Πανηγυρική συνεδρίαση - Ανατολικό Τιμόρ
Πρόεδρος
Κύριε πρόεδρε, έχω την τιμή να σας καλωσορίσω στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Καλωσορίσατε για δεύτερη φορά μετά από 18 χρόνια.
José Ramos-Horta
πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ. - (EN) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ξεκινήσω με παρατηρήσεις στα αγγλικά, έπειτα θα μιλήσω στα πορτογαλικά και στη συνέχεια πάλι στα αγγλικά.
Θα μπορούσα ενδεχομένως να απευθυνθώ στο Σώμα σε πέντε από τις ευρωπαϊκές γλώσσες που γνωρίζω, αλλά δεν θα τα πράξω, διότι κάτι τέτοιο θα προκαλούσε σύγχυση σε εμένα προσωπικά, συνεπώς θα χρησιμοποιήσω μόνο δύο γλώσσες: αγγλικά και πορτογαλικά.
Είμαι ευγνώμων για το προνόμιο να απευθύνομαι στο παρόν σεβαστό θεσμικό όργανο, το οποίο ενσαρκώνει την πλούσια πολιτιστική πολυμορφία, τη δημοκρατική πολιτική παράδοση και τους δημοκρατικούς πολιτικούς θεσμούς της Ευρώπης. Ο θαυμασμός μου για την Ευρώπη και για τα θεσμικά όργανα που έχετε δημιουργήσει, για την πορεία που έχετε διαγράψει, από τους ανταγωνισμούς, τη διχόνοια και τους πολέμους προς την ενότητα, τη συνεργασία και την ειρήνη, τη δημοκρατία, την άρση των αποκλεισμών και την ευημερία, καθώς και για τη βαθιά πίστη σας στην αλληλεγγύη μεταξύ των λαών, με οδήγησαν, ως βραβευθέντα με το Νόμπελ Ειρήνης το 2008, να προτείνω την υποψηφιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
Στη μία άκρη του πλανήτη, υπάρχει η σαρωτική επιρροή και σκιά της μοναδικής πλέον εναπομείνασας υπερδύναμης. Στην άλλη άκρη της υφηλίου, υπάρχει η Ασία, με τη σκιά δύο αναδυόμενων ασιατικών γιγάντων να επικρέμαται σε ολόκληρη την περιοχή. Ανάμεσά τους, μπορεί να υπάρξει η ευρωπαϊκή γέφυρα - η γέφυρα που θα μπορούσε να τους συνδέει όλους στο πλαίσιο μίας νέας συνεργασίας για την ειρήνη και την ευημερία. Αυτή η Ευρώπη της άρσης των αποκλεισμών εκτείνεται από τις όμορφες ακτές του Ατλαντικού, που βρέχει την Πορτογαλία, έως τις παρυφές της γηραιάς ηπείρου, όπου αρχίζει η Ασία.
Εκφωνώντας την παρούσα ομιλία, είμαι ιδιαίτερα ευγνώμων προς αυτό το σεβαστό θεσμικό όργανο, προς πολλούς από τους διακεκριμένους βουλευτές του, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και, όλως ιδιαιτέρως, προς τον Πρόεδρό της, τον φίλο μας José Manuel Durão Barroso, ο οποίος μας συμπαραστάθηκε, επί τουλάχιστον τρεις δεκαετίες, στον μακροχρόνιο αγώνα μας για την ελευθερία.
Ως νέος πολιτικός και διπλωμάτης, αρχικά ως υφυπουργός και στη συνέχεια ως υπουργός Εξωτερικών και κατόπιν ως πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, υπήρξε συνετός και ένθερμος υποστηρικτής του Ανατολικού Τιμόρ, όπως άλλωστε και της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής.
Δεν θα ήμουν ωστόσο δίκαιος εάν παρέλειπα να ευχαριστήσω και τους πολλούς άλλους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ορισμένοι από τους οποίους δεν είναι πια εδώ λόγω της αναπόφευκτης γήρανσης, από την οποία κανείς μας δεν μπορεί να ξεφύγει.
Αυτό που λάβαμε από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα του παρόντος θεσμικού οργάνου, από αμφότερες την Αριστερά και τη Δεξιά, ήταν η προσφορά ενός βήματος για την έκφραση των απόψεών μας, το οποίο δεν μας προσφέρθηκε πουθενά αλλού.
Κατά τη δεκαετία του 1990, για παράδειγμα, οι πορτογάλοι βουλευτές από όλα τα κόμματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ήταν εκείνοι που έδιδαν μέρος του μισθού τους στον δρα Zacarias da Costa, τον άνθρωπο που είναι σήμερα υπουργός Εξωτερικών της χώρας μας. Βρισκόταν εδώ επί πέντε χρόνια ως εκπρόσωπος της αντίστασης του Τιμόρ, και οι πορτογάλοι βουλευτές της Αριστεράς και της Δεξιάς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μάς έδιναν κάθε μήνα οικονομική ενίσχυση για τις λειτουργικές δαπάνες γραφείου μας στις Βρυξέλλες.
Το ίδιο Κοινοβούλιο ήταν επίσης το πρώτο θεσμικό όργανο σε ολόκληρη την υφήλιο που μας προσέφερε μία "άδεια εισόδου", ένα δελτίο ταυτότητας, την εκπροσώπηση του Ανατολικού Τιμόρ στο Κοινοβούλιο, ούτως ώστε να υπερασπιστούμε τον αγώνα του Ανατολικού Τιμόρ.
Επιστρέφοντας λοιπόν, εδώ, διακατέχομαι από απέραντο αίσθημα ευγνωμοσύνης προς όλους εσάς.
Επιτρέψτε μου τώρα να μιλήσω στα πορτογαλικά και να αναφερθώ στο ζήτημα των αναπτυξιακών στόχων της Χιλιετίας, στην πρόοδο που σημειώνεται συναφώς στη χώρα μου και στις προσδοκίες μας όσον αφορά τη δράση της διεθνούς κοινότητας στο πλαίσιο της παροχής συνδρομής προς εμάς, αλλά και άλλες χώρες.
(PT) Το 2000, το Ανατολικό Τιμόρ δεν ήταν ανεξάρτητη χώρα, και καθορίσαμε τους πρώτους στόχους που έπρεπε να επιτευχθούν μόνον όταν υποβάλαμε την πρώτη μας έκθεση για τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετίας, το 2004.
Κατά τα τελευταία τρία χρόνια, το Ανατολικό Τιμόρ ζει πραγματικά ειρηνικά, γεγονός το οποίο οδήγησε σε έντονη οικονομική ανάπτυξη άνω του 12% ετησίως, μείωση των επιπέδων φτώχειας της τάξης του 9% κατά τα τελευταία δύο χρόνια, περιορισμό της βρεφικής θνησιμότητας και της θνησιμότητας σε παιδιά ηλικίας μικρότερης των πέντε ετών, ενώ υλοποιούνται ήδη οι στόχοι που είχαν τεθεί για το 2015∙ η εγγραφή στο σχολείο έχει αυξηθεί από 65% το 2007 σε 83% το 2009-2010, και εξαλείφεται σταδιακά ο αναλφαβητισμός των ενηλίκων, χάρη στην εφαρμογή κοινού προγράμματος μεταξύ του Ανατολικού Τιμόρ και της Κούβας.
Προβλέπουμε την εξάλειψη του αναλφαβητισμού στο Ανατολικό Τιμόρ σε χρονικό διάστημα δύο ή τριών ετών από σήμερα. Περίπου το 30% του προϋπολογισμού της χώρας διατίθεται για τη δημόσια υγεία και την εκπαίδευση. Αυτή η μεταστροφή οφείλεται στην επιθετική δημόσια χρηματοδότηση κοινωνικών προγραμμάτων, όπως η άμεση μεταφορά χρημάτων προς τους ηλικιωμένους, τις χήρες, τα άτομα με αναπηρία και τους βετεράνους, καθώς και σε αποφασιστικές προσπάθειες για την επέκταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και την αύξηση της παραγωγής ειδών διατροφής.
Βρισκόμαστε στο στάδιο ολοκλήρωσης του χάρτη πορείας για το στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξής μας 2010-2030, το οποίο θα μας επιτρέψει να ελευθερώσουμε τον λαό μας από αιώνες φτώχειας και να αναβαθμίσουμε το βιοτικό του επίπεδο στο επίπεδο της ανώτερης μεσαίας τάξης έως το έτος 2030.
Όσον αφορά τη διαχείριση των πετρελαϊκών μας πόρων, είμαι στην ευχάριστη θέση να παρατηρήσω ότι, στην έκθεσή της τής 1ης Ιουλίου 2010, η Πρωτοβουλία για τη Διαφάνεια στις Εξορυκτικές Βιομηχανίες κατέταξε το Ανατολικό Τιμόρ στην πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της Ασίας και στην τρίτη θέση παγκοσμίως όσον αφορά την ισχύ, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των κερδών από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο.
Περίπου το 30% των βουλευτών του κοινοβουλίου μας είναι γυναίκες. Στην εκτελεστική εξουσία, έχουμε γυναίκες επικεφαλής βασικών υπουργείων, όπως Οικονομικών, Δικαιοσύνης, Κοινωνικής Αλληλεγγύης, κ.λπ., και γυναίκα Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Διαθέτουμε μόνιμο κοινοβούλιο των νέων απαρτιζόμενο από 130 μέλη, τα οποία μόλις εξελέγησαν από ολόκληρη τη χώρα. Οι νέοι που εξελέγησαν στο εν λόγω κοινοβούλιο είναι ηλικίας μεταξύ 12 και 17 ετών∙ ανέκαθεν επιθυμούσαμε ισορροπία μεταξύ των φύλων στο κοινοβούλιο των νέων. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, υπερέβη των προσδοκιών μας: το κοινοβούλιο των νέων αποτελείται από 68 κοπέλες και 62 αγόρια.
Το Ανατολικό Τιμόρ είναι υπερήφανο που έχει εγκρίνει ένα από τα πλέον ανθρωπιστικά συντάγματα του κόσμου, το οποίο απαγορεύει τη θανατική ποινή και ορίζει ως μέγιστη ποινή φυλάκισης τα 25 έτη: δεν έχουμε ποινές ισόβιας κάθειρξης. Έχουμε επικυρώσει όλες τις βασικές διεθνείς συνθήκες για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Έχουμε ήδη υποβάλει δύο εκθέσεις για τις συνθήκες στα αρμόδια όργανα, και θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για ακόμα μεγαλύτερη ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας για όλους. Το σύνταγμά μας αναγνωρίζει την υπεροχή του διεθνούς δικαίου έναντι της εθνικής νομοθεσίας· με άλλα λόγια, οι νόμοι μας πρέπει να συνάδουν με το διεθνές δίκαιο.
Με την άδειά σας, θα μιλήσω τώρα και πάλι στα αγγλικά.
(EN) Θα αναφερθώ τώρα στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής - προφανώς, πολύ επιφανειακά, λόγω των χρονικών περιορισμών εν προκειμένω.
Μολονότι αληθεύει το γεγονός ότι οι εύποροι και ισχυροί συνέβαλαν περισσότερο στην υποβάθμιση του παγκόσμιου περιβάλλοντος, αναγνωρίζουμε ότι η πρόοδος της επιστήμης, της τεχνολογίας και της βιομηχανίας κατά τα τελευταία 200 έτη έχει αποφέρει τεράστια οφέλη για όλους, ακόμα και αν τα οφέλη αυτά έχουν διανεμηθεί κατά τρόπο άνισο.
Πλην όμως, εμείς στον αναπτυσσόμενο κόσμο δεν πρέπει να επιρρίπτουμε εξ ολοκλήρου την ευθύνη στους εύπορους και ισχυρούς για τη ζημία που έχει υποστεί ο πλανήτης. Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε και το δικό μας μερίδιο ευθύνης στην καταστροφή των δασών, των λιμνών, των ποταμών και των θαλασσών μας. " Ασία δεν έχει μικρότερη ευθύνη από τις "ΠΑ και την Ευρώπη στην ανάσχεση της καταστροφής του κλίματος. Αντιπροσωπεύουμε σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού του πλανήτη. Αυτό καθαυτό το γεγονός σημαίνει ότι ασκούμε τεράστιες πιέσεις στη γη, τα ορυκτά, τα δάση και τα ύδατα. Προκειμένου να εκσυγχρονίσουμε τις οικονομίες μας και να βελτιώσουμε το βιοτικό επίπεδο εκατοντάδων εκατομμυρίων φτωχών στην Ασία, χρησιμοποιούμε ολοένα και περισσότερη ενέργεια που προέρχεται από τον πλανήτη Γη. Πολλές από τις αναδυόμενες δυνάμεις της Ασίας διασχίζουν πλέον και αυτές τους ωκεανούς σε αναζήτηση ενέργειας σε άλλες περιοχές - στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική.
Ως εκ τούτου, το Ανατολικό Τιμόρ -σε συνεργασία με τις Μαλδίβες, δύο από τις μικρότερες χώρες της Ασίας- απευθύνει έκκληση για την κατάρτιση κοινού ασιατικού προγράμματος δράσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη, το οποίο θα ερείδεται στην προστασία και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος, στη διαχείριση των γαιών και των υδάτων, στην υγεία και την εκπαίδευση για όλους και στην εξάλειψη της φτώχειας και του αναλφαβητισμού.
Θα ήθελα να απευθύνω έκκληση προς τους εύπορους και τους ισχυρούς. Δέον είναι οι εύποροι και οι ισχυροί να διερωτηθούν κατά πόσον έχουν τηρήσει τις υποσχέσεις που δόθηκαν ενώπιον τηλεοπτικών καμερών και κατά πόσον οι πολιτικές του παρελθόντος έχουν αποβεί αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση της υπανάπτυξης και της ακραίας φτώχειας.
Πολύ συχνά, οι ηγέτες των αναπτυσσόμενων χωρών κατηγορούμαστε για την έλλειψη βελτίωσης των συνθηκών ζωής των λαών μας, παρά τη γενναιόδωρη αναπτυξιακή βοήθεια που υποτίθεται ότι έχουμε λάβει από τα εύπορα κράτη.
Δέον όμως είναι να προβαίνουν και οι χορηγοί σε ειλικρινή και κριτική ανάλυση των πολιτικών. Γνωρίζουμε ότι υπάρχει πραγματικό αίσθημα αλληλεγγύης εκ μέρους των απλών πολιτών, ανδρών και γυναικών -στις "ΠΑ, την Ευρώπη και την Ιαπωνία-, προς τους συνανθρώπους τους στις φτωχότερες περιοχές του κόσμου, εντούτοις οι χορηγοί θα πρέπει επίσης να βελτιώσουν τη χρονοβόρα, επαχθή, υπερβολική, πολυδάπανη, περιττή και γραφειοκρατική διαδικασία, η οποία καταπνίγει και αποθαρρύνει όλους εμάς στις γενέτειρές μας.
(Χειροκροτήματα)
Οι χορηγοί πρέπει να επενδύσουν περισσότερο, για κάθε δολάριο για το οποίο δεσμεύονται, στην ανάπτυξη της υπαίθρου, τη γεωργία, την επισιτιστική ασφάλεια, την ύδρευση και αποχέτευση, την οδοποιία, την υγεία και την εκπαίδευση. Προκειμένου για την ενίσχυση των εθνικών θεσμικών οργάνων και των δημοκρατικά εκλεγμένων ηγετών, οι χορηγοί πρέπει να παρέχουν πιο άμεση στήριξη τομεακού προϋπολογισμού, ούτως ώστε να τους επιτρέψουν να προσφέρουν υπηρεσίες και ανάπτυξη στον λαό.
Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι ελάχιστες μόνο από τις εύπορες χώρες εκπλήρωσαν τον στόχο του 0,7% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος για αναπτυξιακή βοήθεια. Την ίδια στιγμή, γενναιόδωρες δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται στο προσκήνιο διεθνών διασκέψεων -δίπλα σε αστέρες του κινηματογράφου και τραγουδιστές της ροκ- λησμονούνται ως επί το πλείστον μόλις πέφτει η αυλαία του Χόλυγουντ και σβήνουν οι προβολείς.
Ακόμα πιο απογοητευτική δε είναι η διαπίστωση της ταχύτητας και της ευκολίας με την οποία βρίσκονται δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για τη διάσωση χρεοκοπημένων τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών, δόλιων μεσιτικών γραφείων και παρακμαζουσών αυτοκινητοβιομηχανιών, καθώς και η καταβολή δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων ως πριμοδοτήσεων σε ανθρώπους που στερούνται ικανοτήτων και απατεώνες, υπεύθυνους για την οικονομική κατάρρευση, ενώ δεκαετίες εκκλήσεων προς τους εύπορους για την αύξηση της ξένης αναπτυξιακής βοήθειας προσκρούουν σε σθεναρή αντίσταση.
Πιστεύουμε ότι ένας συνετός και δίκαιος τρόπος παροχής βοήθειας στις χώρες που πλήττονται από τις συνέπειες της χρηματοοικονομικής κατάρρευσης είναι η διαγραφή του χρέους που οφείλουν οι ΛΑΧ και τα μικρά νησιωτικά κράτη και η αναδιάρθρωση του χρέους των οφειλετών χωρών που αντιμετωπίζουν τεράστιες εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις -όπως η αστάθεια, η κλιματική αλλαγή και ο εξτρεμισμός- σε πολλά μέρη του κόσμου, ιδιαίτερα στη Νότια Ασία και την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών της Αφρικής.
Το Ανατολικό Τιμόρ έχει το προνόμιο να μην οφείλει ούτε ένα λεπτό σε εξωτερικό χρέος, συνεπώς, η έκκλησή μας προς εσάς δεν έχει ως κίνητρο την ιδιοτέλεια. Στην πραγματικότητα, εάν ανοίξετε την επετηρίδα των οικονομιών για το 2010 -την έκδοση τσέπης- θα εντοπίσετε ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία. Το Ανατολικό Τιμόρ παρουσιάζει το υψηλότερο πλεόνασμα στον κόσμο σε ποσοστιαία βάση επί του ΑΕΠ και απολύτως μηδενικό εξωτερικό χρέος. Εντούτοις, αισθανόμαστε αλληλέγγυοι με τις χώρες που επί δεκαετίες παρουσιάζουν χρέος το οποίο δεν είναι σήμερα σε θέση να αποπληρώσουν, και το οποίο εγκλωβίζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων στον κόσμο. Εφόσον κατέστη δυνατή η κινητοποίηση δισεκατομμυρίων δολαρίων σχεδόν εν μία νυκτί για τη διάσωση χρεοκοπημένων τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών, τότε πρέπει επίσης να επιδειχθεί η ηθική υποχρέωση και η πολιτική σύνεση για την εξασφάλιση του πολύ μικρότερου ποσού που απαιτείται για την κάλυψη των υποχρεώσεων των αναπτυγμένων χωρών προς τις φτωχές χώρες του Τρίτου Κόσμου και την εξάλειψη ορισμένων από τις ανισορροπίες που έχουν κυριεύσει τον σύγχρονο κόσμο.
Εφόσον μιλώ σήμερα εδώ με βαθύ αίσθημα ευγνωμοσύνης προς εσάς -προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τους ευρωπαίους ηγέτες και όλους τους αναπτυξιακούς μας εταίρους- θα ήθελα να αναγνωρίσω με ταπεινότητα και τα δικά μας σφάλματα και περιορισμούς. Τόσο στο Ανατολικό Τιμόρ όσο και στην πλειονότητα του αναπτυσσόμενου κόσμου, δεν πρέπει να αντιστρέφουμε τους ρόλους επιπλήττοντας τη Δύση -σε αντίποινα για τις επιπλήξεις της Δύσης προς εμάς επί σειρά δεκαετιών-, αλλά θα πρέπει επίσης να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να απαντούμε ειλικρινά στα δικά μας ερωτήματα. Τι έχουμε πράξει εμείς ώστε να ξεφύγουν τα εκατοντάδες εκατομμύρια πολιτών μας από την ακραία φτώχεια; Αυτό μπορούμε να το πράξουμε. Και μπορούμε όλοι να αποφέρουμε καλύτερα αποτελέσματα, στο Ανατολικό Τιμόρ, και αλλού.
Έχουμε καταγράψει τεράστια πρόοδο τα τελευταία τρία χρόνια. " χώρα απέκτησε την ανεξαρτησία της πριν από οκτώ μόλις χρόνια. Μοιράστηκα κάποια στοιχεία μαζί σας, υπάρχουν όμως πολλοί άλλοι τομείς επιτευγμάτων που δεν μπορούν να προσδιοριστούν ποσοτικά. Δεν είναι μετρήσιμοι, αλλά είναι εξίσου σημαντικοί. Κατορθώσαμε να επουλώσουμε τις πληγές της κοινωνίας μας, να συμφιλιώσουμε διχασμένες κοινότητες και να επουλώσουμε τις πληγές μεταξύ ημών και της Ινδονησίας, με την οποία έχουμε κοινή τραγική ιστορία 24 ετών. Επί του παρόντος., το Ανατολικό Τιμόρ και η Ινδονησία διατηρούν τις καλύτερες δυνατές σχέσεις που μπορούν να αναπτυχθούν μεταξύ δύο γειτόνων χωρών. Καταφέραμε να οικοδομήσουμε γέφυρες επικοινωνίας με ολόκληρη την περιοχή. Έχουμε συνάψει διπλωματικές σχέσεις με 100 και πλέον χώρες. Πρόκειται για μη ποσοτικά, μη μετρήσιμα επιτεύγματα. Ο λαός μας, παρά τις βαθιές πληγές 24 ετών κατοχής, δεν τρέφει μνησικακία προς κανέναν.
Αυτές είναι οι πεποιθήσεις μας και τα πιστεύω μας. Είμαστε αποφασισμένοι να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες του λαού μας και να τον οδηγήσουμε προς ένα μέλλον ειρήνης και ευημερίας.
Είθε ο Παντοδύναμος και φιλεύσπλαχνος Θεός να μας ευλογεί όλους.
(Χειροκροτήματα)
Πρόεδρος
Σας ευχαριστώ θερμά, κύριε πρόεδρε.
Πριν από δεκαοκτώ χρόνια, ως ηγέτης της αντιπολίτευσης στο Ανατολικό Τιμόρ, επιδείξατε μεγάλο σθένος και εξαιρετική διορατικότητα. Σήμερα, είστε ο πρόεδρος μιας ελεύθερης, δημοκρατικής, ανεξάρτητης χώρας.
Συγχαρητήρια σε εσάς, κύριε πρόεδρε, και τις καλύτερες ευχές μας για τη χώρα σας και τον λαό σας. Σας ευχαριστώ για την ομιλία σας.
(Χειροκροτήματα)
