Przygotowanie Rady Europejskiej, w tym kwestia sytuacji światowego systemu finansowego (ciąg dalszy debaty) 
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji. - (FR) Pani przewodnicząca, panie Jouyet, panie i panowie! Na wstępie pozwolę sobie dokonać oceny roli francuskiej prezydencji Rady.
Jak już powiedział pan Jouyet, na półmetku francuskiej prezydencji Rady najpierw pojawił się kryzys w stosunkach między Rosją a Gruzją, teraz zaś mamy do czynienia z bezprecedensowym kryzysem: światowym kryzysem finansowym. To kryzys, który nie miał swoich początków w Europie - przyszedł zza Atlantyku - i jest to kryzys, w odniesieniu do którego jeszcze - podkreślam: jeszcze - nie mamy w Europie niezbędnych uregulowań, które pozwoliłyby nam udzielić typowo europejskiej odpowiedzi. Mogę zaświadczyć o ogromnych wysiłkach podejmowanych przez prezydencję francuską i Nicolasa Sarkozy'ego w poszukiwaniu europejskiej odpowiedzi na tę kryzysową sytuację.
Powaga kryzysu finansowego jest dla nas wszystkich oczywista i całkowicie słusznie uznaje się, że kwestia ta winna być głównym tematem posiedzenia Rady Europejskiej w przyszłym tygodniu.
Sposób zajęcia się tym kryzysem stanowi ważny test dla sektora finansowego, dla państw członkowskich, dla Europy i ich instytucji, a także dla międzynarodowych instytucji finansowych. W proces ten zaangażowanych jest wielu różnych uczestników - banki i inne instytucje finansowe, instytucje nadzorujące, EBC i inne banki centralne, rządy krajowe, Komisja - konieczna jest więc koordynacja. A sprawy nabierają bardzo szybkiego tempa - musimy zatem się pośpieszyć.
W ubiegłym tygodniu wezwałem do skoordynowanej europejskiej reakcji, bowiem jestem przekonany, że bez niej Europie będzie znacznie trudniej przezwyciężyć skutki tego kryzysu. Dzisiaj jestem zbudowany determinacją państw członkowskich, aby działać wspólnie, czego wyrazem było oświadczenie 27 przywódców państw członkowskich i moje, złożone w poniedziałek na spotkaniu Eurogrupy i ECOFIN. Jednak wciąż jeszcze nie jestem usatysfakcjonowany - potrafimy i musimy zrobić więcej.
W szczególności wzywam państwa członkowskie do podjęcia realnych wysiłków na rzecz koordynacji w celu poprawy współpracy pomiędzy nimi nawzajem, a także współpracy z instytucjami europejskimi. Tak, miała miejsce interwencja publiczna - głównie na szczeblu krajowym, ponieważ to właśnie tutaj są pieniądze i kompetencje. Odzwierciedla to fakt, że jesteśmy unią państw, nie zaś jednym państwem, gdzie sytuacja jest różna, przynajmniej do pewnego stopnia. Działania państw członkowskich w większości przypadków okazały się skuteczne. Ale państwa członkowskie muszą działać na podstawie wspólnych zasad i w obrębie wspólnie uzgodnionych ram uwzględniając transgraniczne skutki podejmowanych działań.
Korzystam z tej sposobności, aby wyrazić zadowolenie z działań ogłoszonych dzisiaj przez Wielką Brytanię, które są zgodne ze zbiorem zasad uzgodnionych wczoraj w Radzie ECOFIN.
Oczywiście zajmujemy się również wieloma innymi sprawami, a wciąż wiele pozostaje do zrobienia na szczeblu instytucji europejskich, zarówno w perspektywie krótko-, średnio-, jak i długoterminowej. Propozycje, które mam na myśli, są konkretne, praktyczne i realistyczne.
Wyrażę się jasno: choć może jest to kuszące, ale obecnie nie czas ani miejsce na przybieranie politycznych póz, ani popisywanie się, na ogłaszanie wielkich inicjatyw, które nie mają szans realizacji. Rynki natychmiast skarciłyby za takie zachowanie, a koszty poniosłyby podmioty gospodarcze, a przede wszystkim podatnicy. To czas na realizację ambitnych celów łączących w sobie realizm i odpowiedzialność.
W tym kontekście niech mi będzie wolno wyrazić szacunek dla EBC, który pokazał się jako pewny siebie i skuteczny uczestnik światowego systemu, z walutą euro jako głównym czynnikiem stabilizującym.
Komisja w pełni wykonała swoje zadania. Pomoc państwa i reguły konkurencji okazały się nieodzownym elementem pozwalającym zagwarantować równe zasady gry. Ryzyko podjęcia w jednym państwie członkowskim działań, których negatywne skutki rozprzestrzeniłyby się na inne państwa sprawia, że reguły te stały się jeszcze bardziej istotne niż kiedykolwiek. Jednocześnie Komisja udowodniła w pełni, że potrafi działać szybko i z niezbędną dozą elastyczności. Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że ta korzystna rola uregulowań dotyczących pomocy państwa oraz sposób, w jaki Komisja je stosuje, znalazła odzwierciedlenie w konkluzjach z posiedzenia Rady ECOFIN. Komisja wkrótce wyda wytyczne ustanawiające szerokie ramy dla szybkiej oceny zgodności z obowiązującymi przepisami pomocy państwa w formie dokapitalizowania i systemów gwarancji.
Co się tyczy prawodawstwa, w przyszłym tygodniu przedstawimy dwa wnioski. Po pierwsze, aby wspierać konwergencję systemów gwarancji depozytów. Wzmocnione i powszechniejsze zasady w tej dziedzinie będą ważną częścią strategii wyjścia z kryzysu. Jestem zbudowany decyzją Rady ECOFIN, która zastosowała się do naszego wniosku dotyczącego co najmniej podwojenia wspólnego minimalnego progu gwarancji, ustanawiając go na poziomie 50 tysięcy euro, przy czym większość państw członkowskich nawet podwyższyło próg do 100 tysięcy euro.
Po drugie, przedstawimy wniosek, którego celem będzie zapewnienie, by europejskie instytucje finansowe nie znalazły się w mniej korzystnej sytuacji w stosunku do ich międzynarodowych konkurentów pod względem zasad rachunkowości i ich interpretacji. W ubiegłym tygodniu odbyłem spotkanie z przedstawicielami europejskich banków, którzy jednomyślnie stwierdzili, że stanowi to dla nich poważny problem. Rolą Komisji jest propagowanie świadomości potrzeby działania i tworzenie politycznego rozmachu; i wydaje się, że teraz przeszkody stawiane przez niektóre państwa członkowskie wreszcie zniknęły.
Mamy perspektywę średnio- i długookresową: środki niezbędne do przywrócenia stabilności i trwałości na rynkach finansowych. Już o tym mówiłem, ale powtórzę: poza płynnością musimy także w obecnej sytuacji ekonomicznej przywrócić wiarygodność. Samo gaszenie pożaru nie wystarczy. W tej dziedzinie Komisja prowadzi prace od początków kryzysu, od roku.
Państwa członkowskie muszą pokazać, że wyciągnęliśmy wnioski konieczne do zbudowania właściwych ram prawnych w celu zminimalizowania ryzyka kryzysu. Postęp w realizacji uzgodnionego w ubiegłym roku na forum ECOFIN planu działania będzie musiał być ściśle monitorowany.
Pozwolę sobie szczególnie podkreślić trzy kwestie. Po pierwsze, chciałbym, aby Rada i Parlament potraktowały naprawdę priorytetowo nasze wnioski dotyczące wymogów kapitałowych, złożone w ubiegłym tygodniu. Po drugie, w przyszłym tygodniu przedłożymy zapowiedziany wniosek dotyczący agencji ratingowych. I znów wiem, że mogę liczyć na państwa wsparcie i zastosowanie przyśpieszonej procedury prac w tej sprawie. Po trzecie, dokonamy także przeglądu naszej rekomendacji z grudnia 2004 roku w sprawie wynagrodzeń kadry kierowniczej, która niestety została zignorowana przez państwa członkowskie - a właściwie, gwoli sprawiedliwości, tylko jedno państwo członkowskie zdecydowało się zastosować w pewnym stopniu do rekomendacji, które Komisja przedstawiła w grudniu 2004 roku. To dobra ilustracja swego rodzaju oporu, jaki od kilku lat napotykamy w tej dziedzinie.
Ostatnia kwestia ma charakter bardziej systemowy. Musimy przyjrzeć się lepiej systemowi nadzoru nad jednolitym rynkiem finansowym na szczeblu europejskim. W Unii Europejskiej istnieje ponad 8 tysięcy banków, ale dwie trzecie wszystkich aktywów banków unijnych znajduje się w rękach 44 instytucji transgranicznych. Niektóre z nich prowadzą działalność w aż 15 państwach członkowskich. Tak właśnie działa jednolity rynek - ale banki transgraniczne muszą mieć do czynienia z różnymi systemami nadzoru w każdym z państw członkowskich, a krajowe instytucje nadzorujące nie są w stanie zająć się całością działalności bankowej poza granicami kraju. Sensownym rozwiązaniem jest wyeliminowanie niedopasowania pomiędzy rynkiem na skalę całego kontynentu a krajowymi systemami nadzoru. W sytuacji, gdy bank transgraniczny podlega presji, znalezienie szybkich rozwiązań przy konieczności współpracy kilku krajowych organów nadzoru jest wprawdzie możliwe, jak pokazały doświadczenia minionych tygodni, ale, mówiąc szczerze, nie jest to łatwe.
Wiem, że będziemy musieli stoczyć w tej sprawie batalię z niektórymi państwami członkowskimi. Trwające obecnie w Radzie debaty na temat dyrektywy Solvency II wskazują na duży stopień oporu, jaki wciąż napotyka każda próba udoskonalenia nadzoru transgranicznego.
W dyrektywie Solvency II oraz w dyrektywach w sprawie wymogów kapitałowych zaproponowaliśmy właśnie ścisłe minimum, jakiego potrzebujemy. W istocie jestem przekonany, że musimy pójść znacznie dalej.
Tak więc należy podkreślić tę kwestię. Gdy Komisja opowiada się za przyjęciem wspólnego podejścia w sprawie nadzoru w Europie, nie robi tego z powodu rzekomego planu pozyskania szerszych kompetencji. Robimy to, ponieważ tego wymaga rzeczywistość - a rzeczywistość wygląda tak, że niemal dwie trzecie aktywów banków w Unii Europejskiej już ma wymiar transgraniczny. To znaczy wymiar europejski i musimy odpowiedzieć na ów europejski wymiar, przyjmując prawdziwie europejskie rozwiązanie.
Musimy zatem rozpocząć proces analizy, aby stworzyć wspólne podstawy. Właśnie dlatego zajmę się powołaniem grupę wysokiego szczebla, której zadaniem będzie znalezienie odpowiedniej struktury zapewniającej dostosowanie rynków finansowych do realiów jednolitego rynku oraz możliwość współpracy organów nadzoru i stawiania wspólnie czoła wyzwaniom, jakie stwarzają banki transgraniczne. Z dumą mogę dziś państwu ogłosić, że Jacques de Larosière, były dyrektor zarządzający MFW, gubernator Banque de France oraz prezes EBOR, przyjął moje zaproszenie do przewodniczenia tej grupie, która będzie niezależna i w której skład wejdą wysokiego szczebla eksperci w tej dziedzinie. Wierzę, że ich koncepcje staną się cennym wkładem w całościowy proces analizy i - mam nadzieję - przyniosą długofalowe rozwiązania.
Obecny kryzys pokazał, że musimy ponownie kompleksowo rozważyć nasz system zasad prawnych i nadzoru nad rynkami finansowymi - co obejmuje także fundusze hedgingowe i private equity, co podkreślali posłowie do Parlamentu. Wrócimy zatem do tych kwestii. Mam jedynie nadzieję, że państwa członkowskie wykażą - wszystkie - taką samą gotowość jak Parlament i Komisja.
Reasumując, w perspektywie krótkoterminowej musimy zapewnić, aby działania ratunkowe i inne interwencje publiczne odbywały się w ramach skoordynowanych i spójnych struktur europejskich. Szybkie zastosowanie przez Komisję zasad dotyczących pomocy państwa wzmaga zaufanie pomiędzy państwami członkowskimi, dlatego już wkrótce przedstawimy stosowne wytyczne. W przyszłym tygodniu przedstawimy wnioski dotyczące systemów gwarantowania depozytów oraz zasad rachunkowości.
Co do perspektywy średnioterminowej, podkreślić należy trzy środki: złożony w ubiegłym tygodniu wniosek w sprawie wymogów kapitałowych, nasz wniosek dotyczący agencji ratingowych, którego można się spodziewać niedługo, oraz przegląd naszej rekomendacji z 2004 roku dotyczącej wynagrodzeń kadry kierowniczej.
Natomiast w perspektywie długofalowej grupa wysokiego szczebla, której utworzenie przed chwilą ogłosiłem, powinna stworzyć podstawy do wypracowania uzgodnionego stanowiska w sprawie nadzoru transgranicznego.
Wszystkie te środki, wspomagane działaniami podejmowanymi przez państwa członkowskie w skoordynowany i spójny sposób, pokażą Unię Europejską potrafiącą sprostać realnym problemom. Wpływ na wzmocnienie zaufania będzie jeszcze silniejszy, jeżeli instytucje będą w stanie wykazać się stanowczością i gotowością do szybkiego działania.
Co się tyczy Komisji, chciałbym poinformować państwa, że podjąłem decyzję o powołaniu w łonie kolegium stałej grupy sterującej ds. kryzysu finansowego, w której skład wejdą komisarze Almunia, McCreevy i Kroes, pod moim przewodnictwem. Chcę utrzymywać w tych kwestiach stały kontakt z Parlamentem. Wiem, że Parlament sygnalizował już swoją otwartość na propozycje zastosowania przyspieszonej procedury i mam nadzieję, że możemy wspólnie pracować nad tym bardzo istotnym i wrażliwym zagadnieniem, jako że stabilność finansowa jest dobrem publicznym. Naszym obowiązkiem jest pokazanie naszej wspólnej determinacji w stawianiu czoła tej sytuacji, niezwykle trudnej i wymagającej pilnych rozwiązań.
We wszystkich tych kwestiach wymiar międzynarodowy ma zasadnicze znaczenie, co niedawno podkreślił przewodniczący Rady. Musimy opracować rozwiązania w Europie, ale musimy również współpracować z międzynarodowymi instytucjami finansowymi.
Ze szczególnym zadowoleniem przyjmuję przedstawioną przez prezydenta Sarkozy'ego propozycję zorganizowania międzynarodowej konferencji. To właściwa droga naprzód. Im więcej zgodnych działań podejmują organy publiczne, tym skuteczniejsze będzie nasze działanie i tym mniejsze będzie ryzyko podważenia przez te działania zasad uczciwej konkurencji i dorobku integracji europejskiej.
Koncentrujemy się na kryzysie finansowym - i słusznie. Ale błędem byłoby, gdyby wskutek tego Europa zatrzymała się w swoim rozwoju. Istnieją dwa dodatkowe obszary, w których musimy zrobić zdecydowany postęp tej jesieni. W istocie jest jeszcze wiele innych kwestii, ale z powodu ograniczeń czasowych skupię się bardzo krótko na dwóch zagadnieniach: pakiecie klimatyczno-energetycznym oraz traktacie lizbońskim.
Po pierwsze, pakiet klimatyczno-energetyczny. Ci, którzy sądzą, że nie jest to obszar polityki, którą należałoby się zajmować w okresie pogorszenia koniunktury gospodarczej, są w błędzie. Pakiet ten ma zasadnicze znaczenie dla pomyślności Europy w przyszłości. Bez niego późniejsze koszty będą wyższe, będziemy bardziej bezradni wobec niedoborów energii i stracimy szansę wykorzystania niektórych dużych, nowych rynków. Oczywiście zainteresowane branże obawiają się, że zmiana przyniesie dodatkowe koszty. Jest to całkowicie zrozumiałe. Ale jestem przy tym przekonany, że możemy znaleźć sposoby zapewnienia poszczególnych branż, że nie zostaną postawione w niekorzystnej sytuacji pod względem konkurencyjności.
Będę wzywał Radę Europejską do wywierania nacisku na stosowanie i dotrzymanie harmonogramu realizowanego przez Parlament i tak skutecznie utrzymywanego przez francuską prezydencję - z zadowoleniem przyjmuję uwagi poczynione przed chwilą przez urzędującego przewodniczącego Rady. Wczoraj Parlament zrobił ważny proceduralny krok naprzód. Oczywiście jesteśmy dopiero na początku międzyinstytucjonalnych negocjacji. Komisja jest gotowa zaangażować się konstruktywnie w prace w celu osiągnięcia porozumienia mającego szanse na uzyskanie możliwie jak największego poparcia zarówno na forum Rady, jak i na posiedzeniu plenarnym Parlamentu.
I wreszcie kwestia traktatu lizbońskiego. Nie jest to dobry czas na przesądzanie o tym, jak powinna dokładnie wyglądać dalsza droga naprzód. Ale jest to czas na przypomnienie, że ostatnie tygodnie i miesiące ponownie pokazały, jak bardzo Europa potrzebuje traktatu lizbońskiego. Mówiąc uczciwie: czy będziemy mogli w przyszłości poradzić sobie z kryzysami takimi, jakiego właśnie jesteśmy świadkami pomiędzy Rosją a Gruzją, jeżeli przewodniczący Rady będzie zmieniał się co sześć miesięcy? To oczywiste, że potrzebujemy większej stabilności. To oczywiste, że potrzebujemy większej spójności. To oczywiste, że potrzebujemy większej skuteczności w procesie decyzyjnym w Europie. Potrzebujemy bardziej efektywnej Europy, bardziej demokratycznej Europy, Europy zabierającej głos w sposób jednoznaczny na scenie międzynarodowej. Właśnie dlatego myślę, że powinniśmy wywiązać się z naszego zobowiązania dokonania ratyfikacji traktatu lizbońskiego.
To nie są zwyczajne czasy. To czasy bez precedensu, które wymagają od nas wszystkich - Komisji, Rady i Parlamentu - stanięcia na wysokości zadania. Musimy razem wezwać do opracowania i opracować europejską odpowiedź na kryzys finansowy. Jesteśmy to winni naszym obywatelom.
(Oklaski)
Joseph Daul
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Pani przewodnicząca, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Kryzys finansowy, który nagle uderzył w nasze gospodarki, jest bardzo niepokojący. Jest niepokojący z punktu widzenia naszych gospodarek, naszych miejsc pracy, a nade wszystko z punktu widzenia milionów ludzi, którzy ciężko pracując i oszczędzając w celu zapewnienia sobie emerytury i pozostawienia niewielkiego spadku swoim dzieciom, teraz dowiadują się, że owoce ich wysiłków nagle stopniały albo wyparowały. Czarny poniedziałek na wszystkich światowych giełdach papierów wartościowych w tym tygodniu pokazał kolejny raz, że rynki mogą stracić jakikolwiek kontakt z rzeczywistością i że system finansowy stał się trudny do kontrolowania.
Przyczyn tego kryzysu jest wiele. Komisja Europejska słusznie podkreśla, że znaczną część odpowiedzialności ponoszą odpowiednie władzy w Stanach Zjednoczonych. Musimy zwrócić się do nich o wyjaśnienia. Komisja ma rację. Niemniej Europa także musi działać, aby poradzić sobie z kryzysem i wyciągnąć z niego wnioski.
W tych trudnych czasach pierwszym odruchem państw członkowskich jest myślenie o sobie. Jednak naszym bezwzględnym priorytetem jako przywódców europejskich musi być połączenie naszych wysiłków, aby zapobiec zbyt rozległym skutkom kryzysu finansowego dla realnej gospodarki. Musimy za wszelką cenę zapobiec zbyt poważnym i zbyt długotrwałym skutkom kryzysu dla systemu finansowania przedsiębiorstw, w szczególności MŚP. Panie przewodniczący Komisji, panie urzędujący przewodniczący Rady! Obawiam się, że w wyniku tego kryzysu małe i średnie przedsiębiorstwa znikną i nikt się tym nie przejmie. Potrzebujemy planu wsparcia dla MŚP.
Musimy zapewnić, by nasi współobywatele zachowali zaufanie do systemu bankowego i nie poddali się tej fali paniki, która jedynie przyśpieszyłby niepohamowany spadek. Wzywam zatem państwa członkowskie do działania w skoordynowany, stanowczy sposób, aby zapobiec negatywnym skutkom kryzysu dla emerytur, miejsc pracy i wzrostu w Europie.
Podobnie jak prezydencja Rady, którą oklaskiwaliśmy za jej zdecydowane działanie, nasza grupa stoi na stanowisku, że jednostronne podejście nie jest właściwą drogą naprzód w czasie światowego kryzysu. Widzimy wyraźnie, że system nadzoru nad rynkami finansowymi nie działa. I właśnie dlatego musimy ustanowić europejski system kontroli. I znów Europa musi dać przykład reszcie świata. Obecny brak nadzoru stanowi niesłychanie poważny problem, a niezdolność agencji ratingowych do działania w interesie ogólnym i publikowania rzeczywistych danych o poziomie wypłacalności głównych uczestników światowych rynków finansowych nie może być dłużej tolerowana.
Dodałbym jeszcze, że w obecnym okresie niepewności i nieprzewidywalności doświadczanym przez miliony naszych współobywateli moja grupa stoi na stanowisku, że jest rzeczą całkowicie niedopuszczalną, aby dyrektorzy, którzy doprowadzili zarządzane przez siebie instytucje do upadłości, nie ponieśli konsekwencji. Tutaj również ludzie muszą ponieść odpowiedzialność.
Chciałbym powtórzyć to, co już powiedział pan Jouyet: nadszedł czas działania. Potrzebujemy uzgodnionych działań; potrzebujemy odwagi i solidarności ze strony wszystkich dwudziestu siedmiu państw członkowskich, aby przywrócić zaufanie w naszej gospodarce.
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Rada Europejska zajmie się także sprawą traktatu lizbońskiego. I tutaj chciałbym wezwać wszystkie państwa członkowskie, które jeszcze go nie ratyfikowały, aby jak najszybciej to uczyniły, tak aby każde państwo mogło wyrazić swoją ostateczną opinię na ten temat. Wiem, że są na tej sali osoby, które nie dostrzegają w tym żadnej wartości, ale osobiście nie podzielam ich opinii.
Rozumiemy sytuację, w jakiej znalazła się Irlandia i rozumiemy także, że jej rząd potrzebuje czasu na reakcję po głosowaniu obywateli, co szanujemy. Jednak choć Unia Europejska jest przygotowana na okazanie cierpliwości i zrozumienia, to w perspektywie średnio- i długookresowej ten status quo jest niemożliwy do utrzymania. Wzywam zatem Radę Europejską, aby wykazała konieczną wolę polityczną - po dokonaniu oceny sytuacji w październiku - do opracowania planu działania podobnego do tego, który państwo zaproponowali, wraz z ostatecznym harmonogramem, który zostałby zatwierdzony w grudniu.
Wzywam również Radę Europejską do przyjęcia odpowiedzialności za podejmowane przez siebie decyzje: albo ostatecznie będzie obowiązywać traktat lizboński - i będzie on obowiązywać wszystkich - albo też obowiązuje traktat z Nicei, i to obowiązuje wszystkie instytucje. Oczywiście Parlament Europejski będzie liczył mniej miejsc i będzie mieć mniejsze kompetencje niż na mocy traktatu lizbońskiego, ale Komisja Europejska też będzie mieć mniejszą liczbę komisarzy niż liczba państw członkowskich. Obecnie obowiązuje traktat z Nicei. Taka jest również rzeczywistość. Wszystkie decyzje polityczne mają swoją cenę, a jeśli Europa chce wiarygodności, musi przyjąć odpowiedzialność za swoje decyzje polityczne, niezależnie od tego, czy dotyczą one kryzysu finansowego, czy jej instytucji.
Pani przewodnicząca, panie przewodniczący Komisji i panie urzędujący przewodniczący Rady! Chciałbym dodać, że w kwestii przedstawionego w tym trudnym czasie pakietu klimatyczno-energetycznego musimy postępować ostrożnie, aby zachować ogólne kierunki, ale jednocześnie nie stworzyć powodów do obaw ze strony przedsiębiorców, tak aby nadal mogły być realizowane inwestycje.
Zwracając się do tych, którzy nie podzielają tego stanowiska, powiem jedynie, że zajmowałem się już bardzo poważnym kryzysem: chorobą wściekłych krów. Przez półtora roku trwała niepewność; musimy uspokoić nastroje, przyjąć i kontynuować realizację systemu, na rzecz środowiska naturalnego, na rzecz naszej planety, ale musimy też zaakceptować to, co dzieje się w sferze finansowej. Jeżeli potrzebujemy jeszcze roku, damy sobie kolejny rok, aby zrealizować to, co musimy zrealizować, tak aby ocalić naszą planetę i zapewnić przyszłość naszym dzieciom i wnukom.
Martin Schulz
Pani przewodnicząca! Ja również chciałbym zacząć od kwestii referendum w Irlandii - to znaczy traktatu lizbońskiego. Ma pan rację, panie przewodniczący Komisji, potrzebujemy tego traktatu bardziej niż kiedykolwiek. Jestem więc zdania, że potrzebujemy także stabilnych fundamentów, aby móc go wprowadzić w życie, a to obejmuje przekonanie narodu irlandzkiego i irlandzkich wyborców do głosowania za przyjęciem przedmiotowego traktatu.
Jeżeli rząd irlandzki nie będzie w stanie tego osiągnąć przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, to zadecydujemy o składzie następnego Parlamentu Europejskiego i Komisji na podstawie traktatu nicejskiego. Kwestia ta pozostanie jednak aktualna, ponieważ potrzebujemy tych reform. Potrzebujemy ich w celu rozszerzenia, potrzebujemy ich, aby radzić sobie z kryzysami, jak ten, którego znów doświadczamy, a w okresie pozostającym do nowego referendum w Irlandii mamy wystarczająco dużo czasu, aby dokładnie zbadać, z jakich źródeł antylizbońska kampania pozyskuje swoje środki - z CIA, wpływowych kręgów wojskowo-przemysłowych w Stanach Zjednoczonych, czy też innych.
(Okrzyki dezaprobaty)
Proszę posłuchać: ludzie, o których mówiłem już się wtrącają. Wiemy, skąd czerpią środki finansowe. Zbadamy tę sprawę bardziej wnikliwie, mogą być państwo tego pewni!
Panie przewodniczący Komisji! Przedstawił pan dokładny opis kryzysu, jakiego obecnie doświadczamy, ale należy poczynić kilka dalszych uwag na temat tego, co pan powiedział. Proszę się na mnie nie gniewać, ale muszę powiedzieć, że wprawdzie znaczna część pana przemówienia była dobra, to pojawiła się jedna sprawa, która mnie zaniepokoiła, a mianowicie skład grupy sterującej, którą pan tworzy w celu zajęcia się kryzysem. Fakt pana członkostwa w niej jest rzeczą oczywistą, co odnosi się także do komisarza o tak wysokich kwalifikacjach jak pan Almunia. Powiedział pan jednak, że chce pan włączyć do grupy sterującej, zajmującej się obecnym kryzysem, również pana McCreevy'ego. Jeżeli kiedykolwiek był w tej Izbie i w pana Komisji apologeta zwodniczego radykalizmu rynkowego, to jest nim właśnie pan McCreevy.
(Oklaski)
Nawet przy najlepszej woli na świecie nie można z podpalaczy uczynić strażaków! To po prostu się nie sprawdzi. Jeśli idzie o panią komisarz Kroes, wspomniał pan, że mamy w Europie 8 tysięcy banków. Dlaczego nie zapyta pan panią Kroes, co sądzi o publicznym systemie bankowości w Unii Europejskiej. W mojej ojczyźnie istnieją banki publiczne, które otrzymują mniej w ramach gwarancji państwowych niż obecnie dostają banki prywatne w różnych krajach. W mojej ojczyźnie pańska pani komisarz Kroes pozbyła się niedawno banków oszczędnościowych - co więcej, uczyniła to przy wsparciu rządu kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia! Powierzenie kotu opieki nad myszą nie jest dobrą drogą wyjścia z kryzysu!
Od wielu lat musimy wysłuchiwać tu neoliberalnego dogmatu, że rynek wszystko sam uporządkuje. Od lat mówiono nam, że efekty generowane przez rynek będą powoli przesączać się w głąb i w końcowym rezultacie każdy na tym skorzysta. A tymczasem faktycznie stało się tak, że ci, którzy mieli z tego wszystkiego skorzystać - podatnicy - muszą teraz zapłacić za to rachunek. W czasie kryzysu takiego jak obecny należy to głośno powiedzieć.
Dom się pali, trzeba więc ugasić pożar. Środki są właściwe - i ma pan rację, muszą być one skoordynowane w całej Europie - ponieważ musimy ugruntować pewność i odzyskać zaufanie, ponieważ musimy zwalczyć strach, w przeciwnym wypadku ten strach stanie się samospełniającą przepowiednią i tylko przyśpieszy upadek, którego przecież staramy się uniknąć. Również popieramy te środki, ale pozwolę sobie dodać: domu, który uległ spaleniu nie można odbudować w sposób identyczny jak przed pożarem. Nowy dom musi być inny. Musi być wzniesiony na mocnych fundamentach; fundamentach, które rządzą się jasnymi zasadami.
Prezes Instytutu Gospodarki Światowej w Kilonii, Dennis Snower, który nie jest członkiem radykalnego ruchu socjalistycznego, trafnie to określił w wywiadzie mówiąc, że regulacja rynków finansowych nie była ani wystarczająca, ani odpowiednia i z tego właśnie powodu system nie działał poprawnie. Tak, on wie, o czym mówi. Jednak ci, którzy od lat domagali się pozwolenia na stworzenie regulacji musieli wysłuchiwać tych z państwa po prawej stronie tej Izby, którzy mówili, że wciąż tkwimy w XIX wieku. "Głos przeszłości”, tak o moich żądaniach przedstawionych tutaj podczas niedawnej debaty powiedział pan Watson, kiedy to wzywałem do stworzenia regulacji i zwiększenia przejrzystości, i kiedy mówiłem o agencjach ratingowych i uregulowaniach, które pozwoliłyby to osiągnąć. Cóż, głos przeszłości ma coś do powiedzenia: zasady z przeszłości są koniecznością dla przyszłości. Tak brzmi nasza jednoznaczna odpowiedź na ten neoliberalny główny nurt, który rozpadł się w klasyczny sposób.
(Oklaski)
Trudności, jakie dzisiaj napotykamy, nie będzie łatwo przezwyciężyć. Potrwa to długo. W tym długim czasie musimy unikać nade wszystko jednej rzeczy: powtórki w przyszłości tego, co doprowadziło do obecnego bardzo poważnego stanu rzeczy. Formułując zasady musimy zatem bardzo konkretnie rozważyć prawny zakaz pewnych rodzajów spekulacji.
Nikt nie może mi powiedzieć, do jakiego stopnia moralnie usprawiedliwione jest spekulowanie na międzynarodowych forach finansowych na niedoborach żywności, tak aby ceny żywności poszły w górę, ponieważ inwestowanie w aktywa spółek branży spożywczej przynosi wysokie stopy zwrotu. Niedobór żywności wywołuje głód, ale głód jednego człowieka oznacza zysk innego. Taki system jest niemoralny. Musi istnieć prawodawstwo, które zapobiegałoby takim zjawiskom. Panie przewodniczący Komisji! Być może jest to zagadnienie, które powinna rozważyć tworzona przez pana grupa wysokiego szczebla do spraw struktury rynków finansowych.
Na zakończenie chciałbym panu pogratulować. To dobra decyzja. Chcę też jednak powiedzieć, że Parlament zwrócił się o to do pana trzy lata temu, w sprawozdaniu pana posła Muscata. Przez trzy lata ignorował pan tę prośbę. Zabiera się pan do tej sprawy późno, ale przynajmniej pan to robi i za to bardzo dziękuję.
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Zwracam się do pana urzędującego przewodniczącego: na posiedzeniu Rady Europejskiej w przyszłym tygodniu musi pan doprowadzić do postępu w rozmowach w sprawie traktatu lizbońskiego. Musi pan postępować konstruktywnie, ale jednocześnie rozważnie w stosunku do państw, które jeszcze go nie ratyfikowały. Muszą państwo przyjąć europejski pakt o imigracji i azylu - chociaż wciąż musimy szukać rozwiązań systemowych pozwalających na poszukiwanie wykwalifikowanych przybyszów i zarządzanie migracją - i powinni też państwo przedyskutować kwestię postępu w zwalczaniu skutków zmian klimatycznych.
Nikt jednak nie ma wątpliwości, która sprawa jest teraz najpilniejsza dla Rady. Na światowych rynkach finansowych szaleje burza, a jej skutki odczuwalne są w całej Europie - w postaci utraty miejsc pracy, topniejących emerytur czy zagrożonych oszczędności. Nasi obywatele są zaniepokojeni. Wyzwania, jakie przed nami stoją mogą okazać się najpoważniejszymi od pokoleń - a rozwijają się one w tempie błyskawicznym. To właśnie w takich chwilach jak ta nasza Unia określa swój byt. Potrzebujemy zbiorowej odpowiedzi. Nie możemy utrzymywać sytuacji, w której państwa członkowskie zaskakują siebie nawzajem swoimi jednostronnymi decyzjami o wielostronnych konsekwencjach. Europa potrzebuje skoordynowanych i spójnych polityk, aby zatamować przypływ strat finansowych, wprowadzić przejrzystość i ustanowić dobre praktyki, a także zapobiec problemom w przyszłości.
Są tacy, którzy sądzą, że mogą już zatańczyć nad grobem kapitalizmu; ale rozwiązań nie znajdzie się na rynkach zamkniętych i w gospodarkach planowych. One tylko zawsze oszukiwały obywateli Europy. Gdyby zbudował pan tam dom, panie pośle Schulz, byłby to dom na piasku. Jesteśmy obecnie świadkami nie tyle załamania się gospodarki rynkowej, co raczej wybryków niczym nieskrępowanych, nieskutecznie regulowanych rynków. Rynki finansowe zawdzięczają obecnie mniej Adamowi Smithowi niż Cincinnati Kidowi. Chciwość indywidualnych bankierów, maklerów i inwestorów stosujących technikę krótkiej sprzedaży jest niewątpliwie godna potępienia, ale nie bardziej niż niezapewnienie przez rządy przejrzystości i uczciwości prowadzonych transakcji.
Liberalni Demokraci od dawna ostrzegali przed niebezpieczeństwami, które zaskoczyły Radę i Komisję. W maju tego roku mój przyjaciel Otto Graf Lambsdorff, wraz z Jacquesem Delorsem i innymi, podpisał list skierowany do słoweńskiej prezydencji Rady. Zwrócił w nim uwagę na poważne niebezpieczeństwo gospodarczej zapaści spowodowane ostatnio stosowanymi praktykami w sektorze bankowym. W liście tym autorzy napisali: "Przyzwoity kapitalizm potrzebuje skutecznej polityki publicznej. Szukanie zysków leży u podstaw gospodarki rynkowej, ale gdy wszystko jest na sprzedaż, zanika spójność społeczna, a system załamuje się”. Europa bardzo powoli zaczynała brać pod uwagę tego rodzaju obawy. Teraz musi robić, co możliwe, aby przywrócić ten system do działania.
Liberałowie i Demokraci mają nadzieję, że wnioski z posiedzenia Rady ECOFIN stworzą podstawy do osiągnięcia porozumienia na forum Rady Europejskiej. Nie są one lekiem, natychmiast stawiającym na nogi, ale pomogą wyleczyć z toczącej się choroby. Słusznym krokiem jest podwyższenie minimalnej gwarancji ochrony depozytów do poziomu 50 tysięcy euro w całej Unii. Oszczędności rodzin będą bezpieczne i zapobiegnie to także ucieczce kapitału. Z niecierpliwością oczekujemy również wniosku Komisji w sprawie wspierania konwergencji systemów gwarantowania depozytów i popieramy szybkie przyjęcie państwa koncepcji poprawy poziomu kapitału. Patrząc na agencje ratingowe, proszę przyjrzeć się, kto płaci ich honoraria i w jaki sposób są one nadzorowane.
Ale musimy także wzmocnić powiązania pomiędzy krajowymi organami nadzoru finansowego. Przedstawiciele banków centralnych strefy euro zasiadają w Radzie Prezesów EBC. Podobnie potrzebny jest paneuropejski organ ds. usług finansowych, który utrzymywałby porządek i przejrzystość pomiędzy instytucjami finansowymi. Rada Europejska winna zapytać, czy możliwe byłoby wykorzystanie środków z budżetu Unii Europejskiej, tak aby Europejski Bank Inwestycyjny i EFI mogły udzielać gwarancji kredytu małym przedsiębiorstwom. Ostatecznie to właśnie one tworzą miejsca pracy, na których Europejczycy polegają. To właśnie ci ludzie potrzebują teraz szybkiego i konkretnego działania, potrzebują, aby wszystkie strony i wszystkie państwa członkowskie działały jak jeden organizm i oczekują wspólnych rozwiązań w odniesieniu do wspólnych wyzwań.
Pierre Jonckheer
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FR) Pani przewodnicząca, panie przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji, panie komisarzu Almunia! Europejska grupa Verts - grupa, o której reprezentowanie dzisiejszego popołudnia zostałem poproszony - zaaprobowała decyzje podjęte podczas wczorajszego posiedzenia Rady ECOFIN. Myślę, że jedyną sprawą, która powinna budzić nasze obawy i która budzi obawy państwa, jest dzisiejsza reakcja rynków, które nie wydają się całkowicie przekonane co do słuszności przedstawionych propozycji. Mam nadzieję, że rynki znów zaczną ze sobą współdziałać i mam nadzieję, że europejskie organa będą nadal działać w tym kierunku.
Chciałbym podzielić się z państwem trzema uwagami, czy też trzema wiadomościami. Pierwsza wiadomość dotyczy samej Europy. Parlament jest w istocie częściowo podzielony. Wiele osób chce zwrócić uwagę na fakt, że Europa nie brała udziału w procesie radzenia sobie z kryzysem bankowym i finansowym. My, europejska grupa Verts, chcielibyśmy zwrócić uwagę, że właśnie kryzys sektora bankowego w sposób szczególny ujawnił nieodpowiedniość wspólnych europejskich zasad, oraz że w tej dziedzinie, podobnie jak w wielu innych, istnieje potrzeba większego zaangażowania Europy, nie zaś mniejszego.
Druga wiadomość dotyczy odpowiedzialności tych, którzy w tym uczestniczyli. Jak słyszałem i rozumiem, że zwłaszcza pan Barroso sądzi, iż nadszedł czas działania; to oczywiste, ale myślę również, że nadszedł czas wskazania, kto ponosi część odpowiedzialności. Z łatwością mógłbym wskazać na Radę, na rządy tworzące Radę, czy też na Komisję, ponieważ niektórzy komisarze uważali, że pojęcie lepszego stanowienia prawa oznacza samoregulację, a nie jakiekolwiek stanowienie prawa. Podam konkretny przykład: spójrzmy na dyrektywę w sprawie systemów gwarancji depozytów: w listopadzie 2006 roku Komisja przedłożyła sprawozdanie, w którym stwierdziła, że bardziej szczegółowe prawodawstwo w tej dziedzinie nie jest potrzebne. Nie jestem pewien, kto dziś podtrzymałby to stanowisko.
Właściwie zwracam się jednak do Parlamentu. Tydzień temu, w tej Izbie, głosowaliśmy w sprawie sprawozdania pana Rasmussena. Pierwsza wersja była znakomita i zyskała nasze poparcie. Parlament musiał zapewnić większość głosów poprzez obniżenie wymogów przedstawionych przez samego sprawozdawcę.
Dzisiaj mamy taką samą sytuację w odniesieniu do sprawozdania Lamfalussy'ego dotyczącego struktury systemu nadzoru nad rynkami finansowymi. I znów, każdy musi wziąć na siebie część winy. Sądzę, panie pośle Watson, że grupa PPE i grupa liberałów ponosi szczególną odpowiedzialność za osłabienie wymowy tego sprawozdania, które jutro zostanie poddane pod głosowanie.
I wreszcie chciałbym powiedzieć kilka słów na temat kryzysu. To wiadomość do pana, panie Barroso, ponieważ to pan tworzy właśnie kolejną grupę analityczną (jest ich już wiele, ale być może potrzebna jest nowa), a dotyczy ona powiązania pomiędzy kryzysem finansowym a kryzysem w dziedzinie środowiska naturalnego. Kryzys finansowy, jak sam pan powiedział, nie wymazuje kryzysu w sferze środowiska naturalnego. Patrząc z tego punktu widzenia, myślę, że kryzys w sektorze bankowym pokazuje w perspektywie średniookresowej właśnie to, że istnieje realny problem z alokacją oszczędności w Unii Europejskiej. Chciałbym - europejscy Zieloni chcieliby - aby włączył pan do porządku obrad tej grupy analizę instrumentów, jakimi Unia Europejska mogłaby dysponować. Mam tu na myśli w szczególności Europejski Bank Inwestycyjny, któremu należałoby wyznaczyć zadanie udzielania długoterminowych środków finansowania, tak aby realizacja pakietu klimatyczno-energetycznego i związanych z nim inwestycji została zagwarantowana w sposób efektywny. Sądzę, że jest to kwestia podstawowej wagi.
Brian Crowley
w imieniu grupy UEN. - Pani przewodnicząca! Przede wszystkim chcę Radzie wyrazić uznanie i pogratulować jej członkom wysiłków, w szczególności w odniesieniu do Rosji i sytuacji w Gruzji. Znalezienie pokojowego rozwiązania trudności, jakie napotkaliśmy, wymagało dużej siły i odwagi, a także umiejętności dyplomatycznych. Sytuacja ta udowodniła - o ile ktokolwiek jeszcze potrzebował dodatkowych dowodów - że wspólnie i pod silnym przywództwem możemy osiągnąć znacznie więcej niż mogłaby nam dać sama tylko potęga wojskowa, czy gospodarcza zamożność, dając po prostu odpowiedni przykład i stosując naszą taktykę.
Po drugie, myślę, że ważne jest zapewnienie, że stworzenie partnerstwa eurośródziemnomorskiego zostanie uwzględnione w programie obrad zbliżającego się posiedzenia Rady. Nigdy jeszcze na żadnym etapie naszej historii współpraca naszych partnerów na szczeblu śródziemnomorskim, mająca na celu zagwarantowanie nie tylko rozwoju gospodarczego, ale również pokojowego współistnienia narodów, nie była bardziej pożądana. Powinniśmy zwłaszcza wziąć przykład z rządu egipskiego, który prowadzi bieżące rokowania pokojowe dotyczące Sudanu, Czadu i innych obszarów.
Chciałbym poruszyć jeszcze dwie kwestie. Byłoby z mojej strony błędem nie wspomnieć o sytuacji dotyczącej Irlandii i traktatu lizbońskiego. Państwa członkowskie wyznaczyły już Irlandii okres refleksji - za co dziękujemy - ale nie różni się on niczym od okresu refleksji, jaki otrzymały zarówno Francja, jak i Holandia, gdy odrzuciły traktat konstytucyjny. Przedstawienie propozycji i koncepcji rozwiązania tych trudności wymaga czasu. Wypada nam tutaj, w Parlamencie, zapewnić, że nie staramy się przykładać żadnemu krajowi lufy do skroni w kwestii ratyfikowania przez nie traktatu - zwłaszcza, że zagwarantowanie ratyfikacji traktatu wymaga demokratycznego głosowania narodu.
Po drugie, w kwestii obecnego kryzysu finansowego nie winię ani nie wskazuję palcem żadnej konkretnej osoby. Gratuluję Radzie zebrania się i podjęcia zdecydowanych działań. Raz jeszcze gratuluję Komisji: faktycznie wstała i powiedziała to, co należało powiedzieć, zanim Rada zaczęła działać, a także dopilnowała, aby rynek odzyskał wiarygodność poprzez stwierdzenie, że jesteśmy w stanie, potrafimy i chcemy podjąć działania, czy to za pośrednictwem EBC, ECOFIN, poszczególnych państw członkowskich, czy też w jakikolwiek inny sposób.
Nie popełnijmy jednak błędu mówiąc, że wszystko, co zdarzyło się w ciągu ostatnich dwóch tygodni było złe, a wszystko, co nadejdzie w przyszłości będzie dobre. Nasza historia musi nas nauczyć, że w okresie, w którym żyjemy na tym świecie, zachodzą modyfikacje i zmiany. Te modyfikacje i zmiany wywołują u ludzi przerażenie z powodu możliwych trudności.
Musimy przede wszystkim zagwarantować ochronę zwykłych ludzi. Banki znajdą wyjście z trudnej sytuacji. Banki mają gwarancję. Z tą gwarancją idzie w parze spoczywający na bankach obowiązek rozpoczęcia teraz udzielania kredytów przedsiębiorstwom i ludności, aby umożliwić gospodarkom ponowny rozwój. Rzecz nie w tym, aby jedynie obniżać wynagrodzenia kadry kierowniczej; idzie o zapewnienie, aby cykl koniunkturalny wrócił do punktu, w którym powinien się znajdować. Gwarancje depozytów są tylko małym tego wycinkiem.
Francis Wurtz
w imieniu grupy GUE/NGL. - (FR) Pani przewodnicząca, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji! Od kilku tygodni obserwujemy panikę na świecie i trudne do zniesienia straty i topniejące w zawrotnym tempie miliardowe sumy w euro i dolarach.
Powodem tej sytuacji jest system, w imieniu którego europejscy przywódcy od lat rekomendowali umiarkowanie w płacach i ostrożne wydatkowanie środków na cele socjalne. I tak doprowadzili do ostrego pogłębienia nierówności. Ci sami przywódcy teraz śpieszą ratować banki, aby ściągnąć je z mielizny zanim zostaną oddane z powrotem w ręce sektora prywatnego, jednocześnie obwieszczając długi okres recesji i poświęceń dla dobra ogółu ludności.
Wiele osób po tych wydarzeniach - całkowicie zdumionych - nie może powstrzymać się od wyciągnięcia z nich wniosków dotyczących nie nadmiaru, panie Watson, ale samej istoty kapitalizmu z całą jego niesprawiedliwością i brutalnością, niezależnie od tego, jak niezwykłym przekształceniom uległ w ciągu minionych kilku dziesięcioleci. Sądzę, że europejscy przywódcy winni są pewne wyjaśnienia naszym współobywatelom. Należałoby rozważyć raczej kwestię państwa odpowiedzialności, nie zaś kwestionować wynik powszechnych wyborów w Irlandii, czy gdziekolwiek indziej.
Dzisiaj chciałbym przedstawić trzy doraźne, zdroworozsądkowe propozycje dotyczące najbardziej palących spraw i jednocześnie otwierających drogę do realnych zmian kierunków politycznych. Po pierwsze, myślę, że nie powinniśmy skąpić środków mogących uspokoić drobnych i średnich oszczędzających, którzy mają prawo obawiać się o swoje skromne aktywa. Ogłoszenie w tej sprawie było, moim zdaniem, spóźnione, nieśmiałe i mgliste. W dniu 15 października cała Rada Europejska musi formalnie udzielić bezwzględnej gwarancji depozytów na całym terytorium Unii Europejskiej.
Po drugie, elementarna świadomość zasad etyki, czy chociażby zwykła troska o efektywność powinna zapobiec sytuacji, w której uczniowie czarnoksiężników czerpią zyski - teraz, czy w przyszłości - z interwencji publicznych, które stały się konieczne wskutek zapaści wywołanej przez nieracjonalny entuzjazm ich samych. Właśnie dlatego każdy rząd powinien, a w każdym razie powinien być w stanie, zrekompensować sobie pomoc udzieloną instytucjom finansowym w czasach zagrożenia poprzez trwałe upaństwowienie ich niezagrożonego majątku. Celem tych działań byłoby stworzenie w przyszłości publicznego sektora finansowego, którego zadaniem byłoby wyłącznie finansowanie społecznie wartościowych inwestycji, zwłaszcza takich, które tworzą nowe miejsca pracy.
Po trzecie i bardziej ogólnie, realną gospodarkę musi wspomagać ambitna, nowa polityka kredytowa. Dotyczy to w takim samym stopniu EBI, jak i EBC. EBI powinien przyjąć na siebie odpowiedzialność - i otrzymać na ten cel odpowiednie zasoby - za zagwarantowanie MŚP dostępu do wszystkich rodzajów kredytów, jakich potrzebują, aby rozwijać produkcję, pod warunkiem utworzenia realnych, należycie płatnych miejsc pracy i przestrzegania praw ich pracowników. W tym zakresie decyzja o wspomożeniu MŚP poprzez przeznaczenie na ten cel 30 miliardów euro w ciągu trzech lat jest cenna, ale wydaje mi się, że kwota ta jest zbyt niska, a horyzont czasowy zbyt długi. W samej tylko Francji MŚP potrzebują 60 miliardów euro rocznie, a Unia Europejska liczy dwadzieścia siedem państw. Co więcej, w wielu przypadkach to właśnie teraz potrzebują one tlenu. Później może okazać się zbyt późno.
Co się tyczy EBC: czyż nie jest to moment, by właśnie teraz albo nigdy zwrócić się do niego, aby dostosował swoją rolę do żywotnych potrzeb gospodarki i naszych przedsiębiorstw, kierując środki finansowe nie na rynki finansowe, ale do realnej gospodarki? Dysponuje on instrumentem, za pomocą którego można to uczynić i nie rozumiemy, dlaczego tak uparcie nie chce z niego skorzystać. Instrumentem tym jest selektywna polityka kredytowa, która jest bardzo kosztowna, jeżeli używa się jej na potrzeby transakcji finansowych, ale jednocześnie bardzo przystępna, o ile wspomaga tworzenie miejsc pracy, szkolenia i wszelkie inne cenne inwestycje.
Mam świadomość, że niektóre z tych propozycji nie są zbyt konwencjonalne. Ale co z tego? Zamiast konwencjonalnej polityki w upadającej UE wolę koncepcję reagującej, kreatywnej polityki służącej odnowie Europy i godnemu życiu Europejczyków.
Nigel Farage
w imieniu grupy IND/DEM. - Pani przewodnicząca! Jaka zabawna jest ta stara Unia Europejska, czyż nie? W minioną sobotę po południu, po przyzwoitym obiedzie na Polach Elizejskich przywódcy europejscy stanęli na schodach i rozmawiali z raczej niewyraźnymi uśmiechami o solidarności. Uśmiechy były niewyraźne, oczywiście, bowiem plan ratunkowy przygotowany przez prezydenta Sarkozy'ego na wzór amerykański zdążył już obrócić się w proch. Niemniej wciąż dało się słyszeć słowa: "w jedności siła”. I mimo to, z niemal komiczną hipokryzją, kanclerz Niemiec zdecydowała, że interesy Niemiec mają pierwszeństwo przed interesami europejskimi i zaczęła działać - i, być może po raz pierwszy od lat, usłyszała gromkie brawa od swojego własnego elektoratu.
Oczywiście to Irlandczycy zapoczątkowali tę tendencję tydzień wcześniej wybierając własną drogę i od tej pory rośnie mój podziw dla Irlandii. Myślę jednak, że ubiegły tydzień okaże się momentem krytycznym dla tego całego europejskiego projektu. Bo widzą państwo, jedynym sposobem powstrzymania poszczególnych państw od działania w ich własnym narodowym interesie jest odebranie im tych kompetencji - aby utworzyć departament skarbu we Frankfurcie, który będzie miał władzę nad podatkami i władzę nad wydatkami rządu. W istocie słyszałem, jak dzisiejszego popołudnia niektórzy unijni ekstremiści skutecznie do tego nawoływali. Nie można jednak tego uczynić, ponieważ nie zdobędzie to poparcia publicznego. Taki krok byłby w rzeczywistości nawet bardziej niepopularny niż tak znienawidzony przez państwa traktat lizboński.
Nie: bardziej prawdopodobne jest to, że zdarzenia minionego tygodnia oznaczają początek końca. Wskazują już na to rynki. Włoskie obligacje skarbowe przynoszą obecnie stopę zwrotu o 1% wyższą niż obligacje skarbowe wyemitowane w Niemczech, czy we Francji. Rynki komunikują, że unia gospodarcza i walutowa nie będzie dłużej trwać. I to mnie nie zaskakuje, bowiem nigdy nie była ona optymalną strefą walutową. Jedna stopa procentowa nie może nigdy być odpowiednia dla wszystkich tych różniących się między sobą krajów, a zawsze brakowało właściwego poparcia publicznego.
Ale zawsze musi być coś za coś. Albo mamy pełne państwo UE, które kontroluje wszystko, albo mamy dezintegrację i powrót do kontroli na szczeblu krajowym. Trudna sytuacja na rynku kredytów uderza i dotyka nas wszystkich, ale widzę małe światełko na końcu tunelu. Widzę pewną korzyść: być może początek końca tego całego szalonego i niechcianego przedsięwzięcia.
Jana Bobošíková
(CS) Panie i panowie! W przyszłym tygodniu przedstawiciele Komisji i państw członkowskich Unii powinni oprzeć się dwóm pokusom. Po pierwsze, powinni zaakceptować fakt, że traktat lizboński upadł i że wszelkie naciski na obywateli Irlandii w celu zmiany ich stanowiska są nie do przyjęcia, i powinni zatrzymać proces ratyfikacji. Po drugie, wszyscy doświadczeni politycy powinni zdawać sobie sprawę, że nie ma takiego zjawiska jak darmowy obiad. Powinni teraz przestać zachowywać się jak mesjasze, którzy ocalą gospodarkę Unii grając w ruletkę wolnością rynku i pieniędzmi podatników. Akcjonariusze i dyrektorzy banków powinni zapłacić cenę za nieudolne zarządzanie bankami.
Panie i panowie! W tym momencie wszyscy politycy proponują gwarancje, które uratują nieodpowiedzialnych bankierów. Czyniąc to, stwarzają pokusę nadużyć. Oferując gwarancje państwowe, śmieją się w twarz podatnikom i najbardziej wychwalanym małym i średnim przedsiębiorcom. Wysyłają poważnym inwestorom tylko jeden komunikat: macie prawo oczekiwać wysokich zysków, robiąc to nie ponosicie żadnego ryzyka, a zwłaszcza żadnej odpowiedzialności. W zamian za tego rodzaju pomoc politycy oczekują jednak sowitej zapłaty, a będzie nią regulacja rynków. Nie zapobiegnie to kryzysowi, jedynie go odroczy. Ponadto zarzucając zasady uczciwej konkurencji gospodarczej stworzymy prawo dżungli.
Panie i panowie! Stajemy w obliczu recesji i rosnącego bezrobocia. Jednocześnie elity polityczne czeka trudny test: ulec czy też nie ulec pokusie populizmu, który zawsze oferuje łatwe rozwiązania. W latach 30. ubiegłego stulecia Europa nie przetrwała burzy i przegrała. Wierzę mocno, że dzisiaj tę burzę przetrwamy.
Jean-Pierre Jouyet
urzędujący przewodniczący Rady. - (FR) Pani przewodnicząca, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Powiem krótko. Chcę tylko powiedzieć po wysłuchaniu państwa, że pierwszym wnioskiem, jaki mi się nasuwa na pierwszym etapie francuskiej prezydencji jest to, że jeden kryzys nie powoduje ustąpienia innych.
Kryzys finansowy nie powoduje ustąpienia kryzysu w sprawach zewnętrznych, z Rosją i Gruzją, i w innych częściach świata; kryzysy finansowy i w sprawach zewnętrznych nie powodują ustąpienia kryzysów w dziedzinie żywności i środowiska naturalnego. Musimy stawić czoła wszystkim tym wyzwaniom, nawet jeśli będziemy musieli się dostosować, aby zachować nasze priorytety.
Mamy trzy rodzaje priorytetów. W swoich przemówieniach podkreślili państwo pierwszy z nich; jest nim powrót zaufania - jak powiedział przewodniczący Komisji - tak aby nasi współobywatele czuli się lepiej chronieni w relacji z Europą i aby zapobiec otwieraniu się przepaści pomiędzy Unią Europejską - tą koncepcją Europy, jaką wszyscy mamy - a naszymi współobywatelami.
Drugim priorytetem jest dostosowanie naszego systemu instytucjonalnego, tak abyśmy mieli Europę bardziej zaangażowaną, lepiej zorganizowaną, Europę umiejącą lepiej podejmować decyzje - i to podejmować je szybko - ponieważ wiemy, że żadnemu z tych wyzwań nie da się stawić czoła indywidualnie, czy też na szczeblu krajowym.
Trzecim priorytetem jest przejście do modelu rozwoju, który jest bardziej zrównoważony, bardziej ukierunkowany na perspektywę długookresową, a także przejście w kierunku sprawiedliwego gospodarowania zasobami, przy jednoczesnym uwzględnieniu bardzo gwałtownego spowolnienia w naszych gospodarkach, jakiego - jak wszyscy dobrze wiemy - będziemy doświadczać.
W pełni popieram to, co powiedział pan przewodniczący Komisji Europejskiej. Musimy być uczciwi, musimy nadrobić stracony czas i zrewidować niektóre dogmaty. Sądzę, że przewodniczący Komisji zrozumiał to i propozycje, jakie przedstawia zmierzają we właściwym kierunku. Niewątpliwie musimy dążyć do ściślejszej integracji i lepszego nadzoru finansowego na szczeblu europejskim.
Nie będę wracał już do poszczególnych środków tu wymienionych, ale zdecydowanie do Rady i państw członkowskich należy zadanie wzięcia na swoje barki odpowiedzialności, a do Parlamentu należy podjęcie obowiązków związanych z przedstawionymi wnioskami - które są wysoce konieczne - dotyczącymi standardów, agencji ratingowych, współczynników zadłużenia długoterminowego, wynagrodzeń dyrektorów i wynagrodzeń innych pracowników sektora bankowego (mamy tu również kwestię wynagrodzeń maklerów, która nie jest często poruszana, ale również wydaje mi się istotnym problemem). Z tego punktu widzenia wierzę, że powołanie grupy wysokiego szczebla jest znakomitą inicjatywą. Chciałbym jednak tylko powiedzieć w imieniu prezydencji, że wolałbym, gdyby jej skład był bardziej zróżnicowany i możliwie jak najszerszy bez uszczerbku dla efektywności działań. Jak zauważył pan przewodniczący Komisji, coś, co dzisiaj jest kryzysem płynności, nie powinno przerodzić się jutro w kryzys wiarygodności.
Pan Daul świetnie nakreślił zmiany, jakich należy dokonać w odniesieniu do celów, które pozostają do zrealizowania, zwłaszcza jeśli idzie o pakiet energetyczno-klimatyczny. Jak pan Daul słusznie zauważył, bardzo ważne jest również, abyśmy przyjęli taki wymiar, który będzie wspierać MŚP i w ramach którego Europejski Bank Inwestycyjny faktycznie podejmie zdecydowane działania. Tym samym uzgodniony pakiet finansowy jest ważny i musi zostać bardzo szybko wdrożony w zakresie wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Podzielam zdanie pana Schulza. Potrzebujemy znacznie ściślejszej koordynacji. Potrzebujemy planu działania. Potrzebujemy także planu działania dotyczącego wsparcia dla przedsiębiorstw. Mówił o tym pan Schulz i całkowicie się z nim zgadzam. Wie, że będzie miał nasze poparcie w tych kwestiach. Ponieważ ma już dobry kontakt z panem Steinbruckiem, myślę, że będzie również w stanie go przekonać.
Co się tyczy wypowiedzi pana Watsona, zgadzam się z nim, że nie potrzebujemy ściślejszej regulacji, ale regulacji lepiej dostosowanej. Właśnie to ma znaczenie. W kwestii regulacji nie jesteśmy też dogmatykami. Jak wielu z państwa powiedziało, oczywiste jest, że aby odzyskać zaufanie potrzebujemy regulacji we wspomnianych tu obszarach i że regulacja powinna być lepiej dostosowana, lepiej odpowiadać na faktyczne potrzeby. I znów: zadanie wywiązania się z obowiązków w tym względzie należy do państw członkowskich.
I wreszcie, jak zauważył pan poseł Wurtz, musimy dopilnować, aby Europejski Bank Inwestycyjny odegrał aktywną rolę w obecnej sytuacji. Członkowie Rady Europejskiej również będą o tym mówić; musimy podjąć konieczne środki dla zapewnienia, że posiadamy ramy instytucjonalne dostosowane do grup finansowych, uczestników rynku finansowego, którzy w coraz większym stopniu działają ponad granicami. To jest właśnie ten prawdziwy rozziew, z którym musimy się zmierzyć w obecnym kryzysie: że faktycznie sposób, w jaki jesteśmy zorganizowani ma nadal całkowicie krajowy charakter, podczas gdy wyzwania mają charakter transeuropejski. Razem musimy znaleźć rozwiązania, które umożliwią nam zmianę metod regulacji, nie doprowadzając do nadregulacji, i musimy upewnić się, że Europa jednoczy się, aby jej głos był słyszalny na nadchodzących spotkaniach na forum międzynarodowym, tak aby - w przeciwieństwie do tego, co miało miejsce w przeszłości - nikt nie narzucał nam cudzych zasad ani cudzego nieporządku, czego konsekwencje musimy ponosić. Możemy raczej zmierzać w kierunku stabilniejszego porządku międzynarodowego; porządku, który w większym stopniu odpowiada na wyzwania, z jakimi mamy do czynienia na szczeblu światowym.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji. - (FR) Pani przewodnicząca! Chciałbym tylko zwrócić uwagę na dwie lub trzy kwestie, które wydają się istotne na tym etapie debaty. Ogólnie mówiąc, zauważyłem, że mimo wszystko istnieje porozumienie co do zasadniczych kierunków, w jakich powinniśmy zmierzać.
Konieczne jest zrozumienie, że sytuacja, w której się znajdujemy, jest wysoce nadzwyczajna oraz że dysponujemy głównie krajowymi ramami, które mają nam posłużyć do walki z transnarodowym kryzysem. Prawda jest taka, że organa nadzoru są organami krajowymi. Komisja i Europejski Bank Centralny nie dysponują kompetencjami w zakresie nadzoru finansowego.
Jeśli idzie o kompetencje Komisji, zwłaszcza w dziedzinie pomocy państwa, to wykonaliśmy już w tym zakresie pewną pracę i mogę państwa zapewnić o istnieniu doskonałej współpracy pomiędzy naszymi służbami a rządami, które chętnie nawiązały z nami kontakt już od wczesnego etapu. Mogę także powiedzieć państwu, że współpraca z Europejskim Bankiem Centralnym układa się znakomicie i raz jeszcze byłem świadkiem niezwykłych wysiłków, jakie musiała poczynić prezydencja francuska, aby uzyskać podejście europejskie w tych trudnych warunkach rozdrobnionych systemów nadzoru, choć wciąż w ramach europejskiego wymiaru. W każdym razie przyklasnąłbym w tym kontekście podjętej dzisiaj przez Europejski Bank Centralny decyzji o obniżeniu stóp procentowych, decyzji skoordynowanej z pozostałymi bankami centralnymi.
W kwestii spraw, na które państwo zwracali uwagę w swoich przemówieniach, chciałbym tylko podkreślić dwie rzeczy. Jedna, o której mówił pan poseł Daul, dotyczy zagadnienia realnej gospodarki i MŚP. Teraz jest już pewne - to uznany fakt - że kryzys już teraz pociąga za sobą konsekwencje dla realnej gospodarki, oraz że przed nami jeszcze trudniejsze czasy. Sądzę, że powinniśmy znaleźć środki celowe w ramach wszystkich reform realizowanych w Europie, aby przystosować się do znacznie trudniejszych warunków konkurencji i znaleźć metody udzielenia pomocy MŚP w konkretny sposób. To również z tego właśnie powodu w ramach tego rodzaju inicjatyw Europejski Bank Inwestycyjny został zachęcony do wdrożenia rozwiązań dotyczących MŚP. Cały ten wymiar, wymiar gospodarki realnej, musi być w ciągu kilku kolejnych miesięcy bardzo uważnie obserwowany.
Kolejna kwestia podniesiona przez pana posła Schulza dotyczy problemu ludzi poza Europą, problemu bardzo ubogich. Sądzę, że moim obowiązkiem jest również zwrócenie tutaj państwa uwagi na istotny problem. Mówimy w tej chwili o "ratunku finansowym”, ale nie wolno nam zapominać o "ratunku ludzi”. Jak wskazują dane Banku Światowego, w tym roku o 75 milionów wzrośnie liczba ofiar głodu. W przyszłym roku przewiduje się, że liczba ta wzrośnie o kolejne 100 milionów.
Właśnie dlatego - uświadamiając sobie, że nasze problemy w Europie zwielokrotniły się - nie możemy zapominać o problemach w krajach rozwijających się. Nie wolno nam zapomnieć o tragedii rozgrywającej się w Afryce. Musimy poczynić wysiłki, aby pozytywnie odpowiedzieć na prośbę, którą niedawno otrzymaliśmy od Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych i Prezesa Banku Światowego, przedstawioną w piśmie skierowanym do wszystkich szefów państw i rządów, a także, jak sądzę, do przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, aby instytucje europejskie, czyli Parlament i Rada, zatwierdziły inicjatywę Komisji dotyczącą wdrożenia planu ratunkowego wspierania rolnictwa w krajach rozwijających się.
Nie wolno nam zapominać, jak słusznie powiedział pan Jouyet, że wszystkie te kryzysy są ze sobą powiązane: kryzys finansowy, światowy kryzys żywnościowy, kryzys energetyczny, ważne aspekty kryzysu geopolitycznego. Bardzo chciałbym, aby Europa miała swój udział w wypracowaniu konstruktywnego podejścia, nie tylko dla nas, Europejczyków, ale także dla reszty świata.
Przyczyniamy się do stworzenia nowego ładu w procesie globalizacji; chcemy, aby był on sprawiedliwy, nie odcinając się od reszty, nie kwestionując koncepcji gospodarki rynkowej, ale starając się stosować sprawiedliwsze zasady i reguły w gospodarce rynkowej. Jak już zostało powiedziane, obecnym problemem jest także problem niezdolności, nie tyle rynku - choć wiele podmiotów na rynku stosuje niemożliwe do zaakceptowania sposoby postępowania - ale raczej w odniesieniu do kompetencji niektórych politycznych, czy publicznych organów, które nie znalazły odpowiednich rozwiązań sytuacji na rynku w drodze regulacji.
Na zakończenie powiem państwu, że w naszych codziennych kontaktach z przedstawicielami rządów dostrzegam świadomość potrzeby stworzenia tego europejskiego wymiaru. Przykładowo, jak państwo bez wątpienia wiedzą, do dziś Europa, a nawet strefa euro tak naprawdę nie istniały jako takie z punktu widzenia międzynarodowych instytucji finansowych. Dopiero kilka miesięcy temu, po wielu latach nacisków, Komisja Europejska ostatecznie przeforsowała swoje prawo do zajmowania miejsca, do obecności na Forum Stabilności Finansowej.
Niezaprzeczalnym faktem jest, że aż do dzisiaj, pomimo istnienia paktu stabilności i wzrostu, pomimo istnienia Europejskiego Banku Centralnego, zewnętrzna reprezentacja UE w międzynarodowych organach finansowych była niewystarczająca w stosunku do faktycznego znaczenia unii gospodarczej i walutowej oraz tego, czym jest Unia Europejska. Tak więc nawet w samym sercu kryzysu widzę pewne szanse. Jeżeli wykażemy się mądrością, jeżeli zrozumiemy, co możemy i co musimy zrobić, to widzę szansę rozwoju naszej idei Europy w służbie naszych obywateli.
Philip Bushill-Matthews
Pani Przewodnicząca, obecny kryzys finansowy nie dotyka jedynie banków i inwestorów. Producenci, detaliści, importerzy i eksporterzy napotykają coraz większe trudności z pozyskaniem potrzebnego im kapitału obrotowego; istnieje realne ryzyko, że poważne spowolnienie w handlu może przybrać na sile. Tak więc utrzymanie swobodnego przepływu towarów - nie tylko w samej Europie, ale także do i z innych rozwijających się krajów świata, jak przed chwilą powiedział pan przewodniczący Barroso - jest sprawą szczególnej wagi.
Właśnie dlatego - i jest to pierwsza z dwóch powiązanych ze sobą kwestii, które chcę poruszyć - szybkie powołanie nowego komisarza do spraw handlu jest tak ważne w tym momencie. Koleżanki i koledzy w tej Izbie być może pamiętają, że wszyscy, bez względu na partię czy delegację, poparliśmy niegdyś kandydaturę Petera Mandelsona. Poparli go nawet brytyjscy konserwatyści. Mam nadzieję, że sytuacja taka powtórzy się w przypadku jego następcy, przy czym podzielam opinię wyrażoną w tej Izbie, że szereg kandydatur wysuniętych przez poszczególne delegacje już wzbudziło obawy co do ich widocznego braku doświadczenia jeśli idzie o istotną sprawę portfela handlowego.
Zatem zdecydowanie proponuję - zarówno w interesie jej, jak i naszym - przeniesienie terminu przesłuchania z 10 listopada, o ile jest to w ogóle możliwe. Jeden miesiąc to długi czas oczekiwania i długi czas, w którym mogą pojawić się kolejne wątpliwości. Jest jeszcze jeden powód: właśnie przekazano mi wiadomość z poczty elektronicznej, w której była mowa o odroczeniu terminu posiedzenia Transatlantyckiej Rady Gospodarczej, planowanego na 16 października, ponieważ ustępujący komisarz "ustąpił”, a komisarz obejmujący stanowisko musi jeszcze zostać potwierdzony. Tak więc proszę, zabierzmy się do tego. To leży w naszym interesie.
Druga kwestia, którą chciałam poruszyć dotyczy MŚP; zagadnienia, o którym z taką żarliwością mówił mój serdeczny przyjaciel i kolega Joseph Daul. Gdy Rada rozprawia o szerokim kontekście, to czy mogłaby mówić również o kontekście lokalnym? Zauważyłem niegdyś, że koniec sierpnia był terminem zakończenia konsultacji dotyczących dyrektywy w sprawie opóźnień w płatnościach. Myślę, że termin ten był niefortunny. Cokolwiek firmy mogły powiedzieć na ten temat do końca sierpnia, dziś byłoby znacznie potężniejszym przesłaniem. Chciałbym zwrócić się o ponowne otwarcie okresu konsultacji na kilka kolejnych miesięcy, bowiem sądzę, że świeże sygnały o braku kapitału obrotowego są czymś, co naprawdę musimy wziąć pod rozwagę. Nie jestem przekonany, czy dyrektywa w sprawie opóźnień w płatnościach rozwiązałaby ten problem, ale stanowczo jestem zdania, że tego rodzaju analiza przyczyniłaby się do lepszego zrozumienia jego istoty.
Pervenche Berès
(FR) Pani przewodnicząca, panie urzędujący przewodniczący Rady! Pozwolę sobie wyrazić ubolewanie, że pani minister odpowiedzialna za Radę ECOFIN jest dziś nieobecna. Jest ona przewodniczącą Rady i nawołuje do ścisłej europejskiej współpracy. Sądzę, że dziś jej właściwe miejsce było wśród nas.
Panie przewodniczący Komisji! Słucham pana i nie zamierzam powtarzać opinii tych, którzy twierdzą, że to tylko słowa, nic więcej. Ale z drugiej strony, kiedyż miałam okazję widzieć pana faktycznie zmobilizowanego do działania w poruszonych tu kwestiach od czasu, gdy kryzys się rozpoczął? Przybył pan tu z tej okazji z wnioskami, kiedy poczuł pan, że możliwe są kłopoty w stosunkach między państwami członkowskimi, zwłaszcza tymi największymi (mam tu na myśli Francję i Niemcy oraz sprawę państwowych funduszy majątkowych). Przyszedł pan z wnioskiem przygotowanym w zaciszu pana gabinetu, niezależnie od komisarza odpowiedzialnego w tym zakresie, pana Charliego McCreevy'ego.
Jednak od tego czasu nie odniosłam wrażenia, że jest pan szczególnie gotowy do działania. W każdym razie chciałam pana o coś zapytać: gdzie schował pan dzisiaj komisarza odpowiedzialnego za stan rynków finansowych? Zastanawiam się, dlaczego nie ma go u pana boku. Cieszę się widząc obok pana naszego przyjaciela, Joaquina Almunię, ale wydaje mi się to nieco dziwne, że nie ma tutaj komisarza odpowiedzialnego.
W kwestii komisarza odpowiedzialnego: w lipcu 2007 roku, kiedy wszystkie jego służby były już zmobilizowane, co zrobił w kwestii poinformowania nas, że sytuacja europejskich banków zaczyna być dramatyczna, że następstwa tego kryzysu dla gospodarki europejskiej będą dramatyczne? Pana służby zostały powiadomione. To był ten właściwy moment, panie Barroso, aby przyjść z wnioskami, które pozwoliłyby uspokoić europejskich inwestorów gwarancjami depozytów, czy naszymi planami poradzenia sobie z tymi trudnymi sytuacjami. Gdzie był wówczas pański komisarz?
Zachwyca się pan faktem, że Komisja - proszę mnie posłuchać, panie Barroso - została zaproszona do składu Forum Stabilności Finansowej. Czy wiedział pan, że gdy Forum to zebrało się w ubiegły poniedziałek pana komisarz, pan McCreevy, nie pojechał tam, ponieważ był wówczas w Dublinie? Co powiedział, kiedy kraj, z którego pochodzi, zdecydował się odpuścić kwestię gwarancji depozytów w sektorze, za który jest on odpowiedzialny w Komisji?
Mówi nam pan, że istnieje opór w łonie Rady Europejskiej. Ale czy naprawdę musi pan czekać na polecenia ze strony ministrów finansów, aby ustanowić system gwarancji depozytów, czy też przyjrzeć się sposobowi, w jaki standardy rachunkowości będą stosowane na szczeblu europejskim?
Panie Barroso, pana politycznym obowiązkiem jest dzisiaj zademonstrować odwagę, silne przywództwo i inicjatywę. Dotychczas niczego takiego jednak nie zauważyłam.
Wolf Klinz
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Zdarzenia przybierają bardzo szybkie tempo; rynki znajdują się obecnie w fazie swobodnego spadania. Nikt nie wie, czy przyczyną tego stanu rzeczy jest utrata zaufania, która się już wszędzie utrwaliła, czy też może jest to dzieło spekulantów, którzy próbują sprawdzić, czy i w jakim stopniu mogą jeszcze rzucić rynek na kolana.
Podczas całodniowych warsztatów w lutym tego roku Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy próbowała już wskazać przyczyny kryzysu i określić konkretne rozwiązania, za którymi powinniśmy głosować, aby uniknąć powtórzenia tego kryzysu w przyszłości.
Obarczanie winą uczestników rynku daje bardzo nikłe rezultaty. W zasadzie musimy przyznać, że zawiedliśmy my wszyscy: banki inwestycyjne, w których powstawały produkty, które w ostateczności okazywały się tak skomplikowane, że nich ich nie rozumiał, banki hipoteczne, które rezygnowały z oceny zdolności kredytowej, agencje ratingowe, które łaskawie ignorowały konflikty interesów, a także organa nadzoru, które nie współpracowały dostatecznie ściśle ze sobą czy też z odpowiednimi bankami centralnymi i nie poczyniły starań w celu osiągnięcia prawdziwej przejrzystości spółek specjalnego przeznaczenia, które nie miały obowiązku przedkładać indywidualnych sprawozdań dotyczących bilansu kont.
Zdecydowanie zbyt długo nic nie uczyniliśmy! Komisja, do której już kilka lat temu zwróciliśmy się, aby przyjrzała się kwestii agencji ratingowych, aby przedstawić nam nieco bardziej jasny obraz ich działań i poprawić przejrzystość w pozostałych dziedzinach, czekała zdecydowanie zbyt długo zanim podjęła jakiekolwiek działania. Teraz środki, które byłyby niewyobrażalne jeszcze kilka miesięcy temu, są podejmowane praktycznie codziennie: szczyt grupy G7 w sobotę, szczyt 27 państw członkowskich w poniedziałek, spotkanie ministrów finansów we wtorek, środki podjęte przez rząd brytyjski dzisiaj, a jednocześnie skoordynowana inicjatywa banków centralnych i obniżenie stóp procentowych! W porządku; mam nadzieję, że te środki pomogą, ale istnieje ryzyko, że mogą być one źle zrozumiane przez rynki i odebrane jako wyraz rosnącej paniki - a takiego wrażenia z pewnością należy uniknąć.
Dom liczy 27 pokoi, płomienie buchają już z dachu, a co robi w tym czasie 27 lokatorów? Każdy działa w pojedynkę, samodzielnie gasząc pożar we własnym pokoju, zamiast działać razem.
Hélène Flautre
(FR) Pani przewodnicząca! W sytuacji obecnego kryzysu finansowego europejski pakt o imigracji i azylu odejdzie w cień. Być może nie jest to złe rozwiązanie. I być może zawsze tam powinien pozostać. Właściwie zastanawialiśmy się, czym ten pakt o imigracji i azylu różni się od polityk realizowanych od lat przez Unię Europejską i przez państwa członkowskie.
Tak, to prawda! Co się zmieni w ramach tego nowego paktu z punktu widzenia migrantów będących ofiarami policyjnej przemocy, handlu ludźmi, czy absurdalnej biurokracji? Czy usankcjonuje on ich ludzką godność, ich prawa? Czy usankcjonuje on międzynarodową konwencję o ochronie wszystkich praw pracowników-migrantów i członków ich rodzin? Nie!
Dla ofiar ubóstwa, wojen, klęsk żywiołowych, coraz większych ograniczeń praw do azylu, co się zmieni? Czy ludzie zaczną pytać, jak absurdalny jest wymóg wnioskowania o azyl w pierwszym kraju, do którego przybyli? Czy skończą się wstępne badania i niemiarodajne, nazwijmy to, listy krajów bezpiecznych? Czy dla migrantów, którzy są legalnie zatrudnieni i którzy są faktyczną częścią naszego życia gospodarczego i społecznego oznaczać to będzie, że zostali oficjalnie uznani? Nie!
A co z migrantami, w tym niepełnoletnimi, którzy przebywają w więzieniach lub zostali wydaleni, nawet do krajów, gdzie będą źle traktowani, gdzie nie mają żadnej rodziny i nie znają języka; czy to się zmieni? Czy zrezygnujemy z umów o readmisji i tranzycie z krajami, które dopuszczają się łamania praw człowieka? Nie!
Zdają sobie państwo sprawę, że ludzie na całym świecie wyśmiewają politykę azylu i imigracji. Nie da się już iść na międzynarodową konferencję, nie słysząc o masowych przypadkach naruszania praw migrantów z powodu europejskiej polityki dotyczącej azylu i imigracji. Uważam, że to musi się zmienić. Potrzebujemy polityki opartej na pragmatyzmie, a nie na hipokryzji, która jest znakiem firmowym europejskiego paktu o imigracji i azylu.
Cristiana Muscardini
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! W pełni zgadzamy się z tym, co powiedział w Evian prezydent Sarkozy: że tylko skoordynowane działanie banków centralnych i rządów umożliwi powstrzymanie ryzyka systemowego.
Nie zmienia to faktu, że niezależnie od dzisiejszej interesującej debaty wciąż mamy pewne niepokojące wątpliwości co do przyczyn, dla których Europejski Bank Centralny nie obniżył stóp wcześniej w świetle zdarzeń na rynku w Stanach Zjednoczonych, na rynkach światowych i rynkach finansowych, zwłaszcza w niektórych państwach UE.
Zadajemy to pytanie, ponieważ brakowało jednoznacznego stanowiska w kwestii instrumentów pochodnych, podczas gdy wiemy, że właśnie tego rodzaju produkty spowodowały, że poważne instytucje i organa publiczne we Włoszech i innych krajach Europy wpadły w kolosalne zadłużenie.
Zadajemy to pytanie, ponieważ polityka konsolidacji instytucji bankowych jest kontynuowana, w wielu przypadkach tworząc kolosy na glinianych nogach z pominięciem realnego systemu, który istnieje w naszych państwach, i stanowiąc przyczynę braku kontroli kredytów konsumenckich, prowadzącej do powstania ogromnych długów zarówno u klientów indywidualnych, jak i - odbijając się rykoszetem - w bankach.
Mówiąc krótko, domagamy się, aby Europa wykazała dzisiaj odwagę, aby dokonać rewizji paktu stabilizacji, który teraz już jest reliktem minionego wieku. W sytuacji gwałtownie rosnącej liczby ujawniających się nowych kryzysów potrzebujemy szybkich i pewnych decyzji. Ponieważ wcześniej mówiliśmy o małych i średnich przedsiębiorstwach, musimy także sprawić, aby Rada jasno postawiła sprawę, że to Komisja ma obowiązek wprowadzenia dalszych obniżek kosztów paliw.
Frank Vanhecke
(NL) Pani przewodnicząca! Odrobina skromności nigdy nie zaszkodzi, a dotyczy to również polityków. Powiedzmy to sobie jasno na początku: w czasach światowego kryzysu finansowego instytucje Unii Europejskiej mają niewiele większe znaczenie niż kompletnie pozbawieni jakiejkolwiek władzy obserwatorzy, a Parlament Europejski niewiele większe znaczenie niż kompletnie pozbawiona jakiejkolwiek wagi rozmowa na tematy zawodowe.
Zacznę więc od omówienia kilku innych spraw, za które faktycznie ponosimy odpowiedzialność. Pierwotnie szczyt miała zdominować kwestia irlandzka i dogorywający traktat lizboński. Słuchając jednak ostatnich wypowiedzi czołowych eurokratów mam nieodparte wrażenie déjà vu. Jednym z przykładów jest komisarz Wallström, który stwierdził w tym tygodniu, że irlandzkie referendum właściwie miało niewiele wspólnego z samym traktatem, a więcej z kwestiami etycznymi i opodatkowaniem. Sprowadza się to do tego, że w oczach Komisji irlandzkie "nie” znaczyło w istocie "tak”. Powodem, dla którego doświadczam uczucia déjà vu jest fakt, że identyczne wypowiedzi można było także słyszeć z ust członków europejskiego establishmentu po referendach we Francji i Holandii. Ludzie mówią "nie”, a eurokraci słyszą "tak”.
Tego rodzaju pogarda dla elementarnej demokracji jest najwyraźniej cechą strukturalną tej Europy. Pewna europejska politycznie autystyczna elita, odcięta od ludzi, idzie swoją drogą i podejmuje decyzje niezależnie od opinii ludzi, a potem patrzy na to wszystko zupełnie bezradna, gdy zdarzy się prawdziwa klęska, taka jak obecna.
Inny przykład jest następujący. Ostatnie badania wskazują, że sprzeciw wobec przystąpienia Turcji jest wśród obywateli naszych krajów silniejszy niż kiedykolwiek - ale co w takiej sytuacji robimy? Przyśpieszamy proces negocjowania przystąpienia. Europa, którą widzimy dzisiaj, jest całkowitym przeciwieństwem wszystkiego, co wiąże się z demokracją. Ponadto nie możemy rozwiązywać problemu braku zaufania ze strony obywateli, odgrywając teraz jakąś sztukę, udając, że wnosimy znaczący wkład w rozwiązanie kryzysu finansowego.
Jacek Saryusz-Wolski
(FR) Pani przewodnicząca, panie ministrze, panie komisarzu! Moje przesłanie do Komisji i Rady jest następujące: w trakcie obecnego kryzysu finansowego nie zapominajmy o postępowaniu po nadzwyczajnym posiedzeniu Rady 1 września, a zwłaszcza o kwestii Gruzji i Białorusi.
Gruzja przegrała wojnę, ale powinna wygrać pokój, a my musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, aby tak się zdarzyło Oznacza to dwie rzeczy: pomoc Gruzji poprzez silne finansowe wsparcie na rzecz odbudowy oraz pomoc w konsolidacji demokratycznych reform.
Unia Europejska szybciej i skuteczniej niż nasi amerykańscy przyjaciele poradziła sobie z kryzysem na Kaukazie, a nasza odpowiedź była spójna i oparta na wspólnym stanowisku - dziękuję za to prezydencji francuskiej i gratuluję.
Musimy wziąć pod uwagę wpływ kryzysu gruzińskiego na cały region, a także na samą Unię Europejską. Dziś bardziej niż kiedykolwiek konieczne jest nawiązanie stosunków z naszymi wschodnimi sąsiadami poprzez partnerstwo wschodnie na wyższym szczeblu. Potrzebujemy silnej, demokratycznej Gruzji, a Gruzja potrzebuje nas. Mamy też w tym nasz wspólny europejski interes; mam tu na myśli bezpieczeństwo energetyczne i dostępność korytarza kaukaskiego na potrzeby alternatywnego przesyłu ropy naftowej i gazu. Oczekujemy od Komisji i Rady zapewnienia ochrony istniejących rurociągów i dalszego wypracowania wspólnej polityki w sprawie energetyki, której brak jest tak boleśnie odczuwalny.
W kwestii Białorusi: sytuacja w tym kraju nieznacznie się poprawia, zauważalne są pierwsze znaki liberalizacji. Wybory nie były demokratyczne. Musimy zareagować za pomocą nowej polityki, która zakończy izolację Białorusi, ale w ramach wyważonego otwarcia opartego na ściśle stosowanej zasadzie warunkowości i stopniowym podejściu zakładającym wzajemne ustępstwa. Oznacza to wprowadzenie następujących elementów: selektywnego stosowania europejskich polityk sąsiedztwa i instrumentów zapewniających poszanowanie praw człowieka, selektywnego zawieszenia sankcji wizowych wobec urzędników, obniżenia o połowę kosztów wiz wjazdowych dla obywateli Białorusi, przywrócenia dialogu politycznego, poparcia dla zainicjowania szerszej współpracy gospodarczej z Unią Europejską, ochrony społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych, mniejszości narodowych i wolnych mediów, a wszystko to w ścisłym porozumieniu z tymi, którzy reprezentują stanowisko demokratyczne na Białorusi.
Enrique Barón Crespo
(ES) Pani przewodnicząca, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie komisarzu, panie i panowie! Sądzę, że komunikatem, jaki powinniśmy wysłać na nadchodzące posiedzenie Rady Europejskiej, jest zwrócenie uwagi na konieczność przywrócenia i wzmocnienia zaufania obywateli Europy do naszego przedsięwzięcia.
Powodem jest fakt, że zdecydowaliśmy się stworzyć unię gospodarczą i walutową, która jest w trakcie budowy, ale jeszcze nie została ukończona. Przez tydzień, z powodu zarażenia przywleczoną ze Stanów Zjednoczonych epidemią, ryzykowaliśmy albo paniką albo masową ucieczką, ale tendencja ta, jak sądzę, została opanowana. Z upływem czasu okazało się, że instytucje europejskie działają sprawnie: zwłaszcza w przypadku wczorajszego posiedzenia Rady ECOFIN, a także w odniesieniu do dzisiejszej skoordynowanej akcji obniżania stóp procentowych.
To, czego potrzebujemy, to umiejętność wspomożenia naszego systemu produkcyjnego; w tym względzie, poza inicjatywami wspólnotowymi wspomnę przykładowo przypadek mojego kraju, gdzie wczoraj podjęto decyzję o uruchomieniu funduszu o wartości 30 miliardów euro, jako że teraz najbardziej trzeba pomóc działać przedsiębiorstwom.
Drugim obszarem, w którym ważne jest wzmocnienie zaufania, jest ratyfikacja traktatu lizbońskiego. Ja również miałem sposobność odbycia dyskusji z ministrem Martinem. Postawił on trafną diagnozę sytuacji, ale diagnoza bez wydania recepty na odpowiednie lekarstwo nie przynosi rezultatów. Potrzebujemy zatem, aby nasi irlandzcy przyjaciele, po zastanowieniu się i przemyśleniu sprawy, byli również świadomi faktu, że to nie jest jedynie obojętne w skutkach ćwiczenie, innymi słowy, że w Unii opartej na solidarności rodzi to dla nas również koszty i że będzie nas słono kosztować, jeżeli traktat lizboński nie zostanie przyjęty przed wyborami.
Jedynym pozytywnym aspektem braku ratyfikacji jest być może fakt, że sprawi on, iż europejskie wybory znajdą się w centrum uwagi. Ważne jest jednak, byśmy walczyli i działali na rzecz wprowadzenia traktatu lizbońskiego w życie przed nadchodzącymi wyborami europejskimi, tak aby Unia mogła być silniejsza i bardziej spójna.
Sophia in 't Veld
(NL) Pani przewodnicząca! Obywatele oczekują obecnie od Europy zapewnienia ochrony i stabilności, i okazania jedności. Silna Europa jest teraz ważniejsza niż kiedykolwiek. Wszyscy są zgodni co do tego, że interwencja była konieczna i dobrze, że te działania zostały podjęte szybko. To było nieuniknione.
Jest jednak szereg spraw, które wydają mi się niepokojące i wyczuwam też pewną dozę ideologii, którą podszyta jest część działań, jakie podjęto. Niektóre osoby w tej Izbie już świętują śmierć kapitalizmu. Mówiąc jednak szczerze, politycy to nie bankierzy. Działania ratunkowe to jedna rzecz, ale zauważyłam również, że niektóre działania sprowadzają się do najzwyklejszej nacjonalizacji banków. Szczerze mówiąc, istnieje szereg banków, którym najwyraźniej nie można już ufać i którym nie możemy powierzać naszych oszczędności. Proszę jednak zadać sobie pytanie, czy powierzyliby państwo swoje oszczędności politykom działającym jako bankierzy. Na przykład panu Schulzowi. Ja osobiście nie powierzyłabym.
Kryzysu nie wolno wykorzystywać w celu obejścia, osłabienia, czy nawet zniesienia zasad. Wezwanie do elastycznego stosowania polityki konkurencji, czy paktu stabilności i rozwoju uważam za niezwykle niepokojące. To przecież właśnie te zasady uczyniły Europę silną.
Mam konkretne pytanie do Komisji - a przy okazji zauważam z przykrością, że pan Barroso najwyraźniej nie uważa tej debaty za dostatecznie zajmującą, aby pozostać na niej do końca. Dziś po południu holenderski minister finansów stwierdził podczas debaty w niższej izbie parlamentu holenderskiego, że przejęcie Fortis i ABN-AMRO - nie tylko samego banku, ale również części działalności niemających znaczenia systemowego, takich jak ubezpieczenia - nie zostało zgłoszone jako pomoc państwa. Chciałabym zatem wiedzieć, jak Komisja zamierza traktować tego rodzaju przypadek w nadchodzącym okresie. Ostatecznie pani komisarz Kroes powiedziała w poniedziałek - i całkowicie się z tym zgadzam - że reguły konkurencji oraz pakt stabilizacji i rozwoju nadal w pełni obowiązują. Jak traktujemy tego rodzaju przypadek? Co się stanie, jeżeli później okaże się, że doszło do naruszenia zasad dotyczących udzielania pomocy państwa?
Ryszard Czarnecki
(PL) Pani przewodnicząca! Główne wyzwanie dzisiaj dla Europy to z całą pewnością kryzys ekonomiczny. Wbrew jeszcze niedawnym zapewnieniom niemieckich polityków i urzędników Komisji Europejskiej ten kryzys wyraźnie nadchodzi do Europy. Nasuwa się pytanie nie czy dotrze, tylko kiedy dotrze. Samozwańczy liderzy kilku największych krajów Unii Europejskiej w ostatnią sobotę nie uzgodnili żadnej wspólnej taktyki w tym względzie.
Co więcej, na przykładzie gwarancji depozytowych, uznanych przez państwa takie jak Grecja, Irlandia, Niemcy, w odróżnieniu od innych krajów członkowskich Unii Europejskiej, widać, że nie ma tu jednej wspólnej taktyki w tym zakresie. Jeżeli na najbliższym szczycie Unii Europejskiej nie będzie wypracowanej wspólnej strategii w tym obszarze, to będzie to bardzo zły sygnał dla obywateli krajów członkowskich Unii Europejskiej. Bo właśnie w czasach kryzysu mieszkańcom Unii najbardziej potrzebna jest świadomość, że Unia jest w razie potrzeby strażą pożarną, że jest obecna nie tylko wtedy, kiedy jest dobrobyt, ale wtedy, kiedy jest problem.
Werner Langen
(DE) Pani przewodnicząca! Niestety nie ma już tutaj przewodniczącego Komisji. Powiedział on - zanotowałem te słowa - że nie mamy jeszcze uregulowań, które pozwalałyby udzielić wspólnej europejskiej odpowiedzi. I rzeczywiście ma pod tym względem rację. Pani poseł Berès powiedziała nam dlaczego ma rację - ponieważ komisarz odpowiedzialny, pan McCreevy, chyba był głuchy przez ostatnie cztery lata! Konsekwentnie lekceważył sugestie Parlamentu przedstawione w co najmniej dziesięciu różnych sprawozdaniach. Taka jest rzeczywistość, nie neoliberalizm, ale zdalne sterowanie z Dublina i Londynu przez komisarza odpowiedzialnego za rynki finansowe. Gdyby przewodniczący Komisji miał jakąkolwiek siłę charakteru, odebrałby tę rolę panu McCreevy'emu i powierzył panu Almunii, do którego ona należy, jednak nie miał odwagi, aby to uczynić. Zamiast tego ludzie wciąż mówią tu w taki sposób, jakby właśnie rozpoczynała się "godzina zero”. Mogę tylko pokiwać głową z zadziwieniem nad tym, co robi pan przewodniczący Komisji. Nie będzie się mógł tak łatwo wywinąć od wspólnej odpowiedzialności.
Mówię o tym tak dobitnie, ponieważ nie możemy tylko spokojnie siedzieć i czekać. Musimy szybko działać. Banki emisyjne już zadziałały; ministrowie finansów już zadziałali. Wszystko to stało się konieczne, bowiem kryzys osiągnął już teraz właśnie takie rozmiary, jakich obawialiśmy się przez te wszystkie lata.
Gdzie jest pani Kroes? Rozprawia wokół o regułach konkurencji i naraża na szwank bezpieczeństwo w dziedzinie stabilności banków, które jeszcze działają. Wyznacza terminy zamiast zastanowić się, czy Irlandia może przeznaczyć 200% swojego produktu krajowego na gwarancje udzielone wyłącznie irlandzkim obywatelom oraz na potrzeby kredytów w przyszłości. Kto wypowiedział w tej sprawie choćby jedno słowo?
Jeżeli Komisja nie ma odwagi, aby przedstawić jakiekolwiek propozycje dotyczące europejskiego organu nadzoru (nawet jeżeli oznaczałoby to działanie wbrew woli państw członkowskich) to wszystko po prostu upadnie. Jeżeli europejski fundusz solidarności zostanie utworzony przed zharmonizowaniem zasad, oznaczać to będzie wprost socjalizm.
Jo Leinen
(DE) Pani przewodnicząca! Słuchając pana posła Langena można byłoby mówić niemal o wielkiej koalicji, bowiem zgadzam się z tym, co powiedział.
Kryzys w Gruzji, kryzys finansowy, kryzys związany z cenami energii - wszystkie te zjawiska wymagają silnej Europy. W związku z tym, jako przewodniczący Komisji Spraw Konstytucyjnych, ogromnie się cieszę, że za wyjątkiem anty-Europejczyków wszyscy zadeklarowali swoje poparcie dla szybkiej ratyfikacji traktatu reformującego i dziękuję prezydencji francuskiej za konsekwencję w działaniach w tym względzie. Nie można tego odkładać w nieskończoność i oczekuję, że podczas szczytu w przyszłym tygodniu zostanie wysłany czytelny sygnał i opracowany harmonogram działań kończących proces ratyfikacji.
Szwecja i Republika Czeska mają ratyfikować traktat do końca tego roku. Wciąż nie tracę nadziei, że ratyfikacja jest nadal możliwa w Irlandii przed wyborami europejskimi. Irlandzki minister spraw zagranicznych, Micheál Martin, powiedział na posiedzeniu mojej komisji w poniedziałek, że w Irlandii następuje zmiana świadomości, oraz że ludzie uznają wartość UE. W polityce sześć miesięcy może okazać się bardzo długim okresem!
Przechodząc do drugiego tematu mojego wystąpienia: musimy także wyjaśnić obywatelom, dlaczego potrzebujemy UE. Cieszę się, że przyjmiemy podczas szczytu wspólną polityczną deklarację w sprawie unijnej strategii komunikacji. Chciałbym tutaj podziękować prezydencji francuskiej, która zdołała pogodzić w tej sprawie wszystkie trzy instytucje. Teraz trzeba się tym zająć przed referendum w Irlandii i europejskimi wyborami. To nie UE jest powodem licznych problemów, ale znalezienie rozwiązania odpowiadającego wielu stronom! I sprawę tę należy postawić jasno na zewnątrz UE.
Mario Borghezio
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Europa nie uchroniła ludzi przed finansowymi spekulacjami. Nawet "New York Times” wydrukował prorocze słowa Ezry Pounda: "Gdzie lichwa, nie ma nikt domu z kamienia słusznego”. Dziś Rezerwa Federalna i amerykański Skarb Państwa chciałyby zasypać pęknięcia obniżkami stóp. Przede wszystkim właśnie to rozwiązanie - łatwy dostęp do kredytów - spowodowało powstanie bańki spekulacyjnej.
W 1933 roku grupa ekonomistów w Chicago opracowała plan: przywrócić wyłączny monopol państwa na emitowanie waluty, zakazujący bankom tworzenie fałszywego pieniądza i nakładający na banki obowiązek posiadania rezerwy w wysokości 100%. Uniemożliwiło to stosowanie oszukańczego procederu udzielania pożyczek w systemie tylko częściowego ich pokrycia i położyło kres grom finansowym, które rujnowały zwykłych ludzi, dotykały oszczędzających i upośledzały realną gospodarkę.
Laureat nagrody Nobla, Maurice Allais, zawsze otwarcie krytykował nowatorskie finanse, sekurytyzację, instrumenty pochodne i fundusze hedgingowe, tak uwielbiane przez gnomy świata finansów w pewnej części sektora finansowego w Europie. Całkiem słusznie nawołuje on - podobnie jak od pewnego czasu również my - do zdelegalizowania instrumentów pochodnych. Przyjmijmy plan chicagowski, plan Allaisa: zastrzegając prawo tworzenia pieniędzy wyłącznie rządom.
Dosyć już Europy niepewnej, co robić. Nawet papież wydał ostrzeżenie, że bogactwo nic nie oznacza.
Tunne Kelam
Pani przewodnicząca! Rada również musi wyciągnąć wnioski z inwazji na Gruzję. Aby w przyszłości zapobiec takim aktom agresji, UE musi zagwarantować, że koncepcja, jakoby "silniejszy miał zawsze rację” okazała się całkowicie niekorzystna dla najeźdźcy. Napadając na niepodległe państwo, Rosja jako członek Rady Bezpieczeństwa zburzyła nie tylko regionalny, ale także międzynarodowy paradygmat bezpieczeństwa i stabilności. Jeżeli nie będą ustalane żadne ograniczenia, otworzy się droga do kolejnych demonstracji siły przeciwko Ukrainie, Mołdawii i innym krajom.
Dziś potrzebujemy skuteczniejszego partnerstwa wschodniego oraz silnej i demokratycznej Gruzji. Niestety, nawet zanim jeszcze Rosja wypełniła swoje zobowiązania, niektórzy socjalistyczni przywódcy odwiedzający Moskwę deklarowali, że Unia i Rosja potrzebują siebie nawzajem bardziej niż kiedykolwiek, oraz że Rosja i UE muszą współpracować w wypełnianiu możliwej luki w zakresie bezpieczeństwa, jaka pojawiła się wskutek osłabienia Stanów Zjednoczonych. Wydaje się, że powstało pewne niebezpieczne zamieszanie w kwestii tego, kto jest naszym faktycznym sprzymierzeńcem, a kto jest tak naprawdę zainteresowany osłabieniem i podziałem Europy.
I wreszcie, UE musi zareagować na trwającą wciąż dystrybucję rosyjskich paszportów za granicą. Oznacza to sztuczne ustanawianie nowych obywateli Rosji, których następnie należałoby bronić zgodnie z doktryną Miedwiediewa, przygotowując w ten sposób nowe ogniska kryzysu międzynarodowego. Naszą reakcją powinna być odmowa udzielania wiz takim nowym obywatelom, a w szczególności przywódcom nowych rosyjskich protektoratów. I wreszcie, powinniśmy niezwłocznie zapewnić Gruzinom i Ukraińcom większe ułatwienia w uzyskiwaniu wiz niż te, które zostały przyznane obywatelom Rosji.
Proinsias De Rossa
Pani przewodnicząca! Moim zdaniem prędzej czy później irlandzki rząd będzie musiał podjąć starania, aby usunąć irlandzką blokadę drogi do Lizbony, a powinien to uczynić traktując Irlandię jako pełnoprawnego członka, nie zaś jako członka częściowo odłączonego, do czego doprowadziłyby klauzule opt-out.
Dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy Lizbony, aby wzmocnić Europę na arenie światowej i odpowiedzieć skutecznie na troski obywateli. Kryzys finansowy jest kolejnym krachem na rynku. Nadszedł, ponieważ rządy w większości uwierzyły w bajkę o tym, że rynki światowe są zdolne do samoregulacji i nie zdołały zastosować demokratycznych mechanizmów kontroli nad rynkiem.
Euro jest przykładem tego, co Europa potrafi osiągnąć, gdy poważnie dzieli się suwerennością. Oczywiście, gdyby Irlandia zdecydowała się zachować funta irlandzkiego, zniknęłaby, zatonęłaby dziś bez śladu.
Przewodniczący Barroso przyznał, że współpraca ze strony państw członkowskich w procesie przygotowywania skoordynowanej odpowiedzi na obecny kryzys była nikła. Przemilczał natomiast wciąż okazywany przez komisarza Creevy'ego opór przed powtórną regulacją. Komisarz McCreevy nie potrafi porzucić swojej neoliberalnej ideologii, co sprawia, że włączenie go do trzyosobowego składu tworzonego przez pana przewodniczącego Barroso organu napawa mnie dużym niepokojem.
Czy mogę jeszcze poruszyć jedną, ostatnią już kwestię? Proponuję zamieścić dzisiejszą przemowę pana posła Farage'a w Parlamencie na mojej stronie internetowej, ponieważ jestem przekonana, że im więcej naród irlandzki usłyszy, co ma on do powiedzenia o Irlandii i o Europie, tym bardziej prawdopodobne stanie się, że zagłosuje na "tak” i opowie się za Unią Europejską.
Cornelis Visser
(NL) Pani przewodnicząca! Pytanie brzmi: czy obecny kryzys finansowy doprowadzi do silniejszej integracji europejskiej, czy też ziści się scenariusz odwrotny. Moim zdaniem kryzys o tak dużym zasięgu można zażegnać jedynie na szczeblu europejskim - co musi prowadzić do dalszej europejskiej integracji. Wymaga to jednak przywództwa nie tylko ze strony państw członkowskich, ale również (w szczególności) Komisji. Do dziś na kryzys finansowy zareagowały głównie państwa członkowskie - co przyjmuję z zadowoleniem na przykład, gdy podjęto działania w sprawie kryzysu w banku Fortis - Komisja natomiast pozostała bierna.
Sądzę, że kryzys finansowy spowodowały gwałtownie wprowadzane w minionych latach innowacje w sektorze finansowym. Produkty bankowe zostały pogrupowane w takie pakiety, że możliwe stały się szybkie zyski, ale powstało również wielkie ryzyko. Informacje o tego rodzaju ryzykach nie były jednak przejrzyste, a w niektórych przypadkach wciąż takie nie są. Dokonanie właściwej oceny, a tym samym wyceny wartości takich nowych produktów finansowych jest szalenie trudne nawet dla specjalistów.
Dlatego też Komisja musi teraz przedstawić rozwiązania, które zwiększyłyby przejrzystość produktów finansowych i poprawiłyby system sprawowania rządów nad bankami. Musi także przedstawić rozwiązania, które udoskonaliłyby nadzór oraz propozycje wzmocnienia współpracy pomiędzy bankami centralnymi nawzajem oraz z innymi organami nadzoru. Parlament wyrazi taką opinię w sprawozdaniu w sprawie działań następczych w związku z metodą Lamfalussy'ego i przyszłej struktury nadzoru w sektorze finansowym, które będzie kolejnym przedmiotem naszej debaty.
Nawiasem mówiąc, bardzo żałuję, że w komisji parlamentarnej Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim wstrzymała się od głosu w sprawie tak istotnego sprawozdania. Zastanawiam się, czy jutro uczyni to samo. Kryzys dowodzi, jak duże jest znaczenie Europy. Gdyby europejskie organy działały w tej sprawie indywidualnie, mogłoby to skutkować udzielaniem pomocy państwa, a także dyskryminacją zagranicznych osób oszczędzających, klientów i inwestorów. Tylko Europa może zaoferować wszechstronne podejście do kwestii kryzysu i właśnie dlatego Komisja musi - począwszy od dziś - objąć przywództwo.
Józef Pinior
(PL) Pani Przewodnicząca! Tak jak sytuacja na Kaukazie latem tego roku ukazała nowe wyzwanie geopolityczne, które stoi przed Unią Europejską, tak obecnie kryzys na rynkach finansowych na rynku globalnym pokazuje wyzwanie związane z gospodarką światową, które stoi przed Unią Europejską. Wszyscy zgadzają się co do tego, że musimy w tej chwili zbudować skoordynowaną odpowiedź Europy w stosunku do tych wyzwań. Ale jak to zrobić bez traktatu lizbońskiego? Jest to przecież niemożliwe. Dlatego ratyfikacja traktatu lizbońskiego jest kwestią zupełnie podstawową - być albo nie być Unii Europejskiej, poważną odpowiedzią Unii Europejskiej w obecnym porządku globalnym. Przewodniczący Barroso mówił o tym, że instytucje Unii Europejskiej, także Komisja Europejska, nie są właściwie reprezentowane w globalnej architekturze finansowej. To kolejny dowód na konieczność jak najszybszej ratyfikacji traktatu lizbońskiego w tych krajach, w których jeszcze tego nie dokonano.
Druga sprawa, którą chcę dzisiaj poruszyć - rynek tak, ale rynek regulowany. Gospodarka kapitalistyczna, która myśli o czynniku ludzkim. Jest to kwestia zupełnie podstawowa. Przecież taka była odpowiedź Europy na kryzys początku XX wieku. Europa zbudowała swoją siłę właśnie dzięki temu.
Ostatnia sprawa - ratujmy przemysł stoczniowy w Polsce. Zwracam się teraz do Komisji Europejskiej - po co nam w tej chwili, w obecnym kryzysie dodatkowe 100 tysięcy bezrobotnych?
Jerzy Buzek
(PL) Pani Przewodnicząca! Przezwyciężenie kryzysu finansowego jest dzisiaj najważniejsze, ale kryzys finansowy grozi przede wszystkim spowolnieniem gospodarczym. Nie można zajmować się tylko finansami, bo na końcu chodzi zawsze o konkurencyjność gospodarki, o wzrost, o miejsca pracy. Przyjęcie niewłaściwych rozwiązań legislacyjnych w pakiecie klimatyczno-energetycznym mogłoby pogorszyć rokowania na wyjście z kryzysu finansowego. Chcemy zrealizować podstawową zasadę - 20% procent redukcji gazów cieplarnianych do 2020 roku. Przewodniczący Rady, minister Jouyet mówił o elastyczności pakietu klimatyczno-energetycznego, o równowadze, która musi być zachowywana przy jego przyjmowaniu. Co to oznacza? To powinno oznaczać zdolność do dostosowania pakietu, a szczególnie dostosowania systemu handlu emisjami, do obecnej sytuacji, a jest ona całkowicie inna niż rok temu, pół roku temu, a nawet dwa miesiące temu.
Ten sam cel - redukcje emisji - można osiągnąć różnymi metodami. Znamy wyniki głosowania nad tą dyrektywą o handlu emisjami, które odbyło się wczoraj w Parlamencie Europejskim w komisji ENVI. Przyjmujemy je do wiadomości. Czeka nas teraz bardzo trudny dialog, bo regulacja jest przyjmowana tutaj pod wieloma zastrzeżeniami.
Nie mieliśmy wystarczająco wiele czasu w Parlamencie, aby przedyskutować wszystkie problemy związane z dyrektywą dotyczącą emisji i handlu emisjami. Dlatego zwracam się do prezydencji francuskiej i do Komisji Europejskiej, aby wzięły pod uwagę także wnioski i poprawki mniejszości, pomimo że w większościowym głosowaniu w komisjach Parlamentu Europejskiego niektóre z tych poprawek przegrały. Jeśli chcemy znaleźć dobre rozwiązanie, musimy dzisiaj kierować się zdrowym rozsądkiem i sytuacją, która ciągle się zmienia i jest coraz gorsza, jeśli chodzi o prognozy gospodarcze.
Othmar Karas
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Na wstępie powiem, że jestem głęboko rozczarowany faktem, że zawsze dopiero kryzys wyzwala w nas odpowiedni poziom determinacji, pozwala znaleźć odpowiednie słowa, nadać odpowiednią dynamikę działaniom zmierzającym do znalezienia wspólnego stanowiska i europejskiej odpowiedzi. Działanie ze strony Europy i europejskie rządy są zasadniczym elementem rozwiązania. Stanowią one nie tylko odpowiedź na kryzys, ale również są niezbędne w celu zapobieżenia kryzysom w naszym zglobalizowanym świecie.
Potrzebujemy zarówno krótko-, jak i długofalowych rozwiązań. Obecne kryzysy pokazują nam, jak bardzo jesteśmy wzajemnie od siebie zależni, jak dalece globalny, wzajemnie powiązany jest dzisiejszy świat finansów. Mam tu cały zbiór wniosków przedstawionych przez Parlament Europejski od 2002 roku; jedynie na ułamek z nich Komisja zareagowała, a wiele zostało zniweczonych przez państwa członkowskie, co utrudnia nam znalezienie rozwiązań europejskich.
Panie i panowie! Potrzebujemy propozycji prawodawczych w dziedzinie europejskiego systemu nadzoru, kapitału na pokrycie wierzytelności, agencji ratingowych, udzielania kredytów, modeli zarządzania w sytuacji kryzysu, a także minimalnych standardów w odniesieniu do wszystkich form inwestowania.
Jednocześnie chciałbym podkreślić, że nie wolno nam nadużywać kryzysu na rynkach finansowych w celu tworzenia niewspółmiernych regulacji. Nie idzie tu o potępienie rynku i żądanie nacjonalizacji. Chodzi o stworzenie możliwie jak najbardziej wolnego rynku i wprowadzenie w życie takiej regulacji, jaka jest konieczna w globalnym świecie. Każdy potrzebuje regulacji - nie wolno nam nikogo pominąć - ale regulacje te muszą być współmierne do ryzyka i muszą odnosić się do konkretnego produktu. I o to właśnie proszę, mając nadzieję, że Rada ten postulat zrealizuje.
Colm Burke
Pani przewodnicząca! Podczas planowanego na następny tydzień szczytu Rady Europejskiej nie wyniknie nic nowego ze strony An Taoiseach Briana Cowana w związku z obecnym impasem w Irlandii w sprawie traktatu lizbońskiego. Przeciwnie, podejmie on działanie podobne do tego, jakie podjął jego kolega, minister Micheál Martin, który ograniczył się jedynie do przekazania w poniedziałek Komisji Spraw Konstytucyjnych Parlamentu Europejskiego analizy skutków. Nie padnie żadna konkretna propozycja aż do grudniowego szczytu Rady, podczas którego oczekuje się nakreślenia jasnego planu dalszych działań.
Aby przyśpieszyć kroki w kierunku opracowania tego planu działań, chciałbym przedstawić moją koncepcję dalszego postępowania w tej sytuacji. Po pierwsze, moim zdaniem nie jest możliwe zorganizowanie drugiego referendum przez co najmniej 12 miesięcy, tak aby możliwe było przeprowadzenie odpowiednich konsultacji z irlandzkim elektoratem. Powtórne referendum winno odbyć się jesienią przyszłego roku, być może w październiku. Oznacza to, że wybory do Parlamentu będą musiały odbyć się zgodnie z postanowieniami traktatu nicejskiego, ale moim zdaniem jest to mniejsze zło.
Jeśli zaś idzie o charakter drugiego referendum, proponowałbym rozszerzony plebiscyt w Irlandii w sprawie traktatu lizbońskiego, w ramach którego przeprowadzilibyśmy konstytucyjne referendum w sprawie "tak” lub "nie” dla traktatu lizbońskiego, jednocześnie przeprowadzając referenda konsultacyjne w sprawie najważniejszych kwestii, które miałyby być objęte klauzulą opt-in i opt-out, takich jak karta praw podstawowych Unii Europejskiej, czy europejska polityka bezpieczeństwa i obrony.
Gdyby w rozszerzonym referendum irlandzcy wyborcy opowiedzieli się za objęciem klauzulą opt-out którejkolwiek z tych dwóch dziedzin, wówczas rząd irlandzki mógłby podjąć starania o zawarcie odrębnego porozumienia na posiedzeniu Rady Europejskiej, podpisanego przez wszystkie 27 państw członkowskich. Posunięcie to byłoby zbliżone do precedensu ustanowionego przez porozumienie edynburskie uzyskane przez Duńczyków na posiedzeniu Rady w grudniu 1992 roku, które przyznało Danii cztery wyłączenia spod postanowień traktatu z Maastricht. Pozwoliło to Danii na ratyfikowanie traktatu w całości.
Dzięki temu planowi państwa członkowskie, które już ratyfikowały traktat lizboński, nie musiałyby czynić tego powtórnie. Taki rozszerzony plebiscyt dałby irlandzkiemu elektoratowi możliwość wyboru zakresu roli, jaką chcieliby odgrywać w ramach Unii Europejskiej.
Gunnar Hökmark
Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym poruszyć trzy kwestie. Co się tyczy Rosji, musimy utrzymać politykę otwartości i jednocześnie stanowczości, nigdy nie akceptując rosyjskich roszczeń do jakichkolwiek interesów w innych państwach, czy to tuż za jej granicą, czy też dalej. Będzie to miało zasadnicze znaczenie w następnych latach.
Po drugie, celem przeglądu budżetu musi być otwarcie i deregulacja europejskiego rolnictwa, stwarzająca więcej możliwości rolnikom w Europie, jak również w innych częściach świata - ale z mniejszą liczbą dotacji - tak aby stworzyć światowy, sprawnie funkcjonujący rynek rolny, który sprosta nowemu zapotrzebowaniu na żywność na całym świecie.
Po trzecie, działania dotyczące zmiany klimatu muszą rozpocząć się już teraz, pomimo kryzysu finansowego, tak abyśmy mogli odnieść korzyści z długofalowego procesu; w ten sposób możemy walczyć ze zmianą klimatu i być przygotowanymi na nadejście innych zmian, które się z tym wiążą.
Jeśli idzie o kryzys finansowy, o którym dzisiaj mówimy, wielu moich przedmówców zapomina, że jesteśmy obecnie na końcu długotrwałego procesu, jedynego w swoim rodzaju w historii ludzkości - procesu światowego wzrostu, który przyniósł dobrobyt w sposób, jakiego nigdy wcześniej nie byliśmy świadkami. Teraz nadszedł jego koniec. Nie słyszałem, aby pan Schulz mówił dzisiaj cokolwiek na ten temat. Oczywiście mamy szereg problemów, ale nie dotyczą one jedynie rynku. Nikt nie powie, że udzielane w Stanach Zjednoczonych kredyty hipoteczne typu sub-prime są skutkiem działania sił rynkowych. Stanowią one skutek zdecydowanych interwencji politycznych.
Teraz musimy zapewnić przejrzystość, odpowiedzialność i nadzór obejmujący nowoczesne rynki w ich obecnym kształcie. Są one zarówno europejskie, jak i światowe; musimy dopilnować, abyśmy byli w stanie nadążyć za realiami rynków finansowych. A wówczas możemy także myśleć konstruktywnie o rozwoju realnej gospodarki.
Piia-Noora Kauppi
(FI) Panie przewodniczący! Rozprzestrzeniająca się lotem błyskawicy niestabilność jest typowa w dzisiejszym świecie. Dotyczy to szczególnie rynków finansowych, które w obecnych czasach należą do najbardziej zglobalizowanych sektorów działalności gospodarczej. Brak odpowiedzialności, nadgorliwość i nieumiejętność wprowadzenia odpowiednich uregulowań w jednej części świata potencjalnie uderzy po kieszeniach zwykłych konsumentów wszędzie. Ja również z zadowoleniem przyjmuję inicjatywę Komisji dotyczącą powołania w łonie Komisji stałej grupy roboczej do spraw kryzysu finansowego. Jak powiedział przewodniczący Komisji, pan Barroso, możemy i powinniśmy uczynić znacznie więcej.
Sądzę jednak, że Komisja została tutaj obarczona zbyt wielką odpowiedzialnością. Jej zakres musi pozostawać jasny. Europejski Bank Centralny ma za zadanie dopilnować, aby ceny oraz wartość pieniądza pozostawały stabilne. EBC skutecznie działał w celu złagodzenia kryzysu. Dzisiejsze skoordynowane cięcia stóp procentowych są tego dobrym przykładem. Z drugiej strony, instytucje wspólnotowe - Komisja Europejska i Parlament Europejski - są odpowiedzialne za zapewnienie, aby jednolity rynek pozostał otwarty, oraz aby zostało wdrożone odpowiednie prawodawstwo. Uczestnicy rynku muszą przestrzegać prawa, ograniczać ryzyko i zachęcać gospodarstwa domowe, które są im winne pieniądze, do poszukiwania odpowiednich rozwiązań. Grupy finansowe muszą zadbać nie tylko o własne interesy, ale również przyjąć szerszą odpowiedzialność społeczną. Główną odpowiedzialność ponoszą jednak ministrowie finansów, ponieważ większość instrumentów sprzyjających wzrostowi i rozwiązań związanych z kryzysem leży w ich gestii, nie zaś EBC czy też europejskich prawodawców, bądź uczestników rynku.
Ministrowie finansów wykazali się inicjatywą. W październiku 2007 roku przyjęli bardziej przejrzyste zasady zapobiegania kryzysom na rynkach finansowych. Zważywszy na to, jak długofalowe jest to zadanie, 13-punktowa lista przygotowana na wczorajszym posiedzeniu Rady ECOFIN przedstawia się raczej żałośnie. Nie jestem przeciwny przedstawionym propozycjom, ale myślę, że program działań jest nieadekwatny. Nie wystarczy zrobić coś: należy robić rzeczy właściwie, a nawet ważniejsze jest, by wiedzieć, jak nie robić nic w sytuacji, gdy prawodawstwo nie jest właściwym rozwiązaniem zaistniałych problemów. Nie powinniśmy stwarzać okazji do wywierania wszystkich tych populistycznych nacisków.
Zsolt László Becsey
(HU) Dziękuję, panie przewodniczący. I chciałbym prosić tłumaczy o wybaczenie, że będę mówił "z głowy”. Najistotniejszymi słowami są tutaj solidarność, nadzór i bezpieczeństwo. Wciąż zapewniamy, że solidarność ma szczególne znaczenie w obecnym kryzysie finansowym, zwłaszcza jeśli pochodzimy - jak ja - z kraju, który jest pełen oddziałów banków, organizacji stowarzyszonych i podmiotów zależnych. Tak więc najważniejszy jest tutaj sposób, w jaki centrale w swoich kluczowych miejscach, a także ich organa nadzoru, reagują na problem, z jakim się stykamy.
W kwestii solidarności wspomnę tutaj, że Wspólna Polityka Rolna weszła w życie pięć lat po utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, a teraz, blisko pięć lat po rozszerzeniu, nadszedł czas również na wprowadzenie w życie Wspólnej Polityki Energetycznej. Cieszę się, że minister stwierdził, że to dobry pomysł, choć wciąż jeszcze musi zostać zrealizowany. Ale powiem także, że ta cała działalność związana z depozytami - to tutaj potrzebna jest solidarność. Jest to możliwe i właśnie teraz nadszedł właściwy czas, kiedy jesteśmy w stanie przedstawić pozytywny obraz Unii Europejskiej w krajach Europy Środkowej; jeżeli nie będziemy wszyscy się ociągać, tylko powiemy razem, że faktycznie w przypadku kryzysu udzielimy gwarancji depozytów całej ludności. Na okres do sześciu miesięcy lub na rok. Zadecydujemy o tym, a im szybciej to zrobimy, tym lepiej, jako że mówimy tutaj o ludziach, o ludziach w bardzo złej sytuacji, których musimy jak najszybciej uratować. Nie wierzę, że spowodowałoby to tak długotrwałe problemy.
Drugą kwestią jest solidarność i nasza bezbronność. Potrzebny jest tu naprawdę organ nadzoru i to będzie kolejny temat. Rozumiem, że chcemy tworzyć izby, czy też kolegia i wierzę, że ważne jest, abyśmy zmierzali w kierunku jakiegoś scentralizowanego nadzoru, podobnie jak przekazujemy pewne kluczowe sprawy dotyczące polityki konkurencji odpowiedniemu organowi UE lub EBC, Europejskiemu Bankowi Centralnemu, ale bardzo trudno jest pojąć, w jaki sposób moglibyśmy budować wzajemne zaufanie w systemie kolegialnym. Dziękuję.
John Purvis
Panie przewodniczący! Zwracam się do pana, a także do pana Jouyeta i pana Almunii, że bezwzględnie konieczne jest ponowne uruchomienie rynku międzybankowego. Jedynym pewnym sposobem osiągnięcia tego celu jest posiadanie gwarancji państwowych dla całości depozytów międzybankowych, podobnie jak to uczyniły Irlandia i Dania na rynkach krajowych.
Przyznaję, że zobowiązania warunkowe są ogromne; jednak gdy ponownie zostanie uruchomiony rynek międzybankowy banki przestaną gromadzić zapasy, a zaczną znów pożyczać przedsiębiorstwom i klientom indywidualnym oraz gospodarstwom domowym, a stopy międzybankowe powrócą do normalnego poziomu; i jest rzeczą całkowicie pewną, że tego rodzaju gwarancje nie będą musiały być wykorzystane.
Podzielam zdanie pana Jouyeta, że należy to zrobić na szczeblu ogólnoświatowym. Koordynacja takich działań jest - jak powiedział - rolą MFW i tylko takie śmiałe posunięcie o zasięgu ogólnoświatowym pozwoli ugasić pożar i rozpocząć odzyskiwanie zaufania.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Najważniejszą rzeczą, jaką należy tutaj zrobić - i podzielam tu stanowisko prezydencji francuskiej - jest znalezienie jakiegoś rozwiązania dla Irlandii i ratyfikacja traktatu lizbońskiego. Jeśli chodzi o zawirowania finansowe, to chciałbym przypomnieć Parlamentowi, że w lutym 2008 roku premier Węgier, Ferenc Gyurcsány, zaproponował utworzenie wspólnego europejskiego organu nadzoru oraz wspólnego zbioru zasad sprawowania nadzoru w obliczu kryzysu na międzynarodowych rynkach finansowych. Niestety, idea ta nie zyskała poparcia większości głosów na marcowym posiedzeniu Rady. Myślę, że należałoby powrócić do przedmiotowej propozycji na kolejnym posiedzeniu. Premier Węgier ponownie ją przedstawi, jako że bez niej, bez europejskiego organu nadzoru problemy globalne będą wciąż powracały. Prosiłbym prezydencję francuską oraz pozostałe państwa członkowskie o poparcie dla tej propozycji. Ostatecznie znalezienie rozwiązania tego problemu leży w interesie nas wszystkich.
Marios Matsakis
Panie przewodniczący! Grube ryby amerykańskiego sektora bankowego wraz z będącymi ich odpowiednikami grubymi rybami z Europy od kilku lat pławią się w oszustwach, malwersacjach i korupcji kosztem zwykłych ludzi. Mimo to te organy, jak banki centralne, ministrowie finansów i komisarze UE, zasadniczo nie robią nic, aby ten proceder zatrzymać.
Po okresie zmowy milczenia, zaniedbań i ukrywania instytucje te mają teraz czelność poświęcać pieniądze podatników, aby te same grube ryby wzbogaciły się jeszcze bardziej. To oburzające, skandaliczne i haniebne. To nie jest sprawiedliwość. Tym, którzy ponoszą winę za obecną światową katastrofę gospodarczą i tym, którzy zapewnili przykrywkę dla ich działań należy skonfiskować majątek i wysłać ich do więzienia. To jest prawdziwa sprawiedliwość i to jest ten rodzaj sprawiedliwości, na którym Unii powinno zależeć. Tak wygląda naga prawda o tym, co myślą obywatele UE.
Marie Anne Isler Béguin
(FR) Panie przewodniczący! Mam pytanie, które kieruję przede wszystkim do Rady. Co dalej z proponowaną przez prezydencję francuską konferencją na wysokim szczeblu poświęconą Gruzji i w jaki sposób obecna prezydencja UE zamierza bronić terytorialnej niepodzielności Gruzji, skoro dwa separatystyczne regiony, Abchazja i Osetia Południowa są uznawane przez inne państwo? To wstyd, że nie ma tu pana przewodniczącego Barroso, bowiem w jego wystąpieniu zabrakło przekonania. Być może dlatego, że sam nie jest przekonany do własnych propozycji. Sądzę, że sytuacja finansowa i gospodarcza jest znacznie poważniejsza niż opisał. Nawet dzisiaj myślę, że każdy może łatwo sprawdzić w Internecie, że rynki kapitałowe wciąż się kurczą pomimo wszystkich podjętych interwencji. Moim zdaniem to prawdziwy krach obecnego systemu, systemu, który jest całkowicie przestarzały, systemu, który doprowadził do upadłości, który doprowadził do całkowitego wyeksploatowania ziemi i uduszenia jej przez emisję gazów cieplarnianych, który doprowadził do niedorozwoju na południu i niedorozwoju w naszych miastach.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Konrad Szymański
(PL) Panie Przewodniczący! W dzisiejszym kryzysie dotykamy sprawy pomocy publicznej dla zagrożonych sektorów gospodarki. Niemiecki Hypo jest ratowany subwencją w wysokości 50 mld euro, pomoc dla brytyjskiego Bradford & Bingley to kolejne 35 mld, ratowanie Fortisu to 11 mld euro. Europejski Bank Centralny w tym samym czasie wpompował kolejne 120 mld euro w depozyty bankowe, by ratować ich płynność.
W tym samym czasie komisarz Neelie Kroes doprowadza do kryzysu politycznego w Polsce na tle zwrotu około pół miliarda, podkreślam pół miliarda euro pomocy publicznej dla trzech polskich stoczni. Jestem ciekaw, jak Komisja Europejska chce wytłumaczyć Polakom sytuację, w której setki miliardów euro płyną do banków w starej Europie, a pół miliarda euro pomocy nie może być przekazane trzem stoczniom, które na skutek działań Komisji mogą upaść. Proponuję o tym pamiętać, kiedy będziecie Państwo decydowali o kolejnych zastrzykach pieniędzy dla sektora finansowego podczas najbliższego posiedzenia Rady.
Ioannis Varvitsiotis
(EL) Panie przewodniczący! Premier Francji, Édouard Balladur, wydał oświadczenie, w którym stwierdził, że całkowita wolność rynku była równoznaczna z prawem dżungli. Dodał, że nasze społeczeństwo, demokracja i instytucje nie mogą pozwolić, aby dżungla zwyciężyła. Pomimo tego znajdujemy się teraz w dżungli i płacimy za całkowitą wolność rynku, która królowała niegdyś w Stanach Zjednoczonych.
Jeżeli wezmą państwo pod uwagę, że za każdego dolara faktycznych inwestycji amerykańskie banki pożyczały 32 dolary w porównaniu z marnymi 12 dolarami banków europejskich, to zrozumieją państwo skalę nieodpowiedzialności, jaka była powszechna w sektorze bankowości w Stanach Zjednoczonych. Obawiam się teraz, że z obecnego kryzysu nie podźwigną świata ani środki pana Paulsona, ani rozwiązania wprowadzone przez rząd amerykański. Mając na uwadze przyszłość, sądzę, że już od dziś należy zacząć stosować restrykcyjne zasady.
Victor Boştinaru
(RO) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, panie komisarzu Almunia, szanowne koleżanki i koledzy! W kilku ostatnich latach poważni przywódcy, zwłaszcza socjaliści, mówili o potrzebie zreformowania światowego systemu finansowego, stworzenia czegoś na kształt następcy systemu z Bretton Woods, który byłby w stanie zmierzyć się z wyzwaniami globalizacji. Niestety, nie podjęto żadnych działań.
Właśnie z tego powodu wyrażam szacunek dla ostatnich interwencji prezydenta Sarkozy'ego i francuskiej prezydencji, jak również innych europejskich przywódców, którzy mówili o potrzebie dokonania takiej reformy. Dzisiaj z zadowoleniem przyjąłem słowa przewodniczącego Komisji Europejskiej, pana Barroso, który mówił o potrzebie spojrzenia sięgającego poza sam kryzys finansowy i poza Europę.
Sugeruję zatem, panie Barroso, aby Unia Europejska i Komisja Europejska podjęły, wraz z pozostałymi najważniejszymi uczestnikami, jak Stany Zjednoczone, Chiny, czy Japonia, jednoznaczne zobowiązanie do realizacji potrzeby zreformowania światowego systemu finansowego, aby wyposażyć ludzkość w niezbędne instrumenty regulujące finansowe aspekty globalizacji.
Jean-Pierre Jouyet
Panie przewodniczący, panowie komisarze, panie i panowie! Ponieważ zabierałem już głos, powiem krótko.
Co do zarządzania w sytuacji kryzysu finansowego, to bardzo mi przykro, że moja obecność tutaj nie jest wystarczająca dla pani poseł Berès, ale cieszę się, że jest zadowolona widząc na tej sali pana Almunię. A mówiąc poważnie, wystąpienia pani poseł Berès, pana posła Karasa i pani poseł Kauppi w szczególności dowodzą, że to, czego potrzebujemy - jak już powiedziano - to zapewnienie skutecznego przyjęcia przedłożonych wniosków Komisji, które obejmują wszystkie aspekty nadzoru, regulacji i modyfikacji zasad rachunkowości.
Będzie to polegało raczej na dostosowaniu dotychczasowych regulacji, dostosowaniu przepisów, które okazały się konieczne z uwagi na obecną sytuację, nie zaś na nadregulacji. Jak już powiedzieliśmy, w tej dziedzinie potrzebujemy więcej Europy i musimy przystosować nasze regulacje do wzajemnych zależności pomiędzy instytucjami finansowymi, a także wzajemnych zależności naszych przepisów dotyczących finansowania gospodarki. Musimy zabrać się do pracy, aby szybko podjąć działania w tej dziedzinie i odzyskać impet, jaki mieliśmy kilka lat temu - będą państwo omawiali tę kwestię - w celu sfinalizowania organizacji ustanowionej w ramach prac prowadzonych przez pana Lamfalussy'ego.
Ważne jest również, aby Komisja posiadała odpowiednie kompetencje - aby mogła w tym względzie odegrać odpowiednią rolę - i Komisja ma całkowitą rację naciskając na to. Musimy spojrzeć na to logicznie. Jeżeli chcemy ściślejszej integracji, jeżeli chcemy wdrożyć rozwiązania sprawdzone u innych, to musimy stworzyć organizację zdolną stawić czoła wyzwaniom finansowym, przed którymi przyjdzie nam stanąć w przyszłości. I musimy działać szybko. Prezydencja francuska, jak już powiedziałem, uczyni wszystko, co w jej mocy i poświęci całą swoją energię na poprawę niezbędnej koordynacji i dostosowanie przepisów w tej dziedzinie.
Zdecydowanie potrzebujemy w tej sferze - i w istocie ją mamy - koordynacji pomiędzy Europejskim Bankiem Centralnym, europejskimi ministrami finansów i Komisją. Jest to teraz ważniejsze niż kiedykolwiek. Musimy znaleźć konkretne odpowiedzi, musimy też przewidywać konsekwencje obecnego kryzysu dla finansowania gospodarki, a także dla samej gospodarki. Widzimy już pierwsze tego oznaki. Tutaj również - i jest to istotny element procesu budowania zaufania - musimy przyjąć poważne, przełomowe rozwiązania, w szczególności w odniesieniu do MŚP.
Jeśli idzie o stosunki zewnętrzne, o których wspominali częściowo pan poseł Saryusz-Wolski i pani poseł Isler Béguin, chciałbym powiedzieć panu Saryuszowi-Wolskiemu, że priorytetem Rady Europejskiej, jak wcześniej wspomniałem, jest określenie precyzyjnych strategii i wydanie wytycznych w zakresie bezpieczeństwa energetycznego i solidarności. Jeden kryzys nie powinien przesłaniać innego. Trzy miesiące temu mieliśmy do czynienia z kryzysem energetycznym. Trwa on nadal. Poszczególne państwa były zależne od innych państw pod względem dostaw energii. Sytuacja ta wciąż trwa. Musimy mieć wpływową europejską politykę energetyczną i w tej dziedzinie również mamy zaległości i musimy działać szybko.
Co do Białorusi, chciałem - będziemy wkrótce debatować nad tym bardziej szczegółowo - powiedzieć panu posłowi Saryuszowi-Wolskiemu, że na posiedzeniu Rady ds. Ogólnych będziemy mieli trojkę i że spotkamy się wówczas z przedstawicielami władz Białorusi. Jak państwo wiedzą, a pan Saryusz-Wolski to podkreślił, wyraziliśmy nasze obawy w odniesieniu do procedury wyborczej, z której nie jesteśmy zadowoleni. Będziemy o tym mówić otwarcie, ale jednocześnie Rada rozważa możliwość złagodzenia niektórych sankcji, zwłaszcza ograniczeń wizowych nałożonych na niektórych białoruskich urzędników. Rada wciąż rozważa tego rodzaju rozwiązania.
Podobało mi się wyrażenie, którego pan użył, panie przewodniczący, w odniesieniu do konfliktu pomiędzy Rosją a Gruzją. Musimy przywrócić pokój i zapewnić pokój w Gruzji. Pozwala mi to odpowiedzieć na pytanie pani Isler Béguin. Konferencję na wysokim szczeblu zorganizujemy 14 października wieczorem oraz 15 października. W dniu 14 października ministrowie spraw zagranicznych spotkają się z Bernardem Kouchnerem, natomiast 15 października odbędzie się spotkanie wysokich rangą urzędników państwowych i przywódców, mające na celu znalezienie odpowiednich rozwiązań sytuacji w Abchazji i Osetii Południowej, których uznanie jako niepodległych państw - muszę powiedzieć to pani Isler Béguin, chociaż doskonale o tym wie - pozostaje przypadkiem całkowicie odosobnionym, na szczęście, ponieważ ten niemożliwy do zaakceptowania akt został zdecydowanie potępiony przez Unię Europejską i przez prezydencję.
Co się tyczy europejskiego paktu o imigracji i azylu, chciałbym odpowiedzieć pani poseł Flautre - choć nie mam wątpliwości, że pani Isler Béguin przekaże jej moje słowa - mówiąc, że różnica, jaką wprowadza przedmiotowy pakt polega na lepszej koordynacji, czy też harmonizacji, zwłaszcza w kwestii wniosków o azyl składanych przez migrantów. Pakt właściwie precyzuje status migrantów, co stanowi postęp z ich punktu widzenia. Wolelibyśmy w istocie bardziej pragmatyczną koncepcję, bardziej wyważone podejście, podejście, które można interpretować w kontekście rozszerzenia układu z Schengen. Kryzys demograficzny, demograficzne wyzwanie, jest również jednym z wyzwań, którym musimy stawić czoła podczas prezydencji francuskiej.
I wreszcie - i kwestia ta ma największe znaczenie, ponieważ wszystko sprowadza się właśnie do tego - obecne kryzysy są wzajemnie od siebie zależne. Obecne kryzysy są wzajemnie ze sobą powiązane. Najbardziej widoczny jest kryzys gospodarczy i finansowy. Jednak trzy miesiące temu najbardziej dostrzegalny był kryzys energetyczny. W każdym razie wciąż mamy do czynienia z kryzysem żywnościowym, wciąż mamy do czynienia z kryzysem zewnętrznym. Powiem to raz jeszcze: aby reagować na tego rodzaju kryzysy, aby odpowiedzieć na tego rodzaju wyzwania potrzeba więcej Europy, więcej koordynacji, większych kompetencji w zakresie podejmowania decyzji, większej widzialności i lepszego reagowania. Odpowiedzią na to jest zwiększenie kompetencji instytucji, a sposobem osiągnięcia tego celu jest traktat lizboński. Musimy dopilnować, aby traktat wkrótce wszedł w życie. Musimy znaleźć rozwiązanie wspólnie z naszymi irlandzkimi przyjaciółmi. Dołożymy wszelkich starań, aby do końca tego roku znaleźć polityczne rozwiązanie tego instytucjonalnego problemu, który - gdy patrzymy na wyzwania, jakie przed nami stoją i o których dyskutowaliśmy całe dzisiejsze popołudnie - musi zostać rozwiązany w trybie pilnym.
Joaquín Almunia
Panie przewodniczący, panie ministrze, panie i panowie! Zacznę od końca wystąpienia pana Jouyeta. Jak powiedział pan przewodniczący Barroso w swoim przemówieniu otwierającym, wejście w życie traktatu lizbońskiego ma zasadnicze znaczenie dla dalszej integracji europejskiej, zwłaszcza w takich czasach jak obecne. Niektórzy z państwa wspomnieli o pewnych aspektach działań zewnętrznych oraz wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa: o Gruzji. Traktat lizboński umożliwi nam poprawę skuteczności i intensywności naszych działań w tak ważnych sprawach z punktu widzenia naszego bezpieczeństwa i obrony naszych wartości poza naszymi granicami jak w przypadku Gruzji i innych krajów.
Niektórzy z państwa całkiem słusznie wspomnieli o znaczeniu debat poświęconych energetyce i zmianom klimatu, jakie odbędą się na posiedzeniu Rady Europejskiej. Prezydencja francuska popiera przygotowany przez Komisję ambitny pakiet wniosków, który - mamy nadzieję - zostanie przyjęty i wdrożony. Traktat lizboński przyzna instytucjom europejskim - nie tylko Komisji - większe kompetencje pozwalające zająć się tym jakże istotnym wyzwaniem.
Niektórzy z państwa całkiem słusznie wspomnieli o imigracji, o pakcie o imigracji, tej godnej pochwały inicjatywie prezydencji francuskiej i kilku innych państw członkowskich. W ostatnim czasie Komisja przedłożyła ponadto wnioski dotyczące imigracji, które zostały omówione i przyjęte lub są przedmiotem dyskusji i zostaną przyjęte przez Parlament i Radę. I znów, traktat lizboński pozwoli Unii Europejskiej uczynić krok naprzód w kierunku wspólnej polityki imigracyjnej, co ma zasadnicze znaczenie.
I wreszcie, większość wystąpień koncentrowała się, co raczej naturalne, na sprawach gospodarczych i finansowych, które zajmują nas w tej chwili w sposób szczególny.
Zgadzam się z państwem, z prezydencją, i - oczywiście - ze słowami przewodniczącego Komisji wypowiedzianymi w jego przemówieniu otwierającym, że musimy zintensyfikować uzgodnione działania wszystkich nas, na których spoczywają obowiązki w Europie. Swoje obowiązki ma Komisja, bez wątpienia, swoje obowiązki ma Rada, swoje obowiązki ma Parlament, swoje obowiązki mają państwa członkowskie, organy nadzoru, czy banki centralne.
Wszyscy musimy działać w sposób skoordynowany, każdy z nas w ramach swoich obowiązków. Od roku, począwszy od czasu rozpoczęcia kryzysu, Komisja opracowuje inicjatywy dotyczące przyszłości naszego systemu finansowego, w ramach wizji średniookresowej, która była przedmiotem dyskusji i została przyjęta rok temu przez Radę i Komisję na nieformalnym posiedzeniu Rady w Porto oraz na posiedzeniu ECOFIN w październiku ubiegłego roku.
Niezależnie od tego Komisja aktywnie uczestniczy również w przygotowywaniu krótkookresowych, pilnych, najważniejszych środków, których dotyczyła część wniosków z wczorajszego posiedzenia Rady ECOFIN, w tym podjęła zobowiązanie do udoskonalenia systemu gwarancji depozytowych, na które w niekorzystny sposób poważnie wpłynął nie brak bezpieczeństwa depozytów w instytucjach finansowych, ale niektóre jednostronne inicjatywy o negatywnych skutkach dla innych krajów.
Komisja współpracuje i działa na rzecz ustanowienia i stosowania zasad ustalonych wczoraj w ramach wniosków z posiedzenia Rady ECOFIN, które mają zasadnicze znaczenie jeśli idzie o sposób, w jaki trudne sytuacje w każdej z instytucji finansowych powinny być rozwiązywane: poprzez dokapitalizowanie i, w niektórych przypadkach, zastosowanie innych instrumentów.
Komisja pracuje - jak powiedział przewodniczący Barroso - nad poczynieniem szybszych kroków naprzód niż to miało miejsce dotychczas w dziedzinie nadzoru na szczeblu europejskim, na szczeblu transgranicznym, co jest dla nas oczywistą koniecznością. W ostatnich dniach wszyscy doświadczyliśmy potrzeby wprowadzenia tego rodzaju mechanizmów.
Komisja, podobnie jak Rada i Parlament, jest zadowolona z tempa, jakie przyjęły dzisiaj Europejski Bank Centralny i inne banki centralne, ze skoordynowanej obniżki stóp procentowych, co powinno nieco złagodzić napięcia na rynku.
W pełni podzielam zdanie pana posła Purvisa w kwestii potrzeby przyjęcia środków, w każdym wypadku w ramach naszych własnych kompetencji, ułatwiających odbudowę rynku międzybankowego. To sprawa najwyższej wagi. Nie możemy zakładać, że same banki centralne staną się źródłem płynności w funkcjonowaniu systemu finansowego w przyszłości i, oczywiście, Komisja - i odpowiadam tutaj w szczególności pani poseł in't Veld - oświadczyła w sobotę na spotkaniu szefów państw i rządów w Paryżu, i powtórzyła wczoraj na posiedzeniu Rady ECOFIN, że jeśli idzie o uregulowanie zagadnienia pomocy państwa, to traktat zawiera wystarczające klauzule i postanowienia umożliwiające elastyczne postępowanie w zgodzie z regułami konkurencji i zasadami udzielania pomocy państwa w sytuacji, w jakiej obecnie się znaleźliśmy.
Dzisiaj lub jutro moja koleżanka, pani komisarz Kroes, opublikuje, jak wczoraj zapowiedziała na posiedzeniu Rady ECOFIN, wytyczne dotyczące sposobu, w jaki zdaniem Komisji można wykorzystać w tym konkretnym przypadku margines elastyczności przewidziany w traktacie, bez jednoczesnego rozróżniania poszczególnych rozwiązań i rodzajów pomocy.
Odniesie się ona również - niektórzy z państwa także o tym wspominali - do kwestii wdrożenia paktu stabilizacji i wzrostu. W 2005 roku dokonaliśmy jego rewizji i od tego czasu - jestem przekonany i powiedziałem to już kiedyś tutaj, w trakcie innej debaty - istnieje pełny, stuprocentowy konsensus w sprawie wdrożenia zmienionego paktu. Wczoraj ponownie Rada ECOFIN, podobnie jak podczas sobotniego posiedzenia w Paryżu, jednogłośnie postanowiła stwierdzić, że obecny pakt, w brzmieniu zmienionym w 2005 roku - przy czym Parlament również brał udział w tamtej debacie i w osiągnięciu tego konsensusu - stwarza wystarczające możliwości manewru pozwalające na radzenie sobie w sytuacjach, które zaczynają się pojawiać i które niestety nadal będą się zdarzać, jak np. wzrost deficytu publicznego. Jest to możliwe w ramach ustanowionych zasad, nie zaś poprzez ich pominięcie.
Sprawa ta została postawiona jasno w sobotę w Paryżu, wczoraj na posiedzeniu Rady ECOFIN i również tutaj, podczas dzisiejszej debaty. I zapewniam państwa, że Komisja dopilnuje, aby od teraz było to jasne, nawet pomimo tego, że będziemy doświadczali bardzo trudnych okoliczności, nie tylko w systemie finansowym, ale również w realnej gospodarce.
Jutro lecimy do Waszyngtonu na doroczne posiedzenie Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Prognozy MFW po raz kolejny zostały skorygowane w dół. Nasze prognozy mają zostać skorygowane w dół w ciągu najbliższych kilku tygodni. Nie jest to jedynie ćwiczenie z prognozowania ekonomicznego, teoretyczne ćwiczenie; niestety, oznacza to mniejszy wzrost, spadek zatrudnienia, większe napięcia na rynku pracy, a także - oprócz presji inflacyjnej, której wciąż doświadczamy pomimo jej złagodzenia w ostatnich dwóch miesiącach - oznacza to utratę siły nabywczej i trudności dla realnych obywateli.
Nie może nam to jednak pozwolić zapomnieć o perspektywie średniookresowej. Nie powinno nam to pozwolić zapomnieć o wnioskach, jakie wyciągnęliśmy z kryzysów w przeszłości. Sądzę, że w tym duchu zdecydowana większość wystąpień, które usłyszałem dzisiejszego popołudnia wzmacnia, popiera i zgadza się z konsensusem, który wczoraj osiągnęliśmy - który moim zdaniem jest bardzo pozytywnym konsensusem - na posiedzeniu Rady ECOFIN w Luksemburgu.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się podczas następnej sesji miesięcznej.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Jean-Pierre Audy  
na piśmie. - (FR) Chciałbym przede wszystkim pogratulować urzędującemu przewodniczącemu Rady, panu Nicolasowi Sarkozy'emu, znalezienia pragmatycznych i skutecznych rozwiązań oraz znakomitej pracy francuskiej prezydencji reprezentowanej dzisiaj przez mojego przyjaciela, pana Jouyeta. Unia Europejska powstawała wśród cierpień spowodowanych wojną.
Wydaje się więc predestynowana do działania w warunkach cierpienia i kryzysów. Kryzysy te - kryzys na Kaukazie w Gruzji, kryzys finansowy, niepowodzenia WTO - pokazują, jak bardzo potrzebujemy tych nowych instytucji, które przewiduje dla nas traktat lizboński, a zwłaszcza stałej prezydencji UE.
W kwestii kryzysu finansowego, EBC zadecydował właśnie o obniżce stóp procentowych; przyjmuję tę decyzję z zadowoleniem. Wreszcie przebudził się ze swojej obojętności; powinien wyciągnąć wnioski z niepowodzenia jego polityki pieniężnej, jako że nie ma nic gorszego niż ponowne podwyżki stóp po powrocie wzrostu gospodarczego. Istnieje coraz większa potrzeba, aby Komisja w trybie artykułu 105(6) Traktatu WE skierowała sprawę do Rady, tak aby ta mogła powierzyć EBC szczególne zadania dotyczące polityk w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi w celu ustanowienia europejskiego organu nadzoru nad sektorem bankowym.
Sebastian Valentin Bodu  
na piśmie. - W dniu 24 września zapytałem w pisemnym oświadczeniu, czy Europa jest przygotowana na złagodzenie wstrząsu wywołanego jej nierozerwalnym powiązaniem z rynkiem w Stanach Zjednoczonych, oraz czy zaaplikowany rynkowi przez EBC i Bank of England zastrzyk w kwocie 36,3 miliarda euro jest wystarczający, aby oddalić niebezpieczeństwo. Kilka dni później Fortis Bank i Dexia Bank również zostały porwane przez wir kryzysów finansowych. Ponadto system bankowy Islandii upadł (czego kulminacyjnym momentem było przejęcie przez rząd Glitnir Banku), a rząd Wielkiej Brytanii zapowiedział kolejne zastrzyki pieniężne (200 miliardów funtów) dla swojej gospodarki.
Zdarzenia, jakie do tej pory miały miejsce dały odpowiedź na moje pytanie, które w zamierzeniu miało być pytaniem retorycznym. Co się stanie w następnej kolejności? Wiemy już, w które instytucje finansowe uderzył kryzys. Spośród tych największych. To, czego jeszcze nie wiemy, to w kogo jeszcze kryzys uderzył i ukrywa gruzy. Co z dziesiątkami regionalnych amerykańskich banków, które udzielały łatwych kredytów w sektorze mieszkalnictwa? Co z europejskimi bankami, które nie powstrzymały się od inwestowania we wszelkiego rodzaju egzotyczne amerykańskie instrumenty finansowe, jakie podbiły rynki w tym dziesięcioleciu?
Ilda Figueiredo  
Pomimo nieco emocjonalnie nacechowanych słów o kryzysie finansowym i kryzysach z nim związanych podstawowe rozwiązania umożliwiające skuteczne radzenie sobie z tego rodzaju kryzysami wciąż nie nadchodzą. Nawet niektóre podjęte ad hoc środki, odrzucane jeszcze kilka miesięcy temu, teraz są akceptowane, jak np. nacjonalizacja banków, które ogłosiły upadłość z powodu nieudolnego zarządzania przez ich zarządców i część ich głównych akcjonariuszy, którzy zgarnęli znaczące zyski, a problem powstałych szkód pozostawili społeczeństwu; tak zawsze robi się w obronie wielkiego biznesu, tak naprawdę nie biorąc pod uwagę interesów pracowników i osób najmniej zamożnych. Środki takie nie dotykają sedna problemu. Nie likwidują rajów podatkowych. Nie odrzucają pozornej niezależności Europejskiego Banku Centralnego. Nie znoszą paktu stabilności. Nie zakładają przyjęcia paktu solidarności i postępu społecznego.
EBC obniżył swoją stopę bazową zbyt późno, po okresie krótkowzroczności, która już słono kosztowała bardziej kruche gospodarki i tych, którzy są zadłużeni wobec banków.
W ten sposób przedstawione kwestie mają priorytetowe znaczenie i poddają w wątpliwość polityki neoliberalne, które przyznawały bezwzględne pierwszeństwo swobodnej konkurencji, przyniosły pogłębiający się wyzysk pracowników i zwielokrotnienie problemów mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Na następnym posiedzeniu Rady należy w sposób jednoznaczny położyć kres tego rodzaju neoliberalnym politykom.
Petru Filip  
na piśmie. - (RO) Poza swoim międzynarodowym charakterem obecny światowy kryzys finansowy niesie ze sobą ryzyko powstania gwałtownej paniki nie tylko w sektorze finansowym, bankowym i gospodarczym, ale również na poziomie zwykłych europejskich obywateli. Jestem przekonany, że niebezpieczeństwo ogarnięcia paniką obywateli europejskich jest znacznie trudniejsze do zmierzenia niż powaga samego zjawiska ekonomicznego, które musi pozostawać pod kontrolą zarówno pod względem finansowym, jak i gospodarczym, a usunięcie jego skutków będzie wymagało znacznie dłuższego czasu.
Apeluję zatem publicznie do państwa jako do przewodniczących i proszę, aby niezależnie od tego, jakie będą państwo podejmowali działania w celu bezpośredniego, natychmiastowego i skutecznego rozwiązania obecnego kryzysu gospodarczego i finansowego, dopilnowali państwo, by tego rodzaju działania były przejrzyste dla europejskiej opinii publicznej, tak aby obywatele czuli się chronieni przez Unię Europejską, której celem jest właśnie zapewnienie ochronnego parasola w przypadkach poważnych zagrożeń.
Jeżeli nie zdołamy teraz wzmocnić europejskiego zaufania i solidarności, staniemy w obliczu niebezpieczeństwa unicestwienia wszystkiego, co z taką trudnością jednoczyliśmy w ciągu minionych 50 lat.
Filip Kaczmarek  
Nie powinniśmy liczyć na to, że jedno spotkanie Rady Europejskiej rozwiąże problemy na rynkach finansowych. Celem Rady powinno być raczej poszukiwanie sposobów na uczynienie europejskich systemów bankowych bardziej bezpiecznymi. Nie ulega wątpliwości, że obecne zaangażowanie rządów narodowych jest w tej chwili pożądane, ale nie zastąpi przecież działań wspólnych na poziomie całej Unii.
To, co dziś jest szczególnie ważne, to uniknięcie populistycznej licytacji obietnic i uchronienie obywateli przed skrajnym cynizmem niektórych polityków. Cynizm ten polega na promowaniu pesymizmu i wzywaniu innych polityków, aby coś zrobili. Jeżeli czarne przepowiednie się sprawdzą, to cynicy powiedzą: a nie mówiliśmy? Jak najgorsze scenariusze się nie sprawdzą, to pseudo-zbawcy powiedzą: my chcieliśmy być ostrożni, w podobnych sytuacjach lepiej dmuchać na zimne.
Dziś cynicy zacierają ręce z radości, że znaleźli fortel, którego nie można przegrać. Ta radość to dowód skrajnej nieodpowiedzialności i zaprzeczenie podstawowym wartościom demokratycznej polityki - rozważnej troski o dobro wspólne. Niewykluczone, że największym niebezpieczeństwem dla kieszeni Europejczyków jest właśnie ów cynizm. Ciekawe jest również to, że ową fałszywą troskę o przyszłość obywateli deklarują ci, którzy usiłują zablokować nowy traktat europejski i nie życzą sobie wspólnej waluty. Oby na posiedzeniu Rady nie było fałszywych proroków. Dziękuję bardzo.
Mairead McGuinness  
na piśmie. - Światowy kryzys finansowy słusznie zdominuje program obrad październikowego posiedzenia Rady. Kryzys ten jest skutkiem działań człowieka - od Stanów Zjednoczonych po UE i poza nią krach w sektorze bankowym i finansowym jest równie wstrząsający, co realny.
Istnieje pewne poczucie niedowierzania, że coś, co było nie do pomyślenia - czyli załamanie systemu bankowego - pojawiło się teraz naprawdę. Upadek poszczególnych banków i dramatyczne interwencje rządów mające na celu podparcie chwiejących się sektorów finansowych spowodowało wielki niepokój publiczny dotyczący umiejętności zapewnienia im ochrony ze strony polityków przed takimi zdarzeniami.
Banki nie chcą regulacji; i teraz jest już jasne, że regulacje były słabe i nieskuteczne, jeśli idzie o ochronę nie tylko klientów banków, ale również samych tych instytucji.
Niemniej, gdy nadeszły ciężkie czasy dla banków pośpieszyły one po pomoc do polityków. Tak więc to do nas należy wykorzystanie tej sposobności i przywrócenie władzy na miejsce, w którym zawsze powinna być, czyli w systemie politycznym, nie zaś na rynkach finansowych.
Esko Seppänen  
na piśmie. - (FI) Stany Zjednoczone Ameryki Północnej złożyła choroba wściekłych pieniędzy. Jej objawami jest upadek banków, nacjonalizacja banków i towarzystw ubezpieczeniowych, a także banki "śmieciowe”, które służą nacjonalizacji zadłużenia oraz jako wysypisko bankowych śmieci. Kryzys pokazuje, że kapitał potrzebuje państwa również dla innych celów niż tylko pójście na wojnę w dalekich krajach: w przypadku Ameryki - w Iraku i Afganistanie. Dobrą stroną kryzysu, spowodowanego w istocie tanim, bezwartościowym pieniądzem, jest to, że Stany Zjednoczone nie stać teraz na żadne nowe wojny.
Źle to wygląda, gdy supermocarstwo jest zmieszane, ponieważ jego godność w oczach innych ucierpiała. A tak się właśnie dzieje w przypadku Stanów Zjednoczonych: wiele osób jest zdania, że jako supermocarstwo kraj ten podzielił los Związku Radzieckiego.
Ameryka będzie potrzebowała wszystkich swoich zasobów politycznych i ekonomicznych do ugaszenia pożaru w sektorze bankowym, wznieconego tanim pieniądzem, zadłużeniem i spekulacjami. To nie jest już jednak sprawa samej tylko gospodarki: kolos, który stał na piedestale z papierów wartościowych doświadczył upadku swojej władzy. Pyszniąca się Ameryka, triumfatorka ideologicznej batalii, przestała być wiarygodna w roli zwycięzcy.
Georgios Toussas  
Oświadczenia Rady i Komisji oraz stanowiska przedstawione przez politycznych przedstawicieli kapitału podczas debat przed zbliżającym się szczytem Rady UE sygnalizują wzmocnienie antyludowej polityki w sprawie zarządzania w sytuacji kryzysu kapitalistycznej gospodarki. Kryzys w sposób nieubłagany rozprzestrzenia się w państwach członkowskich UE i ogólnie w krajach rozwiniętych, jeszcze bardziej obnażając reakcyjny charakter Unii.
Tego rodzaju oświadczenia, interwencje monopolu państwowego zapowiedziane przez ECOFIN i burżuazyjne rządy państw członkowskich UE, jak również ratowanie zadłużonych banków i innych monopolistycznych grup biznesowych za pomocą publicznych pieniędzy, są środkami, jakie mają wesprzeć unijny kapitał w jego próbach utrzymania gospodarczej i politycznej dominacji tych monopoli. Dowodzi to, że kapitalizm nie oferuje żadnych propozycji, gdy w grę wchodzą interesy ludzi. W obliczu ryzyka kryzysu Unia Europejska i burżuazyjne rządy jej państw członkowskich wzmagają swoje ataki na klasę pracującą i masy.
Narody Europy nie mogą oczekiwać niczego po konferencji na szczycie UE. Jedyną drogą naprzód dla pracowników jest wypowiedzenie posłuszeństwa i położenie kresu antyludowej polityce Unii Europejskiej oraz burżuazyjnym rządom jej państw członkowskich.
