Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
Perry (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, gisteren zou ik hebben deelgenomen aan het debat over de media, maar helaas was ik verhinderd vanwege landingsproblemen in Straatsburg. Ik voeg daar direct aan toe dat ik als inwoner van het Verenigd Koninkrijk - dat een reputatie hoog te houden heeft op het gebied van mist, om niet te zeggen smog - zeker niet in de positie verkeer om iets ten nadele van het klimaat van Straatsburg te zeggen. Sterker nog, ik heb er alle waardering voor dat het luchthavenpersoneel de veiligheid vooropstelt. Ik wil mij alleen bij de Voorzitter en het Parlement verontschuldigen omdat ik gisteren geen gebruik heb kunnen maken van mijn spreektijd. Ik ging om zes uur 's ochtends van huis met het vaste voornemen hier op tijd aanwezig te zijn.

De Voorzitter.
In aanvulling op uw opmerkingen, die in het verslag zullen worden opgenomen, maak ik u erop attent dat u krachtens artikel 120, lid 7, van het Reglement een schriftelijke verklaring kunt indienen die vervolgens bij het verslag van het debat in kwestie zal worden gevoegd.
(De notulen van de vorige vergadering worden goedgekeurd)1

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0371/2002) van de heer Elmar Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de toetreding: voortgangsverslag (COM(2002) 700 - C5-0474/2002 - 2002/2160(INI)).

Brok (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, nadat de historische dimensie vanmorgen in alle duidelijkheid aan ons is gepresenteerd, wil ik in de eerste plaats de aandacht vestigen op de enorme inspanningen die de kandidaat-landen zich hebben getroost om het transformatieproces door te voeren. Vele van deze landen hebben de moed opgebracht om onpopulaire maatregelen te nemen ten behoeve van de verandering van hun politieke, economische en maatschappelijke stelsels. Deze maatregelen had men op velerlei gebied hoe dan ook moeten nemen, maar zij hadden tegelijkertijd te maken met het lidmaatschap van de Europese Unie. Ik denk dat wij aan deze moed en dit doorzettingsvermogen bij ons politieke werk een voorbeeld mogen nemen.
Voorts wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om de partijen bij de onderhandelingen te bedanken, dat wil zeggen de Raad, met name de Commissie, en de kandidaat-landen, die de afgelopen jaren een ongelooflijke hoeveelheid werk hebben verzet dat zij langzaam maar zeker positief afronden. Hierbij mogen wij niet over het hoofd zien dat een aantal aspecten in dit proces nog in orde gebracht moeten worden. Zo moeten er voor de Top van Kopenhagen nog een aantal wezenlijke kwesties worden opgehelderd en zullen er ook daarna nog aanpassingen nodig zijn. Hierbij doel ik niet alleen op de overgangsmaatregelen, die uiteraard van beperkte duur moeten zijn, maar tevens op kwesties die wij in onze verslagen aan de kaak stellen, en wel op het vlak van een gebrekkige bestuurlijke en justitiële capaciteit, rechten van minderheden, corruptie en mensenhandel. Dit zijn problemen die in de periode tot de inwerkingtreding van de uitbreiding krachtig moeten worden aangepakt. Ik deel derhalve het standpunt van de Commissie dat de pretoetredingssteun vooral op deze gebieden moet worden ingezet, om zo tot mei 2004 de noodzakelijke voorwaarden te scheppen.
Ik ben het met u eens dat ons, na alles wat door alle partijen is volbracht, nog het nodige te doen staat. Als Europees Parlement zijn wij bereid onze bijdrage te leveren door ons te houden aan het tijdschema. Het besluit dat de uitbreiding haar beslag zou moeten krijgen opdat deze landen kunnen deelnemen aan de Europese verkiezingen van 2004 is in dit Parlement ontstaan. Daarmee heeft het Parlement de datum vastgelegd die de anderen hebben overgenomen. Wanneer het toetredingsverdrag voorligt, dat zo'n 6000 bladzijden zal omvatten, moeten wij ervoor zorgen dat wij uiterlijk begin april een besluit kunnen nemen, opdat de ondertekening volgens plan tijdig kan geschieden en de ratificatie overeenkomstig het marsplan halverwege 2004 kan plaatsvinden.
In het kader van de onderhandelingen moeten een paar zeer concrete kwesties aan de orde worden gesteld. Ik doel hier op de steun uit de structuurfondsen en op de landbouw. Ik wil hier nogmaals benadrukken dat ik mijn hoop vestig op de wijsheid van alle partners, opdat de onderhandelingen zo worden gevoerd dat het resultaat vervolgens in alle geloofwaardigheid als succes kan worden gepresenteerd. Wij mogen uiteindelijk niet vanwege enkele - in vergelijking met de historische dimensie - details op een referendum stuklopen. Dit moeten wij in alle verantwoordelijkheid onder ogen zien en hiervoor moeten wij de komende weken nog de nodige steun leveren. Dit betekent eveneens, dat wij ons serieus moeten afvragen of wij bijvoorbeeld de middelen, die tot 2006 vastliggen, grotendeels willen gebruiken voor directe betalingen, of dat het wellicht beter zou zijn deze in te zetten voor macro-economische plattelandsontwikkeling. Deze vraag wil ik ten behoeve van deze landen opwerpen.
Ik ben ervan overtuigd dat er ook voor de kwestie Kaliningrad een oplossing zal worden gevonden. Ik hoop dat alle discussies in het kader van de onderhandelingen zullen zijn afgesloten en dat de Commissie en de Raad concreet kunnen uitleggen wat zij bedoelen met het travel document light. Een ding is evenwel duidelijk, namelijk het standpunt van het Europees Parlement. Wij moeten bruggen bouwen naar Rusland, maar het moet duidelijk zijn dat Litouwen volwaardig lid wordt van de Europese Unie. Wij respecteren de rechten van een klein, soeverein land en wij kunnen geen oplossing aanvaarden die de toetreding van Litouwen tot Schengen in de weg staat, bemoeilijkt of vertraagt.

Dit is mijns inziens een belangrijk punt voor de komende weken. Ik hoop dat dit op basis van het huidige onderhandelingsresultaat zal functioneren.
Voorts wil ik duidelijk stellen dat de beide landen, waarmee de onderhandelingen nog niet zullen worden afgerond, erop moeten kunnen vertrouwen dat wanneer zij de onderhandelingen tot een goed einde brengen en aan de criteria voldoen, hun dan geen veto of een nieuw alibi in de weg zal staan en dat zij niet voor een gesloten deur zullen staan. Dit is van groot belang voor de zekerheid van landen als Bulgarije en Roemenië.
Ik hoop dat de kwestie Cyprus op basis van het voorstel van Kofi Annan kan worden opgelost. Dit is mijns inziens een belangrijke stap voor de interne en externe betrekkingen van de Europese Unie, alsmede voor de vrede in het Middellandse-Zeegebied, zowel los van de toetreding en de uitbreiding van de Europese Unie, als in verband daarmee. Bovendien ben ik van mening dat een zo vanzelfsprekende zaak - namelijk dat hier een oplossing wordt gevonden - er niet toe mag leiden dat de politieke criteria van Kopenhagen ten behoeve van politieke koehandel verwateren.
Na Kopenhagen, nadat de burgers duidelijk wordt dat wij de eerste stap met tien landen serieus menen, zal in de huidige lidstaten van de Europese Unie een brede discussie ontstaan over hoe het nu verder moet. Wij zijn het dan aan onze geloofwaardigheid verplicht om te zeggen dat de volledige naleving van zowel de politieke als de economische criteria van Kopenhagen bij een volgende uitbreiding van de Europese Unie de absolute voorwaarde blijft. Dit is essentieel voor de geloofwaardigheid van het gehele proces.
Om elk misverstand uit de weg te ruimen: als Turkije aan deze voorwaarden voldoet, waartoe thans ook de naleving van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie behoort, en dit een integraal onderdeel vormt van de politieke ontwikkeling van Turkije, wanneer het leger geen politieke rol meer speelt en de rechtsstaat ten volle wordt bewerkstelligd, dan is Turkije dramatisch veranderd en dan moeten wij ook positief nadenken over lidmaatschap. Of Turkije zover zal komen weet ik niet, maar wij moeten het land deze kans geven. Daarom zijn de politieke criteria essentieel.
(Applaus)

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, het beslissende moment komt dichterbij. Hopelijk zullen wij over 23 dagen in Kopenhagen de toetredingsonderhandelingen met tien kandidaat-landen kunnen afsluiten, vooruitgang kunnen boeken in de onderhandelingen met Bulgarije en Roemenië en een beslissing kunnen nemen betreffende de volgende stap in de kandidatuur van Turkije. Zo naderen wij ons streefdoel van een herenigd Europa. Eén Europa.
Vandaag hebben wij een voorproefje gehad. Uit de algemene repetitie is gebleken dat het perfect mogelijk is een groot parlement met afgevaardigden uit 27 landen hier in de zaal onder te brengen en dat het mogelijk is naar 23 talen te tolken, zoals is gebeurd. Wie nog twijfelde, zal nu moeten toegeven dat het mogelijk is.
Deze morgen hebben wij een historische gebeurtenis meegemaakt en het Parlement verdient alle lof omdat het de haalbaarheid van dit proces bewezen heeft en getoond heeft hoe het er voor ons allen over anderhalf jaar zal uitzien. Hiermee heeft het Parlement ervoor gezorgd dat het proces onomkeerbaar is en dat er geen weg terug is.
Ook gisteren was in een ander opzicht een historische dag. Voor het eerst vond in Brussel een bijeenkomst plaats met ministers uit 25 lidstaten. Het was een informele bijeenkomst, die onmiddellijk voor de Raad Algemene Zaken plaatsvond, en wat daar werd besloten, was uiteraard vooraf met de nieuwe lidstaten besproken. Wij namen onder meer de beslissing dat de nieuwe lidstaten op 1 mei 2004 tot de Unie zullen toetreden. Dit laat voldoende tijd voor de ratificatie van de toetredingsverdragen en biedt de nieuwe lidstaten de mogelijkheid op gelijke voet met de andere lidstaten aan de Europese verkiezingen deel te nemen. Wij hebben ook beslist dat de nieuwe lidstaten een afgevaardigde naar de huidige Commissie mogen sturen vanaf het ogenblik van toetreding, 1 mei 2004 dus. Het Parlement moet er uiteraard mee instemmen dat tien commissarissen zonder portefeuille en zonder goedkeuring van het Parlement in de Commissie zetelen. Wanneer de nieuwe Commissie echter aantreedt, vermoedelijk op 1 november 2004, moeten alle commissarissen uiteraard zoals altijd door het Europees Parlement, dat dan net verkozen zal zijn, worden goedgekeurd.
De kandidaat-landen verdienen onze dank en ons respect voor hun inspanningen. Zij hebben een indrukwekkende hoeveelheid werk geleverd om aan onze criteria te voldoen. Deze boodschap lees ik ook in het verslag waarover wij het vandaag hebben. De criteria van Kopenhagen dienden als maatstaf voor de politieke en economische hervormingen in de kandidaat-landen, die ingrijpende hervormingen ten uitvoer hebben gelegd. Zij hebben democratische structuren ontwikkeld. Zij hebben op het vlak van de mensenrechten de nodige wetgeving ingevoerd en zij hebben op het gebied van de minderheden grote vorderingen gemaakt. Op economisch gebied heeft de planeconomie van vroeger plaats gemaakt voor de markteconomie. De prijsvorming is geliberaliseerd, er zijn privatiseringen gebeurd en de industrie, de landbouw en de financiële sector hebben grondige herstructureringen ondergaan. Het openbaar bestuur is hervormd om de communautaire regelgeving ten uitvoer te kunnen leggen.
Als men bedenkt welke grote inspanningen elk van deze gebieden heeft gekost, zijn de kandidaat-landen werkelijk te bewonderen. Daarom mogen wij hun gerechtvaardigde hoop dat ze op korte termijn volwaardige leden van de Unie kunnen worden, nu niet de kop indrukken. Een verslag over hun indrukwekkende vorderingen staat te lezen in het voortgangsrapport van de Commissie en het strategisch document voor de uitbreiding dat op 9 oktober gepubliceerd werd. Daarin wordt de situatie in de tien kandidaat-landen beschreven en besluit de Commissie dat ze in aanmerking komen voor lidmaatschap.
Alvorens lid te worden, dienen ze echter nog enkele inspanningen te doen. De Commissie heeft niet gezegd dat al het werk gedaan is en dat ze al klaar zijn. De Commissie heeft gezegd dat ze op tijd klaar kunnen zijn. Als reactie op de voortgangsrapporten van de Commissie hebben de kandidaat-landen meegedeeld dat ze hun inspanningen zullen opvoeren op de gebieden die de Commissie heeft aangeduid. Hun inspanningen zullen met EU-middelen gesteund worden.
Ook in de toetredingsonderhandelingen hebben wij nog werk voor de boeg. De Europese Raad heeft in Brussel een aantal belangrijke beslissingen over de hangende financiële kwesties genomen. Momenteel wordt over deze onderwerpen druk onderhandeld met de kandidaat-landen. Een succesvol resultaat vergt van alle betrokken partijen, zowel huidige als toekomstige lidstaten, inspanningen en bereidheid tot compromis. Wij weten allemaal dat een bepaald financieel kader is vastgesteld, maar binnen dat kader is er natuurlijk nog speelruimte.
De afsluiting van de onderhandelingen over 23 dagen in Kopenhagen zal een ongelooflijke doorbraak betekenen. Daarna volgt de opstelling, ondertekening en ratificatie van de verdragen. Het Parlement moet zijn fiat geven alvorens een toetredingsverdrag getekend kan worden. Het Parlement heeft meegedeeld dat het dit zo snel mogelijk wil doen, wat nog maar eens bewijst dat het Parlement een stuwende kracht is achter de uitbreiding.
De Europese Raad zal het in Kopenhagen niet alleen over de tien kandidaat-landen hebben. Er moeten ook belangrijke beslissingen over Bulgarije en Roemenië worden genomen, die nog een lange weg af te leggen hebben.
Deze landen streven naar toetreding in het jaar 2007, wat in Brussel op steun kon rekenen. Volgens de conclusies van Brussel moet de Europese Raad in Kopenhagen gedetailleerde tijdschema's en meer pretoetredingssteun vaststellen, om het toetredingsproces van deze landen te bespoedigen. De besluiten in Kopenhagen moeten de vooruitzichten op lidmaatschap voor Bulgarije en Roemenië versterken.
Met betrekking tot Turkije heeft de Commissie de conclusie getrokken dat dit land sinds het laatste voortgangsrapport grote vorderingen heeft gemaakt wat betreft de naleving van het politieke criterium van Kopenhagen. Deze heugelijke ontwikkeling moet bestendigd worden. De ontwikkeling van Turkije gedurende het voorbije jaar toont aan dat de beslissing die in 1999 in Helsinki is genomen en waarmee Turkije als kandidaat-land werd erkend, de juiste was.
Toch wordt vastgesteld dat Turkije nog een lange weg af te leggen heeft om aan het politieke criterium van Kopenhagen te kunnen voldoen. De Commissie moedigt Turkije aan nog meer hervormingen aan te nemen en de aangenomen hervormingen ten uitvoer te leggen om het vooruitzicht op toekomstig lidmaatschap te verbeteren. Volgens de conclusies van Sevilla zal de Top van Kopenhagen een scharnierpunt zijn voor de ontwikkeling van de relaties tussen de EU en Turkije. Het is daarom belangrijk alle deuren op te houden tot de beslissing over 23 dagen in Kopenhagen wordt genomen.
Om te eindigen dank ik het Parlement voor de duidelijke en onvoorwaardelijke steun die het deze voormiddag aan de uitbreiding heeft gegeven en die in het komend debat nog tot uiting zal komen en tevens in het onderhavige verslag verwoord is. Het Parlement heeft de achtergrond van het uitbreidingsdebat steeds mee bepaald. De steun van de parlementsleden en de bevolking is immers fundamenteel voor het uitbreidingsproces. Wij moeten deze steun proberen te behouden door het kader te scheppen voor een grondig en sober debat over de uitbreiding, zowel in de huidige als in de nieuwe lidstaten. De debatten die het Europees Parlement over de uitbreiding houdt, spelen een belangrijke rol, omdat ze signalen sturen naar de Europese bevolking betreffende het belang van de beslissingen die we moeten nemen. Daarom dank ik nogmaals het Parlement en zijn voorzitter alsook commissaris Verheugen voor het omvangrijke werk dat door de instellingen van de Europese Unie op verschillende gebieden is geleverd.
Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren parlementsleden, om te beginnen wil ik de heer Brok en de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid van harte bedanken voor het verslag dat hier voorligt en dat een weerspiegeling is van een intensieve betrokkenheid bij deze materie. Tevens wil ik mijn dank uitspreken voor de uitstekende samenwerking die wij in de loop der jaren hebben ontwikkeld. Het lijkt een beetje op de sfeer van de kerstperiode, die eigenlijk al is begonnen, wanneer men weet dat men iets voor het laatst doet. Dit is waarschijnlijk de laatste keer dat ik de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid bedank voor de samenwerking, tenminste wat het grote uitbreidingspakket betreft.
Ik wil eveneens het Parlement in zijn geheel en in het bijzonder de Voorzitter, Pat Cox, bedanken. Het initiatief van het Parlement van vandaag is mijns inziens het Europees Parlement waardig en toont aan dat degenen die hier de Europese burgers vertegenwoordigen de uitbreiding niet beschouwen als een technisch proces, maar als een essentiële politieke eenmaking van ons continent. Vandaag is aangetoond dat dit uitbreidingsproces, als ik het zo mag zeggen, een ziel heeft.
Wij moeten duidelijk stellen dat het jaar 2002 een hordenloop was. Ik hoef slechts kort te herinneren aan de problemen waarmee wij aan het begin van dit jaar werden geconfronteerd en wat er allemaal de revue is gepasseerd: de problematiek van de landverwerving in Polen, de stillegging in Ignalina, de problematiek van de Bene?-decreten in Tsjechië, de verkiezingen in Slowakije, het Ierse referendum, de kwestie Kaliningrad en tenslotte het financiële pakket. Er ligt nu nog een hindernis voor ons, namelijk een akkoord over het definitieve onderhandelingspakket.
De Raad Algemene Zaken heeft gisteren het voorzitterschap en de Commissie een duidelijk mandaat gegeven met de nodige flexibiliteit en de nodige volmachten om nu inhoudelijke gesprekken te voeren met de kandidaat-landen. Wij zullen afrondende pakketten aan deze landen voorleggen, die voor elk land op maat worden gesneden. Er wordt geen pakket geformuleerd dat voor alle landen geldt, maar wij zullen elk land afzonderlijk benaderen en proberen voor de resterende problemen een adequate oplossing te vinden. Dit kunnen wij doen, omdat wij onmiddellijk na de vergadering van de Europese Raad in Brussel twee intensieve gespreksronden met de kandidaat-landen hebben gevoerd, waarbij het erom ging alle nog open staande kwesties op tafel te leggen. Ik heb hierover reeds gesproken in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid.
Er zijn talloze bilaterale thema's die direct met het betreffende land moeten worden geregeld. Dit loopt van buitengewoon ingewikkelde vraagstukken zoals de mededingingsproblematiek met Polen en Hongarije tot enkele specifieke, veeleer bizarre situaties, waarmee wij evenwel rekening moeten houden, omdat zij van sterke invloed op de publieke opinie zijn.
Anderzijds weten wij uit deze gespreksronde dat iedereen eigenlijk hetzelfde denkt over de horizontale kwesties. Hierbij gaat het om bekende punten. Eigenlijk gaat het om vier onderling samenhangende thema's: op het vlak van het begrotingshoofdstuk de cash flow-problematiek, in het bijzonder tijdens het eerste jaar. Vervolgens is er de kwestie van de druk die het financiële pakket in zijn geheel uitoefent op de begrotingen van de kandidaat-landen in de jaren 2004, 2005 en 2006. Voor alle duidelijkheid wil ik hier het volgende over zeggen: de regels volgens welke de Europese middelen ter beschikking worden gesteld, betekenen zonder meer ook een belasting voor de begrotingen van deze landen. In sommige gevallen leidt deze belasting ertoe dat aanzienlijk moet worden bespaard op terreinen waarop niemand in dit Parlement - daar ben ik zeker van - graag bezuinigt. Desalniettemin hebben deze landen, als zij volledig van de beschikbare middelen gebruik willen maken, geen andere keuze. Wij proberen nog een weg te vinden om dergelijke begrotingsproblemen te vermijden.
De Raad heeft gisteren in Brussel in de samenstelling van de Raad Algemene Zaken nogmaals de grenzen bevestigd waar wij ons aan te houden hebben, maar hij heeft tevens een zekere flexibiliteit gecreëerd. Ik zal iets duidelijker aangeven wat deze flexibiliteit inhoudt. De Raad heeft enerzijds weliswaar gezegd: wij verlagen de middelen voor de structuur- en cohesiefondsen met 2,5 miljard euro - overigens met instemming van de Commissie, omdat ook wij tot de conclusie waren gekomen dat het waarschijnlijk uiterst moeilijk zou worden om deze middelen volledig in drie jaar in de programmering in te plannen. De Raad heeft evenwel niet het plafond voor de uitgaven gewijzigd waartoe in Berlijn was besloten. Uit het feit dat het kader van Berlijn strikt moet worden nageleefd en de besluiten van Brussel niet mogen worden gewijzigd, volgt een zekere armslag.
Wie het Duits-Franse compromis dat aan de basis ligt van het akkoord van de Raad over de directe betalingen nauwkeurig bekijkt, stelt vast dat alleen 2006, het derde jaar van de directe betalingen wanneer het niveau van 35% wordt bereikt, gevolgen heeft voor datgene wat in Brussel werd besloten. De landbouwuitgaven moeten namelijk op het niveau van 2006 worden bevroren - van de jaren 2005 en 2004 is daarbij geen sprake. Ik wil met deze beide voorbeelden slechts aangeven dat wij terecht zeggen dat wat nu op tafel ligt geen aanbod is dat in zijn geheel moet worden aanvaard of verworpen. Er is wel degelijk ruimte voor een verstandige onderhandeling.
Na Kopenhagen komt het erop aan dat de kandidaat-landen doen wat ook hier in de verslagen van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid uitdrukkelijk wordt geëist, namelijk dat zij zich met onze hulp op de geconstateerde gebreken en zwakke punten concentreren. Over het resultaat van deze inspanningen zullen wij nog een keer uitvoerig verslag uitbrengen. Nu de datum van de uitbreiding vaststaat - namelijk 1 mei 2004 - zal dit eindverslag op 1 november, vermoedelijk reeds op 31 oktober 2003, aan de Raad en het Parlement worden voorgelegd, hetgeen nogmaals de gelegenheid geeft op de naleving van de verplichtingen te hameren.
Wat Bulgarije en Roemenië betreft heeft de Raad gisteren het voorstel van de Commissie overgenomen om een verder uitgewerkte pretoetredingsstrategie voor de beide landen aan te nemen. Deze geldt voor telkens één land en is derhalve geen uniforme strategie, maar één voor Bulgarije en één voor Roemenie. Het verschil met de tijdschema's op basis waarvan wij totnogtoe hebben onderhandeld, is dat wij in het verleden telkens hebben vastgelegd wanneer welke besluiten in de onderhandelingen moesten worden genomen. Dit is nu niet meer nodig aangezien vrijwel alle hoofdstukken reeds zijn geopend. Hier leggen wij met het oog op de toetredingsdatum doelstellingen vast voor de korte, middellange en lange termijn, die de landen op een bepaald moment moeten bereiken, opdat de toetreding volgens plan in 2007 kan plaatsvinden.
Daarna, dat wil zeggen na Kopenhagen - daar is vanmorgen reeds op gewezen - is het uur van de parlementen aangebroken en begint het politieke besluitvormingsproces. Daar hoef ik hier niet veel over te zeggen, behalve dat de Commissie het Parlement uiteraard volledig ter beschikking zal staan tijdens de doorslaggevende eerste maanden van het jaar 2003. Als een commissie of enig orgaan aangeeft dat er behoefte aan technische informatie of discussie bestaat, dan zullen wij daaraan gehoor geven. Dit geniet ook voor ons de hoogste prioriteit aan het begin van het nieuwe jaar, hetgeen voorzitter Prodi hier morgen op deze plaats bij de presentatie van ons werkprogramma nogmaals zal benadrukken. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement en de Commissie deze uiterst moeilijke taak tot een goed einde kunnen brengen.
Nog iets over Turkije, aangezien ook deze kwestie volgend jaar nog een rol zal spelen. Ik ben het volledig eens met wat de heer Brok heeft gezegd - ik had het zelf gezegd kunnen hebben -, namelijk dat het Turkije dat tot de Europese Unie zal kunnen toetreden een heel ander Turkije zal zijn. Dat is dan ook wat wij met het pretoetredingsproces willen bereiken. Ik zie eerlijk gezegd niet in waarom wij een succesvolle strategie zouden afbreken. Wat wij in Helsinki hebben gedaan, heeft het hervormingsproces in Turkije pas echt op gang gebracht, meer dan alles tevoren. Wat de datum betreft heeft de Commissie haar voorkeur duidelijk te kennen gegeven. De Commissie blijft bij het standpunt dat alle kandidaten gelijk moeten worden behandeld en dat een datum voor de opening van de onderhandelingen derhalve pas aan de orde is wanneer aan alle politieke criteria is voldaan. Dit is thans duidelijk niet het geval.
Ik wil u er bovendien op wijzen dat deze kwestie geheel eenzijdig en zonder overleg door Turkije tot een thema is gebombardeerd. Er heeft nooit een discussie plaatsgevonden over de vastlegging van een datum voor het begin van de onderhandelingen voordat aan de politieke criteria is voldaan. Dit is een eenzijdige eis van Turkije waarvoor noch ik, noch de Commissie bereid zijn het hoofd te buigen. Hier wil de andere partij ons onder druk zetten en zegt: als jullie niet aan deze druk toegeven, dan leidt dat tot een crisis in onze betrekkingen. Dit is niet de manier waarop wij met elkaar moeten omgaan.

Dat wil ik in alle duidelijkheid zeggen.
In dit verband nog kort iets over de kwestie Cyprus. Ook hier blijkt de strategie van Helsinki mijns inziens de juiste. Zonder de besluiten van Helsinki waren wij niet zover gekomen als wij vandaag zijn. Ik heb altijd gedacht dat als er beweging in de situatie van Cyprus zou komen, dat dat dan zeer, zeer laat zou zijn. Wij moeten derhalve twee dingen politiek heel duidelijk stellen. Ten eerste moet het besluit over de toetredingen in Kopenhagen worden genomen, onafhankelijk van de ontwikkelingen van de komende 23 dagen. Dit geldt ook voor de toetreding van Cyprus. Dit besluit kan niet worden uitgesteld. Dit is de kern van de gehele strategie. Het zou uiteraard wenselijk zijn als Cyprus kon toetreden op basis van een fundamenteel akkoord over het pakket van Kofi Annan. Maar wij kunnen ook de noodzakelijke besluiten nemen in Kopenhagen en het politieke proces voor een vreedzame oplossing voor Cyprus voortzetten. Het is absoluut niet zo dat het besluit van Kopenhagen het einde betekent van de inspanningen voor de vrede, wanneer dit proces niet reeds voor Kopenhagen wordt afgesloten.
In verband met de voorstellen van de Verenigde Naties zijn vragen gesteld ten aanzien van de verenigbaarheid van het vredesplan met het Europese Gemeenschapsrecht. Ik wil er hier nogmaals op wijzen dat wij altijd hebben gezegd dat er dingen zijn waarover niet kan worden onderhandeld. Daar moet aan voldaan worden. Zo moet een lidstaat in staat zijn deel te nemen aan de besluitvorming in onze instellingen en met één stem te spreken. Hij moet beschikken over structuren, centrale overheidsstructuren, die sterk genoeg zijn om het Gemeenschapsrecht te verwezenlijken en te handhaven. Verder moet hij onze fundamentele waarden en beginselen beschermen en respecteren, zoals democratie, mensenrechten, bescherming van minderheden, enzovoort.
De Verenigde Naties wisten dat dit voor ons een absolute conditio sine qua non is. Na een eerste voorzichtige studie meen ik te kunnen zeggen dat de voorstellen niet aan deze voorwaarden voldoen. Voorts is er een tweede probleem, namelijk dat wat van ons wordt verlangd, voortvloeit uit het beginsel van twee zones en twee gemeenschappen, dat aan de basis van het voorstel ligt. Daarvoor zou het acquis communautaire moeten worden aangepast. Ik acht het niet nodig om nu op deze vragen in te gaan. Wij hoeven pas in te gaan op vragen wanneer die worden gesteld door de mensen die samen in het land willen leven. Zolang zij niet hebben aangegeven dat zij deel willen uitmaken van deze staat, hoeven wij mijns inziens geen antwoord te formuleren op de vraag, welke regels voor het samenleven in deze staat in overstemming zijn met het acquis communautaire. Wij moeten niemand de gelegenheid geven om zich met een beroep op het Gemeenschapsrecht te drukken voor de verantwoordelijkheid voor een politiek besluit dat nu moet worden genomen. Dat is een belangrijk punt.
Tenslotte is het van belang dat wij in de lidstaten en de kandidaat-landen een draagvlak voor het uiteindelijke resultaat creëren. Daarom wil ik duidelijk stellen dat het definitieve pakket voor elk afzonderlijk kandidaat-land de nodige gulheid van onze kant moet omvatten. Hier is geen plaats voor krenterigheid. Er komt een punt waarop wij moeten toegeven dat bepaalde wensen gerechtvaardigd zijn en dat het anders politiek onmogelijk zal zijn om de mensen uit te leggen waarom de toetreding in hun voordeel is. Daarom moeten wij de kandidaat-landen soms ook tegemoetkomen en duidelijk maken dat er in geen geval sprake zal zijn van een tweederangslidmaatschap. Ik ben het voorzitterschap van de Raad zeer dankbaar voor het feit dat het dit met betrekking tot de Intergouvernementele Conferentie reeds heeft duidelijk gemaakt. De Commissie deelt dit standpunt. De landen die de onderhandelingen met succes hebben afgerond zullen met gelijke rechten deelnemen aan de Intergouvernementele Conferentie, en wel van meet af aan. Hetzelfde geldt voor de Commissie. Wat waarborgen en overgangstermijnen betreft wil ik enkel zeggen dat dit gebruikelijke instrumenten zijn die onaangename verrassingen moeten voorkomen en alleen bedoeld zijn om risico's af te dekken.
Het werk van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid dat nu wordt afgerond, is mijns inziens een waardevolle en belangrijke hulp in de laatste fase van de onderhandelingen. Ik wil hier de hoop uitspreken dat wij er de komende tijd voldoende druk achter zetten opdat de trein in de laatste fase nog iets sneller rijdt en stipt op tijd het eindstation Kopenhagen kan binnenrijden.
(Applaus)

Poos (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, na 28 jaar van conflict en bezetting gloort er een sprankje hoop op een vreedzame hereniging van Cyprus. Dat sprankje hoop heeft geleid tot de ontwerpresolutie waarover wij morgen stemmen. Wij hopen dat de twee partijen onder druk van de tijd en met een naderende deadline, nog vóór Kopenhagen in grote lijnen met de evenwichtige voorstellen van de heer Kofi Annan zullen kunnen instemmen. In dat geval zou een herenigd en verzoend Cyprus tot de Europese Unie kunnen toetreden.
De Grieks-Cyprioten hebben al binnen de door de secretaris-generaal gestelde termijn met die voorstellen ingestemd, terwijl de Turks-Cyprioten blijven dralen. Elke inmenging van een derde partij kan nog steeds het wankele evenwicht van het plan van de Verenigde Naties tenietdoen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het dreigement van de Turkse regering die volhoudt dat Cyprus, zelfs nadat er een politieke oplossing is gevonden, niet eerder dan Turkije tot de Europese Unie mag toetreden. Zo'n koloniale houding vormt - tussen twee haakjes - een gevaar voor de onafhankelijkheid en soevereiniteit van Cyprus die zijn vastgelegd in de resoluties van de Veiligheidsraad. Zo'n houding zou ook volledig voorbijgaan aan de mening van de vakbonden, de oppositiepartijen en de Turks-Cypriotische bevolking die zich in een recente opiniepeiling voor 98% vóór aansluiting heeft uitgesproken.
Daar elke kandidaat-lidstaat op zijn eigen merites wordt beoordeeld, kan zo'n verbod - als het officieel wordt uitgesproken - alleen maar categorisch worden afgewezen. In dat geval kan de Europese Raad in Kopenhagen, overeenkomstig de conclusies van Helsinki, niet anders dan alleen de Republiek Cyprus tot de Europese Unie toelaten. In dat scenario zijn de Turks-Cyprioten de dupe want een tweede kans op aansluiting komt er niet meer.
Zouden de voorzitter van de Raad en commissaris Verheugen in datzelfde verband het Parlement willen bevestigen dat een mogelijk negatieve uitslag van het constitutionele referendum op een van de twee delen van het eiland de deelname van Cyprus aan de Europese Unie niet in gevaar brengt? Maar gelukkig zijn we nog niet zover en wordt hopelijk vandaag deze historische gelegenheid met een laatste krachtsinspanning alsnog aangegrepen.
Schröder, Jürgen (PPE-DE)
Mijne heren voorzitters, mijnheer de commissaris, beste collega's, onze collega Brok heeft in zijn inleidende opmerkingen reeds iets gezegd wat eigenlijk voor alle kandidaat-landen geldt, ook voor de Tsjechische Republiek. Er moet nog het een en ander worden ondernomen op economisch en bestuurlijk vlak. Ik wil hier niet nader op ingaan, omdat deze dingen eigenlijk geen probleem vormen, daar zij de komende tijd zullen worden opgelost.
Vanwege het bijzondere belang ervan wil ik mij op een punt concentreren, en wel de decreten van president Edward Bene?, die wij uitvoerig hebben besproken in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. Ik heb namens mijn fractie een laatste amendement ingediend dat ik u hier wil voorstellen: 'Het Europees Parlement gaat uit van de conclusie in de in opdracht van het EP gemaakte studie, volgens welke de presidentiële decreten uit het oogpunt van het Gemeenschapsrecht geen belemmering voor toetreding van Tsjechië tot de EU zijn, wat inhoudt dat na de toetreding van het land alle burgers van de Unie gelijke rechten op het grondgebied van de Tsjechische Republiek hebben, dat veroordelingen bij verstek buiten werking dienen te worden gesteld; en dat wet nr. 115 van 8 mei 1946, vanuit het oogpunt van moderne rechtsstaatsbeginselen, geen bestaansrecht heeft? - ik herhaal - 'dat wet nr. 115 van 8 mei 1946, vanuit het oogpunt van moderne rechtsstaatsbeginselen, geen bestaansrecht heeft; is van mening dat de principiële passages in de Duits-Tsjechische verklaring van 21 januari 1997 een goed uitgangspunt voor verzoening zijn, welke de morele basis is voor de Europese eenwording; acht een politiek gebaar van Tsjechische zijde in deze zin wenselijk.?
Deze tekst respecteert de waardigheid van al degenen die de afgelopen decennia hebben geleden, waarbij het van belang is de volgorde van de historische gebeurtenissen nogmaals in herinnering te roepen. Eerst was er het Nazi-regime, vervolgens de bezetting van Tsjechië door Nazi-Duitsland, vervolgens de oorlog en daarna de verdrijving. Talloze mensen hebben geleden, Tsjechen en Sudeten-Duitsers, Hongaren, Roma en anderen. Deze tekst respecteert mijns inziens de waardigheid van al deze mensen maar ook van iedereen die vandaag in de Tsjechische Republiek en in de Europese Unie leeft, van iedereen die vandaag leeft maar niet persoonlijk bij deze gebeurtenissen betrokken is geweest, van iedereen die vooruitkijkt, voor wie het om het heden en de toekomst gaat. Bovendien stelt deze tekst geen eisen, er wordt geen druk op de Tsjechische Republiek uitgeoefend.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat mijn laatste amendement recht doet aan alle partijen en dat ik u derhalve verzoek morgen voor dit amendement en voor het gehele verslag te stemmen.
Gahler (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor Estland denk ik terug aan de gedenkwaardige dag dat ik negenenhalf jaar geleden voor het eerst in Estland aankwam. Toen reeds was daar de sterke wil voelbaar om schoon schip te maken met het verleden, vooruit te kijken en de eigen vaardigheden met de moderne technische mogelijkheden te combineren en een modernisering van de economie en het bestuur zonder weerga op gang te brengen.
De radicale economische hervorming kent scherpe maatschappelijke kanten, dat is waar, maar die zijn ook elders waarneembaar. Ik moet hier evenwel aan toevoegen dat de economische structuur van Estland mij thans gezonder voorkomt dan die van sommige andere kandidaat-landen. Dit betekent dat er nu betere mogelijkheden zijn om meer aandacht te besteden aan de sociale cohesie in de samenleving.
Nu ik toch bij de problematische punten ben aangeland, wil ik graag terugkomen op wat de commissaris heeft gezegd, namelijk dat wij de nodige gulheid bij de laatste onderhandelingen aan de dag moeten leggen. Ik wil dit ook concreter zeggen, namelijk dat de melk uit Estland heus geen overstroming in de Europese Unie zal veroorzaken. Hooguit zal er iets naar Finland doorsijpelen.
Wij hebben evenwel gezien dat Estland zijn landbouw tien jaar heeft overgelaten aan de wereldmarkt. Als wij dit in de Europese Unie hadden gedaan, zouden wij ons ongetwijfeld sterk bekommeren om de overlevenden van zo'n radicale hervorming. Iets dergelijks mogen wij de Esten niet ontzeggen. Ik pleit derhalve voor de nodige gulheid jegens Estland op dit vlak!
Er zijn andere problemen, zoals die op het vlak van de ontginning van oliehoudende leisteen. Hier hebben wij een combinatie van structurele en milieuproblemen, waar nog bijkomt dat juist hier de minderheid sterk vertegenwoordigd is. Ook hier moeten wij als Europese Unie mijns inziens tot op zekere hoogte in de investeringen deelnemen. Maar al bij al wil ik mijn Estlandse vrienden zeggen: "Tere tulemast ja kõike head, kallit söbrad eestist!"
Als plaatsvervangend voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met Litouwen wil ik er kort op wijzen dat wij vorige week, tijdens onze vergadering van de Gemengde Parlementaire Commissie, uitgebreid hebben gesproken over de mogelijke praktische gevolgen van het Kaliningrad-akkoord en dat wij hier niet erg gelukkig mee zijn. Wij vrezen dat vooral de Litouwse autoriteiten, maar ook reizigers de nodige technische en praktische moeilijkheden zullen ervaren. Wij hopen dat hiervoor nog betere oplossingen worden gevonden.
Queiró (UEN)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren afgevaardigden, de Berlijnse muur, die niet alleen de scheidsmuur tussen twee machtsblokken vormde, maar ook één volk verdeelde, is twaalf jaar geleden gevallen. De gebeurtenissen die aanleiding gaven tot de val van de muur zijn in zekere zin de eerste stap geweest in dit proces - de uitbreiding in de richting van Midden- en Oost-Europa.
Na de Duitse hereniging is op de Europese Raad van Kopenhagen van 1993 besloten de Midden- en Oost-Europese landen die dat wensten in de Europese Unie op te nemen. Bij die gelegenheid is duidelijk gemaakt dat deze landen alleen konden toetreden als ze bereid waren de aan het lidmaatschap van de Unie verbonden verplichtingen na te komen. Iedereen weet wat deze verplichtingen - de criteria van Kopenhagen - inhouden; ik hoef ze hier dus niet specifiek te noemen. We mogen niet vergeten dat er naast de Duitse hereniging nog twee andere politieke gebeurtenissen hebben plaatsgevonden die, ofschoon van geringer symbolisch gewicht, toch van uitzonderlijk belang zijn geweest voor de wijze waarop dit Europese herenigingsproces zich heeft ontwikkeld.
Ik doel dan in de eerste plaats op de Top van Nice. Daar hebben de staatshoofden en regeringsleiders de basis gelegd voor de hervorming van de Europese instellingen, teneinde deze geschikt te maken voor een met twaalf extra landen uitgebreid Europa. We zijn ons er allemaal van bewust dat het hele uitbreidingsproces een vertraging van jaren zou hebben ondervonden als we op dit punt gefaald hadden. Wat ook onze opvattingen mogen zijn over de in Nice gevonden institutionele oplossingen, feit is gewoon dat de kandidaat-landen vanaf Nice in ieder geval wisten wat hun positie was met betrekking tot de Europese Unie: ze wisten waar ze in de toekomst op konden rekenen.
De tweede belangrijke gebeurtenis was de Top van Göteborg, waarmee het Zweeds voorzitterschap werd afgesloten. In de conclusies van die Top hebben de Europese leiders uitdrukkelijk verklaard dat we met het uitbreidingsproces nu niet meer terug konden. Nu werd ook voor de eerste keer een tijdstip vastgelegd. Tegen het einde van 2002 zouden de onderhandelingen met de kandidaat-landen die op dat tijdstip aan de voorwaarden voldeden, afgerond moeten worden. Daarbij werd specifiek aangegeven dat het de bedoeling was dat deze landen als lidstaten zouden kunnen deelnemen aan de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2004.
We naderen nu het einde van het jaar 2002, en het Europees Parlement is vanochtend voor het eerst in een voltallige vergadering bijeengekomen met vertegenwoordigers van alle kandidaat-landen. Het is dus onze plicht - en we doen die met genoegen - onze erkentelijkheid te tonen voor de enorme inspanningen die deze landen zich hebben getroost teneinde hun politieke, economische, sociale en justitiële structuur aan het Europese model aan te passen. Juist vanwege die inspanningen vieren we vandaag een overwinning - dat is de verdienste van de kandidaat-landen en we moeten ze daarvoor erkentelijk zijn.
Zoals een Hongaarse collega vanmorgen al heeft aangegeven, moeten we het betreuren dat de communistische dictatuur die deze landen meer dan veertig jaar in haar greep heeft gehouden verhinderd heeft dat ze vanaf het begin hebben kunnen deelnemen aan dit fantastische avontuur - de Europese integratie. Dat betekent overigens niet dat men zich er daar niet van bewust is dat er aan deze onderneming - toetreding tot de Unie - een risico verbonden is, en dat dit risico alleen maar toeneemt nu we twee werelden met een groot verschil in ontwikkelingsniveau bijeenbrengen. Daardoor zullen de verschillen tussen de rijkste en de meest achtergestelde regio's schrijnender worden, terwijl ook het aantal mensen dat in minder welvarende regio's leeft, zal toenemen.
Het is daarom volkomen begrijpelijk dat men zich vragen stelt, en dat men zich zorgen begint te maken, bijvoorbeeld over de mogelijkheid dat het regionaal cohesiebeleid minder doeltreffend zal worden, of over de problemen bij de financiering van het structuurbeleid op economisch en sociaal gebied. De geschiedenis van Europa is de afgelopen jaren in een enorme stroomversnelling geraakt - in iets meer dan een half dozijn jaar is het evenwicht volkomen veranderd. En in dat Europa, met al zijn problemen en uitdagingen, zullen de sterken zich onderscheiden van de zwakken - en zullen we vanzelf zien wie wel en wie niet bereid is iets te ondernemen.
Hongarije is één van die landen die met het oog op toetreding veel gedaan hebben om de afstand tot de Europese Unie te verkleinen. Ik heb de toestand in dat land en de ontwikkelingen aldaar als rapporteur voor dit Parlement van dichtbij gevolgd. Zoals verwacht concludeert de Commissie in haar laatste periodieke verslag over Hongarije dat dit land in staat zou moeten zijn de onderhandelingen tegen het einde van dit jaar af te sluiten en aldus de uit de toetreding voortvloeiende verplichtingen overeenkomstig het geplande tijdschema te aanvaarden. Dat komt niet als een verrassing. Hongarije behoorde bij de onderhandelingen altijd al tot de kopgroep. De vorderingen van dit land, en dan vooral op economisch gebied, zijn steeds geprezen als de beste in de regio, en de Hongaarse economie blijft zich daar onderscheiden. De economische groei in Hongarije is sterker dan in de meeste andere Europese landen, terwijl de inflatie er de afgelopen tien jaar het laagst is geweest. De werkloosheid is betrekkelijk laag, en de handel met de Europese Unie neemt nog steeds toe.
Het Parlement heeft de afgelopen twee jaar een aantal resoluties aangenomen, en daarin aanbevelingen gedaan, vooral met betrekking tot het voortzetten van de hervormingen ter bevordering van de integratie van de Roma-minderheid, de verbetering van de sociale dialoog, het aannemen van de mediawet, en het respecteren van de voor de openbare markten geldende normen. We kunnen nu vaststellen dat er op deze gebieden - net als op andere gebieden - voortgang is geboekt, en dat de inspanningen van de Hongaarse autoriteiten hier samenhangend zijn geweest. Ter afsluiting kan ik dus stellen dat Hongarije zich in een goede uitgangspositie bevindt om in 2004 toe te treden. Voor dat doel moet het doorgaan met het treffen van voorbereidingen, en wel op de wijze waarop we dat tijdens de onderhandelingen zijn overeengekomen. We hopen dat Hongarije in de volgende zittingsperiode van dit Parlement naast ons op deze banken zal zitten, met hetzelfde aantal parlementsleden waarop de huidige lidstaten met een vergelijkbaar inwonertal recht hebben.

Schroedter (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, beste collega's, de toespraken van vanmorgen over de historische daden van burgers uit de landen van Midden- en Oost-Europa hebben grote indruk op mij gemaakt. Het verlangen naar vrijheid en democratie heeft prikkeldraad uiteengereten, muren omvergeworpen en opnieuw zelfstandigheid gebracht. Dit alles vanuit de overtuiging dat dit de juiste weg was naar integratie en eenheid op dit continent.
De sterke wil tot integratie liet destijds geen ruimte voor bedenkingen over wie dat hoeveel zou kosten en wiens privileges op de helling zouden komen te staan. Het was de gemeenschappelijke wil die de mensen heeft verenigd, omdat zij weer in vrijheid wilden leven. Sceptici, beste collega's, hadden iets dergelijks destijds niet tot stand kunnen brengen. Het is eigenlijk betreurenswaardig dat ons handelen vandaag niet door dergelijke politieke visies - gekoppeld aan een politieke wil - wordt gekenmerkt.
Ik wil niet de indruk wekken dat ik de concrete problemen van vandaag onder het vloerkleed wil vegen en dat ik zou menen dat zij niet bestaan. Wij moeten evenwel bij de vraag hoe wij deze problemen oplossen, prioriteiten vastleggen. Hierbij moeten wij erop toezien dat onze prioriteiten in overeenstelling zijn met de integratie van Europa, en dat wij ons niet door populistische piassen laten leiden. Het is mijn overtuiging dat het naleven van de fundamentele regels van de democratie, de eerbiediging van minderheden en de rechten van de mens een wezenlijke indicator van de integratie vormen, en wel voor iedereen.
Ik vind het van belang dat de kandidaat-landen in het integratieproces op dit vlak niet achterblijven. Dit betekent tevens dat zij hun bestuurlijke capaciteit tot op gemeentelijk niveau moeten versterken, dat corruptie moet worden bestreden en dat de ministeries van Justitie en het gerechtelijk apparaat op alle niveaus moeten worden versterkt, dat de mensen vrije toegang hebben tot het gerecht en dat zij zich rechtvaardig behandeld voelen. Hier bemerken zij namelijk de verandering die de Europese Unie deze landen brengt.
Dit betekent voor Letland dat het zich ook na de toetreding moet inzetten voor de integratie van de Russische minderheid en dat het financiële inspanningen zal moeten leveren, al zal het voor de nieuwe regering moeilijk worden dergelijke financiële besluiten te nemen.
Hier staat tegenover dat het de plicht van de Europese Unie is om open te staan voor de integratie en besluiten te kunnen nemen, met een transparante en democratische structuur. Wat dit aangaat moet ik zeggen dat wij in het Westen ons huiswerk beter moeten doen. Het verwijt van onvermogen dat in verband met de landbouw- en de structuuruitgaven werd gemaakt, is mijns inziens niet gerechtvaardigd.
Het is mijns inziens van belang dat de plattelands- en regionale ontwikkeling als prioritair wordt aangemerkt. Als wij hier niet oppassen, zullen de toegetreden landen jarenlang en zelfs decennialang aan het infuus liggen. Dit is een uiterst belangrijk punt, waarover in Brussel een verkeerd besluit werd genomen. Wij zouden er goed aan doen het voorstel van commissaris Verheugen te volgen en meer flexibiliteit te introduceren, dat wil zeggen dat wij daar waar absorptiecapaciteit voorhanden is ook betalen, om ervoor te zorgen dat de structurele ontwikkeling in deze landen snel verloopt.
Hetzelfde geldt voor schrootreactoren. Deze vormen na de uitbreiding een gemeenschappelijk probleem. Daarom is mijns inziens ook op dit vlak flexibiliteit geboden. Eventueel moeten de middelen ook substantieel worden verhoogd, als Litouwen het bijvoorbeeld in Ignalina zelf niet redt. De kerncentrale is een explosief gevaar voor iedereen. Wat dat aangaat zou ik graag zien dat de laatste activiteiten tot een heuse integratie van deze landen zouden leiden en niet tot...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken.)

Souladakis (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, momenteel maken wij een van de belangrijkste tijdperken in de moderne Europese geschiedenis door. Wij zijn allen - volkeren, regeringen, parlementen en ook wij hier in het Europees Parlement - bezig een bladzijde in de geschiedenis om te slaan en een nieuwe bladzijde te schrijven. Daarbij proberen wij idealisme en realisme, hoop en stabiliteit met elkaar te rijmen. Alle landen, alle volkeren moeten het gevoel hebben dat deze ontwikkeling hun veiligheid en gelijkheid biedt.
Daarom mag Litouwen, waarvoor ik rapporteur ben, bij de uiteindelijk regeling voor Kaliningrad niet de indruk krijgen dat het, wat zijn soevereiniteit betreft, anders wordt behandeld dan de overige landen van de Europese Unie.
Malta, waarvoor ik namens de socialistische fractie schaduwrapporteur ben, hoeft nergens bang voor te zijn. Alle volkeren van de Middellandse Zee en met name degenen die van een eiland afkomstig zijn weten dat met de diepblauwe hemel en zee de menselijke geest tot schepping en ontwikkeling komt en de materie aan de creatieve geest wordt onderworpen.
Cyprus is qua instellingen en economie het verst gevorderde kandidaat-land maar tevens het land waar de politieke vastberadenheid van de Unie op de proef wordt gesteld. De Unie mag niet dulden dat opvattingen de overhand krijgen waardoor derden menen zich het recht te kunnen aanmatigen op inmenging in de aangelegenheden van de Unie. Ook zal de Unie vastberaden moeten streven naar een oplossing die het communautair acquis eerbiedigt en de garantie biedt dat de Republiek Cyprus één staat, een goed functionerende staat blijft. Als dat wordt verzekerd zal de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie beklonken worden, ongeacht de oplossing van het politieke probleem.
Roemenië en Bulgarije hopen spoedig lid te kunnen worden van de Unie. Wat met name Roemenië betreft ben ik van mening dat wij dit land strenger bejegenen dan de andere landen. Ook moet ik erop wijzen dat zijn aantal afgevaardigden kleiner is dan het aantal waarop het recht heeft uitgaande van zijn bevolking.
Als Griek hoop ik dat Turkije snel gelijkwaardig lid wordt van de Europese Unie. De voorwaarde is echter dat Turkije een democratische land wordt, net zoals alle Europese landen. Kemal Atatürk die een moderne Turkse staat wilde, zal pas recht worden gedaan als alle institutionele veranderingen worden voltooid, en als ook in Turkije de militaire leiding zich onderwerpt aan de besluiten van de democratische politieke leiding en deze uitvoert. Ik ben er zeker van dat de nieuwe politieke leiding in Turkije begrepen heeft dat Europa wordt opgebouwd aan de hand van democratische procedures en niet met oosterse koehandel.
Laatste opmerking: wij zijn geen boekhouders. Wij zijn politici die het streven naar het nieuw Europa moeten voeden met idealistisch realisme. Daar zullen wij ook op worden beoordeeld en daar zal ons gelijk blijken. Net als u, mijnheer de commissaris, hoop ik, als Griek, dat in Athene, in het Athene van de Acropolis van Pericles en de Ecclesia van de Demos op de Pnika, maar ook het Athene van de Vema, van de plaats waar apostel Paulus het woord tot de Atheners richtte, de handtekening wordt gezet voor het nieuwe Europa van de 21e eeuw.

Stenzel (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste parlementsleden, staat u mij toe dat ik tijdens mijn interventie het woord voer als rapporteur voor Malta en tevens als covoorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Tsjechische Republiek.
Ik ben trots op deze dag, omdat het Europees Parlement zijn openheid heeft getoond en aan de kandidaat-landen duidelijk heeft gemaakt dat zij welkom zijn. Het Europese parlementarisme heeft hiermee zijn vitaliteit krachtig benadrukt. Het debat met de kandidaat-landen van vanmorgen maakte op mij de indruk van iets vanzelfsprekends. Het is normaal dat Europa zich verenigt, voor het eerst vreedzaam, vrijwillig en democratisch. Juist voor een land als Oostenrijk, dat in het hart van Europa ligt, betekent dit na de deling van het continent als gevolg van de Tweede Wereldoorlog een ontwikkeling naar een beter, economisch en maatschappelijk stabieler Europa met een meerwaarde op het gebied van de veiligheid. Wij haken hiermee in op een Centraal-Europese traditie waarvan wij ons juist vandaag, op de negentigste verjaardag van Otto von Habsburg, keizerszoon en overtuigd EP-lid, weer speciaal bewust worden.
Bij dit historische perspectief mogen wij uiteraard niet de ogen sluiten voor de problemen van vandaag. Er staat tot de toetreding nog veel te doen - bestrijding van corruptie, versterking van het bestuur en van een onafhankelijke en doelmatige rechterlijke macht. Daarnaast is er de nucleaire veiligheid. Wat dit aangaat verheugt het mij dat in het verslag over de Tsjechische Republiek de verwachting wordt uitgesproken dat de volledige naleving van de - met bemiddeling van de Commissie - overeengekomen bilaterale verplichtingen ten aanzien van Temelin ertoe zal leiden dat ook andere kerncentrales zullen worden gesloten, zoals Ignalina en Kozlodoej, alsmede delen van Bohunice. Ik begroet tevens de overgangsmaatregelen die een flexibele bescherming van de arbeidsmarkt en van kwetsbare sectoren van de economie mogelijk maken. Ook de stapsgewijze invoering van de directe betalingen aan de landbouwers in de toetredende landen, met name Polen, is zinvol. Dergelijke zijn niet nadelig. Integratieprocessen zijn altijd gepaard gegaan met overgangsmaatregelen. Hetzelfde geldt voor de tijdelijke vrijwaringsclausules waar u, mijnheer Verheugen, naar heeft verwezen.
Zonder de uitbreiding zou de Oostenrijkse economie jaarlijks 270 miljoen euro mislopen. Alleen al het wegvallen van de handelsbelemmeringen is goed voor 450 miljoen euro per jaar. Elke individuele Oostenrijker investeert op jaarbasis 28 euro in de uitbreiding. De uitbreiding van de EU is onze toekomst. Wij moeten problemen uit het verleden overwinnen. In dit licht moeten wij ook het amendement van Jürgen Schröder - de rapporteur voor de Tsjechische Republiek - over de Bene?-decreten bezien. Hij heeft een pleidooi gehouden voor de aanneming van dit artikel, dat ik inhoudelijk volledig steun. Van een brede ondersteuning door het Europees Parlement zou een positief signaal uitgaan.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over mijn verslag over Malta. Het is positief dat de uitbreiding ook een mediterrane dimensie omvat. Malta is een kleine eilandstaat, waarvan de toekomst ongetwijfeld in de Europese Unie ligt. De problemen op het vlak van de integratie - of het nu gaat om de landbouw of de subsidie van de werven - zijn oplosbaar. Malta heeft een door en door Europees erfgoed. Voor Oostenrijk is Malta van belang omdat dat wij er jaarlijks duizenden vakantiegangers heen sturen en omdat wij deelnemen in de geprivatiseerde luchthaven. Op politiek vlak hopen wij dat de toetreding tot de Europese Unie in een referendum door de bevolking wordt goedgekeurd, want een derde kans krijgt het land wellicht niet!
Gawronski (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, velen hebben vandaag gesproken over een historische gebeurtenis, en dat is terecht, maar ik zal niet toegeven aan de verleiding om ook in dergelijke bewoordingen te praten. Wel wilde ik als Europees burger van een Poolse vader en als rapporteur voor Polen een hartelijk woord van welkom richten tot alle collega's van het Poolse parlement die op de tribune zitten, degenen die zich bij ons zullen aansluiten, bij onze fractie, en tevens tot alle anderen.

De stemming die de Commissie buitenlandse zaken over het verslag heeft gehouden, is precies verlopen zoals ik wilde. Alle amendementen waar ik achter stond, zijn goedgekeurd en de amendementen waar ik tegen gekant was, zijn afgeketst. Het is een evenwichtig verslag geworden, want het erkent dat er forse vooruitgang is geboekt maar het brengt ook een paar reserves naar voren: bijvoorbeeld wat betreft de partijdige keuze van leden van het ambtenarenapparaat, waaruit een ietwat overspannen interpretatie van het spoil system spreekt, en ook wat betreft de greep van de overheid op pers en televisie. Op dit terrein was er wel enige vooruitgang geboekt, maar momenteel is er opnieuw sprake van een patstelling, om maar niet te zeggen dat er een stap achteruit is gezet. Ik heb dan ook met het oog hierop een mondeling amendement ingediend, waarvan ik hoop dat het morgen wordt aangenomen.
Ik moet zeggen, dat toen ik mijn werk als rapporteur voor Polen deed, er de hele tijd een zin van Johannes Paulus II door mijn hoofd speelde, en het doet mij genoegen hier zijn naam te kunnen noemen: vanochtend werd hij niet genoemd, ondanks dat hij een belangrijke rol voor de Europese eenwording heeft gespeeld. De betreffende zin heeft hij ooit uitgesproken tijdens een interview dat ik met hem had. Toen ik hem vroeg: 'Wie heeft er meer baat bij de toenadering tussen de twee Europa's waar Uwe Heiligheid zo naar uitziet??, antwoordde hij me dat het Europa van de voormalig communistische landen het andere Europa meer te bieden heeft, omdat die landen door de wol geverfd waren gezien de ervaringen waar het communistische stelsel hun mee had opgezadeld.
Het debat waarnaar wij vanochtend hebben geluisterd, doet hopen dat deze voorspelling van de paus uitkomt. Voorzitter Cox en commissaris Verheugen hebben deze wens trouwens ook geuit.
Ik zou de Poolse leden van het Europees Parlement graag overtuigd van hun zaak zien en ik moet eigenlijk zeggen dat wij vanochtend uit die hoek ook andere geluiden hebben gehoord. Ik zou zo graag zien dat de Polen ons deelgenoot maken van dat enthousiasme, dat elan waarmee ze indertijd de muren hebben geslecht, waarmee zij Solidarnosc hebben opgericht en de voorwaarden hebben gecreëerd voor de val van het communisme, wat een doorslaggevend element is gebleken voor de opbouw van onze gemeenschappelijke toekomst.
(Applaus)

 De Voorzitter.
Ik moet onze gasten eraan herinneren dat het Reglement niet toestaat dat degenen die op de tribune zitten, tekenen van goed- of afkeuring geven.

Wiersma (PSE)
Voorzitter, ik zal mij vandaag volledig concentreren op Slowakije, het land waarvoor ik namens het Parlement de rapporteur ben. Slowakije heeft de finale van de onderhandelingen over het EU-lidmaatschap bereikt en dat is een felicitatie waard voor het land dat vier jaar geleden nog in politiek isolement verkeerde. In twee opeenvolgende verkiezingen heeft de bevolking van Slowakije geen twijfel laten bestaan over haar democratische en pro-Europese gezindheid. De steun voor de EU blijft volgens opiniepeilingen onverminderd hoog.
Het is vandaag niet het moment om tot een definitief oordeel te komen, dat doet het Europees Parlement in het begin van volgend jaar. Het wachten is natuurlijk nog op het resultaat van de Top van Kopenhagen, maar ik ben ervan overtuigd dat Slowakije in staat zal zijn tot een succesvolle afronding van de onderhandelingen te komen. De resolutie van vandaag bevat daarom ook een soort beperkte momentopname, het volledige verslag wordt door ons volgend jaar gemaakt. Net als bij andere kandidaat-lidstaten moet nog een hoop werk verzet worden tot aan de moment van toetreding in 2004.
Ik zou Slowakije daarbij twee prioriteiten willen meegeven.
De versterking van de administratieve capaciteit is in mijn opvatting de belangrijkste. EU-regels moeten naar behoren kunnen worden uitgevoerd en EU-gelden moeten correct kunnen worden besteed. Dat past ook in het streven naar een meer transparante overheid die corruptie met harde hand bestrijdt. De nieuwe regering in Slowakije heeft daartoe initiatieven aangekondigd en wij wachten met belangstelling en enige spanning de rapportage af. In datzelfde kader, een transparante samenleving en een transparante overheid, is het van belang dat voortgegaan wordt met de hervorming van de rechterlijke macht en de organisatie daaromheen.
Wij hebben ook nog steeds grote zorgen over de situatie van de Roma, niet alleen wat betreft Slowakije overigens. Elke keer wanneer ik direct met hun levensomstandigheden wordt geconfronteerd, besef ik dat van alle voornemens die de afgelopen jaren zijn geformuleerd in de lokale praktijk nog te weinig terecht gekomen is. Ik weet dat de problemen niet in een paar jaar op te lossen zijn. De uitvoering van beleid kost tijd en geld. Daarom vraag ik van de Slowaakse regering - in het verslag over Tsjechië vindt men dezelfde tekst - een soort meerjarenverbintenis voor de oplossing van die problemen die doorlopen na de toetreding. Overigens ben ik van mening dat de positie van de Roma in de uitgebreide Europese Unie zo bijzonder zal zijn dat daaraan in de Conventie aandacht zal moeten worden besteed.
Wij vragen veel. Wij doen dat in de verwachting dat de Slowaken daarvan de redelijkheid zullen inzien. Zoals zij van ons redelijkheid mogen verwachten bij de eindbeoordeling. We kunnen niet meer vragen van nieuwe lidstaten dan van de huidige. Daarom zet ik me af tegen de vaak unfaire kritiek op Slowakije, ook in mijn eigen land. Slowakije heeft een streep gezet onder het Meciar-verleden. De prestaties van vandaag gelden en daarop moet ons oordeel berusten.

Volcic (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, nieuwe culturen, ook de Sloveense, waarvoor ik als rapporteur optreed, zullen Europa een toegevoegde waarde geven en tegelijkertijd zorgen voor nieuwe veiligheid, zowel voor de betreffende landen als voor de Europese familie. Dit is dus het moment van de halfvolle glazen, van het optimisme, de voordelen. Uiteraard zal ook het moment aanbreken van de moeilijkheden, van de halflege glazen, zodra de regeringen beginnen met de acceptance.
De Europese socialisten hebben zich altijd uitgesloofd voor de uitbreiding van Europa. Een belangrijke rol is daarbij vervuld door de landen die aan de Middellandse Zee grenzen, zoals Italië, landen die als doorgeefluik fungeren met betrekking tot Midden-Europa.
Tegen wie tot de Europese familie wil toetreden zeggen wij dat wij voor een beleid van open deuren zijn. Uiteraard bestaat er niet zoiets als een automatisch recht om van die club deel uit te maken. De toetreding wordt veroverd door hard werken, zoals de onderhandelaars van de kandidaat-landen aan den lijve hebben ondervonden: ik vermoed zelfs dat zij zo nu en dan de wenkbrauwen zullen hebben gefronst bij bepaalde keiharde onderhandelingen.
Van de kandidaat-lidstaten is Slovenië het rijkst. Het land kan bogen op een Europese traditie, ook in institutioneel opzicht. In de voorbereidende fase was het voornaamste probleem dat er vaart moest worden gezet achter juridisch-administratieve processen en dat er een oplossing gevonden moest worden voor de problemen die het vorige regime had laten liggen. Het land verkeert dus ongeveer in eenzelfde situatie als die waarin de andere kandidaat-lidstaten zich bevinden, zij het dat de situatie minder complex is.
In de fase van de uitgesproken kritiek die we een paar jaar geleden hadden, viel het met Slovenië nooit mee om het land echt te betrappen op grote fouten of gebreken die geen rechtstreeks verband hadden met het dagelijks leven of het transitokarakter. Maar zodra de toetreding tot Europa een feit wordt, zal het voor iedereen - Slovenië inbegrepen - niet gemakkelijk worden de aangegane verbintenissen na te komen.
Hoe dan ook, de rapporten die de internationale organisaties over Slovenië uitdelen, maken melding van een functionerende markteconomie en naleving van de criteria van Kopenhagen, die bepalen welk niveau bereikt moet worden.
In het verslag is een alinea opgenomen over de strijd die moet worden aangebonden tegen fraude, corruptie en handel in verdovende middelen. Uiteraard heeft Slovenië met dit soort problemen te maken, maar toch in mindere mate dan andere landen. Een verwijzing daarnaar dreigt dan ook het verslag enigszins uit balans te brengen. De beste oplossing zou zijn om die alinea simpelweg te schrappen. Trouwens, onlangs is van 102 landen de perceptie van corruptie opgemeten, en Slovenië blijkt op de 27e plaats te staan. Ook heeft het land in 2002 een conferentie over corruptie belegd. Men kan dus echt niet stellen dat het land op dit terrein gebrek aan belangstelling toont.
Tot slot een technische kanttekening: de term 'denationalisering? die ik in de originele tekst gebruik, is in sommige talen vertaald als 'privatisering?, maar dat is een ander begrip.

Van Orden (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het uitbreidingsproces is iets waar wij in grote lijnen allemaal achter staan. Het is echter spijtig dat de Europese Unie enerzijds zware eisen stelt aan de kandidaat-landen en anderzijds zelf haar zaken nog niet op orde heeft. Ik denk daarbij met name aan de noodzaak tot hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het financieel beheer van de Commissie, die nog altijd niet bij machte schijnt op gepaste wijze verantwoording af te leggen voor de besteding van de omvangrijke openbare middelen die haar door onze belastingbetalers ter beschikking worden gesteld.
Verder hoop ik dat de kandidaten, wanneer zij eenmaal het stadium van onvoorwaardelijk enthousiasme voor de Europese Unie voorbij zijn, in veel opzichten wat sceptischer tegen het project Europa gaan aankijken. Aangezien de meeste van hen nee hebben gezegd tegen het afschuwelijke communistische experiment dat de afgelopen vijftig jaar in hun landen tot zo veel ontwrichting en corruptie heeft geleid, lijkt de hoop gerechtvaardigd dat zij zich zullen verzetten tegen een inbreuk op hun nationale soevereiniteit en de stroom van linkse politieke correctheid die te vaak door EU-instellingen wordt opgewekt, niet zonder meer over zich heen zullen laten komen.
Als rapporteur voor Bulgarije wil ik de parlementaire delegatie uit Bulgarije in het bijzonder welkom heten. Ik ben mij bewust van de enorme vooruitgang die Bulgarije de laatste jaren heeft geboekt ten aanzien van economische, politieke en sociale hervormingen. EU-lidmaatschap in 2007 is een realistisch doel, en dat moeten wij beamen. Het land verdient onze volledige medewerking bij het bereiken van dat doel.
Bulgarije is sterk vooruitgegaan de laatste jaren. Het heeft nu een goed werkende markteconomie, en de privatisering is op de goede weg. De voorstellen voor hervormingen binnen de overheid en de aanpak van corruptie vormen verder een wezenlijk uitgangspunt voor politieke en economische veranderingen. Er is op heel veel terreinen heel veel te doen. De grijze economie is omvangrijk en het werkloosheidscijfer is hoog, kenmerken die niet helemaal vreemd zijn aan sommige van de landen die al lid zijn van de Europese Unie.
De macro-economische vooruitgang moet zich nog vertalen in concrete economische voordelen voor de bevolking in het algemeen. Er zijn nog steeds grote gebieden waar armoede heerst. Dat geldt niet alleen voor de Roma, waarvoor een krachtiger optreden nodig is, maar voor de Bulgaren meer in het algemeen. Binnen iedere bevolking zijn kinderen steeds het kwetsbaarst, en ik heb dan ook in het bijzonder gewezen op de noodzaak om meer middelen vrij te maken, waaronder Gemeenschapsgelden, om het welzijn van en de zorg voor kinderen op een aanzienlijk hoger peil te brengen.
Ik wil graag iets kwijt over de kerncentrale van Kozlodoej en met name over de sluitingsdata van de eenheden 3 en 4. Over deze kwestie zijn uitgesproken meningen naar voren gebracht, en er is helaas een symbolische discussie ontstaan, waarbij de partijen aan weerszijden zich hebben ingegraven. Bij kernenergie moeten veiligheidsoverwegingen altijd de grootst mogelijke aandacht krijgen. Het lijkt echter vanuit het oogpunt van veiligheid niet goed verdedigbaar dat de sluiting niet in 2008 kan plaatshebben, in plaats van in 2006, als de economie van Bulgarije daar duidelijk mee is gediend.
Het besluit daarover moet worden genomen tijdens de collegiale toetsing die in de EU onder auspiciën van de Raad plaatsheeft, waarbij gekeken moet worden naar de uitkomsten van de missie van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie in juni en een objectieve analyse van de economische gevolgen van sluiting.

Nicholson of Winterbourne (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik de Conferentie van voorzitters bedanken voor het feit dat zij deze unieke vergaderperiode heeft bedacht en gehouden. Ik wil ook onze oud-collega de heer Haarder bedanken, die samen met zijn team een historisch Deens voorzitterschap realiseert. Hulde met name aan de commissaris zelf en zijn team. Het krachtige leiderschap van de commissaris heeft alle obstakels die de uitbreiding zouden kunnen vertragen uit de weg geruimd. Hij en zijn team hebben enorme en ontzaglijke problemen met succes aangepakt en opgelost, zodat we nu in deze gunstige omstandigheden verkeren.
In die context heet ik in het bijzonder de Roemeense parlementaire afvaardiging welkom. Roemenië heeft, evenals andere kandidaat-lidstaten in deze tweeledige maar enkelvoudige uitbreiding, een substantiële vooruitgang geboekt die vooral heel duidelijk gestalte heeft gekregen sinds december 1999, toen de nieuwe regering aan het bewind kwam, na de Conferentie van Helsinki. Als Roemenië het nieuwe, uitstekende marsplan van de Commissie goed volgt en de steun krijgt van de Commissie, de Raad en het Parlement, kan het land ongetwijfeld de streefdatum voor de toetreding tot de EU van 1 januari 2007 halen, en niet omdat het daar recht op heeft, maar door zijn eigen prestaties. Daarom is het mijn diepe wens dat die streefdatum in het verslag van het Parlement wordt aangehouden. Ik vertrouw erop dat Roemenië aan het eind van deze week lid wordt van de NAVO. Met hard werken, consequentheid, toewijding en onze steun kan Roemenië op 1 januari 2007 ook hier vertegenwoordigd zijn. Ten overstaan van dit Huis wil ik de voortgang van Roemenië prijzen.

Oostlander (PPE-DE)
, corapporteur. Voorzitter, Turkije heeft als kandidaat-lidstaat een bijzondere status. We hebben al hele lange relaties met Turkije, niet alleen in de EU, als kandidaat of als zich aankondigende kandidaat, maar met name ook met Turkije als medelid van de NAVO. Dat was een uitstekende positie die wij van Turkije altijd hebben gewaardeerd en nog waarderen. De EU is echter wat anders, dat gaat veel dieper. Dat komt neer op het delen van de karakters van de staten die daaraan deelnemen, want als leden van de Europese Unie besluiten we over elkaars toekomst. Vandaar dat politieke criteria een zo buitengewoon hoge plaats innemen. We hebben daar voorheen helemaal nooit zo aan gedacht, we waren toen nog een economische gemeenschap. Dat we rechtsstaten waren met een functionerende parlementaire democratie was eigenlijk doodnormaal, daar sprak je dus niet eens meer over. Maar nu ligt dat anders.
Bij de uitbreiding hebben we ontdekt hoe belangrijk het karakter van de Europese Unie als bond van democratische rechtsstaten is. Ik denk dat het ook van buitengewoon groot belang is dat we tegen Turkije blijven zeggen: ons standpunt, dat wij in Helsinki hebben ingenomen, is: pas als u aan de politieke criteria van Kopenhagen gaat voldoen, kunnen wij starten met de onderhandelingen over uw lidmaatschap. Ik vind dat een duidelijke en heldere houding, die we absoluut moeten vasthouden. Vanuit dat principiële standpunt gezien, is het noemen van een datum vóór de start van de onderhandelingen zeer inconsequent. Mocht de Raad daar toch direct of indirect toe overgaan, dan zegt hij daarmee dat de politieke criteria voor hem eigenlijk niet zo essentieel zijn. Ik heb zelfs constructies gehoord waarin werd gezegd dat de Raad een datum zal vaststellen waarop wordt bepaald wanneer de start van de onderhandelingen zal zijn. Zo iets ergs, zeer gewaardeerde Raadsvoorzitter, beste vriend Haarder, zo iets ergs gaat u ons toch niet aandoen. Ik neem aan dat u Europa voor zo'n indirecte constructie behoedt en dat de politieke criteria gewoon consequent voorop blijven staan. Als het karakter van de EU zelf er niet toe zou doen, dan zou de Raad zich ook kunnen afvragen waarom dan nog langer moet worden doorgepraat? Ik reken er echter op dat zoiets niet zal plaatsvinden in de komende Raad. Ik verwerp zo'n oppervlakkige redenering. Zij schaadt de belangen van de Europese Unie en die van de Turkse burger, en - heel belangrijk - zij ondergraaft tevens het draagvlak voor deze toetreding dat nu bij de Europese bevolking bestaat. We hebben het in Nederland onlangs meegemaakt dat zelfs met betrekking tot een uitstekend land als Polen, waar we allang relaties mee hadden en waarvan we een grote gelijkheid in politieke cultuur hebben kunnen zien, gedreigd werd met een referendum over toelating. Als de toetreding van een kandidaat-lidstaat geen draagvlak heeft bij de bevolking kunnen er de grootst mogelijke ongelukken gebeuren en daarom moet het proces ook voor Turkije zeer nauwkeurig worden begeleid.
Bij geen van de kandidaat-lidstaten is het punt rechtsstaat en democratie zo moeilijk gebleken. Vergeleken daarmee is de overname van de rest van het acquis helemaal niet zo'n erg groot probleem, voor wat Turkije betreft tenminste. Commissaris Verheugen heeft daarstraks gezegd dat met name Helsinki, met de stelling dat Turkije nu echt een kandidaat-lidstaat is, zoveel goeds heeft gedaan voor het nemen van stappen in Turkije. Wij hebben dat natuurlijk allemaal gezien en wij waarderen dat die stappen voor de verhoudingen in Turkije belangrijk waren, maar voor ons waren ze nog niet genoeg. Mijn belangrijkste vraag is echter: waarom doet Turkije dat, er moet toch een overtuiging achter steken? Was die belofte vanuit Europa noodzakelijk om Turkije de weg naar een rechtsstaat te laten inslaan? Dat zou toch niet goed zijn. We moeten er toch op kunnen rekenen dat de Turkse regering, ook de nieuwe Turkse regering, uit overtuiging de weg naar rechtsstaat en democratie inzet. Dat moet geen voorwerp van gesjacher zijn van de kant van de Europese Unie, dat moet spontaan zijn.
Ik herinner mij gesprekken met de Roemeense ministers die zeiden dat zij het probleem dat zij hadden met Oekraïne over dat kleine eilandje in de Zwarte Zee zelf hadden opgelost. Ik zei dat wij daar natuurlijk wel tegenaan hadden gedrukt. Nee, zeiden zij, wij hebben dat zelf opgelost, want Roemenië hecht eraan dat de vervulling van die criteria een spontane zaak is. Ik vind dat uitstekend van de Roemenen en ik hoop ook dat Turkije wat dat betreft uit overtuiging die weg zal gaan. Is dat niet zo, dan komt het vertrouwen er nooit.
Ik ben vatbaar voor de wens dat Turkije een positief signaal krijgt en daarom steun ik ook van harte de paragraaf die van socialistische zijde is ingediend over uitbreiding van de samenwerking in meerdere sectoren. Dat is een praktisch nut. Maar het kan natuurlijk wel even duren voordat je vanuit dat stadium in het stadium van onderhandelingen en lidmaatschap komt. Vandaar dat ik ook de tekst van het amendement-Ferber steun, waarin wordt gezegd dat er dan wel iets moet worden geregeld en dat we met elkaar zullen moeten afspreken of we daar for the time being nog een bepaalde vorm voor moeten kiezen. Ik ben niet gelukkig met de schrappingen die zijn voorgesteld in dat amendement, want die halen het kader van het hele toetredingsproces weg. Ik hecht eraan, mijnheer de Voorzitter, dat we dat kader te allen tijde consequent en principieel overeind houden. Ook voor Turkije.

Böge (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, als rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie wil ik benadrukken dat de politieke en economische voordelen van de uitbreiding de potentiële kosten voor het begrotingsbeleid uiteraard verre overstijgen. Toch is het van belang dat wij een op middellange en lange termijn betrouwbaar en voor beide zijden aanvaardbaar kader voor het begrotingsbeleid creëren. Voor het jaar 2006 hebben wij het bijvoorbeeld over een kader voor het begrotingsbeleid van ongeveer 15 miljard euro aan de uitgavenzijde, waar evenwel - en dit wordt vaak over het hoofd gezien - 5 miljard eigen middelen tegenoverstaan in de vorm van bijdragen van de nieuwe landen.
Het is in dit verband van belang nogmaals de fundamentele standpunten te verduidelijken ten aanzien van de aanpassing van de financiële vooruitzichten, waar het Parlement in juni over heeft gestemd. Intussen heeft de Raad op de Top in Brussel het advies van het Parlement gedeeltelijk overgenomen, bijvoorbeeld de stapsgewijze integratie op het vlak van de directe betalingen voor de landbouw, of de precisering dat geen van de nieuwe lidstaten na de uitbreiding tot de nettobetalers zal behoren, alsmede een regeling die moet voorkomen dat een land er na de toetreding financieel slechter voor staat dan onmiddellijk ervoor.
Ik vind het uiterst belangrijk dat de aanpassing van de financiële vooruitzichten geschiedt overeenkomstig artikel 25 van het Interinstitutioneel Akkoord, dat wil zeggen dat deze op voorstel van de Commissie gemeenschappelijk - zo staat daar letterlijk -, gemeenschappelijk door de Raad en het Parlement met de vereiste meerderheid wordt aangenomen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik verwacht dat bijvoorbeeld in het kader van de begrotingsbemiddeling wordt duidelijk gemaakt, dat het Parlement voortdurend en gedetailleerd op de hoogte moet worden gehouden van de voortgang van de onderhandelingen en dat er gedurende de komende maanden in een triloog overeenstemming wordt bereikt over de procedure ter aanpassing van de financiële vooruitzichten. Er zijn namelijk nog talrijke onbeantwoorde vragen: hoe moeten wij bijvoorbeeld de formulering van punt 12 van de conclusies van Berlijn interpreteren, waarin uitdrukkelijk staat dat men streeft naar een strikte scheiding tussen de uitgaven van de oude Europese Unie en de nieuwe lidstaten? Blijft deze verklaring geldig of zal er na de uitbreiding per rubriek een gemeenschappelijke begroting komen? Hierover is opheldering dringend gewenst.
Zal er met het oog op de toetredingsdatum op 1 mei 2003 een aanvullende begroting komen? Is het eigenlijk wel zinvol gedurende vier maanden pretoetredingsprogramma's te organiseren en uit te voeren en vervolgens gedurende acht maanden - of het nu gaat om het landbouw-, het structuur- of het binnenlands beleid - de nieuwe lidstaten als zodanig te behandelen?
Ik ben van mening dat het ook ten aanzien van de nieuwe buurlanden en partnerschappen van belang is om nauwkeurig na te gaan, welke financiële aanpassingen wij bijvoorbeeld in rubriek 4 - buitenlands beleid - moeten doorvoeren. Hierbij gaat het om Turkije, maar tevens om andere buurlanden en nieuwe partners, ten aanzien waarvan wij met elkaar over heel bijzondere nieuwe partnerschappen zullen moeten spreken,

Ettl (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, vandaag wordt gekenmerkt door een goede gemeenschapszin en vertrouwen in de toekomst van Europa. Een positieve instelling draagt ertoe bij dat de problemen worden opgelost die de kandidaat-lidstaten nog te wachten staan. Economische aanpassingsprocessen vereisen van alle partijen een zo groot mogelijke politieke en sociale toewijding.
Alleen al de herstructureringsprocessen van de zware industrie en de mijnbouw vergen versterkte begeleidende maatregelen om de stijgende werkloosheid tegen te gaan. Daarom moeten alle middelen worden ingezet waarmee dit kan worden bewerkstelligd en moet de sociale dialoog in de kandidaat-lidstaten worden versterkt. Alleen dan wordt een democratische ontwikkeling van de sociale en arbeidswetgeving gegarandeerd. We hebben het veel en vaak over de sociale dimensie van Europa, maar we vergeten daarbij bewust erop te wijzen dat de sociale wetgeving een net zo belangrijk onderdeel van het acquis communautaire vormt als bijvoorbeeld de concurrentievoorschriften.
De omzetting van het sociale acquis is voor geheel Europa van belang, omdat daardoor stabiliteit kan worden bereikt en mogelijke conflicten kunnen worden voorkomen. In het licht daarvan wil ik u verzoeken de beide amendementen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, die de heer Oostlander en ik hebben ingediend, aan te nemen.
In de nog resterende tijd tot aan de toetreding van de kandidaat-lidstaten moet er nog veel gebeuren op het gebied van het werkgelegenheidsbeleid, het economisch beleid en het sociaal beleid. De lidstaten die aan de kandidaat-lidstaten grenzen moeten grensoverschrijdende samenwerking ondersteunen en stimuleren. De werknemers in deze gebieden moeten worden geholpen om zich beter te kunnen aanpassen aan de ontwikkeling van de arbeidsmarkt. Alleen daardoor kunnen de vooroordelen die er nog zijn met betrekking tot het vrije diensten- en werknemersverkeer worden weggenomen.
In ieder geval - en dat wil ik tot slot benadrukken - moeten wij de kandidaat-lidstaten het grootste respect betuigen voor de prestaties die zij tot dusver hebben geleverd met het oog op de toetreding tot de EU.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad en collega bij de parlementaire werkzaamheden, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de uitbreiding is een historische en morele noodzaak en een unieke kans om dit continent weer met zichzelf in het reine te brengen.
Uit zowel het debat dat wij vanmorgen hebben gehouden als het debat dat hier momenteel wordt gevoerd over het verslag van de heer Brok die ik overigens met zijn werk wil feliciteren blijkt dat wij een noodzakelijke taak moeten verrichten: wij moeten diep nadenken over onszelf, over onze rol in de wereld, over het eenwordingsproces van de Europese Unie, over de huidige communautaire structuur en over de vorm die de uitgebreide Unie dient aan te aannemen.
Mijns inziens nemen de werkzaamheden van de Europese Conventie in het kader van deze denkoefening een fundamentele plaats in. Daarom juist moeten wij een passende formule zoeken om de vertegenwoordigers van de kandidaat-landen zoals hier vanochtend is gevraagd bij de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie te betrekken.
Wat de korte termijn betreft, ben ik ervan overtuigd dat wij dankzij de inspanningen van de Europese Commissie, de lidstaten en de kandidaat-landen binnen enkele weken in Kopenhagen een redelijk en billijk akkoord zullen kunnen voorleggen. Als wij voor iedereen gelijke en derhalve niet-discriminerende voorwaarden hanteren, zullen wij er mijns inziens tevens in slagen met behulp van de hier vanochtend uiteengezette pretoetredingsstrategieën de nodige bakens uit te zetten en de lopende onderhandelingen tot een goed einde te brengen.
Desalniettemin lijkt het mij van wezenlijk belang, mijnheer de Voorzitter, dat wij ons niet blindstaren op het hier en nu. De geschiedenis is niet slechts een verhaal in de verleden tijd. Als wij geen vorm geven aan onze ambities en toekomstplannen, zullen wij niet in staat zijn de toekomst in kaart te brengen en zullen wij bovendien de grootste moeite hebben om het verleden te begrijpen.
Mijnheer de Voorzitter, vandaag wordt de geschiedenis in de tegenwoordige tijd geschreven. In dit historische heden waarvan wij deel uitmaken, profileert de Europese Unie zich als een van de hoofdrolspelers. Zij is weliswaar uitgegroeid tot een economische, financiële en industriële grootmacht, maar zij moet dringend haar aanwezigheid op het internationale toneel versterken en een veiligheids- en defensiebeleid in het leven roepen waarmee zij het hoofd kan bieden aan de nieuwe dreigingen, met name na de aanslagen van 11 september.
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten de uitdagingen die aan de uitbreiding verbonden zijn overwinnen; wij moeten alle mogelijkheden en samenwerkingsvormen ten volle benutten; wij moeten een gemeenschappelijke politieke en economische ruimte van meer dan 500 miljoen burgers tot stand brengen waar in een eerste fase 300 miljoen mensen dezelfde munt zullen gebruiken. Mijnheer de Voorzitter, al met al denk ik dat het met een beetje vrijgevigheid en de nodige toekomstvisie mogelijk moet zijn om de cijfers, hoe belangrijk die ook zijn, ondergeschikt te maken aan onze idealen.

Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Verheugen, geachte afgevaardigden, aan het begin van mijn uiteenzetting wil ik namens mijn fractie en mijzelf ook aan de Commissie onze dank uitspreken voor dit debat, voor al het werk dat de berichtgeving omtrent de uitbreiding heeft gekost, voor al het werk ter voorbereiding van de uitbreiding en voor de uitstekende samenwerking. Mijnheer de commissaris, dat is niet alleen lippendienst, want wij hebben inderdaad te allen tijde alle nodige informatie gekregen. Wij hebben dit debat gevoerd in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en ik wil de voorzitter van deze commissie danken voor zijn verslag en de algehele samenwerking. Alle fracties, alle politieke krachten binnen deze commissie hebben naar mijn mening gedaan wat binnen hun mogelijkheden lag om dit historische proces kritisch te begeleiden en eraan bij te dragen dat dit proces, de uitbreiding, een succes wordt.
Ik wil twee punten aankaarten die ik in aanvulling op de opmerkingen van de afgevaardigden over de afzonderlijke landen en over het algemene gedeelte, die juist en verstandig waren, wil bespreken. Het gaat daarbij om twee concrete problemen.
In de eerste plaats gaat het om het voorstel van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties over Cyprus dat door iedereen goed is ontvangen. Over één punt zouden evenwel misverstanden kunnen ontstaan in Bijlage IX, namelijk de voorstellen over artikel 1, lid 1, met betrekking tot het houden van een referendum voor de burgers in dit verdeelde land, wanneer de basisovereenkomst is aangenomen. De vragen in het referendum moeten met 'ja' of 'nee' worden beantwoord. Het referendum gaat eerst over de nieuwe structuur van het land en vervolgens over de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie. Mijns inziens moet de Europese Unie - ik ben blij dat u mij reeds een teken geeft, mijnheer de commissaris - volledig onafhankelijk daarvan ingevolge de overeenkomsten van Helsinki over deze kwestie beslissen. En Cyprus moet zich hier ook over uitspreken.
In de tweede plaats gaat het om Turkije. Ik wil u eraan herinneren dat wij vandaag niet over Turkije debatteren, omdat wij nu het debat over de uitbreiding voeren en Turkije op dit moment geen toetredingsland is. Turkije is een kandidaat en heeft deze status sinds 1999. Toch voldoet Turkije nog niet aan de politieke criteria van Kopenhagen, ondanks alle grote inspanningen van het land en de grote successen en ontwikkelingen waarop het kan bogen. Ik zie daarom geen reden om nu een datum te noemen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wil derhalve benadrukken dat het vaststellen van een datum in ieder geval voor ons uitgesloten is!

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Raad, commissaris, dames en heren en beste toekomstige parlementsleden op de tribune, dit is een historische dag, een soort voorproefje van het grote feest dat wij binnenkort samen zullen vieren.
Het feest zal de voltooiing van de lange reis markeren die wij samen hebben gemaakt met als doel Europa te verenigen.
Straatsburg en zijn omgeving zijn getuige geweest van de manier waarop men Europa vroeger trachtte te verenigen. De vele anonieme graven van duizenden Franse en Duitse jongens vormen een tragische herinnering aan de manier waarop geweld en dwang werden gebruikt om de eenwording van Europa op te leggen. De Berlijnse muur was daarentegen omgekeerd een manier om te beletten dat mensen bijeenkwamen en ideeën gedeeld werden. Het unieke van de Europese Unie is het geniale, maar historisch gezien zeldzame, idee om mensen via de onderhandelingstafel te verenigen in plaats van via een loopgravenoorlog. Mijn collega mevrouw Paulsen zegt altijd dat de Europese Unie macht geeft aan bureaucraten en niet aan soldaten, wat ik goed geformuleerd vind.
De Europese Unie bestaat echter niet alleen uit bureaucraten, maar ook uit politici met visies en ideeën. Het hele Europees Parlement is overtuigd van de voordelen van het gezamenlijk ontwikkelen van de Europese samenwerking. Wij hebben de uitbreiding consequent en standvastig gestimuleerd door middel van duidelijke data, eisen en vaste punten. Soms heerste er veel onrust in de nationale regeringen en de binnenlandse politiek, maar wij hebben voet bij stuk gehouden. Het verslag-Brok geeft duidelijk uiting aan deze overeenstemming. De ELDR-Fractie steunt het verslag.
Voor ons liberalen heeft de uitbreiding, of de hereniging, al jarenlang de hoogste prioriteit. Het is een logisch gevolg van de val van de Berlijnse muur en de opkomst van de democratie, de vrijheid en de markteconomie in Oost- en Midden-Europa. De Europese Unie is lange tijd incompleet geweest, met alleen leden uit West-Europa. Alleen door gezamenlijke inspanningen kunnen wij de gemeenschappelijke normen en waarden en ambities verdedigen en beschermen, dat wil zeggen vrijheid, democratie, de mensenrechten en een goed functionerende markt met economische groei en welvaart in Europa, waar het om de burgers draait.
De grote problemen waarvoor wij staan, zoals het milieuprobleem, grensoverschrijdende criminaliteit, de rol van Europa in de wereld en onze plicht om te zorgen voor een rechtvaardiger wereldorde vereist ook gemeenschappelijke inspanningen, evenals de werkzaamheden in verband met het hervormen van de Europese instellingen om ze democratischer en efficiënter te maken. Ik kijk uit naar de bijdragen en frisse ideeën van onze nieuwe collega-afgevaardigden op dit gebied.
Mijnheer de Voorzitter, in een verenigd Europa zijn alle landen verschillend, maar gelijkwaardig en ze moeten met dezelfde maatstaven beoordeeld worden. Wij liberalen hebben ons hardnekkig ingezet voor de naleving van de criteria van Kopenhagen, met name de politieke criteria. Schendingen van de mensenrechten kunnen nooit gerechtvaardigd worden en wij zijn blij met de grote vooruitgang die is geboekt in de kandidaat-landen. Wij zullen deze aspecten, zoals respect voor de minderheden, persvrijheid en goed bestuur, in zowel de oude als de nieuwe lidstaten blijven verdedigen. Wij vinden dat de vrijwaringsclausules op deze manier gebruikt moeten worden, dat wil zeggen door een continue controle van de manier waarop wij onze gemeenschappelijke normen en waarden toepassen en respecteren. Wij moeten eisen aan onszelf stellen, zowel in de oude als de nieuwe lidstaten. Wij mogen de Europese Unie niet opdelen in A-lidstaten en B-lidstaten.
Er zijn dit najaar veel moeilijke kwesties opgelost. Het Deense voorzitterschap heeft fantastisch werk geleverd, evenals de kandidaat-landen. Natuurlijk zou het geweldig zijn als wij aan het eind van dit jaar ook een oplossing voor de kwestie Cyprus zouden vinden. Ik hoop dat iedereen kan bijdragen aan een dergelijke oplossing. Ik wil ook dringend verzoeken om een positief signaal af te geven aan Turkije. De nieuwe regering is veel aanmoediging en steun waard.
Het verslag-Brok moet gezien worden als een uitnodiging voor de kandidaat-landen voor een feest. De opheffing van de opdeling van 'wij in de Europese Unie? en 'jullie in de kandidaat-landen? en het tot stand brengen van een 'wij in de Europese Unie? is namelijk een feestelijke gebeurtenis.

Brie (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, het hoeft niet nog eens gezegd te worden dat het vandaag in ieder geval voor het Parlement een historische dag is. Ook mijn fractie zal met een grote meerderheid het verslag-Brok steunen. Bovendien beschouwen wij de uitbreiding van de Europese Unie eveneens als een historische kans. Mijnheer Haarder, ik begrijp niet helemaal waarom u en ook mevrouw Malmström hebben gesproken over de hereniging. Als ik naar de geschiedenis van Europa kijk, valt het mij op dat dit continent in feite nog nooit verenigd is geweest. De prestatie die nu wordt geleverd, wordt des te groter, aangezien het om de eerste vereniging van Europa gaat.
Ik wil de harmonie niet al te zeer verstoren, maar toch wil ik in ieder geval drie probleempunten noemen op grond waarvan ik niet helemaal tevreden ben met het verslag ondanks de brede steun die het geniet. Ten eerste vind ik het jammer dat nagenoeg alle amendementen zijn afgewezen die betrekking hebben op de grote sociale problemen en de knelpunten op het gebied van het werkgelegenheidsbeleid die door de transformatieprocessen en het toetredingsproces in de kandidaat-lidstaten zijn ontstaan. Ook in het concrete beleid wordt hieraan te weinig aandacht besteed.
Ten tweede blijft het voor mijn fractie ombevredigend dat de gelijkwaardige behandeling van de nieuwe lidstaten en hun burgers niet vanaf het begin wordt gewaarborgd, wat bij vorige toetredingen wel het geval was. Mijnheer de commissaris, u heeft zeer veel gedaan voor de publieke opinie, dat weet ik, maar de egoïstische opstelling van een aantal regeringen heeft toch fundamentele zaken tegengehouden. Ik weet wat de problemen zijn, maar ik vind het toch geen goede zaak als juridische en financiële discriminatie niet van het begin af aan wordt voorkomen in een uitbreidingsproces dat als een historische taak wordt betiteld.
Ten derde betreuren wij het dat de voorstellen voor meer inspanningen in de grensgebieden niet in het verslag zijn opgenomen. Mijns inziens doen de verantwoordelijke regeringen en mogelijk ook de Commissie met name op deze gebieden nog te weinig om de aanstaande ingrijpende veranderingen op positieve wijze te ondersteunen. Het is op dit moment niet uitgesloten dat in ieder geval sommige van deze regio's eerder transitgebieden van de uitbreiding zullen worden. Los van het reële probleem dring ik er derhalve bij Commissie en regeringen nogmaals op aan alles in het werk te stellen om van de huidige grensregio's een proeftuin van Europese integratie te maken en deze gebieden te laten profiteren van de positieve resultaten op menselijk en sociaal vlak. Daarmee zijn zeer positieve resultaten geboekt in de vroegere grensgebieden zoals Saarland, Lotharingen en Luxemburg.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, laten we hopen dat de heer Giscard d'Estaing net zo veel discussie losmaakt met zijn Conventievoorstel als met zijn opmerkingen over de onwenselijkheid van het lidmaatschap van Turkije. Opeens rolt iedereen over elkaar heen over de vraag of Turkije nou wel of niet terecht het lidmaatschap in het vooruitzicht is gesteld. In die discussie zijn de twee uitersten eerlijk gezegd niet zo interessant. Aan de ene kant zijn er de mensen die zeggen: ja, mits aan alle voorwaarden wordt voldaan. Aan de andere kant zijn er de mensen die zeggen: nee, nooit. Daartussenin doen een hoop mensen hun best om allerlei nuanceringen aan te brengen. De bijdrage van de heer Brok was daar een typisch voorbeeld van. Hij is helaas niet meer aanwezig, maar als ik hem goed begrepen heb, heeft hij vandaag gezegd dat hij vindt dat Turkije een kans moet krijgen. Maar als Turkije aan alle eisen van de Europese Unie voldoet dan is het geen Turkije meer.
Alstublieft, collega's, mijnheer Brok, laten we toch ophouden met dat woordenspel, met dat creëren van mist. Gisteren was er mist op het vliegveld, vandaag creëert u mist in de vergaderzaal. In de media heeft de heer Brok heel duidelijk gezegd dat hij de beslissing van '99 om Turkije kandidaat te maken een vergissing vond en dat die vergissing hersteld zou moeten worden. Ik juich de flexibiliteit van de heer Brok toe en ik juich ook zijn standpunt van vandaag toe, maar bij zo'n opstelling, bij dat standpunt van vandaag past dan niet de ondersteuning, door hemzelf als rapporteur, van een amendement van de heer Ferber waarin staat dat er een speciale relatie moet komen tussen de EU en Turkije. Dat is een alternatief voor lidmaatschap. Daar ben ik niet voor en ik hoop dat de heer Brok daar vandaag en ook morgen niet voor is.
Collega's, laten we toch ophouden met het creëren van mist en het gegoochel met woorden. Als wij een verschil van mening hebben onder elkaar, dan is het over de timing, dan is het over de verschillende fases in de toenadering tussen Turkije en de EU. Dan is het geen discussie meer over het doel van al die inspanningen, namelijk het lidmaatschap. Weg met die dubbele agenda's, weg met de hypocrisie, weg met het "ja" zeggen en "nee" hopen. Als wij "ja" zeggen tegen Turkije dan betekent dat dat de EU alles in het werk zal stellen opdat Turkije lid kan worden, ooit in de toekomst.
Wat betekent dat nu concreet? Als de nieuwe Turkse regering de kansen op de oplossing van het conflict op Cyprus aangrijpt, als deze regering de reeds genomen hervormingen eindelijk in de praktijk omzet, als die regering daarbovenop nieuwe hervormingen wil doorvoeren, zoals zij dit weekend heeft aangekondigd met een zero tolerance voor martelingen, als diezelfde regering eigenlijk eens gevangenen, zoals Sacharov-prijswinnares Lela Zana, vrij zou laten... Als dat allemaal gebeurt, collega's, dan kan de EU niet achterblijven. Ik zeg het commissaris Verheugen na: als de kandidaat-lidstaten zich in de richting van de EU bewegen, dan kan de EU niet stil blijven staan. Dat betekent dat ook de toenadering tussen Turkije en de EU niet van één kant kan komen. Wat mij betreft betekent dit dat er in Kopenhagen serieus wordt nagedacht over het geven van een zogenaamde review date, een datum, bijvoorbeeld over een jaar, waarop wij nogmaals kijken of Turkije aan alle voorwaarden en alle politieke criteria voldoet en dat we dan, als dat oordeel positief is, de moed moeten hebben om hun een datum voor onderhandelingen in het vooruitzicht te stellen.

Andrews (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, in de afgelopen weken is er veel werk verzet om het proces van de uitbreiding te versnellen, maar een aantal moeilijkheden moet nog uit de weg geruimd worden, voordat de uitbreiding van de EU werkelijkheid wordt. We moeten de uitdagingen waarmee we in de aanloop naar de toetreding van de tien landen tot de Europese Unie worden geconfronteerd, niet onderschatten.
De EU-Conventie moet niet vergeten dat een groot aantal kandidaat-lidstaten nog referenda moet houden over toetreding tot de EU. Wij zouden dat zo ongecompliceerd mogelijk moeten maken voor de burgers in die landen. Op dat punt kan de EU-Conventie in de problemen komen: zij loopt veel te ver vooruit op de Europese volkeren. Willen we in alle ernst de kandidaat-lidstaten vragen om volgend jaar per referendum het toetredingsverdrag te ratificeren, en een jaar later nog een EU-Verdrag over wijzigingen in het dagelijks functioneren van de Unie? Waarop zouden de burgers in de betreffende landen hun beslissing in het referendum van volgend jaar moeten baseren? Op de bestaande EU-Verdragen - met inbegrip van het onlangs geratificeerde Verdrag van Nice - of op een reeks nieuwe voorstellen van de EU-Conventie? Hebben we dan niets geleerd van het recente referendum in Ierland over het Verdrag van Nice? Het Verdrag was in alle opzichten tamelijk bescheiden, maar het was erg moeilijk om de onderwerpen aan de burgers uit te leggen. We zijn er in tweede instantie deels in geslaagd om het Verdrag uit te leggen, maar het gebrek aan kennis van EU-kwesties blijft sterk aanwezig.
Toch zijn er bepaalde mensen op de EU-Conventie die zich haasten om allerlei zaken ingrijpend te hervormen met betrekking tot het dagelijks functioneren van de Unie. Wij geven tegenstrijdige signalen en voorstellen aan de burgers in de kandidaat-lidstaten. Sterker nog, ik geloof dat de EU-Conventie het risico loopt het proces van de uitbreiding te verstoren. Ik wijs het Huis en de leden van de Conventie erop dat de Conventie een consultatief proces is - de werkelijke besluiten moeten door de Raad van ministers genomen worden.
Laten we het werk niet onderschatten dat nog gedaan moet worden, voordat de uitbreiding werkelijk succesvol kan zijn. De kandidaat-lidstaten moeten alle richtlijnen en verordeningen van de EU implementeren. De onderhandelingen over de uitbreiding zijn opgedeeld in 38 verschillende hoofdstukken. Het zal de kandidaat-lidstaten tijd kosten om al deze wetgeving te implementeren. We weten allemaal dat de toetreding van tien nieuwe landen geen eenvoudige taak is. Het belangrijkste punt is het tempo van de hervormingen. Diplomaten en politici mogen de Europese burgers niet te ver vooruit zijn, waar het om toekomstige ontwikkelingen gaat. We moeten de burgers in elke fase achter ons krijgen en kunnen niet bij voorbaat van hun steun uitgaan.
Vanuit een Iers perspectief is de situatie zo, dat elk toekomstig EU-Verdrag dat aan de Ierse grondwet lijkt voorbij te gaan uiterst moeilijk - zoniet onmogelijk - te verkopen zal zijn aan de Ierse burgers. Elk voorstel dat de vertegenwoordiging van de kleine lidstaten binnen de instellingen van de EU verzwakt, staat lijnrecht tegenover het gelijkheidsbeginsel dat een expliciet doel is van de Europese Unie.

Belder (EDD).
Voorzitter, er is heel wat rumoer over de uitbreiding. Voorzover het de EU-fähigkeit van de nieuwe lidstaten betreft, kan ik kort zijn: het verslag-Brok biedt een goed inzicht in de nog resterende twijfels van de kant van de EU. De kandidaat-lidstaten moeten hun inspanningen op onderdelen intensiveren. En Europese en nationale politici dienen de voorafgaande inspanningen van de kandidaat-lidstaten aan hun bevolking duidelijk te maken.
Een ander punt is de kandidatuur van Turkije. In Helsinki werd het land, onder grote druk op de EU, officieel kandidaat-lid. Nu probeert Ankara de EU opnieuw te pressen om een datum voor opening van de onderhandelingen te geven. Mij lijkt echter duidelijk dat de EU die druk moet weerstaan. Ten diepste omdat Turkije geen land is dat in de EU past. Het land is wel een democratie, maar beslist geen Westerse. En alhoewel het een seculiere staat is, zijn de cultuur en de geschiedenis zeer verschillend van de huidige door het christendom gestempelde lidstaten van de EU. We kunnen het woord "Europees" wel schrappen als Turkije lid wordt van de EU. Daarnaast is het rechtsstatelijk gehalte van Turkije verbeterd, maar nog lang niet voldoende. Ik denk nu bijvoorbeeld aan de moeilijke situatie voor christenen in het land. De EU kan Turkije nauwere samenwerking op diverse terreinen aanbieden. De kandidaatstatus was echter een fout, die beter teruggedraaid kan worden.
Het moment van toetreding is echter niet het eindpunt van de EU. Wat voor Europese Unie krijgen wij na de uitbreiding? Een Europa dat in staat is om de conflicten uit het verleden achter zich te laten? Een Europa dat vrede, solidariteit en rechtvaardige verhoudingen tussen zijn lidstaten ondersteunt?
De ideeën over communautarisering van het GBVB lijken mij in strijd met deze principes. De verschillen tussen de lidstaten zijn op dit terrein simpelweg te groot. Integratie op dit terrein kan daarom alleen door middel van dwang. Daar kan geen evenwichtig beleid op gebouwd worden. Bovendien betreft het een zeer identiteitsgevoelig terrrein, wat potentiële spanningen tussen lidstaten groter maakt
De landen van Europa dienen te waken voor nationalisme. Er is echter ook een mogelijkheid tot nationalisme op Europees niveau, waarbij wij zelf enkel streven naar de status van wereldmacht ter meerdere glorie van onszelf. Andere grote landen zijn dan bij voorbaat verdacht. Dit lijkt mij zelfs schadelijker dan het traditionele nationalisme. De uitbreiding zal hopelijk tot een nuchtere bezinning op dit punt leiden.

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik geloof dat collega Gawronski het bij het goede eind heeft: het ziet ernaar uit dat het Europa van de Vijftien het meest zal profiteren van de uitbreiding. Maar deze uitbreiding - en ik geloof dat dit duidelijk gemaakt moet worden en ik hoop zelfs dat hierop reacties komen van de Raad en de Commissie - is niet het eindstation van het uitbreidingsparcours van de Europese Unie: er zijn een tiental landen in de Kaukasus en de Balkan die nog niet eens op de lijst van kandidaat-landen staan en die zich ook niet in de situatie van Turkije bevinden. De Europese Unie heeft die landen nodig, net zoals zij Turkije nodig heeft, ook om te voorkomen dat sommige afglijden naar fundamentalisme, zoals ik diverse collega's vandaag heb horen zeggen.
We hebben geluisterd naar de inleiding van de verslagen over elk van de kandidaat-landen, maar volgens mij zou het getuigen van een loyale en correct houding indien ieder van die tien landen die op het punt staan toe te treden tot de Europese Unie ook een verslag hadden gekregen over de huidige situatie waarin elk van de vijftien lidstaten van de Unie verkeert. In economisch opzicht was het wellicht nuttig geweest voor die landen om te vernemen dat het Europese continent dreigt af te glijden naar Japanse toestanden, dat Duitsland, Italië, maar ook Frankrijk momenteel niet in staat zijn de structurele hervormingen die zij nodig hebben, door te voeren; aangezien het hier om grote landen gaat, kan dat ook de nodige consequenties hebben voor de economie van de tien kandidaat-lidstaten.
Evenzeer kan het in het belang van die tien nieuwe landen zijn te weten dat in een paar landen van de Vijftien de gerechtelijke macht niet zo functioneert als een democratie vereist. Ik denk hierbij aan België en Italië, maar ik denk ook aan elementen die wellicht marginaal lijken maar het niet zijn; bijvoorbeeld, mijnheer de voorzitter van de Raad, wat in deze dagen in Denemarken aan de hand is, de manier waarop de autoriteiten van uw land omgaan met de inhechtenisneming van de Tsjetsjeense vicepremier Akhmed Zakayev. Ik geloof niet dat dit te rijmen valt met de regels van de rechtsstaat.
Wij hebben het over het Europa van de democratieën, maar misschien zouden wij het ook moeten hebben over het Europa van de democratie. Zonder meer in ons eigen Parlement, maar zeer zeker ook in de Raad, in de Commissie en in de hele Unie beantwoordt dat Europa absoluut niet aan de criteria die wij momenteel van de kandidaat-leden eisen. Hier is dan ook het werk van uitdieping van de Conventie op gericht. Wij hopen dat dit opgelost wordt met een 'Amerikaanse sprong?, naar het voorbeeld van de Amerikaanse democratie en niet door terug te keren naar continentale tradities die reeds zoveel schade hebben berokkend aan ons continent.

Elles (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals verschillende sprekers al gezegd hebben is dit een historische dag voor het uitbreidingsproces. Graag zou ik verder willen kijken dan Kopenhagen om te zien wat er in de volgende fase te gebeuren staat.
Verschillende sprekers hebben de vraag gesteld of de opmerkingen van Valéry Giscard d'Estaing over Turkije achterhaald waren, of dat het de verkeerde boodschap op het verkeerde moment was en of het eventuele lidmaatschap van Turkije het einde zou betekenen van Europa zoals wij het kennen. Hij heeft er gelijk in dit onderwerp aan te snijden, want als we eenmaal definitief ja zeggen tegen Turkije en het land een datum geven, hoe kunnen we dan nog nee zeggen tegen Oekraïne, Wit-Rusland en andere landen waarvan waarschijnlijk een groter deel van het grondgebied in Europa ligt dan van Turkije?
De heren Rasmussen, Watson en Haarder hebben zich erg liberaal opgesteld door te zeggen dat we Turkije een datum kunnen geven zodra het aan de politieke voorwaarden heeft voldaan. Hoe zit het met de economische voorwaarden uit de Verklaring van Kopenhagen van juni 1993? Centraal in die verklaring stond de kwestie van institutionele stabiliteit, die we allemaal lijken te vergeten wanneer we allerlei landen welkom heten in de Unie. Denken we echt dat de Unie stabiel blijft wanneer Turkije is toegetreden, en daarnaast misschien nog andere landen die dan ongetwijfeld onder dezelfde voorwaarden worden welkom geheten, en dat de Unie dan nog effectief gemanaged kan worden?
Deze vraag zal later deze week in Praag op de NAVO-top over uitbreiding aan de orde komen. Wat mensen zich nu afvragen is of de NAVO echt nog zal kunnen handelen en werkelijk efficiënt zal blijven met meer Midden- en Oost-Europese landen erin. Hetzelfde geldt voor de Europese Unie. De Raad van Helsinki heeft Turkije officieel tot kandidaat-lidstaat benoemd. Dat gebeurde ook in de Associatie-overeenkomst van 1961, maar zal een Europese Unie met Turkije als lid nog echt handelingsbekwaam zijn en democratisch ter verantwoording kunnen worden geroepen?
Mijn standpunt is drievoudig. Ten eerste moeten we een pauze inbouwen wanneer de tien landen zijn toegetreden en we de onderhandelingen over Roemenië en Bulgarije hebben afgesloten. Het is voorbarig om nu al een datum vast te stellen, of zelfs maar een datum voor een datum. Ten tweede moeten we elke mogelijkheid onderzoeken, bijvoorbeeld een speciaal partnerschap met Turkije, voordat we ons ertoe verbinden het werkelijke onderhandelingsproces over toetreding in werking te stellen. En tenslotte, misschien wel het allerbelangrijkste: de Raad van Kopenhagen moet een denkproces in werking stellen, zoals de heer Prodi vanmorgen zei, over onze houding ten opzichte van toekomstige kandidaten die lid willen worden van de Unie, zodat we weten hoe we met hen om moeten gaan.
Tenslotte meen ik dat de Europese Raad, met de Denen voorop, slaapwandelend de toekomst tegemoet treedt. Iedereen zegt liever ja dan nee, maar in dit stadium lijkt het erop dat geen enkel lid van de Europese Raad ja wil zeggen tegen Turkije, maar ook dat niemand nee wil zeggen. Laten we helder zijn in onze gedachtevorming en voor een duidelijke strategie kiezen, zodat we de Europese burgers kunnen verzekeren dat er over tien jaar een stabiele, welvarende en efficiënte Europese Unie zal zijn.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik moet toegeven dat ik enigszins sceptisch gestemd was over de ontmoeting vandaag in Straatsburg met onze collega's uit de kandidaat-lidstaten. Er had onterecht het signaal uit opgevangen kunnen worden dat alle problemen zijn opgelost en dat de uitbreiding een beklonken zaak is. Gelukkig was dat niet zo.
Het was werkelijk ontroerend al die collega's met hun verschillende talen te ontmoeten en hun duidelijk te maken dat er nog veel moet gebeuren, dat er nog problemen zijn en opdrachten moeten worden vervuld. Wij hebben nu eveneens de mogelijkheid gehad aan te geven dat ook wij een publieke opinie hebben waaraan we de resultaten van de onderhandelingen moeten voorleggen en die we moeten overtuigen. De landen moeten de aanpassing aan de regels van de Europese Unie, het acquis communautaire, voortzetten.
Wij zetten ons in het Parlement zeer sterk in voor de uitbreiding. De voorwaarden - ook de financiële - moeten echter wel kloppen. De uitbreiding is dus geen daad uit liefdadigheid of barmhartigheid. Hiermee willen wij proberen een gemeenschappelijk Europa op te bouwen op basis van de vooruitgang die tot dusver binnen de Europese Unie is geboekt en die door gemeenschappelijk politiek optreden tot stand is gebracht. Jalta moet worden overwonnen evenals de orde van tijdens en na de oorlog. En mijns inziens heeft iedereen daar belang bij.
Een concreet voorbeeld daarvan is de Tsjechische Republiek. Die moet naar mijn mening in staat zijn het verleden kritisch te beoordelen en naar de toekomst te kijken en de andere landen moeten van hun kant niet proberen politieke munt te slaan uit na-oorlogse gebeurtenissen die weliswaar begrijpelijk maar zeker laakbaar zijn. Als wij beide partijen daarvan kunnen overtuigen, kunnen wij daadwerkelijk een nieuwe toekomst opbouwen.
Dan ga ik nu over tot Turkije. Dat heeft in de zomer besloten een aantal maatregelen te nemen waarmee daadwerkelijk een ontwikkeling in de richting van een rechtsstaat en volledige democratie wordt ingezet. De juridische stappen zijn weliswaar nog niet voldoende en de maatregelen zijn nog niet gerealiseerd, maar Turkije heeft nu een regering die zich bereid verklaart dit alles in praktijk te brengen en die wil aantonen dat ze Europees georiënteerd is, dat ze de scheiding tussen staat en religie, die in Europa standaard is, aanvaardt. Wij verwachten van deze regering nu met name dat ze voor een oplossing van de kwestie Cyprus zorgt.
Mijnheer Elles, het is naar mijn mening zeer gevaarlijk om - zoals in een amendement wordt voorgesteld - in deze fase Turkije de toegang te blokkeren en slechts over speciale betrekkingen te praten. Voor zowel islamitische burgers als burgers van Turkse afkomst is er plaats binnen de Europese Unie.
Of en wanneer wij concreet met Turkije kunnen en moeten onderhandelen, kan mijns inziens nu nog niet worden vastgesteld. Wij hebben er evenwel allemaal groot belang bij Turkije aan te moedigen en te bewijzen dat de islam en een moderne democratie wel samen kunnen gaan. Alles wat Turkije zou kunnen ontmoedigen, wijs ik van de hand.
Tot slot wil ik het volgende opmerken. Begin deze week heb ik een bezoek gebracht aan de Balkan. Ik heb daar gemerkt dat men er een beetje bang voor is niet bij de uitbreiding betrokken te worden en over te blijven. Ik wil Commissie en Raad verzoeken erover na te denken hoe ze het komende half jaar signalen kunnen afgeven om aan te geven dat de Balkan deel uitmaakt van het uitbreidingsproces. Dat geldt niet voor vandaag of morgen, maar misschien voor overmorgen, als de Balkan aan dezelfde voorwaarden voldoet als de kandidaat-lidstaten. Het zou zeer positief zijn als hierover een duidelijk signaal zou worden afgegeven!

Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de toetreding van Cyprus is pas een succes als Grieken en Turken zich werkelijk verzoend zullen hebben. Gelukkig lijken de voorstellen van Kofi Annan een stevige constitutionele basis te vormen voor een dergelijke verzoening.
Het pakket ontleent op een verstandige manier verschillende aspecten aan het Zwitserse regeringssysteem en het Belgische model voor Europese betrekkingen. Wat nu op tafel ligt lijkt het beste voorstel dat de Turkse Cyprioten ooit mogen verwachten. Het geeft hun de status van wettelijke en politieke gelijkheid en beschermt hun belangen als minderheid. Het verplicht de opnieuw uitgeroepen Republiek Cyprus ertoe achter het lidmaatschap van Turkije te gaan staan, terwijl de overgangsregelingen van het voorstel aan de meeste eisen met betrekking tot eigendom, woonplaats en zelfrespect lijken te kunnen voldoen.
De heren Erdogan, Simitis, Clerides en Denktash moeten zich nu gereedmaken voor een dramatische stap in de richting van integratie en verzoening en tegelijkertijd verdeeldheid en wraakgevoelens verwerpen.

Papayannakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, historisch gezien is dit inderdaad de eerste keer dat wij de richting uitgaan van eenmaking van heel ons vasteland. Deze mogelijkheid heeft nooit eerder bestaan. Momenteel spreken wij echter alleen over geografische uitbreiding van de Unie en niet zozeer over uitdieping daarvan, ofschoon uitdieping juist de reden is waarom wij een unie willen. Politieke unie, economische unie, gemeenschappelijk sociaal beleid, geïntegreerd optreden op milieugebied hier en in heel de wereld: dat zijn de redenen waarom wij een unie willen. Ik hoop dan ook van ganser harte en ik ben ervan overtuigd dat ook de collega's uit de kandidaat-landen zo'n unie willen en niet met ons willen praten over andere bijkomende details.
Nu wij het over uitbreiding hebben, moet gezegd worden dat uitbreiding gelijke behandeling en eerbiediging van de waardigheid van de anderen betekent. Dat laat nog wel eens te wensen over. Zo onderstrepen wij mijns inziens niet voldoende sterk - ofschoon het in onze resolutie staat - dat de onbillijke regeling van het aantal Europese afgevaardigden van Hongarije of Tsjechië zo snel mogelijk ongedaan moet worden gemaakt. Dit is bovendien nog een belachelijke regeling ook. Waar zijn wij eigenlijk mee bezig? Met geld sparen? Ik begrijp het niet.
Het is eveneens duidelijk dat voor het welslagen van de uitbreiding een duidelijk tijdspad nodig is. Inderdaad heeft, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, Turkije het recht om te weten wat het tijdspad is van zijn betrekkingen met de Europese Unie. Bulgarije en Roemenië hebben hetzelfde recht. Maar, mijnheer de commissaris en mijnheer de fungerend voorzitter, ook de landen van het zwarte gat in de Balkan hebben dit recht, maar over hen geen woord! Deze landen nemen echter een in elk opzicht veel centralere plaats in op ons vasteland, in Europa.
Dan tot slot Cyprus. Kennelijk is nu serieus het moment gekomen om onderhandelingen te voeren over politieke oplossingen. Laten wij deze helpen en hopen dat alles goed afloopt. Een ding moet echter duidelijk worden gezegd, duidelijker dan hier: geen enkele oplossing zal toepasbaar en aanvaardbaar zijn als daarin permanente afwijkingen voorkomen van het communautair acquis. Dergelijke afwijkingen hebben niets uit te staan met overgangsbepalingen - alle landen hebben die op een gegeven ogenblik van hun toetreding gehad - daar overgangsbepalingen in de tijd beperkt zijn en op een gegeven ogenblik verstrijken. Als wij dus een goede oplossing willen moeten wij dit alle belanghebbenden onomwonden duidelijk maken. Anders zullen wij de inspanningen ondermijnen die juist zoveel hoop voor de toekomst wekken.

Jonckheer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, hoewel de val van de Berlijnse muur symbool stond voor de vreedzame hereniging van het Europese continent, weten wij nu uit de vergadering van de Raad Buitenlandse zaken, dat de uitbreiding van de Europese Unie met de eerste tien kandidaat-lidstaten op 1 mei 2004 een feit wordt. Wij weten echter ook dat de overgang, of eigenlijk het proces van transformatie van de economieën van de betrokken landen, veel meer tijd vergt. Ik hoef er slechts op te wijzen dat een land als Polen officieel een werkloosheidspercentage van 17% heeft, terwijl het BBP per inwoner in 2000 maar 39% van het communautair gemiddelde bedroeg. Ik hoor dan ook veel collega's met betrekking tot dit transformatieproces, en waarschijnlijk hebben zij daar groot gelijk in, de nadruk leggen op alle voorwaarden waaraan de kandidaat-lidstaten nog moeten voldoen.
Van mijn kant, mijnheer de voorzitter van de Raad, zou ik u op de man af heel duidelijk willen vragen wat de Raad gaat doen met de verzoeken die door de regeringen van de tien kandidaat-landen afgelopen vrijdag in Warschau zijn geformuleerd. Ik ben weliswaar geen specialist op dit terrein, maar wat zij vragen lijkt mij alleszins gerechtvaardigd: een pakket financiële maatregelen om te zorgen voor macro-economische stabiliteit, verbetering van de netto financiële situatie, niet alleen voor 2004, maar ook van 2004 tot 2006 en, tenslotte, volledig gebruik van de begrotingsruimte die in Berlijn is overeengekomen. In mijn ogen zijn deze verzoeken volstrekt gerechtvaardigd.
Toch meende ik vanochtend de Deense premier te horen zeggen dat hij vast wilde houden aan de standpunten die zijn ingenomen tijdens de Europese Raad in Brussel. Ik zou dan ook graag precies willen weten of u de tien kandidaat-lidstaten, in antwoord op de gerechtvaardigde eisen van hun regeringen, een beter aanbod gaat doen dan het aanbod dat in Brussel is gedaan of dat u vasthoudt aan datgene wat tijdens die Europese Raad is besloten. Ik vind dat wij, afgezien van wat hierover in algemene zin naar voren is gebracht, moeten ingaan op de concrete verzoeken die volgens mij, ik herhaal het nog maar eens, geheel terecht door de regeringen van de kandidaat-landen zijn geformuleerd.

Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, graag neem ik deel aan dit historische debat en ik verheug mij op de dag, inmiddels vlakbij gekomen, waarop vertegenwoordigers van elk van de kandidaat-lidstaten hun rechten zullen uitoefenen als leden van dit Huis en in de instellingen van de Europese Unie.
In het bijzonder verheugt het mij dat de Raad Buitenlandse Zaken, gisteren in Brussel heeft bevestigd dat de nieuwe lidstaten volledig zullen deelnemen aan het ontwerpen van het Verdrag dat op de Conventie zal volgen. Een van de essentiële onderhandelingspunten die nog open staan betreft de landbouw. De conclusies van de recente Europese Raad in Brussel sluiten ondubbelzinnig uit dat er onderhandeld wordt over het Akkoord van Berlijn en Agenda 2000. Die vormen het kader waarbinnen we over de landbouw verder kunnen onderhandelen met de kandidaat-lidstaten. Een zo snel mogelijke integratie in het gemeenschappelijk landbouwbeleid is in het belang van alle landen die een sterk landbouwbeleid voorstaan, of dat nu huidige of toekomstige lidstaten zijn.

Coûteaux (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij in eerste instantie graag tot u richten met een officiële klacht die ik trouwens net zo goed als motie van orde naar voren zou kunnen brengen. Ik verwijs hiervoor naar artikel 117 dat voorziet in de gelijke behandeling van de verschillende talen binnen de Europese Unie. Als er geen gelijke behandeling mogelijk is, bijvoorbeeld op het mededelingenbord, is het al jarenlang de gewoonte om dan in elk geval de taal van het gastland te gebruiken. Hier in Straatsburg zou dat Frans zijn.
Welnu, sinds gistermiddag kan iedereen zien dat alle borden die speciaal in dit Parlement zijn aangebracht ten behoeve van de nieuwkomers, de toekomstige leden, slechts in één taal zijn gesteld, in het Engels namelijk. Velen van ons is dat een doorn in het oog, overigens niet alleen Franse afgevaardigden, maar ook parlementsleden van alle nationaliteiten die niet willen dat Engels de enige taal van Europa wordt.
Zo mocht ik, geachte collega's, gisteravond een reactie van een Spaanse collega noteren die uitriep dat de nieuwe leden wel zullen denken dat zij niet tot de Europese Unie maar tot de Federatie van de Verenigde Staten van Amerika toetreden. Ik verzoek u mijn klacht aan het voorzitterschap van het Parlement over te brengen.
Ik zou deze bezorgdheid ook graag hier uitspreken, namens de negen leden van mijn fractie, maar ook namens een groot aantal andere collega's. Kunnen wij ervan op aan dat de kandidaat-landen door toe treden tot de Europese Unie, in de vorm die zij elke dag meer aanneemt, ook deel gaan uitmaken van Europa? Kunnen wij ervan op aan dat zij in plaats daarvan niet een deel van hun Europese ziel opgeven van waaruit zij zo vaak de meest vruchtbare culturen tot stand hebben gebracht? Kunnen wij ervan op aan dat zij niet in een valstrik lopen en dat zij, tenslotte, niet op het punt staan om Europa te verlaten om toe te treden tot een Atlantisch universum waar verschillen, culturen, talen en, uiteindelijk, het Europese erfgoed waarmee zij net zoals wij begiftigd zijn, zullen zijn uitgewist? Zij horen onmiskenbaar bij Europa; dat hoeft echt niet te worden bevestigd want zij horen van nature al eeuwenlang bij Europa. Iedereen moet heel goed begrijpen dat zij niet tot de Europese Unie hoeven toe treden om Europees te worden: je zou zelfs kunnen zeggen dat zij, als zij niet toetreden, Europeser zullen zijn dan als zij dat wel doen.
In feite gaat het hier niet om de uitbreiding van Europa want die is al tijden geleden tot stand gekomen, maar om de uitbreiding van de Europese Unie, dat wil zeggen van een organisatie en dat is niet alleen iets heel anders maar dikwijls zelfs het tegenovergestelde.
Het is uit vriendschap voor deze volken dat ik hun dit zeg, namens zeer vele Fransen die, ik denk zelfs in meerderheid, tegen deze vreselijke en bijna totalitaire opvatting van de zogenaamde Europese eenwording zijn. Beste vrienden uit Oost-Europa, jullie geven je ziel op, je erfgoed, je cultuur, je vrijheden en, tenslotte, zelfs je eigen belangen en niets illustreert dat duidelijker dan de talenkwestie waarmee ik mijn bijdrage ben begonnen. Tevens maak ik van deze gelegenheid gebruik om bij de Commissie, hier vertegenwoordigd door de heer Verheugen, te protesteren tegen het feit dat zij in februari van dit jaar de kandidaat-lidstaten heeft gevraagd om alle onderhandelingen in het Engels te voeren.
De talenkwestie is een teken aan de wand. Het alomtegenwoordige Engels is een duidelijke aanwijzing: vrienden uit de Oost-Europese landen, hoe jammer het ook is, u verruilt slechts het ene imperium voor het andere.

 De Voorzitter.
 Dankuwel mijnheer Coûteaux. Ik kan u verzekeren dat er nota is genomen van al uw opmerkingen in overeenstemming met de toepasselijke bepaling van het Reglement

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ook namens mijn collega's van de MPF-delegatie heet ik de vertegenwoordigers van de landen die binnenkort toetreden tot de Europese Unie van harte welkom. Met de toetreding keren zij terug bij hun natuurlijke familie, de grote Europese familie waarvan zij door het communisme gescheiden werden. Het is tegen deze achtergrond dat wij het verslag-Brok aannemen. Ik zou deze gelegenheid graag willen gebruiken om één ding dat ik jammer vind en één ding dat mij hoop geeft, naar voren te brengen. 
Allereerst vind ik het jammer dat het na de val van de Berlijnse muur zolang heeft moeten duren voordat dit Europees verbond er kon komen, terwijl het toch zo diep verankerd ligt in de waarden van onze samenleving en in ons gemeenschappelijk erfgoed, geworteld in de christelijke traditie. Op dit moment zijn er nog twee landen voor enkele jaren uitgesloten, Roemenië en Bulgarije. Nu dan, waarom geven wij hun niet nu al een signaal, waarom laten wij hen niet nu al toetreden in plaats van te wachten op het verdrag over de Europese Unie in strikte zin? Dat zou geen probleem mogen geven aangezien het een flexibel intergouvernementeel verdrag is en geen verdrag over de Europese Gemeenschap.
Daarnaast zijn wij ook zeer hoopvol. Wij gaan dit nieuwe Europa samen opbouwen. Als wij zouden doorgaan op de ingeslagen weg, dan is Europa binnenkort een superstaat waarin alles centraal en uniform geregeld wordt, zonder achting voor de nationale democratieën. Dat is een reëel gevaar. Bovendien hebben we vanochtend weer bijdragen kunnen horen waarin wordt gepleit voor een strakkere centrale vergrendeling na de uitbreiding om het hoofd te kunnen bieden aan de toegenomen diversiteit. Een groot aantal toekomstige nieuwe leden keurt die tendens af en wij ook. Daartegenover bedenken wij liever een nieuw, divers, flexibeler Europa, met meer vrijheid en gestoeld op respect voor de nationale democratieën. Vanochtend hebben wij kunnen horen hoe een vertegenwoordiger van Letland zich bezorgd afvroeg wat de vrijheid van besluitvorming van zijn land nog voorstelt met acht afgevaardigden in een Parlement van in totaal 732 leden. Dat is een gerechtvaardigde vraag die veel landen, ook de grootste, zich zouden moeten stellen. De enige manier om te voorkomen dat de democratie in de toekomst verwatert, om de indruk te vermijden dat we alle grip verloren hebben, is om de nationale parlementen nadrukkelijker in het Europese besluitvormingsproces te betrekken door hen werkelijk het recht te geven om 'ja' of 'nee' te zeggen op de vraag of bepaalde beslissingen voor hun land moeten gelden. Teneinde zo'n vrijer en democratischer Europa mogelijk te maken, mijnheer de Voorzitter, moeten al degenen die hechten aan de vrijheid van hun land, al degenen die hechten aan hun nationale democratie, en dus al degenen hechten aan het echte Europa, zich verenigen om die waarden te verdedigen.

Tajani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij staan aan de vooravond van een uitzonderlijke gebeurtenis: de geboorte van het nieuwe Europa. De institutionele hervormingen die de Conventie en de IGC moeten doorvoeren, ook om voor de burgers de risico's te verkleinen en de kansen te vergroten, zijn slechts de laatste, fundamentele stap die gezet moet worden om hereniging van ons continent tot stand te brengen.
Geachte collega's, als burgers van de Unie moeten wij de historische draagwijdte van dit evenement niet onderschatten. Na zestig jaar mogen de landen van Oost-Europa eindelijk weer deel uitmaken van de internationale politiek en daarin een nieuwe grote rol op zich nemen. In feite is hier niet sprake van uitbreiding, wij hebben het liever over eenwording, omdat de volkeren van het voormalige sovjetimperium, die door de stalinistische superstaat waren afgesneden van de zone van vrijheid, vrede en vooruitgang, zich thans mogen aansluiten bij de volkeren van de Unie. Ik hoop dat zij in het Europa van morgen hun eigen taal mogen blijven spreken, zoals ook wij onze eigen taal willen blijven spreken. Zij zijn Europeanen zoals wij dat zijn, Praag, Warschau, Boedapest, alsook Sofia en Boekarest zijn Europese steden, net zoals Rome, Athene, Parijs, Madrid en Londen dat zijn.
Sta mij toe, mijnheer de Voorzitter, dat ik als Romeins burger verklaar dat de Europese wortels ook in Istanboel, het oude Constantinopel, de hoofdstad van het Oost-Romeinse Rijk, te vinden zijn. En dat brengt me dan bij de kwestie Turkije. Ik ben ervan overtuigd dat wij ergens in 2003 een datum moeten afspreken om het toetredingsproces van Turkije tot de Unie op te starten. Het zou een fout zijn als wij de deuren dichthouden voor dat land dat zoveel heeft gedaan voor de defensie van Europa ten tijde van de koude oorlog. Een reden is ook dat wij uiteindelijk moeten zien te voorkomen dat het islamitisch fundamentalisme nog meer wind in de zeilen krijgt. De Turkse democratie heeft heel wat stappen vooruit gezet - denk maar aan de afschaffing van de doodstraf - maar het land heeft natuurlijk nog wel andere stappen te zetten.
Wij Europeanen dienen Turkije de helpende hand toe te steken, wij hebben de plicht het land bij te staan in deze gang naar het nieuwe Europa. Het is dan ook te hopen dat er van Kopenhagen een positief signaal in deze richting komt.

Katiforis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de uitbreiding van Europa plaatst ons voor een historische vraag: wat is Europa, wat wordt uitgebreid? De Unie interpreteren als een poging tot herstel van de geografische eenheid, is mijns inziens overdreven mechanistisch. De Europese Unie is mijns inziens een poging tot het hervinden van een historische realiteit, van een drieduizend jaar oude geschiedenis, een poging tot het leggen van een nieuwe grondslag voor de voortzetting van deze geschiedenis. Al degenen die in deze drieduizend jaar een rol hebben gespeeld en nu nog steeds bestaan, hebben absoluut een plaats in het huidig Europa.
Ik zeg dit omdat recentelijk werd betwist dat Turkije in geografisch opzicht een Europees land is. Wij mogen echter geen geografische maatstaven aanleggen. Het staat buiten kijf dat Turkije deel uitmaakt van onze geschiedenis. Ik herinner aan de crisis in het Ottomaanse Rijk die in de 19e eeuw haar toppunt bereikte. Toen noemden de Europese mogendheden de sultan 'the sick man of Europe?, de zieke van Europa, en niet: de zieke van het Midden-Oosten, of de zieke van Klein-Azië.
Een hinderpaal voor Turkije is niet zijn niet-Europees karakter maar zijn tekortkomingen op het gebied van de democratie en zijn expansionistisch buitenlands beleid. Vandaag is er goede hoop op beide fronten. De laatste verkiezingen hebben een ander beeld gegeven van de Turkse Republiek. Gebleken is dat echte, ingrijpende regeringsveranderingen mogelijk zijn. Nu moeten wij natuurlijk nog maar afwachten of, en in welke mate, meer permanente politieke veranderingen zullen volgen, veranderingen waarmee de democratie in dit land kan worden versterkt en vorderingen kunnen worden gemaakt in de richting van de eerbiediging van de criteria van Kopenhagen. Als echter de criteria van Kopenhagen zijn vervuld kan niemand Turkije beletten tot de Europese Unie toe te treden.
Ook bij het tweede thema, het agressief, militaristisch buitenlands beleid van Turkije, is er een maatstaf, mijnheer de Voorzitter, en die maatstaf is de oplossing van de kwestie Cyprus, van de bezetting van Noord-Cyprus door het Turks leger. Als Turkije aantoont dat het bereid is te helpen - zoals het ook herhaaldelijk werd gevraagd met de resoluties van het Europees Parlement - bij de oplossing van de kwestie Cyprus aan de hand van het laatste plan van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, zal men ook op het gebied van het buitenlands beleid kunnen gaan aftellen. Dan zal er een vreedzame revolutie mogelijk zijn in dit gebied, en die zal waardevol zijn voor met name Turkije, dat meer dan wie ook behoefte heeft aan een democratische weg.

Van Hecke, Johan (ELDR).
Voorzitter, tijdens het debat vandaag is hier vooral de vraag aan bod gekomen in hoeverre de kandidaat-lidstaten klaar zijn voor de toetreding. We betreuren dat de vraag of de Europese Unie er klaar voor is, niet of nauwelijks is gesteld. In de euforie van het moment mogen we toch niet blind zijn voor een aantal problemen. Het voornaamste blijft, denk ik, de financiering van de uitbreiding en inherent daaraan verbonden de hervorming van het landbouwbeleid. Ik blijf betreuren dat de noodzakelijke hervorming is uitgesteld tot 2007. Ik betreur ook dat boeren in de nieuwe lidstaten pas in 2013 dezelfde behandeling zullen krijgen als boeren van de huidige Europese Unie. Het huidige Europese landbouwbeleid waarbij subsidies worden gekoppeld aan productie is onverdedigbaar en onaanvaardbaar. Het zorgt voor overschotten, hoge voedselprijzen en schade aan het milieu en het is ook erg nefast voor boeren in de Derde Wereld.
Ik vind dat wij als Parlement daarom commissaris Fischler moeten blijven steunen in zijn streven naar een snellere en grondigere hervorming van het landbouwbeleid. Met een heroriëntering van de subsidies naar plattelandsontwikkeling en naar de nieuwe lidstaten. Wij moeten te allen prijze voorkomen dat we een Europa met twee snelheden ontwikkelen; eén van de rijke landen van de huidige Unie, die krampachtig vasthouden aan hun privileges, en één van de arme landen van de nieuwe lidstaten, die wel dezelfde plichten, maar helaas niet dezelfde rechten hebben.

Modrow (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, uit het buitengewoon debat is nog duidelijker gebleken hoe gecompliceerd de standpunten en de problemen zijn bij het proces van de uitbreiding van de Europese Unie en haar toekomstige vorm. Bepaalde kwesties worden op dezelfde manier bekeken als in het voortgangsverslag, maar veel andere worden kritischer beoordeeld dan in het verslag het geval is. Er klinken ook geluiden die niet onkritisch bekeken moeten worden. Ook degenen die Jalta en Potsdam in twijfel trekken, moeten weten wat ze doen als het om de grenzen binnen Europa gaat. Het is misschien geen ramp als er nu een uitspraak over het verschuiven van de toetredingstermijn wordt gedaan, maar enkele weken daarna vinden de verkiezingen voor het Europees Parlement plaats. En over de resultaten van de Conventie wordt alleen door de vijftien lidstaten een besluit genomen.
De verschuiving van de termijn heeft met name inhoudelijke redenen. De problemen die nog moeten worden opgelost zijn ingewikkelder dan werd aangenomen. Polen en andere landen verwachten bijvoorbeeld dat de landbouwsubsidie opnieuw in overweging wordt genomen en dat de gelijkstelling niet pas in 2003 tot stand wordt gebracht. De vrees dat er een eerste- en tweederangsunie zou kunnen ontstaan, is niet weggenomen. Deze vrees is een natuurlijke reactie op het feit dat er van de kandidaat-lidstaten wordt verwacht dat ze uiterst tegemoetkomend zijn, terwijl er nauwelijks overeenstemming is bereikt over de noodzakelijke overgangstermijnen.
Commissaris Verheugen heeft duidelijk last van een complex als hij van de afgevaardigden vergt dat ze 6000 pagina's tekst ter bevestiging van de toetreding doornemen. Wij moeten ons evenwel nog veel meer afvragen wat wij van de burgers van de toekomstige Unie vergen met betrekking tot dit aantal pagina's. De nationale parlementen en het Europees Parlement moeten de vinger op de wond leggen en een aanpak eisen waarmee stabiliteit en gelijkheid worden gegarandeerd en waarmee wordt voorkomen dat wij uiteindelijk in uitzichtloze vicieuze cirkels terechtkomen.

Mayol i Ryanal (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, vanochtend hebben wij naar mijn mening werkelijk een historisch moment beleefd, zoals al mijn medeparlementsleden reeds gezegd hebben, toen wij onze collega's van de kandidaat-lidstaten ontvingen. Ik stel hier een kleine kwestie aan de orde, namelijk die van het tolken. We zijn van elf officiële talen naar twintig gegaan. Dat is een behoorlijke toename. De tolkendiensten verdienen een felicitatie voor het verzorgen van deze vertalingen, ondanks moeilijke technische omstandigheden. Als Catalaan zou ik graag zien dat mijn taal, die de taal van tien miljoen Europese burgers is, in de toekomst eveneens erkend zal worden in dit Huis. Staat u mij deze overdenking in de kantlijn van het verslag-Brok toe.
Eén van de criteria van Kopenhagen legt de kandidaat-lidstaten respect op voor minderheden, en vooral voor nationale minderheden, en het hiervoor genoemde verslag wijst op de voortgang die door deze kandidaat-lidstaten op bepaalde punten is geboekt. Dit verdient waardering.
Het verslag besteedt echter geen aandacht aan een aantal moeilijke punten. Ik weet bijvoorbeeld dat in bepaalde kandidaat-lidstaten de administratieve indeling zodanig is gewijzigd dat nationale minderheden minder gewicht in de schaal leggen, terwijl in andere kandidaat-landen de voorwaarden voor de vorming van een politieke partij zo zijn vastgesteld dat minderheden geen politieke partij kunnen oprichten. En tenslotte is daar het probleem van de Bene?-decreten, die deze minderheden in 1945 hebben uitgebuit, een schrijnend onrecht, dat nog altijd actueel is en dat ooit eens hersteld moet worden. Het is waar, mijnheer de Voorzitter, het is waar dat wij, alvorens anderen de les te lezen, bij onszelf te rade moeten gaan. Als ik zeg 'onszelf? dan bedoel ik de lidstaten. Bijvoorbeeld, zou een staat die vandaag de dag het Europees Handvest inzake regionale en minderheidstalen weigert te ondertekenen tot Europa mogen toetreden? Dit is een vraag die we ons zouden kunnen stellen, zoals vele andere, en daarom denk ik dat we deze criteria van Kopenhagen met een zekere inschikkelijkheid moeten toepassen en dat we de deuren van ons Europa wijd open moeten zetten.

 De Voorzitter.
Dankuwel. Er is nota genomen van uw opmerkingen.
Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, over het thema van de uitbreiding hebben wij geen blad voor onze mond genomen en wij hebben duidelijk te kennen gegeven, ook binnen het Europees Parlement, dat wij ons hart vasthouden voor de problemen waar de arbeidsmarkt mee geconfronteerd wordt, met het uiteindelijk risico van een ontwrichting van het midden- en kleinbedrijf in Padania. Ook baart het ons zorgen dat er in sommige landen, bij gebrek aan geschikte wetgeving en vanwege een bepaalde politieke cultuur, geen voorwaarden of niet voldoende voorwaarden bestaan om een doelmatige bescherming op te zetten tegen de opmars van financiële misdrijven en maffiacriminaliteit; een element dat tevens in het verslag-Brok opduikt. Hoe dan ook, wij willen deze kans benutten om die vrije volkeren die ook tijdens de verschrikkelijke jaren van communistische gevangenschap hebben vastgehouden aan hun culturele identiteit, te groeten en broederlijk de hand te drukken. Deze volkeren zullen tot Europa toetreden, zoals wij daartoe zijn toegetreden, met het vaste voornemen om niet na zoveel jaar dictatuur weer het hoofd te moeten buigen voor doctrines die mondiale eenwording en politiek correct gedrag voorstaan, om niet opnieuw door de knieën te gaan voor een centralistisch stelsel. Wij rekenen op deze volkeren voor de veldslagen die nog geleverd moeten worden, wij willen samen met die volkeren op de bres staan voor het christelijk karakter van het Europa van de volkeren en regio's, dat wij willen opbouwen.
Voor wat het uiterst delicate hoofdstuk Turkije aangaat - dat in dit debat als een filigraanwerk voortdurend opduikt en weer wegglipt - wij bewonderen de heer Giscard d'Estaing, die de moed heeft gehad een knuppel in het hoenderhok te gooien in dit debat over de Europese politiek dat maar al te vaak door een fluwelen toonzetting gekenmerkt wordt. Giscard d'Estaing heeft onomwonden gezegd hoe de dingen ervoor staan, de dingen zoals wij die allemaal kennen, zoals dat te lezen valt in alle geschiedenisboeken waarin alle scholieren en studenten van alle Europese landen gestudeerd hebben: namelijk dat Turkije geen Europa is. Noch historisch, noch geografisch, noch politiek gezien maakt Turkije deel uit van Europa. Het land beantwoordt niet aan de politieke criteria die in Kopenhagen zijn vastgesteld voor de uitbreiding op het vlak van mensenrechten, basisvrijheden en zelfs religieuze vrijheid. Het historische probleem van de holocaust van het Armeense volk is door Turkije en zijn regime nog niet opgelost, en evenmin is er vooruitgang geboekt wat betreft de erkenning van de rechten van de Koerdische minderheid. Het gaat ons er niet om te zondigen tegen diplomatieke usances, het is niet zo dat wij te weinig respect willen tonen, maar dit land mag voor ons gerust het Colombia van de Middellandse Zee genoemd worden. In Turkije zit immers een van de gevaarlijkste maffiagangs, een maffia die de controle heeft over de internationale handel in verdovende middelen.
Kortom, wij zijn van mening dat er geen sprake kan zijn van een politieke unie met Turkije, ook omdat ingeval van toetreding van dat land de Europese Unie als directe buren Irak, Iran en Syrië krijgt.

Ferber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad - de commissaris zou ik ook graag verwelkomd hebben - geachte afgevaardigden, ik wil mij slechts tot één kwestie beperken die reeds is aangekaart, maar daarbij wil ik deze kwestie op geheel andere wijze benaderen. Wij moeten ons als Europees Parlement serieus de vraag stellen hoe wij op duurzame wijze met Turkije willen omgaan, dat een zeer belangrijk land is. Mijns inziens moeten wij een aantal vragen omtrent deze kwestie serieus gaan beantwoorden. De eerste vraag is, of wij Turkije werkelijk ieder jaar via de voortgangsverslagen een spiegel willen voorhouden en moeten zeggen dat het tot onze spijt nog niet klaar is voor de toetreding. Willen wij er voortdurend mee worden geconfronteerd dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie gehinderd wordt door het feit dat wij niet van NAVO-middelen gebruik kunnen maken, omdat dat door Turkije als chantagemiddel kan worden gebruikt? Is het niet veel meer onze taak een oplossing te vinden voor de kwestie hoe wij nu reeds, vóór de toetreding tot de Europese Unie of buiten de mogelijkheid van een volledig lidmaatschap, eraan kunnen bijdragen om als Europese Unie speciale betrekkingen met Turkije op te bouwen? Op die manier kunnen wij alle vraagstukken die wij gezamenlijk moeten oplossen zeer concreet en serieus in het kader van het buitenlands en veiligheidsbeleid aanpakken.
Daarom wil ik de afgevaardigden verzoeken zich zeer serieus over deze kwestie te buigen en het amendement van de Fractie van de Europese Volkspartij toch aan te nemen dat precies hierop betrekking heeft. In amendement 7 wordt voorgesteld dat wij nu moeten beginnen een speciale band met Turkije op te bouwen teneinde alle gemeenschappelijke problemen gemeenschappelijk op te kunnen lossen. Wij moeten niet wachten tot Turkije heeft voldaan aan de voorwaarden met betrekking tot onder andere de mensenrechten en de democratie om het serieus als een kandidaat-lidstaat te beschouwen. Ik zou het zeer op prijs stellen als het Parlement zich in deze dringende kwestie bij ons zou aansluiten. Dan kunnen wij tot een goede samenwerking komen in dit uiterst belangrijke deelgebied binnen Europa.

Lalumière (PSE).
Voorzitter, wij bevinden ons vanmiddag onder lidstaten, maar onze gedachten gaan vanzelfsprekend uit naar onze vrienden, de kandidaat-lidstaten. De vergadering van vanochtend vormt een mooi en erg positief symbool. Het werk is echter nog niet voltooid. Als eenieder hoop ik dat de onderhandelingen in de eerstkomende weken afgerond zullen worden met een positief resultaat. Ik betreur hierbij het belang dat gehecht wordt aan de financiële aspecten. Niet dat ik voor verspilling wil pleiten - ik ben bepaald geen voorstander van het lukraak uitgeven van geld - maar onze regeringen en wijzelf moeten blijk geven van gulheid en een vooruitziende blik. De Realpolitik is niet noodzakelijkerwijs synoniem met gierigheid. Te krappe budgetten zouden de hervormingen in Midden-Europa kunnen remmen en dat zouden we later wel eens duur kunnen betalen.
Het toetreden van onze vrienden zal niet het einde betekenen van de moeilijkheden. Mijn grootste zorg betreft de publieke opinie en de instelling van sommige landen. Zo blijft er in onze landen nog veel te doen om onze landgenoten te doen begrijpen wat de diepere betekenis is van de uitbreiding van de Unie. Op dit moment zijn de burgers vooral geneigd te kijken naar ingewikkelde berekeningen en uiteindelijk zien ze door de bomen het bos niet meer. Ik vrees dat in de kandidaat-lidstaten een zekere verwarring ontstaat over wat precies de Europese Unie is, over haar fundamentele doelstellingen en de wilskracht die nodig is om samen te leven en het daadwerkelijk afstand doen van zeggenschap te accepteren. Voor landen die zeer sterk gehecht zijn aan hun onafhankelijkheid en hun vrijheid, betekent lid worden van de Europese Unie een erg heilzame, maar wel zeer aanzienlijke stap - en ik ben geen euroscepticus. Ik betreur het dat bij de onderhandelingen, gebaseerd op de criteria van Kopenhagen, deze kant van de dingen enigszins is verwaarloosd, omdat de kern technische, en vooral economische aspecten van het dossier betrof. Na de toetreding zullen uitleg en overtuiging belangrijke taken moeten blijven in de hele uitgebreide Unie.
Zoals de commissaris zopas zelf gezegd heeft, gaat het in dit dossier niet alleen om de techniek, maar ook om het gevoel.

Väyrynen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, met de uitbreiding van de Europese Unie wordt onze gemeenschappelijke grens met Rusland langer en krijgen wij verscheidene nieuwe buren. Onze nieuwe buren vragen waarschijnlijk ook spoedig het lidmaatschap aan en zo zal de uitbreiding voortduren.
Het is voor ons allemaal zeer belangrijk dat onze buitengrens open en veilig is. Er mogen in Europa geen nieuwe slagbomen komen die contacten en samenwerking met andere landen belemmeren. De economische en sociale verschillen tussen de lidstaten en onze buurlanden moeten ook worden verkleind. Dat is vooral van belang voor de lidstaten die zich aan de buitengrenzen bevinden.
Naarmate de uitbreiding vordert, moeten wij een nieuw beleid voor een groter Europa creëren dat zowel de bilaterale betrekkingen met onze huidige en toekomstige buren als het ontwikkelen van multilaterale samenwerking, bijvoorbeeld in het kader van de Raad van Europa en de OVSE, omvat.
Vanmorgen probeerden enkele leden van het Europees Parlement de parlementsleden van de nieuwe lidstaten de les te lezen door te zeggen dat zij bereid moeten zijn af te zien van het zelfbeschikkingsrecht van hun eigen land en te aanvaarden dat de Unie zich tot een supranationale federatie ontwikkelt. Ik ben het niet met die standpunten eens. De zich uitbreidende Unie moet een democratische confederatie van zelfstandige staten zijn die geleid wordt door de Ministerraad die de lidstaten vertegenwoordigt.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dit is ongetwijfeld een belangrijk tijdstip. Dit is ook een belangrijke vergadering, een belangrijk verslag van de Commissie buitenlandse zaken met veel positieve punten, en dit is vooral ook een belangrijk moment voor een van de kandidaat-landen: Cyprus.
Mijns inziens tekenen zich goede vooruitzichten af. Er zijn echter ook vraagtekens. Ik heb twee vragen. Mijn eerste vraag is gericht tot de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Haarder. Mijnheer de fungerend voorzitter, er zijn twee parallelle processen, het toetredingsproces en het proces voor een politieke oplossing aan de hand van het voorstel van de secretaris-generaal van de VN, voor wie de bijeenkomst van Kopenhagen een ommezwaai moet zijn. Daarvoor heeft hij de gemeenschappelijke ondertekening van zijn aanvankelijk voorstel door beide partijen als voorwaarde gesteld. Gisteren is de termijn voor het mondelinge antwoord verstreken. De Republiek Cyprus heeft positief geantwoord maar er is geen antwoord gekomen van de Turks-Cyprische kant, misschien omdat de heer Denktash ziek is. Mijn vraag luidt nu: als deze situatie voortduurt, als er met andere woorden geen antwoord komt van de Turks-Cyprische kant en deze onzekere situatie blijft voortbestaan, kan het voorzitterschap van de Raad ons dan verzekeren dat overeenkomstig de conclusies van Helsinki, op de bijeenkomst van Kopenhagen als eerste besluit het besluit tot toetreding van de Republiek Cyprus wordt genomen?
Mijn tweede vraag is voor commissaris Verheugen, die afwezig is. Dat is niet geheel zoals het hoort. Normaliter volgt hij onze vergaderingen met grote belangstelling. Ik hoop dat zijn medewerker hem mijn vraag zal overbrengen. De voorstellen van Kofi Annan behelzen enkele interessante punten. Wat het vestigingsrecht, het eigendomsrecht en het actief en passief kiesrecht betreft wordt daarmee voorzien in een kwantitatieve beperking voor de burgers van beide zijden, een beperking waarvan zij voor altijd gebruik kunnen maken en niet slechts gedurende een overgangsperiode. Let wel: voor altijd! Dat is dus een overtreding van het communautair acquis. Een Fin zal zogezegd in de Grieks-Cyprische deelstaat meer rechten hebben dan een Turks-Cyprioot; een Portugees zal in de Turks-Cyprische deelstaat meer rechten hebben dan een Grieks-Cyprioot. Dat is overduidelijk in strijd met het communautair acquis. Is de Commissie van plan - en daarop wil ik graag een antwoord van de heer Verheugen als hij komt - er op opbouwende en positieve wijze voor te zorgen dat de oplossingen die aan de hand van de voorstellen van Kofi Annan worden gevonden, in overeenstemming zullen zijn met het communautair acquis, en niet in strijd daarmee?

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de afgelopen drie jaar het voorrecht gehad te werken in de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Litouwen, waar we te maken hadden met verschillende lastige kwesties die al eerder genoemd zijn en die ik nu dus niet zal herhalen.
De vastbeslotenheid van de kandidaat-lidstaten om deze moeilijkheden te overwinnen en positief te benaderen heeft een ongelooflijke vooruitgang als resultaat gehad. Voor een klein land als Wales, dat ik vertegenwoordig, is het belangrijk dat verschillende andere kleine landen hier in het Europees Parlement zelfstandig vertegenwoordigd worden. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wenst een Europa waarin deze kleine naties en regio's een significante rol kunnen spelen en waar in de toekomst landen als Wales dezelfde rechten zullen hebben als onze vrienden uit de tien kandidaat-lidstaten. Zij moeten er zorg voor dragen dat minderheden gerespecteerd worden en dat er verdere stappen genomen worden in de richting van regionalisatie. Europa wordt steeds diverser, niet alleen in economische en sociale zin maar ook in linguïstische, culturele en politieke zin. Wij juichen dat toe; we moeten werken aan een echt Europa van de volkeren, met dezelfde rechten en hetzelfde respect voor iedereen.

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, in paragraaf 46 van het verslag wordt voorgesteld dat de Werkgroep van de Raad voor nucleaire veiligheid het Europees Parlement vóór de afronding van de toetredingsonderhandelingen informeert over de tenuitvoerlegging van de veiligheidsmaatregelen voor Temelin. Dit voorstel is juist en ook belangrijk aangezien de exploitanten op dit moment niet eens aan de fundamentele minimale veiligheidseisen voldoen zoals de sanering van het veel besproken niveau van 28,8 meter. De veel bekritiseerde kwaliteit van onveilige afsluiters werd evenmin verbeterd. De leidingen voldoen nog steeds niet aan de Europese norm, omdat ze geen tweede beschermende laag hebben. De eerste beschermende laag is in ieder geval niet voldoende.
Op grond hiervan voldoet de kerncentrale van Temelin absoluut niet aan de eisen van de Werkgroep van de Raad zoals die in het proces van Melk zijn overeengekomen. Als daar niet op wordt gelet kan het initiatief dat de Commissie begin deze maand heeft genomen om nieuwe veiligheidsnormen voor kerncentrales op te stellen, nu reeds als een mislukking worden beschouwd.

Gomolka (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden van het Parlement en uit de kandidaat-lidstaten, ik zou graag de Letse collega's bijzonder hartelijk welkom willen heten die begin oktober in het nieuwe parlement van hun land zijn gekozen. Ik begroet hen zo hartelijk, omdat ik me al jarenlang zeer verbonden voel met hun inspanningen en hun werk.
Op dagen als vandaag stel ik mijzelf de vraag - en dat doe ik zeker niet alleen - wat op mij de afgelopen jaren de meeste indruk heeft gemaakt van het uitbreidingsproces. Er zijn zeer veel opmerkelijke prestaties geleverd en een daarvan wordt slechts zelden op waarde geschat. In vele verslagen van de Commissie of het Parlement is een korte maar zeer betekenisvolle zin opgenomen - een zin die zelden becommentarieerd wordt en die bij lange na niet de waardering krijgt die hij op grond van zijn betekenis zou moeten krijgen of zelfs wordt ondergewaardeerd. Deze zin luidt kort maar krachtig - en die geldt voor alle tien de kandidaat-lidstaten: 'Aan de politieke voorwaarden voor de toetreding is voldaan.? Dat betekent dat het eerste en mijns inziens belangrijkste toetredingscriterium dat in Kopenhagen is geformuleerd, geen belemmering meer vormt.
Ik beschouw deze wezenlijke constatering niet als een vanzelfsprekendheid. Wij moeten alle collega's in de parlementen en regeringen van de kandidaat-lidstaten onze erkentelijkheid betuigen voor het feit dat ze ook in lastige situaties aan de democratische grondbeginselen hebben vastgehouden. Het is niet vanzelfsprekend dat democratische betrekkingen goed worden onderhouden in tijden van verandering en heroriëntatie, in tijden van enorme economische problemen en radicale veranderingen van de levensomstandigheden. Na decennialang in tirannie te hebben geleefd hebben de burgers aangegeven wat de politieke prioriteit moet zijn. Democratie en vrijheid gaan voor alles en moeten bewaakt en beschermd worden.

Lund (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn bij een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van Europa aangekomen. Ik denk dat wij tijdens de vergadering van deze voormiddag allemaal een prettig gevoel hadden. Vanaf 1 mei 2004 zal de Gemeenschap niet minder dan 25 lidstaten tellen. Bijna heel Europa zal dan in een gemeenschap verenigd zijn. Tien kandidaat-landen hebben het grootste deel van hun voorbereidingen voor het lidmaatschap voltooid. Voor deze landen was het een veeleisend en pijnlijk proces. Nu moeten ze nog de administratieve en gerechtelijke capaciteit ontwikkelen om de communautaire wetgeving praktisch ten uitvoer te kunnen leggen en te kunnen naleven, onder meer op het gebied van landbouw, levensmiddelen en milieu. Dit geldt ook op regionaal en lokaal vlak.
Eén van de zaken die belangrijk zijn, is naar mijn mening de integratie van het milieuaspect en de bescherming van de gezondheid in alle beleidssectoren. Dit geldt vooral op het gebied van landbouw en voor de ontwikkeling van de infrastructuren. Deze eis moeten de nieuwe lidstaten nu, maar vooral ook na hun toetreding naleven. Binnen het kader dat door de Europese Raad van Brussel in oktober is vastgesteld, moeten de voorwaarden voor toetreding nu met elke nieuwe lidstaat afzonderlijk definitief worden vastgesteld. De belangrijkste eisen die aan de verdere onderhandelingen worden gesteld, zijn voornamelijk soepelheid, solidariteit met de kandidaat-landen en solidariteit tussen de lidstaten onderling. Wij moeten ervoor zorgen dat de nieuwe lidstaten eerlijke concurrentievoorwaarden krijgen, zodat hun toetreding tot de EU positieve gevolgen heeft voor de ontwikkeling van hun welvaart. Ik zeg dit ook omdat een positieve en overtuigde steun van de burgers bij de komende volksraadplegingen de enige manier is om de belangrijke uitbreiding in het juiste perspectief te plaatsen. Ik ben ervan overtuigd dat het Deens voorzitterschap en commissaris Verheugen deze zin voor soepelheid en voor solidariteit bezitten, waardoor het mogelijk zal zijn in Kopenhagen indien niet op 12, dan wel op 13 december de eindbeslissing over het lidmaatschap van elk kandidaat-land te nemen.

van den Bos (ELDR).
Voorzitter, de jongste generatie kan het zich nauwelijks meer voorstellen, een verscheurd continent en de permanente dreiging van een Oost-West oorlog. De bevolking van Midden-Europa heeft zelf het prikkeldraad weggeknipt en sindsdien hebben de kandidaat-lidstaten indrukwekkende vorderingen gemaakt. Niettemin is er nog heel veel werk te verrichten, dat moeten we niet onderschatten: goed bestuur, corruptie, mensenhandel, minderheden. Het feestje van vandaag luidt de start van de eindsprint in, maar de finish is pas over twee jaar. Het is teleurstellend dat sommige partijen, zoals de VVD in Nederland, de uitbreiding aangrijpen om kiezers terug te winnen door in te spelen op angstgevoelens van de burgers. Deze worden slecht voorgelicht. Verantwoordelijke politici wijzen niet alleen op de problemen, maar ook op de grote voordelen van de uitbreiding. Populisme is de nieuwe epidemie die met liberale middelen bestreden moet worden en niet aangewakkerd. De Europese Unie is zelf ook niet in staat om zich goed op de uitbreiding voor te bereiden. Het zeer beperkte Franse nationale eigenbelang maakt het onmogelijk om de landbouwhervormingen door te voeren. En er dreigt een nieuwe tweedeling in Europa, en ook in dit Europees Parlement, over de toetreding van Turkije. De uitnodiging is de deur al uit, die kunnen Giscard en de paus niet meer uit de brievenbus lichten, maar het is nog te vroeg om een datum voor de start van de onderhandelingen te noemen. Wij gaan niet in zee met een land waar nog gemarteld wordt. Voor de komende generaties liggen de grootste bedreigingen buiten het continent, hier lijkt de vrede verzekerd.

Krarup (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb meermaals de gelegenheid gekregen om in dit Parlement het voortreffelijke Noorse handboek voor bergwandelaars te citeren. De boodschap luidt in al zijn eenvoud: als de kaart en het terrein niet overeenstemmen, volg dan het terrein. Ontelbare voorbeelden tonen aan dat dit Parlement - en de Europese Unie in het algemeen - deze basisregel niet volgen. De Unie leeft in een illusionaire wereld en het opvallendste voorbeeld daarvan is wel dit debat.
Geen enkel van de fundamentele problemen van de uitbreiding naar het oosten toe is opgelost. Enerzijds lijdt het geen twijfel dat de economische realiteit ertoe zal leiden dat West-Europa zijn traditie van uitbuiting van de Oost-Europese buren nog jarenlang zal voortzetten met verschillende lonen, verschillende situaties op het gebied van kapitaal, enzovoort. Anderzijds eist de Unie voor de aanpassing aan de communautaire wetgeving een infrastructuur die er nog lang niet is, zoals collega Torben Lund heeft opgemerkt. Dat is gewoon onaanvaardbaar. Ik wil er nog aan toevoegen dat onze voortreffelijke minister van Europese Zaken een uitstekend liedjesschrijver is, maar liedjes schrijven alleen is in deze context niet voldoende.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is een uitzonderlijke dag voor de volkeren van Europa, aangezien wij in vrede een uitbreidingsproces tot stand brengen, beter nog een hereniging die in de afgelopen eeuw nog ondenkbaar was. Het is een uniek moment en een kans voor ons allen, leden en toekomstige leden van de Unie, want Europa draagt in zijn geschiedenis en zijn verscheidenheid fundamentele waarden met zich mee.
Europa staat op een kruispunt. Aangezien het dichter bevolkt, machtiger, eensgezinder zal zijn, kan het nog de wereldorde veranderen. Dit Europa is in staat, op voorwaarde dat het er de kracht en de moed voor heeft, om de mens opnieuw in het middelpunt van deze wereld te plaatsten, om de sociale en de milieuaspecten mee te laten wegen in al zijn beslissingen. Het plan voor een duurzame en eensgezinde ontwikkeling moet een doelstelling van de Unie worden. Samen zal het ons lukken. Europa zal zijn wat wij ervan maken: hetzij een middelmatige mogendheid, weggedoken in het egoïsme van naties die voor de toetredingslanden slechts 25 miljard Euro over hadden, terwijl het Marshallplan 97 miljard ter beschikking stelde, hetzij een Unie die haar politieke, sociale en milieuwaarden uitdraagt.
Wat mij aangaat, geachte collega's, geloof ik in de toekomst die wij schrijven, in het bijzonder met het oog op de aanzienlijke inspanningen die de kandidaat-lidstaten hebben geleverd. Nu is het onze beurt om onze woorden en daden op elkaar af te stemmen.

Pirker (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil slechts de kwestie van de binnenlandse veiligheid behandelen, omdat deze voor ons, de burgers van de Europese Unie en de Europese Unie als economische ruimte, een zeer groot goed is. Een van de doelen die wij bij de uitbreiding na moeten streven is een verhoging van de veiligheid door een gemeenschappelijke strategie, door een gemeenschappelijk beleid in de strijd tegen onder andere corruptie, de internationale misdaad, illegale immigratie, enzovoorts.
De kandidaat-lidstaten hebben in het voorbereidingsproces allemaal enorme inspanningen geleverd om de binnenlandse veiligheid te vergroten. De Europese Unie heeft hen daarbij actief ondersteund door middel van programma's. De Commissie onderzoekt ieder jaar welke vooruitgang er is geboekt. Verscheidene landen hebben grote vooruitgang geboekt, terwijl andere landen helaas nog verschillende tekortkomingen moeten wegwerken.
Zonder landen te noemen, wil ik een aantal van deze tekortkomingen naar voren brengen. In het verslag staat dat er ter bestrijding van corruptie en economische criminaliteit, die beide nog steeds aanleiding tot ernstige zorgen geven, nog meer inspanningen gedaan moeten worden. Er staat eveneens dat er nog tekorten zijn op het gebied van de aanpassing van de nationale wetgeving aan het acquis wat betreft het witwassen van geld en de bescherming van financiële belangen. Verder wordt in het verslag opgemerkt dat er met name aandacht moet worden besteed aan de bestrijding van drugs, smokkel, fraude, corruptie en georganiseerde misdaad. De inspanningen tegen de georganiseerde misdaad moeten daarbij worden versterkt.
Dit zijn zeer concrete aanknopingspunten waaruit blijkt welke maatregelen de afzonderlijke kandidaat-lidstaten nog moeten nemen.
Vandaag zijn hier vertegenwoordigers van de kandidaat-lidstaten aanwezig en derhalve dring ik er bij u allen op aan alles in het werk te stellen teneinde de nog bestaande tekorten weg te werken en ervoor te zorgen dat ook de uitgebreide Unie een Unie is die bescherming biedt.
Ik ben ervan overtuigd dat u met alle steun die u krijgt deze tekorten daadwerkelijk weg kunt werken en de doelstellingen kunt bereiken. Dat zou in het belang van ons allemaal zijn.

Berger (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, samen met de heer Oostlander had ik de eer het toetredingsproces jarenlang te volgen vanuit de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. In het schriftelijke verslag wordt aangegeven wat er nu nog moet gebeuren. In tegenstelling tot de heer Pirker wil ik benadrukken hoeveel vooruitgang de kandidaat-lidstaten hebben geboekt op dit veelomvattende en lastige gebied - onder andere dankzij de steun van de Commissie en onze lidstaten. De doodstraf is afgeschaft in de kandidaat-lidstaten waar die in ieder geval nog in de wet was vastgelegd, discriminatie van verschillende minderheden zoals de Russische minderheden wordt nu bestreden, de Roma-minderheden worden nu beter geïntegreerd, er wordt een democratisch politieapparaat opgezet, evenals een democratisch openbaar ministerie en andere instanties binnen de gerechtelijke en bestuurlijke sector. Dit alles en nog veel meer is tot stand gekomen dankzij een ongeëvenaarde inspanning.
Dit geldt voor alle kandidaat-lidstaten, zij het uiteraard in verschillende mate. Het is evenwel met name van toepassing op de Republiek Tsjechië die mij bijzonder na aan het hart ligt. Ik vind het derhalve des te betreurenswaardiger dat de huidige Oostenrijkse regering geen enkel teken van erkenning geeft voor de positieve resultaten en dat in ieder geval een van onze regeringspartijen probeert in de verkiezingsstrijd stemmen te winnen door middel van anti-Tsjechische leuzen. Daarbij staat het verleden uiteraard weer centraal. Ik hoop dat wij na de verkiezingen op zondag in Oostenrijk een regering zullen hebben die de gemeenschappelijke toekomst van de Republiek Tsjechië en Oostenrijk centraal stelt en die de uitbreiding en de verdieping van de Europese Unie niet in de weg staat.

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, dezer dagen zijn we getuige van het einde van historische scheidingen. Eerst wil ik iets zeggen over Cyprus en erop aandringen bij de Turks-Cypriotische autoriteiten positief te reageren op het plan-Annan. Ik ben me ervan bewust dat de heer Denktash helaas nog steeds zeer onwel is, maar het moet mogelijk zijn om een signaal van instemming met dit plan af te geven als uitgangspunt voor onderhandelingen. Ik weet dat de meerderheid van de Turks-Cypriotische bevolking zo'n positief antwoord wenst.
Ten tweede vraag ik met klem om steun voor amendement 24 van de ELDR-Fractie op het verslag. Dit amendement strekt ertoe het toezicht op het toetredingsproces om te zetten in een wederzijdse evaluatie tussen gelijken, die toepasbaar is op alle lidstaten, de oude en de nieuwe. Daarmee zou het respect voor de democratische verantwoordingsplicht, de integriteit van het openbaar bestuur, de non-discriminatie, de burgerlijke vrijheid en de rechtsstaat verzekerd zijn.
We zullen geld, tijd en energie moeten investeren in de democratische en gerechtelijke stelsels van de hele Europese Unie. De huidige vijftien lidstaten zijn zeker niet perfect en we zullen minstens zoveel moeten investeren als in de landbouw. We besteden veel tijd aan het praten over de landbouw en de structuurfondsen. We moeten minstens zoveel tijd besteden aan het praten over de versteviging van democratie en justitie in alle lidstaten, door een wederzijdse constructieve evaluatie.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben voor de uitbreiding van de Europese Unie tot het gehele Europese grondgebied en daarbuiten. Maar als de grootmachten die de dienst uitmaken in de Europese Unie deze willen uitbreiden, dan is dat niet uit edelmoedigheid. Hun industriële en financiële groepen controleren reeds de economie van de Oost-Europese landen en de uitbreiding wordt tot stand gebracht om deze greep te versterken. Toetreding tot de Europese Unie zal de arbeiders van deze landen niet beschermen tegen de toch al hoge werkloosheid, lage salarissen of vermindering van de sociale bescherming en zal evenmin voorkomen dat boeren van hun land worden verdreven. Deze landen zullen niet als gelijken in de Europese Unie worden opgenomen, maar als ondergeschikten die de besluiten van de grootmachten, de overheersing van het Franse, Duitse of Engelse grootkapitaal opgelegd krijgen. De arbeiders zullen voor de westerse groepen moeten werken voor salarissen die beduidend lager liggen dan die van hun westerse collega's, die toch al niet voldoende verdienen.
Hoe zou je overigens niet geschokt kunnen zijn over het feit dat gedurende verscheidene jaren de burgers van deze landen niet dezelfde rechten van vrij verkeer en vestiging zullen krijgen als de burgers van de huidige Europese Unie? Daarom zou ik graag bij de komst van deze nieuwe landen in de Unie hun arbeiders en hun arbeidersklasse willen verwelkomen en de hoop uitspreken dat wij in de komende strijd om ons lot te veranderen, schouder aan schouder zullen staan.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in grote lijnen sta ik achter het verslag-Brok. Ik ben ook heel blij met al het werk dat is verricht door de Commissie, door het Europees Parlement en met name door de kandidaat-landen om de uitbreiding mogelijk te maken. Vandaag wil ik echter aandacht schenken aan de strategie voor duurzame ontwikkeling die aangenomen is door de Top van Göteborg en aan het milieuactieprogramma van de Verenigde Naties dat aangenomen is in Johannesburg. De Europese Unie heeft toegezegd het voortouw te zullen nemen in de uitvoering van dit actieprogramma.
De koers naar een ecologisch duurzame ontwikkeling moet nu op alle politieke terreinen en in alle plannen en programma's van de Europese Unie naar voren komen, niet alleen om tegemoet te komen aan de behoefte aan een koerswijziging in de Europese Unie en aan milieu-investeringen in de kandidaat-landen. Het percentage financiële middelen van de structuurfondsen en van het gemeenschappelijke landbouwbeleid dat gereserveerd moet worden voor het milieu moet daarom aanzienlijk worden verhoogd. Nu wordt tot 2006 ongeveer 10 % van de structuurfondsen gereserveerd voor milieuinfrastructuur, zoals waterzuivering. Het is ook noodzakelijk dat er milieueffectrapportages voor het landbouw- en structuurbeleid worden gemaakt, wat ook het Europees Parlement heeft bepleit. Dit wordt in 2003 in de lidstaten van kracht en is zonder meer noodzakelijk voor de totstandbrenging van duurzame ontwikkeling in de hele, uitgebreide Europese Unie.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik steun dit rapport van harte en zal vooral spreken over de kwestie Turkije, gezien de recente ongelukkige opmerkingen van de heer Giscard d'Estaing.
Ik vind dit commentaar van de voorzitter van de Conventie onnacceptabel en ongepast. Dit geldt vooral voor zijn opmerking dat degenen die de toetreding van Turkije hebben gesteund 'tegenstanders van de Europese Unie' zijn. Ik steun het Turkse lidmaatschap van de EU, maar alleen op voorwaarde dat Turkije voldoet aan de criteria van Kopenhagen.
Ik onderschrijf de nauwe visie niet dat de Unie een 'christelijke' club zou zijn. Ik zie haar liever als een pluralistische entiteit die het diverse karakter van de huidige EU weergeeft, ook vóór verdere uitbreiding.
Ik ben altijd van mening geweest dat de toetreding van Turkije een belangrijk bruggenhoofd zou bieden tussen het Westen en de islamitische wereld. Sinds 11 september is dit nog belangrijker geworden. Een eventueel Turks lidmaatschap zou aantonen dat de westerse democratie en cultuur kan co-existeren en volledig kan samenwerken met de islamitische wereld.
De recente regeringswisseling in Turkije verandert niets aan deze visie. Het volk heeft gesproken en we moeten zijn oordeel accepteren. Ik ben verheugd over de krachtige toezeggingen die de tweede man van de AKP, de heer Abdullah Gul, tijdens zijn recente bezoek aan Brussel deed over de voortzetting van het hervormingsprogramma.
Toch dienen er, voordat een datum kan worden vastgesteld voor het begin van de toetredingsonderhandelingen, verdere bewijzen te komen voor de implementatie van dit hervormingsprogramma. Vrijlating van politieke gevangenen, beëindiging van martelpraktijken, onderwerping van de politietroepen aan het recht, het respecteren van de rechten van de Koerdische minderheid en andere maatregelen die voortvloeien uit de criteria van Kopenhagen zijn evenzovele stappen in de richting van een datum voor toetredingsonderhandelingen.
De voortgang van dit proces hangt af van de nieuwe regering in Turkije, niet van de EU.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, als voorzitter van de Vrouwencommissie van het Europees Parlement wil ik mijn voldoening tot uiting brengen over het feit dat wij eindelijk de eindspurt hebben ingezet tot de uitbreiding van de Unie en de opbouw van een echt eengemaakt Europa, van een op onze gemeenschappelijke waarden gegrondvest Europa.
Mijns inziens hebben de vrouwen van Europa een zeer belangrijke rol hierin te vervullen. Het is hoog tijd dat nu een nieuw constitutioneel verdrag voor de Unie wordt opgesteld, dat het vraagstuk van de eerbiediging van de mensenrechten van de vrouw en de praktische toepassing van het alom erkend beginsel van gelijkheid van man en vrouw in alle sectoren van het economisch, sociaal en politiek leven van Europa hoog op de agenda worden geplaatst. Helaas zijn wij nog ver van dat ideaal verwijderd. Dat is vooral vanmorgen duidelijk geworden tijdens het debat in deze zaal. De sprekerslijst gaf de indruk van een mannenclub waarin vrouwen een zeldzame soort zijn.
Ik ben uiterst verontrust over de positie van de vrouw in talrijke toetredingslanden. Deze is na de overgang naar de vrije markt niet verbeterd. De werkloosheidscijfers en de loonsverschillen zijn sedertdien alleen maar toegenomen. De infrastructuur voor kinder- en ouderenopvang verbrokkelt, en problemen als mensenhandel en uitbuiting van vrouwen en kinderen door internationaal georganiseerde bendes hebben een explosieve omvang gekregen.
Als Vrouwencommissie hebben wij er herhaaldelijk op gewezen dat de doeltreffende toepassing van de maatregelen ter bestrijding van seksuele uitbuiting en geweld tegen vrouwen in het middelpunt moet staan van het uitbreidingsproces. Wij willen er tevens nogmaals op wijzen dat de partijen en de regeringen de gelijke deelname van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces moeten bevorderen. Geen enkel beleid zal geloofwaardig zijn als daarmee de gelijkheid van vrouw en man in de besluitvorming en in de toekomstplannen niet wordt bevorderd. De partijen en regeringen moeten zorgen voor een evenwichtige vertegenwoordiging van beide geslachten tijdens de komende Europese verkiezingen van 2004. De uitbreiding is een gelegenheid om de democratie meer diepgang te geven. Ik ben er tevens van overtuigd dat de gelijkheid van vrouw en man geen overbodige luxe is. Veeleer is deze noodzakelijk om de kwaliteit van de besluitvorming te verbeteren, meer begrip te verkrijgen van de problemen van deze tijd en de werking van onze democratie efficiënter te maken.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, ook namens de Nederlandse liberalen wil ik van de gelegenheid gebruik maken om steun uit te spreken voor het proces van uitbreiding met de twaalf landen waarmee nu wordt onderhandeld. Om historische redenen, die we vanmorgen al uitentreuren hebben gehoord, maar ook om politieke, economische en culturele redenen. Wij zijn voor die uitbreiding, maar ik vind niet dat wij de problematiek verder moeten verhullen en die is des te nijpender omdat de Big Bang voor extra problemen zal zorgen. Lid zijn van de Europese Unie is moeilijker dan lid worden. De meeste kandidaten lijken voldoende vooruitgang te boeken, maar met een aantal zijn er serieuze problemen. Met name corruptie, implementatie van het acquis, administratieve capaciteit en onafhankelijke financiële controle. Op basis van de overigens voortreffelijke voortgangsrapportage van de Europese Commissie zijn wij er nog niet van overtuigd dat de toetreding van alle tien in 2004 kan plaatsvinden. Wij zullen dat beoordelen als de onderhandelingen zijn afgerond.
Het regime van voortgangscontrole en vrijwaringclausules van de Europese Commissie kan soms wel eens uitkomst bieden, maar dit mooie instrument is maar beperkt inzetbaar. Waar de rechtsstaat niet functioneert, bieden de vrijwaringclausules geen uitkomst. Hoe ziet de Commissie dat voor zich? Immers, waar staat de EU voor als zulke essentiële beginselen als de rechtsstaat niet op orde zijn? Bovendien menen wij dat deze voorwaarden niet alleen voor de toetreders moeten gelden, maar ook voor de huidige vijftien. Een positief voorbeeld is het verslag van mijn collega Jan Mulder in de Commissie begrotingscontrole.
Dat brengt mij op het laatste probleem, namelijk dat de Unie haar interne besluitvorming volstrekt onvoldoende op orde heeft. Wij wensen een uitslag van de volgende IGC die bijdraagt tot het oplossen van allerlei bottlenecks, zoals medebeslissing van het Europees Parlement en Raad, openbaarheid van wetgevende vergaderingen van de Raad, afstand van het vetorecht in de Raad en verkiezing van de voorzitter van de Europese Commissie door het Europees Parlement of door de kiezers. Als de IGC de institutionele bottlenecks niet oplost, net als in Nice, is er dan een plan B, zo vraag ik de Raad. In ieder geval, Voorzitter, laat ons in april 2003 vooral kiezen voor een eerlijke uitbreiding.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij spreken nu over democratie en uitbreiding, maar ik heb net het bericht gekregen dat een journalist en enkele leden van Rifondazione Praag zijn uitgezet waar zij deel wilden nemen aan de manifestatie tegen de uitbreiding van de NAVO. Ik wil dit hier aan de kaak stellen.
De Europese Unie is geen liefdadigheidsinstelling, noch de beschermvrouwe van de welvaart en de vrijheid van de volkeren. Zij is een meedogenloos mechanisme voor de behartiging van de belangen van het grootkapitaal, de Europese pool van het mondiaal imperialistische stelsel dat de verworvenheden van de werknemers aanvalt en een leger en repressieve mechanismen opbouwt om elke stem van verzet te kunnen verstikken.
Met de uitbreiding wil de Europese Unie enkel het gat opvullen dat is ontstaan door de omverwerping van het socialistisch systeem in Europa. Dit blijkt ook uit de revanchistische kreten die wij vandaag in deze zaal hebben gehoord. Tevens wil men daarmee de nieuwe bourgeoisie versterken die vreest haar scepter te verliezen. De volkeren geven zich immers steeds meer rekenschap geven van het grote verlies dat zij met de omverwerping van het vroegere systeem hebben geleden. De uitbreiding geniet de volledige steun van Verenigde Staten en gaat gepaard met de uitbreiding van de NAVO naar het Oosten en de verandering van haar rol, met dien verstande dat deze nog agressiever wordt.
De aard van de Europese Unie en de ervaringen van ons volk tijdens 22 jaar EU-lidmaatschap permitteren het ons niet de waarheid voor de andere volkeren verborgen te houden. Wij moeten hen veeleer waarschuwen voor de gevolgen van de val waarin zij trappen. Met de propaganda worden weliswaar gouden bergen beloofd maar de gevolgen van de uitbreiding zullen catastrofaal zijn voor de economie van deze landen. Hun productie ligt ver beneden het niveau waarop het de laatste jaren van het socialisme stond. Via de handelsbalans zuigt de Europese Unie jaarlijks al 30 miljard euro naar zich toe, met andere woorden ze financiert niet maar ze laat zich financieren.
Wat Cyprus betreft is men algemeen van mening dat het plan van Kofi Annan, dat de volledige steun heeft van de Verenigde Staten en de Europese Unie, ver af staat van het door de VN-resoluties gevormd kader en van de huidige overeenkomsten tussen de twee gemeenschappen, die nu in de prullenmand zullen verdwijnen. Dit plan loopt uit op een verholen confederatie die zal leiden tot een institutionele erkenning van de tweedeling en de aanvaarding van de voldongen feiten van de Turkse invasie en bezetting. Dit is een aspect van meer algemeen belang daar de VN zelf nu vraagt in te stemmen met het gebruik van militair geweld voor het bereiken van politieke doelstellingen en voor de verandering van grenzen. Deze ontwikkeling is het rechtstreekse gevolg van de toetredingsprocedure van Cyprus tot de Europese Unie, van de G8-besluiten en de besluiten van Helsinki. Onze partij had tijdig gewaarschuwd voor de gevolgen hiervan en dit is, mijnheer de Voorzitter, misschien de eerste keer in de 84-jarige geschiedenis van de Communistische Partij van Griekenland dat wij tot onze spijt moeten vaststellen gelijk te hebben.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als pan-Europeaan heb ik vanaf de jaren zeventig naar deze grote dag mogen toewerken. Otto von Habsburg was vandaag hier aanwezig, zijn naam is meermaals gevallen, en ik mocht hem op deze gehele weg begeleiden. Ik vier deze dag die ik als een waarlijk grote dag beschouw.
Als zoon uit een Boheems gezin doet het mij deugd dat een afgevaardigde en wel mijn vriend Daniel Kroupa, hier vandaag voor het eerst Tsjechisch heeft gesproken. Hij volgt de traditie van een groot sociaal-democraat, Jiri Pelikan, die hier als Tsjech in ballingschap Europees afgevaardigde was na de eerste directe verkiezingen. In het Europees Parlement hebben ook altijd afgevaardigden van de Sudeten-Duitsers gezeten die het tweede volk van Bohemen zijn. Ik denk daarbij aan Volkmar Gabert en Egon Klepsch. Ik volg deze traditie eveneens. Wij hebben onszelf altijd als ambassadeurs van Bohemen beschouwd.
In Bohemen, het hart van Europa, is tachtig jaar geleden de pan-Europese idee ontstaan. Wat dat betreft betreur ik het dat er begin dit jaar in Praag stemmen opgingen ter verdediging van de na-oorlogse orde. Die kunnen wij in Europa niet gebruiken, net zo min als een orde van voor of tijdens de oorlog. Wij willen aan het begin van de 21e eeuw een nieuwe en rechtvaardige orde van volken die is gebaseerd op verzoening, op het herstel van de wonden die wij elkaar hebben toegebracht, op recht, wederzijds respect en wederzijdse erkenning. Daarom dring ik er bij de Tsjechische verantwoordelijken op aan onrechtvaardige decreten zoals de Bene?-decreten daar naartoe te verwijzen waar ze thuishoren, namelijk de prullenbak van de geschiedenis!
Laten wij samen een nieuw Europa opbouwen waarin de volken op gelijkwaardige wijze naast elkaar kunnen leven, dat gericht is op de bescherming van etnische groepen en minderheden, op het respect voor de culturele verscheidenheid zoals wij dat in Europa hebben en zoals dat vanmorgen op indrukwekkende wijze in de toespraken tot uitdrukking is gebracht.
Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende verslag.
Dit is een historische dag voor het Parlement. De uitbreiding is de belangrijkste kwestie voor de Europese Unie. Zij maakt Europa veiliger voor de komende generaties en de democratie wordt in dit deel van de wereld versterkt. Veel mensen staan echter sceptisch tegenover deze samenwerking en zeggen dat zij alleen gunstig is voor de rijke landen in deze regio. Nu betrekken wij alle landen in ons werelddeel bij deze samenwerking en laten wij zien dat zij voor heel Europa is.
Evenals diverse voorgaande sprekers denk ik ook dat deze situatie voor iedereen gunstig is. De uitbreiding brengt op de korte termijn zonder twijfel kosten met zich mee, maar ik ben er volledig van overtuigd dat het op den duur gunstig is voor de economie. Ik kom uit het Oostzeegebied. Ik voorzie dat dankzij de uitbreiding de economie in ons deel van Europa zal groeien. Het milieubeleid zal baat hebben bij de maatregelen die nu genomen worden in de toetredingslanden. Dat is gunstig voor hen, en voor ons. Hetzelfde geldt voor de arbeidsmarkt, waar het risico bestaat dat het werk wordt verplaatst door de goedkopere arbeidsvoorwaarden. De situatie verbetert als voor iedereen dezelfde minimumvoorwaarden gaan gelden. Onlangs was ik bij een seminar waar de grensoverschrijdende criminaliteit werd besproken. Door intensieve samenwerking zullen wij ook deze kwestie het hoofd kunnen bieden.
Iedereen heeft baat bij de samenwerking, zowel de huidige EU-landen als de kandidaat-landen. Het hangt echter helemaal van onszelf af en van hoe wij omgaan met deze uitdaging. Het gaat om een Europa met meer diversiteit en een Europa dat in economisch, sociaal en cultureel opzicht rijker is.

Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, vorige week gaf ik in mijn provincie voor leerlingen van een middelbare school enkele lessen over Europa en de aanstaande uitbreiding. Mijn gehoor was, en dat valt heden ten dage op, belangstellend, geïnteresseerd en ook nog rustig. Mijn politieke statement dat het niet onze politieke verdienste en onze persoonlijke verdienste is dat wij aan de zonnige kant van het IJzeren Gordijn zijn geboren en dat het niet de schuld is van de toetreders dat zij zo lang in onze schaduw moesten leven, werd met respect aanvaard. Maar of het ook overtuigend genoeg was, bleek uit de vragen erna. Wat levert het ons op, wat zijn nu precies de voordelen voor ons?
Het debat van hedenochtend, Voorzitter, laat ook de andere kant van de medaille zien. Naast grote overtuiging over het belang van dat ene ondeelbare Europa voor een vreedzaam samenleven van burgers, waren er ook andere noties. Hoe welkom zijn we? Verworden we niet tot tweederangs burgers en wat geven jullie ons aan extra geld om daarmee de burgers aan onze kant te overtuigen?
Voorzitter, we hebben met overtuiging een uitbreidingsscenario in gang gezet dat moet lukken. Maar waar we wellicht, en dat moeten we ons aantrekken, minder goed in zijn geslaagd, is om onze burgers ook ten volle te overtuigen van het belang en de noodzaak van het politieke ideaal dat die uitbreiding voor ons allen is. We hebben te weinig gecommuniceerd en dat leidt ertoe dat onzekerheid of latente onderbuikgevoelens een kans krijgen en de uitbreiding verwordt tot een politiek spel voor eigen korte-termijngewin.
Voorzitter, ik neem aan dit debat ook deel als uitbreidingsrapporteur voor de milieucommissie en ik volg het dossier dus nauwlettend. Wat we ons volgens mij ook van onze burgers zouden moeten aantrekken, is dat mensen zorgen hebben. Die betreffen bijvoorbeeld de voedselveiligheid, het vrije verkeer, de milieuproblemen en de grensoverschrijdende aanpak daarvan. Die betreffen ook de kerncentrales, aan de ene kant gesloten en aan de andere kant omgeven met twijfel. Voorzitter, ik denk dat we nu, na Kopenhagen, dit dossier met alle stevigheid veel beter moeten oppakken.

Iivari (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, op weg naar Straatsburg las ik het uitstekende en tamelijk schokkende werk van Antony Beevor over de opmars van het rode leger naar Berlijn. Dat was zeer toepasselijke reisliteratuur voor deze historische plenaire vergadering. De belangrijkste taak van de uitbreiding die de Unie te wachten staat, is te garanderen dat de Europese volken nooit meer worden onderworpen aan de aspiraties van machtswellustige dictators of worden aangezet tot haat tegen elkaar. Het is net zo belangrijk om tegelijk met de uitbreiding de gezamenlijke democratische structuren te versterken. Ik ben blij dat vertegenwoordigers van de kandidaat-landen kunnen deelnemen aan het werk van de Conventie over de toekomst van Europa.
Tot nu toe hebben wij te weinig gesproken over hoe de Europese Unie van de uitbreiding zal profiteren. Wij zijn echt niet alleen de gevende partij. De prachtige culturele traditie en de creativiteit van de kandidaat-landen bieden nieuwe mogelijkheden zowel voor de concurrentiekracht die gebaseerd is op kennis en vakmanschap als voor het verbeteren van de levenskwaliteit van de burgers. De culturele en taalkundige verscheidenheid is een grote rijkdom en biedt enorme mogelijkheden. Het is goed te zien dat de kandidaat-landen bijvoorbeeld al betrokken zijn bij het CULTUUR 2000-programma.
Tot aan het eind van de onderhandelingen mogen de lidmaatschapscriteria echter niet worden vergeten. Men moet beseffen dat goed functionerende arbeidsmarktverhoudingen een essentieel onderdeel van het werk van de Unie vormen. Als ondervoorzitter van de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met Estland maak ik mij zorgen over de berichten dat de sociale dialoog in Estland is verbroken. Dat is niet aanvaardbaar en ook niet verstandig. Ik hoop dat mijn buurland, dat het op economisch en technologisch gebied goed doet, ook dit probleem oplost.

Gemelli (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Verheugen, allereerst wilde ik collega Brok en alle rapporteurs bedanken voor het verslag dat zij hebben opgesteld.
Wij zijn momenteel bezig het eerste deel van de hereniging van Europa af te sluiten, en vanochtend is ons een fraaie en positieve blik op de toekomst voorgeschoteld. De hereniging zal doorgaan tot wij alle landen die deel uitmaken van de Europese cultuur en haar grondbeginselen, zullen hebben betrokken bij de Unie of bij andere samenwerkingsvormen die inhoudelijk evenveel vruchten afwerpen. Dit is een proces dat niet tegengehouden kan worden, als wij althans onze bijdrage willen leveren om de waarden van democratie, vrijheid en gelijkheid in de wereld te verspreiden, zodat iedere dag gebouwd kan worden aan een vrede die steeds groter, bewuster en overtuigder wordt.
Ik heb begrip voor de discussie over de grenzen van Europa, maar de grenzen van onze samenleving zullen worden bepaald door de cultuur die wij de wereld te bieden hebben: hoe meer de mensen achter die cultuur staan, des te ruimer zullen de grenzen zijn en des te talrijker de burgers die zich achter onze voorstellen voor een institutionele, politieke en sociale organisatie van de Gemeenschap zullen scharen.
Slovenië vormt samen met de andere landen van de uitbreiding een belangrijke passage, omdat dit land als het ware de toegangspoort is waardoor in de toekomst de Balkanlanden die zich in onze multiculturele, multi-etnische en multireligieuze samenleving kunnen herkennen, zullen binnentreden.
Ik denk dat het politieke doel gelijk moet opgaan met bescherming van de mensenrechten, met verwezenlijking van het vereiste economische en sociale niveau en met de strijd tegen corruptie en misdaden, die immers nog te veel hoogtij vieren.
Het is werkelijk belangrijk dat iedereen zich losmaakt van een individualistische logica. Men moet het besef krijgen deel uit te maken van een groter geheel waarvan niemand buitengesloten wordt en waar ieder zijn eigen taakvervulling krijgt, met het oog op de verwezenlijking van gemeenschappelijke doelstellingen.
Ik hoop dat de Conventie erin slaagt een voorstel uit te werken waarmee de instrumenten van de democratie operationeel worden gemaakt. Dat zal ook van nut zijn voor andere gebieden in de wereld om de mensheid te verzekeren van vrede, voorspoed en vooruitgang.

Adam (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Litouwen is vorige week in Brussel bijeengekomen. De discussie daar bevestigde dat er vooruitgang is geboekt op de weg naar toetreding, zoals in detail beschreven in de paragrafen 78 tot 84 van het verslag. Twee onderwerpen moeten nog afgehandeld worden. Ten eerste op het gebied van de landbouw, waar enige flexibiliteit met betrekking tot quota gewenst is en ten tweede op financieel gebied, waar de bijdrage aan de sluiting van de kerncentrale van Ignalina en een voorziening voor alternatieve elektriciteitsopwekking nog niet geregeld zijn. Overeenstemming is vereist over de ontmantelingsprocedures en het tijdpad.
De GPC vindt het noodzakelijk dat er nauwlettend wordt toegezien op de voortgang van de programma's SAPARD, PHARE en ISPRA en dat ervoor wordt gezorgd dat Litouwen er goed op voorbereid is om na de toetreding een beroep te doen op de financieringsmogelijkheden voor structurele en plattelandsontwikkeling. Goedkeuring in een vroeg stadium van het enkelvoudige programmadocument is in dit opzicht essentieel.
Betreffende de recente overeenkomst over de Russische enclave Kaliningrad wil ik benadrukken dat de Litouwse soevereiniteit gerespecteerd moet worden en dat het Schengen-lidmaatschap niet in gevaar mag komen. Niettemin vrezen we dat de praktische problemen de implementatie zullen vertragen.
Ik heb de nucleaire aspecten van toetreding onderzocht. Het sluiten van de nucleaire centrales van Ignalina en Kozlodoej vraagt om een energiestrategie die rekening houdt met de buurlanden. De voltooiing van eenheid 2 in Cernovoda, bijvoorbeeld, wordt volledig gerechtvaardigd door het PHARE-onderzoek van augustus 2001. Het sluiten van de eenheden 3 en 4 van Kozlodoej dient opnieuw geëvalueerd te worden in het kader van de conclusies in het rapport van juni van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie, op grond waarvan deze eenheden een operationeel veiligheidsniveau hebben bereikt dat overeenkomt met eenheden van dezelfde ouderdom in andere delen van de wereld.
Ik hoop dat de Raad instemt met deze herevaluatie.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de Europese Unie zoals die vanaf 2004 gestalte zal krijgen vertegenwoordigt een historisch moment in de constructie van Europa. Wij juichen deze ontwikkeling van ganser harte toe, en wel om een aantal redenen.
Allereerst vanwege de symboliek: we zijn getuige van de hereniging van twee delen van dit continent die tot iets meer dan tien jaar geleden gedurende meer dan een halve eeuw van elkaar gescheiden zijn geweest. In de tweede plaats omdat dit de grootste uitbreiding in de geschiedenis van de Europese Unie is. Het aantal lidstaten zal bijna verdubbelen, terwijl het grondgebied en het inwonertal met een derde zullen toenemen. In de derde plaats omdat er dit keer landen toetreden die tot voor kort een geleide economie hadden. Zij gaan nu door een moeilijke, maar beslist noodzakelijke overgangsperiode, waarin hun economieën geherstructureerd zullen worden. Het gemiddelde per capita inkomen is vooralsnog vrij laag.
In de vierde plaats omdat de landbouwsector van de meeste nieuwe landen vergeleken bij die van de huidige lidstaten van de Europese Unie nog erg groot is.
Ik wil in dat verband graag de aandacht vestigen op twee aspecten:
Om te beginnen moeten we de communautaire financiële en technische steun op deze landen concentreren. Op die wijze verschaffen we ze de middelen om hun herstel en ontwikkeling zo snel mogelijk te realiseren. We moeten er intussen wel rekening mee houden dat er in de huidige Europese Unie van de Vijftien ook arme landen zijn. De Unie mag het economisch en sociaal cohesiebeleid zoals ze dat de afgelopen jaren ten behoeve van deze landen heeft gevoerd, dus niet opgeven;
Ten tweede is het zo dat het aantal landbouwers met de toetreding van Roemenië en Bulgarije zal verdubbelen, en dat betekent dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid drastisch vereenvoudigd zal moeten worden. Het betekent ook dat de steun voor de landbouwers zal afnemen. Tijdens de Europese Raad van Brussel van 25 oktober is het nieuwe plafond voor de landbouwuitgaven vastgesteld. De nieuwe regels gelden voor iedereen: de landbouwers die nu onder dit beleid vallen, en zij die dat in de toekomst zullen doen. Ik geloof dat de Europese Unie het door de commissaris voor landbouw ingediende voorstel voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dan ook heel serieus moet nemen, teneinde de landbouwers - die van de Unie van nu en die van de Unie van straks - een betere toekomst te garanderen.

Myller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, en u commissaris Verheugen en mijnheer Haarder, minister van Europese Zaken van het Deense voorzitterschap, die beiden vandaag zo hard gewerkt hebben en een lange dag hebben gehad. Ik wil toch een zaak naar voren brengen die Commissievoorzitter Prodi vandaag ter sprake heeft gebracht. Hij pleitte ervoor dat de Europese Unie in de toekomst voor zichzelf een sterk beleid van goed nabuurschap ontwikkelt. De uitbreiding van de Europese Unie heeft in al haar fasen nieuwe buren met zich meegebracht. Met de vorige uitbreiding kreeg de Europese Unie naast de al bestaande westerse en zuidelijke dimensie de noordse dimensie erbij. Door de volgende uitbreidingsronde hebben wij nu ook een specifiek oostelijke dimensie.
Het beleid van goed nabuurschap mag zich echter niet beperken tot mooie woorden op papier: de Europese Unie moet ook een daadwerkelijk praktisch beleid met doelen en maatregelen ontwikkelen. De noordse en oostelijke dimensie komen elkaar tegen in het Oostzeegebied. Na de uitbreiding wordt de Oostzee vrijwel een binnenzee van de Europese Unie, maar dan wel zo dat hij in één hoek grenst aan Rusland en zijn bijna dichtstbevolkte regio, namelijk de regio Sint-Petersburg. In die regio moet de al begonnen samenwerking worden versterkt met als doel het bereiken van stabiliteit en sociaal en ecologisch evenwicht aldaar. Ook het toekomstige regionaal en structureel beleid moet grensoverschrijdende samenwerking en de samenwerking aan de oude en nieuwe grenzen mogelijk maken.

Sommer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, er is vandaag al veel over Turkije gezegd. Dat is absoluut niet verwonderlijk aangezien het Parlement een afspiegeling is van de burgers in de Europese Unie die zich zeer sterk met deze kwestie bezighouden. De signalen worden steeds sterker dat men Turkije in december in Kopenhagen een datum voor het begin van de toetredingsonderhandelingen wil noemen. De opmerking van de vertegenwoordiger van de Raad vandaag was toch zeer duidelijk. Maar wij hoeven nu toch eigenlijk nog helemaal niets te doen. Turkije heeft nog niet voldaan aan de criteria van Kopenhagen waarover ook niet onderhandeld kan worden. In verband hiermee wil ik de heer Verheugen danken die zich vandaag zo duidelijk over de kwestie Turkije heeft uitgelaten.
Turkije is zeer belangrijk voor ons, maar dat betekent nog niet dat er politieke concessies moeten worden gedaan vanwege de kwestie Cyprus of de geostrategische rol van Turkije! Dit land wilde immers altijd al eigen toetredingsregels opstellen onder het motto 'Wij zijn geen kandidaat als ieder ander land?. Turkije heeft altijd geprobeerd ons onder druk te zetten, maar dat gaat niet zomaar! Dat zou tenslotte ook een belediging zijn voor de aanwezige vertegenwoordigers van de kandidaat-lidstaten. Desalniettemin blijft bijvoorbeeld de Duitse bondskanselier onvermoeibaar verkondigen dat hij voorstander is van het vaststellen van een datum voor de onderhandelingen met Turkije. Daaruit blijkt niet alleen dat hij absoluut onbekwaam is wat betreft het voeren van Europese politiek. De bondskanselier, die zijn eigen volk heeft belogen en bedrogen, wil bovendien de fouten die hij tijdens de verkiezingen heeft gemaakt nu gladstrijken. Hij wil ten koste van de gehele Europese Unie de Duits-Amerikaanse betrekkingen weer verbeteren. Dat is toch puur opportunisme! Dat is toch ongeloofwaardig! En het is hoogst oneerlijk, met name ten opzichte van de Turkse bevolking! Het is toch veel eerlijker om tegen Turkije te zeggen dat er nog problemen zijn die wij in hun eigen belang moeten aanpakken, omdat ze anders nooit kunnen worden opgelost. Het is eerlijk om te zeggen dat de toenadering van Turkije tot de Europese Unie, zo die al mogelijk is, alleen in kleine, gestadige stappen kan plaatsvinden. Deze weg is evenwel nog steeds niet gemakkelijk.
Wij hopen dat Turkije, die grote trotse natie, zijn weg in zijn eigen belang standvastig vervolgt en dat het erover gaat nadenken of het werkelijk zoveel soevereine rechten wil afstaan aan de Europese Unie als gevolg van de toetreding of dat het liever op een ander niveau met ons wil samenwerken. En daartoe doen wij nu reeds een aanbod.

Ceyhun (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik begrijp de hele ophef niet. Wij maken nu al sinds gisteren ruzie over Turkije. Mevrouw Sommer - ik waardeer u overigens zeer - ik kan met name van u niet begrijpen waarom wij tijdens het debat over de uitbreiding plotseling een discussie krijgen over de fundamentele kwestie of Turkije eigenlijk tot de Europese Unie behoort.
Wij hebben binnenkort de gelegenheid om deze kwestie zakelijk te behandelen als wij het verslag van de heer Oostlander gaan bespreken. Deze collega uit uw fractie, een bekend politicus, is de rapporteur en hij is in ieder geval geen voorstander van toetreding van Turkije. Zijn verslag zal ons in de gelegenheid stellen zakelijk over dit vraagstuk te kunnen redetwisten of discussiëren.
Als ik het amendement van de heer Ferber, amendement 7, lees, krijg ik steeds meer het vermoeden dat het in werkelijkheid niet om Turkije of de Europese Unie gaat. Het gaat waarschijnlijk om Duitsland, om het binnenlands beleid in Duitsland. Waarschijnlijk gaat het om de twee belangrijke deelstaatverkiezingen binnenkort in Hessen en Nedersaksen. Nu moet er in het Europees Parlement zogenaamd worden gediscussieerd over Turkije, terwijl wij in werkelijkheid deze gelegnheid te baat nemen. Dat is het grootste probleem.
Ik ben heel eerlijk. Ik heb op dit moment meer problemen met Turkije dan mevrouw Sommer, omdat ik geen hoge dunk heb van islamisten. Ook al doen ze zich nu anders voor, voor mij blijven het islamisten. Ik ben heel benieuwd hoe ze alles willen realiseren wat ze hebben beloofd. Ik heb namelijk speciaal met de meest recente ontwikkelingen zeer grote problemen.
Toch begrijp ik niet waarom wij dit debat nu voor iets anders misbruiken. Eigenlijk zijn wij ook niet eerlijk ten opzichte van de burgers van de Europese Unie, als wij ineens een dergelijk gekunsteld debat creëren. Als u wilt, kunnen wij hierover discussiëren als wij het verslag-Oostlander behandelen. En dan zullen de burgers zien dat wij wel open en eerlijk kunnen discussiëren.
Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, 28 jaar lang zijn Berlijn en Duitsland opgedeeld geweest. Dat is nu verleden tijd. Al 28 jaar lang zijn Nicosia en Cyprus opgedeeld. Laat dat zo snel mogelijk verleden tijd worden! Turkije moet de VN-resoluties respecteren en de inspanningen voor een politieke oplossing voor Cyprus volledig steunen. Als het overleg mislukt, moet Cyprus op de Top van Kopenhagen in december toch het groene licht krijgen voor het lidmaatschap in 2004.
Het is van belang om de nieuwe, islamvriendelijke regering van Turkije duidelijk te maken dat zij afstand moet doen van het Turks-Cypriotische dreigement om Cyprus permanent op te delen als het zuiden toetreedt tot de Europese Unie voordat het overleg tussen Turkije en Griekenland is afgerond. Ik neem aan dat Turkije zich bewust is van het feit dat het nooit met toetredingsonderhandelingen kan beginnen zolang het land zijn bezettingstroepen niet terugtrekt uit een toekomstige EU-lidstaat, in dit geval Cyprus. Het gaat om de geloofwaardigheid van de Europese Unie en de Europese Unie als vredesproject. Initiatieven van de nieuwe Turkse regering en de Verenigde Naties wat betreft Cyprus moeten gebaseerd zijn op deze vanzelfsprekende gedachte.
In de tekst van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heb ik het standpunt naar voren gebracht dat de ontwikkeling van de Turkse democratie, met name wat betreft de bescherming van etnische en religieuze minderheden, een eerste vereiste is wil het land meer financiële pretoetredingssteun van de Europese Unie krijgen. In 1900 was een kwart van de Turkse bevolking christelijk en nu, honderd jaar later, een duizendste deel. Dit is een tragisch bewijs dat er op grote schaal aan de vrijheid van godsdienst wordt getornd en dat er weinig religieuze tolerantie is ten opzichte van met name de christelijke Syriërs en Armeniërs.
Verder heb ik meegewerkt aan het aanscherpen van de oproep van het Europees Parlement aan de kandidaat-landen, onder meer wat betreft de bestrijding van de corruptie, waar ik een economisch perspectief aan heb toegevoegd. Kandidaat-landen, van harte welkom in Unie!

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek als lid van de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Bulgarije en als schaduwrapporteur voor Roemenië. Ik zal proberen het kort te houden. Voor Bulgarije en Roemenië hebben we een streefdatum nodig waar we ons op kunnen richten. Daarom steun ik de voorgestelde streefdatum volledig. Verder heb ik tijdens een recent bezoek aan Malta het uitstekende werk gezien dat gedaan is op het gebied van sexuele geaardheid. We moeten dat onderwerp niet uit het oog verliezen wanneer we het over de rechten van minderheden hebben. Uit het werk van de beweging voor rechten van homosexuelen op Malta is mij gebleken dat de wet op arbeid en arbeidsverhoudingen daar niet overeenstemt met de desbetreffende kaderrichtlijn, met name op het stuk van sexuele geaardheid.
Ik ben verheugd over de positieve opmerkingen over Turkije. Wat betreft de negatieve ben ik bang dat racisme en xenofobie helaas de kop hebben opgestoken. We moeten overal dezelfde bepalingen, voorwaarden en principes toepassen, we mogen daarin niet selectief zijn. Op alle kandidaat-lidstaten zijn dezelfde principes van toepassing, ook op landen als Turkije die de wens hebben geuit lid te willen worden van de Europese Unie. Afwijzing van Turkije zouden we in de toekomst zeker betreuren.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag van de hier aanwezige commissaris en van de fungerend voorzitter van de Raad vernemen hoe het rechtvaardigheidsbeginsel in dit uitbreidingsproces zal worden toegepast.
Naar mijn mening moeten wij, nu het Frans-Duitse pact een feit is, nadrukkelijk onderstrepen dat de financiële gevolgen van de uitbreiding niet voor rekening mogen komen van minder begunstigde regio's, waar de inkomsten onder het communautaire gemiddelde liggen en enorme behoefte bestaat aan duurzame groei. Ter wille van de rechtvaardigheid moet de rekening van de uitbreiding betaald worden door de sterksten. Wij moeten de uitgebreide Unie in haar geheel beschermen zodat geen van haar regio's door armoede wordt getroffen.
Wij moeten ervoor zorgen dat paragraaf 24 van het verslag-Brok op alle gebieden en regio's van de Europese Unie wordt toegepast aangezien de uitbreiding voor geen enkele communautaire regio negatieve gevolgen mag hebben.
De kandidaat-landen moeten goed voor ogen houden dat de onvoorwaardelijke bescherming van de persoon, zonder enige vorm van discriminatie, thans de ruggengraat van de Europese Unie is. Momenteel gaat al onze aandacht uit naar de andersheid van vrouwen en de andersheid van Roma-minderheden. In Europa is er geen plaats voor collectieve of individuele uitsluiting, verdrijving of marginalisatie. Met ingang van vandaag kiest Europa voor een nieuwe dynamiek die veel sterker en krachtiger is. Daarom juist moeten wij meer begrip opbrengen voor mensen die anders zijn of van elders komen.

De Veyrac (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag drie opmerkingen willen maken.
In verband met de uitbreiding met Turkije is er een debat en dat is normaal. We kunnen het niet aan de ene kant betreuren dat de Europeanen zich niet voor Europa interesseren, en aan de andere kant het debat weigeren over deze uitbreiding, welke het verst zou afdwalen van het oorspronkelijke model van de Europese Unie.
Bovendien is de uitbreiding waaraan wij thans werken de grootste wat betreft het aantal landen. We moeten niet vergeten dat we nooit met meer dan drie landen tegelijk hebben uitgebreid. Deze uitbreiding is nog niet voltooid, maar wij hopen allemaal op het welslagen ervan. Laten we beginnen om deze tot een succes te maken, voordat we een debat aangaan over eventuele toekomstige uitbreidingen.
Ten opzichte van de grote buurlanden van de Europese Unie, waaronder Turkije - maar dat land niet alleen-, moeten wij in staat zijn om een andere oplossing te bieden voor het dilemma waarvoor men probeert ons te stellen: toetreding of uitsluiting.
Er bestaat echter een andere oplossing, zoals de EVP-Fractie ook voorstelt, die veel beter past bij het gestelde probleem. Het gaat om het vaststellen van een specifiek kader van betrekkingen, met daarin een aanzienlijke economische component, waarmee een bepaald aantal projecten en infrastructuren gefinancierd kunnen worden. Zo is het Noord-Amerikaanse continent ook georganiseerd en niemand stelt daar voor om Mexico of Canada toe te laten treden tot de Verenigde Staten van Amerika.
De EVP-Fractie opent een nieuwe weg die veel beter is toegesneden op de essentie van het probleem. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement gehoor zal geven aan de wens van de bevolking om deze richting in te slaan en een nieuw kader vast te stellen tussen de Europese Unie en haar buurlanden.

Baltas (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Europese Unie ondergaat dit keer een indrukwekkende uitbreiding. Zij neemt tien nieuwe lidstaten op. Dit is een interessante en veelbelovende ontwikkeling maar als u het goed vindt wil ik mijn aandacht toespitsen op niet zozeer de landen die qua bevolking het grootst zijn en ongetwijfeld geografisch dichter bij de huidige Unie liggen, maar op Cyprus.
Cyprus is een klein land met een eeuwenlange geschiedenis en een tragisch recent verleden. Het is in geografisch opzicht het verst verwijderd punt van de mediterrane dimensie van de Europese Unie en kan vanwege zijn ligging een belangrijke bijdrage leveren aan het beleid van de Unie ten aanzien van het Midden-Oosten. Het is een feit dat de politieke betekenis van Cyprus veel groter is dan hetgeen het land economisch gezien kan bijdragen aan de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie. Met de toetreding van Cyprus geeft de Europese Unie echter een bewijs van haar internationale aspiratie en dimensie en levert zij een beslissende bijdrage aan de oplossing van de kwestie Cyprus.
De toepassing van het communautair acquis in Cyprus is de sleutel voor de toenadering, samenwerking en harmonische samenleving tussen Grieks- en Turks-Cyprioten binnen een enkele, federale, uit twee gemeenschappen bestaande staat, binnen een vrije en onafhankelijke staat die de mensenrechten en de etnische en religieuze bijzonderheden van zijn inwoners respecteert. Deze toepassing is de grondslag voor een rechtvaardige, levensvatbare en werkzame oplossing, voor de oplossing waartoe de secretaris-generaal van de VN met zijn voorstellen en onderhandelingen tussen de betrokken partijen wil komen.
De toetreding van Cyprus tot de Europese Unie is bovendien ook een experiment en een uitdaging voor Turkije. Turkije probeert immers meer vaart te zetten achter de procedures voor de eerbiediging van de communautaire criteria, die het in staat zullen stellen in de toekomst opgenomen te worden in de Europese Unie. Laten wij hopen dat alles naar wens zal verlopen.

Marini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, nu ik het debat van vandaag beluisterd heb, begrijp ik waarom Turkije aan de komende Europese Raad van december vraagt om een datum vast te stellen voor het begin van de onderhandelingen. Ik ben het daar ook mee eens, want wij hebben hier te maken met een soort komedie die door de heer Giscard d'Estaing is aangevangen, maar die ook vandaag in deze Vergadering wordt opgevoerd.
Het is niet eens zo dat hier gemorreld wordt aan de voorwaarden voor een toekomstige toetreding van Turkije - wij mogen zelfs streng zijn wat betreft naleving daarvan - maar hier is een discussie op gang gebracht over de vraag of Turkije al dan niet mag toetreden in de toekomst. Ook wordt er gespeculeerd over een andere vorm van associatie. De besluiten worden dus gewoon omgegooid en er wordt getornd aan de opening van krediet voor een groot land dat van fundamenteel belang voor het Westen en voor Europa is, een land dat gevraagd heeft om lid te worden van de Unie.
Persoonlijk sta ik achter de opzet van het verslag-Brok en de daarin vervatte resolutie waarmee de Commissie wordt opgeroepen tot samenwerking voor een versterkte pretoetreding en de Raad wordt aangespoord om een consequentere houding aan te nemen dan soms in dit Parlement te beluisteren valt. Maar ik ben het niet eens met het amendement-Ferber en daar zal ik dan ook morgen tegen stemmen. Want, als het amendement erdoor komt, wordt de hele opzet van het verslag en de resolutie van Brok onderuit gehaald, en dan zijn we weer ver van huis. Er zijn overigens ook goede redenen om tegen het amendement te zijn: een groot land dat een gematigde vorm van islam belijdt, dat pro-Westers is, dat een grote culturele betekenis kan hebben welke dicht bij ons staat, een land dat draagvlak kan bieden voor het buitenlands en defensiebeleid van de Unie, zo'n land heeft gewoon het recht om uit onze mond klare taal te vernemen.
Ik hoop dat het amendement-Ferber morgen verworpen wordt, ikzelf van de Europese Volkspartij zal dat in ieder geval doen, om op die manier een stap in de goede richting te zetten.

Glante (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, geachte afgevaardigden, het is bijna aan het einde van dit debat niet makkelijk nog een nieuw aspect naar voren te brengen. Iedereen is het er volmondig over eens dat we dit proces moeten toejuichen en dat wij ervan moeten uitgaan dat tien nieuwe lidstaten binnenkort hun afgevaardigden - heel officieel - hiernaartoe sturen. Toch wil ik een punt nogmaals naar voren brengen en wel de noodzaak om er in de toekomstige 25 lidstaten voor te zorgen dat dit ook door de publieke opinie, de burgers wordt geaccepteerd. Dat is naar mijn mening een belangrijke taak die ons nog te doen staat. Wij kunnen daarmee niet pas beginnen als het toetredingsproces nagenoeg wordt afgerond met het ondertekenen van de verdragen.
Ik kom uit een gebied dat in 1990 bij wijze van spreken van de ene op de andere dag bij de Europese Unie kwam. Ik weet dat vele burgers het noodzakelijke herstructureringsproces hebben ondervonden als een persoonlijke nederlaag, als een degradatie waardoor zij als verliezers werden bestempeld. Mijns inziens moeten wij ook de burgers van de kandidaat-lidstaten duidelijk maken dat het lidmaatschap van de Europese Unie ook met zich meebrengt dat er middelen en mogelijkheden worden geboden om de burgers dit lastige proces te laten doorlopen waarbij ze sociaal worden opgevangen. Dat zal voor ons een belangrijke opdracht zijn, want we hebben tenslotte de steun nodig van de meerderheid van de bevolking.
Het is positief dat wij het in het Parlement met elkaar eens zijn, maar wij moeten de burgers zoals dat zo mooi heet 'in dit proces betrekken?. En dat is zeker niet makkelijk. Laten wij er samen aan werken dat dit signaal kan overkomen.
Als lid van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie hoop ik dat de adviescommissies eerlijker en intensiever worden betrokken bij de volgende concrete discussies over de resultaten van onderhandelingen. Ik weet dat dit een grote politieke prestatie is, groot politiek nieuws, maar de afzonderlijke vakcommissies zullen zeker ook belangrijke dingen over het proces te zeggen hebben.

Arvidsson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, we zijn op weg naar een verenigd Europa. Dat is een logisch gevolg van het feit dat de wind van de vrijheid de gesloten grenzen binnen Europa heeft weggevaagd, de onoverkomelijke tegenstellingen evenals het wantrouwen, het sovjetsysteem en de communistische dictaturen. Ik ben ervan overtuigd dat het jaar 2004, evenals het jaar 1989, de geschiedenisboeken in zal gaan.
De uitbreidingswerkzaamheden moeten voortgezet worden. De nieuwe lidstaten moeten met respect bejegend worden. Het subsidiariteitsbeginsel moet duidelijker een richtsnoer vormen binnen de samenwerking, als de Europese Unie groter wordt. De nationale zelfbeschikking moet voor de nieuwe lidstaten hetzelfde zijn als voor de oude. De Europese Unie moet zich niet bemoeien met kwesties in de nieuwe lidstaten waarbij de huidige lidstaten ook geen bemoeienis willen.
Het uitbreidingsproces mag in 2004 of 2007 niet stopgezet worden. Het is bekend dat er nog meer landen zijn die toe willen treden tot de Europese Unie. Tijdens de Top van Helsinki in 1999 werd Turkije goedgekeurd als kandidaat-land voor het EU-lidmaatschap. Het Europees Parlement kan dit nu, drie jaar later, zoals sommige amendementen willen, niet proberen te veranderen. Omdat er niets is gebeurd dat een dergelijke maatregel kan rechtvaardigen, kan men binnen een internationale vertrouwenwekkende relatie niet plotseling de voorwaarden veranderen. Het is een ruimhartig en verantwoordelijk Europees Parlement onwaardig om op zo'n manier de voorwaarden voor Turkije te veranderen. Er is in Turkije veel vooruitgang geboekt om de toetredingsonderhandelingen te kunnen beginnen. Er moet nog veel werk verricht worden, en het is aan Turkije om te beslissen of het land het proces wil voortzetten. Ik ben er echter van overtuigd dat een democratische Turkse rechtsstaat in de toekomst van essentieel belang kan worden voor meer begrip tussen de westerse en islamitische wereld. Zulke vrienden zijn belangrijk in deze tijd.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig eens met wat collega Arvidsson hiervoor over Turkije heeft gezegd. Turkije heeft op eerbiedwaardige wijze zijn mensenrechtensituatie en zijn rechtspraak verbeterd. Ik vind het zeer betreurenswaardig dat er nu wordt voorgesteld het beleid te wijzigen. Onze boodschap aan Ankara moet dezelfde zijn als wat zij de hele tijd is geweest: het EU-lidmaatschap staat open voor alle Europese landen die aan de lidmaatschapscriteria voldoen.
Met de uitbreiding wordt de interne markt, die als kern van de Europese Unie fungeert, nog groter, en dat vergroot de mogelijkheden van de Europese Unie om succesvol op de wereldmarkt te opereren. Tussen de feestelijke toespraken door mag echter niet worden vergeten dat het bereiken van een goed functionerende markt inspanningen van alle partijen heeft vereist en ook in de toekomst zal vereisen. Juist daarom bevatten de criteria van Kopenhagen ook de eis dat er concurrentie op de interne markt moet zijn.
Ik ben het met rapporteur Brok eens dat er nog veel werk te doen is. Het nemen van politieke besluiten is gemakkelijker dan het realiseren van structurele economische hervormingen. Het tijdschema tot 2004 is strikt. Soms is het moeilijk structurele economische hervormingen door te voeren, maar er moet strikt worden vastgehouden aan de verplichtingen die zijn aangegaan. Wij moeten vooral garanderen dat de toekomstige lidstaten over het administratieve en juridische vermogen beschikken om deel uit te maken van de interne markt.
Het is onze taak als politici om een succesvol functioneren van de interne markt na de uitbreiding te garanderen. Dat betekent dat het werk niet kan ophouden bij Kopenhagen. De nieuwe lidstaten moeten ook na toetreding hun hervormingsbeleid voortzetten. Interne hervormingen in de kandidaat-landen vergroten op de lange termijn de welvaart en stabiliteit in die samenlevingen. Ook het Europees Parlement moet er in de toekomst op toezien dat de huidige lidstaten, de Commissie en de toekomstige lidstaten elk hun steentje bijdragen aan het vervolmaken van het uitbreidingsproces.

Bourlanges (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, op een avond na een gewonnen veldslag, verklaarde Winston Churchill: 'Het is niet het einde, het is zelfs niet het begin van het einde, maar we zouden kunnen zeggen dat het het einde van het begin is?. Ik denk dat dit precies de situatie is waarin wij ons bevinden. Onze vrienden die zich bij ons voegen hebben ongetwijfeld het gevoel dat ze het einde van de af te leggen weg bereikt hebben. In werkelijkheid zijn ze nu slechts aan het einde van de eerste etappe van deze weg en morgen zullen we met zijn allen Europa moeten opbouwen. Ze komen niet terecht in een kant en klare wereld. De politieke Unie moet opgebouwd worden; de buitenlandse politiek, de defensiepolitiek moeten ook nog vorm krijgen. In het kader van de Conventie moeten de instellingen grondig worden herzien en van nu af aan dragen de kandidaat-lidstaten bij aan de werkzaamheden van de Conventie.
Wij zijn dus in een Europa dat we samen gaan opbouwen. U moet vooral geen vooropgezet idee of het gevoel hebben dat u in een wereld terechtkomt die gemaakt is door en voor anderen: u komt samen met anderen in een wereld die we met zijn allen zullen opbouwen. En ik wil u enkel onthullen wat mij het geheim lijkt te zijn om invloed te hebben in Europa. Sommigen stellen zich voor dat je hard en sterk moet zijn, dat je moet protesteren en je altijd maar weer moet beroepen op je nationale belangen. Absoluut niet. Europa geeft zich aan wie het liefheeft. Dat is de basisregel van de Europese Unie: heb haar lief en ze zal het u rijkelijk teruggeven!

Haarder
Ik dank de heer Bourlanges voor de laatste repliek, die mij het juiste aanknopingspunt biedt voor een aantal slotopmerkingen.
Eerst en vooral dank ik de rapporteurs voor hun serieuze werk, dat zijn neerslag vindt in de verslagen. Deze bevatten goede overzichten, verstandige overwegingen en conclusies. Ze scheppen een stevige basis voor de massale steun die het Parlement aan de uitbreiding geeft, zoals het vandaag heeft bevestigd. We mogen gerust zeggen dat de uitbreiding massale steun krijgt. Dat is de laatste acht uur in deze zaal tot uiting gekomen. Ik dank u voor uw engagement en uw steun.
Nu zal ik enkele van de belangrijkste gestelde vragen beantwoorden. In de drie weken die ons nog resten vóór de onderhandelingen in Kopenhagen beginnen, moeten wij nog een reusachtige taak volbrengen, namelijk met elk van de tien kandidaat-landen de onderhandelingen afronden. Het voorzitterschap zal deze onderhandelingen samen met de Commissie voortzetten in overeenstemming met de EU-regels betreffende de uitgavenplafonds die in Berlijn zijn vastgesteld en de conclusies van de Top van Brussel. De Raad Algemene Zaken heeft dit gisteren aan het voorzitterschap voorgesteld. Het voorzitterschap zal in die zin verder werken en zijn uiterste best doen om compromissen te vinden die zowel voor de huidige als voor de nieuwe lidstaten aanvaardbaar zijn. Het vereist echter een grote bereidheid tot compromissen en veel begrip voor de standpunten en de behoeften van de andere partijen. Wat de situatie van de onderhandelingen betreft, is het zo dat er uiteraard nog te onderhandelen valt en dat een zekere flexibiliteit mogelijk is, maar ik denk dat iedereen in deze zaal het ermee eens is dat de EU-wetgeving gerespecteerd moet worden. De plafonds die in Berlijn voor de uitgaven zijn vastgesteld, moeten gerespecteerd worden en hetzelfde geldt voor de besluiten die in Brussel op het vlak van de landbouwuitgaven zijn genomen. Desalniettemin is er een zekere ruimte voor onderhandeling, wat commissaris Verheugen eveneens heeft opgemerkt.
Ten behoeve van de heren Bonde, Modrow en een aantal andere leden wil ik een misvatting rechtzetten, wat premier Fogh Rasmussen deze voormiddag ook reeds heeft gedaan: het is niet zo dat de vijftien huidige lidstaten nu een nieuw Verdrag gaan schrijven, waarmee de tien nieuwe lidstaten moeten instemmen zonder dat ze hun zegje hebben kunnen doen. Op de ministerbijeenkomst van gisteren werd de inhoud van punt 23 van het Verdrag van Nice nog eens bevestigd, namelijk dat de nieuwe lidstaten op gelijke voet met de huidige lidstaten aan de volgende Intergouvernementele Conferentie zullen deelnemen, met dezelfde spreek- en stemrechten. Dat is effectief zo en alle andere opties zijn verwerpelijk, onaanvaardbaar en kunnen door de politici in de nieuwe lidstaten onmogelijk in een referendum aan de bevolking worden voorgelegd
Ik geloof dat mevrouw Myller een vraag stelde over de nieuwe buren. Wij krijgen met de uitbreiding naar het oosten immers nieuwe buren. Gisteren heeft de Raad Algemene Zaken in Brussel een strategie op langere termijn goedgekeurd voor het beleid ten opzichte van de nieuwe buren. De Raad wil graag een ambitieuze, geïntegreerde langetermijnstrategie voor elk van deze nieuwe buurlanden opstellen ter bevordering van de democratie, de economische hervormingen, duurzame ontwikkeling en handel alsook van de stabiliteit en welvaart, enzovoort aan de andere kant van de nieuwe EU-grens. Er werd benadrukt dat de Unie rekening moet houden met de specifieke politieke en economische situatie van elk land en dat dit alles gezien moet worden in het kader van de huidige intensivering van de samenwerking met Rusland. Er is ook gesproken over grensoverschrijdende samenwerking, georganiseerde misdaad, illegale immigratie en regionale samenwerking tussen de nieuwe buurlanden. Ik kan u verzekeren dat aan dit alles gedacht is. Tot slot werden de hoge vertegenwoordiger en de Commissie verzocht om zo snel mogelijk meer gedetailleerde voorstellen te doen en de laatste woorden van het besluit luidden: de kandidaat-landen worden bij deze werkzaamheden geraadpleegd.
De heer Alavanos en de andere leden die het over Cyprus hadden, wil ik het volgende meedelen. De secretaris-generaal van de VN deed zoals u weet op 11 november een globaal voorstel voor een oplossing van de kwestie Cyprus. Dit voorstel telt 150 pagina's en is zeer ingewikkeld en uitgebreid. Het voorgestelde plan is geconcipieerd als een algemene politieke oplossing waardoor een verenigd Cyprus tot de Unie zou kunnen toetreden. Wat de toetreding betreft, blijven de conclusies van Helsinki het uitgangspunt van de EU, die het liefst zou zien dat een verenigd Cyprus tot de Unie toetreedt, maar dat is geen absolute vereiste. De Raad zal voor zijn beslissing over de toetreding van Cyprus rekening houden met alle relevante factoren. De EU steunt de inspanningen van de secretaris-generaal van de VN en staat achter een algemene oplossing van het conflict die in overeenstemming is met de principes waarop de Europese Unie gebaseerd is, met andere woorden dat Cyprus als lidstaat met één stem kan spreken en een correcte toepassing van de EU-wetgeving kan garanderen.
Onze toekomstige betrekkingen met Turkije zijn gebaseerd op de beslissing die de Europese Raad in Helsinki heeft genomen. Turkije is een kandidaat-land dat op gelijke voet met alle andere kandidaat-landen behandeld zal worden. In haar rapport stelt de Commissie vast dat nog steeds niet is voldaan aan het politieke criterium, wat een voorwaarde is om de onderhandelingen te starten, hoewel Turkije grote vorderingen heeft gemaakt. Aan de economische criteria moet uiterlijk op het tijdstip van toetreding tot de Unie voldaan zijn. Op de Top van Kopenhagen zal de Europese Raad een besluit nemen over de volgende fase van de relatie tussen Turkije en de Unie om Turkije zodoende op dezelfde manier te behandelen als alle andere kandidaat-landen.
Om af te ronden richt ik mij tot de heren Maaten en Arvidsson. Wij beseffen allemaal dat de uitbreiding van 15 naar 25 en later naar 27 of misschien 28 lidstaten een nieuw verdrag noodzakelijk maakt om problemen te vermijden. Dat verklaart ook de werkzaamheden van de Conventie en het is tevens de reden van de Intergouvernementele Conferentie. Uiteraard zullen wij op deze Intergouvernementele Conferentie beslissingen moeten nemen. Alles wat ik gehoord heb, ook gisteren van de huidige en de nieuwe lidstaten, wijst echter in dezelfde richting. Zoals de heer Maaten heeft opgemerkt, moeten wij vermijden dat er een bottleneck ontstaat en dat besluitvorming onmogelijk wordt. De heer Arvidsson heeft het volkomen bij het rechte eind als hij zegt dat een Unie met zoveel lidstaten zich op de belangrijkste zaken moet concentreren en haar activiteiten niet teveel mag verbreden, omdat het systeem al snel bijzonder ingewikkeld wordt als de Unie zich niet aan het subsidiariteitsbeginsel houdt.
Met deze woorden, mijnheer de Voorzitter, dank ik het Parlement voor dit acht-en-een-half uur durende debat, waarmee het Parlement massaal steun betuigt aan dit grote project waarmee wij bezig zijn. Wij mogen terecht trots zijn en ik ben zo vrij 'wij? te zeggen, want ik was lid van het Parlement toen dit project uit de startblokken kwam.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de voorzitter van de Raad. U benadrukt terecht dat dit een van de langste debatten is die wij in deze instelling hebben gevoerd. De lengte van het debat is evenredig aan de taak die ons wacht.
Ter afronding van dit debat geef ik het woord aan de heer Verheugen namens de Commissie.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de voorzitter van de Raad heeft alle vragen uiterst gedetailleerd beantwoord, dus ik kan het mij veroorloven zeer kort te zijn. Mijns inziens is dit debat zeer nuttig geweest. Het heeft een bijdrage geleverd aan de dynamiek die wij nodig hebben om met de wind in de rug in Kopenhagen ons doel te bereiken. Bovendien is tijdens dit debat duidelijk gebleken op welke aandachtspunten wij moeten letten tijdens de komende onderhandelingen. En wij zullen nu ons best doen deze aandachtspunten die in dit debat naar voren zijn gekomen in de onderhandelingen op te nemen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, commissaris Verheugen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.20 uur gesloten)2

