoken met hun verkeerde diagnoses: “Het ligt aan de diagnoses”, aldus Diafoirus Solbes; “het ligt aan de diagnoses”, antwoordt Diafoirus Trichet. Met deze geneeskunst, mijne heren, kunt u er zeker van zijn dat Europa binnenkort gezond en wel het loodje legt.
Maar het Stabiliteitspact is gelukkig dood, morsdood. Dat het ter ziele is gegaan, komt door de opstelling van de landen die er voorstander van waren, maar van mening veranderd zijn - iets waartoe zij het recht hebben - namelijk Duitsland en Frankrijk. Het heeft dus geen zin, mijnheer Bigliardo, die overigens niet eens aanwezig is, om er alsnog een hagiografie over op te stellen en om Frankrijk - om onbegrijpelijke redenen - op agressieve wijze verantwoordelijk te stellen. Dit zal ongetwijfeld met de ijver van de bekeerling te maken hebben.
Wat u betreft, mijnheer Solbes, u kunt de paar maanden die u resteren maar het beste gebruiken om uw houten sabel, die u niet erg van pas is gekomen, op te bergen en om de rechtsvordering die u bij het Hof van Justitie hebt ingesteld in te trekken. In wezen is dit een van de zaken die wel eens een echte afscheidingsoorlog in Europa teweeg zou kunnen brengen. U zou er beter aan doen u met de euro bezig te houden, zoals de Italiaanse voorzitter van de Raad heeft gedaan. Het is de euro die een opleving in de eurozone tegenhoudt, omdat dit de passieve-correctievariabele is geworden van de werkelijke monetaire en commerciële uitdagingen ten aanzien van Amerika en Azië. Om uzelf hiervan te vergewissen hoeft u overigens alleen maar - binnen de Unie zelf en ten opzichte van de doelstellingen van Lissabon - de prestaties te vergelijken van de landen die wél en de landen die niet tot de eurozone behoren. Nu wij aan het eind van deze zittingsperiode zijn gekomen, verzoek ik u dan ook, mijne heren, om uw ogen te openen en uzelf niet voor de gek te houden. 
Della Vedova (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, ook ik ben het onderhand beu telkens weer dat refrein, die mantra van de doelstellingen van Lissabon te moeten aanhoren, onder meer ook omdat wij op die manier onszelf ervan proberen te overtuigen dat wij erin zullen slagen in Europa dingen te doen die wij niet kunnen doen.
Wij hebben het over begrotingen, over de rol die de Europese overheid en de nationale overheden kunnen spelen bij de bevordering van een onderzoekseconomie en een innovatie-economie. De financiële vooruitzichten van de Europese Unie zorgen er voor dat 40 à 50 procent van de communautaire begroting wordt uitgegeven aan landbouw. Hoe kan men echter de doelstellingen van Lissabon bereiken als men zoveel blijft uitgeven aan de landbouw? Als men niet de moed heeft deze toestand te betwisten binnen de begroting van de Europese Unie, zal het moeilijk zijn deze als een vliegwiel te gebruiken en geld beschikbaar te stellen voor technologische innovatie en wetenschappelijk onderzoek.
Bij het Stabiliteitspact hebben wij gezien dat de regeringen van bepaalde landen - van landen die zeer belangrijk zijn voor de Europese Unie en nog belangrijker voor de eurozone - discussiëren over een tekort van 4,5 procent op hun begroting. Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat landen als Frankrijk en Duitsland - waarvan de overheidsuitgaven 50 procent of meer bedragen van het bruto binnenlands product - ondanks deze gigantische bronnen geen middelen vinden om te investeren in infrastructuur, wetenschappelijk onderzoek en opleiding en met name universitaire opleiding?
Wij krijgen een voorbeeld uit een ander groot Europees land. Ik geloof niet, mijnheer Abitbol, dat de betere economische prestaties van Groot-Brittannië te danken zijn aan het feit dat dit land het pond sterling heeft gehandhaafd en de euro heeft geweigerd. Wij krijgen een belangrijk voorbeeld uit Groot-Brittannië, waar een regeringscommissie - dus nog niet de regering-Blair zelf - heeft ontdekt dat 80.000 arbeidsplaatsen bij de overheid kunnen worden geschrapt, arbeidsplaatsen die een blok aan het been zijn van een efficiënte overheid, en aldus 20 miljard euro kan worden gespaard, dat wil zeggen 1,5 procent van het Brits bbp. Dat geld zou dan beschikbaar worden gesteld voor in eerste instantie onderwijs en dan gezondheidszorg en zekerheid. Men moet dus middelen zien te vinden in de begrotingen, en dan de moed hebben om dure politieke keuzes te maken.
Nog twee punten: vooruitzichten van de Europese Unie en economische groei. Wij hebben in de krant - want verder is het nog niet gekomen – de tekst gelezen van de door commissaris Lamy ingestelde deskundigengroep - die dus nog niet van commissaris Lamy zelf is - waarin wordt aangedrongen op een koppeling van de internationale handel in Europa aan nationale waarden. Dat betekent dus dat de Europese Unie de weg opgaat van het protectionisme. Is dat een manier om economisch te groeien?
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, commissarissen, kort ingaan op de kwestie van de immigratie. Een goede maand geleden is de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan, hier geweest. Hij heeft Europa gevraagd een beleid voor een grotere openstelling te voeren, in het belang van Europa zelf en van zijn economie. Hoe reageert Europa daarop? Wel, door de grenzen van het Europa van de Vijftien te sluiten voor de werknemers van het uitgebreide Europa. De werknemers van de tien toetredingslanden zullen tweederangs werknemers zijn, en wij zullen dus illegale communautaire werknemers krijgen. Hetzelfde antwoord geven wij op het vraagstuk van de immigratie. Ook daar gaat Europa dicht en negeert het de uitdaging van de uitbreiding. Een gesloten Europa gaat echter niet de richting uit van Lissabon maar van een economische groei die steeds verder achterblijft bij die van de Verenigde Staten, en nu ook Japan. Europa heeft zijn lot echter in eigen handen. 
Randzio-Plath (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, aan ons de formidabele taak om tot een nieuwe synthese te komen van de door de samenleving nagestreefde doelstellingen en tegelijkertijd de idealen trouw te blijven die bepalend zijn voor het karakter en de reputatie van Europa. Deze nieuwe synthese moet worden gevormd tussen werk als factor van maatschappelijke integratie, gelijke kansen en de eisen die de economie stelt, het concurrentievermogen en het scheppen van arbeidsplaatsen. Dit citaat uit het witboek van Jacques Delors uit 1993 heeft nog niets aan geldigheid ingeboet, en ik denk dat het feit dat het witboek nooit is uitgevoerd, ondanks alle lof en steun van de kant van de staats- en regeringsleiders en ook van dit Parlement, aantoont hoe belangrijk het is dat we het proces van Lissabon niet verder laten stagneren. We moeten alles in het werk stellen om dit proces van Lissabon – en dat is gelukkig ook de wens van het Ierse Raadsvoorzitterschap – op nationaal en lokaal niveau ten uitvoer te leggen. Ik mis de stappen voorwaarts in de tenuitvoerlegging, en dit ligt vooral aan het feit dat alle lidstaten zich verschuilen achter het argument dat verdere vooruitgang niet te financieren is.
Naar mijn mening is dit excuus niet meer geldig, omdat we nu enerzijds het investeringsinitiatief hebben – ook al is dit heel bescheiden en zal het zeker niet het effect hebben dat het Marshallplan, met nog minder geld, op de wederopbouw had – en anderzijds omdat we erover nadenken hoe inkomstendervingen kunnen worden gecompenseerd door betere coördinatie tussen de lidstaten. Daarbij denk ik niet alleen aan de bestrijding van de georganiseerde misdaad of van zwart werk, maar vooral aan de bestrijding van belastingontduiking.
Alleen al aan omzetbelasting zou dat honderd miljard euro per jaar schelen, een bedrag waarmee we heel wat kunnen doen. Volgens mij is het ook de hoogste tijd om niet meer alleen aan de Europese Investeringsbank te denken voor financieringen, hoe waardevol diens bijdragen aan de organisatie van de groei ook zijn. We moeten opnieuw in overweging nemen of deze Europese Unie nu niet eindelijk het instrument van de Eurobonds moet inzetten, iets waarover we al in 1993 hebben gedebatteerd.
De voorjaarstop van dit jaar moet werkelijk vertrouwen wekken – dat eisten we ook al voor de voorjaartop in Thessaloniki – maar daar moet ook duidelijk worden gemaakt dat er in Europa een zichtbare meerwaarde kan worden bereikt al we één lijn trekken. De investeringen op het gebied van computers en informatietechnologie zijn zonder meer erg belangrijk, maar er zijn ook andere gebieden waarop geïnvesteerd moet worden. Bijvoorbeeld in het milieu, in energiebesparing, in alternatieve energievormen, teneinde duurzame groei en meer werkgelegenheid te genereren. En er dient – zoals terecht werd opgemerkt – te worden geïnvesteerd in de mensen, de waardevolste grondstof van deze Europese Unie. Daarbij gaat het niet alleen om de scholing van jonge kinderen en tertiaire opleidingen, maar ook om levenslang leren.
Daarbij wil ik één ding onderstrepen, namelijk dat naast de investeringen in de opleiding en kwalificatie van mensen ook investeringen in de sociale dienstverlening nodig zijn. Als bijvoorbeeld de kinderopvang niet verbeterd wordt, zullen we in Europa nooit bewerkstelligen dat gezin en werk goed te combineren zijn. Op dit vlak moet er in de meeste lidstaten – niet in alle – nog veel gebeuren.
Ook de Wereldcommissie over de Sociale Dimensie van de Globalisering onderschrijft in haar deze week verschenen verslag onze eis. Daaruit kunnen we mijns inziens opmaken dat het er tegenwoordig niet meer alleen om gaat voor te schrijven wat er gedaan moet worden, maar ook om de politieke bereidheid één lijn te trekken. Europa kan niet meer op de groei in de Verenigde Staten wachten. Dus moet Europa zich aan zijn eigen haren uit het moeras van massawerkloosheid, tekort aan investeringen en gebrek aan coördinerend vermogen trekken. Ik denk dat dit een uitdaging is voor deze voorjaarstop en ik hoop van harte dat het zal lukken om de regeringen ervan te overtuigen dat de stappen die totnogtoe zijn gedaan niet voldoende zullen zijn om ons goed voor te bereiden op de toekomst, iets wat voor ons allemaal – ook in het belang van de komende generaties – centraal staat.
Bigliardo (UEN ),
    Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, in 2003 zag de Commissie zich gedwongen voor het derde opeenvolgende jaar de economische prognoses naar beneden bij te stellen. Het groeipercentage van het bruto binnenlands product in de eurozone is in 2003 nogmaals gezakt en gegaan van 3,5 procent in 2000, 1,5 procent in 2001 en 0,9 procent in 2002 tot 0,5 procent in 2003. Daaruit blijkt dat er bijna sprake is van economische stagnatie in Europa. Daarom heeft de Economische en Monetaire Commissie een debat op gang gebracht, en dit debat is uitgemond in het vandaag aan de plenaire vergadering voorgelegde verslag. Hierin wordt gewezen op een aantal belangrijke vereisten. Zo moet allereerst precies worden nagegaan wat het Stabiliteits- en Groeipact momenteel voor Europa betekent. Er stelt zich namelijk een steeds dringendere vraag: kan er stabiliteit zijn zonder een echte groei?
Wij hebben geprobeerd deze vraag te beantwoorden. Wij beseften namelijk maar al te goed dat wat er in de Raad ECOFIN was gebeurd met het standpunt ten aanzien van de Franse en Duitse problemen duidelijk aantoonde dat ons Europa een dergelijk belangrijk probleem op uiteenlopende, versplinterde wijze benadert. Niemand kan betwijfelen dat het Stabiliteitspact met de bovengrens van 3 procent een absolute vereiste is, zeer zeker nu de uitbreiding op til is en wij onze begrotingen in orde moeten houden.
Daarom hebben de collega’s van de Economische en Monetaire Commissie besloten een krachtig beroep te doen op de Oost-Europese landen die de drempel van Europa zullen overschrijden en hen te vragen orde op zaken stellen in hun begrotingen en op den duur een betere visie op het probleem te ontwikkelen. Ik ben evenwel ook van mening dat men niet eeuwig van het Stabiliteitspact - dat ongetwijfeld een belangrijk probleem is - een politieke zaak kan blijven maken. Er zijn belangrijke landen die veel hebben geïnvesteerd, en die mijns inziens het recht, of liever gezegd de plicht hebben om de structurele hervormingen door te voeren. Daarvoor moeten eerst de nationale begrotingen worden gefatsoeneerd en daarvoor is tijd nodig. Ik denk met name aan Frankrijk dat deze weg reeds is ingeslagen en aan Duitsland dat een aanzienlijke prijs heeft moeten betalen voor de uitbreiding tot het voormalige Oost-Duitsland. Wij zijn van mening dat, gezien deze situatie, de stagnerende economie vlot getrokken moet worden met overheidsinvesteringen, waarbij wij ook moeten nadenken over de stijging van de euro en de verhouding tussen de euro en de dollar.
Zoals mevrouw Randzio-Plath zojuist al zei - die ik overigens bedank voor de medewerking bij de opstelling van deze twee verslagen - wordt Europa door deze situatie gedwongen zijn eigen benadering nauwkeurig te bepalen, zonder te kijken naar de economische banden met de Verenigde Staten. Daarom moeten wij snel werk maken van de strategie van Lissabon, waarbij wij al zoveel achterstand hebben opgelopen. De bedoeling is meer te investeren in onderzoek en vooral een beleid op gang te brengen dat de werkloosheidsproblemen kan oplossen en via de bevordering van de groei onze jonge generaties uitzicht biedt op zekere en lonende banen in Europa.
Dat zijn de doelstellingen van het verslag dat wij in de commissie hebben goedgekeurd en waarover wij morgen in de plenaire vergadering zullen stemmen. Daarin worden politieke en economische prognoses opgesteld die allesbehalve negatief zijn en veeleer zijn gebaseerd op al het werk dat het Europees Parlement de afgelopen jaren heeft verricht. Deze instelling moet ons inziens meer gewicht krijgen als het gaat om economische analyses en prognoses. Het Europees Parlement moet gezien zijn omvangrijke werkzaamheden ook in de komende jaren een hoofdrol vervullen bij de opstelling van economische prognoses en het waardevolle werk van de Commissie aanvullen.
Ik dank allen die hieraan hebben meegewerkt en hoop dat er een vruchtbaar debat op gang gebracht kan worden. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, als ik zo om me heen kijk heb ik het gevoel dat het velen, een meerderheid zelfs, nog steeds niet duidelijk is dat de tenuitvoerlegging van de doelstellingen van Lissabon – een beleid van groei en werkgelegenheid – en daarmee de voorjaarstop het belangrijkste politieke wapenfeit van dit jaar in de Europese Unie is, even belangrijk als de Europese grondwet, de uitbreiding, de Europese verkiezingen en de benoeming van de Commissie.
Ik vind dat we eindelijk moeten ophouden met mekkeren en elkaar de schuld te geven. We hebben genoeg besluiten genomen en doelstellingen bepaald en moeten nu eindelijk beginnen onze besluiten uit te voeren en onze doelen te verwezenlijken. Het is bijna paradoxaal te noemen dat juist Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië in Brussel een supercommissaris voor economische coördinatie willen benoemen – uitgerekend landen waarvan er één niet tot de Eurozone behoort en de versterking van Europa constitutioneel verhindert, terwijl de andere twee landen het Stabiliteits- en Groeipact en dus het EU-recht schenden, waarmee zij de Commissie dwingen naar het Europees Gerechtshof te gaan. Naar mijn mening kan een supercommissaris gebrek aan politieke wil bij de lidstaten niet compenseren. Hij mag niet als afleidingsmanoeuvre dienen, maar wij dienen de genomen besluiten eindelijk eens uit te voeren, dat wil zeggen: in de lidstaten ons huiswerk doen. Dat geldt ook – en dit zeg ik ook aan het adres van de heer Della Vedova – voor de landbouwbegroting. Want het waren juist deze staats- en regeringsleiders die al hadden besloten dat de landbouwbegroting voor de jaren 2006 - 2013 stabiel moest blijven, waardoor een wijziging niet mogelijk is – iets wat ik toejuich.
Eenmaal genomen besluiten ter discussie stellen in plaats van ze uit te voeren, betekent dat we onszelf verzwakken. Als sommigen hier zeggen – zoals links – dat het Stabiliteits- en Groeipact ervoor verantwoordelijk is dat de lidstaten hun huiswerk niet doen, dan stel ik daar tegenover dat de prominente lidstaten Duitsland en Frankrijk het Stabiliteits- en Groeipact in gevaar brengen en zich er niet aan houden. Dat zijn precies dezelfde landen die ook de richtlijnen voor de interne markt het meest aan hun laars lappen. We hebben stabiliteit en flexibiliteit nodig als basis voor concurrentievermogen. Het concurrentievermogen vormt de basis voor groei en werkgelegenheid. En groei en werkgelegenheid vormen op hun beurt de basis voor de sociale samenhang. Laten we ophouden de markt tegenover de staat te stellen, maar laten we ons ordeningsmodel toepassen op de sociale markteconomie, een model dat tot sociale samenhang leidt. Laten we ophouden investeringen en schulden tegenover elkaar te stellen, maar laten we de verplichtingen nakomen die we zijn aangegaan.
Goebbels (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de strategie van Lissabon blijft het meest samenhangende concept om van Europa een te maken op economisch, sociaal en milieugebied. Het is echter niet genoeg om ambities te verkondigen: Europa moet zichzelf tevens de middelen geven om ze waar te maken. Rigide begrotingsdiscipline is hiervoor niet het middel, ook al blijft stabiliteit een doelstelling waarmee wij rekening moeten houden. Het zou evenwel veel gemakkelijker zijn om het evenwicht in de overheidsuitgaven te herstellen, als Europa zich weer op groei zou richten.
De rechtse partijen trachten ons te overtuigen van de noodzaak van bezuinigingen onder het mom toekomstige generaties te beschermen tegen de lasten die onze generatie op zich heeft genomen. Hoe zullen deze toekomstige generaties het echter vinden als wij hun een wereld vol schrijnende ongelijkheid nalaten, waar onzekerheid en werkloosheid steeds meer tot sociale uitsluiting leiden? Er wordt hoog opgegeven van de Amerikaanse flexibiliteit. Toch bedraagt het Amerikaanse werkloosheidspercentage momenteel ongeveer zes procent van de bevolking die actief op zoek is naar een baan. Dit begrip “actief op zoek naar een baan” is belangrijk, omdat hierdoor vijf miljoen Amerikanen uit de werkloosheidsstatistieken konden worden geschrapt, sinds Bush aan de macht is gekomen. Bovendien zitten er in het land van het Vrijheidsbeeld 2,2 miljoen volwassenen in de gevangenis, die gezien hun leeftijd aan het arbeidsproces zouden kunnen deelnemen. Het Amerikaanse sociale model verdient dus duidelijk geen aanbeveling.
Europa zou daarentegen wel een voorbeeld aan de Verenigde Staten moeten nemen op het gebied van onderzoek en particuliere en overheidsinvesteringen. Waar de Europeanen risico’s zien, zoals op het gebied van de biotechnologie, daar zien de Amerikanen kansen. Terwijl onze Unie jaarlijks ongeveer 700 miljoen euro investeert in het onderzoek naar biotechnologieën, investeren de Verenigde Staten ieder jaar 25 miljard dollar in de . Europa heeft zich ten doel gesteld drie procent van zijn bbp aan onderzoek te besteden. Maar waar blijft dit geld? In afwachting daarvan werken 400.000 Europese wetenschappers in Amerika. In navolging van Nokia investeren de grote Europese ondernemingen meer in hun onderzoek in de Verenigde Staten dan in Europa. Hetzelfde geldt voor de investeringen in de infrastructuur. Europa heeft onlangs een plan van 62 miljard euro aangenomen om tussen nu en 2010 de trans-Europese netwerken te stimuleren. De Amerikaanse Senaat behandelt momenteel een zesjarenplan van 318 miljard dollar ter verbetering van alleen al het snelwegennet, nadat het Huis van Afgevaardigden om een krediet van 375 miljard dollar had gevraagd.
Als men ons de les leest over het Amerikaanse concurrentievermogen, dan moeten we de werkelijke redenen daarvoor analyseren. Europa zal niet de meest concurrerende kenniseconomie worden als het zijn sociale model afbreekt en kwalitatief hoogstaande diensten van algemeen belang afschaft. Europa moet meer investeren in menselijk kapitaal, in onderzoek en in infrastructuur. De volgende top, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, moet de top worden die een Europese lente inluidt. 
Riis-Jørgensen (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, typisch voor de topbijeenkomsten in het voorjaar is dat er helaas altijd meer gepraat wordt dan gehandeld met als gevolg dat ze geen resultaat opleveren. Wij verzoeken het Iers voorzitterschap zelf het heft in handen te nemen, opdat het deze keer meer wordt dan woorden alleen.
Op de zogenaamde top in Berlijn tussen Schröder, Blair en Chirac hebben de drie heren voorgesteld in de Commissie een nieuwe post van ondervoorzitter te creëren, een zogenaamde supercommissaris, die verantwoordelijk zou zijn voor de coördinatie van alle kwesties die met de economische hervormingen in de EU te maken hebben.
Natuurlijk moeten we meer aandacht besteden aan economische hervormingen, maar ik word toch een beetje ongerust wanneer de ‘drie tenoren’ het over de noodzakelijke industriële ontwikkeling van Europa hebben. Hopelijk denken zij daarbij niet aan een verslapping van de regels inzake overheidssteun noch aan een verslapping van het concurrentiebeleid in het algemeen. Dat is het laatste wat Europa nodig heeft. Het leidt de aandacht af van de noodzakelijke concrete structuurhervormingen in vele lidstaten en verhindert investeringen in onderzoek en opleiding. Dit laatste kan gefinancierd worden met de hoognodige hervormingen van het landbouwbeleid. Structuurhervormingen dienen om de eeuwig stijgende belastingen te stoppen, flexibele arbeidsmarkten tot stand te brengen en de toename van openbare uitgaven op een aanvaardbaar niveau te houden.
Voorstellen zoals dat van de Deense oppositieleider, Mogens Lykketoft, die ondernemingen wil beboeten telkens wanneer zij een werknemer boven de vijftig jaar ontslaan, zijn geen goed idee. Ze verhinderen de aanwerving van oudere werknemers, brengen de flexibiliteit van de arbeidsmarkt in het gedrang en hebben banenverlies tot gevolg. Dat is geen oplossing.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij steunt de twee verslagen van respectievelijk mevrouw Randzio-Plath en de heer Bigliardo in hun huidige versie, maar niet de amendementen op deze verslagen. 
Herzog (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de stortvloed van woorden - om niet te zeggen gebakken lucht - over de belangrijke richtsnoeren kan niet langer verhullen dat Lissabon is vastgelopen en de Europese Unie geen economisch beleid heeft. Dit is in feite een probleem dat sinds de oprichting van de Economische en Monetaire Unie steeds terugkeert, ondanks alle voorstellen die er zijn gedaan.
We staan natuurlijk voor een uitdaging op bestuurlijk gebied. De heren Blair, Chirac en Schröder stellen een superminister voor. En waarom ook niet? Wat heeft een minister echter voor zin, als we niet weten hoe het onderliggende probleem moet worden opgelost? Interessanter is de overweging in het verslag van mevrouw Randzio-Plath, dat er sprake is van een democratisch tekort met betrekking tot de bestuurlijke aanpak. Zij dringt erop aan dat er in ieder land, in alle nationale parlementen vóór de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad debatten worden gehouden, waarbij ook een rol is weggelegd voor de sociale partners en het maatschappelijk middenveld. Ik kan u zeggen dat een dergelijk voorstel al in 1996 door dit Parlement is aangenomen, na mijn verslag over deelname van de burgers aan het institutioneel bestel van de Unie. Dit voorstel is echter nooit in de praktijk gebracht en het Parlement heeft zich daar niet druk over gemaakt.
Wat de inhoud betreft, is structurele hervorming enigszins een toverformule. Hervormingen zijn onmisbaar. Natuurlijk hangt alles af van de richting en de inhoud die we eraan geven, en moeten we tegenstrijdigheden voorkomen. Neem het voorbeeld van de arbeidsmarkt. Positieve mobiliteit is noodzakelijk, maar tegelijkertijd besluiten de lidstaten deze mobiliteit op de Europese arbeidsmarkt onmogelijk te maken voor werknemers uit de nieuwe lidstaten. De Europese Unie moet dus over meer stimuleringsmiddelen beschikken, met name voor de veelbesproken ontwikkeling van het menselijk kapitaal. Hiervoor zullen ongetwijfeld veel financiële middelen nodig zijn, die wij thans niet mobiliseren.
Er wordt over een industriebeleid gesproken, maar dit is sinds het Verdrag van Maastricht blijven steken. Ten aanzien van de financiering wordt vastgesteld dat er geen investeringen van algemeen belang zullen plaatsvinden zonder verhoging van de communautaire fondsen. Ik wil overigens onderstrepen dat degenen die de doelstellingen van Lissabon hebben opgesteld, tevens voorstellen om overheidsfondsen voor prioritaire projecten buiten de discipline van het Stabiliteitspact te houden. Maar er is meer. Iedereen weet dat er in Europa grote hoeveelheden liquide middelen zijn die aan beleggingen en herstructureringen, maar niet aan investeringen worden besteed. Het is dus een fundamenteel probleem dat krediet- en spaarinstellingen en het belastingwezen onvoldoende stimulansen bieden voor industriële investeringen. In een tijd dat de koersdaling van de dollar het herstel van onze economie stagneert, volstaat het niet dat de Centrale Bank haar rentevoet over de gehele linie verlaagt, met het risico dat de valkuil van de liquiditeiten nog groter wordt: wat nodig is, is een echt differentiatiebeleid inzake de kredietvoorwaarden, dat is afgestemd op de doelstellingen van Lissabon. 
Evans, Jillian (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de voorjaarstop biedt de gelegenheid de agenda van Lissabon bij te stellen en een grotere nadruk te leggen op de ecologische en sociale aspecten van duurzame ontwikkeling. Het soort Europa dat ons voor ogen staat, bewerkstelligen we niet als we ons alleen maar op concurrentie en een vrijemarkteconomie richten. Daar hebben we in Lissabon en Göteborg overeenstemming over bereikt, maar er wordt niet naar gehandeld.
De bijeenkomst van de zogenaamde grote drie, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland, vorige week, toonde aan dat de grote lidstaten nog steeds de agenda willen voorschrijven ondanks het leiderschap dat het Iers voorzitterschap aan den dag legt en het feit dat in mei een groot aantal kleine landen tot de EU toetreedt - de helft van die landen is kleiner dan Wales, het kiesdistrict dat ik vertegenwoordig. Zij richten zich vooral op economische hervorming en flexibiliteit ten nadele van kwalitatief goede werkgelegenheid, betere beloning en arbeidsvoorwaarden, meer aandacht voor zorg, het duurzaam gebruik van hulpbronnen en sociale integratie. Deze kwesties dienen tijdens de voorjaarstop prioriteit te krijgen als we duurzame ontwikkeling en kwaliteit in Europa willen realiseren. 
Crowley (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik dank beide rapporteurs voor hun inspanningen ten aanzien van deze zeer belangrijke kwestie.
Een van de lastigste zaken waarmee regeringen en Europese instellingen te maken hebben, zijn de zeer snel veranderende mondiale economische omstandigheden. We moeten ervoor zorgen dat ons beleid flexibel genoeg is om snel op deze problemen en verstoringen te kunnen inspelen.
De afgelopen jaren, met name sinds de invoering van het Stabiliteits- en Groeipact in 1996, hebben we ervaren dat we op deze veranderingen en problemen kunnen inspelen door middel van stringent fiscaal beheer, een antwoord op veranderende valutakoersen en een investering - in de vorm van mankracht - op het gebied van onderwijs, infrastructuur, ontwikkeling, enzovoorts.
Het doet me deugd dat het Iers voorzitterschap het belang van de agenda van Lissabon onderstreept en ik hoop dat deze idealen tijdens de volgende sociale top en ook tijdens de voorjaarstop in maart door elke lidstaat zullen worden onderschreven en dat ze de oude ideologie van belastingverhogingen zullen loslaten. Dat is niet alleen een mislukt beleid, maar er is ook gebleken dat de lidstaten met de hoogste belastingtarieven binnen de Europese Unie het ‘minst goed’ hebben gepresteerd in het veranderende klimaat. 
Blokland (EDD ).
   – Voorzitter, over vijf jaar, tien maanden en vier dagen begint 2010, het jaar waarin volgens de afspraken van Lissabon de Europese Unie de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie in de wereld moet zijn. Dat is weinig tijd voor een ambitieuze doelstelling waarover tot op heden vooral veel is gepraat. En als ik de verslagen van mijn collega’s lees over de toestand van de huidige economie, is er reden die korte tijd met enige zorg tegemoet te zien.
In deze gecombineerde behandeling bespreken wij een tweetal verslagen over het economisch beleid en de overheidsfinanciën in de EMU en een resolutie voor de komende voorjaarstop. In de twee verslagen staan we vooral stil bij wat er tot op heden is gebeurd en wat nog niet goed gaat. In de resolutie voor de komende voorjaarstop spreken we ons uit over wat we verwachten en wensen.
Op dit moment zijn die verwachtingen vooral papieren afspraken. De economische groei is matig, de lidstaten kampen met begrotingsproblemen en de economie van de Verenigde Staten groeit thans harder dan die van de Europese Unie. We zijn dus nog lang niet die meest concurrerende regio in de wereld.
De ontwerpresolutie van EVP en ELDR heeft voor een deel mijn instemming. De doelstellingen van het Lissabonproces zijn te hoog gesteld en onvoldoende helder gedefinieerd. Daarom is het van groot belang nu bij te sturen.
In de eerste plaats is het heroverwegen en beter definiëren van de doelstellingen van Lissabon wenselijk. Dan krijgen we misschien haalbare doelstellingen. En u begrijpt dat ook dit Parlement zich bij haalbare doelstellingen nog duidelijker kan uitspreken over de voortgang van dat proces.
Verder moet het bijsturen vooral plaats vinden in de uitvoering van de afspraken van Lissabon. Dan blijft het niet bij gepraat over hoe het beter kan, maar wordt er ook iets gedaan met wat hier vandaag wordt gezegd. 
Berthu (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, op basis van de verslagen voor de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad trekken wij één belangrijke conclusie, die als volgt kan worden samengevat. In 2000 heeft de Europese Raad van Lissabon de doelstelling vastgesteld dat Europa voor 2010 de meest concurrerende kenniseconomie van de wereld moet worden. Sinds het jaar 2000 hebben wij echter op alle vlakken eerder achteruitgang geboekt, zodat deze doelstelling momenteel nog verder weg is. Alle rode lampjes branden. Dit geldt overigens vooral voor de eurozone, hetgeen ik even wil onderstrepen aan de hand van enkele voorbeelden: daling van de groei tot 0,4 procent in 2003, toenemende werkloosheid, achterblijvende productiviteit vergeleken met de Verenigde Staten, daling van de particuliere en overheidsinvesteringen, oplopende begrotingstekorten en tot slot het ontbreken van een duidelijke stimulans voor structurele hervormingen.
Welke voorstellen worden ons gedaan in deze - laten we maar eerlijk zeggen - rampzalige situatie? Er wordt voorgesteld om het reeds ingezette beleid met nog meer vastberadenheid voort te zetten, een beleid dat hoofdzakelijk streeft naar het wegnemen van belemmeringen op de interne markt, steun voor onderzoek en innovatie, en het met voorrang investeren in menselijk kapitaal. Dit zijn allemaal prijzenswaardige beleidsvoornemens, maar in de huidige vorm zullen ze waarschijnlijk niets in gang zetten, omdat ze de kern van het probleem niet aanpakken. De grote landen uit de eurozone zijn ziek, maar genezing kan uitsluitend uit henzelf komen. De Unie kan hen daarbij wel helpen, maar alleen door actoren die rijkdommen genereren vrij te stellen en te beschermen. Vrijstelling en bescherming zijn de twee kernideeën. Wat wij doen is echter het tegenovergestelde. Wij verlenen geen vrijstelling op Europees niveau, want wij voegen dagelijks nieuwe voorschriften toe, waardoor de lidstaten en ondernemingen verstrikt raken in besluitvormingsstelsels die steeds ingewikkelder en duurder worden. Wij voegen dagelijks nieuwe starre regels toe. Gisteren het uniforme monetaire beleid voor twaalf landen; morgen de Europese Grondwet, die alleen al vanwege zijn aard het flexibele Europa waaraan wij behoefte hebben in de weg staat. Wij voegen dagelijks nieuwe belastingen toe, en de Europese belasting die de Commissie bij de voorbereiding van de volgende financiële vooruitzichten heeft voorgesteld is daar het nieuwste voorbeeld van.
Aan de andere kant beschermt de Unie haar economie onvoldoende. De noodzakelijke voorwaarden voor de oprichting van grote Europese concerns maken onvoldoende deel uit van het mededingingsbeleid van de Unie. Zowel in de industrie als in de landbouw verkwanselt de Unie de communautaire preferentie. Zelfs nu nog werkt zij eraan derde landen goedkeuring te verlenen voor het gebruik van Europese wijnbenamingen. Tot slot draagt zij ertoe bij dat niet-geschoolde immigranten worden toegelaten, hetgeen niet aansluit bij de behoeften van onze economie en een zware wissel trekt op de lasten. Wij doen dus het tegenovergestelde van wat nodig zou zijn. Mijnheer de Voorzitter, laten we dan ook niet verbaasd zijn over de resultaten die dit ons oplevert. 
Andria (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ten eerste moet ik iets preciseren na de opmerkingen van de heer Abitbol. Premier Berlusconi heeft nooit gezegd dat de euro een blok aan het been van de economie was. Hij heeft iets anders gezegd, namelijk dat de invoering van de euro heeft geleid tot speculatie en die speculatie moet worden bestreden.
Ik kan dus zeggen dat Italië absoluut Europees gezind is, zonder mitsen en maren, en dat de euro - mijns inziens - in de toekomst voordelen zal opleveren voor de Europese economie.
Dit gezegd zijnde wil ik collega Bigliardo van harte gelukwensen met zijn verslag. Daarin wordt de economische situatie in Europa onder de loep genomen maar ook een poging gedaan het Stabiliteits- en Groeipact een nieuwe interpretatie te geven, waarbij extra aandacht wordt geschonken aan de overheidsfinanciën in de Europese Unie. De in 2002 op gang gebrachte economische sanering heeft kennelijk weinig opgeleverd. Er is geen echte dynamiek op gang gebracht voor de economische groei. Zo heeft de Europese Unie de werkloosheid zien stijgen en de overheidsfinanciën in steeds grotere moeilijkheden zien geraken. Tegelijkertijd wierp de sterke euro hinderpalen op voor de export en zorgde de tragere vermindering van de inflatie voor stagnatie van de consumptie. Uitgaande van een grondige studie van deze problemen moet men zich afvragen of de rigiditeit van het Stabiliteitspact misschien een negatieve weerslag heeft gehad op de groei van de productiviteit en de werkgelegenheid. Als men de markt soepeler wil maken, moet men de bestaande hinderpalen opheffen, zorgen voor erkenning van beroepskwalificaties en de bedrijven aanzetten tot hogere productiviteit. Ook moeten er meer programma’s komen voor de modernisering van de productieprocessen, en is het noodzakelijk meer te investeren in onderzoek en ontwikkeling.
Wij zijn het er dus roerend mee eens dat voor het eind van dit decennium de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling moeten worden opgetrokken tot 3 procent van het bbp, en daarvan - overeenkomstig de in Barcelona genomen besluiten - tweederde beschikbaar moet worden gesteld van de particuliere sector, ter beloning van de participatie van de kleine en middelgrote ondernemingen aan die processen. Wij zouden enthousiast zijn indien ten minste deze uitgaven in de toekomst niet zouden worden meegerekend in het begrotingstekort, dat beneden de 3 procent van het bbp moet blijven. De economische groei in een bepaald gebied hangt voor een groot deel af van de geplande en gebezigde investeringen en de vastgestelde prioriteiten. De transitcorridors en de netwerken voor goederen- en personenvervoer moeten ongetwijfeld meer aandacht krijgen. Bij de ontwikkeling en tenuitvoerlegging daarvan moet men zich vooral richten op de voltooiing van de grote assen en de opheffing van de knelpunten in met name het grensoverschrijdend verkeer. Daarvoor moeten strategische verbindingen en interconnecties tot stand worden gebracht.
Ik moet er bovendien op wijzen dat men niet alleen infrastructuur voor rechtstreekse verbindingen mag verwezenlijken in de centrale gebieden van de Gemeenschap. Ook de perifere gebieden hebben daar behoefte aan. Pas dan zal men een echte vrijheid van verkeer van personen en goederen op heel het Europees grondgebied kunnen garanderen en de fundamenten kunnen leggen voor een strategische interconnectie met de landen van de Middellandse Zee en Oost-Europa. Voor dergelijke omvangrijke projecten zijn natuurlijk gigantische investeringen nodig en deze mag men dan ook niet dwarsbomen met de rigide regels van het Pact. Het Pact moet gezien worden als een stabiliteitsgarantie in Europa maar tegelijkertijd moet men daaraan een soepele interpretatie geven. Dankzij de voorzichtige en intelligente besluiten van het Italiaans voorzitterschap kon het Pact behouden blijven en worden gevrijwaard. Nu moeten wij dit bevestigen, maar dan wel met een realistischere kijk op het Europees economisch kader.
De Rossa (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie staat aan de vooravond van ingrijpende veranderingen: over een aantal weken gaan we over tot uitbreiding, we zijn in onderhandeling over een nieuwe grondwet en hopelijk gaan we over tot de herziening van de globale economische richtsnoeren, het Stabiliteits- en Groeipact en het gebruik van structuurfondsen. Dit alles voltrekt zich in een wereld die wat de internationale handel en de hele veiligheidskwestie en dergelijke betreft toch al op haar kop staat. De vraag is of we eraantoe zijn al deze uitdagingen het hoofd te bieden. De tekenen wijzen er volgens mij niet naar.
Wat betreft de uitbreiding: we zien nu al dat nagenoeg alle lidstaten hun arbeidsmarkt in paniek afschermen. We hebben te maken met een situatie waarbij de meest welvarende lidstaten zeggen dat ze geen cent meer willen uitgeven. Er is sprake van een situatie waarbij een zelfgekozen besluit dat het beter voor Europa is als we een ‘supercommissaris’ voor economische zaken aanstellen. Prima! Daar heb ik geen moeite mee, maar waar blijft het voorstel voor een ‘supercommissaris’ voor een duurzame Europese samenleving die sociale integratie en cohesie biedt? Een economische benadering is prima. Dat is zeer belangrijk als het gaat om de ontwikkeling van een interne markt, maar een dergelijke benadering is een zeer magere basis voor een duurzame Europese samenleving waar sprake is van sociale integratie. Het baart ons zorgen dat praktisch geen enkele regering in de Europese Unie zich schaart achter de talrijke voorstellen die er liggen, waaronder veel goede. Ik vrees dat dit voorlopig niet zal gebeuren ook.
Binnen een paar maanden hebben we een nieuw Parlement en een nieuwe Commissie. Dat zijn allemaal uitdagingen voor onze instellingen maar we lijken ons nog steeds uitsluitend te richten op onze concurrentiepositie - die natuurlijk van belang is, dat zal ik niet ontkennen, maar dat is maar de helft van het verhaal.
We zullen sociale integratie en sociale cohesie centraal moeten stellen in ons beleid ten aanzien van sociale bescherming als we het in het kader van de strategie van Lissabon hebben over hervormingen op dat gebied. We moeten er echter voor zorgen dat, wanneer het Stabiliteits- en Groeipact hervormd is - en dat is nodig - lidstaten die in onderwijs en scholing investeren, daar niet voor worden gestraft. We moeten dynamiek in het proces van de strategie van Lissabon inbouwen door ervoor te zorgen dat het Stabiliteits- en Groeipact niet alleen voor stabiliteit zorgt maar ook voor groei, en dat kunnen we het beste bewerkstelligen door te stimuleren dat er wordt geïnvesteerd in zaken die de economie aandrijven: goed opgeleide, tevreden werknemers met een goede baan die voor de noodzakelijke productiviteit zorgen. 
Plooij-van Gorsel (ELDR ).
   – Voorzitter, collega's, voorzitter van de Raad en commissarissen, als volgende maand de voorjaarstop plaatsvindt, is het exact vier jaar geleden dat onze Europese economische ambities in Lissabon werden vastgesteld en verwelkomd. In die afgelopen vier jaar is helaas niet de nodige vooruitgang geboekt om die ambities te verwezenlijken. Waar het probleem ligt, is overduidelijk: de lidstaten ondernemen te weinig om de Europese economie concurrerend en dynamisch te maken.
Vooruitlopend op de voorjaarstop hebben de heren Chirac, Schröder en Blair de koppen bij elkaar gestoken, zogenaamd om het project Europa nieuw leven in te blazen. Zo'n onderonsje leidt zelden tot positieve gevolgen voor onze Europese economie. De heren doen immers niets meer dan uit hun eigen nationale belangen een gemeenschappelijke deler afleiden waar de rest van Europa het dan mee kan doen.
Onze Europese economie stagneert thans door de slecht functionerende arbeidsmarkten van Duitsland en Frankrijk. En waren het niet juist Frankrijk en Duitsland die ons hebben opgezadeld met afspraken over het landbouwbudget, waardoor wij nu tegen een enorme stijging van de Europese begroting aankijken na de uitbreiding? En wie gaat dat betalen? Groot-Brittannië zeker niet. Zij houden krampachtig vast aan hun . De liberale fractie vindt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, maar dan wel alle sterke schouders.
Collega's, wij roepen de lidstaten met deze resolutie op te werken aan de Lissabondoelstellingen en hun economie gezond te houden. Maar wij, in het Europees Parlement, mogen het bedrijfsleven niet opzadelen met onnodig zware administratieve en financiële lasten, zoals het voorgenomen chemiebeleid REACH. Maar het zijn uitsluitend de lidstaten die kunnen zorgen dat Europa mondiaal concurrerend blijft. Daarbij is het van belang dat het stabiliteitspact gehandhaafd blijft en dat ieder zijn begroting op orde houdt. Dat alleen kan resulteren in welvaart en banengroei, zo broodnodig voor onze burgers. 
Schmid, Herman (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, deze discussie is interessant om naar te luisteren, omdat het Parlement ongewoon eensgezind is in zijn beschrijving van de stand van zaken van de Europese economie. In vrijwel iedere toespraak wordt gerept over de lage groei, de dalende investeringen, de groeiende werkloosheid, het wegvloeien van kapitaal en hoogopgeleide arbeidskrachten enzovoort. De toon is volstrekt anders dan drie, vier jaar geleden, toen er nog veel optimisme heerste.
Ik denk dat dit negatieve beeld uiterst serieus genomen moet worden. Ik ben van mening dat er een groeibeleid voor de lange termijn moet komen, dat de nadruk legt op infrastructuur, milieu, technologische ontwikkeling, de ontwikkeling van menselijk kapitaal en dergelijke, wat veel sprekers naar voren hebben gebracht.
De vraag is welke voorwaarden het belangrijkst zijn. Ik vind dat de verantwoordelijkheid van dit nieuwe beleid bij de lidstaten moet liggen. Ik heb niet de indruk dat de Europese Unie over de hiervoor vereiste politieke kracht, eensgezindheid en financiële mogelijkheden beschikt en dat zij in staat is Europa uit deze neerwaartse spiraal te halen. De lidstaten moeten op nationaal niveau groeipacten tot stand brengen, die grotendeels zijn gebaseerd op de samenwerking tussen de publieke en particuliere sector. In Zweden, het land waar ik vandaan kom, zijn de beste perioden van economische groei in de meeste gevallen voortgekomen uit inspanningen van politici en het bedrijfsleven op nationaal niveau, waarbij bijzonder gunstige resultaten zijn geboekt. Hierbij wil ik benadrukken dat de publieke sector in dit soort situaties een actieve rol moeten spelen. Niet alleen omdat hij belangrijk is voor de werkgelegenheid, maar ook omdat naar deze sector een groot deel van de financiële middelen gaat. 
Langen (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie verkeert in een moeilijke situatie. We hebben een centraal monetair beleid, waarvoor de Europese Centrale Bank verantwoordelijk is, en een decentraal financieel en economisch beleid. Het Stabiliteits- en Groeipact is het bindend element waardoor dit geheel kan functioneren en wij de interne markt kunnen ontwikkelen. Ik eis hier dan ook nadrukkelijk dat iedereen zich aan dit Stabiliteits- en Groeipact houdt, ook Duitsland en Frankrijk, de twee grootste landen van de eurozone. Daarom steunen wij de klacht die de Commissie bij het Europees Gerechtshof heeft ingediend om duidelijkheid over de verantwoordelijkheden in het kader van het Stabiliteits- en Groeipact te verkrijgen.
Maar dat alleen is niet voldoende. De verwezenlijking van de doelstelling van Lissabon vergt een grote inspanning van de lidstaten enerzijds en van de Commissie en het Europees Parlement anderzijds. Op de lidstaten rust de taak om de noodzakelijke hervormingen van de arbeidsmarkt, van het sociale en fiscale terrein en van de voorwaarden voor vestigingsplaatsen te bevorderen en vernieuwende industrieën te stimuleren. Dat is de taak van de lidstaten, en we kunnen ze deze verantwoordelijkheid niet ontnemen. De opgave van de Commissie is het om een verstandig industriebeleid op touw te zetten. De afgelopen jaren hebben wij verzuimd om, naast de bevordering van de diensten en van bepaalde terreinen binnen het interne beleid, een dergelijk industriebeleid tot stand te brengen. Steeds werden consumenten- en milieubescherming voorop gesteld. Als wij onze positie in de wereld willen handhaven, dan moeten wij in actie komen.
Ik verzoek de Commissie serieus te overwegen om een moratorium van drie tot vijf jaar uit te vaardigen voor de consumenten- en milieuwetgeving. Dat is de enige manier om de doelen van Lissabon nog te bereiken, want tot nog toe zijn we niet verder gekomen dan de voorbereidende fase. We zijn gewoon blijven steken. Alleen met een dergelijk moratorium in de Europese Unie, die op het gebied van milieu-, arbeids- en sociale wetgeving toch al vooroploopt in de wereld, kunnen we erin slagen om dat te worden wat we in Lissabon zeiden te willen worden - de meest concurrerende regio ter wereld.
Linkohr (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben nu bijna geneigd om met de heer Langen in debat te gaan over moratoria. Inzake de biotechnologie was ik tegen moratoria, en ook in dit geval zou ik daar tegen zijn. Maar ik wil me concentreren op het wetenschappelijk onderzoek, want een concurrerende Europese economie kan niet zonder onderzoeksbeleid. Het verbazingwekkende is dat er juist op dit gebied, waarvan we allemaal vinden dat het belangrijk is, de afgelopen jaren is bezuinigd, vooral op het niveau van de lidstaten. Het spectaculairst is wel dat in Frankrijk de wetenschappelijk onderzoekers voor het eerst in Europa zelfs de straat op gaan. En ook elders zijn zij bereid om te demonstreren. Het zijn dus niet alleen de boeren die demonstreren, maar nu ook de onderzoekers. Een bijzonder interessant, maar ook betreurenswaardig verschijnsel, want het laat duidelijk zien in welk contrast de barokke woorden van de staatshoofden en regeringsleiders tot hun sobere daden staan.
Nu zeggen de ministers van Financiën dat ze geen geld hebben. De vraag is echter: kunnen we geen onderzoek doen omdat we geen geld hebben, of hebben we geen geld omdat we geen onderzoek doen? Het voorbeeld Finland, om maar een lidstaat te noemen, toont duidelijk aan dat je zelfs in moeilijke tijden in de toekomst kunt investeren, en dan succes kunt hebben. Finland wordt voortdurend het succesvolste land van de Europese Unie genoemd, terwijl het er helemaal nog niet zo lang bij zit. Dat betekent dus dat Finland veel gedaan heeft, ook zonder de Europese Unie.
Daarom wil ik ervoor pleiten dat wij als Europees Parlement blijven vechten voor de 3 procent voor het onderzoek en voor een innovatiestrategie ten bate van het MKB. Tot slot wil ik u nog oproepen om als Europees Parlement aanwezig te zijn bij het wetenschapscongres dat we begin april hier in Brussel organiseren. Dit om duidelijk te maken dat in ieder geval het Parlement aan deze strategie vasthoudt. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, helaas wordt in het verslag over de overheidsfinanciën de Commissie nog altijd gesteund in haar vastbeslotenheid om de bepalingen van het Stabiliteitspact strikt na te leven. Hiermee wordt nog maar eens bewezen dat het huidige economische denken blind vasthoudt aan één enkele koers en geen rekening houdt met de werkelijkheid.
Ik betreur het dat er geen aandacht wordt besteed aan de gevolgen van het Stabiliteitspact en dat hier vandaag niet wordt gediscussieerd over de economische en sociale problemen waarmee wij geconfronteerd worden. Ik betreur het dat het economisch beleid hoofdzakelijk gericht is op begrotingsconsolidatie en prijsstabiliteit, ten nadele van de economische groei, de werkgelegenheid, de verbetering van de levensvoorwaarden en de inachtneming van de behoeften van de burgers.
Portugal is een duidelijk voorbeeld van deze slaafse en blinde toepassing van het Stabiliteitspact. Het land heeft te kampen met een sterke economische recessie. Gevreesd wordt dat het bruto binnenlands product met meer dan 1 procent zal dalen. Bovendien heeft Portugal het hoogste werkloosheidscijfer van de Europese Unie. De huidige situatie heeft niet alleen een ongunstige invloed op de economische convergentie met de Unie, maar ook op de voorwaarden voor een snel en duurzaam herstel, die nu al voor het derde opeenvolgende jaar uitblijven. De begrotingsconsolidatie mag niet ten koste gaan van de overheidssector en de overheidsinvesteringen. Wij moeten waarborgen dat de burgers toegang hebben tot een openbare dienstverlening van goede kwaliteit. Dat betekent dat wij onze koers moeten wijzigen en dat het Stabiliteitspact moet worden herzien. Het moet vervangen worden door een pact voor duurzame groei en werkgelegenheid. Alleen op die manier kunnen de economische en sociale problemen van de Unie verholpen worden. 
García-Orcoyen Tormo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil er om te beginnen op wijzen dat onderzoek en ontwikkeling een heel belangrijke rol spelen bij het opwaarderen van bedrijven. Ik zou daarom net als de heer Linkohr graag discussiëren over hetgeen de heer Lange zojuist gezegd heeft, maar dat is niet mogelijk.
Ik geloof dat het onderzoek naar en de ontwikkeling van – bijvoorbeeld – schone technologieën in Europa veel banen kan scheppen. Daar moet dus in geïnvesteerd worden, en we moeten ons in dit opzicht nu eindelijk eens besluitvaardig tonen. Eén van de belangrijkste doestellingen die de internationale gemeenschap heeft vastgesteld is het Protocol van Kyoto. Over de verwezenlijking van die doelstelling wordt tussen de industrie en de regeringen hevig gediscussieerd. Ik geloof dat de oplossing is gelegen in het introduceren en verspreiden van schonere technologieën om zo de omvang van vervuilende uitstoot terug te brengen. Als we daar niet in investeren, zal Europa op dit gebied niet zo concurrerend en dynamisch kunnen zijn als we allemaal wensen.
Tot slot wil ik graag opmerken – en dat hangt samen met wat ik zojuist gezegd heb – dat we het efficiënter gebruik van natuurlijke hulpbronnen veel sterker moeten aanmoedigen. Economische groei en het beroep op hulpmiddelen moeten immers van elkaar losgekoppeld worden: alleen zo kunnen we komen tot duurzame groei. Het is ook een basisvoorwaarde voor een op kennis gebaseerd Europa, met ’s werelds meest concurrerende economie en volledige werkgelegenheid. Dat is het Europa waarnaar wij allen streven. 
Lange (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, soms heb ik het gevoel dat sommigen de afgelopen tijd de theorie uit de negentiende eeuw dat, als je de krachten van de markt maar ontketent,
er ineens arbeidsplaatsen ontstaan – weer uit de mottenballen halen. In mijn ogen is dat helemaal verkeerd. Als we goed kijken, beste collega’s, waar de afgelopen decennia de sterkste groei- en werkgelegenheidsimpulsen van uit zijn gegaan, dan is dat vooral op de terreinen die door collega Langen zojuist in diskrediet zijn gebracht, namelijk duurzame ontwikkeling en milieu. Naar mijn mening is het noodzakelijk om hierin in sterkere mate te investeren, met name in de stadsvernieuwing, zowel op sociaal en ecologisch terrein als op verkeersgebied. Het is overduidelijk dat op sociaal en ecologisch terrein het grootste groeipotentieel te vinden is en ook de meeste werkgelegenheid kan worden gegenereerd. Omdat het volgens mij als een paal boven water staat dat een ongereguleerde markt ook aanzienlijke negatieve gevolgen voor het milieu heeft, zou een investering op deze terreinen er zeker toe bijdragen dat onze ecologisch verantwoorde levensbasis gewaarborgd wordt.
Ik ben van mening dat we trouw dienen te blijven aan de uitgangspunten van Lissabon en Göteborg en moeten zeggen dat we voorstander zijn van een duurzame productiewijze in Europa die groei en werkgelegenheid oplevert, uitgaande van een ecologisch verantwoorde basis. In het verleden zijn er al goede aanzetten in deze richting gedaan, en deze weg moeten we ook geloofwaardig blijven volgen. Naar mijn mening zullen we internationaal gezien op veel terreinen aan geloofwaardigheid inboeten als we de doelstellingen en overeenkomsten die we in Johannesburg of Kyoto hebben vastgelegd nu bij het oud vuil zetten. We dienen aan onze doelstellingen vast te houden en op deze weg voort te gaan. 
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een opmerking over de vermoedelijk ontnuchterende voorjaarstop en het ambitieuze proces van Lissabon van vier jaar geleden: de economische neergang in veel lidstaten is ernstig en vereist effectievere maatregelen. Er is een nauwere afstemming tussen economisch, werkgelegenheids- en structuurbeleid vereist, zonder dat we daarbij naar harmonisatie streven. Door de beperking van overheidsbureaucratie, verbetering van de structuur van de financiële markten en uitbreiding van de investeringen – daar is hier al op gewezen – kunnen er meer en duurzame arbeidsplaatsen ontstaan. Waar het echter vooral aan ontbreekt, zijn een gecoördineerde samenwerking op het terrein van levenslang leren en de invoering van een Europabrede marketing van opleidingen. Onderzoek in de EU heeft uitgewezen dat te veel jongeren slecht opgeleid zijn. Door ons menselijk kapitaal meer te steunen, kunnen we hun kansen op de arbeidsmarkt echter vergroten. Hiermee moeten we in de school-, beroeps- en universitaire opleidingen beginnen.
Ik ben ook van mening dat de sociale dialoog dient te worden geïntensiveerd. Dit is in mijn ogen een cruciaal element bij het verwerken van de veranderingen in onze samenleving, en het is jammer dat dit in veel lidstaten slechts in de marge plaatsvindt. Gezien de uitbreiding van de EU in de komende twee maanden moeten wij onze gemeenschappelijke maatregelen in het werkgelegenheids- en sociaal beleid consequent voortzetten. Een van de meest succesvolle elementen daarbij was en is de Europese werkgelegenheidsstrategie. De financiële inspanningen op deze terreinen zijn overigens minimaal in vergelijking met de structuurmiddelen voor de uitbreiding. Dat de Europese Commissie de lidstaten oproept hun bijdragen nog verder te verhogen en zij de nettobetalers nog zwaarder wil belasten, kan alleen maar worden afgekeurd. Op Europees en op nationaal niveau hebben we iets anders nodig: een ijzeren discipline met betrekking tot de uitgaven. Daarom kunnen we ook niet instemmen met het amendement van de socialisten, waarin wordt gewaarschuwd voor begrotingen waarin veel bezuinigd wordt.
Een laatste punt: alle pogingen om het Stabiliteits- en Groeipact te versoepelen of als niet-functionerend in diskrediet te brengen zullen op niets uitlopen. Wat dit betreft heeft de Commissie volkomen gelijk, commissaris Solbes Mira. Degenen die de begroting overschrijden dienen voor het Europees Gerechtshof te worden gesleept. Dit dienen we politiek krachtig te steunen, temeer omdat onze ondernemingen, zowel werknemers als managers, één ding nodig hebben, namelijk gegarandeerde stabiliteit voor de lange termijn. 

Bullmann (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als wij de economische situatie in ogenschouw nemen waarin de Europese Unie zich bevindt, dan heeft de aanstaande voorjaarstop drie opgaven: ten eerste dient de top ervoor te zorgen dat er meer investeringen worden gedaan, ten tweede dat er meer investeringen worden gedaan en ten derde dat er betere investeringen worden gedaan. We lopen achter op de Verenigde Staten, zowel in de particuliere als in de publieke sector. In de publieke sector bedraagt de achterstand 1 procent. Ik kan er met mijn verstand niet bij dat er afgevaardigden in dit Parlement zijn die erin slagen twee adviezen ten aanzien van de economische situatie te geven, waarvan het ene luidt dat we de crisis moeten bestrijden door meer troep de lucht in te blazen – dat is waar het voorstel van collega Langen op neerkomt – en waarvan het andere inhoudt dat we halsstarrig door moeten gaan met het kapotbezuinigen van de economie in plaats van deze de impulsen te geven die zij nodig heeft. Er zijn veel slechte leerboeken economie, maar ik heb geen enkel boek gevonden dat zo ver gaat om deze aanbevelingen te doen in de economische fase waarin wij ons momenteel bevinden.
Integendeel, in deze situatie moeten we doen wat collega De Rossa opperde: dynamisch omgaan met de noodzakelijke balans tussen stabiliteit enerzijds en vermogen tot handelen anderzijds. Ik ben bijzonder benieuwd hoe de Commissie zal omgaan met het motto ‘dynamisch handelen, balans tussen stabiliteit en vermogen tot handelen’. We zijn benieuwd naar de voorstellen, commissaris Solbes, en we hopen op een productieve discussie. 
Pronk (PPE-DE ).
   – Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de heer Roche van harte bedanken voor zijn verhaal vanuit de Raad, en in het bijzonder voor wat hij gezegd heeft over de ouderen. Als wij erin zouden slagen een betere arbeidsmarkt tot stand te brengen voor ouderen, dan zouden we mijns inziens op het gebied van werkgelegenheid de Lissabondoelstellingen kunnen verwezenlijken. Ik was dan ook erg teleurgesteld over het feit dat de Commissie alleen maar praat over de afschaffing van de financieringsinstrumenten voor ouderen. Dan zouden we eigenlijk even goed de ouderen hun stemrecht kunnen afnemen. Wat de Commissie zegt, is volstrekt onaanvaardbaar. Er moet een arbeidsmarkt tot stand worden gebracht waardoor er perspectieven worden geboden waarmee dergelijke regelingen ook minder noodzakelijk worden dan op het ogenblik het geval is.
Tweede punt, Voorzitter, de wetgeving zelf. De Commissie heeft er terecht op gewezen dat de wetgeving van de interne markt snel moet worden ingevoerd. Maar er zijn natuurlijk ook voorstellen van de Europese Commissie waarvan je je kunt afvragen of die erg veel bijdragen tot de werkgelegenheid. Ik vrees dat soms het tegendeel het geval is. En ik ben toch bang dat men op het gebied van de financiële diensten, net zoals bij de overnamerichtlijn, najaagt wat men denkt wat er in de Verenigde Staten gebeurt. Ik denk dat je dan eens heel goed moet kijken wat de werkgelegenheidsgevolgen van het een en ander zijn.
En dan natuurlijk het milieu. Inderdaad is het zo dat bij de evaluatie van de bestaande en de totstandbrenging van nieuwe milieuwetgeving ook veel meer dan tot nu toe gekeken moet worden welke de werkgelegenheidseffecten zijn. Het is te gemakkelijk om dat te bagatelliseren, zoals de heer Langen dat doet.
Het laatste punt is de productiviteit. Ik denk dat de kwestie van de productiviteit nog zeer onderschat wordt. Productiviteit brengt alles bij elkaar. Als we productiviteit verbeteren, kunnen we meer doen, kunnen we betere banen krijgen. Maar het is vaak de andere kant van dit Huis die productiviteitverbetering in de weg staat, omdat te veel wordt vastgehouden aan oude ideeën die in deze tijd weinig weerklank vinden. 
Bodrato (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in de onderhavige verslagen komen zorgen tot uiting over de grote afstand die ons, ondanks de bereikte resultaten, nog van de doelstellingen van Lissabon scheidt. Ook de Raad en de Commissie delen die zorgen en dringen terecht aan op een bekrachtiging van de strategie van de kenniseconomie.
Mijns inziens is het echter met het oog op de voorjaarstop absoluut noodzakelijk na te denken over de financiële vooruitzichten van de Unie en te antwoorden op een aantal vragen.
De eerste vraag gaat over de manier waarop een evenwicht tot stand kan worden gebracht tussen het stabiliteitsbeleid, zoals dit tot uiting komt in de gemeenschappelijke munt, en het stimuleringsbeleid voor onderzoek en innovatie in kleine ondernemingen en voor de investeringen in grote netwerken. Deze zullen immers de integratie tussen de Europese regio’s bevorderen.
De tweede vraag gaat over de manier waarop men de mondialisering van de markten het hoofd moet bieden. Dit is een uitdaging voor niet alleen de moderne ondernemingen, in de Verenigde Staten en Japan, dat wil zeggen in landen met sterk geavanceerd onderzoek, maar ook de traditionele ondernemingen in China en in landen met lage lonen en lage sociale en milieukosten.
De derde vraag betreft de ontwikkeling van de mededingingsfactoren. Dit houdt in dat de Gemeenschap sterker aanwezig moet zijn in het fundamenteel onderzoek en in het industriebeleid. Deze communautaire inzet zal mogelijk zijn als de financiële vooruitzichten in overeenstemming worden gebracht met de doelstellingen van de uitbreiding van de Unie en de economische groei, die steeds sterker bepaald wordt door het menselijk kapitaal, door kwaliteitsproducten en mededingingsvermogen op een steeds opener markt.
Mijn inziens houdt het politieke probleem verband met het vermogen om de structuren te hervormen en tegelijkertijd bepaalde begrotingsbesluiten te nemen, besluiten die wij nodig hebben om Europa een toekomst te geven. 
Konrad (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, beste collega’s, het Stabiliteits- en Groeipact is onderwerp van discussie, en naar mijn mening is er alle aanleiding toe om duidelijk te onderstrepen dat we dit Pact nodig hebben voor de toekomst. Tegen degenen die op Europees niveau het recht schenden door het proces van de Commissie door middel van ministeriële besluiten te onderbreken, moeten we duidelijk zeggen: de schending van het Stabiliteits- en Groeipact ondergraaft uiteindelijk de stabiliteit van de euro, en ook het fundament van de groei in Europa zal daarmee uiteenbrokkelen.
De brief van de zes landen die een geconsolideerde handelssituatie bezitten, spreekt in dit verband boekdelen. Ik hoop en wens dat wij ons dit weer bewust worden, ook met het oog op dit Pact. Wat geldt voor dit Pact, geldt ook voor vele andere zaken: als je de wet wilt veranderen, moet je daarvoor een meerderheid zien te vinden, maar je verandert de wet niet door hem te overtreden.
Ten tweede: de structurele hervorming – het proces dat door de Europese Centrale Bank wordt geëist – zou in de nationale staten moeten plaatsvinden. Als we dezer dagen lezen dat het gemiddelde bruto binnenlands product in Duitsland per hoofd van de bevolking is gedaald en Duitsland op de op drie na laatste plaats staat, dan spreekt dat boekdelen. Er blijkt in ieder geval niet uit dat de sociaal-democraten in Duitsland goed regeren. En dat betekent ook dat de heer Verheugen zich alleen al door zijn lidmaatschap van deze partij diskwalificeert als supercommissaris hier in Brussel.
Een laatste opmerking: het proces van Lissabon mag niet betekenen dat er via een groot uitgavenprogramma een hoop geld over de balk wordt gesmeten. Nee, ook op Europees niveau moet er worden bezuinigd, en daarom heb ik geen begrip voor de eis van de Commissie om de begroting met 50 procent laten te stijgen. Ook dit zou te veel vergen van de nettobetalers in de Europese Unie. Sommigen in dit Parlement zou een denkproces goed doen, een proces van nadenken. En ik denk dat de Europese Unie in het algemeen een consolidatiefase goed zou doen. 
Villiers (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, aangezien we het in het debat over deze verslagen over de Europese economie hebben, wil ik graag benadrukken dat het van cruciaal belang is dat we de retoriek over de agenda van Lissabon omzetten in realiteit. Sinds Europese leiders hebben verklaard dat ze binnen tien jaar van Europa de meest concurrerende kenniseconomie zullen maken, zijn er vorderingen geboekt, maar er zijn ook veel tegenvallers geweest. Het lijkt me dat economische hervormingen en een flexibeler arbeidsmarkt fundamentele doelstellingen van de agenda van Lissabon zijn. In veel gevallen zien we echter dat de Europese Unie zich juist in tegengestelde richting beweegt. De arbeidsmarkt wordt niet flexibeler door maatregelen zoals de richtlijn betreffende uitzendkrachten, die honderden of zelfs duizenden tijdelijke werknemers hun baan kan kosten.
Ik maak me ook zorgen over de plannen om een aantal uitzonderingsbepalingen van de werktijdenrichtlijn, die extra flexibiliteit bieden, gefaseerd af te schaffen. Het is natuurlijk belangrijk dat mensen geen buitensporig lange werktijden hebben, maar veel onderdelen van de richtlijn inzake werktijden leiden alleen maar tot bureaucratie en bieden werknemers geen behoorlijke bescherming: deze maatregelen maken het alleen maar moeilijker voor hen om hun leven naar eigen inzicht in te delen.
Een aantal andere voorstellen lijken mij overdreven reacties: de verordening inzake chemische stoffen is bijvoorbeeld bedoeld om het gebruik van gevaarlijke chemische stoffen te beheersen en te reguleren, maar dat moet niet leiden tot de onevenredige reactie die daarop volgde. Veel onderdelen van de Europese wetgeving getuigen van bemoeizucht en jagen de bedrijfskosten alleen maar op. Uiteindelijk gaat dat ten koste van de werkgelegenheid in Europa en het komt er heel vaak op neer dat consumenten er slechter van worden en minder keuzevrijheid hebben.
Om de agenda van Lissabon om te zetten in realiteit, moeten we de bureaucratie die de Europese Unie produceert, terugdringen. 
Solbes Mira,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de afgevaardigden voor hun interventies, hun deelname aan dit debat en de ideeën die ze daarin tot uitdrukking hebben gebracht. We hebben helaas niet genoeg tijd om op al die ideeën uitgebreid in te gaan. Ik wil wel graag aangeven wat volgens mij de essentiële punten van dit debat zijn.
We zijn het er allemaal over eens dat de groei onvoldoende is: we willen een sterkere groei. Ik wil er wel op wijzen dat we de geen simplistische vergelijkingen moeten maken. Je kunt de Verenigde Staten en de Europese Unie niet zomaar met elkaar vergelijken. Je moet dan ook kijken naar de uitgangspunten en de verplichtingen die de VS en Europa nog hebben. Het is ook niet gemakkelijk de eurozone te vergelijken met de landen die daar niet toe behoren. De kernvraag blijft de volgende: is de in Lissabon gestelde diagnose nog steeds van toepassing?
Ik blijf ervan overtuigd dat een grotere groeicapaciteit in Europa afhankelijk is van twee factoren: meer banen en een hogere productiviteit. Die diagnose is volgens mij dus nog steeds van toepassing. De vraag is dan: waar schiet Europa te kort? De diagnose is het probleem niet – dat ligt bij de tenuitvoerlegging van de remedie, ofwel de implementatie van al hetgeen we in Lissabon hebben besloten te doen.
In het Commissieverslag geven we aan dat we op een aantal punten ontevreden zijn. Op andere punten hebben we echter wel degelijk vorderingen gemaakt.
Op het gebied van de werkgelegenheid hebben we vorderingen gemaakt. Bij de productiviteit is dat in veel mindere mate het geval. We hebben ook vorderingen gemaakt met de interne markt, maar niet zoveel als we hadden gewild. Verder is het zo dat we binnen het kader van het financiële systeem een aantal obstakels die unificatie in de weg stonden hebben weggenomen – maar we zijn nog niet zover dat de kosten zo laag zijn als in de Verenigde Staten. We hebben een aanvang gemaakt met een aantal aanvullende mechanismen, en dat zal zeker helpen. Het groei-initiatief is volgens mij heel belangrijk. We zullen zo aandacht kunnen besteden aan een aantal andere aspecten.
In de voorstellen voor dit jaar dringen we aan op maatregelen die moeten bijdragen tot meer productiviteit. Onderzoek en ontwikkeling maken daar deel van uit. We moeten overigens wel aangeven wat we precies bedoelen als we praten over onderzoek en ontwikkeling. Met 3 procent van het bbp komen we in de buurt van de Verenigde Staten. Het verschil zit hem in de verhouding tussen particuliere en openbare investeringen: in Europa ligt het aandeel van de openbare investeringen hoger dan in de VS.
Gaat het dan alleen om percentages? Of moeten we er ook voor zorgen dat we beter samenwerken en verhinderen dat er overlappingen bestaan? Het kan ten slotte ook nog zo zijn dat we het particulier ondernemerschap sterker moeten stimuleren. Dat zijn de kernvragen. Ik geloof hoe dan ook dat we onze prioriteiten goed hebben gekozen.
We mogen niet vergeten dat de strategie van Lissabon ook duidelijke grenzen kent. We willen dat het een duurzame strategie is, en dat betekent dat er op sociaal gebied en op het gebied van het milieu in ieder geval aan bepaalde minimumeisen moet worden voldaan.
Er zijn in het debat een aantal andere punten aan de orde gebracht. Liggen de problemen bij het vaststellen van de strategie? Ik heb gezegd van niet. Het probleem is dat er bij de lidstaten niet voldoende politieke wil bestaat om hetgeen we zijn overeengekomen in praktijk te brengen.
Is het Stabiliteits- en Groeipact een probleem of nu juist een positief element? Ik zelf geloof dat het een positief element is. Gezonde financiën zijn voor groei op lange termijn van fundamenteel belang. Kan het belastingbeleid op korte termijn bijdragen tot meer groei? In bepaalde omstandigheden kan dat – theoretisch althans – het geval zijn, maar we mogen dan een aantal essentiële zaken niet vergeten. Om te beginnen is het binnen de begrotingscontext zo dat de automatische stabilisatoren in Europa veel dynamischer werken dan in de Verenigde Staten. Als de economische activiteit met één procent afneemt, wordt dat in de begroting met een half procent gecompenseerd.
We hebben inderdaad een plafond – de befaamde 3-procentlimiet. Dat is een heel redelijk plafond. De ervaring heeft uitgewezen – en ook ik ben hiervan overtuigd – dat het voor Europa heel goed is om over een fiscaal kader te beschikken. We zullen in de toekomst ten gevolge van de vergrijzing van de bevolking problemen ondervinden en dit fiscaal kader stelt ons in staat op de middellange termijn een begrotingsevenwicht te verwezenlijken. Die 3 procent als nominale referentie is daarbij van doorslaggevend belang – als we tenminste in de gaten willen blijven houden wat we aan het doen zijn. Bovendien kunnen we zo met elkaar samenwerken.
Daarom is het volgens mij heel belangrijk dat we een discussie gaan voeren over de toekomst van het Pact. Ik geloof dat het Verdrag nog steeds voldoet. De onderliggende ideeën zijn correct, al kunnen we op een aantal punten verbetering aanbrengen. Dat geldt zeker voor de interactie tussen de richtsnoeren voor het economisch beleid en het Pact. We mogen ons niet blind staren op fiscale consolidatie. We moeten letten op het doel van fiscale consolidatie, en dat is economische groei. En die hangt dan weer samen met de grote richtsnoeren voor het economisch beleid. We hebben de afgelopen jaren kunnen vaststellen dat er in dat verband nog een tweede probleem is. Een deel van de moeilijkheden die we nu ondervinden worden namelijk veroorzaakt door het feit dat onze maatregelen niet aansloten bij de eisen die de economische cyclus op dat moment stelde.
We hebben in het Pact elementen opgenomen die op groei gericht zijn. De mededeling van november 2002 ging in die richting door meer aandacht te besteden aan de structurele tekorten. We hebben op dit belangrijke punt nog steeds met een aantal problemen te kampen en we zijn te allen tijde bereid daarover te discussiëren.
Wij geloven dat dit probleem in de toekomst een heel belangrijke rol zal spelen. Daarom zal in het Pact als geheel meer aandacht moeten worden besteed aan de schuld. Het gaat dan overigens niet alleen om de schuld, maar om al die toekomstige verplichtingen die negatieve gevolgen kunnen hebben voor groei op de lange termijn. De vergrijzing van de bevolking en de problemen rond de financiering van toekomstige verplichtingen zijn punten die de kern van de zaak raken.
Laatste opmerking. Ik geloof – en een aantal uwer heeft daar ook reeds op gewezen – dat voor de tenuitvoerlegging van het Pact de medewerking van de lidstaten van fundamenteel belang is. Misschien kunnen we voor dat doel de begrotingsprocedures aanpassen om de nationale parlementen nauwer te betrekken bij het vastleggen van hun eigen verplichtingen voor de toekomst en de nakoming van de verplichtingen die we samen zijn aangegaan.
Ik meen dat dit een goed uitgangspunt is. We hadden graag een sterkere economische groei. Onze manoeuvreerruimte is nu wel erg beperkt. Bij het vaststellen van de financiële vooruitzichten heeft de Commissie geprobeerd een evenwicht te vinden. We hebben aan de ene kant geprobeerd de bestaande manoeuvreerruimte niet te overschrijden – en dat terwijl we extra verplichtingen hebben; aan de andere kant hebben we geprobeerd de bestaande financiële marge niet meer dan nodig te verruimen. We zijn ons er echter van bewust dat de uiteindelijke begroting van de Unie neerkomt op 1, 1,14 of 1, 24 procent. Openbare uitgaven worden nu vooral op nationaal niveau gedaan. We zullen de samenwerking tussen de lidstaten dus moeten verbeteren – anders zullen we extra groei waar iedereen in Europa naar streeft niet kunnen verwezenlijken. 
Roche,
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank alle parlementsleden die aan het debat hebben deelgenomen. Ik ben het misschien niet eens met alle analyses, maar het debat was buitengewoon interessant en zeer constructief. Ik heb geen tijd om alle punten te noemen, maar er zijn in de loop van het debat een aantal interessante punten naar voren gebracht.
De heer Blokland gaf bijvoorbeeld aan dat de agenda van Lissabon ten einde loopt: we kunnen het aantal dagen dat we nog te gaan hebben, tellen. Dat was een interessant punt. De heer Crowley benadrukte dat we flexibel in onze benadering moeten zijn en de heer De Rossa gaf aan hoe dynamisch de wereld om Europa heen is en welke bijzondere uitdagingen daaruit voortvloeien.
De sprekers waren vanzelfsprekend zeer uitgesproken over de noodzaak de obstakels die de volledige tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon in de weg staan, te blijven bestrijden. De heer Baron had volstrekt gelijk toen hij zei dat de weg naar de hel met goede voornemens is geplaveid. De strategie van Lissabon zit vol goede voornemens. Als voorzitterschap zijn we ons ervan bewust dat goede voornemens alleen niet genoeg zijn en dat we het hele proces ongeveer moeten inrichten zoals de heer Watson voorstelde.
De strategie is niet van de Europese instellingen maar van de Europese bevolking. Er zijn veel belanghebbenden - wat mevrouw Randzio-Plath duidelijk naar voren bracht. Op de een of andere manier moeten we al deze belanghebbenden erbij betrekken - niet alleen de regeringen van de lidstaten en de instellingen, maar ook de Europese bevolking - en ervoor zorgen dat ze zich concentreren op de agenda zelf en op wat deze feitelijk betekent.
Veel leden hadden het over de regelgeving. Ik weet niet zeker of de heer Jonckheer en ik het met elkaar eens zijn, maar hij bracht evenals verschillende andere sprekers naar voren dat er bezorgdheid bestaat over liberalisering en regelgeving. We zijn het er roerend over eens dat er veel tijd en aandacht moet worden uitgetrokken voor effectieve regelgeving, dat wil zeggen regelgeving die het proces ten goede komt en niet tegenwerkt.
Een ander belangrijk punt dat in het debat naar voren kwam, was wat ervoor nodig is om een echte kenniseconomie te creëren. Ik ben het eens met commissaris Reding, die helemaal aan het begin aangaf dat onderwijs van bijzonder groot belang is. Ik ben het ook eens met wat mevrouw Grossetête en mevrouw García-Orcoyen Tormo opmerkten over het belang van onderzoek en ontwikkeling. Tijdens het debat is herhaaldelijk gesproken over de wijze waarop we een kenniseconomie tot stand proberen te brengen en ik ben het met de parlementsleden eens dat onderwijs, evenals onderzoek en ontwikkeling, de sleutel is.
Een opvallend punt dat telkens weer aan de orde kwam betrof de noodzaak een klimaat van onderzoek binnen Europa te scheppen. Onderzoekers vormen het startkapitaal van een kenniseconomie en de EU en haar lidstaten moeten daarvan doordrongen zijn.
De strategie van Lissabon is niet zomaar een stoffig academisch concept. De strategie is van cruciaal belang voor het leven van de burgers van de vijftien EU-lidstaten en vanaf 1 mei 2004 voor het leven en het welzijn van de 450 miljoen burgers van de 25 lidstaten van de EU. De strategie van Lissabon is een inspanning die ons aller aandacht, energie en vindingrijkheid verdient. Het voorzitterschap ziet haar als een belangrijke prioriteit en we kennen er veel aandacht en gewicht aan toe.
Tijdens de Europese Raad in maart willen we een gerichte en niet een lukrake benadering toepassen. We zijn van mening dat we ons heel zorgvuldig moeten richten op die zaken die haalbaar zijn om vervolgens de daad bij het woord te voegen.
Ter afronding dank ik alle leden voor hun bijdrage aan dit zeer belangwekkende en gerichte debat. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank aan de Raad.
Tot besluit van het debat over het vervolg van de strategie van Lissabon heb ik drie ontwerpresoluties ontvangen.(1)
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Fitzsimons (UEN ),
   - De Europese Unie moet het functioneren van onze arbeidsmarkt moderniseren. We moeten ons economisch beleid in sterkere mate coördineren. We moeten zorgen voor minder en betere hervormingen op het gebied van de regelgeving. We moeten de trans-Europese netwerken in de vervoers- en energiesector voltooien. We moeten ervoor zorgen dat alle regio’s van de Europese Unie, zowel stedelijke als landelijke regio’s, zowel randgebieden als centraal gelegen gebieden, maximaal profiteren van de nieuwe technologie die eraan komt.
Als de Europese Unie concurrerend wil blijven en als we de doelstellingen die de EU-regeringsleiders voor de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon hebben opgesteld, willen bereiken, moet er een reeks wetgevingsmaatregelen op Europees niveau worden getroffen. We moeten de interne markt voltooien. We moeten ook meer investeren in beleid inzake onderzoek en ontwikkeling en op dit gebied is de Europese Unie de laatste tijd achteropgeraakt ten opzichte van de VS.
Ik vind het een uitstekend plan dat we ervoor gaan zorgen dat de Europese Unie in 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld is en daar moeten we allemaal aan werken. 
Maaten (ELDR ),
   . – De Europese Commissie moet voor de lidstaten een spoorboekje opstellen waarin staat wie wat, wanneer en hoe gaat bereiken. De Europese minitop in Berlijn heeft weer aangetoond dat iedereen het eens is over de doelstellingen, maar niet over de maatregelen. Daar komen we dus niet verder mee. Een spoorboekje met exacte doelstellingen ter vervanging van de huidige vage afspraken moet de regeringsleiders op weg helpen om de kenniseconomie te stimuleren en de Europese arbeidsmarkt te flexibiliseren.
Ook moet de Europese Commissie tijdens de voorjaarstop aangeven hoever het staat met het schrappen van de overbodige wetgeving. De Commissie heeft het Europese bedrijfsleven beloofd 25 procent te schrappen. Door de vermindering van de administratieve lastendruk zullen bedrijven weer de mogelijkheid krijgen te ondernemen en daarmee economische groei te genereren. Een Europese supercommissaris voor economische zaken is niet de oplossing. Bondskanselier Schröder had dit kunnen weten, want de Duitse superminister van Economie en Arbeid, Wolfgang Clement, heeft niet kunnen voorkomen dat de Duitse economie nog steeds een van de laagste groeicijfers van Europa heeft. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0011/2004) van de heer Costa, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, aan de Raad, over de niet-raadpleging van het Parlement in verband met de TEN snelle-startprojecten. 
Costa, Paolo (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de onderhavige mondelinge vraag heeft tot doel bij voorbaat een stokje te steken voor elk misverstand en elke mogelijke interferentie tussen de lopende medebeslissingsprocedure met betrekking tot de richtsnoeren voor de trans-Europese vervoersnetwerken en de lijst met prioritaire projecten die de Commissie heeft opgenomen in haar mededeling aan de Raad van 11 november jongstleden over het groei-initiatief. Daarin worden namelijk bepaalde onderdelen van projecten en projecten genoemd die in aanmerking komen voor de nu beschikbare communautaire financieringen en voor kredieten van de Europese Investeringsbank.
De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, namens wie ik deze mondelinge vraag stel, heeft besloten zich tot de Raad te wenden om te weten te komen welke waarde moet worden toegekend aan bovengenoemde mededeling.
Op 27 januari jongstleden heeft de vice-voorzitter van de Commissie, mevrouw De Palacio, de parlementaire commissie waarvan ik lid ben schriftelijk bekend gemaakt dat de mededeling over het groei-initiatief en de lijst met zogenaamde prioritaire projecten juridisch gezien niet bindend zijn en dat evenmin sprake is van een lijst van deelprojecten die een bevoorrechte behandeling zouden krijgen. Naar zeggen van de Commissie hebben wij slechts te maken met een onvolledige lijst van acties binnen de prioritaire projecten die volgens de Commissie en de lidstaten onmiddellijk opgestart kunnen worden en dus een stimulerende invloed kunnen uitoefenen op de Europese economie.
Voor ons is het noodzakelijk dat de Raad de verklaring van de Commissie bevestigt en uitlegt hoe hij te werk denkt te gaan om te voorkomen dat prioriteit wordt gegeven aan de door de Commissie aangegeven projectonderdelen, nog voordat de lopende medebeslissingsprocedure over de richtsnoeren voor de ontwikkeling van de trans-Europese vervoersnetwerken is afgerond.
De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, die ik vertegenwoordig, weet heel goed dat het wenselijk zou zijn zo snel mogelijk een begin te maken met de werkzaamheden, niet alleen om de infrastructuur te verwezenlijken die noodzakelijk is voor de totstandbrenging van de gemeenschappelijke markt in de uitgebreide Unie, maar ook om een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan het herstel van de Europese economie waar wij allen op zitten te wachten en waar zojuist nog een debat over is gevoerd.
Daarom zal de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme de komende weken hieraan blijven werken. De richtsnoeren kunnen namelijk nog voor het einde van de huidige zittingsperiode worden goedgekeurd. Daarom moet men tegemoet komen aan de goodwill van het Europees Parlement en moet ook de Raad zich van zijn beste kant laten zien. Men moet niet alleen de termijnen eerbiedigen maar ook de noodzakelijke wil tonen om tot echte convergentie te komen. Pas dan zal er een zinvolle medebeslissingsprocedure kunnen worden gevolgd en kan de indruk worden vermeden dat de Commissie en de Raad alles al van tevoren hebben bedisseld, en het Parlement de mogelijkheid wordt ontnomen om zijn plicht te doen en zijn voorrechten uit te oefenen.
Een vlotte afhandeling van de medebeslissingsprocedure bij de richtsnoeren voor de ontwikkeling van de trans-Europese netwerken zal het ook mogelijk maken het licht op groen te zetten voor de lijst met startrijpe projecten. Deze lijst mag echter niet als afgesloten worden beschouwd maar moet veeleer worden herzien met gebruikmaking van de medebeslissingsprocedure en aan de hand van bovengenoemde richtsnoeren.
Het herstel van de Europese economie en de fysieke opbouw van de Europese interne markt zullen uitsluitend op een samenhangende wijze verlopen als de medebeslissingsprocedure voor de trans-Europese vervoersnetwerken snel wordt afgerond en wij vervolgens pas zeggen welke startrijpe projecten in aanmerking komen voor middelen van de Unie en tevens de lidstaten aansporen met de werkzaamheden te beginnen. 
Roche,
    Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de verslagen van de Raad ECOFIN, de Commissie en de Europese Investeringsbank heeft de Europese Raad tijdens de bijeenkomst op 12 en 13 december 2003 de Europese actie voor groei goedgekeurd. Dit is een belangrijke stap in de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen: de verbetering van het concurrentievermogen, de werkgelegenheid en de groeimogelijkheden in de uitgebreide Unie. Groei van investeringen in zowel kapitaal als arbeid zijn een aanvulling op structurele hervormingen.
De Raad is tevens verheugd over het werk dat is verzet door de Commissie en de EIB – en de relevante Raadsformaties – met betrekking tot de opstelling van het snelstartprogramma. Er is aan de hand van strenge criteria een voorlopige lijst opgesteld met projecten die direct in gang moeten worden gezet. De Raad heeft tevens de aanbeveling gedaan om, indien projecten aan dezelfde criteria voldoen, de lijst in het kader van het jaarlijks verslag voor de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad aan te vullen volgens de procedures die zijn gevolgd voor de opstelling ervan.
Ik wil bij de geachte afgevaardigden nadrukkelijk de aandacht vestigen op het volgende. Zowel de mededeling van de Commissie aan de Raad over het “Europees groei-initiatief: investeringen in netwerken en kennis”, als de verslagen van de EIB en van de diverse Raadsformaties die over dit onderwerp bijeen zijn geweest, zijn slechts richtsnoeren. Om deze verder te ontwikkelen dienen ze te worden opgenomen in een formeel beleidsinstrument, in dit geval een beschikking van de Raad en het Europees Parlement.
De mededeling van de Commissie bevat een incomplete lijst van acties binnen de prioritaire projecten die door de Commissie en de lidstaten zijn aangewezen. Deze actieplannen zijn rijp genoeg om direct in gang gezet te worden en de huidige Europese economie een impuls te geven. De Raad en het Parlement moeten hun constructieve samenwerking in het huidige debat over de herziening van de richtsnoeren voortzetten. In dit opzicht is de Raad verheugd over het schrijven van november 2003 van Voorzitter Cox aan voorzitter Prodi.
Het voorzitterschap is erop gebrand dit uiterst belangrijke dossier succesvol af te ronden voor het einde van de zittingsperiode van dit Parlement. Daartoe is het van groot belang dat de EU-instellingen samenwerken. Wij erkennen de bijzonder belangrijke rol van het Parlement in dit proces.
Een akkoord zal de weg vrij maken voor de broodnodige investeringen in vitale netwerkprojecten en daarmee de realisatie van ons voornaamste doel mogelijk maken: het stimuleren van economische groei voor de uitgebreide Unie. Het aannemen van de ontwerpbeschikking met betrekking tot de TEN’s aan de vooravond van de uitbreiding – op 1 mei – zou aanzienlijke symbolische waarde hebben. Het zou tevens een welkome illustratie zijn van het belang dat de EU hecht aan de snelle integratie van de economieën van de nieuwe lidstaten.
Ten slotte voeg ik hieraan toe dat ik uiterst zorgvuldig heb geluisterd naar de bijdrage van de heer Costa aan het debat. Hij leek zich enige zorgen te maken over de mogelijkheden van het Parlement bij te dragen op dit terrein. Deze mogelijkheden zijn wellicht onvoldoende benadrukt. Ik verzeker hem en het Parlement dat de zaak waar het om draait onderdeel uitmaakt van een groter geheel waar het Ierse voorzitterschap het Parlement en zijn talenten volledig bij zal betrekken. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat was onvoldoende! Ik herhaal, uw verklaring was onvoldoende. De commissievoorzitter heeft heel concreet gevraagd of de Raad instemt met de stelling dat de snelle-startlijst eigenlijk een persoonlijke lijst van de Raad is, die voor het Parlement niet bindend is. Die vraag heeft u niet beantwoord, en ik vind dat buitengewoon treurig.
U bent begonnen met een prachtige verklaring over waarom de snelle-startlijstnodig is, maar u bent er niet op ingegaan dat die lijst de indruk wekt – en volgens mij is dat ook na uw verklaring nog steeds zo – dat u het Parlement bij het vastleggen van de prioritaire projecten buitenspel wilde zetten. Wij hebben getracht u uit de brand te helpen; we hebben u duidelijk gemaakt dat de bijlage III bij de TEN-projecten - de projecten met prioriteit - door ons samen moet worden vastgelegd en dat de Raad niet op basis van de lijst van prioritaire projecten zelf een speciale lijst kan opstellen van de dertig projecten waarvan hij vindt dat ze de mooiste zijn, en dan zelf kan beslissen dat we daarmee beginnen. Achteraf heeft u geprobeerd om de zaak te sussen en gezegd dat het gaat om de vraag of de projecten bouwrijp zijn, klaar voor de financiering. Inderdaad, welke projecten wanneer worden uitgevoerd beslist niet de Raad, dat gaat volgens de criteria van bijlage III. Welke projecten zijn bouwrijp, waar kan met de planning worden begonnen en welke projecten zijn klaar voor de financiering?
Ik zou u toch nog een keer willen verzoeken om duidelijk uit te leggen of de snelle-startlijst wettelijk bindend is voor wie dan ook, of dat u heeft geprobeerd om met de snelle-startlijst het gezamenlijke beslissingsrecht van het Parlement en de Raad over de prioritaire projecten te omzeilen. Namens mijn fractie kan ik u in ieder geval verzekeren dat wij dat niet toe zullen laten. We zullen niet dulden dat de Raad met behulp van een zogenaamde snelle-startlijst de rechten van het Parlement eigenmachtig schendt. 
Savary (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, deze mondelinge vraag heeft in ieder geval één verdienste en dat is dat wat eerst een spookdossier was, nu duidelijk aan het licht komt. De Raad heeft ons immers zojuist bevestigd dat wat we in de pers lazen, wat we van de zijde van de Raad hoorden fluisteren en wat sommige commissarissen soms hardop zeiden, wel degelijk bestaat. Er is wel degelijk een snelle-startprogramma, terwijl commissaris De Palacio ons uitlegde dat dit niet bestond. Dus, ik dank u, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat u ons dit vandaag nadrukkelijk bevestigt en ik dank tevens alle collega’s die bij deze mondelinge vraag betrokken zijn geweest.
Alles welbeschouwd is het een prima methode: je probeert te starten met de projecten die daar klaar voor zijn en voorkomt daarmee vervelende scènes waarin weinig wordt bereikt, omdat men te veel wil. Ik prijs me dan ook gelukkig dat er uiteindelijk een methode blijkt te zijn om de TEN’s ten uitvoer te leggen. Het is echter duidelijk dat de werkelijke prioriteitenlijst de -lijst met snelle-startprojecten is, aangezien daar onze kredieten heen zullen gaan, hoewel deze kredieten onbeduidend zijn vergeleken met de enorme behoeften.
Ik deel dus het standpunt van mijn collega Jarzembowski en vind het ongepast als het Europees Parlement niet zou worden geïnformeerd over en betrokken bij de tenuitvoerlegging van deze lijst. Ik weet niet zeker of de medebeslissingsprocedure hiervoor per se noodzakelijk is, aangezien het om de methode gaat voor de financiering en de tenuitvoerlegging van de TEN’s. Wat ik echter wel zeker weet, aangezien ik dit zelf met een aantal collega’s heb geëist, is dat wij regelmatig geïnformeerd moeten worden over de tenuitvoerlegging van de dertig TEN-projecten die wij zullen goedkeuren. Ik hoop derhalve dat wij met dit debat op zijn minst twee dingen zullen bereiken. Ten eerste dat er getracht wordt opheldering te verschaffen over de procedure, om te zien of we ons nu wel of niet in het kader van de medebeslissing bevinden; hierover moeten wij een heel duidelijk antwoord krijgen. Ten tweede, indien er geen sprake is van medebeslissing, dat er in ieder geval een jaarverslag wordt gepland voor de tenuitvoerlegging van de TEN-projecten die wij hebben goedgekeurd. 
Blak (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is al veel gepraat over de raadpleging van het Europees Parlement betreffende de zogenaamde snelle-startlijst. Ik wil deze discussie niet verder aanwakkeren en ik wil het liever hebben over twee even belangrijke aspecten, namelijk de financiering en het beheer van de projecten.
De Rekenkamer heeft het beheerssysteem van het trans-Europees vervoersnetwerk onderzocht en ze is niet mals in haar kritiek. Ze komt tot de conclusie dat de controle beter en efficiënter moet. De TEN-regels moeten in alle lidstaten uniform en consequent worden toegepast.
De kandidaat-landen nemen ook reeds deel aan het TEN-programma. Ik ben een fervent voorstander van de uitbreiding en voor een zo snel mogelijke deelname van de nieuwe lidstaten aan alle EU-programma's, maar de nieuwe lidstaten zijn niet altijd even goed in het controleren van de EU-middelen. De Commissie slaagt er niet altijd even goed in de nieuwe lidstaten te doen luisteren. Het snelle-startprogramma is helaas een voorbeeld.
In Slowakije is bijvoorbeeld een autowegproject van Katowice naar Zilina goedgekeurd, dat aan geen enkele norm voldoet. De goedkeuring is gegeven zonder economische of verkeerstechnische motivatie. Wij zien helaas dat te veel projecten goedgekeurd worden zonder een ernstige studie, zonder kosten-batenanalyses en zonder milieueffectrapportage. Het TEN-programma is een succes, maar wij moeten geen bruggen en autowegen bouwen die niet nodig zijn.
Wij moeten erop toezien dat er een uniforme en efficiënte controle is in de lidstaten. Met een goede controle krijgen de TEN-projecten een grotere legitimiteit. Met een goed beheer vinden wij gemakkelijker risicokapitaal in de privé-sector. Dit is vooral belangrijk met het oog op een publiek-privaat partnerschap voor de financiering van toekomstige infrastructuurprojecten.
Wanneer deze zaken geregeld zijn, is de weg geëffend voor de start van een groot aantal noodzakelijke infrastructuurprojecten. Dit brengt ons dichter bij onze gemeenschappelijke doelstelling inzake cohesie binnen de EU.
Ik wil een voorbeeld geven van een project dat zowel voor een publiek-privaat partnerschap als voor EU-medefinanciering in aanmerking komt. Het gaat over de vaste verbinding tussen Denemarken en Duitsland over de Fehmarn Belt. Er moet een brug komen over de belt zodat deze flessenhals in de noord-zuidas kan worden opgeheven. Denemarken heeft reeds alles in het werk gesteld om dit grote project te kunnen verwezenlijken. Helaas lijkt de politieke wil in Duitsland te ontbreken.
Wanneer het project erdoor komt, en ik hoop dat dit op korte termijn gebeurt, zal de EU sterker staan en zullen de regio's aan beide kanten van de Fehmarn Belt het gevoel hebben dat ze op het vlak van de werkgelegenheid een economische duw in de rug krijgen. 
Nogueira Román (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, niet iedereen gaat ermee akkoord dat de grondwet voorziet in een uitbreiding van de bevoegdheden van dit Parlement om wetgevingsbesluiten via medebeslissing goed te keuren. Dit is echter niet het aangewezen moment om zomaar te vergeten dat dit Parlement bevoegd is om samen met de Raad te beslissen over de vitale kwestie van de trans-Europese vervoersnetwerken.
Daarom eis ik namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie dat hierover met het Parlement wordt overlegd. Als afgevaardigde wil ik hier in elk geval vandaag uw aandacht vragen voor de projecten voor de hogesnelheidstrein in Galicië, in Portugal, in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland en in Acquitanië, kortom, een groot deel van de Atlantische kuststrook van de Unie. Ik denk met name aan de projecten Porto-Vigo-Ferrol, Santiago de Compostela-Corunha-Vigo-Orense-Valladolid-Acquitanië en Ferrol-Bilbao. Al deze projecten zijn vervat in de plannen van de Portugese en Spaanse regering, in concreto in het plan-Galicië. Wij willen dat dit initiatief daadwerkelijk wordt uitgevoerd en dat het wordt goedgekeurd via de medebeslissingsprocedure, zoals het hoort. 
Rack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Voorzitter van de Raad, een paar dagen geleden is er weer een Eurobarometer-enquête gehouden. De extreem lage opkomst die wordt verwacht voor de verkiezingen voor het Europees Parlement in juni aanstaande heeft veel stof doen opwaaien. In sommige landen zeggen nauwelijks meer dan twintig procent van de kiezers belangstelling te hebben voor deze verkiezingen, in bijna geen land zijn het meer dan vijftig procent. Het zou volledig misplaatst zijn om over deze cijfers verbaasd te zijn. De Europese burgers krijgen namelijk jaar in jaar uit te horen dat het kwaad uit Brussel komt en het goede van eigen bodem. De Raad is bijzonder bedreven in dit zwartepieten. Hij verzwijgt dat hij zelf meestal een deel van Brussel is, en alleen dan wanneer hij de Kerstman kan spelen, zoals bijvoorbeeld nu bij de TEN, wil de Raad alle cadeautjes alleen uitdelen. Er kraait geen haan naar dat het Verdrag in dit verband de medebeslissingsprocedure voorschrijft, dat de Raad en het Parlement samen moeten beslissen over de trans-Europese netwerken.
Wanneer het gaat om het verdelen van cadeautjes en het doen van beloftes willen de hoge dames en heren dat onder elkaar uitmaken. Geen kruimeltje van de roem mag van tafel vallen, al helemaal niet voor het Parlement. Wij zijn niet bereid om dit spelletje mee te spelen, we zijn tegen desinformatie, altijd, en vooral zo kort voor dertien juni. We willen dat met deze resolutie duidelijk maken. We eisen vooral dat de Europese burger duidelijk wordt gemaakt dat niet alleen het slechte uit Europa komt en dat het Europees Parlement en zijn leden medeverantwoordelijk zijn voor veel zaken die belangrijk zijn voor de burgers en waarvan zij, naar te hopen valt, in de praktijk de vruchten kunnen plukken. 
Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb veel vertrouwen in de Raad en met name in minister Roche. Ik interpreteer zijn toespraak zo dat hij pleit voor volledige medezeggenschap voor het Europees Parlement over alle onderwerpen die we hier behandelen. Als ik zo naar mijn collega’s luister lijken zij wat minder vertrouwen te hebben. Ik zou de voorzitter van de Raad ten eerste willen vragen om nu werkelijk duidelijk te bevestigen dat hij de volledige medezeggenschap voor het Europees Parlement voor al deze onderwerpen erkent, of het nu gaat om de snelle-startlijst of om andere lijsten.
Ten tweede wil ik erop wijzen dat dit Parlement niet onverantwoord te werk gaat. We hebben in de commissie al onder het voorzitterschap van de heer Costa over deze zaak gestemd, en we proberen niet koste wat kost nog onze vijf of zes lievelingsprojecten aan de lijst toe te voegen. In de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme hebben we een beperkt aantal projecten toegevoegd, het waren er volgens mij ongeveer zes, en daar logische redenen voor gegeven. Ik noem er twee die de cohesie, de interne samenhang in Europa, verbeteren, ik denk daarbij aan de uitbreidingslanden, maar ook aan de landen van de volgende uitbreiding op de Balkan. Het ging om een verbinding van Praag via Linz dwars door Oostenrijk, en een tweede verbinding van het noorden via Wenen en Graz naar Kroatië. Dat zijn wel degelijk zinvolle verbindingen. Ik ben werkelijk van mening dat dit Parlement in de afgelopen maanden heeft aangetoond dat we onze verantwoordelijkheid serieus nemen, we voegen niet kort voor de verkiezingen klakkeloos het ene na het andere project toe aan de lijst. De medezeggenschap van het Europees Parlement moet echter volledig worden gegarandeerd. Ik hoop dat de voorzitter van de Raad na zijn ambivalente uitspraak vandaag duidelijk bevestigt dat de Raad de medezeggenschap van het Europees Parlement volledig erkent, juist omdat het veel verantwoordelijkheidsgevoel aan den dag legt en voor deze belangrijke en dure projecten met een aantal nieuwe ideeën komt. De Raad en het voorzitterschap van de Raad zouden er toch eigenlijk belang bij hebben om een aantal nieuwe ideeën te horen te krijgen, en die krijgt u van de Vervoerscommissie. 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met het idee om een Europees groei-initiatief op te zetten. Ik ben het echter niet eens met de beperkte interpretatie die wordt gegeven van de zogeheten snelle-startlijst. Er bestaat reeds een lijst met prioritaire projecten, samengesteld tijdens de Raad van Essen en de Raad van Dublin. De Commissie heeft om een tweede uitbreiding gevraagd.
Ik geloof dat alle prioritaire projecten dezelfde aanspraken op gemeenschapssubsidies moeten kunnen maken. Het aantal projecten mag niet worden teruggebracht – we moeten ze juist allemaal zo snel mogelijk van start laten gaan. Ik geloof dat het juist heel efficiënt zou zijn als we projecten – of delen daarvan – die de eerstvolgende drie jaar gereed komen met een premie of extra financiering zouden belonen. Dat is veel beter dan de lijst projecten van te voren in te korten op basis van de verwachting wanneer ze zullen worden gestart dan wel voltooid.
Bepaalde stukken van de hogesnelheidsspoorverbinding – zoals bijvoorbeeld het traject tussen Vitoria en Dax – zouden in 2006 al grotendeels gereed kunnen zijn. Toch is dat project niet opgenomen op de lijst snelle-startprojecten. Ik geloof verder dat de zogeheten “zeesnelwegen” als grensoverschrijdende projecten moeten worden beschouwd, mits zij een verbinding vormen tussen havens in twee lidstaten. 
Schroedter (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik stel vol verbazing vast dat de Commissie in dit belangrijke debat schittert door afwezigheid. Na de woorden van onze collega’s wil ik er nogmaals op wijzen dat mevrouw De Palacio niet bepaald democratisch omgaat met dit dossier. Ze heeft tot twee keer toe geprobeerd om zich met interne zaken van het Europees Parlement te bemoeien, de eerste keer toen ze in een brief aan de voorzitter van de commissie heeft gezegd wie de rapporteur voor deze kwestie zou moeten zijn, en de tweede keer toen ze probeerde om de fracties ervan te overtuigen dat we alleen maar de vereenvoudigde procedure kunnen volgen, en niet de volledige medebeslissingsprocedure.
Ik vind, geachte collega’s, dat we de volledige medebeslissingsprocedure van A tot Z moeten volgen en voor onze overtuigingen moeten strijden. We dragen een bepaalde verantwoordelijkheid tegenover de burgers, die deze projecten met hun belastinggeld financieren. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil een persoonlijke verklaring afleggen. De aanvallen op mevrouw De Palacio zijn volkomen uit de lucht gegrepen. Mevrouw De Palacio heeft niet geprobeerd om op de een of andere manier invloed uit te oefenen op de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. Ze heeft alleen maar haar hulp aangeboden om het dossier van de trans-Europese netwerken af te handelen, en dat was veel waard. Ik zou de voorzitter van de Raad echter willen vragen of hij ons niets te zeggen heeft. Zijn onze vragen zo onbelangrijk dat hij ons geen antwoord wil geven? 
Roche,
   Raad Mijnheer de Voorzitter, ik was niet van plan op het debat te reageren. Mijn betoog aan het begin was in mijn optiek volledig, met name de aanvullende laatste opmerkingen. 
De Voorzitter.
   – Wij nemen akte van deze verklaring van de Raad.
Tot besluit van dit debat heb ik een ontwerpresolutie ontvangen.(1)
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Ferrández Lezaun (Verts/ALE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik blijf erop aandringen dat er iets wordt ondernomen om de prioritaire projecten voor trans-Europese netwerken vastberaden op gang te helpen. Die netwerken zijn voor de economische ontwikkeling van de EU van doorslaggevend belang.
Helaas blijkt dat een aantal voor de EU essentiële projecten (zoals – bijvoorbeeld – de aanleg van een hogesnelheidslijn voor goederenvervoer door de centrale Pyreneeën, een project dat door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme is goedgekeurd) onvoldoende steun krijgen van de zijde van de lidstaten (in het genoemde voorbeeld is dat Frankrijk). De lidstaten dienen zich er rekenschap van te geven dat deze projecten zo snel mogelijk moeten worden uitgevoerd om de verhinderen dat de voorspelde chaos in het EU-goederenvervoer bewaarheid wordt. De oproep van het Parlement dient gehoord te worden. De EU dient de lidstaten daarom te steunen bij de uitvoering van deze projecten. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0063/2004) van de heer Rocard namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, aan de Raad, over het Olympisch bestand. 
Prets (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, er woeden zoveel conflicten in de wereld van vandaag en overal zijn er crisisgebieden – laten wij in plaats daarvan een beroep doen op het gezond verstand en trachten levens te redden. Dat is het doel van een nobel initiatief, het Olympisch bestand, een traditie die al meer dan drieduizend jaar oud is. Het IOC probeert al meer dan tien jaar om de traditie van het Olympisch bestand weer nieuw leven in te blazen. Dit is een tijd van conflicten - Irak, Afghanistan, Afrika, het gebied van de Stille Oceaan, niemand kan zich hieraan onttrekken – en daarom moeten we een duidelijk signaal laten horen voor de vrede, voor de dialoog en voor verzoening tijdens en na de Olympische Spelen.
In november 2003 heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties met algemene stemmen een resolutie goedgekeurd voor een vreedzame en betere wereld door middel van de sport en het Olympisch ideaal. Duizenden bekende persoonlijkheden uit de hele wereld en uit alle delen van de samenleving – politici, kunstenaars en nog velen meer – hebben deze verklaring inzake het Olympisch bestand getekend. Tijdens het Europees Jaar voor Opvoeding door Sport kunnen en moeten we duidelijk maken dat de sport hierbij een sleutelrol kan en moet spelen. Tijdens de Olympische Spelen en het Europees Jaar voor Opvoeding door Sport hebben we de aandacht van de burgers, en daar moeten we gebruik van maken om een boodschap van vrede te laten horen, te discussiëren over de manier waarop conflicten kunnen worden opgelost. We moeten duidelijk maken dat de sport een essentiële sociale functie heeft. Ten slotte dienen we ons eveneens de vraag de stellen waarom er steeds meer en strengere veiligheidsmaatregelen nodig tijdens de Olympische Spelen en andere internationale sportevenementen. In Athene zullen vijftigduizend personen worden ingezet om 10.500 atleten uit 201 landen en ook de toeschouwers te beschermen. Dat kost 650 miljoen euro.
Hoe kunnen we een evenement een project van cultuur en vrede noemen wanneer het dag en nacht moet worden bewaakt? Welk signaal geven we daarmee af? Ik denk dat we op alle lidstaten van de Europese Unie en op andere internationale instellingen een beroep moeten doen, we moeten een beroep doen op het gezond verstand en het begrip. Daarom heeft de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport besloten om deze mondelinge vraag aan de Raad te stellen. De EU en haar lidstaten moeten hun verantwoordelijkheid dragen, ze moeten gebruik maken van het gezond verstand dat tijdens, en hopelijk ook na, de Olympische Spelen overheerst. Ik hoop dat dit Jaar van de Opvoeding door Sport er mede toe zal bijdragen dat er een brede discussie op gang komt over het vreedzaam oplossen van conflicten en over het neerleggen van de wapens. Tijdens dit jaar moeten de wapens van de vrede spreken die verbeeld worden door het Olympisch ideaal. 

Roche,
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Prets persoonlijk bedanken voor haar vraag. De Europese Raad van december 2003 heeft verklaard achter het idee van het Olympisch bestand te staan en is verheugd over de desbetreffende resolutie die met algemene stemmen is aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Het is geen toeval dat 2004 zowel het jaar van de Olympische Spelen als het Europees Jaar van opvoeding door sport is.
De Raad herinnert het Parlement eraan dat het opvoedkundig belang van sport al door de Europese Raad van Nice in december 2000 is erkend, waarmee eerdere verklaringen bekrachtigd werden, met name de aan het Verdrag van Amsterdam gehechte verklaring 29. Daarin wordt de bijdrage van sport aan de identiteit van mensen beschreven. In de resolutie van de Raad van 17 december 1999 staat ook dat het opvoedkundig belang van sport bijdraagt aan het verstevigen van de civiele samenleving.
In de beschikking van het Europees Parlement en de Raad van februari 2003 wordt het belang voor jongeren om via sport kennis en vaardigheden te ontwikkelen omschreven als één van de doelen van het Europees Jaar van opvoeding door sport. Sport geeft jongeren niet alleen de kans fysiek uit te blinken en uithoudingsvermogen op te bouwen, maar ook sociale vaardigheden als teamgeest, saamhorigheid, tolerantie en uiteraard te ontwikkelen.
De Raad steunt, evenals ongetwijfeld het Parlement, deze doelen en belangen. Ik wijs erop dat de Raad niet bevoegd is de specifieke voorstellen van de geachte afgevaardigde uit te voeren. De trojka van ministers van Onderwijs en Sport heeft echter tijdens de bijeenkomst op 29 januari 2004 om het Europees Jaar van opvoeding door sport in te luiden wel het belang van het Olympisch bestand benadrukt. De ministers spraken hun steun uit voor het bestand wegens de boodschap van vrede, tolerantie en vriendschap, wegens de bijzondere plaats die het bestand inneemt in het leven van burgers en de positieve rol die het speelt bij het bevorderen van vriendschap en het uit de weg ruimen van sociale en culturele barrières. De ministerstrojka drong tevens aan op gezamenlijke acties in 2004 die de doelstellingen van het Europees Jaar van opvoeding door sport en die van het Olympisch bestand kunnen verenigen.
Uit naam van het voorzitterschap wens ik persoonlijk de Griekse natie en alle atleten die naar Griekenland afreizen om het tegen elkaar op te nemen een vreedzame en succesvolle Olympische Spelen. Ik hoop dat deze Spelen, zoals mevrouw Prets heeft gezegd, zullen plaatsvinden in een sfeer van tolerantie en vrede. 
Zabell (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sport heeft niet alleen te maken met geld, competitie en topsporters. Sport heeft ook te maken met het ontwikkelen van een gemeenschapsgevoel en het nastreven van gedeelde doelstellingen. Om kort te gaan: sport heeft te maken met mensen en de mensheid.
Dat zijn niet mijn woorden, maar die van de Verenigde Naties, de VN. Ik ben het er volledig mee eens, en daarom geloof ik dat dit Parlement het idee voor een Olympisch bestand moet steunen.
Wat me wel heel belangrijk toeschijnt, is dat we de sport niet voor politieke doeleinden gebruiken. Sport moet zich zoveel mogelijk afzijdig houden van politiek. Sport moet een middel blijven om dingen op te bouwen – het mag nooit gebruikt worden om af te breken. De sportbeoefening moet dus een instrument zijn voor het bevorderen van vrede en wederzijds begrip.
Wat het Olympisch bestand betreft: dat is geen nieuw idee. Er is elke twee jaar sprake van een Olympisch bestand: één voor de zomerspelen en één voor de nu al geruime tijd geleden ingestelde winterspelen. Aan het einde van het afgelopen jaar hebben de Verenigde Naties een resolutie goedgekeurd, waarin de lidstaten worden aangespoord een Olympisch bestand in acht te nemen.
Ik ben daar helemaal voor, en de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten steunt mij daarin. We willen evenwel dat de sport op deze wijze iets doet voor de rest van de wereld. Het is niet de bedoeling dat welke politieke partij dan ook dit initiatief gebruikt voor het behalen van een verkiezingswinst of het bedrijven van politiek.
In deze wereld zijn er overal conflicten en oorlogen. In de sportwereld zijn er wedstrijden en competities. In de wereld hierbuiten zijn er gewapende machten. In de sportwereld zijn er teams. In de echte wereld zijn er wetten. In de sportwereld heersen de regels van het spel. In de wereld zijn er neutrale partijen. In de sport hebben we scheidsrechters. In de wereld vallen er – helaas – maar al te vaak doden. Via de sportbeoefening proberen we het leven nu juist te beschermen. Dat is de bijdrage die de sport aan de maatschappij kan leveren. 
Zorba (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in een poging om een eind te maken aan de oorlogen op de Peloponnesus adviseerde het orakel van Delphi de strijdende partijen in 776 voor Christus om spelen te organiseren en hiervoor het wapengekletter te onderbreken, zodat atleten en burgers uit heel Griekenland veilig zouden kunnen deelnemen aan die spelen. Zo is de oud-Griekse traditie van het Olympisch bestand ontstaan, een traditie die meer dan duizend jaar oud is geworden.
Met de steun van de VN, de Europese Raad, de Unesco en het Internationaal Olympisch Comité heeft Griekenland deze traditie nieuw leven ingeblazen. Zo is met het oog op de Olympische Spelen van 2004 in Griekenland het Internationale Centrum van de Olympische Vrede opgericht, dat meteen een grote campagne heeft opgezet. Meer dan vierhonderd wereldwijd bekende personen hebben de tekst van het Olympisch bestand mee ondertekend.
De Olympische Spelen keren dit jaar terug naar hun geboorteland en naar Europa. De Spelen zijn een internationale waarde en kunnen samen met het sportideaal een boodschap van vrede verspreiden. Vrede en dialoog zijn twee door het Europees Parlement diepgekoesterde waarden. Het zijn waarden die voor ons zullen blijven primeren, hoeveel tijd en moeite er ook nodig is om ze te realiseren. Alle leden van het Europees Parlement zijn geroepen om ambassadeur van de Olympische vrede te worden. Zo willen wij de vredesgedachte bevorderen bij al onze vergaderingen, dienstreizen, in de interparlementaire commissies en op internationale fora en dat overal ter wereld.
Wij verwachten dat de Raad en het Ierse voorzitterschap onze vredesinzet steunen. De kernboodschap van de Olympische vrede is: als zestien dagen lang vrede mogelijk is, waarom dan geen vrede voor altijd? 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0062/2004) van de heer Kuckelkorn, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de afdelingen II, IV, V, VI, VII, VIII (A) en VIII (B) en over het voorontwerp van raming (Afdeling I) van het Europees Parlement voor het begrotingsjaar 2005. 
Kuckelkorn (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik wil het vandaag hebben over de richtsnoeren voor andere afdelingen en over het voorontwerp van raming van het Europees Parlement voor het begrotingsjaar 2005.
Mijns inziens moeten de richtsnoeren betrekking hebben op de hoofdpunten en moeten ze uiterst beknopt worden gehouden. We kunnen dan een aantal meer gedetailleerde opmerkingen maken en concrete maatregelen voorstellen in verband met de ontwerpresolutie inzake het voorontwerp. Ik zou graag even willen ingaan op een aantal aspecten van de richtsnoeren voor dit jaar.
Het bijzondere aan het begrotingsjaar 2005 is dat dit het eerste volledige begrotingsjaar van de uitgebreide Unie is, het eerste volle kalenderjaar van het nieuwe Europees Parlement en van de nieuwe Commissie, maar ook het eerste volle jaar van toepassing van het nieuwe Statuut van de ambtenaren. Het plafond voor rubriek 5 van de financiële vooruitzichten voor 2005 wordt door de technische aanpassing 94 miljoen euro lager, bij de prijzen van nu. Vanwege deze beperkingen van de begroting moeten we het oprichten van nieuwe organisaties, zoals bijvoorbeeld de Europese School voor administratie, uitstellen, tenzij daardoor juist geld kan worden bespaard. In de meeste instellingen en agentschappen is het personeelsbestand snel gestegen om de toenemende werklast na de uitbreiding te dekken. De meeste stijgingen die verband houden met de uitbreiding zijn al in de begrotingen voor 2002 tot 2004 opgevangen, alhoewel er nog heel wat bijkomende maatregelen moeten worden genomen.
Er is vertraging ontstaan bij het aanwerven van nieuwe ambtenaren. Daarom moeten we heel zorgvuldig kijken naar de gevolgen voor de begroting van het voorontwerp voor 2005. De uitbreiding heeft ook financiële gevolgen voor de gebouwen van de organen van de Unie. We gaan er echter van uit dat ze hoofdzakelijk na 2005 zichtbaar zullen worden. De administratieve hervormingen van de organen zullen ook voor de begrotingsprocedure voor 2005 een van de sleutelvraagstukken zijn.
Ik wil nu graag ingaan op Afdeling I, het Europees Parlement. Voor 2005 leiden een aantal factoren tot onzekerheid, en daarmee moeten we rekening houden bij het opstellen van een voorontwerp voor het Parlement. Ik denk daarbij aan het feit dat we het helaas nog niet eens zijn geworden over het Statuut van de leden, aan de problemen bij het rekruteren van ambtenaren in 2004 als gevolg van de uitbreiding en aan de kosten van bepaalde gebouwen. Daarom is het nu nog iets te vroeg om al in te gaan op het plafond van twintig procent van de uitgaven in de Afdeling V. Het is jammer dat de lidstaten het nog niet eens zijn geworden over het Statuut van de leden, en ik hoop dat er op dit vlak in de loop van dit jaar nog vooruitgang kan worden geboekt. Hetzelfde geldt voor de goedkeuring van het Statuut van de medewerkers van de leden. Ik denk dat we het er wel over eens zijn dat de financiering van de Europese partijen om principiële redenen niet mag vallen onder het door ons zelf vastgelegde plafond van 20 procent voor de uitgaven in rubriek 5, omdat dit geen administratieve uitgaven van het Parlement zijn maar operationele uitgaven. Ik ben echter bereid om op dit punt een concessie te doen en in te stemmen met amendement 8 van mevrouw Buitenweg. Zij laat de mogelijkheid open om die uitgaven ook te financieren onder het plafond van 20 procent. Er zijn vooral problemen bij het aanwerven van vertalers en tolken uit bepaalde nieuwe lidstaten, maar er is ook vertraging ontstaan bij de aanwerving van ander personeel uit alle nieuwe lidstaten. Daarom moeten we pas tijdens de eerste lezing van de begroting van 2005 een besluit nemen over het ter beschikking stellen van middelen voor nieuwe posten die verband houden met de uitbreiding. We moeten een tussentijdse balans opmaken van de projecten voor onroerend goed. Op die manier kunnen we bij het vastleggen van de ontwerpbegroting van het Parlement voor 2005 rekening houden met de niet-geplande aflossingen die eventueel nodig zijn om ons gebouwenbeleid uit te voeren.
We moeten evalueren in hoeverre de nieuwe maatregelen die getroffen zijn met betrekking tot het functioneren van de chauffeursdienst tot een optimale kosten-batenverhouding leiden.
Over Afdeling II, de Raad, wil ik het volgende zeggen. We verzoeken de Raad om te overwegen om zijn ramingen samen met het voorontwerp van begroting voor te leggen in plaats van bij de eerste lezing, teneinde de transparantie te vergroten. Ten tweede zal het Parlement de operationele begroting van de Raad blijven volgen, maar voor de administratieve uitgaven zullen we ons aan de houden.
Over Afdeling IV, het Hof van Justitie, moet ik zeggen dat het personeelsbestand daar in de afgelopen jaren sneller is gegroeid dan in de meeste andere instellingen of organen.
Afdeling V gaat over de Rekenkamer. De Rekenkamer heeft de verhoging van het personeelsbestand die nodig is vanwege de uitbreiding verdeeld over de jaren 2004 en 2005.
Afdeling VI en Afdeling VII gaan respectievelijk over het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's. We vragen die twee comités om bij hun voorontwerp van begroting wat zuiniger met de middelen om te springen, vooral wat het aanwerven van personeel en het gebouwenbeleid betreft. Ik hoop ook dat ze beter zullen samenwerken bij het gebruik van de gemeenschappelijke diensten. Dan kunnen ze optimaal profiteren van de het nieuwe gebouw dat ze zullen delen. We verwachten dat de verhuizing naar het Belliard-gebouw en het ontruimen van de huidige gebouwen volgens plan zullen verlopen.
Er zijn maar een paar punten tijdens de stemming in de Begrotingscommissie afgewezen. Slechts de belangrijkste daarvan hebben we opnieuw voorgelegd aan de Plenaire Vergadering, en ik zou u willen verzoeken om ze te steunen. 
Garriga Polledo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil de heer Kuckelkorn graag gelukwensen. Iedereen die in de Economische en Monetaire Commissie en in de Begrotingscommissie met hem samengewerkt heeft weet hoe gedegen hij te werk gaat, zeker als het gaat om de nu al enige tijd lopende onderhandelingen over de Europese agentschappen.
Er wordt nu zoals altijd opgeroepen tot spaarzaamheid en striktheid met betrekking tot de begroting. Dat is op dit moment meer dan ooit gerechtvaardigd. Het plafond voor rubriek 5 is immers teruggebracht. Ik geloof niet dat we gemakkelijk een rapporteur zullen vinden die een betere reputatie heeft dan de heer Kuckelkorn, als het erom gaat met deze bezuinigingen om te gaan.
Ik ben verder oprecht benieuwd naar het verslag dat de secretarissen-generaal van de instellingen zullen opstellen over de raming van de administratieve behoeften voor het jaar 2005. Ik geloof dat dit voor ons allemaal een heel nuttige ervaring zal zijn. De uitbreiding zal extra administratieve kosten met zich meebrengen, en we zullen volgend jaar 140 miljoen euro minder te besteden hebben voor rubriek 5. De secretarissen zullen daar een oplossing voor moeten vinden. De overige instellingen worden opgeroepen zuinig om te gaan met de beschikbare middelen, maar dat geldt ook voor de Commissie en het Europees Parlement zelf.
Mijnheer Kuckelkorn, onze fractie gelooft dat het heel goed mogelijk is volgend jaar deze grens van 20 procent voor de begroting van het Europees Parlement aan te houden, zeker nu de Raad de herziening van het Statuut van de leden als gevolg van het verzet van de zijde van met name de Duitse regering heeft geblokkeerd.
Onze fractie heeft in de Begrotingscommissie een aantal amendementen ingediend en zich daar sterk voor gemaakt. Het gaat dan vooral om het talenregime. We hebben dat in 2004 ook al geprobeerd en we hopen nu een gesprekspartner te treffen die open staat voor een dialoog over de initiatieven van onze fractie. Het verslag zoals dat nu door de Begrotingscommissie is goedgekeurd gaat in die richting.
We staan geheel achter al de overige voorstellen van die de heer Kuckelkorn in zijn verslag gedaan heeft. Dan rest ons alleen nog de kwestie van de financiering van de politieke partijen. Mijn fractie had het liefst gehad dat de Begrotingscommissie het advies zou geven om de financiering van de Europese politieke partijen onder deze limiet van 20 procent voor het Parlement onder te brengen, en we zijn daar in de commissie bijna in geslaagd – we kwamen één stem te kort. Wat we met het door ons ingediend amendement beslist niet willen is dat er nu opnieuw jaar in jaar uit moet worden onderhandeld over de financiering van de politieke partijen. En dat zal gebeuren als we de financiering buiten de limiet van 20 procent houden. Als we de financiering binnen die 20 procent houden, zouden we dat kunnen vermijden en via een overdracht snel kunnen overstappen op het nieuwe systeem. We wijzen erop dat de gedragscode die deze overdracht aan de politieke partijen mogelijk moet maken volgens de planning binnenkort gereed zal zijn.
De overige fracties – en vooral uw fractie, mijnheer Kuckelkorn – hebben zich daartegen verzet. De in het amendement van de Fractie de Groenen/Vrije Europese Alliantie voorgestelde compromisoplossing lijkt me nu de enige aanvaardbare manier om deze overdracht – die nog in dit begrotingsjaar, 2004, zijn beslag moet krijgen – mogelijk te maken. Met dit amendement en dit compromis van de Groenen verhinderen we dat de kortingen op rubriek 5 moeilijkheden opleveren voor het functioneren van de politieke partijen gedurende de maand september. Zoals zij zelf terecht opmerken zouden er zonder deze overdracht ernstige administratieve problemen kunnen ontstaan.
Ik ben blij dat de heer Kuckelkorn bereid is dit compromis te overwegen en voor dit amendement te stemmen. Als dat gebeurt, geloof ik dat we de rest van dit verslag vrijwel unaniem kunnen aannemen. Over de hoofdlijnen zijn we het immers geheel eens. 
Virrankoski (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik rapporteur Kuckelkorn met zijn goede verslag complimenteren. Zoals hij al zei, is de begroting voor volgend jaar wat de administratieve uitgaven betreft zeer strikt. Die striktheid wordt nog eens vergroot door het feit dat wij dit jaar tien nieuwe lidstaten en een even groot aantal nieuwe officiële talen krijgen.
Juist de meertaligheid van het Parlement is een enorme uitdaging. Dat vereist nieuwe flexibiliteit bij vertalingen en vertolkingen. Nergens anders ter wereld bestaat een orgaan dat met zo veel talen werkt als de instellingen van de Europese Unie. Het vereist wel specifieke maatregelen en zorgvuldigheid, want anders kan het multiculturele principe in chaos veranderen. Van de administratie wordt daarom specifieke inzet geëist om maatregelen te nemen en het vertaalwerk meteen vanaf de uitbreiding goed te laten verlopen. In die nieuwe situatie zal meer gebruik worden gemaakt van retourvertolking. Zo kan men in een situatie terechtkomen waarin het hele Parlement afhankelijk is van één tolk die van een kleine officiële taal in een meer gangbare taal vertaalt. Om het vertaalwerk te waarborgen zou het goed zijn als vanuit verscheidene tolkencabines vertaald kon worden. Dat betekent in de praktijk dat er voor grote taalgroepen, zoals het Engels, Frans en Duits specifieke eisen moeten worden gesteld, zodat zij uit meer brontalen kunnen vertalen dan de andere tolkgroepen.
Een grote politieke kwestie was de afgelopen jaren de goedkeuring van het Statuut van de leden. Dat het door interne meningsverschillen in de Raad werd verworpen, was een grote teleurstelling. Het Europees Parlement en vooral zijn huidige Voorzitter Patrick Cox hebben veel voor de zaak gedaan en daarom was het jammer dat die werd getorpedeerd. Het is belangrijk dat het Statuut snel wordt aangenomen, zodat het bij voorkeur al in het begin van de komende parlementaire zittingsperiode van kracht kan worden.
In de begroting voor dit jaar hebben wij wat de Commissie betreft eindelijk gerealiseerd. Op basis daarvan kunnen wij direct zien hoeveel een activiteit kost. Dezelfde moet in fasen ook op de administratieve begroting worden toegepast, bijvoorbeeld op het Europees Parlement. Dan kunnen wij ook de ontwikkeling van de administratieve uitgaven en de uitgaven van de verschillende administratieve sectoren beter volgen. Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur veel succes wensen met zijn werk.
Seppänen (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het verslag van rapporteur Kuckelkorn is een voorlopig standpunt inzake vooral de eigen inkomsten en uitgaven van het Parlement in 2005. Het is betreurenswaardig dat de Raad het nieuwe Statuut van de leden niet kon goedkeuren. Toen het Parlement zelf voor de herziening van het vergoedingenstelsel voor zijn salarissen en reiskosten stemde, was dat een grote stap in de goede richting. Het is in moreel opzicht niet goed met reiskosten te frauderen, ook al worden de regels van het Parlement niet geschonden als men toeristenklasse reist voor de prijs van een business class-ticket. Toen de leden van het Parlement zelf bereid waren helemaal af te zien van deze op verkeerde gronden verdiende inkomsten ten gunste van luchtvaartmaatschappijen, was het jammer dat de Raad niet op dat aanbod inging. Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk en Zweden hebben nu schuld aan de gegronde kritiek die de burgers uiten over de misstanden in het salarisstelsel en het stelsel van onkostenvergoedingen voor de leden van het Europees Parlement.
Met de Raad is ook in een andere zaak een probleem ontstaan. De Raad wil partijsteun voor Europese politieke partijen in de begroting van het Europees Parlement opnemen, terwijl het Parlement die in de begroting van de Commissie wil opnemen. Als de steun voor Europese partijen in de begroting wordt opgenomen, mag dat het maximumbedrag van de administratieve uitgaven van het Parlement niet zodanig beïnvloeden dat andere activiteiten daardoor moeten worden beperkt. Dan zijn er ook mensen zoals wij die geen steun voor Europese partijen willen en die al bij het ontwerp voor een aanvullende begroting voor dit jaar tegen de invoering ervan stemmen. Dan zijn er nog tientallen leden die deze kwestie voor het Europees Hof van Justitie hebben gebracht. Men gaat op foute gronden partijsteun geven.
De steun aan Europese politieke partijen verzwakt de democratie. De nationale partijen van de grote landen kunnen daardoor steeds makkelijker de besluitvorming in de Europese politieke partijen domineren. De afgevaardigden van de kleine landen krijgen een dubbel probleem als zij hun eigen stem eerst in de door de groten gedomineerde Europese politieke partij moeten laten horen, voordat die hoorbaar wordt in het Europees Parlement, dat op basis van het inwonertal van de lidstaten wordt gekozen.
Er moet voor worden gezorgd dat de meertaligheid in het Parlement behouden blijft en dat bij de keuze van het personeel rekening wordt gehouden met de burgers van alle landen. Werving moet niet alleen in de nieuwe lidstaten plaatsvinden. Sommige lidstaten zijn ondervertegenwoordigd in het personeel van het Parlement, omdat het Parlement geen passende vergelijkende onderzoeken heeft georganiseerd bij de werving van personeel. Het Parlement moet ernaar streven de groei van de uitgaven in de hand te houden.
Van Dam (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, deze begroting voor het eerste kalenderjaar met de Europese Unie van 25 zal werkelijk een krachtproef worden. De administratieve hervorming bij de Europese Commissie is immers pas onlangs goed op gang gekomen. De Commissie zal alles op alles moeten zetten om te komen tot een degelijk financieel beheer, een informatiesysteem dat goed functioneert en een volledig betrouwbare boekhouding.
Rapporteur Kuckelkorn wijst terecht op de mogelijkheid kosten te besparen door samenwerking tussen de instellingen. Een aanzienlijke besparing is te behalen als dit Parlement niet langer gedwongen wordt ook in Straatsburg te vergaderen. Zonder medewerking van Frankrijk blijkt dat echter juridisch onmogelijk. Daarom stel ik het Bureau voor de Raad, dan wel de Franse Republiek, de rekening voor de dubbele locatie van ruim 200 miljoen euro per jaar te presenteren.
Onze fractie legt nadruk op het grote belang van meertaligheid in dit Huis. Het Parlement moet zijn imago als eliteclub in de ogen van het publiek niet versterken, maar ongedaan maken. Elke burger moet alle openbare vergaderingen in zijn eigen taal kunnen volgen. Democratie in diversiteit, dat is een kerntaak van dit Parlement. 
Esclopé (EDD ).
   - Mijnheer de Voorzitter, aangezien voor het verslag-Haug over de eigen middelen de procedure zonder debat wordt toegepast, hebben wij geen gelegenheid voor een gecombineerde behandeling met het voorliggende verslag over de richtsnoeren voor het begrotingsjaar 2005. Dat neemt niet weg dat het verslag-Haug en het verslag-Kuckelkorn een punt gemeen hebben dat de moeite waard is om aandacht aan te besteden en om een veel breder debat aan te wijden dan ons hier is toegestaan. Beide verslagen beginnen met het verzoek een deugdelijk financieel beheer te voeren en budgettaire gestrengheid te betrachten. Vervolgens kunnen we in het verslag dat wij nu behandelen echter ook lezen dat het Parlement ten aanzien van zijn eigen begroting nog geen standpunt inneemt met betrekking tot het zelf opgelegde plafond van 20 procent van de administratieve uitgaven. In de toelichting van het verslag-Haug kunnen we lezen, ik citeer: “dat daarom nieuwe eigen middelen moeten worden ingevoerd die niet de vorm van bijdragen van de lidstaten aannemen en die, globaal genomen, de belastingdruk voor de gewone burger niet doen toenemen”. Het is dus duidelijk: de meerderheid van het Parlement wil de begroting van de Unie verhogen, met name om de uitbreiding te financieren; ieder heeft daarbij bewust of onbewust de Europese belasting in het hoofd. Dat is geen wonder; beloften moeten worden gefinancierd en de middelen zijn niet onuitputtelijk.
Ik verwacht van de rapporteurs en de Commissie dat zij ons uitleggen hoe de Europese begroting kan worden verhoogd zonder dat de belastingdruk voor de belastingplichtigen toeneemt, behalve door de nationale begrotingen te verlagen. Indien de meerderheid instemt met dit principe van communicerende vaten, dan moeten de regeringen en ministers van Financiën de burgers duidelijk vertellen welke uit de nationale begroting gefinancierde beleidsterreinen en maatregelen hiervoor moeten opdraaien. Er is immers reeds sprake van begrotingsdiscipline, terwijl de Commissie zich als hoedster hiervan wil opwerpen door de lidstaten die zich niet aan het Stabiliteitspact houden gerechtelijk te vervolgen. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0081/2004) van mevrouw Gröner, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de mededeling van de Commissie aan de Raad - Follow-up van het Witboek “Een nieuw elan voor Europa’s jeugd” - Voorstel tot gemeenschappelijke doelstellingen inzake participatie en informatie van jongeren naar aanleiding van de Resolutie van de Raad van 27 juni 2002 betreffende het kader voor Europese samenwerking in jeugdzaken. 
Gröner (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, de werkzaamheden verlopen wat sneller dan ik had gedacht, misschien heeft de jeugd ons ingehaald. De jeugd is onze toekomst, en hoeveel waarde de samenleving aan de jeugd hecht kunnen we afmeten aan de kansen die we de jeugd bieden en aan de mate waarin we de jongeren betrekken bij het voorbereiden van de toekomst. Een dynamische samenleving moet de volgende generatie kansen bieden en zekerheid in meerdere opzichten. Ik denk daarbij aan de welvaart en aan de sociale erkenning, maar ook aan de menselijke solidariteit.
Het Witboek "Een nieuw elan voor Europa's jeugd" heeft twee jaar moeten rijpen, en ben blij dat ook de commissaris dat ietwat anders had ingeschat. Er is veel overleg aan gewijd met alle betrokkenen, en pas in november 2001 heeft dit Witboek het licht gezien. Wat kunnen we doen voor de levensvatbaarheid van dit project? Ik denk dat de Commissie, de Raad en het Parlement op de juiste weg zitten. We zijn binnenkort met 25 lidstaten, en daar wonen 75 miljoen jongeren. Die moeten we hierbij betrekken. We moeten de jongeren en hun organisaties een rol geven op het politieke toneel. Als rapporteur voor de jeugd en voor het Witboek heb ik de discussie van de afgelopen jaren goed gevolgd en ik heb zorgvuldig geluisterd naar wat de Europese jongeren ons verteld hebben. Mijn conclusie is dat we de jongeren serieus moeten nemen en dat we hun verwachtingen niet mogen beschamen.
We hebben met de jongeren en hun organisaties, met NGO’s, met politici in de Europese Unie en in de lidstaten afgesproken dat we een aanzienlijk actiever jeugdbeleid gaan voeren. We moeten het Witboek nog meer zien in verband met de open coördinatiemethode en met de . De mededeling van de Commissie inzake de follow-up gaat over participatie en informatie van de jongeren. We moeten de jongeren vroeger en intensiever hierbij betrekken, zodat ze kunnen deelnemen aan de representatieve democratie, en wel op het regionale, het nationale en het Europese niveau.
Dat zeggen we laat op de avond en voor een bijna lege zaal. Toch zou het juist zo kort voor de Europese verkiezingen heel belangrijk zijn om actief belangstelling te tonen voor de rol van de jongeren. Jongeren communiceren via internet en de Commissie heeft daarom een portaal voor jongeren geopend. Dat is echter op geen stukken na genoeg. We moeten de jongeren ook informatie bieden waar ze die zoeken, informatie die specifiek voor jongeren is samengesteld. De jongeren moeten zien dat ze gelijke kansen hebben, bijvoorbeeld in jeugdraden met evenredige participatie, en dat er niet gediscrimineerd wordt. Als die jeugdraden er nog niet zijn moeten ze worden opgericht. We moeten ook zorgen voor sterkere banden tussen het jeugdwerk en het formele en informele onderwijs. We hebben ervaringen opgedaan met jeugdprogramma’s, er hebben honderdduizenden ontmoetingen plaatsgevonden en er lopen duizenden projecten op het gebied van vrijwilligerswerk. Dat wijst ons de weg voor het aanleren van sociale vaardigheden en Europees denken. Wanneer we van Europa de meest concurrerende kenniseconomie van de wereld willen maken moeten we alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat geen enkele jongere wordt uitgesloten. Juist die groepen die tot de zwakkeren worden gerekend - vrouwelijke migranten, meisjes, jonge mannen die aan de rand van de Europese Unie leven - en diegenen die aan de rand van de samenleving leven, moeten bij deze processen worden betrokken.
We kunnen de problemen van morgen aanpakken door regionale samenwerking, door cultuur en sport te gebruiken als brug om vooroordelen te overwinnen. In november 2003 heeft de Raad gezamenlijke doelen vastgelegd. Het is de bedoeling om de nieuwe actielijnen tegen het eind van 2005 voor het eerst te evalueren op basis van alle verslagen uit de lidstaten. Dat wordt dan de basis voor de Commissie om verslag uit te brengen over de vooruitgang.
Vorig jaar heeft voor het eerst een groots opgezette Europese jeugdweek plaatsgevonden. We zijn onder het motto "de uitsluiting overwinnen" nu al bezig met nieuwe acties en met het nieuwe actieprogramma JEUGD, waarvoor zoveel geld beschikbaar moet zijn dat we daarmee de groeiende uitdagingen van de geglobaliseerde wereld aan kunnen nemen. We moeten de jongeren uiteindelijk de ruimte geven om zich actief bezig te houden met hun rol in het toekomstige Europese beleid. Op die manier kunnen we profiteren van een synergie-effect door de combinatie van de Commissie, het Parlement, de fracties in het Parlement en zelfs de lidstaten Dan kunnen we de jongeren niet alleen aanspreken maar ook bij de politiek betrekken. Dat is ons doel, de impuls mag niet verloren gaan, de jongeren en het jongerenbeleid in Europa moeten meer aandacht krijgen. 
Reding,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op 27 februari heeft de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport van het Parlement het door mevrouw Gröner ingediende initiatiefverslag unaniem goedgekeurd. Het was terecht dat deze commissie haar unanieme goedkeuring hechtte aan dit verslag, want mevrouw Gröner heeft goed werk verricht. Het is het werk van iemand die de jongeren kent en om hen geeft, en die zou willen dat de jongeren veel meer betrokken zouden zijn bij dit Europa waaraan wij bouwen, dan momenteel het geval is.
De grondslag voor dit Europa dat wij voor en met de jongeren opbouwen wordt gevormd door het befaamde Witboek, waarin een voorstel betreffende gemeenschappelijke doelstellingen op twee prioritaire thematische gebieden - participatie en informatie van jongeren - is neergelegd. Overigens hebben de jongeren deze twee prioriteiten zelf aangewezen als essentieel onderdeel van het toekomstige te voeren beleid, zowel op het niveau van de Europese Unie, als op het niveau van de lidstaten en de regio’s. Ik ben ingenomen met de steun van het Europees Parlement voor de voorstellen, die ten doel hebben de deelneming van de jongeren aan het democratisch leven op alle niveaus en de ontwikkeling van toegankelijke, op de jeugd afgestemde en kwalitatief hoogwaardige informatie te verwezenlijken.
Zoals mevrouw Gröner al opmerkte, liggen deze voorstellen in de lijn van een bredere aanpak, die erop gericht is om zowel specifieke acties binnen het jeugdbeleid te ontwikkelen, als meer rekening te houden met de belangen van de jeugd in andere vormen van communautair beleid. In dit opzicht werken wij aan voorstellen voor actielijnen op het gebied van vrijwilligerswerk dat - zoals u terecht opmerkt - een van de geprivilegieerde manieren voor jongeren is om zich in te zetten en hun verantwoordelijkheid als burger te nemen.
Persoonlijk denk ik dat het opzetten van een echte, Europese vorm van vrijwilligerswerk - met een kritische massa en dus zichtbaar - ons jeugdbeleid een nieuw elan zal verschaffen. Maar om zover te komen hebben wij natuurlijk ook een nieuwe financiering nodig, want de jeugd is niet rijk. Wij moeten de jongeren helpen hun idealisme gestalte te geven. In die zin vormen de nieuwe financiële vooruitzichten het ideale kader om een antwoord op onze vragen te vinden. Ik heb overigens oriënterende voorstellen ingediend voor een toekomstig programma JEUGD, dat dusdanig wordt gefinancierd dat de kritische massa kan worden bereikt. Als alles goed gaat, zou de beleidsmededeling die ik momenteel opstel, in zijn huidige vorm aan het Europees Parlement moeten kunnen worden voorgelegd.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat de parlementaire initiatieven die voor en met de jongeren zijn gelanceerd, een uitstekend antwoord vormen op wat vaak in de praktijk wordt gezegd. Daar wordt namelijk eindeloos herhaald dat Europa zich onvoldoende om het jeugdbeleid bekommert. Welnu, ik zou willen dat jongeren en degenen die verantwoordelijk zijn voor op jongeren gericht beleid in groten getale het initiatiefverslag van mevrouw Gröner en het Europees Parlement lazen, zodat ze konden constateren dat dit beeld niet klopt. 
Zabell (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mevrouw de rapporteur, namens de rapporteur voor advies, onze fractiegenoot mevrouw Zissener, kan ik u zeggen dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten dit verslag steunt, mits wordt voldaan aan het subsidiariteitsbeginsel.
De participatie en informatie van jongeren is van het grootste belang. Sinds mijn aantreden in dit Huis heb ik altijd gezegd dat het de jonge mensen zijn die er echt toe doen, niet degenen zoals ik die niet meer zo jong zijn, want zij zijn de toekomst van Europa, en zij zijn het in wie wij moeten investeren en voor wie wij ons maximaal moeten inspannen.
Doordat ik veel omga met jongeren, weet ik uit ervaring dat zij veel ontvankelijker zijn dan volwassenen en ouderen. Daar moeten wij op inspelen.
Volgens de laatste Eurobarometer-enquête gaat bij de komende verkiezingen van het Europees Parlement gemiddeld niet meer dan 30 procent van de bevolking naar de stembus. Dat is lachwekkend laag en wij moeten er alles aan doen om ervoor te zorgen dat er meer mensen gaan stemmen. Wij kunnen niet volstaan met hier allemaal te zeggen dat wij de situatie zeer verontrustend vinden, maar we moeten onze woorden kracht bij zetten met concrete daden. Duidelijk is wel dat wij iets verkeerd doen. Ter illustratie zal ik u het volgende voorval vertellen, geachte afgevaardigden, iets wat ik vanmiddag nog heb meegemaakt.
U weet allemaal dat 2004 het Europees Jaar van opvoeding door sport is, en hoewel het voor alle Europese burgers is bedoeld, richt het zich zeer in het bijzonder op jongeren. Vanmiddag ben ik naar een groep bezoekers toegelopen, jonge studenten uit Andalusië, in het zuiden van Spanje, waar ik zelf ook vandaan kom, en aan het einde van het korte onderhoud dat ik met hen had vroeg ik of een van hen mij wist te zeggen wat het thema van het Europees Jaar voor 2004 was. Van de ongeveer dertig jongeren wist niet één mij het antwoord te geven. Toen ik hun zei wat het was, waren zij behoorlijk verbaasd, want zij vonden het allemaal een thema dat in sterke mate op hen betrekking had. Hieruit blijkt wel dat er iets is wat wij verkeerd doen en waar wij zo snel mogelijk verbetering in moeten brengen.
Om dat te bereiken zullen jongerenorganisaties en overheden meer moeten samenwerken. Dat zal van ons een flinke inspanning vergen, en ik denk dat het verslag van mevrouw Gröner een eerste stap is om te bewerkstelligen dat er meer informatie voor Europese jongeren komt. 
Iivari (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, het belang van de deelname van jongeren aan de maatschappij kan niet genoeg worden benadrukt. In de toekomst zal de verantwoordelijkheid van jongeren toenemen, omdat de leeftijdsstructuur van de Europese bevolking verandert en het aandeel van jongeren kleiner wordt. De mededeling van de Commissie over de doelstellingen inzake de inspraak van en informatievoorziening aan jongeren is een belangrijke stap in de richting van versterking van de Europese samenwerking op het gebied van jeugdbeleid. Het is verheugend dat ook de ontwerp-Grondwet het belang van inspraak van jongeren erkent.
Onze rapporteur, mevrouw Gröner, is de zeer terechte personificatie van het jeugdbeleid van het Parlement. Ook nu weer heeft zij goed werk verricht. Ik wil van mijn kant ook de Commissie bedanken voor het werk dat zij voor jongeren heeft gedaan. De uitgebreide raadpleging die aan het Witboek inzake jeugdbeleid voorafging, was een grote krachtsinspanning die jongerenorganisaties eindelijk ertoe aanzette op communautair niveau te werken. Nu moet ervoor worden gezorgd dat de inspraak van die organisaties ook in de toekomst wordt gesteund en dat de resultaten van hun werk ook in het jeugdbeleid van de Gemeenschap zijn te zien. Ik ben tevreden dat mijn voorstel om de kredieten aan jongerenorganisaties in de begroting van dit jaar te laten toenemen, is aangenomen. Goed is ook het al bijna afgehandelde meerjarige actieprogramma voor de financiering van jongerenorganisaties, dat hen eindelijk rechtsgrondslag biedt.
De eis van de rapporteur dat jongeren moeten worden aangemoedigd deel te nemen aan de eerste Europese verkiezingen van de uitgebreide Unie, is zeer belangrijk. Om ervoor te zorgen dat meer jongeren gaan stemmen, moet gebruik worden gemaakt van de nu nog in ontwikkeling zijnde alternatieve manieren om te stemmen. Jongeren maken veel gebruik van internet en juist het stemmen via internet kan meer jongeren naar de stembus lokken. Hoewel deze methode veel zwakke punten kent wat het stemgeheim en de stemvrijheid betreft, moet zij niet volledig worden uitgesloten. De bereidheid van jongeren om te gaan stemmen kan wel worden vergroot door de elektronische stembussen die in sommige lidstaten worden gebruikt, daar te plaatsen waar veel jongeren komen.
Met de uitbreiding nemen het pluralisme van de Europese Unie en het belang van intercultureel leren toe. Met het komende JEUGD-programma worden de contacten tussen jongeren makkelijker en op die manier kunnen vooroordelen worden overwonnen. Ik wil in dit verband onderstrepen dat bij het intercultureel leren niet alleen moet worden ingezet op grensoverschrijdende samenwerking tussen lidstaten. De lidstaten van de Europese Unie, zowel de oude als de nieuwe, moeten mogelijkheden bieden om contacten op te bouwen tussen jongeren die behoren tot de nationale meerderheid en nationale minderheden. Europa kan het zich niet permitteren nationalisme en vreemdelingenhaat te laten toenemen.
Calò (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen hoe belangrijk het is dat in deze zittingsperiode aandacht wordt geschonken aan de 75 miljoen mensen tussen 15 en 25 jaar die vanaf 1 mei deel gaan uitmaken van de uitgebreide Unie. Deze groep zou zelfs nog groter zijn als wij tot 30 jaar zouden gaan.
In Italië en in andere landen van de Europese Unie is dit de enige leeftijdscategorie die daadwerkelijk voor lange tijd toetreedt tot de arbeidsmarkt. Een fundamenteel gegeven is dat jongvolwassenen weliswaar volwassen zijn, maar niet op dezelfde manier als volwassenen. Zij hebben deels dezelfde en deels andere rechten en plichten dan volwassenen. Het verslag-Gröner doet aan de hand van een uitgebreid en volledig onderzoek een voorstel, dat tegelijkertijd echter een weddenschap is: meer informatie en deelneming van de jongeren aan de politiek. De informatie die wij hun geven moet duidelijk en specifiek zijn. Het zal niet gemakkelijk zijn de deelname te bewerkstelligen die wij willen, maar de beste aanpak om het bewustzijn van een actief burgerschap te creëren - dat ook nog niet door alle volwassen in praktijk wordt gebracht - is leren deelnemen en leren informeren. Iemand die geen verleden heeft, heeft ook geen toekomst en dus hebben wij maar één keuze: wij moeten de jongeren, onze toekomst, de waarden doorgeven waarop ons verleden was gegrondvest. Zij zullen die waarden dan kunnen moderniseren en herzien, opdat deze het zaad kunnen vormen voor de toekomstige ontwikkeling.
Wij zijn zonder meer voor een Europese jeugdweek. Dan geven wij ook op symbolische wijze aan dat wij prioriteit geven aan nieuwe impulsen voor de Europese jeugd. Daarbij zou aandacht kunnen worden besteed aan talrijke onderwerpen, zoals bijvoorbeeld het intercultureel leerproces, milieubescherming, sport en kunst.
Wij moeten als volwassenen dubbel ons best doen als het gaat om sociale uitsluiting en vreemdelingenhaat, want de grootste educatieve impact gaat niet uit van woorden maar van daden. Met en voor jongeren werken is een manier om aan zichzelf te werken, en wij moeten jongeren dan ook dankbaar zijn dat zij ons de gelegenheid daartoe bieden. 
Hyland (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me graag aan bij de andere sprekers en wil de rapporteur gelukwensen met haar verslag. Zoals de titel van het Witboek van de Commissie al doet vermoeden kan het jeugdbeleid wel een nieuwe impuls gebruiken. Ik ben verheugd dat ook het Ierse voorzitterschap de uitdaging die in het Witboek ligt besloten oppakt en dat jeugdzaken een belangrijk punt zijn op de voorzittersagenda. Ierland zal zelfs op korte termijn gastland zijn voor een conferentie van ministers van Jeugdzaken en jongeren zelf, met als hoofdthema “jongeren in de politiek”.
Alle collega’s zijn zich ervan bewust dat de Europese burgers binnenkort de kans krijgen hun stem uit te brengen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. Ik moet helaas constateren dat de resultaten van recente opiniepeilingen en onderzoeken naar de belangstelling voor de verkiezingen, met name ten aanzien van het aantal jongeren dat zegt te gaan stemmen, teleurstellend zijn. Na toetreding van de tien nieuwe lidstaten zal het aantal jongeren tussen de 15 en 25 jaar stijgen naar 75 miljoen. Veel van deze jongeren zullen tijdens de Europese verkiezingen voor het eerst hun politieke voorkeur kenbaar kunnen maken. De rapporteur beschouwt participatie en voorlichting als belangrijke terreinen die in het kader van het EU-jeugdbeleid moeten worden uitgewerkt. Hierop zal de nadruk liggen bij de Europese verkiezingen, en wij als volksvertegenwoordigers hebben de uiterst belangrijke taak de jongeren te informeren over Europa en het belang van Europa voor henzelf. Wij moeten hen stimuleren hun stem te laten horen.
We moeten in elke lidstaat goed bekijken op welke wijze we de actieve participatie van jongeren in de politiek kunnen stimuleren. Actieve participatie houdt meer in dan stemmen tijdens de verkiezingen; het gaat ook om lidmaatschap van politieke partijen en bewegingen en van non-gouvernementele organisaties.
Onze jongeren moeten worden overtuigd van hun invloed en van de mogelijkheden die ze hebben om de maatschappij te veranderen. Indien wij dit nalaten leidt dit tot vormen van apathie die geleidelijk onze democratieën uithollen.
Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dit is de langste toespraak van mijn leven als Europees afgevaardigde. Ik heb nog nooit drie minuten spreektijd gehad en nu heb ik drie minuten om nota bene als vertegenwoordiger van de Italiaanse Partij van de Gepensioneerden te spreken over een verslag over jongeren!
Ik sta volledig achter het verslag over de deelname en informatie van jongeren. Ik heb zojuist echter geluisterd naar de opmerkingen van de collega’s over onder andere de begroting, en - neemt u mij niet kwalijk - toen dommelde ik wat in. Toen ik zo half aan het slapen was, doken twee vragen bij mij op: zijn jongeren zoveel anders dan ouderen? En zijn ouderen zoveel anders dan jongeren?
Men zegt dat jongeren liefde willen, maar ook ouderen willen liefde en hebben behoefte aan liefde; jongeren willen geld, maar ook ouderen willen geld en hebben behoefte aan geld; jongeren willen reizen en dansen, maar ook ouderen willen reizen en dansen.
Maar er zal toch één verschil moeten zijn? Ik zet mij nu al vijfenveertig jaar in voor de ouderen en heb hen zo vaak horen zeggen dat het helaas geen pleziertje is om ouder te worden. Daarom weet ik zeker dat het Europees Parlement heeft gedacht aan niet alleen de jongeren maar ook de ouderen, en talloze verslagen en mededelingen heeft opgesteld over ouderen. Ik zal ze waarschijnlijk allemaal tijdens de laatste maanden van deze zittingsperiode te horen krijgen, want tot nu toe waren dat er niet veel.
Er doken echter ook andere gedachten bij mij op. Terecht wil men de jongeren sterker betrekken bij het politieke leven en bij de beslissingen die voor hen belangrijk zijn, maar zijn jongeren echt de meest geschikte personen om wetten en regelingen te maken die op hen van toepassing zijn? Zijn vrouwen de meest geschikte personen om besluiten te nemen voor de problemen die hen aangaan? Zijn ouderen de meest geschikte personen om besluiten te nemen voor hun problemen? 
Ik dacht van niet, mijnheer de Voorzitter. U zult wel verbaasd zijn over mijn antwoord, maar mijns inziens moeten jongeren besluiten kunnen nemen over hetgeen eenieder aangaat en over eenieders leven. Hoe kan ik anders het feit rechtvaardigen dat mijn tweeëndertigjarige dochter, Elisabetta Fatuzzo, op dit moment een uitzending voorbereidt voor de Lombardijse televisie over gepensioneerden en ouderen? Dat zou niet mogelijk zijn als men zou denken dat ouderen het beter weten dan jongeren als het om ouderen gaat, en omgekeerd.
Ik wil de Commissie derhalve vragen ervoor te zorgen dat men blijft proberen de jongeren dichter in de buurt van Europa te brengen, dat men de jongeren blijft helpen en hun meer inspraak geeft in de problemen van alle leeftijden. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0080/2004) van de heer Graça Moura, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de rol van de school en het schoolonderricht bij de toegang tot de cultuur voor een zo groot mogelijk aantal burgers. 
Graça Moura (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega’s, de toegang tot cultuur is een noodzakelijke voorwaarde voor de volwaardige ontplooiing van elke mens. Wij hebben hier te maken met een wezenlijk bestanddeel van iedere representatieve democratie naar West-Europees model. De rol van deze factor bij de bestrijding van ongelijkheden en de bevordering van vooruitgang en ontwikkeling wordt steeds belangrijker.
Daarom moet de cultuur uitgroeien tot een van de basispijlers van het Europa van de burgers. Als het aan Jean Monnet had gelegen, waren we begonnen met de culturele integratie. Het is begrijpelijk dat die formule maar weinig bijval oogstte op een moment dat de ontluikende economische integratie het voornaamste zorgpunt was. Nu is het echter tijd dat ook op cultureel gebied gemeenschappelijke acties worden ondernomen en dat we de uitdaging waarvoor de Europese integratie ons stelt aangaan door eer te bewijzen aan de culturele verscheidenheid en de culturele dimensie van Europa.
Wij leven in een geglobaliseerde maatschappij, in een Europa dat steeds groter wordt, in een tijdperk waarin wij met allerhande crisissituaties worden geconfronteerd. Bovendien zal Europa zich weldra kunnen beroemen op de stimulerende aanwezigheid van de nationale identiteiten en culturele tradities van bijna 400 miljoen burgers. In dit verband is het absoluut noodzakelijk dat de politici zich ernstig bezinnen op de problemen die verband houden met de toegang tot cultuur en de totstandkoming van een Europees wereldbeeld waarin ruimte is voor de bestaande verschillen. Wij moeten ervoor zorgen dat de verscheidenheid geëerbiedigd en geapprecieerd wordt op grond van een pluralistische, tolerante en dynamische visie.
Daarom nodigen wij u uit om de rol van scholen bij de toegang tot cultuur te herzien en nieuw leven in te blazen. Ik denk dan niet alleen aan de basisvaardigheden die op school worden aangeleerd of aan de basisbestanddelen van de verschillende nationale identiteiten die de lidstaten in hun studieprogramma opnemen, maar ook aan het omvangrijke Europese cultureel erfgoed met zijn vrijwel eindeloze verscheidenheid van culturele uitingen en tradities op het gebied van taal, literatuur, beeldende kunsten, muziek en theater. Kortom, het gaat hier om de ontelbare instrumenten waarover ieder van ons beschikt om zich een beeld van de wereld te vormen en zich daarbinnen een eigen plaats toe te kennen.
Het spreekt vanzelf dat de school niet mag verworden tot een vrijplaats voor encyclopedische kennis, op internationale leest geschoeide stereotypen en vastgeroeste denkbeelden. Integendeel, scholen moeten ervoor zorgen dat iedereen toegang krijgt tot cultuur. Ze moeten schoolgangers van jongs af aan respect, waardering en liefde bijbrengen voor de verschillende culturele uitingen, die op hun beurt aanzetten tot bezinning en bijdragen aan het besef dat wij allen deel uitmaken van dezelfde grote culturele beschaving die Europa heet.
Er kunnen vele onderscheiden stappen worden gezet om deze doelstelling te bereiken. Wij zijn van oordeel dat wij ons in een eerste fase moeten toeleggen op een aantal zeer concrete aspecten van het schoolleven. Dat is nu juist de doelstelling van het verslag, waarin overigens in hoge mate rekening is gehouden met de suggesties van de leden van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, ongeacht hun politieke strekking. In deze tekst spreken wij namens het Europees Parlement de wens uit dat deze uitdaging op de agenda wordt geplaatst. Als dat niet gebeurt, zal de Europese integratie uiteindelijk maar weinig zin hebben en zal ze haar naam beslist geen eer aandoen. Kennis die gegrondvest is op onverschilligheid ten aanzien van de fundamentele waarden van de Europese cultuur, leidt nergens toe. Zolang de culturele dimensie van Europa niet tot een van onze prioritaire aandachtspunten wordt uitgeroepen, moeten de toepassing van de strategie van Lissabon en het streven naar een kenniseconomie beschouwd worden als een . 
Reding,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de rapporteur, dames en heren, ik wil de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, maar vooral de rapporteur, de heer Vasco Graça Moura, graag bedanken voor dit heldere verslag waarin de nadruk wordt gelegd op het grensgebied tussen school en cultuur. Ik zou dit gebied enigszins willen uitbreiden door aan de school in strikte zin ook de levensschool die het gezin is, toe te voegen. Alles begint namelijk in het gezin en wordt vervolgens op school voortgezet. Mijnheer de Voorzitter, het stemt mij bijzonder tevreden om te zien dat het Parlement het optreden van de Commissie niet alleen steunt, maar de nieuwe ideeën die de Commissie ontwikkelt tevens hun bestaansreden geeft en de Commissie daardoor helpt om verder te komen.
U hebt gelijk: de Europese integratie kan niet uitsluitend op de economie en de financiën worden gebaseerd. De Europese integratie verloopt via mannen en vrouwen, dus via de cultuur. Ik ben het met u eens dat de onderwijsstelsels de garantie zouden moeten bieden dat de leerlingen aan het eind van het secundair onderwijs over de noodzakelijke kennis en vaardigheden beschikken om zich voor te bereiden op hun rol van Europees burger. Ik zeg nadrukkelijk “zouden moeten”, want de werkelijkheid is anders en dat weten wij. Hoewel de leerlingen soms inderdaad kennis nemen van hun regionale of nationale wortels, gebeurt het nog veel te weinig dat ze iets leren over de wortels van anderen, die in hun buurlanden leven. Tijdens een debat dat hieraan vooraf is gegaan, een debat over de jeugd, heb ik een getal genoemd. Dit ging over het programma COMENIUS, dat gericht is op de transnationale samenwerking tussen de scholen in de Europese Unie, opdat de jongeren door aan gemeenschappelijke projecten deel te nemen, meer leren over de cultuur in hun buurlanden. Hoewel twee miljoen leerlingen aan dit programma hebben deelgenomen, vertegenwoordigt dit slechts één procent van onze schooljeugd. We zijn er dus nog lang niet. We doen weliswaar goede dingen, maar veel te weinig. Dat moeten we onder ogen zien.
Met onze onderwijsprogramma’s proberen wij dus aan te sluiten op de wens van de rapporteur en de Commissie cultuur, en op de noodzaak die aan deze wens ten grondslag ligt, namelijk dat onze jongeren kennis krijgen van de realiteit waarin zij leven. In dit verband blijken onze culturele programma’s kostbare instrumenten te zijn om de Europeanen bewust te maken van de culturele verscheidenheid. Maar nogmaals, dit is niet voldoende om al onze burgers, of de overgrote meerderheid van hen, te bereiken. Op het gebied van de cinema hebben we het programma MEDIA. Dit programma draagt ertoe bij dat mensen via films kennismaken met de culturele verscheidenheid en levert eveneens goede resultaten op. Ik herinner u aan de eerste grote pan-Europese culturele manifestatie, de Europese filmdagen of Cinedays, waarvan de doelstelling vooral was om de jongeren door middel van films de culturele verscheidenheid te laten ontdekken. Ook dit was een goed initiatief, maar het is niet genoeg.
Daarom wil ik u erop wijzen dat ik uw volledige steun nodig zal hebben om dit aspect te kunnen versterken in de begrotingsperspectieven, in de financiële vooruitzichten en in de nieuwe programma’s die ik u binnenkort wil voorleggen. We werken hier al aan, maar het is de bekende druppel op een gloeiende plaat. Terwijl ik dit zeg, denk ik aan het programma Cultuur 2000 en het initiatief RESEO, dat de grote Europese operahuizen binnen een netwerk voor educatieve diensten verenigt. Ook hier is de doelstelling om kinderen en jongeren kennis te laten maken met de opera, afhankelijk van hun culturele wortels. Ik denk ook aan het project Clioh’s workshop, in het kader waarvan talrijke Europese universiteiten samenwerken om onderwijsmateriaal over de Europese geschiedenis op te stellen. Deze dingen bestaan dus. Er moet alleen een nationale bereidheid komen om dit als een verplicht onderdeel in de geschiedenisprogramma’s en het cultuuronderwijs op te nemen.
Ik wil deze gelegenheid tevens benutten om aan te kondigen dat er verzocht is om een groot onderzoek uit te voeren, waarbij een overzicht wordt opgesteld van de beste praktijken op het gebied van cultuur en onderwijs in de lidstaten, de kandidaat-lidstaten en derde landen in de Europese Economische Ruimte. Begin 2005 zal het volgende Parlement over de resultaten van dit onderzoek kunnen beschikken. We beperken ons dus niet tot klagen. We boeken vooruitgang, al weten we dat de vorderingen zeer beperkt zijn.
Mijnheer Graça Moura, u zult begrijpen dat uw verslag onder deze omstandigheden als geroepen komt en koren op onze molen is doordat het ons ideeën verschaft, onze aanpak steunt en ons de goede weg wijst. Dit is bijzonder nuttig nu onderwijs en cultuur, zoals u weet, steeds meer als essentiële voorwaarden worden beschouwd voor het verwezenlijken van een Europees burgerschap. Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik het Europees Parlement en de rapporteur hartelijk bedanken voor deze belangrijke bijdrage aan de toekomst van onze jeugdige burgers. 
Beazley (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb drie minuten de tijd voor het houden van een speech over het belang van cultuur voor onze kinderen en over de toekomst van de onderwijsstelsels in de Europese Unie. Zoals een bekende Franse historicus gezegd zou hebben: een , een nachtmerrie want dit is geen onderwerp om luchtig te bespreken. Commissaris Reding heeft groot gelijk als zij zegt dat onze nationale overheden aangemoedigd moeten worden om het door de Commissie gesteunde initiatief van de rapporteur over te nemen. Bij programma’s en projecten op onderwijsgebied zou een zekere ruimdenkendheid en niet te vergeten vrijgevigheid ten aanzien van de programma’s waar we in Europees verband aan werken, hen sieren. 
Aan de basis van dit misverstand ligt de idee dat cultuur een louter nationale aangelegenheid is. Dat is voor een deel waar. Zoals de rapporteur al benadrukt hebben we echter meerdere identiteiten. We hebben een lokale, maar ook een regionale en uiteraard ook een Europese identiteit. Het is geen historisch toeval dat mijn thuisland, Engeland, en dat van de rapporteur dezelfde beschermheilige hebben: St Joris. Het is misschien te betreuren dat dit verbond tussen de bondgenoten van weleer, Engeland en Portugal, door oorlog - of liever een kruistocht - op het Iberisch schiereiland tot stand is gekomen. In het onderwijs aan onze kinderen moet uiteraard aandacht worden besteed aan de desastreuze gevolgen van conflicten en onenigheid, maar we moeten ze ook leren wat mensen met elkaar verbindt: handel en commercie bijvoorbeeld. In dit verband zou ik de handel in kurk tussen Engeland en Portugal willen noemen. En de handel in port natuurlijk!
Welke rol spelen onze scholen in de opvoeding van jongeren? Zoals commissaris Reding al benadrukte gaat het niet om de scholen alleen - en nu spreek ik als voormalig schoolmeester. Ik was me er destijds altijd van bewust dat kinderen al ver voor de schooltijd blijvende indrukken opdoen bij familie; bij ouders en grootouders.
Een minister van Propaganda van een dictatoriaal regime in Europa heeft eens gezegd: “Als ik het woord cultuur hoor dan trek ik mijn pistool”. Dat was vast grappig bedoeld, maar we weten allemaal welke tragische gevolgen dictatoriale regimes hebben gehad voor het leven van de mensen in tal van Europese landen.
Ik hoop dat de Raad van ministers zich tijdens zijn volgende vergadering over deze zaken die de Commissie onder onze aandacht heeft gebracht royaal zal opstellen ten opzichte van onderwijs en cultuur. Niet alleen op financieel gebied, maar ook qua onderzoek, plaats op de agenda en politieke steun. En ik hoop dat we onze buurlanden en ons gemeenschappelijk cultureel erfgoed zo beter leren kennen.
Egypte, Kreta, Griekenland, Rome, enzovoort maken onderdeel uit van het culturele verleden van Engeland, maar ook van Portugal en Duitsland en eigenlijk van al onze landen. Als onze kinderen op dit gebied onvoldoende kennis en inzicht bijgebracht wordt, wordt het in hun latere leven mogelijk moeilijker een succesvolle carrière op te bouwen en voldoende financiële middelen te vergaren. Degelijke kennis kan in moeilijke tijden wellicht van pas komen en voor wat wijsheid zorgen. Ik hoop dat er ook in de Raad van ministers sprake zal zijn van enige wijsheid. 
Junker (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik denk dat de heer Graça Moura een verslag heeft voorgelegd waaruit inderdaad duidelijk blijkt hoe de scholen kunnen zorgen voor toegang tot cultuur. Mevrouw de commissaris, u heeft er terecht op gewezen dat er nog een grote kloof bestaat tussen deze theorie en de praktijk op onze Europese scholen. Om die kloof te overbruggen moeten we zorgen voor een bewustwordingsproces. In deze ingewikkelde en veeleisende tijd moeten scholen namelijk in ieder geval culturele openheid onderwijzen. Dat betekent niet dat we geen respect hebben voor ons nationaal cultureel erfdeel, maar daarnaast moet we zorgen voor een brede belangstelling voor andere culturen, waardoor het samenleven over de grenzen heen zonder vijandigheid mogelijk wordt, waardoor vijandigheid zelfs niet kan ontstaan.
Wanneer ik terugdenk aan mijn eigen schooltijd denk ik altijd weer aan een onvergetelijke uitwisseling van scholieren met Zweden. Indertijd was Duitsland niet populair, de oorlog was nog maar net afgelopen. De Zweden waren bereid om een culturele dialoog te voeren, en wel met jongens en meisjes uit mijn land. Dat ben ik nooit vergeten, en ik denk dat dit ook de juiste weg is. Daarom heb ik er in mijn amendementen, die gelukkig ook zijn goedgekeurd, sterk de nadruk op gelegd dat de school nu meer dan ooit een plaats voor de interculturele dialoog is. In mijn tijd zaten er geen Turkse of Italiaanse kinderen op school. Nu zijn gemengde scholen heel gewoon, en daarin ligt ook een mooie kans voor de interculturele dialoog. Op die manier kunnen we een dialoog voeren en waarden aanleren zoals respect voor wat anders is. We zijn allemaal verschillend en allemaal gelijk.
Deze wens blijkt ook uit mijn verslag, en we moeten proberen dat in de praktijk waar te maken. We mogen het niet bij deze mooie woorden laten, we moeten ervoor zorgen dat diegenen ze ter harte nemen die verantwoordelijk zijn voor het onderwijsbeleid in hun land. Mevrouw de commissaris, u heeft erop gewezen dat het gezin hierbij een rol speelt en dat is iets waarin ook ik geïnteresseerd ben. De samenwerking tussen de ouders en de school is een absolute voorwaarde voor een totaalconcept dat door iedereen wordt gesteund. Zo kan er ook rekening worden gehouden met de individuele leefomstandigheden. En tot besluit hoop ik dat we voor dit voorstel een meerderheid kunnen vinden en dat we het ook daadwerkelijk in het beleid om kunnen zetten. 
Sanders-ten Holte (ELDR ).
   – Voorzitter, mevrouw de commissaris, collegae, allereerst wil ik de heer Graça Moura van harte feliciteren met zijn initiatief om de rol van het onderwijs te belichten bij het betrekken en verspreiden van cultuur. En aangezien we in Europa allemaal leerplicht kennen, is het een goed instrument om cultuur, waaronder de gezamenlijke Europese cultuur, bij de toekomstige burgers te brengen.
Het onderwijs kan daarbij een belangrijke rol vervullen en de ouders, en daarmee ook de kinderen, bewust maken van wat cultuur ons te bieden heeft. Europa is niet alleen een economisch project maar vóór alles een cultureel project: cultuur, culturele diversiteit, dat is wat ons bindt. Ik denk dat het ook in het belang van de uitbreiding is dat verschillende invalshoeken van de cultuur worden belicht. Vanuit de toetredingslanden wordt er anders gekeken naar onze geschiedenis. Er is nog een hele weg te gaan om met elkaar die gezamenlijkheid te kunnen erkennen en herkennen. Ik wil er wel op wijzen dat onderwijs natuurlijk een nationale aangelegenheid is. Wij kunnen hier in Europa wel aanbevelingen doen en informatie verschaffen over de Europese cultuur maar het is nu eenmaal niet aan de Unie om de lidstaten te dwingen deze informatie in hun schoolprogramma's op te nemen, zoals sommigen onder ons voorstellen. Mijn fractie zal daar zeker afstand van nemen.
Ik ben het wél eens met de heer Graça Moura dat de nadruk op het onderwijs niet alleen op de academische vakken moet liggen maar dat ook de creatieve vakken aan bod moeten komen. Ik zou daarbij graag een lans willen breken voor het muziekonderwijs, waaronder klassieke muziek en opera. Beide kennen een lange traditie in Europa maar er wordt zo goed als geen aandacht aan besteed op school.
Ook de toegang tot cultuur is belangrijk. Kinderen die opgroeien in gezinnen waar weinig aan cultuur gedaan wordt, hebben het moeilijk. Idealiter zouden de ouders de rol van gids op zich moeten nemen maar de scholen kunnen daarbij ook een belangrijke taak vervullen. Ik wil er dan ook graag op wijzen dat de school de ouders erbij moet betrekken. Op die manier kan het onderwijs in de creatieve vakken extra ondersteund worden en wordt er gewoon veel meer belangstelling gekweekt voor cultuur. 
Zabell (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil de heer Graça Moura dankzeggen voor al het werk dat hij in dit verslag heeft gestoken.
Dat meer burgers toegang krijgen tot de cultuur vind ik van essentieel belang. Het spreekt voor zich dat hierin voor scholen een belangrijke rol is weggelegd, zij het dat ik het volledig eens ben met de Commissie wanneer zij zegt dat dit niet de uitsluitende verantwoordelijkheid van scholen is. Cultuur is ook een kwestie van het gezin. Het is fundamenteel dat kinderen de kans krijgen kennis te maken met de hen omringende realiteit, zowel op lokaal als op regionaal, nationaal en Europees niveau. Op dat laatste punt moeten wij een veel actievere, belangrijkere rol gaan spelen.
In Spanje leeft nogal eens de indruk dat kinderen niet bekend zijn met onze nationale cultuur, om van bekendheid met de Europese cultuur nog maar te zwijgen. Wij weten allemaal dat het belangrijk is dat kinderen zich kunnen identificeren met hun stad, hun volk, hun regio en hun land, maar dat het tevens - en dat zeg ik zonder ook maar iets af te doen aan het voorgaande - belangrijk is dat zij zich Europeaan voelen. Dat is nu juist een van de doelen die wij hier vanuit dit Huis moeten nastreven. Het is moeilijk je Europeaan te voelen als je Europa niet kent, en Europa kennen wil zeggen bekend zijn met de geschiedenis, de geografie, de economie, de literatuur, de filosofie, en ook met de sport van Europa. Het zou een zeer goede zaak zijn als dit alles werd opgenomen als algemeen vak in alle scholen van alle lidstaten, en als de uitwisseling van studenten werd bevorderd, opdat wat zij leren ter plekke kan worden geleerd. “Eén beeld zegt meer dan duizend woorden”, luidt een bekend gezegde in mijn land.
Ten slotte wil ik opmerken dat het fundamenteel is dat de educatieve diensten van musea, theaters, bibliotheken, enzovoorts, die het publiek ter beschikking staan, in meer dan één officiële taal van de Europese Unie vorm krijgen, liefst in zoveel mogelijk, opdat wij ons allemaal kunnen identificeren met hetgeen wij te lezen krijgen.
Natuurlijk kan alles waarover wij het hier vanavond hebben slechts werkelijkheid worden als er communautaire middelen voor beschikbaar komen, en dat is het eerste waarvoor wij de strijd zullen moeten aangaan en dat moeten wij doen met overtuiging. 
Prets (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wat is de taak van de scholen? Hoever gaat dat? Wat hoort daarin thuis? Dat zijn zaken die in dit verslag aan de orde komen. De heer Graça Moura heeft dat heel goed aangepakt. In hoeverre moet cultuur op school worden onderwezen? Dat is een vraag. Een andere vraag is hoeveel geld daarvoor nodig is, hoeveel subsidies. Het ene is afhankelijk van het andere. Ik denk dat dit heel belangrijk is wanneer we willen dat onze jeugd zelfbewust is, zich bewust is van de eigen identiteit, en in staat om zich te ontwikkelen tot actieve Europese burgers. Daaraan moeten we werken, we moeten zo vroeg mogelijk beginnen met de dialoog over de culturele uitwisseling. Dat betekent ook dat we moeten weten hoe we de kinderen kunnen leren hoe ze conflicten op kunnen lossen. Ook dat is een deel van het cultuuronderwijs op school, dat is wat we verwachten, en dat is een voorwaarde voor het bereiken van de doelstelling van Lissabon, waarover vandaag al heel veel is gezegd.
Ik denk dat we de cultuur en de cultuurgeschiedenis van de Europese Unie als basis voor een gemeenschappelijke economische ruimte niet buiten beschouwing mogen laten. We moeten dan ook veel meer investeren in onderwijs dan tot nu toe. De overheidsuitgaven voor onderwijs liggen in de EU gemiddeld bij 4,94 procent van het bbp. In Zweden is het weliswaar 7 procent en in Oostenrijk 5,75 procent, maar in beide gevallen gaan de percentages omlaag. Ik denk dat dit de verkeerde weg is. In veel landen wordt gesnoeid in het onderwijs, terwijl er juist meer geld in zou moeten worden geïnvesteerd.
Ik vraag me af wat al die ministers van Onderwijs en al die andere ministers dan wel denken wanneer ze allemaal samen pleiten voor het welslagen van de Lissabonstrategie, maar vervolgens korten op de instrumenten die daarvoor nodig zijn. Dat is niet consequent, en daar moeten we op hameren. Daarom denk ik dat het heel belangrijk is dat we er keer op keer op wijzen dat we een hoge prijs zullen betalen voor de bezuinigingen op het onderwijs, ook in de zogenaamde muzische vakken. Als jongeren niet leren om creatief te zijn, als er geen plaats is om dat te ontwikkelen, hoe kunnen ze dan omgaan met de permanente veranderingen in het beroepsleven en elders in de samenleving? Daarom geloof ik dat hier de oplossing ligt. We moeten niet minder investeren in kunst, cultuur en onderwijs, maar meer. We moeten de veelgeprezen culturele diversiteit niet alleen maar verdedigen, maar ook bevorderen, daar ligt een kans voor de toekomst van Europa. 
Gutiérrez-Cortines (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan de heer Graça Moura, want dit document is het resultaat van een gemeenschappelijke overtuiging, een professionele route naar een prominentere rol voor de cultuur. Inzetten op een gemeenschappelijk leerproces op school in tijden van toenemend nationalistisch tromgeroffel verdient lof en dank. Het verdient lof omdat dit ogenschijnlijk lichtvoetige document in wezen een uitdrukking is van de onvoorwaardelijke verdediging van de universaliteit van kennis en wetenschap. Er valt zelfs een zekere opstandigheid tegen een te ver doorgetrokken uitleg van het subsidiariteitsbeginsel in te lezen. Wij in dit Parlement stellen ons op het standpunt dat onderwijs voor een verenigd Europa niet alleen met de euro of andere economische aspecten van de Unie tot stand kan komen, maar veeleer het resultaat zou moeten zijn van een gevoel van betrokkenheid, van een gemeenschappelijk project dat wordt gedragen door onze geschiedenis, door de wetenschap wie wij zijn, wat onze gemeenschappelijke fundamenten zijn en, vooral, waar de waarden en beginselen van onze tijd schuilen, en wat de rationale is van het verenigd Europa van morgen.
Voorts is er mijns inziens sprake van een onevenwichtige ontwikkeling van het Europees systeem. Waar het communautair beleid in zijn diverse vormen met de dag verder is versterkt, is men ervoor teruggedeinsd voortgang te maken met het instellen van een kennisfonds. Onder invloed van nationalismen met een diepgewortelde, kleingeestige en egoïstische kijk op kennis en opvoeding is de argwaan jegens een gemeenschappelijk informatieprogramma voor alle Europese onderwijsinstellingen toegenomen.
Ik heb een amendement ingediend waarin wordt gevraagd om een actief beleid voor de herwaardering van het gemeenschappelijk cultureel erfgoed, een actief, dynamisch beleid dat ten goede komt aan de zwaksten en dat gemeenschappelijke criteria instelt. In datzelfde amendement heb ik tevens voorgesteld de teksten in musea in diverse talen van de Unie te stellen. Het moeten lezen van teksten die uitsluitend op onze eigen stad betrekking hebben en in onze eigen taal zijn gesteld lijkt mij iets wat tot het verleden zou moeten behoren.
Verder heb ik een amendement ingediend waarin de Europese Commissie en de lidstaten wordt gevraagd hun steun te verlenen aan onderzoeksprojecten op gebieden die fundamenteel zijn voor de Europese beschaving, zoals het gemeenschapsrecht, de geschiedenis van de instellingen, het onderwijs, multiculturaliteit en gemeenschappelijke regelgeving, sociale en antropologische gebruiken, en kunstuitingen. Ik ben stellig van mening dat de bestudering van onze beschaving en cultuur en van onze instellingen bijdraagt tot een grotere bewustwording en betere benutting van datgene wat ons verenigt.
Anders gezegd: het huidige Europa is het resultaat van de voortdurende uitwisseling van ideeën, levensstijlen en concepten die eeuwenlang heeft plaatsgehad. Europa heeft hard gewerkt voor zijn gemeenschappelijk erfgoed. Daarom is het zo eenvoudig geweest Europa op te bouwen. Het stedelijk leven, het concept van de waardigheid van de mens, de individuele rechten, de vrijheid van de mens, het gezin als hoeksteen van de samenleving, en de gemeenten als breder kader voor recht en samenleving, solidariteit, de staat, en het secularisme - dat zijn stuk voor stuk Europese concepten. Sterker nog, de verschillen die samen de zo veelbesproken culturele diversiteit bepalen, wijzen in feite op de rijke verscheidenheid van het leven dat voortkomt uit een gemeenschappelijke voedingsbodem. Laten wij de jongeren de kans geven die verscheidenheid in al haar rijkdom te leren kennen. 
Iivari (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, hoewel onderwijs onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt, heeft de Europese Unie veel mogelijkheden het cultuuronderricht op scholen te steunen. Die mogelijkheden worden vooral geboden door meerjarige programma's als SOCRATES, LEONARDO en Cultuur 2000. Zij bevorderen allemaal de culturele creativiteit en mobiliteit, de interculturele dialoog en de kennis van de geschiedenis van de Europese volken. Het leren van talen, iets wat nauw samenhangt met culturele vaardigheden, is een belangrijk onderdeel van het communautair beleid. Zo hadden wij in 2001 het Europees Jaar van de talen.
Ik ben tevreden dat de rapporteur in zijn verslag het belang onderstreept van kennis van de geschiedenis en het cultureel erfgoed van Europa. De geschiedenis van ons werelddeel bestaat niet alleen uit oorlogen en bloedvergieten, maar ook uit een vruchtbare wisselwerking die de nationale culturen verrijkt. Wij kunnen constateren dat veel kunstenaars die van belang zijn voor de identiteit van zelfstandige nationale staten tegelijkertijd belangrijke Europese actoren zijn.
Zoals in het verslag zeer terecht staat, is het met de uitbreiding nodig de kennis van de culturen en de geschiedenis van de nieuwe en oude lidstaten te vergroten. Ik denk dat het ons gevoel van saamhorigheid zal versterken, want de wortels van de nu tot de Unie toetredende Baltische en Midden-Europese landen liggen stevig in het gezamenlijk Europees cultureel erfgoed.
Cultuur, onderwijs en onderzoek nemen in het voorstel van de Commissie over het financieel kader voor de periode 2007-2013 een belangrijke plaats in. De investeringen daarin zijn van belang voor het succes van de strategie van Lissabon, maar cultuur en onderwijs hebben een ruimer doel dan alleen economisch succes. Zij scheppen mogelijkheden voor de geestelijke groei van mensen en voor onderling begrip. Ik verwelkom daarom de aanbeveling in het verslag dat de Commissie en de lidstaten ervoor moeten zorgen dat bij Europese onderzoeksprogramma's projecten worden bevorderd die betrekking hebben op belangrijke kenmerken van de Europese beschaving, zoals het gezamenlijk juridisch erfgoed, de geschiedenis van instituties en het onderwijs, de normen voor samenleven, de sociale en antropologische gebruiken en de kunstzinnige uitingsvormen.
Ik hoop dat er rekening wordt gehouden met de in het verslag gestelde doelen wanneer de Commissie nieuwe meerjarige programma's voor cultuur, onderwijs en jongerenuitwisseling voorbereidt. Het verslag bevat ook stof voor onderhandelingen tussen de Europese ministers van Onderwijs en Cultuur over gemeenschappelijke doelen inzake het onderwijs en het cultuurbeleid.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0017/2004) de mevrouw Frahm, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende persistente organische verontreinigende stoffen en tot wijziging van de Richtlijnen 79/117/EEG en 96/59/EG. 
Monti,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Europees Parlement, en met name de rapporteur, mevrouw Frahm, bedanken voor het vele werk dat is verricht in het kader van het verslag over het Commissievoorstel voor een verordening inzake persistente organische verontreinigende stoffen. Ik dank het Parlement en de rapporteur voor hun steun bij de snelle behandeling van dit wetgevingsvoorstel. Ik ben ook zeer ingenomen met de doeltreffende samenwerking tussen het Parlement en de Raad, waardoor al in eerste lezing overeenstemming kan worden bereikt.
Als deze verordening snel wordt goedgekeurd, kan de Gemeenschap het Verdrag van Stockholm ratificeren zodra het in mei 2004 van kracht wordt. Bovendien kunnen door deze verordening de lidstaten die het Verdrag nog niet hebben geratificeerd dat snel doen. Het belangrijkste gevolg van de verordening is dat de Europese Unie als geheel aan haar internationale verplichtingen met betrekking tot de persistente organische verontreinigende stoffen kan voldoen. Deze stoffen blijven tientallen jaren in het milieu aanwezig, hopen zich op in levende organismen en verplaatsen zich over internationale grenzen heen naar gebieden die ver van de bron liggen. Van de meeste van deze stoffen is vastgesteld dat zij kankerverwekkend of anderszins giftig zijn. Het is duidelijk dat mondiale maatregelen noodzakelijk zijn om de risico’s van deze stoffen aan te pakken.
Ik wil echter de aandacht van het Parlement vestigen op een belangrijk vraagstuk dat in het verslag aan de orde is gesteld, namelijk de rechtsgrondslag van de verordening. Volgens het voorstel van de Commissie is de verordening gebaseerd op artikel 175, lid 1 - milieu - en artikel 95, lid 1 - interne markt. In het verslag wordt voorgesteld de verordening te baseren op één rechtsgrondslag, namelijk artikel 175, lid 1. De Commissie kan op alle andere punten volledig instemmen met het door de rapporteur en de Raad bereikte compromis, maar zij kan de wijziging van de rechtsgrondslag niet aanvaarden. De rechtsgrondslag zoals die door de Commissie is voorgesteld, wordt gerechtvaardigd door het feit dat de bepalingen van de artikelen 3 en 4 in de voorgestelde verordening - betreffende de productie, het op de markt brengen en het gebruik van opzettelijk geproduceerde POP’s - relevant zijn voor het functioneren van de interne markt. Bovendien is het de bedoeling dat deze regels worden overgenomen in de komende REACH-verordening inzake chemische stoffen, die alleen artikel 95, lid 1, als rechtsgrondslag heeft. 
Frahm (GUE/NGL ),
    Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik mijn collega’s in het Parlement, in het bijzonder de schaduwrapporteurs van de andere fracties, voor de goede en constructieve samenwerking rond het voorstel betreffende persistente organische verontreinigende stoffen, de zogenaamde POP's. Ik dank tevens het Iers voorzitterschap, dat hier vanavond helaas niet aanwezig is, omdat het met zoveel energie gewerkt heeft aan dit voorstel. Tot slot dank ik ook de Commissie die, ondanks de onenigheid over de rechtsgrondslag, een zeer waardevolle en constructieve bijdrage heeft geleverd om dit voorstel erdoor te krijgen.
U zult merken dat er in totaal 121 amendementen op dit verslag zijn ingediend, maar wij zullen morgen niet afzonderlijk stemmen. Wij stemmen in drie blokken en ik hoop dat het Parlement het eerste blok onmiddellijk zal aannemen, waardoor het tweede blok overbodig wordt, en dat het dan voor het derde blok zal stemmen. Als het zo verloopt, zullen wij in eerste lezing een akkoord met de Raad bereiken.
Het belangrijkste in het verslag en in het akkoord is onder andere dat we erin geslaagd zijn de rechtsgrondslag te wijzigen, waardoor de bescherming van de interne markt in het voorstel van de Commissie plaats heeft gemaakt voor de bescherming van het milieu en van de volksgezondheid. Dit is een belangrijke overwinning voor het Parlement, niet alleen in deze aangelegenheid maar ook algemeen, omdat de Commissie de neiging heeft milieuvoorstellen steeds meer in het kader van de interne markt te zien. Ik hoop dat het volgende Parlement ernaar zal streven dat milieukwesties altijd als zodanig behandeld zullen worden.
Wij hebben het voor elkaar gekregen dat de productie, het in de handel brengen en het gebruik van POP's verboden wordt. Wij zijn erin geslaagd ambitieuze doelstellingen in de verordening op te nemen, zodat toevallige verontreiniging, in elk geval op termijn, niet meer mag voorkomen. Het is een ingewikkelde zaak, maar wij hebben bijvoorbeeld duidelijke verwijzingen naar de Verklaring van Rio en naar het voorzorgsbeginsel in de tekst opgenomen, zoals door het Parlement gevraagd. Wij hebben lindaan met onmiddellijke ingang verboden, waardoor het van een lijst van aan beperkingen onderworpen stoffen naar een lijst van verboden stoffen gaat. Dat is ook een belangrijke overwinning.
De uitzonderingen die verder in de verordening staan, zijn heel duidelijk uitzonderingen, die alleen in bijzondere gevallen gebruikt mogen worden en waarvan het gebruik wetenschappelijk gestaafd moeten zijn. Wij hebben beperkende controlemaatregelen ingevoerd, zowel voor bestaande als voor nieuwe chemische stoffen die POP’s bevatten. Naar mijn mening is dit belangrijk, vooral omdat de werkzaamheden in het kader van REACH helaas maar langzaam vorderen.
Wij hebben bepalingen vastgesteld om ervoor te zorgen dat opslagplaatsen met POP-stoffen vernietigd en als afval behandeld worden. Wij hebben tevens restrictieve controlemaatregelen ingevoerd voor POP-opslagplaatsen, waardoor de drempel voor de informatieplicht verlaagd is van 100 naar 50 kg. Wij hebben internationale verplichtingen ingevoerd, waardoor de lidstaten moeten samenwerken om technische en financiële bijstand aan de ontwikkelingslanden te verlenen opdat ze aan het Verdrag van Stockholm kunnen voldoen. Wij hebben algemene bepalingen ingevoerd teneinde degenen die afval produceren of opslaan te verplichten preventieve maatregelen te nemen om verontreiniging van afval met POP’s te voorkomen.
Wij hebben bepalingen ingevoerd waardoor, zoals de Raad krachtig bepleit heeft, uitsluitend bij wijze van uitzondering sprake kan zijn van permanente opslag. Wij onderstrepen dat deze vrijstelling alleen ingeroepen kan worden als bewezen wordt dat het de beste oplossing is voor het milieu. Het is geen permanente vrijstelling. Wij wilden dat ze niet automatisch verlengd kan worden en ik vind dat het Parlement een duidelijk signaal naar de Raad en de industrie moet sturen, omdat wij naar de argumenten van de Raad hebben geluisterd. Wij hebben ook geluisterd naar de argumenten van de industrie op dit gebied en nu moeten de industrie en de ministers in de lidstaten hun verantwoordelijkheid nemen. Er moeten middelen uitgetrokken worden voor onderzoek en ontwikkeling met de bedoeling de methodes permanent te verbeteren. De doelstelling is immers dat de vrijstellingen niet verlengd worden na de evaluatie in 2009. De tijd zal het echter uitwijzen, uiteraard. De Raad, de industrie en het Parlement moeten een vervolg geven aan deze zaak.
Wij verwerpen de grenswaarden die de Raad aanvankelijk had voorgesteld, omdat ze naar onze mening te hoog waren. Wij hebben nu afgesproken dat ze in 2005 worden vastgesteld en wij zullen erop toezien dat het beschermingsniveau hoog is. Wij hebben onderstreept dat het noodzakelijk is de bevolking te betrekken bij de tenuitvoerlegging van de POP-regels. Er dient ook informatie te worden opgesteld ten behoeve van de risicogroepen en wij eisen dat elke overtreding van de regels gepubliceerd wordt.
Wanneer men een overeenkomst sluit, zijn er altijd eisen die men moet laten vallen, maar op deze punten kan ik nu niet nader ingaan. Het is misschien maar goed ook dat ik alleen tijd heb iets over de successen te zeggen, maar ik hoop en verwacht dat het Parlement dit voorstel met een grote meerderheid zal aannemen. Ik dank allen voor de goede samenwerking over dit onderwerp. 
García-Orcoyen Tormo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil een eerste opmerking maken over de rechtsgrondslag van dit verslag en over het debat dat naar aanleiding daarvan is ontstaan. Ik ben echt de mening toegedaan dat het geen goede zaak zou zijn de belangen van de interne markt tegenover die van de bescherming van het milieu en de gezondheid van de burgers te stellen. Dat zou een ernstige vergissing zijn. Mijn overtuiging is dat wij juist het tegenovergestelde zouden moeten doen.
Daarmee bedoel ik een integrale, complementaire benadering. Dat betekent dat wij tijdens de bespreking van milieukwesties tevens oog moeten hebben voor de belangen van de interne markt en de mogelijke problemen die daaruit kunnen voortkomen, en dat bij het bespreken van internemarktkwesties ook rekening moeten houden met milieubelangen. Dat is duurzame ontwikkeling, dat is integratie van milieu, economie en werkgelegenheid, en dat is nu precies de inzet geweest van het voorstel voor de komende voorjaarsraad.
Als wij niet geloven in deze drie pijlers van duurzame, geïntegreerde ontwikkeling, en niet aan alle drie eenzelfde belang toekennen in onze overwegingen, dan maken wij ons wat betreft onze topontmoetingen en de mededelingen die wij als communautaire instellingen doen schuldig aan het afleggen van politieke verklaringen die volstrekt onjuist en oneerlijk zijn tegenover onze burgers. Daar geloof ik echt niet in. Ik geloof in de geïntegreerde aanpak, en ik hecht dus veel minder belang aan de rechtsgrondslag van de verslagen dan aan de inhoudelijke benadering ervan en aan de vraag hoe de samenwerking tussen de diverse communautaire commissies en instellingen verloopt.
Wat dit verslag betreft, is tijdens het Italiaanse voorzitterschap zeer aanzienlijke voortgang gemaakt met deze verordening. Er is zelfs al voorzien in de totstandkoming van een algemene richtlijn op dit gebied. De goedkeuring daarvan is uitgebleven vanwege een belangrijk probleem met afval van persistente organische verontreinigende stoffen en met name de alternatieve vernietigingsmethoden.
Ik denk dat dit probleem nu is opgelost met de nieuwe bijlage IV bis, die te danken is aan de onderhandelingen gevoerd tijdens het Ierse voorzitterschap. Mevrouw Frahm verdient onze felicitaties, want zij heeft uitstekend werk verricht met de totstandkoming van een consensus, in de eerste plaats tussen de politieke fracties onderling en in de tweede plaats met de Raad, zodat het verslag in eerste lezing kan worden goedgekeurd. Ik ben het weliswaar niet geheel met haar eens in de zin dat het verslag de milieuaspecten laat prevaleren boven alle overige, terwijl ik geloof in een evenwichtige benadering - iets waar de Europese Unie en de lidstaten in feite ook voor staan -, maar ik vind het wel een goed resultaat. Het is een lovenswaardige prestatie dat zij consensus heeft bereikt over onderwerpen als het afval of de specifieke vrijstelling voor de productie van dicofol, een substantie die onder zeer specifieke voorwaarden kan worden gebruikt voor een eveneens zeer specifiek industrieel proces, dat zich volstrekt gescheiden van het milieu voltrekt.
Ik ben eveneens gelukkig met de herzieningsclausule die erin voorziet dat de Commissie aan het einde van 2008 dit concrete geval van dicofol herziet. Mijns inziens is dit opnieuw een geval van de redelijke toepassing van het voorzorgsbeginsel, aangezien het hier gaat om de vereniging van de betreffende industriële activiteit met maximale bescherming van het milieu en de veiligheid van de burgers.
Wat betreft het in bijlage II vermelde overzicht van stoffen waarvan het gebruik beperkt is toegestaan, denk ik dat er goed aan is gedaan de opzet van de bijlage te handhaven - ik besef maar al te goed dat dit tegen de zin van de rapporteur was. Weliswaar noemt de bijlage nu nog geen enkele concrete stof, maar de mogelijkheid is tenminste gecreëerd om in de toekomst stoffen op te nemen waarvan zowel de Commissie als het Parlement vindt dat het gebruik, de productie of het op de markt brengen aan bepaalde beperkingen moet worden gebonden.
Tenslotte vind ik het een goede zaak dat lindaan nu in bijlage I is opgenomen als verboden stof en dat het gebruik ervan is gebonden aan eveneens zeer strenge, in de overeenkomst voorgestelde voorwaarden.
Samenvattend denk ik dat wat ik zojuist heb gezegd nadruk verdient. Duurzame ontwikkeling is als een kruk met drie poten - economie, milieu en werkgelegenheid. Het is belangrijk die drie met elkaar te verenigen, en steeds te beseffen dat zij alle drie onontbeerlijk zijn. Als wij dat in gedachten houden, denk ik dat Europa en de lidstaten heel ver kunnen komen. 
Sjöstedt (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, toen ik vanmorgen in Brussel kwam, bleek ik een brief van het Wereld Natuur Fonds gekregen te hebben. In de brief stond dat ik binnenkort de uitslag zou krijgen van de bloedtest die ik een aantal maanden geleden heb laten afnemen om te kijken welke chemicaliën wij in ons bloed hebben. Ik neem aan dat velen van ons deze test hebben gedaan. De kans is groot dat uit deze test naar voren komt dat wij allemaal een aantal volslagen vreemde chemicaliën in ons bloed hebben, Waarschijnlijk zal een deel hiervan behoren tot de persistente organische verontreinigende stoffen die we vandaag bespreken.
Feit is dat wij vrij weinig weten over de invloed hiervan op onze gezondheid en ons algehele welzijn. Maar er is voldoende over bekend om ons zorgen te maken. Er zijn verschillende alarmerende rapporten verschenen over ziekten die worden veroorzaakt door bepaalde chemicaliën en over chemicaliën die ons reproductieve vermogen kunnen beïnvloeden. Met dit in het achterhoofd is het onderhavige voorstel uitermate welkom, met name het uitonderhandelde compromis, dat aanmerkelijk beter is dan het voorstel van de Commissie. Hierbij wil ik in het bijzonder rapporteur Frahm bedanken voor haar inspanningen.
Ook wil ik enkele punten naar voren brengen die in mijn optiek cruciale verbeteringen betekenen. Het eerste is de rechtsgrondslag. Ik sta niet achter de trend dat de Commissie milieukwesties steeds meer als kwesties voor de interne markt beschouwt. Dit is uit ecologisch oogpunt zeer onverantwoord. Het beperkt de mogelijkheden van de lidstaten om een vooruitstrevender wetgeving in te voeren. De Unie vormt op deze manier een obstakel voor landen die het voortouw willen en kunnen nemen. Dat is onaanvaardbaar. Wij hopen dat de Commissie dit ter harte neemt en zich aan de rechtsgrondslag houdt voor het bereiken van milieudoelen als zij voorstellen indient met betrekking tot het milieu, waar het nu om gaat.
Ook vind ik de basis van het voorstel erg belangrijk: het onbetwistbare verbod op de productie, het gebruik en het op de markt brengen. Het is vooral een goede zaak dat het verbod op hexachloorcyclohexaan (HCH) met inbegrip van lindaan in het voorstel is opgenomen.
Dit laat eens te meer zien dat het chemicaliënbeleid van de Europese Unie in de praktijk niet functioneert. Het is bekend dat slechts een heel klein deel van de chemicaliën dat op de markt komt, is getest op de effecten ervan. Het chemicaliënbeleid behelst slechts enkele stoffen. We hebben een goed functionerende, unanieme chemicaliënwetgeving nodig op basis van het REACH-systeem om chemicaliën te kunnen registreren, beoordelen en goedkeuren. Dit voorstel is op dit moment onderhevig aan zware kritiek. Hoewel veel chemicaliën slechts in kleine hoeveelheden voorkomen, moeten we bekend zijn met de effecten ervan. Als je te veel van deze chemicaliën uitsluit, schiet het chemicaliënbeleid zijn doel voorbij. Dit voorstel laat zien dat het mogelijk is om goede besluiten te nemen aangaande chemicaliënkwesties en schept duidelijkheid voor de behandeling van REACH in het Parlement.
Nogmaals mijn dank aan de rapporteur. 
Schörling (Verts/ALE ).
    Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik niet alleen mevrouw Frahm gelukwensen, maar ook onszelf een beetje, omdat wij hebben deelgenomen aan de onderhandelingen met de Raad. Wij zijn erin geslaagd een overeenkomst te sluiten met het Ierse voorzitterschap over deze verordening en over de implementering van het Verdrag van Stockholm over persistente organische verontreinigende stoffen.
Ik denk dat niet veel mensen geloofden dat wij tot een overeenkomst zouden komen. Maar mevrouw Frahm heeft het op een uitstekende manier aangepakt. Hoewel niet alles wat wij hebben bereikt ideaal is en precies is wat wij willen, is dit denk ik het beste wat we eruit hebben kunnen slepen. Niet alles is nu eenmaal politiek haalbaar. Ik ben erg tevreden.
Zoals anderen ook al hebben gezegd, is het belangrijk dat de verordening zo snel mogelijk ten uitvoer wordt gebracht, want persistente organische verontreinigende stoffen zijn de grootste boosdoeners als het gaat om gevaarlijke chemische stoffen. Zij worden niet afgebroken, maar hopen zich op in ons lichaam en de hele voedselketen. De niveaus zijn momenteel zo hoog dat zij zowel een gevaar vormen voor de gezondheid van de mens als voor het functioneren van het ecosysteem. De uitstoot van persistente organische verontreinigende stoffen moet tot nul worden gereduceerd door de productie, het gebruik en de invoer ervan te verbieden. Dat betekent dat je soms veel verder moet gaan dan het Verdrag van Stockholm en het Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand. Dit moet ook voor de nieuwe lidstaten gelden die in mei dit jaar toetreden tot de Unie. Voor sommige gevallen is er een uitzondering aangevraagd, zoals HCH en lindaan, maar die kan onder geen beding worden verleend.
Ik sta steeds weer versteld van het feit dat het bij de Commissie, de Raad en soms ook het conservatieve deel van het Parlement zo moeilijk is om kwesties erdoor te krijgen die de gezondheid van de mens en het milieu aangaan en dat de procedures telkens worden vertraagd, gerekt en tegengehouden. Bij dit soort kwesties moet het voorzorgsbeginsel volledig worden toegepast. Dat betekent ook dat nieuwe stoffen op de lijst moeten worden gezet van verboden chemicaliën die gecontroleerd worden.
Wat betreft de rechtsgrondslag begrijp ik de Commissie niet. Ook begrijp ik niet waarom deze discussie gevoerd wordt. Het spreekt voor zich dat artikel 175 van het EG-Verdrag de rechtsgrondslag moet vormen, omdat er besluiten worden genomen over het beschermen van de gezondheid van de mensen en het milieu. Dit is immers het doel van de hele chemicaliënwetgeving. Sinds de informele Raad Milieu in Chester in 1998 wordt al gezegd dat als wij de gezondheid van de mensen en het milieu niet kunnen beschermen, wij goede besluiten moeten nemen over een totale aanpak van de chemicaliënwetgeving.
Ter afsluiting wil ik zeggen dat ik erg blij ben met de overeenkomst met de Raad en het feit dat we die al in eerste lezing hebben bereikt. Het is namelijk van groot belang dat dit akkoord zo snel mogelijk wordt uitgevoerd. 
Blokland (EDD ).
   – Voorzitter, het voorstel van de Europese Commissie is een goede zaak. POP’s zijn gevaarlijke stoffen voor mens en milieu en daar dienen we dus zorgvuldig mee om te gaan. Ten aanzien van de rechtsgrondslag ben ik het eens met de rapporteur dat we artikel 175 als enige grondslag moeten kiezen. In het verleden, bij gelijksoortige verdragen als die van Rotterdam en Basel, hebben we dit ook gedaan. We moeten hier dus consistent in zijn. Ook het advies van de Juridische Commissie steunt de keuze voor artikel 175.
Overigens ben ik benieuwd of de Europese Commissie opnieuw naar het Hof van Justitie zal stappen zoals tot ieders verrassing gebeurde bij het Verdrag van Rotterdam. Kan commissaris Monti daarover opheldering verschaffen?
Daarnaast moeten de concentratienormen in bijlage IV zo snel mogelijk worden vastgesteld. Een lege bijlage, daar hebben we niets aan. Ik vraag daarom van de Europese Commissie om ook hier snel werk van te maken.
Alles overwegende zal ik het compromispakket steunen, het komt voor een groot deel tegemoet aan de bezwaren die ik nog tegen het Commissievoorstel had.
Voorzitter, als laatste wil ik de rapporteur, mevrouw Frahm bedanken voor het werk dat ze verzet heeft. Het was een moeilijk dossier dat ze in nauwe samenwerking met de schaduwrapporteurs tot een goed einde heeft gebracht. 
Doyle (PPE-DE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, persistente organische verontreinigende stoffen, of POP’s, zijn stoffen die in het milieu aanwezig blijven, zich ophopen via de voedselketen en een risico opleveren voor de menselijke gezondheid en het milieu. Aangezien deze stoffen zich ophopen in het vetweefsel van dieren, met inbegrip van de mens, leveren zij per definitie voor sommigen van ons meer gevaar op dan voor anderen!
Deze verontreinigende stoffen verplaatsen zich via de atmosfeer over internationale grenzen heen naar gebieden die ver van de bron liggen, zelfs naar regio's waar zij nooit zijn gebruikt of geproduceerd. Als gevolg van de verplaatsing over grote afstanden en de biomagnificatie van deze stoffen worden vooral de ecosystemen en volken in de poolgebieden bedreigd. Het gaat voornamelijk om door de mens geproduceerde giftige stoffen, die worden geproduceerd door en gebruikt in allerlei industriële processen, bijvoorbeeld in landbouwbestrijdingsmiddelen, bij houtverduurzaming en in industriële chemicaliën.
Onder POP’s vallen onder andere pesticiden, zoals aldrin, chloordaan, DDT, dieldrin, endrin, heptachloor, mirex en toxafeen; industriële chemicaliën zoals PCB’s en hexachlorofine; en ongewenste bijproducten van verbranding en industriële processen, zoals dioxinen en furanen. Het EU-beleid bevat reeds forse beperkende maatregelen en relevante richtlijnen, zoals de richtlijn afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA), de richtlijn betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur, de kaderrichtlijn Water, de Seveso-richtlijn en verschillende richtlijnen inzake gevaarlijk afval.
De voorgestelde verordening die nu voorligt, heeft tot doel de bestaande wetgeving inzake de beperkingen voor het op de markt brengen en het gebruik van acht POP-bestrijdingsmiddelen te stroomlijnen en een kleine wijziging aan te brengen in de richtlijn betreffende de verwijdering van PCB’s. Deze maatregelen zullen het voor landen eenvoudiger maken om als partijen bij het Protocol bij het Verdrag van Aarhus en in het bijzonder ook het Verdrag van Stockholm deze beide internationale overeenkomsten te ratificeren. 48 landen hebben het Verdrag van Stockholm reeds geratificeerd, waaronder acht lidstaten en twee toetredende landen. Ierland moet het nog ratificeren.
Het algemene compromispakket voor deze overeenstemming in eerste lezing met het Europees Parlement is op 13 februari goedgekeurd in het Coreper, en vervolgens ook door alle fracties. Ik begrijp dat er geen andere amendementen zijn ingediend. Ik feliciteer mevrouw Frahm met het werk dat zij samen met het Ierse voorzitterschap, en daarvoor met het Italiaanse voorzitterschap, heeft verricht.
De voorgestelde verordening is een tijdelijke maatregel, aangezien deze stoffen op de middellange termijn onder het REACH-voorstel zullen vallen. Afval dat POP’s bevat wordt in mijn land, Ierland, net als alle gevaarlijke afvalstoffen vooral naar Duitsland uitgevoerd. Duitsland voert POP-afval op commerciële basis in en slaat het onverwerkt op in zoutmijnen. Om dit mogelijk te maken, heeft Duitsland naar mogelijkheden gezocht om deze praktijk, waar ik van harte achter sta, te kunnen voortzetten. Het vraagstuk van de verwijdering van met POP’s verontreinigd afval vormde een belangrijk struikelblok bij het vinden van een compromis. Er bestond nogal wat verschil van mening over de verwijderingmethoden: verbranding, permanente opslag in diepe geologische formaties of in zoutmijnen, en storten, om er maar een paar te noemen. Het Verdrag van Stockholm schrijft in grote lijnen twee methodes voor de behandeling van POP-afval voor, namelijk vernietiging en onomkeerbare omzetting. Deze verordening voorziet in mogelijkheden voor de verwerking van afval met een laag POP-gehalte volgens de bepalingen van de kaderrichtlijn afval.
Ook over een derde mogelijkheid, die geldt voor POP-afval in het algemeen, is in de onderhandelingen tussen het Parlement en de Raad overeenstemming bereikt. In gevallen waarin vernietiging of onomkeerbare omzetting vanuit milieuoogpunt niet de meest wenselijke oplossing is, kan POP-afval worden opgeslagen. Deze opslag kan plaatsvinden in verlaten zoutmijnen, diepe rotsformaties en stortplaatsen voor gevaarlijke stoffen. Alle drie de vormen van opslag worden in de bestaande EU-wetgeving nauwkeurig omschreven. 
McKenna (Verts/ALE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Frahm en allen die bij dit compromis betrokken zijn geweest, gelukwensen met dit voortreffelijke verslag. Zoals mijn collega mevrouw Schörling al heeft aangegeven, gaat het bij persistente organische verontreinigende stoffen, of POP’s, om chemische stoffen die in het milieu aanwezig blijven. Zij hopen zich op via de voedselketen en vormen een risico, niet alleen voor het milieu maar ook voor de menselijke gezondheid, en veroorzaken schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid. Zoals gezegd, kunnen deze verontreinigende stoffen zich over internationale grenzen heen verplaatsen en ver van de plaats waar zij zijn geproduceerd, terechtkomen. Zij zijn zelfs aangetroffen in gebieden waar zij nooit zijn gebruikt. Zij vormen dan ook een ernstige bedreiging voor het milieu.
In 1998 hebben de Europese Gemeenschap en alle lidstaten het Protocol inzake persistente organische verontreinigende stoffen bij het regionale Verdrag betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand (CLRTAP) van de UNECE getekend, en in 2001 ook het mondiale Verdrag van Stockholm inzake persistente organische verontreinigende stoffen. Hoewel alle lidstaten beide verdragen hebben getekend, hebben veel landen, waaronder mijn eigen land, deze nog niet geratificeerd. Het Agentschap voor Milieubescherming in Ierland werkt momenteel aan maatregelen om ervoor te zorgen dat ze worden geratificeerd. Dat juich ik toe.
De meeste in de lijst opgenomen POP’s worden weliswaar niet in de Gemeenschap geproduceerd of gebruikt, maar we zitten nog wel met het probleem dat de wetgeving niet voorkomt dat ze op de markt worden gebracht. Zoals mevrouw Frahm al aangaf, is de wijziging van de rechtsgrondslag van groot belang, omdat daarmee wordt bereikt dat dit een vraagstuk van volksgezondheid en milieu is, en niet alleen een vraagstuk van de interne markt.
Lindaan was een stof die werd gebruikt in shampoo om luizeneitjes in het haar van kinderen te bestrijden. Veel ouders beseften niet dat langdurig gebruik van dergelijke shampoos, die een zware chemische stof bevatten, schadelijk kon zijn voor hun kinderen. Velen, ook in dit Parlement, hebben deze shampoos zelf gebruikt. De shampoos bevatten geen waarschuwing voor de effecten ervan en zoals gezegd is er nog weinig bekend over de langetermijneffecten, ondanks het feit dat deze POP’s in ons lichaam zijn aangetroffen.
Dit verslag is zeer welkom; mevrouw Frahm verdient onze gelukwensen met het werk dat zij hiervoor heeft verricht. Ik ben ook heel blij te horen dat het Ierse voorzitterschap op dit punt een zeer constructieve bijdrage heeft geleverd en zijn best heeft gedaan om dit pakket erdoor te krijgen. Ook dat is zeer welkom. 
Andersen (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie moet dringend aangescherpt worden en de giftige POP's moesten al lang uit ons dagelijks leven verdwenen zijn. Met het voorstel van de Commissie kan dit niet. Het is daarom positief dat mevrouw Frahm in haar verslag een volhardende poging doet om een strengere regelgeving tot stand te brengen en wij steunen alle amendementen.
Voor een concrete afschaffing van de chemische stoffen die gevaarlijk zijn voor de gezondheid, waaronder de zeer giftige POP's, hebben wij een veel radicaler plan nodig. Een dergelijk plan dat alle chemische stoffen uit ons dagelijks leven bant, valt niet onder de wijziging van deze verordening. Ik wil daarom voorstellen dat de Commissie het in overweging neemt in het kader van haar beleid inzake chemische stoffen, het zogenaamde REACH-programma.
In het kader van de afschaffing van giftige chemische stoffen dient ook het bij Verdrag vastgestelde principe dat de vervuiler betaalt te worden toegepast. De chemische stoffen moeten belast worden met een heffing die aangewend wordt voor de financiering van de controle, de evaluatie en het herstel van schade door het gebruik van deze chemische stoffen alsook voor de financiering van de ontwikkeling van alternatieven. Om te beginnen zou een heffing op PVC een goede zaak zijn. Er dient ook geïnvesteerd te worden in reële ecologische alternatieven, die reeds bestaan of momenteel in ontwikkeling zijn, als vervanging voor de meeste chemische stoffen, waaronder de pesticiden die in deze richtlijn behandeld worden.
Zoals het Parlement de etikettering van genetisch gemodificeerde organismen heeft geregeld, moet er ook nu een regeling voor de etikettering van de vele giftige chemische stoffen komen om de consument de vrije keuze te kunnen garanderen. Ik ben ervan overtuigd dat een etiket op gewone melk met het opschrift 'bevat pesticiden" de vraag naar ecologische alternatieven zal doen toenemen. 
Bowe (PSE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik namens de sociaal-democratische fractie de rapporteur bedanken voor haar werk. Ik dank ook het voorzitterschap voor de goede samenwerking. Dit bijzonder nuttige proces heeft ertoe geleid dat wij in tweede lezing overeenstemming hebben bereikt over een belangrijk voorstel op het gebied van de aanpak van een hardnekkig, organisch probleem dat al heel lang bestaat. Wij zijn zeer tevreden over dit verslag en wij zullen er dan ook graag voor stemmen.
Ik ben zeer ingenomen met het feit dat een aantal lopende problemen zijn opgelost. Het hele vraagstuk van de rechtsgrondslag is nu opgelost en ik ben daar uitermate tevreden over. Op het punt van het POP-afval hebben wij een pragmatische oplossing gevonden voor de problemen rond het volledig uitbannen van afval dat POP’s bevat. Volgens ons zal met dit uitstekende voorstel ook een oplossing worden gevonden voor de onvermijdelijke resterende problemen die wij nog zullen tegenkomen met POP’s in afval en op andere plaatsen.
Wat sommige andere vraagstukken betreft, zoals de problemen rond de voorraden, en de technische en financiële bijstand, hebben wij met zijn allen redelijke afspraken kunnen maken. De rapporteur kan er heel trots op zijn dat zij een zeer positieve stap voorwaarts heeft gezet, die naar mijn overtuiging ook vrij snel ten uitvoer kan worden gelegd. Het mooie van overeenstemming in tweede lezing is de bereidheid die er bestaat om die snel in wetgeving om te zetten. Daar zitten we immers allemaal op te wachten.
Het staat voor ons nog niet vast of het nodig is om het zogenoemde “”-systeem, oftewel het bekendmaken van de naam van degene die een inbreuk pleegt op de verordening, in dit voorstel op te nemen: het Verdrag van Aarhus voorziet daar al in. Wij moeten hier nog eens op terugkomen, maar de rapporteur heeft dit punt terecht aangekaart.
Het hele vraagstuk van de verenigbaarheid met de REACH-richtlijn is iets wat wij allen steeds in het oog moeten houden. Dat nieuwe voorstel inzake REACH zal zeer belangrijk zijn, maar de werkingssfeer ervan moet heel breed zijn. Wij moeten een manier vinden om ervoor te zorgen dat, hoewel de POP’s buiten het REACH-voorstel vallen, stoffen die POP’s bevatten of POP’s als reststof kunnen opleveren daarbinnen vallen. Dit zou een heel belangrijke stap voorwaarts betekenen. Het zal er zeker toe leiden dat eventuele mazen in de wet die zouden kunnen ontstaan tijdens de periode in de herfst waarin wij hier aan dit bijzonder belangrijke voorstel gaan werken, worden gedicht.
De sociaal-democratische fractie zal morgen voor dit voorstel stemmen. Wij bedanken de rapporteur voor haar werk, wij bedanken de Commissie voor haar voorstel en haar samenwerking, en ten slotte danken wij het voorzitterschap voor zijn bereidheid in tweede lezing overeenstemming te bereiken. 
Monti,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog eens benadrukken dat de Commissie een snelle overeenstemming over deze verordening nadrukkelijk toejuicht, behalve op het punt van de wijziging van de rechtsgrondslag. De Commissie kan het door de Raad en het Parlement bereikte compromispakket van harte steunen. De goedkeuring van dit compromispakket zal het mogelijk maken dat de Gemeenschap en de lidstaten het Verdrag van Stockholm op tijd kunnen ratificeren. Als de stemming van morgen een overtuigende meerderheid te zien geeft, zal dat een heel duidelijk signaal uitzenden.
Wat de rechtsgrondslag betreft, omdat verbodsbepalingen en beperkende maatregelen voor opzettelijk geproduceerde POP-chemicaliën het functioneren van de interne markt zullen beïnvloeden, dienen deze maatregelen te worden gebaseerd op artikel 95, lid 1, van het Verdrag. Het feit dat deze verboden of beperkingen worden ingevoerd ter bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu betekent niet dat deze bepalingen niet kunnen worden vastgesteld op basis van artikel 95.
In artikel 95, lid 3, staat duidelijk dat de Commissie wetgeving betreffende de bescherming van de gezondheid of het milieu kan voorstellen op basis van artikel 95, lid 1, als die maatregelen het functioneren van de interne markt beïnvloeden. De verordening kan dan ook heel goed worden gebaseerd op zowel 175, lid 1, als 95, lid 1. Verder wil ik erop wijzen dat de Commissie ook voorstelt om de productie en de verbodsbepalingen voor het gebruik over te zetten van de uitvoeringsverordening inzake persistente organische verontreinigende stoffen naar de komende REACH-verordening inzake chemische stoffen, die gebaseerd is op artikel 95. Als de rechtsgrondslag zou verschillen, zou dit gevolgen hebben voor de mogelijkheid die de lidstaten hebben om strengere maatregelen te nemen. Om die reden vond de Commissie het beter om deze bepalingen op artikel 95 te baseren.
De heer Blokland vroeg of de Commissie naar het Europees Hof van Justitie zou stappen. Ik kan het Parlement er slechts op wijzen dat de Commissie een verklaring heeft bekendgemaakt in de notulen van de Raad waarin zij haar standpunt daarover heeft toegelicht.
Mevrouw Frahm, mevrouw García-Orcoyen Tormo en mevrouw Doyle noemden het punt van het afvalbeheer. Wat dat betreft, is het van belang op te merken dat het gewijzigde voorstel duidelijk voorschrijft dat voor afval vernietiging en onomkeerbare omzetting het uitgangspunt is, en dat andere vormen van afvalbeheer alleen kunnen worden toegestaan in specifieke, duidelijk omschreven gevallen. Speciaal met betrekking tot afval met een hoog POP-gehalte merkt de Commissie op dat permanente opslag of andere processen alleen kunnen worden toegestaan indien vernietiging van de POP’s vanuit milieuoogpunt niet de voorkeur geniet. Dit is volledig in overeenstemming met de bepalingen van het Verdrag van Stockholm. Bovendien schrijven de gewijzigde bepalingen extra voorwaarden voor, en ook een procedure om te garanderen dat van de mogelijkheid om af te wijken geen misbruik wordt gemaakt. Om deze redenen kan de Commissie het compromis aanvaarden.
Ik feliciteer de rapporteur, mevrouw Frahm, en het Parlement met deze zeer belangrijke wetgeving. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0056/2004) van mevrouw Randzio-Plath, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1177/2002 betreffende een tijdelijk defensief mechanisme voor de scheepsbouw. 
Monti,
   . Mijnheer de Voorzitter, het is jammer dat mevrouw Randzio-Plath hier vanavond niet aanwezig kan zijn. Ik wil haar graag gelukwensen en bedanken voor het werk dat zij zo snel en soepel heeft verricht.
Naar aanleiding van de oneerlijke concurrentie van Koreaanse scheepswerven en het feit dat Korea verzuimt om de bepalingen van het op 22 juni 2000 door de EU en de Republiek Korea ondertekende proces-verbaal van overeenstemming inzake de mondiale scheepsbouw ten uitvoer te leggen, heeft de Commissie gekozen voor een tweesporenstrategie om deze oneerlijke praktijken in de scheepsbouwsector aan te pakken. Deze strategie omvat twee instrumenten: de inleiding van een procedure tegen de Republiek Korea bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de goedkeuring van tijdelijke en beperkte, aan contracten gekoppelde bedrijfssteun in het kader van het tijdelijk defensief mechanisme (TDM) ter ondersteuning van communautaire scheepswerven in marktsegmenten die nadelige gevolgen hebben ondervonden van oneerlijke Koreaanse concurrentie.
Van meet af aan waren het TDM en de procedure van de EU tegen de Republiek Korea bij de WTO nauw met elkaar verbonden. Nu de behandeling door de WTO meer tijd in beslag neemt dan aanvankelijk was voorzien en Korea nog steeds verzuimt het proces-verbaal van overeenstemming ten uitvoer te leggen, stelt de Commissie nu voor de toepassing van de TDM-verordening te verlengen tot 31 maart 2005, aangezien dan een definitief besluit van de beroepsinstanties van de WTO wordt verwacht.
De TDM-verordening is door de Raad goedgekeurd op 27 juni 2002. Zij voorziet in aan contracten gekoppelde staatssteun tot 6 procent van de contractwaarde en is bedoeld als steun voor scheepswerven die zijn getroffen door de oneerlijke Koreaanse concurrentie. Ik wil duidelijk onderstrepen dat het mechanisme van meet af aan zowel wat toepassingsgebied als wat looptijd betreft, strikt beperkt was. Wat het toepassingsgebied betreft, komen alleen die marktsegmenten waarin de Europese scheepsbouwindustrie aantoonbaar nadelige gevolgen heeft ondervonden van oneerlijke Koreaanse concurrentie in aanmerking voor steun: containerschepen, chemicaliën- en productentankers en vloeibaar-aardgastankers (LNG-tankers).
Wat de looptijd betreft, mocht het defensief mechanisme slechts worden toegepast totdat de procedure van de WTO tegen Korea was afgerond dan wel opgeschort op grond van het feit dat de EU van oordeel was dat het proces-verbaal van overeenstemming werkelijk ten uitvoer was gelegd. Het steunmechanisme zou in elk geval aflopen op 31 maart 2004, de datum waarop de WTO-procedure naar verwachting zou zijn afgerond. Het Commissievoorstel beperkt zich uitdrukkelijk tot deze verlenging en bevat geen voorstellen voor andere wijzigingen, zoals een uitbreiding van het toepassingsgebied. Ik ben het volledig met mevrouw Randzio-Plath eens dat het contraproductief zou zijn als wij de EU-strategie om Korea’s handelwijze in de scheepsbouwindustrie aan te pakken, zouden verzwakken, juist op het cruciale moment waarop de bevredigende afronding van de WTO-procedure wordt verwacht.
Het verheugt mij zeer dat de Economische en Monetaire Commissie oproept het voorstel ongewijzigd goed te keuren. Ik ben ook blij dat het Parlement het met mij eens is dat deze urgente zaak via een versnelde procedure moet worden behandeld. Hierdoor kan de verlenging worden goedgekeurd voordat het bestaande instrument is afgelopen.
Ik wil afronden door te herhalen dat het defensief mechanisme een exceptionele maatregel is, die uitsluitend gericht is - en ik formuleer deze opmerking heel precies - op het handelsprobleem met Korea. Ik hoop dan ook dat u de verlenging van het mechanisme met één jaar zult kunnen steunen teneinde de normale handelspraktijk in de internationale scheepsbouwmarkt te herstellen. 
Riis-Jørgensen (ELDR ).
    Mijnheer de Voorzitter, excuseert u mij dat ik even moet lachen, maar wij zijn niet meer alleen, mijnheer Monti! Ik zie dat er nog twee leden binnenkomen! Ik dacht dat wij alleen konden zijn, maar dat kan misschien een andere keer! 
Riis-Jørgensen (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik moet helaas bekennen dat ik gevraagd heb dit punt op de agenda te zetten om de eenvoudige reden dat ik niet begrijp waarom een tijdelijke steunregeling nu plotseling verlengd wordt.
Als rapporteur voor advies van het Parlement betreffende de oorspronkelijke verordening herinner ik mij goed dat ik de Commissie garanties heb gevraagd voor het tijdelijk karakter van deze verordening. Zowel de Commissie als u, mijnheer Monti, heeft mij die garantie gegeven. De verordening was daarom ook beperkt qua duur. Ze bevat tevens een voorwaardelijke clausule die voorziet in een onmiddellijke opschorting van de verordening zodra de ruzie met Zuid-Korea bijgelegd is.
In de verordening stond een einddatum, juist omdat de EU geen permanente regeling wilde hebben, om het even of de discussie met Korea gesloten was of niet. Ik heb dit als een verzachtende omstandigheid beschouwd, omdat ik nooit overtuigd ben geweest dat Zuid-Korea op oneerlijke wijze concurreert.
Ik vrees echter wel dat deze verordening de interne concurrentie in de EU negatief beïnvloed heeft.
Daarom wil ik u graag vragen, mijnheer Monti, of de verordening werkelijk een permanent karakter aan het krijgen is en of u dit geen stap achteruit vindt in uw strijd voor de afschaffing van directe overheidssteun. Bovendien is er ook sprake van woordbreuk en dat vind ik jammer. 
Riis-Jørgensen (ELDR ).
    U bent niet langer mijn favoriete commissaris, mijnheer Monti, maar u kunt dat veranderen door mij vanavond een bevredigend antwoord te geven. 
Monti,
   . Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het over tijdelijke zaken en ik weet dat de status van favoriete commissaris van mevrouw Riis-Jørgensen op zijn best een tijdelijke situatie is - dat betekent dat ik deze status ieder moment weer kwijt kan raken. Naar mijn mening verdien ik die bevoorrechte positie nog steeds, niet alleen vanwege mevrouw Riis-Jørgensens karakteristieke ruimhartigheid, maar ook omdat ik ervan overtuigd ben - en ik zeg dit in aanwezigheid van getuigen - dat wij ons precies houden aan wat wij u en anderen in het Parlement hebben beloofd.
Waarom is indertijd voor een tijdelijk mechanisme gekozen? In de eerste plaats omdat de Commissie - en ik in het bijzonder - absoluut gekant was tegen het opnieuw invoeren van een onbeperkt, permanent mechanisme voor staatssteun voor de scheepsbouw. Het moest dus wel tijdelijk zijn. Tijdelijk betekent twee dingen; het is niet permanent en er dient een logisch criterium te zijn dat de aard van de tijdelijkheid definieert. Het logische criterium was in dit geval gebaseerd op de redelijke verwachting over de duur van de procedure bij de WTO. Men zou ons kunnen beschuldigen van zigzagbeleid als wij nu, na de indiening van dit voorstel dat in nauw overleg met de Raad en het Parlement tot stand is gekomen, van dat logische criterium zouden afwijken.
Ik zal nog duidelijker zijn: ik bevestig dat het absoluut niet de bedoeling van dit voorstel is om weer een permanent mechanisme in te voeren. Het blijft wat tijd betreft strikt gekoppeld aan de afronding van de WTO-procedure. Ik wil daar nog aan toevoegen - en mevrouw Riis-Jørgensen zal dat zeker op prijs stellen - dat in tegenstelling tot wat anderen zeggen geen enkele uitbreiding van het toepassingsgebied naar andere marktsegmenten is ingevoerd. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.(1)

