Przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem posiedzenia jest debata nad sprawozdaniem pana posła Schnellhardta w imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (rozporządzenie w sprawie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego) - C6-0220/2008 - ).
Horst Schnellhardt
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Sporządziliśmy dobre sprawozdanie i udało nam się osiągnąć konsensus dotyczący rozporządzenia w sprawie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego podczas pierwszego czytania. Chciałbym za to podziękować prezydencjom francuskiej i czeskiej, Komisji Europejskiej i sprawozdawcom z poszczególnych grup.
Współpraca przy opracowywaniu tego sprawozdania przebiegała w atmosferze zaufania, dzięki czemu byliśmy w stanie ukończyć to sprawozdanie szybko, choć - i musimy o tym myśleć w ten sposób - sprawozdanie, które mamy przed sobą, znacząco zmieniło wniosek Komisji Europejskiej, nie tak bardzo pod względem treści, jak pod względem struktury. Zmieniona została kolejność wielu elementów. Nowy wniosek okazał się być niezbędny, ponieważ stosowanie przepisów rozporządzenia z 2002 roku ujawniło kilka braków, które z kolei powodowały problemy w praktyce. Choć rozporządzenie z 2002 roku umożliwiało zwalczanie chorób zwierząt, takich jak BSE, czy zanieczyszczeń dioksynami oraz zapobieganie szerzeniu się innych chorób zwierząt takich jak pryszczyca czy świńska grypa, poczynienie dalszych postępów w tej dziedzinie wymagało określenia wymogów w zakresie odpowiedzialności, identyfikowalności oraz punktu końcowego dla produktów ubocznych uboju.
Niezbędne okazało się także usunięcie niepewności prawnej w odniesieniu do zakresu stosowania tego rozporządzenia w odniesieniu do produktów ubocznych ze zwierząt dzikich. Zgodnie z przepisami przyjętych wcześniej rozporządzeń dotyczących kwestii higieny, w przyszłości za swoje produkty będą również odpowiedzialne podmioty gospodarcze. Powiedziałem to już w związku z innymi rozporządzeniami. Nie może to jednak doprowadzić do spadku liczby kontroli urzędowych.
Poprzez przyjęcie tego nowego rozporządzenia chcemy zwiększyć bezpieczeństwo obywateli, a nie jedynie zrzucić odpowiedzialność na kogoś innego. Dlatego ważne jest, by podmioty gospodarcze zajmujące się produktami ubocznymi, podlegały zatwierdzeniu. Łatwiej jest kontrolować konkretne podmioty podlegające zatwierdzeniu. To, że oprócz procesu zatwierdzania przewidziany został także proces rejestracji, odzwierciedla dążenia do ograniczenia biurokracji. W przyszłości będziemy niewątpliwie musieli uważnie rozważyć, czy procedura rejestracji zapewni odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Uważam także, że usunięta została niepewność będąca wcześniej następstwem przepisów dotyczących produktów ubocznych ze zwierząt dzikich. Teraz oczywiste jest, że niezbędna jest dobra praktyka łowiecka. Nie wolno wykorzystywać dziczyzny zbieranej w lesie. Uważam również, że uwzględniliśmy pragnienia wielu posłów, dopuszczając w niektórych regionach odpowiednie skarmianie ptaków padlinożernych.
Istotny postęp stanowi wprowadzenie możliwości określenia punktu końcowego w łańcuchu produkcyjnym produktu ubocznego. Usunie to niepewność prawną, a także wyeliminuje wiele braków i rozwiąże wiele trudności. Będziemy musieli zbadać, czy wyznaczenie przez Komisję Europejską punktu końcowego jest zgodne z tym kryterium, tzn. z kryterium pewności prawnej. Zdaję sobie oczywiście sprawę, że mogą tu wystąpić różnice w zależności od produktu i dlatego niezbędna jest elastyczność, ale pragnę także powiedzieć teraz Komisji Europejskiej, że niezbędna jest także przejrzystość, żeby było to bardziej zrozumiałe dla użytkownika.
Dochodzimy teraz do istotnej kwestii, która dla mnie jest zawsze kwestią komitologii. Zbyt wiele przepisów nowego rozporządzenia wdraża się z zastosowaniem procedury komitologii. Powinniśmy to szczegółowo zbadać. Oczywiście wiemy, że jako posłowie PE mamy tutaj możliwość odegrania naszej roli, ale wiemy także z praktyki, że nie mamy żadnej możliwości monitorowania czy kontrolowania procedur komitologii. Dlatego cieszy mnie, że Komisja Europejska oświadczyła, że chce przedstawić swoje wnioski Komisji Ochrony Środowiska przed ich przyjęciem. Jest to dobre podejście, ponieważ istnieje wiele form komitologii. Uważam, że jesteśmy tutaj na właściwej drodze.
Przedstawię kilka uwag dotyczących innych kwestii pod koniec debaty.
Antonio Tajani
wiceprzewodniczący Komisji. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dziś Parlament zostanie poproszony o głosowanie w sprawie przyjęcia wspólnego stanowiska w odniesieniu do wniosku dotyczącego nowego rozporządzenia w sprawie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego przedstawionego przez Komisję. Chciałbym teraz podziękować sprawozdawcy za pracę, która umożliwiła przyjęcie tego wspólnego stanowiska, a także za znajomość przepisów w sektorze weterynarii, która umożliwiła osiągnięcie pozytywnego i uzgodnionego rezultatu. Moja koleżanka, pani poseł Vassiliou przeprasza za to, że nie może osobiście uczestniczyć w tej debacie, ale poprosiła mnie o przekazanie osobistych podziękowań sprawozdawcy za wszystko, co zrobił oraz za wysiłki, które podjął w celu osiągnięcia tego celu.
Komisja Europejska jest oczywiście również wdzięczna kontrsprawozdawcom za wniesienie konstruktywnego wkładu, który podkreślił sprawozdawca podczas swojego wystąpienia. Dzięki tej konstruktywnej współpracy możliwe stało się również uwzględnienie we wspólnym stanowisku podstawowych uwag zgłoszonych przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich. Tak jak sprawozdawca, chciałbym podziękować prezydencji francuskiej, która wniosła znaczący wkład, mimo że zdawała sobie sprawę, że sama nie będzie w stanie doprowadzić do osiągnięcia ostatecznego rezultatu. Ponadto pragnę podziękować prezydencji czeskiej, która poczyniła znaczny wysiłek, by uzyskać jasno i wyraźnie określony oraz stały mandat do negocjacji z Parlamentem. Dlatego Komisja Europejska zdecydowanie popiera przyjęcie tego wspólnego stanowiska.
Ten tekst określa wyraźnie związek pomiędzy przepisami dotyczącymi ochrony zdrowia i przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, a tym samym ułatwia realizację celów inicjatywy na rzecz lepszych uregulowań prawnych. Przepisy, nad przyjęciem których Parlament ma właśnie głosować, rozszerzają zakres stosowania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, które nie mogą być obecnie dobrze wykorzystywane w jakikolwiek sposób, przewidując jednocześnie odpowiednie warunki bezpieczeństwa. Ograniczone zostaną także koszty administracyjne, co z kolei zapewni podmiotom gospodarczym możliwość bycia bardziej konkurencyjnymi. Wszystko to będzie miało istotne znaczenie dla umożliwienia tym podmiotom dynamicznego reagowania na wyzwania, jakie pojawią się w przyszłości, czy to w kontekście przywozu z państw trzecich, czy ze względu na zmiany technologiczne w zakresie wykorzystywania produktów ubocznych.
Nowe przepisy będą także w pełni odzwierciedlać cel, jakim jest ochrona różnorodności biologicznej, a ponadto - co najważniejsze - umożliwią utrzymanie wysokiego poziomu ochrony w Unii Europejskiej przed zagrożeniami dla zdrowia publicznego i dla zdrowia zwierząt.
Thomas Ulmer
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Z dużym zadowoleniem przyjmuję projekt sprawozdania pana posła Schnellhardta i chciałbym panu posłowi podziękować za znakomitą pracę. W następstwie wielu kryzysów ostatnich lat związanych z produktami pochodzenia zwierzęcego wywołujących zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt niezbędne okazało się kompleksowe uregulowanie tych kwestii aktem prawnym.
Obecnie, tak jak w przeszłości, musimy zagwarantować wysoki poziom bezpieczeństwa. Choć zasadniczo popieramy przyjęcie tego sprawozdania, istnieje kilka kwestii budzących moje obawy. Wiele wymogów przedmiotowego rozporządzenia zostało złagodzonych, co spowodowało, że obrót produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego będzie nieco łatwiejszy. Pozwolę sobie przedstawić kilka przykładów na tę okoliczność. Dopuszcza się wykorzystywanie niektórych materiałów kategorii 1 do produkcji karmy dla zwierząt domowych. Materiały kategorii 2 lub 3 mogą, bez względu za związane z nimi zagrożenia, być usuwane łatwiej, pod urzędowym nadzorem, jeżeli ilość takich odpadów tygodniowo jest niewielka. Ryzyko przypisywane produktom ubocznym pochodzenia zwierzęcego każdej kategorii jedynie częściowo zależy od ich ilości. Przyjęcie rozporządzenia wykonawczego pozostawione zostało nadal w gestii Komisji Europejskiej i tak jak we wcześniejszej wersji, w obecnym projekcie przyznaje się Komisji szereg uprawnień. Oznacza to, że Komisja Europejska może ustanawiać, w ramach procedury komitologii, kompleksowe i podstawowe przepisy dotyczące obchodzenia się z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego, co z kolei oznacza, że Parlament - co często ma miejsce - jest wyłączany.
Christel Schaldemose
w imieniu grupy PSE. - (DA) Pani przewodnicząca! Chciałabym najpierw podziękować panu posłowi Schnellhardtowi za stworzenie bardzo ambitnego dzieła w postaci niezwykle merytorycznego sprawozdania. W imieniu naszej kontrsprawozdawczyni, pani poseł Westlund, chciałabym także podziękować pozostałym kontrsprawozdawcom za konstruktywną współpracę, dzięki której możemy dzisiaj głosować nad wnioskiem, którego przyjęcie jesteśmy w stanie wszyscy poprzeć. Wniosek, nad którym mamy teraz głosować, jest zarówno jaśniej i wyraźniej sformułowany, jak i łatwiejszy w stosowaniu, niż bardzo skomplikowane przepisy rozporządzenia obowiązującego obecnie w tej dziedzinie. Jako członkowie Grupy Socjalistycznej w Parlamencie Europejskim ze szczególnym zadowoleniem przyjmujemy to, że udało nam się znaleźć zrozumienie dla naszej poprawki, która przewiduje zapewnienie padlinożercom dostępu do żywności, która jest im niezbędna do przetrwania. Cieszymy się również, że udało nam się położyć nacisk zarówno na kwestię zagrożeń dla zdrowia, jak i na kwestię bezpieczeństwa, i zachować przy tym niezbędną elastyczność. Dziękuję państwu za wniesiony wkład i pragnę oświadczyć, że z zadowoleniem przyjmujemy ten konstruktywny wniosek.
Satu Hassi
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FI) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Szczerze dziękuję panu posłowi Schnellhardtowi za znakomitą pracę i współpracę. To dobrze, że mieliśmy pierwszej klasy eksperta z tej dziedziny jako naszego sprawozdawcę w tej sprawie.
Podstawowym celem rozporządzenia, nad którym mamy głosować, jest zagwarantowanie higieny oraz zdrowia i bezpieczeństwa ludzi. Chciałabym jednak teraz wspomnieć o kolejnej kwestii, która ma istotne znaczenie dla ochrony różnorodności biologicznej oraz drobnej przedsiębiorczości w zakresie turystyki przyrodniczej w moim kraju. Cieszę się, że nie tylko osiągnięto polityczny konsensus na rzecz rozstrzygnięcia tej kwestii w Parlamencie, ale też że zdołano dojść do porozumienia z Radą Ministrów.
Mowa tu o drobnych przedsiębiorstwach, które zabierają padlinę z gospodarstw hodowlanych, np. z chlewów czy chlewni, bezpośrednio do punktów skarmiania na prowincji, żeby żywiły się nią dzikie zwierzęta. Ma to istotne znaczenie np. w Hiszpanii dla zachowania populacji dzikich ptaków drapieżnych. W Finlandii takie praktyki uratowały od wymarcia orła bielika, kiedy w przeszłości jego naturalne źródła żywności były zbyt zanieczyszczone ze względu na obecność toksyn chemicznych, a także kiedy orły bieliki nie byłyby w stanie rozmnażać się, korzystając jedynie z naturalnych źródeł żywności.
W północnych, bardzo słabo zaludnionych regionach Finlandii fotografowie przyrody stosują tę metodę, żeby zwabić dzikie zwierzęta do miejsc, w których mogą je fotografować, a drobne agencje turystyczne organizują np. safari obejmujące podglądanie niedźwiedzi. Cieszę się, ponieważ ten akt prawny zapewni rozwiązanie gwarantujące ochronę i bezpieczeństwo ludzi, a jednocześnie umożliwiające przetrwanie drobnej przedsiębiorczości turystycznej oraz stosowanie tej metody do zachowania bioróżnorodności.
Avril Doyle
Pani przewodnicząca! Podzielam opinię wszystkich przedmówców, że zdrowie publiczne, bezpieczeństwo żywności i higiena muszą stanowić podstawowe priorytety wszystkich naszych programów działań. Za niezwykle istotne uważam także maksymalne wykorzystywanie wszystkich zasobów naturalnych, w tym produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Chciałabym podziękować naszemu sprawozdawcy, panu posłowi Horstowi Schnellhardtowi, za znakomitą pracę uwzględniającą wszystke nasze obawy i uwagi, a także za doskonały wynik rozmów, które przeprowadził z Radą Europejską. Osobiście wyrażam ubolewanie, że usunięto odniesienie do dyrektywy dotyczącej spalania odpadów, ale nie mam czasu, żeby omówić tę kwestię tutaj szerzej.
Zgłosiłam jedną poprawkę postulującą wprowadzenie wyraźnego rozgraniczenia pomiędzy produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego, które są przewożone w dużych ilościach pomiędzy państwami członkowskimi i które mogą zostać wprowadzone do łańcucha żywnościowego lub paszowego, powodując tym samym niebzepieczeństwo, a specjalnymi produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego przeznaczonymi do celów farmaceutycznych oraz innych celów diagnostycznych lub badawczych; takie produkty specjalne są produktami pochodzącymi z bezpiecznych źródeł i o dużej wartości, przewożonymi pomiędzy różnymi państwami członkowskimi w bardzo małych ilościach, od i do zarejestrowanych dostawców, przetwórców i użytkowników.
Chciałabym, żeby zarówno pan komisarz, jak i pan poseł Horst Schnellhardt, w swoim podsumowującym wystąpieniu, potwierdzili, że moje obawy w tym zakresie zostaną wzięte pod uwagę, a także, że to szczególne zastosowanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego będzie nadal dopuszczone bez żadnych zakłóceń.
Antonio Tajani
wiceprzewodniczący Komisji. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dzisiejsza debata pokazała, że istnieje szerokie poparcie dla wspólnego stanowiska w sprawie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, a to pozwala Komisji Europejskiej przejść do następnego etapu. Komisja Europejska przygotuje przepisy wykonawcze do nowego rozporządzenia z uwzględnieniem państwa dzisiejszych uwag, wsłuchamy się z uwagą w doświadczenia przedsiębiorców, przeprowadzimy rozmowy z naszymi partnerami na szczeblu międzynarodowym i utrzymamy pełną przejrzystość działań względem Parlamentu w trakcie całego tego procesu.
Mogę zatem potwierdzić sprawozdawcy zobowiązanie podjęte już przez Komisję Europejską w odniesieniu do komitologii i przepisów fakultatywnych. Jeśli chodzi o kwestię podniesioną przez panią poseł Doyle, pragnę powiedzieć, że obowiązujące obecnie rozporządzenie uwzględnia już szczególne potrzeby żywieniowe niektórych gatunków dzikich zwierząt i dopuszcza wykorzystywanie przez poszczególne państwa członkowskie produktów ubocznych do celów skarmiania dzikich zwierząt, pod warunkiem, że odpowiednio ograniczone są przy tym zagrożenia dla zdrowia.
Jednakże ostatnio podkreślano, że Komisja Europejska powinna zwiększyć wysiłki mające na celu ochronę różnorodności biologicznej. Dlatego Komisja Europejska zgadza się z decyzją prawodawcy, żeby rozszerzyć zakres stosowania przepisów dotyczących skarmiania gatunków zwierząt objętych ochroną w ich naturalnych siedliskach produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego; obowiązujące obecnie przepisy mają zastosowanie do sępów i orłów, natomiast nowe rozporządzenie umożliwi także znalezienie odpowiednich rozwiązań dla wilków i niedźwiedzi.
W oparciu o zdobyte ostatnio doświadczenia rozważamy także celowość ustanowienia przepisów wykraczających poza obecny system stałych punktów skarmiania padliną gatunków objętych ochroną, zwłaszcza w odniesieniu do ekstensywnych systemów chowu, pod warunkiem, że przestrzegane będą szczególne standardy zdrowotne. W tym względzie Komisja jest gotowa podjąć rozmowy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami.
Horst Schnellhardt
sprawozdawca. - (DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie pośle Ulmer! Oczywiście odnotowałem obawy, które wyraził pan w odniesieniu do ewentualnego wprowadzania do mieszanek materiału kategorii 1 czy materiału kategorii 2, i pod koniec negocjacji zasięgnęliśmy także opinii odnośnego sektora w tej sprawie.
Uważam, że wprowadzenie do mieszanki takiego materiału, byłoby możliwe tylko w wyniku skrajnie przestępczych działań. Sprawdzimy, czy niezbędne jest wprowadzenie bardziej rygorystycznych przepisów w tym zakresie. Poprzez przyjęcie nowych uregulowań chcieliśmy dopuścić wykorzystywanie produktów ubocznych uboju na wiele sposobów. W związku z tym mogę powiedzieć pani poseł Doyle, że jej obawy są nieuzasadnione. Wszystko pozostaje takie samo jak przedtem. Określając punkt końcowy dla produktów ubocznych uboju, bardzo jasno i wyraźnie stwierdziliśmy także, że takie produkty będą wówczas w pełni podlegać zupełnie innym przepisom; innymi słowy jasno i wyraźnie wskazaliśmy, że w takich przypadkach właściwa jest ramowa dyrektywa dotycząca odpadów. Uważam, że w tej sprawie jesteśmy na właściwej drodze.
Chciałbym również wspomnieć, że poprzez to rozporządzenie chcemy oczywiście także rozwiązać problem skandali dotyczących zepsutego mięsa. Uważam że nie jesteśmy jeszcze na zupełnie właściwej drodze w tej kwestii, ale poprzez etykietowanie i identyfikowalność zmierzamy w dobrym kierunku. Oczywiście musimy teraz przekonać się, jaki rodzaj etykietowania zaproponuje Komisja Europejska. Nie będzie to szczególnie łatwa kwestia, ponieważ wszyscy znamy problem spleśniałej karmy dla psów firmy Chappi - nikt nie chce tego rodzaju problemów. W tej sprawie definitywnie potrzebujemy, żeby nasi naukowcy wybrali odpowiednie podejście.
Jeśli chodzi o kwestię nawozów organicznych, która miała być także przedmiotem debaty i nie została jeszcze odpowiednio omówiona, Komisja Europejska rzeczywiście zamierzała wprowadzić wymóg dokładniejszego wmieszania danego materiału, żeby zwierzęta nie mogły nawet zauważyć jego obecności. Zastosowanie takiego rozwiązania spowodowałoby jednak zmianę jakości nawozu i uważam, że opracowaliśmy dobrą regulację prawną pod tym względem, a także, że zaspokoiliśmy również odpowiednio potrzeby naszych drobnych ogrodników, którzy tak bardzo lubią nawozy organiczne.
W zasadzie jest to dobre rozwiązanie prawne. Jestem bardzo zadowolony zarówno z niego, jak i ze współpracy i mam nadzieję, że nie będziemy musieli wkrótce go zmieniać. Współpraca z Komisją Europejską przebiegała w bardzo miłej atmosferze i jestem za to bardzo wdzięczny.
Paul Rübig
(DE) Pani przewodnicząca! Jeśli chodzi o planowanie posiedzenia, pragnę nadmienić, że mieliśmy wczoraj bardzo długą sesję głosowań i doprowadziło to do wielu problemów z uczestnictwem w kolejnych spotkaniach.
Zaraz będziemy mieli przerwę, a głosowanie rozpoczniemy dopiero po godz. 12.00. Może dałoby się zaplanować przebieg obrad w sposób umożliwiający bardziej efektywne gospodarowanie czasem. Ułatwiłoby to życie posłom, a w szczególności, gościom, którzy musieli wczoraj na nas czekać, przez dłuższy czas. Są to oczywiście obywatele, którzy również mają prawo rozmawiać ze swoimi posłami i w związku z tym byłbym rad, gdybyśmy w przyszłości, planując przebieg posiedzenia, mogli planować realizację takich procedur ku zadowoleniu wszystkich.
President
Dziękuję panu, panie pośle Rübig! Pana uwagi zostaną odnotowane i przekazane. Jest to bardzo trudny okres, w miarę jak zbliżamy się do końca naszej kadencji.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się dzisiaj o godz. 12.00.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 10.15 i wznowione o godz. 10.50.)
