Effecten van het cohesiebeleid op de integratie van kwetsbare gemeenschappen en groepen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag van Gábor Harangozó, namens de Commissie regionale ontwikkeling, betreffende de effecten van het cohesiebeleid op de integratie van kwetsbare gemeenschappen en groepen.
Gábor Harangozó
rapporteur. - (HU) Dank u zeer, mijnheer de Voorzitter. Commissaris Hübner, dames en heren, er zijn regio's, en mensen die in die regio's leven, die niet in staat zijn om te profiteren van de mogelijkheden die wij hen willen bieden uit de communautaire middelen om hen de mogelijkheid te geven om zo snel mogelijk op gelijke hoogte te komen met het gemiddelde in de Europese Unie en een eind te maken aan de armoede waarin zij leven.
Ik heb dit verslag geschreven om de redenen te onderzoeken waarom we er niet in zijn geslaagd om ontwikkeling in deze regio's te brengen, en om aanbevelingen te doen om deze situatie te veranderen en te beëindigen. Zoals wordt vermeld in het Vierde voortgangsverslag over cohesie van de Europese Commissie, functioneert het cohesiebeleid op nationaal niveau in sommige landen zeer goed. In praktische bewoordingen hebben een levendigere ontwikkeling en positieve voortgang ten opzichte van cohesie langzaam plaatsgevonden in landen die al zijn lid zijn geworden van de EU en cohesiebeleidsmiddelen hebben ontvangen. Als we echter naar een iets lager niveau kijken, zien we dat de interregionale ongelijkheden niet in dezelfde mate afnemen. Ik zou Hongarije als voorbeeld willen noemen: in Hongarije heeft het BBP per hoofd van de bevolking in de centrale regio 110 procent van het gemiddelde in de Europese Unie bereikt, in vier van de zeven regio's is het BBP per hoofd van de bevolking echter minder dan 45 procent van het EU-gemiddelde. In deze gevallen stijgt de ongelijkheid in ieder geval niet meer. In veel gevallen echter, zoals ook wordt vermeld in het Vierde voortgangsverslag over cohesie, blijven de territoriale ongelijkheden binnen regio's nog steeds stijgen.
Waarom kunnen sommige regio's de beschikbare mogelijkheden in hun voordeel gebruiken, terwijl anderen dit niet kunnen? Als we iets verder kijken, zien we dat er enkele zeer ernstige onderliggende structurele redenen zijn, structurele redenen op territoriaal niveau. In gebieden waar weinig ontwikkeling plaatsvindt, is de menselijke capaciteit voor het genereren van geschikte projecten duidelijk afwezig, ontbreekt de basisinfrastructuur voor het verkrijgen van investeringen in deze gebieden en is er gebrek aan geschikt onderwijs en goede gezondheidszorg. Er zijn meerdere microregio's, bijvoorbeeld in Hongarije, waar de levensverwachting van de mannelijke bevolking meer dan 15 jaar lager is dan het nationale gemiddelde.
Wat moeten we hier aan doen? Omdat het probleem waar we mee te maken hebben, zeer complex is en zich duidelijk concentreert in bepaalde microgebieden en microregio's, ben ik van mening dat we moeten beoordelen of het juist is om het cohesiebeleid alleen op interregionaal niveau, op het niveau van de regio's te onderzoeken. Zou het in plaats daarvan niet beter zijn om te onderzoeken of we meer gerichte, meer precies gerichte maatregelen nodig hebben op het niveau van de microregio's waar de ergste problemen optreden? Vanaf nu moet ons uitgangspunt worden gevormd door het onderzoeken van de aard van de statistische gegevens die we als basis voor onze besluitvorming gebruiken. Ik was mij bewust van dit probleem tijdens het schrijven van het verslag, maar ik kan u geen concrete basis voor statistische vergelijking geven, omdat er in de hele EU een gebrek is aan vergelijkbare microregionale statistische gegevens. Vanaf nu moeten we onderzoeken of het passend is, hoewel dit hoofdzakelijk plattelandsgebieden zijn, om plattelandscohesie af te stemmen op landbouwbeleid. Zou het niet veel passender zijn om de problemen van plattelandsgebieden te behandelen in de context van cohesiebeleid en door het gebruik van cohesiebeleidsinstrumenten, waardoor maatregelen uit het landbouwbeleid een puur aanvullende rol kunnen spelen?
Op dit ogenblik zou ik de schaduwrapporteurs willen bedanken voor hun uitzonderlijk constructieve werk bij het tot stand brengen van het verslag. Tegelijkertijd wil ik er ook op wijzen dat, na meerdere weken van onderhandelen, en nadat ik het verslag van de PPE-DE-Fractie had aanvaard, met een zeer belangrijk amendement over een essentieel punt van het verslag, de PPE-DE-Fractie vervolgens tegen haar eigen punt stemde. Daardoor vraag ik mij af: wat willen we? Willen we eenvoudigweg vermelden dat er een probleem bestaat, en niets meer dan dat, of zijn we bereid om het probleem onder ogen te zien en aanbevelingen te doen over hoe het beleid kan worden veranderd, en om ons meer te richten op het aanwijzen van gebieden waar we daadwerkelijk iets kunnen doen om het probleem op te lossen? Dank u zeer voor uw aandacht.
Danuta Hübner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Harangozó willen danken voor zijn verslag en ook voor zijn inspanningen om binnen zijn commissie tot consensus te komen over het netelige onderwerp van kwetsbare gemeenschappen en groepen. Om te voorkomen dat economische groei in onze samenleving gepaard gaat met sociale polarisatie, proberen wij middels het cohesiebeleid sociale uitsluiting te bestrijden, met name door de integratie van kwetsbare gemeenschappen en groepen, en dit zal ook in de toekomst het doel van het cohesiebeleid zijn.
Ook klopt het dat de in het verslag behandelde problemen zich op de grens bevinden van enerzijds territoriale cohesie en anderzijds sociale cohesie. Wanneer problemen met sociale polarisatie en sociale segregatie zich specifiek voordoen in bepaalde regio's, worden het territoriale cohesiekwesties.
Wij hebben te stellen met uitsluiting van de armste regio's van de Europese Unie, maar tegelijkertijd kennen wij ook enclaves van sociale achterstand in de rijkste steden van de Europese Unie. In het verslag wordt de Commissie opgeroepen in het kader van haar aanstaande groenboek over territoriale cohesie een alomvattende omschrijving van het concept territoriale cohesie te presenteren, en ik kan u garanderen dat het groenboek, dat eind september dit jaar zal worden gepubliceerd, een bijdrage zal leveren aan een beter gemeenschappelijk inzicht binnen de gehele Unie in het concept van territoriale cohesie.
Ook wordt in het verslag erkend dat het concept van kwetsbare groepen en gemeenschappen als zodanig bepaald niet zonder complicaties is, en zeker niet beperkt moet blijven tot alleen de Roma-gemeenschappen. Het is echter algemeen erkend dat de situatie van de Roma-gemeenschappen in Europa speciale aandacht behoeft. Het probleem van de uitsluiting van de Roma kent vele facetten, en om deze aan te pakken hebben wij een integrale aanpak nodig. Dit is in januari uitgebreid in het Parlement besproken, toen een resolutie werd aangenomen over een Europese Roma-strategie. In het pakket van de vernieuwde sociale agenda presenteert de Commissie begin juli haar werkdocument inzake Gemeenschapsinstrumenten en -beleidsmaatregelen voor opname van de Roma.
Ik deel de stelling in het verslag dat er meer gebruik moet worden gemaakt van de mogelijkheid van synergie en complementariteit binnen het Europese beleid en tevens binnen de beschikbare financiële instrumenten. De Commissie heeft hieraan veel aandacht besteed tijdens de onderhandeling over de operationele programma's van het cohesiebeleid met de nationale en regionale autoriteiten.
Ten aanzien van het punt van het beschikbaar maken van vergelijkbare intraregionale gegevens in de Europese Unie, met bijzondere aandacht voor sociale indicatoren, deel ik, hoe cruciaal dit ook is, de opvatting van het verslag: dit is uiterst complex. Zoals de Parlementsleden zullen weten produceert Eurostat geen gegevens: het beheert enkel de gegevens die worden verstrekt door de nationale bureaus voor statistieken.
Wij hebben zojuist de tweede editie van de stadsaudit afgerond, die de periode tot aan 2004 beslaat, en wij kunnen nu duidelijk zien hoe beperkt de beschikbaarheid van territoriale gegevens is onder het klassieke regionale niveau van NUTS 2. Om dit probleem aan te pakken heeft het directoraat-generaal Regionaal beleid op basis van de context van de voorbereidingen op het groenboek over territoriale cohesie gewerkt aan verbetering van de kwaliteit van het onderzoek naar regionaal beleid, met inbegrip van de statistische bases. Bijgevolg worden de uitgaven over 2000-2006 nu uitgesplitst tot NUTS 3-niveau en tot twintig categorieën van uitgaven op dit vlak. De gegevens zijn nu beschikbaar voor Doelstelling 1 regio's, Doelstelling 2, Stedelijk, Interreg en Cohesiefonds.
De landelijke audit vormt nog altijd een probleem. Ik moet hier vandaag helaas toegeven dat er geen betrouwbare gegevens bestaan over waar specifieke uitgesloten groepen zich bevinden. Het is derhalve onmogelijk onze nieuw beschikbare informatie inzake welke cohesiebeleidsmiddelen waar zijn besteed te koppelen aan de locatie van dergelijke groepen. Zoals ik het nu kan bezien, lijkt vooruitgang eerder te kunnen worden geboekt op het vlak van specifiek onderzoek met behulp van kwalitatieve analyse.
Ik zou het Parlement nogmaals willen danken voor het feit dat zij deze belangrijke zaken onder onze aandacht heeft gebracht en ik zie uit naar het debat van vandaag.
Ilda Figueiredo
rapporteur voor advies van de mededeling van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. - (PT) Als rapporteur voor advies van de mededeling van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, zou ik opnieuw willen wijzen op het belang om steun te geven aan plattelandsregio's, met inbegrip van bergregio's, waar vrouwen een belangrijke rol spelen.
Om jonge mensen te behouden en leegloop van het platteland te voorkomen, moeten er goedbetaalde productieve activiteiten zijn en kwalitatieve openbare diensten worden geboden. Bij de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dient specifieke aandacht uit te gaan naar agrarische familiebedrijven en kleinschalige en middelgrote boeren, hetgeen momenteel ook wordt gedaan, teneinde het beleid eerlijker te maken, de leegloop van het platteland te bestrijden en landbouwproducten te ondersteunen.
Ik zou willen benadrukken dat alle minder bevoordeelde regio's, gebieden met blijvende en structurele nadelen, de regio's aan de buitengrenzen en de gebieden die industriële reorganisaties ondergaan en waar bedrijven worden opgeheven, dienen te worden ondersteund, willen wij ook echt iets doen aan de economische en sociale cohesie en de sociale opname van kwetsbare gemeenschappen en groepen.
Maria Petre
Geachte Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, allereerst zou ik de rapporteur willen danken voor zijn werk en zijn inspanningen om de verschillende standpunten met elkaar te verzoenen. Wij zijn het er allemaal mee eens dat kwetsbare groepen en gemeenschappen op tal van moeilijkheden stuiten bij hun ontwikkeling en speciale aandacht vereisen binnen het cohesiebeleid, alsmede binnen overige beschikbare financiële ondersteuningsinstrumenten.
Gedurende alle werkfasen heb ik het idee ondersteund om het verslag op te splitsen in twee delen: één met betrekking tot kwetsbare gemeenschappen vanuit het gezichtpunt van etnisch lidmaatschap en één met betrekking tot kwetsbare gemeenschappen die te maken hebben met bepaalde geografische handicaps. Helaas is ons verzoek niet terug te vinden in het verslag in zijn huidige vorm. Onze fractie heeft drie amendementen, waarvan de goedkeuring afhangt van uw stem, namelijk het verwijderen van overweging E letter e, waarvan de inhoud geheel gelijk is aan die van overweging I, het uitleggen van het concept van kwetsbaar gebied of kwetsbare zone door deze te inventariseren, en het verwijderen van paragraaf 17. Wij hopen dat wij in dit opzicht de goedkeuring van de rapporteur hebben.
Tot slot zou ik nog twee dingen willen benadrukken: de problemen van kwetsbare gemeenschappen kunnen, ongeacht vanuit etnisch en/of geografisch perspectief, doelmatiger worden aangepakt als er op dit vlak samenwerking zou zijn tussen plaatselijke, regionale, nationale en Europese autoriteiten. Tegelijkertijd is de rol van het onderwijssysteem en de openbare, sociale en vervoersinfrastructuur onontbeerlijk voor het integreren van kwetsbare groepen en gemeenschappen.
Ik zou willen eindigen met de opmerking dat ons definitieve standpunt afhankelijk is van, zoals ik al eerder aangaf, acceptatie van de drie amendementen en, in het bijzonder, de verwijdering van paragraaf 17, die door de Commissie juist is goedgekeurd. Indien deze amendementen worden geaccepteerd, zullen wij uiteraard het verslag steunen.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
namens de PSE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met mijn dank uit te spreken aan de rapporteur voor het werk dat heeft verricht voor het verslag dat nu voor ons ligt. Ik onderschrijf de gedachte dat er een microregionale aanpak moeten komen, gericht op intraregionale verschillen en op de gevoeligste problemen.
In sommige gevallen spelen intraregionale verschillen nog een grotere rol dan de verschillen tussen regio's. Wij moeten niet vergeten dat het doel van het Europees regionaal beleid, en de onderliggende aanname daarvan, is om de ontwikkelingsverschillen tussen afzonderlijke gebieden in de Europese Unie te verminderen. Verder geldt dat territoriale uitsluiting nog niet is opgenomen in de beleidsinstrumenten. In de nieuwe lidstaten komen sociale segregatie en een gebrek aan gelijke mogelijkheden het meest voor op het platteland, terwijl economische en sociale initiatieven in de regio's gericht zijn op dynamische centra, in hoofdzaak stedelijke centra.
De middelen om armoede en sociale uitsluiting te bestrijden verschillen per land, maar om te komen tot een territoriaal en sociaal coherente Unie, zullen wij aanvullende maatregelen moeten nemen die gericht zijn op het losmaken van het potentieel dat latent aanwezig is in gebieden met een economische achterstand.
Ramona Nicole Mănescu
Geachte Voorzitter, allereerst zou ik de rapporteur willen feliciteren met zijn werk.
Het cohesiebeleid is van cruciaal belang voor de gemeenschappen in de onderontwikkelde regio's en subregio's. Sociaal-economische aspecten zoals armoede, een gebrek aan infrastructuur, bestuurlijke capaciteiten, deïndustrialisatie, een laag onderwijs- en opleidingsniveau, hoge werkloosheid, slechte leefomstandigheden en minder toegang tot diensten van algemeen belang, maken deze gemeenschappen tot kwetsbare regio's, die een steeds groter probleem vormen voor de cohesie van het grondgebied van de Europese Unie. Zo resulteert een relatie van onderlinge afhankelijkheid, tussen het belang om de sociaal-economische verschillen tussen regio's terug te brengen en het belang om kwetsbare groepen sociaal te integreren, in een relatie die op natuurlijke wijze zou moeten leiden tot een constructief proces, waar op zowel nationaal als Europees niveau een territoriale aanpak mee gemoeid is.
Geachte Voorzitter, ik geloof dat de afwezigheid van statistische gegevens over de spreiding van deze groepen en de mate van sociale uitsluiting, gekoppeld aan het feit dat de indicatoren niet de interregionale verschillen meten die nodig zijn voor werkbare cijfers, eens te meer het belang aangeeft dat de lidstaten en de Commissie nauwer gaan samenwerken om een waarheidsgetrouw beeld te krijgen van de situatie van kwetsbare groepen en regio's, om concrete programma's en strategieën te ontwikkelen voor territoriale ontwikkeling en om uiteindelijk het probleem van sociale uitsluiting te overwinnen.
Ook geloof ik dat de lidstaten een eerste stap moeten doen door vast te stellen om welke kwetsbare groepen het gaat en door de prioriteiten aan te geven voor hun strategische nationale plannen om vervolgens mechanismen voor evaluatie en toezicht te ontwikkelen. We moeten niet vergeten dat migratie in de meeste gevallen het gevolg is van armoede en dat het fenomeen migratie op zich vaak leidt tot instabiliteit en conflicten. Om die reden, geachte Voorzitter, geloven wij dat kwetsbare groepen in alle lidstaten moeten profiteren van sociale hulp, gelijke mogelijkheden en bovenal specifieke programma's die de ontwikkeling van de regio's van herkomst mogelijk maken.
Mieczysław Edmund Janowski
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Harangozó danken voor zijn inzet ten aanzien van dit complexe probleem, al behandelt zijn verslag niet alle kwesties met betrekking tot situaties van sociale uitsluiting en personen en omgevingen die worden uitgesloten of dreigen te worden uitgesloten.
Ondanks het feit dat een aanzienlijk deel van de EU-begroting is gereserveerd voor de uitvoering van het cohesiebeleid, bestaan er nog altijd ernstige verschillen. Als wij bijvoorbeeld kijken naar het BNP her hoofd van de bevolking, dan zien wij dat dit cijfer in de meest welvarende regio's bijna tien keer hoger ligt dan in de armste regio's. We moeten niet vergeten dat er ook binnen regio's aanzienlijke verschillen bestaan. Arme wijken zijn vaak terug te vinden in grote agglomeraties. Daarnaast zijn er ook grote problemen op het platteland. Deze armoede wordt vaak overgegeven van de ene generatie op de andere.
Daarom moeten wij kinderen en gezinnen tegen dit fenomeen beschermen. Het is bovenal nodig dat wij gelijke kansen creëren, met name als het gaat om onderwijs, gezondheidszorg en huisvesting. Dit is namelijk een teken van sociale en territoriale cohesie dat tot op heden nog niet als zodanig is aangemerkt. De vooruitzichten voor groepen die leven in ruimtelijke, culturele en communicatieve isolatie zijn aanzienlijk slechter. Dergelijke zaken hebben betrekking op zowel de technische als de sociale infrastructuur, alsmede op banen en het creëren van een klimaat van interne activiteit binnen die samenlevingen.
Laten wij onze medeburgers, die het slachtoffer zijn van de een of andere vorm van discriminatie, helpen zodat zij er weer in gaan geloven dat zij zich kunnen ontworstelen aan hun lage positie in de samenleving. Daarnaast moeten wij de bestaande misvattingen uit de wereld helpen waardoor deze groepen voortdurend worden ondergewaardeerd. Het gaat hier om talloze mensen die gehandicapt of dakloos zijn, en daarnaast om de al eerder genoemde zigeunergroepen. Deze vorm van segregatie is in strijd met onze gezamenlijke solidariteit en is een teken dat wij er niet in slagen de menselijke waardigheid te respecteren. Vergeet niet dat het in dit soort omgevingen vaak gaat om gezinnen met veel kinderen en gezinnen van immigranten.
Tot slot moer er een gemeenschappelijk beleid voor het creëren van gelijkheid op diverse niveaus komen: op regionaal, nationaal en EU-niveau. Daarbij is de inzet van vrijwilligers en niet-gouvernementele organisaties onontbeerlijk.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik dank de heer Harangozó voor de aandacht die hij besteedt aan de kwetsbare groepen. Het cohesiebeleid levert al lang een substantiële bijdrage aan de verheffing van kwetsbare groepen. Neem nu bijvoorbeeld Ierland, eens een land met zeer kwetsbare groepen: superhoge jeugdwerkloosheid, deplorabele steden, achtergebleven platteland, met vrijwel geen kansen. Ook voor vele andere landen geldt dat sociale uitsluiting is te vervangen door werkgelegenheid, scholing en participatie. Dat is de koers waarvoor wij gaan en die ook buitengemeen succesvol is.
Tweede opmerking. Ik heb gezien dat met name wordt gezegd dat we te weinig weten, te weinig gegevens hebben. Ik ben het ermee eens dat dat verbeterd kan worden, vooral door de lidstaten, de regio's en de steden zelf. De heer Harangozó vraagt zich af, waarom de levensverwachting van de Hongaren 15 procent lager is dan de gemiddelde levensverwachting in de EU. Ik weet het ook niet, maar ik heb wel ziekenhuizen bezocht. De eet- en drinkgewoonten zijn buitengemeen slecht en daar kan de Europese Gemeenschap niks aan doen. Eigen verantwoordelijkheid nemen in de regio's is, denk ik, een van de belangrijkste dragers voor ons beleid.
Tenslotte, wat is de achterliggende reden waarom de EVP tegen die NUTS 4 is? Wij zijn ertegen, omdat we in 2004 hebben gekozen voor een versterking van het beleid tot 2013, voor meer massa, meer focus. We hebben zelfs besloten om bij het beleid in de interreg-gebieden aan de buitengrenzen als het ware de volledige buitengrens te nemen. Dit neigt ertoe dat we gaan versnipperen, dat we gaan vernevelen en dat mag niet de koers zijn die we in de toekomst op dit terrein op gaan. Dat zou een misvatting zijn. Daarom vraag ik u nog een keer om dat bewuste artikel te schrappen. Overigens neem ik graag de uitdaging aan die de rapporteur ook formuleert, namelijk om het komende half jaar intensief met elkaar over de territoriale cohesie te debatteren.
Iratxe García Pérez
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen mijn dank uit te spreken aan de rapporteur voor diens initiatief een verslag op te stellen waarin staat dat het een van de fundamentele doelstellingen van de Europese Unie is om sociale, economische en regionale ongelijkheden te verminderen.
Het cohesiebeleid heeft een effectieve bijdrage geleverd aan het reduceren van deze ongelijkheden, maar er is nog altijd een hoop werk te verrichten, zoals blijkt uit het Vierde cohesieverslag.
In alle regio's, ook de meest welvarende, zijn er kwetsbare groepen van mensen die gevaar lopen het slachtoffer te worden van sociale uitsluiting en absolute armoede. Om de onvolkomenheden ten aanzien van gelijke mogelijkheden op te lossen is een integrale benadering vereist. Lidstaten en regionale overheden hebben een strategie nodig om kwetsbare gebieden nieuw leven in te blazen, om de infrastructuur daarvan te ontwikkelen en om echte kansen voor ontwikkeling te bevorderen overeenkomstig hun specifieke economische potentieel. Tegelijkertijd moeten door plaatselijke overheden diensten van publiek belang worden onderhouden, hetgeen moet worden bevorderd door decentralisatie van de publieke sector.
Emmanouil Angelakas
(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de gerichte en zeer specifieke aard van het verslag van de heer Harangozó vertegenwoordigt een zeer belangrijke stap van het Europees Parlement om de hand te reiken aan kwetsbare gemeenschappen en groepen, en deze aan de hand van het Europese cohesiebeleid soepel te integreren. Als initiatief heeft dit mijn volledige goedkeuring, en ik ben in dit opzicht erkentelijk voor de inspanningen van de rapporteur. Ik ben het echter niet eens met de manier waarop de zaak is uitgewerkt. Bepaalde aspecten van het verslag hebben te weinig substantie, ondanks de nauwgezette inspanningen van mijn mede-Parlemenstlid.
Sommige van deze aspecten betreffen kwetsbare gemeenschappen en groepen die een breed spectrum van de samenleving en de microgemeenschappen vertegenwoordigen, niet alleen maar de Roma. Het Europees Parlement heeft aan deze categorie reeds aandacht geschonken middels een speciaal verslag, waarvan de reikwijdte groter had moeten zijn en ook sociale en geografische aspecten had moeten omvatten. De Fractie van de Europese Volkspartij (de Christen-democraten) en de Europese Democraten hebben gehamerd op het belang om een bredere benadering te hanteren zonder dat dit werd gehonoreerd. Het verslag blijft eenzijdig en geeft vaak blijk van een kortzichtige benadering van het probleem.
Ik denk met name aan de berg- en eilandregio's, aangezien niemand de kwetsbaarheid van deze gemeenschappen kan betwijfelen. Zij worden echter nergens in het verslag genoemd. Ik ben het niet eens met het aanhoudend vermijden van definities en specifieke verwijzingen naar dingen of situaties. Laat ik erop wijzen dat kwetsbare gemeenschappen en groepen niet alleen bestaan op interregionaal niveau maar ook op intraregionaal niveau. Zij hebben materiële en technische ondersteuning nodig, alsmede technologische en wetenschappelijke kennis, onderwijs, training en een bestuurlijke basis. De nadruk moet komen te liggen op het decentraliseren van de publieke sector en het uitbreiden van de vervoersnetwerken. Ook voor deze groepen kan vrijwilligerswerk een belangrijke rol spelen en een bijdrage leveren aan het activeren en demarginaliseren van deze gemeenschappen.
Alhoewel de rapporteur ongetwijfeld zijn uiterste best heeft gedaan, kan ik niet zeggen dat het algehele product bevredigend is. Het verslag blinkt uit in ambiguïteiten, en een heldere indeling van de verschillende onderdelen ontbreekt. Als wij willen bijdragen aan een oplossing voor de problemen van kwetsbare groepen, dan moeten de teksten die wij opstellen duidelijk en expliciet zijn en een alomvattende kijk op de zaak bieden.
Evgeni Kirilov
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn collega de heer Harangozó willen feliciteren met dit zelf geïnitieerde verslag.
Speciale aandacht voor kwetsbare groepen onder het cohesiebeleid van de EU betekent dat wij niet zijn vergeten wat de voornaamste prioriteit van dit beleid is, namelijk bijdragen aan het welzijn van onze burgers.
De regionale dimensie van dit probleem is duidelijk. Om niettemin de specifieke behoeften en locaties van kwetsbare groepen vast te kunnen stellen, is het nodig dat de ontwikkelingsmogelijkheden van kleine territoriale eenheden worden geanalyseerd. Hoewel wij hebben geconstateerd dat kwetsbaarheid een probleem op de lagere niveaus is - bijvoorbeeld in de armste regio's - werkt het toch door op het gehele grondgebied en raakt het aan alle sociale categorieën die daar leven. Dat is waarom beleid, strategie en actie om de problemen van kwetsbare groepen aan te pakken, alomvattend moeten zijn, op basis van een gemeenschappelijke benadering namens onze instellingen op Europees, nationaal en plaatselijk niveau.
Bernadette Bourzai
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, om te beginnen zou ik Gábor Harangozó willen feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft verricht en hem willen danken voor zijn ideeën over dit complexe en gevoelige onderwerp. Ik wilde een actieve rol spelen in de door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling opgestelde mededeling over dit verslag, aangezien de meest kwetsbare mensen vaak terug te vinden zijn in de minst ontwikkelde plattelandsregio's en in regio's met permanente natuurlijke nadelen. Dit betekent immers dat landbouw- en plattelandsontwikkelingsbeleid een belangrijke rol te spelen heeft op dit vlak.
Naar mijn mening moet cohesiebeleid ernaar streven in plattelandsregio's de inkomsten genererende landbouw- en niet-landbouwactiviteiten te behouden teneinde voor deze regio's de bevolking te behouden, die anders in de verleiding komt massaal weg te trekken. Daarnaast dient men vooral ook nieuwe mensen aan te trekken. Het is van belang om steun te geven aan agrarische familiebedrijven, die voor banen zorgen, en aan gelijke toegang tot openbare diensten. Ook moeten openbare diensten zodanig worden opgezet dat ze ingaan op de behoeften van achtergestelde gezinnen, gemeenschappen en groepen. Kort gezegd, wij moeten het platteland weer aantrekkelijk maken en prettig om op te leven. Dit kunnen wij bereiken door te streven naar een koppeling tussen de diverse beleidsmaatregelen die voor deze gebieden worden doorgevoerd en door ons te richten op de meer fragiele groepen. Wij moeten daarom zorgen dat de diverse beschikbare financiële middelen beter aansluiten op de behoeften.
Miloš Koterec
(SK) Ik zou de heer Harangozó willen danken voor zijn voortreffelijke verslag, waarin zaken aan de orde worden gesteld die tot op heden nog niet veel aandacht kregen, maar die wel een latente bron vormen van wat duidelijk grote problemen zijn. Ik zou in willen gaan op twee concrete kwesties die in het verslag aan bod komen: het streven om kwetsbare gemeenschappen, die vooral uit mensen bestaan op het platteland en in de periferieën, nieuwe kracht te geven, en het ontwikkelen van microregio's die achterlopen, in een afwijkende situatie verkeren ten opzichte van de specifieke kenmerken van het desbetreffende land en die bijna geheel afwezig zijn in de huidige statistieken.
Beide bovengenoemde zaken krijgen te weinig aandacht vanwege het feit dat ze niet duidelijk benoemd worden. Wij moeten de meest kwetsbare gemeenschappen binnen de Europese Unie (zowel economisch als sociaal) duidelijk omschrijven, wij moeten soorten en locaties van onderontwikkelde microregio's in de EU analyseren, en wij moeten oplossingen vinden voor deze problemen. Zij zijn moeilijk waarneembaar tegen de achtergrond van de algehele successen van het cohesiebeleid. Want wij willen toch niet dat het cohesiebeleid een soort van emmentaler is, van buiten prachtig compact maar van binnen vol met gaten?
Miroslav Mikolášik
(SK) In het onderhavige verslag wordt terecht de relatie tussen het oplossen van sociale kwesties en regionale ontwikkeling benadrukt, alsmede het belang dat Europa zich solidair toont en een gemeenschappelijk beleid op dit vlak formuleert.
Persoonlijk besteed ik veel tijd aan problemen die spelen met betrekking tot de steun aan regio's die achterlopen, met name in Slowakije. Behoud van een solide en aantrekkelijk Europees platteland is essentieel voor de economie, maar daarnaast ook belangrijk om culturele en ecologische redenen. Ik steun het verzoek van de Commissie in het kader van het aanstaande Groenboek over territoriale cohesie, om de benodigde geldmiddelen om deze regionale problemen op te lossen. Als onderdeel van dit proces is het nodig dat gezorgd wordt dat de regio's een actieve rol spelen en er zal ook nauw samen moeten worden gewerkt met NGO's.
In deze context zou ik ook willen zeggen dat de sociale activiteiten die worden verricht door kerken en kerkelijke genootschappen onze speciale lof verdienen. Ik weet uit ervaring dat hun diensten aan kansarme groepen en regio's uiterst effectief en vaak onmisbaar zijn. Daarom moeten wij zorgen dat deze diensten integraal deel uit gaan maken van de Europese inspanningen om kwetsbare groepen te helpen en deze op Europees niveau adequaat te helpen.
Stavros Arnaoutakis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ook ik zou erop willen wijzen dat wij met dit verslag uitdrukking geven aan onze overtuiging dat het cohesiebeleid, twintig jaar nadat het is opgezet, moet blijven zorgen dat de solidariteit van de Unie niet alleen gericht is op de meest achtergestelde regio's en landen, maar ook op de meest achtergestelde gemeenschappen en groepen onder onze burgers.
Wij moeten het cohesiebeleid niet alleen met financiële middelen aanscherpen, maar ook met geschikte mechanismen en procedures, die het mogelijk maken om de complexe, rijk geschakeerde sociale en economische verschillen op lokaal niveau op te sporen en aan te pakken.
De uitdagingen waar onze regio's vandaag de dag voor staan, zijn van dusdanige aard dat wij de problemen van armoede en van sociale en territoriale uitsluiting niet onopgelost kunnen laten. Op alle niveaus is gecoördineerde actie vereist, evenals een integrale aanpak, waarbij middelen en beleid samen moeten bijdragen aan de oplossing van de problemen.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, economische groei manifesteert zich op het moment vooral in hoofdsteden en grote stedelijke gebieden. Andere gebieden, waaronder het platteland, ontwikkelen zich veel minder snel, en dit betekent dat zij veel gevoeliger zijn voor problemen. Het doel van het cohesiebeleid is deze gebieden te ondersteunen en te werken aan territoriale cohesie.
Om dit bereiken is het cruciaal om de infrastructuur te verbeteren, de aantrekkelijkheid van deze gebieden voor investeerders te vergroten, openbare diensten te onderhouden en de huisvesting en levenskwaliteit te verbeteren. Van groot belang voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden is het creëren van een communicatie-infrastructuur. Dat betekent in eerste instantie goede wegen, maar bijvoorbeeld ook afvalwaterbehandelingsinstallaties, aangezien deze tot de noodzakelijke voorwaarden voor de investeringsstromen en het creëren van nieuwe banen behoren, waardoor mensen in deze regio's kunnen blijven en een goed bestaan kunnen opbouwen.
Tot op heden was het gemeenschappelijk landbouwbeleid vooral gericht op voedselkwaliteit, voedselveiligheid en concurrentievermogen. Naar de ontwikkeling van het platteland buiten het vlak van de landbouw ging de aandacht minder uit. Het is echter cruciaal dat er een betere coördinatie van cohesiebeleid, plattelandsontwikkeling en werkgelegenheidsbeleid komt.
Ewa Tomaszewska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, in punt N van het verslag wordt geheel terecht gewezen op het feit dat armoede en uitsluiting een sterk territoriaal karakter hebben. Met het oog op het beginsel van solidariteit, dat over het algemeen wordt gerespecteerd in de Europese Unie, en de strekking van punt N, zou ik graag zien dat er middelen uit de Europese fondsen worden toegewezen aan de integratie van economische achterstandsgebieden.
Helaas wordt dit jaar in mijn eigen land dit beginsel met voeten getreden. De fondsen ter verbetering van de infrastructuur en overige hulpfondsen gaan vooral naar welvarender gebieden die reeds goed ontwikkeld zijn. Dit heeft vaak te maken met het feit dat in deze gebieden de personen die dergelijke fondsen aanvragen, beter zijn voorbereid. Ik hoop dat het document dat wij hier behandelen, zal bijdragen aan de eliminatie van dergelijke ongeregeldheden in de gehele Europese Unie.
Danuta Hübner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het een goed debat was en ik zou iedereen die hieraan heeft bijgedragen, willen bedanken. Het debat gaf aan dat een integrale beleidsaanpak de beste manier is om de problemen van de diverse kwetsbare gemeenschappen en groepen op te lossen. Hierbij treedt vooral de koppeling tussen cohesiebeleid en plattelandsontwikkelingsbeleid naar de voorgrond.
Ik deel de mening van veel Parlementsleden dat in gevallen waar er een territoriale concentratie van problemen met betrekking tot kwetsbare groepen is, een territoriale beleidsaanpak gerechtvaardigd is. Sociale uitsluiting kan niet los worden gezien van territoriale uitsluiting.
Ook waardeer ik dat de Parlementsleden de intraregionale verschillen hebben benadrukt. Velen van u hebben erop gewezen dat in deze context de ontwikkeling van kwalitatieve, betrouwbare intraregionale statistische gegevens veel zou helpen. Zoals ik al zei in mijn inleiding, is de Commissie van plan verder te investeren in de ontwikkeling van een dergelijke database. Wij werken momenteel aan een landelijke audit die op vergelijkbare wijze werkt als de eerdere stadsaudit. Goede samenwerking met de lidstaten is in dit opzicht essentieel en ik reken in deze context dan ook zeer op de steun van het Parlement.
Gábor Harangozó
rapporteur. - (HU) Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Commissaris, dames en heren, mijn dank gaat allereerst uit naar commissaris Hübner, niet alleen voor haar antwoorden op dit verslag en dit debat, maar ook voor haar voortdurende inspanningen om dit beleid beter en doelmatiger te maken. Ik heb grote waardering voor haar werk en dank haar tevens voor haar eerlijkheid ten aanzien van mijn verslag.
Ik zou graag in willen gaan op een aantal vragen dat is gesteld. Ten eerste denk ik dat als wij dit probleem echt serieus nemen, wij hetzelfde moeten doen als wat wij deden toen wij de behoefte aan het Lissabon-proces voelden en de noodzaak om te zorgen dat het Lissabon-proces binnen het cohesiebeleid werd uitgevoerd, ook echt serieus namen. Dit heeft geleid tot de introductie van een stelsel van voor cohesiebeleid bestemde middelen ter ondersteuning van het Lissabon-proces. Als wij willen, en als wij daartoe besluiten, kunnen wij nu op eendere wijze actie ondernemen tegen de territoriale concentratie van armoede.
Tegen de PPE-DE-Fractie, en bovenal tegen de heer Van Nistelrooij, zou ik willen zeggen dat als wij punt 17 zouden schrappen, het verslag zou uitdrukken dat wij ermee instemmen dat er microregio's zijn die niet in staat zijn te profiteren van de mogelijkheden die wij hun bieden. Wij zijn het met elkaar eens dat dit microregio's zijn, maar waarom zouden wij dan juist uit het verslag het punt schrappen waarin wij de Commissie met klem vragen te onderzoeken of het mogelijk effectiever is aan deze microregio's cohesiesteun te bieden op microregionaal niveau?
Aan mevrouw Petre zou ik willen zeggen dat ik dit als een regionaal beleidsverslag beschouw. In een regionaal beleidsverslag is geen plek voor een debat over etnische minderheden, en ik begrijp überhaupt niet waarom wij zouden moeten debatteren over etnische groepen. Als wij in het geval van Roemenië de zaak zouden bezien vanuit een etnisch perspectief, welke groepen zou zij dan in het verslag willen opnemen? De Roma, die in sommige gebieden in zeer arme omstandigheden leven? De Csángó's, die in een specifiek gebied in deerniswekkende omstandigheden leven? Of wellicht de Roemenen in de berggebieden? Op een dergelijke basis kunnen wij geen besluiten nemen; wat wij nodig hebben is complexe indicators, een complexe benadering en een integrale uitvoering. Ik dank u voor uw aandacht.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Bairbre de Brún  
Ik verwelkom dit verslag van de heer Harangozó betreffende de effecten van het cohesiebeleid op de integratie van kwetsbare gemeenschappen en groepen. Er gaan steeds meer stemmen op dat rekening moet worden gehouden met de moeilijke vooruitzichten voor districten en gebieden waar de bevolking buiten de besluitvormingsprocessen en de heersende economische ontwikkelingen om leven.
Uit mijn eigen kiesdistrict ben ik bekend met de problemen waar niet alleen achtergestelde stedelijke gebieden, maar ook de randgebieden van de grensdistricten van Ierland mee te stellen hebben. Deze plattelandsgebieden hebben vaak problemen met het aantrekken van investeringen in bedrijfsactiviteiten of infrastructuur. Het stopzetten van de "leegloop van het platteland”, zoals het in verslag wordt genoemd, zou dan ook de prioriteit van de politici moeten zijn.
De heer Harangozó wijst terecht op het belang van kleine en middelgrote agrarische bedrijven voor het behoud van de plattelandsgemeenschappen. Deze gemeenschappen moeten binnen het cohesiebeleid niet in rang worden verlaagd, en in de strijd tegen sociale uitsluiting dienen plattelandsontwikkeling en regionale ontwikkeling beter aan elkaar te worden gekoppeld.
Het afgesloten zijn van de communicatie- en vervoersnetwerken is een praktisch probleem dat simpelweg moet worden opgelost.
Bogdan Golik  
schriftelijk. - (PL) Het cohesiebeleid, waaraan ongeveer 33 procent van de EU-begroting wordt besteed, is van cruciaal belang voor alle landen van de EU. Polen is verheugd deel te nemen aan acties met betrekking tot de volledige economische integratie van de Europese samenleving en het minimaliseren van de verschillen op microregionaal niveau. Ik geloof dat de maatregelen die uit hoofde van het cohesiebeleid worden genomen, van fundamenteel belang zijn om duurzame ontwikkeling te bevorderen en werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting, die ernstige sociale en economische problemen binnen Europa vormen, uit te bannen. Samenwerking tussen alle Europese landen en de uitwisseling van ervaringen zijn in dit opzicht van bijzonder belang.
De problemen die vertragend werken voor de duurzame ontwikkeling van de EU, waaronder lage inkomens, slechte infrastructuur en geringe sociale mobiliteit, zijn primair van toepassing op de plattelandsgebieden. De situatie wordt verslechterd door de steeds grotere leegloop van mensen van het platteland en de toegenomen sociale uitsluiting in deze gebieden. Daarnaast zijn er onder de problemen waar het Europese cohesiebeleid aan het begin van de 21ste eeuw mee te maken heeft, kwesties die extern van aard zijn, zoals de toenemende ontwikkelingsverschillen tussen de Europese Unie en de VS. In de jaren 1995-2005 was de groei van de productiviteit in Europa veel lager dan die in de Verenigde Staten of Japan. Dit heeft aanzienlijk effect op de achteruitgang van de concurrentiepositie van de Europese markt.
Ik zou de heer Harangozó willen danken voor het feit dat hij deze kwesties onder onze aandacht heeft gebracht.
Lívia Járóka  
schriftelijk. - (HU) De Europese Unie dient in het belang van de bevordering van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen zo veel als zij maar kan, gebruik te maken van het ondernemings- en arbeidspotentieel dat zij tot haar beschikking heeft. Gelet op het feit dat het merendeel van de bijna 10 miljoen Roma die in Europa leven, te leiden heeft van structurele en/of absolute werkloosheid of zich bezig houdt met grijs of zwart werk, zou de integratie van de Roma een doorslaggevend effect kunnen hebben op het resultaat van de Lissabon-agenda en het cohesiebeleid. In het verslag staat dat het cohesiebeleid effectief de armste regio's heeft geholpen de sociaal-economische kloof te verkleinen. Er is echter nog meer nodig, zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin. De Europese Commissie en de lidstaten moeten zorgen voor een betere coördinatie en complementariteit van de beschikbare financiële middelen. De financiële instrumenten van de Europese Unie, en in de eerste plaats het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, moeten ondertussen worden ingezet ter ondersteuning van een groot aantal afzonderlijke programma's, van het bieden van microkredieten aan ondernemingen tot aan het investeren in ontwikkeling van de infrastructuur. Om te zorgen dat deze programma's slagen en de middelen het bedoelde rendement opleveren, is het van cruciaal belang om de obstakels van zowel algemene als specifieke aard bloot te leggen en met wortel en al uit te trekken. Achtergebleven regio's die worstelen met complexe problemen zijn niet in staat de tegenwaardefondsen te werven die nodig zijn om de Gemeenschapssteun te krijgen waartoe zij wettelijk gerechtigd zijn. In het geval van de Roma zijn de nadelen die zij als gevolg van hun lage onderwijsniveau en generaties van werkloosheid ondertussen nog eens vele malen groter.
Cătălin-Ioan Nechifor  
Het Europees Parlement heeft de ontwerpresolutie over de effecten van het cohesiebeleid op de integratie van kwetsbare gemeenschappen en groepen aan de orde gesteld. In de ontwerpresolutie wordt het belang benadrukt om in plattelandregio's bepaalde inkomsten genererende activiteiten aan te houden, met bijzondere aandacht voor familiebedrijven, maar ook voor kleine en middelgrote agrarische ondernemingen.
Het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet rechtvaardiger worden, zodat het in de context van de voorziene voedselcrisis weer mogelijk wordt dat zich nieuwe mensen vestigen op plattelandsregio's met in meerderheid een agrarisch profiel.
Ik geloof dat als deze resolutie wordt aangenomen, Roemenië aanzienlijke steun zal krijgen in zijn strijd tegen de armoede op het platteland, waar tien miljoen mensen wonen en waar verschijnselen van sociale en territoriale uitsluiting zowel het pure bestaan van de staat Roemenië als de voedselveiligheid en -zekerheid bedreigen.
Door aandacht te geven aan kleine zelfvoorzieningsbedrijven en aan boerenfamilies die een klein stuk grond bezitten, krijgt de Roemeense landbouw toch nog een echte kans, opdat de bijdrage van deze sector aan het BNP kan worden vergroot.
Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om de Roemeense overheid op te roepen alle noodzakelijke stappen te nemen om deze resolutie aan te nemen, teneinde te redden wat er te redden valt op het vlak van de landbouw, waar de Europese integratie tot nu toe niets heeft opgeleverd.
