Financieringsinstrument voor het milieu (LIFE+) - Financiering Natura 2000
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het financieringsinstrument voor het Milieu (LIFE+)) (06284/1/2006 C6-0226/2006 (rapporteur: Mrs Isler Béguin)
de mondelinge vraag (B6-0441/2006) van Karl-Heinz Florenz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, aan de Commissie, over de financiering van Natura 2000.
Marie Anne Isler Beguin 
Mijnheer de Voorzitter, Commissaris, geachte collega's, ik wil allereerst de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en in het bijzonder mijn schaduwrapporteurs bedanken voor het werk dat we samen hebben verricht. Ik meen namelijk te kunnen zeggen - ofschoon het Parlement zoals gebruikelijk op dit tijdstip heel wat lege plaatsen vertoont - dat we de klus echt samen hebben geklaard en dat dit naar mij vernoemde verslag net zo goed de naam had kunnen dragen van mijn collega's mevrouw Gutierrez, mevrouw Ries, en ook mevrouw Lienemann, die zich verontschuldigt voor het feit dat ze hier vanavond niet aanwezig kan zijn.
Wij hebben ook samengewerkt met de Commissie. Het is jammer dat de Raad niet aanwezig is, want uiteindelijk zullen onze resultaten in hoge mate afhangen van laatstgenoemde. Ik ben er stellig van overtuigd dat de samenwerking die we bij deze eerste lezing tot stand hebben weten te brengen, en die logisch voortvloeit uit het gemeenschappelijke standpunt, ons in staat zal stellen overeenstemming te bereiken met de Raad en met u, en ik reken op u, geachte commissaris, om de uitkomst van dit debat over te brengen aan de Raad.
Dames en heren, Life+ is niet meer het programma dat het ooit was, maar zal wel degelijk de begrotingslijn 'milieu' van de Unie gaan vormen. Aan Life+ de taak om het Europese innovatiebeleid vorm te geven, om problemen aan te pakken, zoals de strijd tegen de klimaatverandering en het tegengaan van lucht- en bodemverontreiniging, om de biodiversiteit te behouden, maar ook om het DG Milieu en de ngo's, onze bio-indicatoren bij uitstek, de middelen aan te reiken waarmee ze het milieubeleid van de lidstaten een Europese meerwaarde kunnen geven.
In feite, geachte collega's, hebben we het hier over een "onmogelijke begrotingslijn”, gezien het te verwaarlozen bedrag dat de Raad en de Commissie ervoor hebben uitgetrokken. Wij hebben in eerste lezing geprobeerd deze Life-lijn, die amper één procent van de globale begroting vormt, naar een niveau te tillen dat past bij het beleid waarmee de Unie zelf te koop loopt. Het debat richtte zich op de steun aan het netwerk Natura 2000, het visitekaartje van ons milieubeleid. Door 21 miljard euro extra uit te trekken, waarvan zelfs de Commissie vond dat het noodzakelijk was om Natura 2000 in goede banen te leiden, heeft het Europees Parlement een krachtige boodschap afgegeven aan de Commissie en de Raad. En het is goed dat we dat hebben gedaan.
Nu de budgetten van de structuurfondsen verlaagd worden, is binnen de regio's een concurrentiestrijd losgebarsten, en al onze collega's komen nu tot inkeer. Aangezien Natura 2000 niet apart vermeld is in het financieel reglement, zullen we het waarschijnlijk moeten hebben van ecologische vrijwilligers. We moeten ons echter niet al te veel illusies maken over de middelen die zullen worden vrijgemaakt voor het beschermen van de natuur en de biodiversiteit, en dat terwijl het Europees Parlement zich bij eerste lezing vrijwel unaniem achter een ambitieus Europees beleid heeft geschaard.
In het gemeenschappelijke standpunt dat ons is voorgelegd, is onze waarschuwing op spectaculaire wijze in de wind geslagen. Erger nog: men neemt er op alarmerende wijze afstand van, door maar liefst 80 procent van de gedelegeerde beheertaken over te hevelen naar de lidstaten, ofschoon dit percentage niet voorkwam in uw oorspronkelijke standpunt. Welke minister zou zo'n cadeau weigeren? We snappen ook wel dat de Commissie bang is meerdere projecten op zich te nemen met te weinig personeel. En het wordt er niet beter op, want met de aangekondigde inkrimping van het Europese ambtenarenapparaat is de kans klein dat het DG Milieu nog extra personeel in dienst zal nemen.
Laten we heel duidelijk zijn: dit is niet de juiste benadering, want milieuvraagstukken kunnen het best afgehandeld worden op Europees niveau. Wij vinden deze overdracht van bevoegdheden van de Commissie naar de lidstaten zelfs gevaarlijk. In onze ogen is dit de eerste stap in de richting van een renationalisering van het milieubeleid, de aanzet tot een langzame onttakeling van het Europese ideaal. Elke lidstaat die zijn oorspronkelijke inleg opeist zou dan ook rustig een beroep mogen doen op de strategie van Lissabon en daarmee de concurrentie het nakijken geven - en we weten allemaal dat concurrentie veelal hand in hand gaat met aantasting van het milieu -, of duurzame ontwikkeling naar zijn hand kunnen zetten terwijl deze juist een overkoepelende aanpak vereist, ofwel het tegenovergestelde van concurrentie. Ook weten we hoezeer de noemer "milieu” dient om heel wat problemen te rechtvaardigen die funest zijn voor het milieu.
Commissaris, geachte collega's, dat is de kuil waar we niet in willen vallen, want daarmee zouden alle successen die Europa heeft geboekt op het gebied van milieu ongedaan gemaakt worden. Als er één zichtbaar, herkenbaar, erkend en door de Europese burger gewaardeerd beleid bestaat, dan is het wel het milieubeschermingsbeleid dat we ten uitvoer hebben weten te leggen.
Wij weten allemaal dat Life dient om noodsituaties het hoofd te bieden en beleid te ontwikkelen waarmee we ons milieu kunnen herstellen. De 100 miljoen euro die uit het vuur zijn gesleept tijdens de behandeling van de financiële vooruitzichten, en waarvan we eisen dat ze tot de laatste cent worden gebruikt voor het milieu, zullen niet voldoende zijn om deze doelen te verwezenlijken. Commissaris, tenzij u kunt toveren zult u uw beloften onmogelijk kunnen waarmaken met dit soort aalmoezen. Door ze toe te vertrouwen aan de lidstaten, valt een mislukking dan ook niet uit te sluiten.
Wij willen dat de Unie wereldwijd voorop blijft lopen en wetgevende initiatieven blijft nemen om de aarde te beschermen. Dat veronderstelt dat de Commissie ambitieus beleid kan opstellen, de verantwoording kan nemen voor de kwaliteit van de binnen de lidstaten voorgestelde projecten, en projecten kan weigeren die niet geschikt zijn. Het Europees beleid moet in geen geval de lacunes van de lidstaten met betrekking tot het milieu compenseren. U snapt wel dat wij weigeren ze een blanco cheque te geven.
Aan de andere kant zijn wij ons er terdege van bewust dat de vertraging die mogelijk het gevolg is van deze procedure de financiering weer dreigt te vertragen. Daarom hebben wij samen hetzelfde amendement ingediend om ervoor zorgen dat de door uw DG Milieu verrichte werkzaamheden gefinancierd worden, in afwachting van een overeenkomst uiteraard. Ook wij willen niets liever dan dat de activiteiten voortgezet kunnen worden en zelfs dat u nieuwe projecten kunt aandragen en kunt toezien op de financiering van het werk van de ngo's. Wij willen hier graag heel duidelijk stellen dat dit juridisch en financieel gezien haalbaar is.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zou ik willen zeggen dat de Raad en de Commissie nu aan zet zijn en dat wij ervan overtuigd zijn dat we het met elkaar eens zullen worden, zodat we dit ambitieuze milieubeleid verder op poten kunnen zetten. Dat verwachten onze medeburgers en zij moedigen ons daartoe aan.
Cristina Gutiérrez-Cortines
(ES) Mijnheer de Voorzitter, mijn interventie bestaat uit twee gedeelten. In het eerste gedeelte zal ik de mondelinge vraag over Natura 2000 van de heer Florenz stellen, die hier niet aanwezig is en mij gevraagd heeft om namens hem te spreken.
De vraag is de volgende: Gelet op het feit dat volgens ramingen van de Commissie jaarlijks 6,1 miljard euro nodig zijn voor de instandhouding en het onderhoud van het Natura 2000-netwerk van beschermde gebieden en de veronderstelling is dat de benodigde middelen uit de plattelandsontwikkelings- en structuurfondsen, uit het Life+-programma en uit de visserijfondsen afkomstig zullen zijn, hoe denkt de Commissie dit beleid te gaan coördineren? Hoe denkt de Commissie duidelijke boodschappen te kunnen zenden, aan de gebruikers, aan de eigenaren, aan degenen die grond van Natura 2000 hebben, over de inhoud van haar gecoördineerde beleid? Waar zijn de financiële middelen? Welke acties moeten er worden ondernomen? In welke mate zijn de bescherming en de financiële steun van de Europese Unie toegankelijk?
Dat is allemaal nog niet duidelijk. We hebben een heel duidelijk ontwerp nodig dat ervoor zorgt dat er echte communicatie gaat plaatsvinden, van beneden naar boven, tussen de eigenaren en de Commissie.
Met betrekking tot Life+ onderschrijf ik alles wat mevrouw Isler Béguin heeft gezegd. De uitkomst van de stemming is een weerspiegeling van een echt akkoord in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, hoewel er afwijkende opvattingen en standpunten kunnen bestaan, afhankelijk van het standpunt van elke lidstaat. Waarom? Omdat in het nieuwe ontwerp van Life+ dat nu gepresenteerd wordt het beleid gedecentraliseerd wordt en heel anders wordt dan het tot nu toe was.
Wij begrijpen dat Life+ traditioneel een programma is dat vooroploopt bij het financieren van innovatieprojecten en innovatieve beheermodellen, vooral op milieugebied. Het is een prestigieus programma, dat de ngo's altijd hebben gezien als een lichtend voorbeeld. Voor gemeenten en regionale autoriteiten is het de te volgen weg geworden, een permanent referentiepunt. En wij willen dat dit referentiepunt blijft bestaan.
Maar bovendien is dit zo omdat altijd de nadruk is gelegd op juist het universele karakter van het milieubeleid, wat een van de successen van het Europees beleid is geweest op dit gebied.
Europa weet dat milieubeleid niet zich niet kan beperken tot één regio. Er moet over nagedacht worden op mondiaal niveau, daar is de Europese Unie altijd heel duidelijk over geweest, en in het zesde actieprogramma milieu komt dat ook op elk gebied tot uiting.
Het beleid ten aanzien van de klimaatverandering, ten aanzien van de verwoestijning, ten aanzien van het water, van de kwaliteit van het leven, van het welzijn, van de vervuiling, heeft een universeel karakter en moet daarom niet alleen in de Europese Unie worden toegepast, maar Europa moet een model worden voor de hele wereld.
Laten we echter niet vergeten dat Life+ in het leven is geroepen om dit alles uit te voeren, en zo staat het ook in de financiële paragraaf die ik ga voorlezen en waarin wordt verklaard dat de kredieten van Life+ "bedoeld zijn voor de financiering van economische bijdragen aan acties die gericht zijn op het toepassen, actualiseren en ontwikkelen van de communautaire wetgeving en het communautaire milieubeleid, met inbegrip van de integratie van het milieu in het overige beleid”. Hoe kan dit worden uitgevoerd als het beleid alleen maar genationaliseerd wordt? Hoe kan dit worden uitgevoerd als Europa zijn leiderschap op dit gebied verliest, als Europa het milieubeleid in handen van de lidstaten legt?
Daarom stellen wij in alle helderheid en in alle stelligheid een meer gecentraliseerd model voor: een model waarin Europa weer het voortouw neemt en zijn leidende rol weer oppakt. We begrijpen dat de Commissie niet genoeg middelen heeft. We gaan de Commissie in de toekomst helpen, voor zover mogelijk, want dit beleid van ontmanteling van het ambtelijk apparaat mag niet gehandhaafd blijven.
Als Europa niet de structuur of de capaciteit heeft om het milieubeheer uit te voeren en gebrek aan gekwalificeerd personeel heeft, zal het deze taak niet kunnen uitoefenen. Het lijdt geen twijfel dat wij in dit verband willen dat een deel van het beheer wordt teruggegeven aan de Europese Commissie en dat er internationale Europese projecten worden uitgevoerd, zodat Europa in de toekomst een grotere capaciteit zal krijgen, aan capaciteitsopbouw kan doen, en zo de projecten beter kan monitoren, het beleid beter kan coördineren en transversale acties kan blijven ondernomen.
Dat is ons voorstel en we zullen volledig meewerken aan de bemiddelingsprocedure, zodat we snel een akkoord kunnen bereiken, en zodat de financiering gewaarborgd kan worden en de Commissie, en daar bestaat geen twijfel over, haar missie kan vervullen. Dat is de reden waarom we hier zijn: om met de Commissie samen te werken en tegen de lidstaten te zeggen dat duurzaamheidsbeleid een proces is en dat Europa niet alleen een markt is.
Stavros Dimas
lid van de Commissie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik de rapporteur, mevrouw Isler Béguin, gelukwensen met haar uitstekende werk en met haar verslag over dit voorstel. Ik wil ook mevrouw Gutiérrez danken voor haar zeer positieve benadering en ik kan zowel de twee dames als alle leden van het Europees Parlement bevestigen dat de Commissie zal werken aan een eenvoudiger aanpak en een spoedige overeenkomst met de Raad.
Ik moet benadrukken dat wij sinds september 2004 - toen het college van commissarissen het voorstel van de Commissie heeft aangenomen - ongeveer een jaar na de eerste lezing heel veel vooruitgang hebben geboekt met Life+ en dat het standpunt van de Commissie vergeleken met haar oorspronkelijke voorstel op heel wat punten sterk is gewijzigd.
Ik vind dat het gemeenschappelijke standpunt van de Raad, waarmee de Commissie het in grote mate eens is, tegemoetkomt aan vele fundamentele eisen van het Europees Parlement. De ontwerpverordening bevat nu een hoofdstuk over de natuur en de biodiversiteit. Life+ zal maatregelen en activiteiten kunnen financieren voor de uitwisseling van standpunten en beste praktijken of modelprojecten, met inbegrip van het beheer en de selectie van Natura 2000-locaties en de richtlijnen voor habitats en vogels.
Het deel van Life+ dat betrekkinmg heeft op natuurbehoud is aanzienlijk. Ten minste 40 procent van de middelen kan hieraan worden uitgegeven. Ik zou willen beklemtonen dat dit percentage een minimum is en dat de lidstaten meer kunnen uitgeven als zij dat willen.
Wat de financiering van Natura 2000 betreft, heeft de Commissie financieringsmogelijkheden gecreëerd via de structuurfondsen, het visserijfonds en het landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling. De Commissie kan uiteraard uitgaven voor Natura 2000 bevorderen, maar in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel hebben de lidstaten de bevoegdheid en de keuze om te beslissen in welke mate zij gebruik willen maken van die financieringsmogelijkheden.
De Commissie van haar kant zal haar uiterste best doen om de lidstaten zoveel mogelijk gebruik te laten maken van die financieringsmogelijkheden. Steeds wordt het advies van het DG Milieu ingewonnen voordat de door de lidstaten ingediende strategische referentiekaders, operationele programma's voor de structuurfondsen en programma's voor plattelandsontwikkeling worden goedgekeurd.
Ik herhaal dat het een van onze grootste prioriteiten is te zorgen voor afdoende financiering voor Natura 2000, en daarom waardeer ik de steun van het Parlement hiervoor.
Toch is ons belangrijkste punt van debat vanavond de methode voor het uitvoeren van het programma. In overeenstemming met het gemeenschappelijke standpunt zal 80 procent van de kredieten voor Life+ ter beschikking worden gesteld van de lidstaten. Ik beschouw de voorkeur van het Parlement voor het behoud van het centrale programmabeheer als een blijk van vertrouwen in de Commissie. Maar die keuze vereist meer personeel, zoals ik eerder heb gezegd.
Daarom gaat de voorkeur uit naar de methode die wordt voorgesteld in het gemeenschappelijke standpunt. Ten eerste strookt die methode met het subsidiariteitsbeginsel: ze verschaft maximale flexibiliteit zodat kan worden ingespeeld op de verschillende behoeften van de lidstaten. Ten tweede garandeert ze dat alle landen een minimumpercentage aan financiering ontvangen. In het kader van het huidige Life III krijgen ze vaak geen geld. Ten derde is deze methode doorzichtig en controleerbaar en biedt zij een meerwaarde voor de Europese Unie.
Zoals u weet vormt het delegeren van beheersbevoegdheden de kern van het Commissievoorstel. De lidstaten baseren zich op dit voorstel en bereiden nu al ontwerpprogramma's voor. Daarom kan de Commissie niet instemmen met de verschillende amendementen die alle verwijzingen naar het delegeren van beheersbevoegdheden schrappen.
Jammer genoeg is de uitkomst van de informele vergaderingen tussen Parlement, Raad en Commissie na de stemming in de Commissie milieubeheer en consumentenbescherming op 14 september niet van dien aard dat we grote stappen konden zetten in de richting van een akkoord over het delegeren van beheersbevoegdheden. Ondanks de meningsverschillen zijn we wel allemaal voor het programma Life+ en voor het spoedige uitvoeren van dit programma zodat de middelen kunnen vloeien en er geen vertraging optreedt bij de uitvoering van de programma's.
De lidstaten hebben meer dan twee miljard euro voor het programma Life+. Er moet een manier worden gevonden om die middelen zo snel mogelijk uit te betalen, ook al betekent dat dat iedereen compromissen zal moeten sluiten. We moeten dus samen blijven zoeken naar praktische oplossingen, vooral voor de methode om Life+ uit te voeren. In dat kader zullen wij elke denkbare inspanning leveren om een compromis te bereiken tussen Raad en Parlement en zullen wij bemiddelen om een overeenkomst mogelijk te maken.
Péter Olajos
namens de PPE-DE-Fractie. - (HU) Binnen het kader van het Life III-programma, dat in 2000 van start ging, hebben we meer dan 950 miljoen euro besteed aan een scala van milieuprogramma's gericht op het welslagen van talloze lokale, regionale en grensoverschrijdende projecten. En misschien nog wel belangrijker is dat het juist deze projecten zijn die de Unie dichter bij de gewone burger hebben gebracht en die rechtstreeks bijdragen aan een betere leefomgeving van de Europese burgers. Dat zijn belangrijke overwegingen in een tijd waarin de populariteit van de Europese Unie nog nooit zo laag is geweest.
De status van Life+, en daarmee ook van het Natura 2000-programma, geeft reden tot zorg en vestigt de aandacht op ten minste twee belangrijke knelpunten. Het eerste is het feit dat nu al duidelijk is dat er geen tijdig besluit zal vallen over het nieuwe programma en dat we dientengevolge aanstaande januari niet met nieuwe milieuprogramma's van start kunnen gaan, zoals wel de bedoeling was. Dit is naar mijn mening een ernstige zaak. Ik stel derhalve voor dat we navolging geven aan de oplossing die in 2004 gekozen is. Destijds werd het Life III-programma, dat toen afliep, door een verordening van het Europees Parlement en de Raad met twee jaar verlengd en werd een aanvullend budget van 317 miljoen euro beschikbaar gesteld.
Ik stel voor dat we besluiten het in 2006 aflopende Life-programma van kracht te laten blijven totdat de nieuwe verordening wordt aangenomen. Het tweede probleempunt is het voorstel van de Raad om 80 procent van de fondsen door de lidstaten zelf te laten beheren. Dat druist in mijn optiek in tegen de logica en praktijk die tot dusverre zijn gevolgd, namelijk dat milieubescherming juist vanwege de grensoverschrijdende aard ervan vraagt om een supranationale aanpak.
Om die reden kan ik zelf alleen maar steun verlenen aan voorstellen die de Commissie en het Parlement meer bevoegdheid geven om over de besteding van de beschikbare fondsen te beslissen dan in het op tafel liggende voorstel het geval is.
Anne Ferreira
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, Commissaris, geachte collega's, allereerst wil ik u vragen de welgemeende excuses van mevrouw Lienemann te aanvaarden voor het feit dat ze niet aanwezig kan zijn vanavond, want u weet hoezeer ze betrokken is bij dit vraagstuk. Ik neem echter met evenveel plezier en met dezelfde overtuigingen haar plaats in.
Ik wijs erop dat onze fractie zich volledig achter het verslag van mevrouw Isler Béguin schaart, en blij is met het akkoord dat door onze fracties is bereikt over een ambitieuze strategie waarmee het enige directe financieringsinstrument dat bestemd is voor het Europese milieubeleid behouden blijft. Ook wil ik benadrukken dat ons Parlement de aanvullende begrotingsmiddelen voor Life in de wacht heeft gesleept, zij het dat deze ver achterblijven bij onze oorspronkelijke doelstellingen. Vandaag zijn het opnieuw de afgevaardigden die meer middelen eisen voor de tenuitvoerlegging van de Natura-richtlijn. Er is in ieder geval iets gedaan, waarschijnlijk niet genoeg, maar in een krappe begrotingscontext moeten we roeien met de riemen die we hebben.
Wij zijn het niet eens met de methode die is gekozen om de maatregelen te financieren. Life is een voorbeeldig Europees instrument, dat zijn nut heeft bewezen, en wij kunnen niet instemmen met renationalisering van dit beleid, waarbij maar liefst 80 procent van het budget in handen wordt gelegd van de lidstaten. De Europese Unie moet meer zijn dan een geldschieter; ze moet de touwtjes van dit milieubeleid in handen houden! Nu het Europese ideaal gekoesterd moet worden, en aangezien het beleid betreft dat veel burgers van de EU een warm hart toedragen, is het niet aanvaardbaar dat de Europese dynamiek op deze manier ondermijnd wordt. Onze geloofwaardigheid in de ogen van de burger staat op het spel, na de verklaringen in de toekomstige duurzame ontwikkelingsstrategie
Life moet overigens een voorbeeldfunctie blijven vervullen met vernieuwende en reproduceerbare projecten. Het is duidelijk dat we de lidstaten het financieringsniveau moeten bieden waar ze om vragen, waarbij we tegelijkertijd eisen dat bij de selectie van de projecten rekening gehouden wordt met zowel de Europese dimensie als de relevante milieupraktijk.
Onze fractie steunt het amendement van mevrouw Haug die de Commissie vraagt de financiering voor de lopende programma's te handhaven. Wij kunnen namelijk niet accepteren dat ngo's en andere bij Life betrokken partijen benadeeld worden.
Frédérique Ries
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, twaalf maanden geleden lieten wij, samen met onze rapporteur mevrouw Isler Béguin, weten niet blij te zijn met dit door de Commissie aangeboden cadeau. Ik doel daarmee op een kwestie waarover al veel is gepraat: de overheveling van het milieubeleid naar de lidstaten , die maar liefst 80 procent van het budget van Life+ moeten gaan beheren. Net als onze rapporteur vind ook ik het jammer dat het Finse voorzitterschap tijdens ons informele overleg niet een krachtig gebaar heeft gemaakt om tegemoet te komen aan het streven van de burgers naar een beter milieu en een betere levenskwaliteit.
Het spreekt voor zich dat een oplossing moet worden gevonden voor deze institutionele onenigheid, en tot het zover is moet de continuïteit van de financiering van het communautaire milieubeleid uiteraard gewaarborgd worden. Dat is het doel van ons amendement 32. Net als mijn collega's plaats ik dan ook vraagtekens bij de blanco cheque die de lidstaten op een zilveren schaaltje aangeboden is. Waarom zouden we renationaliseren wat Europa zelf prima doet, zij het met weinig middelen, zoals reeds is gezegd, namelijk de biodiversiteit en met uitsterven bedreigde diersoorten beschermen?
Ik wil enkele succes noemen die sinds de oprichting van Life in 1992 zijn geboekt op het gebied van natuur, milieu en derde landen. In mijn eigen land België zijn dat maar liefst 120 projecten voor het behoud van de biodiversiteit die mede gefinancierd worden door de Europese Unie. Dankzij Life en de over het algemeen gunstige effecten van Natura 2000 staat 20 procent van het Belgische grondgebied inmiddels te boek als beschermd natuurgebied.
De Commissie heeft daarnaast afgelopen donderdag 75 milieuprojecten gepresenteerd die in aanmerking zullen komen voor steun van de Unie - bij elkaar 136 miljoen euro aan steun die te danken is aan het Life-programma. Om terug te komen op België, het doet me deugd dat het plateau de Hoge Venen in de prachtige Ardennen, dat zich uitstrekt over het ruim 4500 hectare, tot de uitverkoren projecten behoort.
Is dat een goed teken? Ik hoop het, want door het op te nemen voor het milieu van Europa, bekommeren we ons ook om het welzijn en de gezondheid van toekomstige generaties. Zoals ik benadrukte, weet ik bovendien zeker dat Europa er alle belang bij heeft een bijdrage te leveren aan deze strijd voor het behoud van de natuur en de biodiversiteit.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik nogmaals benadrukken dat dit een strijd is die in de loop van het debat uitgestegen is boven de politieke scheidslijnen. Onze onvoorwaardelijke steun aan onze rapporteur - die ik nogmaals wil bedanken en gelukwensen - is daarvan het beste bewijs.
Margrete Auken
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, ik wil Karl-Heinz Florenz graag bedanken voor zijn vraag. Vorig jaar was ik rapporteur voor het parlementaire verslag over de financiering van Natura 2000. In dat verslag gaven wij uitdrukking aan onze zorg over de bereidheid van de lidstaten en de Commissie om deze taak serieus te nemen. Er wordt best goed geluisterd naar wie iets te zeggen heeft over de natuur, zolang het maar een jubelverhaal is. Denkt u nog maar eens terug aan de manier waarop de regeringsleiders in 2001 in Göteborg plechtig verzekerden dat Natura 2000 zou worden doorgevoerd. Maar alles was alweer vergeten, toen over het budget moest worden beslist en het zelfstandige begrotingsonderdeel voor Natura 2000 vierkant werd afgewezen. Nu wordt het nog interessant om te zien of men zich de beloftes nog herinnert, wanneer de lobbyisten van de landbouwsector weer zullen proberen ervoor te zorgen dat alle subsidiemiddelen, inclusief het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling, naar de grote landbouwbedrijven en de industrie gaan. De Commissie kan nu niet anders meer dan op dit gebied strenger te zijn. De nonchalance en het gebrek aan controle waar tot nu toe sprake van was, dreigen rampzalige gevolgen te krijgen, eerst en vooral voor de natuur, maar ook voor de reputatie van de Europese Unie, zoals meerdere collega's al hebben opgemerkt. De bescherming van milieu en natuur is voor vele mensen een essentieel winstpunt van de EU. Wij politici, die de noodzaak van de Europese samenwerking hebben moeten verantwoorden en uitleggen, hebben onafgebroken gewezen op dat wat de EU voor elkaar kan krijgen op dit gebied. Maar velen bemerken nu een onverschilligheid bij de Europese Unie ten opzichte van die waarden die niet gemakkelijk en snel in geld kunnen worden omgezet.
Er moet snel worden gehandeld als wij onze goede reputatie willen herstellen. De Commissie zou als voorwaarde voor de uitbetaling van met name middelen uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling moeten stellen dat lidstaten plannen naar voren brengen en voldoende middelen reserveren voor Natura 2000. En de Commissie zou de landbouwsector er meteen aan moeten herinneren dat de middelen uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling niet hun privémiddelen zijn. Natura 2000 moet zijn deel krijgen, ook zonder dat de landbouw compensatie krijgt. De landbouwsector moet zijn medeverantwoordelijkheid aanvaarden voor de gezondheid en diversiteit van de natuur. Dat zou iedereen in landbouwgebieden genoegen doen. Er zijn fantastische mogelijkheden om te verdienen aan de ontwikkeling van Natura 2000. Wij weten bijvoorbeeld dat ongeveer een kwart miljoen mensen werkzaam is binnen de natuurbescherming, en het potentieel binnen de toerismesector is nog groter.
Dimitrios Papadimoulis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur van harte bedanken voor haar uitstekende verslag en voor haar vastberaden verdediging van de eisen van de Commissie milieubeheer met betrekking tot Life+.
Het sleutelprobleem is nu dat er voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld voor het Natura 2000-programma. Daarom steun ik van harte het verzoek tot een verhoging van de Life+-begroting met 50 miljoen euro. Als wij deze 50 miljoen in de marge laten zitten en genoegen nemen met een politieke verbintenis - zoals de Raad wil - zullen wij geen enkele duidelijke garantie hebben.
Ik geef eveneens steun aan het verzoek van de Commissie milieubeheer om 55 procent van Life+ uit te trekken voor natuur en biodiversiteit. Dit is van cruciaal belang voor de inspanningen die ondernomen worden om het desbetreffende doel van de Europese Unie te verwezenlijken. Inderdaad is het de moeite waard om van de extra 100 miljoen euro, waarover in het kader van de financiële vooruitzichten een akkoord is bereikt, méér dan 40 procent - 40 procent is het voorstel van de Raad - vast te leggen. Als het bij 40 procent blijft, zullen de financiële middelen voor biodiversiteit op evenredige wijze worden verminderd ten opzichte van de vorige financiële vooruitzichten, en dat zou onaanvaardbaar zijn.
Tot slot schaar ik mij achter het standpunt van de rapporteur dat wij ons moeten verzetten tegen het voorstel van de Commissie om 80 procent van de middelen aan de lidstaten te geven. Op die manier geven wij hun een blanco cheque. De middelen voor Life+ zijn niet bedoeld om de gaten in de begroting van de lidstaten op te vullen. Daarmee moeten gemeenschappelijke Europese programma's worden bevorderd.
Mijnheer de commissaris, u weet heel goed dat in ons beider vaderland het geld vaak gebruikt wordt om loonuitgaven te dekken, en niet om het Natura 2000-netwerk te beschermen. Wij willen een krachtig Europees beleid. Wij willen allen in het Europees Parlement meer Europa op het gebied van de milieubescherming. Als de Commissie dat eveneens wil, waarom schaart zij zich dan niet achter ons in ons verzet tegen de Raad?
Kathy Sinnott
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou ervoor willen pleiten dat de lidstaten het beheer van Life voor 80 procent voor hun rekening nemen. Hierdoor worden de financiële middelen veel beter en eerlijker verspreid over de hele EU en over de diverse soorten milieu binnen de EU. Het zorgt voor meer lokale kennis bij het projectselectieproces en het is bevorderlijk voor het publieke bewustzijn.
Als Iers Parlementslid twijfel ik maar over één ding: ik ben van mening dat de tweede helft van de tweede pijler van Life - uitvoering van het bestaande milieubeleid - cruciaal is. Dit is een prioriteit, omdat het zinloos is om nieuw beleid en nieuwe projecten te financieren als we niet in staat zijn om de normen die we onszelf reeds hebben opgelegd, ten uitvoer te leggen. Eerlijk gezegd is dit in mijn eigen land een probleem als het om de industrie gaat. Het Milieubeschermingsagentschap in mijn lidstaat lijkt er veel moeite mee te hebben om de industrie dezelfde normen op te leggen als het publiek.
Ik ben dan wel bereid om het beheer van Life+ op lidstaatniveau te steunen, maar toch zie ik liever een redelijke mate van toetsing zodat bij de geselecteerde projecten prioriteit wordt gegeven aan de inspanningen bedoeld om de naleving van de EU-milieuwetgeving door de industrie te bevorderen.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, tijdens de eerste lezing van de Life+ -verordening zijn veel amendementen ingediend. Wij zijn het er unaniem over eens, dat dit financieel instrument op het gebied van milieubescherming niet aan de verwachtingen voldoet. Het grootste bezwaar is de beperking van financiering voor tenuitvoerlegging van al het beleid op dit gebied. De financiële overeenkomsten met de Raad en de Commissie zijn niet overgeheveld naar de milieubeschermingsbegroting voor de volgende zeven jaar.
Ik denk dat de verschillen in benadering van mevrouw Sinnot en van de meeste andere leden nogal abstract van aard zijn. Ik zou een veel geruster geweten hebben, als ik voor dit verslag zou stemmen, in de zekerheid dat de middelen die aan verschillende landen worden toegewezen, voor milieuprojecten zullen worden gebruikt. Het probleem is dat de middelen worden uitgegeven aan personeelskosten en niet aan milieuprojecten. Ik denk dat we daarom echt op de een of ander manier moeten ingrijpen.
Ten slotte wil ik nog even opmerken dat in een tijd van crisis wat betreft onze visie op het Europa van de toekomst, en van scepsis jegens de Europese instellingen, het milieu een gemeenschappelijk referentiepunt kan zijn, dat veel burgers van de lidstaten van de Europese Unie kan verenigen.
Françoise Grossetête
(FR) Commissaris, bij de eerste lezing richtte onze boodschap zich op de bescheiden middelen die werden toegekend aan Life+. Vandaag wil het Europees Parlement een krachtige boodschap richten aan de Raad en aan de Commissie. Wij kunnen onder geen beding instemmen met het feit dat 80 procent van de Life+-kredieten in handen wordt gelegd van de lidstaten. Dat is onaanvaardbaar, omdat het milieubeleid een van de Europese beleidsterreinen is die de Europese burger het meest aan het hart gaat. We vragen ons echt af waarom de Commissie deze kans laat lopen om de burger te laten zien dat communautair beleid hun dagelijks leven direct kan beïnvloeden. Dat is niet logisch, temeer daar we momenteel bekritiseerd worden vanwege de gebrekkige communicatie met de burger.
Life+ is een financieringsinstrument dat onontbeerlijk is voor ons milieubeleid. Het bevat echter een hoop tegenstrijdigheden. Sessie na sessie keuren we ambitieuze milieuplannen goed in het kader van duurzame ontwikkeling, terwijl Life+ langzaam de nek omgedraaid wordt. En ook hierover zijn we het niet eens met de Raad. Door de verantwoordelijkheid voor 80 procent van de kredieten neer te leggen bij de lidstaten dreigt alles waar we ons op vastgelegd hebben op losse schroeven te komen staan en bestaat het gevaar dat deze kredieten niet voor hun oorspronkelijk beoogde doel worden gebruikt.
Ja, Commissaris, we zijn allemaal voorstander van Life+, maar niet zoals u het voorstelt! We moeten vasthouden aan een centraal, door de Commissie beheerd model, waarbij projecten geselecteerd worden op basis van hun verdiensten en toegevoegde waarde. Zo niet, dan zal ons milieubeleid verwateren, dat weet u maar al te goed. Renationalisering is niet de goede oplossing. We moeten deze middelen niet aanwenden om ambtenaren te betalen, maar om projecten tot stand te brengen en te financieren.
Evangelia Tzampazi
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de renationalisering van Life staat haaks op de koers die men tot voor kort heeft gevolgd bij de toepassing van dit milieu-instrument.
Het voorstel om de lidstaten te belasten met het beheer van 80 procent van de toch al ontoereikende middelen voor Life+ zou betekenen dat heel de Europese toegevoegde waarde teniet wordt gedaan en bovenal dat de lidstaten gemachtigd worden om de middelen naar eigen inzicht uit te geven voor - waarschijnlijk - nationale doelstellingen. Daarom dringen wij aan op een onder de controle van de Commissie plaatsvindend, effectief en transparant beheer van de belangrijke programma's met Europese toegevoegde waarde.
Tot slot is het voor mij erg belangrijk dat als er geen akkoord wordt bereikt, steun wordt gegeven aan het gemeenschappelijk voorstel op grond waarvan financiering is toegestaan van de activiteiten die vanaf 2007 in het onderhavig programma opgenomen moeten worden.
Ik wil mijn collega, mevrouw Béguin van harte bedanken voor haar bijzonder positieve verslag.
Mojca Drčar Murko
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met de rapporteur, mevrouw Isler Béguin, eens dat het Parlement in eerste lezing een aanzienlijk aantal verbeteringen heeft aangebracht in de ontwerpverordening van de Commissie inzake Life+, met name wat betreft het bedrag dat moet worden opgenomen voor de financiering van Natura 2000. Daarom ben ik blij met amendement 18, waarin het bedrag van honderd miljoen euro dat tijdens de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten was overeengekomen, weer wordt genoemd.
Er zijn echter een paar redenen waarom ik niet zo enthousiast ben over amendement 10, waarin het voor de nieuwe lidstaten zeer belangrijke lid 2 van artikel 6 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wordt geschrapt. Ik vrees dat een gecentraliseerde verdeling van middelen die volledig via de projecten verloopt, in het voordeel is van de oude lidstaten die beter op de hoogte zijn van de procedures. Het is algemeen bekend dat de instellingen van de nieuwe lidstaten nog niet voldoende voorbereid zijn om op voet van gelijkheid met hun projecten te concurreren. Het voorstel van de Commissie om 80 procent van de financiering aan de lidstaten toe te wijzen, is bedoeld om deze feitelijke beginachterstand te corrigeren. Daarnaast moeten uitgebreide selectiecriteria een Europese meerwaarde van de financiering opleveren. Zo bezien beschouw ik dit niet als renationalisatie. Wat de tenuitvoerlegging betreft: ik zou geen bezwaar hebben tegen de oplossing van de Raad.
Richard Seeber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt het nu vaak genoeg gehoord: we zijn allemaal tegen de overheveling van dit Europese programma terug naar de lidstaten. Dit programma moet Europees blijven.
Als we hier spreken over milieuprogramma's en toewijzing van middelen, moeten we dat doen met gevoel voor proporties. Het is onacceptabel dat lidstaten in het kader van het habitat-programma en de vogelbeschermingsrichtlijn dingen doen die indruisen tegen het gezond verstand. Het is terecht dat we belang hechten aan het milieubeleid, maar het kan niet zo zijn dat kikkers meer bescherming genieten dan mensen. Het is een taak van de Commissie en haar diensten de zaken wel in de juiste proporties te zien.
Belangrijk is dat wij hier in het Europees Parlement met u, de Commissie programma's uitvoeren die een Europese meerwaarde bieden. Het is onaanvaardbaar middelen zomaar terug te geven aan de lidstaten en de besteding van die middelen verder aan hen over te laten. Ook gaat het niet aan dat met deze middelen ngo's worden gefinancierd waar we de achtergronden en verbanden niet van kennen. We moeten oppassen dat Europese belastinggelden niet verkeerd worden besteed.
Karin Scheele
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de tweede lezing over het financieringsinstrument voor het milieu geeft er eens te meer blijk van dat de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 onvoldoende basis bieden om de taken van de Unie op milieugebied en op veel andere terreinen naar behoren uit te voeren.
Aangezien wij ons in een moeilijke financiële situatie bevinden, is het belangrijk dat wij onze rapporteur morgen met overweldigende meerderheid ondersteunen. Er wordt bij de Commissie weliswaar bereidheid tot een compromis gesignaleerd, maar we weten dat de onderhandelingen keihard worden. De amendementen waarvan de Commissie vanavond heeft gezegd dat zij ze niet kan aanvaarden, vormen namelijk de kern van het standpunt van het Europees Parlement.
Er is al gezegd dat renationalisering als een bedreiging voor het Europees milieubeleid en de Europese meerwaarde wordt beschouwd. Ik ondersteun dan ook alle amendementen met schrappingsvoorstellen van de rapporteur, want hiermee worden stappen in de juiste richting gezet.
Alfonso Andria
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het volhardende werk van onze rapporteur heeft al in de eerste lezing voor opmerkelijke resultaten gezorgd. Desalniettemin zijn de voor Life+ uitgetrokken middelen tijdens de periode 2007-2013 ontoereikend om een antwoord te kunnen geven op de milieu-uitdagingen van de komende jaren en we lopen derhalve het risico de al geboekte positieve resultaten op het spel te zetten. Daarom is het bijzonder belangrijk amendement 3 van de rapporteur te steunen teneinde in ieder geval na de herziening van het financiële kader in 2008/2009 een adequate financiering te kunnen verzekeren met als doel Life aan te passen aan de noodzakelijke veranderingen en in te staan voor een hoog niveau van communautaire cofinanciering.
Bovendien zou ik het belang willen onderstrepen van de bestemming van de Europese milieusubsidies. Dat geld mag niet worden gebruikt om de financiële tekorten te dekken van de lidstaten - er is meer dan eens op gewezen dat het vaak wordt gebruikt om ambtenaren te betalen - maar dient aangewend te worden voor de uitvoering van Europese projecten die de strategie voor duurzame ontwikkeling van Göteborg concretiseren.
Tot slot verheugt het mij dat men in de nieuwe programmering van Life+ meer aandacht besteedt aan het probleem van de energie-efficiency, door geld uit te trekken voor nieuwe technologieën. Ik ben het met de rapporteur eens dat het maatschappelijk middenveld in grotere mate moet worden betrokken bij het opstellen van de meerjarenprogramma's en de nationale jaarlijkse programma's.
Stavros Dimas
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Parlementsleden voor hun positieve bijdrage en voor de erkenning van het feit dat het oorspronkelijke voorstel - dat de Commissie in september 2004 met de hulp van het Parlement heeft aangenomen - aanzienlijk is verbeterd. We moeten streven naar een evenwichtige oplossing. In dit verband zal ik proberen bij te dragen aan de totstandkoming van een overeenkomst tussen de Raad en het Parlement.
Wat de amendementen betreft: ik ben op de hoogte van 31 door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ingediende amendementen en een pas vorige week ingediend amendement. Net als het begrotingsdebat geeft dit laatste amendement mij het idee dat het Parlement bereid is om te helpen zoeken naar een oplossing voor het financieringstekort dat door de late aanneming van Life+ zal ontstaan. De begrotingskwestie zal uiteindelijk door de Begrotingsautoriteit worden opgelost, en de Commissie zal er alles aan doen om een overeenkomst te bewerkstelligen die het DG Milieu, met uw steun, het hele jaar 2007 middelen biedt.
Dan de 31 amendementen op Life+. Ik verdeel ze in vier afzonderlijke blokken. Ten eerste de leveringsmethode. De Commissie kan de reeks amendementen gericht tegen het gedelegeerde programmabeheer niet aanvaarden.
Ten tweede de toewijzing van middelen, de begroting, ring-fencing, enzovoorts. Het Parlement heeft een amendement ingediend dat erop gericht is om het extra bedrag van honderd miljoen euro in zijn geheel toe te wijzen aan het Life+-instrument. Als het Parlement en de Raad het eens worden over de toewijzing van dat bedrag aan het Life+-programma, zou ik graag zien dat het programma wordt uitgebreid. Het Parlement wil ook dat minstens 55 procent van de Life+-middelen wordt toegewezen aan het deel natuur en biodiversiteit. De Commissie kan dit amendement niet aanvaarden, aangezien het ten koste zou gaan van de flexibiliteit die verschillende lidstaten nodig hebben om andere dringende milieukwesties aan te pakken. De in het gemeenschappelijk standpunt genoemde 40 procent is een minimum, en niets weerhoudt lidstaten ervan om het dubbele aan natuur en biodiversiteit te besteden als ze dat wensen en kunnen rechtvaardigen.
Ten derde de comitologiekwesties. De amendementen die gericht zijn op een grotere betrokkenheid van het Parlement tijdens de verschillende fasen van de programmering en de invoering van de regelgevingsprocedure met toetsing, zijn in principe aanvaardbaar.
Tot slot de reeks amendementen die gericht is op meer duidelijkheid, grotere transparantie, enzovoorts, ten aanzien van kwesties als de uitvoering van het Verdrag van Aarhus, grensoverschrijdende projecten, een specifieke verwijzing naar het effect van klimaatverandering op biodiversiteit, de rol van de Commissie bij het bevorderen van integratie, enzovoorts. Ik ben van mening dat deze amendementen met een paar aanpassingen in principe aanvaardbaar zijn voor de Commissie.
Ik wijs er nogmaals op dat we moeten blijven zoeken naar praktische oplossingen, met name voor de uitvoeringsmethode voor Life+. Bovendien moeten we samen een oplossing zien te vinden voor het financieringstekort voor 2007. De positieve houding van het Parlement is in dit opzicht zeer bemoedigend.
We hebben een financieringsinstrument voor het milieu nodig om onze begroting van twee miljard euro te kunnen besteden. Daarom ben ik bereid om te helpen zoeken naar een praktisch compromis tussen de Raad en het Parlement over deze kwesties en om mee te werken aan de totstandkoming van een overeenkomst hierover.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats.
