Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen.
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, er zijn momenteel 23 miljoen werklozen in de gehele Europese Unie, wat overeenkomt met een werkloosheidspercentage van circa 10 procent.
Deze situatie is het resultaat van de financiële en economische crisis en we worden nu geconfronteerd met de dramatische gevolgen ervan. Deze situatie heeft de Commissie er echter niet van weerhouden ambitieuze doelstellingen voor te stellen in de EU 2020-strategie, en daarnaast heeft de Europese Unie ambitieuze doelstellingen vastgesteld die in de niet al te verre toekomst moeten worden gerealiseerd.
Een van onze kerndoelstellingen is een arbeidsparticipatie van 75 procent voor mannen en vrouwen in het jaar 2020, en vandaag heeft de Commissie alweer een vlaggenschipinitiatief aangenomen in het kader van de EU 2020-strategie: Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen, waarin wordt beschreven hoe we van plan zijn vooruitgang te boeken in de richting van volledige werkgelegenheid.
Deze agenda is een aanvulling op het vlaggenschipinitiatief 'Jeugd in beweging', dat in september werd aangenomen. Beide initiatieven zouden moeten bijdragen aan de verwezenlijking van onze werkgelegenheids- en onderwijsdoelstellingen voor 2020. Ja, de crisis heeft miljoenen banen weggevaagd. Ja, we worden geconfronteerd met toenemende internationale concurrentie, maar dat is geen excuus om bij de pakken neer te gaan zitten.
In tegendeel, het is juist een stimulans om te handelen en onze toekomst vorm te geven. Het scheppen van meer en betere banen ligt in onze handen. Het werkgelegenheidsbeleid is grotendeels een verantwoordelijkheid van de lidstaten, maar als besluitvormers van de EU moeten wij in de Commissie ook ons steentje bijdragen, samen met het Europees Parlement en de sociale partners. We moeten iedereen die kan werken in staat stellen om dit ook daadwerkelijk te doen. We moeten toestaan dat de beroepsbevolking nieuwe ideeën ontwikkelt en nieuwe bedrijven opstart. We moeten waarborgen dat de jongere generatie kan profiteren van het sociale model dat we hebben ontwikkeld. We hebben betere arbeidskwaliteit en werkomstandigheden nodig voor alle werknemers. In de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen is sprake van acties op vier gebieden: beter werkende arbeidsmarkten, vaardigheden, kwaliteit van werk en arbeidsomstandigheden, en banen scheppen.
De agenda stelt dertien specifieke acties op EU-niveau voor die moeten worden uitgevoerd in samenwerking met de overheden, sociale partners en het maatschappelijk middenveld.
In de eerste plaats moeten we zorgen voor beter werkende arbeidsmarkten door hervormingen uit te voeren die de benodigde flexibiliteit en zekerheid waarborgen. Een van de lessen die we de afgelopen twee jaar hebben geleerd is dat beleid op het gebied van flexizekerheid heeft bijgedragen aan het doorstaan van de crisis.
We stellen nu voor om alle onderdelen van flexizekerheid en de manier waarop deze kan worden verbeterd te bespreken met de lidstaten en de sociale partners, voortbouwend op de gemeenschappelijke EU-principes van flexizekerheid.
De agenda is gericht op flexibele maar betrouwbare contractuele regelingen, een alomvattend levenslang leren, een actief arbeidsmarktbeleid en moderne socialezekerheidsstelsels.
Er zijn sterk gesegmenteerde arbeidsmarkten in de EU, waarop werknemers met vaste, zekere contracten bestaan naast - en soms zelfs op dezelfde werkvloer samenwerken met en hetzelfde werk verrichten als -werknemers die een tijdelijk contract hebben met weinig sociale zekerheden en nagenoeg geen vooruitzichten op een vaste baan.
Om de situatie te verbeteren en bestaande ongelijkheden te beperken zou, volgens de vandaag goedgekeurde agenda, een mogelijke weg voor discussie de uitbreiding van het gebruik van contracten voor onbepaalde tijd zijn. Deze contracten zouden dan voor alle werknemers voorzien in een voldoende lange proefperiode en een geleidelijke toename van rechten op bescherming, toegang tot opleiding, levenslang leren en loopbaanbegeleiding.
Na verloop van tijd zouden de werknemers hierdoor volledige rechten verkrijgen en zouden bedrijven voldoende maar minder wordende flexibiliteit hebben tijdens de proefperiode, waardoor de belemmeringen worden weggenomen die werkgevers er vaak van weerhouden om nieuwe medewerkers voor de lange termijn aan te nemen.
In de tweede plaats moeten we de mensen voorzien van de juiste vaardigheden voor de banen die momenteel en in de toekomst beschikbaar zijn op de arbeidsmarkt. We weten dat er zelfs op dit moment werkgevers zijn die moeite hebben om vacatures te vullen, omdat ze geen mensen met de juiste vaardigheden kunnen vinden.
Hieruit blijkt niet alleen dat we meer vaardigheden en de juiste vaardigheden nodig hebben, maar ook dat er op de Europese arbeidsmarkt nog steeds wanverhoudingen bestaan tussen de beschikbare vaardigheden en de behoeften.
In de nabije toekomst zou er zelfs een nog ernstiger tekort aan werknemers kunnen ontstaan dan momenteel al het geval is - ICT'ers, artsen, verpleegsters, onderzoekers, plus personen met groene vaardigheden om ons in de richting van een groenere economie te sturen.
Met de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen worden in dit opzicht praktische instrumenten voorgesteld. We zullen meer transparantie brengen in de behoefte aan vaardigheden en een betere afstemming van vraag en aanbod bevorderen, namelijk door middel van het EU-vaardighedenpanorama, waarmee eenvoudiger kan worden vastgesteld zien welke vaardigheden nu en in de toekomst het meest nodig zijn. Commissaris Vassiliou kan u meer hierover vertellen. Wat duidelijk is, is dat we nauw moeten samenwerken met alle belanghebbenden om de kloof tussen onderwijs en opleiding enerzijds en de arbeidsmarkt anderzijds te overbruggen.
In de derde plaats stellen we voor de kwaliteit van het werk te verbeteren en betere arbeidsomstandigheden te waarborgen. De EU heeft zeer ambitieuze wetgeving op dit gebied, die nu opnieuw moet worden bekeken. Ervaringen met de tenuitvoerlegging ervan maken duidelijk waar en wanneer er ruimte voor verbetering is. We moeten ervoor zorgen dat de wetgeving beter werkt, dat deze in lijn is met nieuwe werkpatronen en nieuwe technologieën, en dat deze beter begrijpbaar en toepasbaar wordt voor mensen en bedrijven.
In de praktijk stellen we voor de richtlijn betreffende de arbeidstijd opnieuw te bekijken en een wetgevingsvoorstel te doen dat gericht is op een verbetering van de tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers. Ook zullen we voorstellen doen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk.
Naast de herziening van de EU-wetgeving doen we met de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen tevens voorstellen voor een geïntegreerde benadering die zogenaamde zachte wetgeving omvat, van gedragscodes en aanbevelingen tot uitvoeringsrichtsnoeren, benchmarking en uitwisseling van goede praktijken.
Ik verheug mij zeer op de bespreking van deze zaken met u en heb er alle vertrouwen in dat we samen met het Europees Parlement, de lidstaten en de sociale partners deze zaken kunnen verbeteren.
Tot slot moeten wij er natuurlijk voor zorgen dat er meer banen komen. We moeten banen scheppen om te kunnen groeien, maar er zijn nog te veel obstakels. We stellen voor om de kadervoorwaarden voor het scheppen van banen te verbeteren, met name in dynamische, O&O-intensieve sectoren. Dit kan worden gedaan door de administratieve lasten en de belasting op arbeid te verlagen en ondernemers te helpen.
Ook stellen we voor actie te ondernemen om ondernemerschap te bevorderen en steun te bieden aan mensen die een eigen zaak willen oprichten of dit onlangs hebben gedaan.
In dat opzicht kan niet vaak genoeg gewezen worden op het belang van de nieuwe microfinancieringsfaciliteit als instrument om mensen te helpen een eigen bedrijf op te richten. Er is meer dan genoeg talent in de Europese Unie. Laten we ervoor zorgen dat de ideeën en innovaties om ons heen leiden tot hoogwaardige banen.
De Commissie heeft vandaag duidelijk gemaakt waar haar prioriteiten liggen als het erom gaat vooruitgang te boeken in de richting van volledige werkgelegenheid. De agenda voor nieuwe vaardigheden en banen kan een echt verschil maken als we allemaal samenwerken. Ik verzoek u allen om eraan bij te dragen dat wij vooruitgang kunnen boeken bij onze inspanningen voor volledige werkgelegenheid in Europa.
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij zeer om samen met commissaris Andor dit nieuwe vlaggenschipinitiatief 'Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen' te mogen presenteren. Beter onderwijs en opleiding zijn van essentieel belang om mensen uit te rusten met de vaardigheden die ze nodig hebben om werk te vinden, aan het werk te blijven en zich voor te bereiden op de banen van de toekomst.
Dat is de reden waarom we moeten investeren in mensen en in hun vermogen om te innoveren, om nieuwe ondernemingen en nieuwe banen te scheppen. Zonder een aanzienlijke en duurzame investering in een hoog niveau van vaardigheden en onderwijs zullen onze economieën niet gemakkelijk snel uit de crisis komen. Vaardigheden vormen de kern van de EU 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei. Dat is de reden waarom de twee vlaggenschipinitiatieven 'Jeugd in beweging' en 'Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen' belangrijke onderwijs- en opleidingsdimensies maar ook werkgelegenheidsdimensies hebben.
Vandaag willen we met dit initiatief nadenken over hoe onderwijs en opleiding ertoe kunnen bijdragen dat we in 2020 een arbeidsparticipatiegraad van 75 procent hebben bereikt. De door hooggeschoolden bezette banen zullen tot 2020 naar verwachting met 16 miljoen toenemen, terwijl de door laaggeschoolden bezette banen in dezelfde periode met ongeveer 12 miljoen zullen afnemen. Meer dan 80 miljoen volwassenen in Europa worden gehinderd door ernstige tekortkomingen in hun basisvaardigheden. Er is daarom dringend actie nodig, in het bijzonder aan de onderwijskant.
Ten eerste moeten we inzien dat een leven lang leren een van de cruciale pijlers is van flexibele zekerheidsstrategieën, als wij ervoor willen zorgen dat onze arbeidsmarkt beter functioneert, zoals commissaris Andor zei. We zijn het allemaal eens over de diagnose. Vaardigheden kunnen overgangen in de arbeidsmarkt veiligstellen en verbeteren, maar een leven lang leren is in Europa nog geen realiteit. Het verbeteren van zijn of haar vaardigheden zou geen luxe voor hooggeschoolden mogen zijn. Het is een noodzaak voor iedereen. Laaggeschoolden hebben in alle lidstaten zeer weinig kansen om aan voortdurende scholing deel te nemen. Dit zou met de gezamenlijke inspanning van alle partners, regeringen, werkgevers en burgers moeten veranderen.
Ten tweede moeten we mensen met de juiste vaardigheden voor een baan uitrusten. Europa moet niet alleen de vaardigheden verbeteren van degenen die zich reeds op de arbeidsmarkt bevinden, maar er ook voor zorgen dat men vanaf het begin de juiste mix van vaardigheden meekrijgt om zich aan de snelveranderende maatschappij te kunnen aanpassen en zich verder te kunnen ontwikkelen. We moeten in de eerste plaats de vaardigheden die op de arbeidsmarkt nodig zullen zijn beter voorspellen. Met dat doel voor ogen zullen we een EU-vaardighedenpanorama presenteren dat ons niet alleen zegt welke vaardigheden werkgevers op dit moment zoeken, maar ook voorspelt welke vaardigheden er in de toekomst nodig zullen zijn. Om onze jongeren op de arbeidsmarkt voor te bereiden en hen in staat te stellen zich aan te passen en te werken in banen die misschien nog niet eens bestaan, moeten we ons richten op onderwijssystemen die de juiste mix van vaardigheden leveren. Er zou specifiek de nadruk moeten worden gelegd op basisvaardigheden op het gebied van lezen, wiskunde en natuurkunde.
Het is van het allerhoogste belang om vooral lage onderwijsprestaties en schooluitval te bestrijden. Dat is de reden waarom ik heb besloten om in januari een werkgroep op hoog niveau over lees- en schrijfvaardigheid te lanceren. Als we bovendien een op kennis gebaseerde maatschappij willen ontwikkelen, dan is het nodig dat onze kinderen beter worden in natuurkunde, wiskunde en technologie. Maar we willen onze inspanningen ook richten op het verwerven van transversale vaardigheden, die van cruciaal belang zijn voor de inzetbaarheid op de arbeidsmarkt: bijvoorbeeld taalvaardigheden, digitale geletterdheid of ondernemerschap en de vaardigheden om initiatieven te nemen. Het is, denk ik, net zo belangrijk dat we ervoor zorgen dat we de competenties ontwikkelen die nodig zijn voor de banen van de toekomst, bijvoorbeeld in hernieuwbare energie, groene bouw, slim vervoer en e-gezondheidszorg, om er maar enkele te noemen.
Tot slot, zelfs in tijden van crisis en hoge werkloosheid melden sommige werkgevers dat ze problemen met aanwerving hebben. De agenda roept daarom op tot een betere koppeling van vaardigheden van mensen en banen en een benutting van het potentieel van Europa. Hiertoe zal ik een Europees vaardighedenpaspoort voorstellen, waarmee burgers hun vaardigheden op een duidelijke en vergelijkbare manier kunnen laten vastleggen. We bouwen hierbij voort op het populaire Europass CV. Mijn laatste punt is dat noch onderwijs noch werkgelegenheid alleen de juiste mix van vaardigheden kan brengen.
We moeten streven naar nieuwe vormen van samenwerking en partnerschap tussen de onderwijs- en opleidingsinstellingen, het bedrijfsleven en de andere belanghebbenden, waaronder vakbonden en openbare arbeidsbemiddelingsdiensten.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, met de EU 2020-strategie hebben we onze doelstellingen en ambities vastgesteld. Nu is het moment gekomen om vorderingen te maken met onze ambities en onze hervormingsstrategie te bepalen. De agenda voor nieuwe vaardigheden en banen verklaart hoe Europa kan bijdragen aan het bereiken van onze doelstellingen. We kunnen uit de crisis komen door een concurrerende, op kennis gebaseerde economie in Europa te ontwikkelen die meer en betere banen in Europa verschaft.
Csaba Őry
namens de PPE-Fractie. - (HU) Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, conform de tradities van het Parlement neigen we ertoe om ons behulpzaam maar kritisch op te stellen ten opzichte van voorstellen, maar nu moet ik zeggen dat ik het zojuist uiteengezette concept ten zeerste verwelkom en steun. Ik ben bijzonder verheugd over de door de commissaris gebruikte definitie van volledige werkgelegenheid als doel: wie dat kan en wil, moet de mogelijkheid krijgen om te werken.
Tevens steun ik de vier belangrijkste prioriteiten: beter functionerende arbeidsmarkten, kwalitatief betere banen, efficiënter beleid bij het creëren van banen en betere arbeidsomstandigheden, ook al beseffen we dat het niet gemakkelijk zal zijn deze doelstellingen te verwezenlijken. We zijn het eens met wat er is gezegd over flexicurity, al moet ik zeggen dat nu echt de tijd is gekomen om in detail te treden. We gebruiken de term vaak, maar hebben uiteenlopende ideeën over de werkelijke betekenis ervan.
Conform de basisbeginselen van betere wetgeving vinden we het noodzakelijk op de veranderende arbeidsverhoudingen te anticiperen. Het is dus gegrond om de arbeidstijdrichtlijn er opnieuw bij te halen, maar ik moet daarbij opmerken dat we wat de detachering van werknemers betreft een nieuwe richtlijn niet nodig vinden. Wel zijn we bereid om te discussiëren over de uitvoering van die richtlijn en over de daarmee opgedane ervaringen en om deze in bepaalde gevallen te wijzigen. Ik wil echter de aandacht vestigen op de regeling van atypische vormen van werk. Dit betekent geheel nieuwe verhoudingen tussen werkgevers en werknemers wat betreft sociale zekerheid en andere voorwaarden, en er zijn duidelijk nog veel hiaten op dit terrein.
De mobiliteit moet worden verbeterd, er moet meer aandacht worden besteed aan de samenwerking tussen overheidsdiensten voor werkgelegenheid en ten slotte, mijnheer de Voorzitter - ik zie dat de tijd voorbijgaat - ben ik het roerend eens met de constatering dat een laagopgeleide bevolking in zekere zin meer kost dan een crisis. We moeten dus, in het belang van iedereen, verder blijven denken over adequate en flexibele opleidingen en de erkenning van de mogelijkheid op formele en informele opleidingen.
Sylvana Rapti
namens de S&D-Fractie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik heb met heel veel plezier naar de uiteenzettingen van beide commissarissen geluisterd. In een tijd van crisis, en zelfs hevige crisis, hebben we behoefte aan een visie. Hun verklaringen bieden ons een visie. Ze zijn ambitieus. Ze hebben ons vier doelstellingen gegeven waarvan ik denk dat elke Europese burger ze wil steunen.
Maar - altijd is er bij al het mooie een "maar" - ik wil eerst op het vraagstuk van de zekerheid wijzen. Flexibiliteit en zekerheid moeten hand in hand gaan, en naar onze mening moet zekerheid prioriteit hebben. Het vraagstuk van onderwijs en opleiding is heel fundamenteel omdat, zoals commissaris Andor zeer terecht heeft opgemerkt, wij niet alleen behoefte hebben aan nieuwe vaardigheden, maar wij ook oude vaardigheden moeten ombuigen naar waar ze nodig zijn. Er zijn ook ondernemersvraagstukken. Het moet voor jongeren makkelijker worden om een eigen bedrijf te beginnen. Het moet voor ondernemers makkelijker worden om meer personeel in dienst te nemen.
Ter afsluiting wijs ik op die heel goede suggestie van commissaris Vassiliou: een Europees vaardigheidspaspoort. Hier moet ik echter onmiddellijk denken aan gedetacheerde werknemers en vraag ik mij het volgende af: als ik een paspoort met uitzonderlijke vaardigheden heb en uit land A kom en in land B ga werken, heb ik dan het probleem van mijn arbeidscontract opgelost? Wij staan aan uw kant; wij zullen uw werk volgen en met u strijden.
Marian Harkin
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik zal op slechts een van uw vier prioriteiten ingaan: een krachtiger beleid om het scheppen van banen en de vraag naar arbeid te bevorderen.
Volgens dit document moet het herstel worden gebaseerd op groei die tot nieuwe banen leidt, maar sinds de economische crisis is de economische groei in Europa ongelijk verdeeld en zwak geweest. Als Iers afgevaardigde weet ik maar al te goed dat ons is opgedragen om bezuinigingsmaatregelen door te voeren, en de echte angst is dat daardoor alle kansen op groei in de kiem worden gesmoord.
Daarom is mijn vraag: is deze agenda voor nieuwe banen en groei niet van toepassing op Ierland en Griekenland, of sterker nog, op alle landen die deze strenge bezuinigingsmaatregelen moeten doorvoeren? Waar moet de groei vandaan komen en waar moeten bijgevolg de banen vandaan komen?
Er staan uitstekende ideeën in dit document; ik wil er niet geringschattend over doen. Een cruciaal idee is hoe we onze investeringen, onderzoek en ontwikkeling en innovatie met het productiesysteem zelf verbinden. Het is absoluut noodzakelijk om de twee aan elkaar te koppelen.
De voorstellen om de sociale economie, coöperaties, mutualiteiten en micro-ondernemingen te betrekken bij een duurzame poging om banen op lokaal niveau te scheppen, komen precies op het goede moment en sterker nog, ik geloof dat mobilisatie op lokaal niveau en zonder winstoogmerk door mutualiteiten een drijvende kracht achter duurzame ontwikkeling kan zijn.
Door het bevorderen van ondernemerschap krijgen burgers zelf de kans om een echte rol in ons economisch herstel te spelen. Een goede afstemming van vaardigheden op banen is cruciaal, maar ik maak me grote zorgen op vele fronten, commissaris.
Verleden week leidde ik een bijeenkomst in het Parlement over sociale insluiting en geestesziekten en een vriendelijke dame uit Oostenrijk zei toen dat politici moeten ophouden met over banen en groei te praten, omdat niemand hen gelooft! Ik weet niet hoe het met u zit, commissaris, maar dat schokte me. Ik zeg niet dat het een wijdverbreid gevoel is, maar het verspreidt zich wel, en daarom denk ik dat onze woorden in daden omgezet moeten worden.
Dit heeft echt urgentie en we moeten buiten het geijkte stramien gaan denken. Ja tegen groene banen, digitale banen, maar vergeet de banen bij de mensen in de buurt niet, en zoals ik heb gezegd, het bevorderen van een ethos dat niet op winst is gericht, niet als vervanging maar als tegenwicht voor het door winst gedreven model, dat nu op dit moment de euro en de stabiliteit van de Unie bedreigt.
Elisabeth Schroedter
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Vassiliou, mijnheer Andor, er werd veel verwacht van de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen. Daarmee wilden we een impuls geven om de werknemers in Europa voor te bereiden op de economische veranderingen. Omdat we als Parlement in ons resolutie over groene banen al een hele serie ideeën hadden ontwikkeld, hadden we toch echt wel verwacht dat de Commissie die zou oppakken en verder zou ontwikkelen, en dan concrete maatregelen zou voorstellen om door ecologische veranderingen nieuwe banen te creëren, of bestaande banen dusdanig aan te passen dat ze kunnen blijven bestaan. Op die manier zouden we de Europese industriële samenleving ecologiseren, en daarvan zouden de werknemers profiteren. Maar wat doet u? U warmt het oude voorstel van de flexicurity nog eens op. Denkt u nu echt dat deregulering tot nieuwe banen leidt? Hebben we soms niet heel onlangs vastgesteld dat tijdens de crisis juist die onzekere banen wegvallen, en wel als eerste?
Ik kan alleen maar zeggen: wanneer u denkt dat een op kennis gebaseerde, duurzame economie kan worden opgebouwd op onzekerheid en slechte werkomstandigheden, dan vergist u zich. Uw motto is: hard werken om arm te blijven; u doet niets voor de welvaart. Armoede en vooruitgang zijn echter een slecht paar. Voor ecologische vooruitgang moeten we een breed offensief voeren voor de opleiding en bijscholing van alle werknemers, vooral voor de laaggeschoolde werknemers. Ik verzoek u om aan uw agenda te blijven werken. Blijf alstublieft niet staan op dit lage niveau.
Mara Bizzotto
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn bijdrage is niet het gebruikelijke staaltje eurosceptische retoriek, maar is bedoeld om de EU te stimuleren zich meer te richten op de inhoud dan op de verpakking en om de mooie woorden om te zetten in concrete daden.
Na het mislukken van de Lissabonstrategie is Europa met een nieuwe slogan gekomen, 'EU 2020', maar Europa biedt geen enkele innovatieve oplossing voor de werkgelegenheidsproblematiek. De gegevens bevestigen dit: de werkloosheid bedraagt in Europa 9,6 procent en de jeugdwerkloosheid 20,2 procent. In Italië, de op twee na grootste nettobetaler aan de Europese begroting, is de situatie voor jongeren nog slechter, met een jeugdwerkloosheid van 25,9 procent.
In het Europa dat ik voor ogen heb wordt geen geld verspild aan reclamecampagnes, maar worden effectieve investeringen gedaan in een opleidingsaanbod waarmee professionals worden klaargestoomd voor de interne markt, die concrete kansen op werk biedt.
Tot slot herhaal ik het belang van beroepsopleidingen, die staan voor het beste wat onze landen te bieden hebben. De ambachtssector biedt goede kansen op werk en beschikt over een unieke schat aan kennis die moet worden aangewend om de concurrentiekracht van het Europese systeem te vergroten.
Licia Ronzulli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Andor, mevrouw Vassiliou, dames en heren, ons doel is om vast te stellen wat de arbeidsmarkt de komende jaren nodig heeft. Daarom bespreken wij de toekomst van de Europese jongeren, de beroepen en de economieën waar onze gemeenschap in de toekomst op zal steunen.
We debatteren al te lang over de vormen van werkgelegenheid die er over tien jaar zullen zijn, over de veranderende beroepskwalificaties en over de vaardigheden waar de Unie behoefte aan heeft. Wij vragen ons steeds af of het huidige onderwijs- en opleidingsaanbod de Europese burgers kan helpen om gemakkelijk een baan te vinden.
Ik vraag me af op welke wijze de Commissie nieuwe maatregelen wil treffen om haar doelstellingen te realiseren. Weten we zeker dat we alle behoeften van de jongeren kennen? Weten we zeker dat digitaal afstandsonderwijs de oplossing is, of kunnen we beter onderzoek doen naar nieuwe, meer aansprekende vormen van onderwijs en opleiding? Over slechts zes maanden loopt het in mei gestarte proefproject af, en daarom moeten we nu al de balans opmaken. Halen we hier positieve resultaten mee? Zullen die bemoedigend zijn? We moeten ons richten op het opleiden van jongeren aan de hand van Europees onderwijsbeleid waarmee kan worden ingespeeld op toekomstige behoeften.
Kort geleden heb ik een lijst gezien van zaken die ons te doen staan. Om een medische term te gebruiken: ik heb veel diagnoses gehoord, maar weinig behandelingen. We mogen ons niet tevreden stellen met gebakken lucht, maar moeten aan de slag met concrete ideeën, zoals door de EU 2020-strategie wordt voorgeschreven. Dit is de uitdaging die de lidstaten en het bedrijfsleven moeten aangaan, en dit is het beste wat wij onze kinderen kunnen nalaten.
Evelyn Regner
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Andor, mevrouw Vassiliou, nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen: dat is een sleutelconcept. Waarom? Omdat het om de toekomst gaat. Het is niet voldoende wanneer we doormodderen met onze aanpak van de bekende uitdagingen, zoals de demografische ontwikkeling, de economische crisis en dergelijke. We moeten de burgers bijscholen, zodat we hun een kans geven om vorm te geven aan de banen van morgen. Op die manier kunnen ze actief bijdragen tot het opbouwen van een innovatieve economie.
Mijnheer de commissaris, u hecht veel waarde aan het sociaal partnerschap. Dat is ook een goede zaak. Ik zou echter verder willen gaan. De Commissie zou meer aandacht moeten besteden aan de werkomstandigheden, aan de lichamelijke, maar vooral ook geestelijke last die een druk arbeidsleven met zich meebrengt. Wat levert het voor de samenleving op wanneer mensen voor een korte periode topprestaties leveren, en daarna heel lang een uitgeput wrak zijn? Niets! Daaraan zouden we aandacht moeten besteden tijdens de systematische toetsing van de wetsteksten van de EU, in plaats van te streven naar "better regulation".
Ik wil nog iets zeggen over de flexizekerheid. Ik ben heel ongelukkig met het voorstel van de Commissie om een soort contracten voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt in te voeren, die dan pas geleidelijk aan alle rechten van een werknemer verkrijgen. Het lijkt me wat goedkoop om juist jonge mensen, het goud van onze toekomst, op die manier van het begin af aan klein te houden in hun professionele carrière. Dat betekent toch dat de Commissie de handdoek eigenlijk in de ring werpt, in de strijd tegen onzekere arbeidscontracten? Ik hoop werkelijk dat de Commissie dit nog beter regelt.
Jutta Steinruck
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Andor, mevrouw Vassiliou, de strijd tegen de werkloosheid is een van onze belangrijkste taken, en de werkgelegenheid een van de belangrijkste doelstellingen. Mevrouw Harkin heeft ook al gezegd dat de mensen in Europa geen concepten willen zien, maar concrete oplossingen. Ik zou u willen bedanken voor uw initiatief. Ik zie heel wat goede ideeën, en de twee collega's uit mijn fractie zijn daar al op ingegaan. Ook ik ben echter van mening dat bepaalde dingen nog beter moeten worden geregeld, want meer flexibiliteit en meer mobiliteit creëren geen enkele nieuwe baan, en wat dat betreft ben ik eens met mevrouw Schroedter. We hebben in Europa goede en zekere banen nodig, en de lidstaten en de bedrijven moeten ervoor zorgen dat het vaste banen zijn, met een loon waar de mensen van kunnen leven. Dat moet weer de regel worden, en daar moeten we op het Europese niveau naar streven. We moeten de juiste keuzes maken.
In uw agenda heeft u het over nieuwe vormen van arbeidscontracten, met minder rechten voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt. U noemt ze single open contracts. Volgens mij ontstaan daardoor geen nieuwe banen. Uit de ervaring blijkt - en dat heeft de Duitse regering onder leiding van de SPD een paar jaar geleden al vastgesteld - dat het beperken van de rechten van werknemers geen enkele nieuwe baan oplevert. Dat leidt er alleen maar toe dat er in plaats van goede banen onzekere banen ontstaan, en dat kan niet onze toekomst zijn.
Elena Băsescu
(RO) Dit debat komt zeer gelegen, aangezien het herstel van de Europese economie nog fragiel is en de lidstaten nog geconfronteerd worden met een slechte situatie op de arbeidsmarkt.
Daarom is het nodig dat de Europese samenleving een op kennis gebaseerde samenleving wordt. DE EU moet ervoor zorgen dat vraag en aanbod van werk beter op elkaar worden afgestemd en dat de beroepsbevolking beschikt over de juiste vaardigheden voor het bezetten van de nieuw gecreëerde banen.
Voor wat betreft Roemenië: het meest recente monitoringsverslag van de Commissie heeft uitgewezen dat de arbeidsmarkt zich begin 2010 heeft gestabiliseerd. Toch kan het economisch herstel niet onmiddellijk gepaard gaan met een vermindering van de werkloosheid, en de Roemeense jongeren blijven helaas een van de zwaarst getroffen categorieën. Meer dan 20 procent heeft geen werk.
In dit verband ben ik van mening dat het instrument van de Commissie nuttig is, aangezien een stijging van de deelname van jongeren aan de arbeidsmarkt de belangrijkste doelstelling vormt.
Katarína Neveďalová
(SK) Mijnheer de Voorzitter, als we het hebben over werkloosheid, moeten we uitdrukkelijk aandacht besteden aan de werkloosheid onder jongeren die twee keer en in sommige landen zelfs vier keer zo hoog als het Europese gemiddelde. Ik ben aanzienlijk meer te spreken over de gepresenteerde agenda dan over de strategie.
We moeten concrete maatregelen nemen voor het creëren van arbeidsplaatsen en een effectief toezicht. Er moet beslist meer worden samengewerkt tussen de nationale ministeries van Arbeid en Onderwijs en er zijn langetermijnstrategieën nodig voor wat de arbeidsmarkt van potentiële werkzoekenden zal eisen, en niet alleen wat de huidige markt eist.
Onderwijs en beroepsopleiding zijn een langdurig proces en daarom moeten we weten waar over tien jaar behoefte aan zal zijn, en niet waaraan nu behoefte is, om de aankomende generatie te steunen. De commissaris sprak over beter onderwijs en investeren in mensen. Daarin ben ik het geheel met haar eens. Alleen door meer te investeren in onderwijs voor jongeren kunnen we een concurrerende generatie creëren en daarmee een betere Europese Unie.
Ik roep de lidstaten van de Europese Unie daarom op: laten we niet bezuinigen op onderwijs en jeugd, maar er in deze zware tijden juist meer in investeren. Elke cent extra voor onderwijs zal zich honderd keer meer uitbetalen in de vorm van een tevreden en sterke aankomende generatie.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het eerste doel van onze maatregelen moet zijn dat we optimaal gebruik maken van het menselijk potentieel in de Unie, en niet dat we zoveel mogelijk immigranten toelaten. Concreet gesproken, moeten we zorgen voor nieuwe, duurzame vaardigheden, uitgaande van de nieuwe vereisten van de arbeidsmarkt. We moeten een offensief voeren voor het bijscholen van de Europese burgers die hun opleiding hebben afgebroken, op school, in het beroepsonderwijs of op de universiteit.
Bovendien moeten we stimulansen geven voor bijscholing, herscholing en levenslang leren. Juist omdat de arbeidsmarkt binnenkort, in 2011, geopend wordt voor werknemers uit Oost-Europa, is de EU verplicht om maatregelen te nemen voor de Europese burgers die het hardst worden geraakt door het openen van de arbeidsmarkt. De laagopgeleide werknemers, maar ook zelfstandigen in de dienstensector, zullen daarvan als eerste het slachtoffer worden. Ik verwacht van de Commissie dat deze mensen worden beschermd tegen werkloosheid, loondumping en sociale dumping.
Salvatore Iacolino
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Andor, mevrouw Vassiliou, dames en heren, het moge duidelijk zijn dat wij alleen maar zeer instemmend kunnen reageren op het feit dat de commissarissen in deze voor de Europese Unie zeer moeilijke tijd de moed en de vastberadenheid hebben getoond om dit initiatief te nemen.
Het gaat daarbij om doelgerichter onderwijs, goede opleidingen die gericht zijn op het verwerven van kennis en vaardigheden die van pas komen op de arbeidsmarkt, opleidingen voor jongeren die dagelijks nieuwe kennis moeten vergaren, en om een arbeidsmarkt die behoefte heeft aan nieuwe vaardigheden maar die ook zo goed mogelijk gebruik moet maken van de migratiestromen.
De vier doelstellingen zijn bemoedigend, maar de vele instrumenten die de Commissie nu tot haar beschikking heeft moeten absoluut zo goed mogelijk benut worden. We hebben een vooruitziende, verstandige blik nodig en moeten ons bij het maken van keuzen laten leiden door de nieuwe technologie, zodat de EU 2020-strategie gepaard kan gaan met goede scholing en de werkelijke wil om te werken aan een arbeidsmarkt die ten dienste staat van de Europese samenleving, en bovenal van de jongeren.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De Europese burgers maken zich het meest zorgen over het behoud van hun baan.
De economische en financiële crisis heeft geleid tot een werkloosheid van tien procent, onder jongeren zelfs twintig procent. Jongeren en werknemers boven de 50 kunnen moeilijk werk vinden en zijn vaak gedwongen om tijdelijke contracten te accepteren, of een voor hun ondermaatse baan.
De agenda voor nieuwe vaardigheden en banen moet worden afgestemd op het industriebeleid en het innovatiebeleid van de Unie. Om het concurrentievermogen van de Unie te behouden moeten we de innovatiecapaciteit ontwikkelen, maar ook nieuwe productiecapaciteit en daarmee banen in de EU creëren.
Uiteraard heeft een eco-efficiënte economie nieuwe vaardigheden nodig.
Ik wil wijzen op het hoge percentage schooluitval. Door de economische crisis kunnen veel jongeren niet meer naar de middelbare school of universiteit. Onderwijs geeft jongeren een toekomst en daarom hebben wij de plicht jongeren toegang te verschaffen tot onderwijs.
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij dat de grondbeginselen van dit vlaggenschipinitiatief om de werkgelegenheid in Europa te stimuleren en te verbeteren en om uiteindelijk in 2020 een ambitieus doel te bereiken zijn verwelkomd. Wij staan er uiteraard voor open om de verschillende details nu en in een later stadium te bespreken.
Ik zou op enkele van de punten die in het debat zijn besproken of misschien zelfs ter discussie zijn gesteld willen ingaan, omdat enkele ervan nadere toelichting behoeven.
Om te beginnen handhaven we het concept flexizekerheid, maar dit betekent niet dat we alleen de nadruk willen leggen op flexibiliteit, aangezien we dit concept in dat geval zouden gebruiken op de manier waarop het eerder is gebruikt.
Ik zou u enkele voorbeelden willen geven die duidelijk de huidige tijd en de nieuwe uitdagingen weerspiegelen.
We maken dit initiatief beslist sterker leeftijdsbewust en als we praten over een leven lang leren, willen we sterker de nadruk leggen op de leermogelijkheden van oudere werknemers gedurende hun hele leven, omdat we ervan uit moeten gaan dat het actieve, werkzame leven langer aan het worden is en mensen meer hulp nodig zullen hebben bij een verandering van loopbaan of hun loopbaanontwikkeling.
We moeten ons op een betere manier op jongeren richten, wat duidelijk een cruciale overweging is voor EU 2020. Maar er bestaat reeds een apart vlaggenschipinitiatief, "Jeugd in beweging”, waarin het merendeel van de initiatieven en strategieën in verband met de jonge generatie in zeer concrete termen wordt geschetst.
Jongeren vormen de leeftijdsgroep voor wie we niet op een grotere mate van flexibiliteit willen aandringen, omdat die er reeds in voldoende mate is. Er is meer flexibiliteit voor jonge werknemers in Europa dan in de Verenigde Staten. Wij willen meer mobiliteit gemakkelijker maken, omdat wij geloven dat de jonge generatie de generatie is die de geïntegreerde Europese arbeidsmarkt beter kan benutten en haar eigen vaardigheden beter kan ontwikkelen en haar concurrentiekracht verbeteren door niet alleen de markt te benutten, maar ook de instellingen die de Europese Unie biedt.
Waar ik het over had, waren betere werkomstandigheden en banen van goede kwaliteit. Ik betreur het dat mevrouw Schroedter dit niet helemaal heeft begrepen. We willen de segmentatie aanpakken die een belangrijke uitdaging van de huidige Europese arbeidsmarkt is, en we hebben een zeer concreet voorbeeld naar voren gebracht, het contract voor onbepaalde tijd, dat kan helpen. Het gaat er niet om mensen geen vaste contracten meer te geven; het helpt degenen die tot nu toe slechts een kans op kortetermijncontracten of contracten voor bepaalde tijd hadden om een contract voor onbepaalde tijd te krijgen en rechten op te bouwen. Dit zal tot op zekere hoogte leiden tot meer banen, maar het zal zeker leiden tot meer rechten. Dat is ook heel belangrijk als we willen praten over banen van goede kwaliteit.
Wanneer we het hebben over investeren in menselijk kapitaal mogen we niet vergeten dat het Europees Sociaal Fonds er is om al deze initiatieven in alle lidstaten te steunen, en we hopen dat het een robuust instrument van de EU blijft om al deze initiatieven op het gebied van werkgelegenheid en sociale insluiting te steunen.
Dit zijn initiatieven voor tien jaar en voor alle lidstaten. Het gaat niet over het op de korte termijn aanpakken van de financiële noodsituatie in bepaalde lidstaten. We hoeven niet aan te nemen dat de volle tien jaar uit financiële noodsituaties zullen bestaan. Dit is duidelijk geen beleid dat zo specifiek is dat het die situatie kan aanpakken, maar het is wel degelijk van toepassing op Griekenland en Ierland.
Het is duidelijk dat Griekenland een van de landen is waar meer flexibiliteit het bedrijfsinvesteringsklimaat zou kunnen stimuleren, zoals het geval is met Spanje. Ierland is een land dat een nieuw evenwicht zou kunnen aanbrengen in de concurrentiefactoren en dat zich sterker zou kunnen richten op het investeren in vaardigheden en onderwijs, in plaats van op andere bronnen van concurrentiekracht, zoals die onlangs op grote schaal zijn gebruikt.
We moeten uiteraard aandacht schenken aan de zeer kritieke toestand waarin we ons momenteel bevinden, en misschien is er volgend jaar een kansje dat het aantal banen toeneemt. Maar we moeten ook naar het totaalplaatje kijken, dat vanaf de eerste helft van volgend jaar zal gaan verbeteren, omdat de grote economieën die de motor achter het herstel zijn, reeds banengroei laten zien. Wij geloven dat dit proces ondanks de beroering in de financiële sector zal doorgaan en dat de Europese beleidsmaatregelen die we naar voren hebben gebracht, het scheppen van banen in de lidstaten weliswaar niet op microniveau kunnen regelen maar wel het juiste kader zullen creëren en de lidstaten een richtsnoer zullen verschaffen om naar volledige werkgelegenheid te blijven streven.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Elena Oana Antonescu
schriftelijk. - (RO) De huidige economische crisis en de structurele factoren zoals globalisering, technologische vooruitgang, vergrijzing en overgang naar een koolstofarme economie hebben laten zien dat het nodig is om een Europees arbeidsmarktbeleid vorm te geven. Van de communautaire instellingen wordt gevraagd dat ze heldere oplossingen vinden voor de groei van de werkgelegenheid en de strijd tegen armoede. Zo is het initiatief van de Commissie in het kader van de EU 2020-strategie een antwoord van de Europese Unie op de uitdagingen die zijn opgeworpen door deze economische context en door de economische en sociale veranderingen op de arbeidsmarkt. Ik wil onderstrepen hoe belangrijk het is dat de doelstellingen die de Commissie in dit initiatief noemt worden gerealiseerd, namelijk het beëindigen van de economische crisis door het verbeteren van vaardigheden en het waarborgen van het Europees economisch concurrentievermogen op de lange termijn door te anticiperen op toekomstige behoeften en te zorgen voor afstemming van vraag en aanbod van vaardigheden op de arbeidsmarkt. Europa moet zijn concurrentievermogen ontwikkelen in een context van steeds groeiende internationale concurrentie. Vaardigheden zijn een sleutelfactor voor het beëindigen van de crisis en biedt Europese burgers een hoger welvaartsniveau. Dit is een toe te juichen initiatief, dat een aanmoediging vormt voor de uitwisseling van informatie en de deelname van de lidstaten aan het gesprek over oplossingen of praktijken die het creëren van nieuwe banen ondersteunen.
Vilija Blinkevičiūt
De Europese Unie heeft zich voor het komende decennium het zeer ambitieuze doel gesteld om de arbeidsparticipatie te verhogen tot maar liefst 75 procent. Om dit te verwezenlijken moeten we concrete maatregelen treffen op zowel EU- als nationaal niveau. Ik denk dat het vooral van belang is om het sociale partnerschap en de sociale dialoog te versterken met concrete maatregelen op alle niveaus - op EU-, nationaal, sectoraal en bedrijfsniveau. Ten tweede moeten de vaardigheden en kwalificaties van werknemers voortdurend worden verbeterd om in de behoeften van de arbeidsmarkt te voorzien. Het is daartoe onontbeerlijk om het algemeen, beroeps- en hoger onderwijs op de behoeften van de arbeidsmarkt af te stemmen. We horen voortdurend dat er meer banen nodig zijn, maar hoe kunnen die gecreëerd worden? Er is een specifiek mechanisme nodig dat stimulansen en bepaalde fiscale prikkels biedt om banen te scheppen voor jongeren en ouderen. Daarnaast moeten we de effecten van microfinancieringsinstrumenten op de arbeidsmarkt analyseren en een flexibeler gebruik van middelen uit het Europees Sociaal Fonds mogelijk maken. Ik hoop echt dat de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen concrete resultaten zal opleveren voor de mensen in onze landen.
Niki Tzavela
schriftelijk. - (EN) Volgens de gezamenlijke verklaring van de topontmoeting tussen de EU en de VS van november is het scheppen van banen een prioriteit in de Euro-Atlantische context. De Commissie zou echter bedacht moeten zijn op het alsmaar toenemende verschijnsel van externe migratie, dat in Griekenland is opgetekend: jonge, geschoolde en hooggeschoolde arbeidskrachten emigreren nu naar Canada, Australië en de Emiraten. Het lijkt erop dat hetzelfde proces ook in Ierland is begonnen. Aan de andere kant heeft Duitsland aangekondigd dat het geschoolde arbeidskrachten nodig heeft. Duitsland heeft geen reden om dergelijke arbeid uit derde landen in te voeren. Het zou met de zuidelijke lidstaten kunnen samenwerken om geschoolde Europese arbeidskrachten in dienst te nemen. Is de Commissie bereid om een verstandig werkgelegenheidsbeleid te initiëren onder de lidstaten die de Europese arbeidsmarkt met Europese arbeidskrachten steunen?
