Gemeenschappelijk onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma voor de Oostzee (BONUS-169) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Lena Ek, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad over de deelneming van de Gemeenschap aan een gemeenschappelijk onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma voor de Oostzee (BONUS-169) dat door verschillende lidstaten is opgezet - C7-0263/2009-.
Lena Ek
rapporteur. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, in 150 jaar tijd is de Oostzee veranderd van een ongerepte, heldere, voedselarme Arctische zee in een zee in constante crisistoestand. De problemen van eutrofiëring, algenbloei, giftig afval en bedreigde biodiversiteit worden steeds groter. De toestand van de Oostzee is bijzonder ernstig. Ondanks succesvolle pogingen in de jaren negentig en tweeduizend om de aanvoer van stikstof en fosfor te reduceren, heeft bijna de hele Oostzee momenteel te lijden onder de gevolgen van eutrofiëring. Ook de aanwezige hoeveelheden milieugiffen en zware metalen zijn hoog, ondanks succesvolle reductie van bijvoorbeeld lood, kwik en DDT.
Ik weet niet of iemand van u de algenbloei heeft gezien in deze grote, ooit gezonde binnenzee. Wie 's zomers een boottocht maakt langs de fantastische scherenkust, stuit op een stinkend groen algendeken van tien centimeter dik. Als honden het water drinken, sterven ze en als kinderen erin baden moeten ze braken en krijgen ze maagklachten. Zo ziet de situatie er vandaag op veel plaatsen rond de Oostzee uit. Om ook in de toekomst groei en bloeiende plattelandsgemeenschappen te verzekeren, is het onontbeerlijk dat we onze kennis van de effecten op de Oostzee verruimen.
Het ecosysteem van het Oostzeegebied is complex en onmogelijk te doorgronden zonder samenwerking tussen onderzoekers over de landsgrenzen in het hele afwateringsgebied van deze binnenzee. Er vindt momenteel al veel dergelijk onderzoek plaats, maar vaak onvoldoende gecoördineerd. Het voorstel dat we vandaag op tafel hebben liggen en dat kortweg BONUS wordt genoemd, wil daar verandering in brengen. Het gaat om een gemeenschappelijk onderzoeksprogramma tussen de staten rond de Oostzee, waaraan zelfs onderzoekers uit Rusland deelnemen, om de milieu-uitdagingen in dat gebied aan te pakken. BONUS zal een strategisch plan opleveren waarin meer dan 500 onderzoekers uit de acht lidstaten rond de Oostzee zich op een gemeenschappelijk doel concentreren. De EU en de Oostzeelanden zullen samen bijna één miljard Zweedse kroon in milieuonderzoek investeren.
Er leven 85 miljoen mensen rond de Oostzee in landen waarvan de economie op diverse manieren afhankelijk is van de zee. Tezelfdertijd zijn het onze samenlevingen die tot de problemen bijdragen, wanneer lozingen en afval in het water terechtkomen. Om de Oostzee te kunnen redden is een beter algemeen beeld van het onderzoek nodig. Het onderzoek op dit gebied is gefragmenteerd en veel te afhankelijk van de beperkte onderzoeksmiddelen op lokaal, regionaal en nationaal niveau.
In plaats daarvan bouwt BONUS verder op ervaring uit het Europese kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling. Dankzij BONUS zullen de nationale onderzoeksprogramma's en de activiteiten in de deelnemende landen voor het eerst in een gemeenschappelijk programma met een duidelijke doelgerichtheid worden geïntegreerd.
Ik wil iedereen bedanken die eraan heeft meegewerkt om dit daadwerkelijk tot stand te laten komen - mijn collega's, het Spaanse voorzitterschap en de commissaris voor onderzoek, innovatie en wetenschap. Dit soort gecoördineerde investeringen in milieuonderzoek draagt bij tot de totstandbrenging van een duurzaam en dynamisch Europa dat zijn middelen efficiënt gebruikt. De Oostzee is ontzettend levend in de cultuur van al onze acht landen rond deze binnenzee - in hun literatuur, muziek en kunst. We willen dat ze er nog voor onze kleinkinderen is. BONUS zal een deel van het platform voor deze investering in de toekomst zijn.
Máire Geoghegan-Quinn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn dankbaarheid betuigen aan het Europees Parlement en dan met name aan de rapporteur, mevrouw Lena Ek, voor haar steun aan de voorstellen van de Europese Commissie ten aanzien van het onderzoek- en ontwikkelingsprogramma voor de Oostzee, BONUS. Ook zou ik de schaduwrapporteurs van de Commissie industrie, onderzoek en energie willen bedanken voor hun constructieve steun en mijn erkentelijkheid willen uitspreken voor het positieve advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ten aanzien van het BONUS-programma.
Acht van de negen aan de Oostzee grenzende staten zijn lid van de Europese Unie en we zijn allemaal goed doordrongen van de uiterst complexe en urgente, zojuist treffend door mevrouw Ek omschreven milieuproblemen in dit gebied. Deze almaar groter wordende milieudruk bedreigt nu het vermogen van de Oostzeeregio om het brede scala aan goederen en diensten waar we allemaal zo vanzelfsprekend op vertrouwen, te blijven leveren. Er is een belangrijke rol weggelegd voor de wetenschap bij de ondersteuning van het overheidsbeleid in de onderzoekssector en die van het milieu. Als gevolg echter van de versnippering van het Europees onderzoekssysteem en het gebrek aan coördinatie en samenhang tussen de nationale componenten ervan, is het geheel niet kostenefficiënt genoeg en blijven de algehele prestaties achter.
Dit is ook precies waar we in de regio van de Oostzee mee te maken hebben. Het is duidelijk dat geen enkel land rond de Oostzee de complexe milieuproblemen in dit gebied in zijn eentje oplossen kan. Het is dan ook van urgent belang dat er voor de aanpak van de milieuproblemen in de Oostzee een strategische en geïntegreerde onderzoeksstrategie wordt opgesteld waarbinnen grensoverschrijdende synergieën mogelijk worden, middelen kunnen worden gedeeld, kennis wordt uitgewisseld en de grensoverschrijdende mobiliteit van onderzoekers wordt bevorderd. Op deze manier kunnen we zorgen voor een duurzame toekomst van het Oostzeegebied. Het BONUS-initiatief zal, tezamen met de inspanningen die geleverd worden binnen het kader van de EU-strategie voor de Oostzeeregio, de structuur en de middelen bieden om deze uitdagingen op een doeltreffende en gecoördineerde wijze aan te pakken.
Ik ben ingenomen met het institutionele akkoord van 27 april jongstleden met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het BONUS-initiatief. Dit gezegd hebbende wil ik tevens blijk geven van mijn teleurstelling over het gebrek aan overeenstemming tussen de lidstaten om een model vorm te geven van een echte gemeenschappelijke pot, zoals voorgesteld in het oorspronkelijke Commissievoorstel. Zonder een echte financieringsfaciliteit voor een gemeenschappelijke pot kan noch de selectie van de beste transnationale onderzoeksvoorstellen uitsluitend op basis van hun wetenschappelijke merites, noch de kwaliteit van het consortium, noch de verwachte impact volledig worden gegarandeerd. Zonder deze faciliteit is het onmogelijk de volle vruchten, de volledige toegevoegde waarde en de volledige efficiëntiewinst van grensoverschrijdende samenwerking te verwezenlijken. Om die reden is het voor de Europese Commissie van groot belang dat de gevolgen van dit besluit geen precedent gaan vormen voor toekomstige voorstellen. De lidstaten zullen zich moeten committeren aan een echte gemeenschappelijke pot voor grensoverschrijdende financiering en samenwerking voordat er andere initiatieven op basis van artikel 185 van het Verdrag van Lissabon genomen worden.
Om terug te komen op dit huidig initiatief kan ik u zeggen dat de Europese Commissie er het volste vertrouwen in heeft dat wij met het BONUS-programma in staat zijn het potentieel van de milieuonderzoeksprogramma's in de Oostzeeregio te optimaliseren, de wetenschappelijke capaciteit van dit gebied te verbeteren, de grensoverschrijdende mobiliteit van onderzoekers te faciliteren, synergieën te bevorderen en duplicatie van onderzoeksinspanningen te voorkomen. Dit alles zal zorgen voor een duurzame toekomst voor de Oostzee.
Anna Rosbach
rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, BONUS-169 is een belangrijk proefproject dat betrekking heeft op de samenwerking bij milieuproblemen in een bepaald gebied. Dit programma wordt over het algemeen door alle Oostzeestaten gesteund. Het programma heeft in principe ook betrekking op landen buiten de EU die hun afvalwater lozen en zo bijdragen aan de verontreiniging van de Oostzee, die beschouwd wordt als een van de meest verontreinigde zeeën ter wereld. Het BONUS-programma staat voor de kolossale taak om de talrijke milieuproblemen in de Oostzee in kaart te brengen. Alle verschillende soorten van verontreiniging afkomstig van papierfabrieken en soortgelijke industrieën alsmede uitstervende visbestanden vormen een bedreiging voor de Oostzee, terwijl onontplofte mosterdgasbommen en Russische gasleidingen ook niet bepaald bijdragen aan het welzijn van het ecosysteem. Derhalve ben ik een groot voorstander van het BONUS-programma. Het moet echter niet op zichzelf staan, maar vergezeld gaan van milieubewustzijn van de individuele lidstaten en van inspanningen door de lidstaten, waaronder het beschikbaar stellen van financiële middelen.
Lambert van Nistelrooij
namens de PPE-Fractie. - Voorzitter, commissaris Geoghegan-Quinn, mevrouw Ek, rapporteur, de bijzondere problemen en de bijzondere situatie in de Oostzee vragen een bijzondere aanpak. Daarom ben ik erg blij dat we op dit moment de zaak in een akkoord kunnen afronden en dat het werk kan beginnen. Maar toch nog een paar bespiegelingen.
De commissaris zei het ook al, we gingen in eerste aanleg voor een echte common pot, voor een gezamenlijk fonds waarin de criteria van excellentie, interdisciplinaire aanpak, enzovoort worden gehandhaafd. In de loop van het overleg zijn we tot een wat pragmatische aanpak gekomen, dat landen ook zelf mogen 'shoppen' binnen de lijst van de projecten om eigen universiteiten en instellingen aan de bak te brengen. Op zich heb ik daar niets op tegen, ik stem er ook mee in, maar we moeten het wel evalueren. Het moet efficiënt gebeuren. En als het goed gebeurt en men werkt beter samen dan in het verleden, is het misschien wel een voorbeeld van datgene wat we zoeken in EU-2020. Europa betaalt wat bij en de lidstaten betalen bij. Vervolgens gaat het ook nog over de uitvoering, niet alleen over onderzoek. We moeten ook effectief de ecologische kwaliteit terugbrengen, dus laten we het maar nauwgezet volgen.
Een tweetal opmerkingen nog: in de eerste plaats kan de aanpak in de Oostzee ook een voorbeeld zijn voor andere macroregio's, bijvoorbeeld de Donau. Misschien mag ik aan de commissaris vragen of er ook in die zin, naar die regio gedachten ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Adam Gierek
namens de S&D-fractie. - (PL) De in het voorstel van de Commissie opgenomen voorschriften betreffende het onderzoek naar het welzijn van de Oostzee introduceren een belangrijk element, namelijk de fase van de strategische planning. Zonder deze fase zouden we ons alleen toespitsen op de extensieve ontwikkeling van dit onderzoek. Het gaat immers om een breder actieplan, een betere strategie, die niet alleen de zee in aanmerking neemt, maar ook haar afwateringsgebied, dat zoals we weten nu geteisterd wordt door overstromingen.
Er dient speciale aandacht te worden geschonken aan de selectie van deskundigen, want het brede onderzoek dat werd voorgesteld is niet te herleiden tot verschijnselen die gereconstrueerd kunnen worden in een laboratorium. Hier hangt het onderzoek in het veld nauw samen met het gebied dat onder de jurisdictie van het land in kwestie valt. Daarom moet de EU-wetgeving in overeenstemming worden gebracht met de nationale rechtssystemen. Bij de selectie van deskundigen door de Commissie dient hiermee rekening te worden gehouden.
Bij de uitbreiding van de onderzoeksmogelijkheden van de nieuwe lidstaten in het Oostzeegebied moet er rekening worden gehouden met het feit dat, ten eerste, het onderzoekspotentieel in die landen uiteenlopend is en dat het over het algemeen goede potentieel van het onderzoekspersoneel hand in hand gaat met minder goed uitgeruste laboratoria. Daarom ben ik verrast door de opgelegde limiet van 25 procent voor het materiële aandeel van de algemene pool. Ten tweede is die "gemeenschappelijke pot" voor veel landen niet aanvaardbaar, zowel vanuit een juridisch standpunt als vanwege het feit dat dit een ongunstige invloed zou kunnen hebben op de onderzoeksplannen die daar momenteel worden uitgevoerd. Ten derde vergt deze strategische fase van het programma tijd. De fase zou inhoudelijk beter moeten worden benut.
Daarom moeten eerst de onderzoeksprioriteiten voor de Oostzee en haar afwateringsgebied worden bepaald en vervolgens dienen de deelnemers aan het project hun onderzoeksfaciliteiten aan te passen aan de uitvoering ervan. Het is belangrijk dat Rusland als gelijkgerechtigde partner op basis van een Oostelijk Partnerschap bij dit onderzoek wordt betrokken.
Satu Hassi
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FI) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de rapporteur, mevrouw Ek, bedanken voor haar uitstekende werk. Het onderzoeksprogramma BONUS, dat een uitstekend initiatief is en beslist moet worden gesteund, is een resultaat van de EU-strategie voor de Oostzee.
Ik beschouw ook de strategie zelf als een zeer belangrijke stap vooruit. Met de uitbreiding van ongeveer zes jaar geleden werd de Oostzee praktisch een binnenzee van de Europese Unie. Dat is veel te langzaam tot ons doorgedrongen. Zoals mevrouw Ek zei, is er veel onderzoek gedaan naar de Oostzee, maar te weinig gecoördineerd onderzoek om een kennisbasis te creëren teneinde het EU-beleid te verbeteren en slimmer te maken.
Ik hoop dat gecoördineerd onderzoek ons zal helpen ons bewust te maken van in ieder geval twee zaken. Ten eerste is de ecologische staat van de Oostzee alarmerend. Zij is een van de meest vervuilde zeeën ter wereld. Het grootste zuurstofloze - dus dode - zeebodemgebied ter wereld ligt in de Oostzee. Er wordt wel gezegd dat de grootste woestijn in Europa zich op de bodem van de Oostzee bevindt.
De tweede zaak die onderzoek ons hopelijk beter doet begrijpen is dat wij zelf schuldig zijn aan de toestand van de Oostzee. Het grootste probleem is eutrofiëring, waarvan de gevolgen ook goed door de rapporteur zijn beschreven. De grootste bron van nutriënten die voor eutrofiëring zorgen - stikstof en fosfor - is de landbouw. Dat is hoofdzakelijk EU-landbouw in het afwateringsgebied van de Oostzee.
Ik hoop daarom dat gezamenlijk gecoördineerd onderzoek zal helpen deze zaken uitgebreid onder de aandacht te brengen en betere en slimmere methoden te ontwikkelen in alle sectoren, maar vooral in de landbouw, want kunstmest die in rivieren en zeeën terechtkomt, is voor landbouwers niets anders dan een verspilling van middelen.
Wij moeten echter beseffen dat onderzoek niet alles kan oplossen. Wij moeten ook begrijpen dat het redden van de Oostzee ook concrete wijzigingen in het beleid vereist, vooral op het gebied van de landbouw, maar ook op andere terreinen. Ik hoop dat wij van het redden van de Oostzee, die nu een van de meest vervuilde zeeën ter wereld is, een succesverhaal maken waar de rest van de wereld van kan leren.
Maria Da Graça Carvalho
(PT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik ben blij met het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma voor de Oostzee (BONUS-169), waarin de nationale onderzoeksactiviteiten van de lidstaten en van de Europese Commissie gebundeld worden op het gebied van het milieu en van het beheer van mariene leefgebieden in het Oostzeegebied. BONUS is een innovatief model en het is een voorbeeld voor andere vormen van regionale samenwerking binnen het wetenschappelijk onderzoek.
In navolging van het Oostzeegebied kunnen andere regio's, zoals het zuidwesten van Europa, hun voordeel doen bij deze gemeenschappelijke activiteit van de lidstaten en de Commissie, om gezamenlijke uitdagingen het hoofd te bieden en ter ondersteuning van de duurzame ontwikkeling in hun regio's.
Ik dring er dan ook bij het Europees Parlement en de Commissie op aan, te overwegen om een gemeenschappelijk onderzoeksprogramma voor Zuidwest-Europa op te zetten, dat zich concentreert op belangrijke onderwerpen zoals de zee, biodiversiteit en energiebronnen in zee, en gericht is op de duurzame ontwikkeling van het Europese deel van de Atlantische Oceaan en de omringende gebieden.
Petru Constantin Luhan
(RO) De betrokkenheid van de EU bij het gemeenschappelijk onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma voor de Oostzee bewijst dat de Europese instellingen een betere afstemming willen van beleidsmaatregelen, programma's en de andere activiteiten die door de onderzoekssector worden genoemd. Gezamenlijke maatregelen op EU-niveau zijn vereist om de uitdagingen aan te pakken en de efficiëntie en doelmatigheid van de programma's te verbeteren, door alle onderzoeksactiviteiten onder te brengen in één uniform, goed gecoördineerd programma dat de duurzame ontwikkeling van de regio bevordert.
Het BONUS-programma is met name van belang voor het Oostzeegebied. Dit programma moet echter niet tot alleen deze regio worden beperkt. In de toekomst zou ik graag zien dat dit programma als model dient voor andere vormen van regionale samenwerking in Europa, zoals in de Donauregio of in het Middellandse Zeegebied. Daarmee zouden we over een krachtige, dynamische en concurrerende Europese Unie beschikken.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(EN) De uitvoering van het gemeenschappelijk onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma BONUS-169 heeft de rampzalige toestand van de Oostzee aan het licht gebracht, met name in de gebieden waar grootschalige energie-infrastructuurprojecten gepland zijn en worden uitgevoerd, niet alleen door lidstaten van de Europese Unie, maar ook door landen die aan de EU grenzen. Op sommige plaatsen is de genotoxiciteit enkele honderden malen hoger geworden. Het BONUS-programma heeft reeds bewezen te kunnen bijdragen aan het toezicht binnen het Oostzeegebied en derhalve moeten we de toestand van de Oostzee actief blijven onderzoeken. Om te waarborgen dat het onderzoek zo uitgebreid en objectief mogelijk is, is het van groot belang dat wetenschappers uit alle landen rond de Oostzee op gelijke voet bij het onderzoek worden betrokken. Dit programma is een quasipreventieve maatregel die de complexe ecologische situatie van de Oostzee onder de aandacht brengt. Alleen door te zorgen voor toereikende financiering voor wetenschappelijk onderzoek en de bedreigingen tijdig te observeren zullen we in staat zijn om milieurampen te bestrijden en ik vertrouw erop dat we ervoor zullen zorgen dat de Oostzee ...
Elena Oana Antonescu
(RO) In bepaalde regio's zouden milieuproblemen gemakkelijker kunnen worden opgelost als individuele landen de door hen uitgevoerde onderzoeksactiviteiten zouden bundelen. Daarom ben ik verheugd over het voorstel van de Commissie en het voorstel van de rapporteur over het steunen van het BONUS-programma voor de Oostzee.
Ik denk dat het goed is dat er een overweging is opgenomen waarin de Commissie wordt verzocht een definitieve beoordeling van het programma uit te voeren, om te bepalen wat het kwaliteitsniveau en de doelmatigheid van de tenuitvoerlegging van dergelijke programma's is, met name ten opzichte van de geboekte vooruitgang op het gebied van de vastgestelde doelstellingen. Deze resultaten zouden op de website van het programma kunnen worden geplaatst, zodat burgers kunnen lezen hoe het programma verloopt. Vertegenwoordigers van bedrijven kunnen hun businessplannen ook opstellen op basis van de aanbevelingen en de mogelijkheden die voortvloeien uit de onderzoeksresultaten in deze regio.
Het is van belang dat de resultaten van dit programma laten zien dat er duidelijke voordelen zijn voor het milieu, de burgers en de ontwikkeling van deze regio, met name tegen de achtergrond van de huidige economische crisis.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik steun ten volle de oprichting van BONUS, het gemeenschappelijk onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma voor de Oostzee. Ik ben ervan overtuigd dat het opstarten van een geconsolideerd, grensoverschrijdend onderzoeksprogramma, dat steunt op wederzijdse, supranationale samenwerking en uitwisseling van ervaring, zal leiden tot effectievere inspanningen ter bescherming van de Oostzee en een evenwichtige ontwikkeling van die regio. Het initiatief voor het BONUS-programma werd genomen door acht lidstaten. De kring van de Oostzeelanden telt nog een ander lid, namelijk Rusland. De deelname van Russische wetenschappers aan dit programma zou dus gegrond zijn. Dit onderzoeksprogramma zou een reeks voorstellen moeten leveren voor de EU-strategie voor de Oostzeeregio en de rol van de macroregio's in het toekomstige cohesiebeleid, waaraan nu gewerkt wordt en waarover we twee maanden geleden in het Parlement hebben beraadslaagd. Het is jammer dat we het ons niet konden veroorloven om openlijk een discussie te voeren en te bepalen welke consequenties de bouw en het gebruik van (...) zullen hebben en welke bedreiging ze zullen vormen ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Piotr Borys
(PL) Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat u mij het woord verleent.
Ik zou willen zeggen dat het huidige onderzoek in verband met het hele Oostzeegebied als onderdeel van de grote, territoriale cohesie van de hele Europese Unie moet worden gezien. We concentreren ons vandaag op een aantal belangrijke, parallelle strategieën: de Oostzeestrategie, de strategie voor de Middellandse Zee en de Donaustrategie. We mogen echter niet vergeten dat die regio's met elkaar moeten worden verbonden.
Momenteel wordt het hoofdaandeel van de handel in goederen gedreven met Indo-China en daarom is het zo belangrijk om ervoor te zorgen dat de Oostzeestrategie ook rekening houdt met de mogelijkheid op verbindingen met de "Noord-Zuid-as" van het TNT-netwerk. Gelukkig is deze strategie vandaag toegankelijk voor het publiek en ik hoop dat ook het Oostzeegebied nauw verbonden zal zijn met Zuid-Europa door middel van het TNT-netwerk, dat zich op een aantal parallelle oplossingen baseert.
Máire Geoghegan-Quinn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn dank betuigen aan de rapporteur, mevrouw Ek, en aan de tien leden van het Europees Parlement die de tijd hebben vrijgemaakt om hier vanavond op dit late uur aanwezig te zijn om deze kwestie te bespreken.
Ik ben bijzonder tevreden dat alle initiatieven die in de zin van artikel 185 zijn aangekondigd onder het samenwerkingselement van het zevende kaderprogramma van de EU nu zijn goedgekeurd. Dit is een politiek succes voor alle instellingen van de Europese Unie. Het BONUS-initiatief zou de landen in het Oostzeegebied duidelijk helpen de zeer complexe en dringende milieuproblemen in dit gebied doeltreffender aan te pakken door de bevordering van synergie en de voorkoming van onnodig dubbel werk, dat zou ontstaan wanneer onderzoeksactiviteiten uitsluitend op nationaal niveau plaatsvinden.
Gezien de belangrijke politieke problemen waar we mee worden geconfronteerd op beleidsgebieden zoals klimaatverandering, energie, voedsel en gezondheid, wordt het noodzakelijk onze middelen te bundelen en samen te werken. De initiatieven in de zin van artikel 185 spelen een hoofdrol bij het aanpakken van een aantal van deze belangrijke kwesties. Op grond van de ervaringen die we uit deze initiatieven opdoen kunnen we nog betere en efficiëntere manieren vinden om op Europees niveau samen te werken, en daarbij zowel nationale als EU-onderzoeksprogramma's volledig inzetten.
Zoals ik afgelopen januari tijdens mijn bekrachtiging door het Europees Parlement zei, zet ik mij sterk in voor de volledige verwezenlijking van de Europese onderzoeksruimte, maar als we dit doel willen bereiken, moeten we eensgezind samenwerken. Dit is van essentieel belang voor de toekomstige economische ontwikkeling van de Europese Unie en als we ervoor willen zorgen dat de EU wereldleider wordt op het gebied van onderzoek, innovatie en wetenschap.
Lena Ek
rapporteur. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, BONUS is eigenlijk een proefproject op basis van artikel 185 en ik kan iedereen die in het BONUS-programma zal werken en iedereen die erover zal lezen of ermee te maken zal krijgen, verzekeren dat het niet gemakkelijk is. Het is niet gemakkelijk om onderzoeksmiddelen van de Europese Unie en van diverse lidstaten samen te brengen. Het is een grote uitdaging. Het is niet gemakkelijk om verschillende academische onderzoeksculturen en -tradities te coördineren, met zestien grote onderzoeksgroepen, 500 onderzoekers, acht landen en de rest van de EU die kijken hoe dit allemaal feitelijk zal verlopen, plus al diegenen die moeten bewaken dat en controleren of we de juiste dingen doen en of die effectief blijken.
Dat zal veel vergen van de betrokken onderzoekers. Het zal veel vergen van de lidstaten en hun regeringen en ik kan u verzekeren dat het moeilijke politieke besluiten en sterk politiek leiderschap zal vergen, maar we moeten dit doen. Onze onderzoeksprogramma's moeten nauwgezet geëvalueerd worden en we moeten deze enorme verantwoordelijkheid op ons nemen, want we moeten de problemen in het belang van de Oostzee gezamenlijk oplossen. We moeten echter ook een model vinden waarmee we in andere delen van Europa vooruitgang zullen kunnen boeken. Ik denk daarbij aan de grote rivieren, de Middellandse Zee en, in het algemeen, aan de manier waarop wij in EU-programma's en nationale programma's omgaan met communautaire middelen van de belastingbetalers.
De Oostzee is een deel van onze gemeenschappelijke geschiedenis en cultuur geweest vanaf het einde van de ijstijd, in de tijd van de Vikings, van de handel in de middeleeuwen, van "de zee van de vrijheid" tijdens de Koude Oorlog, en nu is het een zee waar onze ouders en kinderen van houden en waarvan het beheer onze verantwoordelijkheid is. In het licht van de moeilijkheden en grote uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, wil ik daarom nogmaals alle betrokkenen bedanken. Het werk stopt niet bij de besluiten die we hier nemen en de documenten die we ondertekenen; het werk begint pas nu.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
