Strategia energetyczna Banku Światowego (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest pytanie ustne do Komisji zadane przez Evę Joly, w imieniu Komisji Rozwoju, w sprawie strategii energetycznej Banku Światowego dla krajów rozwijających się - B70012/2011).
Franziska Keller
autorka - Panie Przewodniczący! Dziś półtora miliarda ludzi nie ma dostępu do energii elektrycznej, a dostęp do niej jest warunkiem niezbędnym do walki z ubóstwem, w jakim ci ludzie żyją. Prawo do energii zakłada, że ludzie mają powszechny i pewny dostęp do źródeł energii: jest to równy dostęp niwelujący różnicę między obszarami miejskimi i wiejskimi, na który, poza tym, ludzie mogą sobie pozwolić. Ponadto rozwój trwałych i bezpiecznych źródeł energii jest kluczowy dla każdego kraju, a najpewniejszym i najbezpieczniejszym z nich jest zdecentralizowane wykorzystanie energii odnawialnej.
Jednak nie wystarczy, aby energia była bezpieczna i pewna; w jej produkcji należy uwzględnić także inne kwestie, takie jak zmiany klimatyczne, wycinkę lasów, degradację środowiska naturalnego, ludzkie zdrowie i ubóstwo, do którego prowadzą. Tych problemów nie można rozwiązać za pomocą paliw kopalnych. Paliwa kopalne mają katastrofalny wpływ na zdrowie, środowisko naturalne i klimat. Jednocześnie kryzys klimatyczny wywołuje większe szkody wśród osób żyjących w skrajnej biedzie. Paliwa kopalne są źródłem zanieczyszczeń i stanowią zagrożenie zarówno dla ludzkiego zdrowia, jak i środowiska naturalnego; poza tym są drogie, a ich ceny rosną w miarę wyczerpywania się zasobów ropy i gazu. Paliwa kopalne prowadzą do powstania scentralizowanych, hierarchicznych i mało elastycznych łańcuchów dystrybucji energii.
Musimy skoncentrować się na odnawialnych źródłach energii. Musimy pomóc krajom rozwijającym się uniknąć wyboru destrukcyjnej ścieżki wykorzystania paliw kopalnych, którą sami poszliśmy. Rozwiązaniem tych problemów może być jedynie energia odnawialna. Energia odnawialna wykorzystuje zasoby, które nigdy się nie wyczerpią i których wiele krajów rozwijających się ma pod dostatkiem: głównie słońce i wiatr. Można je tanio wykorzystywać lokalnie na bardzo małą skalę, co przy okazji wzmacnia pozycję mieszkańców. Zdecentralizowane dostawy energii są w rękach ludzi. Są one demokratyczne. Jednak Bank Światowy w swojej strategii energetycznej wciąż kładzie nacisk na paliwa kopalne. Ostatnie zwiększenie pożyczanych kwot na energię odnawialną i samowystarczalność energetyczną jest nieznaczne i nie może pokryć oczywistych preferencji.
Ponadto inwestycje w paliwa kopalne podejmowane są przez pośredników finansowych, których Bank Światowy nie monitoruje w wystarczającym stopniu. Na temat paliw kopalnych nie wszystkie informacje są przekazywane. Bank nadal inwestuje znaczne środki w elektrownie węglowe, zmuszając kraje rozwijające się do korzystania przez dziesięciolecia wyłącznie z energii opartej na węglu. Nie tak wygląda rewolucja energetyczna.
Polityka energetyczna Banku Światowego cierpi na brak przejrzystości. Problem ten należy rozwiązać poprzez stworzenie definicji jednoznacznych wymogów, jakie będą musieli spełnić pośrednicy finansowi, aby móc uzyskać wielostronne finansowanie. 40 % pożyczek Banku Światowego dla sektora prywatnego przekazywanych jest przez pośredników finansowych, a znaczna część tych pożyczek trafia do sektora energetycznego, w szczególności do przemysłu wydobywczego. Jednak w odróżnieniu od bezpośredniego inwestowania banku w projekty, opinia publiczna nie ma dostępu do informacji o tych pojedynczych inwestycjach w projekty cząstkowe, co sprawia, że bardzo trudne jest monitorowanie tego, co dzieje się ze środkami finansowymi przekazanymi pośrednikom.
Kiedy spojrzymy, jaki rodzaj energii uznawany jest za niskoemisyjny, w strategii tej możemy znaleźć duże elektrownie wodne. Takie duże elektrownie wodne niszczą znaczne obszary przyrodnicze i zmuszają ludzi do opuszczania swoich domów. To nie jest zrównoważone podejście i nie leży to w interesie ludzi i społeczeństwa. Poza tym wychwytywanie i magazynowanie dwutlenku węgla nie czyni energii opartej na węglu ekologiczną. CO2 wciąż pozostaje i nikt nie jest w stanie przewidzieć, co stanie się z nim pod ziemią. Nikt z nas nie może z przekonaniem stwierdzić, że pozostanie on tam spokojnie przez kolejne tysiąclecia. To wróżbiarstwo, a nie badania, a już z pewnością nie kreowanie polityki.
To samo dotyczy energii jądrowej. Podczas wydobycia uranu powstają ogromne ilości CO2 i nikt nie wie, co zrobić z produkowanymi przez nas odpadami. Nie są to rozwiązania niskoemisyjne i zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju. Właśnie dlatego grupa Zielonych/EFA zagłosuje za odrzuceniem rezolucji, jeżeli nie zostanie zmieniona definicja rozwiązań niskoemisyjnych.
Jednak widzimy także pewne dobre punkty w rezolucji: na przykład skupienie się na odnawialnych źródłach energii niebędących częścią sieci dla obszarów wiejskich i lokalnej produkcji na małą skalę oraz niepokój o dominację zorientowania na eksport, dużych elektrowni i biopaliw.
Ostatnie słowo: bardzo dużo uwagi poświęcamy także apelowi o zwiększony transfer technologii. W szczególności, do transferu technologii niewiele będzie potrzeba, jeżeli nie zostaną zmienione prawa własności intelektualnej. Najważniejszym celem powinno być traktowanie praw własności intelektualnej w sposób, który umożliwia dostęp do technologii po przystępnych cenach. Właśnie to obiecaliśmy podczas negocjacji klimatycznych i powinniśmy dotrzymać danego słowa.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Hans-Peter Martin
Panie Przewodniczący! Mogę tylko pogratulować pani poseł Keller tego, co powiedziała, i jej analizy. Pytanie jednak jest następujące. O problemach tych wiemy od dwóch dekad. Pani Poseł Keller! Jako że badała Pani tę kwestię bardziej szczegółowo niż większość z nas - czy jest jakiś konkretny punkt, który napawa Panią optymizmem, że to, co wkrótce postanowimy, w rzeczywistości doprowadzi do jakiegoś postępu lub że Bank Światowy w końcu zmierza w dobrym kierunku?
Franziska Keller
autorka - Panie Przewodniczący! Faktycznie rozmawiamy na ten temat od ponad dwóch dekad, dlatego mam nadzieję, że Bank Światowy wyciągnie wnioski z tych dyskusji, ponieważ wszyscy zgadzają się, że przyszłość należy do energii odnawialnej.
Zaobserwowaliśmy niewielką zmianę w tej strategii. Na przykład poświęcono w niej trochę więcej uwagi energii odnawialnej, ale jest to mały krok, który zdecydowanie nie wystarcza. Wciąż nazbyt dominującą pozycję zajmują w niej paliwa kopalne, a jeśli chodzi o źródła energii odnawialnej, to zbyt dużo uwagi poświęca się elektrowniom wodnym - poza tym nie są to źródła odnawialne, nie są zrównoważone, dla nikogo.
Dlatego mam nadzieję, że Parlament jest w stanie wydać stanowcze oświadczenie, w którym określi, w jakim kierunku ma pójść polityka energetyczna i polityka, jaką promujemy wobec energii na świecie. Liczę, że pomogą mi Państwo usunąć wspomniane wyżej sformułowania dotyczące rozwiązań niskoemisyjnych i poprzeć dobrą i zrównoważoną energię ze źródeł odnawialnych.
Andris Piebalgs
komisarz - Panie Przewodniczący! Mam wrażenie, że moje oświadczenie także było bardzo stanowcze. Na wstępie chciałbym podkreślić, że z ogromnym zadowoleniem przyjmujemy strategię energetyczną Banku Światowego, ponieważ odgrywa on na świecie szczególną rolę, zwłaszcza w zakresie kwestii związanych z rozwojem. Nie jest przesadą stwierdzenie, że jest on liderem opinii publicznej i podejmuje najważniejsze działania w zakresie strategii rozwoju. Moim zdaniem powinniśmy podchodzić do tych kwestii z całą powagą.
Jednocześnie nie powinniśmy zapominać o kilku bardzo istotnych elementach, gdy oceniamy naszą odpowiedź na tę strategię. Wciąż jest wiele gospodarstw domowych, które nie mają dostępu do żadnego rodzaju energii. Prawdą jest, że choć rozmawiamy na ten temat od 20 lat, to setki milionów ludzi, szczególnie w Afryce subsaharyjskiej, nie skorzystało ze znacznych inwestycji w sektor energetyczny ani w usługi związane z dostawą energii. Uważam, że musimy pojąć skalę tego wyzwania.
Drugą kwestią, którą musimy wziąć pod uwagę, jest wzrost. W każdym z krajów znajdujących się na ścieżce rozwoju obserwujemy ogromny wzrost popytu. Na zwiększenie popytu powinniśmy odpowiedzieć podażą. Z uwagi na skalę tego przedsięwzięcia istnieje dodatkowe fundamentalne wyzwanie.
Trzecia kwestia - i tu w pełni zgadzam się z panią poseł Keller - to zrównoważony rozwój i przewidywanie. Wszystko, co czyni sektor energetyczny, powinno być analizowane pod kątem skutków, jakie wywiera to na zmiany klimatyczne. Wiemy, że sektor energetyczny w dzisiejszym kształcie jest głównym źródłem gazów cieplarnianych. Poza tym powinniśmy także przyglądać się cenom paliw kopalnych, ponieważ nie powinniśmy zapominać, że wyzwanie, jakim są ceny paliw kopalnych, jest wciąż przed nami. Mam nadzieję, że przyjdzie nam się z nim zmierzyć raczej później niż wcześniej, ale jest to niewątpliwie element antycypacji tej strategii.
Jeżeli chodzi o orientację, to oczekiwałbym, że Parlament weźmie pod uwagę zieloną księgę w sprawie polityki rozwojowej UE, w której uznajemy dostęp do energii odnawialnej w krajach rozwijających się za jeden z głównych filarów nowej polityki rozwojowej UE. Jeśli nie uczynimy tego pionierskiego kroku, nie uda nam się łatwo przekonać Banku Światowego i innych podmiotów, że powinniśmy skierować inwestycje na energię odnawialną. Wierzę, że jesteśmy w stanie dać sobie radę z inwestycjami w energię odnawialną na taką skalę. Potrzebujemy tylko odwagi. Prawdą jest, że wymaga to dziś znacznych środków finansowych, ale każda strategia energetyczna wymagałaby dużych inwestycji. Dlatego kiedy patrzę na prognozy cenowe, zawsze będę twierdził, że energia odnawialna jest zdecydowanie tym rodzajem energii, który powinien być w centrum każdej polityki energetycznej w każdej części świata.
Nasza dzisiejsza wiedza na temat technologii odnawialnych daje dobre gwarancje, że naprawdę moglibyśmy doprowadzić do zmiany w tych krajach. Uważam też, że istnieje tam ogromny niewykorzystany potencjał. Wiem, że na przykład produkcja energii wodnej pod każdym względem jest zadaniem ambitnym, ale jeżeli zostanie przeprowadzona analiza w zakresie równowagi środowiskowej, to moim zdaniem większość krajów dysponuje ogromnym niewykorzystanym potencjałem w dziedzinie energii wodnej, co jest źródłem dodatkowych argumentów potwierdzających to, że skala - na przykład zapora Inga Dam - jest ogromna.
Na początku musimy dać przykład. Jeśli UE ma takie możliwości, a Państwo dyskutują na temat sprawozdania dotyczącego zielonej księgi w sprawie polityki rozwojowej UE, to Parlament powinien zdecydowanie poprzeć działania na rzecz skierowania polityki rozwoju UE w tym kierunku. Będziemy mieć lepszy argument pozwalający przekonać Bank Światowy do kontynuacji tych wysiłków i większego skupienia się na inwestycjach w elektrownie węglowe. Bank określił sześć kryteriów stanowiących ogólne wytyczne dla przyszłości inwestycji w węgiel. Bank Światowy pod kierownictwem Boba Zoellicka bardzo aktywnie uczestniczy w tej debacie, dlatego wydaje się, że jest atutem, a nie czymś, czego powinniśmy się obawiać. Bank jest naszym sojusznikiem, ale naprawdę musimy w tej sprawie i w przypadku sektora energetycznego dla krajów rozwijających się pokazać europejską inicjatywę.
Chciałbym odnieść się także do kwestii EBI, ponieważ pytanie dotyczyło także tego. Umowa z Kotonu jest podstawą prawną dla działalności EBI na kwotę 3,1 miliarda euro w krajach AKP. Głównym instrumentem w tym przypadku jest instrument inwestycyjny AKP. Służy on do finansowania infrastruktury i przyjaznych klimatowi projektów energetycznych. Jeżeli chodzi o sektor energetyczny, to w przypadku paliw kopalnych nie ma żadnych projektów. Ogólna polityka jest bardzo jasna - opracowanie przyjaznych klimatowi projektów energetycznych wykorzystujących wiatr, energię wodną i słoneczną.
W kontekście śródokresowego przeglądu uprawnień EBI do operacji zewnętrznych - obejmującego państwa ubiegające się o członkostwo, państwa objęte polityką sąsiedztwa i państwa partnerskie, Azję, Amerykę Łacińską i Republikę Południowej Afryki - Komisja złożyła wniosek o uruchomienie dodatkowych 2 miliardów euro w okresie 2011-2013 w celu wsparcia operacji finansowych EBI na polu ograniczania skutków zmian klimatycznych i adaptacji we wszystkich regionach. We wniosku podkreślono, że wewnętrzne zasady i procedury EBI powinny obejmować niezbędne zapisy zapewniające, że w ramach tego uprawnienia mogą być wspierane wyłącznie projekty zrównoważone pod względem ekonomicznym, finansowym, środowiskowym i społecznym.
Uważam, że UE już zrobiła kilka kroków w dobrym kierunku, ale faktycznie moglibyśmy uczynić ich więcej, aby stać się prawdziwym światowym liderem, przede wszystkim poprzez odniesienie się do strategii energetycznej Banku Światowego.
Alf Svensson
Panie Przewodniczący! Na tej sali zajmujemy się bardzo pilną i ważną sprawą, mianowicie stopniowym wycofywaniem pożyczek na projekty oparte na paliwach kopalnych. Uważam, że powinniśmy mieć odwagę powiedzieć dokładnie to, co powiedział komisarz Piebalgs, a mianowicie, że Bank Światowy ma bardzo przemyślaną strategię energetyczną. Możemy nawet mówić w tym przypadku o zachętach, co jest oczywiście pozytywne. Naturalnie nie jest to tylko kwestia stopniowego wycofywania, ale także, co już powiedziano, stopniowego wprowadzania.
Jako osoba dość uparta, chciałbym powtórzyć, że UE ma tutaj możliwości dokonania konkretnych inwestycji, które pomogą ludziom w krajach rozwijających się w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. Wierzę, że pan komisarz słyszał moją poprzednią wypowiedź na temat pieców opalanych drewnem, które trują ludzi, a są wciąż używane w chatach i zwykłych domach. Dwa miliony ludzi umiera przedwcześnie z powodu gazów, na które można natrafić w zwykłych domach.
W tym przypadku, podobnie jak Stany Zjednoczone i kilka krajów europejskich, możemy zainwestować w proste piece zasilane energią słoneczną, które eliminują co najmniej 95 % gazów. Wtedy ludzie ci nie musieliby używać gnojówki, której, jak wiemy, potrzebują do uprawy roślin, i węgla kamiennego do ogrzewania. Nie musieliby też wycinać lasów, których zdecydowanie nie powinno się wycinać.
Po raz kolejny chciałbym podkreślić, że istnieją możliwości zrobienia czegoś konkretnego. Często kiedy rozmawiamy o alternatywnych źródłach energii, mówimy otwarcie o energii wiatrowej i energii słonecznej i oczywiście powinniśmy to robić. Pomimo istniejących możliwości brakuje nam jednak konkretnych efektów. Niech Pan nie pozwoli, aby UE została w tej dziedzinie w tyle, ale proszę pozwolić jej zaangażować się w opracowywanie konkretnych sposobów zastąpienia paliw kopalnych, których już nie chcemy w krajach uprzemysłowionych i rozwijających się.
Kriton Arsenis
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Na wstępie chciałbym podziękować pani poseł Keller za jej wyjątkową pracę nad przedmiotowym sprawozdaniem. To prawda, że wszyscy, którzy nad nim pracowali, widzieli, jak bardzo niewykonalna jest strategia Banku Światowego, z wielu powodów. Jak powiedziała pani poseł Keller, finansowane w jej ramach są nieopłacalne, duże projekty, takie jak projekty elektrowni wodnych i wiele innych.
Faktem jest, że finansowanie źródeł energii odnawialnej wzrosło o 300 %. Jednak równocześnie o 430 % zwiększono finansowanie projektów wykorzystujących paliwa kopalne.
Bank Światowy - co moim zdaniem jest skandaliczne - nie wziął pod uwagę wpływu finansowanych przez niego projektów na środowisko naturalne. Jednocześnie, nawet dziś, rozważa on możliwość rozpoczęcia finansowania programów dla plantacji oleju palmowego. Bank nie okazuje żadnego szacunku dla zasady wolnej i wyrażonej wcześniej przez miejscową ludność świadomej zgody na finansowane projekty, nie przeprowadził też pełnej analizy finansowanych przez niego projektów (a powinien ją przeprowadzić).
Mam wielką nadzieję, że dzięki przedmiotowemu sprawozdaniu, w jego wersji ostatecznej po głosowaniu, wyślemy mocny sygnał o reformach w zakresie ochrony środowiska, które Bank Światowy musi wprowadzać wewnętrznie.
Charles Goerens
Panie Przewodniczący! Zgodnie ze swoim mandatem Bank Światowy ma obowiązek przyczyniać się do walki z ubóstwem w krajach rozwijających się. Wszystkie projekty finansowane przez Bank Światowy muszą zmierzać do tego celu. Warunek ten musi być spełniony nawet w przypadku finansowania projektów biznesowych przewidujących inwestycje w podstawowe usługi dla społeczeństwa: opiekę zdrowotną, edukację czy dostęp do wody. Jeżeli Bank Światowy uzna walkę z ubóstwem za priorytet, będziemy zadowoleni, że wywiązuje się z określonych przez nas obowiązków.
W omawianym przez nas pytaniu ustnym zawarto poważne zastrzeżenia do finansowania projektów związanych z ropą lub węglem. Chciałbym odnieść się do kilku spraw.
Po pierwsze, specyfikacja istotnych warunków zamówienia dla projektów finansowanych przez Bank Światowy musi obejmować kryteria oceny, które będą stosowane od początku. Musi być jasne, co ma być oceniane i w związku z tym kryteria oceny muszą być stosowane przez cały okres realizacji projektu.
Po drugie, dialog polityczny między Bankiem Światowym a jego partnerami musi uwzględniać kwestię sprawowania rządów w zakresie gospodarczym i politycznym, zarówno w zainteresowanym kraju, jak i w odniesieniu do wierzyciela.
Po trzecie, tam gdzie możliwa jest promocja energii ze źródeł odnawialnych, a jej koszty są uzasadnione, musimy sprzyjać tej formie produkcji energii.
Po czwarte, i w tym przypadku muszę podziękować panu komisarzowi Piebalgsowi za ustosunkowanie się do jednej z moich obaw w odpowiedzi udzielonej pani poseł Keller, Europejski Bank Inwestycyjny już uwzględnia te wszystkie czynniki.
Mam tylko nadzieję, że Bank Światowy pójdzie za przykładem innych, którzy już przyjęli te priorytety, zwłaszcza Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Biorąc pod uwagę fakt, że 27 państw członkowskich Unii Europejskiej to także członkowie Banku Światowego, nie możemy twierdzić, że nie mamy wpływu na jego politykę.
Myślę, że warto byłoby omówić połączenie sił w Banku Światowym w celu rozwiązania problemów opisanych przez panią poseł Keller. Chciałbym pogratulować pani poseł Keller doskonałej pracy.
Marisa Matias
Panie Przewodniczący! Na wstępie chciałabym również wyrazić aprobatę dla pracy wykonanej przez moją koleżankę i powiedzieć, że w pełni popieram kwestie, o których tutaj wspomniano.
Mam teraz zamiar zrobić coś, czego dotychczas nie robiłam, ale myślę, że warto. Dysponujemy serią dokumentów zawierających szereg założeń, o których rzadko dyskutujemy. Jak gdyby były to założenia, o których nie warto dyskutować. Mamy pytanie ustne i mamy rezolucję, z której dowiadujemy się wielu rzeczy, między innymi tego, że konwencjonalne programy elektryfikacji obszarów wiejskich finansowane przez Bank Światowy globalnie nie spełniły swojego zadania i nie dotarły do najbiedniejszych obszarów wiejskich.
Dowiadujemy się także, że w połowie 2012 roku może zostać wprowadzona zmiana do strategii energetycznej Banku Światowego, ale wiemy też, że to właśnie w sektorze energii możemy walczyć z ubóstwem w bardzo konkretny sposób i pomagać ludziom wyrwać się z biedy. W związku z tym apelujemy do Banku Światowego o przyjęcie strategii rozwojowej, która zmaksymalizuje korzyści czerpane przez ubogich i jednocześnie pozwoli nam walczyć ze zmianami klimatycznymi.
Poza tym już stwierdziliśmy, że pożyczki przeznaczane na paliwa kopalne wciąż odgrywają najważniejszą rolę w całym portfelu energetycznym Banku Światowego i że musimy skończyć z tą dominacją. Mamy także obietnicę, że dominacja ta nie będzie już miała miejsca w 2015 roku i że finansowanie projektów opartych na paliwach kopalnych będzie stopniowo ograniczane.
W końcu mamy szereg oświadczeń, w szczególności dotyczących potrzeby priorytetowego traktowania przez Bank Światowy dostępu do lokalnych źródeł energii na małą skalę. Jest wiele, wiele innych dokumentów uwzględniających zmiany klimatyczne.
Powiedziawszy to, chciałabym streścić to, co zostało powiedziane i z czym się zgadzam. Skrócę wszystkie nasze oświadczenia i zostawię tylko dwa ostatnie pytania, ponieważ nie warto wygłaszać dalej samych oświadczeń woli.
Pierwsze pytanie jest następujące: dlaczego nie możemy z tego wszystkiego wyciągnąć tak prostego wniosku jak ten? Dlaczego wciąż pozwalamy wymagać tym, którzy płacą? Dlaczego Bank Światowy jest nadal odpowiedzialny za światową strategię energetyczną? Kiedy podejmiemy decyzję, że światowa strategia energetyczna powinna być przedmiotem globalnej koordynacji skupionej w ONZ?
Drugie pytanie, które chciałabym zadać - przepraszam za nieznaczne przekroczenie limitu czasu - jest następujące: kiedy przestaniemy narzucać innym model rozwoju, niezależnie od tego, czy jest to pierwsze, czy drugie pokolenie, tj. bezpośrednio czy pośrednio, narzucać go reszcie świata tak, jakbyśmy realizowali model rozwoju, który powinien być stosowany wszędzie?
Są granice arogancji. Musimy działać demokratycznie.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie Przewodniczący! W latach 70. i na początku lat 80. niedostrzeganie przez Bank Światowy problemów ekologicznych było jednym z głównych tematów dyskusji. Wtedy wysłuchiwaliśmy takich samych wypowiedzi jak dziś, którym towarzyszyły pewne obietnice Banku Światowego. Podjęto działania mające na celu reformę Banku Światowego, ale od tego czasu upłynęły dziesięciolecia. Z wielu powodów odwiedziłem ostatnio szereg krajów, które są powszechnie nazywane krajami rozwijającymi się. Sytuacja była nie do przyjęcia. Co się stało z tymi wszystkimi projektami? Gdzie są elektrownie słoneczne w tropikach? Gdzie w Amazonii czy w Wietnamie są lasy, w których gospodarka jest prowadzona zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju? Gdzie są panele słoneczne i turbiny wiatrowe w Kenii?
Nie ma tam absolutnie niczego. Jedyną rzeczą, do której doprowadzono, było dokładne skopiowanie europejskiego systemu samorządu lokalnego. Ludzie w tych krajach rządzą się sami i wpadli w ręce kilku dużych graczy, jednak nie osiągnęli znacznego postępu. A my dziwimy się, kiedy obywatele krajów rozwijających się mówią lekceważąco: "Nie chcę dłużej żyć na Karaibach. Chcę przeprowadzić się do USA i dostać się do UE przez Martynikę”. Jesteśmy zaskoczeni, gdy wszyscy ludzie w krajach Maghrebu, chcą się tu przenieść. Hipokryzja tej debaty jest naprawdę niewiarygodna. Musimy zrozumieć, że miliony ludzi się zradykalizowały. Oni po prostu powiedzieli: "Mamy już tego dość!”.
Każdy, kto widział projekt rezolucji Parlamentu Europejskiego, będzie musiał przyznać, że nie musiał taki być. Powinniśmy byli znacznie głośniej o tym mówić. Powinniśmy byli bardziej jednoznacznie wezwać Bank Światowy do podjęcia niezbędnych działań. Po co nam te wszystkie komisje - Komisja Rozwoju, Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE - jeżeli wszystkim, co potrafią stworzyć, jest niespójny kawałek papieru, który częściowo zawiera wnioski z debaty mającej miejsce pod koniec lat 70.? Cała ta sprawa jest żenująca.
Filip Kaczmarek
(PL) Panie Przewodniczący! Nie musimy nikogo przekonywać jak ważna dla krajów rozwijających się jest kwestia energii. Wielokrotnie byłem świadkiem zaskoczenia osób, które dowiadywały się, jakie są ceny energii elektrycznej w Afryce. Nie trzeba też chyba nikogo przekonywać, że rola Banku Światowego w sprawach energetycznych krajów rozwijających się, jest niebagatelna.
Moja grupa polityczna PPE zgłosiła kilka wniosków o głosowanie rozłączne w sprawie rezolucji, o której mówimy. Wydaje nam się, że w kilku miejscach rezolucja jest zbyt krytyczna wobec Banku Światowego. Nie sądzę np. byśmy mogli zwracać Bankowi uwagę na to, które rodzaje energii są uważane przez ową instytucję za czyste, a które powinny być uznawane za ekologicznie niepoprawne czy niepożądane. Energetyka jądrowa jest np. szeroko stosowana w krajach Unii Europejskiej, co więcej kraje europejskie uzależnione od węgla czy gazu są w pewnym sensie poszkodowane, muszą bowiem ograniczać emisyjność, co generuje koszty rozłożone bardzo nierównomiernie w poszczególnych państwach członkowskich. Dlatego trzeba być ostrożnym we wskazywaniu podmiotom zewnętrznym, które rodzaje energii powinny być rozwijane. Zgadzam się natomiast z tezą, że warto szczególnie wspierać projekty lokalne, obejmujące małe obszary, że warto popierać projekty niskoemisyjne, że warto popierać idee zróżnicowanych źródeł energii i unikania uzależnienia energetycznego.
Chcielibyśmy, aby Bank Światowy inwestował w energię odnawialną i zwiększenie efektywności energetycznej, ale ciągle musimy pamiętać o zasadniczym celu, czyli o tym, w jaki sposób dostęp do energii miałby pomagać ludziom w wychodzeniu z ubóstwa. Chcemy bowiem upiec kilka pieczeni na jednym ogniu - stworzyć warunki rozwoju, ograniczyć emisyjność, uwzględnić aspekty społeczne i środowiskowe w nowych projektach energetycznych. To są ambitne zadania i ja bym chciał, żeby Bank Światowy się ich nie bał. Jednocześnie wiem, że pan komisarz Pielbags kładzie duży nacisk na rozwój projektów energetycznych w krajach rozwijających się i potwierdzam, że w Zielonej Księdze jest o tym mowa i Parlament Europejski powinien tę strategię popierać.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Panie Przewodniczący! Aktualnie 1,4 miliarda ludzi na świecie nie ma dostępu do energii elektrycznej, z czego 85 % żyje na obszarach wiejskich. Milenijne cele rozwoju przewidujące wyeliminowanie ubóstwa do 2015 roku nie zostaną osiągnięte z powodu braku znaczącego postępu w zakresie zapewniania dostępu do energii. Osiągnięcie tego celu przed 2015 rokiem oznaczałoby, że 395 milionów ludzi będzie mieć dostęp do energii elektrycznej, a miliard uzyska dostęp do higienicznych pomieszczeń służących do przygotowywania żywności. Wszystkie te działania będą wymagać rocznych nakładów w wysokości około 40 miliardów dolarów w okresie 2010-2015, co stanowi 0,6 % światowego PKB.
Powszechny dostęp do elektryczności jest jednym z najważniejszych celów wyznaczonych przez rządy krajów rozwijających się. Wśród zidentyfikowanych barier utrudniających elektryfikację są wysokie koszty dostarczania elektryczności na obszary wiejskie i do domów na obszarach podmiejskich, brak zachęt podatkowych i finansowych, niewystarczające możliwości w zakresie opracowywania i realizacji projektów elektryfikacyjnych oraz ograniczone możliwości produkcji energii elektrycznej.
Obszary wiejskie stanowią szczególny przypadek, jeżeli chodzi o zapotrzebowanie na energię. Na obszarach wiejskich nie tylko należy dostarczyć niezbędną energię, ale także umożliwić sam proces jej produkcji, co prowadzi do powstania miejsc pracy oraz wspiera rozwój gospodarczy i społeczny.
W dniu 11 lutego 2011 r. w sprawozdaniu Banku Światowego napisano, że lokalne wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych przy niskich kosztach produkcji jest bardziej opłacalnym rozwiązaniem gospodarczym w perspektywie długoterminowej. Może ona odegrać kluczową rolę w zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego Indii, co pozwoli ograniczyć import energii i uzależnienie od wahań cen ropy naftowej. W związku z tym Bank Światowy mógłby działać jako partner krajów rozwijających się. Uważam, że Bank Światowy powinien wspierać projekty związane ze zwiększeniem wydajności energetycznej i lokalną produkcją energii ze źródeł odnawialnych, jak również szeroko zakrojone projekty obejmujące elektryfikację i stworzenie wzajemnych połączeń między różnymi krajami.
Zigmantas Balčytis
(LT) Panie Przewodniczący! Na wstępie chciałbym podziękować sprawozdawczyni za zwrócenie uwagi na bardzo istotny problem w odpowiednim momencie. Ubóstwo energetyczne pozostaje ogromnym problemem, a związane z nim kwestie uniemożliwiają osobom żyjącym w najbiedniejszych regionach świata poprawę jakości życia, otrzymanie szansy na zarabianie i ogólne zwiększenie wzrostu i produktywności. Jest to jeden z podstawowych czynników hamujących ogólny rozwój społeczno-ekonomiczny tych regionów, który umożliwiłby im wydźwignięcie się z ubóstwa.
Jak wspomniała sprawozdawczyni, statystyki są niepokojące - około półtora miliarda ludzi nie ma żadnego dostępu do elektryczności, a ponad 2,5 miliarda wciąż wykorzystuje tradycyjny opał uzyskany z biomasy. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia na całym świecie dwa miliony ludzi umiera co roku przedwcześnie w wyniku chorób dróg oddechowych spowodowanych używaniem tego opału.
Dotychczasowa strategia Banku Światowego w dziedzinie energii nie przyniosła wymiernych efektów. Co więcej, wsparcie dla wykorzystywania paliw kopalnych nadal jest większe niż w przypadku energii odnawialnej lub czystych źródeł energii. Do tej pory zainwestowano znaczne kwoty w elektrownie wykorzystujące węgiel kamienny, co wciąż uzależnia te biedne kraje od paliw kopalnych, które bardzo zanieczyszczają środowisko.
Porozumienie przyjęte przez przywódców G-20 w celu zmniejszenia wsparcia i środków finansowych dla projektów przewidujących wykorzystanie paliw kopalnych, które nie powinny otrzymywać żadnych środków od 2015 roku, jest pozytywną i pożądaną inicjatywą. Nowa strategia musi obejmować także kompleksową analizę problemu nadzoru i kontroli tego finansowania, tak aby wsparcie to było spożytkowane na te projekty energetyczne, które mogą przynieść długofalowe korzyści i rzeczywiście przyczynią się do rozwoju tych regionów oraz poprawy jakości życia ich mieszkańców.
Paul Rübig
(DE) Panie Przewodniczący! Chciałbym w szczególności podziękować panu komisarzowi Piebalgsowi. Był on wcześniej komisarzem zajmującym się energią, dlatego rzeczą naturalną jest, że wie wszystko o naszej strategii. Uważam, że jest wiele do zrobienia w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju, szczególnie w zakresie pomocy technicznej. Europa musi nie tylko dokonywać płatności na rzecz Banku Światowego; musi też podjąć działania. Europa i europejskie instytucje powinny odgrywać istotniejszą rolę w Banku Światowym, natomiast poważnym wyzwaniem będzie zapewnienie finansowania z pomocy rozwojowej firmom rodzinnym oraz wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw wytwarzających energię, ponieważ wiele małych przedsiębiorstw może wspólnie osiągnąć korzyści skali i uzyskać odpowiedni zwrot z inwestycji.
Jedną z najważniejszych kwestii jest oczywiście przechowywanie energii. Będzie to odgrywać kluczową rolę we współpracy na rzecz rozwoju.
Seán Kelly
Panie Przewodniczący! Przypuszczam, że można by powiedzieć, że ci z nas, którzy wciąż tutaj są mimo późnej pory, prawdopodobnie zasilani są jakąś formą energii odnawialnej, być może energią słoneczną, a może nawet boską mocą w formie aureoli nad naszymi głowami.
W każdym razie dyskusja była bardzo urozmaicona, co nie zaskakuje, gdyż jest to zawsze kontrowersyjna kwestia. Jednak uważam, że panu komisarzowi udało się zachować odpowiednią równowagę, prawdopodobnie lepszą niż większości z nas, w zakresie tego, gdzie zmierzamy i co należy zrobić w przyszłości. Myślę, że kilka kwestii należy doprecyzować. Niezależnie od tego, czy dane państwa należą do świata rozwijającego się, czy rozwiniętego, jeżeli posiadają złoża paliw kopalnych - węgla - lub energię jądrową, to będą z nich korzystać. Pytanie brzmi: czy będziemy je finansować, czy nie? Oczywiście w Europie, w kontekście Cancún, Kioto itp., chcemy promować agendę na rzecz energii odnawialnej i jest to w pełni słuszne. Jednak uważam, że pan poseł Martin ma trochę racji mówiąc, że musimy mówić głosem donośniejszym i naciskać na Bank Światowy, aby ten wspierał i finansował więcej projektów przewidujących wykorzystanie energii odnawialnej niż ma to miejsce teraz.
Andris Piebalgs
komisarz -- Panie Przewodniczący! To, co powiedziano, jest bardzo ważne dla naszej debaty, nawet jeżeli odbywa się ona późno w nocy, ponieważ uważam, że strategia energetyczna Banku Światowego jest szansą. Jest to prawdziwa szansa pozwalająca stawić czoła wyzwaniom energetycznym.
Jeżeli spojrzymy na to, co Międzynarodowa Agencja Energetyczna mówi na temat ubóstwa energetycznego i energii odnawialnej, to jest to na pewno ogromne wyzwanie, ale Bank Światowy, korzystając z naszego przywództwa, może doprowadzić do niezbędnej zmiany. Jeżeli cofniemy się o kilka lat w historii naszej Unii, zobaczymy, że nasz cel w zakresie energii odnawialnej wydawał się niemożliwy do osiągnięcia, chociaż był to raczej skromny cel na poziomie 18 %, jeżeli dobrze pamiętam. Teraz wydaje się, że jesteśmy od dawna na dobrej drodze.
Jednak czasami trzeba chwycić byka za rogi i przewidzieć rzeczywiste wyzwania. Bank Światowy czyni cały ten proces niezwykle otwartym. W Waszyngtonie odbędzie się tydzień energii zorganizowany przez Bank Światowy. My także moglibyśmy przekazać Bankowi Światowemu, który jest bardzo otwarty na nowe pomysły, swój wkład. Jeśli okażemy odwagę, dodamy jeszcze więcej odwagi Bankowi Światowemu. Dlatego ważne jest, abyśmy kroczyli dalej z otwartymi sercami i przekazali te bardzo ambitne pomysły Bankowi Światowemu. W innym przypadku wiele osób mogłoby próbować unikać tego wyzwania.
Z pewnością pojawia się pytanie, gdzie zacząć. Powiedziałbym, że powinniśmy wciąż poświęcać uwagę dostępowi do energii, ponieważ dostęp do energii oznacza także energię trwałą i wydajną. Ostatnie trendy w krajach, z którymi współpracujemy, pokazują intensywną urbanizację, zatem w pewnym sensie zmieniło to wzór całej układanki energetycznej. Oznacza to nie tylko zdecentralizowany system wytwarzania energii, ale także istnienie obszarów metropolitalnych, dlatego efektywność energetyczna, choć może to wydawać się dziwne, także powinna być częścią strategii.
Najważniejsze jest to, abyśmy zwiększyli skalę działania. Mamy środki na energetykę: 200 milionów euro. W dziedzinie energii nie można zbyt wiele zrobić z kwotą 200 milionów euro. Musimy przewidzieć finansowanie długoterminowe, ponieważ moim zdaniem energia odnawialna powinna być znakiem firmowym Europy. Dzięki temu i możliwościom Banku Światowego naprawdę moglibyśmy zrobić coś, co ma znaczenie nie tylko dla dostaw energii, ale również w zakresie podejmowaniu istotnych kroków w celu przeciwdziałania zmianom klimatycznym.
Przewodniczący
Otrzymałem projekt rezolucji złożony w trybie art. 115(5) Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 19 lutego 2011 r.
