Europejski instrument mikrofinansowy na rzecz zatrudnienia i włączenia społecznego (Progress) (debata)) 
Przewodnicząca
Następnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie, sporządzone przez panią poseł Kingę Göncz, w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady, ustanawiającej europejski instrument mikrofinansowy na rzecz zatrudnienia i włączenia społecznego (Instrument Mikrofinansowy Progress) - C7-0053/2009 -.
Pervenche Berès
(FR) Pani przewodnicząca! Pragnę zauważyć, że w trakcie poprzedniej debaty nawiązywała pani do debaty, która ma się właśnie odbyć, jako do debaty na temat programu Progress.
Niemniej jednak, zgodnie z decyzją tego Parlamentu, potwierdzoną przez Konferencję Przewodniczących, będziemy głosować tylko nad instrumentem "mikrofinasowym”. Moim zdaniem to wyjaśnienie jest bardzo istotne, ponieważ ta debata dotyczy mikrofinansowania, a nie programu Progress.
Kinga Göncz
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Jestem też wdzięczna za to wyjaśnienie, ponieważ faktycznie niezwykle istotne jest to, że teraz będziemy rozmawiać na temat instrumentu mikrofinansowego. Chciałabym również powitać pana komisarza Špidlę i zaprosić do udziału w debacie. Na wstępie pozwolę sobie powiedzieć, że kiedy zostałam sprawozdawczynią tego programu, pomyślałam, że będę miała bardzo łatwe zadanie, z uwagi na szeroki konsensus i poparcie w tej sprawie, co zresztą potwierdziło się również podczas debaty. To poparcie miało szeroki zasięg pod wieloma względami. Z jednej strony ten instrument, jako narzędzie zarządzania kryzysowego, pomoże również właśnie tym, którzy znajdują się w najtrudniejszej sytuacji, którzy z powodu kryzysu finansowego stracili pracę i nie mają dostępu do kredytów ani pomocy.
Z drugiej strony, nie jest to oczywiście instrument, który podsuwa ludziom ryby, ale taki, który uczy ich, jak je łowić. Pobudza on takiego rodzaju kreatywność, która jest nam najbardziej potrzebna z punktu widzenia zapewnienia pozytywnego wyjścia z kryzysu. Trzeci aspekt, który spotkał się i w dalszym ciągu spotyka z szerokim poparciem, polega na tym, że zwiększają się środki Unii Europejskiej, co moim zdaniem jest przedmiotem marzeń ministrów finansów. Część środków pochodzi z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, pozostałe z innych banków komercyjnych, ponieważ Unia Europejska będzie przede wszystkim pokrywać ryzyko, a tym samym ułatwiać podejmowanie ryzyka innym uczestnikom.
Tak jak wspomniałam, treść programu znajduje szerokie poparcie. Myślę, że dzięki tym aspektom, kwestią, która wywołała debatę w trakcie dyskusji z Radą i Komisją było źródło pochodzenia środków przeznaczanych przez Unię Europejską na finansowania tego podstawowego ryzyka, które zostało podjęte. Drugim zagadnieniem budzącym kontrowersje był zakres środków, które pomogłyby w uruchomieniu tego instrumentu i pozwoliły oczekiwać, że uda się pozyskać również inne znaczące zasoby. Rada i Komisja pierwotnie zaproponowały, że 100 milionów euro powinno pochodzić z programu Progress, który jest przede wszystkim wykorzystywany do opracowania polityki zwalczania wykluczenia społecznego i wspierania równych szans.
My natomiast od samego początku staliśmy na stanowisku, że program Progress nie może być w żadnym razie zagrożony, ponieważ w czasie obecnego kryzysu, jest on potrzebny bardziej niż kiedykolwiek dotąd. Nie wolno manipulować programem Progress w takim zakresie, jaki faktycznie mógłby mu zagrozić. Parlament był bardzo skłonny do kompromisu w czasie trwania tej debaty. Prowadziliśmy również nieformalny dialog trójstronny do wczesnych godzin porannych i zaproponowaliśmy, żeby ewentualnie zmodyfikować program Progress, jednak w sposób, który nie stanowi zagrożenia dla jego funkcji. Zaproponowaliśmy, że biorąc po uwagę początkowy wniosek, można by uruchomić program nawet z kwotą 100 milionów euro, zamiast 150 milionów euro.
W projekcie budżetu Parlamentu na 2010 rok wyasygnowano 25 milionów euro, które pozwolą uruchomić program już na początku 2010 roku i te środki udało się znaleźć bez naruszania programu Progress w 2010 roku. Wystąpiliśmy również z wnioskiem o wykreślenie tego punktu z dzisiejszego porządku dziennego obrad, ponieważ nie udało się osiągnąć porozumienia w tej sprawie. W naszym odczuciu problem polegał również na tym, że w czasie rozmów trójstronnych prezydencja we wszystkich trzech przypadkach wystąpiła bez żadnego mandatu, a zatem bardzo trudno było jej prawidłowo rozważyć nasze propozycje.
Jestem przekonana, że kwestią zasadniczej wagi jest przeprowadzenie głosowania w Parlamencie w tej sprawie możliwie najszybciej, nawet jeszcze w tym tygodniu, żeby ten projekt można było uruchomić na początku 2010 roku, z budżetem w wysokości 100 milionów euro, ponieważ w ten sposób przekaże się komunikat, że jest to instrument zarządzania kryzysowego, w przypadku którego szybkie działanie ma szczególnie istotne znaczenie. Mam szczerą nadzieję, że pan komisarz Špidla może pomóc nam skłonić Komisję do wycofania jej pierwotnego wniosku w sprawie przekazania 100 milionów euro z programu Progress, żeby przedmiotowy program można było uruchomić jak najszybciej.
Vladimír Špidla
Panie i panowie! Chciałbym rozpocząć swoje wystąpienie od podkreślenia znaczenia tej inicjatywy w dziedzinie mikrofinansowania. Obecny kryzys prowadzi do znacznego wzrostu bezrobocia we wszystkich państwach członkowskich, którego skutki niestety obciążą członków naszego społeczeństwa znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. Instrument mikrofinansowy ma na celu wspieranie właśnie tych grup obywateli, by pomóc im w znalezieniu innych możliwości zatrudnienia i podjęciu działalności w charakterze mikroprzedsiębiorców.
Chciałbym pogratulować Komisji Zatrudnienia wspaniałej pracy, którą wykonała w tej dziedzinie, a w szczególności wyrazić uznanie dla pani poseł Göncz za jej wkład w tę inicjatywę. Zdaję sobie sprawę z wysiłku, którego wymagały negocjacje między Parlamentem a Radą, zmierzające do osiągnięcia porozumienia w pierwszym czytaniu. Ponieważ obie instytucje popierały instrument mikrofinansowy, można było wprowadzić istotne udoskonalenia w bardzo ważnych fragmentach wniosku. Te udoskonalenia znajdują w znacznym stopniu swoje odzwierciedlenie w dziś zaproponowanych poprawkach. Oczywiście najtrudniejszym zagadnieniem jest budżet. Jakkolwiek obie instytucje prawdopodobnie zatwierdzą ogólny budżet tego instrumentu w wysokości 100 milionów euro, ustalenie źródeł finansowania w dalszym ciągu stanowi największy problem.
Jak państwu wiadomo wniosek dotyczący instrumentu mikrofinansowego jest częścią pakietu zawierającego wniosek dotyczący przekazania 100 milionów euro z programu Progress. Zdecydowaliście państwo, że głosowanie nad tym drugim wnioskiem nie odbędzie się w tym tygodniu. Za koncepcją przeniesienia środków z programu Progress opowiada się Rada, a dla wielu państw członkowskich takie rozwiązanie stanowi podstawowy element całego pakietu. Bez porozumienia w sprawie źródła finansowania w tej dziedzinie nie osiągniemy naszego celu, którym jest szybkie wdrożenie nowego instrumentu. Dziś jednak dyskutujemy nad treścią decyzji, na mocy której ten instrument ma być ustanowiony.
Reasumując, chciałbym jeszcze raz wyrazić uznanie dla pani poseł sprawozdawczyni za jej wkład pracy w związku z przedstawieniem sprawozdania i poprawek, dzięki którym oba organy prawodawcze będą mogły skoncentrować się na głównym problemie, który pozostaje do rozwiązania, a mianowicie na finansowaniu.
Olle Schmidt
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Gospodarczej i Monetarnej (ECON). - (SV) Pani przewodnicząca! Jeżeli mamy doprowadzić do zmniejszenia bezrobocia, to UE i państwa członkowskie muszą przyjąć na siebie większą odpowiedzialność. Wniosek dotyczący mikrofinansowania jest inicjatywą, którą Parlament stara się przeforsować. Chodzi o umożliwienie bezrobotnym nowego startu i otwarcie drogi do przedsiębiorczości niektórym najbardziej wrażliwym grupom osób w UE, między innymi ludziom młodym. Wniosek ma na celu ułatwienie podejmowania inwestycji na niewielką skalę i zapewnienie mikroprzedsiębiorstwom możliwości rozwoju.
Po wprowadzeniu kilku drobnych poprawek i wyjaśnień wniosek zyskał szerokie poparcie w Komisji Gospodarczej i Monetarnej. Przedmiotem dyskusji jest jego finansowanie, o którym także tutaj była mowa. Komisja zaproponowała, żeby nie przeznaczać na ten cel żadnych dodatkowych funduszy, a wyasygnować środki finansowe z budżetu programu Progress. Powiedziano, że takiego zdania jest również komisja wiodąca, ale nie jest to prawdą.
Tak się obecnie przedstawia sytuacja. Muszę powiedzieć, że dziwi mnie stanowisko Rady, która uparcie odrzuca naszą propozycję dotyczącą 150 milionów euro w tym okresie - jest to niestosowne i małostkowe podejście w tych trudnych czasach!
Csaba Őry
w imieniu grupy PPE. - (HU) Panie komisarzu, panie i panowie! Również podczas poprzednich debat dało się wyczuć, że zarówno sam kryzys gospodarczy, jak i sposób jego przezwyciężenia nurtuje każdego z nas i tym problemom poświęcamy wiele uwagi. Jako koordynator z Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) w Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych chciałbym po prostu potwierdzić, że w każdej przedstawianej nam dokumentacji popieramy jeden z najbardziej istotnych dla nas aspektów, a mianowicie ochronę miejsc pracy i tworzenie nowych miejsc pracy.
Pozwolę sobie przypomnieć państwu, że grupa PPE od długiego czasu popiera sprawę mikrokredytów. W istocie, to właśnie mój dawny kolega, pan poseł Zsolt Becsey, po raz pierwszy przedstawił ten temat Parlamentowi w sprawozdaniu z inicjatywy własnej w 2009 roku. Było ono oparte na wcześniejszych i obecnych doświadczeniach na Węgrzech, związanych z takim instrumentem, zwanym kartą Széchenyi'a, który służył takiemu samemu celowi jak obecny instrument, a mianowicie zapewnieniu mikroprzedsiębiorstwom niewielkich, krótkoterminowych kredytów. Pomyślmy o rzeźnikach, piekarzach, właścicielach sklepów owocowo-warzywnych czy nawet chemikach. Ich również dotknął kryzys gospodarczy. Zatrudniają ogromną liczbę ludzi. W niektórych krajach w tym sektorze znajduje zatrudnienie ponad 90% pracowników. Tak jest na przykład na Węgrzech w ponad 90% firm i przedsiębiorstw. Zainteresowanym nie są potrzebne duże kwoty, oni nie chcą płacić wysokich odsetek. W niektórych przypadkach potrzebny jest im okresowy kredyt obrotowy i przejściowa pomoc.
Wniosek Komisji dotyczy właśnie rozwiązania tego problemu i - tak jak powiedziała pani poseł sprawozdawczyni - rzeczywiście zyskał szerokie poparcie i osiągnięto w jego sprawie konsensus. Dlatego też moim zdaniem ważne jest, żebyśmy w miarę możliwości szybko doszli do porozumienia w kwestii finansowania. Popieramy 35 wniosków złożonych wspólnie przez grupę PPE oraz socjalistów, liberałów i konserwatystów, ponieważ w naszym przekonaniu daje to gwarancję zatwierdzenia tego instrumentu w pierwszym czytaniu i uruchomienia go jak najszybciej.
Pervenche Berès
Pani przewodnicząca! Muszę przyznać, że jestem dość zaskoczona. Zamierzamy przyjąć instrument będący innowacyjnym narzędziem, ważnym narzędziem, żeby osobom najbardziej podatnym na skutki tego kryzysu stworzyć możliwości zmierzenia się z nimi i stworzenia w przyszłości własnych miejsc pracy. Jest to instrument, który ma zostać przyjęty z zastosowaniem procedury współdecyzji, ale nie ma tu ani jednego przedstawiciela Rady. Widocznie Rada nie ma nam w tej sprawie nic do powiedzenia i nie czuje się związana stanowiskiem Parlamentu Europejskiego. Zresztą takie wrażenie mieliśmy w trakcie negocjacji.
Parlament Europejski zamierza przyjąć na siebie odpowiedzialność. Dzięki współpracy i konstruktywnemu porozumieniu wszystkich grup ma zamiar przyjąć instrument mikrofinansowy, zgodnie zresztą z działaniami, które podejmuje przez wiele lat, o czym przypomniał nam pan poseł Őry. Chciałabym jednak zwrócić również uwagę na projekty pilotażowe, które rozpoczęliśmy. Wiemy, że w czasie obecnego kryzysu ludzie znajdujący się w najtrudniejszej sytuacji - ci, którzy nie mają dostępu do dużych banków i pożyczek na finansowanie swoich inicjatyw - mogą, korzystając z tego narzędzia, rozpocząć realizację własnych planów i tworzyć własne miejsca pracy.
Nie będę wracać do treści, przebiegu i zakresu negocjacji, które miały miejsce. Negocjacje odbyły się w odpowiednich warunkach. Natomiast kwestia finansowania jest poważniejsza. W inicjatywie podjętej przez pana przewodniczącego Barroso jesienią 2008 roku, dotyczącej działań mających na celu wyprowadzenie Europy z kryzysu, uznano, że to narzędzie jest ważne i należy je wykorzystać w realizacji strategii Unii Europejskiej.
Niemniej jednak, zgodnie z wnioskiem Komisji, ten nowy projekt powinniśmy sfinansować poprzez ograbienie użytecznego projektu, który był już rozpatrywany. Mieliśmy projekt, z którego miały korzystać sieci wsparcia dla osób najbardziej zagrożonych - projekt Progress - w który Parlament Europejski bardzo się zaangażował, a tymczasem Komisja proponuje nam, że powinniśmy po prostu wykorzystać środki przeznaczone na program Progress do finansowania instrumentu mikrofinansowego.
Takiej manipulacji Parlament nie akceptuje i dlatego negocjacje nie zostały doprowadzone do końca. W związku z tym, przyjmując odpowiedzialną postawę, mówimy, że jesteśmy gotowi przeanalizować, wspólnie z prezydencją hiszpańską na początku stycznia, naszą propozycję, zgodnie z którą 40 milionów euro pochodziłoby z rezerw budżetowych, a 60 milionów euro z programu Progress, przy czym 20 milionów euro z przesunięcia środków, i w ten sposób obciążenie zostałoby sprawiedliwie rozłożone. Następnie my, jako Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, przyjęlibyśmy na siebie obowiązek śledzenia przebiegu realizacji takiego programu w poszczególnych państwach członkowskich, żeby doprowadzić do synergii pomiędzy różnymi eksperymentalnymi przedsięwzięciami podejmowanymi w tych państwach - tego jesteśmy pewni - gdy cały pakiet zostanie przyjęty w styczniu.
Marian Harkin
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Cieszę się, że mam okazję powiedzieć kilka słów na temat proponowanego instrumentu mikrofinansowego. Wcześniej rozmawialiśmy o Europejskim Funduszu Dostosowania do Globalizacji i o tym, jak może on pomóc zwalnianym pracownikom w niektórych sektorach. Instrument mikrofinansowy jest kolejnym elementem układanki, w której w tym wypadku UE stara się zapewnić dostęp do mikrokredytów tym, którzy nie będą mogli go uzyskać ze źródeł, które można by określić mianem normalnych czy zwykłych instytucji finansowych. Dzięki temu instrumentowi takie osoby będą mogły uruchomić własną działalność gospodarczą i promować przedsiębiorczość.
W tym kontekście cieszę się, że unie kredytowe, banki spółdzielcze i instytucje wzajemnego finansowania mogą prowadzić ten fundusz, ponieważ często są one bliżej osób, które chciałyby mieć dostęp do tego konkretnego instrumentu. W gruncie rzeczy nie wiem, jak jest gdzie indziej, ale w Irlandii jedynymi instytucjami finansowymi, które pozostały i nie korzystają z pieniędzy podatników w celu utrzymania swojej działalności, są unie kredytowe będące organizacjami nienastawionymi na zysk, prowadzonymi przez ich członków.
Kiedy mówimy o integracji społecznej w ramach polityki społecznej UE, musimy zapewnić, by poprzez nasze działania integracja społeczna stanowiła nieodłączną część decyzji, które podejmujemy, a ten program kwestię integracji społeczną ma wpisaną do każdego elementu. W tym kontekście chciałbym wyrazić moje ogromne rozczarowanie, że w wyniku trójstronnego dialogu nie udało się nam osiągnąć porozumienia w sprawie źródła finansowania tego instrumentu.
Moim zdaniem prezydencja szwedzka nie przeprowadziła żadnych konstruktywnych negocjacji w sprawie tego instrumentu. Nie wiem jak państwo, ale ja - tak jak już powiedziałam - jestem bardzo zwiedziona, że kwota nie większa niż 40 milionów euro na trzy lata dla 27 państw członkowskich była jedyną kwestią, która przyczyniała się do rozdźwięku między nami. Oczywiście wielu ministrów finansów nie wniosło niczego do faktycznych negocjacji. Nie mogę się oprzeć wrażeniu, że wielu tych samych ministrów przeznaczyło miliardowe kwoty na wsparcie banków, ale nie mogło wspomóc innych instytucji finansowych, które udostępniałyby mikrokredyty osobom, które miałyby trudności z otrzymaniem kredytu z tych samych banków, które zostały uratowane.
Elisabeth Schroedter
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Mikrokredyty i niewielkie pożyczki mogą pomóc ludziom, którzy nie mają możliwości otrzymania kredytu w ramach zwykłych mechanizmów rynkowych. Jak już zostało powiedziane mogą również pomóc im w zakładaniu przedsiębiorstw i tworzeniu miejsc pracy według własnych koncepcji. Takie kredyty mogą pomóc ludziom wyjść z kryzysu, jeśli potrafią oni to zrobić.
Mikrokredyty są również ważnym instrumentem wspierania gospodarki społecznej. Dzięki różnym cechom, którymi się charakteryzują, i tradycjom, stanowią również uznany na szczeblu lokalnym instrument polityki zatrudnienia w UE od 2000 roku. W związku z tym, w 2006 roku, Parlament ten - kierując się swoją mądrością - postanowił, że środki z Europejskiego Funduszu Społecznego, zgodnie z art. 11 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego, również mogą być wypłacane w formie mikrokredytów lub subsydiowanych pożyczek.
Budżet Europejskiego Funduszu Społecznego wynosi 76 miliardów euro, a łącznie ze współfinansowaniem jest to kwota 118 miliardów euro! Nawet jedną dziesiątą tej kwoty, czyli 11 miliardów euro, państwa członkowskie mogą wykorzystać, ale tych środków nie przeznaczają na mikrokredyty. Dlatego też Komisja uruchomiła etap próbny dla mikrokredytów, wprowadzając instrument o nazwie JASMINE - również finansowany z europejskich funduszy strukturalnych, a ponieważ ta inicjatywa okazała się bardzo skuteczna, nowy instrument ma służyć podobnym celom. Jednakże środki nie będą w tym wypadku pochodzić z funduszy strukturalnych, w ramach których dostępne są dla nas miliardy, ale z najmniejszego z programów Unii Europejskiej, czyli programu Progress, dotyczącego zwalczania ubóstwa, w przypadku którego dostępne są zaledwie 743 miliony euro na siedem lat. Są one przeznaczone dla organizacji pozarządowych, które zajmują się tworzeniem sieci w państwach członkowskich w celu zapewnienia grupy nacisku reprezentującej interesy najbiedniejszych z biednych. Już samo Europejskie Biuro Informacji o Romach 50 % swoich funduszy otrzymuje z programu Progress. Tworzy ono krajowe i regionalne biura informacyjne i doradcze i umożliwia mniejszości romskiej przemawianie własnym głosem, w szczególności w państwach Europy Wschodniej.
Jeżeli ta Izba postąpi tak jak Rada i nada temu instrumentowi nazwę Progress, zgodnie z propozycją podaną w kompromisowych rozwiązaniach, przedstawionych przez Grupę Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów), Grupę Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim i Grupę Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, to Grupa Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie nie poprze tego instrumentu. Nie możemy pozwolić na takie prestidigitatorskie sztuczki - z jednej strony zabranie pieniędzy biednym, a z drugiej wypłacanie...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Milan Cabrnoch
Panie i panowie! W czasie utrzymującego się kryzysu finansowego i gospodarczego wsparcie potrzebne jest nie tylko bankom i dużym przedsiębiorstwom, ale również małym firmy i osoby prowadzącym działalność na własny rachunek. Wszyscy wiemy, że właśnie te małe firmy, między innymi firmy rodzinne, tworzą i utrzymują dużą liczbę miejsc pracy. Popieramy ustanowienie nowego instrumentu finansowego w ramach programu mikrokredytów na rzecz zatrudnienia i integracji społecznej, który - przy współudziale Europejskiego Banku Inwestycyjnego - przyczyni się do poprawy dostępności kredytów właśnie dla osób prowadzących działalność na własny rachunek, małych firm rozpoczynających działalność i firm rodzinnych.
Zgadzamy się na uwolnienie środków w wysokości 100 milionów euro na zabezpieczenie tych niewielkich pożyczek na czas określony. Uważamy ten program za dobry i skuteczny instrument aktywnej polityki w zakresie zatrudnienia i jako dobry sposób wydatkowania tak zwanych europejskich pieniędzy, innymi słowy, naszych pieniędzy. W pełni popieramy propozycję uwolnienia środków niezbędnych na ten instrument finansowy z funduszy pierwotnie przeznaczonych na program Progress. Nie zgadzamy się na finansowanie instrumentu mikrofinasowego rezerw budżetowych czy z innych działów budżetu. Środki z programu Progress, w kwocie 700 milionów euro, jeśli jestem prawidłowo poinformowany, przeznacza się na tworzenie sieci badawczych i analitycznych. Żadne środki w ramach programu Progress nie są wykorzystywane na udzielanie bezpośredniego wsparcia osobom poszukującym pracy ani na tworzenie nowych miejsc pracy. Wcale nie wątpię, że tworzenie sieci oraz opracowywanie analiz i prowadzenie badań jest konieczne. Uważam jednak, że obecnie, w czasach, które nie są łatwe dla przedsiębiorców i pracowników, te środki z budżetu UE należy przede wszystkim wykorzystać na finansowanie programów przeznaczonych dla pracodawców i pracowników.
Thomas Händel
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Instrument mikrofinansowy dla osób bezrobotnych, zagrożonych bezrobociem, a przede wszystkim dla ludzi, którzy nie mają dostępu do normalnie funkcjonujących rynków kredytowych, jest dowodem dobrych intencji i inicjatywą, którą zasadniczo nasza grupa popiera. Niemniej jednak dotychczasowe dokonania Komisji i Rady w tym procesie są po prostu niewystarczające, a pod pewnymi względami niewłaściwe, i nasza grupa nie może ich poprzeć.
Po pierwsze, nasza krytyka dotyczy całkowitych środków przeznaczonych na ten instrument. Fundusze będące przedmiotem dyskusji nie są odpowiednie w przypadku programu walki z bezrobociem, trudno zresztą nazwać go programem mikrofinansowania - w najlepszym razie, jest to program nanofinansowania!
Po drugie, jesteśmy z zasady przeciwni stosowaniu tego rodzaju magicznych sztuczek, które nie odnoszą żadnego skutku, są finansowane kosztem innych programów, a wobec tego kończą się niepowodzeniem.
Po trzecie, jesteśmy zdania, że mentoring i coaching są zdecydowanie niezbędne, żeby tego rodzaju program został zrealizowany z powodzeniem i przyniósł trwałe efekty. Wiele nowych inicjatyw w zakresie przedsiębiorczości kończy się niepowodzeniem, w szczególności w sektorze mikrofinansów, a więc taki scenariusz należy uwzględnić w programie.
Po czwarte, należy zapewnić, żeby płatności z systemów zabezpieczenia społecznego w państwach członkowskich nie zostały wstrzymane, jeśli ktoś korzysta z tego programu, w przeciwnym razie nie przyniesie on efektów. Bezrobocia nie da się w ten sposób zwalczyć na stałe. Program w tej formie odrzucimy.
Jaroslav Paška
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Projekt decyzji, przyjętej przez Parlament Europejski i Radę, ustanawiającej europejski instrument mikrofinansowy na rzecz zatrudnienia i integracji społecznej jest w istocie, projektem, który dostosowuje przepisy pierwotnego programu Progress do obecnej rzeczywistości gospodarczej Europy, naznaczonej kryzysem finansowym i gospodarczym.
Komisja proponuje wsparcie w formie mikrokredytów dla małych przedsiębiorstw, tworzy środek zachęcający do utrzymania i wzrostu zatrudnienia w regionach dotkniętych kryzysem. Jeżeli chcemy osiągnąć ten cel, musimy jednak zadbać, żeby udostępnione środki finansowe nie były przeznaczane na świadczenia społeczne lub konsumpcję. Muszą one być wykorzystywane wyłącznie na racjonalną i zrównoważoną działalność gospodarczą, w drodze stosowania obiektywnych i wymiernych kryteriów oraz przejrzystych procedur.
Dlatego też sprawą zasadniczej wagi jest wymaganie od podmiotów ostatecznie udzielających pożyczek, żeby dokonywały dokładnej oceny planów biznesowych, ryzyka obciążającego zgłaszane projekty działalności gospodarczej, a także zwrotu z zainwestowanych środków. Moim zdaniem należy zdecydowanie poprzeć i przyjąć poprawki wniesione przez Komisję Gospodarczą i Monetarną, które zapewniają rozsądne ramy dla wniosku Komisji.
Sari Essayah
(FI) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Wydaje się dziwne, że w tej Izbie może być grono przeciwników tego wspaniałego i ważnego programu, zwłaszcza w świetle pogarszającej się sytuacji w dziedzinie zatrudnienia.
Przewiduje się, że w przyszłym roku w Europie przybędzie kolejnych 10 milionów bezrobotnych i że osoby z gorszym statusem pracy czekają jeszcze trudniejsze czasy. W świetle tych danych inwestowanie w przedsiębiorczość nabiera jeszcze większego znaczenia.
Zazwyczaj to przedsiębiorstwa rozpoczynające działalność mają największe problemy z uzyskaniem kredytów bankowych. Na przykład ponad 93 % przedsiębiorstw w Finlandii stanowią mikroprzedsiębiorstwa zatrudniające poniżej dziesięciu pracowników, a w tych małych przedsiębiorstwach zatrudnienie znajduje 46 % osób czynnych zawodowo. Dlatego też jedynym słusznym rozwiązaniem w odpowiedzi na ten kryzys zatrudnienia jest ustanowienie przez UE instrumentu mikrofinansowego i w ten sposób także wsparcie programów w poszczególnych państwach członkowskich, które służą takiemu samemu celowi.
Chciałabym jednak podkreślić, że ten program będzie wymagał kompleksowego podejścia. Programy świadczeń społecznych, urlopowe i emerytalne w małych przedsiębiorstwach należy również opracować w sposób zbieżny w różnych sektorach. W Europie w szczególności nie ma funduszy wysokiego ryzyka ani osób fizycznych, aniołów biznesu, które są gotowe inwestować w przedsiębiorstwa na wczesnym etapie ich działalności. Należy także wspierać działania polegające na uczeniu przedsiębiorczości oraz powiązaniu edukacji z pracą i zatrudnieniem na wszystkich etapach kształcenia. Należy organizować więcej warsztatów i inkubatorów przedsiębiorczości dla młodych ludzi i udostępniać im więcej funduszy.
Mikrofinansowanie może być jednym z elementów takiego kompleksowego podejścia, w którym sytuacja nowych małych przedsiębiorstw i całe ich otoczenia, w którym funkcjonują składają się na realne możliwości kontynuowania działalności z powodzeniem i z zyskiem.
Proinsias De Rossa
Pani przewodnicząca! Jestem bardzo zadowolony z tej inicjatywy. Bezrobocie jest największym problemem społecznym, z którym obecnie mamy do czynienia, i każde możliwe działanie mające na celu złagodzenie jego skutków ma bardzo ważne znaczenie dla dobrostanu naszych społeczeństw.
Niemniej jednak wniosek o 100 milionów euro na trzy lata jest moim zdaniem mało ambitny, jeśli weźmie się pod uwagę wzrost bezrobocia. Jestem również zaskoczony, że zaproponowane środki finansowe nie są nowymi funduszami i że będziemy okradać Piotra, żeby zapłacić Pawłowi - tak jak już zostało powiedziane - podczas gdy wszystkie pieniądze, które tylko możemy znaleźć, powinny być wykorzystane w ramach programu Progress, na finansowanie istniejących systemów.
Musimy dołożyć wszelkich starań, żeby szybko osiągnąć porozumienie z hiszpańską prezydencją, tak by program mógł ruszyć w możliwie najkrótszym terminie. Również Rada musi podjąć wspólne działania i spotkać się z Parlamentem w celu przedyskutowania naszych obaw. To nie jest czas, żeby Rada targowała się o tak niewielką kwotę pieniędzy.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zgłoszone poprzez podniesienie niebieskiej kartki, zgodnie z art. 149 ust. 8)
William
Panie pośle De Rossa! Czy przyszło panu do głowy, że bezrobocie w Irlandii ma wiele wspólnego z przynależnością Irlandii do strefy euro, a wiąże się z tym, że Irlandia nie może obniżyć wartości, nie może zmniejszyć stóp procentowych i nie może wprowadzić żadnych ułatwień ilościowych?
Czy kiedykolwiek przyszło panu do głowy, że mogłoby być lepiej, gdyby Irlandia opuściła strefę euro, a nie wyciągała ręce po jałmużnę do państw wnoszących będących płatnikami do budżetu Unii Europejskiej?
Proinsias De Rossa
Pani przewodnicząca! Nie mam najmniejszego problemu z odpowiedzią na te typowe nonsensy z najbardziej prawicowego skrzydła tego Parlamentu. Otóż bez euro irlandzka gospodarka nie miałaby obecnie najmniejszej szansy.
Tak jak już powiedziałem, to nie jest czas, żeby Rada targowała się o tak niewielką kwotę, wobec skali kryzysu na rynku pracy, wielkości budżetu ogólnego i na pewno w kontekście wsparcia, które państwa członkowskie, a nawet Europejski Bank Centralny, udzieliły sektorowi bankowemu - właśnie sektorowi bankowemu, który tak się składa, nie będzie udzielał pożyczek ludziom, którym my chcemy pomóc. Jestem całkowicie przekonany, że jeżeli Rada wykaże dobrą wolę, możemy dojść do porozumienia na gruncie pragmatycznego podejścia naszej sprawozdawczyni. Mam szczerą nadzieję, że Rada zrobi to szybko.
Marek Józef Gróbarczyk
(PL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! W świetle prowadzonej debaty należy zwrócić uwagę na fakt całkowitego pominięcia w strategii realizowanej przez Komisję Europejską zatrudnienia w gospodarce morskiej. Od wielu lat z powodu braku zintegrowanej polityki morskiej trwa systematyczne zamieranie tej branży w Unii Europejskiej, a warto sobie uświadomić, że jest to ogromny rynek pracy.
Zmarginalizowany przemysł stoczniowy, w Europie skutecznie eliminowany przez dumpingową politykę państw Dalekiego Wschodu, dodatkowo nie znalazł wsparcia również i w Komisji Europejskiej. Tylko w moim kraju, w Polsce, działania Komisji Europejskiej doprowadziły do upadku przemysłu stoczniowego, w wyniku czego kilkanaście tysięcy osób straciło bezpośrednio pracę, a pośrednio ilość ta jest szacowana na blisko 80 tysięcy osób. Branża ta nie zniknie jednak ze światowej gospodarki. Wzorem lat ubiegłych przeniesie się do krajów Dalekiego Wschodu, kosztem rynku pracy w Europie. Ogromnym zagrożeniem jest brak strategii powrotu statków pod narodowe bandery. W wyniku takiego działania Europa bezpowrotnie traci ogromne przychody, które trafią do tzw. rajów podatkowych.
Następnym niezwykle ważnym elementem polityki Komisji Europejskiej jest rybołówstwo, nierzadko będące jedyną branżą pobudzającą nieuprzemysłowione obszary Unii Europejskiej. Komisja skupia się przede wszystkim na redukcji floty, nie hamując masowego dalekowschodniego importu, chociażby toksycznej pangi, na rynek europejski. W dobie kryzysu polityka Komisji Europejskiej musi stwarzać podstawy do rozwoju gospodarki, a nie doraźnie leczyć skutki błędnej strategii.
Regina Bastos
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Gratuluję pani poseł sprawozdawczyni wykonanej pracy w związku z tym sprawozdaniem i jej wystąpienia, którego wysłuchaliśmy przed chwilą.
Ten nowy instrument mikrofinansowy umożliwi przyznanie mikrokredytów małym przedsiębiorstwom i osobom, które utraciły pracę i chcą założyć własną działalność gospodarczą i stworzyć własne miejsca pracy. Taka możliwość jest bardzo ważna w czasie, gdy wskutek kryzysu gospodarczego w samej Unii Europejskiej ma zostać zlikwidowanych 3,5 miliona miejsc pracy.
Wraz ze spadkiem koniunktury gospodarczej banki przestały udzielać pożyczek na uruchamianie działalności gospodarczej i tworzenie miejsc pracy, a dostęp do kredytów jest trudniejszy w czasie, kiedy powinny być one łatwiej osiągalne. Ten nowego program mikrofinansowania będzie jednak przeciwdziałać obecnej tendencji do ograniczania dostępu do kredytów, poprzez ułatwienie uzyskania środków niezbędnych do tworzenia nowych przedsiębiorstw i nowych miejsc pracy.
Komisja proponuje przeniesienie 100 milionów euro z budżetu programu Progress na rzecz tego instrumentu finansowania. Nie możemy się zgodzić na taką propozycję. Kryzys finansowy i gospodarczy jest również kryzysem społecznym. Wycofywanie środków z programu Progress, który jest przeznaczony dla grup najbardziej narażonych, z pewnością nie jest najbardziej odpowiednim rozwiązaniem. Opowiadamy się więc za utworzenia odrębnej linii budżetowej na finansowanie tego instrumentu, jak również zwiększenie jego środków do 150 milionów euro.
Zgadzamy się także z koniecznością bardziej jednoznacznego określenia w prawodawstwie, że grupą docelową są wszystkie grupy narażone, które mają trudności z wejściem lub powrotem na rynek pracy, oraz osoby stojące w obliczu zagrożenia wykluczeniem społecznym. Odniesienie do konkretnych grup należy zatem skreślić.
Reasumując, chciałbym podkreślić, że istotne jest, aby osoby, które otrzymują wsparcie finansowe miały również możliwość udziału w odpowiednich szkoleniach.
Sergio Gaetano Cofferati
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! W kontekście poważnego kryzysu gospodarczego, charakteryzującego się bardzo poważnymi konsekwencjami dla zatrudnienia, czyli utratą przez wielu pracowników stałych miejsc pracy z jednej strony, i trudnościami związanymi z wejściem po raz pierwszy na rynek pracy wielu młodych ludzi z drugiej strony, ważne jest, żeby Unia Europejska i państwa członkowskie podejmowały działania zarówno w formie strategii o charakterze ogólnym, jak i instrumentów służących konkretnym celom.
Instrument mikrofinansowy jest właśnie takim narzędziem, konkretnie przeznaczonym dla ludzi, mającym na celu stworzenie możliwości wszystkim tym osobom - wykluczonym z rynku kredytów bankowych i borykających się z problemami związanymi z wejściem na rynek pracy - które zamierzają rozpocząć realizację projektu, a mianowicie podjąć działalność gospodarczą, która może przynieść im indywidualne dochody, a zarazem przyczynić się do ogólnego wzrostu. W szczególności, jeśli chcemy, żeby instrument mikrokredytów był skuteczny i przynosił trwałe rezultaty, państwa członkowskie muszą się odpowiednio przygotować, między innymi poprzez tworzenie powiązań na szczeblu organów administracji lokalnej, które mają bardziej bezpośrednią styczność z sytuacjami kryzysu społecznego, i odgrywanie aktywnej roli w umożliwianiu łatwego dostępu do tego nowego instrumentu.
Należy podkreślić, że długoterminowa skuteczność działań finansowanych z funduszy instrumentu mikrokredytów i możliwość pełnej integracji społecznej w dużej mierze zależy od równoległego poradnictwa, mentoringu i od programów szkoleniowych, które muszą towarzyszyć mikrofinansowaniu. Jednocześnie, biorąc pod uwagę cele, które mają być osiągnięte dzięki temu instrumentowi mikrokredytów, trzeba zwrócić uwagę na jedno bardzo istotne działanie, czyli aktywne promowanie równych szans dla kobiet i mężczyzn w dostępie do programów mikrofinansowania. W rzeczywistości to kobiety są dyskryminowane i znajdują się w szczególnie niekorzystnej sytuacji, jeśli chodzi o dostęp zarówno do rynku pracy, jak i rynku kredytów konwencjonalnych.
Chciałbym z zadowoleniem podkreślić, że Parlament Europejski jest zjednoczony i zgodny w sprawie mikrokredytu i opowiada się przeciw takiej jak obecna zlej sytuacji społeczno-gospodarczej. To Rada i państwa członkowskie muszą wykazać się poważnym podejściem i zaangażowaniem i wytyczyć taką drogę postępowania, żeby sytuacja finansowa została właściwie uregulowana.
Siiri Oviir
(ET) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Komisja przedstawiła wniosek w sprawie utworzenia nowego sposobu finansowania - mikrokredytów. Ta inicjatywa jest dobra i ważna, ale wniosek Komisji, żeby środki niezbędne na ten cel uzyskać z już funkcjonującego programu Progress jest nie do przyjęcia. Chciałbym przypomnieć Radzie i Komisji, że ludzie nie wybierają nas do tej izby po to, żebyśmy automatycznie stawiali pieczęć pod każdym wnioskiem. W końcu 2006 roku, kiedy tutaj, w tej izbie przyjęliśmy program Progress, państwa członkowskie wyznaczyły swoje cele i przystąpiły do pracy. Rezultaty programu zostały osiągnięte w sposób właściwy, nie ma więc powodu sądzić, że ten program nie będzie nadal działać do końca, czyli do 2013 roku.
Program był i jest przeznaczony dla wszystkich tych grup ludzi, którzy znajdują się w niekorzystnym położeniu i w ramach tego programu mogły uzyskać pomoc. Dzisiaj kryzys gospodarczy przekształca się w kryzys społeczny. Bezrobocie rośnie z miesiąca na miesiąc i środki z programu Progress są w dalszym ciągu niezbędne. Komisja zamierza jednak ograniczyć fundusze na działania, które są nadal realizowane. Takie podejście jest nieodpowiedzialne i nie do przyjęcia. Jestem przekonany, że my, w tej izbie, nie możemy zatwierdzić finansowania mikrokredytów, do czasu aż będzie wiadomo, skąd będą pochodzić środki na te działania - do czasu, aż będzie jasne, że fundusze znajdą się gdzie indziej niż z budżetach planów przeznaczonych dla tych wszystkich osób, które borykają się z problemami.
Arturs Krišjānis Kariņš
(LV) Pani przewodnicząca! Gospodarki państw członkowskich UE w dalszym ciągu odczuwają skutki ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego, ale jego konsekwencje najbardziej dotykają młodych przedsiębiorców i menedżerów małych przedsiębiorstw, których koncepcje działalności przedsiębiorczej obecnie nie znajdują wsparcia kredytodawców. Wzrost gospodarczy ma miejsce wówczas, gdy powstają nowe miejsca pracy, a te tworzy się wtedy, kiedy przedsiębiorstwa mają dostęp do środków pozwalających na finansowanie działań polegających na przeniesieniu koncepcji do praktyki. Niestety w obecnej sytuacji kryzysu banki nie chcą pożyczać pieniędzy przedsiębiorstwom, ponieważ obawiają się ryzyka. Wyschły również źródła kapitału prywatnego. W takich okolicznościach z największymi trudnościami borykają się mikroprzedsiębiorstwa i młodzi przedsiębiorcy. Mają pomysły na rozwój, ale brakuje im środków finansowych, jest więc oczywiste, że jeżeli te przedsiębiorstwa nie mogą się rozwijać, nie będą powstawać nowe miejsca pracy, a ich tworzenie jest jednak warunkiem wyjścia z kryzysu gospodarczego.
Jednym z rozwiązań tego problemu jest europejski instrument mikrofinansowy, w ramach którego planuje się przeznaczyć 100 milionów euro na rozwój mikroprzedsiębiorstw i nowych przedsiębiorstw poprzez realokację środków z istniejących źródeł. W przeciwieństwie do dużych pakietów stymulacyjnych, które w ciągu ostatniego roku zostały utworzone głównie w celu ratowania systemu finansowego jako takiego, ten program jest przeznaczony bezpośrednio dla przedsiębiorców, a nie dla banków. Oznacza to, że te fundusze w najbardziej bezpośredni sposób przyczynią się do tworzenia nowych miejsc pracy i będą stymulować gospodarkę realną. Apeluję do moich koleżanek i kolegów posłów, żeby nie wahali się podjąć decyzji o ustanowieniu tego programu mikrofinansowania. Państwa Unii Europejskiej borykają się z kryzysem teraz, miejsca pracy potrzebne są Europie teraz, wsparcie dla nowych inicjatyw w zakresie przedsiębiorczości jest potrzebne od zaraz.
Sylvana Rapti
(EL) Pani przewodnicząca! Sam fakt, że europejski instrument mikrofinansowy na rzecz zatrudnienia i integracji społecznej został zaakceptowany przez wszystkie grupy polityczne, które wyraziły na niego zgodę, świadczy o tym, jak bardzo ten mechanizm jest potrzebny.
Ma on ogromne znaczenie dla osób, które straciły pracę lub są zagrożone jej utratą i nie mogą znaleźć rozwiązania swego problemu na tradycyjnych rynkach bankowych, mogą natomiast uzyskać mikropożyczki lub mikrokredyty.
Jednakże, żeby koncepcja mikrofinansowania sprawdziła się w praktyce, musi być wprowadzona w życie właściwie i szybko, co znaczy, że w czwartek, podczas głosowania nad budżetem na 2010 rok, musimy powiedzieć "tak” na pierwsze 25 milionów euro, które z tego budżetu będą pochodzić. Ale to za mało. Uważam, że kwota 75 milionów euro również powinna znaleźć się w tym budżecie, ponieważ gdybyśmy wzięli fundusze z programu Progress, byłoby to równie proste jak odbieranie środków mniej biednym i bezbronnym po to, żeby je przekazać bardziej ubogim i zagrożonym.
Jeśli taka sytuacja miałaby miejsce, oznaczałoby to, że mechanizm mikrofinansowania jako koncepcja zostałby w gruncie rzeczy zlikwidowany. Jeżeli wziąć pod uwagę, że nazwa programu "Progress” zasadniczo oznacza postęp w udoskonalaniu społecznego wizerunku Europy, to ten postęp nie zostanie osiągnięty, a jeśli skończy się tylko na wycofaniu środków z programu "Progress”, to jedynie cofniemy się w rozwoju. Właśnie dlatego uważam, że Rada powinna zaakceptować stanowisko Parlamentu Europejskiego.
Filiz Hakaeva Hyusmenova
(BG) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Unia Europejska od ponad roku przyjmuje różne środki mające na celu przezwyciężenie kryzysu gospodarczego. Instrument mikrofinansowy, w przeciwieństwie do innych środków, ma w istocie służyć jako pomoc dla najbardziej narażonych grup społecznych, którym trudno jest wejść i powrócić na rynek pracy.
Zasada solidarności, która jest jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej, mówi, że takie grupy osób należy traktować ze szczególną uwagą. Obecnie istnieje duże zainteresowanie tym instrumentem, szczególnie w Bułgarii, a przypuszczam, że w innych państwach jest podobnie. Samodzielnie starałam się zbierać informacje na ten temat od samego początku debat, za pośrednictwem mediów, od wielu ich przedstawicieli, którzy obserwują rozwój sytuacji. Pokazanie obywatelom UE, że naszym bieżącym zadaniem jest dbanie o tych, którzy zostali dotknięci kryzysem i najbiedniejszych członków społeczeństwa, leży w interesie instytucji europejskich,.
W ten sposób ludzie nabiorą przekonania, że instytucje są skuteczne i zajmują się ich sprawami. Istnieją wątpliwości, czy instrument będzie dostępny dla wszystkich i czy będzie służyć wszystkim potencjalnym beneficjentom. Niedostatek kredytów jest bardzo duży i przyczynił się do wzrostu bezrobocia. Kwota 100 milionów euro nie wystarczy, żeby uchronić wszystkich bezrobotnych przed wykluczeniem społecznym. Nie każdy ma przecież umiejętności niezbędne do podjęcia działalności gospodarczej, nie każdego można skutecznie przeszkolić.
Ważne jest jednak, żeby decyzję podjąć szybciej i uruchomić instrument mikrofinansowy na możliwie największą skalę, żeby osoby mające pomysły i zmysł przedsiębiorczy mogły zacząć teraz, gdy w dalszym ciągu utrzymuje się poważny kryzys. Przyszły rok został ogłoszony Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym, a zatem przyjmijmy odpowiednie środki i nie opóźniajmy procesu przywracania dobrej koniunktury.
Horst Schnellhardt
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Bez wątpienia możemy zaobserwować obiecujące oznaki stabilizacji gospodarki i rynków finansowych w 2010 roku, a chciałbym przypomnieć, że taka zmiana sytuacji była możliwa tylko dlatego, że działania były koordynowane na szczeblu europejskim.
Oczywiście obserwujemy również wzrost wskaźników bezrobocia i musimy przyjąć, że taka tendencja utrzyma się jeszcze w przyszłym roku. Dlatego z zadowoleniem przyjmuję ten nowy instrument finansowy przeznaczony dla osób, które chcą podjąć działalność na własny rachunek. Powszechnie wiadomo bowiem, że małe i średnie przedsiębiorstwa tworzą miejsca pracy. Przez wiele lat prowadzimy dyskusje na temat wsparcia finansowego dla tych przedsiębiorstw. Co roku jednak okazuje się, że fundusze nie trafiły tam, gdzie miały dotrzeć.
W ubiegłym tygodniu miałem sposobność śledzić zakończenie projektu pilotażowego, ale ostatecznie zabrakło czasu na uwzględnienie nabytych doświadczeń w tym sprawozdaniu. Dlatego chciałbym do nich tu nawiązać. W projekcie pilotażowym brały udział osoby, które prowadzą działalność na własny rachunek lub chcą taką działalność podjąć. Przez cały rok otrzymywały one wsparcie w przedsięwzięciach zmierzających do samozatrudnienia. Projekt okazał się tak skuteczny, że chciałbym, aby można było go włączyć do obecnego projektu, innymi słowy, żeby projekt nie tylko zapewniał środki finansowe osobom, które podejmują działalność na własny rachunek, ale także tym, którzy udzielają im wsparcia. Jest to konieczne, ponieważ banki, które oczywiście nie będą im przyznać kredytów, dostrzegają tu pewne ryzyko. Myślę, że możemy zneutralizować to ryzyko za pomocą tego finansowania.
Drugą kwestią, która wciąż powracała w dyskusjach na ten temat dotyczyła dolnego limitu kredytu, którego de facto nie możemy wyznaczać. Do tej pory zainteresowana osoba mogła otrzymać kredyt tylko w wysokości 5 tysięcy euro lub więcej. Czasami wnioskodawcom taka kwota nie jest potrzebna, wystarczyłaby o wiele mniejsza. Dlatego też takie przypadki należy w tym programie wziąć pod uwagę.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Chciałabym podkreślić, że obecnie jednym z najważniejszych zadań dla Unii Europejskiej jest ograniczenie masowego bezrobocia spowodowanego długotrwałym brakiem aktywności i kryzysem społecznym. Szkoda, że osiągnięcie porozumienia w sprawie źródeł finansowania instrumentu mikrofinansowego nie było możliwe w trakcie trójstronnego dialogu. W tym trudnym pod względem społecznym i gospodarczym okresie propozycja Komisji przeniesienia 100 milionów euro z budżetu programu Progress będzie rozwiązaniem niezadowalającym, ponieważ nie wpłynie na zmniejszenie izolacji społecznej grup najbardziej narażonych. Jestem przekonany, że instrument mikrofinansowy będzie bardziej skuteczny i osiągnie swój cel, jeśli uwzględni się w nim programy krajowe, regionalne i lokalne i przeznaczy wystarczające środki finansowe.
Trzeba również wziąć pod uwagę, że europejski dobrostan społeczny jest bezpośrednio związany z zatrudnieniem i możliwościami znalezienia zatrudnienia. Dlatego proponuję, by Komisja brała pod uwagę nie tylko osoby zagrożone utratą pracy, ale także te, które mają trudności z wejściem lub powrotem na rynek pracy. Jeszcze zanim rozpoczęła się recesja wielu wykształconych i pracowitych obywateli nie miało żadnej realnej możliwości znalezienia zatrudnienia, a zatem wielu z nich wyemigrowało poza granice Unii Europejskiej. Mając na względzie trudną sytuację społeczną, wzywam Komisję i Radę, by nie zapominały, że oprócz młodych ludzi, są inne grupy upośledzone społecznie, między innymi kobiety, osoby niepełnosprawne i w podeszłym wieku, które potrzebują dodatkowych gwarancji zatrudnienia. Tak więc nie ma innego sposobu jak tylko znalezienie dodatkowych funduszy na instrument mikrofinansowy.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zgłoszone poprzez podniesienie niebieskiej kartki, zgodnie z art. 149 ust. 8)
Elisabeth Schroedter
(DE) Pani przewodnicząca! Wysłuchaliśmy trzech czy czterech mówców z Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim, którzy powiedzieli, że nie chcą sięgać po żadne środki z programu Progress. Niemniej jednak w poprawkach stwierdza się, że instrument ma otrzymać nazwę "Progress”, a pani poseł Berès powiedziała także, że 60 milionów euro będzie pochodzić z budżetu programu Progress. To są dwie trzecie! Chciałabym się dowiedzieć, jakie jest w rzeczywistości stanowisko socjalistów. Czy wobec tego instrument powinien być finansowany z budżetu programu Progress - tak czy nie?
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Chciałabym odpowiedzieć, że najlepszym rozwiązaniem byłoby dla nas znalezienie dodatkowych środków, ponieważ program Progress jest przede wszystkim przeznaczony dla tych samych grup, a to oznacza, że jeśli nie będzie dodatkowych funduszy, efekt na pewno nie zostanie osiągnięty. Dlatego usiądźmy razem i znajdźmy rozwiązanie, ponieważ bezrobocie rośnie w drastycznym tempie i naprawdę dotyka wielu ludzi, którzy już teraz mają trudności.
Seán Kelly
Pani przewodnicząca! W ubiegłym roku w Unii Europejskiej trzy i pół miliona osób straciło pracę. Kwota 100 milionów euro nie wpłynie na zmianę tej sytuacji. W rzeczywistości, jeśli wziąć pod uwagę, że sto milionów osób jest zatrudnionych w małych i średnich przedsiębiorstwach, to na pracownika przypada tylko euro. Jest to jednak dopiero początek, który należy przyjąć z zadowoleniem, ponieważ, jak podkreślił pan komisarz Špidla, finansowanie jest obecnie największym problemem.
Dla zilustrowania podam nastający przykład: podczas weekendu dowiedziałem się, że pewne przedsiębiorstwo, mające znaczne opóźnienie w związku z zamówieniem, wynoszące trzy miesiące, zwróciło się do swojego banku - banku, z którym współpracowało od 15 lat - z prośbą o finansowanie pomostowe. Otrzymało odmowę. Dyrektor przedsiębiorstwa usłyszał, że jeśli weźmie kredyt hipoteczny pod własny dom, to uzyska zgodę banku. Zrobił to, a tydzień później otrzymał pismo informujące o cofnięciu kredytu w rachunku bieżącym, ponieważ bank znajduje się obecnie w sytuacji wysokiego ryzyka. W rezultacie przedsiębiorstwo zostało zamknięte, a 10 osób straciło pracę.
W ten sposób doszedłem do tego, o czym mówiła moja koleżanka, pani poseł Marian Harkin, a mianowicie, że w miarę możliwości te środki powinny trafiać do banków niekomercyjnych, takich jak unie kredytowe, które przynajmniej w moim kraju, są w każdym mieście i wykonują ogrom pracy. Jak widać wszystkie te wprawdzie niepotwierdzone sytuacje sugerują, że banki komercyjne, nie udostępniają nawet środków otrzymywanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, lecz zatrzymują je raczej dla zabezpieczenia własnej sytuacji finansowej.
Z tych dwóch powodów uważam, że powinniśmy być bardzo ostrożni i nie tyle troszczyć się o to, skąd pochodzą pieniądze, ile dokąd trafiają. Jeśli do właściwych ludzi, będą to prawdopodobnie tutaj, na szczeblu europejskim najlepiej wydane pieniądze od długiego czasu.
I wreszcie, chciałbym ustosunkować się do niezbyt trafnych uwag pana posła Williama (hrabiego) Dartmouth, dotyczących ręki sięgającej po jałmużnę. Chodzi przecież o pomoc jednym, żeby pomóc innym w celu tworzenia miejsc pracy i utrzymania zatrudnienia. Jesteśmy bardzo dumni i zadowoleni, że dołączyliśmy do strefy do euro i w niej pozostaniemy.
Iliana Malinova Iotova
(FR) Pani przewodnicząca! Zapis w traktacie lizbońskim dotyczący polityki społecznej Unii Europejskiej wymaga, żeby brać pod uwagę zatrudnienie, ochronę socjalną i walkę z wykluczeniem społecznym.
Kryzys gospodarczy i finansowy, który dotknął Europę, doprowadził do bardzo poważnego kryzysu ludzkiego i społecznego, którego konsekwencje trudno nawet ocenić w chwili obecnej.
Do tej pory większość działań podejmowano w celu stabilizacji banków i niedopuszczenia do ich upadłości. Oprócz środków zapobiegania bezrobociu musimy stworzyć mechanizm, który nada nowy impuls i przyczyni się do wzrostu gospodarczego Unii Europejskiej.
Mechanizmu stosowany przez Komisję ma na celu stworzenie infrastruktury, która z kolei stworzy obywatelom możliwości pracy. Na poziomie praktycznym istnieje możliwość przejścia od strategii okresowej do długoterminowej. Mechanizm ten musi być szybko wprowadzony w życie w styczniu 2010 roku. Naszej debaty i naszych decyzji słucha dziś wielu ludzi, którzy odczuwają dotkliwe skutki nierówności, a także wielu młodych ludzi, którzy chcą dostać się do świata pracy i to im musimy podać pomocną dłoń.
Ponownie nawiążę do propozycji stworzenia odrębnej pozycji budżetu w wysokości 50 milionów euro z przeznaczeniem na ten mechanizm. Dzięki temu około 6 000 europejskich przedsiębiorców będzie mogło rozpocząć własną działalność gospodarczą, rozwijać ją, a tym samym tworzyć nowe miejsca pracy.
Ponadto, i to jest najważniejsze, niezbędna jest poprawa dostępu do zasobów, a przede wszystkim należy zadbać o lepsze informowanie obywateli o wszystkich projektach, z których mogą skorzystać.
Małgorzata Handzlik
(PL) Pani przewodnicząca! Setki tysięcy Europejczyków odczuło skutki kryzysu gospodarczego w najdotkliwszy dla nich sposób, tracąc swoje zatrudnienie. W każdym kraju Unii Europejskiej nastąpił wzrost stopy bezrobocia i jest to element kryzysu, który najbardziej niepokoi naszych obywateli. Niezbędna pomoc trafia do instytucji finansowych. Niestety nie trafia ona na czas do osób zagrożonych utratą swojego miejsca pracy, a to oni będą najdłużej odczuwać skutki obecnego kryzysu.
Dlatego też z zadowoleniem przyjmuję utworzenie Europejskiego Instrumentu Mikrofinansowania na rzecz zatrudnienia i włączenia społecznego. W szczególności na uwagę zasługuje połączenie tego instrumentu z ogólnym celem wspierania przedsiębiorczości. Środki przeznaczone bowiem za pomocą tego instrumentu będą stymulowały zakładanie nowych firm. Jest to dobra wiadomość dla naszej gospodarki, bo to właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa są jej podstawą. I to właśnie one tworzą nowe miejsca pracy.
Instrument ten doskonale wpisuje się w koncepcję wspierania przedsiębiorczości zaprezentowaną w ramach Karty Małego Biznesu. Ważne jest, aby przedsiębiorstwa otrzymały to wsparcie także na późniejszym etapie, a nie tylko na etapie ich tworzenia. Środki finansowe z tego instrumentu przyniosą bowiem korzyści dla osób z niego korzystających i dla gospodarek tylko wtedy, gdy tworzone przedsiębiorstwa utrzymają się na rynku.
Mam także nadzieję, iż przedsiębiorczość, a w szczególności ta dotycząca małych i średnich firm nie będzie tematem naszych debat tylko w czasie kryzysu. Powinniśmy do przedsiębiorczości podchodzić w sposób całościowy, bo to przecież te przedsiębiorstwa zapewniają naszym obywatelom miejsca pracy nie tylko w czasach kryzysu.
Silvia Costa
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Uruchomienie nowego instrumentu finansowego Wspólnoty, mającego na celu mikrofinansowanie, przeznaczonego dla tych, którzy znajdują się w niekorzystnej sytuacji pod względem dostępu do systemu bankowego, a planują uruchomienie mikroprzedsiębiorstwa, byłoby ważnym akcentem w roku 2010, Europejskim Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym.
Jak wiemy mikrokredyty okazały się doskonałym narzędziem umożliwiania, szczególnie kobietom, działalności na własny rachunek i upowszechniania wartości społecznych w państwach rozwijających się. Mikrokredyty stały się kwintesencją nowej strategii Organizacji Narodów Zjednoczonych i Banku Światowego, ale również zostały sprawdzone z pozytywnym skutkiem w wielu krajach, w wielu europejskich państwach członkowskich, między innymi we Włoszech, w przypadku imigrantów, kobiet i młodych ludzi.
Przyjmując to sprawozdania w czasie trwania poważnego kryzysu gospodarczego i finansowego Parlament nie tylko zapewnienia strategiczne możliwości integracji społecznej, ale także stawia pozytywne wyzwanie przed systemem bankowym, ponieważ wypracowuje nowe podejście i nowe kompetencje, we współpracy z instytucjami nienastawionymi na zysk oraz instytucjami krajowymi i lokalnymi.
Z zadowoleniem przyjmuję wiele poprawek, których nie będę teraz ponownie omawiać w szczegółach, ale chciałabym powiedzieć, że dzisiaj prosimy nie tylko o środki na mikrokredyty zasobów, lecz także o mikrokredyty...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Christa Klaß
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! W ubiegłym miesiącu Komisja przedstawiła nową strategię UE na 2020 rok, która ma być kontynuacją celów strategii lizbońskiej i, między innymi, wezwała do budowania bardziej społecznej Europy.
Jeśli dążymy do zapewnienia trwałego zatrudnienia obywatelom Europy, to szczególnie teraz, w tej trudnej sytuacji gospodarczej, musimy zapewnić ludziom możliwości samodzielnej realizacji własnych dobrych koncepcji prowadzących do osiągania własnych dochodów. Instrument mikrofinansowy UE na rzecz zatrudnienia ma pomóc w podejmowaniu nowej działalności gospodarczej i ułatwić drogę do przedsiębiorczości.
Dążenie do pracy własny rachunek często postępuje etapami. Z początkowymi niewielkimi inwestycjami łatwiej sobie radzić niż z ogromnym zadłużeniem. Możliwości łatwiejszego zarządzania ryzykiem przy rozpoczynaniu działalności na własny rachunek szukają zwłaszcza kobiety i często starają się pozyskać kapitał początkowy na uruchomienie działalności, a następnie, gdy przedsiębiorstwo dobrze funkcjonuje, ubiegają się o środki finansowe na rozwój. Kobiety chcą się rozwijać wraz ze swoimi przedsiębiorstwami. Dlatego też, obywatelom trzeba udostępniać w miarę możliwości najmniejsze kwoty kredytów. Mam tu na myśli kwoty znacznie poniżej 25 tysięcy euro, a taka jest zazwyczaj przyznawana w ramach mikrokredytów.
Szczególnie w czasie kryzysu gospodarczego wszystkim ludziom należy zapewnić niezbędną płynność. Jeśli w ten sposób będzie można utrzymać na niskim poziomie często wysokie odsetki i opłaty administracyjne z tytułu mikrokredytów, będziemy mieli szansę na ożywienie gospodarki.
Z zadowoleniem przyjmuję koncepcję przedstawioną we wniosku Komisji. Komisje Parlamentu Europejskiego nie zgadzają się na formę finansowania. Kwestionowanie jurysdykcji europejskiej polityki jest oczywiście w tej dziedzinie dopuszczalne. Główną odpowiedzialność ponoszą przecież państwa członkowskie. Wydaje mi się jednak, że środki z programu wspólnotowego na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej (Progress), zwłaszcza tu zaproponowane, umożliwią ludziom podejmowanie działalności na własny rachunek.
Antonio Cancian
(IT) Pani przewodnicząca! Panie i panowie! Dzisiaj wieczorem rozmawiamy o sprawach, które naprawdę mają zasadnicze znaczenie dla społecznego wymiaru naszego współczesnego społeczeństwa - dyskutowaliśmy wcześniej o udostępnieniu funduszu dostosowania do globalizacji i mam nadzieję w najbliższych dniach programu Progress - a ten europejski fundusz mikrofinansowania jest doskonałym i bardzo ważnym instrumentem.
Moim zdaniem nie ma sensu wciąż powtarzać, że jest to sposób na rozwiązanie, a w każdym razie próba rozwiązania, problemów najbardziej potrzebujących obywateli, dające im większą pewność i więcej nadziei na działalność przedsiębiorczą i na przyszłość. W moim przekonaniu nie mamy tu na myśli szkód wyrządzonych przez zawieruchę kryzysu i słyszymy wiele głosów na temat strategii wyjścia z kryzysu. Ten kryzys pokonamy tylko wtedy, gdy rozwiążemy problem bezrobocia, które jest naszą największą tragedią. Musimy zatem starać się wprowadzać w życie rozwiązania jak najszybciej i zapewnić, że gwarancje dla przedsiębiorstw są dostępne w przypadku tego instrumentu, ponieważ musimy zmobilizować większe środki niż te, o których była dziś wieczór mowa, a z całą pewnością nie wolno na przeznaczać pieniędzy z jednego instrumentu na inny, ponieważ w budżetach wszystkich trzech są one potrzebne.
Uważam, że te 100 milionów euro absolutnie nie może pochodzić z programu Progress, ponieważ ma on również takie same cele. Należy stworzyć całkowicie odrębną, inną linię budżetową i zmobilizować znacznie większe fundusze.
Pascale Gruny
(FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Przede wszystkim chciałbym podziękować pani poseł sprawozdawczyni za wykonaną pracę, a także naszym koleżankom i kolegom posłom za wysiłek włożony w stworzenie tego nowego instrumentu mikrofinansowego.
Ten europejski instrument umożliwi przyznawanie mikrokredytów małym przedsiębiorstwom i osobom, które utraciły pracę i chcą uruchomić własne małe firmy. W czasie obecnego kryzysu finansowego osoby najsłabsze, w szczególności bezrobotne i młodzi ludzie, w największym stopniu odczuły jego skutki. Zgodnie z danymi w bieżącym roku w Unii Europejskiej pracę straciło 3,5 miliona osób. Przyjęcie tego nowego narzędzia ułatwi tym osobom dostęp do kapitału potrzebnego do założenia lub rozwijania działalności i realizacji ich marzeń o przedsiębiorczości. Nie powinniśmy zapominać, że ponad jedną trzecią mikroprzedsiębiorstw stworzyły osoby bezrobotne.
W moim regionie często kontaktują się ze mną obywatele, którzy chcą uzyskać pomoc na uruchomienie własnej działalności gospodarczej. Jestem przekonany, że ta nowa inicjatywa zaowocuje utrzymaniem miejsc pracy i powstaniem nowych. Wniosek przyczyni się do łatwiejszego inwestowania niewielkich kwot i stworzenia mikroprzedsiębiorstwom możliwości rozwoju.
Pani przewodnicząca! Chciałbym powiedzieć, że z zadowoleniem przyjmuję faktyczną wartość dodaną mikrokredytów, której przysporzą nowe środki wsparcia, takie jak szkolenia i doradztwo. Umożliwią one najmłodszym ludziom i osobom bezrobotnym uzyskać gwarancje i pomoc w realizacji planów inwestycyjnych. Mam nadzieję, że ten nowy instrument wspierania zatrudnienia zostanie przyjęty w miarę możliwości szybko i że uda się osiągnąć porozumienie między Parlamentem a Radą w sprawie stworzenia tego narzędzia, ważnego dla naszych obywateli, a szczególnie trwałego w czasie obecnego kryzysu.
Panie i panowie! Nie zapominajmy, że to małe i średnie przedsiębiorstwa tworzą miejsca pracy.
Raffaele Baldassarre
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Instrument mikrofinansowy na rzecz zatrudnienia jest częścią zestawu inicjatyw, które zostały przyjęte na poziomie europejskim. Daje on bezrobotnym szansę na nowy początek i otwiera drzwi do przedsiębiorczości niektórym grupom znajdującym się w najbardziej niekorzystnej sytuacji w Europie, między innymi ludziom młodym.
Ten nowy instrument powinien przyczynić się do rozszerzenia zakresu ukierunkowanego wsparcia finansowego dla nowych przedsiębiorców w obecnej sytuacji zmniejszonej podaży kredytów. Indywidualni przedsiębiorcy i założyciele mikroprzedsiębiorstw będą również mogli uzyskać wsparcie w formie mentoringu, szkoleń i coachingu oraz rozwoju potencjału, oprócz dopłat do oprocentowania z środków Europejskiego Funduszu Społecznego.
Oczywiście jeśli, przy obniżonym obecnie poziomie działalności kredytowej banków i aktualnie istniejących trudnościach w dostępie do kredytów, najsłabsze grupy naszego społeczeństwa, osoby bezrobotne i znajdujące się w niekorzystnej sytuacji pragną zrealizować przedsięwzięcie, podjąć działalność przedsiębiorczą, to muszą otrzymać stabilne wspieracie, ponieważ jest to jedyny instrument, który może nam pomóc w zwalczaniu zjawisk będących naturalną konsekwencją kryzysu finansowego, czyli niekończącego się kryzysu w zatrudnieniu. Chociaż widzimy pewne symptomy ożywienia gospodarczego, oznaki w dziedzinie zatrudnienia są w dalszym ciągu niekorzystne.
Fundusze programu Progress należy jednak pozostawić bez zmian, w tym sensie, że nie należy dawać sygnału do przesunięcia środków z programu Progress. Środki na ten instrument muszą pochodzić z innych źródeł, które trzeba znaleźć, a przede wszystkim muszą być powiązane z innymi inicjatywami europejskimi, żebyśmy stworzyli stabilny wizerunek i podjęli wytężone starania na rzecz bezrobotnych w Europie.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Chciałabym zwrócić uwagę na podstawowe znaczenie mikrokredytów w czasie kryzysu na rynku pracy. Mikrokredyty umożliwiają osobom bezrobotnym pójście nową drogą. Dzięki podziałowi ryzyka i instrumentom finansowym przedsiębiorczość staje się dla nich dostępna.
Biorąc pod uwagę kryzys finansowy i znaczny spadek liczby udzielanych kredytów, popieram wniosek Komisji Europejskiej dotyczący ustanowienia instrumentu mikrofinansowego przeznaczonego dla najsłabszych grup, w szczególności dla kobiet, osób młodych i bezrobotnych.
Chciałabym poprzeć moje koleżanki i kolegów posłów z Grupy Europejskiej Partii Ludowej, która wraz z innymi grupami - socjalistów, liberałów i konserwatystów - zgłosiła poprawki kompromisowe w celu stworzenia tego instrumentu mikrofinansowego w możliwie najkrótszym czasie, już w 2010 roku. Apeluję również do Rady Ministrów o przyjęcie odpowiedzialności za znalezienie w czasie obecnego kryzysu szybkiego rozwiązania umożliwiającego zwalczanie bezrobocia, a także trwałego rozwiązania zapewniającego finansowanie tych mikrokredytów.
Artur Zasada
(PL) Pani przewodnicząca! Program Progress to ważna inicjatywa, która ma pomóc państwom członkowskim w efektywnym wdrażaniu celów z dziedziny zatrudnienia i spraw społecznych. W zeszłym tygodniu przeprowadziłem konsultację z członkami komitetu wspierającego Komisję we wdrażaniu programu Progress. Moje wnioski są nast.: po pierwsze, kampania reklamowa, która powinna przybliżać zakres funkcjonowania programu potencjalnym beneficjentom jest prowadzona w sposób mało widoczny; po drugie, większość informacji na temat przetargów i konkursów jest dostępna tylko w trzech językach: angielskim, niemieckim i francuskim. Stanowi to funkcjonalną barierę dla jednostek nieposługujących się żadnym z tych języków. Uważam, że zasadnym byłoby zrewidowanie założeń kampanii promocyjnej. Należy jak najszybciej zwiększyć rozpoznawalność i upowszechnić wiedzę na temat programu Progress na poziomie całej Wspólnoty.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Instrument mikrofinansowy na rzecz zatrudnienia i integracji społecznej opiera się i musi się opierać na stosowaniu prostych procedur tak, żeby osoby borykające się z trudnościami mogły z niego korzystać w sposób efektywny. Uważam jednak, że instrument mikrofinansowy powinien koncentrować się bardziej na tych osobach, które straciły pracę i są w gorszej sytuacji pod względem dostępu do tradycyjnego rynku kredytów, i które chcą stworzyć lub dalej rozwijać własne mikroprzedsiębiorstwo, również działalność na własny rachunek.
Myślę, że w szczególności należy się skoncentrować na młodych ludziach, którzy niestety - wskazują na to najnowsze europejskie statystyki - przez coraz dłuższy czas pozostają bez pracy lub są zatrudniani na czas określony. Ponadto roczne sprawozdanie z wykorzystania środków wyasygnowanych z budżetu pozwoli na przeprowadzenie poważnej analizy w najbliższej przyszłości, a w razie potrzeby na uzupełnienie tego budżetu. Jeżeli środki zostaną przesunięte z jednego programu do drugiego, istnieje ryzyko osłabienia obu.
Karin Kadenbach
(DE) Pani przewodnicząca! Dyskutowaliśmy dziś na temat Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, a teraz rozmawiamy o mikrokredytach. Oba instrumenty są zdecydowanie niezbędne do zwalczania skutków kryzysu finansowego i gospodarczego w UE i pobudzania europejskiego rynku pracy.
Potrzebne są nam oba instrumenty, ponieważ nie każdy musi się stać przedsiębiorcą. Celem naszej polityki zatrudnienia nie powinno być dążenie do zrobienia nowych przedsiębiorców prowadzących działalność na własny rachunek z byłych pracowników i z osób, które nie prowadziły własnej działalności wyłącznie z powodów biznesowych. Dla takich osób określenie "pozornie samozatrudniony” byłoby bardziej odpowiednie. Państwa członkowskie muszą również podjąć odpowiednie kroki zapobiegawcze w tym zakresie. Niemniej jednak tym wszystkim, którzy chcą podjąć wyzwanie prowadzenia działalności na własny rachunek, środki należy udostępniać, by mogli oni rozpocząć lub rozwijać swoją działalność gospodarczą. Równolegle należy jednak zapewnić - i to jest obowiązkiem Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich - zwykłą ciągłość zabezpieczenia społecznego. Potrzebne są nam nowe środki finansowe na nowe pomysły.
Zigmantas Balčytis
(LT) Jestem przekonany, że dziś posłowie do PE są całkowicie zgodni, że ten instrument wsparcia mikrofinansowania jest teraz bardzo potrzebny. Warunki życia i pracy zmieniły się zasadniczo, plaga bezrobocia, która dotknęła prawie każde państwo, zmusza nas do wysuwania pewnych propozycji dotyczących zmiany niektórych instrumentów wsparcia. Do tej pory znaczną część wsparcia finansowego przeznaczano dla dużych przedsiębiorstw i organizacji i przy wielu okazjach podkreślano, że zwykli obywatele Unii Europejskiej nie mają wielkich szans ani nadziei na wsparcie finansowe. Wierzę, że przyszłe rozwiązanie, zaproponowane przez Komisję, polegające na dążeniu do osiągnięcia porozumienia z Parlamentem Europejskim, jest bezwzględnie konieczne. Kwota 100 milionów to dopiero początek, pierwsza próba, ale jestem przekonany, że ta próba może zakończyć się powodzeniem.
Vladimír Špidla
Panie i panowie! Z tej dyskusji wyraźnie wynika, że Parlament popiera instrument mikrofinansowy i uważam, że nie ma zdecydowanie sprzecznych opinii w odniesieniu do merytorycznej strony tego środka. Jestem też przekonany, że istnieje zdecydowana zbieżność poglądów ze stanowiskiem Rady w odniesieniu do istoty przedmiotowego zagadnienia.
Otwarta pozostaje więc kwestia finansowania. Oczywiście jest ona również częścią procesu współdecyzji, a to oznacza, że poszukanie kompromisu jest zdecydowanie konieczne i wskazane. Bardzo się cieszę, że w debacie sygnalizowaliście państwo zdecydowaną wolę wznowienia negocjacji z Radą bez zbędnej zwłoki. W czasie debaty zarysowały się również możliwości osiągnięcia kompromisu w niektórych obszarach.
Podczas debaty wielokrotnie wspominali państwo o Komisji i wypowiadaliście słowa krytyki pod jej adresem w związku z programem Progress i jego wykorzystaniem w kontekście tego nowego instrumentu. Muszę powiedzieć, że Komisji przyszło się zmierzyć z niełatwym problemu, ponieważ musiała się poruszać w granicach obecnego budżetu lub w ramach porozumienia międzyinstytucjonalnego. Mogła wykorzystać tylko te środki finansowe, które były dostępne. Rozważając naszą decyzję dotyczącą wykorzystania środków programu Progress, bardzo dokładnie analizowaliśmy konsekwencje i doszliśmy do wniosku, że jakkolwiek takie rozwiązanie nie jest idealne, to jednak jest ono prawdopodobnie jednym z rozwiązań możliwych.
W czasie debaty kilkakrotnie padały stwierdzenia o kuglarstwie lub przelewaniu środków z jednej puli do drugiej. Nie mają one racji bytu, ponieważ wszystkie analizy wyraźnie wskazują, że środki stosowane w ramach zasady mikrokredytów przynoszą mniej więcej pięciokrotny efekt mnożnikowy. W tym drugim programie te środki pozwolą na osiągnięcie wskaźnika 1, natomiast w programie mikrokredytów, mogą teoretycznie osiągnąć nawet wskaźnik wynoszący 5. Z tego punktu widzenia nie chodzi więc tylko o przeniesienie środków z jednej puli do drugiej, ale o nowy sposób wykorzystania zasobów. Chciałbym jeszcze raz podkreślić, że nie była to łatwa decyzja i osobiście uważam, że nie była to jedyna możliwa decyzja, a zatem w debacie na temat kompromisu można będzie na pewno znaleźć jakąś wyważoną podstawę, taką mam przynajmniej nadzieję.
Koncepcja mikrokredytu opiera się na jasnym stwierdzeniu faktu, że obecny system finansowy nie zapewnia wystarczających źródeł finansowania dla małych i bardzo małych przedsiębiorstw w szczególności, innymi słowy, że w tym systemie nie wykorzystuje się kapitału ludzkiego, który istnieje w grupach określanych jako najbardziej narażone. Uważam, że jest to wielka strata możliwości, jestem więc bardzo zadowolony, że Komisja zaproponowała ten instrument i cieszę się również, że Parlament tak wysoko go ocenia.
Jak już powiedziałem istotą koncepcji jest wykorzystanie kapitału ludzkiego, którym dysponują ludzie w normalnych warunkach nie mający możliwości wykorzystania swego potencjału w ten przedsiębiorczy sposób. Bardzo ważne jest również wykorzystanie czasu. W moim przekonaniu prowadzenie zbyt długiej debaty byłoby sprzeczne z podstawowym celem tego instrumentu, który jest szczególnie potrzebny w czasie kryzysu. Wierzę, że również będzie on potrzebny w czasach, kiedy kryzysu nie będzie i stanie się stałym elementem europejskiego rynku pracy i polityki gospodarczej.
Kinga Göncz
Dziękuję za te pozytywne uwagi i komentarze. Pozwolą państwo, że podzielę opinię tych, którzy wyrazili rozczarowanie z powodu braku gotowości Komisji do kompromisu. Muszę również powiedzieć panu komisarzowi, że jeżeli przesuniemy środki z budżetu programu Progress, będzie to komunikat, że w przypadku środków na rzecz integracji społecznej wsparcie dla najbardziej zagrożonych możemy rozważać tylko wtedy, gdy sięgniemy po fundusze z budżetów służących temu samemu celowi. Że nie potrafimy znaleźć innego źródła środków. Moim zdaniem taka sytuacja jest nie do przyjęcia.
Procedura współdecyzji również oznacza, że każdy, każda ze stron, musi podjąć kroki. Parlament wysunął wiele sugestii i propozycji w tej sprawie, natomiast ze strony Radę ani Komisji nie było żadnych propozycji, które pomogłyby osiągnąć porozumienie. Muszę powiedzieć pani poseł Elisabeth Schroeder, że to, że bronimy tutaj programu Progress świadczy o naszym przekonaniu - wspólnym przekonaniu, że w dalszym ciągu jesteśmy gotowi do kompromisu w tej sprawie - że ten program musi być realizowany możliwie najszybciej.
Pomoc będzie skuteczna tylko wtedy, gdy instrument zostanie uruchomiony na początku 2010 roku. Jeżeli Parlament faktycznie zagłosuje w tej sprawie w tym tygodniu, wówczas wypełni swoje zadanie i zrobi to, co może zrobić, żeby zapewnić uruchomienie programu na początku 2010 roku. Ponieważ Parlament będzie prawdopodobnie głosował za przekazaniem 25 milionów euro z własnych środków na przyszły rok, i jeżeli opowie się za całą kwotę, Komisja będzie miała wystarczającą podstawę do podpisania porozumienia, które może ułatwić uruchomienie programu.
Uważam, że jest to wyraz konstruktywnego podejścia Parlamentu. W każdym razie uważam, że ten program jest bardzo ważny z punktu widzenia integracji społecznej. Chciałabym również zwrócić się z prośbą do tych moich koleżanek i kolegów posłów, którzy poparli ten wariant, żeby nie zgodzili się na sięganie po całą potrzebną kwotę do budżetu programu Progress i wpłynęli na własne rządy, żeby również wyasygnowały pewne fundusze, ponieważ przedstawiciele rządów tych państw zasiadają w Komisji.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art. 149)
Corina Creţu  
Kryzys gospodarczy stał się dotkliwie odczuwalnym kryzysem społecznym, dla którego jeszcze nie znaleźliśmy rozwiązania. Jednym z czynników, które mogą pomóc w ożywieniu gospodarczym, jest poziom kredytów, ale on niestety jest w strefie euro rekordowo niski, najniższy od 1991 roku, a w nowych państwach członkowskich, na przykład w Rumuni, w tej sferze nastąpiło bezprecedensowe załamanie. Jest to jeden z powodów, które budzą wątpliwości co do perspektyw pokonania recesji. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuję wniosek Komisji Europejskiej w sprawie ustanowienia instrumentu mikrofinansowego.
Niemniej jednak, w celu zapewnienia skuteczności działań w dziedzinie integracji społecznej, ten instrument musi być ujęty w odrębnej linii budżetowej. Przesunięcie środków z budżetu programu Progress będzie miało negatywny wpływ na działania na szczeblu społeczności, zalecane w tym programie, i będzie to sygnał alarmowy, budzący wątpliwości co do społecznej otwartości europejskich instytucji wykonawczych do tej pory niestety bardzo niechętnych pod względem wykazywania odpowiedniego zaangażowania w sprawy społeczne.
Kryzys dotyka wszystkie grupy osób najbardziej narażonych, ale nie możemy lekceważyć skali bezrobocia wśród ludzi młodych. Jedna osoba na pięć wśród młodych ludzi w Europie nie ma pracy, a to może mieć wiele konsekwencji o charakterze gospodarczym i społecznym, a także demograficznym i w sferze przestępczości. Dlatego właśnie uważam, że należy większą wagę przywiązywać do stworzenia młodym ludziom większych możliwości wejścia na rynek pracy.
Vasilica Viorica Dăncilă  
Od jesieni ubiegłego roku ponad 5 milionów obywateli europejskich straciło pracę i w Europie jest obecnie w sumie 22,5 miliona bezrobotnych. W tym kontekście nie możemy ignorować wysokiego poziomu bezrobocia wśród ludzi młodych. Poważny niepokój budzą statystyki, zgodnie z którymi w Europie jeden młody człowiek na pięć osób nie ma pracy, a to może mieć wiele konsekwencji o charakterze gospodarczym i społecznym, również demograficznym i w sferze przestępczości. W niektórych państwach odsetek młodych ludzi pozostających bez pracy jest jeszcze wyższy również w porównaniu do krajowych stóp bezrobocia. Na przykład na Łotwie jedna młoda osoba na trzy jest bezrobotna, a w Hiszpanii około 43% obywateli w wieku do 25 lat boryka się z takim samym problemem. Uważam, że młodym ludziom należy poświęcić więcej uwagi. Dlatego też inicjatywa Komisji Europejskiej w sprawie programów mikrofinansowania, uwzględniona w odrębnej linii budżetowej, będzie zachęcać i motywować młodych ludzi do wchodzenia na rynek pracy, a tym samym przyczyni się do zmniejszenia stopy bezrobocia, która w tej grupie wzrosła.
Iosif Matula  
Obecne starania, podejmowane zarówno na szczeblu UE, jak i na szczeblu krajowym, należy zintensyfikować w celu zwiększenia oferty mikrokredytów. Europejski instrument mikrofinansowy musi zapewnić potrzebną pomoc dla osób bezrobotnych i narażonych, które chciałyby uruchomić i prowadzić mikroprzedsiębiorstwa. Uważam, że dla europejskiego instrumentu mikrofinansowego należy stworzyć odrębną linię kredytową, ponieważ beneficjenci tego programu są inni niż programu Progress. Funduszy programu Progress w żadnym razie nie można zmniejszać w czasie obecnego kryzysu, ponieważ są one przeznaczone dla grup najbardziej narażonych. Jestem również przekonany, że europejski instrument mikrofinansowy powinien mieć wystarczająco duży budżet, by naprawdę istniała możliwość osiągnięcia jego celów w zakresie zatrudnienia i integracji społecznej. Państwa członkowskie i cała UE muszą kontynuować skuteczne wdrażanie programu Progress w czasie ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego.
