
De Voorzitter.
    Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 18 december 2003 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
    Geachte collega’s, zoals u weet, zijn er op 26 december 2003 in de historische stad Bam in Iran, ten minste dertigduizend mensen om het leven gekomen ten gevolge van een aardbeving. Er zijn vele duizenden gewonden gevallen en tien-, zoniet honderdduizenden mensen uit de stad en de regio zijn ontheemd. Ik wil in de verslagen van dit Parlement duidelijk ons medeleven vastleggen met alle slachtoffers van deze aardbeving, evenals onze vastberadenheid om gedurende de komende weken en maanden praktische solidariteit met hen en hun gemeenschappen te tonen.
Verder wil ik stilstaan bij het ongeluk van een Egyptisch chartervliegtuig, dat op 3 januari 2004 is neergestort in de Rode Zee, en waarbij 148 mensen omkwamen. Ik heb, namens het Parlement, inmiddels onze deelneming betuigd aan de nabestaanden van de slachtoffers, evenals aan de Franse autoriteiten.
Uit respect voor de slachtoffers, zowel die van de aardbeving een verschrikkelijke natuurramp als die van het vliegtuigongeluk, vraag ik u een minuut stilte in acht te nemen.
 Collega’s, ik wil u er op wijzen dat er afgelopen nacht hier in dit gebouw in Straatsburg lekkage is ontstaan in een warmwaterboiler die zich bevindt op de verdieping boven onze vergaderzaal. Het water is in het verlaagde plafond van het Parlement gelopen en ook enkele stoelen en bureaus van afgevaardigden zijn hierdoor nat geworden. Het spijt mij de collega’s van de socialistische fractie te moeten meedelen dat uw plaatsen zich in het getroffen gebied bevinden.
De lekkage werd om ongeveer 4.30 uur vanmorgen ontdekt door de diensten van het Europees Parlement, die onmiddellijk de nodige maatregelen hebben genomen om de vergaderzaal en de inrichting te redden en om het lek te vinden en te dichten. De technische diensten en de aannemers hebben het water uit het verlaagde plafond gehaald en het droog gemaakt, ze hebben het meubilair schoongemaakt en de technische apparatuur voor het tolken en het elektronisch stemmen gecontroleerd. Onze technische diensten hebben mij ervan verzekerd dat het verlaagde plafond geen enkel gevaar oplevert en dat er geen sprake is van instortingsgevaar. Voorzover wij weten is er geen substantiële schade ontstaan aan de stem- of tolkapparatuur, afgezien van de elf systemen en stations die in de loop van de middag zijn vervangen. De vergaderzaal zou dan ook volledig moeten functioneren. Mochten zich operationele problemen voordoen, stel de diensten hiervan dan met spoed op de hoogte zodat deze verholpen kunnen worden.(1) 

De Voorzitter.
    De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering op donderdag 8 januari 2004 op grond van artikel 110 en artikel 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld.
Er zijn geen wijzigingen voorgesteld op de agenda voor Straatsburg en Brussel. 
Poettering (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vanmiddag staat het verslag van collega Pex over sancties tegen milieumisdrijven ter zee op de agenda. Collega Pex, collega Doorn en anderen maken het goed – en dat zeg ik opdat u zich niet ongerust maakt: zij waren betrokken bij een vliegtuigongeval. Ik begrijp dat het toestel te ver is doorgerold, maar niemand is gewond. Collega Pex heeft verzocht om het debat over zijn verslag vandaag gewoon te laten doorgaan. Hij wil graag dat het door collega Bremmer wordt gepresenteerd. Deze maakt weliswaar geen deel uit van de commissie, maar hij is goed van het onderwerp op de hoogte. Dat verzoek wilde ik graag overbrengen. 
De Voorzitter.
    Aangezien de commissaris nu aanwezig is, en het Parlement hiermee lijkt in te stemmen, zullen we de regeling van werkzaamheden voor vandaag aanhouden zoals gepland. 
Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we verzoeken de stemming over dit verslag niet op donderdag te laten plaatsvinden. Indien mogelijk wil mevrouw Evelyne Gebhardt dit verzoek nog nader toelichten, al hebben we dit wel vrij laat gemeld. 
Gebhardt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, donderdag vindt het debat en de stemming plaats over het verslag-Zappalà inzake de erkenning van diploma’s. Het debat dient zonder meer donderdagochtend plaats te vinden. Ik heb echter het verzoek om de stemming over dit verslag uit te stellen tot de volgende vergadering in Brussel, aan het einde van de maand. Er zijn twee redenen waarom ik namens mijn fractie hierom verzoek.
Punt één: enkele amendementen moeten nog worden gecontroleerd voordat zij vandaag nogmaals naar de vertaaldienst gaan, dus dat wordt erg kort dag. Al met al komen we op ruim driehonderd amendementen, geloof ik.
En punt twee: donderdagochtend zal een flink aantal afgevaardigden naar het Wereld Sociaal Forum in India vliegen. De erkenning van beroepskwalificaties is een dusdanig belangwekkend onderwerp dat zoveel burgers aangaat, dat het werkelijk zinvol en juist is om er in dit Parlement met een zeer groot aantal afgevaardigden over te stemmen. Daarom dienen wij dit te doen op een moment dat er gegarandeerd veel afgevaardigden aanwezig zijn. Vandaar ons verzoek om de stemming over dit verslag aan het einde van de maand in Brussel te houden. Het debat dient echter niettemin donderdagochtend plaats te vinden.
Lehne (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil in deze kwestie de rapporteur vervangen. Mij is meegedeeld dat de rapporteur dit verslag graag deze week in stemming had gebracht, mede omdat de ervaring leert dat de aanwezigheid bij vergaderingen in Straatsburg groter is dan bij de vergaderingen in Brussel. Dit is een uitermate belangrijk onderwerp, waarover al maandenlang is gesproken. Wij hebben de stemming in de commissie keer op keer uitgesteld, mede vanwege het gewicht en de complexiteit van dit onderwerp. Nu zijn wij echter van mening dat de tijd rijp is om over zaak te beslissen, en dat dient deze week ook te gebeuren. 
De Voorzitter.
    Ik zie mij met betrekking tot deze kwestie voor een dilemma gesteld, niet alleen omdat er hier verschillende suggesties worden gedaan, maar ook omdat mijn eigen kantoor contact heeft opgenomen met de rapporteur, en ik begrepen had dat hij een andere gang van zaken voorstond dan nu wordt voorgesteld. Ik stel voor dat we morgenochtend aan het begin van de vergadering peilen of we de verschillende voorkeuren die hier vanmiddag zijn uitgesproken op één lijn kunnen krijgen. Kan het Parlement daarmee instemmen? 
Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, kunnen we dit niet doen vóór de stemming van morgen tussen de middag? 
De Voorzitter.
   Ja, dat is eigenlijk beter. Aan het begin van de stemming van morgen zijn er immers meer mensen aanwezig. Ik nodig de collega’s uit de tussenliggende periode te gebruiken voor overleg en, het liefst, om tot overeenstemming te komen.
De Voorzitter.
    Aan de orde is een besluit inzake een verzoek om urgentverklaring.
Dit is een verzoek dat aan het einde van de vorige vergaderperiode werd ingediend. 
Herzog (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Randzio-Plath verontschuldigen, die helaas is verhinderd. De Economische en Monetaire Commissie gaat zich vanavond via de vereenvoudigde procedure (zie artikel 158, lid 1, van het Reglement) uitspreken over het verlengingsvraagstuk, dat dus snel afgehandeld zou moeten worden. Volgens mij zullen we wel tot een akkoord komen, maar dat zien we vanavond. Dan vindt de stemming plaats. 
De Voorzitter.
    Ik begrijp dat u na afloop van de vergadering van vanavond dus zeker in de positie zult verkeren om een aanbeveling te doen. Wilt u derhalve de urgentverklaring morgenochtend aan het begin van de vergadering behandelen? 
Herzog (GUE/NGL ).
   – Wij kunnen al op dit moment onze goedkeuring aan het voorstel verlenen. 

Titley (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet is er vorige week maandag een brandbom op mijn kantoor bezorgd. Deze was aan mij gericht, maar is door mijn personeel geopend. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken de collega’s te danken voor hun solidariteit en steun. Het was natuurlijk een schokkende gebeurtenis, maar we moeten de zaak wel relativeren: er zijn parlementsleden die veel ergere dingen hebben meegemaakt. Het was met name beangstigend dat mijn personeel deze post opende. Het hadden bijvoorbeeld stagiaires kunnen zijn. Dat was het lafste van de hele aangelegenheid.
We zullen veiligheidsmaatregelen moeten treffen, maar ik hoop dat we niet zullen toestaan dat er barrières worden opgeworpen tussen ons en ons electoraat, want dat is nu juist wat de daders willen: de democratische samenleving ondermijnen. Daar hebben we in het verleden genoeg voorbeelden van gezien.
Het meest schokkende was misschien wel het besluit van de heer Farage van de UK Independence Party om een opportunistisch persbericht uit te geven, dat op zijn zachtst uitgedrukt smakeloos was en in feite een excuus voor terrorisme. Sinds dat persbericht heeft mijn personeel talloze uitermate kwetsende en opruiende e-mailberichten ontvangen van aanhangers en leden van de UK Independence Party, waaronder een bericht waarin werd gesteld dat het jammer was dat het geen zwaardere bom was. Dit heeft mij gesterkt in mijn opvattingen over de UK Independence Party als zijnde een groepering paranoïde, reactionaire randfiguren, die kennelijk bereid is zich te scharen achter lieden die er niet voor terugdeinzen regeringen met geweld omver te werpen.
Er zijn in dit Parlement eerder personen geweest die het voor terroristen opnamen, met name Herri Batasuna. Ik ben teleurgesteld en voel mij beschaamd dat een Britse politieke partij een dergelijk standpunt inneemt en ik hoop dat u dit veroordeelt, mijnheer de Voorzitter.
De Voorzitter.
    Mijnheer Titley, het Parlement betoont zich volledig solidair met u en uw medewerkers.
Diverse collega’s willen over dit onderwerp het woord voeren, maar daarna zou ik graag enkele dingen tegen het Parlement willen zeggen over bepaalde elementen die verband houden met het trekken van lessen uit de gebeurtenissen van vorige week. 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag mijn dank uitspreken voor de talloze blijken van medeleven en solidariteit die ik na ontvangst van het pakketje uit Bologna vanuit vrijwel heel de wereld heb ontvangen, en van alle instellingen – ik kijk hierbij naar de vice-voorzitter van de Commissie, mevrouw De Palacio. Ook vele leden van dit Parlement en alle fracties hebben hun medeleven betuigd.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat de instellingen zich niet moeten laten intimideren door dit soort acties en dat we, vandaag meer dan ooit, moeten blijven werken aan een verenigd Europa – daarbij rekening houdend met de prioriteiten die het Ierse voorzitterschap ons overmorgen gaat presenteren – en aan één Europese grondwet; Europa heeft één grondwet nodig, Mijnheer de Voorzitter, een grondwet die voor ons allen moet gelden. 
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat het, gezien de terroristische dreiging die op ons allen dezelfde uitwerking heeft, belangrijk is dat we blijven werken aan de eenheid. Ik denk dat dit een goede gelegenheid is om als Spanjaard mijn dankbaarheid te uiten jegens het Europees Parlement voor de constante steun die we steeds hebben mogen ontvangen in de strijd tegen de terroristische bende ETA. Eenheid vereist evenwel een unaniem antwoord. En, zoals de heer Titley zei, dat antwoord moet kalm en beheerst geformuleerd worden, zonder uitschieters en met al onze kracht en vastbeslotenheid opdat, de vrijheid – en ik wil daarbij aangeven, mijnheer de Voorzitter, dat dit het huis van de vrijheid is voor de inwoners van Europa – niet ongestraft het slachtoffer wordt van wrede barbarij, het kenmerk van terroristische bewegingen. 
Poettering (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk wilde ik het woord niet voeren, maar omdat zich nu enkele sprekers hebben gemeld, wil ik dat toch doen. Voor ons, leden van het Europees Parlement, moet het glashelder zijn dat we ons door niemand onder druk laten zetten – of het nu terroristen zijn of anarchisten. Wij zeggen: de eenwording van Europa is een werk van vrede, toenadering en verzoening. Niemand in Europa en niemand ter wereld zal erin slagen ons van dit vredeswerk af te brengen. Daarom moeten wij erover nadenken hoe wij onze veiligheid nog beter kunnen waarborgen. Maar we dienen ons vredeswerk, de eenwording van Europa, met uiterste beslistheid voort te zetten.
Farage (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb vanaf het begin van deze kwestie gezegd dat ik het gebruik van geweld voor politieke doeleinden veroordeel. Ik heb dat vorige week herhaaldelijk gezegd en ik ben teleurgesteld dat de heer Titley dat niet wil horen. Als hij inderdaad rechtstreekse dreigementen heeft ontvangen van lieden die zich uitgeven als aanhangers van de UK Independence Party, wil ik die namen meteen van hem hebben, zodat we disciplinaire stappen tegen deze personen kunnen ondernemen en ze uit onze partij kunnen zetten.
Wij zijn een niet-racistische, niet-sektarische, democratische politieke partij, maar wel een partij die durft te zeggen dat het gevaarlijk is de Europese integratie voort te zetten zonder de onverdeelde steun van de burgers van Europa. Zou het niet beter zijn iedere lidstaat van de Europese Unie over de voorgestelde Europese grondwet te laten stemmen zodat de burgers zelf hun lot bepalen en niet de professionele politici? Als we dit niet doen, begaan we wellicht een vergissing met historische gevolgen die in de toekomst wel eens tot zeer ernstige oproer zou kunnen leiden. 
De Voorzitter.
    Ik geef het woord aan de voormalige burgemeester van Bologna, onze ondervoorzitter, de heer Imbeni. 
Imbeni (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik neem niet het woord als voormalig burgemeester van Bologna en evenmin als lid dat gekozen is in Bologna. Ik heb natuurlijk al mijn solidariteit betuigd met degenen die het slachtoffer zijn geworden van deze gewelddaden, maar ik deel ook de mening dat wij de personen die met geweld en intimidatie de democratische instellingen willen verzwakken niet te veel publiciteit moeten bezorgen.
Ik heb het woord genomen om u, mijnheer de Voorzitter, en alle collega’s te vragen het idee te steunen dat de voormalige Noorse eerste minister de afgelopen dagen heeft gelanceerd. Hij heeft voorgesteld de Nobelprijs voor de vrede aan de Europese Unie toe te kennen. De reden daarvoor heeft de heer Poettering net nog eens verwoord: onze Unie is het grootste en meest uitzonderlijke vredesproject dat ooit is opgezet. Ik meen dat de Europese Unie – ik zeg niet het Europees Parlement, de Raad of de Commissie, maar de Europese Unie op zich – alle papieren in huis heeft om steun te vragen voor het voorstel de Nobelprijs voor de vrede aan de Unie als zodanig toe te kennen. Ik hoop dat alle collega’s, om te beginnen u Voorzitter, dit idee zullen steunen.
De Voorzitter.
    Met betrekking tot de gebeurtenissen van vorige week, kan ik de collega’s ervan verzekeren dat wij zeer intensieve contacten hebben gehad met de veiligheidsdiensten van de lidstaten, met name naar aanleiding van de ervaring van de heer Titley.
We hebben de beveiliging binnen onze gebouwen zeer grondig doorgelicht, waarbij een aantal operationele zaken aan het licht is gekomen. We hebben hier een en ander aan gedaan en zullen hier serieus mee bezig blijven. Deze kwestie is de afgelopen week uitvoerig besproken in de Conferentie van voorzitters en zal vanavond opnieuw uitvoerig besproken worden in het Bureau. Het is hier op zijn plaats om u ervan te verzekeren dat deze zaak wordt behandeld op een manier die u van ons mag verwachten. Verder is het op zijn plaats dat we weten wat onze reactie is en wat deze zou moeten zijn, maar dat we deze voor ons houden.
Wat betreft de laatste kwestie die bij de opmerkingen over de gebeurtenissen van de vorige week aan de orde kwam betreft: laat het duidelijk zijn dat er geen enkele rechtvaardiging bestaat voor terreurdaden tegen democratisch gekozen mensen – voor wat voor de zaak, of op welke plaats dan ook, en in het licht van de gebeurtenissen van vorige week wijs ik erop dat dit natuurlijk ook geldt voor de leden van dit Parlement. Het past geen enkel lid van dit Parlement, direct of indirect, om onrecht te rechtvaardigen.
Maaten (ELDR ).
   – Voorzitter, ik wil graag een heel andere zaak onder de aandacht brengen, namelijk de speciale onteigeningswet in Valencia ter regeling van urbaniseringsactitiviteiten, de LRAU, die wat mij betreft een directe schending is van verscheidene internationale verdragen, waaronder het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Het lijkt er op dat de Valenciaanse overheid deze stalinistische wet heeft ontworpen om haar bestemmingsplannen goedkoop te kunnen realiseren. De wet bepaalt dat in het algemeen belang onteigend kan worden, maar heeft in de praktijk het effect dat projectontwikkelaars een vrijbrief krijgen om hun lucratieve plannen ten uitvoer te brengen. Huiseigenaren worden tegen een belachelijk lage vergoeding hun huis uitgezet, er zijn geen wegen tot inspraak en de bewoners, veelal gepensioneerde buitenlanders uit heel de Unie, worden niet eens geïnformeerd. Dat lijkt mij een Middeleeuwse situatie. Ik pleit er dan ook voor dat een onderzoekscommissie van het Europees Parlement gaat onderzoeken of met deze wet internationale verdragen worden geschonden en voorts dat deze wet gedurende het onderzoek buiten werking wordt gesteld. 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, deze week is het twee jaar geleden dat zo’n 660 mensen zonder telastlegging of proces in Guantanamo Bay zijn gedetineerd. Volgens Amnesty International zijn sommigen van hen nog minderjarig.
Dit Parlement heeft zeer onlangs nog zijn zorg uitgesproken over de voortdurende detentie van deze mensen zonder telastlegging of proces en heeft erop aangedrongen dat ze een eerlijk en openbaar proces krijgen waarbij ze het recht hebben zelf een advocaat aan te wijzen.
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag u rechtstreeks contact op te nemen met het Amerikaanse Congres om de bezorgdheid van dit Parlement over te brengen en de fungerend voorzitter van de Raad met klem te verzoeken contact op te nemen met de autoriteiten in de Verenigde Staten om onze bezorgdheid over te brengen.
Als we in de strijd tegen het terrorisme mensen burgerrechten en politieke rechten ontzeggen, ondermijnen we onze democratie.
De Voorzitter.
   Tijdens de Top van Brussel in december 2003 heb ik mij namens het Parlement in mijn bijdrage in precies dezelfde termen uitgelaten over alle contacten van de instellingen met de Verenigde Staten, hun regering en hun Congres. 
Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, India en Pakistan hebben vorige week, tijdens de Associatie van Zuid-Azië voor de regionale samenwerking, aangekondigd dat ze over een maand opnieuw bijeenkomen om bilaterale, vertrouwenwekkende maatregelen te nemen, waaronder het voeren van besprekingen over Kasjmir. Dit Parlement verwelkomt de ontspanning in deze lichtst ontvlambare regio op aarde, waar twee jaar geleden nog een kernoorlog dreigde. Beide landen hebben onlangs een staakt-het-vuren afgekondigd in het grensgebied van Kasjmir, de luchtvaart- en busverbindingen zijn hersteld en er is een handelsovereenkomst getekend. In maart brengt het Indiase cricketteam voor het eerste in tien jaar een bezoek aan Pakistan. Sport en vriendschap gaan hand in hand. Ik dring er echter bij president Musharraf op aan om tevens garanties te geven voor het beëindigen van de grensoverschrijdende infiltratie door terroristen en ik verwelkom het nieuws van vandaag dat de vermoedelijke daders van de aanslag op zijn leven zijn gearresteerd. Ik weet zeker dat dit Parlement het vredesproces aanmoedigt en steunt. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitterik wil ook de collega’s dankzeggen die hun handtekening hebben gezet onder een document ter betuiging van solidariteit met de vrouwen die in op dit moment in Portugal terechtstaan voor het plegen van abortus. Morgen is er in de rechtbank van Aveiro weer een zitting. Na de rechtszaak in Maia, zo’n twee jaar geleden, zijn er voortdurend nieuwe zaken aangedragen. Op 3 juli 2002 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen waarin de lidstaten worden aanbevolen geen rechtszaken te starten tegen vrouwen die abortus plegen. Toch bestaat er in Portugal nog steeds een wet die volledig in strijd is met de maatschappelijke werkelijkheid. Het is voor de vrouwen een onmenselijke en wrede wet, die hen de illegaliteit in duwt, hen als misdadigsters behandelt, hen in de beklaagdenbank zet, en het mogelijk maakt dat zij tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld worden.
Daarom verzoek ik u, dames en heren, uw solidariteit te betuigen met deze vrouwen en een beroep te doen op het Portugese parlement om het probleem van de illegale abortussen op te lossen door een eind te maken aan deze wet waarmee vrouwen worden veroordeeld. 
Cappato (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, begin december heeft de Europese Commissie medegedeeld dat zij de laatste hand had gelegd aan de associatieovereenkomst met Syrië. Daarna hebben wij er niets meer van gehoord. Ik denk dat als het om de strijd tegen het terrorisme gaat wij niet hoeven uit te weiden over de banden tussen Syrië en organisaties als Hamas, de IslamitischeJihaden Hezbollah, en over de rechtstreekse steun van Syrië aan deze organisaties. In de loop der jaren is bij alle associatieovereenkomsten gebleken dat de Europese Unie niet in staat is om de mensenrechtenclausule te doen naleven. Daarom zou het een goede zaak zijn als het Parlement de gelegenheid kreeg, voor er een debat plaatsvindt over dit onderwerp, alle informatie te ontvangen van de Europese Commissie ter beantwoording van de vraag hoe het in godsnaam mogelijk is geweest dat er een associatieovereenkomst is afgesloten met een land als Syrië. 
Morgantini (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, bij aankomst op het vliegveld van Tel Aviv krijgen reizigers een document uitgereikt met als doel verplaatsingen in de bezette Palestijnse gebieden – de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook – te beletten. Voor het reizen naar de gebieden die onder de Palestijnse Autoriteit vallen is schriftelijke toestemming nodig. Zonder die toestemming kunnen de Israëlische autoriteiten, en nu citeer ik uit het document, “degenen die zich in de zelfstandige Palestijnse gebieden begeven deporteren, arresteren en strafrechtelijk vervolgen”. Volgens mij is dit een zeer ernstige daad en een schending van de soevereiniteit van de Palestijnse Autoriteit. De muur belet de Palestijnen zich te verplaatsen en nu besluiten de Israëlische autoriteiten wie de Palestijnen al of niet mogen ontmoeten. Met andere woorden, de gevangenbewaarders bepalen of de gevangenen verlof krijgen. Ook ontwikkelingswerkers en ambtenaren van de Europese Unie hebben dit document ontvangen.
Daarom verzoek ik u, mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie en ook het voorzitterschap van de Raad, om tussenbeide te komen en de Israëlische autoriteiten te vragen wat de redenen zijn van deze belemmering van de bewegingsvrijheid. Ik geef u het document dat meerdere buitenlanders hebben ontvangen. 
Nordmann (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iets zeggen over de ruzie vorige week tussen het Joods Wereldcongres en de Europese Commissie. Het is niet mijn bedoeling olie op het vuur te gooien. Ik wil er echter wel op wijzen dat aan de controverse een rapport ten grondslag ligt dat nog niet door de Europese instellingen is verspreid en waarin zaken worden beschreven die helaas maar al te waar zijn. In enkele landen, vooral Frankrijk, vindt een opleving van het antisemitisme plaats. Dagelijks worden joodse kinderen, alleen omdat ze joods zijn, getreiterd en belaagd door Arabieren die het conflict in het Midden-Oosten op zeer kwalijke wijze naar de EU overhevelen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag zien dat u ervoor zorgt dat dit rapport kan worden verspreid, zodat op korte termijn de geplande studiebijeenkomsten over deze kwestie kunnen worden georganiseerd. Ook hoop ik dat de Europese Unie, voorzover dat binnen haar bevoegdheid ligt, trouw is aan de beloftes die zij heeft gedaan, met name via ons Parlement. 
De Voorzitter.
    Mijnheer Nordmann, ik geloof dat de interesse voor transparantie via publicatie die u verwoordt iets is waar dit Parlement een voorbeeld aan kan nemen. 
Gorostiaga Atxalandabaso (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik reageren op de opmerkingen van de heer Titley. Ten eerste kan hij rekenen op mijn oprechte sympathie en solidariteit. We weten nog niet wie er verantwoordelijk was voor deze ontoelaatbare daad.
Hij zei dat het Parlement Herri Batasuna lovend over terrorisme heeft horen spreken. Ik wil de heer Titley zeggen dat hij als geachte afgevaardigde van dit Parlement momenteel deel uitmaakt van het Iers voorzitterschap. Als hij in mijn toespraken ook maar één lovend woord over terrorisme tegenkomt, moet hij het zeggen. Hij kan alle verslagen van dit Parlement erop nalezen maar ik denk niet dat hij iets zal vinden. Als hij wel iets tegenkomt, moet hij het aankaarten bij het Iers voorzitterschap. 
Galeote Quecedo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de heer Gorostiaga heeft nooit één aanslag van de ETA veroordeeld, hoe veel slachtoffers er ook waren. Af en toe heeft hij de doden betreurd, maar hij heeft de terroristische acties van de ETA altijd goedgepraat. Dit is precies wat wordt bedoeld met de apologie van het terrorisme; daarom wil ik mijn solidariteit betuigen met de heer Titley om wat hem overkomen is en om wat hij hier vandaag heeft gezegd.
Patakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, tijdens de vorige plenaire vergadering had ik het Parlement gevraagd om vandaag een minuut stilte te betrachten voor de kinderen en andere onschuldige burgers die in Irak en Afghanistan jammerlijk aan hun einde zijn gekomen door de bombardementen van de bezettingstroepen. De voorzitter had mij toen gezegd dat hij mijn verzoek zou voorleggen aan het Bureau. Ik zou dus willen weten of u het voorstel in overweging heeft genomen. 
Hudghton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vlak voor Kerstmis werd de jaarlijkse pantomime van Brussel, oftewel de Raad van ministers van Visserij, opgevoerd, waar werd beraadslaagd over vangstquota voor 2004 en herstelmaatregelen voor de kabeljauwstand voor de langere termijn. Voor het tweede achtereenvolgende jaar was de uitkomst een ramp voor de Schotse kust- en eilandgemeenschap. Hoewel de schelvisquota werden verhoogd, wat werd verwelkomd, bracht de Raad het toegestane aantal dagen op zee voor de Schotse vloot terug tot vijftien en werd ook de toegang tot bepaalde sleutelgebieden beperkt. Het gevolg is waarschijnlijk dat vele schippers failliet gaan.
Het is ongelooflijk maar het ministersteam onder leiding van de Britse regering schoof Schotland zelf naar voren voor dit zelfmoordpakket! Het is geen wonder dat vele Schotten het vertrouwen in de Raad van ministers van Visserij nu volledig kwijt zijn.
Ik roep de Europese Commissie op nogmaals naar dit pakket te kijken en toe te geven dat er iets aan de onwerkbare en discriminerende aard van dit reglement moet worden gedaan. 
Vallvé (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is mij verteld dat op 29 december 2003, rond 2 uur ’s middags door onbekenden een aanslag is gepleegd op het cultureel centrum Casal Jaume I in Russafa, een district in Valencia. Alle Casal Jaume I-centra zijn aangesloten bij de Acció Cultural del País Valencià, een instelling die als doel heeft het cultureel erfgoed van Valencia te bestuderen, te steunen en te bevorderen.
Acció Cultural heeft meer dan negenduizend leden. Er zijn ook veel jongeren lid van een Casal Jaume I-centrum. De volgende dag werd er een persconferentie in het centrum gehouden en konden de verslaggevers de schade zelf aanschouwen. De secretaris-generaal van Acció Cultural vertelde dat er sinds juli 2001 21 aanslagen zijn gepleegd op Casal Jaume I-centra in Valencia en de nabijgelegen steden Llíria, Carlet, Sueca en Vil-Real. Zelfs het hoofdkwartier van de politieke partij Bloc Nacionalista Valencià is het doelwit van een aanslag geweest. In Valencia is voortdurend sprake van geweld tegen partijen en verenigingen die het cultureel erfgoed en progressieve waarden bevorderen en steunen. Al deze aanslagen zijn bij de politie gemeld. Het geweld neemt momenteel toe. Er zijn mensen bedreigd of aangevallen. Tot op heden is de reactie van de regering ontoereikend geweest. 
Evans, Robert J.E. (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik weet zeker dat u en het gehele Parlement mij bijvallen als ik onze zorg en ons medeleven uitspreek ten aanzien van de 21 Albanezen die zijn omgekomen toen hun boot onlangs verging vlak bij Vlora, voor de kust van Albanië.
We streven terecht naar een gemeenschappelijk Europees beleid voor asiel en, parallel daaraan, legale immigratie, en dit soort tragedies toont nogmaals aan dat de EU voortdurend oog moet hebben voor de minder welvarende landen rond de EU, waarvan Albanië slechts een voorbeeld is. We moeten er alles aan doen deze landen te steunen. 
Corrie (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat ik wederom een klacht heb over Air France. Ditmaal gaat het om het aan boord gaan. Normaal vertrekken we via terminal 2D, waar voldoende beveiligingsapparatuur stond en alles vlekkeloos verliep, maar de afgelopen twee maanden vertrekken we vanuit terminal 2B, waar slechts één kleine beveiligingsinrichting staat. Vandaag duurde het zo’n veertig tot vijfenveertig minuten om erdoorheen te komen. Ik spreek vooral namens een aantal zeer verontruste passagiers van de tolkdienst en van de staf, die tot tranen toe geroerd waren bij het vooruitzicht het vliegtuig te moeten missen.
Leden die naar de lounge gingen en op een bepaald moment werden opgeroepen, kwamen erachter dat ze veertig minuten in de rij moesten gaan staan. Het vliegtuig vertrok zeer laat. Kunt u de verantwoordelijken misschien verzoeken deze faciliteiten te verbeteren? 
De Voorzitter.
    Ik zat ook in dat vliegtuig, mijnheer Corrie, en ik zal hier zeker een brief over schrijven. : dat is de vraag die we moeten stellen! 
Ahern, Nuala (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil een aantal recente studies, met name naar de gevolgen van klimaatverandering, die zijn verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift , onder de aandacht van dit Parlement brengen. In deze studies wordt melding gemaakt van grootschalig verdwijnen van soorten, zowel planten als dieren, ten gevolge van klimaatverandering. De meest memorabele soort die genoemd werd, hoewel vermoedelijk niet de belangrijkste, is de gouden pad.
In dit verband vraag ik commissaris De Palacio om de woorden die ze in december sprak over de dood van het Verdrag van Kyoto terug te nemen en te proberen het Verdrag nieuw leven in te blazen en haar inspanningen om Rusland bij het Verdrag te laten aansluiten, te verdubbelen. 
De Voorzitter.
    De commissaris heeft hier nota van kunnen nemen. Voor de goede orde: ik meen dat uw medevoorzitter deze vraag reeds aan de orde heeft gesteld in dit Parlement, en dat deze bij die gelegenheid uitgebreid beantwoord en ontkend – is door de commissaris. Misschien dat zij hierover later nog een korte opmerking wil maken, maar we zullen hierover nu geen debat houden. De commissaris heeft u punt gehoord en kan u op gepaste wijze antwoorden. 
Ahern, Nuala (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan u verzekeren dat we die dag hebben gecontroleerd of de opmerkingen die we aan de commissaris toeschrijven, kloppen. De heer Prodi ontkende deze opmerkingen niet. Hij zei eenvoudigweg dat het Verdrag van Kyoto belangrijk was en dient te worden voortgezet. Ik zou graag van de commissaris zelf horen wat zij wel of niet heeft gezegd. 
De Voorzitter.
    Als het verslag over de luchtvaartveiligheid aan de orde is, kan de commissaris hierop misschien kort ingaan. Ik zal de commissaris nu echter het woord nog niet geven. 
Korakas (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, collega Patakis heeft zonet een ernstige zaak aangekaart. Tijdens de vorige zitting had hij het Parlement gevraagd om een minuut stilte voor de zestien kinderen de Amerikaanse agressoren begin december hebben vermoord in Afghanistan, maar ook voor de duizenden andere ongewapende burgers die het slachtoffer zijn geworden van de inval in Irak en Afghanistan. De Voorzitter heeft toen gezegd dat hij u dat verzoek zou meedelen.
Vandaag herinnert de heer Patakis nog eens aan zijn verzoek. Het Parlement betracht regelmatig minuten stilte voor diverse slachtoffers, ook voor leden van de invasietroepen. Mijnheer de Voorzitter, het verzoek van onze collega moet worden ingewilligd. Dat is een zaak van elementaire fijngevoeligheid. 
De Voorzitter.
    Er is nota genomen van uw verzoek. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is de verklaring van de Commissie over luchtvaartveiligheid en het akkoord EU/VS over de overdracht van persoonsgegevens in het kader van transatlantische vluchten.
Mijnheer Gorostiaga, dit is geen debat. Ik probeer de afgevaardigden, dus ook u, altijd ter wille te zijn. Als u verder nog opmerkingen wilt maken, moet u dat onderling tegen uw collega’s doen. 
De Palacio,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we hebben de afgelopen dagen maar al te veel gelegenheid gehad om ons te buigen over het probleem van de luchtvaartveiligheid. Voordat we het onderwerp transatlantische vluchten verlaten, wil ook ik mijn verdriet uiten over het verschrikkelijke ongeluk met een toestel van de maatschappij dat op 3 januari jongstleden plaatsvond. Het ongeluk heeft 148 slachtoffers geëist, van wie de meerderheid afkomstig is uit Europa. We leven allemaal mee met de getroffen families. Ik wil er echter vooral nog eens aan herinneren dat we de uitkomsten van het onderzoek moeten afwachten om de exacte toedracht van het ongeluk te kunnen vaststellen.
De afgelopen jaren is de luchtvaartveiligheid een van de voornaamste zorgen en bezigheden van de Commissie geweest, van mij persoonlijk en van heel het directoraat-generaal Vervoer. Op dit gebied hebben we duidelijk vooruitgang geboekt. Zo is de richtlijn voor kennisgeving van voorvallen binnen de burgerluchtvaart aangenomen en is de oprichting van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart goedgekeurd en al in werking gesteld. De normen voor certificering en onderhoud van vliegtuigen zijn geaccepteerd en het genoemde agentschap zal deze toepassen. Verder is vooruitgang geboekt met het initiatief met betrekking tot het “gemeenschappelijke luchtruim”, een element dat de veiligheid van de luchtvaartsector in Europa moet versterken.
Helaas zijn in dit geval niet al deze maatregelen van belang – en ik weet niet of dat wel zo erg is. Het gaat hier om iets anders. Verschillende problemen waar het verongelukte vliegtuig mee kampte, waren al bekend – het voorval op het vliegveld van Athene bijvoorbeeld, waar het om technische redenen werd omgeleid. Het was een logische gedachte dat dat geregistreerd zou staan in de daarvoor bedoelde database, die was opgenomen in de richtlijn die u het afgelopen jaar hebt goedgekeurd. Overigens moet wel gezegd worden dat de genoemde richtlijn pas over een jaar van kracht zal worden.
De verantwoordelijkheid van het Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, dat werkzaam is sinds 28 september jongstleden, beperkt zich wat betreft de nationale bevoegdheden met betrekking tot certificering tot vliegtuigen die geregistreerd zijn binnen de Gemeenschap, dat wil zeggen, die onder een communautaire vlag vliegen. Het agentschap dekt daarom geen toestellen van een luchtvaartmaatschappij als . Volgens het Verdrag van Chicago is het de verantwoordelijkheid van de vlaggenstaat – de staat waar het vliegtuig geregistreerd is – ervoor te zorgen dat het toestel voldoet aan de internationale veiligheidsnormen, een en ander onder toezicht van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie.
Toch behouden de lidstaten de mogelijkheid te controleren of vliegtuigen uit derde landen die naar hen reizen deze normen naleven. Om dit toezicht te vereenvoudigen hebben de lidstaten en een aantal Europese derde landen een inspectiesysteem vervaardigd binnen de Europese Conferentie voor de burgerluchtvaart (CEAC) voor vliegtuigen en voor informatie-uitwisseling. Dit systeem wordt ook wel SAFA genoemd. De Europese Commissie, die dit programma medefinanciert, treedt op als observator.
Dit programma heeft de informatie-uitwisseling mogelijk gemaakt over zes controles, uitgevoerd door Frankrijk, Duitsland en Polen na het Zwitserse verbod op de Boeing 737 van . Hoewel er ongeveer 3.000 inspecties per jaar gedaan worden, kan echter niet gegarandeerd worden dat elke lidstaat de normen naleeft en dat dit op de goede manier gebeurt. Bovendien garandeert dit systeem noch de goedkeuring van collectieve maatregelen, noch – wat vooral belangrijk is – de transparantie van de controles en de gebruikte maatregelen. Daarnaast ontbreken mechanismen voor sancties tegen lidstaten die de regels niet naleven.
En dat is niet alles. Ik houd er rekening mee dat dit gebrek aan transparantie schadelijk is voor maatschappijen die de veiligheidsnormen wel naleven, maar waarvan dit niet bekend is. Met andere woorden, de kwaliteitvan de meest serieuze maatschappijen kent men niet, en dat speelt maatschappijen in de kaart die het minder nauw met de regels nemen. Daar staat tegenover dat bij een grote transparantie iedereen precies weet hoe het zit, en uiteraard zal de passagier, de consument, dan zelf kunnen kiezen. Vanzelfsprekend zal die kiezen voor maximale veiligheid.
De Commissie is op de hoogte van de genoemde leemtes in de huidige organisatie van het toezicht op het luchtverkeer. Ik wil eraan herinneren dat de Commissie al in 1997 een voorstel heeft gepresenteerd voor een richtlijn over de controle van luchtvaartuigen uit derde landen die gebruik maken van luchthavens in de Gemeenschap. Dat voorstel was opgesteld naar aanleiding van het vliegtuigongeluk, vergelijkbaar met de ramp van dat in 1996 plaatsvond in Puerto Plata in de Dominicaanse Republiek, met een vliegtuig van een Turkse chartermaatschappij dat onder de verantwoordelijkheid van een Duits reisbureau vloog.
Ik wijs erop dat de Commissie daarnaast in januari 2002 een gewijzigd voorstel inzake deze tekst heeft gepresenteerd. Dat voorstel voerde de tekst uit 1997 een stap verder, met aanpassingen die de oorspronkelijke tekst verbeterden en die bovendien voor een snelle aanname zorgden.
Zoals de geachte afgevaardigden weten, bevinden we ons op dit moment in de fase van de bemiddelingsprocedure. Ik verwacht dat er de komende dagen vooruitgang wordt geboekt. Het ongeluk van laat duidelijk zien dat deze tekst absoluut dringend en noodzakelijk is. Allereerst is het duidelijk dat de termijn voor omzetting van de richtlijn zo kort mogelijk moet zijn – de gebeurtenissen van de afgelopen tijd onderstrepen dit – en dat we bij de omzetting van de richtlijnen in nationale wetgeving de gebruikelijke twee jaar niet moeten overschrijden. Als de Europese Unie dit onderwerp op de lange baan zou schuiven, juist na alles wat er is gebeurd, zou niemand dat begrijpen.
Wat betreft het verslag dat de Commissie elk jaar moet uitbrengen, ben ik van mening dat het beschikbaar moet zijn voor alle geïnteresseerde partijen. Dit verslag moet de gegevens bevatten die een reisorganisatie nodig heeft om te kunnen kiezen voor een bepaalde luchtvaartmaatschappij en moet op deze manier de maatschappijen stimuleren zich nog meer te bekommeren om het onderwerp veiligheid. Natuurlijk geeft de informatie in dit verslag alleen de situatie op een bepaald moment weer en kunnen er niet altijd algemene conclusies worden getrokken over de veiligheid van een bepaald toestel of van de toestellen van een bepaalde maatschappij.
Toch blijkt uit het Britse initiatief om een lijst met maatschappijen te publiceren die geen toegang krijgen tot het Britse luchtruim dat transparantie niet alleen mogelijk is, maar ook gerealiseerd wordt. Bij de totstandkoming van het verslag van de Commissie zal met dit punt rekening gehouden moeten worden.
De Commissie steunt het voorstel van het Parlement om een door een lidstaat aangenomen maatregel na inspectie van kracht te laten worden binnen de gehele Gemeenschap. De houding van de lidstaat met de meest stringente regeling zal op deze manier de houding van de Gemeenschap zijn tegenover dit soort toestellen.
Deze ramp vraagt van ons meer dan alleen toezicht en transparantie. Reisorganisatoren zullen de reizigers ook met een grotere mate van discipline informatie moeten geven over de luchtvaartmaatschappij waarmee ze gaan reizen, en antwoord moeten geven op de vraag waarom hier precies voor gekozen is.
Het is onbegrijpelijk dat bij georganiseerde reizen allerlei informatie verstrekt wordt over het hotel, de maaltijden, zelfs over bepaalde uitstapjes en aanbiedingen voor extra activiteiten, maar dat gewoonlijk niet precies wordt aangegeven welke luchtvaartmaatschappij verantwoordelijk voor de vlucht zal zijn. Ik heb de diensten van de Commissie verzocht om deze kwestie, die naar mijn mening essentieel is, met alle vereiste spoed onder de loep te nemen.
Deze dramatische gebeurtenis, mijnheer de Voorzitter, is echter niet het enige wat heeft geleid tot discussies en ongerustheid bij het publiek en in de burgerluchtvaartsector. We hebben afgelopen kerstdagen de vertraging van vluchten vanuit Europa naar de Verenigde Staten gezien, met alle problemen van dien voor de reizigers.
De huidige situatie rechtvaardigt zonder twijfel een nauwere en actievere samenwerking met de Amerikaanse autoriteiten om de veiligheidsmaatregelen tegen een nieuwe terroristische dreiging op te kunnen voeren. Hoewel we op dit punt dezelfde mening hebben, zien we vaak dat maatregelen niet unaniem worden aangenomen. Hierover wil ik verder zeggen dat de Commissie de Amerikaanse autoriteiten herhaaldelijk heeft gewezen op de noodzaak om eerst tot een dialoog en een akkoord te komen alvorens beslissingen te nemen. Dit zal niet alleen bijdragen aan de implementatie van deze beslissingen, maar ook voor betere resultaten kunnen zorgen doordat gebruik kan worden gemaakt van de ervaring die verschillende lidstaten, helaas, op dit gebied hebben opgedaan.
Bovendien blijkt uit de moeizame onderhandelingen die de heer Bolkestein heeft gevoerd op het gebied van de automatische overdracht van persoonsgegevens aan de Amerikaanse autoriteiten dat het uiteindelijk mogelijk is tot een acceptabele oplossing te komen. Alleen kost het meer tijd en moeite. Wat betreft de dataoverdracht wil ik zeggen dat we afgelopen december de kans hadden om samen met de heren Vitorino, Patten en Bolkestein de resultaten van deze onderhandelingen te presenteren aan de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken.
Zoals wij toen hebben aangegeven, denken wij dat de Commissie op basis van de behaalde resultaten inzake de overdracht en opslag van persoonsgegevens een kan opstellen overeenkomstig de richtlijn betreffende de verwerking van persoonsgegevens. Deze zullen een bijdrage leveren aan het initiatief van de ICAO, ten behoeve van een internationale standaard en een adequate informatieverstrekking aan reizigers.
Het moge duidelijk zijn dat onze Noord-Amerikaanse vriend en partner zich hier de afgelopen tijd niet aan gehouden heeft. De gegevens die tot bepaalde problemen hebben geleid waren echter niet de gegevens die verschijnen in het (PNR) en ze zijn gedetailleerd genoeg om bepaalde fouten die zich op dit gebied hebben voorgedaan, voortaan te kunnen vermijden.
Hoewel er achteraf geen reden was de vluchten van bijvoorbeeld Air France of British Airwayste annuleren moeten we toch altijd op ons hoede zijn voor terroristische dreiging. Het is beter te voorzichtig te zijn, dan met een voldongen feit geconfronteerd te worden.
Tevens wil ik verwijzen naar een andere kwestie die door de media naar voren is gebracht en die aanleiding geeft tot de nodige zorg, namelijk de aanwezigheid van veiligheidspersoneel op vluchten naar de Verenigde Staten. Dit is een extreme maatregel, die allerlei bezwaren met zich meebrengt. In de eerste plaats wil ik erop wijzen dat deze kwestie onder de competentie van de lidstaten valt. Er bestaat geen communautaire competentie op dit gebied. In de tweede plaats wil ik erop wijzen dat de Commissie op verzoek een vergadering van de Luchtvaartgroep organiseert, waaraan alle burgerluchtvaartdirecteuren van de Unie zullen deelnemen. Deze vergadering vindt plaats op 16 januari aanstaande, dat wil zeggen, eind deze week. Dit discussiepunt zal aan de lange lijst met agendapunten worden toegevoegd.
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting wil ik zeggen dat de gebeurtenissen van de afgelopen tijd in de eerste plaats laten zien dat veiligheid een centraal thema binnen het luchtvervoer vormt. Daarom mag noch de instandhouding, noch de versterking hiervan worden verwaarloosd. Veiligheid moet mondiaal worden aangepakt. Het is niet voldoende alleen te spreken over de garanties en veiligheid van onze eigen luchtvaartmaatschappijen en ons eigen grondgebied, dat wil zeggen, de Europese luchtvaartmaatschappijen en toestellen. Op onze vliegvelden landen immers ook toestellen uit derde landen en onze inwoners maken massaal gebruik van genoemd transport. Om deze reden moet hun veiligheid geoptimaliseerd worden en er is ruimte om dit te doen. Ik hoop dat er een akkoord zal komen tussen het Parlement en de Raad over dit veiligheidspunt betreffende vliegtuigen uit derde landen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat voorstellen voor veiligheidsmaatregelen ter voorkoming van terrorisme in de burgerluchtvaartsector behandeld zullen moeten worden vanuit het oogpunt van maximale veiligheid voor de reizigers en de inwoners.
Hoe het ook zij, we moeten niet vergeten dat het aantal vliegtuigongelukken de afgelopen tien jaar met 45 procent is afgenomen, terwijl het luchtverkeer is verdubbeld. Toch vielen in het jaar 2003 wereldwijd 576 slachtoffers onder passagiers van commerciële vluchten. We moeten ons dus blijven inspannen om dit soort rampen te voorkomen en het aantal slachtoffers verder terug te dringen.
Hatzidakis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb de ramp met het vliegtuig van Flash Airlines van dichtbij gevolgd, want ik was op dat moment in Frankrijk en heb er de reactie van de Franse samenleving op deze tragedie meegemaakt.
Om te beginnen mogen we blij zijn dat Europees Parlement steeds heeft gehamerd op het belang van veiligheid in het luchtverkeer. Daarvan getuigt ondermeer het standpunt van het Parlement over het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart – EASA – dat we van het begin af aan hebben ondersteund. Dit jaar hebben we ook alle begrotingskredieten goedgekeurd die nodig zijn om het agentschap snel van personeel te voorzien.
In het verslag-Maes over vliegtuigen van derde landen – een lovenswaardig initiatief van de Commissie trouwens – heeft het Parlement zich van in het begin hard opgesteld. Ik ben blij dat commissaris De Palacio zich vandaag kan scharen achter het Europees Parlement in het conflict met de Raad in verband met de bemiddelingsprocedure. Het is van groot belang, en ik hoop dat ook de Raad dit zal inzien, dat we op dit gebied regelingen treffen die een hoog niveau van veiligheid garanderen, niet alleen voor onze eigen vliegtuigen, maar ook voor vliegtuigen uit derde landen die naar de Europese Unie vliegen.
U weet allemaal hoe gevoelig veiligheid ligt sinds de terroristische aanval van elf september. Ook op dat gebied blijven er nog problemen, die jammer genoeg niet op de juiste wijze zijn aangepakt, ondanks de geregelde contacten. Ik heb begrip voor de reactie aan de andere kant van de oceaan, maar vind ook dat de VS Europa op hautaine wijze behandelen en zelf neigen tot unilateraal handelen. Ik denk dat we de Amerikanen duidelijk moeten maken dat we met hen willen samenwerken maar alleen als gelijkwaardige partners. Hierbij kan de Europese Commissie ons ter zijde staan. 

Schmid, Gerhard (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de heer Simpson zal later namens de fractie spreken. We hebben slechts geruild omdat ik naar het Bureau moet.
Sinds begin vorig jaar eisen de Verenigde Staten van Amerika de overdracht van persoonsgegevens voor aanvang van de vlucht. Deels gaat het daarbij om zeer persoonlijke gegevens. De Amerikaanse autoriteiten wilden deze informatie vijftig jaar opslaan en niet alleen gebruiken voor de bestrijding van het terrorisme en mogelijke dreigingen in deze sfeer, maar deze ook openstellen voor andere veiligheidsinstellingen. Indien de luchtvaartmaatschappijen niet aan deze eisen zouden voldoen, zo dreigde men, dan zouden aan hen hoge boetes worden opgelegd en zouden zij het risico lopen hun landingsrechten te verliezen. Dit heeft ook in het Europees Parlement tot hevige kritiek geleid, met name omdat het hierbij om een schending van het recht gaat. Er worden namelijk twee Europese wetten met voeten getreden, namelijk de richtlijn inzake de gegevensbescherming en de verordening inzake de omgang met gegevens bij boekingen van vluchten. Zoals mevrouw de commissaris al zei, is de Commissie in dezen tot actie overgegaan.
Hoe is de stand van zaken nu? De vijftig jaar opslagtijd is gereduceerd tot drieënhalf jaar. Het gebruik van de gegevens is ingeperkt. Zij worden alleen gebruikt voor de bestrijding van het terrorisme en daarmee samenhangende misdaden. De regeling geldt in eerste instantie voor drieënhalf jaar en dan wordt er opnieuw onderhandeld. En niet alleen gegevens van de passagiers worden doorgegeven. Met name zeer persoonlijke gegevens die erg gevoelig liggen uit de en uit de zullen worden gewist, zo hebben de Amerikaanse autoriteiten verzekerd. Bovendien wordt de juridische vrede hersteld omdat de passagiers vooraf toestemming moeten geven, en de Commissie zal ervoor zorgen dat wij de gegevens actief overdragen, zodat we ze ook kunnen filteren. Op dit moment halen de Amerikanen ze nog zelf. Weliswaar wordt hiermee helaas nog steeds niet aan de Europese norm voor de bescherming van persoonlijke gegevens voldaan, maar het zou onrechtvaardig zijn om te zeggen dat er niet veel is bereikt.
Tot slot wijs ik de commissaris op het volgende. In mijn ogen is de clausule dat de regeling na drieënhalf jaar afloopt, zinvol, en wel hierom: ingrepen in de privé-sfeer enerzijds en de mogelijke bescherming van interne veiligheid anderzijds staan altijd op gespannen voet met elkaar. In deze drieënhalf jaar moet worden vastgesteld of dit systeem echt iets oplevert. Pas dan kunnen we overwegen het voort te zetten. 
Boogerd-Quaak (ELDR ).
    Voorzitter, collega’s, ik wil mevrouw De Palacio danken voor haar introductie. Ik zal mij beperken tot de kwestie met betrekking tot de vlieggegevens en de relatie met de Verenigde Staten. Ik wil erop wijzen dat de Verenigde Staten op dit moment nog steeds ongefilterde informatie ontvangen. Er wordt nog steeds niet voldaan aan artikel 6 van Verordening (EEG) 2299/89 en artikel 26 van Richtlijn 95/46/EG. Ondertussen, en de Commissaris heeft daar ook op gewezen, zijn diverse vluchten afgelast op basis van de ongefilterde informatie en hebben de Verenigde Staten daarnaast verzocht om het toestaan van gewapende veiligheidsagenten op vluchten. Voorts, zoals de Commissaris ook zegt, reageren landen zeer verschillend op met name de laatste eis.
Commissaris, ik moet constateren dat er door dit alles nu in ieder geval geen sprake is van een gezamenlijke benadering en dat dit zeer verwarrend is voor zowel de passagiers als de vliegmaatschappijen. Ik ben dan ook van mening dat er nog steeds geen sprake is van adequate protectie door de Verenigde Staten noch van bescherming van de belangen van de luchtreizigers en de vliegmaatschappijen. Ik ben er ook niet van overtuigd dat de overeenkomst voldoende waarborgen biedt. Daarom herhaal ik mijn wens voor een permanente oplossing door middel van een internationale overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Europa, met volledige betrokkenheid van het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres. Een zwaardere formule dus.
Tevens herhaal ik mijn voorstel dat de Commissie gebruikmaakt van artikel 300, lid 6, van het EG-Verdrag om het Hof van Justitie van de EG een advies te vragen over deze overeenkomst. Indien u hiertoe niet overgaat, ben ik van mening dat het Parlement deze verantwoordelijkheid zelf op zich moet nemen. Het gaat hier immers om een internationale wereldstandaard en we zullen zeer hoge standaarden moeten handhaven.
Mij is bijvoorbeeld niet duidelijk geworden hoe deze besluiten zijn genomen op basis van de elementen uit de briefing, te weten: de bredere relatie EU-VS, de veiligheid en het vertrouwen van de luchtreizigers en het kostenaspect van de luchtvaartmaatschappijen. Zelfs na overleg met een minister van Buitenlandse Zaken, of de diverse ministers van Buitenlandse Zaken, werd eenzijdig overgegaan tot het schrappen van vluchten. Hoe verhoudt zich dit met, bijvoorbeeld, internationale handelsverdragen? In het algemeen zou ik alvorens wij overgaan tot het bespreken van de definitieve overeenkomst, en dat is binnen anderhalve maand, ook graag geïnformeerd willen worden over de wijze waarop de samenwerking tussen de Europese en Amerikaanse beveiligingsautoriteiten verloopt. Kortom, ik denk dat de signalen van de afgelopen maand nu juist géén voorbeeld zijn van hoe het zou moeten en ik hoop dan ook nu, of naar aanleiding van mijn schriftelijke vragen, een duidelijk antwoord te krijgen. 
Ainardi (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, bij de vreselijke vliegramp in Sharm el-Sheikh passen droefheid en medeleven. Ik wil mijn medeleven betuigen met de familie van de slachtoffers en delen in hun verdriet. Uiteraard is het nu nog niet mogelijk de oorzaken van dit ongeval aan te geven en vast te stellen wie daarvoor verantwoordelijk is. Ik ben mij er ook van bewust dat er aan vliegen altijd risico’s zijn verbonden. Geen enkele luchtvaartmaatschappij blijft gevrijwaard van ongelukken. Toch hebben wij als politici een bijzondere verantwoordelijkheid, omdat door dit ongeval een aantal vragen naar boven zijn gekomen waar we niet omheen kunnen. Ik hoop binnen de tijd die ik toebedeeld heb gekregen, de vragen te kunnen bespreken die volgens mij het belangrijkst zijn.
De eerste vraag heeft betrekking op de rol die staten spelen. Waarom hebben twee landen, namelijk Frankrijk en Zwitserland, verschillend geoordeeld over de staat waarin vliegtuigen van eenzelfde maatschappij verkeren? Is dat te wijten aan een ontoereikende samenwerking of een gebrek aan controle? Hoe worden de SAFA-programma’s toegepast? Hoe belangrijk deze programma’s ook zijn, ze vormen geen vervanging voor een grondige technische controle. Er moet een systeem voor transparante en automatische informatie komen, met een verplichte inspectie bij de minste verdenking. Op dit moment is de situatie zoals u die hebt geschetst: wanneer een staat geen inspectie verricht, worden er geen sancties opgelegd. Ik ben het met mevrouw De Palacio eens: als een lidstaat specifieke of strengere beschermende maatregelen treft om de veiligheid te garanderen, moeten deze in de gehele Gemeenschap van kracht kunnen worden.
De tweede vraag betreft de gevolgen van de liberalisering van het luchtvervoer voor de veiligheid. Mevrouw de commissaris, u hebt gezegd dat het een algemeen probleem is. De luchtvaartmaatschappijen voeren een hevige concurrentiestrijd: er komen steeds meer charters en andere goedkope vluchten. Het is beslist een uitdaging om de kosten te verminderen, maar onder welke voorwaarden is een dergelijke bezuiniging mogelijk? De verleiding is groot om te beknibbelen op de opleiding, het onderhoud of de werkzaamheden van het personeel. Hierdoor komt de veiligheid in het gedrang. Het gaat er blijkbaar alleen maar om de economische kosten van het luchtvervoer zo veel mogelijk te beperken. Komt dat niet mede doordat de Europese Unie zo geobsedeerd is door het terugdringen van de uitgaven in deze sector?
De derde vraag houdt verband met de controle op toestellen die een veiligheidsrisico vormen. Het voorstel voor een richtlijn, dat in januari 2002 opnieuw werd ingediend, is nog steeds niet aangenomen. Wij moeten strikte veiligheidsgaranties verlangen voor alle vliegtuigen die de luchthavens in de Unie aandoen, het aantal controles vergroten en de gezamenlijke technische verordeningen harmoniseren, waaronder die voor vlieg- en rusttijden. De Raad moet ophouden met tijd rekken en zich werkelijk sterk maken voor strengere en transparantere veiligheidsbepalingen.
Ten slotte moeten wij een beroep doen op het personeel dat in deze sector werkzaam is, als wij ten minste daadkrachtige wetgevers willen zijn. Piloten, technici en ander personeel hebben op dit gebied een onvervangbare schat aan ervaring. Het is erg nuttig naar hen te luisteren. Daarom heeft mijn fractie voor woensdagmiddag in deze zaal een hoorzitting georganiseerd.
Ik wil ook in een paar woorden mijn mening geven over het akkoord tussen de EU en de Verenigde Staten over de overdracht van persoonsgegevens in het kader van transatlantische vluchten. Op 34 gebieden moeten gegevens worden overgelegd in het kader van de strijd tegen het terrorisme, waaronder ras, politieke en godsdienstige overtuiging en de gezondheidstoestand van de passagiers, en dat terwijl de nationale instanties die bevoegd zijn voor de bescherming van de privacy, deze lijst hadden teruggebracht tot 19 terreinen. Bovendien willen de Amerikaanse autoriteiten deze gegevens opnemen in de Amerikaanse bewakingsnetwerken. Volgens mij raakt de Europese richtlijn betreffende de bescherming van persoonsgegevens door dit akkoord geïsoleerd. In de geest van de Europese wetgeving kunnen we niet instemmen met de overdracht van deze gegevens. 
Maes (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, het ongeval met het Egyptische vliegtuig heeft de mensen in Europa geschokt. Het tragische overlijden van deze overwegend Franse toeristen heeft ons duidelijk gemaakt dat er nog altijd onvoldoende veiligheidsmaatregelen zijn. Het publiek vraagt zich of hoe het mogelijk is dat een vliegtuig dat niet toegelaten is tot het Zwitserse luchtruim wel in andere Europese landen kan vliegen terwijl de veiligheidsvoorschriften internationaal zijn, bij iedereen gekend en door iedereen zouden moeten worden toegepast.
De Commissie heeft reeds meer dan zes jaar geleden een initiatief genomen en ik ben zeer blij dat de historie nog eens is vermeld door de Commissaris. Helaas is het zo dat wij nog altijd wachten op de richtlijn. Een dispuut tussen Spanje en het Verenigd Koninkrijk over Gibraltar heeft deze richtlijn jarenlang opgehouden. Na 11 september is men zich weer gaan realiseren dat veiligheid erg belangrijk is, vooral omdat de luchtvaart in crisis verkeerde. Als rapporteur voor de veiligheid van vliegtuigen uit derde landen ben ik blij met de spoed waarmee ten minste dit Parlement heeft gehandeld en in eerste en tweede lezing een aantal amendementen heeft aanvaard waarover wij nu nog verder moeten discussiëren. Ik ben erg blij dat de Commissaris haar steun toezegt aan het Parlement en ik ben ervan overtuigd dat de trialoog zeer vruchtbaar zal verlopen. Ik hoop dat ook de Raad zeer positief zal antwoorden.
Het grootste meningsverschil tussen Commissie en Raad betreft de informatie aan het publiek. Ook de Commissie was daarin nogal terughoudend, vonden wij. Als rapporteur ben ik van mening dat we ervoor moeten zorgen dat iedere Europese burger die zich inscheept op een vliegtuig op één van onze luchthavens de zekerheid moet hebben dat dit vliegtuig gecontroleerd is volgens dezelfde normen en dat ook de voorschriften worden gerespecteerd. Daarom moeten wij meer Europese oplossingen hebben, ook het Europees Agentschap voor de burgerluchtvaart moet ten volle zijn rol kunnen spelen opdat onze burgers geïnformeerd worden. We moeten ons afvragen of het anoniem houden van gegevens niet een schuldig verzuim is op een zeker ogenblik. Ik kan niet aanvaarden dat een maatschappij die als onveilig wordt bestempeld, niet bekend wordt gemaakt aan het publiek. Het spijt me dat ik zo weinig tijd had, maar ik dank de Commissaris en de collega’s voor de steun die zij bij dit verslag wilden uitbrengen en voor het initiatief dat zij nemen. Ik kom zeker luisteren. 
Sudre (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb heel aandachtig geluisterd naar uw verklaring over de luchtvaartveiligheid en ik heb heel goed gehoord waarover u zich zorgen maakt. Na de ramp in Sharm el-Sheikh beleeft Frankrijk bijzonder moeilijke momenten. Op persoonlijke titel en namens de leden van de Franse delegatie van de PPE-DE-Fractie wil ik onze oprechte deelneming en ons medeleven betuigen aan de familie van de slachtoffers.
Aangezien de zwarte doos van het toestel tot op heden nog niet is onderzocht, zou het onverantwoord zijn nu al conclusies over dit drama te trekken. Voorlopig zijn er geen concrete aanwijzingen dat er iets heeft geschort aan de staat van het vliegtuig, het professionalisme van de Egyptische chartermaatschappij Flash Airlines, de handelwijze van de Egyptische autoriteit voor de burgerluchtvaart of de betrouwbaarheid van de technische controles die aan dit toestel zijn verricht. Zelfs een aanslag kan niet volledig worden uitgesloten, ook al lijkt dat niet erg waarschijnlijk. Toch is het volgens mij essentieel dat de Europese gebruikers van het luchtvervoer alle mogelijke veiligheidsgaranties krijgen, zodat zij weer met een gerust hart durven vliegen.
Mevrouw de commissaris, ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om u enkele van de vragen voor te leggen die het meest gesteld worden en die in het bijzonder betrekking hebben op chartermaatschappijen. Valt het te overwegen de Europese reisorganisaties te verplichten om toeristen die een vliegticket kopen, de exacte identiteit mee te delen van de luchtvaartmaatschappij waarmee zij gaan vliegen? Zou het ook niet wenselijk zijn meer te doen dan de controles die nu incidenteel worden uitgevoerd, om de Europese reisorganisaties een beter zicht te geven op het veiligheidsniveau van de luchtvaartmaatschappijen waarmee zij werken? Zou het niet goed zijn te pleiten voor echte grondige technische inspecties bij niet-Europese maatschappijen waarmee onze reisorganisaties betrekkingen onderhouden? 
Simpson (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal me beperken tot de veiligheid van de burgerluchtvaart. Om te beginnen bied ik de familie en vrienden van alle slachtoffers van luchtvaartongevallen, niet alleen die van het recente ongeval in Sharm el-Sheikh, mijn medeleven aan. Ik ben er echter van overtuigd dat luchtvaartveiligheid een relatief begrip is. De luchtvaartsector is de meest gereguleerde vorm van vervoer met de beste staat van dienst op het gebied van de veiligheid. Als je de cijfers van de luchtvaart afzet tegen de slachting die in het verkeer plaatsvindt en als je nagaat dat het aantal luchtvaartongevallen afneemt terwijl het aantal verkeersongevallen juist stijgt, stel je de discussie over luchtvaartveiligheid in een heel ander licht.
De burgerluchtvaart moet echter aan de veiligheid blijven werken. Ik wil vier terreinen noemen die voor verbetering vatbaar zijn. Ten eerste bestaat het gevaar dat een systeem dat vergelijkbaar is met dat van de goedkope vlaggen in de scheepvaart de burgerluchtvaart binnensluipt. Ik hoop dat het pas opgerichte Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, de EASA, zich hier met spoed over zal buigen. De lidstaten moeten het aantal platforminspecties uitbreiden om de luchtvaartmaatschappijen aan te pakken die in het ene land gevestigd zijn maar in het andere geregistreerd staan en die lagere veiligheidsnormen hanteren dan we binnen de Europese Unie verwachten.
Ten tweede moet er dringend een geharmoniseerd Europees systeem komen in de vorm van een EU-OPS. Hier is vooral haast bij geboden met het oog op de komende uitbreiding van de Europese Unie. In een dergelijk systeem zouden onder meer zaken als vlieg- en werktijden voor cockpit- en cabinepersoneel moeten worden geregeld.
Ten derde moet worden gekeken naar de veiligheid in de cabine, met name het aantal nooduitgangen, de hoeveelheid toegestane bagage in de cabine – reis bijvoorbeeld maar eens met Air France vanuit Parijs! – en het inzetten van veiligheidsagenten.
Ten vierde moet de huidige richtlijn betreffende pakketreizen worden herzien. Deze richtlijn is niet alleen verouderd, maar ook ineffectief en stelt een aantal luchtvaartmaatschappijen in staat pakketten aan te bieden die niet onder de richtlijn vallen.
Dit Parlement heeft er met de hulp van de Commissie lang en hard aan gewerkt de luchtvaartveiligheid te verbeteren en we hebben daarbij enkele successen geboekt. Er zijn nog steeds een paar gebieden voor verbetering vatbaar. Ik herhaal echter dat luchtvaart de veiligste vorm van vervoer is en dat ongelukken, hoe tragisch ook, gelukkig zeldzaam zijn. Het Parlement doet er verstandig aan de resultaten van de officiële onderzoeken af te wachten en niet tot voorbarige en wellicht onjuiste conclusies te komen. 
Sterckx (ELDR ).
   – Voorzitter, ook ik zou mijn medeleven willen betuigen met de slachtoffers van het vliegtuigongeval in Egypte. Mensen zijn ongerust. Ook in mijn regio is er een luchthaven die blijkbaar door deze luchtvaartmaatschappij is gebruikt of wordt gebruikt. Het is dus duidelijk dat we moeten weten of de beoordeling van alle vliegtuigen die bij ons vliegen goed is of niet. We hebben het verslag van mevrouw Maes, over vliegtuigen van derde landen, waarin we gelukkig vragen om eigen inspecties, de mogelijkheid om vliegtuigen aan de grond te houden en informatie tussen lidstaten uit te wisselen, enzovoort. We zijn nu in de bemiddelingsfase en ik hoop dat we deze bemiddeling kunnen gebruiken om de zaken nog een beetje aan te scherpen.
Eén van de vragen die gerezen is na het ongeval in Egypte is: wat vertellen we aan het publiek, wat is voor het publieke domein? Het is duidelijk dat de Raad de vragen die het Parlement op dit punt had, heeft afgezwakt. Ik zou de Raad in het licht van de recente gebeurtenissen willen vragen om daarop terug te komen. Het is evident dat we niet om het even welk detail zomaar in het publiek gooien, want dan gaat het een eigen leven leiden. Maar als een vliegtuigmaatschappij wordt verbannen uit een land, is het toch het recht van de mensen om dat te weten, opdat zij niet nog eens met deze luchtvaartmaatschappij vliegen. Ik denk dat we daar toch duidelijke regels voor zouden moeten hebben.
Ik lees ook dat er in Frankrijk een wet komt volgens welke een touroperator aan zijn klanten moet vertellen met welke maatschappij hij zijn reis zal uitvoeren, zodat de mensen weten met wie zij vliegen. Ik denk dat dat het recht van de passagier is en als er een verdachtmaking zou zijn tegenover een maatschappij kan de klant zelf die maken. Waarom zou dat geen EU-regel kunnen worden?
Ik lees ook dat de Amerikanen, de , een controle uitvoert op de kwaliteit van controles in derde landen. Wat collega Simpson de rol van de vlaggenstaat heeft genoemd. Het doet mij denken aan scheepvaartveiligheid. Hebben wij wel controle op de kwaliteit van de vlaggenstaat? Zouden wij niet wat de Amerikanen doen ook bij ons kunnen doen? Ik denk dat de kwaliteit die ICAO biedt een goede is, maar dat we daarop ons eigen systeem moeten toepassen en doen wat de Amerikanen doen. Ik vind het geen slecht idee dat wij als Europeanen ook daar eens gaan kijken of de kwaliteitsnormen gerespecteerd worden.
Ik lees ten slotte dat er nogal wat verschillen zijn tussen nationale controles en dat het ene land wat strenger is dat het andere, of ten minste op verschillende basissen beoordeeld. Ik zou graag willen dat een vliegverbod overal op dezelfde basis wordt vastgesteld – het ene kan immers te streng zijn, het andere niet streng genoeg. In elk geval hebben we nu een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart en het zou misschien goed zijn als er een onafhankelijke audit wordt uitgevoerd op de verschillende manieren waarop in lidstaten de veiligheid van vliegtuigen wordt beoordeeld.
Ik hoop mevrouw de Commissaris, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur en andere collega’s die bij deze bemiddeling betrokken zijn, dat we de bemiddelingsprocedure over uw verslag kunnen gebruiken om ervoor te zorgen dat de punten waar het Parlement op heeft aangedrongen in het licht van recente gebeurtenissen – en jammer genoeg is onze besluitvorming vaak of te vaak – worden aangescherpt. Ik hoop mevrouw Maes dat u samen met de collega’s van het Parlement nog een paar zaken uit de brand kan slepen. 
Poignant (PSE ).
   – Mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, de ramp in Sharm el-Sheikh zal nog lang nadreunen in het luchtvervoer. Wij leven mee met de slachtoffers, maar dat is niet alles! Ik denk dat vele Fransen en Europeanen zich met de slachtoffers vereenzelvigd hebben omdat zij gedeeltelijk onze manier van leven vertegenwoordigden. Wij willen de sleur van alle dag doorbreken en daarom zoeken wij het ver weg. Wij willen een andere omgeving, wij willen zon in de winter en daarvoor moeten wij ver van huis. Vervolgens willen wij een goedkope dienstverlening en ook daarvoor moeten wij ver gaan. Als wij deze vrijheid of mobiliteit in stand willen houden, moeten wij de luchtvaartveiligheid vergroten en net als in andere sectoren strakkere regels hanteren.
Aan de luchtvaartveiligheid moet dus de hoogste voorrang worden verleend. Daar kunnen we ten minste grip op krijgen en daar moeten we ook grip op krijgen. Natuurlijk moeten we eerst weten waardoor het ongeval is ontstaan. Er wordt veel over gesproken zonder dat de oorzaken echt bekend zijn. Volgens mij moeten we – en dat geldt voor ons allemaal – de ware toedracht van het ongeval kennen, ook al willen sommigen eerst een schuldige kunnen aanwijzen.
Lang geleden, in 1996, heeft de Commissie een voorstel ingediend naar aanleiding van het verongelukken van een vliegtuig van een Turkse maatschappij. Het voorstel werd niet aangenomen, omdat Spanje en Engeland het niet eens waren over Gibraltar. Daarna is een Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart opgericht, maar dat kan geen invloed uitoefenen op de luchtvaartcontroles van de lidstaten. Het agentschap ondervindt vaak tegenwerking van de lidstaten, met name Frankrijk, die zich beroepen op hun soevereiniteit.
Sinds 2002 wordt er over een andere tekst gesproken. Ik hoop dat deze spoedig wordt aangenomen en dat er door het ongeval sneller een oplossing kan worden gevonden. We beschikken al over lijsten met schepen die als vuilnisbakken fungeren. Nu zijn de vliegtuigen aan de beurt. Mevrouw de commissaris, maakt u maar een lijst van toestellen die niet in het luchtruim thuishoren!
Ten slotte wil ik mij aansluiten bij wat anderen voor mij reeds hebben gezegd: het is abnormaal dat een reiziger die een ticket voor een chartervlucht koopt, niet weet met welke maatschappij hij vliegt. We kunnen niet enerzijds normen verlangen voor de etikettering en traceerbaarheid van genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) en anderzijds de vliegtuigen ongemoeid laten. Etikettering en traceerbaarheid zijn noodzakelijk, ook in de luchtvaart. 
Paciotti (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ondanks twee harde resoluties van het Parlement verkeert het grondrecht van de Europese burgers op de bescherming van hun persoonsgegevens nog steeds in gevaar. Amerikaanse instanties hebben rechtstreeks toegang tot de passagierslijsten van vluchten zonder garanties voor de geïnformeerde toestemming van de betrokkenen, het recht op rectificatie en het recht in beroep te gaan bij een rechter of een onafhankelijke autoriteit. Er zijn geen waarborgen met betrekking tot de duur en het doel van de toestemming voor de toegang tot gegevens. In weerwil van de inspanningen van de Commissie zijn ook de vooruitzichten voor de toekomst niet geruststellend: jarenlang zullen er in de Amerikaanse databanken miljoenen gegevens bewaard blijven van Europese burgers die reizen naar Amerika boeken. Maar is onze veiligheid ermee gediend als de gegevens van al hun creditkaarten worden bewaard? Hoe kunnen wij in de toekomst andere landen ontzeggen wat wij nu de Verenigde Staten toestaan? Wij hadden gevraagd om wederkerigheid bij het respecteren van de rechten van de burgers, maar paradoxaal genoeg stelt de Commissie wederkerigheid voor bij de uitwisseling van gegevens tussen veiligheidsdiensten. Laten wij voorzichtig zijn! Wij gaan een zorgwekkende toekomst tegemoet als wij het bewaken van uitzonderlijke gebeurtenissen tot dagelijkse routine maken, als wij in plaats van een individuele burger te verdenken alle burgers tot verdachten maken. 
Cederschiöld (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik mevrouw De Palacio voor haar inspanningen op het gebied van luchtvaartveiligheid. Ik ben het volkomen met haar eens. Ik wil de families van de slachtoffers van het vliegtuigongeluk bij Sharm el-Sheikh in Egypte mijn medeleven betuigen en even ingaan op de delicate punten in de discussie met de VS over luchtvaartveiligheid.
De Commissie verdient alle lof omdat zij in de onderhandelingen met de VS over de passagierslijsten van vluchten de integriteit met hand en tand verdedigt. Sommigen onder ons, die deel uitmaken van de delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten, waren aanwezig bij de discussies over deze thema’s in de VS. Als Europeanen hebben wij er niet het minste idee van hoe moeilijk het is de VS ertoe te bewegen een in onze ogen aanvaardbare en evenwichtige middenweg te vinden tussen terrorismebestrijding en mensenrechten.
Bepaalde aspecten van het onderhandelingsresultaat zijn een succes, een aantal andere aspecten zijn een mislukking. De VS heeft echter grote concessies gedaan. De mogelijkheid voor het opslaan van informatie gedurende drieënhalf jaar wordt door de Amerikanen positief begroet. Naar Europese normen is dit echter nauwelijks aanvaardbaar. In dit geval gaat het er echter om goede contacten tussen de EU en de VS tot stand te brengen, zodat de economie, de handel en de luchtvaart kunnen draaien en groeien. Daarom is het zo belangrijk een oplossing te vinden die deze contacten niet boycot nu de conjunctuur zich aan het herstellen is.
Ik waarschuw echter voor mogelijke neveneffecten. Drieënhalf jaar mag niet de maatstaf worden in de EU bij de ontwikkeling van wetgeving inzake gegevensbescherming en misdaadbestrijding. De mensenrechten worden in de EU beter beschermd dan in de VS, vooral wat de integriteit betreft. Wij moeten trots zijn op deze bescherming. Wanneer de EU eigen maatregelen tegen het terrorisme neemt – in vele gevallen maatregelen die gelijksoortig maar niet identiek zijn aan die van de VS – moeten wij de bescherming van de integriteit bewaren. Samenwerking en coördinatie met de VS zijn weliswaar noodzakelijk, maar wij kunnen onze principes inzake de mensenrechten niet laten vallen. Wie is er voorstander van gewapende agenten en algemeen verplichte vingerafdrukken in de Europese luchtvaart?
De overeenkomst moet afgewezen worden als de VS de bescherming van de mensenrechten niet in acht neemt. Wij kunnen het ons op economisch noch op menselijk vlak veroorloven dat een van beide partijen de bepalingen losjes gaat interpreteren. De Commissie moet voor elk punt duidelijke garanties inzake de interpretatie en naleving eisen. Een ruimere internationale overeenkomst op het gebied van de luchtvaartveiligheid kan ook een stap in de goede richting betekenen. 
Foster (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik steun het Britse initiatief om luchtvaartmaatschappijen die niet in het Britse luchtruim worden toegelaten, onder de aandacht te brengen. Op dit moment mogen we er niet van uitgaan dat het recente luchtvaartongeluk in Egypte veroorzaakt is door een mechanische storing. Het is dus verstandig dat we het onderzoeksrapport afwachten. Ik ben het echter met de Commissie eens dat reisagenten en touroperators passagiers beter moeten informeren over de luchtvaartmaatschappijen die ze in hun programma hebben opgenomen. Misschien kunnen wij daar iets aan doen. Er moet ook een veel beter systeem voor informatie-uitwisseling komen, of dat nu is via de ICAO, de EU of de lidstaten. Bovendien vind ik dat in het verslag-Maes over platforminspecties, dat bijna af is, aandacht aan een aantal van deze kwesties dient te worden geschonken.
Wat betreft de overdracht van persoonsgegevens, moeten we niet vergeten dat er bij de gruwelijke aanslagen van 11 september drieduizend mensen zijn omgekomen en dat veel slachtoffers uit de Europese Unie kwamen. Het is dus niet zo vreemd dat de Amerikanen reageerden zoals ze deden. Dit gezegd hebbende, verwelkom ik de uitkomst van de onderhandelingen die de commissarissen Bolkestein en De Palacio hebben bijgewoond. De conclusies naar aanleiding van deze onderhandelingen, wat mij betreft niet in de laatste plaats met betrekking tot de informatie over inzameling en opslag, zijn bijzonder positief. Hopelijk is dit bevredigend voor het Parlement.
Ik ben het ermee eens dat problemen door een betere samenwerking tussen de VS en de EU wellicht kunnen worden voorkomen. Daarom dring ik er bij de VS op aan niet unilateraal te handelen. Ik denk dat we beter kunnen.
Wat betreft de afgelasting en vertraging van vluchten rond Kerstmis en nieuwjaar: dat waren duidelijk beslissingen die door nationale regeringen moesten worden genomen. Naar mijn mening is het dus noodzakelijk het verslag-Lisi, dat net door het Parlement is, opnieuw te bekijken in verband met het feit dat momenteel niet wordt verwezen naar zaken die onder overmacht vallen. 
De Palacio,
    Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Geachte afgevaardigden, ik dank u allen voor uw bijdragen, maar ik wil met name mijn oprechte dank uitspreken aan mevrouw Maes voor het werk dat zij momenteel als bevoegd rapporteur verricht op het gebied van de veiligheid van vliegtuigen uit derde landen.
Ik hoop dat er in het kader van de bemiddelingsprocedure weldra een overeenkomst zal worden bereikt en dat dit ongeluk zal bijdragen aan een snelle afhandeling van het dossier. Er moet spoedig een oplossing komen voor de twijfels en moeilijkheden die de Raad heeft opgeworpen in verband met de punten die ik net al noemde, of het nu gaat om de snelle omzetting in nationaal recht of de vraag naar meer transparantie inzake de betrouwbaarheid en de kwaliteit van de veiligheid en het onderhoud van vliegtuigen door de luchtvaartmaatschappijen die in de Europese Unie opereren.
Ik denk dat er een tussenweg bestaat tussen het oorspronkelijke voorstel van het Parlement – dat wellicht te ver ging – en de volstrekte afwezigheid van informatie. Zoals ik ook al in mijn eerste uiteenzetting zei, pleit de Commissie voor meer transparantie over de reële situatie waarin de vliegtuigen van de verschillende luchtvaartmaatschappijen verkeren. Zij dringt met andere woorden aan op een strikte naleving van de veiligheidsnormen.
Geachte afgevaardigden, behalve deze kwestie wil ik nog kort enkele andere punten aanstippen die tijdens de komende jaren verbeterd moeten worden. De inwerkingtreding van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betekent alvast een bijzonder belangrijke stap voorwaarts. Met de regelgeving voor vliegtuigen van derde landen zal een tweede belangrijke stap worden gezet. Het is van essentieel belang dat de controle op deze vliegtuigen wordt versterkt in het kader van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, aangezien het toezicht op de maatregelen die de verschillende landen ten aanzien van hun vliegtuigen ontwikkelen onder de verantwoordelijkheid van deze organisatie valt. Anders gezegd, het is niet aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart om in een derde land te gaan controleren hoe de werkzaamheden en de controlemaatregelen worden uitgevoerd. Dat is de taak van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie. Anderzijds is de Europese Unie natuurlijk wel bevoegd om erop toe te zien dat de vliegtuigen die op haar grondgebied landen, aan alle eisen voldoen. Zij is ook gemachtigd om na te gaan op welke manier aan die eisen wordt voldaan. Ik denk overigens dat er in dit verband een extra stap nodig is. Er moeten gemeenschappelijke communautaire regels worden vastgesteld. Ik bedoel daarmee het volgende. Als een land bepaalde vliegtuigen het recht tot overvliegen en landen ontzegt, moet dat verbod worden uitgebreid tot de gehele luchtruimte van de Europese Unie. Als een land ontdekt dat een bepaald vliegtuig voor problemen zorgt, moet die informatie verspreid worden en aan alle lidstaten van de Unie worden doorgegeven. Bovendien moet er ook een gemeenschappelijke regelgeving komen over de wijze waarop de controles worden uitgevoerd, de gehanteerde percentages en het systeem in het algemeen. Wij moeten een akkoord bereiken waarmee wordt gewaarborgd dat alle landen van de Unie passende maatregelen nemen en dat die maatregelen overal in ons luchtruim worden toegepast.
Een ander vraagstuk dat hier vandaag aan de orde is gesteld, is de overdracht van passagiersgegevens aan de Verenigde Staten. Om te beginnen wil ik even nader ingaan op wat mevrouw Ainardi over deze kwestie heeft gezegd. De gevoelige gegevens waarnaar de afgevaardigde zojuist heeft verwezen, maken geen deel uit van de informatie waarom de Verenigde Staten verzoeken. Er wordt niet van ons verlangd dat wij de zogeheten gevoelige gegevens – gezondheid, religie ... – doorgeven, die in de richtlijn gegevensbescherming worden genoemd. Dat moet u goed voor ogen houden, mevrouw de afgevaardigde. Die gegevens zullen niet worden overgedragen.
Wat vervolgens de gegevensoverdracht betreft, geachte afgevaardigden, hebben wij een overeenkomst bereikt die volgens de Commissie de nodige garanties biedt voor een adequate bescherming van de persoonlijke levenssfeer van onze burgers. Zoals hier al door iemand is gezegd – ik denk door de heer Poignant -, bestaat er een zekere spanning tussen het recht op en het recht op . Het komt erop aan om voor deze spanning een passende en evenwichtige oplossing te vinden. Wij hebben een akkoord bereikt – niet in de laatste plaats dankzij dit Parlement, laat dat duidelijk zijn – waarin op aandrang van de Europese Unie een reeks garanties zijn toegevoegd: vermindering van het aantal gegevens en de soorten gegevens, beperking van de doelstellingen waarvoor de informatie wordt gebruikt en beperking van de periode waarin de gegevens mogen worden gebruikt. Maar goed, dat weet u allemaal al, geachte afgevaardigden. Zaak is dat deze overeenkomst ons in de gelegenheid stelt de grondrechten van onze burgers te waarborgen die in onze wetgeving besloten liggen, vooral ook met het oog op het gebruik van deze informatie door de Verenigde Staten. Bovendien zal onze samenwerking bijdragen aan de verbetering van de veiligheid in de luchtvaart en de bestrijding van het internationale terrorisme.
Ik denk dat ik hiermee in grote lijnen een antwoord heb gegeven op de problemen die u hier hebt geformuleerd. Ik dank het Parlement nogmaals voor zijn samenwerking bij de stappen die wij tot dusver hebben gezet. Mijns inziens zijn wij al een heel eind op weg. Nu moeten we alleen nog zo spoedig mogelijk de richtlijn betreffende de veiligheid van vliegtuigen uit derde landen aannemen. Geachte afgevaardigden, nogmaals, het doet ons veel verdriet dat er slachtoffers zijn gevallen. Wij moeten ons blijven inspannen om de veiligheid in de luchtsector te verbeteren. Wij moeten ons daarbij natuurlijk in de eerste plaats richten op de Europese luchtruimte en de vliegtuigen die vanuit Europa naar andere bestemmingen vliegen, maar wij moeten ook aandacht hebben voor de veiligheid op wereldniveau. Het is onontbeerlijk dat er informatie wordt uitgewisseld en dat de transparantie wordt bevorderd. Met name de touroperators moeten hun klanten naar behoren informeren. Zij moeten duidelijk aangeven met welke luchtvaartmaatschappijen zij samenwerken. Dat is van wezenlijk belang om te waarborgen dat onze burgers en onze passagiers de nodige garanties krijgen en over voldoende informatie beschikken. Hoe het ook zij, het lijdt geen twijfel dat wij allen – Europeanen en niet-Europeanen – moeite moeten doen om de veiligheid van het luchtverkeer en de internationale burgerluchtvaart te verbeteren.
De Voorzitter.
    Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag A5-0388/2003 van de heer Pex, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake verontreiniging vanaf schepen en invoering van sancties, inclusief strafrechtelijke sancties, voor milieumisdrijven (COM(2003) 92 – C5-0076/2003 – 2003/0037(COD));
- het verslag A5-0413/2003 van de heer Poignant, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de overdracht van vracht- en passagiersschepen tussen registers binnen de Gemeenschap (COM(2003) 478 – C5-0366/2003 – 2003/0180(COD)); en
- het verslag A5-0373/2003 van de heer Di Lello Finuoli, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad tot versterking van het strafrechtelijk kader voor de bestrijding van verontreiniging vanaf schepen (COM(2003) 227 – C5-0244/2003 – 2003/0088(CNS)). 
De Palacio,
    Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het hier net gehad over de veiligheid in de luchtvaart. Nu is de maritieme veiligheid aan de beurt.
Het pakket dat wij hier vandaag bespreken, vormt de op één na laatste etappe. Hiermee worden de werkzaamheden van de laatste vier jaar afgerond. Ik herinner de afgevaardigden eraan dat wij in december 1999 geconfronteerd werden met de schipbreuk van de , een tragedie die u allen kent. Daarna volgde de ramp met de . Verontrust door deze twee ongelukken hebben de burgers van de Europese lidstaten van Europa doeltreffende oplossingen geëist.
Inmiddels hebben we enorme vooruitgang geboekt. Ik denk dat wij ons niet vergissen als wij zeggen dat er tijdens deze zittingsperiode in de Europese Unie op het vlak van de maritieme veiligheid een ware revolutie heeft plaatsgevonden. Er is een spectaculaire verbetering ingetreden in de bescherming van onze kusten en onze burgers. Europa beschikt thans over een systeem dat niet hoeft onder te doen voor de beste veiligheidssystemen ter wereld. In tegenstelling tot vier jaar geleden worden er momenteel in geen enkel land striktere maatregelen toegepast. De risico’s en de zeeën verschillen weliswaar van plaats tot plaats, maar Europa heeft nu een ambitieus en doeltreffend systeem.
Er is echter nog heel wat werk aan de winkel. Vandaag zullen wij het hier hebben over een essentieel onderdeel van de bestrijding en preventie van verontreiniging vanaf schepen, namelijk de invoering van een systeem van strafrechtelijke sancties voor milieumisdrijven. De richtlijn voorziet in zowel de vaststelling van een juridisch kader als de toepassing van een strafrechtelijk instrument.
In maart 2003 heeft de Commissie een voorstel voor een richtlijn inzake verontreiniging vanaf schepen en invoering van sancties, inclusief strafrechtelijke sancties, voor milieumisdrijven ingediend, waarmee zij drie fundamentele doelstellingen nastreeft. Ten eerste wil zij het concept van illegale lozing van verontreinigende stoffen in zee in het Gemeenschapsrecht verankeren. Het voorstel heeft tot doel de bepalingen van het internationaal verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen, het zogeheten MARPOL-Verdrag, op te nemen in onze rechtsorde. Ten tweede wil de Commissie hiermee waarborgen dat de personen die voor illegale lozingen verantwoordelijk zijn – niet alleen kapiteins en reders, maar ook medeverantwoordelijke bevrachters en classificatiebureaus – kunnen worden aangeklaagd en onder welbepaalde voorwaarden aan strafrechtelijke sancties kunnen worden onderworpen. Ten derde bevat de richtlijn een nauwkeurige definitie van de omstandigheden waarin elk van de betrokkenen aansprakelijk kan worden gesteld. Volgens de Commissie is er sprake van strafrechtelijke aansprakelijkheid bij opzettelijke lozingen en ongevallen met lozingen door grove nalatigheid. Kortom, opzet en grove nalatigheid zijn hier de twee sleutelwoorden.
Zoals u weet, heeft de Commissie vorig jaar in de maand mei ook een voorstel voor een kaderbesluit inzake verontreiniging vanaf schepen ingediend. Dat tweede voorstel vervolledigt het voorstel voor een richtlijn, met name wat betreft de regulering van de strafrechtelijke elementen: harmonisatie van de sancties en justitiële samenwerking bij strafzaken.
Het is nu van essentieel belang dat het beginsel van beschuldiging en bestraffing een juridische invulling krijgt. Volgens de Commissie moet dat via deze richtlijn gebeuren. Gelet op de Verdragen zoals wij die nu kennen, is dat immers het enige instrument dat ons in de gelegenheid zal stellen om de sancties op doeltreffende wijze op te nemen in het recht van alle lidstaten en op die manier de gewenste afschrikkende werking te bereiken.
De drie doelstellingen die ik net heb genoemd zijn duidelijk, haalbaar en onzes inziens noodzakelijk. Sommige lidstaten zijn echter van oordeel dat dit voorstel voor een richtlijn te ver gaat: ze vinden de doelstellingen te ambitieus. Ofschoon de Raad zich nog niet over deze kwestie heeft uitgesproken, heb ik kunnen vaststellen dat de meeste ministers hun twijfels hebben bij dit initiatief. Kennelijk zijn zij er niet van overtuigd dat dit de juiste weg is. Sommigen van hen zijn vastbesloten om de aspiraties van het Commissievoorstel af te zwakken.
Ik geef toe dat het resultaat van de werkzaamheden in de Raad mij diep ontgoocheld heeft. Er valt nauwelijks enige vooruitgang te bespeuren. Ten gevolge van deze vertraging zijn de verwachtingen van onze burgers onbeantwoord gebleven en hebben het Parlement en de Raad het verzoek van de staatshoofden en regeringsleiders om deze richtlijn uiterlijk eind 2003 aan te nemen niet kunnen inwilligen. Ik ben ervan overtuigd dat u ons weer zult steunen. Het standpunt van dit Parlement is beslissend. Het zal ons helpen om de huidige patstelling te doorbreken.
Dan ga ik nu over naar het derde punt: de overdracht van schepen tussen registers binnen de Europese Unie. Behalve het probleem van de sancties – de behandeling en bestraffing van bepaalde acties die leiden tot verontreiniging van de zee en illegale lozingen – is hier vandaag ook de overdracht van vracht- en passagiersschepen tussen registers binnen de Gemeenschap aan de orde.
De huidige verordening, die dateert van twaalf jaar geleden, is de oudste component van onze regelgeving inzake maritieme veiligheid. De tekst moet dan ook dringend worden aangepast vanuit de verworven ervaring en met het oog op de op handen zijnde uitbreiding van de communautaire vloot.
Volgens de huidige verordening komen alleen vrachtschepen onder bepaalde voorwaarden voor de regeling in aanmerking. De eerste doelstelling van het Commissievoorstel is om het mechanisme van snelle overdracht tussen registers van verschillende lidstaten uit te breiden naar passagiersschepen. Dit systeem is immers minder belastend voor onze exploitanten. Het zal ervoor zorgen dat de sector beter functioneert en concurrerender wordt. Uiteraard zal het hoge niveau van maritieme veiligheid dat voortvloeit uit de naleving van de internationale verdragen hierdoor niet worden aangetast.
Verder moet dit voorstel bijdragen aan een betere informatie-uitwisseling tussen de maritieme instanties van de lidstaten en een betere integratie van de regelgeving inzake de overdracht tussen registers in het communautair acquis. Het is met name belangrijk dat de huidige verordening aansluit bij de richtlijnen betreffende de havenstaatcontrole en de classificatiebureaus die wij in het kader van de Erika-pakketten hebben aangenomen.
Uit de debatten van de Raad is gebleken dat er consensus heerst over de beoogde versterking van de huidige regeling voor overdracht van registers. De wijzigingen uit de algemene richtsnoeren van de Raad van 5 december 2003 dragen bij aan de definitie van het toepassingsgebied van de verordening. Ze bieden bovendien garanties voor een betere afstemming van de tekst op de procedures waarin de richtlijn betreffende de havenstaatcontrole voorziet, namelijk het aan de ketting leggen en het niet toelaten van schepen. De Commissie gaat met die voorstellen volledig akkoord.
Mijnheer de Voorzitter, met deze twee maatregelenpakketten leggen wij de laatste hand aan de verbetering en versterking van de maritieme veiligheid in de Europese Unie. Mijns inziens hebben wij op dit gebied tijdens deze zittingsperiode aanzienlijke vooruitgang geboekt.
Ik dank het Parlement nogmaals voor zijn hulp en voor de steun die onze maatregelen keer op keer hebben genoten. Mijn dank ook voor de vruchtbare samenwerking en voor de waardevolle voorstellen die hier gedurende al deze tijd zijn geformuleerd. 
Bremmer (PPE-DE ),
   . – Voorzitter, het is een opvallende samenloop van omstandigheden dat wij vanmiddag spreken over de veiligheid in de lucht en de veiligheid op zee. Uitgerekend Peter Pex nam vanmiddag in een vliegtuigje plaats waarvan de remmen weigerden en waarmee hij vervolgens met collega Bert Doorn en collega Plooij-van Gorsel, drie leden van de Nederlandse delegatie, tegen een hangar botste en daardoor hier niet op tijd aanwezig kan zijn. Mij is derhalve gevraagd zijn bijdrage hier in te brengen. Als ik dus over “ik” spreek, spreek ik namens de heer Peter Pex, met wie het overigens goed gaat.
Voorzitter, het is van groot belang dat olielozingen op zee worden voorkomen. Grote lozingen ontstaan door rampen en krijgen terecht veel aandacht. Maar illegale lozingen vanaf niet-tankschepen vormen ook een groot probleem. Vooral omdat ze vaak voorkomen en nauwelijks worden opgespoord. In de schaarse gevallen van opsporing van lozingen komt het niet vaak tot vervolging, en bijna nooit tot bestraffing. Dat is een verbijsterende situatie.
De ontwerprichtlijn die we thans bespreken, moet deze situatie met spoed verbeteren. Internationaal zijn er al genoeg regels om de situatie aan te pakken. Het probleem is echter dat de lidstaten die regels, waaraan zij zich via verdragen hebben gecommitteerd, niet handhaven.
De oplossing is: geldende internationale lozingsvoorschriften opnemen in het Gemeenschapsrecht en voorzieningen treffen voor regels ter handhaving. Overtredingen dienen het karakter van delicten te krijgen, die ook strafrechtelijk moeten kunnen worden vervolgd.
Naar aanleiding van de ramp met de Prestige, hebben de regeringsleiders tot twee keer toe gevraagd, namelijk op 21 maart en 13 december van 2002, om invoering van strikte maatregelen en wel vóór het einde van 2003.
De Europese Commissie kwam op tijd met een prima voorstel, dat ik, Peter Pex dus, met steun van de collega’s van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de medeadviserende commissies via een aantal amendementen heb kunnen verbeteren. Ik dank de Commissie en de collega’s voor de goede samenwerking.
Enkele opmerkingen over het voorstel. De Europese regels moeten gelden voor alle illegale lozingen op binnenwateren en op zee, zowel binnen als buiten de territoriale wateren. Het is belangrijk niet alleen kritisch te zijn ten opzichte van de scheepsbemanning, maar vooral ook ten opzichte van de eigenaren van de schepen en de autoriteiten aan de wal. Om het beter opsporen van lozingen en het sneller en adequater optreden van de overheid mogelijk te maken, is een gezamenlijke Europese kustwacht wenselijk. Zowel voor die kustwacht als voor het reeds opgerichte Europese Maritieme Agentschap (EMSA), is het van belang voldoende bevoegdheden te hebben om de maritieme veiligheid te vergroten.
Op de door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme goedgekeurde tekst van mijn verslag zijn tien amendementen ingediend. Daarvan wil ik de twee technische amendementen van de heer Sterckx graag overnemen, omdat het om een verduidelijking van de tekst gaat. Zoals gezegd, is het invoeren van strafrechtelijke sancties een goed instrument. Helaas is diezelfde Raad die erom vroeg, thans niet bereid dit voorstel te accepteren, omdat men vindt dat strafrecht een zaak is van de derde pijler.
Hoewel ik als rapporteur heb geprobeerd met de Raad samen te werken, omdat snel invoeren van de maatregelen een goede zaak is voor de maritieme veiligheid, heeft de Raad het laten afweten. Principiële discussies zijn daar kennelijk belangrijker dan veiligheid op zee. Met andere woorden: het optreden van de Raad vind ik ongelukkig. De regeringsleiders die twee keer om maatregelen gevraagd hebben, zouden actie moeten ondernemen om alsnog een snelle invoering mogelijk te maken. Dat kan beter nu gebeuren dan dat het gebeurt als er onverhoopt een nieuwe ramp plaatsvindt.
Voorzitter, namens Peter Pex, kan ik zeggen: “Ik heb gezegd”.

Poignant (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, aan het eind van deze zittingsperiode zal belangrijke vooruitgang zijn geboekt op het gebied van de maritieme veiligheid, en ik wil de Commissie feliciteren met het werk dat zij heeft verricht. Ik heb de plicht – of liever het recht – om u te kritiseren wanneer dat nodig is, maar ik heb ook de plicht u te complimenteren wanneer dat gepast is. Wat de maritieme veiligheid betreft, denk ik dat de Commissie goed werk heeft geleverd, dat in het belang is van heel Europa. Dit verslag is weliswaar niet het allerbelangrijkste dat we ooit hebben opgesteld, maar het kan wel gerekend worden tot de goede prestaties die we de afgelopen vier jaar hebben verricht. Het werk is echter nog niet af, en we hoeven alleen maar het verslag-Sterckx te lezen om te beseffen dat de regelgeving op dit gebied tijdens de volgende zittingsperiode verder moet worden aangevuld.
Het vertrekpunt is in elk geval eenvoudig: elk schip vaart onder de vlag van een bepaald land, omdat er geen Europese vlag bestaat. Vijftien jaar geleden is een poging ondernomen om een Europese vlag te creëren, maar deze poging is mislukt. De eerste tekst over een overdracht tussen registers dateert van meer dan tien jaar geleden. Het devies van het voorstel van de Commissie en van het begeleidende verslag van het Parlement is: aanpassing aan de nieuwe situatie. In de tussentijd is er immers veel veranderd. Net als de tekst van de Commissie kent dit verslag drie hoofdlijnen. Allereerst zijn de passagiersschepen erin opgenomen, wat in de eerste richtlijn nog niet het geval was. Destijds werd daarvoor als reden aangevoerd dat de regelgeving per lidstaat sterk verschilde. Daarom hadden onze commissie en het Parlement de passagiersschepen niet in de tekst opgenomen. Sindsdien zijn er echter talrijke belangrijke besluiten genomen – ik denk daarbij in het bijzonder aan het SOLAS-verdrag. Verder zijn er vele verbeteringen aangebracht, en op een groot aantal punten is de regelgeving beter op elkaar afgestemd. Het wordt tegenwoordig dan ook heel normaal geacht dat de verordening ook betrekking heeft op passagiersschepen.
De tweede hoofdlijn van het verslag gaat uit van een soortgelijke argumentatie. Het gaat er namelijk om dat er samenhang tussen de Gemeenschapswetgeving op het gebied van de maritieme veiligheid wordt bewerkstelligd. Dit houdt kort gezegd in dat alle wetgeving die in de loop der tijd is goedgekeurd, zal worden opgenomen, met name de pakketten Erika I en Erika II. De derde hoofdlijn is het streven om de samenwerking tussen de nationale maritieme instanties te versterken. Dit zijn dus de drie hoofdlijnen van mijn verslag, die uiteraard overeenkomen met die van het voorstel van de Commissie.
Het doorvoeren van deze hervormingen is ook van belang omdat Europa met tien nieuwe lidstaten wordt uitgebreid. Ik wijs mijn collega’s erop dat we weliswaar tien nieuwe staten welkom zullen heten, maar dat het vooral gaat om Malta en Cyprus, twee eilandstaten met een zeer grote vloot. Het zou goed zijn als de onderhavige regelgeving voor 1 mei 2004 gereed is. Daarom moeten we deze tekst eigenlijk na één lezing in het Parlement aannemen, zoals we destijds ook hebben gedaan met een tekst over enkelwandige schepen. Dan verliezen we geen tijd en kunnen we ons sterk maken voor de veiligheid op zee, in plaats van te twisten over procedurevraagstukken. Het gaat erom tot het meest intelligente of in ieder geval het minst dwaze compromis te komen.
De Raad heeft verscheidene amendementen ingediend en uw rapporteur spoort u aan deze over te nemen, omdat de essentie van de tekst er niet door verandert. Sommige hebben betrekking op technische wijzigingen. Zo wordt er aangegeven op welke schepen de verordening niet van toepassing is, met name oorlogsschepen. In andere amendementen wordt vermeld dat de lidstaten andere regels dan die van het SOLAS-verdrag mogen toepassen, mits deze niet minder streng zijn. In nog weer andere amendementen wordt elke staat verplicht een jaarverslag over te leggen, waarbij in het eerste verslag moet worden vermeld welke maatregelen zijn genomen om de tenuitvoerlegging van de verordening te vergemakkelijken. De meest ingrijpende eis wordt gesteld door de Commissie. Deze eis betreft schepen die na een inspectie in een haven meer dan eenmaal zijn vastgehouden, en wel in de drie jaar voordat om een overdracht tussen registers is verzocht. De Commissie wil dat zulke schepen niet in aanmerking komen voor een vereenvoudigde regeling, zoals andere boten. Kortom, het is een voorzorgsmaatregel die geldt voor schepen waarvan tijdens controles enkele zwakke plekken zijn geconstateerd.
Een van onze collega’s heeft een amendement ingediend met als doel bij een overdracht tussen registers de Europese vlag met sterren in te voeren. Ik vind dit een sympathiek en symbolisch amendement en onze parlementaire commissie heeft ervoor gestemd. De Raad wil het echter niet overnemen, omdat het uitsluitend betrekking heeft op boten die van register veranderen en niet op alle schepen. Ik wil daar best van afzien, maar ik hoop dat eens de Europese vlag op onze schepen zal wapperen. Uiteraard mag de nationale vlag blijven, maar zo kan ook Europa de wereldzeeën doorkruisen.
Dames en heren, dit is de inhoud van mijn verslag en ik hoop dat u het zult goedkeuren. 
Di Lello Finuoli (GUE/NGL ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris bij deze belangrijke materie is het een gelukkige samenloop van omstandigheden dat u beiden Spanjaard bent. Het is al gezegd: op de rampen met de in december 1999 en de in november 2002 zijn veel woorden maar weinig daden gevolgd. Zoals gezegd ligt dat niet aan de Commissie, want die heeft juist heel veel gedaan. Wij betreuren het dat er nog geen overkoepelende wetgeving is met betrekking tot de bescherming van het milieu door middel van het strafecht. Het bekende beroep bij het Hof van Justitie als gevolg van het meningsverschil tussen de Raad en de Commissie, heeft in ieder geval de hoop van ons als milieuactivisten de bodem ingeslagen.
Anderzijds heeft de ontwerprichtlijn uitzonderlijke verdiensten wat de bestrijding van zeeverontreiniging betreft, en collega Pex heeft met zijn buitengewoon goede werk het voorstel aanzienlijk verbeterd. Ook anderen hebben hier al op gewezen en ik hoef dan ook niet in herhaling te vervallen. Ik meen evenwel dat deze richtlijn slechts effect sorteert als de politieke wil er is om hem uit te voeren. De recente geschiedenis leert ons immers dat de lidstaten de richtlijnen van de Europese Unie bijna nooit uitvoeren.
Het werkelijke probleem is het gebrek aan goede wil van de lidstaten om deze regelgeving na te leven. Als er zich dan enorme rampen voordoen moet er helaas ad hoc een oplossing worden gevonden. Het ontwerpkaderbesluit is eigenlijk gewoon volledig complementair met de richtlijn. Er bestaat een uitstekend akkoord over de richtlijn en het besluit, en daarom dient het Parlement beide voorstellen, met alle ingediende amendementen, goed te keuren. Volgens mij zijn het allemaal uitstekende amendementen; alleen bij de ideeën met betrekking tot de kustwacht heb ik wat persoonlijke voorbehouden. Het oppervlakkige voorstel daartoe baart ons enige zorgen. De kern van deze ontwerprichtlijn gaat in de juiste richting, ofschoon wij wel dienen te preciseren dat de richtlijn zonder het overkoepelende kader voor de algemene bescherming van het milieu niet volstaat. Bij afwezigheid van zo’n globalere regeling zal de bescherming van de zee nooit volwaardig zijn.
Wij moeten de overkoepelende wetgeving voor het milieu weer oppakken. Daarom dient volgens mij de Raad zich redelijk te tonen en het voorstel voor een richtlijn betreffende de algemene bescherming van het milieu door middel van het strafrecht te aanvaarden. Nogmaals, door het beroep bij het Hof van Justitie is dat voorstel momenteel geblokkeerd. Het zou echter een hele goede stap vooruit zijn, want met dit voorstel beschikken wij over een passende bescherming van het zeemilieu, die echter deel uitmaakt van een overkoepelend beleid met dezelfde strafrechtelijke bescherming voor het hele milieu. Het lijdt namelijk geen enkele twijfel, dat van strafrechtelijke sancties de grootste dwang uitgaat op het bedrijfsleven om zich aan te passen aan de regelgeving. Volgens mij gaat deze richtlijn in de juiste richting en doet ze eigenlijk alle marktdeelnemers recht, daar vele bedrijven die nu ongecontroleerd blijven weer onder controle komen. Wij weten heel goed dat de internationale verdragen reders en een hele reeks andere personen van hun verantwoordelijkheid ontsloegen, terwijl zij in feite rechtstreeks of indirect verantwoordelijk waren. De schipbreuk van de Prestige is er een bewijs van: slechts de arme kapitein van dat Griekse schip is voor de gevolgen opgedraaid – maar uitgerekend hij had al het mogelijke gedaan om de ramp te voorkomen – terwijl juist anderen verantwoordelijk zouden moeten zijn gesteld voor de ramp met de Erikaen de gevolgen ervan.
Daarom ben ik het zowel eens met het verslag over de ontwerprichtlijn als met het verslag over het ontwerpkaderbesluit. Ik hoop dan ook dat het Parlement beide voorstellen goedkeurt. 
Grossetête (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de omstandigheden nopen ons ertoe vanavond te spreken over de veiligheid van onze medeburgers. Eerst hebben wij het gehad over de luchtvaartveiligheid en nu is de maritieme veiligheid aan de orde. Vier jaar praten we nu al over deze problemen en over de verontreiniging van de zee en ik hoop dat we over een paar jaar wat dit betreft niet zoveel gespreksstof meer zullen hebben.
Wij kunnen dat laatste alleen maar hopen, maar vorig weekeinde zag ik op de Franse televisie echter opnieuw door olie vervuilde stranden van de Atlantische Oceaan. Het was niet bekend of deze vervuiling afkomstig is van de Prestige of veroorzaakt wordt door het illegaal schoonspoelen van olietanks op volle zee. Ik stelde toen vast dat we ons wel eens mogen afvragen of onze wetgeving, die nu vier jaar wordt toegepast, wel doeltreffend is.
Niettemin wil ik mij aansluiten bij de complimenten aan het adres van mevrouw de commissaris. De handelwijze van onze regeringen en onze ministers op dit gebied werd gekenmerkt door traagheid, en zij heeft haar uiterste best gedaan om hen tot meer snelheid aan te sporen. Als men naar haar had geluisterd, hadden we er mijns inziens heel anders voor gestaan. Wij zijn hier om haar te steunen en om nogmaals aan onze medeburgers te tonen dat het ons menens is en dat wij erop toe zullen zien dat deze wetgeving in haar geheel wordt nageleefd. U weet heel goed dat er sancties nodig zijn om ervoor te zorgen dat wetgeving wordt geëerbiedigd. Zolang er geen sancties zijn of deze niet worden opgelegd, zullen we niets bereiken.
Om deze reden zijn wij vanavond hier bij elkaar gekomen en ik wil de auteurs van de verschillende teksten waarop dit debat betrekking heeft, feliciteren. Daarbij wijs ik erop hoe belangrijk het is dat wij een omschrijving geven van het delict “illegale lozingen” en dat wij de noodzaak van coördinatie benadrukken, zodat de lidstaten eindelijk eensgezind gaan samenwerken. Ten slotte wil ik nog zeggen dat wij een helder begeleidend document moeten opstellen op basis van de werkzaamheden van de tijdelijke Commissie van het Europees Parlement voor de verbetering van de veiligheid op zee. Daarmee kunnen wij mevrouw de commissaris een steuntje in de rug geven als het gaat om het probleem van de verontreiniging van de zee en van de aansprakelijkheid. 
Cocilovo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik hoef eigenlijk niets toe te voegen aan hetgeen de rapporteurs en de sprekers die mij zijn voorgegaan al hebben gezegd over het grote belang van de thema’s – met name de veiligheid op zee – die wij in het kader van deze gecombineerde behandeling bespreken. Ik wil alleen maar zeggen dat ik mij volledig aansluit bij de woorden van lof voor het zeer goede en uiterst doeltreffend initiatief van de Commissie voor deze materie. Wij hopen dat de Raad van zijn kant een gemeenschappelijke en convergerende koers zal varen. Het gaat om de noodzakelijke voltooiing van de wetgeving, waaraan de goedkeuring van deze voorstellen een weliswaar partiële, maar desalniettemin concrete en belangrijke bijdrage kan leveren.
Ik heb als schaduwrapporteur voor dit pakket het verslag-Poignant gevolgd betreffende de overdracht van vracht- en passagiersschepen tussen registers binnen de Gemeenschap. Ik kan niet anders dan de positieve waarde en het nut van het Commissievoorstel en van het verslag van collega Poignant benadrukken. Wij kunnen zijn verslag volledig accepteren, met inbegrip van het voorstel de ideeën van de Raad en, nog belangrijker, van de Commissie over te nemen. Het debat vanavond heeft die lijn trouwens bevestigd.
De tekst maakt het eindelijk mogelijk een eind te maken aan de uiteenlopende interpretaties van de verschillende verdragen. Aan de ene kant vormt de vereenvoudiging van de procedures voor de overdracht van passagiersschepen tussen registers een bijdrage tot de rechtszekerheid. Dat maakt de Europese regelgeving lichter en minder bureaucratisch. Aan de andere kant is het volgens mij nog belangrijker dat het voorstel de controle van bepaalde, volgens ons onontbeerlijke, veiligheidsvereisten mogelijk maakt. De voorgestelde procedure schrijft namelijk niet alleen meer samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de nationale maritieme instanties voor maar zo nodig ook aanvullende scheepsinspecties. Anderen hebben al benadrukt dat in het licht van de uitbreiding met landen als Malta en Cyprus dit zeer belangrijk is. Gezien hun traditie, productie en de samenstelling van hun vloot vormen die landen in dit verband een belangrijk referentiepunt.
Ik wil de rapporteur nogmaals gelukwensen met zijn verslag en de Commissie met haar voorstel. Namens mijn fractie spreek ik mijn volledige steun uit voor de vertolkte standpunten. 
Piecyk (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening moeten wij onze aandacht niet altijd alleen maar richten op de scheepsrampen en hun gevolgen, maar dienen we ook eens iets te ondernemen tegen de – ik kan het niet anders uitdrukken – de smeerlapperijen die dagelijks op onze zeeën plaatsvinden. Daarom wil ik u, mevrouw de commissaris, van harte gelukwensen met uw voorstel.
Ik vind het een goed voorstel en wil ook collega Pex, die helaas afwezig is, complimenteren met zijn goede verslag. We moeten op dit terrein zonder meer tot actie overgaan. Alleen al in het jaar 2001 vonden er in de Noord- en Oostzee samen ongeveer duizend illegale lozingen plaats. Dit mag niet langer worden behandeld als een licht vergrijp zoals foutparkeren of een snelheidsovertreding, maar het dient eindelijk als zwaar delict bestraft en strafrechtelijk vervolgd te worden. En strafrechtelijke vervolging wil zeggen: harde straffen uitdelen die zich doen gevoelen, geldboetes, gevangenisstraf, maar ook – zoals de commissie wenst – de inbeslagname van schepen.
De rapporteur heeft er terecht op gewezen dat een aantal wetten die het Parlement en de Raad hebben aangenomen nog steeds niet ten uitvoer zijn gelegd. Trefwoorden: havenontvangstvoorzieningen en havenstaatcontrole.
Mevrouw de commissaris, u geniet de volle steun van dit Parlement om de landen die deze richtlijn niet behoorlijk ten uitvoer hebben gelegd voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te slepen en het in de publiciteit te brengen zodat er druk op de ketel komt te staan om deze richtlijn eindelijk ten uitvoer te leggen. Zelfs de beste wetten sorteren geen effect als zij niet worden uitgevoerd en gehandhaafd. Daartoe hebben wij een Europese kustwacht nodig. Ook hierover bestaat er consensus in dit Parlement, want de controle in de havens dient te worden aangevuld met controle in volle zee. We zijn het volstrekt normaal gaan vinden dat vrachtwagens niet alleen op parkeerplaatsen, maar ook langs de weg worden gecontroleerd. Zoiets moet voortaan op zee ook mogelijk zijn.
Mevrouw de commissaris, u zei dat dit door de Raad als te ambitieus wordt beschouwd. Dit soort argumenten is onacceptabel. Naar mijn mening mogen we de Raad niet aanmoedigen zich te verstoppen achter formaliteiten, maar moeten we de Raad tot handelen dwingen. Als Europa de handen ineenslaat en gezamenlijk tot actie overgaat, dan komen we ook internationaal met betrekking tot de zeevaart en de veiligheid op zee een stukje verder.
Het is dus zaak om alles in het werk te stellen om niet alleen rampen te vermijden, maar ook een stokje te steken voor doelbewuste en kwaadaardige delicten op onze zeeën. Daar kunnen we ons steentje aan bijdragen. We steunen u daarbij en u hebt onze volledige steun om regeringen die niet meewerken aan de paal te nagelen. 
Sterckx (ELDR ).
   – Voorzitter, collega’s, mevrouw de Commissaris, ik zou collega Pex, en ook de andere rapporteurs, geluk willen wensen met hun werk. Wij hebben een spreekwoord dat zegt: vele kleintjes maken een grote. Dus vele kleine stukjes vervuiling zijn op den duur even belangrijk als een grote ramp. Wij hebben ook het principe dat de vervuiler betaalt al lang geleden vastgesteld. Ik vind dat we nu moeten zeggen dat de vervuiler ook wordt bestraft, want dat vind ik zeer terecht.
Ik ben het eens met de in de Vervoerscommissie goedgekeurde tekst dat duidelijk gezegd moet worden dat het over illegale opzettelijke lozingen moet gaan en niet zozeer over lozingen ten gevolge van ongevallen met schade, want een ongeval is toch iets anders dan een opzettelijke lozing. Ik vind dat we dit onderscheid moeten maken.
Collega Piecyk heeft er zojuist op gewezen dat er al heel wat richtlijnen zijn. Bijvoorbeeld de richtlijn inzake de havenontvangstfaciliteiten, die door mijn land nog altijd niet is omgezet. Ik vind dat een schande en ik vind dat we dat zo snel mogelijk zouden moeten doen. We zijn nu een jaar verder. Ook moeten we eens evalueren hoe het gebruik is, hoe de schepen er zelf op reageren en of we eventueel niet ergens een wijziging moeten aanbrengen om te zien of de richtlijn werkt, en hoe ze werkt.
Ik zou ook willen verwijzen naar de monitoringrichtlijn en het gebruik van de zwarte doos. We moeten bezien hoe we het gebruik van de zwarte doos kunnen aanwenden om te weten te komen wie vervuilt, waar wordt vervuild en eventueel hoeveel er wordt vervuild. Ik denk dat daar ook naar moet worden gekeken, want dit is een richtlijn die in dit verband ook van belang kan zijn. Ik ben er heel gelukkig mee dat lozing op volle zee in de tekst is opgenomen en dat we ons niet geografisch beperken, maar de zee als een algemeen erfgoed beschouwen dat van iedereen is waar de vervuiling ook plaatsvindt.
Alles staat of valt natuurlijk met de controle en de wijze waarop we een vervuiler betrappen. Ik denk dat een Europese kustwacht hierbij kan helpen of ten minste, voor we zover zijn, een betere onderlinge samenwerking van nationale kustwachten, controles op boekhoudingen van schepen en dat soort zaken. Als we met een satelliet de nummerplaat van een auto van een of andere verdachte persoon in een of ander land kunnen lezen, waarom zouden we dan dit soort technologie op den duur ook niet gaan gebruiken om lozingsmisdrijven op te sporen. Bijvoorbeeld, toen de Tricolor werd geborgen, hebben andere schepen dat ongeval misbruikt om lozingen te doen, want men heeft kunnen vaststellen dat de olie die aanspoelde niet van de Tricolor afkomstig was, maar van andere schepen. In elk geval moeten we ervoor zorgen dat we onderscheid maken tussen een ongeval en opzettelijke vervuiling.
Er heerst in scheepskringen onrust over de behandeling van scheepsbemanningen in sommige gevallen. Ik vind wat er met de kapitein van de Prestige gebeurt nogal wrang en ik hoop dat we binnenkort nog eens met de man kunnen spreken. Ik lees dat er nu in Karadji een scheepsramp heeft plaatsgevonden en dat de bemanning wordt gecriminaliseerd. We moeten daarvoor oppassen.
U hebt gelijk, we hebben in de afgelopen zittingsperiode hard gewerkt en we hebben veel dingen gedaan. Soms was het frustrerend. Voordat het Erica-pakket er helemaal was, hadden we de Prestige en dat is zeer frustrerend. Maar ik denk, mevrouw de Commissaris, dat het Parlement en de Commissie ondanks tegenwerking van de Raad een aantal goede dingen hebben kunnen doen en ik hoop dat we in de volgende zittingsperiode evenveel kunnen doen.
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het noorden van Portugal staat de ramp met de olietanker Prestige in november 2002 en zijn ernstige consequenties nog levendig voor de geest. Maar het is bekend dat de vervuiling van de zee door het lozen van olie of andere schadelijke stoffen ook zonder ongelukken doorgaat. Illegale lozingen en het schoonmaken van schepen op volle zee – soms gebeurt dat zelfs vlak voor de kust – dienen bestraft te worden. Wij weten echter ook dat de strijd tegen dergelijke illegale lozingen niet alleen met meer wetten gevoerd wordt. Het is ook belangrijk op grotere schaal efficiënt te controleren en de lidstaten de gepaste middelen en installaties te geven. Het naleven van de bestaande regelgeving, het afschaffen van de goedkope vlaggen, een serieus en goed gestructureerd scheepsregister (waarin de historie, de gemaakte reizen en de vervoerde lading van een schip staan), scheepsroutes die verder uit de kust liggen, adequate inspectie van de schepen in de havens en betere arbeidsomstandigheden en grotere veiligheid aan boord zijn eveneens belangrijk.
Het is bekend dat dagelijks vele schepen die de communautaire wateren bevaren het MARPOL-Verdrag negeren, daar bepaalde reders en oliemaatschappijen met minimale kosten maximale winst wensen te behalen. Aan de andere kant vereist de bestrijding van lozingen van vervuilende stoffen niet alleen doeltreffende maatregelen op nationaal niveau en meer onderlinge samenwerking tussen de lidstaten, maar ook een efficiëntere uitvoering van het verdrag op mondiaal niveau.
Welnu, het oprichten van een Europese kustwacht zal dit probleem niet oplossen. Die kustwacht vormt evenmin een oplossing voor het gebrek aan adequate middelen in de havens voor het verwijderen van afvalstoffen in schepen en voor het verplicht gebruik van die middelen. Daarom is het nodig het naleven van richtlijnen en andere bestaande regelgeving te eisen, met inbegrip van maatregelen inzake informatie en folow-up. Daar bestaat al een richtlijn voor en op bepaalde schepen voor bepaalde reizen zou het belangrijk zijn een reisgegevensrecorder te installeren. Zonder zo’n “zwarte doos” is het moeilijk de schuld of onschuld van de bemanning aan te tonen. De bemanningsleden mogen niet als misdadigers behandeld worden voordat hun schuld bewezen is. Adequate scholing van de bemanning en meer garanties voor de rechten van werknemers zijn eveneens noodzakelijk. Tegelijkertijd dient er werk gemaakt te worden van robuustere schepen. Lidstaten en regeringen dienen met andere woorden hun volledige verantwoordelijkheid te nemen voor het naleven van de bestaande verdragen en richtlijnen. 
Dhaene (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, beste collega’s, mevrouw de Commissaris, ik wil de drie rapporteurs feliciteren met hun verslag.
De afgelopen kerstvakantie zijn er op de stranden van de Noordzee weer opvallend veel dode zeevogels gevonden. Dit is geen toeval. Iedere winter zijn er immers rond deze periode meer illegale lozingen op zee en wel door kapiteins die het niet nauw nemen en die weten dat er in die periode minder toezicht is en de olie vanwege de winterstormen geen duidelijk spoor nalaat.
Daarom is dit verslag zo belangrijk. Europa moet optreden. De Verts/ALE-fractie steunt het verslag-Pex dat we nu bespreken, omdat het een aanzienlijke verbetering is van de ontwerprichtlijn, die aangeeft dat Europa zich eindelijk sterk maakt voor het strafbaar stellen van maritieme milieumisdaden, ook buiten de territoriale wateren. We verwerpen daarom de argumenten van de Raad, die zegt dat dit thema onder de derde pijler valt. Hoe zal de Commissie hierop reageren? Hoe zal de Commissie reageren als de Raad formeel weigert te aanvaarden dat er strafrechtelijke sancties in de richtlijn komen? Het ongeval met de Prestige is niet vreemd aan deze opstelling, want we willen ook de havenautoriteiten aanpakken voor milieuschade die ontstaat nadat een schip dat in moeilijkheden verkeert de toegang tot een haven of een veilige schuilplaats wordt geweigerd. Om vervolging ook echt mogelijk te maken, is een Europese kustwacht noodzakelijk. Wie A zegt, moet ook B zeggen.
We gaan morgen stemmen over een voorstel van mijn fractie om deze Pex-richtlijn te koppelen aan de Bouwman-richtlijn betreffende havenvoorzieningen. Op die manier versterken we de traceerbaarheid van de vervuilers. Verder vragen we nog uw steun voor andere amendementen, zoals het inschakelen van het EMSA bij de implementatie van deze richtlijn. 
Andrews (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil duidelijk stellen dat dit geen onderzoek naar de ramp met de Prestige ter hoogte van de Spaans/Franse kust moet worden: het betreft de veiligheid van de gehele Europese kust. Het komt heel vaak voor dat “roestbakken” – roestige, enkelwandige tankers in staat van verval – enorme hoeveelheden olie vervoeren. In feite zijn die schepen ecologische massavernietigingswapens.
Ik moet er niet aan denken wat er zou zijn gebeurd als een dergelijke ramp zich voor de kust van Ierland had voltrokken. Ik heb geen idee hoe we dat hadden moeten aanpakken. Zoals vandaag al is opgemerkt, gelden er talloze maatregelen. Een zeer belangrijke maatregel is dat in en rond de Europese wateren uitsluitend dubbelwandige schepen worden toegelaten. We zijn binnen de Europese Unie afhankelijk van de politieke wil – die er niet is en er waarschijnlijk ook niet zal komen – om herhaling van de ramp met de Prestige te voorkomen.
Het is een bekend feit dat alle maritieme veiligheidsorganisaties te kampen hebben met een gebrek aan personeel en geld. Dat zal ook niet veranderen en het gevolg is dat de maritieme veiligheid blijvend in gevaar is.
Een groot deel van de vervuiling in EU-wateren is het gevolg van opzet of is te vermijden. Dit soort praktijken is ronduit misdadig en daar moeten dus strafrechtelijke sancties op staan. Ik ben me ervan bewust dat het strafrecht in feite de bevoegdheid van de lidstaten is en we moeten voorkomen dat ons standpunt ten koste gaat van de rechten van de lidstaten op dit terrein. Toch valt er veel te zeggen voor de voorstellen van de Commissie, en de strafrechtelijke sancties zouden door middel van een instrument van de derde pijler kunnen worden geharmoniseerd.
Een tweede hoofdelement dat tot een veiliger, schoner maritiem milieu kan leiden, is het pas opgerichte Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart. Dit agentschap moet een belangrijke rol gaan spelen bij de maatregelen tegen milieuverontreiniging en maritieme veiligheid. Het agentschap dient voldoende personeel en geld ter beschikking te hebben. Dat is momenteel zeker niet het geval.
Tot slot wil ik de aandacht van de collega’s vestigen op het initiatief van een aantal aan de Atlantische Oceaan grenzende lidstaten, om kwetsbare zeegebieden aan te wijzen. Ik hoop dat dit initiatief, dat door Ierland, Frankrijk, Portugal, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en België is ingediend bij de Internationale Maritieme Organisatie van de VN, de volledige steun krijgt van alle huidige en toekomstige lidstaten, zodat in 2004 op dit terrein voortgang kan worden geboekt.
Het staat echter als een paal boven water dat er zonder politieke wil niets zal veranderen. 
Van Dam (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, veiligheid blijft een belangrijk thema zowel in de mariene als in de maritieme wereld. De ramp met de Prestige laat dat tot op de dag van vandaag zien. Recentelijk is binnen de IMO een akkoord bereikt over de hoogte van een aanvullend fonds bij schade door olievervuiling. Daarbij zijn ook opmerkingen geplaatst over de aanspreekbare contribuanten aan dat fonds. Ik ben van mening dat de voorstellen zoals verwoord in de verslagen van de collegae Pex en Di Lello Finuoli een waardevolle aanvulling vormen op deze regeling. Verantwoordelijkheden worden duidelijk aangegeven en er worden heldere sancties op het niet nakomen ervan gezet. Ik ben content dat daarbij strafrechtelijke sancties niet ontbreken.
Minder gelukkig ben ik met het verzoek een Europese kustwacht op te richten, omdat deze in mijn ogen veeleer een extra laag van reeds bestaande activiteiten betreft dan een zinvolle aanvulling op taken die de afzonderlijke kustwachten nu al uitvoeren. Dat geldt ook voor het verzoek in het verslag-Poignant om schepen onder Europese vlaggen een duidelijke fysieke EU-aanduiding te geven. Zolang we geen gezamenlijk Europees scheepsregister hebben, lijkt me dit niet zinvol. Bovendien zal het leiden tot een vertraging in de behandeling van dit voorstel met de Raad.
Voorzitter, over het algemeen ben ik dus zeer positief gestemd over deze voorstellen, zij het met enkele punten van voorbehoud. 
Souchet (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, uiteraard gaan wij akkoord met de doelstelling van de nieuwe regelgeving die ons vandaag wordt voorgesteld, en met de constatering waarop deze berust. De meest doeltreffende manier om te voorkomen dat degenen die betrokken zijn bij het zeevervoer gevaarlijke schepen inzetten, is op geloofwaardige wijze te dreigen met financiële sancties en zware straffen. De constatering die aan de regelgeving ten grondslag ligt, is een zekere laksheid als het gaat om de naleving van de lozingsvoorschriften, zowel door een deel van de scheepvaartsector als door bepaalde havenstaten en vooral door vlaggenstaten.
Wat betreft de gekozen regeling hebben wij echter grote reserves. Ten eerste is het altijd gevaarlijk normen uit te vaardigen waarvan sommige niet stroken met het MARPOL-verdrag en die grote financiële consequenties hebben. Bovendien gelden deze normen uitsluitend voor schepen die onder de vlag van de Europese lidstaten varen, terwijl die waarschijnlijk de minste verontreiniging zullen veroorzaken. We snijden ons in ons eigen vlees, wanneer we een schip dat onder Europese vlag vaart, in beslag willen nemen, terwijl een schip uit een derde land daarvan gevrijwaard blijft.
Op deze wijze zouden wij onze eigen vloten, die nog het best aan de normen voldoen, discrimineren. Ik verzeker u dat daar geen enkele reden voor is. Daarom moeten wij wat betreft de maritieme veiligheid altijd voorrang geven aan internationale regelgeving boven Europese voorschriften. De lidstaten die dat wensen, mogen dus beslist vurige en onvermoeibare pleitbezorgers van strenge normen zijn, maar wel binnen het kader van de IMO.
Ten tweede wordt er in de voorstellen merkwaardig genoeg maar weinig gezegd over de aansprakelijkheid van de vlaggenstaat. Wij weten evenwel dat de belangrijkste dreiging voor de veiligheid op zee zal blijven bestaan, zolang goedkope vlaggen kunnen floreren doordat de bijbehorende schepen niet gecontroleerd worden of gecontroleerd worden door classificatiebureaus die zelf onder goedkope vlag werkzaam zijn.
Deze kwestie is uiterst actueel, nu de directeur van de maritieme instantie van Malta, die verantwoordelijk is voor de registratie van de Erika, op last van zijn regering weigert voor de rechter te verschijnen, en de autoriteiten van de Bahama’s overduidelijk hun onwil tonen door de publicatie van hun verslag over de ramp met de Prestige, die onder hun vlag voer, voortdurend uit te stellen. Onze tijdelijke commissie moet zich absoluut met deze cruciale kwestie gaan bezighouden.
Ten slotte wil ik me uitspreken tegen het inzetten van een Europese kustwacht. Dit idee lijkt me eerder ingegeven door ideologische overwegingen dan dat het een passende en realistische aanpak van de problemen betreft. Niemand kan zeggen wie het recht heeft een dergelijk instrument te mobiliseren en te gebruiken, dat zeer rechtstreeks betrekking heeft op de veiligheid van de lidstaten. Bovendien is het de vraag of de financiering ervan ooit rond komt.
Nee, de operationele commandostructuren en de structuren voor de coördinatie van de hulpacties die landen als Frankrijk of Groot-Brittannië hebben gerealiseerd, moeten worden versterkt en eventueel worden uitgebreid en de kosten van de zware apparatuur moeten worden verdeeld. Het betreft de apparatuur van lidstaten die meer dan andere helpen de scheepvaartroutes te beheren die de wereld met Europa verbinden, iets waar iedereen baat bij heeft. Dat zou, mijnheer de Voorzitter, een mooie uiting van concrete Europese solidariteit zijn. 
Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat ik het betreur dat winst, concurrentie en het vergaren van rijkdommen mensen maar al te vaak doof en blind maken. De economische oorlog waar geen enkel land aan ontsnapt, heeft een verwoestende uitwerking door de kosten voor mens en milieu.
De zee is een ruimte zonder grenzen waar het beginsel van de vrijheid van scheepvaart geldt. Het is echter onze taak de maritieme vervoerders bewust te maken van hun verantwoordelijkheid en hen te verplichten zich voor hun daden te verantwoorden. Daarom is het belangrijk dat op grond van dit kaderbesluit personen die verantwoordelijk zijn voor illegale lozingen van olie en schadelijke vloeistoffen, passende en met name strafrechtelijke sancties opgelegd krijgen. De lidstaten moeten beslist strenge gemeenschappelijke bepalingen en een solide stelsel van strafrechtelijke sancties goedkeuren.
Laten we vandaag duidelijk zijn. Vaak hebben de staten niet het vermogen hun taken en verplichtingen op dit gebied te vervullen. Weliswaar heeft de Europese Unie de wetgeving betreffende de maritieme veiligheid aanzienlijk aangescherpt, maar de eerste richtlijn van 1995 betreffende de controle van schepen op doorvaart in havens is door de meeste lidstaten zeer slecht toegepast. Vervolgens heeft de Europese Unie kort na de ramp met de Erika in december 1999 vijf belangrijke teksten goedgekeurd op het gebied van de maritieme veiligheid. De beide wetgevingspakketten zijn binnen een uitzonderlijk korte termijn aangenomen. Op 19 november 2002, de dag dat de Prestige schipbreuk leed, had echter pas één lidstaat, namelijk Denemarken, een van deze vijf teksten in nationaal recht omgezet.
Tijdens de Europese Raad van Kopenhagen in december 2002 heeft de Europese Unie toegezegd alle maatregelen te zullen treffen die nodig zijn om dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen. Het kaderbesluit dat wij morgen zullen aannemen, vormt een aanvulling op de richtlijn van 2003 betreffende de verontreiniging door schepen, die een belangrijke eerste stap in de goede richting betekende. Vorig jaar december is na tien maanden verzet eindelijk de tijdelijke Commissie van het Europees Parlement voor de schipbreuk van de Prestige ingesteld. Deze commissie moet beoordelen in hoeverre de maritieme instanties en de regeringen van de lidstaten verantwoordelijk zijn voor het beheer van rampen op zee.
Wij moeten ervoor zorgen dat de staten zich houden aan de maatregelen die de Europese Unie op het gebied van de maritieme veiligheid heeft aangenomen, en dat zij vluchthavens willen creëren voor schepen in nood. Nogmaals, wij moeten in geval van zulke milieumisdrijven duidelijk vaststellen welke particulieren of overheden daarvoor verantwoordelijk zijn. 
Pohjamo (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het verslag van de heer Pex is een belangrijk pleidooi voor het maritieme milieu. Door doeltreffend te werk te gaan, beschermen wij zwemwateren, waarborgen wij schone visgerechten en verbeteren wij het maritieme milieu in vooral de gesloten zeegebieden. Olie afkomstig van schepen is in veel opzichten zeer gevaarlijk en daarom moeten illegale lozingen met harde hand worden aangepakt en moeten de bevoegde instanties verantwoordelijk worden gesteld.
In de parlementaire commissie is een goed eindresultaat bereikt, dat door de amendementen van de heer Pex nog eens wordt gepreciseerd. Eén punt kan ik echter niet als zodanig steunen: het voorstel voor een gezamenlijke kustwacht gaat iets te ver. Aangezien een kustwacht ook veel andere taken heeft, moet deze zaak in breder verband worden gezien.
De heer Poignant heeft met zijn eigen verslag goed werk verricht. Over een klein detail daarin wil ik echter een opmerking maken. Dat schepen een EU-embleem krijgen, wordt ook door mij gesteund. Het amendement om het embleem in de nationale vlag op te nemen, is echter problematisch, zoals de rapporteur zelf al zei. Dit vereist namelijk een debat over de vlagwetgeving in de lidstaten. Als wij van dit amendement afzien, is het mogelijk deze hele zaak snel af te handelen. 
Korakas (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpverordening betreffende de overdracht van vracht- en passagiersschepen tussen registers maakt deel uit van het arbeidsvernietigende beleid van de Europese Unie. De verordening moet officieel het concurrentievermogen versterken, maar meer winst voor de rederijen is in feite het enige streefdoel. Zeelui krijgen minder loon en sociale rechten en scheepvaartmaatschappijen kunnen rekenen op ongehoorde belastingvoordelen.
Het verslag over de betreffende verordening beveelt de lidstaten onder meer aan om opnieuw het opstellen van een Europees scheepsregister te overwegen. Dit is een strategische keuze van het kapitaal om de rentabiliteit te vergroten. De Commissie had dit voorstel al in 1989 gedaan. Wanneer het wordt uitgevoerd zullen de reders inderdaad meer winsten boeken en worden de veiligheidsnormen in het zeevervoer zodanig afgezwakt dat mens en milieu aan nieuwe risico’s zullen worden blootgesteld. Dan staat de deur open voor nieuwe rampen zoals met de Prestige, de Erika en andere schepen.
Het voorstel tot versterking van het strafrechtelijke sanctiestelsel tegen vervuiling vanaf schepen zal het aantal misdrijven niet doen dalen, want alles wordt ondergeschikt gemaakt aan de winst van de reders en van het grootkapitaal, dat de energiebronnen, vervoersmiddelen en productiemiddelen stevig in zijn greep heeft.
Wij roepen het Europees Parlement op de P[amp]I Club en de rederijen van de Prestige en Tasman Spirit te verplichten de geldboeten te betalen voor de rampen met die twee schepen, zodat de bemanning, die nu in Spanje en Pakistan wordt vastgehouden als menselijk onderpand, kan worden vrijgelaten.
Mijnheer de Voorzitter, de Communistische Partij van Griekenland verwerpt de drie ontwerpverordeningen…,
Ortuondo Larrea (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals de heer Poignant terecht onderstreept in zijn verslag, heeft de Commissie al in 1989 een voorstel ingediend voor een Europees register van schepen, “Euros” genaamd, en heeft het Europees Parlement naar aanleiding van het ongeluk met de Prestige het verslag-Sterckx aangenomen, met het verzoek om deze mogelijkheid opnieuw in overweging te nemen.
Ik weet dat de lidstaten momenteel niet bereid zijn hun maritieme identiteit op te geven, maar tegelijkertijd ben ik mij bewust van de voordelen die verbonden zijn aan de invoering van een Europees embleem voor al onze schepen. Vandaar mijn voorstel om in een hoek van de scheepsvlag het embleem van de Europese Unie op te nemen, dat wil zeggen de ring van sterren op een blauwe ondergrond. Dat is bij mijn Britse collega’s uit de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme kennelijk in het verkeerde keelgat geschoten. Ik wil hier echter verduidelijken dat mijn idee niet in strijd is met hun . Een vlag heeft vier hoeken en in hun vlag zijn drie van die vier hoeken leeg. Volgens mij is dit een goed voorstel. Ik denk dat heel Europa ermee gebaat is dat de schepen van de Europese Unie in alle zeeën van de wereld geïdentificeerd worden.
Andersen (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de illegale lozingen van olie door schepen vormen een groot probleem in de Deense wateren. Daardoor wordt niet alleen de zee verontreinigd, met schade voor de visserij als gevolg, maar vaak spoelt ook olie aan land, die de stranden verontreinigt. De havens moeten over de nodige uitrusting beschikken waar schepen met hun afvalolie terechtkunnen. Deze uitrusting moet met een algemene havenbelasting gefinancierd worden, zodat het voor de schepen niet duurder is dan de olie in zee te lozen.
De Commissie stelt nu voor de bestraffing van illegale lozingen onder EU-recht te laten vallen. Het is een feit dat illegale lozing bestraft moet worden, maar in de Deense wateren moet dit volgens het Deense strafrecht gebeuren. Illegale lozing in internationale wateren moet door een internationale milieurechtbank bestraft worden.
De Commissie stelt de oprichting van een Europese kustwacht voor om overtreders van de wet op te sporen. In Denemarken staan vliegtuigen van het leger in voor het toezicht op illegale lozingen en de opsporing van vervuilers. Wij hebben dus geen behoefte aan EU-recht noch aan een EU-kustwacht met de bijhorende bureaucratie. Het initiatief voor een internationale milieurechtbank onder de auspiciën van de VN dient naar onze mening echter wel van de EU te komen.
De Commissie stelt tevens voor het omvlaggen van schepen te bevorderen door de bestaande eenvoudige regels ook voor passagiersschepen te laten gelden en de zogenaamde quarantaineperiode te beperken. Het omvlaggen ondermijnt de overeenkomsten die de vooruitstrevende landen op het gebied van loon, arbeidsvoorwaarden en veiligheid hebben gesloten. Rederijen ontduiken ook BTW en fiscale regels waarmee de welvaartsmaatschappij gefinancierd wordt. Dat is onaanvaardbaar.
Tot slot is er een belachelijk voorstel dat het EU-symbool met de twaalf gele sterren op een blauwe achtergrond in de bovenste hoek van de nationale vlag wil verplichten. Wij kunnen helaas geen enkel van deze voorstellen steunen. Opnieuw dus. 
Hatzidakis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij stellen nog maar eens met verbazing vast dat zeeën niet in eerste instantie vervuild raken door scheepsrampen maar wel door illegale lozingen van olie en ander afval vanaf schepen. Een goede aanpak van dit probleem is er voorlopig nog niet.
We hebben wel het MARPOL-verdrag, maar elk land treft sancties naar eigen goeddunken en precies daarom is het initiatief van de Europese Commissie zo nuttig, want hiermee kan het probleem met uniforme sancties worden bestreden. Er is ook al een richtlijn in dit verband, richtlijn 2000/59 betreffende installaties voor opvang van scheepsafval, maar de lidstaten passen die richtlijn niet volledig toe. En dat is waar de schoen wringt. Dat is geen excuus voor schepen die olie in zee lozen, maar de lidstaten moeten wel de daad bij het woord voegen en toepassen wat ze zelf hebben goedgekeurd.
Hiermee is dus een stap in de goede richting gezet. Maar hoewel de Raad de Europese Commissie had gevraagd een oplossing te zoeken voor sancties tegen illegale lozingen van afval vanaf schepen, schijnt het nu plots niet meer zo erg te dringen en lijkt de Raad evenmin geneigd de voorstellen van Commissie en Parlement aan te nemen. Ik heb de indruk dat de Raad vertragingsmanoeuvres toepast. In naam van de Europese Volkspartij wil ik de negatieve houding van de Raad met nadruk veroordelen en zeggen dat wij zullen doorgaan tot het verslag-Pex werkelijkheid is geworden. 
Miguélez Ramos (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, ook ik zou hier vandaag voldoening en optimisme willen uitstralen. Ook ik zou de Commissie en de rapporteurs en mijn andere collega’s en ook mijzelf willen feliciteren met de vooruitgang die er op wetgevingsgebied is geboekt. Staat u mij echter toe dat ik als inwoonster van Galicië een andere – naar ik hoop – complementaire overweging formuleer, te meer ook omdat dat deze wetgevingsvoorstellen – het is hier tot vervelens toe herhaald – een antwoord zijn op de ramp met de Prestige.
Ik vind het een goede zaak dat deze tragedie – die door de Commissie eufemistisch als een “ongeluk met veel media-aandacht” wordt bestempeld – aanleiding geeft tot ingrijpende wetswijzigingen die garant staan voor de strafrechtelijke vervolging van misdadige praktijken. Het lijkt mij echter bijzonder gevaarlijk zomaar te veralgemenen dat wij meer dan de helft van de problemen die te maken hebben met verontreiniging van de zee door olie zullen kunnen oplossen door het probleem van de illegale lozingen aan te pakken. De Commissie beweert immers dat de verontreiniging van de zee niet zozeer veroorzaakt wordt door ongevallen als wel door opzettelijke lozingen.
Bovendien mag onze aandacht voor de toekomst ons het heden niet doen vergeten. Wij hebben hier te maken met een ramp die nog niet tot het verleden behoort. De nieuwe olieresten die momenteel op de Franse kusten aanspoelen en de 14.000 ton olie die nog altijd in het wrakhout op een oplossing ligt te wachten, zijn daarvan een onmiskenbaar bewijs. Daarom wil ik hier onderstrepen dat de bezorgdheid over de toekomst onze aandacht niet mag afleiden van de huidige problemen.
Dames en heren, de burgers uit mijn regio stellen zich met alle recht drie belangrijke vragen waarop Europa nog steeds geen antwoord heeft gegeven: de schadevergoeding voor de slachtoffers van de ramp, de milieuproblemen en het vraagstuk van het wrakhout.
Het verheugt mij, dames en heren, dat de ramp die ons getroffen heeft de communautaire wetgeving nieuw leven heeft ingeblazen. Anderzijds ben ik ervan overtuigd – en ik hoop ook u ervan te overtuigen – dat Europa de nodige mechanismen moet ontwikkelen om op dit soort ongelukken – die zich zullen blijven herhalen – een Europees antwoord te geven en de bestaande leemte op te vullen. 
Laguiller (GUE/NGL ).
   – Het is schokkend dat eerst de Prestige schipbreuk moest lijden voordat we dwingende richtlijnen willen aannemen om ervoor te zorgen dat dertig jaar oude regels eindelijk worden toegepast. Ook is het schokkend dat de slachtoffers van eerdere schipbreuken, bijvoorbeeld die van de Erika, nog steeds geen passende schadevergoeding hebben ontvangen en dat de aardoliemaatschappij Total, die voor de schipbreuk verantwoordelijk is, heel cynisch het geld terugeist dat zij heeft besteed aan pompwerkzaamheden.
In sommige amendementen worden de formuleringen van de Commissie afgezwakt omdat men geen heksenjacht wil openen op kapiteins en bemanningen. Dat is prima. Maar waarom hebben de richtlijnen alleen betrekking op deze personen? Waarom worden de echte verantwoordelijken, de opdrachtgevers, niet aangeklaagd? Waarom voorkomen we niet dat zij schade veroorzaken, door sancties op te leggen die werkelijk afschrikken? Het vereist soms heel wat speurwerk om erachter te komen wie de eigenaren zijn van schepen die onder goedkope vlag varen. Het is echter geen enkel probleem vast te stellen welke grote ondernemingen, met name de aardoliemaatschappijen, van deze vorm van vervoer profiteren. Tegen deze concerns moeten drastische maatregelen worden genomen zodat het winstbejag niet uitmondt in collectieve drama´s. 
Bernié (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op het land worden overtredingen van de verkeersregels streng bestraft. Het is dan ook moeilijk te begrijpen dat we momenteel een gedoogbeleid voeren ten aanzien van degenen die onze zeeën vervuilen en deze als een vuilnisbelt beschouwen. Bij het merendeel van de olieverontreinigingen gaat het ook nog eens om opzettelijke lozingen en niet om een ongeval. Elke betrokken partij in het zeevervoer moet verantwoordelijkheidsbesef worden bijgebracht.
Wij moeten een stelsel van strafrechtelijke sancties in het leven roepen dat gepaard gaat met hoge boetes, borgsommen en het aan de ketting leggen van schepen. In Frankrijk heeft de maritieme prefectuur van Brest onlangs het goede voorbeeld gegeven door boetes van 250.000 euro op te leggen. Tevens is het van belang om schepen na herhaalde overtreding definitief uit de Europese havens te weren en de gemeenschappelijke onderzoeksteams van de lidstaten te versterken, wat op grond van het kaderbesluit van 13 juni 2002 mogelijk is. Verder moet volledig gebruik worden gemaakt van de strafrechtelijke onderzoeken in de havenstaat, om aan boord inspecties te verrichten, getuigen te horen en monsters te nemen. De scheepvaartpolitie moet beter samenwerken bij de opsporing van verontreinigingen en van de daders, op termijn moet er een Europese kustwacht komen, en de lidstaten moeten worden aangespoord de Europese richtlijnen over de maritieme veiligheid in nationale wetgeving om te zetten, onder dreiging van sancties wanneer zij niet tijdig actie ondernemen.
Op dit moment zijn er acht lidstaten, waarvan sommige andere graag de les lezen over het milieu, die zich niet houden aan de communautaire wetgeving voor de classificatiebureaus en de controles van de havenstaat. Laten we niet vergeten dat de ramp met de Prestige had kunnen worden voorkomen als men het Erika-I-pakket had nageleefd. Meer dan ooit vormt de zee een alternatief voor de weg, gezien het plan voor snelwegen op zee. Zo moeten zich in Montoire elk jaar 350.000 vrachtwagens inschepen richting Spanje. Er is strenge maritieme regelgeving nodig die strikt gehandhaafd moet worden. Ze moet echter gelden voor iedereen en niet alleen voor Europese schepen. 
Lisi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik meen dat de commissaris van haar kant en wij als Parlement met reden moeten eisen dat er nog in deze zittingsperiode eindelijk efficiënte maatregelen komen op het vlak van de maritieme veiligheid.
Deze voorstellen vormen de voltooiing van een vruchtbare periode Hierbij denk ik onder meer aan de maatregelen voor dubbelwandige tankers en voor een zwarte lijst van schepen die niet meer zeewaardig zijn. Ook kan ik nog het verzoek aan de lidstaten noemen om een lijst met vluchthavens voor te leggen. Al die maatregelen zijn in deze zittingsperiode getroffen. Daarvoor dienen wij de Commissie lof toe te zwaaien, maar wij hoeven ons aandeel bij de totstandkoming van deze maatregelen niet te verbloemen.
Dat is de reden waarom mijn fractie en ik met overtuiging in het bijzonder het verslag van collega Pex steunen. In verband met zijn verslag wil ik een amendement benadrukken, namelijk het verzoek voor zover tijd en procedures het toelaten zo snel mogelijk tot een Europese kustwacht te komen. Andere collega’s hebben dat voorstel ten dele betwist, maar volgens mij dienen wij ons allemaal te realiseren dat het een nuttig instrument zou zijn. Wij kunnen niet om meer controle vragen en sancties eisen, als wij geen instrumenten hebben om dat daadwerkelijk te doen. Mede vanwege een hele reeks andere problemen in de Europese Unie, waarvan de illegale immigratie niet het minst belangrijke is, zou het een grote stap vooruit zijn.
Ik meen dat wij ons over een algemeen aspect dienen te buigen. Bij veiligheidsthema’s – daarstraks ging het over luchtvaartveiligheid, nu over veiligheid op zee, en ik zou er nog de voedselveiligheid aan willen toevoegen – is de Europese publieke opinie soms verder dan de regeringen. De Europese burgers vragen om meer Europa en om meer Europese wetten. Wij moeten ons daardoor aangemoedigd voelen om de Raad – die tot nu toe enigszins terughoudend is geweest bij deze thema’s – te vragen onze burgers in hun hoge verwachtingen niet teleur te stellen. Die verwachtingen zijn de afgelopen jaren alleen maar gegroeid en kunnen ons in de toekomst belangrijke resultaten bezorgen. 

Evans, Robert J.E. (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik verwelkom deze verslagen over de bestrijding van verontreiniging vanaf schepen. Als eiland is het Verenigd Koninkrijk op dit punt extra kwetsbaar en de geschiedenis van onze kust kent talloze voorbeelden van afschuwelijke ongelukken en rampen die vergelijkbaar zijn met de Prestige. Het idee van harmonisering van sancties spreekt mij dan ook zeker aan, maar het moet daarbij dan wel gaan om zeer krachtige maatregelen, die de bestaande wetgeving van de lidstaten beslist niet mogen verzwakken. Harmoniseren naar boven is prima, maar harmoniseren naar het laagste niveau zeker niet.
Verder moeten wij ons afvragen wie wij nu echt verantwoordelijk willen stellen. De heer Andrews had het eerder over “roestbakken”: de oudere schepen op onze zeeën die een bedreiging vormen voor de kusten, voor de veiligheid op zee en voor het mariene milieu. Bij een ongeluk moeten niet de kapiteins van die schepen een gevangenisstraf krijgen, maar de eigenaars. Zij zijn de echte verantwoordelijken. Maar al te vaak lijkt het erop dat de mensen aan de top, degenen die de uiteindelijke verantwoordelijkheid dragen, aan berechting ontsnappen.
De heer Ortuondo Larrea en anderen hadden het over vlaggen. Dit lijkt mij een afleidingsmanoeuvre. Waar het hier echt om gaat, is de idiote situatie dat schepen mogen varen onder de vlag van een land waarmee zij geen enkele relatie hebben.
Tot slot moeten wij er ook voor zorgen dat de rechten van de mensen die in de buurt wonen van gebieden die een groot risico lopen bij een ramp betrokken te raken, worden beschermd. Wij moeten goed rekening houden met de gevolgen voor de mensen in de gebieden waar milieurampen hebben plaatsgevonden.
Al deze aspecten verschillen per land, en als ik zo naar dit debat luister, ben ik er nog niet echt van overtuigd dat met deze harmonisatiemaatregelen de echte verantwoordelijken worden aangepakt en voor de rechter worden gebracht. 
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, met het bijzonder belangrijke debat dat wij hier vandaag voeren, voldoen wij aan de verwachtingen van de burgers, die aandringen op meer maritieme veiligheid.
In Galicië kennen wij dit probleem helaas maar al te goed. Toch denk ik dat wij op de juiste weg zitten. De Commissie heeft snel en goed gereageerd. Wij moeten commissaris De Palacio eens te meer feliciteren met haar voorstellen.
Nu is de beurt aan ons, en met name aan de Raad. Ik attendeer u erop dat wij ook op het gebied van de medebeslissing een belangrijke stap hebben gezet door van meet af aan samen met de Raad te streven naar een gemeenschappelijk standpunt. Die benadering zal de inwerkingtreding van deze dringend noodzakelijke wetgeving ongetwijfeld bespoedigen.
Hopelijk kan de Raad met onze voorstellen instemmen. Ik denk dat het Parlement voet bij stuk moet houden. Dat is hier overigens al eerder gezegd, onder meer door de heer Piecyk.
Ik feliciteer onze rapporteurs – de heren Pex, Poignant en Di Lello – daarom van harte met hun werk en hun inspanningen om de voorstellen van de Commissie in verband met deze broodnodige afschrikkende maatregelen te verbeteren en te vervolledigen. De zee is van iedereen en wie haar vervuilt, moet betalen. Het maakt daarbij niet uit of de verontreiniging met opzet wordt veroorzaakt of uit grove nalatigheid. Zaak is dat er strafrechtelijke sancties worden ingevoerd en dat zelfs gevangenisstraffen tot de mogelijkheden behoren. De Europese Unie moet het goede voorbeeld geven. Zij moet op wereldniveau een voortrekkersrol vervullen bij de doeltreffende vervolging van misdrijven tegen het mariene milieu. Daarom verlenen wij ook onze steun aan maatregelen die garanties bieden voor de naleving van de opgelegde sancties. De preventieve inbeslagname van schepen is daarvan een voorbeeld.
Wij gaan tevens akkoord met het voorstel van de heer Pex om een gemeenschappelijke Europese kustwacht in het leven te roepen, die erop moet toezien dat de internationale en Europese wetgeving strikt wordt nageleefd. Dit betekent uiteraard niet dat de nationale instrumenten van de lidstaten ophouden te bestaan. Het initiatief is bedoeld als een aanvullende maatregel om de controle te versterken en de coördinatie te verbeteren. Tegelijkertijd voorziet het in een echt communautair monitoring- en satellietvolgsysteem voor het vervoer over zee van gevaarlijke ladingen, met zwarte dozen, enzovoorts.
Er is nog een ander punt dat van essentieel belang is voor de maritieme veiligheid. Zoals reeds meermaals is gebleken, laat de controle van schepen die onder goedkope vlaggen varen vaak te wensen over. Daarom moeten wij het gebruik van Europese vlaggen bevorderen en stimuleren. Ik kan mij dan ook geheel en al vinden in het standpunt dat de heer Poignant in zijn verslag verwoordt. Net zoals de kentekens van de voertuigen van de Europese Unie het Europees embleem dragen, moet dit embleem ook worden opgenomen in de scheepsvlaggen.
In deze twee verslagen gaat het Europees Parlement een verbond aan met de Commissie om de maritieme veiligheid in de Europese Unie te vergroten en de milieubescherming te versterken. Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, nu is het aan de Raad om deze voorstellen goed te keuren zodat ze spoedig in werking kunnen treden. 
Foster (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik onze rapporteur, de heer Pex, ook al is hij hier vanavond niet aanwezig, bedanken voor zijn werk voor dit belangrijke verslag. Wij steunen dat verslag in grote lijnen. Het is buitengewoon belangrijk dat er wetgeving komt waarmee degenen die verantwoordelijk zijn voor illegale lozingen van olie of chemische stoffen vanaf schepen, kunnen worden vervolgd. Wij zijn niet langer bereid roekeloos gedrag te tolereren. Dat heeft immers al te vaak geleid tot onherstelbare schade aan het milieu. Toch moeten wij wel onderscheid maken tussen opzettelijke verontreiniging en verontreiniging als gevolg van een ongeval.
In het Verenigd Koninkrijk zijn al strafmaatregelen voor illegale lozingen vanaf schepen van kracht. Deze staan beschreven in het MARPOL-verdrag. Strafrechtelijke kwesties moeten als zodanig onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen, en niet onder die van de Gemeenschap. Aangezien er bovendien in de praktijk nog nooit problemen zijn geweest tussen de lidstaten over de vraag waar een vervolging moest plaatsvinden, moet dit voorstel uit het kaderbesluit worden geschrapt. Mijn laatste opmerking over dit onderwerp betreft de invoering van een Europese kustwacht. Die is mijns inziens niet praktisch en ook niet nodig. Bovendien is dit niet in overeenstemming met het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties. De Britse conservatieve leden van het Europees Parlement zullen dan ook tegen de betreffende amendementen stemmen.
Wat het verslag-Poignant betreft, steunen wij dit voorstel in beginsel. Ook wij verwachten dat de nieuwe verordening de samenwerking tussen de instanties op het gebied van de maritieme registers in de lidstaten zal versterken. Zoals ik voorafgaand aan de stemming in het debat van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heel duidelijk heb aangegeven, zal de Britse conservatieve delegatie in het Europees Parlement zich met kracht verzetten tegen het opnemen van het embleem van de Europese Unie op onze Britse koopvaardijvlag. Dat zal de veiligheid op geen enkele manier verbeteren en het kan er zelfs toe leiden dat in de EU geregistreerde schepen een potentieel doelwit worden. Bovendien is identificatie hier helemaal niet aan de orde, aangezien alle schepen zijn voorzien van zowel een eigen uniek IMO-nummer als de naam van hun thuishaven.
Tot slot is het zo dat de uitgangspunten voor de registratie internationaal worden geregeld in de Verenigde Naties en via het IMO-systeem, dat mondiaal is en niet Europees. De EU is – gelukkig – geen nationale staat en het is twijfelachtig of anderen een EU-vlag zouden erkennen op grond van de internationale conventies. 
Marinho (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, “beter laat dan nooit” luidt de volkswijsheid. Dit ontwerpbesluit van de Raad is gebaseerd op de gedachte dat de civiele en stafrechtelijke aansprakelijkheid bij zeevervoer scherper moeten worden gedefinieerd. Zoals bekend is deze vorm van vervoer een bron van vervuiling. Het voorstel is in vergelijking met de oorspronkelijke tekst verbeterd in overeenstemming met de opvattingen van de Commissie in haar richtlijn en de traditionele standpunten van het Europees Parlement. Er zijn namelijk met eenparigheid van stemmen twee amendementen goedgekeurd die ik uiterst belangrijk acht. Het eerste amendement is een verruiming van de strafrechtelijke aansprakelijkheid tot handelingen die personen aanzienlijke schade berokkenen. Tot nu toe was de aansprakelijkheid beperkt tot gevallen die ernstige letsel of de dood tot gevolg hadden. Het tweede amendement borduurt op dezelfde logica voort en verbreedt de aansprakelijkheid van de overtreders – naast aansprakelijkheid voor schade aan dier- en plantensoorten – tot aanzienlijke schade aan het beschermde milieu. Het gaat hier dus om de natuur, al het zee- en kustleven dat het risico loopt het slachtoffer te worden van vervuiling.
Daarom feliciteer ik de rapporteur, de heer Di Lello Finuoli, die ervoor gezorgd heeft dat deze amendementen zijn goedgekeurd. Het nieuwe rechtskader voor de vervuiling van de zee en het toekomstig Europees Agentschap voor maritieme veiligheid in Lissabon – dat de Raad van Brussel de vorige maand heeft opgericht – doen bij ons de mening postvatten dat Europa eindelijk zijn verantwoordelijkheid neemt. Het zou niet logisch zijn Europa bevoegdheden te geven met betrekking tot het zeemilieu zonder het eerst de middelen te geven de zee te beschermen. 
Matikainen-Kallström (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als op zee een ongeval plaatsvindt, heeft dat verstrekkende en moeilijk te herstellen gevolgen voor de hele omliggende natuur. Het maritieme milieu ondervindt ook schade van praktijken waarbij men zich niets aantrekt van de regelgeving en het welzijn van het milieu, zoals bij het lozen van lenswater op open zee.
Milieuvervuilers moeten voor hun daden verantwoordelijk worden gesteld. Versterking van het strafrechtelijk kader is hopelijk toereikend om degenen schrik aan te jagen die gevaarlijke vracht vervoeren met in slechte staat verkerende of ondoelmatige schepen of met schepen die op een andere manier de natuur schaden door slordig of onverschillig gedrag. Zo worden bijvoorbeeld op de Oostzee, een zeer kwetsbare ondiepe binnenzee waar veel landen aan liggen, grote risico’s genomen, die voor het milieu catastrofaal kunnen blijken te zijn. Olie wordt daar in de winter onder moeilijke omstandigheden en door kruiend ijs in enkelwandige schepen vervoerd.
Er moeten ook meer dagelijkse controles komen, zodat illegale lozingen kunnen worden beperkt. Ik hoop dat als de richtlijnen die de maritieme veiligheid verbeteren op communautair niveau van kracht zijn, alle partijen die voor het vervoer over zee verantwoordelijk zijn nauwkeurig afwegen hoe het vervoer kan worden uitgevoerd met adequaat materieel en op een manier die voor de natuur zo veilig mogelijk is. Onverschilligheid en het nemen van onnodige risico’s moeten worden geminimaliseerd.
Ik ben blij dat de betreffende communautaire regelgeving wordt versterkt en geharmoniseerd. Ik dank aan de Commissie en de rapporteurs voor hun werk, en ik hoop dat de herziene en aangescherpte regelgeving snel van kracht wordt. 
Cushnahan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteurs met hun verslagen. Strafmaatregelen moeten worden gebruikt tegen diegenen die verantwoordelijk zijn voor de milieuverontreiniging die wordt veroorzaakt door opzettelijke dumping of door rampen op zee. De gevolgen van de ramp met de Prestige zijn in Spanje, Portugal en Frankrijk nog altijd merkbaar. Het is hoog tijd dat de internationale regelgeving op het gebied van lozingen op zee in de EU-wetgeving wordt opgenomen en dat zij ook wordt gehandhaafd. Dat laatste is minstens even belangrijk.
Ik ben het fundamenteel oneens met het verzet van mevrouw Foster en haar collega’s tegen het idee van een Europese kustwacht. Ik pleit al enige tijd voor de instelling van een kustwacht van de EU, en ik ben dan ook blij met de erkenning van de heer Pex dat een dergelijke instantie door steekproefsgewijze controles uit te voeren een belangrijke rol kan vervullen bij de tenuitvoerlegging van deze regelgeving. Daarnaast kan zij verschillende andere taken vervullen in de wateren van de EU, zoals het bieden van adequate hulp in noodsituaties in het onverhoopte geval dat zich weer een milieuramp als die met de Prestige zou voordoen.
Als we kijken naar de problemen die wij in de Gemeenschapswateren hebben, zijn de mogelijke taken voor een Europese kustwacht volstrekt duidelijk. Zo worden onze wateren bijvoorbeeld door de georganiseerde misdaad gebruikt voor de handel in wapens, drugs en mensen. Bij de illegale mensenhandel in de EU gaat tegenwoordig jaarlijks ruim 4 miljard euro om. De drugshandel blijft een enorm probleem, en het aandeel van de illegale handel in kleine wapens, voornamelijk bestemd voor terroristen en criminelen, in de mondiale wapenhandel wordt geschat op 10 procent. De sigarettensmokkel heeft bijna de plaats ingenomen van de drugshandel als gevolg van de enorme winstmarges die daarmee kunnen worden behaald zonder dat daar even grote risico’s in de vorm van boetes of straffen tegenover staan.
In tegenstelling tot hetgeen mevrouw Foster zegt, wil ik stellen dat een Europese kustwacht juist heel doeltreffend toezicht kan houden op de EU-wateren. Een dergelijke instantie kan een einde maken aan de illegale dumpingen, het gemeenschappelijk visserijbeleid handhaven, assistentie verlenen aan de reddingsdiensten en de illegale handel tegengaan. Ik hoop dan ook dat de Commissie positief zal reageren op de oproep van de heer Pex om een Europese kustwacht op te richten, en dat ook het Ierse voorzitterschap van de Raad aan die oproep gehoor zal geven. Tenslotte is Ierland een eiland en het zal daarom de waarde van een dergelijke instantie voor een goede controle op zee op zijn juiste waarde weten te schatten. 
De Palacio,
     Mijnheer de Voorzitter, dat ik hier in Straatsburg een sjaal op mijn hoofd draag, is niet omdat ik partij kies in het debat over de hoofddoek. Laat dat duidelijk zijn. Ik probeer mij alleen maar te beschermen, want in meer dan twintig van de ruim veertig keren dat ik de laatste vier jaar in dit gebouw ben geweest, heb ik een verkoudheid opgelopen en ben ik half ziek naar huis gegaan, soms zelfs met koorts. Ik maak dan ook van de gelegenheid gebruik, mijnheer de Voorzitter, om de beheerders van dit gebouw te verzoeken dit probleem te verhelpen. Ik denk echt dat dit gebouw ziek is, of althans dat het een aanslag pleegt op de gezondheid van de mensen die er komen. U kunt ervan op aan dat dit mij nergens anders overkomt. Alleen hier. Het is volkomen onaanvaardbaar dat de temperatuur hier voortdurend verandert: van koud naar warm en dan weer naar koud, om nog maar te zwijgen van de talloze tochtgaten.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank de heer Pex voor zijn verslag, dat in grote lijnen overeenstemt met het standpunt van de Commissie. De meeste amendementen dragen bij aan de verduidelijking van het voorstel voor een richtlijn en houden een verbetering van de tekst in. Wij kunnen die dan ook allemaal overnemen, met name de amendementen 1, 2, 4, 5, 8, 9, 12, 15, 18, 20 en 23.
Andere amendementen zijn in beginsel aanvaardbaar, maar de formulering moet hier en daar wat worden aangepast. Dat geldt bijvoorbeeld voor de amendementen 6 en 22 over de oprichting van een Europese kustwacht. De Commissie heeft zich over deze kwestie uitgesproken in haar antwoorden op de parlementaire vragen terzake. In principe geniet het initiatief onze steun, maar eerst moeten de budgettaire en operationele aspecten nader worden bestudeerd. Het is vooral belangrijk dat er klaarheid wordt gebracht in de betrekkingen tussen deze toekomstige Europese kustwacht, het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid, het toekomstige Agentschap voor het beheer van de buitengrenzen van de Unie en de bevoegde nationale instanties die deze taak thans waarnemen en zich in de toekomst verder kunnen ontwikkelen. De Commissie zal zich zonder dralen over deze ingewikkelde problemen buigen, maar ik moet u erop attenderen dat het hier om een allesbehalve gemakkelijke opdracht gaat, die niet in een oogwenk kan worden afgehandeld.
Er zijn echter enkele amendementen waarmee wij niet akkoord kunnen gaan omdat ze overbodig zijn of eenvoudigweg niet stroken met de doelstellingen die wij in ons oorspronkelijke voorstel nastreven. Die amendementen verwerpen we.
Ik zou mijn commentaar bij het verslag van de heer Pex als volgt willen beëindigen. Ik heb de indruk – ik zeg het nogmaals – dat wij wat betreft de versterking van de maritieme veiligheid eens te meer zullen kunnen rekenen op de steun van het Parlement. Ik kijk dan ook met belangstelling uit naar de stemming van morgen. Hopelijk neemt het Parlement dit verslag en dit standpunt in eerste lezing aan. Dat zou alvast een nieuwe impuls geven aan het debat met de Raad, waar de zaken heel wat moeilijker liggen.
Ik dank het Parlement voor zijn bereidheid om dit verslag samen met het verslag van de heer Di Lello en het kaderbesluit te behandelen. Ik wil ook de heer Di Lello bedanken voor zijn werk en zijn steun aan de Commissievoorstellen. Net zoals wij allen – het Parlement en de Commissie – blijft hij hardnekkig vechten tegen het dramatische probleem van de verontreiniging vanaf schepen, en met name tegen de opzettelijke lozingen. Die zijn immers verantwoordelijk voor meer dan 50 procent – ik noem dit gegeven in onze tekst – van de verontreiniging van de wateren van de Europese Unie. Daarom is dit punt zo belangrijk.
Het eerste amendement kunnen wij niet klakkeloos overnemen omdat het geen juridisch karakter heeft. Desalniettemin wil ik hier onderstrepen dat wij bijzonder gevoelig zijn voor het feit dat u opnieuw uw steun verleent voor ons standpunt en bevestigt dat de Commissie bevoegd is om het beginsel van strafrechtelijke sancties op te nemen in de tenuitvoerlegging van communautaire beleidsacties. Wij voelen ons dan ook gesteund door het Parlement, met name in het kader van het beroep dat de Commissie heeft aangetekend tegen het kaderbesluit inzake milieubescherming door het strafrecht.
Ik hoop dat deze twee teksten zullen worden aangenomen en dat de Raad wat water in zijn wijn doet, of althans sommige lidstaten, want er zijn ook lidstaten die het standpunt van het Parlement en de Commissie ten volle onderschrijven. Al deze maatregelen zullen uitmonden in de totstandkoming van een algemeen kader voor de versterking van de maritieme veiligheid en de bestrijding van de verontreiniging door illegale lozingen van de zee, de stranden, de exclusieve economische zones en de Europese kusten. Het gaat hier om een probleem dat al jaren een essentieel onderdeel van ons beleid vormt en derhalve bijzondere aandacht verdient.
In reactie op een aantal bedenkingen die sommigen van u hebben opgeworpen, kan ik u verzekeren dat de Commissie ervoor zal zorgen dat de wetgevingsvoorstellen in praktijk worden gebracht. Als er landen zijn die de communautaire richtlijnen betreffende de bestrijding van de mariene verontreiniging en de versterking van de maritieme veiligheid niet tijdig en correct omzetten in nationaal recht, zal ze er niet voor terugschrikken om naar de rechter te stappen en te eisen dat de regelgeving door alle lidstaten van de Unie wordt toegepast. Bij deze strijd worden ook de havendiensten betrokken die verantwoordelijk zijn voor het opruimen van de lozingen. Hun bijdrage is onontbeerlijk om de naleving te waarborgen van deze teksten die, naar ik hoop, morgen door het Parlement zullen worden aangenomen.
Het volgende punt dat hier vandaag besproken wordt, is de overdracht van vracht- en passagiersschepen tussen registers binnen de Gemeenschap. Ik dank de heer Poignant voor zijn werk en voor het overleg en de gesprekken met de Raad. Ik hoop dat die onderhandelingen ons uiteindelijk in de gelegenheid zullen stellen deze verordening in eerste lezing aan te nemen. Op die manier kunnen wij aan de vooravond van de uitbreiding een fundamentele stap voorwaarts zetten, die met name voor de zeevaartsector belangrijke gevolgen zal hebben. Voorwaarde is uiteraard dat het Parlement het verslag van de rapporteur en de bijbehorende amendementen steunt. Mijnheer de Voorzitter, het is van wezenlijk belang dat de bestaande wetgeving verdiept, vervolledigd en gemoderniseerd wordt.
De Commissie kan een groot deel van de amendementen overnemen. Ik dank de heer Poignant nogmaals voor zijn bijdragen. De Commissie onderschrijft amendement 3, maar verwerpt de amendementen 1 en 2 en het daar geformuleerde voorstel om het Europees embleem op te nemen in de vlag van alle schepen die in de lidstaten van de Unie geregistreerd zijn. Dat zal ons immers beletten om in eerste lezing een akkoord te bereiken met de Raad. Bovendien is dit niet het geschikte juridisch instrument om een dergelijke maatregel vast te stellen. 
De Voorzitter.
    Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het Bureau heeft nota genomen van het feit dat er inderdaad sprake is van aanzienlijke temperatuurverschillen in het gebouw en hoopt dat u, gezien de voorzorgsmaatregelen die u neemt, niet ziek wordt. We zullen de omstandigheden in het gebouw proberen te verbeteren.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag A5-0442/2003 van de heer Vidal-Quadras Roca, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een richtlijn (Euratom) van de Raad inzake het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (COM(2003) 32 – C5-0229/2003 – 2003/0022(CNS));
- A5-0441/2003 van de heer Seppänen, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een richtlijn (Euratom) van de Raad houdende vaststelling van de fundamentele verplichtingen en algemene beginselen op het gebied van de veiligheid van nucleaire installaties (COM(2003) 32 – C5-0228/2003 – 2003/0021(CNS)). 
De Palacio,
   . Mijnheer de Voorzitter, dank u voor uw vriendelijke woorden. Ik hoop dat ik het deze keer overleef en een verkoudheid buiten de deur kan houden.
Om over te gaan op een serieuzer onderwerp, wil ik het Europees Parlement, met name de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de twee rapporteurs, de heer Seppänen en de heer Vidal-Quadras, bedanken voor al het werk dat wij samen hebben verricht en voor de – mijns inziens alleszins redelijke – resultaten die zijn bereikt met betrekking tot deze voorstellen voor een richtlijn inzake de veiligheid van nucleaire installaties en het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval.
Zowel uit de besprekingen binnen de Europese Commissie als uit die van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid spreekt duidelijk de wil om te komen tot een Europees standpunt inzake de nucleaire veiligheid in de breedste zin van het woord, dus inclusief de veiligheid van nucleaire installaties en het beheer van radioactief afval.
Het advies van het Europees Parlement zal ongetwijfeld niet alleen aanvullende perspectieven op de Commissievoorstellen bieden, maar tevens ook het gewenste politieke tegenwicht vormen, nu sommige lidstaten in de Raad op een enkel punt dwarsliggen.
Het is vooral belangrijk dat het Parlement het initiatief van de Commissie steunt betreffende het gebruik van wettelijk bindende instrumenten om de nucleaire veiligheid en het beheer van radioactief afval in de vijfentwintig landen van het toekomstige Europa van een juridisch kader te voorzien. Dat is de enige manier om een algemeen, duidelijk en evenwichtig rechtskader te creëren dat toekomstperspectieven biedt voor de financiële inspanningen van de elektriciteitsbedrijven, en tegelijkertijd bezorgdheid onder de bevolking wegneemt door middel van informatie over de voorwaarden voor het gebruik van kernenergie in de Europese Unie.
Dan ga ik nu over op de in het voorstel voor een richtlijn vastgestelde fundamentele verplichtingen en algemene beginselen op het gebied van de veiligheid van nucleaire installaties. Hiermee gaat de Commissie in op het verzoek van het Europees Parlement om de nucleaire veiligheid eveneens te waarborgen tijdens het ontmantelingsproces. Dit is een gevoelige kwestie, waarin bezorgdheid over de nucleaire veiligheid en de behoefte aan eerlijke concurrentie op de elektriciteitsmarkt een rol spelen.
Met het voorstel van de Commissie, dat juridisch is gebaseerd op het Euratom-Verdrag, kunnen de verwachtingen van het Parlement op evenwichtige wijze worden ingelost. De amendementen van het Parlement maken duidelijk dat wij, met het advies dat straks naar de Raad gaat, met name in staat zullen zijn de pogingen van sommige lidstaten om de oorspronkelijke Commissievoorstellen wezenlijk te veranderen geen kans van slagen te bieden. De Commissie kan zich in zekere zin flexibel opstellen, maar peinst er niet over terug te komen op de oorspronkelijke politieke doelen van haar voorstellen. Onzes inziens is het daarom absoluut noodzakelijk te kunnen beschikken over voldoende financiële middelen om een adequaat veiligheidsniveau te garanderen tijdens de ontmantelingswerkzaamheden.
Wat betreft het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval, heb ik goede nota genomen van de voorstellen tot wijziging van het tijdschema voor de goedkeuring van de aanleg en exploitatie van lokaties voor definitieve opslag. De eerste besprekingen met de Raad zijn aanleiding geweest voor opmerkingen van dezelfde strekking. Beide instellingen zijn dus duidelijk van mening dat het door de Commissie voorgestelde tijdschema te ambitieus is. Zelf denk ik nog altijd dat het probleem niet schuilt in de voorgestelde data, maar in het feit dat de meeste lidstaten te weinig voortgang hebben gemaakt met hun besluitvorming en werkzaamheden. Dat geldt niet voor alle landen, want Finland, bijvoorbeeld, is al heel ver en heeft concrete besluiten genomen, terwijl Zweden eveneens belangrijke stappen heeft gezet. De Commissie is bereid ook ten aanzien van het tijdschema een flexibele houding aan te nemen, zo lang specifieke, redelijke termijnen worden gesteld. Dat is bovendien hetzelfde wat het Parlement voorstelt: meer tijd, maar wel met concrete data. In die zin is een zekere flexibiliteit mijns inziens aanvaardbaar.
Internationaal bestaat er technische consensus over definitieve opslag van hoogradioactief en langlevend afval in diepe geologische formaties als de beste oplossing van dit moment om dergelijk afval gedurende de vereiste, lange perioden af te scheiden van mens en milieu. Dat wil niet zeggen dat wij niet op zoek zijn naar andere oplossingen. De Commissie wil in beginsel alle mogelijkheden onderzoeken, en dat wij vandaag kiezen voor deze oplossing, betekent niet dat wij dat over tien jaar nog doen. Onze keuze is slechts ingegeven door de wens een veilig, duurzaam beheer van radioactief afval te waarborgen, teneinde de burger te verzekeren van een doelmatige bescherming.
Daarvoor zou desnoods een extra investering in onderzoek en ontwikkeling kunnen worden voorgesteld. Nogmaals, andere oplossingen doen wij zeker niet bij voorbaat van de hand; integendeel, wij steunen voortgaand onderzoek op dit gebied.
Samenvattend, mijnheer de Voorzitter, beoogt de Commissie met dit wetgevingsvoorstel een zo hoog mogelijk veiligheidsniveau binnen de uitgebreide Unie te waarborgen, de kwestie transparanter te maken voor de burger, en dan met name voor dit Parlement, en te bereiken dat de diverse lidstaten een resolute aanpak volgen voor het probleem van het beheer van radioactief afval.
Ik wijs erop dat de sector met de invoering van deze Europese wetgeving zal beschikken over algemene, evenwichtige normen op communautair niveau, die ontwikkeling zonder discriminatie of bevoordeling toelaten. Ik stel dan ook met genoegen vast dat het Parlement, de Raad en de Commissie de handen ineen hebben geslagen voor een authentiek communautair beleid inzake nucleaire veiligheid. De vruchtbaarheid van die samenwerking heeft zich op andere terreinen al bewezen. Zo is tijdens de presentatie van deze initiatieven verwezen naar voorstellen van de Commissie inzake kwesties als de kwaliteit van het zwemwater in de Europese Unie die werden goedgekeurd door Parlement en Raad. Daarentegen is op het onderhavige gebied nog niets geregeld op communautair niveau. 
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe in te gaan op hetgeen mevrouw McNally heeft opgemerkt aan het begin van deze vergadering. Ik wil haar in herinnering brengen dat de bewering dat het Protocol van Kyoto geen leven meer vertoont, afkomstig is van een van haar collega-parlementariërs, niet van mij. Wat ik wel heb gezegd, is dat het risico dat het protocol het draagvlak ontbeert voor inwerkingtreding ervan helaas levensgroot is, maar dat is wat anders. Dat anderen dat niet zo zien is hun zaak. Wat ik ook heb gezegd, mijnheer de Voorzitter, is dat de doelstelling van het Protocol van Kyoto – vermindering van de uitstoot van bepaalde broeikasgassen – iets is waaraan wij moeten blijven werken en waarvoor wij moeten vasthouden aan onze toezeggingen, wat weer een andere zaak is. Dat is ons doel.
Ik wijs nogmaals op het volgende. Het is niet ondenkbaar dat het protocol niet door een voldoende aantal landen wordt ondertekend en bekrachtigd, want de Verenigde Staten, Australië en kennelijk nog enkele andere landen zijn daartoe niet bereid – wellicht vanwege de verklaringen die in Rusland zijn afgelegd. In dat geval zou de Gemeenschap – in een ander kader dan dat van het Protocol van Kyoto – moeten nagaan of de maatregelen die tot nu toe zijn genomen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen wel het beste resultaat geven, of dat wellicht alternatieve oplossingen moeten worden gezocht. Dat is wat ik heb gezegd, en daar sta ik nu nog achter. Mijns inziens is dat niet meer dan rationeel, zoals het ook rationeel is, en wetenschappelijk bewezen, dat de opwarming van de aarde verband houdt met de buitengewoon schadelijke gevolgen van de uitstoot van broeikasgassen.
Het is daarom van groot belang dat Europa blijft streven naar een doelmatige, toereikende vermindering van die uitstoot. De wereld telt echter nog veel meer landen, en helaas geven de prognoses aan dat de te verwachten explosieve toename van de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd niet op het conto van Europa komt maar van andere delen van de wereld. Het positieve daarvan is weliswaar dat die landen op weg zijn naar een hogere levensstandaard en niet langer tot de ontwikkelingslanden zullen behoren maar dan gerekend kunnen worden tot de ontwikkelde landen, en dat proces verdient onze steun. 
Vidal-Quadras Roca (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, de aanleiding voor de totstandkoming van het onderhavige zogeheten nucleaire pakket is tweevoudig: de uitbreiding van de Unie en, uiteraard, het Groenboek voor de veiligheid van de energievoorziening.
Na haar uitbreiding telt de Unie een aantal landen dat elektrische energie opwekt met behulp van kerncentrales, en daarvoor andere veiligheidsregels en technologische criteria hanteert dan West-Europa.
Onderdeel van het toetredingsproces was de naleving van de voorwaarden die op veiligheidsgebied aan deze landen waren gesteld. Die doelen zijn zonder uitzondering gehaald, zodat er geen enkele aanleiding voor ongerustheid is. Kernenergie is echter een onderwerp dat helaas niet uitsluitend strikt technisch, wetenschappelijk of praktisch pleegt te worden benaderd, maar veelal met een flinke dosis ideologie en al te vaak met emotie, reden waarom het volstrekt onontbeerlijk was dat Europa zijn burgers een regelgevend kader op communautair niveau bood om bepaalde, legitieme bezorgdheden weg te nemen. Het voorliggende pakket biedt naar ons oordeel een adequaat antwoord op die noodzaak.
Een van de fundamentele conclusies van het Groenboek is dat voor de toekomst van de energie in Europa alle mogelijkheden moeten worden opengelaten, en ik benadruk het woord “alle”. Daaronder valt natuurlijk ook de productie van elektrische energie middels kernsplijting.
Juist vanwege de emotionele factoren is het zo belangrijk dat de publieke opinie van de Unie over dit nucleaire pakket kan beschikken. Het biedt immers een juridisch bindend kader dat ons ervan verzekert dat de nucleaire veiligheid een gemeenschappelijk doel van de Unie is, een doel dat alle lidstaten met dezelfde methodologie nastreven en dat vergezeld gaat van de garantie dat iedere afwijking en ieder incident wordt beoordeeld op basis van de laatste stand van zaken op technologisch gebied. Dat alles vinden wij terug in dit pakket.
De vraag is gerezen, mijnheer de Voorzitter, of richtlijnen wel nodig waren en of niet kon worden volstaan met aanbevelingen, adviezen of zwakkere juridische middelen. Als wij die vraag bevestigend hadden beantwoord, dan zouden onze inspanningen in feite geen enkele zin hebben gehad. De Europese burgers willen immers dat wordt voldaan aan hun eis dat ze kunnen rekenen op een maximaal beveiligingsniveau voor dit soort installaties, en die garantie kan alleen worden gegeven via het juridisch bindende karakter van een richtlijn.
Wat betreft de twee wetgevende initiatieven waarover wij ons hebben gebogen, zijn alle door het Parlement aangeroerde kwesties juist weergegeven in de respectieve verslagen.
Ik noem het flexibeler tijdschema voor de ontwikkeling van installaties voor de definitieve opslag van hoogradioactief afval; de maatregelen om overlapping van Europese regelgeving en het daaruit voortvloeiende efficiëntieverlies te voorkomen; de waarborging van de deelname van de publieke opinie in dit hele proces; en de volledige voorlichting van de burgers. Bovendien is in de richtlijn inzake afval tegemoet gekomen aan de onzes inziens wezenlijk eis dat, hoewel diepe opslag in geologische, stabiele formaties vandaag de dag de meest algemeen aanvaarde oplossing is, de mogelijkheid wordt opengelaten alternatieven te onderzoeken voor de toekomst.
Mevrouw de commissaris, met dit nucleaire pakket zetten wij ongetwijfeld een stap in de goede richting. U mag dan symptomen van verkoudheid vertonen, de manier waarop u deze problematiek hebt benaderd laat er geen twijfel over bestaan dat u gedreven wordt door de vurige wens besluiten te nemen. Bovendien maakt dit nucleair pakket duidelijk dat, wanneer een probleem op nationaal niveau moeilijk is op te lossen, zoals een groot Spaans denker uit de vorige eeuw zei: “het antwoord in Europa is gelegen".
Seppänen (GUE/NGL ),
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de bedoeling van de Commissie was goed toen zij een richtlijn voorstelde om de veiligheid van nucleaire installaties te vergroten. Een goede bedoeling is echter niet genoeg. De ontwerprichtlijn van de Commissie is onbruikbaar en mag als zodanig niet worden aangenomen.
Het is een feit dat er elektriciteit door middel van kernenergie wordt opgewekt. Als men gebruik maakt van kernenergie, moet de veiligheid van de faciliteiten op een zo hoog mogelijk technisch niveau liggen. Verbetering van de veiligheid van de huidige nucleaire installaties moet een gezamenlijk project zijn van voor en tegenstanders van kernenergie.
De Commissie stelt in haar richtlijn een overdracht van bevoegdheden van de lidstaten aan zichzelf voor. Zij stelt in de richtlijn echter niet de beginselen vast volgens dewelke zij haar extra bevoegdheden zal gaan gebruiken. Als de richtlijn wordt aangenomen, krijgt de Commissie een bijna open volmacht zich te bemoeien met de criteria voor de veiligheid van nucleaire installaties. Vertegenwoordigers van veel lidstaten zijn begrijpelijkerwijs tegen de richtlijn, omdat zij bang zijn voor willekeurige controle. Als er een richtlijn over de veiligheid van nucleaire installaties wordt opgesteld, moeten daarin nauwkeurig de bevoegdheden worden omschreven die aan de Commissie worden gegeven en de beginselen op basis waarvan die bevoegdheden worden gebruikt. Dat is in dit Commissievoorstel niet het geval. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid van een nucleaire installaties moet altijd bij de installatie zelf liggen overeenkomstig het principe dat de vervuiler betaalt. De installaties moeten zich houden aan de nationale regelgeving en de bepalingen van de nationale autoriteiten. Er moet niet worden geprobeerd de verantwoordelijkheid van de installaties naar de Commissie te verschuiven.
De autoriteiten moeten er in samenwerking met het Internationaal Atoomagentschap voor zorgen dat de veiligheid van nucleaire installaties wordt verbeterd. Het IAEA heeft de beginselen vastgesteld die uitgaan van de beste gezamenlijke ervaring met de veiligheid van nucleaire installaties en de controle daarop. Op basis daarvan moet vooruitgang worden geboekt. De Commissie heeft soortgelijke middelen niet. Zij is in feite niet in staat aan het Parlement duidelijkheid te verschaffen over de mogelijk beschikbare personeelscapaciteiten in het geval zij meer bevoegdheden voor de controle van de veiligheid van nucleaire installaties zou krijgen. In dit opzicht zal de richtlijn de veiligheid verminderen en niet vergroten. Deze conclusie hebben ook de vertegenwoordigers van veel lidstaten getrokken. Zij hebben in hun eigen vergaderingen besloten onder leiding van het Italiaanse voorzitterschap fundamentele wijzigingen in het Commissievoorstel voor te stellen, en onze commissie staat in haar eigen verslag begripvol tegenover het standpunt van de Raad.
De Commissie stelde in haar richtlijn voor om het beheer van de ontmantelingsfondsen zodanig te herzien dat hun solvabiliteit onafhankelijk is van de overige financiële middelen van de kernenergiebedrijven. Die eis was terecht. Veiligheid van nucleaire installaties betekent ook dat er voor de ontmanteling van installaties nog tijdens hun functioneren voldoende financiële middelen worden gereserveerd. Die middelen moeten zo worden beheerd dat zij de concurrentie niet verstoren door een verlaging van de elektriciteitsprijzen. Het voorstel van de Commissie is wat dit betreft gegrond. Vanwege de tegenstand van de lidstaten kon de Commissie echter geen evenwichtig voorstel opstellen en het is daarom goed dit punt buiten deze richtlijn te houden en hiervoor een eigen nieuwe richtlijn te eisen.
De Commissie heeft de noodzaak van de richtlijn indirect en met toespelingen gemotiveerd met de komst van de nieuwe lidstaten. Volgens de gegevens die de commissie heeft gekregen, is de veiligheid van de nucleaire installaties in de landen die in mei lid worden van de Europese Unie, niet slechter dan die in de huidige lidstaten, vooral als er rekening wordt gehouden met het feit dat de kerncentrale van Ignalina in Litouwen wordt ontmanteld. Wij zijn daar in de commissie van uitgegaan. Als iemand kan aantonen dat de veiligheid van de nucleaire installaties in de nieuwe lidstaten slechter is dan die in de huidige lidstaten, dan is dat belangrijke nieuwe informatie.
Het compromisvoorstel van de commissie kan naar mijn mening als zodanig worden aangenomen. Ten slotte wil ik mevrouw de commissaris erop wijzen dat zij het standpunt van de commissie in deze kwestie blijkbaar verkeerd heeft geïnterpreteerd. Het Parlement steunt in zijn verslag eerder het standpunt van bepaalde lidstaten in de Raad dan dat van de Commissie. Het Parlement zal het Commissievoorstel in de huidige vorm niet aannemen. 
De Roo (Verts/ALE ),
   . Voorzitter, namens de Milieucommissie wil ik een aantal opmerkingen maken over het beheer van splijtstoffen en radioactief afval.
Ten eerste de rechtsgrond. De Commissie noemt ten onrechte de artikelen 30, 31 en 32 van het Euratom-Verdrag. Deze hebben echter slechts betrekking op de gezondheid en veiligheid van werknemers. Zij houden geen verband met de veiligheidsnormen voor nucleaire faciliteiten. De Commissie had de correcte rechtsgrond moeten nemen, te weten artikel 203 van het Euratom-Verdrag. In de ogen van de Milieucommissie betreft deze afvalrichtlijn vooral geharmoniseerde tijdsschema’s. Deze aanpak zal noch de kernenergiesector, noch het milieu, noch de samenleving ten goede komen.
Wat de verwerkingsopties betreft, is de Milieucommissie van mening dat hiervoor geen brede internationale consensus bestaat. Zelfs in Frankrijk, kernenergieland bij uitstek, verplicht de nationale wetgeving ertoe een reeks verschillende opties te onderzoeken. Wat betreft de tijdsschema’s zal geen enkele nieuwe lidstaat onder de huidige omstandigheden kunnen voldoen aan het schema, zelfs Finland niet, dat twee jaar extra nodig zal hebben.
De Milieucommissie is voorts van mening dat de export van afval buiten Europa verboden zal moeten worden en dat de voorgestelde richtlijn moet worden gewijzigd. De Commissie moet haar huidige plannen voor beheer en verwerking van radioactief afval van alle lidstaten publiceren en commentaar erop toestaan. Zij moet een lijst maken van afval dat niet geëxporteerd mag worden – noch naar de ruimte noch naar de zee – en niet in aanmerking mag komen voor verwerking. Ook moet er een voorstel Aarhus komen over verplichte raadpleging van de bevolking.
Wat betreft de veiligheid van de kerncentrales, is de Milieucommissie van mening dat de huidige wijziging van de richtlijn niet tot de verbetering zal leiden, omdat min of meer wordt uitgegaan van de internationale wereldwijde richtlijnen die nu reeds verplicht zijn. Ook moet ons van het hart dat de ontmantelingfondsen door de kernenergiesector zelf moeten worden opgebracht en niet door de belastingbetaler. We zijn derhalve van mening dat de richtlijn radicaal aangescherpt moet worden, zodat zij resulteert in de invoering van de nieuwste veiligheidsnormen, waarvan de naleving effectief kan worden afgedwongen. Ook dat ontbreekt in de huidige voorstellen.
Ten slotte de opmerkingen van Commissaris de Palacio over Kyoto. Ik neem aan dat zij haar persoonlijke mening gaf en dat zij niet de mening van de hele Commissie vertolkte, want zij is niet verantwoordelijk voor dit dossier. Haar opmerkingen over Kyoto zal ik derhalve negeren. 
Matikainen-Kallström (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega’s bedanken voor het goede werk dat zij met het opstellen van deze verslagen hebben verricht. Het was een langdurige en veeleisende taak waarin het geduld echt op de proef werd gesteld. Vooral het opstellen van het verslag over veiligheidsnormen was zo nu en dan een spel van kat en muis met de Commissie en de Raad. Gelukkig bereikten de instellingen afgelopen najaar toch overeenstemming en kon het Parlement over de huidige versie debatteren.
De Commissie had in haar voorstellen enigszins vreemde uitgangspunten. Wat de kwestie van het afval betreft, was het tijdschema uit de lucht gegrepen en volledig onrealistisch. Bij fondskwesties moeten de lidstaten de mogelijkheid hebben over de vorm van de fondsen en voorraden te beslissen, als er maar wordt gewaarborgd dat een bepaalde hoeveelheid geld zo nodig beschikbaar is. De richtlijn over veiligheidsnormen was in haar oorspronkelijke vorm nogal komisch, omdat daarin noch over veiligheid noch over normen werd gesproken. Ook wat de bepalingen betreft, bleven veel begrippen nogal in de lucht hangen en dat blijven ze deels nog steeds. Het was lang onduidelijk of er normen kwamen, wanneer die zouden komen, hoe ze eruit zouden zien, wie ze zou stellen, waarop ze gericht zouden zijn enzovoorts.
Zoals gezegd hebben beide rapporteurs goed werk verricht door de verslagen realistischer en praktischer te maken. Het Italiaanse voorzitterschap speelde een belangrijke en zichtbare rol in de Raad en heeft het pakket van zijn kant goed afgehandeld. Ik hoop en denk dat Ierland hetzelfde structurele en op samenwerking gerichte beleid zal voeren als zijn voorganger Italië.
Het is nog steeds onduidelijk wat de meerwaarde is van het voorstel inzake veiligheidsnormen. Het is vanzelfsprekend dat de rol van de nationale controlerende instanties niet in twijfel mag worden getrokken. De samenwerking tussen de Europese Unie, het Internationaal Atoomagentschap en de WENRA moet nog doeltreffender worden. Door een duidelijk gebrek aan middelen en knowhow kan de Commissie nu en in de toekomst alleen een coördinerende rol spelen in de samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid.
Ook in de voorgestelde vorm gaat het dus niet om een volledig pakket richtlijnen, maar naar mijn mening hebben de voorstanders van veilige en milieuvriendelijke kernenergie geen ander alternatief dan beide verslagen in hun huidige vorm te steunen. Ik ben voorstander van hoge veiligheidsnormen en vrijwillige samenwerking tussen zowel de lidstaten als de autoriteiten. 
Linkohr (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst gaat mijn dank uit naar de collega’s die deze verslagen hebben opgesteld en naar hen die hebben meegewerkt aan de daaraan voorafgaande discussie. Maar ik wil ook de Commissie bedanken. Want in al die jaren dat ik in het Parlement zit – nu bijna vijfentwintig jaar – heeft nog geen Commissie het aangedurfd om zijn nek zo ver uit te steken inzake de kwestie van de veiligheid van kerncentrales en de definitieve opslag van radioactief afval als deze Commissie. Daarvoor wil ik u echt complimenteren.
Ik beschouw dat als een vooruitgang. Ik beschouw het als een vooruitgang ten opzichte van de toestand zoals tot nu toe heerst. Want er is sprake van een vreemde tegenstelling: enerzijds valt niet te ontkennen dat radioactieve risico’s – en er bestaan natuurlijk risico’s – een grensoverschrijdend karakter hebben. Maar anderzijds weigeren we te erkennen dat deze grensoverschrijdende risico’s een Europese regeling verdienen. En dat is een discrepantie die ook met deze richtlijnen niet is opgelost. Maar toch zijn we een stuk verder gekomen. Daarom ben ik voor een richtlijn en niet voor een aanbeveling, zoals enkele lidstaten op grond van deels zeer uiteenlopende overwegingen wensen. Maar ik ben voor een richtlijn, niet in de laatste plaats omdat een richtlijn later ook kan worden uitgebreid. Met deze richtlijnen blijft – zoals al een aantal keren is gezegd – de verantwoordelijkheid bij de lidstaten liggen, maar in de huidige situatie is dat verstandig, en dat moet ook bevestigd worden. Het voordeel van de richtlijnen is echter dat deze verantwoordelijkheid van de nationale regeringen voortaan transparanter wordt gemaakt. Dat wil zeggen dat we ook hier in het Parlement een debat over inspectieverslagen zullen voeren. De collega’s die herkozen worden, zullen daartoe te zijner tijd de gelegenheid hebben.
Volgende punt. Heel kort dit over het verslag-Vidal-Quadras: wat is afval? Er is al vaker over gesproken dat het begrip ‘afval’ in feite in politieke zin wordt gedefinieerd, en dat gebeurt deels ook in de tekst van de Commissie. Afval is afval als het niet meer wordt gebruikt. Natuurkundig gezien zou het echter wel degelijk nog gebruikt kunnen worden. Daarom is ook de mogelijkheid het terug te halen buitengewoon belangrijk. Het kan best zijn dat over honderd of tweehonderd jaar wat nu afval is weer brandstof wordt. Natuurkundig gezien is dit in ieder geval mogelijk. En deze mogelijkheid dienen wij voor toekomstige generaties open te laten. Terughalen moet dus mogelijk zijn. Overigens dient dit misschien ook uit milieuoverwegingen te gebeuren. Dat geloven wij weliswaar niet, maar het zou kunnen.
Volgende punt: de vermindering van afval, de vermindering van het volume, de vermindering van de giftigheid. Wat dit betreft wil ik wijzen op iets waarover we hier niet hebben gesproken, maar waarover we later zeker zullen moeten discussiëren. Het gaat om de transmutatie van langlevende isotopen. In principe is het zeker mogelijk om de halfwaardetijd van langlevende isotopen, vooral de lagere actiniden, te verkleinen, en ook het volume van deze schadelijke stoffen of van dit afval te verkleinen, zodat er ook minder giftige stoffen hoeven te worden opgeslagen. Interessant genoeg vergt dit echter wetenschappelijk onderzoek, een nieuwe generatie van technologie, en het is niet uitgesloten dat dit wellicht met ingang van de vierde generatie van kernenergiecentrales zelfs deel gaat uitmaken van de intrinsieke techniek, de in de reactor ingebouwde filosofie dus. Dit slechts terzijde, maar ook dat mag men niet uitsluiten. In ieder geval wordt eraan gewerkt, en de Commissie is betrokken bij deze vierde generatie.
Het volgende punt dat ons erg heeft beziggehouden, is de kwestie van de fondsen, dus van de financiering van de ontmanteling van een kerncentrale of -installatie. Nu heeft de Raad van Ministers ons een erg afgeslankte versie voorgelegd. Het Parlement zal daarmee vermoedelijk in meerderheid instemmen. Dat lijkt me verstandig. Maar één kwestie lossen we daarmee niet op: hoe zit het met de concurrentie? We hebben immers niet alleen het Euratom-Verdrag, maar ook de concurrentiebepalingen. Het is goed mogelijk dat iemand op het idee komt om te zeggen: er zijn ondernemingen die voor deze fondsen veel geld opzij moeten zetten, terwijl deze kosten bij andere bedrijven door de regering worden gefinancierd. Is dit geen concurrentienadeel voor de degenen die deze fondsen aanleggen? Dit onderwerp wordt in de richtlijn niet eens aangesneden en dat wilde de Raad vast ook niet. Maar ik weet zeker dat deze kwesties de komende jaren opnieuw moeten worden besproken. Al met al vormen het debat en ook de richtlijn naar mijn mening een stap voorwaarts, en ik hoop dat wij de verslagen morgen met een grote meerderheid zullen aannemen. 
Caudron (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, in het belangrijke debat over het nucleair pakket is het standpunt van mij en mijn fractie, de GUE/NGL-Fractie, duidelijk.
Wij hoeven hier niet de voors en tegens van kernenergie op te sommen. Wij moeten uitgaan van de huidige energiebehoeften van onze planeet en nadenken over de vraag hoe we daarop willen reageren. Ik noem enkele cijfers: vandaag wordt 10 miljard ton aardolie-equivalent gebruikt, waarvan 90 procent fossiele energie. Vervolgens moeten wij vooruitkijken in de eenentwintigste eeuw en dan stellen we vast dat onze behoefte in 2050 of 2060 zal zijn verdubbeld, zelfs als we energiebesparende maatregelen blijven treffen.
Wij kunnen dus niet zonder kernenergie. Als we deze energiebron uitsluiten, zal er een tekort aan energie ontstaan en zal onze planeet nog meer worden vervuild. We moeten er dus alles aan doen om het beheer van deze vorm van energie te verbeteren.
Daarom feliciteer ik de heer Vidal-Quadras met de kwaliteit van zijn werkzaamheden in verband met het beheer van radioactief afval en verbruikte splijtstof. Zijn belangrijkste voorstel betreft een essentiële verandering. Elke lidstaat stelt zijn eigen termijn vast voor de opstelling en indiening van een programma voor het beheer vanaf nu tot 31 december 2006. Dat lijkt me realistischer dan het voorstel van de Commissie.
In het verslag wordt ook de aard van het afval in kwestie aan de orde gesteld. Gaat het om goederen in die zich in het vrije verkeer bevinden? Volgens ons zijn het geen gewone goederen en wij vinden dat geen enkele lidstaat verplicht is de invoer van kernafval toe te laten, wanneer in een programma van een lidstaat wordt bepaald dat nucleair afval naar een andere lidstaat mag worden vervoerd.
Ten slotte wil ik ook mijn collega Esko Seppänen feliciteren met zijn inspanningen op het gebied van de veiligheid van nucleaire installaties tijdens de exploitatie en ontmanteling ervan. Hij heeft zijn werk als rapporteur zeer kundig verricht. Het voorstel van de Commissie was niet echt bevredigend en de heer Seppänen heeft haar niet slechts gevraagd de opgestelde tekst te herzien. Hij heeft een overzicht gemaakt van de tekortkomingen, en opbouwende kritiek geleverd, waarbij ik mij aansluit en waar mijn fractie zich geheel in kan vinden.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, we kunnen echt stellen dat over het geheel genomen ons Europees Parlement en onze commissie wat betreft dit onderwerp goed werk hebben geleverd. 

Ahern, Nuala (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij te horen dat de commissaris vanavond ziek is. Ik denk dat haar eerdere opmerkingen aan het adres van mevrouw McNally eigenlijk voor mij bestemd waren. Ik ben echter heel blij dat de hoofddoek die zij draagt niet bedoeld is als symbolische uiting van solidariteit met de islamitische fundamentalisten. Ik zou daar bijzonder geschokt over zijn, maar ik weet zeker dat zij dat nooit zou doen.
Uw voorstellen, commissaris, zijn zeer misleidend. Oppervlakkig gezien lijken zij bedoeld om de nucleaire veiligheid te verbeteren, maar in feite is hun eigenlijke doel een volkomen achterhaalde nucleaire sector nieuw leven in te blazen. Het nucleaire pakket is een goed gecoördineerde poging om ons voor te bereiden op de verdere ontwikkeling van kernenergie in de uitgebreide Europese Unie. Alle belangrijke veiligheidseisen zijn eruit geschrapt. Mijn fractie zal het dan ook niet steunen. Commissaris, u heeft met dit voorstel misschien wel teveel gewild, maar dat kunt u zelf het beste beoordelen.
Als Iers lid van dit Parlement wil ik de niet-nucleaire landen zoals Ierland dringend oproepen zich krachtig uit te spreken tegen dit nucleaire pakket. Ik betreur het dat Ierland dat tot nu toe nog niet heeft gedaan. Ik zal mijn land aansporen om dit standpunt in te nemen, omdat deze richtlijn niet een eerste stap in de goede richting is, maar in feite een geweldige sprong achteruit. Ze kan alleen maar leiden tot een bureaucratische nachtmerrie, zonder ook maar enige vooruitgang op het gebied van de veiligheid.
Wat de veiligheid betreft, stond in de ontwerprichtlijn dat er gemeenschappelijke veiligheidsnormen zouden worden ingevoerd. Daar is in de nu voorliggende tekst echter geen sprake van: die bevat slechts fundamentele verplichtingen en algemene beginselen. In feite verplicht hij slechts tot beoordelingen van de nucleaire veiligheidsinstanties op vooraf vastgestelde tijdstippen, in plaats van tot gedegen inspecties van de nucleaire installaties. Dit is duidelijk een farce.
De huidige ontwerprichtlijn zal niet leiden tot een verbetering van de nucleaire veiligheid in de EU of in de toetredingslanden, aangezien alle nucleaire staten die al lid van de EU zijn of dat gaan worden, reeds partij zijn bij het nucleair veiligheidsverdrag van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie en derhalve al verplicht zijn om verslag uit te brengen over de veiligheid van hun kerncentrales. Sommige inspecteurs menen dat deze richtlijn juist een negatief effect zal hebben.
Ten aanzien van het bijzonder lastige vraagstuk van de opwerking merk ik op dat het hoogradioactief afval veel sneller veilig moet worden gemaakt dan momenteel gebeurt, en dat deze vorm van verwerking moet worden voortgezet.
Waar is de rechtvaardiging voor deze richtlijn? Hij is onlogisch gezien de enorme verschillen in omvang tussen de verschillende nucleaire programma’s. De export van afval moet worden uitgesloten. Ook sluit het tijdschema zoals gezegd volstrekt niet aan bij wat de lidstaten kunnen bereiken. Bedenkt u zich nog eens goed, commissaris. Deze richtlijn is een bureaucratische nachtmerrie en een waardeloos prul. 
Kronberger (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik acht het principieel onaanvaardbaar dat het Europees Parlement geen medebeslissingsrecht bezit in nucleaire aangelegenheden. Het spot met alle democratische grondslagen dat er over steunmaatregelen voor een toch al bevoorrechte energiebron wordt besloten zonder instemming van de Europese volksvertegenwoordiging. Het gaat hier tenslotte om niets meer en niets minder dan om de Europese belastinggelden! Een verhoging van de kredietlimiet voor Euratom dient resoluut van de hand te worden gewezen. De kredieten zijn tot op heden niet geheel benut en daarom is de verhoging ook helemaal niet nodig. Verbetering van de veiligheid en ontmantelingsmaatregelen kunnen en moeten uit de aanwezige middelen worden gefinancierd. Euratom-kredieten staan haaks op de richtlijn voor een interne elektriciteitsmarkt en benadelen andere energiebronnen.
Wat de richtlijn over de nucleaire installaties beoogt, is naar mijn mening niets ander dan het controleren van de controleurs. Op deze wijze worden er helaas niet de gemeenschappelijke strenge, transparante en bindende normen voor de nucleaire veiligheid geschapen die het Europees Parlement al jaren eist. Om verdere belemmeringen van de vrije concurrentie op de energiemarkt te vermijden, dienen de financiële middelen voor de ontmanteling en de afvalverwijdering strikt en zonder uitzondering te worden gescheiden, transparant te worden beheerd en te worden gecontroleerd door een onafhankelijke autoriteit. Regelingen zoals die in Frankrijk en Duitsland worden toegepast, waar de reserves voor andere doelen worden gebruikt, bedreigen de vrije concurrentie in de energiesector.
Over de opslag van radioactief afval kan globaal worden gezegd: alleen al het feit dat er geen veilige oplossing voor de definitieve opslag van kernafval bestaat, laat zien hoe onverantwoord de bouw van nieuwe kernenergiecentrales is. Onbegrijpelijk is ook dat enkele landen van hun radioactieve afval afkomen door het naar andere landen te exporteren. En laat die export nou net plaatsvinden naar landen die het niet zo nauw nemen met de nucleaire veiligheid. 
Chichester (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de woorden van de commissaris over de grillige temperatuurswisselingen in dit gebouw.
Om William Shakespeare te parafraseren: ik kom niet om radioactief afval te begraven, maar om kernenergie te prijzen, oftewel om u eraan te herinneren dat kernenergie van essentieel belang is voor de elektriciteit in Europa, en dat onze burgers daarom alle vertrouwen moeten hebben in de veiligheidsnormen die voor de opwekking daarvan gelden.
Wij hebben een interessant debat gevoerd over de vraag of dit een richtlijn moet worden, en dus bindend, of dat het een niet-bindend instrument moet zijn. Ik wil de collega’s eraan herinneren dat de bestaande instrumenten op het gebied van de nucleaire veiligheid – de nationale wetgevingen en het nucleair veiligheidsverdrag – absoluut voldoende zijn. Laten wij niet vergeten dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid bij de lidstaten ligt. Een richtlijn kan echter wel leiden tot een verandering in de perceptie van kernenergie bij de individuele burgers en tot een verandering van hun mening over de vraag of kernenergie al of niet veilig is. Dat is van vitaal belang.
Ik ben blij met de wijzigingen in de behandeling van de ontmantelingsfondsen in de hoofdtekst. Dat was een heel belangrijke kwestie. Ook verwelkom ik het beginsel dat ten grondslag ligt aan het voorstel inzake ontmantelingsafval, namelijk dat termijnen worden gesteld aan de goedkeuring van een programma en de keuze voor een plaats. Ik zeg dat omdat de lidstaten besluiten moeten nemen en zij daar wel enige druk bij nodig hebben. Dat geldt ook voor mijn eigen land. Daarom is deze richtlijn zo belangrijk. Flexibiliteit is nodig, maar termijnen ook. Dat zal het vertrouwen van de bevolking versterken. 
McNally (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs bedanken. Ik bedank ook de commissaris en wens haar beterschap. Hoewel zij het eigenlijk tegen mevrouw Ahern had, hoop ik toch dat wij, wat er ook met Kyoto gebeurt, een beleid zullen voeren. Dat is immers niet alleen goed voor het klimaat, maar ook voor de economie.
Zoals de commissaris al zei, is het pakket een reactie op het Europees Parlement, dat op zijn beurt weer reageert op de zeer reële angsten en zorgen van de Europese burgers. Dat is ook onze taak. Mijn excuses, commissaris, mijn stem begint aardig op de uwe te lijken, ook ik ben verkouden.
Welke mening men over de toekomst van kernenergie ook is toegedaan, ik ben daar heel wat minder optimistisch over dan anderen die ik vandaag heb gehoord. Naar mijn mening betekent de liberalisering van de markt dat kernenergie praktisch geen toekomst heeft als de mogelijkheden van de landen om die te bevorderen niet drastisch worden veranderd. Naar mijn mening maakt de technische vooruitgang bij andere vormen van energie, misschien met inbegrip van kernfusie, de toekomst van kernenergie zeer onzeker. Wij hebben het hier over het heden, namelijk over de huidige gevaren van nucleaire ongevallen en de huidige onzekerheid rond de verwijdering van bestaand radioactief afval. Ik betreur het ten zeerste dat de mogelijkheden die de Conventie had om het Euratom-Verdrag te wijzigen niet met beide handen zijn aangegrepen. Dat is het gevolg van de grote lafheid van de lidstaten en de Conventie.
Voor het radioactieve afval is geen algemeen aanvaarde oplossing gevonden. De in het Verenigd Koninkrijk heeft aangegeven dat aan de oplossing in de vorm van de zogenoemde opslag in geologische formaties op grote diepte veel onzekerheden kleven, die om een technische oplossing vragen. Ook is er noch in mijn eigen land, noch in veel andere landen, sprake van publieke acceptatie van opslag op grote diepte. Wij moeten ook andere mogelijkheden onderzoeken, met inbegrip van scheiding en transmutatie. Het vraagstuk van de ontmantelingsfondsen is terecht genoemd. Ik maak mij daar grote zorgen over en ik ben blij dat het wordt aangepakt.
Het risico van ongevallen, waarover het in het verslag van de heer Seppänen en in uw ontwerprichtlijn gaat, is ook groter geworden als gevolg van 11 september. Datzelfde geldt voor het nog serieuzere veiligheidsvraagstuk waar wij nu mee geconfronteerd worden. Ik las vandaag dat Duitsland een enigszins bizarre oplossing heeft bedacht, die erop neer lijkt te komen dat de kerncentrales worden overdekt met een kunstmatige mist! Eerlijk gezegd vind ik dat we toch met iets constructievers moeten komen dan dat.
Ik heb enige twijfels over de vraag of de Europese Commissie wel de middelen en de vastberadenheid heeft die de mensen in Europa van haar verwachten. Daarom verwacht mijn fractie, hoewel zij de twee verslagen steunt, veel meer van u, commissaris, en van onze lidstaten. Ik hoop dat u deze verwachting zult waarmaken. De mensen maken zich echt grote zorgen over deze vraagstukken. 
Breyer (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, geachte mevrouw de commissaris, ondanks de in heel Europa heersende trend om uit de kernenergie te stappen, is de Commissie actief als handlanger van de sukkelende atoomindustrie. Een al dode industrietak moet kunstmatig nieuw leven worden ingeblazen. Hier komen de nauwe banden met de atoomlobby aan het licht. Onder het mom van uniformering van de veiligheidsnormen in de uitgebreide EU hebt u, mevrouw de commissaris, in feite een gigantisch steunprogramma voor de onrendabele Europese atoomindustrie gepresenteerd. In plaats van echte veiligheidsnormen in het leven te roepen, probeert u – geloof ik – met de boterzachte, vage basisnormen de publieke opinie min of meer een kalmeringspil toe te dienen. Want drastische verscherpingen van de veiligheidsbepalingen ontbreken in uw pakket totaal. Bovendien probeert u de lidstaten op te zadelen met de bewaking van nucleaire installaties. We weten dat u geen oplossing heeft voor de problemen bij de definitieve opslag, dus heeft het ook geen zin om te proberen werkelijk volstrekt onrealistische termijnen met betrekking tot de vestigingsplaatsen vast te stellen. En nog schandaliger vind ik het dat u de lidstaten indirect zelfs oproept om hun onopgeloste opslagproblemen naar Oost-Europa te verplaatsen. Daarin zie ik enorme risico’s, vooral voor de illegale verspreiding van kernmateriaal en het vrijkomen van radioactiviteit voor het milieu. 
Rovsing (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank mevrouw de commissaris voor haar uitstekende werk. Ik heb twee opmerkingen. Ten eerst wat het afval betreft. Uit een Zweeds proefproject in Oskarshamn blijkt dat hoogradioactief kernaval perfect verwerkt kan worden. Wie daaraan twijfelt, raad ik aan te gaan kijken hoe het gebeurt. Je hoeft met een bus maar 5 kilometer ver de bergen in te rijden om te zien hoe het in zijn werk gaat. Het is openbaar, gemakkelijk toegankelijk, de methode is duidelijk beschreven en algemeen aanvaard. Ook de terreinen die voor definitieve verwijdering zijn aangewezen, zijn volkomen aanvaard door de gemeenten, waar meer dan 70 procent van de burgers ze wil hebben.
Naar mijn mening is het technisch aspect van het afvalprobleem opgelost. Wie tegen kernafval een hetze wil voeren, heeft dat goed recht. Iedereen heeft recht op een eigen mening. Het verheugt mij dat we de mogelijkheid krijgen kernafval te exporteren. Denemarken produceert 230 kilo kernafval afkomstig van proefreactoren en dergelijke. Volgens de bestaande regels moeten wij dit afval blijkbaar zelf verwijderen wat een meerkost van ongeveer 100 miljoen euro of meer betekent. Als wij deze hoeveelheid niet met de vele tonnen afval in de andere landen kunnen samenvoegen, betekent dit voor ons een een zinloze extra uitgave. Daarom zijn wij tevreden dat de exportmogelijkheid bestaat naar landen die het afval willen ontvangen, die de EU-veiligheidscriteria naleven en waarvan wij zeker kunnen zijn dat inspecties en zo meer ervoor zorgen dat het afval onder permanent toezicht staat. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Ik ben tegen kernenergie en tegen het nucleair pakket. Niettemin wens ik mevrouw De Palacio een uitstekend jaar en boven alles een heel goede gezondheid toe. Ons Parlement moet niet ingaan op de provocerende voorstellen van de Commissie op het gebied van kernenergie. Ik blijf erbij dat het gaat om een grootscheepse campagne, waarbij een bevolking die steeds sceptischer tegenover deze vorm van energie staat, verkeerd wordt voorgelicht en aan indoctrinatie wordt blootgesteld.
De Commissie wil ons doen geloven dat zij het vraagstuk van het beheer van radioactief afval in een handomdraai kan oplossen, terwijl dertig jaar onderzoek op niets is uitgelopen. In de nieuwe EU-landen zou de nucleaire veiligheid in de kerncentrales beter gewaarborgd zijn zonder dat er nieuwe normen worden geformuleerd. De Commissie stelt voor om leningen te verstrekken aan de nucleaire industrie, waardoor deze wordt bevoorrecht boven hernieuwbare en schone energiebronnen die moeite hebben om door te breken. Alle opiniepeilingen wijzen uit dat het probleem van het kernafval door onze medeburgers als het meest zorgwekkende milieuprobleem wordt gezien. Sommige afvalstoffen hebben zelfs een levensduur van miljoenen jaren. Toch is volgens de Commissie ondergrondse opslag van nucleair afval de oplossing, terwijl daar helemaal geen wetenschappelijke bewijzen voor zijn. Mocht het Europees Parlement zich uitspreken voor de ondergrondse opslag van radioactief afval, dan zou dat een rampzalig politiek signaal betekenen voor de inwoners van Bure in Lotharingen. Dat is namelijk de eerste locatie waar onder de grond een laboratorium wordt gebouwd waarmee in diepe kleilagen de reactie van hoog radioactief afval moet worden getest. Als een dergelijk besluit zou worden genomen, zou dat gebeuren zonder enig vergelijkend onderzoek en zonder democratisch debat op Europees niveau over de toekomst van nucleair afval. Bure zou de ondergrondse opslag van Europees kernafval in de maag gesplitst krijgen en de nucleaire vuilnisbelt van Europa worden.
Nu is er nog tijd om te reageren en de Commissie te verzoeken haar tekst te herzien op het punt van het afvalbeheer. Wij zouden kunnen voorstellen het afval direct onder de grond in de centrales op te slaan, maar er moeten vooral nieuwe en strenge normen op het gebied van de nucleaire veiligheid worden ontwikkeld. Tot slot nog één vraag: hoe denkt de Commissie van Frankrijk te kunnen verlangen dat het zijn bevolking uitgebreid voorlicht over het transport van nucleair materiaal, terwijl dit sinds augustus vorig jaar onder het “defensiegeheim” valt? 
Turmes (Verts/ALE ).
   – Mevrouw de commissaris, ik begin met een humoristische noot. Ik vind dat u er heel goed uitziet. Ik heb u altijd de ayatollah van de kernenergie genoemd en volgens mij zouden we vanavond bijna de perfecte foto van u kunnen maken. 

Ik zal mij beperken tot de aparte ontmantelingsfondsen. Deze fondsen vormen de allergrootste verstoring van de geliberaliseerde elektriciteitsmarkt in de EU. Miljarden uit deze fondsen worden door de energiebedrijven EDF, EON en RWE gebruikt om andere bedrijven op te kopen.
Mevrouw De Palacio, toen wij de liberaliseringsrichtlijn bespraken, hebben wij als Parlement gezegd dat wij dit probleem moeten aanpakken in het kader van het EU-Verdrag. U zei: “Maakt u zich geen zorgen, wij zullen dat behandelen in het kader van het nucleaire pakket in het kader van het Euratom-Verdrag, want dat is de juiste manier om dat aan te pakken”. Ik vertrouwde u toen niet. Vandaag weten wij dat u ons voor de gek hebt gehouden. U wist anderhalf jaar geleden al van uw juridische diensten dat het op grond van de artikelen 31 en 32 niet mogelijk is aparte ontmantelingsfondsen in te stellen. U hebt gewacht tot de juridische diensten van het Parlement en de Raad daarmee zouden komen, maar u wist het al. Ik daag u uit het advies van de juridische dienst inzake het nucleaire pakket openbaar te maken, zodat de hele wereld zal weten dat u ons op dit punt om de tuin hebt geleid.
Mijnheer Chichester, u legde, als eerlijk en oprecht Engels lid van dit Parlement, de vinger op de zere plek toen u vroeg wat de toegevoegde waarde van deze richtlijn is. Deze richtlijn is een publiciteitsstunt voor het Europese publiek. U begreep heel goed wat hier aan de hand is. 
De Palacio,
   . Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk waar de ayatollahs zich bevinden. Helaas, zo is het leven.
Ik vind het onderwerp van debat, kernenergie, veel te ernstig om er in religieuze termen over te spreken. Wij zouden er beter aan doen de zaak rationeel te benaderen, en een inventaris op te maken van de huidige stand van zaken op technologisch gebied, de huidige situatie binnen de Europese Unie, de internationale en Europese instellingen, de huidige energiebehoefte, en van zulke problemen als de naleving van het Protocol van Kyoto. Dit onderwerp is veel te ernstig voor pure demagogie. Ik begrijp de ongerustheid, ik begrijp dat niet iedereen er zo over denkt als ik, en ik begrijp dat zelfs een standpunt lijnrecht tegenover de voorstellen van de Commissie kan worden ingenomen voor de oplossing van deze problemen, want over die problemen gaat het vandaag.
Wat ik niet begrijp, mijnheer de Voorzitter, zijn de ronduit irrationele standpunten inzake een onderwerp dat juist zo veel betekent voor de toekomst van de Europese Unie, de veiligheid en het welzijn van de Europese burgers.
De onderhavige initiatieven zijn bedoeld voor de veiligheid van de kerncentrales, maar daarnaast ook voor een adequate verwerking van radioactief afval. Dat afval is niet alleen afkomstig van kerncentrales, maar ook van een reeks industriële toepassingen die buiten het terrein van de opwekking van elektriciteit vallen, waaronder medische toepassingen. Ik neem aan dat u niet tegen medische toepassingen bent, en dat u de wetenschappelijke ontwikkeling waaraan wij alle vooruitgang te danken hebben, bijvoorbeeld in de strijd tegen kanker, en waarbij dit soort technologie wordt ingezet, niet wilt stopzetten. Waarom nemen wij dan niet alle aspecten in beschouwing? Waarom wordt er zo buitengewoon dualistisch en irrationeel over gedacht?
Ik heb begrip voor alle standpunten in dezen, maar wat ik niet begrijp, is dat wanneer wij het over een dergelijk serieus onderwerp hebben, sommigen niet de minste moeite doen de zaak rationeel te beschouwen.
Een ander punt: er is gezegd dat wij met de voorliggende voorstellen niets opschieten. Mijn vraag is dan: wat hebben wij dan al die jaren gedaan met alle kandidaat-landen? Er is ons gezegd dat het Internationaal Energieagentschap volstaat. Wat is dan het doel van onze onderhandelingen met de Russen, bijvoorbeeld, om de veiligheid van de kerninstallaties in Rusland te verhogen? Alle kandidaat-landen zijn immers lid van het Internationaal Energieagentschap, en wel vanaf het eerste begin. Als alle maatregelen waarmee wij aldoor bezig zijn en alle voorstellen die wij doen niets toevoegden, dan zou dat alles overbodig zijn geweest. Dan hadden wij de uitleg en naleving van de normen van het Internationaal Energieagentschap gewoon aan de kandidaat-landen kunnen overlaten.
De bewering dat dit alles niets oplevert, is volgens mij onhoudbaar. Natuurlijk levert het iets op! Heel veel zelfs! Wat het oplevert, is dat wij in heel de Europese Unie in alle installaties gelijkwaardige veiligheidsnormen krijgen. Wat het oplevert is dat hetgeen wij van kandidaat-landen hebben geëist – versterking, verbetering en, in een enkel geval, sluiting van centrales en reactoren – nu als algemene norm geldt en in de toekomst overal kan worden toegepast. Wat het al met al oplevert, geachte afgevaardigden, is garanties. Hoe vervelend dat ook is voor sommigen die kennelijk de voorkeur geven aan een ongeluk waarmee alles teniet zou worden gedaan, want op een andere manier kan ik hun stellingname niet verklaren. Het standpunt dat sommigen innemen, is onbegrijpelijk.
Ik vind het onbegrijpelijk, geachte afgevaardigden, dat wordt beweerd dat wij met het nastreven van een hoger veiligheidsniveau de nucleaire sector in de kaart spelen. Dan kun je evengoed beweren dat de zaak beter op zijn beloop kan worden gelaten, ook al zijn de risico’s dan groter.
Dit pakket voorstellen levert veel op, zeker op het gebied van de veiligheid van de kerncentrales en het beheer van radioactief afval. Het afvalbeheer wordt beter, omdat – ook al was het oorspronkelijk voorgestelde tijdschema te ambitieus – wij nu te maken hebben met een serie vaste data die de landen verplichten tot besluitneming. Uitgangspunt is dat diepe opslag niet de enige oplossing is waarop moet worden ingezet. Integendeel, wij financieren onderzoek naar de verwerking van afval, en wij financieren al het onderzoek naar transmutatie, een van de meest belovende mogelijkheden voor de toekomst. Dat neemt echter niet weg dat wij bepaalde maatregelen op dit gebied moeten treffen. In die zin kan ik mij vinden in hetgeen mevrouw Isler Béguin heeft opgemerkt over de tijdelijke maar geologische opslag, hetgeen in feite is waartoe Finland heeft besloten. Daar heeft men gekozen voor geologische opslag gedurende vijftig jaar, en voor onderzoek naar alternatieve oplossingen. Dat is wat nu wordt voorgesteld: dat met hetgeen bijvoorbeeld in Finland gebeurt, rekening kan en moet worden gehouden in alle lidstaten, en dat het zoeken van betere oplossingen niet langer wordt doorgeschoven naar de volgende regering.
Dit is immers geen zaak die door de bedrijven kan worden opgelost, maar een besluit van de regeringen en verantwoordelijke instanties in elke lidstaat vergt.
Ook met betrekking tot de fondsen levert het voorstel een verbetering op. Het voorliggende voorstel is bovendien dat van de Commissie, die er dus volledig achterstaat.
Iets anders is dat het wellicht nodig is elementen te aanvaarden die minder ver strekken dan wat daarin wordt voorgesteld, maar dat zal moeten gebeuren in het kader van een algemeen akkoord met de Raad. De winst daarvan zal in ieder geval zijn dat het bestaan en beheer van de fondsen aanzienlijk transparanter zullen zijn. Wij hebben immers zelf kunnen zien wat er gebeurde toen zich een faillissement voordeed, namelijk dat er uiteindelijk geen fondsen meer beschikbaar waren, omdat de fondsen voor ontmanteling allemaal in het faillissementsfonds waren gestopt.
Deze kwestie heeft de aandacht van de Raad, en er liggen voorstellen van het voormalige Italiaanse voorzitterschap, waarop het komende Ierse voorzitterschap hopelijk zal inhaken. Die voorstellen beogen voortgang te maken op een belangrijk punt en ook binnen deze sector oplossingen te zoeken, zoals wij dat hebben gedaan in andere sectoren.
Het enige wat ik sommigen van u vraag is dat u mij de richtlijnen laat zien die vóór het aantreden van de huidige Commissie zijn opgesteld ter ondersteuning van hernieuwbare energie in Europa. Laat u mij die eens zien; niet de verklaringen, maar de concrete voorstellen. Ik kan u namelijk wel enkele richtlijnen tonen die tijdens deze zittingsperiode zijn gepresenteerd en aangenomen. Ik ben echt benieuwd welke richtlijnen voor energie-efficiëntie van vóór de periode van deze Commissie u mij kunt laten zien. Afgezien van verklaringen was er namelijk vrijwel niets. Ik kan u daarentegen wel laten zien wat wij deze vier jaar hebben gedaan.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik graag opmerken dat de Commissie geen ideologische bedoelingen heeft met de energiekwestie. Het gaat slechts om doelen en criteria. De doelen zijn de waarborging van de veiligheid voor de bevolking, maximale transparantie voor de burger, en een veilige, betrouwbare energievoorziening voor de Europese Unie. Het doel van de Commissie is zich voortdurend in te zetten voor de burgers, met instrumenten van uiteenlopende aard, ter bevordering van de energie-efficiëntie, de hernieuwbare energie, en de veiligheid op het gebied van kernenergie en radioactiefafval, dat, zoals gezegd, zeker niet uitsluitend afkomstig is van kerncentrales.
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Ik zie dat onze rapporteur het woord vraagt en wij zullen dus naar hem luisteren. 
Vidal-Quadras Roca (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, aan het slot van haar interventie heeft mijn geachte collega mevrouw Ahern het woord “prul” gebezigd. Zij heeft het nucleair pakket, het werk van de Commissie en, bij uitbreiding, het werk van de rapporteurs, voor zover wij erin zijn geslaagd het werk van de Commissie te vervolmaken, bestempeld als een waardeloos prul.
Me dunkt, mijnheer de Voorzitter, dat die uitdrukking buitensporig denigrerend is. Ik zou de meningen en denkbeelden van mevrouw Ahern nimmer als prulwerk kwalificeren, maar er de voorkeur aan geven te spreken van een misvatting, onnauwkeurigheid of weinig reëel standpunt, echter nimmer van “een waardeloos prul”.
Met het oog op mijn respect voor mevrouw Ahern  verzoek ik haar, gelet op de gewenste parlementaire omgangsvormen, de uitdrukking “een waardeloos prul” terug te nemen, want die komt mij als overdreven pejoratief voor. 
De Voorzitter.
   – Dames en heren, gezien de tijd en de stand van zaken met betrekking tot het debat, zouden we, als ik alle afgevaardigden die daarom vragen het woord zou geven, hier nog de hele nacht kunnen zitten zonder dat iemand erin slaagt iemand anders van dit Parlement te overtuigen. Dat is, in ieder geval, hoe ik erover denk.
Ik zal daarom alleen de heer Turmes nog dertig seconden spreektijd geven, omdat ik de indruk heb dat hij een echte vraag aan de commissaris wil stellen. Daarna zal ik het debat afsluiten. 
Turmes (Verts/ALE ).
   – Ik heb een vraag gesteld over de rechtsgrondslag, de artikelen 31 en 32, en de ontmantelingsfondsen. Ik vertrouw de commissaris niet. De enige manier waarop ik de commissaris zou kunnen geloven, zou zijn als de Commissie haar juridisch advies inzake het nucleaire pakket openbaar maakt. Wil de commissaris dat toezeggen? 
De Palacio, Loyola,
   Het enige wat ik daarop kan zeggen, is dat de rechtsgrondslag, namelijk de artikelen 30 en 31 van het Euratom-Verdrag, is goedgekeurd door de juridische diensten van de Raad en van de Commissie. 
De Voorzitter.
   – Als ik het goed begrijp, mevrouw Ahern, vraagt u het woord, op grond van ons Reglement, op persoonlijke titel. Ik geef u uitsluitend op die basis het woord voor maximaal één minuut. 
Ahern, Nuala (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil op persoonlijke titel een motie van orde indienen omdat ik hier vanavond door de rapporteur, de heer Vidal-Quadras Roca, ben belasterd. Ik heb recht op mijn eigen mening en ik herhaal hierbij dus dat alle belangrijke veiligheidseisen uit deze richtlijn geschrapt zijn. De richtlijn voegt absoluut niets toe aan de bestaande veiligheidseisen van het IEA en is daarom een prul. Het is niet alleen een prul, maar een schandalig prul. Zoals gezegd, gaat het in werkelijkheid om een publiciteitsstunt – een witwasoperatie. Dat blijkt heel duidelijk uit de reactie van de Raad. De Raad heeft – en houdt – de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de nucleaire veiligheid van de bevolking …
De Voorzitter.
   – Uw minuut is verstreken, mevrouw Ahern. Ik denk dat iedereen in principe heeft kunnen begrijpen wat de standpunten waren op de verschillende banken van deze vergaderzaal.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0443/2003) van mevrouw Breyer, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van besluit 77/270/Euratom waarbij de Commissie wordt gemachtigd tot het aangaan van Euratom-leningen teneinde een bijdrage te leveren tot de financiering van kerncentrales (COM(2002) 456 – C5-0570/2002 – 2002/0246(CNS)). 
De Palacio,
    Mijnheer de Voorzitter, in deze interventie neem ik de honneurs waar voor mijn collega, de heer Solbes, die zich voor zijn afwezigheid laat excuseren.
Het Euratom-leningsinstrument is in 1977 ingesteld bij besluit van de Raad. Het instrument stelt de Commissie in staat leningen te verstrekken als medefinanciering van kerncentrales in de lidstaten.
Na het ongeluk in Tsjernobyl in 1986 besloot de Raad in 1994 tot uitbreiding van de werkingssfeer en het leningsinstrument om projecten te kunnen financieren die de veiligheid en efficiëntie van de kerncentrales in de lidstaten ten goede zouden komen.
Daarbij werd uitdrukkelijk gesteld dat ook definitieve sluiting van installaties voor financiering in aanmerking zou komen, en verwacht werd dat het instrument de landen zou aanzetten tot het aanbrengen van de nodige verbeteringen in hun nucleaire veiligheid. De maximumbijdrage via Euratom werd vastgesteld op 50 procent van de projectkosten.
Eind jaren negentig werd een overeenkomst bereikt voor een lening aan Bulgarije. Omdat het maximumbedrag aan Euratom-leningen bijna was bereikt, moest de Commissie de Raad wel attenderen op de noodzaak een voorstel tot verhoging van dat bedrag in te dienen.
Momenteel loopt er een leningsverzoek van Roemenië waarover de Commissie zich deze maand moet buigen. Indien dat verzoek wordt gehonoreerd, is de huidige leningslimiet bereikt. Daarmee zouden de financieringsmogelijkheden zijn uitgeput en zou het Euratom-instrument niet langer in werking zijn. Om die reden is het nu niet mogelijk verzoeken tot leningen toe te wijzen uit hoofde van Euratom. Er zijn echter belangrijke sectoren waarin het instrument het Commissiebeleid inzake nucleaire veiligheid zou kunnen ondersteunen.
Ten eerste staan er in drie kandidaat-landen samen acht kerncentrales waarvan de veiligheid zo zorgwekkend is dat de Europese Unie heeft verzocht in het kader van de uitbreiding zo spoedig mogelijk tot sluiting ervan over te gaan.
Ten tweede zijn er de reactoren van de eerste generatie in Rusland. De Commissie zou een factor van invloed kunnen zijn in de sluiting ervan, evenals in de verhoging van de veiligheid van diverse eenheden in Rusland waarvan de bouwwerkzaamheden wegens gebrek aan financiering niet volgens planning verlopen.
Ten slotte zou Euratom nuttig kunnen zijn voor de verhoging van de veiligheid en efficiëntie van veertien eenheden die momenteel in bedrijf zijn in Oekraïne.
Gelet op al deze potentiële projecten, die stuk voor stuk een grotere veiligheid of sluiting van onbetrouwbare centrales beogen, zult u begrijpen, geachte afgevaardigden, waarom de Commissie voorstelt het maximumbedrag van het Euratom-instrument te verhogen met 2.000 miljoen euro. Indien de voorstellen worden aangenomen, zullen de landen die dit jaar toetreden tot de Unie, evenals de overige kandidaat-landen, na toetreding nog steeds in aanmerking kunnen komen voor leningen ten behoeve van de veiligheid, doelmatigheid en definitieve sluiting van hun installaties. Dit soort veiligheidsprojecten zouden dan in de uitgebreide Unie nog gefinancierd kunnen worden via Euratom.
Wat de Commissie voorstelt, is een verhoging van het maximumbedrag en wijziging van de werkingssfeer en het instrument. Wijziging van de reikwijdte van de leningen aan de lidstaten wordt niet beoogd, want daarvoor zou het Euratom-Verdrag moeten worden gewijzigd.
Formeel sluiten de voorstellen nieuwe investeringen in de lidstaten niet uit, maar de Commissie beseft terdege dat de nucleaire veiligheid en definitieve sluiting voorrang hebben. De Commissie kan elk verzoek afzonderlijk beoordelen op zijn merites. In onderling overleg met de Raad zou de Commissie bereid zijn beide voorstellen te combineren. Alvorens de voorstellen worden voorgelegd aan de Raad, verzoek ik het Parlement akkoord te gaan met de algemene strekking die de Commissie eraan heeft gegeven en die goedkeuring van de Raad dichterbij brengt. 
Breyer (Verts/ALE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte mevrouw de commissaris, in november 2002 heeft de Commissie voorgesteld om de Euratom-kredieten met 2 miljard te verhogen, namelijk van 4 miljard tot 6 miljard euro. Tegelijkertijd wijzigde de Commissie vanwege de uitbreiding van de EU het toepassingsgebied en de voorwaarden voor de kredietverstrekking.
De Euratom-kredieten werden in 1977 in het leven geroepen en zijn sindsdien vijf keer verhoogd. Bij de laatste verhogingen in 1990 tot 4 miljard werd besloten dat eerst de kredietlimiet van 3,8 miljard euro diende te worden bereikt voordat een eventuele verhoging zou worden overwogen. Helaas heeft de commissie tot nog toe geen duidelijk antwoord gekregen op de vraag hoeveel middelen er werkelijk zijn uitgegeven. De Commissie heeft in haar berekening een post van 688 miljoen euro voor de voltooiing van K2R4 in Oekraïne opgenomen. De Commissie moest afgelopen oktober echter toegeven dat de uitgaven voor de voltooiing van deze reactoren niet overeenkomen met dit bedrag, en dat Oekraïne slechts 175 tot maximaal 500 miljoen euro zal opnemen.
Deze veranderde stand van zaken met betrekking tot de K2R4-reactoren strookt niet met het besluit van 1990, en volgens mij is het erg belangrijk om daar in dit verband rekening mee te houden, ook vanwege mogelijke juridische problemen. Hoewel de Raad de hoogte van de Euratom-kredieten en het gebruik daarvan in één keer bespreekt, is het Europees Parlement over de verhoging met 2 miljard euro niet officieel en formeel geraadpleegd.
In mijn verslag wordt het betreurd dat het Europees Parlement niet om zijn mening wordt gevraagd over deze enorme verhoging van de kredieten, waarover kritische woorden zijn gevallen, en over de mogelijke nadelige consequenties voor de Europese interne markt.
Voorts wordt de Raad in mijn verslag opgeroepen het Europees Parlement te raadplegen indien het voorstel van de Commissie ingrijpend verandert, te meer daar de voorstellen van de Commissie in één enkel document zijn samengevat. Juist omdat de Raad aan één enkel document werkt, en dus de hoogte van de kredieten en de voorwaarden voor de kredieten in één keer bediscussieert, zou het hoogst betreurenswaardig zijn als het Europees Parlement vandaag en morgen zijn mening geeft over een volstrekt verouderd document, wat echter helaas wel het geval zal zijn.
Ik wil u verzoeken hier nog eens op in te gaan. Want wij zouden tijd verspillen en het zou ook spotten met de waardigheid van het Parlement als wij hier een debat en een stemming houden over een volledig verouderd document, dat momenteel in de Raad op een heel andere wijze wordt besproken. Wij als Parlement verwachten van de Commissie dat zij in deze kwestie open kaart speelt.
Zoals gezegd houdt het voorstel van de Commissie houdt dus in dat er twee beslissingen worden genomen. Dat betekent dat de Commissie de voorstellen uiteenrafelt en wij als Parlement niet worden geraadpleegd over de verhoging. Het betekent echter ook dat de Commissie in haar voorstellen niet de besluiten heeft meegenomen die het Parlement in het debat over de grondwet in de Conventie heeft bediscussieerd. In dit debat heeft het Europees Parlement geëist dat het Euratom-Verdrag in 2004 afloopt, zoals reeds met de kolen- en staalverdragen is gebeurd. Ook dat moet u naar mijn mening meenemen, mevrouw de commissaris. Het Parlement heeft dat meermaals geëist. Zojuist in het debat heeft u zelf over het kernenergiepakket gezegd dat de duurzame energiebronnen er bekaaid af komen. Het is dus zo dat dergelijke kredieten slechts aan één energiebron worden voorbehouden.
Tot slot een korte kanttekening. Ik weet dat ik als rapporteur het standpunt van de commissie dien weer te geven. In de commissie is het amendement van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid nipt verworpen waarin wordt gesteld dat de kredieten slechts mogen worden toegekend aan installaties die reeds in bedrijf zijn, en dat alleen buiten de Europese Unie, om geen concurrentievervalsing te bewerkstelligen. Ondanks het feit dat dit amendement in de commissie met een zeer krappe meerderheid is verworpen, dienen we deze kwestie morgen toch zorgvuldig in de stemming mee te wegen. Want we mogen geen concurrentievervalsing tolereren, temeer daar wij pas geleden nog de richtlijn de Europese interne markt voor elektriciteit en ook voor gas hebben bediscussieerd en vastgesteld. 
Flemming (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om buiten mijn spreektijd de veelgeplaagde commissaris te hulp te snellen. Ik wil haar bedanken voor het feit dat zij ons twee richtlijnen heeft voorgelegd en dat wij voor het eerst hier in dit Parlement over nucleaire veiligheid mogen praten. Dat is toch iets geweldigs en iets nieuws. Hartelijk dank, mevrouw de commissaris! En collega Linkohr weet heel goed waar hij het over heeft als hij zegt dat de commissaris haar nek ver heeft uitgestoken.
Wat het verslag-Breyer betreft, kan ik als rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en uit echte overtuiging zeggen dat wij ons niet kunnen voorstellen dat het Europees Parlement met de voorstellen in hun huidige vorm instemt. Het verstrekken van Euratom-kredieten voor nieuwe kerncentrales is absoluut onaanvaardbaar. We weten allemaal dat Euratom-leningen concurrentievervalsende steun aan de kernindustrie zijn, met gunstiger rentevoorwaarden en afdekking van grote politieke risico’s. Dit soort investeringen vind je nergens anders in de energiesector. De Commissie milieubeheer heeft heel duidelijk gezegd: binnen de Europese Unie hebben zes van de vijftien lidstaten nooit aan de productie van kernenergie meegedaan, zes lidstaten hebben besloten ermee te stoppen, zodat er slechts drie kernenergie producerende lidstaten overblijven. Dat moeten we toch ook goed in het oog houden. We hebben heel duidelijk gezegd: omdat de kwestie van de definitieve opslag van kernafval wereldwijd onopgelost is – en dat is zij echt, want we weten wel waar we graag opslagplaatsen zouden hebben, maar die zullen pas over twintig jaar beschikbaar zijn –is de bouw van nieuwe kerncentrales simpelweg onaanvaardbaar. Alleen projecten ter verbetering van de nucleaire veiligheid en ontmantelingsprojecten zouden mogen worden gefinancierd, en niet installaties die in bedrijf zijn, zoals de Commissie blijkens de tekst wil. Dat is onaanvaardbaar!
We willen echter wel onderzoeksprojecten steunen die zich bezighouden met proefinstallaties voor de veilige definitieve opslag van kernmateriaal. De Europabrede invoering van uniforme en bindende veiligheidsnormen verwelkomen we van harte. Dank u, mevrouw de commissaris! Deze norm dient te voldoen aan de hoogste technische eisen. Dames en heren, naar mijn mening handelen we een beetje zoals in de Middeleeuwen. Toen loosden de mensen hun fecaliën op straat en stonden ze ervan te kijken dat ze vervolgens ziek werden. We bevinden ons nog in de Middeleeuwen, we hebben geen definitieve opslag, maar we produceren vrolijk verder. Ik geloof in de menselijk intelligentie. We moeten onderzoek doen en naar oplossingen zoeken. Pas als we die hebben, kunnen we produceren. 
Matikainen-Kallström (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, collega Breyer vergelijkt het onderhavige leningsinstrument met de concurrentieverstorende overheidssteun aan één vorm van energieproductie. Het lijkt er soms op dat het woord “lening” bij de analyse wordt vergeten. Een ander thema vormen de verstoringen van de markt door verschillende steunregelingen. In welke mate worden hernieuwbare energiebronnen gesubsidieerd? Is er altijd sprake van leningen waarbij elke cent inclusief rente terug wordt betaald? Er is ook sprake van het bestaan van andere soorten instrumenten.
Het Euratom-leningsinstrument heeft ons West-Europeanen zeer veel jaren een dienst bewezen. De afgelopen jaren hebben vooral de kandidaat-landen ervan geprofiteerd. Het is waar dat er in de jaren zeventig en tachtig ook in West-Europa kerncentrales met deze leningen werden gebouwd. Voor het bouwen van een nieuwe capaciteit zijn er echter al lange tijd geen leningen meer gebruikt. Het beste voorbeeld hiervan is de financiering van een nieuw te bouwen installatie in een zeker Noord-Europees land. Particuliere investeerders waren zo enthousiast over het bouwen van een nieuwe kerncentrale dat de installatie van 1.600 megawatt geld had kunnen krijgen voor een capaciteit van 2.500 megawatt. Dat is een uitzonderlijk onweerlegbaar bewijs dat Euratom-leningen niet nodig zijn voor het financieren van een nieuwe capaciteit.
Er is niets verkeerds aan dat de kerncentrales in de kandidaat-landen en de andere Oost-Europese landen via deze weg geld krijgen voor het verbeteren van de veiligheid van installaties. Het is interessant te horen dat collega Breyer de Groenen aanzet tot een campagne tegen nucleaire veiligheid.
Ik sta achter de voortzetting van het Euratom-leningsinstrument. Het is van belang voor het verbeteren van het veiligheidsniveau van nucleaire installaties in derde landen. 
Linkohr (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, slechts enkele kanttekeningen bij de steunmaatregelen. Er is de afgelopen decennia zonder meer veel geld gestoken in de steun aan de kernenergie, zoals er tegenwoordig overigens ook veel geld wordt gestoken in de steun aan duurzame energiebronnen. Ik acht dat juist. Kijken we naar de prijs per kilowattuur, dan kost de steun aan kernenergie slechts enkele duizenden van een eurocent, terwijl het bij duurzame energiebronnen om tientallen eurocenten gaat. Ik zeg niet dat ik daar tegen ben, ik wil alleen duidelijk maken hoe de verhouding ligt.
De kwestie van de Euratom-leningen zal zich morgen waarschijnlijk toespitsen op het onderwerp: moeten we steun geven aan kerncentrales die in aanbouw dan wel in bedrijf zijn? Daarover slechts het volgende: we steunen de kernenergie in Rusland indirect door steeds meer gas uit Rusland te kopen. Rusland kan een groot deel van dit gas straks helemaal niet meer leveren als het binnenlandse gasverbruik niet afneemt, en dit gas zal in Rusland zelf worden vervangen door stroom uit kolenenergiecentrales en uit kernenergiecentrales die op dit moment in aanbouw zijn. Daar moeten we misschien eens bij stilstaan als we over een energiestrategie in Europa spreken. We verbeteren onze statistiek op het terrein van de CO2-emissies door meer gas te gebruiken, dat is waar. Maar elders produceren kolenenergiecentrales meer CO2 of wordt kernenergie gestimuleerd. Ook dat moeten we bedenken, en daaruit blijkt dat onze eigen energiestrategie niet altijd klopt.
Ik ben ervoor om in te stemmen met deze Euratom-leningen, om de doodeenvoudige reden dat daarmee de veiligheid wordt vergroot. Daarom heeft de Raad na Tsjernobyl ook de Euratom-kredieten verhoogd. Naar mijn mening geldt dit argument vandaag de dag nog steeds. 
Ahern, Nuala (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is krachtens het Euratom-Verdrag geen enkele rechtvaardiging om de Commissie de Euratom-lening met 2 miljard euro te laten verhogen tot in totaal 6 miljard euro, zoals in november 2002 is voorgesteld. Sinds de instelling van deze lening in 1977 is zij ongeveer vijf keer verhoogd. Dit is een nauwelijks verhulde poging om de nucleaire sector te stimuleren. Die sector vraagt niet alleen om een verhoging van de lening, maar wijzigt ook de voorwaarden en het soort te financieren projecten in het licht van de uitbreiding van de EU.
Dit lijkt verdacht veel op de creatieve boekhouding van Enron. We zouden het zelfs frauduleuze boekhoudpraktijken kunnen noemen. Als gevolg van dit alles zult u net zo’n Enron-achtig schandaal krijgen, dat nog wordt verergerd door vragen over de transparantie en de vraag of de voorstellen niet nu al achterhaald zijn. Bovendien zijn er vragen gerezen over de verstoring van de markt, met name over de bouw van installaties. Ik ben bang dat deze leningen zullen worden gebruikt voor de bouw van installaties in plaats van voor de veiligheid. Sterker nog, ik beschik over bewijzen dat er al bouwactiviteiten gaande zijn. 
De Palacio, Loyola,
   . Mijnheer de Voorzitter, in antwoord op de opmerkingen van mevrouw Breyer kan ik meedelen dat de Commissie in overleg met de Raad bereid zou zijn beide voorstellen te combineren. Dat betekent dat wij beide kwesties, de plafonds en de voorwaarden, eventueel zouden kunnen combineren. Als het Parlement dat zou aanvaarden, zou dat in beginsel geen probleem zijn. De Commissie heeft begrepen dat de Raad zich daarin zou kunnen vinden.
Het doel van deze beide voorstellen is de ontmanteling van diverse centrales en de verbetering van de veiligheid in andere bestaande installaties mogelijk te maken, overwegend voor de landen die op 1 mei aanstaande toetreden, voor kandidaat-landen, en eventueel in een enkel geval voor Rusland.
Tegen mevrouw Maitikainen-Kallsström wil ik zeggen dat de Europese Unie zich momenteel juist ook sterk maakt voor hernieuwbare energie. De inspanning die wij ons op dit vlak getroosten is in de achterliggende vier jaar opgevoerd, en daar ben ik erg trots op, want de Europese Unie dient hernieuwbare energie zoveel mogelijk te stimuleren. Het een sluit het ander echter niet uit, en ik denk dat Europa op communautair niveau tevens de nucleaire veiligheid zoveel mogelijk dient te verbeteren.
Net als iedereen die hier al dan niet aanwezig is, kan ik mij natuurlijk wel vergissen, maar wat ik uiteraard niet doe, is de plichten verzaken of verzwijgen die op ons aller schouders rusten. Een van die plichten is de waarborging van niet alleen de energievoorziening, maar ook van maximale veiligheid voor de burgers en naleving van de afspraken die zijn gemaakt in het kader van internationale overeenkomsten, zoals het Protocol van Kyoto. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(1) 

