Bestrijding van HIV/AIDS, malaria en tuberculose in ontwikkelingslanden
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0027/2003) van de heer Caudron, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende de deelname van de Gemeenschap aan een programma voor onderzoek en ontwikkeling met het oog op de ontwikkeling van nieuwe klinische interventies voor de bestrijding van HIV/AIDS, malaria en tuberculose dankzij een partnerschap op lange termijn tussen Europa en de ontwikkelingslanden, opgezet door verscheidene lidstaten en Noorwegen (COM(2002) 474 - C5-0392/2002 - 2002/0211(COD)).

Busquin
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in 2001 hebben veertien lidstaten en Noorwegen het initiatief genomen om hun krachten te bundelen bij het onderzoek en de ontwikkeling van klinische interventies in het kader van de strijd tegen AIDS, malaria en tuberculose in de ontwikkelingslanden. Daartoe hebben ze een programma uitgewerkt dat de naam EDCTP gekregen heeft.
Doel van dit onderzoeksprogramma is de ontwikkeling en de beoordeling van nieuwe vaccins en medicijnen te versnellen in het kader van een partnerschap tussen Europa en een vijftiental ontwikkelingslanden in Afrika ten zuiden van de Sahara. De Commissie heeft gemeend dat het in het belang van de Gemeenschap is zich bij een dergelijk initiatief aan te sluiten, in het bijzonder in het kader van de totstandkoming van de Europese onderzoeksruimte. Als rechtsgrond heeft zij artikel 169 van het Verdrag voorgesteld, op grond waarvan bij de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma kan worden deelgenomen aan onderzoeksprogramma's die door meerdere lidstaten opgezet zijn.
In concreto betekent dit dat het voorstel van de Commissie tot doel heeft de weg vrij te maken voor deze communautaire deelname, waarvoor een financiële bijdrage van 200 miljoen euro beschikbaar wordt gesteld uit hoofde van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Tot slot zou ik nog willen wijzen op het belang van dit voorstel vanuit institutioneel oogpunt: het gaat hier om de eerste concrete toepassing van artikel 169 van het Verdrag. Met de invoering van het EDCTP-programma voor klinische proeven wordt concreet gestalte gegeven aan de Europese onderzoeksruimte. Dit programma heeft een reële meerwaarde voor Europa en voor de ontwikkelingslanden, en ik zou dat willen illustreren door enkele aspecten ervan te belichten.
Met dit programma kunnen de nationale en communautaire inspanningen geïntegreerd worden, via de vorming van een netwerk en de bundeling van activiteiten die tot nu toe verspreid of zonder coördinatie plaatsvonden. Via het op te richten platform zal een snellere overdracht kunnen plaatsvinden van de resultaten van het onderzoek ten behoeve van de ontwikkeling van klinische interventies in de ontwikkelingslanden, waarbij - ik wijs daar nadrukkelijk op - de ontwikkelingslanden ten volle betrokken zullen worden. Dankzij de meer coherente en gerichtere benadering zullen de publieke investeringen meer effect hebben. Via dit programma zal een kritische massa van deskundigheid en mankracht kunnen worden bereikt die nodig is om op grote schaal klinische proeven uit te voeren, op basis van een optimaal gebruik van de resultaten die worden behaald met hoofdzakelijk uit publieke middelen gefinancierd onderzoek. Dankzij het programma zal de capaciteit van de ontwikkelingslanden op het gebied van klinisch onderzoek in termen van infrastructuur en opleiding van personeel vergroot worden.
Met het EDCTP wordt voor een nieuwe benadering gekozen waarbij het bedrijfsleven en de publieke sector gezamenlijk de risico's dragen, en waarbij ze nauw met elkaar samenwerken om te komen tot nieuwe vormen van partnerschap, die hard nodig zijn om de verwoestende effecten van deze ziekten te bestrijden. De industrie speelt een essentiële rol bij alle acties in het kader van het EDCTP-programma. Via het programma zullen middelen beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek naar en de ontwikkeling van producten die door de industrie als niet rendabel worden beschouwd. Overheidsfinanciering wordt aangewend om het onderzoek aantrekkelijker te maken voor het bedrijfsleven, zonder dat de rol van de industrie overgenomen wordt. De invoering van nieuwe publiek-private partnerschappen, krachtige en doeltreffende samenwerkingsverbanden, is een essentiële voorwaarde voor het welslagen van het programma.
Afsluitend zou ik willen zeggen, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dat we voor het eerst in de geschiedenis van het Europees onderzoek de mogelijkheid hebben onze handtekening te zetten onder een ambitieus programma waarin de onderzoeksactiviteiten van de lidstaten gebundeld kunnen worden en waarmee een echt partnerschap tot stand gebracht kan worden tussen Europa en Afrika op het gebied van klinische proeven. Ik hoop dat dit partnerschap mede dankzij uw instemming zo spoedig mogelijk gestalte kan krijgen. Laten we vandaag deze kans grijpen en laten we onszelf de middelen in handen geven om de mogelijkheden die deze nieuwe weg biedt ten volle te benutten. De onderzoekers in Afrika en Europa, en vooral de bevolking van de landen in Afrika ten zuiden van de Sahara, die zoveel te lijden hebben van die ziekten, zullen ons er dankbaar voor zijn.
Caudron (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Busquin, geachte collega's, op een moment waarop er een oorlog gaande is die door velen terecht veroordeeld wordt en die al honderden mensen het leven heeft gekost, zou ik mijn bijdrage van vanochtend willen beginnen met het noemen van een paar andere schokkende cijfers. Op dit moment zijn meer dan 40 miljoen mensen besmet met het AIDS-virus; 36 miljoen van hen leven in de ontwikkelingslanden, met alleen al in Afrika ten zuiden van de Sahara 28 miljoen patiënten. Aan malaria, een ziekte die nog niet zo lang geleden, in de jaren zeventig, weer de kop opgestoken heeft, sterven op dit moment ieder jaar ongeveer 1 miljoen mensen. En dan zijn er nog 8 miljoen tbc-gevallen per jaar, met 2 miljoen doden tot gevolg; 1,9 miljoen van die slachtoffers leven in de landen in het Zuiden. Deze drie afschuwelijke ziekten - overigens zijn er nog veel meer ziekten die talloze slachtoffers eisen onder de bevolking in de arme landen - belemmeren de ontwikkeling van de landen die erdoor getroffen worden en houden de armoede in stand, en die armoede is nu juist de reden waarom er geen adequate gezondheidszorg van de grond komt. Dat is een vicieuze cirkel met letterlijk dodelijk effect, die de mensheid moet zien te doorbreken wil ze kunnen overleven.
Met deze dramatische, uiterst zorgwekkende cijfers in het achterhoofd hebben de Europese Commissie en commissaris Busquin, het Europees Parlement en de Raad besloten een programma van 600 miljoen euro op te zetten in het kader van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, waarvoor ik algemeen rapporteur ben geweest. De bedoeling is - en dat is voor het eerst, zoals de commissaris al heeft opgemerkt - een nieuw instrument toe te passen krachtens artikel 169, met financiële deelname van een groot aantal lidstaten, Noorwegen, de Commissie en naar we hopen de particuliere sector.
Ik vind het een eer dat ik als rapporteur aangewezen ben, en ik zou de collega's van mijn nieuwe fractie, die mij deze nieuwe taak toevertrouwd hebben, van harte willen bedanken, evenals alle andere collega's die me bij het vervullen van die taak geholpen hebben. En ik wil zeker ook de leden van onze Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie niet vergeten; ook hen zou ik willen bedanken voor hun samenwerking, en dat geldt ook voor mijn medewerkster.
We hebben van meet af aan gezamenlijk en met de nodige ijver gewerkt. Op 28 augustus vorig jaar heeft de Commissie haar voorstel voorgelegd aan het Europees Parlement, en vervolgens hebben we in korte tijd drie vergaderingen van de Industriecommissie gehad, op 7 oktober, 11 november en 2 december 2002. Op 23 januari 2003, dat wil zeggen na in totaal nog geen zes maanden, hebben we over dit verslag en de amendementen gestemd, waarbij de adviezen meegewogen zijn van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, in de persoon van mevrouw Sandbæk (via de versterkte Hughes-procedure), de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, in de persoon van mevrouw Evans, en de Begrotingscommissie, in de persoon van de heer Hudghton. Na die stemming hebben we op 11 februari al een trialoogvergadering gehad, in Straatsburg, met de Commissie en het Griekse voorzitterschap.
Ik heb er dus vaart achter gezet. Ik heb aangedrongen op de totstandkoming van dat Noord-Zuid-partnerschap. Ik heb onze actie geconcentreerd op de ontwikkeling van klinische proeven en op versterking van de opvangmogelijkheden in de landen in het Zuiden, met name in Afrika ten zuiden van de Sahara. We moesten zien te voorkomen dat het geheel zou verwateren door een te ruim toepassingsbereik van het programma. Het is zaak te luisteren naar degenen die de eerste slachtoffers zijn van deze ziekten, en naar degenen die hen helpen daartegen strijd te leveren. We moeten nieuwe producten ontwikkelen die zijn aangepast aan de behoeften van de bevolking van die landen, door die landen te betrekken bij het vaststellen van de prioriteiten. En, laatste en misschien wel belangrijkste punt: we moeten haast maken.
Tijdens de trialoogvergadering van 11 februari 2003 hebben we de Raad gevraagd infecties die verband houden met deze ziekten in een overweging toe te voegen. We hebben erop aangedrongen dat duidelijk aangegeven zou worden dat de mensen ter plekke eenvoudig toegang moeten krijgen tot die nieuwe producten. Ook hebben we gevraagd om deelname van de NGO's en de WHO, en ten slotte hebben sommige collega's het verzoek gedaan een dringender beroep te doen op de particuliere sector.
Vervolgens heb ik onmiddellijk het Griekse voorzitterschap, de Raad en de Commissie gecomplimenteerd en bedankt, en mijn collega's waren tevreden over de wijze waarop de Raad onze verzoeken in aanmerking genomen had. Er is dus een aantal compromisamendementen opgesteld, waarvoor alle partijen uiteraard water bij de wijn hebben moeten doen, en zo zijn we bij de eerste lezing al tot een algeheel akkoord gekomen. Ik zou u dan ook willen oproepen deze amendementen vandaag te steunen, ook al begrijp ik dat sommigen over bepaalde punten niet helemaal tevreden zijn. Dat geldt ook voor mijzelf. Maar we moeten snel beslissen om snel tot actie over te kunnen gaan. Iedere dag die voorbijgaat sterven duizenden mannen, vrouwen en kinderen aan deze ziekten. We moeten dus echt snel handelen en alles in het werk stellen om dit programma tot een succes te maken, zodat het als voorbeeld kan dienen voor gelijksoortige programma's gericht op andere met armoede samenhangende ziekten, ziekten die minder bekend zijn, en dus ook minder in het nieuws zijn, maar die niet minder afschuwelijk zijn en een niet minder verwoestend effect hebben op het leven van de mensen en daarmee ook op de samenleving.

Hudghton (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag de algemene rapporteur, de heer Caudron, willen bedanken voor dit zeer belangrijke verslag. Het verslag voorziet in de oprichting van een nieuw fonds voor een nieuw project, maar is tevens bedoeld om te worden gecombineerd met reeds bestaande activiteiten in de deelnemende lidstaten en Noorwegen op het gebied van onderzoek naar deze ziekten. De cijfers zijn ronduit schokkend: 90 procent van alle dragers van het HIV-virus en 95 procent van alle tuberculosepatiënten wonen in ontwikkelingslanden. Er staat ons dus nog heel wat te doen om deze problemen aan te pakken. De Begrotingscommissie heeft de voorgestelde EU-bijdrage van 200 miljoen euro unaniem goedgekeurd. Dit bedrag staat natuurlijk los van de 60 miljoen euro die de EU heeft toegezegd voor het wereldgezondheidsfonds. Dit fonds is uiteraard niet beschikbaar voor onderzoek.
Het is van groot belang dat nieuwe activiteiten met betrekking tot onderzoek naar deze ziekten, of de voortzetting en coördinatie van dergelijke activiteiten, zich concentreren op de behoeften en omstandigheden die heersen in de ontwikkelingslanden. Dat is de filosofie achter het voorstel.
Ik ben blij dat het Parlement nauwkeurig heeft omschreven hoe dit project in de diverse stadia kan en moet worden geregeld en hoe de voortgang kan en hopelijk ook zal worden gerapporteerd. Als wij van plan zijn om in totaal 600 miljoen euro in dit project te steken - 200 miljoen van de EU, 200 miljoen van de bestaande fondsen in de lidstaten en hopelijk nog eens 200 miljoen van andere donoren en sectoren - dan hoop ik dat dat geld op een verstandige en doeltreffende manier wordt besteed. Aangezien een flink deel van dit geld afkomstig is uit overheidsfondsen - geld van de belastingbetaler - hoop ik dat mogelijke nieuwe methoden in handen blijven van de publieke sector en goedkoop kunnen worden toegepast bij mensen die ze het hardst nodig hebben.

Sandbæk (EDD)
Mijnheer de Voorzitter, bij wijze van uitzondering zal ik in het Engels spreken, want aan het eind van mijn betoog wil ik de heer Busquin een vraag stellen waarvan ik per se wil dat hij hem verstaat. Ik verwacht een zeer duidelijk antwoord.
Eerst wil ik zeggen dat dit programma zeer lovenswaardig is. Het is een initiatief dat dringend nodig is en het verdient alle aandacht en steun. Om het effect van de Europese bijdrage te vergroten moeten we de reeds bestaande activiteiten verbeteren en daarvoor is een grotere mate van samenwerking en overleg nodig. Er moeten meer materiële en immateriële investeringen worden gedaan in de beheersing van de belangrijkste overdraagbare ziekten in arme landen. En er moeten zo snel mogelijk nieuwe instrumenten komen om de drie ziekten te voorkomen en te genezen. Er zijn betaalbare, effectieve, veilige en eenvoudig toegankelijke vaccins, medicijnen en microbiciden nodig ter voorkoming of genezing van malaria, HIV en tuberculose.
Het is van levensgroot belang dat de doelgroep, de eindgebruikers van de nieuwe middelen, volledig betrokken worden in de klinische evaluatie en toepassing van deze middelen. In dit licht is het bemoedigend dat in het voorstel van de Commissie voor een 'Partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden' (EDCTP) niet voorbij wordt gegaan aan de belangrijke kwestie van menselijke zelfontplooiing in de samenlevingen die het zwaarst worden getroffen door de drie ziekten. Het is aan de andere kant weer erg ontmoedigend dat de Commissie na twee jaar nog steeds geen wezenlijke informatie heeft verschaft over de gemeenschappelijke activiteiten van de lidstaten, activiteiten van het soort waarvoor artikel 169 als instrument wordt ingeschakeld.
Voor zover ik weet is de Europese economische belangengroep momenteel een organisatie die het ontbreekt aan een goed gedefinieerd inhoudelijk programma. Dus mijn vraag is: kan de Commissie mij voorbeelden noemen van gevallen waarin de lidstaten hebben samengewerkt en gezamenlijk activiteiten hebben ontplooid binnen het concept van het EDCTP? Welke lidstaten hebben zich tot dusverre verbonden aan een of meer van programma's? En daarmee bedoel ik daadwerkelijk verbonden, want ik weet dat alle lidstaten reeds programma's vastgesteld hebben. Er moeten geloofwaardige voorbeelden komen van de gezamenlijke verrichtingen van de lidstaten om te voorkomen dat er getwijfeld wordt aan de uitvoerbaarheid van het initiatief en een voorstel slechts wordt gezien als wishful thinking.

Evans, Jillian (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Caudron feliciteren met zijn werk. Ik juich dit initiatief van harte toe, omdat het een grote stap voorwaarts kan betekenen in de bestrijding van HIV/AIDS, malaria en tuberculose in de ontwikkelingslanden.
Zoals al eerder is gezegd, gaat het om een snel groeiend probleem, waarvan vooral de allerarmsten en meest kwetsbaren slachtoffer zijn, zij die beperkt of geen toegang hebben tot gezondheidszorg en onderwijs. Een groot deel van deze groep zijn vrouwen. Zij vertegenwoordigen tweederde deel van de armen in de wereld en dragen dus de grootste last van de armoede. Daarom zijn vrouwen als slachtoffers, verzorgers, opvoeders en actieve leden van gemeenschappen de sleutel tot het vinden van de juiste oplossingen.
Tegen het jaar 2000 waren er al 9 miljoen vrouwen en 4,3 miljoen kinderen overleden aan AIDS en deze cijfers worden alleen maar hoger. In Afrika bezuiden de Sahara is 55 procent van de met HIV besmette personen vrouw. Vrouwen lopen om biologische en sociale redenen een hoger risico om met HIV te worden besmet, vanwege het gebrek aan controle over hun seksuele gezondheid en onvoldoende toegang tot informatie over preventieve maatregelen.
Het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen spitste zich toe op het belang van betaalbare geneesmiddelen en medische zorg, op de centrale rol die de mensen in ontwikkelingslanden dienen te krijgen in de programma's en op het belang van de geschiktheid van de middelen die worden ontwikkeld voor gebruik in ontwikkelingslanden. Eenvoudige praktische zaken zoals de veilige opslag van geneesmiddelen en de juiste toediening of inname ervan zijn van essentieel belang. Daarom is het zo belangrijk dat plaatselijke organisaties van gewone burgers, zoals vrouwenorganisaties, volledig worden betrokken in het ontwikkelen van programma's om ervoor te zorgen dat medische zorgverleners worden geïnstrueerd in het gebruik van producten, of dat nu thuis, in de gemeenschap of in de ziekenhuizen gebeurt. Opleidingen, capaciteit en infrastructuur moeten verder worden ontwikkeld om deze klinische tests doeltreffend uit te kunnen voeren en van dit programma een succes op de lange termijn te maken.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil rapporteur Caudron feliciteren met de uitstekende resultaten die behaald zijn met een programma dat, zonder in retoriek te vervallen, een ware uitdaging voor de beschaving genoemd mag worden of, anders gezegd, dat gelijkheid tussen het Noorden en het Zuiden van de wereld moet bewerkstelligen. Het beste aspect aan dit programma is bovendien dat het voorstel van de Commissie geheel nieuw is, in die zin dat artikel 169, een uitstekend artikel, nu ook eindelijk daadwerkelijk wordt toegepast. Hierdoor ontstaat een concreet partnerschap waarmee een reëel probleem aangaande het Noorden en het Zuiden kan worden aangepakt. Dit initiatief is zo intelligent dat het ook in de onderzoekssector en in andere sleutelgebieden inzake de buitenlandse betrekkingen van de Unie toegepast zou moeten worden.
Aangezien ik het standpunt van de rapporteur deel, zal ik volstaan met drie korte opmerkingen: op de eerste plaats denk ik dat het goed is dat het programma niet wordt uitgebreid met gerelateerde ziekten. Niet omdat deze ziekten minder belangrijk zouden zijn, maar omdat ik het niet goed vind als we onze aandacht en middelen spreiden over te veel initiatieven. Bovendien ben ik van mening dat de resultaten gebruikt kunnen worden voor de behandeling van andere ziekten en als basis kunnen dienen voor nieuwe onderzoeksactiviteiten en op deze manier bijdragen aan de oplossing van andere gezondheidsvraagstukken die verband houden met de problemen waarvoor de ontwikkelingslanden zich gesteld zien.
Op de tweede plaats denk ik, met betrekking tot amendement 13 inzake de deelname van de particuliere sector, dat het van groot belang is om deze sector bij het programma te betrekken. Door ondernemingen aan te sporen meer geld te steken in de bestrijding van ziekten in ontwikkelingslanden kunnen aanvullende middelen gegenereerd worden. Het zou in dit verband bijzonder interessant kunnen zijn als we ons zouden beraden op de invoering van een belastingprikkel in de vorm van fiscale differentiatie.
Het derde punt heeft betrekking op de bescherming van het intellectuele eigendom. De deelname van de farmaceutische industrie is van essentieel belang voor het welslagen van het programma. Er moet een andere prijsstelling komen voor medicijnen die in ontwikkelingslanden worden verkocht. Bovendien denk ik dat er andere etiketten moeten worden gemaakt om fraude te voorkomen.

Corbey (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de gezondheidscrisis in ontwikkelingslanden is er één zonder weerga. Gelet op de enorme behoefte aan geneesmiddelen is het gebrek aan aandacht vanuit de farmaceutische industrie ontstellend.
Ik ben bijzonder blij met het initiatief van de Commissie om een platform voor klinische proeven op te richten. Het is een uitstekend idee om alle activiteiten in de lidstaten en in de ontwikkelingslanden zoveel mogelijk onder één paraplu samen te brengen. Individuele onderzoeksactiviteiten zijn zinvol, maar zetten soms te weinig zoden aan de dijk. Artikel 169 biedt de perfecte basis om krachten te bundelen en het bundelen van krachten is precies wat de ontwikkelingslanden nodig hebben en het is ook precies wat Europa zelf nodig heeft.
Europa kan door samen te werken een betekenis hebben in de wereld. Europa kan een antwoord bieden op de gezondheidscrisis en op de sociale nood. Daarvoor is wel publiek leiderschap nodig en vandaag zien wij een glimp van het publieke leiderschap dat de EU zou moeten hebben.
Ik dank collega Caudron van harte voor de voortvarende wijze waarop hij dit dossier heeft behandeld. Ik steun zijn benadering en breng nogmaals de drie punten van zorg die ik eerder heb behandeld naar voren.
Ten eerste moeten we er voor zorgen dat we de industrie wel bij dit project betrekken. Dat kan alleen als we een geloofwaardig programma opzetten. De industrie levert op dit moment sowieso weinig nieuwe producten af. Het is dus een goed moment om gezamenlijke projecten op te zetten. Er moet voor de industrie een redelijke return on investment zijn, maar het publieke belang, de ontwikkeling van betaalbare medicijnen, moet voorop staan. We moeten niet de illusie hebben dat publieke onderzoeksinstellingen de klus alleen kunnen klaren. En dus moeten we niet investeren in bureaucratie, maar in samenwerking ook met de private sector.
Ten tweede moeten we focussen op de ontwikkeling van concrete producten. We weten allemaal dat er veel nodig is om de gezondheidscrisis te bestrijden, maar het is niet nodig om malarianetten uit dit budget te financieren, hoe nuttig ze ook zijn.
Ten derde, het is goed om te beginnen bij AIDS, malaria en tuberculose. Deze drie ziekten eisen de meeste slachtoffers en grijpen verwoestend om zich heen. Maar er zijn andere verwaarloosde ziekten zoals de slaapziekte en rivierblindheid. Dat een ziekte als lepra weer de kop opsteekt moeten wij ons aantrekken. Nieuwe middelen zijn nodig om deze oude ziekte te bestrijden. Ik vraag de commissaris en de Commissie daar ook volop aandacht aan te blijven besteden.
Commissaris Busquin, ik ben blij dat de gezondheidscrisis hoog op uw politieke agenda staat en ik dank u ook voor de brief die u onlangs heeft gestuurd aan de industriecommissie. Wij steunen dit project voor de klinische proeven van harte. Inderdaad, Europa heeft een vlaggenschip nodig. Een model voor samenwerking die vruchten afwerpt. Maak die vruchten zichtbaar zodat dit project een stimulans kan zijn om ook op andere terreinen de krachten te bundelen. Europa doet de wereld te kort als wij de handen niet ineen slaan en Europa doet zichzelf te kort als wij geen inspiratie ontlenen aan de samenwerking op het terrein van klinische proeven.

Sanders-ten Holte (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, collega's, armoedebestrijding in de ontwikkelingslanden is dé prioriteit van het huidige beleid van de Europese Unie. HIV/AIDS, malaria en tuberculose zijn armoedegerelateerde ziekten die welig tieren in de ontwikkelingslanden. Het is toch te gek dat er bijvoorbeeld in sommige ontwikkelingslanden een lerarentekort is omdat de helft van het lerarenkorps besmet is met AIDS. Het wordt hoog tijd dat er extra aandacht vanuit de Europese Unie komt voor dit probleem en ik juich dan ook, evenals de voorgaande sprekers, het initiatief van de Commissie toe om artikel 169 van het Verdrag in te roepen om het zesde kaderprogramma voor onderzoek te kunnen gebruiken voor het ontwikkelen van nieuwe klinische interventies voor de bestrijding van HIV/AIDS, malaria, en ook tuberculose.
Door netwerken te vormen en de nationale en regionale onderzoeksprogramma's te coördineren kan de EU veel bijdragen tot een efficiënter beleid voor onderzoek naar en ontwikkeling van methoden ter bestrijding van de drie eerder genoemde ziekten. Door de ontwikkelingslanden er zelf bij te betrekken via het partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden, kan men veel doelgerichter werken en worden de onderzoeken dichter bij de belanghebbenden gebracht. Met name dat laatste vind ik buitengewoon belangrijk.
In zijn uitstekende verslag heeft de rapporteur ook nog een paar puntjes op de i gezet. Ik kan het daarmee eens zijn, maar ik wil nog wel een paar kanttekeningen plaatsen. De onderzoeksprogramma's moeten zich niet alleen richten op de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen, maar ook op de vraag hoe die medicijnen het eenvoudigst toe te dienen zijn. Want hoe vaak hoor je niet de klacht dat patiënten in ver afgelegen gebieden, in ontwikkelingslanden, de weg naar een medisch centrum nog wel kunnen vinden, maar dat zij, als zij de medicijnen thuis krijgen, ophouden met medicatie zodra ze zich weer beter voelen. Het resultaat is dan dat er resistente vormen van de ziekte ontstaan, zoals dat bij malaria is gebeurd. Dat is duidelijk contraproductief.
Het tweede punt waar ik op wil wijzen, is de synergie met andere Europese programma's. Er is veel geld nodig en hooggekwalificeerd onderzoek. Binnenkort zal het voorstel van de Commissie om het programma Erasmus Mundus op te zetten, door ons Parlement gesteund worden. Studenten uit de hele wereld worden dan uitgenodigd om in Europa te komen studeren. Ik zou willen vragen om daarbij vooral ook de studenten uit ontwikkelingslanden een extra kans te geven, want de ontwikkelingslanden hebben behoefte aan hooggekwalificeerde onderzoekers.
Voor het huidige voorstel wordt een bedrag van 600 miljoen euro uitgetrokken, en dan zou nog eens 200 miljoen uit de particuliere sector moeten komen. Door zelf de onderzoekers bij te staan, kan en moet de industrie ook een grote bijdrage leveren.

Marset Campos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, de heer Caudron, graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Hij heeft daarmee het Commissievoorstel waar mogelijk verbeterd. Dit voorstel zal belangrijke gevolgen hebben - je kunt het zien als een soort proefproject voor de wijze waarop de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ontwikkelingslanden in het vervolg zullen worden vormgegeven als het gaat om kwesties die voor ons allemaal van belang zijn.
Dit onderwerp heeft via de rapporteur voor advies, mevrouw Ulla Sandbæk, ook in de andere commissies, waaronder de Commissie ontwikkelingssamenwerking, aanleiding gegeven tot debatten en voorstellen. Zij heeft heel belangrijke vragen aan de orde gesteld.
Zoals de heer Caudron al aangeeft, maken we nu een heel bijzonder, wie weet beslissend moment door in de betrekkingen tussen de geïndustrialiseerde landen en de ontwikkelingslanden. We willen nu het accent gaan leggen op humanitaire betrekkingen, het soort betrekkingen dat rekening houdt met het lijden van de ontwikkelingslanden. De Europese Unie moet zich daarom eerst en vooral inzetten om een einde te maken aan de verschrikkelijke oorlog die nu in Irak woedt. Die schaamteloze oorlog is een schande voor het Westen. Op die wijze leveren we een positieve bijdrage. Het programma dat we nu bekijken vormt - tezamen met de oproep die de Europese Unie moet laten uitgaan - een voorbeeld van de wijze waarop het oude Europa, onze Europese Unie, kan meewerken aan het opbouwen van een andere wereld dan die welke men in andere landen voor ogen heeft.
Het voorstel dat we nu bespreken is dus heel belangrijk. We raken hiermee de kern van het probleem. Het gaat hier om drie ziekten die volgens opeenvolgende rapporten van de Wereldgezondheidsorganisatie verantwoordelijk zijn voor het meeste lijden in de wereld en het grootste aantal dodelijke slachtoffers eisen.
Ik wil ook graag duidelijk maken dat de spiraal van Horwitz, de spiraal van armoede en ziekte, niet slechts op één front bestreden kan worden. Het is beslist waar dat de economische capaciteit van deze landen moet toenemen om ziekten te kunnen bestrijden. Maar het is ook waar dat we ons concrete vragen moeten stellen over onderzoek en de beschikbaarheid van medicijnen. We moeten proberen een ander soort samenwerking van de grond te krijgen en daarvoor zullen we bepaalde zaken - zoals, bijvoorbeeld, het intellectuele eigendomsrecht - anders moeten gaan bekijken. Of we nu onderzoekers, artsen of professoren zijn, we zijn ons er allemaal van bewust dat de kennis waarover we nu beschikken niet uitsluitend op ons conto mag worden bijgeschreven. Het is de vrucht van een eeuwenlange ontwikkeling waarin de mensheid zich heeft ingespannen om haar lot te verbeteren. Onze kennis kan dus niet de eigendom zijn van een industrietak - het behoort tot ons gemeenschappelijk erfgoed.
Daarom is het zo belangrijk dat programma's als het onderhavige een kans krijgen om een nieuwe fase in de hulpbetrekkingen in te luiden. We hebben jegens de landen van Afrika ten zuiden van de Sahara vanwege het koloniale tijdperk tenslotte een historische schuld.

Piétrasanta (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst onze collega Gérard Caudron complimenteren met dit verslag over de eerste toepassing van artikel 169 van het Verdrag in het kader van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Dankzij zijn inspanningen hebben we uitstekend kunnen samenwerken en zijn we erin geslaagd dit geweldige voorstel tot een succes te maken. Dat voorstel, dat we te danken hebben aan het moedige initiatief van commissaris Busquin, behelst de toekenning van een bijdrage van in totaal ongeveer 600 miljoen euro ten behoeve van een grootschalig onderzoek gericht op de bestrijding van HIV/AIDS, malaria en tuberculose. Dit alles vindt plaats in het kader van het zogeheten EDCTP-programma.
Gezien de doelstelling van het programma en de middelen die worden aangewend om die doelstelling te bereiken moeten we absoluut rekening houden met de regels van ethiek die een rol spelen bij dit type onderzoek. Ook moeten we ervoor zorgen dat de resultaten van het onderzoek gebruikt kunnen worden ten behoeve van het algemeen belang, dat er daadwerkelijk samengewerkt wordt met de ontwikkelingslanden en dat de technische en wetenschappelijke ontwikkeling van die landen bevorderd wordt. De ethische beginselen zijn die welke genoemd worden in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het Handvest van de grondrechten, alsmede de beginselen die zijn neergelegd in de Verklaring van Helsinki van de World Medical Organisation betreffende de ethische beginselen die van toepassing zijn op medisch onderzoek met menselijke proefpersonen. Bij dit programma voor een partnerschap tussen de Europese landen en de ontwikkelingslanden op het gebied van klinische proeven dienen de in richtlijn 2001/20/EEG vastgelegde goede praktijken toegepast te worden ten aanzien van het uitvoeren van klinische proeven met het oog op de ontwikkeling van medicijnen voor menselijk gebruik in de Europese Unie.
Het EDCTP-programma is gericht op verbetering van de opleiding van specialisten, versterking van de capaciteiten in de ontwikkelingslanden, bevordering van de overdracht van technologieën naar die landen en de toekenning van aanvullende middelen ten behoeve van de strijd tegen deze ziekten. De Gemeenschap zal erop toezien dat de strategische besluiten en de uitvoering van de programma's in overeenstemming zijn met het hoofddoel: doeltreffende, voor iedereen toegankelijke en eenvoudig te gebruiken producten op de markt brengen tegen een zo laag mogelijke prijs, producten die zijn aangepast aan de specifieke omstandigheden in de ontwikkelingslanden. Dat betekent dat de actieve deelname nodig is van de actoren in de ontwikkelingslanden, van de wetenschappelijke deskundigen uit het Noorden en het Zuiden, van de vertegenwoordigers van de patiëntenorganisaties, van de NGO's en van de WHO.
Laatste opmerking: de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zou graag zien dat de resultaten die in het kader van dit programma worden behaald, beschouwd worden als publiek eigendom en dus niet onderworpen worden aan de regels betreffende intellectuele eigendom die zijn vastgelegd in de TRIP's-overeenkomst. Zo kunnen we ervoor zorgen dat de behandelingen die dankzij dit onderzoek ontwikkeld worden tegen de laagst mogelijke prijs beschikbaar komen voor de ontwikkelingslanden.

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, er zijn momenteel meer dan 40 miljoen AIDS-patiënten in de wereld. Voor Afrika versterkt deze epidemie ook nog eens het effect van de hongersnood die op dit moment tal van Afrikaanse landen bedreigt.
Er wordt jaarlijks over de gehele wereld slechts drie miljard dollar uitgegeven aan pogingen om de verspreiding van AIDS een halt toe te roepen. Als we deze ziekte werkelijk doeltreffend willen bestrijden zal dit bedrag moeten toenemen tot minstens tien miljard dollar per jaar. We beschikken over de technologie en de behandelingsmethoden om ziekten als AIDS te bestrijden. De overheden in ontwikkelingslanden kunnen zich de hoge prijzen van de betreffende geneesmiddelen echter niet veroorloven. Ontwikkelingslanden moeten het recht krijgen om deze dringend nodige geneesmiddelen onder hun eigen licentievoorwaarden aan de bevolking te verstrekken. Dit is alleen mogelijk indien de lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie hierover overeenstemming bereiken.
De Europese Unie moet er bij de Amerikaanse regering op aan blijven dringen een overeenkomst te sluiten die ertoe zal leiden dat men in ontwikkelingslanden de beschikking krijgt over geneesmiddelen waarmee ziekten als AIDS, malaria en tuberculose effectief kunnen worden bestreden. Tijd is hier van levensbelang, want hoe langer er wordt gewacht, des te meer levens gaan er verloren.

Belder (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het onderzoeksprogramma inzake HIV/AIDS, malaria en tuberculose is noodzakelijk omdat er relatief weinig medisch onderzoek plaatsvindt naar armoedegerelateerde ziekten. Het programma is eveneens nuttig ondermeer vanwege het nauwe verband tussen de AIDS-plaag en de hongerproblematiek. AIDS verzwakt de jongvolwassenen, een groep die vanouds bepalend is voor de mate waarin een volk een hongersnood kan doorstaan. Daarnaast moeten bestaande inspanningen niet worden vervangen maar veeleer aangewakkerd. Ik wil Raad en Commissie vragen er scherp op te letten dat er van dit programma een stimulans uitgaat naar lidstaten en onderzoeksinstellingen.
Tot slot, de bestrijding van AIDS kent twee, vaak verwaarloosde, aspecten. In een proactieve benadering zijn de huwelijkstrouw en onthouding onontbeerlijke componenten van voorlichting. Men ziet in deze bemoedigende resultaten in verscheidene Afrikaanse landen. Ik vraag dan ook commissaris Busquin nadrukkelijk dit opnieuw onder de aandacht te brengen van zijn collega Nielson. De Schepper die ons middelen geeft waarmee we ontzettend anderen kunnen helpen, schenkt immers ook zijn geboden inclusief hun heilzame uitwerking.

Martens (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat wij straks het verslag Caudron met grote meerderheid in eerste lezing zullen aannemen. De rapporteur heeft de cijfers al genoemd. Miljoenen mensen in ontwikkelingslanden sterven jaarlijks aan de ziekte HIV/AIDS, malaria en tbc. Het zijn, ook reeds gezegd, armoedeziekten.
Deze ziekten maken een groot deel van de ernstige ziekten uit en hebben slechts een klein onderzoeksbudget tot nu toe. De hulp die tot nu toe geboden wordt is overwegend curatief en ook wel in de vorm van voorlichting over oorzaken en mogelijkheden tot preventie. Het bijzondere van het project dat we nu bespreken is dat het een impuls kan geven aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën en nieuwe effectieve en veilige medicijnen ter bestrijding van deze ziekten.
Het onderzoek op dit terrein in de Europese Unie verloopt erg versnipperd en er is heel weinig netvorming met als gevolg organisatorische en economische belemmeringen voor grootschalig onderzoek en proeven. Terecht wordt dan ook bij dit voorstel gebruik gemaakt van artikel 169 van het Verdrag dat juist de deelname van de Europese Unie aan gezamenlijk onderzoek en ontwikkelingsprogramma's mogelijk maakt.
Zoals gezegd eerder al, voor het eerst, en het experiment is denk ik zeker de moeite waard. Ik hoop dat het een goede start kan zijn voor intensievere samenwerking op vele terreinen in de EU.
Voorzitter, voor onze fractie was een belangrijk criterium dat de landen waar deze ziekten veel voorkomen vanaf het begin intensief betrokken zijn bij de opzet en volledig participeren in de uitvoering van het programma en dat een groot deel van de proeven daar ter plekke plaatsvindt. Een ander belangrijk punt voor onze fractie was dat het programma mede zou moeten leiden tot capaciteitsopbouw in de ontwikkelingslanden en tot goedkope, goede en betaalbare medicijnen in die landen. Daarnaast hechten ook wij aan de betrokkenheid van de particuliere sector.
Tot slot, Voorzitter, ben ik er natuurlijk trots op dat Nederland zich zodanig heeft weten te kwalificeren dat het een zetel van de EDCTP Executive Office heeft toegekend gekregen. Nederland zal zich maximaal inzetten om dit project tot een succes te maken.

McNally (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen aan de heer Busquin en Gérard Caudron. Gérard heeft snel gewerkt maar hij is desondanks niet slordig of onzorgvuldig geweest. Ondanks het haastwerk is het ons gelukt een aantal belangrijke punten naar voren te brengen. Dit is pas een primeur. Dit is een nieuwe toepassing van artikel 169 waarmee heel wat gewicht in de schaal kan worden gelegd, met 200 miljoen van de EU, plus 200 miljoen euro van de lidstaten en hopelijk minstens nog zo'n bedrag van het bedrijfsleven.
De markt heeft, zoals zo vaak, ook op dit gebied gefaald en er is tot nu toe sprake geweest van een zeker gebrek aan publiek leiderschap, waarbij met name de klinische proeven voor het zoeken naar nieuwe producten een knelpunt blijken te zijn.
We hebben gehoord dat deze ziekten de belangrijkste doodsoorzaak zijn en dat er jaarlijks vijf miljoen mensen aan overlijden, waarvan 95 procent in arme landen. Gisteren hebben we openbaar onze rouw betuigd over de slachtoffers van de onverantwoorde en immorele oorlog in Irak door zwarte rouwbanden te dragen. Die banden zouden we eigenlijk elke dag moeten dragen voor de slachtoffers van deze dodelijke ziekten.
Deze strijd moet natuurlijk op meerdere fronten worden gevoerd. Dat is door vorige sprekers ook al gezegd. Er zijn ook andere maatregelen nodig, maar hier gaat het specifiek om onderzoek. Onderzoek in de vorm van klinische tests die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe producten, zoals een nieuw vaccin voor tuberculose, betere diagnosemethoden en gecombineerde geneesmiddelen voor HIV/AIDS die eenvoudiger in te nemen zijn en minder bijwerkingen hebben. Dat is waar we heen willen. Dat zal het resultaat zijn van deze klinische tests.
Wij hebben al eerder gezegd dat we doelgericht te werk moeten gaan. Laten we ondanks de complexiteit van het probleem niet vergeten wat wij uiteindelijk willen bereiken. De capaciteit voor klinische tests in ontwikkelingslanden moet vergroot worden. Een van de grote tragedies op onze planeet is de verspilling van menselijke intelligentie en creativiteit in landen met een discriminerend beleid of verlammende armoede. Die intelligentie en creativiteit moeten worden aangemoedigd door middel van betere infrastructuur, opleidingen en wat dies meer zij. Bij alles wat we doen in de ontwikkelingslanden moeten we ervan uitgaan dat, als we in onze opzet slagen, als we een beter vaccin voor tuberculose, betere medicijnen tegen HIV/AIDS en betere diagnosetests ontdekken, deze middelen voor iedereen die ze nodig heeft beschikbaar moeten zijn. Het zou een grof schandaal zijn als we, nadat we dit werk hebben gedaan en de middelen hebben gevonden die we zochten, er achter zouden komen dat de mensen die ze nodig hebben ze niet kunnen gebruiken. Ik ben erg blij dat dit punt is benadrukt en ik wil Gérard Caudron hartelijk danken voor zijn werk, en natuurlijk ook commissaris Busquin.
Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik alle betrokkenen bij deze werkzaamheden feliciteren: de heer Caudron, mevrouw Sandbæk, de Commissie en de Raad. Dit is immers een onontbeerlijk actieprogramma. Wij hebben de ontwikkelingslanden beloofd dat we de armoede gingen bestrijden, wat niet zal lukken als wij ziekten als HIV/AIDS en malaria niet uitgeroeid krijgen.
Naar mijn mening heeft het Parlement dit voorstel verbeterd. De Commissie legde in haar voorstel immers al te veel de nadruk op het puur medische aspect. Net zoals de andere sprekers in het debat, ben ik echter van oordeel dat preventie en het nemen van maatregelen alvorens een ziekte uitbreekt, van doorslaggevend belang zijn om succes te boeken.
Het probleem van de toegang tot en de prijs van geneesmiddelen is uiteraard niet te onderschatten. We mogen niet vergeten dat een behandeling met zogenaamde remmende geneesmiddelen bijzonder ingewikkeld is en een goed werkend systeem van medische en gezondheidszorg vereist.
Tot slot wil ik de vraag van mevrouw Sandbæk aan de Commissie herhalen: is er al begonnen met de nodige werkzaamheden? Wat hebben de lidstaten gedaan? Welke concrete stappen heeft de Commissie ondernomen? Dit mag niet bij mooie voornemens en fraaie woorden op papier blijven. Er moet zo snel mogelijk concreet gehandeld worden.

Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, er zijn situaties waarin woorden geen enkele betekenis hebben en waarbij gebrek aan daadkracht de geloofwaardigheid van onze woorden tenietdoet. Laten we hopen dat dit hier niet het geval is.
Als politiek de kunst van het haalbare is, moeten wij onszelf de taak opleggen beter te presteren, om constructiever en met meer compassie te reageren op de noodkreten van degenen die gedoemd zijn aan ziekten als AIDS te overlijden of de hongerdood te sterven. Laten we zorgen dat artikel 2 van de Europese Conventie, het recht op leven, ook echt iets om het lijf heeft.
Ik vind het ongelooflijk dat we in staat zijn miljarden uit te geven om de mensheid met oorlogen te kwellen, maar kennelijk niet over de middelen beschikken om in de fundamentele behoeften te voorzien van degenen die in armoede en wanhoop leven.
Is politiek eigenlijk wel de kunst van het haalbare, of zijn we de fundamentele waarden van de samenleving die we geacht worden te vertegenwoordigen gewoon uit het oog verloren?

Glase (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, AIDS, malaria en tuberculose vormen met name in de arme en armste landen ter wereld een doodsvonnis voor de geïnfecteerden, terwijl tegenwoordig eigenlijk niemand meer aan malaria of tuberculose zou mogen sterven. Net als andere infectieziekten zijn deze ziekten met behulp van effectieve medicijnen te genezen. In het kader van het onderzoeksprogramma levert de Europese Unie een financiële bijdrage aan de bestrijding van deze ziekten. Wij kunnen alleen maar hopen dat de mensen in de ontwikkelingslanden die aan AIDS lijden, door onze hulp de beschikking krijgen over effectieve en betaalbare medicijnen tegen deze verschrikkelijke ziekte.
De gehele Begrotingscommissie staat positief tegenover dit verslag. Wij moeten daarbij echter wel de kanttekening plaatsen dat de problemen niet opgelost worden door alleen maar financiële middelen voor het onderzoeksprogramma beschikbaar te stellen. De verspreiding van AIDS, malaria en tuberculose schrijdt nog steeds voort als gevolg van de vreselijke armoede en door onderontwikkeling, gebrekkige scholing en politieke onverschilligheid. Iedereen die op dit gebied verantwoordelijk draagt, zou dan ook zijn of haar inspanningen moeten vergroten om hier verandering in te brengen.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het verslag dat ons vandaag wordt voorgelegd is van fundamenteel belang. Tuberculose, AIDS en malaria veroorzaken niet alleen veel leed onder de bevolking van tal van landen, maar belemmeren ook in ernstige mate de economische, sociale en culturele ontwikkeling van complete regio's in de wereld. Daar komt bij dat die ziekten veel van onze andere initiatieven voor een eerlijker wereld vruchteloos maken. Het onderhavige initiatief, dat tot doel heeft deze plagen van de armoede te bestrijden door aanzienlijke bedragen - meer dan 800 miljoen euro - beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen, moet dan ook absoluut in eerste lezing goedgekeurd worden, zodat met de tenuitvoerlegging ervan zo snel mogelijk begonnen kan worden. Er is haast geboden. We hebben het hier over een kwestie waarmee vijf miljoen mensenlevens per jaar gemoeid zijn.
Dit cruciale initiatief verdient zonder meer onze goedkeuring en we kunnen er trots op zijn, want het is echt een modelprogramma voor onderzoek, in gezamenlijk beheer uit te voeren door de Europese Unie, de lidstaten en de betrokken landen. Laten we hopen dat het een voorbeeld zal zijn voor andere acties en dat dezelfde aandacht geschonken zal worden aan andere ziekten die de armste volken in de wereld zo zwaar treffen.
Dit initiatief is echter ook een model als het gaat om de nieuwe visie op de Noord-Zuid-verhoudingen die ingang dient te vinden, een visie waarbij de verhoudingen niet meer gebaseerd zijn op uitbuiting, of op de wil tot overheersing, of op hulp van paternalistische aard, maar op een partnerschapsverhouding die gericht is op bevordering van de onafhankelijkheid en de technologische ontwikkeling van de betrokken landen, en op versterking van hun actieve deelname aan de tenuitvoerlegging en de coördinatie van programma's.
Vanuit dat perspectief moeten ook de vraagstukken benaderd worden inzake de prijs van gepatenteerde medicijnen en de ontwikkeling van de gezondheidszorg in de ontwikkelingslanden. Ik doel hierbij natuurlijk op de TRIP's- en de GATS-overeenkomst, waarin het concept partnerschap het heeft moeten afleggen tegen de begrippen intellectuele eigendom en liberalisering. Ik zou hier nogmaals willen pleiten voor meer overleg en voor meer aandacht voor het benutten van synergie-effecten binnen de Commissie.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, zou ik commissaris Busquin willen bedanken voor het feit dat hij ons via het zesde kaderprogramma de middelen gegeven heeft om dit programma te ontwikkelen. Ik zou op mijn beurt de heer Caudron willen bedanken voor de wijze waarop hij deze taak heeft volbracht. Ik voeg eraan toe dat we hiermee pas aan het begin staan van een onderneming die nog heel lang gaat duren.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de studie van de Commissie ter ondersteuning van dit voorstel is zowel beangstigend als bemoedigend. Beangstigend omdat ze een dramatisch beeld schetst van de gezondheidssituatie in de landen die worden geteisterd door de drie grote plagen van de eeuw waarover wij vandaag debatteren: AIDS, malaria en tuberculose, die jaarlijks meer dan vijf miljoen slachtoffers veroorzaken. AIDS is de meest recente plaag die echter voor 90 procent voornamelijk de ontwikkelingslanden treft, waarvan 70 procent de Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara: hier zijn meer dan 40 miljoen mensen besmet. Malaria heeft in de zeventiger jaren opnieuw de kop opgestoken en veroorzaakt een miljoen slachtoffers per jaar. Tuberculose, een ziekte die in de westerse landen is uitgeroeid, kost jaarlijks aan twee miljoen mensen het leven. Misschien is dit wel te wijten aan de verwaarlozing van deze ziekten door de zogenaamde ontwikkelde landen.
De studie is bemoedigend vanwege de cijfers over de nieuwe inspanningen van alle lidstaten, die naast de 100 miljoen euro waarin het vijfde kaderprogramma voorziet, 600 miljoen euro extra voor onderzoek hebben uitgetrokken. Het is nu zaak dat dit programma rechtstreeks ten goede komt aan de begunstigden en dat het hoofd wordt geboden aan het bekende probleem van de torenhoge kosten van de medicijnen. Dit geldt met name voor de landen die over te weinig middelen beschikken en aanzienlijke steun nodig hebben. Daarom herhaal ik het voorstel dat reeds eerder is gedaan teneinde die kosten te verlagen: afschaffen van alle royalty's op medicijnen en er zo mogelijk voor zorgen dat niet alleen de farmaceutische bedrijven van de Europese Unie, maar ook die in de rest van de wereld hun verantwoordelijkheid nemen. Kortom, we moeten zien te voorkomen dat onze politieke activiteiten niet opnieuw verworden tot een doel op zichzelf en beperkt blijven tot vruchteloos vergaderen in dit Huis. Nu de lidstaten en andere landen zich eindelijk eens samen serieus willen inzetten, moeten we een voorbeeld geven van pragmatisch en verantwoord handelen. Het Handvest van de grondrechten is beslist van meer waarde dan de wetten van de markt.

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ook ik bedank de rapporteur, die het leuk weet te vertellen, maar we zullen hem in zijn eigen kleine wereld laten leven.
AIDS, tuberculose en malaria zijn met armoede samenhangende ziekten waaraan inderdaad, zoals hier is gezegd, vijf miljoen mensen per jaar doodgaan, vooral in het Afrika ten zuiden van de Sahara. Wij bevinden ons in een vicieuze cirkel. Armoede is een belemmering voor de ontwikkeling van een goed functionerend gezondheidsstelsel en tegelijkertijd verhinderen ziekten de ontwikkeling en opheffing van de armoede. Om deze vicieuze cirkel te doorbreken moet er snel worden gehandeld en zijn er voldoende middelen en intensieve samenwerking nodig. Er is een nieuw soort samenwerking nodig. Wanneer zullen 300.000 mensen de arme landen binnenvallen om ziekten te bestrijden? In plaats van kogels zouden wij medicijnen moeten gebruiken.
Dit project van ons is qua doelstellingen en omvang ongeëvenaard en dat is goed. Tot nu toe werden de investeringen gehinderd door een gebrek aan samenwerking en een gebrek aan klinische onderzoeksinstellingen en geschoold personeel in de ontwikkelingslanden. Door kennis en middelen te bundelen, kan er een kritische massa worden bereikt. Wij hebben ook een situatie nodig waarin niemand geld verdient aan de medicijnen die naar de arme landen worden gestuurd en die daar letterlijk van levensbelang zijn.
AIDS, tuberculose en malaria leggen de sociale crisis in de maatschappij bloot door de grote aantallen slachtoffers die zij maken. Mijn vraag aan de Commissie luidt: kunnen wij in de Unie geen troepen voor sociale crisisbeheersing vormen, bijvoorbeeld troepen bestaande uit honderdduizend artsen, verplegers, ingenieurs en leraren? Is dit niet hetgeen wij in de Europese Unie nodig hebben om anderen te helpen?

Sartori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik juich het voorstel voor een beschikking waarover we vandaag debatteren van harte toe, precies omdat het tegemoetkomt aan een aantal vereisten die, zoals ik zie, bekend zijn bij alle afgevaardigden die besloten hebben vanmorgen in dit Huis erover te vergaderen. In de eerste plaats spreek ik mijn tevredenheid uit over het feit dat dit verslag een terugkeer naar het onderzoek per sector voorstaat, bijvoorbeeld de farmaceutische sector waaraan Europa te weinig aandacht besteedt. Het zesde kaderprogramma en de middelen die dit programma ter beschikking stelt, geven naar mijn idee blijk van de wens van Europa substantiële middelen uit te trekken voor onderzoek in deze sector, die niet alleen een economische, maar ook een politieke en maatschappelijke waarde heeft. Het is niet toevallig dat het houden van octrooien en de mogelijkheid medicijnen te produceren en de kosten ervan te beïnvloeden, met name in ontwikkelingslanden, inhoudt dat enerzijds een ontwikkelingsbeleid voor ons en anderzijds een steunbeleid voor ontwikkelingslanden voortgezet kan worden.
Veel collega's hebben benadrukt hoe dit onderzoek -waarin wordt voorgesteld een bijdrage te leveren aan de bestrijding van ziekten door kennisvergroting, op basis waarvan nieuwe medicijnen geproduceerd en bestaande medicijnen verbeterd kunnen worden - aansluit op andere beleidsvormen en dat we die op Europees niveau moeten voortzetten in de onderwijs- en werkgelegenheidssector, omdat onderwijs, werkgelegenheid en gezondheid de enige factoren zijn die kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van democratie in die landen die Europa steeds meer als referentiepunt zien.

Mantovani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik mijn felicitaties overbrengen aan de heer Caudron. Ik ben van mening dat dit verslag het resultaat is van zijn uitstekende werk dat hij als rapporteur heeft verricht aan het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, waaraan overigens ook ik in het beginstadium een bijdrage heb geleverd als rapporteur van advies voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken.
Het partnerschap dat we aan het instellen zijn door toepassing van het nieuwe artikel 169 is geheel nieuw, ik geloof dat dit nog niet eerder is voorgekomen, en daarom juichen we het van harte toe. Het is een concrete, tastbare bijdrage aan de bestrijding van met armoede samenhangende ziekten. De Europese Unie heeft hierin het voortouw genomen door zich op te werpen als 's werelds grootste donor. De toegekende begroting - 600 miljoen euro - komt bovenop de reeks van initiatieven die sinds Durban ten uitvoer gelegd zijn en erop gericht zijn genoemde ziekten, die voornamelijk ontwikkelingslanden treffen, beter en efficiënter te bestrijden. Ik noem alleen het Wereldfonds dat op de G8-top in Genua is opgericht, en het actieprogramma van de Europese Gemeenschap.
Deze continuïteit is stellig een buitengewoon positief signaal, maar toch zullen we onze inspanningen verder moeten opvoeren, want elke minuut sterven in Afrika vijf personen aan AIDS, terwijl malaria en tuberculose in 2001 een respectievelijk twee miljoen slachtoffers hebben geëist. Kortom, deze drie ziekten vormen in feite een rem op de ontwikkeling van de getroffen landen en zijn er mede de oorzaak van dat ze niet uit de armoede komen. Daarom is het noodzakelijk, of beter gezegd, van essentieel belang alle middelen die noodzakelijk zijn om een systematische reactie te verkrijgen uit de gehele internationale Gemeenschap in te zetten en te bundelen.
Deze gecoördineerde samenwerking tussen de lidstaten, de Europese Unie en de particuliere sector, waarbij men zich bedient van een nieuwe gecoördineerde aanpak voor een communautaire strategie voor de lange termijn ter bestrijding van deze drie ziekten, heeft de grote verdienste dat de ontwikkelingslanden er actief bij betrokken worden, hetgeen uitzicht biedt op concrete verbeteringen. Voor een effectieve en efficiënte deelname is het absoluut noodzakelijk dat deze deelname volledig transparant is om een goed beeld te krijgen van de inspanningen en de middelen die ermee gemoeid zijn.

Busquin
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil u hartelijk bedanken voor al uw bijdragen. Zoals de rapporteur, de heer Caudron, aan het begin van zijn betoog heeft gezegd staan we voor een uitdaging waarbij de factor tijd een zeer belangrijke rol speelt. Daarom is de gezamenlijke wil van het Parlement, de Raad en de Commissie om samen te werken en hun inspanningen zo snel mogelijk te coördineren mijns inziens een bepalende factor voor het welslagen van deze actie. Een actie waarmee uiteraard niet alle problemen opgelost zullen worden, maar die wel zal leiden tot een doeltreffender optreden van Europa op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. Bijzonder aan dit programma is dat de Afrikaanse partners ter plekke bij de uitvoering ervan betrokken zullen worden.
Wat uw bijdragen in dit debat betreft: ik denk dat in de compromisamendementen waarover u straks uw stem zult moeten uitbrengen in ruime mate de wensen en zorgen verwerkt zijn die ieder van u naar voren heeft gebracht. Nogmaals, het is duidelijk dat met dit project niet alle problemen opgelost zullen worden, maar het is een stap vooruit die ons tot voorbeeld moet strekken voor andere acties in de toekomst. Eerst moeten we echter dit programma maar eens in praktijk brengen.
Wat dat betreft kan ik u namens de Commissie zeggen dat wij kunnen instemmen met alle 36 compromisamendementen. Die zijn in overeenstemming met de strekking van het oorspronkelijke Commissievoorstel, en vormen bovendien een verbetering en verrijking van die tekst. Ik zou hier nog eens willen wijzen op de kwaliteit van het werk van het Parlement, dat de Commissie tot grote steun is geweest. En het gaat niet alleen om steun: ons voorstel is ook echt verbeterd, waardoor het een krachtiger en inzichtelijker tekst geworden is. Mijns inziens is die inzichtelijkheid van groot belang, daar het hier gaat om een experiment. De lidstaten zullen nu eenzelfde daadkracht en wilskracht moeten tonen, en dat is altijd problematisch als het gaat om een nieuw type project.
We hebben hier dus te maken met een programma dat als een mijlpaal beschouwd kan worden. Ik zou daar nog iets aan toe willen voegen, in reactie op een vraag die sommigen gesteld hebben. Dit programma is onderdeel van het optreden van de Commissie in ruime zin, en daarmee bedoel ik het volgende. Met de problematiek van AIDS, malaria en tuberculose begeven we ons uiteraard op het gebied van onderzoek, maar hier spelen ook zaken als ontwikkeling, handel en andere kwesties een rol. Het is dus geen geïsoleerd initiatief, maar een project dat ingebed is in de algemene strategie van de Europese Unie op dit terrein.
Evenzo zou ik u erop willen wijzen dat het gemeenschappelijke programma, dat we nu dus moeten zien te realiseren, vorm krijgt op basis van de nationale programma's van de verschillende lidstaten. Die programma's kennen we al redelijk goed, mevrouw Sandbæk, en zo kunnen we nu bijvoorbeeld vaststellen dat er sprake is van dubbel werk. Dat was te voorzien, maar er blijkt in ieder geval uit dat op het punt van efficiency een en ander nog niet optimaal geregeld is. Dat probleem moeten we nu oplossen, samen met de lidstaten.
Wat de toepassing van artikel 169 van het Verdrag betreft zou ik willen zeggen dat we een rechtsgrondslag nodig hebben om te kunnen optreden. De Commissie moet derhalve de uitkomst afwachten van het tripartiete overleg tussen Commissie, Raad en Parlement om actie te kunnen ondernemen bij de lidstaten en ze ertoe aan te zetten zo spoedig mogelijk werk te maken van dit gemeenschappelijk programma. Wij zullen onze financiële bijdrage pas leveren als het gemeenschappelijk programma in gang is gezet.
Dan nog een reactie op uw detailvraag, mevrouw Sandbæk. Op dit moment vinden er reeds concrete acties plaats, meer in het bijzonder op het gebied van medicijnen tegen malaria. Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Spanje werken reeds samen met drie klinieken in Afrika. Een ander zeer concreet voorbeeld is de school voor gezondheidsvraagstukken in Wenen, waar Afrikaanse onderzoekers opgeleid worden in het gebruik van methodologieën voor klinische proeven. Dat zijn zo enkele voorbeelden van concrete acties op dit terrein.
Tot slot zou ik de rapporteur, de heer Caudron, hartelijk willen bedanken, evenals de schaduwrapporteurs, de heren Nisticò en Piétrasanta, mevrouw Corbey en mevrouw Flesch, en alle leden van de Commissie industrie, handel, onderzoek en energie, in het bijzonder de voorzitter, de heer Westendorp y Cabeza. Mijn dank gaat natuurlijk ook uit naar de andere commissies, voor de bijdrage die ze geleverd hebben. Ik doel dan op de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de rapporteur namens die commissie, mevrouw Sandbæk, de Begrotingscommissie en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen.
Ik zou ook nog willen onderstrepen hoe vruchtbaar de samenwerking is geweest met de achtereenvolgende voorzitterschappen van de Raad, het Deense en het Griekse voorzitterschap. De heer Caudron heeft dat vanuit een bijzondere positie kunnen vaststellen. Dankzij die samenwerking zijn we tot een oplossing gekomen die voor iedereen aanvaardbaar en overigens ook het maximaal haalbare is. Een woord van dank derhalve aan het adres van het Deense en Griekse voorzitterschap.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zou ik willen zeggen dat we mijns inziens allemaal beseffen hoe ernstig deze ziekten zijn voor de ontwikkelingslanden en in het bijzonder voor Afrika. We hopen daarom dat dit experiment een overtuigend succes zal zijn en dat het de weg zal vrijmaken voor gelijksoortige initiatieven inzake ziekten waaraan op dit moment te weinig aandacht wordt besteed. Met dit eerste voorbeeld zouden we kunnen aantonen dat we met artikel 169 en de initiatieven die krachtens dit artikel genomen worden voortaan een extra instrument in handen hebben, een instrument waarmee we op Europees niveau nog vruchtbaardere acties kunnen uitvoeren. Het is zaak de mogelijkheden die deze nieuwe weg biedt serieus te onderzoeken.
In ieder geval dank ik het Parlement voor zijn zeer vruchtbare bijdrage.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten. De stemming vindt om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0048/2003) van mevrouw Theato, namens de Commissie begrotingscontrole, over het Groenboek inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de instelling van een Europese officier van justitie (COM(2001) 715 - C5-0157/2002 - 2002/2065(COS)).

Theato (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, in december 2001 heeft de Commissie haar Groenboek inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de instelling van een Europese officier van justitie doen toekomen aan het Parlement. Op basis van dat Groenboek is ook buiten juridische kringen, onder wetenschappers en praktijkmensen, een brede discussie ontstaan. Dat was ook de bedoeling en ik wil de Commissie daarvoor dank zeggen.
Het Europees Parlement heeft zich eveneens in de discussie gemengd. Al voor de verschijning van het Groenboek heeft het Parlement middels een aantal ontwerpresoluties verzocht om een betere strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de EU door de instelling van een Europese officier van justitie. Die officier van justitie zou de bestrijding ter hand moeten nemen van de toenemende grensoverschrijdende criminaliteit ten koste van de EU-begroting.
De tijd is er nu rijp voor. In het komende jaar wordt de EU met tien lidstaten uitgebreid. De communautaire begroting zal daardoor nog omvangrijker worden, wat het beheer van de Europese middelen nog complexer zal maken. Tegelijkertijd zal de grensoverschrijdende criminaliteit toenemen, omdat deze dankzij de moderne technologie steeds professioneler wordt. De territoriale versplintering van de strafrechtelijke systemen en de problemen bij de justitiële samenwerking tussen de lidstaten zijn er de oorzaak van dat de daders zelden gepakt en nog minder vaak veroordeeld worden. Uit de statistieken blijkt dat de toegebrachte schade aan de begroting van de EU door toedoen van internationaal georganiseerde criminelen jaarlijks tot één miljard euro bedraagt. Met dit geld worden vervolgens mogelijk weer andere criminele organisaties gefinancierd. Het beste voorbeeld is de sigarettensmokkel. Hierdoor kan het geld van de Europese belastingbetalers niet aan de eigenlijke doelstellingen van de EU besteed worden. Dat geld gaat gewoon verloren omdat wij tot nu toe in Europa niet over efficiënte systemen voor de strafrechtelijke vervolging van financiële EU-delicten beschikken.
De Raad heeft dit gevaar onderkend en de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen in het Verdrag van Maastricht in de eerste pijler verankerd en de samenwerking met de Commissie in het Verdrag van Amsterdam vastgelegd. Met het onderhavige verslag sluit het Parlement zich bij de 72 adviezen aan die de Commissie tot nu toe in verband met het Groenboek ontvangen en geëvalueerd heeft.
Let wel, ons verslag is een initiatiefverslag en geen wetgevingsverslag. Wij hebben in de Commissie begrotingscontrole de tijd genomen voor een grondige analyse van 'de instelling van een Europese officier van justitie'. Wij hebben daarnaast aan deskundigen opdrachten verstrekt voor externe onderzoeken en tevens een hoorzitting met de nationale parlementen en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties georganiseerd. In dit verslag stellen wij opties voor en verlangen wij verbeteringen van de Commissie. Die verbeteringen hebben met name betrekking op het waarborgen van de grondrechten en het recht op rechtsbijstand, op de controle op de Europese officier van justitie en op de integratie met de reeds bestaande structuren. Zo verwachten wij bijvoorbeeld dat de officier met OLAF, Eurojust en Europol gaat samenwerken. Daarbij moet een overlap in de werkzaamheden van de verschillende instanties vermeden worden. Tegelijkertijd dient er echter in samenwerking met de Europese officier van justitie een efficiënt instrument gecreëerd te worden voor de bescherming van de financiële belangen van de EU op Europees niveau. Er zijn inmiddels ook al duidelijke voorstellen gedaan over de manier waarop de Europese officier van justitie in de toekomst met de nationale instanties in de lidstaten zou kunnen samenwerken op basis van het subsidiariteitsbeginsel. Alle andere zaken die te maken hebben met het functioneren van die officier van justitie, kunnen dan via het secundaire recht worden geregeld.
Ik wil de collega's van de Commissie begrotingscontrole, evenals de collega's van de Commissie rechten en vrijheden van de burgers, de Commissie juridische zaken, de Commissie constitutionele zaken en de Commissie verzoekschriften van harte bedanken voor de positieve en constructieve samenwerking. Hun voorstellen zijn in het onderhavige verslag verwerkt. Onze belangrijkste doelstelling is een adequate rechtsgrondslag in het Verdrag vast te leggen voor de instelling van deze officier van justitie. De benoeming van dit orgaan dient met instemming van het Europees Parlement door de Raad te gebeuren. De herziening van de Verdragen is hiervoor een absolute voorwaarde, omdat dit voorstel alleen door middel van een Verdragsherziening gelegitimeerd kan worden. Wij doen een beroep op de Europese Conventie om de voorbereidingen te treffen voor die rechtsgrondslag voor de instelling van een Europese officier van justitie ter strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de EU, zodat dit onderwerp op de agenda van de Intergouvernementele Regeringsconferentie 2004 kan worden geplaatst.
Zoals gezegd is de tijd er nu rijp voor. Onze doelstelling is om nog vóór de uitbreiding van de EU in en ten behoeve van de Europese Unie de middelen gecreëerd te hebben om de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap te verbeteren en te waarborgen. Wij streven tenslotte allemaal naar een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid waarin fraude en corruptie ten koste van de EU-begroting - en dus ten koste van de Europese belastingbetalers - een halt wordt toegeroepen.
Paciotti (PSE)
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik deel de mening van de rapporteur en complimenteer haar met haar verslag. De kwestie inzake de instelling van een Europese officier van justitie voor fraudebestrijding is illustratief voor de problemen, de traagheid en de onvolkomenheden die gepaard gaan met de integratie van de Europese Unie. De omvang en de ernst van de fraude die de financiële belangen van de Gemeenschap schaadt, is voor iedereen duidelijk. Het feit dat deze vorm van misdaad nauwelijks wordt bestreden en er praktisch geen straffen voor worden uitgedeeld, is eveneens bekend.
Het Europees Parlement wees meer dan twaalf jaar geleden al op de ernst van de situatie. Jaren van diepgaand onderzoek hebben geleid tot de opstelling van een duidelijk en uitvoerbaar voorstel voor de instelling van een Europese officier van justitie dat is gebaseerd op de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. Een en ander is een uitvloeisel van strafrechtelijke en procedurele regelingen op basis waarvan een adequate oplossing gevonden kan worden voor de meeste kwesties die zich voordoen als gevolg van de behoefte aan een centraal strafrechtelijk initiatief en door nationale rechters op te leggen strafvonnissen. De Commissie heeft tijdens de Intergouvernementele Conferentie van Nice een voorstel gedaan inzake de rechtsgrondslag voor deze instelling. Deze Conferentie heeft helaas, ook op dit terrein, weinig succes opgeleverd door gebrek aan animo bij de regeringen en aan een Europese visie op de problemen. De start van de intergouvernementele juridische samenwerking door middel van Eurojust heeft enerzijds ambitieuzere en minder realistische verwachtingen geschapen, en anderzijds een excuus geboden voor verder uitstel. Maar de tijd van uitstellen is voorbij. Er moeten concrete initiatieven worden ontplooid die voor burgers tijdens strafzaken een uniform beschermingsniveau van de grondrechten waarborgen en minimumregels voor de toelaatbaarheid van bewijs verzekeren. Daarnaast moet de Conventie over de toekomst van Europa een voorstel doen voor een geschikte rechtsgrondslag in de Europese grondwet die flexibel genoeg is om de instelling van een Europese officier van justitie voor de bestrijding van fraude mogelijk te maken. De Europese openbare aanklager dient in staat te zijn zich in de toekomst te ontwikkelen binnen de context van Eurojust en moet voorzien worden van bredere doelstellingen betreffende de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit.

Patrie (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, fraude en economische en financiële criminaliteit schaden zoals gezegd in aanzienlijke mate de financiële belangen van de Europese Gemeenschap; de omvang van die schade wordt geschat op meer dan een miljard euro per jaar. Door de uitbreiding wordt de situatie er zeker niet beter op: de justitiële ruimte zal meer versnipperd raken, en er zullen meer administratieve instanties bij het beheer van de communautaire middelen betrokken zijn, waardoor de kans op fraude toeneemt. U weet dat deze fraude en deze vorm van criminaliteit het Europees Parlement al geruime tijd zorgen baren en dat de Gemeenschap in artikel 280 van het EG-Verdrag, zoals gewijzigd bij het Verdrag van Amsterdam, al de bevoegdheid toegekend is om in dit verband maatregelen te nemen, met het oog op een doeltreffende en gelijkwaardige bescherming in alle lidstaten.
Ik steun dan ook ten volle het Groenboek van de Commissie inzake de instelling van een Europese officier van justitie, die belast wordt met de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, en ik steun ook het verslag van mevrouw Theato. Ik ben voor de opneming van een nieuw artikel 280 bis in het toekomstig grondwettelijk verdrag, een idee dat overigens verworpen is door de laatste Intergouvernementele Conferentie in 2000, ondanks de steun van dit Huis.
Er moet zeker een Europese officier van justitie komen, maar die moet wel over de nodige democratische legitimiteit beschikken. Daarom moet hij benoemd worden met instemming van het Europees Parlement. Verder zou ik er nadrukkelijk op willen wijzen dat deze officier van justitie en de hulpofficieren een statuut moeten krijgen dat hun volledige onafhankelijkheid garandeert ten opzichte van de procespartijen, de lidstaten en de communautaire instellingen en organen. Ook is het van groot belang dat de Europese officier van justitie overal in de Europese justitiële ruimte op dezelfde wijze kan optreden. Daarvoor is het nodig dat vervolging geschiedt op basis van het legaliteitsbeginsel en dat er strikte regelgeving komt voor de gevallen van beslissing tot voorwaardelijk sepot. In dit verband steunen wij het idee om bij het Hof van Justitie een communautair rechtscollege in te stellen dat belast wordt met het toezicht op de voorbereiding van de strafzaken. Tot slot zou er uiteraard ook gezorgd moeten worden voor een optimale coördinatie tussen de Europese officier van justitie en de bestaande structuren OLAF, Eurojust en Europol.
Zoals mevrouw Theato zojuist heeft aangegeven hebben we een beroep gedaan op de Conventie. Laten we hopen dat die aan onze oproep gevolg geeft.

von Boetticher (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in de eerste plaats zou ik de rapporteur, Diemut Theato, willen bedanken. Die dank geldt met name ook haar bereidheid om compromissen te sluiten. Ik ben verheugd dat er uiteindelijk een compromis tot stand is gekomen tussen degenen die grotendeels in overeenstemming met het voorstel van de Commissie de voorkeur gaven aan een Europese officier van justitie en degenen die helemaal geen Europese officier van justitie wilden. Uit het verslag-Theato blijkt heel duidelijk dat de integratie en samenwerking met Eurojust voorwaarde één is voor de instelling van een dergelijke officier van justitie. Dat is ook logisch, omdat een Europese officier van justitie die helemaal onafhankelijk van Eurojust zou opereren met dezelfde problemen te maken zou hebben als waarmee de nationale Openbare Ministeries worden geconfronteerd bij de grensoverschrijdende strafrechtelijke vervolging. Wij beschikken binnenkort in de Europese Unie over 25 nationale rechtsordes, 25 systemen voor strafprocesrecht, 25 rechtsstelsels en 21 talen. Om dat allemaal te coördineren zou een nieuwe, kolossale instantie ontwikkeld moeten worden. Het alternatief is om terug te vallen op Eurojust zodat een overlap in taken en uitrusting wordt vermeden.
Dat heeft echter ook tot gevolg dat de eigenlijke strafrechtelijke vervolging via de nationale Openbare Ministeries en de bevoegde nationale rechterlijke instanties moet gebeuren. Dat betekent dus dat de Europese officier van justitie de aanklachten alleen maar zal voorbereiden. Op deze plaats moet daarnaast heel duidelijk worden gesteld dat de bevoegdheden van de Europese officier van justitie uitsluitend beperkt dienen te blijven tot de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie. Een algemene Europese officier van justitie voor alle ernstige grensoverschrijdende delicten, zoals thans voorgesteld door het presidium van de Conventie, moeten wij dan ook zonder meer afwijzen. Dat biedt namelijk geen extra voordelen. Processen op andere gebieden mislukken meestal vanwege taalbarrières en juridische problemen en niet door een gebrek aan belangstelling van de nationale officieren van justitie, zoals bij de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie wel het geval is. Wij kunnen in deze Unie echter niet alles harmoniseren. Dat geldt bijvoorbeeld voor het strafrecht, de strafvordering, de opleiding voor officieren van justitie en de rechterlijke organisatie. Op die gebieden kunnen wij alleen maar een coördinerende rol vervullen. Daarom wil ik graag nogmaals een heel duidelijk signaal aan de Conventie geven. Wij zijn voorstander van een Europese officier van justitie ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie, maar wij zijn tegen een Europese officier van justitie voor de algemene criminaliteitsbestrijding.

Dimitrakopoulos (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Theato gelukwensen met het degelijke werk dat zij heeft afgeleverd.
Het advies van de Commissie constitutionele zaken komt neer op een volmondig 'ja' voor de instelling van een Europese officier van justitie. Het werd een 'ja', omdat de commissie vindt dat de problemen waarmee de Unie op dit moment te kampen heeft stelselmatiger moeten worden aangepakt.
Tegelijk wees de commissie op een aantal zaken die ze belangrijk vindt, zoals om te beginnen de bevoegdheden van de Europese officier van justitie. Wij zijn het er natuurlijk allemaal over eens dat ons uitgangspunt de bestrijding van fraude is. Die moet onmiddellijk aangepakt worden; het is triest maar waar. De commissie wees er echter op dat als het gaat om de bevoegdheden van de Europese officier van justitie de transnationale betrekkingen en de gezamenlijke structuren waarvan de lidstaten zich bedienen, tot een evolutionaire aanpak nopen. Een en ander houdt in dat de officier in de toekomst zo nodig met extra bevoegdheden wordt bekleed voor het bestrijden van andere vormen van criminaliteit; helaas, zoals u allemaal weet, brengt het huidige internationale bestel steeds weer nieuwe vormen van misdaad voort.
Het tweede punt waar de Commissie constitutionele zaken de aandacht op wil vestigen, betreft de rol van het Europees Parlement ten opzichte van de Europese officier van justitie. Het Europees Parlement, dat als eerste de aandacht vestigde op de kwesties en problemen in verband met de pan-Europese criminaliteit, moet volgens ons de instelling worden waaraan de Europese officier van justitie verantwoording moet afleggen.
Ten derde gaat de instelling van een Europese officier van justitie hand in hand met de ontwikkeling van Europees strafrecht. Die ontwikkeling is onvermijdelijk. Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, is het mijns inziens belangrijk om aan te geven hoe binnen de structuur van de relaties tussen de Europese Unie en haar lidstaten de positie van de Europese officier van justitie zich verhoudt tot de officieren van justitie in de lidstaten.

Schreyer
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, geachte dames en heren, ik betreur het, mevrouw Theato, dat ik niet bij uw betoog aanwezig kon zijn vanwege mijn deelname aan een trialoog in dit Parlement die zojuist pas is afgelopen. De bestrijding van fraude ten koste van de Europese begroting is en blijft een van de belangrijkste doelstellingen van de Commissie. Wij weten dat wij daarbij op de volledige steun van het Europees Parlement kunnen rekenen, dat op dit gebied al veel initiatieven heeft ontplooid en dat ook in de toekomst zal doen. Wij zijn ons er allemaal van bewust dat strafbare feiten tegen de communautaire financiën uitsluitend adequaat en effectief bestreden kunnen worden op basis van een consistente strafrechtelijke vervolging. Daarom heeft de Commissie in 2000 voorgesteld om in het EG-Verdrag een bepaling op te nemen voor de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie. De Europese Raad heeft dat toentertijd echter niet bekrachtigd.
Het Groenboek van de Commissie over de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen en over de instelling van een Europese officier van justitie, dat vandaag onderwerp van dit debat en van uw verslag is, dateert van december 2001. Op basis van dit Groenboek heeft de Commissie in 2002 een discussieproces in gang gezet. Het Europees Parlement, en met name de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, mevrouw Theato, hebben niet alleen een wezenlijke bijdrage aan deze discussie geleverd, maar hebben in zekere zin ook de aanzet daartoe gegeven. Zoals iedereen weet, zou het project betreffende de Europese officier van justitie lang niet zo ver gevorderd zijn als nu het geval is zonder de actieve ondersteuning en het engagement van mevrouw Theato. Ik wil haar daarvoor namens de Commissie van harte bedanken.
De Commissie heeft vorige week een follow-up-verslag over het Groenboek gepresenteerd met een samenvatting van de resultaten van de openbare raadpleging. De meerderheid van degenen die aan het debat in het kader van het raadplegingsproces hebben deelgenomen, staat in principe positief tegenover een Europese officier van justitie. Vergeleken met de justitiële beroepsgroep, de niet-gouvernementele organisaties en met name degenen die zich dagelijks met deze kwestie bezig houden, hebben de regeringen zich terughoudender opgesteld. Overigens gaat het slechts om een minderheid die het initiatief volledig van de hand wijst. In het algemeen is de belangstelling voor de instelling van een Europese officier van justitie in de loop der jaren aanmerkelijk toegenomen.
De Commissie houdt dan ook vast aan haar voorstel voor de instelling van een Europese officier van justitie ter behartiging van de financiële belangen van de EU. Dat is juist nu van groot belang omdat de Conventie - en daar is ook al eerder op gewezen - thans in een beslissende fase is beland. Op dit moment worden concrete voorstellen voor een grondwet besproken. Het presidium van de Conventie heeft vorige week voorgesteld om onder de titel 'Justitie en binnenlandse zaken' een artikel 20 over de Europese officier van justitie op te nemen. Al in de komende week zal in de plenaire vergadering van de Conventie het standpunt hieromtrent worden bepaald. Daarom is het in deze cruciale fase essentieel dat het Parlement en de Commissie één lijn trekken en een duidelijke boodschap aan de Conventie meegeven.
Wij kunnen in ieder geval tevreden zijn dat ons gemeenschappelijke streven ertoe heeft geleid dat overwogen wordt om het Europese Openbare Ministerie onder een eigen artikel in het ontwerpverdrag op te nemen. Dat is een belangrijke verdienste van het debat en ook van dit Parlement. Naar de mening van de Commissie gaat het voorstel van het presidium echter nog niet ver genoeg, omdat de eigenlijke doelstelling hierdoor net niet verwezenlijkt wordt. De Conventie stelt namelijk een clausule voor die de Raad de bevoegdheid geeft om in de toekomst ooit met algemene stemmen een Europees Openbaar Ministerie op te richten. Op basis van een dergelijke volmacht zou er van een Europese officier van justitie in een uitgebreide Unie met 25 of meer lidstaten wel eens helemaal niets terecht kunnen komen. Dat is het risico waar wij mee te maken hebben. Wij moeten er dan ook voor zorgen dat de functie van de Europese officier van justitie in het Verdrag zelf verankerd wordt. Als dat niet gebeurt, valt te vrezen dat het project inderdaad tot sint-juttemis op de lange baan wordt geschoven.
Ik ben verheugd dat het Parlement en de Commissie het volledig met elkaar eens zijn over deze uiterst belangrijke kwestie met een hoog politiek gehalte. Ik hoop dat er voor de plenaire vergadering van de Conventie op 3 en 4 april veel amendementen ingediend zullen worden om de instelling van een Europese officier van justitie in het Verdrag zelf op te nemen. De Commissie is derhalve verheugd over de ondersteuning van het Europees Parlement zoals die in het verslag van mevrouw Theato overduidelijk tot uitdrukking wordt gebracht. Ik feliciteer u van harte met dit verslag, mede omdat ik weet hoeveel persoonlijke inzet en betrokkenheid dat gekost heeft.
Nu de beslissende fase van de Conventie is aangebroken, is het van het grootste belang dat het Parlement een duidelijk signaal geeft. Zoals ik al duidelijk heb gemaakt, is de Commissie het in grote lijnen eens met het verslag van mevrouw Theato, hoewel er niet op alle punten volledige overeenstemming bestaat. Wij bevinden ons bijvoorbeeld nog steeds in het discussiestadium over de noodzaak van een preliminaire kamer bij het Europese Hof van Justitie. Ook zijn wij het nog niet eens of de controle door de nationale rechters op de besluiten van de officier van justitie al dan niet toereikend is en of die controle overgedragen kan worden.
Zoals nader uiteengezet in het follow-up-verslag is de Commissie van mening dat een toenadering tussen de Europese officier van justitie en Eurojust wenselijk is. De vraag is of die toenadering effectieve vormen kan aannemen door een uitgebreider Eurojust de taken van het Europese Openbaar Ministerie te laten uitvoeren. Daarover is op dit moment de discussie nog gaande. Beide functies zouden ook in een gemeenschappelijke structuur, als het ware onder één dak, samengebracht kunnen worden. Met beide functies doel ik enerzijds op de centrale strafrechtelijke vervolging van delicten die de financiële belangen van de Unie raken en anderzijds op de coördinatie van de nationale instanties voor strafrechtelijke vervolging op andere strafrechtelijke terreinen. Het overbrengen van Eurojust naar de eerste pijler is in dat opzicht weliswaar een noodzakelijke, maar niet afdoende voorwaarde. Dat moet ook eens een keer duidelijk gezegd worden.
De Commissie is het ook eens met de opmerking in het verslag dat een aantal kwesties in verband met de instelling van een Europese officier van justitie nog nadere discussie behoeft. Dat geldt bijvoorbeeld met betrekking tot het secundaire recht. In ons follow-up-verslag hebben wij aangegeven dat een aantal onderwerpen nog nader bestudeerd dient te worden. Ik doel daarmee op de kwestie van de bewijsvoering, zodat bewijs dat in een lidstaat rechtmatig is verkregen ook in een andere lidstaat toegelaten kan worden, en op de proceduregaranties voor verdachten. Met betrekking tot die laatste kwestie vindt er een aparte raadpleging plaats op basis van een Groenboek dat door mijn collega, de heer Vitorino, is samengesteld.
De Commissie zal gevolg geven aan de oproep van de Commissie begrotingscontrole om ook dit jaar uitvoerig aandacht aan deze onderwerpen te besteden. Zij zal zich daarbij laten leiden door de voorstellen van de Conventie en met name ook door de vooruitgang wat justitie en binnenlandse zaken betreft. Op dit moment is het echter van belang dat er in het Constitutioneel Verdrag zelf een Europese instantie voor strafrechtelijke vervolging verankerd wordt met een rechtsgrondslag voor de uitwerking van het noodzakelijke secundaire recht. Alleen op deze manier kunnen de huidige problemen bij de bestrijding van fraude en corruptie ten koste van de communautaire begroting effectief op strafrechtelijk niveau aangepakt worden. Als wij het Europese bouwwerk bij de burgers en belastingbetalers populairder willen maken, zullen wij met het toekomstige Verdrag een krachtig signaal daarvoor moeten geven.
Avilés Perea (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, met dit verslag van mevrouw Theato richt het Parlement een oproep aan de Conventie om artikel 280 zodanig te wijzigen dat er een Europese officier van justitie kan worden aangesteld.
In wezen gaat het hier om de bescherming van de financiële belangen van de Europese belastingbetalers. Het Europees Parlement dringt er al lang op aan dat er een Europese officier van justitie wordt aangesteld met voldoende bevoegdheden om over de belangen van de Unie te waken.
Het is van belang dat we beseffen dat er tussen de lidstaten grote verschillen bestaan. Dat maakt het zo moeilijk doeltreffend op te treden. We moeten dus beter samenwerken op Europees niveau en aldus de verwezenlijking van een Europese juridische ruimte een stap dichterbij brengen.
De Europese officier van justitie zou belast worden met de vervolging van transnationale fraude. Er moeten dan ook concrete normen worden opgesteld om die vervolging mogelijk te maken, en dan moet je beginnen met delictomschrijvingen. Het nieuwe Constitutionele Verdrag moet een duidelijke rechtsgrond scheppen voor deze functie. Het proportionaliteitsbeginsel en het subsidiariteitsbeginsel moeten daarbij worden gerespecteerd. Het gaat erom een oplossing te vinden voor de problemen die voortkomen uit de fragmentering van het huidige Europese rechtssysteem.
Er moet dus een transparant systeem worden opgezet met een efficiënte onderzoeksprocedure voor transnationale delicten. Dat systeem moet de grondrechten respecteren en het moet aansluiten op de bestaande structuren - OLAF, Eurojust en Europol.
De Europese Volkspartij heeft een aantal amendementen voorgesteld. Die zijn bedoeld om de voorwaarden die ik zojuist genoemd heb iets duidelijker te formuleren. Ik verzoek de overige fracties die amendementen te steunen.
Ter afsluiting wil ik er graag op wijzen dat dit verslag een belangrijke bijdrage kan leveren aan het constitutionele proces dat zich thans afspeelt, aangezien het duidelijkheid schept in deze materie. Voor de toekomst van de Europese Unie is het heel belangrijk dat er een Europese officier van justitie komt.
Ik wil mevrouw Theato graag gelukwensen met het vele werk dat ze verzet heeft. Dat is bepaald geen sinecure geweest, en ik hoop dat zij de voorgestelde doelstelling zal verwezenlijken.

Bösch (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten in dit Parlement geeft haar uitdrukkelijke steun aan het verslag-Theato en wil de rapporteur ook feliciteren met het werk dat zij verricht heeft. Naar mijn idee is het niet toevallig dat juist de Commissie begrotingscontrole steeds weer dergelijke initiatieven tevoorschijn tovert. Wij hebben namelijk zelf kunnen ervaren dat een begroting die inmiddels een omvang heeft van honderd miljard euro niet meer met de middelen van vijftig jaar geleden beheerd kan worden, dat wil zeggen met de middelen op lidstaatniveau. Deze heldere boodschap en de initiatieven zoals het verslag-Theato zijn zaken die we aan onze belastingbetalers verschuldigd zijn.
Wij kennen allemaal eerdere initiatieven zoals OLAF en wij weten ook dat deze nog niet helemaal perfect functioneren. Het gaat om tussenstappen en volgens mij zal ook een Europese officier van justitie niet de meest perfecte oplossing aller tijden zijn. Het is echter wel een zeer belangrijke stap op weg naar de bescherming van de belastingbetalers in Europa. Het is daarbij met name van belang dat het Parlement er ook voor zorgt dat deze instelling een democratisch fundament heeft. Er zijn namelijk ook instellingen, zoals Europol, die niet aan de controle van het Parlement onderworpen zijn. Het is dan ook niet verwonderlijk dat plotseling uit de media vernomen moet worden dat er bij Europol achter gesloten deuren blijkbaar bijzonder vreemde besluiten door de lidstaten worden genomen. Daaruit blijkt duidelijk dat er een gebrek aan transparantie is en dat het Parlement niet bij sommige zaken wordt betrokken. Ik vind het belangrijk dat wij ervoor zorgen dat die ontbrekende zaken bij het Europese Openbaar Ministerie wél aanwezig zijn. Wij hebben er meermaals - ook in andere verslagen - op gewezen dat wij voorstander zijn van artikel 280 bis. Veertien dagen geleden heeft dit Parlement hierover weer in Straatsburg gestemd. Ik hoop dat punt 3 van de rapporteur, die op dit onderwerp betrekking heeft, ook op de steun van dit Parlement kan rekenen.
Hoe belangrijk zo'n Europese officier van justitie kan zijn, kunnen wij regelmatig aan de hand van concrete voorbeelden constateren. Onlangs hebben wij bijvoorbeeld de kleinste lidstaat, Luxemburg, opgeroepen om eindelijk eens een keer actie te ondernemen in een zaak die al jaren bij het Luxemburgse Openbaar Ministerie ligt, de zogenaamde Perilux-affaire. Het is een zaak van enorm groot belang voor de Europese belastingbetalers. Luxemburg doet er echter het zwijgen toe, en er is dan ook des te meer reden om het belang te benadrukken van de rol die een Europese officier van justitie in een dergelijk geval kan spelen. Misschien dat hij lidstaten die het niet zo nauw nemen met de belangen van de Europese belastingbetalers, een beetje achter de vodden kan zitten. Dergelijke gevallen doen zich steeds weer voor, waarbij de situatie in Luxemburg met name zo storend is, omdat de Belgische rechters in dezelfde zaak wel concrete resultaten hebben geboekt.
Ik wil de rapporteur nogmaals feliciteren en ik ben van mening dat ons Parlement vandaag op basis van dit verslag een belangrijk en goed besluit zal nemen!
Sørensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag duidelijk stellen dat ik het volstrekt onacceptabel vind dat de omvang van fraude met EU-middelen misschien wel tien miljard per jaar bedraagt en op sommige terreinen zelfs nog toeneemt. Tegelijkertijd moet echter worden erkend dat er in wezen sprake is van een nationaal probleem, aangezien circa 80 procent van de EU-begroting door de nationale autoriteiten wordt beheerd, en hiermee bedoel ik dat de lidstaten een fundamenteel gebrek aan wil laten zien om die maatregelen te nemen die juist in relatie tot de fraude met EU-middelen nodig zijn.
Dit wordt onder meer onderbouwd door de verklaring van de Commissie dat van de vier zaken die door OLAF aan het licht worden gebracht en die aanleiding geven tot vervolging van de nationale autoriteiten, slecht één zaak juridische consequenties heeft.
Dit alles is voor mij onacceptabel. Desalniettemin doet mij dat niet onvoorwaardelijk aansluiten bij de conclusie van mevrouw Theato, namelijk dat het optimale en enige oplossingsmodel is gelegen in de oprichting van nog een instelling, een gemeenschappelijke Europese officier van justitie, een instantie die vóór de nationale wetgeving komt, met vergaande harmonisatie-eisen op terreinen met traditioneel verschillende rechtstradities en rechtsopvattingen tussen de lidstaten onderling. Ik hoef slechts de harmonisering rondom strafwetgeving, bewijsvoering, sancties en de regels inzake juridische procedures te noemen.
Als wij dit model hier en nu implementeren, voorzie ik grote bevoegdheidsconflicten tussen de gemeenschappelijke Europese officier van justitie en de nationale overheden en een overlap ten opzichte van andere gemeenschappelijke initiatieven als Eurojust, OLAF en Europol, initiatieven die hoe dan ook, hun korte levensduur in ogenschouw genomen, meer tijd gegund moet worden om ook op het terrein van fraude met EU-middelen resultaten te laten zien.
Maar dat gezegd hebbende, ben ik er eigenlijk principieel voorstander van dat een officier van justitie wordt ingesteld en in het Verdrag wordt geregeld. Ik denk alleen niet dat de tijd rijp is voor een zo drastische harmonisering van elementaire rechtspolitieke terreinen, zoals mevrouw Theato voorstelt.
Ik denk daarentegen dat de ontwikkeling van een Europese officier van justitie geleidelijk moet verlopen, binnen de kaders van een versterkte Eurojust-samenwerking. Dat is overigens het model dat mevrouw Theato in haar verslag in artikel 22, lid 2, noemt.
In het algemeen zijn het deze overwegingen die ten grondslag liggen aan de amendementen van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij op dit verslag.

Rühle (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, na het instellen van OLAF zou het oprichten van een Europees Openbaar Ministerie de volgende logische stap zijn om financiële fraude in de EU te bestrijden in het belang van de Europese belastingbetaler. Namens mijn fractie gaat mijn dank uit naar de rapporteur, mevrouw Theato, voor de getoonde moed en vastberadenheid waarmee zij zich al jaren voor deze kwestie inzet. Ik wil ook speciaal commissaris Schreyer bij dit dankwoord betrekken omdat zij met haar Groenboek en talloze hoorzittingen een bijdrage heeft geleverd aan de instelling van een Europese officier van justitie.
Helaas heeft er nog geen echte communautisering van het Europese beleid op het gebied van binnenlandse zaken en justitie plaatsgevonden. Het Europees Parlement wordt door de derde pijler niet alleen van belangrijke medebeslissingen en controlemogelijkheden uitgesloten, maar deze pijler is ook de oorzaak van talrijke democratische tekorten in het Europese beleid op het gebied van recht en justitie. Door de oprichting van een Europese fraude-instantie, OLAF, zonder ondersteuning op justitieel gebied wordt een rechtshiaat op Europees niveau gecreëerd. Wij hebben voor de zoveelste keer de tweede stap voor de eerste gezet.
Helaas schijnt ook de Conventie de ernst van dit probleem niet echt te onderkennen. Hoe is het anders te verklaren dat het presidium van de Conventie wederom star vasthoudt aan unanimiteit van de Raad bij een besluit over de instelling van een Europese officier van justitie? De Raad heeft in het verleden al aangetoond dat die eenstemmigheid op dit gebied ontbreekt. Daarnaast heeft de Raad in het verleden helaas ook steeds weer gedemonstreerd dat er niet eens een uniform streven bestaat om daadwerkelijk mee te werken aan de bestrijding van fraude ter bescherming van de financiële belangen van de EU.
Daarom moeten wij vandaag in het Parlement grote vastberadenheid tonen en dit besluit met een brede meerderheid ondersteunen. Ik vind het dringend noodzakelijk dat wij door deze brede meerderheid met name aan de plenaire vergadering van de Conventie de boodschap sturen dat wij tegen deze besluitvorming op basis van unanimiteit zijn en dat wij van mening zijn dat de Europese officier van justitie een prominente plaats in het nieuwe Verdrag moet krijgen, dat voor de instelling van deze instantie een gekwalificeerd meerderheidsbesluit nodig is en dat het Parlement op dit gebied medebeslissingsrechten krijgt.
Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, mevrouw Theato, bedanken voor haar werk, hoewel ik het er niet mee eens ben.
Er zijn een aantal overwegingen die op de eerste plaats komen wanneer we besluiten om in het kader van de Europese Verdragen een nieuw ambt of een nieuwe instelling in het leven te roepen. Het gaat dan om fundamentele kwesties. Bestaat er een behoefte in de maatschappij? Nee. Zal het de efficiëntie ten goede komen? Nee. Zal de rechtspraak er beter van worden? Nee. Zullen de financiële belangen van de Europese Gemeenschap of van de Europese instellingen beter en doeltreffender worden behartigd? Nee. De reden hiervoor is dat elke lidstaat reeds beschikt over een aantal openbare aanklagers dat is gespecialiseerd in fraude en de strafrechtelijke vervolging die daaruit voortvloeit en dat de regels en de vereiste bewijsvoering in elke lidstaat door en door kent.
We moeten ervoor zorgen dat men zich in alle openbare ministeries terdege bewust is van de financiële belangen van de Europese Unie. Er moet een betere samenwerking komen tussen OLAF, de Rekenkamer en de openbare aanklagers van de lidstaten en er moeten ook, als aanvulling op het Eurojust-systeem, meer mogelijkheden komen voor het uitwisselen van ervaring, onderwijs en kennis tussen de leden van het gerechtelijk apparaat, zodat er uiteindelijk een gemeenschappelijke basis ontstaat.
Ik ben enigszins teleurgesteld door de opmerking in het verslag dat er gemeenschappelijke regels voor bewijsvoering moeten komen. In het Britse rechtssysteem, dat is gebaseerd op het gewoonterecht, zijn de regels voor de bewijsvoering gedurende een periode van 322 jaar ontwikkeld. En dan zouden we nu opeens, of we willen of niet, moeten overstappen op gemeenschappelijke regels? We dienen ons te herinneren dat de mensen in de Europese Unie er recht op hebben dat hun belangen op de meest passende manier worden behartigd. Zij hebben er recht op dat hun belastinggeld goed wordt beschermd, maar dit kan het beste geschieden op nationaal niveau.

Titford (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, er is niemand hier die níet de belangrijkste stelregel in de politiek kent: nooit dweilen met de kraan open. Dan is er ook die grap over een toerist die verdwaald is in het binnenland van Ierland, een voorbijganger vraagt hoe hij in Tipperary komt en te horen krijgt "Ik zou niet hiervandaan vertrekken". Daar gaat mevrouw Theato, de weg kwijt maar met de dweil ferm in de hand, en zij doet in haar toelichting de uitspraak: "Het is reeds lang bekend dat de financiële belangen van de Gemeenschappen bijzondere strafrechtelijke bescherming behoeven." Daar ben ik het helemaal mee eens, maar als er geen communautaire fondsen zouden zijn, zouden de Gemeenschappen ook geen financiële belangen hebben en zouden deze dus ook geen bescherming behoeven. Dat is althans mijn insteek. Het is en blijft zinloos om geld te pompen in een organisatie die het vervolgens uitgeeft op een manier die niet te controleren is en zich aan elke hervorming onttrekt. Strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen is dweilen met de kraan open. Het antwoord is: draai de geldkraan dicht. Geef geen geld meer aan de Gemeenschap.
Wat betreft de instelling van een Europese openbare aanklager: misschien is dat waar u naar toe wilt, maar als ik u was, zou ik niet hiervandaan vertrekken. Het probleem ligt in de diepgewortelde corruptie en oncontroleerbaarheid van het systeem. Pak de oorzaak aan en niet het systeem.

Ilgenfritz (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de bescherming van de financiële belangen moet ook in de toekomst een prioritaire doelstelling zijn. In dit verband steunen wij dan ook de instelling van een Europese officier van justitie. Na intensieve discussies zijn wij echter ook tot de conclusie gekomen dat hiervan in de toekomst geen wonderen verwacht mogen worden. Daarom moeten ook de reeds bestaande mogelijkheden in de toekomst verder uitgebreid worden. Ik doel daarmee op een verdere ontwikkeling van OLAF respectievelijk op het bevorderen van een betere samenwerking binnen het ambtenarenapparaat. Het is toch opvallend dat Nederland vier keer zo veel fraudegevallen meldt als Spanje of Griekenland. Als lidstaten geen greep op hun fraudegevallen krijgen, moet hen ook een dreiging van het intrekken van steun boven het hoofd hangen of moeten zij opdraaien voor de schade die de EU heeft geleden als gevolg van de lakse controles van de verantwoordelijke instanties in die lidstaten.

Kirkhope (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als voormalig officier van justitie vind ik dat de kwestie van de Europese officier van justitie bepaald niet doeltreffend is aangepakt. Als lid van de Europese Conventie vind ik dat het onze taak is te streven naar een aanpak die niet tot meer institutionele bureaucratie leidt maar tot vereenvoudiging, zodat de burgers van Europa beter beschermd worden en dichter staan bij degenen die hen vertegenwoordigen.
Ik zie de voordelen van een Europese officier van justitie niet, ook niet als die in een andere instelling wordt ingebed, zoals een van mijn collega's zojuist zei. Er doen zich problemen voor op het gebied van de kosten en de bureaucratie. Zoals al is opgemerkt, doen zich ook problemen voor bij het inpassen van deze functie in de Europese rechtssystemen, die ver uiteenlopen wat betreft de werking, het vergaren van bewijsmateriaal en ook wat betreft de procesvoering zelf. Naar mijn mening zijn er ook problemen op het gebied van de rechtsgrond. Bovendien bewijzen we de huidige organisaties er geen dienst mee als we hun hervormingen moeten laten doorvoeren.
Wat we nodig hebben is meer samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie - tussen autoriteiten. We moeten de interne boekhouding doorzichtiger maken en hogere boetes opleggen als lidstaten niet genoeg aan fraudebestrijding doen. We moeten de lidstaten aanmoedigen meer actie te ondernemen en de rol van de Europese Rekenkamer verbeteren. We moeten meer interne hervormingen doorvoeren. De hervormingsstrategie van de EU is mijns inziens blijven steken en moet nieuw leven worden ingeblazen. Om eerlijk te zijn heeft het weinig zin de EU-lidstaten als stoute kinderen te behandelen, hun speelgoed af te pakken en ze op te schepen met een overwerkte oppas die niet op zijn taken is berekend.
Als we ons EU-lidmaatschap respecteren, moeten we ook recht doen aan ons vermogen effectief te vervolgen en op de gewenste wijze met fraude en hervormingen om te gaan.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de financiële belangen van de Gemeenschappen moeten beschermd worden tegen onrechtmatige en criminele activiteiten, zeker als de nationale autoriteiten daar zelf niets tegen ondernemen. En het is gewoon een feit dat die financiële belangen onvoldoende of soms zelfs in het geheel niet worden beschermd. Dat kan zo niet langer. De heer Bösch heeft daar zojuist met betrekking tot de toestand in Luxemburg overigens al op gewezen.
Onze rapporteur, mevrouw Theato, heeft steeds gepleit voor het instellen van een Europese officier van justitie om deze problemen het hoofd te bieden en commissaris Schreyer heeft dat initiatief altijd gesteund. Ik wil daarom zowel mevrouw Theato als mevrouw Schreyer danken voor hun toewijding. Maar ik wil toch, met alle respect, iets zeggen over twee zaken die in deze materie volgens mij van doorslaggevende betekenis zijn.
Ik geloof niet dat de Europese burgers het juist zouden vinden als de communautaire instellingen opnieuw uitsluitend oog hebben voor financiële kwesties. Onze aandacht moet ook uitgaan naar problemen die de burgers direct raken. Een Europese officier van justitie die uitsluitend bevoegd is in financiële zaken en zich niet bemoeit met mensenhandel - inzonderheid kinderhandel - lijkt mij niet te verdedigen.
Bovendien, het aantal Europese organen dat zich bezig houdt met het voorkomen, opsporen en vervolgen van delicten, Europol, Eurojust en OLAF, en de complexiteit inzake het definiëren van de reikwijdte van die organen zouden moeten nopen tot voorzichtigheid. De ergste situatie waarmee we geconfronteerd zouden kunnen worden, is dat elk van die organen zich uitsluitend met zaken bezighoudt die direct onder de eigen verantwoordelijkheid vallen, terwijl de bestrijding van economische delicten op Europese schaal niet doeltreffender wordt gevoerd.
Tot slot een opmerking over het beginsel van geslotenheid bij justitie en de onafhankelijkheid van het Openbaar Ministerie. Als die beginselen in absolute zin worden opgevat - zoals in het Groenboek van de Commissie met de onafhankelijkheid van het Openbaar Ministerie gebeurt - dan moet ik oproepen tot voorzichtigheid. Men hoeft slechts de teleurstellende resultaten op dit vlak in mijn land in ogenschouw te nemen om te beseffen dat we die fouten niet nog eens moeten maken.

Di Pietro (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega die een paar minuten geleden het woord heeft gevoerd, de heer Kirkhope, ben ook ik officier van justitie geweest. Toch kom ik tot een heel andere, of zelfs totaal tegenovergestelde conclusie dan hij. Ik wil degenen die werkelijk in de Europese opbouw geloven vragen consequent te zijn en steun te betuigen aan de inspanningen voor de verwezenlijking van een sterkere Europese Unie, van een Unie die zichzelf alle noodzakelijke middelen kan geven om de plaag van de fraude ten koste van de financiële belangen van de Unie daadwerkelijk te bestrijden. Tot nu toe werden deze belangen in onvoldoende mate beschermd door de lidstaten en hun wetgeving. Het is een feit dat, zoals ook vermeld in de ontwerpresolutie van mevrouw Theato - voor wie ik grote waardering en hoogachting heb - deze fraude ten koste van de communautaire begrotingen - en dus uiteindelijk ten koste van de Europese belastingbetaler - jaarlijks ongeveer een miljard euro bedraagt. Bovendien blijkt uit alle analyses dat dit verschijnsel geleidelijk zal toenemen.
Er zijn weliswaar rechtsinstrumenten om fraude te bestrijden, zoals de door de lidstaten geratificeerde overeenkomsten en protocollen, maar door de ingewikkelde procedures voor de uitvoering van de justitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied, gelegen in de aard van OLAF - wiens mandaat zich beperkt tot zuivere administratieve controle - en met name de versplintering van de Europese strafrechtelijke ruimte, zijn deze totaal ontoereikend en niet in staat het verschijnsel het hoofd te bieden. Ik ben ook allesbehalve overtuigd van de tot nu toe naar voren gebrachte redenen om af te zien van een Europese openbare aanklager. Dat zijn smoesjes.
Enkel een principebesluit volstaat evenwel niet. Als wij echt voor de instelling van een Europese openbare aanklager zijn, moeten wij consequent zijn en hem alle middelen geven om efficiënt te werken. Daarom moet op communautair vlak nauwkeurig worden bepaald om welke delicten het gaat en welke sancties daarop van toepassing zijn. Ook moeten dan gemeenschappelijke bepalingen op het gebied van het strafrecht en de strafvordering in de Europese Unie worden uitgevaardigd. Bijgevolg ben ik het met de rapporteur, mevrouw Theato, eens dat, gezien de scheiding der machten, de Europese openbare aanklager en zijn afgevaardigden onafhankelijk moeten zijn en hun mandaat moeten kunnen uitoefenen overeenkomstig het beginsel van verplichte strafvordering. Ook zal het noodzakelijk zijn het optreden van de Europese openbare aanklager, zowel wat de opsporing als de vervolging betreft, gerechtelijk te toetsen.
Tot slot ben ik van mening dat de eerlijke burgers van de Unie blij mogen zijn met de invoering van een instrument dat de mogelijkheid biedt alle oneerlijke burgers aan te pakken, waar en wanneer dat ook maar noodzakelijk is.

Van Dam (EDD).
Voorzitter, de discussie over de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de EG sleept zich al een hele tijd voort. Heel veel uren en energie zijn erin geïnvesteerd. Helaas vooral om deze lacune aan te grijpen om een Europees justitieel apparaat van de grond te tillen. Dit verslag steunt op politieke motieven, de vorige spreker heeft dit geïllustreerd. Geen wonder dan ook dat het politieke weerstand oproept. Ik betreur dat een zakelijke discussie daardoor in het gedrang komt.
Waar het verslag verwijst naar het Handvest van de grondrechten, loopt het vooruit op de realiteit. Dat is immers nog niet juridisch bindend in het EU-Verdrag opgenomen. Mijn fractie wenst dat ook niet, gelet op de matige inhoud van het Handvest en de doublures met nationale grondwetten en het EVRM.
Indien de resolutie werkelijk gericht zou zijn op een effectieve strafrechtelijke aanpak van fraude en misdaad die de belangen van de Gemeenschap schaden, zou zij onze steun hebben gekregen. Maar dat blijkt onmogelijk nu dit verslag zijn doel voorbijschiet en streeft naar een Europese Unie als een politieke eenheid.

Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie schijnt een voorwendsel te zijn om een super-PG in het leven te roepen - dat is namelijk volgens mij het hoofddoel - en daarmee het kringetje van het Europees arrestatiebevel rond te krijgen. Men wil uiteindelijk de nationale rechtbanken buitenspel zetten. De Italiaanse regering heeft deze pogingen herhaaldelijk met goed onderbouwde argumenten van de hand gewezen. Het voorstel voor een Europese openbare aanklager wordt - wat een toeval! - opnieuw te berde gebracht door het presidium van de Conventie. In artikel 20 staat dat een Europese wet tot instelling van een Europese openbare aanklager moet worden uitgevaardigd en het besluit daartoe met gekwalificeerde meerderheid moet worden genomen. Iets dergelijks vervult ons echter met grote zorgen, want er doen zich op gerechtelijk gebied zeer delicate vraagstukken voor. Ik noem als voorbeeld het vrij verkeer van bewijsstukken: men zou dan niet meer hoeven te beantwoorden aan de voorwaarden voor de toelaatbaarheid van bewijsstukken, die in de wetgeving van het voor het vonnis bevoegde land zijn opgenomen. Men zal de transnationale criminaliteit echter niet kunnen bestrijden met een afschaffing van de nationale rechtstradities. Voor de bestrijding, preventie en onderdrukking van de internationale financiële criminaliteit zijn goede controles en efficiënte maatregelen nodig.

Stauner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, met genoegen heb ik twee dagen geleden vernomen dat de Belgische autoriteiten een aanklacht wegens fraude hebben ingediend tegen een vroegere commissaris, mevrouw Cresson. Dat is inmiddels vier jaar na de val van de Commissie-Santer, waarvan de val juist door die misstappen van mevrouw Cresson werd veroorzaakt. Ook hieruit blijkt dat de instelling van een Europees Openbaar Ministerie dringend noodzakelijk is. Een dergelijke instantie moet zich overigens uitsluitend richten op het aanklagen van fraudegevallen met Europees belastinggeld. Dat moet zo snel mogelijk gebeuren nadat het betreffende delict is vastgesteld, omdat er alleen een preventieve werking van een strafrechtelijke vervolging en veroordeling te verwachten is als dat snel gebeurt. Hoewel ik in principe de laatste ben die voorstander is van het overdragen van nog meer taken aan de EU, is dat in dit uitzonderingsgeval wel gerechtvaardigd. Tot nu toe hebben namelijk alle, en ik zeg met nadruk alle, organen die verantwoordelijk zijn voor de bescherming van EU-gelden jammerlijk gefaald. Ik verwijs daarbij ook uitdrukkelijk naar de Commissie, die zich met betrekking tot deze taak alleen maar uitput in het gebruik van verbale krachttermen.
Het is nu echter meer dan ooit noodzakelijk om handelend op te treden, omdat het aantal fraudegevallen en de omvang van wanbeheer en nepotisme almaar toeneemt. Ik hoef daarbij alleen maar te verwijzen naar de meest recente ontwikkelingen binnen Eurostat, het statistische bureau van de EU. De Openbare Ministeries in de lidstaten zijn niet op hun taak berekend. Het gevoel dat daardoor ontstaat, dat 'de kleintjes gepakt worden, terwijl de grote vissen de dans ontspringen', heeft een rampzalig effect op het vertrouwen van de Europese burgers in de Europese instellingen.
Ik doe dan ook het volgende beroep op de Raad en de Conventie: wij hebben geen Groenboeken meer nodig. Wat wij nodig hebben, is een heldere rechtsgrondslag met een duidelijk afgebakende taakstelling. Dan is er ook geen ruimte meer voor de bezwaren die steeds weer door een aantal lidstaten naar voren worden gebracht. Die eerste stap moet nú - in het kader van de herziening van de Verdragen en de uitbreiding naar het Oosten - gezet worden. Als wij daarin slagen, zal deze nieuwe instelling onlosmakelijk aan de inspanningen van onze collega, mevrouw Theato, gekoppeld zijn. Ik wil haar dan ook uitdrukkelijk bedanken voor haar niet aflatende inspanningen.
Morgan (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, er is momenteel sprake van een open markt binnen de Europese Unie, maar dat betekent dat de markt ook openstaat voor fraudeurs. De meeste fraude ten koste van de EU betreft geld dat niet wordt geïnd. De Commissie heeft berekend dat de EU alleen al ten gevolge van sigarettensmokkel negentig miljard euro misloopt. Er is een aantal maatregelen van kracht gericht tegen fraude. We hebben OLAF opgericht en dat doet zijn werk en geeft zijn dossiers door aan de lidstaten, waar het op de plank blijft liggen. We kunnen de Europese Rekenkamer sanctioneren, maar de vraag blijft: wie vervolgt er? We kunnen nog meer aan fraudebestrijding doen, maar de vraag blijft: wie vervolgt er? We hebben Eurojust opgericht, maar nogmaals: wie vervolgt er? Het antwoord, meer gestoeld op de realiteit dan op de theorie, is: nagenoeg niemand.
De lidstaten nemen de fraudebestrijding binnen de EU niet serieus. Het heeft vijf jaar geduurd voordat ze de overeenkomst betreffende de bescherming van financiële belangen ratificeerden. Personen die de EU bestelen worden uiterst minimaal vervolgd. Het huidige systeem werkt niet. Het is bijzonder moeilijk grensoverschrijdende fraude te vervolgen, deels omdat het bewijsmateriaal dat in de ene lidstaat wordt vergaard, in de andere niet geldig is.
Wat hier ter tafel ligt, is een groenboek. Het is van belang dat de bevoegdheden van de Europese officier van justitie beperkt blijven tot de financiële belangen van de EU-begroting. Alles wat daarbuiten valt, leidt tot grootschalige complicaties en ernstige constitutionele implicaties. Om deze reden is lid 4, waarin de vorming van een justitiële ruimte wordt voorgesteld, onzin. Als het probleem zich nu al voordoet, hoe moet het dan wel niet gaan na de uitbreiding?
Als we de fraudebestrijding serieus willen aanpakken, zullen we moeten accepteren dat het huidige systeem niet werkt en zolang er geen acceptabel alternatief is, zullen we het ermee moeten doen.
Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, wat de bestrijding van fraude betreft zou ik allereerst willen wijzen op een probleem dat dringend aangepakt moet worden. Er bestaat op dit moment geen justitiële instantie die bevoegd is onderzoek te verrichten binnen de communautaire bestuurslichamen, vanwege de privileges die deze bezitten. Als er één reden is om een Europese officier van justitie in te stellen is het dit probleem wel. Wat betreft de eventuele oprichting van een supranationaal orgaan dat tot taak heeft de opsporingsonderzoeken te versnellen en in het algemeen belang op te treden in de lidstaten in geval van strafbare feiten waarmee de financiële belangen van de Gemeenschap geschaad worden, lijkt de voorgestelde onderneming meer na- dan voordelen op te leveren. Uiteraard kan de vervolging in bepaalde gevallen belemmerd worden door de verschillen die er bestaan tussen de nationale justitiële structuren. Maar Eurojust is nu juist opgericht om dat probleem op te lossen met inachtneming van de nationale bevoegdheden. Laten we daarom eerst Eurojust maar eens de kans geven zich te ontwikkelen en actie te ondernemen; daarna kunnen we een oordeel geven.
Met de instelling van de supranationale Europese officier van justitie die door de Commissie voorgesteld wordt zouden we in een gebed zonder einde verzeild raken, aangezien niet alleen de tenlasteleggingen, straffen, voorschriften en allerlei procedurele teksten zoals die betreffende de toelaatbaarheid van bewijs geharmoniseerd zouden moeten worden; we zouden ook een oplossing moeten vinden voor de kwestie van de bescherming van de individuele vrijheden bij alle dwangmaatregelen waarom de Europese officier van justitie zou vragen: huiszoeking, inbeslagname, opdracht tot afluisteren, arrestatiebevel, rechterlijke controle, voorlopige hechtenis, enzovoort. Om nog maar te zwijgen over het immense probleem van de democratische controle - die controle zou immers ook op de een of andere manier geregeld moeten worden. Dat is nogal wat, mijnheer de Voorzitter, en ik dring er bij mijn collega's dan ook met klem op aan de voorkeur te geven aan de weg van Eurojust, waarmee hetzelfde resultaat bereikt kan worden zonder dat alles overhoop gehaald hoeft te worden.

McCartin (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Theato feliciteren met haar verslag. Ik geloof dat veel van het harde werk dat zij met betrekking tot deze kwestie heeft verricht, is uitgekristalliseerd. In mijn ogen komt ze met overtuigende argumenten voor de Europese Conventie om deze bepaling in een aangepast verdrag op te nemen.
Als we deze kwestie bespreken, moeten we niet de suggestie wekken - zoals sommigen hebben gedaan of geprobeerd hebben te doen - dat er uit de schatkist van de Europese Unie op de een of andere manier meer weglekt dan uit die van de lidstaten of die van andere landen waar ook ter wereld. Wij zijn niet beter of slechter, maar we voldoen wel aan de hogere boekhoudkundige normen en de normen van de controleerbaarheid.
Anderzijds zijn de meeste argumenten die tegen dit idee worden ingebracht van politieke, ideologische aard. De argumenten waren bedoeld om de mensen die zich zorgen maken over een verschuiving van de macht en bevoegdheden van de nationale parlementen naar Europa en over het ontstaan van meer onnodige bureaucratie, op te hitsen. Ik zie dit heel anders. We hebben 1 procent van onze nationale belasting naar de Unie verlegd en dit geld wordt gebruikt voor communautair beleid. We hebben gezorgd voor de financiële controle hierop. We hebben OLAF ingesteld om verdachte problemen nader te onderzoeken. Maar de laatste stap, namelijk de middelen verschaffen om personen die onze wetten hebben overtreden te vervolgen, nemen we niet. Ik heb dit aan den lijve ondervonden. Ik heb gevallen gezien waarbij bedrijven en personen schuldig zijn bevonden aan misbruik van EU-fondsen. Ik heb situaties gezien waarbij een groot aantal personen uit een bepaalde sector, die ruim door de Unie wordt gefinancierd, onze regels en verordeningen betreffende de besteding van middelen, kennelijk voortdurend ongestraft kan overtreden. In één geval zie ik dat de belastingbetaler in een lidstaat opdraait voor de kosten in verband met de delicten van individuele bedrijven. In andere gevallen zie ik dat heffingen niet worden betaald, waarbij de nationale regering wederom voor de rekening opdraait.
Als we een Europese officier van justitie hadden die zich bezighield met onze eigen financiële middelen - en daar zou het toe beperkt moeten blijven - denk ik dat de autoriteiten in de lidstaten die dit geld daadwerkelijk besteden, alerter zullen worden. Ik denk ook dat dit minder frustrerend voor OLAF is dan wanneer er niets wordt gedaan met gevallen die het ernstig genoeg vond voor verwijzing naar de officier van justitie in een lidstaat. Als we een Europese officier van justitie hadden, zouden we de belastingbetaler kunnen laten zien dat we de zaken naar behoren afhandelen.

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb onlangs gezegd dat het gebruik van de financiële middelen waarover de Europese Unie beschikt waarschijnlijk één van de moeilijkste, maar tegelijk één van de meest aantrekkelijke taken van de communautaire instellingen is. Pogingen om het gebruik van menselijke hulpbronnen transparanter en efficiënter te maken zijn dus welkom en verdedigbaar. De kwaliteit van het Europees burgerschap, met andere woorden, het gevoel deel uit te maken van een supranationale ruimte van solidariteit, wordt mede verbeterd door de wijze waarop de financiële pijler van de EU wordt toegepast.
Voor dat doel is de medewerking en inzet van het Europees Parlement onontbeerlijk - wij zijn immers de begrotingsautoriteit. De Commissie werkt nu aan de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap; ze wil voor dat doel een Europese officier van justitie instellen. Dat is een lovenswaardig initiatief. Het gaat hier namelijk niet alleen om matregelen ter bescherming van de bijdragen van de Europese belastingbetalers, ook de geloofwaardigheid van de Unie staat op het spel - ze moet immers aantonen dat ze die bescherming ook daadwerkelijk kan bieden. Om dat te kunnen doen zullen de procedures in belangrijke mate geharmoniseerd moeten worden. We moeten er verder voor zorgen dat onze acties op elkaar aansluiten en erop toezien dat de lidstaten loyaal met elkaar samenwerken. Van groot belang is ook dat de essentie van dit beleid onomkeerbaar wordt gemaakt, afhankelijk van de wijze waarop de communautaire methode wordt gehanteerd.
Ik ben daarom heel blij met de door mevrouw Theato gekozen benadering. Ze stelt dat het strafrecht niet uitsluitend mag worden gezien als een instrument voor regelgeving binnen het kader van de derde pijler. Daarom pleit zij voor de instelling van een Europese officier van justitie op basis van de eerste pijler. Dat kan voor de toekomstige structuur van de 'bevoegdheden van de Unie' een heel belangrijke ontwikkeling zijn.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de omstandigheden waaronder dit debat wordt gevoerd zijn allesbehalve ideaal om de eigen gedachten tot uiting te brengen. Als Italiaanse radicalen zullen wij ons consequent blijven verzetten tegen het kale idee van een Europese openbare aanklager, als de instelling daarvan niet gepaard gaat met de instrumenten en modaliteiten die deel uitmaken van het juridisch en cultureel erfgoed van onze landen. Hoe kan men überhaupt denken aan de instelling van een Europese openbare aanklager als daarvoor niet de noodzakelijke mechanismen bestaan met betrekking tot de procesvoering, de verdediging en het beroep, al die mechanismen die deel uitmaken van het gerechtelijk bestel in elk van onze landen? Met een dergelijke vlucht naar voren verleent men de structuur die men Europa wil geven een nog sterkere justitiële inslag en voert men een rechtspraak à la italiana in, een rechtspraak die wij helaas zo goed kennen en die ons land zoveel schade heeft berokkend. Daarom zullen wij ook nu, net als in de commissie, tegen het verslag-Theato stemmen, niet omdat wij het idee op zich ongegrond vinden maar omdat alle middelen ontbreken die een Europese openbare aanklager nodig heeft om een billijke instantie te worden. En een Europese rechtspraak moet billijk zijn.

Bayona de Perogordo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Theato graag gelukwensen met haar verslag. Ik heb het in de Commissie begrotingscontrole reeds gesteund en ik verwacht dat ik dat in de plenaire vergadering kan blijven doen.
We moeten dit verslag in zijn context zien en beseffen dat het erom gaat binnen het Europees Parlement een standpunt te bereiken aangaande het Groenboek van de Commissie inzake de instelling van een Europese officier van justitie. De Commissie heeft met de publicatie van dit Groenboek een heel breed debat willen uitlokken over alle kwesties die met deze functie samenhangen. Dat heeft ertoe geleid dat er in het Groenboek een aantal ideeën zijn opgenomen die, als het om ontwerpwetgeving zou gaan, weinig subtiel zouden worden gevonden - ze vertonen lacunes en zijn op veel punten aanvechtbaar.
Het Groenboek gaat ervan uit dat de financiële belangen van de Gemeenschap - en dat zijn uit de aard der zaak transnationale belangen - mogelijk beter kunnen worden beschermd als daarvoor op communautair niveau een functie wordt ingesteld.
De rapporteur heeft haar verslag op dat idee gebaseerd. Ze heeft de belangrijkste voorstellen uit het Groenboek moeten analyseren en uit een hele hoop betrekkelijk ruw geformuleerde en soms overbodige informatie een kernidee moeten destilleren. Het gaat er namelijk om een rechtsgrond te vinden - daar kunnen we dan later in alle rust op voortbouwen.
Voor een dergelijk aanpak zijn twee redenen aan te voeren, en die kunnen ook gelden als argument voor goedkeuring van dit verslag. Om te beginnen is het zo dat de toekomst van het communautair recht bepaald zal worden door de Conventie en de volgende Intergouvernementele Conferentie. Bovendien zullen er binnenkort nieuwe landen toetreden. Voor deze nieuwe leden moet er van begin af aan een rechtsgrond bestaan die ze in staat stelt mee te werken aan de totstandkoming van deze functie, de Europese officier van justitie.

Gargani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Theato over het Groenboek van de Commissie over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de instelling van een Europese openbare aanklager is onderwerp geweest van lange voorbereidingen en een lang debat. Aanvankelijk zeiden wij hiermee te kunnen instemmen, mits de functie van de Europese openbare aanklager beperkt zou blijven tot de financiële belangen van de Gemeenschap. Tijdens het debat en de besprekingen in de parlementaire commissies bleek echter dat er een gevaar bestond op ontaarding van het aanvankelijk voorstel, dat dit gevaarlijk zou kunnen zijn in de Europese institutionele context. Daarom had de Commissie juridische zaken en interne markt aanvankelijk een negatief advies opgesteld, maar na het intelligente werk van de heer Lehne en de toelichtingen van voorzitter Theato konden wij uiteindelijk een compromis op tafel leggen, waarmee wij een poging deden de functie van de Europese openbare aanklager op het oorspronkelijke spoor terug te brengen. Na verdere besprekingen met mevrouw Theato konden wij toen uiteindelijk een gemeenschappelijk compromisstandpunt bereiken, en wij hopen nu dat dit vanmorgen ook door het Parlement zal worden bekrachtigd. Mevrouw Theato heeft dit probleem met grote gevoeligheid behandeld. In het recht van de Europese Unie is namelijk geen sprake van bevoegdheden op het gebied van het strafrecht en de strafvordering, en evenmin van een openbare aanklager, met alle graden van rechtspraak, opdat ook het recht op verdediging volledig kan worden gewaarborgd. Bij gebrek aan een dergelijke context en een goede controle zou, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de instelling van een onafhankelijke Europese openbare aanklager het toch al breekbaar institutioneel evenwicht tussen de Unie en de lidstaten op het delicate gebied van de rechtspraak kunnen verstoren. Daarom zou dat een onlogisch en ongegrond besluit zijn. De instelling van een dergelijk orgaan is bovendien voorbarig als men rekening houdt met het feit dat de doelstellingen van de justitiële samenwerking en de harmonisatie van het strafrecht van de lidstaten, waar deze nodig is, nog niet zijn bereikt.
Alleen in het kader van Eurojust - waarin zich wel een subsidiariteits- en coördinatieprobleem stelt voor de lidstaten - kan men goede en homogene resultaten bereiken, resultaten die de landen respecteren en tegelijkertijd de garanties bieden die de Europese Unie nodig heeft. Daarop zal ons stemgedrag zijn afgestemd. Wij zullen de desbetreffende amendementen ook indienen bij de Conventie, die natuurlijk geen Europese openbare aanklager met onbeperkte bevoegdheden kan voorstellen. Dat zou in strijd zijn met alle garanties, die wel degelijk in ons Europa bestaan.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten. De stemming vindt zo dadelijk plaats.

Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vanmorgen hebben de afgevaardigden van de Fractie van de Europese Volkspartij (de 'christen-democraten?) in hun brievenbus naast deze ruimte een kaartje gevonden met onze namen erop en daaronder het woord 'moordenaar?. Tot op heden waren alleen onze collega's in Baskenland het slachtoffer van dit soort praktijken - daar zijn in de straat op de muur schietschijven geschilderd met in het midden hun naam. Voor een aantal van hen hebben wij hier in dit Parlement een minuut stilte gehouden.
Ik geloof dat dit soort dingen onverenigbaar is met de ideeën die aan de Europese Unie ten grondslag liggen - en dat geldt ook, en ik zeg dit met alle respect, voor een aantal van de posters die wij hier gisteren in de plenaire vergadering hebben gezien.
Ik wil u daarom vragen, mijnheer de Voorzitter, om een oproep tot tolerantie te doen - dat is immers de basis voor Europese integratie.
De Voorzitter.
De reactie van de afgevaardigden op uw oproep tot tolerantie spreekt al boekdelen. Het incident dat u aan de orde stelt, veroordeel ik in de krachtigste bewoordingen. De mensen die dit hebben gedaan, hebben zich op onaanvaardbare en schandelijke wijze gedragen.

Een parlement is het podium van het volk. De afgevaardigden hebben het volste recht hun beleidsanalysen en -voorkeuren te uiten en zij moeten dat op fatsoenlijke en waardige wijze, met respect en tolerantie voor elkaar kunnen doen.
In het licht van hetgeen u vanmorgen heeft gemeld, mijnheer Galeote Quecedo, stel ik voor de diensten te verzoeken of wij kunnen uitvinden hoe dit incident heeft kunnen gebeuren en wie de daders zijn, zodat we, indien mogelijk, hieruit lering kunnen trekken. Als het nodig is wijzigingen aan te brengen in het Reglement om dit soort schandelijke incidenten een halt toe te roepen zal ik niets nalaten om zulks te doen.
(Applaus)
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd om dit soort onaanvaardbare praktijken te veroordelen en om mijn solidariteit uit te spreken met mijn collega's van de Europese Volkspartij. Ik heb zelf het voorstel willen doen dat u zojuist heeft gedaan. Ik steun dat voorstel namens mijn fractie.
Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik hoef u niet te vertellen dat ik net als alle andere Spaanse afgevaardigden tegen dit soort praktijken en tegen elke vorm van geweld ben. We moeten echter wel beseffen dat dit gebeurt op een moment dat miljoenen Spanjaarden tegen de oorlog demonstreren en dat de regering-Aznar in het parlement landen als Frankrijk en Duitsland ?

? gelijkstelt aan Saddam Hoessein. Gisteren nog heeft de regering-Aznar landen die tegen de oorlog zijn bondgenoten van China en Rusland genoemd, in plaats van te erkennen dat er in Europa verzet bestaat tegen het standpunt dat Groot-Brittannië en de Spaanse staat innemen.
(Applaus)

De Voorzitter.
Er bestaat geen enkele rechtvaardiging voor het schandalige gedrag waar wij hier vandaag getuige van zijn geweest.

De Voorzitter.
Wij gaan over tot de stemming.
Verslag (A5-0045/2003) van de heer Jové Peres, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een regeling voor toezicht op en verificatie van tonijnvangsten (COM(2001) 406 - C5-0408/2001 - 2001/0170(CNS)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0336/2002) van de heer Dell'Alba, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel tot wijziging van de oprichtingsbesluiten van de communautaire organen als gevolg van de goedkeuring van het nieuwe financieel reglement (COM(2002) 406) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresoluties 1 tot en met 12 aan)
Verslag (A5-0077/2003) van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, met aanbevelingen van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de opneming van een financieel kader in het ontwerptoetredingsverdrag (2003/2050(INI)) 
Voor de stemming:

Bourlanges (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp niet goed dat we zonder enige uitleg tot de stemming overgaan, aangezien er vanochtend een tripartiet overleg heeft plaatsgevonden waaraan de heren Brok en Wynn, namens de commissies, hebben deelgenomen. Mijns inziens moet dit Parlement over de uitkomst van dat overleg ingelicht worden voordat het zich uitspreekt.
Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, over de onderhandelingen van vanmiddag kan ik u meedelen dat er tot nu toe nog geen overeenstemming is en dat de trialoog komende dinsdag wordt voortgezet. Die overeenstemming kan er nog wel komen, maar het aannemen van deze aanbeveling is ook een cruciaal instrument om de verwezenlijking van onze doelstelling in dit verband te waarborgen: gelijke rechten voor het Parlement en voor de kandidaat-landen in het begrotingsproces. Ik verzoek u dan ook om deze bijdrage als een ondersteuning voor de ontwerpresolutie te beschouwen.
Medina Ortega (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, volgens artikel 69 van ons Reglement mag de Commissie haar standpunt met betrekking tot de door het Parlement aangebrachte amendementen tot uitdrukking brengen. Mocht de Commissie niet alle amendementen van het Parlement aanvaarden, dan kunnen de rapporteurs - en ik ben het in dit opzicht helemaal eens met mijn co-rapporteur, de heer Harbour - vragen of de stemming over de ontwerpresolutie uitgesteld wordt. Dat staat in artikel 69, lid 2.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Harbour en de heer Medina Ortega bedanken voor het vele en effectieve werk dat ze hebben verricht in het kader van dit verslag.
Tijdens het uitvoerige debat over het verslag en ook gisteravond, tijdens het zinvolle open debat over de mondelinge vraag over pensioenen, heb ik bijzonderheden gegeven over de vele amendementen die de Commissie bereid is te aanvaarden en heb ik ook aangegeven welke amendementen we niet kunnen aanvaarden. De amendementen die de Commissie niet kan aanvaarden - het is geen lange lijst - zijn de amendementen 16, 22, 23, 24, 37, 39, 53, 55 en 63.

Het is geen lange lijst en de lijst is beschikbaar in alle talen!
Ik zal in het bijzonder aandacht besteden aan het amendement betreffende de medewerkers van de afgevaardigden, aangezien dit het Parlement zorgen baart. Ik kan op dit ogenblik alleen maar herhalen dat de Commissie zich bewust is van en begrip heeft voor de bezorgdheid die het Parlement naar voren heeft gebracht. Ik hoop dan ook dat de interinstitutionele impasse door protesten op positieve wijze zal worden doorbroken, zodat uiteindelijk een oplossing voor deze belangrijke werkgelegenheidskwestie kan worden gevonden.
Ik begrijp dat het Parlement, door de stemming over de wetgevingsresolutie uit te stellen, probeert zichzelf de gelegenheid te geven in een later stadium druk uit te oefenen op lopende zaken waarover het zich zorgen maakt. Ik hoop dat ik mijn bevoegdheid niet te buiten ga als ik er bij het Parlement op aandring dat het de voorgenomen koers tijdig inslaat. Ik ben er absoluut van overtuigd dat de rapporteurs terdege van de noodzaak hiervan zijn doordrongen.
Ik zie uit naar de definitieve stemming.

Medina Ortega (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, zoals we hebben kunnen vaststellen is de commissaris - gelukkig - bereid de meeste amendementen te aanvaarden. Desalniettemin wil ik namens mijzelf en de co-rapporteur vragen of dit verslag naar de commissie teruggestuurd kan worden. Ik hoop dat we dit wetgevingspakket spoedig weer aan het Parlement kunnen voorleggen.

Andersen, Bonde en Sandbæk (EDD)
De Junibeweging stemt tegen het opzetten van een EU-controlesysteem voor toezicht op de tonijnvisserij. Het oogmerk van dit voorstel is de naleving van internationale verplichtingen onder EU-recht, waartegen wij sterk gekant zijn.
Het dient echter onderstreept te worden dat wij positief staan tegenover het invoeren van maatregelen ter bescherming van dolfijnen en andere bedreigde diersoorten, maar dit dient niet onder EU-regie te gebeuren. De afzonderlijke lidstaten moeten elk voor zich, in internationale en regionale samenwerkingsfora, de instandhouding en bescherming van bedreigde diersoorten trachten te bevorderen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zie dat zich onder het talrijke publiek gepensioneerde mannen en vrouwen bevinden. Toen ik voor de opneming van een financieel kader in het toetredingsverdrag stemde, gingen mijn gedachten juist naar hen uit. Mijn persoonlijk doel en dat van de Partij van de Gepensioneerden is namelijk ervoor te zorgen dat er ook in de kandidaat-landen zekere pensioenen bestaan, pensioenen die de oude mensen in staat stellen een waardig leven te lijden. Ik hoop dat de subsidies voor de aanleg van infrastructuur ter ondersteuning van de industrie onmiddellijk worden verhoogd ten behoeve van het welzijn van alle werkende burgers, werklozen en gepensioneerden, ook van die van de kandidaat-landen die niet in 2004 tot de Europese Unie zullen toetreden, namelijk Bulgarije en Roemenië.

Berthu (NI)
Wij hebben tegen het verslag-Brok gestemd, omdat de door eigenbelang ingegeven pogingen van het Parlement om een aantasting van zijn prerogatieven te voorkomen geleid hebben tot een absurde stellingname: door niet toe te staan dat de lidstaten het toetredingsverdrag naar eigen goeddunken goedkeuren, onthoudt het Parlement de volken het recht om in plaats van hun vertegenwoordigers zelf een besluit te nemen over de begroting!
Dit standpunt laat maar weer eens zien hoezeer deze Vergadering beheerst wordt door het kortetermijndenken, en dat komt eerst en vooral door het obsessieve streven de naties hun bevoegdheden te ontnemen. Waarom zouden de volken in vredesnaam geïnteresseerd zijn in dat soort discussies?
Deze zaak zou voor ons tevens aanleiding moeten zijn om vraagtekens te plaatsen bij de zin en de betekenis van de meerjarige financiële vooruitzichten, die opgesteld worden op basis van een interinstitutioneel akkoord uit 1988. Het doel van die vooruitzichten is bepaald niet eenduidig: ze worden op Europees niveau vastgesteld, en daarna worden ze gebruikt om de nationale parlementen te laten geloven dat ze geen echte beslissingsbevoegdheid meer hebben op het moment waarop de jaarlijkse nationale bijdragen aan de Unie vastgesteld moeten worden. Bovendien zijn ze waarschijnlijk schadelijk voor de Europese begroting zelf, in die zin dat de mogelijkheden voor eventuele jaarlijkse aanpassingen erdoor beperkt worden.
Mochten de financiële vooruitzichten verdwijnen als gevolg van de huidige crisis tussen het Europees Parlement en de Raad, dan zullen wij dat om bovengenoemde redenen bepaald niet betreuren.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik ben heel tevreden met het resultaat van de bemiddelingsprocedure. Het is heel belangrijk dat de gezondheid en de veiligheid van de consumenten beter beschermd worden. Deze nieuwe richtlijn is bedoeld om te verhinderen dat stoffen waarvan bekend is dat ze mutageen, kankerverwekkend of schadelijk voor de voortplanting zijn voor algemeen gebruik op de markt gebracht kunnen worden, en datzelfde geldt voor de preparaten waarin ze verwerkt zijn. Zoals bekend brengt dit 'op de markt brengen? een extra verantwoordelijkheid met zich mee. Men moet kunnen garanderen dat het product zijn functie kan vervullen zonder daarmee de volksgezondheid of de openbare veiligheid in gevaar te brengen (en dat geldt voor zowel personen als goederen). Als producten op de markt gebracht mogen worden geloven de consumenten dat ze 'te vertrouwen? zijn. Dat vertrouwen moet wel ergens op gebaseerd zijn. Er moet dus, zoals de Commissie voorstelt, een lijst worden opgesteld van de hierboven bedoelde stoffen en preparaten. (Men zij erop gewezen dat de nieuwe EU-strategie voor chemische substanties tot gevolg zal hebben dat er voor zo'n 30.000 substanties een register zal moeten worden aangelegd.) Een andere mogelijkheid is dat er een preliminaire risicobeoordeling wordt uitgevoerd van elke substantie. Voor de controle, registratie en omgang met chemische producten en substanties moet een duidelijke en eenvoudig te begrijpen regeling komen die rekening houdt met het doel waarvoor dergelijke substanties en producten worden gebruikt.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in het cement dat gebruikt wordt in de bouw zit, zoals in het verslag staat, ook chroom IV dat de - de metselaars welbekende - beroepsziekte veroorzaakt die cementeczeem heet. Ik moest dus wel voor deze richtlijn stemmen. Daarmee wordt geprobeerd dit gevaar voor de metselaars die al de dingen bouwen die ons omringen, te verminderen. Als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden wil ik er echter op aandringen dat in Europa ook een richtlijn wordt uitgevaardigd waarmee de arbeidstijd voor schadelijke arbeid - zoals dat van metselaars - wordt verminderd, opdat er zich minder beroepsziekten voordoen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Als chroom met de huid in contact komt brengt dat risico's met zich mee. Werknemers in de bouw en de cementindustrie worden aan deze risico's vlootgesteld. Om deze risico's te beperken moet worden uitgegaan van het voorzorgsbeginsel. Daar ben ik het helemaal mee eens, maar ik geloof niet dat dit voorstel voor een richtlijn daarvoor de beste garanties biedt. Om te beginnen omdat er niet voldoende rekening is gehouden met de resultaten van de vorige verordening (2001/60/EG), en verder omdat deze richtlijn niet gebaseerd is op een geharmoniseerde methode voor de vaststelling van de aanwezigheid van chroom. Dat kan leiden tot verstoring van de mededinging en een minder duidelijke garantie voor de betrokken werknemers. Daar komt bij dat er een onaanvaardbare uitzondering wordt gecreëerd voor cement dat niet in zakken verpakt is. We weten dat gebrek aan objectiviteit bij de toepassing van het voorzorgsbeginsel vaak leidt tot niet-naleving. Ik ben bang dat dit met deze verordening ook het geval zal blijken te zijn.

Ribeiro e Castro (UEN)
Zoals ik gisteren tijdens het debat al heb aangegeven heb ik geen probleem met één aspect van deze materie. De eerste wijziging van de richtlijn heeft betrekking op nonylfenol (NP) en nonylfenolethoxylaat (NPE), stoffen die in een aantal producten verwerkt worden. Op dit punt hoeft geen twijfel te bestaan: NP en NPE hopen zich in organismen op en brengen deze organismen schade toe. Kaderrichtlijn 2000/60/EG inzake water typeert NP dan ook als 'prioritaire gevaarlijke substantie?. Er worden enorme hoeveelheden NP en NPE verkocht en gebruikt. Deze stoffen komen vervolgens in het milieu terecht en daar moet paal en perk aan worden gesteld.
Mijn reserves hebben dan ook betrekking op de tweede wijziging van de richtlijn, en die heeft betrekking op het gebruik van zeswaardig chroom (Cr VI) in cement en cementpreparaten.
De eerste reeks wijzigingen is vandaag goedgekeurd. De tweede reeks wijzigingen (die door de vakcommissie waren voorgesteld) is verworpen. Ik wil mijn collega's bedanken voor hun flexibele opstelling: zo hebben ze dit nieuwe compromis mogelijk gemaakt. Dat is een heel positief gegeven en het kan de bezwaren die zich nog steeds doen gevoelen geheel of ten dele wegnemen. Er is in de voltallige vergadering echter ook over een aantal onderdelen gestemd, en dat is zo snel gebeurd dat het onmogelijk was om direct een overzicht te krijgen van de wijze waarop de uiteindelijke tekst van het Parlement eruit zou zien. Dat is de reden waarom ik besloten heb mij van stemming te onthouden ?
(Stemverklaring ingekort in overeenstemming met artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag feliciteren. We hebben lang moeten pleiten voor de ontwikkeling van onderzoek naar klinische methoden voor de bestrijding van HIV/AIDS, malaria en tuberculose in ontwikkelingslanden. De verarmde derde wereld - momenteel het deel van de wereld dat het zwaarst gebukt gaat onder de verschrikkingen van HIV/AIDS, malaria en tuberculose - heeft haar hoop goeddeels gevestigd op ons vermogen onderzoek en effectieve, eenvoudig te gebruiken en betaalbare medicijnen te financieren.
Ik verwelkom met name het feit dat er maximaal zeshonderd miljoen euro beschikbaar wordt gesteld voor de bestrijding van deze ziekten, waarvan de EU tweehonderd miljoen euro voor haar rekening neemt. Dit is een welkome stap, maar we moeten wel inzien dat dit slechts een bescheiden bedrag is vergeleken met de kosten waarmee de wereld zal worden geconfronteerd als deze ziekten niet worden ingetoomd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zie aan deze richtlijn dat mijn vroegere stemverklaringen niet voor niks zijn geweest. Ik heb er vroeger namelijk al herhaaldelijk op aangedrongen dat de vijftien lidstaten één potje zouden aanleggen met geld voor onderzoek, teneinde verspilling te voorkomen en meer geld beschikbaar te hebben, snellere onderzoeksresultaten te bereiken en alle Europeanen daarvan in het genot te laten komen. Met dit besluit wordt door de lidstaten 200 miljoen euro ter beschikking gesteld en in één potje gestopt met de 200 miljoen euro van de Europese Unie en de 200 miljoen euro van particulieren. Dit geld zal dan worden gebruikt voor onderzoek naar een betere behandeling van AIDS, tuberculose en malaria. Ik heb dan ook met groot genoegen voor het verslag van de heer Caudron gestemd.

Martinez (NI)
AIDS grijpt om zich heen en malaria en zelfs tuberculose zijn weer terug, als teken van de ellende in de wereld die veroorzaakt wordt door de vrijhandel op mondiaal niveau en het ongebreideld ultraliberalisme.
Deze drie dodelijke ziekten laten zien dat onze planeet in feite net zoiets is als het ruimteveer Columbia. Als in 2003 een atypische longontsteking de kop opsteekt in Vietnam, gaan er mensen dood in Hongkong en in Frankrijk. Wat betekent dat? Dat betekent dat gezondheid een mondiale kwestie is, een openbaar goed met een mondiale dimensie.
Maandenlang al speelt deze kwestie in de WTO. Washington weigert hardnekkig de arme landen toegang te verschaffen tot generieke medicijnen. De Verenigde Staten spreken een veto uit als het gaat om de rechten inzake intellectuele eigendom - octrooien betreffende moleculen waarmee mensenlevens gered kunnen worden. Maar toen ze in 2001 geconfronteerd werden met de dreiging van anthrax vonden ze dat het octrooi van Bayer betreffende cyclosporine ongeldig verklaard diende te worden.
Daarom is het partnerschap tussen Europa en de ontwikkelingslanden uiteraard een goed initiatief. Er moet echter méér gebeuren. De wereld lijdt aan een tekort aan sociaal idealisme. We moeten de mensen ervan bewust maken dat de grote problemen, van dodelijke infectieziekten tot de beschikbaarheid van drinkwater en zaken als immigratie, te vergelijken zijn met satellieten die in een hoge baan om de aarde draaien, en dat de oplossingen veel te dicht bij de grond gezocht worden, op basis van louter nationale overwegingen. Wat we moeten doen is het niveau verhogen waarop de oplossingen voor de problemen gezocht worden; doen we dat niet, dan storten die problemen neer op aarde, met alle gevolgen van dien voor de mensen die er wonen en die de problemen niet hebben zien aankomen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Het is van groot belang dat we ons inzetten voor de bestrijding van gemakkelijk overdraagbare ziekten (met bijzondere aandacht voor de met armoede samenhangende ziekten zoals AIDS, tuberculose en malaria). De inentingsratio moet omhoog en de gezondheidszorg moet beter. Dat kan als de geïndustrialiseerde landen bereid zijn financieringsprogramma's op te zetten. De zich ontwikkelende landen moeten gemakkelijker toegang krijgen tot geneesmiddelen, en dat betekent dat de uit patenten en octrooirechten voortvloeiende obstakels moeten worden weggenomen. Tot slot moeten er internationale partnerschappen worden opgezet om nieuwe generaties producten te ontwikkelen. We mogen niet vergeten dat 70 procent van de met AIDS geïnfecteerden in Afrika ten zuiden van de Sahara leven en dat AIDS, tuberculose en malaria elk jaar weer 5 miljoen slachtoffers eisen. Ik ben dus ingenomen met het voorstel om de EU te laten participeren in onderzoek naar nieuwe klinische interventies ter bestrijding van HIV/AIDS, tuberculose en malaria. Die participatie mag echter niet gezien worden als een alternatief voor de financiële verplichtingen die de EU in het kader van de bestrijding van deze ziekten op zich genomen heeft. Ik wil de heer Caudron graag gelukwensen met het goede werk dat hij verricht heeft.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik sta achter het voorstel en de amendementen van het Parlement, omdat ik vind dat deze amendementen een verbetering inhouden van dit belangrijke Commissievoorstel. Het gaat erom een werkzame manier te vinden om de gevolgen van deze ernstige en universele problematiek zoveel mogelijk het hoofd te bieden. Voor dat doel moet een langetermijnonderzoeksprogramma worden opgezet voor het ontwikkelen van nieuwe klinische interventies ter bestrijding van ziekten die verband houden met de armoede in de zich ontwikkelende landen.
Ik steun dit verslag ook omdat het een verwijzing bevat naar een voorstel van de Commissie, waarin financiële bijdragen uit een aantal verschillende bronnen - de EU, onderzoeksprogramma's van de deelnemende landen en de privé-sector - bij elkaar gevoegd worden. Het is de bedoeling dat de landen voor wie deze programma's bestemd zijn bij de ontwikkeling ervan betrokken worden. Als je de middelen die voor dit programma opzij worden gezet vergelijkt met de voor het vorige programma beschikbare fondsen, dan kun je een exponentiële stijging waarnemen. De onderliggende gedachte is steeds dat de zich ontwikkelende landen daadwerkelijk kunnen profiteren van de resultaten van dit type onderzoek - de kans dat deze programma's een succes worden neemt zo toe. Het gaat hier om omvangrijke bedragen, en alleen daarom al is het van groot belang dat goed in de gaten wordt gehouden hoe de middelen voor deze vorm van Europese samenwerking gebruikt worden.

Vairinhos (PSE)
Het is een feit dat er in arme landen elk jaar weer miljoenen mensen sterven aan HIV/AIDS, malaria en tuberculose. Om deze epidemieën het hoofd te bieden moet er over de gehele wereld meer steun worden gegeven en dus ook op lokaal en regionaal niveau.
Ik sta achter de ontwikkeling van dit programma, en dat geldt voor alle aspecten en vertakkingen ervan. Preventie is heel belangrijk, maar mensen moeten ook aangespoord worden zich te laten behandelen. De meest essentiële medicijnen moeten gemakkelijker toegankelijk zijn en er moet meer energie worden gestoken in onderzoek en ontwikkeling.

Davies (ELDR)
Wat betreft het verslag-Attwooll over het afsnijden van haaienvinnen aan boord van vaartuigen (A5-0043/2003), heb ik gestemd tegen amendement 13, dat voorziet in het afzonderlijk aanlanden van haaienvinnen en andere delen van haaien. Door deze procedure worden pogingen controle uit te oefenen op het aantal gevangen haaien, zinloos.
Het zou een troost moeten zijn dat de Commissie en de Raad de definitieve vorm van de verordening bepalen, maar dat is helaas niet het geval.
De voorgestelde verordening vindt haar oorsprong in een verzoekschrift van Shark Trust, een organisatie die opkomt voor de bescherming van haaien, aan de commissaris voor Milieubeheer en een door mij bij de Commissie milieubeheer ingediende vraag. Ik weet zeker dat commissaris Wallström teleurgesteld zal zijn in het DG Visserij. Dat een ambtenaar die zich binnen dit DG bezighoudt met het behoud van de visbestanden de bezorgdheid van tafel veegt met de woorden 'ik moet meer vertrouwen stellen in de mening van onze visserijsector; het is aan hen om een goede opbrengst te halen uit het aanlanden?, doet mij vermoeden dat hij een vreemd beeld heeft van zijn taak. Misschien moet commissaris Fischler hem maar belasten met de inspectie van slachthuizen.
Europese burgers die vissoorten voor uitsterven proberen te behoeden, kunnen nooit vertrouwen hebben in een DG dat zijn ziel lijkt te hebben verkocht aan de belangen van de Spaanse visserijsector.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor dit verslag gestemd.
Smaken verschillen en dat geldt ook voor gastronomische tradities. Men moet dat respecteren. Maar men moet bij de vangst en behandeling van de diersoorten die in de keuken worden gebruikt wel bepaalde minimumnormen aanhouden.
Nu komt het voor dat men van gevangen haaien de vinnen afsnijdt om het dier vervolgens - vaak nog levend - weer overboord te gooien, een handelwijze die het overleven van een aantal haaiensoorten bedreigt. Het is bovendien een barbaarse praktijk die onverenigbaar is met de beginselen en verklaringen die we gedurende het proces van de Europese integratie hoog houden.
Het verslag dat mevrouw Attwooll (ELDR, VK) namens de Commissie visserij heeft ingediend en waarin het voorstel van de Commissie voor een verordening bedoeld om deze praktijken te verbieden wordt verwelkomd, kan volledig rekenen op mijn steun.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, met amendement 2 op overweging 2 bis van het verslag van mijn vrienden Harbour en Medina wordt de aanpassingscoëfficiënt afhankelijk van de woonplaats van de gepensioneerde geschrapt, aangezien alle ambtenaren dezelfde bijdrage betalen, en dus recht hebben op hetzelfde pensioen. Dit is een gezond economisch beginsel dat ik graag in heel Europa toegepast zou willen zien. Helaas zijn er zoals wij weten in bepaalde landen - en niet in de laatste plaats in Italië - burgers die nooit een cent hebben betaald maar wel hetzelfde pensioen krijgen als burgers die veel premies hebben betaald. Wel, laten alle vijftien landen het Europese voorbeeld volgen!

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Het voorstel tot wijziging van het statuut van de ambtenaren is een oproep aan de EU om de methoden van het grootkapitaal op haar eigen administratie toe te passen. Het werkt namelijk de besnoeiing van overheidsdiensten in de hand en het is een aanval op de rechten van de werknemers.
Een verlaging van de salarissen en toelagen, het opleggen van nieuwe belastingen en het drastisch snoeien in de pensioenen en pensioenrechten maken allemaal deel uit van deze aanval.
Het schrappen van diensten, favoritisme en een grotere afhankelijkheid kunnen gedijen in een systeem waarin de rol van overheidsdiensten aan banden wordt gelegd en waar sprake is van een bizar soort cliëntelisme dat de belangen dient van de lobbygroepen, de grote bedrijven en de sterke politieke groeperingen.
De meeste werknemers en vakbonden van de EU-instellingen zijn tegen het voorstel van de heer Kinnock. De heer Kinnock bedient zich echter, zoals gewoonlijk, van alle trucs om in samenzwering met bepaalde vakbondsleiders de genadeslag toe te brengen aan het Europese overheidsapparaat en zo een voorbeeld te stellen voor de overheidsdiensten van de lidstaten.
Wij staan achter de rechtvaardige eisen van de werknemers en hun beweging. Wij vinden dat het Europees Parlement op het standpunt moet blijven staan dat in deze kwestie de medebeslissingsprocedure moet worden toegepast. Het Parlement mag niet toestaan dat Commissie en Raad zonder enige vorm van controle beslissen over een kwestie die ook nog eens schadelijk is voor een goede werking van het Parlement.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson, Sandberg-Fries, Theorin (PSE)
. (SV) Wij willen hierbij toelichten waarom wij tegen amendement 58 op bijlage II, punt 4 en amendement 59 op bijlage II, punt 34 hebben gestemd.
Wij zijn van mening dat de kwestie inzake de positie van assistenten niet aan bod moet komen in een verslag over het statuut van de ambtenaren en de andere personeelsleden van de Europese Gemeenschappen. Dit probleem moet behandeld worden in het kader van een statuut voor assistenten of bij de besprekingen over het statuut van de leden.
Wij vinden de verbetering en verduidelijking van de arbeidsvoorwaarden voor assistenten een belangrijke kwestie, maar naar onze mening hoort dit onderwerp niet in dit verslag thuis. Wij betwijfelen de relevantie van amendement 58 en stellen ons de vraag of het de belangen van de assistenten dient. Wij zijn daarom van oordeel dat deze aangelegenheid grondiger geanalyseerd dient te worden en afzonderlijk op een later tijdstip behandeld moet worden.

Blak, Frahm en Krarup (GUE/NGL)
We hebben tegen amendement 64 gestemd, hoewel dit amendement streeft naar een 'minder ongelijk? systeem voor het personeel van het Parlement. In het algemeen gesproken willen wij dat het personeel gelijke salarisrechten heeft en we hadden dan ook vóór het amendement kunnen stemmen, als de 16 procent bedoeld was geweest voor alle nieuwe personeelsleden, ongeacht hun herkomst.

Bonde en Sandbæk (EDD)
Wij stemmen tegen het amendement omdat wij er principieel op tegen zijn dat de ontheemdingstoelage niet wordt toegekend aan alle personeelsleden, aangezien deze niet wordt uitbetaald aan werknemers die bij aanvang van hun aanstelling in België woonachtig zijn.
Wij zijn het eens met de inhoud van amendement 64 en zouden daarvoor hebben gestemd als het amendement had betekend dat de ontheemdingstoelage aan alle werknemers zou worden toegekend.

Meijer (GUE/NGL)
De Raad heeft de bevoegdheid om na instemming van het Europees Parlement in tweede lezing een ander voorstel te doen dan hetgeen Commissie en Parlement voor ogen stond. Daarom is het een slim voorstel om wel een geamendeerd voorstel aan te nemen, maar nog niet de wetgevingsresolutie. Overigens ben ik om vier redenen niet tevreden met de voorstellen. In de eerste plaats omdat mensen met praktijkervaring maar zonder de vereiste opleiding bij voorbaat worden uitgesloten van deze banen. In de tweede plaats omdat het aantal ambtenaren wordt verminderd en het aantal arbeidscontractanten met een slechtere rechtspositie mag groeien tot tweederde van het personeelsbestand. In de derde plaats omdat er voor de bescherming van klokkenluiders, die misstanden binnen de organisatie openbaar willen maken, nog steeds geen toereikende regeling komt. In de vierde plaats omdat ook de pensioenproblemen onopgelost blijven. Negatief was dat beschuldigingen van seksuele intimidatie zouden kunnen leiden tot straffen voor melders die achteraf geen gelijk krijgen. Positief is dat medewerkers voortaan hun publicaties alleen hoeven te melden, zonder vooraf goedkeuring te vragen. De stemming in de Commissie juridische zaken en interne markt heeft zo laat plaatsgevonden dat er slechts één dag over bleef om amendementen in te dienen voor de plenaire vergadering. Ik vind dit geen serieuze besluitvorming.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet bekennen dat ik tijdens de stemming even wegdommelde, en toen droomde ik opeens dat de vijftien regeringsleiders bijeen waren in Brussel voor de Europese Raad. Zij waren druk met elkaar in gesprek. Een van hen zei tegen de anderen: 'Om de pensioenenbegroting rond te krijgen, moeten jullie hetzelfde doen als wij in Italië. Als wij in Italië een minister van Financiën nodig hebben, organiseren wij een medisch onderzoek. Eerst moet de kandidaat een röntgenfoto laten maken om te zien of hij een hart van steen heeft. Dan moet hij naar de oogarts om te zien of zijn pupillen deugdelijk zijn want hij moet de begroting rond krijgen, en tot slot moet hij bloed laten afnemen om na te gaan of hij tegen alcohol kan. Telkens als er namelijk een gepensioneerde sterft, heft men in bepaalde kringen van de regering het glas. Wel, wij hebben onze man gevonden en hoeven ons niet meer druk te maken. Waarom doen jullie niet hetzelfde als wij??.

Bastos (PPE-DE)
Het onderliggende idee van deze resolutie is dat de strategie van Lissabon moet worden bijgesteld om de lidstaten en de kandidaat-landen in de gelegenheid te stellen de doelstellingen van die strategie te verwezenlijken, waarbij 2010 als streefdatum aangehouden wordt. Ik steun dat idee.
Er zijn enige vorderingen gemaakt bij het scheppen van banen en de werkloosheid is ietwat teruggebracht. De in het kader van deze strategie geboekte vooruitgang verloopt echter uiterst traag. Het is dus van groot belang dat de lidstaten en de EU hun aandacht concentreren op de volgende vier prioriteiten:
Eén: de groei van de werkgelegenheid en de sociale cohesie moeten sterker gestimuleerd worden. Dat kan bereikt worden door ondersteuning van de herziene Europese werkgelegenheidsstrategie, door het opzetten van een task force voor de werkgelegenheid en door pensioenhervormingen.
Twee: innovatief en ondernemingsgezind denken moet gestimuleerd worden. Het moet dus eenvoudiger worden innovatieve ondernemingen op te zetten en er moeten in deze sector meer investeringen worden gedaan. We moeten daarbij steeds bedenken dat kleine en middelgrote ondernemingen een belangrijke rol spelen bij het scheppen van banen.
Drie: Europa moet overal bereikbaar worden. De interne markt moet verder uitgewerkt worden door het verwijderen van alle obstakels die het soepel functioneren ervan in de weg staan.
Vier: het milieu moet beschermd worden en voor dat doel kunnen banen gecreëerd worden. Er moeten milieuacties worden opgezet en er moet geïnvesteerd worden in schone technologieën.
We maken nu een periode van economische stagnatie en politieke onzekerheid door, maar dat betekent niet dat we deze prioriteiten mogen vergeten.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Berthu (NI)
De Europese Raad van Brussel heeft de hoorzitting met Valéry Giscard d'Estaing, de voorzitter van de Conventie, van de agenda geschrapt met als argument dat de kwestie-Irak op dit moment belangrijker is. De Raad heeft in feite echter ook over Irak nauwelijks gesproken, om de verdeeldheid niet verder te vergroten.
Goedbeschouwd kun je je afvragen of het uitstellen van de hoorzitting met de voorzitter van de Conventie niet duidt op een ernstig probleem in de Unie, en wel in twee opzichten.
In de eerste plaats is er natuurlijk de crisis rond Irak. Die heeft aangetoond dat het onmogelijk is een gezamenlijk buitenlands beleid te voeren, en het gevolg zal waarschijnlijk zijn dat er 'twee Europa's' zullen ontstaan, naast of boven elkaar. Dat scenario maakt echter vooralsnog geen deel uit van de plannen van de Conventie, die zich nog steeds hoofdzakelijk richt op het eenheidsmodel.
In de tweede plaats is er de kwestie van de aanwezigheid, of liever de afwezigheid, van de kandidaat-landen bij de vergaderingen van de Raad. Natuurlijk, ze zijn nog geen lid van de Raad. Maar kunnen we wel vergaderen over de Conventie zonder die landen? En zo ja, moeten we dan niet duidelijk zeggen dat het zogeheten 'constitutioneel' verdrag dat we straks krijgen ook door deze landen goedgekeurd moet worden en dus pas na 1 mei 2004 gesloten kan worden, wanneer zij daadwerkelijk tot de Unie toegetreden zullen zijn? Wij vinden dat die lijn inderdaad gevolgd moet worden.

Ferrer (PPE-DE)
Ondernemingen moeten tegenwoordig opereren in een steeds opener economie, waar de mededinging voortdurend sterker wordt. Diezelfde ondernemingen moeten bovendien de economische groei realiseren waarop de werkgelegenheid en het sociale welzijn van de burgers berust. Die omstandigheden rechtvaardigen de strategie van de Europese Raad, en dat geldt ook voor de akkoorden die in deze Raad zijn bereikt om de werkgelegenheidsstrategie weer op gang te helpen. Die akkoorden hadden echter veel ambitieuzer en verder reikend moeten zijn. Bij de tenuitvoerlegging van de in Lissabon aanvaarde maatregelen hebben we immers vertragingen opgelopen. Ik heb daarom voor deze resolutie gestemd, al betreur ik het wel dat in de resolutie niet duidelijk wordt gesteld dat bij de toegang tot de markten van derde landen het wederkerigheidsbeginsel en de internationale handelsnormen moeten gelden. Dat is een zaak van fundamenteel belang. De maatregelen die nu worden voorgesteld voor het behoud en de verbetering van de werkgelegenheid zijn beslist nodig, maar ze zullen weinig uithalen als blijkt dat onze bedrijven vanwege oneerlijke concurrentiepraktijken bij de externe handel niet kunnen exporteren. De EU is verplicht toezicht te houden op deze praktijken.

Korakas (GUE/NGL)
Op de Top van Brussel is geen enkel woord van kritiek gespuid op de misdaad tegen het Iraakse volk. De enige aandacht die besteed werd aan de imperialistische oorlog betrof de vrees dat die de winsten van het kapitaal zou kunnen aantasten en mogelijke maatregelen om te voorkomen dat de massa's zich gaan roeren.
In naam van de bedrieglijke, tegen het volk gerichte 'doelstellingen van Lissabon' werd besloten om ten behoeve van het concurrentievermogen en de ondernemingszin maatregelen en beleidsvormen te bevorderen die de rechten ondermijnen op het gebied van werkgelegenheid, sociale zekerheid en pensioenen.
Richtsnoeren werden uitgevaardigd die de mogelijkheden uitbreiden en verbreden voor deeltijdarbeid en tijdelijk werk, uitzendsystemen en flexibele arbeidsverhoudingen, het feitelijk afschaffen van CAO's, het nog verder snijden in sociale uitgaven, het verkwanselen van de welvaart van het volk aan het grootkapitaal, de 'liberalisering' van de overheidssector en van de diensten van algemeen belang, de hervorming van de gezondheidszorg tot commerciële instellingen en de privatisering van verzekeringsstelsels.
Het is een illusie te denken dat de arbeiders zich laten misleiden door valse beloften en doorzichtige pr-trucs. Werkende mensen ondervinden de crisis aan den lijve, zij zien hun inkomen en welvaartspeil dalen. Ze organiseren zich en binden de strijd aan tegen de besluiten die door de grote bedrijven en de EU worden genomen. De mensen komen steeds massaler op de been en de bijeenkomsten worden steeds radicaler. De golf van weerstand tegen de kapitalistische barbarij wordt omvangrijker in alle landen van de EU.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
Wij moeten ons uitspreken over de resultaten van de Europese Raad inzake de strategie van Lissabon. Eens te meer moeten we vaststellen dat de staatshoofden en regeringsleiders de liberale ideologie omarmen als het gaat om de opbouw van Europa. Tijdens de Top van Lissabon van maart 2000 is het doel vastgelegd de sterkst concurrerende en meest dynamische kenniseconomie ter wereld tot stand te brengen, een economie waarin duurzame economische groei mogelijk is terwijl er tegelijkertijd sprake is van een in kwantitatief en kwalitatief opzicht verbeterde werkgelegenheidssituatie en van versterkte sociale cohesie. Drie jaar na dato zijn de resultaten verre van overtuigend, en dan druk ik me nog voorzichtig uit. Het ene na het andere bedrijf in Europa kondigt massaontslagen aan, de vertraging van de groei in de eurozone zet door - 1 procent in plaats van de verwachte 1,8 procent - en het keurslijf van het Stabiliteits- en groeipact begint steeds meer te knellen, maar wat doen de Vijftien: ze blijven vasthouden aan liberalisering - bij de spoorwegen, in de energiesector, in het luchtverkeer - ze blijven streven naar deregulering op het gebied van de sociale zekerheid, en ze blijven zich blindstaren op het vergroten van de flexibiliteit van de arbeidsmarkt. Om die redenen weigeren wij onze goedkeuring te hechten aan de conclusies van de Raad.
Het is thans hoog tijd de koers te wijzigen en in te zetten op meer democratie en controle door de burgers, op meer openbare dienstverlening, op meer sociale bescherming op basis van solidariteit en op meer gelijkheid van mannen en vrouwen, en van autochtonen en allochtonen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
In de strategie van Lissabon wordt nog niet voldoende aandacht besteed aan het milieu. Ik ben daarom van mening dat de Commissie en de lidstaten ervoor moeten zorgen dat er vóór de voorjaarstop van 2004 drie doelstellingen worden verwezenlijkt. Om te beginnen moet de lijst met structurele indicatoren voor het beoordelen van de inspanningen die de lidstaten zich getroosten worden uitgebreid. Er moeten op die lijst nieuwe milieu-indicatoren worden opgenomen voor de beoordeling van de toestand in Europa. Ik heb het dan over zaken als waterkwaliteit, biodiversiteit, bodemerosie, chemische vervuiling en voedselveiligheid. In de tweede plaats is het van groot belang dat de verplichtingen die we in Johannesburg hebben aanvaard in de Europese strategie voor duurzame ontwikkeling worden opgenomen. Tot slot moeten we ervoor zorgen dat in het kader van de strategie van Lissabon ook voor het milieu actieplannen worden ontwikkeld, met duidelijke doelstellingen en streefdata. Over deze doelstellingen is op Europese topconferenties regelmatig gedebatteerd, maar er zijn nooit concrete besluiten genomen. Het wordt tijd dat deze doelstellingen in de strategie van Lissabon opgenomen worden.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, vandaag beleven we de achtste dag van de oorlog in Irak, en de gedachte aan het leed dat de burgerbevolking in dit conflict treft stemt me bijzonder droevig. Tegelijkertijd vind ik het echter noodzakelijk erop te wijzen dat het regime van Saddam Hoessein direct verantwoordelijk is voor de huidige situatie, vanwege de bloedbaden die het heeft aangericht, met inzet zelfs van massavernietigingswapens, en vanwege de vertragingstactieken die het voortdurend heeft toegepast ten aanzien van alle oproepen tot ontwapening en tot wijziging van gedrag. Ook vandaag nog maakt het regime de zaak alleen maar erger voor zichzelf, door een strategie te volgen die erop gericht is de strijd in de steden te laten plaatsvinden, met de bedoeling de bevolking in gijzeling te nemen en als menselijk schild te gebruiken.
Zoals ik eerder al heb gezegd kunnen we zeker teleurgesteld zijn over de manier waarop de debatten in de VN de afgelopen maanden zijn verlopen. Vandaag moeten we echter onze solidariteit betuigen met onze bondgenoten wier troepen ter plekke strijd leveren, en met name, ik zeg dat hier nadrukkelijk, met onze Britse collega's. Zoals de Raad van Brussel van 20 maart jongstleden hopen wij dat het resultaat een vrij en soeverein Irak zal zijn, met een regering die geen enkele bedreiging inhoudt, noch voor de buurlanden, noch voor de eigen bevolking.

Fatuzzo (PPE-DE).
Hoe heb ik gestemd over het ernstige, zeer ernstige probleem van Irak? Wel, mijnheer de Voorzitter, ik heb vannacht prima geslapen en voor de zoveelste keer gedroomd. Ik heb gedroomd van een bokswedstrijd: de twee boksers waren president George W. Bush en president Saddam Hoessein, de scheidsrechter was de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan en miss Europa was de pin-up die met haar minirok het bord 'eerste ronde? omhoog hield. Bush werd onmiddellijk gevloerd door Saddam Hoessein en verloor onder het luidruchtig applaus van alle pacifisten in de wereld. Toen ik Bush zo op de grond zag liggen, kreeg ik medelijden met hem en besloot de cowboy te hulp te schieten en zo te stemmen dat ik solidariteit betuigde met de Verenigde Staten, die in het verleden Europa hebben gered van de dictators.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat dit Parlement geen duidelijk standpunt over de kwestie-Irak heeft kunnen innemen. Daarom zou ik graag mijn eigen standpunt in de notulen opgenomen zien: Ik vind deze oorlog illegaal, immoreel en politiek gezien contraproductief. Daarnaast ben ik van mening dat wij de huidige crisis in het buitenlands en veiligheidsbeleid moeten gebruiken om Europa op dat gebied te verenigen: niet als tegenstander van de Verenigde Staten, maar als een zelfbewuste partner die wij nu door onze eigen schuld helaas nog niet zijn.

Procacci (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer teleurgesteld en zelfs ongerust over het resultaat van de stemming van vandaag in dit Parlement over deze resolutie. Ik vind het een drama te moeten vaststellen dat niet alleen de Raad maar ook het Parlement niet bij machte is zijn stem te laten horen. Deze lege zaal is tekenend voor ons optreden in deze internationale crisis, die nu haar vreselijke kanten toont. Dit teken van onvermogen moet wel een bron van leed en pijn zijn voor al degenen die altijd hebben gehoopt, en blijven hopen, dat Europa een baken is op deze planeet, een baken van evenwicht, vooruitgang, vrede en eerbiediging van de rechten van de volkeren en het internationale recht. Ofschoon er geen resolutie is aangenomen, zijn er belangrijke stemmingen geweest. De belangrijkste was mijns inziens wel de stemming tijdens welke het Parlement zich met grote meerderheid heeft uitgesproken voor een gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid, eventueel met versterkte samenwerking. Dat is het enig lichtpuntje in de duisternis van een stemming die ons allesbehalve tot eer strekt.

Nordmann (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet zo goed als de heer Fatuzzo in het weergeven van de gevoelens die je zo kunt hebben bij de gedachte aan de soldaten van de democratie die op dit moment in de woestijn strijd leveren met een vijand die vele gedaanten heeft, maar ook ik zou mijn teleurstelling willen uiten over het feit dat ons Parlement er niet in geslaagd is zich formeel uit te spreken. Toch zijn belangrijke verklaringen aangenomen over enkele kwesties, zoals de heer Procacci zojuist heeft gezegd.
Mijns inziens kwam de resolutie van de liberale fractie het dichtst in de buurt van wat een standpunt van het Parlement had kunnen zijn, met name omdat daarin hysterische kreten zoals die welke we op dit moment maar al te vaak horen ten enenmale ontbreken. Ik zou daaraan willen toevoegen dat het falen van Europa, als je al van falen kunt spreken - deze lege zaal zou er een van de symptomen van kunnen zijn - zeer zeker het nadrukkelijk falen is geweest van de intergouvernementele aanpak voor zover het gaat om de onderhandelingen die voorafgingen aan het uitbreken van de vijandelijkheden. Kijken we naar de manier waarop onze regeringen aan nationale overwegingen en de bescherming van een - daadwerkelijke of vermeend - nationaal belang de voorrang hebben gegeven boven het Europees belang, dan kunnen we stellen dat de reden waarom dergelijke crises zo ernstig kunnen zijn gelegen is in het feit dat een echt buitenlands en veiligheidsbeleid ontbreekt. We moeten dat beleid een nieuwe impuls geven, en dat moeten we doen door een nieuwe vorm van federalisme uit te werken voor de eeuw die voor ons ligt.

Gollnisch (NI).
Mijnheer de Voorzitter, met hun breedsprakige, verwarrende, dubbelzinnige, hypocriete gezamenlijke resolutie, waarlijk een ongelooflijke tekst, hebben de socialisten, de groenen en de liberalen de plank volledig misgeslagen. Ze hebben het voor elkaar gekregen in de huidige omstandigheden een resolutie op te stellen die niet één overweging bevat waarin de Brits-Amerikaanse militaire agressie veroordeeld wordt, noch enige paragraaf waarin wordt aangedrongen op stopzetting van die agressie. Hun o zo nobele verontwaardiging is enkel gericht tegen het Iraakse regime, dat opgeroepen wordt van het gebruik van wapens af te zien, maar dat tegelijkertijd de boodschap meekrijgt dat het hoe dan ook voor een internationaal gerecht gebracht zal worden. Dat is toch gewoon belachelijk. Sinds wanneer geldt het bombarderen van een volk in het internationaal recht als een rechtmatig middel om een verandering van regime te bewerkstelligen, zelfs al is het een autoritair regime, zoals trouwens de meeste regimes in die regio? Mogen alle instrumenten van het recht en de collectieve veiligheid op deze manier botweg opzij gezet worden, enkel en alleen omdat degenen die de macht hebben het zo willen? Dat is de enige vraag die vandaag van belang was. Die hebt u niet willen stellen. U hebt geen resolutie gewild. Dat zal dit Parlement altijd nagedragen worden!

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben vandaag een aantal malen gestemd over kwesties die betrekking hebben op de Irak-crisis. Ik heb me daarbij steeds laten leiden door het solidariteitsbeginsel. Of men het ermee eens is of niet, de oorlog is nu begonnen. Het is nu dus tijd voor eenheid in de gelederen. Als één van onze lidstaten in een oorlog verwikkeld is, dan is het onze plicht deze lidstaat te steunen. Als één van onze bondgenoten in het Atlantisch Bondgenootschap van ons solidariteit verlangt, dan moeten wij op dat verzoek ingaan - zeker in de moeilijkste momenten. Dan kunnen wij op hun solidariteit rekenen als onze veiligheid bedreigd wordt.
Er zijn er die resolutie 1441 onvoldoende aanleiding vonden voor oorlog. Ik wil deze mensen erop wijzen dat aan deze resolutie 16 andere resoluties zijn voorafgegaan. Ongeveer zevenduizend inspecteurs hebben de afgelopen periode van twaalf jaren zeven jaar inspectiewerk verricht en ze hebben daarmee weinig tastbaars bereikt. Er zijn er die vinden dat we de inspecties moeten voortzetten en dat we het gebruik van geweld als een retorisch dreigement moeten gebruiken. Ik wil deze mensen er graag aan herinneren dat de verdeeldheid binnen de internationale gemeenschap zoals we die in de Veiligheidsraad van de UN hebben gezien het beste wapen is dat Saddam Hoessein ooit heeft gekregen. Er zijn er die uitsluitend bezorgd zijn over de humanitaire gevolgen van een gewapend conflict. Dat is hun goed recht - wij maken ons daar allemaal zorgen over. Maar ze moeten wel beseffen dat het Iraakse volk al tientallen jaren gebukt gaat onder etnische zuiveringen en al even zovele jaren de kwellingen van een despotisch, wreed en onvoorspelbare dictatuur heeft ondergaan. We verlangen allemaal naar vrede, en wel zo spoedig mogelijk. De vrede waar ik naar verlang is er echter één waarbij ook mijn veiligheid gewaarborgd is - zonder de dreiging van terroristische aanslagen of massavernietigingswapens. Ik wil een vrede in vrijheid, niet alleen voor ons, maar ook voor de Irakezen, met een gedeelde welvaart, waarin ook de meest behoeftigen hun rechtmatig deel ontvangen.

Alavanos (GUE/NGL)
Het Griekse voorzitterschap van de Raad beweert een sprong voorwaarts te doen om de grote verschillen van mening inzake Irak binnen de Europese Unie te overbruggen. Het vergeet de onschuldige slachtoffers van Bagdad, de meedogenloze belegering van Basra, de stromen bloed. In plaats daarvan spreekt het voorzitterschap over wie Irak zal besturen na de oorlog, de VS of de VN. In werkelijkheid is het een stap terug naar de 19de en het begin van de 20ste eeuw, toen Frankrijk, Groot-Brittannië en Spanje onderling overhoop lagen met als inzet de controle over Marokko, Libië en Egypte.
De Europese Unie mag niet vluchten voor het heden, zij moet de stopzetting eisen van deze illegale oorlog overeenkomstig artikel 11 van de Verdragen, waarin staat dat het buitenlandse beleid gevoerd moet worden overeenkomstig de beginselen in het Handvest van de VN. Ook moet de Unie de Britse regering veroordelen.
Tony Blair maakt zich op om over enkele dagen af te reizen naar Athene voor de ondertekening op 16 april van het toetredingsverdrag van tien nieuwe lidstaten. Dat hij maar wegblijft. Voor het Griekse volk is hij 'ongewenst', 'persona non grata'. Als hij, de usurpator van Irak met bloed aan zijn handen, toch voet zet op Griekse vrijheidsminnende bodem, zal hem zijn ontvangst door het Griekse volk voor altijd heugen - een vreedzame ontvangst uiteraard, maar wel met 'vlaggen en liederen'.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Los van de vaststelling dat het Europees Parlement uiteindelijk geen resolutie over Irak kon aannemen, zegt de houding van de meerderheid van de afgevaardigden bij de stemming over de amendementen veel over hoe men tegen dit nieuwe staaltje van imperialistische barbarij aankijkt.
Alle amendementen met een categorische veroordeling van de oorlog werden verworpen, evenals alle amendementen die de oorlog onrechtvaardig en illegaal noemen en de amendementen waarin de lidstaten werden opgeroepen de invasiestrijdkrachten niet te helpen. In een nooit geziene verdraaiing van de waarheid stemde de meerderheid zelfs tegen amendementen die het evidente benadrukten, namelijk dat oorlog plaatsvindt zonder de zegen van de VN, dat de meeste leden van de Veiligheidsraad tegen de oorlog zijn en dat miljoenen mensen op straat zijn gekomen om te betogen tegen de oorlog.
In plaats daarvan keurde men amendementen goed die bewijzen dat het Europees Parlement alleen maar interesse heeft voor de zogeheten 'wederopbouw' van Irak, de verdeling van de oorlogsbuit met andere woorden, en ook voor de verdere militarisering van de EU via de versterking van het GBDB.
Wij zien dat hoe meer Iraaks bloed de Amerikaanse en Britse imperialisten aan hun handen krijgen, hoe meer de de zogenaamde gematigde Europese imperialisten hun ware gezicht laten zien. De enige tegenmacht die de oorlog en zijn aanhangers kan stoppen is de anti-imperialistische volksbeweging.

De Keyser (PSE)
Ik heb tegen de compromisresolutie over Irak gestemd, omdat die tekst een stap terug betekent ten opzichte van het standpunt dat het Parlement op 30 januari jongstleden heeft aangenomen. In de nieuwe resolutie wordt geen veroordeling uitgesproken over de unilaterale militaire interventie, waarvoor de Verenigde Naties geen toestemming hebben verleend, terwijl dat mijns inziens toch essentieel is. Sommige afgevaardigden lijken gevoeliger te zijn voor de taal van het geweld, en voor het voldongen feit dat deze oorlog nu eenmaal begonnen is, dan voor het internationaal recht en voor de mening van de burgers die de straat op gaan.
Bagdad wordt kapot gebombardeerd, het internationaal recht wordt met voeten getreden, maar het Europees Parlement komt niet verder dan het formuleren van frasen waarin de oorlog betreurd wordt, waarin teleurstelling wordt geuit over het feit dat de inspecties stopgezet zijn, en waarin de strijdende partijen opgeroepen worden geen gebruik te maken van massavernietigingswapens. Zou de tekst aangenomen zijn, dan zouden onze burgers ongetwijfeld verbijsterd zijn geweest. Beter helemaal geen resolutie dan een aan alle kanten rammelend compromis.

De Rossa (PSE)
Ik wil graag uitdrukking geven aan mijn afschuw over de oorlog tegen Irak. Deze oorlog is in strijd met het internationaal recht en de natuurlijke rechtvaardigheid. De unilaterale actie door de regering van de VS en het Verenigd Koninkrijk brengt de wereldvrede en de regionale stabiliteit in gevaar en ondermijnt het gezag van de Verenigde Naties.
Ik ben zeer teleurgesteld in enkele lidstaten en kandidaat-lidstaten die militaire steun voor dit conflict bieden. Ook ben ik teleurgesteld door het hypocriete standpunt van de Ierse regering. Ze loopt te koop met een denkbeeldige neutraliteit terwijl ze toestaat dat Amerikaanse vliegtuigen de luchthaven van Shannon gebruiken, hoewel het Ierse volk de actie waarbij deze vliegtuigen worden ingezet, duidelijk veroordeelt.
Ik roep het Parlement op te eisen dat deze onwettige oorlog onverwijld wordt gestaakt. Het Parlement moet de vergadering van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties vragen op te treden en de secretaris-generaal mandateren stappen te ondernemen om een einde te maken aan deze oorlog. De Veiligheidsraad moet ook VN-mensenrechtenrapporteurs naar Irak sturen. De Iraakse en Koerdische autoriteiten moeten de rapporteurs volledige toegang en medewerking verlenen ter bescherming van het Iraakse volk, waaronder de Koerdische bevolking van Noord-Irak, die nu het gevaar loopt door Turkije te worden aangevallen.

Ducarme (ELDR)
We hopen van ganser harte dat er snel een einde komt aan de vijandelijkheden in Irak en dat de collateral damage zo beperkt mogelijk zal blijven. In dit verband spreken wij ons uit voor de snelle tenuitvoerlegging van een humanitair programma waarmee de Iraakse bevolking met onmiddellijke ingang hulp geboden kan worden. Wat de langere termijn betreft vinden wij dat een plan voor de wederopbouw van Irak uitgewerkt moet worden onder leiding van de Verenigde Naties.
Wij achten het tevens noodzakelijk van de Turkse autoriteiten de verzekering te eisen dat ze geen initiatieven zullen nemen die aanleiding zouden kunnen zijn voor een nieuw ernstig conflict in Noord-Irak.

Figueiredo (GUE/NGL)
De oorlog tegen Irak veroorzaakt een humanitaire tragedie, maar desondanks zijn we er niet in geslaagd in het Europees Parlement een meerderheid te vinden voor de voorstellen van onze fractie. Daarin werd deze oorlog veroordeeld als onrechtvaardig, onrechtmatig en illegaal. Het besluit tot deze oorlog is unilateraal genomen en strijdig met het internationaal recht. Overal ter wereld verzet de publieke opinie zich ertegen.
Ook de voorstellen waarin opgeroepen werd tot het staken van de bombardementen en een terugkeer tot de internationale rechtsorde hebben het niet gehaald. Datzelfde lot trof de voorstellen waarin de huidige oorlog een ramp voor de regio en de rest van de wereld werd genoemd, aangezien deze oorlog een bedreiging vormt voor de internationale veiligheid en kan leiden tot permanente instabiliteit in de regio. Irak kan uiteenvallen, de spanningen zouden kunnen toenemen, en dit alles zou een verheviging van het terrorisme tot gevolg kunnen hebben.
Na de verwerping van deze voorstellen bleef er niet veel over. Het leek ons daarom beter vast te houden aan het standpunt van 30 januari. Toen gaf een meerderheid van het Europees Parlement aan dat de Verenigde Naties een centrale rol hadden te vervullen in de internationale rechtsorde en dat een unilateraal verklaarde oorlog afkeuring verdiende.
Wij blijven strijden tegen de oorlog. De oorlog moet omwille van de vrede onmiddellijk gestaakt worden.

Howitt (PSE)
Ik had gehoopt dat het Europees Parlement alles zou doen om de verschillen tussen onze landen in deze tijd van internationale crisis te overbruggen en net als ieder ander rationeel parlementslid ben ik van mening dat we er alles aan moeten doen oorlog zo mogelijk te vermijden. Toen er echter een amendement werd aangenomen waarin het besluit tot militaire actie duidelijk werd veroordeeld terwijl die actie, waarbij enkele van onze eigen lidstaten zijn betrokken, reeds was begonnen, kon ik mijn steun daar niet aan geven.
De leden van dit Parlement hadden beter vooruit kunnen kijken naar onze gezamenlijke taak dit conflict zo snel mogelijk en met een minimum aan slachtoffers ten einde te brengen en zich moeten buigen over humanitaire hulp voor de Iraakse bevolking en over plannen voor de wederopbouw van het land onder leiding van de Verenigde Naties.
Europa zal Amerika of de situatie in de wereld niet echt kunnen beïnvloeden als we niet in staat zijn onze verschillen bij te leggen en met een gemeenschappelijke stem te spreken. Dat is de les die we kunnen leren uit het mislukken van onze zoektocht naar een aanvaardbare gemeenschappelijke resolutie.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
Wij hebben een stem uitgebracht tegen de gezamenlijke resolutie die is ingediend door de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, om een eenvoudige reden: een regen van bommen daalt op dit moment op Bagdad neer, maar in de tekst wordt werkelijk op geen enkele manier de Brits-Amerikaanse agressie veroordeeld. Integendeel: de opstellers van de resolutie hebben vrijwel uitsluitend kritiek op Irak, en ze laten weten de spanningen met de Verenigde Staten te betreuren. Zo lezen we in de tekst dat de strijdende partijen moeten afzien van het gebruik van disproportioneel geweld dat zou kunnen leiden tot grote aantallen slachtoffers onder de burgerbevolking - alsof deze oorlog, die de Amerikaanse imperialisten enkel gestart zijn om de controle over de Iraakse olie te verwerven, op een 'schone' manier gevoerd zou kunnen worden. We hoeven alleen maar naar het officiële aantal burgerslachtoffers in deze eerste week te kijken om te zien dat daarvan geen sprake is. Bij het drama dat zich thans voltrekt in het Midden-Oosten zijn hypocrisie en vrome wensen bepaald misplaatst.
Hoe is het mogelijk, zo vragen wij ons af, dat een dergelijke resolutie is voorgesteld door partijen die tot nu toe steeds hebben verklaard tegen deze onrechtvaardige, onwettige en onrechtmatige oorlog te zijn, partijen die deelnemen aan de demonstraties van de anti-oorlogsbeweging?
Wij stellen ons in de vergaderzaal van het Europees Parlement echter net zo op als op straat. De miljoenen en miljoenen mensen die de afgelopen weken in de hele wereld gedemonstreerd hebben en die ook zaterdag 29 maart aanstaande weer de straat op zullen gaan wijzen de weg die we moeten volgen om aan deze oorlog een einde te maken.

Meijer (GUE/NGL)
Sinds anderhalf jaar weten we dat de Amerikaanse president Bush oorlog wil. Nu die oorlog er is, lijken veel politici hun bezwaren te vergeten. Ze betreuren dat de Amerikanen buiten de VN om handelen maar willen nu tonen dat zij vrienden blijven. De aandacht wordt verlegd naar het opnieuw ontwikkelen van een gezamenlijke buitenlandse politiek in de EU en een gemeenschappelijk militair optreden. Men praat liever niet meer over de ramp voor de Iraakse bevolking die al vele jaren lijdt onder oorlog, isolement en embargo, maar alleen over wederopbouw ná de oorlog. Natuurlijk hoeft niemand een traan te laten als de wrede dictator Saddam verdwijnt. Dat was misschien al veel eerder gelukt als Europa, Amerika en Rusland hem geen wapens hadden geleverd. Of zijn opvolger voor het Iraakse volk beter zal zijn weten we niet, maar hij zal zeker beter zijn voor de olieleveranties aan Amerika. De Koerden willen vrijheid, maar de kans om zich los te maken van Irak krijgen ze van Amerika niet. Ik vrees dat het enige resultaat van een eventuele Amerikaanse overwinning zal zijn dat de VS-regering vaker oorlogen gaat voeren tegen voor haar onvriendelijke regimes. Daarom moet deze oorlog stoppen voor het te laat is. De meerderheid die stopzetting afwijst, maakt zich medeplichtig. Het beste is dat er nu helemaal geen uitspraak komt.

Muscardini (UEN)
. (IT) Over het drama van Irak en het Midden-Oosten mag het Europees Parlement om ideologische en opportunistische redenen niet verdeeld blijven en verschillende standpunten verkondigen. Uit de verschillende resoluties blijkt dat er nog steeds een diepe kloof gaapt tussen partijgebonden standpunten en wat een politieke boodschap zou moeten zijn om vrede te bewerkstelligen, een bloeddorstige dictatuur uit te schakelen en een begin te maken met de wederopbouw onder auspiciën van de VN. Hierop moeten we ons trouwens nu al concentreren om het leed van de kinderen en de ouderen te verzachten.
Eens te meer verwerpen wij de subversieve houding van degenen die zich altijd menen te moeten opwerpen als vertegenwoordigers van hun eigen politieke partijen en om partijpolitieke redenen de totstandkoming van een gemeenschappelijk standpunt dwarsbomen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Mijn standpunt blijkt duidelijk uit mijn stemgedrag bij de diverse stemmingsronden over de verschillende ontwerpresoluties.
Laat niemand ooit nog zeggen dat er een 'Europees standpunt' bestaat met betrekking tot deze materie en dat het optreden van deze of gene regering verantwoordelijk zou zijn voor de verdeeldheid binnen de EU. Dit is een heel ernstige en uiterst gecompliceerde aangelegenheid. Demagogie, chantage of dwang hebben hier geen plaats en het gaat niet aan dat lidstaten elkaar gaan beschuldigen.
Het Europees Parlement is er evenmin in geslaagd een standpunt te formuleren met betrekking tot de Irak-crisis zoals die zich nu ontwikkelt. Dat toont aan hoe gecompliceerd de toestand is. We kunnen deze problemen alleen overwinnen als we bereid zijn te erkennen dat we soms sterk van elkaar verschillen. We moeten afstand nemen van de onverantwoordelijke ideeën van links, de luchtfietserij van de pacifisten en de gevaarlijke nieuwe impulsen van een bepaalde centraal gerichte Europese benadering.
Men kan zeggen wat men wil over het al dan niet vermeende 'Amerikaanse imperium', maar het lijkt mij volkomen duidelijk dat we in belangrijke internationale aangelegenheden nooit een gemeenschappelijk Europees standpunt zullen bereiken als we binnen datzelfde Europa geen afstand kunnen doen van ouderwets imperium-denken en steeds weer toegeven aan het verlangen elkaar te overheersen.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Scallon (PPE-DE)
Gisteren in een debat over de situatie in Irak zei een zeer geachte Franse collega dat dit niet het juiste moment was voor beschuldigingen nu mannen, vrouwen en kinderen in deze tragische oorlog omkomen.
Het wordt tijd dat we ons richten op de humanitaire behoeften van dit noodlijdende volk en de wederopbouw van dit prachtige land ter hand nemen. We moeten alle financiële en andere steun bieden om dit te bereiken.
Daarbij moeten we diep respect tonen voor de verschillende religieuze tradities in dit land en voor deze oude beschaving waaraan de wereld zoveel te danken heeft. Met woorden alleen kunnen we weinig bijdragen aan de oplossing van dit conflict. Voor hen die zich machteloos voelen: paus Johannes Paulus II, een van de grootste wereldleiders, die consequent aansluiting heeft gezocht bij de moslimgemeenschap, heeft ons gevraagd te vasten en te bidden voor een spoedig einde van deze oorlog.

Souchet (NI)
De verschillende ontwerpresoluties betreffende de situatie in Irak zijn de een na de ander verworpen door de Europese afgevaardigden, die er niet in zijn geslaagd overeenstemming te bereiken over ook maar één duidelijk standpunt, terwijl het hier toch gaat om een kwestie die van fundamenteel belang is voor al onze volken.
Precies zoals de andere Europese instellingen lijkt ook het Europees Parlement dus vóór alles een vergaarbak te zijn van tegenstellingen en onmacht. Dat zou de deelnemers aan de Conventie die het Parlement meer bevoegdheden willen toekennen te denken moeten geven. De heer Simitis heeft ons gisteren meegedeeld dat de Europese Raad van Brussel angstvallig vermeden heeft de kern van het probleem aan de orde te stellen. Met de stemmingen van vandaag in het Parlement is niet alleen een richting ingeslagen die anders is dan die waarvoor gekozen is in de vorige resolutie; ook is duidelijk geworden hoe verdeeld de verschillende volken van Europa zijn als het gaat om de internationale situatie. Van een zogenaamd Europees volk, of een zogenaamde Europese publieke opinie, die in het Europees Parlement tot uitdrukking zou komen, is bepaald geen sprake. Uit het feit dat het Europees Parlement niet in staat is een standpunt inzake Irak te formuleren blijkt dat het weliswaar een nuttig forum is voor het voeren van debatten en het uitwisselen van standpunten, maar ook dat het geen plaats is die geschikt is om beleid te formuleren. Het lijdt geen twijfel dat het buitenlands beleid een bevoegdheid dient te blijven van de volken en de naties die de wil van die volken belichamen.

Vairinhos (PSE)
Ik heb mij van stemming onthouden omdat de voorgestelde resolutie niet duidelijk genoeg was met betrekking tot de Amerikaanse houding aangaande preventieve aanvallen.
Ik wijs erop dat we solidair moeten zijn met het Iraakse volk en de families van de jonge Amerikaanse en Britse soldaten die in deze onrechtvaardige oorlog omgekomen zijn.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom een streng beleid ter beperking van het gebruik van pesticiden. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn pesticiden jaarlijks wereldwijd verantwoordelijk voor heel veel ziektegevallen en zelfs sterfte en het gebruik ervan is gestaag toegenomen. Door deze wetgeving, die erop gericht is de gebruikte hoeveelheden binnen tien jaar te halveren, wordt het risico voor de mens en het milieu ten gevolge van pesticiden teruggebracht. Dit kan alleen maar als we een kader creëren voor belastingen en andere heffingen op pesticiden en ik steun het plan de lidstaten ervan te weerhouden de BTW op pesticiden te verlagen. Producenten en importeurs moeten de verantwoordelijkheid nemen voor terugname en veilige verwijdering van alle pesticidenverpakkingen, pesticiden waarvan de uiterste gebruiksdatum is overschreden en teruggenomen pesticidenproducten. Terugdringing van schadelijke actieve stoffen en met name vervanging van de gevaarlijkste stoffen door veiliger, niet-chemische alternatieven en het stimuleren van pesticidenvrije landbouw zijn doelstellingen die ik van harte verwelkom.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is zeker een goede zaak dat Europa een poging doet paal en perk te stellen aan de schadelijke stoffen die in de landbouw worden gebruikt om ongedierte te doden en een zo weelderig en gezond mogelijke oogst van fruit, groenten en akkerbouwproducten te garanderen. Ik vraag mij echter af - of waarom vraagt u zich dat niet af, mijnheer de Voorzitter, en vragen met name de Groenen het zich wel af - of het misschien mogelijk is het onderzoek en de wetenschappelijke activiteiten te bevorderen om genetisch gemodificeerde organismen - GGO's - te creëren die ons in staat stellen grote hoeveelheden planten, fruit en landbouwgewassen van hoge kwaliteit te produceren die bestand zijn tegen ongedierte en die het gebruik van de inderdaad gevaarlijke pesticiden overbodig maken.

Andersen, Bonde, Krarup en Sandbæk (EDD)
Wij hebben vandaag voor het verslag van mevrouw Van Brempt gestemd, maar wij vinden het essentieel erop te wijzen dat het gebruik van pesticiden nooit kan worden gezien als een duurzame oplossing, ongeacht hoeveel minder ervan gebruikt wordt. Duurzaam gebruik van pesticiden geeft juist het groene licht voor de verspreiding van gif.
Over het concrete voorstel hebben wij de volgende opmerkingen:
De norm dient betrekking te hebben op een reeks van verschillende pesticiden en hun afbraakproducten.
De opbrengst van heffingen moet in eerste instantie worden gebruikt voor sanering volgens het beginsel dat de vervuiler betaalt.
Zijn er pesticiden gebruikt in een fase van het productieproces, dan moet op het eindproduct worden vermeld dat er pesticiden zijn toegepast.
Ten slotte moet het voor een land altijd mogelijk zijn een aanzet te geven tot gebruikmaking van het recht tot handhaving of invoering van een verbod op het gebruik van pesticiden, uitgaande van onder meer een nationale beoordeling in termen van het voorzorgsbeginsel.

Goebbels (PSE)
Ik heb steun gegeven aan het amendement van de heer Mulder dat tot doel had paragraaf 30 van het verslag-Van Brempt te schrappen, daar ik van mening ben dat het belachelijk is te blijven aandringen op toepassing van het voorzorgsbeginsel met betrekking tot GGO's. Twaalf jaar al wordt in verschillende delen van de wereld bewezen dat het gebruik van pesticiden teruggebracht kan worden dankzij genetische modificaties, en niets wijst erop dat de GGO's geen duurzaam alternatief vormen in de landbouw.
We hebben in Europa te maken gehad met de gekkekoeienziekte, met dioxinekippen en meer van dat soort toestanden. In de rest van de wereld worden op meer dan 50 miljoen hectare genetisch gemodificeerde planten geproduceerd met minder chemische inputs en minder pesticiden, en er bestaat geen enkele met wetenschappelijk bewijs ondersteunde contra-indicatie.

Grossetête (PPE-DE)
. (FR) Ik heb voor dit verslag gestemd. Er kan niet genoeg op gewezen worden dat het hier boven alles gaat om een volksgezondheidsprobleem. Van steeds meer ziekten lijkt vast te staan dat ze te wijten zijn aan een excessief gebruik van pesticiden. Er moet druk uitgeoefend worden op de betrokken actoren om ze ertoe aan te zetten het gebruik van die pesticiden te rationaliseren en aanzienlijk terug te dringen.
Toepassing van alternatieve methoden voor gewasbescherming dient waar mogelijk bevorderd te worden. We weten wat de verantwoordelijkheid van de landbouwsector is in dit verband, en we weten ook dat de betrokken actoren streven naar een optimale kwaliteit van hun producten in een beschermd leefklimaat.
In dit dossier spelen belangrijke milieuvraagstukken een rol: de kwaliteit van het water en van de grond gaat hard achteruit als gevolg van het excessief gebruik van pesticiden, en dat heeft vaak zeer ernstige en in sommige gevallen vooralsnog onbekende effecten op het menselijk lichaam.
Het onderzoek in deze sector dient absoluut voortgezet te worden. Daarom lijkt het me prematuur om in het huidige stadium van onderzoek nee te zeggen tegen het gebruik van GGO's als middel in de strijd tegen schadelijke organismen.
Via een adequate toepassing van deze nieuwe methoden, vergezeld van strenge, onafhankelijke controles, zal de biologische landbouw op een rationele manier ontwikkeld kunnen worden.

Hyland (UEN)
De basisdoelstelling van de strategie is het terugdringen van de gevolgen van pesticiden voor de volksgezondheid en het milieu. Pesticiden zijn dure producten en boeren gebruiken ze alleen waar nodig. We moeten niet uit het oog verliezen dat pesticiden een belangrijke rol spelen bij de moderne landbouw: efficiënt gebruik van pesticiden kan tot een betere oogst leiden en bijdragen tot een hoge voedselkwaliteit en -veiligheid. Bij deze zaken, waaraan de Europese consument groot belang hecht, spelen pesticiden een belangrijke rol.
Het voorstel om het gebruik van pesticiden met 50 procent terug te brengen is niet gebaseerd op wetenschappelijke gegevens. Het is een uit de lucht gegrepen percentage dat op de een of andere manier de indruk wekt dat het gebruik van pesticiden altijd slecht is. Dat is duidelijk niet het geval.
De risico's kunnen het beste tot een minimum worden beperkt door een betere controle op de distributie en het gebruik van pesticiden en door de gevaarlijkste stoffen te vervangen door veiliger alternatieven. Onderwijs en opleidingsprogramma's spelen ook een belangrijke rol bij het invoeren van alternatieve teeltmethoden. En het moet zeker mogelijk zijn voor dit doeleinde GLB-fondsen in de tweede pijler aan te wenden.
Ook moeten we niet vergeten dat er al een Europees wetgevingskader bestaat voor het op de markt brengen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
De landbouw in de Europese Unie wordt in steeds sterkere mate afhankelijk van het gebruik van pesticiden (in 1999 werden 327.000 ton pesticiden ingezet). Pesticiden spelen bij de bestrijding van ongedierte beslist een belangrijke rol, maar het is ook waar dat er alternatieven bestaan, vooral binnen het kader van de biologische landbouw. Er zijn er die beweren dat landbouw zonder pesticiden niet winstgevend is, maar dat is alleen waar als je de milieukosten verbonden aan het gebruik van deze bestrijdingsmiddelen niet doorberekent in de uiteindelijke prijs van de landbouwproducten. En pesticiden brengen enorme kosten met zich mee door de schade die ze veroorzaken aan het milieu (vervuiling van het grondwater, afname van de biodiversiteit) en de menselijke gezondheid (verstoring van het hormoonsysteem, onvruchtbaarheid, kanker). Het kan geen kwaad erop te wijzen dat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie elk jaar over de gehele wereld 3 miljoen mensen ziek worden als gevolg van het gebruik van pesticiden, en dat 220.000 mensen eraan sterven. Ik ben daarom heel blij met de mededeling van de Commissie en het verslag van mevrouw Van Brempt. De Europese wetgeving aangaande het gebruik van pesticiden moet inderdaad herzien worden. Het is heel belangrijk dat in deze nog op te stellen wetgeving doelstellingen en streefdata worden opgenomen, en dat er voldoende middelen worden vrijgemaakt om het gebruik van pesticiden in 2010 met 50 procent terug te dringen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb me bij de stemming over dit verslag van stemming onthouden, ook al geloof ik dat het grosso modo de juiste benadering volgt voor het behalen van de ambitieuze doelstellingen die tijdens de Europese Raad van Göteborg zijn vastgelegd met betrekking tot duurzame ontwikkeling. Ik geloof zelfs dat die benadering als criterium zou kunnen gelden bij alle communautaire acties. Volgens het advies van de Landbouwcommissie 'is de mededeling gebaseerd op een door Nederlandse bedrijven uitgevoerd onderzoek. Het is dus niet zo dat de autoriteiten van alle lidstaten zijn geraadpleegd. De mededeling weerspiegelt derhalve de milieuproblemen zoals die voortvloeien uit één bepaald productiesysteem, en dat betekent dat de voorgestelde maatregelen niet aangepast zijn aan de specifieke omstandigheden van de verschillende regio's?.
Ik geloof dat dit verslag bij bepaalde verbodsbepalingen ietwat te ver gaat en dat is onrealistisch. Ook met betrekking tot de voorgestelde belastingmechanismen (die ontmoedigend zouden moeten werken) heb ik ernstige bedenkingen. Men gaat uit van een belasting op Europees niveau, en dat valt niet onder de bevoegdheden van de Europese Unie. Ik ben het ook niet eens met het feit dat ook GGO's onder de regeling zouden moeten vallen. Voor die organismen zou een specifieke regeling moeten gelden.
Ik ben het wel eens met de rapporteur als zij voorstelt nationale databases op te zetten met informatie over de beschikbare niet-chemische alternatieven ?
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Andersen, Bonde en Sandbæk (EDD)
Wij stemmen voor de resolutie, ook al zijn wij principieel van mening dat dit geen EU-aangelegenheid is. Daar de kaders binnen de EU al aanwezig zijn en er sprake is van een wijziging van reeds bestaande regelingen, zullen wij niet tegen stemmen als bemanningsleden de steun krijgen waar ze recht op hebben.

Fatuzzo (PPE-DE).
Zoals u, mijnheer de Voorzitter, waarschijnlijk wel weet, ben ik hier omdat ik door gepensioneerden gekozen ben om de Partij van de Gepensioneerden te vertegenwoordigen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik het niet vaak met de gepensioneerden heb over een Europese openbare aanklager, maar ik persoonlijk en de Partij van de Gepensioneerden zijn voor de instelling daarvan, maar dan moet er wel eerst een Europees wetboek van strafrecht en een Europees wetboek van strafvordering komen. Ik heb een Italiaanse afgevaardigde een andere Italiaanse afgevaardigde horen vragen: 'Maar waarom zijn wij tegen een Europese openbare aanklager?? 'Dat lijkt mij nogal logisch! De Italiaanse aanklagers - over wie wij ons soms beklagen omdat zij te partijdig zijn - zijn veel beter dan de Europese aanklagers die wij met deze richtlijn zouden krijgen!? Ik heb besloten de lijn van deze afgevaardigden te volgen, want rechtszekerheid is ongetwijfeld de belangrijkste garantie voor elke burger, waar dan ook ter wereld.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson, Sandberg-Fries (PSE)
. (SV) Wij stemmen voor het verslag dat de instelling van een Europese officier van justitie beoogt. Het is belangrijk dat er een supranationale openbare aanklager komt die de financiële belangen van de Gemeenschap kan beschermen. Het huidig systeem leidt te vaak tot problemen omdat de regels in de lidstaten sterk van elkaar afwijken. Daarom is een Europese openbare aanklager noodzakelijk om op een efficiënte manier fraude met de financiële middelen van de Gemeenschap te bestrijden.
Tot het zover is, kunnen wij ons niet uitspreken over de precieze regels die voor deze officier van justitie moeten gelden, maar wij vinden het positief dat het debat op gang is gebracht. Het is echter belangrijk te beklemtonen dat een Europese openbare aanklager zich enkel moet bezighouden met de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en verder met niets anders.

Berthu (NI)
Wij hebben tegen het verslag-Theato gestemd, daar de instelling van een Europese officier van justitie vooral tot doel heeft de macht van Brussel te vergroten.
Dat streven verklaart ongetwijfeld ook de ongewone hardnekkigheid die de Commissie aan de dag heeft gelegd om dit voorstel erdoor te krijgen. Ze heeft deze tekst immers eerder al voorgelegd aan de Intergouvernementele Conferentie die belast was met de opstelling van het Verdrag van Nice; die heeft het voorstel verworpen. De regeringen hebben destijds gekozen voor de veel verstandiger weg van Eurojust, dat wil zeggen voor betere samenwerking tussen de nationale justitiële stelsels, zonder supranationale dimensie.
En nu komt de Commissie weer op de proppen met een overlegdocument, een groenboek, en uiteraard loopt het Europees Parlement netjes achter de Commissie aan. Het is jammer voor beide instellingen, maar de bevoegde werkgroep van de Conventie was over dit voorstel te verdeeld om het te kunnen goedkeuren. Maar wat doet dat ertoe! Het presidium heeft de tekst uit eigener beweging weer opgepakt en officieel onderdeel gemaakt van zijn ontwerptekst voor een Europese grondwet.
Achter deze hardnekkigheid tekent zich, zoals zo vaak, een eenvoudige strijd om de macht af. Voor de federalisten is de instelling van een Europese officier van justitie van belang omdat daarmee een ingang gevonden kan worden in de nationale justitiële stelsels, als eerste stap in een hele reeks hervormingen die moet uitmonden in volledige integratie. Wat we echter moeten doen is uitgaan van het idee van een netwerk van onderling samenwerkende nationale systemen.

Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE)
. (SV) De Zweedse conservatieven steunen het voorstel betreffende de instelling van een Europese officier van justitie ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Met een Europese openbaar aanklager in het algemeen die over ruimere bevoegdheden zou beschikken, kunnen wij echter niet instemmen.

Morgan (PSE)
Als afgevaardigden van Labour in het Europees Parlement vinden wij dat wij verplicht zijn het geld van de Europese belastingbetaler te beschermen.
We zijn van mening dat de geleidelijke aanpak van de fraudebestrijding binnen de EU ontoereikend is en, hoewel we onze instemming hebben betuigd met de oprichting van Eurojust en OLAF, een duidelijker rol voor de Europese Rekenkamer en het fraudebestendig maken van wetgeving, vinden we niet dat deze maatregelen de oplossing zijn voor de vervolging van fraude binnen de EU.
De rol van de Europese officier van justitie dient beperkt te blijven tot het beschermen van de EU-financiën. We geloven niet in de vorming van een Europese justitiële ruimte.
De rol van de Europese officier van justitie moet bestaan uit het coördineren van de rechtsvervolging, maar de rechtsvervolging zelf moet overgelaten worden aan de lidstaten, die verplicht moeten worden tot rechtsvervolging over te gaan.
Ondanks onze bedenkingen over bepaalde details in het groenboek dienen we ons inziens de mogelijkheid te creëren nog vóór de uitbreiding en de bijkomende complicaties van fraudevervolging in nog eens tien landen een Europese officier van justitie aan te stellen.
Als we de financiële belangen van de EU serieus nemen, zullen we moeten accepteren dat het huidige systeem niet werkt en zolang er geen alternatief op tafel ligt, zullen we met dit verslag akkoord moeten gaan.

Muscardini (UEN)
. (IT) Rekening houdend met de werkzaamheden in de Conventie op het gebied van justitie en veiligheid, lijkt het voorstel voor de instelling van een Europese openbare aanklager de kloof tussen de verschillende standpunten die naar voren zijn gekomen in de Conventie zelf, alleen maar groter te maken.
Men kan het vraagstuk in verband met de noodzaak van een communautair orgaan voor de bestrijding van communautaire fraude oplossen via Eurojust. Steeds duidelijker blijkt hoe noodzakelijk het is deze instantie te versterken.
Daarom gaan wij weliswaar akkoord met de geest van een deel van dit voorstel, dat wil zeggen met de noodzaak van een communautair instrument, maar kunnen wij niet instemmen met het specifieke instrument dat hiervoor wordt genoemd, en daarom onthouden wij ons.

Raschhofer (NI)
. (DE) De fraude in de EU leidt elk jaar tot een schadepost met een omvang van ongeveer één miljard euro. Ondanks verbeteringen in de fraudebestrijding is het vrijwel onmogelijk om het misbruik dan wel de onjuiste besteding van EU-middelen onder controle te brengen.
Ik herhaal op deze plaats mijn oude kritiek dat dat misbruik inherent is aan de wijze waarop ons systeem georganiseerd is. De intelligente bedrieger is de autoriteiten altijd net iets te slim af. Daarom ben ik van mening dat er ingrijpende hervormingen noodzakelijk zijn. Bovendien is het voor de burgers onbegrijpelijk dat aan de ene kant bezuinigd wordt op de nationale begrotingen, terwijl aan de andere kant op EU-niveau geld in rook opgaat. Juist met het oog op de uitbreiding krijgt dit probleem een extra dimensie.
Ik ben weliswaar een groot voorstander van de maatregelen die mevrouw Theato in haar verslag voorstelt, maar ik blijf bij mijn standpunt dat het probleem alleen maar bij de wortel aangepakt kan worden door fundamentele hervormingen in het financieringsbeleid van de EU.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik vind het heel belangrijk dat er streng toezicht wordt gehouden op het gebruik en het beheer van communautaire middelen: de financiële belangen van de Gemeenschap moeten beschermd worden. Als fraude niet bestreden wordt kan de Unie haar doeleinden niet verwezenlijken, en dat betekent dat er voor de fraudebestrijding een coherent beleid moet worden ontworpen. Ik heb evenwel tegen dit verslag gestemd.
Dat dit soort delicten vervolgd moeten worden staat buiten kijf, maar dat betekent nog niet dat we geen respect hoeven te hebben voor de uiteenlopende strafrechtelijke oplossingen van de lidstaten. Die oplossingen spruiten voort uit hun rechtsbestel en juridische traditie en we mogen hun vermogen om recht te doen wedervaren niet onderschatten. Indien nodig kan men gebruik maken van samenwerkingsmechanismen (artikel 31 van het Verdrag betreffende de Europese Unie).
Dit verslag dringt erop aan dat functies die nu door de lidstaten waargenomen worden door de Gemeenschap overgenomen worden. Dat zou de bestrijding van financiële delicten doeltreffender doen verlopen. Ik zie dat echter als wederom een pleidooi voor een federalistische oplossing. Men weigert te aanvaarden dat er andere oplossingen zijn die ook efficiënt zijn en tegelijk respect tonen voor de fundamentele rol die de lidstaten bij de rechtspleging en de opbouw van Europa spelen.
Deze federalistische tendens blijkt ook uit het feit dat de rapporteur pleit voor een Europees systeem voor strafrecht en strafvordering, zonder eerst een uitgebreide en serieuze discussie over de implicaties van zulk een systeem te willen voeren. Ze treedt daarmee buiten het kader van het onderwerp van dit verslag en gaat bovendien veel verder dan de Verdragen toelaten.

Sacrédeus (PPE-DE)
. (SV) Ik heb voor het verslag gestemd wegens het tragische feit dat de fraude ten nadele van de Gemeenschap jaarlijks ongeveer een miljard euro bedraagt en nog steeds toeneemt.
Elke aanklacht hiertegen wordt gehinderd doordat de nationale systemen zo sterk van elkaar afwijken. Bovendien is het duidelijk dat de lidstaten verzuimen de fraude te bestrijden. Er moet iets gedaan worden en daarom zou de instelling van een speciale functie voor de bestrijding van fraude ten koste van de Gemeenschap een goede en noodzakelijke maatregel zijn.
Ik heb tegen paragraaf 1 gestemd betreffende de 'gemeenschappelijke strafrechtelijke en strafprocesrechtsbepalingen in de Europese Unie?. Hetzelfde geldt voor paragraaf 4: het Parlement 'dringt erop aan dat naast de Europese ruimte van vrijheid een Europese justitiële ruimte tot stand wordt gebracht?. In beide gevallen gaan de eisen te ver en schenden ze de bevoegdheid van de lidstaten op het gebied van de uitoefening van de rechtspraak.
Paragraaf 21, zevende streepje, beoogt 'indien nodig, de uitbreiding van het systeem tot andere delicten?. Deze formulering laat toe dat het mandaat van een toekomstig Europees aanklager uitgebreid kan worden tot nieuwe bevoegdheidsterreinen, naast de economische fraude ten nadele van de EU. Behalve het feit dat dit principieel een zeer twijfelachtig voorstel is, moet het eerst grondig geanalyseerd worden alvorens het op tafel wordt gelegd.

Theorin (PSE)
. (SV) Het voorstel voor een Europees openbaar aanklager voor fraude ten koste van de financiële belangen van de Gemeenschap is een eerste stap, de uitbreiding van zijn bevoegdheid naar andere delicten is een tweede stap die ik niet kan aanvaarden. Op dit ogenblik is de instelling van een dergelijke functie geen noodzaak. Het is belangrijker te evalueren wat de intergouvernementele samenwerking op dit gebied heeft opgeleverd. Het is bovendien te vroeg om een oordeel te vellen over de werkzaamheden van Eurojust, dat goed schijnt te werken. Het is ook mogelijk de intergouvernementele samenwerking op dit vlak te verdiepen.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 13.00 uur gesloten)

