Wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties (debat) 
Voorzitter
Het volgende punt is het debat over de mondelinge vraag (O-0108/2009/rév.2) aan de Commissie van Malcolm Harbour, Andreas Schwab, Evelyne Gebhardt, Cristian Silviu Buşoi, Heide Rühle, Adam Bielan en Kyriacos Triantaphyllides namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over de uitvoering van Richtlijn 2005/36/EG inzake de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties (B7-0217/2009).
Malcolm Harbour
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor om even te wachten omdat dit een mondelinge vraag aan de Commissie is en wij hadden gehoopt dat de heer McCreevy hier zou zijn, maar ik zie dat de heer Samecki het woord zal nemen. Ik heb de heer Samecki niet eerder ontmoet, dus ik kijk met belangstelling uit naar zijn antwoord over een zaak waar de heer McCreevy en zijn team aan hebben gewerkt. Hartelijk dank.
Ik had de heer McCreevy willen verwelkomen en ik had hem willen bedanken voor het werk dat hij heeft verricht, dus misschien wilt u onze goede wensen aan hem doorgeven voor wat hier misschien zijn laatste optreden was geweest. Desalniettemin ben ik bijzonder blij dat de heer Barnier, die een zeer actief lid van mijn commissie is, erbij is gekomen om hiernaar te luisteren, want dit is een dossier dat heel goed in zijn straatje past, als het Parlement zijn benoeming tenminste goedkeurt en de commissie doorgaat. Het is in elk geval heel goed dat hij hier is.
Het vrije verkeer van beroepsmensen en de Richtlijn betreffende de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties behoren tot de belangrijke kwesties waarover mijn commissie zich de meeste zorgen maakt in de hele opbouw van de interne markt. Het is heel goed dat we dit vraagstuk vanmorgen met de Commissie bespreken en dit doen we vooral om te vragen naar de laatste informatie over de vorderingen die gemaakt zijn met de omzetting van de herziene richtlijn waar mijn commissie van 2004 tot 2005 aan heeft gewerkt, en de manier waarop die door de lidstaten ten uitvoer wordt gelegd. Dit komt ook op het juiste moment, omdat professor Monti maandag naar onze commissie is gekomen om te praten over zijn missie voor de voorzitter van de Commissie over de toekomstige richting van de interne markt. Hij heeft heel duidelijk gezegd dat een deel van het probleem van de interne markt eigenlijk niet het gebrek aan regelgeving is, maar de voortdurende handhaving en effectiviteit van de instrumenten die we al hebben om de interne markt tot stand te brengen.
Zoals duidelijk in de tekst van onze vraag is uiteengezet, weten we al dat burgers in de hele Europese Unie te kampen hebben met een aanzienlijk aantal problemen met betrekking tot erkenning van beroepskwalificaties. In het Solvit-systeem, waaraan we op het niveau van de lidstaatregeringen veel steun verlenen, is dit een van de onderwerpen waarover de meeste klachten worden ingediend. Veel mensen voelen zich tekortgedaan omdat er geen duidelijke beslissingen worden genomen en ook door het gebrek aan contact tussen de instanties die goedkeuring verlenen in de verschillende lidstaten. Een van de dingen die uit ons eigen onderzoek is gebleken - de commissie heeft op dit punt onderzoek laten verrichten - is dat er volstrekt onvoldoende gecoördineerde activiteiten plaatsvinden om mensen te laten weten wat hun rechten zijn op het gebied van wederzijdse erkenning. Een ander aspect is dat uit ons werk en dat van anderen ook is gebleken dat er bij onvoldoende beroepen daadwerkelijk aan wordt gedacht om het beroep in een Europees kwalificatiekader te plaatsen. We moeten ons serieuze vragen stellen over dit mechanisme, over de toegankelijkheid ervan en over de doeltreffendheid in de praktijk. We weten op basis van de statistiek en de informatie - en ik ben ervan overtuigd dat we hierover ook spoedig iets van de Commissie zullen horen - dat de omzetting van dit instrument in vrijwel iedere lidstaat vertraging heeft opgelopen. Het heeft veel langer geduurd dan verwacht om dit in werking te zetten en dat geeft op zich al reden tot zorg over de complexiteit van het instrument zelf.
Om dit alles te plaatsen in het kader van het werk van de Commissie interne markt voor de volgende vijf jaar kan ik zeggen dat ik zeer verheugd ben dat, naar ik meen, alle coördinatoren van de commissie vandaag hier aanwezig zijn. Ik wil hen bedanken voor het werk dat ze samen met mij hebben verricht voor het opstellen van de komende agenda voor deze commissie. Deze kwestie van de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties is niet slechts iets eenmaligs. We hebben ook het gevoel dat onze commissie dit moeten blijven onderzoeken en stimuleren en dat we aanbevelingen moeten geven voor de toekomstige ontwikkeling van de belangrijkste regelgeving, de belangrijkste bouwstenen voor de interne markt.
We weten dat de Commissie de richtlijn over de wederzijdse erkenning in 2011 moet herzien. We zijn van plan om een bijeenkomst te organiseren met de nationale parlementen en de nationale parlementariërs om dit voorstel te bespreken. We hebben hierover al een hoorzitting gehouden en we hebben ons onderzoeksrapport. Dit zijn de instrumenten waar mijn commissie gebruik van kan maken en als de coördinatoren het ermee eens zijn, ben ik ervan overtuigd dat we ergens in 2010 een initiatiefverslag zullen indienen om stof te leveren voor de discussie die de Commissie zal voeren.
Dat is de context van de vraag. We kijken uit naar het antwoord van de Commissie om het kader hiervoor aan te geven, maar dit is slechts het begin van het proces. Ik ben er zeker van dat de nieuwe commissaris dit proces verder kan helpen en met ons samen kan werken om deze essentiële wetgeving werkelijk tot stand te brengen en ervoor te zorgen dat de interne markt beter functioneert.
Paweł Samecki
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de leden van de Commissie interne markt en consumentenbescherming voor deze belangrijke vragen.
Laat ik beginnen met het geven van een overzicht, voordat ik op de individuele vragen inga. Het doel van de richtlijn over beroepskwalificaties is het bevorderen van het vrije verkeer van onze burgers in de interne markt. Twee jaar na het einde van de omzettingsperiode is de omzetting in 22 lidstaten voltooid en vier lidstaten zullen hopelijk tegen het eind van het jaar zo ver zijn. Ik maak me op dit moment echter zorgen over Griekenland, waarvan we nog geen enkele omzettingsmaatregel hebben ontvangen.
Dan kom ik bij de eerste vraag. Voor de lidstaten vormt de omzetting vooral een uitdaging omdat deze op meer dan achthonderd verschillende beroepen betrekking heeft. Deze beroepen zijn vaak zelfs in federale of regionale wetten gereguleerd. Dit mag echter geen excuus voor uitstel vormen en het Hof van Justitie heeft tot nu toe dergelijke vertragingen in zes uitspraken niet geaccepteerd.
Bij de tweede vraag hebben de voornaamste problemen betrekking op de beroepen in de gezondheidszorg en architecten, waar sprake is van een hogere mate van harmonisering van opleidingseisen op Europees niveau. Er rijzen ook problemen bij beroepen waar meer grensoverschrijdende mobiliteit plaatsvindt, zoals docenten of reisgidsen.
Wat de derde vraag betreft, geeft de Commissie prioriteit aan het zorgen voor de juiste en consequente uitvoering van de richtlijn. Hiertoe hebben we een gedragscode voor administratieve praktijken ontwikkeld en een op de burgers gerichte handleiding, die ook de consistentie zal bevorderen.
Als het gaat om de belemmeringen die met Solvit zijn vastgesteld, zijn we ons volledig bewust van de problemen die zich in de praktijk voordoen, zoals vertragingen in de erkenningsprocedure, onvoldoende respons van de bevoegde nationale instanties, ongefundeerde besluiten, verlies van bestanden, enzovoort. Soms wordt er zelfs onjuiste informatie aan migranten verstrekt en wordt hun gevraagd verkeerde procedures te volgen. Het Solvit-netwerk is echter effectief gebleken in het oplossen van veel van die problemen.
We beschikken echter niet alleen over Solvit. Er bevinden zich nu in alle lidstaten nationale contactpunten om de burgers te informeren en bij te staan en de Commissie verwacht dat zij in de toekomst nog actiever zullen worden. Bovendien hebben we dankzij het informatiesysteem voor de interne markt ook een middel waarmee dit jaar meer dan 1 200 informatie-uitwisselingen voor veel van de gereguleerde beroepen zijn ondersteund. Hierdoor is de dagelijkse administratieve samenwerking tussen lidstaten verbeterd.
Met betrekking tot de laatste vraag is de Commissie ten slotte niet in staat om te beoordelen of er momenteel behoefte is aan hervorming. Dit zal gebeuren in een evaluatie achteraf die in de richtlijn is voorzien. We zijn zeker van plan om ons te houden aan het tijdschema dat in de richtlijn is bepaald. De volgende Commissie moet besluiten hoe dit verder ontwikkeld moet worden.
Kurt Lechner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in 2005 is deze richtlijn na meerdere jaren van voorbereiding en discussie in het Parlement aangenomen en in werking getreden. In 2007 moest de richtlijn worden omgezet. Het is nu 2009 en dat is nog steeds niet overal gebeurd. Dat is moeilijk te aanvaarden, te meer omdat de richtlijn niet iets volstrekt nieuws is. Er waren immers al voorstellen gedaan. Ik kan de Commissie alleen maar aanmoedigen om verder druk op de lidstaten uit te oefenen.
Ik had verwacht dat de problemen meer zouden liggen in de praktische toepassing van de richtlijn. Dat is immers ook het belangrijkste voorwerp van het komende onderzoek, waarbij wordt onderzocht waar specifieke lokale problemen bestaan en men erachter probeert te komen wat er nu eigenlijk precies gebeurt. Er is al op gewezen dat 20 procent van de klachten die bij Solvit worden ingediend op dit onderwerp betrekking hebben. Dat is zeer ernstig. Afgevaardigde Harbour wijst er terecht op - en ik wil niet herhalen wat hij heeft gezegd - hoe zwaarwegend dit probleem in economisch opzicht voor de interne markt is.
Nog afgezien van de economische aspecten, raakt het ook aan de fundamentele vrijheid van EU-burgers om in een andere lidstaat hun beroep uit te oefenen en hun doelstellingen te verwezenlijken, bijvoorbeeld omdat ze met een inwoner van een andere lidstaat trouwen of om een andere reden naar een andere lidstaat verhuizen. Dit is een reëel probleem voor de burgers van Europa.
We moeten niet de ogen sluiten voor de problemen die zich ongetwijfeld zullen voordoen. Het is een complexe materie, die de nodige tijd vergt, omdat er verschillende culturen en tradities mee gemoeid zijn. Dat geldt juist voor beroepen en voor de ideeën die men heeft over de kwaliteiten en kwalificaties die voor beroepen nodig zijn. Vandaar dat natuurlijk niet elke kwalificatie uit het ene land zonder meer in het andere kan worden erkend. Waar het mij en ons vooral om gaat, zijn niet zozeer de individuele tegenslagen die zich ongetwijfeld voordoen, en waar natuurlijk ook een oplossing voor moet worden gevonden, als wel om te onderzoeken - en dit is waar Solvit behulpzaam kan zijn - of er gebreken in de structuren, in het systeem zitten, en zo ja, of er dan verbeteringen kunnen worden aangebracht.
Ik wijs erop dat dit onderwerp nooit helemaal zal worden afgesloten. Het is een langlopende kwestie, omdat er natuurlijk steeds nieuwe beroepen en nieuwe beroepsomschrijvingen bijkomen. Daarom is dit voor de Commissie en het Parlement een voortdurende taak. Maar dat geldt evenzeer voor de lidstaten, die ik op deze plaats oproep hun goede wil te tonen.
Evelyne Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen opmerken dat het buitengewoon schandelijk is dat er geen leden van de Commissie aanwezig zijn, want we behandelen hier een vraag die rechtstreeks aan de Europese Commissie is gericht. Dit getuigt van een minachting van het Parlement die werkelijk ongehoord en volstrekt onacceptabel is.
(Interrupties)
Wat? Ja, hij is niet opgestaan. Nou, dat spijt me, maar dat kan ik echt niet accepteren.
Maar nu ter zake. Dames en heren, het gaat hier over het burgerschap van de Unie, over de mensen die het recht hebben zich vrij door de Europese Unie te bewegen en hun beroep in het land uit te oefenen waar ze leven en wonen en dat ze zelf voor hun beroepsuitoefening hebben gekozen. We hebben deze wetgeving gemaakt om dit gemakkelijker te maken, om ervoor te zorgen dat de procedure voor het erkennen van beroepskwalificaties daadwerkelijk kan worden geactualiseerd. Ik vind het werkelijk ongehoord dat de lidstaten in veel gevallen niet de noodzakelijke stappen hebben gezet om deze wetgeving ten uitvoer te leggen en ervoor te zorgen dat burgers deze vrijheid van verkeer ook werkelijk hebben. In dit opzicht heeft de Europese Commissie nog heel wat werk voor de boeg.
Ik wil nog de aandacht vestigen op een punt dat me erg aan het hart gaat en dat we als Parlement bij herhaling aan de orde hebben gesteld, namelijk dat metterdaad werk wordt gemaakt van de invoering van de door ons voorgestelde Europese identiteitskaart met beroepsaanduiding, zodat de burger iets in handen heeft waarmee hij zich daadwerkelijk vrij door Europa kan verplaatsen. Er zijn al organisaties die zich hiervoor inspannen. Toch denk ik dat de Commissie zou moeten overwegen zich hierin te moeien om het proces te versnellen.
Cristian Silviu Buşoi
Het vrije verkeer van personen is een van de grondrechten van de Europese burgers. Dit omvat ook het vrije verkeer van werknemers, een cruciale voorwaarde voor een zo efficiënt mogelijk opererende interne markt.
Zoals ook door de vorige sprekers is gezegd, hebben werknemers die het recht op vrij verkeer willen uitoefenen nog steeds te maken met veel moeilijkheden, ondanks de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties uit 2005. Persoonlijk ben ik verschillende van deze gevallen tegengekomen, die niet alleen door Roemeense, maar ook door andere EU-burgers gemeld waren en die betrekking hadden op veel verschillende beroepen.
Mijn collega's van de Commissie interne markt en consumentenbescherming hebben mij aangesteld als rapporteur voor het Europese Solvit-netwerk. Zoals eerder genoemd is een significant gedeelte van de zaken die Solvit moet oplossen gerelateerd aan fouten in het systeem voor wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties.
Collega's, ik geloof dat wij een gedetailleerde analyse moeten maken van de problemen die aan de Solvit-centra zijn voorgelegd, om te zien wat we kunnen verbeteren.
De contactpunten moeten ook beter onderling communiceren, om het wederzijds begrip tussen lidstaten te bevorderen. Zij moeten begrijpen hoe de andere systemen in de Europese Unie werken, zodat de grootst mogelijke flexibiliteit kan worden gebruikt bij de toepassing van de richtlijn, en om de administratieve blokkades op de weg van de werknemers te ontwijken.
Tot slot is het wenselijk dat de vijf lidstaten die de richtlijn nog niet hebben omgezet in nationale regelgeving, of staten die dit wel hebben gedaan maar op onjuiste wijze of nog tegen problemen aanlopen, om deze situaties snel recht te zetten. Het uiteindelijke doel is een soepele werking van de interne markt voor dienstverlening, die direct getroffen wordt door problemen bij de erkenning van beroepskwalificaties.
Heide Rühle
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik denk dat we het allemaal eens zijn over de doelstelling. We willen natuurlijk allemaal dat de burgers van de Unie zich in Europa vrij kunnen bewegen en hun beroep kunnen uitoefenen. De vraag is waarom deze richtlijn na vier jaar - het zijn er nu al bijna vijf - nog steeds niet naar behoren is omgezet. Ik denk dat het nuttig zou zijn als we als commissie niet alleen bijdroegen aan het voorbereiden en opstellen van wetgeving, maar vervolgens ook de redenen voor zulke trage omzettingen analyseerden.
De richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties is niet de enige richtlijn die voor problemen zorgt. Wanneer er zo veel zaken bij het Hof van Justitie aanhangig zijn, wanneer er zo veel klachtenprocedures bestaan en wanneer Solvit zo sterk betrokken is bij dit thema, dan moet er toch een alarmbelletje gaan rinkelen. We moeten beter kijken waaraan dat ligt. Er zijn verschillende oorzaken. Op de eerste plaats is het altijd erg gemakkelijk om te zeggen dat het aan de lidstaten ligt. Protectionisme behoort ongetwijfeld ook tot de oorzaken. En de verschillen in culturen en rechtssystemen spelen zeer zeker ook een rol. Welk effect heeft Europese wetgeving op deze uiteenlopende rechtssystemen? Dat is een andere kwestie waar we ons over moeten buigen.
Daarnaast moeten we ons de vraag stellen of de richtlijn het gewenste effect heeft gehad of vanaf zijn conceptie helemaal niet geëigend was voor het realiseren van bepaalde doelen. Ik denk dat het erg belangrijk is dat we daar nog eens naar kijken. Dit soort ex-anteanalyses is een van de belangrijkste zaken waar deze commissie zich mee bezig zal moeten houden en waarin ze zich verder moet ontwikkelen.
Maar ik heb ook vragen voor de Commissie. Het verbaast me dat deze richtsnoeren pas na meer dan vier jaar verschijnen. Die hadden er al veel eerder kunnen zijn. Ik ben blij met die richtsnoeren. Ik heb ze doorgelezen en ze zijn zeker nuttig. Maar een tijdje geleden waren ze ook al nuttig geweest. Tot slot wil ik me aansluiten bij de vraag van mevrouw Gebhardt over de Europese identiteitskaart met beroepsaanduiding: komt die er nog? Want dat zou een belangrijke tweede stap zijn.
Adam Bielan
Mijnheer de Voorzitter, de crisis die de Europese Unie de afgelopen maanden heeft getroffen heeft onomstotelijk aangetoond hoe belangrijk de interne markt is voor het functioneren van de gehele Europese Unie. We zullen er niet in slagen deze volledig tot stand te brengen zonder dat mensen een zekere vrijheid wordt geboden om te migreren, welke onder andere wordt gewaarborgd door de richtlijn over de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties. Het is derhalve betreurenswaardig en verontrustend dat de richtlijn - vier jaar nadat deze is aangenomen - in vier landen nog steeds niet van kracht is, en dat geen van de lidstaten de richtlijn vóór de daarin opgenomen uiterste datum, 20 oktober 2007, heeft aangenomen.
Naar aanleiding hiervan luidt mijn eerste vraag aan de Europese Commissie als volgt: heeft de Commissie zich de afgelopen vier jaar niet te passief opgesteld, en wat heeft de Commissie gedaan om ervoor te zorgen dat alle landen in staat waren de richtlijn tijdig om te zetten? Ten tweede zou ik willen vragen wanneer de Commissie een verslag zal publiceren waarin de omzetting van de richtlijn wordt geëvalueerd, en welke informatie als basis zal dienen voor de conclusies in dat verslag? De tenuitvoerlegging van de dienstenrichtlijn dient voor het einde van het jaar plaats te vinden. Wij Parlementsleden weten nu al dat veel landen er niet in zullen slagen de hiermee verband houdende wetgeving tijdig goed te keuren. Ik wil vragen welk verband de Commissie ziet tussen deze twee documenten?
Een zeer belangrijke kwestie voor het land dat ik vertegenwoordig is tot slot het vraagstuk van de migratie van ziekenverzorgers. Met de richtlijn worden de opleidingseisen voor ziekenverzorgers geharmoniseerd. Ik wil vragen welke specifieke maatregelen de Commissie heeft genomen om ziekenverzorgers uit de landen van Midden- en Oost-Europa, waaronder die uit Polen, te helpen?
Andreas Schwab
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik aan de Commissie mijn oprechte dank uitspreken dat zij hier vandaag haar mening uiteen heeft gezet. Ik wil er echter op wijzen dat het Parlement volgens het interinstitutioneel akkoord tussen de Commissie en het Parlement - en ik heb dit zien gebeuren bij de dienstenrichtlijn, waarover we maanden geleden in Brussel hebben gediscussieerd - kan eisen dat moeilijke vragen door de direct verantwoordelijke commissaris worden beantwoord. Ik denk niet dat we deze kwestie nog met deze Commissie kunnen oplossen en het heeft ook geen zin om het te proberen.
Namens het Parlement wil ik de aanwezige commissaris duidelijk maken dat wij dit onderdeel van het interinstitutioneel akkoord buitengewoon belangrijk vinden. Waarom? Niet uit formalisme, maar omdat het hier gaat om een zeer belangrijk politiek vraagstuk voor de burgers van de Europese Unie. Afgevaardigde Bielan heeft zo-even gerefereerd aan de dienstenrichtlijn, die alleen kan functioneren wanneer beroepskwalificaties wederzijds worden erkend. De dienstenrichtlijn is van groot belang, maar roept bij veel mensen vaak ook een gevoel van hulpeloosheid op, wanneer ze de indruk hebben dat hun werkgever gebruikmaakt van discrepanties bij de grensoverschrijdende wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties om hun loon te verlagen.
Deze mensen voelen zich hulpeloos en in de steek gelaten. Ik heb dat zelf gezien in een reeks gevallen hier in het grensgebied van Duitsland en Frankrijk. Maar dit is natuurlijk niet het enige probleemgebied. Het is waar wat afgevaardigde Lechner, onze rapporteur, zegt, dat we niet alle problemen van vandaag op morgen kunnen oplossen en dat dit proces ons ook in de toekomst voortdurend zal bezighouden. Desalniettemin zitten we hier om de zorgen van deze burgers serieus te nemen. Dat betekent naar mijn mening ook dat de Commissie voldoende belang aan deze kwestie moet hechten.
Ik hoop dat we samen met de nieuwe Commissie voortvarend aan de oplossing van deze problemen kunnen werken. Wilt u dit alstublieft aan het verantwoordelijke directoraat-generaal doorgeven.
Bernadette Vergnaud
(FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we hebben het al gehad over de angst voor de omzetting van de dienstenrichtlijn. In dit opzicht is de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties symbolisch. Er zijn lidstaten die zich niet hebben gehouden aan de omzettingstermijn en problemen hebben door de hiaten in de tekst. Deze richtlijn biedt weliswaar een solide basis voor wederzijdse erkenning, maar met de specifieke kenmerken van bepaalde beroepen is geen rekening gehouden. De erkenning van diploma's zonder echte gemeenschappelijke kwalificatie- en opleidingsniveaus, inclusief hoger onderwijs, kan alleen maar leiden tot complicaties en wantrouwen van de lidstaten, beroepsbeoefenaars en burgers.
Medische beroepen zijn het meest in het oog springende voorbeeld. Zo mogen Franse verloskundigen recepten voorschrijven en zijn zij daarvoor zijn opgeleid, wat in andere landen niet het geval is. Wat gebeurt er wanneer een verloskundige zonder aanvullende opleiding in Frankrijk gaat werken en een medisch recept moet voorschrijven terwijl zij dit eigenlijk niet mag? Ook bestaan bepaalde specialismen niet in elke lidstaat.
Deze richtlijn is noodzakelijk voor het vrije verkeer van werknemers, de grondgedachte van de Europese integratie, maar zij moet worden verbeterd en aangevuld. Aan de hand van de problemen die zich voordoen moet worden bekeken voor welke beroepen taalonderwijs en harmonisering van opleidingen noodzakelijk zijn.
In dit verband wil ik wijzen op het opmerkelijke initiatief om een Europese kaart in te voeren, dat door alle beroepsbeoefenaars in de medische sector wordt ondersteund. Deze kaart vormt zowel voor de houder als voor de klant en de patiënt een echte garantie en ik roep de Commissie dan ook op dit initiatief uit te breiden naar andere beroepen. Zo kan wederzijdse erkenning worden verbeterd en het vertrouwen van burgers worden gewonnen.
Antonyia Parvanova
(EN) Mijnheer de Voorzitter, wanneer we debatteren over de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties en het goed functioneren van de interne markt moeten we naar de huidige situatie in de gezondheidszorg kijken. Hiervoor hebben we misschien een verder debat over de richtlijn en de uitvoering hiervan nodig.
Naast de volledige uitvoering van deze richtlijn is het van cruciaal belang om verdere maatregelen in te voeren voor de wederzijdse erkenning, niet alleen van diploma's maar ook van kwalificaties van beroepsmensen in de zorg. De vereisten voor het leveren van diensten in de gezondheidszorg zijn: gepaste taalvaardigheden, een registratie door nationale regelgevingsinstanties en, wat het allerbelangrijkste is, het vermogen om veilige zorg van hoge kwaliteit te bieden.
Ik denk dat er met betrekking tot de registratie van beroepsmensen in de gezondheidszorg behoefte is aan een betere uitwisseling van informatie tussen de lidstaten, bijvoorbeeld door middel van een gemeenschappelijke EU-gegevensbank. Een garantiesysteem voor competenties is ook een zeer belangrijk element voor veilige gezondheidszorgdiensten en we moeten nadenken over algemene normen voor de beoordeling van competenties en vaardigheden.
De mobiliteit van beroepsmensen in de zorg is ook een zaak voor de openbare gezondheidszorg en de openbare veiligheid. Op grond hiervan heeft het Europees Hof van Justitie al aanvullende nationale voorzorgsmaatregelen voor de circulatie van goederen goedgekeurd. Er is een goede reden om dergelijke maatregelen ook toe te passen op het bieden van gezondheidszorgdiensten, vooral wanneer er door nieuwe technologieën controversiële praktijken mogelijk zijn, zoals het raadplegen van artsen op internet. We moeten het hoofd bieden aan de uitdaging van een vergrijzende bevolking en hierdoor komen de Europese arbeidskrachten in de gezondheidszorg nog meer onder druk te staan.
We moeten zorgen voor mobiliteit van beroepsmensen in de gezondheidszorg en tegelijkertijd in staat zijn om alle Europese burgers toegankelijke gezondheidszorg te garanderen die van de hoogste kwaliteit is en die op tijd wordt geboden. Dit is ons aller verantwoordelijkheid. Ik hoop dat de Europese instellingen en de lidstaten hier serieus over zullen nadenken, gezien het feit dat sommige nationale gezondheidszorgstelsels bijna geen beroepsmensen meer hebben, waardoor het voor ons uiterst moeilijk zal worden om basisgezondheidszorg te bieden.
Małgorzata Handzlik
(PL) Mijnheer de Voorzitter, als we ervoor willen zorgen dat onze burgers mobiel zijn - en dit is wat de Europese economie nodig heeft - moeten deze erop kunnen vertrouwen dat als ze, bijvoorbeeld in Polen, in het bezit komen van hun kwalificaties, ze geen problemen ondervinden met de erkenning van deze kwalificaties in de andere lidstaten. Ik begrijp heel goed dat dit een grootschalig probleem is. De achthonderd gereglementeerde beroepen waarover de heer Samecki sprak vormen, naast de talrijke regelgevingen over deze beroepen op nationaal en regionaal niveau, een aanzienlijke uitdaging voor de overheden van de lidstaten. Echter, de grootste uitdaging voor onze burgers die problemen ondervinden met de erkenning van hun kwalificaties is hoe ze hun weg moeten vinden in de complexheid van het hele systeem. Gegevens van Solvit bevestigen dat, en dit is waarom het probleem inzake de tijdige uitvoering van de richtlijn slechts één onderdeel van ons debat vormt.
We moeten echter goed voor ogen houden dat veel problemen ontstaan doordat er in de lidstaten een gebrek aan vertrouwen is ten aanzien van de onderwijs- en opleidingssystemen in andere lidstaten. Tot slot is er een gebrek aan samenwerking, middelen en betrokkenheid van nationale overheden. De invoering van een Europese beroepskaart is een goed idee, en we hebben de gelegenheid gehad hierover te debatteren tijdens de vorige zittingsperiode van het Europees Parlement. Een dergelijke kaart dient echter het verkeer van beroepsmensen te bevorderen, en niet nog moeilijker te maken. De invoering van deze kaart - en dit wil ik zeer sterk benadrukken - moet niet een nieuwe hinderpaal worden in de totstandkoming van de interne markt.
Dames en heren, in iets minder dan tien dagen verloopt de uiterste datum voor de omzetting van de dienstenrichtlijn. Ik noem dit omdat het ook belangrijk is in de context van ons huidige debat. Deze twee richtlijnen vullen elkaar in bepaalde opzichten aan. De omzetting van de richtlijn over de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties kan geen succes genoemd worden, en daarom wil ik er vanuit deze positie nogmaals voor pleiten intensiever aan beide richtlijnen te werken, aangezien we zonder deze richtlijnen geen vooruitgang zullen boeken voor wat betreft de interne markt.
António Fernando Correia de Campos
(PT) Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend zijn er vijftien richtlijnen samengebracht in één enkele wettekst over de erkenning van beroepskwalificaties. Dat heeft bij de toepassing ervan in de verschillende lidstaten tot een aantal praktische problemen geleid. Wat die problemen inhouden is bekend. De Commissie moet daarom een inventaris opmaken van de knelpunten en een analyse uitvoeren van de problemen die zich voordoen bij de toepassing van deze voor de interne markt zo belangrijke wetgeving.
In een aantal landen is op verschillende niveaus sprake van protectionisme. Dat is niet alleen een obstakel bij het vrije verkeer van personen, het bemoeilijkt ook de werking van de interne markt. We moeten proberen de grijze zones te identificeren om te verhinderen dat deze richtlijn door wantrouwen minder doeltreffend wordt. Dat wil niet zeggen dat we de Unie vragen te doen wat de lidstaten behoren te doen. Waar het om gaat is dat we de ontwikkelingen moeten ondersteunen door mee te werken aan de ontmanteling van het corporatisme in de beroepssfeer.
Om deze richtlijn beter toe te kunnen passen zal de erkenning van kwalificaties moeten verlopen via het Solvit- en het Eures-netwerk, via het stimuleren van gemeenschappelijke platforms, en door het instellen van doeltreffende contactpunten. Belangrijk is ook dat er een verbinding wordt gelegd tussen deze richtlijn en de dienstenrichtlijn.
Louis Grech
(MT) De kwestie die de grootste invloed heeft op de goede inwerkingtreding van deze richtlijn is het gebrek aan vertrouwen van de lidstaten in elkaars systemen. De lidstaten zijn niet geïnteresseerd om met elkaar samen te werken en dat blijkt ook uit de onsamenhangende manier waarop ze het informatiesysteem voor de interne markt waarnemen. Elke lidstaat beweert het systeem te gebruiken, maar de frequentie van het gebruik loopt uiteen, afhankelijk van welk doel het dient. Het is onmogelijk voor een informatie-uitwisselingssysteem om correct te werken als de lidstaten het niet op dezelfde manier gebruiken. Daar is een complete verzameling van gegevens voor nodig die regelmatig wordt vernieuwd en daarnaast moet er een referentiepunt voor alle lidstaten worden ingesteld waar elke lidstaat alle benodigde gegevens invoert, waardoor de richtlijn concreet kan worden toegepast.
Ik wil de Commissie vragen ons op de hoogte te stellen van de actieplannen die het wil aannemen voor de correcte omzetting van deze richtlijn, als we het idee van een interne markt echt willen omarmen en het niet slechts interpreteren zoals het ons uitkomt.
Catherine Stihler
(EN) Mijnheer de Voorzitter, voordat ik bij mijn vraag kom, wil ik iets zeggen over Solvit, waarover vanmorgen veel is gesproken. Bij de laatste bijeenkomst van de Commissie interne markt en consumentenbescherming is ons verteld dat de Solvit-centra niet voldoende geld ontvangen. U wilt hier misschien vóór uw hoorzitting nota van nemen, mijnheer Barnier, maar er is een grote lidstaat waar de organisatie door één stagiair wordt geleid. We kunnen dit soort praktijken niet tolereren, want Solvit biedt ons een uitstekende dienst.
Mijn vraag heeft betrekking op personeel in de zorg. Een incompetente kracht kan de gezondheid van patiënten in gevaar brengen en in extreme gevallen kan dit leiden tot de dood van patiënten.
Overweegt de Commissie om bevoegde autoriteiten een wettelijke plicht op te leggen om proactief en effectief informatie te delen over geroyeerde beroepsmensen om ervoor te zorgen dat de veiligheid van patiënten door de mobiliteit van beroepsmensen in de zorg niet in gevaar wordt gebracht?
Met het huidige informatiesysteem voor de interne markt kan informatie worden uitgewisseld, maar alleen wanneer een bevoegde regelgevingsinstantie een vraag heeft over een sollicitant. Er moet dus een betere uitwisseling komen om autoriteiten te waarschuwen wanneer iemand vanwege incompetentie is geroyeerd.
Voorzitter, dank u wel dat u deze zaak aan de commissie heeft voorgelegd.
Philippe Juvin
(FR) Mijnheer de Voorzitter, er is al veel gezegd over wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties. De vraag is waarom de tenuitvoerlegging van deze richtlijn zo problematisch is, terwijl zij toch zo belangrijk en door iedereen zo gewenst is. De verklaring is eenvoudigweg dat het moeilijk en complex is om deze regels in het dagelijks functioneren toe te passen.
In mijn ogen zijn er drie belangrijke problemen. Ten eerste is er natuurlijk de taalbarrière, een punt dat al is aangehaald. Ten tweede moeten er complexe procedures worden gevolgd om een diploma te laten erkennen - mensen moeten soms heel wat hindernissen overwinnen om hun oorspronkelijke diploma erkend te krijgen. Ten derde lopen de oorspronkelijke opleidingen wellicht te zeer uiteen.
In dit verband denk ik dat het verstandig zou zijn dat de Commissie de lidstaten vraagt voor ieder beroep één bevoegde beroepsinstantie aan te wijzen die zich moet toeleggen op permanente educatie, want permanente educatie kan een van de oplossingen zijn. Deze bevoegde instanties moeten de taak krijgen om in Europees verband, in de vorm van een soort bestuursraad, een Europese gemeenschappelijke certificering te bepalen. Zo zou het heterogene aanvangsniveau van beroepkwalificaties geleidelijk aan uitmonden in een gemeenschappelijk niveau van permanente educatie.
Marc Tarabella
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, België is een van de vijf lidstaten waar de richtlijn inzake de erkenning van beroepskwalificaties nog niet volledig is omgezet. Volgens de informatie waarover ik beschik, hoeft echter alleen nog het probleem van de beroepsmensen in de reissector te worden opgelost en voldoet België daarna aan het Europese recht.
Voor de omzetting van de verschillende Europese richtlijnen doen zich niet alleen problemen voor die eigen zijn aan het Belgische institutionele systeem. De richtlijn in kwestie lijkt bijzonder complex. Hierop is reeds gewezen. België is niet de enige lidstaat waar richtlijnen niet, slecht of gedeeltelijk zijn omgezet. Ik roep de Europese Commissie dan ook op om de lidstaten die problemen hebben, in het belang van de beroepsbeoefenaars te steunen. Zij moeten immers de vruchten kunnen plukken van het vrije verkeer van personen en de vrijheid van vestiging die, daar wil ik op wijzen, het voornaamste oogmerk van deze richtlijn vormen.
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Samecki bedanken voor zijn goede werk. Ik denk dat we het allemaal eens zijn met het beginsel waar we vanmorgen over debatteren, maar het zou niet alleen in de Europese Unie moeten gelden, maar ook wereldwijd.
Dit is iets wat we recentelijk bij de Canadese delegatie hebben besproken en dat is een stap in de goede richting. Als we echter werkelijk die utopische situatie willen bereiken, moeten we ervoor zorgen dat in de gehele Europese Unie dezelfde normen voor beroepskwalificaties gelden en in het ideale geval ook wereldwijd.
Er zijn anekdotische bewijzen die erop wijzen dat studenten - in elk geval in sommige landen - wanneer ze niet aan de onderwijsnormen voldoen om zich te kwalificeren voor een opleiding, naar een ander land kunnen gaan en kunnen betalen om de opleiding daar te volgen.
We hebben dus behoefte aan onafhankelijk verifieerbaar bewijs dat de normen gelijk zijn. Als deze gelijk zijn, is er geen excuus voor het niet omzetten van dit beginsel in de hele Europese Unie en hopelijk op den duur ook wereldwijd, om te bereiken wat we wensen: het vrije verkeer van beroepsmensen.
Alan Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, laten we meteen ter zake komen. Het feit dat lidstaten er niet in slagen om op het gebied van erkenning van beroepskwalificaties orde op zaken te stellen, kost ons banen. Het is een ernstige zaak dat lidstaten dit onvoldoende serieus nemen. Onze grensoverschrijdende handel in wat een interne markt zou moeten zijn, heeft bij lange na niet het niveau dat hij zou moeten hebben. We zijn bezig met een herstructurering van de Europese economie en dit zou ook moeten inhouden dat er manieren worden gevonden om de grensoverschrijdende handel te bevorderen en het werk mobieler te maken dan het nu is.
We moeten een nieuw gebied van innovatie in het bedrijfsleven creëren waarin we binnen Europa samenwerken om de meest vooruitstrevende producten ter wereld te maken. Aangezien onze productiebasis is opgedroogd - waarvan Ierland een goed voorbeeld is - is het exporteren van onze diensten een nieuwe manier om de handel in Europa te bevorderen. Hiertoe moet Europa echter over kwalificatienormen beschikken.
Tot nu toe wordt onze mogelijkheden om die diensten over de grens te verkopen beperkt doordat de lidstaten het niet eens kunnen worden over de regels. Voor de betrokken personen betekent dit een beperking in het vrije verkeer van werknemers.
Ik ben het eens met mijn collega, de heer Grech, dat de lidstaten vooral onvoldoende blijk geven van respect voor het informatiesysteem dat ze gebruiken en dat in iedere lidstaat iemand hiervoor verantwoordelijk moet worden gehouden. Ik verzoek de Commissie dringend om vast te stellen door welke belemmeringen de realisering van de interne markt op dit gebied wordt tegengehouden en om deze belemmeringen aan te pakken.
Lambert van Nistelrooij
Voorzitter, ik wil er bij dit debat één aspect uithalen. Er schijnt een groot tekort te zijn aan gespecialiseerde beroepen met als gevolg dat er een handel is ontstaan in die kwalificaties en de hand gelicht wordt met de echte opleidingen. Een en ander kan grote gevaren met zich brengen, zowel in bijvoorbeeld de beveiligingssector als bij grote plants, chemische bedrijven, olieraffinaderijen, enzovoort; het nationale toezicht daarop schijnt onvoldoende te zijn.
Ik wil de commissaris graag drie vragen stellen: ten eerste of hij daarvan op de hoogte is, ten tweede of de Europese Commissie daarover kan rapporteren en ten derde wat we daaraan kunnen doen.
Dit is iets heel geks en ik vind dat we dit ongewenste fenomeen moeten uitbannen.
Milan Zver
(SL) Dames en heren, we hebben het hier over een werkelijk zeer belangrijk vraagstuk, namelijk de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties binnen de Europese Unie. Dit vormt een enorm probleem, omdat diploma's worden afgegeven door de onderwijsstelsels EU-lidstaten, waar er minstens 27 van zijn.
Sommigen van jullie herinneren zich waarschijnlijk nog wel dat we vorig jaar in maart het Europees kwalificatiekader hebben opgesteld, een mechanisme waarmee onderwijsstelsels met elkaar kunnen worden vergeleken. Het probleem met dit kwalificatiekader is dat het niet door de lidstaten is ingevoerd. Sommige landen hebben het niet volledig ingevoerd en sommige hebben het voornamelijk als een handig vertaalmiddel voor verschillende kwalificaties, beroepen, vaardigheden en opleidingsniveaus gebruikt.
In mijn optiek is er op dit specifieke gebied een belangrijke taak weggelegd voor de lidstaten en als ze het Europees kwalificatiekader, dat al eerder op Europees institutioneel niveau is goedgekeurd, daadwerkelijk wilden versterken, zouden ze de vergelijking en de echte wederzijdse erkenning van onderwijskwalificaties aanzienlijk vereenvoudigen.
Paweł Samecki
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijn excuses voor het feit dat ik tijdens mijn eerste interventie niet ben opgestaan. Dit is te wijten aan een gebrek aan ervaring en het vroege tijdstip.
Ik wil in het algemeen iets zeggen over een aantal vragen. Allereerst moeten we benadrukken dat de Commissie de lidstaten bij de voorbereiding voor de omzetting van de richtlijn heeft ondersteund. Waar de omzettingsperiode was overschreden, hebben we de omzetting ook krachtdadig gestimuleerd. In 2007 hebben we een omzettingsgids gepubliceerd. Daarna hebben we het informatiesysteem voor de interne markt ontwikkeld, waarvan nu door alle lidstaten zeer intensief gebruik wordt gemaakt en we hebben ook in juni van dit jaar een gedragscode voor administratieve praktijken gepubliceerd.
Een jaar geleden heeft de Commissie de lidstaten die zich niet aan hun verplichtingen hielden, voor het Europees Hof van Justitie gedaagd en het Hof van Justitie heeft zes arresten uitgesproken waarin het gebrek aan omzetting in de desbetreffende lidstaten werd veroordeeld. Zeer onlangs hebben we een scorebord met de stand van de omzetting in de lidstaten gepubliceerd en ook hebben we een handleiding voor burgers en het bedrijfsleven gemaakt.
Ten slotte wil ik u bedanken voor al uw vragen en commentaar en in het bijzonder de voorzitter, Malcolm Harbour, voor zijn waardevolle bijdrage. Wij menen dat nu de lidstaten over de brug moeten komen. De Commissie wil graag een speciale relatie met het Parlement ontwikkelen, ook wat dit dossier betreft. We zijn vooral bereid om een actief debat te voeren over de manier waarop de richtlijn in de praktijk werkt en hoe we de komende jaren het best rekening kunnen houden met een snel veranderende omgeving.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Christa Klaß  
Een expliciete doelstelling van deze richtlijn is de volledige omzetting in nationaal recht van de huidige wettelijke bepalingen inzake het vrij verkeer van beroepsmensen binnen de EU. Het vrij verkeer van beroepsmensen is al vastgelegd in Richtlijn 2005/36/EG. Maar er doen zich steeds weer problemen voor, vooral in de grensgebieden. Veel mensen uit de regio waar ik vandaan kom, werken in Luxemburg, België of Frankrijk. Ik ontvang tal van verzoeken om hulp van burgers die zich in het kader van hun beroepsuitoefening in een buurland moeten verplaatsen. Die verzoeken gaan vaak over de erkenning van beroepskwalificaties. Dat moet veranderen. Voor enkele beroepsgroepen hebben beroepsverenigingen akkoorden gesloten, maar die akkoorden helpen niet in alle gevallen en maar al te vaak moeten burgers vechten voor de erkenning van hun kwalificaties. Het wordt met name moeilijk wanneer een beroep in het betreffende land niet bestaat of op een andere manier is georganiseerd, een probleem waar bijvoorbeeld fysiotherapeuten of mensen met een academische graad in de bedrijfskunde vaak mee te maken hebben. Tegelijkertijd bestaat in veel sectoren een personeelstekort. Verpleegsters of gereedschapsmakers, bijvoorbeeld, moeten in de toekomst betere kansen op onze arbeidsmarkten krijgen. Wat vooral belangrijk is, is dat de interne markt ook op het terrein van de arbeid effectief functioneert. De procedures voor wederzijdse erkenning moeten transparant, eenvoudig en helder zijn.
