Sprawozdanie roczne EBC za rok 2009 - Ostatnie wydarzenia w odniesieniu do międzynarodowych kursów walut (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest wspólna debata nad:
sprawozdaniem sporządzonym przez pana posła Balza, w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej, w sprawie sprawozdania rocznego EBC za rok 2009, oraz
oświadczeniem Komisji w sprawie ostatnich wydarzeń w odniesieniu do międzynarodowych kursów walut.
Burkhard Balz
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Przed chwilą usłyszeliśmy prośbę o zachowanie ciszy. Bardzo prosimy o zastosowanie się do tej prośby.
Panie i Panowie! Moje sprawozdanie dotyczy działalności Europejskiego Banku Centralnego w roku 2009, tj. w okresie, w którym działania gospodarcze, finansowe, a także w rosnącym stopniu polityczne, pozostawały pod znaczącym wpływem kryzysu gospodarczego i finansowego. Kryzys, który z początku był kryzysem czysto finansowym, rozprzestrzenił się, wpływając następnie na całą gospodarkę realną. Na całym świecie spadła aktywność gospodarcza, a zmniejszone dochody podatkowe i rosnące w wyniku kryzysu wydatki z tytułu świadczeń społecznych doprowadziły do rosnących deficytów budżetowych. Kolejne środki służące stymulowaniu gospodarki także przyczyniły się do wzrostu poziomu zadłużenia. W wyniku tych zwiększonych deficytów rządy w całej Unii Europejskiej przyjęły obszerne pakiety oszczędnościowe. Pakiety te były moim zdaniem niezbędne, a w niektórych przypadkach potrzebne już od dawna. Ich skutkiem było jednak ograniczenie swobody działania rządów.
Choć w drugiej połowie 2009 roku działalność gospodarcza zaczęła odżywać, kryzys finansowy i gospodarczy w swej trzeciej fali w roku 2010 zaczął zagrażać przerodzeniem się w kryzys budżetowy. Moim zdaniem niebezpieczeństwo to nie zostało jeszcze zażegnane. Ostatnie wydarzenia w Irlandii przypomniały nam bowiem zbyt wyraźnie, że problem nadmiernego zadłużenia państw członkowskich nie został bynajmniej rozwiązany. Dlatego zgadzam się także z przewodniczącym Rady, panem Van Rompuyem: porażka euro jest wykluczona. Tak jednak wygląda bieżąca sytuacja. Natomiast w moim sprawozdaniu opisuję sytuację w roku 2009, co do której możemy powiedzieć, że EBC zareagował na ówczesne wyzwania w sposób stosowny, a nawet dobry. Przyjęte przez EBC środki okazały się skuteczne i uchroniły wiele instytucji finansowych przed upadkiem. Instytucje finansowe nie zawsze jednak w pełni przekładały swą płynność finansową na gospodarkę realną, dlatego potencjał tych środków w zakresie naprawy gospodarczej nie został w pełni wykorzystany.
Ponieważ wspomniane środki obejmowały kroki nadzwyczajne, ich zniesienie powinno być dobrze przemyślane i ostrożnie zaplanowane. Wprawdzie problemy w Grecji i w innych krajach strefy euro mogły częściowo powstać z winy tych krajów, ale jednak ukazały one także zasadnicze problemy istniejące w unii gospodarczej i walutowej. Naruszone zostały zasady paktu stabilności i wzrostu. Obecnie odczuwamy tego konsekwencje, jakimi są na przykład wydarzenia w Irlandii. Teraz należy zatem usunąć te naruszenia oraz zapobiegać kolejnym. Należy wzmocnić pakt stabilności i wzrostu, a także lepiej zrównoważyć unię gospodarczą i walutową.
Niewystarczająca koordynacja polityki gospodarczej doprowadziła do wykształcenia się znacznej nierównowagi gospodarczej między krajami strefy euro, co pozostawiło ją bez wcześniej opracowanego mechanizmu zarządzania kryzysowego. Strefa euro będzie musiała rozwiązać problem braku równowagi, jeśli ma zapobiec nowemu kryzysowi. Ostatecznie jednak proces reformy strukturalnej, wraz z przeglądem ram regulacyjnych polityki finansowej, może wzmocnić strefę euro. Kwestia niezależności Europejskiego Banku Centralnego z pewnością pozostanie istotnym aspektem nowego zarządzania gospodarczego, w szczególności w odniesieniu do niedawno powołanej Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego. Z tego względu Parlament będzie nadal bardzo poważnie traktował swój obowiązek kontrolowania wyników działalności EBC.
Jestem całkowicie przekonany, że Unia Europejska i strefa euro znajdą sposób na wyjście z kryzysu i wyjdą z niego jeszcze silniejsze, niż były wcześniej. W nadchodzących miesiącach musimy jednak wyciągnąć właściwe wnioski z tych wydarzeń. To ogromne wyzwanie, lecz w swej dotychczasowej historii UE nieustannie udowadniała, że rozwija się najlepiej, gdy musi stawić czoła problemom. Zatem również bieżący kryzys stanowi szansę, którą musimy wykorzystać.
Na zakończenie chcę podziękować wszystkim kontrsprawozdawcom z pozostałych grup za bardzo przyjemną i konstruktywną współpracę przy sporządzaniu przedmiotowego sprawozdania. Dobra współpraca nie jest bowiem rzeczą oczywistą, dlatego ten przypadek zasługuje na szczególną pochwałę.
Jean-Claude Trichet
Panie Przewodniczący, Panie Pośle Balz, Panie i Panowie! Mam zaszczyt przedstawić Państwu, zgodnie z postanowieniami traktatu, roczne sprawozdanie Europejskiego Banku Centralnego za rok 2009. Ponieważ nasz harmonogram został nieco zaburzony, szczególnie z powodu wyborów europejskich, o poprzednim sprawozdaniu rocznym mówiłem tu w marcu bieżącego roku. Jest to zatem moje drugie wystąpienie przed Parlamentem w tym roku.
Przede wszystkim chcę powiedzieć, że bardzo cieszy mnie poparcie wyrażone ponownie w projekcie rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie regularnych przesłuchań przed Komisją Gospodarczą i Monetarną oraz, bardziej ogólnie, w sprawie utrzymywania bliskich relacji z EBC. dlatego jestem tym bardziej z tego zadowolony, ponieważ w tym roku Parlament Europejski, w sposób bardzo przekonujący, okazał swą gotowość i zdolność do zadbania o nadrzędne interesy UE, szczególnie w odniesieniu do pakietu nadzoru finansowego.
(DE) Pragnę zacząć od krótkiego przeglądu środków w zakresie polityki monetarnej podjętych przez Europejski Bank Centralny w czasie kryzysu finansowego i gospodarczego. Chciałbym także, niezależnie od okresu kryzysu, omówić działalność EBC w pierwszych dwunastu latach jego istnienia. Na koniec zaś przedstawię najpilniejsze wyzwania na rok 2011.
Panie Przewodniczący! Proszę pozwolić, że zacznę od działań podjętych w czasie kryzysu.
Rok 2009 był największym wyzwaniem dla polityki monetarnej EBC. Zaczęło się od poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej, które przyszło w następstwie kryzysu finansowego z jesieni 2008 roku. W atmosferze tłumionej presji inflacyjnej EBC kontynuował swą politykę dalszego obniżania kluczowych stóp. Ogółem w okresie zaledwie siedmiu miesięcy - od października 2008 do maja 2009 roku - obniżyliśmy naszą główną stopę refinansowania o 325 punktów bazowych. W ten sposób nasza główna stopa refinansowania wyniosła 1 %.
W celu zapewnienia gospodarstwom domowym i firmom w strefie euro możliwości skorzystania z tych najbardziej sprzyjających warunków finansowania w roku 2009 kontynuowaliśmy także - a nawet rozszerzyliśmy - nadzwyczajne wsparcie kredytowe na rzecz banków w strefie euro. Zrobiliśmy to w odpowiedzi na nieprawidłowo funkcjonujące rynki pieniężne, które przy pomocy samych tylko decyzji dotyczących stóp procentowych osłabiły zdolność polityki pieniężnej do wpływania na perspektywy w zakresie stabilności finansowej. Wśród tych środków niestandardowych - jak je nazwaliśmy -najważniejsze było dostarczanie maksymalnie możliwej płynności poprzez operacje refinansowane z bankami strefy euro, które są zabezpieczone aktywami wysokiej jakości oraz poprzez operacje refinansujące, których termin zapadalności znacznie przekracza tydzień. W roku 2009 wydłużyliśmy także do roku maksymalne terminy zapadalności naszych długoterminowych operacji refinansujących. Decyzje te miały oczywiście ogromne znaczenie.
Jak słusznie zaznaczono w projekcie rezolucji w sprawie raportu rocznego EBC, to nadzwyczajne wsparcie kredytowe pozwoliło uniknąć depresji lub znacznie głębszej recesji, która mogłaby nastąpić w wyniku dodatkowych nieprawidłowości i napięć. Pragnę podkreślić, że wszystkie nasze działania były w pełni zgodne z naszym mandatem w zakresie zapewnienia stabilności cen w średnim okresie w całym obszarze euro. Dowód na to, że wiarygodnie wywiązaliśmy się z naszego mandatu, widać w korzystnych perspektywach dotyczących inflacji oraz w dobrze ugruntowanych oczekiwaniach dotyczących inflacji w strefie euro.
Po pozytywnych zmianach, które zaszły na rynkach finansowych w ciągu 2009 roku, ponownie pojawiły się napięcia rynkowe w różnych segmentach rynków obligacji skarbowych w strefie euro. Ponieważ płynne funkcjonowanie rynków obligacji skarbowych jest niezbędne do transmisji kluczowych stóp procentowych EBC, postanowiliśmy zaingerować na rynkach obligacji skarbowych strefy euro, aby pomóc w przywróceniu normalnej transmisji polityki pieniężnej do gospodarki. W tym celu wprowadziliśmy program dotyczący rynku papierów wartościowych. Natomiast aby program ten nie wpłynął na naszą politykę pieniężną, ponownie wchłaniamy płynność spowodowaną naszymi interwencjami.
Na zakończenie chcę podkreślić, że wszystkie niestandardowe środki, jakie przyjęliśmy w okresie wielkiego napięcia finansowego, mają charakter tymczasowy i zostały opracowane z uwzględnieniem strategii wyjścia. Niektóre z niestandardowych środków przyjętych w roku 2009 i na początku roku 2010 zostały już wycofane w związku z poprawą na niektórych rynkach finansowych oraz po uwzględnieniu postępującej naprawy gospodarczej w strefie euro.
Teraz podzielę się z Państwem kilkoma spostrzeżenia dotyczącymi doświadczeń strefy euro. Moim zdaniem kluczowe są tu trzy elementy.
Po pierwsze, EBC sprostał oczekiwaniom wynikającym z mandatu nadanego mu na mocy traktatu, a mianowicie zapewnił stabilność cen. Średnia inflacja w strefie euro na przestrzeni prawie 12 lat wynosi 1,97 %. Odzwierciedla to w pełni naszą definicję stabilności cenowej, czyli dążenie do utrzymania rocznych stóp inflacji w strefie euro poniżej 2 % oraz w okolicy 2 % w średniej perspektywie. W tym sensie system euro przez ostatnie 12 lat, podobnie jak i w niedawnym okresie, spełniał rolę kotwicy zapewniającej stabilność i zaufanie, pomimo wyzwań spowodowanych przez światowy kryzys finansowy.
Po drugie - co ma korzystny wpływ na wiarygodność polityki monetarnej EBC - oczekiwania dotyczące inflacji utrzymywały się, jak powiedziałem, na równi ze stabilnością cen.
Po trzecie, sukces ten opiera się naszym zdaniem na pełnej niezależności EBC od wpływów politycznych, na jego upoważnieniu do utrzymania stabilności cen oraz na przejrzystej komunikacji, szczególnie jeśli chodzi o definicję stabilności cen. Oparta na dwóch filarach strategia pieniężna EBC umożliwia przyjęcie dalekosiężnego i nastawionego na średnią perspektywę kierunku działania, opartego na solidnych ramach analitycznych. Ramy te obejmują dokładną analizę wydarzeń na rynkach pieniężnych i kredytowych, z uwzględnieniem walutowego charakteru inflacji w średniej i długiej perspektywie.
Naszym zdaniem to kompleksowe podejście umożliwia podejmowanie świadomych i konsekwentnych decyzji, jednocześnie zapewniając stabilność i dalekowzroczność.
Chcę tylko powiedzieć, że jeśli chodzi o zewnętrzny wymiar euro, nasza waluta zbudowała swą pozycję na arenie międzynarodowej. W roku 2009 euro stanowiło około 30 % międzynarodowych dłużnych papierów wartościowych i rezerw dewizowych na świecie.
Przy omawianiu zewnętrznego wymiaru euro, odniosę się do kwestii bieżących kursów wymiany, do których trzeba podchodzić z wielką rozwagą.
Trzeba tu wspomnieć o dwóch zagadnieniach. Jednym z nich jest wzajemna relacja między płynnymi kursami walut wymienialnych najważniejszych krajów uprzemysłowionych, takich jak: dolar, euro, jen, funt szterling i dolar kanadyjski. Kursy tych walut są płynne od czasu załamania się na początku lat 70. ubiegłego wieku systemu z Bretton Woods. Pragnę podkreślić głębokie przekonanie społeczności międzynarodowej, że nadmierne wahania i chaotyczne zmiany w zakresie kursów walut oddziałują niekorzystnie na stabilność gospodarczą i finansową.
Chciałbym zauważyć, że EBC docenia ostatnie wypowiedzi władz Stanów Zjednoczonych, a mianowicie Sekretarza Skarbu USA i prezesa Rezerwy Federalnej, potwierdzające, że w interesie Stanów Zjednoczonych leży silna pozycja dolara w stosunku do innych ważnych walut wymienialnych. W pełni podzielam ten pogląd. Wiarygodność dolara wśród najważniejszych walut zaawansowanych gospodarek leży w interesie Stanów Zjednoczonych, Europy i całej społeczności międzynarodowej.
Drugie zagadnienie dotyczy walut wschodzących gospodarek rynkowych, które mają nadwyżki na rachunkach bieżących i niewystarczająco elastyczne kursy wymiany. Społeczność międzynarodowa jest w tym względzie zgodna - co potwierdzono w ubiegłym tygodniu w Korei, a także w Komisji - że w interesie gospodarek wschodzących oraz całej społeczności międzynarodowej leży dążenie do systemów kursów walutowych ustalanych w oparciu o sytuację rynkową, poprawa stabilności kursu wymiany odzwierciedlająca fundamentalne parametry gospodarki oraz powstrzymująca konkurencyjną dewaluację walut.
EBC twierdził kiedyś, że nie nadszedł jeszcze czas na samozadowolenie. Teraz takie stwierdzenie jest jeszcze bardziej aktualne. Przed nami bowiem rozliczne wyzwania. Wszystkie kompetentne władze, w tym także oddziały wykonawcze, banki centralne, ustawodawcy, organy nadzorcze, jak również sektor prywatny i finansowy, muszą przyjąć na siebie pełną odpowiedzialność. Obecny kryzys wyjątkowo wyraźnie pokazał, że wdrażanie ambitnych reform w zakresie zarządzania gospodarczego leży w interesie zarówno poszczególnych krajów strefy euro, jak i całej strefy euro.
Propozycje przedstawione przez przewodniczącego Van Rompuya w zakresie reform zarządzania gospodarczego UE, zatwierdzone na posiedzeniu Rady Europejskiej w październiku 2010 roku, stanowią udoskonalenie obecnych ram nadzoru na szczeblu UE i wydają się bardzo wskazane dla tych krajów UE, które nie należą do unii walutowej. Jeśli jednak chodzi o szczególne wymagania strefy euro, naszym zdaniem nie odpowiadają one temu, co uważamy za niezbędne do zapewnienia jak najlepszego funkcjonowania gospodarki o jednej walucie.
Jestem przekonany, że w nadchodzących miesiącach Parlament Europejski pomoże Europie uczynić niezbędny milowy krok w kierunku zarządzania gospodarczego. Parlament poprzez swoją rolę ustawodawczą w zakresie nadzoru nad systemem finansowym i Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego wykazał się determinacją w kwestiach zasadniczych.
Korzystając z okazji, pragnę Państwu podziękować i ponownie wyrazić przekonanie, że w debacie na temat zarządzania gospodarczego wpływ Parlamentu będzie decydujący.
Kolejne ważne wyzwanie dotyczy rozporządzenia finansowego. Powinniśmy w pełni wykorzystać nauki płynące z kryzysu i utrzymać tempo reform finansowych. Jak zalecano w projekcie rezolucji, niezwykle ważne jest pilne wdrożenie pakietu Bazylea III. Wnioski ustawodawcze Komisji w sprawie krótkiej sprzedaży i pozagiełdowych instrumentów pochodnych są także niezbędne w zapewnieniu przejrzystości i odporności systemu finansowego.
Przed nami decydujący rok. Rok 2011 powinien przynieść przyjęcie zmienionych ram zarządzania gospodarczego, dogłębne dyskusje nad ramami zarządzania kryzysowego, a być może także uruchomienie procedury zmiany traktatu. Musimy wszystkie te reformy przeprowadzić we właściwy sposób, by Europa i strefa euro mogły stawić czoła przyszłym wyzwaniom z jeszcze większą siłą i przekonaniem.
Rok 2011 będzie także pierwszym rokiem funkcjonowania Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego. Zgodnie z wezwaniem zawartym w projekcie rezolucji dokładamy starań, by wspierać ten nowy organ. Jednocześnie oczywiście pełna niezależność i zasadniczy mandat EBC przewidziane w Traktacie UE pozostają bez zmian, co podkreślałem już wcześniej tu w Parlamencie.
Będziemy nadal działać zgodnie z naszym mandatem. Tego wymaga od nas traktat. Możecie być Państwo spokojni, że sprostamy oczekiwaniom naszych współobywateli.
Olli Rehn
komisarz - Panie Przewodniczący! Przede wszystkim chcę podziękować sprawozdawcy, panu Burkhardowi Balzowi, za solidne i kompleksowe sprawozdanie w sprawie sprawozdania rocznego EBC za rok 2009. Komisja z zadowoleniem przyjmuje to sprawozdanie, w którym odpowiednio naświetlono kluczowe zagadnienia. W sprawozdaniu doceniono i pochwalono działania EBC w zakresie zarządzania kryzysem. Komisja podziela ten pogląd; EBC pod kierownictwem prezesa Jean-Claude'a Tricheta, pokonał tę trudną sytuację sprawnie i pewnym krokiem.
Korzystając z okazji, chcę podziękować panu Jean-Claude'owi Trichetowi za znakomitą współpracę, a szczególnie za kluczową rolę, jaką odegrał w tych burzliwych czasach. Dzięki prowadzonemu nadzorowi i dzięki zastosowanym środkom niestandardowym EBC odegrał zasadniczą rolę w walce z kryzysem, a co za tym idzie w zapewnieniu fundamentów dla trwałego wzrostu i tworzenia miejsc pracy.
W przedmiotowym sprawozdaniu słusznie podkreślono, że kryzys finansowy ukazał potrzebę zwiększonego nadzoru gospodarczego w strefie euro. Komisja podziela ten pogląd, dlatego przedstawiliśmy kilka wniosków ustawodawczych mających na celu poprawę zarządzania gospodarczego w UE, szczególnie zaś w strefie euro.
Przyjęliśmy także kilka przedstawionych w sprawozdaniu pana posła Feio sugestii dotyczących wzmocnienia i rozszerzenia zarządzania gospodarczego UE. Komisja Gospodarcza i Monetarna otrzymała wnioski Komisji i obecnie pracuje intensywnie nad dotrzymaniem ambitnego terminu, jakim jest czerwiec przyszłego roku, co bardzo doceniam.
Obecnie przejdę do drugiej części debaty, która dotyczy ostatnich wydarzeń w odniesieniu do międzynarodowych kursów walut. To prawda, że w ostatnich tygodniach zwiększyły się wahania na zagranicznych rynkach walutowych i że nastąpiły znaczne zmiany wartości głównych dwustronnych kursów wymiany.
Od czerwca bieżącego roku euro umocniło się w stosunku do dolara ze względu na lepsze wskaźniki gospodarki strefy euro oraz dalszą ekspansję polityki walutowej USA. Ostatnio jednak euro straciło nieco na wartości w stosunku do większości walut, a to za sprawą rosnących obaw o finanse publiczne państw członkowskich, przede wszystkim Irlandii. W rzeczywistym ujęciu efektywnym euro, w następstwie tegorocznej łącznej deprecjacji ze zbyt wysokiego poziomu na koniec ubiegłego roku, znajduje się obecnie blisko swej długoterminowej średniej. W porównaniu z początkiem roku deprecjacja euro w rzeczywistym ujęciu efektywnym wynosi obecnie około 7 %.
W kontekście powolnej naprawy zaawansowanych gospodarek i dużych przepływów kapitału do gospodarek wschodzących, wiele krajów dąży do osłabienia swej waluty albo przynajmniej ucieka się do konkurencyjnego powstrzymywania wzrostu jej wartości. Dlatego tak ważne jest, że liderzy, którzy w ubiegłym tygodniu spotkali się na szczycie G-20 w Seulu, wyraźnie i zdecydowanie zobowiązali się do powstrzymania się od konkurencyjnej dewaluacji walut.
Na szczycie G-20 uzgodniono także kontynuację prac nad przywróceniem równowagi globalnego wzrostu. Osiągnięto porozumienie w kwestii opracowania orientacyjnych wytycznych. Oczywiście elastyczność kursu walutowego musi odegrać rolę w przywracaniu równowagi, tak aby kursy walutowe odzwierciedlały podstawowe parametry gospodarki, jak to podkreślił pan prezes Trichet. Komisja będzie nadal wspierać ten ważny kierunek działania G-20, który będzie jednocześnie jednym z kluczowych zadań francuskiej prezydencji G-20 w przyszłym roku.
Muszę także poinformować Państwa o ważnym wydarzeniu dotyczącym strefy euro. Wczoraj, gdy ECOFIN przyjęła prośbę rządu irlandzkiego o pomoc finansową z UE, ministrowie zgodzili się z Komisją i z EBC, że udzielenie pomocy Irlandii zagwarantuje Europie stabilność finansową. UE może udzielić pomocy finansowej w ramach programu stosującego rygorystyczną warunkowość polityki, który jest obecnie przedmiotem negocjacji Komisji i MFW, w połączeniu z EBC, z władzami Irlandii. Program ten będzie zdecydowaną odpowiedzią na wyzwania fiskalne stojące przed irlandzką gospodarką. Będzie także obejmował fundusz na potencjalne przyszłe potrzeby kapitałowe w sektorze bankowym. Aby zmniejszyć napięcia w sektorze bankowym, trzeba będzie przyjąć kompleksowy zestaw środków, w tym zmniejszanie efektu dźwigni finansowej i restrukturyzację, które przyczynią się do zagwarantowania, że irlandzki system bankowy we właściwy sposób odegra swą w funkcjonowaniu całej gospodarki.
Techniczne rozmowy UE-MFW dotyczące tego programu są już bardzo zaawansowane, a negocjacje będzie można zakończyć do końca listopada. Mogę też Państwa poinformować, że oprócz finansowania z UE i z MFW, swą gotowość do udziału w tym programie poprzez dwustronne pożyczki zgłosiła Wielka Brytania i Szwecja, co bardzo nas cieszy.
Ogólnie biorąc, wczorajsze decyzje stanowią ważny krok naprzód we wspólnych staraniach o stabilizację irlandzkiej gospodarki, a tym samym o zapewnienie stabilności finansowej Europy.
Jean-Paul Gauzès
Panie Przewodniczący, Panie Prezesie Trichet, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Oczywiście dołączam do chóru pochwał dla EBC. Nie będę powtarzać tego, co powiedział już pan poseł Balz, ani tego, o czym mowa w rezolucji. W krótkim czasie, jaki mam na wypowiedź, powiem natomiast, że musimy mieć na uwadze naszych współobywateli.
Dlaczego mówię o tym dziś? Dlatego, że wczoraj wieczorem wszystkie kanały telewizji francuskiej pokazały, jak przyszły kandydat na prezydenta robi z siebie widowisko, drąc skopiowany i powiększony banknot o nominale 10 euro, co miało pokazać, jakoby w ten sposób eliminował przyczynę wszystkich naszych problemów.
A przecież to nieprawda. Musimy jedynie podjąć pewien wspólny wysiłek na rzecz dobrej komunikacji. Prace zrealizowane w zakresie nadzoru, organizacji i opracowania przepisów, do której odniósł się pan przewodniczący, są znakomite. Wie Pan, że ma poparcie Parlamentu - sam Pan to bowiem powiedział. Mamy jednak do wykonania nie lada zadanie w odniesieniu dos tych z naszych współobywateli, którzy nie rozumieją przekazywanych komunikatów.
Każdego dnia nagłówki prasowe donoszą o coraz bardziej ponurych rozwiązaniach i nieprawdopodobnych sytuacjach. W piątek, kiedy byłem w terenie, jak mówimy w polityce, spotkałem się ze 100, może 150 osobami. Wszyscy zadawali to samo pytanie: Co się stanie z euro? Strach, jaki odczuwają nasi obywatele, nie współgra z działaniami - dobrymi działaniami - Europejskiego Banku Centralnego.
George Sabin Cutaş
Panie Przewodniczący! Po pierwsze chcę podziękować sprawozdawcy, panu Balzowi, za współpracę. Z zadowoleniem przyjmuję też fakt, że po wejściu w życie traktatu lizbońskiego Europejski Bank Centralny uzyskał status instytucji UE.
Po drugie, chcę podkreślić, że między gospodarkami w strefie euro istnieją znaczne rozbieżności makroekonomiczne, które wskazują na potrzebę ściślejszej harmonizacji polityki gospodarczej i walutowej. Pakt stabilności i wzrostu nie jest instrumentem adekwatnym przy rozwiązywaniu obecnego braku równowagi gospodarczej. Jednym z rozwiązań w tym impasie mogłaby być emisja obligacji rządowych na szczeblu UE. Taki mechanizm solidarności zapewniłby stabilne finansowanie państwom członkowskim w trudnej sytuacji, usprawniłby nadzór budżetowy i znacznie poprawiłby płynność. Jednolita waluta powinna być uzupełniona zacieśnianiem budżetu i wspólnym długiem długoterminowym.
Bezmyślne postępowanie naszych podmiotów finansowych przyczyniło się do kryzysu gospodarczego i finansowego. Ponadto ostatnie ataki spekulacyjne na niektóre państwa członkowskie utrudniają im zaciąganie pożyczek na międzynarodowych rynkach finansowych, co w rzeczywistości zagraża stabilności całej strefy euro. Dlatego uważam, że potrzebny jest stały mechanizm chroniący strefę euro przed atakami spekulacyjnymi. Obowiązkiem Komisji Europejskiej jest monitorowanie działalności obecnych agencji ratingowych i opracowanie struktury kredytowej agencji ratingowej na szczeblu EU.
Musimy również pamiętać, że działania oszczędnościowe podejmowane przez rządy krajowe mogą znacznie zmniejszyć szanse na naprawę gospodarki europejskiej. Dlatego potrzebny jest nam model zarządzania gospodarczego na szczeblu UE, który połączy w sobie konsolidację budżetową i tworzenie nowych miejsc pracy.
Komisja musi także zaproponować konkretne cele związane ze zmniejszaniem luki konkurencyjnej pomiędzy gospodarkami UE oraz, co nie mniej ważne, musi inwestować w ekologiczne źródła energii.
Sylvie Goulard
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Przede wszystkim dołączam do grona osób chwalących sprawozdawcę, który bardzo czytelnie opisał przedmiotowe zagadnienie.
W przedmiotowym sprawozdaniu podkreśla on innowacje, jakie wprowadza traktat lizboński. Dziękuję Panu, Panie Trichet, za ponowne przypomnienie tym z nas, którzy chyba nie uświadamiają sobie tego faktu - nawiasem mówiąc włącznie z tymi, którzy podpisali i ratyfikowali traktat - że traktat lizboński zawiera poważną innowację: dzięki niemu możemy prowadzić w tym Parlamencie publiczną debatę w sprawie reformy paktu stabilności.
Komisja, pod przewodnictwem komisarza Rehna, przygotowała zestaw wniosków, które zmierzają we właściwym kierunku i są dość odważne, szczególnie jeśli chodzi o zwiększenie dyscypliny poprzez uwzględnienie nierównowagi makroekonomicznej, o której wspomniał w swym sprawozdaniu pan Balz. Co więcej, pan Trichet kilkukrotnie wspomniał o "milowym kroku”, mianowicie o prawdziwym postępie w zakresie zarządzania.
Zgadzam się zupełnie z tym, co powiedział pan Gauzès. Kiedy rusza się w teren, można się zastanawiać, czy wnioski przedstawione we wrześniu przez Komisję mają jakieś znaczenie, czy nie należy brać pod uwagę roli obecnego kryzysu w dążeniu do jak największego postępu. Chcę tu podkreślić, że ci, którzy wymyślili euro, nie sądzili, że będziemy po prostu koordynować politykę gospodarczą w długiej perspektywie. Chodziło o unię polityczną, czyli o zdolność do podejmowania decyzji pod nadzorem Parlamentu.
Mnie osobiście w rozmowach z obywatelami uderza to, że państwa członkowskie - jeśli użyć metafory nawiązującej do ruchu drogowego - zachowują się tak, jakby były jednocześnie kierowcami i policjantami. Tak działa obecny system; innymi słowy jesteśmy jednocześnie kierowcą, osobą nakładającą kary i osobą nadzorującą pozostałych kierowców. Nie sądzę, by gdziekolwiek funkcjonował taki kodeks drogowy. Dlatego chcemy nieco podnieść kary i będziemy do tego dążyć. Dziękuję za przypomnienie nam, że zrobiliśmy to już w praktyce w odniesieniu do reformy nadzoru nad systemem finansowym w ogólnym interesie UE.
Sven Giegold
Panie Przewodniczący! Przede wszystkim w imieniu mojej grupy pragnę podziękować panu Balzowi za ducha współpracy przyświecającego naszym rozmowom. Mogliśmy poprzez zaproponowane sugestie przyczynić się do powstania jeszcze bardziej wyważonego sprawozdania. Okres 2009-2010 charakteryzował się podejmowaniem przez Europejski Bank Centralny środków nadzwyczajnych. W świetle tych nadzwyczajnych zdarzeń gospodarczych pragnę raz jeszcze podziękować panu Trichetowi za przyjęcie takich środków, zwłaszcza że nie zawsze były one pochwalane w samym EBC.
Przekonaliśmy się, że pakt stabilności i wzrostu jest niewystarczający. Potrzebna jest nam natomiast skuteczna koordynacja polityki gospodarczej, która uwzględnia nie tylko dług publiczny, ale także dług prywatny, i która zajmie się nierównościami gospodarczymi nie tylko w krajach borykających się z deficytem, lecz także w krajach dysponujących nadwyżką. Jeśli chodzi o ceny, musimy skoncentrować się nie tylko na cenach konsumpcyjnych, ale i na cenach nieruchomości, na ich fluktuacjach spekulacyjnych i na tworzeniu baniek finansowych.
Przede wszystkim zaś - o czym nieustannie mówimy - potrzebujemy wreszcie ram konkurencji podatkowej w Unii Europejskiej. Nie może być tak, że po stronie wydatków mamy olbrzymie programy oszczędnościowe, podczas gdy w poszczególnych państwach wciąż istnieje nieograniczona konkurencja podatkowa po stronie przychodów.
Niedopuszczalne - i niemożliwe do wytłumaczenie obywatelom - jest zwłaszcza to, że w sytuacji takiej, jak obecna ratujemy banki irlandzkie, nie korygując jednocześnie tamtejszej skandalicznie niskiej stawki podatku od osób prawnych, która obecnie wynosi 12,5 %, do standardowego poziomu w UE, czyli do 25 %. Musimy o tym mówić otwarcie.
Chcę także poprosić pana Tricheta o komentarz w dwóch sprawach: w kwestii przejrzystości, o której mowa w ust. 21 sprawozdania i w kwestii zabezpieczeń, o której mowa w ust. 39. Nie odniósł się Pan jeszcze do tych spraw. W imieniu wszystkich sprawozdawców i kontrsprawozdawców proszę o komentarz właśnie na ten temat.
Kay Swinburne
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Chcę pogratulować panu Balzowi jego sprawozdania. Jednak w sytuacji, kiedy euro codziennie boryka się z nowym kryzysem i kiedy do przetrwania niezbędne są nowe formy zarządzania, Europejskiemu Bankowi Centralnemu trudno jest stawiać euro na szali z zewnętrznymi problemami światowymi.
A to może właśnie stanowić problem. Dotychczas większość wielkich partnerów na arenie międzynarodowej potrafiła wspólnie szukać rozwiązań problemów dotyczących światowego kryzysu finansowego. Koordynacja w zakresie reformy przepisów dotyczących usług finansowych, szczególnie zaś w zakresie instrumentów pochodnych, jest bezprecedensowa. Kiedy jednak broni się nie międzynarodowych banków, lecz walut krajowych, istnieje duże ryzyko zerwania wielostronnej współpracy.
Jeżeli EBC chce przede wszystkim chronić euro, centralny bank amerykański - dolara, a Chińczycy - juana, stracimy wszyscy.
Od czasu swego powstania EBC wykonuje trudne zadanie równoważenia różnych kultur i metod w ramach polityki walutowej. Mam nadzieję, że mimo wielkiej presji wewnętrznej, EBC wykorzysta swe doświadczenie i zadba o współpracę wykraczającą poza UE, na szczeblu globalnym.
Jürgen Klute
Pani Przewodnicząca! Przede wszystkim chcę gorąco podziękować panu Balzowi za konstruktywną współpracę. Mogę jedynie podkreślić fakt, że mimo różnic w podejściu, nasza współpraca okazała się pozytywnym doświadczeniem.
Wielu ludzi sądziło - i chcę to ponownie podkreślić - że kryzys w strefie euro minął. Irlandia pokazuje, że tak nie jest. Tak jak poprzednio Europa z własnej inicjatywy oferuje swą pomoc rynkom finansowym. Państwa członkowskie UE wciąż muszą oferować swe obligacje skarbowe na bazarze rynków finansowych i próbują pozyskać sobie zaufanie spekulantów, przyjmując samobójcze pakiety oszczędnościowe. Podczas ostatniego weekendu widzieliśmy ponownie, do czego to prowadzi. Tym razem to nie Grecy, którzy rzekomo chcieli wszystkich oszukać, ale Irlandia - nasz ulubieniec - była zmuszona do poproszenia o podjęcie europejskich środków interwencyjnych, aby ratować swój system bankowy - system, który od dawna był świetnym przykładem deregulacji.
Tymczasem sektor finansowy czeka na kapitulację Portugalii, gdzie wciąż rosną stopy procentowe. Europejski Bank Centralny jest współodpowiedzialny za ten dramat. Nie zdołał bowiem, i wciąż mu się to nie udaje, wykorzystać euroobligacji jako cywilizowanej alternatywy dla tej ruletki. Podczas gdy pół Europy wychodzi z kryzysu, EBC stoi bezczynnie i patrzy, jak druga połowa popada w coraz większe ubóstwo i niepewność. Rujnujące cięcia w gospodarkach krajowych być może są po myśli europejskich tytanów inwestycyjnych i bankowych, ale nie pomagają ani Irlandii, ani unii walutowej, ani EBC.
Panie Prezesie Trichet! Proszę nie zwracać uwagi na uproszczone abecadło finansowe pani Merkel. Jeżeli chce Pan uratować unię gospodarczą i walutową, proszę nie lekceważyć roli europejskich obligacji skarbowych. Proszę wprowadzić euroobligacje, zanim spekulanci sięgną po kolejną ofiarę.
(Mówca zgodził się skorzystać z pytania zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Hans-Peter Martin
(DE) Pani Przewodnicząca! Chcę zapytać pana posła Klutego, jak można pogodzić jego propozycję dotyczącą europejskich obligacji skarbowych i euroobligacji ze stanowiskiem niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego w tych sprawach, oraz jakich spodziewa się on rezultatów postawienia takiego środka przed niemieckim Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym w Karlsruhe.
Jürgen Klute
(DE) Pani Przewodnicząca! Przyznaję, że trudno to ocenić. Nie mogę podać natychmiastowej odpowiedzi. Niewątpliwie sytuacja jest złożona, ale myślę, że sprawy zaszły już tak daleko, że jest możliwe jej ponowne przemyślenie. Przepraszam, ale nie jestem w stanie odpowiedzieć na to pytanie z marszu.
John Bufton
w imieniu grupy EFD - Pani Przewodnicząca! Z wielkim zainteresowaniem czytałem sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie sprawozdania rocznego EBC. W sprawozdaniu tym przyznano, że wielkie rozbieżności między państwami członkowskimi strefy euro przyczyniły się do obecnych problemów. Mowa w nim także o tym, że "nierówności te stanowią nie lada problem dla utrwalonych wzorców działania w sferze polityki pieniężnej w strefie euro” i że "kryzys finansowy w niektórych państwach strefy euro jest kwestią mającą duże znaczenie dla strefy euro jako całości” i stanowi odzwierciedlenie "nieprawidłowości w funkcjonowaniu strefy euro”.
Staram się usilnie dostrzec sens wzywania do większej koordynacji polityki gospodarczej w strefie euro. Naszym odruchem bezwarunkowym było zwiększenie zarządzania gospodarczego, ale do kryzysu finansowego w poszczególnych państwach doprowadziły ograniczenia związane z wymuszonym ujednoliceniem w połączeniu z ubocznymi powodami pozostającymi dotychczas poza naszą kontrolą. Być może system ten nie daje niezbędnej elastyczności gospodarczej i możliwości samostanowienia pomagającej rządom skutecznie rozwiązywać idiosynkratyczne problemy takie jak stopa inflacji.
W sprawozdaniu podkreślono ten aspekt, odnotowując że kryzys oraz następujące po nim interwencje i pakiety wsparcia gospodarczego "doprowadziły w niektórych państwach członkowskich do szeroko zakrojonych działań oszczędnościowych, które [...] silnie ograniczają możliwości reagowania przez rządy”.
Jednym z argumentów jest to, że nie da się utrzymać jednolitej waluty bez dalszego ujednolicania, które eliminuje różnice między państwami członkowskimi i ich poziomami zamożności. Każdy realista jednak wie, że to niemożliwe. To przeciwne ludzkiej naturze, która zgodnie z logiką powinna napawać się demokracją bez względu na niedogodności.
Czy strefa euro jest gotowa na przyjęcie Estonii w styczniu? Dziwi mnie stwierdzenie, że "przyjęcie euro przez Estonię wskazuje na status waluty euro” i sugestia, "że ten status zachęci (inne) państwa członkowskie do starań o przynależność do strefy euro”.
Ideologiczne trzymanie się euro spowoduje powrót problemów monetarnych tak w lepszych, jak i w gorszych czasach. Jednolita waluta sprawdza się tylko w środowisku ściśle federalnym. Jeżeli taki jest ostateczny cel Komisji, to jest to odwracanie kota ogonem.
Choć Wielka Brytania nie należy do strefy euro, odczuwamy skutki udziału w interwencjach i przez zagmatwaną ekonomię wewnątrz Unii czekanie na możliwość powiedzenia: "A nie mówiłem?” nie ma sensu. Ten moment już minął.
Hans-Peter Martin
(DE) Pani Przewodnicząca! Byłoby dobrze, gdyby sprawozdanie pana Balza przedstawiono z jednym zastrzeżeniem, a mianowicie zastrzeżeniem dotyczącym wspomnień. Uważam, że moglibyśmy się nauczyć o wiele więcej, gdyby pan Trichet przedstawił rozdział dotyczący lat 2008-2009 ze swojego punktu widzenia. Bez takiej wiedzy poruszamy się trochę po omacku i mamy powody, by sądzić, że istnieje wiele okoliczności pobocznych, których jesteśmy obecnie nieświadomi. Mimo to stwierdził Pan, Panie Trichet, że ponownie przedłużono długoterminowe działania finansowe. Może to dobrze. Historia pokaże, czy rzeczywiście był to taki dobry pomysł. Nie zawsze musimy od razu oskarżać Alana Greenspana.
Jest natomiast coś, co mnie niepokoi. Naszym obywatelom nie mówi się, na co faktycznie wykorzystywana jest pomoc na rzecz utrzymania płynności. Brak też przejrzystości, jeśli chodzi o sposób zmuszania Irlandczyków - bo zdaniem wielu tak to wygląda - do korzystania z tych rozwiązań. Wiemy, że Irlandia otrzymała już 130 miliardów euro, z czego 35 miliardów poszło na Hyporealestate, czyli na filię banku niemieckiego. Skąd teraz bierze się taka presja? Dlaczego nie mówimy, kim naprawdę są wierzyciele irlandzkich banków? Czy to moja polisa na życie w Allianz? Czy to niemieckie banki, jak się wciąż mówi? Jeżeli tak, to czy nie prowadzimy tu niewłaściwej debaty? Wówczas bowiem powinniśmy być wystarczająco uczciwi, by powiedzieć obywatelom, że to ich ratujemy, że to być może oni popełnili błąd polegający na inwestowaniu w Irlandię, w świat bankowości zbudowany na fałszywych fundamentach. W ten sposób oczywiście powstaje także pytanie, czy każdy irlandzki bank jest rzeczywiście niezbędny dla systemu. Dlaczego nie mamy odwagi, by pogodzić się z tym, że któryś musi upaść? Nie zawsze sprawdza się rozwiązanie, jak to w przypadku Leman Brothers. Musimy równo rozdzielić ryzyko, ponieważ duża część wcześniejszych zysków bez wątpienia trafiała do sektora prywatnego.
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Pani Przewodnicząca! Chcę przede wszystkim pogratulować sprawozdawcy znakomitej pracy, jaką wykonał. Ponieważ Parlament Europejski jest główną instytucją, poprzez którą Europejski Bank Centralny odpowiada przed obywatelami UE, cieszy mnie udział pana prezesa Tricheta w tej sesji plenarnej, a także fakt, że regularnie uczestniczy on w rozmowach z Komisją Gospodarczą i Monetarną.
Gospodarka finansowa ma charakter globalny. Także kryzys jest globalny. Właśnie dlatego również rozwiązania kryzysu muszą być globalne. Nie możemy ignorować faktu, że problemy gospodarcze i finansowe państw członkowskich wciąż pod każdym względem wpływają na euro. W tej mierze również zgadzam się ze sprawozdawcą. Niestety UGW nie przestrzega wszystkich zasad paktu stabilności i wzrostu ani też nie egzekwuje ich przestrzegania przez państwa członkowskie. Dlatego mówimy o wzroście długu publicznego i dlatego obserwujemy nową falę kryzysu, który jest kryzysem związanym z długiem publicznym.
Wierzę, że kwestia niezależności EBC i jego odpowiedzialności za podejmowanie decyzji zostanie rozwiązana pomyślnie i że w połączeniu z programem reform mającym na celu stworzenie udanej unii gospodarczej wzmocni to Unię Europejską i strefę euro. Jestem pewien, że potrafimy wyciągnąć wnioski z kryzysu i z naszych błędów, i że kryzys otworzy przed nami nowe możliwości.
Robert Goebbels
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Euro ma problemy, ale która waluta wymienialna nie przeszła kryzysu systemowego spowodowanego szaloną sytuacją finansową?
Dług publiczny to poważny problem. Wzrost deficytów publicznych wynika jednak z publicznej interwencji w sytuację banków prywatnych, a także z potrzeby ożywienia gospodarki. Kryzys finansowy rozprzestrzenił się gwałtownie na gospodarkę realną, prowadząc do ostrego pogorszenia koniunktury i bezrobocia.
Wygląda na to, że świat szalonych finansów nie wyniósł z tej sytuacji żadnej nauki. Wall Street i City nadal spekulują na rynkach walutowych i na krótkiej sprzedaży instrumentów CDS, których nawet nie mają. Stopy dyskontowe w odniesieniu do państw, które mogą nie być w stanie spłacić długów, muszą zostać podniesione poprzez pośrednie wprowadzenie polityki oszczędnościowej, która jeszcze bardziej utrudni odbudowę ich gospodarki.
Europejska solidarność okazywana jest z trudem i oszczędnie. Interwencja w Grecji oznacza przede wszystkim interwencję w banki francuskie i niemieckie, posiadające znaczne portfolio greckich długów. Pomoc udzielona Irlandii to przede wszystkim interwencja w banki brytyjskie i niemieckie, które bardzo by ucierpiały na skutek upadku banków irlandzkich.
Fakt, że kurs euro jest zmienny, nie oznacza, że wspólna waluta jest słaba. Natomiast odzwierciedla to napięcia na rynkach, zwłaszcza w obliczu wojny walutowej między Ameryką a Chinami.
Od początku roku Chiny nie pożyczają w dolarach, natomiast dolary sprzedają. Sytuacja podatkowa w Stanach Zjednoczonych jest gorsza niż w Europie. Oprócz federalnych deficytów publicznych istnieją ogromne deficyty prywatne. Czterdzieści osiem z 50 amerykańskich stanów ma deficyt budżetowy.
Pan Van Rompuy mówił, że euro walczy o przetrwanie. Nie miał racji. Euro, ten synonim stabilności, o którym dopiero co mówił pan Trichet, przetrwa dłużej niż pan Van Rompuy, gdyż Unia i jej struktura wspierająca, Eurogrupa, to najważniejsza jednostka gospodarcza w świecie. Mimo prawdziwych problemów, na które Europa reaguje z ciągłym wahaniem, należy podkreślić, że na arenie światowej 27 państw UE to największy eksporter i importer towarów oraz największy eksporter usług.
Mamy najbardziej wypłacalny rynek wewnętrzny na świecie. Co więcej europejskie firmy eksportują dwa razy tyle na rynku wewnętrznym, co na rynkach światowych. Unia jest głównym celem bezpośrednich inwestycji państw trzecich. Firmy w Unii są posiadaczami największych inwestycji kapitałowych na świecie.
Unia, zamieszkała przez 500 milionów obywateli, tj. 7 % ludności świata, wytwarza 30 % produktu światowego brutto. Stany Zjednoczone wytwarzają 25 %, Japonia 8 %, a Chiny 8 % produktu światowego.
Unia Europejska, która zapewnia także 55 % pomocy rozwojowej na świecie, mogłaby mieć większe znaczenie, gdyby nasi liderzy mieli trochę więcej odwagi politycznej, gdyby korzystali z siły Europy.
Na zakończenie powiem tylko, że finanse międzynarodowe potrzebują ścisłych i przejrzystych ram. Musimy pracować razem nad rozwiązaniem naszych problemów.
Sophia in 't Veld
Pani Przewodnicząca! Jak powiedział poseł Gauzès, niektórzy nie cierpią euro, widzą w nim przyczynę wszelkiego zła i cieszą się perspektywą upadku strefy euro. Ludzie ci są jednak w błędzie i żyją w przeszłości. Obecne problemy nie są spowodowane przez euro. Przeciwnie, euro chroni nas przed głębszymi problemami. Potrzebujemy wspólnej waluty, ale także właściwego zarządzania strefą euro. Luźna współpraca na bazie jednomyślności już nie wystarczy.
Szanowni Posłowie! Płyniemy statkiem, w którym powstała wielka dziura, musimy się więc ratować. Jednak rządy krajowe wciąż zdają się uważać, że wystarczy powołać grupy zadaniowe i grupy robocze, rozmawiać o możliwości dążenia do bliższej współpracy, a następnie z niej rezygnować. Dobra wiadomość jest taka, że w przypadku Irlandii zdają się działać bardziej zdecydowanie i szybciej, gdyż szybkie działanie jest potrzebne i mile widziane. Nie chodzi tylko o ratowanie pojedynczych państw; chodzi o wiarygodność strefy euro. Świat sprawdza nasze możliwości.
Czy chcemy i możemy działać? Zaufanie świata do strefy euro jest niezbędne dla stabilności naszej waluty. Posiadanie przez nas pieniędzy zależy od zaufania, jakim darzą nas inni. Dlatego nakłaniam polityków krajowych, by przestali się bawić w populizm i publicznie targać banknoty euro i zachęcam, by zamiast tego poczuli się odpowiedzialni za naszą wspólną walutę.
Na koniec słowo o działaniach oszczędnościowych. Mocno się je krytykuje, a niektórzy mówią nawet, że zniszczą one gospodarkę. Oczywiście musimy działać rozważnie, ale środki te są niezbędne do uzdrowienia finansów publicznych w długiej perspektywie i stanowią także oznakę solidarności państw w strefie euro. Myślę, że powinniśmy mówić nie tylko o wydatkach, ale także o przychodach, ponieważ również w tym obszarze reformy - czy to na rynku pracy, rent i emerytur, czy też ubezpieczeń społecznych - są niezbędne i od dawna potrzebne.
Peter van Dalen
(NL) Pani Przewodnicząca! Od czasu wprowadzenia euro Europejski Bank Centralny nie doświadczył roku tak obfitego w wydarzenia jak rok 2009. Walka z kryzysem wymagała i nadal wymaga wiele wysiłku. Uważam, że powinniśmy przyjąć lepsze i bardziej zdecydowane podejście do tej walki. Ustanowienie europejskiego funduszu pomocowego nie jest rozwiązaniem strukturalnym. Nadal będziemy mieć wielkie zadłużenie, którego kraje takie jak Grecja czy Irlandia nigdy nie zdołają spłacić. Pomocna może być jednak ścisła dyscyplina budżetowa i towarzyszące jej automatyczne kary. Na szczęście pan Balz mówi o tym wyraźnie w swym sprawozdaniu. Takie samo podejście powinna przyjąć Rada w kontekście dostosowania paktu stabilności i wzrostu. Jeżeli mamy pokonać kryzys, konieczne są cięcia. Większość posłów w tym Parlamencie powinna zastosować zasadę cięć także w budżecie UE. Przyjęcie budżetu zwiększonego o 2,9 % jest już bardzo dużym kompromisem. Żaden obywatel nie zrozumie, dlaczego Parlament chce wciąż więcej i dlaczego dąży do kolejnych kompromisów, więc tego nie róbmy!
Jaroslav Paška
(SK) Pani Przewodnicząca! Z opublikowanego przez agencję Reutera protokołu z negocjacji pomiędzy ministrami finansów strefy euro przeprowadzonych na początku września bieżącego roku wynika, że powiedział Pan, Panie Trichet, iż nie zgodziłby się Pan na przyjęcie Słowacji do strefy euro, gdyby Pan wiedział, że Słowacja nie zgodzi się na udzielenie dobrowolnej pomocy finansowej rządowi greckiemu. Wspomniany projekt miał na celu ochronę wielkich instytucji finansowych przed ogromnymi stratami wynikającymi z niezdolności Grecji do spłaty jej długów i, na ile pamiętam, wyraźnie uznał Pan to działanie za manifestację dobrowolnej solidarności.
Panie Prezesie! Być może wśród codziennych sprawi dotyczących miliardów euro, umknęło Pana uwadze, że kwota, jaką otrzymuje Pan co miesiąc za pełnienie swej funkcji, wystarczyłaby na pokrycie miesięcznych kosztów utrzymania niemal 100 rodzin w moim kraju.
Panie Prezesie Trichet! Jeżeli naprawdę myśli Pan, że rodziny, które żyją za 600-700 euro miesięcznie albo emeryci, którzy utrzymują się za 300 euro miesięcznie, powinni jeszcze bardziej zmniejszyć codzienne spożycie artykułów żywnościowych, aby Pana koledzy z banków i funduszy finansowych utrzymali swe zyski, mogli wypłacać wysokie premie i dogadzali sobie jeszcze większą ilością kawioru, to proszę nie nazywać tego solidarnością.
Wiem, że sytuacja w Europie jest bardzo złożona, ale Słowacja na pewno nie jest krajem, który miałby Pan prawo krytykować.
Elisa Ferreira
(PT) Pani Przewodnicząca! Interwencja w Irlandii dowodzi ostatecznie, że UE, zanim zajmie się innymi sprawami, powinna opracować wspólne rozwiązanie dla europejskich banków, szczególnie tych dużych. W praktyce rozmawiamy dziś otwarcie o upadku państw, a wciąż nie mamy wyraźnej propozycji rozwiązania na rzecz europejskich banków.
Interwencja w Grecji oraz dalszy bieg wydarzeń pokazują, że Europie potrzebne są europejskie rozwiązania, a rozwiązanie zaproponowane do tej pory opiera się zasadniczo na dwustronnej pomocy, gdzie każdy kraj poddawany jest osądowi partnerów w świetle kryteriów, które nie są ani wyraźne, ani stabilne. Europejski Bank Centralny (EBC) jest w tej sytuacji kotwicą i wypełnia niektóre braki, szczególnie te dotyczące podatności długu państwowego na sytuację. Nie popełniajmy błędu: w dłuższej perspektywie takie postępowanie nie jest możliwe.
Dlatego chcę zadać prezesowi EBC następujące trzy pytania. Po pierwsze, jakie jest stanowisko EBC w kwestii stabilnego modelu budowy systemu prawdziwej solidarności między państwami członkowskimi w odniesieniu do długu państwowego? Jest nam to potrzebne i nie powinniśmy odmawiać zmierzenia się z rzeczywistością. Po drugie, jakie różnice, o ile potrafimy je określić, skłoniły EBC do tego, by nie wdrożyć wszystkich zaleceń zawartych w sprawozdaniu sporządzonym przez grupę zadaniową pana Van Rompuya? Po trzecie, czy EBC wierzy, że UE może przetrwać w obliczu rosnących rozbieżności w zakresie wzrostu poszczególnych państw członkowskich, bez wspólnego instrumentu, który przywróciłby konwergencję tych strategii wzrostu?
Seán Kelly
(GA) Pani Przewodnicząca! Jako poseł z Irlandii nie mogę powiedzieć, abym był zbyt dumny z bieżących wydarzeń w moim kraju. Jestem jednak pewien, że nasi obywatele chcą zrobić wszystko, co tylko konieczne, by naprawić sytuację.
A aby naprawić sytuację w Irlandii, potrzebne są dwa elementy. Po pierwsze, w krótkiej perspektywie musieliśmy niestety zwrócić się o pomoc do EBC i MFW. Po drugie, co ważniejsze, struktura nadzorcza władz w Europie musi działać skutecznie, tak aby w przyszłości nie powtarzały się milutkie relacje między kombinującymi bankami, ospałymi prawodawcami i słabymi rządami. Po trzecie, chcę prosić ludzi o zostawienie w spokoju podatku od osób prawnych, ponieważ po pierwsze jest to kwestia pomocniczości, po drugie inne kraje w UE mają podobne stawki, a po trzecie - pogorszyłoby to już obecnie bardzo trudną sytuację w Irlandii.
(GA) Wiem więc, że ludzie w Irlandii są gotowi podjąć się tego zadania i że wydarzenia przybiorą korzystny kierunek.
Proinsias De Rossa
Pani Przewodnicząca! Komisarz Rehn i prezes Trichet podali nam dziś więcej informacji niż rząd Irlandii, który od wielu miesięcy wprowadzał nas w błąd i okłamywał. Bardziej zależało mu bowiem na obronie własnego dziedzictwa historycznego niż na ochronie przyszłych środków utrzymania naszych obywateli oraz faktycznie waluty Irlandii i Europy.
Dziś apeluję do komisarza Rehna i do prezesa Tricheta, by zadbali o uwzględnienie w terminarzu pomocy oraz w celach dotyczących deficytów i zadłużenia założeń społecznych UE, a także potrzeby zapewnienia Irlandii możliwości wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy.
Czy potwierdzicie Panowie także, że w pełni rozumiecie, iż podniesienie podatku od osób prawnych w Irlandii z 12,5 % nie jest lekarstwem na irlandzki kryzys ani tak naprawdę na obecny kryzys w Europie, a może nawet doprowadzić do wyniszczenia irlandzkiej gospodarki i rynku pracy?
Olle Schmidt
(SV) Pani Przewodnicząca! Chcę bardzo podziękować panu Trichetowi i panu Rehnowi za bezwzględnie znakomitą pracę w tych burzliwych czasach. Do obu panów mam bardzo konkretne pytanie. W moim kraju, który nie należy do strefy euro, trwa obecnie następująca dyskusja: "To właśnie mówiliśmy, głosując przeciwko wprowadzeniu euro w roku 2001. To dowód, że mieliśmy rację - euro się nie sprawdza”.
Takie stwierdzenie jest oczywiście błędne. Dlatego mam do obu panów pytanie. Uważam, że jest to pytanie kluczowe i że w tej kwestii obaj panowie ponoszą zasadniczą odpowiedzialność: Dlaczego Europa i strefa euro popadły w takie trudności? Czy dlatego, że strefa euro i wspólna waluta mają problemy? Czy raczej dlatego, że w poszczególnych krajach, takich jak: Irlandia, Portugalia, Hiszpania i Grecja mamy szereg polityków, którzy nie sprostali swemu zadaniu? Panowie! Musicie to wyjaśnić. W przeciwnym bowiem razie nie będę mógł wytłumaczyć tego obywatelom mojego kraju.
Joe Higgins
Pani Przewodnicząca! Chciałbym zadać pytanie panu Trichetowi. Dlaczego, jako prezes EBC, całkowicie skapitulował Pan wraz z Komisją Europejską wobec działania spekulantów i rekinów na międzynarodowych rynkach finansowych? Pozwoliliście im zasiać panikę na rynkach w związku z kryzysem w Irlandii - panikę, której celem jest skłonienie was do interwencji na rzecz ratowania zagrożonych miliardów spekulujących właścicieli obligacji. Ponieważ zagrozili wam oni, że następnie zabiorą się za Portugalię i Hiszpanię, Pan, Panie Prezesie, i pan komisarz Rehn całkowicie poddaliście się samozwańczej, bezimiennej i nieodpowiedzialnej dyktaturze rynku.
Czy mogę prosić o uzasadnienie? W Irlandii prywatni spekulanci i właściciele obligacji obracają dziesiątkami miliardów w prywatnych transakcjach z prywatnymi deweloperami i bankierami dla własnego zysku, a kiedy odnoszą porażkę, Panowie wspierają żałosny rząd irlandzki, obarczając ludzi pracujących, emerytów i ubogich kosztami tego hazardu. Teraz posyłacie tam MFW, by niczym oddziały szturmowe, zmusił Irlandczyków poprzez neoliberalny kapitalizm do poniesienia kosztów.
Moralnie, i pod każdym innym względem, nie powinni oni za to płacić i muszą stawić opór temu zgubnemu atakowi na swe usługi, poziom życia i demokrację.
Gerard Batten
Pani Przewodnicząca! Moich wyborców w Londynie po prostu nie stać na to, by każda rodzina oddała kwotę 288 funtów szterlingów na rzecz wkładu w siedmiomiliardową interwencję w Irlandii. Irlandczycy są winni swego własnego niepowodzenia: ich rząd źle zarządzał gospodarką i napędzał boom mieszkaniowy nieadekwatny do rzeczywistej sytuacji. Najgorsze jednak jest to, że przystąpił do jednolitej waluty.
Pierwszym krokiem do rozwiązania ich problemów jest opuszczenie strefy euro. Irlandia postanowiła jednak poddać się zarządzaniu finansowemu UE. Natomiast im później nastąpi odejście od euro, tym gorsze będą jego konsekwencje. To samo dotyczy oczywiście Portugalii, Włoch, Hiszpanii, Grecji i na pewno innych. Jedynym słusznym posunięciem byłego już na szczęście rządu laburzystów było utrzymanie Wielkiej Brytanii poza strefą euro. Rząd koalicyjny powinien przestać dopłacać do przedsięwzięć skazanych na niepowodzenie.
Mairead McGuinness
Pani Przewodnicząca! Pan poseł Batten ma rację. Rząd irlandzki potwornie źle rządził krajem i dla Irlandczyków przykre jest to, że są przedmiotem debaty w Parlamencie w tych szczególnych okolicznościach. W tej sytuacji potrzebujemy jednak solidarności. Być może pan Batten nie rozumie tego słowa ani tego, że Irlandia potrzebuje Anglii, tak jak Anglia Irlandii i jej gospodarki.
Jesteśmy wzajemnie powiązani. Nie zapominajmy o tym.
Czy mogę zadać kilka pytań? W tych emocjonujących czasach musimy zachować zimną krew i dbać o wyraźne informacje.
'
Jak wyglądają wyniki bankowych testów warunków skrajnych teraz, gdy irlandzkie banki wydają się całkowicie przeciążone i zestresowane?
Druga kwestia dotyczy EBC i jego mandatu. Wspomniano o tym chyba w uwagach wstępnych, gdyż między wszystkimi bankami istnieją wzajemne relacje. Banki z Niemiec i Francji, jak i z innych krajów, które inwestowały w banki irlandzkie, muszą przemyśleć, co zrobiły i dlaczego.
I wreszcie obecnie w Irlandii brakuje również stabilności politycznej. Niestety konieczne jest przeprowadzenie tam wyborów powszechnych.
Liisa Jaakonsaari
(FI) Pani Przewodnicząca! Robert Schuman, założyciel UE, powiedział, że Unia Europejska rozwinie się poprzez szereg kryzysów, a teraz rozwój ten może być szybki, ponieważ kryzysów mamy sporo. To ogromne wyzwanie dla systemu politycznego tak w Unii Europejskiej, jak i w państwach członkowskich.
Trzeba powiedzieć, że problemy Irlandii wynikają częściowo z faktu, że kraj ten ma słaby rząd. Establishment polityczny musi teraz uważać, by lekarstwo nie okazało się bardziej szkodliwe niż choroba. Przedstawiciel Grupy Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego powiedział tu na przykład, że stawka podatku od osób prawnych w Irlandii powinna zostać podniesiona do poziomu UE, a to mógłby być śmiertelny cios dla Irlandii, dla jej wzrostu i rynku pracy. Chodzi bowiem o odzyskanie pieniędzy w formie wzrostu i zatrudnienia, a nie o ukaranie tego kraju. Musimy Irlandii pomóc, a nie wymierzać kary.
Wolf Klinz
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie Prezesie Trichet! Wiemy, że głównym zadaniem Europejskiego Banku Centralnego jest zapewnienie stabilności walutowej, a cel ten najlepiej osiągnąć poprzez niezależność polityczną. Zawsze podzielaliśmy ten pogląd.
Kryzysy minionych dwóch lat pokazały, że stoi przed Państwem kolejne zadanie polegające na zapewnieniu stabilności rynków finansowych i systemu finansowego. To zadanie także wykonują Państwo bardzo profesjonalnie i przekonująco. W tym celu jednak musieliście zaakceptować wspólne jarzmo z zainteresowanym rządami. Innymi słowy, nie mieli Państwo możliwości działania z pełną niezależnością polityczną, musieli Państwo natomiast współpracować z rządami.
Chciałbym wiedzieć, jak konkretnie chcą Państwo określić tę rolę w przyszłości, aby po pierwsze, zapewnić sobie niezależność, a po drugie, nadal wykonywać to zadanie w sposób właściwy, aby rządy nie wykorzystywały tej okazji do podważenia niezależności EBC.
Ilda Figueiredo
(PT) Pani Przewodnicząca! Nierówności i różnice między gospodarkami w strefie euro zaostrzają się mimo wszelkich obietnic i wniosków. Powstaje zatem pytanie, czy nie uważa Pani, że nadszedł czas na przegląd polityki. Czy nie widzi Pani, że naleganie na to, by kraje o słabej gospodarce ściśle przestrzegały irracjonalnych kryteriów paktu stabilności i wzrostu, prowadzi do większych różnic, nierówności, bezrobocia i ubóstwa?
Czy nie uważa Pani, że czas zwrócić uwagę na równowagę społeczną? Przykładem może być sytuacja w Portugalii, gdzie robotnicy mają w tym tygodniu urządzić strajk generalny, by zaprotestować przeciwko tzw. polityce oszczędności, która oznacza cięcia płac i cięcia w inwestycjach, i która spowoduje jeszcze głębszą recesję. Czy nie uważa Pani, że czas na zmianę polityki i na priorytetowe potraktowanie równowagi społecznej oraz na tworzenie mechanizmów solidarności, szczególnie...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Olli Rehn
Pani Przewodnicząca, Szanowni Posłowie! Przede wszystkim dziękuję za tę bardzo poważną debatę.
Pani poseł Jaakonsaari powiedziała, że Unia Europejska zawsze rozwijała się poprzez kryzysy. To w dużej mierze prawda i jest tak także tym razem, kiedy to w krótkiej perspektywie musimy działać jak strażacy i gasić szalejące obecnie pożary, które zagrażają finansowej stabilności Europy. Obecnie pracujemy głównie w Irlandii w celu zapewnienia stabilności gospodarki europejskiej. Jednocześnie próbujemy jednak budować w Europie długoterminową strukturę nadzoru, która rzeczywiście wzmocni unię gospodarczą, a także unię walutową, która obecnie jest już mocna dzięki prężnej i prawdziwej unii gospodarczej. To zaś oznacza dążenie do pierwotnego celu na rzecz unii gospodarczej i walutowej.
Oba te zadania są ważne i nie możemy pozwolić sobie na ich zaniedbanie. Musimy natomiast jak strażacy gasić pożary lasów, a jednocześnie budować nową architekturę Europy na rzecz lepszych uregulowań dotyczących rynków finansowych i bardziej skutecznego funkcjonowania unii gospodarczej.
Irlandia ma trudności. Pani poseł Jaakonsaari wie, że w Finlandii mamy powiedzenie, które można by z grubsza przetłumaczyć tak: "pomóż mężczyźnie w biedzie, a nie w dostatku”; oczywiście dotyczy to również kobiet. Teraz musimy zachować zimną krew i próbować wesprzeć Irlandię w trudnościach. I to nie tylko dla samej Irlandii, ale także dla gospodarczej stabilności Europy, abyśmy nie stłamsili pierwszych oznak naprawy gospodarczej. Musimy umożliwić europejskiej gospodarce trwały wzrost i zatrudnienie. To właśnie sedno sprawy: trwały wzrost europejskiej gospodarki i zatrudnienie.
Dziękuję Państwu za treść tej debaty. W rzeczy samej zgadzam się z panem posłem Gauzèsem, że musimy lepiej wyjaśnić, dlaczego robimy to, co robimy, i musimy uspokoić naszych obywateli. Czasy są bowiem trudne i niepewne. Obywatele są podatni na zdenerwowanie i błędne informacje, więc musimy odpowiednio informować o stojących przed nami wyzwaniach. Parlament Europejski i Państwo, jako przedstawiciele obywateli, macie tu do odegrania kluczową rolę.
Nie chodzi o to, by szukać winnych. Chodzi o to, by wzmocnić strukturę Europy, która chroni obywateli przed znacznie gorszymi konsekwencjami. Mówienie o dekonstrukcji europejskiego projektu jest nieodpowiedzialne. Bez Unii Europejskiej i jej tarczy ochronnej wszystkie państwa członkowskie byłyby w znacznie trudniejszej sytuacji. Euro jest i będzie kamieniem węgielnym UE; stanowi bowiem nie tylko techniczny układ walutowy, ale zasadniczy projekt polityczny Unii Europejskiej. Dlatego musimy dołożyć starań, dołożyć wysiłków, by chronić i wzmacniać konstrukcję Europy.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że pani poseł Goulard wspomniała o bardzo ważnej rzeczy, odwołując się do pierwotnego celu tych, którzy tworzyli unię gospodarczą i walutową: potrzebny jest nam bardzo silny wymiar polityczny, wręcz unia polityczna. Lepiej może o tym zaświadczyć prezes Trichet, ponieważ uczestniczył w tamtych wydarzeniach, ale ja zgadzam się z takim poglądem. Dlatego w naszym pakiecie legislacyjnym, który jest obecnie w Państwa rękach, jak i w rękach Rady, chcemy uzupełnić silną unię walutową poprzez utworzenie w końcu prawdziwej i silnej unii gospodarczej. Moim zdaniem czas najwyższy, by UGW skoncentrowała się na komponencie gospodarczym, o to bowiem chodzi w pakiecie legislacyjnym w sprawie wzmocnienia zarządzania gospodarczego.
komisarz - (w odpowiedzi na wystąpienie posła De Rossy, który przemawiał przy wyłączonym mikrofonie) Pani Przewodnicząca! Jak Pani wie, jestem gotów spotkać się z irlandzkimi posłami do PE w celu omówienia kwestii dotyczących Irlandii, ale dzisiejsza debata - bez względu na to, jak ważna i trudna jest obecnie sytuacja w Irlandii - dotyczy EBC i sprawozdania Parlamentu w sprawie EBC.
W tej dyskusji padło tak wiele pytań dotyczących Irlandii, że nie sposób na nie wszystkie odpowiedzieć. Jak powiedziałem, chętnie spotkam się z irlandzkimi posłami do PE i mam nadzieję, że zdołamy spotkać się jutro, tak abyśmy mogli omówić te kwestie bardziej szczegółowo.
Jean-Claude Trichet
Przede wszystkim pragnę powiedzieć, że zadane pytania są bardzo ważne i szczegółowo odnoszą się do wszystkich tak istotnych dziś kwestii.
Odpowiem jednocześnie wielu posłom do PE, gdyż szereg zadanych tu pytań dotyczył tych samych spraw.
Po pierwsze, chcę powtórzyć, że naszym zadaniem jest dbałość o walutowy komponent UGW, o unię walutową. Darzymy sympatią komponent gospodarczy, unię gospodarczą, ale jesteśmy odpowiedzialni za komponent walutowy. Obywatele Europy, poprzez parlamenty, które opowiedziały się za Traktatem UE, polecili nam dbałość o stabilność cen. To jest nasz mandat. Mamy niezależność w celu zapewnienia 330 milionom obywateli stabilności cen.
Jak przed chwilą wyjaśniłem, zapewniamy stabilność cen zgodnie z naszą definicją, która wpisała się w najlepszą definicję na świecie, i pozwolę sobie zauważyć, że nasza definicja stabilności cen wydaje się być obecnie wyznacznikiem globalnym. Od ponad 12 lat istnienia euro zapewniamy stabilność cen i według wszelkich dostępnych nam informacji będziemy wiarygodni przez kolejne dziesięć lat.
Chcę zatem, aby mnie dobrze zrozumiano, gdyż - jak powiedział komisarz Olli Rehn - wiele zadanych pytań dotyczy unii gospodarczej, która oczywiście jest częścią UGW, ale my nie odpowiadamy za unię gospodarczą. Mamy swoje pomysły, mamy zalecenia, mamy diagnozy i analizy, do których jeszcze wrócę.
Moja druga ważna uwaga: na szczeblu globalnym doświadczamy najgorszego kryzysu od czasów drugiej wojny światowej. Gdybyśmy nie zareagowali szybko i odważnie - zarówno banki centralne, włącznie z EBC, jak i rządy - doświadczylibyśmy kryzysu najgorszego nie od czasów drugiej wojny światowej, ale od czasów pierwszej wojny światowej, ponieważ doszłoby do wielkiej depresji, a uniknięcie wielkiej depresji na szczeblu światowym wymagało ogromnego wysiłku rządów i parlamentów.'
Z naszej własnej analizy wynika, że ryzyko podatnika, które wiązało się z dążeniem do uniknięcia dramatycznej depresji jest pod względem PKB mniej więcej takie samo po obu stronach Oceanu Atlantyckiego i wynosi około 27 % PKB. Nie wykorzystano go oczywiście w kontekście wydatków, a tym bardziej strat, jeśli mogę tak powiedzieć, ale i tak jest to ogromny wysiłek. W przeciwnym bowiem razie doszłoby do dramatycznego kryzysu. Oznacza to oczywiście, że światowe finanse i światowa gospodarka są niezwykle kruche i że na szczeblu światowym musimy szukać sposobów, by tę wrażliwość wyeliminować.
Nie jest to jednak kryzys europejski. Europa, zarządzanie gospodarcze UE odczuwają natomiast reperkusje kryzysu światowego. Dokładnie te same rozważania i poszukiwania rozwiązań prowadzi się w USA czy w Japonii, by wspomnieć tylko te dwie spośród rozwiniętych gospodarek. One także mają poważne problemy. Nie zamieniajmy uzasadnionej refleksji nad tym, jak lepiej zarządzać największymi zaawansowanymi gospodarkami w krytykę euro, które, jak powiedziałem, funkcjonuje zgodnie z oczekiwaniami.
Chcę także powiedzieć w odniesieniu do finansów i sytuacji budżetowej największych zaawansowanych gospodarek, że - jak mówił pan Goebbels - Europa jako całość, a UE w szczególności, jest pod względem deficytu budżetowego w lepszej sytuacji niż Japonia czy USA. Mówimy tu może o około 6 %, może nawet mniej, jako o skonsolidowanej sytuacji budżetowej na przyszły rok, podczas gdy we wspomnianych dwóch zaawansowanych gospodarkach rząd wielkości deficytu wynosi dziesięć, a może i więcej.
Mówię to także po to, byśmy mieli pojęcie o skali ważności. Mamy do czynienia ze złym zachowaniem części krajów, które stwarzają problemy u siebie, powodując brak stabilności finansowej. Nie chodzi tu o euro. Chodzi o brak stabilności finansowej wynikający ze złej polityki budżetowej, oczywiście w interakcji z rynkami, która zawsze zachodzi, gdyż funkcjonujemy w gospodarce rynkowej. Zasadniczo z naszej diagnozy wynika, że tym, co nie było normalne w funkcjonowaniu Europy, było słabe zarządzanie, słabe zarządzanie unią gospodarczą.
Z przykrością stwierdzam, że nie jest to dla mnie zaskoczeniem, gdyż pakt stabilności i wzrostu jest od samego początku niesłusznie krytykowany. Muszę przypomnieć, że sam zdawałem przed Parlamentem sprawę z naszej batalii, gdyż najważniejsze kraje chciały ten pakt zniweczyć albo przynajmniej znacznie go osłabić. Muszę niestety powiedzieć, że były to największe kraje strefy euro, podczas gdy małe i średnie kraje opierały się tej tendencji. Miało to miejsce w roku 2004 i 2005. Pamiętają Państwo, że była to zacięta walka, która trafiła do Trybunału Sprawiedliwości, a Komisja - którą muszę tu pochwalić - zajęła zdecydowane stanowisko, bardziej zdecydowane niż Rada, a my w pełni popieraliśmy Komisję. Muszę Państwu o tym przypomnieć.
Otrzymałem także szereg pytań dotyczących tego, o co konkretnie apelujemy na tym etapie. Mówiliśmy już, kiedy Komisja prezentowała swój wniosek, że uważamy go za niewystarczający.
Biorąc pod uwagę nasze odczucia, biorąc pod uwagę nasze spostrzeżenia na temat funkcjonowania całej Europy zarówno UE-27, jak i jej strefy euro złożonej z szesnastu (a od jutra z siedemnastu) państw, uznaliśmy, że pierwszy wniosek Komisji był zbyt słaby, jeśli chodzi o automatyzm i rygor zarządzania, zarówno w odniesieniu do nadzoru budżetowego, jak i do wskaźników konkurencyjności, do nierówności.
Zatem, wobec obecnego stanu wniosku przedstawionego przez Radę, który jeszcze bardziej osłabia wniosek Komisji, nie możemy Państwu, Szanowni Posłowie, powiedzieć nic innego, jak to, że ufamy, że sprostamy wymogom sytuacji. A sytuacja wymaga bardzo silnego nadzoru, bardzo silnego zarządzania.
W roku 2005 w imieniu Rady Prezesów powiedziałem, że nie zadowala nas wcale ówczesne stanowisko Rady, które zostało ostatecznie przyjęte.
Nie będę kontynuował tego tematu, gdyż będę miał wiele okazji, by rozmawiać z Parlamentem. Odnotowałem oczywiście uwagę pani poseł Goulard na temat bardzo wielkiego wysiłku podjętego przez Parlament, Radę i Komisję w celu wypracowania wspólnego stanowiska Europy. Ponownie jednak nasze zdanie w tej sprawie jest bardzo wyraźne.
Teraz chciałbym poświecić minutę kwestii komunikacji. Oczywiście musimy nieustannie naszą komunikację usprawniać. Staramy się. Powiem tylko, że jeśli chodzi o nas, to podajemy bardzo wyraźną definicję stabilności cenowej, która pozwala każdemu rozsądzać, czym zajmujemy się na bieżąco, w czasie rzeczywistym.
Chcę też powiedzieć, że byliśmy pierwszym dużym bankiem centralnym, który wprowadził konferencje prasowe organizowane natychmiast po posiedzeniu Rady Prezesów. Jako pierwsi opublikowaliśmy też oświadczenie wstępne, będące naszą diagnozą sytuacji. Staramy się więc zachować jak największą odpowiedzialność w kwestii komunikacji.
Jedyną rzeczą, której nie robimy, jest publikowanie indywidualnego stanowiska poszczególnych członków Rady Prezesów. Uważamy, że bardzo ważne jest, aby w przypadku instytucji odpowiadającej za walutę szesnastu państw zjednoczonych w Europie, które pomimo wszystko są państwami suwerennymi, to Rada Prezesów występowała jako słuszny podmiot w odniesieniu do naszych decyzji.
Zadano tu szereg bardzo ważnych pytań. Nawiążę tylko do spostrzeżenia, że jesteśmy odpowiedzialni za komponent walutowy, ale chociaż komponent gospodarczy w pewnym stopniu pozostaje w gestii rządów i Komisji, także i my musimy go uwzględniać w naszych działaniach, jak to czyni każdy niezależny bank centralny. Kiedy polityka fiskalna jest mocna i rozsądna, kwestia stabilności cen w polityce pieniężnej nie stanowi wielkiego obciążenia. Gdybyśmy mieli złą politykę budżetową, ciężar decyzji podejmowanych przez bank centralny byłby znacznie większy.
Tak samo jest w kwestii interakcji z rządami, chociaż jesteśmy zdecydowanie niezależni. Fakt, że musieliśmy uciec się do szeregu środków niestandardowych, jak już wyjaśniłem, miał nam pozwolić na jak najlepsze przeniesienie do gospodarki impulsów naszej polityki walutowej w sytuacji nieprawidłowego funkcjonowania rynków. Dlatego decyzje, jakie podejmowaliśmy w sprawie stóp procentowych nie zostały prawidłowo przełożone na obszar gospodarki jako całości.
Istotą środków niestandardowych jest pomoc w przywróceniu bardziej normalnego funkcjonowania kanałów transmisji polityki walutowej. Bardzo wyraźnie podkreśliliśmy rozróżnienie między środkami standardowymi, które są najważniejsze dla sytuacji polityki walutowej, a środkami niestandardowymi mającymi pomóc w transmisji polityki walutowej, co powtórzyłem w niedawnej formalnej rozmowie, w której uczestniczył Ben Bernanke.
Odnotowałem też ważne pytanie dotyczące...
(FR) Jeśli chodzi o pytanie pana Gauzèsa dotyczące komunikacji, które, jak mi się wydaje, powtórzyli i inni, w niektórych kanałach komunikacji istnieje tendencja do tego, by uważać Europę za pewnego rodzaju kozła ofiarnego. Jeśli coś idzie źle, to winna jest UE. Wiemy, że to nieprawda, a Parlament Europejski wie to jeszcze lepiej.
Istnieje też tendencja do obwiniania za zły obrót spraw Komisji albo Europejskiego Banku Centralnego, albo jeszcze lepiej euro. To klasyczne zjawisko szukania kozła ofiarnego. Euro jest walutą, która zadziwiająco dobrze utrzymała swą wewnętrzną i zewnętrzną stabilność. Co więcej, nie powiedziałem jeszcze, że jest to najbardziej niewiarygodna rzecz, jaką przez ostatnie 50 lat zrobił bank centralny w ramach krajów tworzących pierwotnie strefę euro. Zostawiłem to sobie na koniec. Uważam, że dysponujemy walutą, która jest solidna, i to także w wymiarze historycznym. Dlatego wystrzegajmy się podejścia polegającego na szukaniu kozła ofiarnego.
Wszyscy musimy bardzo ciężko pracować nad komunikacją, ale kieruję ten komunikat także do Europejskiego Banku Centralnego i do systemu euro jako całości. Innymi słowy, do wszystkich krajowych banków centralnych należących do strefy euro. Powiem więcej, to niewątpliwie także problem, przed którym stoi 27 państw członkowskich, a więc i problem całej Unii Europejskiej.
(Oklaski)
Przewodnicząca
Panie Prezesie Trichet! Dziękuję bardzo za szczegółową odpowiedź. Uważam, że w obecnej sytuacji konieczne jest udzielenie obszerniejszej odpowiedzi niż ma to zazwyczaj miejsce na tej sali.
Burkhard Balz
Pani Przewodnicząca! Ja także pragnę wyrazić swe podziękowanie panu prezesowi Trichetowi, panu komisarzowi Rehnowi, a przede wszystkim posłom do PE za tak otwartą i wszechstronną debatę. Była ona bardzo obiektywna, mimo że pod koniec posłowie z Irlandii wyrażali się dosyć emocjonalnie, co zresztą zrozumiałe.
W krótkim czasie, jaki mi pozostał, chcę wspomnieć o trzech kwestiach. Pierwszą jest niezależność Europejskiego Banku Centralnego. Uważam, że słuszne i niezbędne było doprowadzenie przez szefów państw lub rządów - pod przewodnictwem Helmuta Kohla, szanowanego obywatela Europy, a wówczas także Kanclerza Niemiec - do niezależności EBC. Europejski Bank Centralny jest strażnikiem euro. Uważam, że euro było tak stabilne w minionych miesiącach kryzysu dzięki takiemu właśnie funkcjonowaniu EBC. Dlatego proszę Pana, Panie Prezesie Trichet, o dalsze tak niezależne działania w nadchodzących miesiącach. Jeżeli ludzie dzielą się z panem swymi opiniami, proszę ich koniecznie słuchać; ale ostatecznie prezes i zarząd muszą stać na straży niezależności EBC.
Po drugie, musimy być bardziej otwarci w stosunku do obywateli Unii Europejskiej. To ważne. Przede wszystkim nie powinniśmy podawać im informacji tylko w języku Brukseli, za który jesteśmy nieco krytykowani. Powinniśmy się komunikować w sposób, który będzie naprawdę zrozumiały dla tych, do których swe komunikaty kierujemy - dla obywateli Europy. Uważam to za rzecz bardzo ważną.
Pan Trichet wspomniał o pakiecie Bazylea III. To kolejna sprawa, którą pragnę podkreślić. Chcemy szybko wdrożyć pakiet Bazylea III. Chcę jednak wdrożyć ten pakiet szybko tylko pod warunkiem, że wszyscy na szczeblu G-20 zrobią to jednocześnie. Europa nie może znowu przejąć prowadzenia i być jedynym pionierem ze szkodą dla naszej konkurencyjności międzynarodowej. Dlatego uważam, że Europa powinna ten pakiet wdrożyć razem ze swymi światowymi partnerami albo rozważyć alternatywne rozwiązania.
Przewodnicząca
Zamykam debatę łączną.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Elena Băsescu
Ja także pragnę pogratulować panu Balzowi tego wymagającego wysiłku sprawozdania. Pakiety oszczędnościowe związane z obecnym kryzysem nie powinny prowadzić do działań, które mogłyby zaszkodzić naprawie gospodarczej. Uważam, że potrzebna jest równowaga pomiędzy procesem konsolidacji gospodarczej a ochroną inwestycji poprzez zapewnienie miejsc pracy i zrównoważonego rozwoju. Państwa członkowskie, które do strefy euro weszły nieprzygotowane pokazują nam, że trzeba poważnie pomyśleć o ustalaniu realistycznych terminów. W obecnej sytuacji opóźnienie o rok, dwa może być dopuszczalne. Musimy kontynuować rozszerzenie, przy założeniu spełnienia kryteriów traktatu z Maastricht. W tym kontekście przyjmowanie euro nie powinno być postrzegane jako rozwiązanie chwilowe, lecz jako część średniookresowej, zakrojonej na szeroką skalę strategii politycznej.
Edward Scicluna
na piśmie - Z zadowoleniem przyjmuję i popieram przedmiotowe sprawozdanie. Powinniśmy jednak pamiętać, że po zakończeniu rozmów o konsolidacji fiskalnej, uregulowaniach i zarządzaniu makroekonomicznym trzeba sprawdzić ich wpływ na działalność gospodarczą, która jest punktem odniesienia wszystkich dyskusji. W rzeczywistości potrzebne są nam dobre i skuteczne uregulowania oraz lepsze zarządzanie gospodarcze, aby małe i średnie przedsiębiorstwa, które są główną siłą napędową wzrostu gospodarczego, mogły się rozwijać i rosnąć. Przykra prawda jest bowiem taka, że w ciągu ostatnich dwóch lat przedsiębiorstwa te bardzo ucierpiały. W związku z tym mamy wysokie i wciąż rosnące bezrobocie. Stosowana przez EBC polityka pompowania miliardów euro w celu ratowania zadłużonych banków była słuszna, lecz wiele banków zaczęło za mocno polegać na płynności zapewnianej przez EBC. Dlatego banki, które w latach dobrej koniunktury zbyt chętnie udzielały kredytów, teraz odmawiają ich małym przedsiębiorstwom. Jeśli taka sytuacja się utrzyma, nie uzyskamy wzrostu potrzebnego nam do zmniejszenia deficytu budżetowego i publicznego. Wzrośnie bezrobocie, a nasza gospodarka popadnie w stagnację. Jeśli więc nie chcemy znowu zawieść Europejczyków, działajmy mądrze.
