Sprawozdanie roczne UE w sprawie praw człowieka - Inicjatywa Francji na forum ONZ w sprawie depenalizacji homoseksualizmu (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem posiedzenia jest debata łączna w sprawie oświadczeń Rady i Komisji na temat sprawozdania rocznego UE w sprawie praw człowieka oraz Inicjatywy Francji na forum ONZ w sprawie depenalizacji homoseksualizmu.
Mamy drobny problem. Przedstawicielka Rady, pani Yade, nie może jeszcze do nas dołączyć. Samolot, którym leci, znajduje się gdzieś w pobliżu Strasburga, ale nie może wylądować. Proponuję, żebyśmy zajęli się najpierw oświadczeniem Komisji, a następnie przystąpili do debaty, a pani Yade zabierze głos w odpowiednim momencie.
Benita Ferrero-Waldner
Pani przewodnicząca! Dziękuję. (FR) Panie i panowie! Spotykamy się znowu pod koniec roku z okazji opublikowania sprawozdania rocznego w sprawie praw człowieka.
Obecne spotkanie, które odbywa się w 60. rocznicę przyjęcia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, nabiera szczególnego znaczenia. Dzięki doskonałej prostocie 30 artykułów i uniwersalnej wizji, którą wyraża, Deklaracja ta nie postarzała się. Co więcej, w świecie, w którym każdego dnia gwałcone są podstawowe prawa zbyt wielu ludzi, ma ona większe znaczenie niż kiedykolwiek. Każdy z takich przypadków przypomina nam, jak wiele trzeba jeszcze zrobić, by prawa ustanowione w Deklaracji stały się rzeczywistością.
Tak jak cały Parlament Europejski dzisiejszego ranka ja także byłam bardzo poruszona obecnością większości laureatów nagrody Sacharowa. Również słowa pani Bonner głęboko mnie wzruszyły. Głęboko podziwiam wszystkich obrońców praw człowieka.
Panie i panowie! Sprawozdanie roczne w sprawie praw człowieka przedstawia działania podjęte przez Unię Europejską na rzecz realizacji tego celu. Chciałabym podkreślić dwie znaczące zmiany i dwa wyzwania w tym kontekście.
Pierwsza istotna zmiana, o której chciałabym wspomnieć, dotyczy znacznych postępów osiągniętych przez Unię Europejską w 2008 r. w procesie konsolidacji instrumentów jej polityki zewnętrznej w celu rozwiązania problemu dyskryminacji i przemocy w stosunku do kobiet. Niezależnie od sytuacji o znaczeniu symbolicznym, takich jak wydarzenia we wschodnim Kongo, przemoc wobec kobiet pozostaje w dalszym ciągu ogólnoświatowym problemem.
Rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa oraz nr 1820 w sprawie przemocy wobec kobiet wciąż jeszcze nie zostały wdrożone w wystarczającym stopniu.
Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych Ban Ki-moon odpowiedział właśnie pozytywnie na przedłożony przez mnie i poparty przez 40 kobiet liderów wniosek o zwołanie konferencji ministerialnej w sprawie wdrożenia rezolucji 1325 w 2010 r., z czego bardzo się cieszę.
Działając w tym kierunku wzmocnimy koordynację instrumentów europejskich. Rada przyjęła właśnie nowe ogólne podejście w kwestii wdrożenia rezolucji 1325 i 1820, które obejmuje zarówno operacje związane z europejską polityką bezpieczeństwa i obrony, jak i instrumenty wspólnotowe. Umożliwi to pełniejszą integrację perspektywy płci w działaniach z zakresu zapobiegania kryzysom i zarządzania nimi po utrwalanie pokoju i odbudowę.
W tym samym duchu Unia Europejska pod prezydencją francuską przyjęła właśnie nowe wytyczne Unii Europejskiej w sprawie walki z przemocą i dyskryminacją w stosunku do kobiet.
Druga, bliska mojemu sercu zmiana, wiąże się z prowadzonymi przez nas dialogami na temat praw człowieka. W 2008 r. rozpoczęliśmy nowe dialogi z Kazachstanem, Kirgistanem, Turkmenistanem i Tadżykistanem, realizując w ten sposób nasz cel objęcia dialogiem wszystkich krajów Azji Środkowej. Podobnie przeprowadziliśmy w tym roku dwie obiecujące rundy rozmów w ramach naszego nowego dialogu z Unią Afrykańską.
Podjęliśmy wreszcie decyzje w sprawie praktycznych szczegółów pięciu nowych dialogów w Ameryce Łacińskiej. Bardziej niż kiedykolwiek przedtem jesteśmy zdecydowani zapewnić udział społeczeństwa cywilnego tak w przygotowaniu dialogu, jak i w działaniach podejmowanych w jego wyniku. Prowadzenie takich dialogów nie jest prostą sprawą - jak to uwidocznił niedawny dialog z Chinami - w związku z tym znaczenie ma oszacowanie efektów tych wysiłków. Musimy znaleźć sposób wzmocnienia związku pomiędzy sygnałem politycznym a rzeczywistymi działaniami w terenie.
W ten sposób dochodzimy do dwóch wspomnianych wcześniej przeze mnie wyzwań. Po pierwsze, chciałabym omówić wyzwanie, jakie wiąże się z działaniami wielostronnymi. Praca Narodów Zjednoczonych jako gwaranta uniwersalności praw człowieka jest bezwzględnie nieodzowna. Jak możemy zwiększyć skuteczność działań ONZ i naszego własnego wkładu w tę pracę? Bez wątpienia zaangażowanie Unii Europejskiej przynosi efekty, czego przykładem jest poparcie rosnącej liczby państw dla rezolucji w sprawie kary śmierci lub przyjęcie rezolucji w sprawie Iranu, Korei Północnej i Birmy, których inicjatorem lub współwnioskodawcą w Nowym Jorku była Unia Europejska.
W kontekście dzisiejszego wspólnego oświadczenia Rady i Komisji chciałabym potwierdzić nasze poparcie dla inicjatywy Francji w sprawie orientacji seksualnej. Komisja jest gotowa poruszyć te kwestie, w tym sprawę depenalizacji homoseksualizmu, w jej kontaktach z krajami trzecimi, przy zachowaniu wzajemnego poszanowania, wrażliwości i zrozumienia dla obyczajów danego kraju.
W Genewie rozpoczyna się proces Powszechnego Przeglądu Okresowego. Jego wyniki nie mogą jednak sprawić, że zignorujemy rosnące trudności, jakie napotyka Unia Europejska w odgrywaniu roli łącznika w coraz bardziej spolaryzowanym środowisku ONZ, gdzie kraje działają wspólnie jako bloki państw. Zalecenia zawarte w sprawozdaniu pani Andrikienė, o którego przyjęcie ta Izba zostanie poproszona w styczniu, pomogą nam określić dalsze koncepcje w tej kwestii.
Na koniec, nasze drugie wyzwanie to wyzwanie związane ze skutecznością. Unia Europejska intensyfikuje swoje działania na rzecz praw człowieka w coraz liczniejszych krajach. Jak możemy poprawić naszą skuteczność? Jestem przekonana, że powinniśmy zagwarantować wzmocnienie powiązań pomiędzy naszymi różnymi instrumentami pod kątem realizacji naszych priorytetów, czy będzie to nasz dialog polityczny, nasze działania dyplomatyczne i Instrument Finansowy na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka na Świecie, misje obserwatorów przebiegu wyborów, czy też nawet włączenie aspektu praw człowieka w naszą politykę zewnętrzną.
Cel spójności, a zatem również i podniesienia skuteczności powinien mieć wielkie znaczenie dla wszystkich instytucji.
Laima Liucija Andrikienė
Trudno sobie wyobrazić dyskusję w Parlamencie Europejskim o prawach człowieka w dzisiejszym świecie, w której nie wspomniano by o Hu Jia. Kilka godzin temu wszyscy wzięliśmy udział w poruszającej uroczystości, na którą sam Hu Jia nie mógł przybyć. Mimo to ludzie na całym świecie usłyszą jednak o jego pracy i wysiłkach na rzecz obrony praw chorych na AIDS i walki o ochronę środowiska w Chinach. Byłam w Chinach parę tygodni temu przekonałam się, jak wiele słuszności ma Hu Jia walcząc o ochronę środowiska. To straszne, kiedy słońca nie widać z powodu ogromnego zanieczyszczenia powietrza. Wspomnieć należy również dzisiaj o wcześniejszych laureatach nagrody Sacharowa: San Suu Kyi z Birmy, Oswaldzie Pai oraz Damasie de Blanco. Brakuje ich nam dzisiaj w Parlamencie Europejskim i musimy raz jeszcze porozmawiać o złej sytuacji w odniesieniu do praw człowieka w Birmie i na Kubie.
Choć tydzień temu wspominaliśmy 60. rocznicę podpisania Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, to musimy przyznać dzisiaj, że w wielu krajach prawa człowieka nie tylko nie są respektowane, ale i w rażący sposób gwałcone. Dyskutujemy na temat sprawozdania rocznego w sprawie praw człowieka w świecie w 2008 roku. Przedstawia ono wyczerpujący obraz problemów w zakresie przestrzegania praw człowieka. Warto pogratulować Radzie Europejskiej i Komisji przygotowania tego znakomitego dokumentu. Pragnę podkreślić kilka kwestii . Po pierwsze rolę odgrywaną w tej dziedzinie przez Radę Praw Człowieka ONZ i Unię Europejską, jak również ogólną rolę Narodów Zjednoczonych w obronie praw człowieka na całym świecie, o czym wspomniała już pani Ferrero-Waldner. Po drugie punkty orientacyjne polityki Unii Europejskiej w sprawie kary śmierci oraz ich wdrożenie. Po trzecie,, dialogi i konsultacje w dziedzinie praw człowieka.
Koleżanki i koledzy! Uważam, że należy w szczególności skłonić Radę Praw Człowieka ONZ, by korzystała z udzielonego jej przez Narody Zjednoczone mandatu w celu bronienia praw człowieka w sposób jednostronny i świadomy oraz zapewnienia optymalnej przejrzystości instytucji i udziału społeczeństwa cywilnego w swoich pracach. W imieniu nas wszystkich chciałabym wezwać wszystkie instytucje Unii Europejskiej do wspólnej i harmonijnej pracy na rzecz obrony praw człowieka na świecie.
Raimon Obiols i Germà
Pani komisarz! Wszystkie wyjaśnienia przedstawione przez panią są absolutnie słusznie. Całkowicie się z nimi zgadzamy. Zgadzamy się także z pani wnioskiem, że powinniśmy działać w bardziej spójny sposób.
W odniesieniu do kwestii spójności , w tym krótkim czasie, jakiego udzielono nam na nasze wypowiedzi, chciałbym podkreślić jednak jeden problem. W sprawie praw człowieka na całym świecie żąda się wiele od Europy, która jest też przedmiotem ostrej krytyki w przedmiocie praw człowieka na całym świecie. Mówi się, że Europa stosuje swoje zasady tylko wtedy, gdy jest to dla niej wygodne lub wyłącznie tam, gdzie jest to korzystne dla jej własnych obywateli. Jedyna możliwa odpowiedź na takie żądania i słowa krytyki polega na zapewnieniu spójności pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną polityką UE w zakresie praw człowieka.
Nie będziemy wiarygodni na świecie, jeśli środki, które przyjmujemy zwłaszcza w zarządzaniu imigracją, i nasza polityka w reakcji na tragiczne zdarzenia spowodowane przez terroryzm nie będą wzorcowe pod względem przestrzegania praw człowieka.
Pani komisarz! Na tym polega podstawowy, fundamentalny problem: spójność pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną polityką UE pod względem praw człowieka.
Co powiedziawszy, trzeba chyba podkreślić dwa priorytetowe zadania i temu chciałbym poświęcić chwilę czasu, która mi pozostaje. Żyjące dzisiaj pokolenia będą być może świadkami sukcesu w walce przeciwko karze śmierci. Jest to realistyczny cel i powinniśmy skupić się na nim. Po drugie, bardzo się cieszę, że w czasie prezydencji francuskiej nastąpiła dalsza feminizacja polityki praw człowieka Unii Europejskiej w postaci konkretnej polityki w obszarze praw człowieka kobiet.
Marco Cappato
w imieniu grupy ALDE. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Ja także chciałbym podziękować sprawozdawczyni, pani Andrikienė, za jej pracę w sprawie roli Unii Europejskiej w ONZ.
Brak czasu na szczegółowe omówienie całego sprawozdania, jakie Rada przedstawiła na temat praw człowieka. Za kluczową kwestię uważam konieczność respektowania naszych własnych zasad, a w szczególności istniejących mechanizmów w sprawie stosowania klauzuli dotyczącej praw człowieka w umowach o współpracy. Będzie jednak czas na szerszą dyskusję na ten temat, kiedy zajmiemy się sprawozdaniem pana Obiolsa i Germy.
W krótkim czasie, jaki mi pozostał, chciałbym poza tym wyrazić oficjalnie moje uznanie i pogratulować prezydencji francuskiej oraz pani Yade podjęcia na forum ONZ inicjatywy w sprawie powszechnej depenalizacji homoseksualizmu. Uważam ją za bardzo ważną inicjatywę polityczną, która zasługuje na tym większą pochwałę, że udało się już zapewnić poparcie 60 państw.
Wysłuchawszy wystąpienia pani Ferrero-Waldner, przyjmujemy z zadowoleniem jej słowa i jej zaangażowanie. Ważne jest, by Unia Europejska nie tylko zajęła zgodne stanowisko w tej sprawie, ale by odegrała też rolę podobną do tej, jaką odegraliśmy angażując inne państwa na innych kontynentach na rzecz wprowadzenia powszechnego moratorium na karę śmierci. Tamta strategia miała podstawowe znaczenie.
Skoro jesteśmy już przy tym temacie, należy zauważyć , że Stolica Apostolska, Państwo Watykańskie, działając nie jako podmiot religijny, z którym prowadzimy dialog kulturowy, ale jako państwo mające status obserwatora w ONZ, podjęło twardą, krytyczną ofensywę przeciwko Inicjatywie Francji. Uważam, że powinniśmy przypomnieć Państwu Watykańskiemu, ze szczerością właściwą w stosunkach międzynarodowych, że depenalizacja homoseksualizmu ma dla nas duże znaczenie, że jest to kwestia praw człowieka oraz że wyzwanie, które rzuca nam Watykan, spotka się ze zdecydowanym sprzeciwem.
Hélène Flautre
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FR) Pani przewodnicząca! To naprawdę wielka szkoda, że dzisiejsza debata odbywa się pod nieobecność Rady, tak jak jest godne najwyższego ubolewania - ponieważ opóźnienie wynosi nie 15 minut, ale trzy godziny i 15 minut - że nagroda Sacharowa została wręczona, kiedy Rady i Komisji Europejskiej nie było dzisiaj z nami.
Pragnę podnieść pilną kwestię. Wczoraj Izrael odmówił specjalnemu sprawozdawcy ONZ dostępu do Terytoriów Palestyńskich. Sądzę, że jest to skrajnie agresywny akt, który wymaga natychmiastowej reakcji ze strony Rady i Komisji, przy czym, szczególnie w odniesieniu do wzmocnienia relacji pomiędzy UE a Izraelem, nasz sygnał musi być całkowicie jednoznaczny i natychmiastowy.
Przedmiotowe sprawozdanie - powiedziałabym, że tak jak każdego roku - jest dobrym dokumentem, przedstawia bowiem sprawozdanie z działalności, które jest niezwykle przydatne jako dokument roboczy, ale przy tym nie zawiera wszystkich elementów analizy krytycznej, oceny wpływu i opisu strategii przyjętych przez Radę w celu pełnego zintegrowania praw człowieka w ramach, na przykład, naszej polityki energetycznej, naszej polityki handlowej czy polityki bezpieczeństwa.
Takiego zadania podjął się Parlament, jest ono delikatne i wiąże się z koniecznością wysłuchania niekiedy nieprzyjemnych rzeczy.. Przyznać jednak trzeba, że na przykład koncepcja stworzenia sieci nagrody Sacharowa rozwinięta została właśnie w tym sprawozdaniu i na bazie tych dociekań. Dzisiaj kształt tej sieci określono w deklaracji z okazji 20. rocznicy Nagrody i przedkłada się liczne propozycje, w tym dotyczące stworzenia biura nagrody Sacharowa, paszportów sacharowskich i funduszu sacharowskiego przeznaczonego na wspieranie naszej nagrody i obrońców praw człowieka na całym świecie. Pomysłów nie brakuje.
Bardzo mi miło, że niniejsze sprawozdanie przedstawiono razem z kolejnym sprawozdaniem w sprawie przestrzegania praw podstawowych w Unii. Panowie Obiols i Germà mają rację. Kluczowym zadaniem dla Unii jest powiązanie jej wewnętrznych osiągnięć z celami skierowanymi na zewnątrz. Jest to nawet niezbędna gwarancja jej wiarygodności.
Pragnę powiedzieć, że nie wolno nam pozostawić bez odpowiedzi liczne wyrazy krytyki dobiegające ze wszystkich kontynentów i ze strony wszystkich organizacji międzynarodowych wobec polityki Unii Europejskiej w zakresie azylu i imigracji. Nie wolno nam uchylać się od reakcji na współudział państw członkowskich Unii Europejskiej w walce z terroryzmem dopuszczającej wydawanie zbiegów i torturowanie szeregu domniemanych terrorystów.
Vittorio Agnoletto
w imieniu grupy GUE/NGL. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Wysłuchałem uważnie oświadczenia pani komisarz. Choć prawdą jest, że osiągnięto pewne postępy, to jednak muszę pani przypomnieć, pani komisarz, że klauzula demokratyczna, zatwierdzona przez Parlament trzy lata temu, nie znalazła dotąd zastosowania w umowach handlowych ze wszystkimi krajami, tak jak zażądał tego Parlament.
Dalej stosuje się podwójne standardy - postępując twardo ze słabymi, ostrożnie wobec silnych, w zależności od tego, co jest najbardziej wygodne dla Europy w tych umowach handlowych, choć takie podwójne standardy stosuje się także w innych sytuacjach. Mam tu myśli temat, który został tu już poruszony: uważam sprzeciw Państwa Watykańskiego wobec propozycji depenalizacji homoseksualizmu za karygodny i niedopuszczalny. To niedopuszczalne , że zajęcie tak poważnego i szkodliwego stanowiska w kwestii praw człowieka przez Watykan i jego przedstawiciela w ONZ spotyka się jedynie z milczeniem, gdy instytucje europejskie praktycznie co miesiąc występują z apelami przeciwko państwom w dalszym ciągu prześladującym ludzi, których jedynym przestępstwem jest to, że są homoseksualistami,.
Jest to stanowisko sprzeczne z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka, której 60. rocznicę obchodzimy w tym roku. Oświadczenie Watykanu jest sprzeczne z fundamentalną zasadą, że prawa człowieka są niepodzielne, powszechne i wymagają ochrony bez względu na orientację seksualną, rasę, kolor skóry itd.
Zwróciłem się do przewodniczącego podkomisji ds. Praw Człowieka, by zaprosił przedstawiciela Państwa Watykańskiego przy UE na jedno z posiedzeń podkomisji w celu udzielenia wyjaśnień i omówienia tego postępowania. Jest to praktyka przyjęta w stosunku do wszystkich państw, które posiadają przedstawicielstwo dyplomatyczne w Unii Europejskiej. Pragnę wskazać jednoznacznie, że próba uniku ograniczająca się do prostego stwierdzenia, że Francja nie przedłożyła jeszcze tego dokumentu, była prawdziwą gafą, jako że nie miała wpływu na fakty: Państwo Watykańskie nie wycofało złożonych przez siebie poważnych stwierdzeń.
Zbigniew Zaleski
- (PL) Pani przewodnicząca! Minuta refleksji: prawa człowieka, będące wynikiem pisanych lub niepisanych umów społecznych odwołujących się czasem do praw naturalnych, stanowią podstawę współżycia społecznego. Nie ma wątpliwości, że jest inaczej.
Pojęcie human rights zostało rozbudowane obecnie na nowe aspekty, definicja ma coraz bogatszą semantykę i naszym zadaniem jest obrona tych praw. Zdawałoby się, że jest poprawa w tej materii, w skali globalnej, ale niestety fakty są smutne, bo totalitaryzmy ciągle funkcjonują. Trzeba nam walczyć o każdego człowieka, pojedynczego, odważnego aktywistę, który jest sumieniem dla wielu milionów, bo miliony, mimo, że cierpią, pod wpływem strachu często milczą. Okazuje się, że przynajmniej niektóre reżimy reagują na nasze decyzje protestując przeciwko rezolucjom i deklaracjom potępiającym ich działania. Nie może to nas zastraszać. W ten sposób formujemy świadomość praw człowieka. Chcę podkreślić: im większa ta świadomość, tym większa szansa na wspólny front budowania sprawiedliwego świata społecznego
Inwestycja w prawa człowieka jest priorytetem mojej frakcji, a powinna być też priorytetem całego Parlamentu. Niechaj nagroda Sacharowa będzie naszą flagą troski o podstawową wartość dla normalnego i szczęśliwego życia każdego indywidualnego człowieka na ziemi.
Richard Howitt
Pani przewodnicząca! Parlament Europejski powinien z zadowoleniem powitać sprawozdanie roczne UE w sprawie praw człowieka. Po raz kolejny jednak powinniśmy wezwać do położenia większego nacisku na osiąganie konkretnych rezultatów w terenie i włączenie praw człowieka w nurt działań całego systemu Unii Europejskiej. Witam z zadowoleniem największe osiągnięcie bieżącego roku - przedstawienie przez naszych kolegów z prezydencji portugalskiej rezolucji, mającej poparcie UE, w sprawie moratorium na karę śmieci - jednak doszło jeszcze do egzekucji ponad 1200 osób w 24 krajach na całym świecie, dlatego tę kampanię trzeba kontynuować.
Wiele pozostaje do zrobienia w kwestii integracji praw człowieka. Z przykrością stwierdzam, że właśnie w zeszłym tygodniu Komisja zatwierdziła uprzywilejowany status handlowy GSP+ 16 krajów, pomimo udokumentowanych przypadków pogwałcenia praw człowieka, naruszenia przepisów prawa pracy, a nawet morderstw w takich krajach, jak Kolumbia i Sri Lanka.
Wreszcie w przyszłej perspektywie Unia Europejska powinna obecnie dążyć do przedyskutowania już na wczesnym etapie z nową administracją USA kwestii ponownego zaangażowania USA w prace Rady Praw Człowieka ONZ. Powinniśmy uzgodnić jasne cele dla Rady na okres pomiędzy chwilą obecną a przeglądem jej prac przez Zgromadzenie Generalne w 2011 r.
Sarah Ludford
Pani przewodnicząca! Chciałabym zacząć od wyrażenia poparcia dla niedawnych słów mojego kolegi Marca Cappata, który oklaskiwał działania na forum ONZ na rzecz depenalizacji homoseksualizmu na całym świecie. Ja również zdecydowanie popieram te działania.
Chcę wspomnieć jednym słowem - zgadzając się w tej kwestii z Hélène Flautre - o zupełnie skandalicznej nieobecności Rady i prezydencji na uroczystości przyznania nagrody Sacharowa dzisiaj rano. Wielka szkoda, że prezydencja nie miała okazji wysłuchać poruszającego i odważnego przesłania żony Hu Jii. Myślę, że mogłoby ono skłonić ją do przeprowadzenia ponownej oceny naszych stosunków z Chinami.
Chciałabym jednak powiedzieć również parę słów na temat tortur. W czerwcu, w Międzynarodowym Dniu Pomocy Ofiarom Tortur Unia podkreśliła priorytetowe znaczenie, jakie ma dla niej eliminacja tortur na całym świecie, zachęcając wszystkie państwa do podpisania i ratyfikowania OPCAT, czyli fakultatywnego protokołu do Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur. Wobec tego, dlaczego tylko dziewięć państw UE stało się pełnoprawnymi stronami tej Konwencji, a dalsze 12 krajów jest w trakcie jej ratyfikacji? A co z pozostałymi sześcioma? Czy w tej sprawie istnieje wspólne stanowisko? A jeśli nie, to dlaczego?
W tej samej deklaracji z czerwca UE potępiła wszelkie działania zmierzające do uprawnienia tortur i innych form maltretowania. Dlaczego zatem, niemal dwa lata później, wciąż brak dostatecznej i wyczerpującej reakcji na sprawozdanie Parlamentu w sprawie europejskiej kolaboracji w nadzwyczajnym wydawaniu zbiegów? Teraz Waszyngton wyjawi całą prawdę, tak jak ujawnia ją Senacka Komisja Sił Zbrojnych. Jeżeli państwa UE nie przyznają się same, ich brudne tajemnice zostaną mimo to ujawnione po drugiej stronie Atlantyku.
Na koniec, dlaczego nie reagujemy na prośbę ze strony USA oraz ze strony portugalskiego ministra spraw zagranicznych o pomoc w przesiedleniu więźniów z Guantanamo? Powinniśmy pomóc nowemu prezydentowi Obamie zamknąć ten okropny rozdział w historii Ameryki i Europy.
Gay Mitchell
Pani przewodnicząca! Sprawozdanie, które dzisiaj rozpatrujemy, obejmuje szereg tematów mających bezpośredni związek z konfliktem izraelsko-palestyńskim. Z 12 wymienionych tam planów działania z zakresu Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, dwa przeznaczone są dla Izraela i okupowanych Terytoriów Palestyńskich.
Konkretnie w odniesieniu do tych planów w sprawozdaniu czytamy, że nastąpiło 'istotne pogorszenie sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka, zwłaszcza jeśli chodzi o prawo do życia i poczucia bezpieczeństwa oraz prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego (w szczególności jeśli chodzi o aresztowanie, zatrzymanie, procedury przeszukania, tortury i maltretowanie w czasie przesłuchania). Naruszeń praw człowieka dopuszczają się zarówno władze palestyńskie, jak i izraelskie'.
Otuchą napawa mnie wyważony i przemyślany ton znacznej części korespondencji, jaką otrzymuję od osób, które są w oczywisty sposób bardzo mocno zaangażowane emocjonalnie i poruszone złą sytuacją w regionie. Kwestie te są podnoszone generalnie wobec Izraela w trakcie regularnych spotkań w ramach dialogu politycznego, a w szczególności na spotkaniach nieformalnej grupy roboczej UE-Izrael ds. praw człowieka.
Z tego właśnie względu popieram zasadniczo dalszy dialog z Izraelem, potępiając jednocześnie zdecydowanie przypadki łamania praw człowieka po obu stronach. Póki co powinniśmy dalej wspierać cierpiącą ludność Gazy i Zachodniego Brzegu, świadcząc jej skuteczną pomoc.
Mamy mapę drogową, w którą zaangażowana jest Unia i USA. Po wyborze nowego prezydenta USA nadszedł czas, by uczynić z tej kwestii priorytet naszej agendy stosunków zewnętrznych. Doprowadzenie do realizacji rozwiązania opartego na koncepcji dwóch państw, przy pełnym poszanowaniu praw człowieka i wszystkich rezolucji ONZ, jest sprawą niecierpiącą zwłoki.
Ana Maria Gomes
Pani przewodnicząca! Nagroda Sacharowa przyznana przez ten Parlament panu Hu Jii jako reprezentantowi wszystkich obrońców ludu Chin i Tybetu, stawia prawa człowieka w centrum stosunków pomiędzy UE i Chinami niezależnie od pragnień podmiotów rządzących w Europie czy w Pekinie.
Jak to już powiedzieli inni koledzy i koleżanki, UE nie może promować praworządności i praw człowieka na całym świecie, jeśli nie będzie ich bronić konsekwentnie w Europie i w zewnętrznych stosunkach Europy. Niestety sprawozdanie roczne w sprawie praw człowieka za rok 2008 wykazuje, że europejskie rządy i instytucje wciąż jeszcze ukrywają prawdę o europejskim współudziale w odrażających praktykach administracji Busha polegających na ograniczaniu wymogów sprawiedliwości i zlecaniu torturowania tysięcy mężczyzn, kobiet, a nawet dzieci zamkniętych całymi latami w Guantanamo i w tajnych więzieniach. Co karygodne, problem ten wspominany jest w rozdziale o Trójce EU i konsultacjach z USA na temat praw człowieka wyłącznie w związku z zastrzeżeniami UE wobec "pewnych praktyk i polityki USA w ramach walki z terroryzmem”. Jest to dobitne świadectwo podwójnych standardów, hipokryzji i tuszowania faktów. Dopóki Europejczycy nie przyjmą swojej odpowiedzialności i nie podejmą współpracy z prezydentem-elektem Obamą w celu ujawnienia prawdy, zamknięcia Guantanamo i tajnych więzień oraz zadośćuczynienia ofiarom, dopóty Europa nie odzyska autorytetu moralnego, politycznej wiarygodności ani skuteczności w promowaniu praw człowieka.
Eoin Ryan
Pani przewodnicząca! Mamy rację świętując dwudziestolecie nagrody Sacharowa, która słusznie uwypukla bohaterstwo tak wielu ludzi, którzy narażają swoje życie za prawo do swobodnej wypowiedzi i za prawa człowieka.
Ale tutaj chodzi o coś więcej niż tylko o przemówienia. Jak to powiedział pewien słynny Irlandczyk, aby zło zatriumfowało, wystarczy, aby dobrzy ludzie niczego nie robili. Rozmawiałem wczoraj z jednym z nagrodzonych, panem Salihem Osmanem, który powiedział mi, że w Darfurze wciąż jeszcze dochodzi do ataków lotniczych na ludność cywilną, a niewinni ludzie nie mogą liczyć na ochronę. To prawda, że osiągnięto pewne postępy w tym sensie, że działa MTK, trzeba jednak zrobić dużo więcej i Europa powinna robić dużo więcej.
Mam nadzieję, że nowy impuls, jaki przyniesie inauguracja Baracka Obamy jako prezydenta Stanów Zjednoczonych, spowoduje wznowienie międzynarodowych wysiłków, współpracy i działań - rzeczywistych działań takich jak wsparcie dla ustanowienia zamkniętej przestrzeni powietrznej nad Darfurem - i że w nowym roku zaczniemy wreszcie żyć zgodnie z naszą frazeologią i naszym moralnym obowiązkiem. Już poprzednio staliśmy z boku i przyglądaliśmy się jak Zimbabwe, niegdyś spichlerz Afryki, zmieniło się w żebraka kontynentu. Ile razy jeszcze będziemy musieli powtarzać "nigdy więcej”?
Czesław Adam Siekierski
- (PL) Pani przewodnicząca! Wiele razy wypowiadałem się nt. praw człowieka, a szczególnie kobiet i dzieci i rozwijania wśród obywateli Unii wiedzy na tematy związane z uprawnieniem czy potępieniem dyskryminacji. Także w kontekście państw, które ubiegają się o członkostwo musimy wymagać, aby przestrzegały podstawowych praw człowieka zgodnie z kryteriami kopenhaskimi, co pozytywnie wpłynie na sytuację wielu milionów ludzi w Europie i na świecie. Kraje członkowskie powinny świecić przykładem.
Łączy się to nieodzownie z kolejną kwestią - chcę powiedzieć o moich zastrzeżeniach do działalności niemieckich urzędów ds. młodzieży zwanych Jugendamtami. W ostatnich dniach w Polsce wypłynęła sprawa matki, która wraz z synem musimy się ukrywać przed ojcem dziecka, gdyż boi się, że dziecko zostanie jej odebrane przez ojca pochodzącego z Niemiec. Komisja Europejska powinna zbadać działalność tych urzędów wg. standardów rekomendowanych przez Unię.
Marek Aleksander Czarnecki
(PL) Pani przewodnicząca! Skuteczna ochrona praw podstawowych i ich promowanie jest podstawą demokracji w Europie i warunkiem o zasadniczym znaczeniu dla konsolidacji europejskiego obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Potrzeba gwarancji przestrzegania praw podstawowych wynika z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla państw członkowskich oraz z Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także z innych aktów prawa międzynarodowego.
W moim przekonaniu realizacja praw podstawowych, wynikająca z traktatu lizbońskiego, powinna być celem wszystkich europejskich opcji politycznych. Zwracam również Państwa uwagę na fakt, że aktywna polityka w zakresie ochrony praw podstawowych nie może ograniczać się do przypadków najbardziej widocznych dla opinii publicznej. Dla wiarygodności Unii Europejskiej na świecie ważne jest, aby nie stosowała ona podwójnych standardów w polityce zagranicznej i wewnętrznej.
Milan Horáček
(DE) Pani przewodnicząca! To wyczerpujące sprawozdanie pokazuje wyraźnie, do jak wielu przypadków naruszenia praw człowieka dochodzi każdego dnia na świecie. Jest to szczególnie zatrważające w 60 lat po ogłoszeniu Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, a dla nas stanowi wezwanie do podwojenia naszych wysiłków. Także z tego powodu opowiadam się za nadaniem obecnej Podkomisji ds. Praw Człowieka statusu pełnej komisji.
Przyznaliśmy dzisiaj nagrodę Sacharowa panu Hu Jii, który walczy o prawa człowieka i o środowisko naturalne w Chinach. Ponieważ jednak przebywa w więzieniu, nie mógł odebrać jej osobiście. Przynosi to wstyd Chinom. Ponadto jutro będziemy debatować w tej Izbie nad łamaniem praw człowieka w Rosji. W naszych stosunkach z oboma krajami musimy przywiązywać większą wagę nie tylko do interesów gospodarczych, ale również zwłaszcza do praw człowieka.
Wzywamy do uwolnienia Hu Jii w Chinach i Michaiła Chodorkowskiego w Rosji.
Jim Allister
Pani przewodnicząca! W debacie nad prawami gejów muszę powiedzieć, że wydaje mi się, że zupełnie ignoruje się łamanie prawa wielu osób do swobodnej wypowiedzi, a w szczególności prawa do wyrażania opinii religijnych na ten temat.
Ludzie wiary, którzy przyjmują nauczanie Biblii na temat homoseksualizmu są szkalowani, a nawet prześladowani, kiedy odważą się wyrazić swoje opinie, wynikające z ich sumienia i przekonania. W Szwecji pewien pastor był ścigany sądownie za cytowanie Biblii. W moim własnym kraju zakazano reklamy religijnej zawierającej cytat z Pisma Świętego.
Natomiast na zeszłorocznej paradzie Gay Pride w Belfaście można było nieść transparent z napisem "Jezus jest pedałem” i nie zostały wszczęte żadne działania wobec tego podżegającego przestępstwa na tle nienawiści. Dlaczego? Ponieważ wydaje mi się, że prawom tej chronionej grupy nadaje się wyższą rangę niż prawom wszystkich pozostałych, a to jest niewłaściwe.
Marios Matsakis
Pani przewodnicząca! Pragnę podnieść kwestię, która wydaje się być tematem tabu w instytucjach UE, a jest nią kwestia kolonizacji. Mówię o koloniach posiadanych przez państwa członkowskie UE, jak np. Wielką Brytanię i Francję, które łącznie mają kilkadziesiąt kolonii na całym świecie, w tym dwie znajdujące się w moim własnym kraju, na Cyprze. Pomimo to ci ludzie nie mają demokratycznego prawa, by wybierać rząd, który sprawuje nad nimi władzę. Większość z nich rządzona jest przez gubernatorów mianowanych, na przykład, przez królową Anglii. Za każdym razem, kiedy pytam o to panią Ferrero-Waldes lub kogokolwiek innego z Komisji, to zamykają oni oczy, zamykają usta i uszy i nie udzielają żadnej stosownej odpowiedzi.
Pani komisarz! Żądam, by udzieliła mi pani odpowiedzi tutaj i teraz: Czy akceptuje pani fakt, że w XXI wieku państwa członkowskie UE posiadają na świecie kolonie?
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Pani przewodnicząca! Chcę powiedzieć po pierwsze, że rozumiem, iż nasza koleżanka Rama Yade ma trudności z dotarciem tutaj. Wczoraj sama musiałam czekać pięć godzin na mój lot do Strasburga. Być może ona doświadcza identycznych trudności, proszę więc o wyrozumiałość - koniec końców to jest siła wyższa.
(Głos z sali: "Wędrowny cyrk!”)
No cóż, pięć godzin to nie jest coś normalnego. Stwierdzam po prostu, że nie wiem, co dokładnie jej się przydarzyło, ale coś takiego przydarzyło się mi i byłam bardzo zadowolona, że nie byłam wczoraj nigdzie umówiona, gdyż znalazłabym się w w takiej samej sytuacji. Chciałam jedynie wyrazić solidarność z moją koleżanką w tej sprawie.
Po drugie, ten dialog o prawach człowieka i sprawozdanie w sprawie praw człowieka stanowią jedną z naszych głównych trosk. Chciałabym pokazać państwu nowe sprawozdanie UE. Kiedy zostałam komisarzem po raz pierwszy, mieliśmy dwa odrębne sprawozdania od Rady i Komisji i bardzo się cieszę, że mogę teraz pokazać państwu, że Rada i Komisja sporządziły przedmiotowe sprawozdanie razem. Słowo wstępne napisali Bernard Kouchner, Javier Solana i ja sama. Sądzę, że zademonstrowanie, że tutaj naprawdę pracujemy wspólnie, jest bardzo ważne.
Jak wskazałam w moich uwagach wstępnych, bardzo staramy się posuwać naprzód w promowaniu praw człowieka. Wiemy jednak również, że szklanka może być w połowie pusta lub w połowie pełna. Wiele pozostaje jeszcze do zrobienia i bardzo poruszająca była dzisiejsza obecność tutaj tak wielu obrońców praw. Mówiłam o Jelenie Bonner, ale równie dobrze mogłabym mówić o każdym z nich, a nagranie wideo z żoną Hu Jii było bardzo poruszające, wykazała się ona bowiem wielką odwagą.
Chciałabym odpowiedzieć na niektóre z pytań. Nie mogę odpowiedzieć na każde z pytań w imieniu Komisja, ale postaram się udzielić odpowiedzi tak szczegółowych, jak to możliwe.
Po pierwsze w odniesieniu do kary śmierci pragnę powiedzieć, że zaangażowałam się w tę sprawę bardzo mocno. Jestem zdecydowaną przeciwniczką kary śmierci i w ciągu tego całego roku na forum ONZ mocno wspieraliśmy rezolucję w sprawie moratorium w dodatkowych krajach. Jednak prawdą jest, że problem ten wciąż jeszcze istnieje: nieliczne państwa dokonują wielu egzekucji - z jednej strony Iran i niestety także Chiny, a także wiele innych. Musimy kontynuować naszą walkę z karą śmierci przez podnoszenie tej kwestii w każdym dialogu. Jest rzeczą pierwszorzędnej wagi, byśmy tak postępowali, bo każda stracona osoba to o jedną osobę za dużo.
Niech mi wolno będzie powiedzieć w tym kontekście, że wszyscy pracowaliśmy przeciwko egzekucji Wo Weihana. Niestety został on stracony właśnie w dniu, w którym odbywał się dialog UE z Chinami na temat praw człowieka. To był straszny przykład na to, jak dwie strony mogą nie słuchać siebie wzajemnie.
Po drugie pragnę powiedzieć panu Agnolettowi, że zapisy dotyczące praw człowieka są istotnie bardzo ważne. W tej właśnie chwili państwa członkowskie i Komisja rozpoczynają szeroko zakrojony, ogólny przegląd polityki UE w zakresie standardowych klauzul politycznych w zewnętrznych umowach w celu znalezienia właściwej równowagi pomiędzy podstawowymi, "nienaruszalnymi” zasadami Unii Europejskiej z jednej strony, a potrzebą pewnej elastyczności w negocjowaniu różnych części tych umów z drugiej strony, musimy bowiem dążyć do porozumienia.
Ten przegląd trwa. Choć wypowiadanie się na temat wyników przeglądu na tym etapie byłoby nieco przedwczesne, ponieważ nie znamy jeszcze efektu końcowego, to stosowanie zapisów dotyczących praw człowieka jest kwestią bardzo dokładnie rozpatrywaną. Jednak we wszystkich umowach politycznych, w tym także we wszelkiego rodzaju umowach handlowych i branżowych znajdują się klauzule polityczne i tak być powinno.
Kolejna kwestia, jaką chcę poruszyć, dotyczy Rady Praw Człowieka. Pani Andrikienė! Zgadzam się, że wiele rzeczy należałoby poprawić, i dlatego będziemy musieli nalegać na wprowadzenie specjalnych sprawozdawców, a być może również rezolucji dotyczących konkretnych krajów; myślę, że to mogłoby być pomocne. Uważam też za bardzo konstruktywne, ze wszystkie kraje są poddawane ocenie co cztery lata, także przy udziale społeczeństwa cywilnego. Muszę powiedzieć, że do tej pory widzieliśmy bardzo solidne przygotowanie ze strony poszczególnych krajów. Jest to pozytywna sytuacja, prowadzone są pogłębione analizy i należy je kontynuować. Wszyscy wiemy, że sytuacja nie jest idealna, ale trzeba iść dalej i dokonywać dalszych usprawnień.
Chciałabym poczynić jedną uwagę na temat Chin i praw człowieka. Jako komisarz odpowiedzialna za stosunki między innymi z Chinami, jestem zawsze bardzo otwarta na możliwości budowania mocnych relacji z Chinami w oparciu o wzajemne poszanowanie. Muszę jednak również powiedzieć państwu, że jestem zaniepokojona tym, co postrzegam jako pewne usztywnienie stanowiska chińskiego w kwestii praw człowieka, na co wskazuje egzekucja Wo Weihana w dniu, w którym odbywał się dialog w sprawie praw człowieka.
Znajduje to potwierdzenie w tym, czego dowiedzieliśmy się dzisiaj i w ostatnich dniach, jak np. stłumienie w Pekinie demonstracji z okazji 60. rocznicy Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka (w tej sprawie prezydencja wydała oświadczenie), zablokowanie zagranicznych stron internetowych (na przykład stron BBC); a także bardzo krytyczne sprawozdanie Komitetu Przeciwko Torturom ONZ sprzed trzech tygodni.
Chciałabym jednak nawiązać do słów wypowiedzianych dzisiaj rano przez Zeng Jinyan, żonę Hu Jii, że Chiny postępują wielkimi krokami w stronę otwartego i demokratycznego społeczeństwa. Myślę, że ta ewolucja trwa. Jest wiele innych rzeczy, na przykład wiele zrobiono w Chinach w ostatnich latach w dziedzinie praw pracowniczych. To ważne, że nastąpił pewien postęp, jednak wciąż jeszcze utrzymują się inne problemy, zwłaszcza jeśli chodzi o wprowadzanie takich zmian w życie. Jak to usłyszeliśmy dzisiaj, czasami wiele postanowień już zapisanych, wciąż jeszcze czeka na wdrożenie.
Powtarzam zatem, że jesteśmy gotowi na przykład zapewnić doradztwo specjalistyczne w odniesieniu do dalszych reform legislacyjnych. Jak to powiedział przewodniczący Pöttering, Chiny to wielki kraj. Choć mamy wiele wspólnych interesów i powinniśmy współpracować, sądzę jednak, że my, Unia Europejska, nie powinniśmy podejmować pochopnych decyzji. Musimy rozważyć ostatnie sygnały wysyłane przez Chiny w sprawie praw człowieka, które szkodzą zaufaniu pomiędzy nami. Uważam, że to Chiny powinny teraz przesłać trochę pozytywnych sygnałów, aby odbudować to zaufanie.
Jeśli chodzi o Guantanamo, w wielu debatach, które miały miejsce w tym Parlamencie i w których ja również uczestniczyłam, wzywaliśmy wielokrotnie do zamknięcia Guantanamo. Rzecz jasna, przyjmujemy także z radością oświadczenie prezydenta-elekta Baracka Obamy, że podejmie kroki w celu szybkiego zamknięcia tego obozu.
Jesteśmy gotowi pracować razem z administracją Stanów Zjednoczonych nad znalezieniem rozwiązania dla konkretnych problemów, które pojawią się po zamknięciu Guantanamo, jak np. przesiedlenie więźniów do krajów trzecich. Przykładowo, Unia Europejska wyraziła niedawno swoje zastrzeżenia w odniesieniu do praktyki tajnego uwięzienia i mamy nadzieję, że prezydent-elekt zajmie się następnie tą kwestią, a państwa członkowskie będą w stanie odpowiednio na to zareagować. Nie mogę wypowiadać się w imieniu państw członkowskich jako takich.
W sprawie sytuacji na Bliskim Wschodzie, a szczególnie w Gazie, wyrażam głęboki żal z powodu niedawnego powrotu przemocy; pięciomiesięczny spokój, który zapewnił rozejm, był niestety zbyt krótki, choć bardzo mile widziane. Z wielką przykrością obserwowaliśmy powrót przemocy. Potępiliśmy niedawne ataki rakietowe z terenu Gazy, ale jednocześnie potępiliśmy zamknięcie przejść drogowych.
Sama poprosiłam ambasadora Izraela o przybycie do mojego biura. W jasny sposób wyraziłam moje zastrzeżenia wobec sytuacji w Gazie. Nie mogliśmy dostarczyć paliwa, które zwykle finansujemy, nie mogliśmy umożliwić UNRWA prowadzenia jej normalnej działalności. Przedwczoraj byłam w Nowym Jorku, gdzie rozmawialiśmy na ten temat z Banem Ki-moonem, Sekretarzem Generalnym ONZ. Przewodniczący Rady Kouchner i ja napisaliśmy list do władz izraelskich w celu uruchomienia finansowania. Bardzo uważnie śledzimy rozwój sytuacji. Nie jest to niestety wcale łatwe i we wszystkich naszych dialogach i konsultacjach zawsze wspominamy o tych sprawach.
Chciałabym powiedzieć teraz coś na temat przywoływanej tutaj kwestii spójności pomiędzy polityką zewnętrzną i polityką wewnętrzną. Istotnie myślę, że to prawda. To jest kwestia, na którą musimy zwrócić uwagę. Temat ten podjął Jacques Barrot. Starał się znaleźć takie rozwiązanie dla kwestii migracji, które uwzględniałoby w znacznie większym stopniu prawa człowieka. Uważam, że choć takie działania podnoszą naszą wiarygodność, to jednak bardzo wiele w tej dziedzinie leży w kompetencji państw członkowskich, co oznacza, że nie jest to takie łatwe.
Witam panią sekretarz stanu Ramę Yade.
Mogę jedynie powiedzieć, że dialogi w kwestii praw człowieka mają charakter wzajemny, co oznacza, że stawiamy także czoła kwestiom praw człowieka w Unii Europejskiej i mamy ekspertów JLS w różnych państwach członkowskich.
Komisarz ONZ ds. praw członkowskich planuje zorganizowanie biura w Brukseli; próbujemy więc zwiększyć spójność pomiędzy polityką wewnętrzną i polityką zewnętrzną.
Na tym zakończę. Przykro mi, ale nie mogę powiedzieć nic na temat kolonizacji. Za tę sprawę odpowiadają państwa członkowskie. Wiedzą to państwo bardzo dobrze.
(Głos z sali Mariosa Matsakisa)
Przykro mi, ale zajmowanie się tą kwestią nie leży w kompetencjach Komisji.
Rama Yade
Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie i panowie! Jest mi bardzo miło, że mogę reprezentować prezydencję francuską Rady Unii Europejskiej i opowiedzieć państwu o postępach, jakie osiągnięto w ostatnich miesiącach w kwestii praw człowieka.
Ponieważ wspomnieli państwo już wytyczne, chciałabym zająć się w szczególności ich ważną funkcją jako instrukcji dla działań podejmowanych przez Unię Europejską w terenie.
Jako że obchodzimy właśnie w bieżącym roku dwudziestą rocznicę Deklaracji ONZ w sprawie Obrońców Praw Człowieka, powinniśmy pamiętać, że Unia Europejska zmobilizowała się w szczególności i zintensyfikowała swoje działania na rzecz obrońców praw człowieka, zarówno poprzez konkretne działania, jak i publiczne deklaracje. Unia Europejska dokonała także aktualizacji swoich wytycznych w tej sprawie, aby zwiększyć wsparcie dla mężczyzn i kobiet, którzy na co dzień walczą, by zapewnić powszechność praw człowieka.
Oprócz wcześniejszych kwestii, w tym roku przygotowaliśmy projekt wytycznych w sprawie przemocy i dyskryminacji wobec kobiet.
Bardzo się cieszę, że posłowie do Parlamentu Europejskiego je akceptują. Rada przyjęła te wytyczne w dniu 8 grudnia. Był to jeden z priorytetów prezydencji francuskiej w Unii.
W tym samym duchu chciałabym powitać przyjęcie przez Radę nowych dokumentów w sprawie wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 i 1820, które umożliwią mocne zakotwiczenie problemu przemocy seksualnej w czasie konfliktów zbrojnych w operacjach polityki zagranicznej, polityki bezpieczeństwa i polityki obronnej, wzmacniając również czynny udział kobiet w odbudowie społeczeństw wychodzących z konfliktu.
Sprawozdanie za rok 2008, które zostało przygotowane przez Unię i które wymienia działania podjęte przez Unię Europejską jak i odniesione sukcesy, zajmuje się także walką przeciwko karze śmierci. Tak więc ponadregionalna rezolucja, choć przedłożona z inicjatywy Unii Europejskiej, wzywająca do wprowadzenia powszechnego moratorium na karę śmierci, została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w grudniu 2007 r. Tamten sukces udało się właśnie poszerzyć dzięki przyjęciu, wyraźną większością głosów, nowej rezolucji, która stanowi zasadniczo kontynuację tego samego zagadnienia, w czasie 63. sesji Zgromadzenia Ogólnego, która odbywa się w tej chwili.
Unia Europejska prowadzi także około 30 dialogów i konsultacji w sprawie praw człowieka z krajami trzecimi, w tym z Chinami, krajami Azji Środkowej i z Unią Afrykańską, przy czym w ostatnim półroczu rozpoczęto nowe dialogi.
Sprawozdanie Unii przedstawia szczególnie aktywną rolę Unii Europejskiej na forach międzynarodowych związanych z prawami człowieka, to znaczy w Trzecim Komitecie Zgromadzenia Ogólnego ONZ lub w Radzie Praw Człowieka.
W przypadku takich problemów, jak Darfur, Birma lub kryzys żywnościowy, Radzie Praw Człowieka udało się zademonstrować zdolność do działania, choć wiele jeszcze pozostaje do zrobienia, by zwiększyć jej wiarygodność i skuteczność.
Wiem, że wasza Komisja Spraw Zagranicznych przyjęła na początku grudnia projekt sprawozdania pani Andrikienė, który zaleca wzmocnienie Rady Praw Człowieka, a zwłaszcza roli, jaką Unia Europejska odgrywa na tym forum. Mogę zapewnić państwa, że Rada Unii Europejskiej podziela tę wizję.
Podobnie musimy zwracać szczególną uwagę, by Rada Praw Człowieka jak i inne fora międzynarodowe nie stały się swego rodzaju konceptualnymi koniami trojańskimi, które podważałaby powszechność praw człowieka. W ten sposób Unia Europejska, która podjęła proces monitorowania konferencji w Durbanie przeciwko rasizmowi w 2001 r., będzie z niezwykłą ostrożnością baczyć, by proces ten nie prowadził do rewizji tekstów, który zostały już wynegocjowane i przyjęte, lub do uznania nowych pojęć, jak np. obraza religii, ze szkodą dla wolności wyrażania opinii. Pragnę zapewnić, że Unia Europejska nie zmieni swojego stanowiska w tej sprawie.
Jeszcze inna kwestia, którą chciałabym podnieść, to walka z bezkarnością. Wiedzą państwo, że w tym roku obchodzimy dziesiątą rocznicę uchwalenia Statutu Rzymskiego Międzynarodowego Trybunału Karnego. Stąd ważne jest, byśmy na nowo potwierdzili, w imię wartości europejskich, nasze zaangażowanie w walkę przeciwko bezkarności, nie ma bowiem pokoju bez sprawiedliwości. Dlatego też Unia Europejską bez wahania popiera trybunały ad hoc lub Międzynarodowy Trybunał Karny, oferując swoje polityczne i finansowe wsparcie dla międzynarodowego systemu sądownictwa kryminalnego. W związku z tym Unia Europejska przeprowadziła kampanie mające na celu podnoszenie świadomości w krajach trzecich, aby przystąpiły one do Statutu Rzymskiego; w odniesieniu do porozumień z krajami trzecimi Unia wynegocjowała włączenie klauzul zobowiązujących do przestrzegania postanowień Statutu Rzymskiego lub przyjęła deklaracje potwierdzające zobowiązanie Rządu Sudanu do pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym.
Chcę zakończyć moje wystąpienie na kwestii depenalizacji homoseksualizmu. Jutro jadę do Nowego Jorku z tym projektem rezolucji, popieranym przez wiele europejskich krajów, który wzywa do powszechnej depenalizacji homoseksualizmu.
Panie i panowie! Pragnę przypomnieć, że homoseksualizm uznawany jest w dalszym ciągu za przestępstwo w 90 krajach na świecie, a w sześciu z nich podlega karze śmierci. Oznacza to, że mężczyźni i kobiety nie mogą wyrażać swobodnie swojej tożsamości seksualnej bez narażania się na więzienie lub postawienie przed sądem. Dlatego też powinniśmy być dumni z tej inicjatywy, którą zaproponowała pierwotnie Norwegia w 2006 r. Jutro udaję się zatem do Nowego Jorku, by reprezentować nas w celu przygotowania końcowego tekstu, a także by ocenić, jakie mamy poparcie, które, mam nadzieję, jest większe niż dwa lata temu. Na tym etapie zorientujemy się naprawdę, czy inicjatywa ta ma poparcie optymalnej liczby państw.
Zanim przejdziemy do dalszej części naszej dyskusji chciałabym przeprosić panią przewodniczącą, panią komisarz i państwa za spóźnienie. Było ono spowodowane tym, że mój samolot wystartował z opóźnieniem. Jest mi naprawdę przykro z tego powodu, ale jestem przekonana, że tym bardziej intensywna będzie wymiana opinii w naszej dalszej debacie.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Tunne Kelam  
na piśmie. - Włączenie praw człowieka w główny nurt polityki stało się w ostatnich latach zagadnieniem o kluczowym znaczeniu. Witam z zadowoleniem uwzględnienie także EPBiO w tym procesie. Jest doprawdy niezwykle istotne, by prawa człowieka były brane pod uwagę w każdym działaniu UE.
Niemniej jednak należy podkreślić, że prawa człowieka powinny stać się częścią stosunków z krajami trzecimi w przypadku każdego partnera UE bez wyjątku. Mogę tu przywołać jeden z niedawnych przypadków, kiedy prawa człowieka zostały włączone do umowy handlowej z Czarnogórą. W państwa sprawozdaniu odnotowano jednocześnie, że prawa człowieka są naruszane każdego dnia w sposób systematyczny i poważny w Chinach, Rosji, Iranie i w innych państwach. Jednak fakty te nie mają żadnego wpływu na rozwój stosunków gospodarczych z tymi krajami. Niedopuszczalne jest, by te same zasady były stosowane odmiennie w różnych przypadkach.
Dlatego zdecydowanie wzywam Radę i Komisję do pełnego uwzględnienia praw człowieka we wszystkich kwestiach będących przedmiotem negocjacji z Chinami, Rosją, Iranem i innymi krajami. Trzeba z przykrością skonstatować, że dialog o prawach człowieka nie jest traktowany poważnie na przykład przez stronę rosyjską. Wzywam instytucje UE, by reprezentowały podstawowe wartości Unii i broniły ich w sposób wymagający i konsekwentny wszędzie na świecie.
Katalin Lévai  
na piśmie. - (HU) Przyjmuję z zadowoleniem najnowsze sprawozdanie Komisji w sprawie praw człowieka. Po pierwsze dlatego, że w części dotyczącej mniejszości poświęca uwagę największej mniejszości transnarodowej w Europie, czyli Romom. Ciekawe jednak, że pomimo wzrostu liczby rasistowskich ataków i innych przestępstw o podłożu etnicznym zarówno w Zachodniej, jak i we Wschodniej Europie, w sprawozdaniu skoncentrowano się głównie na Bałkanach, tj. na Europie Południowo-Wschodniej. Wiele pozostaje do zrobienia nie tylko w krajach, które ubiegają się o członkostwo w Unii Europejskich, ale również na naszym własnym podwórku. Sądzę ponadto, że w dalszym ciągu nie mamy żadnej transgranicznej inicjatywy, która wyeliminowałaby w sposób całościowy problemy odczuwane przez mniejszości transnarodowe. Moim zdaniem, analizie praw grupy liczącej 10 milionów członków należałoby poświęć co najmniej odrębny rozdział w sprawozdaniu, zaznaczając jednocześnie, że nie mówimy tu o pojedynczej, jednorodnej grupie etnicznej. Jestem też rozczarowana brakiem zbadania społecznych skutków kryzysu gospodarczego, ponieważ w takich przypadkach najbardziej zagrożone są zawsze wrażliwe grupy społeczne. Uważam jednak, że sytuacja w zakresie problemów niepełnosprawności w Europie jest warta uwagi. Należy pochwalić Komisjęa za to, że pracuje obecnie nad projektami decyzji Rady w sprawie przyjęcia Konwencji ONZ z dnia 8 sierpnia 2008 r. w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz jej protokołu fakultatywnego. Pod względem treści Konwencja wnosi istotną zmianę, traktuje bowiem niepełnosprawność nie jako problem społeczny, czy zdrowotny, lecz jako kwestię prawną i związaną z prawami człowieka. Ten dokument ułatwi życie 650 milionom niepełnosprawnych ludzi na całym świecie, spośród których 50 milionów to Europejczycy. Uważam za ważne, byśmy promowali, chronili i zapewniali pełne i równe poszanowanie wszystkich praw człowieka i wolności naszych niepełnosprawnych współobywateli
Sirpa Pietikäinen  
Unia Europejska jest jednym z głównych międzynarodowych podmiotów na polu praw człowieka. Unia wykonuje niebagatelną pracę, pełniąc przyjętą przez siebie rolę rzecznika praw człowieka, dostarczając pomocy rozwojowej i broniąc wartości demokracji. Sprawozdanie roczne UE w sprawie praw człowieka, które zostało właśnie opublikowane, analizuje wielofunkcyjną pracę Unii na polu praw człowieka.
Sprawozdanie UE w sprawie praw człowieka za rok 2008 przytacza wiele pozytywnych kroków, które podjęto w celu ugruntowania praw człowieka na całym globie. Niestety są to wciąż niewielkie kroki w porównaniu z ogólną sytuacją i jeszcze dużo pracy pozostaje do wykonania dla urzeczywistnienia podstawowych praw człowieka na całym świecie.
Sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon, w przemówieniu wygłoszonym z okazji 60. Rocznicy podpisania Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka w zeszłym tygodniu, przypomniał nam wszystkim, że Deklaracja jest nam potrzebna w tym samym stopniu jak w momencie jej sporządzenia w 1948 r. Powiedział on: "Wyzwania, przed którymi stoimy dzisiaj, są równie wielkie, jak te, wobec których stali projektodawcy Deklaracji”.
Pomimo tej całej ważnej pracy, jaką wykonuje Unia, naprawdę potrzebna jest chwila poważnej refleksji nad jej działaniami w sferze praw człowieka. W jej polityce w odniesieniu do praw człowieka wciąż brakuje determinacji, spójności i wytrwałości, jakiej można oczekiwać od potężnego podmiotu w obszarze praw człowieka.
Należy zatrzymać proces stopniowego podkopywania praw człowieka w skali międzynarodowej. UE, jako związek państw oparty na wartościach, ma szczególny obowiązek zagwarantować, że prawa człowieka zostaną ugruntowane na całym świecie. Same deklaracje, bez konkretnych działań, to tylko puste słowa.
