Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Méndez de Vigo
Mevrouw de Voorzitter, ik zie mijn naam niet staan onder de leden die over de eindresolutie inzake genetisch gemodificeerde maïs gestemd hebben en ik had net als mijn fractie graag vóór willen stemmen.

De Voorzitter
Wij zullen dat rechtzetten.
(Het Parlement keurt de Notulen goed)

Begrotingskwijting
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0124/97 van de heer Wynn, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verslag van de Commissie over de maatregelen die zijn genomen om gevolg te geven aan de opmerkingen bij de resolutie van het Europees Parlement bij de besluiten tot verlening van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting voor het begrotingsjaar 1994 (COM(97)0048 - C4-0108/97); -A4-0120/97 van de heer Wynn, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1995 - Afdeling III; -A4-0125/97 van de heer Dankert, namens de Commissie begrotingscontrole, over de verlening van kwijting voor het begrotingsjaar 1995 - Afdelingen I, IV, V en VI; -A4-0071/97 van de heer Blak, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het beheer van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in het begrotingsjaar 1995; -A4-0121/97 van de heer Bösch, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het financieel beheer van het zesde en zevende Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 1995.Ik zou de heer Friedmann, de voorzitter van de Rekenkamer, van harte welkom willen heten.

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, het is plezierig te zien dat er zoveel mensen aanwezig zijn voor het kwijtingsdebat. De hoeveelheid mensen die hier belangstelling voor heeft verbaast me. Over twee minuten zal de zaal vast en zeker zo goed als leeg zijn.
Er staan twee verslagen op mijn naam en vandaar dat ik tien minuten spreektijd heb. In theorie heb ik voor elk verslag vijf minuten, maar over het eerste verslag - de follow-up van de kwijting voor 1994 - kan ik zeer kort zijn en daarom zal ik het grootste deel van mijn tijd besteden aan de kwijting voor 1995.
Over de follow-up van de kwijting voor 1994 wil ik alleen maar zeggen dat ik van de Commissie verwacht dat zij de verzoeken die het Parlement in de ontwerp-resolutie heeft gedaan, moet inwilligen, met name waar het gaat om de nog uitstaande kwesties in verband met de betrouwbaarheidsverklaring van 1994. Wij zullen de follow-up nauwlettend volgen.
Ik ga nu over tot de kwijting voor 1995 en het verslag daarover bevat een ontwerpresolutie met 89 artikelen. Het hadden er 90 moeten zijn, maar daar zal ik het zo meteen nog over hebben. Wat anders is aan het verzoek van dit jaar is dat in tenminste 11 van die artikelen een beroep wordt gedaan op het Parlement om het werk te doen, in plaats van gewoonweg de Rekenkamer of de Commissie te vragen, zoals gebruikelijk is. Wij willen dat het Parlement op het gebied van de begrotingscontrole een grotere rol gaat spelen.
De ontwerpresolutie dekt al die gebieden waarover het Parlement zich hetzij zorgen maakt, hetzij bepaalde zaken wil voorstellen.
Ik moet zeggen dat de voornaamste filosofie achter het verslag in de toelichting te vinden is. Wij stemmen niet over de toelichting, dat wil zeggen wij brengen daar geen wijzigingen in aan, die toelichting is er gewoon als onderdeel van het verslag - maar als men de moeite zou nemen om de toelichting te lezen dan zou de reden voor die voorstellen onmiddellijk duidelijk worden. Voor wat de DAS betreft bijvoorbeeld is artikel 14 van de resolutie in feite een gecondenseerde versie van de paragrafen 9 tot en met 23 van de toelichting. In deze paragrafen worden de problemen van de DAS in detail uiteengezet. Ook zult u in de toelichting de redenen terugvinden waarom er kwijting kan worden verleend, zelfs met een negatieve DAS voor wat de betalingen betreft. Ik zou willen aanbevelen de toelichting te lezen, vooral diegenen die gewoon het jaarverslag van de Rekenkamer over de DAS ter hand nemen en tot een interpretatie van de gebeurtenissen komen die niet geheel met de realiteit overeenstemt. Maar nogmaals, in het algemeen reageren de mensen niet op de realiteit maar op hun perceptie van de realiteit.
Een ander voorbeeld heeft met de olijfolie te maken. Dit is inderdaad een problematisch gebied, want de enige stem die ik maandag in de commissie als rapporteur ben kwijtgeraakt heeft betrekking op olijfolie. In de paragrafen 31 en 32 van de toelichting wordt het probleem uiteengezet. In het recente optiedocument van 12 februari van dit jaar toont de Commissie de voortdurende problemen van deze sector duidelijk aan.
Vergeet niet dat wij het hier hebben over de kwijting voor het begrotingsjaar 1995 en dat er in een verslag van februari 1997 gezegd wordt: " De gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie bevat inherente gebreken die in de loop van de tijd steeds duidelijker naar voren zijn gekomen en die betekenen dat een efficiënte controle niet altijd mogelijk is... Het inherente gebrek in het systeem is gebleven, namelijk het gemeenschappelijke belang van de eigenaars van de persen en de producenten om hoge cijfers aan te geven. Er is fraude aan het licht gebracht bij de verrichtingen in verband met de consumptiesteun. Er is ook fraude aan het licht gebracht bij de met exportrestitutie geëxporteerde hoeveelheden. Jammer genoeg, en vooral in jaren waarin de prijzen van olijfolie hoog liggen, is het verschrikkelijk verleidelijk om olijfolie te mengen met zaadolie en om winst te maken ten koste van de consument." En zo gaat het maar verder. Ook zegt het verslag "Jammer genoeg hebben de lidstaten het advies van hun met controle belaste instanties inzake sancties niet daadkrachtig genoeg opgevolgd. En onder meer daarom is de efficiëntie van de door deze instanties uitgevoerde controles twijfelachtig" .
In de paragraaf die maandag werd weggestemd werd getracht juist op dat specifieke onderwerp actie te nemen. Mijn probleem is dat het ontbrekende artikel - het artikel dat door de commissie is verworpen - moordend was voor de olijfoliesector, om het zo maar eens te zeggen. Ik heb het hier moeilijk mee. Als ik geen rapporteur geweest was - en als rapporteur, sta ik ten dienste van de commissie - zou ik openlijk zeggen dat het besluit van maandagavond een dwaas besluit was. Ook zou ik zeggen dat het hier om een sector gaat die stijf staat van de fraude. En vervolgens zou ik zeggen dat de Commissie krachtens artikel 13 van het besluit van de Raad van 31 oktober 1994 inzake begrotingsdiscipline maatregelen zou moeten treffen om de maandelijkse voorschotten in deze sector op te schorten of te verlagen. Maar ik ben nu eenmaal wel rapporteur dus mag ik die dingen niet zeggen.
Ik geef u nog een ander voorbeeld uit het verslag. In artikel 74 van de resolutie wordt de Commissie verzocht een bedrag van 2 miljoen ecu uit te trekken voor de ontwikkeling van sportprojecten in de townships in Zuid-Afrika. Dit is erin gezet omdat het deel uitmaakte van de opmerkingen op begrotingslijn B7-5070, die wij in het Parlement hebben goedgekeurd in december 1994 en het is nu april 1997. Feit is dat er in verband met dat verzoek uitermate weinig, zo al iets gedaan is.
Als u paragraaf 52 van de toelichting bekijkt, dan zult u vaststellen dat er in het jaar 1995 125 miljoen ecu voor die begrotingslijn was uitgetrokken. Er werd 123 miljoen ecu toegewezen, waardoor er dus circa 2 miljoen ecu overbleef. Aan het verzoek van het Parlement voor de ontwikkeling van sportprojecten werd nooit gevolg gegeven. Het werd vergeten. Toen we dit in de commissie bespraken, zei de Commissie gelukkig dat zij een fout had gemaakt. Je zou kunnen zeggen: " Wwe zijn erbij, u heeft ons te pakken. We hadden het moeten doen, maar het is niet gebeurd." Wel, ik hoop dat de opmerking in de kwijting resultaat zal opleveren. Het is belangrijk voor het Parlement en ik kan de Commissie verzekeren dat ik dit specifieke artikel in elk geval nauwlettend zal volgen.
Welnu, hoe goed de toelichting ook is, niet alles staat er in. Als dat wel het geval zou zijn dan zou het lezen als een boek en zou de toelichting net zo lang zijn als het jaarverslag van de Rekenkamer. De verwijzing naar subsidies aan whiskyproducenten in artikel 35 is voor sommige mensen misschien wat verwarrend, omdat daar in de toelichting niet op wordt ingegaan. Het is een punt dat het Parlement met zeer veel belangstelling heeft gevolgd en sommigen van ons hebben er een theorie over hoe dat is gekomen - hoe het reilen en zeilen binnen de Raad en het onophoudelijke gesjacher tot deze 40 miljoen ecu voor de whiskyproducenten heeft geleid. De verdediging van de Commissie in de antwoorden op het commentaar van de Rekenkamer is interessante lectuur. Ik zou alleen willen zeggen: " Houd dit in de gaten terwijl het Parlement bepaalt of deze 40 miljoen ecu wel of niet gerechtvaardigd is, omdat wij er heel wat meer over willen weten en willen zien of die 40 miljoen ecu verstrekt of stopgezet moet worden" .
Op soortgelijke wijze wordt het Parlement in artikel 50 gevraagd om zijn standpunt te bepalen inzake de kwestie van geavanceerde televisie. De Rekenkamer vindt dat de Gemeenschap deze niet permanent moet subsidiëren en binnen het Parlement zijn er tussen de diverse commissies meningsverschillen. Eens te meer hoop ik dat het Parlement dit grondig kan bespreken en dat het vóór de volgende begroting concrete voorstellen kan formuleren over onze standpunten.
De deelrapporteurs zullen elk hun eigen gebied behandelen. Mij rest niets meer dan diegenen te danken die betrokken zijn geweest bij de opstelling van het verslag, met name de leden van het secretariaat. Ik beveel het verslag aan het Parlement aan en kijk uit naar de resultaten naar aanleiding van de tenuitvoerlegging van dit omvangrijke verslag.

Dankert
Voorzitter, het Parlement heeft zich altijd bezig gehouden met de kwijting voor de Parlementsbegroting. Het is nieuw dat we daar nu aan toegevoegd hebben de begroting van het Hof, de Rekenkamer, het Comité van de Regio's en het Economisch en Sociaal Comité. En het is de bedoeling van de Commissie begrotingscontrole om volgend jaar daar ook de begroting van de Raad aan toe te voegen omdat het natuurlijk onmogelijk is dat een begroting van meer dan 300 miljoen ecu buiten de publieke controle blijft.
Vergeleken met de problemen die de heer Wynn met betrekking tot de algemene begroting aanroerde, zijn de begrotingsproblemen die wij met de kleinere begrotingen hebben, natuurlijk gering en overzichtelijk. Maar ook daar stoot je voortdurend op het probleem van gebrekkige uitvoering. Bijvoorbeeld bij het Europees Parlement het annuleren van een belangrijk deel van de voor voorlichting voorziene kredieten, gewoon omdat niet op tijd de nodige besluiten genomen zijn om die kredieten uit te kunnen geven. We zitten in dit Parlement, onder andere als gevolg van het feit dat wij voortdurend met vertaling en vertolking werken, met zeer hoge kosten van annulering van vergaderingen zowel door fracties als door andere organen van dit Parlement. Wij zitten met het probleem dat het niet helemaal onmogelijk maar bijna onmogelijk geweest is om de inventarislijsten van het Parlement op te stellen. Er is nu net de afgelopen dagen een eerste rapport binnengekomen. Dat heeft jaren geduurd en eigenlijk moet de inventarisatie voor het volgend jaar alweer beginnen. Bij het Hof zijn we gestoten op het feit dat het wat al te makkelijk financiële consequenties op zich dreigde te nemen voor gebouwenproblemen die voor de verantwoordelijkheid van de Luxemburgse regering kwamen. Zo blijkt dus dat bij die kleine instellingen wel het een en ander kan worden opgeschoond. Vergeleken bij de grote begroting zijn het betrekkelijk kleine problemen.
Nog een enkel woord over die grote begroting. De heer Wynn wees er al even op dat er nogal wat deelrapporteurs aan het werk geweest zijn en ik heb me bezig gehouden met de hele problematiek van de structuurfondsen. We zijn in het Europees Parlement uiteraard bijzonder tevreden over het feit dat de Commissie zich in het kader van sound and efficient management inspant om tot een betere situatie wat de uitvoering van de begroting betreft te komen. Maar sound and efficient management hoeft wat mij betreft niet tot het jaar 2000 te wachten. Het voorlopige resultaat is dat er inmiddels gelukkig overeenstemming is tussen de Commissie en de Raad over de verbeterde subsidiabiliteitsregels. Die moeten vanaf nu worden toegepast, en een evaluatie van die regels en de toepassing ervan dienen we rond te hebben voordat wij met het komende structuurfondsenprogramma beginnen.
Maar met die verbetering van de subsidiabiliteitsregels zijn wij er nog niet. Het Parlement vraagt al jaren om een verbetering van de regelgeving om onregelmatigheden effectief te kunnen corrigeren. De Commissie geeft stelselmatig als antwoord dat er niets aan de hand is met de regelgeving. De Commissie begrotingscontrole heeft de Commissie begin februari om een notitie gevraagd over de bestaande juridische mogelijkheden om onregelmatig gebruikt geld terug te kunnen vorderen. Commissaris Liikanen heeft me daar, na anderhalve maand wachten maar dat was niet zijn schuld, uiteindelijk aan geholpen.
Als je die stukken leest dan blijkt daar toch wel uit, zelfs met een zeer ruime interpretatie van de bestaande artikelen en met een beroep op uitspraken van het Hof van Justitie op landbouwgebied waarvoor andere en veel strengere regels gelden, en waar het voldoen aan die verplichtingen een bij de structuurfondsen ontbrekende voorwaarde voor het ontvangen van steun is, dat de regelgeving niet toereikend is. In de praktijk bevindt de Commissie zich dus op het randje van legaal optreden wanneer zij onder de huidige regelgeving geld probeert terug te vorderen en naar mijn opvatting is zij over die rand heen in het geval van langdurige blokkering van grote sommen geld bij het Europees Sociaal Fonds.
Desondanks stelt zij niet voor om de relevante wetgeving te wijzigen, maar doet zij in het kader van SEM 2000 pogingen om het regime aan te scherpen middels een uitvoeringsverordening omtrent de verplichtingen van de lidstaten en de introductie van een systeem voor nettoreducties. Dat doet de Commissie echter onder de huidige gebrekkige, en daarom naar mijn opvatting niet geschikte, regelgeving. Op die wijze probeert de Europese Commissie het recht naar haar hand te zetten. Ik vind dat geen goed beleid voor een Commissie die als hoedster van de Verdragen juist verantwoordelijk is voor de correcte naleving van de regels. En ik denk dat dit komt omdat de Commissie toch onvoldoende de strijd met de Raad aandurft. Dat is ernstig. Het is des te ernstiger omdat naar de buitenwereld toe wordt verkondigd dat de Europese Unie serieus werk maakt van de bestrijding van fraude en onregelmatigheden.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, mijn allerbeste gelukwensen voor de heer Liikanen. Ik was vijf jaar lang rapporteur voor de Gemeenschap voor Kolen en Staal en elk jaar had ik voor de Bagnoli-zaak dezelfde, vaste tekst klaar in mijn pc. Dat is nu gedaan. Stel u voor dat we een zaak hebben afgesloten die slechts tien jaar heeft geduurd. Dat is werkelijk een prestatie. Ik mis de zaak bijna en ik hoop dat er snel een andere zaak komt, waarvoor we weer een tekst in de pc kunnen opslaan.
Voorts vind ik de heer Liikanen bijzonder moedig, omdat hij de Gemeenschap voor Kolen en Staal gratis beheert. Wij geven immers maar wat zakgeld: slechts 5 miljoen kronen, terwijl het management misschien 10 of 50 keer zoveel kost. Maar ik heb er alle begrip voor dat het geld soms aan andere dingen besteed moet worden waar er moeilijkheden zijn dan aan administratie.
Ik wil het eigenlijk over twee concrete zaken hebben. Ten eerste de tunnel tussen Frankrijk en Engeland, waarmee we echt in de penarie zitten. Ik heb enkele mooie documenten gekregen, waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen wat we doen en wat we zouden kunnen doen. Ik ben zeer benieuwd te horen of de heer Liikanen mij hierop het juiste antwoord zal geven, namelijk dat wij al ons geld erbij inschieten. Voorlopig hebben we 10 % van ons kapitaal moeten omzetten in aandelen die misschien over 70 jaar uitbetaald zullen worden, maar we weten allemaal dat dit geld verloren is. Het gaat om 25 miljoen ecu. Het kan natuurlijk zijn dat de hele situatie verandert en verbetert, omdat een van de problemen met de Eurotunnel er immers in bestaat dat de Britse regering geen vergunning voor 99 jaar wil verlenen. Er komt echter een nieuwe en hopelijk betere regering, die deze dingen kan veranderen en er misschien kan voor zorgen dat het geld van de Europese belastingbetaler wat meer opbrengt.
Ik zou ook willen vragen hoe het met de stuurgroep gaat. Wij maken er immers ook deel van uit. De EGKS, de Europese Investeringsbank en vier banken hebben zitting in de stuurgroep. Als rapporteur kreeg ik graag een verklaring over de stand van zaken, omdat wij in de kranten meer informatie lezen dan wij van de Commissie krijgen. Graag kreeg ik hierop een antwoord.
Het volgende concreet geval is voor mij als Deen van bijzonder belang. Wij hebben immers een grote, mooie verbinding gebouwd, de Grote Belt-verbinding, waarop we zeer trots zijn. Het wordt een ware toeristische attractie. Misschien kunnen we nu sneller het water oversteken, maar het is niet per se goedkoper geworden. Denemarken is een lening van 353 miljoen ecu aangegaan. Toen de Rekenkamer de zaak onderzocht, wees ze de Commissie erop dat het bedrag van de lening twee keer hoger lag dan volgens de regels was toegestaan. Volgens de regels kon er eigenlijk maar 170 miljoen ecu worden toegestaan. Ik weet niet of men uit generositeit ten opzichte van Denemarken het dubbele heeft gegeven, maar ik ben een beetje boos op die lening omdat ze gebruikt is voor montage en transport, wat volgens de voorschriften inzake EGKS-leningen absoluut niet kan. Hierdoor ging de bestelling naar een Italiaanse onderneming, die het werk voor weinig geld in Portugal liet uitvoeren en het naar Denemarken transporteerde, allemaal met EGKS-middelen, met het resultaat dat er 300 arbeidsplaatsen aan mijn kiesdistrict ontsnapten, gewoon omdat er geknoeid is. Dat stemt ons bitter, vooral omdat er in dit gebied de hoogste werkloosheid heerst. Misschien krijgen wij echter bij gelegenheid op de een of andere manier een compensatie. De Commissie heeft in deze zaak een flater begaan. Iedereen die aan het verslag heeft meegewerkt, was het erover eens. Iemand die een dergelijke flater heeft begaan, zou in Denemarken ontslagen worden. Wij hebben het hoofd van de Gemeenschap voor Kolen en Staal reeds de laan uit gestuurd. Nu heeft hij een nog hogere post in de Commissie gekregen. Het was mijns inziens beter geweest hem te zeggen: U heeft dit niet zo goed gedaan, dus bedankt voor de tijd dat u bij ons bent geweest.
Nu zijn we gestart met een nieuwe verbinding tussen Denemarken en Zweden, de öresund-verbinding. In dit verband dring ik erop aan dat nagegaan wordt welke leningen Denemarken voor dit project ontvangt, om een herhaling van de situatie met de Grote Belt te vermijden. Ik hoop ten zeerste dat ik als rapporteur een antwoord kan krijgen van u, mijnheer Liikanen of van u, mijnheer Friedmann namens de Rekenkamer.
Een andere kwestie die ons bezighoudt, betreft de rentesubsidies. Wij hebben ontdekt dat het systeem zoals het door de EGKS toegepast wordt, zeer slecht functioneert. Wij hebben vastgesteld dat er 8.000 arbeidsplaatsen gecreëerd zijn, maar wij weten niet of dat met de werkelijkheid klopt. Het kan zijn dat er hier geknoeid is, aangezien de banken en de ondernemingen zelf verslag uitbrengen. Wij zouden een voorbeeld moeten nemen aan de EIB-faciliteiten en de Kopenhagen-faciliteit, omdat deze behoorlijk gecontroleerd en beheerd worden. U krijgt nogal wat vragen, mijnheer Liikanen, maar ik ben er zeker van dat u ze goed zult beantwoorden.
Wij bevelen kwijting aan, ondanks deze vervelende kwesties.

Bösch
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de bijzondere geladenheid van de kwijting 1995 voor het zesde en zevende Europees Ontwikkelingsfonds is ongetwijfeld te wijten aan het feit dat wij als Parlement vorig jaar voor 1994 hebben geweigerd de Commissie op dit gebied kwijting te verlenen. Als ik het Parlement vandaag, op basis van een eenparig goedgekeurd verslag van de Commissie begrotingscontrole, aanbeveel de Commissie voor 1995 kwijting voor het Ontwikkelingsfonds te verlenen, dan zou ik dat in enkele punten beknopt samengevat ook willen motiveren.
Ten eerste, het juridisch kader voor het Ontwikkelingsfonds is sinds vorig jaar weliswaar niet veranderd, maar de Commissie heeft wel herhaaldelijk de verzekering gegeven dat zij het beginsel van budgettering blijft steunen. De Commissie heeft aan de Intergouvernementele Conferentie een formeel voorstel voorgelegd om de aan het EGVerdrag gehechte verklaring nr. 12 te schrappen. Door het schrappen van deze verklaring zou de juridische hinderpaal voor de budgettering wegvallen en de weg naar budgettering althans formeel vrij worden gemaakt.
Ten tweede, een andere reden voor het niet-verlenen van kwijting voor 1994 was de affaire van de culturele ACSstichting. Deze zaak lijkt opgelost.
Ten derde, de over het geheel genomen positieve betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer betekent een aanzienlijke vooruitgang tegenover de situatie in 1994. De Rekenkamer heeft sinds 1994 enkele verbeteringen vastgesteld, zoals: verklaring van de toegepaste boekhoudkundige beginselen, alsook versterking van de procedures voor het opmaken van de balans en de goedkeuring van de rekeningen, versterking van het analytische boekhoudsysteem voor controle op de middelen, verbetering van de toelichting in de financiële overzichten, waardoor de werkelijke stand van de uitvoering van de communautaire steun beter kan worden beoordeeld.
Het oogmerk van de weigering van kwijting voor 1994 was op energieke wijze het politieke standpunt duidelijk te maken dat het Europees Parlement het verlies aan democratische controle niet langer kon tolereren. De Commissie heeft het besluit van het Parlement blijkbaar niet naast zich neergelegd.
In de loop van het debat zal er daar misschien nog het een en ander over worden gezegd. Ik zal mij nu echter op een paar opmerkingen toespitsen. Voor iemand die zich voor het eerst - ook als rapporteur van de Commissie begrotingscontrole - over deze materie buigt, is het zeer moeilijk te begrijpen hoe men met al verlopen instrumenten zoals de ontwikkelingsfondsen nog kan opereren en tegelijkertijd naast elkaar moet opereren. Dat is blijkbaar een wetenschap op zichzelf geworden en dat kan niet goed zijn voor het Europa van de burgers, dat door alle instellingen van de Europese Unie wordt nagestreefd. Ook de Commissie zou, volgens mij, voor toekomstige ontwikkelingsfondsen een intelligentere oplossing dan het momenteel bestaande systeem moeten vinden.
Dat de afvloeiing van de middelen niet bevredigend is, moeten wij ook vandaag weer vaststellen. Omdat wij een instelling met een politieke kwijtingsfunctie zijn, ben ik er mij uiteraard van bewust dat rekening moet worden gehouden met de bijzondere situatie van de verschillende ontvangende landen.
Toe te juichen is ongetwijfeld het beleid inzake steun voor structurele aanpassing. Aangezien in het kader daarvan door de Commissie prioriteiten zoals basisonderwijs en elementaire gezondheidszorg werden gekozen, lijkt het toch een beleid te zijn dat verder gaat dan het ontwikkelingsbeleid van andere financiële instellingen.
Hoewel wij hebben vastgesteld dat de middelen niet altijd bevredigend werden gebruikt, zouden wij moeten vasthouden aan dit beleid en het verder moeten ontwikkelen. Het in het programma voor structurele aanpassing verankerde macro-economische beleid moet tot doel hebben de elementaire sociale prestaties voor de in armoede levende mensen te waarborgen. De Commissie wordt met klem verzocht er beter voor te zorgen dat de middelen aan de meest benadeelde bevolkingsgroepen en de te steunen sectoren ten goede komen om een efficiëntere verdeling te bereiken.
Ik zou willen onderstrepen dat het belangrijk is dat de Commissie nog wat duidelijker grenzen trekt tussen de ontvangende landen waar de middelen doorzichtig worden gebruikt en de ontvangende landen waar niet meer kan worden nagetrokken waarvoor de middelen werden gebruikt. Wij kunnen het de Europese belastingbetalers niet aandoen dat ons belastinggeld naar verschillende partnerlanden vloeit waar wij helemaal niet kunnen nagaan hoe het wordt gebruikt.
Een laatste opmerking in verband met het personeel. Ik heb deze kwestie uitdrukkelijk in de ontwerp-resolutie opgenomen, omdat ik er niet goed tegen kan dat de Commissie soms de schuld op het Parlement schuift als het, bijvoorbeeld, tot personeelsinkrimpingen in de ACS-landen komt. Wij weten dat men in verschillende landen met zeer veel personeel moet werken en wij hopen dat de Commissie met een duidelijk gestructureerde personeelsplanning, ook voor de delegaties in de ontvangende landen, zal komen.

Cornelissen
Mevrouw de Voorzitter, namens de Commissie vervoer en toerisme kan ik verklaren dat wij bepaald positief zijn over de uitvoering van de begroting 1995 met één uitzondering waarop ik zo dadelijk terugkom. Ik wil er nog eens voor pleiten dat de besteding van de kredieten gelijkmatiger over het jaar wordt verdeeld; als er teveel naar het einde van het jaar wordt verschoven, bestaat het risico dat de zorgvuldigheid onder druk komt te staan.
Dan de uitzondering: die betreft de uitgaven voor toerisme via de begrotingslijn B5325. Daar zijn in het verleden grote fouten gemaakt. De Commissie heeft ons vorig jaar in november meegedeeld dat zij een task force heeft ingesteld voor een speciale boekhoudkundige controle van door de Gemeenschap gefinancierde maatregelen ten behoeve van het toerisme sinds, ik meen, 1990. Mijn vraag aan de commissaris is of dit werk in juni zal worden afgerond zoals toegezegd. Ik acht dat van groot belang, want de "molensteen" die om de hals hangt van het betrokken Directoraat-Generaal moet er af. Ik heb er overigens vertrouwen in dat door de getroffen maatregelen de zaak weer goed op de rails staat. Mijn vraag aan de Raadsvoorzitter is nu mee te werken aan de noodzakelijke rechtsbasis zodat de op de begroting voor 1997 opgenomen middelen voor toerisme, ik noem Philoxenia, ook kunnen worden uitgegeven. Het gaat hier om een sector die buitengewoon belangrijk is voor de werkgelegenheid van morgen, in het bijzonder voor jongeren en vrouwen. Dat is toch voor ons allemaal een prioriteit. Alstublieft Raadsvoorzitter, mag ik van u een duidelijke toezegging op dit punt.

Patijn
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb de eer u de aanbeveling van de Raad te presenteren om de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting 1995. Ik maak zeer graag van deze gelegenheid gebruik om u in te lichten over de belangrijkste overwegingen en reacties die de bespreking van de opmerkingen van de Rekenkamer bij de Raad oproept. Ik ben ervan overtuigd dat u de mening van ons voorzitterschap en van de Raad deelt dat onze twee instellingen ook op dit terrein in goede verstandhouding moeten samenwerken.
Mevrouw de Voorzitter, met de vaststelling van zijn aanbeveling op 17 maart jl. heeft de Raad andermaal willen onderstrepen het van essentieel belang te achten dat alle actoren die betrokken zijn bij de uitvoering van de begroting van de Gemeenschap erop toezien dat bij het uitgeven van gemeenschapsgelden strikt de hand wordt gehouden aan de voorschriften en de beginselen inzake goed financieel beheer, spaarzaamheid en doorzichtigheid. Hoe zou het ook anders kunnen, vooral nu al onze lidstaten geconfronteerd worden met de financiële en budgettaire problemen die u bekend zijn. Volgens de Raad mag geen enkele actie ten laste van de communautaire middelen worden uitgevoerd als niet vooraf en tijdens de uitvoering de grootste discipline en een gezond financieel beheer in acht worden genomen. Door regelmatig na te gaan of lopende acties nog wel gerechtvaardigd zijn, kan worden gegarandeerd dat het economisch nut van de vrijgemaakte middelen zo groot mogelijk is.
De uitvoering van de maatregelen in het kader van het initiatief SEM 2000 (Sound and Economic Management) is een belangrijke stap in de goede richting. De Raad verheugt zich erover dat de Rekenkamer de door de Commissie en de lidstaten in partnerschap geleverde inspanningen om veel van de door haar regelmatig gesignaleerde ernstige tekortkomingen op te heffen ten volle onderschrijft.
Wat nu de standpunten van de Raad betreft, zal ik mij beperken tot het aanstippen van de belangrijkste onderwerpen. Voor de details van de aanbeveling verwijs ik u naar de begeleidende opmerkingen en de toelichting die het voorzitterschap voor de Commissie begrotingscontrole heeft gegeven. Op het gebied van de eigen middelen deelt de Raad met name de bezorgdheid van de Kamer over de werking van de regeling voor communautair douanevervoer in de lidstaten en onderstreept dan ook de noodzaak om de betrouwbaarheid van de informatiesystemen betreffende het intracommunautaire handelsverkeer te verbeteren. Wat betreft de uitgaven, in casu op het gebied van de landbouw, betreurt de Raad met name de niet-verantwoorde uitgaven die in het kader van de bestrijding van fraude en onregelmatigheden zijn gedaan. Aangezien ter zake geen kosteneffectiviteitsanalyse is gemaakt, wenst de Raad dat dit in een volgende audit van de Rekenkamer wel het geval zal zijn.
Op het gebied van de structuurfondsen deelt de Raad de mening van de Kamer dat er meer duidelijkheid moet komen met betrekking tot de voorschriften met name op het gebied van subsidiariteit en dat het functioneren van de comités van toezicht en de procedures voor uitgavencertificering moeten worden verbeterd. De kritiek van de Kamer, die ook wordt geuit in haar bijzonder verslag ter ondersteuning van de betrouwbaarheidsverklaring, vormt een stimulans om op de ingeslagen weg voort te gaan, met name waar het de subsidiariteit en de concrete en de financiële correcties betreft, met dien verstande dat een aantal verbeteringen reeds zijn aangebracht.
Meer specifiek, mevrouw de Voorzitter, met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling acht de Raad het absoluut noodzakelijk dat de Commissie en de lidstaten blijven samenwerken ten behoeve van een betere uitvoering van de begrotingskredieten van de programma's. Vooral om te voorkomen dat de nog te vereffenen bedragen al te hoog oplopen en dat de vastleggings- en betalingsoperaties aan het einde van het jaar cumuleren. De Raad verzoekt de Commissie voorts om na te gaan welke verbeteringen bij een volgende herziening van de structuurfondsenverordeningen zouden kunnen worden aangebracht om het gebruik van leningen en subsidies beter te coördineren.
In de sector van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Oriëntatie, verzoekt de Raad de Commissie de maatregelen ter verbetering van het beheer van dit communautair initiatief en de procedures tot terugvordering van onverschuldigd ontvangen kredieten ten uitvoer te leggen.
Wat betreft de opmerkingen van de Rekenkamer ten aanzien van de uitvoering van het PHARE- en het TACISprogramma, is de Raad zich bewust van de problemen die inherent zijn aan de activiteiten op dit specifieke gebied. Hij verzoekt de Commissie niettemin de communautaire regels op het gebied van de sluiting van overeenkomsten volledig te eerbiedigen en de inschrijvingsprocedure onverkort toe te passen. Evenals voorig jaar verlangt hij een betere coördinatie van de deelnemers, een duidelijke omschrijving van de deskundigen en een vereenvoudiging van de organisatie en van de administratieve procedures.
Mevrouw de Voorzitter, op het gebied van de samenwerking met de ontwikkelingslanden wijst de Raad op het belang dat hij hecht aan de bevoegdheid van de financieel controleur en van de Rekenkamer om controle uit te oefenen op het gebruik van communautaire middelen die worden toegekend aan externe begunstigden.
Wat de uitvoering van de huishoudelijke kredieten van de instellingen betreft, heeft de Raad nota genomen van de opmerkingen van de Rekenkamer over een aantal zwakke punten in het beheer betreffende het personeel van de externe delegaties en het onroerend goed. Hij neemt er nota van dat de Commissie bezig is de aanbevelingen van de Rekenkamer terzake uit te voeren.
De Raad heeft in het licht van alle opmerkingen van de Rekenkamer en na deze uitvoerig te hebben besproken, besloten het Parlement aan te bevelen om de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting 1995.
Mevrouw de Voorzitter, het zij mij vergund nog een enkele opmerking te maken over de verklaring van betrouwbaarheid die de Rekenkamer heeft afgegeven overeenkomstig artikel 188C en naar aanleiding waarvan de Raad de verklaring heeft opgesteld die nu tegelijkertijd met de aanbevelingen is toegezonden. De Raad constateert dat de rekeningen een correct beeld geven van de ontvangsten en uitgaven van de Unie, ook al zijn deze qua informatieve waarde voor verbetering vatbaar. De Kamer heeft geen belangrijke fouten aan het licht gebracht inzake de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen met betrekking tot de ontvangsten. Wel heeft zij fouten gesignaleerd in de onderliggende verrichtingen met betrekking tot de betalingen waardoor de Rekenkamer de wettigheid en de regelmatigheid van alle verrichtingen niet kan bevestigen. De Raad is hierover bezorgd.
In dit verband begroet hij de aankondiging van het programma-SEM 2000 ter verbetering van het financieel beheer van de Commissie met grote instemming. De Raad verzoekt dit programma spoedig en volledig uit te voeren teneinde het aantal fouten in de onderliggende verrichtingen met betrekking tot de betalingen sterk te verminderen.
Mevrouw de Voorzitter, zie hier in het kort wat het voorzitterschap van de Raad u namens de Raad over deze vraagstukken wilde mededelen.
Ten slotte maak ik van deze gelegenheid gebruik om uw Commissie begrotingscontrole te danken voor het opmerkelijke werk dat zij elk jaar in het kader van de kwijting verricht, zulks niet alleen ten behoeve van het Europees Parlement maar ten behoeve van de hele Europese Unie. Het is thans aan het Parlement om gebruikmakend van zijn bevoegdheid een besluit te nemen inzake de kwijting.
Mevrouw de Voorzitter, er is mij nog een specifieke vraag gesteld door de heer Cornelissen over het programmaPHILOXENIA. De heer Cornelissen weet evenzeer als ikzelf dat de rechtsbasis van het programma-PHILOXENIA onder andere artikel 235 is van het Verdrag van de Europese Gemeenschappen en dat daarvoor unanimiteit vereist is. Die unanimiteit in de Raad is tot dusver niet verkregen, weshalve er geen rechtsbasis voor het programma-PHILOXENIA is.

Wemheuer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, kwijtingsbesluiten en kwijtingsdebatten hebben uit de aard der zaak te maken met het verleden. Wij bespreken en beoordelen wat is gebeurd. Volgens mij heeft een evaluatie die op het verleden slaat, slechts zin als er ook uit blijkt welke lering wij met het oog op de toekomst uit dat verleden trekken. In dit perspectief zou ik, namens mijn fractie, mijn standpunt tegenover deze kwijting willen bepalen.
Wat wacht ons in de toekomst en welke lessen moeten wij trekken? Wij kijken uit naar de afronding van de Intergouvernementele Conferentie. Wij hopen op een positieve afronding, zodat de discussie over de uitbreiding kan beginnen. Bij deze uitbreiding gaat het niet alleen om een politiek besluit, maar ook om de beroemde strategie van de pretoetredingsfase. Deze strategie werd ons door commissaris Liikanen aangekondigd en wij hopen dat wij bij de desbetreffende discussie en begrotingsprocedure zullen worden betrokken.
Maar het is niet alleen de uitbreiding die voor ons ligt. Voor ons liggen ook - met of zonder uitbreiding - een hervorming van het landbouwbeleid, een hervorming van de structuurfondsen in het algemeen, en wij zullen het debat over de financiering van de Europese Unie tot na 1999 heel politiek moeten voeren. In dit perspectief krijgt de evaluatie van het financieel beheer wellicht een ruimere dimensie.
De resolutie die wij, hoop ik, morgen zullen aannemen, is veel meer dan vorige resoluties tot het Parlement zelf gericht. De commissies van het Parlement kregen concreet de opdracht om de uitgaven, de uitvoering, de efficiëntie van de begroting meer te controleren en kritische voorstellen te doen met het oog op mogelijke verbeteringen op allerhande gebieden: van de eigen middelen via het visserijbeleid tot ontwikkelingssamenwerking. Maar wij mogen niet uit het oog verliezen dat het de grote gebieden zijn die ons de meeste zorgen baren, te weten de programma's, de structuurfondsen, PHARE, TACIS, MEDA, ontwikkelingssamenwerking.
En eigenaardig genoeg - en ik wend mij nu tot commissaris Liikanen en de voorzitter van de Rekenkamer - maken wij ons ditmaal geen zorgen over de fraude die plaatsvindt, helemaal niet, en evenmin over de wellicht te geringe efficiëntie als zodanig, maar wij maken ons wel zorgen over het feit dat bepaalde middelen niet worden uitgegeven. Dat is het grote politieke probleem en daar zullen wij ons in de toekomst heel intensief mee bezighouden, dat kan ik namens mijn fractie zeggen, want dat is wat wij uit dit debat hebben geleerd. Het gaat immers niet aan dat wij voor beleidsdoelstellingen, die door Raad en Parlement zijn vastgesteld, geld in een begrotingslijn opnemen, middelen in de begroting beschikbaar stellen, erover twisten hoeveel geld wij ervoor uittrekken, om dan na één, twee of drie jaar vast te stellen dat die middelen niet werden uitgegeven. Dat kan toch niet! Het is ook juist op deze punten dat de Rekenkamer kritiek heeft uitgeoefend. Ik noem slechts enkele cijfers: 1, 9 miljard ecu bij PHARE en 0, 6 ecu bij TACIS eind 1995. Dat is niet niks! Daarmee zou men met de strategie van de pretoetredingsfase al het een en ander kunnen bereiken, als men het zou uitgeven. En zolang dit geld niet is uitgegeven, kunnen wij de doeltreffendheid niet beoordelen en hoeven wij ons evenmin met fraude bezig te houden.
Daarbij mogen we één zaak niet uit het oog verliezen: niet-uitgegeven geld is niet per definitie een teken van zuinigheid. Men mag niet denken - en nu wend ik mij ook tot de dames en heren op de publieke tribune - dat wij door het niet-uitgeven van geld zuinig met uw belastinggeld zijn omgesprongen. Wij hebben daardoor integendeel in strijd gehandeld met de beleidsdoelen die wij ons hebben gesteld. Daarom zullen wij erop aandringen dat dit geld wordt uitgegeven, natuurlijk op efficiënte wijze en overeenkomstig de aangegane betalingsverplichtingen, maar het geld verdelen en het dan na een paar jaar aan de lidstaten uitbetalen, aan dat spelletje doen wij niet meer mee.
Een Duitse minister zou hebben gezegd dat de EU voor ontwikkelingssamenwerking te veel geld heeft en niet de beheerscapaciteit om het optimaal uit te geven. Mocht dat kloppen - en zoiets had iedereen kunnen zeggen - dan zie ik een heel groot gevaar: als de mensen denken dat wij te veel geld hebben en niet alleen niet het beheer, maar evenmin de politieke mogelijkheden om het uit te geven, dan zal de consequentie hernationalisatie, niet alleen van de financiën, maar ook van de politiek zijn. Daarom zullen wij uit deze kwijting de volgende consequentie trekken: wij verwachten dat het geld wordt uitgegeven, efficiënt en zuinig, maar wel wordt uitgegeven zoals het Europees Parlement het heeft besloten.

Garriga Polledo
Mevrouw de voorzitter, voorzitter van de Rekenkamer, het is vandaag een belangrijke dag voor de leden van de Commissie begrotingscontrole. Vandaag hebben we de gelegenheid om te eisen dat de rekeningen in de Unie duidelijk zijn en dat de middelen die wij de Unie ter beschikking hebben gesteld door de communautaire instellingen goed besteed worden. Vandaag is het dé dag om aan de burgers van Europa een boodschap mee te geven: de boodschap van transparantie en betrouwbaarheid van de communautaire rekeningen. Als we die boodschap de wereld zouden insturen zonder dat de rekeningen echt glashelder zijn, zouden wij als afgevaardigden tekort schieten in een van de meest fundamentele opdrachten die ons zijn toevertrouwd. Daarom is dit besluit over de goedkeuring van het beheer voor 1995 ook zo belangrijk. En daarom zijn de adviezen van de rapporteurs en het volledige verloop van de bespreking van de amendementen zo belangrijk.
Dit is geen verslag dat goedgekeurd kan worden zonder een hoge mate van consensus onder alle politieke fracties. Daarom moeten we ook de aandacht vestigen op de grote flexibiliteit waarvan de verschillende rapporteurs blijk hebben gegeven, te beginnen met de heer Terence Wynn, toen zij amendementen moesten goedkeuren die hun oorspronkelijke stellingnames veranderden.
In dit verband en meer in het bijzonder betreffende de olijfolie, moet ik zeggen dat ik, als niet de heer Wynn rapporteur was geweest, van mening zou zijn geweest dat de auteur van die ongelukkige alinea over de olijfolie een persoon was die niets afweet van de olijfteelt, noch van de reële situatie van de olijfoliemarkt, van onregelmatigheden of van fraude. Maar aangezien de rapporteur wel degelijk de heer Wynn is, moet ik zeggen dat hij een zeer redelijk parlementslid is, die best in staat is om de beweegredenen van anderen te begrijpen en om een tekst uit te werken die voor alle betrokken partijen aanvaardbaar is. Misschien ben ik zelfs wel bereid om toe te geven dat hij toch iets wel afweet van de markt van de olijfolie.
Anderzijds is het duidelijk dat met de huidige bepalingen inzake verplichtingen en materiële middelen, de Rekenkamer het risico loopt dat het niet al haar taken met de nodige efficiëntie zal kunnen blijven vervullen. Op ons rust de verplichting om een ambitieuzer kader op te zetten voor samenwerking tussen de Rekenkamer en de nationale controle-instellingen. Het politiek initiatief om dit kader tot stand te brengen moet bij het Europees Parlement liggen.
Tenslotte, dames en heren, is er nog het politiek probleem dat zich stelt door de goedkeuring aan te bevelen van een beheer met een betrouwbaarheidsverklaring die, volgens de woorden van de rapporteur zelf, in de huidige samenstelling moeilijk ooit efficiënt zal kunnen werken. Het politieke feit dat we met de goedkeuring van het beheer aanvaarden is dat de onregelmatigheden waarvan we de cijfers hebben kunnen vinden geen indicatie zijn van fraude. We nemen aan dat de Commissie haar activiteiten op het gebied van audits aanzienlijk moet verbeteren en wij eisen dat de lidstaten, die 80 % van de communautaire begroting beheren en verantwoordelijk zijn voor 90 % van de onregelmatigheden, steeds meer betrokken worden bij de verbetering van het financieel toezicht op de communautaire uitgaven. Laten we de misbruiken aanklagen en alle onregelmatigheden aan het licht brengen. Maar laten we niet toegeven aan de verleiding om maar meteen luidop "Fraude" beginnen te schreeuwen, gewoon om toe te geven aan een vorm van demagogisch populisme. Een dergelijk gedrag zou de waardigheid van het Parlement en van alle parlementsleden ernstig aantasten.

Giansily
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, 1995 was het eerste jaar van het mandaat van de nieuwe, door de heer Santer voorgezeten Commissie. In hetzelfde jaar heeft de Commissie een ambitieus programma gelanceerd, SEM 2000, ter verbetering van het financieel beheer. Door vandaag te besluiten de Commissie kwijting te verlenen, worden dus aan de hand van de uitvoering van de begroting 1995 de eerste resultaten van het hervormingsproces van het financieel beheer bestudeerd.
Wat zeggen de cijfers? Dat we erin geslaagd zijn de uitgaven beneden het terecht vastgestelde plafond van 13 % van de betalingskredieten te houden. Van een beschikbaar totaalbedrag van 76, 89 miljard ecu is er slechts 66, 91 miljard ecu uitgegeven. Hieruit blijkt dat de Europese Unie veel minder verkwistend is dan wel wordt beweerd. Een globale beheersing van de beschikbare kredieten betekent echter nog niet dat zij goed worden uitgevoerd. Een zuinig beheer van de uitgaven is niet voldoende, ook de doelstelling van uitvoering van het overeengekomen beleid moet worden verwezenlijkt. Ik geloof dan ook in het volgende grondbeginsel: een beleid wordt niet gebaseerd op een begroting, een begroting wordt vastgesteld op basis van een beleid.
De begroting, een beleidsinstrument, moet tevens een factor van vooruitgang zijn. Laten we elkaar niet voor de gek houden: het feit dat we hebben kunnen bezuinigen op de begroting 1995 komt doordat bepaalde wezenlijke beleidslijnen niet op een bevredigende manier ten uitvoer konden worden gelegd. Het meest opvallende voorbeeld is waarschijnlijk het Europees Sociaal Fonds: er was 6, 7 miljard ecu aan betalingskredieten beschikbaar, waarvan slechts 5, 1 ook daadwerkelijk is besteed, wat betekent dat 24 % van de kredieten niet is gebruikt. Ergens is er ongetwijfeld een ernstige beoordelingsfout gemaakt.
Fraude is het tweede belangrijke manco waarop kan worden gewezen bij de uitvoering van de begroting 1995. De omvang van de geconstateerde onregelmatigheden bereikt met 1, 14 miljard ecu, dat wil zeggen 1, 7 % van de uitgaven, een nieuw record. De maatregelen ter bestrijding van de fraude zijn nog verre van afdoend, aangezien fraude een algemeen verschijnsel aan het worden is, ja nagenoeg een economische houding is geworden, zoals de tijdelijke enquêtecommissie communautair douanevervoer duidelijk heeft aangetoond. Dit is een alarmerend probleem. In drie jaar is de omvang van de fraude verzevenvoudigd. In 1992 werden er onregelmatigheden ten bedrage van 204 miljoen ecu ontdekt; in 1995 worden zij op iets meer dan 1, 1 miljard geschat. De verantwoordelijkheden voor deze endemische ziekte van de Europese Unie zijn gedeeld en we mogen niet vergeten, zoals de heer Wynn terecht opmerkte, dat 80 % van de kredieten worden besteed en beheerd door de lidstaten en dat deze bijgevolg verplicht zijn toe te zien op een goede besteding van het op hun grondgebied uitgegeven Gemeenschapsgeld. In dit opzicht is de situatie nog altijd onbevredigend. De rapporteur, de heer Wynn, heeft zich terecht rekenschap gegeven van deze moeilijkheden.

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij in mijn bijdrage willen beperken tot het verslag Wynn en ik zou willen beginnen met mijn waardering uit te spreken voor zijn gebruikelijk enthousiasme en voor de toewijding waarmee hij het werk heeft verricht.
Er zijn een aantal positieve dingen in dit kwijtingsverslag. In de eerste plaats kunnen we constateren dat in vergelijking met 1994 het aantal onregelmatigheden aanzienlijk is verminderd. Bedroeg dat in 1994 nog 23, 5 % in 1995 was het al verminderd tot 10 %. Dat is zeker positief, maar het verhindert niet dat het percentage natuurlijk nog veel te hoog is. Het probleem is natuurlijk dat de lidstaten meestal het geld uitgeven en dat de samenwerking daarmee moet worden verbeterd. Jammer is ook dat er dit jaar wederom geen betrouwbaarheidsverklaring kon worden afgegeven. Ik denk dat het vooral nodig is dat Commissie en Rekenkamer zich verenigen over een juiste methode, over de statistische methode, opdat wij als Parlement goed kunnen oordelen over de op ons toekomende feiten. Eén ding moet ik zeggen, ik ben het niet eens met de conclusies van de heer Wynn over de landbouw en dan speciaal over punt 24. De Commissie heeft precies het beleid uitgevoerd dat met de MacSharryhervormingen in 1992 was overeengekomen. Als het hoger is geworden dan is dat zo, maar we kunnen niet eisen dat ze teruggaan naar 1992, want dat was bepaald niet afgesproken.
Iets nog over de eigen middelen, mevrouw de voorzitter. Is de schatting van het BNP op het ogenblik werkelijk boven iedere twijfel verheven of is een juistere methode nog steeds mogelijk?

Müller
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, onze commissie heeft zich apart beziggehouden met de ervaringen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en wel aan de hand van de speciale verslagen van de Rekenkamer over de EU-administratie in Mostar en het toezicht op de verkiezingen in Palestina. Helaas is dit voor ons een bevestiging geworden van het desolate beeld over het beheer van en de controle op de daar uitgegeven middelen - desolaat, niet wat betreft de uiteindelijke bestemming van de middelen, maar desolaat omdat de institutionele onduidelijkheden over de structuren en de bevoegdheden tussen Raad en Commissie ertoe leiden dat nog altijd geen vlot beheer mogelijk is en de verantwoordelijken ter plaatse, zoals bijvoorbeeld Hans Koschnik, daardoor in grote problemen raken.
Ook op dit gebied moet de Commissie volledig verantwoording afleggen, zodat het Parlement tenminste in staat wordt gesteld op zinvolle wijze kwijting te verlenen. De voorwaarde daartoe is natuurlijk dat de uitgaven in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid ook in de toekomst niet-verplicht blijven. Alle andere oplossingen zouden deze uitgaven opnieuw in de donkere kamer van de ministeriële besluiten doen belanden, en dit ten tijde dat er meer transparantie en democratie wordt geëist.
De heer Friedmann zou ik willen oproepen dringend het advies van de Rekenkamer over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid uit te brengen, waar wij al sinds 1994 op aandringen en waarop wij willen steunen tijdens de beraadslagingen over de Intergouvernementele Conferentie.
Ten tweede zou ik op de laatste paragraaf in het verslag-Wynn willen wijzen, die over de publicatie van visumweigeringen handelt. Wat ons Parlement betreft viel in 1995 en 1996 een dramatische toename van deze weigeringen vast te stellen, in het bijzonder in verband met de toewijzing van opdrachten voor het nieuwe parlementsgebouw. Het gaat daarbij in de meeste gevallen om overtredingen van de budgettaire bepalingen of van de regels inzake het gunnen van opdrachten.
Zo werden bij de aanbestedingen de termijnen niet gerespecteerd, de behoefte niet gekwantificeerd, opdrachten bij te dure offertes gegund, offertes achteraf aangevuld zonder nieuwe aanbestedingen enzovoort. Dit alles stelt de geloofwaardigheid van onze eigen instelling in een slecht daglicht en moet dringend worden verholpen. Om de wildgroei van visumweigeringen het hoofd te bieden, zouden we al een hele stap vooruit zijn als de Rekenkamer deze voortaan in haar jaarverslag zou publiceren. Transparantie is de eerste en belangrijkste voorwaarde om dit wanbeheer uit de wereld te helpen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, ik kan, op mijn beurt, de rapporteurs alleen maar een compliment maken over dit pakket resoluties met betrekking tot de kwijting, en met name Terry Wynn, aangezien ik het voornamelijk zal hebben over zijn verslag over de kwijting voor het begrotingsjaar 1995, over de kwaliteit van zijn werk, over het grote aantal aangesneden aspecten en over zijn bekwaamheid. Ik vind dat het Parlement zijn taak met betrekking tot de verlening van kwijting aan de Commissie goed vervult.
Toch zou ik tijdens deze interventie een enkele kanttekening willen maken, namelijk dat men in een dermate omvangrijk document het eigenlijke kader van de kwijting enigszins te buiten gaat. Ik zet een vraagteken bij een aantal, vaak door amendementen ingevoerde paragrafen, bijvoorbeeld met betrekking tot de toewijzing voor personeel voor TACIS - een probleem dat ondertussen schijnbaar is opgelost. Ik maak mij tevens zorgen als ik zie dat er een onderzoek wordt verlangd naar de mate waarin vrouwen van ontwikkelingsprogramma's profiteren en als ik zie dat het verslag-Wynn over de kwijting voor het begrotingsjaar 1995, na een missie van de Begrotingscommissie enkele weken geleden, wordt gebruikt voor het verzoek de kredieten voor het CERI in Florence in de reserve te houden. Het is hetzelfde als bij de olijfoliekwestie, waar men ook zoveel mogelijk op de actualiteit probeerde in te spelen. Ik denk dat er moet worden toegezien op een striktere scheiding van de verschillende documenten, wat echter niets afdoet aan de grote kwaliteit van het verslag-Wynn.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, ik zal mij in mijn interventie beperken tot het verslag van de heer Wynn over de kwijting aan de Commissie voor het begrotingsjaar 1995. Ik moet hier direct aan toevoegen dat dit verslag de goedkeuring van mijn fractie kan wegdragen.
Natuurlijk ben ik het met de rapporteur eens wanneer hij aangeeft ingenomen te zijn met de sfeer van constructieve samenwerking die tussen de Commissie en de Rekenkamer heerst en wanneer hij opmerkt dat de controle door de Rekenkamer van de geconsolideerde jaarrekening en de financiële balans sinds 1994 is verbeterd. Ik ben echter tevens van mening dat de rapporteur en de Commissie begrotingscontrole, eens te meer, niet de juiste conclusie trekken uit de analyse van de Rekenkamer.
De Rekenkamer is namelijk van mening dat zij voor het begrotingsjaar 1995, net als voor het begrotingsjaar 1994, geen globale zekerheid kan geven over de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de betalingen van het begrotingsjaar. 1995 zal een recordjaar zijn, aangezien de onregelmatigheden het enorme bedrag van 1, 14 miljard ecu, dat wil zeggen 1, 7 % van de uitgaven, vertegenwoordigen. Het Hof geeft overigens aan dat het totale bedrag van de materiële fouten met betrekking tot de onderliggende verrichtingen bij de betalingen in de orde van grootte van 4.000 miljoen ecu zou liggen, dat wil zeggen 5, 9 % van de desbetreffende bedragen, wat veel meer is dan de door het Hof aanvaardbaar geachte foutendrempel van 1 %.
Desondanks stelt de Commissie begrotingscontrole ons, net als in 1992, net als in 1993, net als in 1994, voor de Commissie kwijting te verlenen. Hoelang zal het Parlement zich nog verplicht voelen in dergelijke omstandigheden, in afwachting van een mogelijk toekomstig SEM 2000-programma, de Commissie zijn vertrouwen te schenken?
Bovendien worden er in het verslag onjuiste conclusies getrokken. Allereerst doordat er bepalingen in zijn opgenomen die niets met de kwijting te maken hebben - de heer Dell'Alba heeft daar zojuist al op gewezen. Vervolgens, doordat er ideologische maatregelen met het oog op communautarisering in worden voorgesteld: communautarisering van de nationale controle- en beheerssystemen, communautarisering van de douanestelsels. Er wordt dus een toevlucht genomen tot ideologische maatregelen om zo de maatregelen die echt nodig zijn ter bestrijding van de onregelmatigheden buiten beschouwing te kunnen laten. Het nieuwste op dit gebied, het meest recente wondermiddel, is het voorstel kwijting te verlenen voor de begroting van de Raad.

Le Gallou
Mevrouw de Voorzitter, in het verslag van de heer Wynn over de uitvoering van de algemene begroting voor 1995 worden de zorgwekkende ontwikkelingen die de voorgaande jaren zijn gesignaleerd, bevestigd. Ten eerste, toename van de omvang van de vastgestelde onregelmatigheden: 204 miljoen ecu in 1992, 403 in 1993, 1, 08 miljard in 1994, 1, 14 miljard in 1995. Hieruit blijkt vooral dat de interne markt slecht functioneert, dat de douanecontroles aan de buitengrenzen van de Europese Unie ontoereikend zijn en dat er heel wat wordt afgeknoeid in het communautair douanevervoer.
Ook de fouten op het gebied van wettigheid en regelmatigheid nemen toe: in 1994 4 % van de uitgaven, in 1995 bijna 6 % (5, 93). Dit is met name een gevolg van de te royale toewijzing van kredieten, die resulteert in laksheid bij de uitvoering.
Vervolgens moet er worden gewezen op de onderbesteding van de middelen vooral van de structuurfondsen, in de orde van grootte van 20 %, en met name van het Europees Sociaal Fonds, waar ze 24 % bedraagt. Ook is er sprake van onderbesteding van de middelen voor de externe beleidsterreinen. In beide gevallen is de onderbesteding in hoofdzaak te wijten aan de aanvankelijke overschatting van de uitgaven. Daarom kan alleen maar worden betreurd dat ons Parlement, tijdens de beraadslagingen over de richtsnoeren voor de begroting 1998, geen rekening heeft gehouden met deze feiten door lagere uitgaven voor de structuurfondsen en de externe beleidsterreinen vast te stellen.
Anders gezegd, als er sprake is van onderbesteding van de middelen, hoeven er geen verwoede pogingen te worden gedaan om onnodige uitgaven te realiseren, maar moeten de overschatte uitgaven naar beneden toe worden bijgesteld en bij de herziening van de financiële vooruitzichten in 1999 moet rekening worden gehouden met deze feiten, met deze vaststelling die wij jaar na jaar moeten doen.

Tomlinson
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de vier rapporteurs, mijnheer Wynn, mijnheer Dankert, mijnheer Blak en mijnheer Bösch graag gelukwensen met hun verslag. Ik heb een aantal opmerkingen voor elk van de partijen in de kwijtingsprocedure en allereerst voor het Parlement.
Het is nogal een deprimerende dag vandaag als je moet vaststellen dat wat er in dit Parlement gebeurt - dat zijn verantwoordelijkheden voor de kwijting ernstig zou moeten opnemen - in feite een bijeenkomst is van de Commissie begrotingscontrole met enkele andere leden. Die mensen zijn natuurlijk van harte welkom maar het zijn er veel te weinig. Dat is toch werkelijk deprimerend, vooral als je bedenkt hoe snel de leden van het Parlement met amendementen komen voor bijkomende uitgaven ten laste de begroting, terwijl ze het helemaal niet zo nauw nemen met hun verantwoordelijkheden om die begroting op kwaliteit en kwantiteit te controleren. Ik hoop dat wij intern onverdroten zullen blijven werken aan onze eigen verantwoordelijkheden.
Ten tweede wil ik enkele woorden tegen de Commissie zeggen. Het zijn woorden van aanmoediging in de lijn van het verslag van mijnheer Wynn; aanmoediging via steun aan het werk van SEM 2000. En het is niet alleen een aanmoediging in woorden. Er is een zeer concrete uiting geweest van aanmoediging vanuit het zeer waardevolle werk van mijnheer Colom i Naval door het proces van SEM 2000 te steunen. Maar als wij dat tegen de Commissie zeggen dan erkennen wij natuurlijk dat er nog veel werk aan de winkel is. En voor wat dat betreft wil ik enkele punten herhalen die vorig jaar gezegd zijn en met name commissaris Liikanen herinneren aan de verbintenis die hij vorig jaar is aangegaan in verband met beleidsmaatregelen voor een grotere concentratie, wat hij vorig jaar het "beleid van de kritieke massa" noemde, zodat wij dus inderdaad beleidsmaatregelen krijgen die coherenter zijn, gemakkelijker te identificeren en directer gecontroleerd worden.
Ook wil ik enkele woorden richten tot de Rekenkamer. Nog iets dat mij deprimeert dit jaar is de verklaring van betrouwbaarheid waarnaar de heer Fabre-Aubrespy verwees. Ik weet niet zeker of dat wel het correcte taalgebruik is. Het lijkt mij eerder taalmisbruik te zijn om het een verklaring van betrouwbaarheid te noemen. Misschien is het wel een niet-verklaring van betrouwbaarheid of een verklaring van onbetrouwbaarheid geworden, maar zeer zeker geen verklaring van betrouwbaarheid.
Wij stellen vast dat de boodschap verward wordt. We zijn getuige geweest van een belangrijke discussie tussen de Commissie en de Rekenkamer over de statistische methodiek en die doet afbreuk aan de waarde van het proces van de betrouwbaarheidsverklaring. Ik wil tegen beide instellingen zeggen: zoek die statistische ruzie uit en verzeker ons, verzeker de lidstaten, verzeker de burgers dat wij een basis hebben voor een verklaring van betrouwbaarheid waarover we het eens zijn en waarbij we alle vertrouwen kunnen hebben in de methodiek. Zolang daarvan geen sprake is, zijn wij alle inspanningen die we nu doen op het gebied van audits op een vreselijke manier aan het verspillen. We moeten er zeker van kunnen zijn dat de verklaring van betrouwbaarheid een document is dat de moeite waard is om te hebben.
Voor het laatste kwart van deze kostbare vijf minuten wil ik mij tot de Raad richten. De Raad en het Parlement spreken een gemeenschappelijke taal maar ik ben er niet zo zeker van of wij ook dezelfde filosofie delen. Wij hanteren een gemeenschappelijke taal als wij allemaal buigen voor woorden als "efficiëntie" , " gezond financieel beheer" en een "gezonde begrotingsdiscipline" . Ik heb grote bewondering voor de fungerend voorzitter van de Raad als hij dit soort dingen zegt. Ik zou de woorden nog meer waarderen als ik er zeker van kon zijn dat de inspanningen van de Raad voor de aanbevelingen voor kwijting op hoog ministerieel niveau even groot zouden zijn als de inspanningen van de Commissie begrotingscontrole. Mijnheer Wynn heeft erop gewezen dat 80 % van de uitgaven naar de lidstaten gaat. En toch heeft diezelfde Raad het over efficiëntie en een gezond financieel beheer, terwijl de Raad een flinke bende maakt van de landbouwverordeningen waardoor fraude en onregelmatigheden kunnen optreden. Dus vraag ik de Raad, als deze het over Sound en Efficient Management 2000 heeft, om dit niet alleen tegen de Commissie te zeggen maar om ervoor te zorgen dat het in de vijftien lidstaten, die die 80 % van de begroting beheren, in praktijk wordt gebracht.
Het allerlaatste punt is iets dat mijnheer Dankert gezegd heeft over zijn ambitie om de Raad kwijting te verlenen. Ik merk hier alleen op dat als wij die macht hadden, dit dan het jaar zou zijn waarin wij de Raad kwijting zouden verlenen voor dat Stalinistisch-achtige mausoleum, dat bekend staat als het Raadsgebouw, het gebouw dat de Raad besloot te bouwen door het te kwalificeren als verplichte uitgaven. Dat zou een zeer interessante bijdrage aan ons kwijtingsdebat zijn geweest als de ambitie van mijnheer Dankert ons retrospectief ter beschikking had gestaan.

Theato
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het was ditmaal geen eenvoudige zaak voor de Commissie begrotingscontrole om binnen de voorgeschreven termijn, en wel de door het Financieel Reglement voorgeschreven termijn, het kwijtingsverslag voor te leggen. Dat lag niet aan de commissie. Die heeft intensief en snel gewerkt, waarvoor ik met name de rapporteurs de heren Wynn, Dankert, Blak, Bösch en Kellett-Bowman, maar ook alle commissieleden alsmede het secretariaat zou willen danken.
De thans voorgelegde verslagen zijn tevens het resultaat van een goede samenwerking met de Commissie en de Rekenkamer. Ook daarvoor bedank ik de heren Friedmann en Liikanen. Waarom zijn er dan moeilijkheden in de laatste rechte lijn voor de finish geweest? De hoofdverantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de Raad. Jaar na jaar doet hij ons zijn in het Verdrag voorgeschreven aanbevelingen betreffende de kwijting op het laatste moment toekomen. Dat was ook ditmaal zo! Één dag voor de in onze commissie geplande stemming over het grote verslag van de heer Wynn over de algemene begroting kwam de desbetreffende aanbeveling binnen. Over het Europees Ontwikkelingsfonds kwam ze eergisteren binnen en over de verslagen van de heer Kellett-Bowman hebben wij nog altijd niets gekregen. Ik vraag mij af welke bedoelingen de Raad met dit oncoöperatieve gedrag heeft. Neemt hij de vraag betreffende het correct uitgeven van het geld van de belastingbetalers zo weinig au sérieux ? Denkt hij dat het verlenen van kwijting aan de Commissie een zuivere formaliteit is?
Eén accent in de aanbeveling van de Raad stemt mij echter een beetje milder, namelijk dat ditmaal duidelijker dan voorheen de verantwoordelijkheid van de lidstaten ter sprake komt. Vier op vijf ecu van de communautaire begroting wordt door de lidstaten uitgegeven. Hierdoor hebben de lidstaten ook de plicht deze middelen volgens de voorschriften te beheren. De Commissie moet ervoor waken dat zij dit doet. Dit wordt duidelijk uit de ontwerpresolutie. Wij zullen in het najaar nagaan in hoeverre de Commissie de haar ter zake opgelegde verplichtingen is nagekomen.
Op dit punt heb ik een woord van lof voor de Commissie, en met name voor de heer Liikanen en mevrouw Gradin, die met het door hen genomen initiatief SEM 2000 hebben bewerkstelligd dat de Raad zijn mening begint te herzien. Het Parlement steunt haar daarbij zoveel het kan. Ik hoef echter niet te beklemtonen dat de resultaten van het onderzoek van de Rekenkamer het ons moeilijk maken de Commissie kwijting te verlenen. Opnieuw kan de Rekenkamer in haar betrouwbaarheidsverklaring geen globale positieve verklaring afgeven. Ruim 90 % van de uitgaven zijn weliswaar in orde, maar de rest niet. Wij moeten dit hoge foutenpercentage naar beneden krijgen. Het is goed dat de Rekenkamer voortaan de fouten, en derhalve het voorkomen van die fouten, nog duidelijker wil omschrijven. Dit geldt in het bijzonder voor de landbouwuitgaven, waar wij aan de hand van de afsluiting van de rekeningen voor vorige jaren hebben vastgesteld dat er te hoge voorschotten en onverschuldigde bedragen zijn betaald, die absoluut terug naar de communautaire begroting moeten vloeien.
Als de begroting 1995 met 13 % beneden de geplande betalingen is gebleven, kan dat op het eerste gezicht zuinig lijken. Bij nader toezien kan echter worden vastgesteld dat de beleidsdoelstellingen niet werden bereikt. Zo werden bijvoorbeeld 24 % van de middelen van het Sociaal Fonds niet benut, terwijl de werkloosheid bleef stijgen.
Een ander zorgwekkend voorbeeld: van de sinds 1990 voor de veiligheid van kerncentrales in Midden- en OostEuropa uitgetrokken circa 580 miljoen ecu waren volgens de Rekenkamer eind 1995 slechts 95 tot 140 miljoen uitgegeven. Hier moet orde op zaken worden gesteld! Als wij nu desondanks aanbevelen de Commissie kwijting te verlenen, dan is dat in zekere zin een voorschot aan vertrouwen en wij verwachten dan in het najaar een officieel bericht van uitvoering van althans toch het grootste deel van de begroting.

Kjer Hansen
Mevrouw de Voorzitter, naar aanleiding van het werkdocument over PHARE ben ik zeer tevreden dat de conclusie opgenomen is in het verslag van de heer Wynn en ik dank hem voor de goede samenwerking. Dat ons werk niet nutteloos is, uit zich in het feit dat de Commissie gehoor geeft aan ons verzoek en haar strategie inzake PHARE gewijzigd heeft, zodat de doelstellingen en de prioriteiten nu duidelijk op de uitbreiding zijn toegespitst. Hiermee hebben we ervoor gezorgd dat de kandidaatlanden zich op het EUlidmaatschap kunnen voorbereiden. Het verheugt mij dat we het eens zijn over de rol die het PHARE-programma moet spelen, namelijk de landen in Oost- en Centraal-Europa voorbereiden op hun toetreding tot de Unie.
De Commissie heeft tevens meegedeeld dat ze voornemens is de administratie te verbeteren, de besluitvormingsprocedure te vereenvoudigen en doorzichtiger te maken. Dit nieuws verheugt mij, maar ik kan u nu al zeggen dat wij op de voet zullen volgen wanneer dit effectief gebeurt. De commissie zal erover waken dat dit geen loze woorden zijn en dat er reële veranderingen komen. Uit de verslagen die in de afgelopen jaren zijn opgesteld, blijkt immers dat steeds dezelfde punten van kritiek naar voren kwamen. Blijkbaar heeft ook de Raad dit opgemerkt en daarom verzoek ik de Raad ervoor te zorgen dat deze situatie verandert. Het is immers frustrerend dat de Raad niet eens moeite doet om de vereiste beslissingen te nemen.
Wat PHARE betreft, vind ik het jammer dat de Commissie niet bereid was een algemene analyse te maken. Het is belangrijk dat wij weten wat de verschillende projecten opleveren, of ze daadwerkelijk iets veranderen en of ze bijdragen tot een verbetering van de situatie in de kandidaatlanden. Zoals mevrouw Wemheuer opmerkte, moeten we uiteraard de voorziene middelen gebruiken, maar het belangrijkste is dat we hiermee een positieve ontwikkeling bewerkstelligen en dat het geld rendeert. In dit verband vind ik beweringen zoals bijvoorbeeld dat het geld voor Albanië zomaar verdwenen zou zijn, onrustwekkend. Niemand weet waar het geld naartoe is.
Tenslotte wil ik de Commissie dringend verzoeken een behoorlijke algemene evaluatie te maken, zodat we weten wat er met de aangewende middelen bereikt wordt en zodat we de steun krijgen van de EU-burgers voor de voortzetting van de verschillende programma's.

Holm
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag terug willen komen op het verslag van collega Blak over de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en het verslag van de Rekenkamer hierover. Ik vind het een buitengewoon goed verslag en ik vind het ook een goede zaak dat men drie kwesties aan de orde stelt als duidelijke illustraties, zodat iedereen kan begrijpen waar het overgaat.
Waar vooral bij wil stilstaan, is alles wat de Grote Belt en de Sontbrug betreft. De Commissie heeft hier duidelijk een fout gemaakt. Het is niet zo dat deze fout een heleboel geld heeft gekost, maar er is in beginsel een fout besluit genomen toen men in plaats van 170 miljoen ecu, 353 miljoen ecu aan het Grote-Beltproject te leen heeft verschaft. Dat is een ontzettend belangrijke kwestie aangezien deze gelden hadden kunnen worden gebruikt voor andere infrastructurele investeringen, en daardoor op andere plaatsen banen hadden kunnen worden geschapen dan net bij de Grote Belt. Voor alles is het in verband met de nieuwe grote brug tussen Zweden en Denemarken belangrijk dat de gelden op een juiste manier gebruikt worden en dat dit project niet méér bevoordeeld wordt dan andere infrastructurele projecten waarvoor geld nodig is. Ik kan het er helaas niet mee eens zijn dat de brug tussen Zweden en Denemarken even mooi wordt als die bij de Grote Belt, zoals collega Blak zei. Integendeel, de brug tussen Zweden en Denemarken is ongewenst.

Lukas
Mevrouw de Voorzitter, de dimensie van verkeerd gestuurde bedragen en van de duidelijk uit de tijd zijnde uitgavenstructuur kan niet anders dan de belastingbetalers in de lidstaten meer dan onzeker maken in hun houding tegenover de Europese Unie. Als in tijden van dramatisch stijgende werkloosheid ongeveer 24 %, of 1, 6 miljard ecu, van het Sociaal Fonds niet wordt gebruikt, hebben we gewoon te doen met een cynische politiek. Ten tijde van afnemend concurrentievermogen van de Europese economie bedragen de totale middelen voor onderzoek slechts 2, 9 miljard ecu. In hetzelfde jaar bedroegen de, met 22, 6 % gestegen, uitgaven voor graan en akkerbouwgewassen alleen al ruim 15 miljard ecu, wat in tegenspraak is met het verklaarde doel van de landbouwhervorming: het drukken van de kosten in de landbouwsector.
De onregelmatigheden bij de uitgaven voor dieren en landbouwpercelen alleen al bedragen 1, 7 miljard ecu of twee derde van de totale uitgaven voor onderzoek. Dergelijke discrepanties vormen in de eerste plaats een bewijs van de noodzaak van een aan de economische en sociale realiteit aangepaste hervorming van de uitgavenstructuur.

Kellett-Bowman
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste wil ik graag al diegenen bedanken die vanochtend hun verslag aan de Vergadering hebben voorgelegd, en in het bijzonder Terry Wynn; zijn ervaring straalt er voor de zoveelste keer vanaf. In Wales zou hij bekend staan als "Wynn de Kwijter" .
Ik zou op twee punten willen wijzen. Het eerste is dat de Europese Raad in Maastricht in zijn grote wijsheid de Rekenkamer heeft opgedragen om deze Betrouwbaarheidsverklaring, de DAS, op te stellen. In 1994 kwam de Rekenkamer met deze DAS die ons een geëxtrapoleerd cijfer gaf van wat er mis leek te gaan, en voor 1995 kregen we er nog een. In die eindstatistiek lijkt iedereen geïnteresseerd te zijn, in plaats van in al het werk dat eraan voorafgegaan is. Feit is dat de Raad de Rekenkamer het geld of de middelen om al dit extra werk te leveren, niet ter beschikking heeft gesteld.
Ik denk niet dat het kwijtingsverslag of de resolutie of het debat het juiste toneel zijn voor het leveren van commentaar op de procedures die door de Rekenkamer gebruikt worden om dit certificaat op te stellen. Wij hebben in die zin een paar amendementen uit het verslag weten te weren en ik denk dat dat terecht is.
Ik hoop dat de bijeenkomst met de Rekenkamer en de Commissie begrotingscontrole snel zal plaatsvinden om te bepalen wat wij kunnen doen om elkaar in deze gezamenlijke oefening bij te staan.
En wederom in zijn wijsheid heeft de Europese Raad een wat ik graag een "constellatie van satellieten" noem, opgezet. In het verslag worden deze gedecentraliseerde satellietorganen van de Unie genoemd en deze satellietorganen van de tweede generatie zullen ons voor problemen stellen. Wij zullen ervoor zorgen dat de Raad en de Commissie problemen krijgen, tenzij het Parlement krijgt wat het gevraagd heeft, namelijk het recht om kwijting te verlenen en dat de Commissie het recht krijgt om deze satellietorganen aan een volledige financiële controle te onderwerpen.
Ik heb onlangs een paar goede berichten ontvangen van de financiële-controlediensten in de Commissie, namelijk dat er interessant werk wordt verricht om deze situatie op te lossen die jaar na jaar het voorwerp is geweest van kritiek van de Rekenkamer betreffende de twee oude "satellietorganen" zoals we ze kunnen noemen, in Thessaloniki en in Dublin.
Ik wil de Rekenkamer graag danken voor het feit dat deze de extra verslagen heeft opgesteld over de nieuwe satellietorganen, vanaf het begin ervan ergens in 1994 en vervolgens in 1995. Dit was zeer nuttig en het moedigt het Parlement aan om voort te gaan op de weg die wij hebben uitgestippeld. Ik wil de Rekenkamer dus met name danken en kijk inzake dit interessante werk uit naar verdere samenwerking tussen de Rekenkamer en de Commissie begrotingscontrole.

Bardong
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, wij discussiëren nu al zo vele jaren over de kwijting en moeten desondanks vaststellen dat de procedure nog te verbeteren valt en dat wij er verder aan moeten werken. Ik denk bijvoorbeeld aan het opnemen van de betrouwbaarheidsverklaringen in het kwijtingsdebat, maar ook aan vaststellingen zoals die dat de Raad, althans wat een deel van de kwijtingsonderwerpen betreft, zijn huiswerk niet op tijd heeft gemaakt.
Het dringt slechts geleidelijk tot het bewustzijn van de publieke opinie of van de betrokkenen door dat 80 % van de uitgaven door de lidstaten worden beheerd. Het is dus een goede zaak dat dit inzicht ook tot de Raad zelf is doorgedrongen. Maar de lidstaten moeten dan ook op het verslag van de Rekenkamer reageren. En over de reacties van de lidstaten moet de Commissie zich verslag laten uitbrengen en ons op haar beurt informeren. Met deze wens van het Parlement moet voortaan rekening worden gehouden.
Maar ook het Parlement zelf kan, bijvoorbeeld wat betreft de samenwerking van de commissies met de Commissie begrotingscontrole op het gebied van de kwijting, haar werkzaamheden beslist nog verbeteren. Inhoudelijk zijn de thema's die wij behandelen veelal dezelfde: het gaat vooral om tekortkomingen bij de uitvoering van de begroting. Dit wisselt soms wel van beleidsterrein tot beleidsterrein, maar in de grond gaat het altijd om hetzelfde probleem. Mevrouw Wemheuer en mevrouw Theato hebben dan ook op de politieke betekenis van deze nalatigheden gewezen.
Voorts zou ik nog uiting willen geven aan iets wat mij bijzonder na aan het hart ligt, namelijk de wens dat er meer rekening wordt gehouden met de eigen middelen. Ik dank de heer Wynn omdat hij dat al in zijn verslag doet. Maar ik betreur dat de Commissie begrotingscontrole het verzoek om er een afzonderlijk verslag over op te stellen, niet heeft gesteund. Ik sta er niettemin op dat de Rekenkamer er ons, vooral met het oog op het nieuw Financieel Reglement van 1999, nog wat meer gegevens over verstrekt.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, Ik wil mijnheer Wynn, alle rapporteurs en mevrouw Theato gelukwensen en opmerken dat zij een groep mensen zijn die er zich ten volle voor hebben ingezet om de financiën van de Gemeenschap op orde te krijgen. Het meest opmerkelijke van de begroting van 1995 - in tegenstelling tot de nationale begrotingen, die geplaagd worden door te hoge uitgaven - is dat wij 13 % onder onze begroting zitten. Dat is niet noodzakelijk een goede zaak, maar het is ongetwijfeld een stuk beter dan dat er teveel wordt uitgegeven, hetgeen op nationaal niveau zo vaak het geval is.
In het geval van de structuurfondsen - die hét instrument zijn van economische en sociale samenhang en die een betrekkelijk bescheiden som geld vertegenwoordigen, rekening gehouden met het feit dat zij tussen de 2 en 3 % van het BBP overhevelen naar de regio's van Doelstelling 1 - is het feit dat 19 % van het geld niet uitgegeven een reden tot bezorgdheid, omdat de structuurfondsen een vrij kostbaar instrument zijn dat volledig benut dient te worden.
Mijnheer Wynn concentreert zich natuurlijk op de controle en op het terugkrijgen van geld dat teveel is betaald en op evaluatie, maar met betrekking tot de structuurfondsen is er een ander probleem. Mijn ervaring in Ierland, dat het bijzonder goed gedaan heeft en dat als toonbeeld wordt aangehaald, is dat het geld dat over 15 jaar is uitbetaald - met een piek in 1992 vóór het huidige programma - naar betalingen in de openbare sector en naar welzijnszorg is gegaan in plaats van naar de economische infrastructuur. Iedereen die nauwkeurig onderzoekt hoe de tendensen liggen in de overheidsuitgaven zal dit vaststellen. Het feit dat dit noch door de Commissie noch door de Rekenkamer werd vastgesteld betekent dat ons evaluatiesysteem enkele zwakke kantjes heeft. Hoewel Ierland grote vorderingen heeft gemaakt, heeft het land lessen te leren en dat geldt voor alle delen van de Gemeenschap, omdat je waarschijnlijk zult constateren dat er in andere gebieden hetzelfde gebeurd is. Die lessen houden in dat wij onze strategie moeten herdefiniëren, onze doelstellingen beter moeten richten en onze beleidslijnen moeten harmoniseren met de afzonderlijke lidstaten en regio's, in plaats van voor iedereen een globale regelgeving te hebben. Als we dat hadden gedaan, dan zouden de controle en het recupereren van het geld waarvoor mijnheer Wynn zich inzet, minder problematisch zijn geweest.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, in de verslagen van de heren Wynn, Blak en Bösch wordt voorgesteld de Commissie kwijting te verlenen voor de tenuitvoerlegging van de algemene begroting van de Commissie voor 1995, alsmede voor de begroting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en van het Europees Ontwikkelingsfonds. De Commissie verbindt er zich toe om de punten die in de verslagen en in de resolutie aan de orde zijn gesteld met zorg op te volgen. Er wordt inderdaad hard aan gewerkt om de belangrijkste bezorgdheden van het Parlement weg te nemen.
Ik zou bepaalde aspecten van dit werk graag vermelden. Ten eerste de vorderingen die men heeft gemaakt in de context van het initiatief SEM 2000. De lidstaten accepteren nu geleidelijk aan dat er een gezamenlijke benadering nodig is om de kwesties aan te pakken van het financieel beheer die de Commissie in SEM 2000 gelanceerd heeft, voor een groot deel op aandringen van het Parlement. Zo heeft een aantal lidstaten bijvoorbeeld reeds de uitnodiging aangenomen om rechtstreeks te reageren op punten in het verslag van de Rekenkamer. De bijdragen zullen later dit jaar worden weergegeven in het follow-up verslag, zoals gevraagd wordt in het verslag-Wynn. Op die manier zult u dus de informatie kunnen krijgen waarom de heer Bardong gevraagd heeft.
Inzake de consequente toepassing van de regels om voor de structuurfondsen in aanmerking te komen is er nu een aanvaardbare oplossing gevonden die in de Raad unanieme goedkeuring heeft. De goedkeuring van het definitieve besluit staat volgende week op de agenda van de Commissie. In de toekomst zullen er duidelijke regels inzake de steeds terugkerende problemen voor het in aanmerking komen voor de structuurfondsen worden opgenomen in alle programmabesluiten. En dit zal een belangrijke stap zijn in de richting van een beter financieel beheer. Het is een efficiënte respons op de herhaalde kritieken van de Rekenkamer en van het Europees Parlement.
De tweede zeer belangrijke kwestie heeft te maken met mogelijke financiële correcties in de structuurfondsen waaraan de heer Dankert refereerde. Ik wil op bepaalde opmerkingen dieper ingaan. Er dient inzake dit onderwerp vooruitgang gemaakt te worden. De Commissie stelt voor om verder te gaan met een tweesporenbenadering. Ten eerste dienen wij een voorstel in voor een verordening van de Commissie om de verantwoordelijkheden van de lidstaten voor de financiële controle toe te lichten. Dit zal gebaseerd zijn op artikel 23 van de huidige verordening van de Raad over het beheer van de structuurfondsen. Ten tweede zullen wij ons intern richtsnoer verduidelijken over de omstandigheden waarin netto financiële correcties aangebracht dienen te worden krachtens de bepalingen van de bestaande wetgeving. De basis hiervoor is artikel 24 van bovengenoemde verordening van de Raad.
Ik wil voor wat de methode betreft iets preciezer zijn omdat ik weet hoeveel belang het Europees Parlement in deze kwestie stelt. Ik wil de volgende vier punten vermelden: ten eerste impliceert de benadering van de Commissie het verduidelijken van de toepassing van de bestaande structuurfondsenverordeningen waar gebruik wordt gemaakt van bestaande wettelijke bevoegdheden. Ten tweede wil deze benadering de lidstaten géén nieuwe administratieve structuren opleggen. Het is meer de bedoeling om adequate minimum controlenormen te introduceren die in de gehele Unie consequent gebruikt dienen te worden. Ten derde stelt de Commissie géén fundamentele wijziging voor inzake de programmabenadering waarbij het de lidstaten in het algemeen vrij staat om financiële middelen te verschuiven tussen goedgekeurde projecten. Ten vierde en het meest belangrijke is dat die omstandigheden opgeklaard dienen te worden waarbij netto financiële correcties gemaakt dienen te worden zonder substitutiemogelijkheid - bijvoorbeeld in gevallen waar een systematisch gebrek is aan financiële controle of een weigering om met de Commissie samen te werken. Het is onze bedoeling om dit vierde geval toe te passen en dat betekent dat netto overdrachten terugbetaald moeten worden.
Ik zie dat de resolutie die voor u ligt de Commissie uitnodigt een voorstel te formuleren tot wijziging van artikel 24 van verordening 4253/88 van de Raad om ervoor te zorgen dat ingeval van onregelmatigheden efficiënt wordt opgetreden en deze onregelmatigheden worden rechtgezet. Ik kan bevestigen dat wij deze optie voor de toekomst niet van de hand hebben gewezen. Wij hebben er ons reeds toe verbonden om de desbetreffende bepalingen te herzien van de Raadsverordening voor de start van de komende programmaperiode en wij zullen in die context ten volle rekening houden met de standpunten van het Parlement. Ik vind het volkomen normaal dat als wij nieuwe voorstellen formuleren voor structuurfondsenprogramma's voor na 2000, een nieuwe verordening dan deel uitmaakt van dit globale pakket. We hebben het hier niet over een zeer verre toekomst. In het jaar 2000 worden ze van kracht maar de voorstellen moeten wel voor die tijd geformuleerd zijn.
Ik ben het echter met mijnheer Dankert eens dat wij het ons niet kunnen permitteren om tot 2000 op deze wijziging te wachten voordat wij op dit gebied actie gaan ondernemen. Er kunnen zoals ik al zei verbeteringen worden aangebracht binnen de reikwijdte van de bestaande verordening, en daarom wil de Commissie op korte termijn verdergaan met voornoemd tweesporenbeleid.
In de context van SEM 2000 worden er inspanningen gedaan om de samenwerking met de lidstaten op het gebied van het opstellen en uitvoeren van de begroting te verbeteren. De strenge begrotingsbeperkingen in de voorbereidingsperiode voor de derde fase van de EMU vergroten het belang om te beschikken over zo actueel en realistisch mogelijke schattingen van de begrotingsbehoeften. Met het oog op de voorbereiding van de begroting van 1998 moeten wij hier dringend mee naar voren komen. Overigens is deze kwestie gisteren besproken in de trialoog tussen de Raad en het Parlement. We hadden een probleem met de ramingen in verband met landbouw. Wij moeten in april met ons begrotingsvoorstel komen en dat is nog een hele poos verwijderd van 1998. Als we het later dit jaar nog eens kunnen bekijken en misschien een corrigerende brief naar het Parlement kunnen sturen dan zou ons dan een degelijkere basis verschaffen voor de begrotingsbesluiten van volgend jaar.
De rapporteur van het Parlement voor SEM 2000, de heer Colom i Naval, werd uitgenodigd om in mei de vergadering bij te wonen van de groep persoonlijke vertegenwoordigers en dan zullen wij proberen de kwestie van de financiële correcties af te ronden.
Ik zal het kort nog even hebben over twee andere punten. Ten eerste betrouwbaarheidsverklaring, de DAS. Net als vorig jaar beschrijft Terry Wynn in zijn verslag heel duidelijk de resultaten en de moeilijkheden. Ik deel zijn ongerustheid over de cijfers en de interpretatie ervan. Ik zou willen benadrukken dat het probleem bestaat in een aanzienlijk gebrek aan ervaring. De resultaten van de eerste twee DAS-oefeningen liepen uiteen zonder een duidelijk verklaring over de achterliggende redenen. Dit onderstreept het experimentele karakter van de DAS waarvan we ons vanaf het begin allemaal bewust waren. Het zal een paar jaar duren voor het voldoende rijp is geworden om niet alleen de gecontroleerde maar ook de controleur gerust te stellen. Tot dan toe dient men omzichtig om te gaan met alle cijfers en vooral met de conclusies die uit een DAS-oefening resulteren. Natuurlijk, als wij volgende zomer besprekingen voeren met de Rekenkamer op basis van de DAS voor 1996, dan zullen wij met uw wensen rekening houden en hopen wij zoveel mogelijk tot een gemeenschappelijke taal te komen, waarbij wij natuurlijk de onafhankelijkheid van de Rekenkamer in de oefening respecteren.
Ten tweede en in verband met PHARE kunnen de problemen waarop de Rekenkamer heeft gewezen en die in het verslag-Wynn onderstreept worden, alleen maar worden erkend. Als een eerste antwoord besloot de Commissie op 19 maart tot nieuwe beleidsrichtlijnen voor PHARE. Deze heroriënteren PHARE op twee belangrijke prioriteiten - opbouw van de instelling en ondersteuning van investeringen. Ook het beheer van PHARE dient hervormd te worden. De procedures moeten eenvoudiger, de tenuitvoerlegging moet gedecentraliseerd en er moet een grotere rol worden toebedeeld aan de EU-delegaties. Mijnheer Tomlinson sprak over mijn opmerkingen van vorig jaar over de concentratie op grotere projecten die eenvoudiger te beheren zijn, om voldoende kritieke massa te hebben. Heroriëntering van PHARE is daar een goed voorbeeld van.
Wij trachten inzake een aantal andere gebieden in de begroting verder te gaan. Het is niet gemakkelijk in de Commissie maar u weet net zo goed als ik dat het in het Parlement ook niet gemakkelijk zal zijn. We mogen niet vergeten dat het nu om een begroting gaat in een Unie met 370 miljoen mensen. Kleine begrotingslijnen met een zeer kleine kritieke massa zijn onmogelijk uit te voeren op een efficiënte manier. De administratieve kosten zijn vaak hoger dan de begrotingsbedragen en er zijn geen controlemogelijkheden. Dus moeten we eens kritisch bekijken wat er ten uitvoer kan worden gelegd en hoe we het ten uitvoer kunnen leggen.
Ik heb de opmerking gehoord dat wij niet alle begrotingen hebben uitgevoerd. Soms zijn er bedragen in de begrotingslijnen die niet eenvoudig uitgevoerd kunnen worden. Wij moeten niet alleen de politieke prioriteiten bespreken, maar ook hoe ze vertaald kunnen worden in een begrotingstaal die ten uitvoer kan worden gelegd.
Als ik even terug mag komen op PHARE, dan zullen er meer elementen duidelijker worden als de Commissie haar pré-toetredingsstrategie voorlegt na de afronding van de Intergouvernementele Conferentie. Dit werk zal worden ondernomen in nauwe samenwerking met het Parlement en moet ook de voorbereidingen voor de begroting van 1998 vergemakkelijken.
Mijnheer Blak heeft mij twee of drie zeer gedetailleerde vragen gesteld. Ik hoop dat ik daar op terug mag komen nadat ik mijn diensten heb geraadpleegd. Misschien kunnen wij hier volgende week een bilateraal contact over hebben.
Ik wil graag afronden met mijn dank uit te spreken aan de rapporteurs Terry Wynn, Freddy Blak en Herbert Bösch, aan de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, mevrouw Theato, alsmede aan alle leden die zich grote moeite hebben getroost om het verslag van de Rekenkamer te analyseren en om te bekijken welke de voornaamste te treffen maatregelen zijn. Uw steun is van essentieel belang voor verdere vooruitgang naar een gezond communautair financieel beheer. Er ligt nog een lange weg voor ons, maar we blijven vastberaden en zullen geen stap terug zetten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Euromediterrane Interimovereenkomst met de PLO - Vredesproces in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de aanbeveling (A4-0103/97) van de heer Alavanos, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, aangaande het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(97)51-6572/97 - C4-0112/97-97/0036(AVC)) inzake de sluiting door de Europese Gemeenschap van een Euromediterrane Interim-associatie-overeenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de PLO ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, alsmede over de verklaring van de Raad met betrekking tot het vredesproces in het MiddenOosten.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, dit debat over de sluiting van een Euromediterrane Interim-associatie-overeenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook zou onder normale omstandigheden een heel vormelijk karakter hebben. Alle fracties van het Parlement steunen immers de overeenkomst, wat vóór enkele dagen nog is gebleken uit de behandeling ervan en de stemming erover in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid.
De onrust die in het Midden-Oosten is ontstaan als gevolg van het recente - onverantwoorde - besluit van de regering Netanyahu om de bouw van nieuwe joodse nederzettingen in Oost-Jeruzalem voort te zetten, geeft dit debat echter een bijzondere dimensie. Van het Parlement wordt namelijk verwacht dat het een duidelijk signaal geeft aan zowel de hoofdrolspelers in de crisis in het Midden-Oosten als de Raad die ten spoedigste een resolute actie voor de regio moet ondernemen.
Over de aard van de overeenkomst wil ik het volgende opmerken.
Ten eerste, het gaat niet om een overeenkomst van de Europese Unie met een derde land of met de Palestijnse Autoriteit - waarvan de volkenrechtelijke status niet toestaat dat ze internationale overeenkomsten sluit - maar met de PLO, de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie. Ze berust op de bepalingen van de Interimovereenkomst tussen Israël en de Palestijnen, krachtens welke de PLO op bepaalde terreinen internationale overeenkomsten ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit mag sluiten, en is daarom bijzonder - ja zelfs enig - van aard, waarbij zij opgemerkt dat de Palestijnse gebieden hoe dan ook behoren tot de regio's die in aanmerking komen voor steun uit hoofde van het MEDA-programma en het mediterrane beleid van de Unie.
Ten tweede, het betreft een interimovereenkomst die - uit hoofde van de vredesakkoorden van Oslo - slechts beperkt van kracht blijft, met name tot mei 1999.
Ten derde, het is geen gemengde overeenkomst, waardoor de lidstaten er niet bij betrokken zijn en de bekrachtiging door de nationale parlementen niet vereist is.
Ten vierde, het gaat om een overeenkomst waarvan de onderhandelingen in een recordtijd hebben plaatsgevonden. Hoewel de Raad slechts op 1 oktober 1996 de richtsnoeren voor de sluiting van de overeenkomst heeft bepaald, werd ze reeds op 10 december 1996 geparafeerd en op 24 februari 1997 bekrachtigd. Ik wens in dit verband wel te benadrukken dat de toestand in het Midden-Oosten bij de aanvang van de onderhandelingen totaal anders was dan op het tijdstip dat ze werden afgerond en - vooral - het ogenblik dat ze voor goedkeuring aan het Parlement wordt voorgelegd.
Op de inhoud van de overeenkomst wil ik niet dieper ingaan, omdat hij vergelijkbaar is met die van de andere euro-mediterrane akkoorden. Ik wens alleen het volgende erover op te merken.
Ten eerste, verwacht wordt dat het huidige niveau van de quota voor landbouwproducten over twee jaar wordt herzien. Het is evenwel niet uitgesloten dat de uitvoer van bepaalde gevoelige producten, zoals bloemen, in die periode vanzelf en in voldoende mate afneemt.
Ten tweede, artikel 68 van de overeenkomst, waarvan de bepalingen aan de partijen toestaan de nodige veiligheidsmaatregelen te nemen in geval van oorlog of interne onlusten, krijgt geen voorrang op maar is ondergeschikt aan artikel 2 van de overeenkomst, dat voorziet in een clausule over de eerbiediging van democratische beginselen en fundamentele mensenrechten die onder geen beding mag worden overtreden.
Het lijdt geen twijfel dat het belang van deze overeenkomst vooral besloten ligt in de politieke aard ervan. Ze steunt namelijk de Palestijnse Autoriteit en is bevorderlijk voor de regionale integratie en de stabiliteit in de regio - wat trouwens de belangrijkste reden is waarom het Parlement de overeenkomst verwelkomt en steunt. Daar het echter niet uitgesloten is dat externe factoren de overeenkomst tot een waardeloos vodje papier maken, moeten we niet alleen de overeenkomst goedkeuren maar bij de Raad ook aandringen op een resolute, gestructureerde en duurzame aanpak van de huidige crisis in het Midden-Oosten, waarbij zij benadrukt dat de Raad en de Unie dit probleem anders moeten benaderen dan president Clinton en de Verenigde Staten, die in deze kwestie optreden zoals Pontius Pilatus. Europa moet Israël duidelijk op het hart drukken dat de stopzetting van de bouw van nieuwe nederzettingen in Oost-Jeruzalem een absolute voorwaarde is voor de voortzetting van het vredesproces in het Midden-Oosten.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie externe economische betrekkingen is eveneens verheugd over de interimovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de PLO ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
Ten eerste omdat deze zal bijdragen aan de totstandkoming van een gebied van vrede en stabiliteit in de regio in de mate dat het een instrument vormt voor de bevordering van de economische ontwikkeling van de voormalige bezette gebieden, in de lijn van het beleid dat de Europese Unie al sinds 1970 voorstaat, waarmee de Unie de belangrijkste donor is geworden van zowel humanitaire hulp als van steun voor de economische en politieke ontwikkeling van het Palestijnse volk.
En ten tweede omdat het een formalisering is, zij het dan nog provisorisch en tot 1999, van de bilaterale betrekkingen tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit, wat steeds de wens is geweest van deze commissie, en omdat het Palestijnse volk daarmee een volwaardige mediterrane partner wordt wanneer definitief de rechtspositie is geregeld van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
En ten derde omdat de democratische grondslag van deze overeenkomst, aangevuld met de clausule van nietuitvoering, een bijdrage levert aan de ontwikkeling van democratische beginselen en fundamentele rechten die gepaard moet gaan met het vredesproces. Het vooral politieke belang van deze overeenkomst, alsmede het feit dat deze op een zo geschikt moment komt gezien de moeilijke situatie waarin het vredesproces verkeert en gezien ook de tweede euromediterrane conferentie, staan dus buiten kijf. Vandaar dat de Commissie externe economische betrekkingen ook een positief advies heeft uitgebracht over deze overeenkomst, maar ook dat ik het namens de Commissie externe economische betrekkingen betreur en te kennen geef het niet eens te zijn met de procedure die de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft gevolgd door haar instemming te geven zonder rekening te houden met het advies van onze commissie.
Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt maar ditmaal betreuren wij dit des te meer daar het gaat om een ratificatieprocedure en tevens omdat dit een overeenkomst is van groot politiek belang.

Patijn
Voorzitter, ik dank u zeer dat u mij in de gelegenheid stelt en dan met name met het oog op de actuele situatie in het Midden-Oosten om hier namens de Raad een verklaring af te leggen.
De Raad is buitengewoon bezorgd over de laatste ontwikkelingen in het Midden-Oostenvredesproces. Terwijl in januari jongstleden op het Palestijns-Israëlische spoor een duidelijke stap voorwaarts werd gezet met het tekenen van het protocol inzake de Israëlische hergroepering in Hebron is gebleken dat het toen gecreëerde momentum een kort leven beschoren was. Het Israëlische besluit om 6.500 huizen te bouwen op een heuvel in de omgeving van Jeruzalem, die door de Israëliërs Har Homa en door de Palestijnen Jebel Abu Gnheim wordt genoemd, heeft de situatie in de regio aanzienlijk verslechterd. De spanningen zijn hoog opgelopen.
Het vertrouwen van de Arabische wereld en de vredeswil van de Israëlische regering is afgenomen. Naast vreedzame protestacties door Palestijnen tegen het genomen besluit heeft ook op verschillende plaatsen geweld plaatsgevonden. Er zijn terroristische zelfmoordaanslagen gepleegd op Israëlische burgers. De Raad heeft bij meer dan een gelegenheid zijn visie op het Israëlische nederzettingenbeleid kenbaar gemaakt. Zo vindt de Europese Unie de nederzettingen strijdig met het internationaal recht en onverenigbaar met Veiligheidraadsresoluties 242 en 338 die de basis vormen voor een vredesregeling. Bovendien loopt het Israëlische nederzettingenbeleid vooruit op de uitkomst van de onderhandelingen over de permanente status. Dan heb ik het in het bijzonder over de positie van Jeruzalem. Geconstateerd kan worden dat het nederzettingenbeleid het vredesproces én het vertrouwen van de Palestijnen en de Arabische landen hierin ondermijnt.
Voorafgaand aan het Israëlisch besluit over Har Homa/ Jebel Abu Gneim heeft de Europese Unie er langs diplomatieke weg bij Israël dringend op aangedrongen van de bouwplannen af te zien. Toen de beslissing werd doorgezet heeft de Europese Unie haar bezwaren hiertegen bij monde van het voorzitterschap te kennen gegeven, ook in het kader van de Verenigde Naties.
De Raad heeft met afschuw kennis genomen van de recente aanslagen in Israël en heeft deze ten scherpste veroordeeld. Een aanslag vond plaats op een café in Tel Aviv en recentelijk nog vonden twee zelfmoordaanslagen plaats in Gaza. Duidelijk is dat geweld de bodem onder het vredesproces wegslaat. Onschuldige burgers worden slachtoffer en hun gevoel van veiligheid wordt door de aanslagen op zeer ernstige manier ondermijnd.
De Europese Unie heeft de Palestijnse Autoriteit met klem opgeroepen om in de gebieden die onder haar gezag vallen zich tot het uiterste in te spannen om terrorisme tegen te gaan overeenkomstig de verplichtingen voortvloeiend uit de interimovereenkomst. Zoals reeds is gebeurd in het verleden heeft Israël op de laatste terroristische aanslag gereageerd door de grenzen met de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever weer te sluiten. De Raad blijft bij zijn standpunt dat inperking van de bewegingsvrijheid van de Palestijnen beperkt moet blijven tot maatregelen die echt noodzakelijk zijn voor Israëls veiligheidsbehoeften.
De hernieuwde gewelddadigheden, waardoor gisteren opnieuw slachtoffers zijn gevallen, illustreren naar het oordeel van de Raad de kwetsbaarheid van het vredesproces. Alle betrokken partijen dienen zich rekenschap te geven van hun verantwoordelijkheid in het licht van deze precaire situatie. Daarnaast dienen wij de evenzeer voor het vredesproces noodzakelijke structurele maatregelen ten behoeve van de Palestijnse bevolking niet uit het oog te verliezen. De Palestijnse economie bevindt zich namelijk in een uiterst moeilijke situatie en een uitgebreide en lang aanhoudende sluiting van de grens met Israël is niet acceptabel. De sluiting zal leiden tot een verdere achteruitgang van de levensstandaard van de Palestijnen in de Palestijnse gebieden en hierdoor ontstaat het gevaar dat een broedplaats wordt gevormd voor onvrede, onrust en geweld. De Europese Unie streeft ernaar de sociaal-economische situatie van de Palestijnen te verbeteren en heeft hiervoor een uitgebreid hulpprogramma.
De Raad hoopt dat beide partijen zullen afzien van acties die het vredesproces verder zouden kunnen ondermijnen. Hiertoe hebben de Raad en de speciale afgezant van de Europese Unie voor het MiddenOostenvredesproces, de zeer gewaardeerde Spaanse ambassadeur Moratinos, sinds het begin van de crisis veelvuldig contact gehad met de partijen. De voorzitter van de Raad heeft een aantal hoofdsteden van de partnerlanden van de Europese Unie in de Middellandse Zee bezocht ter voorbereiding van de ministeriële euromediterrane conferentie van Malta die op 15 en 16 april in Malta zal plaatsvinden. Behalve over het euromediterrane proces heeft de voorzitter ook uitvoerig over de huidige situatie in het Midden-Oosten gesproken. Hoewel het Barcelonaproces gescheiden is van het vredesproces in het Midden-Oosten biedt het alle betrokkenen ook een forum om naar samenwerking te streven. De voorzitter verwacht, en zal zich daarvoor inzetten, dat de conferentie op Malta ook in dit opzicht succesvol zal zijn en een bijdrage aan de deëscalatie zal kunnen leveren.
Onze afgevaardigde, ambassadeur Moratinos, is constant bezig samen met de betrokken partijen, om de mogelijkheden voor constructieve acties van de Europese Unie te onderzoeken om het proces weer op gang te helpen. Ook na het afbreken van de directe besprekingen tussen Israël en de Palestijnen heeft hij zijn diensten aangeboden die door beide partijen zeer worden verwelkomd. Hij heeft gesproken met minister-president Netanyahu en president Arafat, alsmede met leden van hun kabinet. Daarnaast onderhoudt hij nauw contact met zijn Amerikaanse evenknie Dennis Ross. Hij probeert de partijen te overtuigen om zowel de samenwerking op veiligheidsgebied als de politieke dialoog te hervatten. Immers, om het wederzijdse vertrouwen weer op te bouwen moet op beide terreinen voortgang worden geboekt. Zonder een politieke dialoog zal blijken dat substantiële vooruitgang onmogelijk is.
Eergisteren, dat is maandag 7 april, hebben de speciale afgezant Moratinos en vertegenwoordigers van de lidstaten in Raadskader de situatie diepgaand geanalyseerd. De ernst van de situatie in ogenschouw nemend, achten wij het van belang dat de partijen komen tot een deëscalatie en dat zij zich inspannen voor hervatting van het overleg. Zeker op dit moment is het van belang dat alle betrokken partijen een gezamenlijke inspanning plegen om het vredesproces weer op gang te krijgen. Het voorzitterschap van de Raad staat hiervoor in nauw overleg met de Verenigde Staten die zojuist besprekingen hebben gevoerd met de Israëlische premier en morgen, dat is donderdag 10 april 1997, brengt premier Netanyahu een bezoek aan Den Haag.
Voorzitter, ik dank u wel dat u mij de gelegenheid heeft gegeven deze verklaring af te leggen.

Colajanni
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk ga ik nu niet met veel omhaal van woorden vertellen hoe ernstig de situatie is. Ik geloof dat het Parlement op dit moment ongeveer op dezelfde golflengte zit als de Raad. Ik deel de grote zorg van de Raad en sta achter de manier waarop daar uiting aan is gegeven door de fungerende voorzitter.
In deze maanden is de vertrouwensrelatie die wij na Oslo zo moeizaam tussen de partijen hadden opgebouwd, grotendeels aan flarden geschoten. Een vertrouwensrelatie is de essentiële voorwaarde om een situatie het hoofd te kunnen bieden die altijd al moeilijk was en voorlopig wel zo zal blijven. Dat vertrouwen is weggevallen. Het Europees Parlement en ook onze fractie hebben tot nu toe geweigerd het doodvonnis uit te spreken over het vredesproces, ondanks dat van verschillende zijden daarop werd aangestuurd, en evenmin zijn we met extreme remedies aan komen dragen. Zo hebben we de Raad en Commissie niet gevraagd de akkoorden tussen de Europese Unie en Israël maar op ijs te zetten. Dat hebben we bewust niet gedaan, omdat het niet aan ons is om als eersten, dus nog vóór de betrokken partijen zelf, te verklaren dat het vredesproces gestrand is. We hebben dat ook niet gedaan omdat we hopen dat de draad van het vredesproces alsnog hervat kan worden. Wij zijn met andere woorden heel behoedzaam te werk gegaan.
Echter, de Organisatie van Arabische Landen heeft de nieuwe economische en politieke betrekkingen met Israël, die een belangrijke etappe hadden gemarkeerd in het verloop van het vredesproces, thans op losse schroeven gezet. Zodoende is er een forse stap achteruit gezet, en dat geeft ook goed weer aan hoeveel schade het vredesproces in de afgelopen maanden is toegebracht.
Nu staat het Europees Parlement tegenover een nieuwe situatie. Bekeken moet worden hoe het Parlement daarop kan reageren en wat de meest geijkte manier is om alsnog op vrede af te stevenen. Ik hoop dat dit Parlement en onze fractie hun stimulerende standpunt blijven behouden, een standpunt dat hoe dan ook het vredesproces vooruit wil helpen. Voor ons is thans het moment aangebroken om aandachtig te bezien wat de meest nuttige stappen zijn die gezet kunnen worden. Men heeft ons verteld dat de Israëlische regering na de mislukte ontmoeting met Clinton het plan heeft opgevat om een globale onderhandelingsronde voor te stellen welke in één adem alle problemen moet oplossen, zowel de veiligheidsbehoefte van Israël als de tweede en derde fase die door Oslo gepland zijn. Ons is ook gezegd dat men de bedoeling heeft de termijnen van het vredesproces zodanig in te korten dat het geen tweeënhalf jaar gaat duren, maar dat in negen maanden de kous af is. Wij kunnen niet opmaken hoeveel reële kansen er achter het voorstel van de Israëlische premier steken en in hoeveel mate daarentegen propaganda wordt gepleegd en de vrede wordt opgegeven.
Wij weten - en dat heeft de Raad ons vandaag bevestigd - dat de Israëlische premier deze week de fungerend voorzitter komt opzoeken en wij weten uit een brief van de Raad aan de regering van de Verenigde Staten dat het doel daarvan is een gezamenlijke actie tussen de Unie en de Verenigde Staten op te starten.
Wat daarvan allemaal uit de bus moet komen, weten wij niet. In dit opzicht heeft het Parlement er goed aan gedaan niet nu al met een resolutie te komen. Maar onze Vergadering zal zich hoe dan ook wel moeten uitspreken. Het kan zijn dat zij dit de komende week in Brussel gaat doen. Daarbij zal hoe dan ook naar een formule gezocht moeten worden die niet een boute herhaling vormt van de aansporingen, bekommernis en ongerustheid die het Parlement al verscheidene malen in deze afgelopen maanden heeft vertolkt.
Inmiddels constateren wij met voldoening dat het Parlement heel snel heeft gereageerd om dit associatie-akkoord over de streep te trekken. Het akkoord is ongetwijfeld een belangrijke bijdrage voor het vredesproces dat vandaag zo'n hachelijk moment doormaakt.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het akkoord waar wij ons vandaag over buigen, markeert een belangrijke etappe in de Euro-Palestijnse relaties en in de betrekkingen met de MiddellandseZeelanden in het algemeen. Het akkoord getuigt van de volledige betrokkenheid van de Europese Unie bij het politieke en economische reilen en zeilen van de Palestijnse staat in wording, en het duidt er tevens op dat men vast van plan is om samen met de betrokken partijen de weg af te lopen naar normalisering van de situatie in het Midden-Oosten. Dit is vooral voor het huidige tijdsgewricht een belangrijk gegeven, aangezien deze weg de laatste tijd opgebroken dreigt te worden door toenemende spanningen en moeilijkheden.
Terwijl van Palestijnse zijde in deze periode de bereidheid wordt getoond om een Europese interventie in het kader van het vredesproces te vragen, proberen anderen Europa juist buitenspel te zetten, onder meer door de excellente bemiddeling van ambassadeur Moratinos te dwarsbomen en door de betekenis en draagwijdte van dit associatie-akkoord te bagatelliseren.
Daarom is het van het hoogste belang dat Europa in het spoor van Barcelona te kennen geeft wat zij op dit vlak gaat ondernemen, niet alleen in financieel opzicht maar ook qua politieke planning. De verwijzing naar Barcelona en de komende conferentie van La Valletta is nodig om het onderhavige akkoord te kunnen koppelen aan een meer algemeen streven, namelijk om nog vóór het jaar 2010 in het Euro-mediterraan gebied een vrijhandelszone tot stand te brengen. Het is niet meer dan terecht dat men het Palestijnse volk de rechten toekent die het MEDAprogramma garandeert en de sluiting van het onderhavige akkoord wordt dan ook een belangrijke stap in die richting.
Er is eveneens behoefte aan een duidelijk afgebakend rechtskader voor de uitwisselingen en samenwerking met de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever. Zodoende kan namelijk het beleid van opening en wederzijds belang tussen de Europese Unie en alle Machrek- en Maghreb-landen versterkt worden. De vrede in de regio blijft daar echter een onontbeerlijke voorwaarde voor.
Het akkoord heeft meer een politieke dan economische waarde. In dit verband moet dan ook de nadruk gelegd worden op de bijzondere aard van een akkoord dat getekend wordt door de Organisatie voor Bevrijding van Palestina namens een staat die nog niet erkend is en die nog in een strijd verwikkeld is om ook binnen zijn eigen ideële grenzen een bestaansrecht te verzekeren.
Wij hopen van harte dat nog voor 1999 een Euro-mediterraan associatie-akkoord wordt bereikt met een Palestijnse staat die tegen die tijd onder eerbiediging van het internationale recht tot stand zal zijn gekomen en in vreedzame betrekkingen met zijn buurlanden leeft.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, van oktober 1996 tot februari 1997: ik moet zeggen dat deze belangrijke bespreking met voorbeeldige en prijzenswaardige snelheid is afgerond. Thans valt te hopen dat eenzelfde snelheid en doortastendheid aan de dag wordt gelegd om de internationale juridische status van de Palestijnse autoriteiten te regulariseren, zodat aan het einde van 1999 - dus als de interimperiode afloopt zoals gepland door de akkoorden van Oslo - de Palestijnen als volwaardige partner met alle andere staten rondom een tafel kunnen zitten.
Als de Palestijnen meer waardigheid en meer gezag krijgen, komt er ook meer interne stabiliteit, maar vooral zullen ze dan aan internationale prestige winnen. Vandaar dat dit als het ware verplichte passages zijn, welke Palestina in de gelegenheid stellen uit te groeien tot een echte natie en te onderhandelen over globale en duurzame akkoorden. Echter, zoals inmiddels van vele zijden is benadrukt, de fundamentele voorwaarde voor dat alles is dat voor iedereen een situatie van veiligheid en leefbaarheid wordt hersteld. Maar dit lukt niet zolang er geen oplossing komt voor het conflict over de nederzettingen van Israëlische kolonisten binnen de gebieden die onder Palestijns gezag staan. Al die nederzettingen vormen evenveel kruitvaten, het zijn potentiële conflicthaarden, en zowel van deze als van gene zijde kan op een gegeven moment iemand het lont aansteken zodra het moment daartoe geschikt wordt bevonden. Allereerst moet er dus vrede komen. Tegelijk moet gedacht worden aan vrije toegang tot de natuurlijke hulpbronnen die Palestina bezit maar tot nu toe niet heeft kunnen exploiteren vanwege alle controles van Israëlische zijde. Wij denken hierbij vooral aan de zee en aan de haven die zelfs de Gazastrook nooit heeft kunnen hebben, ook al begint die haven bij wijze van spreken onder haar eigen ramen en deuren.
Wij hopen dat de Palestijnen toegang wordt verschaft tot die natuurlijke hulpbronnen, maar vooral hopen wij dat de economie in die regio geherlanceerd wordt. Dat kan weliswaar gebeuren via akkoorden van het type dat vandaag ter bespreking staat, maar vooral moeten daarvoor initiatieven worden ontplooid die de productie kunnen aanzwengelen. Ikzelf ben met andere collega's in dat gebied geweest als waarnemer voor de verkiezingen. Ik heb toen kunnen constateren dat er ondanks al die bomaanslagen en angstgevoelens een Palestijns volk is dat zich hoe dan ook aan het organiseren is en probeert een economie van de grond te krijgen. Dat volk moeten wij helpen, niet meer alleen met economische en financiële hulp, maar ook met enige vorm van technische bijstand. Wij moeten de Palestijnen helpen autonoom te worden, niet alleen in politiek opzicht maar ook qua economisch vermogen.

Bertens
De fungerend Raadsvoorzitter heeft gesproken in de lijn van de voorstelling die wij, liberalen, hebben van de situatie in het Midden-Oosten en met name in Israël, en het is niet zo onverwacht dat hij spreekt in liberale zin. Het is duidelijk dat een escalerende conflictsituatie de plaats heeft ingenomen van het vredesakkoord en van de weg naar de vrede. Het is duidelijk dat het nederzettingenbeleid van de Israëlische regering in ieder geval een van de belangrijkste oorzaken is van dit conflict, hoe legitiem ook de verklaring dat over Jeruzalem pas in de laatste onderhandelingsronde moet worden gesproken. De geest van de Oslo-akkoorden is mogelijk net zo belangrijk als de letter. Het gaat over het opbouwen van wederzijds vertrouwen tussen de partijen. Het interimassociatie-akkoord waarover wordt onderhandeld tussen de Europese Unie en de Palestijnen, is een van de bouwstenen van dat vertrouwensbeleid en schept meer evenwicht in onze relatie met Israël en de Palestijnen. Het houdt rekening met de realiteiten van Oslo en creëert een sterk juridisch kader voor uitbreiding van de wederzijdse handel en samenwerking tussen de Unie en de Palestijnen. De handel met de Palestijnen is door de Unie gelukkig reeds eerder aanzienlijk geliberaliseerd en de Palestijnen hebben ook met name meer economische vooruitgang nodig om hun perspectieven voor de toekomst te verbeteren. Tegelijkertijd kunnen we ze aanspreken op het respect voor de mensenrechten dat onderdeel uitmaakt van het akkoord. Daarom hopen wij dat de Unie, in samenwerking met de Amerikanen, alles doet om escalatie te voorkomen.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Raad, " willen is kunnen" is de gedachte die de tussen de Europese Unie en de PLO, namens de Palestijnse Autoriteit, ondertekende associatieovereenkomst bij mij oproept. In een recordtijd bent u erin geslaagd de juridische belemmeringen weg te nemen en de diplomatieke druk op te heffen voor een belangrijk internationaal politiek initiatief van de Europese Unie dat mogelijkerwijs een succes zal blijken te zijn.
Dit is ongetwijfeld een belangrijk initiatief, aangezien Palestina er de internationale erkenning door krijgt waar het recht op heeft. Het zal echter pas volledig slagen op één voorwaarde, namelijk dat u niet halverwege opgeeft. In de tekst van de overeenkomst staat namelijk dat de doelstelling het ondersteunen van de economische en sociale ontwikkeling van de Palestijnse gebieden is en het leveren van een bijdrage aan de totstandbrenging van een zone van vrede en stabiliteit in de regio. Welnu, deze doelstellingen kunnen onmogelijk worden verwezenlijkt als niet onmiddellijk alles in het werk wordt gesteld om de tot dusver ernstigste crisis in het vredesproces te bezweren.
Wat staat ons dus te doen? U kent het standpunt dat 74 landen van de Beweging van de niet-gebonden landen onlangs hebben ingenomen en dat grote politieke gevolgen heeft. En Europa? U kunt op zijn minst op één manier te werk gaan, namelijk door de interim-handelsovereenkomst tussen Europa en Israël op te schorten, zolang de regering van de heer Netanyahu blijft doorgaan met de kolonisatie in de bezette gebieden van Oost-Jeruzalem, met andere woorden totdat ze de door haar gesloten overeenkomsten nakomt, wat de Verenigde Naties haar met vrijwel algemene stemmen hebben verzocht.
Deze vastberaden politieke daad zou volgens ons absoluut niet tegen Israël zijn gericht, maar zou juist een blijk zijn van solidariteit met de moedige mannen en vrouwen die in Israël zelf in het geweer komen, zoals de tienduizenden in de straten van Tel Aviv die onlangs over de gehele wereld een waardige, vredelievende en verantwoordelijke indruk van hun land hebben gewekt, met één enkele doelstelling, die ook de onze is, namelijk het redden van het vredesproces.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, in het laatste nummer van Journal of Palestine Studies wordt door de Amerikaanse onderzoeker William Quant gezegd dat als Israël vandaag vrede sluit op basis van een oplossing van twee staten, alles bereikt wordt waar vóór 1967 naar gestreefd werd.
Waarom wordt er dan geen vrede gesloten? 59 % van de Israëli's denkt dat er oorlog kan komen. Daarnaast zeggen 51 % van de Israëli's dat zij een oplossing met twee staten accepteren. Waarom doet Netanyahu niet wat het volk in zijn eigen land wil? Ik denk dat wij ons moeten bedenken dat Netanyahu een speciale richting van het zionisme vertegenwoordigt, het revisionistische zionisme, dat vindt dat niet alleen Gaza en de westelijke Jordaanoever, maar ook het koninkrijk Jordanië tot "Erets-Israël" behoort. Netanyahu staat onder enorme druk van zijn eigen aanhangers. Hij is eenvoudigweg in levensgevaar, wat ook blijkt uit de moord op Rabin. Als men werkelijk wil dat Netanyahu vrede moet kunnen sluiten, moet er tegendruk op hem uitgeoefend worden, een zeer sterke tegendruk. Een van de manieren om dat te doen is steun te verlenen aan de Palestijnen.
Het is goed dat de associatie-overeenkomst nu succesvol wordt afgerond. Die had nog beter kunnen zijn en er had nog meer kunnen worden gedaan. Maar duidelijke signalen dat de Europese Unie en de rest van de wereld ervan uitgaan dat een onderdeel van de definitieve oplossing een Palestijnse staat is, hoort bij zo'n tegendruk. Ik vraag me echter af om we niet verder moeten gaan, of we niet ook op andere manieren aan Netanyahu duidelijk moeten maken dat hij door de vrede te saboteren meer verliest dan wanneer hij blijft dromen over Groot-Israël. Ik wil hier niet op de details ingaan, maar ik vind dat de Raad er werkelijk over moet nadenken hoe men Netanyahu zo onder druk kan zetten dat hij begrijpt dat hij nu de kans op vrede moet grijpen. Er pleegt namelijk om de acht jaar een grote oorlog in het Midden-Oosten uit te breken. De volgende keer zou dan in 1998 zijn, en ik hoop dat wij dat met vereende krachten kunnen voorkomen.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, de toestand van het door beraamde aanslagen en talrijke provocaties op de proef gestelde vredesproces is op dit moment kritiek. Ik ga het hier niet opnieuw hebben over de opening van een tunnel in het Arabische stadsdeel, over de herhaalde afsluitingen die het de hele bevolking onmogelijk maken zich te verplaatsen, over de vestiging van nieuwe, extremistische kolonisten, over de collectieve straffen of over de doden als gevolg van aanslagen en onderdrukking.
Na twee jaar van schoorvoetende onderhandelingen, terwijl de Palestijnse Autoriteit de controle heeft over niet meer dan 7 % van het door Israël met militaire middelen bezette gebied, moeten wij blijk geven van onze solidariteit met de bevolking van Palestina en met de honderdduizenden Israëlische burgers die fervente voorstanders van vrede zijn en die hun Arabische buren respecteren.
De ons vandaag voorgelegde overeenkomst is een stabiliserende factor voor het hele gebied. De politieke draagwijdte ervan is uiteraard nog veel groter dan het economische en financiële aspect. De Unie moet ter plaatse aanwezig zijn, nu de Amerikaanse regering, die in dezen altijd zo geëngageerd, zo actief en soms ook zo doeltreffend is geweest, moeilijkheden lijkt te ondervinden om de onstuimigheid van een onruststoker van een regeringsleider aan banden te leggen. De Europese Unie moet bijgevolg laten zien hoe vastberaden zij is in haar pogingen de vrede en de rechtvaardigheid te bevorderen.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, ten opzichte van de bestaande handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook is de praktische meerwaarde van de voorliggende overeenkomst met de PLO niet groot. Door eerdere maatregelen is de handel tussen de Europese Unie en de autonome Palestijnse gebieden al voor een groot deel geliberaliseerd. Van verschillende kanten is er niettemin op gewezen dat de overeenkomst vooral van politiek belang is. Verbetering van de economische en maatschappelijke omstandigheden van het Palestijnse volk kan van positieve betekenis zijn voor het vredesproces.
Een ander punt van politiek belang is dat de PLO en de Palestijnse Autoriteit zich door de overeenkomst ertoe verplichten om toe te zien op de naleving van de fundamentele mensenrechten. Ook dat is in het kader van het vredesproces van betekenis. Maar om het vredesproces weer vlot te trekken is méér nodig.
Van de zijde van het Palestijnse bestuur zal alles in het werk gesteld moeten worden om een eind te maken aan de afschuwelijke moordaanslagen in Israël.
Van Israëlische kant is door premier Netanyahu afgelopen week aan president Clinton het voorstel overgebracht om via versnelde onderhandelingen binnen zes maanden tot definitieve afspraken te komen over de status van de autonome Palestijnse gebieden. De haalbaarheid hiervan is moeilijk te beoordelen. In ieder geval zal de Amerikaanse regering hierbij een actieve bemiddelende rol moeten blijven spelen. Van drukmiddelen is in dit opzicht niets te verwachten.
In de hoop dat de overeenkomst tussen de Unie en de PLO bijdraagt aan de economische ontwikkeling van de Palestijnse gebieden en voor het Palestijnse bestuur een stimulans is om tot een veilige en definitieve vredesregeling met Israël te komen, kunnen wij met de voorliggende overeenkomst instemmen.

Linser
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij, de Oostenrijkse Vrijheidspartij, juichen in de onderhavige overeenkomst met de PLO de uitbreiding en de verdieping van de politieke samenwerking toe, juist met het oog op een consolidatie van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten tot waarborging van vrede en stabiliteit in deze door crises geteisterde regio. Wij juichen het dan ook zeer toe dat een democratieclausule in de overeenkomst is opgenomen, waardoor het mogelijk wordt de overeenkomst in geval van ernstige schendingen van de mensenrechten op te schorten.
Bijkomende invoer van landbouwproducten in de EU verwerpen wij echter, omdat bij de huidige overproductie op de Europese markt de invoer van meer landbouwproducten de situatie van de landbouwbedrijven in de EU zou verslechteren en tot een verdere prijsdaling zou kunnen leiden.
Omdat wij van de Oostenrijkse Vrijheidspartij ons van oudsher hebben uitgesproken tegen het vervoer van levende dieren, in het bijzonder naar ver buiten de EU-grenzen liggende landen, wegens het ondraaglijke leed dat de dieren daardoor wordt aangedaan, beschouwen wij het als onze plicht te eisen dat de desbetreffende passage uit het voorstel van de Commissie wordt geschrapt. In het verslag van de heer Alavanos wordt daar helaas geen commentaar op geleverd.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, iedereen beaamt het, heeft het vanochtend gezegd en maakt er zich zorgen over: de situatie in het Nabije Oosten, in Israël en in de Palestijnse gebieden is momenteel problematisch, ja gevaarlijk, zo al niet explosief. Moet eraan herinnerd worden dat dit niet alleen zijn oorzaak vindt in het programma van de Israëlische regeringspartijen, in de persoonlijkheid en de ideeën van de heer Netanyahu en in de hervatting van de kolonisatie, maar ook in de oproepen tot geweld van de zijde van bepaalde Palestijnse groeperingen, in de bloedige terroristische aanslagen en de pogingen daartoe en, niet te vergeten, in bepaalde verklaringen van de Palestijnse Autoriteit? Volgens mij is dat niet nodig, noch nuttig en zelfs niet goed voor het weer op gang brengen van het vredesproces, waarnaar een overgrote meerderheid van het Israëlische volk verlangt en waaraan een groot aantal Palestijnen, ondanks alles, nog altijd steun verleent.
Voor de hervatting van dit proces is veeleer een internationale, gezamenlijke actie van de Verenigde Staten en de Europese Unie nodig en de fungerend voorzitter van de Raad heeft de modaliteiten daarvan in herinnering gebracht. Ik wil, op dit punt, de heer Moratinos, onze Europese afgezant, een compliment maken wegens zijn voortreffelijke actie, zijn uitstekende werk en zijn strijdlust. Met het oog op het vredesproces moet de bouw van nieuwe nederzettingen - ook al is die toegestaan of niet verboden door de Overeenkomsten van Oslo - worden tegengehouden, niet alleen omdat dit op korte termijn een factor van spanning en stilstand is, maar vooral omdat het op lange termijn, voor welke regering ook, een onhoudbare situatie creëert.
Bovenal moeten echter het terrorisme, de oproepen tot terrorisme en alle ideeën die daaraan ten grondslag liggen, worden veroordeeld, bestreden en vervolgd. Terrorisme is nooit goed te praten. Op dit punt zijn er geen compromissen mogelijk. Wie zou, in Europa, in Spanje, in Frankrijk, in Groot-Brittannië of in Ierland, om maar enkele landen te noemen, het tegendeel durven beweren?
Tegelijkertijd moet de economische samenwerking met Israël onverminderd worden voortgezet en met de Palestijnse Autoriteit worden opgevoerd. Daarom steun ik, als voorzitter van de delegatie Europa-Israël, van ganser harte de Euro-mediterrane interimassociatieovereenkomst met de PLO, zoals ik ook de overeenkomsten met Israël heb gesteund en nog altijd ijver voor hun maximale doeltreffendheid, met veel acties en concrete resultaten. Zonder deze overeenkomsten zou het uitgangspunt zelf van vrede door samenwerking en partnerschap in het gedrang komen. Ik roep iedereen op over dit laatste punt na te denken. De komende dagen zullen cruciaal zijn.
Moge het gezond verstand zegevieren en vervolgens een vrede waaraan in alle landen van het MiddellandseZeebekken dringend behoefte is.

De Esteban Martin
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, terwijl wij vandaag in dit Parlement de euromediterrane interim-associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de PLO bespreken, is de situatie in dit gebied jammer genoeg aanzienlijk verslechterd en verkeert het vredesproces in gevaar. Meer dan ooit moet de Europese Unie voor een diplomatieke impuls zorgen om de onderhandelingen voor de vrede te bevorderen en de Unie de rol krijgt die haar toekomt. Zoals wij in dit Parlement al zo vaak hebben gezegd is de economie op zichzelf niet voldoende om het evenwicht in dit gebied te herstellen; economische samenwerking moet gepaard gaan met politieke initiatieven. Daarom stellen wij met genoegen vast dat de fundamentele doelstelling van de interim-overeenkomst erin bestaat een geschikt kader te verschaffen voor een globale dialoog die de ontwikkeling van nauwe banden tussen de partijen mogelijk maakt, alsmede de geleidelijke en wederzijdse liberalisering van de handelsbetrekkingen, door de economische en sociale ontwikkeling van de Palestijnse gebieden te steunen.
Deze tevredenheid strekt zich tevens uit tot de aanvullende overeenkomst die, in de vorm van een gezamenlijke verklaring over de politieke dialoog, de betrekkingen tussen de partijen wil verstevigen via een periodieke coördinatie inzake onderwerpen die van gemeenschappelijk belang zijn, zoals vrede, veiligheid, democratie en mensenrechten.
Maar zoals ik al opmerkte lopen al deze positieve aspecten gevaar ten gevolge van de blokkering van het vredesproces. Veiligheid, vrede en stabiliteit in de regio vormen een gemeenschappelijk goed voor iedereen en wij moeten er ons vanuit dit Parlement toe verbinden om die veiligheid, vrede en stabiliteit te versterken. Daarom formuleer ik vanuit dit forum een oproep tot de internationale gemeenschap om de dialoog met de partijen te versterken, teneinde de geest van Oslo weer op te roepen en de naleving van de akkoorden op te eisen, hetgeen met zich meebrengt dat de bouw van Joodse nederzettingen in Oost-Jeruzalem stopgezet moet worden en dat de Palestijnse Autoriteit zich ertoe moet verbinden om veiligheid in het gebied te garanderen, waarbij de extremistische bewegingen en betogingen van bepaalde groeperingen aan banden worden gelegd die een goede voedingsbodem hebben gevonden om het vredesproces nog verder te verstoren.
Dames en heren, ik rond af. Omdat het in troebel water goed vissen is, moeten wij zien te verhinderen dat die vissers profijt halen uit het niet naleven van de vredesakkoorden.

Van Bladel
Voorzitter, het interimassociatie-akkoord met de Palestijnse Autoriteit is in een ongebruikelijk snel tempo tot stand gekomen, waarbij niet altijd de juiste procesgang is gevolgd. Met name een belangrijk advies van de Commissie externe economische betrekkingen is niet op tijd door de commissie buitenlandse zaken in overweging genomen en dat is jammer. Maar dat beïnvloedt echter niet de nieuw ontstane situatie voor de Palestijnen die nu aanspraak kunnen maken op geld uit de MEDA-fondsen. Dat betekent meer kans op ontwikkeling in de Palestijnse gebieden maar ook meer dialoog tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit.
Het is een voorlopig akkoord, hetgeen inhoudt dat hierover nog niet de echt volmaakte politieke dialoog kan plaatsvinden, maar in ieder geval een akkoord dat de sociaal-economische ontwikkeling van de hele regio kan bevorderen en als zodanig stabiliteit brengt en goed is voor het vredesproces. We staan aan de vooravond van de Maltaconferentie en we willen het initiatief van Barcelona herbevestigd zien. We evalueren wat er wel en wat er niet is goedgegaan en we willen stappen vooruit zetten op het gebied van veiligheid, het financieel-economisch en het sociaal-cultureel beleid.
Aan deze conferentie op Malta neemt de Palestijnse Autoriteit nu in de nieuwe hoedanigheid van meer serieuze partner van de Europese Unie deel en dat is een betere positie dan zij ooit in het verleden gehad heeft. Ik ben erg blij dat we vandaag in een vroegtijdig stadium voor die conferentie het verslag van de heer Alavanos bespreken. We weten allemaal dat er in de regio zelf geweldig turbulente en soms negatieve ontwikkelingen gaande zijn, maar uiteindelijk zal dit akkoord bijdragen tot een positieve ontwikkeling in het Midden-Oosten.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, er zal in het Nabije Oosten alleen vrede komen als de akkoorden van Oslo qua tijdschema, essentie en vorm correct worden toegepast. Op dit moment wordt die toepassing bemoeilijkt door het onaanvaardbare beleid van de heer Netanyahu, die begonnen is met de bouw van een nieuwe nederzetting in Oost-Jeruzalem, waardoor alle normen van het internationale recht geschonden worden.
De Europese Unie moet een actieve en autonome rol spelen bij de ondersteuning van het vredesproces. Daarom steunen wij zowel de tenuitvoerlegging van de overeenkomst met de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit, als de stappen van de speciale gezant van de Europese Unie in het gebied, de heer Miguel Angel Moratinos, waaronder het voorstel om voor de partijen een gedragscode op te stellen. Maar dat is nog niet genoeg. De Unie moet met alle middelen die zij tot haar beschikking heeft druk uitoefenen op de regering van Tel Aviv om haar verbintenissen na te komen. En ik vind dat men zou moeten overwegen om de interimovereenkomst tussen de Europese Unie en Israël op te schorten. Voorts ben ik van mening dat de Unie de Verenigde Staten, in de persoon van de heer Clinton, moet voorstellen om op soortgelijke wijze op te treden en dit voorstel moet opnemen in het kader van de transatlantische betrekkingen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, aan de vooravond van de bijeenkomst van Malta is het vredesproces gewond en hopelijk niet dodelijk gewond. Wat wel duidelijk is is dat deze situatie op beslissende wijze de afloop bepaalt van de bijeenkomst van la Valleta, omdat wij niet mogen vergeten dat de euromediterrane overeenkomsten de beste kans zijn voor Israël om uit het isolement te raken waarin het land zich sedert de oprichting bevindt.
Ik wil twee dingen zeggen. Ten eerste met betrekking tot de verklaring van het voorzitterschap van de Raad, die wij moeten toejuichen vooral omdat deze verklaring van het Nederlandse voorzitterschap komt. Ik ben namelijk niet vergeten welke rol Nederland gespeeld heeft toen Israël en Spanje een meer dan 500 jaar oud geschil hebben opgelost. Mijns inziens was de verklaring volkomen duidelijk. Daar wij ons altijd over het buitenlands beleid beklagen, moet er voor één keer eens lof worden gesproken over hetgeen de Raad bevestigt als hij zegt dat datgene wat er momenteel gebeurt in strijd is met de verklaringen van de VN, en dat het nederzettingenbeleid niet alleen tegen de akkoorden van Oslo ingaat maar ook tegen de verklaringen van de VN. De Raad keurt de nederzettingen duidelijk af, herhaalt dat nog eens en wijst ook het terrorisme met klem van de hand.
Ik zou er hier ook nog aan toe willen dat wij niet passief kunnen toezien op een beleid dat een heel volk tot wanhoop kan brengen en het leiderschap ervan negeren. Ik wil erop wijzen dat ik op dit moment geloof dat het uitermate noodzakelijk is ons engagement ten overstaan van het vredesproces nogmaals te bevestigen en dat wij als aanvulling van en parallel met de Verenigde Staten onze rol bevestigen, wetende dat er altijd onderhandeld zal moeten worden tussen Israëli's en Palestijnen, zoals dat in het verleden ook het geval is geweest en eveneens bij vroegere vredesprocessen - en ik denk bijvoorbeeld aan Camp David waar een voorganger van de heer Netanyahu als leider van de Likoed de stap in verband met Egypte zette. Het is zeer belangrijk om dat klimaat van vertrouwen weer te creëren, alsmede een gedragscode, zoals ambassadeur Moratinos probeert te bewerkstelligen.
Wij moeten deze dialoog zien te bevorderen. Het is onaanvaardbaar dat een proces dat in de lijn ligt van de VNresoluties, van de Conferentie van Madrid, van de Conferentie van Oslo en van wat daarna is gekomen - zoals bijvoorbeeld onze overeenkomst met de Palestijnse Autoriteit - na zes maanden op een dood spoor uitloopt waarbij bovendien het vertrouwen wordt weggeslagen en tot de creatie van thuislanden leidt.
In deze zin denk ik dat onze overeenkomst die bekritiseerd wordt door Israël, de mogelijkheid opent om concrete stappen te zetten. Mijns inziens is het verlenen van toestemming aan de haven van Gaza, de luchthaven van Gaza, aan veilige corridors, een belangrijk iets en daar zou Israël een positief signaal kunnen geven. Als dat niet gebeurt zullen wij ons verplicht zien maatregelen te treffen die in verband met onze handelsbetrekkingen met Israël ernstiger zijn.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Raadsvoorzitter, dames en heren afgevaardigden, in dit debat - dat de kenmerken heeft van een spoeddebat en daarom vandaag al wordt gevoerd - staan vier onderwerpen centraal.
Het eerste is de nieuwe overeenkomst tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit. Ik wens de heer Alavanos in dit verband geluk met zijn aanbeveling en ben het met hem eens dat de overeenkomst een positief en onontbeerlijk initiatief is dat van essentieel belang is voor de stimulering van zowel de betrekkingen tussen de Unie en de Palestijnse Autoriteit als de euro-mediterrane samenwerking - zodat we voor zijn ontwerpbesluit stemmen.
Het tweede is het vredesproces in het Midden-Oosten. Daar we allen weten wat recentelijk in de regio is gebeurd, wil ik daar niet dieper op ingaan. Ik wens alleen te benadrukken dat de Unie alles in het werk moet stellen om het vredesproces te redden, zodat ik me verheug over wat de fungerend voorzitter van de Raad zo-even heeft verklaard.
Het derde is de coördinatie van de acties die door de Unie en de Verenigde Staten voor de regio worden ondernomen. Hoewel de Verenigde Staten één enkel land is en daarom een echt buitenlands beleid kan voeren - wat een groot voordeel is - mogen de mogelijkheden van de Unie op het gebied van coördinatie niet worden onderschat. De Unie heeft reeds een bijzondere gezant ter plaatse - de heer Moratinos - die uitstekend werk levert. Ze moet hem evenwel naar haar beste vermogen blijven steunen, en daarom moet ze de middelen ter beschikking stellen die nodig zijn om zijn opdracht tot een goed eind te brengen.
Het vierde betreft de conferentie van Malta - de zogeheten Barcelona II-conferentie - waarover we een week vóór de aanvang ervan zullen debatteren. De Unie moet van die conferentie gebruik maken om een nieuw vertrouwenskader te scheppen, wat absoluut noodzakelijk is voor de redding van wat van het vredesproces in het Midden-Oosten overblijft.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ga het kort houden omdat in verband met de overeenkomst van de Europese Unie met de Palestijnse Autoriteit en met de situatie die ten aanzien van het vredesproces in het Midden-Oosten ontstaan is, de Europese Commissie de presentatie van minister Patijn ten volle onderschrijft en daar weinig aan toe te voegen heeft. Als u mij toestaat zou ik dan ook graag reageren op een aantal betogen teneinde het standpunt van de Commissie toe te lichten voor wat betreft de overeenkomst met Palestina, de situatie in het Midden-Oosten en de afspraak van volgende week - dinsdag en woensdag in La Valetta op Malta - in verband met de euromediterrane conferentie.
Ten eerste is de overeenkomst met de Palestijnse Autoriteit een overeenkomst die, los van de inhoud ervan die beperkt is gezien de huidige situatie van de Palestijnse economie, een groot politiek belang heeft. Omdat vanaf het ogenblik dat de Palestijnen aanwezig waren op de Conferentie van Barcelona en het proces van Barcelona ondertekenden, er een reactie nodig was, zoals u zeer terecht in uw verslag stelt, mijnheer Alavanos - en dat is het politiek belang van de operatie -, waarbij de Palestijnse Autoriteit op hetzelfde niveau in de institutionele, economische, financiële en samenwerkingsbetrekkingen werd geplaatst als de overige landen van het Middellandse-Zeegebied.
Anders gezegd is deze overeenkomst juridisch gezien anders geformuleerd dan de overeenkomst met Israël, Tunesië, Marokko, Jordanië of Egypte. Inhoudelijk en naar de toekomst toe is deze overeenkomst natuurlijk exact hetzelfde. Ooit op een dag, misschien als ik geen commissaris meer ben, zal ik u kunnen vertellen hoeveel hindernissen en druk wij van alle kanten hebben moeten doorstaan om deze overeenkomst te kunnen afsluiten. Maar uiteindelijk is het een goede zaak dat de Raad de overeenkomst heeft getekend en is het een goede zaak dat het Europees Parlement zich unaniem vóór de overeenkomst heeft uitgesproken.
Mijn tweede opmerking heeft te maken met de situatie in het Midden-Oosten. De heer Patijn en de meeste parlementsleden hebben de situatie daar perfect beschreven. Vorige week hebben wij samen met de Voorzitter van de Raad, de heer van Mierlo, een rondreis gemaakt door het Middellandse-Zeegebied om vast te stellen hoe de situatie ter plaatse was, met ook de bijeenkomst van volgende week in La Valetta op Malta in gedachten.
Ik heb daar, als deel uitmakend van het gezelschap van de heer van Mierlo, de gelegenheid gehad om met de diverse gesprekspartners te spreken en ik kan u verzekeren dat de situatie werkelijk bijzonder ernstig is. Het gaat hier op dit moment echt niet om het slechte humeur van de Arabische Liga. Evenmin betreft het een politieke houding die van het ene ogenblik op het andere kan omslaan. Het onderwerp is uitermate ernstig. Er is een fundamenteel probleem dat erin bestaat dat, zoals onder andere zeer goed werd opgemerkt door de heer Barón, de akkoorden van Oslo en de VN-resoluties doodeenvoudig niet worden nageleefd. En in het hele MiddellandseZeegebied is de idee gecreëerd, terecht of niet, dat Israël of de Israëlische regering meent te kunnen handelen op basis van het criterium van volledige internationale straffeloosheid.
Uiteraard heeft dit ten overstaan van het proces zelf een zeer ernstig vertrouwensprobleem gecreëerd. Het initiatief dat het voorzitterschap van de Raad na de bijeenkomst van maandag over de politieke samenwerking genomen heeft, en het voorstel van ambassadeur Moratinos zijn mijns inziens een intelligente en goede manier om een naar de mening van de Europese Commissie essentieel iets te bewerkstelligen. Als men zou beginnen - en zulks uiteraard in de vorm waartoe de twee gesprekspartners, de Israëli's en de Palestijnen, beslissen - met een nieuwe onderhandelingsronde in een andere vorm dan die welke we nu hebben meegemaakt, dan is het duidelijk dat het dan onbegrijpelijk zou zijn als de Europese Unie niet aan het proces zou deelnemen. Op dat moment moet de Europese Unie aan het proces deelnemen. Dit is iets waar Israël belang bij heeft en waar de Palestijnen belang bij hebben, maar ik durf te stellen dat het iets is waar ook en in de eerste plaats de Verenigde Staten belang bij hebben.
Bij die gelegenheid zou de Europese Unie, die dan een aanvullende taak zou verrichten, rechtstreeks aan de onderhandelingen moeten kunnen deelnemen. Daarom moeten we de inspanningen van ambassadeur Moratinos alle steun geven en moeten we de brief steunen - en hierbij vraag ik dit aan het Europees Parlement - die de heer van Mierlo aan de Verenigde Staten heeft gezonden, alsmede de idee dat de gedragscode die de Raad heeft voorgelegd, de enige redelijke weg is om snel een oplossing te vinden voor dit probleem dat nog verder kan escaleren.
Ten derde, La Valetta. Een van de kwesties die ons de meeste zorgen heeft gebaard en die wij met grote moeite hebben bereikt was juist het loskoppelen van het vredesproces in het Midden-Oosten van de Mediterrane Conferentie. Vergeet niet dat in de context van het vredesproces de Arabische Liga weer een boycot heeft afgekondigd, het terugroepen van alle multilaterale groepen en sluiting van de kantoren van politieke vertegenwoordigingen, en deze zaken worden in de meest gematigde Arabische landen of in de landen die reeds een toenadering tot Israël begonnen waren, reeds ten uitvoer gelegd. Dit is gebeurd op Witte Donderdag. Diezelfde dag echter besloten de Arabieren dat het misplaatst was om de bijeenkomst van La Valetta in het gedrang te brengen en dat het mediterrane project zelf voldoende inhoud en kracht had om vooruit te komen. Ik wil hier natuurlijk niet verhullen dat de context van La Valetta niet dezelfde is als de context van Barcelona. In Barcelona heerste euforie over de vrede, was de overeenkomst van Washington getekend, werd de situatie gekenmerkt door een zekere politieke, economische en intellectuele ontspanning. De bijeenkomst van La Valetta vindt plaats in een context van gigantische moeilijkheden, reden waarom er zo omzichtig mogelijk moet worden omgegaan met zowel de uiteindelijke mededeling als met de resoluties, teneinde het mediterraan platform te kunnen handhaven als een ander element, dat niet bedoeld is als forum voor het vredesproces. De logica van de heer Patijn is de correcte logica. Barcelona, het mediterraan proces, is niet hetzelfde als het vredesproces. Maar het is ongetwijfeld waar dat vanuit dit proces de dialoog gevoed kan worden in de zo moeilijke situatie waarvan wij momenteel getuige zijn.
Dit is wat ik namens de Commissie wilde zeggen. Ik dank de heer Alavanos nogmaals voor zijn verslag en het Europees Parlement voor de reacties op deze overeenkomst, waarvoor de onderhandelingen bijzonder moeilijk en gecompliceerd zijn geweest.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik ben pas terug uit Palestina en Israël en ik zou de fungerend voorzitter graag een vraag stellen. Iedereen heeft ambassadeur Moratinos vandaag alle steun toegezegd, maar ik vind dat wij in de Europese Unie volledig buiten spel zijn gezet. Noch de Israëli's noch de Amerikanen willen ons een rol toebedelen die enig belang heeft. Ik hoop van harte dat de inspanningen van de ambassadeur daar resultaat zullen opleveren, maar met de Gazastrook die drie weken is afgesloten, het fruit dat in de straten ligt te rotten en de anjers die aan de geiten worden gevoerd, zal er in Gaza heel snel iets ontploffen. Ik wil de fungerend voorzitter graag vragen of daar volgens hem nu een rol is weggelegd voor Thiérry Larsson die van de vredesovereenkomst van Oslo zo'n succes gemaakt heeft. Ik geloof dat dit soort ervaring van essentieel belang is en dat wij heel snel een of ander stoutmoedig politiek gebaar nodig hebben als we niet willen dat de boel in ons gezicht ontploft.

De Voorzitter
Het debat is gesloten
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 11.55 uur onderbroken en te 12.00 uur hervat)

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Met genoegen deel ik u mede dat bij de Adelboden-Cup 1997, een van 3 t/m 6 april 1997 in Adelboden, Zwitserland gehouden skicompetitie voor parlementsleden, het team van het Europees Parlement, waarvan de leden Ebner en Nassauer deel uitmaakten, tweede is geworden. Van harte gefeliciteerd.

Stemming
Ojala
Mijnheer de Voorzitter, de stemming over mijn verslag werd naar deze dag verschoven, zodat de leden van de commissie gisteren nog nadere aanvullende informatie konden krijgen van commissaris Flynn, die maandag het debat niet kon bijwonen. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u commissaris Flynn het woord te geven, opdat wij allen zijn belangrijke verklaring kunnen horen.

Flynn
Het voorstel dat voor de Vergadering ligt heeft te maken met een wijziging van een richtlijn van 1990. Het huidige voorstel heeft twee doelstellingen: ten eerste de algemene reikwijdte van de richtlijn van 1990 uitbreiden tot alle preparaten - farmaceutische producten, cosmeticaproducten en pesticiden; ten tweede specifieke grenswaarden voorschrijven voor benzeenconcentraties in de atmosfeer. Er dient op gewezen te worden dat benzeen het eerste product zal zijn van een langere lijst kankerverwekkende stoffen die op deze manier behandeld moet worden.
Bij de eerste lezing heeft het Europees Parlement bepaalde amendementen voorgesteld en de Commissie heeft er daar elf van overgenomen. Vijf amendementen zijn opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Zes amendementen zijn weggelaten, voornamelijk wegens onvoldoende tests en technische ondersteunende gegevens. De Commissie was om twee redenen bereid het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren. Ten eerste betekende het dat er overeenstemming bereikt kon worden over de eerste stof en dus een precedent kon scheppen voor andere stoffen in deze categorie. Ten tweede bood het de mogelijkheid voor een potentiële doorbraak voor een grotere reeks maatregelen op het gebied van de volksgezondheid en de veiligheid.
In de tweede lezing stelt het Europees Parlement voor bepaalde amendementen op te nemen die uit het gemeenschappelijk standpunt in de Raad waren weggelaten. Net als bij de eerste lezing gaat de Commissie nog steeds akkoord met de algemene inhoud van de amendementen van het Parlement. Maar door het ontbreken van de nodige technische amendementen en technische ondersteunende gegevens, moet het de terughoudendheid van de Raad accepteren om hierover op dit ogenblik specifieke wettelijke verplichtingen op te leggen. Tegen deze achtergrond is de Commissie niet bereid om de amendementen 1-10 in het verslag van mevrouw Ojala goed te keuren. Door het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren toont de Commissie aan voornemens te zijn om specifieke voorstellen te formuleren die in de lijn liggen van de amendementen van het Parlement zodra zulks haalbaar is. Wanneer de uiteindelijke goedkeuring van het voorstel aan de orde is dan is de Commissie voornemens om dit voornemen in de Notulen van de Raad formeel te laten opnemen.
Wat betreft amendement 11 dat tot doel heeft de datum te vervroegen waarop de lidstaten alle nationale wetten ten uitvoer moeten hebben gelegd die nodig zijn om uitvoering te geven aan de richtlijn tot wijziging van 31 december 1998, is de Commissie bereid dit amendement over te nemen en om terzake een gewijzigd voorstel bij de Raad in te dienen. De Commissie gelooft dat dit voorstel, zoals het in het gemeenschappelijk standpunt staat, samen met amendement 11 daadwerkelijke vooruitgang zou betekenen, een standpunt dat door de rapporteur gedeeld wordt - en ik dank haar daarvoor - en dat tot uiting is gebracht in de eindparagraaf van haar verslag. Ik vertrouw erop dat mevrouw Ojala en de andere leden van de Vergadering die hun bezorgdheid tot uiting hebben gebracht over het standpunt dat de Commissie heeft ingenomen in het debat maandagavond, nu gerustgesteld zijn door mijn voornemen om alle verzoeken van het Parlement op een realistische manier op te volgen.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, nu ik het standpunt van commissaris Flynn heb gehoord, zou ik willen constateren, dat ik eigen stemaanbevelingen voor deze amendementen heb gegeven en zou ik willen verklaren dat amendement nr. 11, waarop ik een mondeling amendement indiende dat ertoe strekte de richtlijn in 1999 te laten ingaan, overbodig is. Ik trek dit in, omdat commissaris Flynn verklaarde dat de Commissie bereid is een als zodanig door de Groenen ingediend voorstel om de richtlijn in 1998 in werking te laten treden goed te keuren.
(De Voorzitter verklaart het gewijzigde gemeenschappelijke standpunt te zijn goedgekeurd)

Barton
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben een afspraak met de Commissie en met de Raad en die afspraak zou moeten vermijden dat er nog een derde lezing moet komen. Gisterenavond zei de commissaris dat hij een aantal zeer kleine tekstuele wijzigingen wilde aanbrengen in de amendementen waarover wij zo direct gaan stemmen. Ik beveel de wijzigingen die de Commissie voorstelt van harte aan - ze zijn een verbetering van de tekst. Wat ik nu wil vermijden is dat deze wijzigingen nu niet worden goedgekeurd en dat wij dan voor zo'n klein puntje de hele bemiddelingsprocedure moeten activeren. Dus als de Commissie haar verbeterde voorstellen kan indienen, dan zou ik de Vergadering willen verzoeken deze in die vorm te steunen.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, ik bevestig dat de twee amendementen zoals deze nu geformuleerd zijn, voor de Commissie volkomen aanvaardbaar zijn.
(De Voorzitter verklaart het gewijzigde gemeenschappelijke standpunt te zijn goedgekeurd)

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag-Lehne, met uitzondering van amendement 16.
De Deense sociaal-democraten zijn van mening dat het in een betalingssysteem mogelijk moet zijn een instelling van Interbank-netting uit te sluiten, indien de instelling onvoldoende zekerheden kan stellen voor de betalingen waarom ze verzoekt. Indien er geen mogelijkheid tot uitsluiting is, bestaat het risico dat het betalingssysteem verliezen lijdt, die door de andere deelnemers gedragen moeten worden indien een instelling failliet gaat.
Volgens artikel 3 van de richtlijn moeten alle aangekondigde transacties via een betalingssysteem geschieden, zonder na te gaan of de deelnemende partij voldoende zekerheden heeft gesteld voor de dekking van de betaling. Artikel 3, lid 1, punt 2 biedt de deelnemers aan een betalingssysteem echter de mogelijkheid een verrekening pas als definitief te beschouwen nadat is gebleken dat er geen clearingsproblemen zullen ontstaan wegens onvoldoende dekking of bij gebrek aan zekerheden.
Het zou dan ook ongelukkig zijn artikel 3, lid 1, punt 2 te schrappen. Daarom stemmen de Deense sociaaldemocraten tegen amendement 16.
Aanbeveling voor de tweede lezing Ojala (A4-0072/97)
Rübig
Omdat ook arseen bij de zware metalen die zich kunnen verspreiden hoort, zouden de in amendement 5 genoemde stoffen daadwerkelijk in de wetenschappelijke beoordeling moeten worden opgenomen.
Chemische verbindingen van deze aard kunnen zich zodanig in de menselijke cellen vastzetten, dat ze ook via de moedermelk worden overgedragen. Daarom vormen zij een bedreiging voor komende generaties. De risico's van soortgelijke verbindingen van zware metalen liggen vooral in de wisselwerking die tot stand kan komen met andere stoffen die een bedreiging vormen voor het milieu, zoals chloorfluorkoolwaterstoffen of cyaniden, die tegenwoordig nog altijd in de industrie worden gebruikt ofschoon er alternatieven voor bestaan. De bestrijding van chemische stoffen die in sporen over grote delen van de mensheid zijn verspreid, is een uiterst moeilijke zaak.
Daarom moeten wij ernaar streven voor de gezondheid schadelijke chemicaliën zodanig te gebruiken en toe te passen dat verspreiding, zelfs in sporen, niet meer mogelijk is. Waar bij schadelijke stoffen zoals arseenverbindingen, cyaniden of gechloreerde koolwaterstoffen vooral op moet worden gelet, is dat de schade aan de gezondheid niet onmiddellijk optreedt, maar dat ziekten zoals kanker pas na enkele decennia kunnen optreden.
Aanbeveling voor de tweede lezing Farassino (A4-0087/97)
Van der Waal
Het voorstel van de Commissie om richtlijn 91/439/EEG te wijzigen had slechts tot doel om de voorwaarden waaronder de houder van een rijbewijs een voertuig mag besturen, in eenduidige codes voor de gehele Unie vast te leggen.
Het Europees Parlement heeft van het begin af aan het voorstel aangegrepen om veel verder gaande wijzigingen met betrekking tot het rijbewijs tot stand te brengen. Zo werd in de eerste lezing onder andere het puntenrijbewijs en de wederzijdse erkenning van de intrekking van het rijbewijs voorgesteld.
De Europese Commissie en de Raad zijn echter van mening dat deze toevoegingen buiten het toepassingsgebied van het Commissievoorstel vallen. In het gemeenschappelijk standpunt zijn daarom deze voorstellen van het Europees Parlement niet overgenomen.
De Commissie voor vervoer en toerisme heeft desondanks in haar aanbeveling voor de tweede lezing opnieuw de wederzijdse erkenning tussen de lidstaten van de aan de rijbevoegdheid verbonden sancties opgenomen.
In de toelichting op de aanbeveling lezen we dat "de wederzijdse erkenning een fundamentele voorwaarde vormt om het vrije verkeer van personen in de ene markt daadwerkelijk tot stand te brengen" . Hoewel ik met de vervoerscommissie van mening ben dat zware verkeersovertredingen in een lidstaat gevolgen zouden moeten hebben voor de rijbevoegdheid in de gehele Unie, acht ik dit beroep van de vervoerscommissie op het vrije verkeer van personen overdreven en niet overtuigend.
Met de Europese Commissie en de Raad ben ik van mening dat de erkenning van een schorsing of een intrekking van de rijbevoegdheid onder de bepalingen van de derde pijler valt en dus buiten het toepassingsgebied van dit voorstel. Een voorstel voor een dergelijke erkenning kan dan ook niet gebaseerd zijn op artikel 75, maar moet gebaseerd zijn op de K-artikelen met de bijbehorende bevoegdheden voor het Europees Parlement.
Om deze redenen heb ik tegen de amendementen en de aanbeveling van de vervoerscommissie gestemd.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen tegen de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad houdende wijziging van richtlijn 91/439/EEG betreffende het rijbewijs.
Beide amendementen in de aanbeveling hebben tot doel de intrekking van de rijbevoegdheid in één land automatisch ook te laten gelden in de andere lidstaten.
De Deense sociaal-democraten verwerpen deze aanbeveling, omdat ze onverzoenbaar is met het Deense voorbehoud inzake samenwerking op gebied van justitie en binnenlandse zaken om een strafrechtelijke maatregel internationaal te laten gelden.
Met betrekking tot de gemeenschappelijke regels voor de intrekking van de rijbevoegdheid, wensen wij als Denen dat er een totale gegevensuitwisseling tussen de nationale autoriteiten komt, zodat elke lidstaat in de beste omstandigheden kan beoordelen of een schorsing van de rijbevoegdheid opportuun is, nadat daartoe in een andere lidstaat is besloten.

Donnay
Ik wens de redenen uiteen te zetten van mijn stemgedrag met betrekking tot de ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing die volgt op het door de Raad vastgestelde gemeenschappelijk standpunt betreffende het rijbewijs.
Dit voorstel voor een richtlijn heeft tot doel een systeem van geharmoniseerde codes in te voeren voor de vermeldingen die het door de lidstaten afgegeven communautaire model van rijbewijs moet bevatten. Deze voorschriften lijken de weggebruikers in Europa dus bijzonder goed van pas te zullen komen in het dagelijks leven. Ze zullen met name zorgen voor meer samenhang van de administratieve documenten en aldus de inwoners van de Europese Unie meer en concreter het gevoel geven dat ze Europese burgers zijn. Om deze redenen heb ik mij voor het door de Raad bepaalde gemeenschappelijk standpunt uitgesproken.
De rapporteur, de heer Farassino, wil dat het gemeenschappelijk standpunt wordt gewijzigd, en wel op het punt van de wederzijdse erkenning door de lidstaten van de bepalingen inzake al dan niet tijdelijke intrekking van het rijbewijs. Ik ben, persoonlijk en namens de Fractie Unie voor Europa, van oordeel dat er bij het besluit van het Parlement geen rekening moet worden gehouden met de twee amendementen van de heer Farassino.
De idee van wederzijdse erkenning op het gebied van de al dan niet tijdelijke intrekking van het rijbewijs kan op zich zeker als aanvaardbaar worden beschouwd. Ik vind alleen dat zij niet thuishoort in een tekst tot invoering van een systeem van in het rijbewijs in te voeren geharmoniseerde codes. Ik ben tevens van mening dat een dergelijke erkenning niet onder de communautaire bevoegdheden, zoals bedoeld in artikel 75 van het Verdrag, valt.
Wij hebben derhalve, tijdens de stemming over deze ontwerpaanbeveling in tweede lezing, ingestemd met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, dat een stap voorwaarts is op de weg naar een "functionele" harmonisatie van de Europese regels waar de burgers in hun dagelijks leven alleen maar voordeel bij zullen hebben.
Verslag-Palacio Vallelersundi (A4-0030/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij vinden het volgrecht belangrijk voor het auteursrechtelijke vergoedingsrecht. Daarom vonden wij het verheugend dat 1 januari 1997 deze wetgeving in Zweden is ingevoerd.
Wij vinden echter dat deze kwestie niet op Europees niveau moet worden geharmoniseerd, en wel om principiële redenen, maar vooral ook omdat dat overbodig is.
Het aantal verkopen van grote omvang naar andere lidstaten waar de kwestie nog niet geregeld is, neemt af. Ook de bescherming van verkoop van werk van minder waarde kan geen reden zijn voor harmonisatie, aangezien deze kunstwerken bijna uitsluitend binnen de lidstaten worden verkocht.

Cassidy
Het Commissievoorstel om een kunstenaar een percentage toe te kennen van de verkoop van een kunstwerk is slecht uitgewerkt. Volgens de British Fine Arts Federation zou het kunnen leiden tot het verlies van 5.000 banen in Londen en tot het feit dat de belangrijkste verkoophuizen hetzij naar Zwitserland hetzij naar de Verenigde Staten verhuizen. De bezorgdheden van de British Fine Arts Federation worden gedeeld door de Franse veilingmeesters en hun collega's in België en Luxemburg.
De commissaris heeft in verband met het voorstel geen kosten-batenanalyse uitgevoerd. De Commissie heeft de Britse regering weinig hoffelijk behandeld door na te laten te reageren op een zeer krachtig geformuleerd verzoek voor een degelijke kosten-batenanalyse dat de minister voor technologische zaken Ian Taylor op 6 maart heeft verzonden.
De Britse Conservatieven hebben een oproep - in amendement 40 - in het Europees Parlement gesteund om het voorstel uit te stellen tot er een degelijke kosten-batenstudie is uitgevoerd. Jammer genoeg heeft dit amendement het niet gehaald.
Voorts distantiëren de Britse Conservatieven zich van het officiële standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij die de Commissievoorstellen steunt. We zijn niet naar het Europees Parlement gezonden om te stemmen voor een voorstel dat schade zal berokkenen aan een belangrijke Britse industrie. Ook vinden de Britse Conservatieven dat de Commissie het bij het verkeerde eind heeft dit voorstel in te dienen in de naam van de Europese interne markt. Kunstwerken worden wereldwijd verhandeld, niet alleen in Europa.
Volgens de bewijzen die zowel de Franse veilingmeesters als hun Belgische en Luxemburgse collega's bij het Parlement hebben ingediend, wordt 90 % van de inkomsten die momenteel voortkomen uit heffingen van rechten van kunstenaars in Parijs en Brussel geheven op kunstwerken wier scheppers overleden zijn. Slechts 10 % gaat naar kunstenaars die nog in leven zijn. De Britse Conservatieven zijn er niet voor om 5.000 nog levende Britten hun baan te ontnemen ten behoeve van overleden kunstenaars!

Caudron
Het volgrecht is het recht van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk (met uitzondering van handschriften) of van diens rechthebbenden om tot 70 jaar post mortem auctoris een percentage van de wederverkoopprijs van de creatie te krijgen. In de Europese Unie bestaan er in elf lidstaten wettelijke bepalingen inzake het volgrecht, maar wordt het slechts in acht lidstaten daadwerkelijk toegepast. Het wordt niet vermeld in de Nederlandse, Oostenrijkse, Ierse en Engelse wetgeving.
Het is derhalve belangrijk dat dit auteursrecht wordt geharmoniseerd, en wel op basis van artikel 100 A (harmonisatie op het gebied van intellectuele eigendom), met het oog op het herstellen van het verstoorde mededingingsevenwicht en op het uitbannen van discriminatie waar voornamelijk beeldend kunstenaars mee te maken kunnen hebben, afhankelijk van het land waar hun kunstwerken worden verkocht.
Er zij op gewezen dat de scheppers van beeldende kunstwerken, in tegenstelling tot de scheppers van literaire, muzikale en audiovisuele kunstwerken, slechts één belangrijke inkomstenbron hebben, namelijk het aanvankelijke resultaat van hun creatieve inspanningen. Het volgrecht is een soort restitutierecht, waardoor de auteur verder profijt trekt van zijn kunstwerk.
Afgezien van deze vereisten van economische aard is het noodzakelijk dat het artistieke scheppend vermogen, dat de identiteit van de Europese cultuur vormt, wordt beschermd en bevorderd.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag over het voorstel voor een richtlijn betreffende het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk.
Vandaag krijgen de meeste kunstenaars die in Europa oorspronkelijke kunstwerken voortbrengen, slechts een fractie van de prijs waarvoor het kunstwerk verhandeld wordt, nadat de kunstenaar het heeft verkocht. Een aantal lidstaten, waaronder Denemarken, hebben gepoogd dit probleem op te lossen door een regeling voor het volgrecht uit te werken, die de kunstenaar de garantie biedt dat hij een bepaald percentage van de verkoopprijs van het werk zal ontvangen wanneer dit voor de tweede, derde, vierde keer of meer wordt doorverkocht. Hierdoor onstaat echter een ander probleem. Kunsthandelaars omzeilen de heffing van het volgrecht door het werk te verkopen in een land waar het volgrecht niet bestaat.
De voorstellen waarvoor we stemmen, leiden in theorie tot een verslechtering van de economische situatie van Deense kunstenaars. Nochtans sluiten de voorstellen nauw aan bij de Deense wetgeving inzake volgrecht. Anderzijds zijn ze zodanig opgevat dat de kans groot is dat ze door het Europees Parlement worden aangenomen. Hiermee dragen wij ertoe bij de kunstenaars in alle EU-landen een beloning te garanderen die meer in overeenstemming is met de maatschappelijke waardering voor hun werk. Ten tweede vermijden wij zoals gezegd concurrentievervalsing.
Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Holm en Lindholm (V), Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk (I-EDN), schriftelijk. (SV) Wij hebben tegen dit verslag gestemd, aangezien wij van mening zijn dat een harmonisatie van de categorisering van kunstwerken niet noodzakelijk is. Deze categorisering dient via nationale wetgeving plaats te vinden.
Wij vinden ook dat de beoordeling wat als origineel beschouwd moet worden een zuivere cultuurkwestie is en nationaal vastgesteld moet worden.
Het verslag weet geen evenwicht te bewaren tussen handelsbelangen en kunstenaarsbelangen en verslechtert de situatie van de Noordse kunstenaars aanzienlijk. Het verslag houdt geen rekening met kleine en nationale markten en ook niet met de kunstmarkt, waar vooral jonge kunstenaars gevonden worden, en de prijzen lager zijn, vaak onder 1.000 ecu.

Theonas
Ik vind het positief dat men met een Europese richtlijn de economische rechten van de scheppers van plastische en grafische werken tracht veilig te stellen en te harmoniseren. Het gaat immers om rechten die nog niet in alle lidstaten worden gewaarborgd of waarover in de wetgevingen van de lidstaten waar ze wel worden verzekerd, belangrijke onderlinge verschillen bestaan in verband met de betrokken werken, gerechtigden en vergoedingen.
De Commissie moet er wel voor zorgen dat de harmonisering van de nationale wetgevingen geen afbreuk doet aan de reeds bestaande rechten van kunstenaars, zodat we in geen geval aanvaarden dat de richtlijn leidt tot de beknotting van rechten en vergoedingen.
In die zin zijn we het niet eens met het voorstel dat het volgrecht slechts verschuldigd is bij een verkoopprijs die gelijk is aan of hoger is dan 1.000 ecu, waardoor de richtlijn niet van toepassing is op een groot aantal werken van vooral jonge kunstenaars. Daarom dringen we - samen met de auteurs - aan op de verlaging van de drempel tot 500 ecu.
We gaan evenmin akkoord met het voorstel van de Commissie inzake de percentages van het te innen doorverkooprecht, omdat ze lager liggen dan die welke in bepaalde lidstaten van kracht zijn en daarom neerkomen op een vermindering van de inkomsten van de auteurs. We verwerpen tevens het amendement terzake van de rapporteur waarin het laagste percentage tot 1, 5 % wordt teruggebracht, wat - als het wordt aangenomen - rampzalig is voor de kunstenaars. De percentages die wij voorstellen en waarmee de auteursrechtenbureaus het eens zijn, bedragen 5 % voor de tranche van de verkoopprijs begrepen tussen 500 en 50.000 ecu, 3 % voor de tranche begrepen tussen 50.000 en 250.000 ecu en 2 % voor bedragen boven 250.000 ecu.
We verzetten ons ook tegen het voorstel van de rapporteur de definitie van "oorspronkelijk kunstwerk" te beperken, alsmede tegen haar suggestie handschriften van het werkingsveld van de richtlijn uit te sluiten. We steunen wel haar amendement dat erop gericht is het onvervreemdbaar karakter van het volgrecht te versterken, wat zal voorkomen dat kunstenaars worden uitgebuit of gechanteerd en zal zorgen voor een evenwicht tussen de rechten van de in deze richtlijn bedoelde kunstenaars en die van de scheppers van andere categorieën oorspronkelijke kunstwerken.
Om al die redenen - alsook omwille van het feit dat de amendementen van onze fractie werden verworpen - stemmen we tegen het verslag.
Verslag-Ford (A4-0110/97)
Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de heer Ford, waar wij ons tegen hebben verzet, wordt voorgesteld een nieuw anti-racistisch "dingetje" in het leven te roepen, dat wil zeggen een nieuw middel om vrije mensen te onderdrukken. De anti-racistische ideologie heeft namelijk overal in Europa de vorm aangenomen van een gedachtenpolitie, met eigen agenten, onderdanige magistraten en perschefs.
In een aantal landen, waaronder Nederland, is de situatie bijzonder ernstig. Wegens zijn verklaring "Wanneer de Centrumdemocraten aan de macht zullen komen, zullen wij een eind maken aan de multiculturele samenleving" , een absoluut legitieme politieke doelstelling, is de voorzitter van de Nederlandse Centrumdemocraten, de heer Janmaat, tot twee weken onvoorwaardelijke gevangenisstraf veroordeeld door een bezeten rechter, de heer Van den Heuvel, die de Nederlandse rechtspraak hierdoor in diskrediet heeft gebracht.
Mocht deze veroordeling wegens een opiniemisdrijf in hoger beroep worden gehandhaafd, dan zullen - dat weze duidelijk - de afgevaardigden van het Front National en van het Vlaams Blok verzoeken de heer Janmaat in de gevangenis te mogen bezoeken. Ons Parlement houdt zich bezig met de verdediging van de rechten van de mens overal in de wereld. Het zou echter eerst schoon schip moeten maken in de Unie zelf. De anti-racistische rechtspraak in Nederland is geen haar beter dan de rechtspraak in Peking of in Jakarta.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
In vele verslagen die hier in het Parlement behandeld worden, wordt gepleit voor de oprichting van nieuwe instellingen en organisaties. Dat is ook het geval in dit verslag. Men komt bijna nooit een verslag tegen dat voorstelt een instelling of organisatie op te heffen.
Wij betwijfelen of een Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat de juiste manier is om te proberen vooroordelen in de samenleving tegen te gaan. Het doel mag dan zeer loffelijk zijn, wij zien echter vele andere maatschappelijke uitgaven die een hogere prioriteit verdienen in de strijd tegen werkloosheid en armoede in Europa. Het oprichten van een dergelijk centrum leidt er helaas gewoonlijk toe dat er vele documenten worden geproduceerd, terwijl het op het leven van alledag zeer weinig invloed uitoefent.
Hoewel wij vóór het verslag stemmen, willen wij onze grote reserves, zoals hierboven verwoord, naar voren brengen.

Lis Jensen, Krarup en Sandbæk
Vandaag hebben wij ons onthouden van stemming voor het verslag-Ford over de oprichting van een Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat. Daar zijn verschillende redenen voor.
Ten eerste heeft de Raad van Europa zich jarenlang intensief met dit onderwerp beziggehouden. Zo organiseerde hij onder andere in samenwerking met een groot aantal jongerenverenigingen en anti-racistische bewegingen een zeer succesvolle jongerencampagne tegen racisme, antisemitisme, onverdraagzaamheid en vreemdelingenhaat. Wij zijn van oordeel dat de Raad van Europa op dit gebied bijzonder bekwaam is en wij vinden het dan ook logisch dat deze instelling dit werk voortzet. Wij zien het nut van een EU-centrum op dit gebied niet in, vooral wanneer men weet dat de Raad van Europa veel meer landen telt en dus een veel grotere reikwijdte heeft.
Ten tweede hebben wij bedenkingen bij de gekozen rechtsgrondslag, artikel 235. Wij zijn tegen een verdere uitbreiding van de bevoegdheden van de EU.
Wij vinden natuurlijk dat racisme en vreemdelingenhaat bestreden moeten worden, maar zoals gezegd betwijfelen we of de EU voor dit soort activiteiten het beste forum is.
Verslag-Randzio-Plath (A4-0111/97)
Martinez
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten ons dus uitspreken over een verslag met betrekking tot groei en werkgelegenheid in de Europese Unie. Dit moet wel een grap zijn in een Unie met zo'n twintig miljoen werklozen en bijna achttien miljoen daklozen. De Europese Commissie houdt ons evenwel voor dat alles heel goed gaat: de inflatie is onder controle, de rentevoeten zijn omlaag gebracht, de groei zal doorzetten - wanneer is niet bekend, maar hij zal doorzetten! Deze uitspraak wordt haar waarschijnlijk ingegeven door de goddelijke deugd van de hoop!
Mevrouw Randzio-Plath heeft overigens een uitstekend klinisch onderzoek verricht naar de situatie. Er wordt ons verteld dat Europa het zorgenkind is van de planeet. Inderdaad, er heerst in Europa een massale werkloosheid, de vraag is klein, er bestaan zeer grote ongelijkheden tussen arm en rijk en de rijkdom is zodanig verdeeld dat de rijksten alsmaar rijker worden. Er wordt echter minder gezegd over de oorzaken hiervan. De Europese Commissie blijft erbij dat alles van de aanbodzijde moet komen. Maar door in de Sahara het aanbod van zand te vergroten, zal de vraag naar zand daar niet vergroten. Dit bewijst dat de vraag het probleem is, niet het aanbod. Waardoor wordt de vraag belemmerd? Door te hoge belastingen. Waardoor gaan zoveel banen verloren? Door immigratie en de onredelijke openstelling van de grenzen. Mijnheer de Voorzitter, het komt niet vaak voor dat een verschijnsel dat bij de wortel is aangepakt, blijft voortbestaan, tenzij het bovenaards is.

Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin en Wibe
Wij vinden het verslagRandzio-Plath over het algemeen een goed verslag. Wij hebben echter bepaalde reserves met betrekking tot de formuleringen dat de belastingen en sociale premies naar beneden moeten om de werkloosheid doelmatig te kunnen bestrijden. Wij vinden deze formuleringen te algemeen gesteld, dan dat wij in alle opzichten de meningen in deze passages kunnen onderschrijven.

Berthu
Ik raad de aanwezigen aan het aan de gevolgen van de monetaire schommelingen gewijde gedeelte van het Economisch Jaarverslag van de Commissie aandachtig te lezen. Wij kunnen daar namelijk veel economische, monetaire en zelfs politieke lessen uit trekken.
Iedereen zal zich herinneren dat de Commissie twee jaar geleden, toen de Gemeenschap met interne monetaire onrust te kampen had, een sussende mededeling uitbracht, waarin zij uitlegde dat de macro-economische gevolgen voor de groei niet bijzonder groot waren, namelijk 0, 25 tot 0, 5 procentpunt. Zij minimaliseerde dit getal zelfs nog door aan te geven dat de - externe - invloed van de dollar erin was verrekend en dat er geen duidelijke samenhang kon worden aangetoond tussen de nominale schommelingen van de wisselkoersen en veranderingen van het concurrentievermogen.
Tegelijkertijd verwierp de Commissie hooghartig de voorstellen van al degenen die, net als Frankrijk, onmiddellijke maatregelen wilden nemen, hetzij door de regels van het Europees Monetair Stelsel aan te scherpen, hetzij door de structuurfondsen aan te passen, hetzij door monetaire compenserende bedragen in te voeren.
Nu, twee jaar later, is de toon heel anders. In het ons voorgelegde Economisch Jaarverslag staat dat de groei in het tweede semester van 1995 plotseling is gestagneerd en dat de vertraging zich met name heeft voorgedaan in landen waarvan de munteenheid tijdens de monetaire crisis in het voorjaar van 1995 in waarde is gestegen. De andere landen zijn evenmin gespaard gebleven. Zo staat er te lezen dat in de landen met een muntontwaarding de rentevoeten op korte termijn vaak aanzienlijk zijn verhoogd, waardoor de economische activiteit van deze landen eveneens duidelijk is vertraagd. Sterke vertraging, duidelijke stilstand: het taalgebruik is onmiskenbaar veranderd.
De eindconclusie luidt ook heel anders: over het geheel genomen (dus mede rekening houdend met de invloed van de dollar) was de groei van de uiteindelijke vraag, die in de loop van de achttien voorgaande maanden bijna 3 % had bereikt, in het tweede semester van 1995 tot net 1 % gedaald; de groei van het reële BBP is, in het tijdsbestek van één semester, van 2, 4 procentpunt tot 1, 2 gedaald. Dit is een veel groter verschil dan was voorspeld. Overigens versterkt commissaris de Silguy deze verontrustende constatering door er mondeling aan toe te voegen dat er in Europa hierdoor 1, 5 miljoen banen verloren zijn gegaan.
We moeten enkele vraagtekens plaatsen. Waarom maakt de Commissie een dergelijke ommezwaai? Zijn haar deskundigen zo onbekwaam dat zij eind 1995 niet zagen wat de gewone burger zag en wat mijn fractie toen overigens scherp heeft veroordeeld, namelijk de rampzalige gevolgen van de interne monetaire schommelingen, met name voor Frankrijk, dat zijn munteenheid aan de mark had gekoppeld? Deze belediging zullen we de Commissie niet aandoen.
Hoe valt dit te verklaren? Wij denken dat het eerste standpunt, dat van 1995, in werkelijkheid werd ingegeven door strategische overwegingen van politieke aard: enerzijds ging het erom de negatieve gevolgen van de interne monetaire schommelingen te erkennen (hoe had de Commissie deze immers kunnen ontkennen?) door op termijn de oplossing van de eenheidsmunt aan te dragen, maar anderzijds moesten deze negatieve gevolgen worden gebagatelliseerd, zodat hun rampzalige aard de lidstaten er niet toe zou aanzetten onmiddellijke maatregelen te nemen, die duidelijk zouden hebben aangetoond dat het probleem grotendeels had kunnen worden opgelost zonder het paardenmiddel van de eenheidsmunt.
Wij deinzen er niet voor terug duidelijk te zeggen dat er toentertijd sprake was van een onmiskenbare manipulatie van de informatie, waarvan de Commissie tegenwoordig het nut niet meer lijkt in te zien. We staan theoretisch zeer dicht bij de invoering van de eenheidsmunt, de monetaire schommelingen zijn onder controle en op nieuwe vragen zou de Commissie altijd kunnen antwoorden dat de termijnen ondertussen te kort zijn geworden om nog overgangsmaatregelen te nemen. Zij kan zich nu dus de weelde veroorloven de waarheid te zeggen en door nieuwe lofzangen over de toekomstige weldaden van de eenheidsmunt aan te heffen, kan ze zelfs de sporen van haar leugens proberen uit te wissen.
Laten we een politieke les trekken uit deze kwestie: de Commissie heeft in 1995 gelogen, of althans bewust feiten verzwegen, waardoor zij de lidstaten er willens en wetens van heeft weerhouden maatregelen te nemen ter bescherming van hun werkgelegenheid. Daardoor heeft zij de werknemers geofferd op het altaar van de eenheidsmunt, die koste wat kost tot stand moest worden gebracht. Dit zegt genoeg over haar autoritaire houding en haar minachting voor de mensen en de lidstaten. Laten we echter niet vergeten dat wie gisteren heeft gelogen, daar vandaag ook nog toe in staat is. Deze waarschuwing komt gelegen, namelijk ten tijde dat de Commissie ons, ondanks de toename van de ongelijkheden, aanspoort ons blindelings in het avontuur van de samensmelting van de munteenheden en de eenwording van het economisch beleid te storten.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben ons bij de eindstemming van stemming onthouden. Het verslag houdt een terechte en broodnodige kritiek in op het bezuinigingsbeleid dat het officiële denken van de Unie al heel lang bepaalt, en dat de belangrijkste oorzaak is van de massale werkloosheid en de sociale crisis. Wij zien in het verslag een ommekeer ten gunste van een expansief en stimulerend conjunctuurbeleid.
Wij zijn het echter niet eens met de opvatting dat het aangewezen is de EMU in te voeren. Integendeel, het zijn de bepalingen van de EMU die leiden tot het restrictieve en recessie veroorzakende beleid in de lidstaten. De EMU zou ook leiden tot een uniformering van het beleid van de landen, die niet past bij hun verschillende behoeften. Het expansieve beleid dat zeer terecht in het verslag wordt bepleit, staat in tegenstelling tot het monetaire beleid van de EU, om welke reden het monetair beleid dient te worden gewijzigd en men de gedachte aan een Europese munt dient te laten varen.
De monetaire samenwerking dient andere vormen aan te nemen, die te verenigen zijn met een offensief beleid tegenover de crisis en de werkloosheid.
Wij zijn het er evenmin mee eens dat belastingverlagingen voor ondernemingen en het afschaffen van arbeidsrechtelijke bepalingen - dit onder de verleidelijke naam "flexibiliteit" - enige positieve conjuncturele of structurele invloed kunnen uitoefenen.

Gahrton, Holm en Lindholm
 Het Jaarverslag van de Commissie is, zoals gebruikelijk, eentonige lectuur, aangezien het zich alleen richt op de zuiver economische aspecten van de EU, zoals het financiële en het monetaire beleid. De kwesties waar gewone mensen over praten, zoals werkloosheid, besparingen op de overheidssector en milieuproblemen, worden volledig buiten beschouwing gelaten. De resolutie van het Europese Parlement is dan ook te beschouwen als zeer positief, aangezien ze terechte en broodnodige kritiek inhoudt op het bezuinigingsbeleid dat het officiële denken van de Unie al heel lang bepaalt en dat de belangrijkste oorzaak is van massale werkloosheid en de sociale crisis.
Wij zijn het echter niet eens met de opvatting dat het aangewezen is de EMU in te voeren. Integendeel, het zijn de convergentie-eisen van de EMU die leiden tot het restrictieve en recessie veroorzakende beleid in de lidstaten. Zweden is hier een uitstekend voorbeeld van. Sinds de Zweedse regering het in de jaren '90, '91 in haar hoofd kreeg dat Zweden lid moest worden van de EU en dientengevolge op economisch terrein een EU-beleid ging voeren, met als voornaamste doel een lage inflatie, is de Zweedse werkloosheid, hoewel Zweden pas in het begin van 1995 lid werd, opvallend gestegen. Met de EMU zal het economisch beleid van de EU-landen worden "gecoördineerd" en daarbij zal geen rekening worden gehouden met de verschillen in de diverse Europese regio's.
Het expansieve beleid dat in het verslag wordt bepleit, staat in tegenstelling tot het monetaire beleid van de EU, om welke reden het monetaire beleid dient te worden gewijzigd en men de gedachte aan een Europese munt dient te laten varen. De monetaire samenwerking dient andere vormen aan te nemen, die te verenigen zijn met een offensief beleid tegenover de crisis en de werkloosheid.

Gallagher
Het is duidelijk dat de twee EU-programma's van de structuurfondsen 19891993 en 1994-1999 hebben bijgedragen tot een grotere economische groei in Ierland. Het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking in Ierland is nu hoger dan 84 % van het EU-gemiddelde en dit is in eerste instantie te danken aan grote overdrachten van EU-fondsen via de Europese regionale, sociale, landbouw-, visserij- en cohesiefondsen.
Uit hetgeen Ierland op economisch gebied recentelijk gepresteerd heeft blijkt wat er bereikt kan worden als sociale partners en regering een consequent en stabiel macro-economisch beleid volgen dat stoelt op sociale consensus. Dit is een proces dat in 1987 begonnen is en dat grotendeels geresulteerd heeft in industriële vrede.
Hoewel Ierland een van de landen is die tegemoet zal komen aan de convergentiecriteria van Maastricht en dus in Fase I zal kunnen toetreden tot de EMU, bestaan er nog enkele onderliggende bezorgdheden voor de Ierse economie.
Ten eerste ontvangt Ierland meer dan 11 % van het totale EU-structuurfondsenpakket voor 1994-1999. Na 1999 zal dit cijfer dalen tot circa 7 % of 8 % van het EU-structuurfondsenpakket voor 2000-2005. De Ierse regering, die de uitgaven de voorbije twee jaar flink heeft opgevoerd, heeft niet voor structuren gezorgd die de terugval van EUgeld in de periode na 1999 moeten opvangen. Terwijl de groeicijfers in Ierland de laatste jaren tussen de 7 % en 10 % lagen, was het uitgavenbeleid gericht op vooruitgang op korte termijn zonder dat er een economische langetermijnstrategie is uitgestippeld.
Ik vind dat Ierland bij de eerst mogelijke gelegenheid tot de Economische en Monetaire Unie moet toetreden, maar dat het land een overheidsbeleid ten uitvoer zou moeten leggen waarin rekening wordt gehouden met bovengenoemde inflatoire stijging van de overheidsuitgaven, met het feit dat er nog steeds onvoldoende fondsen beschikbaar zijn voor essentiële infrastructuurwerken en met het feit dat het moeilijk zal zijn om het huidige groeipeil vol te houden zolang de economische activiteiten in andere lidstaten zwak zijn.
Ik ben het er volledig mee eens dat gelden van de Europese structuurfondsen naar die regio's moeten waar de economische prestaties en het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking niet op het peil liggen van het Europese gemiddelde.
Er moet een zo groot mogelijke coördinatie zijn tussen de betalingen van de EU-structuurfondsen via het Europees Regionaal Ontwikkelingsfonds en het Sociaal Fonds en de regio's binnen de lidstaten wier economische prestaties achterliggen op die van hun Europese tegenhangers. Zo moet er nu bijvoorbeeld in Ierland een debat van de grond komen over de manier waarop het geld van de structuurfondsen in de jaren 2000-2005 besteed moet worden.
Als parlementslid voor het kiesdistrict Connaught/Ulster meen ik dat de graafschappen Donegal, Cavan en Monaghan, samen met de provincie Connaught, gedurende de periode 2000-2005 de status van Doelstelling I moeten behouden.
De status van Doelstelling I, die de regio's recht geeft op het maximumbedrag uit het Europees Regionaal Ontwikkelingsfonds en Sociaal Fonds wordt normaliter alleen toegekend aan regio's waar het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking lager is dan 75 % van het EU-gemiddelde. De graafschappen Donegal, Cavan, Monaghan en de provincie Connaught moeten recht krijgen op het maximumbedrag van de EU-fondsen omdat deze gebieden economisch niet even goed presteren als andere gebieden in Ierland en ook minder concurrentieel zijn.
Laat ons over één zaak duidelijk zijn. Als het de Europese Unie ernst is en zij inderdaad het structuurfondsenbeleid wil koppelen aan de economische prestaties van regio's, dan zal de regio Connaught/Ulster in de periode 20002005 de status van Doelstelling I krijgen.

Hyland
De werkgelegenheid is natuurlijk een van de grootste uitdagingen waarmee beleidsmakeras en politici op zowel communautair als nationaal niveau geconfronteerd worden. En hoewel de situatie erop vooruit gaat, hebben wij ambtshalve allemaal de plicht onze inspanningen te intensiveren teneinde een klimaat te scheppen dat gunstig is voor verdere investeringen en economische groei van waaruit het mogelijk is een productieve nieuwe werkgelegenheid te genereren.
Nu de inflatie in de Europese Unie een positieve dalende tendens vertoont terwijl het BNP omhoog gaat, is het belangrijker dan ooit dat deze gunstige situatie beheerd wordt op een manier die verdere economische activiteiten aanmoedigt van waaruit duurzame banen gecreëerd kunnen worden.
Het doet mij genoegen te laten notuleren dat de economische beleidsmaatregelen die in Ierland in 1987 zijn getroffen vruchten beginnen af te werpen en dat ons werkloosheidsprobleem (een van de ergste in Europa) nu een positieve wending heeft genomen en het aantal nieuwe banen langzaam maar zeker toeneemt.
Terecht wijst de rapporteur op de belangrijke rol van de particuliere sector in het werkgelegenheidsbeleid, maar dit zal alleen het geval zijn als de regeringen van de afzonderlijke lidstaten beleidsmaatregelen treffen die investeringen, ondernemerschap en het nemen van risico's aanmoedigen en belonen.
In veel te veel gevallen werken de kosten die gepaard gaan met het creëren van een nieuwe baan belemmerend. Hoge belastingen, socialezekerheidspremies en te veel regelgeving zijn allemaal factoren die het scheppen van banen afremmen.
Het is toch zeker veel beter dat een regering de nodige financiële aanpassingen doorvoert aan de belastingenkant, dan dat het geld naar de bijstand gaat om er een werkloze mee te onderhouden.
Wanneer de Europese Unie en de lidstaten fondsen toewijzen aan werkgelegenheidsprojecten, dan dient in het bijzonder rekening te worden gehouden met het welslagen van bestaande communautaire programma'ss zoals Leader en " County Enterprise Boards" , die de capaciteit hebben om werkgelegenheid te creëren op een niveau dat normaliter niet wordt bereikt via nationale programma's, en die aldus bijdragen tot het behoud van een redelijke stads- en plattelandsinfrastructuur.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen tegen het verslag over het Economisch Jaarverslag van de Commissie voor 1997.
In het verslag krijgt de Commissie kritiek omdat ze te weinig aandacht schenkt aan de werkloosheid en omdat de groeiperspectieven in de EU onvoldoende zijn om de massale werkloosheid te bestrijden. Het verslag besteedt daarentegen wel veel aandacht aan de werkloosheid.
De Deense sociaal-democraten onderschrijven de aanpak van het werkloosheidsprobleem in Europa, zoals die in het verslag wordt voorgesteld, en zijn voorstander van een uitwisseling van informatie en van harmonisatie op een aantal beleidsgebieden, maar staan niet achter de eis om een soort economische regering op EU-niveau op te richten, zoals vermeld in punt 13.

Lindqvist
De beschrijving die de Commissie van de economie geeft, is onrealistisch positief.
De EMU is geen oplossing voor het hoofdprobleem van de hoge werkloosheid, maar draagt daarentegen het gevaar in zich om deze, met nog meer werklozen, nog verder te verergeren, door haar eenzijdige streven naar prijsstabiliteit en kameralistische economische eisen.
De uitspraken van de parlementaire commissie zijn aanzienlijk realistischer en lijken ook een deel van de problemen van de EMU te onderkennen, zij het zonder hier conclusies uit te trekken. Gesproken wordt ook over het vergroten van de vraag en de investeringen, zonder dat men lijkt te begrijpen dat het de EMU is die de hele ontwikkeling afremt en heel Europa op het spel zet. Om deze redenen heb ik tegen het verslag gestemd.

Wolf
schriftelijk. (DE) Helaas heeft een toevallige meerderheid een centraal element van de politieke eisen van het verslag ten val gebracht: de eis tot werktijdverkorting als een niet af te wijzen onderdeel van een meer algemeen beleid van herverdeling van arbeid en inkomen. Geen ander van de beschikbare instrumenten heeft zo snel effect! Dit is een nederlaag voor de nieuwe politiek die tegelijk met de eurostaking van de Renaultarbeiders, met de Europese marsen tegen de massale werkloosheid, werkonzekerheid en sociale uitsluiting, met de Europese bijeenkomst voor volledige werkgelegenheid, met de komende actiedag van het EVV begint te groeien.
Hoewel ik het optimisme van de rapporteur ten aanzien van de verenigbaarheid van de stipte invoering van de EMU, zoals die momenteel wordt gezien, met een nieuwe ecologisch-sociale politiek niet deel, staat er voor de rest veel in het verslag dat de juiste richting uitgaat, namelijk de richting van een ecologisch-sociale ommekeer waarbij de bestrijding van de massale werkloosheid werkelijk de eerste prioriteit is.
Voorts zou ik zeggen: wij zien elkaar weer bij het debat over de broad economic guidelines , dames en heren, die nog altijd het stempel van de neoliberale ideologie dragen!
Verslag-Metten (A4-0105/97)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Metten, dat ons Parlement zojuist heeft aangenomen, wordt helaas de vrees bewaarheid van al degenen die bang zijn dat de beheerskosten van de eenheidsmunt veel groter zullen zijn dan de besparingen die erdoor zullen worden gerealiseerd dankzij vereenvoudigingen of lagere wisselkosten.
Op het eerste gezicht lijkt in het verslag slechts een bijkomstige technische kwestie te worden behandeld: er bestaat al lange tijd een systeem voor het verlenen van wederzijdse financiële steun door de lidstaten in geval van grote problemen met de betalingsbalans van één van hen. Deze faciliteit treedt niet zo heel vaak in werking. Er is voor het laatst een beroep op gedaan in 1993, ten gunste van Italië. Dit is ook begrijpelijk, aangezien ieder land momenteel nog altijd het recht heeft een eigen economisch beleid te voeren, ook al is dat gewoonlijk min of meer met dat van de andere lidstaten gecoördineerd.
De vraag was nu of deze faciliteit moet blijven bestaan, als de eenheidsmunt eenmaal is ingevoerd. In het verslagMetten luidt het antwoord hierop: " ja" . Waarom? Omdat een aantal landen voorlopig niet zal meedoen aan de eenheidsmunt, maar vooral omdat de deelnemende landen nog meer dan voorheen behoefte zullen hebben aan een dergelijke faciliteit, aangezien hun economisch beleid één zal worden en er dus een gemeenschappelijk stelsel moet worden uitgedokterd om elk van deze landen, indien nodig, te helpen interne asymmetrische conjuncturele schokken op te vangen die gevolgen voor alle andere lidstaten zullen hebben. Hier dringen wij door tot de kern van een fundamenteel debat.
In de in Maastricht vastgestelde toekomstige monetaire unie is er namelijk geen sprake van een federale Europese begroting die in geval van een plaatselijke of een algemene crisis als buffer kan dienen. Er bestaat dus geen communautair instrument om de asymmetrische ongelijkheden te bestrijden.
De heer Metten heeft dus het idee opgevat deze lacune aan te vullen en het Parlement is hem, zonder ook maar één voorbehoud te maken, gevolgd. Hij stelt voor de huidige faciliteit voor financiële ondersteuning van de betalingsbalansen in de toekomst te vervangen door een omvangrijker systeem, aangeduid als "faciliteit voor stabilisering en groei" , die het toekomstige stabiliteitspact zou kunnen aanvullen. Waar zal het geld voor de financiering van deze nieuwe faciliteit echter vandaan komen?
Wij zijn hier getuige van een pervers raderwerk dat de rekening voor de eenheidsmunt steeds verder zal opdrijven. Over enkele jaren zal men tot de conclusie komen dat de voordelen bij lange na niet opwegen tegen de nadelen - wat wij vanaf het begin hebben voorspeld - en dat de kosten veel hoger zijn dan de mogelijke baten.

Torres Marques
Ik heb voor het verslag-Metten gestemd omdat de lidstaten die tot de Economische en Monetaire Unie behoren op dit moment een beroep kunnen doen op een financieel mechanisme op middellange termijn mochten zij moeilijkheden hebben met hun betalingsbalans. Dit mechanisme werkt met behulp van de door de Gemeenschapsbegroting gewaarborgde kapitaal- en leningmarkt tegen een gunstige rentevoet. De voorwaarden van deze lening zijn uitzonderlijk en de begunstigde lidstaat dient een door de ECOFIN goedgekeurd terugbetalingsprogramma in te dienen en na te komen.
Het probleem dat zich nu voordoet is te weten of dit mechanisme moet verdwijnen met betrekking tot de landen die tot de derde fase van de EMU overgaan en dus tot de euro toetreden, od indien het, uiteraard in een andere vorm, maar met dezelfde geest opnieuw dient te worden gecreëerd.
Voor de landen die tot de euro toetreden dient ermee rekening te worden gehouden dat het begrip betalingsbalans opnieuw moet worden opgebouwd, aangezien het merendeel van de financiële en handelstransacties in euro zal gebeuren. Bijvoorbeeld in Portugal gebeurt 80 % van onze handelsbetrekkingen met landen uit de Europese Unie en met betrekking tot de landen die tot de euro toetreden zal men de geldstromen? die overeenstemmen met de verschillende munten niet kunnen meten. Hetzelfde zal gebeuren met het toerisme en andere wisseltransacties.
Bovendien dient er rekening mee te worden gehouden dat, zoals is vermeld in het Jaarlijks Economisch Verslag van de Commissie voor 1997, " de openstellingsgraad van de Gemeenschap ten opzichte van de wereldeconomie relatief klein is en te vergelijken met die van de Verenigde Staten van Amerika of Japan. In 1995 bedroeg dit percentage in de Europese Unie ongeveer 10 % tegen 12 % in de Verenigde Staten van Amerika en 9 % in Japan. Dit betekent dat de handelsglobalisering slechts een direct effect zal hebben op een beperkt aandeel van de gemeenschappelijke economie" .
Ondanks de beperkte omvang van deze waarde/dit cijfer dient te worden overwogen dat landen van de Europese Unie, of de Unie in haar geheel, om uitzonderlijke redenen problemen kunnen krijgen met hun betalingsbalans, vooral omdat in tegenstelling tot wat er bijvoorbeeld in de Verenigde Staten gebeurt de mobiliteit van de werknemers beperkt is - vooral te wijten aan taalverschillen - en de automatische stabilisatoren en de omvang van van de Federale Begroting in deVerenigde Staten als schokdempers functioneren.
Zo heeft het Europees Parlement onlangs met mijn steun een resolutie aangenomen, waarin wordt voorgesteld dat de Commissie een ontwerpverordening opstelt en ons alsmede de Raad voorlegt, zodat het in de derde fase van de EMU mogelijk wordt een lidstaat te helpen die moeilijkheden heeft met zijn betalingsbelans met als suggestie dat de maximale begunstigingsmogelijkheid wordt verbonden met een percentage van het BNP van de begunstigde lidstaten.
Naar onze mening is dit instrument onontbeerlijk om eventuele resticties het hoofd te bieden die het stabiliteitspact kan meebrengen.

Wolf
In het verslag van de heer Metten wordt een belangrijk probleem terecht aan de orde gesteld. Alleen gebeurt het te aarzelend. Zonder een doeltreffend financieel compensatiesysteem zal de overgang naar de derde fase van de EMU, noch uit het oogpunt van het regionale beleid noch uit het oogpunt van het sociale beleid, bij verdrag kunnen worden vastgelegd. Dit is des te dringender, omdat het duidelijk is dat anders de eisen van het Parlement om het EMS II zodanig vorm te geven dat de aanpassingslasten symmetrisch en solidair worden verdeeld, onvervuld zullen blijven.
Het pact voor "stabiliteit en groei" moet niet worden "ondersteund" , maar wel totaal worden veranderd in een pact voor de gezamenlijke overgang naar een nieuw, sociaal en ecologisch duurzaam ontwikkelingsmodel. Op dat gebied geeft het verslag-Metten niet energiek de te volgen koers aan. Het zwijgt bovendien - volledig in overeenstemming met zijn al te bescheiden opzet - over de financieringsmogelijkheden.
Als we dit wel energiek willen aanpakken, zouden we ongeveer 1 % van het BNP van de EU voor een dergelijk compensatie- en rampenfonds beschikbaar moeten stellen. Pas dan zal dat fonds kunnen beginnen te functioneren. Daarvoor zouden we nieuwe belasting- en heffingsbronnen van de EU (onder meer een energiebelasting) moeten reserveren.
(De vergadering wordt te 13.15 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Situatie in Albanië
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad en de Commissie over de situatie in Albanië.

Patijn
Mevrouw de Voorzitter, met veel genoegen voldoe ik aan het verzoek van het Parlement om een verklaring over Albanië af te leggen. De situatie in Albanië blijft instabiel. De regering van nationale eenheid onder premier Fino opereert voorzichtig tussen de socialisten enerzijds en president Berisha anderzijds. De tegenstellingen tussen de belangrijkste politieke groeperingen zijn nog groot. Hoewel de regering in een aantal steden de publieke orde weer heeft hersteld, blijven zich berovingen, plunderingen, banditisme en schietpartijen voordoen. De situatie is daarom nog immer onvoorspelbaar. Tal van mensen nemen de wijk naar de buurlanden, in het bijzonder Italië. De media moeten opereren onder moeilijke omstandigheden en een definitieve datum voor de reeds eerder overeengekomen verkiezingen is nog niet vastgesteld. Vooralsnog wordt uitgegaan van het tijdvak juni-juli aanstaande.
Op verzoek van de Deense fungerend voorzitter van de OVSE heeft de oud-kanselier van Oostenrijk, Dr. Franz Vranitsky, zich op 8 maart jl. persoonlijk begeven naar Tirana. De druk die door het Europese Unie-voorzitterschap o.a., in het overleg van 7 maart jl., op de Albanese autoriteiten is uitgeoefend alsmede de inspanningen van Dr. Vranitsky en andere leden van de internationele gemeenschap hebben ertoe bijgedragen dat president Berisha vervroegde verkiezingen heeft aangekondigd. Tevens is er een regering van nationale eenheid ingesteld onder leiding van de uit het zuiden afkomstige premier Fino. Ook zijn aanbevelingen gedaan met betrekking tot steun van de internationale gemeenschap bij het opzetten van een dialoog tussen regering en oppositie, het inzamelen van wapens, het voorbereiden van nieuwe verkiezingen, het ontwerpen van een nieuwe grondwet en het aanpakken van macro-economische problemen. De Algemene Raad van de Europese Unie van 24 maart jl. heeft besloten een missie naar Albanië te zenden die de Albanese autoriteiten zal adviseren over humanitaire, economische en politieke zaken alsmede over veiligheidsaangelegenheden. Deze adviserende missie zal fungeren binnen het raamwerk van de OVSE dat de inspanningen van de internationale gemeenschap in Albanië zal coördineren.
De verschillende internationale operaties hebben daarbij elk een eigen rol te spelen. Het beeld is ongeveer als volgt: de algehele coördinatie zal in handen zijn van de persoonlijke vertegenwoordiger van de voorzitter van de OVSE, Dr. Vranitsky. Hij zal worden bijgestaan door een nog te benoemen plaatsvervanger ter plekke die door de Unie zal worden voorgedragen. Deze plaatsvervanger zal rapporteren aan zowel de OVSE als aan de Raad van de Europese Unie. Maar de eindverantwoordelijkheid voor de coördinatie ligt bij de OVSE.
Ter voorbereiding van de adviserende missie van de Europese Unie is van 26 maart tot 2 april jl. een voorbereidende missie in Albanië werkzaam geweest. Van deze laatste missie maakten vertegenwoordigers deel uit van het Nederlandse voorzitterschap van de Raad, de Europese Commissie, de OVSE en de Raad van Europa, alsmede van het Verenigd Koninkrijk, Italië en Griekenland. De missie had als taak advies uit te brengen over de taken en samenstelling van de uiteindelijke adviserende missie en de voorbereidende missie heeft op 4 april jl. verslag uitgebracht. Over de resultaten van de missie zal op korte termijn zowel in het kader van de Europese Unie als in de OVSE te Wenen overleg plaatsvinden.
Hoewel op verschillende terreinen nog definitieve besluiten moeten worden genomen, lijken de activiteiten van de internationale gemeenschap in ieder geval de volgende drie elementen te zullen omvatten. Ten eerste, de humanitaire noodhulp met de Europese Unie in de leidende rol alsmede een capaciteitsversterking van de Albanese politie, met mogelijk een coördinerende rol van de Europese Unie in samenwerking met de Raad van Europa. Voorts zal op het gebied van de structurele hulp nauw worden samengewerkt met het IMF en de Wereldbank.
Ten tweede, het meer politieke onderdeel: verkiezingen, mensenrechten, democratisering. Op dit terrein zal de OVSE in nauwe samenwerking met de Raad van Europa een belangrijke rol vervullen.
Ten derde, een multinational protection force waarvoor door verschillende landen troepen zullen worden geleverd. Deze multinationale macht waaraan de VN-Veiligheidsraad inmiddels zijn instemming heeft verbonden, staat onder leiding van Italië en zal zich richten op begeleiding van de humanitaire hulp alsmede bijdragen aan de veiligheid van internationale organisaties die in Albanië werkzaam zijn. Tussen de force commander en de vertegenwoordiger van de OVSE te Tirana zal een nauwe afstemming plaatsvinden.
Over het mandaat en de structuur van de adviserende missie zal in het kader van de Europese Unie en de OVSE nader overlegd worden en definitieve besluitvorming plaatsvinden. Ik wil hier echter wel ingaan op een aantal aspecten van specifieke hulpverlening en het mogelijke instrumentarium daarvoor. Het gaat in de eerste plaats om openbare orde en politie. De voorbereidende missie heeft geconstateerd dat bij de Albanese autoriteiten behoefte bestaat aan materiële ondersteuning en meer in het bijzonder met het oog op de langere termijn ook aan advisering en training. Om vooral een beter inzicht te krijgen in de trainings- en adviseringsbehoeften is het wenselijk dat een team van circa 20 politiemensen in de adviserende missie wordt opgenomen. Het rapport van de voorbereidende missie geeft aan dat wat betreft het raamwerk van het politie-element wordt gedacht aan een samenstel van de Europese Unie en de West-Europese Unie in samenwerking met de Raad van Europa. Het politieteam zal naast advisering ook een toezichthoudende activiteit in een viertal politiedistricten van Tirana kunnen vervullen waarbij ook het verzamelen van informatie deel uitmaakt van de behoefte. Het politieteam zal verder specifieke aanbevelingen moeten doen ten aanzien van de mogelijke assistentie aan de Albanese politie op korte en middellange termijn.
Dan het volgen van de situatie. Momenteel opereert de ECMM (European Community Monitoring Commission) in Albanië met een groep van tien waarnemers. Na aanpassing van het bestaande memorandum met de Albanese autoriteiten kunnen de activiteiten van de ECMM-waarnemers tot heel Albanië worden uitgebreid en zal de sterkte tot 24 man kunnen worden opgevoerd. Met deze uitbreiding van de ECMM-inzet zal het mogelijk zijn om per regio twee tot drie teams te laten opereren, dat betekent in de omgeving van Tirana, in het noorden rond Shkodër en in het zuiden rond Gjirokastër. Een daartoe strekkend voorstel moet nog in de Raad worden genomen.
Wat betreft de voorbereiding van verkiezingen en het democratiseringsproces zal de OVSE in nauwe samenwerking met de Raad van Europa zich bezighouden met democratisering, vrije media en de situatie van de mensenrechten. Ten tweede, de voorbereiding van verkiezingen, verlening van technische assistentie bij het opstellen van een kieswet, waarneming bij die verkiezingen en eventueel het houden van toezicht op het inzamelen van wapens. Dat lijkt mij een weinig benijdenswaardige missie.
Ten slotte, de humanitaire hulp. Er is nog geen sprake van een algemene humanitaire noodsituatie maar deze zal binnen enkele weken kunnen ontstaan. Als gevolg van de plundering van ziekenhuizen en van de strategische voedselvoorraden van de overheid, de sluiting van de grenzen en vanwege de binnenlandse onveiligheid is de normale aanvoer en distributie van voedsel en medische goederen ernstig verstoord. Hierdoor kan een noodsituatie ontstaan met name in sociale instituten, als ziekenhuizen, weeshuizen en bejaardentehuizen. Ook het deel van de bevolking dat leeft van sociale uitkeringen vormt een kwetsbare groep. Het gaat hier om ongeveer 150.000 gezinnen. De distributie zal gericht moeten zijn op duidelijk aangegeven categorieën van mensen die daar behoefte aan hebben, met name dus de eerdergenoemde instellingen en de zwakkeren in de samenleving.
Op langere termijn is door de voorbereidende missie economische en financiële hulp aan Albanië aanbevolen. Voldoende veilige en stabiele omstandigheden zijn hiervoor echter voorwaarde. Het PHARE-programma behoeft naar het voorkomt hier geen belangrijke relocatie. Commissaris Van den Broek zal hier ongetwijfeld nadere informatie over kunnen verschaffen.
Over eventuele steun voor herstel van de infrastructuur kan pas zinvol worden gesproken nadat de schade is opgenomen.
Tot slot, het moge duidelijk zijn dat de Europese Unie in het licht van de complexe problemen in Albanië voor een grote uitdaging is staat. Evenzeer is het duidelijk dat de hulpverlening niet uitsluitend van de Europese Unie zal kunnen afhangen. Tegen deze achtergrond is het van het grootste belang dat de Unie op alle niveaus samenwerkt met andere instellingen zoals de OVSE en de Raad van Europa en dat er een effectieve coördinatie van de inspanningen plaatsvindt. De complementariteit van de verschillende inspanningen is hierbij essentieel. Slechts door een dergelijke vormgeving van de samenwerking kan op een optimale wijze door de internationale gemeenschap worden bijgedragen aan de oplossing van de crisis in Albanië.

Van den Broek
Mevrouw de Voorzitter, met de voorzitter van de Raad zou ik namens de Commissie willen onderstrepen dat ook naar ons inzicht er op dit moment in Albanië niet zo zeer sprake is van een humanitaire noodsituatie, maar in de allereerste plaats van een politieke en sociale crisis die onder controle moet worden gebracht. Net zoals bij het vorige debat een maand geleden wil de Commissie er bij alle partijen op aandringen om het compromis dat destijds in maart tussen oppositie en president Berisha is bereikt, te respecteren en daarmee een kans te geven aan herstel van orde en gezag en de overgangsregering in staat te stellen ook de voorbereiding van de voorziene en afgesproken verkiezingen zo snel mogelijk en effectief ter hand te nemen.
In aansluiting op hetgeen de heer Patijn daarover heeft gezegd, moge ik hieraan toevoegen dat ik samen met collega Bonino, die verantwoordelijk is voor humanitaire hulpzaken, uiteraard de situatie op de voet volg en de nodige maatregelen heb genomen - zij heeft die genomen - om ons voor te bereiden wanneer alsnog een humanitaire noodsituatie zou ontstaan. Voor dat doel overigens is ook via het Internationale Rode Kruis voor 2 miljoen ecu aan hulp verleend, verdeeld over voedsel en medicijnen, en zijn voorbereidingen getroffen om reeds in de regio aanwezige voedselvoorraden naar nieuwe bestemmingen te leiden. Het gaat dan om voorraden die nu in de regio Kroatië zijn opgeslagen, voornamelijk meel en suiker. En de opzet is de eerste distributie uit deze voorraden te laten samenvallen met de komst van een multinationale beschermingsmacht. Dat wat betreft de korte termijn.
Voor de wat langere termijn wordt gedacht aan beschikbaarstelling van omvangrijke hoeveelheden tarwe en meel waar dat nodig is, zonder echter de nog bestaande lokale productie en verkoop te destabiliseren. Dat blijft een punt van aandacht. Tot eventuele reallocatie van PHARE-middelen kan worden besloten zodra er een duidelijk beeld is van de behoeften. Sommige projecten, zoals herstel van gevangenissen, zullen versneld moeten worden uitgevoerd en behalve de noodzakelijke reconstructie zal er ook volop technische assistentie moeten worden verleend. Maar beoordeling daaromtrent zal moeten geschieden door experts, die aan de slag kunnen zodra de veiligheidssituatie, niet alleen overigens in Tirana, dat toelaat. En dat geldt uiteraard ook voor de uitvoering van de projecten.
Ook wordt gedacht aan macro-economische hulp, maar daarvoor is het inderdaad nodig niet alleen dat er contact is met IMF en Wereldbank maar ook dat er in ieder geval toezeggingen bestaan en maatregelen worden genomen door de regering in Tirana ten aanzien van het functioneren van de Centrale Bank en daarvoor zal dan ook een nieuwe begroting moeten worden opgesteld. De adviserende missie die binnenkort vertrekt en waarover de voorzitter van de Raad reeds sprak, zal ook zeker tot taak hebben te assisteren en te adviseren bij het macroeconomisch herstel.
Tot slot, voorzitter, wil ik zeggen dat ik samen met mevrouw Bonino de gelegenheid had kort voor deze bijeenkomst hier in het Parlement te spreken met de heer Fatos Nano die overigens hier ook in de zaal aanwezig is. Wij hebben met erkentelijkheid kennis genomen van de beslissing van de socialistische partij om de 9 zetels in het Parlement in te nemen die haar bij de verkiezingen in mei vorig jaar waren toegevallen. Dat draagt zeker bij aan het verbreden van het formele politieke overleg, want het blijft uiteraard zo dat alleen door gemeenschappelijke inspanningen van alle politieke stromingen, de president en de nieuwe regering, het de Albanezen zal lukken om de weg naar politiek en economisch herstel in te slaan. Voorzitter, uit de aard der zaak kan de adviserende missie, waarover de voorzitter van de Raad heeft gesproken, op volledige ondersteuning van de Europese Commissie rekenen.

Roubatis
Mevrouw de Voorzitter, de fungerend voorzitter van de Raad was zo vriendelijk in zijn tussenkomst de gebeurtenissen in Albanië op een rijtje gezet. Hoewel dat interessant is, is het in de eerste plaats frustrerend en volstaat het geenszins om de problemen in het land aan te pakken. Ik benadruk dan ook dat we geen woorden willen maar daden, niet alleen van de OVSE en de Raad van Europa maar ook van de Europese Unie. We lijken te vergeten dat het volk van een Europees land het slachtoffer werd van de zware fouten van zijn president, die op sluwe wijze de macht uitoefent en met het oog op het behoud van zijn positie de uitslag van de verkiezingen van mei heeft vervalst. Ik herinner eraan dat het merendeel van de Parlementsleden de talrijke klachten over die verkiezingen niet ernstig heeft genomen, waardoor het Parlement niet gevraagd heeft ze ongeldig te verklaren en over te doen. Ons stilzwijgen - en de actieve steun van sommigen aan de heer Berisha - hebben dan ook bijgedragen tot de huidige crisis in Albanië, die - zoals de commissaris heeft verklaard - politiek van aard is.
Het verheugt me derhalve dat de overweldigende meerderheid van het Parlement zich schaart achter deze ontwerpresolutie, die orde op zaken wil stellen. Het is duidelijk dat de aanwezigheid in Straatsburg van de leiders van de belangrijkste politieke partijen in Albanië die voorstander zijn van democratische hervormingen in hun land - welke zich op het ogenblik in de vergadering bevinden - bijdraagt tot een beter begrip van de toestand in Albanië. De gesprekken tussen enerzijds Fatos Nano, leider van de Socialistische Partij, Neritan Tseka, voorzitter van de Democratische Alliantie en waarnemend lid van de Europese Christen-Democratische Unie, en Skender Kinoussi, voorzitter van de Sociaal-democratische Partij, en anderzijds de verschillende fracties van het Parlement hebben blijkbaar vruchten afgeworpen.
De instelling van een regering van nationale eenheid lijkt een eerste positieve stap in het hervormingsproces van de Albanese instellingen. In die zin moeten we eindelijk tonen dat we bereid zijn iets voor het land te doen. Daar de Raad het nog niet eens werd over een gemeenschappelijk standpunt voor de aanpak van de problemen in Albanië, dringen we erop aan dat hij zijn besluit ten spoedigste opnieuw beziet. Positief is wel dat enkele lidstaten - met name Griekenland, Italië, Frankrijk, Spanje en Oostenrijk - hebben begrepen dat ze iets voor Albanië moeten ondernemen en zich al in het land bevinden om er te helpen.
Het Albanese volk heeft onze steun nodig, niet alleen om te overleven maar ook om de nodige hervormingen door te voeren. Het lijdt geen twijfel dat de Unie Albanië kan helpen bij de totstandbrenging van onafhankelijke rechtspraak, een ongebonden omroepbestel en vrije verkiezingen waaraan alle democratische partijen deelnemen, alsmede bij het toezicht op en het in bedwang houden van de geheime diensten. Daar de Commissie, meer bepaald de commissarissen Van den Broek en Bonino, klaar staan om acties ten gunste van Albanië te ondernemen, moet de Raad - ik herhaal - dringend de nodige besluiten terzake nemen, waarbij nogmaals zij opgemerkt dat de Albanese kwestie een Europees probleem is en de Unie de Europeanen uit die regio eindelijk moet bijstaan.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, zoals ik al in de vorige vergaderweek hier heb gezegd, is Albanië een verschrikkelijk voorbeeld van wat een communistisch regime de mensen aandoet. Ze zijn voor lange tijd niet in staat met de nieuwe vrijheden om te gaan en aan de verlokkingen van criminele, ook kapitalistische elementen te weerstaan.
Het verheugt mij dat de Raad vandaag een verklaring heeft afgelegd, die ik ten zeerste steun, waarin er sprake van is de ECMM in de toekomst in dit land een belangrijke taak te laten vervullen. Alleen met financiële hulp zullen wij er immers niet in slagen democratische structuren in het leven te roepen of te consolideren. Er is ook personele hulp van Europese landen in Albanië nodig.
Mijn fractie juicht het toe dat er een regering van nationale eenheid is gevormd. Wij steunen deze regering onder president Berisha, maar wij juichen het ook toe dat de socialisten opnieuw hun zetel in het Parlement hebben ingenomen. Wij verwachten dat alle Albanese politici hun verantwoordelijkheid au sérieux nemen en niet wachten totdat wij alleen de oplossing van buitenaf aanbrengen. Dat zal ons niet lukken! Wij zijn verheugd over het besluit van de Raad enkele lidstaten een gezamenlijke, nauwe samenwerking toe te laten, dat wil zeggen soldaten te laten sturen ter bescherming van de humanitaire hulp en als stabiliteitsfactor in de regio.
Natuurlijk zou een echt gemeenschappelijk optreden nog efficiënter zijn geweest, maar deze flexibele toepassing van de instrumentaria van het buitenlands beleid is al een verheugende vooruitgang, als we eraan denken hoe wij de afgelopen jaren in Bosnië en in het voormalige Joegoslavië verlamd waren.
De socialisten spelen in Albanië helaas nog altijd een dubieuze rol. Ze hebben op 28 maart officiële contacten gezocht met de rebellenleiders, die zichzelf hebben benoemd, in plaats van de rechtmatig gekozen gemeenteraden en burgemeesters, ook die van hun eigen kleur, te steunen. De gesprekken met deze rebellen moeten beperkt blijven tot de kwestie van het inleveren van de wapens. Als wij, als afgevaardigden, in het Europees Parlement niet meer bereid zijn de in september legaal gekozen plaatselijke politici te steunen, hoe kunnen wij dat dan van de rebellen met hun meer dan dubieuze politieke en professionele afkomst verwachten?
Mijn fractie is voor het spoedig houden van verkiezingen, maar de voorafgaande voorwaarde voor deze verkiezingen is toegang voor allen tot de massamedia en het inleveren van de wapens. Dat laatste is ook bijzonder belangrijk om de angst van de normale burgers in Albanië - en die maken toch de grote meerderheid van de bevolking uit - juist ook voor gewapende bendes weg te nemen. Ook aan de vluchtelingenstroom kan maar een einde komen als de anarchie in Albanië weer in recht en orde verandert, dat wil zeggen als de openbare orde wordt hersteld. Wat de in de gezamenlijke resolutie geëiste lastenverdeling bij de opname van vluchtelingen betreft, verzoek ik om begrip voor mijn wens deze eis alleen maar te richten tot degenen die zich de afgelopen jaren op dat gebied zeer terughoudend hebben gedragen.
De Europese troepenmacht moet snel worden gestuurd. Het gaat echter niet alleen om de bescherming van de humanitaire hulp, maar ook om het overleven van de democratie zonder meer in Albanië. Daarbij is elke dag van tel.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, ik kan me niet herkennen in het optimisme dat doorklinkt in de woorden van de fungerend voorzitter van de Raad met betrekking tot de situatie in Albanië. Met elke minuut die verstrijkt holt de situatie in dat land verder achteruit. Dankzij het mandaat van de VN en mede dankzij de goede wil van bepaalde landen, kan er een multinationale bemiddelingsmacht naar Albanië gestuurd worden, maar het mandaat daarvan is wel heel iel, want men mag niet eens wapens in beslag nemen of milities ontwapenen. Dit is overigens een situatie waarin de Raad alweer heeft laten zien dat hij zijn eigen verantwoordelijkheid niet aankan. Kennelijk is hij bang dat het vetorecht wordt toegepast, in dit geval denkelijk door Groot-Brittannië. De Europese buitenlandse politiek moet het met weinig adequate mechanismen stellen en de militaire en humanitaire missie die in deze uren van start gaat, loopt de grootste gevaren. In Albanië heerst een sterke anti-Europese en antiItaliaanse mentaliteit, vooral nadat een Albanees vaartuig jammerlijk is gezonken in de Adriatische Zee, waarbij meer dan 80 mensen zijn omgekomen. In Albanië kan gemakkelijk een situatie ontstaan dat bepaalde groepen zich gaan wapenen om vervolgens een wraakzuchtige en provocerende houding aan te nemen en eventueel het vuur te openen tegen wie dan ook.
Als klap op de vuurpijl zijn daar dan nog de uitspraken van de Italiaanse staatssecretaris voor Buitenlandse Zaken bijgekomen. Nadat de Verenigde Naties de Italiaanse regering opdracht had gegeven het bevel te voeren over de humanitaire missie voor Albanië, heeft deze staatssecretaris beweerd dat Berisha eventueel maar naar huis gestuurd moet worden. Dat gaat echter het VN-mandaat wel te buiten! Ik vraag me af en stel die vraag ook aan u: is het uiteindelijk echt de bedoeling vrede te herstellen in dat land en de voorwaarden te scheppen voor een herstel van de democratie, of is men er daarentegen op uit een bepaalde politieke partij in het zadel van de Albanese regering te helpen?

Frischenschlager
Mevrouw de Voorzitter, ik zou om te beginnen de commissaris alsook de heer Patijn willen danken voor het verslag dat zij hebben uitgebracht en beklemtonen dat de Liberale en Democratische Fractie van het Europees Parlement vanzelfsprekend alle op gang gebrachte humanitaire hulpacties zal steunen, alsmede de inzet van een militaire beschermingsmacht, die helaas weer nodig is om althans de humanitaire hulp te beveiligen.
Maar wij zouden ons in dezen ook moeten afvragen of de verkeerde ontwikkeling die daar plaatsvindt, niet mede toe te schrijven is aan invloeden van buitenaf.
Er zij aan herinnerd dat in verhouding tot het bevolkingsaantal geen enkel land zoveel hulp van de Europese Unie heeft gekregen als Albanië, en wel uit hoofde van een verdrag waarin een democratische ontwikkeling als voorwaarde wordt gesteld. Desondanks heeft zich daar in het verleden bijna een éénpartijstelsel ontwikkeld, hebben zich excessen bij de geheime dienst voorgedaan enzovoort.
Ik stel mijzelf en u, mijnheer de commissaris, de vraag of er daar niets fout is gelopen waardoor deze omvangrijke hulp geen effect heeft gehad. En ik vraag mij vooral af waarom de democratische grondslagen van deze samenwerking in vergetelheid zijn kunnen geraken. Dat is, denk ik, een belangrijk punt waar wij ons bezig mee moeten houden.
Ten tweede, de heer Patijn heeft de rol van de OVSE in de lopende acties in het licht gesteld. Mijn vraag is echter: waar was de OVSE, toen het zaak was tijdig op deze ontwikkeling te wijzen? Want dat is de eigenlijke, zeer belangrijke taak van de OVSE. Deze organisatie is immers een politiek waarschuwingssysteem om in een vroeg stadium crises op het spoor te komen. De OVSE heeft deze taak niet vervuld en daarom moeten wij er ook over nadenken hoe we de verdere ontwikkeling van de OVSE kunnen bijsturen.
Albanië is een nieuw voorbeeld van hoe absoluut noodzakelijk een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie is en wij moeten daarom alles in het werk stellen om dit instrument van de Europese Unie ook echt te verwezenlijken.

Vinci
Mevrouw de Voorzitter, Italië is herhaalde malen in deze eeuw opgetreden als bezettingsen kolonisatiemacht in Albanië. Toen dit land net van de stalinistische dictatuur was losgekomen, is het gebruikelijke kapitalisme, zijn de gebruikelijke Italiaanse politici en mafia zaken gaan doen over de ruggen van de arme mensen. Zonder de steun van Italiaanse banken was de fraude van de piramidefondsen niet doorgegaan. De Italiaanse regering hield en houdt zich heel erg op de vlakte waar het gaat om het veroordelen van de verkiezingsfraudes en het autoritaire regime van Berisha met diens medeplichtigheid aan de malafide spaarfondsen. Twee weken geleden is een Albanees schip, volgestouwd met vrouwen en kinderen, gezonken in de Straat van Otranto, na een aanvaring met een Italiaans militair vaartuig dat de opdracht had de Albanezen af te raden koers te zetten naar de Italiaanse kust.
Om al deze redenen is het echt geen goed idee dat de leiding over de humanitaire missie voor Albanië in handen van Italië wordt gelegd. Daarom gaat het ook eigenlijk niet om een humanitaire maar een koloniale operatie, onder het voorwendsel dat Albanië om humanitaire hulp gevraagd heeft. Daarom is dit hoofdzakelijk een militaire operatie. Daarom wordt met deze missie geen enkele garantie geboden dat er een weg wordt gebaand naar vrije verkiezingen in Albanië en vooral naar nieuwe presidentsverkiezingen.
Wij vragen dat de Verenigde Naties de volledige verantwoordelijkheid op zich nemen van een humanitaire actie voor Albanië, in plaats van dat zij de verantwoordelijkheid afschuiven op Italië. Bovendien moet de militaire steun aan deze missie niet vooral van Italiaanse makelij zijn.
Wij eisen tot slot dat ook de Europese Unie op serieuzere manier haar verantwoordelijkheid op zich neemt. Het is onaanvaardbaar dat ook de Unie Albanië heeft overgelaten aan Italië. Dat is het zoveelste teken van een Europese opbouw die totaal geen rekening houdt met de eisen en behoeften van de bevolkingen die in de Unie of aan haar grenzen wonen.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, wij moeten erop wijzen dat het Europees Parlement in de afgelopen maanden verscheidene keren het probleem Albanië heeft getackeld en dat het meermalen heeft gediscussieerd over het legitieme karakter van de jongste verkiezingen, aangezien alle oppositiepartijen protest hebben aangetekend tegen de uitslag daarvan. Het Europees Parlement heeft in zijn resoluties de betrokken partijen in Albanië uitgenodigd tot een dialoog en het heeft gevraagd om de verkiezingen over te doen. Helaas zijn die raadgevingen tot nu toe aan dovemansoren gezegd en noch de Raad noch de Commissie zijn erin geslaagd een gemeenschappelijk beleid met betrekking tot Albanië op te zetten.
Terwijl de gebeurtenissen zo hard achteruitgaan en de crisis onderhand gierend uit de hand loopt, is het enige land dat heeft gevraagd om een actie voor het Albanese volk, Italië. Maar dit land heeft daar wel heel precieze redenen voor: het zit namelijk met een aanzwellende vluchtelingenstroom uit Albanië. Dit is zeker geen goed motief om te accepteren dat Italië de leiding voert over een missie die humanitaire hulp naar Albanië moet zenden. Maar helaas moeten wij met lede ogen toezien dat een gemeenschappelijk Europees beleid ten opzichte van Albanië volkomen uitblijft. Met het oog op de situatie vinden wij dat het zenden van humanitaire hulp momenteel noodzakelijk is, maar daar moet wel een geschikte escorte voor komen, volgens het mandaat dat gepreciseerd staat in het besluit van de Veiligheidsraad van de VN van 28 maart.
Wij hameren erop dat het geen goed idee is Italië die missie te laten leiden, temeer daar nog niet duidelijk is hoe de aanvaring met het Albanese schip, waarbij 80 doden zijn gevallen, precies in haar werk is gegaan. Wij kunnen niet zeggen dat deze missie geblokkeerd moet worden, want het gaat om een humanitaire interventie die ook het herstel van een burgermaatschappij in Albanië moet garanderen. Het doel van deze missie moet niet alleen zijn de bescherming van de humanitaire hulpkonvooien, maar ook het herstel van de plaatselijke politiemacht, zodat de criminele bendes uitgeschakeld c.q. ontwapend kunnen worden. Daarbij moeten dusdanige stimulerende acties worden opgezet, dat de interne autonome krachten in Albanië leren hun problemen eigenhandig op te lossen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, met de laatste twee toespraken hebt u een fraaie inkijk gekregen in de Italiaanse politieke keuken. Ook ik zou kunnen zeggen dat een land dat niet eens in staat is binnen zijn eigen grenzen de rechtsstaat te doen gelden, er misschien niet voor geknipt is om aan het hoofd te gaan staan van deze multinationale macht. Maar dat beweer ik dan wel als lid van de oppositie! Het feit dat hetzelfde ook gezegd wordt door gezaghebbende exponenten van de Italiaanse regeringscoalitie, dus van diezelfde regering die de missie gaat uitzenden, is misschien wat moeilijker te begrijpen hier in dit Europees bestek.
Ik wend me nu even tot commissaris Van den Broek. Ik wil hem danken voor het feit dat hij opnieuw hier in de banken van de Commissie heeft plaatsgenomen om deel te nemen aan debatten over thema's waar hij ten zeerste voor bevoegd is. Hopelijk heeft hij begrepen wat ik gisteren wilde zeggen toen ik het had over gedragscode met betrekking tot de presentie van de commissarissen.
Mevrouw de Voorzitter, onze fractie zal zonder enthousiasme voor deze resolutie van het Europees Parlement over Albanië stemmen. We lopen niet warm voor deze resolutie, omdat, zoals al gezegd is, de Europese Unie absoluut tekort is geschoten op het vlak van preventie en bij het onderkennen van alle gevaren die schuilen achter het hele proces van democratische aftakeling dat Albanië te zien geeft. Wel lijkt het me een beetje overdreven te stellen dat vier jaar vrije markt en vrije democratie nog erger waren dan de afgelopen vijftig jaar. De Unie heeft laten zien dat zij absoluut tekortschiet op het vlak van buitenlands en veiligheidsbeleid. Het Nederlandse voorzitterschap dat zich opmaakt om ons een nieuw ontwerp-verdrag voor te leggen, zou uit dit voorbeeld de kracht moeten putten om een of ander project door te drukken, om ervoor te zorgen dat de Europese Unie afkomt van die houding die wij momenteel hebben: het enige dat wij namelijk doen, is waarnemers sturen en voor de rest schuiven wij onze verantwoordelijkheid gemakshalve af op instellingen die absoluut niet bedoeld zijn voor bepaalde taken, of op lidstaten die daarna in de grootste moeilijkheden komen doordat ze bijvoorbeeld te weinig kracht hebben om zo'n verantwoordelijkheid te torsen.
Wij staan heel sceptisch tegenover de mogelijkheid dat er in juni verkiezingen worden gehouden. Vooral zijn wij van mening dat deze resolutie een verwijzing had kunnen bevatten naar een permanent Europees militair en burgerkorps, dankzij welke Europa dus een echt buitenlands en veiligheidsbeleid zou kunnen krijgen.

Cellai
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op het moment dat onze Vergadering de situatie van Albanië in behandeling neemt, maakt het Italiaanse Huis van Afgevaardigden zich op te stemmen over een document, een technisch akkoord, dat de regering ertoe verplicht onmiddellijke uitvoering te geven aan de besluiten van de Verenigde Naties inzake het uitzenden naar Albanië van een militaire missie voor hulp en veiligheid, met multinationale deelname en onder Italiaanse leiding. Dit document heeft heel wat voeten in aarde gehad. Het is mogelijk geworden dankzij het grote verantwoordelijkheidsgevoel van de centrumrechtse partijen in Italië: dit in tegenstelling tot de regeringscoalitie, waar onderhand niet veel van over is gebleven, aangezien de neo-communistische component op het punt staat opnieuw een tegenstem uit te brengen. De Italiaanse oppositie, de Polo della Libertà , heeft zodoende zowel voor de Italiaanse natie als voor Europa een uiterst verantwoord besluit genomen, nu voor het eerst de leiding over een internationale missie aan Italië wordt toevertrouwd. Wel moeten wij beklemtonen dat het ondenkbaar en onaanvaardbaar is dat twee à drieduizend Italiaanse militairen hun leven in Albanië riskeren zonder in de wetenschap te mogen verkeren dat hun eigen bevolking, in het volste besef van haar morele plichten, als één man achter hen staat. Vandaar dat wij waardering hebben voor wat de Osservatore Romano , het orgaan van het Vaticaan, in dit verband heeft geschreven. Tegelijkertijd moeten wij opnieuw de houding van Europa aan de kaak stellen, want Europa laat schromelijk verstek gaan. Er moet kennelijk echt wel heel wat gebeuren voordat zij in actie komt.
De Albanese crisis heeft duidelijk gemaakt dat het hoog tijd wordt dat Europa een gemeenschappelijk buitenlands, defensie- en veiligheidsbeleid gaat opzetten. Onze burgers, van wie wij in deze dagen weer offers en nieuwe belastingen vragen om de economische voorschriften van Maastricht te respecteren, hebben er absoluut geen begrip voor dat dit Europa niet dat kleine beetje cohesie kan opbrengen om in een realistisch tijdsbestek een humanitaire hulpmacht te zenden naar een Europees land dat in totale ontreddering verkeert. Ook ditmaal echter hebben de diplomatieke diensten van een paar landen tegen de stroom ingeroeid, door allerlei bureaucratische obstakels op te werpen en de tijdstippen van bijeenkomsten uit te stellen, terwijl die juist op heel krappe termijn gepland hadden moeten worden. We kunnen nu alleen nog maar hopen dat er binnen de Intergouvernementele Conferentie eindelijk een oplossing komt, zodat voor deze beleidssectoren in korte tijd een communautair besluit kan worden genomen door de meerderheid van de lidstaten.
Toch zien we ook wel een paar lichtpuntjes. Ondanks alle vertraging en de al dan niet verkapte sabotage maakt thans een Europese vredesmacht zich op naar Albanië af te reizen. Voor het eerst wordt een geheel Europese vredesmacht operationeel zonder dat de Verenigde Staten een doorslaggevende bijdrage moeten leveren.
Ook positief is dat Italië de rol van coördinator van de missie op zich neemt en dat de andere Europese landen die deelnemen aan deze missie, hun vertrouwen in Italië hebben gesteld. Wat deze Italiaanse verantwoordelijkheid betreft, wil ik aantekenen dat de recente uitlatingen van de Oostenrijkse liberale partijleider Haider niet door de beugel kunnen. Hij heeft namelijk kritiek geleverd op zijn regering, niet in verband met eventuele deelname aan de expeditie, maar omdat zij geaccepteerd heeft dat het Italiaanse contingent de leiding krijgt.
Als deze racistische uitspraken bevestigd worden, kunnen wij die mooi plaatsen in gezelschap van een andere botte verklaring die we gisteren hebben opgetekend uit de mond van de Italiaanse staatssecretaris behorende tot de grootste coalitiepartner. Hij heeft zich namelijk meteen in al zijn arrogantie gepermitteerd om deze missie van humanitaire hulp en veiligheid een politiek doel mee te geven, namelijk de val van de vrij verkozen president Berisha.
Dat is natuurlijk je reinste schizofrenie, dat is volslagen onverantwoord! Misschien is dit voor sommigen wel een teken van nostalgie naar het barbaarse communistische regime van Enver Hoxha. Wij hopen dat Europa en Italië in het huidige tijdsgewricht werkelijk kunnen bijdragen tot het herstel van de situatie van vrijheid en democratie in dit gekwelde land.

Imbeni
Mevrouw de Voorzitter, ik voel er niets voor om ook een duit in het zakje te doen en dit debat te veranderen in een puur Italiaanse aangelegenheid. De Italiaanse Kamer van Afgevaardigden zal er wel voor zorgen dat het beleid van ons land wordt uitgestippeld, zoals dat gisteren al is gedaan door de Senaat. Ik wil hier profiteren van de aanwezigheid van de fungerende voorzitter van de Raad en de commissaris om te wijzen op de noodzaak dat lering getrokken wordt uit een paar kritische passages die tot deze crisis hebben geleid. Commissaris van den Broek zegt terecht: het is niet hoofdzakelijk een crisis van humanitaire aard. Dat kan het wel worden - zoals de fungerend voorzitter van de Raad opmerkte - en zelfs binnen korte tijd, maar vooralsnog is het voornamelijk een politiek-maatschappelijke crisis. Ik zou hier trouwens zelf aan toevoegen dat het ook een institutionele crisis van de eerste orde is. Wij kunnen ons echter wel afvragen hoe het zo ver heeft kunnen komen. En ook al kan ik niet aan de fungerende voorzitter en aan de commissaris vragen om hardop te zeggen wat zij denken van de verantwoordelijkheden die tot deze situatie hebben geleid, wil ik u wel eraan herinneren dat wij als Europese Unie, als landen van de Europese Unie, toch wel enige verantwoordelijkheid hebben gehad, bijvoorbeeld toen wij in feite de verkiezingsfraude hebben gedoogd. Wij hebben toen gedaan alsof het maar beter was die verkiezingsuitslag te aanvaarden, ook al wisten we dat diverse zaken niet waren gegaan zoals ze hadden moeten gaan. Het besluit van president Berisha om zich te laten herverkiezen door een al te toegeeflijk parlement, was een besluit waar wij zeker niet achter konden staan, zij het dat wij natuurlijk niet hadden kunnen ingrijpen. Dat besluit van Berisha is waarschijnlijk wel de druppel geweest die de emmer deed overlopen.
Wij hebben ook de fout begaan te geloven in de versie die de Albanese media officieel boden, namelijk dat het gebied in het zuiden van Albanië door gewapende benden was bezet. Natuurlijk is er sprake van gewapende en criminele bendes, maar het ging toch vooral om het feit dat er een grootscheeps verzet was ontstaan tegen de president - zij het dat dit in onaanvaardbare, gewelddadige vormen was - omdat de situatie uit de hand was gelopen door twee gebeurtenissen: het feit dat de president praktisch voor een zelfverkiezing heeft gezorgd en de crisis van de malafide pyramidefondsen.
Dus, om te voorkomen dat dergelijke kritische passages zich in de toekomst weer voordoen, moeten wij nu belangrijke keuzen treffen. Ten eerste moeten we ervoor zorgen - en nu wend ik me met name tot de heer Van den Broek - dat met de hulpactie van de Europese Unie precies nagegaan wordt welke wegen deze hulp volgt. Het is immers duidelijk dat we dat tot nu toe onvoldoende gedaan hebben.
Ten tweede wilde ik de fungerende voorzitter van de Raad in verband met de komende belangrijke gebeurtenissen, vooral de verkiezingen, een vraag stellen. Tot nu toe is het ons niet gelukt een gemeenschappelijke actie als Europese Unie op te zetten, terwijl dat zonder meer beter was geweest: maar kunnen wij dat niet alsnog doen, door namelijk steun te verlenen aan het verkiezingsproces? Waarom kan er niet, uiteraard met steun van de OVSE en met hulp van andere internationale organisaties, een gemeenschappelijke actie van de Europese Unie worden opgezet om het verkiezingsproces ruggesteun te bieden, zodat dit uit kan monden in nieuwe verkiezingen en een vernieuwing van de Grondwet?

Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de Raad heeft nog niet tot een gemeenschappelijke actie voor Albanië besloten, zulks in tegenstelling tot wat in artikel 1, lid 3, van het Verdrag wordt voorzien. De Commissie van haar kant heeft de Raad tot dusver niet om een gemeenschappelijke actie voor het land verzocht, waartoe ze overeenkomstig artikel 1, lid 8, sub 3), van het Verdrag bevoegd is. De Raad en de Europese Unie hebben alleen verklaard dat ze zich scharen achter de resolutie van de VN-Veiligheidsraad en de initiatieven van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.
Griekenland en het Griekse volk, die slechts over schaarse middelen beschikken, verstrekken - samen met enkele andere Unielanden - wel humanitaire en andere hulp aan het Albanese volk dat lijdt en op de proef wordt gesteld. Van de Europese Unie, die tot taak heeft de wil van de volken en regeringen van haar 15 lidstaten tot uitdrukking te brengen, is in Albanië evenwel geen spoor te ontdekken.
Het Parlement begrijpt niet waarom de Raad en de Commissie geen gemeenschappelijke actie ten gunste van Albanië ondernemen. We vragen ons dan ook af of ze geen belangstelling hebben voor deze kwestie. Of zijn ze het onderling oneens over de te nemen maatregelen? Misschien zijn ze wel van oordeel dat de belangen van de Unie beter worden behartigd door een niet-interventiebeleid. Geen enkele reden volstaat echter om de afwezigheid van de Unie in Albanië te verantwoorden. De huidige situatie in het land maakt een actie - en de officiële aanwezigheid - van de Unie in Albanië immers absoluut noodzakelijk om er de democratisering en het economisch herstel te waarborgen. In die zin verwondert het me dat de Raad en de Commissie blijkbaar alleen belangstelling hebben voor de doorgangen in het land.
Tenslotte wil ik de Italiaanse collega's van alle fracties op het hart drukken dat Griekenland de Italiaanse leiding van de interventiemacht in Albanië aanvaardt. Het desbetreffende besluit werd door alle Griekse partijen, met uitzondering van een kleine oppositiepartij, goedgekeurd. Griekenland is dus bereid om samen met en onder leiding van Italië in Albanië tussenbeide te komen, en hoopt dat ook Italië dit initiatief eensgezind steunt. We hebben allen belangrijke verplichtingen jegens Albanië en het Albanese volk, en daarom mogen de Unie en haar lidstaten niet bij mijn land achterblijven.

Kaklamanis
Mevrouw de Voorzitter, ik heb me tijdens de interventies van de leden van de Raad en de Commissie afgevraagd welke raad of commissie ze eigenlijk vertegenwoordigen. Ik heb de indruk dat ze het hadden over een ander werelddeel dan Europa en een andere unie dan de Europese Unie. Ze vinden het blijkbaar ook overbodig zich te verontschuldigen, omdat ze jarenlang de ogen hebben gesloten voor de gebeurtenissen in Albanië en alles in het werk hebben gesteld om hun oogappel, de heer Berisha, te behagen.
Sedert de karikaturale verkiezingen in Albanië hebben Parlementsleden van alle fracties de alarmklok geluid in tal van schriftelijke en mondelinge vragen, waarop de Raad en de Commissie steeds hetzelfde hebben geantwoord, namelijk "we zullen het probleem waarnaar de geachte afgevaardigde in zijn vraag verwijst, onderzoeken en hem van het resultaat van dit onderzoek in kennis stellen" - wat ze echter niet hebben gedaan, waardoor ze blijk gaven van minachting voor het Parlement. Zelfs op een ogenblik dat de tragische gebeurtenissen hen te snel af zijn - wat thans het geval is - doen ze, volgens hun zeggen, niets meer dan de toestand in Albanië volgen. Het is dan ook duidelijk dat hun onderlinge tegenstellingen en tegenstrijdige belangen elke gemeenschappelijke actie en een echt communautair beleid ten gunste van Albanië onmogelijk maken.
Het verheugt me wel dat de fungerend voorzitter van de Raad eindelijk inziet dat de politie van de heer Berisha moet worden opgeleid en het gevaar bestaat dat de Albanese maffia de humanitaire hulp aan het Albanese volk onderschept. Dat neemt niet weg dat de Raad moreel verantwoordelijk is voor wat thans in Albanië plaatsheeft, zoals hij ethisch aansprakelijk was voor de crisis in ex-Joegoslavië. Het Parlement en de Europese volken geven hem evenwel nog een - laatste - kans om de fouten uit het verleden goed te maken. Die kans bestaat erin dat hij de politieke richtsnoeren die in de onderhavige resolutie zijn vastgelegd, in beleidsvormen omzet.

Pettinari
Mevrouw de Voorzitter, anders dan wat mijn fractie gedaan heeft, heb ik op persoonlijke titel de compromisresolutie over Albanië getekend en zal daar dus ook voor stemmen. Ik sta achter de inhoud van die resolutie en vooral ben ik het ermee eens dat het dringend noodzakelijk is een internationale humanitaire missie naar Albanië te zenden. De Europese Unie en met name Italië hebben naar mijn mening de politieke en morele plicht om de regering van nationale verzoening bij te staan om terug te keren tot een vreedzame samenleving en normalisering van de democratie in Albanië. Alle Albanese politieke partijen, zowel die van de oppositie als de regeringsgezinde partijen, met inbegrip van de comités van het zuiden, vragen dat de Verenigde Naties uitvoering geven aan de internationale missie die door mijn land gecoördineerd zal worden.
Als wij thans niets doen voor Albanië, dan kan dat beschouwd worden als een misdrijf, omdat namelijk geen hulp in nood wordt geboden, terwijl het juist de plicht van Europa is zich te bekommeren om het democratisch lot van een land dat deel uitmaakt van de geografie en politiek van Europa. Trouwens degenen die ook in dit Huis - onder meer leden van mijn eigen fractie - kritiek hebben geuit tegen deze missie, zijn niet in staat een deugdelijk alternatief op de onmiddellijke termijn aan te reiken. Het enige wat zij doen, is algemene politieke plannen te opperen die absoluut geen korte-termijnoplossing bieden voor de crisis die het land momenteel doormaakt.
Naar mijn mening moet de coalitieregering van premier Fino steun krijgen bij al haar politieke eisen, omdat deze regering vandaag de enige gesprekspartner is die Albanië kan leiden. In dit verband kan volgens mij president Berisha maar beter eieren voor zijn geld kiezen en efficiënt meehelpen aan een politieke oplossing van de Albanese crisis. Vooral moet hij zijn mandaat ter beschikking stellen van de nationale verzoening, opdat er nieuwe verkiezingen kunnen worden uitgeschreven.
Ik wil thans nog een woord van kritiek uiten tegen de Raad en de Commissie. Zij hebben het in deze crisis schromelijk af laten weten en de kwestie helemaal alleen overgelaten aan Italië. Beide instellingen hebben toegekeken hoe de crisis is uitgebroken en hoe een stroom bootvluchtelingen is ontstaan, zonder ook maar één vinger uit te steken. Commissaris Bonino heeft ook compleet verstek laten gaan, terwijl zij nota bene bevoegd over deze zaak is, want zij heeft vluchtelingenhulp in haar portefeuille. Ik beschuldig de Europese instellingen ervan dat zij geen vin hebben verroerd en dat zij dus niet hun plicht zijn nagekomen om ruggesteun te verlenen aan de Italiaanse regering bij deze moeilijke crisis waar ons land bij betrokken is geraakt. Hopelijk zal een nieuw gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, onder meer via een eenvoudige meerderheidsstemming, nieuwe crisissituaties helpen voorkomen. In het geval van Albanië is de enige oplossing onmiddellijk internationale troepen te zenden. Ik steun deze oplossing dan ook volkomen en zal voor de onderhavige resolutie stemmen, tegen het advies van mijn eigen fractie in.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn betoog graag beginnen met hulde te brengen aan de vele zeer dappere mannen en vrouwen in Albanië die hun leven en hun werk geriskeerd hebben in hun pogingen om vrede, orde en sereniteit in dat land te bewaren. Hun moed verdient onze bewondering en zeker ook onze steun.
We weten allemaal wat er in ons achterhoofd zit en wat wij vrezen, namelijk dat Albanië een volgend Bosnië zal worden en als dat gebeurt dan zal de gehele Balkan ontploffen. In die context moeten wij het debat zien dat wij vandaag voeren. Hoewel ik dus hulde breng aan de inspanningen die de Raad en de Commissie zich tot dusverre hebben getroost, moeten we toch zeggen dat er absoluut meer gedaan moet worden.
Ik deel de bezorgdheid die sommige leden vandaag tot uiting hebben gebracht dat de multinational protection force niet voldoende representatief zou zijn. Eerlijk gezegd wordt er teveel nadruk gelegd op Italië, waar de geschiedenis ons geleerd zou moeten hebben dat wij de Italianen niet in een te kwetsbare situatie moeten plaatsen. Bij al dit soort gelegenheden loopt die multinationale macht het risico een deel van het probleem te worden in plaats van een deel van de oplossing en dat is het risico dat wij nemen door geen volwaardigere, ondersteunende macht te sturen.
Als het ooit al het juiste moment was voor Europese solidariteit dan is dat toch zeker nu en ik ben het volledig eens met diegenen die gevraagd hebben om gezamenlijke actie in Albanië omdat de geschiedenis ons toch in elk geval geleerd heeft dat als wij een oogje dichtknijpen voor de Balkan dat ons dan allemaal schade zal berokkenen. Wij hebben al veel te lang door de vingers gezien wat er in Albanië aan de hand is en daar plukken we nu de wrange vruchten van. We moeten voor humanitaire hulp zorgen, we moeten de vrede herstellen en we moeten ervoor zorgen dat er behoorlijke verkiezingen komen gebaseerd op vrije media en respect voor de wet. Dat zal niet gemakkelijk zijn en veel meer inspanningen vergen dan we tot dusverre bereid zijn geweest te leveren.

Fontana
Mevrouw de Voorzitter, in twee minuten spreektijd kunnen er maar twee dingen gezegd worden. Het eerste betreft de rol van de Unie in de huidige crisis in Albanië. Ondanks de steun van de VN voorziet deze rol er niet in dat de Unie op grond van het huidige Verdrag volledig en rechtstreeks haar verantwoordelijkheden op zich neemt. Thans is er namelijk sprake van een eenvoudige co-participatie van de Unie, ook al staan een paar lidstaten, te beginnen bij Italië, in de eerste gelederen van de missie naar Albanië. Wij hebben het gevoel dat de Unie nogmaals een historische kans voorbij heeft laten gaan om het recht van de eerste uit te oefenen, een recht dat tevens een plicht is en waar om politiek-culturele en geografische redenen niemand ter wereld aan zou durven tornen.
Het risico dreigt nu dat in het hartje van het oude Europa een situatie wordt voortgezet zoals die door de Italiaanse priester Luigi Sturzo als volgt werd beschreven: " In iedere staat zijn alle burgers ontwapend en alleen de regering is bewapend" . In ons continent zijn alle landen gewapend en alleen de internationale autoriteit is ontwapend. En aangezien er geen vrede zonder recht bestaat, maar ook geen recht zonder sanctie, zal Europa toch zo gauw mogelijk moeten proberen zichzelf te voorzien van een Uniebrede veiligheids- en crisispreventiemacht. Anders blijft ons continent verstrikt in de wetten van de natuurstaat, waar ieder volk zelf gerechtigheid uitoefent en in barbarij kan vervallen, zoals in Bosnië is gebeurd en thans in Albanië dreigt te gebeuren.
In de tweede plaats en zoals al gezegd is, is het echte probleem in Albanië vandaag de dag niet zozeer de humanitaire aspecten, de behoefte aan medicijnen en levensmiddelen, alswel de dringende noodzaak om het gezag van de staat en de soevereiniteit van het recht op democratische grondslag te herstellen. Het overheidsgezag en de staatssoevereiniteit hebben in Albanië hun legitimatie van onderop gekregen, dat wil zeggen van de Parlementsverkiezingen en vooral de plaatselijke verkiezingen. Hieruit valt af te leiden dat er in Albanië geen wettige gezagsdragers kunnen bestaan buiten het staatshoofd en de regeringsleider. De huidige missie krijgt alleen enige kans op welslagen als zij deze elementaire regels weet na te leven. Zij zal daarentegen jammerlijk mislukken als er geen stokje wordt gestoken voor de leninistische tendens die nog voelbaar is in de socialistische partij, welke enerzijds geneigd is steun te geven aan de regering-Fino, en anderzijds politieke akkoorden wil sluiten met de rebellencomités en de gewapende bendes.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, het is merkwaardig dat de Raad en de Commissie ons in hun verklaringen de "politieke kruidenthee" schenken die het Europees Parlement heeft bereid. Opmerkelijk is ook dat ze onze instelling als spreekgestoelte gebruiken om deze thee - via de media - aan de Europese openbare opinie aan te bieden.
Voor mijn part mag alle eer hen toekomen. Ik ga er namelijk van uit dat de wrede en schaamteloze militaire interventie in Albanië - een soeverein Europees land - enkel bedoeld is als steun aan het corrupte en roofzuchtige maffiaregime van Berisha dat ze al jaren in stand houden en ook nu onvoorwaardelijk willen bijstaan. De Europese Unie, de Verenigde Naties - onder leiding van Kofi Annan - en de andere internationale organisaties kunnen het opstandige volk van Albanië evenwel niet het recht ontzeggen zelf over zijn lot te beschikken. De Raad, de Commissie en de Parlementsleden die deze ontwerpresolutie - waarin niet naar Berisha wordt verwezen - hebben ondertekend, zijn van hun kant niet bevoegd om vanuit hun comfortabele zetel - en met het oog op de behartiging van onwettige belangen en de uitbreiding van de invloedssfeer van de Unie - Europese jongeren naar Albanië te zenden teneinde er deel te nemen aan een slachting of afgeslacht te worden.
Ik herhaal dan ook dat het Parlement - wat mij aangaat - voor de eer mag bedanken en de Raad en de Commissie ons op dit vlak de loef mogen afsteken. Ik ben er trouwens van overtuigd dat de onlusten vroeg of laat opnieuw de kop zullen opsteken, om de eenvoudige reden dat men vanuit de kazernes van de internationale interventiemacht geen echte democratie in Albanië tot stand kan brengen. De enige democratie die met wapengeweld kan worden opgedrongen, is de "fast food" -democratie, welke enkel een variant is op die van het regime Berisha.

Hoff
Mevrouw de Voorzitter, wie het debat vandaag heeft gevolgd, heeft vastgesteld dat het niet alleen koel, verstandelijk, maar soms ook emotioneel werd gevoerd. Het heeft absoluut geen zin bij de huidige situatie in Albanië op het communisme te schelden of op de opvolgers te schelden, die ook niet bepaald een schitterende rol hebben gespeeld. En aan wie vandaag nog van "de dubieuze rol van de socialisten in Albanië" spreekt, stel ik de vraag of dat niet de verkeerde toon is.
Het komt er nu naar mijn mening namelijk op aan dat allen die van goede wil zijn, alle beschikbare krachten bundelen om in Albanië verbetering in de situatie te brengen, om samen te werken. Ook Berisha moet constructief aan dit wederopbouwproces meedoen en meewerken.
Ik zou willen onderstrepen hoe serieus ons Parlement in het verleden, en ook vandaag weer, het debat over de situatie in Albanië heeft gevoerd. Ik geloof dat uit het debat en ook uit de gezamenlijke resolutie, waarin alle belangrijke elementen ter sprake komen, blijkt dat wij bereid zijn het nodige te doen om in Albanië de opbouw van nieuwe structuren op politiek en economische gebied mede te ondersteunen. Dat hebben alle sprekers in het debat ook gezegd.
De klemtoon ligt op "gezamenlijk" , want daarzonder zullen wij deze taak niet tot een goed einde kunnen brengen. Daarom hoop ik dat wat de Raad en ook de Commissie hebben aangekondigd, geen loze beloften zijn.
In het begin was in het debat sprake van ongeveer 500 miljoen ecu die via PHARE naar Albanië zijn gevloeid. Aan de Commissie zal op de een of andere dag - niet vandaag, maar ooit eens - de vraag worden gesteld waar dat geld is gebleven. Als ik in Albanië was, heb ik in ieder geval geen van de projecten gezien die zogezegd met dit geld werden gefinancierd. Ik vind dat wij tot slot moeten zeggen dat de internationale gemeenschap, en met name de Europese Unie, de OVSE en het Internationaal Monetair Fonds, nu de taak hebben de macro-economische ontwikkeling in Albanië te steunen, opdat de mensen daar weer een toekomst hebben. Anders ziet het er op lange termijn heel slecht uit voor dit land. Wij zijn in ieder geval bereid ons steentje daartoe bij te dragen.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, ik stem voor de gezamenlijke ontwerpresolutie, hoewel ze het nijpendste probleem waarmee we te kampen hebben - met name de vertrouwenscrisis van het Albanese volk - niet behoorlijk aanpakt. We kunnen ons hier geen idee vormen van de mate waarin de Albanezen de heer Berisha en zijn regime wantrouwen en argwaan koesteren tegen de Europese Unie, die Berisha op ongeloofwaardige wijze blijft bijstaan, hoewel al geruime tijd duidelijk is dat hij verantwoordelijk is voor de politieke crisis, de vervalste verkiezingen en de vele andere onregelmatigheden in zijn land. Als we het vertrouwen in de Unie willen herstellen, moeten we de regering van nationale eenheid onvoorwaardelijk steunen, op de voorbereiding en het verloop van de verkiezingen toezien en het herstel van het democratisch proces van nabij volgen. We mogen geenszins het vermoeden wekken dat we nog voornemens zijn de heer Berisha, die uiteindelijk toch door de ontwikkelingen in zijn land aan de kant zal worden gezet, bij te springen. Voorts moeten we er ons toe verbinden het Albanese volk schadeloos stellen voor de verliezen die het door de frauduleuze pyramidefondsen heeft geleden. Hoewel de commissaris daar in de vorige vergadering heeft naar verwezen, is dit probleem vandaag niet meer aan bod gekomen in de interventies van de Commissie en de Raad en is er evenmin sprake van in de onderhavige resolutie van het Parlement. Zolang we de gedupeerden niet vergoeden, is elke - permanente - politieke oplossing van het Albanese vraagstuk evenwel ondenkbaar.

Alavanos
In Belgrado heeft de Europese Unie de zijde gekozen van de vreedzame demonstranten tegen de burgemeester van de partij van Milosevic, en hij is afgetreden. In Bulgarije hebben we de vreedzame betogingen tegen de regering in Sofia gesteund, en ze heeft ontslag genomen. In Wit-Rusland is hetzelfde gebeurd met president Loekasjenka. Ik vraag me dan ook af waarom we de heer Berisha en zijn trawanten, die de democratische vooruitgang in hun land ondermijnen, blijven tolereren en steunen, zulks op een ogenblik dat de Verenigde Staten - die we gewoonlijk nabootsen - zich reeds van hen hebben afgekeerd.
Toen socialistische regeringen de president van hun land in de periode vóór de verkiezingen naar Albanië zonden om er de heer Berisha te decoreren en toen de Europese Unie zich schaarde achter de uitslag van de vervalste verkiezingen, hebben de linkse fracties in het Parlement gewaarschuwd voor een politieke crisis. Ze hebben het standpunt verdedigd dat het zenden van een vredesmacht slechts in laatste instantie mag worden overwogen, en hebben aangedrongen op de politieke aanpak van de problemen en de neutralisering van de hoofdschuldige aan de ondergraving van het democratisch proces in Albanië, niet omdat we ons op de heer Berisha trachten te wreken maar omdat we Albanië de kans willen geven te overleven.
We betreuren dan ook dat het Parlement de Raad niet helpt bij de vaststelling van een gemeenschappelijke actie voor Albanië, maar de standpunten van de Raad alleen protocolleert en - tegelijk - een verbazend "savoir vivre" tegenover de heer Berisha aan de dag legt. Daarom vragen we de vergadering te stemmen voor de amendementen van onze fractie die onder meer aandringen op het aftreden van de heer Berisha, wat kan bijdragen tot de normalisering van de toestand in Albanië.

Patijn
Mevrouw de Voorzitter, u zult begrijpen dat het niet gemakkelijk is om te reageren op interventies van twintig verschillende geachte afgevaardigden, waarvan vele, terecht, zeg ik, blijk hebben gegeven van hun bijzondere betrokkenheid en emoties ten aanzien van de ontwikkelingen in Albanië. Ik moet begrip uitspreken voor die emoties want soms slaat de schrik mij om het hart als ik zie hoe een Europees buurvolk tot een zodanige staat van anarchie en zelfdegradatie kan komen. Ik denk dat we daar allemaal buitengewoon bij betrokken zijn en dit ook zeer betreuren.
Als ik wil reageren op de hoofdlijnen van de interventies van de geachte afgevaardigden, onderscheid ik drie vragen die hier voortdurend naar voren komen. De eerste vraag is: hebben we dit zien aankomen en hebben we adequaat gereageerd? De tweede vraag: toen de totale instorting in februari/maart begon, heeft de Europese Unie toen adequaat gereageerd? De derde vraag: moeten wij niet met veel robuustere militaire middelen ingrijpen dan nu in voorbereiding zijn? Dat is een beetje het slag vragen dat ik onderscheid.
Naar aanleiding van de eerste vraag zou ik u willen oproepen onszelf achteraf niet wijzer te verklaren dan we destijds waren. Het is natuurlijk gemakkelijk om terug te blikken en te zeggen: wij hebben die fout gemaakt en dat hadden we moeten zien aankomen. Maar dat hebben we niet. Er is wel zeer systematisch gewerkt afgelopen jaar. In de eerste plaats, de vermaledijde verkiezingen van mei 1996 zijn zorgvuldig door een missie van OVSE gevolgd. Er is een rapport over uitgebracht waarin veel kritiek op de verkiezingen is uitgeoefend en waarin werd aanbevolen om in een aantal districten de verkiezingen opnieuw te houden. De Raad van de Europese Unie heeft daar een duidelijke politieke stellingname ingenomen, in die zin dat als het OVSE-rapport niet wordt uitgevoerd, de Raad niet bereid is om zowel verdragsmatig als wat betreft de economische samenwerking verdere stappen te ondernemen in de ontwikkeling van de betrekkingen met de regering van Albanië.
Op dat moment was het diplomatieke instrument het enige instrument dat de Europese Unie ter beschikking stond. Ik wil wel vermelden en u in herinnering roepen dat in het najaar lokale verkiezingen zijn gehouden die gevolgd zijn door de Raad van Europa en naar het oordeel van de Raad van Europa wél redelijk zijn verlopen. Op dat moment was de politieke inschatting dat Albanië weer een bepaalde tournure had gemaakt in de richting van normale democratische verhoudingen, zodat iets van de druk van de ketel is afgegaan. Van de winter is duidelijk geworden dat er veel meer aan de hand is en toen is in februari/maart eigenlijk de ontbinding begonnen, in gang gezet door het bekende probleem van de piramidespelen wellicht, maar er ligt natuurlijk een veel breder probleem aan ten grondslag.
De crisis in Albanië, mevrouw de Voorzitter, is geen burgeroorlog. Bij de crisis in Albanië staat niet de ene etnische groep tegenover de andere en gaat het niet om de ene traditioneel gewortelde politieke groepering die de andere haar plaats onder de zon niet gunt, het is in feite de volledige instorting van een sociaal-economisch systeem, het volledige verlies van gezag van de zittende overheid, zowel op nationaal als regionaal niveau.
Toen de Raad daarmee geconfronteerd werd, was de eerste vraag die we stelden: wij moeten iets doen, maar waar is ons aangrijpingspunt? Het eerste aangrijpingspunt, dames en heren, is het herstel van enige vorm van openbare orde en gezag want anders is er geen beginnen aan. Eerst dus contact opnemen met de voorhanden zijnde gesprekspartners: president Berisha, de politieke partijen, de andere aanwezige gezagsdragers. Daarom heeft de OVSE de afgevaardigde Dr. Vranitzky en de Raad zijn voorzitter, minister Van Mierlo, zeer snel naar Albanië gestuurd. Zij hebben in feite getracht een overeenkomst te bewerkstelligen tussen alle betrokken politieke groeperingen waarbij twee elementen voorop stonden: ten eerste, onmiddellijke maatregelen tot herstel van de openbare orde en een minimum niveau van openbare orde en ten tweede, het inzetten van een gezamenlijk politiek proces dat moet leiden tot herstel van de normale politieke en democratische verhoudingen. Die overeenkomst is gesloten, daarop is de regering Fino gevormd en die probeert nu in actie te komen. Diegenen die zeggen: we hadden partij moeten kiezen, we hadden de zittende president moeten zeggen dat hij op moest stappen, die ontkennen de eerste prioriteit, namelijk herstel van een minimumniveau van openbare orde, want onder de toenmalige omstandigheden kon je helemaal niets beginnen. Dus, dat is de weg die wij niet gekozen hebben. Als wij in dit Huis horen: dat had u niet mogen doen, dan denk ik dat dit Huis, althans leden van uw Huis, niet inzien wat de eerste prioriteit isen dat is namelijk het herstel van de openbare orde.
De derde vraag is, en dan sluit ik ook aan bij een aantal opmerkingen die gemaakt zijn, of de Europese Unie niet daadkrachtiger had moeten optreden. Er had toch snel en met militaire macht moeten worden gereageerd, enzovoort. Daar wil ik dit op zeggen. De Europese Unie is geen militaire organisatie. De Europese Unie is niet bevoegd voor militaire zaken, is niet bevoegd voor defensiebeleid. In het kader van de verhouding tussen de instellingen praten wij dus over iets dat buiten de orde valt.
Het tweede is, ik heb het al gezegd, dat de problemen in Albanië niet gelegen zijn in twee strijdende partijen die elkaar naar het leven staan en waar een scheidingsmacht of een ordeningsmacht moet optreden. Het probleem is een totale instorting van het sociaal-economische systeem en het nationale gezag. Gelet op de veiligheidssituatie daar - en u heeft allen kennis kunnen nemen van het bewapeningsniveau van de gemiddelde burger van Albanië - zou het totaal onverantwoord zijn geweest als een grote Europese politiemacht of militaire macht zonder veel nadenken naar binnen zou zijn geloodst om eens even de orde te herstellen. Ik vind dat degenen die daarvoor impliciet of expliciet pleiten een onverantwoord pleidooi houden.
Ik ben buitengewoon erkentelijk dat een aantal landen - niet in het kader van de Europese Unie, want die is niet bevoegd, de Raad heeft geen bevoegdheden op militair gebied - een coalition of the willing heeft gevormd, gesteund door een bevoegdheidsverklaring via een resolutie van de Veiligheidsraad om een multinational protection force ter beschikking te stellen. Die wordt nu zorgvuldig ontwikkeld. Dat betreft taakstelling, deployment , opbouw en samenwerking aan de ene kant en het hele ingewikkelde werk van hoe liggen de commandostructuren, wat zijn de rules of engagement aan de andere kant. Dat zijn allemaal zaken die zeer zorgvuldig moet worden overwogen, want meerdere geachte afgevaardigden hebben het gezegd: de situatie is nog immer ongewis. De veiligheidssituatie is hachelijk en als niet uiterst behoedzaam wordt opgetreden en zeer zorgvuldig wordt gepland en zoveel mogelijk wordt uitgegaan van samenwerking met Albanese autoriteiten, die bereid zijn om samen te werken en ook om hun goede diensten te verlenen om dit politiële, militaire gezag ook zijn rol te kunnen laten vervullen, dan, denk ik, dat wij ernstige teleurstellingen ten aanzien van de inzet van militaire middelen kunnen verwachten.
Samenvattend: als men in uw Huis zijn frustatie en embarrassment over het feit dat een Europees broedervolk tot zulk ongerief kan vervallen tot uitdrukking wil brengen, dan heb ik daar volledig begrip voor. Maar ik vind niet dat men daarin dan de emotie moet laten doorklinken die wij ook voelen in de Raad, maar blijk moet geven van cool judgement om in de diverse fasen van de zich ontwikkelende crisis te kunnen doen wat op een precies moment nodig is en, ik wil dat nog eens herhalen, wat haalbaar is. Zowel in Albanië als in de politieke bsluitvorming hebben wij met iets te maken wat nodig is, maar wij hebben het ook over haalbaarheid.

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, aangezien het duidelijk is dat ik hier niet tijdens het hele debat aanwezig was, wil ik even het woord voeren om te zeggen dat Hans van den Broek te kennen heeft gegeven het in hoge mate te betreuren dat hij de Vergadering vroegtijdig moest verlaten omdat hij een vliegtuig moest halen. Hij had dat natuurlijk liever niet gedaan. Hij heeft me ook verzocht u mede te delen dat als er specifieke vragen zijn over details of informatie die naar aanleiding van het debat naar voren komen, en waaraan hij natuurlijk grote aandacht zal besteden, hij die specifieke vragen dan graag schriftelijk zal beantwoorden.

Roubatis
Mevrouw de Voorzitter, we mogen de Europese burgers - onze kiezers - geen verkeerde indrukken geven. Ik wil dan ook benadrukken dat het onjuist is dat we niet op de hoogte waren van de vervalsing van de verkiezingsuitslag in Albanië.
De waarheid is dat we het wisten, maar niets hebben gedaan.
Het is ook incorrect dat we voorrang hebben gegeven aan de openbare orde. Als we dat gedaan hadden, hadden we de geheime diensten moeten ontwapenen en ontbinden.
Het Albanese volk heeft naar de wapens gegrepen, omdat het ontgoocheld is over de inertie van de Unie.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zeven ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Situatie in Hongkong
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Hongkong.

Patijn
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u en het Parlement bedanken voor de uitnodiging hier vandaag over Hongkong te spreken. Over minder dan 12 weken zal Hongkong overgaan naar de Volksrepubliek China. De Raad ziet de toekomst van Hongkong met vertrouwen tegemoet en vertrouwt erop dat de nauwe betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Volksrepubliek China borg zullen staan voor een soepele overgang. Met een goede overgang van Hongkong is veel te winnen. Wat met Hongkong gebeurt, gaat alle handelsnaties aan, ook de lidstaten van de Europese Unie van wie de handel met Hongkong in 1996 ruim 43 miljard ecu beliep. Hongkong is van essentieel belang als toegangspoort tot China en een financieel en commercieel centrum voor de gehele Aziatische regio. Wij mogen echter nimmer vergeten dat met de toekomst van Hongkong ook de toekomst gemoeid is van 6 miljoen inwoners van Hongkong aan wie is toegezegd dat zij hun huidige levensstijl in de komende vijftig jaar kunnen voortzetten.
De twee partijen bij de transitie, het Verenigd Koninkrijk en de Volksrepubliek China, hebben uitgebreid overleg gepleegd en zullen dit blijven doen om in de komende vier maanden en ook daarna voor een soepele overgang zorg te dragen. Veel onderdelen van de transitie zijn al met succes uitonderhandeld en afgehandeld, zoals de continuïteit onder het ambtelijk apparaat van Hongkong. De Raad hoopt dat in de resterende vier maanden de overige overgangsproblemen via overleg goed worden afgerond.
In de afgelopen maanden heeft een aantal gebeurtenissen plaatsgevonden die voor de toekomst van Hongkong van belang zijn. In december vorig jaar heeft China een tijdelijk wetgevend orgaan, de zogenaamde Provisional Legislation ingesteld die met ingang van 1 juli de taken van de huidige wetgevende Raad, de zogenaamde Legislation Council , zal overnemen. De Raad spreekt de hoop uit dat een dergelijk tijdelijk wetgevend orgaan een soepele overgang en de toekomstige ontwikkeling van Hongkong niet in de weg zal staan. De Raad gaat ervan uit dat het tijdelijk wetgevend orgaan zo snel mogelijk na de overdracht van de soevereiniteit zal worden vervangen door een permanent wetgevend orgaan dat wordt gekozen overeenkomstig de in de basiswet, de zogenaamde basic law , neergelegde beginselen.
Voorts is de heer Tun Chi Wa tot toekomstige chief executive benoemd en deze heeft zijn toekomstige raadsleden gekozen. De Raad verwelkomt de benoeming van de heer Tun waardoor een punt van onzekerheid over de transitie is weggenomen. Uit de keuze van Tuns topambtenaren en de leden van de Uitvoerende Raad blijkt dat hij vastberaden is een zo groot mogelijke continuïteit te garanderen onder het ambtelijk apparaat, hetgeen door de Raad wordt verwelkomd.
Het overlijden van de heer Deng Xiaoping, de architect van het beginsel één land, twee systemen leidt naar verwachting niet tot een verandering van China's beleid ten aanzien van Hongkong.
Het is nu tijd om onze blik op de toekomst te richten en erop te vertrouwen dat de regering van de Volksrepubliek het beginsel één land, twee systemen vanaf 1 juli daadwerkelijk in de praktijk zal brengen. Een welvarende en stabiele speciale administratieve regio, de SARHK - ik bied mijn excuses aan voor dit acroniem, maar ik heb het niet bedacht -, is ongetwijfeld ook de wens van de Chinese regering.
De Europese Raad van Dublin van december jl. heeft opnieuw het grote belang bevestigd dat de Europese Unie hecht aan de toekomstige vrede en welvaart van de speciale administratieve regio Hongkong als onderdeel van de Volksrepubliek China alsmede de wens van de Europese Unie al het mogelijke te doen om bij te dragen aan een soepele overgang. Wij zetten ons met veel energie in voor de voortzetting van de betrekkingen met de SARHK in de Wereldhandelsorganisatie en in andere gevallen waarin Hongkong krachtens de basiswet autonoom kan handelen. De Raad heeft de Commissie verzocht in de loop van 1997 voorstellen te doen waarmee zo goed mogelijk een nauwe economische samenwerking met Hongkong kan worden gegarandeerd. De Raad van Dublin onderstreepte eveneens zijn volledige ondersteuning van de specifieke status van de SARHK en haar burgers in al haar aspecten met inbegrip van hun recht op representatieve democratische instellingen zoals die reeds bestaan.
De volledige implementatie van de gezamenlijke verklaring is de beste waarborg dat Hongkong met succes zal blijven voortbestaan en dat haar inwoners het leven kunnen blijven leiden dat zij gewend zijn. De Raad zal daarom zorgvuldig toezicht houden op de naleving van de bepalingen van de gemeenschappelijke verklaring die een internationaal bindend verdrag is tussen het Verenigd Koninkrijk en de Volksrepubliek China.
Concluderend, aan veel voorwaarden voor de voortzetting van een Hongkongs succes is voldaan. De economie is gezond en de mensen lijken de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. Maar het is onvermijdelijk dat er ook sprake is van zorgen en angst in deze periode. In tijden van verandering is dat normaal. Wat opvalt is dat het meestal mensen van buiten Hongkong zijn die zich zorgen maken, terwijl het merendeel van de burgers in Hongkong zelf de toekomst in het algemeen optimistischer tegemoet lijkt te zien.
De Europese Raad te Dublin heeft zijn steun voor Hongkong uitgesproken. De Raad zal de ontwikkelingen op de voet blijven volgen, tot het moment van de overdracht van de soevereiniteit en ook daarna, wanneer China zijn beleid van één land, twee systemen vorm zal geven aan wat dan weer zal heten de special administrative region Hongkong . De Raad heeft vertrouwen in de toekomst van Hongkong en zal zich inzetten voor nauwe samenwerking op alle mogelijke gebieden.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is blij met deze gelegenheid om over Hongkong te kunnen spreken en ik ben het Parlement dankbaar dat het ons die mogelijkheid verschaft door deze moties vandaag in te dienen. Ik zal het hier alleen over Hongkong hebben maar de Vergadering mag er zeker van zijn dat de beleidsmatige benadering die ik hier uiteenzet ook gevolgd zal worden voor Macao, dat als het zover is, in deze Vergadering en ook elders natuurlijk uitgebreider behandeld zal worden.
Met de overdracht over minder dan twaalf weken van Hongkongs soevereiniteit - zoals mijnheer Patijn zojuist zei - is dit debat natuurlijk volkomen op zijn plaats maar het is ook een goed moment om verder te kijken, verder dan de overgang op 1 juli en om ons te bezinnen over hoe onze betrekkingen met Hongkong als een Speciale Administratieve Regio van China in de toekomst kunnen evolueren. Wij geloven dat Hongkong een belangrijke en positieve rol kan spelen in onze betrekkingen met China in de decennia die voor ons liggen. Zoals de Vergadering ongetwijfeld weet heeft de Europese Unie de laatste jaren iedere gelegenheid te baat genomen om het belang te benadrukken dat zij hecht aan de toekomst van Hongkong. De Europese Raad heeft herhaaldelijk aandacht besteed aan het grote belang dat de Unie hecht aan vrede en welvaart in het toekomstige Hongkong. De economische belangen van de Europese Unie in Hongkong zijn zeer veelomvattend en tegelijk ook diepgeworteld. Hongkong is onze tiende handelspartner en biedt plaats aan meer dan honderd financiële instellingen uit de Europese Unie en circa 250 regionale hoofdkantoren van bedrijven uit de Europese Unie.
Maar onze belangen zijn niet alleen economisch en commercieel van aard. Er wonen meer Europeanen in Hongkong dan in welke andere Aziatische stad dan ook en Hongkong's open geest betekent natuurlijk dat wij vele waarden gemeen hebben. Hongkong is dus een van onze belangrijkste Aziatische partners en moet dat ook blijven. Daarom zal de Commissie de komende weken met een mededeling komen die ook aan het Parlement zal worden verstrekt, waarin onze toekomstige betrekkingen met Hongkong uitgebreid aan bod komen.
De Commissie gelooft dat een efficiënte tenuitvoerlegging van de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring en de volledige naleving van de Basiswet de beste manier is om de zeer reële belangen van de Europese Unie in Hongkong en om het welzijn van de bevolking van Hongkong te beschermen. Bij iedere gelegenheid geven wij de regering van de Chinese Volksrepubliek deze duidelijke boodschap. De effectieve toepassing van de Gezamenlijke Verklaring en van de Basiswet zullen betekenen dat Hongkong als een Speciale Administratieve Regio van China een hoge mate van autonomie geniet, niet alleen in economische zaken maar ook op het gebied van bestuur, financiën en wetgeving.
In de Verklaring en de Basiswet worden voorts ook de essentiële vrijheden in Hongkong bevestigd, waaronder vrijheid van meningsuiting, van vergadering, van vereniging en van godsdienst in de praktijk en overtuiging. Het internationaal verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten en het internationaal verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten zullen voor Hongkong van toepassing blijven.
Om voor de hand liggende redenen is er natuurlijk met bezorgdheid gespeculeerd over het voortbestaan van deze overeenkomsten in de toekomst. De overeenkomsten zijn evenwel zeer specifiek uiteengezet in de Gezamenlijke Verklaring en in de Basiswet en dit moet worden beschouwd als de fundamentele garantie voor de mensen van Hongkong. Het is duidelijk iets dat wij in de komende jaren zorgvuldig in de gaten zullen trachten te houden en de Commissie verwacht dat de bestaande mechanismen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid regelmatig aandacht zullen besteden aan Hongkong aangezien de instrumenten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid er natuurlijk zijn om gebruikt te worden.
De grote Europese, Amerikaanse, Japanse en andere belangen in Hongkong zijn niet de enige reden om erop te vertrouwen dat Hongkong een belangrijke partner zal blijven voor de internationale gemeenschap. De Gezamenlijke Verklaring is een internationale overeenkomst die bij de Verenigde Naties is neergelegd, maar belangrijker nog is dat in de Gezamenlijke Verklaring en de Basiswet de internationale dimensie van Hongkong centraal staat. Hongkong zal een eigen stem blijven hebben als een apart lid van tal van internationale organisaties en zal internationale overeenkomsten kunnen tekenen op gebieden die binnen de autonome verantwoordelijkheid van de Speciale Administratieve Regio van Hongkong liggen.
In de komende jaren verwachten we dat Hongkong zijn status behoudt als een actieve en autonome partner in economische zaken en op de andere voor de SAR voorbehouden beleidsterreinen. Ik onderstreep dat het in het belang is van een ieder buiten en binnen China om het internationaal vertrouwen in Hongkong te handhaven. Onzekerheid over het wetgevende proces en over het juridische systeem in Hongkong kunnen dat vertrouwen alleen maar schaden. Daarom maken wij ons zorgen over bepaalde ontwikkelingen die de laatste maanden hebben plaatsgehad betreffende de Legislative Council en de wetgeving betreffende burgerlijke vrijheden.
Dit is een kwetsbare periode en het is zeer belangrijk dat de mensen van Hongkong en de internationale gemeenschap de verzekering krijgen dat de democratie, de burgerlijke vrijheden en de wet gehandhaafd zullen worden. Een duidelijke aankondiging dat er spoedig na de overgang verkiezingen zullen plaatsvinden voor een nieuw wetgevend orgaan die verkozen wordt op een vrije en eerlijke basis, zou een duidelijke en belangrijke verzekering zijn voor de toekomstige stabiliteit in Hongkong.
De Speciale Administratieve Regio Hongkong, zoals deze is vastgelegd in de Gezamenlijke Verklaring en de Basiswet zal natuurlijk uniek zijn maar juist dat unieke karakter maakt het dubbel belangrijk dat de mensen in Hongkong, in de rest van China en in de internationale gemeenschap de Speciale Administratieve Regio Hongkong een kans geven te functioneren zoals de bedoeling is. Ik verzeker de Vergadering met klem dat wij in de Commissie Hongkong niet uit het oog zullen verliezen. Integendeel, zoals wij in de mededeling die binnenkort wordt uitgegeven zullen voorstellen kunnen wij een rol spelen bij het in stand houden van de tradities van openheid en internationalisme van Hongkong, door ten eerste de situatie daar van zeer nabij te volgen en ten tweede de contacten verder uit te bouwen.
Wij zijn dan ook voornemens om alle aspecten van Hongkong nauwlettend te volgen en om daar regelmatig verslag over uit te brengen. Ik kan zeer zeker bevestigen dat dit een formeel jaarverslag aan de Raad en aan het Parlement zal omvatten inzake alle vraagstukken die belangrijk zijn voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Hongkong, en niet in de laatste plaats over politieke en commerciële aangelegenheden, mensenrechten en samenwerking.
Voorts zijn wij in de Commissie voornemens om verder te bouwen op de vooruitgang die de laatste jaren is gemaakt in het verstevigen van de banden met Hongkong, zoals zovele individuele Europese burgers, of het nu studenten, bezoekers of zakenmensen zijn geweest, alsmede vele anderen, waaronder ook dit Parlement, hebben gedaan. Sinds 1993 heeft ons bureau in Hongkong een essentiële rol gespeeld in de ontwikkeling van de betrekkingen met het gebied en wij hechten een groot belang aan de rol van dit bureau als een onafhankelijke instantie dat voor een directe verbinding zorgt met Brussel. Dat bureau zal deze functie in de toekomst blijven vervullen.
Wij zullen ervoor trachten te zorgen dat deze intensivering van de betrekkingen wordt voortgezet en wij kijken uit naar een actieve toepassing van de Gezamenlijke Verklaring en de Basiswet en de verdere ontwikkeling van onze betrekkingen met Hongkong in de jaren die voor ons liggen.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie en de Raad graag danken voor de zeer heldere verklaringen die zij hebben afgelegd en ik zou ook duidelijk willen maken waarover het in dit debat niét gaat. Het gaat niét over China.
Na 1 juli zal Hongkong geregeerd worden krachtens het beginsel van één land, twee systemen en het is dan ook logisch dat Hongkong zelf besproken moet worden en door de mensen niet gebruikt mag worden als een soort paard van Troje om China te bespreken en te bekritiseren.
Wij hebben dit debat aangevraagd om twee specifieke redenen die wij nog eens wensen te benadrukken. Ten eerste zal Hongkong na 1 juli niet langer uitsluitend een Britse kwestie zijn, het zal een zaak worden van de gehele Europese Unie. En ten tweede, en zoals vooral commissaris Kinnock gezegd heeft, is een vreedzame overgang van Hongkong in het belang van alle betrokkenen. Hongkong is de achtste handelsnatie ter wereld, het is de regionale haven voor Zuidoost-Azië, het is de toegangspoort voor de handel met China en is als zodanig een belangrijke motor voor economische groei in de wereld.
Van een succesvolle overgang zullen wij allemaal profiteren, zoals wij van een mislukte overgang allemaal nadeel zullen ondervinden. Een slecht aangepakte overgang zal belangrijke politieke ontwikkelingen in de regio zeer zeker schaden - waaronder, zo is mijn indruk, het eventuele lidmaatschap van China van de WTO, waarvan we allemaal hopen dat dit zo snel mogelijk bewaarheid zal worden. Zoals de Raad en de Commissie gezegd hebben is er geen reden waarom de overgang niet goed zou gaan. De Chinese regering heeft er zich duidelijk toe verbonden om de Basiswet en de Gezamenlijke Verklaring te zullen naleven en ik zou de eerlijkheid van die verbintenis zeer zeker niet in twijfel willen trekken. Voorts is het besluit om de bestaande Chinese ambtenaren in Hongkong te handhaven een belangrijke blijk van vertrouwen in het gebied, met name gezien de hoge kwaliteit van de betrokken personen.
Er zijn natuurlijk wel enkele vlakken waar bezorgdheid op zijn plaats is. Het opzetten van de provisorische wetgevingsraad is in het slechtste geval illegaal, zoals de gouverneur beweert, en in het beste geval onverstandig, ongerechtvaardigd en onnodig, zoals de Amerikanen beweren. Het voornemen om de Bill of Rights Ordinance - die bepalingen omvat van het internationaal verdrag inzake politieke en burgerrechten - te herroepen of te wijzigen; de Societies Ordinance - die er uiteindelijk op gericht was om de triads aan te pakken - en de Public Order Ordinance die over vergaderingen en demonstraties gaat, moeten toch wel enige verontrusting wekken over de toekomst van de mensenrechten in Hongkong. Bovendien boezemt de manier waarop deze maatregelen worden voorgesteld door een in het geheim vergaderende voorbereidende commissie ons geen vertrouwen in voor de toekomst.
Zoals de voorzitter van de balie van Hongkong onlangs schreef, vereisen de rechtsregels dat het maken en herroepen van wetten openbaar, beredeneerd en in overeenstemming is met de wet. Ik denk niet dat deze voorstellen aan die vereisten voldoen en daarom is het belangrijk, zoals commissaris Kinnock al aangaf, dat er zo spoedig mogelijk verkiezingen worden gehouden voor een nieuw wetgevend orgaan. Artikel 70 van de Basiswet zegt dat deze verkiezingen gehouden dienen te worden binnen drie maanden na het ontbinden van de huidige Legislative Council . Aangezien dit op 1 juli te middernacht zal gebeuren - of een minuut na middernacht op 1 juli - dan moeten deze verkiezingen dit jaar worden gehouden en niet volgend jaar zoals sommigen in Hongkong willen.
De rechtsregels zijn natuurlijk van essentieel belang voor de toekomst. En toch zegt een Chinese ambtenaar bij het becommentariëren van het tijdelijk wetgevend orgaan, dat dit orgaan werkt onder een juridisch systeem dat verschilt van de Legislative Council van Brits Hongkong. Men heeft echter beloofd Hongkong's rechtssysteem in alle details te blijven toepassen en daarom moeten wij eisen dat de wet consequent wordt toegepast, in overeenstemming met de Basiswet.
Toen ik in Hongkong was maakten verscheidene mensen de opmerking dat mensen die betrokken waren bij geschillen om uitstel van hun zaak tot na 1 juli vroegen omdat er na die datum kans was op bijzondere gunsten. Wij mogen dit niet laten gebeuren. Er moet respect zijn voor de wet. Zo ook vertelde de heer Tung mij in een gesprek dat hij geen buitenlandse bemoeienis wil in de politieke activiteit van Hongkong. Ik kan mij daarin vinden. Maar ik heb gezegd dat miljonairs uit Hongkong de Britse Conservatieve Partij dan niet meer mogen subsidiëren zoals zij tot nu toe gedaan hebben. De vraag is echter wel hoe ver deze wet gaat. Omvat dit alle politieke activiteiten, in welk geval vakbonden bijvoorbeeld niet mogen deelnemen in internationale fora, noch in mensenrechtengroeperingen?
De beste garantie voor de mensenrechten is het vermogen van mensen om samen te werken op internationaal niveau. Het is daarom van essentieel belang vandaag de boodschap te kunnen formuleren dat de mensenrechten niet zomaar een toemaatje zijn, maar dat ze een essentiële voorwaarde zijn voor een moderne economie. Je kunt geen economische vrijheid hebben zonder politieke vrijheid. Daarom is het zo belangrijk dat de Raad over deze kwestie met één stem spreekt - en niet zoals hij onlangs over bepaalde andere zaken gedaan heeft - en duidelijk te kennen geeft dat wij ons inzetten om de toekomstige welvaart van Hongkong te verzekeren. Daarom ben ik blij met de verklaring van commissaris Kinnock dat de Commissie alle aspecten van de overgang zal volgen. Op die manier kunnen wij ervoor zorgen dat wij allemaal profiteren van de aanhoudende welvaart in Hongkong.

McMillan-Scott
Dank u, mijnheer de Voorzitter. Ik wil de sfeer van eendracht die boven dit debat hangt niet bederven, omdat ik weet dat de meesten van ons het eens zijn met de resolutie die voor ons ligt. Ik zou er de Vergadering echter alleen op willen wijzen dat een gesprek over China de leden van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten enige moeilijkheden baart aangezien ik meen te weten dat de Chinese communistische partij een zusterorganisatie is van de PSOE. Ik vraag me eigenlijk af waarom er geen miljonairs uit Hongkong geld hebben gegeven aan "Nieuw Labour" , maar misschien spreekt het antwoord wel voor zich.
Ik wilde de Raad en de Commissie danken voor hun opmerkingen. De verklaring van de Raad had in Parijs geschreven kunnen zijn: het was net alsof de optimistische toonzetting ervan over China's bedoelingen in het Frans gesteld was. Ik stel vast dat de Fransen momenteel in Peking zijn om te trachten een einde te maken aan een wapenembargo van de Europese Unie en ik wil het voorzitterschap danken voor de inspanningen die het doet om een resolutie op te stellen over de mensenrechten in Genève. Ik denk dat het erop neer zal komen dat de Europese Unie haar wapens voor zichzelf houdt en niet zal proberen ze aan Peking te verkopen. Dank ook aan de Commissie voor een zeer uitgebreide verklaring die ons voor een heel stuk geruststelt dat tenminste de Commissie na de overgang de nodige aandacht aan de situatie in Hongkong zal schenken.
Het is natuurlijk waar dat Hongkong van groot economisch belang is voor de Europese Unie. De Commissie heeft hier reeds een aantal aspecten van uiteengezet maar ik wil graag opmerken dat er in Hongkong 45.000 Europese burgers wonen, dat de Europese Unie de op twee na grootste handelspartner is na China en de Verenigde Staten, dat Hongkong op wereldschaal de twaalfde grootste handelspartner is van de Europese Unie en dat onze export naar Hongkong zo'n 2.000 ecu per hoofd van de bevolking in Hongkong bedraagt, waar dat voor Australië slechts 400 ecu en voor Japan 200 ecu bedraagt. Hongkong heeft natuurlijk generaties lang als entrepot gefungeerd voor de uitvoer naar het Chinese vasteland, maar sinds de hervormingen op het vasteland China in 1978 is de uitvoer met zo'n 500 % toegenomen.
Zoals de commissaris opmerkte zijn er vele Europese bedrijven die hun hoofdkantoor in Hongkong hebben en er zijn 44 in Hongkong gevestigde banken die in de Europese Unie zijn opgericht. Dat geeft dus een indicatie van het belang van dit grondgebied voor ons in Europa, niet alleen voor de Britten maar voor alle Europeanen.
Mag ik hier aan toevoegen dat Hongkong met een bevolking van 6 miljoen mensen circa 23 % van de welvaart van heel China produceert en momenteel voor de volle 100 % democratisch is. Ik ben gerustgesteld dat de Commissie toezicht zal houden op de politieke en sociale ontwikkelingen in Hongkong na de verkiezingen en ik treed mijnheer Titley bij in zijn verzoek om vrije en eerlijke verkiezingen te houden, gebaseerd op universeel stemrecht voor volwassenen, en zulks binnen drie maanden na de overgang op 1 juli. Ik denk dat dit het meest essentiële is van de gerechtvaardigde eisen die de internationale gemeenschap aan China moet formuleren wanneer het land het grondgebied overneemt. Ik zelf deel het onbegrensde optimisme van de Raad en van sommige andere commentatoren niet. Wij moeten zeer waakzaam blijven en ik hoop dat dit Parlement als geheel dat zal doen.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, mij komt het voor dat de fragiele beloftes van China langzaam maar zeker verflauwen, wat de heer Titley er ook van zegt. Het probleem van Hong Kong is China, daar valt gewoon niets op af te dingen. Ook de verdragen die deze voor veel lidstaten van de Unie belangrijke handelspartner heeft ondertekend, komen weg te vallen, want afgaande op wat de nieuwe Chinese leiders van Hong Kong zeggen, zal de wetgevende Raad die in september 1995 op democratische wijze was verkozen, worden ontbonden, de wetten die zorgen voor de bescherming van de persvrijheid en de vrijheid van vereniging zullen worden afgeschaft, de verenigingen zullen niet meer het recht hebben relaties te onderhouden met buitenlandse organisaties, het recht op vergadering en meningsuiting zal aan banden worden gelegd.
Als wij ons niet mogen bezighouden met China, mijnheer Titley, zou ik niet weten waar we ons dan wel mee bezig moeten houden! Ik richt me bij dezen uiteraard ook tot de Raad, die een optimisme aan de dag legt dat naar mijn gevoel en ook met het oog op de situatie ongegrond is. De toezegging die commissaris Kinnock hier in ons midden heeft gedaan, dat hij er namelijk voor zal zorgen dat de Commissie een doorlopende controle gaat uitoefenen op de situatie in Hong Kong, vind ik wel belangrijk, maar nog ontoereikend.
Wij eisen dat nog voor eind mei verslag wordt uitgebracht hier in het Europees Parlement over de situatie van de mensen- en burgerrechten. Wij vragen dat de Commissie haar diplomatieke vertegenwoordiging in Hong Kong versterkt en de situatie streng onder controle houdt.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, het is 13 jaar geleden dat de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring werd getekend en dat betekent dat het Verenigd Koninkrijk zijn Europese partners al 13 jaar lang vertelt: " Wees niet bang, Hongkong is veilig in onze handen" . Het duurt nu geen 13 weken meer voordat Hongkong een Speciale Administratieve Regio wordt van de Volksrepubliek China. Europa heeft minder dan 13 weken om een besluit te nemen over de manier waarop het een coherent gemeenschappelijk standpunt over Hongkong kan formuleren en over de manier waarop het onafgewerkte slechte zaken moet aanpakken.
De fungerend voorzitter sprak over het belang van Hongkong voor de zakenwereld. Ik wil hem graag zeggen dat zaken die slecht zijn voor de democratie ook slecht zijn voor het zakenleven. Ik kreeg niet de indruk dat zijn verklaring in Parijs geschreven zou zijn, maar juist in de gewijde zalen van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Londen.
Mijn belangstelling gaat niet alleen uit naar de zakenwereld, maar vooral naar de mensen. De collega van de voorzitter, mijnheer van Mierlo, moest tien dagen geleden een brief schrijven naar zijn collega's over het feit dat Europa er niet in geslaagd was overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke motie over China bij de Commissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties in Genève. Als wij een probleem hebben met de mensenrechten voor 1, 5 miljard mensen, hoe kan er dan hoop zijn voor de mensenrechten van de 6 miljoen mensen in Hongkong?
Als er één regio is waar de Europese landen er beter van zouden worden als ze vierkant achter de Europese vlag zouden staan, dan is het in hun betrekkingen met China. China heeft aangekondigd om delen van de Bill of Rights Ordinance en 25 andere ordonnanties in te trekken en om de rechtstreeks verkozen Legislative Council af te schaffen.
Vorige maand nog ben ik met een groep andere leden van deze Vergadering naar Hongkong geweest en ik kan de fungerend voorzitter vertellen dat de angst niet hoofdzakelijk van buitenaf komt maar in Hongkong zelf aanwezig is. Ik hoop dat de Raad het Verenigd Koninkrijk zal bijtreden om te trachten de afschaffing van de Legislative Council voor het Internationale Hof van Justitie te brengen.
Toen wij in Hongkong waren hebben wij een ontmoeting gehad met de toekomstige chief executive , mijnheer Tung. Hij lijkt een goed mens te zijn en doet zijn best om zijn moeilijke taak zo goed mogelijk ten uitvoer te leggen. Maar als deze traditionele Chinese waarden waarover de heer Tung het heeft dezelfde blijken te zijn als de Aziatische waarden die elders in Azië worden gehanteerd, of erger nog, als de famille-patrie-travail -opvatting die ooit in Europa bepleit werd, dan zal de liberale en democratische krachten, die wij ook in Hongkong zijn tegengekomen, een gigantische taak wachten en zullen zij onze voortdurende hulp nodig hebben.
De liberale democraten in dit Parlement willen dat Europa in Hongkong nieuwe wachtwoorden gaat hanteren: waakzaamheid, actieve bijstand en geen tolerantie. China is 's werelds grootste totalitaire staat. Laat ons het land begeleiden naar democratie en naar vrijheid.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, de vreedzame oplossing van het probleem van Hongkong is een lichtend voorbeeld van het via onderhandelingen beslechten van een ernstig geschil. Het feit dat de teruggave, terwijl er in de hele wereld, met inbegrip van Europa, zoveel conflicten bestaan, zonder strubbelingen geschiedt - een soepele overgang, om het met de woorden van de geachte voorzitter te zeggen - moet, mijns inziens, worden toegejuicht. Dit betekent echter niet dat de zaak in kannen en kruiken is.
Hoe het ook zij, als wij, als Europees Parlement, een bijdrage willen leveren aan goede oplossingen en aan de ontwikkeling van wederzijds voordelige samenwerkingsverbanden met China, dan mogen we niet te werk gaan op de in de gezamenlijke resolutie aanbevolen manier, die mijn fractie niet heeft ondertekend.
In wil twee opmerkingen over deze kwestie maken. Er wordt weliswaar terecht herinnerd aan de traditionele standpunten van het Europees Parlement ten aanzien van de rechten van de mens - standpunten waar ik mij in kan vinden - maar het gebeurt op de verkeerde manier. Wij mogen niet het sociale en het politieke leven van de Chinezen willen regelen door eisen te formuleren die we ook niet aan andere regeringen stellen. Dit is met twee maten meten.
Anderzijds wens ik erop te wijzen dat ik het niet eens ben met het feit dat de Amerikaanse wet met betrekking tot Hongkong wordt gesteund. Wat geeft het Amerikaans Congres het recht wetten te maken die betrekking hebben op Hongkong? Wij weten niet wat deze wet inhoudt en toch wordt ons gevraagd binnen dit kader te blijven! Dat strookt toch volstrekt niet met een redelijk standpunt in dezen. Ik moet overigens constateren dat de toonzetting van de verklaring van de Raad heel anders is.

Gahrton
In het laatste nummer van Hong Kong Human Rights' Monitor News Letter staat het volgende: " History will judge Britain poorly for holding the Hong Kong people back from political life" .
Ik denk dat men het Hong-Kongprobleem kan samenvatten met de woorden dat het door Groot-Brittannië geschapen is, maar door China wordt uitgebuit. De democratisering van Hong-Kong begon immers helaas pas na de Chinees-Britse overeenkomst van 1984. Dat is zoals bekend de reden dat China beweert dat gouverneur Pattens democratische hervormingen in strijd zijn met de overeenkomst. Tegelijkertijd is het duidelijk dat democratie en mensenrechten een morele en politieke waarde hebben die zwaarder moet wegen dan internationale overeenkomsten die buiten het betrokken volk om zijn gemaakt.
Er bestaan zeker enige positieve elementen in de Chinese houding, die dan ook in de gemeenschappelijke resolutie worden vermeld. Er is echter veel méér waar men zich ongerust over kan maken. Ik sluit mij daarom aan bij de sprekers die zich eraan ergeren dat de vertegenwoordiger van de Raad zo weinig ongerust lijkt te zijn over dat wat zich nu aftekent, voorafgaand aan de overdracht van Hong Kong aan Chinees bestuur. Er bestaat alle reden om werkelijk nadruk te leggen op de noodzaak van een constant toezicht op hetgeen er in Hong Kong gebeurt en op de bereidheid aan de kant van de Unie om maatregelen te nemen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik deel evenmin het optimisme van de Raad. Ik denk dat er voldoende is gewezen op de zaken die niet door de beugel kunnen, met name de ontbinding van de wetgevende Raad en ook, recentelijker, het ontslag van zeven van de acht rectoren van de universiteiten van Hongkong, wat niet bepaald een goed voorteken is voor de toekomstige samenwerking met deze universiteiten.
Ik behoor niet tot degenen die denken dat het mogelijk is één land en tegelijkertijd twee staatsvormen te hebben. Ik vind dat we moeten ijveren voor één enkele staatsstructuur per land. Het probleem is hoe te bereiken dat de leiders van de Volksrepubliek China inzien dat de in Hongkong bestaande structuur die van heel China moet worden. Er kan op de tekortkomingen van de Britse regering bij de invoering van de democratie in Hongkong worden gewezen, zoals de heer Gahrton zojuist heeft gedaan, maar er wordt zeer vaak vergeten dat democratie niet alleen verkiezingen inhoudt.
Democratie staat tevens voor een wettelijk en gerechtelijk stelsel dat functioneert: allemaal zaken waarvan een aantal Chinese kopstukken het belang beginnen in te zien. Zo hebben wij met name de verklaringen van de voorzitter van de Volksvergadering, de heer Chao Cheu, kunnen lezen. Ik denk dat we de Chinese verantwoordelijken moeten blijven benaderen en dat we moeten benadrukken dat Hongkong het model moet worden, dat de in Hongkong bestaande structuur moet worden geëxporteerd om zo de enige staatsvorm in heel China te worden. Natuurlijk zal een aantal zaken moeten worden verbeterd - een groot aantal aspecten van de verkiezingen, van de burgerrechten -, maar ik ben van mening dat Hongkong echt het uitgangspunt voor de invoering van de democratie in China wordt.
Wij juichen de verklaringen van de Commissie toe waarin wordt beloofd dat de ontwikkeling van de situatie op de voet zal worden gevolgd. Wij hopen dat de Raad van beleid zal veranderen. Het Nederlandse voorzitterschap valt, in het onderhavige geval, niets te verwijten: het heeft uitstekend werk verricht in de VN-commissie de rechten van de mens, iets wat niet van alle lidstaten kan worden gezegd. Vier lidstaten hebben de zaak met name geschaad en ik ben van mening dat daar een einde aan moet komen. Welnu, dit is alleen maar mogelijk via een gemeenschappelijk buitenlands beleid. Mede daarom denk ik dat er vóór de Raad te Amsterdam nog veel moet worden gedaan.

Hindley
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega, de heer Titley, heeft volkomen gelijk als hij ervoor waarschuwt dat Hongkong en de mensenrechten in Hongkong niet gebruikt mogen worden als een stok om China mee te slaan. Mensen die dat wel doen helpen Hongkong niet. Maar hij heeft volkomen ongelijk als hij zegt dat dit debat niet over China gaat. De hele aard van het probleem, alle moeilijkheden die wij met Hongkong hebben, zijn gebaseerd op de moeilijkheden die Groot-Brittannië heeft met het uit handen geven van het laatste overblijfsel van het rijk en op het zeer krachtige gevoel van gekrenkte trots en zelfs van vernedering dat China heeft omdat het in het verleden grondgebied heeft afgestaan aan mijn land. Ik heb de voorbije dertien jaar geluisterd naar Chinese politici en die toon van diepe rancune ligt ofwel aan de oppervlakte ofwel er vlak onder.
Het is - als terloopse opmerking - interessant vast te stellen dat dit met Portugal en Macao niet het geval is. Maar toch is die wrok er. Er zijn nu wat problemen om daarover tot een vergelijk te komen maar dat is geëscaleerd in aanvallen op de hervormingen van Gouverneur Patten. Het argument dat die hervormingen te laat komen lijkt mij onterecht. Als de democratie eenmaal haar intrede heeft gedaan dan is er een democratie. Het is misschien een interessant discussiepunt om te zeggen dat die hervormingen te laat komen, maar erg relevant is dat niet.
Wij moeten het erover eens zijn dat de hervormingen die Gouverneur Patten heeft aangebracht nu op ruime schaal steun genieten. Daar draait het om. De Chinezen lijken niet in staat te zijn om te begrijpen wat de essentie is waarop mijnheer Watts en ook anderen hebben gewezen, namelijk dat het niet gewoon maar een stad is waar veel geld wordt verdiend maar dat die economische welvaart afhangt van het welzijn van de burgers. Dat punt moet nog steeds tot de Chinezen doordringen.
Er zal een einde komen aan het Britse bestuur. Maar iets dat Europa heet kan ervoor zorgen dat belangen blijven bestaan. Europa is voor ons een geschikte fictie om met de Chinezen een dialoog gaande te houden die bevrijd is van het koloniale verleden en de koloniale wrok.
Ik heb nog twee andere punten. Het eerste is specifiek tot de Raad gericht, namelijk dat deze snel vooruitgang moet boeken inzake de toegang zonder visumplicht tot alle 15 lidstaten voor mensen die in het bezit zijn van een paspoort van de Speciale Administratieve Regio. De tweede opmerking is voor de Commissie. Ik ben blij met de verklaring van commissaris Kinnock. Maar kunnen wij er bij de Commissie op aandringen om zo spoedig mogelijk een handels- en samenwerkingsovereenkomst op te stellen met de Speciale Administratieve Regio van Hongkong?

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, op het Chinese vasteland worden de mensenrechten systematisch geschonden en ook ontkend en toch bewaart de westerse wereld daarover een schandelijk stilzwijgen. Jammer genoeg is de reden overduidelijk: commerciële belangen dicteren het beleid naar China toe, zowel in de Verenigde Staten als in vele lidstaten. Het lijkt erop alsof men de gebeurtenissen op het Tienanmenplein liever zou vergeten en toch wordt tegelijkertijd luidruchtig en langdurig geprotesteerd over het negeren van de democratie en schendingen van de mensenrechten in andere delen van de wereld waarmee geen handel van enige omvang gedreven wordt. Ik vind dat er een eind moet komen aan dit soort hypocrisie en wel meteen.
De gebeurtenissen in Hongkong na de overgang in juli dit jaar zal van centraal belang zijn en onthullend zijn voor wat betreft de rol die het vasteland China voornemens is in die regio te spelen. China heeft in de Chinees-Britse Verklaring toegezegd dat de Speciale Administratieve Regio van Hongkong een hoge graad van autonomie zal genieten, behalve inzake het beleid van buitenlandse zaken en defensie. De Europese Unie moet ervoor zorgen dat deze internationale verbintenissen worden nagekomen. In die zin ben ik blij met de verklaring van de Commissie, hoewel ik mij zorgen maak om het commentaar van de Raad.
De ontbinding van de Legislative Council van Hongkong is een slecht voorteken, hetgeen ook geldt voor het openbaar gemaakte voornemen om de vrijheid van vergadering en meningsuiting te beperken en om de samenstelling van de civiele dienst van het eiland te veranderen.
Het Parlement moet nauw samenwerken met het Amerikaanse Congres om te bewerkstelligen dat zowel de Europese regeringen als de huidige Amerikaanse regering even vastberaden blijven en voet bij stuk houden. Ook moeten wij de weg vrijmaken voor de onmiddellijk invoering van handels- en andere economische sancties indien China op zijn beloftes terugkomt. Ik ben van mening dat mijn collega's ongelijk hebben als zij zeggen dat wij dit forum niet moeten gebruiken als een debat over de rol van China. Het Europees Parlement moet dit debat gebruiken om een verklaring op te stellen en om een boodschap te sturen naar het Chinese vasteland, waarin uiteengezet wordt waar de Europese Unie staat. Als de Europese Unie een vooraanstaand partner moet zijn in internationale aangelegenheden, dan moet het respect afdwingen. Dat kan het Parlement alleen als het zijn principes laat prevaleren op eigenbelang en mensenrechten op commerciële belangen.

Brinkhorst
Op 1 juli 1997 zal er een uniek experiment van start gaan. Aangezien dit het einde is van een koloniaal tijdperk, moet we begrijpen hoe tevreden China is dat het al zo lange streven naar hereniging met Hongkong bewaarheid zal worden. Maar het is duidelijk dat dit unieke experiment alleen kans van slagen heeft als men erkent dat Hongkong 150 jaar lang, behalve de traditionele Chinese waarden van hard te werken en doorzetten, ook sterke invloeden heeft ondergaan van westerse culturen. Vele collega's hebben onderstreept dat fundamentele waarden en vrijheden, democratische wetten en democratische verkiezingsmethodes net zozeer deel uitmaken van Hongkong als van West-Europa of van de Verenigde Staten of van elk ander democratisch land.
Dat is de enige basis waarop de economische vooruitgang kan worden voortgezet. Dat zal ervoor zorgen dat er vertrouwen is op niet alleen internationaal maar ook plaatselijk niveau. Ik ben onlangs ook in China geweest en men mag de angst die in Hongkong bestaat niet onderschatten. Maar de Europeanen moeten naar de toekomst kijken. Ook al is het wat laat, het Verenigd Koninkrijk begint dit toch als een Europees probleem te zien. Ik wil mij graag voegen bij mijnheer Hindley - en ik heb niet met hem overlegd - over de twee specifieke punten die hij tegen de heer Kinnock heeft gezegd als commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad. Als wij niet alleen het toezicht ernstig nemen, dat uiteraard zeer essentieel is, moeten wij ook positieve akkoorden kunnen sluiten met Hongkong apart. Ik steun het standpunt van de heer Hindley dat de mededeling van de Commissie zeer nadrukkelijk met dat punt rekening moet houden: is er geen mogelijkheid voor een speciale overeenkomst met Hongkong om de investeringen te bevorderen en andere aspecten die wij hebben genoemd en die vooral betrekking hebben op Hongkong, en niet zozeer alleen op China als geheel. En ten tweede zijn daar natuurlijk ook de relaties van persoon tot persoon. Dat is iets dat in Hongkong een groot vertrouwen zal scheppen.
Het is toch wel vreemd dat wij nog steeds geen gemeenschappelijk visumbeleid hebben, hoewel ik toch hoop dat de Intergouvernementele Conferentie op dit punt in elk geval iets zal doen. Voor vier of vijf landen geldt geen visumplicht en voor andere landen wel, waaronder naar ik meen ook het Verenigd Koninkrijk. Het zou een zeer nuttig teken zijn van europeanisering van dit proces als wij erkennen dat de toegang zonder visumplicht, zoals de heer Hindley voorstelde, deel zal uitmaken van het programma en opgenomen zal worden in de mededeling van de Commissie.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie en de Raad graag danken voor hun verklaring. Op 1 juli zal Hongkong na 150 jaar Brits bestuur overgaan naar de Volksrepubliek China.
Hongkong en zijn volk zijn erin geslaagd om het grondgebied te veranderen in een sprankelende economie van wereldklasse. Zoals reeds is opgemerkt is het de achtste handelsnatie ter wereld en heeft het 's werelds grootste containerhaven. De economische groei bedraagt meer dan 5 % en de werkloosheid 2 %. Naast het economische succes van Hongkong heeft het grondgebied de reputatie een eerlijk rechtssysteem te hebben en de individuele mensenrechten te respecteren.
Maar er zijn verontrustende tekenen dat zowel het economische succes van Hongkong als de politieke en burgerlijke vrijheden van het land in gevaar kunnen komen na de overgang op 1 juli. De Provisorische Wetgevingsraad die door Peking is benoemd mag geen permanente marionettenraad worden. Als de bestaande Legislative Council is afgeschaft moeten er binnen enkele maanden nieuwe verkiezingen komen, zoals de heer Titley en commissaris Kinnock hebben opgemerkt.
Evenmin mag de chief executive C.H.Tung toestaan dat er erosie optreedt in Hongkong's Bill of Rights Ordinance, de Societies Ordinance of de Public Order Ordinance . Vrijheid van vergadering en meningsuiting en persvrijheid moeten gehandhaafd blijven. Dit staat inderdaad in de Gezamenlijke Verklaring en de Basiswet welke de voortzetting garanderen van Hongkong's bestaande levenswijze gedurende tenminste 50 jaar. China moet de belofte nakomen van Deng Xiao Ping: het principe "een land, twee systemen" . Zoals gezegd kunnen politieke en burgerlijke vrijheid niet los worden gezien van economisch succes.
Hoewel ik blij ben met de aankondiging die China onlangs heeft gedaan dat het land het internationaal verdrag van de Verenigde Naties inzake economische, sociale en culturele rechten zal tekenen, moet er druk worden uitgeoefend op China om eveneens het verdrag inzake politieke en burgerrechten van de Verenigde Naties te tekenen. In elk geval mag de Unie niet stoppen met kritiek te leveren op schendingen van de mensenrechten in China en moet zij de ontwikkelingen in Hongkong de komende maanden en jaren nauwlettend volgen. Mag ik hier nog aan toevoegen dat er ook aandacht moet worden besteed aan de situatie van de vluchtelingen in Hongkong. Ik hoop dat deze kwestie snel geregeld zal worden. China moet de boodschap krijgen dat de Europese Unie het land in de gaten houdt en dat zij ondanks recente strubbelingen in verband met de mensenrechten, zeker actie zal ondernemen als de mensenrechten en internationale overeenkomsten in Hongkong geschonden worden.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, alle lof voor de leden van de Vergadering voor de efficiëntie en de visie die zij in de loop van dit debat te zien hebben gegeven. Ook wil ik opmerken, zoals zij naar ik hoop hebben opgemaakt uit de vorige contacten die zij met de Commissie hebben gehad, dat, ten eerste, vele van de bezorgdheden over de huidige en toekomstige situatie door de Commissie gedeeld worden, en ten tweede, dat wij juist in de constructieve geest die de geachte afgevaardigden hebben voorgesteld, onze toekomstige betrekkingen met Hongkong willen verderzetten, evenals overigens met de Volksrepubliek China, op basis van samenwerking inderdaad, maar ook van waakzaamheid.
Ik zou heel in het kort willen reageren op een aantal specifieke punten die de geachte afgevaardigden naar voren hebben gebracht. In antwoord op de wens van de heer Caccavale betreffende een verslag van de Commissie over de burgerlijke en mensenrechten dat voor einde mei opgesteld zou moeten worden, is de situatie zo dat wij in die periode bezig zullen zijn met de opstelling van onze uitgebreide mededeling over de benadering van de kwesties die verband houden met Hongkong. Ik hoop dat die mededeling hem de nodige gegevens zal verschaffen om het beleid te bekijken en hem in staat zal stellen om tegen de achtergrond van die mededeling te reageren.
Voor wat dat betreft zou ik op het zeer terechte punt van de heer Hindley over een handels- en samenwerkingsovereenkomst met Hongkong willen zeggen dat in de mededeling waar ik het zojuist over had, aandacht zal worden besteed aan de diverse opties voor het institutionaliseren van de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en de Speciale Administratieve Regio. In de context van die mededeling kan naar ik hoop een praktisch antwoord worden gevonden voor bepaalde punten die de geachte afgevaardigden vandaag en naar ik weet ook elders aan de orde hebben gesteld.
Ik moet zeggen dat de heren Titley, Truscott, Brinkhorst en ook anderen volkomen terecht de aandacht vestigden op het onderlinge verband tussen vrijheid en de ontwikkeling van een modern industrieland. Ook mijnheer Watson heeft het punt beknopt maar met nadruk aan de orde gesteld. Er zijn teveel gevallen geweest waar een samenleving die zich vanuit een geleide economie en vanuit een autoritair systeem ontwikkelde, niet het verband hebben gezien tussen economische en politieke vrijheden en daardoor ineengestort zijn onder het gewicht van hun eigen paradoxen. Hopelijk zal de Volksrepubliek China beseffen dat dat een bijna onvermijdelijk lot is, tenzij de ontwikkeling op beide fronten de juiste vorm krijgt - cultureel en commercieel. Als dat wordt ingezien, dan is dat een goede zaak voor niet alleen dat land en voor Hongkong, maar voor de gehele wereld, inclusief de Europese Unie.
Voor wat het visumprobleem betreft dat de heer Brinkhorst aan de orde stelde, wil ik zeggen dat het besluit om al dan niet toegang te verschaffen zonder visumplicht natuurlijk bij de lidstaat ligt, zoals de geachte afgevaardigde ongetwijfeld weet. Maar de Commissie meent dat er goede redenen zijn voor alle lidstaten om het vrijelijk verlenen van toegang serieus en positief te benaderen. De voordelen van ongecompliceerd reizen voor de ontwikkeling van economische en andere contacten, en het belang om te laten zien dat men vertrouwen stelt in de toekomst van Hongkong, tonen toch wel aan dat een vrijere toegang tot de Europese Unie in het belang is van zowel de Europese Unie als van Hongkong.
In elk geval lijkt het voor de gemeenschappelijke visumlijst terecht te zijn om Hongkong net als nu te blijven behandelen op basis van de verdiensten zelf van het land. Ik kijk uit naar het vervolg van het debat dat van start zal gaan naar aanleiding van de publicatie van de mededeling van de Commissie en ik ben er zeker van dat op dat moment en gedurende vele jaren in de toekomst de geachte afgevaardigden evenals de Commissie de aangelegenheden van Hongkong met zeer veel belangstelling en ook waakzaam zullen blijven volgen.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement .
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof -
Emissies van motorvoertuigen - Uitstoot van CO2 - Energie-efficiëntie
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over de volgende vier verslagen:
A4-0096/97 van de heer Mamère, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0248 - C4-0462/96-96/0163(COD)) betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van richtlijn 93/12/EEG van de Raad; -A4-0116/97 van de heer Lange, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0248 - C4-0463/96 - COM(97)0077 - C4-0091/97-96/0164(COD)) met betrekking tot maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van motorvoertuigen en tot wijziging van de richtlijnen 70/156/EEG en 70/220/EEG; -A4-0099/97 van de heer Eisma, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0248 - C4-0492/96) betreffende een toekomstige strategie voor de vermindering van de emissies van het wegvervoer met inachtneming van de resultaten van het auto/olieprogramma; -A4-0117/97 van mevrouw González Álvarez, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(95)0689 - C4-0015/96) over een communautaire strategie ter beperking van de CO2 uitstoot door personenauto's en ter verbetering van het brandstofrendement
Mamère
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik heb de eer u het verslag voor te leggen dat ik, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, in het kader van de medebeslissingsprocedure heb moeten opstellen over de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof.
Om te beginnen zou ik, ter inleiding van dit verslag, willen aangeven welke kritiek op de door de Commissie voorgelegde onderzoeksresultaten betreffende de auto/olierichtlijn kan worden uitgeoefend. Ten eerste, dit auto/olieonderzoek is volgens mij eerder een politieke dan een technische analyse. Laten we zeggen dat men met de techniek heeft getracht de politiek mooier voor te stellen dan hij is. Dit onderzoek is zeer duidelijk onder invloed van de betrokken industriële groeperingen, de autoconstructeurs en de raffinage-industrie, tot stand gekomen en er kan derhalve uit technisch oogpunt weinig vertrouwen worden gesteld in de in het kader van dit auto/olieonderzoek voorgelegde maatregelen en voorstellen.
Er is echter niet alleen sprake van een zeer grote invloed van de pressiegroepen, maar ook - als de gegevens inderdaad zo nauwkeurig zouden zijn als men ons wil doen geloven, dan zouden de automobielgroeperingen, de autoconstructeurs en de olie-industrie niet zo verdeeld zijn over de resultaten van dit onderzoek - van een zeer duidelijk gebrek aan transparantie en van technische fouten. Zo werd de luchtkwaliteit gemeten op oppervlaktes van 4 km² , wat volledig strijdig is met een richtlijn uit 1985 volgens welke deze metingen moeten worden verricht op plaatsen waar de luchtvervuiling het ernstigst is.
In het auto/olieprogramma wordt ten aanzien van de luchtkwaliteit een uiterlijk in het jaar 2010 te verwezenlijken doel gesteld. Wij zijn van mening dat dit te laat is en wij vinden dat door dit onderzoek en deze doelstelling één van de twee industriële groeperingen wordt bevoordeeld, en wel de automobielindustrie: wij weten immers dat er ongeveer vijftien jaar nodig is om het hele wagenpark te vernieuwen. Welnu, van 1997 tot 2010, dat is dertien jaar. Wij zijn derhalve van mening dat het evenwicht moet worden hersteld en dat de luchtvervuiling alleen doeltreffend kan worden bestreden - en de menselijke gezondheid bijgevolg kan worden verbeterd - als we ons baseren op richtsnoeren en op veel normatievere en veel minder vrijblijvende waarden, zowel ten aanzien van aardolie, benzine en dieselbrandstof als ten aanzien van auto's. Dat is de strekking van de u vandaag voorgelegde verslagen.
Ik beweer dus dat de economische grondslag van dit auto/olieonderzoek duidelijk gekleurd is, voornamelijk de belangen van de industriëlen dient. Het is zeer onduidelijk hoe de belangen worden behartigd van de consumenten, die in het kader van dit onderzoek nooit zijn geraadpleegd, hoewel zij rechtstreeks te maken hebben met de kwaliteit van een product dat hun iedere dag en in heel Europa in benzinestations wordt aangeboden.
De verbeteringen die ik u mag voorstellen, hebben voornamelijk betrekking op het feit dat er geen doelstellingen, maar normen moeten worden vastgesteld voor het jaar 2005 en dit al vanaf het jaar 2000. Dit wil niet noodzakelijkerwijs zeggen dat wij ons verzetten tegen het tweede auto/olieprogramma, maar wel dat dit programma onderzoek naar de volgende sectoren moet omvatten.
Zo hebben wij, rekening houdend met het feit dat in de auto/olierichtlijn wordt voorgesteld gelode brandstof vanaf het jaar 2000 uit de handel te nemen, voorgesteld twee soorten dieselbrandstof in te voeren, met twee verschillende samenstellingen: ten eerste, een dieselbrandstof met een zwavelgehalte van 50 of 30 ppm, waaraan de regeringen belastingstimulansen zouden moeten verbinden, wat zeker niet onmogelijk is; ten tweede, een, laten we zeggen, " vuile" dieselbrandstof met een zwavelgehalte van 100 ppm, die via het reeds bekende netwerk zal worden gedistribueerd. Bij dit alles zal echter als bindende norm worden gesteld dat dieselbrandstof tegen het jaar 2005 nog maar een zwavelgehalte van 30 ppm heeft.
Ik hoor al de tegenwerpingen van de pressiegroep van de raffinaderijen - en ik weet dat hij bij al mijn collega's aanklopt - die ons vertelt dat dit plan onmogelijk kan worden verwezenlijkt. Deze bewering is onjuist. Wij weten dat er in de raffinage-industrie reeds raffinaderijen bestaan die schone dieselbrandstof produceren, echter niet voor Europa, maar voor de Verenigde Staten en voor Japan. Waarom zou Europa geen voordeel trekken van dit soort dieselbrandstof? En mijn voorstel tot invoering van deze twee soorten dieselbrandstof is er juist op gericht de raffinage-industrie de tijd te geven - vijf jaar - om de voor de modernisering van haar raffinaderijen noodzakelijke investeringen te doen teneinde ons een schone dieselbrandstof te kunnen aanbieden die rekening houdt met de gezondheid.
Waar het in de ons voorgelegde richtlijn vooral aan ontbreekt is aan wat wij, ecologisten, " doorberekening van de kosten" noemen. De hele argumentatie is opgebouwd rondom één idee: de kosteneffectiviteitsverhouding. Welnu, we moeten ook oog hebben voor de kostenbatenverhouding. Er mag weliswaar geld worden uitgetrokken voor investeringen, maar er moet tevens worden berekend wat deze aan bezuinigingen in de gezondheidszorg opleveren, doordat er minder zieken zijn en minder mensen longziekten krijgen. Hierdoor zullen er uiteraard minder mensen een beroep doen op de sociale zekerheid en zullen er minder kosten in de gezondheidszorg zijn.
Ik bedank hierbij al mijn collega's die een aantal amendementen hebben ingediend ter verbetering van de onderhavige tekst. Ik zal nu - de tijd is inderdaad al om, mijnheer de Voorzitter - geen volledige opsomming geven van de voorgestelde amendementen, waarvan sommige misschien kunnen worden aanvaard en andere niet. Dit zal in het debat worden besproken en wij beschikken in deze Vergadering in ieder geval over een volledig verslag, waardoor iedereen in staat is na te gaan wat ik aanvaard en wat ik verwerp.

Lange
"Onze nieuwe motoren zijn met enkele wijzigingen gemakkelijk op het niveau van EURO III, en met enkele verdere wijzigingen op het niveau van EURO IV voor het jaar 2005 te brengen" , aldus de ontwikkelaar van de Alfa Romeo-motoren. "50 kg minder gewicht en grenswaarden voor de uitlaatgassen die 50 % lager liggen dan de thans geldende EU-grenswaarden, waardoor we wel heel dicht bij EURO IV voor het jaar 2005 komen" , aldus de ontwikkelaar van de nieuwe Mercedes-motoren.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, ik denk dat deze beide uitspraken heel duidelijk aantonen wat in de Europese automobielindustrie momenteel technologisch mogelijk is. En ik vind het verkeerd alleen maar het bestaande als norm te beschouwen, omdat wij daardoor namelijk het concurrentievoordeel dat high-tech en grenswaarden voor uitlaatgassen voor de automobielindustrie met zich brengen, op het spel zetten.
Neen, wij moeten meer doen, en wij kunnen ook meer doen. De heer Mamère heeft al op enkele zwakke plekken in het programma gewezen. Ik ga dat nu niet tot in bijzonderheden herhalen. Ik denk dat de milieucommissie er inderdaad goed aan heeft gedaan wezenlijke verbeteringen in het Commissievoorstel voor te stellen, zonder evenwel van de oorspronkelijke opzet af te stappen. Wij willen deze zaak inderdaad uit kostenoogpunt doelmatig aanpakken en geen luchtkastelen bouwen.
Tien belangrijke verbeteringen worden in de resolutie van de milieucommissie opgesomd, om te beginnen, mijnheer Mamère, verbetering van de brandstoffen, omdat wij weten dat het gebruik van de beste brandstoffen voor de autotechniek, maar ook voor alle betrokkenen, onmiddellijke gevolgen heeft.
Een voorbeeld: een dieselpersonenauto emitteert met de door de Commissie voorgestelde dieselbrandstof, vergeleken bij de in Zweden vandaag al op de markt zijnde dieselbrandstof met een veel lager zwavelgehalte, 25 % meer schadelijke stoffen. In deze omstandigheden hebben wij, met name met het oog op de luchtkwaliteit in steden zoals Athene en Madrid, voor alle voertuigen, zowel oude als nieuwe, een betere brandstofkwaliteit nodig. En wij hebben ze ook nodig om een verfijnde motortechniek, precies wat de vermindering van stikstofoxiden betreft, te ontwikkelen en dat is niet mogelijk met zwavel, zoals in het Commissievoorstel staat.
Wij hebben ook bindende grenswaarden voor 2000 en 2005 nodig, omdat wij een interne markt hebben. Wij willen zekerheid voor de investeringen, het milieu en de consument, en daarom helpen indicatieve waarden ons helemaal niet vooruit. Bovendien weten wij ook dat fiscale stimulansen uiteindelijk voor voldongen feiten zorgen en dat de producenten naar EURO IV toe werken. In Duitsland is dat duidelijk merkbaar, daar beginnen sommigen er al naar te streven EURO III-voertuigen nu reeds toe te laten.
Belangrijk is ook dat voor duurzaamheid wordt gezorgd. Daartoe hebben we een on board -diagnosesysteem nodig, dat de bestuurder fouten in het emissiebeperkend uitlaatsysteem signaleert. En dat hebben we zowel voor benzinemotoren als voor dieselmotoren nodig. Juist omdat men zegt dat dieselmotoren milieuvriendelijk zijn aangezien ze minder verbruiken, kunnen wij geen uitzondering voor dieselmotoren maken. Maar dit boordsysteem moet ook kunnen worden onderhouden, niet alleen door erkende autodealers, maar ook door onafhankelijke garages, automobielclubs en technische controle-instellingen. Daartoe is er vrije toegang tot de informatie over reparaties nodig.
Voorts hebben wij hebben een test nodig die is aangepast aan de werkelijke omstandigheden. Wat betekent het als een auto bij 20 graden in een testcyclus uitstekende waarden laat zien? Wij weten allen - ook u, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, en ook de mensen in Griekenland - dat een motor als wij "s morgens vertrekken, slechts 4 graden warm is. En hoe staat het dan met de ontwikkeling van uitlaatgassen? Uit onderzoekingen is gebleken dat auto's die bij 20 graden zeer strenge waarden respecteren, deze zeer strenge waarden bij 8 graden niet respecteren en dan 20 maal meer schadelijke stoffen uitstoten. Daarom hebben wij in dit pakket een test bij koude start nodig. En wij hebben een veldtest, een uit kostenoogpunt zeer doeltreffende maatregel, nodig omdat de producenten er natuurlijk geen belang bij hebben auto's terug te moeten roepen.
Niet iedereen is enthousiast over deze voorstellen, dat geef ik toe. Ik heb gehoord dat enkele autoproducenten en ook de olie-industrie er niet enthousiast over zijn. Die hebben mij ook aandoenlijke brieven geschreven. Maar als ik dan lees: " BP - Resultaten vorig jaar met twee cijfers verbeterd" , " AGIP - oliemaatschappij behaalt recordresultaat" , " ELF - Resultaat met 10 miljard frank verbeterd" , dan kan ik deze investeringsproblemen van de olie-industrie niet begrijpen.
Bovendien staan de vijf grote milieuorganisaties in Europa en 40 miljoen autobestuurders die bij verenigingen zoals ADAC, RAC enzovoort zijn aangesloten, aan onze zijde.
Om ook over onafhankelijke resultaten te beschikken, hebben wij bij STOA een studie laten verrichten, tijdens welke de situatie in de meest verontreinigde stad, Athene, werd onderzocht. Deze studie heeft de eisen van het Parlement kracht bijgezet. Ik geloof dat mijn aanbod aan de Commissie en de Raad over het geheel genomen niet immoreel is. Ik zou u willen vragen dat wij allen tezamen het licht op groen zetten voor aan de milieu-eisen beantwoordende auto's! Als onze mobiliteit binnen afzienbare tijd door auto's moet worden gewaarborgd, dan moeten deze auto's zo milieuvriendelijk zijn als maar enigszins mogelijk is!

Eisma
. Voorzitter, het is deze week hier in Straatsburg prachtig weer. Zon, nauwelijks wind en zelfs redelijke temperaturen. Men zou daarvan moeten kunnen genieten en als je hier aan de overkant het park inloopt, lijkt het ook wel te gebeuren dat mensen genieten van het mooie weer. Maar kijkt men echter vanuit onze hoge kantoren over de stad Straatsburg, dan blijkt die mooie stad een bruinige gloed boven zich te hebben hangen. Metingen naar de luchtkwaliteit in de stad zouden ons vertellen dat de lucht op dagen als deze ernstig vervuild is. En dan praat ik alleen maar over Straatsburg, niet over Milaan, niet over Amsterdam, niet over Den Haag of Parijs waar het nog veel en veel erger is. Om die reden staan wij hier te debatteren. Om ervoor te zorgen dat in het richtjaar 2010 die bruine gloed boven de steden in Europa verdwenen is en bijvoorbeeld de kathedraal van Straatsburg weer afsteekt tegen een echt blauwe lucht. Het is evident, voorzitter, dat dat doel niet zonder slag of stoot bereikt zal gaan worden. De Commissie heeft daarvoor een forse stap in de juiste richting gezet, dat moet ik zeggen, maar heeft zich toch niet voldoende uitgestrekt om ook ver genoeg te komen.
Een belangrijke reden hiervoor is dat de Commissie zich vanaf het begin ten onrechte heeft gebaseerd op het principe van kosteneffectiviteit in plaats van uit te gaan van een echte kosten-batenafweging. Juist door het feit dat de kostenberekeningen voor een groot deel afkomstig waren van de industrie zelf, die immers gebaat is bij een hoge kostenraming, zijn vanaf het begin mogelijk verdergaande maatregelen buiten beschouwing gelaten. Tevens heeft de Commissie nagelaten om in de kostenplaatjes de externe kosten van het autovervoer mee te wegen. Nog in 1991 berekende de Commissie de kosten van het autoverkeer voor de maatschappij op 200 miljard ecu per jaar. Die 200 miljard ecu werd veroorzaakt door schade van het autoverkeer aan landbouw, waterkwaliteit en volksgezondheid. En ineens schijnt in dit programma de Commissie de eigen berekeningen en de eigen doelstellingen vergeten te zijn.
Voorzitter, de Commissie heeft zich deels gebaseerd op de richtwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. Maar vreemd genoeg heeft zij een methode gehanteerd om de luchtkwaliteit te meten die tegen de eigen Europese richtlijn ingaat, want door een gemiddelde waarde, een collega van mij heeft het ook opgemerkt, over een gebied van vier vierkante kilometer te nemen, worden juist de belangrijke piekwaarden op drukke kruispunten genegeerd. Bijvoorbeeld de stad waar ik vandaan kom, Den Haag, voldoet dankzij de berekeningen die de Commissie nu heeft gehanteerd, vrijwel aan alle normen. Maar toch kan ik u meenemen naar delen van die stad waar het door luchtverontreiniging niet gezond wonen is volgens de WHO-normen. Dus vraag ik de Commissie in het vervolg een betere meetmethode in overeenstemming met de eigen richtlijn toe te passen. Graag een reactie hierop van de commissaris.
Ten aanzien van ozon heeft de Commissie helemaal vreemde capriolen gemaakt. De reductie van ozonveroorzakende stoffen die de Commissie voorstelt, heeft tot gevolg dat slechts 37 procent van het grondgebied van de Europese Unie zal voldoen aan de norm die de WHO aangeeft. Het moge duidelijk zijn dat drukbevolkte gebieden als de Povlakte, het Ruhrgebied en de Benelux niet tot deze 37 procent zullen behoren. De doelstelling van de Commissie is dus zo zwak dat het merendeel van de Europese bevolking blootgesteld zal blijven aan te hoge ozonconcentraties. En ik wijs met name mevrouw Bjerregaard op haar verantwoordelijkheid in dezen.
Ten aanzien van de te volgen strategie ben ik een groot voorstander van het vastleggen van verplichte normen voor het jaar 2000 en het jaar 2005. Op het moment dat deze richtlijnen zijn aangenomen, zitten we al in 1998. Dat betekent dat het jaar 2005 niet zo heel ver meer is. Daarom kan de industrie beter anticiperen op dat toekomstig beleid. Het is curieus dat de Commissie heeft gemeend slechts voor de auto-industrie voor 2005 normen vast te moeten leggen. Immers, er is sprake van een zeer precair samenspel tussen het voertuig en de brandstof die voorradig is. Het is weinig zinvol als de technologie voor de auto op de markt is maar deze niet kan functioneren door het ontbreken van brandstof van voldoende kwaliteit.
Ik ben mij bewust van de moeilijkheden die in de Raad bestaan ten aanzien van dit dossier. Het is niet de bedoeling dat sommige lidstaten normen gaan opleggen waaraan de andere landen nauwelijks kunnen voldoen. Zowel de Raad als het Europees Parlement zullen zo verstandig moeten zijn tot een compromis te komen dat werkbaar is voor de gehele Unie. Echter, ik wijs ook de industrie op haar verantwoordelijkheid. Als zij nu zuinige, milieuvriendelijke brandstof kan ontwikkelen, zal haar exportpositie in de brandstofindustrie alleen maar verbeteren. Ik roep mijn collega's op om de op tafel liggende voorstellen te steunen. De gezondheid van de mensen die wij hier vertegenwoordigen is te belangrijk. Wij kunnen het ons niet veroorloven onze verantwoordelijkheid uit de weg te gaan.

De Voorzitter
We zullen dit debat nu onderbreken en om 21.00 uur verdergaan.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0164/97).
Vraag nr. 1 van Jan Andersson (H-0195/97):
Betreft: Meer aandacht voor het werkgelegenheidsbeleid
De werkloosheid is momenteel het grootste probleem in Europa. Velen zijn daarom van mening dat de samenwerking op monetair vlak zou moeten worden aangevuld met een even ambitieuze samenwerking op het vlak van de werkgelegenheid.
De meerjarige werkgelegenheidsprogramma's die de regeringen moeten voorleggen, zouden gecontroleerd moeten worden aan de hand van gemeenschappelijke criteria, net zoals dit het geval is bij de monetaire samenwerking.
Hoe denkt het Nederlandse Voorzitterschap ervoor te zorgen dat het werkgelegenheidsbeleid binnen de EU dezelfde betekenis krijgt als de monetaire samenwerking.

Patijn
Laat ik vooropstellen dat de Raad de opvatting van de geachte afgevaardigde Andersson onderschrijft: werkloosheid is een van de grootste problemen van Europa. Aan de bestrijding daarvan moet dan ook absolute voorrang worden gegeven. Hier ligt overigens in de eerste plaats een taak voor de lidstaten, die immers de primaire verantwoordelijkheid hebben voor werkgelegenheidsbeleid. Daarnaast hebben ook de inspanningen op het niveau van de Europese Unie een duidelijk toegevoegde waarde. Daarom staat ook onder het Nederlandse voorzitterschap de werkgelegenheid hoog op de agenda. Zulks ook ter opvolging van de verklaring van de Europese Raad van Dublin over de werkgelegenheid. Dit heeft geresulteerd in een aantal concrete activiteiten waarvan ik er hierna een aantal zal noemen.
Ten eerste was, zoals bekend, de daadwerkelijke oprichting van het Comité voor werkgelegenheid en de arbeidsmarkt, waartoe de Raad in december 1996 de aanzet had gegeven, een van de eerste zaken die het voorzitterschap ter hand heeft genomen. Dit comité is nu volledig operationeel en heeft inmiddels drie vergaderingen gehouden. Het heeft zijn vergaderrooster voor 1997 vastgesteld en daarin is een belangrijke plaats ingeruimd voor de analyses die moeten worden verricht op het gebied van zogenaamde werkgelegenheidsindicatoren en prestatievergelijking, zogenaamde bench-marking . Het comité houdt in beginsel iedere maand een vergadering.
Voorts is het de geachte afgevaardigde stellig bekend dat er op 14 en 15 maart jl. in Rotterdam een informele bijeenkomst van de ministers van Arbeid en Sociale Zaken heeft plaatsgevonden die geheel in het teken stond van de werkgelegenheid. Twee hoofdthema's die daar aan de orde waren, zijn de werkgelegenheidsindicatoren die ik al noemde en de verlaging van de indirecte arbeidskosten. Die besprekingen krijgen een vervolg in het beraad van de ministers en bij de werkzaamheden van het Comité voor de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt.
Voorts zal het Nederlandse voorzitterschap een interimrapport over de werkgelegenheid voorleggen aan de Europese Raad van Amsterdam. Naar het zich laat aanzien zal dat voornamelijk betrekking hebben op bovengenoemde onderwerpen, dat wil zeggen, werkgelegenheidsindicatoren en verlaging van de indirecte arbeidskosten. Uiteraard worden bij de besprekingen over het onderwerp werkgelegenheid ook de sociale partners betrokken. Zo zal er onder Nederlands voorzitterschap op 29 mei aanstaande een vergadering plaatsvinden van het Permanente Comité voor arbeidsmarktvraagstukken. Daarin zijn de sociale partners verenigd.

Andersson
Ik wil de Raad graag bedanken voor dit antwoord. Het was eigenlijk de bedoeling dat deze vraag al tijdens de vorige vergaderingsperiode zou worden beantwoord. Ik ben mij er wel van bewust dat er sindsdien in Rotterdam een informele ontmoeting tussen de Ministers van Arbeid en Sociale Zaken heeft plaatsgevonden. Ik wil graag zeggen dat het daar besproken voorstel over o.a. werkgelegenheidsindicatoren heilzaam is. Weliswaar is het zo dat er in Dublin een voorstel is gedaan over een nieuw werkgelegenheidshoofdstuk, maar ik denk dat het in Dublin gedane voorstel wel iets gedetailleerder moet worden. Er moet meer concreet in worden aangegeven wat er op gemeenschapsniveau inzake het werkgelegenheidsbeleid moet worden gedaan.
Wanneer gezegd wordt dat werkgelegenheidsbeleid op Europees niveau niet het enige is, is dat volstrekt juist. Het is geen vervanging van wat er op lokaal, regionaal en nationaal niveau moet worden gedaan, maar geeft daar meerwaarde aan, bijvoorbeeld in de vorm van een gecoördineerd macro-economisch beleid. Welke mogelijkheden ziet het Voorzitterschap om de in Dublin gedane voorstellen sterker te maken? Wordt het meer gedetailleerd door ook in de voorstellen die tijdens de IGC zullen worden gedaan, eisen aan de indicatoren te stellen?

Patijn
Als ik de aanvullende vraag van de heer Andersson goed begrijp, vraagt hij hoe wij de kans inschatten dat in het kader van de Intergouvernementele Conferentie de voorstellen van het Ierse voorzitterschap worden aangepast. U bedoelde de Intergouvernementele Conferentie? Ja. Dan heb ik een institutioneel probleem omdat de Raad niet gaat over de Intergouvernementele Conferentie. Dat zijn de individuele lidstaten. Ik kan hier namens de Raad niets over meedelen. Die onderhandelingen zijn nu in een eindfase. Ik kan u zeggen dat de onderhandelingen over het voorstel van het Ierse voorzitterschap in volle gang zijn en het lijkt mij betrekkelijk zinloos om een situatie die bovendien van week tot week kan veranderen van voortdurend commentaar van buitenaf te voorzien. Het neemt niet weg dat ook zonder verdragswijzigingen, ik zou beslist niet het belang van verdragswijzingen willen onderschatten maar ook niet willen overschatten, de Raad, de Commissie en het Europees Parlement heel wat kunnen doen op het punt van laten we zeggen de coördinerende en stimulerende rol die de instellingen van de Europese Unie kunnen spelen bij de verbetering van de uitgangspunten voor economische groei en daarmee de verbetering van de werkgelegenheid. In dat kader is ook het voorzitterschap actief geweest. Het Arbeidsmarktcomité, tot de oprichting waarvan in Dublin is besloten, is inmiddels ook opgericht en heeft een betrekkelijk goede vliegende start gemaakt. Ik herhaal dat de informele bijeenkomst van de ministers van Sociale Zaken een aantal zeer waardevolle impulsen heeft gegeven aan het debat van dat comité en verder überhaupt aan de benadering van wat op Europees niveau door goede coördinatie en goede samenwerking van de lidstaten bijvoorbeeld op het punt van vermindering van indirecte arbeidskosten kan worden gedaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Jörn Svensson (H-0198/97):
Betreft: Kosten van uitbreiding
Kan de Raad mededelen wat de totale kosten van de geplande uitbreiding van de Unie zijn en met welk bedrag de landbouw- en structuursteun aan de huidige lidstaten zal dalen?

Patijn
De vraag van de heer Svensson aan de Raad betreft de kosten van de uitbreiding. De relevantie van de vraag van het geachte parlementslid staat buiten kijf, de kosten van de uitbreiding zullen te zijner tijd zeer aandachtig moeten worden bekeken.
Het is nuttig dat wij onszelf eraan herinneren dat sedert de Europese Raad van Madrid van december 1995 aan de staatshoofden en regeringsleiders verslag wordt uitgebracht over alternatieve strategieën voor de landbouw en de ontwikkeling van de pre-toetredingsstrategie van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa. Deze verslagen vormen sindsdien een belangrijk element in de voorbereidende debatten over deze vraagstukken. Ik wil in dat verband er ook aan herinneren dat de Europese Raad in Madrid de Commissie heeft verzocht zo spoedig mogelijk een grondige analyse te maken van het stelsel van financiering van de Europese Unie, teneinde onmiddellijk na de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie, dus hopelijk in juni in Amsterdam van dit jaar, een mededeling voor te leggen over het toekomstige financiële kader van de Europese Unie vanaf 31 december 1999 en daarbij rekening te houden met het vooruitzicht van de uitbreiding. Mijn voorstel is dus om dat debat niet nu te voeren, maar aan de hand van de mededeling die de Commissie zo spoedig mogelijk na afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie het licht zal doen zien. Maar ik onderschrijf nogmaals de implicatie van de vraag van de heer Svensson dat dit één van de belangrijkste onderwerpen is die ter discussie moeten staan bij de politieke besluitvorming over de uitbreiding.

Svensson
Ik dank de Raad voor dit antwoord. Men krijg helaas wel de indruk dat de Europese Unie graag enorm grootschalige en uitgebreide plannen ontwikkelt zonder duidelijk te weten wat deze eigenlijk kosten. De cijfers, althans de cijfers bij benadering die ik tot nu toe heb gekregen, liggen tussen de 15 en 64 miljard ecu. Wat het waarschijnlijk wordt, kan duidelijk niemand zeggen. Ik wil mij toch permitteren een vervolgvraag te stellen. Iedereen weet immers dat het politiek niet haalbaar is om bij de lidstaten aan te komen met verhogingen van hun lidmaatschapsbijdragen. Dat betekent dus dat men zich de volgende vraag moet stellen: hoeveel zal dan, bij benadering, de landbouw- en structuursteun aan de huidige lidstaten dalen om de komende uitbreiding te financieren? Dat is voor deze lidstaten een zeer interessante vraag.

Patijn
De afgelopen jaren heb ik die gigantische bedragen uit verschillende gezaghebbende en minder gezaghebbende bronnen ook gehoord. Ik heb veel rapporten daarover gelezen, maar ik denk dat het goed is zich te reasliseren dat dit soort verwachtingen of dit soort projecties eigenlijk altijd extrapolaties zijn geweest van bestaand beleid. Bijvoorbeeld: wat kost het indien wij op de vier Visegrad-landen het huidige stelsel van het Europese landbouwbeleid toepassen? Dat maakt deze exercitie meteen zinloos, want we weten allemaal dat onder invloed van interne hervormingsbesluiten en onder invloed van externe verplichtingen in het kader van de WTO, het landbouwbeleid voortdurend aan verandering onderhevig is en met name ook de kosten van het landbouwbeleid veel lager uitvallen dan bijvoorbeeld indertijd in Edinburg was geraamd, wat betreft de ontwikkeling van het zogenaamde landbouwrichtsnoer. Gelijktijdig wordt er dan ook uitgegaan van allerlei ramingen zoals bijvoorbeeld: het landbouw- en structuurfondsenbeleid vormen samen 80 % van de begroting van de Europese Gemeenschappen, en dan wordt dit structuurbeleid ook geëxtrapoleerd. Maar dan gaat men uit van een dusdanige statische situatie, dat het mij irrealistisch lijkt om die als uitgangspunt te nemen voor de beleidsontwikkeling die voor het eerste decennium van de volgende eeuw moet gelden. Ik zou u willen oproepen om aan dit soort speculaties vooral niet mee te doen. Laten wij ons gezamenlijk baseren op een koele en klinische analyse waaraan, naar ik weet, de Europese Commissie op het ogenblik hard aan het werken is.

Posselt
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik zou u willen vragen of u of de Raad kennis heeft van de uitstekende studie van de heer Friedmann volgens welke de uitbreiding oostwaarts zonder grote meerkosten mogelijk is. Ten tweede zou ik u in verband met de Visegrad-landen willen vragen of u eigenlijk al van een bepaald aantal landen of uitsluitend van de Visegrad-landen uitgaat, dan of u bijvoorbeeld ook Slovenië en de Baltische landen als mogelijke toetredingskandidaten beschouwt.

Patijn
Persoonlijk is mij dit rapport dat de geachtigde afgevaardigde noemt, niet bekend. Ik weet dat er ook meningen en studies zijn die pretenderen dat het zich allemaal binnen redelijke financiële grenzen kan voltrekken, maar dan gaat men uit van bepaalde veronderstellingen en bepaalde verwachtingspatronen waarvan ik op dit moment geen enkele zinnige mededeling kan doen. Het zijn allemaal veronderstellingen, speculaties en ik stel voor dat we dat debat beginnen als wij beschikken over een volledige analyse van de Europese Commissie van alle relevante factoren, dat betekent verwachte ontwikkelingen in het landbouwbeleid, verwachte ontwikkelingen in de structuurfondsen, verwachte ontwikkelingen in de overige categorieën van de uitgaven van de Europese Gemeenschap en de verwachte ontwikkelingen voor wat betreft de financiële perspectieven en het feitelijke uitgavenverloop zoals dit zich in de loop der jaren heeft voorgedaan.
Als ik het woord Visegrad-landen heb genoemd is dat alleen maar omdat een van de meest spraakmakende rapporten met die miljardencijfers betrekking had op de uitbreiding met de Visegrad-landen, maar u moet van mij aannemen dat dat geen enkel oordeel inhoudt van de Raad over "hoe" en met "welke" landen het toekomstige uitbreidingsproces zal verlopen.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van Yiannis Roubatis (H-0200/97):
Betreft: Deelname van de Turks-Cyprioten aan de toetredings-onderhandelingen met Cyprus
Op de laatste bijeenkomst van de Raad - Buitenlandse Zaken in Brussel hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk gevraagd om in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt een voorstel op te nemen inzake de deelname van de Turks-Cyprioten aan de toetredingsonderhandelingen met Cyprus. Zoals bekend erkent de Europese Unie dat alleen de wettige Cypriotische regering het recht heeft tot het voeren van de toetredingsonderhandelingen van Cyprus.
Is de Raad voornemens de illegale en door de internationale gemeenschap niet erkende "Turks-Cypriotische" regering, zoals deze zichzelf noemt, als wettige gesprekspartner te erkennen en zo vraagtekens te plaatsen bij het exclusieve recht van de regering van de Republiek Cyprus om de toetredingsonderhandelingen te voeren?
Denkt de Raad dat met de deelname van de Turks-Cyprioten aan de onderhandelingen Turkije een vinger in de pap krijgt bij het toetredingsproces, en dit in een periode waarin zowel Cyprus als de Grieks-Turkse betrekkingen in een crisis verkeren?
Is hij van oordeel dat het feit dat de afspraken omtrent het toetredingsproces van Cyprus worden gewijzigd, ook een bedreiging vormt voor het proces van de uitbreiding van de EU naar de landen van Midden- en Oost-Europa?

Patijn
Tijdens het Vragenuur in de maand maart heeft de Raad in antwoord op twee mondelinge vragen (H-0150/97 en H-0173/97) van respectievelijk de heer Papayannakis en mevrouw Daskalaki reeds zijn standpunt ten aanzien van Cyprus en de Turks-Cypriotische gemeenschap uiteengezet.
Overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Cannes in juni 1995 beginnen de toetredingsonderhandelingen met Cyprus op basis van voorstellen van de Europese Commissie zes maanden na de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie, rekening houdend met de resultaten van die Conferentie. Het blijft het standpunt van de Unie, dat tijdens de zitting van de Associatieraad op 25 februari 1997 nogmaals aan Cyprus is bevestigd. Tegelijkertijd biedt het vooruitzicht dat Cyprus lid zal worden van de Europese Unie een kans om dit jaar bij te dragen aan een algemene oplossing voor de Cypriotische kwestie overeenkomstig de resoluties van de VN-Veiligheidsraad leidend naar een federatie met twee gemeenschappen en twee zones. Het is belangrijk dat deze kans zoveel mogelijk wordt benut.
Overeenkomstig de Raadsconclusies van 6 maart 1995 zou de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie moeten leiden tot meer veiligheid en welvaart voor elk van de twee gemeenschappen op het eiland. Hierdoor zou het noordelijke deel van het eiland zijn economische achterstand gemakkelijker moeten kunnen inlopen en zouden de groei en werkgelegenheidsvooruitzichten moeten verbeteren, ook voor de Turks-Cypriotische gemeenschap. De Raad meende dan ook dat de voordelen van toetreding van Cyprus tot de Europese Unie door de TurksCypriotische gemeenschap beter moeten worden onderkend en dat haar bedenkingen terzake moeten worden weggenomen. De Raad verzocht de Commissie daartoe de nodige contacten te leggen met de Turks-Cypriotische gemeenschap, zulks in overleg met de regering van Cyprus.
De Raad benadrukt dat hij weliswaar geen consensus heeft bereikt over het standpunt van de Unie op de voor 25 februari eveneens geplande bijeenkomst met Cyprus in het kader van de zogenaamde "gestructureerde dialoog" . Maar onverminderd blijft de Raad vasthouden aan zijn in maart 1995 vastgestelde standpunt, namelijk dat de Noord-Cypriotische autoriteiten niet erkend worden. Over de overwegingen van de afzonderlijke lidstaten, waar de geachte afgevaardigde naar verwijst, kan de Raad geen uitspraken doen.
Tenslotte zij opgemerkt dat het in juni 1995 ondertekende Financieel Protocol strekt tot steun voor de inspanningen ter bevordering van een algehele regeling van de Cypriotische kwestie. Een bedrag van 12 miljoen ecu is beschikbaar gesteld voor mogelijke met Cyprus overeengekomen initiatieven voor projecten ter bevordering van vertrouwenwekkende maatregelen. Er is in het vooruitzicht gesteld dat aanvullende middelen beschikbaar kunnen worden gesteld voor de financiering van programma's en projecten ter bevordering van de ontwikkeling van het gehele eiland.

Roubatis
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt me dat de fungerend voorzitter van de Raad nogmaals expliciet heeft verklaard dat de Unie haar verbintenis wil nakomen om zes maanden na de beëindiging van de Intergouvernementele Conferentie toetredingsonderhandelingen met Cyprus aan te vangen. Het spreekt vanzelf dat de Turks-Cyprische gemeenschap deel kan uitmaken van de delegatie die door de wettige en internationaal erkende regering van de Republiek Cyprus zal worden samengesteld. De Cyprische president heeft zich trouwens al in die zin uitgelaten.
Ik wil dan ook nog vragen welke stappen de Raad heeft ondernomen of voornemens is te ondernemen om er de heer Denktash van te overtuigen dat hij de Turks-Cyprioten toestaat deel te nemen aan de werkzaamheden van de comités die door de Cyprische regering worden opgericht om de onderhandelingen met de Unie voor te bereiden, zodat deze tijdig van start kunnen gaan.

Patijn
De heer Roubatis stelt een vraag waar ik eigenlijk geen helder antwoord op heb. Hij stelt de vraag: hoe denkt de Raad de heer Denktash ervan te overtuigen om iets af te spreken met de Grieks-Cypriotische regering? Ik vind dat vergaand speculatief. In algemene zin denk ik dat het buitengewoon belangrijk is voor een goede start en een goed verloop van de toetredingsonderhandelingen met Cyprus dat er tussen de twee Cypriotische gemeenschappen een duidelijke politieke understanding bestaat over de gemeenschappelijke doeleinden ten aanzien van het toekomstig lidmaatschap van de Europese Unie. Ik denk dat dat zeer bevorderlijk zal zijn voor het verloop van de onderhandelingen.

Lomas
Net als mijnheer Roubatis doet het mij genoegen dat er een expliciet antwoord was dat de onderhandelingen zes maanden na de Intergouvernementele Conferentie zullen beginnen. De Raad weet echter ongetwijfeld dat Turkije vrij obstructief is en dit tot in de NAVO heeft doorgedreven en dat het land dreigt bepaalde stappen daar te blokkeren als deze onderhandelingen voortgang vinden zonder dat het noordelijk deel van het eiland erbij betrokken wordt.
Zal de Raad duidelijk en absoluut bevestigen dat hij niet zal toestaan dat Turkije de Europese Unie op deze manier chanteert? Als de Republiek Cyprus op de een of andere manier Noord-Cyprus tegemoet kan komen en het bij zijn besprekingen wil betrekken dan is dat prima - dat is een zaak voor Cyprus - maar kan de Raad bevestigen dat de Europese Unie zelf niet zal terugkomen op de beloftes die zij heeft gedaan?

Patijn
Naar het oordeel van de Raad heeft de regering in Ankara een vetorecht over de start van de toetredingsonderhandelingen. Daar wou ik het bij laten.

Lindqvist
Ik was toevallig vorige week op Cyprus. Ik heb daar toen, samen met meerdere leden van de liberale fractie, gediscussieerd met vertegenwoordigers van zowel de Grieks-Cypriotische als de TurksCypriotische kant. Ik vind dat het een absolute algehele ontkenning zou betekenen van alle eisen die de EU stelt inzake democratie, als wij zouden accepteren dat het een land als Turkije wordt toegestaan om te vertellen onder welke voorwaarden wij nieuwe leden in de Unie moeten aanvaarden - ik denk dan aan Cyprus. Turkije heeft het Noorden van Cyprus in 1974 bezet en houdt het oorden van Cyprus nog steeds bezet. Ik zal niet accepteren dat Cyprus lid wordt van de EU zolang Turkije het noorden bezet houdt, en ik hoop dat de Raad dat evenmin zal doen. Turkije moet derhalve beginnen met de terugtrekkking van zijn troepen, willen de onderhandelingen op gang kunnen komen. Ik wil graag horen wat de mening van de Raad daarover is.

Patijn
Ik wil niet vooruitlopen op een besluit dat de Raad en met name de Europese Raad later dit jaar of in de loop van het volgend jaar moet nemen, namelijk op welke wijze de toetredingsonderhandelingen met Cyprus zullen beginnen. Ik moet u wel zeggen dat er in de Raad - ik doe geen uitspraak namens de Raad - ernstige twijfel over bestaat of Cyprus lid kan worden van de Europese Unie als de politieke problemen op Cyprus in de huidige vorm voortduren. Dus er is ook de Raad alles aan gelegen en om zowel de Cypriotische regering en de TurksCypriotische autoriteiten als Ankara en Athene ervan te overtuigen alles in het werk te stellen om een klimaat te scheppen waarin de partijen zelf tot onderhandeling komen. Dat geldt in de eerste plaats uiteraard de twee gemeenschappen op Cyprus. En in de tweede plaats Turkije en Griekenland zelf. Zij moeten alles in het werk stellen om te voorkomen dat ergens in de toekomst binnen de Europese Unie onenigheid ontstaat over de feitelijke toetreding van Cyprus als gevolg van een onopgeloste kwestie die ons al 25 jaar achtervolgt.

Roubatis
Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig het Reglement komt de minister in de vergadering tussenbeide als fungerend voorzitter van de Raad. Ik wil dan ook vragen de woorden die hij niet namens de Raad heeft gesproken, niet in het Volledig verslag van de vergaderingen op te nemen.

De Voorzitter
Mijnheer Roubatis, de fungerend voorzitter mag hier vrijelijk zijn mening tot uiting brengen en dit dient in de Notulen opgenomen te worden. Het staat u vrij om u hierover een oordeel te vormen maar het is hoegenaamd niet mogelijk om de betogen van het fungerend voorzitterschap van de Raad aan banden te leggen, of om voorbij te gaan aan hetgeen er gezegd is. Daarom zal in de Notulen ook de aanbeveling staan die u zojuist heeft geformuleerd.
Vraag nr. 4 van Arthur Newens (H-0210/97):
Betreft: Samenwerking tussen internationale politiekorpsen
Zou de Raad een uitspraak willen doen over de betekenis van de gelijktijdige invallen door de politie in Londen en Brussel op 18 september 1996 in de kantoren van de particulier gefinancierde satellietzender MED TV, die als doel heeft het bevorderen van de Koerdische cultuur, en over het handhaven van de huidige standaarden op het gebied van burgerlijke vrijheden en mensenrechten binnen de EU en, in het bijzonder, over de overeenkomst die naar verluidt in juli 1996 is gesloten tussen het hoofd van de Belgische politie, de heer De Ridder, en het hoofd van de Turkse geheime dienst, de heer Alaadin Yuksel?

Patijn
In antwoord op de vraag van de heer Newens, wil ik voorop stellen dat de genoemde politie-acties vallen onder de verantwoordelijkheid van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en niet, en ik herhaal uitdrukkelijk, niet onder de bevoegdheid van de Europese Unie. Ten aanzien van dit specifieke geval is het dan ook niet aan de Raad om daar enig standpunt over in te nemen. Meer in het algemeen wijst de Raad erop dat met betrekking tot de handhaving van de openbare vrijheden en de normen inzake mensenrechten in de Europese Unie alle lidstaten partij zijn bij het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden dat op 4 november 1950 in Rome ondertekend werd. Overeenkomstig artikel K2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden de in artikel K1 genoemde aangelegenheden, waaronder justitiële en politiële samenwerking in strafzaken, behandeld met eerbiediging van het Europese Verdrag van de rechten van de mens.

Newens
Ik dank de fungerend voorzitter voor dit antwoord. Mij lijkt het toch wel een ongelooflijk toeval dat politie-invallen in de kantoren van MED TV tegelijk hebben plaatsgevonden in Londen, Brussel, Zweden en Moskou op 18 september als er geen gemeenschappelijke aanleiding was voor hun actie en als deze niet van de Turkse overheden kwam.
Vindt de fungerend voorzitter ook niet dat al onze inspanningen om een hoog niveau van burgerlijke vrijheid en vrijheid van meningsuiting in de Unie te verwerven, ondermijnd zullen worden als de Europese politiekorpsen actie nemen op basis van wetten en praktijken die in Turkije van toepassing zijn, of in andere landen waar de normen lager liggen, en dat er binnen de Unie enige inspanningen geleverd moeten worden om dit soort zaken te voorkomen. Anders zullen die zaken die wij hebben trachten te bereiken op het punt van de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting ernstig ondermijnd worden.

Patijn
Ik kan alleen maar herhalen dat het optreden van justitiële en politie-autoriteiten binnen hun grenzen tot de exclusieve bevoegdheid behoort van de lidstaten. Dat lidstaten in sommige gevallen internationaal coördineren lijkt mij volkomen logisch en is ook standaardpraktijk. het oordeel dat hier normen van internationaal en nationaal recht moeten worden overschreden, moet in de eerste plaats worden getoetst aan het geldende recht in de betrokken landen en op alle manieren staat het individuen vrij om via de Europese Commissie en het Europese Hof voor de rechten van de mens het gedrag van overheden van lidstaten te toetsen.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Felipe Camisón Asensio (H-0213/97):
Betreft: Economische en sociale samenhang en werkloosheid
Kan de Raad bevestigen dat hij onder Nederlands voorzitterschap bij de verdeling van de middelen uit de structuurfondsen in het kader van de economische en sociale samenhang onverminderd prioriteit zal geven aan de strijd tegen de werkloosheid, als een van de belangrijkste doelstellingen voor de tenuitvoerlegging van deze fondsen?

Patijn
Bij de aanneming van de regelgeving betreffende de structuurfondsen was een van de prioritaire doelstellingen van de Raad dat met deze fondsen de werkloosheid dient te worden bestreden. En dat uitgangspunt is en blijft gehandhaafd. Zo levert bijvoorbeeld het sociaal fonds gedurende de programmaperiode 1994 tot en met 1999 in het kader van de werkloosheidsbestrijding met name een bijdrage tot het vergemakkelijken van de toegang tot de arbeidsmarkt, de bevordering van gelijke kansen op de arbeidsmarkt, de ontwikkeling van scholing en deskundigheid, geschiktheid en beroepsbekwaamheid en de bevordering van de groei van de werkgelegenheid. Deze bijstandsverlening strekt zich uit over de diverse doelstellingen van het structuurbeleid van de Europese Gemeenschap en gaat ook onder het Nederlandse voorzitterschap onverminderd voort.
De daaruit voortvloeiende taken worden uitgevoerd door de Commissie die belast is met de tenuitvoerlegging van de regelgeving en met het beheer van de structuurfondsen in nauwe samenwerking met de lidstaten. In dit verband wil ik er nog op wijzen dat de Commissie in haar mededeling van 24 maart 1996, over de structuurmaatregelen en werkgelegenheid, heeft laten weten dat zij voornemens is de structuurmaatregelen nog sterker te richten op het scheppen van werkgelegenheid door de huidige programmering met inachtneming van de regelgeving op een aantal punten aan te passen teneinde het werkgelegenheidsaspect beter tot zijn recht te doen komen. Kortom, de bestrijding van de werkloosheid is en blijft een hoofddoelstelling van het structuurbeleid van de Europese Gemeenschap. Het is immers van het grootste belang dat de werkloosheid in Europa met grote daadkracht wordt aangepakt.

Camisón Asensio
Wij stellen met voldoening vast dat de bezorgdheid van de Raad onder het Nederlandse voorzitterschap over de werkloosheid nog steeds levendig is, net zoals dit het geval was onder het Ierse Voorzitterschap.
Het is bekend dat de werkloosheid een van de grootste zorgen van de Europese burgers is, met name in bepaalde landen als Spanje. Daarom moeten we alles in het werk stellen om te bewerkstelligen dat er overal territoriale pacten voor de werkgelegenheid worden afgesloten die in het kader passen van de programma's van de structuurfondsen, inclusief de mogelijkheid van deelname door de Europese Investeringsbank. Dat alles zal leiden tot een grotere samenhang om de ongelijkheden te verminderen die nog steeds bestaan, ondanks de niet te miskennen vooruitgang in de sociaal-economische ontwikkeling van de regio's. In elk geval mag men ook niet vergeten dat er meer middelen bestemd moeten worden voor de regio's die deze het hardste nodig hebben, door de procedures te vereenvoudigen en het additionaliteitsbeginsel toe te passen.

Patijn
De heer Camisón brengt de territoriale werkgelegenheidspacten ter sprake. Dit is een idee dat met name gelanceerd is in de mededeling van de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Santer, bekend geworden als het zogenaamde vertrouwenspact voor de werkgelegenheid. Het was een van de aspecten daarvan. Ik weet dat deze territoriale werkgelegenheidspacten nu in uitvoering zijn maar de verantwoordelijk daarvoor berust bij de Europese Commissie. Voor de details hierover moet ik u dus verwijzen naar de Europese Commissie.

De Voorzitter
Vraag nr. 6 van Hubert Pirker (H-0218/97):
Betreft: Europol
Europol dient als doeltreffend instrument tegen de georganiseerde misdaad zo snel mogelijk te worden ingezet. Een voorwaarde daarvoor is echter vooral ratificatie door de nationale parlementen.
Welke maatregelen denkt de Raad te nemen om ervoor te zorgen dat deze ratificaties onverwijld hun beslag krijgen?
Zijn er ministers die bezwaren tegen Europol hebben aangetekend? Zo ja, welke? Wat zijn hun argumenten?

Patijn
Op de vraag van de afgevaardigde Pirker wil ik graag antwoorden dat de lidstaten zich er meermalen toe hebben verbonden, met name tijdens de Europese Raad van Dublin van december 1996, al het mogelijke te doen om de bekrachtiging van de Europolconventie en van het Protocol inzake het Hof van Justitie vóór eind 1997 af te ronden. Tot nog toe heeft het Verenigd Koninkrijk als enige lidstaat deze teksten in december 1996 bekrachtigd. In alle overige lidstaten is intern een aanvang gemaakt met de bestuurlijke en/of parlementaire procedures. Uiteraard heeft ieder parlement zijn eigen procedures en handelswijzen zodat de tijdspannes uiteen kunnen lopen. Desalniettemin hebben alle betrokken lidstaten bevestigd dat de streefdatum haalbaar is. Er zijn geen belangrijke belemmeringen gesignaleerd voor de bekrachtiging. Dit zal het Nederlandse voorzitterschap en vooral het hierop volgende Luxemburgse voorzitterschap er niet van weerhouden iedere gelegenheid aan te grijpen om de lidstaten die de overeenkomst nog niet hebben bekrachtigd, te herinneren aan de in Dublin onderschreven verbintenissen opdat deze conventie vóór eind 1997 in werking kan treden.

Pirker
Dank u, mijnheer de voorzitter, voor uw antwoord. Ik heb echter nog een bijkomende vraag in dit verband: wij weten allen dat de burgers van de Unie recht op veiligheid hebben, dat wil zeggen, zij verwachten van de Unie dat Europol eindelijk volledig in werking treedt. Als u zegt dat de lidstaten eind 1997 de bekrachtiging rond willen hebben, hoelang duurt het dan volgens u nog tot Europol - voorbereidende werkzaamheden zijn aan de gang - volledig gereed is om te functioneren? Ten tweede weten wij dat de situatie in de landen van herkomst dramatisch is. Daarom heeft Europol er alle belang bij met de herkomstlanden van de georganiseerde misdaad, in het bijzonder in het oosten, samen te werken. Denkt de Raad eraan maatregelen in verband met Europol te ontwerpen om samenwerking tussen Europol en de landen van het oosten op gang te brengen?

Patijn
Ik ben relatief optimistisch over de mogelijkheid dat Europol vrij kort na de inwerkingtreding van de Conventie operationeel is, omdat een voorloper van Europol, de EDU, de European Drug Unit al operationeel is. Ik zou de geachte afgevaardigde en u in het algemeen willen uitnodigen om eens een bezoek te brengen aan Den Haag waar de voorloper van Europol in feite organisatorisch, institutioneel en voor het uitproberen van samenwerkingspraktijken al functioneert, maar op basis van een voorlopig mandaat dat nog bekrachtigd moet worden. De echte uitbouw van Europol zal pas kunnen plaatsvinden na bekrachtiging en inwerkingtreding van de Conventie. Dan uw vraag over het vermogen van Europol om vrij snel ook samenwerking met derde landen te kunnen aangaan of überhaupt de mogelijkheid om dit te doen. Ik moet even de bestaande juridische situatie schetsen. Ik denk dat de bevoegdheden van de Europese Unie en van de instellingen van de Europese Unie om in de derde pijler met derde landen samen te werken op dit moment beperkt zijn, omdat dit altijd via een internationaal verdrag, via de intergouvernementele constructie van de derde pijler, tot stand moet komen en dergelijke verdragen moeten dan weer geratificeerd worden. Dat is een ingewikkelde weg. Laat ik een korte mededeling doen over de Intergouvernementele Conferentie. Dit onderwerp is in de Intergouvernementele Conferentie aan de orde. Besproken wordt in hoeverre de juridische basis voor het aangaan van samenwerkingsverbanden met derde landen kan worden versterkt. Over de voortgang in het overleg, staat u mij toe, doe ik geen mededelingen. Voor het overige is er een zeer praktische mogelijkheid om nu reeds, uitgaande van de voorlopige unit in Den Haag, practische samenwerkingsverbanden met derde landen aan te gaan, uiteraard onder supervisie van de Raad van ministers van Justitie en later, als de conventie in werking treedt, binnen de grenzen die daaraan worden gesteld in de Conventie inzake Europol.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, als wordt overwogen samen te werken met derde landen, kunnen wij er dan een voorwaarde van maken voor Europol, dat natuurlijk van zeer groot belang is in de bestrijding van de misdaad, dat het geen actie neemt tegen mensen, op basis van de verdenking dat zij daden hebben begaan die geen overtreding zijn in de Europese Unie maar wellicht wel in derde landen, waar de burgerlijke vrijheden en de vrijheid van meningsuiting niet op dezelfde manier erkend worden als hier in de Unie? Ik hoop bijvoorbeeld dat Europol niet verwacht wordt mee te werken aan een inval zoals heeft plaatsgehad tegen MED TV, waarover ik het eerder had.

Patijn
In de Conventie ter oprichting van Europol wordt niet voorzien in het toekennen van operationele bevoegdheden aan functionarissen of instellingen van Europol. Indien in een bepaalde lidstaat een bepaalde vervolging wordt ingesteld, vindt dat altijd plaats onder de politieke verantwoordelijkheid van de regering van dat land en door opsporingsambtenaren van het betrokken land. Functionarissen van Europol zullen de politieke verantwoordelijkheid noch de opsporingsverantwoordelijkheid voor dergelijke handelingen ooit kunnen dragen.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van Ursula Stenzel (H-0219/97):
Betreft: Polen
Na de toetreding van Polen zullen in enkele sectoren, bijvoorbeeld het vrije verkeer van personen, overgangstermijnen moeten worden ingesteld.
Hoe lang zal de overgangsperiode voor het vrije verkeer van personen na de toetreding van Polen duren?

Patijn
In de vraag van mevrouw Stenzel wordt verwezen naar een van de mogelijke resultaten van de toetredingsonderhandelingen met Polen, maar die zijn nog niet eens begonnen en daarover heeft de Raad in deze fase nog geen enkele operationele beslissing genomen. Met betrekking tot de toekomstige uitbreiding van de Unie met de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, waaronder Polen, kan slechts worden verwezen naar de Europese Raad van Dublin die het in Madrid vastgestelde tijdschema voor het uitbreidingsproces heeft bevestigd. Onmiddellijk na het einde van de Intergouvernementele Conferentie zal de Commissie haar adviezen betreffende elk land afzonderlijk en een allesomvattend document over de uitbreiding aan de Raad en aan het Europees Parlement voorleggen. Deze procedure garandeert dat alle landen die kandidaat zijn voor toetreding gelijk worden behandeld. Voorts zal de Commissie een beoordeling van de gevolgen van de uitbreiding voor het communautaire beleid indienen alsmede een mededeling over het toekomstige financiële kader van de Europese Unie vanaf 31 december 1999, rekening houdend met die uitbreiding. Een van de voorgaande vragen had daar specifiek betrekking op. Na de afsluiting van de Intergouvernementelel Conferentie en in het licht van de resultaten daarvan, alsmede op basis van voornoemde adviezen en verslagen van de Commissie, zal de Raad zo spoedig mogelijk de besluiten nemen die nodig zijn om de toetredingsonderhandelingen te beginnen.

Stenzel
Mijnheer Patijn, ik dank u voor dit antwoord, waarin u in de grond het tijdschema voor de toetredingsonderhandelingen en de gelijkgerechtigde start van deze toetredingsonderhandelingen hebt gegeven dat wij allen al kennen. Ik stel u niettemin de fundamentele vraag of in de Raad wordt nagedacht over de wijze waarop kan worden voorkomen dat er door de inwerkingtreding van de internemarktvoorschriften in de kandidaatlidstaten een trek van goedkope arbeidskrachten naar hogelonenlanden op gang komt. Wordt er principieel nagedacht over de manier waarop dat kan worden voorkomen, opdat de arbeidskrachten in deze landen blijven en daar kansen op de arbeidsmarkt krijgen?

Patijn
Mevrouw Stenzel blijft erop aandringen dat wij gaan speculeren over het onderhandelingsmandaat van de Europese Commissie bij toetredingsonderhandelingen. Ik kan haar vraag wel weer afdoen door te zeggen: laten we daar niet op vooruitlopen, maar dan gaan wij samen onbevredigd weg. U moet het proces als volgt zien en dan ook even in de tijd gezien. Ik neem aan dat de onderhandelingen, als ze starten, een aantal jaren zullen duren. Ik herinner u eraan dat de onderhandelingen met Spanje en Portugal zeven jaar hebben geduurd. Dat zal voor de Oost-Europese landen misschien minder zijn, maar het geeft een tijdsplan en daarna hebben we nog het ratificatieproces en voordat we daadwerkelijk te maken hebben met de feitelijke toetreding van de nieuwe lidstaten in de Europese Unie zitten we ergens in de volgende eeuw. Ik vind het inhoudelijk lastig om nu, in 1997, uitspraken te gaan doen, nog even los gezien van het formele argument dat al die toetredingsmandaten nog besproken moeten worden, over hoe het regime in het jaar 2002, 2003 of 2004 er uit zou moeten zien. Intussen is de rechtsontwikkeling in Europa op het punt van het functioneren van de binnenmarkt en het functioneren van de arbeidsmarkt voortdurend in beweging. Aan de andere kant bereiden de kandidaat-toetredingslanden zich onverminderd voor op het toetreden tot de interne markt, inclusief de aspecten die te maken hebben met het vrije verkeer van werknemers. Dus dit is een tweezijdig dynamisch proces. Ik vind uw vraag dan ook volkomen prematuur. Ik zou u ook willen afraden om speculaties te maken over hoe in het jaar 2002, 2003, 2004 de arbeidsmarktsituatie in Oost-Europa en West-Europa eruit ziet, wat voor specifieke regimes dat vereist, of dit overgangsmaatregelen of derogaties vereist bij het nieuwe lidmaatschap. Ik denk dat er geen enkel belang, ook geen politiek belang bij is gebaat om twee, drie, vier verkiezingen vooruit te lopen op dit soort vraagstukken. Dat wou ik erover zeggen.

De Voorzitter
Vraag nr. 8 van Hugh McMahon (H-0220/97):
Betreft: Technische maatregelen voor de instandhouding van de visbestanden
Kan het Nederlandse Voorzitterschap het Parlement nadere informatie verstrekken over de compromistekst over technische maatregelen voor de instandhouding van de visbestanden die het de Visserijraad zal voorleggen tijdens zijn bijeenkomst in april?

Patijn
In antwoord op de vraag van de heer McMahon over de technische maatregelen voor de instandhouding van de visbestanden, wil ik benadrukken dat het Nederlandse voorzitterschap hieraan bijzonder veel belang hecht. Het Ierse voorzitterschap heeft tijdens de Raadszitting van december jongstleden hierover een compromistekst gepresenteerd. De Raad heeft daarbij aangegeven het voorstel als een goede stap vooruit te beschouwen, maar was desalniettemin van mening dat een aantal problemen nog diende te worden opgelost. Er wordt onder andere door het voorzitterschap op dit moment hard aan gewerkt, maar gezien de zeer technische aspecten van deze materie is het Nederlandse voorzitterschap niet voornemens dit punt op de agenda op te nemen voor de Visserijraad van 14 en 15 april aanstaande. Dit laat onverlet dat het voorzitterschap geen enkele inspanning achterwege zal laten om zo spoedig mogelijk vooruitgang te boeken bij de bespreking van dit voorstel ten behoeve van de aanneming daarvan vóór eind juni van dit jaar. Dus hopelijk nog onder het Nederlandse voorzitterschap.

McMahon
Ik wil het Nederlandse Voorzitterschap graag danken. Dit is de eerste keer dat wij een officiële bevestiging krijgen dat er geen besprekingen en geen overeenkomst zullen komen over de kwestie van de technische maatregelen. Het is nogal ongelukkig dat het Parlement zo achter het verslag-Adam heeft aan gezeten en deze week maandag nog spoedvergaderingen heeft gehouden omdat het een deadline van de Raad moest halen. Wederom hebben de voorzitterschappen, en met name het Nederlandse Voorzitterschap, het Parlement vrij onhoffelijk behandeld. Als het al die tijd al de bedoeling was - en wellicht houdt dit verband met de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk - om het onderwerp niet op de agenda te plaatsen, dan ben ik teleurgesteld.
Zou het Nederlandse Voorzitterschap kunnen bevestigen dat wat er zou kunnen gebeuren met de Britse verkiezingen hen niet gemotiveerd heeft om dit onderwerp van de agenda voor de bijeenkomst van volgende week af te halen?

Patijn
Ik kan dat niet bevestigen, het enige dat ik weet is dat het onmogelijk is om in de Visserijraad van april dit dossier af te ronden.

De Voorzitter
Vraag nr. 9 van Richard Howitt (H-0223/97):
Betreft: Bepaling in het EU-Verdrag inzake het niet-discrimineren van gehandicapten
Kan de Raad bevestigen - op grond van het juridisch advies waarover de Raad beschikt - dat het nieuwe artikel 6a van het EU-Verdrag, zoals voorgesteld door het Ierse voorzitterschap en indien het in Amsterdam wordt goedgekeurd, impliceert dat alle directoraten-generaal van de Commissie in de toekomst bij de opstelling van alle Europese wetsontwerpen en programma's rekening zullen moeten houden met en advies inwinnen over gelijke kansen voor gehandicapten? Of is de Raad van mening dat een dergelijke bepaling alleen afzonderlijke, door de lidstaten goed te keuren, acties mogelijk zou maken om een dergelijke discriminatie op Europees niveau te verbieden? Is de Raad voorts van mening dat het nieuwe artikel 6a, zoals voorgesteld, al dan niet als rechtsgrondslag kan dienen voor een toekomstig EU-programma voor gehandicapten ter opvolging van het oude Helios-programma?

Patijn
In antwoord op de vraag van de geachtigde afgevaardigde Howitt, wil ik er nogmaals op wijzen dat het niet op de weg van de Raad ligt om zich uit te spreken over de werkzaamheden en de voortgang der werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie. Dat is een zaak van de lidstaten en daar kan de Raad als zodanig niet op worden aangesproken. Ik wil beklemtonen dat volgens de bepalingen van artikel N van het Verdrag, de vertegenwoordigers van de lidstaten in onderlinge overeenstemming de in het Verdrag aan te brengen wijzigingen vaststellen. Het geachte parlementslid zal dan ook begrijpen dat het mij als voorzitter van de Raad onmogelijk is om mij in welke zin dan ook uit te spreken over de voorstellen die hij in zijn vraag doet. Dit laat onverlet dat de Raad ervan overtuigd is dat alles in het werk moet worden gesteld om personen met een handicap te helpen en in staat te stellen volledig in de samenleving te integreren en actief aan het economische en sociale leven deel te nemen. Daarmee moet echter wel het subsidiariteitsbeginsel in acht worden genomen. Op basis hiervan moet beoordeeld worden wat op nationaal niveau moet worden ondernomen en wat de noodzakelijk toegevoegde waarde is van een actie op het niveau van de Unie.

Howitt
Terwijl ik de heer Patijn dank voor dit antwoord, stelt men zich toch vragen in hoeverre hij er zich voor inzet om van de Intergouvernementele Conferentie een open en doorzichtig proces te helpen maken. Hoe kunnen de vele mensen en organisaties die belang hebben bij het resultaat van de Intergouvernementele Conferentie in hemelsnaam de kwesties behandelen die het ontwerpverdrag omgeven en ons in dit Parlement en de nationale regeringen van advies dienen, als de Raad deze muur van stilte staande houdt? Of het nu gaat om de richtlijn inzake bussen, liften of inzake kwesties die te maken hebben met de informatiemaatschappij; wij moeten in dit Parlement altijd maar vechten, en we moeten vechten om de Commissie zover te krijgen rekening te houden met de belangen van gehandicapten en om overleg te plegen met gehandicapten bij het opstellen van wetgeving.
Als de regeringen met een ontwerpverdrag komen - hoe prijzenswaardig het ook is en ook al steunen wij het in dit Parlement met betrekking tot maatregelen inzake het niet-discrimineren van gehandicapten - dat niet alle gebieden dekt van de Europese wetgeving, dan zou daarmee tekort worden gedaan aan de verlangens van 37 miljoen gehandicapte Europese burgers. Wanneer mijnheer Patijn een ontmoeting heeft met de vertegenwoordigers van het Europees Gehandicaptenforum, hetgeen volgende week het geval zal zijn, zal hij deze dan een meer open antwoord geven en een meer open discussie hebben dan wij hier vanavond in het Parlement hebben?

Patijn
Ik kan bevestigen dat ik een regelmatig contact heb met vertegenwoordigers van diverse maatschappelijke organisaties die belangstelling hebben voor de ontwikkelingen van de onderhandelingen in de IGC. Ik bevestig inderdaad dat ik een ontmoeting heb gehad met de vertegenwoordigers van organisaties van gehandicapten. In dat soort gesprekken, die informeel zijn, verschaf ik regelmatig informatie over de stand van de onderhandelingen en de kansen om die onderhandelingen tot een goed einde te brengen. Maar dat komt dan geheel voor rekening van de Nederlandse afgevaardigde in de IGC. Ik kan dat niet als voorzitter van de Raad doen. Ik kan uiteraard gebruik maken van een geprivilegieerde positie wat betreft achtergrondinformatie, maar als ik dat soort ontmoetingen heb, doe ik dat in beginsel als afgevaardigde van het Koninkrijk der Nederlanden.

De Voorzitter
Vraag nr. 10 van Alfred Lomas (H-0226/97):
Betreft: Inmenging van een EG-commissaris in de Britse verkiezingen
Bij het naderen van de Britse verkiezingen heeft EG-commissaris Leon Brittan volgens de Britse pers kritiek uitgeoefend op de Labour Party omdat die het debat over Europa zou smoren. Hij gaf uiting aan zijn ontstemming over politici in het algemeen voor het uitoefenen van kritiek op de Unie omdat dit volgens hem Groot-Brittannië zou ondermijnen. Gaat de Raad van Ministers ermee akkoord dat zijn ambtenaren zich op een dergelijke wijze mengen in de verkiezingen in een lidstaat?

Patijn
In antwoord op deze vraag van de heer Lomas moet ik zoals mijn voorgangers en ikzelf in soortgelijke gevallen meermalen heb gedaan, benadrukken dat de Raad geen standpunt kan bepalen of een oordeel kan uitspreken ten aanzien van verklaringen die buiten het formele kader van zijn zittingen zijn afgelegd, zeker als dat door personen van buiten de Raad gebeurt. Dit lijkt namelijk het geval te zijn met de feiten die de heer Lomas in zijn vraag te berde brengt.

Lomas
Deze verklaringen zijn in de pers uitgebreid aan bod gekomen. Zelfs ambtenaren op nationaal en lokaal regeringsniveau in Groot-Brittannië mogen zich niet in de verkiezingen mengen in de mate waarin de commissarissen dat doen. Vindt u niet dat sommigen van hen - niet allemaal - naast hun schoenen beginnen te lopen? Onlangs heeft Jacques Santer de regeringen van bepaalde lidstaten een uitbrander gegeven die vragen hadden bij het tijdschema van de gemeenschappelijke munt. Deze ambtenaren zouden zich met hun eigen werk moeten bemoeien en de politieke verklaringen overlaten aan de verkozen Raad van ministers. Vindt de Raad dat ook niet?

Patijn
Ik bespeur bij de vragen van de heer Lomas een zekere onderliggende ergernis, maar misschien kan ik die ergernis in belangrijke mate wegnemen door hem erop te wijzen dat leden van de Europese Commissie onder geen beding kunnen worden aangemerkt als ambtenaar. Ik wijs de geachte afgevaardigde op een artikel van het EEG-Verdrag, dat hij ongetwijfeld al van buiten kent, namelijk artikel 157 waarin het volgende staat: " De leden van de Commissie oefenen hun ambt volkomen onafhankelijk uit in het belang van de Gemeenschap. Bij de vervulling van hun taken vragen noch aanvaarden zij instructies van enige regering of enig ander lichaam." Dus u heeft het over politieke uitspraken van mensen die volkomen onafhankelijk zijn. Misschien stelt u dat gerust.

De Voorzitter
Vraag nr. 11 van David Morris (H-0229/97):
Betreft: Clenbuterol
Clenbuterol, dat illegaal wordt toegepast, is een synthetische steroïde-achtige samenstelling die het gewicht van dieren vergroot, is buitengewoon gevaarlijk om mee om te gaan en acuut giftig voor de mens.
Is de Raad het ermee eens dat het illegale gebruik van clenbuterol moet worden beëindigd en dat de illegale leveranciers van dit medicijn moeten worden gearresteerd en berecht?
Waarom heeft de Nederlandse regering dan niet positief gereageerd op het verzoek van de Amerikaanse advocaat Schneider om Gerard Hoogendijk uit te leveren, zodat deze kan worden berecht wegens negen federale overtredingen in verband met het smokkelen en verspreiden van vervalste diergroeimedicijnen?

Patijn
Op de vraag van de heer Morris betreffende de gevaren van het gebruik van clenbuterol bij het vetmesten van voor menselijke consumptie bestemde dieren kan ik antwoorden dat de Raad zich terdege bewust is van de noodzaak het illegale gebruik van stoffen met anabole werking in de veehouderij krachtig te bestrijden, met name met het oog op de bescherming van de consument. Met dat doel heeft de Raad op 29 april 1996 richtlijn 96/22/EEG aangenomen om de in 1981 en 1988 genomen maatregelen aan te scherpen en te zorgen voor een betere toepassing ervan. Ook is aangenomen richtlijn 96/23 inzake de controlemaatregelen ter effectuering van het aangescherpte beleid. Het gebruik van clenbuterol is daarmee wettelijk verboden in de Gemeenschap behalve voor therapeutische behandeling van vrouwelijke runderen tijdens het kalven en van paardachtigen die voor andere doeleinden dan de vleesproductie worden gefokt. Dus er is wel enig gebruik toegestaan, maar nimmer voor gebruik op dieren die voor menselijke consumptie bestemd zijn.
Wat de tweede vraag betreft, voor het door de geachte afgevaardigde bedoelde geval is niet de Raad bevoegd maar wel de betreffende nationale gerechtelijke instanties. Het is dan ook niet aan de Raad daarover uitspraken te doen.

Morris
De fungerend voorzitter zegt ons dat het niet aan hem is om zich bezig te houden met wat een lidstaat doet of niet doet als het erom gaat ervoor te zorgen dat mensen die ervan verdacht worden illegale diergroeimedicijnen te verhandelen, vervolgd worden. Daarom heb ik de vraag juist gesteld! De vraag zou eigenlijk moeten luiden: wat heeft de Raad gedaan - en het is een Nederlandse Raad - om Gerard Hoogendijk uit te leveren aan de Verenigde Staten voor misdrijven die hem ten laste zijn gelegd, namelijk dat hij vervalste medicijnen in de Verenigde Staten heeft binnengesmokkeld en gedistribueerd? Zou men niet mogen vermoeden dat hij zich met dezelfde soort activiteiten binnen de Europese Unie heeft beziggehouden? Als wij de distributie van illegale medicijnen en de bedreiging die daarvan uitgaat voor ons voedsel met succes willen bestrijden, dan moet dit soort zaken vervolgd worden en dient de uitlevering in dit geval te worden toegestaan zodat de Amerikaanse regering deze man voor de rechtbank kan brengen.

Patijn
Als een Nederlandse onderdaan in een ander land verdacht wordt van strafbare feiten die uitlevering rechtvaardigen, dan zal de Nederlandse regering, eventueel getoetst door een Nederlandse rechter, daarop reageren als een officieel uitleveringsverzoek wordt gedaan. Dat is echter geen kwestie van de instellingen van de Europese Unie en ik kan daar als voorzitter van de Raad niet op antwoorden. Daar wou ik het bij laten.

De Voorzitter
Vraag nr. 12 van Roberto Speciale (H-0231/97):
Betreft: Situatie van de kinderen in Roemenië
Kan de Raad mededelen - gezien de ernst van de situatie in Roemenië waar veel kinderen onder de armoedegrens leven en waar steeds meer straatkinderen zijn, zoals ook uit berichten in de internationale pers blijkt, en onder verwijzing naar de resolutie van het Europees Parlement d.d. 12 december 1996 over Roemenië - welke maatregelen de Raad neemt om de Roemeense regering ertoe aan te zetten haar verplichtingen inzake de verbetering van de situatie van de kinderen na te komen en om tezamen met de Commissie, de lidstaten en de Roemeense regering een programma ter bescherming van de kinderen en een speciaal programma voor de straatkinderen in de grote Roemeense steden op te zetten?

Patijn
De heer Speciale stelt een belangrijk onderwerp aan de orde. De Raad deelt de zorgen van de geachte afgevaardigde over de moeilijke situatie van kinderen in Roemenië. In het algemeen wil ik erop wijzen dat Roemenië een begin heeft gemaakt met de uitvoering van een veelomvattend hervormingsprogramma ten einde de economische situatie te verbeteren. De Raad ondersteunt dit programma, maar heeft tegelijkertijd aan de Roemeense autoriteiten duidelijk gemaakt dat begeleidende sociale maatregelen noodzakelijk zijn om de meest kwetsbare sectoren en groepen in de samenleving te beschermen. In dit verband steunt de Commissie in samenwerking met de Roemeense regering en niet-gouvernementele organisaties een uitgebreid programma dat erop gericht is om de situatie van kinderen in dat land te verbeteren. Het gaat hier om talrijke projecten die zich overigens in het bijzonder op weeskinderen richten. Dergelijke steun verleent de Gemeenschap overigens sedert geruime tijd, te weten sedert het begin van de jaren '90. In totaal zijn er tot nu toe enige tientallen miljoenen ecu's mee gemoeid geweest. De meest recente inspanningen van de Gemeenschap richten zich op de verbetering, in goede samenwerking met de Roemeense regering, van het kinderbeschermingsbeleid. Hiervoor is een bedrag van 12 miljoen ecu begroot. Een gedeelte daarvan komt uit het indicatieve PHARE-programma 1996-1999 voor Roemenië. Daarnaast heeft de Commissie met de Roemeense regering overeenstemming bereikt over de besteding van een bedrag van ongeveer 3, 5 miljard lei, circa 1 miljoen ecu, uit tegenwaardefondsen die in het kader van het economisch hervormingsprogramma kunnen worden gegenereerd ten behoeve van de bescherming van de Roemeense jeugd.

Speciale
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord en voor de gevoeligheid die de Raad aan de dag legt. Zoals u weet, is dit een kwestie die heel gevoelig ligt. Er zijn een paar onderzoeken van televisiejournalisten geweest die op onweerlegbare wijze hebben aangetoond dat de situatie werkelijk ernstig is. Onder meer zijn er in een paar lidstaten juridische onderzoeken aan de gang naar vormen van criminaliteit die naar het schijnt in Roemenië een eindstation vonden. Ik geloof dus dat het dringend noodzakelijk is om in te grijpen in de situatie. De Raad en de Commissie moeten samen met de Roemeense regering al het mogelijke in het werk stellen om op onmiddellijke termijn concrete oplossingen aan te dragen. Ik vraag me ook af hoe zo'n soort situatie in het hartje van Europa heeft kunnen ontstaan, en ik weet niet of de Raad op deze vraag een antwoord heeft gegeven.
Ik vraag u thans, mijnheer de voorzitter van de Raad: is dit plan voor de kinderen al operationeel? Is men het concreet aan het organiseren? Zijn er al verbeteringen? Dat is de vraag die ik u in feite stel.

Patijn
Ik verwijs naar mijn antwoord in eerste termijn. Dit programma is er al geruime tijd. Sinds 1990, heb ik geantwoord, zijn er acties van de Europese Gemeenschap, met name onder verantwoordelijkheid van de Commissie, die zijn gericht op het verbeteren van het lot van kinderen in Roemenië en deze zijn recentelijk nog geïntensiveerd. Voor de details van die programma's zou ik de heer Speciale willen vragen zich te wenden tot de Europese Commissie. In het algemeen zou ik overigens zijn grote zorgen, die hij met het stellen van deze vraag tot uiting wil brengen, willen delen. Wij weten allemaal dat een aantal Oost-Europese landen in een diepe politieke, maatschappelijke en sociale crisis verkeert als gevolg van de overgang van een dictatoriaal geleide economie naar een democratische marktgeoriënteerde economie. Dat heeft grote sociale neveneffecten, waardoor met name sociaal kwetsbare groepen het soms buitengewoon moeilijk hebben en ik denk dat er ons ook alles aan gelegen is dat niet alleen de instellingen van de Europese Gemeenschap maar vooral ook de lidstaten, en ik wil ook uitdrukkelijk het initiatief noemen van niet-gouvernementele organisaties die althans in mijn land op dit punt buitengewoon actief zijn, daar een belangrijke rol hebben te vervullen om de meest schrijnende gevallen zo goed mogelijk op te vangen.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 13 te vervallen.
Vraag nr. 14 van Jonas Sjöstedt (H-0235/97):
Betreft: EU: vrije en zelfstandige landen?
Zweedse regeringsvertegenwoordigers beweren dat de EU een organisatie van vrije en zelfstandige landen is. Deze opvatting vindt bevestiging in de uitspraak van 12 oktober 1993 van het Duitse constitueel gerechtshof, dat beklemtoont dat de Gemeenschapslanden de uiteindelijke zeggenschap over het Verdrag hebben. Hiertegenover staan verscheidene arresten van het Europees Hof van Justitie inzake de voorrang van Gemeenschaprecht op nationaal recht, nationale grondwetten inbegrepen. Deze tegenstrijdige signalen hebben gezorgd voor uiteenlopende interpretaties van het wezen van de Unie. Op de regeringsconferentie kan men hierover klaarheid scheppen door het wezen van de Unie te omschrijven als een verbond van vrije en zelfstandige landen waar nationale grondwetten voorrang hebben op de Gemeenschapswetten en -regels. Dit is vooral belangrijk met het oog op de komende uitbreiding.
Overweegt de Raad op de regeringsconferentie een voorstel voor te leggen dat het wezen van de EU ondubbelzinnig definieert als een verbond van vrije en zelfstandige landen?

Patijn
In antwoord op de vraag van de heer Sjöstedt wil ik meer in het algemeen benadrukken dat ik het volledig met hem eens ben dat de Europese Unie bestaat uit een solidair geheel van vrije en onafhankelijke staten. Het gaat inderdaad om vrije en onafhankelijke staten die uit eigen vrije wil hebben bijgedragen tot de totstandkoming van de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen. Vanuit diezelfde vrijheid hebben zij zich ertoe verbonden de bepalingen van deze Verdragen in acht te nemen en aan de tenuitvoerlegging daarvan mee te werken. Als fungerend voorzitter van de Raad wil ik eens te meer benadrukken dat de Raad en zijn leden ten zeerste gehecht zijn aan dit gemeenschappelijke fundament, alsook aan de wetgeving die krachtens het Verdrag wordt aangenomen en die gewoonlijk met het acquis communautaire worden aangeduid. Op het meer specifieke verzoek van de geachte afgevaardigde om in het nieuwe Verdrag de bepalingen op te nemen die hem zo ter harte gaan, kan ik als Raadsvoorzitter om bekende redenen niet ingaan. De Raad is immers geen partij bij de Intergouvernementele Conferentie en het is aan de regeringen en ook de Commissie om voorstellen in te dienen die in de Intergouvernementele Conferentie in behandeling kunnen worden genomen.

Sjöstedt
Ik dank het Nederlandse Voorzitterschap voor zijn antwoord. Ik vind u een beetje bescheiden. Het is zeker zo dat u zowel controle heeft op het werk tijdens de huidige IGC als daar een heleboel invloed op kunt uitoefenen.
Ik denk dat het belangrijk is om de juridische hiërarchie tussen de nationale grondwet en het EG-recht duidelijk te krijgen. In de praktijk is er immers gedurende vele jaren bij het Hof van Justitie jurisprudentie ontwikkeld, terwijl tegelijkertijd een aantal lidstaten hun grondwetten niet volgens deze jurisprudentie hebben gewijzigd. Bijvoorbeeld zijn er in Denemarken ook actuele rechtszaken over specifiek de kwestie van de positie van de grondwet tegenover het EG-recht. Ik denk dat het om democratische redenen zeer redelijk is om de juridische hiërarchie tussen de nationale grondwet en het EG-recht duidelijk te maken. Mijn persoonlijke mening is dat de nationale grondwet prevaleert boven het EG-recht.

Patijn
Als de vertaling goed is doorgekomen heb ik de indruk dat de heer Sjöstedt persoonlijk gelooft dat nationale constituties belangrijker zijn dan het Gemeenschapsrecht. Ik geloof dat persoonlijk niet. In het constitutionele systeem van Nederland geldt nu eenmaal dat Gemeenschapsrecht, tot stand gekomen volgens de procedures van het Verdrag van Rome, boven het nationale recht gaat, zelfs boven de nationale constitutie en het is aan de rechters om uit te maken wat er, bij conflict van rechtssystemen, voorrang heeft. Gelukkig, althans ik kan dat niet zo snel reproduceren, is het nog niet voorgekomen dat een hoogste rechter in een nationale lidstaat de regeringen of burgers van die lidstaat heeft verboden om te leven volgens de regels van het Gemeenschapsrecht. Dan zou er een echt conflict zijn. Mijn persoonlijke overtuiging is, en ik kan daarbij steunen, dacht ik, op een grote mate van jurisprudentie, maar dan treed ik ook niet meer op als voorzitter van de Raad - maar de voorzitter zei toch nog zo-even dat ik zo nu en dan iets mag zeggen in het Parlement zonder dat het onmiddellijk uit de handelingen wordt geschrapt -, mijn persoonlijke mening is dus dat als het Europese Hof van Justitie in Luxemburg in een conflict van rechtssystemen de duidelijke uitspraak doet dat het Gemeenschapsrecht prevaleert boven nationale rechtssystemen, dat dat het laatste woord is. Als dat niet het geval zou zijn, dan zitten wij op een buitengewoon glibberige weg naar juridische desintegratie van de Europese Gemeenschappen en ik zou de geachte afgevaardigde willen vragen om in verband met zijn persoonlijke overtuiging daar nog eens over na te denken.

De Voorzitter
Vraag nr. 15 van Manuel Medina Ortega (H-0237/97):
Betreft: Gemeenschappelijke marktordening voor bananen
Welke maatregelen overweegt de Commissie om de producenten in de Gemeenschap te beschermen gezien de conclusies van het panel van de Wereldhandelsorganisatie inzake de gemeenschappelijke marktordening voor bananen?

Patijn
Voorzitter, in antwoord op de vragen van de heer Medina kan ik zeggen dat de Raad net als u kennis heeft genomen, maar toch voornamelijk nog via de media, van het interimrapport van het Bananenpanel over de regeling die de Europese Unie toepast voor de invoer van bananen. Op dit moment kan de Raad niet mededelen welke status deze tekst heeft. In ieder geval is het zo dat de kwalificatie "interimrapport" , die de opstellers zelf aan dit document hebben gegeven, erop wijst dat het om een voorlopige versie gaat die nog kan worden gewijzigd voordat het definitieve document wordt opgesteld. Vastgesteld dient derhalve te worden dat tot op heden binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) nog geen definitieve formele conclusie getrokken is waarmee de huidige communautaire regelingen voor bananen in strijd zouden kunnen zijn. De procedure is immers nog niet afgerond. Zodra de conclusies van het WTO-panel bekend zijn, zal de Raad deze vanzelfsprekend bestuderen met het oog op de eventuele gevolgen ervan voor de Gemeenschap. De Raad herinnert er voorts aan dat de Commissie reeds in 1995 een voorstel heeft ingediend waarmee beoogd wordt de bestaande gemeenschappelijke marktordening aan te passen en dat hij, met name in afwachting van de resultaten van de WTO-procedure, nog geen besluit daarover heeft kunnen nemen.

Medina Ortega
Voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord maar ik zou uw aandacht willen vestigen op het feit dat de ervaring ons heeft geleerd dat als een kwestie niet op het juiste moment aan de orde wordt gesteld, men in de Raad of de Commissie dan zegt dat de kwestie niet op het juiste moment aan de orde werd gesteld.
Volgens mij is het op dit moment een van de slechtst bewaarde geheimen dat er een document over bananen bestaat van de deskundigengroep van de Wereldhandelsorganisatie die de fundamenten van de Wereldhandelsorganisatie praktisch wegslaat. En het ernstige hiervan is dat de voornaamste aanleiding voor het optreden van deze deskundigengroep het verzoek is van een regering die geen bananen produceert, namelijk de regering van de Verenigde Staten. En diezelfde regering van de Verenigde Staten heeft de jurisdictie van de hand gewezen van alle deskundigen van de Wereldhandelsorganisatie om het onderwerp van de Helms-Burtonwet te bespreken.
Diegenen die zich met het recht hebben beziggehouden, weten dat het recht zich in de hiaten van de procedure bevindt. En in de praktijk van handelsonderhandelingen zijn vergeldingsmaatregelen gebruikelijk. Zou de Raad mogelijke vergeldingsmaatregelen overwegen tegen de regering van de Verenigde Staten in de zin dat als deze weigert de jurisdictie te aanvaarden van de Wereldhandelsorganisatie in verband met de Helms-Burtonwet, de Gemeenschap dan de jurisdictie van deze organisatie op het gebied van bananen niet zal accepteren?

Patijn
Ik zal niet ingaan op de laatste suggestie van de heer Medina want als we in de internationale geschillenbeslechting alles aan alles vastknopen, dan komen we er nooit meer uit. Dat is het enige dat ik zeker weet. Ik zou toch op dit punt ervoor willen pleiten dat we de procedure die geldt voor WTO-panels zorgvuldig volgen, omdat wij misschien te vroeg problemen maken. Het gaat om een interimrapport dat in beginsel vertrouwelijk was, dat aan de partijen is voorgelegd en dat is uitgelekt. Maar de partijen zijn nog in staat om dat rapport van commentaar te voorzien waarna het panel, eventueel op basis van het commentaar, het verslag wijzigt en de WTO-geschillenbeslechtingsprocedure geeft dan vervolgens nog de mogelijkheid om na zo'n paneluitspraak in beroep te gaan. Dus ik vind het te vroeg om nu al te denken aan het instellen, hetzij door de Commissie of de Raad, van directe rechtsgevolgen ten aanzien van de uitspraak, laat staan te denken in termen van vergeldingsmaatregelen of het aangaan van een handelsoorlog.

De Voorzitter
Vraag nr. 16 van María Izquierdo Rojo (H-0239/97):
Betreft: Deelneming van Libië aan de tweede Euro-mediterrane Conferentie van Malta
Zal overeenkomstig een door het Europees Parlement in verschillende resoluties geuite wens aan Libië de mogelijkheid worden geboden om deel te nemen aan de tweede Euro-mediterrane Conferentie die van 15 tot 16 april op Malta plaatsvindt?

Patijn
De Europese Unie blijft bij haar standpunt dat Libië niet kan verwachten normale betrekkingen te onderhouden met andere staten en een volwaardige rol te spelen in internationale fora met inbegrip van het proces van Barcelona, totdat het al zijn verplichtingen uit hoofde van de relevante resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is nagekomen. Aangezien Libië deze verplichtingen tot dusver niet is nagekomen, kan het onmogelijk aan de tweede euromediterrane ministeriële conferentie deelnemen.

Izquierdo Rojo
Ik betreur het dat de Raad niet is tegemoet gekomen aan het verzoek dat het Europees Parlement in deze zin herhaaldelijk heeft geformuleerd. Het antwoord van de Raad stelt ons zeer teleur, en eens te meer moet ik vaststellen dat het de besluiten van de Raad ontbreekt aan autonomie en durf.
Het Parlement vraagt namelijk nieuwe perspectieven te openen, teneinde te bewerkstelligen dat een land, een mediterraan land, kan deelnemen aan het euromediterraan beleid. Ik moet zeggen dat dit land als lid van de grote Arabische Maghreb, deel uitmaakt van de Maghrebdelegatie van het Europees Parlement en hier in hetzelfde gebouw in Straatsburg, waar meer dan eens vergaderd is, indirect aan het euromediterraan beleid werkt.
Ik vind dit antwoord werkelijk teleurstellend en ik vraag de Raad om tussen nu en 15 en 16 april, wanneer de tweede euromediterrane bijeenkomst van La Valetta zal plaatsvinden, uitzicht te geven op nieuwe ontwikkelingen. Soms heeft de Europese Unie een grote verbeeldingskracht en geeft zij uitermate dubbelzinnige antwoorden om een aantal goede samenwerkingsperspectieven te bieden aan dit land dat in de toekomst wel eens zeer belangrijk voor de Euromediterrane samenwerking kan worden.

Patijn
Ik moet mevrouw Izquierdo Rojo toch herinneren aan de resoluties 731, 748 en 883 van de Veiligheidsraad die zij ongetwijfeld onder haar hoofdkussen heeft liggen als zij zo begaan is met Libië. Het gaat hier om de verdenking van staatsgesponsord terrorisme die in deze resoluties van de Veiligheidsraad naar voren komt. En hierin heeft het hoogste orgaan van de volkerengemeenschap uitgesproken dat de Libische autoriteiten alles in het werk moeten stellen om deze verdenking weg te nemen. Zo lang die verdenking niet is weggenomen, denk ik dat er alle reden is dat de Raad handelt zoals hij handelt. Als ik over teleurstellingen moet spreken, dan spreek ik mijn teleurstelling uit over de Libische regering die niet meewerkt aan het wegnemen van deze ernstige verdenking.

De Voorzitter
Vraag nr. 17 van Gerard Collins (H-0245/97):
Betreft: Europese structuurfondsen na 1999
Is er binnen de Raad van Ministers discussie geweest over het beheer van de Europese structuurfondsen na 1999 en, in het bijzonder, is de Raad van plan de Commissie een aantal richtsnoeren te geven inzake de politieke prioriteiten, met name de werkloosheidscijfers, die de Commissie moet stellen bij het voorbereiden van voorstellen om de criteria te bepalen die na 1999 zullen gelden voor het verkrijgen van de status van Doelstelling 1-gebied?

Patijn
Het structuurbeleid van de Europese Unie na 1999 is op dit moment niet aan de orde. Ik ben dan ook niet in staat de door de geachte afgevaardigde gevraagde informatie te verschaffen. Ik breng in herinnering dat de Europese Raad van Madrid - en wij spraken daar al over - de Commissie heeft verzocht om zo spoedig mogelijk een grondige analyse te maken van het systeem van de financiering van de Europese Unie, ten einde onmiddellijk na afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie een mededeling voor te leggen over het toekomstige financiële kader van de Unie vanaf 31 december 1999 en daarbij rekening te houden met het vooruitzicht van de uitbreiding. Ik stel dus voor dat wij niet op de zaken vooruitlopen en dat wij ons eerst concentreren op de afronding van de Intergouvernementele Conferentie. Daarna zal de Raad dus kennis kunnen nemen van voornoemde mededeling van de Commissie, die vervolgens de basis zal vormen voor verdere besprekingen over onder andere de toekomst van het EU-structuurbeleid na 1999.

Collins Gerard
Ik dank de heer Patijn voor zijn antwoord. Ik aanvaard alles wat hij heeft gezegd en heb ook begrip voor de redenen waarom hij dit heeft gezegd. Ik wil de heer Patijn graag in overweging geven dat de Raad de Commissie op politiek vlak sterk moet sturen, wetende dat de werkloosheid in de Europese Unie nog steeds rond de 20 miljoen mensen ligt. Deze kwestie vormt toch zeker de hoogste politieke prioriteit van de Unie, waarmee men bij de planning voor de periode na 1999 terdege rekening dient te houden. Deze kwestie dient dringend behandeld te worden als, en dat willen wij allemaal, de Europese Unie dit probleem dat de burgers van de Unie treft wil aanpakken en als men de vereiste geloofwaardigheid van de Unie in de ogen van de bevolking van de lidstaten wil terugwinnen.

Patijn
Ik dank de heer Collins voor het begrip dat hij heeft voor het feit dat de Raad over het structuurbeleid na 1999 niet veel kan zeggen. De Raad deelt met hem de mening dat de hele kwestie van de ontwikkeling van de werkgelegenheid in de Europese Unie ook op Unie-niveau buitengewoon zorgvuldige aandacht nodig heeft. Die aandacht is er en ik zou daarmee niet op de situatie na 1999 willen wachten. Ik denk dat wij op basis van het beleid dat sinds de Europese Raad in Essen is ontwikkeld de mogelijkheid hebben om het huidige structuurbeleid, in het kader waarvan nog tientallen miljarden ecu uit te geven zijn in de komende jaren, voor de werkloosheidsbestrijding zo relevant mogelijk te maken. De kwestie van de territoriale pacten is genoemd. Ik denk dat dat zaken zijn die wij nu reeds ter hand kunnen nemen. Op de zeer belangrijke discussie over hoe wij in de volgende eeuw de onderlinge financiële verhoudingen gaan regelen in het licht van de uitbreiding moeten wij niet al te zeer vooruit lopen.

Wibe
Ik heb een zeer speciale en concrete vraag aan de Raad. Wat betreft de financiering van de structuurfondsen en überhaupt de bijdrage aan de Unie, heb ik al heel lang kritiek op het feit dat men de BNPbijdrage alleen baseert op het BNP, zonder deze aan te passen aan het koopkrachtniveau in de samenleving. De berekeningen die ik op dit gebied gemaakt heb, tonen aan dat als men deze - iets wat voor de hand ligt - aanpast door rekening te houden met de landelijke koopkracht, dat zou leiden tot aanzienlijke wijzigingen.
Ik begrijp dat het moeilijk is de mededeling aan de Commissie kenbaar te maken, maar ik wil de Raad het volgende vragen: is het niet mogelijk dat de Raad de gedachte ventileert dat men ook aan de uitgavenkant van de structuurfondsen een specifieke koopkrachtmaatstaf invoert, zodat men door hier rekening mee te houden zogezegd komt tot een aanpassing van het bruto nationaal product?

Patijn
Ik verkeer in twijfel of ik de vraag van de geachte afgevaardigde goed heb begrepen. Ik begrijp dat hij bepleit om in plaats van het bruto nationaal product de feitelijke koopkrachtpariteiten als uitgangspunt te nemen voor de bijdrage of de afdrachten aan de Europese Unie? Ik wil u melden dat de financiering van de uitgaven van de Europese Gemeenschappen in het Verdrag zijn vastgelegd. Dat zijn in de eerste plaats invoerrechten, in de tweede plaats landbouwheffingen en in de derde plaats de BTW-sleutel. Voor het resterende deel is pas het bruto nationaal product van toepassing. Dat ligt in het Verdrag vast. Mij is als Nederlandse afgevaardigde bij de Intergouvernementele Conferentie geen enkel voorstel bekend, ook niet van de Zweedse regering, om dat te wijzigen. Ik kan u bevestigen dat de beleidsontwikkeling zoals door u gesuggereerd niet op dit moment in overweging is.

De Voorzitter
Dames en heren, na eerst de fungerend voorzitter van de Raad te danken voor zijn aanwezigheid en voor zijn zeer waardevolle antwoorden deel ik u mede dat de aan het Vragenuur voor vragen aan de Raad toegewezen tijd verstreken is en dat de vragen 18 tot en met 29 schriftelijk beantwoord zullen worden.
Het Vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt te 19.10 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Kwaliteit van benzine en dieselbrandstof -
Emissies van motorvoertuigen - Uitstoot van CO2 -Energie-efficiëntie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0096/97 van de heer Mamère, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0248 - C4-0462/96-96/0163(COD)) betreffende de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en tot wijziging van richtlijn 93/12/EEG van de Raad; -A4-0116/97 van de heer Lange, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0248 - C4-0463/96-96/0164(COD)) met betrekking tot maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van motorvoertuigen en tot wijziging van de richtlijnen 70/156/EEG en 70/220/EEG; -A4-0099/97 van de heer Eisma, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(96)0248 - C4-0492/96) betreffende een toekomstige strategie voor de vermindering van de emissies van het wegvervoer met inachtneming van de resultaten van het auto/olieprogramma; -A4-0117/97 van mevrouw González Álvarez, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(95)0689 - C4-0015/96) over een communautaire strategie ter beperking van de CO2 -uitstoot door personenauto's en ter verbetering van het brandstofrendement.
González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, het verslag dat ik ga verdedigen mag dan al geheel losstaan van de verslagen van de leden Lange, Mamère en Eisma, maar vormt samen met deze verslagen toch een pakket op het vlak van beleid en milieu, dat de nadruk verdient.
Het eerste voorstel dat wij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming ingediend hebben, was zwakker dan het uiteindelijke voorstel. Dat betekent dat we de amendementen op dit verslag hebben goedgekeurd die werden ingediend door andere collega's uit de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, de Fractie De Groenen in het Europees Parlement en zelfs van de Fractie van de Europese Volkspartij. Ik ben van oordeel dat hun inbreng een verrijking van het verslag is geweest. Het is natuurlijk mogelijk dat het verslag een aantal zinnen bevat die ik niet geheel deel, maar aangezien het met eenparigheid van stemmen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming werd goedgekeurd, geef ik er de voorkeur aan niet naar die uitdrukkingen te verwijzen. Er zijn woorden zoals de "verwerping" van vrijwillige overeenkomsten, waar ik het helemaal niet mee eens ben en waarvoor ik een andere term zou gekozen hebben. Maar aangezien het verslag unaniem werd goedgekeurd meen ik dat het mijn taak is om het te verdedigen in de vorm waarin het in de vorige zitting van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming werd goedgekeurd.
Er zijn enkele aspecten waarover alle rapporteurs van dit pakket maatregelen het eens zijn: het betreft de maatregelen in verband met de kwaliteit van de lucht, met de CO2 -uitstoot en met de kwaliteit van de brandstoffen. Voorts zijn we het eveneens eens voor wat betreft onze kritiek op het feit dat er meer rekening werd gehouden met de criteria van en de gesprekken met industriëlen, dan met de deskundigen of de niet-gouvernementele organisaties.
Er zijn een reeks punten die nadruk verdienen. In de eerste plaats is de Europese Commissie zelf van oordeel dat indien er geen krachtdadige maatregelen genomen worden, wij er niet in zullen slagen om de verbintenissen na te komen van de Conferentie van Rio, die overigens in juni dit jaar in New York herzien zal worden, om tegen het jaar 2000 de CO2 -uitstoot op het peil van 1990 te stabiliseren. Dit lijkt een moeilijk te verwezenlijken doelstelling en daarom vinden wij het voorstel van de Commissie zwak, daar het geen concrete wetgevende maatregelen voorstelt om deze doelen te helpen bereiken.
De eerste kritiek houdt verband met de vrijwillige overeenkomsten. In deze Vergadering gaat het debat vaak over het herhaaldelijk niet naleven van de communautaire wetgeving. Als de communautaire wetgeving niet eens nageleefd wordt, dan kan men dus ook betwijfelen of vrijwillige overeenkomsten wel nageleefd zullen worden. In het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming stellen wij dan ook voor om overeenkomstig de bepalingen van het wetgevend programma van 1994 van de Europese Commissie zelf, een richtlijn uit te werken waarin de verminderingen van de CO2 -uitstoot zijn opgenomen, omdat op die manier de naleving van die norm een bindender karakter krijgt. Wij stellen ook voor om deze richtlijn er voor 1998 te laten komen.
Voorts stellen wij voor dat er een wetgevende maatregel wordt uitgevaardigd waarin een redelijk belastingsvoorstel wordt opgenomen. En als wij "redelijk" zeggen dan bedoelen we daarmee dat we willen vermijden dat de minder vermogenden belast worden. Het voorstel over de onmiddellijke vervanging van het autopark of het voorstel om alle brandstoffen zonder onderscheid te belasten, dat in een van de amendementen staat die in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming besproken werden, zijn voorstellen die geen verschil maken tussen economisch minder of meer vermogenden in Europa. Wat wij voorstellen is een wetgevend voorstel dat, beknopt samengevat, in het voordeel werkt van diegenen die minder vervuilen. Dat betekent dat in de toekomst, wanneer er auto's zullen zijn die drie liter benzine per honderd kilometer verbruiken, diegenen die gebruik maken van meer utilitaire, lichtere en minder vervuilende voertuigen zullen kunnen genieten van fiscale vrijstellingen. Tegelijk moeten de fiscale lasten voor de bezitters van krachtigere voertuigen die meer vervuilen, verzwaard worden.
Wij menen dat er een wetgevend voorstel uitgewerkt moet worden dat in deze richting gaat en dat dan in dit Parlement besproken moet worden. De Commissie mag beslist niet van oordeel zijn dat het voornemen om het verbruik te beperken tot vijf liter brandstof per honderd kilometer ambitieus is, omdat wij menen dat er aanwijzingen zijn dat dit wel degelijk mogelijk is, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de auto die Greenpeace heeft voorgesteld, de "Twingo Smile " . Voorts vinden wij dat deze maatregelen voor een duidelijke vermindering van het brandstofverbruik aangevuld moeten worden met andere maatregelen. Ik erken dat die maatregelen in een aantal gevallen van invloed zullen zijn op bepaalde lidstaten en op het subsidiariteitsbeginsel, maar toch leg ik de nadruk op het buitengewone belang van deze maatregelen: bijvoorbeeld, verlaging van de snelheid, massaal gebruik van het openbaar vervoer - en daarvoor moet de kwaliteit van dat openbaar vervoer ook beter worden -, rekening houden met de ruimtelijke ordening. Dit betekent dat er een aantal maatregelen is die de Commissie soms niet zal kunnen nemen, maar waartoe zij wel de aanzet kan geven zodat de lidstaten die maatregelen kunnen treffen, die dan een aanvulling zijn op de vermindering van de CO2 -uitstoot.
Tot slot ben ik van oordeel dat als de algemene amendementen van de vier verslagen worden goedgekeurd, dit pakket maatregelen ons de mogelijkheid zal verschaffen om de CO2 -uitstoot verder te verminderen, om de vervuilde lucht van Europa te veranderen in schone lucht en om ervoor te zorgen dat de brandstoffen minder vervuilen.

Cox
Mevrouw de Voorzitter, ik verwoord het advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid in verband met brandstofnormen en -specificaties. Om te beginnen mag ik stellen dat de commissie in verband met dit advies een hoge graad van consensus bereikt heeft en dat het auto/olie-programma in het algemeen werd ontvangen als een stap in de goede richting, en dit los van het feit dat sommige commissieleden over detailpunten van dit programma bepaalde twijfels hadden.
Voor wat de plannen voor brandstofspecificaties in het jaar 2000 betreft stelt de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid beperkte verminderingen voor in de streefcijfers voor het zwavelgehalte, in tegenstelling tot de grenswaarden die in het auto/olieprogramma worden aanbevolen. We hebben hier een volgens sommigen "minder ambitieus" standpunt ingenomen dan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, hoewel men natuurlijk ook andere omschrijvingen zou kunnen vinden om de graad van onderscheid te beschrijven die de commissie in verband met deze grenswaarden verkoos te gebruiken.
Met het oog op het jaar 2005 liep de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid vooruit op het tweede auto/olieprogramma en stelde zij de Bijlagen III en IV voor. In deze bijlagen worden indicatieve normen voorgesteld waarvan de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid graag zou hebben dat daarmee in het tweede auto/olieprogramma rekening gehouden wordt. Wij leggen hier een ander accent dan de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, die in deze fase reeds een verplichte norm zou willen vaststellen met het oog op de lange termijn.
Voor wat de fiscale prikkels betreft is de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zeer duidelijk van mening dat dergelijke maatregelen vooral op het vlak van brandstoffen toegepast moeten worden via het mechanisme van gedifferentieerde accijnzen. Hierdoor zou het makkelijker worden om in de lidstaten, die gebonden zijn door procedures voor het behoud van de samenhang van de interne markt, brandstoffen te introduceren die geavanceerder zijn dan de als essentieel minimum gespecificeerde brandstoffen. Ik neem akte van de steun die de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid aan dit voorstel heeft verleend en ben er ook verheugd over.
De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft heel wat tijd geïnvesteerd in pogingen om de impact op het vlak van kostenverschillen tussen de verschillende lidstaten te evalueren en vastgesteld dat de raffinagekosten tussen de noordelijke en de zuidelijke lidstaten sterk uiteenlopen. Met het oog hierop heeft de commissie dan ook een beperkte overgangsperiode voor de zuidelijke lidstaten voorgesteld, aangezien wij bij het bepalen van doelstellingen niet alleen ambitieus maar ook realistisch moeten zijn.
In het algemeen zou ik durven stellen dat voor wat betreft het centrale punt van onze bezorgdheden onze benadering meer te maken had met de politieke dan met de brandstofchemische verhoudingen.
Uit de mededeling van de Commissie blijkt duidelijk dat de Raad hierover nogal verdeeld is. Ik denk dat wij er in dit Parlement voor moeten zorgen dat goede mogelijke oplossingen niet de vijand worden van de best mogelijke oplossingen. De voorstellen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zijn realistisch en zullen in de tweede lezing dichter blijken te staan bij het ultieme zwaartepunt van het overleg tussen dit Parlement en de Raad.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik al mijn collega's bedanken voor de goede samenwerking. Wij hebben in een geest van goede verstandhouding tussen de verschillende commissies verslagen opgesteld en adviezen uitgebracht. Namens de Commissie economische zaken dank ik in het bijzonder de heer Lange, die namens het Parlement het verslag over de emissies van uitlaatgassen van personenauto's heeft opgesteld. Hij heeft zich in de Milieucommissie bezig gehouden met het voorstel van de Commissie economische zaken over deze materie.
Ik wil erop wijzen dat het gaat om de vraag of nu moet worden besloten tot bindende normen voor de emissie van uitlaatgassen in het jaar 2005 of slechts indicatieve normen, zoals de Commissie voorstelt. Deze doelstellingen worden soms te streng bevonden, maar zij kunnen worden bereikt, indien de juiste middelen worden gebruikt. In al zijn verslagen en adviezen dringt het Parlement er sterk op aan een en ander te bewerkstelligen via belastingprikkels. De Commissie economische zaken heeft de zaak ook behandeld vanuit het standpunt van het concurrentievermogen van de industrie en geconstateerd dat, indien de Europese auto-industrie niet snel nieuwe technieken ontwikkelt, de Japanners dat wel zullen doen.
Zeer belangrijk is ook de kwestie van de brandstofkwaliteit, omdat hiermee snel invloed uitgeoefend kan worden op de kwaliteit van de lucht. De regeringen van Zweden en Finland hebben een onderzoek laten verrichten, dat aantoont dat de olie-industrie een schromelijk overdreven beeld heeft van de productiekosten van schonere brandstoffen. Dat onderzoek is ook besproken in het Parlement. Al met al heeft de Commissie reden haar aanpak te herzien en in haar voorstel de best beschikbare techniek als uitgangspunt te nemen. Wat het Parlement nu tijdens deze eerste behandeling heeft weten te bereiken, legt een bijzonder goede basis voor de volgende onderhandelingsronden.

Ferber
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, ook de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heeft zich zeer intensief beziggehouden met het auto/olieprogramma. Er is al zeer veel gezegd en er zal nog veel meer worden gezegd. Daarom zou ik mij tot vijf punten willen beperken. Ten eerste, er is absoluut een koppeling van de emissies door voertuigen en de brandstofkwaliteit nodig. Wij kunnen het ene niet zonder het andere doen. Daar komt de commissie onderzoek voor op.
Ten tweede, wij kunnen vandaag al veel meer dan wij willen toegeven. Dat is gebleken uit de hoorzitting en uit de discussies met de federaties en met de industrie. Daarom zouden wij de zaak ambitieuzer moeten aanpakken. Ten derde, op het gebied van het onderzoeksbeleid werd geen rekening gehouden met belangrijke punten, en met name met de task force "de auto van morgen" , die juist op dit gebied onderzoeksresultaten beschikbaar moet stellen. Deze resultaten of deze task force worden nergens vermeld. Ten vierde, de resultaten van de gezondheidsstudies die de Commissie heeft laten verrichten, zijn niet in wetgeving verwerkt. Ook dit wordt door de commissie onderzoek meer dan betreurd, omdat hierdoor duidelijker was geworden wat ons te doen staat. Ten tweede, wij hebben geen tweede auto/olieprogramma nodig. Wij weten wat wij momenteel kunnen doen en wij kunnen dat voor het jaar 2000 en ook voor het jaar 2005 duidelijk aangeven.
De commissie onderzoek heeft een soort herzieningsclausule voorgesteld, die helaas niet is overgenomen. Hierdoor was het mogelijk geweest voor de toekomst een eventuele herziening, die nu niet volstrekt noodzakelijk wordt geacht, te plannen. De commissie onderzoek heeft zich dan ook voor een duidelijke, doorzichtige en ambitieuze wetgeving uitgesproken en ik hoop dat wij morgen bij de stemming een overeenkomstig signaal zullen geven.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, ook al treed ik op als rapporteur voor advies namens de Commissie vervoer en toerisme voor het verslag van de heer Lange, wil ik uiting geven aan mijn grote voldoening en waardering voor alle verslagen die over het onderhavige thema zijn ingediend, dus de verslagen van de heren Mamère en Eisma en het verslag van mevrouw Gonzáles Alvarez, naast natuurlijk het verslag van de heer Lange.
Ik sluit me aan bij hetgeen door de vorige sprekers is gezegd en daarom hoef ik hier alleen maar een paar punten te preciseren. Ik wilde er vooral op wijzen hoe belangrijk het is dat het Europees Parlement zich niet beperkt tot een kosten/batenanalyse, maar er juist op wijst dat een kosten/batenanalyse gekoppeld moet worden aan een internalisering van externe kosten. Dit is overigens een thema dat wij reeds in behandeling hebben genomen. Bovendien dienen we duidelijk te accentueren dat energiebesparing en het terugdringen van schadelijke emissies niet alleen voor het milieu belangrijk is, maar ook in maatschappelijk opzicht het nodige gewicht in de schaal legt. Daar moet dus vooral het accent op worden gelegd, en niet op auto's die hoog scoren qua snelheid of acceleratievermogen.
In verband hiermee wilde ik een paar elementen toelichten die in mijn advies staan. Ten eerste is het absoluut niet voldoende dat het auto/olieprogramma moet gelden voor auto's die 80.000 kilometer hebben afgelegd. Wij stellen een limiet van minstens 160.000 kilometer voor. In de tweede plaats geloven wij dat niet alleen gestreefd moet worden naar motoren die minder energie verbruiken en beter presteren in termen van milieubelasting, maar dat men tevens moet denken aan nieuwe motoren die profijt trekken van vernieuwbare energiebronnen, zoals zonneënergie of waterstof, die niet milieuvervuilend zijn.
Tot slot is het belangrijk dat on-board computers gebaseerd worden op minimale eisen die op Europees niveau gestandaardiseerd zijn. Deze computers dienen zowel voor dieselmotoren als voor benzinemotoren te werken en moeten zodanig ontworpen worden dat ze garanties bieden voor een echte controle.

Billingham
Mevrouw de Voorzitter, mijn advies houdt verband met de toekomstige strategie voor de vermindering van emissies. Het auto/olieprogramma werd reeds terecht omschreven als een baanbrekend waarbij de auto- en olieindustrie voor het eerst hebben samengewerkt. Op dezelfde manier hebben wij binnen de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid samengewerkt om onze drie adviezen te formuleren en zijn daarbij tot gemeenschappelijke standpunten gekomen die ons in staat hebben gesteld om steun te vinden bij collega's in onze commissie.
Ik geef toe dat zulks niet eenvoudig was, daar de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zich vooral concentreert op het industrieel beleid. Daarom zijn wij op zoek gegaan naar het zeer gevoelige evenwicht tussen de kostprijs voor de industrie enerzijds, en de kostprijs in termen van volksgezondheid anderzijds. In ben van oordeel dat het resultaat een versterking op realistisch niveau is van het voorstel van de Commissie, met een zinnig compromis tussen de kostenefficiëntie en de beste beschikbare technologie. In mijn advies werden dan ook koude startprocedures, boorddiagnosesystemen, fiscale stimulansen voor sloopsystemen en een algemene verbetering van de brandstofkwaliteit opgenomen, welke allemaal gesteund werden door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid.
Dergelijke hoge normen leveren ons twee belangrijke voordelen op: een schonere lucht in Europa en een voortrekkersrol op het vlak van de milieutechnologie. Met dergelijke normen zullen we in staat zijn om onze auto's op alle wereldmarkten te verkopen, terwijl we tegelijk ook een norm vastleggen voor al onze internationale concurrenten.
Ik ben blij u te kunnen meedelen dat ik een, zij het beperkte, bijdrage heb kunnen leveren aan de totstandkoming van deze belangrijke verslagen. Maar deze week hebben de gemeenteraden in mijn kiesdistrict een uitstekende brochure uitgegeven die helemaal in de lijn ligt van het verslag van het Parlement en waarin ze concrete voorstellen formuleren voor een betere kwaliteit van de lucht in Northamptonshire. We zien hier eens te meer een goed voorbeeld van Europese wetgeving die goed inspeelt op plaatselijke bezorgdheden. Als het Parlement en de Commissie deze verslagen zoals ik hoop goedkeuren, dan zullen onze 360 miljoen burgers kunnen genieten van een schonere en gezondere lucht en zullen er levens gered worden die anders verloren zouden gaan.
Het is een bewonderenswaardige doelstelling, een verwezenlijking met blijvende gevolgen en een wetgevende maatregel waar we allemaal trots op mogen zijn.

Cassidy
Dank u, mevrouw de Voorzitter. Ik wens allereerst te vermelden dat ik hier optreed als plaatsvervanger van mijn collega, de heer Giles Chichester, die rapporteur voor advies is voor de Commissie onderzoek, technische ontwikkeling en energie. Hij heeft dit korte betoog voor mij voorbereid. Het zijn briljante woorden, die getuigen van inzicht en die zeer technisch van aard zijn. Ik heb er dan ook geen enkele persoonlijke verdienste aan.
De heer Chichester moest naar Londen omdat wij, zoals de commissarissen wellicht weten, op 1 mei een gebeurtenis op de agenda hebben staan waarop wij ons nu in het Verenigd Koninkrijk druk aan het voorbereiden zijn. De aanwezigheid van de heer Chichester was hierbij dringend vereist.
Hier volgt de toespraak van de heer Chichester. Het is belangrijk te erkennen dat er reeds vooruitgang is gemaakt en dat we al schonere lucht krijgen door de vermindering van de emissies van motorvoertuigen. De richtwaarden van het auto/olieprogramma 2000 voor nog veel lagere emissieniveau's betekenen nogmaals een belangrijke stap voorwaarts, weg van de kwalijk ruikende jaren 70. Het is ook belangrijk eraan te herinneren dat deze maatregelen erop gericht zijn de kwaliteit van de lucht in stedelijke gebieden te verbeteren, waar de concentratie van motorvoertuigen het hoogst is.
De vraag die zich stelt is deze: heeft de Commissie het peil voor lagere emissies op de juiste waarden bepaald, of is de Commissie te zacht voor de olie- en automobielindustrie? En, in het bijzonder, liggen de streefwaarden voor zwavel voor benzine- en dieselvoertuigen, respectievelijk 200 en 350 ppm, nog te hoog? Rekening houdend met de criteria van kostenefficiëntie, rationaliteit en technische haalbaarheid, is het antwoord voor het jaar 2000 wellicht "ja" . Maar we moeten wachten op de herziening in 1998 voordat we verdere beslissingen kunnen nemen voor verdere verminderingen met het oog op het jaar 2005. Diegenen die ijveren voor een zwavelgehalte van 50 ppm, ongeacht de kosten of de technische haalbaarheid, dienen zich ervan bewust te zijn dat de verbruiker uiteindelijk voor al deze maatregelen moet opdraaien en dat we er goed aan doen vooruitgang te maken op basis van evenwichtige voorstellen die op degelijk onderzoek gestoeld zijn.

Novo Belenguer
Mevrouw de Voorzitter, in mijn betoog wil ik het vooral hebben over een van de drie voorstellen die de Commissie op het terrein van de milieubescherming heeft geformuleerd, rekening gehouden met de resultaten van het auto/olieprogramma. In dat verband wil ik de heer Eisma gelukwensen met zijn verslag.
In haar document legt de Commissie de nadruk op de noodzaak om de controle en het onderhoud van voertuigen op te voeren. Zij ziet dit als een essentiële factor om de vervuilende emissies terug te dringen. De Commissie stelt eveneens twee reeksen grenswaarden voor wat betreft de maximum emissies: de eerste moet vanaf het jaar 2000 worden toegepast en de tweede reeks, die complexer en ambitieuzer is, gaat vanaf 2005 gelden. De Commissie stelt eveneens voor om studies uit te voeren over de maatregelen die in de sector genomen moeten worden, waarbij alternatieve brandstoffen, alternatieve aandrijvingssystemen en alternatieve energiebronnen onderzocht zullen worden.
Ik zou de nadruk willen leggen op een aantal voorstellen die door de Commissie vervoer en toerisme werden geformuleerd om ze in dit verslag op te nemen. In de eerste plaats dient een groter aantal sociale actoren bij het overleg betrokken te worden. Er moet rekening worden gehouden met de opvattingen van milieu-NGO's. Wij vinden het niet passend om alleen gebruik te maken van documenten die door het bedrijfsleven zelf ter beschikking worden gesteld, zoals vanmiddag in de loop van het debat overigens reeds werd opgemerkt.
Ten tweede willen wij ook dat er alternatieve oplossingen worden voorgesteld voor de verbetering van de luchtkwaliteit, waarbij onderzoek naar alternatieve motoren of met betrekking tot het verkeer van voertuigen ondersteund dient te worden. Wij leggen er de nadruk op dat voor zover milieubescherming en volksgezondheid in het geding zijn, de verhouding tussen kosten en efficiëntie niet het leidende beginsel mag zijn, te meer daar het grootste deel van deze kosten tenslotte op de consument wordt verhaald.
Ten derde is daar de noodzaak om betere en minder vervuilende brandstoffen te ontwikkelen: de inspanningen voor de fabricage van auto's en het vervaardigen van brandstoffen moeten in evenwicht zijn.
Ten vierde stellen wij de toepassing van fiscale stimulansen voor, zowel voor betere en minder schadelijke brandstoffen als voor betere en efficiëntere automotoren.
Tenslotte wil ik ook de aandacht vestigen op de belangrijke inspanning die de landen uit zuidelijk Europa zullen moeten leveren om het zwavelgehalte in hun brandstof te beperken, aangezien de landen van Zuid-Europa zoals we allen weten brandstof betrekken uit de Arabische landen, terwijl de brandstof voor de landen uit Noord-Europa uit de Noordzee komt.

Bowe
Mevrouw de Voorzitter, ik wens mijn steun uit te spreken voor de voorstellen van de rapporteurs die betrokken zijn bij het auto/olieprogramma en voor de mededeling van mevrouw González Álvarez over de CO2 uitstoot van auto's.
In vergelijking met het voorstel van de Commissie mogen deze voorstellen dan misschien wel radicaal lijken maar uiteindelijk zijn ze slechts een uitgangspunt voor verdere onderhandelingen met de Raad. Als we even kijken naar wat in andere delen van de wereld ter tafel ligt, met name in Japan en in de Verenigde Staten, dan zijn die voorstellen redelijk en vergelijkbaar met wat elders wordt voorgesteld.
Vanavond bespreken we een pakket maatregelen waarvan alle onderdelen even noodzakelijk zijn als we op alle gebieden reële vooruitgang willen maken. En dan bedoel ik niet alleen de bescherming van het milieu en de volksgezondheid van de burgers van Europa, maar ook de economische ontwikkeling en het veiligstellen van de economische ontwikkeling en vooruitgang van Europa in de toekomst. Het pakket maatregelen dat vanavond werd voorgesteld zal ons schonere brandstoffen opleveren. Het zal ons in staat stellen schonere auto's te ontwikkelen en wellicht ook auto's die kleiner en zuiniger zijn. En dat zal niet alleen aanvaardbaar zijn in Europa: het zal ons auto's geven die ook aanvaardbaar zijn in andere delen van de wereld, waarheen we die auto's dan kunnen uitvoeren en verkopen. Het geeft ons ook een toekomst in twee zeer belangrijke industriële sectoren, waaraan we niet voorbij kunnen gaan, en het zal de welvaart van Europa in de toekomst veiligstellen.
We kunnen er niet zomaar aan voorbijgaan dat dit pakket maatregelen onze burgers in staat zal stellen schonere lucht in te ademen en dat het, naar wij hopen, de CO2 -emissies een halt zal toeroepen. We mogen ook verwachten dat we voor twee zeer belangrijke industriële sectoren nog twee andere dingen zullen doen. Het zal deze sectoren in een richting dwingen die hun investeringsmanagers op dit ogenblik liever niet in willen: investeringen in nieuwe technologie, investeringen in nieuwe apparatuur, waarmee ze hun voorsprong op de ontwikkelingen in andere delen van de wereld kunnen behouden, om ervoor te zorgen dat zij in staat zijn de producten te maken waar de globale markt om vraagt. De investeringen die hiervoor nodig zijn, zijn aanzienlijk, maar dat is nu eenmaal wat nodig is.
Als we de kosten bekijken, dan zien we dat deze verhaald zullen worden op miljoenen automobilisten die met deze auto's rijden, die deze auto's vol tanken, die deze auto's kopen - en dat niet alleen in Europa, maar ook in andere delen van de wereld, waarbij wordt uitgegaan van een gemiddelde uitgave van 10 ecu per jaar en per chauffeur. Dat kan onmogelijk een slechte zaak zijn: het is een lage kostprijs voor de bescherming van ons milieu, voor de bescherming van de gezondheid van onze volkeren en voor de bescherming van de welvaart van Europa in de toekomst.
In dring er dan ook bij de Commissie op aan om deze voorstellen goed te keuren.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, ik was dus rapporteur van de Commissie onderzoek op het punt van de reductie van de kooldioxide-uitstoot. Het is van belang om vast te stellen dat een vermindering van de kooldioxide-uitstoot van personenauto's niet kan worden geregeld door een enkele maatregel binnen een bepaald beperkt gebied. Integendeel, er is een totaalvisie nodig, iets wat de Commissie onderzoek wil benadrukken. Er zijn een heleboel maatregelen nodig om tot een aanvaardbare oplossing voor het milieu te komen. Er zijn dus zowel belastingen nodig als wetgeving, minder auto's, nieuwe brandstoffen enz.
De Commissie onderzoek benadrukt dat investering in onderzoek en technologische ontwikkeling een wezenlijke element in de maatregelen vormt. Dit punt wordt niet erg diepgaand behandeld in de mededeling van de Commissie, maar het is een bekend feit dat de technische ontwikkeling op dit gebied niet bepaald stil staat, zoals bepaalde niet-genoemde ondernemingen en personen proberen te beweren. Er zijn immers op dit moment al auto's die ruim voldoen aan de eisen die wij hier in het Europees Parlement eerder hebben gesteld en waar wij de Commissie nu aan herinneren.
De communautaire strategie van de Commissie is een welkome eerste stap, maar ze gaat op een wat langere termijn lang niet ver genoeg. Het is van belang om erop te wijzen dat de reductie van de kooldioxide-uitstoot na het jaar 2005 moet doorgaan, met een nieuwe doelstelling voor het jaar 2010, het jaar 2015 enz. Dat is nodig voor de lange-termijnplanning van de Europese auto-industrie, en ook opdat de EU aan de gestelde noodzakelijke milieu-eisen zal kunnen voldoen. Wij willen de Commissie er dan ook aan herinneren dat zij binnen het vijfde kaderprogramma voor onderzoek een strategisch voorstel moet indienen voor onderzoek naar minder brandstofverbruik van voertuigen. Dat moet niet alleen korte-termijnoplossingen bevatten, maar fundamentele, lange-termijnstrategieën voor verandering van techniek, functie, materiaal en productie. Veel van de door de Commissie onderzoek ingediende voorstellen zijn op enigerlei wijze verwerkt in het verslag dat vandaag door collega González Álvarez is gepresenteerd.

Van Dijk
Voorzitter, ik heb namens de vervoerscommissie het advies opgesteld bij het verslag van mevrouw Álvarez. Het is misschien nuttig om dat er even bij te zeggen in deze verwarrende mix. In de bestrijding van de uitstoot van CO2 ligt het voor de hand om naar de vervoerssector te kijken, want die is immers voor bijna een kwart verantwoordelijk voor de uitstoot van CO2 en het leeuwendeel daarvan wordt veroorzaakt door de personenauto. Willen we uiteindelijk naar een duurzame samenleving dan zal het gebruik van de auto dus drastisch moeten worden teruggedrongen en tegelijkertijd de auto ongelooflijk veel zuiniger moeten worden. Maar het is een illusie om te denken dat de "end-of- the-pipe" -technologie ons van de CO2 -uitstoot zal bevrijden en dus ook een oplossing zou kunnen bieden voor de klimaatverandering die het gevolg zal zijn van die CO2 -uitstoot. Zolang we fossiele brandstoffen gebruiken, zal die uitstoot het gevolg zijn en daarom moet er een daadkrachtig ruimtelijke ordenings- en stedebouwkundig beleid ontwikkeld worden dat de afstanden verkleint en collectief openbaar vervoer, naast de fiets, aantrekkelijk maakt, want daarmee kan met gemak 50 % van het aantal autoritten vermeden worden omdat die korter zijn dan 5 kilometer. En daarnaast moeten er nu eindelijk eens serieuze doelstellingen worden opgelegd aan de autoindustrie. Hoewel de technologie voorhanden is om zeer zuinige auto's te maken die met drie liter benzine 100 kilometer kunnen rijden, krijgen auto's steeds grotere motoren en neemt de CO2 -uitstoot alleen maar toe. Dit zijn maatregelen die serieus zoden aan de dijk zetten. Maar ook de invoering en de daarbij horende handhaving van een snelheidslimiet van 100 kilometer, u zult misschien verbaasd staan maar dat heeft de vervoerscommissie goedgekeurd, en campagnes voor rij- en mobiliteitsgedrag kunnen een wezenlijke bijdrage leveren. Laat het terugbrengen van de CO2 -uitstoot in de vervoerssector niet bij mooie woorden blijven maar ontwikkel op Europees niveau een beleid. Want we hebben immers de beleidsinstrumenten daarvoor en wat we dus nog nodig hebben is de politieke wil, zowel bij Commissie als Raad.

McNally
Mevrouw de Voorzitter, hoewel ik aanvankelijk het advies over brandstoffen voor de Commissie onderzoek, technische ontwikkeling en energie heb opgesteld, spreek ik nu namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten.
Het klopt dat de methode van het auto/olieprogramma vernieuwend was, maar toch kende het programma twee problemen. In de eerste plaats ging er erg veel tijd overheen, zodat recente bezorgdheden over bijvoorbeeld verontreinigende deeltjes niet behandeld werden. Ten tweede werd het Europees Parlement er pas in een zeer laat stadium bij betrokken. Het Europees Parlement werkt duidelijk niet met automatische, razendsnelle reacties. We hebben heel wat onderzoek verricht om tot de besluiten te komen die vanavond op tafel liggen. We hebben een beroep gedaan op onze eigen onderzoeksinstelling -STOA - die voor ons een verslag heeft opgesteld dat aantoont dat laagzwavelige brandstoffen essentieel zijn. We hebben ook een hoorzitting gehouden en andere gezaghebbende studies kwamen tot dezelfde conclusies.
Ik wil het hier maar over één aspect hebben, namelijk over de noodzaak voor een lager zwavelgehalte in brandstoffen, en vooral in dieselbrandstof, en ik heb daar een goede reden voor. Deze maatregel zou duizenden levens redden en zou kunnen voorkomen dat tal van mensen voor de rest van hun leven lopen te hijgen ten gevolge van ademhalingsziekten. Kleine deeltjes, die bij het begin van het auto/olieprogramma niet werden geïdentificeerd, dragen in belangrijke mate bij tot deze problemen. De oliemaatschappijen zijn het oneens met de conclusies van het Parlement omwille van de kosten. Ik wil hen deze boodschap meegeven: ten eerste zullen laagzwavelige brandstoffen concurrentiëler zijn. Ten tweede zijn de oliemaatschappijen sowieso verplicht om hun raffinaderijen voortdurend aan te passen en er voortdurend in te investeren. Ten derde zijn de kosten, zoals deze aan de consumenten worden doorgerekend, niet ontzaglijk. Ten vierde: nieuwe automobieltechnologie is alleen mogelijk met laagzwavelige brandstoffen. Ten vijfde zouden lidstaten die hierdoor bijzonder zwaar getroffen worden een vrijstelling moeten kunnen krijgen. En het zesde en allerbelangrijkste punt is dat men, als men overschakelt op andere brandstoffen, onmiddellijk resultaat krijgt. Om al deze redenen geeft de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten de voorstellen van de heer Mamère alle steun.

Schnellhardt
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, in de onderhavige ontwerpen voor maatregelen tot een verdere beperking van de emissies door voertuigen is voor een nieuw uitgangspunt gekozen. Voor het eerst worden naast de vaststelling van emissiegrenswaarden voor voertuigen ook specificaties voor de kwaliteit van brandstoffen voorgesteld. Ik vind dat goed, want schone brandstoffen maken de toepassing van voor de toekomst richtinggevende motortechnologieën mogelijk en beide tezamen resulteren in een rechtstreekse en aanzienlijke verbetering van de luchtkwaliteit.
Door deze gedachte moeten wij ons morgen bij de stemming laten leiden. Dat moet echter concreet betekenen specificaties, zoals die door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn goedgekeurd. Dat geldt in het bijzonder voor zwavel, benzeen en aromatische verbindingen, opdat het inbouwen van de bestaande technische vooruitgang in voertuigen ook de moeite loont. Hiertoe is het echter nodig dat voor zekerheid wordt gezorgd, die de olie- en automobielindustrie bij hun planning nodig hebben. Daarom streven wij nu al bindende waarden voor het jaar 2005 na. Het voorstel van de Commissie is daar echter nog ver van verwijderd. Het schrijft alleen voor wat nu al bestaat. Dat is naar mijn mening een voldoende reden om het Commissievoorstel uiterst kritisch te bekijken.
Toegegeven, het autoprogramma en het olieprogramma werden samengevoegd, maar ik kan het verband in dit voorstel niet terugvinden. Over het geheel genomen werd dus geen gebruik gemaakt van de mogelijkheden die een combinatie van strenge emissiegrenswaarden voor motorvoertuigen en brandstofspecificaties voor het milieu en de gezondheid van de mens biedt. Vooral echter werden daardoor de concurrentiekansen noch bevorderd noch verbeterd en de Europese industrie heeft ter zake een stap teruggezet.
Tegen verdere maatregelen wordt telkens weer aangevoerd - en dat werd vandaag al herhaaldelijk gezegd - dat ze de kosten verhogen. Wij hebben het al vaker gehoord: als de olie-industrie investeert om de door ons voorgestelde specificaties te bereiken, dan betekent dat concreet 0, 01 ecu per liter. Wie ondervindt daar schade van? Het zal uiteindelijk toch de belastingbetaler zijn die dat betaalt.
In verband met de concurrentiesituatie van de betrokken industrietakken, waar wij in onze besluitvorming altijd rekening mee moeten houden, zou ik het volgende willen zeggen. Wat, ten eerste, de aardolie-industrie betreft moeten wij vaststellen dat de concurrentie bij deze ondernemingen zich hoofdzakelijk op regionaal niveau en niet tussen de verschillende oliebedrijven afspeelt. In de oliesector zou ik het woord "concurrentie" zelfs door "afspraken" willen vervangen, want daar worden in de directiekamers prijsafspraken gemaakt. Dat is geen concurrentie meer.
Bij de automobielindustrie liggen internationale concurrentiekansen in de ontwikkeling van toekomsttechnologieën. Dit concept heeft echter, bijvoorbeeld, alleen bij de invoering van stikstofreducerende katalysatoren en schone brandstoffen marktkansen. Een milieubeleid dat concurrentiekansen schept, respectievelijk verbetert - en dat is hier het geval - is een goed beleid.
Binnen de Europese Unie zijn er op het gebied van de technologie van de olieraffinaderijen en de technologie of de leeftijd van het autopark zeer grote verschillen vast te stellen. Men heeft dan natuurlijk de neiging te zeggen: wij hebben uitzonderingsregelingen nodig om dit verschil geleidelijk weg te werken.
Als wij die weg opgaan, dan offeren wij een deel van de brandstofindustrie, van de raffinage-industrie aan de overcapaciteit van 30 % binnen de Europese Unie op en dan zullen wij de gevolgen daarvan moeten dragen, namelijk de roep om steunmiddelen om dit manco weg te werken.
Wij moeten dus voor het concurrentievermogen van de automobielindustrie en de brandstofindustrie zorgen. Daaraan moeten wij denken en dat gaat alleen met het programma dat het Parlement heeft voorgelegd.

Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik neem vandaag het woord in plaats van Gérard d'Aboville, die op het laatste moment nog ergens anders moest zijn en mij heeft gevraagd het roer van hem over te nemen.
De uitstoot van verontreinigende stoffen door motorvoertuigen en de bestrijding daarvan voor een betere luchtkwaliteit zijn zorgwekkende problemen, waarvoor een langetermijnvisie nodig is, die juist het voorwerp van het auto/olieprogramma is. Wij gaan hierbij uit van een niet-emotionele, op logische en wetenschappelijke argumenten berustende aanpak die ons in staat zal stellen de standpunten van de Europese Commissie beter te begrijpen en te verdedigen.
Allereerst het verslag-Mamère: met betrekking tot het zwavelgehalte van benzine, dat momenteel 400 ppm bedraagt, stelt de Commissie een reductie tot 200 ppm voor, wat al een grote inspanning is die neerkomt op een verlaging met 50 % van de huidige drempel. In het voorstel van de rapporteur om de drempel van 400 ppm tot 50 ppm te verlagen, wordt geen rekening gehouden met de kosteneffectiviteitsverhouding in het streven naar een betere luchtkwaliteit, want beneden 200 ppm brengt deze drempelverlaging voor een minieme reductie van de verontreinigende emissies aanzienlijke investeringen met zich.
Er dient trouwens ook met andere factoren rekening te worden gehouden, zoals bijvoorbeeld controle, onderhoud of verwijdering van oude voertuigen, verbetering van de verkeersomstandigheden, gebruik van LPG of aardgas voor gemeenschappelijk vervoer, zonder uiteraard te vergeten - niet-vervuilende en stille - elektrische motorvoertuigen.
Bij dieselbrandstof is het grootste probleem het zwavelgehalte. De Commissie heeft de drempel vastgelegd op 350 ppm, in plaats van de huidige 500 ppm, wat een belangrijke inspanning en een aanzienlijke vooruitgang betekent. De rapporteur vraagt een drempel van 50 tot 30 ppm, wat ook hier te hoge kosten zonder merkbaar voordeel met zich brengt.
Onze fractie vraagt derhalve de amendementen 42 t/m 49, met uitzondering van 46, te verwerpen en de amendementen 51, 52 en 59 te handhaven.
In verband met de in het verslag-Lange aan de orde gestelde punten, lijkt het ons onredelijk, respectievelijk contraproductief, de automobielindustrie te verplichten veel bindender normen voor een geringer resultaat aan te nemen. De voorstellen van de Commissie inzake de normen 2000, die op een kosteneffectiviteitsanalyse berusten, zijn volgens ons een goed compromis tussen de vereisten inzake economische doeltreffendheid en de noodzakelijke doelstellingen op het gebied van verbetering van de luchtkwaliteit.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Commissie is bij de voorbereiding van de nieuwe emissienormen voor ná 2000 met de auto- en olie-industrie om de tafel gaan zitten en zo is er een vruchtbare dialoog tot stand gekomen.
Deze nieuwe aanpak heeft meer tijd in beslag genomen dan verwacht, waardoor de Commissie niet in staat is gebleken de termijn die richtlijn 94/12/EEG voorschrijft, na te komen. Als de Commissie de termijnen al niet nakomt, wat moeten we dan van de lidstaten verwachten? Ik vind het belangrijk dat de nieuwe vereisten snel worden vastgelegd. De fiscale voordelen voor schone voertuigen zouden dan nog twee jaar kunnen worden ingezet voordat de nieuwe normen in werking treden. Er zijn immers al typen auto's die aan veel strengere normen voldoen dan in de bestaande wetgeving is vastgelegd.
Wat de normen zelf betreft is het Auto-Olie-programma zowel voor de auto's als de brandstoffen een tegenvaller. Ten eerste is de gekozen achtergrondwaarde van toegestane luchtverontreiniging veel te laag. De meting van de gemiddelde vervuiling per 4 km2 doet geen recht aan de volksgezondheid. Wat heeft het voor zin om een meetnet te kiezen met gemiddelden, terwijl in de werkelijkheid hele hoge concentraties benzeen, stikstofoxiden en zwaveloxiden gemeten worden, op plaatsen waar juist veel mensen lopen, zoals smalle winkelstraten.
Alleen daarom al is het nodig de emissienormen scherper te stellen. Maar er zijn ook technische redenen. De auto-industrie heeft al jaren de kennis in huis om tot flinke reducties van de uitstoot te komen. Wat ontbrak is de wettelijke noodzaak. Er kan veel meer, als het maar eenmaal moet.
Voor de raffinage ligt dat in principe hetzelfde. Daar hebben we te maken met een flinke overcapaciteit aan oude raffinaderijen. Het is zuur, maar de nieuwe eisen voor de brandstoffen zijn meteen een goede reden om de productie van motorbrandstof in die oude installaties te staken.
Uit de hoorzitting bleek dat met name de zwavelgehaltes in zowel benzine als diesel veel lager kunnen. Zolang onze mobiliteit blijft toenemen, zijn wij genoodzaakt om de emissies van vervuilende stoffen en niet te vergeten van CO2 te verminderen. Ik steun de verslagen over het Auto-Olie-programma daarom van harte.

Stirbois
Mevrouw de Voorzitter, nu de Europese automobielindustrie door nooit geziene sociale beroering op haar grondvesten davert, kan er geen sprake van zijn dat wij ons medeplichtig maken aan haar verdwijning en, bijgevolg, aan een grote sociale ramp, met name in ons land, waar zij 10 % van de arbeidsplaatsen vertegenwoordigt.
Wij hebben onzerzijds altijd kritiek uitgeoefend op het huidige vrijhandelsstelsel. Men heeft ons dit economisch stelsel altijd opgelegd op de gebieden waar de concurrentie wordt vervalst, en wel op onze kosten. De automobielindustrie is daar een duidelijk voorbeeld van. Door een beleid waarmee zij de waarde van hun munt laag houden, geven de Amerikaanse, Japanse en Koreaanse regeringen eigenlijk aanzienlijke steun aan hun autoconstructeurs. De Amerikaanse regering gaat nog verder door op grote schaal steun te verlenen aan het onderzoek.
Als wij bepaalde onzinnige normen uit het verslag aanvaarden, dan zouden wij de Franse en Europese automobielindustrie wel eens de doodsteek kunnen toebrengen. Sommige van deze bepalingen zijn technisch niet te realiseren. Men heeft ons daar trouwens van op de hoogte gebracht. Ik ben zo vrij deze Vergadering tevens in herinnering te brengen dat de emissienormen voor nieuwe motorvoertuigen sinds, als ik mij niet vergis, 1970 het voorwerp zijn geweest van niet minder dan zeven opeenvolgende reeksen maatregelen, waardoor de emissies van personenauto's al tot een tiende van het oorspronkelijke niveau zijn teruggebracht. Bovendien, mevrouw de Voorzitter, staat het nergens geschreven dat alleen auto's de steden verontreinigen en dat er geen andere oorzaken van de verontreiniging zijn.
Er zijn ook andere oplossingen, zoals de heer Pompidou daarstraks heeft uiteengezet. Ook ik heb niet veel tijd om erop in te gaan: oude auto's, ander onderzoek naar brandstoffen, gemeenschappelijk vervoer. Ik denk dus dat wij vandaag beter ons verstand moeten gebruiken: wij moeten rekening houden met het milieu, maar moeten ons tegelijk ook verzetten tegen sommige bepalingen in dit verslag die overdreven zijn.

Apolinário
Mevrouw de Voorzitter, wij steunen het standpunt van de milieucommissie van het Europees Parlement om vier belangrijke redenen: om redenen inzake concurrentievermogen, inzake volksgezondheid, inzake milieuverbetering en inzake uitbreiding van de rol van het Europees Parlement.
Redenen inzake concurrentievermogen, omdat een snellere ontwikkeling van de schone technologieën een onontbeerlijke voorwaarde is voor de bevestiging van het concurrentievermogen van de Europese industrie op wereldvlak. Terwijl de Commissie en een deel van de petroleumindustrie zich verheugen over de vaststelling van het zwavelgehalte in benzine op 200 ppm en 350 ppm in diesel??, kondigt Japan al een vermindering met 50 ppm aan op korte termijn, waardoor een cyclus van nieuwe katalysatoren met positieve gevolgen voor de gasemissie in de atmosfeer wordt versterkt.
Redenen inzake volksgezondheid, omdat wij vinden dat het noodzakelijk is grenstermijnen vast te stellen voor de veralgemening van loodvrije benzine, ook gezien de alom erkende negatieve gevalgen op het vlak van de volksgezondheid. Wat betreft het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, zijn wij van mening dat men zowel voor het zwavelgehalte als voor de loodvrije benzine een evenwichtspunt dient te zoeken dat een aanvaardbare afwijking vormt voor de lidstaten die tijd en geld tekort hebben en ook investeringen om hun raffinaderijen om te schakelen/aan te passen.
Een derde punt dat ik wens te onderstrepen is dat dit initiatief over het algemeen een initiatief is waarmee wordt beoogd het milieu te verbeteren en dat dit Parlement twee kanten opkon: ofwel nam het een zwakker? standpunt in ten opzichte van het eerste voorstel van de Commissie en verloor het elke mogelijkheid van pressie, onderhandelingscapaciteit en versterking van zijn rol, ofwel koos het voor een veeleisender standpunt, zoals het terecht heeft gedaan, met name in de verslagen-Mamère, -Lange en -Eisma, maar ook zo door de onderhandelingen te forceren in de te volgen procedure.??

Alber
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, er is een kerstliedje dat begint met de woorden "Ieder jaar weer..." . Met deze woorden zouden wij ook dit debat kunnen beginnen. De reden daarvan is dat wij natuurlijk nooit de moed hebben eens cijfers aan te geven die ook voor de toekomst gelden, maar dat wij altijd met heel kleine percentages zitten te prutsen. Het spreekt vanzelf dat dan de vraag in verband met de kostenbatenverhouding en de technische haalbaarheid rijst.
Ik vind dat wij nu eindelijk eens het einde van de vlaggenmast moeten bereiken! Daarom stemmen wij volledig in met het verslag-Lange, dat bindende waarden voor het jaar 2005, en dus niet alleen richtwaarden, voorstelt. Wij vinden het niet zinvol dat men een jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn aan een auto/olieprogramma II begint. Ook de industrie moet eindelijk eens weten hoe de vork in de steel zit en de overeenkomstige gegevens kennen. Dan is ze misschien ook eerder bereid zich dienovereenkomstig in te spannen. Het einde van de vlaggenmast, dat is, zoals gezegd, ook belangrijk voor de industrie.
Wat de uitlaatgassen betreft - het gaat om 14 waarden of als ik ze allemaal apart neem 18 - stellen wij in het verslag-Lange een verdere reductie van zes waarden voor. Dit is technisch vandaag al haalbaar en niet noodzakelijk afhankelijk van de verlaging van het zwavelgehalte van benzine. Ook uit de hoorzitting is gebleken dat deze waarden technisch haalbaar zijn. Natuurlijk is dat niet per se gemakkelijk. Maar wij mogen ook niet uit het oog verliezen dat we al vele successen hebben geboekt, ten dele zelfs reducties met ongeveer 90 % hebben bereikt. Maar als er over de hele wereld momenteel zoveel auto's zouden rijden als in Europa, dan zou het autopark vervijfvoudigen. Zelfs als we de waarden aanzienlijk zouden verlagen, zou het over het geheel genomen tot een verhoging van de emissies komen en dat kunnen wij natuurlijk in geen geval toelaten.
Ik geloof dat het gemakkelijk haalbaar zou zijn voor de industrie. Dat is trouwens ook wat wij van de ingenieurs horen. Daarom zeg ik dat wij niet alleen schone motoren, maar ook "schone directeurs" moeten hebben, want die leggen rookgordijnen en werken met roet en koolwaterstof is in handen van deze lieden soms verkolingswaterstof! Ik heb meer vertrouwen in de ingenieurs dan in de directeurs!
Sta mij toe dat ik nog iets zeg over het zogenaamde boorddiagnosesysteem. Wij zijn daar honderd procent voor, dat is een goede zaak voor het milieu. Maar het mag natuurlijk niet in het geheim gebeuren, zodat alleen de eigen garages van het merk toegang tot de informatie hebben. Volgens mij is dat misbruik van een monopoliepositie, die wij als consumenten natuurlijk in geen geval kunnen aanvaarden. Waarschijnlijk hebben de mensen zich laten misleiden door het begrip "diagnose" dat in het woord boorddiagnosesysteem voorkomt en hebben zij gedacht dat er een parallel met het beroepsgeheim van artsen bestaat. Maar de regels van de zwijgplicht van de arts resulteren uit andere bepalingen dan uit dit begrip.
Als wij deze waarden verlagen, kunnen wij de patiënt "milieu" redden zonder het kostenbatenbeginsel al te zeer op de proef te stellen. En ik zeg nogmaals dat ik veel meer vertrouwen heb in technici en onderzoekers dan in bedrijfseconomen.

Garosci
Mevrouw de Voorzitter, wij staan positief tegenover de verslagen die op de agenda van vandaag staan en betrekking hebben op de toekomst van de auto, welke in het verlengde ligt van de toekomst van de hele economie, de technologie en de arbeidsmarkt. Van een autofabrikant vergen wij tegenwoordig nog grotere inspanningen dan voorheen, wij vragen dat hij ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid op zich neemt. De zorg voor het milieu is misschien de belangrijkste inspanning die de autoindustrie zich moet getroosten en gelukkig wordt het milieu steeds meer de basiscomponent van de activiteiten van de automobielindustrie. Het auto/olieprogramma waar wij ons vandaag over buigen, omvat hoofdzakelijk drie aspecten: het terugdringen van de emissies van motorvoertuigen om vervuiling tegen te gaan; de verbetering van de kwaliteit van brandstof; de controle van de uitlaatgassen van het wegverkeer. De betreffende verslagen doen stuk voor stuk hun best om oplossingen voor auto's en brandstoffen op te sporen die steeds milieuvriendelijker zijn.
Natuurlijk scharen wij ons achter dat soort doelstellingen, maar wij kunnen toch niet heen om de constatering dat, als je zo naarstig zit te zoeken naar verbeteringen, je soms averechtse resultaten kunt boeken. De Commissie heeft goede documenten opgesteld en is met redelijke voorstellen voor de dag gekomen. De rapporteurs hebben de voorstellen van de Commissie gedeeltelijk geforceerd door voor de auto een toekomst te bedenken die in feite gisteren begint. Er zijn nu eenmaal technische termijnen, en als die niet gerespecteerd worden, gaan de kosten stijgen, waardoor de industrie twee keer zo negatieve bedrijfsresultaten gaat boeken. De verhoging van de kosten van auto's zet een rem op de verkoop en vertraagt dus ook de vernieuwing van het wagenpark. Daardoor komen de geplande investeringen in de knel en dus ook de werkgelegenheid, want dan worden er geen mensen meer aangenomen.
In de afgelopen twintig jaar is de vervuiling afkomstig van auto's met negentig procent gedaald. Van de resterende tien procent kan negen procent in de komende acht jaar tegen redelijke kosten worden weggewerkt. Voor het laatste één procentje mogen we geen te krappe termijnen eisen en mogen we er al helemaal niet van uitgaan dat de kosten uiteindelijk wel verhaald kunnen worden op de consument. Vandaar onze kritiek op een deel van de voorstellen van de heren Mamère en Lange en vandaar dat wij de Commissie bevestigen dat wij gunstig staan tegenover het grootste deel van haar programma.
Onze kritiek is gebaseerd op het feit dat bepaalde voorstellen uiteindelijk noch economisch, noch milieuvriendelijk zijn, en bovendien wordt aan andere fundamentele problemen voorbijgegaan. Zo wordt er met geen woord gerept over elektrische auto's of auto's die op gas rijden met een gecombineerde bi-fuel benzine/gassysteem. Er wordt ook geen melding gemaakt van belastingfaciliteiten voor het kopen van een nieuwe auto, ondanks dat men best wel weet dat ons autopark veel te verouderd is. In Italië bijvoorbeeld is de gemiddelde leeftijd van auto's veertien jaar. Bovendien kunnen bedrijven die een auto kopen de BTW, dat wil zeggen 19 procent, niet aftrekken.
Toch wordt wel gevraagd dat men onmogelijke termijnen respecteert, men stelt proeven voor met -7ºC Celsius, terwijl tweederde van Europa twaalf maanden lang niet eens onder 0ºC komt, men wil dieselauto's uitrusten met On Board Diagnostics , terwijl in dat geval alle industriële produktiesystemen gewijzigd zouden moeten worden. Wij willen geen strengere normen dan die welke de Commissie vraagt. Het milieu komt best vooruit zonder forceringen en zonder dat de kosten verhaald moeten worden op automobilisten en andere verbruikers van brandstof. Kortom, wij blijven varen op het kompas van de duurzame ontwikkeling.

des Places
Mevrouw de Voorzitter, om de luchtkwaliteit te verbeteren, bestaan er slechts twee oplossingen: hetzij de technische normen voor motorvoertuigen wijzigen, hetzij minder verontreinigende brandstoffen gebruiken, en dat zijn in ieder geval verstandiger oplossingen dan motorvoertuigen slechts één dag op twee te laten rijden.
Op de eerste oplossing kleeft een exorbitante prijs, al is het maar omdat het wagenpark ervoor moet worden vernieuwd. De tweede oplossing lijkt mij meer plausibel en zal bovendien onmiddellijk effect hebben. Maar twee groepen staan tegenover elkaar. De Europese autoproducenten en de verdedigers van biobrandstoffen ijveren voor de vaststelling van strenge normen. De aardolie-industrie is harerzijds tegen de verscherping van deze normen gekant. We moeten derhalve de biobrandstoffen bestuderen, die het zoals andere zuurstofhoudende verbindingen mogelijk maken: ten eerste, de verbranding door een betere zuurstofverhouding in betere omstandigheden te laten plaatsvinden; ten tweede, het met het CO2 -gehalte van de atmosfeer samenhangende broeikaseffect terug te dringen; ten derde, bij diesel het zwavelgehalte en de deeltjesemissie te drukken; ten vierde, het octaangetal van benzine te verbeteren; ten vijfde, het gehalte van de zeer kankerverwekkende aromatische verbindingen in benzine te beperken.
De ontwikkeling van biobrandstoffen is alleen maar mogelijk als de belastingen op het gebied van de accijnzen worden aangepast. Frankrijk, dat een lagere accijns op biobrandstoffen wil invoeren, moet vaststellen dat de Europese Commissie dit, tegen elke milieulogica in, weigert. Vanochtend nog heeft de collega van de hier aanwezige commissarissen geweigerd een veralgemening van de verlaagde accijns op biobrandstoffen te aanvaarden. De amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming gaan dus in de richting van een verbetering van de luchtkwaliteit en moedigen daardoor het gebruik van biobrandstoffen aan. Dit is ook voor de landbouw een toekomstmogelijkheid, die in elk geval aanlokkelijker is dan het niet gebruiken van de grond, doorgaans braaklegging genoemd, waarbij geen rekening wordt gehouden met onze wil om een evenwichtige bestemming aan de bodem te geven.

Belleré
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heer Lange namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, waar ook diverse rapporteurs voor advies bij betrokken zijn, is van het hoogste belang. Dat valt onder meer af te leiden uit het aantal commissies dat er bij betrokken is, niet in de laatste plaats de vervoerscommissie, waartoe ik behoor samen met de heer Tamino, die tevens rapporteur voor advies was. Naar hem en ook de anderen gaan mijn complimenten, want zij hebben uitmuntend werk geleverd, ondanks het complexe karakter van deze problematiek, die van minder vervuilende auto's.
De rapporteurs vinden het unaniem spijtig dat de Commissie geen technici en experts van de verschillende lidstaten bij haar onderzoek heeft betrokken. Toch staan de rapporteurs in principe positief tegenover de voorstellen van de Commissie.
Wat overigens de andere rapporteurs betreft, ik hoef alleen maar te zeggen dat ik hun verslagen en de daarin verwoorde voorstellen en meningen goed heb bestudeerd en dat ik het met hen eens ben dat de ramingen van de Commissie inzake de kosten van toepassing van de maatregelen om minder vervuilende auto's te krijgen, aan de te hoge kant zijn. Een en ander ligt ook wel voor de hand, want de betreffende gegevens zijn afkomstig van de industrie, die, Cicero pro domo sua , natuurlijk afstuurt op zo'n ruime schatting.
Aan de lidstaten wordt gevraagd hun eigen industrie fiscale en economische faciliteiten te verschaffen, om het gebruik van milieuvriendelijke motoren en brandstoffen te bevorderen. Hier moeten wij even in detail treden. Zo verwijs ik naar de kritiek van de rapporteurs op de Commissie omdat deze in haar voorstellen niet de testprocedures voor koudstart en met lage temperaturen heeft opgenomen. Bovendien wordt gevraagd het zwavelgehalte in brandstoffen sterk terug te dringen, teneinde de uitstoot van zwevende deeltjes door dieselmotoren te beperken en ervoor te zorgen dat benzine- en dieselmotoren optimaal kunnen functioneren met katalysators. Belangrijk lijkt me het idee haast te maken met een drastische reductie van het verbruik van brandstof voor alle voertuigen in het algemeen: vóór het eind van het jaar 2005 volgens het auto/olieprogramma, met een maximaal verbruik van vijf liter per 100 kilometer. Dit om de uitstoot van CO2 te beperken, dat een van de voornaamste oorzaken van vervuiling en van het broeikaseffect is.
Ik wilde ook nog even iets kwijt over het advies van de heer Tamino. Ik ben het met hem eens dat hij de collega's aanspoort de amendementen over te nemen inzake bescherming van de kosten/batenanalyse, energiebesparing en vermindering van de uitstoot van schadelijke stoffen, in plaats van dat de autoindustrie mikt op betere prestaties van motorvoertuigen qua snelheid en acceleratievermogen. Eveneens sta ik achter zijn pleidooi om het gebruik van vernieuwbare energiebronnen voor voertuigen te bevorderen.
Mijn eigen verslag over de revisie van motorvoertuigen en aanhangwagens, dat thans in de fase van co-decisie zit, ging al die richting uit. Wij van Alleanza Nazionale zullen dan ook voor de amendementen stemmen die op dat doel gericht zijn.

Marinucci
Mevrouw de Voorzitter, het auto/olieprogramma is een uitstekend initiatief voor een geïntegreerde strategie, welke moet streven naar een algehele terugdringing van de luchtvervuiling en gebaseerd moet worden op een ander soort verkeerscontrole, op technische verbeteringen en maatregelen voor het onderhoud van auto's, met inbegrip van speciale maatregelen voor de kwaliteit van brandstoffen. De luchtvervuiling veroorzaakt ernstige ziektes en eist daarom een hoge maatschappelijke tol, maar helaas wijst alles erop, ondanks allerlei goede initiatieven in de afgelopen jaren, dat deze vervuiling toeneemt, vooral in de stedelijke gebieden, ten gevolge van de aanwassende verkeersstroom.
Uiteraard brengen de maatregelen die met deze nieuwe richtlijnen worden ingevoerd, de nodige kosten met zich mee voor de producerende ondernemingen, en in een verenigd Europa dat stoelt op de begrippen solidariteit en gelijkheid mogen deze kosten voor bepaalde landen niet een hogere last zijn dan voor andere landen - rekening houdend bijvoorbeeld met de bevoorradingsbronnen van aardolie. Maar ons streven moet en zal toch in het teken blijven staan van de bescherming van het milieu en de gezondheid van de burgers, aangezien deze laatsten hun mening alleen maar kunnen verwoorden via hun vertegenwoordigers in de enige communautaire instelling die democratisch verkozen wordt.
In het wetgevingsproces zal nu naar de meest geijkte oplossingen en de juiste termijnen gezocht moeten worden, zonder dat men de obstakels negeert dan wel ontwijkt.

Jackson
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie heeft mij gevraagd om nader in te gaan op het verslagEisma. Ik wil alleen maar zeggen dat ik blij ben met dit verslag, dat de achtergrond levert waartegen men de verslagen van de heren Lange en Mamère moet bekijken. Het verslag-Eisma maakt duidelijk dat het Europees Parlement niet bereid is om zomaar ongenuanceerd zijn goedkeuring te hechten aan een strategie die door de Commissie en de betrokken industriële sectoren werd uitgewerkt. Eigenlijk bevinden we ons nu in de wat vreemde situatie dat een groot aantal mensen dat tegenover ons protest heeft aangetekend blijkbaar van mening is dat het absoluut niet nodig is om het auto/olieprogramma op welke wijze dan ook aan te passen of te veranderen.
Dat is een onrealistisch standpunt om voor het Parlement te verdedigen. De leden van het Europees Parlement zullen willen toetsen in welke mate de voorstellen van het auto/olieprogramma enige waarde hebben in het licht van de prioriteit die wij allen willen verlenen aan de gezondheid van deze generatie en aan de kansen voor menselijk leven op aarde in de toekomst. Omdat ik geen syndicalist ben, moet ik dus stellen dat deze verslagen van het Europees Parlement, samen met de verslagen van de heren Lange en Mamère een soort op syndicalistische principes gebaseerd eerste maximum bod vertegenwoordigen. Het is nu de taak van de Commissie en van de auto- en olie-industrie om, als zij dat kunnen, aan de leden van het Europees Parlement te tonen op welke punten zij vinden dat de amendementen van het Parlement buitensporig zijn.
De collega's dienen er zich rekenschap van te geven dat extreem hoge waarden in een aantal landen wellicht zullen leiden tot zeer lange uitzonderingsperiodes. We hebben ook geen aandacht besteed - op eigen risico - aan de argumenten van de heren Pompidou en Garosci en een aantal andere leden die aan mijn linkerzijde zitten, maar die, politiek gezien, tot de rechterzijde van het Parlement behoren. Men dient met deze argumenten rekening te houden.
Als u mij toestaat heb ik nog twee persoonlijke opmerkingen. Via mijn banden met het bedrijf Peugeot in het Verenigd Koninkrijk ben ik zo vrij enige kennis over de automobielindustrie in dit debat in te brengen. Ik moet er dan ook de nadruk op leggen dat het in het belang is van Europa te beschikken over een moderne auto-industrie, die niet alleen mensen aan werk helpt maar die ook in staat is om aan steeds strengere emissienormen te voldoen. Sommige amendementen, voornamelijk in het verslag-Lange, eisen van de automobielindustrie dat deze zeer strenge normen gaat hanteren zonder dat daar enige rechtvaardiging tegenover staat in termen van verbeterde luchtkwaliteit. Dit is een belangrijk argument dat door de heer Pompidou naar voren werd gebracht en wij dienen daar rekening mee te houden.
Dan is er nog een tweede, minder belangrijk punt dat echter in mijn land en naar ik vermoed ook in andere landen heel wat belangstelling heeft gekregen, namelijk het voorstel van de Europese Commissie om tegen het jaar 2000 de verkoop van alle loodhoudende benzine te verbieden. Ik heb ik dat verband heel wat protesten gekregen van eigenaars van oude auto's, de zogenaamde classic cars , die alleen maar kunnen rijden op loodhoudende benzine. Vandaag heb ik van het personeel van de Commissie een zeer nuttig document ontvangen waarin deze maatregel wordt uitgelegd en waarin de achtergrond ervan wordt verduidelijkt. Ik neem aan dat dit document de vrees van de eigenaars van oude en antieke auto's (classic cars en vintage cars ) in zekere mate kan temperen. Ik vind het alleen maar jammer dat de informatie niet vroeger beschikbaar was.
Ik ben nieuwsgierig naar wat de Commissie hierover zal zeggen, maar zou toch alvast enkele waarschuwende woorden willen spreken. Eén ding is mij alvast zeer duidelijk geworden en dat is dat het Parlement verschrikkelijk veel mensen te kort komt voor het noodzakelijke onderzoekswerk om de argumenten in de verslagen van de heren Lange en Mamère te ondersteunen. Wat mij betreft is het STOA-verslag volkomen onleesbaar en voor leden van het Parlement zo goed als onbruikbaar. Er zijn exemplaren beschikbaar als iemand een exemplaar wil. Wij kijken dan ook uit naar het antwoord van de Commissie. Als de argumenten van de heer Alber, de heer Lange en anderen juist zijn, dan zal mevrouw Bjerregaard alle amendementen van het Parlement goedkeuren, want een andere mogelijkheid is er niet. Daarom kijken wij met ongeduld uit naar de mening van mevrouw Bjerregaard.

Aparicio Sánchez
Mevrouw de Voorzitter, bij elk initiatief voor de verbetering van het milieu, zoals voorgesteld in het auto/olieprogramma, dienen minstens vijf factoren in overweging genomen te worden.
Ten eerste, de sociale en menselijke kosten van de huidige graad van vervuiling; ten tweede, de doelstellingen die bepaald moeten worden; ten derde, de methodes om die doelstellingen te bereiken; ten vierde, de tijd die nodig is om deze te bereiken en, ten vijfde, de economische kosten voor de consument en voor de industrie, voor de gemeenschap dus.
Voor wat de factor tijd betreft delen wij de mening van het verslag-Mamère niet. Met alle andere factoren gaan wij akkoord, maar wij zijn het niet eens met de termijnen die het verslag-Mamère voorstelt. Daarom deel ik u mede dat de Spaanse socialisten voor het verslag-Lange zullen stemmen, maar tegen het verslag-Mamère, aangezien dit verslag de doelstellingen voor het jaar 2000 aanscherpt en het tweede niveau van de doelstellingen voor het jaar 2005 al vastlegt. Dit alles maakt dat deze doelstellingen voor een aantal landen, waaronder mijn land, niet alleen verschrikkelijk duur zullen worden, maar ook praktisch onhaalbaar, tenzij er natuurlijk grote verschuivingen optreden in de bevoorrading van ruwe olie of er zich in dat verband geopolitieke veranderingen voordoen.
Na aangekondigd te hebben dat wij tegen zullen stemmen wil ik hier tot slot nog twee beschouwingen aan toevoegen. Ten eerste dat onze stem tegen het verslag-Mamère ook betekent dat wij het eens zijn met de termijnen die in het voorstel voor een richtlijn van de Commissie worden voorgesteld. Wij zijn van oordeel dat de Commissie goed gewerkt heeft, niet alleen vanuit technisch oogpunt maar ook in politieke termen, en dat zij erin geslaagd is een moeilijke consensus te bereiken. Ten tweede willen wij opmerken dat de Commissie op de goede weg is en sporen wij de Commissie aan om een jaar na het van kracht worden van de richtlijn automatisch over te gaan tot een evaluatie van de resultaten om in functie van die resultaten dan het tweede niveau van de doelstellingen te bepalen.

Florenz
Mevrouw de Voorzitter, ik zou om te beginnen iets over het CO2 -probleem willen zeggen. Het verbaast mij zeer dat de Commissie ons een mededeling over het vraagstuk van de CO2 -problematiek in de automobieltechniek heeft voorgelegd. Ik dacht eigenlijk dat dit een klassiek onderdeel van het auto/olieprogramma was. Maar als men het programma van de Commissie doorneemt, dan weet men ook waarom dit geen onderdeel van het auto/olieprogramma is, namelijk omdat de Commissie ter zake niets voorstelt. Ze zegt alleen dat een vrijwillige afspraak juist op dit terrein, uitgaand van Europa, haar de beste weg lijkt. Dat is beslist niet zo, want bij vrijwillige afspraken horen van overheidswege vastgestelde kadergegevens en die stelt u niet voor.
Ik kan alleen maar waarschuwen tegen het invoeren van vrijwillige afspraken zonder deze kadergegevens in Europa. Juist dat zal tot de grote concurrentieverstoringen leiden waar wij - terecht - bang voor zijn. Daarom horen vrijwillige afspraken hoogstens aan het einde van de scala thuis. Daar zou ik ze mij zeer goed kunnen voorstellen. Wij hebben wat CO2 betreft een gefaseerd plan voor grenswaarden - niet alleen tot het jaar 2005, maar tot het jaar 2010 - nodig. Belastingstimulansen zouden volgens mij op dit gebied effectief kunnen zijn.
Het automobielconcept is goed aangeslagen. Wij hebben de tegenspelers aan één tafel bijeengebracht. Wij hebben de auto-industrie de afgelopen jaren streng onder handen genomen en ik ben van mening dat ze veel heeft gedaan. Maar om een tango te dansen moet je met z'n tweeën zijn. De olie-industrie hoorde hierbij en die heeft maar een tijdje meegedanst. Dan is het partnerschap op de klippen gelopen en het resultaat van dit stukgelopen partnerschap ligt voor u: een vervelend auto/olieconcept dat ons niet naar de toekomst leidt.
Wij zijn als een tijger van start gegaan en de Commissie heeft met dit werkelijk armzalig document voor een anticlimax gezorgd. Dat kan niet het doel van het Europees Parlement zijn. Wij zullen dit auto/olieprogramma op de door talrijke leden gecorrigeerde punten zo redigeren, dat het volgens ons perspectieven voor de toekomst biedt.
Ik ben volledig bereid over overgangstermijnen te spreken. De parameters voor uitlaatgaswaarden, alsook voor brandstofwaarden, moeten worden vastgesteld. Ik ben echter ten volle bereid de landen die deze parameters vandaag of morgen niet zo snel kunnen invoeren, overgangstermijnen toe te staan.
Wat was eigenlijk de drijfveer van dit programma? Ik kan alleen maar vaststellen dat shareholder value de drijfveer van dit programma was. Wij zullen er nu voor zorgen dat de toekomst en innovatie de drijfveer van dit programma worden.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, Europa heeft momenteel met grote problemen te kampen: werkloosheid, milieuverontreiniging enzovoort, enzovoort. De oplossing van deze problemen bestaat er ongetwijfeld in dat aan de industriële productie zodanig vorm wordt gegeven dat ze het milieu geen schade toebrengt en dat producten worden gemaakt die op de wereldmarkt kunnen worden afgezet, omdat men een beroep doet op het vermogen van de Europese werknemers om innovatief te denken en technisch goede oplossingen te vinden.
Het auto/olieprogramma is een project in deze richting en ik geloof dat dit doel kan worden bereikt als de wijzigingen die het Parlement in de verslagen-Lange, -Mamère en -Eisma heeft voorgesteld, zo worden aanvaard.
Ik zou alle drie de rapporteurs willen danken voor hun werk en er nog op willen wijzen dat om zaken zoals de "3literauto" enkele jaren geleden nog werd geglimlacht. Men dacht toen dat het nooit mogelijk zou zijn tot soortgelijke reducties en innovaties te komen.
Het verslag-Mamère handelt over brandstoffen en ik denk dat hier heel belangrijke opties kunnen worden genomen, want een betere brandstof leidt ook bij niet zo'n goede motor onmiddellijk tot een verbetering van de luchtkwaliteit. Maar de 3-literauto, motorvoertuigen die beter met minder brandstof rijden, kunnen wij alleen maar realiseren als we de brandstoffen ook kunnen verbeteren.
Deze verbetering van de brandstofkwaliteit is overigens een van de punten waarop de betere milieunormen van de nieuwe drie lidstaten zouden kunnen worden bereikt. Hierdoor zou dan toch één keer een stap naar aanpassing in de andere richting worden gedaan.
In verband met de door de heer Eisma voorgestelde strategieën zal het niet alleen nodig zijn deze strategieën te beschrijven en de industrie een vast kader te bieden, maar er moet ook voor controle en implementatie worden gezorgd. Wij hebben niets aan goede wetgeving als wij er geen toezicht op uitoefenen en wij zullen de bindende waarden die het Parlement voor 2005 heeft voorgesteld alleen maar kunnen bereiken, als wij er voortdurend op toezien hoe alles ten uitvoer wordt gelegd.

Matikainen-Kallström
Mevrouw de voorzitter, het voorstel voor de brandstoffenrichtlijn is in beginsel een goed voorstel, omdat de richtlijn in de eerste plaats is gericht op verbetering van de luchtkwaliteit en bescherming van de burgers tegen luchtverontreiniging. Voor de invoering van ongelode benzine in Finland is veel werk verzet en met veel succes. Ik kan zeggen dat de Finse brandstoffen nu al beter voldoen aan de voorgestelde kwaliteitseisen.
De ontwerprichtlijn houdt evenwel op geen enkele wijze rekening met de klimatologische omstandigheden. Er wordt geen rekening gehouden met de bijzondere positie van Finland als het noordelijkste, koudste land van de Unie met de meest uiteenlopende klimaatzones. In het richtlijnvoorstel begint de zomer op 1 april en eindigt op 30 september. Ik stel tot mijn voldoening vast dat mijn in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie ingediende amendementen over flexibele winter- en zomertijden door de Groene Fractie zijn overgenomen in de vorm van amendementen. In april is het in Straatsburg zomer. In het zuiden van Finland kan het al een beetje lente zijn, maar in Noord-Finland, meer dan duizend kilometer noordelijker, beslist niet. Daarom zou de overgang op zomer- en wintertijd voldoende in de tijd moeten worden gespreid, hetgeen op nationaal niveau moet worden beslist. Een goed voorbeeld van de noodzaak van een dergelijke spreiding was dit jaar, waarin het gisteren in Helsinki, Zuid-Finland, twaalf graden vroor. Zonder deze spreiding zou de richtlijn in Finland een belemmering kunnen vormen voor het gebruik van de auto en voor het verrichten van een groot aantal werkzaamheden. Dat is beslist niet de bedoeling van de richtlijn.
Ik zou het Parlementslid wel eens willen zien dat nu in Finland wil gaan rijden op zomerkwaliteit. In Finland heeft men winterkwaliteit nodig met een cetaangetal van 46 en niet 56, zoals in het oorspronkelijke voorstel werd voorgesteld. Door brandstof van arctische kwaliteit in de richtlijn op te nemen, zou ook dit probleem worden verholpen.

Van Putten
Het is een belangrijke zaak waar wij vandaag over spreken en het is de eerste lezing, laten we dat in het oog houden. Daarom is het nú het moment om onze positie te kiezen en misschien zelfs moeten we zeggen stelling te nemen. Ik denk dat het heel duidelijk moet zijn dat dit Parlement nu positie moet kiezen om in de tweede lezing duidelijk een standpunt achter de hand te hebben. Voor het Nederlandse voorzitterschap is dit in het milieubeleid en het klimaatbeleid prioriteit nummer een. Het Auto-Olie-programma is daar duidelijk een uitvloeisel van. En Nederland, kan ik u zeggen, het voorzitterschap, wacht op een sterke uitspraak van dit Parlement. Voor wat betreft het voorstel van de Commissie kunnen wij ons toch niet aan de indruk onttrekken dat - en dat is op zich heel mooi - men toch wel erg duidelijk met de industrie om de tafel heeft gezeten. Maar waar waren de consumentenorganisaties, de milieudeskundigen en de gezondheidsspecialisten? Maar kijk, gelukkig, daar hebben we dus nog een democratie en een Europees Parlement voor. En dat is ook wat we hier kunnen waarnemen, het dorp Europa bestaat, want de Fransman Mamère, de Duitser Lange, de Nederlander Eisma en ook nog mevrouw Laura González zaten om de tafel en kwamen duidelijk tot overeenstemming - het dorp Europa, gelooft u erin? - het bestaat en er is dus samengewerkt, er zijn duidelijke uitspraken gedaan die nu voor stemming voorliggen.
En laat ik u een persoonlijke noot meegeven, want daar gaat het hier allemaal om. Ik vraag me af wie van u al wel eens met die luchtvervuiling en de gezondheid te maken heeft gehad. Ik wel. Ik heb met een bijna stikkende anderhalfjarige die astma heeft in een ziekenhuis gezeten 's nachts, met wachtkamers vol kinderen waar de artsen me konden uitleggen dat het aantal astmapatiënten in Amsterdam in het afgelopen decennium vertienvoudigd is, en men zegt dat dat alles heeft te maken met de luchtverontreiniging waar de auto duidelijk een oorzaak van is. En ik denk dat het dit Parlement moet zijn dat op een dergelijk onderwerp positie moet kiezen. Want het is niet leuk om dat mee te maken, dat kan ik u garanderen. Ook al zijn we niet in staat om een sterk buitenlands beleid tot stand te brengen, op de interne markt die we al hebben, mogen we dit soort fouten toch niet ook nog eens mogen maken. Dus ik vraag de andere fracties stelling te nemen in de eerste lezing.

Virgin
Mevrouw de Voorzitter, het Parlement heeft al eerder zijn sterke betrokkenheid bij het milieu getoond op het punt van het autoverkeer. In 1989 werden de regels voor uitlaatgassen wezenlijk aangescherpt in verhouding tot het voorstel van de toenmalige Commissie. Als we terugkijken, kunnen we hier dankbaar voor zijn. Ik ben er dan ook van overtuigd dat de voorstellen van het Parlement inzake aanscherping, nu wij de Auto/Oil voorstellen behandelen, zeer gemotiveerd zijn en tot een beter milieu zullen leiden.
Ik heb respect voor het standpunt van de Commissie dat men een nauwkeurige analyse moet maken van de kosten van de verschillende maatregelen en die vergelijken met de winst in de vorm van een beter milieu en geredde mensenlevens. Uit de ondervraging door de Commissie milieu bleek echter heel duidelijk dat nieuwe gegevens verdergaande milieumaatregelen mogelijk maken. Dat geldt voor de kwaliteit van de brandstof, waarin een lagere zwavelinhoud te verwezenlijken valt met lagere kosten, wat tevens een sterk effect op het milieu heeft. Het is ook van belang dat de ontwikkeling in de richting van lagere zwavelinhoud met behulp van financiële stuurmiddelen niet wordt gehinderd. Dat is onder normale omstandigheden geen enkele bedreiging van de vrije markt.
De door het Parlement ingediende voorstellen inzake brandstofverbruik van personenauto's zijn naar mijn mening onrealistisch streng. Ik geloof meer in een ontwikkeling in de richting van een lager brandstofverbruik met behulp van financiële stuurmiddelen. Die ontwikkeling kan ook worden gericht op nieuwe techniek, bijv. in de vorm van elektrische en hybride auto's, waarmee radicale reducties zijn te bereiken.
De reden voor de eisen van het Parlement is de kooldioxide-uitstoot. Ik vind het redelijk om zulke eisen tegenover andere inspanningen te stellen die hetzelfde effect geven. Een vermindering van het brandstofverbruik in alle personenauto's van de EU met een tiende liter per 10 km geeft onmiskenbaar een lagere kooldioxide-uitstoot. Hetzelfde effect kan echter worden bereikt door vier grote kolenenergiecentrales te vervangen door kerncentrales. De kooldioxide-uitstoot van alle personenauto's in de EU zou theoretisch op deze manier kunnen worden gecompenseerd door een dertigtal reactoren die kolenenergie vervangen. Naar mijn mening is het belangrijk dat men de milieuvraagstukken in een totaalperspectief bekijkt.

Myller
Mevrouw de voorzitter, de emissies van motorvoertuigen zijn momenteel de grootste individuele bron van luchtverontreiniging. Daarom moet er juist aan deze bron van vervuiling wat worden gedaan, zodat een groot Europees probleem, nl. de verontreinigde en ongezonde stadslucht, effectief kan worden bestreden.
De Europese consumenten zijn zeer goed op de hoogte van de technische mogelijkheden waarmee de huidige luchtkwaliteit kan worden verbeterd. Om deze reden worden zowel de auto- als de olie-industrie onder grote druk gezet. Er worden milieuvriendelijker auto´s en schonere brandstoffen geëist. Zoals uit dit debat duidelijk blijkt, zijn beide middelen nodig en dat blijkt ook uit het feit dat in het Auto-Oil-programma zowel over technische verbetering van auto´s als over betere brandstoffen wordt gesproken. Door verbetering van de brandstofkwaliteit kan de kwaliteit van de lucht in de steden echter sneller worden verbeterd dan door te wachten tot er nieuwe, nog betere auto´s op de markt komen.
Het door de Commissie ingediende Auto-Oil-programma werd tijdens de behandeling in de Milieucommissie op essentiële punten verbeterd, waarvoor uiteraard grote dank is verschuldigd aan de rapporteurs van de Milieucommissie. Het Parlement stelt o.a. voor om in de Gemeenschap tot een nieuwe denkwijze te komen, wat betekent dat ook belastinginstrumenten kunnen worden aangewend voor een betere kwaliteit tegen billijke prijzen. De Milieucommissie hecht ook haar goedkeuring aan de bindende minimumeisen en doelstellingen om tussen 2000 en 2005 de verontreiniging te verminderen. Via een dergelijke maatregel is o.a. Finland in staat geweest de kwaliteit van brandstoffen duidelijk te verbeteren. Als aanmoediging voor alle anderen kan ik zeggen dat dit op korte termijn is geschied en werkelijk tegen rationele kosten. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat sommige landen misschien een overgangsperiode nodig hebben.Dit moeten redelijke overgangsperioden zijn, zodat de voor 20002005 gestelde doelstellingen niet onderuit worden gehaald. Wij moeten de rest van de wereld een voorbeeld geven, zodat wij de concurrentiestrijd in de toekomst niet verliezen.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, het debat over deze vier grote voorstellen was uitgebreid, maar zeer goed en nuttig. Drie voorstellen betreffen rechtstreeks het auto/olieprogramma en het vierde voorstel is een aanvulling op dit programma. Het is ook kenmerkend voor de drie voorstellen dat ze het resultaat zijn van de samenwerking tussen drie commissarissen. Ik neem dus de verslagen van de heren Eisma en Lange en van mevrouw González Alvarez voor mijn rekening, terwijl de heer Papoutsis het verslag-Mamère zal behandelen.
De Commissie heeft met plezier het verslag van de heer Eisma gelezen en wij willen hem graag danken voor het uitstekende werk dat hij heeft geleverd. Auto's zijn duidelijk de belangrijkste bron van vervuiling die ons milieu en de gezondheid van de burgers belast. Degenen die het hardst getroffen worden, zijn vaak de meest kwetsbare personen in onze samenleving, met name de kinderen, de oude en zieke mensen, zoals mevrouw Van Putten heeft opgemerkt. De Commissie wenst de luchtverontreinigingsproblemen op te lossen en hierdoor de leefkwaliteit te verbeteren, vooral in de stedelijke gebieden. Wij hebben een grote stap gezet met de mededeling over de toekomstige strategie voor de vermindering van de emissies van het wegvervoer en met de wetgevende voorstellen voor de verwezenlijking van deze strategie. Daarom ben ik ook zeer blij dat het Parlement zich in de inleiding van zijn ontwerp-verslag tevreden toont over de mededeling van de Commissie en de bijhorende wetgevingsvoorstellen. Ik dank de leden ook voor de vele vriendelijke en positieve opmerkingen tijdens het debat.
In het verslag uit het Parlement kritiek op de technische grondslag van het voorstel van de Commissie, met name het samenwerkingsprogramma met de brandstofindustrie en de autofabrikanten, wat wij het auto/olieprogramma noemen. Zowel de Commissie als beide industrietakken geven toe dat het programma verbeterd had kunnen worden door er meer partijen bij te betrekken. De Commissie zal er bij het volgende auto/olieprogramma II voor zorgen dat dit gebeurt. Ik ben evenwel van mening dat het Parlement zich een beetje teveel heeft geconcentreerd op de mogelijke verbeteringen en een beetje te weinig op de positieve elementen.
Vele punten die in het verslag van de heer Eisma aan bod komen, zijn ook in de verslagen van de heren Mamère en Lange terug te vinden, maar daar zal ik het zo dadelijk over hebben. Er zijn echter een aantal punten in het verslag van de heer Eisma, waarop ik wat dieper zou willen ingaan. Ten eerste hecht de Commissie veel belang aan de problemen inzake lawaai en CO2 -emissies van het wegvervoer. Vandaag behandelen wij hier ook de mededeling van de Commissie over de emissies van het wegvervoer en het Parlement is bezig met de behandeling van het Groenboek van de Commissie over lawaai. Een aspect in het verslag van de heer Eisma dat ik onrustwekkend vind, is de verklaring dat de Commissie haar strategie eerder op een kosten-batenanalyse had moeten baseren in plaats van op kosten-efficiëntie. Het auto/olieprogramma is is gebaseerd op richtlijn 94/12/EEG, een van de eerste richtlijnen die via de procedure voor gemeenschappelijke besluitvorming tussen Parlement en Raad zijn aangenomen. Hierin wordt uitdrukkelijk gesteld dat de Commissie haar voorstellen op kostenefficiëntie moet baseren, wat wij dan ook gedaan hebben. Het schept bijgevolg problemen wanneer het Parlement dit nu anders wenst. De Commissie is van oordeel dat zij met de strategie voor de vermindering van de emissies van auto's en de bijhorende voorstellen haar mandaat volgens richtlijn 94/12/EEG die door het Parlement en de Raad was aangenomen, heeft vervuld.
Nu enkele opmerkingen op het verslag van de heer Lange. De Commissie stelt voor om de grenswaarden voor emissie van schadelijke verontreinigende stoffen bij de typegoedkeuring van nieuwe auto's in het jaar 2000 te verminderen. Daarnaast zullen de invoering van nieuwe procedures voor controle van voertuigen in gebruik, verplichte diagnostische boordsystemen en een nieuwe test ter vermindering van verdampingsemissies de dagelijkse emissie van in gebruik zijnde voertuigen verminderen.
Laat mij het standpunt van de Commissie met betrekking tot het verslag-Lange toelichten. Uiteraard dank ik de heer Lange voor het enorme werk dat hij op zo korte tijd heeft geleverd en dat van een zeer hoge kwaliteit en technische kennis getuigt. Vele van de technische en politieke ideeën in het verslag-Lange zijn interessant en het is zeer waarschijnlijk dat zij deel zullen uitmaken van het definitieve besluit van de Raad en het Parlement. We moeten er wel bij zeggen dat we nog maar aan het begin zijn van een moeilijk onderhandelingsproces met de Raad. Daarom wenst de Commissie op dit tijdstip van de onderhandelingen voorbehoud te maken bij de meest gevoelige amendementen in het verslag.
Ik vermeld ook graag de amendementen die de Commissie kan aanvaarden. Het verslag bevat een aantal amendementen over fiscale stimulansen, waarnaar vele sprekers hier vanavond hebben verwezen. Het kader voor fiscale stimulansen in de emissierichtlijn is een compromis dat moet beantwoorden aan twee doelstellingen van de EU, met name een goed werkende interne markt en de bescherming van het milieu. De Commissie heeft voorgesteld de bestaande fiscale bepalingen met een tweede fase maatregelen te verbeteren. Volgens amendement 34 in het verslag moeten de fiscale stimulansen die een lidstaat wenst te geven, voor beide fasen gelden, niet alleen voor de ene of de andere. Ik kan dit amendement aanvaarden op voorwaarde dat de fiscale stimulansen alleen gelden voor voertuigen die aan de EU-eisen voor 2000 en 2005 voldoen. Bijgevolg kan ik de amendementen 91, 92 en 94 die niet verzoenbaar zijn met amendement 34, niet overnemen. Wij kunnen de amendementen 19, 24 en een deel van 35 mits enkele wijzigingen in de formulering overnemen.
In het verslag worden enkele wijzigingen voorgesteld betreffende de eisen voor diagnostische boordsystemen, afgekort ODB, meer bepaald in verband met de toegang tot de informatie in deze systemen voor onafhankelijke herstellers en fabrikanten van onderdelen. De bedoeling van het voorstel van de Commissie was duidelijk: iedereen de mogelijkheid bieden om zo snel mogelijk fouten in het emissiesysteem op te sporen en te repareren, zodat de emissie van het voertuig onder controle wordt gehouden. Enkele amendementen kunnen het voorstel van de Commissie echter verbeteren. Ik kan de amendementen 67, 68 en 85 volledig en de amendementen 14, 78 en 81 gedeeltelijk aanvaarden. Ik kan alle amendementen betreffende de proefneming voor verdampingsemissies overnemen, namelijk 53, 54 en 55 volledig, 56, 57 en 58 gedeeltelijk. Ik kan andere kleinere wijzigingen of wijzigingen in de formulering met betrekking tot de amendementen 5, 6, 7 volledig en 30, 52, 64, 86 en 89 gedeeltelijk aanvaarden.
Ik wil de amendementen die de Commissie op dit ogenblik niet kan aanvaarden, graag becommentariëren. Het verslag stelt voor de grenswaarden die vanaf het jaar 2000 zullen gelden, te verscherpen alsook de referentiebrandstof bij de proeven te wijzigen. Grenswaarden zijn een delicaat onderwerp en zullen altijd stof tot discussie zijn, omdat de technologie zich steeds verder ontwikkelt, waardoor het milieu steeds beter en met geringere kosten beschermd kan worden. De emissiegrenswaarden, de eigenschappen van de proefbrandstof en de kwaliteit van commerciële brandstoffen hangen zo nauw met elkaar samen dat ze een geïntegreerde aanpak vereisen. Op het huidige tijdstip kan ik de amendementen in het verslag niet aanvaarden.
In het verslag zijn de zogenaamde richtgevende grenswaarden voor 2005 omgezet in verplichte grenswaarden en bovendien zijn de grenswaarden nog verscherpt. Verplichte grenswaarden bieden het voordeel dat ze de autoindustrie en onderdelenfabrikanten tijdig een duidelijk signaal geven, zodat ze hun onderzoek en research er kunnen op afstemmen. Een aantal sprekers hebben dit vanavond ook beklemtoond. Dit veronderstelt wel dat er overal op de markt betere brandstof ter beschikking is. Dat vergt verder onderzoek. Ik kan niet vooruitlopen op de resultaten van dit onderzoek en bijgevolg kan ik de amendementen niet aanvaarden. De Commissie heeft zich in elk geval voorgenomen om een tweede auto/olieprogramma op te stellen. Een van de doelstellingen is de bevestiging of herziening van de grenswaarden voor het jaar 2005 en wel zo snel mogelijk.
Het verslag stelt een nieuwe proefprocedure voor, die de emissies bij lage temperatuur moet beperken. De Commissie heeft haar interesse voor een dergelijke proef reeds laten blijken en zal dit in de verdere onderhandelingen evalueren. Bovendien zal dit ook in het tweede auto/olieprogramma worden opgenomen. Daarom kan ik dit voorstel op dit ogenblik niet aanvaarden.
In het verslag wordt tevens een andere controleprocedure voor in gebruik zijnde voertuigen voorgesteld. Dit is in strijd met de principes van het EU-typegoedkeuringssysteem en kan daarom niet aanvaard worden. Het voorstel van de Commissie betreffende de controle van in gebruik zijnde voertuigen is een belangrijke stap in de emissiebeperking via op EU-niveau geharmoniseerde proeven en de controle is nauwkeurig aangepast aan de bestaande bepalingen inzake typegoedkeuring en controle op de overeenstemming tussen de productie en het goedgekeurde type.
In het verslag wordt voorgesteld om de diagnostische boordsystemen, de OBD, vanaf het jaar 2000 voor dieselwagens te verplichten. Tot op heden hebben de autoindustrie en de toeleveringsbedrijven van onderdelen minder ervaring met en kennis over de diagnostische boordsystemen voor dieselwagens dan die voor benzinewagens. Met de kennis die we nu hebben ziet het er echter niet naar uit dat diagnostische boordsystemen in het jaar 2000 voor alle dieselwagens mogelijk zullen zijn. Aangezien er voorstellen zijn gedaan inzake diagnostische boordsystemen voor benzinewagens zie ik eerlijk gezegd niet in waarom dit ook voor dieselwagens niet mogelijk is, maar op langere termijn. Daarom kan ik de amendementen over de diagnostische boordsystemen voor voertuigen met dieselmotor niet meteen aanvaarden.
De Commissie kan niet aanvaarden dat de eisen inzake duurzaamheid van 80.000 km tot 160.000 km worden verlengd. De huidige technologie laat niet toe de emissies zowel bij nieuwe als bij voertuigen die reeds lang in gebruik zijn, te beperken. Daarom heeft de Commissie andere maatregelen genomen die de verontreining aanzienlijk kunnen beperken, namelijk - waar we het daarnet over hadden - door de invoering van diagnostische boordsystemen en controle van in gebruik zijnde voertuigen. Het is nog te vroeg voor een wijziging van het opzet voor het tweede auto/olieprogramma, waarvoor de Commissie de volledige verantwoordelijkheid draagt. Daarom kan ik deze wijzigingen nu nog niet aanvaarden.
Ik kan begrijpen dat het Parlement misschien teleurgesteld is omdat wij op dit ogenblik niet alle ingediende amendementen kunnen aanvaarden, maar ik kan er onmiddellijk bij zeggen dat we nog maar pas begonnen zijn en dat er verder moet worden onderhandeld en samengewerkt.
Tenslotte kom ik bij het laatste voorstel, namelijk het probleem van de CO2 -uitstoot door personenauto's. Om te beginnen verheugt het mij dat het Parlement de Commissie bijtreedt in haar bedenkingen over de CO2 -uitstoot door personenauto's en dat het Parlement ons steunt in onze poging om dit belangrijke probleem aan te pakken. Ik dank de rapporteur, mevrouw González Alvarez voor het werk dat zij voor dit verslag heeft verricht
Hoewel we dezelfde bezwaren koesteren, blijken we toch van mening te verschillen over de technische mogelijkheden. Mevrouw de Voorzitter, we weten allemaal dat het mogelijk is een auto te bouwen die slechts 3 l per 100 km verbruikt. Het probleem is dat de vastgelegde doelstelling toepasselijk is op de gemiddelde nieuwe wagen die op de markt komt, niet voor elke auto afzonderlijk. Een verbruik van 5 l per 100 km vinden we haalbaar tegen 2005-2010 en wij willen pas nieuwe doelstellingen bepalen, wanneer duidelijk is welke de mogelijkheden voor de toekomst zijn.
Een tweede meningsverschil betreft de instrumenten die we willen gebruiken. De Commissie vindt bindende normen, zoals door de Commissie milieuzaken wordt voorgesteld, niet de juiste keuze. Het zal zuiver technisch zeer moeilijk zijn om normen op te stellen en bovendien kunnen ze het omgekeerde effect hebben. Indien we bijvoorbeeld een norm opstellen die volgens het gewicht van de auto gedifferentieerd wordt, kunnen de autofabrikanten aan de norm voldoen door hun auto's zwaarder te maken. Wij zijn daarom voorstander van afspraken met de autofabrikanten.
In de ontwerp-resolutie van het Parlement worden meer maatregelen geëist om de CO2 -uitstoot door het wegvervoer te verminderen. Daar stemmen wij mee in. Het veronderstelt natuurlijk wel een wijziging in onze omgang met auto's en de opbouw van een milieuvriendelijker vervoerssyteem. De Commissie zal het voorstel van het Parlement in dit verband met grote aandacht onderzoeken. Mevrouw de Voorzitter, ik weet dat ik nogal lang gepraat heb, maar het ging hier tenslotte om grote en belangrijke voorstellen. Ik hoop dat ik de meeste vragen die tijdens het debat zijn gesteld, beantwoord heb.

Papoutsis
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wens eerst de heer Mamère geluk met zijn verslag.
De Commissie wil met het onderhavig voorstel de regels voor de kwaliteit van brandstoffen versterken en harmoniseren, zulks in het kader van het auto/olieprogramma dat werd opgezet om een kosten-batenanalyse te maken van de acties die nodig zijn voor de beperking van de luchtvervuiling door de emissies van motorvoertuigen. De in het voorstel verankerde maatregelen met betrekking tot de kwaliteitsverbetering van brandstoffen werden dan ook geselecteerd op basis van hun kostenefficiëntie en zijn van kracht tot het jaar 2000 - waarbij zij opgemerkt dat de Commissie voornemens is vóór eind 1998 een reeks strengere regels voor schoner brandstoffen te bepalen die in 2005 van toepassing worden.
Op de bewering in het verslag dat schoner brandstoffen, die voornamelijk weinig zwavel bevatten, onontbeerlijk zijn om de motorentechnologie te verbeteren en bijvoorbeeld de katalysatoren doelmatiger te maken, wil ik antwoorden dat het nog helemaal niet zeker is dat dit de meest kostenefficiënte maatregel is. De Commissie is derhalve van oordeel dat het voorbarig is nu al waarden te bepalen voor de kwaliteit van de brandstoffen in 2005. Daar we eind 1998 waarschijnlijk wel over de nodige gegevens hieromtrent zullen beschikken, geven we er dan ook de voorkeur aan om in het kader van het auto/olieprogramma II, dat - zoals u weet - reeds van start is gegaan, de passende normen voor de kwaliteit van brandstoffen in 2005 vast te stellen.
Het onderhavige voorstel biedt de lidstaten overigens de mogelijkheid speciale brandstoffen aan te wenden, teneinde het hoofd te bieden aan uitzonderlijke omstandigheden in verband met de luchtkwaliteit in bepaalde regio's, zoals grote steden. De eigenschappen van die brandstoffen hangen echter in belangrijke af van de aard van de problemen inzake luchtkwaliteit waarmee de gebieden in kwestie worden geconfronteerd. In die zin is het volgens de Commissie niet zinvol nu al geharmoniseerde Gemeenschapsregelgeving voor bijzondere brandstoffen te bepalen. De Commissie is trouwens van oordeel dat de hoeveelheden bijzondere brandstoffen die - plaatselijk - nodig zijn, relatief beperkt zijn en daarom de markt niet kunnen verstoren.
De Commissie erkent dat belastingstimulansen een heel belangrijk instrument zijn voor de stimulering van het in de handel brengen en gebruik van schoner brandstoffen. Ik herinner eraan dat de Gemeenschap met richtlijn 81/92/EEG betreffende accijnzen op olieproducten reeds een kader heeft gecreëerd dat de lidstaten in staat stelt - met het oog op de verwezenlijking van milieukundige doelstellingen - onderscheiden verbruiksbelastingen op de verschillende brandstoffen te heffen. Enkele lidstaten, waaronder Zweden, Finland en Denemarken, hebben reeds fiscale maatregelen genomen die aan de bepalingen van die richtlijn beantwoorden en de aanwending van milieuvriendelijker brandstoffen stimuleren. De Commissie heeft vóór enkele weken trouwens een voorstel voor de harmonisering van heffingen op energieproducten goedgekeurd dat berust op de beginselen van richtlijn 81/92/EEG. Het lijdt dus geen twijfel dat er al communautaire wetgeving bestaat op basis waarvan het gebruik van minder vervuilende brandstoffen fiscaal kan worden gestimuleerd, zodat de Commissie het niet zinvol acht bepalingen daarover in de onderhavige richtlijn op te nemen.
Het voorstel van de Commissie voorziet wel in een verbod op het op de markt brengen van gelode benzine, die thans de voornaamste bron is van loodverontreiniging. De Gemeenschap heeft de lidstaten overigens al met richtlijn 85/210/EEG opgeroepen het gebruik van loodvrije benzine te bevorderen. Daarom vindt de Commissie het passend de verkoop van loodhoudende benzine na het jaar 2000 in de Unie te verbieden. We zien wel in dat dit verbod op korte termijn problemen kan doen rijzen in bepaalde lidstaten, zodat we voorzien in tijdelijke afwijkingen welke die landen in staat moeten stellen de nodige aanpassingen door te voeren.
De Commissie erkent dat ze bij de bepaling van de waarden inzake luchtkwaliteit, waarop de kosteneffectieve voorstellen betreffende de kwaliteit van brandstoffen berusten, rekening moet houden met de volksgezondheid en de milieubescherming. Ik kan het Parlement dan ook verzekeren dat we dit beginsel in onze toekomstige voorstellen zullen integreren.
De Commissie is het tevens eens met mevrouw Matikainen-Kallström die beweert dat de voorschriften inzake de kwaliteit van brandstoffen ook de klimatologische omstandigheden in het noordpoolgebied in aanmerking moeten nemen. We zullen dit probleem grondig bestuderen en de resultaten van het onderzoek in onze toekomstige voorstellen verwerken.
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie is bereid enkele amendementen over te nemen die haar voorstel voor een richtlijn verbeteren en geen afbreuk doen aan de fundamentele aanpak die eraan ten grondslag ligt. Het betreft de amendementen 2, 3 en 6, de laatste wijziging in amendement 1, de tweede wijziging in amendement 8, het eerste deel van amendement 10 en de eerste wijziging in amendement 31. De Commissie aanvaardt ook de amendementen 22, 23, 37 en 38, die erop zijn afgestemd de werkzaamheden met het oog op de totstandbrenging van het auto/olieprogramma II te verruimen.
De Commissie kan de andere amendementen om de volgende redenen niet aanvaarden. Ten eerste, de amendementen 7, 9, 35, 36 en 60 en de tweede wijziging in amendement 8, omdat ze indruisen tegen de grondslag van het voorstel, met name het kosten-batencriterium, dat in richtlijn 94/12/EEG werd vastgelegd. Ten tweede, de amendementen 11, 42, 43, 45, 46, 47, 50, 51, 52, 59 en 62, die maatregelen betreffen welke in het kader van het auto/olieprogramma I niet als kostenefficiënt worden beschouwd. Ten derde, de amendementen 44 en 48, welke acties suggereren die ontoereikend werden onderzocht of waarvoor onvoldoende wetenschappelijke gegevens voorhanden zijn. Het lijdt evenwel geen twijfel dat we ons in de context van het auto/olieprogramma II opnieuw over deze voorstellen zullen buigen. Ten vierde, de amendementen 4, 18, 20, 21 en 34, omdat ze onverenigbaar zijn met de methoden die we in het auto/olieprogramma II willen aanwenden en die ons in staat moeten stellen een reeks kostenefficiënte maatregelen te nemen welke in 2005 van toepassing worden. Ten vijfde, de amendementen 12, 13 en 19, die geen rekening houden met het bepaalde in richtlijn 92/81/EEG betreffende belastingstimulansen voor brandstoffen. Ten zesde, amendement 25, dat aandringt op de schrapping van de - redelijke - termijn voor afwijkingen van het verbod op het in de handel brengen van loodhoudende benzine. Ten zevende, de amendementen 28, 29, 32 en 39 en de tweede wijziging in amendement 31, die bijkomende en - volgens ons - overbodige procedures in het leven roepen. Ten achtste, de amendementen 5, 16, 26, 27, 30, 33, 40, 41, 49, 53, 58 en 61, omdat we van oordeel zijn dat ze geen verband houden met de wezenlijke problemen die we met dit voorstel willen aanpakken. Tenslotte, de amendementen 14, 15, 17, 24, 54, 56, 57, 63 en 64, de eerste en tweede wijziging in amendement 1, de eerste wijziging in amendement 8 en het tweede deel van amendement 10, die gaan over bijzonderheden welke voor het voorstel niet echt noodzakelijk zijn of waarvoor verder technisch onderzoek vereist is.
Hoewel de Commissie slechts een beperkt aantal amendementen kan overnemen, erkent ze dat het verslag van het Parlement tal van interessante denkbeelden bevat die in de loop van de verdere besluitvormingsprocedure grondiger moeten worden onderzocht, waarbij zij opgemerkt dat de Commissie thans alleen regels voor de kwaliteit van brandstoffen voorstelt die in 2000 van kracht worden. Het Parlement heeft aangetoond dat de invoering van schoner brandstoffen onontbeerlijk is voor de stimulering van schoner technologieën. In die zin stelt het eveneens voor dat het zwavelgehalte in dieselbrandstof tot 50 ppm wordt verlaagd. De wijze waarop schoner brandstoffen ten spoedigste en in voldoende mate op de markt kunnen worden gebracht, dient evenwel nog verder te worden bestudeerd in de context van de procedure met het oog op de vaststelling van de globale maatregelenkorf terzake, die door de Raad en het Parlement moet worden goedgekeurd.

De Voorzitter
Ook u, mijnheer Papoutsis, dank ik voor uw uiteenzetting.
Het woord is aan de heer Lange.

Lange
Mevrouw de Voorzitter, sta mij toe dat ik een vraag stel over iets wat ik niet goed heb begrepen. Volgens de vertaling die ik heb gekregen, beweert de Commissie dat het auto/olieprogramma II van start is gegaan. Dat is volgens mij onmogelijk, omdat het mandaat daartoe immers pas door de wetgeving van Parlement en Raad wordt verleend. Daarom kan het nog niet van start zijn gegaan.

Papoutsis
Mevrouw de Voorzitter, het gaat inderdaad om een misverstand. De geachte afgevaardigde heeft terecht opgemerkt dat de Raad nog geen mandaat heeft verleend voor het auto/olieprogramma II. De Commissie is wel al met de besprekingen erover begonnen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Discriminatie op grond van het geslacht
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0115/97) van mevrouw Ghilardotti, namens de Commissie rechten van de vrouw, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de bewijslast in gevallen van discriminatie op grond van het geslacht (COM(96)0340 - C4-0539/96-96/0196(SYN)).

Ghilardotti
Mevrouw de Voorzitter, ofschoon artikel 119 en zes richtlijnen, die sedert 1975 zijn aangenomen, een goede rechtsgrondslag vormen voor gelijke beloning en gelijke behandeling van vrouwen en mannen, en ondanks dat er in deze twintig jaar een groot aantal arresten zijn gekomen van het Hof van Justitie, blijven vrouwen discriminatie ondergaan. Een van de voornaamste problemen die vrouwen dus het hoofd moeten bieden, is aantonen dat er gediscrimineerd wordt op grond van sekse. Daarom had de Commissie al in 1988 voor de eerste keer een ontwerprichtlijn over bewijslast gepresenteerd en het Europees Parlement had daar met een paar amendementen zijn goedkeuring aan gehecht op grond van een verslag van mevrouw Larive. De Raad heeft menigmaal over dit voorstel van gedachten gewisseld en in 1993 werd er een akkoord tussen elf lidstaten gevonden. Maar aangezien de rechtsgrondslag geboden werd door de artikelen 100 en 235 van het Verdrag, waarin unanimiteit wordt geëist, heeft het voorstel zijn wetgevingsparcours niet kunnen voortzetten.
In de tussentijd heeft het Hof van Justitie, zoals ik zonet al zei, een groot aantal arresten over de zaak uitgesproken. Vandaar het belang van dit nieuwe voorstel voor een richtlijn, gebaseerd dus op de uitspraken van het Hof en voorgesteld in het kader van het Sociaal Protocol, om gemakkelijker tot een akkoord over de slottekst te komen. Hierdoor wordt nogmaals de noodzaak naar voren gehaald om het Sociaal Protocol in het Verdrag op te nemen, omdat wij anders voor de tweede keer een richtlijn over gelijke behandeling krijgen die niet door GrootBrittannië wordt overgenomen.
Deze richtlijn is belangrijk - en het Parlement laat dat ook blijken met dit verslag - omdat de bestaande jurisprudentie niet uniform wordt toegepast in de lidstaten. Veel vrouwen hebben en hadden problemen ten gevolge van evidente gevallen van discriminatie. Wat de inhoudelijke kant van de ontwerprichtlijn aangaat, die is volgens mij gebaseerd op drie punten die nauw met elkaar verband houden. Het voorstel wordt dus niet efficiënt als de richtlijn niet al die drie punten bevat. Welke zijn dan die drie fundamentele punten? In de eerste plaats, de definitie van indirecte discriminatie (artikel 2). Het is de eerste keer dat dit begrip in het communautair recht wordt omschreven. Ten tweede, de omvang van de wijziging van de bewijslast, zoals voorzien in artikel 4. We hebben hier niet te maken met een omkering van bewijslast, maar gewoon met een andere verdeling daarvan tussen werkneemster en werkgever. Ten derde, de procedures zoals deze bepaald worden door artikel 5: in onze optiek zijn deze van doorslaggevende betekenis, gezien de problemen die in een paar lidstaten zijn gerezen door het niet toepassen van de bestaande voorschriften. Zoals de Commissie al in haar voorstel heeft gedaan, heeft ook de Commissie rechten van de vrouw tijdens de voorbereiding van dit verslag de uitspraken van het Hof uitgebreid tegen het licht gehouden.
De amendementen die wij voorstellen strekken tot doel de juridische elementen van het probleem duidelijker in de verf te zetten, want het gaat om een technische richtlijn die in juridisch opzicht heel precies en expliciet moet zijn. Het amendement op artikel 2 heeft de bedoeling het begrip "indirecte discriminatie" , dat door een paar nationale rechtbanken nog niet volledig wordt erkend, nader te omschrijven. Ik wijs u erop dat slechts in drie lidstaten - Italië, Groot-Brittannië en Ierland - een definitie van indirecte discriminatie in de nationale wetgeving bestaat. De voorstellen tot amendering die wij op artikel 2 presenteren, hebben met name betrekking op een arrest dat als het ware een mijlpaal heeft gezet, namelijk de zaak Bilka; op eenzelfde wijze verwijzen de amendementen op artikel 4, die het element van de transparantie naar voren halen dat essentieel is voor een wijziging van de bewijslast, naar de zaak Danfoss. Een ander belangrijk punt is het toepassingsbereik. In dit verband voegen wij een verwijzing toe naar de richtlijn over ouderschapsverlof. Eveneens vonden wij het nodig een nieuw lid in te lassen, gebaseerd op artikel 6 van het Sociaal Protocol, om te verduidelijken dat deze richtlijn niet mag verhinderen dat er positieve maatregelen worden genomen.
Ik wilde afsluiten met het verzoek aan de commissaris om een standpunt in te nemen over deze amendementen. Ik ben er vast van overtuigd dat het voorstel dankzij deze amendementen een betere hulp biedt bij het terugdringen van het aantal eclatante schendingen van het principe van gelijke behandeling die nog te vaak in een groot aantal lidstaten voorvallen.

Cassidy
Mevrouw de Voorzitter, dit voorstel heeft de diverse leden vele uren tijd gekost. Aanvankelijk heb ik er tijd in gestoken als lid van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, toen als lid van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en vervolgens heb ik deelgenomen aan de veeleer wanordelijke stemming in de Commissie rechten van de vrouw.
Ik zal zeer goed moeten opletten en mij strikt houden aan mijn opdracht als rapporteur voor advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Daarom zal ik mijn gebruikelijke uitbundigheid over dit onderwerp wat intomen en u alleen vertellen wat de standpunten waren van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Feit is dat de Commissie rechten van de vrouw bijna geheel is voorbijgegaan aan de amendementen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ik kan niet zeggen dat ik daar al te ontsteld over ben maar voor andere leden van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is dat wellicht wel het geval.
Er was met name één amendement dat mijn collega's in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben overgenomen. Het was een amendement op artikel 6, dat stelde: " Er wordt een communautair fonds ingesteld om individuele personen in staat te stellen een testcase voor hun nationale rechtbanken te brengen, teneinde de tenuitvoerlegging en naleving van deze richtlijn te verzekeren." Vervolgens staat in dit amendement: " Dit fonds zal worden gefinancierd overeenkomstig de bepalingen van het vierde communautaire actieprogramma inzake gelijke kansen voor mannen en vrouwen (1996-2000)." De Commissie rechten van de vrouw heeft dat amendement verworpen. Ik moet de commissie daarmee gelukwensen, omdat als dat amendement er door was gekomen dan zou dat in de Commissie grote ongerustheid veroorzaakt hebben, laat staan in de lidstaten.
We hebben natuurlijk nog niet definitief besloten hoe wij zullen reageren op dit specifieke voorstel maar ik zou bijzonder graag willen vragen - als ik even uit mijn rol als rapporteur voor advies van de economische commissie zou mogen stappen - of de commissaris de gelegenheid heeft gehad het advies door te nemen dat de juridische adviseurs van het Europees Parlement op 19 maart 1997 hebben opgesteld, waarin onder andere staat dat als dit voorstel doorgang vindt, de wet die in het Verenigd Koninkrijk van toepassing is gunstiger voor de vrouw zal zijn dan de wet die vanaf dat moment in de andere 14 lidstaten van toepassing zou zijn. Ik zou graag de reactie van de commissaris willen vernemen op die verklaring afkomstig van de juridische adviseurs van het Parlement.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, mag ik van start gaan met een algemene beschouwing. Bij de opstelling van belangrijke normatieve communautaire teksten hebben zowel het initiatief, dat bij de Commissie ligt, als elk optreden van deze Vergadering ongetwijfeld een ultieme bestaansreden van politieke aard. Toch mogen we niet vergeten dat wij, juist omdat we de wetgevende functie vervullen die ons door de Verdragen werd toegekend, de grenzen moeten eerbiedigen die in deze Verdragen bepaald zijn en de beginselen moeten naleven die de praktijk van de behoorlijke wetgeving ons oplegt. Alleen op die manier zullen wij legitieme, duidelijke en efficiënte communautaire normen kunnen vastleggen.
Rekening gehouden met deze algemene overweging lijkt het initiatief van de Commissie mij op zijn plaats voor wat de fundamentele aspecten betreft en ben ik van mening dat het door de Verdragen goed wordt ondersteund. Ik begrijp ook dat in deze procedure van de eerste lezing de politieke doelstelling zwaarder moet wegen dan de technische en juridische aspecten.
Dit gezegd zijnde en voor wat het technisch-juridische aspect betreft, roept het voorstel voor een richtlijn niet alleen enig voorbehoud op maar ook, laat ons maar duidelijk zijn, kritiek. De belangrijkste kritiek heeft te maken met het opbouwen van de bewijslast, de niet-transparante besluiten van artikel 4 en de normen over de procedure in artikel 5. De bewijslast van de eisende partij wordt in het voorstel bepaald in termen die niet alleen geheel vreemd zijn aan de juridische techniek maar die, en dat is veel erger, verschrikkelijk vaag zijn. In de eerste plaats worden feitenelementen niet aan rechtbanken voorgelegd maar worden deze aangevoerd. Het gaat hier waarschijnlijk om een fout in de Spaanse vertaling, maar het belangrijke op het vlak van de procedure is niet dat zij moeten worden aangevoerd, maar dat zij bewezen dienen te worden. Volgens de tekst van de Commissie zijn de te bewijzen elementen diegene, ik citeer, " die discriminatie kunnen doen vermoeden" . Dit wil zeggen dat een of meer feitelijke aanwijzingen bewezen moeten worden, op grond waarvan dan een juridisch vermoeden van discriminatie kan worden opgebouwd. Deze werkwijze leidt tot een aantal technische en praktische problemen. Technische problemen omdat als men de discriminatie kan vaststellen op basis van een juridisch vermoeden, het dan strikt genomen niet meer nodig zou zijn om regels over de bewijslast toe te passen aangezien het doel van deze bewijslast juist is om een antwoord te geven op de onzekere situatie met betrekking tot de feiten. De praktische problemen zijn een gevolg van het gebrek aan vaststelling van de feitelijke gegevens, aangezien het bewijs hiervan voldoende is om het juridisch vermoeden van discriminatie te vestigen.
Voor wat de bewijslast van de eisende partij betreft, is ook hier de voorgestelde regel niet nauwkeurig genoeg. Dezelfde argumenten houden ook in dat de speciale norm voor het geval van niet-transparante systemen voor besluitvorming zou moeten steunen, niet op de bewijslast van de gedaagde, maar op die van de eisende partij, aangezien dat nu juist het probleem is waar het allemaal om draait. Om die problemen op te lossen werden de amendementen 21 en 22 ingediend. Voor wat artikel 5 betreft kan ik er zoals ik al zei wel inkomen dat de bestaansreden van deze regel politiek van aard is, maar moet ik toch mijn twijfels vanuit technisch-juridisch oogpunt uiteenzetten. Het lijkt mij immers meer dan twijfelachtig dat de rechtsgrondslag die hier wordt ingeroepen toereikend is om een aantal belangrijke maatregelen te dekken omdat ze al even vrijwillig als onvoldoende concreet zijn.
Ik eindig met de opmerking waarmee ik ook ben begonnen: ik verdedig de goedkeuring van het verslag in zijn geheel, met inbegrip van artikel 5, waarop ik kritiek had, rekening houdend met het feit dat in deze eerste lezing het politieke standpunt van het Parlement primeert op de technische overwegingen die ik uiteengezet heb, hoewel we ook met deze laatste rekening moeten houden.

Andersson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst mijn dank uitspreken aan de rapporteur, die immers ook lid is van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, voor haar uitstekende verslag en voor het feit dat zij rekening heeft gehouden met zo niet alle, dan toch met zeer veel van de voorstellen van deze commissie. Ik wil eerst opmerken dat dit een belangrijke richtlijn is. Ze is allereerst belangrijk gezien het feit dat er weliswaar een goede rechtspraktijk bestaat, maar dat deze rechtspraktijk niet altijd wordt nageleefd in de lidstaten. Verder is ze belangrijk omdat wij nu eindelijk over een definitie van indirecte discriminatie beschikken.
Nu ik deze positieve kant heb benadrukt - want de Commissie is er zeer positief over - wil ik toch twee zaken aan de orde stellen waar ik sceptisch over ben. De ene zaak is amendement nr. 18, tweede alinea, waarin men bepaalde soorten beroepsactiviteit wil uitsluiten. Dat vind ik geen goed idee. Dat opent de weg naar heel gevaarlijke interpretaties. Dat kan voor beide geslachten gelden, bijv. dat men zegt dat vrouwen geen politie-agent kunnen worden en mannen geen kinderverzorger. Ik kan mij voorstellen dat sommige lidstaten een dergelijke passage op die manier zullen toepassen.
Het tweede wat ik aan de orde wil stellen is artikel 4.1c, waarover wij niet hebben gediscussieerd in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, maar dat wij als vanzelfsprekend beschouwden. Ik weet dat er een discussie heeft plaatsgevonden over artikel 4.1c in de Raad en dat een meerderheid van de landen dit punt wou verwijderen, terwijl andere landen het wilden handhaven. Als men artikel 4.1c schrapt, vermindert men de mogelijkheden van de gediscrimineerde, d.w.z. men verzwakt de mogelijkheden van de eisende partij, aangezien hier feitelijk staat dat de eisende partij niet hoeft te bewijzen dat er fouten zijn begaan door de verweerster. Als artikel 4.1c wordt geschrapt, moet de eisende partij dus bewijzen dat er fouten zijn gemaakt, wat het moeilijker maakt voor de gediscrimineerde partij. Ik vind dat ongelukkig. Het Parlement is gewoonlijk progressief en pleegt de lijn van de progressieve landen te volgen. In dit geval is de Commissie echter progressiever geweest dan het Parlement. Ik vind dit dus een extra ongelukkige zaak. Maar verder vind ik dit een meer dan uitstekend verslag.

Gröner
Mevrouw de Voorzitter, de vooruitgang gaat weer met een slakkengang en wij kunnen bij het onderhavige voorstel voor een richtlijn alleen maar hopen dat de slak ondanks alles vooruitkomt. In artikel 119 wordt immers al jarenlang een gelijke beloning van mannen en vrouwen voorgeschreven en toch blijft één geslacht voortdurend gediscrimineerd. Het toeval wil dat het de vrouwen zijn. Zij verdienen gemiddeld nog altijd 30 % minder dan mannen en zoals wij tijdens het laatste rechtsgeding voor het Hof van Justitie over de zaak-Kalanke hebben kunnen vaststellen, bestaan er op het gebied van positieve discriminatie grote verschillen. De bewijslast is van doorslaggevend belang om voor een betere vertegenwoordiging van vrouwen in het beroepsleven te zorgen.
Wij, sociaal-democratisch vrouwen, maar ook de sociaal-democratische mannen, vechten daarom al langere tijd voor een richtlijn tot omkering van de bewijslast bij discriminatie op grond van het geslacht. De Commissie heeft met het thans voor ons liggende ontwerp uiteindelijk toch een belangrijk etappepunt aangegeven.
Voor ons, sociaal-democraten, is deze richtlijn een verdere stap op de weg naar het sociale Europa. Nu moet de Raad in beweging komen. Hij mag niet in zijn aarzelende houding volharden.
Wij willen dat het verslag van mevrouw Ghilardotti, die ik mede namens mijn fractie van ganser harte mag complimenteren, ertoe leidt dat de werkneemsters hun rechten beter kunnen doorzetten, dat ze bij aanneming, bevordering en beloning een betere juridische status krijgen. Ik verzoek de christen-democraten, maar vooral de werkgeversorganisaties, die er hier en daar nog wat aan het voorstel proberen af te doen, nogmaals na te denken over hun houding. De door mevrouw Ghilardotti voorgestelde aspecten - zo sterk mogelijk geformuleerde definitie van directe en indirecte discriminatie, verschuiving van de bewijslast naar de werkgever of verdeling ervan tussen eiser en werkgever, met andere woorden de kern van artikel 4, alsmede de procedures van artikel 5, zouden wij morgen met de grootst mogelijke meerderheid moeten bekrachtigen.
Ik denk dat wij daardoor het vertrouwen dat de vrouwelijke kiezers in ons, in het Europees Parlement, hebben gesteld, grotendeels terug kunnen winnen en ik hoop dat wij in groten getale met dit verslag zullen instemmen.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de vraag of een omkering of aanpassing van de bewijslast zou kunnen bijdragen tot een juistere toepassing van de communautaire wetgeving op het gebied van gelijke behandeling van en gelijke kansen voor mannen en vrouwen doet, nu al meer dan tien jaar lang, veel inkt vloeien in onze Gemeenschap.
Sommigen eisen met luide stem de omkering van de bewijslast. Anderen merken op dat dit geen wondermiddel zal zijn om een einde te maken aan de directe en indirecte discriminatie waarvan vrouwelijke werknemers nog altijd het slachtoffer zijn, hoewel de bevordering van gelijke kansen voor mannen en vrouwen nu al twintig jaar een heel belangrijke beleidsvorm in de Europese Gemeenschap is.
En dan is er ten slotte nog een andere groep, met name in de politiek, die waarschuwt tegen de aanneming van een communautaire richtlijn die de werkgevers zou kunnen ontmoedigen om een actief werkgelegenheidsbeleid voor vrouwen te voeren, omdat dit de aanleiding zou kunnen zijn tot een stroom van - niet noodzakelijk gefundeerde - geschillen, waarbij het moeilijk zou zijn een onderscheid te maken tussen personen die gewoon ontevreden zijn over een omtrent hen genomen beslissing en personen die vermeende discriminatie jegens hen inroepen om genoegdoening te krijgen.
In deze laatste kringen is men ook bang dat te dwingende regels, zoals omkering van de bewijslast, de werkgevers verplichten voor hun verdediging dossiers aan te leggen met een lijst van de geringste fouten van een vrouwelijke of mannelijke werknemer om te kunnen aantonen dat er geen sprake is geweest van schending van het beginsel van gelijke behandeling in geval van een vermoeden van discriminatie.
De goedkeuring van het verslag in de Commissie rechten van de vrouw heeft in normalerwijze onduldbare omstandigheden - zonder de teksten van de haastig aangenomen adviezen en a fortiori zonder vertaling in de officiële talen - plaatsgevonden. Wij weten bovendien dat de Raad al aan de tekst van het Commissievoorstel heeft zitten knoeien door er, bijvoorbeeld, artikel 5 betreffende de nationale procedures, die naar mijn bescheiden mening inderdaad niet in een communautaire richtlijn thuishoren, zonder meer uit te schrappen. Bovendien heeft de Raad wat het toepassingsgebied betreft reeds de verwijzing naar de richtlijn betreffende gelijke behandeling op het gebied van de sociale zekerheid geschrapt.
Dit gezegd zijnde, zou ik willen dat de commissaris ons zijn standpunt meedeelt betreffende de verschillende amendementen die in het verslag van de Commissie rechten van de vrouw worden voorgesteld. Zo zou ik bijvoorbeeld willen weten, mijnheer de commissaris, wat u denkt over amendement 8 betreffende artikel 2, volgens hetwelk er geen sprake van discriminatie is als het gaat om een noodzakelijk doel van het sociaal beleid van een lidstaat, aangezien de sociale doeleinden van de ene lidstaat tot de andere nog altijd zeer uiteenlopend zijn. Bent u van oordeel dat dit kan of denkt u dat met zo'n tekst niets te bereiken valt?
Wilt u ons ook nog zeggen of u ervan overtuigd bent dat uw artikel 5 betreffende de procedures een rechtsgrondslag in het Verdrag heeft, aangezien eminente juristen in het Parlement en daarbuiten - een groep waar ikzelf niet bij hoor - van oordeel zijn dat de interne rechtsorde van de lidstaten onder de derde pijler valt?
Mijnheer de commissaris, zeg ons duidelijk wat uw standpunt omtrent deze amendementen is, opdat wij met volledige kennis van zaken kunnen stemmen over dit verslag.

Larive
Mevrouw Ghilardotti noemde het al in haar goede verslag: belangrijke jurisprudentie van het Hof van Justitie en zes emancipatierichtlijnen. Maar de praktijk toont aan hoe moeilijk, zelfs onmogelijk het vaak is om die onwettige discriminatie aan te tonen. De werkgever als gedaagde beschikt over de relevante informatie en de bewijsmiddelen en hoeft die vaak niet prijs te geven. En de nationale rechter heeft vaak moeite met het begrijpen en toepassen van het begrip indirecte discriminatie. Daarom steunt de Europese liberale fractie de richtlijn. Deze richtlijn verdeelt de bewijslast over beide partijen en definieert duidelijk het begrip indirecte discriminatie. Papieren rechten worden concrete rechten. Zoals de rapporteur zei, al in 1988 was ik uw rapporteur over de eerste ontwerpwetgeving die stelselmatig geblokkeerd is door het "goede" Groot-Brittannië, wat het nog steeds doet. Ik vind dit onbegrijpelijk, want geen enkele nette onderneming hoeft deze wetgeving te vrezen. Iedereen die een goed geweten heeft, kan hier prima mee uit de voeten. Want deze wetgeving, en dat zeg ik ook tegen mevrouw Lulling, schept geen nieuwe verplichtingen voor ondernemingen, heeft geen directe gevolgen en geen vrouw, mevrouw Lulling, zal voor de lol gaan procederen als ze alleen maar verongelijkt is. De richtlijn consolideert de rechtspraak van het Hof van Justitie en zorgt voor coherente toepassing ervan. Wie kan daar nu bezwaar tegen hebben, behalve mijnheer Bryan Cassidy. De Europese liberalen hopen vurig dat na de Britse verkiezingen van 1 mei de nieuwe Britse regering zich alsnog bij de richtlijn zal aansluiten. Ook de Britse vrouwen hebben recht op dezelfde behandeling als alle andere Europese burgers.
Tenslotte, nogmaals een pluim voor mevrouw Ghilardotti, maar ook voor het Nederlandse voorzitterschap dat hard eraan werkt dat op 17 juni aanstaande de richtlijn wordt goedgekeurd, zodat deze dan per 1 januari 2000 in werking kan treden en de Europese vrouwen dus een betere kans hebben op een correcte toepassing en naleving van de Europese emancipatiewetgeving bij de rechter.

Sornosa Martínez
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik feliciteer mevrouw Ghilardotti met haar verslag. Onze Fractie zal voor dit verslag stemmen, alsmede voor de amendementen van de Commissie rechten van de vrouw. Wij zijn van oordeel dat deze richtlijn noodzakelijk is voor het in de praktijk brengen van het gelijkheidsbeginsel, iets wat op het einde van deze eeuw zo moeilijk ligt. Het gelijkheidsbeginsel wordt onvoldoende gegarandeerd door de rechtspraak van het Hof van Justitie, en dat is iets dat de vakbondsafvaardigingen reeds herhaaldelijk hebben aangeklaagd.
Dit voorstel voor een richtlijn bevat een aantal positieve elementen: de noodzaak om het begrip indirecte discriminatie te definiëren, de verenigbaarheid van de toepassing van de richtlijn met de toepassing van positieve acties of van maatregelen ter bescherming van de vrouw, het feit dat de richtlijn voor het jaar 2000 moet worden toegepast en de follow-up van de toepassing van de richtlijn in de verschillende lidstaten, waarbij de Commissie hier om de drie jaar over geïnformeerd wordt.
Om al deze redenen hoop ik werkelijk dat het Parlement deze richtlijn zal goedkeuren en dat we niet nog eens acht jaar moeten wachten op een volgend voorstel. Ik hoop eveneens dat in de toekomst, na de herziening van het Verdrag, dergelijke thema's eindelijk met een gewone meerderheid en niet langer met eenparigheid van stemmen goedgekeurd kunnen worden.

Van Dijk
Voorzitter, ook ik ben blij met het voorstel van de Commissie om een verschuiving aan te brengen in de bewijslast in gevallen van discriminatie in 14 van de 15 lidstaten. Het Hof is in de laatste jaren vrij ondubbelzinnig geweest in zijn uitspraken en dit voorstel is eigenlijk alleen maar een logisch gevolg van die uitspraken van het Hof. De vrouwencommissie heeft dit voorstel nog meer in lijn gebracht met de jurisprudentie van het Hof, die overigens ook voor het United Kingdom geldt, en ik ben blij dat mijnheer Cassidy dat na al die inspanningen in al die commissies ook begrepen heeft. Mevrouw Ghilardotti heeft inderdaad uitstekend werk verricht. De adder zit dan ook onder het gras van de Raad in dit geval. Want het is waar dat het Nederlandse voorzitterschap erg zijn best doet om deze richtlijn vlot door de Raad te krijgen, maar het is ook waar dat dat nog niet erg gelukt is en ik zou het prettig vinden als commissaris Flynn ons op de hoogte brengt van wat precies de stand van de discussie is in de Raad. Zoals het er uitziet, wil de Raad dit voorstel tot op het bot uitkleden en wil hij noch de sociale zekerheidsrichtlijnen noch de indirecte vormen van discriminatie onder deze richtlijn brengen. Dat is niet alleen slecht voor het gelijke behandelingsbeleid, 't is slecht voor het imago van de Europese Unie en het is ook nog eens in strijd met de jurisprudentie van het Hof en ik hoop dat de Commissie en het Parlement dat vandaag en morgen samen in een gezamenlijke actie gaan verhoeden.

Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de Commissie feliciteren omdat zij dit voorstel voor een richtlijn heeft uitgewerkt dat noodzakelijk was opdat er een eind komt aan sedert lang bestaande onrechtvaardigheden, die ook al werden zij door iedereen erkend, niet concreet konden worden aangetoond.
Ik wil ook mevrouw Fiorella Ghilardotti feliciteren met haar uitstekende verslag over een juridisch zo moeilijk liggend thema dat erg nuttig kan zijn voor iedereen die onrechtvaardig wordt behandeld, vooral voor vrouwen.
Dit voorstel voor een richtlijn is van groot belang voor mijn land, waar men al lang strijdt voor een dergelijke wetgeving zonder dat dit tot nu toe mogelijk is geweest. Het feit dat het Europees Parlement dit verslag aanneemt kan doorslaggevend zijn voor de toekomstige ontwikkeling van deze situatie, zowel omdat het Portugees parlement er onmiddellijk toe kan besluiten soortgelijke wetgeving aan te nemen, zowel omdat indien de Raad Sociale Zaken de nieuwe voorstellen goedkeurt deze in de nationale wetgeving dienen te worden omgezet.
De verdeling van de bewijslast is een beginsel van elementaire justitie, omdat de normaal gesproken zwakste partij die het meest te lijden heeft onder onrechtvaardige en niet te rechtvaardigen besluiten dankzij dit beginsel over veel ruimere bewijsmiddelen kan beschikken. Met het momenteel in beraadslaging zijnde voorstel voor een richtlijn en met de ingediende wijzigingsvoorstellen wordt het verplicht dat ook werkgeversverenigingen aantonen dat zij geen discriminatie op grond van het geslacht plegen.
Voor iedereen duidelijke situaties van ondervertegenwoordiging van vrouwen in ondernemingen - zoals in Portugal het geval is in de Banco Comercial Português, waar de directie beweert geen selectie van werknemers op grond van het geslacht te verrichten, maar waar het aantal tewerkgestelde vrouwen acht keer lager ligt dan het gemiddelde in de Portugese banken - zullen niet langer mogelijk zijn, aangezien de werkgeversvereniging ook verantwoordelijk zal worden gesteld voor haar optreden.
De opname van indirecte discriminatie en de duidelijke definitie daarvan, de mogelijkheid dat noodzakelijke informatie toegankelijk is voor de gediscrimineerde personen opdat zij zich kunnen verdedigen en hun rechten kunnen doen gelden en de controle die de Commissie en het Europees Parlement zullen uitvoeren op de bestaande situaties maken van deze richtlijn één van de belangrijke instrumenten voor de concretisering van gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Daarom stem ik met veel genoegen voor dit verslag.

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, zeker al 20 jaar is vanuit Europa de strijd voor de vrouwen gevoerd, dat wil dus zeggen dat iedereen in welke lidstaat hij ook woont, weet dat Europa de voorvechter is van de gelijke rechten, de gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Veel vrouwen hebben daar van geprofiteerd. Terecht, Voorzitter!
Er zijn op dit moment nog steeds een aantal nadelen voor vrouwen op de arbeidsmarkt. Die nadelen moet men heel vaak moeizaam bevechten, hetzij tegen werkgevers, hetzij zelfs tegen de eigen overheid. Ik moet u zeggen dat ik destijds in de Tweede Kamer als lid van een regeringspartij met alle vrouwen van die regeringspartij, de oppositie en de vrouwen in de vakbeweging goed geholpen heb om een aantal processen die ook hier genoemd worden tot een goed einde te brengen bij het Europese Hof van Justitie. Dat betekent dat voor de EVP-Fractie - wij hebben een uitvoerige discussie gehad - er geen sprake van kan zijn dat richtlijn 79 uitgezonderd zou worden van deze wetgeving. Want dan halen wij het hart eruit.
U kunt, en ik zeg dat ook tegen de collega's, er zeker van zijn dat het voorstel dat er nu ligt in elk geval in de eindstemming ook door de EVP-Fractie gesteund zal worden. En niet alleen door mij, maar ook door andere collega's, zoals mevrouw Palacio die vanuit juridisch oogpunt ernaar gekeken heeft en ook een aantal vragen heeft geformuleerd. Zij heeft daar ook al over gesproken en er komen nog andere collega's.
Wij hebben vragen ten aanzien van artikel 4, maar ook ten aanzien van artikel 5, niet artikel 5a maar wel 5b. Het is heel moeilijk wat men hier vraagt van de kleine werkgever. Wij zijn als europarlementariërs ook allemaal kleine werkgevers. Om die bewijslast zoals die daar wordt omschreven ook inderdaad voorhanden te hebben is geen eenvoudige zaak. Dus ik zou graag willen weten van de Europese Commissie hoe de discussie in de Raad loopt? Ben ik goed geïnformeerd en wil onder leiding van het Nederlandse voorzitterschap geen enkele lidstaat artikel 5 op dat punt aanvaarden? Wat zou er gebeuren wanneer voor artikel 5b een alternatief geformuleerd zou worden? Ik vraag mij dat even hardop af.
Hoe dan ook, morgen in de eindstemming, hoewel we met betrekking tot artikel 5b mogelijkerwijze, ook naar aanleiding van de discussie die wij hier met elkaar voeren, anders zouden kunnen stemmen, kan deze richtlijn, waar mannen en vrouwen beter van worden in de Europese samenleving, ook op de steun van de EVP-Fractie rekenen.

Kokkola
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag van mevrouw Ghilardotti, waarmee ik haar gelukwens, komt neer op een belangrijke studie over geslachtsgebonden discriminaties. Wat ik er wilde aan toevoegen, is reeds aan bod gekomen in de interessante interventies van de leden, zodat ik alleen nog het volgende wens te benadrukken.
Hoewel indirecte vormen van discriminatie, vooral tegen vrouwen, in alle landen van de Unie worden vastgesteld, is het moeilijk ze aan te tonen. We moeten evenwel alles in het werk stellen om discriminaties op grond van geslacht - vooral op de werkplek en in de sociale zekerheid - uit de wereld te helpen, en daarom mogen we geen enkele toegeving doen op het vlak van de doorzichtigheid van en de toegang tot de informatie op grond waarvan discriminerende besluiten worden genomen.
Ik ben voorstander van de spoedige tenuitvoerlegging van de richtlijn, zodat ik het volledig eens ben met het voorstel van de rapporteur dat de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking moeten doen treden om uiterlijk op 1 januari 2000 aan de richtlijn te voldoen. Voorts is het van belang dat constant op de toepassing ervan wordt toegezien.
Daar de problemen als gevolg van het tekort aan doorzichtigheid bijzonder groot zijn, moeten de besluiten en maatregelen die direct en specifiek de burgers, vooral de vrouwen, betreffen, blijk geven van een grote openheid, waarbij ik vooral denk aan de regels die gelden voor aanwerving en ontslag en bij moederschap.
Gebrekkige doorzichtigheid leidt ook tot andere problemen, zoals het achterhouden van bewijsmateriaal door de werkgever en de weigering van getuigen om voor de rechtbank te verschijnen. Verder bestaat het gevaar dat aanklagers, die onvoldoende over hun rechten zijn geïnformeerd, door advocaten onder druk worden gezet om - met het oog op het behoud van hun baan - compromissen te sluiten, wat op flagrante wijze indruist tegen de mensenrechten en getuigt van een duidelijk gebrek aan respect voor de persoonlijkheid.
Tenslotte wil ik nog benadrukken dat de bestaande positieve acties niet mogen worden afgeschaft. Ik dank u voor de aandacht en vraag de commissaris om een reactie.

Glase
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een richtlijn betreffende de bewijslast bij discriminatie op grond van het geslacht wordt door veel vrouwenorganisaties en enkelingen, die er al lang op zitten te wachten, zeer toegejuicht. Tot dusver moest het Europees Hof van Justitie in uitspraken over individuele gevallen via het rechtsmiddel van de jurisprudentie een lacune aanvullen, die nu kan worden weggewerkt door een richtlijn die een heel duidelijke verbetering van de bewijslast bij discriminatie op grond van het geslacht betekent. Een duidelijke wettelijke basis die in alle lidstaten op gelijke wijze bindend geldt, juist op het gebied van de benadeling van bepaalde personen, juich ik ten zeerste toe.
Tot dusver hebben wij overal zeer verschillende nationale regelingen. Het gaat hier dus niet om een politieke resolutie, wij grijpen integendeel diep in de rechtsorde van de verschillende lidstaten in. Mogelijkerwijze zullen vrouwen die zijn blootgesteld aan discriminatie en geen kansen krijgen hierdoor gemakkelijker de weg naar de rechtbank vinden. Ik hoop maar dat wij met deze richtlijn de vrouwen echt kunnen helpen en de bezwaren en de twijfels om vrouwen aan te nemen of te bevorderen niet nog zullen versterken.
Bovendien omvat het verslag enkele punten die mijn twijfels omtrent de uitvoerbaarheid versterken. Ik verwijs met name naar artikel 5, alsook de amendementen 15 en 16.
En nu enkele opmerkingen over de procedure. Wij hebben aan het voorstel van de Commissie gewerkt, zoals is voorgeschreven. De Raad heeft echter, naar wij hebben vernomen, de basis van de tekst al lang veranderd, zodat wij mogelijk iets eisen wat misschien al geen voorwerp meer is van de discussie. Het is helaas niet gelukt de werkzaamheden in de commissie stop te zetten en te vragen ons de actuele versie van de tekst voor te leggen.
Ik hoop, mevrouw de Voorzitter, dat in de toekomst het werk van Raad, Commissie en Europees Parlement beter zal kunnen worden gecoördineerd.

Zimmerman
Mevrouw de Voorzitter, het voorstel voor een richtlijn tot omkering van de bewijslast bij discriminatie op grond van het geslacht staat al tien jaar ter discussie. Ik hoop dat wij het werk nu tot een goed einde kunnen brengen en dat deze richtlijn wordt aangenomen.
Omdat ik als personeelsvertegenwoordigster zeer vaak met dit soort problemen - ongeacht of het om de aanneming, bevordering of beloning van vrouwen ging - werd geconfronteerd, weet ik hoe moeilijk het voor de betrokkenen is dit te bewijzen, weet ik dat zij hun eisen niet konden doorzetten, omdat ze vrouwen waren. De vrouwen die naar de rechter zijn gestapt, hadden veel doorzettingsvermogen en tijd nodig om de desbetreffende bewijzen te kunnen voorleggen en moesten in deze processen meestal het onderspit delven. Werkgevers, ook de zogenaamde "kleine" werkgevers, hebben namelijk altijd een betere uitgangspositie. Ze hoefden het tot dusver niet in een groot boek bij te houden als ze discrimineerden. Daarom hoop ik dat de verschuiving van de bewijslast van de eiser naar de verweerder hier in het Parlement met grote meerderheid zal worden aangenomen. Dit zou een grote stap in de richting van een gelijke behandeling van vrouwen en mannen in de Europese Unie zijn.

Mann, Thomas
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, mijnheer de commissaris, gelijkheid van man en vrouw is vaak iets wat alleen maar op papier staat en is te weinig een realiteit.
Gelijke toegang tot werkgelegenheid, onderwijs en promotie, gelijkwaardige beloning en gelijksoortige sociale zekerheidsstelsels binnen de bedrijven zijn al in Europese richtlijnen vastgelegd. Het bewijs van discriminatie op grond van het geslacht is echter onvoldoende geregeld. In de slakkengang van de vooruitgang - ik neem het beeld van mevrouw Gröner graag over - zal slechts meer vaart komen, als de betrokken vrouwen de discriminatie niet meer hoeven te bewijzen en het integendeel de verweerders zijn die moeten bewijzen dat ze het beginsel van gelijke behandeling hebben toegepast. De bewijslast is in de lidstaten nog altijd heel verschillend geregeld. Gemeenschappelijke regelingen moet zowel directe als indirecte discriminatie omvatten.
De beraadslagingen over het verslag-Ghilardotti waren in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en in de Commissie rechten van de vrouw - ik ben lid van beide commissies - allesbehalve eenvoudig. Het was en is nog altijd onduidelijk of het klopt dat de Raad al lang over heel nieuwe voorstellen discussieert. Ik zou mevrouw Glase ter zake mijn volledige steun toe willen zeggen en de commissaris willen vragen wat in dezen nu eigenlijk onze basis is. Er zijn nog altijd problemen. Artikel 5 - en ik bedoel vooral artikel 5, sub b) - grijpt ook diep in de nationale rechtsstelsels in. Zo noodzakelijk ik het vind dat door procedures transparant wordt hoe de zaken staan, zo ontoelaatbaar vind ik het dat een verzoek om informatie een verhoor wordt.
De Europese Volkspartij kan het niet eens zijn met enkele amendementen. Om slechts één voorbeeld te noemen: amendement 8 gaat in de definitie van directe discriminatie veel verder dan de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie. Voorts mag indirecte discriminatie niet door een zogenaamde behoefte van een onderneming worden gerechtvaardigd.
Met de doelstelling van het verslag van mevrouw Ghilardotti zijn wij het echter eens. Het moet een signaal zijn voor de verdere afschaffing van discriminatie en voor meer gelijke kansen, met name in het beroepsleven.

Van Lancker
Voorzitter, bijna aan het staartje van dit nachtelijk debat kan ik dus bijna niet anders dan de collega's bijvallen die zeggen dat we oprecht gelukkig zijn met het feit dat na tien jaar er eindelijk een richtlijn komt. Voor ons is dat trouwens altijd één van de belangrijke prioriteiten geweest, als ik mag herinneren. Ik vind het alleen jammer dat we dit moeten doen met een handvol leden, bijna om kwart voor twaalf, ik zou zeggen het is bijna vijf voor twaalf. Als ik iets mag toevoegen aan het debat van vandaag, zou ik willen zeggen dat ik mij toch lichtelijk geërgerd heb aan de double speak die dikwijls ook in de discussie geheerst heeft over de noodzaak van deze richtlijn en die dan vooral vertolkt is door de lobby, vooral van UNICE, maar die ik toch ook gehoord heb bij een aantal leden van dit Europees Parlement, gelukkig zijn er niet zoveel. Hét argument dat daarbij gebruikt werd, is dat de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie toch voor zich spreekt en dat we deze richtlijn helemaal niet nodig hebben. Dus waarover zitten we hier eigenlijk al tien jaar te discussiëren? Als dat dan zo is, dan vraag ik mij af waarom die lobby er zo heftig tegenaan gegaan is. Natuurlijk heeft het Europese Hof van Justitie in de voorbije jaren schitterend werk geleverd met betrekking tot de definitie van indirecte discriminatie, met betrekking tot de verschuiving van de bewijslast. Maar het probleem is dat de nationale rechtbanken en de nationale wetgever niet altijd even zorgvuldig, laat het ons maar duidelijk zeggen, die rechtspraak van het Europese Hof van Justitie hebben nagevolgd. En bovendien bestaat er een tendens, collega's, waarbij het Europese Hof van Justitie stilletjes aan op zijn stappen terugkomt. Dus, ik denk, dat het een goede zaak is dat we eindelijk een stevige juridische basis hebben met een duidelijke definitie, met goede procedures en met een breed werkingsterrein dat alle richtlijnen over gelijke behandeling beslaat. Ik erger mij trouwens ook aan het feit dat een aantal leden nog altijd betwisten dat artikel 5 wel op zijn plaats is in een Europese regelgeving. Ik begrijp er niets van. Het gaat hier toch niet om harmonisering van rechtsprocedures tussen lidstaten. Dus dit heeft helemaal niks te maken met derdepijler-materie. Indien informatie geen noodzakelijk iets kan zijn, niet kan afgedwongen worden, ja, dan vraag ik mij af waar de Commissie staat met al haar voorstellen met betrekking tot informatie en consultatie, want dat kunnen we dan aan de lidstaten ook niet meer vragen.
Ik besluit, Voorzitter, met te stellen dat ik hoop dat de Raad de richtlijn niet zal uitkleden want anders zullen we ons in tweede lezing nog eens moeten beraden over wat onze houding zal zijn.

Ahlqvist
Mevrouw de Voorzitter, in het Europa van de vrouw is er nog een lange weg te gaan naar gelijke kansen. Positieve discriminatie van vrouwen volgens het Europese Hof van Justitie verboden. Vrouwen in Europa worden blootgesteld aan discriminatie, zowel op hun werk als in de maatschappij als geheel. Vrouwen hebben lagere lonen dan mannen, het lukt ze minder goed om leidende posities te verwerven en om promotie te maken. Zoals velen hier vanavond hebben benadrukt, is het bovendien moeilijk om dit te bewijzen, d.w.z. dat wij werkelijk worden blootgesteld aan discriminatie op grond van geslacht, zowel in het dagelijks leven als in de politiek. Maar het is vooral moeilijk voor ons om te bewijzen dat dit op het werk gebeurt.
Daarom wil ik mijn dank en gelukwensen overbrengen aan mevrouw Ghilardotti voor dit verslag, omdat wij door dit verslag betere mogelijkheden krijgen om maatregelen te nemen. Het is bijna altijd een particuliere aangelegenheid van de gediscrimineerde geweest om onjuiste behandeling te bewijzen, maar het was natuurlijk goed geweest als wij wat verder waren gegaan en misschien, zoals we eerder hebben gehoord, artikel 4.1 c hadden opgenomen, dat in het voorstel van de Commissie stond. Desondanks vind ik dit een zeer goed verslag, en ik geef het mijn volle steun.
Het vraagstuk van gelijke kansen geldt natuurlijk niet alleen voor ons vrouwen en onze rechten, maar het is een probleem dat de hele samenleving aangaat. Gedeelde verantwoordelijkheid, zowel op het werk als in het gezin, betekent een hogere levenskwaliteit voor zowel vrouwen als mannen.

De Voorzitter
Mevrouw Ahlqvist, ik geloof dat u de enige spreekster bent die zich aan haar spreektijd heeft gehouden! Alle anderen hebben hun spreektijd overschreden.
Het woord is nu aan commissaris Flynn.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, mag ik beginnen met al diegenen te bedanken die hebben bijgedragen aan dit debat. Zoals reeds werd opgemerkt heeft het voorstel waarover u gaat stemmen een lange geschiedenis achter zich, hoewel het pas in juni 1996 formeel is voorgelegd aan de Raad.
Het eerste voorstel van de Commissie over deze zaak dateert van 1988 en was toen gebaseerd op de artikelen 100 en 235. Sedertdien is er over dat voorstel geen overeenstemming bereikt en dus heeft de Commissie het ingetrokken.
Het huidige voorstel is nu dus gebaseerd op de overeenkomst betreffende de sociale politiek, gehecht aan Protocol nr. 14 betreffende de sociale politiek gehecht aan het Verdrag, en in het bijzonder artikel 22 ervan. De voornaamste doelstelling van het voorstel is de jurisprudentie te consolideren van het Hof van Justitie door de bewijslast in gevallen van discriminatie op basis van geslacht te verschuiven. Het wil voor een duidelijker rechtsgrondslag zorgen voor vrouwen die klaarblijkelijke discriminatie tegen hen willen aanklagen.
Voordat ik de bedoelingen van de Commissie inzake de voorgestelde amendementen uiteenzet, wil ik twee inleidende opmerkingen maken. Ten eerste dank ik mevrouw Ghilardotti en de hele Commissie rechten van de vrouw, alsmede de andere hierbij betrokken commissies, voor de enorme hoeveelheid werk die in zeer korte tijd is verzet en dank ik u voor de steun die u gegeven heeft aan het Commissievoorstel. Ik hoor met zeer veel genoegen praten over de noodzaak dat het Protocol bij het Verdrag moet worden opgenomen. U kunt daarvoor op mijn volledige steun rekenen.
Ten tweede wil ik u vandaag bevestigen dat het voorstel dat u heeft onderzocht precies hetzelfde voorstel is dat de lidstaten binnen de Raad hebben onderzocht. Het voorstel is niet verouderd en er ligt geen ander voorstel op tafel bij de Raad. De onderhandelingen hebben de lidstaten ertoe gebracht om te overwegen een aantal bepalingen in de tekst van de Commissie te wijzigen. Maar dit is de gebruikelijke procedure en wij zijn voornemens om druk uit te oefenen om een aantal van uw amendementen over te nemen voordat het een gemeenschappelijk standpunt wordt. In dit opzicht wil ik ook benadrukken dat het gemeenschappelijk standpunt niet zal worden goedgekeurd tijdens de Raad Sociale Zaken op 17 april. Dat zal pas gebeuren op de Raad van juni. Hierdoor is er tijd genoeg om uw amendementen van alle kanten te bekijken.
Ik wil het nu graag over de amendementen hebben. Het doet mij zeer veel genoegen u te kunnen mededelen dat de Commissie bereid is de meerderheid ervan over te nemen. En bovendien zijn bijna alle amendementen die de Commissie niet kan goedkeuren van minder groot belang.
Mevrouw Lulling heeft mij verzocht de amendementen een voor een door te nemen en ik zal dat graag doen. Amendement 1 is onaanvaardbaar aangezien het woord "sex " en niet het woord "gender " in alle andere richtlijnen en in de uitspraken van het Hof wordt gebruikt. De amendementen 2 en 3 zijn niet aanvaardbaar omdat de verwijzingen die zij willen opnemen via twee nieuwe overwegingen werkelijk te weinig te maken hebben met de procedurele doelstelling die door de richtlijn gevolgd wordt en er geen overeenstemmende bepaling is in de tekst van de artikelen.
De schrapping die in amendement 10 wordt voorgesteld kunnen wij niet goedkeuren - hoewel het wel zeer verleidelijk zou zijn geweest - omdat het de wetgever in de toekomst automatisch zou binden, hetgeen juridisch of politiek niet acceptabel is. De woorden die u voorstelt toe te voegen aan artikel 3, lid 1 in het voorgestelde amendement 11 zijn niet aanvaardbaar omdat deze de nu duidelijke verwijzing naar de procedures waarop de richtlijn van toepassing is, blijkbaar onduidelijk zouden maken. Amendement 13 op artikel 4, lid 1 kunnen wij niet overnemen omdat de formulering in de Commissietekst rechtstreeks ontnomen is aan de jurisprudentie, waarin nooit enig onderscheid is gemaakt tussen indirecte en directe discriminatie in dit opzicht.
Amendement 16 op artikel 6 kunnen wij niet overnemen, omdat het de indruk zou wekken dat de lijst in het artikel volledig is, wat niet het geval is. Amendement 18 tot slot is onaanvaardbaar omdat ik amendement 17 in beginsel aanvaard, waarvan de inhoud in grote lijnen gelijkloopt. Ik zou de precieze formulering van de verwijzing naar positieve actie in amendement 17 graag herzien, maar ik heb er geen moeite mee om het beginsel te accepteren: dat de tenuitvoerlegging van deze richtlijn geenszins de niet-toepassing van maatregelen van positieve actie rechtvaardigt. Dat is precies wat in het herziene Commissievoorstel tot uiting zal komen.
Zoals ik al gezegd heb is de Commissie bereid om de meerderheid van de voorgestelde amendementen over te nemen en met name die welke bedoeld zijn om de essentiële bepalingen van het voorstel te versterken.
Amendement 4 op overweging 10 en amendement 9 op artikel 3, lid 1, sub a zijn natuurlijk aanvaardbaar omdat deze de Commissietekst aanvullen. Richtlijn 96/34 over ouderschapsverlof was niet goedgekeurd toen het voorstel bij de Raad werd ingediend maar dient nu wel in het geheel te worden opgenomen. Ik wil vooral mijn waardering te kennen geven voor de amendementen 5, 6, 7 en 8, waarvan het doel is de definitie van indirecte discriminatie te versterken, hetgeen de essentie is van ons voorstel. Ze vormen een nuttige bijkomende verwijzing naar de woorden die in de jurisprudentie gebruikt worden.
Amendement 12 heeft ook betrekking op een essentiële bepaling - artikel 4, lid 1, sub a - en kan ten dele worden overgenomen. Het eerste deel is aanvaardbaar, met name de inlassing van de woorden "a fact or facts " kan in de praktijk zeer nuttig blijken te zijn. Maar het laatste deel van het amendement daarentegen zou in de bepaling verwarring stichten, aangezien het een mogelijkheid schijnt te impliceren voor rechtvaardiging van directe discriminatie waarvan het bestaan reeds vastgesteld zou zijn. Dat gedeelte van het amendement zou een stap achteruit betekenen vergeleken met de huidige jurisprudentie.
Amendement 14 heeft betrekking op artikel 4, lid 1, sub c, en is in overeenstemming met de jurisprudentie, aangezien het de verwijzing schrapt naar het voornemen om te discrimineren. Amendement 15 is van linguïstische aard. Ik heb al aangegeven het beginsel te aanvaarden van amendement 17, dat een minder uitgebreide verwijzing naar positieve actie bevat dan amendement 18 en het is aanvaardbaar om de redenen die ik reeds heb gegeven.
Tot slot kunnen wij de amendementen 19 en 20 overnemen die betrekking hebben op artikel 8 over de tenuitvoerleggingsdatum, dat wil zeggen 1 januari 2000 in plaats van 1 januari 2001, en een nieuwe bepaling inlassen waarin gevraagd wordt om een verslag over de toepassing van de richtlijn. Ik zou de formulering van het laatste amendement echter iets willen wijzigen omdat het om praktische redenen nuttig is om de woorden "twee jaar" na de tenuitvoerleggingsdatum te vervangen door 1.1.2002.
De twee amendementen die te laat kwamen - de amendementen 21 en 22 - betreffende de formulering van de woorden over het verschuiven van de bewijslast betekenen niet werkelijk een verbetering van het voorstel en ze zouden de situatie voor nationale rechters verwarrender maken in plaats van duidelijker.
Er werden een aantal goede opmerkingen geformuleerd. Een aantal ervan wil ik graag snel even doornemen omdat ze zeer relevant zijn. Ik wil graag iedereen danken voor alle opmerkingen. Ze waren allemaal relevant maar er zijn er enkele die een antwoord behoeven.
Mijnheer Cassidy sprak over de juridische dienst van het Europees Parlement. Ik heb daar nota van genomen. Maar ik wil mijnheer Cassidy graag zeggen dat het punt gemaakt is op basis van de hypothese dat het voorstel afgezwakt zou worden. Het is niet onze bedoeling om het voorstel af te zwakken. Deze specifieke richtlijn zal in het Verenigd Koninkrijk niet van toepassing zijn. Het is voor ons allen toch wel reden tot enige opluchting dat nationale procedures daar al redelijk positief zijn op in de punten die onder dit specifieke voorstel vallen.
Ik wil me nu graag tot mevrouw Palacio Vallelersundi wenden. Wij zijn ervan overtuigd dat onze formulering van het delen van de bewijslast duidelijk en correct is, die bovendien de jurisprudentie van het Hof van Justitie weergeeft. Onze juridische dienst is geheel tevreden voor wat de juridische orthodoxie ervan betreft.
Mevrouw Lulling maakte een opmerking over amendement 8. Ik moet zeggen dat het prima is om van een lidstaat te verlangen aan te tonen dat een bepaling overeenstemt met een noodzakelijke doelstelling van zijn sociaal beleid. Anders zouden wetswijzigingen niet gecheckt hoeven te worden, zelfs niet als deze potentieel discriminerend zijn. Ook stelde u de vraag over een mogelijke grote toename van de processen. Ik denk niet dat zulks het geval zal zijn. Waar wij het hier over hebben is over eerlijkere regels als zaken voor de rechtbank komen. De jurisprudentie hebben we al. Deze specifieke richtlijn en dit voorstel zijn eigenlijk alleen procedureel.
Mevrouw Van Dijk heeft een vraag gesteld over de situatie in de Raad. Ook mevrouw Oomen-Ruijten en mevrouw Glase hebben het daarover gehad. Zoals ik heb gezegd is het enige voorstel dat formeel bij de Raad op tafel ligt, ons voorstel. Er kan niet worden verdergewerkt, zolang er geen advies is van het Parlement. De belangrijkste boodschap is dat de hoofdelementen van het Commissievoorstel nog steeds aanwezig zijn in de tekst die besproken wordt, namelijk de verschuiving van de bewijslast en de definitie van indirecte discriminatie.
Tegen mevrouw Oomen-Ruijten en de heer Thomas wil ik opmerken dat er met artikel 5, lid b niets mis is. Alles wat erin staat is dat bij een proces betrokken partijen toegang moeten hebben tot de informatie die zij nodig hebben om hun zaak te bepleiten. Dat is toch niet meer dan eerlijk.
In verband met datgene wat er in de Raad gaande is, daar zijn de besprekingen nog bezig. Het klopt inderdaad om te zeggen - en ik zeg dit ook tegen mevrouw Van Dijk en mevrouw Lulling - dat heel wat lidstaten er twijfels bij hebben om artikel 5 op te nemen. Maar het is toch mijn bedoeling om deze bepaling in het herziene voorstel op te nemen.
Ik wil nogmaals mijn dank uitspreken voor alles wat er is bereikt. Het is allemaal zeer nuttig en productief gebleken. Dat komt tot uiting in het feit dat de Commissie bijna alle amendementen die u heeft voorgesteld op artikel 2, lid 2, artikel 3 lid 1, sub a, en artikel 4, lid 1, sub a, overneemt en dat zijn de belangrijkste bepalingen van de voorgestelde richtlijn.
Wij maken inzake dit voorstel grote vooruitgang. Mevrouw Gröner somde dat zeer goed op in één zin. Ik dank haar daarvoor. Ook u, mevrouw Ghilardotti, wil ik graag met name danken voor de moeite die u zich in dit verband heeft getroost. Mevrouw Gröner heeft gezegd - en zo voel ik dat ook - dat vrouwen hun rechten op een betere manier kunnen verdedigen als deze wetgeving erdoor komt.

Ghilardotti
Mevrouw de Voorzitter, het komt me voor dat de antwoorden van de commissaris bevredigend zijn. Te oordelen naar wat de commissaris hedenavond heeft gezegd, heeft de Commissie het eigenlijke oogmerk van ons werk begrepen. Ons doel was namelijk de fundamentele punten van deze ontwerprichtlijn juridisch te verduidelijken en meer kracht bij te zetten. Het ging om het definiëren van discriminatie en van de bewijslast en het handhaven van artikel 5, dat betrekking heeft op de procedures, dus de drie elementen die het leeuwendeel vormen van het voorstel.

De Voorzitter
Ik dank ook iedereen die aan het debat heeft deelgenomen, de vertegenwoordigers van Raad en Commissie en alle leden die tot het laatst zijn gebleven.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 00.01 uur gesloten)

