1. Przypadek Ai Weiwei w Chinach
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata nad sześcioma projektami rezolucji w sprawie Ai Weiwei w Chinach.
Guy Verhofstadt
autor - Panie Przewodniczący! Po raz pierwszy biorę udział w debacie, która odbywa się w czwartek po południu, i wydaje mi się, że mogę stąd wynieść parę nauk i przedstawić Konferencji Przewodniczących po to, by sesje plenarne były w przyszłości ciekawsze.
Cieszę się, że ten punkt znalazł się w porządku obrad, ponieważ uważam, że sytuacja Ai Weiwei jest trudna, a według ostatnich doniesień władze Chin z pewnością nie zamierzają go wypuścić. Teraz możemy co najwyżej przyjąć pilną rezolucję, którą stworzyliśmy wraz ze wszystkimi grupami, i w ten sposób zwiększyć nacisk na władze Chin.
Muszę przyznać, że wątpię, czy ta rezolucja zmieni w jakikolwiek sposób postawę Komunistycznej Partii Chin i władz tego kraju. Nasze działania w zakresie praw człowieka w Chinach to tak naprawdę tylko gra. Gdy my podnosimy temat praw człowieka, oni mówią, że rozpoczną dialog - wtedy my wierzymy, że coś się zmieniło. Nic się nigdy nie zmienia. To właśnie jest prawda. Byliśmy świadkami sytuacji, w której laureat Nagrody Nobla nie mógł pojechać na ceremonię w Oslo. Teraz problem dotyczy Ai Weiwei, znanego artysty i jednego z ostatnich dysydentów, którzy mieli możliwość wyrażania opinii.
Możemy co najwyżej wypowiedzieć się za pomocą pilnej rezolucji, w której potępimy ostatnie wydarzenia. Tak czy inaczej, chciałem Państwa zapytać, dlaczego powinniśmy nadal uczestniczyć w rozmowach na forach, które Komunistyczna Partia Chin organizuje wraz z naszymi partiami politycznymi. Ubolewam nad tym, że inne grupy nie udzieliły nam wystarczającego wsparcia, by osiągnąć zgodę w tej kwestii. Mogliśmy przynajmniej ustalić, że dopóki Ai Weiwei i inni dysydenci nie zostaną wypuszczeni, dopóty nie będziemy brać udziału w spotkaniach z Komunistyczną Partią Chin. Liczyłem na wsparcie wszystkich zgromadzonych tu grup przynajmniej w tym jednym punkcie - szczególnie ze względu na poprawki zaproponowane przez Zielonych, nawet jeśli najlepsze z nich zostały wykreślone. Tak, to prawda, stworzyli oni wspaniałą poprawkę, po czym wykreślili najlepsze jej części. Dobrze, to nie ich wina, to najwyraźniej jest wina innych osób.
(Przewodniczący przerwał mówcy)
Być może będę przemawiał o minutę dłużej, niż to robię zazwyczaj, ale wygląda na to, że Ai Weiwei będzie czekał dziesięć lat. Jeśli wstawiamy się za kimś, komu grożą lata więzienia, to minuta więcej nie jest zbyt wielką tego ceną, Panie Przewodniczący!
Bernd Posselt
(DE) Panie Przewodniczący! Nie wiem, jak często bywa tutaj pan poseł Verhofstadt. Chcę go jednak poprosić, by przychodził tu częściej, ponieważ wtedy przekonałby się, że nasze sesje są zawsze bardzo ciekawe. Niestety jednak niektórzy nie przychodzą, ale tego nie da się zmienić. Same sesje są jednak bardzo ciekawe.
Rui Tavares
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Pamiętam dokładnie dzień, gdy po raz pierwszy ujrzałem dzieło chińskiego artysty Ai Weiwei. Zdarzyło się to mniej więcej w 2000 roku - wykładałem wtedy historię sztuki w Lizbonie i właśnie tam, na zbiorczej wystawie sztuki współczesnej, zobaczyłem gigantyczny żyrandol; był on wielkości pokoju, przewrócony i złamany. Był bardzo piękny, ale zarazem smutny i żałosny. W pewien sposób odzwierciedlał również obraz Chin, które są w stanie zademonstrować swoje bogactwo, przepych i rozwój, a także - tak jak w trakcie ceremonii otwarcia Igrzysk Olimpijskich - mogą pokazać się światu. To wyrafinowane Chiny, w których jednak coś zostało złamane. Tym czymś jest wola, wolność wypowiedzi i wolny duch narodu chińskiego.
Dziś spotkaliśmy się, by omówić przypadek artysty Ai Weiwei, i aby zwrócić się do władz Chin z prośbą o jego uwolnienie oraz o to, by mógł porozmawiać z prawnikiem i żoną; prosimy także o przedstawienie mu prawdziwych oskarżeń, jeśli takie istnieją, a nie wymyślonych naprędce zarzutów. Przede wszystkim zgromadziliśmy się tutaj, by powiedzieć, że twórczy duch, wyobraźnia i poczucie humoru tego artysty przetrwają dłużej, niż jego oprawcy.
Charles Tannock
autor. - Panie Przewodniczący! Po raz kolejny poruszamy kwestię Chin i braku tolerancji, z jakim tamtejsze władze reagują na sprzeciw. Podczas debaty z zeszłego miesiąca poświęconej wandalizmowi, którego komunistyczne władze dopuściły się w starożytnym Kaszgarze, przekonaliśmy się, że Chiny usilnie starają się stłamsić kulturowe formy ekspresji nie mieszczące się w ramach tego, co komunistyczne władze uważają za stosowne.
Ai Weiwei jest spadkobiercą wspaniałej tradycji artystycznej Chin. Wykorzystywał swoje zdolności również po to, by zwrócić uwagę na zły stan praw człowieka i wolności politycznej w Chinach. To oczywiste, że w Chinach nie istnieje również wolność wypowiedzi. W jakiej innej sytuacji reżim mógłby usprawiedliwić aresztowanie Ai Weiweia przestępstwem finansowym i niedopełnieniem stosownych formalności związanych z wyjazdem na Tajwan? To oczywista zasłona dymna. Prawdziwy powód został zresztą podany później w rządowej gazecie Global Times, która opublikowała pełen gróźb artykuł wstępny zawierający oświadczenie, że Ai Weiwei zapłaci za swoje nieposłuszeństwo.
Potępiamy haniebny sposób, w jaki władze Chin traktują tego znamienitego artystę. Jako posłowie w tym Parlamencie wzywamy do jego natychmiastowego wypuszczenia, wyrażając również - po raz kolejny - ubolewanie, że Chiny są w stanie posunąć się tak daleko, by uciszyć tych, którzy bronią swoich podstawowych praw.
Cristian Dan Preda
Panie Przewodniczący! Ponad rok temu omawialiśmy w tym Parlamencie sprawę Liu Xiaobo, który został skazany na karę więzienia. I oto dziś tematem dyskusji jest drugi sygnatariusz Karty 08, którego uwięziły władze Chin.
Wspomnieliśmy już, że Ai Weiwei jest nie tylko bardzo sławnym artystą, ale zarazem jednym z najbardziej znanych krytyków ustroju komunistycznego. Aresztowano go w niedzielę i nie wydaje się, żeby miał zostać wypuszczony. Dzisiaj dodatkowo dowiedzieliśmy się, że władze Chin utrzymują, iż jego aresztowanie nie było kwestią polityczną, a finansową, co jest bezczelnym i wierutnym kłamstwem.
Wszyscy dobrze wiemy, że Ai Weiwei nie mógł uczestniczyć w ceremonii przyznania Nagrody Nobla. Jego uwięzienie jest częścią ogólniejszej tendencji, w ramach której prześladowani są działacze walczący o prawa człowieka. W naszej rezolucji zamieściliśmy listę osób, o których baronessa Ashton powinna wspominać przy każdej nadarzającej się okazji. Uważam, że musimy szerzej przemyśleć założenia dialogu na rzecz poszanowania praw człowieka.
Heidi Hautala
autorka - Panie Przewodniczący! Nie przez przypadek fala represji wobec chińskich dziennikarzy, dysydentów, działaczy na rzecz praw człowieka i prawników zbiegła się w czasie z zamieszaniem, jakie wprowadziły rewolucje w Afryce Północnej. W chińskim Internecie niedawno zablokowano słowo "jaśmin”.
Przedstawione nam dzisiaj przez pana posła Predę wiadomości są bardzo ważne, ponieważ dzięki nim widzimy, jak dyktatorzy wzajemnie się naśladują i uczą się od siebie. Możemy zaobserwować, jak metody stosowane przez Rosję wobec Chodorkowskiego i Lebiediewa wykorzystuje się w Wenezueli i Kazachstanie, by walczyć z ludźmi biznesu, którzy dysponują zbyt wielkimi wpływami politycznymi i chcą założyć partie opozycyjne; wszystkich ich oskarża się o przestępstwa finansowe. Przestępstwo finansowe to nazwa, jaką przyjęły represje polityczne. Musimy być świadomi tego, że wcześniej w Chinach nie zdarzało się to często, co nie rokuje dobrze na przyszłość.
Ważne jest, by posłowie do Parlamentu Europejskiego przypominali o prześladowanych działaczach za każdym razem, gdy pojawiają się w Chinach bądź mają się spotkać ze swoimi chińskimi odpowiednikami, a także żeby nalegali na możliwość odwiedzenia aktywistów w więzieniu. Wiemy, że wielu prześladowanych poddaje się w chińskich więzieniach strasznym torturom, co czasem odbywa się w tak zwanych czarnych więzieniach, których dokładnego położenia nawet nie znamy.
Chcę w ten sposób przypomnieć wszystkim delegacjom Parlamentu Europejskiego, że podczas wizyt w innych krajach ich prawem i obowiązkiem jest przemawianie na rzecz poszanowania praw człowieka. Wzywamy więc do natychmiastowego uwolnienia Ai Weiwei.
Ana Gomes
Zniknięcie Ai Weiwei należy rozpatrywać w kontekście coraz bardziej desperackich represji politycznych, jakie stosują władze Chin. Ich przyczyną jest obawa przed przeniknięciem do chińskiego społeczeństwa ducha arabskich rewolucji. UE może jednak wiele zmienić. Problem łamania praw człowieka przez władze Chin powinien być stale obecny w ramach naszego dialogu politycznego z tym krajem; co więcej, musimy przemyśleć założenia tego dialogu i w ten sposób zagwarantować, że przyniesie on namacalne skutki - chodzi tu przede wszystkim o wyroki sądowe, na mocy których działacze na rzecz praw człowieka zostali uwięzieni.
Problem praw człowieka nie może zostać pominięty w negocjacjach dotyczących nowej umowy ramowej - nie możemy podporządkować wszystkiego interesom handlowym. Sama UE, w ramach realizowania celów gospodarczych, jest również odpowiedzialna za wspieranie działaczy, takich jak Ai Weiwei, Liu Xiaobo czy Hu Jun, którzy odważnie walczyli z opresją w imię reformy politycznej Chin, praw człowieka i podstawowych wolności. Ponieważ Chiny są stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ i podlegają zobowiązaniom zawartym w Karcie Narodów Zjednoczonych, są odpowiedzialne za wywiązywanie się z nich nie tylko przed własnymi obywatelami, ale również całym światem.
Sari Essayah
Panie Przewodniczący! Niezmiernie mnie cieszy to, że Parlament Europejski tak szybko umieścił ten przypadek naruszenia praw człowieka na liście pilnych petycji.
Jak wiemy, sprawa Ai Weiwei nie jest jedynym poważnym przypadkiem w paśmie ciągłych naruszeń praw człowieka przez Komunistyczną Partię Chin, ale - jak zaznaczyła pani poseł Hautala - chiński ruch demokratyczny ożył w wyniku powstań w północnej Afryce.
W ciągu ostatnich kilku tygodni urzędnicy zaostrzyli nadzór nad przeciwnikami rządu, a wobec wielu dysydentów, działaczy na rzecz praw człowieka i prawników zastosowano areszt domowy bądź prewencyjny. Amnesty International przyznało, że aresztowanie Ai Weiwei jest przejawem niepokojącej zmiany sytuacji i coraz częstszych ataków, jakie władze Chin przypuszczają na dysydentów. Nie możemy pozwolić, by gospodarcze interesy przesłoniły kwestie praw człowieka i powstrzymał nas od apelu o natychmiastowe wypuszczenie więźniów sumienia.
Rosario Crocetta
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Płynące z Pekinu wyjaśnienia, że Ai Weiwei został aresztowany ze względu na przestępstwo finansowe, nie są przekonujące, podobnie jak i to, że tego wolnego artystę dysydenta potraktowano tak brutalnie. Nikogo to nie przekonuje, ponieważ to aresztowanie było jednym z setek innych, których ofiarą padli opozycjoniści w ramach systematycznego tłumienia wszelkich przejawów sprzeciwu.
Podczas gdy w krajach arabskich wybuchają powstania, my wspominamy okrutną przemoc wobec protestującej na placu Tiananmen chińskiej młodzieży, która, podobnie jak przedstawiciele jaśminowej rewolucji, domagała się wolności i demokracji.
Chiny otworzyły się na Zachód pod względem gospodarki, ale nie połączyły produkcji z poszanowaniem środowiska i bezpieczeństwem pracy, a także w ogóle nie przyjęły zasad demokracji i pluralizmu. Wbrew temu, co utrzymuje Pekin, nie jest to wyraz naszej ingerencji w politykę wewnętrzną Chin, a raczej apel kobiet, mężczyzn, partii i ruchów społecznych, których celem jest świat wolny od nietolerancji na każdym kontynencie.
Władze Chin powinny uważnie przyglądać się wydarzeniom na świecie, by w ten sposób zrozumieć, że jeśli się nie zmienią, to historia i obywatele zmienią Chiny.
Kristiina Ojuland
w imieniu grupy ALDE - Panie Pzewodniczący! Coraz częściej otrzymujemy doniesienia o niepokojącym stanie praw człowieka w Chińskiej Republice Ludowej. W Parlamencie omawiamy ten problem prawie na każdej sesji. Jak w przypadku każdego cyklu represji, ostatnie ataki trwają już od jakiegoś czasu, co może być przejawem walki o władzę pomiędzy reformatorskim a twardogłowym skrzydłem partii komunistycznej.
Chiński rząd utrudnia dostęp do zagranicznych stron internetowych, zablokował oprogramowanie szyfrujące używane do przekraczania tak zwanej wielkiej chińskiej zapory sieciowej i dostęp do usługi Googlemail, a także zwiększył liczbę aresztowanych, wśród których znalazł się Ai Weiwei - artysta międzynarodowej sławy i przeciwnik reżimu. Trzeba podjąć zdecydowane działania. Z tego powodu wzywam Wysoką Przedstawiciel, Panią baronessę Ashton, do wystosowania démarche do Pekinu. Ai Weiwei musi zostać wypuszczony.
Eva Lichtenberger
Panie Przewodniczący! Ai Weiwei był - i jest to smutna prawda - jedną z ostatnich osób, która odważnie krytykowała chińskie rządy. Bez wątpienia jego uwięzienie było nie tylko zwieńczeniem fali aresztowań przeciwników rządu, ale również znakiem, że nawet międzynarodowa sława nie chroni przed ponownym zamknięciem w więzieniu bądź całkowitym zniknięciem, na jakie mogą kogoś skazać władze Chin. Równocześnie w ramach dialogu w zakresie praw człowieka, który Unia Europejska prowadzi na wszystkich szczeblach z Chinami, nasze przedstawicielstwa są często ignorowane i nawet jeśli są zbywane przyjacielskim uśmiechem, nie zmienia to faktu, że są one ignorowane.
Stoimy teraz przed ważnym pytaniem, dotyczącym strategii, której powinniśmy użyć. Uważam, że musimy odpowiedzieć z pomocą naszej własnej delegacji do Chin i przy okazji następnej wizyty w tym kraju zaznaczyć wyraźnie, że chcemy spotkać się również z dysydentami, że chcemy ich zobaczyć - w przeciwnym razie nie ma co rozmawiać o prawach człowieka. Nie chcemy przecież rozmawiać ze ścianą.
Paul Murphy
w imieniu grupy GUE/NGL - Panie Przewodniczący! Chcę potępić aresztowanie Ai Weiwei i wezwać do natychmiastowego jego wypuszczenia. Jego uwięzienie nastąpiło w wyniku jednej z najostrzejszych akcji policyjnych, jakie miały miejsce w Chinach w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Zadziwiające jest, że od 2008 roku Chiny przeznaczały na bezpieczeństwo wewnętrzne więcej niż na wojsko. W tej chwili ta oszałamiająca kwota wynosi 95 miliardów dolarów. Z tych pieniędzy finansuje się ogromny państwowy aparat represji, w tym przeszło 40 tysięcy policjantów, których jedynym zadaniem jest przeszukiwanie Internetu pod kątem treści dysydenckich.
Skala działań represyjnych zwiększa się, ponieważ przedstawiciele reżimu obawiają się rozprzestrzeniania rewolucyjnych idei z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Ich strach jest uzasadniony. Te powstania dowodzą, że klasa robotnicza i zbuntowani ubodzy są silniejsi niż nawet najbardziej brutalne represje i najbardziej represyjne ustroje.
Wspólna walka jest potrzebna przede wszystkim by stworzyć niezależne, demokratyczne i powszechne instytucje zrzeszające ludzi pracy. Walka z dyktaturą musi się łączyć w Chinach z walką o rzeczywiste, socjalistyczne zmiany, w ramach których wielkie bogactwo i zasoby Chin staną się publiczną własnością demokratycznego społeczeństwa, a gospodarka będzie podlegać demokratycznemu planowaniu, którego celem stanie się podniesienie poziomu życia zwykłego obywatela.
Bernd Posselt
(DE) Panie Przewodniczący! Jako artysta Ai Weiwei pokazał nam twarze dzieci poszkodowanych w trzęsieniu ziemi w Syczuanie. Jako działacz na rzecz praw człowieka pokazał nam twarz Karty 08. Teraz natomiast jest twarzą wszystkich tych, którzy zniknęli w chińskich więzieniach - a są wśród nich tysiące anonimowych więźniów. Wiemy o stu z nich i dlatego w tym Parlamencie musimy oddać głos ludziom, którzy bronią praw człowieka, ale tymczasowo zostali uciszeni.
Chcę w związku z tym wyraźnie powiedzieć, że dialog i debaty dotyczące tematyki praw człowieka są oczywiście niezbędne. Rozumiem tych, którzy mówią, że nie chcą rozmawiać ze ścianą. Jeżeli jednak przestaniemy do niej mówić, to spełnimy życzenia dyktatorów.
W Chinach działał kiedyś wielki reformator, Zhou Enlai. Zhou Enlai nie był demokratą, ale był patriotą, który otworzył swój kraj na świat. Potrzeba nam demokratycznego Zhou Enlaia, który sprawi, że Chiny otworzą się na demokrację. Jeśli ten kraj nie wdroży demokratycznych reform, stanie w obliczu kryzysów podobnych do tych z lat trzydziestych.
Nasza pomoc, której celem jest doprowadzenie do przełomu w przestrzeganiu praw człowieka, leży w interesie Chin i w związku z tym musimy wspierać również takie inicjatywy.
Mitro Repo
(FI) Panie Przewodniczący! Ai Weiwei to artysta światowej sławy, który wzbogacił chińską kulturę i sztukę. Państwo chińskie nie nagrodziło go i nie okazało szacunku - zamiast tego został on zamknięty w więzieniu.
Prawa człowieka nie są wymysłem Europejczyków: są one uniwersalnymi zasadami leżącymi u podstaw ludzkiej godności. Przedstawiciele Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i delegacji UE w Chinach muszą podkreślić znaczenie sprawy Ai Weiwei w rozmowach z władzami Chin na najwyższym szczeblu dyplomatycznym.
Dialog w zakresie praw człowieka w Chinach nie może kończyć się jednak na przemowach dyplomatów. Ze względu na powtarzające się przypadki naruszenia praw człowieka i ogólny zły stan tych praw Unia Europejska musi wyciągnąć wnioski i na nowo przemyśleć swoje stosunki z Chinami. Dialog w zakresie praw człowieka nie może sprowadzać się do pustych słów - trzeba zacząć wprowadzać zmiany na lepsze, podjąć działania następcze i rozpocząć dwustronne rozmowy.
Kultura i sztuka są ponadto zasobami, które wzbogacają społeczeństwo i rozwijają je - nie tylko tu, na Zachodzie, ale również na Wschodzie, Północy czy Południu.
Seán Kelly
A Uachtaráin! Chiny to zagadka. Z jednej strony są zmodernizowane i przejęły wiele zachodnich zwyczajów, czego świadkami byliśmy podczas Igrzysk Olimpijskich, w których miałem zaszczyt uczestniczyć, i które rzeczywiście były wspaniałym sukcesem. Z drugiej jednak, mimo że Chiny pod wieloma względami przypominają zachód, to są bardzo zacofane w innych dziedzinach, na przykład w kwestii podstawowych praw, w tym prawa do wolności poglądów. Przypadek Ai Weiwei jest tego idealnym przykładem. Oto światowej klasy artysta, który 3 kwietnia zostaje aresztowany, w zasadzie bez powodu. Od tego czasu nikt o nim nie słyszał, co oczywiście jest absolutnie nie do przyjęcia. Apelujemy dziś o to, by mógł on powrócić do swojej żony, przyjaciół i asystentów. Jedna rzecz jest bowiem pewna i to o niej powinni pamiętać Chińczycy: o Ai Weiwei będzie się pamiętać i będzie się go podziwiać jeszcze długo po tym, jak odpowiedzialni za jego aresztowanie zostaną zapomniani.
Peter Jahr
(DE) Panie Przewodniczący! Wydaje mi się, że działania Chińczyków to celowa polityczna prowokacja lub - innymi słowy - polityczna próba. Ma ona sprawdzić siłę, determinację i wiarygodność państw demokratycznych. Jest to atak na prawa człowieka. Prawdą jest, że musi dojść do dialogu, ale właśnie z tego względu musimy jasno zakomunikować Chińskiej Republice Ludowej, że za dalszą współpracą gospodarczą muszą iść demokratyczne zmiany w ich kraju. W związku z tym żądamy wypuszczenia Ai Weiwei.
Nawiasem mówiąc, dyktatorzy często uciekają się do skazywania za niepłacenie podatków bądź przestępstwo finansowe, gdy chcą uniknąć zarzutu procesów politycznych. Tak działo się w NRD, tak dzieje się w Rosji i - niestety - również w Chińskiej Republice Ludowej. Dlatego też gorąco popieram tę rezolucję.
Gesine Meissner
(DE) Panie Przewodniczący! Przede wszystkim chcę powiedzieć, że zgadzam się z panem posłem Verhofstadtem. Wielką szkodą jest, że debaty dotyczące praw człowieka, tak ważne dla Europejczyków ceniących wartości, odbywają się zawsze w czwartek po południu, czyli już po wyjeździe większości posłów. Chciałabym, żeby ponownie odnotowano to w protokole. Jest to coś, co musimy zmienić.
Teraz jednak mówimy o Chinach i - jak powiedzieli moi przedmówcy - w obliczu tej kwestii czujemy się mniej lub bardziej bezsilni. Pani poseł Lichtenberger wspomniała o ścianie. Jeśli zaś chodzi o pana posła Posselta, to nie uważam, że nasza pomoc wspomagająca przełom w prawach człowieka leży w interesie Chin, tak jak Pan uważa. Jest ona niezgodna z interesem chińskich władz, choć bez wątpienia w interesie samych Chińczyków.
Dziś mówiliśmy o wielu osobach - wspomnieliśmy już o Ai Weiwei i Liu Xiaobo. W przeszłości wielokrotnie dyskutowaliśmy nad tym, w jaki sposób można doprowadzić do przełomu w dziedzinie praw człowieka. Rzecz nie polega tylko na tym, by powiedzieć baronessie Ashton, że ma przy każdej nadarzającej się okazji krytykować łamanie praw człowieka w Chinach. To samo muszą robić nasi ministrowie spraw zagranicznych i przedstawiciele, i musimy trzymać się razem. Uważam, że tylko w ten sposób możemy choć trochę wpłynąć na Chiny. W przeciwnym razie potęga gospodarcza, jaką są Chiny, zacznie skłócać nas ze sobą i w ten sposób nic nie osiągniemy. Byłoby to bardzo niekorzystne, zwłaszcza dla ludzi, których ta sytuacja bezpośrednio dotyczy.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji - Panie Przewodniczący! Zatrzymanie znanego chińskiego artysty Ai Weiwei 3 kwietnia na lotnisku w Pekinie, podczas gdy udawał się on w podróż do Hong Kongu, wywołało uzasadniony niepokój w środowisku międzynarodowym. Coraz częstsze arbitralne decyzje o aresztowaniach obrońców praw człowieka, prawników i działaczy w Chinach zostały natychmiast potępione przez przedstawicieli delegacji Unii Europejskiej w Chinach w publicznym oświadczeniu, a UE wyraziła również zaniepokojenie sytuacją Ai Weiwei.
Obecnie nie wiemy, gdzie przebywa Ai Weiwei i chcę dziś zaakcentować fakt, że UE uważa arbitralne aresztowania i zniknięcia za poważne naruszenia praw człowieka, do których nie można dopuszczać w żadnych okolicznościach. Wzywamy do natychmiastowego wypuszczenia Ai Weiwei.
Z treści rozpatrywanej przez ten Parlament rezolucji jasno wynika, że zatrzymanie Ai Weiwej jest jednym z wielu zaistniałych w ostatnim czasie w Chinach przypadków arbitralnych aresztowań i zniknięć. Otrzymaliśmy doniesienia o tym, że od lutego policja aresztowała kilku słynnych chińskich prawników, którzy często występowali jako obrońcy w sprawach o naruszenie praw człowieka, i o których od tej pory słuch zaginął.
Nasze obawy odnośnie do ich sytuacji są tym większe, że przedłuża się nieobecność prawnika Gao Zhishenga, który zniknął już ponad dwa lata temu, choć pojawił się na krótko w kwietniu 2010 roku. Wysoką przedstawiciel martwią sprawozdania oparte na przeprowadzonych w kwietniu 2010 roku wywiadach z panem Gao, z których wynika, że w początkowym okresie po zniknięciu przetrzymywano go w kilku nielegalnych ośrodkach detencyjnych bez możliwości kontaktu ze światem i niewłaściwie traktowano.
Ponadto docierają do nas doniesienia o tym, że w ciągu ostatnich tygodni oskarżono znaczną liczbę blogerów i działaczy politycznych o przestępstwa kryminalne, takie jak działalność wywrotowa wymierzona w państwo, a część aresztowano bez aktu oskarżenia.
Ręczę przed tym Parlamentem, że wiceprzewodnicząca/wysoka przedstawiciel, pani Catherine Ashton, uważnie śledzi te wydarzenia i przy najbliższej nadarzającej się okazji poruszy je w trakcie rozmów z władzami Chin, a sama UE również zakomunikuje władzom Chin swój niepokój przy okazji kolejnej rundy chińsko-europejskiego dialogu dotyczącego praw człowieka, która - wedle propozycji - może odbyć się w maju. Chciałbym również poprzeć wyrażony przez pana posła Meissnera postulat, że musimy mówić jednym głosem i przedstawić jedno przesłanie, które pochodzi nie tylko od instytucji UE, ale również od wszystkich państw członkowskich.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się za chwilę.
