Jaarverslag 2008 van de ECB - Jaarlijkse verklaring 2009 over de eurozone en openbare financiën (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag over het jaarverslag 2008 van de Europese Centrale Bank - Commissie economische en monetaire zaken - [2009/2090 (INI)]. Rapporteur: Edward Scicluna, en
het verslag over de Jaarlijkse verklaring 2009 over de eurozone en openbare financiën - - Commissie economische en monetaire zaken. Rapporteur: Sven Giegold.
Edward Scicluna
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen twee jaar zijn voor de ECB als hoedster van financiële en prijsstabiliteit zeker de twee meest uitdagende sinds haar oprichting geweest. Mijn verslag over het jaarverslag 2008 van de Europese Centrale Bank is opgesteld in deze context.
Mijn verslag concentreert zich op de nog altijd voortdurende respons van de ECB op de crisis, de voorstellen van de ECB voor een exitstrategie, de toenemende divergenties binnen de eurozone, de hervorming van de financiële architectuur en tot slot enkele kwesties met betrekking tot het bestuur en de besluitvorming van deze instelling. Ik hoop dat er een goed evenwicht is gevonden.
De financiële en economische crisis heeft geleid tot de ergste wereldwijde economische achteruitgang sinds de jaren dertig van de vorige eeuw. Na een relatief gunstige periode van economische groei in bijna heel Europa hebben de economieën van de meeste lidstaten een stresstest ondergaan, niet in een gesimuleerd model, maar in de harde werkelijkheid en met al te reële gevolgen. Het resultaat is een magere groei van het bbp met slechts met 0,7 procent in 2008, gevolgd door een economische krimp met 4 procent in 2009. Ondertussen is de prognose voor de lidstaten van de EU een zeer aarzelende en ongelijkmatige terugkeer naar economische groei in 2010 en 2011.
De meeste lidstaten kampen met een groeiend begrotingstekort en een stijgende staatsschuld. De economische prognoses van de Commissie van het najaar van 2009 voorspelden een gemiddeld begrotingstekort van 6,4 procent en een gemiddelde staatsschuld van 78,2 procent in de eurozone, cijfers waarvan ook nog eens wordt verwacht dat ze in 2010 beiden verder zullen stijgen. Het zal jaren duren voordat deze cijfers, die zijn veroorzaakt door de financiële en economische crisis, zijn teruggebracht tot de niveaus van vóór de crisis.
Ik denk dat de ECB redelijk goed op de crisis heeft gereageerd. De hoofdtaak van de ECB is het handhaven van de prijsstabiliteit. Hoewel de inflatie in juni en juli 2008 een piek van 4 procent bereikte en daarmee ver boven het door de ECB aan zichzelf opgelegde maximum lag, zijn de inflatiecijfers intussen gedaald. De ECB heeft ook de rentetarieven geleidelijk verlaagd, van een piek van 4,25 procent in juni 2008 tot het huidige tarief van 1 procent in mei 2009, in een poging de kredietverlening, en daarmee de Europese economie, een nieuwe impuls te geven.
De ECB heeft tijdens de crisis een aanvullende rol gespeeld door de liquiditeitsverschaffing via uitzonderingsmaatregelen uit te breiden. Zonder deze financiële overlevingssteun zouden ongetwijfeld veel financiële instellingen die spaargelden en pensioenen van veel Europese burgers beheren failliet zijn gegaan.
Natuurlijk kan worden opgemerkt dat de ECB de rentetarieven minder radicaal heeft verlaagd dan andere centrale banken, zoals de Federal Reserve en de Bank of England.
Hoewel de grootschalige liquiditeitsinjecties door de ECB weliswaar talrijke instellingen voor faillissement hebben behoed, is de realiteit dat veel banken deze liquiditeit niet hebben doorgegeven aan hun klanten, met name het midden- en kleinbedrijf, bij wie het economisch herstel toch berust. In plaats daarvan hebben veel banken de liquiditeit vooral gebruikt om hun eigen positie te versterken. Hierdoor hebben ze, tot gerechtvaardigde verontwaardiging van het publiek, ook bonussen kunnen uitbetalen.
Ik kan het niet laten om ook een korte opmerking te maken over de beleidsreacties die nodig zijn in verband met de huidige divergerende begrotingstekorten, een onderwerp dat is omgeven met veel verwarring en dat tijdige en gedecideerde maatregelen vereist. Ik zal het echter aan mijn collega's overlaten om hier wellicht verder op door te gaan.
Zoals eerdere rapporteurs ben ik van mening dat de dialoog tussen dit Parlement en de ECB constructief is en zich positief ontwikkelt. Daar kan op worden voortgebouwd. In mijn visie moet het Parlement nauwer worden betrokken bij de benoeming van leden van de directie van de ECB - met inbegrip van de nieuwe president van de ECB - door het precedent te volgen dat onlangs is geschapen door de procedure die is toegepast voor de benoeming van de nieuwe vicepresident van de instelling.
De ECB moet verantwoording afleggen aan de burgers van Europa via het Europees Parlement. We moeten die verantwoordingsplicht versterken. Vóór alles heeft de crisis aangetoond dat markten die niet worden gereguleerd zichzelf niet altijd corrigeren en vatbaar zijn voor systeemrisico's. Daarom is het belangrijk om de alomvattende hervorming van de financiële architectuur van de EU te steunen en te voltooien, met name de oprichting van een Europees Comité voor systeemrisico's, een orgaan dat moet fungeren als waakhond en dat vroegtijdig moet waarschuwen voor systeemrisico's vanwege instabiliteit in het financiële...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Sven Giegold
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de Jaarlijkse verklaring 2009 over de eurozone en openbare financiën is opgesteld in een tijd waarin de eurozone voor een enorme uitdaging stond, en die tijd is nog niet voorbij.
De economische situatie is een grote bron van zorg voor de Europese burgers en ons allen. Dit verslag is toentertijd door de Commissie economische en monetaire zaken aangenomen in een zeer goede sfeer van samenwerking en met een grote meerderheid. Ik wil mijn verslag tegen deze achtergrond presenteren. Enerzijds is het zeer duidelijk dat de economische situatie moet worden gestabiliseerd, zowel op grond van het betreffende voorstel van de Commissie als van de adviezen die het Parlement en de Commissie economische en monetaire zaken hier voorleggen aan de plenaire vergadering. Anderzijds is de crisis, die nu ietwat tot bedaren is gekomen - de groeicijfers zijn weer een beetje naar boven bijgesteld -, in een tweede fase terechtgekomen, namelijk die van enorme overheidstekorten. Dat is de prijs die wij moeten betalen om uit deze crisis te geraken. De boodschap van mijn verslag is ten aanzien hiervan zeer duidelijk. Wij moeten zo snel mogelijk weer op het pad van het stabiliteits- en groeipact terugkeren. Wij kunnen onze kinderen en kleinkinderen niet opzadelen met deze schuldenlast.
In het verslag wordt echter net zo duidelijk gesteld dat de regels van het stabiliteits- en groeipact niet toereikend zijn. In de eurozone ontbreekt het juist aan maatregelen voor een betere coördinatie, en het is zaak de ongelijkheden binnen het eurogebied aan te pakken en de coördinatie van het begrotings- en belastingbeleid te versterken.
Degenen die hiervoor verantwoordelijk zijn in de eurozone, staan nu voor de grote uitdaging om deze problemen op een verantwoorde wijze op te lossen. Dit betekent dat het geen pas geeft dat ieder land met een kleingeestige mentaliteit blijft vasthouden aan zijn individuele privileges. Met name de Commissie, maar ook de landen van het eurogebied, hebben een grote verantwoordelijkheid om in deze situatie de noodzakelijke maatregelen te nemen. Ik wil onze voorstellen dienaangaande kort samenvatten.
Ten eerste hebben wij doeltreffende instrumenten nodig voor de economische coördinatie. Ten tweede moeten wij een einde maken aan de structurele afhankelijkheid van het eurogebied van eindige hulpbronnen. Wij kunnen het ons niet permitteren om bij een volgende prijsstijging van olie en hulpbronnen, die er reeds aan zit te komen, weer in een recessie terecht te komen. Ten derde is het van cruciaal belang dat de financiële markten na deze crisis op een doeltreffende wijze worden gereguleerd. Wij zien thans echter dat afzonderlijke lidstaten ervoor zorgen dat nuttige voorstellen niet eens worden gedaan door centrale autoriteiten zoals toezichthoudende organen. Ten vierde is het onaanvaardbaar dat in een crisis zoals deze het doel van sociale cohesie in strijd met de waarden van de Europese Unie niet op de voorgrond staat. In plaats hiervan wordt van sommige lidstaten verwacht dat zij een absurd hoge rente betalen om hun schulden te financieren. Daarom vragen wij in het verslag gebruik te maken van euro-obligaties of van vergelijkbare maatregelen om de zwakkere lidstaten te helpen in het kader van de solidariteit. Het is met name zaak dat de noodzakelijke wijzigingen in het belastingbeleid niet ten koste gaan van het beschikbaar inkomen. De eenvoudigste oplossing om hiermee grote vooruitgang te boeken, is een doeltreffende samenwerking op het gebied van de belastingen.
Ten slotte moet de Commissie snel voorstellen doen voor een gemeenschappelijke fiscale grondslag voor de vennootschapsbelasting. In mijn verslag wordt voorts gevraagd om de invoering van verslaglegging per land inzake bedrijfsinkomens. Wij verzoeken u een dergelijk voorstel te doen. Over het algemeen moet het beginsel van fiscale samenwerking prioriteit krijgen voor dat van de fiscale concurrentie, met name in het kader van de werkzaamheden van de heer Monti en het nieuwe elan voor de interne markt. U moet doeltreffende voorstellen doen opdat wij niet met nog hogere schulden uit deze crisis komen. Met een sterke economische samenwerking tussen de lidstaten kunnen wij ervoor zorgen dat wij geen schulden achterlaten voor onze kinderen, maar een eurozone waarin de landen met elkaar samenwerken en die niet aan concurrentie ten onder gaat.
Jean-Claude Trichet
president van de Europese Centrale Bank. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verheugt mij dat ik vandaag in uw midden mag zijn naar aanleiding van het debat over de resolutie over het jaarverslag 2008 van de Europese Centrale Bank.
Het debat van dit jaar is geruime tijd uitgesteld vanwege de verkiezingen voor het Parlement in het afgelopen jaar. Dit biedt mij echter gelegenheid om aan het einde van dit debat in te gaan op de actuele situatie.
(FR) Zoals u weet, mijnheer de Voorzitter, is de Europese Centrale Bank ingenomen met de nauwe betrekkingen tussen haar en het Parlement, die de in het Verdrag verankerde verplichtingen ver overstijgen. In de loop der jaren is er een zeer vruchtbare dialoog tussen beide instellingen ontstaan en de uitstekende verslagen die de heren Scicluna en Giegold zojuist hebben toegelicht, zijn daarvan het zoveelste bewijs.
Vandaag zal ik kort ingaan op de economische ontwikkelingen die zich de afgelopen tijd hebben voorgedaan en op de maatregelen die de Europese Centrale Bank heeft getroffen op het gebied van monetair beleid. Vervolgens zal ik een aantal punten uit de ontwerpresolutie aanstippen en de huidige situatie kort bespreken.
(EN) Eerst over de economische ontwikkelingen en het monetair beleid in het afgelopen jaar. In 2009 heeft de Europese Centrale Bank, zoals de heer Scicluna zo eloquent heeft gezegd, geopereerd in een omgeving die toekomstige economisch historici waarschijnlijk zullen omschrijven als de moeilijkste die de geavanceerde economieën sinds de Tweede Wereldoorlog hebben gekend.
Na de sterke intensivering van de financiële crisis in het najaar van 2008, begon 2009 met een aanhoudende, gelijktijdige vrije val van de economische bedrijvigheid wereldwijd. Tot rond april vorig jaar daalde de economische bedrijvigheid maand na maand. Tijdens deze periode was het handelsmerk dat van cruciaal belang was om het vertrouwen te handhaven - en dat was het handelsmerk van de ECB - het vermogen om onmiddellijk de uitzonderlijke beslissingen te nemen die nodig waren, onder behoud van de inflexibiliteit met betrekking tot onze primaire doelstelling, het handhaven van de prijsstabiliteit op de middellange termijn.
Al met al hebben we er vertrouwen in dat onze niet-standaard monetaire-beleidsmaatregelen, publiekelijk bekend als verruimde kredietondersteuning, de economie van het eurogebied goed hebben gediend. Ze hebben de werking van de geldmarkt ondersteund, bijgedragen aan het verbeteren van de financiële omstandigheden, en een betere kredietstroom naar de reële economie mogelijk gemaakt dan zou kunnen zijn bereikt door alleen een verlaging van de rentetarieven. Over het algemeen hebben banken de sterk verlaagde belangrijkste rentetarieven van de ECB doorgegeven aan huishoudens en bedrijven.
Het leidende beginsel is dat, naarmate de situatie zich weer normaliseert, het langer dan noodzakelijk continueren van deze maatregelen het risico in zich draagt dat deelnemers aan de financiële markten hun gedrag op een onwenselijke manier veranderen, en we willen geen afhankelijkheid kweken.
Daarom zijn we in december 2009 begonnen met het geleidelijk uitfaseren van enkele van onze uitzonderlijke liquiditeitsmaatregelen, rekening houdend met verbeteringen in de financiële markten. In het bijzonder hebben we zowel het aantal langerlopende herfinancieringstransacties als de frequentie en de looptijd daarvan teruggebracht. Tegelijkertijd hebben we ons ertoe verbonden om de liquiditeitssteun aan het bankensysteem van het eurogebied volledig te blijven accommoderen tot ten minste oktober van dit jaar.
De Raad van Bestuur van de ECB is van mening het huidige monetair beleid correct is en dat de voorgezette stevige verankering van de inflatieverwachtingen een goed voorteken is voor prijsstabiliteit op de middellange termijn.
Dan kom ik nu op enkele van de punten die u in de resolutie naar voren hebt gebracht en die ook al in het verslag werden genoemd.
Met betrekking tot verantwoording en transparantie: we hebben grote waardering voor de regelmatige dialoog met het Europees Parlement en de constructieve geest waarin deze gedachtewisseling plaatsvindt.
Daarom verwelkom ik de herhaalde steun van de Commissie economische en monetaire zaken voor onze driemaandelijkse monetaire dialoog. Ik vind, zoals ook weer zeer eloquent is opgemerkt door de rapporteur, dat we verantwoording moeten afleggen aan de Europese bevolking en dus aan het Europees Parlement.
Wij zijn van mening dat de ECB een van de meest transparante centrale banken van de wereld is. Onze praktijk om elke maand onmiddellijk na de vergadering van de Raad van Bestuur over het monetair beleid een persconferentie te houden blijft een pioniersinitiatief dat nog geen navolging heeft gekregen bij onze zusterinstellingen. Met de publicatie van onze uitgebreide inleidende verklaring in realtime leggen we onze beleidsbeslissingen en de onderliggende overwegingen daarvan uit.
Tijdens de crisis hebben we onze communicatie-inspanningen zoals u weet nog verder geïntensiveerd, en daarmee hebben we bijgedragen aan een versoepeling van de reacties in de financiële markten, om vertrouwen op te bouwen en de fundamenten voor herstel te leggen.
U hebt ook gevraagd om de visie van de ECB op de oprichting van een clearinginstelling voor instrumenten als kredietverzuimswaps (credit default swaps - CDS) binnen het eurogebied. Ik wil opmerken dat de robuustheid van de CDS-markten in euro's van directe relevantie is voor het Eurosysteem wat betreft de controle over zijn valuta en de financiële stabiliteit in het eurogebied.
Clearing door een centrale tegenpartij is heel belangrijk, niet alleen voor het waarborgen van transparantie, maar ook voor het diversifiëren en delen van risicoposities en het verminderen van prikkels om buitensporige risico's te nemen. Bepaalde financiële instrumenten die zijn ingevoerd voor het afdekken van risico's mogen niet worden gebruikt voor speculatie. Regelgevers moeten effectief onderzoek kunnen doen naar mogelijk onbehoorlijk gedrag, en ik denk dat we de zorgen van het Parlement op dit punt volledig delen.
Dan wil ik enkele woorden wijden aan de vooruitzichten voor de Economische en Monetaire Unie (EMU) in uitdagende tijden. Er is sprake van economisch herstel, maar dit betekent niet dat de crisis voorbij is. We weten bijvoorbeeld dat het tempo van het herstel onregelmatig zal zijn en dat we terugslagen niet kunnen uitsluiten.
Een ander punt is dat we nog steeds voor een groot aantal uitdagingen staan met betrekking tot de hervorming van ons financieel systeem. Financiering moet in onze economieën een constructieve rol spelen, niet een destructieve rol. De lakmoesproef voor een constructieve rol is dat financiering de reële economie ondersteunt. Om die rol te waarborgen moeten we de werking van financiële systemen nog aanzienlijk verbeteren.
Tot dusver is veel aandacht uitgegaan naar de bankensector. Bij het doorvoeren van doelmatige hervormingen moet ook heel zorgvuldig worden gekeken naar niet-bancaire financiële instellingen en naar de inrichting en werking van financiële markten. We moeten mechanismen en prikkels ontwerpen om te waarborgen dat financiering niet onbeheersbaar wordt op de destructieve manier die we vlak voor de crisis hebben gezien.
We moeten de systeemverstoringen die tot economische tegenspoed voor de Europese bevolking hebben geleid in bedwang houden. De oprichting van een Europees Comité voor systeemrisico's, waarvoor de wetgeving momenteel in behandeling is bij het Parlement, is onderdeel van de juiste respons op deze uitdaging.
De Europese economie staat ook voor andere uitdagingen, die verband houden met de openbare financiën, zoals ook wordt benadrukt door de rapporteur, en de financiële gezondheid van landen.
In de economische en monetaire unie van Europa zijn de verantwoordelijkheden duidelijk verdeeld. Met betrekking tot deze verdeling van verantwoordelijkheden kan iedereen erop rekenen dat de ECB gecommitteerd is aan het handhaven van prijsstabiliteit op de middellange termijn in het eurogebied als geheel.
Op basis van onze meest recente projecties voor dit jaar zullen we aan het eind van dit jaar, nu de euro twaalf jaar bestaat, een inflatie, als jaarlijks gemiddelde, van 1,95 procent hebben. Dat is in overeenstemming met onze definitie van prijsstabiliteit: minder dan, maar dicht bij 2 procent.
De gecommitteerdheid van de ECB, de strategie van de ECB en het trackrecord van de ECB zijn consistent. De soepele werking van de economische en monetaire unie van Europa berust niet alleen op monetaire verbondenheid, maar ook op economische verbondenheid. Beleidsmakers op nationaal niveau moeten de openbare financiën gezond en hun economieën concurrerend houden.
In de huidige omstandigheden, waarin Europa voor cruciale besluiten staat, is het belangrijker dan ooit om te erkennen dat een welvarende unie vastbesloten actie van alle leden vereist. Monetaire unie in Europa is in mijn ogen veel meer dan een monetaire regeling. Het is een unie waarin we ons lot delen.
(Spreker voegt daar in het Frans en het Duits aan toe: "We delen een gemeenschappelijk lot.”)
Dit delen van ons lot is voor ons algemeen welzijn, en het is de visie van de aartsvaders van de Europese Unie. Monetaire unie is niet een kwestie van gemak. Monetaire unie is onderdeel van een overkoepelend proces van voortschrijdende integratie van de volken van Europa dat na de Tweede Wereldoorlog begon.
Ik denk dat we vaak te geringschattend doen over wat Europa heeft bereikt. We staan vaak te snel klaar om onze instellingen en processen te bekritiseren. Maar die hebben over het algemeen goed gefunctioneerd, zelfs in de moeilijkste tijden. Ik heb er vertrouwen in dat de Europese instellingen en processen tijdens de financiële crisis doelmatig zijn blijven functioneren.
Aan deze kant van de Atlantische Oceaan hebben we dramatische gebeurtenissen die de aanleiding hadden kunnen vormen voor een nieuwe intensivering van de crisis, die in september 2008 begon in de Verenigde Staten, weten te voorkomen. Het is in deze huidige context dat ik mijn waardering wil uiten voor de gecommitteerdheid van de lidstaten van het eurogebied, die ze tijdens de meest recente vergadering van de Europese Raad hebben uitgesproken, om vastberaden en gecoördineerde maatregelen te nemen indien die nodig zijn om de financiële stabiliteit in het eurogebied te waarborgen.
Ik wil van mijn aanwezigheid in het Europees Parlement ook gebruikmaken om mee te delen wat ik ook maandag al tijdens de hoorzitting van de Commissie economische en monetaire zaken heb gezegd. Het is de intentie van de Raad van Bestuur van de ECB om de minimumkredietkwaliteitsdrempel in het onderpandskader op 'investment grade'-niveau te houden (dat wil zeggen tot BBB-) tot na eind 2010. Daarnaast zullen we met ingang van januari 2011 een schema van gestaffelde surpluspercentages toepassen, dat het Eurosysteem op een adequate wijze zal blijven beschermen. Ik zal de technische details verstrekken wanneer ik verslag zal doen van de beslissingen die de Raad van Bestuur zal nemen tijdens onze volgende vergadering op 8 april 2010.
Ik zal afsluiten. De invoering van de eenheidsmunt ruim een decennium geleden vormt in mijn ogen de grootste prestatie tot nu toe in de geschiedenis van de Europese integratie - een proces dat voor vrede en welvaart in Europa heeft gezorgd.
De mondiale financiële crisis heeft ons voor nieuwe uitdagingen gesteld, waar we in Europa goed op hebben gereageerd. Onze monetaire unie en onze zeer nauwe banden, binnen de interne markt, met alle economieën van de EU-lidstaten hebben voorkomen dat de crisis is verergerd door valutacrises, zoals aan het begin van de jaren negentig is gebeurd.
Europa staat voor cruciale besluiten. Het is onze gemeenschappelijke taak om te blijven zorgen voor vrede en welvaart, om van onze unie een nog aantrekkelijkere plaats te maken om in te leven en in te werken.
Daarvoor hebben we verstrekt toezicht nodig, zoals ook weer is opgemerkt door de rapporteurs, en versterkte samenwerking, en ook moeten we het gevoel van een gemeenschappelijk doel nieuw leven in blazen, de gedeelde idealen die onze aartsvaders hebben gemotiveerd. Hun streven was visionair, en alles wat we in de wereld van vandaag zien, bevestigt de luciditeit daarvan.
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik u bedanken voor de kans om de Jaarlijkse verklaring 2009 over de eurozone te bespreken. Toen we de Jaarlijkse verklaring opstelden, wisten we dat de geselecteerde onderwerpen actueel zouden zijn.
Ik wil beide rapporteurs, de heer Scicluna en de heer Giegold, feliciteren met hun voortreffelijke verslagen. Om de onafhankelijkheid van de Europese Centrale bank te respecteren zal ik me concentreren op het verslag-Giegold, dat een substantiële bijdrage levert aan het huidige debat over economische coördinatie en economisch bestuur in het eurogebied.
In mijn visie is de brede steun die het verslag-Giegold in de Commissie economische en monetaire zaken heeft gekregen een teken van de relevantie en de evenwichtigheid van zijn aanpak en de gekozen onderwerpen. Ik ben het volledig met de heer Trichet eens dat de euro niet alleen een technische monetaire regeling is, maar eerder het politieke kernproject van de Europese Unie, dat moet worden verdedigd en ontwikkeld in een Europese geest, niet in het minst vandaag en morgen, wanneer de Europese Raad op een zeer kritiek moment bijeenkomt.
Sinds 1999 is het eurogebied voornamelijk een gebied van economische stabiliteit geweest. Het heeft onze burgers beschermd tegen economische turbulentie. Sinds eind 2008 is het eurogebied echter hard getroffen door de mondiale financiële crisis. Ondanks het economisch herstelbeleid en krachtige fiscale stimulering blijven de financiële markten volatiel en is de mate van onzekerheid nog steeds buitengewoon hoog. Recente golven in de markt hebben de financiële stabiliteit en het economische bestuur in het eurogebied aan een serieuze test onderworpen, vooral met betrekking tot Griekenland.
Ik wil zeggen dat Griekenland nu op koers ligt voor het verwezenlijken van de doelstelling om het tekort dit jaar met 4 procent terug te dringen, na forse en overtuigende maatregelen die het Griekse parlement eerder deze maand heeft aangenomen en die nu van kracht zijn. Dit moment kan een keerpunt in de begrotingsgeschiedenis en de economische ontwikkeling van Griekenland worden.
Noch Griekenland, noch het eurogebied zijn echter geheel uit de gevarenzone, aangezien er nog altijd zorgen bestaan over de financiële stabiliteit in het eurogebied. Daarom heeft de Commissie de lidstaten van het eurogebied met kracht aangemoedigd om een politiek besluit te nemen over een mechanisme voor het waarborgen van de financiële stabiliteit in het eurogebied als geheel, een mechanisme dat, indien nodig, snel kan worden geactiveerd, in overeenstemming met het Verdrag en de 'no bail out'-clausule en zonder dat er enige automatische activering in dit mechanisme wordt ingebouwd.
Ik kan u verzekeren dat wij als Commissie bereid zijn om een dergelijk Europees kader voor gecoördineerde en voorwaardelijke bijstand, dat indien nodig en op verzoek kan worden gebruikt, aan te nemen. We werken nauw en intensief samen met alle lidstaten van het eurogebied en de ECB om nog deze week, in het kader van de Europese Raad, tot een dergelijke oplossing te komen.
Behalve naar het onmiddellijke crisisbeheer moeten we echter ook kijken naar hoe we dit soort situaties in de toekomst kunnen voorkomen, zodat we nooit meer te maken zullen krijgen met een geval als dat van Griekenland op dit moment. De Griekse crisis heeft de noodzaak van een versterkt economische bestuur aangetoond. Dit wordt al erkend in het Verdrag van Lissabon, dat ook de rechtsgrondslag bevat. Daarom werken we op dit moment aan voorstellen voor de toepassing van artikel 136 van het Verdrag van Lissabon, en de Commissie zal in de komende weken een voorstel presenteren voor versterkte coördinatie van het economisch beleid en versterkt toezicht op landen.
Net als u in paragraaf 28 doet, mijnheer Giegold, betreuren we het dat regeringen onderling geen bindende toezeggingen hebben gedaan inzake het versterken van de coördinatie binnen het eurogebied. Daarom is een geïntegreerde en toekomstgerichte aanpak nodig die zich concentreert op beleidsmaatregelen en duidelijke operationele regelingen. In de allereerste plaats moeten we voorkomen dat er onhoudbare begrotingstekorten ontstaan, en daarvoor moeten we het begrotingsbeleid op de middellange termijn van de lidstaten van het eurogebied beter kunnen monitoren. We moeten de mogelijkheid hebben om bredere en stringentere aanbevelingen aan de lidstaten te doen om corrigerende maatregelen te nemen. Ik reken ook op uw steun op dit punt.
Ook kunnen we beter gebruikmaken van bestaande instrumenten. De Raad kan een lidstaat waarvan het economisch beleid de goede werking van de economische en monetaire unie in gevaar kan brengen aanbevelingen doen. Dit instrument is in het verleden gebruikt, waarschijnlijk te weinig. Met het nieuwe Verdrag van Lissabon, op grond van artikel 21, kan de Commissie lidstaten rechtstreeks soortgelijke vroegtijdige waarschuwingen geven. Dit is iets wat we moeten doen om lidstaten in een veel eerdere fase te helpen bij het aanpakken van opkomende economische problemen.
Ik geloof dat ik in blessuretijd zit. Ik zal in mijn afsluitende opmerkingen meer zeggen over macro-economische onevenwichtigheden. Dat is het tweede kernelement van versterkt economische bestuur. In grote lijnen deel ik de opvattingen van de rapporteur hierover.
Ik wil afsluiten met de opmerking dat de financiële crisis ons op een harde manier heeft laten zien dat de voortdurende economische groei van de afgelopen decennia niet vanzelfsprekend is. Het ergste is nu wellicht achter de rug. Het economisch herstel is ingezet, maar het is nog fragiel en niet duurzaam. De werkloosheidscijfers zijn nog niet verbeterd. Hetzelfde geldt voor de consolidatie van de openbare financiën, een noodzakelijke voorwaarde voor economische groei. Ongeacht hoe belangrijk de fiscale stimulering voor het economisch herstel is geweest, hebben de twee jaar van crisis meer dan twintig jaar aan consolidatie van de openbare financiën tenietgedaan.
Deze wolken zullen de komende jaren een schaduw werpen over ons economisch landschap. We moeten er alles aan doen om weer een heldere hemel te krijgen en terug te keren naar groei. Daarom is dit geen tijd om over te gaan tot de orde van de dag. Dit is een tijd voor een tempoversnelling om duurzame groei en werkgelegenheid te bevorderen.
Sophie Auconie
namens de PPE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst mijn complimenten en een woord van dank aan rapporteur Giegold, die een uitstekend verslag heeft opgesteld en zijn oor te luisteren heeft gelegd bij de rapporteurs van de andere fracties.
Dit verslag is een reactie van het Europees Parlement op de Jaarlijkse verklaring van de Europese Commissie over de eurozone en de openbare financiën. Het bevat een schat aan analyses en voorstellen. Natuurlijk staat het document grotendeels in het teken van het belangrijkste element uit 2009, namelijk de economische en financiële crisis, de ernstigste crisis die de Europese Unie sinds haar oprichting heeft doorgemaakt.
Uit deze crisis tekenen zich voor mij twee belangrijke lessen af. Enerzijds is gebleken hoeveel baat we hebben bij de Economische en Monetaire Unie. De euro, de stabiele gemeenschappelijke munt, heeft de rol gespeeld van een echt monetair schild. In meerdere lidstaten is depreciatie van de nationale munt voorkomen doordat zij deel uitmaakten van de eurozone. De gevolgen van de crisis zouden anders nog veel erger zijn geweest. De eurozone is daarmee aantrekkelijker geworden, zoals in IJsland is gebleken.
Voorts heeft het actieve en flexibele monetaire beleid van de ECB er door injecties van liquide middelen in kredietinstellingen in hoge mate voor gezorgd dat de Europese banken het hoofd boven water hebben kunnen houden.
De eerste les luidt dan ook: er wordt weliswaar vaak gezegd dat de integratie van Europa is gebaseerd op crises, maar het economische Europa is niet alleen doeltreffend, maar ook noodzakelijk.
De tweede les die we eruit kunnen trekken is dat het Europese economische bestuur kracht moet worden bijgezet. Vandaag de dag is het monetaire beleid het enige echte economische beleid op Europees niveau. De coördinatie van begrotingsbeleid is beperkt. In dit verslag wordt opnieuw gesteld dat met de eurozone integratie van alle EU-lidstaten wordt beoogd en daarom moet er een efficiënt bestuur komen voor alle aspecten van economisch beleid.
Startpunt is macro-economisch en financieel toezicht, en daarop legt het Europees Parlement zich momenteel toe. Dit toezicht moet plaatsvinden in het kader van het groei- en stabiliteitspact en moet functioneren als waar instrument voor fiscale coördinatie. In deze periode van crisis is het begrotingsevenwicht van de lidstaten door inkomensdaling, fiscale stimuleringsmaatregelen in het kader van het herstelplan en economische stabilisatoren op losse schroeven komen te staan.
Terugdringing van de staatsschuld blijft een fundamenteel streven, want het gaat om de toekomst van onze kinderen. Er moet worden bezuinigd, maar we moeten daarbij ook naar creatieve oplossingen zoeken. We moeten nadenken over een nieuw Europees fiscaal beleid, over euro-obligaties en we moeten een gedurfd Europees economisch bestuur opzetten.
Liem Hoang Ngoc
namens de S&D-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag van Sven Giegold is van bijzonder belang in het macro-economische debat. Dit verslag is des te relevanter omdat de auteur een Duits Parlementslid is. Hij heeft de Europeanen willen wijzen op het averechtse effect dat de Duitse strategie van terugdringing van de arbeidskosten heeft op de landen in de eurozone die meedoen aan de gemeenschappelijke munt.
De Duitse regering is bezig de eurozone en de gehele Europese Unie mee te sleuren in een algemene loonsverlaging met schadelijke macro-economische gevolgen. Lidstaten met een begrotingstekort worden veroordeeld tot loonsverlaging en terugdringing van hun sociale voorzieningen doordat er niet voldoende structuurfondsen worden geboden, de begrotingsmiddelen tekortschieten en de munteenheden niet kunnen worden gedevalueerd.
Het eerste gevolg daarvan is een daling van de binnenlandse vraag, die in het tweede kwartaal van 2008 al leidde tot een negatieve groei, nog voordat de liquiditeitscrisis was ontstaan. Ten tweede stijgt de schuldenlast van huishoudens met lage en modale inkomens door stagnatie van hun koopkracht. Door de financiële machinerie, die niet aan regels was gebonden, werden in Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Ierland hypotheken verstrekt met desastreuze gevolgen die aan het licht kwamen tijdens de crisis van de subprimes.
Dames en heren, tijdens de discussies in de commissies vergeten veel Parlementsleden de lessen van deze crisis. Zij ligt nog lang niet achter ons. Het huidige herstel is des te wankeler omdat Europa blijft vasthouden aan loonsverlaging en omdat de Commissie, en met haar de voorzitter van de Eurogroep en de president van de Europese Centrale Bank, die wij maandag hebben gehoord, de lidstaten oproepen strenge bezuinigingsmaatregelen goed te keuren waarvoor het nu nog te vroeg is.
Met deze maatregelen wordt de groei, die nauwelijks weer toeneemt, mogelijk in de kiem gesmoord, terwijl de inzet van productiecapaciteiten laag blijft. Met dit beleid zullen de begrotingstekorten in Griekenland, Spanje en elders niet worden teruggedrongen, omdat de verwachte fiscale inkomsten uitblijven. De werkloosheid en sociale spanningen zullen erdoor toenemen.
In het verslag van Giegold wordt de aandacht gevestigd op een aantal macro-economische onevenwichtigheden. In de eindversie, die door de PPE-Fractie en de liberalen is gewijzigd, wordt loonsverlaging helaas niet veroordeeld. Maar de discussie waartoe Sven Giegold heeft aangezet, kan heil brengen nu de neoliberale dogma's die door de crisis aan het wankelen zijn gebracht, opnieuw door het Parlement, de Raad en de Commissie worden aangehangen.
Ramon Tremosa i Balcells
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteurs, de heer Scicluna - die veel afweet van centrale banken - en de heer Giegold willen gelukwensen. Wij hebben lange discussies gehad met hen en de andere rapporteurs en uiteindelijk zijn we het eens geworden over een groot aantal compromisamendementen.
Ik wil het vandaag hebben over de euro. Ik zou u erop willen wijzen dat ik nieuw ben in de politiek: tot negen maanden geleden gaf ik colleges macro-economie aan de Universiteit van Barcelona. In het najaar van 2008 woonde ik om academische redenen met mijn gezin in Londen en daar was ik getuige van de plotselinge val van het pond sterling met 30 procent in een paar weken tijd. In één klap waren al mijn Engelse collega's een stuk armer geworden, en tot de dag van vandaag heeft het Engelse pond zich nog niet hersteld. Als ik naar die val van het pond kijk, moet ik er niet aan denken wat de peseta nu waard zou zijn als we die nog op zak hadden.
In de afgelopen twee jaar van deze vreselijke wereldwijde economische crisis is gebleken dat de euro een anker van stabiliteit is geweest. Feitelijk is de euro de enige belangrijke westerse munt die zijn gebruikers niet armer gemaakt heeft.
De euro is een veilige haven geweest te midden van de grote golven van de wereldwijde financiële stormen, om het sterke beeld van de Britse financier David Marsh te gebruiken. Als euroscepticus van het eerste uur heeft deze erkende financier een jaar geleden een boek gepubliceerd waarin hij zich lovend uitliet over de euro, die hij als een succes en als globale munt van de toekomst beschouwt.
De euro verkeert op het ogenblik niet in een crisis: het zijn de begrotingscrises van een aantal lidstaten die de Europese munt in de problemen brengen. De euro is een toonbeeld van monetaire eenheid die wordt bestudeerd en bewonderd door de economische elites van China, India, Brazilië en Rusland. De euro is geen risico voor de economieën van de mediterrane landen. De euro is voor hun economieën juist een kans om voorgoed te integreren in de goede, op hervorming ingestelde en geavanceerde praktijken van de landen van Midden-Europa.
In het onderhavige verslag wordt de staatsbemoeienis met de Chinese munt ronduit veroordeeld. De kunstmatige devaluatie van die munt heeft bijgedragen tot het ontstaan van de onevenwichtigheden wereldwijd die een van de oorzaken van deze crisis zijn.
In de eurozone moeten we niet de landen en gebieden afstraffen die het meest exporteren. De geschiedenis van de financiële crises toont namelijk aan dat als de financiën eenmaal geconsolideerd zijn, het economisch herstel hand in hand gaat met de export.
Het is waar dat Duitsland zijn binnenlandse consumptie weer op gang moet brengen en meer moet doen als motor van de economische groei in Europa. Zijn exportvermogen mag echter onder geen beding worden verzwakt. Als liberaal afgevaardigde uit Catalonië kan ik zeggen dat ook mijn regio - die 28 procent van de export van Spanje voor zijn rekening neemt - de verhouding tussen de export en het bruto binnenlands product een groot verschil te zien geeft: bijna 30 procent. Degenen die het beste zijn, moeten toch niet bestraft worden.
Ten slotte heeft de euro op het ogenblik een goede reputatie in de wereld, maar hij moet wel een kleine inspanning leveren om transparanter te worden. Mijnheer Trichet, de woordelijke verslagen van de debatten van de Europese Centrale Bank zouden gepubliceerd moeten worden, zoals gedaan wordt in de Verenigde Staten, Japan en Zweden.
Philippe Lamberts
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik wil dat commissaris Rehn me luid en duidelijk verstaat, zal ik in het Engels spreken.
Ik wil, uitgaande van waar we nu staan, vooruitkijken. Waar staan we? We hebben enorme en onhoudbare overheidstekorten en ik wil erop wijzen dat de Groenen dit soort tekorten niet steunen.
In de tweede plaats kunnen we niet negeren dat we al enorme en zich verdiepende sociale ongelijkheden hebben. Van alle Europeanen leeft 16 procent onder de armoedegrens: geen gering cijfer. Van alle jonge Spanjaarden onder de 25 jaar is 40 procent werkloos: geen gering cijfer. En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Dan staan we voor een klimaatverandering en voor schaarste van hulpbronnen, en dit betekent allemaal dat er moet worden geïnvesteerd in infrastructuur, onderwijs, onderzoek en innovatie, enzovoort.
Daarom denken wij dat we echt moeten omschakelen.
Herman van Rompuy heeft na de top van februari gezegd dat de coördinatie van het macro-economisch beleid moet worden versterkt en verbeterd. Natuurlijk. Wat betekent dat? Dat betekent natuurlijk dat we met betrekking tot de begrotingsuitgaven meer onderlinge toetsing nodig hebben, meer controle vooraf. Griekenland besteedt 4 procent van zijn bbp aan defensie. Griekenland heeft een luchtmacht die even groot is als de Luftwaffe. Waarom is dat? Zo'n klein land, en ze bewapenen zich als gekken.
Maar als we alleen naar de uitgavenkant kijken zullen we niet slagen. We moeten overwegen - en sterk overwegen - of we onze belastinginkomsten niet moeten coördineren, want wat moeten we doen? We moeten minder belasting gaan heffen op arbeid en meer op andere zaken, waaronder kapitaal. We moeten ervoor zorgen dat bedrijven daadwerkelijk bijdragen - daadwerkelijk, niet alleen op papier - en dat betekent rapportage per land in het kader van een gemeenschappelijke geconsolideerde fiscale grondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB).
We moeten een belasting op financiële transacties instellen; we moeten de CO2-belasting invoeren, zowel om gedragsveranderingen te bewerkstelligen als om inkomsten te genereren. En dat kunnen we niet door alleen van landen te vragen om hun beleid te coördineren. We hebben meer integratie nodig. Als we dat niet doen, zullen onze regeringen niet in staat zijn om een goed evenwicht te vinden tussen enerzijds de noodzaak om de begroting in evenwicht te brengen en anderzijds de noodzaak om tegemoet te komen aan sociale noden en aan de behoefte aan investeringen.
Daarom meen ik dat dit een kritiek moment is voor Europa. De keuze is tussen meer integratie - niet alleen coördinatie - en achteruitgang. De les die ik uit Kopenhagen heb getrokken is niet alleen dat we geen klimaatovereenkomst hebben. Het is gebleken dat Europa irrelevant is als we niet samen optrekken. We besteden veel te veel tijd aan coördinatie en te weinig tijd aan samen optrekken. Dat is onze bijdrage aan het debat van vandaag.
Kay Swinburne
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik uit een land kom dat niet tot de eurozone behoort, weet ik niet of mijn mening in dit debat bij mijn collega's veel gewicht in de schaal zal leggen. Op dit moment zouden veel mensen zeggen dat het probleem van de eurozone moet worden opgelost door de eurozone.
De euro is echter geen geïsoleerde munt. De euro is onderdeel van de wereldmarkt en is even hard geraakt door de mondiale financiële en economische crisis als valuta's buiten de eurozone. De wijze waarop we de financiën van onze landen hebben beheerd tijdens de goede jaren bepaalt volkomen hoe we nu kunnen reageren en herstellen. Zoals velen al hebben opgemerkt, is er een reden waarom Duitsland een heel ander begrotingstekort heeft dan Griekenland. Deze landen mogen dan verenigd zijn in een gemeenschappelijke munt, maar hun houding tegenover sparen en besteden verschilt sterk. De euro heeft er niet toe geleid dat volkomen verschillende culturen en tradities in het begrotingsbeleid tot een eenheid zijn gesmeed.
Het geval van het Verenigd Koninkrijk zegt veel over de verschillen in het begrotingsbeleid. Ook wij hebben onze publieke sector steeds groter laten worden, voortdurend geld uitgegeven in de goede jaren en meer en meer geleend om schulden te creëren waarvan we het bestaan niet eens konden toegeven toen het ernaar uitzag dat de goede tijden nooit meer zouden terugkeren. En we hebben een cultuur gecreëerd waarin een schijnbaar gerespecteerd econoom uit het Verenigd Koninkrijk nog vorige week voor een van onze commissies kon beweren dat regeringen geld kunnen toveren.
In essentie komt het geld om de publieke sector te financieren niet als bij toverslag tevoorschijn. Dat geld is afkomstig van belastingontvangsten uit de private sector. Duitsland beseft dat. Het beleid van Duitsland is er in het recente verleden op gericht geweest om overheidsbestedingen en prikkels te gebruiken om de private sector te stimuleren. Vandaar dat Duitsland zich nu in een sterke positie bevindt om economisch te herstellen. De Duitse overheid heeft de banken gered en is in het gat gesprongen toen de private sector het liet afweten. Nu is het de beurt aan de private sector om de schatkist weer te vullen.
De keerzijde van versoberingsmaatregelen, namelijk dat hardwerkende mensen in de publieke sector hun baan zullen verliezen, moet worden omgezet in een voordeel voor startende bedrijven, waarbij de ondernemingsgeest wordt benut door de aanvangskosten voor bedrijven te verminderen, zodat ze de winstgevende private sector kunnen creëren die nodig is om al onze landen uit de moeilijke situatie te halen waar we ons nu in bevinden. Alle landen die de afgelopen paar jaar onhoudbaar economisch beleid hebben gevoerd - waaronder mijn eigen land - moeten beseffen dat verandering essentieel en onvermijdelijk is.
Jürgen Klute
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om nog eens naar de situatie in Griekenland te kijken, omdat de crisis in Griekenland ons naar mijn mening inzicht verschaft in de politieke status van het eurogebied. Om te beginnen wil ik echter iets opmerken over de eis van de Duitse bondskanselier, mevrouw Merkel, om Griekenland indien nodig uit te sluiten uit het eurogebied.
Mijn fractie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, vindt dit een volledig absurd voorstel. Enerzijds spreken wij hier over een door het lot verbonden gemeenschap. Indien wij dit echt menen, kunnen wij niet anderzijds in de eerste grote of middelgrote crisis waarmee wij worden geconfronteerd, eisen dat een lidstaat wordt uitgesloten. Dat is waanzin! Dit zou met name het failliet van ons beleid zijn, dat neerkomt op een knieval voor de financiële sector.
Die financiële sector heeft zich schaamteloos uit de crisis laten vrijkopen door de belastingbetaler, en nu wordt ons gevraagd om Griekenland vergelijkbare hulp te weigeren. Het zal moeilijk worden om de gepensioneerden en de werknemers in Griekenland en ook in de andere betrokken landen - volgens de media is Portugal het volgende land dat onder de loep wordt genomen - uit te leggen waarom zij nu het gelag moeten betalen nadat ze reeds met hun belastinggeld de banken hebben ondersteund. Wie zo te werk gaat, laat het project van de EU op de klippen lopen.
Ondanks alle gerechtvaardigde kritiek op Griekenland - en de Griekse leden van het Parlement zullen zich realiseren dat in hun land nog veel moet worden gedaan - is Griekenland bij lange na niet alleen verantwoordelijk voor deze crisis. Ik wil er slechts op wijzen dat de meeste beslissingen over het financiële beleid in het eurogebied zijn overgedragen aan de Europese Centrale Bank. De euro levert geen antwoord op de uiteenlopende productiviteit in de verschillende economieën. Grote exportlanden zoals Duitsland dwingen het economisch beleid van Griekenland op de knieën. Daarom is dit tevens een crisis in het economisch en mededingingsbeleid van de EU.
Om die reden eisen wij dat het verbod op financiële steun voor EU-lidstaten wordt opgeheven. De lidstaten van het eurogebied moeten euro-obligaties uitgeven, de Europese Centrale Bank moet schuldpapier opkopen zoals de Federal Service in de Verenigde Staten heeft gedaan, en Credit Default Swaps moeten worden verboden. Dat eisen wij.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Nikolaos Salavrakos
Mijnheer de Voorzitter, 25 maart is een Europese en Griekse verjaardag. Op 25 maart 1957 aanschouwde de Europese Unie het daglicht, dankzij het Verdrag van Rome, en op 25 maart 1821 werd Griekenland geboren.
Op deze verjaardag worden zowel Europa als Griekenland op de proef gesteld. Europa wordt op de proef gesteld wat zijn samenhang betreft en Griekenland wat zijn financiën betreft. Iedereen in deze zaal weet dat van de vijftien landen van de eurozone er zes zijn opgescheept met een hoge overheidsschuld en een groot begrotingstekort. Iedereen in deze zaal weet dat in dertig OESO-landen de schuld meer dan 100 procent van het bbp bedraagt en dat deze schuld sinds 2008 is verhoogd met 30 procent. Ook de Verenigde Staten proberen in deze enorme economische crisis hun problemen op te lossen, en zij doen dat vooral door geldbiljetten te drukken.
Wij weten eveneens dat Griekenland strenge economische bezuinigingsmaatregelen heeft genomen, die zijn burgers op de rand van uitputting hebben gebracht. Vele zullen tegen Griekenland zeggen "eigen schuld dikke bult” en "ga nu maar op de blaren zitten”. Inderdaad zijn er die verantwoording moeten afleggen voor deze situatie, maar daarbij mogen wij niet vergeten dat Griekenland producten invoert uit andere Europese landen, vooral uit Duitsland, en dat de waarde daarvan die van de Griekse uitvoer met 15 miljard overtreft.
Daarom verzoek ik de leiders van de Europese Unie rekening te houden met het feit dat er door de aanpak van de speculanten een nieuwe geopolitieke situatie zal ontstaan in heel de regio.
De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer. Uw tijd is om. Ik vraag u vriendelijk de aan u toegekende spreektijd aan te houden.
Werner Langen
(DE) Mijnheer de Voorzitter, even een punt van orde. De leden willen later hierover stemmen en wij raken in grote problemen indien wij ons niet houden aan de spreektijden.
Hans-Peter Martin
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, om te beginnen wil ik u feliciteren met hetgeen u de afgelopen jaren hebt bereikt. U moet zich er echter tevens rekenschap van geven dat honderden miljoenen mensen momenteel hun adem inhouden omdat zij zich zorgen maken over de euro, wat wij in deze generatie niet hadden verwacht.
In de eerste plaats maken wij ons er zorgen over wat er zal gebeuren met de halfjaarlijkse en jaarlijkse herfinancieringsoperaties en of u erin zult slagen een uitweg te vinden uit dit pakket met buitengewone liquiditeitsmaatregelen. Alleen mensen met masochistische neigingen op het gebied van het financieel beleid zullen u hierbij geen geluk toewensen. Maar ook de inflatie baart zorgen, en u boekt grote vooruitgang op dit gebied. Als Oostenrijker waarschuw ik ervoor Duitsland de schuld te geven, zoals hier is gebeurd. Iedereen moet zich er rekenschap van geven dat Duitsland in het verleden de bron van grote stabiliteit is geweest. Dit land mag nu niet worden bestraft omdat het op vele gebieden betere resultaten heeft geboekt dan anderen. We kunnen niet solidair zijn met mensen die zich schuldig hebben gemaakt aan wanbeleid, verkwisting en overdreven administratieve maatregelen.
Burkhard Balz
(DE) Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) voor het jaarverslag 2008 van de ECB ben ik zeer tevreden over het verslag dat hier ter tafel ligt. Dank zij de nauwe en doeltreffende samenwerking met de rapporteur, de heer Scicluna, en met name met de heer Tremosa i Balcells van de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa hebben wij naar mijn mening een zeer evenwichtig commentaar op het jaarverslag 2008 van de ECB opgesteld. President Trichet en commissaris Rehn waren dezelfde mening toegedaan.
Ik denk dat de ECB in 2008, het eerste jaar van de crisis, voor een zeer moeilijke taak stond. Gezien deze uitdagingen heeft de ECB in mijn ogen doeltreffend en vooral zeer omzichtig gehandeld. Deze benadering komt ook tot uitdrukking in het verslag van de heer Scicluna. De ECB bevindt zich echter niet in een eenvoudige situatie, en die zal in de nabije toekomst waarschijnlijk ook niet veranderen. Enerzijds zijn wij de crisis bij lange na nog niet te boven en anderzijds vloeien uit de geplande regelgevende maatregelen nieuwe uitdagingen en problemen voort voor de ECB. Het is belangrijk dat de ECB in de komende maanden en jaren voor stabiliteit in het eurogebied blijft zorgen. De ECB moet als een tanker op volle zee de juiste koers blijven varen.
Anderzijds - mijnheer Trichet, ik heb dit reeds gezegd tijdens de voorlaatste monetaire dialoog - moet de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank gehandhaafd blijven, met name omdat zij in de toekomst deel zal uitmaken van de Europees Comité voor systeemrisico's. Dit is van cruciaal belang omdat juist u als president, naast andere leden van de ECB, hierbij nauw betrokken zult worden. Dit zou een belangrijk criterium moeten worden bij de toekomstige beoordeling van andere maatregelen van de ECB. Het is voor ons van essentieel belang om dit punt in het achterhoofd te houden wanneer wij de komende jaren andere verslagen zullen beoordelen.
Gianni Pittella
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, commissaris, dames en heren, de keizer heeft geen kleren aan! De ernst van de situatie is nauwkeurig beschreven. Nu is het nuttig ons te richten op de oplossing, en de eerste stap van deze oplossing kan alleen maar Europees economisch bestuur zijn. Zonder Europees economisch bestuur zal het economisch stelsel immers niet groeien en zal de schuldenlast zelfs nog ondraaglijker worden.
Griekenland moet worden gesteund en geholpen, en er moet worden voorkomen dat er een domino-effect optreedt in die Europese landen waarvan de economie gekenmerkt wordt door een laag concurrentievermogen en hoge schuldniveaus. Echte Europese governance moet garant staan voor drie doelstellingen: 1) een beleid dat gericht is op groei, 2) financiële instrumenten die geschikt zijn om die groei te verduurzamen, en 3) een beleid voor het beheren van noodsituaties.
Ik heb deze morgen vele speeches gehoord waarin de deugden van de euro werden bezongen. Dat is prima, ik ben het daar uiteraard mee eens, maar waarom zouden we de euro niet eens beschouwen als een munteenheid die ons niet alleen redt van de inflatie, maar die ons ook, door middel van een kleine effectieve en gegarandeerde schuld, van meer liquiditeit verzekert waarmee een groot Europees investeringsprogramma kan worden opgezet door euro-obligaties uit te geven? Wat het beheren van noodsituaties betreft, sta ik achter het idee om een Europees Monetair Fonds op te richten; dat zou een verstandige oplossing zijn.
Wat ik tot besluit en ondubbelzinnig wil zeggen, dames en heren, is dat het in dit stadium geen zin heeft zaken uit te stellen, een beetje rond te dobberen en te wachten tot het eind van de tunnel in zicht komt. We hebben niets aan een Europa dat zich gedraagt als de romanfiguur Don Abbondio - als een angsthaas dus. Als Europa nú geen moed toont, wanneer zal het dat dan wel doen?
Sharon Bowles
(EN) Mijnheer de Voorzitter, we hebben een week met zwaargewichten gehad in de commissie, met de president van de ECB, de voorzitter van de eurogroep en de kandidaat voor het vicepresidentschap van de ECB. We zijn het er allemaal over eens dat sterker toezicht op de lidstaten, met accurate statistieken om snel ingrijpen mogelijk te maken, een essentiële voorwaarde is.
Het werk aan dit versterkte toezicht, met inbegrip van meer auditbevoegdheden voor Eurostat, is van start gegaan, en de commissie staat te trappelen om haar versterkte ondersteunende rol uit te oefenen.
Maar er zijn indicatoren buiten het stabiliteits- en groeipact die ook moet worden gerespecteerd. Grotere coördinatie van het begrotingsbeleid, gekoppeld aan macro-economische stabiliteit, is een optie. Maar dit is natuurlijk al geprobeerd. Denk aan de ruzie in 2001 over de waarschuwing van de Raad Ecofin aan Ierland in een tijd dat Ierland een begrotingsoverschot had. Dus we kennen de les: discipline uitoefenen in tijden dat er een begrotingsoverschot is, is nog moeilijker dan optreden in tijden dat er een begrotingstekort is. En net als in financiële markten eindigt nalatigheid om dat te doen in een crisis.
Met betrekking tot de onevenwichtigheden tussen de lidstaten moet de focus liggen op het verlies aan concurrentievermogen, dat vaak hand in hand gaat met getreuzel ten aanzien van de interne markt en het niet doorvoeren van structurele hervormingen, waaronder hervorming van het pensioenstelsel. Ook dat bevat niet noodzakelijkerwijs een rem op te hoge uitgaven.
En tot slot is, zoals de heer Scicluna heeft opgemerkt, het verstrekken van liquiditeit door de ECB een waardevol instrument geweest in de crisis, maar is het niet doorgegeven aan de reële economie. Vaak is het geld simpelweg herbelegd in activa met een hogere rente. En ik durf te stellen dat sommige van deze activa door middel van repo's zelfs weer bij de ECB zijn gestald. In bepaalde kringen zal deze activiteit ongetwijfeld worden gezien als goed voor een bonus. Daarom zeg ik: moeten we echt luisteren naar het geklaag van banken over de invoeringsdatum van de nieuwe kapitaaltoereikendheidsvereisten?
Michalis Tremopoulos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil van meet af aan zeggen dat dit een belangrijk verslag is dat een waardig compromis tot stand brengt tussen de diverse tendensen in het Europees Parlement. Hierin wordt gewezen op enkele aspecten van sociale samenhang die nooit eerder in dergelijke discussies in het Europees Parlement aan bod waren gekomen. Wij zouden echter graag willen dat daarmee ook een belangrijke ommezwaai werd gemarkeerd in het beleid van de Europese Unie als geheel.
Dit verslag gaat weliswaar over 2009 maar in 2010 hebben wij tot nu toe belangrijke ontwikkelingen gehad, en ik doel daarbij natuurlijk op mijn land, Griekenland. Wij zouden hier de conclusie uit kunnen trekken dat er afgezien van een monetaire unie ook een economische en politieke unie nodig is, zoals ook vele anderen zeiden. De euro moet gepaard gaan met een minimale sociale-zekerheidsindicator voor de sociale samenhang.
Dit blijkt ook uit alle dingen die over Griekenland worden gezegd en die voor een groot deel niet waar zijn. Ik moet bijvoorbeeld benadrukken dat de productiviteit in Griekenland niet veel lager is dan de gemiddelde productiviteit van de EU-27. Dit blijkt ook uit de gegevens van Eurostat: in 2007 en 2008 was dit ongeveer 90 procent.
Het begrotingstekort en de overheidsschuld zijn in de afgelopen twee à drie jaar enorm toegenomen omdat de inkomsten sterk achteruit zijn gegaan, omdat de inkomsten uit het buitenland, in bijvoorbeeld de sector van het toerisme en de scheepvaart, tengevolge van de crisis zijn verminderd, en daarnaast de overheidsuitgaven omhoog zijn gegaan. En natuurlijk is er verspild en zijn er op diverse manieren mensen in overheidsdienst aangenomen.
Het lijdt geen twijfel dat daarin verandering moet komen, maar wij moeten ook spreken over deze sociale-beschermingsindicator. Wij mogen ons niet beperken tot algemene uitlatingen en zeggen dat de lagere bevolkingsgroepen niet getroffen mogen worden. Er zal controle moeten komen op de uitgaven en de bewapening, maar vooral ook op de uitgaven die juist de afgelopen twee jaar de pan uit zijn gerezen. Afgezien daarvan moet echter vooral ook worden gekeken naar de sterk gedaalde inkomsten. Er mag niet worden getornd aan de inkomens van grote maatschappelijke groepen die op de armoedegrens leven.
Het lijdt geen twijfel dat deze vraagstukken ook van belang zijn voor de bijeenkomst die momenteel hier in Brussel plaatsvindt. Het verslag-Giegold moet echter tevens een meer algemene ommezwaai markeren en ervoor zorgen dat deze standpunten worden opgenomen in het stabiliteitspact. Voor alles moet echter duidelijk worden gemaakt dat het niet nodig is onze toevlucht te nemen tot het onaanvaardbare beleid van het Internationaal Monetair Fonds, dat afgezien van al het andere niet duurzaam is.
(Applaus)
Peter van Dalen
Voorzitter, terecht gingen de heren Rehn en Trichet in op de situatie van vandaag. De Griekse positie binnen de eurozone is zeer hachelijk en de mogelijke oplossing ligt wat mij betreft bij het Internationaal Monetair Fonds. Vandaag de dag, as we speak, is het IMF de juiste organisatie die Griekenland een helpende hand kan bieden om uit de crisis te komen. Lukt dat niet, dan is daadkracht nodig en moeten knopen worden doorgehakt. Landen die zich niet aan de spelregels houden in de eurozone, moeten het spel verlaten.
Voorzitter, laten we ook lessen trekken uit de situatie. Griekenland heeft bij de toetreding tot de eurozone zich net zo onvoorspelbaar gedragen als het orakel van Delphi. De ingediende cijfers waren onduidelijk en onbetrouwbaar. Het is onjuist dat de Griekse regering blijft aandringen op een oplossing vanuit andere eurolanden omdat zij mede schuldig zouden zijn aan de huidige crisissituatie in Griekenland. Dat is de wereld op zijn kop. Wie ondeugdelijke cijfers indient, moet niet met de beschuldigende vinger om zich heen gaan wijzen. Daarom een concrete vraag aan de heren Trichet en Rehn: was u op de hoogte van het feit dat de door de Griekenland verstrekte cijfers bij de toetreding tot de eurozone onjuist en volledig waren. Zo nee, had u dat dan niet moeten weten? Ik hoop dat u concreet kunt antwoorden op deze vraag.
Charalampos Angourakis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn landgenoten het beste wensen voor de nationale feestdag van 25 maart.
De kapitalistische crisis heeft tot gevolg dat de levensomstandigheden van de werknemers dramatisch achteruitgaan. Tegelijkertijd geeft deze crisis het kapitaal de mogelijkheid om de arbeidersvijandige besluiten verscherpt toe te passen. De werknemers zijn geterroriseerd en daardoor kan de plutocratie een regelrechte oorlog ontketenen tegen hun fundamentele loons- en sociale rechten met als doel de winst van het kapitaal te verhogen.
De fundamentele pijler van het volksvijandige beleid van de Europese Unie en de regeringen van de lidstaten is de ECB. De ECB voert een bikkelhard beleid dat maar één criterium heeft: de winst van het kapitaal. Sinds haar oprichting dringt de ECB aan op loonmatiging en versnelde doorvoering van de kapitalistische hervormingen, en nu vallen haar oproepen in de vruchtbare bodem van de kapitalistische crisis.
De ECB is het bourgoisieorgaan dat steun heeft gegeven aan de inspanningen van de plutocratie om de lasten van de crisis op de schouders te leggen van de werknemers. Zij heeft meer dan een biljoen euro aan de banken en de monopolistische concerns gegeven, en vraagt nu de werknemers om het gelag te betalen en ervoor te zorgen dat dit geld wordt teruggegeven.
Daarom is versterking nodig van de anti-imperialistische strijd, van de strijd voor vertrek uit de Europese Unie, van de strijd voor volksmacht en volkseconomie, van de strijd voor socialisme.
Godfrey Bloom
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb kennelijk in een soort parallel universum geleefd, als ik al die verhalen over het succes van de euro hoor. Zullen we weer een klein beetje met beide voeten op de grond proberen te staan?
De jeugdwerkloosheid op het Iberisch schiereiland en veel landen van de eurozone is chronisch. Die is al jaren 30 tot 40 procent. Dat heeft helemaal niets met de crisis te maken. Het is een grote ramp. Het bbp per capita van de Verenigde Staten is veel hoger dan dat van de Europese Unie. Het bbp in het Stille-Oceaangebied is veel hoger dan dat van de Unie.
Nee, de euro is helemaal niet succesvol geweest. De euro mislukt nu al. Hij valt voor onze ogen uit elkaar. Daarvoor hoef je alleen maar naar enkele economische basisgegevens te kijken. Er is geen geldschieter in laatste instantie. Daarom hebben we deze Griekse crisis en ligt er een Portugese crisis om de hoek. Er is geen geldschieter. Dat kan niet wanneer je een mondiale munt beheert, ongeacht of er een optimale valutazone is of niet.
Er is geen gecoördineerd begrotingsbeleid, dus dit moet wel mislukken, en het mislukt op dit moment.
Ik wil iedereen hier aan iets anders herinneren, als ik zo vrij mag zijn. Er zijn twee soorten mensen: mensen die welvaart creëren, ofwel de mensen die werken in de private sector en die welvaart creëren, en mensen die die welvaart opmaken, te weten politici en bureaucraten. Daarvan zijn er te veel. We zijn met veel te veel. We parasiteren op onze economieën, en totdat deze valutazones eindelijk eens gaan snoeien in de uitgaven van de publieke sector zal de situatie alleen maar slechter en slechter en slechter worden.
Corneliu Vadim Tudor
(RO) De belangrijkste oorzaak van de crisis is de maffia. Ik zal u een aantal voorbeelden uit mijn land, Roemenië, geven en gelooft u mij: als schrijver, historicus en leidinggevende van een dagblad en een wekelijks tijdschrift weet ik waar ik over praat.
Van 1990 tot vandaag zijn op frauduleuze wijze ongeveer zesduizend ondernemingen geprivatiseerd, met een geschatte waarde van 700 miljard euro. Helaas is van dat geld tot nu toe slechts zeven miljard euro geïncasseerd, dat is dus 1 procent. In veel gevallen was er niet eens sprake van privatisering, maar van het overhevelen van kapitaal van de Roemeense staat naar een andere, nationalisatie dus. Dat is geen markteconomie meer, dat is oerwoudeconomie.
Deze situatie komt in veel landen in de Balkan voor. De lokale maffia is verbroederd met de internationale maffia in een kartel van georganiseerde misdaad. Net als honderd jaar geleden is de Balkan een kruitvat. De vlam van de maatschappelijke protesten kan snel van Griekenland overslaan naar de andere landen in de regio.
In de twintigste eeuw sprak men over het exporteren van de revolutie, maar in de eenentwintigste eeuw kunnen we spreken over het exporteren van faillissement. Honger is de sterkste electorale motivatie in de geschiedenis. Wij moeten het accent verleggen van de strijd tegen corruptie, dat een abstractie is, naar de strijd tegen corrupten.
De mentale toestand van de bevolking verergert steeds meer, en indien we er niet in slagen de leegroof van onze landen een halt toe te roepen, zal het nobele project van de Europese Unie ineenstorten als een zandkasteel.
Toch bestaat er een uitweg. Op een dergelijk historisch kruispunt is er behoefte aan radicale oplossingen. De maffia moet niet onder controle komen, zij moet onder de zoden komen.
Werner Langen
(DE) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de president van de ECB, Jean-Claude Trichet, hartelijk danken voor zijn zeer succesvol werk van de afgelopen zes jaar. Ik wil vanzelfsprekend ook de rapporteurs ervoor bedanken dat zij een verslag hebben voorgelegd dat een meerderheid van de stemmen heeft gekregen. Mijnheer Rehn, ik wil u eraan herinneren dat u voor een enorme taak staat. Ik hoop dat de Commissie eindelijk de moed zal hebben om in een nieuw voorstel in te gaan op de gebreken van het stabiliteits- en groeipact. In dit geval is het model van een economische regering onder leiding van de ministers van Financiën geen mogelijke oplossing omdat die ministers in het verleden hebben gefaald. Wij hebben een automatischer systeem nodig. Wij hebben geen economische regering nodig onder controle van ministers van Financiën. Wij hebben veeleer een automatisch systeem nodig dat reageert in geval van overtredingen, met ondersteuning en onder leiding van de ECB en de Commissie. Dat zou het resultaat van de top kunnen zijn.
Ik wil twee opmerkingen maken ten aanzien van hetgeen de heer Trichet heeft gezegd over het eurogebied. Ik juich het zeer toe dat u erop hebt gewezen dat wij wereldwijd concurrerend moeten zijn. Het gaat er niet om dat een euroland concurreert met een ander, maar dat wij ons tegenover de Verenigde Staten en Azië staande kunnen houden.
Ten tweede is de EU er grotendeels in geslaagd een evenwichtige begroting te verwezenlijken, dankzij de landen met een overschot. Indien dit niet het geval zou zijn geweest, zou de ECB een veel strenger beleid hebben moeten voeren.
Ten derde kent de economische geschiedenis geen voorbeelden van landen met een krimpende bevolking die op den duur groei creëren in de interne markt. Zij moeten exporteren.
Wat Duitsland betreft: dit land heeft een slechte start gemaakt in de Economische en Monetaire Unie, heeft zijn achterstand echter ingehaald en is nu een voorbeeld voor vele andere landen. Dat is niet voldoende. Wij hebben zelf onze handen vol aan de consolidatie van de begroting. Wij moeten het werk dat hiermee gepaard gaat, niet onderschatten. Wie heeft het idee geopperd om de landen te bestraffen die het grotendeels gered hebben, en de landen uit te sluiten die hun verplichtingen niet zijn nagekomen? Dat is toch geen Europees beleid. Daarom wens ik de Commissie moed toe en bedank ik de ECB van harte.
(Applaus)
Anni Podimata
- (EL) Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om allereerst de twee rapporteurs geluk te wensen met het uitstekende werk dat zij onder moeilijke omstandigheden hebben moeten verrichten.
Binnenkort beginnen de werkzaamheden van een van de meest kritieke topbijeenkomsten die ooit hebben plaatsgevonden, maar toch horen wij nog steeds de meest uiteenlopende geluiden over het zogenaamde Griekse probleem en over de vraag of er al dan niet een Europees mechanisme moet worden ingesteld dat in geval van nood kan functioneren als een opvangnet voor hulpbehoevende economieën en voor de stabiliteit van de eurozone in haar geheel.
Het lijdt geen twijfel dat de hoofdverantwoordelijkheid voor de situatie bij Griekenland ligt, en Griekenland heeft die verantwoordelijkheid ook volledig genomen. Er zijn echter ook andere, collectieve verantwoordelijkheden. De EMU bestaat nu elf jaar maar nog steeds weigeren wij te zien en te erkennen dat de concurrentiekloof en de belangrijke ongelijkheden en onevenwichtigheden tussen de economieën van de eurozone onverenigbaar zijn met zowel de duurzaamheid als de stabiliteit van de eurozone.
Dit is duidelijk gebleken uit de speculatieve aanvallen. Deze waren tot nu toe vooral gericht tegen Griekenland, maar eergisteren is de kredietwaardigheid van Portugal verminderd en zijn nu ook andere landen, zoals Italië en Spanje, het doelwit aan het worden, en niemand weet wie de volgende keer aan de beurt is.
Als wij in staat willen zijn de huidige omstandigheden het hoofd te bieden, moeten wij onmiddellijk overgaan tot een nieuw, versterkt model voor economische coördinatie en economisch bestuur, dat - beste mijnheer Lange - de regels van het stabiliteits- en groeipact weliswaar eerbiedigt maar dat daarnaast meer omvat dan alleen begrotingscoördinatie in strikte zin, dat kan zorgen voor economische coördinatie met aanvullende criteria en de doelstellingen van de EU-strategie voor werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling kan verwezenlijken.
Olle Schmidt
(SV) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, mijnheer Trichet, de euro is tien jaar geworden en heeft de tests door de bank doorstaan, ook al is de huidige turbulentie nog niet ten einde. Ik ben er zeker van dat we vandaag al de eerste belangrijke stap zullen zien in de richting van een Europese oplossing, met of zonder het Internationaal Monetair Fonds. We delen een gezamenlijk lot, zoals de heer Trichet het zo treffend formuleerde. Het alternatief voor een mislukking zou immers verschrikkelijk zijn.
In tijden van financiële orkanen is de ECB een betrouwbaar bastion geweest. Het verdient te worden herhaald dat de euro gedurende de financiële crisis een succes en een anker in Europa is geweest, ook voor landen buiten de eurozone.
De euro heeft voor stabiliteit gezorgd en de voorwaarden gecreëerd voor miljoenen nieuwe banen. Dat mogen we niet vergeten in deze dagen waarin iedereen het woord crisis in de mond neemt. De schuld voor de problemen van Griekenland en andere eurolanden kan niet in de schoenen van de euro worden geschoven. Lakse stijgingen van overheidsuitgaven leiden altijd tot problemen, ongeacht de keuze van deze of gene munt. De economische crisis zou integendeel aanzienlijk erger zijn geweest zonder de eurosamenwerking. Dan zouden we geconfronteerd zijn geweest met speculatie en devaluaties voor mededingingsdoeleinden onder meer dan twintig nationale munten.
Velen van ons hebben dat meegemaakt en ik was zelf lid van een Zweedse commissie voor financiële zaken met een renteniveau van 500 procent. De crisis in Griekenland toont natuurlijk dat de afspraak om het begrotingstekort op een laag peil te houden aangescherpt moet worden. Het tekort is nog altijd ontzettend groot. Er is meer toezicht op en coördinatie van het economische beleid op EU-niveau nodig, met andere woorden een financiële coördinatie die de naam waardig is.
Tot slot zou ik nog iets willen zeggen over speculatie. Wanneer tegen landen gespeculeerd wordt, zoals tegen Zweden in de jaren negentig, is dat eigenlijk een goede gelegenheid om de maatregelen die we nemen met succes door te voeren. Toen wij ons in een moeilijke situatie bevonden, onder andere door het optreden van George Soros, wisten we hoe laat het was en namen we de noodzakelijke maatregelen. Dat is iets waar diegenen van u in de landen die momenteel moeilijkheden ondervinden ook aan zullen moeten denken.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik zal de militaire taal vermijden die de vorige spreker heeft gebruikt. Oorlogstaal past niet bij de stijl van het bankwezen. Ik vertegenwoordig in het Parlement waarschijnlijk de enige fractie waarvan de meerderheid van de leden van buiten de eurozone afkomstig is. Slechts twee ervan zijn inwoners van eurolanden. Ik houd er dus een ander standpunt op na.
De toespraak van de heer Trichet kan samengevat worden met het cijfer 36, want dat is het aantal leden van het Europees Parlement dat naar zijn toespraak heeft geluisterd. Betekent dit dat we lui zijn? Nee, het betekent dat de leden niet echt geloven dat de Europese Centrale Bank een oplossing, een geneesmiddel voor de crisis kan zijn, of voor een redding zal zorgen. De heer Rehn zei dat de eurozone een waarde op zich is, en sprak toen over de crisis in Griekenland. Dat is tegenstrijdig. Griekenland doorworstelt momenteel een crisis, omdat het land te snel is opgenomen in een oase van stabiliteit. Zulk een tegenstrijdigheid moet vermeden worden.
Nikolaos Chountis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de collega's die zeiden dat de crisis nog niet voorbij is. De economische situatie is in veel landen duidelijk negatief. De werkloosheid neemt in de meeste landen toe en de maatregelen voor de vermindering van de tekorten maken de crisis alleen maar erger.
Hebt u, mijnheer Trichet en mijnheer Rehn - institutioneel gesproken - de crisis niet zien aankomen? Alle tekenen waren er. Toen de crisis uitbrak hebt u zich verstopt achter de opvatting dat iedereen zijn problemen zelf maar moest zien op te lossen. Nu herhaalt u echter op monotone wijze steeds hetzelfde refrein: toezicht op tekorten, strikte naleving van het stabiliteitspact.
Mijns inziens houdt het probleem in de Europese Unie en Griekenland geen verband met de vraag of zijn financiën al dan niet gezond zijn. U weet dat de landen die - zoals Griekenland - gedwongen zijn te lenen, weliswaar ten prooi zijn gevallen aan speculanten maar tegelijkertijd de institutionele en politieke leemtes van de EMU hebben blootgelegd.
Dit gezegd hebbende ben ik van mening dat het stabiliteitspact veranderd moet worden. Het is duidelijk dat door te volharden in de toepassing van het stabiliteitspact, vooral in tijden van recessie, de regionale en sociale verschillen en de werkloosheid worden vergroot en elk vooruitzicht op groei wordt gedwarsboomd.
Bastiaan Belder
Mijnheer de Voorzitter, de situatie waarin Griekenland en ook de eurozone terecht zijn gekomen is betreurenswaardig. Financiële hulp voor Griekenland moet primair komen van het Internationaal Monetair Fonds. Het IMF geeft zelf aan dat het uitstekend is toegerust voor het bijstaan van Griekenland. De oprichting van een Europees monetair fonds lijkt vooral te zijn ingegeven door politieke overwegingen, namelijk gezichtsverlies van Europa bij een Grieks beroep op het IMF. Laten we echter niet in de reflex schieten van het opzetten van een nieuw orgaan als remedie tegen het niet nakomen van bestaande regels. Noodzaak en wenselijkheid van een eventueel op te richten EMF zijn dubieus. De sancties waarin het stabiliteits- en groeipact voorziet moeten actiever worden ingezet om naleving van de regels af te dwingen. De Raad is nu echt aan zet. Eurostat dient de ruimte te krijgen voor nauwlettende controle op de begrotingscijfers van de eurolanden en daarmee op de naleving van het stabiliteits- en groeipact.
Csanád Szegedi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de ernstige tekortkoming van het verslag is dat de verantwoordelijken niet worden genoemd. We kunnen echter geen einde maken aan de economische crisis in Europa zolang de verantwoordelijken niet bij naam worden genoemd. We moeten eindelijk zeggen waar het op staat: de Europese economische crisis is niet ontstaan door de mensen die van hun loon of salaris rondkomen, maar door de banken, multinationals en verzekeraars die de Europese samenlevingen volledig hebben uitgemergeld.
Als een multinational zich op dit moment in Hongarije wil vestigen, gaat dat als volgt: zo'n bedrijf krijgt de grond gratis van de gemeente, kan profiteren van belastingvoordeel en lagere premies, heeft mensen in dienst tegen het minimumloon en staat hun niet eens toe vakbonden op te richten. Deze toestand heeft ertoe geleid dat er in Europa een werknemerscrisis is ontstaan. We eisen dat de multinationals, banken en verzekeraars een actieve rol op zich nemen in de oplossing en de beëindiging van de economische crisis.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, de crisis waarin we op het ogenblik verkeren is de ergste van acht decennia en de belangrijkste sinds het begin van het communautaire project.
Hij begon met de hypotheekcrisis in de VS en na het failliet van de Lehman Brothers is hij nu in zijn derde fase, na in Europa te hebben geleid tot een daling van het bruto binnenlands product van 4 procent in 2009, tot een werkloosheid van meer dan 23 miljoen mensen, en tot een sterke verslechtering van de situatie van de overheidsfinanciën, met een schuld van meer dan 80 procent van het bbp.
De Europese Centrale Bank speelde een beslissende rol door de liquiditeit in het systeem te handhaven, door gebruik te maken van onconventionele mechanismen om de effecten van de kredietkrapte op te heffen, en door nauw samen te werken met de monetaire autoriteiten.
Nu er een licht herstel verwacht wordt en er geen inflatiedruk is, moet hij zijn bijdragen aan het kredietherstel voortzetten en ervoor zorgen dat de reactivering van de economie niet in gevaar komt door het overhaast of ongedifferentieerd intrekken van de uitzonderingsmaatregelen.
De crisis heeft aangetoond dat de monetaire en economische pijlers - de basis van het monetair beleid - moeten worden versterkt. Er moet toezicht komen op de ontwikkeling van de prijzen van de voornaamste financiële activa en op de particuliere schuldenlast, om de stabiliteit van de prijzen en van de economie in het algemeen te waarborgen.
Twintig lidstaten hebben op het ogenblik buitensporige tekorten. De werkelijke betekenis van consolidering van de overheidsfinanciën - een onontkoombare taak die op gecoördineerde en intelligente wijze moet worden uitgevoerd - is de vraag te herstellen, de investeringen te stimuleren en de hervormingen te begeleiden die het mogelijk zullen maken om de economie weer te doen opleven, het duurzame groeipotentieel te verhogen en werkgelegenheid te creëren. Meer economische eenwording kan het verschil maken.
De wereldwijde onevenwichtigheden moeten gecorrigeerd worden. De Europese Unie is een van de meest evenwichtige gebieden. Dat evenwicht kan echter onder druk komen te staan, tenzij de Unie haar concurrentievermogen versterkt en de internationale monetaire samenwerking wordt verbeterd. We zullen ons concurrentievermogen in de wereld alleen kunnen verbeteren als we de interne economische coördinatie versterken op het gebied van het concurrentievermogen en de betalingsbalans, om de onevenwichtigheden en verschillen binnen de eurozone te op te heffen.
De inspanningen en de moed van Griekenland verdienen onze duidelijke en vastbesloten steun. Het is een kwestie van gemeenschappelijk belang, en de onzekerheid werkt in het nadeel van alle Europeanen. Subsidiariteit en solidariteit zijn de twee kanten van de Europese munt. Zoals president Trichet in het Engels, Frans en Duits heeft gezegd, is de euro meer dan enkel maar een munt: de euro is onze gemeenschappelijke bestemming.
Ik heb dit herhaald in het Spaans, een van de wereldwijd gesproken talen van de Europese Unie. Ten slotte zeg ik het nog in het Grieks, de taal die als geen andere uiting geeft aan onze universele roeping: Το ευρώ είναι το κοινό μας μέλλον.
Pat the Cope Gallagher
(GA) Mijnheer de Voorzitter, de economische crisis heeft een negatieve impact gehad op lidstaten in de hele Europese Unie. De werkloosheidspercentages zijn in de hele Unie drastisch toegenomen en juist jongeren hebben hier het meest van te lijden. Door deze crisis hebben vele lidstaten minder publieke middelen. Om dit probleem aan te pakken is de Ierse regering in de jaren 2008 en 2009 doortastend opgetreden.
(EN) Als er niet was ingegrepen, zou het tekort van Ierland in de richting van 14 procent van het bbp zijn gegaan. Maatregelen van de regering hebben het tekort gestabiliseerd op 11,6 procent van het bbp in 2010. De maatregelen van de regering zijn gewaardeerd in de markten. Sinds de aanneming van de laatste begroting, in december vorig jaar, zijn de kosten van het lenen voor Ierland gestabiliseerd ten opzichte van de benchmark. Ik begrijp zelfs dat de president van de Europese Centrale Bank deze week tijdens een vergadering van de Commissie economische en monetaire zaken de maatregelen van de Ierse regering heeft geprezen. Ierland ligt, wat betreft het aanpassen van de begroting, in veel opzichten voor op andere landen. Landen als het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, beiden met een tekort van meer dan 10 procent, zullen belangrijke aanpassingen moeten doorvoeren om hun openbare financiën weer houdbaar te maken.
Mag ik ter afsluiting zeggen dat Ierland nog steeds een goede vestigingsplaats voor bedrijven is, omdat de fundamentele waarden van de Ierse economie in orde zijn en het percentage van 12½ procent voor de...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Zbigniew Ziobro
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de crisis die zich momenteel binnen het eurogebied verspreidt, toont ons welke gevaren er kunnen dreigen voor economische projecten als ze niet gebaseerd zijn op economische redeneringen, maar op ideologische veronderstellingen, vooral wanneer men de integratie nastreeft van verschillende lidstaten met verschillende economische omstandigheden.
We moeten ons afvragen of sommige landen wel klaar waren om toe te treden tot de eurozone. De invoering van de euro is op een bepaald moment niet langer een economisch, maar een politiek project geworden, ontworpen om het tempo van de Europese integratie op te voeren. In heel wat landen betalen de Europese belastingbetalers nu misschien een veel te hoge prijs voor die gehaastheid. Ik hoop dat we uit deze ervaring conclusies kunnen trekken voor de toekomst. De euro biedt geen oplossing voor de structurele problemen van individuele economieën, de hoge schulden, of het gebrek aan financiële discipline. Het zijn de lidstaten zelf die verantwoordelijk zijn voor de toestand van hun financiën en de problemen moeten worden opgelost in de landen waar ze zich voordoen.
Marie-Christine Vergiat
(FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb de verslagen met enige verbazing gelezen. En door wat ik vanmorgen hier heb gehoord, ben ik in mijn overtuigingen gesterkt.
Enige uitzonderingen daargelaten gaat het altijd over begrotingsbesnoeiing, over het inperken van de inflatie en het stabiliteitspact, terwijl twintig van de zevenentwintig landen niet meer aan alle criteria voldoen.
Velen roepen om economische governance, zoveel is zeker. Maar wij willen een politiek Europa dat zowel zijn economische als maatschappelijke keuzen weet te beheersen, en dat een rol kan spelen in monetaire keuzen.
De Griekse crisis spreekt boekdelen: Duitsland heeft de touwtjes in handen en stelt de eisen. De Amerikaanse centrale bank heeft onlangs rechtstreekse maatregelen getroffen ter financiering van de federale begroting en staatsobligaties gekocht. In Europa is de ECB banken te hulp geschoten, maar voor Griekenland en meer in het algemeen de PIGS-landen zijn het altijd dezelfden die moeten betalen, namelijk werknemers, ambtenaren en gepensioneerden, terwijl hun landen ook het slachtoffer zijn geworden van financiële speculatie.
Hervorminkjes zullen geen zoden aan de dijk zetten. We hebben een ander Europa nodig, een economisch en sociaal Europa dat ten dienste staat van zoveel mogelijk burgers en niet alleen bepaalde groepen burgers.
Jaroslav Paška
(SK) In het verslag over het jaarlijkse beheer van de eurozone en de openbare financiën over 2009 wordt een gedetailleerde analyse gegeven van het beheer van de EU tijdens de wereldwijde financiële en economische crisis.
De afname van de economische output in verschillende EU-landen heeft geleid tot een drastische toename van de werkloosheid en een groei van de schulden van de landen in Europa. De crisis heeft een uiteenlopende impact op de afzonderlijke landen gehad en de maatregelen waarmee individuele landen de crisis hebben aangepakt verschillen daardoor ook van elkaar. Ondanks de inspanningen van EU-lichamen om gecoördineerde en collectieve maatregelen te nemen, bleek dat in bepaalde landen populistische regeringen zonder echt verantwoordelijkheidsgevoel voor het beheer van de openbare financiën naar een ramp solliciteerden.
Daarom heeft de Europese Unie als geheel het moeilijker gevonden om met de impact van de crisis om te gaan dan andere belangrijke economische centra, zoals de Verenigde Staten, China, Japan en India. Het is duidelijk geworden dat de Europese economische omgeving in haar totaliteit weliswaar zeer verscheiden en in vergaande mate gereguleerd mag zijn, maar dat zij in vergelijking met concurrerende economieën weinig gestroomlijnd is. We moeten er daarom in de komende periode ook naar streven om, naast inspanningen om de openbare financiën van de eurozone te consolideren, de regels van de interne omgeving te herstructureren en verregaand te vereenvoudigen. We moeten niet vergeten dat de productieve sector in zijn eentje de middelen genereert waarop de hele maatschappij teert.
Enikő Győri
(HU) Dames en heren, de Europese Centrale Bank zag zich bij haar activiteiten in 2008 geconfronteerd met niet eerder meegemaakte uitdagingen, toen de wereldwijde economische crisis zich in september 2008 ook in Europa aandiende. De financiële crisis ontwikkelde zich tot een crisis van de reële economie, aangezien de kapitaalmarkten als gevolg van wantrouwen bevroren en financiële instellingen geen krediet verstrekten aan elkaar of aan ondernemingen. De ECB heeft snel, en in mijn optiek adequaat gereageerd op deze financiële gebeurtenissen, maar bij de beoordeling van de maatregelen voor het herstel van de crisis mogen we één jammerlijk feit niet buiten beschouwing laten: de discriminatie van de landen buiten de eurozone.
Ik ben ervan overtuigd dat de ECB in strijd met de geest van de Europese Unie heeft gehandeld toen zij op het dieptepunt van de crisis, in oktober 2008, geen gelijke voorwaarden creëerde voor het gebruik van liquiditeitsfaciliteiten. De ECB heeft geldwisseltransacties afgewikkeld met de nationale banken van Zweden en Denemarken om de juiste euroliquiditeit te garanderen voor de banksystemen van de twee landen. Met de centrale banken van Hongarije en Polen was zij alleen bereid dezelfde operatie uit te voeren met de eis tot zekerheidstelling.
Deze stap van de ECB heeft helaas bijgedragen aan de toenemende onzekerheid van de markten, en de situatie van de betreffende landen nog verder verergerd. Nu we werken aan de ontwikkeling van een nieuw financieel stelsel, moeten we er van tevoren voor zorgen dat we dergelijke ongelijkheden uitbannen. We mogen dus geen regels opstellen waarmee bepaalde delen van de Europese Unie nadeliger worden behandeld dan andere. Ik trek deze gedachte verder door als ik het heb over de oprichting van het Europees Comité voor systeemrisico's waaraan we nu allemaal werken. Hierin zal de ECB een belangrijke rol gaan spelen. Het voorzitterschap van het Comité zal ook worden vervuld door de voorzitter van de ECB, en we moeten ervoor gaan zorgen dat de landen binnen en buiten de eurozone, dus ook de Midden- en Oost-Europese landen, gelijke stemrechten krijgen in dit nieuwe orgaan.
Als we onze stem niet verheffen tegen de discriminatie die tijdens de crisis al voelbaar was, bestaat het gevaar dat ongelijke behandeling de praktijk wordt in de nieuwe financiële toezichtinstanties, en dat moet tegen elke prijs worden vermeden. We mogen het niet toelaten dat het ideaal van hereniging wordt aangetast door de politieke verdeeldheid van vroeger nu te vervangen door economische verdeeldheid.
George Sabin Cutaş
(RO) Het feit dat de kern van het jaarverslag van de Europese Centrale Bank uit uitzonderingsmaatregelen bestaat, die de bank gedwongen door de crisis moest nemen, is niet verbazingwekkend.
Tegen deze achtergrond acht ik het passend dat de liquiditeitsverschaffing door de Europese Centrale Bank aan de banken in de eurozone steeds verruimd is. We moeten echter niet vergeten dat de lidstaten buiten de eurozone ook zwaar door de crisis zijn getroffen en bijstand moeten krijgen van de Europese Centrale Bank door middel van een verbetering van de liquide positie ook in deze zone.
Daarnaast is de stijging van de begrotingstekorten, de staatsschulden en de werkloosheid onder de 25 jaar in de meeste lidstaten van de Europese Unie waar te nemen. Het stabiliteits- en groeipact gaat door een identiteitscrisis, verliest aan geloofwaardigheid en het toepassen van de bijbehorende principes wordt onmogelijk.
Ik ben van mening dat het noodzakelijk is om het pact minder automatisch en uniform te volgen, maar een benadering te kiezen die rekening houdt met de omstandigheden van iedere lidstaat en waarbij het accent ligt op houdbaarheid op lange termijn van de overheidsfinanciën, en minder op het begrotingstekort van de overheid.
De belangrijkste doelstelling van het pact was preventief: een multilateraal toezicht op begrotingsontwikkelingen was gewenst, door middel van een systeem van vroegtijdige waarschuwingen. Daarnaast lijkt het mij - in de geest van het verslag van mijn collega Scicluna, absoluut noodzakelijk dat er een Europees Comité voor systeemrisico's wordt ingesteld, dat vroegtijdig moet waarschuwen voor systeemrisico's of onevenwichtigheden die de financiële markten bedreigen.
Deze financiële crisis en zijn recente algemene verdieping moet leiden tot een snelle opheldering van de wederzijdse steunmechanismen op het niveau van de Unie, maar eveneens tot een versterking van de coördinatie-instrumenten tussen de lidstaten, ter ondersteuning van een gezamenlijk economisch beheer. Een van de belangrijkste lessen van de crisis is de behoefte aan een grotere fiscale verantwoordelijkheid en daarmee aan economische toezichtmogelijkheden voor het behouden van begrotingsevenwicht.
Roberts Zīle
(LV) Dank u, mijnheer de Voorzitter en leden van de Commissie, afgelopen december zei de heer Almunia, die destijds lid van de Commissie economische en monetaire zaken was, in Straatsburg dat Estland, als er zich geen bijzondere ontwikkelingen zouden voordoen, de volgende zomer uitgenodigd zou worden om zich met ingang van 2011 bij de eurozone aan te sluiten. Welnu, er hebben zich enkele bijzondere ontwikkelingen voorgedaan, niet alleen voor Estland, maar ook voor de eurozone. Estland is praktisch de enige EU-lidstaat die momenteel aan de criteria van Maastricht voldoet. Wat voor soort signaal wordt er afgegeven als Estland niet in de eurozone wordt opgenomen, terwijl het zich aan de regels houdt? Volgens mij is dat een teken aan de financiële wereld dat de malaise in de eurozone zo groot is dat men niet in staat is om een klein land met een verantwoord fiscaal stelsel te accepteren. Er wordt met andere woorden een bord op de deur van de eurozoneclub gehangen waarop staat: "De club is wegens een grote opknapbeurt gesloten”. Wat voor teken zou het echter aan de nieuwe lidstaten zijn, zoals mijn land, Letland, dat onder toezicht van een IMF-programma staat en een vaste wisselkoers tegen de euro handhaaft, en dat zijn economie devalueert met een daling van het bbp met dubbele cijfers en een buitengewoon hoge werkloosheid om de euro in te voeren? Het teken zou zijn: waarom zouden we ons uiterste best doen om de privéschuld terug te betalen met een hoge wisselkoers voor onze nationale munt, wanneer deze schuld door EU-banken als euroleningen wordt uitgegeven tegen bijvoorbeeld onroerend goed? Dank u.
David Casa
(EN) Mijnheer de Voorzitter, 2008 was een uitermate belangrijk jaar voor de Europese en de wereldeconomie en werd gekenmerkt door veel onzekerheid over omvang van de crisis, die alleen maar leek te verergeren.
Er was ook veel onzekerheid over de tijd die de Europese economieën nodig zouden hebben om te herstellen en over de instrumenten die we moesten gebruiken om dat herstel te bevorderen.
Dit was geen gemakkelijk jaar voor de ECB, die voor een aantal uitdagingen kwam te staan. De ECB heeft in 2008 samen met andere centrale banken een gecoördineerde aanpak ontwikkeld om het bankensysteem ruimschoots van kortetermijnliquiditeit te voorzien, en deze aanpak van de ECB bleek buitengewoon succesvol.
In dit opzicht moet ik me aansluiten bij de conclusie van mijn collega over het presteren van de ECB. Ik ben het met hem eens dat het optreden van de ECB in 2008 behulpzaam was en dat de verantwoordelijke personen opgewassen bleken tegen de situatie. Ik deel ook enkele van de zorgen van de rapporteur met betrekking tot het feit dat een aantal commerciële banken de verlaging van de rentetarieven niet hebben doorberekend aan de consument, en naar mijn mening moet hier verder naar gekeken worden, dus neemt u hier alstublieft nota van, mijnheer Trichet.
Al met al vind ik dit een buitengewoon evenwichtig verslag. Mijn Maltese collega Edward Scicluna heeft uitstekend werk verricht.
Pervenche Berès
(FR) Mijnheer de Voorzitter, helaas kan voorzitter Jean-Claude Juncker wegens andere verplichtingen niet aanwezig zijn, zoals wij gewend zijn. Uiteraard betreur ik dat.
Er liggen twee uitstekende verslagen op tafel waarmee onze discussie kan worden verdiept op een kritiek moment voor de eurozone.
Het verslag van de heer Scicluna vormt een goede basis voor een aantal elementen in deze discussie, met name met betrekking tot de voorwaarden voor de benoeming van uw opvolger, mijnheer Trichet. In democratisch opzicht is de monetaire dialoog een belangrijk aspect, maar ook in het licht van het functioneren en het bestuur van de Europese Centrale Bank.
Mijnheer Rehn, de zaken die u opvallen in het verslag van onze vriend Sven Giegold, vallen onder uw verantwoordelijkheid en niet die van de Europese Centrale Bank.
Het risico waarmee wij te maken hebben voor het functioneren van de eurozone is de ontmanteling van ons sociaal model. Toen uw voorganger, de heer Almunia, de balans van tien jaar functioneren van de eurozone had gepresenteerd, stak één factor met kop en schouders boven alle andere uit, namelijk de almaar toenemende kloof tussen de lidstaten van de eurozone. Zo liggen de kaarten nu. De opstellers van het verdrag en de opstellers van het stabiliteits- en groeipact hebben dit onderschat. We moeten hier nu rekening mee houden.
Om twee redenen is dit van belang. Ten eerste om te begrijpen dat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën weliswaar een essentieel element vormt, maar niet toereikend is. Tegenover nationale bevoegdheden zijn lidstaten niet van nature geporteerd voor sancties en dus is de basis voor coördinatie en samenwerking verstoord. Deze sfeer moet u uitvinden. Dat is het toverstokje dat we nodig hebben.
De tweede pijler waar we niet omheen kunnen is de kwestie van fiscale harmonisering. U weet dat ik betreur dat de lopende werkzaamheden in de strategie voor 2020 in dit opzicht niet eens worden gemeld. Wij moeten de werkzaamheden op het gebied van harmonisering van de fiscale basis van de belasting op ondernemingen vastberaden voortzetten.
Sari Essayah
- (FI) Mijnheer de Voorzitter, in de nasleep van de financiële crisis stijgen de openbare schulden nog steeds snel, terwijl in veel landen steeds minder herstelmaatregelen worden genomen. Na het aanpakken van de acute economische crisis moeten wij ons zeer sterk richten op het langdurige ernstige gebrek aan evenwicht in de openbare financiën.
Wij hebben het stabiliteits- en groeipact, maar het probleem is dat de lidstaten zich er niet aan houden en daarom moeten wij nu de onbeheerste tekorten in de openbare financiën aanpakken. In het geval van Griekenland is men uitgegaan van onjuiste statistische informatie, maar de kern van het probleem is een slecht gevoerd economisch beleid.
Wij politici moeten zeer moeilijke besluiten nemen, terwijl wij te maken hebben met trage groei, vergrijzing en een slechts langzaam verbeterende werkgelegenheid. Er zijn slechts weinig remedies voor de openbare financiën: verhoging van de belastinginkomsten, stimulering van de economische groei en verlaging van de uitgaven.
Bij het zoeken naar remedies zijn de belangrijkste indicatoren de houdbaarheid van de openbare financiën en het tekort. Het gebrek aan houdbaarheid zegt iets over hoeveel de belastingen moeten worden verhoogd en de uitgaven moeten worden verlaagd om de openbare financiën op de lange termijn een houdbare basis te bieden. Om evenwicht te bereiken, moeten wij ook beseffen dat de opgelopen schuld verder stijgt door toenemende rente-uitgaven en een dalend bbp, en dat de vergrijzing in de komende jaren de uitgaven voor zorg en pensioenen aanzienlijk zal doen toenemen. Om de inkomsten in de openbare financiën te vergroten is het absoluut noodzakelijk om groei en werkgelegenheid te hebben, de productiviteit van openbare diensten te vergroten en structurele maatregelen te nemen om onder meer de houdbaarheid van de pensioenstelsels te waarborgen.
Op de lange termijn zijn ook een toename van het geboortecijfer en preventieve gezondheidszorg van belang voor het evenwicht in de openbare financiën. Te midden van de economische crisis hebben wij gepleit voor betere coördinatie van de openbare financiën en ik wil vragen hoe commissaris Rehn dit wil realiseren. Ik ben echter van mening dat deze economische crisis niet als excuus mag worden gebruikt om de economieën van de lidstaten onder controle te brengen. Wij moeten ons bij de openbare financiën gewoon aan een strikte begrotingsdiscipline houden.
Olle Ludvigsson
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de nadruk willen leggen op drie belangrijke punten uit de verslagen die we bespreken.
Ten eerste zouden we het debat over openbare financiën niet mogen beperken tot alleen maar bezuinigingskwesties. We moeten ons ook concentreren op wat we kunnen doen om de groei aan te zwengelen en de werkloosheid te bestrijden. In vele landen moet in de openbare financiën worden gesnoeid. Tezelfdertijd is het echter ook belangrijk dat we de inkomsten opkrikken via positieve groei, door ervoor te zorgen dat meer mensen werken en belastingen betalen.
Ten tweede stel ik het op prijs dat de heer Scicluna in zijn verslag aan de orde stelt dat de financiële sector transparanter moet worden. Wat dat betreft is er nog veel werk voor de boeg. Transparantie is niet alleen een uitstekende manier om het schadelijke risicogedrag op de financiële markt tegen te gaan. Meer transparantie is ook noodzakelijk om toezicht effectief te maken en om ervoor te zorgen dat de bevolking vertrouwen heeft in de publieke financiële instellingen, wat ontzettend belangrijk is.
De ECB moet op dat gebied het voortouw nemen en onmiddellijk maatregelen nemen om haar werkzaamheden transparanter te maken. Het zou een goede eerste stap zijn als zou worden begonnen met het openbaar maken van de notulen van de Raad van Bestuur van de ECB. Ook bij de oprichting van het Europees Comité voor systeemrisico's (ECSR) moet transparantie een belangrijk beginsel zijn. De aanbevelingen van het Europees Comité voor systeemrisico's kunnen alleen effect sorteren als het basisbeginsel is dat ze openbaar zijn.
Ten derde ben ik blij dat de heer Giegold in zijn verslag beklemtoont hoe belangrijk het is om ook in crisistijden een duidelijk milieu- en klimaatperspectief te hebben. We mogen de financiële crisis de overgang naar een groene economie niet laten afremmen. In plaats daarvan moeten we het economische herstel bevorderen door te investeren in hernieuwbare, milieuvriendelijke transportsystemen en groene technologie. Alleen met dergelijke investeringen kunnen we groei creëren die duurzaam is op langere termijn.
Frank Engel
(FR) Mijnheer de Voorzitter, 2009 was waarschijnlijk het moeilijkste jaar voor de euro sinds de gemeenschappelijke munt is ingevoerd, maar ook het nuttigste jaar. Zonder de euro zou de Europese Unie zijn vervallen in een oorlog van concurrentiële devaluaties tegen de achtergrond van de crisis. De monetaire instabiliteit zou de politieke soliditeit van de Unie in 2009 aan het wankelen hebben gebracht.
Dankzij de euro zijn de kwellingen van een continue verstoring van de wisselkoersen en monetair beleid ons bespaard gebleven. Maar hoe lang nog? We willen vandaag niets liever dan een beter bestuur van de Europese munt, dat dwingender, zichtbaarder en rationeler is.
De pogingen die de lidstaten hebben ondernomen om de spelregels van de euro weer zelf te mogen bepalen, dragen echter geenszins bij aan een waar economisch en monetair bestuur op Europees niveau. Alleen solidariteit kan de speculatieve bewegingen indammen waarvan Griekenland nu het slachtoffer is en die zich van het ene op het andere moment kunnen richten op andere landen in de eurozone.
Solidariteit gaat hand in hand met soliditeit in de psychologisch overspannen toestand van de markten voor openbare schulden. Het politieke gedraal van de afgelopen weken heeft niet alleen Griekenland geschaad. Ook het vertrouwen in de euro is daarmee ernstig ondermijnd. De monetaire stabiliteit van de gehele eurozone komt op losse schroeven te staan wanneer er geen bijstand wordt verleend aan een land dat in een gevaarlijke situatie is terechtgekomen.
We moeten het niet bij noodmaatregelen laten, maar de euro eindelijk de broodnodige instrumenten geven. Er moet een gecoördineerde Europese obligatiemarkt komen om te voorkomen dat er knelpunten ontstaan wanneer de termijn van te veel openbare schulden van te veel landen tegelijkertijd afloopt. Er moet een externe vertegenwoordiging komen van de eurozone op alle niveaus, bij alle instellingen, inclusief de internationale financiële instellingen. Waarom zou de voorzitter van de Eurogroep geen deel uitmaken van de G20?
We moeten ook aanvaarden dat de nieuwe lidstaten zo snel mogelijk deel willen uitmaken van de eurozone. We moeten deze landen met open armen ontvangen en niet met bekrompenheid. Als we bepaalde landen uit de eurozone weghouden, laten we daarmee de ambitie van een sterk Europa in de wereld varen. Bij de uitbreiding van de eurozone moeten instrumenten worden ingevoerd die noodzakelijk zijn voor een ware economische unie: coördinatie van begrotingsbeleid en harmonisering van economisch en fiscaal beleid. Dat is de prijs voor duurzaam succes van de euro.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, een crisis is als een ziekte die meestal niet alleen eindigt in genezing, maar ook in de versterking en ontwikkeling van het immuunsysteem. Ze kan ook leiden tot zogenaamde complicaties, en zelfs blijvende schade toebrengen aan het lichaam. Laten we eens kijken hoe deze ziekte, die we de crisis noemen, is ontstaan.
In de meeste gevallen, is een ziekte het gevolg van de verwaarlozing van ons lichaam, of van aanvallen van buitenaf. De oorzaak van deze crisis is een activiteit die tegen de beginselen van de markteconomie ingaat, namelijk speculatie. De markt op zich is niet in staat om deze factoren tegen te gaan, te compenseren of te beperken, tenzij er voldoende toezicht en controle is op de vooruitgang van processen, en vooral op ongewone situaties op de markt. Tot nu toe werden de financiële markten voornamelijk gevolgd en gecontroleerd door de nationale overheden. De globalisering heeft geleid tot de oprichting van internationale financiële instellingen, en de wereldwijde financiële markt. Maar er werden geen gepaste internationale, regionale, en in ons geval Europese instellingen in het leven geroepen om op deze markten toe te zien en er controle op uit te oefenen.
De markt wordt niet gedreven door waarden, maar vooral door de behoefte om tegen elke prijs winst te maken. De crisis is niet ontstaan in 2008 na het ineenstorten van de financiële markten, maar in 2007 na de crisis in de voedingssector en de verstoring van de energiemarkt, die door politieke instrumenten wordt gecontroleerd. De huidige situatie in de Europese Unie is het gevolg van het niet in acht nemen van de algemeen gevestigde en aanvaarde beginselen van het stabiliteits- en groeipact.
Het is jammer dat de waarschuwingen van de Commissie te subtiel waren. Sommige landen konden zich meer veroorloven, want ze waren niet van plan zich door de Commissie de les te laten lezen. Andere landen gedroegen zich als kinderen, en probeerden hun misstappen te verbergen. Dat soort gedrag kan toch niet de basis vormen van onze Gemeenschap en onze integratie. Het is belangrijk om onze fouten toe te geven aan de burgers, om ons ervoor te verontschuldigen, en om de burgers te vragen om begrip en samenwerking terwijl we uit deze crisis komen.
We moeten maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de zwaksten en de armsten niet moeten opdraaien voor de kosten van deze crisis. Het is bovendien onze verplichting om, in het licht van de Europese solidariteit, de landen te steunen die het zwaarst door de crisis getroffen werden. Genezing komt niet van buitenaf, als het lichaam - in dit geval de staat - niet terugvecht.
Othmar Karas
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Trichet, ik wil u bijzonder hartelijk danken, niet alleen voor wat u de afgelopen jaren heeft gedaan, maar met name voor uw handelwijze in de afgelopen weken. U heeft zich kundig, onafhankelijk en consequent getoond. U en uw medewerkers waren in roerige tijden een baken van rust.
Mijnheer Rehn, u heeft de afgelopen dagen zeer bemoedigende woorden gesproken. Wij zouden alles in het werk moeten stellen om de weg die u bent ingeslagen verder te volgen.
De euro is een stabiliserende factor, ook in tijden van crisis. Wij moeten een einde maken aan de mythe dat de euro en het stabiliteits- en groeipact de oorzaak zijn van de problemen in Griekenland en andere landen. Vorige week heeft de Griekse premier hier in het Parlement duidelijk aangegeven dat de schuld niet bij de euro ligt. Integendeel, de euro is deel van de oplossing. Zonder euro geen hervorming. Zonder euro geen duidelijke voorwaarden voor de doelen die wij voor onszelf kunnen stellen. We moeten de euro niet zwakker maken, als de getroffen landen het gevoel hebben dat de euro hen beschermt in plaats van verzwakt.
Daar wil ik nog aan toevoegen dat Griekenland niet om geld bedelt, zoals de dagbladen ons nu vaak voorspiegelen. Het zou goed zijn als vele leden van de Raad zich niet meer op populistische geluiden binnen de binnenlandse politiek zouden concentreren als ze over dit onderwerp praten, maar in plaats daarvan samen met ons gemeenschappelijke Europese oplossingen proberen te vinden. Griekenland kan geen subsidies ontvangen, maar het wil steun bij de tenuitvoerlegging van zijn hervormings- en bezuinigingsplannen. De president van de Europese Centrale Bank, de heer Trichet, heeft in een driestappenplan duidelijk uiteengezet wat mogelijk is en wanneer er maatregelen kunnen worden genomen. Niemand heeft gezegd dat er niets mogelijk is.
We hebben een monetaire unie, maar we hebben geen economische unie. Om een economische unie te realiseren, hebben we de politieke wil van de lidstaten nodig, geen adviezen. Een economische unie betekent ook coördinatie van het begrotingsbeleid, harmonisering op het gebied van belastingen en coördinatie van onderwijsbeleid, evenals van economisch en sociaal beleid. Dat is waar we bij de lidstaten op aandringen en wij verwachten dat ze zich hiervoor zullen inzetten. In het belang van de euro moeten we langs deze weg verdergaan.
Danuta Jazłowiecka
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het afgelopen jaar was een zeer turbulente periode voor de eurozone. Het begon met de toetreding van Slowakije tot de Eurogroep en eindigde met de enorme economische en financiële problemen in Griekenland. En ondertussen onderging de wereld de grootste economische crisis in jaren.
Er zijn al besprekingen aan de gang over hoe we deze nieuwe uitdagingen het hoofd moeten bieden, welke weg de wereldeconomie moet inslaan, en welk beleid de Europese Unie moet nastreven. Deze resolutie is een onderdeel van dit debat. Ik wil graag de aandacht vestigen op een bepaald aspect ervan.
Dames en heren, de economische crisis, de problemen in Griekenland, en ook het huidige debat over de steun aan Griekenland tonen aan dat de kloof tussen het nieuwe en het oude Europa nog steeds bestaat. Afgelopen vrijdag heeft de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, aandacht besteed aan het idee om een mechanisme op te richten voor de ondersteuning van landen van de eurozone die in financiële moeilijkheden verkeren. Volgens de voorzitter van de Commissie zou zulk een instrument beheerd moeten worden aan de hand van regels en voorwaarden die uitsluitend zijn vastgesteld door de leden van de eurozone.
Ik zou deze kans willen aangrijpen om met klem mijn steun uit te spreken voor de heer Lewandowski, de commissaris voor Financiële programmering en begroting, en professor Jacek Rostowski, de Poolse minister van Financiën. Ik ben er net als hen, en net als veel andere afgevaardigden, van overtuigd dat alle lidstaten, ook zij die buiten de eurozone liggen, nu een actieve rol moeten spelen in het versterken van de economie en het creëren van instrumenten om alle leden te ondersteunen. Polen is een land dat buiten de eurozone ligt en dat binnenkort de gemeenschappelijke munt zal invoeren, en vandaag willen we reeds meewerken aan de toekomstige vorm van de Eurogroep. Laten we de nieuwe lidstaten dan ook niet uitsluiten van dit belangrijke debat. Laten we na de slagzin "Europa met twee snelheden" geen verdeeldheid zaaien tussen het Europa met de euro en het Europa zonder de euro, want uiteindelijk zijn we één Europese Unie.
Tot slot wil ik mijn onverdeelde steun uitspreken voor alle elementen van de resolutie waarin de Europese Centrale Bank, de Europese Commissie en de leden van de Eurogroep worden opgeroepen om de uitbreiding van het eurogebied te ondersteunen, een uitbreiding gebaseerd op de huidige criteria. Ik zou ook de voorzitter van de Europese Centrale Bank, de heer Trichet, willen bedanken voor de goede prestatie die hij geleverd heeft, vooral tijdens dit zeer moeilijk jaar voor Europa.
Alajos Mészáros
(HU) Ik dank de commissaris, de voorzitter van de ECB en de rapporteurs dat ze dit voor ons zo zwaarwegende probleem op openlijke en zeer professionele wijze hebben benaderd. Het is inderdaad alarmerend dat ondanks al onze inspanningen het werkloosheidspercentage en de hoogte van de staatsschuld in bijna alle EU-lidstaten blijven stijgen. Mijn land, Slowakije, vormt daarop geen uitzondering. De werkloosheid is gestegen tot meer dan 13 procent. Slowakije is als laatste land toegetreden tot de eurozone, op 1 januari 2009, en dit had een positieve weerslag op de economie, en op politiek en sociaal gebied. Een grote meerderheid van de bevolking staat ook nu nog positief tegenover de euro. Daarom vinden wij het essentieel dat de euro zijn huidige kracht en prestige behoudt. Het Parlement moet de Commissie en de ECB bijstaan in hun inspanningen om op dit vlak niet te falen. Hiervoor is het in de eerste plaats nodig dat de integratie van de Europese economie op een hoger en duurzaam niveau komt. Dit is echter een strategische kwestie waarbij de geëngageerde houding van de Raad onontbeerlijk is.
Zigmantas Balčytis
(LT) De uitweg uit de gecompliceerde economische en financiële crisis was niet zo effectief als we gehoopt hadden. Toen de crisis begon, werden de regelingen van de lidstaten voor steun aan de banken niet gecoördineerd met gezamenlijke voorwaarden die op Europees niveau waren vastgesteld, en sommige banken hebben de extra fondsen van de Europese Centrale Bank gebruikt om hun verliezen te dekken. De steun voor economische activiteiten, in het bijzonder voor het midden- en kleinbedrijf, werd ook niet gecoördineerd. Het effect van deze acties is duidelijk: toen kleine en middelgrote bedrijven niet op tijd een lening van de bank konden krijgen, gingen zij en masse failliet. Voor de landen van de eurozone was het gemakkelijker om de problemen te boven te komen, omdat de Europese Centrale Bank ervoor zorgde dat zij liquide middelen kregen. Als we in Europese solidariteit geloven, als we in één open markt opereren met dezelfde concurrentievoorwaarden en als het voornaamste doel is om zo snel mogelijk uit deze complexe situatie te komen, dan vind ik dat de Europese Centrale Bank ervoor had moeten zorgen en ervoor moet zorgen dat de lidstaten die niet tot de eurozone behoren en bijzonder hard door de crisis getroffen zijn liquide middelen krijgen.
Andrew Henry William Brons
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur, de heer Scicluna, heeft gezegd dat de ECB heeft geprobeerd de liquiditeit te verruimen, maar dat die liquiditeit door de banken niet is doorgegeven aan de consumenten. Dat is niet alleen in de eurozone, maar ook daarbuiten het geval.
Mijn partij is blij dat het Verenigd Koninkrijk buiten de eurozone blijft. De waarde van de munt van een land moet een afspiegeling zijn van de omstandigheden en de behoeften van de eigen economie en niet van de gemiddelde behoeften van 27 verschillende economieën. Het aanhouden van onze eigen munt is echter slechts een deel van het antwoord. Het centrale probleem is dat het creëren en verstrekken van krediet in handen is van particuliere ondernemingen - de commerciële banken - en dat is niet alleen in de eurozone, maar ook daarbuiten het geval.
De functie van het creëren van krediet - wat in feite geldschepping is - moet uit de handen van particuliere ondernemingen worden genomen. Extra koopkracht, wanneer die nodig is - om bestaande of aanstaande groei te verdelen of om grote infrastructurele projecten te financieren - moet door de regering worden gecreëerd en in omloop worden gebracht door het geld uit te geven, niet door banken die het geld in omloop brengen in de vorm van leningen.
Petru Constantin Luhan
(RO) Tijdens de crisis heeft men kunnen zien dat de fluctuaties vanwege rente en de wisselkoers zijn gestuit door de gemeenschappelijke munt, die heeft gewerkt als een echt schild voor de eurozone.
De gemeenschappelijke munt is geen antwoord op alle gebleken interne en externe onevenwichtigheden, maar de voordelen van toegang van de nationale financiële instellingen tot de liquiditeiten van de Europese Centrale Bank en het wegnemen van het risico van wisselkoersfluctuaties hebben de interesse in de euro doen toenemen van de kant van de lidstaten buiten de eurozone.
De door deze staten geleverde inspanningen, door het verbeteren van hun eigen economieën en hun fiscaal beleid teneinde de gemeenschappelijke munt te kunnen gaan gebruiken, moeten worden gewaardeerd. Ik roep de Commissie en de Europese Centrale Bank dan ook op om het uitbreiden van de eurozone op zo kort mogelijke termijn aan te moedigen, om beter beschermd te blijven tegen de effecten van de economische en financiële crisis.
Karin Kadenbach
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, hartelijk dank voor dat deel van het verslag waarin wordt gewaarschuwd voor een al te grote vermindering van de lonen om tekorten terug te dringen, aangezien lage lonen leiden tot een lagere economische groei. Ik dank u voor dit punt, want ik ben ervan overtuigd dat dit niet alleen leidt tot een vermindering van de economische groei en daarmee het concurrentievermogen van Europa, maar dat het tevens de mogelijkheden van Europese burgers beperkt om volledig deel te nemen aan de maatschappij.
Het is van wezenlijk belang dat wij onze begrotingen overeenkomstig de richtlijnen opstellen, maar het is even belangrijk dat de lidstaten speelruimte hebben voor economisch en sociaal beleid. Als wij een Europa hebben waarin niet meer in onderwijs, gezondheid en onderzoek wordt geïnvesteerd, dan zullen we eveneens een Europa hebben dat niet stabiel is en niet in staat is om met de rest van de wereld te kunnen concurreren. Het mag niet zo zijn dat de groepen die niet verantwoordelijk zijn voor de crisis nu voor de kosten moeten opdraaien. Als wij niet in mensen investeren, zullen we in Europa geen toekomst hebben. Daarom dring ik erop aan om in de toekomst de nadruk op het sociale aspect te leggen.
Angelika Werthmann
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de huidige economische en financiële crisis - deze structurele crisis - dwingt ons ertoe permanente controles in te stellen en voorzichtige begrotingen te introduceren. Globalisering dwingt de eurozone ertoe om een effectieve rol ten aanzien van het financieel beleid te spelen. Dat mag echter in geen geval ten koste van de gewone burgers gebeuren en ik wil iedereen hier eraan herinneren dat voorzichtigheid en verantwoordelijkheid geboden zijn.
Jean-Claude Trichet
president van de Europese Centrale Bank. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik kom nu al meer dan zeseneenhalf jaar in het Parlement, en voor het eerst hoor ik zoveel analyses, suggesties en voorstellen van zoveel Parlementsleden.
Ik ben onder de indruk van al deze inhoudelijk interessante inbreng, evenals van de brede waaier aan standpunten die zijn uiteengezet.
Ik zal proberen een bondige uiteenzetting van mijn belangrijkste punten te maken na het horen van al deze interessante en relevante opmerkingen, die de Europese Centrale Bank natuurlijk met uiterste zorg zal bestuderen.
(EN) In de eerste plaats wil ik zeggen dat ik veel heb gehoord over de uitdagingen waar de ECB mee is geconfronteerd en dat de ECB is geprezen voor het feit dat zij in staat is gebleken om in realtime en in bijzonder moeilijke omstandigheden te reageren. Ik wil u zeggen dat ik denk dat mijn collega's en ik ons best hebben proberen te doen in zeer uitzonderlijke omstandigheden: de slechtste sinds de Tweede Wereldoorlog, en ze waren waarschijnlijk de slechtste sinds de Eerste Wereldoorlog geworden als we niet snel hadden gehandeld.
Iedereen heeft voor deze uitdagingen gestaan; velen van u hebben gezegd dat de uitdagingen ook voor andere centrale banken in Europa en in de rest van de wereld bestonden. Dus we hadden allemaal die enorme verantwoordelijkheid en ik ben het volledig eens met degenen die hebben gezegd dat we niet kunnen zeggen dat de moeilijke tijden voorbij zijn. De moeilijke tijden zijn nog niet voorbij. We gaan niet over tot de orde van de dag. We moeten buitengewoon alert blijven.
Ook de boodschap over groei en werkgelegenheid, die een zeer krachtige boodschap van het Parlement is, heb ik ontvangen. Ik ben het daar volledig mee eens. Door voor stabiliteit te zorgen, door geloofwaardig te zijn bij het zorgen voor stabiliteit op de middellange en lange termijn, vertrouwen we erop dat we bijdragen aan duurzame groei en het scheppen van duurzame werkgelegenheid. Maar u weet dat onze boodschap is dat er structurele hervormingen moeten worden doorgevoerd; structurele hervormingen om het groeipotentieel van Europa en het vermogen van Europa om werkgelegenheid te scheppen te vergroten zijn absoluut essentieel.
Een duidelijke boodschap van u, die we in de ECB volledig delen - en ik wil niet voor de commissaris antwoorden - is dat het bestuur van het Europa van de 27 en het bestuur van de 16 leden van het eurogebied essentieel is. Wij vragen de lidstaten, zowel van het Europa van de 27 als van het eurogebied van de 16, om het hoogste niveau van verantwoordelijkheid uit te oefenen, om hun verantwoordelijkheid uit te oefenen en toezicht te houden op de andere landen. Het stabiliteits- en groeipact moet volledig worden toegepast. Toezicht op het begrotingsbeleid is de kern van de EMU, en daar moet ik toezicht op structurele hervormingen en de tenuitvoerlegging van structurele hervormingen, evenals toezicht op de ontwikkeling van het kostenconcurrentievermogen van de verschillende economieën, met name de leden van het eurogebied, aan toevoegen. Dit is een fundamentele kwestie.
Ik wil niet verder uitweiden over Griekenland en de verschillende kwesties die spelen. Ik heb al de gelegenheid gehad om veel vragen te beantwoorden in de Commissie economische en monetaire zaken en in het Parlement. Ik wil alleen nog opmerken dat Griekenland een rolmodel heeft, en dat rolmodel is Ierland. Ierland heeft een buitengewoon moeilijk probleem - een van de afgevaardigden heeft dat hier ook beschreven - en Ierland heeft dat probleem heel serieus genomen, ex ante, met buitengewone vastberadenheid, buitengewoon professionalisme en buitengewone capaciteiten, en dit is door iedereen erkend. Ik wil dat benadrukken. Dat gezegd hebbende, herhaal ik: het oordeel van de ECB over de nieuwe maatregelen die door de Griekse regering zijn genomen is dat deze overtuigend zijn, en daar zou ik het woord 'moedig' aan willen toevoegen.
Een opmerking over de langetermijnsituatie binnen het eurogebied: in de komende tien of twintig jaar zullen we voor prijsstabiliteit zorgen in overeenstemming met definitie die we sinds de invoering van de euro hebben gehanteerd. U kunt ons vertrouwen. We kunnen dat bewijzen. Dat is geen theorie. Dat zijn de feiten; dat zijn de cijfers.
(FR) Ik benadruk nogmaals dat alle leden van de eurozone weten dat de gemiddelde inflatie in de eurozone op middellange en lange termijn minder dan of circa 2 procent zal bedragen. Zij moeten daaruit de nationale gevolgen trekken. Zij hebben voordeel van het feit dat ze tot de eurozone behoren. Zij moeten zich niet in een nationale context bevinden als het gaat om maximale inflatie, omdat dat afwijkt van wat wij garanderen omdat ons dat is gevraagd, omdat wij trouw zijn aan ons mandaat en omdat het bijdraagt aan de welvaart en de stabiliteit in Europa.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot nog enkele woorden over transparantie. Ik heb de leden van het Parlement er al vaker op gewezen dat wij het meest transparant ter wereld zijn. Analyses worden onmiddellijk gepubliceerd in de introductory statement. Wij zijn ook het meest transparant ter wereld met de persconferentie die direct na de vergadering van de Raad van bestuur wordt gegeven.
(EN) Het enige gebied waarop deze beslissing niet van toepassing is - en daar hebben we een goede reden voor - is dat we niet de namen geven van degenen die voor iets stemmen en degenen die voor iets anders stemmen, omdat onze boodschap is dat we geen verzameling individuen zijn. We zijn een college. De Raad van Bestuur is de relevante entiteit. Het is de Raad van Bestuur die telt.
Ik heb al gezegd dat we niet kunnen overgaan tot de orde van de dag, en we moeten absoluut de financiële markten op een zeer grondige wijze hervormen, om ervoor te zorgen dat we niet opnieuw een crisis krijgen van het soort waar we mee te maken hebben gekregen.
Een laatste punt over Polen en Hongarije; één afgevaardigde noemde Polen en Hongarije en zei dat deze landen door de ECB niet worden behandeld als zou moeten. Ik denk dat de geachte afgevaardigde niet goed geïnformeerd is; ik wil haar aanmoedigen om naar de centrale banken van deze twee landen te gaan en dan zullen ze u laten zien dat de ECB heel nauw samenwerkt met die twee centrale banken, in ons aller voordeel.
Olli Rehn
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de geachte afgevaardigden bedanken voor dit zeer serieuze en concrete debat. Ik heb heel goed naar uw opvattingen geluisterd. Daaruit kan ik concluderen dat er krachtige en brede steun bestaat voor een doeltreffende versterking van economisch bestuur in het eurogebied en in de Europese Unie als geheel.
Het debat van vandaag is naar mijn mening een zeer belangrijke en waardevolle voorbereiding op de Europese Raad van vandaag en mogen. Ook verwelkom ik de kans om spoedig verder te praten over economisch bestuur in de Commissie economische en monetaire zaken, het liefst zo snel mogelijk na Pasen. Ik wil u raadplegen en op korte termijn met concrete voorstellen komen.
Er zijn twee actielijnen voor het versterken van het economische bestuur, die van essentieel belang zijn. In de eerste plaats zal de hoeksteen daarvan een werkelijk geloofwaardig en beter preventief toezicht op het fiscaal beleid en het begrotingsbeleid zijn, een toezicht dat sterker en strenger is, dat ook betrekking heeft op het begrotingsbeleid op de middellange termijn en waarin gebruik wordt gemaakt van aanbevelingen en, indien nodig, waarschuwingen aan de lidstaten.
De tweede bouwsteen zal bestaan uit een doelmatiger preventief en meer systematisch en strenger toezicht op macro-economische onevenwichtigheden en divergenties in het concurrentievermogen tussen de lidstaten van het eurogebied en van de Europese Unie. Ook in dit verband zullen bindende beleidsaanbevelingen worden gebruikt. Dit is nodig om een opeenstapeling van onevenwichtigheden te voorkomen. Het is overduidelijk dat de meest urgente en dringende noodzaak bestaat in de landen met grote tekorten en een zwak concurrentievermogen - niet alleen in Griekenland, maar natuurlijk wel om te beginnen in Griekenland.
En al even overduidelijk is dat we hier niet mee bedoelen - en ook niet mee zullen bedoelen - dat ook maar iemand de uitvoerprestaties van landen met een overschot op de lopende rekening gaat verzwakken. Met andere woorden: het doel is niet om Bayern München slechter te laten spelen tegen Olympique Lyon, maar om zowel het uitvoerconcurrentievermogen, waar nodig, als de binnenlandse vraag, waar nodig, te verbeteren, om op die manier zowel Bayern München als Olympique Lyon beter te laten spelen, als een Europees team, door zowel de offensieve strategie als de defensieve strategie nog sterker te maken.
Dat is waar het eurogebied - en in de uiteindelijke analyse de Europese Unie - over gaat.
Edward Scicluna
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, eerst een paar korte punten. Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om de ECB te bedanken voor de medewerking en de beschikbaarheid bij het beantwoorden van mijn verschillende vragen. In de tweede plaats wil ik de schaduwrapporteurs bedanken voor hun teamwerk bij het overeenstemming bereiken over de wijzigingen in dit verslag en daarmee het verbreden van de overeenstemming erover.
We hebben gezien dat de recente recessie een uitdaging vormt. De spanningen in het eurogebied zijn echter niet nieuw en ze zijn ook bekend. We weten dat we nog geen optimaal valutagebied zijn. Daarom moeten we innovatief zijn. We moeten ons door verstandige economische beginselen laten leiden en verstandig economisch beleid voeren, dat natuurlijk in overeenstemming moet zijn met de Europese beginselen van sociale cohesie.
Enkele waarnemers hebben verklaard dat de ECB Griekenland niet kan helpen omdat dit wordt verboden door de 'no bail-out'-clausule van artikel 103 van het EU-Verdrag. Maar een 'bail out' is iets heel anders dan het geven van tijdelijke financiële steun.
We weten dat we diverse opties hebben. Sommige daarvan kunnen op korte termijn worden uitgevoerd, en andere op middellange termijn. Zoals mijn collega's voor mij al hebben opgemerkt, en als Europeanen, kijken we allemaal tegen de euro op en willen we allemaal dat de euro een succes is. En we kunnen van de euro een succes maken, dus laten we allemaal - het Parlement, de Commissie, de Raad en de Europese Centrale Bank - onze hoofden bij elkaar steken en een succesvolle weg vooruit vinden.
Tot slot moeten we het vertrouwen van het publiek in de financiële instellingen herstellen door maatregelen te nemen die onder meer voor grotere transparantie, beter risicobeheer en adequate regulering zorgen. We moeten ervoor zorgen dat een crisis van deze omvang zich nooit meer voordoet.
Sven Giegold
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, aan het eind van dit debat wil ik drie korte opmerkingen maken.
In de eerste plaats hebben we, als we kijken naar de verschillende opvattingen hier in dit Huis, niet allemaal dezelfde opvatting over het punt van de onevenwichtigheden. Er waren heel duidelijke verschillen en ik denk dat we zorgvuldig te werk moeten gaan.
Dat wil met name tegen u zeggen, mijnheer Trichet en mijnheer Rehn, en ik wil u vragen om niet te handelen met één oog dicht, omdat we het er in principe over eens zijn dat het centrale probleem is dat de kosten moeten stijgen overeenkomstig de inflatiedoelstelling plus de productiviteitsstijging. In enkele landen zijn de kosten te snel gestegen, en het is goed dat u daar actie tegen onderneemt.
Aan de andere kant zijn er diverse landen die het belastingbeleid en collectieve loononderhandelingen gebruiken om ervoor te zorgen dat ze onder deze drempel blijven. Als u daar geen actie tegen onderneemt - en ik weet dat sommigen in de Raad Ecofin het niet met deze aanpak eens zijn - zullen we de economische basis van de eurozone in brand steken, en dat is bijzonder gevaarlijk. Ik dring er bij u op aan om niet met één oog dicht te handelen en daar dring ik ook op aan bij mijn collega's.
Kijk naar Griekenland en het stabiliteitsprogramma, dat is geprezen. Ik wil benadrukken dat er een groot probleem is, en ik verwijs naar wat ik vorige week tijdens mijn bezoek aan Griekenland heb gezien en gehoord.
De meeste Grieken hebben het gevoel dat in de afgelopen tien tot twintig jaar veel mensen rijk zijn geworden in omstandigheden die niet rechtvaardig waren. Wanneer u de Ierse inspanningen prijst, kunt u die situatie niet vergelijken met de situatie in Griekenland. De mensen in Griekenland vinden dat zij niet hoeven te lijden vanwege een situatie die zij niet hebben veroorzaakt.
Daarom dring ik er bij u op aan, mijnheer Rehn, om ook druk op de Griekse regering uit te oefenen om serieus iets te doen aan de illegale rijkdom die in het verleden is geaccumuleerd. Anders zal het programma niet worden geaccepteerd en zal het ook om economische redenen mislukken. We moeten ervoor zorgen dat het programma sociaal rechtvaardig is - en het is nog niet sociaal rechtvaardig.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag 25 maart 2010 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Cristian Silviu Buşoi  
schriftelijk. - (EN) Er kunnen lessen worden getrokken uit de huidige crisis binnen de eurozone. De economische crisis is ook verantwoordelijk voor de problemen in de eurozone, maar ik ben van mening dat de EMU ook structurele zwakke punten heeft die moeten worden aangepakt om toekomstige crises te voorkomen. Om de ECB in staat te stellen op efficiënte wijze actie te ondernemen om de werkgelegenheid en de groei te ondersteunen, moeten we de ECB de nodige instrumenten in handen geven. De ECB beschikt niet over dezelfde instrumenten als de Fed, wat de reden is dat de ECB geen actief monetair beleid kan voeren om de groei te ondersteunen. De ECB is gebonden aan haar belangrijkste doelstelling, te weten het handhaven van de prijsstabiliteit, waardoor de ECB niet op een efficiënte wijze de groei kan stimuleren. Ook ben ik van mening dat we meer coördinatie van het economisch beleid en het begrotingsbeleid nodig hebben, zodat we ongelukkige situaties als die van Griekenland kunnen voorkomen. Betere coördinatie zal de stabiliteit in het eurogebied versterken. Het stabiliteits- en groeipact moet strikt worden gerespecteerd, maar ik ben van mening dat het ook moet worden herzien. Het preventieve aspect moet worden versterkt. Het strafaspect is niet efficiënt, omdat het betalen van boetes de begrotingstekorten alleen maar verder verhoogt en verhindert dat de regels worden nageleefd. Aan de andere kant moeten besluiten over sancties niet worden genomen door de Raad, omdat de lidstaten altijd zullen aarzelen om elkaar te straffen.
Tunne Kelam  
schriftelijk. - (EN) We moeten uitgaan van een centraal feit - tijdens de ernstigste economische crisis die Europa ooit heeft meegemaakt is de euro een anker van stabiliteit en geloofwaardigheid geweest. Zonder de functionerende eurozone zouden we veel langzamer en minder gelijkmatig door de crisis zijn gekomen. Dit geldt ook voor de lidstaten die nog niet tot de eurozone zijn toegetreden. Vooral nu is het belangrijk om te beseffen dat de gemeenschappelijke Europese munt een gemeenschappelijke waarde is waarvoor elk lid van de eurozone individuele verantwoordelijkheid draagt. Er bestaat algemene overeenstemming over het feit dat de economische crisis het resultaat was van een wijdverspreide waardencrisis.
Van de landen die zich bij de eurozone hebben aangesloten wordt verwacht dat ze meer verantwoordelijkheid nemen voor het in evenwicht brengen van hun uitgaven en inkomsten. Het heeft geen zin om de rol van vermeend slachtoffer van financiële speculatie of economische maffia's spelen. Bijna alle Europese economieën hebben tegen de beginselen van goed en evenwichtig begrotingsbeleid gezondigd. De les moet worden geleerd - we hebben veel harder toezicht nodig, en een betere coördinatie van het financieel beleid met de oprichting van een Europees Monetair Fonds. Maar vooral moet elk lid van de eurozone veel minder op kosten van morgen gaan leven.
Jaromír Kohlíček  
schriftelijk. - (CS) De activiteiten van de Europese Centrale Bank vormen reeds vanaf de eerste dag van het bestaan van de bank het mikpunt van kritiek van links, zowel in de EU als daarbuiten. De voornaamste oorzaak van deze terechte kritiek is gelegen in de doelstellingen van de bank. Het belangrijkste doel van dit orgaan is er op toe te zien dat de inflatie niet boven de 2 procent uitkomt en het begrotingstekort van de lidstaten van de EU niet boven de 3 procent van het bbp. Uiteraard verloopt in tijden van groei alles vlekkeloos; dan gaat de werkloosheid "vanzelf omlaag”, is de liquiditeit van de bank "automatisch verzekerd” en is het mogelijk "regeringen” in de verschillende lidstaten "onder druk te zetten” om de schuldenlast te verlagen. Zodra er echter een economische crisis toeslaat, zijn de kaarten plotsklaps anders geschud. De ongelukkige doelstellingen van deze centrale financiële instelling nopen tot een fundamentele koerswending. In het verslag over het jaarverslag van de ECB en haar prestaties in de strijd tegen de gevolgen van de financiële crisis, wordt echter halsstarrig vastgehouden aan deze foutieve doelstellingen. Zo pleit het verslag onder meer voor stopzetting van het stimuleringsbeleid door de overheden en stopzetting van hun beleid ter waarborging van de liquiditeit van de banksector, de twee belangrijkste, zogeheten onconventionele maatregelen ter bestrijding van de crisis. Bovendien wordt er in het verslag in het geheel niet stilgestaan bij de kritieke toestand van de publieke financiën van ten minste vijf EU-lidstaten en ook lijkt het erop dat de pijlsnelle stijging van de werkloosheid de auteurs van het verslag volkomen koud laat. Dat toont des te meer aan hoe schadelijk het huidige concept van de Europese Centrale Bank wel niet is. Het verslag vraagt dus om pertinente afkeuring.
Andreas Mölzer  
schriftelijk. - (DE) De Europese Unie als geheel en de eurozone in het bijzonder bevinden zich in een uiterst hachelijke situatie. Griekenland staat aan de rand van het faillissement en Spanje en Portugal bevinden zich ook in ernstige problemen. Vanwege de ernst van de situatie worden er voortdurend nieuwe voorstellen gedaan. Enerzijds wordt er voorgesteld om het Europees Monetair Fonds vergaande interventierechten toe te kennen. Anderzijds dringt de commissaris voor Economische en monetaire zaken, de heer Rehn, erop aan dat Brussel reeds bij de begrotingsplannen van de lidstaten wordt betrokken. De Europese Unie wil de huidige crisis klaarblijkelijk gebruiken om de lidstaten hun financiële autonomie af te nemen, een van de laatste hoofdgebieden van de nationale soevereiniteit die hen nog resten. Een nieuwe enorme stap in de richting van een gecentraliseerde Europese superstaat zal de bestaande problemen echter niet kunnen oplossen. Integendeel, de problemen zullen daardoor juist worden verergerd. De alarmerende situatie waarin de monetaire unie zich bevindt en de ontwikkeling van de euro tot een uiterst risicovolle munt zijn het gevolg van het feit dat landen als Duitsland, Nederland en Oostenrijk enerzijds zijn samengevoegd met landen als Griekenland, Italië en Spanje anderzijds, waarbij bewust geen rekening is gehouden met de bestaande onderlinge verschillen ten aanzien van hun economische ontwikkeling en de ethos waarop hun financieel beleid is gebaseerd. Deze historische verschillen, niet alleen op economisch gebied, moeten in acht worden genomen in plaats van het bestaande centralistische korset waarin de Europese landen zich bevinden nog strakker aan te trekken.
Franz Obermayr  
schriftelijk. - (DE) Naar aanleiding van het jaarverslag van de Europese Centrale Bank wil ik op de verontrustende verandering in financieel beleid wijzen die ertoe heeft geleid dat er veel te veel dollars worden gedrukt waarvan de waarde al lang niet meer gedekt is. De daarmee gepaard gaande huidige dan wel toekomstige devaluatie van de dollar door de Verenigde Staten als onderdeel van hun monetaire hervorming zou eveneens ernstige negatieve gevolgen voor de Europese markt hebben. Om dit risico te voorkomen, zouden de ECB en andere Europese instellingen serieus moeten overwegen om de dollar niet langer als sleutelvaluta te hanteren. De euro is al geruime tijd een sterkere munt en gerenommeerde economen, zoals Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz, beschouwen de leidende rol van de dollar als de oorzaak van vele financiële crises. De Europese Unie moet zich niet langer vrijwillig blootstellen aan de problemen van het Amerikaanse financieel beleid.
Kristiina Ojuland  
schriftelijk. - (ET) Mijnheer de Voorzitter, door de schuldencrisis in Griekenland zijn er vragen gerezen over ons vermogen om de stabiliteit van de eurozone te handhaven. Ik ben ervan overtuigd dat de kracht van de eenheidsmunt gegarandeerd zal zijn als de regels waarover we het eens zijn in elk lidstaat worden gevolgd. Er wordt gezegd dat er behalve Griekenland andere lidstaten van de Europese Unie zijn die ernstige financiële problemen kunnen verwachten. Naast een uit de pan rijzende nationale schuld hebben enkele lidstaten een bijna gevaarlijk niveau van overheidsuitgaven bereikt, iets waarover de Europese Centrale Bank zich een paar jaar geleden reeds zorgen maakte. De euro is een anker waaraan de economieën van de lidstaten zijn vastgebonden. Acties van lidstaten om de euro te verzwakken zijn onaanvaardbaar. Ik vind het van essentieel belang dat elk land aan de voorwaarden voldoet die voor de eurozone zijn opgesteld. Tegelijkertijd steun ik de collectieve aanpak om naar oplossingen te zoeken, waaronder het samenstellen van een hulppakket voor Griekenland, het verscherpen van de regels omtrent de eenheidsmunt en het uitoefenen van strenger toezicht. Het idee om eventueel een Europees Monetair Fonds op te richten, wat naar aanleiding van de Griekse crisis werd geopperd, is een benadering waarmee potentiële problemen voorkomen zouden kunnen worden, maar we moeten de buitenlandse factoren die in een mondiale investeringsmarkt spelen niet vergeten. Die zijn noodzakelijkerwijs van invloed op de eurozone. Het is daarom duidelijk dat we ons op nationaal niveau in het vervolg meer moeten richten op het opstellen van wetgeving die de euro tegen de invloed van gevaarlijke factoren beschermt, zowel intern in de Europese Unie als daarbuiten.
