11 juli als dag van herdenking van de slachtoffers van de massamoord van Srebrenica (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het uitroepen van 11 juli tot Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van de genocide in Srebrenica.
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, we weten allemaal dat Srebrenica een afschuwelijke misdaad was. De massamoord op meer dan achtduizend Bosniërs in en rond Srebrenica markeert een van de meest tragische dieptepunten in de geschiedenis van Bosnië en Herzegovina, van het voormalige Joegoslavië en ook van Europa als geheel. Het is zonder twijfel de ergste wandaad in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.
Terugkijkend kunnen we zeggen dat we veel meer hadden moeten doen, en eerder hadden moeten ingrijpen. Srebrenica was een collectief falen van de internationale gemeenschap, waaronder de EU. Dat is een grote schande en we betreuren dit feit ten zeerste. Het is onze morele, menselijke en politieke plicht om ervoor te zorgen dat er nooit meer een herhaling van Srebrenica kan plaatsvinden.
Bij de herdenking van het feit dat de massamoord in Srebrenica tien jaar geleden plaatsvond, heeft de Raad zijn afkeuring uitgesproken ten aanzien van de gepleegde misdaden en zijn medeleven overgebracht aan de slachtoffers en hun families.
De Raad heeft, onder verwijzing naar resoluties 1503 en 1504 van de Veiligheidsraad, benadrukt dat volledige en onbeperkte medewerking aan het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) een essentiële voorwaarde blijft voor verdere vooruitgang richting de EU. De overbrenging naar Den Haag van de resterende voortvluchtige aangeklaagde personen, die aan het internationale recht blijven ontsnappen, zou een passend eerbetoon zijn aan de slachtoffers van Srebrenica, alsmede een belangrijke stap naar duurzame vrede, stabiliteit en verzoening. Om die reden blijft de Raad vastbesloten dat de daders van misdaden in Srebrenica, en in Bosnië en Herzegovina in het algemeen, evenals elders op de Westelijke Balkan, zich voor het gerecht moeten verantwoorden.
Tegelijkertijd heeft de geschiedenis geleerd dat de Europese integratie een bijdrage kan leveren aan de genezing van wonden en het herstel van onrecht in het verleden, en daarom moeten we ons ook op de toekomst richten. In de tweede helft van de vorige eeuw heeft de EU als integrerende factor vrede, stabiliteit en welvaart voor Europa tot stand gebracht. Hulp aan de Westelijke Balkan tijdens het traject naar de EU is daarom een van de prioriteiten van het Tsjechische voorzitterschap op het gebied van externe betrekkingen. Verzoening is essentieel voor integratie, maar verzoening is moeilijk tot stand te brengen als volledige gerechtigheid uitblijft.
Na 13 jaar is het tijd om de beschamende gebeurtenissen in Srebrenica af te sluiten. De arrestatie van Karadžić heeft aangetoond dat daders van zulke afschuwelijke misdaden als misdaden tegen de menselijkheid hun straf niet kunnen ontlopen. Niettemin moet Ratko Mladić nog steeds naar Den Haag worden overgebracht, zodat de families van de slachtoffers van Srebrenica geholpen kunnen worden het verleden te verwerken en zich weer op de toekomst te richten.
De EU zal alles blijven doen wat in haar macht ligt om dit te bereiken. Echter, er moet ook nog heel veel gebeuren om Srebrenica te veranderen van een trieste herinnering aan de geschiedenis in een plaats waar het leven ook vooruitzichten biedt. De betrokkenheid van de internationale gemeenschap staat niet op zichzelf, maar wordt actief gecombineerd met de lokale acties op nationaal niveau, evenals op het niveau van de twee entiteiten. In dit verband zijn reeds vele goede initiatieven tot stand gebracht.
De toekomst van Srebrenica kan het beste veilig worden gesteld via economische ontwikkeling en het creëren van nieuwe banen om de economische en sociale omstandigheden van de bevolking in de regio van Srebrenica te verbeteren. De autoriteiten van de Servische Republiek, evenals de Raad van Ministers van Bosnië en Herzegovina en de Federatie, hebben financiële middelen en investeringen beschikbaar gesteld voor de regio Srebrenica. De toegekende middelen zijn bedoeld voor de wederopbouw van Srebrenica, waaronder bouw- en herstelwerkzaamheden, de ontwikkeling van de infrastructuur, stimulering van het bedrijfsleven, verbetering van openbare diensten, projecten met duurzame opbrengsten en onderwijs.
Al deze lokale inspanningen werden verder ondersteund door de donorconferentie voor Srebrenica, die iets meer dan een jaar geleden, in november 2007, werd georganiseerd. Dit zou een goede gelegenheid kunnen bieden voor een oproep tot meer investeringen in deze stad en de omliggende regio.
Het is van wezenlijk belang dat Srebrenica nooit wordt vergeten en dat we verdergaan met onze gezamenlijke inspanningen. Wij allen binnen de EU, de internationale gemeenschap en de lokale autoriteiten werken constructief samen aan de verbetering van de levensomstandigheden in Srebrenica en omstreken. Alleen het vooruitzicht op een beter leven kan bijdragen aan een vermindering van de politieke spanningen en ruimte creëren voor dialoog, zodat de nog steeds rouwende familieleden van de slachtoffers het verleden kunnen afsluiten.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in juli 1995 werden in Srebrenica bijna achtduizend mannen en jongens vermoord. De hoogste rechtbank voor internationaal recht heeft deze massamoord nu de juiste naam gegeven, namelijk genocide. Terwijl we doorgaan met onze pogingen om de daders voor het gerecht te krijgen, denk ik dat we ook moeten stilstaan bij de slachtoffers en ons medeleven aan hun families overbrengen. Daarom sluit ik me vandaag bij u aan en steun ik dit initiatief om 11 juli te erkennen als de dag waarop de genocide in Srebrenica wordt herdacht.
Srebrenica staat symbool voor afschuwelijke wandaden en ontroostbaar verdriet. Herdenken is niet minder pijnlijk dan dat het noodzakelijk is. Het is noodzakelijk omdat we niet kunnen en niet mogen vergeten. Het is noodzakelijk, omdat we ons moeten verzetten tegen het selectieve geheugen van diegenen die tot op de dag van vandaag ontkennen wat er in werkelijkheid is gebeurd. De erkenning van de gebeurtenissen in juli 1995 is essentieel voor de verzoening binnen Bosnië en Herzegovina en in het regionale proces. Het uitroepen van 11 juli als de Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van Srebrenica zou daarom de verzoening binnen Bosnië en Herzegovina en de regio een stap dichterbij moeten brengen. Ik denk dat het een kans is om een boodschap over te brengen, niet alleen van medeleven en herdenking, maar ook van hoop voor de toekomst, dat wil zeggen een toekomst binnen de Europese Unie, gebaseerd op verzoening, zodat wonden de kans krijgen om mettertijd te helen.
Erkenning alleen is echter niet voldoende. Gerechtigheid is net zo belangrijk. Het is mijns inziens belangrijk dat alle daders van deze wandaden voor het gerecht worden gebracht, en worden vervolgd en bestraft voor de misdaden die zij hebben begaan. Om die reden is het onacceptabel dat generaal Ratko Mladić nog steeds vrij rondloopt. De Commissie geeft haar volledige steun aan het werk van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië, het ICTY. We zijn verheugd over de samenwerking van Bosnië en Herzegovina met het ICTY en de manier waarop het land de zaken heeft behandeld die het ICTY heeft doorverwezen voor lokale rechtspleging. De Commissie grijpt iedere gelegenheid aan om de autoriteiten aan te moedigen hun inspanningen voort te zetten en ervoor te zorgen dat voor alle misdaden vervolging wordt ingesteld.
In aanvulling op de gerechtigheid die via de rechtbanken wordt bereikt, kunnen we de slachtoffers een tweede vorm van gerechtigheid bieden, namelijk een betere toekomst voor de nabestaanden van de slachtoffers. Dit staat centraal in de inspanningen van de EU in de Westelijke Balkan. We willen dat de landen in deze regio zich gaan voorbereiden op een gemeenschappelijke Europese toekomst. We willen een welvarend Bosnië en Herzegovina binnen een stabiele, regionale context, waar grenzen minder betekenis hebben en het vertrouwen tussen buren wordt hersteld. We weten dat het een lang traject zal worden, maar als de geschiedenis van de Europese Unie en de uitbreiding van de EU ons iets leert, is het wel dat het traject de moeite waard is voor alle betrokkenen.
We kunnen het traject naar de Europese Unie niet voor Bosnië en Herzegovina afleggen; het land zal zelf moeten voldoen aan de voorwaarden en binnenlandse problemen op eigen kracht overwinnen. We kunnen echter wel helpen en dat zullen we ook doen. Het is onze wens dat dit land erbovenop komt, als overwinning van de slachtoffers over diegenen die andere bedoelingen hadden.
Doris Pack
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, nooit meer oorlog, nooit meer concentratiekampen, nooit meer genocide! Na de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog kon niemand in Europa zich voorstellen dat dit ooit weer kon gebeuren.
En toch kon het gebeuren: midden jaren negentig, zes jaar na de val van de Berlijnse Muur, toen West-Europa en Midden-Europa vreedzaam naar elkaar toe groeiden, gebeurde het in Bosnië en Herzegovina. Jarenlang keek de internationale gemeenschap de andere kant op, ging men op een haast achteloze wijze om met de beulsknechten daar en werd er vriendelijk handen geschud met criminelen als Ratko Mladić. Deze fouten hebben hem en zijn handlangers gesterkt in de veronderstelling dat ze er ongestraft vanaf komen, hoewel ze zich jarenlang schuldig hebben gemaakt aan etnische verdrijvingen, aan etnische zuiveringen, en daar ook nog een massamoord op lieten volgen.
Tot op de dag van vandaag hoeft Ratko Mladić zich niet voor een rechter te verantwoorden. Wie verbergt hem? Wie helpt hem en maakt zo de schuld voor zichzelf en voor hem nog groter? Ook veel andere daders lopen nog altijd vrij rond. Sommigen wonen zelfs nog in Bosnië en Herzegovina, te midden van de nabestaanden van hun slachtoffers. Daarom moeten we erop staan dat niet alleen het Internationaal Tribunaal voor het voormalige Joegoslavië in Den Haag, maar ook de lokale oorlogstribunalen in Bosnië en Herzegovina zelf hun werk naar behoren kunnen doen.
De herdenkingsdag waartoe wij het initiatief hebben genomen, is bedoeld om mensen wakker te schudden, een signaal af te geven dat we niet vergeten en de nabestaanden te laten zien dat we samen met hen rouwen. Misschien kan deze dag ertoe dienen om mensen bewust te maken van deze verschrikkelijke misdaden, ook degenen die nog steeds niet geloven dat het is gebeurd, zoals zelfs video-opnamen aantonen. Dan kan de basis worden gelegd voor de noodzakelijke verzoening. Zonder erkenning van de directe en indirecte verantwoordelijkheid voor deze massamoord is er geen vrede mogelijk. Dát en de veroordeling van de daders zijn wij de slachtoffers en hun nabestaanden op zijn minst verschuldigd.
Richard Howitt
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ieder jaar wanneer wij in het Verenigd Koninkrijk de oorlogen van de twintigste eeuw herdenken, gebruiken we daarbij de woorden "bij het ondergaan van de zon en het ochtendgloren zullen wij aan hen denken". Dit zijn zeer ontroerende woorden voor mij en mijn generatie, en voor mijn ouders die allebei ons land dienden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zelfs voor de generaties na ons is deze herdenking niet slechts een passend eerbetoon aan allen die hun plicht deden. De herdenking herinnert hen aan het onheil van oorlog en de prijs die mensen ervoor moeten betalen, wat als een waarschuwing voor die generaties dient, de vrede waarborgt en beschermt tegen conflicten in de toekomst.
Dat is het belang van herdenken en, zoals de commissaris reeds heeft gezegd, is erkenning absoluut cruciaal voor verzoening voor de generaties van nu.
We zijn ons allemaal bewust van het bloedbad dat in juli 1995 plaatsvond in Srebrenica. achtduizend moslimmannen en -jongens werden vermoord, toen zij hun toevlucht zochten in een door de VN-Veiligheidraad veilig verklaard gebied in Srebrenica.
Hoewel het nu bijna veertien jaar geleden is dat het gebeurde, is het niet meer dan terecht en correct om de slachtoffers te herdenken en herinnerd te worden aan de gebeurtenissen en de rassenhaat die tot deze afschuwelijke daad leidden.
Vorige maand nog werd op de internetsite Facebook een groep opgezet met meer dan duizend leden waarin de genocide in Srebrenica openlijk werd geprezen. Deze groep, met een naam die vertaald kan worden als "Mes, Draad, Srebrenica", riep op tot het vermoorden van de mannen en jongens in Srebrenica puur vanwege het feit dat zij Bosnische moslims zijn. De groep sprak ook over hun respect voor de daden van Ratko Mladić, wat opnieuw bewijst, voor zover dat nog nodig is, dat de vrijheid van Mladić alleen maar bijdraagt aan de toenemende haat en munitie verschaft aan diegenen die de spanningen van het verleden willen aanwakkeren.
Dankzij protesten van gebruikers werd de bewuste Facebookpagina snel gesloten, maar niet voordat meer dan duizend leden zich binnen één maand, tussen december 2008 en januari 2009, hadden aangemeld.
Het herdenken van de slachtoffers van Srebrenica zendt een duidelijk signaal naar die personen die de daden van Ratko Mladić en Radovan Karadžić verheerlijken, dat we niet zullen toestaan dat die daden worden herhaald en dat zij alleen staan in hun standpunten.
Een Bosnische rechtbank werd vorige maand door psychologen geïnformeerd over de zware trauma's van de overlevenden van het bloedbad in Srebrenica. De rechtbank werd daarbij verteld dat het probleem voor overlevenden is dat ze nooit meer een kans hebben om afscheid te nemen van hun dierbaren.
Hoewel we de tijd niet kunnen terugdraaien om deze dierbaren een tweede kans te geven, kunnen er wel voor zorgen dat deze genocide niet wordt vergeten en dat de verantwoordelijken voor het gerecht worden gebracht.
Jelko Kacin
namens de ALDE-Fractie. - (SL) Onze Europese Unie komt voort uit de ervaringen van de Tweede Wereldoorlog. We hebben een gemeenschappelijke en gedocumenteerde geschiedenis op grond waarvan we samen een gemeenschappelijke Europese toekomst kunnen opbouwen. Srebrenica is een vreselijk bewijs dat in Europa in 1995 de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog zich op de meest afschuwelijke wijze konden herhalen.
Srebrenica is een symbool van etnische zuivering. Srebrenica is synoniem met meedogenloze en onmenselijke afslachtingen van kinderen en volwassenen - dat is genocide. Srebrenica staat echter ook voor het verbergen van moorden en het vernietigen van massagraven. We moeten Srebrenica opnemen in onze gemeenschappelijke geschiedenis en in de fundamenten van de uitbreiding van de Europese Unie naar de Westelijke Balkan. We mogen discriminerende en verwerpelijke stereotypen van individuele volkeren niet aanvaarden. We moeten strijden tegen collectieve schuld. De verantwoordelijken van de genocide in Srebrenica moeten voor de rechtbank in Den Haag worden gebracht, ze moeten terechtstaan en worden opgesloten. Wij moeten samen een Europese toekomst voor Srebrenica helpen opbouwen en mogelijk maken, voor de mensen daar en voor heel Bosnië en Herzegovina.
We moeten minstens proberen om de trauma's en het verdriet van de mensen die verder leven zonder hun dierbaren en met een pijnlijke herinnering aan de misdaden aan te voelen. Ik bedank de Conferentie van voorzitters die unaniem het voorstel heeft gesteund om jaarlijks jonge Bosniërs en Serviërs uit Srebrenica in het Europees Parlement uit te nodigen. Zo kunnen ze weg van Srebrenica, zonder de druk en stress uit hun thuisomgeving, een gemeenschappelijke en mooiere toekomst voor Srebrenica en voor heel Bosnië en Herzegovina bedenken, plannen en vormgeven. Deze resolutie ... (Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Milan Horáček
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpresolutie laat zich in duidelijke en kritische bewoordingen uit over de Verenigde Naties en ook over de Europese instellingen. De gebrekkige besluitvormingsmechanismen op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid droegen niet bij aan een situatie waarin de verschrikkelijke misdaden in Srebrenica konden worden voorkomen. Tot op heden is het feit dat Europa niet met één stem spreekt een tekortkoming in het Europese nabuurschapsbeleid, zoals vandaag ook weer in het debat over het Gazaconflict is gebleken.
De massamoord in Srebrenica mag nooit worden vergeten. Daarom verwelkomen en steunen wij het initiatief om 11 juli uit te roepen tot herdenkingsdag voor de slachtoffers van deze genocide. Tegelijkertijd moet er tussen beide partijen een verzoening tot stand komen. Dat kan alleen wanneer de gebeurtenissen consequent worden verwerkt. Het is daarom volstrekt onaanvaardbaar dat degenen die schuldig zijn aan deze misdaad of daarvoor zijn aangeklaagd, nog steeds vrij rondlopen. Ik vind dat niet alleen Mladić, maar ook de andere schuldigen voor het gerecht moeten worden gebracht.
Erik Meijer
namens de GUE/NGL-Fractie. - Voorzitter, de naam Srebrenica is wereldberoemd geworden vanwege de massamoord op 8000 moslimmannen in 1995. Terecht vragen de overlevende vrouwen en jongeren hiervoor blijvende aandacht. Na mijn bezoek aan Srebrenica in maart 2007 heb ik de Europese Commissie gevraagd om bij te dragen aan duurzame inkomsten en werkgelegenheid door projecten ter bevordering van het toerisme, waardoor Srebrenica meer te bieden heeft dan alleen de geschiedenis en de grote gedenkplaats. Srebrenica is daarnaast ook het symbool van de mislukking van optimistische denkbeelden over humanitaire interventies en safe havens.
Vanaf het begin had duidelijk moeten zijn dat buitenlandse militaire aanwezigheid alleen maar valse illusies kon bieden. Het maakte Srebrenica tot een uitvalsbasis tegen de Servische omgeving, terwijl het onvermijdelijk was dat het uiteindelijk door diezelfde omgeving zou worden opgeslokt. Zonder Nederlandse legermacht in Srebrenica zou er geen oorlogssituatie zijn ontstaan en zou er van Servische kant geen behoefte aan wraak zijn geweest. De slachtoffers zijn niet alleen reden om Mladić en Karadžić te berechten, maar ook reden om kritisch na te denken over de mislukking van militaire interventies en van alle pogingen om de eenheidsstaat tot stand te brengen in het etnisch verdeelde Bosnië.
Bastiaan Belder
namens de IND/DEM-Fractie. - Mijnheer de Voorzitter, "Een stem uit Srebrenica, grote tranen biggelden over zijn wangen. Hij omarmde mij, kuste me en sprak: "Alsjeblieft, mama, ga!" Ze grepen hem beet; ik wilde niet gaan, knielde neer en vertelde hen: "Doodt míj maar, doodt me! Jullie hebben mijn enige kind genomen. Ik wil nergens heen. Doodt me en dat zal het einde voor ons zijn."
Het ontroerende relaas van een Bosnische vrouw die bij de massamoord van Srebrenica van juli 1995 zowel haar man als haar 12-jarige zoon verloor. Haar stem en die van haar lotgenoten komen vandaag tot ons, mede door het onwaardeerbare onderzoek van gewetensvolle wetenschappers als de Amsterdamse hoogleraar Selma Leydesdorff.
Zeker nu de Europese Unie aan de Westelijke Balkan een Europees toetredingsperspectief biedt, blijven de verschrikkingen van Srebrenica een teken en opdracht, allereerst in woord en daad. Kortom, werkelijke aandacht richting alle nabestaanden van deze genocide. Srebrenica, juli 1995. Ik was toentertijd buitenlandredacteur van een Nederlandse krant, volgde het Bosnische strijdtoneel op de voet. Wat voelde ik mij beschaamd en verslagen over het lege internationale concept van safe haven, zeker als Nederlands burger.
"Kom vanavond met verhalen, hoe de oorlog is verdwenen, en herhaal ze honderd malen, alle malen zal ik wenen." De woorden van die bekende dichter uit de herinneringscultuur van mijn land, de Tweede Wereldoorlog, begeleiden voortaan ook de 11e juli, de gedenkdag van de dierbare doden van Srebrenica en Potocari.
Dimitar Stoyanov
(BG) Dank u wel, Mijnheer de Voorzitter. We zijn vanavond bijeengekomen om een vreselijke misdaad te gedenken die terecht een genocide wordt genoemd en die een enorme menselijke tragedie vormt in onze meest recente geschiedenis. Maar wanneer ik de verklaring lees die hier samen met de resolutie en de ontwerpresolutie ter tafel ligt, zie ik dat deze slechts de helft van de tragedie en slechts de helft van de genocide weergeeft.
De verklaring noemt de namen van diegenen die inmiddels wereldberoemd zijn: Ratko Mladić, Radovan Karadžić, Krstić en anderen. Maar de namen van de moslims die in Srebrenica en tijdens dit vreselijke conflict ook misdaden hebben begaan, vind ik er niet in terug. Waar is de naam van Naser Orić, die aan het hoofd stond van de 28ste moslimdivisie? Waarom wordt in deze verklaring niet gesproken over het bloedbad in het christelijke dorp Kravica op kerstdag 1993? Waarom wordt er niet gesproken over de tientallen christelijke dorpen die in de streek rond Srebrenica door moslimstrijders werden platgebrand? We moeten allemaal ophouden met een eenzijdig standpunt te verdedigen en met twee maten te meten als we over dit soort afschuwelijke gebeurtenissen oordelen. Iedereen die beweert dat enkel christenen moslims hebben vermoord in Bosnië en Herzegovina en niet omgekeerd, is een huichelaar. Heeft iemand zich ooit de moeite getroost om dit na te gaan? Er werd gezegd dat Srebrenica overspoeld wordt door massagraven, en dat klopt. Maar heeft iemand zich ooit de moeite getroost om na te gaan in hoeveel van die massagraven christenen liggen?
Laten we niet vergeten dat er aan beide kanten dingen zijn gebeurd. We moeten niet doen alsof de christenen niet bestaan of geen mensenrechten hebben, alsof het een soort dieren zijn.
Anna Ibrisagic
(SV) Mijnheer de Voorzitter, wat kun je in twee minuten zeggen als we het over Srebrenica gaan hebben en moeten beschrijven wat er is gebeurd, als we moeten leren hoe we ons dit moeten herinneren, zodat het nooit meer gebeurd? Wat hebben we nog niet gezien en wat is er nog niet gezegd over Srebrenica? Wat kan ik als enig lid van dit Parlement dat in Bosnië is geboren, en als vluchtelinge uit de Bosnische oorlog vandaag vanuit dit spreekgestoelte mededelen, dat ik als Zweeds lid niet zou hebben kunnen mededelen als ik niet zelf deze oorlogservaring had? Ik heb, mijnheer Stoyanov, a real story uit die tijd te vertellen.
Misschien kan ik als eerste vooral het gevoel van hoop uitdrukken, toen ik nog steeds geloofde dat als er maar iemand daar in Europa zou zien wat er gebeurde, de wereld dan zou reageren, of de hopeloosheid toen ik begreep dat ik aan mijn eigen ongeluk was overgeleverd en dat er geen hulp te verwachten viel. Ik herinner mij bloedsporen op het asfalt, het geschreeuw van hongerige kinderen, de uitdrukkingsloze blik van een 10-jarig meisje toen ze vertelde hoe zij en haar broertjes en zusjes eerst de lichamen van hun dode ouders moesten begraven, en hen vervolgens weer moesten verplaatsen naar een ander graf, toen de soldaten probeerden het bewijsmateriaal te vernietigen na de massamoord in een dorp vlakbij mijn stad. Ik kan me mijn vaders gezicht herinneren toen wij hoorden dat mijn oom en mijn neef in een concentratiekamp zaten. Ik herinner me mijn eigen wanhoop toen ik op een morgen niet eens meer een deciliter melk had om aan mijn eenjarige zoontje te geven.
Wat ik mij het allerduidelijkst kan herinneren en wat ik echter nooit zal vergeten is het gevoel van onbeschrijflijke eenzaamheid als je ten slotte begrijpt dat je eigen ongeluk, wanhoop en doodsstrijd zich in alle openbaarheid heeft afgespeeld, dat men heeft gezien hoe wij leden, maar dat men dit niet heeft verhinderd. Het is het gevoel dat ik met de mensen uit Srebrenica deel, mijnheer Stoyanov. Het is het gevoel dat ik, samen met alle andere slachtoffers uit de Balkanoorlogen, wil uitdrukken.
Dat het Europees Parlement morgen zal stemmen over een herdenkingdag voor de slachtoffers van Srebrenica, is iets dat mij wat rust geeft. Deze herdenkingsdag zal de inwoners van Srebrenica niet hun vermoorde familieleden terug kunnen geven, maar het zal voor allen die oorlogsslachtoffer zijn geweest een erkenning betekenen dat Europa ons lijden heeft gezien, dat wij niet alleen zijn, en dat Europa het zich zal herinneren zodat het niet meer gebeurd.
Zelf doe ik er mijn best voor, en ik hoop dat Srebrenica samen met Bosnië en alle andere Balkanlanden zo snel mogelijk lid van de Europese familie zullen worden. Dat is het allerminste dat wij mogen verwachten na Europa's schandelijke onvermogen een volkenmoord te voorkomen en het feit dat Ratko Mladić nog steeds op vrije voeten is.
Diana Wallis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de Commissaris danken voor haar woorden ter ondersteuning van dit initiatief. Afgelopen juli had ik het voorrecht, de plicht en de nederig makende ervaring om namens de Voorzitter van ons Parlement de herdenkingsceremonie in Srebrenica bij te wonen. Deze ervaring heeft mij getekend en is iets dat ik nooit en te nimmer zal vergeten. Duizenden mensen kwamen bijeen in de hete julizon voor een waardige, trieste ceremonie waarin plaats was voor herdenking, herinneringen en, natuurlijk, verdriet.
Echter, herdenken is noodzakelijk, omdat wij als Europeanen een gevoel van déjà vu hebben over Potočari, het gevoel dat we medeplichtig zijn. We hebben allemaal op tv gezien wat er gebeurde vóór de massamoord, vóór de vlucht naar Tusla. We hebben die hulpeloosheid en hopeloosheid, die we wellicht deelden. We kunnen nooit zeggen "nooit meer", maar we kunnen wel zeggen dat we het niet zullen vergeten, dat we ervan zullen leren en dat we mensen zullen helpen het verleden af te sluiten. Daar zou het bij deze Europese herdenkingsdag om moeten gaan. Ik zal nooit vergeten wat ik heb meegemaakt. Ik zal nooit de moeders, de dochters, de families die ik in die periode heb ontmoet vergeten. Ik hoop dat we hen iets duurzaams en positiefs voor de toekomst kunnen bieden.
Zita Pleštinská
- (SK) Ik erken 11 juli als herdenkingsdag voor de genocide in Zrebrenica, toen de internationale gemeenschap er niet in slaagde om zich in het conflict te mengen en de burgerbevolking te beschermen. Ik denk dat dit de beste manier is om ons respect te tonen voor de slachtoffers van het bloedbad. Tijdens het paar dagen durende bloedbad dat zich na de val van Zrebrenica voltrok, zijn meer dan 8 000 mannen en jongens om het leven gekomen. Duizenden vrouwen, kinderen en bejaarden werden gedeporteerd en een groot aantal vrouwen werd verkracht.
We mogen de slachtoffers van de wreedheden die tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië zijn begaan nooit vergeten. Ik heb er vertrouwen in dat alle landen op de Westelijke Balkan deze dag zullen erkennen.
We moeten toekomstige generaties een duidelijke boodschap meegeven zodat ze een tweede Zrebrenica nooit zullen laten gebeuren. Ik ben geloof ten stelligste dat we ons verder moeten inspannen om de laatste voortvluchtigen voor het gerecht te brengen zodat de vele families zekerheid kunnen krijgen over het lot van hun vaders, zoons, echtgenoten en broers.
Pierre Pribetich
(FR) Mijnheer de Voorzitter, spanningen uit het verleden overstijgen en zich ten volle inspannen om de westelijke Balkan te stabiliseren, kan enkel door de eigen geschiedenis te overwinnen. De symbolische actie bij uitstek, namelijk het voorstel van 11 juli als Europese dag van de herdenking, past binnen die aanpak en heeft meerdere doelstellingen. In de eerste plaats is het een eerbetoon aan alle slachtoffers van de gruweldaden in Srebrenica en aan hun families. Voorts herinnert het alle burgers en volkeren aan de noodzaak om waakzaam te zijn en aan het feit dat de onmacht van landen om te handelen onvermijdelijk tot dergelijke wreedheden leidt. Het herinnert ook de Europese Unie eraan dat ze een echt gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid moet uitwerken om te kunnen tussenkomen in naam van de beginselen en waarden die ons verenigen en leiden. Ten slotte zeggen we aan de landen van de westelijke Balkan opnieuw dat het hun natuurlijk lot is om snel toe te treden. Dat vereist weliswaar een open en voortdurende medewerking met het Internationaal Strafhof om de oorlogsmisdadigers te dagvaarden. Dat is de boodschap van het Parlement aan de huidige en toekomstige generaties opdat de tijd niet als roest de herinneringen zou aantasten, maar ze daarentegen in leven houdt.
Jelko Kacin
(SL) Ik zou graag mijn toespraak beëindigen omdat familieleden van de slachtoffers me gevraagd hebben om u vandaag te bedanken voor uw begrip en uw steun bij de behandeling van deze resolutie.
Bedankt aan iedereen die vandaag aan dit debat heeft deelgenomen. Ik zou graag mijn toespraak met twee punten afsluiten. Deze resolutie is niet gericht op het verleden, hoewel er ook van de doden sprake is. Ze is bedoeld voor de overlevenden en een betere toekomst voor hen.
Călin Cătălin Chiriţă
(RO) De slachting in Srebrenica in juli 1995 is een zwarte pagina in de Europese geschiedenis, evenals alle andere wreedheden die zijn gepleegd tijdens de oorlog die met het uiteenvallen van voormalig Joegoslavië gepaard ging.
De geschiedenis leert ons een tragische les waardoor we eens te meer inzien dat we binnen de Europese Unie effectief moeten kunnen ingrijpen, in het kader van het buitenlands veiligheids- en defensiebeleid en met name in het kader van het Europese nabuurschapsbeleid. Waarom? Juist om iets te kunnen doen tegen zaken als schendingen van de mensenrechten en van de principes van het internationale recht, om op te kunnen treden tegen regionale conflicten, nationalistisch extremisme en etnische segregatie. Al die zaken hebben de wreedheden in Bosnië namelijk mogelijk gemaakt.
Europa heeft behoefte aan een sterkere en expansievere Europese Unie, met een preventief beleid dat dergelijke gruweldaden in de toekomst nooit meer laat gebeuren.
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het debat van vandaag over Srebrenica afronden.
Ten eerste wil u ervan verzekeren dat de Raad vastberaden van oordeel blijft dat de daders van misdaden in Srebrenica, in Bosnië en Herzegovina, en elders in de regio van de Westelijke Balkan, voor het gerecht moeten worden gebracht.
Onze EVDB-missie in Bosnië en Herzegovina zal doorgaan met het bieden van steun en hulp aan het ICTY en de relevante autoriteiten.
Srebrenica is en blijft een gevoelige en belangrijke factor in het politieke leven van Bosnië en Herzegovina alsmede van de EU en de bredere internationale gemeenschap.
Ik zou deze gelegenheid willen benutten om de politieke leiders van Bosnië en Herzegovina op te roepen deze pijnlijke en afschuwelijke historische gebeurtenis niet te misbruiken voor politieke doeleinden. In plaats daarvan zouden zij zich er proactief voor moeten inzetten om hun land naar een betere toekomst te leiden. Er is behoefte aan voortzetting van gezamenlijke inspanningen, niet alleen in Srebrenica, maar ook in Bosnië en Herzegovina als geheel. Als Srebrenica heeft kunnen gebeuren, omdat de Europese gedachte niet genoeg aanwezig was, moeten we ons uiterste best doen om dit land weer op de juiste weg te helpen, wat wil zeggen op weg naar de EU.
De eerste grote stap naar Europa is reeds gezet met de ondertekening van de stabilisatie- en associatieovereenkomst als begin van een lang toetredingproces, maar er is nog veel meer nodig, meer moed en vertrouwen, om te streven naar volledige verzoening op basis van tastbare vooruitzichten van integratie.
We zijn het aan de doden verplicht om de levenden niet tot slachtoffers te maken. Dat is onze plicht tegenover de komende generaties.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ibrisagic, ik was een van degenen die het nieuws op tv volgden, toen deze verschrikkelijke gebeurtenissen plaatsvonden. We dachten allemaal dat veilige gebieden echt veilig zouden zijn. Daarom was ik, en vele anderen, vreselijk ontdaan toen we vernamen wat er gebeurd was - of toen de realiteit langzaam tot ons doordrong.
In de Europese Unie hebben we volgens mij alleen door harde lessen geleerd wat ons te doen staat, waarna we in een langzaam tempo begonnen zijn met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat was zogezegd het beginpunt, en daarna zijn we verder gegaan, omdat we inzagen dat deze afschuwelijke massamoord kon gebeuren, omdat we verdeeld waren.
Opnieuw kan ik niets anders dan mijn waardering uitspreken voor het feit dat u vandaag hier aanwezig bent en zo openlijk pleit voor verzoening. Voor wie met die herinnering moet leven zal dat ongetwijfeld zeer moeilijk zijn, maar tegelijkertijd denk ik dat de mogelijkheid dat Bosnië en Herzegovina in de toekomst toetreedt tot de Europese Unie wellicht kan helpen om tot verzoening met al deze gruwelijke wandaden te komen.
De Voorzitter
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen, die zijn ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming over de resolutie vindt morgen plaats (donderdag 15 januari 2009).
