Sprawozdanie z postępów Chorwacji w roku 2010 (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji dotyczące sprawozdania z postępów Chorwacji w roku 2010.
Wczoraj spotkałem się z panią premier Chorwacji. Byli ze mną także dwaj przedstawiciele naszych ważnych instytucji, pan sprawozdawca Hannes Swoboda i szef naszej delegacji stałej do Chorwacji, Gunnar Hökmark. Rozmawialiśmy na temat postępów Chorwacji w drodze do Unii Europejskiej. Cieszę się ogromnie, że możemy dzisiaj porozmawiać już bezpośrednio, w gronie wszystkich koleżanek i kolegów, o tym jak wyglądają negocjacje i przyszłość Chorwacji w Unii Europejskiej. Cieszę się, że jest z nami również pan komisarz Füle, który odpowiada za naszą politykę sąsiedztwa. Teraz chciałbym, żeby w imieniu Rady zabrał głos pan János Martonyi. Pan minister i prezydencja węgierska przywiązują dużą wagę do rozszerzenia o Chorwację i dlatego jest to ważny punkt w prezydencji węgierskiej. Bardzo prosimy, Panie Ministrze.
János Martonyi
urzędujący przewodniczący Rady - Panie Przewodniczący! W imieniu prezydencji Unii Europejskiej pragnę powiedzieć, że jest to dla mnie szczególna przyjemność, że mogę dziś zabrać głos na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego.
Posiedzenie to odbywa się w samą porę i stanowi okazję do oceny postępów dokonanych przez Chorwację w procesie akcesyjnym i przedstawienie planów prezydencji węgierskiej na pierwszy semestr roku.
Przede wszystkim pragnę wyrazić swoją radość z aktywnego zaangażowania Parlamentu w proces rozszerzenia i jego konstruktywny wkład w ogólną debatę w sprawie rozszerzenia, a w szczególności w sprawie procesu akcesyjnego Chorwacji.
Jak podkreślaliśmy kilkukrotnie, rozszerzenie wzmacnia pokój, demokrację i stabilność w Europie, służy unijnym interesom strategicznym i pomaga UE w lepszej realizacji jej celów politycznych w ważnych obszarach, które są kluczowe dla odbudowy gospodarczej i trwałego wzrostu.
Rozszerzenie jest główną siłą napędową reform politycznych i gospodarczych. Postępuje w tempie, o którym zasadniczo decyduje stopień przestrzegania przez kraj kandydacki kryteriów kopenhaskich i jego zdolność do przyjęcia na siebie obowiązków wynikających z członkostwa.
Rozszerzenie to jeden z głównych priorytetów naszej prezydencji; nasze prace w trakcie tego semestru będą się skupiały na rozwijaniu polityki zbieżnej z nowym konsensusem w sprawie rozszerzenia przyjętym przez Radę Europejską w grudniu 2006 roku, a także z konkluzjami Rady z 14 grudnia 2010 r., które zostały poparte przez Radę Europejską.
Jeżeli chodzi o Chorwację, zakończenie negocjacji akcesyjnych, o którym mowa w konkluzjach Rady Europejskiej, jest na wyciągnięcie ręki, i naszym celem jest zamknięcie negocjacji przed zakończeniem prezydencji hiszpańskiej - pod warunkiem oczywiście, że Chorwacja spełni pozostałe warunki zamknięcia rozdziałów negocjacyjnych.
Chcielibyśmy również jak najdalej posunąć prace nad sfinalizowaniem traktatu akcesyjnego, torując tym samym drogę dla przystąpienia Chorwacji do EU, na czym nam zależy. Dlatego, jak podkreślono w Państwa rezolucji, ten semestr będzie miał zasadnicze znaczenie dla procesu negocjacyjnego Chorwacji.
Pozwolę sobie teraz pokrótce odnieść się do pozostałych kwestii. Jak dotąd, od rozpoczęcia negocjacji, otwarto 34 z 35 rozdziałów, a 28 spośród nich już zamknięto.
A zatem jesteśmy bardzo bliscy zamknięcia negocjacji. Niemniej nadal pozostaje do zamknięcia kilka trudnych rozdziałów, takich jak konkurencja, rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich, rybołówstwo, polityka regionalna i koordynacja instrumentów strukturalnych, sądownictwo i prawa podstawowe, a także kwestie finansowe i budżetowe, spośród których kilka będzie miało wpływ na unijny budżet.
W konkluzjach Rady w sprawie Chorwacji przyjętych w grudniu zeszłego roku podkreśliliśmy najważniejsze kwestie wymagające dalszej pracy w tych dziedzinach. Zostali Państwo o nich poinformowani. Chcielibyśmy również podkreślić niektóre punkty, które zostały uwzględnione w Państwa rezolucji.
Rada odnotowała, że Chorwacja uczyniła obiecujące postępy w wielu obszarach, w tym w obszarze praworządności i walki z korupcją na wysokim szczeblu. Jednocześnie jasne jest, że potrzebne są dalsze starania. Potrzeba ich w zakresie niezależności i sprawności sądownictwa i walki z korupcją na wszystkich szczeblach.
Rada zachęcała również Chorwację, by ta zintensyfikowała swoje wysiłki na rzecz wypełnienia pozostałych kryteriów, w tym na rzecz zapewnienia przekonujących wyników, w szczególności w zakresie polityki konkurencyjności, a także sądownictwa i praw podstawowych.
W tym względzie pragnę podkreślić znaczenie, jakie przywiązujemy do procesu monitorowania dostosowywania przepisów - a także ich stosowania - do acquis, z myślą o zapewnieniu potencjału administracyjnego i osiągnięcia przekonujących wyników.
W szczególności bardzo ważna z punktu widzenia zamknięcia rozdziału 23 w późniejszym terminie semestru będzie ocena w obszarze sądownictwa i praw podstawowych, którą Komisja przeprowadzi w marcu. Ponadto co się tyczy Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii (MTKJ), Rada odnotowała na ogół dobrą współpracę Chorwacji z MTKJ, przy czym powtarza, że podstawowym wymogiem jest nadal pełna współpraca, zgodnie z ustaleniami ram negocjacyjnych.
Teraz, kiedy Międzyagencyjna Grupa Zadaniowa rozpoczęła badanie ważnych nowych dróg, Rada wezwała Chorwację, by ta kontynuowała dochodzenia administracyjne w sprawie zaginionych dokumentów wojskowych.
Ponadto Rada z zadowoleniem przyjęła aktywną rolę Chorwacji we współpracy regionalnej oraz poprawę jej stosunków z ościennymi krajami, a także wysiłki na rzecz pojednania w regionie.
Wejście w życie umowy arbitrażowej w sprawie sporu granicznego ze Słowenią pod koniec listopada było w tym zakresie bardzo ważnym wydarzeniem. Mając na uwadze znaczenie dobrosąsiedzkich relacji, Rada zachęca Chorwację, aby wykorzystała ten postęp w działaniach zmierzających do rozstrzygnięcia wszystkich pozostałych problemów dwustronnych i regionalnych w zakresie współpracy z zainteresowanymi krajami.
W konkluzji pragnę powtórzyć, że nadal pozostało wiele do zrobienia w trakcie naszej prezydencji. Chorwacja nie powinna szczędzić wysiłków, by spełnić pozostałe kryteria i utrzymać oraz utrwalić to, co już osiągnęła, zgodnie z kalendarzem negocjacji, tak by definitywnie rozwiązać problem pozostałych, niepodjętych jeszcze zobowiązań.
Ze swej strony oczywiście liczymy w tym względzie na wsparcie i współpracę wszystkich państw członkowskich, Komisji Europejskiej, a także, rzecz jasna, przede wszystkim Parlamentu.
Konieczne jest utrzymanie tego rozpędu, by skutecznie zakończyć negocjacje - jak podkreślono w priorytetach prezydencji węgierskiej - do końca czerwca, tj. przed zakończeniem naszej prezydencji.
Przewodniczący
Polityka sąsiedzka to bardzo ważna sprawa dla Unii Europejskiej, regionu Morza Śródziemnego, Partnerstwa Wschodniego, a nade wszystko dla Bałkanów Zachodnich. Przekazuję głos komisarzowi odpowiedzialnemu za tę politykę.
Štefan Füle
komisarz - Panie Przewodniczący! Pragnę pogratulować sprawozdawcy ds. Chorwacji, panu posłowi Swobodzie, i wyrazić swoje uznanie dla jego sprawiedliwego oraz wyważonego sprawozdania. Doceniono w nim imponujące postępy, jakie dokonały się w Chorwacji pod względem wypełnienia kryteriów przystąpienia, odnosząc się przy tym do wysiłków nadal koniecznych do zamknięcia negocjacji.
Jak dotąd Unia Europejska i Chorwacja zamknęły 28 spośród 35 rozdziałów negocjacyjnych. Ministerialna konferencja w sprawie akcesji, która odbędzie się 19 kwietnia, powinna umożliwić tymczasowe zamknięcie dodatkowych rozdziałów, w zakresie których Chorwacja wypełniła kryteria zamknięcia negocjacji lub jest bardzo bliska ich wypełnienia. Jak odnotowano na Radzie ds. Ogólnych, zakończenie negocjacji jest na wyciągnięcie ręki.
Podobnie jak w przypadku wszystkich negocjacji najtrudniejsze problemy pozostają do załatwienia w fazie końcowej. Jak właśnie podkreślił pan minister Martonyi, węgierska prezydencja ogłosiła wcześniej swój cel, jakim jest zakończenie negocjacji w pierwszej połowie 2011, o ile spełnione zostaną wszystkie kryteria i wymagania. To jest ambitny cel, który można osiągnąć, tylko jeżeli Chorwacja będzie nadal dokładała nadzwyczajnych starań, by na czas wypełnić pozostałe wymogi.
Głównymi wyzwaniami, które pozostały, są kryteria wymagane do zamknięcia negocjacji określone w rozdziale 23: sądownictwo i prawa podstawowe, a także w rozdziale 8: polityka konkurencyjności. Chorwacja dokłada wszelkich starań w obu obszarach, ale obecnie nadeszła pora na pokonanie ostatniej prostej.
Co się tyczy sądownictwa i praw podstawowych, głównymi dziedzinami, w których żąda się od Chorwacji, by wywiązała się ze swoich zobowiązań są: osiągnięcie wiarygodnych i trwałych wyników w walce z korupcją; wzmocnienie niezależności, odpowiedzialności, bezstronności i profesjonalizmu sądów; zajęcie się problemem bezkarności sprawców zbrodni wojennych; realizacja celów określonych w programie zakwaterowania uchodźców i poprawa egzekwowania praw mniejszości. Jednym z wymogów pozostaje pełna współpraca z MTKJ.
W każdym z tych obszarów określono wyraźne kryteria do spełnienia. Komisja dokonuje obecnie podsumowania postępów dokonanych przez Chorwację w zakresie każdego kryterium, które przedstawimy w naszym następnym sprawozdaniu tymczasowym z realizacji tego rozdziału, przewidzianym na połowę marca.
Wczoraj odbyłem bardzo przydatne i konstruktywne spotkanie z panią premier Kosor. Rozmawialiśmy o znaczeniu utrzymania rozpędu negocjacji akcesyjnych i rozwiązania pozostałych nierozstrzygniętych problemów. Chorwackie władze doskonale zdają sobie sprawę, co jeszcze pozostało do zrobienia. Faktycznie bardzo ucieszyło mnie zapewnienie pani premier o jej osobistym zaangażowaniu w zapewnienie, by prace nadal toczyły się pełną parą, aż do czasu, gdy możliwe będzie zakończenie unijnego procesu akcesyjnego.
Zgadzam się w stu procentach z tymi, którzy wzywają Unię Europejską, by ani nie dawała Chorwacji "specjalnych ulg”, ani nie piętrzyła przed nią sztucznych przeszkód. Zasady pełnego poszanowania warunków obowiązujących kraje kandydackie, a także pełnego poszanowania zobowiązań podjętych przez Unię Europejską, pozostają kamieniami milowymi procesu rozszerzenia. Są one podstawą jego wiarygodności.
Komisja będzie nadal w pełni popierała Chorwację, która mocno stara się osiągnąć swój cel przystąpienia do Unii Europejskiej. Jestem pewien - i tu skłaniam się do toku rozumowania pana ministra Martoniego - że państwa członkowskie zdecydują o możliwości zakończenia negocjacji, jak tylko upewnimy się, że spełniono pozostałe kryteria wymagane do ich zamknięcia. W równym stopniu jestem przekonany, że kiedy Parlament otrzyma wniosek o zatwierdzenie projektu traktatu akcesyjnego, odegra on tę decydującą rolę, kierując się tym samym podejściem, które przyjął w ramach procesu akcesyjnego Chorwacji.
Podobnie jak sprawozdawca Parlamentu, pan poseł Swoboda, jestem przekonany, że obywatele Chorwacji, po tym jak zostaną wezwani do poparcia przystąpienia ich kraju do Unii Europejskiej, będą mogli głosować na swoich przedstawicieli w następnych wyborach do Parlamentu Europejskiego.
Hannes Swoboda
Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Najpierw pragnę wyrazić swoje najszczersze podziękowania dla wszystkich kontrsprawozdawców za doskonałą współpracę, której owocem jest sprawozdanie, które - miejmy nadzieję - uzyska szerokie poparcie.
Na początek pragnę wspomnieć o bardzo pomyślnej, moim zdaniem, wczorajszej wizycie premier Jadranki Kosor w Parlamencie. Panie Przewodniczący! Wspomniał Pan, że przystąpienie Chorwacji do EU nie tylko jest ważne dla Chorwacji i Unii Europejskiej, ale jest również ważnym sygnałem dla całego regionu. Pierwsza kwestia, na którą chciałbym się powołać, by to podkreślić, jest związana z reformami. Skoro dany kraj wypełnia zadania, które przed nim postanowiono, to również my musimy dotrzymywać obietnic, które poczyniliśmy w zakresie członkostwa. Jak powiedzieli pan Martonyi i pan komisarz, pozostało jeszcze wiele pracy do zrobienia. Nasze przesłanie musi nadal brzmieć w sposób następujący: proszę, podejmijcie ostateczne kroki reformatorskie, byśmy mogli zrealizować nasz wspólny cel, jakim jest podpisanie traktatu w czerwcu.
W rozmowie z panią premier Kosor pan Schulz powiedział, że wcześniej spór w Zatoce Piranu byłby rozwiązywany w drodze działań wojennych. Dziś siedzimy przy stole i staramy się znaleźć metodę negocjowania tych kwestii. To również jest ważny sygnał dla całego regionu - mam tu na myśli Serbię i Kosowo - że takie spory mogą być rozstrzygane nie przez walkę, ale po prostu za pomocą negocjacji i dialogu. Pani premier powiedziała, że w jej kraju rząd i opozycja zmierzają w tym samym kierunku, jeżeli chodzi o UE. Moja ostatnia rozmowa z Zoranem Milanoviciem, liderem socjaldemokratycznej opozycji, również potwierdziła, że tak jest.
Wczoraj rozmawialiśmy o Albanii. Również Albania mogłaby zaczerpnąć z naszych działań przykład, jak można rozstrzygać kwestie będące przedmiotem wspólnej troski, ponad podziałami politycznymi.
Powinniśmy zatem wysłać dwojakie przesłanie do Zagrzebia i całej Chorwacji, a mianowicie że my - Rada, Komisja i Parlament Europejski - współdziałamy na rzecz umożliwienia zakończenia negocjacji w czerwcu, tak by możliwe było zawarcie traktatu i byśmy mogli następnie wydać naszą zgodę na jesieni, umożliwiając przeprowadzenie procesu ratyfikacji, ale musicie - i tu zwracam się do Chorwacji - poradzić sobie z problemami, które jak dotąd nie zostały jeszcze rozwiązane. Co się tyczy walki z korupcją, zrobiono już odważne kroki, ale pozostaje jeszcze do podjęcia kilka końcowych kroków. Pozostało jeszcze wiele do zrobienia w zakresie reformy wymiaru sprawiedliwości oraz przemysłu stoczniowego. Nasze sprawozdanie wspomina jednak o wszystkich tych kwestiach, i nie są to bariery nie do pokonania, lecz stanowią one raczej okazję dla Chorwacji, by zdążyć z wypełnieniem poszczególnych wymogów.
W związku z tym, Szanowni Państwo, odtąd powinniśmy wysyłać stąd do Chorwacji, a nawet do całego regionu, wspólne przesłanie, że jeżeli dany kraj wywiązuje się z zadań, które przed nim postawiono, Unia Europejska również wywiąże się ze swojej obietnicy zezwolenia temu krajowi na członkostwo. Panie Przewodniczący! Jak powiedział Pan wczoraj, przyjęcie Chorwacji będzie również korzystne dla Unii Europejskiej, pod warunkiem, że Chorwacja zrobi to, o co została poproszona.
Dlatego chciałbym raz jeszcze podziękować kontrsprawozdawcom. Jeżeli zdołamy wysłać do Chorwacji i całego regionu możliwie najspójniejszy sygnał, uczynimy ogromny krok naprzód ku pokojowej integracji całego regionu.
Bernd Posselt
w imieniu grupy PPE - (DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Szanowni Państwo! Muszę przyznać, że czuję się dziś bardzo poruszony, ponieważ w tym roku upływa 20 lat od umocnienia się w Słowenii i Chorwacji ruchu na rzecz demokracji. Ruch ten miał wówczas rok i ludzie cieszyli się, tak jak na Węgrzech, w Republice Czeskiej i w innych krajach.
Następnie, 28 czerwca 1991 r., nastąpił brutalny atak ze strony Jugosłowiańskiej Armii Ludowej. Wtedy zdawało się, że wszystko wraca do starego porządku. Byłem w Vukovarze, kiedy zniszczono ten mały, rozkwitający model Europy i gdy pozbawiono domu setki tysięcy ludzi, a tysiące zabito. Odtąd mogę towarzyszyć Chorwacji na jej drodze do Unii Europejskiej. Musimy sobie całkiem jasno powiedzieć, że Chorwacja dołożyła nadzwyczajnych starań na tej drodze.
Z ust pana komisarza padło dziś kluczowe słowo. Wspomniał o sprawiedliwości. Powinniśmy opatrzyć sprawozdanie pana posła Swobody tytułem "Sprawiedliwość dla Chorwacji”, ponieważ takie jest zasadniczo sedno sprawy. Nie chodzi tu o przywileje czy ulgi - jak ktoś słusznie zauważył - ale o sprawiedliwość. Chorwacja jest teraz gotowa na przystąpienie do Unii Europejskiej. W ciągu następnych kilku miesięcy należy dołożyć ostatecznych wysiłków w kilku obszarach. Nie wolno nam jednak stwarzać sztucznych barier dla tego kraju, jak niestety często się działo w ostatnich kilku latach. Chorwacja dzieli kontekst historyczny i kulturowy ze Słowenią i Węgrami. Chorwacja powinna była zostać przyjęta do Unii Europejskiej wspólnie z tymi krajami Europy Środkowej - jest przecież w znacznym stopniu krajem Europy Środkowej. Nie stało się tak z wielu względów, ale teraz nadeszła odpowiednia pora. Dlatego naciskamy. Nie wyznaczamy żadnych terminów - trzymamy się przyjętego założenia, że kryteria są ważniejsze niż daty. Apelujemy jednak bardzo usilnie o niemnożenie sztucznych barier i o traktowanie tego kraju w sposób sprawiedliwy i uczciwy.
Ivo Vajgl
w imieniu grupy ALDE - (SL) Panie Przewodniczący! Dziś po raz ostatni debatujemy nad sprawozdaniem w sprawie postępów Chorwacji jako kandydata do pełnego członkostwa w Unii Europejskiej. Pragnę podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Hannesowi Swobodzie, który pracuje nad tym od wielu lat, za konstruktywne i przyjazne podejście, jakie okazuje zarówno kontrsprawozdawcom, jak i rządowi chorwackiego, a pośrednio, można by rzec, mieszkańcom Chorwacji.
Spoglądając wstecz oraz uwzględniając okoliczności, w jakich Chorwacja stała się dwadzieścia lat temu niezależnym krajem, można by rzec, że kraj ten czekał na członkostwo wystarczająco długo - o ile nie zbyt długo. Panie Ministrze Martonyi, podzielił się Pan z nami bardzo konkretnymi informacjami na temat pańskich planów dotyczących negocjacji akcesyjnych Chorwacji. Popieramy te plany i mamy nadzieję, że zostaną one w całości urzeczywistnione.
W najbliższych miesiącach, zanim Chorwacja zamknie negocjacje, przywódcy z Zagrzebia będą mieli jeszcze wiele do zrobienia. Rozdział 23 jest niezmiennie przedmiotem szczególnej uwagi Grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów dla Europy (ALDE). Wczoraj omówiliśmy go i dokonaliśmy uzgodnień wobec niego w trakcie przyjacielskiej rozmowy między panem Verhofstadtem, przewodniczącym grupy ALDE, i panią premier Kosor.
Rozdział ten jest kluczem do praworządności, poważnego uporania się z problemem dziedzictwa przeszłości, skutecznego i bezstronnego sądownictwa, pewności prawnej i równości dla wszystkich obywateli. Każde demokratyczne państwo prawa - każdy członek Unii Europejskiej - musi gwarantować takie swobody jak otwartość i niezależność mediów, ochrona mniejszości, równouprawnienie oraz ochrona każdego, kto jest inny.
Chorwacki rząd i premier Jadranka Kosor zasługują na uznanie, ponieważ w sposób zdecydowany zajęli się korupcją i przestępczością. Należy również docenić Chorwację, ponieważ udało jej się nawiązać przyjazne stosunki z sąsiadami, ale należy ją jednocześnie zachęcać, by rozwiązała nierozstrzygnięte problemy.
Kiedy będziemy dawali Chorwacji zielone światło do ostatniej rundy negocjacji i do rozpoczęcia ostatniej prostej do pełnego członkostwa, powinniśmy zauważyć, że przedmiotowe sprawozdanie jest skierowane do wszystkich państw Europy Południowo-Wschodniej, które mają takie same oczekiwania. My również mamy oczekiwania: oczekujemy od Europy, że dokończy proces rozszerzenia i stanie się kontynentem spójności i równoważnych wartości.
Pozwolą Państwo, że dodam jeszcze jedno zdanie. Tylko w ten sposób Unia Europejska zdoła, w dzisiejszym świecie, stać się jednym ze światowych liderów i odgrywać jego rolę. Dziękuję za cierpliwość, Panie Przewodniczący.
Franziska Katharina Brantner
w imieniu grupy Verts/ALE - Panie Przewodniczący! Chciałabym przyłączyć się do wszystkich tych, którzy dziękowali panu posłowi Swobodzie za dobrą współpracę w zeszłym roku, i po raz pierwszy - w tym roku.
Zgadzam się z panem posłem Posseltem, że to sprawiedliwe sprawozdanie. Nie możemy się doczekać powitania Chorwacji, skoro tylko - o czym już wspomniano - spełnione zostaną wszystkie kryteria. Do Unii przystępuje wyjątkowy kraj, i po jego akcesji UE będzie miała obowiązek zapewnienia możliwość przystąpienia również pozostałych krajów Bałkanów Zachodnich. To właśnie z tej perspektywy regionalnej Chorwacja musi być teraz najlepsza w klasie, tak by następnie jej koledzy z klasy mogli również przystąpić. Mamy obowiązek wobec pozostałych krajów, ponieważ jeżeli nam się teraz nie uda i popełnimy teraz błędy, o wiele trudniej będzie się przyłączyć innym. Nie możemy zrezygnować z tego celu, jaki przyjęliśmy dla Bałkanów Zachodnich.
Kilkoro z Państwa wspomniało o rozdziale 23 w sprawie korupcji. Uważamy, że UE również musi być szczera wobec siebie i zastanowić się bardzo dogłębnie, w jakim stopniu również ona była zamieszana w korupcję. Dlatego wzywamy między innymi urząd antykorupcyjny OLAF, by przyjrzał się, jakie są implikacje dla UE. Nalegam na wszystkie grupy, by przyłączyły się do tych wysiłków, ponieważ również my musimy być ze sobą szczerzy.
Na koniec pragnę powiedzieć, że ważnym aspektem przystępowania do UE jest sposób poradzenia sobie z przeszłością. Wspomniano o MTKJ. To zasadnicza sprawa, ale mamy wrażenie, że miejscowe sądy ds. zbrodni wojennych powinny funkcjonować lepiej. W jednym ze sprawozdań Amnesty International podkreślono, że nadal istnieje wiele zagrożeń i niedociągnięć. Czujemy, że jest miejsce na poprawę, na przykład w zakresie ochrony świadków, i chcielibyśmy, by również w tym zakresie nastąpiła poprawa. Czujemy, że UE musi koniecznie nalegać na zajęcie się aspektem przeszłości i na pracę nad przeszłością.
Oprócz tego, wszyscy z radością oczekujemy powitania Chorwacji w tym Parlamencie.
Geoffrey Van Orden
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Uważamy, że rozszerzanie Unii o kolejne kraje to jeden z większych sukcesów unijnej polityki, pod warunkiem że odbywa się ono według rygorystycznych kryteriów i że wyciągana jest nauka z poprzednich akcesji.
Według Rady zakończenie negocjacji akcesyjnych z Chorwacją jest na wyciągnięcie ręki, ale wiemy od Komisji, że jak dotąd nie załatwiono właściwie problemów z korupcją i reformą sądownictwa. To bardzo poważna sprawa. Nasze obawy nie są zmyślone.
Chorwacja, która ma 4,5 miliona mieszkańców, najwyraźniej zmaga się z problemem blisko miliona zaległych spraw sądowych, wśród których wiele to sprawy związane z naruszeniami praw własności. Atakowana jest również wolność mediów. Byłym ministrom stawia się zarzuty korupcyjne. Niektórzy mogliby uznać to za dowód działania. W rzeczywistości świadczy to o ogólnej niemocy, którą prawie w ogóle się nie zajęto. Powszechna korupcja wśród polityków i sędziów oznacza klęskę w walce z przestępczością zorganizowaną bezpośrednio związaną z bałkańską trasą przemytu.
Mimo całej litanii problemów, które tutaj zarysowano, szybkie przyjęcie Chorwacji zdaje się przesądzone. Byłoby szkoda, gdyby proces akcesyjny stał się czystą formalnością, uzależnioną od subiektywnego politycznego widzimisię, załatwioną, zanim te fundamentalne problemy zostaną rozwiązane.
Takis Hadjigeorgiou
Panie Przewodniczący! My, posłowie Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy, popieramy przystąpienie Chorwacji do Unii Europejskiej i ufamy, że kraj ten wkrótce stanie się pełnoprawnym członkiem Unii, pod warunkiem oczywiście, że taka będzie wola Chorwatów i kraj ten spełni wszystkie kryteria akcesyjne.
W sprawozdaniu o postępach dostrzeżono, a my przyjmujemy z zadowoleniem, postępy, jakich dokonano w zakresie odsyłania uchodźców, praw kobiet i równouprawnienia, a także w zakresie wyrównywania różnic z krajami sąsiadującymi. Nalegamy jednak na dalsze reformy, szczególnie w sądownictwie i w zakresie walki z korupcją.
Musimy jednak również zwracać uwagę na problemy społeczno-gospodarcze mieszkańców Chorwacji, takie jak ubóstwo, długotrwałe bezrobocie i naruszanie praw pracowniczych. Niestety propozycje dotyczące wspierania gospodarki liberalnej pogorszą sytuację społeczno-gospodarczą Chorwatów.
Dlatego popieramy promowanie rzeczywistego rozwoju społecznego, który zagwarantuje jakość życia wszystkim obywatelom Chorwacji poprzez modernizację systemów opieki społecznej, walkę z bezrobociem, poprawę dostępu do usług ochrony zdrowia, mieszkalnictwa i edukacji i zlikwidowanie dyskryminacji, szczególnie wobec mniejszości.
Jaroslav Paška
Panie Przewodniczący! Od 2005 roku, kiedy to podjęto decyzję dotyczącą rozpoczęcia rozmów o przystąpieniu Chorwacji do UE, chorwacki rząd wprowadził diametralne zmiany do sposobu rządzenia krajem, tak by najlepiej przygotować Chorwację do przystąpienia do UE.
Największe postępy w procesie akcesji dokonały się w 2010 roku, kiedy nasi chorwaccy przyjaciele zamknęli negocjacje w sprawie wielu złożonych rozdziałów i wprowadzili fundamentalne zmiany do konstytucji, a także poczynili postępy na rzecz znalezienia cywilizowanego rozwiązania sporów granicznych z sąsiadami. Oficjalna wizyta prezydenta Serbii Tadicia w Vukovarze pokazała, że możliwe jest budowanie relacji między obywatelami Chorwacji i Serbii w oparciu o wzajemne poszanowanie, szacunek i zrozumienie.
Tempo, w jakim finalizowany będzie teraz proces akcesji, zależy wyłącznie od strony chorwackiej, która po spełnieniu wszystkich warunków akcesji do UE musi również zabiegać o zgodę swoich obywateli na taki krok w ogólnokrajowym referendum. Szczerze życzę naszym chorwackim przyjaciołom powodzenia w szybkim zamknięciu ostatnich rozdziałów i możliwości potwierdzenia, poprzez wybory powszechne, ich gotowości do tego, by stać się częścią Wspólnoty Europejskiej.
Andrew Henry William Brons
Pani Przewodnicząca! Niecałe 20 lat temu Chorwacja walczyła o zapewnienie sobie bezpieczeństwa. Teraz zapewnia je sobie bez jednego wystrzału.
Chorwacja musiała poczynić szeroko zakrojone i inwazyjne zmiany legislacyjne. Musiała również zrezygnować ze wspierania swoich kluczowych branż i pracowników w nich zatrudnionych. Chorwaci muszą uczynić wszystkie te rzeczy, zanim Unia Europejska raczy się zgodzić na członkostwo Chorwacji.
Co najważniejsze, wszystkie te zmiany są akceptowane, jeszcze zanim obywatele wyrazili swoją zgodę w referendum, które im obiecano, czy choćby zanim ich o to zapytano. Mimo wyrażanego w sondażach sprzeciwu większości na członkostwo w UE, pozytywny wynik referendum uznaje się za pewnik. Przed uzyskaniem zgody obywateli, którą dopiero trzeba będzie zdobyć, przeprowadza się ogromne zmiany, zapewniając nas przy tym, że zgoda ta to czysta formalność.
W sprawozdaniu wspomniano, że wydawcy i dziennikarze narzekają na niezwykłą presję polityczną. Milczy jednak na temat tego, jak presja ta wpłynie na uczciwe i obiektywne przeprowadzenie referendum.
Elmar Brok
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Urzędujący Przewodniczący Rady, Panie Komisarzu, Szanowni Państwo! Znajdujemy się teraz w ostatniej rundzie negocjacji przedakcesyjnych w tym sensie, że pozostało nam omówienie tej materii w instytucjach wspólnotowych, w dalszej kolejności bowiem nadal pozostaje proces ratyfikacyjny w parlamentach krajowych, który z pewnością nie będzie łatwy. Jednakże, ponieważ jako przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych mogłem uważnie przyglądać się przystąpieniu do Unii, w ramach procesu rozszerzenia, poprzednich 12 państw, mogę powiedzieć, że Chorwacja jest krajem, który wykonał ogrom prac na przestrzeni wielu lat, by spełnić obowiązujące kryteria, i z tego względu zbliżające się "tak” to pozytywna rzecz.
Powinniśmy popierać ten proces ze względów politycznych. Jest to również sygnał dla innych krajów, które być może będą musiały długo czekać, aż drzwi do Europy zostaną otwarte i nie będą już zasadniczo zamykane. Ważne jest ogólne przesłanie polityczne. Jednak w świetle naszych doświadczeń z innymi krajami powiedziałbym, że Chorwacja musi zająć się reformą swoich systemów sądownictwa i administracyjnego również we własnym interesie - niezależnie od procesu akcesyjnego. Kiedy sprawy sądowe pozostają nierozstrzygnięte zbyt długo lub stawiane są zarzuty korupcyjne, ale postępowanie przeciwko oskarżonemu ciągnie się zbyt długo, szkodzi to ogólnemu rozwojowi kraju. W tym zakresie potrzeba większych starań.
Göran Färm
(SV) Panie Przewodniczący! Najpierw pragnę gorąco podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Swobodzie, który doskonale się spisał. Członkostwo Chorwacji w UE zbliża się wielkimi krokami, ale nadal istnieją wyzwania, na przykład w zakresie walki z korupcją. Chorwacja przyjęła nowe i lepsze ustawodawstwo, teraz jednak konieczne jest wdrożenie reform. Konieczne są skuteczne śledztwa, stawianie zarzutów i skazywanie sprawców.
Obecnie cała uwaga skupia się na sprawie byłego premiera konserwatysty, Ivo Sanadera, który przebywa w więzieniu w Austrii. Cieszy nas ujawnienie przez dziennikarzy i polityków z Chorwacji korupcji wśród elit politycznych. Jednak sprawa Ivo Sanadera jest również chwilą prawdy dla UE, korupcja wymaga bowiem zaangażowania obu stron. Zważywszy na zarzuty, z których wynika, że Ivo Sanader próbował wpływać na UE w niewłaściwy sposób, zaproponowałem, by Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, OLAF, nawiązał współpracę z chorwackimi organami ścigania w celu wyjaśnienia tych informacji, ponieważ oczywiście nie wiemy, czy są one prawdziwe.
Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) domaga się skreślenia tej ważnej części rezolucji, niemniej, wraz z Grupą Zielonych/Wolnego Sojuszu Europejskiego, apelujemy do wszystkich frakcji politycznych, by przyjęły rezolucję. UE musi być proaktywna, a nie po prostu zrzucać odpowiedzialność na Chorwację.
Lena Ek
Panie Przewodniczący! Miło jest widzieć, jak pośród wzburzonych wód globalnego kryzysu gospodarczego Chorwacja pewnie trzyma się wytyczonego kursu na członkostwo.
Dotychczasowe postępy są imponujące, ale pragnę podkreślić, że ta pozytywna energia powinna teraz przenieść się na inne obszary, w których pozostaje jeszcze wiele do zrobienia.
Są dwa punkty, które chciałabym dziś podkreślić. Pierwszym jest reforma i wzmocnienie sądownictwa. Solidny i niezależny system sądownictwa jest bezwzględnie konieczny do walki z korupcją i zapewnienia praworządności w dłuższej perspektywie czasowej. Nie chodzi tylko o aresztowanie przestępców; chodzi o ich późniejsze ukaranie. W przeciwnym razie wysiłki na rzecz walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną będą nieskuteczne.
Drugi punkt, który chcę poruszyć, to potrzeba budowania tolerancji w chorwackim społeczeństwie. W projekcie europejskim chodzi o pojednanie, i to nie tylko między krajami - popieram polepszenie stosunków z sąsiadami Chorwacji - ale również wewnątrz nich. Groźby przemocy wobec mniejszości są zupełnie nie do przyjęcia. Całkowicie zdaję sobie sprawę, jak trudne to jest, ale jestem święcie przekonany nie tylko, że pobudzi to rozmowy akcesyjne, ale również że wysiłki te przyniosą chorwackiemu społeczeństwu bezpośrednie korzyści.
Tomasz Piotr Poręba
(PL) Panie Przewodniczący! Bez wątpienia powinniśmy wspierać węgierską prezydencję w jej ambitnych planach na rzecz zakończenia negocjacji z Chorwacją do połowy tego roku. Poprzez członkostwo Chorwacji w Unii Europejskiej zyskujemy ważnego, konstruktywnego sojusznika, który już pełni bardzo stabilizującą, ważną rolę w regionie i jest przykładem dla wielu krajów Bałkanów, które myślą o perspektywie przystąpienia również do Unii Europejskiej.
Dzisiaj chciałbym wyrazić duży szacunek i uznanie dla reform podjętych przez chorwacki rząd, chorwackie społeczeństwo, zwłaszcza tych w obszarze walki z korupcją, zorganizowaną przestępczością, reform w obszarze administracji publicznej czy sądownictwa. Oczywiście są jeszcze kwestie, które wymagają usprawnienia i dokończenia. Życzę, aby stało się to jak najszybciej. Oczywiście również są pewne informacje dobiegające z Chorwacji, że chorwackie społeczeństwo nie jest w pełni usatysfakcjonowane tym, że członkostwo przyniesie korzyści dla ich kraju. Uważam, że naszą mądrością, przy współpracy z rządem Chorwacji, powinno być podjęcie takich działań, które przyczynią się do odwrócenia tej tendencji bardzo szybko.
Bastiaan Belder
(NL) Panie Przewodniczący! Chorwacja poczyniła znaczące postępy na drodze ku członkostwu w UE. Ta kwestia jest bezdyskusyjna i bardzo mnie to cieszy. Są jednak dwie rzeczy, które budzą moją poważną troskę.
Korupcja w tym bałkańskim kraju jest nadal powszechna; wystarczy zapoznać się z motywami 7 i 8 rezolucji, o której rozmawiamy. Poważnie odciska się to na gospodarce i relacjach handlowych z tym krajem. Pilnie potrzebujemy lepszego podejścia do rozwiązania tego problemu we współpracy z europejskimi instytucjami.
Ponadto moją troskę budzi kiepsko zorganizowana administracja w kraju - patrz motyw 28 rezolucji. Potrzebna jest solidnie zorganizowana administracja, jeżeli unijne przepisy mają być właściwie wdrożone, a Chorwacja ma nadążyć za wydarzeniami.
Dopóki te dwa wąskie gardła nie zostaną zlikwidowane, nie zniknie mój niepokój dotyczący szybkiego tempa, w jakim węgierska prezydencja pragnie przeprowadzić akcesję Chorwacji. Moim zdaniem doświadczenia z przeszłości powinny skłonić nas do tego, by przyjąć za cel jakość przystąpienia, a nie same przystąpienie. Pomoże nam to zapewnić poparcie obywateli, w tym moich współobywateli, Holendrów.
Angelika Werthmann
(DE) Panie Przewodniczący! Generalnie rzecz biorąc, wydarzenia w Chorwacji zmierzają we właściwym kierunku. Prace nad teorią zostały ukończone, ale trzeba jeszcze przełożyć tę teorię na praktykę. Pozostają trzy obszary, w których nadal pozostaje wiele do zrobienia.
Po pierwsze Chorwacja musi ściślej współpracować z Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w Hadze, by przyspieszyć postępy w zakresie praw człowieka i ścigania zbrodniarzy wojennych. Jak stwierdza Amnesty International w swojej publikacji zatytułowanej "Behind a Wall of Silence”, istnieją rażące indywidualne przypadki naruszeń praw człowieka, którymi nadal należy się zająć. Ochrona praw człowieka jest dla UE jedną z najważniejszych rzeczy. Nie wolno nam okazywać gotowości na kompromisy, gdy w grę wchodzi ochrona praw człowieka, i faktycznie nie jesteśmy gotowi na takie kompromisy, gdy wchodzi ona w grę.
Po drugie, jest problem korupcji. Nadal panuje ona w społeczeństwie, przemyśle i w polityce. Cieszą mnie wysiłki chorwackiego rządu na rzecz rozwiązania problemu korupcji w kraju, ale jednocześnie musimy nalegać na surowe rozprawienie się z tym zjawiskiem.
Po trzecie Chorwacja musi zapewnić, we własnym interesie, szybkie postępy w zakresie reform rozpoczętych w systemie sądownictwa.
Krzysztof Lisek
(PL) Pani Przewodnicząca! Kiedy dwa lata temu pracując w polskim parlamencie miałem przyjemność gościć jako szef komisji spraw zagranicznych kolegów z komisji spraw zagranicznych Chorwacji, koledzy z Chorwacji zapytali mnie, czy wiem, ilu właśnie w tym momencie polskich żeglarzy żegluje w Chorwacji. Okazało się, że kilkadziesiąt tysięcy jednocześnie. Miliony turystów, którzy przybywają do tego pięknego kraju, są w stanie dzisiaj powiedzieć i potwierdzić, że Chorwacja to jest nowoczesny i demokratyczny kraj gotowy do członkostwa w Unii Europejskiej. Ale ci sami koledzy zapytali mnie też, jak Polska restrukturyzuje stocznie, tzn. że jest jeszcze kilka problemów, które tutaj wszyscy wymienialiśmy - problemów do rozwiązania. Mimo wszystko liczę, że słowa pana ministra Martoniego się spełnią, że nasi przyjaciele z Węgier i Komisja Europejska zamkną negocjacje i dzisiaj usłyszymy od ministra Sikorskiego (szefa polskiej dyplomacji), który będzie w Parlamencie, że Polska pełniąca prezydencję będzie miała przyjemność być świadkiem przyjęcia Chorwacji do Unii Europejskiej.
Zoran Thaler   -
(SL) Pani Przewodnicząca! Przyłączam się do gremialnych pochwał podejścia i pracy pana posła Swobody.
Szczerze wierzę, że dla Chorwacji i dla pana posła Swobody będzie to rzeczywiście ostatnie sprawozdanie w tej sprawie i że Chorwacja przystąpi do nas jak najszybciej. W każdym razie członkostwo umożliwi Chorwacji nadrobienie części straconego przed przystąpieniem czasu.
Faktycznie, jeśli uwzględnić etap rozwoju chorwackiej gospodarki, społeczeństwa, kultury i sztuki, kraj ten mógłby z łatwością przystąpić do grupy państw, które weszły do Unii Europejskiej siedem lat temu. Sugeruję, by władze w Zagrzebiu skorzystały z akcesji Chorwacji do Unii Europejskiej, by zdecydowanie rozprawić się z kulturą korupcji i przestępczości. Rozwijanie wolności niezależnych mediów i ochrona obiektywnych dziennikarzy pracujących dla chorwackich nadawców publicznych to kolejna kwestia o zasadniczym znaczeniu.
Przyjęcie Chorwacji do UE będzie oznaczało wyciągnięcie przez nas ręki do regionu Bałkanów. Z radością oczekuję współpracy z naszymi chorwackimi kolegami, by przynieść temu ciągle niespokojnemu regionowi stabilizację i postęp.
Andrey Kovatchev   -
(BG) Pani Przewodnicząca! Chciałbym podziękować panu posłowi Swobodzie za dobrą pracę i wyrazić szczerą nadzieję, że jego sprawozdanie będzie ostatnim sprawozdaniem przed podpisaniem przez Chorwację traktatu o przystąpieniu do Unii Europejskiej.
Wierzę, że przystąpienie Chorwacji do UE pobudzi reformy w regionie i będzie sukcesem dla całej Europy. Chorwacja sama to niedawno zasygnalizowała, udostępniając darmowo tłumaczenia aktów prawnych acquis communautaire swoim sąsiadom z byłej Jugosławii - Bośni i Hercegowinie, Serbii, Czarnogórze i Macedonii. Tym samym kraj ten pokazał, że jest gotowy i zdolny przyczynić się do zapewnienia regionowi europejskiej przyszłości.
Przyjęcie Chorwacji do UE da wyraźny sygnał, że UE wywiązuje się ze swoich zobowiązań wobec Bałkanów Zachodnich i że ekspansja jest procesem otwartym. Chciałbym podkreślić, że chociaż każdy kraj naszego kontynentu ma swoje problemy, powinniśmy być ostrożni, wskazując palcem na kraje Europy Wschodniej, gdy mowa o korupcji i przestępczości.
Nie są to tylko i wyłącznie znaki firmowe tego regionu, ale również wyzwanie dla nas wszystkich, i tylko poprzez połączone wysiłki możemy ograniczyć negatywne tendencje w tej dziedzinie. Przejrzystość i demokracja to wartości niezmienne i choćby z tego względu musimy popierać i stymulować reformy w Bałkanach Zachodnich. Życzę Chorwacji wszystkiego najlepszego i nie mogę się doczekać powitania jej tutaj jako 28. państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
László Tőkés
(HU) Pani Przewodnicząca! Musimy odnotować, wyrażając przy tym ostrą krytykę, że choć pod kilkoma względami Chorwacja była przygotowana na przystąpienie w trakcie ostatniej fali rozszerzenia sześć lat temu, nadal jej się na to nie zezwala. Dlatego nie pozostaje nam nic innego, jak tylko poprzeć cel węgierskiej prezydencji, którym jest uczynienie integracji Chorwacji jednym z najwyższych priorytetów jej kadencji. Podobnie nie pozostaje nam nic innego, jak tylko poprzeć oświadczenie premiera Węgier Viktora Orbána, że zjednoczenie Europy nie będzie kompletne bez zintegrowania z nią krajów Bałkanów Zachodnich. Państwa byłej Jugosławii pozostające poza Unią są niczym zionące czarne dziury na mapie UE. Przystąpienie Chorwacji oznacza początek zmiany tej sytuacji. Jak powiedziała wczoraj premier Chorwacji, Jadranka Kosor, naszym moralnym obowiązkiem jest zapewnienie tej zachęty krajom Europy Południowo-Wschodniej, ponieważ dla nich nie ma żadnej alternatywy wobec integracji.
Andrzej Grzyb
(PL) Pani Przewodnicząca! Zarówno sprawozdanie pana posła Swobody, jak i sprawozdanie prezydencji oraz komisarza Füle wskazują, że jest bardzo dobry klimat do zakończenia negocjacji z Chorwacją. Należy szczególnie podkreślić determinację samej Chorwacji, która została wyrażona między innymi przez panią premier Kosor, nie tylko dotyczącą zamknięcia samych negocjacji, ale również współpracy z sąsiadami oraz Międzynarodowym Trybunałem Karnym. Bliska perspektywa zakończenia negocjacji oraz stworzona w tej Izbie atmosfera pomogą również samej Chorwacji. To ważny sygnał, że nie będą piętrzyły się kolejne problemy, a te 20 lat oczekiwania zakończy się wraz z podpisaniem Traktatu o członkostwie. Doceńmy również symboliczne gesty Chorwacji, która np. przekazała wszystkim sąsiadom starającym się o członkostwo tłumaczenie pełnego acquis communautaire. Doceniam pracę pana posła Swobody, jestem również przekonany, że to ostatni raport o postępach Chorwacji w przygotowaniach do członkostwa. Rychło powitamy ją w gronie członków Unii Europejskiej.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie Ministrze! Zdecydowanie popieram podejmowane przez węgierską prezydencję próby zakończenia negocjacji akcesyjnych Chorwacji w czerwcu. Pod kilkoma względami Chorwacja osiągnęła wyższy stopień rozwoju niż niektóre państwa członkowskie. To oczywiste, jak powiedział pan minister, że nadal pozostało wiele do zrobienia. Pan poseł Swoboda doskonale rozumie złożoność sytuacji Bałkanów Zachodnich.
Sukces Chorwacji może posłużyć jako zachęta dla Serbii i innych krajów Bałkanów Zachodnich. Ważne jest, by nasi przyjaciele z Bałkanów Zachodnich i nasi chorwaccy koledzy zrozumieli, że ich reformy wewnętrzne muszą być realizowane nie dla dobra UE, ale dla dobra jej obywateli. Uważam, że wyjątkowo ważne jest poprawienie sytuacji Serbów, Węgrów i innych mniejszości narodowych, jak i zapewnienie zasłużonego powrotu Serbów, którzy uciekli lub zostali wygnani, Serbów z Krajiny, a także ustabilizowanie relacji sąsiedzkich między Słowenią a Chorwacją. Musimy docenić, że nasi chorwaccy przywódcy wykonali kilka gestów w kierunku historycznego pojednania Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Chorwacji.
Jelko Kacin   -
(SL) Pani Przewodnicząca! Życzę chorwackiemu rządowi i Komisji Europejskiej mnóstwa determinacji, cierpliwości, wytrwałości i energii w ukończeniu reform i życzę również, by Chorwacja uczciła zakończeniem negocjacji dwudziestą rocznicę uzyskania niepodległości.
Takie jest moje szczere życzenie. Jednak to, co okaże się możliwe, zależy od chorwackiego rządu i współpracy między nim, czyli koalicją rządzącą, a opozycją chorwackiego parlamentu. Obecnie potrzebujemy również większej wrażliwości społecznej i współpracy ze strony polityków. Obecny kryzys gospodarczy spycha wszelkie korzyści, jakie przystąpienie do UE mogłoby przynieść gospodarce Chorwacji i jej obywatelom na margines priorytetów społecznych i nasila krytykę pod adresem Unii Europejskiej.
Wreszcie, Chorwacja potrzebuje również swoich obywateli, by ci zagłosowali na "tak” w referendum. Jakiekolwiek osłabienie dynamiki przystąpienia Chorwacji nie przyniosłoby Chorwacji żadnych katastrofalnych następstw, wysłałoby skrajnie negatywny sygnał do krajów Bałkanów Zachodnich, które znajdują się teraz na drodze do UE. Bez zakończenia negocjacji chorwaccy deputowani nie będą mogli uzyskać statusu obserwatorów w tym Parlamencie i nie będzie mowy o członkostwie. Dlatego wzywam Państwa do utrzymania tempa i dołożenia wszelkich starań.
Marije Cornelissen   -
(NL) Pani Przewodnicząca! Jestem szczęśliwa, że Chorwacja coraz bardziej zbliża się do członkostwa. Grupa Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego zdecydowanie popiera przystąpienie do UE wszystkich bałkańskich krajów, a także Turcji. Jesteśmy jednak tak gorącymi zwolennikami jej akcesji właśnie dlatego, że przywiązujemy tak dużą wagę do reform wymaganych do uzyskania członkostwa. Chorwacja nie zakończyła jeszcze tych reform. Proces ten musi trwać.
A zatem głosując, będziemy zabiegali o zapewnienie, by w sprawozdaniu nie wyznaczono konkretnego terminu. Możliwe jest zakończenie negocjacji w pierwszej połowie bieżącego roku, ale równie dobrze może do tego nie dojść. Nie chodzi tu o to, kiedy negocjacje zostaną zakończone. Chodzi o to, by przed ich zakończeniem Chorwacja spełniła wszystkie kryteria.
Rzeczywiście, jeżeli mamy wyciągnąć jakąś naukę z akcesji Rumunii i Bułgarii, niech będzie nią to, że nie powinniśmy wyznaczać konkretnej daty. Zamiast tego musimy jasno i wyraźnie powiedzieć, co jeszcze pozostało do zrobienia. Jeszcze jedna sprawa: jedną z kwestii, w zakresie których Chorwacja powinna uczynić nieco więcej, jest ochrona mniejszości seksualnych. Byłoby dobrze, gdyby nasza obecna unijna prezydencja dała dobry przykład, zezwalając na zorganizowanie parady równości w Budapeszcie w dniu 18 czerwca 2011 r.
Charles Tannock
Pani Przewodnicząca! Postępy Chorwacji na drodze do członkostwa w UE przebiegają bezproblemowo, o czym wyraźnie mowa w sprawozdaniu. Brytyjscy konserwatyści popierają rozszerzenie UE o kraje całkowicie spełniające kryteria kopenhaskie, ponieważ uważamy, że powiększenie UE powinno zaowocować bardziej elastyczną i mniej scentralizowaną Unią.
Należy pogratulować Chorwacji jej wysiłków na rzecz walki z korupcją, o których świadczy zatrzymanie byłego premiera Ivo Sanadera. Cieszę się, że Słowenia nie będzie już blokowała przystąpienia Chorwacji w związku ze sporem granicznym między tymi dwoma krajami. Była to zawsze sprawa dwustronna, która w żadnym razie nie powinna wykluczać przystąpienia Chorwacji do Unii. Jest jeszcze drobny spór z Czarnogórą, do spraw której jestem sprawozdawcą, który to spór zostanie rozstrzygnięty przez MTS.
Wierzę również, szczególnie jako sprawozdawca ds. Czarnogóry oraz wierny przyjaciel Serbii, że przystąpienie Chorwacji do UE przyspieszy integrację całego regionu byłej Jugosławii z UE. Mam nadzieję, że członkostwo Chorwacji zainspiruje oba kraje do wzmożenia reform i że po akcesji Chorwacja nie będzie próbowała rozliczać przeszłości poprzez blokowanie przystąpienia Serbii.
Andreas Mölzer
(DE) Pani Przewodnicząca! Wśród krajów kandydackich Chorwacja jest znana jako kraj, który poczynił największe postępy. To nie dziwi, ponieważ kulturalnie i historycznie posiada ona silne związki z Europą Środkową. Chorwacja wielokrotnie dowiodła swojej gotowości przystąpienia do UE, na przykład rozstrzygając spór dotyczący rybołówstwa. W związku z korupcją potrzebne są oczywiście dalsze wysiłki, ale najwyraźniej nie brakuje tu woli, o czym świadczy aresztowanie byłego premiera, Ivo Sanadera. Da się ponadto zauważyć pewien ruch, jeżeli chodzi o rozliczenie zbrodni wojennych. W tym względzie jeszcze przyjdzie nam się przekonać, jaką rolę odegra niemiecki nakaz aresztowania wydany wobec byłego wysokiej rangi funkcjonariusza jugosłowiańskich tajnych służb.
Chorwacja wydaje się być przygotowana do zerwania z przeszłością, na przykład poprzez zapewnienie wsparcia na rzecz powrotu uchodźców wojennych. W tym zakresie dobrze byłoby również, gdyby UE pomagała nie tylko uchodźcom wojennym, ale również przesiedleńcom i by starała się znaleźć rozwiązanie problemu żądań zwrotu mienia ze strony naddunajskich Szwabów.
Jean-Pierre Audy
(FR) Pani Przewodnicząca! Pragnę pochwalić wyważoną rezolucję mojego kolegi, pana posła Swobody, i powiedzieć, że koniecznie musimy zapewnić pomyślność tej akcesji. To skłania mnie do zwrócenia uwagi na poważne obawy części opinii publicznej, że akcesja ta następuje w nieodpowiednim momencie. Historia nie przebiega według harmonogramu i przechodzimy obecnie przez kryzys. Europejczycy mają obawy.
Po upadku muru berlińskiego nastąpiła fala akcesji krajów postkomunistycznych i dziś traktujemy każdy przypadek z osobna. Dlatego, Panie Komisarzu, uważam, że potrzebna jest szeroko zakrojona kampania informacyjna we wszystkich państwach członkowskich UE, a być może również w samej Chorwacji, by wyjaśnić, jakie prace wykonano, że wszystkie rozdziały są należycie respektowane i że poczyniono poważne przygotowania do tej akcesji.
Taka jest moja propozycja, ponieważ kompetencje akcesyjne nie należą do Europy. Kompetencje akcesyjne należą do państw i obywateli tych państw. Mamy obowiązek zapewnić pomyślność tego przystąpienia. Wykorzystajmy wszelkie zasoby będące do naszej dyspozycji w tym trudnym okresie integracji europejskiej, przez który przechodzimy.
Štefan Füle
komisarz - Pani Przewodnicząca! Dziękuję bardzo za tę wiele obiecującą i konstruktywną debatę. Przedmiotowy projekt rezolucji Parlamentu Europejskiego, z jego wyważonym przesłaniem, ma ogromne znaczenie dla pracy podjętej przez Komisję. Zapewnia on jakże przydatne wskazówki na potrzeby dalszych prac w Chorwacji, a szczególnie cieszą mnie liczne odniesienia do sprawiedliwości, jakości i wiarygodności, które padły w dzisiejszej debacie.
W pełni zgadzam się również z tymi dzisiejszymi wypowiedziami, w których podkreślano, że cały ten proces i wymagane wysiłki są korzystne dla chorwackich obywateli. Należy jasno poinformować Chorwatów o tych korzyściach w najbliższych miesiącach.
Ważnym sygnałem jest zdecydowane poparcie Parlamentu dla chorwackiego procesu akcesyjnego. Jest on ważny nie tylko dla samej Chorwacji, ale dla wszystkich krajów kandydackich i potencjalnych kandydatów. Faktycznie Państwa poparcie zachęci Chorwatów do kontynuowania intensywnych wysiłków na drodze ku Unii Europejskiej i pomyślnego zakończenia negocjacji.
János Martonyi
urzędujący przewodniczący Rady - Pani Przewodnicząca! Przede wszystkim, w imieniu prezydencji pragnę wyrazić uznanie i podziękowania za ciągłe zaangażowanie oraz wkład Parlamentu - a szczególnie sprawozdawcy, pana posła Swobody - w wysiłki, których dokładamy, nie tylko na rzecz pomyślnego rozszerzenia Unii o Chorwację, ale na rzecz postępów w zakresie samego procesu rozszerzenia.
Gorąco wierzę, że dzisiejsza poranna debata, która jest bardzo konstruktywna i użyteczna, dobitnie świadczy o wszystkich tych wysiłkach.
Gorąco wierzę również, że rezolucja, która ma być przyjęta, uwypukli kluczową rolę Parlamentu, która rzeczywiście wykracza poza konkretny problem przystąpienia Chorwacji do UE.
Wyśle to niezwykle istotny sygnał do europejskich obywateli, do obywateli Europy, że rozszerzenie faktycznie służy ich najlepszym interesom i być może przekona ich to, że zmęczenie rozszerzeniem, które nastąpiło i dało się odczuć tuż po tzw. ponownym zjednoczeniu Europy, to już przeszłość i że pociąg procesu rozszerzenia musi jechać dalej.
Jednocześnie wyśle to również bardzo ważny sygnał polityczny do innych krajów kandydackich i aspirujących do członkostwa. Podkreślono to również w Państwa sprawozdaniu i rezolucji. Wszyscy wiemy, że głównym czynnikiem stabilności, współpracy i pojednania w Bałkanach Zachodnich jest rzeczywiście perspektywa europejska.
Tak więc europejska perspektywa musi być wiarygodna i musi wyrażać się i przejawiać w konkretnych działaniach. Takim konkretnym działaniem jest właśnie zbliżające się przystąpienie Chorwacji do Unii Europejskiej. Wszyscy wiemy, że mamy tu do czynienia z niedokończonym przedsięwzięciem. Europa wciąż nie jest jedną całością i naszym podstawowym zadaniem jest coś z tym zrobić.
Z ust posłów padło wiele ważnych uwag i komentarzy, na przykład na temat tego, czy negocjacje akcesyjne były zbyt długie, czy też nie. To prawda, że trwały niemal sześć lat i że to dłużej niż negocjacje akcesyjne innych krajów. Obecnie zalecam, byśmy wybiegli myślą w przyszłość i spróbowali jak najbardziej przyspieszyć ten proces.
Po obu stronach nastąpiły bardzo ważne postępy i osiągnięcia, i będę w nieskończoność podkreślał naszą determinację na rzecz zapewnienia - dzięki połączonym wysiłkom obu stron - wiarygodnego, dobrej jakości rozszerzenia. Będzie to niezwykle ważny sygnał dla nas wszystkich, wewnątrz i zewnątrz dzisiejszej Unii Europejskiej.
Pragnę raz jeszcze Państwu podziękować za niezwykle istotne przemyślenia i uwagi, a także podziękować Komisji - wszystko to oczywiście w nadziei, że zdołamy zrealizować nasz cel, którym jest, raz jeszcze powtarzam, zakończenie negocjacji do końca czerwca tego roku.
Przewodnicząca
Otrzymałam jeden projekt rezolucji dotyczący tematu debaty złożony w trybie art. 110 ust. 2 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się dziś, 16 lutego, o godz. 12.00.
Oświadczenia na piśmie (artykuł 149 Regulaminu)
Debora Serracchiani
Mamy nadzieję, że Chorwacja poczyni szybkie postępy w negocjacjach dotyczących członkostwa w UE. Przyspieszenie akcesji Chorwacji jest koniecznością, jeśli uznać, że jej strategiczne położenie geopolityczne to brama do rynków Europy Środkowej. Stąd potrzeba zintegrowanego rozwoju portów i połączeń z korytarzami europejskimi, szczególnie w związku z tym, że Chorwacja będzie beneficjentem pokaźnych unijnych środków, spośród których 60 % przeznaczonych zostanie na infrastrukturę.
Aby było to możliwe, Chorwacja powinna przyjąć konieczne reformy. W szczególności Chorwacja powinna wzmocnić administrację publiczną i sądownictwo, walczyć z korupcją i zapewnić pełną współpracę z Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwość ds. byłej Jugosławii. Cieszy mnie zawarcie umowy między Unią Europejską a Republiką Chorwacji w sprawie Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii. Jestem rozczarowana sytuacją chorwackiego sektora stoczniowego - sektora, który był niegdyś perłą jugosłowiańskiej branży eksportowej, a obecnie całkowicie legł w gruzach.
Mam nadzieję, że chorwacki rząd zdoła jak najszybciej zakończyć proces restrukturyzacji, tak by mógł również zamknąć rozdział konkurencji. Podkreślam zwłaszcza wagę przystąpienia Chorwacji do UE w związku ze zintegrowaną polityką morską w regionie Adriatyku, który już niedługo stanie się niemalże w całości obszarem europejskim.
Jiří Havel
Sprawozdanie jest generalnie przychylne Chorwacji. Wynika z niego, że kraj ten jest bliski zakończenia negocjacji akcesyjnych. Jednakże podobnie jak w sprawozdaniach z lat ubiegłych, tak i w tym sprawozdaniu zwraca się uwagę na uporczywe i często poważne niedociągnięcia. W świetle dotychczasowych doświadczeń w zakresie chorwacko-słoweńskiego sporu granicznego niepokojące jest to, że jak dotąd nie nastąpiły znaczące pozytywne postępy w zakresie licznych sporów terytorialnych Chorwacji z jej sąsiadami (w szczególności z Bośnią i Hercegowiną, ale również z Serbią i Czarnogórą). Poważne obawy nadal budzi bulwersujące zwlekanie z ukaraniem sprawców zbrodni wojennych na Serbach. Na śledztwo i proces nadal czeka "kilkaset spraw”; fakt ignorowania przez chorwackie sądy tych spraw utrwala brak zaufania wśród Serbów. Ponadto Chorwacja nie przedłożyła jak dotąd w Międzynarodowym Trybunale Karnym dla Byłej Jugosławii w Hadze tzw. dzienników artyleryjskich (MTKJ). Nadszedł zatem czas, by zastanowić się, jak dalece UE powinna zaangażować się w tę sprawę. Nawet powrót serbskich uchodźców w 2010 roku miał bardzo ograniczony zakres. Sprawozdanie nie informuje, ilu spośród 13 tysięcy Serbów, którzy powrócili do Chorwacji po wojnie, przybyło z Serbii, a jak wielu pochodziło z Republiki Serbskiej w Bośni i Hercegowinie. Liczba serbskich uchodźców w Republice Serbskiej (Bośnia i Hercegowina) utrzymuje się zasadniczo na stałym poziomie od kilku lat (między 25 tysięcy a 35 tysięcy osób). Władze chorwackie uniemożliwiły ich powrót głównie w związku z nierozwiązaniem problemów w takich obszarach jak zwrot majątków, mieszkalnictwo, prawa dzierżawy, emerytury itp.
Monika Smolková
Chorwacja, jako kraj kandydacki od 2003 roku, kiedy to złożyła swój wniosek, zakończyła trudny proces przygotowań do członkostwa w UE. Proces ten wymaga dogłębnych reform, które są często bardzo niepopularne wśród obywateli. Jako przedstawicielka Słowacji, która zakończyła ten wymagający proces dopiero siedem lat temu, podziwiam Chorwację i wierzę, że jak najszybciej zamknie ona pozostałych 10 rozdziałów. Od rozpadu Jugosławii i zakończenia konfliktu zbrojnego, w krótkim czasie Chorwacja poczyniła ogromne postępy w zakresie infrastruktury, usług oraz turystyki, która jest głównym sektorem gospodarki narodowej kraju. Jako turystka, która odwiedza Chorwację co roku, myślę, że kraj ten należy do rodziny unijnych państw i przyłączę się do moich koleżanek i kolegów, którzy wyrazili poparcie dla przystąpienia Chorwacji.
Ildikó Gáll-Pelcz
Chorwacja jest o krok od realizacji swego historycznego celu. Pozostaje pytanie, jak krok ten będzie wyglądał. Czy to będzie długi krok najeżony przeszkodami, być może nawet sztucznymi? Czy będzie to łatwiejszy, krótszy krok, bazujący na współpracy i docenieniu wyników realizacji trudnych zobowiązań podjętych dotychczas? Chorwaci wykonali ogrom prac, by doprowadzić do zakończenia negocjacji akcesyjnych, i uznanie ich współpracy jest zdecydowanie zasłużone, czy to w zakresie wysiłków na rzecz ograniczenia korupcji, konfliktów interesów i przestępczości zorganizowanej, czy to w zakresie poprawy polityki sąsiedzkiej. Oczywiście niektóre kwestie nadal pozostają otwarte, spośród których wiele ma charakter dwustronny, ale należy podkreślić, że nie powinno się ich mylić z problemami europejskimi.
Jestem przekonana, że Chorwacja zasługuje na to, by stać się państwem członkowskim UE i zasługuje na pomyślne zakończenie negocjacji w trakcie prezydencji węgierskiej. Pozycja Chorwacji wśród państw Bałkanów Zachodnich ma znaczenie strategiczne. Rolę tę wzmacniają trzy umowy podpisane przez Chorwację i węgierski rząd w sprawie wzmocnienia bezpieczeństwa zaopatrzenia w energię, wspólnych badań w dziedzinie transgranicznych pól paliw kopalnych i magazynowania zapasów ropy naftowej. Szczerze życzę Chorwatom, by z ich drogi do członkostwa zniknęły wszystkie naturalne - a być może też sztucznie wzniesione - przeszkody, ponieważ Chorwacja nie tylko jest wystarczająco dojrzała, by przyłączyć się do UE, ale również na to zasługuje. Proszę Was, moi Koledzy i Koleżanki, byście jak najszybciej wnieśli swój wkład, glosując za przyjęciem Chorwacji do UE, ponieważ dzięki temu akcesja nastąpi symboliczne 20 lat po uzyskaniu przez Chorwację niepodległości.
Iuliu Winkler
Przyspieszenie chorwackich negocjacji akcesyjnych przybliża na wyciągnięcie ręki możliwość integracji UE w regionie Europy Południowo-Wschodniej. Nie tylko Chorwacja, ale również pozostałe kraje Bałkanów Zachodnich spoglądają z optymizmem na przyszłość w Europie. To z kolei przyniesie stabilność i nieodwracalność procesu demokratyzacji, a także wzrost gospodarczy w regionie, który niesie ze sobą trudną spuściznę historyczną. Pochwalam wysiłki chorwackiego rządu w zakresie walki z korupcją, zapewnienia prawidłowości wykorzystywania unijnych funduszy i prób zamknięcia nadal otwartych rozdziałów negocjacyjnych. Nastąpiły również znaczące postępy w zakresie poprawy relacji z krajami sąsiednimi. Konsekwentnie popieram jak najszybsze przystąpienie Chorwacji do UE, ponieważ jako rumuński poseł do PE węgierskiego pochodzenia pilnie śledzę los węgierskiej społeczności w Chorwacji. Ogromnie ucieszyłoby mnie, gdybyśmy wkrótce mogli przywitać w Unii Europejskiej kolejną społeczność węgierską mieszkającą poza granicami ojczyzny. Parlament Europejski musi bezsprzecznie poprzeć starania akcesyjne Chorwacji. Nie potrzeba nam złagodzenia wymogów, ale ułatwienia ich spełnienia. Zgadzam się z moimi kolegami posłami, którzy apelują do Komisji Europejskiej, by określiła dalsze terminy jak najszybszego zakończenia tego procesu, a także zamknięcia rozdziałów akcesyjnych jeszcze za prezydencji węgierskiej.
Giovanni Collino
Zamiar prezydencji węgierskiej dotyczący zakończenia negocjacji w pierwszej połowie 2011 roku każe nam z ogromnym optymizmem spoglądać na przyszłość regionu Bałkanów i przystąpienie tych krajów do Unii Europejskiej. Chorwacki rząd dołożył ogromnych starań, by zająć się procesem reform i ochroną praw człowieka. Nadal potrzebna jest poprawa w niektórych kwestiach, by można było uznać Chorwację za gotową do przystąpienia do Unii Europejskiej i realizacji celów zawartych w strategii Europa 2020: walka z korupcją, ochrona mniejszości, w tym mniejszości włoskiej, ograniczenie przewlekłości postępowania sądowego, wsparcie na rzecz infrastruktury i wyposażenia sądownictwa, wzmocnienie reform podatkowych i cięcia wydatków publicznych.
Jeżeli Chorwacja będzie kontynuowała wdrażanie wszystkich reform koniecznych do wprowadzenia w życie acquis communautaire, wówczas począwszy od najbliższej jesieni Unia Europejska będzie miała dodatkowy atut, który pozwoli jej zwiększyć swój dobrobyt i zapewnić równowagę geopolityczną między Wschodem a Zachodem, poczynając od regionu Morza Śródziemnego i północno-wschodnich Włoch. Rozwój europejskich makroregionów, od Adriatyku po region Wysp Jońskich, w tym Włoch, sprawi, że Chorwacja szybko znajdzie się w centrum europejskich programów i polityk.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
Szanowni Państwo! Akcesja Chorwacji do Wspólnoty Europejskiej jest przedmiotem ożywionej dyskusji społecznej. Jest to kraj dla Europejczyków niezwykle atrakcyjny turystycznie, jednak boryka się również z problemami. Chciałabym zauważyć, że przed Chorwacją stoi jeszcze wiele wyzwań, wiele reform państwowych, które powinny być skutecznie przeprowadzane, aby kraj jak najszybciej spełnił wymogi unijne.
Jednak również w interesie Unii Europejskiej powinna być polityka rozszerzeniowa, która ułatwi konsolidowanie się demokracji, zwłaszcza w krajach bałkańskich. Parlament Europejski powinien pozytywnie oceniać dotychczasowe przemiany w Chorwacji, dlatego że występuje ogromna chęć ze strony tego kraju na rozwiązanie swoich wewnętrznych problemów. Musimy być otwarci na nowe państwa członkowskie. Mam nadzieję, że tempo negocjacji pozwoli Chorwatom podpisać traktat akcesyjny podczas polskiej prezydencji, ponieważ kraj ten zasługuje, aby być członkiem Unii Europejskiej. Dziękuję.
