Tura pytań (pytania do Rady) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest tura pytań (B7-0006/2010).
Pytania skierowane są do Rady.
Przedmiot: Stworzenie wspólnego rynku wewnętrznego energii
W porozumieniu Hiszpanii, Belgii i Węgier oraz w ich długofalowej strategii za jeden z politycznych priorytetów uznaje się stworzenie wspólnego rynku wewnętrznego energii. Aby osiągnąć ten cel, konieczne jest przyłączenie do europejskiego rynku energii najbardziej odizolowanych regionów Wspólnoty, takich jak państwa nadbałtyckie. W strategii dotyczącej Morza Bałtyckiego przewidziano wiele projektów w sektorze energii elektrycznej i gazu, które - o ile zostaną zrealizowane - pozwolą krajom bałtyckim na uwolnienie się od zależności od jednego dostawcy energii. Ze względu na międzypaństwowy charakter wymienionych projektów ich skuteczna realizacja będzie zależała nie tylko od zgromadzenia odpowiednich środków finansowych, ale także od woli politycznej i zamierzeń państw członkowskich biorących udział w projektach. W kwestii stworzenia rynku wewnętrznego energii Wspólnota zobowiązała się reprezentować wspólne stanowisko.
Czy Hiszpania, która obecnie przewodniczy Radzie, obejmie przywództwo i skłoni państwa członkowskie do mówienia jednym głosem podczas realizacji projektów energetycznych w regionie Morza Bałtyckiego, takich jak np. AmberLitPol, Swedlink i in., których skutkiem byłoby zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii nie tylko w regionie, ale także w całej Wspólnocie?
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Wewnętrzny rynek energii oraz bezpieczeństwo dostaw energetycznych są ze sobą nieodłącznie związane. W Unii Europejskiej stopniowo zdaliśmy sobie z tego sprawę, dlatego bezpieczeństwo energetyczne stało się jednym ze strategicznych priorytetów Unii. Kwestia ta nabrała prawdziwie krytycznego charakteru ponad rok temu, w momencie kryzysu gazowego pomiędzy Rosją i Ukrainą.
Zrozumieliśmy wówczas, że wewnętrzny rynek energii, w pełni sprawny, wzajemnie powiązany i skuteczny rynek stanowi podstawowy warunek bezpieczeństwa dostaw energetycznych dla Europy.
Bezpieczeństwo dostaw stanowi zatem element strategiczny o kluczowym znaczeniu, który wymaga udoskonalenia poprzez zapewnienie większej efektywności energetycznej, poprzez dywersyfikację dostawców energii, źródeł i kanałów dystrybucji, poprzez wspieranie interesów energetycznych Unii w ramach stosunków z krajami trzecimi oraz poprzez budowanie faktycznego wspólnego rynku energii, którego tak naprawdę nadal nie mamy. Ma nam w tym pomóc traktat lizboński, w którym po raz pierwszy zawarto bezpośrednie odniesienie do tej właśnie kompetencji Unii na poziomie prawa pierwotnego.
Dlatego Unia musi być bardziej asertywna w swoich relacjach z krajami trzecimi i musi w ramach tych relacji przemawiać jednym głosem. Hiszpański minister przemysłu, turystyki i handlu zaznaczył to bardzo wyraźnie, kiedy 27 stycznia 2010 r. przedstawiał właściwej komisji Parlamentu Europejskiego priorytety hiszpańskiej prezydencji.
W konsekwencji, włączenie wysp energetycznych istniejących w obrębie Unii Europejskiej do rynku wewnętrznego zyskało w ramach drugiego strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej rangę jednego z kluczowych celów Unii.
W lipcu 2009 roku, kiedy Komisja przedstawiła plan działań w zakresie połączeń międzysystemowych na rynku energii państw bałtyckich jako inicjatywę ukierunkowaną na wspieranie integracji rynku energetycznego oraz rozwój infrastruktury energetycznej w regionie Morza Bałtyckiego, Rada przyjęła z zadowoleniem tę inicjatywę jako zasadniczy wkład w zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego Unii, i ja rozumiem to w pełnym tego słowa znaczeniu.
Inicjatywa dotycząca rynku energii państw bałtyckich jest aktualnie elementem unijnej strategii na rzecz Morza Bałtyckiego, która stanowiła jeden z naczelnych priorytetów szwedzkiej prezydencji. Rada Europejska przyjęła tę inicjatywę w październiku 2009 roku, witając z zadowoleniem postęp, jaki dokonał się w zakresie infrastruktury energetycznej i wzajemnych połączeń w regionie Morza Bałtyckiego, i zatwierdziła tym samym informacje zawarte w sprawozdaniu Komisji Europejskiej.
Zigmantas Balčytis
(LT) Panie ministrze! Pragnę raz jeszcze podziękować panu za pańską opinię i odpowiedź w tej sprawie. Niemniej jeden z aspektów mojego pytania dotyczył nie tyle państw trzecich, co samej Unii Europejskiej. Chodziło mianowicie o to, że niektóre państwa członkowskie Unii Europejskiej nie są zainteresowane, ani w kategoriach gospodarczych, ani też politycznych, wniesieniem jakiegokolwiek wkładu w realizację wspólnych projektów. Tak więc moje pytanie brzmiało, czy Hiszpania w trakcie swej prezydencji przyjmie na siebie to polityczne zadanie i zdecyduje się przemówić w imieniu całej Unii Europejskiej, aby zapewnić realizację wspomnianych przyszłych projektów?
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Uważamy, że działanie to stanowi niewątpliwie element wspólnej polityki energetycznej, i że podobnie jak nie chcemy istnienia wysp energetycznych z przyczyn technicznych, jesteśmy im także przeciwni z politycznego punktu widzenia.
Z pewnością nie jest to stanowisko, które można by określić mianem proeuropejskiego, i nie było też tak w praktyce. Pamiętam, że w trakcie debaty nad rozporządzeniem w sprawie środków mających zagwarantować bezpieczeństwo dostaw energetycznych uzgodniono europejskie zobowiązanie w tej sprawie. Mam tu szczególnie na myśli projekty energetyczne przyjęte jako część programu wspomagania naprawy gospodarczej, który realizowano w ubiegłym roku podczas prezydencji czeskiej. Na trzy projekty rozwoju połączeń międzysystemowych w regionie Morza Bałtyckiego, czyli gazociągi Skanled i Baltic Pipe, międzysystemowe połączenie energetyczne Estlink-2 oraz połączenie międzysystemowe między Szwecją i krajami bałtyckimi, przeznaczono wówczas łącznie 425 milionów euro.
Toteż hiszpańska prezydencja zamierza wezwać państwa członkowskie do poparcia energetycznych projektów infrastrukturalnych w regionie Morza Bałtyckiego, choć samo wdrożenie konkretnych projektów zgodnie z krajowymi przepisami ustawodawczymi i właściwymi przepisami prawodawstwa europejskiego będzie już należało do państw członkowskich. Rzeczone państwa członkowskie powinny również działać jednomyślnie w tej sprawie.
Przewodnicząca
Zanim przejdziemy do kolejnego punktu, pragnę poinformować wszystkich obecnych w tej Izbie, że pan minister jest gotów zostać z nami do godziny 19.20, dzięki czemu można będzie postawić więcej pytań, niż przewidywano do godz. 19.00.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Panie ministrze! Chciałabym zwrócić uwagę, jak ważną sprawą jest włączenie odnawialnych źródeł energii do krajowej sieci energetycznej w sytuacji, w której europejską sieć energetyczną tworzą sieci energetyczne poszczególnych państw członkowskich.
Kraje bałtyckie stanowią przykład dobrych praktyk w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz efektywności energetycznej budynków. Wewnętrzny rynek energii potrzebuje lepszych połączeń międzysystemowych pomiędzy krajowymi sieciami energetycznymi.
Chciałabym zapytać, czy dysponują państwo, wraz z państwami członkowskimi, planem działania zmierzającym do wykorzystania odnawialnych źródeł energii?
Franz Obermayr
(DE) Proces integracji rynku energii elektrycznej w obrębie państw bałtyckich powinien uwzględniać całkowitą deregulację rynku dla klientów prywatnych oraz wspólną giełdę energetyczną. To właśnie kraje bałtyckie nader dotkliwie odczuły skutki kryzysu gospodarczego.
Dlatego chciałbym wiedzieć, jakie są realne możliwości zapewnienia pełnej deregulacji rynku energii w tej jakże niepewnej sytuacji ekonomicznej. Mam tu szczególnie na myśli zmienność cen. Czy istnieje plan poświęcony infrastrukturze państw bałtyckich i jakie działania przewidziano w zakresie dywersyfikacji dróg przesyłu energii elektrycznej i źródeł energii?
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Podzielamy zapatrywania, które wyrażono w sprawie energii odnawialnych oraz włączenia tych energii do europejskiej sieci energetycznej. Uważamy też, że jest to jeden z nadrzędnych celów strategii Unii Europejskiej na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatu, za którym orędowaliśmy na szczycie w Kopenhadze. Mamy nadzieję, że do roku 2020 udział energii odnawialnych w ogólnoeuropejskim koszyku energetycznym sięgnie 20 %, i pragnęlibyśmy, aby to podejście zostało uwzględnione w drugim planie działań dotyczącym energetyki na lata 2010-2014, który - mamy nadzieję - zostanie uchwalony w trakcie hiszpańskiej prezydencji.
Ten cel planu działania jest zatem oczywistym elementem programu hiszpańskiej prezydencji, podzielanym niewątpliwie przez dwie następne prezydencje, belgijską i węgierską, ponieważ jest to cel o charakterze strategicznym.
Co się tyczy wypowiedzi pana posła Obermayra, my także uważamy, że dywersyfikacja zasobów stanowi niewątpliwie kolejny cel natury strategicznej, o czym miałem okazję powiedzieć już wcześniej.
Unia Europejska i jej instytucje reprezentują silnie proaktywną postawę, udzielając pełnego politycznego poparcia projektom w rodzaju Nabucco, Nord Stream i South Stream. Wszystkie te projekty mają bardzo wyraźny cel, obejmujący dywersyfikację energii, dywersyfikację dostawców energii, jak również dywersyfikację kanałów dystrybucji energii. Stanowią one oczywiście element realizowanej przez nas strategii, w ramach której pragniemy przeistoczyć Europę w naprawdę wspólny rynek energii, jakiego wciąż jeszcze nie posiadamy. Wszystko to jest konieczne, aby ten rynek zbudować i aby osiągnąć bezpieczeństwo energetyczne, które stanowi fundament dla całej reszty.
Przedmiot: Kierunki, cele i działania w ramach unijnej strategii zrównoważonego rozwoju do roku 2020
Kryzys gospodarczy, zmiany klimatu i zmiany demograficzne mają przemożny wpływ na życie obywateli UE. Zdrowie, oświata, rolnictwo, rozwój infrastruktury transportu i energii, inwestycje w dziedzinie badań naukowych i innowacji oraz modernizacja sektora publicznego muszą być traktowane priorytetowo, zarówno przez państwa członkowskie, jak i przez Unię Europejską. Zapewnienie podstawowych praw i wolności obywatelom unijnym, w tym swobody przemieszczania się i podejmowania zatrudnienia, jest obowiązkiem powszechnym. Europejski model społeczny zapewnia niezbędne wsparcie osobom, które straciły pracę, osobom starszym i młodzieży, a także osobom podejmującym pracę w innym państwie. Strategia zrównoważonego rozwoju do roku 2020 zostanie przedstawiona podczas nieformalnego spotkania Rady Europejskiej w lutym 2010 r.
Uprzejmie proszę prezydencję hiszpańską UE o wskazanie, jakie będą głównie kierunki rozwoju, cele i działania, jak również szacowane środki finansowe przeznaczone na skuteczną realizację tej strategii?
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Nie ulega wątpliwości, że strategia "UE 2020” jest prawdopodobnie najbardziej ambitnym i najważniejszym celem na najbliższą przyszłość oraz że będzie stanowić centralny element debat prowadzonych w Brukseli na jutrzejszym nieformalnym szczycie Rady Europejskiej, które odbywają się na najwyższym możliwym szczeblu politycznym w ramach prezydencji hiszpańskiej.
Naszym celem będzie zaproponowanie oraz przyjęcie programu promującego wzrost gospodarczy i tworzenie wysokiej jakości miejsc zatrudnienia, który zastąpi strategię lizbońską, a także skupi się na podkreśleniu znaczenia pewnych niezbędnych aspektów, które są konieczne dla konkurencyjności i produktywności przyszłej europejskiej gospodarki, takich jak inwestowanie w technologie informacyjne, stworzenie w Europie przestrzeni do działania dla społeczeństwa informacyjnego, jak również na uwydatnieniu aspektów społecznych, co oznaczałoby, że podstawę zatrudnienia powinny stanowić specjalizacje i szkolenia. Oczywiście dążymy także do przyjaznej dla środowiska, niskoemisyjnej gospodarki, co też było treścią naszych poprzednich rozważań.
Kolejnym podstawowym elementem - który z pewnością spolaryzuje jutrzejsze debaty w Brukseli - jest kwestia zarządzania. Na nieformalnym posiedzeniu Rady Europejskiej przewodniczący Rady Europejskiej przedstawi wstępną propozycję debaty poświęconej zarządzaniu, czyli innymi słowy, podążaniu w kierunku nie tylko unii walutowej, lecz także gospodarczej w obrębie Europy, oraz zapewnieniu, że - jak postanowiono w traktacie lizbońskim - nasza polityka gospodarcza, polityka zatrudnienia i polityka społeczna będą ze sobą zbieżne w obrębie Unii Europejskiej.
Ów element strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz tworzenie wysokiej jakości miejsc zatrudnienia stanowią zatem nadrzędny cel hiszpańskiej prezydencji i całej Europy. Dowodzi tego fakt, że podjęliśmy tę kwestię od razu na najwyższym szczeblu, poprzez zorganizowanie w dniu jutrzejszym w Brukseli nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Obecnie znamy również treść uwag zgłaszanych przez zainteresowane strony. Publiczne konsultacje dotyczące strategii "UE 2020”, prowadzone na stronie internetowej Komisji, dobiegły końca. W Unii Europejskiej mamy jednak do czynienia z 10 % stopą bezrobocia, która w Hiszpanii i na Łotwie osiągnęła poziom 20 %. Z tego powodu chciałabym, aby nam pan powiedział, jakie obecnie przyjmujemy środki, w interesie obywateli Unii Europejskiej, w celu utrzymania istniejących i tworzenia nowych miejsc pracy oraz, przede wszystkim, poprawy jakości życia samych obywateli.
Diego López Garrido
Zwracam się do pani poseł Ticău. Uważam, że właśnie te kwestie, które pani wymieniła, muszą stanowić sedno przyszłej strategii "UE 2020”. Dokładniej mówiąc, miejsca pracy nie mogą być tak niepewne i tak niestabilne, jak to do dziś bywa w Unii Europejskiej. Wspomniała pani również o Hiszpanii, której rynek nieruchomości faktycznie mocno ostatnio ucierpiał.
Musimy zatem dążyć do takiego modelu produkcji, który samoczynnie tworzyłby trwalsze, solidniejsze i bardziej stabilne miejsca pracy oparte na specjalizacji.
Dlatego musimy wypracować środki, które wpiszą się w te ramy. Środki, które zwiększą stopień specjalizacji i wyszkolenia pracowników i pozwolą im zdobywać miejsca pracy związane ze społeczeństwem opartym na wiedzy, technologiami informacyjnymi i wyspecjalizowanym społeczeństwem, na których winien zasadzać się model produkcji i rozwoju na rzecz przyszłego zatrudnienia.
Uważamy, że każdy kraj powinien wcielić tę ideę w życie; musimy jednak koordynować realizację tego procesu we wszystkich krajach europejskich. Ponadto Unia Europejska musi zapewniać wsparcie, na przykład poprzez stosowanie bodźców i czynników zachęcających, do których należy wykorzystywanie określonych funduszy strukturalnych, na przykład Europejskiego Funduszu Społecznego, stymulując tym sposobem te kraje, które faktycznie inwestują w ów model produkcji w celu tworzenia wysokiej jakości zatrudnienia.
Uważam, że jest to kierunek działania, który powinien stanowić centralny element, wręcz absolutne sedno naszej strategii, którą my wszyscy musimy wprowadzić w życie w ciągu kilku następnych miesięcy, jeszcze przed czerwcowym szczytem Rady Europejskiej, aby tym sposobem zastąpić niewystarczającą strategię lizbońską.
Przedmiot: Wolność wyznania w Chinach
Jakie kroki Rada zamierza podjąć, aby poprawić sytuację społeczności wyznaniowych w Chinach, zwłaszcza Kościołów chrześcijańskich, oraz urzeczywistnić prawo do wolności wyznania w tym kraju?
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca, panie pośle Posselt! Zapewne dobrze państwo wiedzą, że jednym z głównych instrumentów kształtowania naszych stosunków dotyczących kwestii praw człowieka w Chinach jest dialog, mający postać organizowanych dwa razy w roku spotkań, który zapoczątkowano ponad 15 lat temu. Jest to zatem dialog zorganizowany, który daje nam możliwość wymiany poglądów dotyczących spraw, które budzą nasz niepokój.
W listopadzie ubiegłego roku Rada przyjęła wnioski dotyczące wolności wyznania, które umożliwiły nam ponowne sformułowanie jasnego stanowiska Unii Europejskiej w tej kwestii. Poszanowanie wolności wyznania, zgodnie z zapisem w międzynarodowych instrumentach dotyczących praw człowieka, stanowi element klauzuli praw człowieka, którą zawarto w umowach pomiędzy Unią Europejską i państwami trzecimi.
W ciągu ostatnich pięciu lat Unia Europejska regularnie przywoływała temat wolności religii i przekonań w rozmowach dotyczących praw człowieka, jak również w konsultacjach z krajami trzecimi. Wydała szereg oświadczeń w tej sprawie, prowadząc negocjacje poświęcone osobom prześladowanym za przekonania. Unia Europejska odegrała bardzo aktywną rolę w skali ogólnoświatowej, propagując wolność wyznania na międzynarodowych forach, takich jak Zgromadzenie Ogólne ONZ i Rada Praw Człowieka.
W przypadku Chin, Rada określiła pewną liczbę kryteriów odniesienia obowiązujących w toku dialogu w sprawie praw człowieka prowadzonego w 2001 roku. Mogę pana zapewnić, panie pośle Posselt, że wolność wyznania stanowi nieodłączny element tych kryteriów. Ostatnio kilkakrotnie omawialiśmy tę sprawę z naszymi chińskimi partnerami, odbyliśmy też spotkania z właściwymi władzami Pekinu, zaś osoby odpowiedzialne za sprawy wyznaniowe odwiedziły Europę, z myślą o wspomnianym dialogu, w celu pogłębienia swej wiedzy o rozwiązaniach praktykowanych w szeregu państw członkowskich.
Bernd Posselt
(DE) Panie przewodniczący, dziękuję bardzo za tę wyczerpującą odpowiedź. Mam jeszcze dwa krótkie, dodatkowe pytania. Po pierwsze, kiedy Rada będzie miała ponownie okazję przedyskutować te sprawy z Chinami? Po drugie, czy Rada mogłaby wywrzeć nacisk, apelując o sporządzenie listy aresztowanych księży, zakonnic i biskupów?
Diego López Garrido
Jak już mówiłem, istnieje zorganizowany dialog, umożliwiający regularne tury rozmów na ten temat z Chinami.
Jako Rada mamy świadomość faktu, że istnieje wielu praktykujących wyznawców religii, którzy znaleźli się w sytuacji zagrożenia lub byli przedmiotem praktyk, które w Chinach są równoważne z prześladowaniem. Chodzi tu o niektórych wyznawców buddyzmu tybetańskiego, którzy praktykują Falun Gong, a także chrześcijan, księży i wierzących, jak również prawników, którzy bronili ich w toku niektórych spraw. Rada badała te sprawy oraz zwracała na nie uwagę chińskich władz.
Przy każdej okazji głosiliśmy, że pokojowe praktykowanie religii jest prawem człowieka i że nie powinno być nigdy postrzegane jako zagrożenie wobec państwa.
Szanowni państwo posłowie! Chcę raz jeszcze zapewnić, że jeśli chodzi o korzystanie z wolności wyznania w Chinach oraz proces oceny dialogu dedykowanego prawom człowieka, przeanalizujemy wszelkie sposoby, dzięki którym moglibyśmy zwiększyć nasze możliwości wprowadzania pozytywnych zmian na tym polu.
Jim Higgins
Dziękuję Radzie za odpowiedź. Wiele już zrobiono; jeszcze więcej pozostaje do zrobienia. Jeżeli chodzi o praktykowanie religii w Chinach, to rzeczywistość wygląda tak, że art. 36 Konstytucji Republiki Ludowej stwierdza wyraźnie, jak się sprawy mają. Jest to bardzo starannie sformułowane zdanie. Prawo do "przekonań religijnych” jest zagwarantowane, lecz co z ich praktykowaniem? Na czym polegają "zwykłe czynności religijne”? Zaś, co się tyczy "obcej dominacji”, jeśli przyjeżdża zagraniczny kaznodzieja, to jest to traktowane jako "obca dominacja”. Przy czym religie, które są naprawdę nieprzychylnie traktowane, to buddyzm, katolicyzm, deizm, islam i protestantyzm.
Wiele już dokonano, lecz ogromnie dużo wciąż pozostaje do zrobienia - dlatego kontynuujcie tę udaną pracę.
Franz Obermayr
(DE) Panie przewodniczący Garrido, dziękuję za wyczerpujące odpowiedzi. Chciałbym jednak prosić o nieco bardziej szczegółowe informacje. Czy w obecnej dwustronnej umowie z Chinami zawarto klauzulę, której celem byłoby zapewnienie szczególnej ochrony kościołom chrześcijańskim, czy może Rada planuje dopiero wprowadzić tego rodzaju klauzulę?
Diego López Garrido
Szanowni państwo! Rzeczywiście jest jeszcze sporo prac do wykonania, lecz my pokładamy naszą ufność w dialogu i w tym, co moglibyśmy określić jako oddziaływanie dialogu i jego konsekwencji. Jak niedawno powiedziała w Parlamencie Europejskim pani baronowa Ashton: dialog na temat praw człowieka przynosi niezaprzeczalny skutek i dialog ten można oczywiście prowadzić w różnych miejscach. Możemy prowadzić ten dialog z udziałem konkretnych osób, jak w przypadku znanego działacza na rzecz praw człowieka, pana Liu Xiaobo. Ale możemy go także prowadzić na innych szczeblach, jak na szczeblu politycznym w ramach dialogu politycznego. W każdym razie będziemy go kontynuować z pełną determinacją, aby móc chronić prawa wszystkich ludzi i każdej osoby z osobna. Nie wolno nam wspierać jednych osób bardziej, a innych mniej, jako że prawa człowieka są niepodzielne, i będziemy starali się wyjaśnić i poprawić sytuację związaną z przestrzeganiem praw człowieka w Chinach.
Dialog jest rzeczą o zasadniczym znaczeniu, i podobnie niezbędne jest zrozumienie, w jaki sposób w tej dziedzinie dokonują się zmiany. Jesteśmy przekonani, że chińskie władze, że nasi partnerzy docenią znaczenie przedmiotowego dialogu.
Przedmiot: Tajne więzienia i loty CIA
Prasa ujawniła niedawno istnienie tajnego więzienia w dawnej szkole jeździeckiej na Litwie. Od 2004 r. CIA torturowała tam wiele "osób podejrzanych o terroryzm”.
Włoski sąd skazał ponad dwudziestu amerykańskich agentów oraz dwóch włoskich funkcjonariuszy oskarżonych o uprowadzenie Abu Omara w Mediolanie. Abu Omar był następnie torturowany w Egipcie. W innych krajach, przede wszystkim w Polsce i w Wielkiej Brytanii, w dalszym ciągu toczą się procesy.
Istnieje wiele dowodów (w tym także tajne porozumienie NATO) na to, że inne rządy, w tym rząd portugalski, wiedziały o wykorzystywaniu ich przestrzeni powietrznej i lotnisk w celu podtrzymania utworzonej przez Stany Zjednoczone sieci odpowiedzialnej za przetrzymywanie, bezprawne pozbawienie wolności i torturowanie więźniów.
Jakie jest stanowisko Rady w tej sprawie? Jakich wyjaśnień może udzielić Rada w kwestii tych informacji i postępowań sądowych?
Podjęcie jakich kroków proponuje Rada, aby takie przypadki się nie powtórzyły?
Diego López Garrido
Chciałbym ponownie zaznaczyć, że Unia Europejska popiera strategię ONZ ukierunkowaną na zwalczanie terroryzmu w skali całego globu, która uwzględnia przekonanie, że rozwój, pokój, bezpieczeństwo i prawa człowieka są ze sobą związane i wzajemnie się umacniają.
Tak zwany tajny program przetrzymywania i transportu realizowany przez USA, jak również domniemane wykorzystywanie przez CIA krajów europejskich do przerzutu i bezprawnego przetrzymywania więźniów stanowią bez wątpienia źródło zaniepokojenia wielu członków tej Izby. Problem ten był przed kilkoma dniami przedmiotem debaty i - jak zaznaczył pan przewodniczący - Rada zdecydowanie podziela stanowisko Parlamentu w tym względzie, gdyż nie ulega wątpliwości, że ewentualne istnienie ośrodków tajnego przetrzymywania jest sprzeczne z prawem międzynarodowym. W tej kwestii nie zmieniamy zdania.
Dlatego uważaliśmy za rzecz nader stosowną, aby prezydent Obama zmienił politykę Stanów Zjednoczonych w odniesieniu do określonych form przetrzymywania oraz istnienia więzień w rodzaju Guantánamo. Co więcej, jesteśmy przekonani, że ta zmiana de facto już nastąpiła i że dokonał się zwrot w polityce USA. Zawsze staramy się korzystać z okazji, aby wyrazić pod adresem Stanów Zjednoczonych nasze zaniepokojenie tymi sprawami z europejskiego punktu widzenia.
Należy się cieszyć, że ta zmiana nastąpiła i że 15 czerwca ubiegłego roku nastąpiło oficjalne ogłoszenie wspólnej deklaracji Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych. Dlatego uważamy, że będziemy nadal realizować ten kierunek polityki oraz zajmować bardzo jasne stanowisko, jeśli będziemy mieć świadomość i niezbite dowody istnienia tego rodzaju przypadków.
W niektórych przypadkach nie mieliśmy takich dowodów, choć krążyły przeróżne pogłoski bądź też pojawiały się konkretne wzmianki w mediach. Niekiedy jednak brakowało sprawdzonej i dogłębnej wiedzy o istnieniu takich przypadków.
Lecz nie ulega wątpliwości, że Unia Europejska zawsze zajmowała bardzo jasne stanowisko w tej sprawie, zdecydowanie występując przeciwko tego rodzaju ośrodkom, niezależnie od tego, czy chodziło o ogólnie znane więzienia w rodzaju Guantánamo, czy też domniemane tajne ośrodki przetrzymywania. My jako Unia Europejska zawsze byliśmy i jesteśmy otwarci na poszukiwanie faktów mogących wyjaśnić, czy takie ośrodki faktycznie istnieją.
Ilda Figueiredo
(PT) Pani przewodnicząca, panie ministrze! Dziękuję za udzielenie odpowiedzi. W rzeczywistości jednak, już po wydaniu w lipcu wspomnianego oświadczenia, nastąpiło wykrycie kolejnych przypadków. Wiadomo, że listopadzie ubiegłego roku sam włoski sąd skazał dwudziestu trzech amerykańskich agentów oraz dwóch włoskich funkcjonariuszy w związku z uprowadzeniem Abu Omara w Mediolanie. Zaś jeden ze skazanych agentów CIA przyznał wobec przedstawicieli prasy, że działał niezgodnie z prawem i że decyzje te były podejmowane w Waszyngtonie. Administracja prezydenta Obamy ograniczyła się do oświadczenia, że jest rozczarowana decyzją, którą podjął włoski sąd.
W odniesieniu do pozostałych przypadków, w tym także dotyczących lotów CIA, wciąż toczą się postępowania, m.in. w Polsce i Wielkiej Brytanii. Parlament litewski potwierdził, że także na terenie Litwy istniało potajemne więzienie i że wiele lotów wykonywanych przez CIA stanowiło przykrywkę dla tej działalności, prowadząc oczywiście do bezprawnego więzienia osób. Pytanie brzmi następująco: czy potępimy przypadki pogwałcenia praw człowieka, towarzyszące nieodłącznie wszystkim tego rodzaju działaniom?
Diego López Garrido
urzędujący przewodniczący Rady. - (ES) Stajemy w obronie praw człowieka i uważam, że możemy powiedzieć to jasno i z pełnym przekonaniem. Dlatego mamy nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek potępiać przypadki naruszenia praw człowieka bez względu na miejsce, w którym występują. Prawdą jest też, że Unia Europejska musi respektować kompetencje państw członkowskich i tak szczególne obszary muszą być badane przez państwa członkowskie; tych dochodzeń nie może prowadzić Unia Europejska. Traktat z Lizbony, na przykład, określa bardzo jasno, że nadzór nad służbami wywiadowczymi na terytorium państwa członkowskiego należy do kompetencji państwa członkowskiego.
Co się tyczy jednego z członów pytania - oczywiście nic nam nie wiadomo na temat domniemanej tajnej umowy w obrębie NATO. Lecz nawet ewentualne istnienie tego rodzaju umowy, o której absolutnie nic nam nie wiadomo, w żaden sposób nie zwalniałoby państw członkowskich z wykonywania obowiązków, które nakłada na nie prawo międzynarodowe i prawo humanitarne.
Niemniej jednak uważamy, pani poseł Figueiredo, że Unia Europejska jest bez wątpienia jednym z tych obszarów na świecie, gdzie prawa człowieka są respektowane, i Unia Europejska ma obowiązek i zawsze będzie miała obowiązek - przy pełnym poszanowaniu sposobu rządzenia, jaki wybiera u siebie każdy kraj - ujawniać przypadki naruszenia praw człowieka, ponieważ jest to nasz obowiązek wobec ludzkości, a nie tylko wobec każdego właściwego państwa. Będziemy kontynuować nasze działania i nadal zmierzać w tym kierunku. Ponadto mamy obecnie nowy, jeszcze ważniejszy punkt odniesienia, jakim jest karta praw podstawowych obywateli Europy.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Panie ministrze! W pytaniu wspomniano o mediach i ich źródłach informacji, gdyż to właśnie media ujawniły informacje o utworzeniu tajnego więzienia na Litwie i w pozostałych miejscach. Jak ocenia pan ogólnie rolę środków masowego przekazu w kontekście tego rodzaju spraw, i czy można by zmobilizować opinię publiczną, aby tego rodzaju przypadki się nie powtarzały?
Bogusław Sonik
Pani przewodnicząca! Chciałbym złożyć oświadczenie, dziękując panu ministrowi za to, co powiedział, ale to są odgrzewane kotlety. Trzy lata temu powołana była specjalna komisja w Parlamencie w sprawie Guantanamo, pracowała nad sprawą Rada Europy, i teraz wraca się do tego bez przerwy. Są naprawdę ważniejsze rzeczy, i słusznie, jak powiedział pan minister, to kraje członkowskie mają obowiązek nadzorowania praw człowieka. Jeszcze jedna uwaga, w sprawie Chin powiedział pan, że są różne prawa człowieka i o wszystkie trzeba dbać. Jednak podstawowym prawem wolności w dyktaturach jest wolność i myślę, że o prawo do wolności w pierwszej kolejności powinniśmy się upominać.
Diego López Garrido
Przychylam się do uwag, które przedstawili ostatni mówcy. Uważam, że obrona praw człowieka jest jednym z kluczowych celów, ku którym musi zmierzać każde demokratyczne państwo i każda demokratyczna organizacja w rodzaju Unii Europejskiej.
Oczywiście Parlament Europejski pielęgnuje kulturę obrony praw człowieka, z której jesteśmy dumni. Podobnie dumni jesteśmy z europejskiej integracji, ponieważ konstrukcja Europy zasadza się na prawach człowieka. Istotą Europy i tym, co jednoczy Europejczyków, którzy mówią różnymi językami i mają różne tradycje, jest właśnie fakt, że podzielamy wartości związane z obroną praw człowieka.
W tym kontekście uważam, że rola prasy jest absolutnie decydująca. Prasa jest kluczowym czynnikiem i centralnym elementem demokracji, i jest też bez wątpienia koniecznym i niezastąpionym narzędziem obrony praw człowieka, służącym ujawnianiu przypadków naruszenia tych praw, kiedy takie przypadki się zdarzają.
Gdy takie naruszenia występują, lecz nie wie o nich nikt prócz pojedynczych osób, wówczas po prostu nie mamy możliwości, aby je tropić.
Dlatego prasa odgrywa niezmiernie ważną rolę, i uważam też, że najbardziej autentyczne i najczystszej wody dziennikarstwo powinno być maksymalnie uwrażliwione na obronę praw człowieka i obronę wszystkich swobód. To one tak naprawdę nadają wartość życiu, i to one ostatecznie nadają sens koegzystencji istot ludzkich.
Tropienie osób, które naruszają prawa człowieka, jak również obrona ofiar, stanowią bez wątpienia jedną z osi integracji europejskiej, Unii Europejskiej, i jestem niezmiernie dumny z przynależności do obszaru, na którym te wartości są pielęgnowane i na którym ustanowiono instrumenty prawnej, ponadnarodowej, sądowniczej niezawisłości, takie jak Europejski Trybunał Praw Człowieka, mający swą siedzibę w tym mieście, Strasburgu. Jestem prawdziwie dumny z faktu, że Europa przechowuje właśnie te cele i te prawdy w swojej tradycji, w swojej kulturze i w swojej historii.
Przewodnicząca
Na pytania, na które nie odpowiedziano z braku czasu, zostaną udzielone odpowiedzi na piśmie (patrz załącznik).
Zamykam turę pytań.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 19.25 i wznowione o godz. 21.00)
