Transakcje na papierach wartościowych i uzgodnienia dotyczące zabezpieczeń finansowych (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 98/26/WE w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych oraz dyrektywę 2002/47/WE w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych, złożone przez panią poseł Kauppi w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej - C6-0181/2008 -.
Piia-Noora Kauppi
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący! Mam przyjemność być sprawozdawczynią w temacie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych oraz dyrektywy w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych. Jutro kończę działalność w Parlamencie - to będzie moje ostatnie sprawozdanie legislacyjne dla Parlamentu Europejskiego, zatem proszę mi wybaczyć, jeżeli będę się zachowywać nieco emocjonalnie dziś wieczorem.
Nie jest to jedna z najbardziej politycznych kwestii. Niekiedy zajmujemy się w Parlamencie Europejskim rzeczami dość technicznymi, lecz mam zupełną pewność, że ta dyrektywa, te przepisy również pomogą Europie osiągnąć postęp.
Ich celem jest aktualizacja dyrektyw zgodnie z ostatnimi zmianami rynkowymi i regulacyjnymi. Główna zmiana wprowadzona dyrektywą w sprawie zamknięcia rozliczeń dotyczy rozszerzenia ochrony zapewnianej przez dyrektywę na rozliczenia nocne i rozliczenia między systemami połączonymi; to bardzo ważne, ponieważ liczba połączeń i potrzeba interoperacyjności ogromnie wzrosły w ostatnich czasach. Oczekuje się, że dyrektywa MIFID, w sprawie której również miałam zaszczyt być sprawozdawczynią w tej Izbie, oraz europejski kodeks postępowania w sprawie rozrachunków i rozliczeń będą funkcjonować coraz lepiej, a to oznacza, że musimy bardziej skoordynować nasze rozliczenia i uzgodnienia dotyczące zabezpieczeń finansowych.
Jeżeli chodzi o dyrektywę w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych, jest bardzo ważne, aby uznać wierzytelności kredytowe za zabezpieczenia finansowe. Parlament Europejski chciał również rozszerzyć zakres tego, co uznaje się za wierzytelności kredytowe, o międzybankowe wierzytelności kredytowe. Dla mnie akceptowalne rozwiązanie obejmuje wyłączenie kredytów dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw, podobnie jak kredytów konsumenckich.
Wprowadzenie zharmonizowanych ram prawnych w zakresie stosowania wierzytelności kredytowych jako zabezpieczeń finansowych w transakcjach transgranicznych pomaga zwiększyć płynność rynku i zapewnia właściwe funkcjonowanie systemów rozrachunku na szybko zmieniających się rynkach. Nowe dyrektywy wprowadzają również szereg uproszczeń, wyjaśnień i definicji. Rozwiązania te będą istotnym wkładem we wzmocnienie narzędzi służących do opanowywania niestabilnych sytuacji na rynkach finansowych.
Moim celem było osiągnięcie kompromisu w pierwszym czytaniu, zatem cały czas negocjowaliśmy z Radą i Komisją. Negocjowałam również z innymi grupami politycznymi, zwłaszcza z panią poseł Berès i panią poseł Starkevičiūtė, aby osiągnąć kompromis satysfakcjonujący wszystkich w Parlamencie. Cieszę się, że Komisja Gospodarcza i Monetarna jednogłośnie zaakceptowała sprawozdanie.
Ostatecznie jestem również dość zadowolona z kompromisu, który zostanie poddany pod głosowanie podczas sesji w tym tygodniu. W większości kwestii negocjacje przebiegały dobrze i uzgodniliśmy podstawowy zarys przepisów. Było jednak wiele spraw kontrowersyjnych i nie osiągnęłam wszystkich celów.
W czasie negocjacji nie byłam w stanie uzyskać poparcia dla propozycji komisji ECON, która dotyczyła zmiany definicji systemu w taki sposób, aby ochroną zapewnianą przez dyrektywę można było objąć systemy opierające się na akcie prawnym EBC i pozwolić Europejskiemu Bankowi Centralnemu wyznaczać samodzielnie taki system. Cieszę się, że Komisja Europejska oświadczyła w czasie negocjacji, że zasadniczo popiera taką poprawkę i prawdopodobnie przedstawi propozycję w tym względzie w najbliższej przyszłości.
Jeżeli chodzi o dyrektywę w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych i powiadomień, mogłabym życzyć sobie, aby wszystkie państwa członkowskie zniosły wymóg powiadamiania, który w mojej opinii jedynie zwiększa biurokrację i nie służy żadnemu konkretnemu celowi; jednakże, dowiedziawszy się, że kwestia jest niezwykle delikatna dla niektórych państw członkowskich, jestem zadowolona, że będziemy mieć klauzulę rewizyjną.
Uważam, że po pięciu latach niektóre państwa członkowskie, które wciąż chcą stosować wymóg powiadomień, można przekonać do zakończenia tej niepotrzebnej praktyki. Jak już wspominałam, cieszę się, że byliśmy w stanie znaleźć porozumienie, na które wszyscy mogliśmy się zgodzić. Drodzy koledzy! Mam nadzieję, że w czwartek zagłosujecie za przyjęciem tych przepisów.
Na koniec chciałam powiedzieć, że cieszę się, że mogłam pracować z państwem przez ostatnie lata. To moje dwudzieste sprawozdanie legislacyjne, które jednocześnie będzie ostatnim. Będzie mi brakowało Parlamentu, tej Izby i wszystkich państwa.
Przewodniczący
Pani poseł Kauppi! Raz jeszcze dziękujemy za pani pracę i życzymy pani wszystkiego dobrego.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować sprawozdawcom, pani poseł Kauppi z Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz panu posłowi Sakalasowi z Komisji Prawnej, za ich szybką i bardzo wydajną pracę w omawianej materii.
Dyrektywy w sprawie zamknięcia rozliczeń i uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych funkcjonują dobrze i cieszą się szerokim poparciem na rynku. Niemniej jednak cieszę się, że w mniej niż osiem miesięcy udało nam się osiągnąć porozumienie w sprawie koniecznych modyfikacji dostosowujących wymienione akty do ostatnich zmian regulacyjnych i rynkowych. To ważne ze względu na stabilność finansową, a zwłaszcza na dalsze prawidłowe funkcjonowanie systemów rozrachunku, które w coraz większym stopniu są wzajemnie połączone, zachowując jednocześnie własną tożsamość. Nie było potrzeby tworzenia nadrzędnego systemu, co wyraźnie zaznaczono w poprawkach.
Służby, za które odpowiadam, rozpoczęły prace nad przygotowaniem wniosku Komisji na początku 2007 roku, przed pojawieniem się obecnych zawirowań finansowych. Uważam jednak, że zmiany, które zaproponowaliśmy, znalazły uzasadnienie w wyzwaniach, jakie postawiły przed nami wspomniane zawirowania. Ustanowienie zharmonizowanych ram prawnych w zakresie stosowania wierzytelności kredytowych jako zabezpieczeń finansowych w transakcjach transgranicznych jeszcze bardziej zwiększy płynność rynku, która jest tak bardzo potrzebna w obecnych okolicznościach.
Oczekujemy, że wraz z łatwiejszymi przepisami, wierzytelności kredytowe będą w przyszłości częściej stosowane. Oczywiście to zależy od popytu na rynku na inne formy zabezpieczeń finansowych. W pierwszych miesiącach kryzysu finansowego widzieliśmy jednak, że popyt na wierzytelności kredytowe rósł, na przykład w porównaniu z powszechnie znanymi papierami wartościowymi zabezpieczonymi aktywami. Wyjaśnienie jest proste: tak długo jak wierzytelności kredytowe nie są ze sobą powiązane, tak jak w przypadku sekurytyzacji, podmiot przyjmujący zabezpieczenie może w każdym przypadku ocenić wiarygodność finansową przed podjęciem decyzji o ich zaakceptowaniu. Głosując za przyjęciem sprawozdania pani poseł Kauppi, zgadzają się państwo na ułatwienie stosowania wierzytelności kredytowych poprzez zniesienie niektórych wymogów formalnych.
Komisja zobowiązuje się, że w ciągu pięciu lat przedstawi państwu sprawozdanie na temat tych zmian. Przyjrzymy się zwłaszcza temu, w jaki sposób działa zniesienie obowiązku rejestracji lub powiadamiania dłużnika o dostarczeniu wierzytelności kredytowej jako zabezpieczenie finansowe, przede wszystkim w tych państwach członkowskich, które teraz wahają się i chcą zrezygnować z art. 3 ust. 1 dyrektywy w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych.
Korzystając z okazji, chciałbym życzyć pani poseł Piii-Noorze Kauppi wszelkiej pomyślności w przyszłości. Wiem, że obejmie bardzo interesujące stanowisko w Finlandii. Przez cały czas sprawowania przeze mnie funkcji komisarza była wyjątkowo skłonna do współpracy, pomocna i całkowicie zaangażowana w każde zadanie, które zostało jej przydzielone przez Parlament. Wiem, że odniesie wspaniały sukces zawodowy, i życzę jej i jej rodzinie wszystkiego dobrego.
Aloyzas Sakalas
sprawozdawca opiniodawczej Komisji Prawnej. - Panie przewodniczący! Zostałem wyznaczony przez Komisję Prawną do przygotowania projektu opinii w sprawie sprawozdania pani poseł Kauppi w ramach Komisji Gospodarczej i Monetarnej. Złożyłem dwie poprawki. Komisja Prawna zatwierdziła projekt opinii i poparła moje dwie poprawki, zgodnie z którymi Europejski Bank Centralny powinien mieć możliwość wskazywania i określania własnych systemów w sposób bezpośredni bez ingerencji niemieckiego Bundesbanku lub innych organów krajowych.
Odbyliśmy rozmowy trójstronne z ekspertami z Europejskiego Banku Centralnego i Komisji Europejskiej. Eksperci z Banku Centralnego wydali oświadczenie i wyrazili zdecydowane poparcie dla poprawek złożonych przez Komisję Prawną. Natomiast Rada miała problemy z uzyskaniem kompromisowego porozumienia w grupie roboczej w sprawie jednej z przedłożonych poprawek, ponieważ państwa członkowskie nie popierają nadania EBC prawa do bezpośredniego określania własnych systemów i powiadamiania o tym. Żałuję, że ta poprawka nie została zatwierdzona przez Radę, lecz wierzę, że będzie doskonała okazja, aby poruszyć tę kwestię w nieodległej przyszłości.
Othmar Karas
Panie przewodniczący, panie komisarzu, pani poseł Kauppi, panie i panowie! Na początku chciałbym powiedzieć w imieniu grupy, że dziękuję pani poseł Piii-Noorze Kauppi nie tylko za jej ogromne zaangażowanie, lecz przede wszystkim za jej kompetencję i oddanie pracy parlamentarnej, a także za gotowość do kompromisu. W jej przypadku zawsze wiadomo, jakie ma stanowisko, wiadomo też, że nie zamyka się na innych. Pani poseł obejmie ekscytujące stanowisko, a co ważniejsze, będzie miała więcej czasu jako matka. Dziękuję pani za owocną współpracę i życzę wszystkiego najlepszego.
W ramach omawianego przeglądu Unia Europejska raz jeszcze prawidłowo reaguje na kryzys na rynkach finansowych. Wciąż jeszcze istnieje zbyt dużo różnic w poszczególnych państwach członkowskich, więc podjęta harmonizacja jest krokiem w dobrym kierunku. Kryzys na rynkach finansowych, widziany z perspektywy tego przykładu, jest również szansą na komunikację ze strony Unii Europejskiej i trwałą poprawę naszego europejskiego systemu rynków finansowych. Chcę jasno powiedzieć, że zagwarantowanie prawidłowo funkcjonującego systemu rozrachunku, zwłaszcza na szybko zmieniających się rynkach, ma zasadnicze znaczenie dla stabilności rynków finansowych, a w obecnych czasach, jest tym istotniejsze.
Dla mnie ważne są trzy punkty. Po pierwsze chodzi o spójne podejście przyjęte w sprawozdaniach. Po drugie popieram uproszczenie i ułatwienie stosowania obu dyrektyw. Po trzecie chcę uwzględnić wyniki sprawozdania i dyrektywy w moim własnym sprawozdaniu na temat dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych, co pozwoli mi przygotować wszechstronne sprawozdanie i przyjąć spójne podejście.
Pervenche Berès
Panie przewodniczący, panie komisarzu, pani poseł Kauppi! W imieniu Grupy Socjalistycznej w Parlamencie Europejskim chciałabym przyłączyć się do wypowiedzianych wcześniej pozytywnych komentarzy. To prawda, że negocjując z panią, zawsze wiemy, gdzie jesteśmy. Ma pani swoje poglądy, lecz przynajmniej podczas negocjacji z panią czarne jest czarne, a białe jest białe. Ostatecznie dokładnie wiedziałyśmy, na czym stoimy, i mogłyśmy osiągnąć postępy. Raz jeszcze dowiodła pani zdolności współpracy z każdym. Moim zdaniem to szczególna cecha inteligencji tego Parlamentu. W tym szczególnym sprawozdaniu, mogła pani dzięki temu osiągnąć porozumienie w pierwszym czytaniu, czego wszyscy chcieliśmy od początku.
Co do istoty, sprawozdanie dotyczy sprawy, w której Komisja ma niestety braki. Chodzi o całą kwestię postrynkową, w której chcielibyśmy aby, po przyjęciu dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych, Komisja zaproponowała bardziej zdecydowane rozwiązania w celu zorganizowania, ustrukturyzowania, nadzorowania i regulowania rynku, znanego jako otoczenie postrynkowe.
Sprawozdanie jest bardzo małym, bardzo prawnym i bardzo technicznym elementem konstrukcyjnym, który jest użyteczny, lecz nie może przesłaniać ogromnego zadania, które wciąż jest przed nami, gdzie wciąż czekamy na propozycje Komisji. Wyniki tego, co Komisja chciała rozpocząć wraz z kodeksem postępowania, są bardzo ograniczone. Teraz czekamy na ocenę i jesteśmy dość rozczarowani, tak jak wiele zainteresowanych osób na rynku, które wyraźnie widzą, że samoregulacja nie wystarczy w tym obszarze.
W szczególnym i bardzo precyzyjnym tekście, który mamy przed sobą, wyłoniły się dwie podstawowe trudności. Pierwsza dotyczyła podjęcia decyzji, czy Europejski Bank Centralny powinien posiadać specjalne uprawnienia w kontekście tego środku. Uważam, że przedstawiono użyteczne propozycje. Rada nie chciała jednak wyjść poza obecną sytuację, a my - z naszą mądrością i poczuciem obowiązku - zaakceptowaliśmy ten kompromis. W wyniku tego powstał wyważony wniosek, który mamy przed sobą i który musimy potwierdzić.
Druga ważna sprawa polegała na zapewnieniu, że sposób, w jaki systemy łączą się ze sobą, nie prowadzi sam w sobie do powstawania autonomicznych systemów. Raz jeszcze stanowisko przyjęte przez Parlament jest racjonalne i umożliwiające powstawanie połączeń bez przyznawania im autonomii, której nie chcemy stwarzać przy pomocy tego tekstu.
Bezsprzecznie wciąż jest wiele spraw, które należy poruszyć. Mam nadzieję, że Komisja, wykorzystując monopol na inicjatywy w tym obszarze, wywiąże się ze swoich zobowiązań.
Margarita Starkevičiūtė
Przedstawiony dokument tylko wydaje się być techniczny. W rzeczywistości gwarantuje funkcjonowanie bezpiecznego systemu rozrachunku papierów wartościowych, który jest ważny dla wielu ludzi, którzy przystąpili do funduszy emerytalnych, wykupili ubezpieczenia lub są zaangażowani w systemy inwestycyjne. Dokument sprawozdawczyni jest doskonale przygotowany, tak jak wszystkie jej dokumenty. Cieszę się, że miałam zaszczyt pracować z panią poseł nad przygotowaniem wielu dokumentów finansowych, i bardzo mi przykro, że to jej ostatni dzień w Parlamencie Europejskim. My - Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy - zgadzamy się z tym dokumentem, ponieważ odzwierciedla on nasze stanowisko. Co to za stanowisko? Po pierwsze, uważamy, że należy rozszerzyć wspólny rynek rozrachunku papierów wartościowych Unii Europejskiej. Nie chcemy jednak doprowadzić do powstania monopolu; dlatego uważamy, że w przedstawionym sprawozdaniu stworzono warunki do elastycznego tworzenia uzgodnień dotyczących współpracy w zakresie różnych systemów i ustanawiania nowych powiązań.
W kwestii uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych, za bardzo ważne uznaliśmy uproszczenie i sprecyzowanie procedur, a w przypadku niewypłacalności i różnych krytycznych przypadków stwierdziliśmy, że należy ułatwić niwelowania różnic zdań w kwestii własności, a wszystkie warunki powinny być jaśniejsze. Wydaje się, że ten cel również został osiągnięty.
Podobnie jak pozostali sprawozdawcy, wyrażam żal, że nie można było rozwiązać problemu z systemami rozrachunku ustanawianymi przez Europejski Bank Centralny. Chciałabym wezwać Komisję do jak najszybszego przygotowania kompromisowej propozycji w tej kwestii, ponieważ Europejski Bank Centralny będzie poświęcał coraz więcej uwagi funkcjonowaniu takich systemów. Należy zatem rozwiązać kwestię ich utrzymania, bo być może to powstrzyma ekspansję tych uregulowań w stosunku do istniejących systemów pod wpływem Europejskiego Banku Centralnego.
Dragoş Florin David
(RO) Chciałbym pogratulować sprawozdawczyni, Piii-Noorze Kauppi, za sprawozdanie dotyczące dyrektywy w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych, które zawiera trzy główne poprawki do obecnej dyrektywy. Chodzi o wyłączenie z zakresu dyrektywy stosowania umów o kredyt konsumencki i kredyt dla małych przedsiębiorstw; wprowadzenie klauzuli wygaśnięcia w okresie pięciu lat w odniesieniu do prawa państw członkowskich do wymagania powiadomienia lub rejestracji i wreszcie rozszerzenie zakresu stosowania dyrektywy, tak aby obejmowała również pożyczki międzybankowe jako możliwe zabezpieczenie, a nie tylko pożyczki banków centralnych, jak proponowano w pierwotnym wniosku.
Uważam, że złożone poprawki są zgodne z europejskimi przepisami w tej dziedzinie, dlatego też poparłem przyjęcie sprawozdania. Na koniec chciałbym podziękować pani poseł Kauppi za ciężką pracę w Parlamencie Europejskiej i życzyć jej sukcesów w jej nowym przedsięwzięciu. Dziękuję.
Zuzana Roithová
(CS) Zwracam się do pani poseł Kauppi: chciałabym pani podziękować za pracę, profesjonalizm i oddanie podczas negocjowania kompromisu w sprawie proponowanej dyrektywy, która bez wątpienia pomoże w ustabilizowaniu rynków finansowych. Gratuluję pani poseł Kauppi osiągnięcia porozumienia w pierwszym czytaniu. Chciałabym jej również dzisiaj podziękować za pracę w Parlamencie Europejskim, nie tylko za dwadzieścia sprawozdań na tematy związane z kultywowaniem dobrych praktyk w sektorze bankowości, w tym na przykład z wspomnianym kodeksem. Pani poseł Piia Kauppi dowiodła również profesjonalizmu w dyskusjach dotyczących wielu innych sprawozdań. Bardzo doceniam jej postawę w naszych wspólnych zmaganiach dotyczących opatentowania programów komputerowych w czasie, kiedy Unia Europejska nie dysponowała patentem europejskim. Odczujemy jej brak, kiedy w przyszłości podejmiemy negocjacje w tej dziedzinie. Dziękuję pani za współpracę.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować wszystkim za udział w debacie i, jak powiedziałem wcześniej, całkowicie popieram sprawozdanie Parlamentu.
Dyrektywy w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i zabezpieczeń finansowych stanowią dwa kamienie milowe otoczenia pogiełdowego i nie ma wątpliwości, że obecne poprawki stanowią bardzo istotny postęp.
Komisja opowiedziała się za wnioskiem EBC o bezpośrednie wskazywanie Komisji systemów, lecz obecnie w Radzie nie ma on wystarczającego poparcia. Niemniej jednak wrócimy do tej sprawy w bliskiej przyszłości.
Raz jeszcze życzę pani poseł Kauppi wszystkiego najlepszego.
Piia-Noora Kauppi
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować moim kolegom za miłe słowa, a także panu komisarzowi za kilkuletnią współpracę.
Pragnę wygłosić kilka politycznych uwag, po pierwsze o kodeksie postępowania w sprawie rozrachunków i rozliczeń. Nie sądzę, aby to był dobry moment na ostateczne podsumowanie w sprawie wydania kodeksu. To jeden z powodów, dla których niektórzy uczestnicy rynku sprzeciwili się zwiększaniu liczby powiązań i wyższemu stopniowi interoperacyjności. Mówią, że są problemy z zamknięciem rozliczeń, a także z koordynacją różnych przepisów. Uważam, że jeżeli teraz zaakceptujemy dyrektywę, uczestnicy rynku łatwiej zaakceptują powiązania i interoperacyjność z ich systemami.
Druga kwestia dotyczy EBC. Uważam, że możemy w większym stopniu współpracować z Komisją, zwłaszcza nad stworzeniem wspólnotowego podejścia do różnych zagadnień. Już mamy praktyczne osiągnięcie prowadzące do systemów wspólnotowych, a EBC stworzył systemy oparte na sieci, które nie są regulowane przepisami jakiegokolwiek państwa członkowskiego. Byłoby nierozsądnie nie uwzględnić tego praktycznego osiągnięcia, kiedy próbujemy uaktualnić przepisy europejskie. Dlatego bardzo cieszę się, że Komisja będzie pilnować tej kwestii. Być może kolejna kadencja parlamentarna będzie dobrym okresem na włączenie systemów stworzonych przez EBC do dyrektywy w sprawie zamknięcia rozliczeń.
Na koniec, w kwestii konwencji haskiej, widzieliśmy, jak trudno porozumieć się w sprawie szczegółów, kiedy trzeba to osiągnąć za pośrednictwem dyrektyw Wspólnoty Europejskiej. To bardzo ważne, aby kontynuować działania w sprawie konwencji haskiej i negocjacje w sprawie różnych kwestii związanych z prawem prywatnym. Szczególnie trudne były próby znalezienia kompromisu w kwestii momentów wprowadzenia do systemu i momentów odwołania w systemie. To bardzo małe drobiazgi, lecz moim zdaniem Komisja poczyni postępy również w tych ważnych sprawach, być może podczas następnej kadencji.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek.
