Umowa między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Jeanine Hennis-Plasschaert w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w sprawie zalecenia dotyczącego wniosku w sprawie decyzji Rady dotyczącej zawarcia Umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów (05305/2010 - C7-0004/2010 - 2009/0190(NLE)).
Jak państwo wiedzą, Parlament Europejski podjął liczne działania w tej sprawie. Nasz Parlament składa się z posłów wybranych bezpośrednio przez obywateli Europy. Jesteśmy odpowiedzialni przede wszystkim za prawa obywatelskie i musimy stać na ich straży. Mamy tego pełną świadomość. To jest nasza pierwsza, najważniejsza odpowiedzialność. Równocześnie zdajemy sobie sprawę, jak ważne jest porozumienie SWIFT - z zupełnie innych powodów. Dlatego właściwe wypośrodkowanie działań w tym zakresie było ważne. Równocześnie w ostatnich miesiącach wszedł w życie traktat lizboński.
Jeszcze w listopadzie ubiegłego roku napisałem list do pana premiera Rainfeldta, który przewodniczył Radzie w tym czasie, z prośbą, aby odłożyć decyzję i aby decyzja Parlamentu Europejskiego, zgodnie z traktatem lizbońskim, była wzięta pod uwagę. Jak państwo wiedzą, tak się nie stało, i 30 listopada Rada podjęła decyzję w tej sprawie, przyjmując porozumienie SWIFT. 21 grudnia wystosowałem kolejne pismo do premiera Rainfeldta. Parlament oczekiwał w tym piśmie dwóch spraw: uwzględnienia naszego stanowiska w mandacie negocjacyjnym na stałe porozumienie, a także pełnej informacji dla Parlamentu w czasie przyszłych negocjacji. Podobne pismo napisałem do pana premiera Zapatero, który przewodniczy obecnie rotacyjnej prezydencji - 21 stycznia, powtórzyłem 8 lutego. Równocześnie napisałem pismo, w tym samym duchu, do pana przewodniczącego Barroso. Miałem kontakty także z przedstawicielami rządu amerykańskiego, z panią Hilary Clinton. Uzyskałem także list w tej sprawie, przedstawiający stanowisko rządu Stanów Zjednoczonych w sprawie porozumienia SWIFT.
Być może państwo o tym wszystkim wiedzą, te dokumenty są dostępne - ja wszystkie dokumenty rozesłałem grupom politycznym. Tak że państwo mogą w każdej chwili z nich skorzystać. To jest ważne. Musimy mieć pełnię informacji, żebyśmy w sposób odpowiedzialny podejmowali decyzje w tej sprawie. Tym naszym działaniom będzie dzisiaj służyła także dyskusja. Dlatego ta dyskusja na temat SWIFT-u jest tak ważna. I ogromnie się cieszę, że są wśród nas przedstawiciele Rady, którzy mogą się wypowiedzieć, oraz przedstawiciele Komisji Europejskiej. A potem nasza dyskusja i nasza odpowiedzialność za decyzję w tej sprawie.
Jeanine Hennis-Plasschaert
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący! Rozpocznę od stwierdzenia, że również ja popieram silną, otwartą na zewnątrz UE, zdolną do współdziałania ramię w ramię, w charakterze liczącego się odpowiednika, z USA, i w związku z tym myślę, że niezwykle istotne jest, byśmy byli otwarci, sprawiedliwi i transparentni, jeśli mamy rozwiązać problem tego, jak Europa ma współpracować z USA w zakresie działań antyterrorystycznych, w tym korzystania przez organy ścigania z danych gromadzonych w celach handlowych.
Bez wątpienia wymiana i wykorzystywanie danych do celów walki z terroryzmem jest i pozostanie koniecznością, ale trzeba też jasno powiedzieć: europejscy obywatele powinni móc zarówno ufać w swoje bezpieczeństwo, jak i mieć pewność co do wniosków o przekazanie danych. Naszym celem powinno być zapewnienie tego od samego początku, a moim zdaniem, z całym szacunkiem, Rada nie jest wystarczająco silna, by to zapewnić.
Rzeczywiście proponowana umowa tymczasowa stanowi znaczne odejście od europejskiego prawa pod względem tego, w jaki sposób organy ścigania otrzymują dane finansowe osób fizycznych, których przekazanie wymaga obecnie nakazu sądowego lub wezwania do zbadania konkretnych transakcji. Tymczasem po wejściu w życie umowy tymczasowej odbywałoby się to na podstawie ogólnych decyzji administracyjnych umożliwiających dostęp do milionów danych finansowych europejskich obywateli.
Ze względu na sam charakter porozumienia SWIFT, nie można mówić o tak zwanych "ograniczonych” wnioskach o przekazanie danych. Ze względów technicznych w ramach SWIFT dane muszą być przekazywane "hurtowo”, co stanowi naruszenie unijnych zasad ochrony danych, dotyczących na przykład konieczności i proporcjonalności. Nie można skorygować tej wady ex post mechanizmami nadzoru i kontroli.
Musi panować całkowita jasność, że Parlament nie jest tylko po to, by biernie przyglądać się działaniom Rady i Komisji. Fakt pozostaje faktem, że tej Izbie ciągle obiecuje się gruszki na wierzbie, jeśli tylko uzbroi się w cierpliwość. Nie możemy jednak dawać się zwodzić pustym obietnicom. Potrzebujemy teraz jasnych zobowiązań, i piłka była po stronie Rady. Jasno powiedziałem to w zeszłym tygodniu, ale Rada nie podjęła stosownych działań.
Rada stwierdza, że pragnie zapewnić najwyższy stopień poszanowania prywatności i danych, ale nie zajęła się w szczególności kwestiami prawa dostępu do danych, ich korygowania, odszkodowań i roszczeń w odniesieniu do podmiotów danych spoza UE. Rada deklaruje, że podziela obawy Parlamentu, wzywa zatem Komisję do przyjęcia projektu wytycznych negocjacyjnych.
Dlaczego chować się za plecami Komisji? W ostatecznym rozrachunku to przecież Rada przyjmuje wytyczne negocjacyjne; dlaczego wobec tego nie przedłożono jeszcze wytycznych negocjacyjnych? Rada jeszcze raz powtarza, że chce zapewnić, by program TFTP był kontynuowany. Jednak zdaje się nie dostrzegać tego, że w ten sposób UE kontynuuje podzlecanie swoich działań w zakresie wywiadu finansowego Stanom Zjednoczonym. Nie uwzględniono braku wzajemności. Prawdziwa wzajemność umożliwiłaby unijnym organom otrzymywanie analogicznych danych gromadzonych w USA, i w perspektywie długofalowej rozważenie konieczności zbudowania własnego potencjału w UE.
Rada nie okazuje żadnej skłonności do zastosowania się do obowiązującego prawodawstwa, jak na przykład dyrektywy w sprawie zachowywania danych przez operatorów telekomunikacyjnych, którzy mają do czynienia ze szczegółowymi i ukierunkowanymi danymi. Rada nie jest w stanie szczegółowo wyjaśnić roli organu publicznego, który będzie odpowiedzialny za dane. To, że zostanie wprowadzony system typu "push” nie będzie miało żadnego znaczenia, skoro w praktyce dane w ramach SWIFT będą przekazywane "hurtowo”. Innymi słowy, przekazywanie i przechowywanie danych w ramach umowy tymczasowej jest z definicji nieproporcjonalne, a Rada nie zadbała o europejskie rozwiązanie w zakresie nadzoru wymiany danych.
Panie urzędujący przewodniczący Rady! Niech mnie pan oświeci, co właściwie mam powiedzieć półmilionowej rzeszy europejskich obywateli, że wyprzedajemy ważne gwarancje i zasady tylko dlatego, że nie jesteśmy w stanie się postawić, ponieważ Rada nie jest w stanie wziąć się w garść. Niech mi pan to powie. Zamieniam się w słuch.
(Oklaski)
Alfredo Pérez Rubalcaba
Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałbym rozpocząć swoje wystąpienie od jednoznacznej deklaracji: Hiszpania okazała wyraźne, bezwarunkowe poparcie dla traktatu lizbońskiego, i czyniła to od samego początku. Robiliśmy to w przekonaniu, że wdrożenie nowego traktatu będzie oznaczać, między innymi, że europejskie instytucje zbliżą się do obywateli.
Zasadniczo realizację tego celu traktat lizboński powierza Parlamentowi. Zapewnienie Parlamentowi większej roli i większego uczestnictwa w takich dziedzinach jak obszar wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, jest właściwym sposobem zbliżenia do siebie obywateli i instytucji w ramach traktatu.
Pozwolę sobie zatem rozpocząć od zapewnienia wszystkich szanownych państwa, że Rada jest pełna zaangażowania na rzecz szczerej i ścisłej współpracy z Parlamentem. Z punktu widzenia prezydencji hiszpańskiej, wniosek ten wypływa z naszego zdecydowanego zaangażowania na rzecz traktatu lizbońskiego i jego celów.
Rada podziela obawę Parlamentu związaną z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim europejskim obywatelom, ponieważ bezpieczeństwo oznacza, że mogą oni w pełni korzystać ze swojej wolności. To stanowi kontekst w którym wspólnie walczymy z terroryzmem - we wszystkich jego odmianach.
Jak stwierdzono w rezolucji przyjętej w tej Izbie dnia 17 września, Parlament Europejski "ponownie podkreśla swoją determinację w walce z terroryzmem i wyraża zdecydowane przekonanie o konieczności znalezienia właściwej równowagi między środkami bezpieczeństwa a ochroną wolności obywatelskich i praw podstawowych”. Całym sercem popieram to stwierdzenie.
To są ramy, w których chciałbym, by toczyła się ta debata; to nowe ramy ustanowione traktatem lizbońskim, które opierają się na szczerej współpracy międzyinstytucjonalnej i wspólnym pragnieniu - i nie jest to nowe pragnienie - walki z terroryzmem przy jednoczesnym poszanowaniu zasad proporcjonalności i konieczności, które również mają zasadnicze znaczenie dla skutecznej walki z terroryzmem.
Panie prezydencie! Powszechnie wiadomo, że terroryzm międzynarodowy przyniósł naszym społeczeństwom nowe wyzwania. Jest to stosunkowo nowa forma terroryzmu, która nie ma wyraźnej struktury organizacyjnej, skrajnie niebezpieczna i funkcjonująca na skalę globalną. By go wyplenić, potrzebne jest zatem podejście globalne. Terroryzm międzynarodowy nie ma sztywnej struktury hierarchicznej, dlatego też można z nim walczyć jedynie poprzez nadzwyczajne działania wywiadowcze. Jest tak zabójczy, że wymaga od nas najwyższego pogotowia w miejscach publicznych, w których gromadzą się duże tłumy.
Zapobieganie, koordynacja i działania wywiadowcze to trzy słowa, które streszczają naszą strategię walki z tym ogromnym zagrożeniem.
Wszystkie kraje podjęły próbę poprawy koordynacji wewnętrznej i zewnętrznej, by otrzymywać lepsze informacje i by w ostatecznym rozrachunku współpracować z tymi, którzy toczą tę samą walkę. Unia Europejska zwiększyła również swój potencjał, wzmacniając połączone organy ścigania i zespoły dochodzeniowe, oraz usprawniając wymianę danych i wspólną pracę analityczną.
Oto kontekst, w którym rozpatrujemy dziś umowę między Stanami Zjednoczonymi dotyczącą przekazywania danych z komunikatów finansowych. Wymiana danych bez umowy funkcjonowała bez przeszkód od wielu lat.
Kiedy pojawiłem się dwa tygodnie temu w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych kilkoro posłów zapytało mnie o rezultaty przedmiotowej wymiany danych. To ważna kwestia, którą - jak mi się zdaje - poruszono i wyjaśniono w drugim sprawozdaniu autorstwa sędziego Bruguière'a, które zostało przekazane tej Izbie i które teraz zacytuję: "w roku 2009 TFTP był bardzo wartościowym narzędziem wykorzystywanym przez wywiad i organy ścigana do sporządzania map sieci ugrupowań terrorystycznych, uzupełniania brakujących ogniw w śledztwach, potwierdzania tożsamości podejrzanych, ustalania miejsc pobytu podejrzanych i typowania nowych podejrzanych, a także zapobiegania planowanym zamachom terrorystycznym”. Chciałbym również dodać, że nie dotyczy to tylko roku 2009, ale również lat wcześniejszych, w Stanach Zjednoczonych, Europie i na całym świecie: w Barcelonie w styczniu 2008 roku, w Niemczech latem 2007 = roku, w Londynie po atakach z 7 lipca i przy okazji śledztw dotyczących zamachów w Madrycie, zamachów w Bangkoku z kwietnia 2005 roku i zamachów bombowych na Bali z 2002 roku. To tylko niektóre spośród przykładów przytoczonych przez sędziego Bruguière'a w sprawozdaniu.
Zatem wymiana danych przyniosła pozytywne rezultaty. Pozwoliła nam prowadzić dochodzenia w sprawie zamachów i zapobiegać im. Umożliwiła nam aresztowanie terrorystów po dokonaniu przez nich zamachów, a co najważniejsze, zanim udało im się je przeprowadzić.
Mimo że decyzję dotyczącą zmiany baz danych w ramach SWIFT ogłoszono w 2007 roku, uczyniono to dopiero kilka miesięcy temu. Oznacza to, że musieliśmy zweryfikować protokoły, które umożliwiały nam wymianę danych finansowych uprzednio. Trzeba było tego dokonać w bardzo krótkim czasie. Mandat został zatwierdzony przez Radę latem 2009 roku, kiedy wejście w życie traktatu lizbońskiego wciąż stało pod znakiem zapytania.
Decyzja, którą wówczas podjęto, jest dobrze znana. Podpisaliśmy tymczasową dziewięciomiesięczną umowę, która powinna być ratyfikowana przez tę Izbę: umowę tymczasową ważną przez dziewięć miesięcy, w trakcie których Parlament, Rada i Komisja powinny ustanowić nowy proces negocjacji, w wyniku którego uzgodniona zostanie umowa ostateczna. Taka była decyzja.
Być może nie była to najlepsza decyzja. Jednak trzeba jasno powiedzieć w tej Izbie, podpisane porozumienie "ad referendum”, o którym dziś dyskutujemy, stanowi znaczny postęp pod względem ochrony danych w stosunku do protokołów obowiązujących przed wejściem w życie tego porozumienia.
Stanowi ono postęp, ponieważ obecna umowa tymczasowa jest obwarowana między innymi dodatkowymi gwarancjami, zaleconymi przez Parlament i postulowanymi przez sprawozdawcę w przedstawionym nam dziś sprawozdaniu.
Na tym etapie pragnę powiedzieć, że hiszpańska prezydencja Rady w pełni uwzględniła rezolucje przyjęte przez Parlament oraz pisma przesłane przez przewodniczącego Parlamentu, a także sprawozdanie sporządzone przez panią poseł Hennis-Plasschaert i przegłosowane 4 lutego przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. W związku z tym Rada przyjęła oświadczenie przesłane wczoraj Parlamentowi, którego główne punkty postaram się państwu streścić.
Po pierwsze Rada zobowiązuje się uwzględnić w ostatecznej wersji porozumienia rozsądne gwarancje, które wzmocnią prawidłową ochronę, usuwanie danych i zwiększą precyzyjność wymiany danych za pośrednictwem TFTP z organami krajowymi i państwami trzecimi.
Zobowiązujemy się również, co oczywiste, do wzmocnienia gwarancji zawartych w obecnie obowiązującej umowie; powinny one zostać zachowane - i wzmocnione - w ostatecznej umowie, podobnie jak wzmocnione powinno zostać ścisłe ograniczenie w zakresie końcowego wykorzystania danych a także bezwzględny zakaz ekstrakcji danych i korzystania z profili.
Wreszcie Rada, w odpowiedzi na nowe warunki, jakie stwarza wejście w życie traktatu lizbońskiego, zobowiązuje się do wynegocjowania porozumienia międzyinstytucjonalnego, które ułatwi dostęp do zastrzeżonych dokumentów dotyczących umów międzynarodowych.
W tym zakresie - i pragnę powtórzyć to tak wyraźnie, jak to tylko możliwe - prezydencja hiszpańska jest całkowicie oddana traktatowi lizbońskiemu i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, szczególnie art. 8, i w pełni uznaje uzasadnione obawy wyrażane przez Parlament.
Wiemy teraz, że zobowiązanie, które właśnie ogłosiłem jest możliwe do zrealizowania. W piśmie skierowanym do przewodniczącego Parlamentu przez sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych, Hillary Clinton, i sekretarza skarbu, Timothy'ego Geithnera, rząd Stanów Zjednoczonych wyraził swoje zobowiązanie do włączenia do umowy koniecznych gwarancji odpowiadających stanowisku Parlamentu Europejskiego.
Panie i panowie! Możliwe, że w trakcie procedury zatwierdzania umowy, o której dziś debatujemy, Rada mogła była zrobić niektóre rzeczy lepiej. Pewne jednak jest to, że w toku tej procedury Rada wyniosła pewne lekcje i należycie odnotowała obawy Parlamentu. Pewne jest również to, że umowa, o której dziś rozmawiamy, przyczyniła się - i mam nadzieję, że nadal będzie przyczyniała się - do poprawy bezpieczeństwa obywateli na całym świecie, a także, co oczywiste, w Europie.
Przewodniczący
Dziękuję panie przewodniczący! Chciałbym państwu przypomnieć, jak mówiłem wcześniej, dostałem od Rady odpowiedź na listy, które wysłałem. Są one do państwa dyspozycji w każdej chwili w grupach politycznych. Rada odpowiada w nich na nasze oczekiwania, oczekiwania Parlamentu. Dziękuję panu przewodniczącemu za złożenie tej deklaracji i za wyjaśnienia stanowiska Rady w tej sprawie. To bardzo ważne dla nas.
Cecilia Malmström
komisarz. - Panie przewodniczący! Pozwolę sobie rozpocząć od podziękowania wszystkim państwu, że obdarzyliście nas i mnie zaufaniem, głosując za powołaniem nowej Komisji.
To bardzo interesujący pierwszy dzień w pracy i cieszę się, że możemy wspólnie debatować nad tym ważnym zagadnieniem, jakim jest wymiana informacji z USA do celów walki z terroryzmem, tym razem w kontekście programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów (TFTP).
Parlament Europejski okazał oczywiście ogromne zainteresowanie tą materią. To całkiem zrozumiałe, ponieważ kwestia TFTP postawiła nas ponownie wobec wyzwania wypośrodkowania wymiany danych z ochroną danych, i jeżeli podejmiemy to wyzwanie, pomoże nam to zapewnić obywatelom bezpieczeństwo oraz ochronę prywatności i danych.
Jednym z celów umowy tymczasowej było zapewnienie uwzględnienia warunków zawartych w rezolucji Parlamentu Europejskiego z września 2009 roku. Zdecydowanie zamierzamy jeszcze bardziej wzmocnić w trakcie negocjowania umowy długoterminowej część dotyczącą ochrony danych, szczególnie pod względem prawa do uzyskiwania informacji na temat tego, czy prawa danej osoby były respektowane w ramach umowy, a także lepszych gwarancji w zakresie skutecznych środków odszkodowawczych, przetwarzania danych zgodnie z prawem oraz usuwania danych.
Drugie sprawozdanie Bruguière'a zostało udostępnione posłom do PE w zeszły poniedziałek i pokazuje ono znaczenie i wartość TFTP w ściganiu przestępstw związanych z terroryzmem i zapobieganiu im, również wewnątrz Unii Europejskiej. W sprawozdaniu potwierdzono, że system TFTP pomógł w ustaleniu tożsamości oraz aresztowaniu osób, które zostały następnie skazane za działalność terrorystyczną w naszych państwach członkowskich. W sprawozdaniu podkreślono również, że TFTP jest wartościowym źródłem wiarygodnych informacji koniecznych w walce z terroryzmem. Są na to konkretne przykłady - Rada wymieniła kilka z nich.
Wiemy, że groźba terroryzmu w niektórych państwach członkowskich jest tak wielka jak nigdy dotąd, i z pewnością dostrzegacie państwo, że odrzucenie umowy tymczasowej przez tę Izbę stanowiłoby poważny cios dla bezpieczeństwa UE.
Niektóre z państw członkowskich wyraziły się jasno, że chcą, by TFTP funkcjonował nadal, ponieważ skorzystały z niego w przeszłości i nadal będą z niego korzystać. Zasygnalizowały one, że wiarygodne informacje pochodzące z TFTP dotyczące potwierdzonych i domniemanych działań terrorystycznych stanowią ważne źródło pełnowartościowych danych wywiadowczych potrzebnych do stawienia czoła temu złożonemu zagrożeniu, głównie ze strony terroryzmu inspirowanego przez Al-Kaidę. Umowa tymczasowa nie jest tylko wyświadczeniem przysługi dla USA; leży w naszym obopólnym interesie.
Wiele zostało powiedziane o poziomie ochrony danych w ramach umowy tymczasowej, który stanowi, rzecz jasna, jedną z głównych trosk. Zachęcam posłów - i jestem pewna, że większość z państwa już to uczyniła - byście państwo uważnie przyjrzeli się umowie tymczasowej. Dostrzeżecie państwo, że zawiera ona znaczące i szczegółowe prawnie wiążące zobowiązania dotyczące metod, za pomocą których departament stanu USA może przetwarzać dane objęte umową. Obejmują one na przykład ścisłe zawężenie celu przetwarzania danych, który ograniczono do dochodzenia, wykrywania i ścigania przestępstw terrorystycznych. Obejmuje to bezwzględny zakaz eksploracji danych - przeszukiwanie bazy danych może się odbywać tylko wówczas, gdy istnieją przesłanki, że podmiot, którego dane są wyszukiwane, jest zaangażowany w działalność terrorystyczną.
To oznacza, że dane przechowywane w bazie danych TFTP są anonimowe. Tylko wówczas, gdy istnieją przesłanki, by sądzić, że dana osoba o określonej tożsamości jest terrorystą, można przeszukiwać i pobierać dane z bazy danych. To ważne. Umowa tymczasowa zobowiązuje departament stanu USA do usunięcia danych w terminie pięciu lat od ich otrzymania - termin ten odpowiada terminowi retencji danych określonemu w unijnym prawodawstwie dotyczącym finansowania działalności terrorystycznej. Umowa przewiduje ponadto szczegółowy unijny przegląd, w którym uczestniczyć będą niektóre organy ds. ochrony danych w celu zapewnienia, by te oraz inne zobowiązania w zakresie ochrony danych były wypełniane.
Umowa nie wiąże się z przekazaniem całości danych SWIFT departamentowi skarbu USA. Mogę państwa zapewnić, że tylko mały odsetek danych SWIFT będzie przekazywany w ramach umowy tymczasowej. Umowa nie narusza w żadnym razie uprawnień organów ds. ochrony danych w odniesieniu do przetwarzania danych w obrębie UE w ramach SWIFT lub przez instytucje finansowe.
Odmowa zgody będzie oznaczać koniec umowy tymczasowej, w tym znaczących gwarancji dotyczących ochrony danych zawartych w tej umowie. Jeżeli Stany Zjednoczone Ameryki będą miały dostęp do danych za pomocą innych metod - na przykład na podstawie umów dwustronnych z Holandią - gwarancje te stracą swoją moc. Jeżeli umowa tymczasowa upadnie, najprawdopodobniej upłynie dużo czasu, zanim możliwe będzie wcielenie w życie alternatywnego rozwiązania. Tak więc odmowa zgody grozi zarówno powstaniem luki w ochronie danych, jak i luki bezpieczeństwa.
Wreszcie, umowa tymczasowa jest niczym więcej tylko umową tymczasową. Być może nie jest to najlepsza umowa na świecie. Może zostać - i zostanie - poprawiona. Komisja finalizuje obecnie projekt mandatu i wytyczne dotyczące umowy długoterminowej, które zostaną przez nas wkrótce przyjęte.
Osobiście zobowiązuję się do zapewnienia, by obawy Parlamentu Europejskiego zostały rozwiane i gwarantuję, że w nowej umowie będziemy zmierzali do wzmocnienia ochrony prywatności i danych osobowych. Parlament Europejski będzie w pełni informowany na każdym etapie tej procedury. Mam nadzieję, że zdołałam odpowiedzieć na większość z państwa pytań.
Przewodniczący
Dziękujemy pani komisarz za te wyjaśnienia, rzeczywiście były dla nas bardzo ważne. To są pewne deklaracje, które złożyły przed chwilą Rada i Komisja Europejska w związku z naszymi oczekiwaniami co do przyszłego mandatu negocjacyjnego, a także co do informowania Parlamentu.
Proszę państwa, w naszym działaniu jest również inny ważny element: Parlament Europejski stał się współodpowiedzialny za ustawodawstwo europejskie. Spoczywa na nas także odpowiedzialność za umowy międzynarodowe, tego typu jak umowa dotycząca SWIFT i dajemy ten mocny sygnał, że sytuacja po traktacie lizbońskim zmieniła się. To jest ważne. Sądzę, że ostatnie sygnały ze strony rządu amerykańskiego świadczą o tym, że jasnym się stało, że Parlament Europejski ponosi dzisiaj pełną odpowiedzialność za ustawodawstwo. Chcielibyśmy, żeby ten sygnał był mocny. Natomiast wiemy, że my odpowiadamy przed naszymi obywatelami. Jesteśmy bezpośrednio wybranymi członkami Parlamentu Europejskiego. Nasza odpowiedzialność wobec ochrony praw obywatelskich ma zasadnicze znaczenie i to zawsze podkreślamy.
Ernst Strasser
Panie przewodniczący, panie i panowie! Po pierwsze chciałbym państwa powitać w pierwszym dniu pracy i zapewnić, że możecie państwo oczekiwać pełnej współpracy ze strony naszej grupy. Na początku tej debaty chcielibyśmy powiedzieć, że chcemy dobrego partnerstwa z Amerykanami, szczególnie w zakresie walki z terroryzmem. Po drugie zdecydowanie wspieramy bezpieczeństwo naszych obywateli, a także prawa obywateli i ochronę danych. Po trzecie dołożyliśmy ogromnych starań, by doprowadzić do przyjęcia wytycznych dotyczących negocjacji i naszego stanowiska już w połowie września, i teraz chcemy, by zostały one zrealizowane. Po czwarte, pani Malmström, chciałbym powiedzieć, że nie chodzi o to, że Parlament przejawiał duże zainteresowanie tą dziedziną, ale że traktujemy proces legislacyjny jako nasz obowiązek, jak zauważył pan przewodniczący, i chcemy w nim współuczestniczyć na równych zasadach z Radą i Komisją.
Naszą odpowiedzią na tekst przewidziany na potrzeby negocjacji są dwa bardzo wyraźne stwierdzenia. Po pierwsze nie możemy zaakceptować sposobu, w jaki ten tekst został sporządzony. Po drugie, mimo że Rada utrzymuje, że "punkty zawarte w rezolucji Parlamentu zostały w pełni uwzględnione”, w rzeczywistości niektórych z nich nie uwzględniono, w szczególności prawa do podejmowania kroków prawnych, kwestii usuwania danych i kilku innych. To są główne względy, dla których oświadczyliśmy w Podkomisji Bezpieczeństwa i Obrony, że dla nas jest to nie do przyjęcia. Oczywiste okazało się również to, że dopiero po tym, jak to się stało, sprawy ruszyły z miejsca. Sekretarz stanu USA nie zgodziła się na nic, chyba że Rada dysponuje innymi informacjami niż informacje przekazane Parlamentowi. Tak ponoć było przy kilku okazjach. Rada wysłała w tym tygodniu zachęcające sygnały, ale nie dała żadnych gwarancji. Chciałbym to powiedzieć bardzo jasno. Dlatego mówimy, że chcemy tę kwestię omawiać w dalszym ciągu, że chcemy dobrej umowy i że zdecydowanie popieramy dalsze dyskusje, jeżeli zagwarantuje to, że przyniesie to rezultat w postaci dobrej umowy.
Martin Schulz
w imieniu grupy S&D. - (DE) Panie przewodniczący! W swojej słynnej książce Podróże Guliwera irlandzki pisarz Jonathan Swift wysyła swojego bohatera Guliwera do Krainy Liliputów, której mieszkańcy mierzą tylko sześć cali. Jednak Guliwerowi zdawało się, że trafił do krainy olbrzymów. Mnie wydaje się, że amerykańska dyplomacja poszła w ślady Guliwera i uważa, że może traktować Parlament Europejski tak, jakby był organizacją krasnali. To błąd.
Pani Malmström! Chciałbym pani pogratulować wyboru na stanowisko i przejścia z jednej ławy do drugiej. Jednak powinna pani sobie zdawać sprawę, że nie był to tylko błąd popełniony przez amerykańskich dyplomatów, ale również błąd rządów Unii Europejskiej, którym wydawało się, że tego typu umowę można przepchnąć przez Parlament i do których nie dotarło, że nie możemy zagłosować za tak wadliwą umową. Umowa ta oddaje ducha ideologii bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych Ameryki, ale nie daje wyrazu ochronie praw podstawowych, którą my posłowie do Parlamentu Europejskiego musimy europejskim obywatelom zagwarantować.
Możliwość transferu znacznych ilości danych bez specyfikacji i bez podawania konkretnych szczegółów w indywidualnych sprawach stoi w sprzeczności z prawodawstwem dotyczącym ochrony danych, które przyjęliśmy w Europie we wszystkich parlamentach, w tym w parlamentach krajowych. Wspomniano już o poważnych problemach związanych z ochroną danych osobowych. Również pani o nich wspomniała. Jak długo będą przechowywane dane? Kto będzie je przechowywał? Kto będzie je przekazywał komu? Jak mogę się dowiedzieć, co dzieje się z moimi danymi, kto ma do nich dostęp i czy są one prawidłowe? Jaką ochroną prawną dysponuję, by zapewnić, aby nie gromadzono w odniesieniu do mnie nieprawdziwych danych i by nie przekazywano ich stronom trzecim, niezależnie od tego kim one są? Kiedy moje dane zostaną skasowane, jeżeli zostały zgromadzone i są przechowywane? Zgodnie z Homeland Security Act dane mogą być przechowywane przez maksymalny okres 90 lat. Gdyby dawało to gwarancję, że dożyję dziewięćdziesiątki, z przyjemnością o tym porozmawiam. Warto powtórzyć, że dane te mogą być przechowywane nawet przez 90 lat! Wszystkie te czynniki świadczą o poważnych wadach tej umowy.
Z tych względów, panie Rubalcaba, muszę powiedzieć, że ta umowa jest złą umową i że nie możemy za nią głosować. Jeżeli ją odrzucimy, wówczas staniemy przed zadaniem wynegocjowania nowej lepszej umowy ze Stanami Zjednoczonymi, która będzie przygotowana z poszanowaniem interesów bezpieczeństwa, ale jednocześnie z poszanowaniem interesów bezpieczeństwa obywateli z punktu widzenia ich wolności. Jeżeli będziecie w stanie to zapewnić, poprzemy nową umowę. Celem nowej rundy negocjacji musi być znalezienie kompromisu między tymi dwoma kwestiami.
Nie mogę zalecić posłom z mojej grupy głosowania za przyjęciem umowy na tym etapie i w tej postaci. Dzisiejszego wieczoru zalecę mojej grupie głosowanie za jej odrzuceniem.
Sophia in 't Veld
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Chciałem powitać moją koleżankę i dobrą przyjaciółkę, Cecilię Malmström. To przyjemność widzieć ją w tej Izbie.
To jedna z pierwszych kluczowych decyzji, którą Parlament Europejski musi podjąć przy użyciu uprawnień nadanych mu na mocy traktatu lizbońskiego, w związku z czym oczekiwania są wysokie, niemniej musimy zachować jasność umysłu.
Jesteśmy winni naszym obywatelom podjęcie dobrze przemyślanej decyzji, wolnej od zewnętrznych nacisków lub taktyki siania strachu, nieuwzględniającej na przykład nieprawdziwych zarzutów dotyczących luki bezpieczeństwa, ponieważ bez tej umowy - z czego zdajemy sobie sprawę - dane i tak mogą zostać uzyskane przez Stany Zjednoczone. Nie zapominajmy, że również państwa członkowskie nie były jednomyślne co do tej umowy. Możemy jedynie przystać na umowę opartej na pełnej demokratycznej legitymacji i na przesłankach merytorycznych i proceduralnych. Nie chodzi tu o licytowanie się na chęci przez Radę i Parlament Europejski, ani o stosunki transatlantyckie. Chodzi tu o zapewnienie europejskim obywatelom prawa do właściwej demokratycznej i transparentnej procedury.
Dotychczasowe odpowiedzi Rady są dalekie od wystarczających i nie można przehandlować demokratycznych praw europejskich obywateli za obietnice wycieczek do USA lub mgliste obietnice Rady dotyczące przyszłych umów. Od 2007 roku Rada miała niezliczone możliwości uporania się z tym problemem w odpowiedni sposób i zapewnienia bezpieczeństwa, a także ochrony danych osobowych i swobód obywatelskich, lub zapewnienia odpowiedniego demokratycznego nadzoru przez parlamenty krajowe, czy przez Parlament Europejski od 1 grudnia, ale była niesamowicie uparta. Parlament nie może i nie powinien podejmować decyzji, jeżeli nie posiada dostępu do wszelkich istotnych informacji i dokumentów. Nasi wyborcy mają prawo wiedzieć, że traktujemy wszystkie elementy bardzo poważnie, a nie tylko zatwierdzamy mechanicznie decyzje Rady.
Wreszcie Parlament Europejski od lat daje jasny wyraz swoim obawom i oczekiwaniom, w związku z czym Rada, zamiast przedstawiać coraz to bardziej niejasne propozycje, powinna wreszcie przedstawić nam opinię swojej służby prawnej i informacje, których zażądaliśmy, obrazujące sposób wykorzystania danych do celów antyterrorystycznych. Nie uważam, by drugie sprawozdanie Bruguière'a było wystarczające. Dlatego też, jeżeli Rada chce zgody tej Izby, będzie musiała spełnić nasze żądania. To jedyna droga.
(Oklaski)
Rebecca Harms
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący! Po pierwsze chciałabym odnieść się do spotkań z ekspertami i ambasadorem USA. W trakcie tych dwóch spotkań, którym przewodniczyłam, w żaden sposób nie odczułam, żebym była traktowana jako krasnoludek z Europy, wręcz przeciwnie. W trakcie tych spotkań z ekspertami z USA dowiedziałam się bardzo wiele o tak różnych systemach prawnych odnoszących się do ochrony praw podstawowych w USA i w Europie. Jestem wdzięczna Amerykanom za umożliwienie mi wzięcia udziału w tym zaawansowanym dialogu. Charakter zadania, przed którym stanęliśmy, stał się dla mnie jasny. Dotychczas Rada nie zajmowała się tym zadaniem należycie. Jasny stał się dla mnie również charakter zadania, przed jakim stoją Europejczycy, jeśli chcemy połączyć skuteczną walkę z terroryzmem i skuteczną ochroną praw podstawowych w jednej i tej samej umowie.
W rzeczywistości wydaje mi się to żenujące, że specjaliści musieli się do nas pofatygować przez Atlantyk, by wyjaśnić tę kontrowersyjną kwestię i że Rada nie była jak dotąd w stanie odbyć z tego rodzaju uczciwej debaty z Parlamentem. Sprawozdawca jasno wyjaśnił, w których obszarach prawa podstawowe, które są chronione w Europie w najwyższym stopniu, zostaną naruszone. Chciałabym poruszyć jeszcze jedną kwestię, którą uznaję za jeden z głównych problemów z prawnego i politycznego punktu widzenia, gdy się bliżej przyjrzeć tej kwestii. USA i Europa mają zupełnie różne definicje terroryzmu, i jest to problem, który rzutuje na całą umowę.
Jak słusznie powiedziano, posłowie do tej Izby odpowiadają przed obywatelami Europy za zapewnienie ochrony ich praw. Moim zdaniem nie powinniśmy głosować za przyjęciem umowy, która - jak na forum publicznym powtarzało wielu posłów, w tym pan poseł Weber, pan poseł Langen, którego nie ma tu w chwili obecnej, a także pan poseł Schulz - narusza obecnie obowiązujące przepisy prawa. Musimy podjąć działania teraz. Zapewnialiśmy obywateli Europy w trakcie dyskusji publicznej, że tak uczynimy. Musimy głosować za odrzuceniem umowy tymczasowej i nie możemy zwlekać z głosowaniem.
Parlament nie może ponownie unikać swojej odpowiedzialności, jak to uczynił w listopadzie. Wówczas mieliśmy możliwość powstrzymania wszystkiego, ale większość tego nie chciała. Musimy podjąć działania teraz i - mówię to po konsultacjach z Amerykanami - da nam to lepszą pozycję negocjacyjną i uczyni bardziej równoważnym partnerem, co da nam możliwość poprawy bezpieczeństwa i sytuacji pod względem praw obywateli w Unii Europejskiej, a być może również w USA.
Timothy Kirkhope
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Podobnie jak moi koledzy z tej Izby jestem ogromnie sfrustrowany i rozzłoszczony z uwagi na sposób potraktowania Parlamentu przez Radę oraz kiepski poziom konsultacji z nami. Konsultacje parlamentarne i zgoda Parlamentu nie powinny być narzędziami funkcjonującymi z mocą wsteczną. Wzajemność ochrony danych nie powinna pozostawiać miejsca na zarzuty, a sposób, w jaki umowa została wynegocjowana i zawarta, nigdy nie powinien się powtórzyć.
Jednak uspokoiły mnie przynajmniej władze Stanów Zjednoczonych oraz wielostopniowe systemy ochrony danych, a także gwarancje sądowe wprowadzone na podstawie umowy tymczasowej. Tak więc niewłaściwe potraktowanie nas przez Radę nie powinno rzutować na naszą umowę ze Stanami Zjednoczonymi, ani na przyszłe umowy dotyczące bezpieczeństwa w Europie. Obecnie otrzymujemy niezliczone zapewnienia i obietnice ze strony Rady i Komisji. Nie mogę jednak ocenić, czy odpowiadają one na określone przez nas rozsądne wymagania, dlatego moim zdaniem potrzebujemy teraz trochę czasu, zanim nie ruszymy z dalszymi pracami nad tym jakże ważnym środkiem.
Lothar Bisky
Panie przewodniczący, panie i panowie! Umowa SWIFT została wynegocjowana na podstawie wątpliwej procedury i szybko przepchnięta w ciągu jednego dnia, jeszcze przed wejściem w życie traktatu lizbońskiego, co miało na celu pominięcie Parlamentu. Chciałbym jednak skupić swoją uwagę na samej treści umowy. Na naszą aprobatę czeka młodsza siostra wielkiego brata. Pani sekretarz Clinton uważa, że jest w stanie przekonać posłów do Parlamentu, byśmy uczynili coś, czego nie zaakceptowalibyśmy ze strony naszych rządów.
Z mojej perspektywy z gruntu niewłaściwe jest, by podmioty rzekomo ścigające terrorystów miały tak szeroki dostęp do baz danych, ponieważ narusza to prawa ludzi do rozporządzania własnymi danymi osobowymi. Dane osobowe będą przechowywane przez dziesięciolecia i nikt nie będzie miał kontroli nad sposobem ich wykorzystania. Dodatkowo, dane te mogą być nadal zachowywane po wygaśnięciu umowy. Nie przewidziano możliwości podejmowania przez obywateli kroków prawnych, które umożliwiałyby stwierdzenie, gdzie dane są przechowywane, ani możliwości wnoszenia roszczeń odszkodowawczych w związku z nielegalnym wykorzystaniem danych przez państwa trzecie. To daje państwu pierwszeństwo przed obywatelami, których status zostanie sprowadzony do statusu podejrzanych. Państwa członkowskie pozwalają innym rządom pośrednio szpiegować naszych obywateli za pośrednictwem UE.
Weźmy choćby kilka przykładów z Niemiec; czy Deutsche Telekom, Deutsche Bahn, czy też sieć aptek Schlecker powinny nadal przejmować się zbieraniem informacji o swoich pracownikach? Czy teraz normą stanie się kupowanie przez niemiecki rząd danych uzyskanych niezgodnie z prawem przez detektywów podatkowych? Znajdujemy się obecnie w sytuacji, w której Parlament musi stanąć w obronie swoich przekonań i podjąć decyzję. Dlaczego mielibyśmy pozwolić Google ustalać w przyszłości progi danych? Ważne jest, byśmy walczyli z terroryzmem, w szczególności z jego przyczynami, i zapewne wszyscy się z tym zgadzamy, ale nie kosztem praw podstawowych. W tym kontekście usłyszałem tu wiele wystąpień, w których mówiono o UE jako wspólnocie wartości. Jesteśmy o krok od zamiecenia jednej z tych wartości pod dywan, a na to moja grupa nie będzie mogła przystać w głosowaniu.
Simon Busuttil
(MT) Pragnę jasno powiedzieć, że Europejska Partia Ludowa jest za przyjęciem umowy. Wszyscy jej członkowie popierają umowę SWIFT i jutro zagłosują za jej przyjęciem. Pozwolę sobie wyjaśnić, dlaczego: Europejska Partia Ludowa zamierza poprzeć tę umowę, ponieważ jej główną troską jest bezpieczeństwo ludzi, bezpieczeństwo naszych obywateli.
Bezpieczeństwo naszych obywateli wzrośnie dzięki tej umowie, dlatego też ją popieramy. Nie jest to tylko moje zdanie, ale jest to fachowa opinia tych specjalistów, których zadaniem było zbadanie i ocena, czy ta umowa wzmacnia bezpieczeństwo obywateli, których my wszyscy w tej Izbie reprezentujemy.
Nastąpi poprawa poziomu bezpieczeństwa w całej Europie, która przełoży się na poprawę bezpieczeństwa innych mieszkańców kuli ziemskiej, w tym Amerykanów. Zgadzam się z tymi, którzy stwierdzili, że Rada nie postąpiła właściwie z Parlamentem Europejskim, ale uważam, że sygnał wysłany przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w zeszłym tygodniu był dla Rady lekcją - lekcją, która została dobrze przyswojona. Rozumiem również obawy moich koleżanek i kolegów posłów dotyczące prywatności, ale w tym zakresie raz jeszcze należy przypomnieć, że jest to umowa tymczasowa. Oznacza to, że trzeba będzie sporządzić nową umowę, która będzie zawierała lepsze gwarancje bezpieczeństwa.
Panie przewodniczący! W swoim wystąpieniu wstępnym wspomniał pan o odpowiedzialności. Apeluję do posłów, by skorzystali z uprawnień tego Parlamentu, nowych uprawnień, które nam przysługują, i wzięli na siebie pełną odpowiedzialność, by móc spojrzeć w oczy 500 milionom obywateli i powiedzieć im, że broniliśmy ich bezpieczeństwa. Jeśli to możliwe, by zachować większą jedność tej Izby, powinniśmy odłożyć w czasie jutrzejsze głosowanie. Jesteśmy gotowi rozważyć odłożenie głosowania, ale jeżeli nie zostanie to zaaprobowane, zagłosujemy za przyjęciem umowy.
Claude Moraes
Panie przewodniczący! Również my, posłowie z Grupy Socjalistów i Demokratów, chcemy walczyć o europejskiego obywatela i zwalczać terroryzm, dlatego też zalecimy - jak wspomniał przewodniczący naszej grupy - głosowanie w dniu jutrzejszym za odrzuceniem umowy, by upewnić się, że będziemy głosować w tym Parlamencie w ramach pierwszej procedury zgody określonej w traktacie lizbońskim za odrzuceniem złej umowy dla całego Parlamentu.
Nie jest to dla nas kwestia polityczna, ale merytoryczna. Nie chodzi tu o to, czy źle opracowana umowa służy interesom bezpieczeństwa i walce z terroryzmem. Jak powiedział kiedyś jeden z moich doradców - a jest on prawnikiem, ja również byłem prawnikiem, i był nim również pan Kirkhope - cytując Benjamina Franklina: Ten kto przedkłada bezpieczeństwo nad wolność, nie zasługuje ani na bezpieczeństwo, ani na wolność.
Tak więc wszyscy zgadzamy się, że kierując się dobrem unijnych obywateli, chcemy dobrej umowy. Teraz w Komitecie Stałych Przedstawicieli, prawdą jest, że Rada podniosła wszystkie te kwestie, które my jako grupa uznawaliśmy za ważne. Również sekretarz stanu Clinton przyznała w swym piśmie, że Parlament ma rację, ale żaden z tych dokumentów nie zaowocował dalszym biegiem spraw ani planem rozwiązania tego problemu, dlatego głosowanie za odrzuceniem umowy będzie naszym zdaniem bodźcem do przygotowania lepszej umowy z punktu widzenia całego Parlamentu.
Dlatego nasza grupa apeluje do wszystkich frakcji Parlamentu, a nie tylko do naszych posłów, by wsparła sprawozdawcę w wysiłkach na rzecz uzyskania lepszej umowy dotyczącej walki z terroryzmem. Nikt nie ma tu prawa do uzurpowania sobie wyższej moralności; chcemy skutecznej walki z terroryzmem, czyli lepszej umowy, i zalecimy to dzisiejszego wieczoru w Grupie Socjalistów i Demokratów.
Agustín Díaz de Mera García Consuegra
(ES) Panie przewodniczący! Nie mogę zaakceptować metod i tempa przyjmowania niniejszej umowy. Rola Parlamentu jest zasadniczą częścią traktatu lizbońskiego i powinna być respektowana przez wszystkie zainteresowane strony.
Przechodząc do meritum sprawy: największym ciosem, jaki społeczeństwo demokratyczne może wymierzyć w terroryzm, jest odcięcie go od źródeł finansowania. Dlatego też umowa tymczasowa powinna obowiązywać w trakcie, gdy pilnie negocjowana będzie umowa końcowa. Przynajmniej w dziewięciu sprawach SWIFT i TFTP okazały się skuteczne i wartościowe w zapobieganiu i opanowywaniu działań terrorystycznych w Europie, Azji, Afryce i Ameryce, w związku z treścią umowy tymczasowej i ochroną danych.
Które sprawozdanie powinno przeważyć, panie i panowie? Sprawozdanie europejskiego inspektora danych osobowych czy sprawozdanie specjalnego sędziego, ponieważ oba sprawozdania są dobrze umotywowane, acz sprzeczne w swej wymowie. Nie, panie i panowie, ani nie odbyliśmy debaty, ani nie wypracowaliśmy rozwiązania w tym względzie. Brzmienie umowy tymczasowej gwarantuje poszanowanie praw. Umowa stanowi, że przekazywane dane będą przetwarzane wyłącznie w celu zapobiegania terroryzmowi lub jego finansowaniu; że przekazywane dane nie będą kopiowane; że przekazywane dane nie będą integrowane z inną bazą danych; i że dostęp do nich będą miały wyłącznie publiczne organy bezpieczeństwa.
Ufam rządowi Stanów Zjednoczonych i wielkiej demokracji, która stanowi fundament tego kraju. Mamy obowiązek wzmocnienia naszych stosunków z tym krajem, ponieważ jesteśmy dla siebie naturalnymi godnymi oparcia partnerami.
W związku z powyższym popieram głosowanie za umową tymczasową w tej Izbie i z zadowoleniem przyjmuję bardzo pozytywny ruch, jaki Parlament wykonał, by ugruntować swój autorytet, a także to, że sekretarz Clinton oraz pan Geithner uznali ten autorytet jako niezbędny element stosunków teraz i w przyszłości.
Wreszcie, panie przewodniczący, Rada i Komisja wiedzą, czego się od nich oczekuje. Umowa międzyinstytucjonalna jest pilnie potrzebna.
Stavros Lambrinidis
Panie przewodniczący! Proste pismo, w którym Rada stwierdziłaby, że obawy Parlamentu zostaną w pełni uwzględnione w wytycznych dotyczących negocjacji, że negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi rozpoczną się niezwłocznie, a nie w nieokreślonym terminie w przyszłości i że Parlament będzie w pełni uczestniczył w tych negocjacjach, wystarczyłoby. Przesłanie takiego pisma nie byłoby takie trudne, a mogłoby rozwiać obawy Parlamentu wynikające ze sposobu, w jaki został potraktowany, pomijany i ogrywany w przeszłości.
Ale nawet na to was dzisiaj nie stać. Jak powiedziała pani komisarz, "hurtowe” przesyłanie danych nie stanowi problemu. Tylko niektóre dane tam trafią. Słyszymy ze strony SWIFT, że tak nie będzie. Również amerykańska administracja mówi nam, że tak nie będzie. Nie ma dowodu na potwierdzenie prawdziwości pani stwierdzenia.
Wspomniała pani o wytycznych dotyczących negocjacji, które są niemal gotowe. Gdzie one są? Zważywszy na presję, jaka dziś istnieje, dlaczego nie możecie powiedzieć nam dokładnie, w czym się zgadzacie, a w czym się nie zgadzacie z Parlamentem, zamiast głosić ogólne stwierdzenia?
Uważam, że bardzo ważne jest, byśmy wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi walczyli z terroryzmem. Nalegam na Stany Zjednoczone i Radę, by wspólnie z Parlamentem podjęły się ciężkiej pracy po jutrzejszym głosowaniu i by nie podążały drogą dwustronnych porozumień oraz nie marzyły o zburzeniu solidarności, ale byśmy pracowali wspólnie na rzecz ochrony bezpieczeństwa przy jednoczesnej ochronie praw podstawowych.
Birgit Sippel
(DE) Panie przewodniczący! Każdy kto śledził niezliczone dyskusje nt. umowy SWIFT w ostatnich tygodniach, może odnieść wrażenie, że bez tej umowy pogrążylibyśmy się w chaosie i że jej odrzucenie położyłoby kres transatlantyckim stosunkom i wspólnej wojnie z terroryzmem. Te próby zastraszenia nas można opisać jednym słowem: żałosne. USA i Rada nie starają się ocalić niezbędnego narzędzia; starają się po prostu ocalić twarz.
Obowiązuje wiele umów i środków mających na celu walkę z terroryzmem. Umowa SWIFT byłaby użytecznym ich uzupełnieniem. Nieudany zamach z 25 grudnia wyraźnie pokazał, że nie chodzi o to, że brakuje nam danych, ale o to, że nie umiemy skutecznie wykorzystać danych, którymi już dysponujemy. Chodzi o to, by odwrócić uwagę od tego faktu. Umowa tymczasowa po prostu nie mogłaby być gorsza. Jest pełna sprzeczności i niespójności. Zamiast podjęcia odpowiednich środków ostrożności zapewniających, by przekazywane były tylko dane dotyczące osób rzeczywiście podejrzanych, każdego miesiąca do USA będą przesyłane ogromne ilości danych. Umowa stanowi jaskrawe naruszenie praw obywateli, zasad ochrony danych i praworządności. Gdyby Rada i USA były rzeczywiście przygotowane na uwzględnienie tej krytyki i włączenie tych punktów do nowej umowy, wówczas nie musielibyśmy zatwierdzać tej budzącej trwogę umowy. W interesie obywateli musimy powiedzieć "nie” umowie tymczasowej i musimy niezwłocznie rozpocząć nowe negocjacje, tak byśmy mogli wprowadzić naprawdę dobrą umową, która będzie funkcjonowała jako dodatkowe skuteczne narzędzie walki z terroryzmem i będzie uwzględniała poszanowanie praw podstawowych.
Juan Fernando López Aguilar
(ES) Panie przewodniczący! Traktat z Lizbony otworzył nowy rozdział dla tego Parlamentu, ale również dla Rady i Komisji.
W swoim wystąpieniu urzędujący przewodniczący Rady zauważył, że Parlamentu należy słuchać i uwzględniać jego obawy i żądania.
Zauważono również, że negocjacje w sprawie tej umowy nie przebiegały prawidłowo. Przede wszystkim jednak urzędujący przewodniczący Rady wygłosił jedno zobowiązanie: zobowiązanie do pilnego wynegocjowania umowy końcowej, uwzględniającej żądania przedstawione w sprawozdaniu sprawozdawczyni, w tym żądanie gwarantowanego prawa do skargi, do informacji, a następnie modyfikacji lub usunięcia danych prywatnych.
Dlatego musimy ustalić nową równowagę między prywatnością, wolnością i bezpieczeństwem obywateli, które również stanowią fundamentalne prawo obywateli reprezentowanych przez nas w tym Parlamencie.
Tak więc niezależnie od wyniku debaty, Parlament nalega, by pan minister rozpoczął negocjacje jak najszybciej i dał tym samym wyraz traktatowi lizbońskiemu, Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz stał się wyrazicielem woli 500 milionów obywateli, których reprezentuje ten Parlament i którzy mają podstawowe prawo do bezpieczeństwa.
Axel Voss
(DE) Panie przewodniczący! W erze mobilności nie możemy zapewnić bezpieczeństwa bez skutecznej i szybkiej wymiany danych i naszym zadaniem jest chronić naszych obywateli przez atakami terrorystycznymi. Dlatego musimy znaleźć równowagę między bezpieczeństwem a prywatnością. Równowaga ta musi znaleźć odzwierciedlenie w umowie, nad którą obecnie debatujemy.
Jednak zważywszy na wagę tej kwestii, w tym przypadku Rada przyjęła iście amatorskie podejście. Dlatego chciałbym, by uczyniono więcej ustępstw względem sprawozdawcy, w tym by udzielono mu konkretnej pomocy, tak byśmy ewentualnie osiągnęli większość w Parlamencie.
Jeżeli nie uda nam się tego osiągnąć, wówczas jedynym centralnym programem pozostanie Program śledzenia środków finansowych należących do terrorystów, ponadto ważne będzie zapewnienie przez nas, by w ramach umowy SWIFT przekazywane były tylko pojedyncze dane. Jeżeli tego nie uczynimy, wówczas jedynym słusznym rozwiązaniem jest pełna umowa i pozostanie w mocy obecnej umowy. Dlatego uważam, że powinniśmy zdecydować się na odłożenie głosowania w czasie, a następnie...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Przewodniczący
Koledzy! To bardzo ważna dyskusja. Nie chcę wam przerywać, ale wszyscy przekraczacie przysługujący wam czas o pół minuty. Na liście mam 11 osób. Jeżeli wszyscy będziecie mówić tak długo, nie będę mógł udzielić głosu innym.
Jörg Leichtfried
(DE) Panie przewodniczący! Nikt nie ma poważnych wątpliwość co do potrzeby walki z terroryzmem. Jednakże w stosunku do dojrzałych demokracji zawsze powstaje wynikające z zasad praworządności pytanie, co i jak należy robić. W tym przypadku odpowiedź na to pytanie jest prosta. Nie możemy postępować w taki sposób, by uczynić z 500 milionów osób podejrzanych i masowo naruszać ich prawa, bez umożliwienia im skorzystania z kroków prawnych. Nie można w szczególności dopuścić, by te środki zostały wprowadzone w życie przy całkowitym pominięciu obowiązujących zasad demokracji.
Teraz nowy Parlament musi ponosić odpowiedzialność za działania aroganckiej prezydencji szwedzkiej. Nie wolno nam tego robić. Dlatego opowiadam się za głosowaniem jutro przeciwko tej umowie.
Carl Schlyter
(SV) Panie przewodniczący! Chciałbym powiedzieć, że tą umową niczego nie powstrzymamy - nie powstrzymamy żadnego aktu terroru. Żaden z czterech zamachów wspomnianych przez prezydencję Rady nie zostałby powstrzymany, choć być może ułatwione byłyby dochodzenia w ich sprawie. Umowa ta ogranicza bezpieczeństwo tak samo jak każda ustawa o totalnej kontroli Internetu, ponieważ gdy istnieje kontrola, ludzie będą starali się jej unikać - nawet uczciwi obywatele. Wówczas tworzone są w Internecie serwisy anonimizacji danych, tak jak obecnie w sektorze bankowym. Bezpieczeństwo spada, gdy terroryści są w stanie ukrywać się pośród zwykłych ludzi. To kiepska umowa.
Zamiast niej powinniśmy dokonać pełnego przeglądu wszystkich przepisów antyterrorystycznych. Ile kosztują i jaki jest ich łączne oddziaływanie na prywatność i wolność? Tylko wówczas będę mógł rozważyć nawet przyjęcie dodatkowych przepisów antyterrorystycznych. Pokażcie nam jak skuteczne są te środki, prezentując jawne dokumenty, a nie tajne.
Janusz Władysław Zemke
(PL) Panie przewodniczący! Chciałbym zwrócić uwagę na dwie ważne, moim zdaniem, sprawy. Nie ma dyskusji co do tego, że należy walczyć z terroryzmem, ale dyskusja dotyczy tego, w jaki sposób i jakie porozumienia należy podpisywać w tej sprawie z Amerykanami. Chciałbym poruszyć dwie kwestie. Sprawa pierwsza - to porozumienie jest porozumieniem pisanym w jedną stronę, jest to jednostronne porozumienie. Czy zastanawiamy się nad tym, by także służby działające w europejskich państwach mogły uzyskiwać dane na terenie USA, które także tu w Europie pozwalałyby zwalczać terroryzm? Druga kwestia - podstawowy zarzut dotyczy tego, że będzie można uzyskiwać wszystkie dane finansowe. Kładę silny nacisk na słowo "wszystkie”. Myślę, że trzeba by dalej pracować w taki sposób, żeby służby specjalne amerykańskie i europejskie mogły uzyskiwać dane wyłącznie tych podmiotów, które są już podejrzane.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Rada przesłała umowę Parlamentowi Europejskiemu bardzo późno, co jest niezwykłe. Mam nadzieję, że takie przypadki nie powtórzą się w przyszłości. Z drugiej strony jestem bardzo mile zaskoczony intensywną współpracą między władzami USA a Parlamentem Europejskim. Dość nieoczekiwanie władze USA wysłuchały tej instytucji, co mam nadzieję będzie również miało miejsce w przyszłości.
Oczekuję takiego samego poziomu zainteresowania ze strony amerykańskich władz w stosunku do równego traktowania państw członkowskich w ramach programu likwidacji wiz (Visa Waiver). Stany Zjednoczone czeka jeszcze wprowadzenie jasnych, przejrzystych kryteriów odmawiania wiz w niektórych państwach członkowskich. Niemniej uważam, że należy poprzeć umowę tymczasową, ponieważ przyczyni się ona do poprawy bezpieczeństwa europejskich obywateli. Jednakże przyjęcie tej umowy nie może oznaczać zawieszenia negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie długoterminowej umowy, w której uwzględnione zostaną wszystkie zastrzeżenia zgłoszone przez ten Parlament.
Eva Lichtenberger
(DE) Panie przewodniczący! Dziś Rada przyznała, że rezultaty negocjacji mogłyby być lepsze. Musimy pójść tym tropem i skorzystać ze sposobności, by poprawić umowę. Jednakże odłożenie po prostu spraw na później nie pomoże, ponieważ proces odroczenia decyzji nie jest obwarowany żadnymi warunkami. Dlatego też na następnej sesji plenarnej znajdziemy się dokładnie w tej samej sytuacji. Nie wierzę, że to cokolwiek zmieni.
Po drugie chciałabym powiedzieć, że mamy już dość obietnic, że sprawy będą miały się ku lepszemu w trakcie następnej rundy negocjacji z udziałem Parlamentu. Jeszcze zanim pojawiła się ta umowa, obiecano nam, że sprawy będą toczyły się zupełnie inaczej. Ponowne odłożenie spraw na później nie pomoże. Pomóc może tylko wysłanie czytelnego sygnału.
Po trzecie luki bezpieczeństwa, które według niektórych przedmówców powstaną, jeżeli nie zagłosujemy za przyjęciem umowy tymczasowej, po prostu nie istnieją. Mamy ekspertyzy prawne, które tego dowodzą, a także umowy o wzajemnej pomocy prawnej.
Sajjad Karim
Panie przewodniczący! Bezpieczeństwo naszych obywateli jest niezwykle ważnym zagadnieniem dla nas wszystkich, i łatwo jest wytykać nas palcami jako mięczaków w walce z terroryzmem, gdy podnosimy czoło i domagamy się ochrony wolności obywatelskich naszych obywateli. Byłem wielokrotnie świadkiem takiego zachowania ze strony wielu deputowanych parlamentów krajowych w stosunku do działań podejmowanych przez tę Izbę.
Można przytoczyć wiele przykładów powodzenia umowy SWIFT, i my doceniamy te przykłady, ale ważne jest również skupienie się na tych przypadkach, w których SWIFT okazał się porażką, albo sprawił nam zawód. W Unii Europejskiej było wiele nieudanych lub źle prowadzonych śledztw. W samym tylko moim okręgu wyborczym zatrzymano dwunastu niewinnych ludzi, którym nie zdołano postawić żadnych zarzutów. Gdy ich zatrzymywano, poinformowano nas, że transakcje finansowe stanowiły znaczną część mocnych dowodów przeciwko nim.
Jaką naukę możemy wyciągnąć z tych negatywnych przykładów? Apeluję do Rady, by spuściła z tonu. Mamy czas. Nie jesteśmy przyciśnięci do muru. Jest jeszcze inna droga. Odłóżmy sprawę na później. Niech Rada powstrzyma się z dalszymi działaniami w tym zakresie - nie dla dobra tej Izby, ale dla dobra naszych obywateli.
Carlos Coelho
(PT) Panie przewodniczący! W moim kraju, gdy policjant chce uzyskać dostęp do rachunku bankowego, musi mieć nakaz. Nie mogę zaakceptować umowy, na mocy której tysiące szczegółowych danych bankowych będzie przekazywanych amerykańskiemu policjantowi do wglądu z pominięciem nakazu sądowego. W wynegocjowanej umowie tymczasowej brakuje zapisów o ochronie danych. Ochrona danych to nie luksus - to niezbędny warunek naszej wolności. Brakuje wzajemności i proporcjonalności. Nie możemy na to przystać.
Oczywiście liczymy, że umowa końcowa zostanie odpowiednio wynegocjowana. Jak może być negocjowana? Czy podstawy negocjacji są solidne, czy wątłe? Uważam, że z naszego punktu widzenia lepiej byłoby nie mieć żadnej umowy, niż mieć złą umowę tymczasową. Jeżeli odrzucimy umowę tymczasową, oznacza to, że będziemy mieli dobrą podstawę do negocjowania umowy końcowej.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Przysłowie mówi, że dobre umowy są zawierane przez równorzędnych partnerów. Opracowywana obecnie umowa nie sugeruje jednak, abyśmy byli równorzędnymi partnerami, ale raczej że Stany Zjednoczone wysuwają wobec nas żądania i oczekują, że przyjmiemy ich pogląd na sprawę.
Po przyjęciu traktatu lizbońskiego Parlament Europejski ma jednak o wiele więcej władzy i zadaniem zasiadających w nim posłów jest tak naprawdę obrona interesów i praw - praw podstawowych 500 milionów obywateli państw członkowskich UE. Dlatego popieram również wniosek o przeredagowanie tej umowy i uwzględnienie w niej wniosków, które my, posłowie do Parlamentu Europejskiego - jako jedyni spośród wszystkich unijnych władz przedstawiciele wybierani w bezpośrednich wyborach - oczekujemy, że zostaną uwzględnione w tej umowie.
Wiem, że w Unii Europejskiej są kraje borykające się z ogromnymi problemami z terroryzmem. Wreszcie, Hiszpania jest jednym z krajów, które zmagają się z terroryzmem od dłuższego czasu, dlatego uważam, że w tym przypadku Rada będzie partnerem Parlamentu Europejskiego, a nie partnerem Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Alfredo Pérez Rubalcaba
urzędujący przewodniczący Rady. - (ES) Panie przewodniczący! Po pierwsze pragnę powiedzieć, że z ogromnym zainteresowaniem wysłuchałem wszystkich wystąpień wygłoszonych przez szanownych państwa posłów - przemówień zawierających zarówno słowa poparcia jak i krytyki, choć w istocie słowa krytyki przeważały, ale mimo to jestem za nie wdzięczny.
Chciałbym po pierwsze powiedzieć, że cieszę się, ponieważ w trakcie tej debaty raz jeszcze okazało się, że Parlament, Komisja i Rada są całkowicie ze sobą zgodne, jeżeli chodzi o obronę naszych wspólnych wartości, i jak powiedziałem w swoim wystąpieniu, o przyjęcie zdecydowanego stanowiska wobec wszelkiego rodzaju terroryzmu. Moim zdaniem konsensus ten jest niezmiernie ważny i nie powinniśmy o tym zapominać.
Chciałbym wyróżnić dwie skrajnie różne odmiany krytyki, którą usłyszeliśmy w stosunku do rozpatrywanej przez nas dzisiejszego popołudnia umowy SWIFT: krytyka uzasadniana względami proceduralnymi i krytyka merytoryczna.
To prawda, że ciągle pobrzmiewa krytyka treści tej umowy, nawet ze strony tych posłów, którzy otwarcie popierali tego rodzaju umowę. Powtarzam to, co powiedziałem w swoim wcześniejszym wystąpieniu, a mianowicie, że można było lepiej załatwić sprawę; rzeczywiście można ją było lepiej załatwić. Jednakże powiedziałem również - to też chcę powtórzyć - że jak doskonale państwo wiedzą, terminy były takie a nie inne, tak więc Rada i Komisja musiały podjąć działanie w bardzo krótkim terminie. W każdym razie pragnę wyraźnie oświadczyć, że - jak już wcześniej powiedziałem - Rada pragnie, by od teraz sprawy były załatwiane w innych sposób, a nie tak jak dotychczas.
Niektórzy posłowie twierdzili, najprawdopodobniej w oparciu o własne doświadczenia, że obietnica ta, to zobowiązanie było wielokrotnie łamane w tej Izbie. Chciałbym powiedzieć, broniąc Rady, że jest to zobowiązanie zrodzone na gruncie fundamentalnego zobowiązania wynikającego z traktatu lizbońskiego, w którym określono jako jeden z zasadniczych celów odgrywanie przez Parlament coraz ważniejszej roli w instytucjonalnym życiu Europy, tak by obywatele czuli się lepiej reprezentowani.
To zobowiązanie ze strony mojego kraju, które stanowi fundamentalne zobowiązanie określone w traktacie lizbońskim jest powodem, dla którego pragnę tu kategorycznie oświadczyć, że w trakcie prezydencji hiszpańskiej, Rada będzie załatwiała sprawy w inny sposób.
Na wypadek gdyby niektórzy nie dowierzali słowom Rady, a mają do tego prawo, powinni pamiętać, że traktat zmusza nas, by postępować inaczej. Dlatego jeżeli wola polityczna Rady nie wystarczy, w zasięgu ręki jest traktat, który umożliwi nam postępowanie w innych sposób w przyszłości. Zależy to od tej Izby współpracującej z Komisją, i naturalnie zależy to od ducha wspólnoty okazywanego tu przez posłów - ducha, poprzez który będą oni poszukiwali równowagi między obroną bezpieczeństwa a zagwarantowaniem naszych fundamentalnych wartości; to duch paneuropejski, któremu Rada jest całkowicie oddana.
Chciałbym przedstawić trzy uwagi dotyczące przedmiotowego zagadnienia. Pominę niektóre bardziej szczegółowe kwestie, które były przedmiotem krytyki - moim zdaniem po części nieuzasadnionej. Padły na przykład przy wielu okazjach stwierdzenia, że umowa SWIFT, w swojej obecnej wersji przedstawionej Izbie, dopuszcza "hurtowe” przesyłanie danych. Nie powiedziano, choć trzeba to jasno stwierdzić, że logika ta wcale nie wynika z umowy, a "hurtowe” przesyłanie danych jest dopuszczane na mocy umowy SWIFT wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, tylko i wyłącznie w przypadku uzasadnionych podejrzeń (art. 4 ust. 6 umowy). To tylko jeden przykład. Padały inne z grubsza powierzchowne zarzuty dotyczące treści umowy, które moim zdaniem można by łatwo rozwiać po bliższej lekturze tekstu, ale nie zamierzam ich poruszać na tym etapie.
Chciałbym poruszyć dwie dodatkowe kwestie w tym zakresie. Po pierwsze, przychylające się do zdania Komisji i niektórych posłów do Parlamentu chciałbym podkreślić, że umowa okazała się przydatna w walce z terroryzmem. Podałem kilka przykładów, a jest ich więcej w sprawozdaniu sędziego Bruguière'a, które rozdano posłom. Mogę przytoczyć jeszcze jeden przykład, a nawet - jeszcze lepiej - dwa przykłady z mojego kraju, do których odniosłem się uprzednio.
To prawda, że umowa SWIFT została wykorzystana w śledztwach w sprawie zamachów w Madrycie dnia 11 marca, z dobrymi rezultatami. Warto również pamiętać, że umowa SWIFT pomogła zapobiec zamachowi w Barcelonie rok temu. Sprawcy tych zamachów odsiadują obecnie wyroki w hiszpańskich więzieniach.
Dlatego możemy powiedzieć: tak, umowa sprawdziła się i pozwoliła nam na uzyskanie wyników. W związku z tym szanowni posłowie z pewnością zgodzą się państwo, że zawieszenie umowy będzie tak naprawdę oznaczało w najlepszym razie nieznaczne obniżenie standardów bezpieczeństwa Europejskich obywateli. Z pewnością musicie państwo przyznać, że skoro umowa funkcjonuje i przysłużyła się naszemu dobru, jej zawieszenie pozbawi nas w pewnym stopniu bezpieczeństwa, i mówiąc to, ważę słowa, tak by nikt nie mógł oskarżyć Radę o dramatyzowanie. Z pewnością nieco obniży się poziom naszego bezpieczeństwa; tak po prostu.
Dlatego pragnę podkreślić w imieniu Rady, i myślę, że również Komisja się z tym zgadza, że niezmiernie ważne jest, by nie zawieszać obowiązywania umowy. Niech będzie, że umowa ta zasługuje na krytykę, i raz jeszcze pragnę podkreślić, że doceniamy ostrą krytykę, którą usłyszeliśmy dzisiejszego popołudnia. Jednak szanowni posłowie z pewnością zgodzą się ze mną, że ta umowa jest o wiele lepsza niż protokół w sprawie wymiany danych, którego Stany Zjednoczone i UE musiały przestrzegać przez lata.
Dyskutowana dziś umowa nie jest być może idealna. Na pewno można by ją poprawić, i mogę nawet zgodzić się z słowami krytyki, które padły z niektórych ław, ale proszę, byście dostrzegli - tak jak dostrzegam to ja - że umowa stanowi krok naprzód względem tego, co mieliśmy uprzednio. UE, Rada i Komisja wprowadziły do umowy kilka wniosków budzących niepokój niektórych posłów, którzy zasadniczo starają się zagwarantować, że bezpieczeństwo nie będzie zapewniane kosztem praw człowieka i wolności podstawowych; i całkiem słusznie.
Dlatego pragnę powtórzyć to, co powiedział komisarz, że ważne jest, by nie przerywać obowiązywania umowy. Pragnę również powtórzyć Parlamentowi, że szczerym pragnieniem Rady jest wynegocjowanie nowej umowy - tym razem ostatecznej - umowy, która będzie obejmowała wiele kwestii wspomnianych tu dzisiejszego popołudnia, kwestii, z którymi Rada się zgadza i które chciałaby publicznie poprzeć. Rada zobowiązuje się to uczynić. Faktem jest, że przewodniczący Rady podjął już to zobowiązanie w piśmie skierowanym do przewodniczącego Parlamentu, ale i tak musimy je utrzymać, gdy nadejdzie pora negocjacji.
Dlatego dziś debatujemy nad umową tymczasową, która poprawia obecną sytuację. Debatujemy nad umową, która będzie obowiązywała przez dziewięć miesięcy, czyli przez okres, którego Komisja, Rada i Parlament potrzebują, by uzgodnić nową umowę - umowę końcową - umowę, która będzie obejmowała wszystkie te racjonalne środki ostrożnościowe omawiane w trakcie dzisiejszej popołudniowej debaty w Parlamencie.
Rada nie może zignorować dzisiejszej debaty. Nie możemy zignorować tego, że ta umowa spotkała się z poważną krytyką. Jak już powiedziałem, niektóre słowa tej krytyki były bardziej uzasadnione niż inne, niemniej słowa te padły, dlatego też uważam, że zasługują one na poważną uwagę. Proszę w imieniu Rady, by Parlament dał nam czas do namysłu.
Czas, co naturalne, na przeanalizowanie i omówienie tej debaty z moimi kolegami w Radzie, czas na dyskusje z Komisją, a także czas na zbadanie możliwości zawarcia lepszej umowy z USA, na co istnieje, moim zdaniem, realna szansa. Prosimy o czas, panie i panowie, panie przewodniczący, który umożliwi nam powrócenie do Parlamentu za kilka tygodni, czy też kilka miesięcy, i zapewnienie państwa, że udało nam się stworzyć fundamenty podpisania ostatecznej umowy, w której należycie uwzględniono obawy wyrażone dziś przez niektórych posłów. Obawy, które - powtarzam - są w wielu przypadkach zbieżne z obawami Rady.
Cecilia Malmström
komisarz. - Panie przewodniczący! To była bardzo ważna debata. Spostrzeżenie to jest jak najbardziej trafne, ponieważ rozmawiamy tu o tak istotnych kwestiach, jak sposób, w jaki możemy zapewnić bezpieczeństwo obywateli, ale jednocześnie zachować dobre systemy informacyjne i wymiany danych, przy zachowaniu wysokiego poziomu ochrony danych.
Jak wspomniał pan przewodniczący Rady, padło kilka pytań, a także wystąpiło, jak się zdaje, kilka nieporozumień. Niektóre z nich można wyjaśnić przy pomocy sprawozdania pana Bruguière'a, tak więc gorąco zachęcam państwa do zapoznania się z nim. Ale myślę, że musimy zrozumieć i pamiętać, czemu służy umowa tymczasowa. Dlaczego ją mamy? No cóż, dlatego że system SWIFT był przenoszony, a my znaleźliśmy się w sytuacji braku uregulowań dotyczących przekazywania danych, tak więc Rada i Komisja niezwłocznie przystąpiły do działania, by uzgodnić rozwiązanie tego problemu. Udało nam się uzyskać pewne ustępstwa ze strony Stanów Zjednoczonych i uzgodnić bardzo dobre mechanizmy wymiany danych. Ponadto dwa zainteresowane kraje członkowskie wystąpiły do Komisji o możliwość przystąpienia do uzgodnień, tak by opracować podejście europejskie w tym zakresie i uniknąć umów dwustronnych. Ważne jest, by to przypomnieć.
Trzeba również przypomnieć, że - jak już wspomniałem - jest to umowa tymczasowa, która może być i będzie poprawiona. Intencją Komisji i Rady jest włączenie Parlamentu Europejskiego, zgodnie z traktatem lizbońskim, do prac nad umową końcową. Musimy doprecyzować kwestie dotyczące dochodzenia odszkodowań, zgodnego z prawem przetwarzania danych i usuwania danych. Umowa stała będzie obejmowała gwarancje dotyczące korygowania danych i dostępu do informacji.
Pan poseł Lambrinidis zapytał, dlaczego Komisja nie dysponuje tymi gwarancjami. No cóż, panie pośle Lambrinidis! Komisja sprawuje swój urząd od 16 godzin i 20 minut. To bardzo ważny mandat negocjacyjny.
Musimy mieć możliwość omówienia tej kwestii wspólnie, w ramach nowej Komisji, zanim określimy pełny mandat negocjacyjny na potrzeby rozmów z Parlamentem Europejskim.
Nowa Komisja objęła urząd całkiem niedawno, tak więc nie można od nas oczekiwać, że będziemy od razu dysponowali gotowym mandatem. Ale upewnimy się - i pan przewodniczący Barroso wyraził to bardzo jasno w piśmie do pana przewodniczącego Buzka - że prace nad mandatem negocjacyjnym będą prowadzone pełną parą; przedstawimy ten mandat Parlamentowi Europejskiemu jak najszybciej i zapewnimy, byście byli państwo informowani na bieżąco.
Odroczenie głosowania to bardzo dobry pomysł, gdyż mielibyśmy więcej czasu na omówienie mandatu. Mandat negocjacyjny zostanie państwu przedstawiony; będziecie mieli państwo czas, by przyjrzeć się dokumentom, sprawozdaniom itp., i jak już wspomniałem, Komisja wyraża chęć prowadzenia współpracy z europarlamentarzystami i Radą na rzecz dobrej - i o wiele lepszej - umowy stałej w tym przedmiocie.
Przewodniczący
Koledzy! Reguła niebieskiej kartki nie obowiązuje w trakcie prezentacji dokonywanych przez Radę i Komisję, ale to jest bardzo ważna debata. Musimy jutro podjąć decyzję.
Choć Regulamin tego nie przewiduje, proszę pana, panie urzędujący przewodniczący Rady, by wysłuchał pan dwóch krótkich - podkreślam krótkich - pytań pana posła Schulza i pana posła Lambrinidisa - i na tym poprzestaniemy, bo można by nad tym debatować przez kolejne dwie godziny.
Martin Schulz
(DE) Panie przewodniczący, panie ministrze Rubalcaba! Wysłuchałem uważnie pańskich słów, podobnie jak wszyscy posłowie tej Izby. Z pańskich ust padły następujące słowa: "Proszę dać mi więcej czasu na omówienie tej kwestii z innymi członkami Rady. Proszę dać mi więcej czasu, bym mógł wrócić do tej Izby z lepszą umową”. Chciałbym w związku z tym zadać panu konkretne pytanie, a mianowicie, czy nie jest tak, że Rada już nie nalega na przyjęcie tej umowy i na głosowanie za jej przyjęciem, i że chce pan mieć czas na wynegocjowanie nowej, poprawionej umowy z USA? Czy dobrze zrozumiałem pańskie słowa?
Stavros Lambrinidis
Panie przewodniczący! Czy Rada jest świadoma tego, że w ubiegłych latach w ramach SWIFT ani razu nie przesłano szczegółowych danych, ponieważ system nie jest w stanie ich wygenerować i w związku z tym dane są zawsze przesyłane "hurtowo”.
Czy Rada zdaje sobie sprawę, że to właśnie dlatego zawarto umowę między USA a SWIFT, w ramach której pracownicy ds. obsługi SWIFT są zatrudnieni w departamencie skarbu, by zapobiegać przeszukiwaniu danych otrzymywanych "hurtowo” przez departament skarbu w sposób "hurtowy”?
Czy Rada zdaje sobie sprawę z tego, że w umowie tymczasowej nie przewidziano choćby najmniejszego ustępstwa względem stanowiska Parlamentu? Jeśli się nie mylę - a mam nadzieję, że nie - czy Rada i Komisja zobowiązują się do bardzo poważnego potraktowania "hurtowego” przekazywania danych w ramach mandatu negocjacyjnego?
Alfredo Pérez Rubalcaba
Panie przewodniczący! Rada raz jeszcze pragnie powtórzyć, jak ważne jest, by nie odcinać przepływu danych finansowych w ramach wymiany między Europą a Stanami Zjednoczonymi.
Jednakże Rada ma również na uwadze to, że trzeba będzie poważnie rozważyć środki ostrożnościowe, krytykę oraz sugestie przedstawione przez posłów.
W związku z tym poprosiłem o czas, który pozwoliłby mi na wspólną pracę z wszystkimi państwami Unii Europejskiej, ze wszystkimi państwami członkowskimi, i zbadanie, czy w nowej umowie winniśmy pójść tym tokiem rozumowania. Co ważniejsze, poprosiłem o czas na konsultacje ze Stanami Zjednoczonymi. Wierzę, że Stany Zjednoczone są skłonne do uwzględnienia w nowej umowie wielu środków ostrożnościowych, zastrzeżeń i ograniczeń wyrażonych tu dziś przez Parlament Europejski. Mówiąc w skrócie, są skłonne ustalić nową równowagę między bezpieczeństwem a wolnością w umowie ostatecznej, co zasadniczo stanowi przedmiot naszej dzisiejszej debaty.
Chciałbym mieć czas, by zbadać tę możliwość, tak bym mógł ponownie stanąć przez Parlamentem i powiedzieć, na takim posiedzeniu jak dzisiejsze, przed przystąpieniem Parlamentu do głosowania, że Komisja i Rada uzyskały od Stanów Zjednoczonych zapewnienie, że uwzględnią one te sugestie Parlamentu Europejskiego w nowej umowie.
Myślę, że w takich warunkach nasza debata wyglądałaby zupełnie inaczej, niż debata, jaką toczymy dzisiejszego popołudnia.
Manfred Weber
(DE) Panie przewodniczący! To bardzo pomocne. Dziękuję bardzo za umożliwienie zadania tych pytań. O ile dobrze zrozumiałem, ponieważ kwestia, nad którą debatujemy, jest drażliwa, to pan przewodniczący Rubalcaba nie może zapewnić nas, że obecna umowa wejdzie w życie. Innymi słowy, jeżeli odłożymy sprawę na później i damy sobie więcej czasu, umowa ta wejdzie w życie.
Dlatego moje kolejne pytanie brzmi: Czy pan Rubalcaba może nas na przykład zapewnić, że umowa długoterminowa wejdzie w życie w terminie jednego miesiąca i że będzie przewidywała wyższe standardy, czy też Rada stara się nam powiedzieć, że musimy czekać kolejne dziewięć miesięcy aż do upłynięcia tego terminu? Parlamentowi bardzo ciężko jest zaakceptować bezwarunkowe zapewnienie. Dlatego musimy mieć jasność co do warunków zapewnienia Rady, tak byśmy mogli jutro zadecydować o ewentualnym odłożeniu głosowania.
Agustín Díaz de Mera García Consuegra
(ES) Panie przewodniczący! Dziękuję za wspaniałomyślne zastosowanie Regulaminu Izby i umożliwienie tym dwóm posłom zabrania głosu, najpierw przedstawicielowi Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów, a następnie Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów).
Panie ministrze Rubalcaba, ma pan rację. Większość argumentów podniesionych w debacie w tej Izbie było słusznych. Z niezwykłym szacunkiem traktuje to, co zostało tu powiedziane. Jednakże słowa, które tu padły, powinny być poparte dokumentami i danymi, a także pełną wiedzą na temat faktów, a szczerze mówiąc, bardzo dziwią mnie wygłoszone tu stwierdzenia, które świadczą, że jest inaczej. Sugerują one, że bardzo niewiele osób tak naprawdę przeczytało umowę, którą krytykują, ponieważ po przeczytaniu umowy nie sposób wypowiadać niektórych argumentów, które tutaj padły.
Dlatego chciałbym pana zapytać, panie ministrze Rubalcaba, o kwestię wspomnianą przez mojego kolegę. pana Manfreda Webera, oraz przez panią Hennis-Plasschaert w jej piśmie (jak państwo wiedzą, jestem za utrzymaniem w mocy umowy tymczasowej, podczas gdy negocjowana będzie nowa umowa). W swoim piśmie pani Hennis-Plasschaert zadaje to samo pytanie, co pan Manfred Weber. Czy Rada może zagwarantować Parlamentowi, że współpracując z tą Izbą przedstawi tekst umowy końcowej, na posiedzeniu komisji w czerwcu, a także na posiedzeniu plenarnym w lipcu?
Alfredo Pérez Rubalcaba
Panie przewodniczący! Niektórzy z szanownych państwa chcą umowy tymczasowej, natomiast inni umowy stałej.
Co się tyczy terminów, jasne jest, że nie jest tym samym przynieść do tej Izby założenia umowy końcowej, czy innymi słowy, przynieść tu zobowiązanie ze strony Stanów Zjednoczonych do uwzględnienia niektórych środków ostrożnościowych i sugestii przedstawionych przez tę Izbę, co przynieść tu gotowy tekst nowej umowy.
Jeżeli szanowny poseł pyta mnie, czy przyniesiemy gotową umowę w ciągu miesiąca, odpowiedź brzmi "nie”. Jeżeli szanowny poseł pyta mnie, czy możemy przynieść do tej Izby wyniki dialogu między Stanami Zjednoczonymi a Parlamentem, którego uczestnictwo jest bardzo ważne, tak byśmy mogli przeprowadzić debatę na temat tego, czy słuszne jest twierdzenie, że umowa końcowa będzie o wiele lepsza niż obecna, moja odpowiedź brzmi "tak”. Moim zdaniem jesteśmy w stanie to osiągnąć.
Oto właśnie zabiegam. Dlatego nie odnoszę się szczegółowo do wniosku sprawozdawczyni, w który - przyznaję - nie zagłębiłem się zbytnio dzisiejszego popołudnia, zważywszy na ogólne nastawienie i mnogość działań i wystąpień przeciwko podpisaniu umowy tymczasowej. Pozwolę sobie powtórzyć swoje zdanie, że w związku z obecnym stanem rzeczy, bardziej realistycznym wariantem jest zwrócenie się do Parlamentu o termin, powiedzmy, trzech miesięcy, na przedstawienie założeń umowy ze Stanami Zjednoczonymi i poddanie ich pod debatę z Parlamentem. Innymi słowy umowa ta obejmowałaby elementy, które zdaniem UE (Komisji, Rady i Parlamentu) oraz Stanów Zjednoczonych powinny być uwzględnione w umowie końcowej, która następnie byłaby przedmiotem negocjacji.
Myślę, że w tych okolicznościach debata, którą dzisiaj toczymy, wyglądałaby zupełnie inaczej.
Jeanine Hennis-Plasschaert
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący! Powiedziano już wiele. Pragnę wyraźnie powiedzieć panu Busuttilowi, a w szczególności urzędującemu przewodniczącemu Rady, że wstrzymując naszą zgodę dla umowy tymczasowej, nie narazimy na szwank bezpieczeństwa europejskich obywateli. Myślę, że powoływanie się na ten argument jest nie fair. Istnieją inne instrumenty prawne umożliwiające wymianę konkretnych danych między UE a Stanami Zjednoczonymi, i jak stwierdził Claude Moraes, nikt nie ma tu wyższości moralnej.
Co się tyczy pisma Stanów Zjednoczonych, pismo to trzeba oczywiście docenić, nie ma co do tego żadnych wątpliwości, ale same tylko stwierdzenia, że poglądy Parlamentu zostaną usłyszane, rozważone i uwzględnione to trochę za mało, nieprawdaż? To żadne zobowiązanie. Ponadto stwierdza się, że ta umowa tymczasowa jedynie pozostanie w mocy, co uważam za zwykły szantaż. Denerwuje mnie to i przykro mi z tego powodu, ale ta debata zaczyna powoli działać mi na nerwy.
TFTP nie jest spójny - i nie może być uznany za spójny - z głęboko zakorzenionymi europejskimi tradycjami w zakresie wolności obywatelskich. Trzeba go postrzegać - i chcę by to uznano - jako zerwanie z europejskim prawem i praktyką. Powiedziałam to wcześniej i chcę, by to raz jeszcze wyraźnie usłyszano. Chcę również powiedzieć, że nikt nie wątpi w konieczność trwałej i ściślejszej współpracy między USA a UE, chociaż UE oraz jej państwa członkowskie, szczególnie na forum Rady, muszą być zdecydowane w wytyczaniu własnych celów. W tym zakresie Parlament i Rada nie są jeszcze ze sobą zgodne.
Wreszcie pozwolę sobie podkreślić, że chodzi tu o europejską odpowiedzialność, zatem potrzeba znaleźć europejskie rozwiązanie. Holandia i Belgia nie mogą skończyć jako "kozły ofiarne” tego wszystkiego. Uważnie wysłuchałam pana oświadczeń, prośby o większą ilość czasu, i jestem skłonna przedstawić tę prośbę Konferencji Przewodniczących, ale nie usłyszałam od pana zapewnień, których oczekiwałam: pańskie słowa były zbyt niejasne. Przekażę jednak pańską prośbę Konferencji Przewodniczących, która zbierze się późnym popołudniem.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 10 lutego 2010 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Bruno Gollnisch  
Współpraca ze Stanami Zjednoczonymi w walce z terroryzmem jest ważna, ale nie może odbywać się za wszelką ceną. Przedmiotowa umowa tymczasowa ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie przekazywania danych finansowych sprowadza się do otwierania i odczytywania korespondencji elektronicznej europejskich obywateli lub monitorowania wymienianych przez nich e-maili pod pretekstem, że elektroniczne listy lub korespondencję mogą również wymieniać między sobą terroryści. Umowa, o której tu rozmawiamy nie gwarantuje poszanowania danych osobowych, a w jeszcze mniejszym stopniu używania danych wyłącznie do ustalonego celu. Ryzyko ingerowania w prywatne życie milionów niewinnych obywateli lub całkowicie zgodne z prawem transakcje finansowe europejskich przedsiębiorstw, tylko na podstawie decyzji administracyjnej, jest niedopuszczalne. Nadal pamiętam aferę z systemem "Echelon”, systemem nasłuchu, który był rzekomo przeznaczony do celów wojskowych i bezpieczeństwa i który okazał się być dającym powody do poważnego zaniepokojenia systemem umożliwiającym potencjalne szpiegowanie sojuszników na potrzeby handlowe i polityczne. Możemy zaakceptować wymianę, to znaczy wzajemne przekazywanie ukierunkowanych danych na wniosek organu sądowego w konkretnym kontekście. Oczywiście chcemy pomóc SWIFT w pokonaniu technicznego impasu, który uniemożliwia realizowanie innych operacji oprócz masowych transferów danych. Nie możemy jednak przyjąć tej umowy.
Indrek Tarand  
Panie przewodniczący! Zalecamy naszym koleżankom i kolegom posłom, by głosowali za odrzuceniem tego sprawozdania, by umożliwić członkom Rady i Komisji dokonanie korekt i zmianę ich stanowiska. Żywimy gorącą nadzieję, że skorzystają z tej możliwości. Z innej beczki, Francja właśnie zdecydowała się sprzedać Rosji okręt wojenny klasy Mistral; mamy nadzieję, że szczerze tego pożałuje.
Zbigniew Ziobro  
Zagrożenie terroryzmem nie zmniejsza się. Niedawna próba zamachu samobójczego na samolot lecący z Europy do USA pokazała, że istnieją osoby, które w imię fanatycznych przekonań gotowe są na zabijanie setek niewinnych ludzi. Byłoby jednak błędem patrzeć się na akty terroru wyłącznie jako na czyny zdesperowanych jednostek. Za każdym zamachowcem stoi bowiem organizacja, która go wyszkoliła, zaopatrzyła w materiały wybuchowe, a także w środki finansowe. Terroryzm musi być dobrze zorganizowany, żeby przetrwać, a w tym celu potrzebuje przede wszystkim pieniędzy. Nie możemy ustawać w wysiłkach na rzecz śledzenia przepływów finansowych i ustalaniu skąd są czerpane środki na wspieranie terroryzmu. Sprawna wymiana informacji pomiędzy rządami, wzajemna pomoc przy identyfikowaniu podejrzanych osób i organizacji jest sprawą najwyższej wagi dla zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom naszych państw. Należy dołożyć starań, aby w ostatecznym porozumieniu zapewnić konieczną ochronę danych osobowych.
Nie możemy jednak zapominać, że naszym celem powinno być przede wszystkim ograniczenie terroryzmu, który pozostaje realnym zagrożeniem także w Europie. Gdy w grę wchodzi bezpieczeństwo, polityczne gierki powinny schodzić na dalszy plan. Parlament Europejski nie powinien demonstrować swojej pozycji poprzez odrzucanie tymczasowego porozumienia z USA o przekazywaniu danych z komunikatów finansowych, które przyczynia się do bezpieczeństwa naszego kontynentu.
