Financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking - Financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld (wijziging van Verordening (EG) nr. 1889/2006) - Financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (wijziging van Verordening (EG) nr. 1905/2006) - Vaststelling van een financieringsinstrument voor samenwerking met industrielanden (wijziging van Verordening (EG) nr. 1934/2006) (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
de aanbeveling voor de tweede lezing over de invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking [16447/1/2010 - C7-0424/2010 - - Commissie ontwikkelingssamenwerking. Rapporteur: Charles Goerens;
de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het standpunt, door de Raad in eerste lezing vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1889/2006 tot instelling van een financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld [16446/1/2010 - C7-0427/2010 - - Commissie buitenlandse zaken. Co-rapporteurs: Barbara Lochbihler en Kinga Gál;
de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het standpunt, door de Raad in eerste lezing vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1905/2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking [16442/1/2010 - C7-0426/2010 - - Commissie ontwikkelingssamenwerking. Rapporteur: Gay Mitchell;
de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het standpunt, door de Raad in eerste lezing vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1934/2006 van de Raad tot vaststelling van een financieringsinstrument voor samenwerking met industrielanden en andere landen en gebiedsdelen met een hoog inkomen.
Charles Goerens
rapporteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, de ontwerpverordening tot invoering van een programma van begeleidende maatregelen voor de ACS-bananensector wordt vandaag in tweede lezing behandeld.
Zoals u weet hebben wij in eerste lezing gepleit voor een zo groot mogelijke hoeveelheid maatregelen ten behoeve van de bananenexporterende ACS-landen, waar de situatie dreigt te verslechteren door de inwerkingtreding van een akkoord in WTO-verband met de producenten in de Verenigde Staten en Latijns-Amerika. Met dit akkoord wordt een einde gemaakt aan het handelsgeschil over de invoerrechten op bananen. Deze invoerrechten zullen overeenkomstig dit akkoord geleidelijk worden afgebouwd van 176 euro per ton naar 114 euro per ton in 2017.
Daarentegen blijven bananenproducenten uit de ACS-landen een rechtenvrije toegang tot de Europese Unie genieten. Hun situatie, die na de inwerkingtreding van het handelsakkoord minder gunstig wordt, heeft hen ertoe aangezet om met de Europese Unie te onderhandelen over begeleidende maatregelen voor de bananensector, afgekort tot BAM.
Onze Commissie ontwikkelingssamenwerking, waarvan ik de rapporteur ben, is erin geslaagd om in eerste lezing de volgende verbeteringen aan te brengen aan de oorspronkelijke tekst.
Allereerst wordt de nadruk gelegd op de uitbanning van armoede en de verbetering van de leefomstandigheden als hoofddoelen van de voorgestelde maatregelen.
Ten tweede worden kleine telers en kleine bedrijven beschouwd als de belangrijkste rechthebbenden van deze maatregelen.
Ten derde wordt in de verordening speciale aandacht besteed aan aspecten met betrekking tot milieu, gezondheid en arbeidsnormen.
Ten vierde zijn er transparante criteria voor de verdeling van de middelen geïntroduceerd.
En tot slot is er een akkoord gesloten over een voorlopige evaluatie, uiterlijk achttien maanden voor het verstrijken van de looptijd van het programma.
Daar komt bij dat het Parlement en de Raad tot een akkoord zijn gekomen over de financiering van de begeleidende maatregelen voor de jaren 2010 en 2011. Deze vooruitgang komt ruimschoots tegemoet aan de verwachtingen van de ACS-landen. Het enige punt waarover geen overeenstemming is bereikt betreft de horizontale kwestie van toepassing van de procedure van gedelegeerde handelingen op het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI). Onze lezing van artikel 290 van het Verdrag van Lissabon sterkt ons in onze eis.
Het Europees Parlement wil medezeggenschap hebben over de strategische beslissingen die genomen worden door de Commissie op het gebied van de financiering van het externe optreden. Tot op heden weigert de Raad om aan het Parlement de rol toe te kennen die hem toekomt met betrekking tot de werking van de financieringsinstrumenten.
Laat hierover geen onduidelijkheid bestaan, en ik kan het niet vaak genoeg zeggen: wij weigeren spelbrekers te worden genoemd! Het Parlement en de Commissie ontwikkelingssamenwerking bewijzen dat dagelijks in hun optreden. Ik zou mijn medeparlementsleden daarom willen vragen om het standpunt dat ze in eerste lezing hebben aangenomen te handhaven en om massaal te stemmen voor de ontwerptekst die ik ter goedkeuring heb voorgelegd.
Barbara Lochbihler
Mevrouw de Voorzitter, de eerbiediging van de mensenrechten en het bevorderen en ontwikkelen van democratische structuren zijn, evenals de bestrijding van corruptie, de belangrijkste eisen van de mensen die in Tunesië, Egypte en in Jemen de straat op gaan - vreedzaam en in de hoop dat zij veranderingen kunnen bewerkstelligen. Zij willen dat ook de mensen in de Maghreb-landen en in de Arabische wereld aanspraak kunnen maken op hun recht op vrije meningsuiting en persvrijheid, op hun recht op vrije verkiezingen en op hun recht op burgerparticipatie. Met ons financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld willen wij bereiken dat deze rechten in de praktijk ook geëerbiedigd worden. In de genoemde landen hebben wij dat instrument echter nog maar op beperkte schaal kunnen inzetten. De verhoudingen in die landen zijn helaas zodanig dat de meeste mensen met een andere mening met vervolging en marteling rekening moeten houden.
Ik ben bijzonder verheugd dat de Commissie, naar wij gisteren in de werkgroep vernomen hebben, reeds uitgebreide plannen heeft opgesteld om het financieringsinstrument op zodanige wijze te gebruiken dat er projecten voor de korte, middellange en lange termijn mee gefinancierd kunnen worden om de huidige democratische veranderingen in Tunesië te ondersteunen. Het zou een goede zaak zijn indien wij in de toekomst op basis hiervan een model kunnen ontwikkelen dat ook toegepast kan worden wanneer er in andere landen sprake is van dergelijk fundamentele veranderingen. Ik hoop van harte dat de Commissie de voorstellen van de parlementaire delegatie die Tunesië heeft bezocht, ook overneemt, zoals de voorstellen over de hervorming van het justitieel apparaat.
Het instrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten is zodanig van opzet dat het in de uiteenlopende maatschappelijke structuren diegenen kan ondersteunen die aan een verbetering van de mensenrechtensituatie werken. Dat kunnen regeringen of internationale mensenrechtenorganisaties zijn, maar ook individuele mensenrechtenactivisten die steun nodig hebben. In het algemeen heeft het instrument een goede structuur, juist omdat het in bepaalde situaties mogelijk is om zonder toestemming van de betreffende regering actie te ondernemen. Ik beschouw dat absoluut niet als inmenging in interne aangelegenheden, aangezien het vanwege de aard van de mensenrechten nu eenmaal ook mogelijk moet zijn om de bevolking en individuele burgers te beschermen tegen dwang en geweld van staatswege.
Uiteraard moeten wij niet alleen de afzonderlijke projecten maar ook de prioriteitenstelling van het instrument voor democratie en mensenrechten toetsen en voortdurend kritisch beoordelen. Het is nog steeds een relatief jong instrument en het is dan ook niet zinvol om op dit moment een vrij nietszeggende evaluatie uit te voeren. Daardoor is het wel des te belangrijker om de komende uitgebreide evaluatie goed voor te bereiden en uit te voeren. Uiteindelijk moet dit ons duidelijkheid verschaffen over het effect van de afzonderlijke maatregelen en ons de mogelijkheid bieden om eventuele wijzigingen in onze prioriteitenstellingen en werkmethoden aan te brengen.
De complementariteit van alle financieringsinstrumenten vormt ook een van de basisbeginselen van het onderhavige instrument. Niettemin moeten wij in de praktijk voortdurend constateren dat met dit relatief kleine financieringsinstrument projecten gefinancierd worden die zonder meer ook aan een geografisch instrument gekoppeld hadden kunnen worden. Die kwestie speelt ook bij de mensenrechtendialoog. Daarom mogen wij in geen geval instemmen met een besnoeiing van dit kleine instrument. Wij moeten er daarnaast voor zorgen dat het niet wordt gebruikt om projecten te financieren wanneer dat eigenlijk niet gepast is.
Tot slot nog even aandacht voor de gedelegeerde handelingen waarover tot nu toe voor geen van de financieringsinstrumenten overeenstemming is bereikt. Op veel beleidsterreinen, zoals het milieu en het vervoer, bestaan er geen meningsverschillen over wat er als gedelegeerde handelingen aangemerkt moet worden. Bij het buitenlands beleid is dit echter een zeer heikel punt. Juist na het Verdrag van Lissabon is het echter van groot belang dat wij als Parlement ook wat het buitenlands beleid betreft, over medebeslissingsrechten beschikken op het niveau van de strategische opzet van programma's voor financieringsinstrumenten.
Kinga Gál
rapporteur. - (HU) Mevrouw de Voorzitter, vertegenwoordigers van de Commissie, dames en heren, alles wat mijn co-rapporteur, mevrouw Lochbihler, heeft gezegd, legt veel gewicht in de schaal als we eraan denken dat de huidige, gespannen internationale situatie - ik denk aan de Noord-Afrikaanse gevallen waarover we gisteren een debat hebben gevoerd, namelijk Tunesië en Egypte - laat zien dat het wel degelijk van belang is wat voor aandacht we bijvoorbeeld aan dit financieringsinstrument voor de mensenrechten besteden; ook het effect dat met dit instrument in de praktijk op een bepaalde plaats wordt bereikt, kan van belang zijn. En dit is nu precies de eerste belangrijke reden waarom het Parlement het recht eist dit instrument te controleren.
Wat betreft de inhoudelijke vragen die in oktober vorig jaar tijdens het debat in eerste lezing zijn besproken en die als doel hadden om het functioneren van de lokale, uiterst belangrijke maatschappelijke organisaties te stimuleren, wisten we consensus te bereiken tussen de instellingen. Voor de tweede lezing blijft nu de andere kant van de medaille over: overeenstemming in het interinstitutionele debat over het recht van het Parlement op democratische controle. Zoals bekend maakt de kwestie van financieringsinstrumenten, en daarbinnen ook de kwestie van het financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld, sinds een jaar deel uit van de interinstitutionele strijd.
Het Verdrag van Lissabon heeft het recht op democratische controle van het Parlement versterkt; dit is dus in feite de instelling van de gedelegeerde handelingen, waarvan we het belangrijk vinden dat deze in de huidige situatie wordt uitgevoerd en toegepast. Dit concrete pakket, de kwestie van de gedelegeerde handelingen, zou het eerste significante voorbeeld kunnen zijn van de omstandigheid dat de rol van het Europees Parlement daadwerkelijk is uitgebreid sinds 1 december 2009. Dus in tweede lezing, en naar verwachting tijdens de bemiddelingsprocedure die daarop volgt, vechten ook wij voor de erkenning van het recht op democratische controle van het Europees Parlement. Mijn collega en ik zijn van mening dat dit uitgerekend in het geval van het financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld relevant is. Want zoals we zojuist ook hebben gehoord, is dit instrument bedoeld om de mensenrechten, de rechtsstaat en de bescherming van de democratie te dienen, en we bevorderen concrete rechten zoals de strijd om de rechten van vrouwen en kinderen en de strijd tegen de doodstraf, marteling en een wrede, onmenselijke, vernederende behandeling. We willen de beschermers van mensenrechten ook in de meest onmogelijke omstandigheden bijstaan in hun werk. Ook daarom is dit instrument bijzonder belangrijk. De begunstigden zijn non-gouvernementele organisaties die ernstige nadelen ondervinden in bepaalde landen. Gezien dit alles is het gerechtvaardigd dat wij, het Parlement, inspraak krijgen in het opstellen van de strategie en de kaderprogramma's en de uitwerking van toekomstige plannen, want met jaarlijkse controle kunnen we stappen van meer gewicht zetten dan als alleen elke twee jaar onze mening wordt gevraagd bij de financiële cyclus in kwestie. We vragen dus uw steun om, nu het Verdrag van Lissabon van kracht is, echt in de geest daarvan te kunnen handelen, en ik vertrouw erop dat zowel de Commissie als de Raad de noodzaak hiervan zal inzien tijdens de komende bemiddelingsprocedure.
Helmut Scholz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, het financieringsinstrument voor samenwerking met industrielanden en andere landen en gebiedsdelen met een hoog inkomen (ICI) wordt in deze zittingsperiode fundamenteel gewijzigd. Wij willen in totaal tot 348 miljoen euro uitgeven aan de samenwerking op gebieden als wetenschap, academische uitwisselingen (met inbegrip van Erasmus Mundus), cultuur, milieubescherming, hernieuwbare energie en de bevordering van bilaterale handelsbetrekkingen. Daarbij moet de aandacht met name uitgaan naar kleine en middelgrote ondernemingen.
Een nieuw aspect is dat er op basis van het zogeheten ICI Plus nu ook projecten in ontwikkelingslanden gefinancierd kunnen worden. Het gaat dan specifiek om projecten die niet onder de algemene definitie van maatregelen voor ontwikkelingshulp vallen. Daartoe behoren projecten en maatregelen als het uitzenden van Europese studenten naar universiteiten in Afrika, Azië of Latijns-Amerika - een volledig nieuw element. Juist nu de EU een toenemende verantwoordelijkheid heeft om zijn samenwerking met een groeiend aantal landen anders in te richten, is het van bijzonder belang dat landen de mogelijkheid krijgen zelf sturing te geven aan hun ontwikkeling.
In de herschikking van de verordening moeten wij ook de mogelijkheden en uitdagingen als gevolg van de geografische uitbreiding duidelijk benoemen. Er is ondubbelzinnig vastgelegd wie waarvoor en onder welke voorwaarden aanspraak kan maken op financiële steun. Een ander nieuw aspect van dit financieringsinstrument is dat in de verordening is vastgelegd dat er bij het toewijzen van financiële middelen op gelet moet worden dat de partnerlanden de fundamentele arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie naleven. Daarnaast dienen die partnerlanden zich in te spannen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen als een belangrijke bijdrage aan de internationale strijd tegen de klimaatverandering.
Net zo belangrijk is dat de rechtsstatelijke beginselen en fatsoenlijke arbeid als samenwerkingsdoelen zijn aangewezen. Sta mij toe, juist omdat wij nu met de tweede lezing beginnen, het navolgende te benadrukken: naar mijn idee is het absoluut noodzakelijk dat gewaarborgd wordt dat er bij het verstrekken van financiële steun geen concessies worden gedaan met betrekking tot de grondbeginselen van de Europese Unie. In verband met de steun aan ontwikkelingslanden dient in de toekomst ook de coherentie van de beleidsmaatregelen in aanmerking te worden genomen. Daarbij dient er met name voor gezorgd te worden dat het betreffende beleid in overeenstemming is met de maatregelen ter bestrijding van de voedselcrisis. Bij de plenaire stemming in het kader van de eerste lezing heeft een meerderheid, zij het een krappe meerderheid, besloten om geen financiële middelen aan het ICI Plus toe te wijzen die tot nu toe voor ontwikkelingshulp bestemd waren.
Net als bij alle financieringsinstrumenten beginnen wij wat dit instrument betreft met meer onderling begrip aan de tweede lezing. Na de geslaagde compromisonderhandelingen tussen de Raad en het Europees Parlement hebben wij het ICI Plus aan de uitdagingen van de toekomst aangepast. Alle inhoudelijke kwesties zijn door de plenaire vergadering met een meerderheid bekrachtigd. Tot zover is alles goed gegaan ... althans, dat lijkt zo te zijn. Er is immers nog steeds de hangende kwestie van de verdeling van de bevoegdheden die gezien de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon tussen de beide wetgevingsorganen van de EU moet plaatsvinden, vooral met betrekking tot het communautaire internationale handelsbeleid. Centraal hierbij staat de democratie, meer in het bijzonder de zogeheten gedelegeerde handelingen, waarover de meningen van het Europees Parlement en de Commissie en de Raad nog steeds uiteenlopen.
Waar draait het dan eigenlijk om? Wij willen eigenlijk alleen maar onze plicht ten opzichte van onze kiezers vervullen. Wij willen toetsen of de meerjarige strategische planning van de Europese dienst voor extern optreden en de Commissie met het oog op de omzetting van onze verordeningen, ook strookt met de intentie van de wetgever. In het verleden heeft de Commissie helaas te vaak het uitgangspunt gehanteerd dat papier geduldig is. Het Verdrag van Lissabon geeft duidelijk aan wat onze nieuwe rol en plichten als wetgever zijn en wij eisen op dat punt een vetorecht. Alle rapporteurs voor de verschillende financieringsinstrumenten voor het buitenlands beleid, de voorzitters van de commissies en van de fracties zijn het met elkaar eens: wij zullen vechten voor dit democratische recht!
Mijnheer de commissaris, dames en heren, uit de houding die tot nu toe aan de dag is gelegd, blijkt dat de erkenning van dit grondbeginsel nog niet door alle drie de organen van de Europese Unie wordt gedeeld. Een van de redenen dat wij vandaag ons recht op controle zo standvastig verdedigen, is dat de Commissie bij haar toekomstige planning rekening dient te houden met de eisen van de wetgever en niet met haar eigen mededelingen.
Karel De Gucht
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik vervang in dit tweede debat over de financieringsinstrumenten voor externe betrekkingen Andris Piebalgs, die vanwege een reeds lang geleden gemaakte afspraak in het buitenland is.
Ten eerste wil ik de rapporteurs mevrouw Gál, mevrouw Lochbihler, de heer Mitchell, de heer Scholz en de heer Goerens bedanken. We hebben voor deze dossiers uitstekend samengewerkt en er bestaat, behalve wat betreft de gedelegeerde handelingen, veel inhoudelijke convergentie tussen de drie betrokken instellingen.
De nog openstaande kwesties zijn het gevolg van de bredere interinstitutionele relatie onder het nieuwe Verdrag. We bevinden ons momenteel op een politiek en operationeel lastig kruispunt dat onze buitenlandse partners niet begrijpen, omdat de uitvoering van basiswetten een interne EU-aangelegenheid is.
Hoewel ik als commissaris voor handel niet voor deze instrumenten verantwoordelijk ben, ondersteunen ze wel een hele reeks EU-beleidsdoelstellingen, waaronder de handel, en stellen ze ons in staat om een rol van betekenis op het wereldtoneel te blijven spelen.
Na uw vorige debat in oktober werd het jaar zonder overeenstemming in eerste lezing afgesloten. U kent de situatie. Het Parlement wil dat artikel 290 van het Verdrag, waarin de procedure die bekend staat als de gedelegeerde handelingen uiteen wordt gezet, wordt toegepast op de goedkeuring van de strategiedocumenten en meerjarige actieprogramma's. Maar de Raad heeft uw amendementen over de gedelegeerde handelingen in zijn standpunt in eerste lezing verworpen.
Het is van groot belang dat we snel tot overeenstemming komen, met name wat betreft het ICI Plus en het voorstel voor de begeleidende maatregelen voor de bananensector. Anders kan de Commissie de desbetreffende begroting niet uitvoeren.
Iedereen zal het, denk ik, met me eens zijn dat vooral het ICI Plus een instrument is dat bedoeld is ter bevordering van de EU-belangen in de geïndustrialiseerde landen, waaronder zich enkele belangrijke strategische partners bevinden, die niet zullen wachten tot wij onze zaken bestuurlijk op orde hebben. En andere landen concurreren met elkaar om de gaten die wij bijvoorbeeld in de energiesamenwerking, de bedrijfsondersteuning of de doelstellingen van de digitale agenda laten vallen, op te vullen.
Wat de begeleidende maatregelen voor de bananensector betreft, kan ik alleen maar onderstrepen, en als handelscommissaris doe ik dat hopelijk met enig effect, dat zij integraal gekoppeld zijn aan de Overeenkomst van Genève, die een einde heeft gemaakt aan het langste handelsconflict dat wij binnen de WTO en de GATT hebben gehad en dat bijna twintig jaar heeft geduurd.
De begeleidende maatregelen zijn bedoeld om tien bananenexporterende ACS-landen te ondersteunen bij hun aanpassing aan de verkleining van hun preferentiële marge die voortvloeit uit de Overeenkomst van Genève. Het is daarom van het grootste belang dat we de geloofwaardigheid van de EU als internationale onderhandelaar op het gebied van de handel behouden door onze beloftes na te komen, en in dit geval zijn we dat ook zeker aan de bananenproducerende ACS-landen verplicht.
U moet het grotere plaatje van de huidige wereldhandel in levensmiddelen en de problemen waarmee bepaalde landen kampen omdat ze zwaar leunen op de exportopbrengsten van één of twee grondstoffen, in ogenschouw nemen. Volgens mij is er echt haast geboden.
Ik begrijp dat het Parlement bij de strategiedocumenten en de meerjarige programma's betrokken wil worden. De Commissie heeft voorstellen ingediend ter uitbreiding van de parlementaire controle en zij draagt andere compromisoplossingen aan, maar die zijn zowel door het Parlement als de Raad afgewezen.
Ik herhaal hier vandaag de toezegging die Catherine Ashton en Andris Piebalgs u afgelopen oktober hebben gedaan om te streven naar praktische politieke oplossingen. We moeten als Raad, Commissie en Parlement in deze tweede lezing naar overeenstemming toewerken en ons daar met elkaar doelgericht voor inzetten.
Nog meer vertraging heeft budgettaire, politieke, juridische en zelfs socio-economische consequenties. Het Verdrag van Lissabon heeft niet alleen de comitologie gewijzigd en het Europees Parlement nieuwe bevoegdheden verleend, maar ook de EU een grotere rol en nieuwe structuren gegeven om een uitgebreider, eensgezinder buitenlandbeleid met meer samenhang na te streven. Ik dank u voor uw aandacht en verheug me op dit debat.
Maurice Ponga
namens de PPE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het Europees Parlement spreekt zich vandaag voor de tweede keer uit over de wijziging van het instrument voor ontwikkelingssamenwerking met als doel om begeleidende maatregelen in de bananensector in te voeren voor de belangrijkste bananenproducerende ACS-landen. Deze begeleidende maatregelen zijn belangrijk omdat de tariefpreferenties voor de ACS-landen zijn verlaagd nadat het akkoord van Genève in november 2009 gesloten werd met de Verenigde Staten en de landen in Latijns-Amerika. De Europese Unie heeft zich er destijds toe verplicht om 190 miljoen euro uit te trekken voor de ACS-landen om ze te helpen het hoofd te bieden aan deze nieuwe concurrentie.
In eerste lezing hebben we het voorstel van de Commissie zowel qua inhoud als qua vorm gewijzigd. Wat betreft de vorm wilde de Raad niet met ons meegaan en daarom wordt de verordening vandaag in tweede lezing behandeld. De Raad wilde niet dat de procedure voor gedelegeerde handelingen zou worden toegepast op strategiedocumenten en indicatieve meerjarenprogramma's, en heeft daarmee dus geweigerd de vooruitgang waarin het Verdrag van Lissabon voorziet ten uitvoer te leggen. Het Parlement heeft besloten om snel te reageren, en dat is essentieel.
Op die manier geven we een sterk politiek signaal af aan de ACS-landen. Het Europees Parlement staat aan hun kant en doet er alles aan om ervoor te zorgen dat de 190 miljoen euro zo spoedig mogelijk worden gedeblokkeerd. Maar we geven ook een signaal af aan de Raad. Het Europees Parlement verdedigt zijn prerogatieven zoals vastgelegd in het Verdrag van Lissabon. De bal ligt nu in het kamp van de Raad. De Europese Unie heeft een belofte gedaan aan de ACS-landen. De Raad moet nu dus zijn verantwoordelijkheid gaan nemen, net zoals het Parlement al heeft gedaan.
(Spreker verklaart zich bereid een 'blauwe kaart'-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
William
(EN) Mevrouw de Voorzitter, heeft de heer Ponga er ooit bij stilgestaan dat de Europese belastingbetaler, en dan met name de Britse belastingbetaler, er wellicht de voorkeur geeft aan die 190 miljoen euro voor onbepaalde tijd te bevriezen?
Maurice Ponga
(FR) Lord Dartmouth, bedankt voor uw vraag. Ik zeg alleen maar dat er internationale akkoorden zijn op basis waarvan de Europese Unie haar beloftes moet nakomen in haar betrekkingen met de ACS-landen, en dit is een van de akkoorden die de Europese Unie moet honoreren. Wat mij betreft heb ik nooit gevonden dat die 190 miljoen moest worden bevroren.
Patrice Tirolien
namens de S&D-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, het standpunt dat ons Parlement vandaag unaniem heeft ingenomen laat zien hoe ontzettend belangrijk de kwestie van uitvoeringsbevoegdheden is voor dit Parlement. Wat betreft de begeleidende maatregelen voor de bananensector is deze overeenkomst echter nogal pijnlijk met betrekking tot onze bananenproducerende ACS-partners. Een jaar nadat deze landen op rechtmatige wijze compensatie hebben gekregen van de Commissie, hebben ze de middelen namelijk nog altijd niet ontvangen, terwijl ze enorm worden getroffen door de Overeenkomst van Genève.
Daarom zijn zij degenen tot wie ik mij vandaag weer richt als ik zeg dat, juist omdat we nog duidelijker willen opkomen voor onze bevoegdheden, dit Parlement mee moet kunnen praten over de strategie van de Europese Unie en haar algemene richtsnoeren voor externe hulp. Wij zijn niet plan om in de val te trappen die door de Commissie en de Raad is gezet. Transparantie van Europese besluiten moet de kern van ons handelen zijn. Dat is de geest van het Verdrag en de essentie van de geschiedenis.
Nirj Deva
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, deze kwestie heeft technische facetten, maar gaat ook over mensen en armoede. In dit gecombineerde debat wil ik ten eerste tegen de Raad zeggen dat het Parlement er is om toezicht te houden, om te controleren en om open, transparant en met verantwoordelijkheidsgevoel te kijken naar de manier waarop we het geld van de belastingbetalers op het vlak van de internationale ontwikkeling uitgeven.
Als de Raad dat niet inziet en niet erkent dat gedelegeerde handelingen de interne procedures van het Parlement moeten doorlopen, zodat het zijn controlerecht kan uitoefenen, wat doen we hier dan in vredesnaam? Wat doen we hier als we tegenover onze kiezers, onze kiesdistricten en de belastingbetalers geen rekenschap mogen afleggen over het geld dat zij ons in goed vertrouwen geven, opdat wij dat via de Commissie aan de internationale ontwikkeling kunnen uitgeven?
Ten tweede heeft de Europese belastingbetaler in de bananenkwestie, waarvoor eveneens geldt dat er met de standpunten van het Parlement rekening gehouden dient te worden, op beide fronten verloren. We hadden een vrijere handelsovereenkomst, die nu in rook is opgegaan, en nu moeten we die bananenproducerende landen weer schadeloos gaan stellen en compenseren.
William  Dartmouth
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, er is een geloofwaardig klinkende rechtvaardiging voor elk van de vier financieringsinstrumenten die vandaag aan het Parlement worden voorgelegd.
Maar bij elkaar genomen, dienen ze ter verbetering en bevordering van de politieke agenda en de agenda voor het buitenlandbeleid van de Europese Commissie. De commissaris heeft dat met zijn gebruikelijke precisie en helderheid zeer duidelijk gemaakt en daarvoor ben ik hem dankbaar.
We weten intussen allemaal wie er voor de kosten opdraait: de belastingbetaler die het toch al zwaar te verduren heeft en natuurlijk - zoals gewoonlijk weer buitenproportioneel - de Britse belastingbetaler. De precieze kosten van deze financieringsinstrumenten zijn nog steeds onbekend, ondanks alle inspanningen van mijn collega's gisteren en vanochtend.
De Commissie gaat wederom verkwistend en onverantwoordelijk met het geld van andere mensen om en daarom zullen wij geen van de voorstellen steunen.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Jörg Leichtfried
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Dartmouth, het is mij opgevallen dat u in uw toespraken altijd probeert om de Britse belastingbetalers op te voeren. Ik zou dan ook graag van u horen hoe u zichzelf eigenlijk beschouwt: als een vertegenwoordiger van een kleine groep mensen in het Verenigd Koninkrijk of toch meer als een vertegenwoordiger van de Europese Unie?
William
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik heb zojuist zowel de Europese belastingbetaler als de Britse belastingbetaler genoemd. Ik ben echter door mensen in Groot-Brittannië en niet elders gekozen, en daarom zie ik mezelf in de eerste plaats als een vertegenwoordiger van de Britse belastingbetaler. Ik leef ook mee met EU-belastingbetalers die het zwaar te verduren hebben in andere landen - niet in de laatste plaats in uw land, Oostenrijk, dat ook een netto-betaler is - van wie het geld net zo goed wordt verspild aan de opbouw van dit soort zinloze, kwetsbare rijken.
Franziska Katharina Brantner
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil een paar punten behandelen. Ten eerste wil ik de flexibiliteit van de financieringsinstrumenten voor externe betrekkingen aan de orde stellen.
De afgelopen weken en maanden hebben zich tal van onvoorziene rampen en voorvallen voorgedaan, en we hebben voor de externe betrekkingen vrijwel geen geld meer over, hoewel we nog wel een aantal jaren te gaan hebben. We beschikken echter over één instrument dat wel flexibel is, namelijk het stabiliteitsinstrument, dat daardoor vaak voor andere doeleinden gebruikt wordt dan die waarvoor het eigenlijk is opgezet.
Ik denk dat we het er over eens kunnen zijn dat de instrumenten voor het buitenlands beleid flexibeler moeten worden, maar we moeten onderstrepen dat dat met meer democratische controle gepaard moet gaan. Daarover leveren we momenteel strijd, en we moeten ook aangeven dat meer flexibiliteit van de financieringsinstrumenten voor de toekomst nodig is, maar dat die onmogelijk is zonder de grotere democratische controle waar wij om vragen.
Mijn tweede punt: we moeten onze werkwijze met betrekking tot ons werk in, en onze hulp aan kwetsbare landen heroverwegen. Gisteren nog heeft de VN wederom een verband gelegd tussen ontwikkeling en conflicten, en heeft deze organisatie duidelijk gemaakt dat landen met conflicten vanzelfsprekend de meeste moeite hebben om de armoede te ontstijgen.
Tot dusver zijn de EU-instrumenten niet echt aangepast. In enkele van deze kwetsbare landen vinden EU-missies plaats, maar die werken zij aan zij en niet altijd samen met onze financieringsinstrumenten. We moeten dus bedenken hoe we die twee zaken goed kunnen combineren.
Dan kort mijn laatste punt: de gebeurtenissen in Noord-Afrika hebben het belang van de bevordering van de mensenrechten, de democratie en wat mij betreft ook de gendergelijkheid, aangetoond. We moeten ons bij de herziening van de structuren op dit vlak voortaan stoutmoediger opstellen.
Elmar Brok
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, naar mijn idee moeten wij heel duidelijk stellen dat wij er bij deze financieringsinstrumenten belang aan hechten dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen wetgevende en uitvoerende taken. Het is niet de taak van het Parlement om uitgebreide beheerstaken op zich te nemen of voor de concrete uitvoering van projecten zorg te dragen.
Aan de andere kant mag wetgeving er ook niet uiteindelijk op uidraaien dat er voor vijf jaar een vrijbrief wordt gegeven en er niet ingegrepen kan worden wanneer iets tegen de wil van de wetgever gebeurt. Daarom moeten wij de mogelijkheid hebben, los van de vraag of dit rechtstechnisch gezien nu een gedelegeerde handeling is of niet, om besluiten ongedaan te maken wanneer de uitvoering volgens de wetgever niet overeenkomt met de intentie van de wetgever.
Om deze reden moeten de Commissie en de Raad op dit punt een verstandige en objectieve oplossing vinden, ongeacht de rechtsgrondslag die hiervoor de basis vormt en ook los van de vraag of dit al dan niet in het kader van gedelegeerde handelingen is uitgevoerd. Dat leidt er immers ook toe dat wij ons minder met uitvoerende zaken hoeven bezig te houden waardoor, als alles naar behoren verloopt, de uitvoerende macht ook meer vrijheid heeft.
Ik sluit mij aan bij wat mevrouw Brandtner heeft gezegd: jaren geleden heeft het Parlement zich met succes sterk gemaakt voor het instrument voor het bevorderen van de democratie en de mensenrechten, waarbij de mogelijkheid is gecreëerd om, buiten regeringen en dictaturen om, steun te geven aan maatschappelijke organisaties en democratische krachten. Wij hebben in de afgelopen periode moeten constateren dat de Commissie, of tegenwoordig de Dienst voor extern optreden, dit instrument, in strijd met de wil van de wetgever, op geen enkele manier in die zin heeft gebruikt. Dat is een van de doorslaggevende redenen geweest waarom de huidige situatie in Noord-Afrika is ontstaan. Aangezien dit een politiek falen is omdat de wil van de wetgever genegeerd is, moet de verordening gewijzigd worden en daarvoor zullen wij de strijd aangaan.
Ana Gomes
(PT) Mevrouw de Voorzitter, weg met Moebarak, nu! Dat roepen de manifestanten op het Tahrir-plein nog steeds, en ik roep met hen mee. De protesten in Egypte, Tunesië en de andere Arabische landen, waarbij miljoenen burgers moedig de straat op zijn gegaan om een einde te eisen aan tientallen jaren van onderdrukking en corruptie, tonen aan dat mensenrechten en democratie universele verlangens zijn, en dat al diegenen die dictaturen in stand willen houden met het oog op de stabiliteit een antihistorisch standpunt huldigen.
Het instrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten is een instrument dat de Europese Unie zonder de instemming van de regeringen kan en moet aanwenden om mensenrechtenactivisten en mensen die zich inzetten voor gendergelijkheid, de rechtstaat, vrije verkiezingen en democratie, te steunen. Daarom moeten er meer middelen vrijgemaakt worden voor dit instrument, moet er meer flexibiliteit worden ingebouwd om beter te kunnen inspelen op noodsituaties en moet het instrument beter worden afgestemd op instrumenten die gericht zijn op het bevorderen van dezelfde doelstellingen in specifieke regio's. Het instrument moet onder adequaat toezicht van het Parlement staan. Vandaar dat dit Parlement zo sterk aandringt op de procedure voor gedelegeerde handelingen.
Marek Henryk Migalski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw Gomes en mevrouw Lochbihler hebben gelijk wanneer zij zeggen dat de gebeurtenissen in Egypte en Tunesië onze steun en aandacht verdienen. De instrumenten waar we vandaag over debatteren bieden hiertoe de mogelijkheid, met name het financiële instrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld. Naar mijn mening moet dit sterk worden gesteund. Deze rechten zijn namelijk universeel, zoals collega Gomes terecht opmerkte. Het recht om te leven in een democratie en in een land dat de mensenrechten accepteert, is dan ook vanzelfsprekend.
Het is belangrijk dat het tweede instrument deze bijstand mogelijk maakt zonder dat hiervoor de toestemming nodig is van de regeringen van derde landen of andere overheden. Dat is erg belangrijk. Belarus, Oekraïne en andere landen van het Oostelijk Partnerschap hebben onze hulp nodig. Ik denk dan ook dat deze instrumenten ook voor deze landen moeten worden gebruikt.
Rui Tavares
(PT) Mevrouw de Voorzitter, we debatteren hier over een reeks pakketten met betrekking tot de financieringsinstrumenten, zoals het verslag-Goerens over een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking, het verslag van mijn collega, Helmut Scholz, en anderen. De meerderheid van deze verslagen is gericht op de uitwerking van concrete maatregelen die het leven van miljoenen mensen kunnen verbeteren: met andere woorden, wetgeving op zijn best.
Toch blijft de Raad weigeren om de medebeslissingsprocedure die voor deze instrumenten vereist is, volledig te doorlopen. De medebeslissingsprocedure verwordt hier tot een procedure van medebesluiteloosheid, veroorzaakt door een stilzwijgend veto van de Raad, dat door geen enkele bepaling in het Verdrag gerechtvaardigd kan worden en dat enkel gebaseerd is op het wispelturige ongenoegen van de Raad en een vrije interpretatie van artikel 290 van het Verdrag van Lissabon, waarin de gedelegeerde handelingen omschreven worden.
Dit brengt het leven van een heleboel mensen in gevaar. In het kader van het beleid voor de hervestiging van vluchtelingen konden we bijvoorbeeld geen bijkomende middelen toekennen aan de landen van hervestiging of vluchtelingenkampen sluiten, wat betekent dat als de Raad volhardt in deze gril, heel wat mensen daar de negatieve gevolgen van zullen ondervinden. Het is tijd dat hier een einde aan komt en dat de gedelegeerde handelingen op een normale manier kunnen worden toegepast binnen de medebeslissingsprocedure.
Dimitar Stoyanov
(BG) Mevrouw de Voorzitter, ik zal het voorstel vanzelfsprekend ook steunen omdat het Parlement zijn rechten moet verdedigen als het gaat om bevoegdheden uit hoofde van de verdragen. Ik vind dat we onze controlebevoegdheid moeten uitbreiden, zodat deze niet alleen de nu besproken voorafgaande controle van gedelegeerde handelingen omvat.
Er moet ook naderhand controle worden uitgeoefend aangezien er vele miljarden euro's in bepaalde programma's worden gestoken, die meestal terecht komen in de zakken van dictators die zichzelf verrijken. Ondertussen zijn er miljoenen mensen in onze eigen landen die ook in miserabele omstandigheden moeten leven.
Het komt erop neer dat we belastinggeld van Europese belastingbetalers doorsluizen naar dictators die zichzelf verrijken en ondertussen hun eigen bevolking onderdrukken, terwijl onze eigen burgers het zwaar te verduren hebben. We moeten daarom eerst de balk uit ons eigen oog wegnemen voordat we de splinter in het oog van de ander kunnen zien. Uiteindelijk zullen we deze gelden dan werkelijk en adequaat kunnen controleren.
Barbara Matera
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wederom moeten we opkomen voor onze rol zowel binnen als buiten de Europese Unie.
De bevordering van mensenrechten en fundamentele vrijheden, verankerd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 alsook in ons eigen Handvest van de grondrechten en onze regionale instrumenten, maakt deel uit van ons buitenlands beleid en van ons sociaal beleid. Verordening (EG) nr. 1889/2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten wereldwijd moet een effectief en praktisch instrument zijn dat over voldoende flexibiliteit beschikt om buitengewone operationele situaties aan te pakken.
De bijdrage van de Europese Unie aan deze strijd van beschavingen door middel van haar externe samenwerkingsstrategieën en het correcte gebruik van de bijbehorende financieringsinstrumenten, dat wil zeggen een grotere doeltreffendheid en zichtbaarheid van het externe optreden van de Unie in de wereld, kan niet voorbij gaan aan de verantwoordelijkheid en dus de controle van haar grootste vertegenwoordigende orgaan, namelijk het Europees Parlement.
In dit opzicht ben ik het dus eens met de ingediende amendementen, die duidelijk op een lijn liggen met de veranderingen binnen ons immer groeiende Europa.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Marek Henryk Migalski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik wilde vragen of Mevrouw Matera ons kan vertellen of de EVP-Fractie bereid zou zijn om specifiek het bieden van hulp te steunen. Ik denk hierbij met name aan hulp op het gebied van democratie en mensenrechten aan landen in het Oosten, zoals Oekraïne, Belarus en andere landen die onder het Oostelijk Partnerschap vallen.
Barbara Matera
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, jazeker, mijn fractie - de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) - zet zich dagelijks volledig in om ervoor te zorgen dat de fundamentele mensenrechten overal ter wereld worden gerespecteerd.
Ik denk dat de toespraken van mijn gewaardeerde collega's die hier al veel langer werkzaam zijn dan ik het beleid van dit Parlement hebben bevestigd en ondersteund. Ik wil nogmaals benadrukken dat ik lid ben van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten). Wij zijn sterk voorstander van Europa en overtuigd van de rol die dit Parlement overal ter wereld kan spelen.
Richard Howitt
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil formeel mijn steun betuigen aan de woorden van mijn collega's over de parlementaire controle van de instrumenten en over het instrument voor democratie en mensenrechten in het bijzonder. Ik wil de Commissie bedanken voor de gestructureerde samenwerking. Mensenrechtenactivisten lopen van nature gevaar en een zekere mate van geheimhouding is dus noodzakelijk. Laten we zorgen dat deze samenwerking in de toekomst wordt voortgezet.
Eén punt van kritiek op de projecten is dat ze een hoge kwaliteit hebben, maar hapsnap over de wereld worden uitgevoerd en onvoldoende in de overige programma's zijn geïntegreerd.
Met de oprichting van de Dienst voor extern optreden kunnen we dat rechtzetten. Dat moet gebeuren. Het bezwaar dat bepaalde programma's die nu nog door juristen worden opgesteld de inbreng van die mensen in de toekomst moeten missen, moeten we aanpakken om die hoge kwaliteit in stand te houden.
Tot slot weten we, gezien de huidige situatie in Egypte en elders in de Arabische wereld, dat de toekomstige vraag naar financiering voor de opbouw van democratieën en het toezicht op verkiezingen alleen maar toe zal nemen. We hebben een vast percentage in de verordening geëist, omdat andere mensenrechtenprojecten anders in het nauw kunnen komen. Maar we hebben wellicht meer geld nodig, en wat de nieuwe financiële vooruitzichten betreft, mogen we niet terugvallen op het oude argument dat we deze verordening moeten schrappen. We hebben die vandaag harder dan ooit nodig.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Nirj Deva
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de vorige spreker voor het feit dat ik hem een vraag mag stellen.
Ik heb veel respect voor de kennis van de heer Howitt op het gebied van de mensenrechten en voor het werk dat hij in het verleden heeft gedaan. Ik heb de volgende vraag: Hoe kunnen we ervoor zorgen dat andere culturen met andere godsdiensten of overtuigingen, dan wel zonder overtuigingen, precies begrijpen wat we bedoelen met onze kijk op gelijkheid, eerlijkheid en gerechtigheid, die voortkomt uit een sterk christelijke of humanistische Europese traditie, zonder dat ze de indruk krijgen dat we hen neokoloniale ideeën door de strot duwen? Hoe doen we dat?
Richard Howitt
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het is een grote uitdaging om die vraag in een halve minuut te beantwoorden. Zoals hij en dit hele Parlement zou moeten weten, is het antwoord dat de vrijheid van gedachte en godsdienst een fundamenteel mensenrecht is voor alle volkeren, alle godsdiensten, alle landen en alle mensen.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ontwikkelingshulp is altijd duur en sorteert helaas vaak geen, of soms zelfs een negatief effect, terwijl de specifieke problemen van een land maar al te vaak niet worden aangepakt. Meestal is er geen sprake van een visie voor de lange termijn en goede coördinatie van de activiteiten. Of een Europees financieringsinstrument voor ontwikkeling en mensenrechten hierin enige verandering brengt, waag ik te betwijfelen, met name wanneer er sprake is van een onsamenhangende coördinatie binnen in de EU.
Wanneer wij kleinschalige boeren in Afrika geld geven, maar tegelijkertijd die steun met gesubsidieerde landbouwproducten weer ondermijnen, gooien wij uiteindelijk letterlijk miljarden euro's uit het raam. Zolang wij grote concerns in de EU en indirect ook in de ontwikkelingslanden ondersteunen, zal daarin ook weinig verandering komen.
Neem bijvoorbeeld de ontwikkelingshulp aan China waarmee Peking, zoals bekend, grondstoffen en nieuwe markten veilig stelt. Die hulp aan China is in strijd met onze klassieke methode voor ontwikkelingssamenwerking. Ook daarop moeten wij een nieuw antwoord zien te vinden. Daarnaast is het net zo belangrijk dat het verstrekken van ontwikkelingshulp afhankelijk wordt gemaakt van een samenwerking op het gebied van de vluchtelingenproblematiek, bijvoorbeeld door terugkeerovereenkomsten.
Thijs Berman
Dit Parlement vraagt wat elk parlement in de wereld vraagt: democratische controle op het vaststellen en het uitvoeren van het beleid. De Europese Unie moet daarin een model zijn, een voorbeeld, en het verdrag van Lissabon is een grote stap vooruit geweest voor de invloed van het Europees Parlement.
Er is in dit Huis een grote meerderheid die zich niet neerlegt bij pogingen van Raad en Commissie om de parlementaire controle terug te dringen in strijd met de geest van het verdrag. Dit Huis wil geen micromanagement voeren, het wil simpelweg invloed op het beleid zoals het wordt vastgesteld en uitgevoerd. Het gaat dus om de strategische keuzes, om de inhoud van dat beleid.
In andere landen gaan mensen de straat op om die invloed te eisen, wij moeten ze op alle mogelijke manieren steunen. Maar de strijd voor democratie gaat soms ook via moeizame onderhandelingen en droge notities. De overtuiging wordt er niet anders door, elke macht vraagt om maximale democratische controle. Dat is het recht van alle burgers, in Caïro, in Tunis en in Brussel.
Nick Griffin
(EN) Mevrouw de Voorzitter, vanochtend is een jonge vrouw in mijn kiesdistrict, zoals op elke doordeweekse dag om deze tijd, net weer naar huis teruggekeerd nadat ze haar twee jonge kinderen naar school heeft gebracht.
Jenny bracht hen vroeger altijd met de auto, maar nu kan ze zich alleen nog maar benzine veroorloven voor haar twee ritjes per week naar de goedkoopste supermarkt in haar deel van Manchester.
Vanochtend heeft Jenny, zoals elke ochtend, honger, omdat ze moet kiezen of zij zelf ontbijt of dat ze haar twee dochtertjes laat eten. Er is niet genoeg brood en jam voor allemaal.
Ondertussen praten de parlementsleden hier op planeet EU over de details van een financieringsinstrument dat betrekking heeft op de uitgave van 1,1 miljard euro uit de zak van de belastingbetalers aan de bevordering van de democratie en mensenrechten, voornamelijk in de derde wereld. Terwijl de Commissie gigantische sommen geld van de Britse belastingbetalers spendeert, zorgt het merendeel van die details ervoor dat de staten steeds minder overzicht hebben. Wat een verspilling en wat hypocriet om te zeuren over de rechten van vrouwen in Afrika, terwijl duizenden Jenny's hun kinderen niet eens behoorlijk kunnen voeden.
George Sabin Cutaş
(RO) Mevrouw de Voorzitter, we hadden het waarschijnlijk niet over ontwikkelingssamenwerking gehad als een van de oprichters van de Europese Unie niet had gevraagd om een speciale vermelding in het Verdrag van Rome met betrekking tot zijn koloniën, hetgeen aanvankelijk al een schaduw werpt over het concept democratie. Het fundament van de Europese Unie zelf heeft zich geleidelijk getransformeerd in een beleid met als steekwoorden het uitbannen van armoede, het bevorderen van de mensenrechten, van de fundamentele vrijheden, fatsoenlijk werk en goed bestuur.
De ontwikkelingslanden zijn nu strategische partners voor de Europese Unie. Daarom ben ik van mening dat een financieel instrument voor de ontwikkelingslanden die niet voldoen aan de ODA-criteria een stimulans betekent voor economische, technische, culturele en academische samenwerking. Daarnaast kan een stimulans worden gegeven aan bilaterale handel, investeringen, economische samenwerkingsverbanden en een dialoog tussen publieke actoren en non-gouvernementele organisaties, zowel van de EU als van partnerstaten.
Jörg Leichtfried
(DE) Mevrouw de Voorzitter, in onze onmiddellijke omgeving verdwijnen de dictaturen en dat is een goede zaak. Ook wanneer onze hoge vertegenwoordigers in de Europese Unie niet in staat of van plan zijn diegenen te ondersteunen en te stimuleren die zich voor de democratie inzetten, is het op zijn minst goed dat wij handelend optreden en helpen, ook al praten wij dan niet. Het is daarbij van het grootste belang dat die hulp aan onze waarden wordt gekoppeld, met inbegrip van de democratie, het rechtsstaatbeginsel en de fundamentele arbeidsnormen. Het is essentieel dat de Unie de helpende hand toesteekt. Zij moet echter niet alleen hulp bieden, maar ook doorgeven wat onze Unie in de praktijk zo sterk heeft gemaakt, namelijk de zojuist genoemde waarden.
Als die aanpak wordt gevolgd, is voor mij ook duidelijk dat die hulp uiteindelijk door een democratisch Parlement gecontroleerd en beheerd moet worden. Het kan in de toekomst niet zo zijn dat de acties van de Europese Unie door bureaucratische organisaties worden gecontroleerd. Het Parlement dient in staat gesteld te worden om datgene te doen wat het als parlementair orgaan moet doen, te weten besluiten nemen.
Elena Băsescu
(RO) Het Parlement moet op voet van gelijkheid met de Raad de aanneming van strategische beslissingen kunnen controleren in verband met de manier waarop de middelen die via de financiële samenwerkingsinstrumenten worden verdeeld, worden besteed. De EU moet tegelijkertijd echter haar mechanismen voor het ontwikkelen van de handelsbetrekkingen met partnerlanden sneller en meer flexibel maken. Ik steun het idee van een pragmatische benadering door de Unie in de economische verhoudingen met partnerlanden.
Ik beschouw de uitvoering van financiële instrumenten in landen als Turkmenistan en Irak van buitengewoon belang. Deze kunnen energiebronnen aanboren door middel van strategische projecten zoals Nabucco. Hier wil ik erop wijzen dat de presidenten van Roemenië en Turkmenistan in een gezamenlijke verklaring een energiepartnerschap hebben ingesteld voor de exploitatie en het transport van aardgas en ruwe olie, en ook voor de overdracht van kennis en materiaal. Roemenië heeft daarnaast bijgedragen aan stabilisatie- en wederopbouwmissies in Irak.
Ivo Vajgl
(SL) Mevrouw de Voorzitter, een aanzienlijk deel van de middelen die ons via financieringsinstrumenten ter beschikking staan en die bedoeld zijn voor de ontwikkeling van ontwikkelingslanden, komt via bepaalde kanalen uiteindelijk terecht in handen van onze eigen bedrijven of monopolies. Volgens mij zou een essentieel doel van deze financiële en beleidsinstrumenten moeten zijn ervoor te zorgen dat de middelen worden ingezet overeenkomstig de ontwikkelingsplannen van degenen die we willen steunen.
Diverse sprekers hebben er al op gewezen dat we vaak regimes financieren die allesbehalve democratisch zijn. Als het gaat om het financieren van de ontwikkeling van de armste landen, vind ik dat we moeten oppassen de trend naar monocultuur niet te bestendigen, maar dat we mogelijkheden moeten ontsluiten voor een moderne ontwikkeling van deze landen.
Karel De Gucht
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik heb aandachtig naar de talrijke bijdragen geluisterd. De Commissie hoopt een oplossing voor deze belangrijke financieringsinstrumenten te vinden.
We moeten de financieringsinstrumenten voor externe betrekkingen echter volledig kunnen uitvoeren. Een goede uitvoering van onze externe activiteiten mag niet door een conflict tussen de instellingen worden gedwarsboomd. Een dergelijke basis maakt het moeilijk om onze geloofwaardigheid tegenover de buitenwereld te behouden. Wij kunnen hierdoor als speler op het wereldtoneel en onderhandelaar in de handelsbesprekingen aan belang inboeten.
De Commissie staat klaar om toe te werken naar een snelle oplossing waarin alle betrokken instellingen zich kunnen vinden.
In de huidige instrumenten die tot 2013, dus nog twee jaar, van kracht zijn, worden meerjarige strategiedocumenten gezien als voor de uitvoering van de begroting noodzakelijke uitvoeringsmaatregelen die van de comitologie afhankelijk zijn.
Strategiedocumenten zijn technische documenten en als zodanig ongeschikt om de vorm van bindende wetgeving aan te nemen. De huidige instrumenten zijn nog maar twee jaar geldig en er hoeven nog maar een paar strategiedocumenten te worden vastgesteld. Volgens de Commissie vereist een aanpassing van dit systeem op dit moment aanzienlijke veranderingen in de instrumenten, waardoor de invoering daarvan te lang zou duren, wat weer een grote verstoring van de externe samenwerking van de EU zou betekenen.
De Commissie betrekt het Parlement reeds bij het proces van de democratische controle van de strategiedocumenten. Zij is bereid dit proces met aanzienlijke controlerechten voor het Parlement te versterken. Zij laat binnenkort weten hoe de nieuwe instrumenten eruit komen te zien, aangezien er nog een uitgebreide raadpleging van de belanghebbenden moet plaatsvinden en ze van de voorstellen van de Commissie afhankelijk zijn.
Wanneer de criteria van artikel 290 van het Verdrag van Lissabon volledig worden geëerbiedigd, zou de toepassing van gedelegeerde handelingen bij de nieuwe instrumenten overwogen kunnen worden, maar de Commissie heeft nog geen vast standpunt over deze kwestie ingenomen.
Charles Goerens
rapporteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik wil alle sprekers bedanken die het woord hebben gevoerd over financieringsinstrumenten in het algemeen en meer in het bijzonder over het verslag dat ik vanmorgen aan u heb voorgelegd.
Ik denk dat de heer Brok de juiste woorden heeft gevonden om te zeggen wat we willen. We willen geen spelbrekers zijn, maar we willen de Commissie ook geen carte blanche geven om door het Parlement aangenomen fundamentele overeenkomsten ten uitvoer te leggen zonder enige vorm van toezicht door het Parlement. Tussen alles en niets heeft het Parlement aangedrongen op een redelijke oplossing die erin bestaat strategische handelingen van dichtbij te volgen. Dat is alles wat we vragen, niets meer en niets minder.
Ik wil ook graag iets zeggen over degenen die kritischer geweest zijn, met name diegenen die zich sceptisch hebben uitgelaten over het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid, en degenen die altijd verwijzen naar de belastingbetaler om elke steun aan het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de hand te wijzen.
Naar mijn mening financiert de belastingbetaler een begroting. Een begroting is een instrument om solidariteit te tonen met de minstbedeelden. Dankzij de bijdragen van belastingbetalers stelt de begroting onze landen in staat om de zwakkeren in de samenleving de helpende hand te bieden. Het alternatief zou zijn om de grondrechten en de fundamentele rechten van onbemiddelde personen te negeren.
Ik zou deze parlementsleden echter willen aanraden om de verslagen van het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties te raadplegen, zodat zij zullen zien dat degenen die het meeste doen op het gebied van samenwerking en externe solidariteit ook degenen zijn die het meeste uitgeven aan interne solidariteit in hun land. Het komt er dus op neer dat er geen tegenstelling bestaat tussen interne solidariteit en externe solidariteit.
Diegenen die tegenover de rest van de wereld de indruk willen wekken dat al het geld dat wij hebben uitgegeven aan externe solidariteit verspild is in alle uithoeken van de wereld, zouden er daarom goed aan doen om de statistieken van het Human Development Report van de Verenigde Naties nog eens te bekijken.
Barbara Lochbilder
Mevrouw de Voorzitter, naar mijn idee is met betrekking tot de gedelegeerde handelingen in dit debat heel duidelijk geworden waarom het Parlement daar zo'n grote waarde aan hecht. Wij willen geen micromanagement, maar wij willen op verantwoordelijke wijze en goed geïnformeerd met dit instrument om kunnen gaan teneinde, indien noodzakelijk, eventuele verkeerde ontwikkelingen te corrigeren. Wanneer wij het met buitenstanders over het standpunt van het Parlement hebben, bijvoorbeeld met mensenrechtenorganisaties die van een en ander de gevolgen zouden kunnen ondervinden, en als wij niet tot overeenstemming kunnen komen (wat ik niet hoop) waardoor individuele projecten niet uitgevoerd kunnen worden, dan is er naar mijn idee steun en begrip voor het standpunt van het Parlement. Het is dus niet zo dat het Parlement en zijn eisen niet begrepen worden.
Sta mij toe om nog kort even in te gaan op de kritiek dat door dit Parlement te veel geld wordt uitgegeven aan de mensenrechten en aan democratische ontwikkeling: ik moet namelijk constateren dat het tegendeel het geval is. Wanneer wij dit instrument voor het bevorderen van de mensenrechten en de democratie, dat pas sinds 2004 bestaat, onder de loep nemen, dan kan nu al vastgesteld worden dat er met relatief weinig geld veel bereikt kan worden. Daar kan overigens niet simpelweg als één groot geheel naar worden gekeken. Dit moet heel nauwkeurig beoordeeld worden aan de hand van de resultaten van de betreffende projecten. Slechts in een zeer beperkt aantal gevallen, konden projecten niet voortgezet worden.
Wanneer wij werkelijk streven naar het verwezenlijken van de fundamentele waarden van de EU, namelijk dat mensen in vrijheid kunnen leven, zonder armoede en vrij van angst, dan dienen wij de eerbiediging van de mensenrechten te bevorderen. Het onderhavige instrument vormt een goede aanvulling op het beleid dat wij voeren om andere landen te stimuleren om de mensenrechten te ondersteunen. Wij geven dus niet te veel geld uit. Integendeel, wij hebben veel specifiekere financiële steun nodig.
Kinga Gál
rapporteur. - (HU) Mevrouw de Voorzitter, ik dank mijn collega's en de commissaris voor de meningen die zij in het debat naar voren hebben gebracht en uiteraard mijn collega's voor de woorden waarmee ze onze beslissing hebben gesteund. De heer Brok stelde vrij duidelijk dat we echt een onderscheid willen maken tussen uitvoerende en wetgevende taken. Ons doel is niet om deze door elkaar te halen, maar zoals hier eenduidig te horen was uit de mond van zowel de rapporteurs als de parlementsleden, moet het voor het Parlement mogelijk zijn inspraak te hebben in de planning en de strategie zodat de uitvoering daarna echt effectief kan functioneren en de fondsen ook worden aangewend waar ze het hardst nodig zijn.
Ik wil aan de meningen over de besteding van de fondsen toevoegen dat ik niet denk dat er een belastingbetaler is die zal twijfelen aan het belang van onze mogelijkheden om mensenlevens, de levens van mensenrechtenactivisten, te helpen beschermen of zelfs te redden via dit financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten. Ik denk dus dat dit nou juist het instrument is dat zeker zou worden geaccepteerd door alle belastingbetalers. Ik neem het feit dat het Parlement, zoals de commissaris ook al zei, nieuwe bevoegdheden en sterkere rechten heeft gekregen na Lissabon, uiterst serieus. Daarom zouden we heel graag zien dat de Raad en de Commissie openheid aan de dag zouden leggen om eindelijk een goed compromis tot stand te brengen; we hebben er immers allen belang bij dat deze instrumenten echt effectief kunnen worden ingezet en daarvoor zijn alle drie de instellingen nodig.
Gay Mitchell
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp dat ik wat blessuretijd krijg omdat ik het begin van het debat heb gemist. Mijn excuses - ik zat vast in het verkeer.
Ten eerste heeft een Britse collega de situatie met betrekking tot het belang van de democratie en de mensenrechten bekritiseerd. Als de democratie en mensenrechten in onze lidstaten functioneerden, zouden er geen kinderen op een boterham met jam naar school hoeven. Dat is de realiteit.
Of dat nu in Groot-Brittannië of een andere lidstaat gebeurt, ik vind het duidelijk een zaak voor die lidstaat om dat te voorkomen. Laten we helder zijn over het onderwerp: dit gaat niet alleen om democratie en mensenrechten. Dagelijks, dag in dag uit, sterven er 22 000 kinderen op slechts kleine afstand, een afstand die met een korte vliegreis te overbruggen is, hiervandaan. 22 000 kinderen. Het goede nieuws is dat dat er vroeger 34 000 waren. Wij hebben dat aantal samen met anderen naar 22 000 teruggebracht dankzij democratie en mensenrechten en het soort financieringsinstrumenten dat de Unie heeft goedgekeurd.
Laten we die mensen niet vergelijken met kinderen in onze eigen lidstaten die op een boterham met jam naar school moeten, iets wat ik ook betreur. Onze eigen overheden moeten die kinderen de helpende hand bieden.
We hebben het hier over uitvoering of gedelegeerde handelingen. Is het uitvoering of zijn het gedelegeerde handelingen? Wanneer is het wetgeving?
Ik stel voor de eerste lezing van het Parlement aan te houden en dus te zeggen dat we alle amendementen nogmaals zullen aanbrengen - of hebben aangebracht. Die zijn niet door de Raad goedgekeurd. Het betreft hier een principekwestie, die voor de toekomstige aard van de interinstitutionele betrekkingen op het vlak van het externe optreden van cruciaal belang is.
De wijzigingsvoorstellen van het Parlement hebben geen betrekking op het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking of de andere instrumenten, maar op de rol van het Parlement bij de praktische uitvoering van de wet.
Het doel is de democratische prerogatieven van het Europees Parlement, zoals in het Verdrag van Lissabon vastgelegd, te beschermen. Als medewetgever moeten we, op voet van gelijkheid met de Raad, controle kunnen uitoefenen over de goedkeuring en tenuitvoerlegging van strategische besluiten over de besteding van ontwikkelingshulp: hoeveel, waar en op welke manier. De amendementen waarborgen formeel dat bepaalde ontwerpbesluiten van de Commissie worden erkend als gedelegeerde handelingen zoals omschreven in artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Dat biedt de twee takken van de wetgevende macht de mogelijkheid bezwaar te maken tegen ontwerpbesluiten die niet voldoen aan de eisen van de wet. Dit veto waarborgt dat de Commissie bij het programmeren van de EU-hulp rekening houdt met de voorstellen van het Parlement.
Ik wil helder stellen dat we het hier niet over micromanagement hebben, zoals een collega ook al heeft gezegd, of over afzonderlijke programma's en projecten. De amendementen waarborgen dat de wetgevers controle houden over de strategische besluiten met betrekking tot de toekenning van steun en sectorale prioriteiten.
Alle wijzigingsvoorstellen waren reeds vervat in het standpunt in eerste lezing van het Parlement, dat op 21 oktober 2010 in de plenaire vergadering met een grote meerderheid is aangenomen.
De Raad heeft alle amendementen over de democratische controle en gedelegeerde handelingen echter zonder meer van de hand gewezen, zonder alternatieve oplossingen aan te dragen die aan de eisen van het Parlement tegemoetkomen.
Het is jammer dat er in de vele maanden - bijna een jaar - sinds de eerste bespreking van het dossier in de commissie, bij de interinstitutionele onderhandelingen geen vooruitgang is geboekt. Ik kan dit Parlement verzekeren dat we onze uiterste best hebben gedaan. De onderhandelingen met de Raad en de Commissie - die deze onderhandelingen overigens zou moeten vergemakkelijken - zijn in februari 2010 van start gegaan. We hebben drie dialogen en verschillende bijeenkomsten op technisch niveau gehouden, beide over de omstreden gedelegeerde handelingen. Er was geen sprake van onderlinge aanpassing. Pas tegen het einde van het afgelopen jaar kwamen de onderhandelaren van de Commissie met een compromisvoorstel op de proppen. Het Parlement heeft onmiddellijk met een tegenvoorstel gereageerd, maar dat werd in het standpunt van de Raad niet weerspiegeld. We hebben begrepen dat het niet formeel bij de lidstaten in de Raad is ingediend.
Ondanks de harde opstelling van de Raad, die door de Commissie gedeeld wordt - wat ik jammer vind, want dat is grondwettelijk niet haar rol om stelling te nemen - blijft het Parlement bij zijn standpunt. Onze argumenten zijn juridisch correct. De strategiedocumenten bestaan uit meerjarenprogramma's, waarover bijvoorbeeld krachtens het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking besloten wordt en die voldoen aan de criteria voor toepassing van de procedure voor gedelegeerde handelingen. Ze vormen een aanvulling op de basisverordening en zijn algemeen van toepassing. Indien aan de in artikel 290 vermelde criteria wordt voldaan, zijn ze verplicht. De Raad en het Parlement moeten het vetorecht hebben.
Dit is geen politiek gesteggel of een speciale regeling, want dat zou tegen het Verdrag indruisen. Het is een wettelijke verplichting. Politiek hebben we de volledige steun van onze conferentie van voorzitters, die bij twee verschillende gelegenheden heeft besloten - de laatste keer eerder deze maand - dat de onderhandelaren bij alle dossiers moeten staan op de toepassing van de procedure voor gedelegeerde handelingen in het geval van besluiten inzake doelstellingen, de keuze van prioriteiten, verwachte resultaten en financieringen in het algemeen.
Ook de commissies trekken één lijn: de rapporteurs in de Commissie internationale handel en de Commissie buitenlandse zaken - die respectievelijk verantwoordelijk zijn voor de instrumenten voor samenwerking met geïndustrialiseerde landen en de instrumenten voor mensenrechten en democratie - hebben exact hetzelfde standpunt ingenomen als ik. Alle amendementen over gedelegeerde handelingen uit de eerste lezing moeten opnieuw worden ingediend. Ons standpunt is helder en simpel en komt volledig overeen met het mandaat van de conferentie van voorzitters. We laten ons niet onderling verdelen en onze rol als wetgevende macht mag niet genegeerd worden.
Ik ben ervan overtuigd dat de invoering van de nieuwe procedure ook het belang van de beoogde begunstigden van onze financieringsinstrumenten dient. Het Parlement kan zijn taak als waakhond veel doeltreffender vervullen en kan waarborgen dat het geld wordt uitgegeven aan de kerndoelen van de ontwikkelingssamenwerking van de Unie zoals vastgelegd in het Verdrag: het terugdringen - en uiteindelijk uitbannen - van de armoede. Er hoeven niet dagelijks, dag in dag uit, 22 000 kinderen te sterven. We eisen inspraak in de manier waarop dit probleem wordt aangepakt.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Nirj Deva
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn geachte collega en vriend, de heer Mitchell, alleen vragen of hij het met me eens is dat het Parlement in 2005 veertien medebeslissingsgebieden met betrekking tot deze financieringsinstrumenten heeft opgegeven.
We proberen dat nu feitelijk een beetje terug te draaien, want we hebben niet alleen ons vermogen verloren om te zien wat de Commissie doet, maar ook het verantwoordingsproces en het transparantieproces. Dus ik wil de heer Mitchell vragen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Gay Mitchell
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met de heer Deva eens dat we bepaalde rechten hebben opgegeven. Ik was de rapporteur voor het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking. Het heeft ons tweeënhalf jaar gekost om het daarover eens te worden, omdat we bepaalde kernrechten van het Parlement gewoon weigerden op te geven. Maar uiteindelijk hebben we compromissen moeten sluiten.
Uiteindelijk lag er een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement, de Commissie en de Raad, waarin bepaald was dat wij, bijvoorbeeld door middel van onze Commissie ontwikkelingssamenwerking, controlerechten ten aanzien van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking zouden hebben. En we hebben groepen opgericht voor de uitvoering van dat akkoord. Deze instrumenten zijn in de geest van dat akkoord en dat moet zo blijven.
Helmut Scholz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer De Gucht, u hebt helemaal gelijk als u zegt dat het voor de buitenwacht niet te begrijpen is waarom wij en de Raad het niet eens kunnen worden. De Raad is bij dit debat niet eens aanwezig, hetgeen ik ten zeerste betreur omdat dit weinig goeds voorspelt voor het afsluiten van de tweede lezing. In zoverre moeten wij onszelf toch afvragen waarom een heel normaal beginsel en recht dat ook in het Verdrag is verankerd, niet erkend wordt. Volgens mij, en de heer Brok heeft dat al uitvoerig toegelicht, dat het er uitsluitend om draait dat wij de mogelijkheid hebben om te interveniëren.
Wellicht dat een voorbeeld daarom een en ander nog eens kan verduidelijken: in de meerjarenplanning van de Commissie voor mijn instrument voor geïndustrialiseerde landen (ICI) wordt als referentiedocument bijvoorbeeld niet de gewijzigde verordening gebruikt, maar wordt opnieuw verwezen naar de strategie Europa als wereldspeler. Hierin worden formuleringen gebruikt die in ieder geval sinds de economische crisis en de daaruit voortvloeiende handelsproblemen verouderd zijn, bijvoorbeeld wanneer opgemerkt wordt dat het doel van het meerjarenplan is om de Europese economische en winstbelangen te behartigen. Het instrument is bedoeld, zo staat er, om problemen bij de penetratie van bepaalde markten door EU-ondernemingen uit de weg te ruimen.
Daarop kan ik alleen nogmaals zeggen dat de wetgevers het instrument daarvoor niet bedoeld hebben en ook geen gebruik van belastinggeld hebben voorzien. Vanuit ons perspectief is het ICI-instrument een programma voor een modern samenwerkingsinstrument en geen wapen om markten te veroveren. Ik heb nog een ander, treffender voorbeeld: voor ons zijn de landen in Zuidoost-Azië niet slechts juniorpartners, zoals de Commissie heeft verklaard. Bij de samenwerking met Centraal-Azië is het instrument niet uitsluitend gericht op de toegang van de EU tot de aldaar beschikbare gasreserves.
Een blik op de Maghreb-landen en op de ontwikkelingen in het Midden-Oosten leert ons dat wij thans een grootschalige langetermijnaanpak nodig hebben voor de samenwerking met deze landen. Ik hoop dan ook dat de nieuwe verordening op de toekomst is berekend. Daarnaast hoop ik dat dit financieringsinstrument ook een gelijkwaardige uitwisseling tussen de EU en derde landen ten goede zal komen, en zo een bijdrage zal leveren aan het creëren van een 'open wereld' en aan een verantwoorde ondersteuning van duurzame ontwikkelingsprocessen, in het belang van onze burgers.
De Voorzitter
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.
Ioan Enciu
schriftelijk. - (RO) Het Europese financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld is een van de weinige instrumenten voor buitenlands beleid van de EU die vasthouden aan een rigide systeem voor het toewijzen van middelen, vanwege het feit dat het geen mogelijkheid biedt om een uitzondering te maken op het beginsel dat kosten die voortvloeien uit belastingen, heffingen, rechten en andere fiscale lasten niet in aanmerking komen voor financiering van de Unie. Aangezien we geconfronteerd worden met een wereldwijde verslechtering van de bescherming van de mensenrechten, ben ik van mening dat het absoluut noodzakelijk is dat de EU haar leidende positie op wereldschaal herbevestigt als het gaat om democratie en grondrechten. In die zin is flexibilisering van het Europees financieringsinstrument meer dan nodig, zodat de Unie en ontvangers van Europese financiële steun kunnen beschikken over een bepaalde mate van flexibiliteit bij het uitvoeren van projecten. Aan de andere kant zal deze flexibiliteit bij het toekennen van Europese middelen onder scherp toezicht staan om misbruik te voorkomen. Naast het feit dat het goedkeuren van financiering van kosten die voortvloeien uit belastingen, heffingen en rechten een uitzondering moet blijven, die van geval tot geval moet worden beoordeeld, moet het Europees Parlement het recht hebben om toe te zien op de door de Commissie uitgevoerde activiteiten en op de door haar vastgestelde strategische documenten.
Zuzana Brzobohatá
schriftelijk. - (CS) In de aanbeveling voor de tweede lezing over de invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking wordt opgemerkt dat de maatregelen breed gedragen worden. Bovendien omvat de aanbeveling nagenoeg alle amendementen uit de eerste lezing. Mijns inziens dienen eerst en vooral de systeemkwesties ten aanzien van de meerjarige financiering voor ontwikkelingssamenwerking te worden aangepakt. Verder ben ik het eens met de rapporteur als deze zegt dat de financieringsmethode voor het jaar 2012 en 2013 nog de laatste puntjes op de i behoeft. In de aanbeveling wordt geconstateerd dat de marge onder het plafond van rubriek 4 van het meerjarig financieel kader voor de periode 2007-2013 door deze verordening drastisch wordt verlaagd, waardoor er onvoldoende manoeuvreerruimte overblijft om te kunnen inspringen op eventuele crises in de toekomst en om te kunnen helpen deze te verlichten. Verder wordt in de aanbeveling ingegaan op een aantal juridische kwesties ten aanzien van de procedurele benadering van de Raad, die volgens het Parlement niet door de beugel kan omdat het voor wat betreft de goedkeuring van strategische besluiten over waar en hoe ontwikkelingshulp wordt ingezet, evenveel toezichtmogelijkheden zou moeten krijgen als de Raad. Ik zou er dan ook voor willen pleiten dat, in overeenstemming met de letter en de geest van het Verdrag van Lissabon, de verordening inzake het instrument voor ontwikkelingssamenwerking zo snel mogelijk wordt voorzien van een deugdelijk geïntegreerde procedure voor gedelegeerde handelingen, rekening houdend met de planning van de andere financieringsinstrumenten voor het externe optreden die momenteel worden herzien (het Europees stabiliteitsinstrument, het Europees financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten en het financieringsinstrument voor samenwerking met industrielanden).
Jiří Havel
schriftelijk. - (CS) Terugdringing en definitieve uitbanning van de armoede is een van de belangrijkste doelstellingen van het EU-beleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. De voorgestelde, door de Commissie op 17 maart 2010 goedgekeurde begeleidende maatregelen voor de bananensector (BAM) voor de periode 2010-2013, een investering ter hoogte van 190 miljoen euro, zouden daartoe moeten bijdragen. Het is tevens waar dat het beleid op dit vlak in het verleden veelal geënt was op het handelsbelang en niet zozeer op de ontwikkeling van de desbetreffende landen als zodanig, iets wat in het nieuwe voorstel rechtgezet dient te worden. Verder lijkt het een juiste zet om steun te verlenen aan de BAM, juist om de levensstandaard van de inwoners van de bananen uitvoerende ACS-landen te helpen verhogen, getroffen als zij zijn door de invoerrechten voor bananen in de Europese Unie. Dat neemt niet weg dat het voorstel van de Commissie bepaalde tekortkomingen heeft. Ik denk daarbij aan het ontbreken van een effectbeoordeling voor de voorgestelde maatregelen, de timing van de uitkering van de financiële hulp, het discutabele en grootschalige gebruik van de reserves van de Europese Unie, alsook het voortdurende probleem met de onvoldoende financiering van rubriek 4 waar de Commissie geheel terecht op wijst in haar verslag over de werking van het interinstitutioneel akkoord. Tot slot wil ik nog zeggen dat het voorliggende verslag van de heer Charles Goerens een nauwkeurige analyse van de gegeven problematiek geeft, zowel vanuit handelsoptiek als vanuit ontwikkelingsoptiek, en verder dat de op- en aanmerkingen van de Begrotingscommissie van 13 september 2010 er goed in verwerkt zijn en dat het bovendien relevante aanbevelingen bevat ten aanzien van de BAM, redenen waarom ik zou willen aanbevelen het verslag in zijn huidige vorm goed te keuren.
Anna Záborská
schriftelijk. - (SK) Ik begrijp de eis van de Commissie voor meer flexibiliteit bij de financiering van politiek gevoelige projecten die gericht zijn op bevordering van democratie en mensenrechten. Tegelijkertijd ben ik er stellig van overtuigd dat als dit Parlement de Commissie meer de vrije hand wil geven in de financiering van deze projecten, het zijn toezichthoudende functie moet behouden. Uiteindelijk zijn wij namelijk degenen die tegenover de burgers verantwoordelijkheid dragen voor de begroting van de Europese Unie. Nu we het hebben over financiële instrumenten ter bevordering van de verspreiding van de democratie, rechtszekerheid en het respect voor de mens, moeten we het ook hebben over de effectiviteit van deze instrumenten en over de vraag of we democratie en mensenrechten niet op een effectievere manier kunnen bevorderen. Tijdens het debat over de vervolging van christenen in de wereld heeft de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid ons ervan verzekerd dat tegenwoordig elke bilaterale samenwerkingsovereenkomst een clausule bevat over democratie en mensenrechten. Slechts financiële hulp bieden of handelsovereenkomsten aangaan onder de voorwaarde dat deze verplichtingen worden nagekomen zou misschien meer bijdragen tot de verspreiding van de democratie en het respect voor de fundamentele mensenrechten dan het steunen van verschillende meer of minder zinvolle projecten.
