Urgentverklaring
Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie visserij is overeengekomen het verzoek om urgentverklaring in te willigen, en te verzoeken of de urgentverklaring op de agenda kan worden ingeschreven overeenkomstig de procedure zonder debat.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

De Voorzitter
Over het verslag wordt dus vrijdagochtend gestemd. De indieningstermijn voor amendementen wordt vastgesteld op woensdag 17 april 1996 te 12.00 uur.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie externe economische betrekkingen heeft gisteren met éénparigheid van stemmen de urgentieverklaring aangenomen, het verslag van de heer Pex zoals u terecht laat opmerken. Wij hopen dat de plenaire vergadering dit ook zal doen.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

De Voorzitter
Ook dit punt wordt op de agenda van vrijdag ingeschreven. De termijn voor de indiening van amendementen wordt vastgesteld op woensdag 17 april 1996 te 12.00 uur.

Douane 2000
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A40083/96) namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de beschikking van het Europees Parlement en de Raad (COM(95)0119 - C4-0006/96-95/0087(COD)) houdende goedkeuring van een actieprogramma van de Gemeenschap op douanegebied (" Douane 2000" ) (Rapporteur: de heer von Wogau).

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wij behandelen vandaag in tweede lezing het gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de aanneming van een beschikking van het Europees Parlement en de Raad houdende goedkeuring van een actieprogramma van de Gemeenschap op douanegebied "Douane 2000" .
Opzet van het programma is de harmonisatie en verbetering van de douaneprocedures en -diensten. Er is dringend nood aan een betere coördinatie van de ten dele sterk uiteenlopende methodes en arbeidsorganisatie van de nationale douanediensten. In eerste lezing hebben wij een reeks amendementen op het programma aangenomen, die de Commissie in haar gewijzigd voorstel grotendeels heeft overgenomen.
In zijn eenparig vastgesteld gemeenschappelijk standpunt legt de Raad echter duidelijk andere klemtonen dan het Parlement. Het begint al bij het opschrift. De Raad heeft het over een actieprogramma van de Gemeenschap op douanegebied, terwijl de Commissie oorspronkelijk het opschrift "Actieprogramma voor de douanediensten van de Gemeenschap" had voorgesteld, waaraan ook het Parlement de voorkeur geeft. In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben wij met de Commissie en de Raad grondig gedebatteerd over de vraag of er al dan niet een douanewezen van de Gemeenschap bestaat. Wij menen dat wij, daar wij toch een gemeenschappelijk tarief aan de buitengrenzen hanteren, wel degelijk van een gemeenschappelijk douanewezen van de Europese Unie kunnen spreken. Daarmee willen wij de eenvormigheid van de douanevoorschriften en de doelstellingen van de douane op het niveau van de Gemeenschap onderstrepen.
In deze aanbeveling voor de tweede lezing worden onder meer de volgende accenten gelegd. In de eerste plaats wordt gewezen op de verdere ontwikkeling van de Europese interne markt tot een echte Europese thuismarkt met open binnengrenzen en een gemeenschappelijk buitengrens. De geassocieerde landen in Centraal- en Oost-Europa moeten daarbij bijzondere aandacht krijgen.
Ter voorbereiding van een toekomstige gemeenschappelijke douane moeten de douane-ambtenaren van de Gemeenschap zichtbaar het symbool van de Gemeenschap met de twaalf sterren dragen om te laten zien dat zij tot een douanedienst van de Gemeenschap behoren. Wat de opleiding betreft, wordt in de beschikking zelf de oprichting voorgesteld van een gemeenschappelijke Europese douane-academie, niet om de opleiding van de douane-ambtenaren in de lid-staten te vervangen, maar om die aan te vullen en om de douanediensten van de Unie dichter bij elkaar te brengen.
Ten slotte stellen wij in het kader van de dringend noodzakelijke automatisering van de douanediensten voor de douane-ambtenaren toegang te verlenen tot bepaalde gegevens in gegevensbanken van de lid-staten en een gezamenlijke gegevensbank op te richten. Volgens mij is dat laatste bijzonder belangrijk, vooral ook voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Door onder meer fraude en ontduiking van douanerechten derft de Gemeenschap heel wat inkomsten. Daarom heeft het Europees Parlement ook een enquêtecommissie ingesteld die een onderzoek moet instellen naar het communautaire douanevervoer, waarbij zulke fraude op grote schaal voorkomt.
In het bijzonder de expediteurs zijn daarvan de dupe. Tegenover de douane zijn zij in eerste instantie voor de behoorlijke afwikkeling van het douanevervoer aansprakelijk. Het gaat hier om zeer grote bedragen. Om hun aansprakelijkheid te dekken moeten zij bij het douanekantoor een borgsom storten. Als de douanediensten ontdekken dat douanerechten worden ontdoken heeft dat hoge belastingvorderingen voor de expediteurs tot gevolg.
Alleen al in Nederland hebben de expeditiebedrijven aldus bijna 900 miljoen ecu moeten betalen. In Duitsland schat men dat bedrag even hoog. Voor geheel Europa raamt men het op ongeveer drie miljard ecu. Vaak zijn het kleine en middelgrote expeditiebedrijven die dat geld moeten betalen. Zo wordt van ondernemingen bij voorbeeld meer dan 50 miljoen DM gevorderd. Voor vele expediteurs kan dat de financiële ondergang betekenen.
De door het Parlement geëiste snelle en algemene automatisering van de douanediensten is dan ook essentieel om douanecriminaliteit te voorkomen en de werkgelegenheid te beschermen.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, in oktober jongstleden heeft ons Europees Parlement een sterke tekst aangenomen na een gemeenschappelijk standpunt van de Raad dat nogal nietszeggend, oppervlakkig en niet voldoende krachtig was. In dit stadium van de discussie heeft onze Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid door de goedkeuring van een reeks amendementen een reëlere, directere en krachtigere richting willen geven aan dit programma Douane 2000. Met deze amendementen willen wij onder andere het volgens ons belangrijke concept van de thuismarkt opnieuw bevestigen; eveneens gaat het erom om de notie van communautaire douane reëler te maken met een hele reeks tekens en symbolen die op dat vlak kenmerkend zijn; en tot slot gaat het erom om een echte mobiliteit van douaniers te verzekeren tussen de verschillende lid-staten, om een gemeenschappelijke opleiding en uitwisseling te verzekeren, en vanzelfsprekend om de controles vanuit kwantitatief en kwalitatief oogpunt te harmoniseren. De lid-staten hebben op het vlak van de harmonisatie van de wetgevingen al veel inspanningen gedaan en vanzelfsprekend is het noodzakelijk dat de interpretatie van deze wetgevingen in de vijftien lid-staten een zekere homogeniteit vertoont.
Meer in het bijzonder wilde ik, zoals de meerderheid van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft gewenst, de nadruk leggen op de strijd tegen alle vormen van fraude, in het bijzonder de transitfraude. Zoals u allen weet, bestaat er een onderzoekscommissie tegen fraude inzake communautaire doorvoer en de eerste werkzaamheden van deze onderzoekscommissie hebben nu al aangetoond dat er veel fraude is en dat er veel inspanningen moeten worden gedaan op het gebied van TIR-documenten, informatisering van het communautaire transitstelsel, uitwisseling van gegevens, en effectieve controle van deze gegevens.
Wat de amendementen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid betreft, hebben wij de nadruk gelegd op de versterking van de samenwerking met de derde landen, in het bijzonder met de Midden- en Oosteuropese landen, met name op het gebied van opleidingsprogramma's zoals het programma MATTHAEUS. Tenslotte dringen wij erop aan dat er voldoende kredieten worden ingezet in het kader van dit programma opdat de woorden in daden kunnen worden omgezet.
Dat is het resultaat van de werkzaamheden van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en in dit stadium verwelkom ik het werk dat onze rapporteur, voorzitter Von Wogau, heeft uitgevoerd. Tot slot spoor ik ons Parlement ertoe aan onze amendementen goed te keuren. Zonder deze amendementen zou dit belangrijke programma voor velen slechts een droombeeld zijn. Als men geloofwaardig wil zijn moet men, en ik herhaal dit, strijden tegen alle vormen van fraude. En binnen deze Unie zijn er talrijke soorten fraude die bovendien nationalistische reflexen oproepen.
Mevrouw de Voorzitter, een grote interne markt veronderstelt een gemeenschappelijke bescherming. Deze gemeenschappelijke bescherming veronderstelt een geharmoniseerd en sterk douanestelsel rondom onze Unie en dat is dan ook precies het onderwerp van ons verslag. Wij wensen dat dit verslag bekrachtigd wordt door de goedkeuring van een bepaald aantal van onze amendementen.

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren namens mijn fractie zou ook ik allereerst de heer von Wogau willen danken. Hij heeft gedurende vele weken hard aan deze aanbeveling gewerkt. Wij zijn het allen eens met zijn doelstellingen, namelijk de goede werking van de interne of, zoals hij het zegt, de thuismarkt en een betere bestrijding van fraude en illegale handel.
Ik zou kort op twee punten nader willen ingaan. Dit programma moet er volgens mij voor zorgen dat de douanecontroles aan alle grensposten, met inbegrip van alle havens en luchthavens, op dezelfde strenge manier worden uitgevoerd. Mijnheer Monti, ik vind dat u daarvoor moet zorgen. De burgers hebben er immers geen enkel begrip voor dat door een gebrekkige controle aan bepaalde grensposten van de Gemeenschap inkomsten verloren zouden gaan en fraude in de hand zou worden gewerkt. Daarom moet de Gemeenschap, als ze eenvormige douanevoorschriften heeft, er ook voor zorgen dat de douanecontroles overal op dezelfde manier gebeuren. Ik meen dat het door u voorgestelde programma daarbij kan helpen. Toch zult u ook op de uitvoering daarvan moeten toezien.
Het tweede punt waarover ik het graag zou hebben heeft betrekking op een heel ander aspect van dit programma. Ik vind het zeer goed dat de Commissie zelf heeft voorgesteld - de Raad heeft daarmee in zijn gemeenschappelijk standpunt ook ingestemd - dat men ook rekening moet houden met de belangen van de deelnemers aan het internationale handelsverkeer. Dat wil zeggen dat wij de inen uitvoerders bij de zaak moeten betrekken. Ik vind het goed dat men de douanevoorschriften wil bekijken en nagaan of men ze niet kan vereenvoudigen. Ik meen immers dat ingewikkelde douanevoorschriften vergissingen en fraude in de hand werken en dat eenvoudigere douanecontroles veel doeltreffender zijn. Ik vind het dus verheugend dat de Commissie zich bereid heeft verklaard met de belangen van de in- en uitvoerders rekening te houden en na te gaan of de procedures niet kunnen worden vereenvoudigd.
Ik vind het ook voortreffelijk dat de lid-staten, in plaats van zelf maatregelen op te leggen, met het bedrijfsleven - zowel expediteurs als in- en uitvoerders - afspraken willen maken over de vraag hoe men door het gebruik van informatica de controles op zinvolle wijze kan vereenvoudigen en uitvoeren. Ik vind dat partnerschap tussen het bedrijfsleven en de douanediensten een voortreffelijk idee dat zeker moet worden uitgevoerd.
Ten slotte moeten wij ons toch nog eens tot de Raad richten - voor zover die natuurlijk onze verslagen leest - en er hem op wijzen dat het niets uithaalt een gemeenschappelijk standpunt over de verbetering van het douanewezen voor te leggen als de lid-staten hun douanediensten daarna niet de financiële en technische middelen ter beschikking stellen om al die maatregelen ook uit te voeren. Volgens mij heeft men, wat de installatie van doeltreffende computersystemen bij alle grensposten in de Gemeenschap betreft, nog heel wat achterstand goed te maken. De lid-staten hebben de plicht dat te doen.

Garosci
Mevrouw de Voorzitter, vandaag hebben we het opnieuw over een onderwerp dat voor de Europese interne markt van buitengewoon groot belang is; hopelijk kunnen we het nu eens afronden.
Het doet ons uiteraard genoegen - onze fractie zal hem ook haar goedkeuring geven - dat de voorzitter van de economische commissie, de heer von Wogau, zich over deze kwestie heeft gebogen, omdat er binnen onze commissie een brede overeenstemming over de uiteengezette doelstellingen bestaat. Doelstellingen die - daar wil ik de collega's even aan herinneren - op de eerste plaats in dienst van de vorming van een ware interne markt staan. Waar het namelijk om gaat is dat de gemeenschappelijke beleidsvormen worden toegepast, de handel binnen en buiten de Gemeenschap wordt geregeld en vereenvoudigd, de douaneheffingen en - rechten worden geïnd, de naleving van de fiscale en statistische voorschriften wordt gewaarborgd, de financiële, economische, commerciële en industriële belangen van de Gemeenschap worden beschermd, de illegale handel wordt bestreden, en bovenal het milieu, het culturele erfgoed en de consumenten van de Gemeenschap worden beschermd.
Eerder al is ter sprake gebracht dat het van belang is de douane-autoriteit waarvoor het programma "Douane 2000" bestemd is, te definiëren. Het is van groot belang de bevoegdheden van de douaneambtenaren te omschrijven; deze moeten absoluut in de gehele Unie gelijk zijn. Het is dus maar goed dat er bepalingen zijn opgenomen voor de uitbreiding en de automatisering, en voor het opzetten van een informatiesysteem met een gemeenschappelijke databank, die een tweeledige functie heeft: enerzijds de tegenstellingen tussen de verschillende systemen van gegevensverwerking wegnemen en daarmee dus de douaneformaliteiten vereenvoudigen, en anderzijds als middel in de strijd tegen fraude en illegale handel dienen. Deze taak heeft met de vorming van de interne markt flink aan gewicht gewonnen en de douanediensten kunnen daaraan alle middelen wijden die gaandeweg zijn vrijgekomen.
Wij geloven er heilig in dat dit project een cruciale stap voor de verwezenlijking van de interne markt kan betekenen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, we twijfelen niet aan het enorme betekenis van het communautaire actieprogramma Douane 2000. Het is dan ook belangrijk dat de Unie erin slaagt de doelstellingen ervan te verwezenlijken. Ik vrees evenwel dat de doeleinden die het Parlement zich stelt, te eerzuchtig zijn. Daar de problemen die betrekking hebben op de buitengrenzen van de Unie in de lid-staten heel gevoelig liggen, verwachten we meer resultaten van de samenwerking tussen nationale douane-instanties dan van de oprichting van een douanedienst op Gemeenschapsniveau. De Fractie De Groenen in het Europees Parlement is ook overtuigd van de noodzaak van douanesamenwerking tussen de Unie en haar buurlanden en dringt er daarom op aan dat ten minste 20 % van de middelen van het onderhavige actieprogramma wordt aangewend voor de versterking van de douanediensten in die landen, alsook voor de bevordering van de samenwerking tussen hun en onze douane-instanties. Tenslotte wil ik namens mijn fractie benadrukken dat moet worden toegezien op de bescherming van de informatie die wordt verzameld door de nog op te richten Europese databanken, die echt nodig zijn voor de internationale fraudebestrijding maar waarvan de gegevens niet tegen de burgers mogen worden aangewend.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, het voorgestelde actieprogramma en het verslag van collega von Wogau moeten met enige ambivalentie worden beoordeeld. Uit allerlei berichten blijkt dat de realisatie van het vrij verkeer van goederen ingrijpende gevolgen heeft voor de omvang en schaal waarop gefraudeerd wordt bij export, import en doorvoer. Daarom dient thans de inspanning gericht te zijn op een adequate bestrijding van fraude. Speerpunt is daarbij de mogelijkheid van het uitwisselen van realtime -informatie via geautomatiseerde databanken en wederzijds toegankelijke computernetwerken. Inspanningen voor een gezamenlijk opleidingsinstituut komen dus wat mij betreft op het tweede plan.
Ik verbaas me over de voorstellen voor een insigne van de Europese Unie op het uniform van douaniers en maatregelen voor het creëren van het besef van één communautaire douanedienst. Dit is puur symbolisch beleid dat behoort tot de categorie " window-dressing" .
Een laatste punt. De voorziene toetreding van Midden- en Oosteuropese landen stelt de Europese Gemeenschap voor extra inspanningen. Het is wenselijk dat voorbereidingen voor een toekomstige samenwerking met de douanediensten van deze landen reeds nu in gang worden gezet.

Wemheuer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Monti, de heer Jarzembowski vindt het positief dat dit programma ook het bedrijfsleven bij de zaak betrekt. Ik kan u zeggen dat men, als men het bedrijfsleven niet alleen bij de zaak had betrokken maar ook naar zijn waarschuwingen had geluisterd, nu geen uitbreiding van de gemeenschappelijke douaneprocedure tot de Visegrad-landen zou voorstellen. De expediteurs, over wie hier zoëven werd gesproken en die inderdaad met reusachtige financiële vorderingen worden geconfronteerd zonder dat hen enige schuld treft, en hun beroepsorganisaties zeggen immers steeds opnieuw dat het T1-systeem beter nog niet tot de Visegradof andere landen wordt uitgebreid. Zij zeggen dat niet omdat die landen onbetrouwbaar zijn of omdat wij ze er niet bij willen hebben. De reden waarom zij dat zeggen is ook niet dat men niet weet hoe belangrijk deze eerste stappen in het perspectief van een uitbreiding zijn, maar wel dat het T1-systeem in de Europese Unie zelf bij de samenwerking met de EVA-landen al niet meer functioneert en volgens de Commissie uiteen dreigt te vallen.
Kortom, een dialoog met het bedrijfsleven en de douanediensten heeft geen enkel nut als men daaruit niet de passende conclusies trekt. Ook de beste dialoog haalt niets uit als men uiteindelijk om zogenaamd zwaarwichtigere politieke redenen een beslissing neemt die men uit economisch oogpunt onmogelijk kan verantwoorden. Toch vinden wij het goed dat dit programma in die dialoog voorziet.
Ik zou nog een opmerking willen maken over amendement 16. Hier is een misverstand gerezen. In dat amendement staat dat de douanecontrole voorrang moet krijgen op alle andere methodes. Dat betekent natuurlijk niet dat elke vrachtwagen aan de grens of aan het douanekantoor op de plaats van bestemming moet worden uitgeladen. Dat is onzin. Iedereen weet dat, ook ik. Nu bestaat de strategie van de Commissie en van de lid-staten er echter in hoge borgsommen te eisen, speciale waarborgen te vragen, de periode waarin controles kunnen worden uitgevoerd te verlengen, door controles achteraf de fraude niet te bestrijden maar daarover statistieken op te stellen en dan van de economische subjecten, over wie hier reeds zo vaak is gesproken, dat geld terug te vorderen. Welnu, die strategie is verkeerd.
Het gaat er niet om dat men ergens een zondebok moet vinden en die zolang mogelijk aansprakelijk moet stellen. Wij moeten mogelijke fraudeurs ook preventief afschrikken. Dat kan alleen met controles. Wat hier de laatste weken is gebeurd, namelijk de afschaffing van de waarborg voor bepaalde produkten en de invoering van een specifieke waarborg voor gevoelige produkten, drijft nu al sommige bedrijven naar hun ondergang, wat zeker niet de bedoeling kan zijn.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, het spreekt voor zich dat bij de uitstippeling van een programma als Douane 2000 al degenen die de interne markt hebben gemaakt heel duidelijk hadden begrepen dat de afschaffing van de douanebarrières zou neerkomen op meer fraude, meer oneerlijke concurrentie, meer misdaad in de Europese economie. Niemand heeft dit ontkend. En het romantische symbool van de Europese sterren op de kleding van de douanebeambten zal dit probleem zeker niet oplossen...
In de artikelen 7 en 8 is duidelijk bepaald welke maatregelen moeten worden getroffen. Maar zullen ze worden getroffen? Is het werkelijk in het belang van de lid-staten om deze maatregelen te treffen? Hebben niet vele hoge functionarissen in diverse staten er belang bij dat er een zekere vrijheid bestaat op het gebied van fraude, zodat de concurrentie haar werk doet en hun produkten worden verkocht? In welke mate voelen de lid-staten zich verantwoordelijk om de vandaag vastgestelde bepalingen ten uitvoer te leggen? Het probleem schuilt hier in de verantwoordelijkheidszin van de lid-staten, want zoals er Europese burgers zijn die op zwarte lijsten staan, zo is het zeker ook noodzakelijk aan te tonen welke regeringen en overheden de in de Raad van Ministers en de Commissie vastgestelde bepalingen niet nakomen. Anders scoren wij geen enkel effect en zal dit Douane 2000-programma niets meer zijn dan het zoveelste document van de Commissie en de Raad.
Ik zou dan ook graag zien dat politieke wil verplicht is en dat wordt toegezien op de staten, want mevrouw de Voorzitter en geachte afgevaardigden, zonder de medeplichtigheid van de staten komt fraude zelden in de huidige proporties voor.

Wibe
Mevrouw de Voorzitter, ik heb slechts een paar korte aantekeningen bij een verslag waarvan ik de conclusies in hoofdzaak onderschrijf. Betreffende amendement nr. 5 geldt, waar ik positief tegenover sta, vind ik het belangrijk te benadrukken dat wanneer men het op gemeenschapsniveau eens wordt over criteria voor de omvang van grenscontroles, deze criteria gericht moeten zijn op een minimumniveau. Dat houdt in dat de individuele staten het op zich moeten nemen, de controles ten minste op een bepaald niveau te houden, maar dat het hun volledig vrij staat om strengere controlesystemen in te voeren als ze dat willen. Tijdens de discussie in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid bevestigde ook de heer von Wogau dat de criteria dit minimum-karakter moesten hebben.
Ik wil erop wijzen dat er in mijn thuisland veel ongerustheid heerst dat de interne markt onze mogelijkheden zal beperken om doeltreffende grenscontroles te houden op de invoer van drugs. Een overweldigende meerderheid van de bevolking wenst dat wij het controleniveau kunnen verhogen als wij dat willen. Om die reden sta ik ook kritisch tegenover de formuleringen in amendement nr. 3. Ik geloof dat wij, zonder het vrij verkeer van goederen en diensten op een ingrijpende manier te beknotten, een zekere mate van controle van de binnengrenzen kunnen handhaven, juist om verschillende vormen van grensoverschrijdende criminaliteit, bijv. drugsmisdrijven, tegen te houden.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, betwijfel ik de waarde van het feit dat de douanebeambten op hun uniform het logo van de EU met de twaalf sterren moeten dragen. Het overheidsvignet op bijv. politie- en douaneuniformen moet toch verwijzen naar de achterliggende juridische macht, d.w.z. voor Zweedse douanebeambten naar de Zweedse staat en het Zweedse rechtssysteem. Die twaalf sterren beschouw ik dan ook als een symbool zonder waarde. Maar ik geef toe dat deze kwestie van geen enkel belang is en mijn positieve grondhouding tegenover het verslag van de heer von Wogau niet beïnvloedt.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik de rapporteur, de heer von Wogau, feliciteren met zijn belangrijke werkstuk. Zoals in het verslag wordt gesteld, is de belangrijkste voorwaarde voor de vorming van een echte Heimatmarkt een gemeenschappelijke bescherming van de buitengrenzen.
Deze gemeenschappelijke bescherming moet ervoor zorgen dat de veiligheid van de marktdeelnemers in de Europese Unie wordt gewaarborgd; zij moet de financiële belangen van de Gemeenschap beschermen en iedereen, marktdeelnemers en burgers, een gelijkwaardige behandeling in de betrekkingen met de douanediensten bieden. Met het oog op deze kardinale doelstellingen heeft de Commissie op 6 april 1995 deze tekst voorgelegd, die op 25 oktober jongstleden voor de eerste keer door uw Vergadering werd behandeld. Van de 34 amendementen die u bij die gelegenheid heeft ingediend zijn er 23 door de Commissie in haar gewijzigde voorstel van 21 november overgenomen, terwijl de Raad er in zijn gemeenschappelijke standpunt van 22 december 1995 14 heeft overgenomen.
Zoals ik deze Vergadering tijdens de eerste lezing al heb voorgehouden past dit programma in het beleid dat de Commissie sinds 1993 volgt. Zij wil namelijk een kader scheppen waarin de samenwerking tussen de overheidsdiensten van de lidstaten onderling en tussen deze diensten en de Commissie kan gedijen, waardoor de interne markt beter kan worden beheerd. Met eerbiediging van het Verdrag, dat uiteraard in acht moet worden genomen, is dit programma niet bedoeld om de lidstaten bij de uitvoering van het gemeenschapsrecht of bij de inning van de eigen middelen met een verantwoordelijkheid op te zadelen die eigenlijk bij de Commissie behoort te liggen: het is veeleer de bedoeling een constructieve vorm van samenwerking in het leven te roepen waarmee deze activiteiten beter kunnen worden gecoördineerd. Het programma "Douane 2000" beoogt zich evenmin te mengen in de organisatie van de overheid of nationale overheidsdiensten, noch rechtstreeks actie te ondernemen op het gebied van de douanesamenwerking in de enge zin des woords; dat is een terrein waarop de Commissie volgens de bepalingen van titel VI van het Verdrag geen initiatiefbevoegdheid heeft.
Het onderhavige besluit is op zich niet het belangrijkste instrument dat de Commissie heeft bedacht om de ernstige, maar specifieke problemen aan te pakken die zij op het gebied van de fraude heeft aangetroffen, met name wat betreft het transitovervoer. Deze kwesties zullen in specifieke voorstellen, in een ander kader speciaal aan de orde worden gesteld.
Toch vormt het programma "Douane 2000" een bijzonder geschikt kader voor de ontwikkeling van een waarlijk preventiebeleid om de douanefraude tegen te gaan. De Commissie heeft, mevrouw de Voorzitter, de amendementen die in uw aanbeveling voor de tweede lezing zijn ingediend, in het licht van deze doelstellingen beoordeeld.
Uw Vergadering stelt voor 23 amendementen op te nemen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, waarover de Commissie op 11 januari haar advies heeft uitgebracht. Veel van deze amendementen zijn voortgevloeid uit discussies die met vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie in het kader van een informele trialoog zijn gevoerd; andere zijn een kopie van amendementen uit de eerste lezing, die niet door de Raad waren aangenomen en in sommige gevallen ook niet door de Commissie zijn overgenomen. Verder vonden wij sommige amendementen niet noodzakelijk, omdat ze reeds in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zijn vervat.
De Commissie kan dus de amendementen 1, 3, 5, 7, 9, lid 2, 15, 21 en 23 zonder enige redactionele wijziging aannemen; verder kan zij met enkele redactionele wijzigingen ook de amendementen 2, 4, 8, 10, 11, lid 1, 19 en 20 aanvaarden. De Commissie kan daarentegen niet de amendementen overnemen die volgens haar tegen het subsidiariteitsbeginsel ingaan en die op de een of andere manier de Commissie of de Gemeenschap de verantwoordelijkheid voor hun eigen taken lijken te ontnemen en deze overdragen aan de lid-staten: dit geldt voor de amendementen 6, 9, lid 1, 11, lid 2, 14, 17, 18, 22 en 25. Deze amendementen kunnen weliswaar niet als zodanig worden overgenomen, maar de Commissie meent dat de onderliggende ideeën van sommige amendementen overeenkomen met de doelstellingen waar wij achter staan. Daarom zal de Commissie zich ervoor inzetten om deze ideeën op te nemen in de werkzaamheden die in het kader van de uitvoering van het onderhavige programma zullen worden verricht.
Verder zijn vier amendementen overbodig, omdat ze overeenkomen met amendementen van de eerste lezing, die de Raad al in het gemeenschappelijk standpunt heeft verwerkt; het betreft de amendementen 12, 13, 16 en 24.
Tot besluit kan ik u melden dat de Commissie tevreden is over de brede belangstelling die uw Vergadering voor dit programma "Douane 2000" aan de dag heeft gelegd, en over de actieve steun waarmee u ons project volgt.

De Voorzitter
Mijnheer Monti, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Industriebeleid voor de farmaceutische sector
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0104/96) van mevrouw SoltwedelSchäfer, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(93)0718 - C3-0121/94) betreffende de richtsnoeren inzake een industriebeleid voor de farmaceutische sector in de Europese Gemeenschap.

Soltwedel-Schäfer
Mevrouw de Voorzitter, bij het begin van mijn uiteenzetting over dit verslag over de farmaceutische sector zou ik willen opmerken dat de samenwerking, vooral de laatste tijd, toen moest worden gestemd en compromissen moesten worden gesloten, zeer aangenaam was. Ik zou mijn collega's voor die samenwerking en collegialiteit willen danken.
Dames en heren, dit verslag biedt zonder enige twijfel stof voor heftige discussies over de vraag welk industriebeleid wij voor de farmaceutische sector moeten voeren. Met die uitspraak over mijn verslag vergis ik mij beslist niet. Een groot deel van het Parlement ondersteunt mijn verslag, maar volgens wat ik van een perswoordvoerder van de heer Bangemann heb vernomen is de Commissie niet erg gelukkig daar wij - ik citeer - " de Commissie met dit verslag heel wat werk geven" . Er zijn dus duidelijk meningsverschillen.
Ik zou het daarover willen hebben. Mijnheer Bangemann, de Commissie heeft in haar mededeling vooral aan het kwalitatieve aspect van de innovatie in de farmaceutische sector, aan het belang voor de patiënten van objectieve informatie over geneesmiddelen en aan de ethische problemen met betrekking tot de toelating en produktie van geneesmiddelen jammer genoeg veel te weinig aandacht besteed. Wij - ook ik als rapporteur - vragen dat bij het Europees bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling in Londen een ethische commissie wordt opgericht en dat vertegenwoordigers van de patiënten zitting hebben in de management board en de wetenschappelijke comités van het bureau. Mijnheer Bangemann, wij hebben in Londen samen aan de EMEA-ronde deelgenomen. Ik neem aan dat ook u, als voorstander ven een moderne consumentenbescherming, achter deze criteria en eisen staat.
Ik wil er nogmaals op wijzen dat de tekst van dit verslag op een aantal punten is afgezwakt tot een compromis waarmee een meerderheid kan instemmen. Voor een rapporteur is dat natuurlijk niet aangenaam, maar uiteindelijk moeten wij altijd tot een vergelijk komen. Wat de looptijd van de octrooibescherming betreft, wordt niet alleen de onvervangbare sociale en politieke rol van de generieke produkten onderstreept, maar wordt ook rekening gehouden met het feit dat steeds meer farmaceutische bedrijven die aan onderzoek doen zich rechtstreeks of via participatie ook massaal op de produktie van generieke geneesmiddelen gaan toeleggen.
Andere punten in het verslag waarmee de meerderheid in de commissie tot mijn grote vreugde heeft ingestemd betreffen de beperking van het aantal dierproeven, de manier waarop plantaardige en homeopathische produkten in Europa gemakkelijker op de markt kunnen worden gebracht en een streng toezicht op concentraties in de farmaceutische sector, wat voor de werkgelegenheid uiterst belangrijk is. In die samenhang vragen wij ook een verantwoord uitvoerbeleid en een desbetreffende gedragscode voor de farmaceutische sector.
Ik ben zeer tevreden over het feit dat de Raad eind maart van dit jaar richtsnoeren voor een industriebeleid voor de farmaceutische sector heeft aangenomen. Daarin wordt al met enkele aanbevelingen rekening gehouden en wordt de Commissie verzocht - mijnheer Bangemann, ik zou graag hebben dat u daarop straks nader ingaat - voorstellen te formuleren om de farmaceutische sector transparanter te maken en meer rekening te houden met de belangen van de producenten van generieke en plantaardige geneesmiddelen. Ik ben zeer tevreden omdat die punten, die ook in het verslag bijzondere aandacht krijgen, een moderne inhoud hebben die tegemoetkomt aan de behoeften van de patiënten en consumenten en omdat ze niet uitsluitend met de industrie, maar met beide partijen rekening houden.
Tot besluit zou ik nogmaals willen zeggen dat de conservatieve en liberale fractie hier in het Parlement, die met haar amendementen bepaalde ideeën in dit verslag wil doen opnemen die met die moderne visie botsen, een houding aanneemt die ik als reactionair en weinig kritisch tegenover een actieve lobby in de farmaceutische sector beschouw. Ik zou uitdrukkelijk willen zeggen dat een modern industriebeleid niet ten dienste mag staan van bepaalde bedrijfstakken of personen. Mijnheer Bangemann, een modern industriebeleid moet oog hebben voor de samenleving, moet op de behoeften van die samenleving inspelen en moet vooral de moed hebben te vernieuwen.
Ik vind dat het verslag moet worden aangenomen zoals het nu voorligt. Ik neem aan dat het Parlement de moed heeft om vernieuwing te brengen en dat het Parlement en mijn collega's het verschil zullen zien tussen het toch wel zeer sterk op de industrie gericht Commissievoorstel en het zeer doordacht en door de commissie eenparig aangenomen voorstel. Ik hoop dat ik daarvoor op een ruime meerderheid mag rekenen. Ik zou graag hebben dat wij daarmee op het gebied van de patiëntenbescherming het vertrouwen van de burgers en van Europa kunnen winnen.

Donnelly, Alan
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag beginnen waar de rapporteur is opgehouden. Zoals commissaris Bangemann weet, heeft niemand in deze Vergadering de voorbije drie jaar zo hard gevochten voor het beginsel van een industriebeleid dan ik zelf en bepaalde andere leden die aan dit debat zullen deelnemen. Maar wij moeten beseffen dat de farmaceutische industrie andere verantwoordelijkheden heeft dan andere takken van industrie waarmee wij in het verleden te maken hebben gekregen.
Wij moeten erkennen dat de farmaceutische industrie niet los kan worden gezien van het volksgezondheidsaspect en van de sociale verzekeringssystemen van onze lid-staten. Als wij een industriebeleid vastleggen - hetgeen wij voor de farmaceutische sector dienen te doen - moeten wij beseffen dat het een veel ruimere sector is dan de andere industrieën die wij in het verleden bekeken hebben. Op een moment dat de regeringen trachten hun overheidstekorten omlaag te krijgen, moeten wij rekening houden met de kosten die de aankoop van farmaceutische produkten voor de gezondheid van onze volken met zich meebrengt. Om te kunnen zorgen voor gezonde burgers moeten wij zien te bewerkstelligen dat geneesmiddelen zo goedkoop mogelijk zijn.
De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten steunt een industriebeleid. Wij willen graag dat er een zeer uitgebreide industriële strategie komt voor de Europese Unie en wij vinden niet dat wij alleen moeten kijken naar de industrieën die in verval zijn geraakt. Daarom zijn wij blij met het Commissievoorstel om de farmaceutische industrie te bekijken. Wij willen inderdaad dat de Commissie in de zeer nabije toekomst terugkomt met een nieuwe mededeling over de farmaceutische industrie, gebaseerd op het overleg dat heeft plaatsgehad over hun voorstel van 1994 en waarbij men oog heeft voor de snelle ontwikkelingen die in deze sector plaatsvinden.
Deze sector wordt gekenmerkt door globalisering van de mededinging. Wij beseffen dat wij met globale markten moeten kijken naar deze sleutelindustrie en dat wij ervoor moeten zorgen dat het binnen de Europese Unie een competitieve industrie is. Daarom worden in het verslag dat wij hebben opgesteld enkele hoofdthema's onderzocht. Wij willen de innovatie stimuleren. Wij willen een adequate bescherming van nieuwe geneesmiddelen. Wij willen dat geneesmiddelen in de gehele Europese Unie beschikbaar zijn voor de burgers. Maar bovendien - en hier zien wij geen tegenstrijdigheid in - willen wij de ontwikkeling van een eigen Europese industrie voor generieke geneesmiddelen, als een positieve bijdrage tot de concurrentie in deze sector. Het is niet tegenstrijdig, zolang wij het belang erkennen van de farmaceutische industrie voor de gezondheid van onze burgers en voor onze volksgezondheidsstelsels.
Voorts willen wij dat er nauwgezet toezicht wordt gehouden op de fusies; staan wij achter specifieke acties ter ondersteuning van opkomende activiteiten zoals de biotechnologie, en dat is een terrein waar wij momenteel met commissaris Bangemann trachten samen te werken om rationele voorstellen voor de Europese Unie te krijgen, en natuurlijk willen wij de bevordering van verantwoorde zelfmedicatie. Wij zouden dus graag een evenwichtig industriebeleid hebben, maar daarbij willen wij er wel voor zorgen dat de verantwoordelijkheid wordt erkend die de farmaceutische industrie in Europa heeft. Europa heeft industriële verantwoordelijkheden maar ook een verantwoordelijkheid ten opzichte van elke burger die deze produkten in de toekomst nodig kan hebben.

Langen
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, sedert de Commissie meer dan twee jaar geleden deze mededeling heeft gedaan hebben wij die in het Parlement zeer intensief besproken. Wanneer mevrouw Soltwedel-Schäfer het vandaag over afgezwakte formuleringen heeft om tot een compromis te komen, geldt dat zeker voor een aantal punten waarop haar oorspronkelijke voorstellen volkomen onbruikbaar waren. Voorts kunnen wij ook met een groot aantal bijzonderheden in dit verslag niet instemmen. Het is al te gemakkelijk zoals mevrouw Soltwedel-Schäfer te zeggen dat elk zakelijk argument van de industrie reactionair is. Dat is een verkeerde benadering.
Na uitvoerige debatten hebben wij vier punten waarop wij samen met de liberalen amendementen hebben ingediend. Een eerste punt is de vraag of wij de toekomst voor de sector door meer concurrentie of door een strengere reglementering veilig moeten stellen. Een tweede punt is de rol van de gentechnologie en biotechnologie bij de ontwikkeling van moderne geneesmiddelen, vooral voor de behandeling van tot nu toe ongeneeslijke ziekten. Een derde punt is de kwestie van het onderzoek en de ontwikkeling van innoverende produkten. Een vierde, daarmee nauw samenhangende kwestie, is die van de generieke produkten en de zelfmedicatie.
Wij menen dat de mededeling van de Commissie een vrij goed beeld van de situatie geeft, maar dat aan de voorstellen zelf nog een en ander moet gebeuren. Daarover zijn wij het met de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten eens. Ik meen echter niet dat prijscontroles en andere concurrentiebeperkende maatregelen het juiste middel zijn om de toekomst veilig te stellen. Ik denk dat daarvoor heel andere maatregelen nodig zijn, namelijk maatregelen die de concurrentie verscherpen en de ondernemingen aldus zelf in staat stellen voortdurend hun innoveringsvermogen aan te spreken en de bevolking betere en moderne geneesmiddelen aan te bieden.
Een omstreden kwestie is de toekomstige rol van gentechnologie en biotechnologie. Wij moeten de bekommernissen en angsten van de bevolking correct inschatten en daarom mag de politiek dit belangrijke aspect niet veronachtzamen. Wij moeten de situatie zorgvuldig analyseren en mogen, ook met het oog op het concurrentievermogen van de Europese industrie, niet zonder meer zeggen dat wij dit alles veel te gevaarlijk vinden. In dat geval zou de industrie zeer spoedig naar de Verenigde Staten verhuizen.
Het grootste knelpunt was in de commissie het probleem van de generieke produkten. Hier heeft de industrie zwaar gelobbyd. Wij menen dat wij aan het vroeger gevonden compromis moeten vasthouden, namelijk dat men in het algemeen het voorschrijven van generieke geneesmiddelen moet bevorderen, maar dat men inmiddels de onderzoeksactiviteiten van de innoverende bedrijven niet in gevaar mag brengen en dat daarom de afgesproken beschermingstermijnen moeten worden gehandhaafd. Men kan de verschillende termijnen echter wel harmoniseren. Op dit ogenblik gelden in Europa voor generieke geneesmiddelen termijnen tussen zes en zesendertig maanden, gemiddeld achttien maanden na het verstrijken van de octrooibeschermingsperiode. Op dat gebied kan men iets doen. Voor mij is dat de goede manier om op deze markt tot meer transparantie en concurrentie te komen.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, de liberale fractie meent dat een goed beleid voor de farmaceutische sector moet steunen op een gezond evenwicht tussen de behoeften van de volksgezondheid enerzijds en het belang van een competitieve farmaceutische industrie als troef voor de Europese economie anderzijds. Helaas heb ik de laatste weken moeten vaststellen dat bepaalde collega's in dit Huis de besparingsmaatregelen van de regeringen in de gezondheidszorg als de enige drijfveer van het beleid voor de farmaceutische sector in de Unie aanzien en zij de generische geneesmiddelen in de Unie als de oplossing bij uitstek beschouwen. Hierdoor zien zij echter verschillende factoren over het hoofd.
Vooreerst het belang van de therapeutische vooruitgang. Een sluitende patentbescherming is de conditio sine qua non voor de research-inspanningen en voor de therapeutische vooruitgang van de farmaceutische industrie. Een periode van tien à twaalf jaar exclusiviteit is broodnodig als men weet dat er per tienduizend werkzame stoffen er enkel één à twee leiden tot commercialisatie van een geneesmiddel.
Ten tweede mogen we niet vergeten dat de markt van de generica zuiver commercieel is. Hij beperkt zich uitsluitend tot de commerciële successen.
Ten derde gaat de vergelijking met de situatie in de Verenigde Staten niet op. De Verenigde Staten kennen geen prijsreguleringen zodat de farmaceutische industrie er vlugger zijn kosten van onderzoek kan terugwinnen. Hetzelfde geldt voor het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Denemarken en Duitsland, die dank zij hun vrije prijszetting reeds een bloeiende markt hebben van generische geneesmiddelen waar die in België en Frankrijk vrijwel onbestaande is. Wij moeten, collega's, de oplossing eerder zoeken in een vrije prijszetting dan in een uitholling van de patentbescherming.
De Amerikaanse markt is ook niet gefragmenteerd zoals in de Unie waar de beschermingsduur berekend wordt op basis van de eerste vergunning die verleend werd in één van de lid-staten.
Tenslotte is het vooral de innovatieve farmaceutische industrie die banenscheppend werkt. Ze heeft een veel groter multiplicatoreffect op andere sectoren en ze zet ook 530.000 mensen, waarvan 80.000 hoog gekwalificeerde werknemers, aan het werk in Europa.
Naast een aantasting van de patentbescherming verontrusten de standpunten van de rapporteur inzake biotechnologie en gentherapie mij ten zeerste. Ik vraag mij af wat er meer of minder ethisch is: wetenschappers stimuleren in het genetisch onderzoek naar ziekten die tot nu toe nog niet worden behandeld of wij, politici, die menen te kunnen oordelen hoe dit genetisch onderzoek moet evolueren of afgeremd worden. Ik hoop dat u, collega's, bij de stemming het belang van de medische vooruitgang en van een concurrentiële geneesmiddelenindustrie in Europa zal laten primeren.

Ribeiro
Mevrouw de Voorzitter, in verband met dit verslag is het van belang de specificiteit van de farmaceutische industrie te onderstrepen. Zij is nauw verbonden met de gezondheidszorg en zou, zoals in considerans E wordt gesteld, in de eerste plaats de verzorging van de bevolking met veilige, doeltreffende geneesmiddelen moeten garanderen.
Deze onaantastbare prioriteit wordt op communautair vlak geconfronteerd met de verschillen in de gezondheidszorg en de sociale-zekerheidsstelsels van de lidstaten en met nationale eigenaardigheden. Bovendien is dit een sector die op extreme en tegenstrijdige wijze een voorbeeld is van de particuliere transnationalisatieprocessen en de daaruit voortvloeiende verwoesting van de nationale industrietakken. Belangrijke fabrieksinstallaties met uitstekende technische en laboratoriumapparatuur worden omwille van voornamelijk financiële transacties stopgelegd, verlaten of omgevormd tot eenvoudige opslagplaatsen of etiketteringsruimten.
Portugal vormt een perfect voorbeeld van deze versnelde en perverse evolutie die de produktie en commercialisatie van geneesmiddelen totaal afhankelijk heeft gemaakt van het buitenland. Daarom is het zaak, zoals in considerans I wordt aangestipt, te vragen of het onvermijdelijk is dat de Europese farmaceutische sector hetzelfde lot ondergaat als bepaalde nationale sectoren, aangezien Europa de grootste geneesmiddelenmarkt ter wereld is, zoals algemeen bekend is en wordt onderstreept in het advies van de Commissie sociale zaken.
Deze aantekeningen zijn bijzonder opportuun gebleken toen de "dolle koeien" crisis de geneesmiddelen en de controle hierop op de voorpagina van de kranten en bovenaan op de zorgenlijst van de openbare opinie hebben geplaatst. Controle die door de exclusieve belangen van transnationale kapitaalvergaring geleidelijk aan is geannuleerd en die moeilijk in te halen is.
Uiteraard heeft de farmaceutische industrie behoefte aan veel middelen, vooral omdat het noodzakelijke onderzoek heel duur is. Vermeden moet evenwel worden dat dit onderzoek en de ontwikkeling daarvan uitsluitend ten dienste staan van privé-belangen en niet van de menselijkheid van de gezondheidszorg.
Dat deze aangelegenheden gevoelig liggen en de op het spel staande belangen groot zijn, wordt weerspiegeld in het verslag dat zich minder om markt en prijzen zou moeten bekommeren. Maar zo staan de zaken er voor.
Wij willen niet nalaten te wijzen op de stemming 26/24 die achter deze ontwerpresolutie schuilgaat en de duidelijke commerciële tendens van bepaalde amendementen die geen rekening houden met de topprioriteit van de farmaceutische industrie, die alleen bestaat omwille van de volksgezondheid.

Wolf
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het is inderdaad de bedoeling op Europees niveau een industriebeleid voor een bepaalde sector uit te stippelen. In de farmaceutische sector moeten wij een aantal belangen met elkaar verzoenen. In de eerste plaats gaat het om de biodiversiteit, het gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid, en om de tot nu toe verworven wetenschappelijke kennis, die natuurlijk een essentiële voorwaarde is voor de ontwikkeling van farmaceutische produkten. In de tweede plaats gaat het om de gemeenschappelijke belangen van onze samenlevingen: voor de socialezekerheidsstelsels en gezondheidsregelingen is het algemene prijsniveau in deze sector doorslaggevend. In de derde plaats gaat het om het algemeen maatschappelijke belang van duurzame en toekomstgerichte innovaties. Om die tot stand te brengen hebben de ondernemers een zekere uitdaging nodig. Het is niet voldoende dat grote winsten worden gemaakt. Als dat zo zou zijn, zouden wij de jongste jaren in Europa een golf van industriële vernieuwing hebben meegemaakt. Dat is echter niet gebeurd. Natuurlijk is ook de rendabiliteit van het in deze sector geïnvesteerde kapitaal belangrijk. Dat is niet meer dan normaal.
Het verslag van mevrouw Soltwedel-Schäfer, zoals dat in de commissie is aangenomen, steunt op een aantal haalbare compromissen. Ik wil ervoor waarschuwen dat wij die compromissen niet opnieuw op de helling mogen zetten. Wij mogen er niet van uitgaan dat, als wij de industrie laten doen, vanzelf een goed industriebeleid zal groeien. Het gaat niet op in deze kwetsbare sector een industriebeleid te willen voeren volgens het Duitse model van zelfbestuur van de economie, zoals de Duitse Bundesbank dat ooit heeft genoemd. Wij moeten de verschillende belangen op democratische wijze met elkaar verzoenen. Dat plaatst inderdaad ook de farmaceutische industrie voor bepaalde uitdagingen en zal volgens mij de noodzakelijke innovatie bevorderen.

de Rose
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, hoewel de titel nogal verwarrend is, is dit verslag lofwaardig. Doet het industriebeleid voor de farmaceutische sector in dit geval niet denken aan de vroegere planeconomie van de landen achter het IJzeren Gordijn? De argumentatie zonder polemiek is van hetzelfde allooi. Het is onmogelijk om de beleidsvormen inzake het beheer van de farmaceutische sector te uniformiseren, maar er zijn enkele specifieke punten die in dit verslag niet aan bod komen.
Laten wij het bijvoorbeeld eens hebben over wat men doorgaans de "orphan drugs" noemt, dat wil zeggen de geneesmiddelen die uit de handel zijn genomen omdat ze niet rendabel zijn en de gebruikte hoeveelheden vaak te klein zijn. Dit probleem vraagt om een specifieke benadering omdat er nu eenmaal nieuwe ziekten met een niet-epidemiologisch karakter de kop opsteken. Een geneesmiddel bestaat omdat het geneest, onafhankelijk van het feit of het rendabel is of niet.
Japan en de Verenigde Staten hebben reglementeringen voor deze orphan drugs en deze geneesmiddelen krijgen hierdoor een bijzonder statuut. In Europa bestaat er op dat gebied een vacuüm. In de Verenigde Staten genieten de orphan drugs op grond van hun juridisch statuut een voorkeursbehandeling inzake klinische proeven, belastingvoordelen, enz. Zij worden niet uit de handel genomen; de produktie ervan wordt niet gestopt; zij worden niet verkocht, maar ter beschikking gesteld van het medisch college.
Door de problematiek van de orphan drugs heen duikt de notie van de volksgezondheid op. Ons Europa moet zich inspannen om deze bescherming van het leven op alle niveaus te begunstigen, zonder de zogenaamde risico-bevolkingen of de slachtoffers van zeldzame ziekten uit te sluiten. Een gezonde notie van de volksgezondheid zou iedereen de mogelijkheid moeten bieden om zich volgens zijn reële behoeften te verzorgen.
Deze mededeling van de Commissie lijkt te willen bestuderen op welke manier het aanbod op het vlak van de gezondheidszorg kan beperkt worden. Dat is niet aanvaardbaar. Dit verslag getuigt in zijn conclusie van een zeker padvinderachtig enthousiasme. In het verslag wordt namelijk voor die sector een industriebeleid voorgesteld dat erop neerkomt een Europa van meerdere snelheden op te richten, zelfs op het vlak van gezondheidszorg, dus op het vlak van het individu. Als je dan ook de miskenning van de wetten van de vrije markt eraan toevoegt, dan kan de pil niet bitter zijn. Een bijkomend vraagje: wat vindt men van de fusie Ciba-Geigy en Hoffmann-Laroche, een resultante van dit verslag?

Read
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn dank te kennen geven aan de rapporteur voor haar belangrijke werk betreffende deze cruciale industriële sector in de Europese Unie.
Het probleem dat de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid met dit verslag had en waarop de rapporteur en de heer Donnelly hebben gewezen, is dat wij geen context hebben om dit werk in te plaatsen. Wij hebben geen echte volksgezondheidsstrategie voor de Europese Unie en dit is een belangrijke omissie die wij misschien in andere werkstukken kunnen rechtzetten.
De rapporteur heeft terecht de aandacht gevestigd op bepaalde problemen die de sector heeft en vooral op de vele manieren waarop ondernemingen in de Verenigde Staten winst maken. Ze heeft de aandacht gevestigd op de gevolgen voor de werkgelegenheid van fusies en andere veranderingen, en zij heeft terecht de problemen onderstreept in verband met het exporteren naar armere landen van geneesmiddelen die binnen de Europese Unie niet in de verkoop mogen.
Het gebied waarop ik mij vooral wens te concentreren is verantwoorde zelfmedicatie. Het is een moeilijk terrein omdat, enerzijds, het Parlement het recht van patiënten wil steunen om ofwel te kiezen ofwel betrokken te worden bij de keuze van welke geneesmiddelenbehandeling het meest geschikt voor ze is. Er speelt hier ook een belangrijk kostenelement mee en soms kunnen deze twee parallelle doelstellingen in strijd zijn met elkaar. In de gehele Europese Unie - in de hele wereld trouwens - maken beleidmakers zich zorgen over de kosten van de gezondheidszorg en de verleiding bestaat om geneesmiddelen zonder recept te verkopen, terwijl het beter zou zijn als deze alleen worden voorgeschreven door een arts of apotheker.
Dit voert mij tot de belangrijke rol van de apotheker bij de verkoop en het voorschrijven van geneesmiddelen die zonder recept verkrijgbaar zijn. Een effectieve etikettering, effectieve en uitgebreide tests en farmaceutisch advies zijn noodzakelijk als patiënten een echte, geïnformeerde keuze moeten maken in verband met voorschriften voor geneesmiddelen die zonder recept verkrijgbaar zijn. Het is moeilijk om de noodzaak voor een adequate regelgeving af te wegen tegen de bescherming van de rechten van patiënten.
Ook wens ik de aandacht te vestigen op het deel van het verslag dat stelt, en ik citeer "Groei (in de farmaceutische industrie) kan geen politieke doelstelling op zichzelf zijn aangezien er geen rechtstreeks verband is tussen het verbruik van farmaceutische artikelen en de gezondheid van het volk" . Nu zou dat misschien wat minder duidelijk zijn indien wij het in een wereldwijde context zouden zien. Maar in elk geval is het zo dat als wij de farmaceutische industrie en de doeltreffendheid ervan onder de loep nemen, zonder deze in de context te plaatsen van het verband dat er is tussen armoede en gezondheid, tussen huisvesting en gezondheid, tussen werkgelegenheid en gezondheid, tussen opleiding en gezondheid, dan zou dat een ernstige nalatigheid zijn.
Ik ben blij met het verslag. Ik ben blij met de innovatie. Ik ben het er niet mee eens dat wij een farmaceutische industrie nodig hebben met prijscontroles zoals momenteel het geval is, maar dit is een belangrijke bijdrage tot een beleidsontwikkeling voor een sleutelsector.

Heinisch
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Bangemann, dames en heren, als praktizerend apotheker met ervaring op het gebied van het onderzoek in de farmaceutische industrie zou ik twee opmerkingen willen maken. Ik heb een amendement over zelfmedicatie ingediend waarin ik vraag dat geneesmiddelen waarvoor de voorschriftplicht wordt opgeheven, ook daarna alleen in apotheken mogen worden verkocht en pas na advies door de apotheker aan de patiënt mogen worden gegeven.
Essentieel voor de beoefenaars van medische beroepen is dat zij de patiënt advies geven en hem bij zelfmedicatie op verantwoorde wijze helpen. Bij de overgang van het verplichte voorschrift door de arts naar vrije verkoop moet men voor continuïteit zorgen. Ik denk daarbij vooral aan de fenacetine-afhankelijke patiënten, die vaak zomaar voor hun genoegen tabletten tegen hoofdpijn innemen. Ook de wijze waarop velen zonder enige controle acetylsalicylzuur gebruiken omdat dit als een middel tegen alle kwalen wordt beschouwd, is een signaal dat wij in het oog moeten houden.
Voorts zou ik iets over de bevordering van de generieke geneesmiddelen willen zeggen. Ik wil nogmaals onderstrepen dat generieke geneesmiddelen waardevol zijn, maar dat voor generieke geneesmiddelen en innovatieve farmaceutische produkten dezelfde concurrentievoorwaarden moeten gelden. Alleen wie geen idee heeft van de reusachtige onderzoeksinspanningen die de ontwikkeling van een nieuw geneesmiddel vergt, kan ermee instemmen dat generieke geneesmiddelen sneller worden toegelaten. Ik wil hier uitdrukkelijk stellen dat de vergelijking met de Verenigde Staten niet opgaat. Men heeft al gezegd dat in de Verenigde Staten in het gehele land een octrooibeschermingstermijn van zestien jaar geldt, terwijl die in Europa pas na de toelating in de verschillende landen kan beginnen.
Ik heb ook kritiek op het feit dat men het voorschrijven van generieke geneesmiddelen wil bevorderen. Ik zou dat aan de markt overlaten. Met betrekking tot de gentechnologische produktie van geneesmiddelen heb ik vooral oog voor de grote mogelijkheden die de gentechnologie biedt en vind ik dat wij over de risico's pas mogen spreken als wij ons een beeld kunnen vormen van de vooruitgang die daardoor wordt geboekt bij de behandeling van bepaalde ziekten die de mensheid op dit ogenblik teisteren.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, er zijn maar weinig verslagen waarover de betrokken industrie zo intensief gelobbyd heeft en ik denk dat dit altijd leerzaam is. Ik maakte deel uit van een minderheid - maar wel een grote minderheid - in de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij die dit verslag toejuichte, hoewel ik wel vind dat de kritiek op de Commissie in de paragrafen 3 en 4 misschien wel ongerechtvaardigd scherp is.
Het is jammer dat er geen vrije markt is in farmaceutische produkten. Het helpt niet voor de ondernemingen die op onderzoek gebaseerde innovatieve geneesmiddelen maken; het helpt niet voor de consument voor wie de keuze kleiner is en het helpt niet voor de samenleving die uiteindelijk een hogere prijs betaalt omdat de industrie zwakker is en minder banen oplevert. Ik vermoed dat de kosten om over te schakelen naar een vrije markt veel lager zijn dan wij ons voorstellen, maar het is natuurlijk zo dat als de psychologie van gereglementeerde markten eenmaal ingeburgerd is geraakt, je er dan moeilijk vanaf komt.
Maar als het zo is dat wij een vrije markt nodig hebben, dan hebben wij ook normale patentprocedures nodig. Waarom kunnen wij niet net als in de Verenigde Staten toelaten dat ondernemingen die generieke geneesmiddelen produceren, met hun ontwikkelingswerk beginnen voordat de patenten aflopen? Wij weten dat dit werk voor Europese ondernemingen gedaan wordt in Turkije en in IJsland, bijvoorbeeld. Dat kost ons hier in de Europese Unie banen. Er is sprake van een behoorlijke hypocrisie onder de grote farmaceutische bedrijven, waarvan de meeste dochterondernemingen hebben voor generieke geneesmiddelen. Ze willen van twee walletjes eten.
In de Verenigde Staten wordt de sector van de generieke geneesmiddelen gezien als een sector die voor veel werkgelegenheid zorgt. In dit verslag wordt gevraagd die sector open te stellen. Het vraagt ook om andere belangrijke wijzigingen: het oprichten van een ethicacommissie bij het Europees Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling; om maatregelen om het aantal proeven op levende dieren te beperken; om het bevorderen van alternatieve behandelingen die vooral in de homeopathie zo belangrijk zijn en om een verantwoorde zelfmedicatie; om een verbod op de export naar ontwikkelingslanden van medicijnen die hier niet zouden zijn toegestaan en om de harmonisering van registratievoorschriften voor farmaceutische produkten. Al deze maatregelen zouden leiden tot een veiligere en gezondere samenleving met duurzamere medicinale praktijken en een farmaceutische industrie die beter is toegerust om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen.

Kouchner
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, een groot deel van onze Europese identiteit is gebaseerd op onze systeem van sociale bescherming en in het bijzonder op ons stelsel van ziektekostenverzekering. Ondanks de grote verschillen tussen de lid-staten blijft dit een van de meest vooruitstrevende systemen ter wereld en wordt het bijna een referentie in de ogen van praktisch de helft van de bewoners van deze planeet voor wie het vooruitzicht van een ziekte een drama blijft. Vanuit dit oogpunt heeft mevrouw Soltwebel een zeer duidelijk en gedetailleerd verslag opgesteld dat onze complimenten verdient.
Op internationaal vlak maakt de farmaceutische sector ingrijpende veranderingen door, ingesloten tussen de mondialisering van de concurrentie en de maatregelen ter vermindering van de uitgaven voor de volksgezondheidsstelsels. Ook al is Europa een grote geneesmiddelenmarkt, dan bezit het toch - en dat is maar goed ook - een grote wetenschappelijke en industriële traditie: namelijk de notie goed fabrikaat, een begrip dat in stand moet worden gehouden.
Het geneesmiddel is een van de essentiële factoren voor de bescherming van de gezondheid. De toegankelijkheid, de kwaliteit, de doeltreffendheid en de veiligheid van het geneesmiddel moeten worden verbeterd - het verslag is categoriek op dat punt -, zodat iedereen verzekerd kan zijn van behandeling, ja zelfs genezing, maar ook van preventie. Laten wij met het oog hierop de noodzakelijke informatie en bescherming van de gezondheid niet vergeten. Hierop wordt niet genoeg de nadruk gelegd. Iedere benaderende methode op dit vlak moet worden verboden. Wij moeten strikte regels opleggen en het niet aan de markt overlaten om de regels ervan toe te passen. Wat de reagentia betreft, waarover hier onlangs een debat is gevoerd, moet vanzelfsprekend de droevige zaak van de Abbot-aidstest worden genoemd. Ik herhaal nogmaals, het is noodzakelijk om iedere achteruitgang te voorkomen en om te zorgen voor voldoende bescherming van de gezondheid, niet alleen in de lid-staten, maar overal.
Laten wij lering trekken uit de toestand die ontstaan is door het BSE-prion. We mogen het optreden van de overheid op dat gebied niet beperken, we mogen de farmaceutische sector niet opsluiten in het vakje van het industriebeleid. De gezondheid en het leven van de mensen staan op het spel. Nogmaals, dat is de bescherming van de volksgezondheid.
Wij moeten eveneens streven naar een grotere doorzichtigheid van de prijzen en ik weet dat de verdragen de regeringen en de laboratoria helaas nog niet aanzetten om op dat vlak een inspanning te doen. Vanzelfsprekend ben ik voorstander van het gebruik van generieke geneesmiddelen, maar laten wij niet de bescherming van het patent ontmantelen. Zonder patent zou er geen onderzoek zijn en evenmin investeringen die steeds groter worden. Wat de "zachte" geneesmiddelen en de homeopathie betreft, ik vind ze verleidelijk maar ik heb er toch mijn twijfels over.
Als voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking wil ik nog toevoegen dat het noodzakelijk is dat de overheid ingrijpt op het vlak van de orphan drugs en van het gehele gamma van deze therapieën. Deze geneesmiddelen en therapieën zijn namelijk noodzakelijk in de derde wereld - met name wat vaccinaties betreft - maar zijn niet voldoende rendabel om de laboratoria aan te zetten tot de fabricage ervan, noch overigens, tot onderzoek voorafgaand aan de fabricage.
Tot slot ben ik verheugd, zoals het hoort, over de instelling van het Europees Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling. Naar mijn mening is dat een uitstekende eerste stap naar een gemeenschappelijke regelgeving. Ik besluit met een overweging over de noodzaak van de bioethiek, en ik wil eraan toevoegen dat de medicalisering van het leven die wij in Europa doormaken nogal nefast is. Er zijn landen die zich volproppen met kalmerende middelen en toch weet ik niet van het bestaan van een anti-ongeluks- of een anti-werkloosheidspil af. De burgers moeten attent gemaakt worden op het goede gebruik van geneesmiddelen, op de informatie en wellicht op het verschil tussen hetgeen men in de medische faculteit leert en de werkelijkheid, die veranderd is.

Valverde López
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik willen zeggen dat de mededeling van de Europese Commissie inzake het industriebeleid voor de farmaceutische sector op het goede moment komt en dat zij evenwichtig is, ofschoon de voorstellen in de toekomst wel ambitieuzer moeten zijn als we de innovatie een kans willen geven. Waar het nu om gaat, is dat de regeringen en de publieke opinie van de noodzaak doordrongen worden, een gunstig klimaat te scheppen voor het bevorderen van het onderzoek naar geneesmiddelen.
Als gevolg van een aantal verkeerde beleidsvormen op wetenschappelijk, economisch en sociaal gebied heeft de Europese farmaceutische industrie de afgelopen 25 jaar bijna een kwart van haar concurrentiepositie moeten afstaan daar waar het ging om haar bijdrage aan de produktie van nieuwe geneesmiddelen op de wereldmarkt.
Wij kunnen het verslag van de rapporteur niet ondersteunen. Daarom heeft de Fractie van de Europese Volkspartij een pakket amendementen ingediend die voor ons van essentieel belang zijn.
We mogen niet vergeten dat ondersteuning van de innovatie de beste methode is om de ontwikkeling van geneesmiddelen te bevorderen, en hetzelfde geldt voor de mogelijkheid om in de toekomst de lasten van de sociale zekerheidsstelsels te verlichten. De belangen van zowel de patiënt als de consument kunnen het best worden beschermd als we de beschikking hebben over kwalitatief hoogstaande, veilige, en efficiënte geneesmiddelen. Er wordt vergeten dat een geneesmiddel niet alleen een actieve stof is, maar ook farmaceutisch en klinisch onderzoek, voorlichting, en wettelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid inhoudt. De zogenaamde "generieke" geneesmiddelen dragen hiertoe op geen enkele manier bij, zij leveren geen enkele bijdrage aan de medische of sociale ontwikkelingen. Zij vormen enkel en alleen een zelfregulerende factor, en moeten ook op die manier worden benaderd.
Velen van onze gewaardeerde collega's hebben in hun betoog over het onderhavige verslag het feit over het hoofd gezien dat er in de Europese Unie een zeer volledig juridisch statuut bestaat, en dat deze mededeling uitsluitend betrekking heeft op de perspectieven van een farmaceutisch industriebeleid. Als we ons op dat onderwerp hadden geconcentreerd, dan zouden we waarschijnlijk een beter resultaat bereikt hebben, en zouden de voorstellen van de Europese Commissie een vrijwel unanieme steun hebben gekregen.

Peijs
Voorzitter, ik ben ook een kleine minderheid, maar wel een levendige minderheid binnen de Fractie van de Europese Volkspartij. Farmaceutisch onderzoek is zowel kostbaar als tijdrovend. Het duurt ongeveer tien tot twaalf jaar voordat een nieuw medicijn op de markt gebracht kan worden. In 1993 zijn de gemiddelde kosten van onderzoek en ontwikkeling geschat op 275 miljoen ecu. Voorzitter, u kunt zich voorstellen dat dergelijke hoge bedragen slechts gegenereerd kunnen worden door bedrijven die voldoende cash flow hebben tijdens de tien jaar durende ontwikkelingsfase van het nieuwe produkt. De kosten zijn niet alleen hoog, maar ook risicovol. Dit alles bij elkaar zorgt ervoor dat alleen de hele grote ondernemingen dat geld vrij kunnen maken voor onderzoek en ontwikkeling.
Uit het zeer recente verslag van de Commissie over de situatie van de Europese industrie blijkt dat de Europese farmaceutische industrie kleiner is dan haar Amerikaanse concurrenten. Ik mag dus concluderen dat de Europese industrie veel meer moeite heeft om onderzoek en ontwikkeling te financieren. Twintig jaar geleden nog werd 50 % van de nieuwe medicijnen in Europa ontwikkeld, tegenwoordig nog maar 30 %. Of dat een oorzaak of een gevolg is van het verschil in marktaandeel, zal ik hier in het midden laten. Het zal u duidelijk zijn dat ik de Amerikaanse patenthouder niet extra wil belonen na het verstrijken van het patent. De looptijd van het patent is de beloning die we in het voormalig GATTverband gesteld hebben voor de investeringen die door de industrie gedaan zijn om een nieuw produkt te ontwikkelen. Gelijktijdig bestaat het gevaar dat technologische kennis zich naar Amerika en Japan verplaatst, waar je wel je onderzoek vast kunt beginnen voor het patent afloopt, als we ditzelfde niet in Europa gaan toestaan. Dus wij moeten in Europa ook voor het aflopen van het patent de onderzoeksvrijstelling voor generieke geneesmiddelen instellen. Een produkt zal namelijk ontwikkeld worden waar het eerst begonnen mag worden met de produktontwikkeling, en waar het als eerste op de markt mag worden gebracht om de produktiekosten zo snel mogelijk terug te kunnen verdienen.
Voorzitter, als we met dit Parlement paragraaf 17 niet steunen, brengen we onze eigen industrie verder op achterstand. De Aziatische en Amerikaanse fabrikanten, waar wel een onderzoeksvrijstelling geldt, zullen verder afstand nemen van onze Europese industrie, zodat we misschien over tien jaar in een Commissieverslag moeten lezen dat we nog maar 10 % van de produkten ontwikkelen.

Bangemann
Mevrouw de Voorzitter, uit dit debat is gebleken dat onze mededeling noodzakelijk was en dat wij dit debat ook moeten voortzetten. Wij moeten een aantal van de hier behandelde kwesties verder uitdiepen.
De heer Watson heeft ons - volgens mij terecht - een beetje in bescherming genomen, maar toch is de Commissie erg onder de indruk van de woorden van mevrouw Soltwedel-Schäfer die in punt 3 en 4 zegt dat wij met de essentiële aspecten van de sector geen rekening hebben gehouden en dat wij alle heil van de concurrentie verwachten. Onze mededeling bewijst het tegendeel. Ik geef mevrouw Soltwedel-Schäfer de raad het begin van ons hoofdstuk 2 nog eens door te nemen. Daarin hebben wij gezegd dat de Gemeenschap zich moet inspannen om de concurrentiepositie van haar farmaceutische industrie op peil te houden en te versterken, maar dat ze bij het nemen van passende maatregelen met de specifieke kenmerken van deze sector rekening moet houden. Ook de heer Donnelly en andere sprekers hebben daarop gewezen. Dat is nodig omdat de farmaceutische produkten een belangrijke rol op het gebied van de volksgezondheid spelen, maar ook omdat de financiering van de geneesmiddelenconsumptie rechtstreekse gevolgen heeft voor de sociale-verzekeringsbudgetten van de lid-staten.
Het communautair industriebeleid voor de farmaceutische sector moet rekening houden met die twee aspecten, namelijk volksgezondheid en sociale verzekering, maar zonder de bevoegdheid van de lid-staten in het gedrang te brengen. Ik begrijp dus niet hoe men zoiets kan zeggen. Ik wil daarover echter niet verder discussiëren. Wellicht maakt het een debat ook boeiender als men eerst de Commissie de mantel uitveegt. Wij zijn dat zo gewoon.
Om welke problemen gaat het hier? Het gaat hier om een industriële sector die, zoals mevrouw Peijs terecht heeft opgemerkt, tot voor kort in de gehele wereld aan de top stond en ook op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en het creëren van werkgelegenheid een toonaangevende rol heeft gespeeld. Wat de werkgelegenheid betreft, konden wij in de jaren 1980 nog met een gemiddelde groei van meer dan 2 % per jaar rekenen. In 1993 vertraagde het tempo en viel de groei stil. Sedert 1994 daalt de werkgelegenheid in de sector. In 1994 en 1995 verminderde het aantal arbeidsplaatsen er met respectievelijk 1, 8 en 2, 8 %.
Ook wat de octrooien betreft - mevrouw Peijs heeft daarop al gewezen en dat is wellicht ook de oorzaak van de daling van de werkgelegenheid -, ziet de situatie er niet goed uit. Tussen 1975 en 1979 werd 61 % van de nieuwe farmaceutische produkten door de Europese industrie ontwikkeld. Dat aandeel is in de periode 1990-1994 gedaald tot minder dan de helft, namelijk 48 %. In diezelfde periode is het aandeel van de Verenigde Staten van 26 % tot 31 % en dat van Japan van 11 % tot 31 % gestegen. Als men ook rekening houdt met de biotechnologie, een van de innoverende sectoren die in de komende jaren uiterst belangrijk wordt, ziet de situatie er nog slechter uit. Octrooien in het stadium van de klinische en preklinische ontwikkeling vertegenwoordigen bij de Amerikaanse bedrijven 58 % en 48 % van het totaal, met andere woorden meer dan de helft en bijna de helft. Bij de Europese bedrijven bedraagt hun aandeel daarentegen slechts 26 % en 16 %. Uit het oogpunt van het industriebeleid hebben wij dus te maken met een situatie waarin een ook op internationaal niveau uiterst concurrerende industrie erop achteruitgaat.
Ook daarmee houdt de mededeling zich uiteraard bezig. Ze heeft immers betrekking op het industriebeleid. Mevrouw Read heeft natuurlijk gelijk wanneer zij zegt dat voor de gezondheid ook andere vragen belangrijk zijn, bij voorbeeld de vraag waar en hoe men woont, hoe het staat met het milieu en de sociale voorwaarden. Dat is allemaal juist. Ook de voeding is belangrijk. Alleen is dit geen verslag over de gezondheid. Daarvoor ben ik niet bevoegd. De Unie is trouwens ook niet voor alle aspecten van het gezondheidsbeleid bevoegd. Dat is een probleem waarover ik het nog zal hebben.
In het kader van mijn bevoegdheid is de mededeling veeleer een poging om een eerste antwoord te geven op de vraag hoe wij de concurrentiekracht van de Europese industrie kunnen versterken om aldus de gezondheid in de Unie te bevorderen en de belangen van de consumenten beter te beschermen. Men kan immers geen farmaceutische industrie hebben als men niet zorgt voor een goede relatie tussen die sector en de gezondheidszorg, in het bijzonder de socialeverzekeringsregelingen.
Mevrouw Soltwedel-Schäfer, omgekeerd kunnen wij echter geen goed aanbod voor de consumenten, in dit geval de patiënten, hebben als wij niet over een concurrerende industrie kunnen beschikken. Beide zijn met andere woorden onverbrekelijk met elkaar verbonden. Wij moeten oplossingen trachten te vinden. In de eerste plaats hebben wij voorgesteld ook in deze sector de interne markt tot stand te brengen. Daarop heeft overigens nooit iemand kritiek geleverd. Zoals andere produkten moeten ook de farmaceutische produkten en geneesmiddelen aan de regels van de interne markt worden onderworpen.
Dat betekent niet dat ze in elk opzicht zoals andere produkten moeten worden behandeld. Wij hebben al een aantal maatregelen genomen. Mevrouw SoltwedelSchäfer was met mij in Londen bij het bureau. Wij vragen ons dus vandaag niet voor de eerste keer af wat wij moeten doen. Wij zijn daar al jaren mee bezig. Zo werd het bureau in Londen opgericht en hebben wij een goedkeuringsprocedure uitgewerkt die in elk geval tot nu toe haar deugdelijkheid heeft bewezen. Wij zullen zien wat de toekomst brengt. Om die reden waren wij ook bij het bureau.
Ik heb er voorts volstrekt niets op tegen dat ook consumenten- en andere organisaties bij de beoordeling van de resultaten en bij de beoordeling van geneesmiddelen en de goedkeuring daarvan worden betrokken. Mevrouw SoltwedelSchäfer, ik heb ook niets tegen een ethische commissie. Ik vind alleen dat u, als er een ethische commissie komt, de uitspraken daarvan ernstig moet nemen, ook als ze niet met uw mening overeenstemmen. Mijnheer Langen, dat is immers niet het geval. U moet goed weten dat ik mij zeer open opstel. Ik onderhoud zelfs met u vriendschappelijke betrekkingen. Dat bewijst mijn openheid.
Ik vind het echter onaanvaardbaar dat men een onafhankelijke ethische commissie eist, maar zich vervolgens niet bij haar uitspraken wil neerleggen. Een dergelijk comité bestaat voor de produktie en etikettering van voedingsmiddelen. Ik herinner u eraan dat de ethische commissie onze visie ondersteunt. Wij hebben ze dat niet gevraagd en hebben daarvoor niet gelobbyd. De leden van de commissie oordelen zelfstandig en hebben de Commissie gelijk gegeven. Sommigen hier in het Parlement hechten echter jammer genoeg weinig belang aan die uitspraak. Als u een dergelijke commissie vraagt, neem ik aan dat u dat doet omdat u die commissie een zekere objectiviteit en neutraliteit toeschrijft. Dan moet u echter ook haar uitspraken aanvaarden, zelfs als die niet stroken met wat u eigenlijk wil.
Toch heb ik er niets op tegen dat men op dit gebied krachtiger maatregelen neemt. Wij hebben echter al een bureau en een toelatingsprocedure. Die zorgt ervoor dat de farmaceutische produkten op de markt een kans krijgen en vooraf een strenge goedkeuringsprocedure moeten doorlopen. Wij hebben ook de kwestie van de zelfmedicatie behandeld. Bij de toelatingsprocedure hebben wij een onderscheid gemaakt tussen geneesmiddelen die alleen op voorschrift mogen worden afgeleverd, geneesmiddelen die alleen in de apotheek mogen worden verkocht en geneesmiddelen waarvan de verkoop vrij is. Die regeling geldt voor de gehele Unie. Voorts hebben wij ook reeds gedeeltelijk gezorgd voor de hier gevraagde en voor de innovatie uiterst belangrijke rechtsbescherming.
De octrooibescherming kan worden verlengd zodat een einde komt aan de jammerlijke situatie dat de tijd die nodig is voor het onderzoek van de looptijd van het octrooi moet worden afgetrokken. Die kwestie is geregeld en hoeft ons niet langer bezig te houden. Zelfs de Verenigde Staten en Japan hebben ons voorbeeld gevolgd. Kortom, wij beginnen niet van nul maar moeten ons nu bezinnen over de vraag wat wij nu moeten doen. Het gaat om de twee of liever de vier problemen die de heer Lange heeft aangestipt. Hij heeft de situatie zeer goed samengevat.
Een eerste vraag is wat het meest oplevert, meer concurrentie of meer regulering. Volgens mij is een correcte combinatie van beide het best, zowel voor de industrie als voor de verlaging van de kosten en de verzorging van de patiënten. Uiteraard kan dat niet zonder regulering. Men kan echter ook niet zeggen dat wij hier de invloed van de overheid willen terugschroeven. Ook de politieke overheid moet haar invloed behouden. Dat is volkomen gerechtvaardigd. Ook op dat punt heeft u echter geen enkele garantie. Een van de belangrijkste redenen waarom BSE in Groot-Brittannië een groot probleem is geworden is het feit dat de overheid heeft bepaald dat de temperatuur bij de verhitting van uit dierlijke resten geproduceerd diervoeder minder hoog mocht zijn. Dit is niet een gevolg van concurrentie of een besluit van de Commissie. De overheid heeft dat toegestaan. Nu beweren dat, als wij iets aan de overheid overlaten, alles in orde komt, is jammer genoeg onverantwoord en strookt niet met wat wij ervaren. Dat betekent echter niet dat wij de overheid in deze kwestie niet nodig hebben.
Ik zou hier een vergelijking willen maken. Dat is altijd het beste. Met preken kan men slechts een beperkt inzicht bijbrengen. Een deel van hen voor wie men preekt gelooft immers al, terwijl het andere deel, dat men misschien zou kunnen bekeren, helemaal niet naar de kerk komt. Daarom is de ervaring volgens mij de beste leerschool. Laten wij nu de tweede kwestie bekijken die de heer Lange heeft aangestipt, namelijk het gebruik van generieke geneesmiddelen en de zelfmedicatie. Ook mevrouw Read had het over zelfmedicatie. Hoe staat het daarmee? In enkele landen zijn generieke geneesmiddelen ook voor zelfmedicatie zonder voorschrift verkrijgbaar, en wel tegen concurrerende prijzen. Generieke geneesmiddelen hebben op de markt immers slechts een kans als ze door hun concurrerende prijzen de merkprodukten kunnen verdringen. Mevrouw SoltwedelSchäfer, waar prijzenconcurrentie onmogelijk is, zoals in Spanje, waar voor geneesmiddelen minimumprijzen gelden, vindt men vrijwel geen generieke geneesmiddelen. De markt voor generieke geneesmiddelen is voor 90 % geconcentreerd in vier lid-staten: Duitsland, Groot-Brittannië, Nederland en Denemarken. Omdat daar prijzenconcurrentie mogelijk is, krijgen ook generieke geneesmiddelen een kans op de markt.
Wie de kosten wil terugschroeven en voor de consument lagere prijzen wil, mag niet denken dat hij dat door de vaststelling van minimumprijzen kan bereiken. Het tegendeel is waar, omdat ook bij vastgestelde minimumprijzen het verbruik stijgt. Mevrouw Soltwedel-Schäfer, ik bedoel daarmee dat de totale uitgaven groter zijn als minimumprijzen zijn vastgesteld dan wanneer de prijzenconcurrentie speelt, de prijzen daardoor verschillen en de consument zich daarnaar ook gedraagt. Dat zijn de basisregels van de markt. Het is echter telkens opnieuw een probleem daarop te vertrouwen omdat men vreest dat men zichzelf dan onderwerpt aan een mechanisme dat tot slechte resultaten leidt.
Dat gaat echter niet op. Mevrouw Read heeft gelijk. Bekijken wij het aandeel van de geneesmiddelen in de totale gezondheidsuitgaven. Enkele jaren geleden bedroeg dat aandeel nog 14 %. Nu is het tot 12 % gedaald. In enkele lid-staten ligt het aandeel van de geneesmiddelen nog lager. De geneesmiddelen vertegenwoordigen dus slechts een klein deel van de gezondheidsuitgaven. Het grootste deel van de uitgaven in de gezondheidszorg gaat naar de ziekenhuizen, terwijl de uitgaven van geneesmiddelen zijn gedaald. Als u rekening houdt met het feit dat een goed gebruik van geneesmiddelen vele ziekenhuisopnames overbodig maakt, is het besparingseffect van geneesmiddelen duidelijk. Daarom zou men zich, als men de kosten wil drukken, ook eens moeten afvragen hoe men dat mechanisme beter kan doen functioneren.
Dat brengt mij tot de vraag naar het verband tussen onze maatregelen en de sociale-zekerheidsstelsels van de lid-staten. De Raad hult zich op dat punt in volledig stilzwijgen. Als men hem de vraag stelt, is hij niet bereid ze te beantwoorden. De reden daarvoor is eenvoudig. U weet natuurlijk dat een ingreep in die stelsels grote politieke gevolgen heeft. Wij willen de gezondheidszorgregelingen van de lid-staten echter ook niet harmoniseren. Wij willen de prijsfunctie uit de mechanismen van de sociale-zekerheidsstelsels losmaken en het mogelijk maken dat de prijszetting op de markt gebeurt. Dat leidt immers tot een combinatie met twee gevolgen: lage, concurrerende prijzen en tegelijkertijd een goede sociale verzekering van de patiënt. Als wij daarin slagen - daartoe hebben wij de lid-staten in een speciaal protocol voor het beraad in de Raad opgeroepen -, zou dat reeds een groot succes zijn.
De kwestie van de biotechnologie is uiterst belangrijk. Wij zullen ons daarmee nog moeten bezighouden als wij het over de octrooieerbaarheid van technologische uitvindingen hebben. Ik hoop dat wij nu een stap vooruit zijn gekomen en dat het Parlement het voorstel kan aannemen. Hier rijst immers een acuut gevaar. Ik wijs op dat gevaar niet omdat ik u op ontoelaatbare wijze wil beïnvloeden, maar omdat het risico reëel is. De mensen gaan naar Amerika omdat zij de slechte omstandigheden in Europa beu zijn. Ik weet niet of het voor ons wel een goede zaak is dat wij dan Amerikaanse geneesmiddelen moeten gebruiken waarvan wij de prijs niet kunnen beïnvloeden en die de patiënten duur moeten betalen. Ik begrijp niet waarvoor dat goed is. Dat creëert bij ons ook geen werkgelegenheid. Ik zou graag eens van iemand horen wat het voordeel van een dergelijk beleid is. De biotechnologie is dus een belangrijke aangelegenheid.
Mevrouw de Voorzitter, ten slotte kom ik tot de kwestie van de generieke en plantaardige geneesmiddelen. In onze toelatingsprocedure bij het bureau hebben wij er voor het eerst in de geschiedenis van de Europese Unie voor gezorgd dat homeopathische geneesmiddelen als geneesmiddelen kunnen worden erkend volgens dezelfde criteria op basis waarvan andere geneesmiddelen worden goedgekeurd. Schiet dus niet op de pianist. Dat ben ikzelf immers en ik schiet terug.
Ook de kwestie van de generieke geneesmiddelen en door een octrooi beschermde geneesmiddelen is een maatschappelijke kwestie. Generieke geneesmiddelen kunnen niet bestaan als er ook geen innovatie is. Uiteraard zijn generieke geneesmiddelen belangrijk omdat nieuwe geneesmiddelen daardoor niet zo duur worden dat ze voor de gezondheidszorg uiteindelijk geen enkele betekenis meer hebben. Het gaat hier om een symbiose van beide. Ik kan niet goed aanvaarden dat laboratoriumproeven met beschermde octrooien reeds voor het verstrijken van het octrooi mogelijk moeten zijn. Een octrooi dekt de reusachtige kosten van het onderzoek slechts gedeeltelijk. Iemand heeft ook gezegd dat het onderzoek slechts weinig geneesmiddelen oplevert die uiteindelijk ook op de markt komen. Daarom hebben wij innovatie nodig en moet die worden beschermd. Daarna kan de prijzenconcurrentie met de generieke geneesmiddelen beginnen.
Ten slotte nog iets over de concentratie. Wij hebben het daarover trouwens ook in onze mededeling. Uiteraard moeten ook hier de concurrentieregels van toepassing zijn. Toen wij het geval Sandoz-Ciba Geigy bekeken nadat de twee ondernemingen hun voornemen om samen te smelten hadden bekendgemaakt, stelden wij tot onze verbazing vast dat die twee niet alleen in Europa maar ook wereldwijd toch grote ondernemingen samen slechts 4, 8 % van de wereldmarkt in handen hebben. Het marktaandeel van de grootste farmaceutische onderneming bedraagt iets minder dan 10 % van de wereldmarkt. Ondanks het marktaandeel van die grote onderneming is de spreiding echter nog zo groot dat men nog altijd van concurrentie kan spreken.
Mevrouw de Voorzitter, dat was mijn antwoord op de opmerkingen die hier tijdens dit debat zijn geformuleerd. Wij zullen ons nog verder met die problemen moeten bezighouden. Wij zullen ook de ontwikkelingen bij het bureau blijven volgen. Als wij het probleem dan werkelijk aanpakken - aan de hand van feiten en niet meer aan de hand van bepaalde visies -, zullen wij ook voor deze bedrijfstak een goed beleid kunnen ontwikkelen. In elk geval is dit een van onze industriële sectoren waarvoor het nog de moeite loont een inspanning te doen. Het gaat hier niet om een sector die wij met subsidies moeten helpen. Gelukkig wenst ook de sector zelf dat niet. De concurrentiepositie van de farmaceutische industrie gaat er echter op achteruit. Om dat te verhelpen moeten wij maatregelen nemen.

Soltwedel-Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe nog een aanvullende vraag te stellen en nog een bijkomende opmerking te maken. Als lid van de Commissie heeft de heer Bangemann immers vijf keer zoveel tijd gekregen als ik.
Voor ik het over het verslag zelf heb, wil ik eerst nog een verkeerde - ik zeg niet opzettelijk verdraaide - voorstelling van zaken met betrekking tot BSE rechtzetten. Mijnheer Bangemann, dit heeft niet rechtstreeks met u te maken omdat deze aangelegenheid niet onder uw bevoegdheid valt. Toen ik echter in oktober met de heer Marchand van de Commissie een onderhoud had om over Europese maatregelen tegen BSE te spreken, was reeds veel bekend van wat pas zes maand later openbaar werd gemaakt. Het gaat niet om de verlaging van de temperatuur in de ovens waarin de krengen worden vernietigd omdat de overheid niet in staat is te doen wat ze moet doen, maar wel om de sterke druk die vleeslobby heeft uitgeoefend. Mijnheer Bangemann, ik geloof dat bepaalde verbanden steeds duidelijker zullen worden.
Ik kom nu terug tot het verslag over de farmaceutische produkten. Mijnheer Bangemann, ik ben ingenomen met het feit dat u positief staat tegenover de instelling van een ethische commissie en dat u daarmee vrijwel heeft ingestemd. Op dezelfde manier heb ik ook de in ons verslag vermelde en door de commissie aangenomen maatregelen betreffende de management board begrepen. Ik ben daarmee zeer ingenomen en denk dat men aldus de bescherming van de patiënten en consumenten kan uitbreiden.
Ik heb niet zo goed begrepen - en zou daarover een aanvullende vraag willen stellen - of u echt niet kunt instemmen met het in dit verslag bereikte compromis dat de octrooibescherming voor generieke produkten al vroeger kan gelden en dat de tijd gebruikt kan worden om met het onderzoek te starten. Daarop had ik een duidelijk ja of neen als antwoord willen krijgen. Ik vind dat u het ons verschuldigd is daarover een duidelijk standpunt in te nemen. U mag niet altijd naar de heer Lange verwijzen, maar moet zelf een standpunt innemen.
Mijnheer Bangemann, de laatste vraag zal waarschijnlijk ook voor ons zeer belangrijk zijn. Welk gevolg zal aan de mededeling voor de farmaceutische industrie worden gegeven? Komen er echte richtlijnen en derhalve maatregelen met een nog dwingender karakter voor de farmaceutische industrie in de komende zes of twaalf maanden, of beperkt men zich eerst nog tot een mededeling?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Soltwedel-Schäfer, als u zich goed herinnert wat ik over de kwestie van de verhitting heb gezegd, zult u weten dat ik daarmee enkel heb geantwoord op de opmerking dat men, als de overheid zich met dergelijke kwesties bezighoudt, mag verwachten dat een goede oplossing wordt gevonden. Meer heb ik daarmee niet bedoeld. Ik heb mij niet over het BSE-probleem in het algemeen uitgesproken. Uiteraard kunnen wij daarover een uitvoeriger debat houden. Nu heb ik echter alleen gezegd dat uit dit voorbeeld blijkt dat die opmerking niet altijd juist is.
Ik bedoel daarmee dat ons debat vruchtbaarder zou zijn als u niet altijd zou insinueren dat ik iets anders wil dan ik zeg. Ik ben slechts zelden boosaardig. Ik kondig dat bovendien altijd aan, zodat iedereen zich daarop kan voorbereiden. Ik heb in alle duidelijkheid gezegd - ik weet echt niet of ik dat nog eens moet herhalen - dat ik ermee instem dat producenten van generieke geneesmiddelen voor het verstrijken van de octrooibescherming met de gegevens die door dat octrooi zijn beschermd, beginnen te experimenteren om bij het verstrijken van de octrooibescherming hun produkten meteen op de markt te kunnen brengen. Dat heb ik duidelijk en onomwonden gezegd. Ik heb dat nu nogmaals herhaald.
Uiteraard is een dergelijke mededeling steeds de basis voor verdere maatregelen. Ik denk niet dat wij meteen richtlijnen zullen voorstellen. Wij willen met de lid-staten op basis van feiten nagaan in hoever de prijsfunctie uit de socialezekerheidsstelsels kan worden gelicht zodat wij de interne markt voor de farmaceutische produkten tot stand kunnen brengen en wij ons niet langer hoeven bezig te houden met problemen als dat van de parallelle invoer. Dat wordt wellicht onze volgende stap. Wij willen dus eerst nog een aantal punten die hier zijn besproken verder onderzoeken voor wij voorstellen formuleren.
Wij hebben echter nog wel het voorstel betreffende de octrooieerbaarheid. Dat lijkt mij een belangrijke aangelegenheid. Als wij dat achter ons hebben, kunnen wij bespreken wat wij nog meer moeten doen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 12.00 uur plaats.

Preventie van drugsverslaving
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A40093/96), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad (C4-0008/96-94/0135(COD)) tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake de preventie van drugsverslaving binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (1996-2000) (Rapporteur: de heer Burtone).

Burtone
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, we hebben ons bij deze tweede lezing opnieuw door een aantal overwegingen laten leiden. Ten eerste: drugsverslaving is geen randverschijnsel meer. Het is een verschijnsel dat helaas tot alle sociale lagen en verschillende ideologische groeperingen is doorgedrongen: bijna alle Europese steden worden erdoor geteisterd, of dat nu modelsteden zijn of steden met de meest vervallen sloppenwijken.
Een tweede overweging die aan ons verslag ten grondslag ligt, is dat er voor drugsverslaving meer dan één oorzaak is aan te wijzen; er spelen allerlei factoren mee: de crisis waarin het gezin verkeert, de teloorgang van normen en waarden, de sociale achtergrond en talloze andere factoren. Drugsverslaafden komen dus niet van Mars, maar wonen - helaas - bij ons in de buurt. Als je de problematiek vanuit deze optiek, dit uitgangspunt benadert, kan het antwoord niet eenvoudig, simplistisch of oppervlakkig zijn. We moeten aan de ene kant de confrontatie aangaan, maar aan de andere kant ook tot een dialoog in staat zijn. Om hier iets aan te kunnen doen moeten we niet op het voetstuk van de politiek of de wetenschappelijke techniek gaan staan, maar in staat zijn te communiceren met degenen die in het veld werken en de drugsverslaving daadwerkelijk te lijf proberen te gaan.
De werkzaamheden die wij als commissie in alle nederigheid hebben proberen te verrichten dreigen op het spel te worden gezet. Dat wil ik in alle duidelijkheid ook tegen de leden van mijn fractie zeggen; ik ben mordicus tegen sommige amendementen die mede door de Europese Volkspartij zijn ingediend. Ik ben het oneens met degenen die zich - te goeder trouw - niet in de aanpak van mijn verslag kunnen vinden, omdat ze het alleen maar oppervlakkig en zonder nadenken hebben doorgelezen, en zich misschien laten manipuleren door plannen die enkel en alleen op basis van nationale ervaringen zijn uitgedacht. Maar ik ben het vooral oneens met degenen in dit Parlement die - te kwader trouw - cruciale werkzaamheden op het spel willen zetten, en dat alleen maar om het Diktat van bepaalde regeringen te volgen. Ik veroordeel vooral de oppervlakkigheid van degenen die afgaan op wat ze horen zeggen, die van het ene rapport naar het andere springen, zonder eens wat beter over de problematiek na te denken. Het gaat niet aan om over dit drama van de drugsverslaafden en hun families, dit drama van de samenleving zo'n oppervlakkige en destructieve houding aan te nemen. We moeten - dat hebben we ook voorgesteld - voortgaan op de weg van de dialoog, dwars tegen alle extremismen in; we hebben "nee" gezegd - en dat zeggen we opnieuw - tegen liberalisering en legalisering van welke drug dan ook, en we hebben dit standpunt met alle respect voor degenen die er anders over denken beargumenteerd met de uiterste wetenschappelijke nauwkeurigheid van onze standpunten. We hebben over de biologische schade gesproken, maar ook over de psychische en emotionele uitwerking van alle hard- én softdrugs. We hebben de sociologische koppeling tussen soft- en harddrugs beschreven, maar we hebben ook uit morele overwegingen "nee" gezegd, omdat we tegen staatsdrugs zijn.
Met dezelfde kracht en energie als waarmee we "nee" tegen liberalisering en legalisering zeggen, zeggen we echter ook "nee" tegen de criminalisering van de drugsverslaafde, want de gevangenis redt hem niet en geneest hem niet; de gevangenis is een hel: juist in de gevangenis verspreidt de drugsverslaving zich vaak als een inktvlek.
Als de drugsverslaafde ook gaat dealen, is het uiteraard terecht en noodzakelijk dat hij zijn gerechte straf ondergaat. Het amendement dat in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming werd ingediend, legde echter zelfs onder deze omstandigheden de nadruk op het afkicken in plaats van op strafmaatregelen. Het werd dan ook duidelijk dat er prioriteiten moesten worden gesteld.
Wat mij echter het meest verbaast - dat wil ik even nadrukkelijk stellen - is dat juist de mensen die zeggen drugs te willen bestrijden, niets moeten hebben van acties voor het afkicken, de rehabilitatie en de herintegratie, en dat terwijl de plannen zich niet meer alleen tot de primaire preventie beperken, maar ook andere doelstellingen hebben. Het gaat er daarbij niet alleen meer om te proberen de - in onze Gemeenschap enorm grote - vraag naar drugs terug te dringen, maar ook via voorlichting en onderwijs de jongeren te bereiken, om met hen in gesprek te geraken en te voorkomen dat drugs een overheersende plaats in hun leven gaan innemen.
Met dit programma hebben we de tragiek van dit probleem willen belichten; we hebben ons zonder vooroordelen gebogen over alle mogelijke maatregelen gericht op het afkicken, het rehabiliteren en het herintegreren, want we zijn overtuigd dat één van de essentiële aspecten van het verschijnsel drugsverslaving is, zich te realiseren dat sommige mensen helaas aan de drugs verslaafd raken en gered moeten worden.
Samengevat, mijnheer de Voorzitter, zeggen wij dus "nee" tegen de liberalisering, maar ook "nee" tegen de criminalisering van jonge drugsverslaafden. We weten niet hoe de stemming zal verlopen; we willen in ieder geval een heel krachtige boodschap uitzenden, namelijk: er is een uitweg uit de drugs en een jongere die zich van de drugs heeft weten te bevrijden wordt een levend voorbeeld dat we bij de opstelling van primaire-preventieplannen voor ogen moeten houden.
Ik roep u dus op sommige van de door de Volkspartij ingediende amendementen af te wijzen, want - zoals ik aan het begin al zei - het drama van de drugsverslaving mag niet op een oppervlakkige manier worden behandeld. Dit is een oorlog waartegen we allemaal ten strijde moeten trekken, omdat we ons allemaal werkelijk betrokken moeten voelen.

De Coene
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, aan de leden van dit Parlement zou ik met aandrang willen vragen het verslag van de heer Burtone goed te keuren en aan de Commissie en aan de Raad volop rekening te houden met dit verslag.
De heer Burtone is er immers in geslaagd om een pragmatische en een realistische benadering te maken wars van elke slogan. Ik wil hierbij onderstrepen dat in eerste lezing het verslag-Burtone een bijzonder grote meerderheid haalde in dit Parlement en dat het huidige verslag eveneens kon rekenen op een ruime meerderheid in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Er worden echter over dit actieplan en vooral over het verslag-Burtone de laatste tijd echter bijzonder veel nonsens verteld.
Daarom, voor alle duidelijkheid, dit verslag gaat niet over de legalisering of de liberalisering van welke drug dan ook. Er is hier een actie gestart vanuit Zweden waarbij de rapporteur, ikzelf en nog anderen die dit rapport ondersteunen worden bedolven onder een massa postkaarten waarin gezegd wordt dat wij zouden opkomen voor de liberalisering. Of we dat nu willen of niet opkomen voor die liberalisering, in dit kader is daar geen sprake van. Dit is een rapport in het kader van volksgezondheid en dit ressorteert geenszins onder de bevoegdheden van de derde pijler. Stop dus die nonsens. Ten tweede, nergens in dit verslag wordt druggebruik goedgekeurd. Ten derde, het verslag onderlijnt het belang van de harm-reduction in de preventie. Harm-reduction betekent geen defaitisme. Het aanvaarden van harm-reduction betekent niet dat de strijd tegen druggebruik als verloren wordt beschouwd, wel dat de huidige realiteit urgente en vernieuwende maatregelen vereist om zowel de individuele volksgezondheid als de leefbaarheid van de samenleving te beschermen. En wat is de huidige realiteit?
Ondanks de zogenaamde war on drugs is het aanbod van het aantal drugs niet gedaald, integendeel. Ondanks de vele miljarden die worden besteed aan de bestrijding is de produktie van drugs niet gedaald en is het aantal drugs en de soorten drugs alleen maar toegenomen. Hooguit 10 % van het stijgende aanbod drugs wordt onderschept. Met andere woorden drugs zijn beschikbaar, drugs zijn steeds meer beschikbaar. Laat ons daarvan uitgaan en laat ons niet de illusie koesteren dat we op termijn een drugsvrije samenleving zullen hebben hoe schoon sommigen dat hier ook zouden willen. Wie die realiteit onder ogen durft zien kan veel efficiënter aan preventie doen en dat in elk stadium.
Sommigen zijn van oordeel dat de politie een grotere rol moet spelen. Goed, ik citeer hier iemand van de politie en niet de minste, Raymond Kendall, secretaris-generaal van Interpol. Hij wijst erop dat om het gebruik van cocaïne met 1 % te doen dalen er 35 miljoen dollar moet geïnvesteerd worden in harmreduction tegen 246 miljoen dollar in politiemaatregelen, met andere woorden harm-reduction is hier dus zeven keer efficiënter. Kendall laat er geen twijfel over bestaan: het drugsaanbod moet bestreden worden maar je mag er op straat ook niet op lange termijn effect van verwachten. Paul Cook, politiefunctionaris in Manchester, sprak dezelfde taal op een drugsconferentie van de Europese Commissie en dit onder het Spaanse voorzitterschap, onlangs nog in Brussel. Laat ons die mensen niet alleen uitnodigen op onze eigen conferenties maar laat ons in de praktijk ook gevolg geven aan wat die mensen ons zeggen.
Er zijn er hier die beweren dat methadon-therapieën, spuitenruil, ambulante hulpverlening, een verstandige primaire preventie, dat die in feite een vrijgeleide zijn voor verslaving en alleen maar druggebruik zou stimuleren. Ik wil erop wijzen dat vervangingstherapieën tot resultaat hebben dat het gebruik van opiaten tot een minimum wordt beperkt dat de criminaliteit daalt, dat het drugsgebruik bij derden afneemt en dus nieuwe verslavingen worden tegengehouden, dat de maatschappelijke reïntegratie wordt bevorderd en dat het risicogedrag in het algemeen afneemt en de overdracht van virale infecties wordt verhinderd.
Ook over spuitenruil bestaan grote vooroordelen maar ernstig onderzoek heeft uitgewezen dat er geen nieuwe gebruikers komen, dat er niet meer maar minder wordt geïnjecteerd en dat spuiters niet hervallen. Kortom, alleen maar goede resultaten.
Ik vind het bijzonder spijtig dat bepaalde mensen zich nu te elfder ure geroepen voelen om dit brede compromis waar mijnheer Burtone maanden heeft aan gewerkt, om dit nu te ondermijnen en ik hoop dat als er straks gestemd wordt, het gezonde verstand het haalt, mevrouw Oomen-Ruijten, op de slogans en op de hysterie.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik heb en met mij heeft de hele fractie grote waardering voor rapporteur Burtone die ons op heel deskundige wijze door de eerste en tweede lezing van dit verslag leidt.
Preventie is het centrale thema. Hoe voorkom je dat jongeren aan de drugs gaan? Hoe help je verslaafden om ervan af te komen? Hoe beperk je de gezondheidsrisico's? De middelen die beschikbaar zijn, 12, 5 miljoen gulden per jaar, zijn niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat en zullen derhalve enkel gebruikt kunnen worden voor het uitwisselen van ervaringen, helaas.
Concrete financiering van projecten, zoals methadon als vervangingsmiddel of verstrekking van spuiten, kunnen een bijdrage leveren aan een betere zorg voor de verslaafden, maar ze kunnen geenszins gefinancierd worden door de Europese Unie. Dat blijft een taak voor de lid-staten zelf. Ervaringen uitwisselen, ja, maar geen Europese projectfinanciering. Wij hebben een aantal amendementen, en ik denk dat de heer de Coene daarop doelt, ingediend op dat punt.
Er is volop discussie over drugsbeleid, een discussie die op hoge toon wordt gevoerd. Het is intriest dat wij, in plaats van de handen ineen te slaan om verder gebruik met name onder jongeren van steeds weer nieuwe roesmiddelen als XTC met een steeds gevaarlijker samenstelling definitief aan te pakken, niet van elkaar leren. De beleidmakers bestrijden elkaar eigenlijk alleen maar.
Het Nederlands gedoogbeleid is geen oplossing. Het verhoogt slechts de bereikbaarheid van drugs en het werkt ook als een magneet op buitenlandse verslaafden. Het verhoogt derhalve de criminaliteit in plaats van dat het deze afremt. Het criminaliseren van verslaafdenwerk werkt ook niet.
Wij steunen uitdrukkelijk de zogenaamde " harm reduction" -strategie die in het verslag zit vervat. Dat betekent dat wij het er van harte mee eens zijn dat er geen onderscheid gemaakt wordt tussen soft en hard drugs. Wij hebben echter wel heel grote moeite met de fatalistische stelling die wordt verwoord door collega de Coene, die zegt dat de strijd tegen de aanbodzijde van drugs als verloren beschouwd moet worden.
Gedogen en ook liberaliseren is geen oplossing. Het leidt tot een vicieuze cirkel waarbij de samenleving ieder keer weer meer moet toestaan. De socialistische voorman Tobback zei afgelopen zondag op de Nederlandse televisie: " Wat heeft het Nederlandse beleid nu opgebracht? Ik, Tobback, ben burgemeester van een stad met 35.000 studenten en ik heb geen enkele drugsdode" . Wat wij willen als EVP-Fractie is dat Commissie en Raad nu op korte termijn tot een programma komen waarbij de resultaten ook van het Zweedse drugsbestrijdingsmodel, waar onze fractie de voorkeur aan geeft, goed bekeken worden en wellicht is dat de aanpak, de begaanbare weg voor een groter aantal landen in Europa.

Eisma
Voorzitter, iedere politieke groepering in dit Parlement heeft met betrekking tot het actieprogramma voor de preventie van de drugverslaving een meerderheidsstandpunt en een minderheidsstandpunt. Ik spreek namens de meerderheid van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wanneer ik waardering uitspreek voor het verslag-Burtone.
Daarmee moeten we ons realiseren dat dit verslag en het actieprogramma niet gaan over de strijd tegen de drugshandel, maar over de volksgezondheidsaspecten van het drugsprobleem. Het uitgangspunt daarbij moet zijn dat een humane, tolerante en pragmatische aanpak - ik zie als ik deze woorden uitspreek dat mevrouw Oomen de zaal verlaat, wat ik jammer vind - beter is bij de preventie dan strenge, repressieve benadering van de drugsgebruiker.
Deze repressieve benadering kan beter worden toegepast op de grootschalige drugshandel en de georganiseerde misdaad. De drugsverslaafden help je daar niet mee. Ook is het uitgangspunt terecht dat het streven naar een drugsvrije samenleving illusoir is. Dit is even realistisch als de erkenning van een samenleving met tabak en alcohol. Zoals collega Burtone stelt, spreken we hier niet over marsmannetjes.
Jammer vind ik dat in het verslag-Burtone geen onderscheid wordt aangebracht tussen soft en hard drugs. In ons land, Nederland, is dit er wel het uitgangspunt van het drugsbeleid en het gevolg daarvan is dat het onderscheid op volksgezondheidsgebied goede resultaten boekt in vergelijking met andere Europese landen. Het aantal gebruikers, aidsbesmetting en sterfgevallen is relatief gering bij ons en bovendien blijkt uit de statistieken dat in verhouding tot andere Europese landen weinig jongeren overstappen van soft naar hard drugs en dat het gebruik van hard drugs zelfs afneemt.
Voorzitter, gelukkig duiden ook een aantal amendementen in die richting wanneer gepleit wordt voor verstrekking van desinfecteersetjes en steriele injectiespuiten en -naalden, om infectieziekten zoals aids tegen te gaan. Ook de erkenning van vervangingsmiddelen zoals methadon, zoals in amendement 23 wordt gesteld, wordt bepleit. Dat geeft ons voldoening.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn idee wordt de kern van het onderhavige probleem aangegeven in het verslag van de heer Stewart-Clark van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken. In dat verslag wordt gezegd dat er volgens de financiële groep van de G-7 in Europa en de Verenigde Staten zo'n 120.000 miljoen dollar omgaat in de drugshandel. Daarvan wordt 85.000 miljoen dollar witgewassen door financiële instanties. Dat is mijns inziens de kern van het probleem waarop alle instellingen, waaronder het Europees Parlement, stuiten die het vreselijke probleem van de drugsverslaving willen aanpakken.
We zijn het met het verslag van de heer Burtone eens, onder meer met het gegeven dat hij de amendementen van de eerste lezing weer in het verslag heeft opgenomen. Het belang van die amendementen is enorm, omdat ze hoofdzakelijk betrekking hebben op preventie, onderwijs en opleiding; in geval van een falende preventie bevatten zij voorstellen voor de heraanpassing en behandeling van de drugverslaafden. In deze amendementen wordt ook rekening gehouden met de maatschappelijke situatie van mensen die onder sociale uitsluiting te lijden hebben, en met armoedesituaties waardoor jongeren - niet in alle maar wel in veel gevallen - aan drugs verslaafd raken. Daarom zijn wij van oordeel dat het verslag, naast overige amendementen waarmee wij het niet eens zijn, door het Europees Parlement zou moeten worden aangenomen met eenzelfde meerderheid als waarmee het werd aangenomen in de Commissie milieubeheer en volksgezondheid, namelijk met een overweldigende meerderheid van 28 stemmen vóór, 1 tegen en 3 stemonthoudingen.
Voorts wordt door ons onderstreept dat drugverslaafden en drugsverslaving in het verslag als problemen van de volksgezondheid worden beschouwd, waarbij van onderdrukking geen sprake mag zijn. Wat in het verslag wordt gesuggereerd, is dat de repressieve inspanningen moeten worden gericht op de grote drughandelaars, degenen die die 120.000 miljoen dollar in hun zak steken, en niet op de kleine consument wiens gezondheid er in de gevangenis waarschijnlijk alleen maar op achteruit gaat. In mijn land zit 60 % van de gevangenen vast wegens delicten die verband houden met drugsverslaving, en van die 60 % is 40 % besmet met het AIDS-virus. Preventie dient dan ook een fundamentele rol te spelen; met het oog hierop zijn er nog twee amendementen die ons van belang lijken: in de eerste plaats dat waarin wordt voorgesteld om het Waarnemingscentrum in Lissabon van de vereiste personele en economische middelen te voorzien, zodat dit op basis van gegevens uit heel Europa met precisie kan vaststellen welke acties het meest doeltreffend zijn geweest; in de tweede plaats wordt geopperd om, naar het voorstel van de rapporteur, in 1996 een conferentie te houden onder aegide van de Verenigde Naties, het Europees Parlement en de Commissie, waarin de ervaringen in alle Europese landen geëvalueerd worden, niet alleen die van de laatste twintig jaar, want als we weten welke ervaringen het meest effectief waren, dan kunnen we daarna besluiten tot meer praktijkgerichte oplossingen op dit gebied.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, geachte rapporteur, dames en heren, ik ben een van die personen die u waarschijnlijk wel respecteert, maar met wie u het niet eens bent en die zich uitspreken voor een positieve reglementering van drugs, dat wil zeggen voor hetgeen u de "gelegaliseerde liberalisering" noemt.
Ik weet dat wij momenteel in het Parlement geen meerderheid vormen omtrent dit punt. Ik wil eraan toevoegen dat ik het niet geheel eens ben met de heer De Coene: zelfs als het om het probleem van de volksgezondheid gaat, zou een positieve reglementering van soft drugs het gezondheidsbeleid toch kunnen vereenvoudigen. Hetzelfde geldt voor alcohol, mits men zich aan dit probleem zou willen wijden. Hoe het ook zij, rekening gehouden met de heersende krachtsverhoudingen wil ik daarover geen debat beginnen.
Er is iets waar ik mij zorgen over maak: in de afgelopen maanden is er in Europa een ongelooflijk stompzinnige discussie gevoerd. Ik ben ontsteld dat de president van een republiek waar ik veel van houd, zulke - en om niet te beledigen zal ik niet zeggen "stomme" -onbeduidende en onjuiste dingen heeft kunnen zeggen over drugs. Dat boezemt mij angst in. Natuurlijk ben ik voorstander van een Europese oplossing voor het drugs- en volksgezondheidsprobleem, maar als het een oplossing is in de trant van hetgeen de heer Chirac voorstelt, dan zeg ik: " Handen thuis! Waar gaan we naartoe?" . Het zou een ramp zijn, vooral als men overweegt dat het land dat de heer Chirac verantwoordelijk stelt, het land dat hij haat (wat het beleid inzake verdovende middelen betreft natuurlijk, want afgezien daarvan zijn de Nederlanders vrienden), kortom, dat dit land het op gezondheidsvlak beter stelt dan Frankrijk waar de heer Chirac de politieke verantwoordelijkheid voor draagt. Wij zien daar dan ook een meneer die raad durft te geven aan mensen die het beter stellen dan sommige anderen en die hen zegt: " Als u bij ons komt, heeft u het slechter, maar het is wel beter bij ons" . Dat is toch enigszins overdreven om te doen geloven...
Om die reden moet ons Parlement het verslag-Burtone goedkeuren. Ik ben het niet met alle aspecten van het verslag eens, maar het is beter dan veel andere zaken. Ook moet het Parlement duidelijk tegen de politiek verantwoordelijken en tegen de Raad zeggen dat wij gekant zijn tegen de door de Franse regering aangekondigde beleidslijnen, niet vanwege de Franse regering, maar omdat het beleidslijnen zijn die duidelijk schadelijk zijn voor de volksgezondheid in Europa. Op het gebied van de volksgezondheid en de verdovende middelen is de heer Chirac waarachtig een publiek gevaar. Dit moet vriendelijk tegen hem worden gezegd, want het is een vriend die af en toe vergissingen begaat: hij heeft al vergissingen begaan wat de kernproeven betreft, nu weer op het vlak van drugs, maar het zal wel over gaan naarmate hij ouder wordt. Hij zal het uiteindelijk wel begrijpen, zoals overigens iedereen.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag dat de heer Burtone aan ons heeft voorgelegd, geeft eens te meer gevolg aan een aantal zorgen die ons Parlement in eerste lezing tot uitdrukking heeft gebracht en die door het gemeenschappelijk standpunt zijn genegeerd. Ik waardeer dan ook de algemene bezieling van dit verslag en bijna alle amendementen, met uitzondering van amendement 8, waarin in het preventieve stadium geweigerd wordt om een onderscheid te maken tussen soft en hard drugs. Voor het overige heb ik echter de indruk dat als ik amendement 1 en amendement 4 lees, die respectievelijk over het aan de kaak stellen van het repressieve beleid en over het gezondheidsaspect van de drugsverslaving gaan, dat wij tegelijkertijd bang zijn voor woorden en voor de werkelijkheid.
De werkelijkheid die iedereen kan vaststellen en die voortkomt uit een hoofdzakelijk repressief beleid dat opgelegd is door de internationale prohibitionistische conventies en de vooronderstelde ideologieën van sommige landen - zoals Frankrijk of de Verenigde Staten -, die werkelijkheid is de volgende: ononderbroken toename van de drugshandel en het drugsgebruik, ongelooflijk hoge financiering van de georganiseerde misdaad, destabilisering van de banksystemen, corruptie van hele landen, totstandkoming van misdadigheid door de behoeften aan financiering, en verspreiding van aids, onder de dekmantel van het verbod en de schijnheiligheid. Dat is de bijzonder opbouwende balans van het repressieve beleid.
Ik stel echter niet voor om tegenover het dogma van de repressie zonder principe het symmetrische dogma te stellen van een liberalisering zonder doelstellingen op het vlak van de volksgezondheid. Ons pragmatische standpunt komt op vier eenvoudige ideeën neer die werkelijk aangepast zijn aan de situatie: het gebruik van drugs uit het strafrecht halen, gecontroleerde legalisering van produkten die niet verslavend werken, internationaal publiek toezicht van het aanbod en van de handel in hard drugs door middel van een overeenkomst tussen de Europese Unie, de Verenigde Staten, de andere grote consumptielanden en de produktielanden, en tot slot een veralgemening van beleidslijnen ter vermindering van de risico's en van de behandeling met vervangingsmiddelen.
Dat is een eenvoudig, helder en duidelijk beleid. En als we geen moedige stappen in deze richting zetten, blijft de misdaad bloeien ten koste van individuele tragedies.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, we naderen de vaststelling van het preventieprogramma drugs. Het gemeenschappelijk standpunt bevat een flink aantal verbeteringen, die geïntroduceerd zijn als gevolg van amendementen van het Europees Parlement. Daardoor heeft het aan kwaliteit gewonnen. De toekenning van kredieten zal nu gemakkelijker worden, omdat er concrete acties worden genoemd. Daar zijn zowel de Commissie als de lid-staten bij gebaat.
Een aantal amendementen is niet door Commissie en Raad overgenomen. Dat betreur ik niet. De amendementen die terugkomen in de aanbeveling voor de tweede lezing ademen een defaitistische geest. Zo van: er is toch weinig aan te doen, laten we de ergste schade nu maar beperken. Deze houding speelt drugsdealers in de kaart. Die handelaars hebben indirect de verwoesting van hun medemens op hun geweten. Een grondhouding van " harm reduction" en acceptatie van verslaving als maatschappelijk verschijnsel wijzen wij principieel af. Door deze houding sla je jezelf de legitimatie voor hulpverlening uit handen. Daarom ben ik ook tegenstander van de amendementen die nadrukkelijk gericht zijn op deze schadereductie-strategie.
Het afkicken is een precaire zaak, waar geen algemene Europese strategie voor moet gelden. Het betreft bovendien geen preventief, maar curatief handelen en daar gaat dit actieprogramma helemaal niet over.
Conclusie: ik ben akkoord met het gemeenschappelijk standpunt, maar zal tegen de aanbeveling-Burtone stemmen.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil allereerst protest aantekenen tegen de propaganda, door middel van pamfletten in de gangen van het Parlement, rondom het verslag-Burtone. Ik ben van mening dat deze procedure in feite belachelijk is en ontoelaatbaar op het vlak van de netheid van de ruimten. Ik vraag me af waar het op uit zou lopen als voor alle verslagen dit soort propagandatechnieken systematisch zouden worden toegepast binnen het gebouw van het Europees Parlement. In het belang van het Parlement vraag ik dan ook om deze documenten die her en der zijn aangeplakt in de mate van het mogelijke te verwijderen.
Nu wil ik het hebben over de grond van de zaak. Ik weet dat de rapporteur een moeilijke taak had daar vanaf het begin het onderscheid tussen preventie en repressie ook voor ons nogal artificieel overkwam. Het is duidelijk dat repressie in veel gevallen de beste preventie is. Ik stel ook vast, zoals dat op veelal impliciete wijze uit bepaalde amendementen blijkt, met name uit de voorgestelde amendementen 2 en 3, dat een geest van capitulatie deze strijd tegen drugs ondersteunt, en dat is absoluut ontoelaatbaar. Ik denk hierbij vooral aan amendement 2 waarin gesteld wordt dat een volledig drugsvrije samenleving een utopie is en amendement 3 waarin gesteld wordt dat het beperken van de nadelige gevolgen van het drugsgebruik de doelstelling moet zijn. En ik heb inderdaad gezegd "het beperken" .
Ik zou een voorbeeld willen aanhalen uit de economie, en wel dat van de inflatie. Met als voorwendsel dat inflatie van nul procent praktisch niet te verwezenlijken is in een economische groei hebben bepaalde economen altijd gemeend dat een beleid van geringe inflatie officieel moest worden bekrachtigd. En dat is wat men probeert te doen op het gebied van drugs door te zeggen dat, aangezien men drugs niet volledig uit de weg kan ruimen, dat het beter is om een officieel beleid te voeren dat de schade beperkt. Ik ben van mening dat dit, net als in het geval van de inflatie, en wel om duidelijk voor de hand liggende psychologische redenen, een vergissing is.
Vandaag de dag weet men pertinent dat als men de inflatie wil bestrijden, dat men dan moet streven naar een nul-inflatie. Ook al is men zich ervan bewust dat men deze doelstelling niet bereikt, moet men toch deze intentie bevestigen zodat men kan ageren op de anticipaties van de economische actoren, die daarin de werkelijke wil van de regeringen erkennen om de prijsstabiliteit te handhaven. Welnu, op het gebied van drugs is het een beetje hetzelfde. Men moet dan ook de wil om te strijden opnieuw bevestigen.
Een andere vergissing: amendement 4 geeft bijvoorbeeld aan dat de drugsverslaafden alleen een gezondheidsprobleem kennen. Dat is niet juist: natuurlijk is er sprake van een gezondheidsprobleem, maar eveneens van een moreel probleem, dat men niet buiten beschouwing kan laten. Sophocles schreef al 2400 jaar geleden in Antigone dat de homo sapiens vrijelijk kan kiezen tussen goed en kwaad. Als men het probleem volledig wil vermedicaliseren en de drugsverslaafden iedere verantwoordelijkheid wil ontnemen, geloof ik niet dat ze hierdoor worden geholpen. Daarentegen ben ik van mening dat dat voor hen een bijkomende handicap zou vormen als zij er vanaf zouden willen raken. Ik denk dan ook dat het een filosofische vergissing is als men het denkt te kunnen stellen zonder repressie op dat gebied.
Het menselijk brein is niet volledig rationeel. Men weet dit nu dankzij de werkzaamheden van frenologen zoals MacLean, en een collectieve repressie blijkt absoluut noodzakelijk te zijn. Men beweert vandaag de dag drugs te kunnen bestrijden met grote financiële middelen, maar dat is onjuist, want strijd veronderstelt dat men de vijand durft te doden, en als men de doodstraf niet durft uit te spreken tegen de drugshandelaars, dan is de strijd tegen de drugs al van tevoren verloren. Het is dan ook onnuttig om geld uit te geven als deze morele moed ontbreekt.
Als het drugsgebruik stijgt, is dat omdat deze samenleving op het vlak van de ethiek decadent is. Het weigeren van de morele dimensie, en slechts de gezondheids- en sociologische aspecten van dit drama zien, staat gelijk met het aanvaarden van de mislukking. Daarmee wordt geen dienst bewezen aan de drugsverslaafden, dat is op schijnheilige wijze de drugshandelaars laten begaan. Wat wensen de drugshandelaars? Inderdaad, dat de huidige situatie blijft voortduren.

Kouchner
Mijnheer Burtone, u bent zeer moedig geweest. Uw fractie heeft het u aardig moeilijk gemaakt. Ik heb wel degelijk gemerkt dat u tussen de twee uitersten moest balanceren.
Spreken over het voorkomen van risico's is inderdaad zeer belangrijk. Het is echter niet voldoende. Wij moeten ons er eindelijk van bewust zijn hier, namelijk dé aangewezen plaats ervoor, de plaats wij tenslotte profijt kunnen halen uit de ervaring van anderen, dat wij niet vooruitkomen, en wat nog erger is, dat wij achteruitgaan. Het Waarnemingscentrum in Lissabon verschaft ons tragische cijfers. Natuurlijk hebben er arrestaties plaatsgevonden, natuurlijk zijn er drugsvangsten geweest, maar jaarlijks wordt er steeds meer drugs op het grondgebied binnengebracht. Het minste dat zonder moreel oordeel gezegd kan worden is dat het repressieve beleid niet werkt. Vanzelfsprekend ben ik er geen voorstander van om de geldkraan open te draaien. Ik denk echter niet dat u er ver mee zult komen om diegenen die liberalisering willen en diegenen die alleen beteugelen willen op dezelfde manier af te wijzen. Ik waardeer uw moed en uw verslag, maar het is niet voldoende.
Laten wij duidelijk zijn: er bestaat een drugsracisme. Wanneer ik hoor dat de door soft drugs toegebrachte schade tragisch is, denk ik aan alcohol en aan tabak. Het spijt mij zeer, maar dat zijn onze drugs. Tabak brengt een afhankelijkheid met zich mee die op 25 of 30 % wordt geschat. Wat doet u eraan? En het is nochtans de staat die tabak verkoopt. Ik spreek nu eerder vanuit het standpunt van de volksgezondheid dan vanuit moreel en politiek standpunt. Wat de volksgezondheid betreft, brengen alcohol en tabak de meeste schade toe. Laten we daar rekening mee houden en laten we niet bezeten zijn inzake de drugs van anderen! Wij hebben onze eigen drugs.
In feite is een economische benadering absoluut noodzakelijk. Wij moeten de moed hebben om te zeggen dat er een reglementering moet komen, en dat het gebruik van drugs niet alleen uit het strafrecht moet worden gehaald. Als men te veel gedronken heeft, mag men geen voertuig besturen, nu goed, als men te veel gerookt zou hebben, zal men evenmin mogen rijden. Maar als men erover nadenkt dat er, inzonderheid in mijn land, vijf miljoen cannabis-gebruikers zijn, dan vraag ik me af hoe men deze allen wil opsluiten. Wij voelen binnen dit Parlement dat het noodzakelijk is om veel vaker met elkaar te overleggen. Wij komen in botsing met elkaars ervaringen in plaats van dat wij naar elkaar luisteren. Het bespottelijke voorbeeld is duidelijk de houding van mijn land ten opzichte van Nederland. Dit land dat door zijn technieken in feite de verspreiding van het HIV-virus onder gebruikers van hard drugs heeft kunnen voorkomen, is een goed voorbeeld waar wij op zijn minst naar moeten luisteren en moeten bestuderen. Derhalve moeten wij meer met elkaar spreken en profijt trekken uit nationale ervaringen, zowel uit de negatieve als uit de positieve. Ik geloof dat dat een vooruitgang betekent en dat deze conferentie waar u over spreekt en die wij ook wensen in 1996, een goede stap in die richting is.
Laten wij er tot slot voor zorgen dat geen enkele ervaring, geen enkele poging, negatief of positief, diabolische trekken aanneemt. Allereerst moeten we overwegen wat al gedaan is om de risico's te voorkomen en moeten we verder gaan. Het gaat hier om een probleem dat met onze samenlevingen te maken heeft en niet alleen maar met het morele verval. Ik ben van mening dat als wij onze jeugd niets anders voorstellen, niet genoeg dromen, niet genoeg avonturen, niet genoeg zekerheden, dat drugs en de drugshandelaar nog gouden tijden tegemoet gaan.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, drugs is een plaag die onze gezinnen verwoest en onze jeugd doodt. Om het hoofd te bieden aan deze ramp concentreert het Europees Parlement zich al sinds vele jaren op drie acties. Ten eerste de drugsverslaving voorkomen, ten tweede de drugshandel en de hiermee gepaard gaande criminaliteit bestrijden en ten derde de drugsverslaafden helpen om van hun verslaving af te komen.
Vandaag is het eerste luik voor ons van belang. Naar mijn mening is dit ook het belangrijkste luik. Want als de jeugd drugs minder interessant vindt, als de jeugd ervan uitgaat dat alle drugs en stimulerende middelen een bedreiging vormen voor de vrijheid van het individu, dan zal de handel in verdovende middelen automatisch afnemen. Op het vlak van preventie is het dan ook van essentieel belang om gezamenlijk actie te ondernemen op Europees vlak, positieve en negatieve ervaringen op dat vlak uit te wisselen, de preventie en de drugsverslaving op te nemen in de diverse communautaire programma's voor de jongeren en om de veelbelovende projecten te financieren.
Maar voor alles moeten de ouders geholpen worden. Zij staan veelal hulpeloos tegenover de gevaren die hun kinderen bedreigen, evenals de onderwijzers en leraars, met name diegenen die in een risico-omgeving werken. En tot slot mogen wij een belangrijk principe niet vergeten: de programma's die samen met jongeren zijn opgesteld zijn veelal veel doeltreffender dan de programma's voor jongeren. Mijns inziens is het een gouden regel om de rechtstreeks betrokkenen verantwoordelijkheidsgevoel te geven en te laten deelnemen op het vlak van preventie en verslaving.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik dank de heer Burtone voor de inspanningen die hij zich vooral de laatste tijd heeft getroost, om dit vraagstuk met meer duidelijkheid, maar ook met meer realisme onder de loep te nemen. Het lijkt me in ieder geval al een flinke stap in de goede richting dat men nu eindelijk inziet dat het drugsvraagstuk niet met repressieve maatregelen te lijf moet worden gegaan, maar dat juist preventief te werk moet worden gegaan.
Welbeschouwd wordt hier echter gekozen voor de aanpak van "een pilletje tegen de kanker" ; dat is de slotsom die je kunt trekken, maar dat neemt niet weg dat mijn vriend Burtone en alle anderen die aan dit verslag hebben gewerkt wel degelijk hun goede wil hebben getoond.
De realiteit is dat de repressieve aanpak jammerlijk heeft gefaald - dat hebben de collega's Hory en Kouchner ook gezegd -; we hebben nu te maken met een tegenstander van wereldformaat, die deel uitmaakt van de wereldeconomie; een reus waartegen geen kruid gewassen is, waartegen ook tanks of helikopters niets kunnen uitrichten: hoe harder de repressie, hoe meer het drugsgebruik op internationaal niveau, op wereldniveau, toeneemt.
Dat is de realiteit. We moeten allemaal samen het roer radicaal omgooien, en om te beginnen nagaan wat het prohibitionisme en de repressie tot dusver heeft opgeleverd. Daarom ook is amendement 32 het belangrijkste: daarin wordt verzocht een conferentie te organiseren waarop de rampzalige resultaten van het prohibitionisme wetenschappelijk worden besproken en de internationale verdragen van de Verenigde Naties worden herzien.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, de heer Burtone heeft geweldig werk verricht en hij heeft duidelijk een grote betrokkenheid bij de drugsbestrijding, maar ik wil tegelijkertijd zeggen dat ik niet al zijn opvattingen deel. In onze fractie spreek ik namens wat wij de minderheid noemen, maar ik geloof eigenlijk dat het in dit geval om een groep gaat die groter is dan de meerderheid. Mijn partij in Zweden, Centerpartiet, kan net als de meeste Zweedse politici nimmer onderschrijven dat de drugsvrije samenleving een onbereikbare illusie is.
Ik raak diep verontwaardigd als ik zie hoe een gemeenschappelijk Europees actieprogramma tegen het drugsmisbruik onherkenbaar wordt vervormd door collegaparlementsleden die zich gewonnen hebben gegeven tegenover drugsproducenten en drugsliberalen. Het is volkomen verkeerd om een restrictief beleid ter bestrijding van alle drugs te stellen tegenover een beleid dat het leed en de schadelijke gevolgen van drugsgebruik vermindert. Ik nodig iedere twijfelende drugsliberaal in het Europees Parlement uit om een studiebezoek aan Zweden te brengen en te zien hoe wij een zeer restrictief standpunt met betrekking tot verdovende middelen verenigen met menselijke zorg voor de slachtoffers van deze dodelijke drugs.
Het voorstel van het Europees Parlement heeft echter geen gevolgen voor Zweedse wetten en regelingen, maar betreft aanbevelingen in een actieprogramma. Doch helaas draagt dit soort besluiten ertoe bij, de legitimiteit van het Europees Parlement en het vertrouwen van de Europese burgers te ondermijnen. Dat is een ongelukkig gevolg van het debat van vandaag. Dit debat sterkt mij dan ook nog meer in de overtuiging dat het strafrechtelijk gebied een zuiver nationale aangelegenheid van de lid-staten moet blijven.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Burtone bevat verscheidene, onderling verschillende gedeelten. Er zijn gedeelten die ik steun, bijv. het belang van preventie en de behoefte aan goede zorg en resocialisering om verslaafden van hun gebruik af te helpen. Maar er zijn ook gedeelten van het verslag die absoluut onaanvaardbaar zijn. Dat betreft een flink aantal drugsliberale uitspraken, waarin het schadebeperkende beleid, de zogenaamde "harm reduction" , wordt genoemd. Dat is een filosofie die erop gericht is om de schade van het gebruik te verminderen, - niet om het gebruik te bestrijden en te stoppen.
Het verslag bevat ook eisen inzake een supranationaal drugsbeleid en herziening van bestaande internationale verdragen. Dat is onaanvaardbaar. De drugsverdragen van de VN behoren integendeel streng door de EU-landen te worden toegepast, als schakel in de drugsbestrijding. Het huidige drugsbeleid van sommige EU-landen is in feite een sabotage van de internationale samenwerking op het gebied van drugsbestrijding.
In het verslag wordt het drugsvraagstuk behandeld als een gezondheidsvraagstuk, en de verslaving als een ziekte. Maar het drugsvraagstuk is in hoge mate een sociaal en politiek vraagstuk. De basis van drugsverslaving is de sociale situatie, uitstoting, werkloosheid en gebrek aan toekomstmogelijkheden voor de jongeren. De strijd tegen de werkloosheid, de sociale onrechtvaardigheden en de scheiding in de samenleving is daardoor een belangrijk deel van de strijd tegen het gebruik van verdovende middelen - het belangrijkste deel. Er is ook behoefte aan een goed beleid ten behoeve van een functionerende zorg en resocialisering. Bij dit alles hoort ook dat de handel in of het bezit van drugs niet kan worden aanvaard door de samenleving - die moeten onwettig zijn. Er moet ook weerstand van de bevolking zijn tegen de verdovende middelen, en een streng en consequent optreden van de politie en de douane. Dit beleid vormt een geheel waarvan alle onderdelen noodzakelijk zijn.
Mijnheer de Voorzitter, voor mij als socialist staat de gelijkwaardigheid van alle mensen absoluut centraal. Ik kan niet aanvaarden dat mensen ten onder gaan aan drugsmisbruik. Daarom wil ik een consequent en samenhangend beleid met als doel een drugsvrije samenleving.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, het is gebruikelijk om een rapporteur te feliciteren. Maar in dit geval wil ik deze felicitatie bijzonder benadrukken, want slechts zelden maakt men mee dat dergelijke goed onderbouwde en moedige teksten voor deze Vergadering worden ingediend. Een duidelijk bewijs hiervoor is overigens het aantal afgevaardigden dat deze vergadering bijwoont.
Dit verslag staat lijnrecht tegenover de heersende gedachte en de blindheid die de al op zich zorgwekkende situatie dagelijks verergeren. Het verslag toont duidelijk de mislukking aan van het repressieve beleid dat steeds meer middelen moet inzetten, in mindere mate in Europa en in extreem hoge mate in de Verenigde Staten. Wij volgen dit land op de voet terwijl wij tegelijkertijd een parallelle toename zien van het aantal drugsgebruikers, van het aantal risico's dat zij nemen en van het aantal ongevallen waarvan zij het slachtoffer zijn.
Waar het vandaag de dag dan ook om gaat, is preventie. Vanzelfsprekend zou het goed zijn om deze preventie meer in het bijzonder te richten op de hard drugs, en daarbij het accent te leggen op de intraveneuze drugs. Preventie moet op verschillende niveaus worden ingevoerd: het gezin, de scholen, de universiteiten, verenigingen, gemeentelijke overheden en werkplaatsen. Op al deze fronten moeten wij ons in het strijdgewoel mengen, want - als ik zo vrij mag zijn - het is een ziekte die wij moeten bestrijden, en wij hebben met zieken te maken, net als dat een persoon die een alcoholische levercirrose heeft een zieke is en net als dat een nicotineverslaafde met longkanker een zieke is.
Wij moeten dan ook het hoofd bieden aan een ziekte en de complicaties ervan - en die zijn niet mis -, of het nu gaat om een virale besmetting, dat wil zeggen hoofdzakelijk hepatitis en aids, om sociale besmetting in de vorm van familiedrama's, buiten de maatschappij geraken, uitsluiting en geestelijke eenzaamheid, of om gerechtelijke besmetting, door de misdadigheid die eruit voortvloeit.
Dit moet allemaal grondig worden bestudeerd. Waarom verschanst iedereen zich in zijn eigen kamp, zonder de resultaten te willen bestuderen die in het kader van een aantal acties zijn behaald? Hierbij denk ik in het bijzonder aan de behandelingen met vervangende middelen en de resultaten hiervan zijn niet voldoende bestudeerd.
Het gaat er overigens om het collectieve bewustzijn te ontwikkelen. Het collectieve bewustzijn van de publieke opinie, van onze landen, van onze regeringen - en op grond van mijn nationaliteit spreek ik hier met kennis van zaken -, en ten slotte van de hele internationale opinie. Nu we het hier toch over hebben, het bijeenroepen van een conferentie die ertoe zou leiden om het standpunt van de internationale gemeenschap aan de kaak te stellen, zou uiterst welkom zijn.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, dit agendapunt betreft een van de allerbelangrijkste vraagstukken in Europa en in de hele wereld. Het gaat erom, hoe wij op de beste en meest doelmatige manier de gesel van de drugs kunnen bestrijden. Dat is een taak waartoe wij verplicht zijn en die van ons eist dat wij als parlementsleden onze verantwoordelijkheid aanvaarden en de zaken niet zo maar op hun beloop laten.
De opvatting die uit het verslag-Burtone spreekt, verontrust mij. Die bevestigt dat er een herwaardering plaatsvindt, waarin afstand wordt genomen van het traditionele drugsbeleid, dat eerder toonaangevend was in Europa en dat ook het richtsnoer vormde in de internationale drugsbestrijding. Er spreekt een sfeer van berusting en gebrek aan geestdrift uit. De boodschap is dat drugs niet te bestrijden zijn. Maar dat is onjuist.
Wij weten dat een restrictief drugsbeleid, gecombineerd met een goed opgezette resocialisering, resultaat geeft. We weten dat hoe minder jongeren überhaupt geen drugs gaan proberen, hoe minder jongeren er verslaafd raken. Daarom zijn de preventieve inspanningen op jongeren gericht. Dat is onze allerbelangrijkste inzet. Het is de belangrijkste manier waarop wij eraan kunnen werken om het aantal verslaafden in de toekomst te verminderen.
Een beleid dat zich er enkel op richt om de schadelijke gevolgen van al begonnen gebruik te verminderen, geeft heel verkeerde signalen af en gebruikt zijn middelen voor heel verkeerde doelen. Het "harm-reduction" -beleid is het beleid van de negatieve aanpassing. Het is het beleid van de berusting.
Wil het ons lukken om de drugsverslaving te bestrijden, dan kunnen wij geen onderscheid maken tussen gebruik en misbruik. Ook kunnen wij geen onderscheid maken tussen softdrugs en harddrugs. Er is altijd een risico, - hoe wij het ook willen noemen - een onmiddellijk gevaar, dat het individu verslaafd zal raken. Daarom kan ik het verslag-Burtone niet steunen, en ik hoop dat wij in deze Kamer tot een positiever en actiever beleid op drugsgebied zullen komen.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Flynn, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de heer Burtone voor zijn verslag. In het licht van de cijfers over het drugsgebruik in Duitsland voor 1995 zou ik vooral willen aandringen op een betere voorlichting over de gevaren van wat men jammer genoeg nog al te vaak als onschuldige partydrugs voorstelt en op meer preventie om de oorzaken van het drugsgebruik te bestrijden. De vraag naar synthetische drugs, in het bijzonder ecstasy, neemt onrustwekkend toe. Ik stel ook met verbijstering vast met welke achteloosheid men met die pepmiddelen omspringt zonder eraan te denken hoe gevaarlijk ze wel zijn. Hopelijk kan een doeltreffende verslavingspreventie de vraag naar die produkten doen dalen, zoals bij heroïne is gebeurd.
Voorts verzet ook ik mij tegen de liberalisatie van drugs om te voorkomen dat de vraag nog toeneemt. Europa geldt immers nog steeds als een lucratieve afzetmarkt waar veel winst kan worden gemaakt. Bovendien wekt de tendens om drugs te liberaliseren en te legaliseren de indruk dat drugs die nu illegaal zijn eigenlijk ongevaarlijk zijn. Dat is ook het grote probleem voor een succesrijke preventie. Tijdens elke discussie die daarover wordt gevoerd wordt telkens ook op de gevolgen van alcohol- en nicotinemisbruik gewezen. Men mag niet alleen op de problemen wijzen, maar moet ook uitdrukkeldijk zeggen dat ze een duidelijke waarschuwing inhouden dat men door de liberalisatie van de softdrugs dezelfde problemen dreigt te creëren.
Als praktizerend apotheker verzet ik mij tegen elke poging om hasj of marihuana via de apotheker te verstrekken, want zo stelt men drugs op gelijke voet met farmaceutische produkten en geneesmiddelen. Ik pleit daarentegen voor nieuwe modellen en vooruitgang op het gebied van de hulp aan drugsverslaafden en een betere therapie, met inbegrip van de verstrekking van methadon, maar dan uitsluitend mits men ook therapeutische en psycho- sociale flankerende maatregelen neemt. Het aanbod inzake advies en behandeling van risicopersonen en verslaafden en hun verwanten moet worden uitgebreid en gedifferentieerd.
Laten wij voor een leven zonder drugs of verslavende middelen opkomen en laten wij deze problemen niet door verwarrende debatten bagatelliseren.

Donnay
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben erg blij dat vandaag het communautaire actieprogramma inzake drugsverslaving voor onze Vergadering wordt behandeld.
Het verheugt mij des te meer daar wij binnenkort het voorstel voor een verordening van de Raad zullen behandelen betreffende de samenwerking tussen Noord en Zuid op het vlak van de drugsbestrijding en drugsverslaving. Hierdoor wordt het aspect preventie van dit verslag vervolledigd.
Bij de aanvang van de intergouvernementele conferentie, waarvan de doelstelling met name is om Europa dichter bij de burgers te brengen, behandelen wij nu een kwestie waar onze burgers zich helaas dagelijks concreet zorgen over maken.
Als afgevaardigde van een gebied dat zeer te lijden heeft onder deze plaag, op honderd kilometer afstand van Nederland, ken ik de verwoestende gevolgen die dit steeds meer opduikende fenomeen heeft voor onze samenleving, vooral bij de jongeren ik moet zelfs zeggen, soms bij kinderen. 90 % van de drugsverslaafden die in mijn regio worden begeleid, zijn jonger dan 30 jaar.
De voortdurend open kraan moet worden dichtgedraaid. Vanzelfsprekend moeten wij de programma's ter behandeling verbeteren en versterken. Ik ben verheugd over de voorstellen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, die een reeks acties voorzien die duidelijk belangrijker en specifieker zijn dan in het aanvankelijke voorstel van de Commissie.
De inspanningen moeten in die richting worden voortgezet. Wij moeten met name de middelen voor de behandelingen verhogen. Ook moeten wij een betere samenwerking tot stand brengen tussen de lid-staten en de communautaire instanties die op dat gebied bevoegd zijn. Zou het overigens niet verstandig zijn om alle communautaire agentschappen en instanties die bij deze kwestie betrokken zijn te integreren in een enkele instelling? Alleen door het bundelen van alle krachten kunnen wij doeltreffend strijden tegen deze plaag en zullen wij resultaten behalen om deze plaag uit te roeien.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, we verheugen er ons over dat de Unie eindelijk besloten heeft om binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid haar eerste communautair programma inzake de preventie van drugsverslaving te lanceren. We hopen dat het programma en de projecten in de context ervan de start betekenen voor een betere samenwerking tussen de voor binnenlandse en politiële zaken bevoegde instanties van de lid-staten, alsmede tussen de nationale gezondheids- en maatschappelijke autoriteiten.
Ik wijs erop dat Finland al langer met het probleem van de drugshandel, met name aan zijn oostelijke grenzen, te kampen heeft en daarom ervaring met zulke programma's heeft. Het communautaire drugsbeleid moet er duidelijk van uitgaan dat de maatschappij het gebruik van drugs voor niet-medische doeleinden afkeurt. Toen de mens er voor het eerst in slaagde met chemische middelen - tabak en alcohol - zijn geestestoestand te wijzigen, kon worden verwacht dat dit hoe dan ook tot misbruiken zou leiden. De illegale handel in en het misbruik van zogeheten wettelijke drugs, zoals kalmeringsmiddelen, vormen thans een groot probleem. Het gaat om drugs die - vooral als ze samen met alcohol worden aangewend - een ernstige bedreiging zijn voor de gezondheid van de bevolking, in het bijzonder onze jongeren. Belangrijk voor de aanpak van dit probleem zijn striktere controles, bijkomend onderzoek en voorlichting. De voorlichtingscampagnes moeten evenwel efficiënt zijn en daarom worden gevoerd met kennis van zaken, zonder drang naar sensatie en in samenwerking met de jongeren.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun de voorstellen in dit verslag volledig. Wij hebben ons in Europa al veel te lang geconcentreerd op financiële en commerciële kwesties, ten koste van grote sociale vraagstukken zoals de drugsproblematiek. Het gebrek aan evenwicht is enigszins hersteld door de bevoegdheid die wij krachtens het Verdrag van Maastricht gekregen hebben op volksgezondheidsgebied. Zelfs al is het voorgestelde budget voor het programma lamentabel - 28 miljoen ecu over een periode van vijf jaar is gezien de omvang van het probleem van geen kanten voldoende -; het is wel een blijk van erkenning dat er gezamenlijke actie op Europees niveau nodig is.
Gecombineerd met werkloosheid en armoede, verwoesten drugs grote delen van onze steden en vernietigen ze het leven van onze jonge mensen. In mijn eigen stad Dublin is het aantal heroïneverslaafden de laatste 20 jaar gestaag gestegen; er zijn naar schatting zo'n 7.000 verslaafden. Ik zou commissaris Flynn willen vragen mij bij te treden om er bij de Ierse regering op aan te dringen om haar inspanningen te coördineren met de inspanningen die hier in Europa geleverd worden. Zo moet bijvoorbeeld de drugsbrigade worden uitgebreid. Deze maakt in Ierland 1 % uit van het totale politiecorps. Dat is belachelijk als 80 % van de misdaad in Dublin met drugs te maken heeft.
Ook moeten wij vragen om een efficiënte coördinatie tussen de Gárdai, de douane en het Ministerie voor Sociale Zaken. Het wordt tijd dat de regering de resterende problemen op het vlak van de industriële betrekkingen aanpakt zodat de onrechtmatig verkregen winsten van de drugsdealers op de korrel genomen kunnen worden.
Ik heb onlangs een bezoek gebracht aan de Mountjoy -gevangenis in Dublin. Ik ben er zeker van dat het beleid dat daar gevoerd wordt alleen gericht is op expansiebestrijding. De gevangenen moeten van de Eastern Health Board een efficiënte nazorg krijgen. Het Ecstasy-probleem loopt de spuigaten uit en er zijn in Dublin nu overal partypakketten te krijgen. Wij hebben meer opleidingsprogramma's nodig. Ik ben het ermee eens dat er gespecialiseerde behandelingsprogramma's voor patiënten nodig zijn in verband met het gebruik van Ecstasy maar ook van heroïne, of mensen nu spuiten of roken, en ten slotte moet de Gárdai intensiever optreden op bekende plaatsen waar drugs verhandeld worden.
Ik verzoek de Commissie om meer programma's in deze trant op te stellen om dit levensbedreigende probleem waar heel Europa mee te maken heeft, aan te pakken.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik ben al met drugs bezig sinds de allereerste onderzoekscommissie waarin ik samen met Sir Jack Stewart-Clark gezeten heb. Ik heb vastgesteld dat ik door de jaren heen in verschillende richtingen evolueerde. Heel vaak zijn het oudere progressieven uit de jaren '60, zoals ikzelf, die voor de liberalisering en de legalisatie van drugs pleiten. Vaak hebben zij zeer doorslaggevende argumenten. Maar in het algemeen zijn de mensen van deze strekking zelf niet verslaafd en komen zij zelf niet vaak in contact met de grote problemen die met verslaving te maken hebben, en die problemen zijn zeer ingewikkeld. Natuurlijk is het element werkloosheid en armoede hier zeer belangrijk. Maar feit is dat de hele kwestie van waarom mensen ervoor kiezen om door het leven te gaan in de roes van verdovende middelen en waarom bepaalde mensen verslaafd raken en anderen niet, ook deel uitmaakt van de problematiek die wij onder ogen moeten zien.
Wij dienen vooral veel aandacht te besteden aan onze gevangenissen. In tegenstelling tot hetgeen de vorige spreker gezegd heeft, doet het mij genoegen u te kunnen meedelen dat er in de gevangenissen in Dublin een gespecialiseerde unit geopend is. Ik weet zeker dat vele collega's uit andere landen hetzelfde probleem ervaren hebben, namelijk dat jonge mensen die op het moment dat zij in de gevangenis terechtkwamen niet verslaafd waren, het vaak wél zijn tegen de tijd dat zij eruitkomen. Daarom is het zo belangrijk dat gevangenissen een afdeling hebben waar de gevangenen zelf hun keuze kunnen maken tegen drugs. En een aanzienlijk aantal zal die keuze waarschijnlijk ook inderdaad maken. Terwijl 80 % van de mensen in onze eigen gevangenissen daar zit wegens met drugs verband houdende misdrijven, hebben sommige gevangenen er helemaal niets mee te maken. Dit is een besmettelijke ziekte, net zo besmettelijk als tuberculose in de jaren veertig en vijftig was. Wij moeten het ook als zodanig behandelen.
Ook moeten wij goed beseffen dat onze ontwennings- en andere behandelingsprogramma's niet alleen gericht mogen zijn op het afkicken maar ook op het aanleren van sociale vaardigheden. Je kunt geen mensen in de samenleving herintegreren als velen van hen überhaupt nooit geïntegreerd zijn geweest.

Stewart-Clark, Sir Jack
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat commissaris Flynn het net als wij betreurt dat wij geen volledige bevoegdheid hebben in alle zaken die met drugs te maken hebben. Het feit dat recht en orde binnen de derde pijler zitten is heel jammer. Maar we hebben wel bevoegdheid over het onderricht - onderricht aan jongeren, aan onderwijzend personeel, aan ouders; volksgezondheid; wij hebben rehabilitatie en wij hebben harm reduction en in dit opzicht kunnen wij heel veel doen. Daarom is dit gemeenschappelijk standpunt een goede, maar wel een eerste stap. Mijnheer Burtone heeft een sympathiek verslag opgesteld en over het geheel genomen moeten wij het ondersteunen.
Ik ben van mening dat de landen zelf moeten beslissen wat voor een drugsbeleid zij voeren. Als we naar mijn eigen land kijken, dan zien we dat er in Schotland en in Engeland een verschillend drugsbeleid wordt gehanteerd. Schotland doet meer aan harm reduction dan Engeland. En hier zie ik dan ook een absoluut essentiële rol voor het Waarnemingscentrum voor Drugs. Het is aan dit nieuwe comité, dat opgericht is met leden van de nationale regeringen en dat commissaris Flynn ongetwijfeld zal voorzitten, om een goede vergelijking te maken van wat er in elk land gebeurt; om te bekijken welke methodes er gehanteerd worden om drugsverslaafden te helpen; om drugsverslaafden onderricht te geven; om het drugsprobleem op te lossen en om dan naar de Gemeenschap, naar dit Parlement te komen met een aanbeveling van wat er gedaan moet worden. Dat is de waarde ervan.
Terwijl ik dit debat dus steun, alsmede datgene wat de heer Burtone naar voren heeft gebracht, vraag ik de Commissie terug te komen naar dit Parlement en specifieke aanbevelingen te doen op basis van het werk van het comité en op basis van hetgeen het Waarnemingscentrum voor Drugs aanbeveelt.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de gezondheid van de burgers van de Unie is iets waar wij ons om bekommeren als het gaat om levensmiddelen en consumptiegoederen. Waarom zouden wij ons dan niet ook bekommeren om de gezondheid van de burgers als het gaat om drugsverslaving: de effecten op hersenen, longen, en voorplantingsorganen?
Het drugsbeleid moet van verschillende kanten worden aangepakt. Er zijn geen eenvoudige oplossingen. Het doel moet een samenleving zonder drugs zijn. Wij moeten gemeenschappelijke en nationale methodes vinden, die doelmatig zijn. De concentratie moet hier liggen op preventie en op strijd tegen de drugshandel, terwijl behandeling en repressie tot de nationale competentie behoren.
Willen wij de steun van de burgers hebben, dan kunnen wij geen EU-middelen gebruiken om controversiële projecten te financieren, zoals het voorschrijven van heroïne. Maar ook het spuitenprogramma met methadon is controversieel. 5 % van degenen die tien jaar lang aan een methadonprogramma hebben meegedaan, komt van de verslaving af - dat is niet zo effectief.
Wij dienen daarom gemeenschappelijk onze nationale speciale programma's te evalueren. Op die manier kunnen wij ook een gemeenschappelijk beleid vinden op basis van de resultaten, resultaten die natuurlijk moeten leiden tot een lagere vraag. Het alternatief voor dit beleid is dat het misbruik zich verbreidt en dat de drugshandelaren worden bevoordeeld. Het gaat er nu om, de wil tot compromissen te tonen. Dat is de voorwaarde om gemeenschappelijke maatregelen in het leven te kunnen roepen.
Ik wil de heer Burtone ook danken voor zijn engagement in deze kwestie en erop wijzen dat ik vind dat de Commissie en de Raad zich op een realistische, verstandige weg bevinden, die het Parlement behoort te steunen. Niet de drugshandelaren, maar onze collega's in de Europese instellingen moeten wij steunen.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, telkens als in de Europese Unie het drugsprobleem aan de orde komt, laaien de gemoederen hoog op. Op dit ogenblik is dat ook het geval tussen Frankrijk en Nederland. Ik vind het daarbij verschrikkelijk te zien hoe de betrokken partijen hun visie als de enige juiste trachten op te dringen. Dat verwijt hoort men vaak aan het adres van president Chirac. Het geldt volgens mij echter evengoed voor de liberalisatiefetisjisten binnen en buiten het Europees Parlement. Voor de Fractie van de Europese Volkspartij bestaat de vaak aangehaalde tegenstelling tussen hulp en bestraffing niet. Als wij het probleem werkelijk doeltreffend willen aanpakken zijn beide noodzakelijk.
Ik heb de indruk dat het Zweedse model op dit ogenblik het succesrijkste is. Tijdens het gehele debat, vandaag en ook op andere dagen, heb ik geen enkel echt goed argument tegen het Zweedse model gehoord. Ik weet dan ook niet waarom dat model niet voor geheel Europa bruikbaar zou zijn. Daarom erger ik mij ook aan de discussie tussen Duitsland en Nederland. Onze minister van buitenlandse zaken, de heer Kinkel, verklaarde onlangs in Den Haag dat Duitsland zich niet met het Nederlandse drugsbeleid wil bemoeien. De Bondsregering als dusdanig houdt er overigens een andere mening op na. Ik vraag mij af of de heer Kinkel misschien niet meer weet dat wij in het jaar 3 na Maastricht leven. De dialoog over de drugsbestrijding is geen inmenging, maar Europees binnenlands beleid. Wij moeten het drugsprobleem in Europees verband aanpakken. Dat moet gebeuren door middel van preventie, zoals wij die vandaag bespreken, door een betere politiesamenwerking in het kader van Europol en door een gemeenschappelijk ontwikkelingsbeleid om de landen waar drugs worden verbouwd alternatieven te bieden.
Dat derde punt is voor mij uiterst belangrijk. Ik hoop dat allen die dit debat bijwonen hier donderdag ook het debat over die kwestie zullen bijwonen, niet omdat het dan over mijn verslag gaat, maar wel omdat wij het drugsprobleem nooit doeltreffend zullen kunnen bestrijden als wij de landen waar drugs worden verbouwd geen alternatieven kunnen bieden.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik al diegenen die op zo'n eerlijke en toegewijde manier hebben bijgedragen aan het debat. Het is duidelijk dat dit debat veel zaken raakt waar men zich in deze Vergadering zorgen om maakt.
De tekst die vandaag voor deze tweede lezing bekeken wordt, is het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over het eerste communautair actieprogramma ter preventie van drugsverslaving. Wij zijn het er allemaal over eens dat een dergelijk programma noodzakelijk is, hetgeen ook geldt voor concrete maatregelen om het drugsmisbruik op Europees niveau te bestrijden. Ik zou graag mijn dank te kennen geven aan de heer Burtone, uw rapporteur, voor de grote inspanningen die hij zich getroost heeft om het gemeenschappelijk standpunt - de tekst van vandaag - te bestuderen, en het gewijzigde voorstel dat de Commissie na uw eerste lezing heeft ingediend.
Zoals u weet is het oorspronkelijke voorstel uitgebreid na opname van een 21-tal amendementen die het Parlement had voorgesteld en die de Commissie geheel dan wel gedeeltelijk kon overnemen. De Raad heeft vele van de amendementen overgenomen, hoewel ik moet opmerken dat dit soms wel in een andere vorm gebeurde. Ik denk dat er heel wat vooruitgang is geboekt en dat wij tot een tekst zijn gekomen die aanvaardbaar is voor alle instellingen van de Gemeenschap. Ik geef toe dat er nog wel het een en ander moet gebeuren zodat voor de bestaande verschillen een oplossing gevonden kan worden. De Commissie kon van haar kant het gemeenschappelijk standpunt van de Raad niet accepteren en daar zijn twee hoofdredenen voor, die hier reeds ter sprake zijn gekomen.
De Raad wil het totale budget voor het vijfjarenprogramma van 28, 5 miljoen ecu terugbrengen naar 27 miljoen. De Commissie vindt dit onaanvaardbaar aangezien het gemeenschappelijk standpunt dat de Raad heeft voorgesteld de draagwijdte van het oorspronkelijke voorstel aanzienlijk uitbreidt. De Raad wil dus de draagwijdte uitbreiden maar er minder geld voor uitgeven. Dat vinden wij onaanvaardbaar. Ten tweede, de beheerscommissie, een structuur die de Raad heeft voorgesteld, leent zich niet voor een dergelijk kleinschalig programma. De Commissie staat achter het opzetten van een adviserend comité, zowel uit principe als ter voorkoming van onnodige administratieve rompslomp. Ik ben die mening nog steeds toegedaan, ondanks de beslissingen die getroffen zijn over de commissiestructuur voor de drie andere volksgezondheidsprogramma's die onlangs onder de medebeslissingsprocedure zijn goedgekeurd.
Ik zou nu graag het standpunt van de Commissie toelichten over de 32 amendementen die de rapporteur in tweede lezing heeft voorgesteld. Twaalf amendementen zijn voor de Commissie geheel dan wel gedeeltelijk aanvaardbaar. Dat zijn de nummers 3, 6, 7, 10, 12, 15, 16, 17, 26, 27, 28 en 31. Betreffende de overige amendementen kan de Commissie de ontwerp-aanbevelingen om de volgende redenen niet overnemen: de amendementen 1, 2, 8, 11, 14 en 30 en de nieuwe amendementen 33 tot en met 36. Deze vallen buiten de bevoegdheden die de Gemeenschap op basis van artikel 129 heeft of gaan over zaken die binnen het bestek van andere pijlers van het Verdrag vallen; juist het punt waarop Sir Jack Stewart-Clark al een tijdje hamert.
Amendement 4: de inhoud van dit amendement wordt reeds gedekt door considerans 1 van het gemeenschappelijk standpunt en door amendement 6. Amendement 5: in amendement 7 worden de doelstellingen van het programma gedetailleerder beschreven, zonder verwijzing naar de doelstellingen van een beleid inzake drugsverslaving. Amendement 6: de eerste bewering is volledig acceptabel aangezien de benadering vanuit volksgezondheid op overtuigende wijze bevestigd wordt, maar het tweede deel valt buiten de bevoegdheden die de Gemeenschap krachtens artikel 129 heeft. Amendement 9 wordt al gedekt in amendement 7. Amendement 13: de inhoud van dit amendement wordt geregeld in amendement 15 dat voor de Commissie wel aanvaardbaar is. Amendement 18: de taken van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving worden beschreven in de verordening inzake de oprichting ervan en kunnen via dit programma niet gewijzigd worden. De amendementen 19, 20 en 21: ik heb het standpunt van de Commissie betreffende de aard van het comité van artikel 5 van het voorstel voor een besluit al onderstreept. Bovendien zou ik er graag op wijzen dat de amendementen 19 en 21 niet in overeenstemming zijn met de besluiten die genomen zijn in de drie volksgezondheidsprogramma's die begin dit jaar zijn goedgekeurd. De amendementen 22 en 37: de activiteiten in deze amendementen zijn niet in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel en zouden de budgettaire mogelijkheden van het programma te boven gaan. Amendement 23: de Commissie kon zich vinden in de evaluatie en uitwisseling van ervaring op de gebieden die in het amendement genoemd worden en dit is in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen. Amendement 24: de Commissie vond dat deze activiteiten reeds in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen onder algemene bepalingen. Amendement 25: het eerste deel van dit amendement wordt al gedekt in het gemeenschappelijk standpunt, terwijl het tweede deel over de organisatie van gezondheids- en sociale diensten een zaak is voor de nationale overheden. Amendement 29: de preventie van drugsverslaving en de daarmee verbonden gevaren met ondersteuning van de activiteiten van de desbetreffende organisaties is het hoofddoel van het programma en wordt in de tekst van de Raad al onderstreept. Amendement 32: de organisatie van een Europese conferentie is niet aangewezen, aangezien er reeds een Europese Conferentie over het drugsbeleid heeft plaatsgehad die gecoördineerd en medegeorganiseerd is door het Parlement, de Raad en de Commissie in december vorig jaar met een specifieke workshop over preventieve beleidsmaatregelen en activiteiten. Na dit korte overzicht te hebben gegeven van de diverse amendementen die zijn voorgesteld, wens ik nogmaals mijn waardering uit te spreken voor het werk van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming.
Het verslag van de Commissie over de evaluatie van de Europese week ter preventie van drugsverslaving van 1994, dat onlangs aan het Parlement werd bezorgd, bevestigt de belangstelling van diegenen die betrokken zijn bij het dagelijkse beheer van drugsproblemen, voor samenwerking op Europese schaal. Ik hoop dat de goedkeuring van dit programma te zijner tijd zal leiden tot ondersteuning van en zal werken als een katalysator voor gemeenschappelijke inspanningen om drugsverslaving te helpen voorkomen en om druggebruikers te helpen.

Burtone
Mijnheer de Voorzitter, ik wil even kort zeggen dat ik het - uiteraard - waardeer dat de commissaris heeft geprobeerd het standpunt van de Commissie op dat van het Parlement te laten aansluiten. Er blijven echter forse meningsverschillen bestaan, met de Commissie, maar ook met degenen die, onder andere namens de Europese Volkspartij, amendementen hebben ingediend waarmee de werkzaamheden tot dusver teniet worden gedaan.
Nogmaals: we hebben een rechtlijnige weg gevolgd, een moeilijk traject; we hebben in ieder geval een antwoord proberen te geven op een dramatisch probleem, de drugsverslaving in Europa. We hebben duidelijk gezegd tegen elke vorm van liberalisering of legalisering van drugs te zijn, maar we zeggen tegelijkertijd ook duidelijk "nee" tegen elke vorm van criminalisering: de jonge drugsverslaafde moet namelijk niet verstoten worden, maar met alle mogelijke middelen worden geholpen. Dus nogmaals, mijnheer de Voorzitter, waar het om gaat is dat er een plan voor primaire preventie moet komen, een plan om te proberen de vraag naar drugs in onze Gemeenschap te reduceren. Waarschijnlijk is dit op zich echter niet voldoende - sterker nog, het is zeker niet voldoende - als daarnaast ook niet geprobeerd wordt de drugsverslaafde te helpen, te laten afkicken en weer in de maatschappij op te nemen. Dat zijn de uitgangspunten die wij hebben ingenomen in het moeizame debat dat we in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en vervolgens ook in de Vergadering hebben gevoerd. Sommigen hebben - zij het te goeder trouw - ons standpunt niet begrepen, maar er zijn er ook die - te kwader trouw - alles aangrijpen om onze strijd tegen de drugsverslaving in Europa te ondermijnen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Stemming
Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, wij wensen een aparte stemming over amendement 5 en amendement 6.

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, ik had het gevoel dat wij met elkaar overeen gekomen waren dat, wanneer we iets separaat zouden willen stemmen, we dat van tevoren zouden aankondigen. Ik ben het natuurlijk eens met de heer Pompidou maar ik vind wel dat één strakke lijn moet worden gevolgd, anders kunnen we dat niet meer volhouden.

De Voorzitter
Mevrouw Oomen-Ruijten, u heeft volledig gelijk als de bevoegde commissie een aanbeveling had gedaan. Om die reden heb ik aanvankelijk duidelijk gepreciseerd dat er bij deze amendementen geen aanbeveling was van de bevoegde commissie. Er is dan ook geen enkel probleem.

Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, excuseer mij dat ik nogmaals het woord neem, maar wij verzoeken eveneens om aparte stemming over amendement 22 en amendement 23.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt aldus gewijzigd te zijn goedgekeurd)

Oomen-Ruijten
Nr. 16 separaat, mevrouw de Voorzitter.

De Voorzitter
Mevrouw Oomen-Ruijten, de bevoegde commissie heeft ditmaal aanbevolen om en bloc te stemmen over amendementen 12, 16, 19 en 21. Bovendien schijnen wij uw verzoek om aparte stemming niet binnen de door artikel 116 van het Reglement gestelde termijnen te hebben ontvangen. Uw begrijpt dat u mij in verlegenheid brengt.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik kijk naar achteren, maar als ik het goed heb is vorige week al de lijst gemaakt voor de wijze waarop we zouden stemmen en als ik goed geïnformeerd ben, maar ik zie de betrokken medewerkster niet, dan is die ook bij het secretariaat binnen gekomen. We hebben dat precies gedaan, Voorzitter.

De Voorzitter
Mevrouw Oomen-Ruijten, zoals u hedenmorgen heeft kunnen vaststellen, voeren wij een systeem in dat om zo te zeggen nogal gespierd is en strenger dan gewoonlijk. Ik ga ervan uit dat wij pragmatisch moeten zijn en dat wij moeten trachten dit systeem strikt toe te passen en toch een zekere flexibiliteit moeten betrachten, want wij zijn geen stemmachines. Om die reden zal ik amendement 16 dan ook afzonderlijk behandelen.
Mijnheer Anastassopoulos, als u de vergadering voorzit, bent u vrij om de door uw gewenste strengheid toe te passen.

Pompidou
Vanuit het oogpunt van rechtvaardigheid, mevrouw de Voorzitter, verzoeken wij dat, als amendement 16 apart behandeld wordt, hetzelfde wordt gedaan voor amendement 19 en amendement 21.

De Voorzitter
Mijnheer Pompidou, uw profiteert echt schandalig van de situatie!

Pompidou
Nee, mevrouw de Voorzitter, het is alleen maar vanuit het oogpunt van rechtvaardigheid.

De Voorzitter
Ik ben er zeker van, mijnheer Pompidou, dat u afziet van uw verzoek, dat uw verzoek alleen maar bedoeld was om een beetje humor in deze stemming te brengen.

Pompidou
Nee, mevrouw de Voorzitter, mijn fractie steunt mij. Ik ben niet de enige die beslist om af te zien van dit verzoek.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt aldus gewijzigd te zijn goedgekeurd)

Soulier
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde hier iets over zeggen want ik heb de tabel opnieuw ingediend die helaas op een stem na niet de goedkeuring van de Commissie heeft behaald. Ik wil echter de aandacht vestigen op het volgende feit. Als we het door mij voorgestelde amendement niet goedkeuren is er sprake van tegenstrijdigheid met de voorgaande tekst die wel is goedgekeurd. Commissaris Papoutsis heeft hier gisteren in feite de samenhang aangetoond tussen de tekst waarover wij hebben gestemd en de tabel die ik voorstel. Om die reden vraag ik dan ook om voor mijn amendement te stemmen, te meer daar wij, de Commissie en het Parlement, moeten trachten de Raad te overtuigen.

Lange
Mevrouw de Voorzitter, ik steun het voorstel. Ook ik zie geen tegenspraak. De commissie heeft de tabel eenparig aangenomen omdat daarin duidelijker accenten worden gelegd dan in de ietwat algemener geformuleerde tekst zelf. Zoals gezegd is hier van tegenspraak echter geen sprake en heeft de commissie de tabel eenparig aangenomen.

De Voorzitter
Dank u, waarde collega. De huidige Vergadering is scherpzinnig genoeg om met kennis van zaken te stemmen.
Na aanneming van het deel "tabel" van amendement 27:

Lange
Mevrouw de Voorzitter, ik bedoelde natuurlijk de tabel van de commissie en niet die van de heer Soulier en de Fractie van de Europese Volkspartij. Het gaat natuurlijk om de tabel die de commissie heeft voorgesteld en aangenomen, niet om die van de Fractie van de Europese Volkspartij. Ik verzoek u dan ook deze stemming over te doen. Blijkbaar heb ik met mijn uitleg verwarring gesticht. Nogmaals, de tabel van de commissie is een andere dan die van de Fractie van de Europese Volkspartij.

De Voorzitter
Mijnheer Lange, ik geloof dat er inderdaad een zekere verwarring heerst. Ik ben van mening dat ik zeer duidelijk ben geweest. Ik heb amendement 27 van de Fractie van de Europese Volkspartij in stemming gebracht. De rapporteur heeft het woord gevraagd om uit te leggen waarom hij voor dit amendement is en waarom hij het heeft ingediend. U heeft het woord gevoerd en de indruk gegeven dat u het amendement steunde, maar dat is uw zaak. Dit amendement is opnieuw in stemming gebracht en ik heb duidelijk aangegeven om welk amendement het ging.
Wij zullen niet op deze stemming terugkomen. Dat zou niet juist zijn. Naar mijn mening is alles zeer duidelijk geweest.

Dankert
Ik zou protest willen aantekenen. Het is inderdaad normaal dat een rapporteur namens de commissie het woord voert. Welnu, in dit geval zijn wij in de war geraakt om de eenvoudige reden dat de rapporteur niet namens zijn commissie heeft gesproken, maar namens zijn fractie. Dat is absoluut niet de normale gang van zaken.

De Voorzitter
Mijnheer Dankert, ik heb aandachtig naar de rapporteur geluisterd, te meer daar hij in mijn eigen taal heeft gesproken en er dus geen interpretatiefout mogelijk was. Ik heb de heer Soulier absoluut niet horen spreken over de Fractie van de Europese Volkspartij. Ik heb echt zeer aandachtig geluisterd en dit wilde ik u gewoonweg zeggen. Wij zullen niet op de stemming terugkomen, dat zou niet juist zijn. De zaken zijn zeer duidelijk geweest.

Desama
Ik heb alleen de volgende opmerking, mevrouw de Voorzitter. De heer Soulier heeft gemeend in zijn hoedanigheid van rapporteur het door zijn fractie ingediende amendement 27 te moeten vertegenwoordigen. Hierbij werd rekening gehouden met de conclusies van het debat dat wij deze week hebben gehad - en een debat is soms erg nuttig - en met de antwoorden die commissaris Papoutsis heeft gegeven.
In functie daarvan was het dan ook beter om amendement 27 van de heer Soulier te steunen, in plaats van amendement 26 van onze Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie te handhaven. Ik verzeker de leden van mijn fractie dat de zaken zich volgens de normale gang van zaken hebben afgespeeld.

(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Bloch von Blottnitz
Mevrouw de Voorzitter, de zaal is wel leeg en achter mij hoor ik veel lawaai, maar toch ben ik zeer blij dat het Parlement mij is gevolgd en de wetgevende maatregelen in het programma-SAVE heeft aangenomen. Ik verzoek de Commissie het Parlement voor een keer te volgen. Wij hebben immers al gezien dat wij zonder wetgevende maatregelen niet vooruitkomen. Voorbeelden zijn de beperking van de CO2 -uitstoot en de energie-efficiëntie. Ook wat het programma-THERMIE II betreft - dat betrekking heeft op hernieuwbare energievormen en door de Raad wordt tegengehouden -, wordt geen vooruitgang geboekt. In strijd met de politieke verklaringen die hij overal in de wereld aflegt en ondanks het feit dat hij het Verdrag van Rio en de THERMIE IIovereenkomst van Berlijn heeft ondertekend, blokkeert de Raad het enige programma voor de hernieuwbare energiebronnen.
Daarom is het des te belangrijker dat het Parlement dit doet en de Raad en de Commissie ertoe dwingt eindelijk de daad bij het woord te voegen. Anders maken wij ons als EU bespottelijk. Ik zeg niet dat wij leugenaars zijn, maar er gebeurt niets. Wij verkondigen overal dat wij een grotere energie-efficiëntie nodig hebben en dat de CO2 -uitstoot moet worden teruggeschroefd, maar niemand doet wat. Wij horen alleen holle woorden. Daarom heeft de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie in SAVE II wetgevende maatregelen opgenomen. Ik geef de Raad en de Commissie nogmaals de raad de commissie te volgen. Anders zullen wij bij de begroting moeilijk doen.

Rovsing
Het onderhavige voorstel voor een beschikking van de Raad betreft zowel vanuit het oogpunt van het economisch beleid als uit het oogpunt van het milieu- en energiebeleid een bijzonder belangrijk gebied voor de lid-staten van de Unie, met name de bevordering van de energie-efficiëntie. Het zou dan ook duidelijk moeten zijn dat de lid-staten er door een grotere energie-efficiëntie zullen in slagen hun energieverbruik te doen dalen, een aantal niet-duurzame energiebronnen rationeler te gebruiken, hun afhankelijkheid van de invoer van energie te verkleinen en de uitstoot van CO2 , de voornaamste oorzaak van het broeikaseffect, te beperken.
Het is daarom ten zeerste noodzakelijk dat het SAVE-programma opnieuw met vijf jaar verlengd wordt om een rationeler gebruik van onze schaarse energiebronnen te verzekeren. In dit verband is het natuurlijk goed nieuws dat er voor de verwezenlijking van het SAVE II-programma 150 miljoen ecu is uitgetrokken, wat een aanzienlijke verhoging betekent ten opzichte van de bescheiden middelen voor SAVE I, die slechts 35 miljoen ecu bedroegen. De rapporteur van het verslag heeft echter gelijk wanneer ze wijst op de noodzaak om in de lid-staten bindende maatregelen ten uitvoer te leggen zodat voldaan wordt aan de doelstelling om energie te besparen. Het is zinloos op dit gebied geen wetgeving te willen opstellen onder verwijzing naar het subsidiariteitsbeginsel, want de problemen met de uitstoot van CO2 zijn immers grensoverschrijdend.
Om dezelfde reden vind ik dat de EU volgens de doelstelling van het SYNERGIEprogramma alle bruikbare gegevens en ervaringen in verband met een efficiënt gebruik van de energiehulpbronnen die door de SAVE-programma's verzameld zijn, ter beschikking van de ontwikkelingslanden zou moeten stellen. Men verwacht immers dat hun verbruik van fossiele brandstoffen enorm zal toenemen tot het jaar 2020 met een aanzienlijke stijging van de totale CO2 -uitstoot in de wereld als gevolg.
Aanbeveling voor de tweede lezing von Wogau
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Theorin en Wibe
Wij gaan ervan uit dat het programma Douane 2000 erop gericht is om op gemeenschapsniveau criteria af te spreken voor de minimale omvang van uit te voeren controles.
Aangezien op dit moment in de lid-staten uiteenlopende wetgeving van kracht is inzake bijv. de controle op drugs en wapens, is er volgens ons geen gemeenschappelijke interpretatie van de bevoegdheden van de douaneautoriteiten mogelijk.
Naar onze mening moet elke lid-staat zelf mogen beslissen in welke mate er controles zullen plaatsvinden bij zijn grenzen met de andere EU-landen.

Berthu
Toen wij in eerste lezing het woord voerden over het actieprogramma van de Gemeenschap op douanegebied, waren wij verheugd over dit initiatief dat erop gericht is om de controles van de nationale douanediensten aan de buitengrenzen van de Unie beter te coördineren. Tegelijkertijd waren wij echter ongerust over de richtsnoeren van het Europees Parlement: de amendementen ervan beoogden in feite de nationale douanediensten te "communautariseren" en een "thuismarkt" te stimuleren die nog eengemaakter zou zijn dan de huidige binnenmarkt. Door deze thuismarkt zou praktisch elk land worden beroofd van eventuele speelruimte in zijn wetgeving.
Wij zijn er vandaag in tweede lezing dan ook verheugd over dat de Raad intussen dezelfde lijn heeft gevolgd als wij en dat hij de meest betwistbare amendementen van het Parlement heeft afgewezen. Om zijn bedoeling duidelijk te markeren heeft het Parlement het programma zelfs omgedoopt, namelijk niet meer "communautaire douane" , maar gewoon "actieprogramma van de Gemeenschap op douanegebied" , hetgeen ons perfect lijkt.
Zoals kon worden verwacht, heeft het Europees Parlement hernieuwde pogingen ondernomen en wel door middel van amendementen die mijn fractie niet heeft goedgekeurd. Wij zijn in feite van mening dat de Gemeenschap, onder druk van federalistische groeperingen die deel uitmaken van onze Vergadering, systematisch de verkeerde richting inslaat: allereerst hebben wij de goederencontrole aan de binnengrenzen afgeschaft zonder zelfs maar de controles aan de buitengrenzen te hebben geharmoniseerd, een vergissing die wij vandaag de dag duur betalen.
Onder voorwendsel van het verbeteren van de controles aan de buitengrenzen stelt men ons nu voor om te streven naar "communautarisering" . Dat is een nieuwe vergissing, en wel om drie redenen. Een principiële reden: iedere lid-staat moet zijn douane handhaven omdat de douane ook nationale taken op zich neemt, overigens met inbegrip van de toepassing van eventuele vrijwaringsclausules (laten wij in dit opzicht de lessen herinneren van de "gekke koeienziekte" ); een doelmatige reden: wij zijn van mening, hier en elders, dat het beter is om op nationale administraties te steunen die functioneren dan om nieuwe Europese structuren in het leven te roepen (wij verkiezen partnerschap boven fusie); een reden van opportuniteit, als het nog nuttig is om nog een argument toe te voegen: rekening gehouden met de heersende vrijhandelsideeën is er geen enkele garantie dat als wij opnieuw afstand doen van onze instrumenten voor de douanebescherming ten gunste van de Gemeenschap, dat dan de controles veel strenger zouden worden, zoals het overigens zou behoren.

Fayot
Ik waardeer de nadruk die het Europees Parlement legt op het geven van meer kracht en inhoud aan het communautaire programma "Douane 2000" , zeker gezien de aarzelende houding van de medewetgever, de Raad.
De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid wil door middel van geharmoniseerde en versterkte douanediensten de fraudebestrijding intensiveren. Ten opzichte van derde landen moeten er bij gemeenschappelijke tarieven gemeenschappelijke douanediensten zijn. Dat impliceert het opleggen van strikte regels, overal waar douanediensten zijn, en niet regels die van lidstaat tot lid-staat verschillen.
Een dergelijk programma kan de Europese Unie aanmoedigen om voort te gaan in die richting, maar men moet vanzelfsprekend dan wel blijk geven van een serieuze tenuitvoerlegging van het programma, en in het bijzonder op het vlak van de controles.
Ik wil vooral de nadruk leggen op het belang van een voortgezette opleiding voor hogere ambtenaren als aanvulling op de basisopleiding die iedere douaneambtenaar in zijn land van oorsprong krijgt. Deze voortgezette opleiding die gegeven zou moeten worden in een Europees douane-opleidingsinstituut zal een belangrijke troef zijn voor de Europese douaneambtenaren die controles uitvoeren aan de buitengrenzen en die in de strijd tegen de fraude zijn betrokken.

Gahrton, Holm, Lindholm, Schörling (V), Eriksson, Sjöstedt (GUE/NGL), Lindqvist (ELDR), Lis Jensen, Bonde en Sandbæk (EDN)
Vandaag stemmen wij tegen bijna alle amendementen op het actieprogramma van de Gemeenschap "Douane 2000" , omdat wij van oordeel zijn dat zij een inbreuk vormen op de soevereniteit van de lid-staten. Elke lid-staat moet nog steeds zelf kunnen beslissen hoe ze haar grenzen wil controleren, hoe ze het personeel wil opleiden enzovoort.
Vandaag hebben bijna alle lid-staten verschillende soorten wetgeving met betrekking tot de invoer van drugs en wapens. Dit moet ook in de toekomst zo blijven en daarom zien wij geen reden om de wetgeving op dit gebied te harmoniseren.

Reding
Het Europees Parlement heeft in tweede lezing zijn definitieve versie van het actieprogramma "Douane 2000" aangenomen. Ik hoop dat de Raad nu met de volgende belangrijke voorstellen van het Parlement zal instemmen:
1) het concept van een Europese douanedienst moet een doelstelling op lange termijn van het EU-beleid zijn;
2) op korte en middellange termijn moeten voor de nationale douanediensten gemeenschappelijke criteria en werkmethodes worden ontwikkeld, moet de uitwisseling tussen de nationale diensten worden bevorderd en moet een gemeenschappelijke douane-academie worden opgericht ter aanvulling van de opleiding van alle ambtenaren;
3) om de problemen met het transitvervoer aan te pakken moeten de controlemogelijkheden in geheel Europa onverwijld worden verbeterd. Daartoe is een doeltreffende informatisering en automatisering van alle Europese douanediensten onontbeerlijk. Daarnaast moet men de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, die actief aan de vrije internationale handel deelnemen, bij de controles op het transitvervoer betrekken en moeten ze aan het Matthaeusprogramma kunnen deelnemen.
Aanbeveling voor de tweede lezing Burtone
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Theorin, Waidelich en Wibe
Drugsverslaving is een van de ergste gesels waar Europa mee worstelt. Daarom is het ook buitengewoon belangrijk dat de strategieën om drugs te bestrijden met zorg worden gekozen. Wij zijn van mening dat de voorstellen die nu worden gedaan in het verslag-Burtone, te zeer gericht zijn op maatregelen om de schadelijke bijwerkingen van een reeds begonnen verslaving te verminderen. Dat is volgens ons veel te laat. Er moet meer nadruk worden gelegd op preventieve inspanningen, vooral gericht op jongeren. We weten dat hoe minder jongeren überhaupt verdovende middelen proberen, hoe minder er later verslaafd raken.
Vanzelfsprekend moeten preventieve inspanningen worden gecombineerd met een goed ontwikkelde resocialisering, waarin het richtsnoer moet zijn de verslaafde drugsvrij te krijgen en haar of hem in de samenleving terug te doen keren.
Wij vinden het ook verkeerd om een tweedeling te maken tussen soft- en harddrugs en een verschil te maken tussen gebruik en misbruik. Dan komt de problematische vraag op, waar de grenzen moeten worden getrokken; en onduidelijkheid over wat wij wel en niet accepteren, geeft maar onduidelijke signalen af aan onze kinderen en jongeren.
Een restrictief en preventief drugsbeleid is de weg die wij gemeenschappelijk behoren in te slaan om de drugs doelmatig te kunnen bestrijden. Berusting en een steeds hoger tolerantieniveau geven alleen maar een tegenovergesteld effect. Het vraagstuk van drugsverslaving gaat in wezen om democratie en mensenrechten: iedere man of vrouw moet de baas zijn over zijn eigen lichaam! Een drugsverslaafde kan daarom nooit vrij zijn.

Caudron
Het verslag van onze collega Burtone heeft opnieuw veel van de amendementen moeten overnemen die het Europees Parlement in eerste lezing heeft goedgekeurd. De Raad heeft namelijk bewust onze voorstellen genegeerd en de strekking van het door de Commissie rechtgezette voorstel gewijzigd.
Het is absoluut betreurenswaardig dat het standpunt van de Raad niet aangepast is aan de draagwijdte van het probleem van de drugsverslaving en de noodzakelijke preventie ervan.
Evenals de rapporteur ben ik van mening dat het "volledig repressieve beleid" niet het goede middel is om de plaag, namelijk het gebruik van verdovende middelen, een halt toe te roepen. Ook moet het repressieve beleid zich vooral richten op de leveranciers, de handelaars van die produkten, en nog meer op diegenen die het drugsnetwerk voor financiële doeleinden gebruiken. De strijd moet meedogenloos zijn tegen de drugshandelaars, deze handelaars van de dood, en tegen de volgelingen van het witwassen van het drugsgeld, de woekeraars van de georganiseerde dood.
De drugsverslaafden moeten uit hun klauwen worden gered. Er moet voor hen worden gezorgd en zij moeten profiteren van een zo ruim mogelijk preventief beleid. Een preventief beleid dat niet alleen via een echt Europees gezondheidsprogramma verloopt, maar ook via de andere communautaire beleidslijnen.
De Raad moet aanvaarden dat er op veel vlakken samenwerkingen tot stand moeten komen. De Raad moet de drugsverslaafden beschouwen als mensen in nood die hij weer binnen de samenleving moet brengen, en niet als misdadigers.
Dientengevolge (deze doelstelling neemt veel tijd in beslag) moet men de drugsverslaafden eerst de middelen geven om te voorkomen dat ze de risico's die gepaard gaan met het drugsgebruik verspreiden. Wij kunnen hen niet van de ene op de andere dag van hun verslaving afhelpen. Gelijktijdig met de zuivere preventie, die het mogelijk maakt om het gebruik van drugs te voorkomen, moeten de drugsverslaafden ook beschermd worden tegen de vele en grote risico's die zij lopen.
Ik sta dan ook achter het verslag-Burtone en ik ben van mening dat wij dit verslag met een zeer grote meerderheid moeten aannemen.
Ik hoop dat de Commissie onze stappen zal steunen.
Ik roep de Raad op tot meer realisme en meer voluntarisme bij de tenuitvoerlegging van dit programma. Zijn geloofwaardigheid staat op het spel.

Cars
Wat mij heeft geschokt en wat de meerderheid van de Zweden en andere Europeanen in hoge mate zorgen baart, is de richting van de amendementen van de heer Burtone en de commissie.
Het is natuurlijk belangrijk om verslaafden te helpen. Maar het is minstens zo belangrijk, te verhinderen dat jongeren en anderen worden worden meegetrokken in de drugstroep. Dat vereist duidelijke signalen van de Europese staatsmachten.
Door het verslag-Burtone goed te keuren, zou het Europees Parlement een heel ander signaal uitzenden - een signaal dat ertoe zou kunnen leiden dat veel meer Europese jongeren worden meegetrokken in uitzichtloosheid, prostitutie en criminaliteit.
Wat wij in Europa nodig hebben, zijn niet concessies op het gebied van het drugsbeleid, maar krachtige maatregelen van regeringen, parlementen en vrijwilligersorganisaties om de profiteurs te straffen en het drugsgebruik terug te dringen, met als doel ons continent te bevrijden van een verslavend drugsmisbruik.
Daarom heb ik tegen de centrale gedeelten van het verslag Burtone gestemd!

Dybkjær
Het is niet omdat ik mij van stemming onthouden heb voor het verslag over de preventie van drugsverslaving dat ik geen voorstander ben van een dergelijke preventie. Integendeel. In tegenstelling tot de bestrijding van dit belangrijke probleem is preventie echter iets dat het best op nationaal niveau kan gebeuren. De lid-staten zelf zijn het best geplaatst om te oordelen welk beleid en welke middelen volgens hun respectievelijke normen, waaronder culturele, de beste resultaten zullen geven. Een gemeenschappelijke EU-strategie is niet optimaal voor de preventie van het narcoticaprobleem en de kansen dat er over zo'n strategie eensgezindheid zou kunnen bestaan, zijn niet zeer overtuigend, rekening houdend met de verschillen die we hier vandaag in de toespraken horen.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Het verslagBurtone heeft eerder scherpe tegenstellingen veroorzaakt tussen een drugsliberale meerderheid en de meeste Zweedse leden. In het huidige voorstel zijn een deel van de drugsliberale voorstellen verdwenen. Ook wordt vastgesteld dat "het niet raadzaam is een scherpe grens te trekken tussen soft en hard drugs" . Betekent dat dat de Zweedse inspanningen om informatie te verschaffen effect hebben gehad? Dat zou kunnen, en als het zo is, dan is dat hoopgevend.
Maar nog steeds bevat het verslag enige elementen die Miljöpartiet niet kan ondersteunen:
Miljöpartiet kan de zogenaamde "harm reduction" -strategie niet goedkeuren, aangezien deze uitdrukking is verworden tot de codenaam van een drugsliberale strategie.-Miljöpartiet kan niet goedkeuren dat het programma wordt ingeleid met de constatering dat "streven naar een drugsvrije samenleving illusoir is" . Dat al in de inleiding het principiële doel wordt afgedaam als "illusoir" , houdt een onaanvaardbare beperking van de ambities in.-Miljöpartiet kan niet goedkeuren dat het drugsbeleid tot een bevoegdheid van de EU wordt gemaakt, aangezien dit de weg opent voor een gemeenschappelijke, door de meerderheid vast te stellen drugswetgeving.-Tot slot zijn wij van mening dat het mogelijk moet blijven om grenscontroles te houden , als een EU-land dit beschouwt als een effectief middel tegen drugssmokkel.
Novo
Het bestrijden van drugsverslaving, met name via de bevordering van de samenwerking tussen de lid-staten, de steun aan de diverse acties en de bevordering en coördinatie van de nationale beleidslijnen - die de basis vormen voor het communautair actieprogramma inzake preventie van drugsverslaving in het kader van de volksgezondheid - verdient onze steun.
Alles wat de voorlichting, preventie en educatie, voorkoming en behandeling bevordert, zowel bij de jongste leeftijdsgroepen (waar de consumptiedwang steeds vroeger plaatsvindt), als in het gezin, op school of op het werk, en ook acties die op risicogroepen (zoals de gevangenen) gericht zijn of die voor de openbare opinie in het algemeen bestemd zijn, kunnen op onze steun en goedkeuring rekenen.
Maar wij maken er ons geen illusies over dat andere beleidslijnen op gecoördineerde wijze moeten worden uitgestippeld wil dit programma succes boeken, onder meer beleidslijnen die begaan zijn met de bestraffing van het witwassen van kapitaal en de beperking van de diepgaande oorzaken van sociale uitsluiting, instabiliteit en werkloosheid, allemaal factoren die mensen kwetsbaar maken, zodat zij zich gemakkelijker tot drugs wenden.
Betreurenswaardig is ook dat de door de Raad vrijgemaakte middelen voor dit programma (27 miljoen ecu, dat is ongeveer 5 miljard escudos voor vijf jaar) lager uitvallen dan hetgeen is voorgesteld en veel lager dan gewenst zijn. Wij begaan een ernstige fout bij de drugsbestrijding als wij ervan uitgaan dat het om "een verloren strijd" gaat en dat het om schijnheilige economistische redenen niet de moeite loont om de middelen te investeren die in overeenstemming zijn met de omvang van deze plaag. Wij zullen er daarentegen alleen in slagen de drugsverslaving af te bakenen en in te perken als er een sterke politieke wil bestaat en wij over aanzienlijke middelen beschikken om het probleem langs alle kanten aan te pakken.

Rovsing
Het gebruik van verschillende soorten drugs waaronder de zogenaamde hard drugs zoals heroïne en cocaïne heeft de afgelopen 20 jaar dramatische proporties aangenomen. Het is dan ook niet verrassend dat vele EU-burgers drugsverslaving als een van de belangrijkste maatschappelijke problemen beschouwen. Er mag bijgevolg geen twijfel over bestaan dat dit grensoverschrijdend probleem alleen door een combinatie van nationale maatregelen en maatregelen op internationaal niveau kan en moet worden opgelost. Daarom zijn er alle redenen toe om het voorstel van de Commissie voor een actieprogramma inzake de preventie van drugsverslaving toe te juichen.
In haar verslag heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming een aantal voorstellen voor bijkomende maatregelen gedaan, waaronder een betere uitwisseling van informatie tussen de lid-staten, steun voor betere voorlichtingscampagnes, steun voor de acties van vrijwillige hulporganisaties en een voorstel inzake de uitstippeling van een efficiëntere strategie voor de bestrijding van drugsverslaving op basis van een vergelijkend onderzoek tussen de nationale wetgevingen terzake. Ik kan deze voorstellen ter verbetering van het actieprogramma van de Gemeenschap ten volle steunen.
Aanbeveling voor de tweede lezing Castricum
Blot
Het project voor de interoperabiliteit van het transeuropees hoge-snelheidsspoorwegsysteem is een goed project. Maar dit project heeft pas zin als het gepaard gaat met een financieel plan waardoor Europa de inspanningen van de lid-staten vervolledigt. Het subsidiariteitsbeginsel moet worden toegepast en de Europese Unie treedt maar al te vaak op onwettige wijze op in zaken die normaal gesproken onder de bevoegdheid van de lid-staten vallen. Hier gaat het echter om een grensoverschrijdend project bij uitstek en het is dan ook verwonderlijk dat de Europese Unie geen aanzienlijke financiële verplichting aangaat.
Als ik het voorbeeld neem van de hoge-snelheidslijn West, Parijs-StraatsburgMünchen-Wenen-Boedapest, dan is het noodzakelijk dat, naast de inspanningen van de lid-staten, ook de Europese Gemeenschap financieel bijdraagt in dit project. De Europese Unie zou haar acties moeten verschuiven naar hetgeen werkelijk grensoverschrijdend is. Globaal gezien zou een dergelijke verschuiving de uitgaven niet verhogen, maar ze eerder laten afnemen. Ik hoop dat het huidige verslag vervolledigd wordt door een financieel verslag. Mijns inziens is dat dringend noodzakelijk.
Aanbeveling voor de tweede lezing Cornelissen
Blak
Er wordt geeist om de veiligheidsmaatregelen voor het vervoer van gevaarlijke goederen strenger te maken. Dit gebeurt naar aanleiding van het treinongeluk in het station van Næstved, waar er zelfs drie jaar na het ongeluk nog problemen zijn met lekken van giftig materiaal. Daarom ben ik tevreden met dit verslag en het werk dat geleverd is om de veiligheidsvoorschriften strenger te maken. Ik kan het verslag dan ook steunen.
Verslag-Soulier
Rovsing
Het onderhavige voorstel voor een verordening betreffende het SYNERGY-programma levert in elk opzicht een positieve bijdrage tot de oplossing van een aantal milieu-, ontwikkelings- en energievoorzieningsproblemen op international niveau. Er kan dus geen twijfel bestaan over de noodzaak om dit programma dat vijftien jaar geleden werd opgestart, voort te zetten gedurende een nieuwe periode van vijf jaar.
Het totale energieverbruik in de wereld neemt toe, niet in het minst in de ontwikkelingslanden. Zo schat het Internationaal Energieagentschap (IEA) dat de ontwikkelingslanden die in 1990 75 % van de totale wereldbevolking vertegenwoordigden, maar slechts 25 % van het totale energieverbruik in de wereld, in het jaar 2010 80 % van de totale wereldbevolking zullen uitmaken en 40 % van het totale energieverbruik. Helaas zal dit gestegen verbruik vooral te wijten zijn aan een stijgend gebruik van fossiele brandstoffen met een grotere uitstoot van CO2 in de atmosfeer als gevolg. Om deze tendens zo goed mogelijk tegen te werken is het van het grootste belang dat de EU de overdracht van de know-how op het gebied van energie naar de ontwikkelingslanden voortzet en uitbreidt. In het kader hiervan zou de EU alle bruikbare gegevens en ervaringen die naar aanleiding van het SAVE II-programma worden verzameld ter beschikking van de ontwikkelingslanden moeten stellen.
Verslag Soltwedel-Schäfer
Antony
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van mevrouw SoltwedelSchäfer bevat vele zinvolle opmerkingen en voorstellen van goede wil. Enkele punten zijn echter onaanvaardbaar.
Ten eerste is er voor ons geen sprake van een gedeeltelijke of volledige uniformisering van de stelsels van de sociale zekerheid van de lid-staten (teneinde de terugbetalingsbedragen van geneesmiddelen te harmoniseren).
Ten tweede moet men voorzichtig zijn in het stimuleren van zogenaamde generieke geneesmiddelen. Het stimuleren hiervan mag niet ten koste gaan van de laboratoria die basisprodukten vervaardigen, waarvoor het onderzoek langer duurt dan de eigenlijke exploitatieduur. In vergelijking met de hoge kosten voor onderzoek lijkt de rapporteur de reclamekosten die gericht zijn op de medische wereld - laten wij hierop wijzen - schromelijk te hebben overdreven.
In de derde plaats vervult de dweperij met zelfmedicatie ons met het grootste wantrouwen. Zelfmedicatie is het begin van al het misbruik en alle gevaren. Laten wij nooit vergeten dat het geneesmiddel een actief produkt is waar voorzichtig mee omgegaan moet worden. De belangrijke rol van de apotheker en van de arts op het vlak van voorlichting en toezicht mag nooit uit het oog worden verloren en dit aspect mag zeker niet worden geofferd op het altaar van de verkeerde economische redenen. De volksgezondheid moet op dit vlak primeren.
Last but not least betreuren wij de onnauwkeurigheid van het begrip "ethiek" , dat echter vaak voorkomt in dit verslag. Dit woord stamt uit het politiek correcte taalgebruik en wordt gebezigd om te voorkomen dat de geneeskunde noodzakelijk onderworpen wordt aan de principes van de natuurlijke en christelijke moraal.
Ondanks deze belangrijke bezwaren hebben wij voor dit verslag gestemd.

Chanterie
Gemeenschappelijke richtsnoeren voor het industrieel beleid ten aanzien van de farmaceutische nijverheid dienen rekening te houden met het feit dat het verhandelen van geneesmiddelen niet onder gewone marktvoorwaarden gebeurt. Het is niet de onzichtbare hand die vraag, aanbod en prijs tot stand brengt. Het zijn de vertegenwoordigers van belangengroepen en overheden die in aanzienlijke mate verkoop, verbruik en winst bepalen. Dit brengt meteen een aantal gevolgen met zich mee. Denk aan de uitzonderlijke winsten, de kunstmatige prijzen, de gigantische uitgaven voor reclame en publiciteit, de grootschalige fusies, enzovoort. Dit heeft natuurlijk ook te maken met de enorme kosten voor onderzoek en ontwikkeling, de werkgelegenheid, de mededinging en de bijzondere eigenschappen van geneesmiddelen. Immers, " pharmacon" betekent tegelijk geneesmiddel en vergif, heilzaam en dodelijk. Dat men dit soort goederen niet vrij kan verkrijgen en niet zonder toezicht beschikbaar mag stellen, spreekt voor zich. Dat de staat, de mutualiteiten, de patiëntenverenigingen, de artsensyndicaten, de universitaire centra en de farmaceutische sector zich gezamenlijk met de creatie en de distributie van medicijnen inlaten, valt dan ook te begrijpen.
De bijdrage van de Europese Unie, en met name van het Europees Parlement, kadert zowel in het nijverheids- als in het volksgezondheidsbeleid. De krachtlijnen van een dergelijk beleid laten zich als volgt samenvatten. Het rationaliseren van de produktie enerzijds, met onder andere het inperken van de reclamebudgetten en het tegengaan van de fragmentatie. Het reoriënteren van de innovatie anderzijds, met vooral aandacht voor de echte vernieuwingen, de goedkeuringsprocedures en registratievereisten voor nieuwe geneesmiddelen, de eigendomsrechten en het voorzien in geneesmiddelen of geneeswijzen voor zeldzame of vooralsnog ongeneeslijke ziekten. Aansluitend bij dit alles breekt men een lans voor preventieve en voorlichtende geneeskunde, generieke geneesmiddelen, plantaardige en homeopathische geneesmiddelen, rationeel geneesmiddelengebruik, uniforme geneesmiddelenverpakkingen, alternatieve testen, zelfmedicatie, een milieuvriendelijk bedrijfsbeleid, meerjarenplanning, een verantwoord handelsbeleid, een Europese gegevensbank (namelijk de ECPHIN), een ethische commissie (bij het EMEA), enzovoort.
Als lid van beide adviserende commissies ben ik het in beginsel eens met het voorgestelde ontwerp. Het is een redelijk en evenwichtig vergelijk tussen de uiteenlopende belangen van de farmaceutische nijverheid, de sociale zekerheid, de onderzoeksinstellingen, de ziekenfondsen, de medici en de organisaties van cliënten of consumenten. Wel zou ik pleiten voor een duidelijke omschrijving van "innovaties" . Een werkelijke innovatie is een nieuw geneesmiddel en dus geen al bestaand geneesmiddel dat gewoon een supplementaire indicatie bijkrijgt en ook geen " me too" die jaren na een echte vernieuwing als afgeleide verschijnt. Een reële innovatie dient tot dan toe ongeneeslijke ziekten of onhandelbare aandoeningen te genezen of te behandelen of dient voor bepaalde kwalen een betere behandeling of een grotere kans op genezing te bieden in vergelijking met bestaande geneesmiddelen.
Al bij al beschouw ik dit ontwerp als een stap in de goede richting. Een geneesmiddelenbeleid dient rekening te houden met de competitiviteit en de rendabiliteit van de nijverheidstak als zodanig (industriële politieke) maar ook met de tewerkstelling, de volksgezondheid, de medische vooruitgang en de sociale zekerheid (sociale politiek). Ik geloof dat het ontwerp dat hier nu ter stemming voorligt tegemoet komt aan de eis van een zowel industrieel als sociaal verantwoord geneesmiddelenbeleid.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.
(De vergadering wordt te 13.10 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Kwijting 1991, 1992, 1993 en 1994
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag (A4-0058/96) van mevrouw Kjer Hansen, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie met betrekking tot de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL over het begrotingsjaar 1991; -het verslag (A4-0086/96) van de heer Cornelissen, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het verslag van de Commissie over de maatregelen die zijn genomen om gevolg te geven aan de opmerkingen in de resolutie bij het besluit waarbij kwijting wordt verleend voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1993; -het verslag (A4-0097/96) van de heer Samland, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het verslag van de Commissie over de maatregelen die zijn genomen om gevolg te geven aan de opmerkingen in de resolutie bij het besluit waarbij kwijting wordt verleend voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1993; -het verslag (A4-0098/96) van de heer Wynn, namens de Commissie Begrotingscontrole, over de kwijting aan de Commissie inzake de tenuitvoerlegging van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1994; -het verslag (A4-0089/96) van de heer Blak, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het beheer van het EGKS in het begrotingsjaar 1994; -het interimverslag (A4-0081/96) van de heer Kellet-Bowmann, namens de Commissie Begrotingscontrole, ter kennisgeving aan de Raad van Bestuur van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding, van de redenen waarom thans geen kwijting kan worden verleend voor de uitvoering van zijn begroting voor het begrotingsjaar 1994; -het verslag (A4-0082/96) van de heer Kellet-Bowman, namens de Commissie Begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Raad van Bestuur van de Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1994; -het verslag (A4-0096/96) van de heer Wynn, namens de Commissie Begrotingscontrole, waarbij de Commissie geen kwijting wordt verleend voor het financieel beheer van de Europese Ontwikkelingsfondsen in het begrotingsjaar 1994.
Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik zou er geen bezwaar tegen hebben dat mijn lieve Deense collega, Eva Kjer, eerst het woord had gekregen. Ik zal het over de Unie voor Kolen en Staal hebben en ik ben een beetje ontgoocheld dat de Commissie niet aanwezig is en dat de commissaris dit debat niet belangrijk genoeg vindt om erbij te zijn. Ik weet wel dat hij een bekwame afgevaardigde heeft gestuurd in de persoon van Fritz Brüchert, maar ik had liever gezien dat de commissaris zelf aanwezig was geweest bij het debat over zo'n belangrijke kwestie. We hebben het hier namelijk over 60 miljoen Deense kronen.
Dit jaar heeft de Rekenkamer de EGKS als enige een gunstige beoordeling zonder voorbehoud gegeven, wat ongelooflijk knap is. Er was een zeer goede samenwerking tussen het Parlement, de Commissie begrotingscontrole, de Rekenkamer en de Commissie, maar dit wil niet zeggen dat er geen meningsverschillen waren. Integendeel!
Om te beginnen wil ik de Commissie feliciteren omdat ze de zaak Bagnoli heeft afgesloten. Gedurende vier jaar heb ik kritiek geuit op een tien jaar oude kwestie rond de terugbetaling van rentesubsidies waarbij de Italianen ons probeerden te bedriegen. De Commissie is erin geslaagd het geld terug te krijgen. Het gaat om een paar miljoenen en dat onrechtmatig betaalde steun terugbetaald moet worden is iets wat de belastingbetaler in elk geval begrijpt. We zouden bijna de vlag moeten hijsen omdat de Commissie op 11 oktober 1995 deze zaak eindelijk heeft kunnen oplossen.
Maar dan zijn er enkele punten waarmee we problemen hebben. De solvabiliteitsratio. In 1992 is hierover een richtlijn goedgekeurd en nu wordt deze richtlijn al overtreden. Met andere woorden, de investeringen zijn te groot. Het is een kwestie van risicospreiding, omdat er steeds minder debiteuren zijn en steeds grotere leningen. Ik kan een paar cijfers noemen. Er zijn 11 debiteuren wier leningen 25 % van de eigen middelen van de EGKS overschrijden. De grote leningen bedragen samen meer dan 800 % van de eigen middelen en dit wil zeggen dat de risico's niet voldoende gespreid zijn. Het kan dus zijn dat er enkele grote zaken komen met plotse enorme verliezen. Nu denken we misschien kwijting te verlenen voor het volgend jaar, maar wat indien we betrokken worden bij een faillissement van The Chunnel? Dan verliest de EU - houd u nu allemaal vast - 10 miljard Deense kronen en dat vormt toch wel een probleem. Dit betekent dat we ondanks het goede beheer toch een aantal dingen over het hoofd hebben gezien en we ons werk misschien toch niet zo goed hebben gedaan. Dit is een van de dingen waar ik bijzonder op let en ik heb een lijst gevraagd van de garanties die er bestaan. De Commissie heeft ze mij beloofd, maar ik heb nog niets ontvangen.
Daarnaast is de speculatie met waardepapieren niet onze sterkste kant. In het voorbije begrotingsjaar, waarvoor we nu kwijting moeten geven, hebben we 70 miljoen ecu verloren, en dan nog eens 70 miljoen kronen doordat de waardepapieren niet op het juiste ogenblik zijn verkocht. Nu moeten we wachten op een marktwijziging en op een eventuele hausse om ons geld terug te winnen.
Een ander probleem is de kwestie Parijs. Mijn goede vriend John Tomlinson herinnerde zich dat wij iets zeer onfatsoenlijks gedaan hebben in Parijs. Wij koopten een eigendom die zo duur was dat men zou kunnen denken dat we heel Parijs hadden gekocht. Dit hebben we in de boekhouding verhuld. 28 % van de investeringen of 1, 68 miljoen ecu werd nooit terugbetaald, hoewel dit voorzien was. Dit wil zeggen dat er met de cijfers gesjoemeld wordt. Ik verzoek de Commissie om dit in orde te brengen en het verbergen van cijfers achterwege te laten. Ik zou misschien kunnen vragen of er voor alle eigendommen van onze 126 vertegenwoordigingen overal ter wereld ook gesjoemeld is met de boeken? Dit is een van de dingen die ik in elk geval zal proberen te onderzoeken bij de kwijting van volgend jaar.
Dan is er een volledig apart hoofdstuk. Het betreft de sluiting van de mijnen in Engeland, waar een burgerlijke conservatieve regering leningen met lage rente had aangevraagd, waarna ze vaststelde dat ze deze leningen misschien toch niet zou gebruiken en ze terugbetaalde. Zij hebben God weet hoeveel geld aan rentesubsidie gekregen en volgens de juridische dienst van de Commissie is de kans onbestaande dat we dit geld nog terugzien. In zo'n geval moeten we ons naar mijn mening niet langer beperken tot de juridische kant van de zaak, maar moeten we de politieke toer opgaan en de Engelse regering voor het Hof van Justitie dagen om duidelijk te maken dat we haar pogingen om ons geld te stelen helemaal niet appreciëren. Kortom, de Commissie zou moedig moeten zijn en een politieke daad stellen om het geld terug te krijgen.
Als laatste punt, mijnheer de Voorzitter, wil ik het probleem vermelden dat het Verenigd Koninkrijk de begunstigde is van meer dan 50 % van de leningen die slechts aan vier lid-staten zijn toegekend. Daar kunnen wij geen vrede mee nemen. Het is interessant dat het juist een Britse regering is. Premier Major ziet het waarschijnlijk zoals sommige brutale meisjes: zonder geld doet het pijn. Hij houdt wel van ons geld, maar niet van de EU.

De Voorzitter
Het woord is aan mevrouw Theato voor een motie van orde.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp niet goed waarom de volgorde van de verslagen is gewijzigd. Ik heb vernomen dat de fungerend voorzitter van de Raad ons debat zal bijwonen en zeker de eerste verslagen zal horen. Weet u of de fungerend voorzitter van de Raad hierheen komt en, zo ja, of de verslagen waarvoor wij de aanwezigheid van de voorzitter van de Raad belangrijk vinden, zeker kunnen worden behandeld voor de Raad aan het woord komt, met andere woorden, dat tenminste de rapporteurs nog voor de Raad het woord kunnen voeren? Ik zou graag hebben dat u dat kunt bevestigen. Ik vrees dat wij tijd verspillen als wij nog meer door elkaar gooien en het afgesproken tijdschema niet in acht kunnen nemen.

De Voorzitter
Mevrouw Theato, de volgorde is alleen maar gewijzigd omdat de heer Blak door een spoedkwestie verhinderd was, en hij in een later stadium evenmin aanwezig kon zijn. Alle overige verslagen zullen volgens de aangegeven volgorde behandeld worden. Ook de Raad zal het woord voeren, maar wegens de trilaterale dialoog die op dit moment plaatsvindt, is hij waarschijnlijk wat laat.
Het woord is aan de heer Tomlinson voor een motie van orde.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil naar aanleiding van de kwestie die mevrouw Theato aan de orde heeft gesteld, opmerken dat de Raad zelf het tijdstip heeft bepaald voor de triloog. De Raad heeft dus opzettelijk een dubbele afspraak gemaakt. Het is onaanvaardbaar om in een andere ruimte bezig te zijn met de triloog terwijl in deze Vergadering het debat over de kwijtingen plaatsvindt. Als ik in uw plaats was, mijnheer de Voorzitter, zou ik de Raad, als hij vindt dat hij het zich kan permitteren om dubbele afspraken te maken, geen spreektijd toestaan in ons kwijtingsdebat. De Raad heeft de triloog gepland. De Raad heeft bepaald wanneer deze plaats zou vinden. De Raad heeft besloten dat men in dit debat, dat berust op zijn aanbeveling, binnen kan wandelen wanneer dat zo uitkomt en een betoog kan houden zonder het debat gehoord te hebben. Ik hoop dan ook, mijnheer de Voorzitter, dat u zult overwegen om de Raad het woord niet te verlenen wanneer deze komt, omdat hij deze Vergadering met minachting behandeld heeft. Wij moeten de Raad precies zo bejegenen.

Cornelissen
Voorzitter, ik ben perplex dat wij hier een debat houden over de kwijting zonder dat de Commissie aanwezig is. Voorzitter, hoe kan men verwachten dat een Parlement dat zo opereert serieus wordt genomen. Ik ben 25 jaar volksvertegenwoordiger, Voorzitter, maar zo zout heb ik het nog nooit meegemaakt. Mijn concrete vraag is of u maatregelen wilt nemen dat de Europese Commissie zonder enig uitstel hier op politiek niveau aanwezig is.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij wat de vorige sprekers hebben gezegd. Ik stel voor de zaal te verlaten en de vergadering te sluiten tot men ons zegt wanneer ze op ordentelijke wijze kan worden hervat. Op deze manier kunnen wij het debat over de kwijting eigenlijk niet voortzetten.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, over hetzelfde punt. Ik wilde ook juist voorstellen de vergadering te onderbreken en ik heb de steun van een groot aantal leden van alle zijden van de Vergadering.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik kom net van de triloog en commissaris Liikannen zit daar inderdaad vast als fungerend voorzitter. Wij zijn hier weggegaan toen de stemming om 13.00 uur was afgelopen, zijn meteen naar de triloog gegaan en die is ongeveer 45 minuten opgeschort zodat het voorzitterschap zich kan organiseren. De manier waarop het getracht heeft de vergadering de voorbije twee uur te leiden is een absolute schande. Ik denk dat de vergadering nog zeker twee uur zal duren. Ik weet niet of de zaal geboekt is. Ik ben weggegaan omdat er twee verslagen van mij op de agenda staan. Maar u heeft wel een probleem, mijnheer de Voorzitter. Misschien kan er iemand in de vergaderzaal gaan informeren wanneer men daar denkt af te ronden. Dat zou de leden aanzienlijk helpen.

De Voorzitter
Mijnheer Wynn, dames en heren, ik stel voor om de vergadering gedurende tien minuten te onderbreken. Ik heb er iemand op uit gestuurd om te informeren of de Raad en de Commissie hier over tien minuten aanwezig kan zijn. Indien zij ons die verzekering niet kunnen geven, dan zal ik u de vraag ter stemming voorleggen of we al dan niet doorgaan met het debat.
(De vergadering wordt te 15.10 uur onderbroken en te 15.20 uur hervat)

De Voorzitter
Dames en heren, we hebben contact opgenomen met de Commissie en met de Raad. Mijnheer de commissaris is zo vriendelijk geweest meteen hiernaartoe te komen. Wat de Raad betreft, die heeft laten weten dat hij nog over een tekst aan het onderhandelen is, en dat hij nog minstens een kwartier afwezig is. Daarom leg ik u de vraag voor of we het debat al dan niet voortzetten.
(Het Parlement besluit tot voortzetting van het debat)

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik waarschuw van te voren dat God de Raad moge bijstaan mocht hij van plan zijn hier een half uur lang het woord te voeren over een debat dat hij niet gehoord heeft. Ik hoop dat u dat de fungerend voorzitter heel duidelijk zult maken wanneer hij hier binnen komt wandelen. Wij zijn in de commissie minachtend behandeld toen men ons een ambtenaar heeft gezonden voor wat toch een politieke aanbeveling was. Wij hebben in de commissie heel duidelijk gezegd dat dit gedrag van het voorzitterschap onaanvaardbaar was. Vanmiddag worden wij weer met minachting behandeld en wij zullen het dan ook niet nemen dat de Raad hier een soort lezing komt houden over een debat waarbij de Raad niet de hoffelijkheid heeft gehad om ernaar te komen luisteren. Ik hoop dat de vertegenwoordiger van de Raad dat het voorzitterschap heel duidelijk zal maken wanneer hij naar de Vergadering komt. Het zal sommigen van ons de gêne besparen om het nog eens rechtstreeks aan de Raad te moeten zeggen wanneer hij hier aankomt.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Tomlinson. Er is hier een vertegenwoordiger van de Raad aanwezig, die uw standpunten natuurlijk aan de Raad zal overbrengen. Zoals u weet, is het niet aan mij om kritiek uit te oefenen op hetgeen de Raad in deze Vergadering wil zeggen; binnen de voorgeschreven termijnen zult u de betreffende antwoorden krijgen. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Kjer Hansen voor het bespreken van het verslag waarvan zij rapporteur is.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, aangezien de Commissie nu goed vertegenwoordigd is, wil ik haar om te beginnen toch danken voor de samenwerking en het bereidwillig verstrekken van inlichtingen alsook voor het beanwtoorden van mijn vragen over dit onderwerp. Laat mij vooreerst vermelden dat de meeste tekortkomingen in de goedkeuringsprocedure voor de rekeningen naar mijn mening te wijten zijn aan het landbouwbeleid zelf, aan de structuur die wij het gemeenschappelijk landbouwbeleid hebben gegeven. Het landbouwbeleid is zo complex geworden dat een efficiënte goedkeuring van de rekeningen slechts mogelijk is na een radicale vereenvoudiging en een hervorming van het landbouwbeleid zelf. Ik hoop dat met deze boodschap rekening zal worden gehouden in de onderhandelingen over het toekomstige landbouwbeleid. Het is ook een probleem dat de landbouwuitgaven uitsluitend via de EU-begroting worden betaald. Uiteraard zijn de lid-staten dan minder geïnteresseerd om eventuele onrechtmatige uitbetalingen op te sporen. Er is gewoon een tegenstelling tussen de Commissie en de lid-staten doordat ze de uitgaven niet delen.
De procedure voor de goedkeuring van de rekeningen voldoet niet om vele redenen. De Commissie beschikt over te weinig middelen om deze procedure op een rustige manier te kunnen uitvoeren. De Rekenkamer controleert slechts een minimum aantal transacties. Er zijn gebieden die zelfs gedurende jaren helemaal niet gecontroleerd worden. Ook de vele uitbetalende organen in de lid-staten vormen een probleem op gebied van controle. In vele gevallen lijken het zuiver gissingen welke bedragen terugbetaald moeten worden. Slechts 7 % van de correcties over 1991 waren specifieke correcties. De rest waren zogenaamde forfaitaire correcties, waarbij de Commissie schat of beter gezegd gist welke bedragen, hoeveel procent terugbetaald moet worden. De lid-staten aanvaarden deze correcties in de meeste gevallen, maar er waren ook reeds gevallen van onenigheid die aan het Hof van Justitie zijn voorgelegd. Daarom begroet ik de instelling van een bemiddelingsorgaan waar de lid-staten en de Commissie een compromis kunnen vinden voor eventuele geschillen.
Het belangrijkste probleem met betrekking tot de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen is dat het een politieke zaak geworden is, terwijl het een technische procedure zou moeten zijn. De schatting die de Commissie doet, wordt het voorwerp van een onderhandeling tussen de betreffende lid-staat en de Commissie. Daarvan hebben we een aantal voorbeelden gezien. Een van de ergste is het geval van de katoenproducenten in Griekenland, waar de Commissie eerst een correctie van 25 % oplegde, maar ze na onderhandelingen met de lid-staat tot 10 % terugbracht op voorwaarde dat aan een aantal vereisten werd voldaan. Uiteraard zijn er argumenten voor en tegen dergelijke onderhandelingen, maar in elk geval is er geen sprake van objectiviteit.
Een ander bekend voorbeeld is de kwestie van de melkquota's, die we hier reeds grondig behandeld hebben. Laat mij toch vermelden dat onderhandelingen en politieke druk de bovenhand haalden op het feit dat het hier om onrechtmatig uitbetaalde bedragen ging. De hele zaak eindigde met een politieke koehandel en het beste dat we over de zaak van de melkquota's kunnen zeggen is dat de publieke opinie volledig ingelicht werd over de kern en het verloop van de zaak.
Door het feit dat er tussen de Commissie en de lid-staat vaak onderhandelingen plaatsvinden, is de rechtszekerheid maar half. Het gevaar bestaat dat de lidstaten niet gelijk behandeld worden, of het nu bewust of toevallig gebeurt. Natuurlijk zijn er ook lid-staten die tevreden zijn met deze zogenaamde flexibiliteit, omdat ze denken dat het in hun voordeel kan zijn. Het probleem is echter dat de goedkeuring van de rekeningen bedoeld is om onrechtmatig uitbetaalde steun terug te krijgen. Het systeem kent vele fouten, waarvan de ergste is dat het geen waarborg biedt noch probeert te bieden om de teruggevorderde bedragen zo objectief mogelijk met de werkelijk geleden verliezen te doen overeenkomen.
Ik beveel kwijting aan, niet omdat dit verdiend is, maar omdat het een natuurlijke zaak is dat wij consequent zijn en ons aan een vroeger besluit houden. Laat mij om te eindigen zeggen dat ik een goedkeuringsprocedure met tekortkomingen verkies boven helemaal geen goedkeuringsprocedure. Ik hoop dat we ook op andere gebieden, bijvoorbeeld wat de structuurfondsen betreft, tot een procedure voor de goedkeuring van de rekeningen kunnen komen.

Cornelissen
Voorzitter, de kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting voor 1992 heeft veel stof doen opwaaien. Zoals bekend heeft de duidelijke en vasthoudende opstelling van het Europees Parlement er ten slotte toe geleid dat de Europese Commissie alsnog 1, 6 miljard ecu ging invorderen in verband met het niet toepassen van melkquota's in Italië en Spanje; met andere woorden, het Parlement heeft de belastingbetaler gered van een rekening van niet minder dan 1, 6 miljard ecu. Ik wil dit graag nog eens onder de aandacht brengen van een ieder die horen wil, en in het bijzonder van de Eurosceptici. Mag ik de commissaris vragen hoeveel er inmiddels betaald is van de 1, 6 miljard ecu?
Bij het kwijtingsdebat vorig jaar zijn enkele punten blijven hangen. Allereerst het onderzoek naar de tabaksfraude in Griekenland en Italië. Is mijn informatie juist dat met name in Griekenland weinig onderzocht wordt? Wanneer wordt het Europees Parlement geïnformeerd over de vermoedelijke omvang van de fraude en de getroffen maatregelen?
Dan het uitvoeren van een programma voor het terugkopen van melkquota zonder dat daar een rechtsgrondslag voor was. De Commissie maakt zich er wel erg gemakkelijk van af met de opmerking dat in 1995 alsnog met terugwerkende kracht een rechtsgrondslag is goedgekeurd waarmee de 170 miljoen ecu achteraf zijn gelegaliseerd. Deelt de commissaris mijn mening dat zo'n handelswijze slecht past in een verantwoord financieel beheer?
Ten slotte het niet terugvorderen van 170 miljoen ecu van Spanje voor het niettoepassen van de melkquota in 1989. In de nadere toelichting, waarvoor ik de Commissie wil danken, voert ze als argument aan dat ze dit bedrag heeft laten zitten omdat geen enkele lid-staat in beroep was gegaan bij het Hof van Justitie.
Voorzitter, ik vind dit een ernstige zaak. Het betekent immers dat de Commissie de toepassing van het Verdrag en van het beginsel van gelijke monniken gelijke kappen laat afhangen van een eventueel protest van een of meer van de lidstaten. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de Commissie op die manier loopjongen dreigt te worden van de Raad van ministers in plaats van hoedster van het Verdrag en beschermster van de Europese belastingbetalers. Ik realiseer me dat het hier gaat om besluiten die hoofdzakelijk door de vorige Commissie zijn genomen, maar ik hecht eraan een duidelijke uiteenzetting van deze Commissie daarover te vernemen. De gang van zaken rondom de financiering van het vernietigen van kalveren in Nederland trekt opnieuw een zware wissel op de geloofwaardigheid van het financiële beleid van de Commissie. Ik weet dat de Commissie morgen met een verklaring komt, maar wellicht kan de commissaris voor begroting en voor begrotingscontrole nu al een verklaring geven voor het financiële zwabberbeleid.
Voorzitter, ik licht dat toe. De ene dag spreekt de commissaris voor landbouw zijn grote verbazing uit over het Nederlands besluit om 60.000 kalveren te vernietigen en enkele dagen later lezen we in de krant dat de Commissie 20 miljoen Nederlandse guldens bijdraagt aan deze door haar als onnodig en overbodig bestempelde maatregel. Voorzitter, ik vind dat een ernstige zaak. Het zet de geloofwaardigheid van de Commissie op het spel. Wil de commissaris uitleggen hoe dit te rijmen valt met de aankondiging door Commissievoorzitter Santer van een strak financieel beheer, waarvoor ik hem graag geprezen heb? Maar, Voorzitter, de proof of the pudding is in the eating zoals de Britten dat zo mooi zeggen, en daarom graag een uitvoerig antwoord van de commissaris op deze fundamentele vraag.

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, deze acht verslagen voor een gecombineerde behandeling zijn een vrij nieuw verschijnsel in de Gemeenschap dit jaar, omdat het Verdrag van Maastricht de Rekenkamer opdracht geeft om elk jaar een Verklaring van Betrouwbaarheid af te leveren over de financiën van de Gemeenschap. Er wordt niet bij verteld hoe de Rekenkamer dat moet doen en ook niet wat het Parlement ermee moet doen. Ik was mij aan het voorbereiden om met mijn opmerkingen aan te sluiten bij de heer Wynn, en nu stel ik vast dat ik Johannes de Doper aan het spelen ben.
De Rekenkamer heeft heel wat middelen besteed aan de Verklaring van Betrouwbaarheid (DAS) en dat blijkt duidelijk als je de tekortkomingen ziet of naar de hiaten zoekt in het Jaarverslag voor 1994. Ik kijk uit naar een initiatief van de nieuwe voorzitter van de Rekenkamer om de werkmethodes van de Rekenkamer te herstructureren. Ik heb daar vorig jaar om gevraagd en nu vraag ik het weer omdat de Rekenkamer zo georganiseerd moet zijn dat het ook inderdaad een jaarverslag en een Verklaring van Betrouwbaarheid kan opstellen. Ik weet wel dat de Rekenkamer hierdoor onder zware druk komt te staan maar als zij zich meer zou gedragen als een internationale accountantsmaatschap in plaats van een flauw aftreksel van de Europese Commissie, dan zou de Rekenkamer succesvoller zijn.
Het tweede probleem doet zich voor na ontvangst van de DAS door het Europees Parlement. Dit heeft heel wat discussiestof opgeleverd in de Commissie begrotingscontrole. Ik geef mijn volledige steun aan de antwoorden van de heer Wynn, die hij later zal geven en die te vinden zijn in zijn toelichting. Hij plaatst de DAS en de grondwettelijke positie van de DAS in de juiste context, omdat de Raad de Rekenkamer alleen maar verzocht heeft de Verklaring op te stellen. De Raad heeft niet gezegd hoe de Rekenkamer dat moet doen en al evenmin wat wij ermee moeten doen. Maar ik vind de toelichting bij het verslag van mijnheer Wynn zo goed dat wij op eigen initiatief een verslag moeten opstellen dat ons in staat stelt om die paragrafen - nr. 30 tot en met nr. 51 - voor te leggen aan de Vergadering zodat deze ze kan goedkeuren als beleid voor de Gemeenschap.
Welnu, mijn vriend Blak moest weg. Het is een kwestie van de ruiten door te gooien en weg te rennen. Vorig jaar heb ik van hem gezegd dat "ik hem beschouw als de man die belast is met de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en dat hij fantastisch werk levert" . Met zijn opmerkingen echter over de sluiting van de steenkoolmijnen, heeft hij de betere helft van zijn gewoonlijk gezonde oordeel aan de partijpolitiek weggeschonken. En dit jaar doet hij het weer! Hij maakt inderdaad duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk niet onwettig heeft gehandeld. Er is geen sprake geweest van opzettelijke verspilling van de fondsen van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Terwijl een van de mijnen gesloten werd in 1990, is de belangrijkste kolenmijn van Markham in de motteballen gedaan; daar worden namelijk reparatie- en onderhoudswerkzaamheden verricht zodat hij in de toekomst gebruikt kan worden. Wij zullen tegen die paragraaf 11 stemmen.
Nu wil ik graag terugkomen op Dublin en die taak is vrij eenvoudig omdat de Commissie begrotingscontrole zonder aarzelen aanbeveelt kwijting te verlenen voor het jaar 1994. Het doet mij zeer veel genoegen dat de eindeloze kwestie van de eigendom van het terrein in Dublin nu tot het verleden behoort. Dat heeft veel te lang geduurd en die bezorgdheid ligt nu achter ons. Maar het probleem van de financiële controle in Dublin is nog niet geregeld. Vorig jaar hebben wij de Commissie aanbevolen een part-time financieel controleur aan te stellen voor dit werk en dat is nog steeds niet gebeurd. Het werkpatroon, de financiële verordening en het advies van de Rekenkamer lijken samen te spannen om teveel kassaldi te produceren op welk moment dan ook. Als de Rekenkamer, de Commissie en de Stichting dit niet in orde kunnen brengen, moeten zij een amendement voorstellen op de financiële verordening, omdat het advies zich van jaar tot jaar tegenspreekt. Ik hoop dat de Vergadering de aanbeveling van de Commissie begrotingscontrole zal goedkeuren, namelijk dat kwijting wordt verleend aan de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in Dublin.
Het verhaal is niet zo eenvoudig als wij het over Cedefop hebben, het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding. Daar zijn de problemen veel ernstiger. Ik haast mij om eraan toe te voegen dat de problemen niet hoofdzakelijk door het centrum veroorzaakt worden - zij zijn zelfs helemaal niet de schuld van het centrum. Het moet ongetwijfeld een schoolvoorbeeld zijn geweest van de Europese puinhoop-theorie dat de Raad heeft doen besluiten om Cedefop van Berlijn naar Thessaloniki te verhuizen. Ik denk werkelijk dat het hun bedoeling was om de Oost-Europese Stichting voor Opleidingen - die tijdelijk huurders waren van Cedefop in Berlijn - naar Thessaloniki over te plaatsen. Maar omdat de koning gesproken had, moest de verhuizing doorgaan.
De Commissie heeft niet echt geholpen omdat zij zich heeft uitgeleefd in een aantal vreselijke arbeidsverhoudingen, zodat meer dan de helft van de staf niet bereid was te verhuizen. En ik denk dat het Parlement al evenmin geholpen heeft, omdat wij hadden gevraagd om een onafhankelijk adviesbureau om het werk van Cedefop te controleren. Dit adviesbureau verkoos binnen te vallen precies op het moment dat de moraal beneden peil was omdat de staf niet gelukkig was met de getroffen regelingen.
De Rekenkamer heeft hier een vrij kritisch verslag over opgesteld, maar het adviesbureau heeft zelfs twijfels geuit over het nut voor de Gemeenschap van het centrum als zodanig.
Ik denk niet dat de Commissie begrotingscontrole de juiste instantie is om een kwalitatieve beoordeling te maken voor wat het nut en het toekomstig nut van het centrum betreft. Dat is werk voor de commissie die verantwoordelijk is voor de uitgaven. Mijn mening is dat zolang er een stijgende vraag is naar de rapporten van het centrum, dat het dan toch wel zo moet zijn dat zij af en toe nuttig onderzoek verrichten. Dit is een goede commerciële verantwoording. Bovendien denk ik dat wij nogal een raar figuur zouden slaan als wij zouden stellen dat zo'n centrum onnodig is op een moment dat de werkloosheid in Europa hoog is en dat opleidings- en omscholingsideeën zeer essentieel zijn voor onze toekomst. Dat werk verdient een nog hogere prioriteit. In plaats van Cedefop botweg te veroordelen door te weigeren kwijting te verlenen, stellen wij voor om de kwijting uit te stellen. In de onmiddellijke toekomst dient de commissie een bezoek aan Thessaloniki te regelen, zodat de directeur en de ambtenaren ons kunnen geruststellen over de toekomst van Cedefop, de haalbaarheid ervan en dat het een nuttige rol kan spelen op het gebied van onderzoek inzake opleiding en omscholing. De Commissie begrotingscontrole beveelt de Vergadering aan om de kwijting voorlopig uit te stellen.
Ik rond af met een beroep op de Commissie en alle anderen die hierbij betrokken zijn om te kijken wat er aan de hand is met de raden van bestuur voor zowel Dublin als voor Thessaloniki. Er zitten nu meer mensen in de raden van bestuur dan dat er werkzaam zijn in het centrum. Het oorspronkelijke idee van de oprichters was om de sociale partners - regering, werkgevers en vakbonden - samen rond de tafel te krijgen, wat een goede zaak is. Maar als je een vertegenwoordiger hebt van elk van de 15 lid-staten en de EVA-landen en vertegenwoordigers van de Commissie, dan krijg je een raad van bestuur van 60 man. Zij komen tweemaal bijeen en hun bureau drie of vier keer. Er moet een manier bestaan die beter is en die er ook voor de burgers van Europa logischer uitziet. Ik doe een beroep op de Commissie om een onderzoek in te stellen en te bekijken hoe dit kan worden verbeterd.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik met betrekking tot de algemene begroting opmerken dat wij niet uit het oog mogen verliezen dat wij daadwerkelijk blij zijn met de geest van constructieve samenwerking waarvan sprake was tussen de Commissie en de Rekenkamer voor het jaar 1994. En wij zijn ook blij met de voorstellen voor het SEM 2000-project en hopen dat in de toekomst de zaken veel beter zullen worden.
Het probleem bij het verlenen van kwijting is dat 80 % van de begroting van de Unie uitgegeven wordt door de lid-staten en wij weten dit allemaal. Helaas geven wij geen kwijting aan de lid-staten, maar alleen aan de Commissie. En de Commissie moet niet al te enthousiast worden als zij alleen maar lof hoort, want zij weet best dat deze resolutie kritiek bevat op de lauwe houding die de Commissie heeft aangenomen, in plaats van naar de lid-staten te stappen om te proberen het geld terug te krijgen of om ervoor te zorgen dat het op een correcte manier wordt besteed.
Veel van de deelgebieden binnen het rapport zullen worden behandeld door mensen die na mij komen. Ik wil mij op slechts één kwestie concentreren, die de heer Kellett-Bowman al genoemd heeft en dat is de DAS. De DAS zal het gezond financieel beheer van de communautaire begroting ten goede komen - daar zijn wij het allemaal mee eens - maar er zijn problemen, zoals de Rekenkamer al aangaf. De resolutie bevat zo'n 70 paragrafen en voor mij is paragraaf 8 het belangrijkst. Daarin wordt de Commissie verzocht om voortaan een rekening op te nemen met als titel "gespecificeerde bedragen ten aanzien waarvan invorderingsprocedures lopen" . Wij hebben gevraagd om de afzonderlijke gevallen en sub-totalen te specificeren op basis van grote fouten die door de Rekenkamer worden gemeld en voorts om het Parlement op de hoogte te houden van de stappen die in beide gevallen genomen zijn. Ik zeg dat dit de belangrijkste paragraaf is, omdat terwijl ik zal aanbevelen om kwijting te verlenen, ik dat uitsluitend zal doen als wij van de Commissie een duidelijke verzekering krijgen dat zij zal doen wat wij van haar vragen. Wij wachten dus de reactie van de Commissie af.
Dit was de eerste Verklaring van Betrouwbaarheid. De resultaten van het verslag van de Rekenkamer over de Commissie waren uiteenlopend van aard. Ik gebruik in de toelichting een voetbalterm om te zeggen dat als wij naar deze reactie zouden kijken, wij dan zouden kunnen zeggen dat de Commissie een overwinning, een nederlaag en een gelijkspel te zien geeft. De overwinning is dat de rekeningen inkomsten, uitgaven en financiële situatie van de Unie nauwkeurig weergeven; de nederlaag dat er in de betalingsverrichtingen te veel fouten voorkomen om een positieve uitspraak te kunnen doen over de wettigheid en regelmatigheid ervan, en het gelijkspel dat er geen fouten van betekenis waren in de eigen inkomsten, maar dat onmogelijk kan worden gewaarborgd dat alle belastbare import de dienovereenkomstige inkomsten heeft opgeleverd.
Maar zelfs de uitslag van een overwinning, een nederlaag en een gelijkspel, kon niet voorkomen dat toen de Rekenkamer vorig jaar november haar verslag indiende, de media, en zeer zeker de Britse media, maar op dat cijfer van 4 % bleef hameren. In alle kranten werd rondgebazuind dat de Gemeenschap 4 % van het geld onverstandig uitgaf of verspilde - en natuurlijk kwam het woord "fraude" alsmaar terug.
Wij moeten daar rekening mee houden en wij moeten beslissen of wij de Commissie kwijting kunnen verlenen in het licht van hetgeen er gezegd is in de Verklaring van Betrouwbaarheid.
Laat ons het eens even bekijken. Het enige wat wij moeten doen is onthouden dat de kwijting in juridisch opzicht een verklaring is van de betrouwbaarheid van de rekeningen. Als we naar deze 4 % kijken, moeten we de vraag stellen of dat een aanvaardbaar niveau is of een onaanvaardbaar niveau. Het antwoord is kort en bondig onaanvaardbaar! Er is geen sprake van dat het Parlement deze 4 % door de vingers kan zien, dus kunnen wij niet accepteren dat van elke 25 ecu 1 ecu ten onrechte wordt uitgegeven.
Maar dan moet je ook het systeem zelf onder de loep nemen en vragen stellen zoals: is het cijfer betrouwbaar? Dat hangt ervan af vanuit welke hoek je het bekijkt. U treft dat aan in de toelichting, waar wij vragen of het cijfer betrouwbaar is.
Maar als het cijfer betrouwbaar is, wiens schuld is het dan? Dat dilemma is zelfs nog groter. In het algemeen kunnen we de lid-staten de schuld geven, want zij geven deze 80 % van het geld uit. Maar zoals ik al zei geven wij geen kwijting aan de lid-staten.
Een andere vraag die wij moeten stellen is of deze fouten hersteld kunnen worden. Ik denk dat wij dat antwoord in de toelichting vinden, en daarom is paragraaf 8 zo belangrijk voor dit Parlement, omdat dat de manier is waarop wij de Commissie kwijting kunnen verlenen, zelfs met de Verklaring van Betrouwbaarheid als zodanig.
Laat er geen twijfel over bestaan dat het Parlement juridisch gezien geen schulden kan vaststellen. Wij kunnen niet het werk van de Commissie doen. Daarom kunnen wij de terugvordering van ten onrechte betaalde bedragen niet als voorwaarde stellen voor het verlenen van kwijting. Dat is van fundamenteel belang. De kwijtingsbevoegdheid van het Parlement heeft betrekking op de rekeningen van de Gemeenschap. En op dit vlak kunnen wij natuurlijk wel wat doen. Indien de rekeningen van de Gemeenschap, zoals wij in paragraaf 8 vragen, zouden worden gewijzigd en de bedragen opgenomen zouden worden die de Commissie hoopt terug te krijgen, dan zouden er drie dingen gebeuren. Ten eerste zou het Parlement niet langer betrouwbaarheidsverklaringen afgeven voor rekeningen die een aantal definieerbare fouten verbergen; ten tweede zou de Commissie verplicht zijn om de ten onrechte betaalde bedragen terug te vorderen en ten derde zou de juridische verantwoordelijkheid van de Commissie voor de uitvoering van de begroting niet worden aangetast. Daarom zijn de conclusies in het algemeen verslag dat wij kwijting moeten verlenen afhankelijk van de inwilliging van de zaken die van de Commissie worden verlangd.
Ik wil het nu graag hebben over het Europees Ontwikkelingsfonds. Hier ziet de aanbeveling er helemaal anders uit. Diegenen onder ons die hier al lange tijd zitten en de kwijting met betrekking tot het Europees Ontwikkelingsfonds jaar in jaar uit hebben meegemaakt, kennen de problemen bij het financiële beheer van de Europese Ontwikkelingsfondsen en wij hebben dat over de jaren geaccepteerd. Niet dat wij hebben getracht zaken te verbergen, maar wij hebben tenminste getracht om kennis te nemen van al die gebieden waar in termen van ontwikkeling de zaken niet zo eenvoudig zijn als zij in de ogen van een gewone accountant wellicht lijken.
Er komt een tijd dat wij moeten zeggen: genoeg is genoeg. Eerlijk gezegd zijn er drie zaken die een kritiek punt hebben bereikt en die ons nu tot het stadium hebben gevoerd waarin wij inderdaad zeggen: genoeg is genoeg.
Wij zeggen al lange tijd dat het EOF niet de correcte democratische verantwoording aflegt en dat het beperkt wordt door de juridische en financiële structuur ervan. En weer zijn het de lid-staten die verantwoordelijk zijn voor dat juridische en financiële kader; zij zijn degenen die die situatie geschapen hebben en zij zijn degenen die de situatie kunnen veranderen.
In dit verslag en in de resolutie erkent het Parlement dat de Commissie tracht het EOF te verbeteren via een beter financieel beheer, zelfs als er gewerkt wordt binnen een kader dat wij onmogelijk vinden. Er is geen kritiek op de Commissie over het EOF in het algemeen. Die kritiek komt er natuurlijk pas als wij het hebben over de Stichting voor culturele samenwerking - en daar komt ik zo meteen op terug - omdat dat het enige domein is waar het wij woord "betreuren" gebruiken; het wordt in verband met de Stichting voor culturele samenwerking zelfs tweemaal gebruikt.
De DAS stelde ons in staat om naar de rekeningen te kijken en de Rekenkamer heeft gezegd dat de rekeningen de financiële situatie en de lopende EOFverrichtingen niet goed weergeven. Zij zijn niet samenhangend en strikt genoeg om een getrouw beeld te geven van de economische werkelijkheid. Dat is duidelijk geen positieve betrouwbaarheidsverklaring. DG VIII van de Commissie zou aanvoeren van wel. Dat was alweer ons dilemma daar waar wij als scheidsrechter optraden en daarbij was het ons in elk geval duidelijk dat het geen positieve verklaring is. Net zoals ik over de algemene begroting heb gezegd, is dat een instrument om het Parlement te helpen.
Maar de grootste anomalie dit jaar - en vorig was het dat ook maar toen hadden wij de DAS nog niet - is dat het Hof van Justitie in zijn arrest heeft gezegd dat de uitgaven uit hoofde van de EOF's geen communautaire uitgaven zijn. Het zijn uitgaven die door de lid-staten gefinancierd en door de Commissie beheerd worden. Met andere woorden handelt de Commissie bij het beheer van deze fondsen in opdracht en komt het Parlement hier feitelijk niet aan te pas. Maar wij moeten wel kwijting verlenen. Wij respecteren het arrest van het Hof, maar het wordt er wel een verwarrende en incoherente bende door. Bovendien creëert dit arrest problemen voor het dagelijkse beheer van de EOF's. Als wij jaar in jaar uit kwijting moeten verlenen, willen wij wel graag weten waar wij juridisch gezien precies staan.
De Commissie heeft grote inspanningen geleverd om de zaken te veranderen; dat weten wij en daar zijn wij ook blij om. Maar een en ander dient helemaal opnieuw benaderd te worden en ik weet zeker dat iedereen in dit Parlement, een of twee mensen daargelaten - en ik bedoel letterlijk een of twee - het erover eens is dat de EOF's in de begroting opgenomen dienen te worden. Dat is de enige manier waarop het systeem anders kan worden. Ook erkennen wij met het huidige systeem dat de diensten van de Commissie in Brussel ontoereikend zijn, niet voor wat de kwaliteit betreft maar zij zijn sterk onderbemand. De diensten beschikken over onvoldoende personeel om te doen wat zij momenteel zouden moeten doen.
De rol van de Commissie voor wat de ontwikkelingsfondsen betreft resulteert in een aantal tegenstrijdigheden waarmee het Parlement het als democratische instelling uitermate moeilijk heeft. De lid-staten nemen de taak op zich om voor de geldmiddelen te zorgen; zij dicteren de voorschriften maar laten de Commissie en het Parlement opdraaien voor hetgeen fout loopt. Er zijn dus twee aspecten die ik tot dusverre genoemd heb. Ten eerste de DAS en ten tweede het arrest van het Hof van Justitie.
Het derde aspect betreft de gebeurtenissen in verband met de Stichting voor culturele samenwerking. De Commissie moet niet proberen met wat voor excuses dan ook te komen. Het zou tijdens mijn onderhoud met de Commissie plezierig zijn geweest als ze hadden gezegd: " We zijn erbij, baas. Wij doen onze handen omhoog, wij waren verkeerd" . Maar vanuit bepaalde hoeken trachtte men zich te verdedigen en dat vind ik totaal onbegrijpelijk. Als er iets heel erg verkeerds gebeurt, zoals met de Stichting voor culturele samenwerking, dan moeten wij niet proberen de dingen te verhullen. De Commissie heeft een politiek besluit genomen en dat had zij niet moeten doen, zelfs niet als de Raad druk op de Commissie uitoefende. Het Parlement mag op geen enkele manier en onder geen enkele vorm in verband worden gebracht met dat besluit. Als de DAS of het arrest van het Hof van Justitie er niet waren geweest, dan zou ik in elk geval hebben aanbevolen om geen kwijting te verlenen wegens hetgeen er met de Stichting voor culturele samenwerking gebeurd is.
Het doet me werkelijk totaal geen genoegen om aan te bevelen geen kwijting te verlenen aan de Europese Ontwikkelingsfondsen, maar nu is voor het Parlement het moment gekomen om niet langer dat laagje respectabiliteit te verstrekken, dat vijgeblad dat wij in het verleden altijd gegeven hebben. Van nu af aan moeten we het met andere ogen bekijken en voor het jaar 1994 wordt aanbevolen de kwijting te weigeren.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als Parlement hebben wij een andere taak dan de Rekenkamer. Wij moeten een politiek oordeel vellen over het beleid zoals dat in de begroting wordt weerspiegeld. Op sociaal gebied blijkt uit de begroting dat een brede kloof gaapt tussen het sociale beleid dat Europa voert en het sociale beleid dat Europa eigenlijk nodig heeft. Bovendien komen in de begroting ook een aantal concrete structurele problemen tot uiting. Zo rijst de ondanks alle hervormingen nog steeds niet beantwoorde vraag hoe het geld van het Europees Sociaal Fonds tijdig kan worden uitgegeven. Ondanks de inspanningen van de Commissie is voor dat probleem nog steeds geen oplossing gevonden.
Ik zal niet nader op andere bijzonderheden ingaan. Ik wijs alleen nog op een probleem met betrekking tot de sociale dialoog. Op dat gebied zijn de verschillen nog altijd zeer groot omdat de communautarisering van de betrekkingen tussen werknemers en werkgevers niet overal even ver is gevorderd en daardoor ook de bereidheid om op dat gebied in zijn kaarten te laten kijken niet overal even groot is.
Als wij de kwijting verlenen, moeten wij er rekening mee houden dat een Europees sociaal beleid wel onontbeerlijk is, maar dat daarvan nog niets in huis is gekomen. Ik ben het volkomen met de heer Wynn eens dat wij ons ook moeten bezinnen over de vraag wie daarvoor verantwoordelijk is. Ik wil hier uitdrukkelijk stellen dat de lid-staten eindelijk op een andere wijze voor hun verantwoordelijkheid moeten worden geplaatst. Het beleid van de lid-staten bestaat er al te vaak in het langzaam aan te doen omdat ze hopen dat ze het geld aan het einde van het begrotingsjaar misschien toch nog kunnen gebruiken voor projecten die ze anders niet hadden kunnen uitvoeren. Ze gebruiken zelfs geld uit het Sociaal Fonds om daarmee wegen aan te leggen, wat ze liever doen dan een sociaal beleid te voeren. Als wij tegen dat gedrag van de lid-staten niets kunnen doen, is het wat eigenaardig dat wij kritiek leveren op de Commissie en haar de kwijting weigeren. Wij moeten de Commissie kwijting verlenen omdat wij hebben kunnen vaststellen dat de schuld niet bij haar ligt.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten de doeltreffendheid van onze ontwikkelingshulp onderzoeken en in ons eigen politiek belang en in het belang van de belastingbetalers controleren. Wij zouden misschien kunnen zeggen dat wij die ontwikkelingshulp niet nodig zouden hebben als wij met de betrokken landen op een eerlijke wijze handel zouden drijven en ze hun schulden zouden kwijtschelden. Op een groot aantal punten wordt in het verslag van de Rekenkamer en in ons verslag kritiek geleverd. Ik denk daarbij aan de humanitaire hulp, waarvan de uitvoeringsgraad slechts 66, 9 % bedraagt en, zoals de Rekenkamer opmerkt, aan de ontoereikende onafhankelijkheid van de daarmee belaste instanties, de onnauwkeurige controleopdrachten, de gebrekkige voorbereiding en de oppervlakkige en trage controles. Vaak ontbreken daarover schriftelijke rapporten. De Commissie mag niet al te zeer op de uitvoerende organen of ondernemingen vertrouwen om een doeltreffende controle te waarborgen.
Gelet op onze beperkte spreektijd zal ik op dat punt niet nader ingaan. Ik wil nog iets opmerken over wat de heer Wynn aan het besluit van zijn uiteenzetting heeft gezegd, namelijk dat wij wegens het probleem van de Stichting voor culturele samenwerking voor het financieel beheer van het Europees Ontwikkelingsfonds geen kwijting mogen verlenen. De kwestie van de Stichting voor culturele samenwerking is een schande, maar sleept al twee jaar aan. Als afgevaardigden hebben wij dat schandaal onthuld en het debat op gang gebracht. Wij hebben daarover in het Parlement gedebatteerd, in de Commissie ontwikkelingssamenwerking een hoorzitting georganiseerd en in de ACS-vergadering een verslag ingediend om het schandaal in de openbaarheid te brengen. Ik vind dat het daarmee is afgehandeld.
Als wij die kwijting niet verlenen, lokken wij misschien een nieuw debat over Lomé IV en de financiering uit. Daarover hadden wij met de Raad grote onenigheid. Ook op Lomé IV kan men scherpe kritiek leveren, maar het gaat hier wel om de enige instantie waar een dialoog tussen Noord en Zuid plaatsvindt. Die politieke dialoog moet voor ons belangrijk zijn. Daarom mogen wij die niet op dit ene probleem laten vastlopen.
Belangrijk is dat deze kwestie op de intergouvernementele conferentie wordt behandeld. Daar moeten wij van het probleem van de integratie van het ontwikkelingsfonds in de begroting een politieke kwestie maken. Dat is onze wens. Wij moeten deze kwijting gebruiken om op de nationale regeringen pressie uit te oefenen. De heer Wolf heeft zoëven terecht gezegd dat wij de nationale regeringen op hun verantwoordelijkheid moeten wijzen. Dat is onze opdracht. Als wij dat naar aanleiding van dit schandaal doen, vrees ik echter dat een wanverhouding ontstaat tussen de analyse die wij maken en het effect dat wij daarmee bereiken. Daarom pleit ik ervoor deze stemming met het oog op de intergouvernementele conferentie uit te stellen om de Raad duidelijk te maken dat het Europees Parlement het Europees ontwikkelingsbeleid moet kunnen goedkeuren en controleren en dat het daarom in de begroting moet worden geïntegreerd.
Voor een aantal problemen en wantoestanden kan dan wellicht een andere oplossing worden gevonden. Als wij dat niet doen, komt de Commissie volgens mij in een verkeerd daglicht te staan en onttrekken wij ons aan wat wij als Parlement twee jaar geleden met onze initiatieven zelf hebben verwezenlijkt, namelijk openheid. Kortom, ik pleit ervoor dat wij de stemming over deze kwijting verdagen, dat wij de kwestie in onze nationale hoofdsteden - Bonn, Parijs en Londen - ter sprake brengen en dan afwachten wat op de intergouvernementele conferentie gebeurt.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag alle rapporteurs gelukwensen met de vele verslagen en opmerken dat ik telkens de aanbeveling van de rapporteur zal volgen. Het reflecteert het werk dat zij hebben verricht om een consensus voor hun verslagen te bereiken.
Ik wil de beperkte tijd die mij ter beschikking staat gebruiken voor een politieke overpeinzing over het proces dat wij doormaken. De houding van de Commissie is toe te juichen. Het is duidelijk dat de cultuur in de Commissie veranderd is en beter wordt. Ik hoop dat dat zal voortduren totdat er sprake is van een cultuur die zowel de voorzitter van de Commissie voor ogen heeft, als waarvan gewag wordt gemaakt in de ons verstrekte documenten voor een gezond en efficiënt beheer.
Maar tegen de Raad moet ik zeggen dat zijn houding in het proces werkelijk jammerlijk is. 80 % van de uitgaven wordt beheerd door de lid-staten. De knoeierijen die de Europese belastingbetaler treffen, hebben grotendeels plaats in de lid-staten en onder hun jurisdictie. De goedkeuring van de rekeningen gebeurt in de lid-staten. De boetes zijn dan ook voor de lid-staten.
Als wij kijken naar wat er gebeurd is sedert de verslagen in de commissie werden besproken, met name de verslagen over 1992 en 1993, dan heeft Italië een boete gekregen van 217 miljoen ecu voor de melkquota, 89, 4 miljoen ecu over nietbestaand graan - en ik verzeker u dat 89, 4 miljoen ecu voor niet-bestaand graan heel veel graan is - 25, 6 miljoen ecu voor de opslag van rundvlees, 16 miljoen ecu wegens overschrijding van de tabaksquota. Ik kan de andere lid-staten net zo gemakkelijk citeren en ik kies Italië alleen maar omdat ik weet dat het land dichtbij de fungerend voorzitter van de Raad staat. Andere lid-staten zoals Spanje, Griekenland, Ierland, het Verenigd Koninkrijk hebben allen boetes gekregen bij de procedures voor de goedkeuring van de rekeningen.
Maar deze Raad, die ontzettend goed kan praten als het over waar-voor-je-geld en over fraudebestrijding gaat, doet des te minder. De actie van de Raad bestond erin een ambtenaar naar de commissie te zenden die op geen enkele politieke vraag antwoord kon geven en die hier vandaag ons debat moest verlaten. Oké, hij moest naar een vergadering van de triloog, maar zij hebben een dubbele afspraak geboekt. Dit betekent minachting voor dit Parlement. Wij hadden net zo goed tegen een lege stoel kunnen praten. Dat is het peil van de bijdragen van de Raad aan onze procedures.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de laatste woorden van onze collega John Tomlinson willen onderschrijven. Tijdens het debat over het verslag-Wynn inzake de kwijting voor 1994 was de Commissie Begrotingscontrole de mening toegedaan, dat de Rekenkamer het risico liep door zijn eigen succes te worden overvleugeld. Naar ons idee is dat nu een feit, want als de Rekenkamer hier vandaag uit deze vergaderzaal vertrekt dan is dat niet alleen in de wetenschap dat zijn belangrijke werk erkend wordt, maar ook met de opdracht om minstens zes specifieke verslagen op te stellen en wellicht twee of drie nieuwe controleprocedures te starten. Toch zijn er al tekenen te zien die erop wijzen dat het de Rekenkamer aan materiële middelen ontbreekt om de doelstellingen te verwezenlijken die het Parlement zelf geformuleerd heeft. En de noodzaak uit hoofde van het Verdrag van Maastricht om een betrouwbaarheidsverklaring op te stellen, zal de druk op de al zeer beperkte materiële middelen nog verder verhogen.
Het Europees Parlement zal blijven stemmen vóór bezuinigingen op de uitgaven, met name ten aanzien van het aanstellen van nieuw personeel, maar we mogen niet vergeten dat als er niet voldoende middelen worden uitgetrokken voor de Rekenkamer, het Parlement het bijzonder moeilijk zal krijgen om een van de belangrijkste opdrachten van onze kiezers uit te voeren, namelijk toezien op een goed gebruik van de communautaire middelen en op bescherming van de belangen van de Europese belastingbetaler; dit terwijl duidelijk is, zoals in het verslagWynn wordt benadrukt, dat 80 % van de communautaire begrotingsgelden in de lidstaten worden uitgegeven. Zoals u weet, is er een stroming die het standpunt huldigt dat het, gezien dat percentage van 80 %, wellicht de lid-staten en hun nationale controle-instellingen behoren te zijn die met de controle op de communautaire uitgaven zouden moeten worden belast, dat wil zeggen de toepassing, rechttoe rechtaan, van het subsidiariteitsbeginsel op de begrotingscontrole, en de hernationalisering daarvan.
Toch zou een meerderheid van deze Vergadering waarschijnlijk niet akkoord gaan met een dergelijke toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. In geen enkel geval bedragen de communautaire fondsen meer dan 2 % van de nationale begroting, en daarom zou hun opname bij de totale nationale kosten in geval van controle slechts ten koste gaan van de kwaliteit van die controle. Een feit is evenwel dat er een doeltreffender vorm van samenwerking tussen de Europese Rekenkamer en de nationale rekenkamers moet worden gevonden. Als het moeilijk is dat nu voor elkaar te krijgen, dan komt dat doordat er aanzienlijke verschillen van boekhoudkundige aard bestaan tussen de lid-staten, met name wat betreft de controle en overlegging van rekeningen, en ook omdat er verschillen bestaan tussen de bevoegdheden van de nationale rekenkamers en in het politiekbestuurlijk bestel. Dit alles wordt veroorzaakt door de verschillen in grondwettelijke ordening die het erg moeilijk maken - maar niet onmogelijk - om het samenwerkingsmechanisme vast te stellen dat onontbeerlijk is om een gedegen controle op de communautaire middelen te waarborgen.
Het zou in deze Vergadering glashelder moeten zijn dat de afgevaardigden zich verplicht voelen en de politieke wil hebben om het concrete vermogen van de Rekenkamer om zijn taken naar behoren te vervullen, te versterken. Evenmin zou er twijfel mogen bestaan over het belang dat door deze Vergadering wordt gehecht aan de voortzetting van de taken van de Rekenkamer inzake de controle op de volle 100 % van de communautaire uitgaven, waarbij dit Parlement de onafhankelijkheid en de volkomen zelfstandigheid van de Rekenkamer dient te bewaken, evenals de eerbiediging en naleving van hetgeen in de Verdragen gesteld is.
Tot slot wil ik alle rapporteurs gelukwensen, wier vermogen en bereidheid tot overleg al blijkt uit het lage aantal ingediende amendementen.

De Luca
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het debat over de kwijting voor 1994 heeft ten opzichte van het verleden aan betekenis gewonnen. Dit komt doordat overeenkomstig de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Maastricht de bevoegdheden van het Parlement zich niet langer beperken tot de ratificatie van de boekhoudkundige activiteiten van de Commissie, tot een soort stempelzetterij, maar juist gebaseerd zijn op de betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer; daardoor hebben ze een heel veelzeggende en substantiële inhoud gekregen.
Fraude en onregelmatigheden hebben een dermate zorgwekkend niveau bereikt, dat de uitvoerings- en controlevoorschriften betreffende de totale communautaire uitgaven ingrijpend dienen te worden herzien. Een en ander heeft ertoe geleid dat aan de kwijting dit jaar een volstrekt nieuw belang wordt toegekend.
Dat heeft het verslag van de heer Wynn een grote politieke draagwijdte verleend, en zijn conclusies, waarin de suggesties zijn verwerkt die in het debat in de Commissie begrotingscontrole zijn aangedragen, hebben niet alleen directe gevolgen voor de uitvoeringsvoorschriften betreffende de op de begroting opgenomen uitgaven, maar ook en vooral voor het functioneren en de methoden voor het beheer van de communautaire beleidsvormen, die op dit moment volledig tekortschieten.
Als we willen voorkomen dat het Parlement het komend jaar tot een verzoek om afwijzing van de kwijting komt, en daarmee op een ernstig conflict in de institutionele bevoegdheden afstevent, moeten we heel snel beginnen met een hervorming die ingrijpende gevolgen voor de uitgavenmechanismen met zich meebrengt.
Er moet meer doorzichtigheid en openbaarheid worden gecreëerd, met name in het beheer van de directe middelen, in bepaalde cruciale sectoren zoals het toerisme en meer in het algemeen de interne beleidsmaatregelen. Indien nodig zal moeten worden overwogen een onderzoekscommissie in te stellen voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn lof uitspreken over het kwijtingsverslag van de heer Wynn betreffende de algemene begroting. Ik vind dat de rapporteur erin geslaagd is de vinger op de wonde plek te leggen. Ik ben het met hem eens dat er sinds kort iets veranderd is. De samenwerking met de Commissie gebeurt nu in een veel positievere geest dan voordien. Ik vind het echter vertwijfelend om vast te stellen dat de jaarlijkse kwijtingsverslagen zoveel herhalingen bevatten. Ik kan niet genoeg aandringen op een verscherping van de verplichting om de adviezen van het Parlement te volgen en ik denk dat het een duidelijke taak is voor met name de intergouvernementele conferentie om strengere bepalingen op te stellen, zodat zowel de Commissie als de lid-staten verplicht worden de wijzigen te aanvaarden die noodzakelijk zijn voor een goed beheer van de rekeningen.
Het is onbevredigend dat de Commissie de middelen niet gebruikt die ze ter beschikking heeft om de lid-staten te dwingen zich aan de regels te houden en hun controle uit te voeren. Het zijn immers vaak de lid-staten die de controle verwaarlozen. Dit zien we bijvoorbeeld bij de structuurfondsen, waar de controle op de projecten ontoereikend is en waar het feit dat bepaalde projecten niet of op een andere manier dan oorspronkelijk voorzien worden verwezenlijkt, geen gevolgen heeft. Hiervoor moeten eisen worden gesteld en bij niet-naleving van de voorschriften, moet de steun verminderd worden en moet de terugbetaling gevorderd worden, zodat er ook op dit gebied duidelijke gevolgen zijn wanneer de regels niet nageleefd worden.
Ik wil de Commissie vragen in te gaan op het verzoek om enkele strategische richtsnoeren uit te werken in verband met de rol van het PHARE-programma met het oog op de uitbreiding naar Oost- en Centraal-Europa. Het is belangrijk dat de steun die we via het PHARE-programma verlenen de toetreding van de landen in Oost- en Centraal-Europa voorbereidt.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze reeks kwijtingsbesluiten bieden ons een overzicht van de grootste problemen bij de uitvoering van de begroting. De burgers van de EU hebben recht op een doorzichtige, doeltreffende en verantwoorde aanwending van elke ecu. Zoals vorig jaar moeten wij ook vandaag op basis van de analyse van de Rekenkamer vaststellen dat het systeem grote tekortkomingen vertoont. Het feit alleen al dat wij in alle eerlijkheid openlijk over die tekortkomingen spreken, schept echter ook vertrouwen. Er mag niets onder het vloerkleed worden geveegd. Alle verslagen spreken echter klare taal en krijgen de steun van mijn fractie.
Volgens mij zijn er twee grote problemen. De "laten-wij-het-eens-proberen" methode moet onmogelijk worden gemaakt. Wat bedoel ik daarmee? Als lid-staten proberen met de melkquota wat extra te verdienen en als ze daarvoor achteraf ook nog de zegen van de Commissie krijgen doordat die van de terugvordering van twee miljard ecu afziet, wekt men bij de lid-staten de hoop dat wie onrechtmatig in de EU-kas grijpt, uiteindelijk ook nog wordt beloond. De heer Samland en natuurlijk ook de Raad vullen dat op passende wijze aan.
Als de voorschriften betreffende het beheer van de structuurfondsen niet worden nageleefd en men daarop niet reageert door bij voorbeeld de betalingen stop te zetten, werkt men zulke onregelmatigheden in de hand. Het is nu eenmaal een feit dat 80 % van de Europese begroting door de lid-staten wordt uitgevoerd en dat juist daar ernstige onregelmatigheden worden vastgesteld. Wij komen echter niet vooruit als wij de lid-staten er alleen maar toe oproepen het beter te doen. Zolang op de EU-begroting zoveel geld naar de landbouw en de structuurfondsen gaat, moeten een reeks sancties verhinderen dat onregelmatigheden zonder gevolg blijven. Daarom moet de Commissie de voorstellen van de Commissie begrotingscontrole met betrekking tot de terugvordering van ten onrechte uitgekeerde gelden ernstig nemen.
Wat het buitenlands beleid betreft, moeten wij een aantal hindernissen in het Verdrag overwinnen om tot een doorzichtiger uitgavenbeleid en een echte samenwerking tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit te komen. Dat geldt evenzeer voor het Europees Ontwikkelingsfonds als voor het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid.
Het Parlement heeft altijd geëist dat het Europees Ontwikkelingsfonds in de begroting wordt geïntegreerd. De redenen daarvoor liggen voor de hand en hebben de Rekenkamer tot de vaststelling gebracht dat men moeilijk een vergelijking kan maken tussen wat men beoogde en wat men heeft gedaan. Daarom zou ik tot allen die denken dat een weigering van de kwijting het ontwikkelingsbeleid in het algemeen en onze verplichtingen in het kader van de Overeenkomst van Lomé zou neerhalen, willen zeggen dat juist het tegendeel waar is. De huidige financiële subcultuur leidt tot ernstige administratieve tekortkomingen. Wij zouden kwijting moeten verlenen, hoewel wij de aanwending van de middelen niet kunnen beïnvloeden en daarop geen doeltreffende politieke controle kunnen uitoefenen. Daarin moet verandering komen, ook om de kwaliteit van ons ontwikkelingsbeleid te verhogen.
De weigering van kwijting is dan ook het juiste signaal aan de intergouvernementele conferentie om voor dit dilemma eindelijk een institutionele oplossing te vinden. Ook wat het gemeenschappelijk buitenlandsen veiligheidsbeleid en de budgettaire ondersteuning daarvan betreft, verwacht ik dat de herzieningsconferentie klaarheid schept. Het gaat niet op dat de Raad tot gemeenschappelijke acties zoals die in Mostar beslist en dat die uit de EUbegroting worden gefinancierd zonder dat de Raad de procedures voor het beheer van die middelen in acht neemt. De procedure is gebrekkig en dat heeft nu jammer genoeg ook gevolgen voor de kwijting. Het Parlement kan tenslotte de Raad geen kwijting verlenen.
Ik ben de heer Wynn erkentelijk dat hij de resultaten van mijn werkdocument in de ontwerp-resolutie heeft opgenomen. Ik hoop ten zeerste dat het door de Rekenkamer aangekondigde bijzondere verslag over het buitenlands- en veiligheidsbeleid voor ons een goed uitgangspunt wordt om onze voorstellen aan de intergouvernementele conferentie nog te verduidelijken.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie steunt alle verslagen, maar ik heb wel een vraag voor mijnheer Wynn voordat ik advies kan geven over de stemming betreffende de kwestie van het Europees Ontwikkelingsfonds, waarop ik zo meteen zal terugkomen.
Met betrekking tot mevrouw Kjer Hansen, was het overduidelijk dat daar waar correcties aangebracht dienen te worden, dit geen politieke zaak mag zijn waarover onderhandeld kan worden. Het dient een objectieve kwestie te zijn gebaseerd op de feitelijke verliezen. Ik volg het verslag van de heer Cornelissen op dit punt. Hij heeft uitgelegd dat het geld niet is teruggevorderd omdat geen enkele lid-staat zich tot het Hof heeft gekeerd. Dit is werkelijk niet voldoende. Wij kunnen niet naar onze Europese burgers gaan - die zeer kritisch staan tegenover fraudekwesties en tegenover hetgeen zij in de pers lezen - en ze dan maar vertellen dat het systeem nu eenmaal zo werkt. Wij zullen moeten zorgen voor een nieuw en beter systeem dat zal werken omdat zij het anders onverklaarbaar zullen vinden.
Hoewel ik het met mijnheer Tomlinson eens ben dat wij een enorme verbetering hebben gezien in het streven van de Commissie om in al deze aangelegenheden orde op zaken te stellen, heeft zij toch niet alle verzoeken om informatie ingewilligd. Er is daar ruimte voor verbetering.
In verband met de algemene kwijting van de heer Wynn, zegt de heer Wynn dat hij kwijting aanbeveelt op voorwaarde van bepaalde verzekeringen van de Commissie. Het is een beetje moeilijk om te weten hoe wij moeten stemmen omdat de Commissie niet hier was om naar hem te luisteren en om die verzekeringen te geven. Dus wat betekenen ze nu eigenlijk? Wij zullen het niet weten tenzij zij vanavond het afschrift leest. De Raad is hier nu wel aanwezig, maar heeft het ook niet gehoord. Het is een zeer onbevredigende situatie. Ik zal dat vanavond op de vergadering aan mijn fractie moeten uitleggen.
Ik heb scherpe kritiek op de lid-staten. Zij gaan om met het geld van de Europese belastingbetaler. Ze nemen het blijkbaar niet ernstig genoeg op. Wij moeten niet het vijgeblad van de respectabiliteit afgeven door ons te laten betrekken bij een procedure waar wij niet naar behoren kunnen optreden, omdat wij niet de juiste controlebevoegdheid hebben.
Voor wat mijn vraag over de ontwikkelingsfondsen betreft, zou ik willen weten of de heer Wynn op de hoogte is van de gevoelens van de 70 ACS-landen die onlangs op de Conferentie van Lomé tot uiting zijn gebracht, dat als wij geen kwijting verlenen, dat hen dan op de een of andere wijze kan raken. Als ik die verzekering zou kunnen krijgen, dan kan ik mijn fractie adviseren. Als het financieel gezien geen verschil uitmaakt, als het hun vertrouwen niet stukmaakt, dan zou ik mij kunnen vinden in de weigering om kwijting te verlenen. Maar ik zou daar wel graag iets over vernemen.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordiger van de Raad, geachte commissaris, geachte collega's, ik heb allereerst een opmerking in verband met de procedure. Ik was niet aanwezig toen mijn collega's zich over dit onderwerp hebben uitgesproken, en dat is niet omdat ik deelnam aan de triloog, want mijn aanwezigheid in de delegatie van het Europees Parlement werd geweigerd. Ik wilde opmerken dat wij in minder dan drie uur tijd acht verslagen behandelen. Een van de verslagen, namelijk het verslag-Cornelissen, betreft het gevolg dat gegeven moet worden aan de kwijting voor 1992. Nu we het hier over hebben, herinnert u zich vast nog wel de debatten over die kwijting, die meer dan een jaar zijn uitgesteld. Het tweede verslag betreft het gevolg dat gegeven moet worden aan de kwijting van 1993. Het derde verslag, dat van de heer Wynn, betreft het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het begrotingsjaar 1994, toen de Rekenkamer voor het eerst een verklaring van betrouwbaarheid heeft afgelegd en de Rekenkamer geeft ons een negatieve verklaring van betrouwbaarheid over de betalingsverrichtingen. Is dat wel redelijk? Was er niet meer tijd nodig geweest voor elk van deze verslagen? Verliest ons Parlement niet zijn vertrouwen als het overal over wil spreken, met het risico zelfs niet meer te weten waarvoor het bestaat, namelijk om toezicht te houden op het gebruik van de kredieten van de Europese Unie? Als men daar nog aan toevoegt dat men de volgorde van de verslagen heeft gewijzigd om een van onze rapporteurs, de heer Black te helpen bij het benutten van zijn tijd, die niet eens meer aanwezig is om het vervolg te horen, dan kan men inschatten hoe wonderlijk onze procedures kunnen overkomen.
Nu wil ik het hebben over de twee verslagen van de heer Wynn, het een over de kwijting voor 1994 die hij voorstelt te verlenen over de algemene begroting, het andere over de kwijting die hij weigert te verlenen voor het beheer van het Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 1994. Derhalve verleent men kwijting over een begroting van bijna 60 miljard ecu, en wordt de weigering van de Rekenkamer om een positieve verklaring van betrouwbaarheid af te geven gewoon opzij geschoven. De Rekenkamer schat het aantal betaalfouten op 4 % van de begroting, dat wil zeggen 2.386 miljoen ecu, ofwel 2, 4 miljard ecu.
Men verwerpt de kwijting van de begroting van het Europees Ontwikkelingsfonds, waarbij het om een bedrag van 2, 5 miljard ecu gaat, en wel om twee redenen: enerzijds is er geen positieve verklaring van betrouwbaarheid, hetgeen eveneens voor de algemene begroting geldt, en anderzijds zijn er onregelmatigheden in de begroting van de Stichting voor culturele samenwerking, onregelmatigheden die ik niet betwist. Maar weet u hoeveel het budget van deze stichting bedraagt? Ik zeg dit voor de personen die hier naar ons luisteren: 810.000 ecu, hetgeen overeenkomt met 0, 04 % van het Europees Ontwikkelingsfonds. Ik heb een amendement ingediend waarin enkel al deze bedragen zijn vermeld. Zonder enige betwisting werd dit amendement verworpen. Waarom? In werkelijkheid omdat de besluiten over de kwijting van tevoren zijn vastgesteld. De aangehaalde argumenten zijn slechts voorwendsels. De kwijting is geweigerd aan de Commissie omdat het Europees Ontwikkelingsfonds niet in de communautaire begroting is opgenomen.
Laat mij dan enkele vragen stellen. Waarom werd bij de voorgaande Europese Ontwikkelingsfondsen kwijting verleend terwijl er gelijkaardige kritiek werd geuit en het rechtskader hetzelfde was? Heeft men rekening gehouden met de rampzalige politieke gevolgen van deze weigering om kwijting te verlenen op de conferentie van de ACS-landen? Wat moeten zij nu niet denken van de inzet van Europa voor hen? Voordat er bijkomende bevoegdheden voor het Parlement worden gevraagd, zou er niet beter voor gezorgd worden dat er meer afgevaardigden zijn om deze bevoegdheden uit te oefenen?

Samland
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer Liikanen, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind het zeer jammer dat ik in dit debat pas nu het woord kan voeren. Zoals u weet, is dat niet mijn gewone manier van doen. Eigenlijk moet men in een debat kunnen antwoorden op de opmerkingen van de andere sprekers. U weet echter dat wij vandaag ook een triloog over een belangrijk begrotingspakket hebben gehouden. Dat verklaart waarom de voorzitter van de Raad en de leden van de delegatie van de Begrotingscommissie hier bij dit debat niet aanwezig konden zijn. Ik betreur dat ten zeerste. Dat betekent immers niet dat wij dit debat onbelangrijk vinden. Wij konden hier echter niet aanwezig zijn.
Met betrekking tot het verslag dat ik u hier vandaag aan u voorstel, kan ik u zeggen dat het voor mij een bijzondere ervaring is geweest deze begroting van 1992, toen ze op basis van de berekeningen van de Commissie van 1991 werd opgesteld en vervolgens voor 1993 werd vastgesteld, volledig te volgen tot haar tweede fase, namelijk vorig jaar de kwijtingsprocedure en nu de beoordeling van de antwoorden van de Commissie op de opmerkingen die tijdens de kwijtingsprocedure zijn gemaakt.
Mevrouw Müller, hier en daar heeft men inderdaad het gevoel dat in die lange periode van 1991 tot 1996 toch een en ander had moeten veranderen. Als men ziet wat in de sectoren tabak en wijn is gebeurd, moet men inderdaad vaststellen dat men zelfs op vijf jaar geen vooruitgang heeft kunnen boeken.
Met de steun van de commissie heb ik in mijn verslag slechts enkele belangrijke punten behandeld. Ik wijs erop dat de niet behandelde punten niet alle zijn aanvaard. Die enkele belangrijke punten zijn tabak, wijn, de kredietoverschrijvingen en de kwaliteitscontrole en ten slotte de terugvordering van de rente op de niet aangewende middelen in het kader van de structuurfondsen.
Ik zou bij die vier punten nog kort iets willen zeggen. Wat tabak betreft, ligt een verslag van de Rekenkamer voor. Wij hebben de Commissie verzocht daarover tegen 1 april voorstellen in te dienen waarin ze met de aanbevelingen van de Rekenkamer rekening houdt. Als ik kijk naar wat er reeds aan informele voorbereiding van dit proces is gebeurd, ziet het er niet naar uit dat de eis van de Rekenkamer, namelijk dat in de sector tabak rechtstreekse inkomensssteun wordt ingevoerd, zal worden ingewilligd, dat de Commissie dat voorstel zal indienen of dat de Raad dat zal aanvaarden.
Daaraan kan men zien dat de ongerijmdheden, het wanbeheer of zelfs het bedrog jaar na jaar blijven voortduren omdat de desbetreffende rechtsgrondslagen niet worden gewijzigd. Mevrouw Müller, de reden daarvan is dat wij tijdens de kwijtingsprocedure met de Commissie te maken hebben terwijl wij eigenlijk de echte schuldige op de rij ervoor zouden moeten aanpakken, namelijk de Raad, die de rechtsgrondslagen kan creëren die fraude en wanbeheer onmogelijk maken.
Hetzelfde geldt voor de wijnsector. Daar is de situatie ronduit rampspoedig. Wij hebben gepleit voor een kadaster en gevraagd dat alle lid-staten er een zouden opstellen. Men zou nu een nieuw kadaster willen omdat de oorspronkelijk voorgestelde procedure te veel problemen veroorzaakt. Toch blijven wij voor de huidige procedure betalen. Ook de nieuwe procedure is echter nog niet klaar. Wie is verantwoordelijk voor de gebrekkige uitvoering van de voorgestelde hervormingen? Dat is alweer de Raad. Bij de Raad zijn overigens 256 besluiten aanhangig, bij ons slechts 52. Daaruit blijkt waar de flessehals tussen de instellingen zit.
Het derde punt betreft de rente voor de structuurfondsen. Wij hebben de Commissie gevraagd dat nauwkeurig wordt bepaald welke uitgaven uit de structuurfondsen al dan niet subsidieerbaar zijn en dat de kwestie van de terugvordering van de rente eindelijk wordt opgelost. Wij gaan er immers van uit dat die gelden aan de Gemeenschap toebehoren en naar de Gemeenschap moeten gaan in plaats van te verdwijnen in de zakken van de lid-staten of zelfs in die van deelgebieden van de lid-staten, zoals dat in Duitsland met de deelstaten het geval is.
Mijn laatste, maar niet onbelangrijkste opmerking betreft de kredietoverschrijvingen van directoraat-generaal XIX. Mijnheer Liikanen, ik weet dat u bevoegd is voor begroting, maar wij verwachten van u dat u ons voortaan niet alleen een becijferde verantwoording maar ook een kwalitatieve evaluatie van die overschrijvingen voorlegt. Dat moet de basis voor een doeltreffende aanwending en uitvoering van de middelen zijn. Met het oog daarop heeft de Commissie begrotingscontrole mijn ontwerp-verslag eenparig aangenomen.

Giarda
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst mijn excuses voor de vertraging, die voor een deel te wijten is aan het feit dat de politieke belangstelling voor de toekomstige begrotingen in de Gemeenschap, ook in andere landen, normaal gesproken groter is dan de belangstelling voor de begrotingen uit het verleden: ik had namelijk een bespreking over de aanpak van de begroting voor 1997.
Ik ben hier aanwezig om de aanbeveling te presenteren die de Raad op 11 maart heeft aangenomen en aan het Parlement heeft doen toekomen, en waarmee aan de Commissie kwijting voor de uitvoering van de begroting 1994 wordt verleend. Ik twijfel er niet aan dat u net zoals het voorzitterschap en de Raad de overtuiging bent toegedaan dat de twee instellingen ook op het gebied van besluiten in verband met de gemeenschapsbegroting in harmonie dienen samen te werken. Parlement en Raad - zo heeft de ervaring mij geleerd - achten het van kardinaal belang dat de Gemeenschap waakt over de instandhouding en verfijning van alle maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de middelen van de gemeenschapsbegroting met volledige inachtneming van de beginselen van een behoorlijk financieel beheer worden besteed. Dat behoorlijk financieel beheer kan in drie punten worden samengevat. Ten eerste: de keuzen moeten beantwoorden aan de behoeften van de gemeenschap; ten tweede: de middelen moeten spaarzaam en doeltreffend worden benut; en ten derde: de administratie en de financiële overzichten moeten volledig doorzichtig zijn. Deze criteria zijn des te belangrijker nu de lid-staten kampen met de welbekende sociale en financiële problemen.
De Raad benadrukt in zijn aanbeveling dat de begrotingsdiscipline en de beginselen van een behoorlijk financieel beheer - waar ik zojuist op wees - op elke interventie ten laste van de communautaire financiën moeten worden toegepast. Van essentieel belang is dat van tijd tot tijd opnieuw de redenen worden bekeken die hebben geleid tot het nemen van de lopende maatregelen, om er zodoende op toe te zien dat de betrokken middelen spaarzaam en economisch worden gebruikt. Dit moet altijd onafhankelijk gebeuren van de beoordelingen die ter voorbereiding van de begrotingskeuzen zijn gemaakt. De rapporten van de Rekenkamer en de controlewerkzaamheden die daaraan ten grondslag liggen vormen de belangrijkste instrumenten om de toepassing van deze beginselen te controleren. De Rekenkamer verdient lof voor de efficiëntie waarmee hij de cruciale taak uitoefent die hem door de Verdragen is toevertrouwd. Ik wil deze gelegenheid tevens aangrijpen om de Commissie begrotingscontrole te danken voor de inspanningen die zij elk jaar weer verricht met betrekking tot de kwijting; deze inspanningen worden niet alleen in het belang van het Europees Parlement, maar van de gehele Gemeenschap gedaan.
Wat betreft de opmerkingen waarmee de standpunten van de Raad gepaard gaan, wil ik u met uw welnemen enkele zeer korte overwegingen over de belangrijkste onderwerpen voorleggen en u verzoeken de aanbeveling en de begeleidende opmerkingen nog eens in detail door te nemen.
Ten aanzien van de eigen middelen deelt de Raad de bezorgdheid van de Rekenkamer over het functioneren van het communautair douanevervoer in de lid-staten. Hij toont wat dit aangaat een onbetwistbare belangstelling voor het initiatief van het Europees Parlement om een tijdelijke onderzoekscommissie voor dit douanesysteem in te stellen.
Wat de uitgaven betreft is de Raad het volledig met de Rekenkamer eens over de noodzaak het beheer van en de controle op de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit te verbeteren; tevens wijst hij erop dat het van belang is de structurele overschotten terug te dringen en de uit de markt genomen producten beter te gebruiken.
Dan de structuurfondsen: de Raad stelt vast dat hier nog steeds sprake is van een aanzienlijk probleem, namelijk de accumulatie van vastleggingen en uitbetalingen die zich aan het eind van het begrotingsjaar voordoet. Deze situatie moet zo snel mogelijk worden verholpen, en dat betekent dat de lidstaten de planning van hun uitgaven moeten verbeteren en dat de Commissie de administratieve procedures moet versnellen. De Raad acht het noodzakelijk de samenwerking te verbeteren tussen de bevoegde nationale instanties en de diensten van de Commissie die bij de uitgaven betrokken zijn. Voorts moeten de criteria voor de aanvaardbaarheid van de uitgaven en voor de controle op de verklaringen hierover verduidelijkt worden.
Wat het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling betreft vraagt de Raad om een gelijkvormige en strikte toepassing van de communautaire regeling betreffende de plaatsing van overheidsopdrachten en van de milieuvoorschriften voor acties die met een bijdrage van de gemeenschapsbegroting worden gefinancierd.
Ten aanzien van het Europees Sociaal Fonds dringt de Raad erop aan iets te doen aan het steeds terugkerende probleem van de overbelasting van het Fonds, en over te gaan tot herziening van de structuren voor het beheer van de communautaire initiatieven, ten einde deze doeltreffender te maken.
Wat betreft de opmerkingen van de Rekenkamer over de uitvoering van het PHAREen TACIS-programma is de Raad zich bewust dat de Commissie haar taak in een moeilijke omgeving moet volbrengen; toch dringt hij erop aan de coördinatie tussen de deelnemers te verbeteren, om ervoor te zorgen dat de studies gevolgd worden door concrete acties en er eerst een systematische evaluatie wordt gehouden alvorens een besluit te nemen over verlenging van de programma's.
Als laatste de uitvoering van de kredieten voor het functioneren van de instellingen: rekening houdend met de opmerkingen die de Rekenkamer heeft geformuleerd over enkele leemten in het personeelsbeheer, de externe delegaties en de vermogensbestanddelen, neemt de Raad nota van het feit dat de Commissie de aanbevelingen van de Rekenkamer aan het uitvoeren is.
Na alle overwegingen van de Rekenkamer zorgvuldig te hebben onderzocht, heeft de Raad besloten het Parlement aan te bevelen de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting 1994.
Nog twee laatste opmerkingen; één daarvan gaat over de verklaring die de Rekenkamer overeenkomstig artikel 188 C voor de eerste keer heeft afgegeven, en die aanleiding heeft gegeven tot de verklaring die de Raad tegelijk met de aanbeveling heeft voorgelegd. De Raad heeft bekendgemaakt dat de rekeningen een getrouwe afspiegeling zijn van de inkomsten en uitgaven van de Unie, ook al zouden ze wel wat meer informatie kunnen verstrekken. De Rekenkamer heeft geen grote fouten geconstateerd ten aanzien van de regelmatigheid van de inkomstenverrichtingen, maar wel fouten bij de betalingsverrichtingen; vanwege deze fouten kan hij de wettigheid en regelmatigheid van alle verrichtingen niet volledig bevestigen. Dit was en is nog steeds een bron van bezorgdheid voor de Raad, die met voldoening kennis heeft genomen van de aankondiging van het programma ter verbetering van het financieel beheer van de Commissie. Dit programma moet snel volledig worden uitgevoerd, om de fouten bij de betalingsverrichtingen te reduceren.
Dit was wat het voorzitterschap namens de Raad te zeggen had over de problemen in verband met de begroting voor het jaar 1994.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, misschien heb ik verkeerd gehoord, maar volgens mij had de Raad het over het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en niet over het Europees Ontwikkelingsfonds. De heer Wynn heeft aangekondigd de kwijting te zullen weigeren. Ik heb er namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking voor gepleit het besluit daarover uit te stellen om de Raad, die verantwoordelijk is voor het schandaal van de culturele samenwerking, - die verantwoordelijkheid is eigenlijk structureel bepaald - de mogelijkheid te bieden een standpunt in te nemen en bij voorbeeld het Europees Ontwikkelingsfonds in de begroting te integreren. Hier in het Parlement zouden wij graag het antwoord van de Raad op die aankondigingen kennen om te weten welke houding wij dan moeten aannemen. Daarover moeten wij ons in de fractie nog een mening vormen. De Raad kan zijn problemen, die met betrekking tot dit schandaal duidelijk zichtbaar zijn, niet zonder meer onder het vloerkleed vegen. Ik zou graag weten wat de Raad daarop te zeggen heeft.

De Voorzitter
Wil de Raad nogmaals het woord, of wacht hij liever tot later?

Giarda
Mijnheer de Voorzitter, ik wacht liever nog even.

McGowan
Mijnheer de Voorzitter, als woordvoerder voor de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten over ontwikkeling, betreur ik het dat de beheerders van het Europees Ontwikkelingsfonds niet op democratische wijze verantwoording verschuldigd zijn. Ik betreur het dat wij deze jaarlijkse huichelarij moeten doormaken, deze jaarlijkse schertsvertoning, waar het Parlement totaal niets in te brengen heeft voor wat de fondsen van het Europees Ontwikkelingsfonds betreft. Ik betreur het schandelijke beheer van de Stichting voor culturele samenwerking. Het was een schandaal dat onderzocht is door het Bureau van de Paritaire Vergadering van de Overeenkomst van Lomé, waarvan ik lid was. Wij hebben getuigen opgeroepen en individuele mensen een uitbrander gegeven, waaronder ook een belangrijk lid van het Europees Parlement. Ik breng dit specifieke punt naar voren om eerlijk te zijn tegenover de Commissie.
De culturele samenwerking is voor de ontwikkeling zeer belangrijk en ondervond door dit schandaal een grote terugval. Ik vertrouw erop dat de weigering om kwijting te verlenen sneller zal leiden tot een democratische verantwoording van het Europees Ontwikkelingsfonds. Ik wil graag dat in de Notulen wordt opgenomen dat dit Parlement het walgelijke schandaal van de Stichting voor culturele samenwerking formeel betreurt. Ik geef te kennen dat de Commissie waakzaam en zeer zorgvuldig moet zijn bij het steunen van deze standpunten, waarover naar mijn gevoel de Commissie en het Parlement het volledig met elkaar eens zijn.
Kan de Raad nu alstublieft dringend zijn verantwoordelijkheid opnemen en ervoor zorgen dat er op een fatsoenlijke manier verantwoording wordt afgelegd over de fondsen van het Europees Ontwikkelingsfonds?

Theato
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, men heeft hier acht verslagen over de kwijting voorgesteld. Dat gebeurde in een ietwat andere volgorde dan op de agenda stond, maar daarvoor hebben wij begrip. Vier minuten is te weinig om nader op al die verslagen in te gaan en daarom zal ik slechts enkele belangrijke punten behandelen. Ik wil evenwel alle rapporteurs hartelijk danken.
In de eerste plaats wil ik kort iets zeggen over de kwijtingsbevoegdheid en onze Commissie begrotingscontrole. Sedert iets minder dan twintig jaar zijn wij bevoegd voor de kwijting. Wij hebben die bevoegdheid steeds verder ontwikkeld. Wij steunen daarbij voornamelijk op het jaarverslag en de bijzondere verslagen van de Rekenkamer, waarvoor wij ze danken, maar ook op het standpunt van de Raad als wij daarover tijdig beschikken. Dat was deze keer het geval. De toelichting werd in de Commissie begrotingscontrole, hoewel wij dat telkens opnieuw vragen, echter alweer niet door een lid van de Raad verstrekt, maar door een hoge ambtenaar. Hem kunnen wij niets verwijten. Hij heeft zich goed van zijn taak gekweten. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, hier in de plenaire vergadering heeft u het woord gevoerd en heeft u, naar ik meen, ook goed geluisterd naar wat hier is gezegd. De opmerkingen die hier zijn geformuleerd zijn voornamelijk bestemd voor de lid-staten, hoewel wij die geen kwijting hoeven te verlenen.
Wat nu het onderwerp van dit debat betreft, wordt de kwijting aan de Commissie gekenmerkt door het feit dat twee nieuwe instrumenten voor het eerst worden toegepast. Ook die betreffen, zoals ik al zei, bij nader inzien de lid-staten. De eerste nieuwigheid is het feit dat wij stemmen over de afsluiting van de rekeningen van het EOGFL die de Commissie voor 1991 heeft voorgelegd. Tot nu toe was de afsluiting van de rekeningen een technische handeling onder de bevoegdheid van de Commissie. Het Parlement had daarvoor amper aandacht. De heer Cornelissen heeft als rapporteur voor de kwijting 1992 de grote verdienste dat hij op de problemen van de voorbije jaren heeft gewezen. Opvallend is daarbij het verlies van ongeveer 1, 6 miljard ecu voor de Gemeenschap in verband met de melkquota in drie lid-staten.
Tijdens uitvoerig overleg tussen de Commissie begrotingscontrole en de Commissie is een hervorming in de vorm van het besluit over de afsluiting van de rekeningen uitgewerkt, waardoor die als aanvulling bij de reeds verleende kwijting voor de betrokken jaren gebeurt. Die procedure wordt met het voortreffelijke verslag van mevrouw Kjer Hansen voor 1991 voor het eerst toegepast. Mevrouw Kjer Hansen heeft gelukkig op de discrepantie tussen het technische en het politieke aspect van de kwestie gewezen. Over de nodige financiële correcties door de Commissie ten aanzien van de lid-staten kan echter niet worden onderhandeld als het om verliezen voor de EG gaat. Anders moet de kwijting voor de afsluiting van de rekeningen worden uitgesteld tot de gelden zijn gerecupereerd. Een eerste tastbaar resultaat van de volharding van het Parlement om het belastinggeld van de burgers te beschermen is dat de eerste tranche van de niet-betaalde melkquota is ontvangen.
De tweede nieuwigheid, namelijk de betrouwbaarheidsverklaring, de zogenaamde DAS, van de Rekenkamer is voor de kwijting uiterst belangrijk. Hoewel het Parlement daardoor juridisch niet gebonden is en de steekproefmethode die de Rekenkamer voor het eerst heeft ontwikkeld ten aanzien van de lid-staten en de verschillende sectoren nog zou kunnen worden verfijnd als men over voldoende personeel zou beschikken, moeten wij met dat certificaat in ons besluit zeker rekening houden. De heer Wynn heeft dat in de ontwerp-resolutie van de Commissie begrotingscontrole gedaan en heeft ons allen met zijn in deze complexe aangelegenheid zeer lezenswaardige toelichting ook voortreffelijk geholpen. Ik wil hem daarvoor uitdrukkelijk danken.
Ik vind de door de Rekenkamer vastgestelde foutenmarge van 4 % bij de betalingen zeer ernstig. Gelet op de maatregelen van de Commissie in het kader van het programma-SEM 2000, waarvoor ik de heer Liikanen en ook mevrouw Gradin hartelijk dank, en vooral als de Commissie de uitstaande bedragen terugvordert, als die in overeenstemming met de rekeningen worden vastgesteld en wij ze controleren, pleit ik voor de constructieve aanpak die de rapporteur in het eerste jaar van de toepassing van de DAS voorstelt. Mijn fractie ondersteunt dus de aanbeveling om de Commissie voor de algemene begroting 1994 kwijting te verlenen, ondanks de aangestipte tekortkomingen, maar met de opdracht daaraan iets te doen.

Killilea
Mevrouw de Voorzitter, terecht verwijzen wij bij het bespreken van begrotingszaken soms naar de hoofdbeginselen waaraan een verantwoorde begrotingscontrole onderworpen is, zoals voorzichtigheid en het toewijzen van fondsen aan de juiste projecten die het ook verdienen. Het is echter duidelijk dat niet bij alle projecten aan deze beginselen wordt vastgehouden en ik wil het hier vooral over één bepaald project hebben. Ik doel op het beheer van onze eigen financiën binnen onze eigen structuren.
Mensen die onlangs een bezoek aan Brussel hebben gebracht, stonden versteld van de bouw - die nog steeds aan de gang is - van de nieuwe hoofdzetel van het Europees Parlement daar, waarmee men al sedert 1990 bezig is, en over het barokke karakter van het gebouw in kwestie. Deze hedendaagse glazen Toren van Babel is totaal onnodig en een verkwisting van middelen die het Parlement veel beter had kunnen gebruiken voor andere aspecten van zijn werk. Dit gebouw zal naar schatting 900 miljoen ecu kosten - een ongehoord bedrag gezien de andere doeleinden waarvoor dit geld gebruikt had kunnen worden en gezien ook het feit dat het begrotingstekort dit jaar naar verwachting rond de 72 miljoen ecu zal liggen, hetzelfde bedrag dat wij dit jaar bespaard hebben door de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Al deze ecu's die wij bespaard hebben, worden nu achteloos verspild. De leden van het Europees Parlement die een democratisch mandaat hebben van de kiezers, werden niet geraadpleegd over de bouw van dit extravagante gebouw of in de gelegenheid gesteld om er hun veto over uit te spreken. Neen, er kon gewoon ongehinderd verder worden gebouwd aan dit glazen paleis.
Het is vooral zo ironisch omdat wij het vandaag in dit Parlement over budgettaire en fiscale zaken hebben. Als er ooit een voorbeeld is geweest van budgettaire onverantwoordelijkhheid, dan is het wel het pompeuze gebouw dat nu in Brussel vorm begint te krijgen. Ondanks het feit dat men de mond vol heeft over het dichterbij brengen van Europa bij de burgers en over de noodzaak om een Europa van de Mensen tot stand te brengen, dienen projecten zoals dit gebouw er alleen toe om het imago te versterken van een elitair Europa dat geen voeling heeft met gewone mensen en hun bezorgdheden. Visie is in dit Europees Parlement zeer belangrijk en dit draagt er zeker niet toe bij.

Mulder
Voorzitter, ik zou mij willen beperken tot een aantal opmerkingen over het verslag-Wynn over de kwijting van het begrotingsjaar 1994.
In de eerste plaats een aantal opmerkingen over wat hij zegt over het onderwerp landbouw. Ik ben van mening dat het in de toekomst ook vrijwel onmogelijk zal zijn om nauwkeurig te voorspellen wat de landbouwuitgaven zullen zijn. Ik heb nog niemand kunnen meemaken die het weer kan voorspellen, die precies kan voorspellen wat voor ziekten er zullen optreden - we kunnen alleen maar kijken naar de gekke-koeien-ziekte die onlangs is opgetreden. En over de juiste dollaren ecu-verhouding heb ik ook nog nooit iemand de juiste voorspellingen zien doen. Ik denk dus dat het beter is om in dit opzicht altijd aan de veilige kant te blijven, zodat wij onze garanties die wij aan de boeren geven waar kunnen maken. Wat wij wel kunnen beheersen is dat wij de regels zoveel mogelijk duidelijk maken. Op dat punt, velen hebben dat al gezegd, laat alles nog veel te wensen over. Ik denk dat, als het tot een politieke beslissing moet komen, hoe die moeten worden toegepast, dan is dat de zaak van de Commissie, van de Raad en van het Parlement.
Mijn tweede opmerking betreft het PHARE -programma. Zonder enige twijfel is het PHARE -programma een voorbereiding op het uiteindelijke lidmaatschap van die landen die het aangaat van de Europese Unie. Daarom denk ik dat wij eraan moeten werken, vooral met deze landen, dat de samenwerking daarmee buiten iedere financiële verdachtmaking moet zijn. Ik denk dat het nodig is, als wij die samenwerking willen verbeteren, dat we niet alleen de diplomatieke dienst en de delegaties moeten verbeteren, maar dat wij ook moeten komen tot een uitwisseling van ambtenaren van, laten we zeggen, DG VI met ministeries van landbouw in de betrokken landen. Zou het niet mogelijk zijn dat bepaalde ambtenaren van ministeries van landbouw uit de vroegere Oostbloklanden gaan werken in Brussel en dat omgekeerd DG VI-mensen hun politiek gaan uitleggen, of de politiek van DG VI gaan uitleggen, in de betrokken landen zelf.
Ik denk dat in het document dat wij voor 30 september 1996 hopelijk zullen krijgen, dit aan de orde zal komen en dat de Commissie ook zal uitleggen hoe de veterinaire en phyto-sanitaire maatregelen en samenwerking beter uitgewerkt zouden kunnen worden.

Dankert
Mevrouw de Voorzitter, ik zou allereerst willen zeggen dat ik helemaal instem met het verslag-Wynn en er slechts een enkel aspect uit wil lichten. De heer Tomlinson heeft er al eigenlijk op gewezen: het doet wel hypocriet aan om van de Raad in het advies met betrekking tot kwijting te moeten horen dat de Rekenkamer gelijk heeft en dat de Commissie beter haar werk moet doen. Maar toch zit er wel wat in die opmerking van de Raad, want als je het verslag van de Rekenkamer goed leest, blijkt toch dat de Commissie ernstig tekort schiet als hoedster van de Verdragen. Richtlijnen met betrekking tot de openbare aanbestedingen, regelgeving met betrekking tot milieu - er wordt op bijna geen enkele wijze de hand aan gehouden. De reden is helder, en die is dat de Commissie als het wel zou gebeuren met een nog ernstiger onderbesteding in de structuurfondsen zou komen te zitten dan op het ogenblik al het geval is. Maar dat is geen argument om de regelgeving niet te handhaven, want dat leidt er namelijk toe dat veel geld verkwist wordt of dat de milieuwetgeving niet meer functioneert om schade te voorkomen, maar op z'n best om schade te beperken en soms om door de fondsen aangerichte schade te herstellen.
Openbare aanbesteding, een klein voorbeeld: in Griekenland schijnt het voor te komen, en nog regelmatig voor te komen, dat Griekse aannemers een project krijgen omdat ze voor minder dan de helft van de kosten van het project inschrijven, maar ze kunnen uiteindelijk wel met de Commissie meer dan 150 % van de kosten van zo'n project afrekenen. Ik kan mij ook moeilijk voorstellen dat die 50 % winst alleen maar bij de aannemer blijft.
Met het milieu is het niet beter gesteld. Milieu-effectrapportage vindt in het algemeen plaats nadat het politieke besluit voor een bepaald project gevallen is en dat betekent dat alternatieven zelden worden onderzocht, zoals bij de brug over de Taag in Lissabon, en schadebeperking de enige optie is.
Ik zei het al, hoofdoorzaak is, althans binnen de Commissie, het feit dat de meerderheid van de commissarissen aanzienlijk meer belang toekent aan het wegzetten van begrotingsgeld dan aan respect voor de regelgeving.
Ik ben het helemaal met de heer Liikanen eens als hij in een brief over het communautair douanevervoer zegt dat de Commissie geen andere keuze heeft dan vasthouden aan de handhaving van de bestaande wetgeving. Dat is prima. Zo zou het ook moeten. Maar het is niet de praktijk zoals ik die uit de Commissie ken. Er zijn daarnaast andere oorzaken aan te geven: ontoereikendheid van controleprocedures, het tekortschieten van comités van toezicht, het niet voldoende toepassen van artikel 24. Kortom, bij de structuurfondsen faalt de Commissie als hoedster van het Gemeenschapsrecht. Omdat dat zo is zou de Commissie toch nader moeten onderzoeken hoe men deze tekortkoming op kan lossen. Ik heb het gevoel dat met de Raad, en dat sluit aan bij de aanbevelingen van de Raad, een afspraak zou moeten komen dat de lid-staten zelf een grotere mate van verantwoordelijkheid krijgen voor het toepassen van die richtlijnen en dat de Commissie op basis daarvan pas oordeelt of zij projecten al dan niet toekent.

McCartin
Mevrouw de Voorzitter, mijn collega uit mijn kiesdistrict, de heer Killilea, schitterde toen hij het nieuwe Europees Parlement beschreef als de Toren van Babel. Ik weet zeker dat het ontworpen is om zoveel mogelijk aandacht te trekken, maar ik wil niet dat dit soort beweringen in mijn kiesdistrict de ronde doet zonder dat erop gereageerd wordt. Wij hebben geen parlement gebouwd voor de parlementsleden die hier vandaag aanwezig zijn. Wij hebben het gebouwd voor de mensen van Europa. Het werd gebouwd voor de eenmalige prijs van circa 3 ecu per hoofd van de bevolking van deze Europese Unie. Ik hoop dat dit gebouw, net als het Lagerhuis of de Reichstag in Duitsland of de Cortes in Madrid er zal zijn voor onze kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen, dat het nooit plat gebombardeerd of geschonden zal worden en dat het de plek zal zijn waar de mensen van Europa nog generaties lang hun stem zullen kunnen laten horen. Ik ben trots op dat gebouw. Het toont iets van de technologie en de grandeur van deze tijd en van de bekwaamheden die de mensen van Europa vandaag hebben.
De aanval van de heer Killilea was een lid van het Parlement niet waardig. Als hij zich wat vaker met deze Vergadering had beziggehouden, dan zou hij weten dat wij wel geraadpleegd zijn. Als hij niet bereid was om hier altijd aanwezig te zijn, dan had hij zijn collega's moeten vertrouwen die wel hier waren en die de besluiten hebben genomen.
Ik wil de heer Wynn danken voor zijn verslag. Ik steun zijn weigering om kwijting te verlenen en niet omwille van het Europees Ontwikkelingsfonds zelf. Ik beschouw het niet als kritiek op de bekwaamheid van de Europese Commissie maar als een oordeel over de omstandigheden waarin wij ons bevinden; de onmogelijke situatie om ergens rekenschap over te moeten afleggen waarover geen rekenschap afgelegd kan worden en waarvoor wij niet verantwoordelijk zijn.
Ik ben het niet eens met de toonzetting van de kritiek van de heer Wynn over de landbouwuitgaven. De ervaring en kennis die ik in de Commissie aantref, verbazen mij bij tijd en wijle. Het is een uitermate ingewikkelde zaak om te trachten te voorspellen hoeveel de landbouwuitgaven in een bepaald jaar zullen bedragen. Het Parlement is altijd een beetje scherp als het over dit soort kritiek gaat.
Het laatste punt dat ik wens te maken houdt verband met de boete die de Ierse regering heeft gekregen. Helaas moeten de Ierse belastingbetalers dit accepteren terwijl zij geen voordeel halen uit de wanpraktijken die ertoe geleid hebben. Ik wil onderstrepen dat de eerste onthullingen en de vraag om opheldering over al deze misbruiken niet op Europees niveau hebben plaatsgehad maar binnen het Ierse parlement. Deze boete was uitzonderlijk hoog omdat het het equivalent was van een miljard ecu voor de Britten of de Italianen. De Ierse landbouw heeft er geen enkel voordeel van gehad.

Kaklamanis
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het hebben over het verslag van de heer Kellett-Bowman over het uitstel van kwijting aan de Raad van bestuur van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding in Thessaloniki.
Ik begrijp niet waarom onze geachte collega voorstelt de kwijting aan het centrum op te schorten. Als hij erom verzoekt omdat het financiële beheer van het CEDEFOP tot 1994 een ramp was, had hij dat in zijn verslag duidelijk moeten stellen en hadden wij het voor de ontwerp-resolutie opgenomen. Hij heeft dat evenwel niet gedaan en benadrukt alleen dat hij niet zeker is van de efficiënte en produktieve voortzetting van de activiteiten van het CEDEFOP. Zijn twijfel is duidelijk het gevolg van de overplaatsing van het centrum van Berlijn naar Thessaloniki - waartoe door de Europese Raad van Brussel in 1994 werd besloten - en de weigering van meer dan de helft van de ongeveer 100 personeelsleden die in Berlijn werkzaam waren om samen met het centrum naar Griekenland te verhuizen. De ambtenaren van het CEDEFOP die de pensioengerechtigde leeftijd waren genaderd, kregen de kans vervroegd uit te treden; andere personeelsleden die door invloedrijke politici werden beschermd, zijn naar andere diensten van de Europese Unie overgeplaatst; nog andere hebben ontslag genomen.
Ik vraag me in dit verband af of we dat zomaar kunnen toestaan en of we wel in staat zullen zijn de Unie op die wijze uit te breiden. Mogen we aanvaarden dat verwende ambtenaren zonder meer weigeren naar hoofdsteden buiten de driehoek Parijs-Berlijn-Brussel te verhuizen, als de Europese Unie in de toekomst tot de landen van Midden- en Oost-Europa wordt uitgebreid? Is dat de grote bijdrage van het Parlement tot het gedecentraliseerd en regionaal beleid van de Unie?
Als ik geen ernstige antwoorden op die vragen krijg, stel ik mijn fractie voor tegen het verslag van de heer Kellett-Bowman te stemmen.

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over het verslag van de heer Blak over de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal over de kwijting voor 1994.
Ik wil graag de aandacht van de leden vestigen op paragraaf 11 van het verslag van de heer Blak over de sluiting van de Britse steenkoolmijnen. En ik wil de aandacht van de heer Liikanen vestigen op de vraag wat hij en de Raad gaan doen om de subsidies terug te krijgen die betaald werden aan de mijnen in het Verenigd Koninkrijk, die daarna verkocht of geprivatiseerd werden.
Kunnen wij eens heel even kijken naar de formulering in het verslag van de heer Blak? Het verslag zegt, en dat is zeer interessant, dat het Europees Parlement zich erbij neerlegt dat de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal niet - ook niet langs gerechtelijke weg - de rentesubsidies zal terugkrijgen die waren verleend voor de opvoering van de produktiecapaciteit. Maar als deze niet langs gerechtelijke weg kunnen worden teruggevorderd, zal mijnheer Blak of de Commissie de jongens dan naar Downing Street 10 sturen om het geld terug te vragen? Wat staat hier op het spel? Het verslag van de Rekenkamer zegt duidelijk dat 15 mijnen subsidie hebben gekregen krachtens artikel 54. Twee van deze mijnen werden gesloten. Eén mijn - Lea Hall in mijn kiesdistrict - heeft een niet terug te betalen subsidie ontvangen van bijna een half miljoen ecu en de Frickey-steenkoolmijn een subsidie van 294 miljoen ecu, die de Britse regering niet heeft terugbetaald. Ook zijn er gelden betaald aan mijnen die daarna geprivatiseerd zijn, waarvan er alweer twee in mijn kiesdistrict liggen: Trentham en Silverdale. Ik weet dat toen Trentham geprivatiseerd werd, een groot deel van door de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal betaalde installaties gewoon is ingemetseld.
Ik heb dus twee vragen voor de heer Liikanen: wat gaat u doen om de subsidies terug te krijgen en hoe denkt u te voorkomen dat er subsidies worden betaald aan industrieën in het Verenigd Koninkrijk die geprivatiseerd zijn of in de toekomst geprivatiseerd zullen worden? Hoe gaat u dat geld voor ons invorderen en hoe gaat u verhinderen dat het in de toekomst opnieuw kan gebeuren?

König
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij eerst tot de Commissie willen richten. Ik meen immers dat zij, ook al moeten wij haar kwijting verlenen, op het gebied van het zuinig budgettair beheer de natuurlijke bondgenoot van het Parlement is. Zoals mevrouw Theato verklaarde, beschikken de Commissie en wijzelf met de DAS, de statistische betrouwbaarheidsverklaring, voor het eerst over een instrument dat weliswaar nog niet volmaakt is, maar dat de kwijtingsprocedure toch zinvoller maakt en daardoor de Commissie ruimere mogelijkheden biedt en haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de begroting vergroot.
Daarnaast is er het probleem van het personeel van de UCLAF. Onder meer bij de fraude in de verpakkingssector hebben wij vastgesteld dat de UCLAF voor de regelmatigheid van het financieel beheer onontbeerlijk is geworden en bij de fraudebestrijding een wezenlijke rol moet spelen. Daarvoor moet de UCLAF ook over het nodige personeel kunnen beschikken.
Zoals hier reeds is gezegd wordt 80 % van de middelen door de lid-staten beheerd. Daarom is het des te belangrijker dat de Commissie hier streng optreedt. Wij hebben over de resultaten van de controles op het uit de markt nemen van groenten en fruit verbijsterende dingen gehoord. Daar is gebleken hoe belangrijk controles zijn en dat die sterk moeten worden uitgebreid om de lid-staten ook op hun eigen verantwoordelijkheid te wijzen.
Ten slotte zou ik het nog over de satellietorganen willen hebben, die decentraal in de verschillende lid-staten voor de gehele Unie werken. Onze Griekse collega had het over het centrum voor de bevordering van de beroepsopleiding. Dat centrum werd naar Thessaloniki overgebracht en ondervindt daardoor moeilijkheden. De heer Kellett-Bowman en de commissie hebben terecht aanbevolen de kwijting te weigeren tot het centrum een duidelijke opdracht heeft gevonden en tot bovendien de kwaliteit van zijn werk aan de behoeften beantwoordt. Wij zullen zien of dat in de toekomst het geval zal zijn. Dan zal dat centrum zin hebben. Anders moet men de nodige conclusies trekken.

Bösch
Mevrouw de Voorzitter, tijdens dit debat over de kwijting voor de Europese begroting komt een van de grote redenen aan het licht waarom wij op dit ogenblik in onze lid-staten een zekere moedeloosheid ten aanzien van Europa vaststellen. Die reden is dat men op bepaalde terreinen achteloos omspringt met het geld van de Europese belastingbetalers. Ik heb dit debat met belangstelling gevolgd. Het gaat duidelijk om de vraag of de lid-staten dan wel de Commissie daarvoor verantwoordelijk zijn. Ik vind dat een nogal steriele vraag. Het Europees Parlement wordt hier van het kastje naar de muur gestuurd.
Ik kan de Commissie niet volledig vrijpleiten. Juist nu wij opnieuw over de rechtsgrondslagen debatteren - die rechtsgrondslagen zijn volgens mij ook belangrijk voor de budgettaire zekerheid in Europa - heb ik het gevoel dat de Commissie dit spelletje graag meespeelt. Als wij in onze enquêtecommissie over fraude bij het douanevervoer zien welke argeloosheid sommige leden van de Commissie aan de dag leggen, moet ik in de tweede plaats zeggen dat nog een en ander zal moeten veranderen voor wij op financieel gebied een groter vertrouwen in deze Commissie kunnen stellen.
Tegen die achtergrond feliciteer ik de heer Wynn met zijn helder verslag over de uitvoering van het Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 1994 en vooral met zijn voorstel om de Commissie daarvoor geen kwijting te verlenen. Daarmee laat het Europees Parlement zien dat het niet langer als vijgeblad wil dienen om bepaalde dingen te verhullen die juist in het licht moeten worden gesteld. Waar de verantwoordelijkheden niet duidelijk zijn omschreven blijken ongerijmdheden aan het licht te komen, bij voorbeeld met betrekking tot de Stichting voor culturele samenwerking. Kortom, wij eisen de integratie van het Europees Ontwikkelingsfonds in de Europese begroting om op dat gebied wanbeheer voortaan te verhinderen. In dat verband verwacht ik ook van de nieuwe lid-staten een aantal initiatieven. Ik vind echter dat wij hier ook op de actieve steun van de Commissie moeten kunnen rekenen.

Bardong
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, nu dit debat ten einde loopt zou ik toch nog graag mijn bezorgdheid willen uiten over de vraag of de politieke betekenis van deze kwijtingsprocedure door onze collega's, de Raad, de lid-staten en derhalve ook door de publieke opinie nog wel juist wordt begrepen. Ik vind dat zeer bedenkelijk. De vraag is zelfs of de Commissie deze aangelegenheid nog ernstig genoeg neemt. Ik herinner u daarvoor aan het begin van dit debat. Toch wil ik hier duidelijk stellen dat wij een goede indruk hebben van onze samenwerking met de Commissie en de Rekenkamer. Ongeacht de argumenten die hier werden aangevoerd is dat uiteindelijk ook de reden waarom wij deze kwijting moeten verlenen. Ik spreek dan nog niet van het feit dat het telkens opnieuw uitstellen van de kwijting niet tot meer doeltreffendheid leidt.
Ik heb vandaag onvoldoende gemerkt hoe de Raad en de lid-staten bij dit proces zijn betrokken. Vrijwel alle sprekers hebben erop gewezen dat 80 % van de begroting in de lid-staten wordt uitgevoerd. Een duurzame verbetering van de uitvoering van de begroting kan alleen met de medewerking van de lid-staten worden bereikt. Daarom moeten wij volgens mij de samenwerking met de lid-staten verbeteren. Ik vind ook dat de Commissie de lid-staten die in gebreke blijven en de voorschriften niet in acht nemen, in vele gevallen te zacht aanpakt.
Ik ben er echter wel voorstander van dat wij de kwijting met betrekking tot CEDEFOP uitstellen of zelfs gewoon weigeren, maar niet jaren na elkaar. Ik vind dat er voldoende redenen zijn om ons af te vragen of CEDEFOP niet beter wordt ontbonden. De heer Kellett-Bowman heeft immers, in tegenstelling tot wat een andere spreker daarover heeft gezegd, duidelijk aangetoond dat CEDEFOP zijn taak niet naar behoren vervult.
Tot besluit wil ik er nog op wijzen - volgens mij wordt daaraan dit jaar te weinig aandacht besteed - dat wij ons evenzeer met de inkomsten als met de uitgaven moeten bezighouden. Wij hebben wel gezegd dat dit in de enquêtecommissie gebeurt, maar die houdt zich toch maar bezig met een deel van de ernstige bezwaren die wij in dit verband moeten formuleren.

Kranidiotis
Mevrouw de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat ik voorbehoud maak tegen het verslag van de heer Kellett-Bowman over het CEDEFOP.
Het verslag grijpt minder belangrijke problemen in het financiële beheer van het centrum aan om te concluderen dat de kwijting voor de uitvoering van zijn begroting voor het jaar 1994 moet worden uitgesteld. Het gaat om een conclusie die vooral berust op het rapport van externe adviseurs waarvan niet duidelijk is in welke mate het betrekking heeft op de besteding van de begrotingsmiddelen in 1994. Ik vermoed dan ook dat achter het verslag andere doelstellingen schuilgaan, zoals de beperking van de activiteiten van het CEDEFOP en de sluiting van het centrum - waar het verslag trouwens indirect naar verwijst.
Het lijdt geen twijfel dat het CEDEFOP zich thans - als gevolg van zijn overplaatsing van Berlijn naar Thessaloniki - in een overgangsfase bevindt. De verhuizing van het centrum is een besluit van de Europese Raad van Brussel waartegen men voorbehoud kan maken maar dat we hoe dan ook moeten eerbiedigen en steunen. We mogen het belang en het nut van dit Europees orgaan niet in twijfel trekken, en we moeten alles in het werk stellen om het slecht beheer en de inefficiëntie van het centrum uit de wereld te helpen en de organisatie ervan te rationaliseren.
In een periode dat de werkloosheid één van de belangrijkste problemen van de Europese economie is, is een orgaan als het CEDEFOP van enorme betekenis. Daarom moet de Commissie - zoals de rapporteur opmerkt - pogen de rol van het centrum beter in te schatten, waarbij ze ernstig rekening dient te houden met het langetermijnprogramma dat door het centrum werd voorbereid.
Tenslotte wil ik de rapporteur vragen bij zijn bezoek aan het CEDEFOP de toestand van het centrum objectief te evalueren. Ik verzoek hem ook punt 2 van de ontwerp-resolutie te schrappen waarin het nut van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding in twijfel wordt getrokken.

McCarthy
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn oprechte dank te kennen geven aan de heer Blak, niet alleen voor zijn uitstekende verslag maar ook voor het feit dat hij voor de zoveelste keer de aandacht vestigt op de onrechtvaardige praktijk van de conservatieve regering die misbruik maakt van Europese fondsen. Gezegd moet worden dat dit nog maar het topje van de ijsberg is. 2, 2 miljoen ecu lijkt niet zo'n groot bedrag als wij zien dat de Commissie momenteel een onderzoek heeft ingesteld naar middelen uit het Europees Fonds voor Onderzoek en Ontwikkeling ten bedrage van zo'n half miljard ecu die naar geprivatiseerde gas-, waterleidings- en telecombedrijven in het Verenigd Koninkrijk zijn gegaan.
Naar mijn mening is het de taak van deze Commissie en van deze Raad om het gebruik van die fondsen in de gaten te houden, ze te controleren en om maatregelen te treffen. Het is vrees ik gewoon niet goed genoeg om te zeggen dat de Commissie om juridische redenen niets kan ondernemen om het geld van de belastingbetalers terug te krijgen. Hoe is het mogelijk dat wij toelaten dat voorzitter Santer een oproep doet voor een vertrouwenspact in de werkgelegenheid, terwijl wij tegelijkertijd toelaten dat onze leningen, subsidies en toelagen naar geprivatiseerde nutsbedrijven en multinationals gaan om de zakken van aandeelhouders te vullen en om mensen de steun in te sturen. Dat zal het publiek gewoon niet nemen en zij zullen de hypocrisie in onze beleidsmaatregelen wel degelijk opmerken. Daarom vraag ik de Commissie en de Raad om actie te ondernemen.
Twee jaar geleden heb ik hier al parlementaire vragen over gesteld. Tot op heden hebben wij daar nog geen resultaten van gezien. Ik denk dat als de Raad en de Commissie nalaten op te treden, het dan de taak van deze Vergadering is om te vragen om de oprichting van een onderzoekscommissie om het wangebruik van fondsen te onderzoeken ter voorkoming van het systematisch misbruik van fondsen voor particuliere winsten.

Truscott
Mevrouw de Voorzitter, ik wil refereren aan het verslag van de heer Samland, waarmee ik hem feliciteer. Ik ben met name verheugd over zijn verwijzing naar het TACIS-programma en naar de noodzaak voor een scherper toezicht op de TACIS-projecten.
Zoals de rapporteur al zei moeten de resultaten van het TACIS-programma ook beter worden verspreid. TACIS heeft de voorbije vijf jaar bijvoorbeeld zo'n 600 miljoen in de Russische Federatie gepompt. Maar heeft het Parlement er een duidelijk zicht op waaraan dat geld is uitgegeven of hoe efficiënt TACIS geweest is? Het antwoord is ronduit neen!
Meer verantwoording en doorzichtigheid moeten topprioriteit krijgen, waaronder meer toezicht op de uitgaven die betrekking hebben op de programma's voor de onlangs onafhankelijk geworden staten van de voormalige Sovjet-Unie. Maar dit mag niet ten koste gaan van een snelle en efficiënte tenuitvoerlegging.
Ik hoop dat de Commissie ervoor zal zorgen dat deze geest van doorzichtigheid wordt uitgebreid tot het onderzoek dat de Commissie doet naar wandaden van Michael Emerson en dat aan het Parlement volledige rekenschap wordt afgelegd voor ieder mogelijk misbruik van Europese fondsen of het verstrekken van adviesopdrachten.

Liikanen
Ik wil graag mijn excuses aanbieden voor de vertraging bij het begin, maar wij zochten samen met leden van de Begrotingscommissie en het voorzitterschap naar een oplossing voor de problemen in verband met de begrotingsprocedure van volgend jaar.
Het debat van vandaag en de stemming van morgen sluiten de bespreking af van de financiële activiteiten van de Gemeenschap in 1994.
Het proces van de externe controle vormt een sleutelelement bij de inspanningen om de efficiëntie van de communautaire begrotingen te verhogen en om meer waar voor je geld te krijgen. Elke stap - van de verslagen van de Rekenkamer tot en met het diepgaande overleg met het Parlement - versterkt de inspanningen voor een hervorming van het financieel beheer in de Commissie en in de gehele Gemeenschap.
De Commissie begrotingscontrole beveelt op basis van een verslag van de heer Wynn aan om de Commissie kwijting te verlenen voor de algemene begroting van de Gemeenschap voor 1994. Ook is kwijting voorgesteld voor de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in Dublin, gebaseerd op de verslagen van respectievelijk de heer Blak en de heer Kellett-Bowman. De Commissie is verheugd over deze voorstellen. Ik wil in deze context de heer Blak in verband met de zaak Bagnoli in Italië antwoorden dat de subsidie eind vorig jaar volledig was terugbetaald.
De kwijting voor het Cedefop is uitgesteld. De Commissie zal met de heer Kellett-Bowman samenwerken om de nog onopgeloste zaken af te handelen. Met betrekking tot het Europees Ontwikkelingsfonds ten slotte, is op basis van een verslag van de heer Wynn voorgesteld om geen kwijting te verlenen. Ik zal hier zo meteen op terugkomen.
Het bijzondere aan de kwijtingsprocedure van 1994 is dat deze de resultaten moet evalueren van een nieuw instrument dat door het Verdrag van Maastricht in het leven is geroepen, te weten de "Verklaring van Betrouwbaarheid (DAS)" .
De resultaten van de eerste DAS tonen aan dat het onderzoek van individuele verrichtingen, van de Commissie tot en met de uiteindelijke ontvanger, waardevolle nieuwe informatie verschaft over het functioneren van het financieel beheer van de Commissie en de lid-staten.
Maar tegelijkertijd stelt de noodzaak om tot algemene conclusies te komen op basis van een kleine steekproef, moeilijke problemen qua methodiek. Voorts is er de moeilijkheid om de betekenis van de resultaten te verklaren aan een groter publiek. Zoals vandaag al is opgemerkt tonen krantekoppen zoals "fraude en verspilling van miljarden ecu's" - ook al waren ze ongegrond - aan hoe moeilijk het voor een groter publiek is om dit instrument te begrijpen.
Het is dan ook bijzonder waardevol dat de uitgebreide en evenwichtige evaluatie van de eerste DAS door de heer Wynn in een referentie resulteert voor toekomstige oefeningen. Ik wil de Commissie en de heer Wynn feliciteren met hun uitstekende werk. Ik wil met name refereren aan de toelichting omdat het conceptueel gezien een zeer moeilijke kwestie is en deze wordt in de toelichting zeer duidelijk uitgelegd. Dit zou in de toekomst zelfs een nuttige referentie voor de Commissie kunnen blijken.
De Commissie zal samen met de Rekenkamer en externe deskundigen blijven werken aan een betere methodiek voor de DAS. De belangrijkste resultaten van de eerste DAS zijn tweeledig. Ten eerste zal men zich alle inspanningen blijven getroosten om in de DAS vastgestelde fouten uit de wereld te helpen. De - voornamelijk formele - fouten die aan de Commissie zijn toegeschreven zijn aan de orde gekomen als deel van de eerste twee fases van het Gezond en Efficiënt Beheerprogramma (SEM 2000).
De fouten toegeschreven aan de lid-staten - vaak aanzienlijke fouten - zullen aan bod komen in de derde fase van de oefening. Deze fase is nu begonnen. De eerste bijeenkomst van de groep persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van Financiën van 7 maart 1996 was produktief. Er werd overeenstemming bereikt over een werkprogramma dat thema's bevat gaande van de voorbereiding van de begroting tot en met financiële controle.
De eerste punten die vrij grondig besproken werden, waren de kwestie van de ontvankelijkheid van de uitgaven voor de structuurfondsen en de mogelijkheid van grotere sancties. In het kwijtingsverslag over 1994 worden deze twee zaken onderkend als zijnde van cruciaal belang voor de structuurfondsen. Zoals de heer Samland in zijn verslag al zei is dit een essentiële kwestie. Wij hopen dat wij in de werkgroep een oplossing zullen vinden.
De besprekingen in de groep persoonlijke vertegenwoordigers hebben de verwachtingen bevestigd dat vooruitgang op deze gebieden moeilijk zal zijn. Een aantal lid-staten nam een standpunt in dat tegengesteld was aan de benadering van de Rekenkamer en het Europees Parlement. Er is inderdaad een inherente tegenstrijdigheid tussen enerzijds ambitieuze kwaliteitsdoelstellingen en anderzijds de politieke verbintenis om het "allemaal uit te geven" tegen 1999.
De Europese Raad van Madrid heeft een krachtige impuls gegeven om de kwaliteit van de bestedingen te verhogen en de mogelijkheid van nieuwe sancties te onderzoeken. Maar de fundamentele tegenstelling blijft bestaan.
Ten tweede, het terugvorderen van betalingen daar waar de Rekenkamer heeft vastgesteld dat er ernstige fouten zijn gemaakt, moet systematischer en doorzichtiger gebeuren, zoals gevraagd wordt in het kwijtingsverslag over 1994 en de heer Wynn zo pas ook nog eens gezegd heeft.
De Commissie zal daarom van nu af aan een verslag opstellen naar aanleiding van ernstige fouten. Het verslag zal tegelijk met de jaarrekeningen ter beschikking worden gesteld.
Bovendien zullen de ramingen van schuldvorderingen (of prévisions de créances ) van nu af aan per sector worden bepaald. De bedragen zullen worden geraamd door de desbetreffende diensten van de Commissie ongeacht de informatiebron die een onregelmatigheid vaststelt. Het terugvorderen zal dan gebeuren overeenkomstig de sectionele procedures. In verschillende sectoren hebben wij verschillende procedures.
Voor wat de interne beleidsmaatregelen betreft, komen in het kwijtingsverslag over 1994 ernstige twijfels naar voren over de doorzichtigheid van de procedures met betrekking tot rechtstreekse financiering en subsidies. Er zijn weinig feiten in het verslag van de Rekenkamer die dit standpunt ondersteunen. Er dient op gewezen te worden dat er zowel voor LIFE als voor de uitgaven op het gebied van onderzoek en ontwikkeling zeer gespecificeerde en gedetailleerde regels zijn om de doorzichtigheid met betrekking tot de selectie van projecten en de programma-evaluatie te garanderen. Bekendmaking in het Publicatieblad is verplicht.
De activiteiten op het vlak van toerisme zijn grondig geëvalueerd. De resultaten zullen over enkele weken aan het Parlement worden voorgelegd. Ik beveel u van harte aan dit verslag te lezen als een informatieve benadering van de evaluatiemethodiek waarin ik sterk geloof voor de toekomst.
De Commissie zal samen met het Parlement werken aan elke nuttige verbetering. In plaats van nog een horizontaal verslag over de gehele rubriek 3, zou het efficiënter zijn om op de afzonderlijke programma's te concentreren via ex ante en ex post evaluaties voor elk betrokken programma.
Nu zou ik het graag over het Europees Ontwikkelingsfonds hebben. De Commissie begrotingscontrole stelt voor de Commissie geen kwijting te verlenen. Dit voorstel is in eerste instantie niet gebaseerd op een slecht beheer door de Commissie. In het verslag van de heer Wynn worden de pogingen van de Commissie onderkend om het financieel beheer van het EOF te verbeteren, hoewel kritiek geleverd wordt op het financieel beheer van de Stichting voor culturele samenwerking. De hoofdreden is echter dat de EOF's niet in de begroting zijn opgenomen.
De Commissie betreurt dit voorstel. Zij zal zich van haar kant naar beste kunnen blijven inzetten voor een beter beheer van het EOF. De Commissie erkent dat er beheerfouten zijn gemaakt met betrekking tot de Stichting voor culturele samenwerking, maar zij heeft uit deze ervaring conclusies getrokken en de betrokken stichting opgeheven. Men dient toch wel te bedenken dat het hier om kleine bedragen ging.
Bovendien heeft de Commissie net als het Parlement altijd kritiek gehad op het juridisch en financieel kader van het EOF. De Commissie zal blijven aandringen op het opnemen van het EOF in de begroting. Maar om de kwijting te weigeren totdat het EOF in de begroting is opgenomen, hoe begrijpelijk en consequent dit ook is, zou kunnen betekenen dat het Parlement geen invloed zal kunnen uitoefenen op de tenuitvoerlegging van het EOF. Tot slot, en dit is u ongetwijfeld bekend, zijn er onder degenen in de Commissie die zich met het ontwikkelingsbeleid bezighouden mensen die vrezen dat de weigering om kwijting te verlenen het ontwikkelingsbeleid in de toekomst kan bemoeilijken.
Staat u mij toe af te ronden met een antwoord aan mevrouw Kjer Hansen en mijnheer Cornelissen, die ik overigens ook wil danken voor het uitstekende verslag dat zij beiden hebben opgesteld. Mevrouw Kjer Hansen sprak over de middelen bij de goedkeuring van de rekeningen. Wij zijn op de hoogte van de behoeften op dat vlak maar de Commissie heeft al een besluit genomen voor de begroting van 1997, namelijk dat wij niet om nieuwe middelen zullen vragen buiten de budgetverhoging. Wij zullen dus alles doen wat wij kunnen binnen het herverdelingsbudget en de budgetverhoging.
De heer Cornelissen had hierover ook een reeks vragen. Ten eerste betreffende het terugkrijgen van de fondsen voor het overschrijden van de melkquota. Wij vorderen de fondsen terug in vier jaar, wat betekent in vier gelijke tranches. In 1995 hebben wij al 450 miljoen ecu ontvangen; voor dit jaar is besloten tot 450 miljoen ecu dat ook is gebudgetteerd en er zullen nog twee tranches betaald worden in 1997 en 1998. Wat de tabaksfraude betreft zijn de onderzoeken en processen nog bezig. De Commissie zal het Parlement op de hoogte brengen indien er zich nieuwe ontwikkelingen voordoen.
Voor wat het programma betreft voor het terugkopen van melkquota is de rechtsgrondslag inmiddels goedgekeurd en de Commissie beschouwt deze zaak als gesloten. Voor wat de Spaanse melkquota in 1989 betreft heeft de Commissie geen rechtsgrondslag om het besluit te wijzigen. Dit is ook het standpunt van het Hof van Justitie. Voor wat de Nederlandse kalveren betreft, tenslotte, zal ik die vraag overbrengen aan commissaris Fischler. Ik ben daar niet voldoende van op de hoogte.
Er was ook een vraag over de leningen van het EGKS aan British Coal . Ook deze zaak hebben wij een jaar geleden besproken. Het spijt me dat ik dit moet zeggen maar volgens de mening van de juridische dienst heeft de Commissie geen rechtsgrondslag om deze subsidies terug te vorderen omdat British Coal daarna gesloten werd.
Ik wil ter afronding mijn dank te kennen geven aan mevrouw Theato, de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, voor deze uitzonderlijk grondige en produktieve kwijtingsprocedures voor 1994.

De Voorzitter
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wenst u het woord te nemen?

Giarda
Mevrouw de Voorzitter, even een heel korte opmerking over de kwestie van het Europees Ontwikkelingsfonds. Mag ik u erop wijzen dat dit fonds gevoed wordt door rechtstreekse bijdragen van de lid-staten, en niet door kredieten die ten laste van de gemeenschapsbegroting komen. Daarom is de kwijting voor de begroting van het Fonds vandaag in de interventie van het voorzitterschap van de Raad niet aan de orde gekomen.

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, wij moeten die uitspraak corrigeren indien deze in de Notulen wordt opgenomen. In het Engels werd gezegd dat het Parlement geen rol speelt bij de kwijting van het EOF. Daar gaat het helemaal om. Wij spelen daar wel degelijk een rol in en nergens anders in. Ik moet de fungerend voorzitter zeggen dat ik hem al eerder heb zien worstelen - en dit is geen persoonlijke veroordeling - in de vergadering van de triloog en uit het soort antwoord dat hij nu geeft begrijp ik dat hij zich slecht heeft laten adviseren over iets dat het Parlement uitermate ernstig opneemt.

McGowan
Mevrouw de Voorzitter, er is hier sprake van een zeer ernstig conflict tussen de Commissie en de Raad dat opgelost dient te worden. De Commissie heeft aangevoerd dat als wij geen kwijting verlenen betreffende het Europees Ontwikkelingsfonds, dit hun werk kan bemoeilijken. Dit werd gevolgd door een verklaring van de Raad die ons vertelde dat wij totaal niet verantwoordelijk zijn voor het verlenen van kwijting over het EOF. Zouden zij orde op zaken kunnen stellen en ons mededelen wat de situatie is?

Theato
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de Raad voor de informatie die hij zoëven heeft gegeven, maar zou die toch nog graag eens controleren. Volgens mij is ze niet juist. Er is in elk geval een aanbeveling van de Raad met betrekking tot het Ontwikkelingsfonds. Ik verzoek u dit nog eens na te gaan.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, op dat punt sluit ik mij graag aan bij hetgeen mevrouw Theato zojuist heeft gezegd. Ik wil er aan het einde van dit debat gewoonweg op wijzen dat er tijdens de procedure vaak sprake is geweest van de aanwezigheid van de respectieve instellingen. Mijns inziens zou het goed zijn dat de rapporteurs die in toepassing van artikel 145 hun verslag indienen namens de Commissie begrotingscontrole, dat zij dan vanaf het ogenblik dat zij verslagen accepteren tijdens de volledige duur van de debatten aanwezig moeten zijn. Commissaris Liikanen heeft antwoord gegeven aan de rapporteurs: van de acht rapporteurs waren er vier afwezig.

De Voorzitter
Wij zullen hier nota van nemen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag te 12.00 uur plaats.

Vragenuuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B40431/96).

Monti
De afschaffing van de goederen- en bagagecontroles aan de binnengrenzen vloeit niet uit het akkoord van Schengen voort. Wat de bagagecontroles betreft bepaalt artikel 124 van het in juni 1990 ondertekende akkoord van Schengen bijvoorbeeld alleen maar dat "het aantal goederencontroles en de intensiteit daarvan tijdens het reizigersverkeer aan de binnengrenzen tot een minimum beperkt wordt. Of de controles verder zullen worden teruggedrongen en uiteindelijk definitief worden afgeschaft, hangt af van de toekomstige ontwikkeling van de voorschriften die van toepassing zijn op het grensoverschrijdend reizigersverkeer.
Het zijn met name de communautaire instrumenten die voor de voltooiing van de interne markt in het leven zijn geroepen, die leiden tot afschaffing van de goederen- en bagagecontroles aan de binnengrenzen. Wat de bagagecontroles betreft, bepaalt artikel 1 van de verordening nr. 3925/91 dat de bagagecontroles aan de binnengrenzen worden afgeschaft, behalve de controles in verband met verbodsbepalingen of beperkingen die door de lid-staten worden uitgevaardigd en die verenigbaar zijn met de drie Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschap.

Haarder
Ik stelde deze vraag omdat de tegenstanders van de Overeenkomst van Schengen altijd beweren dat de deelname aan Schengen het moeilijker maakt om criminelen te vangen. Ik beweer daarentegen - en ik wil graag de mening van de commissaris hierover horen - dat traditionele grenscontroles verouderd zijn, omdat ze voor criminelen zeer gemakkelijk te omzeilen zijn, dat het voorbijgestreefd is om politiemannen aan de grenzen te zetten en dat internationale samenwerking nodig is om de criminaliteit te bestrijden. Ik zou graag van u de bevestiging krijgen dat deelname aan de Schengen-samenwerking op geen enkele manier verhindert dat de Italiaanse, Franse en Deense politie auto's kan tegenhouden, onderzoeken en doorzoeken alsook alle opzoekingen doet die noodzakelijk zijn voor de ontmaskering van drugsbendes en witwascriminelen, voor de stopzetting van de mensenhandel enzovoort. Ik verzoek u dit te bevestigen.

Monti
Zoals de geachte vraagsteller weet, neemt de Commissie in de hoedanigheid van waarnemer deel aan de vergaderingen van het Uitvoerend Comité van Schengen. In dit eerste jaar van toepassing van de akkoorden van Schengen is gebleken dat de tenuitvoerlegging van het akkoord in de praktijk de controlemogelijkheden heeft vergroot als het gaat om verschijnselen die de veiligheid van de burgers in gevaar brengen. Tenuitvoerlegging van het akkoord van Schengen heeft dus een stimulerende uitwerking op de samenwerking op het gebied van de preventie- en controleactiviteiten die door de bevoegde instanties van de verschillende lid-staten worden uitgevoerd. Dit antwoord is met name van belang voor de landen die overwegen in de toekomst tot Schengen toe te treden, en ik denk dat dit een bemoedigend antwoord genoemd kan worden.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen aansluiten bij de vraag van de heer Haarder. Vandaag de dag geschiedt deze controle door steekproefsgewijze controles zonder verdenking van een misdrijf door de nationale douane-autoriteiten van Denemarken en Zweden. Is de Commissaris van mening dat dergelijke steekproefsgewijze controles zonder verdenking van een misdrijf te verenigen zijn met de Overeenkomst van Schengen?

Monti
Zolang de controles maar niet systematisch worden uitgevoerd vanwege het feit dat men de grens oversteekt. Natuurlijk kunnen er ver van de grensstreek vandaan controles worden uitgevoerd, en incidenteel ook aan de grens zelf, maar deze controles moeten wel voldoen aan de voorwaarde dat de grens wordt overgestoken.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, het laatste verwondert mij enigszins, omdat wij hebben vernomen dat in Zweden niet langer steekproefsgewijze controles uitgevoerd worden op de manier zoals wij dat vóór het lidmaatschap deden. Daarom is deze vraag zeer belangrijk.
Is het zo dat wij op het ogenblik recht hebben om steekproefsgewijze controles uit te voeren, en komt daar een ongunstige verandering in, d.w.z. dat het nog moeilijker wordt om steekproefsgewijze controles te houden op grond van de Overeenkomst van Schengen? Enige verandering zal er toch wel komen als gevolg van de Overeenkomst van Schengen?

Monti
De lid-staten behouden het recht waar dan ook op hun nationale grondgebied controles uit te voeren, mits deze controles gerechtvaardigd - met name uit hoofde van artikel 36 van de EG-Verdrag -, evenredig en niet discriminerend zijn.
Verder is in artikel 7 A van het Verdrag betreffende de Europese Unie een duidelijke doelstelling neergelegd die geen enkele discretionaire marge laat, maar dat de controles aan de binnengrenzen van de Unie worden afgeschaft, betekent niet dat de bevoegde instanties niet het recht hebben op hun grondgebied, en dus ook aan de grens op te treden. Aangezien echter het oversteken van de binnengrens niet meer de voorwaarde voor het uitvoeren van controles kan zijn, moet de uitoefening van dat recht opgenomen worden in een controlesysteem dat op het gehele grondgebied van toepassing is. Mocht er dus al sprake zijn van een recht om uitsluitend bij of vanwege het overschrijden van een binnengrens controles uit te oefenen, dan is dat in strijd met artikel 7 A.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt vraag nr. 19. Ik bied commissaris Flynn en mijnheer Malone mijn verontschuldigingen aan omdat zij zich gehaast hebben om hier voor deze vraag aanwezig te zijn.
Vraag nr. 20 van Brian Crowley (H-0240/96):
Betreft: Duty-free-winkelen
Het duty-free-winkelen op vliegvelden, aan boord van vliegtuigen en van veerboten is iets wat reizigers uit eigen vrije wil doen; de winsten dragen belangrijk bij aan de rentabiliteit van veel vliegvelden, luchten zeeroutes. Bovendien bestaat de hoofdmoot van de produkten die overal ter wereld in duty-free-verkooppunten worden verkocht, uit merknamen van bedrijven uit de Europese Unie wier concurrentievermogen wordt geschraagd door duty-free-verkoop tijdens internationaal verkeer binnen de Europese Unie.
Onder deze omstandigheden en overwegende dat er nog steeds geen gemeenschappelijk BTW-stelsel van de Europese Unie tot stand is gekomen, heeft de Europese Unie onderzocht of het mogelijk is de duty-free-verkoop op internationale EU-routes na de deadline van 1 juli 1999 uit te breiden en, zo niet, gaat zij dit onderzoeken?

Monti
Zoals bekend heeft de Raad tot 30 juni 1999 aan reizigers binnen de Europese Unie toestemming verleend voor belastingvrij winkelen op vliegvelden, in havens en aan boord van vliegtuigen en veerboten. De Raad heeft dit gedaan om de sociale gevolgen voor de betrokken sectoren op te vangen en de regionale problemen, met name in de grensgebieden, te verhelpen die in de handel tussen de lid-staten zouden kunnen ontstaan als gevolg van de afschaffing van de invoerbelasting en van de belastingvrije exporten. Aldus de dertiende overweging van de richtlijn 91/680.
De Commissie hecht er aan te benadrukken dat men bij het beoordelen van de kwestie van het belastingvrije winkelen niet kan ontkennen dat als in bepaalde sectoren de inning van belastingen wordt afgeschaft, dit in feite neerkomt op steunverlening.
De Commissie zal derhalve verlenging van de voorzieningen voor de free shops waarschijnlijk niet in overweging nemen, aangezien dit stelsel niet verenigbaar is met de beginselen van de interne markt. Overigens zij erop gewezen dat geen enkele lid-staat dit soort voorzieningen op zijn eigen fiscale grondgebied toestaat, omdat dit kan leiden tot ontwrichtingen enerzijds tussen belastingvrije verkooppunten en zaken die wel belasting moeten betalen en anderzijds tussen de verschillende vervoermiddelen.

Crowley
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Wat hij gezegd heeft is echter niet helemaal op zijn plaats. De commissaris trekt een zeer ongewone sluier van geheimzinnigheid over wat er gebeurt. Hij heeft gezegd dat het duty-free-mechanisme in strijd is met de interne markt. Een van de belangrijkste punten van elke interne markt echter dient de harmonisering van de BTW en accijnzen te zijn. Daarvan is hier geen sprake en er zijn ook geen tekenen die erop wijzen dat dit in de nabije toekomst wel staat te gebeuren. Wat hier met de afschaffing van de duty-free-bepalingen wordt voorgesteld, betekent een enorm verlies aan werkgelegenheid in alle 15 lid-staten, alsook voor de reizigers een grote daling van de aantrekkingskracht van diensten waarvoor zij zelf kunnen kiezen en als ze de Europese Unie verlaten, kunnen zij deze diensten krijgen. Ik zou hier en nu een beroep willen doen op de Commissie om de tenuitvoerlegging van dit besluit uit te stellen totdat ook de andere essentiële sectoren van de interne markt, te weten de accijnzen- en BTW-stelsels, goed geregeld zijn.

Monti
Ik zal het kort proberen te houden hoewel dit niet zo'n simpele kwestie is. De belastingvrije verkoop op luchthavens en aan boord van vliegtuigen of van veerboten voor reizigers binnen de Gemeenschap is door de Raad toegestaan tot 30 juni 1999. Over het punt dat u nu ter sprake brengt, te weten het verband met andere aspecten van de interne markt wil ik opmerken dat zonder afbreuk te doen aan het toekomstige definitieve BTW-stelsel, de vrijheid om in de Gemeenschap belaste goederen te kopen sedert 1 januari 1993 een van de fundamentele acquis van de interne markt is. Daarom zou hier na de deadline van 30 juni 1999, de datum waarop de aanpassingsperiode afloopt, ook geen sprake meer mogen zijn van concurrentieverstoring door belastingvrije verkopen. De noodzaak om het duty-free-systeem te beëindigen spruit niet voort uit het toekomstige definitieve BTW-stelsel, maar is het logisch gevolg van een regeling die al sedert 1 januari 1993 voor een groot gedeelte van kracht is.

Cox
Ik wil de commissaris gaag danken voor zijn opmerkingen. Zoals de commissaris ook al opmerkte, is dit naar mijn mening een ingewikkelde kwestie, waarschijnlijk te ingewikkeld om op deze manier te behandelen.
De commissaris heeft gezegd dat als het duty-free-winkelen na de door de Raad bepaalde datum gewoon zou doorgaan, dit in strijd zou zijn met de beginselen van de interne markt. Het is echter niet perse in strijd met het Verdrag. In artikel 99 van het Verdrag wordt gesproken over de harmonisatie die noodzakelijk is om de instelling en de werking van de interne markt te verzekeren. Ik weet niet of reeds definitief is vast komen te staan dat de omvang van de zogeheten verstoring op de een of andere manier een belangrijk probleem of een belemmering is voor het functioneren van de interne markt.
Ik wil de commissaris graag een vraag stellen. Op 20 november 1990 in een debat over het BTW-stelsel in verband met het verslag-Fuchs, beloofde uw voorganger aan de Vergadering dat er een volledig Commissie-onderzoek zou worden verricht naar de gevolgen van de afschaffing van de duty-free-verkoop vóór de datum in kwestie. Is de huidige Commissie bereid om die - nooit nagekomen - belofte alsnog uit te voeren, hetgeen ons in staat zou stellen om deze kwestie, die zoals u duidelijk gezegd heeft, ingewikkeld is en niet op deze manier behandeld kan worden, aan te pakken?

Monti
Deze vraag stelt mij in staat om aan het verslag te refereren.
Bij de goedkeuring van richtlijn 81/690 is de Commissie inderdaad de verbintenis aangegaan om verslag uit te brengen aan de Raad over het functioneren van de door de verkoper uitgevoerde controle. Dit document dat in samenwerking met de administraties van de lid-staten is opgesteld, wordt momenteel bestudeerd door de diensten van de Commissie. Het verslag behandelt tegelijkertijd de controle door de verkoper en de analyse van het bedrag van 90 ecu dat sinds 1 april 1994 van toepassing is op de intracommunautaire verkoop zonder BTW. Bij de goedkeuring van richtlijn 94/4 is de Commissie inderdaad de verplichting aangegaan om vóór 31 december 1995 een verslag hierover in te dienen bij de Raad en het Europees Parlement. Met enige vertraging werkt de Commissie momenteel aan de definitieve versie van dit verslag.

Sindal
Mijnheer de Commissaris, de heer Cox bracht reeds ter sprake wat ik wilde vragen, maar laat mij het dan hebben over een probleem dat zich voordoet op belangrijke luchtroutes zoals bijvoorbeeld tussen Stockholm en Helsinki waar een derde van de kosten gedekt wordt door de duty-free-verkoop. Zo is het in feite op vele plaatsen in Europa. Het transportpatroon zou dan ook wijzigen indien de duty-free-verkoop op deze manier weggerukt zou worden. Dan heb ik nog een vraag die niet beantwoord hoeft te worden, omdat ik weet hoe complex het is, maar men zou zich kunnen afvragen wat duty-free-verkoop inhoudt, met andere woorden of er sprake is van concurrentievervalsing als alle landen het doen? Strikt genomen is het antwoord neen.
Het laatste dat ik misschien nog even moet zeggen is het volgende. Dat het rapport van de Commissie vertraging heeft opgelopen wijst er misschien op dat de complexiteit van deze kwestie niet in een rapport te vatten is. Er moet zowel met transport als met sociale en regionale situaties rekening worden gehouden. Ik hoop echter dat we samen een oplossing kunnen vinden.

Monti
Het punt over de doorzichtigheid is zeer relevant. Het klopt dat het huidige duty-free-systeem bijdraagt tot de financiële middelen van luchthavens, veerboten, enzovoort. Dat zeg ik al vanaf het begin, namelijk dat het huidige duty-free-systeem een element bevat van subsidie. Indien luchthavens, het luchtvervoer, veerboten en dergelijke steun nodig hebben dan bent u het ongetwijfeld met mij eens dat men andere en meer doorzichtige economische methodes dient te overwegen, en niet zozeer een verlenging van deze ondoorzichtige methode van fiscale kosten.

De Voorzitter
Vraag nr. 21 van Wayne David (H-0229/96):
Betreft: BTW-vorderingen
Kan de Commissie het Parlement informatie geven omtrent de procedures voor het terugvorderen van BTW op goederen die worden gekocht door vrachtwagenchauffeurs voor lange afstanden en diensten waarop deze een beroep doen, op het hele Europese grondgebied?
Is het waar dat vrachtwagenchauffeurs om BTW te kunnen terugvorderen BTW-formulieren moeten invullen in verschillende formaten en in de taal van de lid-staat waar de goederen werden aangekocht en waar de diensten werden genoten, of kunnen zij gebruik maken van formulieren in hun eigen taal?

Monti
De achtste BTW-richtlijn over de teruggaaf van BTW aan belastingplichtigen die in een andere lid-staat wonen dan die welke de teruggaaf doet, hanteert voor de indiening van verzoeken tot terugvordering een standaardformulier en tevens een toelichting die de lid-staten ter beschikking moeten stellen aan degenen die de verzoeken indienen.
De indiener heeft het recht op het voorgedrukte formulier elke officiële taal van de Europese Unie te gebruiken, maar het formulier zelf moet zijn opgesteld in de taal van het land dat de terugvordering doet.
Hoewel de Commissie zich bewust is van de praktische problemen die deze werkwijze voor de ondernemers kan opwerpen, is het in het huidige BTW-stelsel helaas niet mogelijk daar iets aan te doen.
Aan dit soort problemen komt echter een eind met de overgang naar het definitieve BTW-stelsel, dat uitgaat van het beginsel dat de belasting in het land van oorsprong wordt geheven. De plaats waar de heffing plaatsvindt bepaalt tegelijkertijd de plaats waar de belastingaftrek plaatsvindt. Die aftrek zal over het algemeen door de belastingplichtige worden gedaan, door een toerekening op het bedrag van de belasting die hij verschuldigd is, onafhankelijk van de plaats waar de aftrekbare belasting is betaald. Op die manier is de specifieke procedure die in de achtste richtlijn is voorzien volledig ten dode opgeschreven.

David
Ik dank de commissaris voor zijn volledige en uitgebreide antwoord en neem notitie van zijn opmerking aan het einde van zijn antwoord dat dit probleem eigenlijk voorlopig is en dat als de nieuwe regelingen eenmaal van kracht zijn, het probleem dan vanzelf verdwijnt. Maar kan de commissaris, al is het probleem maar voorlopig en gezien ook de enorme moeilijkheden die op dit moment veroorzaakt worden, dan intussen geen enkele maatregel treffen voor een duidelijkere en efficiëntere procedure?

Monti
De Commissie heeft inderdaad al onderzocht of er onder de huidige regeling geen mogelijkheden zijn om het probleem - dat, zoals ik al erkende, inderdaad bestaat - uit de wereld te helpen. Ik vrees dat wij daar tot op heden niet in geslaagd zijn.

Hardstaff
De problemen in verband met de BTW waarmee internationale verhuisbedrijven geconfronteerd worden, hebben zeer veel weg van die van vrachtwagenchauffeurs. Kunt u ons mededelen welk land BTW moet heffen op verhuizingen, is dat het land waaruit verhuisd wordt of het land waarin verhuisd wordt, en kunnen de betrokken bedrijven daar duidelijke aanwijzingen over krijgen?

Monti
Dit probleem is relevant maar ligt wel iets anders, aangezien het niet te maken heeft met formulieren die in een bepaalde taal ingevuld moeten worden, maar met een ander, nog fundamenteler zwak punt van de huidige overgangsregeling van de BTW, dat pas opgelost zal zijn als het definitieve systeem, gebaseerd op het beginsel van herkomst, geregeld is.

De Voorzitter
Vraag nr. 22 van Per Gahrton (H-0256/96):
Betreft: Europol
De behandeling van het verslag-Nassauer door het Europees Parlement heeft duidelijk gemaakt dat een meerderheid in het Parlement wenst dat Europol zich niet alleen ontwikkelt in de richting van actieve samenwerking tussen politiekorpsen, maar dat er ook een Europese politiemacht tot stand wordt gebracht. Commissaris Gradin heeft er eerder op gewezen dat Europol samenwerking tussen politie-autoriteiten inhoudt, en niet tussen politiekorpsen. De gedachte aan een "EU-FBI" heeft zij van de hand gewezen. Samenwerking tussen politie-autoriteiten vindt reeds in het kader van Interpol plaats. Zou de Commissaris precies kunnen uiteenzetten wat Europol volgens haar kan en moet doen dat Interpol of de Europese onderafdeling hiervan niet reeds doet of zou kunnen doen?

Gradin
De politiële samenwerking is volgens het Verdrag van de Europese Unie een vraagstuk van gemeenschappelijk belang. Dit blijkt zowel duidelijk uit hoofdstuk 6 van het Verdrag als uit de verklaring over de politiële samenwerking. Een deel van deze samenwerking zal geschieden door een voor de hele Unie geldend systeem voor informatie-uitwisseling, op te bouwen binnen een Europese politiedienst, Europol geheten.
Het doel van Europol is om te komen tot een verbetering van de mogelijkheden voor de bevoegde overheden in de lid-staten om ernstige vormen van internationale misdaad binnen de Europese Unie te kunnen bestrijden. Volgens de Conventie moet dit in nauw contact met Interpol geschieden. De Raad moet bepalingen vaststellen die deze samenwerking formaliseren, en waarborgen dat de functies elkaar aanvullen.

Gahrton
Dank u voor uw antwoord, maar ik vind niet dat ik een werkelijk antwoord heb gekregen op mijn vraag wat Europol gaat doen wat Interpol niet al doet. Ik heb net een Duitse dissertatie doorgenomen, " Grenzenloze Polizei" , die zowel een Britse Interpol-functionaris aanhaalt, die zegt dat Interpol "wereldomvattende verantwoordelijkheid" heeft, wat een voordeel boven Europol is, alsook het voormalig hoofd van het Bundeskriminalamt, die zegt dat "Europol een krachtenverspillende parallel en concurrent van Interpol is" . Ook Zweedse hoofdcommissarissen van politie zijn openlijk kritisch geweest, o.a. zelfs het voormalige nationale hoofd van de politie, de oud-president van Interpol, die ongeveer dezelfde vraag stelde.
Daarom herhaal ik de vraag: wat denkt men concreet dat Europol zal doen, wat Interpol niet al doet of zal kunnen doen? Als hier geen antwoord op is te krijgen, is het blijkbaar een soort concurrerende organisatie, en in dat geval kan men zich afvragen of deze überhaupt nodig is.

Gradin
Ik ervaar Europol niet als een krachtenverspillende organisatie, - integendeel. Europol is nodig om binnen de Europese Unie informatie te analyseren om op een betere manier de bestaande misdaad te lijf te gaan.
Ik ben het niet met de Heer Gahrton eens, dat het vroegere hoofd van de Zweedse politie erg bezorgd is dat Interpol en Europol elkaar zouden overlappen. Integendeel, ik heb onlangs samen met Björn Eriksson Lyon bezocht, waar wij hebben doorgesproken op welke manier Europol en Interpol moeten samenwerken en hoe wij dat zullen kunnen formaliseren. Maar dat kan niet gebeuren voordat de Europol-Conventie in de 15 lid-staten is geratificeerd.

Elliott
Ik wil de commissaris graag vragen of, als wij inderdaad de koers volgen die het Parlement heeft goedgekeurd in het verslag-Nassauer - wat naar mijn mening voorbarig is - de Commissie erover gedacht heeft de Raad te adviseren over de wijze waarop zo'n sterker en semi-autonoom Europol politiek gezien rekenschap verschuldigd zou zijn - hetgeen van essentieel belang is - en hoe eventuele klachten tegen de operaties van Europol behandeld zouden kunnen worden, omdat wij zouden verwachten dat klachten behandeld worden door de individuele politiekorpsen van onze eigen landen?
Terloops wil ik mijnheer Gahrton mededelen dat indien hij een bezoek brengt aan Europol, zij hem dan het verschil zullen uitleggen tussen hun rol en de rol van Interpol en hij zal vaststellen dat die helelemaal anders is.

Gradin
Het is een zeer belangrijke vraag die het geachte lid daar stelt, namelijk hoe men een klacht kan indienen over het optreden van Europol. Gezien het feit dat het zo belangrijk is om het Hof van Justitie een rol te laten spelen en te laten fungeren als een aanvulling op de Commissie, is dit zeer belangrijk. Daarom hoop ik, en velen met mij, dat ook Groot-Brittannië ten slotte zal kunnen aanvaarden dat het Hof van Justitie een rol in de EuropolConventie moet spelen.

De Voorzitter
Vraag nr. 23 van Eva Kjer Hansen (H-0274/96):
Betreft: Fraude met EG-gelden
De Commissie heeft bij verschillende gelegenheden, onlangs nog bij een hoorzitting van de enquêtecommissie, verklaard dat de effectiefste aanpak van het fraudeprobleem de invoering van een gemeenschappelijk sanctiestelsel is.
Welke instrumenten zijn volgens de Commissie geschikt om fraude te bestraffen, en beschikt zij over de politieke macht om ze in te voeren?

Gradin
De Commissie bestrijdt met alle daarvoor geschikte middelen fraude die de financiële belangen van de EU schaadt. De prioriteiten blijken duidelijk uit het laatste werkprogramma voor fraudebestrijding. Hierin worden vier hoofdpunten opgesomd. Het eerste betreft een grotere aanwezigheid in het veld. Het tweede betreft uitbreiding van de samenwerking tussen de Commissie en de lid-staten, o.a. door samenwerkingsovereenkomsten op te stellen en seminars en cursussen te organiseren met betrekking tot de toepassing van rechtsbepalingen, inclusief strafrechtelijk bepalingen. Het derde hoofdpunt betreft verbetering van de communautaire wetgeving. Het vierde punt wijst op de noodzaak van een grotere verenigbaarheid van de wetgevingen van de lid-staten.
Zowel onder het derde als het vierde punt heeft de Commissie de kwestie van sancties aangekaart. In dit verband is het belangrijk om een verschil te maken tussen administratieve en strafrechtelijke sancties. Laat ik eerst ingaan op administratieve sancties. In december 1995 werd verordening nr. 2988/95 van de Raad aangenomen. De grondslag hiervoor waren artikel 235 van het Verdrag van Rome en artikel 203 van het Euratom-verdrag. De verordening bevat algemene regels voor administratieve sancties die moeten worden toegepast bij onregelmatigheden. Alle communautaire uitgavengebieden vallen hieronder, evenals de eigen begrotingsgelden. Op sommige terreinen zijn, zoals bekend al sancties ingevoerd, zoals op het gebied van de landbouw.
De lid-staten hebben rapporten ingestuurd met betrekking tot nationale maatregelen tegen verspilling en wanbeheer van communautaire middelen. Op basis van die rapporten heeft de Commissie een vergelijkende analyse gemaakt. Die ligt nu ten grondslag aan een onderzoek naar de uitbreiding van de administratieve sancties naar andere gebieden, bijv. de Structuurfondsen. Dat is ook door de Raad geëist.
Nu wil ik ingaan op de strafrechtelijke sancties. De Conventie ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap is in juli 1995 ondertekend. Nu is het wachten dus op de ratificatie in de parlementen van alle vijftien lidstaten, en ik hoop werkelijk dat die zo snel mogelijk plaatsvindt.
De Conventie stelt vast dat fraude een crimiminele handeling is. Dat slaat zowel op communautaire middelen die op onjuiste gronden zijn verkregen als op verduistering van eigen begrotingsgelden. Er wordt een aantal aanvullende protocollen bij de Conventie gepland. Eén daarvan gaat over het corruptievraagstuk. Daarin komt ook het punt van sancties aan de orde. Een ander protocol betreft de strafrechtelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen, als voorwerp van verdere samenwerking op juridisch gebied. In het kader van de op dit moment gehouden Intergouvernementele Conferentie heeft de Commissie bovendien voorgesteld dat de strijd tegen fraude onder de eerste pijler wordt gebracht.

Kjer Hansen
Ik dank u voor uw antwoord en voor het overzicht van het werkprogramma en de bepalingen die reeds zijn goedgekeurd. Ik wil de commissaris graag vragen om te bevestigen dat een gemeenschappelijk sanctiestelsel op alle gebieden onontbeerlijk is. De commissaris heeft enkele gebieden genoemd waar initiatieven genomen zijn, maar dit is nog uiterst beperkt. En wat baat het dat we gemeenschappelijke regels opstellen die in heel de Unie moeten gelden als er geen gemeenschappelijke controlemaatregelen zijn die ervoor zorgen dat de regels nageleefd worden en gemeenschappelijke sanctiemogelijkheden in geval van overtredingen. Zolang deze regels niet bestaan, zullen er altijd verschillen zijn en zullen er altijd zijn die de gemeenschappelijke regels omzeilen en er goedkoop vanaf komen. Daarom vraag ik de commissaris om te bevestigen dat het de bedoeling is om op alle gebieden te streven naar een gemeenschappelijk sanctiestelsel.
Mag ik ook een vraag stellen over het sanctiestelsel voor de lid-staten? Het is namelijk zo dat de Commissie over de mogelijkheid beschikt om sancties op te leggen in de vorm van boetes als de lid-staten de wetgeving niet omzetten. We hebben nog geen enkele keer gezien dat de Commissie deze mogelijkheid heeft gebruikt. Is de Commissie van plan om in de toekomst ook de lid-staten met sancties te straffen?

Gradin
Vanzelfsprekend zullen wij proberen om op alle terreinen te controleren. Maar op het ogenblik weet het geachte parlementslid net zo goed als ik dat het feitelijk een groot succes is dat wij een Conventie hebben gekregen ter bescherming van onze gemeenschappelijke financiële middelen. Pas vanaf het moment dat wij deze geratificeerd hebben kunnen krijgen in alle parlementen, kunnen wij verder gaan met aanvullende protocollen en dergelijke, om gemeenschappelijke samenwerkingsvormen te vinden.
De kwestie van de sancties stellen wij aan de orde in SEM 2000, wat inhoudt dat wij nu met de lid-staten een dialoog en een samenwerking zijn aangegaan om o.a. geschikte sanctie-vormen te vinden, bijv. voor sancties met betrekking tot structuurfondsen.

Lindqvist
Een korte vervolgvraag: 70-80 % van de EU-gelden wordt zoals bekend binnen de individuele landen aangewend. Ik zag zeer onlangs in mijn land, Zweden, dat men daar heeft voorgesteld, een speciaal nationaal orgaan in het leven te roepen om fraude met EU-gelden aan te pakken.
Ik vind dat een goed initiatief, want dat maakt het ook makkelijker om pressie uit te oefenen in de individuele landen, zonder misschien gemeenschappelijke of eventueel zelfs supranationale sancties te hoeven toepassen.
Mijn vraag is: zal Commissaris Gradin proberen initiatieven te ontplooien met betrekking tot overeenkomstige nationale organen in andere landen, volgens het subsidiariteitsbeginsel?

Gradin
Het is juist dat 80 % van de EU-gelden aan de lid-staten wordt uitbetaald. Ik heb ook gezien dat Zweden erover denkt een delegatie te benoemen die dient te controleren dat de gelden op de juiste wijze worden gebruikt.
Wij voeren een dialoog met alle vijftien lid-staten over de vraag welk systeem bij het afzonderlijke land zou passen, hetgeen dan in een overeenkomst wordt vastgelegd. Wij hebben op het ogenblik zes overeenkomsten gesloten en wij gaan verder met het zoeken van oplossingen. Het struikelblok zijn in dit verband de landen met een federaal systeem.

von Habsburg
Mevrouw Gradin, meent u niet dat het grootste probleem met betrekking tot de corruptie in de Europese Unie erin bestaat dat de verschillende lid-staten telkens opnieuw alles in het werk stellen om te beletten dat de Commissie over de middelen kan beschikken om de verschillende transacties doeltreffend te controleren?

Gradin
Helaas is niet zozeer de fraude het grootste probleem, als wel de trend die ik de laatste jaren heb kunnen constateren, namelijk dat vooral de georganiseerde misdaad in steeds grotere omvang voorkomt en dat die de vorm van fraude heeft. Dat is een zeer ernstig probleem.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt vraag nr. 24.
Vraag nr. 25 van Maj Theorin (H-0254/96):
Betreft: De ontwikkeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid tot een eventuele gemeenschappelijke defensie
Blijkens haar advies inzake de IGC (COM(96)0090 def.) is de Commissie van mening dat er een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid moet worden ontwikkeld dat tevens een gemeenschappelijke defensie moet omvatten. De Commissie verzoekt de IGC dan ook om de Unie in staat te stellen de rol van de WEU te wijzigen teneinde de WEU volgens een vast tijdschema in de EU te integreren.
Kan de Commissie meedelen welke volkenrechtelijke consequenties een dergelijke ontwikkeling van het GBVB zou hebben voor de lid-staten van de Unie die neutraal en militair ongebonden zijn? Zullen deze lid-staten de EU moeten verlaten? Indien het voor lid-staten mogelijk is om zich in afzonderlijke gevallen afzijdig te houden van een militair optreden, moeten deze staten dan toch een financiële bijdrage aan dit optreden leveren?

Van den Broek
Voorzitter, in antwoord op de vraag van mevrouw Theorin zou ik willen zeggen dat het advies van de Commissie is opgesteld met het oog op de Intergouvernementele Conferentie en dat het een formele fase vormt in de procedure die zoals bekend is vastgelegd in het Verdrag van Maastricht. Ik vind het daarom eigenlijk een beetje moeilijk als de Commissie dat advies buiten de IGC om nu zelf nader zou gaan toelichten.
Ik wil wel de aandacht van de geachte afgevaardigde vestigen op het feit dat alle lid-staten er reeds mee hebben ingestemd dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid - " Alle kwesties omvat die betrekking hebben op de veiligheid van de Europese Unie met inbegrip van de bepaling op termijn van een gemeenschappelijk defensiebeleid dat mettertijd tot een gemeenschappelijke defensie zou kunnen leiden" , - artikel J 4 van het Verdrag betreffende de Europese Unie" .
Het advies van de Commissie waarover ik eerder sprak, kan in geen enkel opzicht worden geïnterpreteerd als zou het impliceren dat een lid-staat uit de Unie dient te treden. Alle bijzonderheden omtrent verplichtingen van lid-staten zullen in het kader van de IGC uiteraard uitvoerig aan de orde komen.

Theorin
Wanneer de Commissie er nu in ieder geval in zijn advies aan de Intergouvernementele Conferentie op aandringt dat het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid ook een gemeenschappelijke defensie moet inhouden, moet zij toch hebben nagedacht over de consequenties, speciaal aan de consequenties voor de lid-staten van de EU die neutraal en militair ongebonden zijn. Mijn vraag is welke strategie de Commissie heeft bedacht om de WEU te integreren in de EU, terwijl het een feit is dat meerdere lid-staten geen volwaardig lid van de WEU willen worden en niet willen deelnemen aan een gemeenschappelijke defensie.
Het is ook zo dat de WEU uit 27 lid-staten bestaat - 27 stuks - met een verschillende status op het punt van hun rol binnen de WEU. Dit is natuurlijk een bron van grote onduidelijkheden en onzekerheden rond de verplichtingen van de landen tegenover elkaar.
Is een integratie van de WEU in de EU mogelijk wanneer men denkt aan het grote aantal landen met verschillende veiligheidsregelingen binnen de WEU, en wordt de aanstaande uitbreiding naar Oost- en Midden-Europa niet gecompliceerd door een integratie van de WEU in de EU? Moeten eventuele nieuwe leden van de EU niet ook vallen onder de wederzijdse veiligheidsgaranties van de WEU, en welke consequenties zal dat hebben voor de betrekkingen van de EU met Rusland?

Van den Broek
Het zijn op zich allemaal relevante en belangrijke vragen in het debat over de veiligheidspolitieke samenwerking in de Europese Unie en de defensie-aspecten die daarmee verbonden zijn. Het is alleen zo, dat het advies dat de Commissie voor de Intergouvernementele Conferentie heeft gegeven op deze gebieden een aantal heel duidelijke aanbevelingen doet, ook een aantal alternatieve opties noemt, en ik het wat moeilijk vind om nu al, op het onderhandelingsproces dat in Turijn bij de Top eind maart in gang is gezet, vooruit te lopen. Maar laat ik toch terwille van de geachte afgevaardigde één enkel voorbeeld geven van hoe moeilijkheden zoals zij die schetst kunnen worden overwonnen.
U weet dat ook op de IGC bijvoorbeeld uitvoerig zal worden gesproken over het besluitvormingsproces in het buitenlands en veiligheidsbeleid. Een heel belangrijke vraag is bijvoorbeeld of afstand zal moeten worden gedaan van het thans nog bestaande vetorecht. Eén zaak is uit de hele voorbereidende discussie eigenlijk al duidelijk geworden, namelijk dat er geen enkele lid-staat is - en ook niet de Commissie - die bijvoorbeeld bepleit dat bij meerderheid zou kunnen worden besloten over het participeren in militaire acties van de Unie, indien de Unie, al of niet via de West-Europese Unie, over die militaire capaciteit zou beschikken, en iedereen is het erover eens dat wanneer het gaat om deelname door lid-staten aan bepaalde militaire activiteiten, dat altijd een onafhankelijke, soevereine beslissing zal blijven van iedere en elke individuele lid-staat.
Maar in verschillende adviezen in de voorbereidende discussie is ook duidelijk gemaakt dat er een mogelijkheid zou kunnen zijn om tussen de lid-staten overeen te komen dat een meerderheid van lid-staten weliswaar een minderheid niet kan opleggen om aan militaire acties deel te nemen, maar dat daartegenover zou kunnen worden overeengekomen dat een minderheid op haar beurt niet een meerderheid van lid-staten zou kunnen verhinderen om een dergelijke militaire actie te ondernemen.
Ik geef u slechts een voorbeeld. Het is theorie, maar deze discussie zal ongetwijfeld in de onderhandelingen in de IGC worden gevoerd. Ik ben van één ding overtuigd, namelijk dat ook de landen die op dit moment nog een neutraliteitspolitiek voeren, waaraan zij overigens niet allemaal exact dezelfde inhoud en uitleg geven, ook op enigerlij wijze bereid zullen zijn om bijvoorbeeld de zogenaamde Petersbergtaken op één of ander moment uit te voeren; dat kunnen vredeshandhavende taken of humanitaire taken zijn, waarbij militairen worden gebruikt voor de uitvoering.
Ik geef u wederom alleen maar een hypothetisch voorbeeld, hypothetisch in de zin dat daarover geen beslissingen zijn gevallen. Verder kan ik op dit moment niet gaan zonder op de uitkomsten en onderhandelingen in de IGC vooruit te lopen.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met misbruik te maken van het privilege van de microfoon om de commissaris geluk te wensen met het succes van de donorconferentie op zaterdag. Ik weet dat hij daar zelf veel werk in heeft gestoken.
Ik heb twee vragen. Ten eerste is gezegd dat dit specifieke probleem omzeild kan worden door artikel 5 van het Verdrag betreffende de Westeuropese Unie op te schorten en het misschien makkelijker te maken om neutrale landen in een toekomstige defensie-unie op te nemen. Is de commissaris van mening dat het haalbaar is om artikel 5 op te schorten?
Ten tweede heeft de commissaris artikel J.4 geciteerd waarvan de tekst in mijn hart staat gegrift. Er wordt gesproken over het op termijn bepalen van een gemeenschappelijk defensiebeleid dat mettertijd tot een gemeenschappelijke defensie zou kunnen leiden. Daarom is het een lange-termijndoelstelling. Is de commissaris het niet met mij eens dat vroegtijdige stappen om defensie te integreren in de bevoegdheid van de Europese Unie het juist moelijker en niet eenvoudiger zouden maken om uit te breiden naar de landen van Midden- en OostEuropa, omdat zulks momenteel zal worden gezien als een bedreiging voor Rusland?

Van den Broek
Staat u mij toe om mijn antwoord tevens te misbruiken om dank uit te spreken aan het adres van de geachte afgevaardigde Titley. Ik heb gezien dat hij bij de Conferentie voor Joegoslavië aanwezig was en we zijn allemaal erkentelijk dat de internationale gemeenschap in ieder geval haar financiële verantwoordelijkheid heeft genomen ten aanzien van reconstructie en rehabilitatie van Bosnië.
Ten aanzien van de twee vragen van de heer Titley, in de allereerste plaats: de Commissie heeft zich niet uitgesproken over de garantiebepaling, artikel 5, ook niet in relatie met de wederzijdse bijstandsverplichting die uit het Noordatlantisch Verdrag volgt. Ik zou er dus ook zo een, twee, drie, geen antwoord op durven geven of dat een oplossing zou zijn. Men kan zich overigens afvragen of er gemakkelijk overeenstemming over bereikt zou kunnen worden om de wederzijdse bijstandsverplichting op die manier los te laten. Dat hangt namelijk ook heel erg af van het antwoord op de tweede vraag die de heer Titley stelt: hoe ver wil men gaan bij het invulling geven aan de door hem geciteerde bepalingen uit het Verdrag van Maastricht, waarin staat dat gestreefd moet worden naar een gemeenschappelijk defensiebeleid, waarna - zoals hij terecht citeert - dat eventueel zou kunnen leiden tot het inrichten van een gemeenschappelijke defensie.
Voorzitter, de heer Titley legt eigenlijk een relatie met de uitbreiding van de NAVO-discussie, waarvan wij weten dat die met name in de Russische Federatie op dit moment tot de nodige ongerustheid leidt; ik weet niet of je die parallel zo mag trekken. Mijn indruk is dat in ieder geval tot dusver op geen enkele manier is gebleken dat Rusland bezwaren maakt tegen de uitbreiding van de Europese Unie met de kandidaatlanden in Midden- en Oost-Europa, al sluit ik inderdaad niet uit dat het ontbreken van die ongerustheid iets te maken heeft met het nog zeer onvoldragen veiligheidsbeleid dat door de Europese Unie op dit moment wordt gevoerd. Uiteindelijk heeft het Verdrag van Maastricht in 1992 ook het veiligheidspolitieke aspect wel duidelijk naar voren gehaald en gezegd dat alle problemen die te maken hebben met de veiligheid van de Unie eigenlijk ook tot het beleidsterrein van de Unie zouden moeten behoren, maar als het gaat om het inhoud geven van het instrumentarium waarmee die veiligheidspolitiek zou moeten worden gevoerd, zegt het Verdrag van Maastricht nog niet al te veel. We zitten dan midden in de discussie die naar ik hoop serieuze aandacht zal krijgen tijdens de Intergouvernementele Conferentie, namelijk over de vraag wat wij gaan doen met de defensiecomponent van de Europese Unie. Gaat die vorm gegeven worden in de Westeuropese Unie, gaat de Westeuropese Unie geïntegreerd worden in de Europese Unie? Die aanbeveling wordt wel heel duidelijk door de Commissie in haar advies gedaan, en de vraag is hoe zal de relatie zijn tussen een defensiecapaciteit van de Europese Unie enerzijds en die van de NAVO anderzijds.
Voorzitter, ik hoop dat we daar nog een en andermaal met elkaar over van gedachten mogen wisselen in het kader van dit Vragenuur.

Sjöstedt
Hartelijk dank, mijnheer de Commissaris, voor uw antwoord. Ik zou het ook willen hebben over de visies van de Commissie op de Intergouvernementele Conferentie. Laten wij ons voorstellen dat het wordt zoals de Commissie wil, dat het buitenlands beleid met een gekwalificeerde meerderheid wordt aangenomen en dat de WEU wordt geïntegreerd in de Europese Unie. Laten wij ons dan de situatie indenken dat de Unie in een gewapend conflict wordt betrokken en de ongebonden landen ervoor kiezen om geen troepen te sturen, zoals u zei. Neem eens aan dat deze ongebonden landen ervoor zouden kiezen om zich ook neutraal te willen verklaren in dit conflict waaraan de Unie deelneemt, met de volkenrechtelijke verplichtingen die zo'n neutraliteit meebrengt - dat kan zijn met betrekking tot het handelsbeleid, maar ook met betrekking tot andere zaken. Bent u van mening dat neutraliteit in de strikte zin mogelijk is voor een ongebonden land dat lid is van de Europese Unie?

Van den Broek
In de eerste plaats: in het advies van de Commissie worden besluiten die een militaire betrokkenheid impliceren uitdrukkelijk uitgesloten van de toepassing van het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid, en worden ook specifieke regelingen voor dat geval aanbevolen. Mijzelf spreekt zeer aan om van het standpunt uit te gaan om in deze veiligheidspolitieke zaken te proberen het over een formule eens te worden die, zoals ik hiervoor al zei, inhoudt dat de meerderheid de minderheid niet kan dwingen wanneer er duidelijk militaire implicaties zijn, maar waarbij de minderheid op zich ook de meerderheid niet kan verhinderen om een door hen gewenste actie uit te voeren.
Een laatste opmerking over meerderheidsbesluitvorming enerzijds of veto anderzijds. Aan degenen in de lid-staten - en die zijn er nog in niet geringe mate - die op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid het vetorecht onverkort zouden willen handhaven, zou ik willen zeggen dat het bepleiten van meerderheidsbesluitvorming door de Commissie, ook gedaan is vanuit de achtergrond dat wij niet goed kunnen inzien hoe zeker na uitbreiding van de Europese Unie straks van 15 tot 25 leden met handhaving van een vetorecht nog buitenlands beleid kan worden gemaakt, maar tegelijkertijd in het besef dat het laten vallen van het vetorecht niet automatisch impliceert dat men telkens en opnieuw met stemmingen zal worden geconfronteerd wanneer de buitenlandse politiek in de Unie aan de orde is, maar dat het veeleer een convergerende werking zal hebben, dat de wetenschap dat een enkele lid-staat of enkele lidstaten besluitvorming niet kunnen blokkeren, er wellicht eerder toe zal leiden dat men de neiging heeft om toch tot een consensus te komen. Wij zien dat namelijk ook bij allerlei besluitvorming in de Europese Unie op andere terreinen waar gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming gegeven is, en waarbij niet tot stemming wordt overgegaan maar waarbij men probeert elkaar te overtuigen en waar de flexibiliteit van de tegenstanders doorgaans groter is omdat men weet dat men aan het einde van de dag bij een stemming toch de meerderheid de eer zal moeten laten.

De Voorzitter
Vraag nr. 26 van Birgitta Ahlqvist, overgenomen door mevrouw Theorin (H-0259/96):
Betreft: De EU en Wit-Rusland
De democratische ontwikkeling in Wit-Rusland moet nauwgezet worden gevolgd. De grondwet kent de president vergaande bevoegdheden toe terwijl veel zetels in het parlement onbezet zijn tengevolge van de kieswetten. Er zijn aanklachten ingediend wegens verkiezingsfraude. Op 12 oktober 1995 heeft het Europees Parlement geprotesteerd tegen de reactie van de Witrussische autoriteiten op een staking in Minsk in augustus 1995. De EU heeft nu een interimovereenkomst gesloten met Wit-Rusland die moet uitmonden in een partnerschapsovereenkomst. Wit-Rusland en Rusland hebben meegedeeld op 2 april een unie te zullen vormen. Hoe deze unie er uit zal gaan zien is nog niet bekend gemaakt, maar de oppositie in Wit-Rusland heeft heftig tegen het voorstel geprotesteerd.
Heeft de Commissie onderzocht of er in Wit-Rusland een behoorlijke persvrijheid en vrijheid van organisatie heerst? Luistert de Commissie naar de kritiek van de oppositie in Wit-Rusland op de inperking van de democratische rechten en vrijheden?

Van den Broek
De vraag naar de situatie in Wit-Rusland en met name ook de recente ondertekening van het interimakoord, wat heeft de Commissie bewogen om tenslotte ook het interimakkoord ter ondertekening aan de Raad voor te leggen, nadat eerder die ondertekening was uitgesteld met het oog op de situatie in Wit-Rusland. Naar de mening van de Commissie is er in 1995 wel degelijk voortgang geboekt door Wit-Rusland. Het land kon immers, ondanks de rigiditeiten van de kieswet, dan tenslotte toch een nieuw parlement kiezen. Hoewel niet alle zetels werden bezet, zorgde het aantal gekozen parlementsleden ervoor dat het vereiste quorum in ieder geval werd behaald, zodat het Parlement normaal kan functioneren hetgeen toch moet worden gezien als een stap in de richting van democratische hervorming. Ik druk mij voorzichtig uit.
De bevolking van Wit-Rusland heeft getoond een democratisch verkozen parlement te wensen en tenslotte heeft president Loekasjenko het resultaat aanvaard en het Parlement zijn persoonlijke medewerking en de medewerking van zijn regering aangeboden.
Ten aanzien van de stemprocedures kwam er bij de stemming aanwezige internationale waarnemers, inclusief vertegenwoordigers van uw en andere lidstaten van de Europese Unie, tot de conclusie dat de kieswet en de kiesprocedures over het algemeen in het verkiezingsproces werden geëerbiedigd ondanks het feit dat er geringe maar gelukkig niet systematische schendingen hebben plaatsgevonden. De voornaamste kritiek gold opnieuw de verkiezingscampagne met name de beperking van de persvrijheid tijdens die verkiezingscampagne.
Wij, de Commissie, is het met de analyses van het Parlement eens over de toestand in Wit-Rusland en deelt ook de bezorgdheid over de mensenrechtensituatie, bijvoorbeeld wanneer het gaat om de vrijheid van de media - ik wees er zojuist al op - maar niet minder als het gaat ook om het recht op vereniging met name als het gaat om de vakbonden. Ik sprak die bezorgdheid ook op 25 maart uit tegenover de eerste-minister van Wit-Rusland die in Brussel op bezoek was en ook tijdens zijn bezoek aan Minsk dat ik heb gebracht begin november 1995 toen ik daarover sprak met de rechterhand van president Loekasjenko, de heer Mjasjnikowitsj.
De Commissie zal in ieder geval de mensenrechtensituatie in Wit-Rusland en de vrijheid van vereniging van vakbonden, de vrijheid van de media zorgvuldig blijven volgen en hiervan zal worden uitgegaan ook bij de voortdurende herziening van de bilaterale samenwerking tussen de Unie en Wit-Rusland.
Los hiervan wil ik ook graag het Parlement meedelen dat ook voor de Commissie de beslissing een moeilijke is geweest om op dit moment toch over te gaan tot ondertekening van dat interimakkoord vanwege de redenen die ik u zojuist heb genoemd en ook vanwege de analyses die het Parlement heeft gemaakt en waar wij het op zich ook niet mee oneens zijn. Maar hier was het dilemma tussen ofwel het uitstel nog verder verlengen en daarmee Wit-Rusland verder in een isolement dringen of op een gegeven ogenblik te trachten het interimakkoord ook te gebruiken als instrument, als vehikel van voortgaande dialoog met Wit-Rusland. Juist met Wit-Rusland dat zoals u weet zeer sterke toenadering zoekt tot de Russische Federatie daarmee ook een aantal overeenkomsten heeft gesloten die zeer veel lijken op overeenkomsten die dienen om tot een verdergaande integratie te komen van Wit-Rusland in de Russische Federatie. Wij spreken als wij het over Wit-Rusland hebben ook over een land dat, zeg maar, de meest vergaande vorm van integratie had met de Russische Federatie in het oude sovjetsysteem en zonder te willen zeggen dat wij in concurrentie wensen te treden met de Russische Federatie als het gaat om betrekkingen met Wit-Rusland, was het er ons wel om te doen ook Wit-Rusland te laten zien dat de Europese Unie wel degelijk een politiek en economisch complement kan bieden voor de relaties met de Russische Federatie.
Wij weten overigens ook dat de ratificatie van de paternerschapsovereenkomst nog voorligt bij het Europees Parlement. Wij spreken dan ook uiteindelijk over een ruimer akkoord dan het interimakkoord dat onlangs door Raad en Commissie is ondertekend en ongetwijfeld zal het Europees Parlement zijn eigen afwegingen daarover maken. Ik hoop ook in de commissie buitenlandse zaken en wellicht in de commissie economische aangelegenheden nog een keer een gedachtenwisseling met het Europees Parlement te mogen hebben om nog eens zorgvuldig te onderzoeken wat er nu exact in Wit-Rusland plaatsvindt maar meer in het bijzonder ook wat WitRusland nu precies beoogt met de overeenkomsten. Eén ervan heet een douane-unieovereenkomst die met de Russische Federatie is afgesloten en waarvan u weet ook Kirgistan en Kazachstan, waar ik onlangs een bezoek heb gebracht, deel van uitmaken zonder dat, nogmaals, precies duidelijk is in hoeverre dit nu toegroeit naar een integratie van deze drie landen met de Russische Federatie of dat het toch om een losser verband gaat.
Tenslotte dit, waar het gaat om de integratie van Rusland en Wit-Rusland dienen wij ons te realiseren dat de overeenkomst die onlangs tussen de twee landen is gesloten een derde of misschien al een vierde poging is sinds de ontbinding van de Sovjetunie, om de betrekkingen tussen de Russische Federatie en Wit-Rusland een nieuwe, nauwere, vaste verstrengelingsbasis te geven. Nogmaals, hoe zich dat ook met name politiek zal ontwikkelen is op dit moment nog buitengewoon moeilijk te zeggen.
Tenslotte, ik herinner mij dat een dag of twee dagen voordat wij het advies aan de Raad uitbrachten om dan tenslotte toch nu tot ondertekening van het interimakkoord over te gaan, ik het genoegen had in de commissie buitenlandse zaken nog eens de argumenten van de Commissie duidelijk uiteen te zetten. Ik hoop in dat opzicht ook de ondertekening door Raad en Commissie uw Huis niet bij verrassing heeft genomen.

Schroedter
Mijnheer Van den Broek, na uw uiteenzetting heb ik verschillende vragen. Welke concrete invloed heeft de interimovereenkomst op de democratische ontwikkeling? Hoe staat u tegenover het feit dat het hoofd van het blad van het Parlement zonder de instemming van het Parlement is afgezet, alleen maar omdat hij in het openbaar had gezegd dat in Wit-Rusland geen persvrijheid bestaat? Wat denkt u van het feit dat oekaze nr. 336, die vakbonden nog steeds verbiedt, nog altijd niet is opgeheven? Wat denkt u ten slotte van het feit dat de tekst van de door Loekasjenko ondertekende wet nog steeds niet is bekendgemaakt, hoewel de centrale constitutionele vraag is hoe het met het samengaan met Rusland nu verder moet?

Van den Broek
Elk van deze vragen van mevrouw Schroedter zijn in feite door ons ook besproken tijdens het bezoek van de premier van Wit-Rusland aan Brussel. Ik zeg niet dat daar op dit moment afdoende antwoorden op zijn. Mevrouw Schroedter die zeer wel bekend is met de situatie ter plaatse weet ook welke antwoorden daar gegeven worden om dat wij die antwoorden onvoldoende vinden en dat wij daar ook op zullen blijven hameren en daarvoor zullen blijven vechten dat dat verandert. Maar de vraag was in hoeverre deze onvolkomenheden, op zich serieuze onvolkomenheden in, zeg maar, de ganse democratische situatie aanleiding waren om thans opnieuw tot uitstel te komen. Ik heb eerder in contacten met mevrouw Schroedter en de groep die zich met Wit-Rusland heeft bezig gehouden, ook opgemerkt dat wij met verschillende leden van de oppositie in het Witrussische parlement over deze zaken hebben gesproken en ook naar hun opvattingen hebben gevraagd over de wenselijkheid om eventueel ondertekening van het interimakkoord opnieuw uit te stellen. Velen van hen, en ik zeg dat in alle oprechtheid en zonder overdrijving, hebben ons gezegd dat men hoopte dat ondertekening van dit akkoord in ieder geval tevens zou kunnen dienen tot het ontwikkelen van een meer permanente dialoog met het naar het Westen toe toch nog al geïsoleerde Wit-Rusland om juist ook te proberen telkens opnieuw deze zaak aan de orde te kunnen stellen. Zoals eerder gezegd, dat is voor mij één van de belangrijkste argumenten geweest om tenslotte tot deze beslissing te komen.

De Voorzitter
Vraag nr. 31 van Friedrich König (H-0068/96):
Betreft: Versnelde verwezenlijking van het Brenner-spoorwegtraject
Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen voor een versnelde verwezenlijking van het Brenner-spoorwegtraject, één van de 14 projecten op de prioriteitenlijst van de transeuropese netwerken, in het licht van de te verwachten gevolgen van een de facto-verbod op transitovervoer over de weg door Zwitserland vanaf het jaar 2004?

Kinnock, Neil
De Commissie hecht het allergrootste belang aan het Brenner-spoorwegproject. Zij heeft een reeks workshops en andere bijeenkomsten georganiseerd met vertegenwoordigers van de diverse regeringen en spoorwegmaatschappijen die bij de Brenner-as betrokken zijn. Bovendien volgt de Commissie het werk van de trilaterale Brenner-commissie.
In november 1994 heeft de toenmalige minister van Vervoer, de heer Oreja, samen met de ministers van Vervoer van Duitsland, Italië en Oostenrijk een memorandum getekend over de verdere ontwikkeling van de spoorweg München-Verona. Dit memorandum volgt op een overeenkomst over de route, waaronder de Brenner-tunnel, die in juni 1994 bereikt werd en waarin acties worden gespecificeerd ter verbetering van de financiële en economische haalbaarheid van het project. De Gemeenschap heeft zich ertoe verbonden om de voltooiing van de transalpine verbinding te steunen op basis van de richtsnoeren voor de ontwikkeling van het transeuropese vervoernetwerk en van de beschikbare financiële instrumenten.
In deze context heeft de Commissie een studie opgezet over de ontwikkeling van het Alpenverkeer dat een belangrijke basis zal vormen voor verdere, grondige economische en financiële studies over het Brenner-project. Ook steunt de Commissie de inspanningen om een partnerschap tussen de openbare en de particuliere sector tot stand te brengen voor de tenuitvoerlegging van dit project. Tegen einde 1996 zal de trilaterale Brenner-commissie samen met de desbetreffende dienst van de Commissie een verslag indienen dat bedoeld is als basis voor een politiek besluit over de tenuitvoerlegging van het project.
Sedert 1985 heeft de Gemeenschap financiële steun verstrekt voor een bedrag van 85 miljoen ecu van het vervoerinfrastructuurprogramma en de begrotingslijn van het transeuropees vervoernetwerk voor cofinanciering van uitvoerbaarheidstudies en de verbetering van de bestaande Italiaanse lijn tussen Verona en de Brenner. Van de bedragen die in 1995 aan het project zijn toegewezen, had een aanzienlijk deel betrekking op technische milieustudies in verband met het verdubbelen van het spoor op het gedeelte van de Oostenrijkse Inn-vallei, dat het meest geavanceerde en, wegens capaciteitsproblemen, het meest dringende gedeelte van het project is.
De Europese Investeringsbank heeft intussen een lening toegestaan van 362 miljoen ecu voor de verbetering van de bestaande lijn tussen Verona en de Brenner welke een preliminaire fase van het hele project is.

König
Mijnheer Kinnock, ik verheug mij erover dat u heeft gezegd dat de Commissie aan dit project veel belang hecht. Dat heeft ook te maken met het feit dat de beslissing in Zwitserland is gevallen, dat wij er rekening mee moeten houden dat het goederentransitvervoer over de weg het in Zwitserland de facto zal moeten afleggen en dat wij dus alternatieve oplossingen nodig hebben. De capaciteit van het wegennet is beperkt en het milieu wordt door het wegverkeer zwaar belast. Daarom is het spoor het enig mogelijke alternatief. Mijnheer Kinnock, mijn vraag luidt als volgt: de Raad weigert nog steeds de veertien prioritaire projecten goed te keuren. Het Parlement houdt aan die projecten vast. Als wij geen prioriteiten stellen maar de hoe dan ook veel te geringe middelen versnipperen, kunnen wij niet tijdig doen wat echt nodig is. Hoe staat de Commissie tegenover de eis van het Parlement om aan die veertien prioritaire projecten vast te houden?

Kinnock, Neil
Ik ben de geachte afgevaardigde dankbaar voor zijn verdere vraag. Wij realiseren ons in de Commissie zeer wel dat er sprake is van druk ten gevolge van zowel geografische factoren als van potentiële actie van naburige landen. Wij zijn ook akkoord met het standpunt dat de geachte afgevaardigde naar voren heeft gebracht, namelijk dat men dringend een sterke interesse aan de dag moet leggen en maatregelen moet treffen voor de ontwikkeling van het spoorwegverkeer en het gecombineerd vervoer in de regio.
Het zou echter verkeerd zijn te zeggen dat het Brenner-project geen deel uitmaakt van de veertien prioritaire projecten waarover te Essen overeenstemming werd bereikt en dat de constante aandacht heeft van de lid-staten en de Commissie voor wat betreft de financiering binnen de mogelijkheden van de begrotingslijn voor de transeuropese vervoernetwerken. Het Brenner-project zal zeer aanzienlijke steun blijven genieten. Het enige wat ik betreur is dat de beperkingen inzake de middelen die de Gemeenschap ter beschikking staan, betekenen dat die steun uiteindelijk niet zo groot is als wij graag zouden willen, vooral gezien de urgentie en prioriteit die de gehele Europese Unie zou moeten hechten aan de succesvolle voltooiing van dit project.

Spindelegger
Mijnheer Kinnock, ik zou u willen vragen of het juist is dat de heer Santer een plan heeft voorgelegd en voorstellen heeft gedaan om extra middelen voor de aanleg van de transeuropese netwerken beschikbaar te stellen. Wij weten dat het project van de Brennerbasistunnel veel geld zal kosten. Voor het gehele project van München tot Verona raamt men de kosten op zowat 160 miljard schilling, een onvoorstelbaar groot bedrag. Daarvan moet Oostenrijk 40 % opbrengen. Mijn vraag luidt als volgt: kunt u zich voorstellen dat een deel van de extra middelen die de heer Santer thans voor de transeuropese netwerken beschikbaar wil stellen naar dit belangrijke en prioritaire project gaat?

Kinnock, Neil
Het spijt mij te moeten zeggen dat als de geachte afgevaardigde meent dat voorzitter Santer en de Commissie de macht hebben, om zijn woorden te gebruiken, bijkomende middelen vrij te maken voor de Transeuropese Netwerken, hij dan het slachtoffer is van een zeer droevige en ernstige misvatting. Ik zou hem graag nog eens aan de Top van Essen herinneren. De regeringshoofden hebben op die Top unaniem te kennen gegeven dat de Commissie voorstellen moest doen aan de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën voor een aanvulling van het bedrag dat in de communautaire begroting beschikbaar was voor de begrotingslijn van de Transeuropese Netwerken. Die oproep, die zoals ik al zei voor het eerst werd gedaan in Essen, werd vorig jaar december in Madrid nog herhaald. Ondanks herhaalde en gedetailleerde voorstellen aan de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, is de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën tot op heden doof gebleken voor deze oproepen.
Voorzitter Santer, die zich de bezorgdheid van de Commissie herinnerde welke ik zeer vaak te kennen heb gegeven, heeft begin dit jaar zeer terecht duidelijk gezegd dat het naar zijn mening nu tijd was voor de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën om positief te reageren op de suggesties van de Commissie en op de oproep van de regeringshoofden. Tot op heden is er van geen enkele praktische ontwikkeling sprake.
Wij hebben terdege rekening gehouden met de aanvragen die de lid-staten hebben ingediend voor steun voor transeuropese vervoernetwerken, welke nu zesmaal het bedrag vertegenwoordigen van de som die wij ter beschikking hebben. Wij hebben een berekening gemaakt in termen van de projecten die zij in voorbereiding hebben en wij kunnen aantonen dat een aanvulling van 1, 7 miljard ecu gerechtvaardigd zou zijn, naast de bijna 2 miljard ecu die momenteel beschikbaar is op de totale begrotingslijn voor transeuropese vervoernetwerken. Wij weten dat er begrotingsbeperkingen zijn en hebben dan ook duidelijk gemaakt dat wij ons zouden kunnen vinden in een aanvulling die lager ligt dan de 1, 7 miljard ecu. Er is tot op heden nog steeds geen praktisch en positief antwoord gekomen van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Wij zullen dat derhalve nog eens bevestigen.
Inzake het laatste punt van de geachte afgevaardigde is het duidelijk dat als wij de middelen hebben of zelfs een fatsoenlijk gedeelte van de middelen waarvan wij kunnen aantonen dat deze nodig zijn en die praktisch gezien aangewend kunnen worden voor het doel het concurrentievermogen te vergroten, de groei te verbeteren en om werkgelegenheid in de Europese Unie te genereren, wij dan meer dan bereid zouden zijn om in te gaan op realistische vragen in verband met verbindingen via de Alpen, met inbegrip van het Brenner-project.

De Voorzitter
Vraag nr. 32 van Florus Wijsenbeek (H-0082/96):
Betreft: Discriminatie van buitenlandse vrachtrijders bij de controle op rij- en rusttijden door België
Heeft de Commissie kennis genomen van het feit, dat buitenlandse vrachtwagens gediscrimineerd worden bij de controle op rij- en rusttijden? Uit cijfers blijkt dat België 72 procent van zijn controles uitvoert op buitenlandse vrachtwagens, terwijl dit percentage in veel omringende lid-staten varieert tussen de 15 en 20 %.
Wat denkt de Commissie te gaan ondernemen om België ertoe te bewegen deze controles op buitenlandse vrachtwagens tot normale proporties terug te dringen?

Kinnock, Neil
De Commissie heeft onlangs een verslag goedgekeurd over de toepassing van de sociale wetgeving in het wegvervoer in 1991/1992. Uit het verslag blijkt dat in België 65 % van de chauffeurs die gecontroleerd worden op rij- en rusttijden ingezetenen zijn van andere lid-staten, terwijl dit in bijvoorbeeld Nederland 20 % is.
De Commissie heeft echter geen bewijzen waaruit blijkt dat België de controles niet op een objectieve manier uitvoert. Informatie over controles die samen met aangrenzende lid-staten worden uitgevoerd, geven evenmin enige discriminatie te zien. De geografische ligging van de lid-staten en de grootte van nationale vervoersondernemingen kunnen natuurlijk bepaalde variaties verklaren in het aantal nationalen en niet-nationalen dat gecontroleerd wordt. Een kleine lidstaat met een intensief transitoverkeer maar weinig nationale transportbedrijven, zal in verhouding meer buitenlandse chauffeurs controleren dan een groot land dat aan de rand van de Europese Unie ligt met een aanzienlijk nationaal wagenpark waarvoor de sociale verordeningen van de Gemeenschap gelden.
De statistieken van Luxemburg laten een situatie zien die vergelijkbaar is met die van België. Het zal de geachte afgevaardigde ongetwijfeld genoegen doen te vernemen dat er op initiatief van de Commissie inspanningen worden gedaan om te onderzoeken wat de beste praktijk is in verband met controles en om acties te stimuleren in de lid-staten om te bewerkstelligen dat de communautaire regels op uniforme wijze worden toegepast.

Wijsenbeek
Het standpunt van de Commissie zou correct zijn indien - en hij woont zelf in België - 65 % van de vrachtwagens op de Belgische wegen uit het buitenland afkomstig zou zijn. Dit is zeer zeker niet het geval, zoals de commissaris heel goed weet. Daarom is er nog steeds reden om aan te nemen dat buitenlanders gediscrimineerd worden. Ik verzoek de commissaris dringend om ervoor te zorgen dat richtlijn 88/599 correct wordt toegepast. Dit is de belangrijkste taak van de Commissie - om erover te waken dat de communautaire wetgeving correct wordt toegepast in alle lid-staten.
Luxemburg is natuurlijk een ander geval want als je vijf minuten achter het stuur gaat zitten ben je al in het buitenland.

Kinnock, Neil
Wij schenken aandacht aan hetgeen de geachte afgevaardigde gezegd heeft. Ik herhaal nog eens dat er geen bewijzen van discriminatie zijn maar dat de Commissie samen met de Belgische autoriteiten er te allen tijde voor tracht te zorgen dat de communautaire regels eerlijk en uniform worden toegepast, ter voorkoming van eventuele discriminatie van chauffeurs, ongeacht land, onderneming of punt van herkomst.

De Voorzitter
Vraag nr. 33 van Hans Lindqvist (H-0150/96):
Betreft: Brug over de Öresund
Met de bouw van de brug tussen Malmö en Kopenhagen, de Öresundbrug, is juist begonnen. In de inleidende bouwfase is reeds gebleken dat de milieutechnische en financiële berekeningen niet zullen uitkomen. Zoals de verwachting thans is, zal het budget waarschijnlijk met honderden miljoenen Deense kronen worden overschreden. Wat het milieu betreft, ziet het er ook naar uit dat de vooraf vastgestelde grenswaarden voor onder meer de uitspoeling van slib overschreden zullen worden.
Kan de Commissie, gezien het bovenstaande, de volgende vragen beantwoorden wordt het brugproject voor enig aandeel met EU-middelen gefinancierd? Zo ja, om hoeveel geld gaat het dan? Zijn er plannen voor eventuele verdere financiële of andere steun van de EU voor de bouw van de Öresundbrug?

Kinnock, Neil
Over de periode 1992-1994 hebben de Deense toegangswegen van de vaste verbinding van de Öresund financiële steun van de Gemeenschap gekregen krachtens het vervoerinfrastructuurprogramma voor een totaalbedrag van 21 miljoen ecu in de vorm van rechtstreekse subsidies aan de Deense autoriteiten. In 1995 kende de Gemeenschap financiële steun toe krachtens de nieuwe verordening voor het verlenen van communautaire bijstand voor werk aan de transeuropese vervoernetwerken. De steun bestond uit 10 miljoen ecu voor de cofinanciering van studies over de vaste verbinding van de Öresund zelf, waar de begunstigde de Öresund Consortiet Project Authority was en 5 miljoen ecu voor studies over de Deense toegangswegen waar de begunstigde de staat Denemarken was.
De cofinancieringsstudies voor de vaste verbinding van de Öresund in 1995 behelsden studies in verband met het ontwerp, het milieu, milieueffectbeoordeling en bewaking, alsmede studies over de verwachtingen inzake de verkeersontwikkeling. De cofinancieringsstudies voor de Deense toegangswegen in 1995 omvatten studies over het technische ontwerp, alsmede milieustudies en bewaking. Er is verdere financiële steun gepland voor de periode 1996-1999 aangezien de vaste verbinding van de Öresund een sleutelelement is in de ontwikkeling van de transeuropese vervoernetwerken en zelfs een prioritair project is.
De in 1996 geformuleerde aanvraag uit hoofde van de transeuropese vervoernetwerken voor steun voor de vaste verbinding van de Öresund is in de vorm van rentesubsidies. De Commissie is niet op de hoogte van een aanzienlijke verhoging van de begroting van het project. De cijfers waarover de Commissie beschikt en die gebaseerd zijn op de aanvraag uit 1996 voor cofinanciering van transeuropees vervoer, tonen aan dat de bouwbegroting verhoogd is van 1, 837 miljoen ecu naar 1, 962 miljoen ecu, ten gevolge van een aantal wijzigingen en verbeteringen die voornamelijk betrekking hebben op milieuprojecten.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn dank uitspreken voor het antwoord. Volgens de inlichtingen die ik heb gekregen, gaat het om steun of om directe bijdragen in de orde van grootte van 5 tot 6 miljard kroon, als men meetelt wat is uitbetaald en wat moet worden betaald. Ik zou graag willen weten of de Commissie of de EU enige milieu-eisen heeft gesteld aan het toekennen van gelden voor de brug.
Het baggeren heeft volgens inlichtingen meer slib opgeleverd dan berekend was. Er zijn veel aanwijzingen dat er een enorme verkeerstoename zal plaatsvinden en de vraag is of de bouw van de brug werkelijk is te verenigen met een goed milieubeleid. Er zijn ook veel aanwijzingen dat de brug duurder wordt dan was berekend. De financiering van aansluitingen zoals de citytunnel in Malmö e.d. kunnen er denkelijk bijkomen. Zal de EU dan nog meer geld aan dit project toekennen?
Dan wil ik vragen of de Commissie van de EU kennis heeft genomen van de het oordeel van de kredietverleningsinstelling Standaard & Poors, dat het project zich niet staande kan houden zonder staatsgaranties. Er is dus een risico dat de Commissie van de EU een project steunt dat noch voldoet aan de milieu-eisen, noch zichzelf op de markt weet te redden. Zijn dit juist aangewende gelden?

Kinnock, Neil
Mijn antwoord op het laatste punt van de vraag is absoluut en beslist ja! Ik zou er ook in geïnteresseerd zijn om overtuigende informatie te krijgen ter staving van hetgeen de geachte afgevaardigde in zijn vraag aanvoert, te weten dat het budget voor het project - de vaste verbinding van de Öresund - met honderden miljoenen Deense kronen overschreden zal worden. Uiteraard willen wij graag uitzoeken of dat zo is. Er is tot op heden geen enkel bewijs dat deze bewering ondersteunt.
Voor wat het milieu betreft, zijn de twee belangrijkste stukken communautaire wetgeving richtlijn 85/337 over de beoordeling van de effecten van bepaalde openbare en particuliere projecten op het milieu en richtlijn 79/409 over de bescherming van wilde vogels. In 1991 en 1992 heeft de Commissie onderzocht of Denemarken deze richtlijnen in verband met het project naleefde en zij stelde vast dat er geen inbreuken waren gepleegd.
Voor wat voorts het Zweedse gedeelte van het project betreft, is er een aanvraag ingediend door het bouwconsortium onder de Zweedse Wet voor Natuurlijke Hulpbronnen. Die aanvraag ging vergezeld van een studie over de milieu-effecten. Samen met een aantal deelverslagen was deze studie bedoeld als basis voor het Zweedse milieu-onderzoek van het project. Ook is er naar verluidt een Deense niet-gouvernementele milieu-organisatie - de Deense tak van Greenpeace - die in juli 1994 een juridische basis had om het project aan te vechten op grond van een slechte milieu-effectbeoordeling.
Overeenkomstig een uitspraak van de rechtbank echter kan het werk aan het project worden voortgezet in afwachting van een definitieve beslissing.

Wijsenbeek
Ik wil de commissaris in verband met de vraag van de heer König vragen of hij, gezien het feit dat de fondsen zo beperkt zijn en gezien ook de voorstellen van president Santer, eveneens van mening is dat deze projecten zich uitstekend zouden lenen voor een communautair leeninstrument?

Kinnock, Neil
Het zal u niet verbazen te vernemen dat ik achter de idee sta om de ontwikkeling van een nieuw communautair leeninstrument te overwegen. Voorzitter Santer is teruggekeerd naar de idee van de zogeheten eurobonds. Er vinden momenteel evaluaties en onderzoeken plaats om te bepalen of er nog meer en belangrijkere redenen zijn dan oorspronkelijk het geval was die pleiten voor het opzetten van een nieuwe communautaire leenvorm.
De geachte afgevaardigde weet echter vast wel dat er ernstig verzet is tegen een dergelijk idee in de lid-staten en het is wellicht niet voor het eerst in de geschiedenis dat de Commissie met haar standpunt en het Parlement met zijn enthousiasme realistischer en progressiever zijn gebleken dan de Raad.

De Voorzitter
Vraag nr. 34 van Konstantinos Hatzidakis (H-0234/96):
Betreft: Verbeteringen aan de Egnatias-weg door de aanleg van dwarse autowegen
Kan de Commissie, overwegende dat de verbetering van de Egnatias-weg is opgenomen in de lijst van transeuropese netwerken, meedelen wat zij denkt over de plannen om de bruikbaarheid van deze weg te vergroten door de aanleg van dwarse autowegen die de Egnatias-weg zullen verbinden met Sofia, Monastir, Skopje en Durrës? Waar kunnen, indien zij met deze plannen instemt, fondsen worden gevonden voor de uitvoering van deze werken?

Kinnock, Neil
De Commissie gaat akkoord met de voordelen van de Via Egnatia, een prioritair project van de transeuropese netwerken, en is het ermee eens dat deze nog verhoogd kunnen worden door de aanleg van grensoverschrijdende verbindingen naar het noorden waardoor goede wegverbindingen zouden ontstaan vanuit Griekenland naar Albanië, naar Fyrom en naar Bulgarije en dat dit ook de economische levensvatbaarheid van het project zou verhogen. Het communautaire steunkader 1994-1999 voor Griekenland, het communautaire initiatief INTERREG II en het Cohesiefonds zorgen reeds voor cofinanciering van de bouw op het grondgebied van de Gemeenschap van autowegen die Via Egnatia verbinden met Albanië, Fyrom en Bulgarije, terwijl de verbinding Thessaloniki/Efsoni reeds aan de normen voor een autosnelweg voldoet. Het PHAREprogramma zorgt reeds voor cofinanciering van de verlenging van deze autowegen voorbij de grens van de Europese Unie naar Durres en Sofia.
Voorts wordt verwacht dat nadat de betrekkingen met Fyrom geregeld zijn, er beslissingen zullen worden genomen voor de verlenging van de autowegen van Florina en Niki naar Fyrom. De Commissie zal uiteraard al haar inspanningen blijven richten op het gebruik van alle mogelijkheden voor verdere cofinanciering van deze verbindingen binnen de bestaande communautaire instrumenten en mechanismen. Samengevat betekent dit dat de stukken op het grondgebied van de Europese Unie kunnen profiteren van cofinanciering uit het regionaal cohesiefonds alsook van leningsfaciliteiten van de Europese Investeringsbank, terwijl de stukken buiten de Europese Unie gecofinancierd kunnen worden uit hoofde van het PHARE-programma en daarnaast kunnen deze steun krijgen via leningen van de Europese Investeringsbank.

Hatzidakis
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Als lid van de Commissie regionaal beleid wil ik nog benadrukken dat de financiering van zulke werken in derde landen met grote moeilijkheden gepaard gaat. Het probleem bestaat erin dat de projecten in de Unie worden gefinancierd in het kader van het Cohesiefonds of de communautaire bestekken, terwijl de subsidies voor de werken buiten de Unie afkomstig zijn van het programma PHARE. Ik hoop evenwel dat dit geen obstakel vormt voor de aanleg van de dwarse autowegen die de Egnatias-weg met steden buiten de Unie verbinden. Ik wil de commissaris alleen nog vragen of hij optimistisch is over de globale vooruitgang van de werken en of hij van oordeel is dat de participatie aan het project van particulier kapitaal er niet kan voor zorgen dat de aanleg van de Egnatias-weg en de dwarse autowegen sneller vooruitkomt dan tot dusver het geval was.

Kinnock, Neil
Ik weet zeker dat er geen enkel project is in de Europese Unie waarvan ik niet zou kunnen zeggen dat het sneller vooruit zou kunnen gaan. Voor wat dit specifieke project betreft moet ik zeggen dat ik, gezien de ingewikkelde zaken eromheen, gezien het aantal belangen dat eraan verbonden is en gezien ook dat het voor het eerst in de geschiedenis is dat een dergelijke ontwikkeling heeft plaatsgehad, alleen maar een zekere voldoening tot uiting kan brengen over de intense belangstelling die aan de dag wordt gelegd en over de inspanningen die geleverd worden om te bewerkstelligen dat met dit project zo snel mogelijk vooruitgang wordt geboekt. Ik ben liever niet optimistisch. Ik wil gewoon realistisch zijn en het is realistisch te zeggen dat de zware inspanningen van alle partijen zullen uitmonden in een bevredigend resultaat.

De Voorzitter
Het Vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt te 19.05 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Visserij-overeenkomst met Marokko
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0085/96) van de heer Arias Cañete, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad (12358/95 - C4-0135/95-95/0306(AVC)) betreffende de sluiting van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Marokko tot samenwerking op het gebied van de zeevisserij en tot vaststelling van de bepalingen ter uitvoering van die overeenkomst.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren afgevaardigden, de visserij-overeenkomst met Marokko is het belangrijkste verdrag voor de visserij dat de Gemeenschap ooit gesloten heeft, niet alleen wat betreft de financiële kant - die ongetwijfeld van belang is - maar ook vanwege zijn verstrekkende gevolgen op sociaal-economisch gebied.
De afgelopen maanden is deze overeenkomst het voornaamste onderwerp van gesprek geweest in de Commissie visserij. Zoals u weet, heeft het Parlement sinds 30 april 1995, de dag waarop het vorige verdrag ter regulering van de betrekkingen op visserijgebied tussen de Europese Unie en Marokko afliep, verscheidene malen zijn standpunt bepaald inzake de vele problemen die tijdens de onderhandelingen voor verlenging van het verdrag naar voren zijn gekomen; we zullen al deze uitspraken, die in vorige resoluties van deze Vergadering zijn opgenomen, hier dus maar niet gaan herhalen.
Maar alvorens in te gaan op de inhoud van de overeenkomst en de gevolgen ervan, zou ik de Commissie namens de Commissie visserij van harte willen bedanken voor de samenwerking en de snelheid waarmee zij ons, gedurende de zeven maanden onderhandelen, op de hoogte heeft gehouden - een inspanning die des te meer te prijzen valt als men bedenkt hoe moeizaam de onderhandelingen verlopen zijn en hoe vaak ze stillagen -; we hopen en vertrouwen erop dat deze vorm van samenwerken in de toekomst de regel zal worden.
Ik zou hierbij tevens blijk willen geven van onze tevredenheid omdat de interinstitutionele samenwerking, na een lange periode van overleg en besprekingen tussen het Parlement, de Commissie en de Raad, vruchten lijkt af te werpen, en voor de eerste keer is, overeenkomstig artikel 228, lid 3, tweede alinea van het Verdrag betreffende de Europese Unie, bij de sluiting van een internationale visserij-overeenkomst het Europees Parlement geraadpleegd; dat wil zeggen dat er, zoals deze Vergadering al zo vaak verzocht heeft, gebruik is gemaakt van de instemmingsprocedure. Laten we hopen dat deze situatie geen uitzondering is en betekent, dat de stelregel is gewijzigd die de Raad en de Commissie tot nog toe hebben toegepast op basis van de wettelijke grondslagen van de internationale visserij-overeenkomsten.
Dat neemt niet weg dat de Visserijcommissie verbaasd en teleurgesteld was over het late tijdstip waarop het Parlement over deze overeenkomst is geraadpleegd, hetgeen nogal contrasteerde met de snelheid en zorgvuldigheid waarvan de Commissie en de Raad eerder blijk hadden gegeven. Toch moet worden erkend dat we tenminste zijn geraadpleegd voordat de termijn afliep van de eerste betaling van de financiële compensatie in het kader van deze overeenkomst.
Deze opmerkingen terzijde en om op de inhoud van de overeenkomst in te gaan, moet, los van het standpunt dat elke fractie afzonderlijk inneemt, worden gezegd dat de mogelijkheden van de visserij door deze overeenkomst ongetwijfeld meer beperkt worden dan door de vorige overeenkomst, waarbij vooral de koppotigen, de beug en sommige delen van de kustvisserij het moeten ontgelden. Het is een overeenkomst als gevolg waarvan de rechten die door de rederijen moeten worden betaald, omhoog gaan, en waardoor de arbeidskosten met betrekking tot het aanmonsteren van Marokkaanse zeelui, zijn gestegen, hetgeen de visserijactiviteit in sommige gevallen bemoeilijkt.
Voorts moeten we ons bezinnen over de duur van de overeenkomst. Het zou een bijzonder goede zaak zijn als de overeenkomst, met een geldigheidsduur van vier jaar, voor beide partijen een onontkoombare verbintenis was, en dat de mogelijkheid geschrapt wordt die in het vorige protocol geboden werd, om de in eerste instantie vastgestelde duur eenzijdig en drastisch te bekorten. Ofschoon er niet is voorzien in een hernieuwingsclausule als zodanig, dringt deze Vergadering er bij de Commissie op aan dat deze te zijner tijd, maar niet te laat, de vereiste contacten en onderhandelingen aanknoopt om de visserijbetrekkingen met Marokko op vreedzame wijze te herzien wanneer de aanvankelijk voorziene geldigheid verlopen is.
Dit is wellicht niet dé overeenkomst die wij ons zouden wensen. Maar misschien, mevrouw de commissaris, is het wel de meest haalbare overeenkomst. Daarom heeft de Commissie visserij na ampel beraad besloten om met de overeenkomst in te stemmen zoals die uit de onderhandelingen gekomen is. Wij vertrouwen erop dat de Vergadering hiermee akkoord gaat.
Anderzijds echter heeft deze overeenkomst aangetoond dat het steeds moeilijker wordt om internationale overeenkomsten van een dergelijke omvang te sluiten. Hieruit blijkt, zoals ook uit het feit dat derde landen hun vloot en conservenen verwerkende industrie geleidelijk aan opbouwen, dat de communautaire vloot een aanzienlijke overcapaciteit heeft. De Commissie visserij is van mening dat dit probleem tot op heden nog niet serieus is aangepakt. In vele gevallen is er een lapmiddelenbeleid gevoerd, maar zoals mevrouw de commissaris zelf al zo vaak gezegd heeft, is de situatie in de visserijbranche zodanig dat de problemen daadwerkelijk moeten worden aangepakt, waarbij er dringend naar alternatieven moet worden gezocht voor de regio's en de mensen die als gevolg van de herordening van de visserijsector in de problemen zullen geraken.
Het is overduidelijk, mevrouw de commissaris, dat de onderhandelingen over de volgende POPS bijzonder moeilijk zullen worden, maar toch zal men zich moeten laten leiden door de ernst en vereisten van de situatie, en niet door politiek opportunisme. Hierbij zullen de nodige financiële en economische maatregelen - en met name de sociale - moeten worden overeengekomen om de kosten te kunnen opvangen die als gevolg van de onderhandelingen zullen ontstaan; het spreekt vanzelf dat deze onderhandelingen moeten plaatsvinden in het kader van een brede dialoog en in samenwerking met de betrokken economische en sociale partijen.
Mevrouw de commissaris, nu ik u vandaag onze gelukwensen overbreng en de Vergadering verzoek haar goedkeuring te hechten aan deze visserij-overeenkomst, wil ik er tot slot toch nog op wijzen dat we ons terdege zullen moeten inspannen om onze vloot aan te passen aan de perspectieven van onze visserij. We wensen de Commissie veel succes met haar visserij- onderhandelingen om de activiteit van onze vloot te kunnen voortzetten, maar wij hopen even zeer dat de lid-staten daadkrachtig hun verplichtingen zullen aangaan om de levensvatbaarheid van hun visserijvloot op middellange en lange termijn overeind te houden.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het is weldra één jaar geleden dat het visserijconflict tussen de Europese Unie en Marokko tot een uitbarsting kwam. Sindsdien hebben er heel wat ontwikkelingen plaatsgevonden, waarop in deze Vergadering telkens gereageerd is, en die ik verder zal laten rusten. Maar zoals onlangs ook werd onderstreept in de plenaire vergadering van de zevenentwintigste jongstleden in Brussel, schuilt de kern van het hele probleem in de dringende behoefte aan herziening en versterking van het beleid van de Europese Unie met betrekking tot internationale visserij-overeenkomsten.
Hierbij wil ik niet ingaan op de kleine lettertjes van de overeenkomst - de voorzitter van de Commissie visserij heeft al gewezen op de belangrijkste positieve en negatieve aspecten zoals ook op de sociale kosten -, want ik zou het willen hebben over het Beleid met hoofdletter. Maar allereerst moet ik zeggen, mevrouw de commissaris, dat we positief staan tegenover de sluiting van de overeenkomst en de geldigheidsduur van 4 jaar; wat deze termijn betreft onderschrijf ik het verzoek van de voorzitter van de Commissie visserij om ervoor te zorgen dat hiertoe de nodige garanties worden gegeven.
Ik acht het ook positief dat voor het eerst - ofschoon in een laat stadium - en overeenkomstig ons verzoek, de instemmingsprocedure is toegepast. Maar gezien de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan, en om politieke redenen van institutionele en sectoriële aard, is het ons inziens feitelijk zo dat internationale overeenkomsten voortaan op een andere manier moeten worden benaderd. Wat de politieke kant betreft, is het zaak dat er een verband wordt gelegd tussen de visserij en het buitenlands en handelsbeleid van de Europese Unie. Wat de institutionele kant betreft, dient dit Parlement voortaan een volwaardige rol te krijgen toebedeeld bij de onderhandelingen over, de sluiting van en het toezicht op dergelijke overeenkomsten. In sectorieel opzicht moet worden erkend dat de internationale visserij-overeenkomsten onontbeerlijk zijn voor de instandhouding van de communautaire vloot; zij vormen een fundamentele pijler van het toekomstig Gemeenschappelijk Visserijbeleid in die zin dat ze de toegang tot externe visgronden veiligstellen en ertoe bijdragen dat er nieuwe alternatieve visgronden ontsloten worden.
In het geval van Marokko is er, net zoals destijds met Canada, sprake van een ernstige kortzichtigheid en uit de lucht gegrepen oplossingen, er is ingestemd met aanzienlijke verminderingen van de visserij-activiteit en met hoge compensaties, terwijl er precedenten geschapen zijn die ongetwijfeld niet ongemerkt voorbij zijn gegaan aan andere landen waarmee we binnenkort zullen moeten onderhandelen over nieuwe of bestaande overeenkomsten. Daarom ondersteunen wij het initiatief van de Commissie om in mei samen met de leden van de Visserijcommissie van dit Parlement een werkcollege te houden, om het toekomstige Europese beleid ten aanzien van visserij-overeenkomsten te bespreken. Laten we hopen dat bij de bijeenkomst van Quimper de grondslagen worden gelegd van een nieuw beleid, en dat hiermee een nieuw licht wordt geworpen op deze problematiek, het licht dat de visserijbranche op dit moment van ons verwacht.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag opmerken dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij onderhavige overeenkomst alle steun verleent en deze toejuicht. Onze fractie hoopt dat het Parlement ervoor zal zorgen dat de overeenkomst via de instemmingsprocedure in werking kan treden. Wij stellen met voldoening vast dat het Parlement samen met de Raad via deze procedure volledige bevoegdheid heeft over deze overeenkomst.
Er zijn echter een aantal punten die ik zou willen aanstippen in een ruimere context. Bepaalde collega's hebben sommige van deze punten reeds ter sprake gebracht, te weten de manier waarop internationale visserij-overeenkomsten werken, de manier waarop ze worden afgesloten en de gevolgen ervan voor niet alleen onze eigen visserijvloten maar ook voor die van andere landen. Deze overeenkomst bevat een aantal aspecten die andere internationale overeenkomsten die het Parlement behandeld heeft, in hoge mate verbeteren. Ik hoop dat er voldoende controle zal zijn en dat er geld gestopt zal worden in investeringen voor onderzoek ter plaatse en elders.
De kwestie die mij de meeste zorgen baart is de omvang van het bedrag in vergelijking met de totale hoeveelheid geld die de Europese Unie in de visserij stopt en het feit dat in termen van kosten en baten deze overeenkomst het equivalent kost van 250.000 ecu per schip per jaar en circa 16.000 ecu per persoon die rechtstreeks in de visserij-industrie te werk is gesteld. Ik moet hiernaar vragen gezien de waarde in het algemeen van internationale visserijovereenkomsten, maar ik onderken het belang van deze overeenkomst voor de visserij-industrie van Spanje en Portugal volledig en ik ben van mening dat dit verslag moet worden goedgekeurd.

Jové Peres
Wat de visserij-overeenkomst tussen de Europese Unie en het koninkrijk Marokko betreft, is het zaak dat we niet de globale betrekkingen tussen beide partijen en de manier waarop die tot stand zijn gekomen, uit het oog verliezen. Elke internationale overeenkomst dient een zekere symmetrie te bevatten die zoveel mogelijk tegemoet komt aan de behoeften van beide partijen. Wat ons betreft is deze overeenkomst duidelijk onevenwichtig, en in dat verband moet rekening worden gehouden met het feit dat Marokko in een ruimere context - naast de visserij - concessies heeft gekregen in bepaalde produktiesectoren die typerend zijn voor het zuiden van de Europese Unie; deze concessies hebben negatieve gevolgen en scheppen het risico dat wij ernstig worden geschaad in onze economische en sociale structuren.
Marokko heeft bij de onderhandelingen de visserijsector onder druk gezet door de communautaire vloot te dwingen aan wal te blijven, met als doel concessies in de landbouw te verwerven. De milieu-argumenten waarmee geschermd werd, zijn in een groot aantal gevallen onterecht gebleken. De onderhandelingspositie van de Europese Unie was uiterst zwak: het vraagstuk van de soevereiniteit van de wateren van de Westelijke Sahara werd omzeild, en er zijn onbeperkte concessies voor landbouwprodukten verleend om een visserij-overeenkomst te kunnen ondertekenen die van beperkte duur en omvang is.
De zwakke positie van de Europese Unie is naar ons oordeel niet te wijten aan de Commissie visserij noch aan mevrouw Bonino, maar wordt veroorzaakt door het standpunt van sommige lid-staten in de Raad. Ik begrijp de moeilijkheden die mevrouw Bonino tijdens de hele onderhandelingsperiode heeft ondervonden, waarbij mijn gelukwensen met sommige van haar manoeuvres zeker op hun plaats zijn.
De overeenkomst is voor ons niet bevredigend omdat hiermee een precedent wordt geschapen ten opzichte van nieuwe onderhandelingen. Het Europees Parlement is geraadpleegd, dat is positief, maar het is wel op een laat tijdstip gebeurd. Ik schaar me achter hetgeen sommige collega's hebben gezegd over de complexe problematiek inzake overeenkomsten met derde landen. Laten we hopen dat we een weg vinden om allen de gegeven problemen beter te doorzien en om te weten, waarop we ons op het werkcollege van Quimper moeten richten.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik in verband met deze overeenkomst eerder al opmerkte, moet de Europese Unie lering trekken uit de problemen die hieruit zijn voortgekomen. Zo is daar bijvoorbeeld de enorme afhankelijkheid van de schepen van de Europese Unie bij de toegang tot de wateren van andere landen. Daarnaast is er in sommige van deze landen de wens om de toegang van de Europese Unie tot hun visgronden te beperken omdat ze overbevist zijn en tijd nodig hebben om zich te herstellen.
Deze beperkingen zullen vanzelfsprekend gevolgen hebben voor de communautaire vissers, voornamelijk voor de Spaanse vissers, en in geringere mate ook voor de Fransen, die de belangrijkste begunstigden zijn van de overeenkomst. Desalniettemin dienen wij de belangen van andere landen inzake het behoud van hun visbestanden te respecteren.
Ook moeten wij deze overeenkomsten op een andere manier benaderen. Wij mogen ze niet gebruiken als stortplaats voor de overcapaciteit van de communautaire vloot. Eigenlijk doen wij niets anders dan ons eigen probleem exporteren, maar met alle negatieve gevolgen ervan voor deze andere landen. Visserijovereenkomsten moeten we plaatsen in de ruimere context van een verantwoordelijk beheer van de regionale visgronden en wij moeten meer nadruk leggen op het behoud van visbestanden en op de behoeften van de plaatselijke gemeenschappen.
Maar er zijn ook positieve aspecten aan deze overeenkomst. Ik ben verheugd over de bepaling in de overeenkomst dat de ontwikkeling van de Marokkaanse visserijsector gefinancierd dient te worden, alsook de bepaling betreffende beter onderzoek inzake visgronden in de regio en voor een betere opleiding van vissers. Ook ben ik blij dat het principe aanvaard is dat de omvang van de communautaire vloot die toegang heeft tot Marokkaanse wateren gerelateerd dient te worden aan de hoeveelheid vis die gevangen kan worden. Wij dienen ons in de Europese Unie terdege te realiseren dat wij niet het recht hebben om in Marokkaanse wateren of in de wateren van welk land dan ook iedereen naar believen te laten vissen.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik vind dat deze Vergadering blij mag zijn met het onderhavige verslag over de overeenkomst voor samenwerking op het gebied van de zeevisserij tussen de Europese Unie en het koninkrijk Marokko, want hieruit blijken een tweetal dingen: ten eerste, dat de Commissie visserij en de Begrotingscommissie gelijk hadden toen zij hun politieke standpunt ter zake gaven, aangezien de Raad op die manier de begrotingsgevolgen van deze overeenkomst erkent, waarmee de rol van het Europees Parlement bij de communautaire beslissingsprocedure weer wat aan gewicht gewonnen heeft. En ten tweede, dat de ontwerp-resolutie die ik begin dit jaar namens de Fractie Europese Radicale Alliantie heb ingediend, niet ongegrond was.
Door het besluit van de Raad tot voorlopige toepassing van de overeenkomst wordt de rol van het Parlement echter beperkt, en wordt deze meer democratische tendens geneutraliseerd. Ik ben het daarom met het voorstel van de Begrotingscommissie eens om de instemming door het Europees Parlement te verbinden aan de voorwaarde dat de Europese Commissie het Europees Parlement jaarlijks informeert over de budgettaire en financiële tenuitvoerlegging van de overeenkomst; wat mijn ontwerp-resolutie betreft zou ik hieraan willen toevoegen, dat het wenselijk was als de Europese Commissie een evaluatie overlegt van de sociaaleconomische gevolgen van de overeenkomst voor de getroffen communautaire regio's, met name de perifere regio's.
Ondanks al deze kanttekeningen en diegene die we destijds hebben gezet bij de bepalingen van de overeenkomst, zullen we pleiten voor instemming, omdat moet worden erkend dat Marokko een belangrijk element is geworden in de strategie van Europa ten opzichte van het buitenland; deze gedachte heeft, de facto , gestalte gekregen in een beleid dat is gericht op het bevorderen van de dialoog die, ondanks de spanningen in de visserij en andere sectoriële conflicten uit het verleden, aanstuurt op samenwerking.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, de nu voorliggende verordening voor een overeenkomst met Marokko is niet uitsluitend relevant voor de visserijwereld. Ook de Europese tuinbouw wordt, zij het indirect, beïnvloed door dit akkoord. Zonder de handelsconcessies op het gebied van de invoer van Marokkaanse groente, fruit en bloemen, zou de overeenkomst immers nooit tot stand zijn gekomen. De Europese tuinbouw is daarmee onterecht de dupe geworden van de oplossing van het visserijconflict tussen de Unie en Marokko.
Om de pijn te verlichten heeft de Unie zich in de Algemene Raad van 10 november 1995 verplicht om met voorstellen te komen voor een promotiefonds voor sierteeltprodukten. Tot nu toe, zes maanden later, heeft de Europese Commissie nog geen gevolg gegeven aan deze verplichting. Dit is onacceptabel!
Ik verwacht van de Commissie op de kortst mogelijke termijn concrete voorstellen van een substantiële omvang. Het gaat hier om een sector die het moeilijk heeft, mede als gevolg van toenemende importen uit derde landen. Deze importen zijn een gevolg van de in de afgelopen jaren verleende tariefconcessies. Importen uit derde landen vinden daarom vrijwel geheel plaats tegen nulrechten. Het is de hoogste tijd dat de Europese Unie daar iets tegenover stelt.
Is de commissaris bereid een toezegging te doen? Zo ja, dan zou ik in kunnen stemmen met de verordening.

Apolinário
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte afgevaardigden, vrijwel vijf maanden na het begin van de voorlopige toepassing van de visserij-overeenkomst tussen de Europese Unie en Marokko, spreekt het Europees Parlement zich voor deze overeenkomst uit. Terecht loven wij de inzet van de Commissie en commissaris Bonino, evenals van de Commissiediensten en de lid-staten die hebben toegezien op deze sector in de loop van de onderhandelingen. Maar dit is ook een uitstekende gelegenheid om drie hoofdideeën te benadrukken: de voordelen die Portugal - mijn land - uit deze overeenkomst trekt - ook omdat in Portugal een discussie gaande is over de voordelen van de bilaterale onderhandelingen tussen Portugal en Marokko -, de noodzaak om de periode na '99 al voor te bereiden en de dringende noodzaak van een nieuw visserijbeleid.
In het beperkte kader van de visserijsector was de onderhandeling met Marokko in het kader van de Europese Unie tot nu toe voordelig voor Portugal. Portugal heeft nu drie maal meer visserijvergunningen in Marokko dan in 1985 en de visrechten zijn momenteel gebaseerd op een officiële rechtsgrondslag en niet op een kader van speciale vergunningen. Daarom hebben wij ons op coherente en permanente wijze voor deze overeenkomst ingezet.
Het is evenwel nu al noodzakelijk de toekomst, dat is de periode na 1995/99 voor te bereiden, vooral wanneer uitgebreide kustbevolkingen en -economieën in Portugal en Spanje sterk afhankelijk zijn van de bestanden in de Marokkaanse wateren. In toekomstige overeenkomsten zal altijd worden geëist minder vergunningen te verstrekken, meer gemengde bedrijven op te richten en een duurzaam beheer van de visbestanden te hebben. Geen enkel verantwoordelijk persoon kan onder de bananenboom blijven zitten, want de vissers zijn niet en waren nooit subsidie-afhankelijk, zij willen alleen werken.
In de derde plaats moet er een nieuw visserijbeleid komen. Een nieuw gemeenschappelijk visserijbeleid dat duurzaam en verantwoordelijk is, waarin de internationale overeenkomsten niet de structurele verschillen van de communautaire vloot mogen uitvoeren. Een beleid dat berust op de valorisatie van de vissers als belangrijkste beschermers van de visbestanden, omdat het zee- en aquicultuurbeleid alleen met de visserij en de vissers bestaat, of we dat nu willen of niet.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek graag mijn voldoening uit over het verslag-Arias Cañete. Ik ben blij met de overeenkomst en met het feit dat de Commissie deze overeenkomst met Marokko heeft kunnen afsluiten.
Wij stonden voor een zeer moeilijke situatie en als niet-Spaans lid van de Fractie van de Europese Volkspartij doet het mij zeer veel genoegen dat onze Spaanse collega's nu een oplossing hebben voor wat een uitermate moeilijke situatie was, waar een compensatie betaald werd aan vissers die niet de gelegenheid kregen om te vissen. Dat was echt een zeer moeilijke positie en ik ben dan ook erg blij met de nieuwe overeenkomst. Maar dit gezegd zijnde zou het verkeerd van me zijn als ik niet de aandacht zou vestigen op de toekomst van deze visserij-overeenkomsten.
De overeenkomst met Marokko is de belangrijkste. Wij moeten inzien dat de overeenkomst waarover wij vanavond debatteren ongeveer 20 % meer zal gaan kosten dan de vorige en dat wij wellicht niet dezelfde visserijmogelijkheden zullen hebben dan daarvoor.
Laat ik ook opmerken commissaris, dat ik blij ben met de kans die u ons geeft om naar de toekomst van deze visserij-overeenkomsten te kijken, omdat ze belangrijk zijn voor onze Spaanse collega's, maar ook omdat ze daardoor eveneens belangrijk zijn voor de hele Europese visserijvloot. Wij mogen niet toelaten dat er in de toekomst enorme sommen geld worden uitgegeven aan een produkt dat wellicht ook op ander manieren gevangen kan worden. Wij moeten onder ogen zien dat wij overeenkomsten hebben met de ACS-landen en met andere ontwikkelingslanden.
Binnen dit Parlement is het wellicht moeilijk om rekening te houden met dit globale verband. Ik denk dat wij in de toekomst voorzichtig moeten zijn en dit heeft wellicht implicaties voor onze Spaanse collega's en hun vissers. Ik merk dit alleen maar op omdat ik van mening ben dat de prijs van vis een belangrijk aspect is in toekomstige overeenkomsten.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik denk dat we blij mogen zijn dat de Europese Unie en Marokko deze visserij-overeenkomst hebben kunnen sluiten. Deze overeenkomst heeft een aantal kenmerken die vermoedelijk ook eigen zullen zijn aan de akkoorden die in de toekomst gesloten worden: een afname van de visserijquota voor de vloten van de communautaire landen, de vereiste evaluatie van de hulpbronnen, de constatering dat er geen reserves meer zijn, en derhalve de roep om duurzame exploitatie van de visbestanden in de betrokken gebieden, en tot slot een toenemende invloed van derde landen op de visserij die in de nabijheid van hun kust bedreven wordt.
In de overeenkomst met Marokko is dit alles uiteraard aan bod gekomen, en naar mijn mening kunnen we tevreden zijn over het optreden van de Commissie, met name van mevrouw de commissaris, waaraan we deze overeenkomst te danken hebben die, zoals de rapporteur zeer terecht zei, wellicht niet een goede maar wel de best haalbare overeenkomst is.
In dit verband moet er ook op worden gewezen dat het bij de sluiting van dit akkoord en gezien de druk die door een van de lid-staten werd uitgeoefend, noodzakelijk was om de onderhandelingen te kunnen bespoedigen; die druk hield zeker ook verband met de Euromediterrane Conferentie van Barcelona van eind november, want het was maar een paar weken vóór die conferentie dat de overeenkomst met Marokko bereikt werd. Naar mijn mening was dit bepalend voor de sluiting van dit akkoord, en er zal in de Europese Unie goed moeten worden gekeken naar de manier waarop er over de volgende overeenkomsten wordt onderhandeld om de belangen van de communautaire vissersvloten zo goed mogelijk te behartigen.

Elmalan
Mijnheer de Voorzitter, er is een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van de zeevisserij gesloten met Marokko. Het verheugt mij dat het accent is gelegd op de ontwikkeling en bescherming van het Marokkaanse visbestand, terwijl er tegelijkertijd ook visserijmogelijkheden worden ingeruimd voor de communautaire vloot, maar ik stel vast dat de overeenkomst te vaag en dubbelzinnig blijft op het vlak van de afbakening en soevereiniteit van de territoriale wateren die door de democratische Arabische republiek van de westelijke Sahara worden opgeëist.
Het spreekt voor zich dat het niet aan de Europese Gemeenschap is om het grondgebied van een staat af te bakenen, maar het is wel de taak van de Gemeenschap om met haar verdragspartijen vast te stellen wat het toepassingsgebied is van de overeenkomsten die zij sluit. In feite mag zij zich geen exploitatierechten toeëigenen binnen een gebied dat onder de soevereiniteit of de exclusieve rechtspraak van derde landen valt. Dit is zeer duidelijk het geval voor de territoriale wateren van de westelijke Sahara en geen enkel visserijakkoord met Marokko zou de Europese Gemeenschap rechten kunnen verlenen om in wateren te vissen die, uit hoofde van het internationaal recht, onder de bevoegdheid vallen van de Republiek van de westelijke Sahara. De in de overeenkomst vastgelegde visserijzones van Marokko zouden afgebakend moeten zijn overeenkomstig de regels van het internationaal recht en met name overeenkomstig de regels van de Conventie van de Verenigde Naties inzake het zeerecht.
Ik wijs erop dat in 1982 door de derde conferentie van de Verenigde Naties inzake het zeerecht, de zogenaamde Conferentie van Montego Bay, werd gesteld (ik citeer): " In geval van een territorium waarvan het volk nog geen volstrekte onafhankelijkheid geniet of enig ander zelfbeschikkingsbestel heeft verworven dat door de Verenigde Naties is erkend, worden de bepalingen toegepast die betrekking hebben op de rechten of belangen die in de Conventie zijn vastgelegd ten gunste van het volk van dit territorium met het oogmerk om de welvaart en de ontwikkeling te bevorderen" . Binnen het bestek van onderhavige visserijovereenkomst komen de rijkdommen van de territoriale wateren van de westelijke Sahara niet ten goede aan de bevolking van de westelijke Sahara. Ik richt derhalve een verzoek tot de Commissie, die deze overeenkomst heeft onderhandeld, om er zorg voor te dragen dat het internationaal recht wordt geëerbiedigd.

Crampton
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de Commissie en de rapporteur hiermee, maar ik heb twee problemen. Ik zal geen oppositie voeren tegen de overeenkomst maar er zijn twee politieke punten waarop gewezen dient te worden.
Het ene heeft betrekking op Marokko zelf. Ik zal mij verzetten - en ik stel u daar nu van in kennis en hoop dat ik andere mensen zal kunnen overreden om zich ook te verzetten - tegen elke toekomstige overeenkomst met Marokko over welk onderwerp dan ook, zolang het land zijn strijdkrachten en kolonisten niet terugtrekt uit de westelijke Sahara en de resoluties van de Verenigde Naties niet ten uitvoer legt die al een hele tijd bestaan.
Ten tweede hoop ik dat het beleid - ik heb het over hetgeen de vorige spreker gezegd heeft - niet van toepassing is op wateren ten zuiden van de 27, 5º of 28º breedtegraad - ik weet niet precies welke - zodat de wateren van de westelijke Sahara behouden kunnen worden voor de toekomst wanneer de westelijke Sahara een eigen visserijbeleid kan voeren. Wij hoeven alleen maar aan Namibië te denken, waar voornamelijk schepen van de Europese Unie aan het werk waren, voordat de Namibiërs een eigen visserijbeleid van de grond konden krijgen. Wij hebben vreselijke dingen gedaan in die wateren voor de kust van Namibië en er was geen controle.
Die dingen mogen wij niet vergeten en laat ons nu die overeenkomst maar goedkeuren met deze punten in het achterhoofd.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Arias Cañete graag danken voor zijn verslag. Zoals gewoonlijk heeft hij zeer grondig en instructief gewerkt. Ook ik steun de overeenkomst omdat het in dit stadium politiek, sociaal en economisch belangrijk was in vele regio's in Spanje.
Natuurlijk maak ik mij er zorgen over dat het Parlement niet zijn volledige grondwettelijke rechten krijgt met betrekking tot deze overeenkomsten. 500 miljoen ecu is een heel bedrag en krachtens het Verdrag van Maastricht hebben wij medebeslissingsrecht. Alle internationale verplichtingen die wij hebben, moeten mijns inziens ondergeschikt worden gemaakt aan dit grondwettelijke recht.
Ik ben onder de indruk van de cijfers die de heer Teverson ons gaf over de kosten van deze overeenkomst per baan en per schip. Het zijn relevante cijfers en wij dienen daar rekening mee te houden. Wij moeten onszelf afvragen hoeveel extra investeringen het zou aantrekken indien wij die 500 miljoen ecu in deze gevoelige Spaanse regio's zelf zouden investeren. Wat zou zo'n bedrag betekenen voor de aquicultuur en de toeristische infrastructuur? Je zou waarschijnlijk zo'n 2 miljard ecu aan investeringen kunnen aantrekken en uiteindelijk zou dat misschien grotere economische voordelen opleveren dan op deze manier gebeurt. Niet zozeer nu maar wel in de toekomst moet dat onze manier van denken zijn. Immers, zoals de heer Provan en ook anderen gezegd hebben, kunnen wij geen visserijbeleid op lange termijn opbouwen op basis van dit soort overeenkomsten, wanneer er duidelijk teveel factoren zijn die over tien jaar niet meer zullen meespelen. Dus moeten wij naar de andere mogelijkheden kijken om de perifere gebieden anderszins te helpen.

Mendonça
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier namens de heer Arlindo Cunha zeggen dat de in november 1995 gesloten visserij-overeenkomst tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko uit twee gezichtspunten moet worden bestudeerd. Ten eerste, de economische en sociale bijdrage hiervan aan bepaalde Europese regio's en aan de overleving van een paar duizend gezinnen die van deze visserij-activiteiten afhankelijk zijn: in dit licht lijken de kosten ten bedrage van 500 miljoen ecu in de loop van vier jaar redelijk. Ten tweede, het verband dat bestaat tussen deze overeenkomst en de associatie-overeenkomst in het algemene kader van de Euro-mediterrane overeenkomst met dat land. Ik hoop dat de politieke leiders deze globale visie blijven beschouwen, zowel in Marokko als in de Europese Unie, wanneer wij in 1999 over een nieuwe overeenkomst moeten onderhandelen.
Om deze redenen steun ik namens mijn fractie het verslag van de heer Arias Cañete.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, hoewel het Europees Parlement zijn diensten heeft aangeboden in de besprekingen over de visserij-overeenkomst met Marokko en zelfs meerdere ontwerp-resoluties heeft aangenomen tijdens de onderhandelingsperiode, met name tegen de lamlegging van de vloten en voor compensaties voor reders en vissers, heeft dit alles niet belet dat het Europees Parlement pas na meer dan drie maanden na de ondertekening van deze overeenkomst officieel wordt geraadpleegd.
Vijf maanden na de goedkeuring van de overeenkomst en meer dan vier maanden na de inwerkingtreding daarvan brengen wij eindelijk advies uit. Mevrouw de commissaris, deze situatie is ontoelaatbaar en mag in de toekomst niet meer voorkomen, zoals dit Parlement herhaaldelijk heeft beweerd en zoals u heel goed weet.
De voorwaarden van de visserij-overeenkomst met Marokko hebben het mogelijk gemaakt de activiteit van belangrijke visserijsectoren van mijn land, in het bijzonder in Sesimbra en in de Algarve, weer op te nemen, maar toch zijn weliswaar beperkte verminderingen van de visserij-inspanning tijdens de duur van de overeenkomst nodig en worden er geen Leonische voorwaarden opgelegd voor de afzet of de aanmonstering van uit Marokko afkomstige vissers. Deze richtsnoeren stemmen in wezen overeen met de voorstellen waar wij altijd achter hebben gestaan, hoewel zij minder gunstig zijn.
In verband met deze overeenkomst - en voor zover ik weet, mevrouw de commissaris -, is de betaling van de compensaties voor de activiteitsonderbreking tussen 1 mei en 30 november niet gebeurd overeenkomstig de door de Commissie en het Europees Parlement goedgekeurde bedragen, zodat ik de commissaris verzoek deze informatie in deze plenaire vergadering en bij de Portugese regering en de lokale visserijvakbonden te bevestigen, en verzoek ik haar dienovereenkomstig te handelen door de werkelijk verschuldigde bedragen indien nodig te corrigeren.
De onderhandelingen over deze visserij-overeenkomstig zijn verlopen tegelijk met het handelsakkoord met Marokko, dat overduidelijk nadelig is voor Portugal. Wij kunnen niet goedvinden dat hetgeen met een hand via de visserij-overeenkomst wordt gegeven - ook al is het schoorvoetend en slechts gedurende vier jaar - dat dit met de andere hand via de handelsovereenkomst wordt teruggenomen - in principe gedurende twaalf jaar, maar eigenlijk definitief.
Hoewel dit ons zwaar valt, kunnen wij daarom niet onze goedkeuring hechten aan, noch stemmen voor een visserij-overeenkomst die op impliciete en colaterale wijze wellicht overlevingsproblemen zal meebrengen voor Portugese produktiesectoren, wanneer deze slechts de problemen van een kleine ambachtelijke visserijvloot had moeten oplossen, terwijl erkend is dat deze vloot niet-plunderende eigenschappen heeft in de Marokkaanse wateren.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, de meest vooraanstaande vertegenwoordigers van de visserijsector in Andalusië zeggen dat deze overeenkomst de beste is van degene die tussen de Europese Unie en Marokko gesloten zijn. Gewoonweg de beste. Ik denk dat dat waar is, omdat deze visserijovereenkomst een aantal bijzonder positieve kanten heeft, zoals haar duur van vier jaar zonder tussentijdse herziening, waardoor de situatie veel stabieler is dan zelfs de heer Almeida bij het begin van de onderhandelingen had kunnen hopen; verder het feit dat de globale visserijcapaciteit is toegenomen, dat er in technisch en bestuurlijk opzicht verbeteringen zijn doorgevoerd, dat er, in streken met hoge werkloosheidscijfers, duizenden arbeidsplaatsen in en buiten de sector gespaard blijven, dat de communautaire vloot continuïteit geboden wordt, en tot slot dat de negatieve gevolgen zich slechts geleidelijk zullen doen gevoelen.
Mijn oprechte gelukwensen aan de onderhandelaars die ongetwijfeld een hecht team hebben gevormd dat kalm maar resoluut tewerk is gegaan, waarbij het het juiste moment heeft afgewacht om de uiteindelijke beslissing te nemen. Ze hebben hun werk goed gedaan. Het is een enorm lastige overeenkomst geweest die ook een enorm gunstig eindresultaat heeft opgeleverd. Met dit akkoord op zak kunnen we onze betrekkingen met Marokko voortzetten en verder uitbouwen.
Het valt me op dat het standpunt van de heer Arias Cañete sinds de verkiezingen in Spanje veranderd is. Voorheen zei hij, dat deze overeenkomst onmogelijk was. Hij zei, dat die alleen mogelijk zou zijn door een wonder van de Heilige Maagd, waarbij hij nog een aantal grove opmerkingen maakte zoals dat wij ons door Rabat lieten naaien.
Nu de verkiezingen zijn afgelopen, mijnheer de Voorzitter, constateer ik dat hij niet meer hetzelfde zegt als voorheen. Integendeel mijnheer Arias Cañete, wij zijn blij dat u ons nu in onze standpunten steunt, dat u voor verstand en rede gekozen heeft, vooral met het oog op de regeeropties die in Spanje aan de orde zijn.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, wat we als eerste moeten beoordelen, is de overeenkomst an sich. Het compromis dat bereikt is, was het best haalbare. Wellicht zouden we allemaal liever een ander akkoord hebben gewenst, waarin de rechten zouden zijn gewaarborgd van de 80 schepen die buiten de visgrond moeten blijven. Bij elke onderhandeling is het echter ook zo, dat men van bepaalde dingen moet afzien, dat men het evenwicht in de gaten moet houden, en dat men elkaars standpunten tracht te benaderen. Gezien de starre houding van de Marokkaanse onderhandelaars was dit akkoord het beste dat bereikt kon worden. We mogen er de Commissie ook mee gelukwensen dat zij, meteen na de sluiting van het akkoord, een kopie ervan aan het Europees Parlement heeft doen toekomen. Een dergelijk gebaar is een bewijs van de transparantie en de samenwerking met het Parlement die door de Commissie, en in het bijzonder door commissaris Bonino, gestimuleerd wordt.
Dan is er nog een aspect dat de aandacht verdient. In het voorstel van de Raad wordt ervan uitgegaan dat deze overeenkomst aanzienlijke gevolgen zal hebben voor de begroting van de Unie. Daarom werd besloten het Parlement te raadplegen middels de instemmingsprocedure. Dit betekent een belangrijke erkenning van de rechten en bevoegdheden van het Europees Parlement. Het is derhalve zaak dat we ja zeggen tegen de onderhavige ontwerp-verordening. Ofschoon dit compromis een aantal bezwaren oplevert, is deze overeenkomst waarvoor de Unie zich heeft ingezet toch de minst slechte van alle mogelijke opties.
Ik wil van de aanwezigheid van mevrouw de commissaris gebruik maken om melding te maken van een feit dat in dit debat misschien niet zo zwaar weegt maar dat gezien de huidige stand van zaken wel van belang is. We zitten nu in het seizoen van de ansjovis. Portugal heeft Frankrijk toegestaan om in zone 9 6.000 ton ansjovis uit zee te halen, maar Frankrijk is die er nu in zone 8 aan het uithalen. Ik verzoek u om in te grijpen met alle energie en doortastendheid die u eigen zijn, om ervoor te zorgen dat deze frontale aanval op het soms - niet altijd - geheiligde principe van het relatieve evenwicht gestopt wordt.
Ik dank u zeer en ik wens u geluk met deze overeenkomst, mevrouw de commissaris.

Jöns
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bonino, ik vind het fijn dat u mij ook nu nog de gelegenheid biedt om hier namens de Begrotingscommissie het woord te voeren. Zoals de heer Arias Cañete namens de Commissie visserij spreek ook ik namens de Begrotingscommissie mijn voldoening uit over de toepassing van de instemmingsprocedure. Een stap vooruit in de interinstitutionele samenwerking is, zoals enkele sprekers hier al hebben gezegd, ook het feit dat de Commissie ons meteen na de parafering van de overeenkomst de tekst ervan informeel heeft meegedeeld. Dat heeft ons werk in de commissies vergemakkelijkt. Toch moet ik namens de Begrotingscommissie alweer scherpe kritiek leveren op de beslissingsprocedure. De Raad, die hier jammer genoeg niet aanwezig is, heeft voor de vijfde keer binnen een jaar tot de voorlopige uitvoering van een overeenkomst besloten zonder ons daarover te raadplegen of ons de gelegenheid te geven daarover vooraf advies uit te brengen.
Die beknotting van onze rechten als tak van de begrotingsautoriteit door de Raad is strijdig met het Verdrag en is deze keer des te erger daar deze overeenkomst met Marokko aanzienlijke financiële implicaties heeft. Een bedrag van 500 miljoen ecu is geen habbekrats. Ik protesteer daarom formeel tegen de wijze waarop het Europees Parlement stelselmatig wordt genegeerd en eis nogmaals dat men de ons door het Verdrag toegekende bevoegdheden in acht neemt.
Gelet op het grote belang dat wij allen aan deze overeenkomst hechten, heeft de Begrotingscommissie deze overeenkomst toch eenparig goedgekeurd. Wij hebben daaraan echter drie voorwaarden verbonden. In de eerste plaats vragen wij dat de Raad in het kader van de triloog over de indeling van de uitgaven en in het kader van de ad hoc-procedure voor de vaststelling van de bovengrenzen van de uitgaven voor internationale visserijovereenkomsten constructief meewerkt om tot een voor allen aanvaardbare interinstitutionele overeenkomst te komen.
In de tweede plaats verwachten wij van de Raad de formele toezegging dat hij ons officieel over de onderhandelingen over alle nieuwe of te vernieuwen overeenkomsten of protocollen informeert. Bovendien dringen wij erop aan dat de Raad en de Commissie met betrekking tot de voorlopige toepassing van overeenkomsten met het Parlement een modus vivendi overeenkomt.
Mevrouw Bonino, ten slotte vragen wij dat de Commissie formeel verklaart dat ze ons elk jaar voor de eerste lezing van de begroting verslag uitbrengt over de uitvoering van de overeenkomst en van het financieel protocol op basis van een kosten-batenanalyse.

Bonino
Ik wil allereerst namens de Commissie en namens mijzelf het Europees Parlement bedanken voor de snelheid waarmee het zijn advies heeft opgesteld. Namens mijzelf omdat we een jaar van moeizame en ingewikkelde onderhandelingen achter de rug hebben, waarbij uiteindelijk de tussenkomst van het voorzitterschap van de Commissie nodig is geweest. Ik grijp deze gelegenheid ook aan om alle hoge politieke vertegenwoordigers - ook van Marokkaanse zijde - te bedanken die ervoor gezorgd hebben dat deze overeenkomst uiteindelijk het levenslicht zag.
Zoals de zaken er nu voor staan is het naar mijn mening een bevredigende en evenwichtige overeenkomst. Het is een overeenkomst waarbij geen winnaars of verliezers zijn; een overeenkomst die weliswaar niet perfect is - je moet altijd naar het beste streven -, maar die in ieder geval andere grondslagen legt dan de traditionele visserijovereenkomsten.
Om te beginnen staat in de overeenkomst een voor ons belangrijk vraagstuk centraal, namelijk de instandhouding van de visbestanden en een juiste exploitatie daarvan. Wat de controle betreft brengt de overeenkomst belangrijke vernieuwingen met zich mee. Zo hebben wij voor het eerst in een dergelijke overeenkomst de controles op zee en aan de wal aanzienlijk verbeterd doordat de status van de Marokkaanse waarnemers aan boord van de communautaire schepen is omschreven - ik hoef u denk ik niet uit te leggen hoe nieuw dit is -, doordat in de havens waarnemers aanwezig zijn op basis van wederkerigheid, en doordat via satellieten voortdurend toezicht wordt uitgeoefend.
Wat betreft de controle met het oog op een betere instandhouding van de visbestanden is dit dus een overeenkomst die belangrijke vernieuwingen bevat. Wij moeten de komende vier jaar bekijken hoe we een partnerschap met de Marokkanen kunnen bewerkstelligen, want alleen als er goede partnerschapsbetrekkingen worden ontwikkeld kan er een sfeer worden geschapen waarin onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst kunnen worden gevoerd. Ik wil er hierbij op wijzen dat een nieuwe overeenkomst hoofdzakelijk gebaseerd moet zijn op de regelingen en de goede tenuitvoerlegging van de huidige overeenkomst, op het soort partnerschapsbetrekkingen die wij in de komende vier jaar zullen vestigen.
Hierbij wil ik echter wel twee dingen onderstrepen: het Parlement heeft erkend dat voor het eerst artikel 228 is toegepast, zij het met enige vertraging. Dat betekent dus dat elke instelling de verantwoordelijkheid voor de vertragingen en ook voor de zorg op zich moet nemen. Ik heb het afgelopen jaar geprobeerd het Parlement, en met name de Commissie visserij formeel maar ook informeel zoveel mogelijk op de hoogte te houden van alle belangrijke fasen van deze overeenkomst.
Dan wil ik het nu even hebben over het financiële vraagstuk en het kosten/batenvraagstuk. Het seminar dat wij in Quimper gaan houden lijkt mij in dit verband uitermate zinvol om de algehele situatie van de visserijovereenkomsten te leren kennen en om erachter te komen welke overeenkomsten duur zijn en welke wat goedkoper. Zo ontdekken we bijvoorbeeld in het dossier dat we aan het opstellen zijn dat er overeenkomsten bestaan die in beginsel goedkoper zijn; jammer alleen dat die niet gebruikt worden. Het zijn overeenkomsten waarvoor we wel betalen, terwijl de hoeveelheid overeengekomen vis door niemand gevangen wordt; ik ben het er derhalve mee eens dat er in het algemene dossier van de visserijovereenkomsten een zekere orde moet worden hersteld. Daarom is het zinvol een seminar te organiseren, want het lijkt me eveneens van belang te bekijken welke visserijovereenkomsten op de traditionele manier zijn gesloten, welke niet gebruikt zijn en welke weliswaar bestaan, maar niet meer gebruikt worden. De ontmoeting in Quimper is dus mijns inziens om al deze redenen een belangrijke bron van kennis voor ons.
Een ander belangrijk punt in deze overeenkomst is dat daarin de formele taak is neergelegd om de communautaire vissersvloot minder afhankelijk van de Marokkaanse wateren te maken. Die taak is er, en ik ben zowel de Spaanse als de Portugese beroepsorganisaties erkentelijk dat er al een aantal vergaderingen is gehouden om nog vóór juli een programma te kunnen indienen waarmee de communautaire vissersvloot minder afhankelijk van de Marokkaanse wateren moet worden gemaakt. Dat is een duidelijk taak die we op ons hebben genomen; ik ben ervan overtuigd dat het voor geen enkele sector, dus ook voor de visserijsector niet, economisch gezien houdbaar is voor 100 % van een derde land afhankelijk te zijn.
Dan nog iets anders: vele afgevaardigden hebben gewezen op het politieke probleem van de betrekkingen met Marokko, met de Sahara en dergelijke. Dat valt natuurlijk niet onder bevoegdheid van de commissaris voor visserijzaken; zij is gebonden aan bepaalde internationale procedures en heeft te maken met de huidige autoriteiten - ze zal met andere autoriteiten te maken krijgen zodra deze de leiding over hun volk in handen krijgen. Het lijkt mij bijvoorbeeld niet erg verstandig een visserijovereenkomst op te schorten in afwachting van een oplossing van de situatie in de Sahara; de dames en heren afgevaardigden zullen het toch met mij eens zijn dat dit niet onder bevoegdheid van het gemeenschappelijk visserijbeleid, laat staan van de commissaris voor visserijzaken valt.
Verder wil ik nog iets anders noemen dat door bijna iedereen is aangehaald: het probleem van de voorlopige toepassing van de visserijovereenkomsten. Twee punten slechts. Ten eerste, de voorlopige toepassing is voor elke sector een volgens internationale normen traditionele procedure, en ten tweede is het mijns inziens in ons aller belang de activiteiten niet onnodig lang te onderbroken. Stelt u zich eens voor dat we in november tegen onze vissers hadden moeten zeggen: blijven jullie maar aan wal tot februari, maart, in afwachting van een advies over de voorlopige toepassing! Dit zou niet bepaald hebben bijgedragen tot een groter begrip van belangrijke sectoren van de publieke opinie voor de Europese instellingen.
Dan de vraag die mij is gesteld over de schadevergoeding aan de Portugese vissers voor de gedwongen stilstand: dit valt niet onder bevoegdheid van de Commissie, maar ik zal proberen te achterhalen wie de bevoegde nationale autoriteit is en waarom er vertraging is opgelopen.
Zonder te pretenderen op alle vragen antwoord te hebben gegeven, wil ik alleen maar zeggen dat het dossier "internationale overeenkomsten" in het gehele gemeenschappelijke visserijbeleid, los van andere vraagstukken, een dossier is dat nu toch wel een diepgaande behandeling verdient, om onze toekomst vanuit een heleboel invalshoeken - onder andere institutionele - beter te organiseren; daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen ACS-landen en andere landen. De aangewezen weg is mijns inziens proberen evenwichtige partnerschapsovereenkomsten te sluiten, waar mogelijk en waar nodig.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Gezondheidsmonitoring
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0092/96) van de heer Poggiolini, namens de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad (COM(95)0449 - C4-0443/95-95/0238(COD)) tot vaststelling van een communautair actieprogramma voor de gezondheidsmonitoring binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid.

Poggiolini
Mijnheer de Voorzitter, vergeleken bij de grote actieprogramma's voor kanker- en aidsbestrijding en de programma's voor voorlichting over en preventie van ernstige ziekten, lijkt dit vierde programma veel minder belangrijk in de ogen van de publieke opinie, de journalisten, misschien zelfs van de Europarlementariërs die het wellicht beschouwen als een soort technische diepzinnigheid van de gezondheidsdeskundigen. Maar dat is het niet: het is juist een essentiële basis om de gezondheidstoestand van de Europeanen in kaart te brengen, om een beoordeling mogelijk te maken van de resultaten van de grote campagnes voor de kanker- en aidsbestrijding, de grote plagen.
Het gaat erom dat de verrichte activiteiten kunnen worden bestudeerd, waarbij de resultaten in de verschillende landen met elkaar vergeleken worden. Dat biedt de mogelijkheid de lid-staten beoordelingsmethoden te leveren, waarop ze de preventie en behandeling van de ernstigste ziekten kunnen baseren. Eerst weten, en dan pas besluiten! Maar om te weten moeten de gegevens van de verschillende gouvernementele en internationale organisaties met elkaar kunnen worden vergeleken, bijvoorbeeld de gegevens van het Europees bureau van de Wereldgezondheidsorganisatie en van de verschillende sectoriële organisaties; en vooral ook moet dezelfde taal worden gesproken. Bij een dergelijk programma komen heel wat problemen kijken: het vergaren van gegevens, bijvoorbeeld van gegevens die per land verschillende kenmerken hebben; in sommige gevallen is het zelfs niet mogelijk op nationaal niveau bepaalde gegevens te vinden. Verder moeten de verschillende gegevens die met elkaar moeten worden vergeleken aan elkaar gekoppeld worden om een totaaloverzicht van de gezondheid van de Europeanen te hebben, en dus van de ziekten die moeten worden bestreden. Deze gegevens moeten geharmoniseerd worden; een monitoringsysteem in Europa kan alleen functioneren als we de gegevens die we in ons bezit hebben met elkaar kunnen vergelijken en aan elkaar kunnen koppelen, want de diverse lid-staten houden er verschillende omschrijvingen van veel van de gezondheidsindicatoren op na.
Er is een wijdverbreid misverstand dat voor eens en altijd uit de weg moeten geruimd: wanneer we spreken over harmoniseren, bedoelen we de problemen oplossen die een gegevensvergelijking in de weg staan. Soms zijn dat alleen maar taalkundige problemen, maar soms ook komen die problemen voort uit culturele tradities of uit wetenschappelijke procedures die weliswaar door de internationale wetenschappelijke methodologie zijn geharmoniseerd, maar er soms toch niet voor kunnen zorgen dat de met elkaar te vergelijken gezondheidsindicatoren dezelfde omschrijving meekrijgen, omdat ze dus in de verschillende landen anders worden genoemd, omschreven.
De oplossingen die het programma voor deze problemen aandraagt zijn allesbehalve duidelijk, integendeel, ze zijn vaak terughoudend en schimmig. Men is zelfs bang om het woord "harmonisatie" in de mond te nemen, omdat, zoals bekend, artikel 129 van het Verdrag van Maastricht harmonisatie van de gezondheidsstelsels verbiedt. Maar hier is toch duidelijk dat men de wetenschappelijke taal wil harmoniseren, niet de gezondheidsstelsels: zonder een gemeenschappelijke wetenschappelijke taal is gezondheidsmonitoring niet mogelijk: Europa zou dan als een kip zonder kop in de wereld van de gezondheid rondlopen en niet in staat zijn de lid-staten de gegevens te verstrekken die zij absoluut nodig hebben om de gezondheid zo goed mogelijk te beschermen, ook al verschillen de gezondheidsstelsels in de diverse lid-staten onderling heel erg.
Het onderhavige instrument heeft zo zijn tekortkomingen, maar ik weet zeker dat het gaandeweg beter zal worden, en daarom moet het goedgekeurd en aangemoedigd worden; het is immers een fundamenteel en onontbeerlijk instrument voor de lidstaten om de gezondheid van de Europese burgers te bevorderen. De milieucommissie heeft een brede overeenstemming bereikt: er zijn maar liefst 40 amendementen over allerlei verschillende kwesties, zoals het voorstel voor een Europees waarnemingscentrum, de aanpassing van de toewijzing op de begroting, de doelstellingen die met de beroepsorganisaties in deze sector moeten worden afgestemd, en de opstelling van een niet uitputtende lijst van gebieden waarvoor gezondheidsindicatoren moeten worden vastgesteld.
Ik weet zeker dat de Vergadering met een overdonderende meerderheid dit programma zal goedkeuren: een programma dat misschien niet zo opvallend is, zoals ik al zei, omdat het de burgers niet emotioneel raakt; een programma dat door de massamedia misschien niet op zijn juiste waarde wordt geschat, maar dat in ieder geval van fundamenteel belang is voor het welslagen van alle programma's op het gebied van de volksgezondheid in Europa die reeds zijn goedgekeurd of nog goedgekeurd moeten worden.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, de Begrotingscommissie heeft het voorstel voor aanname van een communautair actieprogramma voor gezondheidsmonitoring bestudeerd en daarbij vanzelfsprekend vooral haar licht over de financiële aspecten laten schijnen. Daarbij vallen enige tegenstrijdigheden in het oog: de Commissie heeft namelijk een noodzakelijk geacht bedrag vastgesteld, en daarmee de speelruimte voor de begrotingsautoriteit ten dele beperkt. Zoals de rapporteur, de heer Poggiolini, al zei, heeft het programma betrekking op horizontale en grensoverschrijdende maatregelen, die indicatoren moeten opleveren voor meer operationele maatregelen die in het kader van de drie voorgaande programma's worden ontwikkeld. Daarom is de Begrotingscommissie van mening dat het voorstel van 13, 8 miljoen ecu over vijf jaar - nog geen 5 miljoen per jaar dus - een vrij gering bedrag is voor de invoering van een efficiënt en operationeel monitoringsysteem. Voorts heeft de Commissie in haar mededeling over de rechtsgrondslagen en de maximumbedragen voorgesteld bij acties waarmee bedragen van minder dan 5 miljoen ecu gemoeid zijn, af te zien van een rechtsgrondslag; ook vanuit dit oogpunt is het voorstel voor de financiële middelen in zekere zin tegenstrijdig.
Verder lijkt het gezien de inhoud te gaan om een voorstel dat het midden houdt tussen de oprichting van een Europees waarnemingscentrum voor gezondheidszaken, dat voorzien wordt van een dienovereenkomstig budget en waarop het Parlement al herhaaldelijk heeft aangedrongen, en een simpele grensoverschrijdende coördinatie van gegevens, waarvoor de Raad bewust een laag bedrag uittrekt.
Ik ben het derhalve net zoals de Begrotingscommissie eens met de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, die de middelen voor een dergelijk belangrijk programma onvoldoende acht en daarom in haar voorstel een verhoging voorstelt. Ik wil u er nog even aan herinneren dat naar aanleiding van de recente toewijzing voor de drie gezondheidsprogramma's waarover de rapporteur het had, het standpunt van het Parlement ertoe geleid heeft dat in de bemiddelingsprocedure het totale bedrag voor de drie programma's met 10 miljoen ecu werd verhoogd.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat de socialistische fractie de heer Poggiolini mag gelukwensen met de zorg en het enthousiasme waarmee hij het verslag heeft opgesteld.
Behalve zorgvuldig en efficiënt is hij ook zo edelmoedig geweest om vrijwel alle amendementen die in de commissie werden ingediend, te aanvaarden, waarvoor ik hem zou willen bedanken. Ik zou tevens de Commissie willen gelukwensen.
Zoals de heer Poggiolini heeft opgemerkt, is dit een buitengewoon belangrijk programma. Om te beginnen al vanwege de inhoud, want alleen dankzij een gedegen kennis van de Europese volksgezondheidssituatie - verkregen door harmonisering van de gegevens, door vergroting van hun betrouwbaarheid en hun overdracht via een database - zullen we een communautair systeem kunnen invoeren met als doel te waken over de gezondheid van de burger, de oorzaken te onderzoeken die van invloed zijn op de volksgezondheid, om onderlinge vergelijkingen te maken tussen de volksgezondheid in de verschillende lid-staten, en om het gezondheidsbeleid van de lid-staten te bevorderen.
Ik zou hierbij tevens willen onderstrepen dat dit programma zou moeten uitmonden in de oprichting van een permanent gezondheidsbewakingssysteem.
Niet alleen wat de inhoud maar ook wat de procedure betreft, hebben we met een buitengewoon belangrijk initiatief te maken: zoals gezegd, is dit het vierde gezondheidsprogramma dat het daglicht gezien heeft sinds de ondertekening van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en dus sinds de vaststelling door de Raad van de prioriteiten op gezondheidsgebied. Maar het is de eerste van de vier waarin een onderscheid gemaakt wordt. Het bestaat namelijk niet uit een opsomming van acties van de vijftien lid-staten, maar het komt met een gemeenschappelijke aanpak omdat er immers een samenwerkingsstructuur tussen de lid-staten wordt voorgesteld. Het is niet een opsomming van beleidsvormen. Integendeel, er wordt een monitoringsysteem voorgesteld, en degenen die zoals wij van mening zijn dat we verder moeten gaan met de "harmonisering" van de verschillende vormen van gezondheidsbeleid, vinden dit een uitstekend initiatief. Het gaat om een medebeslissingsprocedure die onder meer verrijkt is met de bijdragen van de Commissie, met die van de Milieucommissie en die van de Begrotingscommissie.
Tot slot zou ik de Commissie willen bedanken voor het feit dat zij niet ongevoelig is geweest voor de standpunten van dit Parlement.

Gredler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank de heer Poggiolini voor zijn voortreffelijk verslag. De harmonisatie van gegevens is onontbeerlijk omdat elk land zich dan met de andere kan vergelijken, zijn eigen gezondheidsbeleid kan doorlichten en sneller en doeltreffender op ontsporingen kan reageren.
De bescherming en vertrouwelijkheid van de gegevens moeten in elk geval gewaarborgd zijn. Daarom mogen gegevens alleen naamloos worden doorgegeven. Voor ons, liberalen, is dat zeer belangrijk. Wat men hier beoogt, strookt met artikel 129, dat het streven naar een hoog gezondheidsniveau voorschrijft. Wij kunnen niet instemmen met amendement 32 omdat wij menen dat de lid-staten ook zelf bereid moeten zijn tot de financiering van het programma bij te dragen. Voor het programma wordt te weinig geld uitgetrokken om de lid-staten te ondersteunen. Amendement 40 bevat een nieuwe lijst van te verzamelen gegevens. De opstelling van een dergelijke lijst is eigenlijk een taak voor de Commissie en niet voor het Europees Parlement.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links steunt het verslag van de heer Poggiolini omdat het de mededeling van de Commissie aanzienlijk verbetert. Wel is het zo dat zowel de mededeling van de Commissie als het verslag een belangrijke stap vooruit betekenen, die wij zonder meer toejuichen.
Deze mededeling bevat echter een drietal lacunes die we niet onvermeld willen laten, opdat die in de toekomst, mits er ruimte voor is, kunnen worden ingevuld.
De eerste lacune heeft te maken met de sociale context waarin dit verslag is opgesteld: het ziet ernaar uit dat de gezondheid van de Europeanen achteruit zal gaan, en wel om drie redenen. Ten eerste door de stijging van de werkloosheid, die voor jongeren en vrouwen van structurele aard is, met alle gevolgen van dien voor de gezondheid, evenals de toename van dat deel van de bevolking dat van het maatschappelijk leven is uitgesloten - bij deze mededeling had men daarmee rekening moeten houden -, allemaal gevolgen van de beperkingen die voortvloeien uit het neoliberale beleid van Maastricht. Een tweede probleem is dat het moeilijk is om over heel Europa een informatienetwerk voor de volksgezondheid goed te laten functioneren als we overal getuige zijn van herprivatisering van de gezondheidszorg, met alle problemen van dien voor het vergaren van informatie door een openbare instantie. Een derde oorzaak is de dreiging van epidemieën afkomstig uit Rusland en omringende landen. De WHO heeft hierover aan de alarmbel getrokken, en daarom dienen we de situatie rond de informatie over de gezondheid te verbeteren.
De tweede leemte betreft het verzuim om als belangrijke indicator te vermelden - ofschoon die al in 1978 in Alma Ata ter sprake is gekomen en in 1982 in Ottawa - dat een goede gezondheid voor iedereen in het jaar 2000 uitgesloten zal zijn als de maatschappelijke groeperingen niet veel meer worden betrokken bij de werking van het volksgezondheidsstelsel, met name op het vlak van de primaire zorg.
En tot slot de derde lacune, die betrekking heeft op de informatie. Het is belangrijk dat er informatie wordt ingewonnen - natuurlijk is dat belangrijk - en daarom zijn wij ook blij met dit initiatief, maar in de mededeling wordt niet nader gezegd, dat inlichtingen worden ingewonnen met het oog op ingrijpen door de overheid. Naar mijn mening blijkt uit het recente voorbeeld van de gekke koeienziekte dat er behoefte bestaat aan een systeem voor het verstrekken en inwinnen van informatie plus de nodige instrumenten om doeltreffend te kunnen ingrijpen. Want anders zouden we alleen maar informatie vergaren om die te publiceren in plaats van haar actief te gebruiken.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, als alle geïndustrialiseerde landen een gemeenschappelijke zekerheid delen, dan is het wel de noodzaak om vandaag de dag fundamentele keuzes te maken inzake het volksgezondheidsbeleid. Ik zal niet terugkomen op de redenen die verschillende staten ertoe hebben gebracht een aantal hervormingen op te starten, maar, wat de opties ook mogen zijn die de regeringen op dit vlak zullen kiezen, een eerste vereiste, vooraleer er ook maar één besluit wordt genomen, is dat er in Europees verband een evaluatieprogramma van de stand van zaken en de mogelijke ontwikkelingen op het gebied van de volksgezondheid en de gezondheidszorg ten uitvoer wordt gelegd. Dat is wat het document van de Commissie voorstelt en dat is het verband dat onze rapporteur zeer knap legt door het document in kwestie te amenderen.
Ons Parlement was voornemens een voorstel in te dienen voor een echt Europees waarnemingscentrum voor de gezondheid, zoals dat ook op andere gebieden bestaat. De Raad gaf er bij meerderheid de voorkeur aan om zich tot een eenvoudige coördinatie te beperken. De Commissie stelt ons een systeem van toezicht op de volksgezondheid voor, wat nogal onduidelijk is geprofileerd, maar wat voor vorm dit nieuwe instrument ook moge aannemen, het dient doeltreffend en operationeel te zijn. Mensen die in de gezondheidszorg werkzaam zijn, patiënten, maar ook de regeringen hebben er behoefte aan, want zo kunnen de besluitvormers alle middelen in handen krijgen om de bestaande situaties en de ontwikkeling daarvan zo goed mogelijk in kaart te brengen.
Ons Parlement had de wens uitgedrukt dat de medische beroepsbevolking, de nietgouvernementele organisaties en de gehele paramedische sector hierbij meer betrokken zouden worden. Uit het document van de Commissie krijg ik niet de indruk dat er met deze wens rekening is gehouden. Zo stelt de Commissie voor om de gezondheidstoestand van de Europese burger te analyseren, de invloed van de communautaire actieprogramma's te evalueren en de lid-staten in te lichten over deze gezondheidstoestand. In theorie is dit alles perfect; maar dit alles dient wel geruggesteund te worden door een waarachtige politieke inzet ter bevordering van de bescherming van de gezondheid en met het oog op preventie aangezien zoals wij allen weten de geneeskunde van de 21ste eeuw een geneeskunde dient te zijn die meer is toegespitst op de preventie, een preventie die het mogelijk maakt om de integriteit van onze gezondheidszorg, die momenteel bedreigd wordt, beter te waarborgen.
Tot slot hoop ik dat het voorstel van de Commissie, zelfs al is het niet zo uitgewerkt als ons Parlement gewenst zou hebben, met de instemming van de Raad, een eerste beslissende stap zal zijn in de richting van de invoering van de gewenste preventieve en op bescherming gerichte gezondheidszorg.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, wij bespreken momenteel het voorgestelde communautaire actieprogramma voor gezondheidsmonitoring. Het programma was al aangekondigd in de mededeling van de Commissie over het communautair actiekader op volksgezondheidsgebied. Ook komt het tegemoet aan diverse resoluties die leden van het Parlement en de Raad hebben ingediend.
De algemene doelstelling van het programma is bijdragen tot het opzetten van een hoogkwalitatief beleidsgericht bewakingssysteem teneinde een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te verzekeren, zoals bepaald in artikel 129 van het Verdrag. Het programma heeft drie specifieke doelstellingen. Ten eerste, het volgen van de ontwikkelingen in de gezondheid en de determinanten daarvan in de gehele Gemeenschap en het trekken van vergelijkingen met derde landen. Ten tweede, het vergemakkelijken van de planning, controle, tenuitvoerlegging en evaluatie van communautaire programma's en acties. Ten derde, het ter beschikking stellen van vergelijkende indicatoren en gegevens aan de lid-staten.
De leden zouden kunnen vragen waarom er behoefte is aan een dergelijk systeem indien elke lid-staat zelf al een hele reeks gegevens in verband met de gezondheid verzamelt en diverse internationale organisaties, met name de Wereldgezondheidsorganisatie en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, internationale gegevens compileren. Het antwoord is heel simpel. De gegevens waarover men momenteel beschikt zijn niet alomvattend noch vergelijkbaar. En daarom is het niet mogelijk om de ontwikkelingen in de gezondheid en de determinanten daarvan in de Europese Unie te volgen op een zinvolle en efficiënte manier. Op dit punt heeft de heer Poggiolini zeer duidelijk gewezen.
Laat ik nog eens duidelijk zeggen dat het niet onze bedoeling is het wiel opnieuw uit te vinden. Wij zouden liever voortbouwen op datgene wat er al bestaat en dat ook aanvullen, zowel in de lid-staten als in internationale organisaties. Op deze manier hopen wij de toegevoegde waarde zo groot mogelijk te maken. Hoe kunnen wij dat doen? Welnu, wij zullen een reeks gezondheidsindicatoren vaststellen die de nodige informatie zullen verschaffen om bovengenoemde doelstellingen vast te stellen en vervolgens zullen wij een netwerk opzetten voor het vergaren en verspreiden van gegevens die nodig zijn voor de indicatoren.
Gezien de technologische mogelijkheden die momenteel bestaan, zijn wij voornemens om hiervoor voornamelijk te steunen op telematica. De elektronische uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten, te weten het IDA-programma, moet ons de juiste technische infrastructuur voor dit netwerk verschaffen. Wij weten allemaal dat de beschikbaarheid van gegevens, zelfs van hoogkwalitatieve vergelijkbare gegevens, niet voldoende is om het nut ervan te verzekeren. Daarom plannen wij ook een reeks activiteiten die betrekking hebben op het analyseren van deze gegevens. Wij zijn met name van plan om de gegevens te gebruiken voor het voorbereiden van ons jaarverslag over de gezondheidstoestand, waarvan het eerste u wat later dit jaar ter hand zal worden gesteld.
Ook zijn wij voornemens te steunen op de gegevens van het systeem voor het analyseren en opstellen van ons jaarverslag over de vereisten inzake de bescherming van de gezondheid in andere beleidstakken waarmee vorig jaar een begin werd gemaakt. Voor de opstelling van deze verslagen wordt momenteel gebruik gemaakt van diverse bronnen maar de kwaliteit laat nog veel te wensen over.
Ik zou nu graag terugkomen op het verslag zelf en de voorgestelde amendementen behandelen, maar allereerst wil ik graag de heer Poggiolini danken, alsmede de leden van de commissies die hebben geholpen bij de opstelling van dit verslag. Zij hebben in een zeer hoog tempo gewerkt en daar ben ik hen dankbaar voor. Ik zou het nu willen hebben over de 47 amendementen die zijn ingediend en ik kan u mededelen dat de Commissie er daar 28 geheel dan wel gedeeltelijk van kan overnemen. De amendementen 12, 16, 17, 18, 20, 23, 24 en 29 aanvaarden wij volledig. De amendementen 1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 19, 33, tot en met 40 en 42 keuren wij gedeeltelijk goed. Daarvoor kan ik een aantal redenen aangeven. Zes van deze amendementen zijn te restrictief. Dat zijn de amendementen 4, 7, 8, 10, 11 en 38. Zes ervan zijn niet verwoord in de juiste operationele termen of kunnen tot enige verwarring aanleiding geven als zij niet goed geformuleerd worden. Dat zijn de amendementen 19, 33, 35, 36, 37 en 40. Vier ervan zijn elders al opgenomen, namelijk de amendementen 3, 6, 34 en 39. Voor de overige vijf geldt dat amendement 9 buiten het bestek van het programma valt; amendement 1 niet van toepassing is; amendement 13 juridisch gezien onuitvoerbaar is; amendement 25 niet in overeenstemming is met de formulering van artikel 129 en amendement 42 niet in overeenstemming is met het comité voor de overige volksgezondheidsprogramma's.
Ons standpunt over sommige van deze amendementen verdient wat nadere uitleg. Ik bedoel hier met name de amendementen 6 en 34, die betrekking hebben op het Europees Waarnemingscentrum voor de gezondheid, waarover de heren Caudron en Poggiolini het gehad hebben. Ik zou graag de aandacht vestigen op een belofte die ik heb gedaan op een bijeenkomst van het bemiddelingscomité in december 1995 dat de Commissie de idee van een waarnemingscentrum voor de gezondheid zeer zorgvuldig zou overwegen. Een besluit over de eventuele opzet van een dergelijk centrum zal echter pas worden genomen nadat de resultaten van deze beraadslagingen bekend zijn.
Van amendement 9 kunnen wij het laatste gedeelte over steun voor het verbeteren van de gegevensbanken in de lid-staten niet overnemen. Volgens het subsidiariteitsbeginsel is dit een kwestie voor de lid-staten zelf. Om dezelfde reden kunnen wij het laatste gedeelte van amendement 38 over steun voor het opstellen van analyses van de kosten en baten van de gezondheidsstelsels van de lid-staten evenmin aanvaarden. Mevrouw Gredler heeft hieraan in haar betoog gerefereerd. Voor wat amendement 25 betreft zou ik graag opmerken dat wij net zo goed vinden dat samenwerking met alle betrokken partijen bevorderd en ontwikkeld dient te worden, maar dat wij gebruik moeten maken van een tekst die beter strookt met de formulering van artikel 129.
Nu wil ik het graag hebben over de amendementen die wij niet kunnen overnemen. De redenen daarvoor zijn de volgende. Zeven amendementen zijn niet aanvaardbaar om juridische redenen. De amendementen 21 en 31 niet omdat wij in het programma het soort verplichtingen dat beoogd wordt niet kunnen opnemen. Amendement 15 niet omdat het niet overeenstemt met de precieze formulering van artikel 129. De nummers 43, 44, 46 en 47 niet omdat zij niet stroken met de analoge bepalingen van de andere volksgezondheidsprogramma's. Twee amendementen werden verworpen omdat zij buiten het bestek van het programma vallen. Dat zijn amendement 2 en amendement 32. De amendementen 5, 14, 32 en 45 werden verworpen omdat deze te beperkend zijn. Drie amendementen zijn elders al opgenomen, namelijk de nummers 26, 27 en 28. De overige twee amendementen, de nummers 22 en 41, betreffende de grootte van het budget leveren heel wat problemen op.
Ik wil graag wat uitweiden over de redenen waarom sommige van bovengenoemde amendementen geweigerd werden. Het is belangrijk dat de leden beseffen waarom wij dat doen. Voor wat de budgetkwestie betreft - en vooral mevrouw Ghilardotti refereerde hieraan - is het niet meer dan normaal dat ik ook graag zou zien dat de financiële middelen voor dit programma opgetrokken worden. Zoals de Vergadering weet is de marge die beschikbaar is voor bijkomende uitgaven onder rubriek 3 van de begroting zeer klein. Tegen deze achtergrond zullen de leden zich herinneren dat bij de vorige drie volksgezondheidsprogramma's pas een eindbesluit werd getroffen over de budgettaire toewijzingen tijdens de bemiddelingsprocedure. Ik verwacht dat dit hier ook het geval zal zijn. Op dat punt in het wetgevende proces zal de begrotingsautoriteit beter kunnen inschatten wat de uiteindelijke inhoud van het programma is en welke middelen daarvoor nodig zijn.
De amendementen 2 en 21 over het vaststellen van doelstellingen door de lidstaten werden ook geweigerd. Ten eerste is dit een communautair programma voor gezondheidsmonitoring dat bedoeld is om tendensen in de volksgezondheid te volgen. Het stellen van doelstellingen door de lid-staten valt dan ook buiten het bestek van het programma. Ten tweede bevinden wij ons met dit programma niet in een situatie om van de lid-staten te verlangen een dergelijke activiteit op te zetten. Zo ook hebben wij amendement 31 verworpen dat de lid-staten verplicht zou hebben te garanderen dat vergelijkbare gegevens verzameld zouden worden. En nu wij het toch over dit onderwerp hebben, wil ik er nog op wijzen dat deze formulering niet aanvaardbaar is in de amendementen 5 en 30 omdat daarin de voorgestelde activiteiten beperkt worden tot vergelijkbare gezondheidsgegevens en dat is onnodig. Met andere woorden, als de amendementen wel goedgekeurd waren zouden wij moeten wachten tot er vergelijkbare gegevens beschikbaar zouden komen, voordat wij konden beginnen met de in het programma bedoelde activiteiten. Dit zou uiteraard invloed uitoefenen op de flexibiliteit en de doelmatigheid van het programma.
Ik hoop dat het Parlement mij kan volgen in mijn redenering achter het nietovernemen van sommige amendementen die ik zojuist noemde. Ik hoop ook dat het Parlement zijn algemene bezorgdheid over gezondheidsmonitoring tot uiting brengt middels een gunstig advies over het programma en aldus een zeer krachtig signaal aan de Raad stuurt om het advies en het gewijzigde Commissievoorstel snel te onderzoeken. Ter afronding dank ik de heer Poggiolini nogmaals voor zijn inspanningen om de communautaire actie voor gezondheidsmonitoring in het algemeen te verbeteren. Onze gezamenlijke inspanningen zullen tot een waardevol en produktief programma leiden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Ziekte van Alzheimer - Gezondheidskaart - 
Veiligheid van en zelfvoorziening in bloed
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0051/96 van de heer Poggiolini, namens de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de ziekte van Alzheimer en de preventie van cognitieve functiestoornissen bij ouderen; -A4-0091/96 van de heer Leopardi, namens de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de Europese gezondheidskaart; -A4-0094/96 van de heer Cabrol, namens de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie (COM(94)0652 - C40016/95) over de veiligheid van en zelfvoorziening in bloed in de Europese Gemeenschap.
Poggiolini
Mijnheer de Voorzitter, het is algemeen bekend dat zich op gevorderde leeftijd vaak gevallen voordoen die dementie of aderverkalking van de hersenen worden genoemd.
Onlangs pas heeft de publieke opinie - misschien wel omdat Ronald Reagan, de voormalige president van de Verenigde Staten deze ziekte heeft - kennis genomen van een feit waarvan de officiële wetenschap allang op de hoogte was, namelijk dat er een ziekte bestaat die tot aftakeling van de hersenen leidt. Tot dusver blijkt deze ziekte onherroepelijk; de behandeling ervan staat op dit moment nog in de kinderschoenen, verkeert nog in de experimentele fase, en men is nog niet in staat het fatale verloop tot staan te brengen. De eerste symptomen zijn dezelfde als die van andere ziekten, waarvan sommige wel doeltreffend kunnen worden behandeld, waardoor een vroegtijdige en differentiële diagnose van cruciaal belang is, om de verschillende aandoeningen niet met elkaar te verwarren.
De ziekte van Alzheimer treft bij voorkeur oudere mensen en begint met alledaagse symptomen - geheugenverlies, storingen van het oriëntatievermogen, veranderingen van de persoonlijkheid -, waarna de terminale fase onherroepelijk nadert; deze wordt gekenmerkt door totale afhankelijkheid, incontinentie, doorligwonden en uiteindelijk, onherroepelijk, de dood. De periode vanaf de eerste symptomen tot de terminale fase duurt zo'n zes tot acht jaar. Omdat deze ziekte oudere mensen treft, is ze en zal ze steeds meer worden een nieuwe, grote plaag in onze samenleving, met name in een samenleving als de Europese waar de levensverwachting een hoogte heeft bereikt die nog maar enkele decennia geleden ondenkbaar was. Dat is te danken aan betere levensomstandigheden, de verspreiding van medische behandelingen en de ontwikkeling daarin.
Dit betekent dat de ziekte zich zal uitbreiden. In het jaar 2000 zullen er van de ongeveer 52 miljoen 65-plussers in Europa naar schatting ruim 4 miljoen mensen lijden aan de ziekte van Alzheimer: 4 miljoen mensen die ten laste van de familie komen, die, met name in de latere fasen van de ziekte met steeds hogere kosten te maken krijgt, maar ook fysiek en psychologisch onder een onhoudbare druk komt te staan. Volgens berekeningen zal van de 85-plussers - en daarvan zijn er al heel wat - één op de vier, 25 % dus, aan de ziekte van Alzheimer lijden.
De onderhavige resolutie wil - hopelijk met succes - de Commissie ertoe bewegen een meerjarenprogramma voor financiering en initiatieven vast te stellen waarin alles aan bod komt dat gedaan kan worden om de patiënten en de families te helpen. En er moet heel wat gedaan worden: steun voor onderzoek, opleiding van medisch en verpleegkundig personeel, vooral met het oog op een vroegtijdige diagnose; maar vooral voorlichting en zorgvuldige voorbereiding van de familieleden over de ontwikkeling van de ziekte, om hen psychisch, concreet en praktisch voor te bereiden op de verschillende fasen die hen te wachten staan. Het is duidelijk dat de lid-staten zich met name wat de terminale fase betreft moeten realiseren dat de onhoudbare last van deze tragische gebeurtenis niet altijd en alleen op de familie kan worden afgewenteld.
Verder is van vitaal belang een voorlichtingscampagne die gericht is op het grote publiek, op scholieren, om hen de ziekte te leren kennen, om hen te leren met de ziekte en de patiënten te leren leven, want er bestaan nog steeds vele taboes en onverdedigbare schaamtegevoelens over dementie. De Europese Gemeenschap heeft heus wel iets aan dit probleem gedaan: er is weliswaar geen specifiek programma, maar in het kader van de acties voor de volksgezondheid is de toewijzing op de begrotingslijn B3-4300 voor 1996 gestegen van 2 naar 5 miljoen ecu. Deze kredieten zijn gebruikt voor de doelstellingen die ik heb opgenoemd en ook ter beschikking gesteld aan verschillende niet-gouvernementele organisaties, zoals Alzheimer Europe , waarin 18 nationale verenigingen zijn samengegaan.
Ik heb de Commissie schriftelijk gevraagd hoe ze deze 5 miljoen ecu denkt te besteden, maar commissaris Flynn heeft hier een zeer vaag antwoord op gegeven. We nemen echter wel kennis van het feit dat de Commissie zal deelnemen aan de gezaghebbende conferentie die op 21 en 22 november aanstaande in Ierland zal worden gehouden. Het Europees Parlement moet erop toezien dat deze middelen zo goed mogelijk worden ingezet, niet alleen om een maximale doorzichtigheid te bereiken, maar ook opdat deze grote nieuwe plaag ondanks de huidige onzekerheid en vaagheid toch zichtbaar zal worden. De Europese burgers moeten van dit probleem op de hoogte worden gesteld, want zij kunnen op een democratische manier bij de lid-staten op acties aandringen die de regeringen ertoe aanzetten de patiënten en hun families te helpen. Het programma waartoe wij de Commissie in dit verslag met klem oproepen is een belangrijke stap in deze richting.

Leopardi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het Europees Parlement houdt zich nu al meer dan 15 jaar lang met de gezondheidskaart bezig. Zoals iedereen weet is de mobiliteit in Europa groot: of het nu vanwege het werk is, om toeristische of studieredenen, in al deze gevallen heeft de Europese burger recht op de medische zorg die zijn gezondheidstoestand tijdens zijn reizen vereist. Volgens ons zal een gezondheidskaart ernstige ongelukken kunnen voorkomen die het gevolg zijn van ondeugdelijke of gevaarlijke medische zorg, met name in het geval van chronische ziekten, ernstige aandoeningen of allergieën. Het is de bedoeling dat met de gezondheidskaart de diagnose gemakkelijker kan worden gesteld, dat er geen ondeugdelijke behandelingen of medicijnen worden voorgeschreven en dat de administratieve rompslomp niet zoveel tijd meer opslokt.
De gezondheidskaart bevat een aantal medische gegevens, te weten: bloedgroep, allergieën, lopende medische behandelingen en medicijnen, de naam van een lid van het behandelend medisch team met wie contact kan worden opgenomen, inentingen, kennisgeving van een eventuele bereidheid tot orgaandonatie, en gegevens over sociale zekerheid en ziektekostenverzekering. In de praktijk heeft de gezondheidskaart tot doel het vrije verkeer van personen binnen de Unie te vergemakkelijken, door hun toegang te verlenen tot de medische verzorging en behandeling die hun gezondheidstoestand vereist. Bovendien biedt een dergelijke kaart ook financiële voordelen voor de sociale stelsels in de lid-staten, doordat bijvoorbeeld aanvullende onderzoeken uitgespaard kunnen worden. De Europese gezondheidskaart moet aan elke burger die daartoe een verzoek indient worden afgegeven, alle noodzakelijke informatie bevatten en daarbij de voorschriften inzake de vertrouwelijkheid in acht nemen. De hedendaagse nieuwe technieken bieden de middelen om een Europese gezondheidskaart tot stand te brengen, en dat heeft mij ertoe gebracht dit voorstel te doen. Ik verzoek derhalve de Commissie vóór 1 januari 1997 een voorstel in te dienen voor een besluit van de Raad en het Parlement betreffende de invoering met ingang van 1 januari 1999 van een Europese gezondheidskaart.

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, de Europese Commissie legt ons een mededeling voor die, naar ik hoop, voorafgaat aan een richtlijn inzake bloedtransfusie. Het oogmerk hiervan is om de zo nuttige praktijk van bloedtransfusie in de gehele Europese Unie te uniformiseren en om in alle lid-staten, voor alle burgers van de Unie borg te staan voor allereerst de veiligheid van bloedprodukten en in de tweede plaats voor een voor allen toereikende hoeveelheid. Wij zijn het natuurlijk eens met de voornaamste punten van deze mededeling, maar in ons verslag dringen wij aan op bepaalde aspecten die ons van essentieel belang lijken.
In de eerste plaats dienen wij ons - ten behoeve van de veiligheid - over de bloedtransfusieketen in zijn globaliteit te buigen. Dat begint natuurlijk bij de selectie van de donors, die zeer strikt alsook uniform en gecontroleerd dient te verlopen in de gehele Europese Unie, opdat risicodonors er kunnen worden uitgelicht door middel van een nauwkeurig onderzoek. Tevens dient er in dit verband een opvolging van de afgenomen bloedprodukten te worden ingesteld die, indien dat noodzakelijk is, terugvoert naar de donor. Dat noemen wij de traceerbaarheid.
Maar een selectie van de donors op zich volstaat niet. Ook de produkten die bij hen worden afgenomen dienen te worden getest. Daarom moet er een definitie worden opgesteld en gebruik worden gemaakt van "infectie-indicatoren" , aan de hand waarvan de eventuele aanwezigheid kan worden vastgesteld van ziektekiemen of gevaarlijke parasieten die overdraagbaar zijn op de ontvangers. Daarnaast dient men in de gehele Europese Unie te kunnen beschikken over uniforme methodes voor de behandeling, de opslag en de omgang met bloedprodukten, waardoor een optimale veiligheidsgarantie kan worden geboden. Uniforme maatregelen in alle lid-staten zal het vrije verkeer van bloedprodukten in de gehele Europese Unie mogelijk maken.
Tot slot is het van belang dat er permanent gewaakt wordt over de bloedtransfusieketen in alle stadia, opdat iedere fout of besmetting onmiddellijk kan worden opgespoord, de oorzaak kan worden nagegaan en er voorkomen kan worden dat iets dergelijks zich herhaalt: dit noemen wij bloedbewaking.
De tweede doelstelling van deze mededeling behelst het waarborgen van een toereikende hoeveelheid bloed en bloedprodukten om tegemoet te komen aan de behoeften van de burgers van de Unie. Om dit te bereiken, beschikken wij over twee middelen: ofwel schroeven we de behoeften terug ofwel verhogen wij de hoeveelheden die worden afgenomen. Het is mogelijk om de behoeften terug te brengen door rationeel en weloverwogen gebruik te maken van bloedprodukten, door ze enkel in gevallen van absolute noodzaak in te zetten, en door het aanmoedigen van alternatieve methoden, zoals zelftransfusie en het opvangen en weer toedienen van bloed dat tijdens en na operaties vrijkomt, en door genoegen te nemen met een lichte vorm van postoperatieve bloedarmoede ten gevolge van het geven van een kleinere transfusie, een bloedarmoede die gewoonlijk snel verholpen is. Mensen die zich beroepshalve met bloedtransfusies bezighouden - technici, verplegend personeel en artsen - moeten dit rationele gebruik van bloedprodukten goed beheersen. Dat maakt bijgevolg gepast onderwijs en de juiste voorlichting noodzakelijk binnen de opleiding van de studenten.
De tweede manier om de toereikendheid van bloedprodukten te waarborgen, bestaat natuurlijk in het opvoeren van de hoeveelheid bloed die afgenomen wordt, door het publiek bewust te maken van de absolute noodzaak van het geven van bloed, of ook gewoon van plasma, want gelukkig beschikken wij inmiddels over een prima werkende plasmaferesetechniek. Tot slot dient de donatie niet enkel vrijwillig maar ook belangeloos te geschieden, dat wil zeggen gratis, waardoor een individualisering van professionele donors voorkomen wordt die, wanneer zij voor het geven van bloed betaald worden, soms geen gewag maken van de gevaren waaraan zij ontvangers kunnen blootstellen.
De hoeveelheid plasma is momenteel echter ontoereikend in de Europese Unie, zowel de hoeveelheid plasma als de hoeveelheid factoren 8 en andere, wat noopt tot het invoeren van plasma of andere derivaten uit derde landen, met name uit de Verenigde Staten. Deze produkten worden voornamelijk geleverd door privéondernemingen, die omwille van de rendabiliteit van hun onderneming gebruik maken van bezoldigde donors, zodat zij over een toereikend aantal donors beschikken. Dergelijke privé-ondernemingen bestaan trouwens ook in de Europese Unie en het is niet wenselijk om ze het veld te laten ruimen ten gunste van openbare instellingen die op die manier een monopoliepositie zouden verwerven. Een oplossing om te voorkomen dat deze privé-ondernemingen hun donors betalen, zou erin kunnen bestaan om hen een compenserende vergoeding te bieden. Zo zouden de twee voornaamste doelstellingen kunnen worden verwezenlijkt: de veiligheid en zelfvoorziening van de bloedtransfusie in de Europese Unie.

Mendonça
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, van de verslagen die momenteel in gecombineerde behandeling zijn over problemen die hoofdzakelijk in verband staan met de gezondheid van de Europese burgers, noem ik met uw goeddunken in het bijzonder het verslagPoggiolini over de ziekte van Alzheimer, niet alleen omdat men mij heeft gevraagd een advies over dit onderwerp op te stellen, dat is uitgebracht door de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid, maar vooral omwille van de actualiteit en de vooruitzichten van deze ziekte en andere ouderdomsziekten die voortvloeien uit de vastgestelde hogere levensverwachting op grond van het ontwikkelingsniveau in de diverse landen. Het staat vast dat grote inzet, inspanning en stijgende financiële investeringen noodzakelijk zijn voor het medisch-wetenschappelijk onderzoek van deze ziekte. Het is belangrijk dat op wetenschappelijke basis preventiemiddelen worden gevonden voor de ziekte van Alzheimer en dat deze mannen en vrouwen, die niet kunnen zien hoe het feit dat de wetenschap hen een hogere levensverwachting heeft gegeven in een catastrofe verandert, zo vroeg mogelijk worden behandeld. Ondertussen is het onze plicht telkens betere oplossingen te vinden voor de problemen die worden gesteld door de ziekte van Alzheimer en andere ziekten die in verband staan met de veroudering van de bevolking.
Het is aan de lid-staten van de Europese Unie om een beleid en een strategie uit te stippelen voor de behandeling van de hele problematiek die de neurologische degeneratieziekten stellen wat betreft de medisch-sociale, financiële en andere aspecten. Men is hoe dan ook van mening dat de groeiende omvang van het probleem, het sociale belang ervan en de opportuniteit dat Europa nogmaals zijn collectieve solidariteitsplicht bevestigt relevante motieven zijn om de Commissie ertoe te brengen een actieplan ter bestrijding van de ziekte van Alzheimer in te dienen in plaats van het povere antwoord van Europa op de door de ziekte gestelde problemen.
Tot slot wil ik hulde brengen aan de maatschappelijke werkers die in de diverse landen van Europa de Alzheimer-patiënten heel ootmoedig buitengewoon moeilijke zorgen toebrengen in omstandigheden die soms erg moeilijk en vooral emotioneel wanhopig zijn.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het herstellen en versterken van het vertrouwen in de veiligheid van de bloedtransfusieketen en het garanderen van zelfvoorziening in bloed zijn inderdaad de twee doelstellingen die wij nastreven. Doch dat alles is niet bepaald makkelijk, in die zin dat wij daardoor tevens genoopt zullen worden om regelingen af te schaffen die het vrije verkeer in de weg staan en maatregelen moeten treffen om een optimale veiligheid te garanderen. Er dienen derhalve gemeenschappelijke normen te worden vastgelegd.
Maar deze gemeenschappelijke normen verdienen het om er even bij stil te staan. Want de eisen van de industriële plasmasector zijn van dien aard dat zij ons tonen dat de in naam van de zelfvoorziening ingevoerde maatregelen, met name uit hoofde van de resolutie van het Parlement van 14 september 1993, een commercialisering van deze produkten in de weg staan.
Om het heel duidelijk te stellen, is het vrije verkeer van goederen beslist een heilig dogma en vormt het uitoefenen van industriële activiteiten die economische activiteit en welvaart voortbrengen zeer zeker een onaantastbare waarheid, maar heel cru gezegd is het leven van onze medeburgers waarschijnlijk nog belangrijker. En net zoals het inkomen van de landbouwers dient te worden gewaarborgd, doch niet tot eender welke prijs, zullen wij moeten wachten totdat er een strenge regelgeving wordt ingevoerd. Zij hoeft niet pietluttig te zijn, maar zij moet ons beschutting bieden.
Over hetzelfde onderwerp hebben wij hier in dit halfrond, nog geen twee weken geleden, een debat gevoerd over de medische hulpmiddelen voor in vitro-diagnose: bloedproeven. De eisen op het vlak van bewaking en regelgeving hebben een storm van protest uitgelokt, juist in naam van het vrije verkeer van goederen. Welnu, enkele dagen na dit debat werden 50.000 HIV-tests door de fabrikanten als onvolmaakt verklaard en moesten de onderzoeken over worden gedaan. Een strikte reglementering en controle zou ons daarvan hebben gevrijwaard.
Als men beseft wat voor een drama een vermeende positiviteit binnen een gezin, bij een paar kan aanrichten; als men beseft wat voor een medische catastrofe een zogenaamde negativiteit kan aanrichten, is het niet meer dan begrijpelijk dat wij een vastberaden, waakzame en nauwgezette houding aannemen ten opzichte van regelgeving met betrekking tot vrijwillige donatie enerzijds, en een optimaal gebruik van bloed en bloedprodukten anderzijds; en ten opzichte van het voorlichten van het grote publiek met betrekking tot de onschadelijkheid van de donatie, de urgentie van de situatie en de solidariteit van bloeddonaties. Wij dienen hoge eisen te stellen aan het ontwikkelen van bloedbesparende technieken. Wij dienen het vorsen naar gesynthetiseerde en vervangende produkten te bevorderen. Wij dienen hoge eisen te stellen aan de opleiding van artsen en verplegend personeel en hun bijscholing, aan traceerbaarheid, aan bloedbewaking.
Tot slot, met betrekking tot bloedbewaking, zou een goed geharmoniseerd Europees systeem moeten kunnen steunen op het reglementaire kader dat reeds in de richtlijn 89/381 is vervat. Het Europees Parlement had er reeds in zeer precieze bewoordingen om verzocht in zijn resolutie van november 1993. Ik hoop dat wij ons dat drie jaar na dato nog kunnen herinneren.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft ook zonder de goedkeuring van het Verdrag van Maastricht onophoudelijk de aandacht gevestigd op de volksgezondheidsproblematiek. Nu is die betrokkenheid natuurlijk nog veel groter geworden, en het is ook geen toeval dat zo kort na de goedkeuring van de drie grote kaderprogramma's het Parlement in deze vergaderperiode van gedachten moet wisselen over nog eens vier verordeningen die uit die kaderprogramma's zijn voortgevloeid en deze tegelijkertijd aanvullen.
Een paar minuten geleden hebben we een belangrijke aanvulling op het kaderprogramma voor de volksgezondheid goedgekeurd; wat het programma inzake de gezondheidsmonitoring betreft wil ik de Commissie graag bedanken omdat ze de taak heeft vervuld die ze in de bemiddelingsprocedure op zich had genomen, toen we dus het kaderprogramma op het gebied van de volksgezondheid goedkeurden.
Het Parlement heeft heel vaak over de gezondheidskaart gesproken - de heer Leopardi zei dat al -, maar nu dringt de tijd echt. Eén van de voordelen van het Europese burgerschap zou mijns inziens moeten zijn dat elke Europese burger op eigen verzoek een gezondheidskaart kan krijgen die hem in staat stelt vrijelijk door ons continent te reizen, zonder last te hebben van het feit dat hij niet in zijn eigen omgeving is en dus te maken krijgt met artsen die zijn medische status niet kennen. Zo'n gezondheidskaart moet er mijns inziens eindelijk eens komen, en namens mijn fractie verzoek ik de Commissie met klem zo snel mogelijk een voorstel voor een besluit in te dienen, om er nu eindelijk voor te zorgen dat een burger, als hij dat wil, om zo'n gezondheidskaart kan vragen.
Dan de ziekte van Alzheimer; het is al meermaals gezegd en ook professor Poggiolini heeft het heel juist gezegd: dat mensen tegenwoordig zo oud worden is aan de gezondheidszorg te danken. Maar doordat de mensen zo oud worden stijgen niet alleen de kosten van de gezondheidszorg, maar zullen ook ouderdomsziekten steeds vaker toeslaan. Ook hier dringt de tijd dus. Terecht heeft de heer Poggiolini erop aangedrongen - mijn fractie staat hier overigens ook achter - nu eindelijk eens meer aandacht te besteden aan een ziekte die veel slachtoffers kan maken, en de middelen voor onderzoek en medische zorg te verhogen. We moeten immers niet vergeten - dat zei de heer Poggiolini ook - dat het leed van Alzheimer-patiënten tot nu toe voor het grootste deel en bijna uitsluitend op de familie wordt afgewenteld.
Wat betreft de mededeling over bloed moet ik zeggen dat dit volgens mij al de derde keer is dat we over dit onderwerp praten, sinds ik lid van dit Parlement ben. Ook op dit gebied dringt de tijd. Behalve de deskundigen gelooft volgens mij niemand dat Europa niet zelfvoorzienend is; niemand kan accepteren dat er in Europa geen veiligheid op dit gebied is. Toch gaan deze twee dingen samen: als we namelijk zelfvoorzienend zijn, hebben we ook de veiligheid, want dan hoeven we immers geen bloed meer in te voeren, of liever gezegd dan accepteren we geen importen meer uit andere landen - nota bene tegen betaling, zoals hier geloof ik werd gesteld. Het aantal donaties moet omhoog; de donaties moeten uitsluitend vrijwillig en onbetaald zijn, maar er moet ook waardering voor de donors komen: zij moeten bijvoorbeeld, als dat mogelijk is, een dag vrijaf krijgen wanneer ze bloed gaan geven, en de waarde van hun gift moet in een beloning worden vertaald.
Verder moet de kennis van de gezondheidswerkers uitgebreid worden. Deze kostbare gift mag niet verspild worden, en daarom moet deze bron optimaal benut worden. Er moet gestreefd worden naar een daling van het aantal bloedtransfusies en er moet meer gebruik gemaakt worden van zelftransfusie. Naar mijn mening is het van belang een organisatie op te richten - ik roep de Commissie en de Raad op dit verzoek te steunen - die toeziet op de inzameling en de veiligheid van bloed in Europa; een Europese organisatie die deze taak voor de Europese burgers heeft.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, de ziekte van Alzheimer moet ons allemaal met grote zorg vervullen, omdat het een degeneratieve ziekte van de hersenen is die onvermijdelijk leidt tot de vernietiging van alle mentale en fysieke functies. Uiteindelijk kunnen slachtoffers van de ziekte van Alzheimer zich helemaal niet meer bewegen en herkennen zij zelfs hun naaste familieleden niet meer.
In Ierland lijden meer dan 25.000 mannen en vrouwen aan deze ziekte; circa 6 % van de totale Ierse bevolking ouder dan 65 jaar en 20 % van de mensen ouder dan 80 jaar zijn slachtoffer van de ziekte van Alzheimer. Geschat wordt dat er in Europa tegen het jaar 2000 meer dan 8 miljoen mensen - dat wil zeggen circa 2 % van de 65-plussers - aan de ziekte van Alzheimer zullen lijden.
Natuurlijk houdt dit cijfer geen rekening met de problemen van de familieleden van Alzheimer-patiënten, voor wie de ziekte zowel emotioneel als praktisch enorme gevolgen heeft. Het sociale leven wordt volledig ontwricht en vaak ontstaan er ook financiële en juridische problemen. In dergelijke gevallen is de druk op diegenen die de zorg voor deze Alzheimer-patiënten op zich hebben genomen, enorm groot.
In Ierland heeft het zeer waardevolle werk van de Alzheimer's Society of Ireland aanzienlijk bijgedragen tot de hulpverlening aan Alzheimer-patiënten en hun familieleden.
Gezien de vergrijzing van de bevolking in de Europese Unie, is het duidelijk dat de ziekte van Alzheimer een nog groter maatschappelijk en medisch probleem wordt. Er is hier naar mijn mening duidelijk een rol weggelegd voor de Commissie die ervoor moet zorgen dat er een uitgebreid actieprogramma opgezet wordt ter bestrijding van de ziekte en vooral ter bevordering van het medisch onderzoek teneinde een lange-termijnoplossing voor het probleem te vinden.
De Commissie dient met enige urgentie een uitgebreid maatregelenpakket samen te stellen om de ziekte te bestrijden en om meer geld te verstrekken krachtens haar BIOMED-programma voor gezamenlijk medisch onderzoek op het gebied van de ziekte van Alzheimer.
Wat het medisch onderzoek betreft heeft de Commissie ook een belangrijke rol bij het coördineren van het onderzoek dat de lid-staten naar de ziekte van Alzheimer verrichten, alsmede bij het optimaliseren van de resultaten van dat onderzoek.
Het is belangrijk om bij het publiek meer inzicht en begrip te kweken in verband met deze ziekte en om getroffen families informatie te verschaffen. Een Europees programma tot bestrijding van de ziekte van Alzheimer mag echter niet beperkt blijven tot alleen maar bewustmaking van de ziekte; het moet ook gericht zijn op het verlenen van praktische ondersteuning, met name voor diegenen die de patiënten thuis verzorgen.
En tot slot is het van belang dat de Europese Unie erkent hoe onschatbaar het werk is van de verzorgers die dag in dag uit moeten leven met de traumatische gevolgen van deze ziekte. In dit opzicht dient de Commissie zich met spoed te buigen over het toewijzen van fondsen voor steun aan verzorgers, waarbij ook moet worden gedacht aan een tijdelijke opname van patiënten, zodat de verzorgers even op adem kunnen komen.

Gredler
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de drie rapporteurs voor hun voortreffelijke verslagen. Daar ik slechts over weinig tijd beschik, kom ik meteen ter zake. Ik geloof niet dat voor de bestrijding van de ziekte van Alzheimer voldoende geld beschikbaar is om speciale poliklinieken of ziekenhuisafdelingen te financieren. Dat geld mag ook niet voor het nochtans volstrekt noodzakelijke onderzoek naar de ziekte van Creuzfeld-Jacob worden gebruikt. De Commissie moet nagaan waar ze de middelen daarvoor elders kan vinden.
Ik meen ook niet dat scholieren de beste doelgroep zijn om de publieke opinie over de ziekte van Alzheimer te informeren. Onze fractie kan amendement 1 niet goedkeuren omdat wij menen dat onderzoek op foetaal weefsel zonder meer onontbeerlijk is en derhalve moet worden toegestaan.
Wat het verslag van de heer Leopardi over de gezondheidskaart betreft, moet ik zeggen dat dit alles op vrijwillige basis moet gebeuren. Mijn fractie zal het verslag in zijn geheel niet kunnen goedkeuren als het Europees Parlement op een verplichting aandringt. Voorts menen wij dat de betrokkenen alle op de kaart vermelde gegevens zelf moeten kunnen schrappen. In de derde plaats is de gezondheidskaart nuttig om snel en doeltreffend te kunnen ingrijpen op voorwaarde dat ze niet zoveel gegevens bevat dat de behandelende arts niet meteen kan uitmaken welke daarvan echt belangrijk zijn. Zo hoeft men volgens mij op de kaart geen geneesmiddelen te vermelden waarop de betrokkene nooit slecht heeft gereageerd. Als ik ooit eens een geneesmiddel tegen voetschimmels heb gebruikt en daarop niet allergisch heb gereageerd hoeft dat ook niet op die kaart voor noodgevallen te worden vermeld. Men moet dus weten wat voor iemand al dan niet belangrijk is.
De sociale verzekering en financiële regeling leidt volgens mij naar een duale geneeskunde. Het kan voor een patiënt gevaarlijk worden als hij niet meteen kan aantonen wie de kosten zal betalen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, de maatregelen die nu in deze Vergadering behandeld worden maken deel uit van een aantal verslagen van de commissie milieubeheer en volksgezondheid; deze hebben vooral tot doel ziekten te voorkomen die moeilijk behandelbaar zijn en die in ieder geval beter voorkomen kunnen worden. In onze moderne samenleving zijn sommige traditionele ziekten overwonnen, maar daar zijn andere voor in de plaats gekomen. Preventie is het sleutelwoord voor de ziekte van Alzheimer, tumoren en bepaalde vormen van hart- en vaatziekten.
Ten aanzien van het verslag-Cabrol wil ik erop wijzen dat het probleem bij de preventie van virusziekten het voorkomen van besmetting is, en zoals we hebben kunnen constateren is een transfusie met besmet bloed een van de oorzaken van besmetting. Om besmetting langs deze weg te voorkomen, moeten de problemen die transfusies met zich meebrengen dus de allerhoogste prioriteit krijgen. Ofschoon ik het standpunt van de rapporteur deel, moet ik er toch op wijzen dat hoeveel aandacht er ook aan dit onderwerp wordt besteed en hoeveel tests ze ook zowel op de donor als op de voor transfusie bestemde partijen bloed uitvoeren, er toch een overgangsperiode heerst waarin waterdichte garanties niet kunnen worden gegeven. Bovendien hebben we gezien dat tests op bepaalde momenten gevaarlijk kunnen zijn omdat ze abusievelijk een negatieve uitslag geven. Gezien deze situatie moeten we dus de preventiecriteria aanscherpen en alle systemen gebruiken die onze medeburgers geruststellen.

Blokland
Voorzitter, het verslag van de heer Poggiolini behandelt een probleem dat tot nu toe weinig in de publiciteit heeft gestaan: de ziekte van Alzheimer. Het aantal mensen van boven de 60 jaar dat lijdt aan deze ziekte groeit zorgwekkend. Door hun ziekte raken de patiënten volledig afhankelijk. De zorg voor deze mensen komt vaak terecht op de schouders van familieleden en naasten en vormt een zware belasting. De aandacht van dit verslag voor de ziekte van Alzheimer en haar gevolgen is dan ook terecht, evenals de aandrang op verder onderzoek, meer informatieverstrekking en een verhoging van de financiële bijdragen van de Europese Unie en de lid-staten.
Een dergelijke ziekte en haar sociale, psychische en economische gevolgen kunnen en mogen niet worden gebagatelliseerd. Het is dan ook met de nodige bescheidenheid en voorzichtigheid dat ik de volgende gedachten wil uiten, min of meer ingegeven door een opmerking in de toelichting van de heer Poggiolini. Op een gegeven moment wijst hij namelijk op het feit dat deze ziekte bijna niet voorkomt in ontwikkelingslanden omdat de levensverwachtingen hier te laag liggen. Dat is schrijnend en tevens tekenend.
Een lang leven is gewoon geworden in onze welvaartsmaatschappij. Dat is iets om dankbaar voor te zijn. Frappant is echter dat in onze samenleving de gangbare ideologie als geen ander propageert dat de ideale mens jong en gezond is. Wij zijn bang voor ouderdom, ziekte, voor de dood. De kern van dit probleem ligt natuurlijk in het verlies van zingeving aan dit aardse bestaan. Zonder de hoop van het evangelie is de dood immers het eindpunt. Het vechten tegen een ziekte als Alzheimer is absoluut gewenst. Laat ons daarbij echter wel leren accepteren dat ziekte en ouderdom een deel van ons bestaan vormen. In onze maatschappij lijken we dat los te willen koppelen van ons dagelijks bestaan. Hierdoor ontkennen we de waarde van onze medemensen met hun eigen plaats in deze schepping. Want dat is wat zij zijn: medemensen, niet meer, niet minder.

Van Putten
Voorzitter, ik wil allereerst de heer Poggiolini mijn grote dank overbrengen namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten. Hij heeft zeer coöperatief met ons samengewerkt en vele van onze amendementen serieus bekeken en overgenomen. Waar spreken we over bij Alzheimer, want dat is het verslag waar ik nu op in ga. We spreken over een vraagstuk. Ik zou eigenlijk het woord probleem uit de discussie willen halen. Dat heb ik ook gepoogd in een amendement op de bijlage. Het is niet een probleem, maar het is een vraagstuk. Dat slaat ook op de woorden die de heer Blokland zojuist sprak. Ik denk als we spreken over demente bejaarden, over Alzheimer-patiënten, dat we hen ook in hun waarde zoals ze zijn met respect moeten behandelen, en het woord probleem, in ieder geval in de Nederlandse taal, heeft een negatieve klank. Ik denk dat het meer een vraagstuk is. Waar worden wij in onze samenleving mee geconfronteerd? En het klopt. Ook dat werd door voorgaande sprekers gezegd. Het klopt dat Europa, het continent van de ouderen is. Wie kijkt naar de cijfers van de ouderdom op alle continenten, constateert dat Europa de meeste ouderen heeft in de komende decennia, de absolute winnaar op dat punt is. Dus de jongeren hebben de toekomst, ouderen hebben de toekomst, zou je zeggen. Dat heeft iets positiefs. Maar het brengt ook tegelijkertijd vraagstukken en moeilijke zaken met zich mee, en dat is waar wij in dit verslag voor staan.
In die zin ben ik ook blij dat de heer Poggiolini van ons ook serieus heeft meegenomen, de stimulering van bijvoorbeeld Alzheimer-verenigingen - Alzheimer Europe is er maar één - het uitwisselen van onderzoek met voorkoming van duplicatie, de stimulering en de oprichting van gespecialiseerde polyklinieken en zoals wij ze noemen geheugenpolis, in m'n eigen land, in Nederland, heeft men daar al veel ervaring mee opgedaan. Het bekendheid geven van een succesvol model, de Alzheimer-telefoon.
Voorzitter, onze fractie kan niet meegaan met amendement 1 en 3, waar gesproken wordt over het gebruik van foetussen voor onderzoek. We zullen ons bij amendement 1 onthouden. Het is wel een relevant onderwerp maar niet in dit verslag, wel meer voor een verslag waar we spreken over ethische grenzen bij onderzoek.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, mag ik allereerst beginnen met de heer Poggiolini te feliciteren en te complimenteren met de voortreffelijke verslagen die hij gemaakt heeft. Ik meen dat oprecht en ik meen dat van harte. Ik denk dat men hier laat zien dat zelfs ook een medicus en zelfs ook een voorzitter van de specialisten van de artsenvereniging in Italië, dat hij ook een heel goed politicus kan zijn. Ik heb daar alle respect voor.
Ik wil alle verslagen eigenlijk meenemen. Allereerst is dat de medische kaart. Het is een perfect initiatief. Ik denk dat zo'n kaart van levensbelang kan zijn voor de houder als hij of zij in het buitenland medische hulp nodig heeft. Op vakantie of op zakenreis, men kan daar op rekenen dat een behandelend arts zonder enig taalprobleem ook je kan helpen en meteen een diagnose kan stellen. Ik denk dat ook het mogelijk zou moeten zijn dat je met het thuisfront, bijvoorbeeld wanneer je een ziekte hebt, ook meteen contact kan opnemen, want al die gegevens kunnen er immers in staan.
Ik denk dat en ik hoop ook dat commissaris Flynn het initiatief dat nu al zo verschrikkelijk lang loopt in het Parlement, bereid is, nu wij de nieuwe stand van de technieken hebben, om dat over te nemen.
Dan even over Alzheimer. Maartje van Putten, de heer Blokland, iedereen heeft er al iets over gezegd. Wij moeten ons realiseren dat wij op Europees niveau iets moeten doen om te kijken van hoe kunnen wij samen de zaken waar wij voor staan, hoe kunnen wij die op de best mogelijke manier oplossen. Dat betekent dus dat wij op Europees niveau het onderzoek moeten bundelen, ervaringen moeten uitwisselen, enzovoort.
Van deze plek af wil ik zeggen dat mijn collega Karla Peijs het zeer spijt dat zij vanwege hele trieste omstandigheden thuis niet aanwezig kan zijn, want zij had graag nog een aantal andere opmerkingen, ook in positieve zin, aan de heer Poggiolini mee willen geven.
Last but not least wil ik de heer Cabrol zeer danken ook voor het voortreffelijk verslag dat hij gemaakt heeft over de standaardisering en de veiligheid van de bloedtests. Wij hebben een aantal amendementen van mij ook laten stemmen waarbij het met name voor ons een punt is dat wij de zelfvoorziening en de bloedverstrekking, die voor de veiligheid van de bloedvoorziening heel erg belangrijk zijn, dat wij die ook in zijn verslag willen inbrengen. De heer Cabrol heeft op zijn bekende, deskundige wijze ook die amendementen overgenomen en het is allemaal goedgekeurd.
Ik dank de rapporteurs. Zij hebben werkelijk voortreffelijk werk gedaan.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen inhaken op de veiligheidsproblemen van de bloedtransfusieketen die trouwens op de agenda zouden moeten staan van een Raadsvergadering die voor de komende herfst op het programma is gezet door het Ierse voorzitterschap. Het gaat hier om een zeer ernstig onderwerp, want de polemieken die zijn losgebarsten na het drama van het besmette bloed staan in ons geheugen gegrift.
Ik wil de aandacht van de Commissie graag vestigen, en daarbij houd ik mij natuurlijk aan de toonzetting van de mededeling van de Commissie en de wezenlijke stellingen van de rapporteur, op de kwestie van droog gelyofiliseerd plasma. Deze conserveringstechniek kan doeltreffend zijn, maar door de houdbaarheidsduur heeft deze techniek een zeker aantal transfusierisico's met zich mee gebracht en zullen er ook in de toekomst nog problemen opduiken; het lijkt er inderdaad op dat er enkele restvoorraden blijven bestaan - men heeft gewag gemaakt van bepaalde toepassingen, met name door de strijdkrachten -, voorraden die aan de controles ontsnappen die sedert enkele jaren deze veiligheid garanderen.
Ik zou mijn hoop willen uitspreken dat, in het kader van de voorbereiding van deze Raadsvergadering inzake de veiligheid van de bloedtransfusieketen, de kwestie van deze restvoorraden van droog gelyofiliseerd plasma kan worden opgeworpen en dat er maatregelen worden getroffen om de risico's, die zich op het gebied van transfusies kunnen blijven voordoen, ongedaan te maken. Het lijkt erop dat nog niet alles in deze zaak geheel en al duidelijk is. En naast het AIDS-probleem blijft ook het hepatitisprobleem zich opdringen.
Ik ben van mening dat het goed zou zijn wanneer tijdens de Raadsvergadering de aanzet wordt gegeven tot opheldering, opdat de benodigde en vereiste garanties worden geboden dat dit veiligheidsstreven, dat wij met de rapporteur delen, wordt verwezenlijkt.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, de zaak waar het - overigens uitstekende - verslag van professor Cabrol om draait, namelijk besmet bloed, heeft niet tot lering gestrekt. Datgene wat tot de besmetting met BSE heeft geleid, tot AIDS door besmet bloed en tot de ziekte van Kreutzfeldt-Jacob via besmet vlees valt allemaal tot één enkele oorzaak te herleiden: die van de ideologie.
De ideologie van het vermengen, het vermengen van bloed van allerhande herkomst, het vermengen van meelsoorten van uiteenlopende oorsprong; een ideologie van obscurantisme, de weigering om de oorsprong van bloed, van vlees te kennen; een ideologie van winstbejag: de besmette voorraden, de besmette runderen moesten worden verkocht, om te kunnen besparen heeft men noch het bloed, noch het meel verhit; een tribale ideologie: het algemeen belang moest wijken voor homosexuele stammen, stammen van drugsverslaafden, horden van leidinggevenden van multinationals die het recht hebben gehad om te besmetten, want er bestaat ook zoiets als de ideologie van de onverantwoordelijkheid.
In de gevallen van besmet bloed en besmet vlees hebben kapitalistische ondernemingen de winst geprivatiseerd en de schadeloosstelling genationaliseerd. De vervuiler heeft dus niet hoeven betalen, het is de belastingbetaler die betaald heeft. En dat alles heeft uiteindelijk te maken met de ideologie van de oligarchie: de oligarchie van het technisch-industriële complex, van de ambtenaren in de volksgezondheidsstaf en de vertegenwoordigers van grote laboratoria van multinationals (in het geval van bloed), Europese ambtenaren, personeel van Unilever en Unigate, multinationals van veevoeders.
Ziedaar, geachte collega's, de uiteindelijke oorzaken die geleid hebben tot de catastrofe van het besmette bloed en de BSE-catastrofe. De democratische sanctie bestaat niet meer. Europa is ziek, ziek van de oligarchie met de Europese Commissie als voornaamste besmettingshaard. De federale idee is een virus. De federale idee is een prion. En als er iets uitgeroeid moet worden, dan is het wel de Europese Commissie die uit de Europese instellingen moet worden verwijderd.

Martin, David
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Poggiolini graag gelukwensen met zijn verslag. Het doet mij bijzonder veel genoegen dat dit verslag over de ziekte van Alzheimer, naar aanleiding van een motie die ik zo'n achttien maanden geleden heb ingediend, nu voor ons ligt.
Zoals wij gehoord hebben, lijden er in de Europese Unie naar schatting 3, 5 miljoen mensen aan de ziekte van Alzheimer. Het is de meest voorkomende, chronische, terminale ziekte onder ouderen. In mijn eigen land, Schotland, met een bevolking van vijf miljoen mensen, lijden naar schatting 61.000 mensen aan dementie. Men verwacht dat dit cijfer tegen het begin van de volgende eeuw gestegen zal zijn tot 73.000. Veertig tot vijfenveertig procent van de mensen met ouderdomsdementie wordt momenteel verzorgd in of door een instelling en is in hoge mate afhankelijk - hoewel vele van deze patiënten worden verzorgd door hun eigen familieleden en binnen hun eigen omgeving.
Dementie is geen ziekte die alleen ouderen treft. Het enige serieuze punt dat de heer Martinez maakte is dat wij dat afleiden uit bepaalde nieuwe gevallen van BSE. Alleen al in Schotland zijn er tussen de 2.000 en 3.000 mensen tussen de 30 en 65 jaar die aan dementie lijden. Dementie kent geen maatschappelijke, nationale of economische grenzen. En daarom geloof ik ook dat er actie ondernomen dient te worden op Europees niveau. Ik hoop dat de Europese Commissie dit verslag zal gebruiken als basis voor wat wij "het eerste Europese actieplan op het gebied van dementie" zouden kunnen noemen. Een dergelijk actieplan zou de volgende elementen kunnen bevatten: een element opleiding en informatie om te trachten deze ziekte een hoger profiel te geven en om de vooroordelen en misverstanden uit de wereld te helpen waarmee dementen nog steeds geconfronteerd worden, bijvoorbeeld door gebruik te maken van het Jaar van de Ouderen en van bepaalde activiteiten die in het kader van dat programma hebben plaatsgevonden.
Wij moeten op Europees niveau iets doen om de opleiding en de normen voor de verzorging van de patiënten te verbeteren. De Commissie zou gebruik kunnen maken van haar goede diensten om deskundigen op het vlak van maatschappelijke en gezondheidszorg samen te brengen voor het verspreiden van goede praktijken. Ook zouden wij gebruik kunnen maken van onze bestaande onderzoeksprogramma's zoals BIOMED om het onderzoek op dit specifieke vlak te bevorderen en te motiveren.
Ik zou de Commissie graag willen aanmoedigen om te overwegen op dit vlak een adviescomité op te richten, waarin zij niet-gouvernementele instellingen, gebruikers en verzorgers, beroepsbeoefenaars uit de medische en sociale sector samenbrengt, om, en ik zeg het nog eens, de goede procedure in de gehele Europese Unie te verspreiden. Dit lijkt daadwerkelijk een legitieme rol voor de Europese Unie en de Commissie te zijn.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vanavond komen hier de politici aan het woord die zich met de gezondheidsproblemen bezighouden. Ik zou alle collega's willen danken en vooral iets over het verslag van de heer Leopardi willen zeggen. De strijd om de Europese gezondheidskaart heeft in het Europees Parlement al een lange geschiedenis. Reeds in 1981 werd daaraan hier in het Parlement gewerkt. Daarop volgde de zogenaamde aanbeveling van de Europese Gemeenschap. In die tijd waren de ministers van volksgezondheid echter niet eens bereid elkaar te ontmoeten. Het gezondheidsbeleid was toen nog een puur nationale aangelegenheid. Nu staan wij een eind verder. In de eerste plaats heeft het Parlement nu op dit gebied initiatiefrecht. Ik hoop dat de heer Flynn daarvan gebruik zal maken om iets te ondernemen. Voorts voorziet Maastricht ook in de coördinatie van het gezondheidsbeleid.
Ik richt mijn vraag in het bijzonder tot de heer Flynn. Om welke redenen heeft tussen de lid-staten met betrekking tot de gezondheidskaart geen coördinatie plaatsgevonden en wat kunnen wij doen om die redenen weg te nemen? Ik heb twee amendementen ingediend. De volgende twee punten zijn ook voor de Voorzitter belangrijk. Met mijn eerste amendement wilde de tekst verbeteren, maar de vertaling is zo erbarmelijk slecht dat in de Duitse tekst iets helemaal anders staat dan in de Franse of Italiaanse versie. Nu is er natuurlijk een misverstand. Mijn amendement is in het Duits geformuleerd en is voor de Italiaanse rapporteur natuurlijk ietwat onbegrijpelijk omdat elke samenhang ontbreekt. De vertaling is slecht en daarom hebben zich met betrekking tot het amendement problemen voorgedaan.
De strekking van het tweede amendement is de volgende. De collega's zouden graag hebben dat niet alleen de gezondheidskaart er komt, maar dat tegelijkertijd ook de regelingen voor de beroepsziekten en de sociale verzekering worden gecoördineerd. Aangezien wij in het verleden niet eens de grote thema's inzake gezondheid hebben kunnen coördineren, vrees ik dat de ministers van sociale zaken moeilijk zullen kunnen aanvaarden dat wij nu ook de kwestie van de beroepsziekten en die van de sociale verzekeringen in de tekst opnemen.
Ik vind het belangrijk dat de gezondheidskaart zo snel en op een zo eenvoudig mogelijke manier wordt ingevoerd, zodat een arts een patiënt die niet kan spreken omdat hij bewusteloos is of de taal niet kent, snel kan helpen wanneer een verkeerde behandeling de patiënt fataal kan zijn. Daarom wil ik met mijn amendement de kwestie van de sociale verzekering en de beroepsziekten uit de tekst lichten. Die aangelegenheid is zo ingewikkeld dat wij dan misschien nog honderd jaar op de gezondheidskaart zouden moeten wachten. Ik zou graag hebben dat de heer Flynn ons zegt welke elementen hij kan overnemen en wat ons kan garanderen dat de gezondheidskaart weldra wordt ingevoerd.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Cabrol met zijn verslag. Iemand met zo'n ruime medische ervaring is een waardig rapporteur over de veiligheid van bloed.
Een aantal controverses betreffende voorraden geïnfecteerd bloed in bepaalde landen van de Europese Unie - waaronder het incident met hepatitis B in Ierland - heeft het vertrouwen van het publiek in de bloedtransfusieketen enigszins geschaad. De mededeling van de Commissie over de veiligheid van en de zelfvoorziening in bloed in de Europese Unie is een belangrijke poging om het vertrouwen te herstellen en om een specifiek Europees antwoord op de kwestie te verschaffen.
In antwoord op de voorstellen van de Commissie, geloof ik dat de Commissie de nodige maatregelen moet invoeren om een maximale veiligheid te garanderen bij het leveren en het gebruik van bloed en van bloedderivaten. Ook moet de Commissie er bij de lid-staten op aandringen om passende actie te ondernemen om zelfvoorzienend te worden op basis van onbetaalde, vrijwillige donaties.
Voorts is het van essentieel belang dat de Commissie gemeenschappelijke bepalingen opstelt voor de selectie van donors, alsmede uniforme testvoorschriften van het hoogste technologische niveau in de gehele Unie, opslag, behandeling, hygiëne van plasma en het rationeel gebruik van bloed. Wij hoeven alleen maar de denken aan de tragische infectie van heel wat hemofiliepatiënten met het HIV-virus door geïnfecteerde bloedprodukten uit Amerika, om te beseffen dat er behoefte is aan dergelijke reglementeringen. Zo'n tragedie mag nooit meer plaatsvinden.
De Commissie en de lid-staten moeten zich tot slot eveneens realiseren dat de voordelen voor de veiligheid van bloeddonors die vaak bloed geven, aanzienlijk zijn en zij moeten nieuwe en bestaande donors aanmoedigen om bloed te geven. In het Verdrag van Maastricht is voor de Europese Unie een rol weggelegd voor het coördineren van nationale beleidsmaatregelen op het vlak van de volksgezondheid. In deze context dient de veiligheid van bloedprodukten voor de Europese burgers een van de topprioriteiten te zijn. Ik hoop dat de belangstelling op het gebied van de veiligheid van bloed de weg zal vrijmaken voor een meer ontwikkeld Europees gezondheidsbeleid dat een meer pro-actieve benadering van de meest nijpende problemen op het gebied van de Europese volksgezondheid mogelijk zal maken.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, Oostenrijk heeft al vele tientallen jaren een voortreffelijk systeem voor de inzameling van bloed en plasma, dat ik hier graag zou toelichten. Het gemengde systeem is gegroeid uit de samenwerking tussen het Rode Kruis, de ziekenhuizen en de industrie. Dit historisch gegroeide systeem bestaat uit bloedinzamelingscentra van non-profitorganisaties en particuliere plasmaferesecentra, die plasma voor industriële fractionering leveren. Reeds in 1975 werd wereldwijd een specifieke regelgeving voor de plasmaferese ingevoerd. Het is vooral aan de initiatieven van de privé-sector en de aldus gedurende vele jaren opgedane ervaring te danken dat Oostenrijk met meer dan 120.000 liter plasma reeds in het eerste jaar van zijn EU-lidmaatschap een belangrijke bijdrage tot de zelfvoorziening in plasma van de Europese Unie heeft kunnen leveren. Dat resultaat is het werk van zowat 14.000 bloedgevers in dertien plasmaferesecentra. Dat de bloedgevers dat op vrijwillige basis en kosteloos doen wordt daarbij als vanzelfsprekend beschouwd. Het plasma wordt van de bloedgevers niet gekocht. Uiteraard krijgen de plasmagevers in Oostenrijk een passende vergoeding voor de tijd die zij daarvoor vrijmaken en voor hun verplaatsing naar de plasmainzameling.
Elk land heeft een eigen systeem dat min of meer goed functioneert. Op het gebied van de inzameling van bloed en plasma moeten wij aanvaarden dat er verschillende en gemengde systemen bestaan. Of de inzameling nu al dan niet op commerciële basis gebeurt, in elk geval blijft het doel voor Europa een doeltreffende zelfvoorziening. Bij het streven naar een Europese zelfvoorziening mag echter de inzameling van bloed en plasma in de Verenigde Staten niet worden vergeten. Zolang daar plasma tegen de helft van de kosten in Europa kan worden ingezameld zal de economische logica, vooral gelet op de snel stijgende kosten van onze gezondheidsregelingen, niet vanzelf in de richting van een Europese zelfvoorziening evolueren.

White
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Flynn graag mededelen met wat voor soort problemen de Europese burgers geconfronteerd worden, zoals iemand uit mijn kiesdistrict mij vertelde. De zoon van deze persoon ging naar Griekenland en is daar jammer genoeg gewond geraakt. Uiteraard leverde hij bij terugkeer in het Verenigd Koninkrijk zijn E111-formulier in, waar men hem vertelde dat het ontvangstbewijs dat hij van de dokter had gekregen, ongeldig was omdat het niet geperforeerd was. Stel u het probleem van die jongeman voor: hij was uitgeput, moe en van streek en hij moest zorgen voor een geperforeerd ontvangstbewijs. Het feit dat hij dat ontvangstbewijs met de juiste perforaties erin niet heeft ingediend in het Verenigd Koninkrijk, betekent dus dat zijn kosten niet werden terugbetaald.
U bent het vast wel met mij eens dat dit een belemmering is voor het vrije verkeer. Ik zou dan ook graag willen dat u het voorstel voor een gezondheidskaart bekijkt in het licht van de tijd die we hieraan als Parlement reeds gespendeerd hebben. U herinnert zich ongetwijfeld dat dit een resolutie is uit een hele reeks, waarvan de eerste dateert uit 1981. Wij vragen dit dus al zeer lange tijd. Het verschil is echter dat wij nu artikel 138b hebben, dat het Europees Parlement voor het eerst de bevoegdheid geeft tot het nemen van wetgevende initiatieven - weliswaar zonder een sanctie tegen de Commissie mocht deze nalaten haar verbintenissen na te komen.
Ik wil de Commissie dringend verzoeken om hier zorgvuldig over na te denken omdat het hier zoals ik al zei om het vrije verkeer gaat. Het soort bureaucratie zoals ik dat zojuist heb getracht te illustreren zou daardoor afnemen en ik ben er zeker van dat dit technisch gezien haalbaar is. In zijn uitstekende verslag zegt mijnheer Leopardi dit ook ergens in zijn resolutie.
Ik wil de heer Flynn graag zeggen - en ik weet dat hij dit weet - dat indien hij zo vriendelijk zou willen zijn om met een voorstel te komen, het soort kaart dat ik hem heb laten zien verkrijgbaar zou zijn voor iedere Europese burger. Dit is het soort ding dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten al heeft uitgedacht en het zou van grote waarde zijn voor iedere Europese burger die binnen de interne markt reist. Wij vragen de Commissie iets te doen op dit vlak en wij hopen van harte dat de commissaris zal reageren op de manier die ik zojuist heb beschreven.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, we hebben daarnet van David Martin een aantal cijfers gehoord over mensen die de ziekte van Alzheimer hebben in de Europese Unie. Ik zou het nog willen meer centreren, mijnheer de Voorzitter. Het Europees Parlement telt op dit ogenblik 626 leden. De gemiddelde leeftijd schommelt rond de 45 jaar. Eenderde van de leden is 55 jaar of ouder. Statistisch gezien zullen er binnen tien jaar vijf tot vijftien collega's aan de ziekte van Alzheimer lijden. Dit betekent concreet dat zij zullen lijden aan, en ik citeer uit het uitstekende verslag van collega Poggiolini, een onherroepelijke en ongeneeslijke aftakeling van de hersenen die tot geheugenverlies, storingen van het oriëntatievermogen en soms tot een veranderen van de persoonlijkheid leidt. Dan heb ik het nog niet over de met ziekte van Alzheimer verwante aandoeningen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, hopelijk bestaan er binnen tien jaar afdoende therapieën en medicijnen om de ziekte van Alzheimer en gelijksoortige ziekten te voorkomen en zo mogelijk ook te genezen. Maar dat hangt onder andere af van de bereidheid van de Europese Unie om te investeren in de strijd tegen dergelijke aandoeningen. Dit dient te gebeuren onder meer door het ondersteunen en aanmoedigen van wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken en de gevolgen van de ziekte, zowel fundamenteel als toegepast, zowel medisch als farmaceutisch, ook door het opleiden en vormen van zowel professionele hulpverleners als vrijwillige begeleiders, door het bijstaan van de slachtoffers, zowel de zieken zelf als de naaste verwanten, de in- en omwonenden en zorgverstrekkende derden, door het oprichten van aangepaste instellingen binnen of naast ziekenhuizen, bejaardentehuizen of psychiatrische inrichtingen; door het bevorderen van grensoverschrijdende uitwisseling van gegevens en ervaringen, zowel met betrekking tot de ziekte als met betrekking tot de zieken en door het opzetten van of het bijdragen tot voorlichtingsprogramma's en opsporingsprojecten.
Een communautair actieprogramma met een afzonderlijke en niet louter symbolische begrotingslijn zou de al bestaande communautaire initiatieven kunnen aanvullen, en de door de lid-staten opgezette campagnes tot op zekere hoogte kunnen coördineren. Het spreekt voor zich dat ook de lid-staten een primaire verantwoordelijkheid dragen, vooral als het gaat om het vergoeden van medische kosten en sociale lasten.
Tenslotte nog dit, mijnheer de Voorzitter, we mogen op grond van begrotingsoverwegingen ziekten niet tegen mekaar uitspelen en zieken niet met mekaar vergelijken. Maar als rapporteur voor communautaire acties ten behoeve van ouderen moet het mij van het hart dat ook die bevolkingsgroep niet mag vergeten worden. In het jaar 2000 gaat het in de Europese Unie om meer dan 50 miljoen mensen, en dus om meer dan 1 miljoen Alzheimer-patiënten. Als sociaal personalist en christen-democraat pleit ik ook vurig voor een Europese aanpak van de ziekte van Alzheimer.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, met deze verslagen zijn drie belangrijke stappen gezet in die onvermijdelijke richting van het gezond verstand waaruit ons gebleken is - historisch gezien is dat het beginsel van de Europese Unie - dat je als je vijftien eenheden bij elkaar optelt, niet 15 krijgt maar een totaal met een meerwaarde die ontstaat als je moeilijkheden met elkaar deelt, samen de prioriteiten stelt en problemen gezamenlijk aanpakt. Sommige lid-staten die nog steeds terugschrikken voor een gezamenlijke aanpak van bepaalde ernstige problemen zoals die welke vandaag in de Plenaire Vergadering aan de orde zijn, zouden dit beginsel ter harte moeten nemen. Mijn complimenten aan de heren Poggiolini, Leopardi en Cabrol voor hun uitstekende verslagen, waarin respectievelijk wordt ingegaan op:
De ziekte van Alzheimer en aanverwante aandoeningen, een medisch verschijnsel waarop het aetiologisch en therapeutisch onderzoek nog geen vat heeft en dat - zoals wordt benadrukt - vanwege zijn enorme gevolgen op economisch, menselijk en sociaal gebied voor de burgers een probleem van bijzonder belang is.
De gezondheidskaart, waarover ik alleen zou zeggen dat deze nooit een belemmering mag vormen voor het vrije verkeer van personen. Er mag geen enkele twijfel bestaan ten aanzien van het vrijwillige karakter van de gezondheidskaart. Deze zal het makkelijker maken om de binnengrenzen te passeren en bevorderlijk zijn voor het verkeer van personen, het is geen tweede paspoort of ander vereiste. Het mag niet zo zijn dat een zo belangwekkend idee om bureaucratische redenen gereduceerd wordt tot nog een belemmering of verplicht document meer.
Het voornaamste probleem van nu zijn de bloedtransfusies. Hierbij gaat het om volkomen geslaagde weefseltransplantaties die een buitengewoon effectieve geneeswijze vormen. Los van het feit dat het van belang is dat de zelfvoorziening in bloed wordt bevorderd, is het naar mijn idee een bijzonder belangrijke stap dat de regelgeving tussen de lid-staten gelijk wordt getrokken.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal het over het verslag van de heer Poggiolini over de ziekte van Alzheimer hebben. In de eerste plaats wil ook ik de heer Poggiolini van harte danken. Hij heeft een voortreffelijk verslag opgesteld dat verschillende aspecten van het probleem belicht. Als arts heb ook ik patiënten met de ziekte van Alzheimer leren kennen en weet ik hoe groot het probleem is. Ik vind dat de heer Poggiolini de goede weg heeft aangegeven en dat ook de andere sprekers, onder meer mevrouw Van Putten, hier de juiste klemtonen hebben gelegd.
Ik zou mij dan ook tot het onderzoek willen beperken, een kwestie die mij na aan het hart ligt. Ik was rapporteur voor de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het onderzoekprogramma BIOMED II. Naar aanleiding daarvan hebben wij heftig gediscussieerd over de vraag in hoever wij onderzoek op foetale weefsels mogen toestaan. Waar ligt hier de grens? Wat is het probleem en hoever mogen wij gaan? Na een heftig debat hebben wij toen een compromis gevonden en gezegd dat op zwangere vrouwen in geen enkel geval financiële of andere pressie mag worden uitgeoefend om hen tot abortus te brengen en hen als het ware als leverancier van grondstoffen te misbruiken. Dat gevaar is niet denkbeeldig. Ik vind dan ook dat wij het desbetreffende amendement moeten aannemen. Het Parlement heeft daarmee destijds met een grote meerderheid ingestemd, maar jammer genoeg heeft de Commissie dat toen niet overgenomen.
Ik verzoek de heer Flynn met klem na te gaan of het Parlement niet terecht wil beletten dat zwangere vrouwen op die manier onder druk worden gezet. Wij hebben hier de gelegenheid nogmaals te beklemtonen dat wij het onderzoek steunen, maar dat voor ons de mens beslist niet als leverancier van grondstoffen mag worden misbruikt. De Fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft een amendement ingediend om onderzoek op foetale weefsels volledig te verbieden. Daarover zal het Parlement het zeker niet eens kunnen worden. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij heb ik een compromis voorgesteld. Ik verzoek alle afgevaardigden amendement 3 van de Fractie van de Europese Volkspartij op het verslag van de heer Poggiolini goed te keuren.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, de bloedtransfusie is een belangrijke handeling, die buitengewoon gevoelig ligt, waarvan vaak niet alle aspecten goed worden onderkend en die toch van cruciaal en onvervangbaar belang voor de gezondheid, de gezondheidszorg en bijgevolg voor het leven is. Ook wil ik nu al de commissaris en de Commissie danken voor hun mededeling alsook de rapporteur, onze collega Christian Cabrol, voor zijn hoogstaand werk.
Ik zeg het duidelijk: ik sta achter de mededeling, het verslag en het merendeel van de amendementen op voorwaarde, natuurlijk, dat er preciseringen worden aangebracht. Opheldering is inderdaad onontbeerlijk, maar het aandringen op de veiligheid van donor en ontvanger is nog belangrijker. Het stimuleren van bloeddonaties is vandaag de dag noodzakelijk via uitgebreide en nauwkeurige voorlichting over bloed en bloedprodukten alsmede over hun toepassing in de behandelingen.
De harmonisatie van de regelgeving die van toepassing is op de bloedtransfusieketen, en met name de selectie van de donors en de opsporingstests, is absoluut noodzakelijk en dringend nodig in geheel Europa.
Tenslotte moet het ervan komen dat er een Europees organisme voor het bewaken van de bloedveiligheid wordt opgericht. Dat zou een enorme vooruitgang voor het Europa van de burgers betekenen. Ik ben zeer goed op de hoogte van de kwestie van vrijwillige en onbetaalde bloeddonaties. Ik ben zelf bloeddonor. De donors en hun organisaties hebben ten zeerste geleden onder de gevolgen, op alle niveaus, van het drama rond AIDS en de besmetting door transfusie. Zij hebben nu behoefte aan erkenning, aanmoediging en steun.
Tot slot, om in de toekomst een optimale veiligheid alsook Europese zelfvoorziening te garanderen - die vaak de voorwaarde vormt voor deze veiligheid - dienen wij nog sneller en nog sterker op te treden. De mededeling van de Commissie en het verslag van Christian Cabrol zouden ons daarbij moeten helpen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op dit gevorderde uur heb ik vanavond het bewijs meegebracht dat het de moeite loont hier nog aanwezig te zijn, namelijk mijn eigen bloedgeverspasje van het Oostenrijkse Rode Kruis. Het voordeel van zulke kaart is dat men als bloedgever zijn eigen gegevens steeds bij zich heeft, dat daarop ook vaccinaties, herhalingsinentingen, toedieningen van serum, diabetes en allergieën worden vermeld en dat daarop ook adressen van verwanten en bijzondere vermeldingen zoals de aanwezigheid van antistoffen staan.
Voor de bloedgever en voor de persoon die bloed krijgt is het uiterst belangrijk te weten hoe de gegevens worden geanalyseerd en erop te kunnen rekenen dat snel een betrouwbare diagnose kan worden gesteld. Dat is in het kader van het gezondheidsbeleid uiterst belangrijk. Deze kaart getuigt ook van een dynamische benadering. Ik vind het belangrijk dat men de gegevens niet uitsluitend op het ogenblik zelf bekijkt, maar dat men ze gedurende vele jaren bijhoudt en evalueert.

Apolinário
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte afgevaardigden, ik wil allereerst de drie rapporteurs feliciteren met de uitstekende kwaliteit van de verslagen die zij hier indienen, wat prestige en waarde aan dit Parlement verleent.
Ik wil graag een lans breken voor één van de ideeën die mij heel positief lijken voor de toekomst, namelijk de Europese gezondheidskaart. De invoering van een Europese gezondheidskaart is een positief idee ten behoeve van het Europees eenmakingsproces dat onze enthousiaste steun verdient. Het vrij verkeer van personen is niet volledig zolang de Europese burger die zich om redenen van werk, studie of toerisme naar een andere staat begeeft niet over een gezondheidszorgsysteem van grote kwaliteit beschikt met een rechtskader dat volledig duidelijk is.
Aangezien ik uit een toeristische regio kom - de Algarve - en aangezien Portugal een migratieland is, ben ik erg te vinden voor dit idee. In het Verdrag wordt de verantwoordelijkheid om een hoog gezondheidsbeschermingsniveau te garanderen aan de Gemeenschap toevertrouwd. Welnu, heden ten dage beschikken wij over de technische voorwaarden om een Europees gezondheidsdocument in te voeren dat door alle lid-staten en de diverse sectoren van de gezondheidszorg wordt aanvaard. Een gezondheidskaart die nooit een nieuw paspoort mag zijn, een nieuwe belemmering voor het vrije verkeer, die een ernstig middel tegen de bureaucratie is en die onderworpen is aan de beginselen inzake vertrouwelijkheid en veiligheid van de daarop vermelde gegevens.
Dit idee, dat niet nieuw is, verdient het te worden gekoesterd en uitgewerkt. Er zijn al meer dan tien jaar verstreken sinds de eerste resolutie van de Raad tot invoering van de Europese gezondheidskaart voor spoedgevallen, overigens zonder grote gevolgen. Maar de tijden zijn veranderd: de vereisten zijn groter en de technische mogelijkheden ook. De al afgelegde weg (de Commissie heeft voldoende werk en kennis om een initiatief van deze omvang leven in te blazen) en de beoordeling van de ervaring met de al in omloop zijnde kaarten (wij spreken over 60/70 miljoen) zijn positieve voorbeelden waaraan wij ons moeten vasthouden.
En dat eindelijk de deur wordt opengezet voor deelname van de samenleving, de gezondheidsorganisaties, de regionale en nationale diensten, de consumenten; dat eindelijk het web van redevoeringen en voornemens wordt doorbroken en de kaart opmars maakt. Dat is de uitdaging waarvoor wij hier staan!

Malone
Mijnheer de Voorzitter, het is interessant dat commissaris Flynn hier eerder vandaag aanwezig was toen wij een probleem bespraken dat vooral betrekking heeft op jonge mensen, te weten het drugsprobleem. En vanavond hebben wij het over een probleem dat vooral oudere mensen treft, namelijk de ziekte van Alzheimer en seniele dementie. Zoals reeds gezegd is, treft deze ziekte miljoenen mensen in heel Europa. Men schat dat er in Ierland circa 25.000 patiënten zijn.
Het voorgestelde programma moet aanleiding geven tot het opzetten van coherente beleidsmaatregelen op Europees niveau. Het zou de maatregelen op nationaal niveau coördineren en als een katalysator werken voor maatregelen in zowel de openbare als particuliere sector. Ik ondersteun de oproep voor steun aan familieleden. Wij weten dat vele vrouwen voor deze patiënten moeten zorgen en die patiënten kunnen heel moeilijk, lastig en soms zelfs gewelddadig zijn. De familieleden hebben ook te lijden omdat de juridische zaken van deze mensen wellicht in het ongewisse verkeren. Er kan zeer snel verslechtering optreden en het is heel goed mogelijk dat de patiënten niet meer in staat zijn hun zaken te behartigen.
Ook verzoek ik de Commissie dringend in te gaan op de aanbevelingen van het Europees Parlement in verband met een vrijwillig Europees gezondheidskaartsysteem tegen januari 1999. Terwijl dit niet betekent dat er een gratis Europees gezondheidssysteem van de grond zou komen, zou een dergelijke kaart de Europese burgers in staat stellen om sneller toegang te krijgen tot medische behandeling en het zou goed zijn indien dit gecoördineerd zou worden met de kaart voor orgaandonatie zodat er bij ongevallen zeer snel actie genomen kan worden.
Voor wat de bloedvoorziening betreft; zoals mijnheer Fitzsimons al opmerkte hebben wij in Ierland een enorm probleem gehad met het hepatitis B virus. Ik ben blij met de voorstellen van de Commissie terzake.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat het zo lang heeft geduurd eer wij ons serieus met een ziekte als Alzheimer zijn gaan bezighouden, bewijst wel hoe moeizaam het tot ons doordringt dat omdraaiing van de bevolkingspiramide moet leiden tot herziening van de prioriteiten op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek en de sociale organisatie. Dat de levensverwachting gestegen is moet niet als een probleem gezien worden, maar als een grote overwinning van onze beschaving, die evenwel door de juiste politieke keuzen moet worden geschraagd.
Centraal in het uitstekende verslag van collega Poggiolini dat wij hier behandelen, staat enerzijds de noodzaak het medisch onderzoek uit te breiden om ouderdomsziekten te behandelen of op zijn minst te beheersen en in te perken. Anderzijds wordt in het verslag benadrukt dat het absoluut noodzakelijk is maatregelen te treffen om zowel de families als het sociaal-medisch personeel voor te lichten en voor te bereiden. Op talloze plaatsen in Europa zijn voortreffelijke ervaringen opgedaan met de behandeling met Alzheimer-patiënten, maar ervaringen worden nog maar heel weinig uitgewisseld en ook grensoverschrijdende initiatieven komen nauwelijks van de grond.
Het verzoek aan de Commissie om een actieprogramma ter bestrijding van de ziekte van Alzheimer en aanverwante syndromen op te zetten komt dus zeer gelegen, en wij kunnen er dan ook van harte mee instemmen.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen het standpunt van de Commissie te mogen voorleggen over deze drie belangrijke met de volksgezondheid verband houdende kwesties.
Ik zal het eerst hebben over de ziekte van Alzheimer en het verslag van de heer Poggiolini. De Commissie is verheugd over het initiatief van het Europees Parlement en stelt vast dat het Parlement zijn resolutie niet heeft beperkt tot de ziekte van Alzheimer maar de draagwijdte ervan heeft uitgebreid en ook de preventie van cognitieve functiestoornissen bij ouderen in de resolutie heeft opgenomen, hetgeen een zeer constructief besluit is.
Neuro-degeneratieve ziekten hebben grote sociale gevolgen. Het doet mij dan ook zeer veel genoegen dat uw resolutie niet alleen gericht is op de medische aspecten van de ziekte van Alzheimer maar ook op het verlies van de cognitieve functies en voorts op de sociale gevolgen ervan. Onderkenning van de ziekte, alsmede steun aan familieleden en aan organisaties, zijn enkele prioriteiten die in uw verslag uiteengezet zijn. Al te vaak worden de gevolgen voor de familieleden van mensen die aan dit soort ziekten lijden uit het oog verloren. Dit is iets dat men dient te beseffen. De rapporteur en al diegenen die een bijdrage hebben geleverd hebben daar zeer juiste woorden over gesproken.
De Commissie gaf in 1993 in haar mededeling over het actiekader op het gebied van de volksgezondheid te kennen dat op basis van de criteria die waren opgesteld om gebieden te selecteren voor communautaire actie en ook wegens de beperkte beschikbare financiële middelen, psychische aandoeningen dan wel niet beschouwd konden worden als een prioriteit voor de onmiddellijke toekomst, maar dat dit wel in beraad gehouden diende te worden.
Ik stel met genoegen vast dat het Europees Parlement, dat zijn steun verleende aan de mededeling en aan onze selectie van de prioriteiten, nu de moedige stap heeft gezet om psychische aandoeningen en in het bijzonder aandoeningen die voornamelijk ouderen treffen, zoals de ziekte van Alzheimer, bovenaan de agenda te plaatsen.
In 1995 heeft het Parlement goedkeuring gehecht aan een speciale subsidie van 1 miljoen ecu voor acties met betrekking tot de ziekte van Alzheimer. Dit jaar heeft het nog vijf miljoen ecu toegevoegd aan de begrotingspost volksgezondheid. Ik deel de bezorgdheid van het Parlement over de toename van deze vreselijke ziekte en deel de mening dat de fondsen gebruikt moeten worden om de kwaliteit van het bestaan te vergroten van diegenen die aan neuro-degeneratieve ziekten lijden, met name van Alzheimer-patiënten en hun verzorgers. U zou graag zien dat juist aan deze zaken prioriteit wordt verleend.
In het verslag van het Parlement wordt erop gewezen dat de ziekte van Alzheimer een steeds groter probleem zal worden voor de Europese samenleving. Dit is duidelijk gezien de demografische veranderingen die in onze samenleving optreden. Door de snellere vergrijzing van de Europese bevolking en de specifieke behoeften van Alzheimer-patiënten zal de vraag naar medische en sociale dienstverlening toenemen. Het heeft dus zin om aan deze gestegen behoeften op Europees niveau tegemoet te komen. Het actieprogramma van de Commissie moet ons een waardevol inzicht verschaffen in het bepalen van de correcte benadering. Ik ben er gezien de afmetingen van het probleem zeker van dat dit een kwestie is waarmee wij de komende jaren in steeds hogere mate geconfronteerd zullen worden.
Ik zou het nu graag willen hebben over de Europese gezondheidskaart en het verslag van mijnheer Leopardi. De kwestie van de gezondheidskaart houdt ons al heel lange tijd bezig. Er zullen vast leden zijn die zich zelfs de debatten in deze Vergadering over dit onderwerp herinneren. Zowel de resolutie van 1986 over de Europese gezondheidskaart, als de aanbevelingen van de Raad betreffende het gebruik van elektronische kaarten gaan over de kwesties die in het verslag van de heer Leopardi ter sprake komen.
Ook wens ik erop te wijzen dat het administratief comité inzake de sociale zekerheid voor migrerende werknemers in 1995 twee belangrijke projecten heeft opgenomen in zijn algemeen plan voor de tweede fase van de telematica voor het sociale-zekerheidsprogramma - en dat is het TEST-programma. De Commissie heeft onderzocht of het haalbaar is om dergelijke kaarten in de juiste vorm en uitvoering te introduceren. Onderzoek naar het gebruik van de kaarten in de gezondheidssector is momenteel een van de belangrijkste thema's tegen de achtergrond van de telematica-toepassing en de programma's van de G7 over de informatie-maatschappij.
Sedert 1986 heeft de Commissie een reeks bijeenkomsten van deskundigen gehouden om informatie uit te wisselen en ervaringen te delen over het ontwerp en de invoering van de gezondheidskaarten en ook heeft zij steun verleend aan een aantal proefprojecten. De resultaten daarvan waren niet bepaald bemoedigend omdat slechts enkele lid-staten begonnen zijn met het gebruik ervan. Er zijn echter wel een paar lid-staten die geleidelijk elektronische kaarten hebben ingevoerd in de sociale zekerheidssector, waar de vooruitzichten voor een algemener gebruik veelbelovender zijn.
Met betrekking tot het verslag van de heer Leopardi en de resolutie, wil ik allereerst opmerken dat er voordelen kunnen voortspruiten uit het gebruik van gezondheidskaarten. Deze zijn in dit verslag op welsprekende wijze tot uiting gebracht en ook door vele sprekers hier vanavond genoemd.
Ik wens echter de aandacht van het Parlement te vestigen op een aantal overwegingen van praktische aard en op bepaalde problemen waarmee de Commissie geconfronteerd werd in eerdere pogingen om het gebruik van dergelijke kaarten te promoten en die betrekking hebben op de ernstige moeilijkheden die gepaard zullen gaan met de tenuitvoerlegging van de maatregelen waarvoor in dit verslag gepleit wordt. Voor de door u voorgestelde invoering van de kaart zal het nodig zijn dat alle medische instellingen en diensten in de Gemeenschap - artsen, ziekenhuizen, gezondheidscentra en dergelijke - de nodige infrastructuur op het gebied van hardware en software installeren en de kosten daarvan zullen waarschijnlijk zeer aanzienlijk zijn. En omdat voorts de bestaande nationale systemen gebruikt zouden moeten worden parallel met een communautair systeem, zou het kunnen dat de burgers meer dan één kaart bij zich moeten hebben. En er rijzen momenteel fundamentele vragen over de bescherming van zeer gevoelige medische gegevens die de kaart conform uw voorstel moet bevatten. Dit is met name belangrijk als de kaart gestolen wordt, verloren raakt of onrechtmatig gebruikt wordt.
Voorts is daar nog het punt van de verantwoordelijkheden van artsen of andere beroepsbeoefenaars in de gezondheidssector. Kunnen zij erop vertrouwen dat de gegevens nauwkeurig en volledig zijn? Begrijpen zij alle informatie die de kaart bevat? Weten zij of die informatie volledig is en up to date of moeten zij alle gegevens nog eens controleren aan de hand van eigen onderzoeken, om zichzelf te beschermen tegen eventuele beschuldigingen van nalatigheid? En wat doen wij met de ethische kwestie zoals het accepteren van bloedtransfusie of orgaandonatie?
Ik kan nog wel even zo doorgaan om aan te tonen dat er een hele reeks overwegingen is van praktische aard die ons en de lid-staten in het verleden op de proef hebben gesteld en als wij de mogelijkheden van een Europese gezondheidskaart bespreken moeten wij daar natuurlijk rekening mee houden. Het precieze gebruik ervan en welke informatie de kaart moet bevatten zijn twee van de hamvragen.
Betreffende de sociale zekerheid: wellicht is een beperktere toepassing van de kaarten, een soort elektronisch E111-formulier, wel haalbaar. Er valt iets te zeggen voor praktische oplossingen, waaronder ook de wederzijdse erkenning van nationale verzekeringskaarten, in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad op 29 september 1989. Ik realiseer mij zeer wel wat mijnheer White zegt. Hij was zo vriendelijk mij een kleinere versie te geven van de kaart die hij nu zelf daar laat zien en ik heb bijzondere aandacht geschonken, niet zozeer aan de foto - die daar zo goed in geperst is - maar aan een deel van de tekst die ook in de kaart geïntegreerd is. De kaart die mijnheer White mij ter inzage heeft gegeven is wel heel anders dan de uitgebreide gezondheidskaart waarover wij hier vanavond spreken. Ik zou de Vergadering graag willen vragen of dit de grens is tot waar u nu wenst te gaan, rekening gehouden met bepaalde praktische moeilijkheden die ik voor u uiteengezet heb en die er de oorzaak van waren dat er nogal wat moeilijkheden rezen toen men in het verleden heeft getracht dit idee te promoten. Misschien is dit iets waar de Vergadering eens over kan nadenken. Wellicht zouden daardoor de hele houding en de mogelijkheden er helemaal anders gaan uitzien.
Ik zou tot slot graag benadrukken dat de Commissie de kwestie van de gezondheidskaarten aanhoudend in het oog zal houden en het de Vergadering zal laten weten indien er zich ontwikkelingen voordoen waardoor de vooruitzichten voor de algemene invoering ervan beter worden. Maar ik realiseer mij wat de kaart van mijnheer White tracht te bevorderen, en dat is iets anders dan hetgeen men hier algemeen gesproken graag opgenomen zou zien in het type kaart dat u hier vanavond heeft besproken.
Betreffende de derde kwestie, namelijk de veiligheid van en zelfvoorziening in bloed in de Europese Gemeenschap, is de Commissie blij met het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en het doet mij met name deugd dat onze eigen bezorgdheid over de kwaliteit en de veiligheid en de voorziening van bloed en bloedprodukten die in de Gemeenschap beschikbaar zijn, gedeeld wordt door het Parlement. In haar mededeling over de veiligheid van en zelfvoorziening in bloed, behandelt de Commissie de taken die richtlijn 89/381 oplegt betreffende het vervaardigen van stabiele medische produkten en de ethische overwegingen betreffende zelfvoorziening op basis van vrijwillige, onbetaalde donaties van het bronmateriaal van al deze produkten.
Ook heeft de Commissie de kwesties onderzocht betreffende de veiligheid en de voorziening van volledig bloed, plasma en bloedcellen van menselijke oorsprong die niet gebruikt worden voor de produktie van geneesmiddelen en daardoor niet binnen het bestek van de richtlijn vallen. De problemen die men onderkende rondom de veiligheid van en zelfvoorziening in bloed deden de Commissie concluderen dat er duidelijk behoefte was aan het formuleren van een communautaire bloedstrategie die zowel het bronmateriaal voor geneesmiddelen beslaat als volledig bloed en plasma dat voor transfusies wordt gebruikt.
De belangrijkste activiteiten die voor dit doel werden voorgesteld werden weergegeven in de resolutie van de Raad van 2 juni 1995, waarin punten zijn opgenomen die de Commissie indertijd in haar verslag suggereerde. De Commissie is voornemens om deze activiteiten voort te zetten, in antwoord op de invitatie van de Raad en in overeenstemming met de wensen van leden van de Vergadering. Op bepaalde van deze wensen is zelfs al ingegaan. Een bijeenkomst van deskundigen om zaken te bespreken die verband houden met de bewustmaking van de bevolking van ons bloed en van bloedprodukten is gepland voor volgende week in Rome onder het Italiaanse voorzitterschap.
Voorst moeten de werkzaamheden in verband met een uitvoerbaarheidsstudie over het opzetten van een bloedbewakingsnetwerk zeer binnenkort een aanvang nemen. Ook deze kwestie werd door een van de leden genoemd. Een project voor het identificeren van bestaande praktijken betreffende de inspectie en de erkenning van bloedcentra is momenteel aan de gang. Dit zijn sommige van de zaken waar wij momenteel mee bezig zijn. Verwacht wordt dat bijkomende activiteiten uitgevoerd zullen worden tijdens het Ierse voorzitterschap zodat de andere punten van het communautair beleid inzake de veiligheid van en zelfvoorziening in bloed, te weten donorselectie, tests, kwaliteitsgarantie, alsook opleidingsprogramma's voor medisch personeel begeleid zullen worden door de juiste communautaire instrumenten die alle in de zeer nabije toekomst geactiveerd zullen worden.
Dit was uit pure noodzaak slechts een zeer korte uiteenzetting van het standpunt van de Commissie over deze drie verslagen. Het zijn uitermate belangrijke kwesties die uitvoerig besproken dienen te worden. Ik zou deze Vergadering graag de verzekering geven dat mijn diensten zeer veel aandacht zullen schenken aan hetgeen hier vanavond is gezegd. Het ligt in mijn bedoeling om inzake deze drie kwesties namens de Gemeenschap vooruitgang te maken.

White
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag reageren op het punt dat commissaris Flynn ter sprake heeft gebracht. Het doet mij genoegen dat hij de kaart gelezen heeft. Zijn opmerking dat de kaart beperkter is dan de kaart die in het verslag-Leopardi wordt beschreven, is terecht. Ik wil de commissaris graag verwijzen naar paragraaf 1(a) van de resolutie van de heer Leopardi, welke luidt dat de Europese gezondheidskaart tot doel heeft het vrij verkeer van personen binnen de Europese Unie te vergemakkelijken, waarbij zij verzekerd kunnen zijn van de verzorging en behandeling die hun gezondheidstoestand vereist. Dat is een mogelijkheid die technisch haalbaar is. Waar ik mij zorgen over maak is dat als wij de zaken al te gecompliceerd maken, wij dan nog wel tien jaar zullen kunnen wachten.
Een van de grote problemen waarvoor de Commissie en het Parlement zich geplaatst zien is dat de sensatiepers ons ervan beschuldigt dat wij alle vormen van onzinnige wetgeving maken die niet van belang is voor het dagelijkse leven. Dit voorstel van het Parlement is wel degelijk relevant. Daarom zou ik graag willen weten of u paragraaf 1(a) heeft bekeken en u er graag naar verwijzen.

Flynn
Ik neem notitie van hetgeen mijnheer White gezegd heeft en zal aan dat aspect bijzondere aandacht besteden. Wij zijn het er beiden over eens dat wij het hebben over een veel beperkter iets is en dat bedoeld is om het vrije verkeer en de mobiliteit van personen te bevorderen. Dat is dus een iets andere zaak en heeft ook te maken met bepaalde politieke, juridische en technische problemen die verband houden met de uitgebreidere datakaart. Ik neem notitie van uw opmerking.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het gezamenlijk debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 23.55 uur gesloten)

