Uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji: SE/Volvo - AT/Steiermark - NL/Heijmans (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie pana Reimera Bögego w imieniu Komisji Budżetowej w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji: SE/Volvo - AT/Steiermark - NL/Heijmans - C7-0254/2009 -.
Reimer Böge
Panie przewodniczący, panie i panowie! Dziś debatujemy ponownie nad wnioskiem o uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Podobne sprawozdania trafiają do nas coraz częściej. Tym razem sprawozdanie dotyczy wniosków ze Szwecji i Austrii w związku ze zwolnieniami w sektorze motoryzacyjnym oraz z Holandii w związku ze zwolnieniami w przemyśle budowlanym.
Pragnę przypomnieć, że celem Funduszu Dostosowania do Globalizacji, którego roczny limit wynosi 500 milionów euro, jest wyłącznie udzielanie pomocy pracownikom, którzy odczuli konsekwencje poważnych zmian strukturalnych w światowym handlu, i to wyłącznie poprzez umożliwienie im dalszego kształcenia i szkoleń umożliwiających ponowne znalezienie stosownej pracy.
Musimy w związku z tym jeszcze raz podkreślić, że w przyszłości należy składać podobne wnioski i prezentować sprawozdania indywidualnie. Nie powinny natomiast do nas trafiać połączone wnioski o uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Mam nadzieję, że taki połączony wniosek rozpatrujemy po raz ostatni.
Chcemy też ponownie podkreślić, że pomoc udzielana w ramach Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji nie powinna zastępować działań, za które odpowiadają przedsiębiorstwa na mocy prawa krajowego, układów zbiorowych lub działań dotyczących restrukturyzacji przedsiębiorstw lub określonych sektorów przemysłu. Musimy natomiast wyrazić swą krytykę - a Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych z pewnością nie da tu za wygraną - dotyczącą środków na płatności, które ewidentnie są systematycznie przenoszone z Europejskiego Funduszu Społecznego, podczas gdy Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji jest przecież osobnym i szczególnym instrumentem, mającym własne cele i własny harmonogram.
Łączna kwota tych trzech wniosków, o których dziś rozmawiamy, i co do których musimy podjąć decyzję w tym tygodniu, wynosi 15,9 miliona euro. Wniosek szwedzki i holenderski oparto na Artykule 2(a) podstawy prawnej, mówiący o liczbie co najmniej 500 zwolnień w okresie czterech miesięcy w przedsiębiorstwie w danym państwie członkowskim. Wniosek austriacki oparto na Artykule 2(b), mówiącym o liczbie co najmniej 500 zwolnień w okresie dziewięciu miesięcy, szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach. Jak powiedziałem, szwedzki wniosek dotyczy łącznie 4 687 zwolnień w fabryce samochodów Volvo oraz u dwudziestu trzech dostawców i producentów niższego szczebla. Szwecja ubiega się o przyznanie 9,8 miliona euro z Funduszu na ten cel.
Wniosek Austrii dotyczy 744 zwolnień w dziewięciu przedsiębiorstwach, z czego 400 przypadkom przysługuje pomoc z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Na ten cel Austria ubiega się o kwotę 5,7 miliona euro. Obecny wniosek Holandii dotyczy 570 zwolnień w jednym przedsiębiorstwie, Heijmans N.V., z czego w 435 przypadkach przysługuje pomoc na łączną kwotę około 386 tysięcy euro.
Zgodnie z oceną Komisji, którą po dokładnym badaniu możemy poprzeć i my, przedmiotowe wnioski spełniają kryteria kwalifikowalności. Nie chcę uprzedzać kolegów z Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, chcę jednak podkreślić, że komisja ta, co również uzgodniono w przyjętej tu procedurze, wyda swą opinię przed decyzją Komisji Budżetowej, a także bardzo uważnie przyjrzy się szczegółom. Wskazała ona na przykład, że we wniosku szwedzkim z 4 687 wymienionych zwolnień tylko w przypadku 1 500 należy się pomoc.
W Heijmans z kolie nastąpiło kolejne 400 zwolnień, głównie wśród pracowników zatrudnionych na czas określony, które nie są ujęte we wniosku. Jak więc widać, zawsze istnieją pewne kwestie indywidualne, które należy wziąć pod uwagę, niemniej nie powinny one powstrzymywać nas od udzielenia zgody na przyznanie funduszy, których wnioski te dotyczą.
Vladimír Špidla
Panie przewodniczący, panie i panowie posłowie do Parlamentu Europejskiego! Chcę podziękować sprawozdawcy za poparcie wniosku wysuniętego przez Komisję, a dotyczącego uruchomienia środków z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w odpowiedzi na zwolnienia w sektorze motoryzacyjnym w Szwecji i Austrii oraz w przemyśle budowlanym w Holandii.
Zwracam się teraz do pana posła Bögego. Pana poparciu towarzyszyło kilka uwag, szczególnie dwie o naturze budżetowej, które już miałem możliwość omówić w poprzedniej debacie, a do których chciałbym dziś powrócić.
Pierwsza ze wspomnianych uwag dotyczących budżetu odnosi się do źródeł finansowania. Mówi nam pan, że Europejski Fundusz Społeczny nie może być jedynym źródłem finansowania. Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji jest, z punktu widzenia budżetu, specjalnym instrumentem, który nie ma własnych środków. Aby można było uruchomić jakiekolwiek środki, należy je wpierw przenieść z innych źródeł, co oznacza przede wszystkim potrzebę określenia stosownych pozycji budżetowych, a następnie zwrócenia się do władz budżetowych z wnioskiem o uruchomienie tych sum poprzez zmianę budżetu. Takie działania podejmuje się indywidualnie, w zależności od potrzeb.
To prawda, że Europejski Fundusz Społeczny jest jak dotąd głównym źródłem finansowania wspomnianej pomocy, co nie wynika jedynie z podobnego charakteru tego funduszu. Wynika to w dużej mierze z faktu, że fundusz ten ma do dyspozycji znaczne środki. W 2009 roku Europejski Fundusz Społeczny dysponuje prawie 11 miliardami dostępnych środków na płatności. Do końca listopada z tej łącznej kwoty wykorzystano 6 miliardów. Łączna wartość płatności na rzecz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji to 53 miliony euro w 2009 roku, tj. 0,5 % z przeznaczonych na ten cel środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Do tej pory stosowaliśmy metodę, która była z pewnego punktu widzenia logiczna i prostsza od innych. Metoda ta nie opóźniała ani nie narażała na ryzyko osiągnięcia celów Europejskiego Funduszu Społecznego. Mimo to przyznaję, że trzeba zdywersyfikować środki na płatności i zapewniam, że Komisja już nad tym pracuje. Mam więc nadzieję, że następnym razem będziemy w stanie przedstawić szereg alternatywnych scenariuszy.
Druga z poruszonych kwestii nie wiąże się wyłącznie z budżetem, gdyż dotyczy procesu decyzyjnego. Jest to mianowicie uwaga sprawozdawcy, by w przyszłości Komisja przedstawiała swe wnioski o uruchomienie środków z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji indywidualnie. Komisja rozumie zalety takiego indywidualnego podejścia, które mogłoby całkowicie wyeliminować na przykład ryzyko cichych porozumień lub gwarancji. To prawda, że ta pierwotnie wykorzystywana metoda była całkowicie naturalnym podejściem, które w pewnym stopniu ułatwiało administracyjne rozwiązywanie problemów, ale moim zdaniem podstawowe przesłanki pragmatyczne i polityczne przemawiają bardzo mocno za podejściem indywidualnym i Komisja będzie odtąd takie podejście stosować.
Lambert van Nistelrooij
Panie przewodniczący! Szczególne czasy wymagają szczególnych działań. Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji, instrument bardzo szczególny, pozwala połączyć słowa z czynami. Masowe zwolnienia ponad 700 stałych pracowników w holenderskim przedsiębiorstwie budowlanym Heijmans N.V. - nie wspominając już o danych zza granicy, np. z Belgii i Wielkiej Brytanii - nakazują nam podejmować przemyślane działania. Przemysł budowlany zajmuje ważne miejsce w Brabancji, regionie z którego pochodzę, a skutki takich masowych zwolnień są odczuwalne także poza samym regionem.
Działania Europy słusznie koncentrują się na zachowaniu wiedzy i umiejętności. Kryzys sprawił, że ludzie tracą dziś pracę, mimo niezaprzeczalnego wielkiego braku wykwalifikowanych specjalistów, szczególnie w budownictwie. Dlatego dobrym rozwiązaniem dla Heijmans jest ośrodek mobilności i nacisk na zachowanie wiedzy, a także miejsc pracy tam, gdzie to możliwe. Ministerstwa holenderskie i władze regionalne na przykład w Brabancji Północnej, pracują obecnie nad przyspieszeniem ukierunkowanych inwestycji w projekty, infrastrukturę i budownictwo. A zatem chcemy pokazać ludziom, którzy tracą pracę, że aktywnie im pomagamy, także finansowo.
Chcę jeszcze raz podkreślić, szczególnie teraz, w kontekście Kopenhagi, że pilnie potrzebujemy dostaw energii i środków dotyczących energii w dziedzinie budownictwa i transportu. Parlament zmienił już przecież zasady dotyczące innych dziedzin - zwrócę tu choćby uwagę na przyspieszone wypłaty i zaliczki z funduszy regionalnych - dlatego udział Parlamentu musi być aktywny. Zyskałoby na tym także przedsiębiorstwo takie jak Heijmans, które zawsze koncentruje się na ciągłości i na jakości. Mając to na uwadze, całkowicie popieramy trzy przedstawione wnioski, szczególnie zaś wniosek dotyczący Heijmans.
Frédéric Daerden
Panie przewodniczący, panie i panowie! Przedmiotowy fundusz jest wykorzystywany coraz częściej. Głównym tego powodem jest kryzys gospodarczy, jakiego doświadcza nasz kontynent.
Kryzys dotknął najważniejszych gałęzi europejskiego przemysłu, co widać w trzech ostatnich - pozytywnie potraktowanych - wnioskach dotyczących motoryzacji i budownictwa.
Chcę przy tej okazji przypomnieć, że wiele z wniosków, które ostatnio do nas docierają, nie mogłoby z prawnego punktu widzenia uzyskać odpowiedzi pozytywnej bez ostatniej weryfikacji rozporządzenia regulującego zasady działania omawianego funduszu, podczas której dodano do listy kryteriów kwalifikowalności kryzys gospodarczy.
Widzimy więc, że w obliczu kryzysu Parlament Europejski przy dobrej woli politycznej udostępnia naszym obywatelom stosowne instrumenty. Wola polityczna wciąż jeszcze jest potrzebna, gdyż ze sprawozdania pana posła Bögego wnioskuję, że do rozwiązania pozostają ważne kwestie dotyczące poprawy funkcjonowania funduszu, takie jak przyspieszenie rozpatrywania wniosków umożliwiające reagowanie na kryzys, odejście od wniosków łączonych oraz wykorzystanie funduszy spoza Europejskiego Funduszu Społecznego.
W tej ostatniej materii najlepszym rozwiązaniem byłaby alokacja środków na płatności do tego funduszu, tak jak to ma miejsce w przypadku innych funduszy, jednak znamy stanowisko Rady w tej sprawie i w pełni rozumiem, co powiedział komisarz.
Cieszy mnie zaobserwowana tu dobra wola. Nie mam wątpliwości, że niezaprzeczalna przydatność omawianego funduszu w połączeniu z wolą Parlamentu pozwoli na osiągnięcie naszych celów związanych ze wzmocnieniem funduszu.
Marian Harkin
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji jest namacalnym wyrazem solidarności z osobami, które straciły pracę z powodu poważnych zmian strukturalnych w światowym handlu.
Jako posłowie do Parlamentu czerpiemy satysfakcję z faktu, że możemy się przyczynić do zniesienia niektórych bezpośrednich skutków zwolnień tych pracowników i dać im jakąś nadzieję na przyszłość.
Nie powinniśmy jednak ograniczać się do zatwierdzania wypłat z funduszu. Musimy zrobić, co w naszej mocy, by przede wszystkim zadbać o spełnienie kryteriów oraz o to, by Fundusz Dostosowania do Globalizacji zapewniał określoną wartość dodaną.
Jedną z ważnych kwestii poruszonych przez Komitet ds. Zatrudnienia jest to, że działania zaproponowane przez państwa członkowskie uzupełniają inne działania współfinansowane z funduszy strukturalnych. Nie wystarczy jednak po prostu potwierdzić, że tak jest. Trzeba to także pokazać. Wówczas uda nam się zapewnić tę wartość dodaną, o której mówiłem.
Owa wartość dodana wynikać będzie też z faktu, że EFG nie zastąpi działań, które pozostają w gestii przedsiębiorstw, a są cennym uzupełnieniem działań podejmowanych na szczeblu krajowym.
Ocena wartości dodanej EFG w ramach przeglądu budżetu wieloletnich ram na lata 2007-2013 powinna, moim zdaniem, być procesem ciągłym. Musimy być czujni.
Inną kwestią, która mnie niepokoi, jest stosowanie zasad dotyczących równości kobiet i mężczyzn oraz niedyskryminacji w ramach EFG.
Przeglądając rozkład płci w trzech przedmiotowych programach pomocy, stwierdziłem udział mężczyzn wysokości 91 %, 72 % i 79 %. Zapoznałem się z kilkoma innymi programami, które finansowaliśmy wcześniej i stwierdzam znacznie wyższy udział finansowania na rzecz zwalnianych mężczyzn. Może to być po prostu odchylenie statystyczne albo sytuacja, w której z jakiegoś powodu więcej wniosków składają mężczyźni.
Kończąc, chcę powiedzieć, że musimy dokładnie ocenić wszystkie wnioski, gdyż pomoc musi być udostępniona jak najszybciej i jak najskuteczniej.
Marije Cornelissen
Panie przewodniczący! Chcę od razu powiedzieć, że możemy poprzeć uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG) w odniesieniu do tych trzech wniosków. Wnioski spełniają kryteria, zatem zwolnieni pracownicy są uprawnieni do pomocy z funduszu.
Chcę jednak przy okazji zwrócić uwagę na poważne niedociągnięcie EFG. Rozwijamy obecnie wspólną wizję przyszłej gospodarki i rynku pracy w Europie. Różne grupy polityczne w tej Izbie mogą nie być w pełni zgodne co do tego, jak to zrobić lub jak daleko się posunąć, ale jesteśmy zgodni co do kwestii zasadniczych. Trzeba położyć nacisk na zrównoważony rozwój i na integrację. Jeśli chcemy osiągnąć te cele, musimy teraz korzystać z okazji. Właśnie teraz, walcząc z kryzysem, musimy podjąć działania zbliżające nas do zrównoważonej gospodarki.
Moim zdaniem przepuszczamy pewne okazje związane z obecnym uruchomieniem EFG. Wielka szkoda, że fundusz ten, jeden z naszych instrumentów walki z kryzysem, nie wytycza nam kierunku. Musimy mieć odwagę podejmowania wyborów. Jeśli zapewnimy, że ludzie, którzy tracą pracę w branżach zanieczyszczających środowisko - takich jak motoryzacja - zachowają pracę w sektorach sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi, mając na uwadze przyszłe dobro, a nie zakotwiczenie w przeszłości, pokażemy jasno, że zmierzamy w kierunku innowacyjnej, integracyjnej i zrównoważonej gospodarki.
Hynek Fajmon
Panie przewodniczący, panie i panowie! Rozmawiamy dziś o kolejnych przypadkach uruchamiania środków z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Zastanawiamy się nad tym, czy dostępne są środki umożliwiające odpowiedź na wnioski rządu Szwecji, Austrii i Holandii w związku ze zwolnieniami w firmach działających w przemyśle motoryzacyjnym i w budownictwie. W przeszłości zatwierdziliśmy już szereg podobnych wniosków. Moim zdaniem jednak jest to działanie niewłaściwe i Unia Europejska nie powinna nadal go stosować. Chcę przedstawić dwa argumenty na poparcie mego stanowiska.
Po pierwsze działanie takie jest niesprawiedliwe. Globalizacja, a raczej presja konkurencji, dotyczy niemal wszystkich pracowników małych przedsiębiorstw w UE. W wyniku tego codziennie w Europie zarówno znika, jak i tworzy się wiele miejsc pracy. Wsparcie związane z utratą pracy udzielane jest natomiast na szczeblu europejskim tylko w przypadku wielkich przedsiębiorstw, gdzie zwolnienia są duże. Pracownicy zwalniani z małych firm nie mogą skorzystać z tej formy pomocy, dlatego jest to środek selektywny i ostatecznie niesprawiedliwy.
Po drugie, jest to kwestia, która moim zdaniem powinna być rozwiązana na szczeblu krajowym, gdyż kraje dysponują odpowiednimi środkami, informacjami i procedurami.
Miguel Portas
Panie przewodniczący! Będziemy głosować za wsparciem dla pracowników zwolnionych w Szwecji, Austrii i Holandii. Każdy wniosek o uruchomienie tego funduszu wprawia mnie jednak w coraz większe zakłopotanie, jeśli chodzi o jego sprawiedliwość i skuteczność.
Po pierwsze, jeśli chodzi o skuteczność, w 2009 roku fundusz pomógł 16 tysiącom pracowników, co jest zaledwie kroplą w morzu zwolnień, a wydał 53 miliony euro z dostępnych 500 milionów euro. Po drugie, jeśli chodzi o sprawiedliwość, dlaczego szwedzki pracownik zwolniony z firmy motoryzacyjnej dostaje 6 500 euro, podczas gdy austriacki pracownik dostaje 14 300 euro?
Jak mam to także wytłumaczyć portugalskiej kobiecie tracącej zatrudnienie w przemyśle tekstylnym, której udzielono pomocy na kwotę zaledwie 524 euro, podczas gdy w Katalonii zwolniona pracownica może otrzymać 2 tysiące euro? Co gorsza, dlaczego w holenderskim wniosku pozostawiono bez pomocy pracowników mających umowy na czas określony, kiedy to właśnie oni najboleśniej odczuli cios zwolnienia? Fundusz ten nie może nadal przyczyniać się do pogłębiania różnic w odczuwaniu skutków bezrobocia ani do akcentowania nierówności między krajami bogatymi i zmarginalizowanymi.
Marta Andreasen
w imieniu grupy EFD. - Panie przewodniczący! Unia Europejska określiła instrumenty budżetowe mające pomagać pracownikom zwalnianym w wyniku najważniejszych zmian strukturalnych w handlu światowym, z których wiele wynika bezpośrednio lub pośrednio z działań UE.
Jest to jednak podejście cząstkowe. Subsydiowanie szkoleń dla pracowników zwolnionych w określonych sektorach nie poprawi sytuacji tych sektorów ani nie pomoże w tworzeniu alternatywnej branży, która wchłonie siłę roboczą. To tylko strata pieniędzy podatników. Gdyby Unia Europejska naprawdę chciała pomóc Europie wyjść z kryzysu, powinna badać przyczyny kryzysu i nad nimi pracować. UE woli jednak być postrzegana jako dobroczyńca spieszący na ratunek biednym.
Działanie to oczywiście początkowo zagwarantuje UE poparcie zainteresowanych osób. Co więcej, sprawozdanie i proponowany projekt rezolucji nie wskazuje na zakres przedmiotowej pomocy. Nie wiemy, ile obejmie ona gałęzi przemysłu i ile przedsiębiorstw w danym sektorze. Najbardziej niepokojące jest to, że w sprawozdaniu podkreśla się potrzebę przyspieszenia wypłat pomocy, nie wspominając nawet o potrzebie dostarczenia dowodów na to, że środki te dotrą do właściwych osób i zostaną wykorzystane we właściwym celu. W sprawozdaniu nie wzywa się też do regularnego monitorowania skutków pomocy, pozostawiając tę ewaluację ogólnej ocenie programów w wieloletnich ramach finansowych na lata 2007-2013.
Posłowie! Mówimy tu o pieniądzach podatników, z których wielu także straciło pracę, a nie uzyskało pomocy, i z których wielu ma poważne problemy finansowe. Jak możemy tak nonszalancko dysponować ich pieniędzmi? Sprzeciwiam się tej rezolucji i wzywam was do tego samego.
Angelika Werthmann
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji jest instrumentem budżetowym zapewniającym wsparcie finansowe pracownikom dotkniętym najważniejszymi zmianami strukturalnymi w światowym handlu. EFG zapewnia także bezpośrednią pomoc osobom, które ucierpiały w moim kraju. Wielokrotnie podkreślałam, że EFG nie może być mylnie postrzegany jako zabezpieczenie dla przedsiębiorstw wielonarodowych, musi natomiast bezpośrednio pomagać obywatelom tego potrzebującym. Dlatego opowiadam się za mechanizmami kontroli i uważam, że powinniśmy otrzymywać regularne sprawozdania z działań w Steiermark. Fundusz Dostosowania do Globalizacji jest wykorzystywany dokładnie tam, gdzie jest najbardziej potrzebny - środki trafiają bowiem do samych zainteresowanych. To pozytywne działanie Unii Europejskiej na rzecz obywateli.
Paul Rübig
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Cieszy mnie, że debatujemy dziś nad tym, jak radzić sobie ze światowym kryzysem, a szczególnie z bezrobociem. Kryzys dotyka oczywiście wielu niewinnych przedsiębiorstw, które po prostu mają zbyt mało zamówień i dlatego nie mają obrotów. Cierpią więc także na brak płynności i tracą zdolność kredytową.
Cieszę się, że koncentrujemy się tu szczególnie na małych i średnich przedsiębiorstwach. Uważam, że przejściowa pomoc jest szczególnie ważna, aby mogły one kontynuować działalność i korzystać z wszelkich stosownych nowych możliwości na rynkach. Powinniśmy skrupulatnie przeanalizować wyniki tego finansowania i zobaczyć, gdzie wykorzystaliśmy najlepsze praktyki i gdzie udało nam się pomóc w zapewnieniu miejsc pracy oraz, co najważniejsze, gdzie udało się szybko i skutecznie zreintegrować zwolnionych pracowników z rynkiem pracy.
Teraz należy zapewnić pomoc szybko, dlatego ja także popieram jak najszybsze uruchomienie funduszu, szczególnie na rzecz Steiermark w Austrii, gdzie ucierpiał cały region zajmujący się przemysłem motoryzacyjnym i gdzie skutki zwolnień odczuło też wielu dostawców, ważnych oczywiście dla infrastruktury. Dobrze, że udostępniamy tę kwotę 5,7 miliona euro. Chciałbym jednak prosić, by przeprowadzono analizę wszystkich przypadków, w których dziś zapadnie pozytywna decyzja oraz o to, abyśmy nie tylko wypłacali środki, lecz także otrzymywali dowody na to, że służą one odtwarzaniu miejsc pracy lub powstawaniu nowych przedsiębiorstw, i że czynna działalność gospodarcza w przyszłości pozwoli temu regionowi odzyskać jego wcześniejszy wigor. Dziękuję.
Evelyn Regner
(DE) Panie przewodniczący! Wniosek Austrii o pomoc z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG) dotyczy byłych pracowników z dziewięciu firm-dostawców produktów motoryzacyjnych w Steiermark. Jeśli bliżej przyjrzymy się tej sprawie, natychmiast zauważymy, że jest to przypadek klasyczny dla EFG, tj. pomoc naprawcza. W tym właśnie celu został powołany Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji. Innymi słowy EFG służy świadczeniu pomocy osobom bezpośrednio dotkniętym ujemnymi skutkami globalizacji, które - poprzez nagłą utratę pracy - odczuwają konsekwencje nieodpowiedzialności spekulantów na rynkach finansowych.
Steiermark charakteryzuje się niestety dużą zależnością od popytu w przemyśle motoryzacyjnym. Oznacza to, że cały region boleśnie odczuł obecne zmniejszenie rynku, a szczególnie popytu na samochody. Sprzedaż samochodów spadła o 59,4 %. W tej sytuacji kwota 5,7 miliona euro jest znakomitą inwestycją w ponowną integrację zwolnionych pracowników na rynku pracy. Innymi słowy, inwestycja ta umożliwi pracownikom skorzystanie z ofert lokalnych fundacji na rzecz zatrudnienia, szczególnie w sektorze motoryzacyjnym, ułatwiając jednocześnie wdrażanie środków mających przygotować pracowników do nowej pracy i umożliwi im zdobycie odpowiednich kwalifikacji.
Milan Cabrnoch
(CS) Panie i panowie! W tym tygodniu musimy wyrazić swą opinię na temat wniosku Komisji Europejskiej dotyczącego uruchomienia środków finansowych z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w trzech rejonach: w Szwecji, Holandii i Austrii. Znów niestety musimy podjąć decyzję w trzech niezwiązanych ze sobą i odmiennych sprawach.
Chciałabym podkreślić, że Parlament Europejski prosił już Komisję przy innej okazji o indywidualne składanie i rozpatrywanie poszczególnych wniosków o uruchomienie środków. Tymczasem przedmiotowym wnioskom znowu towarzyszy cały szereg niejasności. Nie jest na przykład jasne, ile środków zostanie wykorzystanych w Szwecji. We wniosku Austrii, zaskakująca jest kwota, o jaką Austria ubiega się na każdą osobę, która straciła pracę. W poprzednich projektach ubiegano się o kwoty rzędu kilkuset euro na osobę, a Austria ubiega się o 14 300 euro na każdego bezrobotnego. Nie przekonuje nas, że wnioski te odpowiadają celom, dla których powołany został fundusz i nie popieramy uwolnienia środków.
Paul Rübig
(DE) Pani przewodnicząca, chcę wyjaśnić jedną rzecz: w Austrii pomoc ma być przyznana nie tylko jednej osobie.
Franz Obermayr
(DE) Pani przewodnicząca! Jak pani widzi, jest to ewidentnie dla Austrii problem. Steiermark, jeden z naszych krajów związkowych, został mocno dotknięty zwolnieniami, co napawa nas wielką obawą, gdyż większość mieszkańców tego regionu związanych jest z przemysłem motoryzacyjnym. Ponadto nieproporcjonalnie duży odsetek tamtejszych produktów motoryzacyjnych jest przedmiotem eksportu, co sprawiło, że światowy spadek popytu spowodował, jak już wspomniano, łącznie 744 zwolnienia. Cieszy nas jednak, że 400 z tych osób otrzyma pomoc z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. To pomoc bardzo istotna.
W odniesieniu do wypowiedzi mojego przedmówcy muszę powiedzieć, że nie chodzi tu o dotacje na zwykłą restrukturyzację, a o pomoc udzielaną poszczególnym pracownikom i przeznaczoną na pokrycie kosztów utrzymania i szkoleń. W tej materii zgadzam się z panią Cornelissen, która powiedziała, że szkolenia te muszą być ukierunkowane na przyszłe potrzeby. W przyszłości będą nam potrzebni lepiej wykwalifikowani pracownicy, dlatego przekwalifikowania w obszarach technologii i odnawialnych źródeł energii są na pewno dobrym rozwiązaniem. Steiermark z pewnością poprze to rozwiązanie.
Gunnar Hökmark
(SV) Pani przewodnicząca! W takiej debacie warto pamiętać, że Europa wzbogaciła się właśnie dzięki globalizacji, która także przyczyniła się do powstania nowych miejsc pracy i do inwestycji. Eksport utorował drogę nowym branżom i pozwolił na powstanie nowych wielkich przedsiębiorstw. Import zapewnił obywatelom dobre życie, tanie produkty i usługi, a wszystko to łącznie przyczyniło się do odnowy.
Wielkie zmiany towarzyszą nam ciągle, pozwalając na powstawanie nowych przedsiębiorstw, miejsc pracy i nowych możliwości. Te szeroko zakrojone zmiany pozostawiają ślad w całym społeczeństwie i nigdy nie powinniśmy próbować im zapobiegać. Musimy jednak ułatwić przejście przez te transformacje osobom, które najbardziej odczuwają ich skutki. Każde państwo członkowskie powinno mieć obowiązek zadbania o to, by przemiany dokonywały się w sposób bezpieczny i by otwierały wiele nowych możliwości.
Unia Europejska nie może zapewnić takich możliwości przy pomocy jednego funduszu. Przemiany te są bowiem zbyt wielkie i zbyt znaczne. Jeżeli myślimy, że odpowiedzią na nie jest sam Fundusz Dostosowania do Globalizacji, to nie mamy właściwego obrazu sytuacji. My byliśmy przeciwni powołaniu takiego funduszu. Jeśli jednak mowa o przemyśle motoryzacyjnym, rozumiemy, że obecna sytuacja w Europie należy do szczególnych, zważywszy na mnogość różnych rodzajów pomocy na szczeblu europejskim i krajowym. Grozi nam nie tylko zakłócenie wynikające z indywidualnego udzielania pomocy publicznej, lecz także nasilenie się tych zaburzeń, jeżeli przedsiębiorstwa i sektory przemysłu w różnych regionach nie będą w stanie uzyskać pomocy porównywalnej. W związku z tym będziemy głosować za przedmiotowym wnioskiem, ponieważ zaszliśmy już tak daleko w procesie subsydiowania, że jeśli pomocy odmówimy, spowodujemy zaburzenie konkurencji. Chcemy jednak podkreślić, że nie możemy działać w podobny sposób w przyszłości.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Pani przewodnicząca! Chcę podkreślić, że Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji ma pomagać pracownikom w zwiększaniu ich szans na zatrudnienie. Dlatego nasze najważniejsze działania muszą się skupiać właśnie na tym zagadnieniu. Takie podejście przyjmujemy, badając poszczególne przypadki zgłaszane do EFG, aby w ten sposób zapewnić pracownikom powrót na rynek pracy i pozostanie na nim. Nie ma bowiem integracji społecznej bez integracji zawodowej.
Chciałabym też podkreślić, jak bardzo ucierpiał sektor motoryzacyjny. Wzywam producentów samochodów, których poważnie dotknął kryzys, by dostosowali swe produkty do nowych celów związanych z ochroną środowiska, jak i do nowych potrzeb konsumentów. Chodzi przecież o przyszłość tego przemysłu.
Kończąc, wzywam wszystkich do poparcia wniosku Komisji Budżetowej. Dziękuję także panu Bögemu za jego wniosek i, tak jak pan Rübig, wzywam do monitorowania skutków naszej polityki.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) W ubiegłym roku zatwierdziliśmy szereg podobnych wniosków o pomoc z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, zapewniając dodatkowe wsparcie pracownikom, którzy odczuwają konsekwencje najważniejszych zmian strukturalnych w światowym handlu. Kryzys gospodarczy ma bowiem drastyczny wpływ na światowy handel .
W regionie, z którego pochodzę, nastąpiło w minionym roku około 2 500 zwolnień w hutnictwie żelaza i stali oraz około 700 zwolnień w przemyśle stoczniowym. Zapowiedziano już także około 6 tysięcy zwolnień w branży kolejowej. Dlatego w związku z kryzysem gospodarczym musimy się przygotować na wiele podobnych wniosków w 2010 roku. Nasza procedura musi być prosta, aby państwa i beneficjenci mieli łatwy dostęp do środków pomocowych. Szwecja złożyła wniosek w czerwcu, Austria w lipcu, a Holandia w sierpniu - czyli od czasu złożenia tych wniosków minęło kilka miesięcy. Dlatego uważam, że nasza procedura musi być uproszczona.
Seán Kelly
Pani przewodnicząca! Ponieważ przed kilkoma tygodniami Parlament głosował za uruchomieniem środków z EFG na rzecz moich wyborców w Limerick, którzy stracili pracę w związku z przeniesieniem produkcji Dell do Polski i ponieważ wiosną o podobną pomoc będą się ubiegać pracownicy Waterford Crystal, popieram oczywiście dzisiejsze wnioski Szwecji, Austrii i Holandii.
Wspomniano tu natomiast o kilku anomaliach, do których pokrótce chcę się odnieść. Po pierwsze, należy się zastanowić nad datą uruchomienia. Po drugie, przewidziany okres musi odpowiadać długości kursu, a nie tylko okresowi dwóch lat, jaki stosujemy obecnie. Po trzecie, sprawy administracyjne nie mogą zostać przejęte przez agencje rządowe. Po czwarte - i najważniejsze - trzeba udzielić jak największej pomocy przedsiębiorcom. 35% nowych przedsiębiorstw w UE zakładają ludzie bezrobotni. Jeśli otrzymają pomoc - widzimy jej rezultaty. Potrzeba matką wynalazków. Dlatego powinniśmy im udzielić wszelkiej możliwej pomocy.
Andreas Mölzer
(DE) Pani przewodnicząca! Zakładając, że większość miejsc pracy w Europie - nie tylko w moim kraju, w Austrii - jest zagrożonych z powodu globalizacji, musimy wziąć pod uwagę, że ucierpią też młodzi pracownicy, a wśród nich i tacy, którzy jeszcze nie byli rejestrowani jako bezrobotni, gdyż właśnie ukończyli kurs lub szkołę. Musimy szczególnie zadbać o to - mam tu na myśli głównie Austrię - by taka pomoc służyła wspieraniu tych pracowników, którzy po raz pierwszy wchodzą na rynek pracy. Musimy, także przy pomocy środków z UE, dać im możliwość wejścia na europejski rynek pracy.
Vladimír Špidla
Panie i panowie! Moim zdaniem debata ta pokazuje jasno, że Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji funkcjonuje, i że został wykorzystany już kilkadziesiąt razy, zawsze przynosząc znaczne korzyści beneficjentom. Jako komisarz zawsze staram się zapoznać z wynikami poszczególnych działań, choć nie jest to oczywiście właściwa analiza, a raczej bezpośrednie doświadczenie. Cieszy mnie zatem, że EFG jest tak pozytywnie oceniany w obszarach, w których został wykorzystany.
W debacie tej pojawiło się wiele poważnych pytań, które wymagają odpowiedzi oraz wiele wyraźnych i realistycznych opinii. Jedną ze wspomnianych kwestii jest sprawa zastosowania funduszu tylko w odniesieniu do dużych przedsiębiorstw. Na szczęście doświadczenie pokazuje, że z funduszu może korzystać każdy, bez względu na to, czy pochodzi z dużego, czy z małego kraju, czy firmy. Taki był nasz pierwotny zamiar. Nowe zasady ewidentnie dają możliwość wykorzystania funduszu także w przypadku pracowników małych i średnich przedsiębiorstw działających w sektorach dotkniętych kryzysem. W EFG nie ma dyskryminacji ani stawiania nikogo w niekorzystnej sytuacji.
Chcę też podkreślić podstawową zasadę funduszu, jaką jest udzielanie pomocy ludziom, a nie przedsiębiorstwom. Z tego punktu widzenia nie możemy postrzegać EFG jako machiny dźwigającej upadające przedsiębiorstwa, które nie mają perspektyw dalszej działalności gospodarczej, tylko jako instrument udzielania pomocy zwalnianym pracownikom, aby mogli oni szybko znaleźć pracę tam, gdzie można ją znaleźć. Dlatego fundusz ten z zasady służy wdrażaniu i ułatwianiu restrukturyzacji.
W jednej z wypowiedzi wyrażone zostały obawy związane z nierównym traktowaniem kobiet i mężczyzn. Była to chyba wypowiedź pani Harkin. Nierówność ta, rzeczywiście zauważalna w sprawozdaniach, dowodzi, że kryzys, szczególnie w swej pierwszej fazie, znacząco dotknął sektory zdominowane przez mężczyzn. Dziś także mówimy o przemyśle motoryzacyjnym i budowlanym, to jest o dwóch sektorach, w których zatrudnieni są przeważnie mężczyźni. Ogólnie rzecz biorąc, EFG udziela zatem pomocy mężczyznom. Kryzys zmienił strukturę rynku pracy w szczególny sposób. Prezydent Obama stwierdził, że do końca tego roku większość pracowników aktywnych na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych stanowić będą kobiety. Zatem także w USA kryzys dotknął szczególnie branże zdominowane przez mężczyzn. Jeśli więc o to chodzi, nie ma nierówności w traktowaniu mężczyzn i kobiet ani w koncepcji, ani w strukturze funduszu.
W dzisiejszej debacie pojawił się także szereg pomysłów na to, jak można by zmienić i usprawnić EFG. Komisja nie uważa funduszu za instrument niezmienny, który jak Atena wyłonił się z głowy Zeusa. EFG to instytucja powołana przez ludzi, którą zawsze można udoskonalić, bazując na doświadczeniu i wspólnych rozmowach. Nie widzę tu żadnych poważnych przeszkód.
Kolejną kwestią okazał się sposób finansowania, to jest integracji niezależnych pozycji budżetowych EFG w budżecie. Jest to problem, który należy rozstrzygnąć na szczeblu polityki, jednakże z punktu widzenia finansów nie da się w ten sposób osiągnąć wyników i moim zdaniem fakt, że zgromadziliśmy środki w inny, acz skuteczny sposób, jest sam w sobie cenny.
Panie i panowie! Niewątpliwie prawdą jest, że zmienione zasady i presja kryzysu doprowadziły do sytuacji, w której podobne indywidualne przypadki będą się pojawiać częściej, ale jak już powiedziałem, Komisja docenia wagę argumentów przemawiających za przyjęciem indywidualnego podejścia i będzie tę metodę stosować.
Kończąc, chcę podziękować posłom z Komisji Budżetowej i wszystkim posłom zaangażowanym w przedmiotową sprawę, gdyż z debaty wynika jasno, że uwzględniono wszystkie sprawy sporne, które pojawiają się zawsze w tak złożonych kwestiach. Z dzisiejszej debaty i z wniosku Komisji wynika jasno, że wszystkie te przypadki wchodzą w zakres kompetencji Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Cieszy mnie zatem, że dzisiejsza debata potwierdziła pogląd Komisji i spodziewam się, a przynajmniej mam nadzieję, że głosowanie pójdzie w tym samym kierunku.
Reimer Böge
Pani przewodnicząca! Nie muszę nic dodawać do wypowiedzi komisarza. Popieram jego słowa, szczególnie zaś uwagi końcowe dotyczące przyszłego rozwoju Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w odniesieniu do innych programów - w szczególności do Europejskiego Funduszu Społecznego - w której to sprawie odbędzie się oczywiście odrębna, wspólna debata.
Zupełnie jasne jest, że Fundusz Dostosowania do Globalizacji nie zneutralizuje konsekwencji zmian strukturalnych ani wyzwań związanych z globalizacją, co przecież nie jest jego celem. EFG może jednak pomóc ludziom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji po utracie pracy. Może też, poprzez podniesienie kwalifikacji, dać im szansę na ponowne znalezienie pracy. Mimo debaty na temat pomocniczości, która oczywiście także ma tu swoje znaczenie, powinniśmy popierać i doceniać EFG jako fundusz pomocniczy, który uzupełnia wszystkie środki dostępne w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
Kończąc, chcę tylko dodać, że istnieją w budżetach krajowych i w budżecie UE programy budzące więcej wątpliwości co do uzasadnienia wydatkowanych środków, niż tu, w przypadku funduszu, który zapewnia pomoc bezpośrednio ludziom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę.
