Sport, met name spelersagenten (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag van Doris Pack, namens de Commissie cultuur en onderwijs, aan de Commissie: Sport, met name betreffende spelersagenten (B7-0308/2010).
Doris Pack
auteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, in het verslag van de heer Belet over beroepsvoetbal heeft het Europees Parlement zich reeds voor een betere regulering van de activiteiten van sportagenten, met name spelersagenten uitgesproken en wij hebben bij die gelegenheid aangedrongen op een adequate richtlijn. Nu staan we opnieuw tegenover deze kwestie.
De wettelijke situatie is onoverzichtelijk. Aangezien spelersagenten vaak grensoverschrijdend actief zijn, is nationale wetgeving, als deze al bestaat, niet geschikt om deze activiteiten te reguleren. Sportfederaties daarentegen hebben slechts beperkt de beschikking over wettelijke mogelijkheden tot ingrijpen. Als niet-overheidsactoren hebben zij niet het recht dergelijke vergaande regelingen in te voeren. In 2000 moest de FIFA bijvoorbeeld haar licentieprocedure voor agenten juist om die reden afzwakken.
In 2009 heeft de Commissie een studie gepubliceerd waarin met name werd gewezen op het zorgwekkende verband tussen spelersagenten en criminele activiteiten. Het gaat daarbij onder andere om geldwasserij, omkoping, concurrentievervalsing en belastingfraude. Dergelijke banden zijn schadelijk voor de integriteit van de sport en zijn niet in overeenstemming met de maatschappelijke rol van sport. Bovendien werd in de door de Commissie gepubliceerde studie geconstateerd dat de geldstromen van spelerstransfers dikwijls niet bepaald transparant zijn en dat is meteen een verklaring voor de vatbaarheid van dit systeem voor de criminele activiteiten die ik zojuist noemde. Met name echter bij de begeleiding van jonge spelers bestaat het risico dat agenten de situatie van jonge, onervaren spelers in bijvoorbeeld Afrika uitbuiten en hun een toekomst als beroepsvoetballer in Europa voorspiegelen om hen vervolgens als illegale immigranten te laten stranden, zonder werk of steun, als er voor hen geen club wordt gevonden.
In het licht daarvan is een Europees wetgevingsinitiatief vereist. Daarmee zouden wij in staat zijn om overal in de EU een uniforme regeling te creëren waarmee mazen in de wet gedicht zouden worden en de sportfederaties gesteund zouden worden in hun inspanningen voor een geordende en transparante begeleiding van spelers. Ten aanzien daarvan zou het ons doel moeten zijn, waar wij in ons verzoek ook op hebben aangedrongen, om bij transfers van minderjarige spelers commissies voor agenten te verbieden, zodat er geen financiële prikkels voor dergelijke onoorbare praktijken meer zijn, met name met minderjarige spelers. Ik hoop dat ons verzoek van vandaag morgen door de plenaire vergadering gesteund zal worden en dat het met name de Commissie ertoe aanzet om actie te ondernemen op dit terrein.
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik eerst mevrouw Pack bedanken voor deze mondelinge vraag namens de Commissie cultuur en onderwijs.
Ik ben mij volledig bewust van het politieke belang van deze kwestie. Ik zou eraan willen herinneren dat de Commissie nu de resultaten heeft bekendgemaakt van het onafhankelijke onderzoek over spelersagenten. Het onderzoek biedt een uitgebreide analyse van de onderhavige kwestie. We hebben bijvoorbeeld ontdekt dat er, gerekend over alle lidstaten in alle disciplines, ongeveer 6 000 agenten actief zijn. 95 procent van hen is echter actief in slechts vier sporten: atletiek, basketbal, voetbal en rugby. En binnen deze groep is voetbal duidelijk het meest vertegenwoordigd.
Het onderzoek vertelt ons ook dat slechts een beperkt aantal lidstaten agenten via een specifieke wetgeving reguleert. De meeste landen gaan eenvoudig af op algemene bepalingen van ofwel het arbeidsrecht of het overeenkomstenrecht. Sommige internationale sportfederaties hebben ook regelgeving aangenomen over agenten, met name in de disciplines die ik zojuist noemde: atletiek, basketbal, voetbal en rugby.
Hoewel de bestaande publieke en private regelgeving elkaar kunnen tegenspreken en rechtsonzekerheid kunnen scheppen, tonen de resultaten van het onderzoek aan dat een vrije uitvoering van activiteiten door agenten in de gehele EU weinig belemmerd wordt. Uit het onderzoek komen echter een aantal twijfelachtige praktijken in verband met de activiteiten van agenten naar voren: bijvoorbeeld betaling van heimelijke provisies, uitbuiting van jonge spelers, enzovoort. We moeten dergelijke problemen aanpakken om de integriteit en rechtvaardigheid van sportcompetities te behouden.
De sportbeweging probeert deze problemen al een tijd aan te pakken. Daarom heeft een aantal sportautoriteiten maatregelen aangenomen om de activiteiten van agenten te reguleren. De regels die zij hebben ingesteld kunnen een voordeel bieden: sportsancties zijn soms de beste manier om degenen in de sportwereld die er immorele praktijken op nahouden af te schrikken, of dat nu agenten, clubs of spelers zijn. Sportautoriteiten zijn echter niet bij machte activiteiten te onderzoeken en bestraffen die door alle lidstaten als misdaden worden beschouwd: corruptie, het witwassen van geld, belastingontduiking en illegale immigratie. De sportbeweging wil graag hulp van de Europese instellingen om de problemen die agenten scheppen aan te pakken.
De Commissie heeft daarin een belangrijke rol te spelen. Wij kunnen helpen om de algemene beginselen en normen te ontwikkelen die als een reeks minimumvereisten kunnen dienen voor landen en sportfederaties in geheel Europa. We zijn nu aan het bekijken welk soort optreden op EU-niveau het meest geschikt zou zijn. We hebben diverse opties in gedachte, maar om uiteindelijk te beslissen tot welke actie we moeten overgaan, zullen we zeker meer beraadslaging en overleg nodig hebben.
Ivo Belet
namens de PPE-Fractie. - Voorzitter, commissaris, ik verwijs eerst even naar het WK voetbal in Zuid-Afrika, dat nu toch weer elke dag aantoont hoe mooi de sport kan zijn, hoe mooi de sport is voor een land, een continent, en vooral voor de samenleving daar. Daarom is het des te belangrijker dat we de sport behoeden voor de criminele uitwassen waar mevrouw Pack ook al naar verwezen heeft, of dat we die uitwassen met kracht proberen aan te pakken.
In de studie waarnaar u zonet verwezen heeft en waarvan de resultaten nu bekend zijn, staat letterlijk het volgende: "Sport wordt steeds meer beïnvloed door de georganiseerde misdaad". Helaas, maar het is zo. Het gaat over mensenhandel onder andere van jonge kinderen en ook over allerlei financiële malversaties. Het is duidelijk dat de sportfederaties zelf niet bij machte zijn en niet over de bevoegdheid beschikken om die wanpraktijken efficiënt aan te pakken. Daarom dringt zich inderdaad een Europees initiatief op.
We beschikken al over verschillende wetgevende instrumenten in het Verdrag, in richtlijnen, om actie te ondernemen. Ik verwijs naar een paar voorstellen van actie. Ten eerste zouden we werk kunnen maken van strikte criteria die gelden voor alle sportmakelaars in heel de Unie. Een dergelijke situatie kunnen we het best bereiken via de licentiesystemen voor de clubs en via een verplicht register voor spelersmakelaars. De sportfederaties kunnen dat opleggen, maar wij als Europese Unie kunnen daarbij zeker een stuwende rol spelen. De Europese Unie kan daarbij bijvoorbeeld coördineren tussen de verschillende nationale controle-instanties.
Een tweede maatregel die we zouden kunnen nemen, is absolute transparantie van de geldstromen die daar omgaan in de wereld van de spelersmakelaars, want dat is vandaag de grootste bron van alle kwaad. We hebben geen zicht op die duistere geldstromen, en dat betekent dat ze de topsport kunnen blijven gebruiken voor het witwassen van geld aan de ene kant, voor omkoperij aan de andere kant.
Een derde voorstel - mevrouw Pack heeft het er ook al over gehad - betreft een verbod op vergoedingen voor spelersmakelaars die geld willen verdienen aan transfers van minderjarige spelers. Daar zouden we absoluut werk van moeten maken. We hebben voldoende instrumenten in handen waarmee we druk kunnen uitoefenen op de professionele sportfederaties om dit door te drukken en waarmee we zelf ook initiatieven kunnen nemen.
Dit Parlement heeft de Commissie al in 2007 met een zeer grote meerderheid opgeroepen om initiatief te nemen in de strijd tegen de uitwassen in de wereld van de sportmakelaars. In deze studie worden een aantal concrete suggesties gedaan. Die zijn goed, maar ze zijn duidelijk onvoldoende. Het verheugt ons hier te vernemen dat u inderdaad van plan bent om naar een hogere versnelling over te schakelen. Ook de sector, de Europese associatie van spelersmakelaars, vraagt daar zelf om. We hebben veel contact met hen gehad en ze dringen er zelf op aan dat de Europese Unie in actie komt om die rotte appels eruit te filteren. Ik stel voor dat we op hun vraag ingaan in het belang van de sport en in het belang ook van de uiterst belangrijke maatschappelijke rol van de sport.
Mary Honeyball
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we echt geluk hebben hierover te spreken op het moment dat het WK-voetbal plaatsvindt, want wat het WK meer dan bijna elk ander sportevenement illustreert, is hoe belangrijk sport gewoon voor mensen is; hoeveel talloze miljoenen mensen eigenlijk naar voetbal kijken en hoeveel plezier en passie daar in zit.
Daarom is het zo belangrijk dat we er echt voor zorgen dat het voetbalspel en andere sporten op gepaste wijze gereguleerd zijn en dat we nu tot de actie betreffende spelersagenten overgaan waar zo lang over gediscussieerd is. Zoals genoemd, zien we helaas dat er diverse ernstige dingen gebeuren: misbruik, het witwassen van geld, corruptie en uitbuiting van minderjarige spelers; dat zijn ernstige misdaden waar we werkelijk de maatregelen tegen moeten nemen die we al zo lang van plan waren. Is dit niet het allerbeste moment daarvoor, nu de hele wereld helemaal in het teken van voetbal lijkt te staan?
Emma McClarkin
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun de pogingen om de activiteiten van spelersagenten, met name in het voetbal, transparanter te maken volledig, en ik ben van mening dat de EU de diverse sportautoriteiten moet ondersteunen om ervoor te zorgen dat ze dat dan ook kunnen doen. We moeten het licht laten schijnen in de duistere wereld waar uitbuiting wel eens gemeengoed kan zijn, en er moet gekeken worden naar zaken zoals dubbele vertegenwoordiging, waarbij een agent bij dezelfde club die probeert de speler te contracteren de speler kan vertegenwoordigen.
Alle wetgeving die naar voren wordt gebracht om deze sector te reguleren moet echter van de nationale sportorganen of -autoriteiten komen, zoals de FIFA en de UEFA. De EU verkeert echt niet in de positie om de sportwereld te reguleren, vooral gezien het feit dat dit specifieke probleem op wereldwijde schaal plaatsvindt. Daar waar wij waarde aan sport kunnen toevoegen, moeten we dat doen, maar we moeten alleen ingrijpen op verzoek van de sportautoriteiten op punten waar we werkelijk waarde kunnen bieden of duidelijkheid kunnen verschaffen.
Marie-Christine Vergiat
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom de vraag van onze voorzitter, nu we midden in het wereldkampioenschap zitten. De studie van de Commissie kent zorgwekkende aspecten: ze brengt de bedreigingen voor de ethiek en de reputatie van de sport aan het licht.
Wil de sportbeweging de voornaamste speler blijven in de regelgeving, door te steunen op al die mannelijke en vrouwelijke vrijwilligers die de geest van de sport levend houden, een geest die wij liefhebben omdat hij bijdraagt aan de persoonlijke ontwikkeling, dan moeten overheden zich aan hun zijde scharen door aanvallen op de openbare orde te bestraffen en excessen te bestraffen.
Deze excessen maken deel uit van de sport als bedrijfstak, waarbij spelers meer en meer handelswaar worden en hun agenten makelaars, die hen als handelswaar naar voren schuiven. Met transfers zijn astronomische bedragen gemoeid en de rechten van jongeren worden steeds vaker met voeten getreden.
Deze excessen zijn een grensoverschrijdend verschijnsel, van het almachtige geld, van de waanzin van het geld, en ze hebben helaas een steun in de rug gekregen van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. De belangrijkste organen van sommige sporten in kwestie, met name voetbal, zijn op zoek naar steun van de Europese instanties. Ja, commissaris, wij moeten in actie komen en ikzelf betreur het dat Frankrijk zojuist wetgeving heeft aangenomen die het tegendeel bewerkstelligt.
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, anderhalf uur geleden zeiden de vrouwen dat het te laat was om over vrouwenaangelegenheden te debatteren. Nu is het bijna middernacht en praten we over sportzaken.
Niettemin hebben we nu in ieder geval de mogelijkheid om erover te debatteren, voor Lissabon was dat niet het geval. Nu hebben we de kans en het is goed dat we die kans ook grijpen, met name wanneer het gaat om jongeren en de activiteiten van spelersagenten.
Zoals mevrouw Pack zei, zijn er veel voorbeelden van jongeren aan wie wordt beloofd dat ze in de toekomst grote sterren worden. Maar wat gebeurt er? Ze worden van thuis weggehaald, weg van hun gezinnen en scholen, en na een jaar of twee worden ze afgedankt. Dit is wat met de meesten van hen gebeurt.
De Europese Unie heeft nu een kans om hier iets tegen te doen en om wetgeving en sancties vast te stellen om jongeren tegen deze spelersagenten te beschermen. We moeten kijken naar wat er bij andere sporten en in verschillende landen gebeurt, deze informatie verzamelen en vervolgens het meest zinnige daarvan uitvoeren, voor jongeren in het bijzonder en voor sport in het algemeen.
Emine Bozkurt
Voorzitter, sportmakelaar is een onbeschermd beroep met niet of nauwelijks controle, laat staan sancties op wangedrag, zoals mensenhandel. De EU heeft een onderzoek gedaan en misstanden geconstateerd, en de EU doet vooralsnog niets hieraan. En dat moet wél. Ik ben erg bezorgd over de kwetsbaarheid van minderjarige spelers, in het bijzonder uit derdewereldlanden, die vaak slachtoffer zijn van mensenhandel. De EU moet hier paal en perk aan stellen.
De resolutie biedt concrete voorstellen: een halt toeroepen aan het uitbetalen van vergoedingen aan makelaars van minderjarige spelers, het afdwingen van meer transparantie bij financiële transacties tijdens transfers en meer regulering door de lidstaten aangezien de sportfederaties de situatie nu niet onder controle hebben. Concrete actie is vereist om wildwesttoestanden aan te pakken. De Commissie moet zorgen voor betere handhaving en sanctionering van wanpraktijken, die immers vaak grensoverschrijdend zijn. En de rechten van minderjarige spelers moeten te allen tijde goed gewaarborgd worden.
Iosif Matula
(RO) Ik ben verheugd over het door Ivo Belet voorgestelde initiatief om een standaardsysteem op te zetten voor de bescherming van de belangen van atleten die van de diensten van agenten gebruik maken, omdat het fouten of wangedrag op dit gebied die betrekking hebben op een gebrek aan transparantie bij transfers, witwaspraktijken en mensenhandel zal verminderen.
Naar mijn idee moeten we niet alleen de nodige aandacht aan voetbal besteden, maar ook aan alle andere sporten. Op dit moment zijn er bijvoorbeeld zo'n 6 000 agenten actief in Europa, die 30 verschillende sporten vertegenwoordigen en betrokken zijn bij zakelijke activiteiten waar jaarlijks naar schatting honderden miljoenen euro's in omgaan. Onder deze omstandigheden zal het opleggen van één set regels voor het verlenen van vergunningen aan spelersagenten verre van gemakkelijk zijn.
Bovendien zullen we een betere definitie van de functies van een agent moeten steunen, hetzij als spelersmanager, hetzij als tussenpersoon bij transfers. Vooruit kijkend ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Piotr Borys
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het late uur van dit debat heeft ook zijn positieve kant: we debatteren niet tijdens de uitzending van de wedstrijden van de wereldbeker, we hebben dus tijd voor het debat. Maar nu ernstig, we hebben het Verdrag van Lissabon, dat ons verplicht om ernstig op te treden in een situatie die fout loopt en jarenlang niet opgelost kon worden. Voor ons staat het Europees kampioenschap voetbal, dat over twee jaar door Polen en Oekraïne wordt georganiseerd, daarom ben ik ontzettend blij met de beslissing genomen door de heer Belet, mevrouw Pack en mevrouw de commissaris, die zich zo actief heeft ingezet voor het feit dat er behoefte is aan een harmonisatie van de wettelijke regelingen op dit gebied. Het systeem is inderdaad niet transparant en gaat al tientallen jaren gebukt onder corruptie. De handel in jonge spelers neemt enorme proporties aan en leidt vaak tot situaties waarin geld wordt verdeeld, ook na de transfers en na betaling van hoge bedragen. De transferbedragen zijn zo hoog dat de clubs soms in de rode cijfers komen. Daarom zijn er een nieuwe voorschriften nodig...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, volgens mij zijn we het allemaal eens over het belang van sport en over het feit dat iedereen er veel plezier aan kan beleven. Ik dank u allemaal zeer voor uw inbreng en voorstellen, die serieus in overweging zullen worden genomen.
Optreden van de EU is zonder meer wenselijk; sportfederaties zijn niet bij machte om in te grijpen in een aantal van de ergste gevallen van wangedrag. Daar de sport meer mondiaal wordt, nemen dergelijke problemen nu een transnationale dimensie aan.
De internationalisatie van de professionele sport bemoeilijkt een nationale aanpak van problemen die systematisch van aard zijn. De EU kan een coördinerende rol spelen en ertoe bijdragen voor een geharmoniseerde aanpak van het probleem met agenten te zorgen. Zo zouden we bijvoorbeeld de nieuwe bevoegdheid die de EU heeft verworven voor de harmonisering van het strafrecht kunnen inzetten. Veel sleutelfiguren binnen de sportbeweging zouden onze ondersteuning beslist verwelkomen.
Tot welk optreden we ook beslissen, we zullen uiteraard nauw samenwerken met de betreffende federaties. Zoals u weet, ben ik voornemens om op zeer korte termijn een mededeling over sport te publiceren, en in deze mededeling zal zeker meer gedetailleerd naar deze kwestie worden gekeken. Het zou onjuist zijn vooruit te lopen op de discussies die we met u, het Parlement, evenals de sportbeweging zelf moeten hebben. Ik verheug mij erop in nauwe samenwerking met u verder te werken aan de voortgang van deze kwestie.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat is er een ontwerpresolutie ingediend, overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Liam Aylward  
schriftelijk. - (EN) In dit tijdperk van commercialisering en professionalisme zijn agenten onontkoombare aspecten van het sportgebeuren. In het verslag van de Commissie wordt geschat dat er in de EU 6 000 agenten actief zijn, die met de transfers van spelers en atleten een omzet van ruim tweehonderd miljoen euro genereren.
Voetbal is de enige sport waarbij agenten in alle EU-lidstaten actief zijn. Voetbal in Europa is 'big business' en het is essentieel dat 'fair play' en integriteit de kern van deze sport vormen. De malafide handel in en transfers van jonge spelers over grenzen heen is een zorgwekkend punt. Deze situatie wordt met name geassocieerd met voetbalclubs en hun zoektocht naar talent. Geschat wordt dat er ongeveer 20 000 jonge Afrikanen naar Europa zijn gebracht om te voetballen, maar nu illegaal in de EU verblijven omdat ze geen carrière als voetballer konden waarmaken. Strengere regulering voor grensovergang, controle en geharmoniseerde minimumnormen voor contracten van agenten zouden bijdragen aan het aanpakken van dit probleem en zijn nodig om de integriteit van het voetbal te waarborgen.
Gezien de grensoverschrijdende dimensie van deze kwestie wil ik er bij de Commissie op aandringen zichzelf een effectieve en sterke rol toe te bedelen om minderjarigen te beschermen en de illegale handel in spelers te beëindigen.
