Beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur (Herschikking) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Jill Evans, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur (herschikking) - C6-0471/2008 -.
Jill Evans
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik bedank om te beginnen al mijn collega's die dit akkoord in eerste lezing mogelijk hebben gemaakt - natuurlijk in het bijzonder alle schaduwrapporteurs, de Commissie en zowel het Spaanse als het Belgische voorzitterschap, alsmede de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de fractiemedewerkers en -assistenten. Wij hebben een akkoord kunnen bereiken na veel lastig, doch constructief werk, met inbegrip van een aantal bijzonder moeizame compromissen.
Om dit debat in de juiste context te plaatsen: in de Europese Unie wordt jaarlijks meer dan negen miljoen ton elektrische en elektronische apparatuur verkocht. Het grootste deel hiervan bestaat uit grote huishoudelijke apparaten en IT- en telecommunicatieapparatuur. Omdat deze markt blijft groeien, is het ook de snelst groeiende afvalstroom in de EU geworden, die tegen 2020 naar schatting tot 12,3 miljoen ton zal toenemen. Het is een uiterst complexe afvalstroom, die verschillende gevaarlijke stoffen bevat.
In de hiërarchie in de kaderrichtlijn afvalstoffen wordt prioriteit gegeven aan de preventie van afval, hetgeen neerkomt op de vervanging van gevaarlijke stoffen in producten die recycling onmogelijk maken of bij de afvalverwerking gezondheids- en milieurisico's opleveren. De Commissie schat dat de huidige BGS-richtlijn ertoe heeft geleid dat 100 000 ton aan bepaalde zware metalen en twee groepen broomhoudende brandvertragers niet in de afvalstroom en mogelijkerwijs in het milieu is terechtgekomen. De BGS-richtlijn heeft een wereldwijde norm vastgesteld, maar er was behoefte aan grotere duidelijkheid en dus hadden wij met deze herschikking de grote verantwoordelijkheid om te zorgen voor de goedkeuring van duidelijker en ambitieuzer wetgeving.
Ik vind dat wij de huidige richtlijn in een aantal opzichten hebben verbeterd. Er is nu sprake van een duidelijke methodologie, met criteria voor het nemen van beslissingen over nieuwe beperkingen, in aanvulling op en onafhankelijk van REACH. Het toepassingsgebied is uitgebreid en zal nu binnen acht jaar alle elektrische en elektronische apparatuur omvatten, tenzij er sprake is van specifieke vrijstellingen. Er zal binnen drie jaar een herziening komen met het oog op verdere vrijstellingen, samen met een onderzoek naar drie ftalaten en één broomhoudende brandvertrager, die als prioritair worden beschouwd. Tijdelijke vrijstellingen kunnen worden verleend op basis van duidelijke criteria en toepassingsdeadlines. Bij toekomstige herzieningen van de beperkingen zal specifiek worden gekeken naar nanomaterialen.
Gezien mijn ambities voor dit verslag zal het de Parlementsleden niet verbazen dat ik niet helemaal tevreden ben over het eindresultaat. De BGS-richtlijn moest de specifieke problemen van een specifieke afvalstroom aanpakken en ik denk dat wij een kans hebben laten liggen om deze aanzienlijk te doen vorderen door de toevoeging van verdere beperkingen. We hebben echter wel de identiteit ervan bewaard en het Commissievoorstel in velerlei opzicht versterkt.
Wat de correlatietabellen betreft, is mijn fractie er weliswaar vóór deze verplicht te stellen voor de lidstaten, maar dit is een horizontale kwestie die alle Europese wetgeving raakt en niet in dit ene dossier kan worden opgelost. Om bij te dragen tot het vinden van een oplossing heb ik in amendement 105 voorgesteld dat wij een verklaring aannemen waarin de Commissie wordt verzocht verslag uit te brengen over de huidige praktijk van de lidstaten inzake het meedelen van correlatietabellen en hoe dit het werk van de Commissie beïnvloedt, in plaats van vast te houden aan verplichte correlatietabellen. Dit zal ons een veel duidelijker beeld geven voor het toekomstige debat.
Samenvattend: wij zijn erin geslaagd een nogal vaag en onambitieus voorstel te promoveren tot een nieuwe BGS-richtlijn die nu en in de nabije toekomst zal resulteren in een hoger beschermingsniveau voor de menselijke gezondheid en het milieu.
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de heer Potočnik, de verantwoordelijke commissaris voor dit dossier, zit hier naast mij, maar helaas moet hij vanwege keelproblemen er het zwijgen toe doen. Ik weet dat hij lang aan dit dossier heeft gewerkt en daarom zal ik mijn best doen om zijn stem te zijn.
We staan op de drempel van een akkoord in eerste lezing over de herschikking van de richtlijn betreffende beperking van gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur - de BGS-overeenkomst. We zouden dit punt niet hebben bereikt als het Europees Parlement niet zo hard aan dit belangrijke dossier had gewerkt. Ik zou de rapporteur, Jillian Evans, willen bedanken en feliciteren, evenals de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, voor het uitstekende werk dat zij met betrekking tot dit voorstel hebben verricht.
De BGS-richtlijn is sinds de aanneming ervan in 2003 een succesvol stuk wetgeving. Zij heeft voorkomen dat duizenden tonnen verboden stoffen zijn weggegooid en mogelijk in het milieu zijn vrijgekomen. Zij heeft in de Europese Unie en wereldwijd belangrijke veranderingen in het ontwerp van elektronische producten tot stand gebracht. Andere landen, met inbegrip van de belangrijkste handelspartners van de EU, hebben het voorbeeld van de EU gevolgd en hebben vergelijkbare wetgeving ingebracht.
We gebruiken enorme en steeds grotere hoeveelheden elektronische apparatuur, die een hoop metalen bevat. Zo bestaat een computer uit meer dan zestig grondstoffen. Iedere EU-burger produceert gemiddeld 25 kilo elektronisch afval per jaar. Deze wet zal ervoor zorgen dat elektronische producten van vele gevaarlijke stoffen worden ontdaan en deze grote afvalstroom gemakkelijker te recyclen maken. Met deze wet wordt er in de EU daarom ook een beetje efficiënter met grondstoffen omgegaan overeenkomstig onze Europa 2020-strategie.
Uit de industrie en de lidstaten komen echter berichten over het gevaar dat de richtlijn ontoereikend of inefficiënt ten uitvoer wordt gelegd en gehandhaafd wordt. De status-quo is onvoldoende, niet alleen als het gaat om de bescherming van het milieu, maar ook als het gaat om het scheppen van een gelijk speelveld in de EU. Het is daarom belangrijk dat deze wet toegelicht en gestroomlijnd wordt. Het belangrijkste element voor de Commissie is dat ervoor wordt gezorgd dat zij op één lijn met REACH komt te staan, maar echte voordelen voor het milieu ontstaan pas wanneer een wet op nationaal niveau op de juiste wijze ten uitvoer wordt gelegd en gehandhaafd wordt. Ik hoop dat de invoering van de gemeenschappelijke definities en beoordelingsinstrumenten van het nieuwe wetgevingskader voor het op de markt brengen van producten in deze wet dit aanzienlijk zal verbeteren.
Bovendien wordt de milieuambitie van de richtlijn versterkt doordat er nu meer producten onder vallen, om te beginnen de twee nieuwe categorieën - medische hulpmiddelen en meet- en regelapparatuur - en over acht jaar alle elektronische producten. Verdere uitbreidingen van het toepassingsgebied van deze wet zullen de milieuvoordelen verder doen toenemen, maar de marktdeelnemers moeten uiteraard voldoende tijd hebben om aanpassingen te verrichten en alle veranderingen van het toepassingsgebied moeten op betrouwbare informatie zijn gebaseerd. De Commissie zal het toepassingsgebied van de veranderingen daarom kritisch bezien in het licht van de huidige wetgeving, die nog niet aan milieueffectrapportages onderworpen is. De Commissie zou de kwestie daarom aan de hand van twee uitspraken willen verduidelijken.
Ten eerste wat het toepassingsgebied betreft, volgt volgens de interpretatie van de Commissie uit artikel 2, lid 1 bis dat de lidstaten gedurende de overgangsperiode van acht jaar moeten toestaan dat elektrische en elektronische apparatuur die buiten het toepassingsgebied van Richtlijn 2002/95/EG valt maar onder de nieuwe richtlijn zou vallen, op hun markt verkrijgbaar blijft.
Ten tweede, wat de beoordeling overeenkomstig artikel 19 betreft, is de Commissie van plan om uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn een effectbeoordeling te houden die vooral gaat over de veranderingen in het toepassingsgebied. Deze beoordeling kan ertoe leiden dat de Commissie een wetgevingsvoorstel doet overeenkomstig haar recht in de Verdragen om wetsvoorstellen in te dienen.
Wij zouden ten aanzien van nanomaterialen tevens de volgende verklaringen willen afleggen. Wij merken op dat er in de Commissie nog steeds aan een gemeenschappelijke definitie van nanomaterialen wordt gewerkt. Wij zijn van plan om in de nabije toekomst een aanbeveling over een dergelijke gemeenschappelijke definitie voor alle wetgevingssectoren over te nemen. De Commissie is van mening dat er twee verschillende vormen onder de BGS-bepaling vielen, waaronder nanovormen, van de stoffen die momenteel verboden zijn, en die welke in de toekomst aan een prioriteitsbeoordeling onderworpen zullen worden in het kader van de BGS-richtlijn.
Tot slot betreurt de Commissie ook het gebrek aan steun, ook wat betreft het voorstel van de Commissie, voor de bepaling om concordantietabellen verplicht te maken. De Commissie heeft geaccepteerd dat de verplichte bepaling is vervangen door een overweging die de lidstaten aanmoedigt om deze praktijk te volgen om een akkoord in eerste lezing te vergemakkelijken, maar zij verklaart dat dit niet als een precedent moet worden beschouwd. We zullen met de medewetgevers blijven samenwerken in een poging om een horizontale oplossing voor deze horizontale institutionele kwestie te vinden.
De Commissie kan het compromispakket accepteren om zo tot een akkoord in eerste lezing over deze richtlijn te komen. Ik zou het Parlement willen aanmoedigen om hetzelfde standpunt in te nemen.
Bogusław Sonik
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik afgevaardigde en rapporteur, mevrouw Jill Evans, speciaal willen bedanken voor haar zeer goede werk aan het verslag. Zonder haar engagement en haar vastbeslotenheid zou het niet mogelijk zijn geweest om al bij de eerste lezing tot een compromis te komen tussen de politieke fracties en instituties. De BGS-richtlijn is een van de wetgevingsdocumenten die het milieu enerzijds en een evenwichtige ontwikkeling en een ongestoord verkeer van goederen anderzijds op één lijn stellen. De werking ervan tot nu toe heeft op het gebied van de milieubescherming geleid tot een spectaculaire beperking van de aanwezigheid van zware metalen in de afvalstroom van elektrische en elektronische apparatuur en tot de opkomst van innovatieve technologieën.
Bij het werken aan de herziening van de BGS-richtlijn lag onze prioriteit bij de verhoging van de veiligheidsnormen voor elektrische apparatuur en elektronische gadgets die in de Europese Unie worden verkocht. De nieuwe regels hebben tot gevolg dat alle producenten van elektrische en elektronische apparatuur verplicht worden om stoffen toe te passen die gecontroleerd zijn en veilig voor gezondheid en milieu. Het open kader van de richtlijn zal een positief effect hebben op de harmonisering van de gemeenschappelijke interne markt, op het verkeer van goederen en zal rechtszekerheid bieden aan de Europese ondernemers.
Het bereikte compromis acht ik goed, nuttig vanuit het gezichtspunt van milieubescherming en de reductie van giftige stoffen in apparatuur en afval. Van de andere kant geeft de vernieuwde BGS-richtlijn aan de industrie en de ondernemers de tijdsruimte die onontbeerlijk is voor het doorvoeren van veranderingen en voor de noodzakelijke aanpassingen. De voorgestelde methodologie voor het aanwijzen van stoffen die met prioriteit gecontroleerd zullen worden, is gebaseerd op REACH en zorgt ook voor juridische consistentie en coherentie van wetgeving binnen de Europese Unie.
Jo Leinen
namens de S&D-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat onze commissaris zijn stem terugkrijgt, want bij de klimaatconferentie in Cancún hebben wij zijn stem nodig. Het verbaasde mij al dat mevrouw Damanaki na de herziening van de visserijrichtlijn ook hier spreekt bij de herziening van de BGS-richtlijn. Dank u dat u inspringt.
Het Parlement heeft niet alles gekregen wat het wilde. Bijlage 3 is vervallen, dat doet ons pijn. We houden deze stoffen echter in het oog, en bij de herziening over drie jaar moet u nog een keer in dit Parlement optreden met uw effectbeoordelingen en stof voor stof aantonen welke problemen er voor iedere stof bestaan. We hebben ook een heleboel uitzonderingen, het lijkt wel een Zwitserse kaas. Hier moet ook gecontroleerd worden welke leemten en gebreken er op het gebied van de volksgezondheid en het milieu zijn. Ik wijs er nog eens op dat de zonnepanelen zeer omstreden waren. We willen cadmium uit het milieu bannen, maar met deze panelen komen honderdduizenden tonnen cadmium in het milieu terecht. Daar moet goed op worden gelet.
Ik ben blij dat de Commissie ons met de vier verklaringen tegemoet komt en we nemen nu wat door de vorderingen in 2010 mogelijk is geworden en zien elkaar bij de herziening over drie jaar terug. Natuurlijk dank ik de rapporteur en schaduwrapporteur.
Holger Krahmer
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, we hebben nu met deze richtlijn een verrassend snel tot stand gekomen wetgeving. Het verbaast mij zeer dat we reeds een compromis hebben gevonden dat ik en mijn fractie - en dat wil ik nadrukkelijk onderstrepen - aanvaardbaar achten.
Uiteindelijk heeft deze wetgeving een zeer moeilijke weg door het Parlement afgelegd. We hebben het toepassingsgebied uitgebreid en het daarna meteen weer beperkt. We hebben en passant geprobeerd om stoffen als zeer gevaarlijk te bestempelen, waarvan men zich moet afvragen of hierover werkelijk in een dergelijke wetgeving gediscussieerd dient te worden. Het was volgens mij niet zo'n goed idee om pvc en nanomaterialen in één richtlijn getiteld "gevaarlijke stoffen” onder te brengen. Ik acht het daarom verstandig dat dit in het compromis niet meer het geval is.
De vorige spreker heeft het al gezegd: het is merkwaardig dat we ons hier anders zeer grote zorgen maken om elk grammetje gif en voor een deel zeer irrationeel debatteren. Maar blijkbaar zijn er sectoren in Europa waar we een politiek natuurbeschermingshek omheen zetten. Dat schijnt het geval te zijn bij de sector die zich bezighoudt met hernieuwbare energie. Het is nauwelijks te begrijpen dat we die eenvoudigweg met één vingerknip compleet uit het toepassingsgebied van deze wet halen, vrij volgens het motto: voor de klimaatbescherming en de doelstellingen op het gebied van de hernieuwbare energie moeten we gif in ons milieu op de koop toe nemen. Dat klopt niet.
Ik hoop alleen maar dat we dit bij het elektronisch afval - ook daarover moet een besluit worden genomen - niet in deze vorm herhalen, want daar zou het nog verbazingwekkender zijn.
Julie Girling
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ook ik zou de rapporteur en haar staf willen bedanken. Na zeer lange onderhandelingen hebben we een overeenkomst waar mijn fractie haar handtekening onder kan zetten.
Toch wil ik deze gelegenheid aangrijpen om enkele probleemgebieden te noemen. Deze herschikking was bedoeld om dingen te verbeteren. Een herschikking zou dit volgens mij per definitie moeten doen. Zij was bedoeld om de eisen en verzoeken aan de fabrikant te vereenvoudigen. Als we naar het resultaat kijken, dan lijkt het mij in vele opzichten één stap vooruit en twee achteruit te zijn. Ik juich het schrappen van bijlage III toe, die in feite een zwarte lijst van vele stoffen was geworden, maar ik betreur het dat het niet mogelijk is geweest om het eens te worden over beschikbaarheid als criterium. Daar is heel veel over gediscussieerd.
Verder was de herschikking bedoeld om rechtszekerheid te scheppen. Ik moet de verbreding van het toepassingsgebied noemen. Vanaf het allereerste begin heb ik betoogd dat dit onzekerheid zou scheppen en eenvoudigweg tot nieuwe verzoeken om vrijstellingen en uitzonderingen zou leiden. Het leek mij dat we op zijn minst een volledige effectbeoordeling van de Commissie moesten krijgen voordat we hiermee akkoord zouden gaan. Ik ben niet van gedachte veranderd, maar ik leg me erbij neer dat ik het pleit heb verloren. De checks-and-balances die op dit moment in de regelgeving worden opgenomen zullen volgens mij tot een aantal problemen leiden, en ik juich de toezegging van de Commissie toe om hiernaar te kijken nadat ze opgenomen zijn. Maar het was volgens mij beter geweest om dit al eerder gedaan te hebben. Ik vraag me af hoe deze verbreding van het toepassingsgebied feitelijk tot meer rechtszekerheid en duidelijkheid heeft geleid.
Tot slot zou ik ook het niet denkbeeldige gevaar van te veel regelgeving willen noemen. Door voor de BGS-herschikking te stemmen zetten we in feite een tweesporenbeleid voort van regelgeving en EU-goedkeuring van chemische (gevaarlijke) stoffen. We hebben de REACH-regels ingesteld en de tenuitvoerlegging ervan verloopt bevredigend, zoals we onlangs in de commissie hebben gehoord. Binnenkort zullen we de koe bij de horens moeten vatten en het REACH-regime leidend laten zijn, zoals de bedoeling was. Ik kijk ernaar uit dat de Commissie dit punt ter harte neemt.
Sabine Wils
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur bedanken. Ze heeft zeer goed werk verricht en eruit gehaald wat met de grote weerstand van de Raad en de meerderheid hier in het Parlement mogelijk was. Een belangrijk resultaat van de herziening is het open toepassingsgebied. Deze aanpak is voorbeeldig en ik ben blij dat we het daarover eens konden worden. Een negatief punt is dat de lijst met de tot nu toe verboden zes stoffen niet is uitgebreid met bijvoorbeeld gechloreerde en gebromeerde vlamvertragers, ftalaten en pvc. Hoewel er voldoende bewijs is dat deze stoffen gezondheidsrisico's met zich meebrengen, worden ze in 2011, wanneer de herziening in werking treedt, niet verboden.
Enkele leidende elektronicaproducenten brengen al enige jaren, vrijwillig en zonder grote kostenstijgingen, bijvoorbeeld mobiele telefoons, televisies en laptops zonder deze zojuist genoemde giftige stoffen op de markt. Dames en heren, we hebben hier een goede kans voorbij laten gaan om de groeiende elektro- en elektronica-industrie een beetje milieuvriendelijker te maken.
Leidende producenten nemen het voortouw. In plaats van dat we deze producenten met goede initiatieven steunen, loopt de EU achter de ontwikkelingen aan. De armen van deze wereld zullen daar de nadelen van ondervinden. Bij hen dumpen we tenslotte jaarlijks vele miljoenen tonnen giftig elektronica-afval. De armen kunnen zich geen lobbyisten in de Unie veroorloven.
Oreste Rossi
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wij hebben ons in de commissie tegen deze ontwerprichtlijn uitgesproken, daar de rapporteur het Commissievoorstel in negatieve zin radicaal had gewijzigd door de werkingssfeer te verbreden en voor te stellen geleidelijk aan nog eens 33 andere stoffen te elimineren die aan bijlage III moesten worden toegevoegd. Daaronder waren brandvertragers, broom- en chloorhoudende stoffen en PVC en PVC-additieven. De rapporteur had de mogelijkheden voor ontheffing beperkt, evenals de termijnen voor de aanpassing. Tevens had zij striktere regelgeving ingevoerd voor nanomaterialen.
Indien er voor die aanpak - die niet gestoeld is op voldoende wetenschappelijk bewijs - een meerderheid zou zijn geweest in de plenaire vergadering, zou dat ernstige schade hebben berokkend aan de economie met grote gevolgen voor de werkgelegenheid.
Gelukkig hebben we dankzij een aantal trialogen, waaraan ik als schaduwrapporteur heb meegedaan, een meer dan bevredigend compromis bereikt. Daarin staat de verplichting de uitvoering van de wetgeving te controleren en eventueel over drie jaar te herzien.
Een ander complex thema was de gedetailleerde definitie van nanomaterialen die in afwachting van een Commissievoorstel is uitgesteld. Wij kunnen achter de tekst staan die de trialogen hebben opgeleverd en zullen ervoor stemmen.
Anja Weisgerber
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het gaat bij de elektrorichtlijn om een zeer omstreden onderwerp. De meningen over verschillende aspecten hiervan lopen zeer uiteen. Daarom ben ik blij met de overeenstemming en met het volgens mij goede resultaat van de trialoog.
Ik wil graag nog even op twee punten ingaan. Het eerste punt betreft het toepassingsgebied. Voor welke apparatuur moet deze richtlijn eigenlijk gelden? We mogen niet vergeten dat de richtlijn oorspronkelijk op huishoudelijke apparatuur, witgoed, van toepassing was. Door het open toepassingsgebied worden nu veel nieuwe productgroepen opgenomen, wat bijvoorbeeld ook technologieën voor hernieuwbare energie zouden kunnen zijn. Het doel van de richtlijn was eigenlijk anders. Bij huishoudelijke apparatuur moeten natuurlijk veel strengere en hogere beschermingsnormen worden gehanteerd dan bij bijvoorbeeld technologieën die door vaklieden verwijderd of gerecycled worden enzovoort.
Daarom heb ik ervoor gepleit om een uitzondering te maken voor hernieuwbare energie. Ik was niet voor de uitbreiding van het toepassingsgebied, maar heb toen gezien dat de meerderheid die kant op ging. Ik zou het contraproductief hebben gevonden om hernieuwbare energie ook in deze richtlijn op te nemen. Dat zou tot een concurrentienadeel hebben geleid en daarom acht ik dit het juiste besluit.
Nog even iets over bijlage III. Ik zou het bedenkelijk hebben gevonden om nog 37 stoffen als prioritaire stoffen op te nemen, waarbij het wat de gezondheid betreft niet eens echt gerechtvaardigd is om uiteindelijk tot een verbod te komen. Ik vind dat paniekzaaierij en daarom vind ik het juist dat deze beslissing is genomen en ik ben ook blij met dit aspect van het resultaat.
Kathleen Van Brempt
Voorzitter, laat ik beginnen met de rapporteur te feliciteren. Mevrouw Evans heeft een bijzonder doorzettingsvermogen, waardoor we vandaag tot een compromis zijn gekomen dat de S&D-Fractie kan steunen. Kan steunen, omdat er een aantal belangrijke verbeteringen in heel belangrijke wetgeving is aangebracht. Verbeteringen die te maken hebben met de uitbreiding van de open toepassingsgebieden, al hadden we die graag sneller ingevoerd gezien, en die ervoor zorgen dat we nog steeds een eigen, onafhankelijke richtlijn hebben - onafhankelijk van Reach - uiteraard met de nodige coherentie. Ten derde, en dat vind ik persoonlijk ontzettend belangrijk, een goede methodologie, waarover zwaar onderhandeld is door het Parlement, die ervoor moet zorgen dat stoffen opnieuw onder review komen om te bekijken wat de mogelijke effecten daarvan kunnen zijn. Bovendien zijn er een aantal stoffen (HBCDD) - ik moet daarvoor toch op mijn papier kijken - een van de meest gebruikte en controversiële broomhoudende brandvertragers en drie belangrijke ftalaten die met prioriteit zullen worden behandeld. Uiteraard worden er ook stappen vooruit gezet met betrekking tot nanomaterialen. We hadden veel verder willen gaan, maar we zijn blij dat de Commissie nu toch met een verklaring daarover komt - heel belangrijk. Hadden we verder willen gaan? Ja, uiteraard zijn we over een aantal aspecten ontevreden. Uiteraard hadden we vanuit onze fractie graag gehad dat een aantal extra stoffen in de ban zou zijn gedaan, dat er een snellere review zou komen, dat er minder uitzonderingen zouden zijn. Wat dat laatste betreft, kan ik toch niet nalaten om nog even terug te komen op de zonnepanelen. De S&D-Fractie was de enige fractie die zich tot het laatste moment verzet heeft tegen een totaal fout idee om de zonnepanelen buiten het toepassingsgebied te houden. Daaromheen is een bijzondere lobby ontstaan, en ik denk volledig ten onrechte, want daardoor zal cadmium, een stof die we toch vanaf 2003 verboden hebben, op zijn minst de komende tien jaar nog in omloop worden gebracht. Ik vind dat bijzonder spijtig, zeker voor een sector die eigenlijk in deze absoluut het voortouw zou moeten nemen. Desalniettemin zal de S&D-Fractie dit compromis met plezier steunen. Ik hoop alleen dat de EFD-Fractie geen verkeerd dossier voor zich heeft liggen, want ik heb de EFD tijdens de trialogen niet veel gezien.
Horst Schnellhardt
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de herschikking van de richtlijn heeft tot doel om een bijdrage te leveren aan een betere bescherming van consumenten en milieu. Ik denk dat we dat hebben bereikt, omdat we een realistisch kader hebben gecreëerd dat berust op de daadwerkelijke risico's voor consumenten en milieu en dat ondernemingen rechtszekerheid voor investeringen en innovatie biedt. Dat is zeer belangrijk voor kleine en middelgrote ondernemingen, die op een bepaald gebied onderzoek verrichten. Het is ook geruststellend dat we het bij dit belangrijke onderwerp eens konden worden over bij de risico's passende richtsnoeren en ik wil in dit verband ook de rapporteur en de schaduwrapporteurs bedanken.
Er is vandaag al verschillende keren gezegd dat men het betreurt dat de zonnepanelen zijn geschrapt. Dames en heren, het gaat hier niet om cadmium maar om cadmiumtelluride en het gaat om innovatie en investeringen. Die twee dingen moeten niet met elkaar worden verward. Het gaat hier ook niet om elektrische apparaten, maar om apparaten die stroom produceren. Dat is een heel groot verschil. We kunnen niet alles op één hoop gooien en dan zeggen: zo nu is alles giftig. In mijn lichaam zit bijvoorbeeld een hoeveelheid zwavel en zwavel zou ik eigenlijk op zich niet tot mij willen nemen, maar in een chemische verbinding ziet het er heel anders uit. Daarom ben ik ook blij dat we de kwestie van de pvc eindelijk hebben afgesloten. De ondernemingen die pvc produceren, hebben de laatste jaren veel onderzoek verricht. Men moet ook een beetje vertrouwd raken met de nieuwste ontwikkelingen en dan kan men ook begrijpen wat er in de wereld is gebeurd en hoeven tien jaar oude discussies niet opnieuw opgerakeld te worden.
Ik ben hier tevreden mee. We kunnen hiermee zeer veel voor milieu, consument en innovatie doen.
Salvatore Tatarella
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de afgelopen jaren hebben de communautaire instellingen aanzienlijke inspanningen verricht om de productie, het gebruik en de verwerking van elektronische producten meer in overeenstemming te brengen met de eisen van het milieu en de menselijke gezondheid.
De BGS-richtlijn is een schakel in dit beleid. De naleving van de richtlijnen is ongetwijfeld een uitdaging en een last voor de bedrijven maar ook een kans. De capaciteit om minder vervuilende producten aan te bieden geeft onze bedrijven een zeer belangrijke kans om zich te onderscheiden en zo een echt concurrentievoordeel te behalen. De bedrijven dienen de regelgeving en de voorschriften van de richtlijn niet louter te zien als nadelige verplichtingen maar ook als kansen om hun productieproces en de kwaliteit van hun producten te verbeteren.
Desalniettemin zijn een aantal vrijstellingen nodig gebleken. Sommige ontheffingen hebben te maken met de ernstige economische crisis, andere met het feit dat er nog nieuwe, specifieke wetgeving voor komt. Dat laatste geldt voor nanomaterialen, de ruimtevaart- en de veiligheidssector, vaste installaties, transportmiddelen en gemechaniseerde machines, medische apparatuur die in het menselijke lichaam wordt geplaatst, zonnepanelen en apparatuur voor de toepassing bij onderzoek en ontwikkeling.
Tot slot spreek ik de hoop uit dat er meer samenhang komt tussen de BGS-richtlijn en de REACH-verordening om elk risico van verwarring en overlapping te voorkomen, want bedrijven en marktdeelnemers hebben behoefte aan duidelijke en zekere regelgeving.
Peter Jahr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat we de centrale gedachte van de richtlijn moeten steunen. De commissie heeft uiteindelijk aan haar verantwoordelijkheid voldaan en heeft het voorstel van de Commissie in belangrijke mate verbeterd. Toch zijn er nog enkele zaken waarover nog gedebatteerd moet worden.
Ten eerste moeten we bij alles wat we doen ook op de internationale dimensie letten. We hebben er immers niets aan als de Europese Unie schoon blijft, maar de invoer van schadelijke stoffen wel wordt toegelaten.
Ten tweede moeten ook de kleine en middelgrote bedrijven onze voorschriften en vooral de daarmee gepaard gaande bureaucratische rompslomp kunnen verwerken.
Ten derde ga ik ervan uit dat het proces dat in gang is gezet dynamisch en niet statisch zal zijn en daarom moet deze problematiek regelmatig opnieuw aan het Europees Parlement worden voorgelegd.
Karin Kadenbach
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, ik denk dat dit weliswaar een kleine stap is, maar tenminste een stap in de goede richting. Het voorliggende amendement brengt in ieder geval met zich mee dat alles - met alle uitzonderingen - is opgenomen. Ik denk dat dit ook als oriëntatie voor het bedrijfsleven van groot belang is.
Wat ik bij deze richtlijn nog van zeer groot belang acht, is de informatie voor de consument. Ik denk dat het ook in de toekomst zeer belangrijk zal zijn dat consumenten weten welke mogelijke voor het milieu giftige stoffen ze bij de aankoop van een elektronisch of elektrisch product meenemen. Alleen dan hebben we de garantie dat bij onze volgende richtlijn, wanneer het om het opruimen van deze apparatuur gaat, ook juist wordt gehandeld.
Het is de taak van de Commissie en de lidstaten om deze informatie nu al te verstrekken, want een overgangsperiode van acht jaar is een zeer lange tijd.
Jaroslav Paška
(SK) Mevrouw de Voorzitter, in ontwikkelde geïndustrialiseerde landen wordt de levensduur van elektrische en elektronische apparaten steeds korter. Daardoor wordt ook het tempo van de vervanging van deze apparaten versneld en als gevolg daarvan wordt het milieu steeds meer belast met het afval van elektronische en elektrotechnische apparaten.
Het is een complex soort afval dat vaak gevaarlijke stoffen bevat die voorlopig nog niet naar tevredenheid kunnen worden verwerkt. Daarom is het op zijn plaats om de mogelijke vervanging van deze stoffen al te bespreken in het stadium van de productie van elektronische en elektrotechnische apparaten.
Volgens de beschikbare informatie zouden we vooral moeten zoeken naar ongevaarlijke vervangers voor halogeenhoudende vlamvertragers en het goedkope en wijdverspreide pvc. Vooral wat pvc betreft, moeten we denk ik zeer zorgvuldig afwegingen maken bij het zoeken naar een juist compromis tussen de eisen voor het milieubehoud en de belangen in de productiesector.
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, opnieuw zou ik de rapporteur willen feliciteren met haar harde werk, waardoor er bij het Parlement instemming lijkt te ontstaan. Dit is heel belangrijk. We hebben nu dus een pakket regels dat door het Parlement is uiteengezet waardoor de lidstaten kunnen garanderen dat elektronische producten die op de Europese markten worden gezet bepaalde gevaarlijke stoffen niet bevatten. Dit voorstel was een compromis en we weten allemaal dat compromissen tot compromissen leiden. Dit spreekt voor zich en daarom is het duidelijk dat het Parlement, de Commissie en alle betrokkenen heel veel goede wil hebben getoond. Het resultaat is iets waar de meerderheid van ons achter kan staan.
De Commissie heeft heel wat te zeggen over deze kwestie. We zouden graag hebben gewild dat de compromistekst en het toepassingsgebied duidelijker waren geweest met betrekking tot de verplichtingen van de lidstaten en de marktdeelnemers in de overgangsperiode van acht jaar. De uitspraken die de Commissie met betrekking tot het toepassingsgebied heeft gedaan, schetsen de manier waarop de compromistekst volgens ons wat betreft het toepassingsgebied moet worden geïnterpreteerd. Dat is de reden waarom ik zou willen verzekeren dat deze uitspraken in de notulen van het Parlement worden opgenomen. Wij nemen onze verplichting om een effectbeoordeling te maken van alle veranderingen in het toepassingsgebied vergeleken met de huidige richtlijn desalniettemin zeer serieus en we zullen hieraan gaan werken zodra de herziene richtlijn in werking treedt.
Wat de handhaving betreft, zijn we van mening dat de bepalingen inzake de conformiteitsbeoordeling en markering een verschil zullen maken, aangezien zij heldere verplichtingen stellen over hoe marktdeelnemers laten zien dat zij zich met hun producten aan de regelgeving houden en hoe de lidstaten verondersteld worden de naleving te controleren.
Dit is dus niet het einde van ons werk. Ik zou u allen willen bedanken voor uw bijdrage en suggesties. De Commissie zal ze ter harte nemen.
Jill Evans
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zou om te beginnen al mijn collega's willen bedanken voor hun opmerkingen. Het zal iedereen die naar dit debat luistert duidelijk zijn welke verschillen er tussen de fracties waren en wat een moeilijk proces dit soms is geweest. Maar we hebben de steun van alle fracties en ik hoop ten zeerste en vertrouw erop dat we dat in de stemming van woensdag weerspiegeld zullen zien.
Ik ben ook zeer verheugd te horen dat de Commissie zich belooft in te zetten voor deze richtlijn, aangezien de toekomst van de richtlijn bijna geheel in handen van de Commissie ligt, mocht de tekst woensdag worden aangenomen. Wij hebben geen verdere medebeslissingsbevoegdheden en in de toekomst zal de Commissie het toepassingsgebied en de toekomstige beperkingen aan een beoordeling onderwerpen. Daarom zou ik de Commissie willen oproepen om die visie op de toekomstige beperkingen tot prioriteit te maken, zodat we deze zeer belangrijke afvalstroom verder kunnen opruimen, die nog steeds tot zo vele problemen leidt voor de gezondheid van de mens en het milieu.
Zoals we collega's vanavond hebben horen zeggen, is voorkomen beter dan genezen en er zijn veel meer problematische stoffen dan die zware metalen en broomhoudende brandvertragers waaraan krachtens de huidige BGS-richtlijn beperkingen zijn opgelegd. Er is ook volop bewijs dat er in de toekomst behoefte is aan beperkingen.
Dit debat is uiteraard door heel veel mensen met belangstelling gevolgd, met inbegrip van mensen uit de industrie en ngo's. Ik geloof dat we met dit uiteindelijke compromis trouw zijn gebleven aan de oorspronkelijke doelen van de BGS-richtlijn en dat we een effectiever stuk wetgeving zullen hebben als het Parlement woensdag vóór zou stemmen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag 24 november plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Sergio Berlato
schriftelijk. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, volgens recente gegevens van de Europese Unie wordt er jaarlijks 9,3 miljoen ton aan elektrische en elektronische apparatuur verkocht, waarvan grote huishoudelijke apparaten en IT- en telecommunicatieapparatuur het grootste deel uitmaken. Omdat de markt blijft groeien en de innovatiecycli steeds korter worden, worden apparaten sneller vervangen, waardoor de afvalstroom van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) groeit. De hoeveelheid AEEA zal in 2020 naar schatting 12,3 miljoen ton zijn.
De BGS-richtlijn die in 2003 is goedgekeurd had tot doel om geleidelijk aan het gebruik van een eerste serie gevaarlijke stoffen stop te zetten. Het resultaat daarvan was dat de hoeveelheid verwijderde stoffen die mogelijke in het milieu terechtkwamen, verminderde. De herziening van deze richtlijn heeft tot doel strengere regelgeving in te voeren op het vlak van de beperking van gevaarlijke stoffen. Ik meen dat het compromispakket dat na lange onderhandelingen tussen de Raad en het Parlement is bereikt, een belangrijke stap vooruit is om meer duidelijkheid en vereenvoudiging van de richtlijn te bereiken. Met name de bepalingen waardoor alle stoffen van de werkingssfeer van de richtlijn zijn uitgesloten die zonder enige wetenschappelijke onderbouwing zouden zijn verboden, zijn belangrijk. Dergelijke bepalingen zouden schade hebben berokkend aan de talloze bedrijven die op de markt actief zijn.
Elisabetta Gardini
schriftelijk. - (IT) Gezien het zeer grote belang van de herziening van deze richtlijn dienen we wel voor ogen te houden dat het hoofddoel is striktere en strengere regelgeving in te voeren voor het beperken van het gebruik van gevaarlijke stoffen. Welnu, ik meen dat dit compromispakket aanzienlijke vooruitgang betekent in de richting van meer duidelijkheid en vereenvoudiging van de BGS-richtlijn. Onder de talloze zaken die in aanmerking worden genomen voor regelgeving, zou ik met name de uitsluiting van de werkingssfeer van de richtlijn willen benadrukken van alle stoffen - zoals pvc en nanomaterialen - waarvoor een productieverbod zou hebben gegolden. Dat verbod zou niet alleen zijn ingevoerd zonder objectieve wetenschappelijke onderbouwing maar zou ook de technologische vooruitgang in verband met de productie van die materialen hebben geschaad. Daarom kunnen we over het geheel genomen tevreden zijn over het akkoord dat het resultaat is van de onderhandelingen. Aan de ene kant versterkt dit akkoord het streven naar milieubescherming door gevaarlijk geachte stoffen te verbieden op basis van betrouwbare wetenschappelijke analyses, terwijl er aan de andere kant uitgesloten wordt dat andere materialen waarvoor geen wetenschappelijk bewijs bestaat van het gevaarlijk karakter van die stoffen op een zwarte lijst komen te staan, wat nadelig zou zijn voor producenten en onderzoekers maar vooral voor consumenten.
Pavel Poc
schriftelijk. - (CS) Met het gebruik van hernieuwbare bronnen wordt beoogd het milieu te beschermen. Het zou dan ook volledig tegen alle logica indruisen er nieuwe gevaren voor het milieu en de menselijke gezondheid mee te scheppen. De BGS-richtlijn alsook de resolutie van de Raad van 28 januari 1988 betreffende een communautair actieprogramma tegen milieuverontreiniging door cadmium zijn fundamenteel tegen het gebruik van cadmium, aangezien Europa een van de delen van de wereld is waar de dreiging van dit cumulatieve carcinogene gif extra groot is. Ik wil dan ook mijn fundamentele afkeuring uitspreken tegen amendement nummer 12 waarin zonnepanelen buiten de werking van de BGS-richtlijn worden gesteld. Helaas gaat het bij deze uitzondering niet om stimulering van de zonne-energietechnologie, maar in werkelijkheid om de legalisering van de productie van zonnecellen op basis van cadmiumtelluride. Met dergelijke CdTe-cellen kunnen producenten hogere winsten behalen dan met zonnecellen op basis van silicium. Maar in tegenstelling tot cadmium is silicium onbeperkt beschikbaar en bevat het geen giftige stoffen. Dit alles is des te ernstiger omdat eenmaal deze uitzondering voor zonnecellen in de BGS-richtlijn is opgenomen, dit besluit pas over enkele jaren kan worden herzien. Alleen wanneer producenten van zonnepanelen net als iedereen reeds nu aan de vereisten van de BGS-richtlijn moeten voldoen, kan het onderzoek naar niet-giftige zonneceltechnologieën in een stroomversnelling komen.
Richard Seeber
schriftelijk. - (DE) De herziening van de richtlijn voor de beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur is een buitengewone uitdaging. Een herschikking is dringend noodzakelijk om de onzekerheden over het toepassingsgebied, het gebrek aan duidelijkheid van de wettelijke bepalingen en definities, alsmede de verschillen tussen de lidstaten en de mogelijke overlappingen met andere onderdelen van de EU-wetgeving, zoals REACH, uit de weg te ruimen. Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie was te veel op grote bedrijven gericht. In de huidige versie wordt meer rekening gehouden met de economische capaciteit van het mkb, en het mkb vormt tenslotte de ruggengraat van het Europees concurrentievermogen. Bovendien zijn de procedure voor de vrijstellingsregeling en de termijnen voor een besluit van de Commissie duidelijk vastgelegd. Ook moet de nadruk worden gelegd op de bepaling dat de richtlijn binnen tien jaar moet worden herzien om aanpassing aan de technologische vooruitgang te garanderen. Daarbij moet in het bijzonder met de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van vervangende stoffen en de sociaaleconomische gevolgen rekening worden gehouden.
