Snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in ontwikkelingslanden (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Mitchell, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de vaststelling van een snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden - C6-0280/2008 -.
Gay Mitchell
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de voedselfaciliteit begon als een voorstel van de Commissie, naar aanleiding van de stijgende voedselprijzen die in enkele landen tot relletjes hadden geleid, om een miljard euro van het geld dat was overgebleven van de landbouwsubsidies te gebruiken om met behulp van landbouwinputs en vangnetten voor noodsituaties de situatie in de ontwikkelingslanden te verlichten. Het geld zou, in deze vorm, volledig aanvullend zijn op de bestaande ontwikkelingsgelden. Nu, vijf maanden later, hebben we ons miljard euro, maar in een volkomen andere vorm dan oorspronkelijk de bedoeling was.
Twee vrijdagen geleden nam ik deel aan de bemiddelingsvergadering over de begroting, met mijn collega's van de Begrotingscommissie en de Raad, en daar lukte het eindelijk om een compromis over de financiering van de verordening inzake de voedselfaciliteit te bereiken. De maandag daarna werden de laatste plooien gladgestreken tijdens een trialoog tussen het Parlement, de Commissie en de Raad.
Het uiteindelijke compromis ziet er als volgt uit: een miljard euro voor een periode van drie jaar, 2008-2010, waarvan 420 miljoen via het flexibiliteitsinstrument, herschikking in rubriek 4 (extern optreden) van nog eens 240 miljoen, en een uitbreiding van de noodhulpreserve met 240 miljoen euro voor 2008. Deze uitbreiding vereist een herziening van het Interinstitutioneel Akkoord. Dit bedrag komt bovenop de 100 miljoen euro uit de bestaande noodhulpreserve. Aangezien de noodhulpreserve bestaat uit bijdragen van de lidstaten, zullen de extra middelen alleen additioneel zijn als de lidstaten hun bijdragen niet compenseren door een even grote verlaging van de nationale begrotingen.
Er is gesuggereerd dat er in de Commissie buitenlandse zaken en andere commissies onvrede bestaat over de gedeeltelijke financiering hiervan uit het Stabiliteitsfonds. De Commissie buitenlandse zaken mag hier ongelukkig mee zijn, maar dit was waarschijnlijk de beste deal die onder de gegeven omstandigheden uit het vuur kon worden gesleept.
Hoewel ik het compromis dat we nu hebben bereikt steun, heb ik er een punt van gemaakt om ook de tekortkomingen van het proces en van het resultaat te vermelden, zowel eerlijkheidshalve als om te wijzen op de bespottelijke situatie - zoals ik ook bij eerdere gelegenheden heb gedaan - dat regeringen over de hele wereld miljarden dollars ophoesten om banken te redden, maar met een kaarsje moeten zoeken om uit de begrotingen van 27 lidstaten en die van de Unie een miljard euro te vinden voor de armste mensen op deze wereld.
Ik denk dat we er hebben uitgesleept wat er in honderd dagen uit te slepen viel. We hebben het geld gevonden en we hebben de verordening rond gekregen. Maar deze miljard euro is niet volledig additioneel. In het verslag wordt opgemerkt dat de compromistekst in het Coreper al door alle lidstaten is aanvaard en dat essentiële elementen van mijn verslag en de amendementen van mijn collega's van de Commissie ontwikkelingssamenwerking in de tekst zijn geïntegreerd.
De verordening heeft een beperkte looptijd, tot eind 2010. De verordening concentreert zich op het bestrijden van de kortetermijncrisis. Het doel is het stimuleren van de landbouwproductie. De versnippering van middelen wordt tegengegaan door het gebruik ervan te begrenzen tot een beperkte lijst van landen met een hoge prioriteit. Ook wordt het aantal mogelijke uitvoerende organisaties uitgebreid en wordt de parlementaire verantwoordingsplicht geregeld. Aan de verordening zijn twee verklaringen gehecht die een behoorlijke uitvoering moeten helpen waarborgen.
Alles overziend denk ik dat we het best mogelijke resultaat tussen de Raad, het Parlement en de Commissie hebben behaald. Dat hebben we gedaan in honderd dagen. We hebben het voorstel aan het Parlement voorgelegd. Morgen gaan we erover stemmen. Er is al overeenstemming. We hebben het geld gevonden. In dat verband wil ik de medewerking van de Raad en de Commissie prijzen, en in het bijzonder van commissaris Michel, die echt wilde dat dit geld additioneel zou zijn.
Ook wil ik het secretariaat van de Commissie ontwikkelingssamenwerking bedanken, en met name Guido Van Hecken en Anne McLauchlan, alsook, van mijn eigen bureau, Eoin Ó Seanáin en Oliver O'Callaghan, die mij bij dit alles zeer hebben geholpen. Ik denk dat we uiteindelijk goed werk hebben afgeleverd en dat dit het best mogelijke resultaat is.
De Voorzitter
Dank u, mijnheer Mitchell, en proficiat met uw verslag en het werkelijk cruciale en bewonderenswaardige onderwerp dat daarin wordt behandeld. Daardoor zal het Europees Parlement overal ter wereld worden beschouwd als een factor van vooruitgang en solidariteit.
Het woord is nu aan commissaris Michel. Net zoals mevrouw Oviir, mevrouw Goudin en ikzelf is hij juist teruggekomen van de andere kant van de wereld, 14 000 km hier vandaan, en namens de Commissie zal hij ons vertellen over de bijeenkomst die wij hebben gehad tijdens de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS - EU. Zo te zien bent u in goede vorm, commissaris.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Mitchell, dames en heren, de voedselcrisis heeft ernstige gevolgen gehad voor de ontwikkelingslanden.
Ik denk dat Europa, zoals ook u heeft gezegd en heeft aangetoond met uw optreden, een morele plicht heeft om snel te reageren, zeker nu deze crisis gepaard gaat met een ernstige financiële en economische crisis waarvan we de desastreuze gevolgen voor de ontwikkelingslanden helaas op korte termijn te zien zullen krijgen. Het is namelijk goed mogelijk dat ontwikkelingshulp wordt geannuleerd, op zijn zachtst gezegd. We zullen hier echter later nog op terugkomen.
Ik heb het idee dat het onze drie instellingen - het Parlement, de Raad en de Commissie - is gelukt de uitdaging het hoofd te bieden door snel te werken aan de totstandkoming van deze snelleresponsfaciliteit, waarmee snel kan worden gereageerd op de scherpe stijging van voedselprijzen in de ontwikkelingslanden.
Ik wil u namens voorzitter Barroso en de Commissie bedanken. Ik dank in het bijzonder de rapporteur, de heer Mitchell, voor zijn uitstekende werk, evenals de heren Böge en Le Foll voor hun bijdragen namens respectievelijk de Begrotingscommissie en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Zoals u weet, betreuren wij de weigering om gebruik te maken van de beschikbare marges in rubriek 2. We zijn echter realistisch gebleven, gezien het vooruitzicht op overeenstemming over een goede tekst. Ik moet zeggen dat de compromistekst waarover u morgen zult stemmen een goede tekst is, enerzijds omdat uw amendementen en de amendementen van de Raad erin zijn opgenomen en anderzijds omdat de tekst de drie belangrijkste elementen van ons standpunt behoudt.
In de eerste plaats een responsfaciliteit van 1 miljard euro. Niemand lijkt grote twijfels te hebben over onze schatting van de benodigde hulp. In de tweede plaats is altijd duidelijk geweest dat deze hulp voor een zeer korte termijn moet gelden. We hebben een periode van twee jaar voorgesteld, maar zouden akkoord kunnen gaan met drie. Tenslotte was het doel de landbouwproductie in de landen die het meest door de prijsstijgingen worden getroffen een impuls te geven. Met andere woorden, het doel was de gewassen de komende tijd veiligstellen.
Wat zijn de volgende stappen, na uw stemming morgen en na de beschikking van de Raad van 16 december? Ik denk dat de tenuitvoerlegging in de praktijk het belangrijkste is. In januari 2009 zal de Commissie de eerste voorstellen doen voor projectfinanciering, omdat ik denk dat we zo spoedig mogelijk aan de slag moeten. Het belangrijkste doel is de oogst van 2009 veilig te stellen. We zullen er daarom alles aan doen om ervoor te zorgen dat het grootste deel van de financiële beloftes in 2009 wordt ingelost en gevolgen heeft voor het aanbod van landbouwproducten voor bijvoorbeeld het seizoen 2009.
Zoals afgesproken zult u zeer binnenkort, en in ieder geval voor eind april 2009, het algemene plan voor de tenuitvoerlegging van de faciliteit ontvangen. Deze faciliteit is tot stand gekomen dankzij de politieke wil van onze drie instellingen en een snelle, efficiënte tenuitvoerlegging vergt uiteraard diezelfde gezamenlijke wil.
László Surján
rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie. - (HU) Mijnheer de Voorzitter, de Begrotingscommissie was zich bewust van de morele verantwoordelijkheid die de Europese Unie heeft ten opzichte van de landen op de wereld die het moeilijk hebben. Maar, geachte commissaris, u hoeft geen moment te treuren dat we in hoofdstuk 2 geen geld hebben kunnen vinden voor dit nobele doel.
Het is de moeite van het treuren niet waard want we hebben soortgelijke morele plichten ten opzichte van de Europese boeren, tegen wie we al jaren zeggen dat we nergens geld voor hebben en dat de boeren uit de nieuwe lidstaten tien jaar moeten wachten voordat ze op gelijke wijze worden behandeld. Het geld moest elders, op de juiste plek, worden gevonden en zoals de rapporteur al zei, is dat ook gelukt. Ik vind dat we goed werk hebben verricht, werk waar we trots op mogen zijn.
De Begrotingscommissie had nog een probleem: we waren er niet van overtuigd dat - zoals de commissaris ook al zei - de Commissie snel had gereageerd en dat het voorstel van de Europese Commissie vanuit elk opzicht doeltreffend was. We vonden het bijvoorbeeld een gemis dat het concept microkredieten niet voorkwam in het oorspronkelijke stuk. De Begrotingscommissie is van mening dat het erg moeilijk is om in Brussel of het hoofdkantoor van een andere internationale organisatie te beslissen hoe regio's of boeren in moeilijkheden aan deze heikele situatie kunnen ontsnappen.
Het systeem van microkredieten is zeer succesvol gebleken en heeft veel landen in moeilijkheden geholpen. We zijn dan ook erg dankbaar dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking de voorstellen van de Begrotingscommissie over dit onderwerp heeft overgenomen. Commissaris, ik kan het niet garanderen, maar wel kan ik met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid voorspellen dat deze stemming morgen zal eindigen in tevredenheid bij u en alle belanghebbenden. Ik dank u voor uw eervolle aandacht.
Stéphane Le Foll
rapporteur van het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden. In de eerste plaats wil ik graag de heer Mitchell bedanken en hem prijzen voor zijn werk. Ook wil ik graag de commissaris bedanken voor zijn engagement en zeggen dat de voedselcrisis niet over twee of drie jaar opgelost zal zijn, maar voor een langere periode voor problemen zal zorgen.
Als vertegenwoordiger van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik graag een punt toevoegen. Al vijftien jaar lang daalt het percentage van de ontwikkelingshulp dat aan landbouw wordt besteed. Zoals de heer Diouf heeft aangegeven, is dat percentage gedaald van 15 naar 4 procent. Het wordt tijd dat we het idee aanvaarden dat ontwikkelingshulp ook ondersteuning van de landbouw inhoudt. Als deze maatregel enige betekenis wil hebben in de toekomst, is dít de betekenis die ik er aan zou geven.
Colm Burke
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Mitchell bedanken voor zijn verslag. Ik verwelkom de instelling van deze voedselfaciliteit voor 's werelds armste boeren, waarover na lang onderhandelen overeenstemming is bereikt.
Enkele leden van de Raad waren niet bereid om onbenut landbouwgeld aan de ontwikkelingslanden ter beschikking te stellen. Terwijl een zesde deel van de wereldbevolking honger lijdt, toonden bepaalde lidstaten van de Europese Raad zich in dit opzicht erg gereserveerd (hoewel een meerderheid van de lidstaten voor het gebruik van het gemeenschappelijk landbouwbeleid was), waarbij ze als slap excuus aanvoerden dat dit een precedent zou kunnen scheppen.
Het geld is elders gevonden en wordt uitgespreid over drie jaar, van 2008 tot en met 2010, in plaats van over twee jaar. Helaas was dit geld enkele maanden geleden, toen de voedselprijzen de pan uit rezen, het hardst nodig. Dat is in sommige van die landen nu niet meer het geval.
Sinds de voedselprijzen begonnen te stijgen is het aantal mensen dat honger lijdt toegenomen tot bijna een miljard. Dit jaar zijn er honderd miljoen mensen tot armoede vervallen als gevolg van de voedsel- en brandstofcrisis, en dat aantal blijft toenemen. Mensen in ontwikkelingslanden besteden tot wel 80 procent van hun inkomen aan voedsel, wat nog eens onderstreept waarom de prijzen van voedsel niet te hoog mogen worden.
De voedselfaciliteit zal door landbouwinputs te verstrekken en vangnetten te versterken, eraan bijdragen dat we tegemoet kunnen komen aan de kortetermijnbehoeften. Als echter de EU-lidstaten en andere rijke landen de structurele problemen die aan de voedselcrisis ten grondslag liggen niet aanpakken, zal er op korte termijn een nieuwe voedselcrisis ontstaan.
Josep Borrell Fontelles
Commissaris, mijn gelukwensen. Zonder uw volledige inzet voor deze zaak zouden we nu niet een ogenschijnlijk goed einde hebben bereikt. U heeft er steeds met hart en ziel voor gestreden om dat doel te bereiken. Dank ook aan de rapporteur, mijn collega de heer Mitchell. Samen hebben zij de Europese Unie behoed voor de enorme blamage die haar zou hebben getroffen als ze die miljard niet had weten te vinden, die we al zo vaak en op zoveel plaatsen in de wereld hebben toegezegd.
Misschien is het wel niet precies een miljard, en zal het ook niet volkomen additioneel zijn, ofschoon een groot deel ervan dat wel zal zijn. Het zal niet uit de landbouw komen, zoals u had geopperd, commissaris, en het zal niet in zijn geheel in een enkel jaar worden verstrekt maar worden uitgestreken over twee of drie jaar. De onvolmaaktheden van de realiteit hebben u er echter niet van af kunnen houden om, met de steun van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en die van de Sociaal-democratische fractie, het doel te verwezenlijken dat u zich gesteld had.
Het is niet veel geld, nauwelijks een euro per ondervoede mens in de wereld, een euro per hongerende mens, maar het kan misschien wel helpen om het aantal hongerende mensen in de toekomst te verminderen, mits de lidstaten de additionele fondsen die zij aan noodhulp hebben moeten bijdragen, niet aftrekken van hun ontwikkelingshulp.
Commissaris, ik roep vanaf deze plaats alle lidstaten op om de additionaliteit van dit bedrag niet te verminderen door te gaan snoeien in hun nationale begrotingen. Een lidstaat heeft al gesuggereerd dat te zullen doen. Andere lidstaten daarentegen, zoals Spanje, hebben duidelijk toegezegd dat niet te zullen doen. Het zou helemaal geen enkele zin hebben het ene gat met het andere te vullen, het geld van de ene plek naar de andere rond te sluizen om uiteindelijk hetzelfde bedrag te geven. Ik geloof zeker dat u, commissaris, de eerste zou zijn om dat aan de kaak te stellen, mocht dat gebeuren.
Kyösti Virrankoski
namens de ALDE-Fractie. - (FI) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Mitchell graag bedanken voor zijn uitstekende verslag. Mijn fractie is altijd voorstander geweest van een snelle toekenning van voedselhulp. De Commissie heeft in juli voorgesteld een miljard euro aan voedselhulp te verstrekken. Helaas was dat in strijd met de beginselen van het Interinstitutioneel Akkoord betreffende de begrotingsdiscipline. Dat was verrassend, want de Commissie is van oudsher een hoedster van het Verdrag en van de rechtmatigheid. Pas in de fase van het begrotingsoverleg heeft de Commissie het voorstel gewijzigd en aangepast aan de bestaande wetgeving. Op dat moment werd een overeenkomst bereikt.
Wij zijn ook dank verschuldigd aan het Franse voorzitterschap, dat de lidstaten met succes ervan heeft weten te overtuigen dat zij het standpunt over de voedselhulp moesten goedkeuren. Van de een miljard euro bestaat 760 miljoen uit vers geld: een duidelijke overwinning van het Europees Parlement.
Wat nog een probleem blijft, is hoe we ervoor zullen zorgen dat de hulp de juiste bestemming bereikt. Sceptici beweren dat slechts een deel van de hulp zijn bestemming bereikt en dat het grootste deel in de handen van tussenpersonen komt. Dit probleem moet scherp in de gaten worden gehouden. Een probleem waar de landbouw in ontwikkelingslanden mee te maken heeft, is niet de beschikbaarheid van mest of zaad, maar het gebrek aan onderwijs en de primitieve werkmethoden, instrumenten en faciliteiten. Dat zal niet binnen een jaar met een miljard euro worden opgelost. Daarom is voedselhulp in de eerste plaats een manier om mensen wakker te schudden en hun te laten inzien dat landbouwontwikkeling en de stimulering van de voedselproductie de prioriteiten van de ontwikkelingssamenwerking moeten zijn.
Landbouw wordt in ontwikkelingslanden vaak onder moeilijke omstandigheden bedreven, vaak op een dorre bodem en in een ruw klimaat. Dergelijke omstandigheden vragen om een uitzonderlijke vakkundigheid en geavanceerde landbouwmethoden. Daarom moet het beroepsonderwijs worden ontwikkeld. Op dit moment bestaat er bijna helemaal geen beroepsonderwijs. De productiemethoden moeten worden aangepast aan de beperkingen die de armoede met zich meebrengt. De sprong van ploeg naar hypermoderne landbouwtrekker is absoluut niet de juiste manier. Landbouwontwikkeling moet stap voor stap gebeuren.
Marie-Hélène Aubert
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, nu mijn collega's ons hebben herinnerd aan de nogal moeizame vorderingen bij dit geweldige initiatief, hopen wij dat het een concretere vorm zal aannemen.
Commissaris, ik zou u graag twee vragen willen stellen. In de eerste plaats wordt gezegd dat een deel van de aanvullende financiering afkomstig zal zijn uit de fondsen die bestemd zijn voor het stabiliteitsinstrument, dat is opgezet voor conflictpreventie en vredeshandhaving. Deze herschikking lijkt me zeer problematisch. Is deze bevestigd? Zo ja, is er enige compensatie voorzien? Ik neem aan dat u toch ook rekening houdt met de toekomst van dit instabiliteitsinstrument op de lange termijn?
Dan een tweede vraag. Nu deze 1 miljard euro kennelijk bijeen is gebracht, vraag ik me af welke kanalen zullen worden gebruikt om ervoor te zorgen dat deze fondsen snel en efficiënt de vele verschillende en wijdverspreide actoren in het veld, evenals de honderden familiebedrijven in de landbouwsector kunnen bereiken. Hoe bent u van plan rechtstreeks met deze actoren contact te onderhouden en de vele kapstokken te voorkomen die, zoals we heel goed weten, worden geassocieerd met de aanwezigheid van veel verschillende tussenpersonen?
Wiesław Stefan Kuc
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie tracht een faciliteit aan te nemen die haar in staat zal stellen snel bijstand te verlenen aan arme en onderontwikkelde landen, teneinde te garanderen dat de bevolking van deze landen kan overleven wanneer de voedselprijzen stijgen. In deze context is tevens geopperd dat het voedselgebrek in deze landen eigenlijk een permanent probleem is dat niet alleen te wijten is aan mislukte oogsten of een speculatieve stijging van de voedselprijzen. Met het oog hierop zullen kortetermijnoplossingen en voedselhulp geen einde maken aan dit probleem.
De maatregelen die al jaren door de FAO en de Wereldbank worden gepromoot, met name het organiseren van opleidingen en het invoeren van nieuwe productiemethoden, alsook van beter zaaigoed en meststoffen, hebben niet het gewenste resultaat opgeleverd. Met het oog hierop is een snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden ten belope van 1 miljard euro niet het geschikte instrument om de vooropgestelde resultaten te bereiken, vooral gelet op de manier waarop onze Unie doorgaans te werk gaat.
De heer Mitchell, de rapporteur, was zich hier terdege van bewust, maar blijkbaar hebben de rapporteurs van de medeadviserende commissies en de Commissie begrotingscontrole dit helemaal niet begrepen.
Konstantinos Droutsas
namens de GUE/NGL-Fractie. - (EL) De wereldvoedselcrisis en de scherpe stijging van de prijzen zijn veroorzaakt door het feit dat voedsel handelswaar is geworden; voedsel is geen middel tot overleving meer maar een voorwerp waarmee kapitalisten speculeren. De Europese Unie wil zich, door minimale financiële middelen te verstrekken en een fractie van haar tijd aan dit probleem te wijden, als een farizeeër onttrekken aan haar verantwoordelijkheid voor wat officieel een misdaad tegen de menselijkheid wordt genoemd. We denken dat deze middelen in de kas zullen belanden van multinationale ondernemingen die de ontwikkelingsprogramma's controleren. De oplossing voor dit probleem vereist eerbiediging van het recht op voedselzekerheid en op toereikend voedsel, ondersteuning van kleine en middelgrote boerenbedrijven en herstructurering van de plaatselijke en regionale markten. Met andere woorden, het gemeenschappelijke landbouwbeleid moet radicaal worden gewijzigd. Dit zorgt er immers voor dat het grondeigendom geconcentreerd wordt in de handen van enkelen, de natuurlijke bronnen op ongebreidelde wijze worden uitgebuit en de voedselgewassen worden vervangen door andere planten.
Hélène Goudin
namens de IND/DEM-Fractie. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, armoede, ellende en verhongering zijn dagelijkse kost voor ruim twee miljard medebewoners op deze aarde die van minder dan twee dollar per dag leven. De recente dramatische prijsstijgingen van met name rijst, maïs en andere basisgoederen zijn vanzelfsprekend één van de belangrijkste redenen waarom veel mensen onvoldoende te eten hebben. Ook de EU heeft dat probleem opgemerkt en wil daarom een fonds opzetten om de crisis aan te pakken.
De vraag die wij, collega's, ons moeten stellen is waarom wij het schadelijke landbouwbeleid van de EU aanvaarden, dat in dit drama een van de grootste schuldigen is. Dat protectionistisch beleid berooft arme mensen van de mogelijkheid om een inkomen te verwerven en zodoende verhongering te kunnen voorkomen. Toch stemt dit Parlement altijd voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat is tragisch en ik vraag mij af of dat een bewuste of onbewuste trek van de kant van de EU is.
Czesław Adam Siekierski
- (PL) Wij zijn ons er allen van bewust dat een groot aantal mensen, met name in de armste ontwikkelingslanden, in een uiterst moeilijke situatie is terechtgekomen door de aanhoudende voedselcrisis. In plaats van de millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties te bereiken, verzinken nog eens miljoenen burgers in armoede.
De Europese Unie mag niet aarzelen om deze landen een helpende hand te bieden. Ik ga ervan uit dat de meerderheid van de aanwezige Parlementsleden het hiermee eens is. Het is immers onze morele plicht om deze landen te steunen en om ons solidair te tonen met armere naties. We moeten de betrokken landen niet alleen duidelijk maken hoe ze de crisis het best te boven kunnen komen, maar ook hoe ze in de juiste hoeveelheid voedsel kunnen voorzien, in eerste instantie door hun landbouwproductie te ondersteunen.
Voorts zou ik willen benadrukken dat er niet alleen buiten de grenzen van de Unie behoefte is aan steun. Ook in de Europese Unie zelf lijden miljoenen burgers onder het probleem van de hoge voedselprijzen en voedseltekorten. Ik zou het Parlement derhalve willen oproepen om bij het verlenen van hulp aan anderen, bijvoorbeeld in Afrika, niet uit het oog te verliezen dat er in onze nabije omgeving ook mensen zitten te wachten op hulp. Daarom moeten we onze steun verlenen aan het voorstel van de Europese Commissie om de middelen voor het voedseldistributieprogramma voor de meest behoeftigen in de Gemeenschap te verhogen. Het is betreurenswaardig dat bepaalde lidstaten gekant zijn tegen dit programma.
Juan Fraile Cantón
(ES) Mevrouw de Voorzitter, in het kader van de huidige crisis hebben de Verenigde Naties ons gewaarschuwd voor de ernstige situatie waaronder de 22 meest kwetsbare landen gebukt gaan. Volgens de Wereldbank zal het aantal van 850 miljoen mensen in de wereld dat nu honger lijdt als gevolg van de crisis toenemen met 100 miljoen.
Ten overstaan van deze situatie was snel en gezamenlijk optreden van de Europese Unie geboden, en in juli 2008 heeft de Commissie een speciale financieringsfaciliteit voorgesteld om de landbouwers in ontwikkelingslanden te hulp te schieten, in een poging de gevolgen van de stijgende voedselprijzen te verzachten.
De maatregel was er enerzijds op gericht de voedselproductie te verhogen in de landen waarin de gevolgen van de prijsstijgingen zich het ergste deden gevoelen, en waardoor de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling in gevaar kwam. Anderzijds was zij erop gericht de instabiliteit en spanningen te voorkomen die een bedreiging zouden vormen voor de resultaten van jarenlange investeringen op het vlak van ontwikkelingssamenwerking en vredeshandhaving.
Om al die redenen staan wij positief tegenover de bereikte overeenkomst, waarmee de belofte wordt nagekomen om een miljard uit te trekken, zoals gezegd op het hoogste politieke niveau...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Proinsias De Rossa
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil iedereen die bij het opstellen van dit verslag en bij het behalen van dit resultaat betrokken is geweest feliciteren: de rapporteur, Gay Mitchell, alle fracties - waaronder mijn eigen fractie - en commissaris Michel.
De voedselprijzen en de ineenstorting van de wereldeconomie zullen verwoestende effecten hebben op de mensen in de ontwikkelingslanden. Er wordt geschat dat voor elke procent waarmee het mondiale bbp daalt 40 miljoen mensen extra in armoede vervallen. Daarom is het buitengewoon belangrijk dat dit voorstel, dat is bedoeld om iets te doen tegen de snel stijgende voedselprijzen, met spoed wordt uitgevoerd. De ontwikkelingslanden zijn niet schuldig aan de huidige financiële en economische crisis. Als we willen voorkomen dat wéér een generatie tot abjecte armoede en honger wordt veroordeeld, moeten we niet gierig zijn met ontwikkelingshulp. Zoals al is gezegd, lijkt een miljard euro misschien een groot bedrag, maar het is een schijntje vergeleken met het geld dat we in banken en stimuleringspakketten pompen. Ik dring erop aan dat dit verslag zo snel mogelijk ten uitvoer wordt gelegd.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De Raad van de Europese Unie moet ervoor zorgen dat het nationale en internationale beleid voor het waarborgen van voedsel voor de bevolking coherenter wordt gemaakt.
De hoge voedselprijzen hebben ernstige gevolgen voor de situatie van de armste bevolkingsgroepen en brengen de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen in gevaar. De invoering van de in de verordening voorgestelde faciliteit is een consequentie van de daling van de landbouwgerelateerde uitgaven.
De Europese Commissie moet de groei bevorderen van de landbouwproductie op korte en middellange termijn in ontwikkelingslanden, en de negatieve effecten van de prijsstijging van levensmiddelen op de armste categorieën in de ontwikkelingslanden opvangen.
Gemeenschapshulp dient niet te worden gebruikt voor de betaling van belastingen of andere heffingen. Tegelijkertijd moet deze verordening de bescherming van de Europese landbouwers waarborgen.
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf
(DE) Mevrouw de Voorzitter, met miljarden aan exportsubsidies hebben we de landbouw in de landen van de derde wereld om zeep geholpen. We hebben de voedselzekerheid in deze landen ondermijnd. Het is belachelijk om nu te geloven dat we dit met één miljard kunnen opvangen. Begrijpt u mij goed: ik ben ervoor dat dit bedrag van één miljard euro wordt betaald, maar het probleem dat 850 miljoen mensen honger lijden, is niet te wijten aan het feit dat de voedselprijzen hoog zijn, maar aan het feit dat wij met onze exportsubsidies de prijzen in deze landen dusdanig hebben gedrukt dat de landbouw niet meer rendeert. De zelfvoorziening in de landbouw is kapotgemaakt.
Als we dit bedrag van één miljard euro volgens dezelfde logica uitgeven, helpt dat geen zier, maar wordt hooguit nog meer kapotgemaakt. Daarom moeten we goed opletten hoe we die middelen besteden.
Ik ben ervoor dat we de voedselzekerheid in deze landen duurzaam versterken. Dat betekent dat we moeten ophouden onze export op die markten te dumpen.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik wil toch, na deze laatste toespraak en inhakend op een aantal andere toespraken, een belangrijk punt verduidelijken, namelijk dat deze miljard euro geenszins het structurele antwoord is op het probleem van de voedselcrisis in de ontwikkelingslanden.
Dit miljard is in werkelijkheid een snelle respons en bedoeld als noodhulp, om de komende oogsten te redden, dus die van 2008-2009. Ik denk dat we het eerder moeten hebben over de oogsten van 2009, 2010, en misschien die van 2011.
Ik wil daaraan overigens toevoegen dat de onderliggende gedachte is dat op een gegeven moment deze snelleresponsfaciliteit permanent wordt en ik zal met deze uitspraak zeker een aantal lidstaten ongerust maken. Ik zei dus dat dit een snelle en intacte respons is. Het is niet de structurele respons.
De heer Le Foll riep op tot een structurele respons, omdat hij zich terecht zorgen maakt over het feit dat het deel van de begroting voor ontwikkelingshulp dat is bestemd voor landbouw of plattelandsontwikkeling, al jarenlang krimpt. Ik ga natuurlijk niet in op de vraag wie hiervoor verantwoordelijk is. Ik geloof dat de internationale gemeenschap weliswaar te goeder trouw, maar misschien ook enigszins medeplichtig is geweest aan deze inkrimping. Het is nu overduidelijk dat we ons opnieuw moeten concentreren op deze kwestie. Er zijn vorderingen gemaakt. Ik ben al in de gelegenheid geweest u de cijfers te noemen. Voor het negende Europees Ontwikkelingsfonds hadden vier landen landbouw of plattelandsontwikkeling gekozen als sector waarop de aandacht moest worden gevestigd in de samenwerking met de Commissie. Voor het tiende Europees Ontwikkelingsfonds waren dat er vier, voor een bedrag van 650 miljoen euro. En na veel discussie, suggesties en aandringen zijn we vandaag gekomen tot 1,25 miljard euro voor 25 landen. Maar 25 landen is maar een derde van het totaal. Er is dus nog werk te doen.
Ik denk, in lijn met wat de heer Le Foll zei, dat het idee van een aantal ministers van Ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie om over vijf jaar de voor landbouw bestemde bilaterale budgetten voor ontwikkelingshulp met gemiddeld 10 tot 15 procent te laten stijgen, een goed idee is. Over deze cijfers moeten we uiteraard nog debatteren, maar dit maakt natuurlijk een structurele respons mogelijk. Deze miljard euro is dus niet bedoeld als structurele respons, tenminste niet op grote schaal. Het geld is bedoeld om de noodsituatie het hoofd te bieden.
Ik moet zeggen dat ik er een moreel probleem mee heb wanneer we de situatie van de Europese landbouwers in één adem noemen met die van de kleine boeren in ontwikkelingslanden. Ten eerste vind ik het niet correct om ze met elkaar te vergelijken. Ik geloof inderdaad dat de Europese landbouwsector en in ieder geval de familiebedrijven een aantal problemen ondervinden, maar in het geval van dit miljard hier, wat was daarvan het uitgangspunt? Het uitgangspunt was het idee dat, omdat de prijzen zijn gestegen, het compensatiemechanisme dat is voorzien voor het geval de prijzen zouden dalen en de Europese landbouwers inkomsten zouden mislopen, geen recht van bestaan meer heeft. Het idee is toen ontstaan om het geld op een enigszins symbolische manier te gebruiken, zodat het geld dat was uitgetrokken voor de Europese landbouwers maar niet nodig bleek, zou worden besteed in die landen.
Ik wil niet dat deze situaties tegenover elkaar worden gezet; dat wil ik zeker niet. Natuurlijk vind ik dat de consumenten, de Europese burgers, recht hebben op ons volledige respect en ik betreur het daarom dat het zo moeilijk blijkt te zijn om in Europa degenen hulp te bieden die hulp nodig hebben, vooral de hulp waarover we nu debatteren en waarmee we niet veel vorderingen lijken te maken.
Laten we ons optreden ten behoeve van de ene groep niet koppelen aan of afhankelijk maken van een mogelijk parallel optreden ten behoeve van de andere groep. Die twee dingen zijn anders, totaal anders. Het gaat hier om te beginnen niet om hetzelfde niveau van armoede, en daarnaast moeten we consequent blijven, lijkt mij.
Deze fundamentele kwestie werd aan de orde gesteld door Joseph Borrell en omschrijft eigenlijk perfect het probleem van de coherentie van het Europees landbouwbeleid. Het is duidelijk, geachte afgevaardigde, dat de eigenlijke kwestie die we nu scherp in de gaten moeten houden en waarop we zeer snel moeten reageren, zowel het Parlement - waarvan ik weet dat het dat zal doen - als de Commissie en zelfs bepaalde leden van de Raad, de lidstaten betreft die deze formule hebben geaccepteerd, evenals de lidstaten die gedwongen waren deze te accepteren, want we hebben ervoor moeten vechten. Ik wil het Parlement hartelijk danken omdat ik denk dat we er zonder het Parlement niet in geslaagd zouden zijn. Ik dacht zelfs op een bepaald moment dat het ons niet zou lukken, aangezien er steeds meer schijnargumenten naar voren werden gebracht, argumenten die op het randje van de intellectuele eerlijkheid waren.
Mijnheer Borrell, natuurlijk zullen we goed moeten opletten dat de lidstaten, of bepaalde lidstaten, hun belofte nakomen. Doen zij dat niet, dan zou dat natuurlijk volstrekte oplichting zijn, en dan zouden we zonder meer onze inspanningen moeten voortzetten.
Ik ben net terug uit Doha. Ik moet zeggen dat ik niet erg optimistisch ben over de toename van de openbare ontwikkelingshulp, verre van dat. Ik moet zeggen dat dit, na urenlang vergaderen - ik geef toe dat ik soms misschien wat opvliegend ben, maar soms ben ik echt wel in staat om mijn zenuwen in bedwang te houden - moeilijk te accepteren is. Het is moeilijk om kwade trouw te accepteren en om toespraken te accepteren waarin weliswaar wordt aangedrongen op meer openbare ontwikkelingshulp, maar als er dan een goede tekst wordt opgesteld om de verbintenissen uit het verleden te bevestigen, er plotseling geen akkoord meer is en men allerlei redenen verzint om zich aan de verbintenis te ontrekken, of om in ieder geval genoeg uitwegen open te laten om alsnog op de meest eerloze manier te vluchten voor verantwoordelijkheden en verbintenissen. Dus u hoeft zich er geen illusies over te maken: we zullen moeten vechten, de schuldigen moeten aanwijzen en dwingen hun verantwoordelijkheden te nemen, en we zullen vooral - want ik geef toe: ik accepteer het niet langer - een einde moeten maken aan het met gespleten tong spreken, want het ergste van alles is dat wanneer de mensen u toespreken over hun fantastische gulheid, ze er tegelijkertijd op een verraderlijke manier voor proberen te zorgen dat ze hun beloften kunnen verbreken. Ik weet zeker dat we daar nog niet klaar mee zijn.
Mijnheer Virrankoski, de hulp moet op haar bestemming aankomen, en ik geloof oprecht dat in de huidige situatie de hulp op haar bestemming aankomt. Toch wil ik ook oproepen tot consequentie in de strijd die wij samen willen leveren. Wanneer wij zeggen dat de hulp op haar bestemming moet aankomen, geven wij het slechtst mogelijke signaal aan het publiek af, terwijl we het publiek juist nodig hebben. Het publiek moet ons helpen in de lidstaten, opdat deze hun openbare ontwikkelingshulp verhogen.
We mogen niet meer alles wat in ons opkomt zeggen over deze kwestie. Ik denk dat de openbare hulp die wordt verdeeld door de Commissie, en die door u en de daarvoor bestaande instellingen wordt gecontroleerd, op haar bestemming aankomt. We kunnen debatteren over onze procedures, over onze regels, over het feit dat we raadplegingen, audits, studies, enzovoorts, nodig hebben. Wij kunnen zeggen dat dit duur is, dat het geld kost, maar aan de andere kant is dat de prijs die we moeten betalen als wij echte controle willen en een minimumkwaliteitsniveau in ons werk willen verzekeren.
We moeten daarom weten wat we willen, maar ik geloof niet dat u kunt zeggen dat de hulp niet op haar bestemming aankomt. In dit geval kan ik u bevestigen dat alles na te gaan en te controleren is en dat we alle procedures hebben; u kent die procedures overigens, net als ikzelf. Eerlijk gezegd denk ik dus dat we daar niet al te erg voor moeten vrezen.
Mevrouw Aubert, ik denk dat u in feite met uw vraag of uw suggestie hebt verwoord wat ook voor mij waarschijnlijk een van de zwakke punten, een van de weinige echte zwakke punten van het akkoord is. U hebt namelijk, wat het stabiliteitsinstrument betreft, perfect gezien dat het uit het stabiliteitsinstrument weggenomen geld niet noodzakelijkerwijs voor andere dingen beschikbaar wordt, en dat het in principe een verschuiving is; dat moet worden gezegd. Dat is overigens wat ons, of in ieder geval mij, ervan weerhoudt om te zeggen dat dit een additioneel miljard is. We kunnen niet echt zeggen dat dit een additioneel miljard is, en de heer Mitchell was ook intellectueel eerlijk genoeg om dat te benadrukken. Heel objectief gezien vind ik toch dat dit ons er niet van mag weerhouden om blij te zijn, want ik had eigenlijk niet gedacht dat het ons zou lukken.
Het bedrag van 240 miljoen euro zal dus worden herschikt, via het stabiliteitsinstrument, waarvan 70 miljoen al in 2009. Het beschikbare budget zal dus ruwweg op het niveau van 2008 liggen, namelijk 135 miljoen, maar feitelijk is dit niet echt een argument. Als alles hetzelfde zou zijn gebleven, dan was dit natuurlijk wel een argument geweest, maar als er nieuwe behoeften waren geweest voor dit instrument, dan hadden we een probleem gehad. De Commissie is echter uitgenodigd om, wat 2010 betreft, in de fase van de begrotingsbemiddeling een herziene financiële planning voor te leggen om een geordende groei van de voorziene bedragen voor 2010-2013 te verzekeren met behoud van dezelfde jaarlijkse marge. Deze herziene planning zal worden voorgelegd in het kader van de jaarlijkse beleidsstrategie en wij zullen we die natuurlijk scherp in de gaten houden.
Dan de vragen die u hebt gesteld over de uitvoering: de keuze wordt gemaakt op basis van efficiëntiecriteria. Dit hangt van het land af. Wie zal daaraan kunnen meewerken? Internationale en regionale organisaties natuurlijk, de landen zelf, de lidstaten en decentrale overheden, ngo's en agentschappen van de lidstaten. Overigens, als het aantal verschillende spelers is vergroot, dan is dat gedaan op verzoek van het Parlement. Ik zal u bekennen dat ik daartegen was, maar het is uw wens en ik kan dat begrijpen. Het criterium zal een efficiëntiecriterium zijn maar als we snel willen zijn, dan moet u weten dat de beste manier is om eerst samen te werken met de organisaties die daarvoor in het leven geroepen zijn. Met hen kunnen we in principe veel sneller gaan omdat we met betrekking tot die organisaties regels hebben die sneller werken. Maar ik verzeker u dat we volledig zullen meewerken aan deze taak. Dat heeft uw Parlement zo besloten en dat is ook vastgelegd in het slotakkoord.
Ik ben van mening dat Europa toch heeft laten zien opgewassen te zijn tegen deze uitdaging, want ik zie dat we hier praten over deze miljard voor snelle respons, om de oogsten te redden. Ik wil u herinneren aan de honderden miljoenen euro's die wij al hebben vrijgemaakt en toegekend en die wij zullen blijven toekennen in het kader van noodontwikkelingshulp of noodvoedselhulp. Europa heeft op dit gebied zeer snel gereageerd. Ik wil u er ook, met genoegen, aan herinneren, dat Europa toch goed is voor jaarlijks 46 miljard euro; ik heb het over 2007. Ik moet nog zien welke andere donor zo veel aan ontwikkelingshulp uitgeeft.
Voor wat betreft de heer Droutsas: beweren dat de Europese Unie haar handen in onschuld wast en dat alles in de zakken van de zakenmensen zal verdwijnen, is nogal overdreven en daarmee kan ik het niet eens zijn. Ik zeg niet dat alles helemaal verkeerd is. Het is bijvoorbeeld duidelijk dat we kunnen discussiëren, debatteren over de prijzen van meststoffen en zaaigoed. We kunnen zelfs proberen om die kwestie te objectiveren. Waarschijnlijk zou het niet gek zijn om, wat de structurele respons betreft, te proberen op het niveau van de grote internationale organisaties - en ik denk er steeds vaker over - te onderhandelen met alle grote ondernemingen die in feite zeer efficiënt, maar extreem duur, zaaigoed produceren, en hetzelfde geldt voor meststoffen. Er zijn initiatieven die we zeker moeten overwegen, met name het lokaal produceren van meststoffen. Er zijn plaatsen waar dat zou kunnen. We zouden ook leveringscorridors kunnen opzetten die ervoor zorgen dat de vervoerskosten sterk kunnen worden verlaagd. Ik heb laatst gesproken met een producentenorganisatie om te polsen wat zij bereid zijn te doen, en we gaan ook een bijeenkomst organiseren van producenten met ons businessforum om te bekijken wat zij kunnen bijdragen aan de snelleresponsstrategie. Ik vind dit natuurlijk zeer belangrijk.
Mevrouw Goudin, ik ben het vaak met u eens, maar ik moet zeggen dat ik niet denk dat protectionistisch beleid de oplossing is voor de landen die met dit probleem te maken hebben. Ik van mening ben dat een protectionistisch beleid de balans helemaal zou kunnen verstoren, en in elk geval het risico met zich meebrengt dat er niet regionaal op het probleem wordt gereageerd. Dit is echter een economisch aspect waarover ik hier niet ga uitweiden. Ik denk daarentegen dat het interessant zou zijn - en ik zou bereid zijn om u hierin te volgen - om na te denken over de vraag hoe wij het specifieke karakter van de landbouw in de ontwikkelingslanden zouden kunnen organiseren - het lijkt erop dat we in Europa nogal kort van geheugen zijn -, zoals Europa het vroeger voor zijn eigen landbouwsector heeft gedaan. We werken hier momenteel al hard aan, voornamelijk samen met het Franse voorzitterschap. Landbouw werd in Europa nooit beschouwd als een productie of als een economisch product, dat precies hetzelfde is als andere economische producten. Landbouw is altijd al specifiek geweest en is voorheen altijd al op een specifieke manier benaderd. Ik zeg nog niet dat dit mijn laatste optie is, maar een gemeenschappelijk landbouwbeleid op regionaal niveau is een optie die volgens mij de moeite waard is om snel onderzocht te worden, met natuurlijk niet protectionisme maar bescherming als doel. Dat zijn twee wezenlijk verschillende dingen. Ik geef de voorkeur aan bescherming boven protectionisme, dat beroering met zich meebrengt.
Ter afsluiting - en in de hoop dat ik het onderwerp zo uitvoerig mogelijk heb behandeld - wil ik u nogmaals bedanken voor het akkoord en voor uw inzet. Zonder u was dit niet mogelijk geweest. We hebben zojuist op een goede manier laten zien dat wanneer het Europees Parlement en de Commissie het met elkaar eens zijn, het moeilijk is voor de lidstaten om niet mee te werken.
Gay Mitchell
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de commissaris, de voorzitter en de andere sprekers voor hun vriendelijke woorden over mijn bijdrage aan het verslag. Ook wil ik Reimer Böge bedanken voor zijn werk in de Begrotingscommissie, waarmee dit mogelijk werd, evenals mijn schaduwrapporteur, Thijs Berman, die zeer behulpzaam is geweest bij het redigeren.
In de ontwikkelingslanden sterven 78 per duizend kinderen bij hun geboorte. In de Europese Unie is dat cijfer gemiddeld 5 per duizend. In Ierland vlak na de Tweede Wereldoorlog was dat 45 per duizend. In de ontwikkelingslanden hebben we het teruggebracht tot 78, en we kunnen het verder terugbrengen tot wat vroeger het cijfer in Ierland was, en tot wat nu het cijfer in Ierland is, als we het echt willen.
Als ze hun geboorte overleven, zullen twee miljoen kinderen voor hun vijfde jaar overlijden door gebrek aan vaccins, die in het Westen al meer dan 30 jaar beschikbaar zijn. In die context, en gelet op de honger die die kinderen zullen lijden, het gebrek aan onderwijskansen en het ontbreken van gezondheidszorg, grenzen enkele van de toespraken die we vanavond hebben gehoord aan onmenselijkheid. Het feit dat afgevaardigden de kiezers in hun eigen land staan te bespelen ten koste van deze mensen is obsceen, en het is tijd dat dit eens hardop gezegd wordt.
Tegen 2050 zal de bevolking van deze planeet zijn gestegen van ongeveer 6 miljard naar ongeveer 8 miljard. 90 procent van deze mensen zal worden geboren in wat nu ontwikkelingslanden zijn. Als de huidige omstandigheden daar zo blijven, zal dat de derde grote catastrofe voor de wereld worden, die tot enorme aantallen migranten en enorme problemen zal leiden.
Maar als we investeren in solidariteit met deze mensen en als we met deze mensen samenwerken, zullen ze onze handelspartners worden. Dat is de keuze waar we voor staan, en daarom denk ik dat het belangrijk is dat we een respons kunnen geven met een faciliteit als deze.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op donderdag 4 december om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Jean-Pierre Audy  
schriftelijk. - (FR) Ik steun dit initiatief dat de Europese Unie voorziet van een nieuw instrument voor haar ontwikkelingsbeleid. Daarmee kan zij de cruciale problemen aanpakken die verband houden met de stijging van de voedselprijzen en de daardoor veroorzaakte rellen, onrust en instabiliteit in verschillende landen en waardoor de resultaten van jarenlange investeringen in politiek, ontwikkeling en vrede in gevaar komen.
Honderden miljoenen mensen hebben hun armoede zien toenemen. De geboekte vooruitgang bij de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen is op losse schroeven gezet. De Unie is van plan 10 procent van de vereiste 18 miljard euro te financieren, dus 1,8 miljard euro, en gezien de reeds beschikbare financiering is er nog één miljard euro nodig. Ik kan mij echter niet vinden in het Commissievoorstel om voor de landbouw gereserveerde middelen te gebruiken, en ik hoop dat de Raad zich hiertegen zal verzetten en een compromis zal bereiken over deze financiering. Uit politiek oogpunt zou het een ramp zijn als de Europese burgers door de toepassing van financiële methoden of, erger nog, door het gebruik van symbolen het gevoel zouden hebben dat ons ontwikkelingsbeleid - en dan met name de problemen met betrekking tot de hongerproblematiek - ten koste gaat van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat een ander onderwerp is.
Constantin Dumitriu  
schriftelijk. - (RO) Ik ben van mening dat het voorstel van de Commissie een beperkt aantal opties presenteert met betrekking tot de wijze waarop de financiële steun kan worden verleend, omdat het bepaalt dat de initiatieven uitsluitend kunnen worden geïmplementeerd met behulp van de regionale en mondiale internationale organisaties. Ik begrijp de motieven die ten grondslag liggen aan deze beperkingen, maar ik ben voorstander van een actieve inbreng van alle belanghebbende partijen: consumenten, producenten en ook het maatschappelijk middenveld.
Het is vanzelfsprekend dat de landbouwomstandigheden in de ontwikkelingslanden variëren. Toch moet de faciliteit worden aangepast aan de specifieke plaatselijke omstandigheden teneinde de markten te consolideren en stroomlijnen. Kleine landbouwers moeten worden beschermd tegen de ontwikkeling van eventuele dominante posities in de markt.
De invoering van een dergelijke faciliteit is gunstig en vormt een stimulans voor de landbouwers in de ontwikkelingslanden. Zij is ook opportuun in de context van de huidige economische en financiële wereldcrisis. Desondanks wil ik graag het belang benadrukken van de voorwaarde dat additionele fondsen worden toegewezen en de op andere gebieden noodzakelijk ontwikkelingsactiviteiten niet worden geschaad. Wij moeten de aangegane verplichtingen vastberaden nakomen. We moeten ook onze landbouwers beschermen, vooral in de nieuwe lidstaten, die nog niet dezelfde steun genieten als de landbouwers in de andere 15 lidstaten.
Siiri Oviir  
schriftelijk. - (ET) Jarenlang hebben deskundigen op het gebied van het recht op voedsel bij de Verenigde Naties, de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds het publiek op mondiaal niveau gewaarschuwd voor de mogelijkheid van hongersnood.
Terwijl rijke westerse landen voedsel verbranden, lijden 850 miljoen mensen overal ter wereld honger. Elke vijf seconden sterft er een kind jonger dan tien jaar aan voedselgebrek. De scherpe stijging van de levensmiddelenprijzen treft dagelijks meer dan 2,1 miljard mensen wereldwijd, van wie velen proberen te overleven met minder dan twee dollar per dag.
Het op steeds grotere schaal produceren van biobrandstoffen heeft bijgedragen aan de stijging van de levensmiddelenprijzen. Deze stijging heeft vervolgens een groot effect gehad op de mensen overal ter wereld. De levensmiddelenprijzen zijn op de wereldmarkt torenhoog gestegen, omdat men een steeds groter deel van het akkerland braak laat liggen om oliehoudende planten te verbouwen, die worden gebruikt als grondstof voor de productie van biobrandstoffen (om bijvoorbeeld 50 liter brandstof te produceren is 200 kilogram maïs nodig, waar een kind in Zambia of Mexico een heel jaar van zou kunnen leven). Bovendien hebben meerdere landen geleden onder droogte of overstromingen, waardoor hun oogsten aanzienlijk kleiner zijn uitgevallen.
Naar mijn mening zou de Europese Unie bereid moeten zijn om zich in veel grotere mate in te spannen voor het bereiken van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties: de halvering tegen 2015 van het aantal mensen in de wereld dat honger lijdt.
Ik verwelkom het initiatief van de Europese Commissie om een miljard euro beschikbaar te stellen voor de oplossing van de voedselcrisis. Hiermee kan de EU voedselhulp bieden aan degenen die daar het meest behoefte aan hebben, hun primaire voedselbehoeften lenigen en bijdragen aan de verbetering van het vermogen van ontwikkelingslanden om hun eigen levensmiddelen te produceren.
Op het moment wordt er in Europa relatief weinig motorbrandstof geproduceerd uit voedingsgewassen. Echter, we mogen geen levensmiddelen opofferen puur omwille van "groene energie”. In plaats daarvan moeten we wetenschappelijk onderzoek steunen om de productie van motorbrandstof uit alternatieve bronnen mogelijk te maken. Dit zou een stijging van de levensmiddelenprijzen helpen voorkomen en zou tevens bijdragen aan de preventie van honger en aardopwarming.
Bogusław Rogalski  
schriftelijk. - (PL) De prijzen van landbouwproducten en andere voedingsmiddelen zijn de afgelopen twee jaar sterk gestegen. Deze veranderingen hebben de ernstigste gevolgen gehad voor de volkeren die zich in een uiterst moeilijke economische situatie bevinden of voor de landen waar een oorlog woedt.
Ongeveer 2,1 miljard mensen in de wereld moeten overleven met minder dan 2 dollar per dag en besteden ongeveer 50 procent van hun inkomen aan voedsel. Zij lopen het grootste risico om ziek te worden of te sterven ten gevolge van de recordprijzen voor hun basisvoeding, met name graangewassen als rijst, maïs en tarwe. Deze ontwikkeling heeft rechtstreekse gevolgen voor het aantal hongerigen in de wereld, dat alleen in 2007 met nog eens vijftig miljoen is gestegen. Daarenboven wordt deze crisis versterkt door de negatieve impact van de klimaatverandering, alsook door het schaars worden van natuurlijke hulpbronnen als water en energie.
In het kader van onze hulpverlening en van onze inspanningen om dit fundamentele probleem aan te pakken, dienen we de middelen te investeren die zijn vrijgemaakt voor het verbeteren van de toegang tot landbouwproductiemiddelen en diensten, alsook voor het verbeteren van de productiecapaciteit van de landbouw, teneinde aan de elementaire voedselbehoeften van de ontwikkelingslanden te voldoen.
De Europese Unie dient eveneens haar landbouwuitgaven te verhogen, aangezien de 4 procent die tot dusver voor het ontwikkelingsbeleid werd uitgetrokken zonder twijfel onvoldoende is.
Het is even belangrijk om de internationale markten weer een minimum aan regelgeving op te leggen om de voedselzekerheid en de prijsstabiliteit op zijn minst in enige mate te waarborgen, hetgeen in het belang is van alle consumenten en producenten ter wereld.
Toomas Savi  
schriftelijk. - (EN) Ik verwelkom het goed getimede verslag over het voorstel voor een verordening tot vaststelling van een snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden. De wereld is dit jaar getroffen door meerdere crises, die het armste deel van de wereldbevolking hard hebben getroffen.
Volgens het voorstel moet in 2008-2009 een miljard euro wordt uitgegeven om de situatie van deze mensen te verbeteren, wat een relatief groot bedrag is ten opzichte van de totale begroting van de Europese Unie. Ik wil u er echter aan herinneren dat de meeste humanitaire en ontwikkelingshulp van de Europese Unie niet door de Commissie, maar door de lidstaten wordt gegeven. Als de lidstaten hun verbintenissen in verband met de millenniumdoelstellingen zouden nakomen, zou de Commissie deze maatregelen niet hoeven te nemen.
De rapporteur heeft er terecht op gewezen dat we moeilijk om een doelmatiger gemeenschappelijk beleid kunnen vragen als daarbij niet tegelijkertijd meer begrotingsmiddelen beschikbaar worden gesteld, maar de lidstaten lijken daar nogal terughoudend mee te zijn.
Naar mijn mening zouden de lidstaten hun middelen bij elkaar moeten leggen, onder auspiciën van de Commissie, om een werkelijk doelmatig gemeenschappelijk humanitair en ontwikkelingsbeleid te kunnen voeren.
Daniel Strož  
schriftelijk - (CS) Ik ben uiteraard voor aanneming van het verslag over de snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden, aangezien hulp aan ontwikkelingslanden op dit vlak onontbeerlijk is. Ik wil er echter tevens op wijzen dat er onder de in het verslag genoemde oorzaken van de crisis een nog veel belangrijke oorzaak geheel ontbreekt, namelijk de verhoging van de vleesconsumptie in China en India en de droogte in Australië. Tevens mag niet worden vergeten dat ook in de Europese Unie de voedselprijzen stijgen en dat deze voordurende prijsstijgingen veroorzaakt worden door de energieprijzen die recht evenredig aan de vette winsten van de multinationale energieconcerns stijgen. Het tot fetisj van het Europees beleid verworden neoliberalisme is echt niet in staat om waar dan ook ter wereld het voedseltekort op te lossen.
Anna Záborská  
schriftelijk. - (SK) Het feit dat de prijzen van hoofdlevensmiddelen een recordhoogte hebben bereikt, wat enorme gevolgen heeft voor het aantal mensen dat wereldwijd honger lijdt, is te wijten aan een aantal welbekende factoren. Deze zijn, afgezien van de specifieke situatie in sommige landen (zoals China en India), onder andere de wereldwijd schommelende weersomstandigheden, de overgang van de teelt van voedergewassen naar de teelt van gewassen voor de productie van biobrandstoffen en de verminderde mondiale graanvoorraden.
In dit verband acht ik het van essentieel belang dat de EU een gemeenschappelijke, gecoördineerde en effectieve respons ontwikkelt. Ik verwelkom het voorstel van de Commissie om een fonds in het leven te roepen voor oplossingen voor de voedselcrisis, in het bijzonder in deze tijd waarin de hogere voedselprijzen leiden tot een stijging in de kosten van voedselhulp, waar een toenemend aantal mensen behoefte heeft. We mogen niet vergeten dat we voor ontwikkelingshulp het geld van de belastingbetalers van de EU gebruiken. Noch de scherpe stijgingen van de voedselprijzen in ontwikkelingslanden, noch de gevolgen van deze stijgingen voor de meest behoeftige mensen mogen een rechtvaardiging zijn voor het feit dat wij er niet in slagen om deze hulp op effectieve en transparante wijze in te zetten. Gezien de instabiele regimes in vele ontwikkelingslanden, de schendingen van de democratie en de corruptie ben ik er geen voorstander van om financieel bij te dragen aan hun nationale begrotingen. Ik zou er de voorkeur aan geven om projecten en programma's te steunen die worden beheerd door niet-gouvernementele organisaties, consortiums of associaties die hen vertegenwoordigen. Twee jaar geleden heb ik een voorstel ingediend om hulp twee keer per jaar te monitoren en evalueren en vervolgens te laten goedkeuren door de Commissie, de lokale overheidsinstanties en de ontvangers van de hulp.
