
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 13 oktober 2005 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   Voordat ik verslag zal doen van de gebruikelijke gebeurtenissen die de tijd tussen twee plenaire vergaderingen markeren, moet ik u eraan herinneren dat vandaag de zestigste verjaardag van de Verenigde Naties is.
En dat verdient, van de zijde van het Europees Parlement, een bezinning op wat al die jaren ons geleerd hebben op het terrein van samenwerking en dialoog en multilaterale politieke actie.
De boodschap van de secretaris-generaal is integraal uitgereikt aan alle afgevaardigden. In die boodschap is de heer Kofi Annan niet mis te verstaan wanneer hij ons eraan herinnert dat de Verenigde Naties een weerspiegeling van hun tijd moeten zijn en zich als zodanig moeten aanpassen aan de ontwikkeling die de wereld sinds 1945 heeft doorgemaakt.
Ook wil ik u eraan herinneren dat afgelopen september in New York een bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders heeft plaatsgevonden met het doel een inventaris op te stellen van hervormingen en concrete afspraken te maken over de tenuitvoerlegging ervan.
Deze top heeft niet in alle opzichten aan de verwachtingen voldaan. We kunnen niet zeggen dat de resolutie die het Europees Parlement hierover heeft aangenomen volledig in overweging is genomen. Juist om die reden moeten we de voortgang van dit proces van hervormingen met grote aandacht blijven volgen.
In onze laatste plenaire vergadering hebben we een derde resolutie aangenomen over de resultaten van de top van september en ik wil deze verjaardag gebruiken om er opnieuw op te wijzen dat we vastbesloten zijn om nog vóór het einde van de zestigste zitting van de Algemene Vergadering hervormingen te verwezenlijken zoals de instelling van een Raad voor de mensenrechten of de Commissie vredesopbouw.
Op deze datum betuigt het Europees Parlement opnieuw zijn steun aan de acties van de Verenigde Naties en aan de fundamentele beginselen die daaraan ten grondslag liggen. 
De Voorzitter.
   Dames en heren, tot mijn spijt moet ik u mededelen dat op 15 oktober het voormalig lid van het Europees Parlement Matti Wuori is overleden.
De heer Wuori was lid van ons Parlement gedurende de afgelopen zittingsperiode, behoorde tot de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en was rapporteur mensenrechten.
Het Parlement gedenkt deze collega-afgevaardigde vandaag. 
De Voorzitter.
   De definitieve versie van de ontwerpagenda voor de vergaderperiode van oktober II, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters op 20 oktober, overeenkomstig de artikelen 130 en 131 van het Reglement, is rondgedeeld. Hierop worden de volgende wijzigingen voorgesteld:
De Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement verzoekt het debat over de verklaring van de Commissie over octrooi voor biotechnologische uitvindingen niet te besluiten met een ontwerpresolutie, in tegenstelling tot hetgeen de Conferentie van voorzitters oorspronkelijk had bepaald.
Het woord is aan de heer Schulz om het verzoek van zijn Fractie toe te lichten. 
Martin Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, onze fractie had inderdaad tijdens de Conferentie van voorzitters al gevraagd, het debat over de verklaring van de Commissie over octrooi voor biotechnologische uitvindingen weliswaar te laten doorgaan, maar geen ontwerpresolutie voor te leggen.
Wij denken dat het niet mogelijk is om in zo’n korte tijd – als we deze dag meetellen, resteren ons vanaf het debat tot aan de besluitvorming slechts 48 uur – een gemeenschappelijke ontwerpresolutie op te stellen over een van de belangrijkste en meest controversiële onderwerpen in het Europese politieke debat. Dan nemen we de zaak niet serieus!
Wij denken dat het zinvol is om nu te debatteren, maar voor een uitspraak van het Parlement over zo’n lastig terrein zouden we meer tijd moeten nemen. Wij doen daarom het verzoek de discussie doorgang te laten vinden zonder ontwerpresoluties in te dienen en het agendapunt dienovereenkomstig te wijzigen. Graag een debat zonder ontwerpresolutie! 
De Voorzitter.
   Het woord is aan de heer Liese om bezwaar te maken. 
Peter Liese (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben tegen het voorstel van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en vóór een ontwerpresolutie. Het probleem is dat we bij deze kwestie aan bepaalde termijnen zijn gebonden. Wanneer we niet in oktober een uitspraak doen over dit onderwerp, zullen anderen de beslissing nemen. Er ligt bijvoorbeeld een omstreden octrooi bij het Europees Octrooibureau. Er bestaan tegenstrijdige interpretaties van de door het Parlement vastgestelde richtlijn waar het gaat om de octrooieerbaarheid van sequenties of partiële sequenties van menselijke genen. Als we geen uitspraak doen, is dat ook een politiek signaal, namelijk dat we onszelf niet competent achten een uitspraak over deze omstreden kwestie te doen, hoewel we de richtlijn toch zelf hebben vastgesteld. Daarom vraag ik u het verzoek van de heer Schulz af te wijzen.

(1)
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil dit Parlement graag op de hoogte brengen van mijn bevindingen tijdens een bezoek aan Roemenië. Ik heb vooral gekeken naar de situatie van baby's en jonge volwassenen met een handicap die in een instelling zijn opgenomen. Wellicht kan de Europese Unie meer druk op de Roemeense autoriteiten uitoefenen om het tempo van de hervormingen op dit gebied te verhogen. Zo werden vorig jaar 4 600 baby’s in kraamklinieken achtergelaten. Sommigen werden later met hun familie herenigd, maar veel baby’s blijven daar. Ik heb een kleine jongen van achttien maanden opgetild, die nog nooit buiten de kraamkliniek was geweest. Wij willen dat daar verandering in komt. Er is in Roemenië dringend een adoptieregeling nodig, en de Europese Unie moet daarop aandringen.
Wat betreft de zorg van volwassenen met een handicap heb ik een instelling bezocht waar 450 mensen in erbarmelijke omstandigheden leefden, die voor ons hier in de Europese Unie onacceptabel zouden zijn. Er wordt enige vooruitgang geboekt, maar er kan meer worden gedaan als wij de Roemeense autoriteiten sterker onder druk zetten. Ik roep allen hier op daartoe de benodigde stappen te ondernemen. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil krachtig protesteren tegen de wijze waarop de Spaanse Guardia Civil een Portugese delegatie heeft behandeld die op 15 oktober jongstleden met zestien autobussen onderweg was naar Salamanca om deel te nemen aan een solidariteitsbijeenkomst met Cuba en Venezuela ter gelegenheid van de Iberisch-Amerikaanse Top in die Spaanse stad.
Hoewel de honderden Portugezen die deel uitmaakten van de delegatie volledig medewerkten, heeft de Spaanse Guardia Civil alle mogelijke trucs gebruikt om de bussen met vertraging Salamanca te laten bereiken, zodat de Portugezen niet aan de solidariteitsbijeenkomst met Cuba en Venezuela zouden kunnen deelnemen.
Dit is een onaanvaardbaar geval van politieke discriminatie, want de karavaan van Portugese bussen was al meerdere keren tegengehouden, waarbij alle persoonsgegevens van de inzittenden waren geregistreerd. 
Marian Harkin (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, minder dan achttien maanden geleden hebben alle staats- en regeringshoofden het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa getekend. In dat Verdrag wordt vastgehouden aan het beginsel van een gemeenschappelijk landbouwbeleid dat in 1957 is overeengekomen. Het bevat onder meer een artikel waarin staat dat de EU voor de landbouwbevolking een redelijke levensstandaard moet verzekeren, met name door de verhoging van het hoofdelijk inkomen van hen die in de landbouw werkzaam zijn. Nog geen twee jaar later lijkt commissaris Mandelson echter bereid het Europese landbouwmodel op te offeren om binnen de WTO tot een akkoord te komen. De boeren krijgen daardoor een onevenredig deel van de lasten te dragen. Tegelijkertijd zien we hoe de heer Barroso voorstellen doet die strijdig zijn met de toezeggingen die in het kader van de hervorming van het GLB aan de boeren zijn gedaan. Op die manier hoopt hij premier Blair ertoe te bewegen zijn standpunt over de begroting te wijzigen.
De EU eist van haar boeren traceerbaarheid, de naleving van randvoorwaarden op milieugebied en voedselzekerheid en dat is terecht. Zij dreigt echter zelf haar beloften te breken, waardoor er enorme onzekerheid onder de landbouwbevolking ontstaat. Zij oppert om haar belangrijkste voedselproducenten in de steek te laten in ruil voor een snel in elkaar geflanst akkoord. 
Antonio Masip Hidalgo (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de handelingen laten vastleggen dat ik me als afgevaardigde schaam voor het feit dat de heer Barroso onlangs op de vrijgekomen posten van de Commissie in de Europese groep op het gebied van ethiek in wetenschap en nieuwe technologieën drie personen heeft benoemd die nóg reactionairder zijn dan de heer Buttiglione. Ik denk dat deze stap achteruit niet alleen beschamend is vanwege het resultaat, maar ook vanwege de manier waarop dit resultaat tot stand is gekomen. De heer Barroso is al sinds april bezig met het consulteren van de voorzitter van de Commissie juridische zaken – die op dit terrein bevoegd is en waarvan ik lid ben – en gaat het debat volledig uit de weg, en bovendien houdt hij zich daarbij nu niet aan de regels. En ik herinner er ook aan dat veel andere afgevaardigden, onder wie voorzitters van dit Parlement, er blijk van hebben gegeven tegen deze benoemingen te zijn.
Personen benoemen die nog minder geschikt zijn dan Buttiglione in een zo gevoelig dossier, waarin nu behoorlijk goed werk geleverd wordt, is een stap terug in de tijd en houdt de vooruitgang tegen. 
Gay Mitchell (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag kort twee dingen zeggen over de vogelgriep. Dr. David Nabarro, VN-coördinator voor de bestrijding van griep bij vogels en mensen, heeft er nadrukkelijk op gewezen dat de vogelgriepepidemie wereldwijd krachtiger moet worden aangepakt om een pandemie onder mensen te voorkomen. De Verenigde Staten hebben voor ongeveer 100 miljoen dollar aan vaccins besteld. De Verenigde Naties hebben evenwel slechts een begroting van rond 7 miljoen dollar om uitbraak onder dieren van de vogelgriep tegen te gaan, terwijl de organisatie 175 miljoen dollar nodig heeft om doeltreffend op te treden.
Ten tweede lijkt het onwaarschijnlijk dat er een griepprik beschikbaar zal zijn voor allen die er wellicht ooit één nodig hebben. Het is misschien echter wel mogelijk een H5N1-uitbraak bij de bron onder controle te krijgen als de omringende bevolking onmiddellijk wordt ingeënt. Ik wil vragen of wij in de Europese Unie bereid zijn om de vaccins die wij reeds in ons bezit hebben, te verstrekken aan regio's waar een uitbraak heeft plaatsgevonden, zodat de griep onder controle kan worden gebracht. Wij moeten onze vaccins niet uitsluitend voor onze eigen burgers reserveren. Als er ergens een uitbraak is, moeten we deze bestrijden. Het maakt daarbij niet uit waar het virus wordt gesignaleerd. We moeten te allen tijde proberen te voorkomen dat de griep zich verspreidt. 
Vytautas Landsbergis (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, het vraagstuk van de Europese grens met Rusland is geen marginale kwestie; integendeel, het is absoluut van fundamenteel belang. Estland is volwaardig lid van de EU. Het gaat hier om de buitengrens van de Unie.
Vandaag zijn onze waarden in het geding. De vraag is of de Commissie probeert Rusland te sussen of dat de EU zich betrouwbaar jegens de nieuwe lidstaten toont. Het gevaar dat de EU haar betrouwbaarheid kan verliezen, bleek reëel tijdens de top van Londen, waar het punt van de Russisch-Estische grens, waarover Rusland en de EU afspraken hebben gemaakt, naar de zijlijn werd gemanoeuvreerd. Er werd geopperd dat de beide regeringen het probleem onderling zouden oplossen. De Commissie zou haar handen ervan aftrekken en toekijken. De ene regering bestuurde een groot land en de andere een klein land. De boze regering van het grote land waagde het de Commissie te vragen de kant van Rusland te kiezen en de kleinere nieuwe lidstaten tot de orde te roepen. Zij waren Rusland ongehoorzaam geworden en dat was een slechte zaak. Dit gezichtspunt werd onlangs in Brussel door de Russische ambassadeur, de heer Chizhov, verwoord.
Ons Parlement, dat een onafhankelijker en zelfbewuster orgaan is, moet over deze zaak debatteren en vervolgens een resolutie opstellen. 
Koenraad Dillen (NI ).
   – Voorzitter, geachte collega's, volgens verslagen in de Franse kranten “Libération” en “Le Monde” gaat het van kwaad naar erger met de mensenrechtensituatie in Cuba. Het marxisme wordt barbaarser naarmate de Marxistische tiran die het geïnstalleerd heeft het einde van zijn tijd voelt naderen. Enkele voorbeelden: de journalist Mario Henrique Mayo, die in 2003 tot 20 jaar cel werd veroordeeld, heeft tweemaal zelfmoord geprobeerd te plegen na met een scheermes de woorden onschuldig en vrijheid op zijn eigen lichaam te hebben gekerfd. Op 4 oktober heeft de journalist Victor Arroyo wegens een opiniedelict tot 26 jaar cel veroordeeld, op verzoek van kardinaal Ortega zijn hongerstaking beëindigd na in een delirium te zijn terechtgekomen.
Voor 100 andere politieke gevangenen bestaat er geen enkel uitzicht op vrijlating, integendeel. De gematigde opposant Manual Cuesta Morua werd door verzamelde aanhangers van het regime gemolesteerd en kreeg de goorste racistische verwijten naar het hoofd geslingerd. Ik hoop dat dit Parlement als één man de mensenrechtenschendingen op Cuba zal aanklagen. Het zal een beter signaal zijn dan dat van een Havana's rokende toekomstige Europese commissaris die een rondje Harley Davidson met Fidel Castro gaat rijden zonder zijn mond erover open te doen. 
Bogdan Pęk (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de wereld en Europa zijn in de greep van de hysterie in verband met de vogelgrieppandemie. Tijdens mijn verblijf in Brussel wilde ik de situatie in de potentiële hoofdstad van Europa eens onder de loep nemen. Wat bleek? , het enige probate antivirale middel dat er is, gemaakt door de Zwitserse firma Roche, is in Brussel, de hoofdstad van Europa, nergens in de apotheek te verkrijgen. De winsten die de farmaceutische industrie opstrijkt met deze stemmingmakerij lopen in de miljoenen, wijzelf hebben onze mening klaar over alles wat voor Europa, de wereld en in andere opzichten van belang is, maar tegelijkertijd zijn we niet in staat onze burgers te beschermen, zelfs niet diegenen onder hen die in de hoofdstad wonen.
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens zou de Europese Commissie hier het heft in handen moeten nemen, anders maken we ons volkomen belachelijk of hangt er ons een pandemie boven het hoofd met mogelijk tragische gevolgen. 
Gerard Batten (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in Groot-Brittannië hebben we een heel goede zondagskrant, genaamd De editie van gisteren was bijzonder interessant. Daarin staat vermeld dat de groeiprognoses van de Britse economie voor 2005 en 2006 naar beneden worden bijgesteld.
Uit een enquête van Morgan Stanley blijkt dat de grootste Europese ondernemingen van plan zijn 40 procent van hun investeringen buiten de Europese Unie te verrichten. De reden daarvoor is zonneklaar. De ondernemingszin wordt afgeremd door de almaar groeiende beklemmende regelgeving en bureaucratie van de Europese Unie. Een rapport van Open Europe en Oxford Economic Forecasting laat zien dat het bruto binnenlands product van het Verenigd Koninkrijk met 1,4 procent zou kunnen stijgen als het zonder beperkingen met de rest van de wereld kon handelen, met behoud van een vrijhandelsovereenkomst met de Europese Unie. Met andere woorden, verlaat de Europese Unie, maar handel in vrijheid met Europa en de rest van de wereld. Uiteraard is dit het beleid dat de UK Independence Party voorstaat. Misschien zal het gezond verstand uiteindelijk zegevieren. 
Jim Higgins (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Ierland is het enige land in Europa waar wilde Atlantische zalm met drijfnetten mag worden gevangen. We hebben hier te maken met een schandalige situatie. Tijdens hun tocht naar de rivieren die hun natuurlijke leefgebied vormen, worden de geslachtsrijpe vissen door middel van drijfnetten gevangen. Het betreft hier niet alleen Ierse rivieren, maar ook Britse, Franse, Spaanse en Scandinavische rivieren. Door deze praktijken is de hoeveelheid wilde Atlantische zalm drastisch verminderd.
Het is glashelder dat de soort met uitsterven wordt bedreigd, als er niet daadkrachtig wordt opgetreden. Helaas hebben de Ierse minister van Mariene Hulpbronnen en de Ierse regering besloten alle wetenschappelijke bewijzen te negeren en deze schandalige vangstmethode te blijven gedogen. Er zijn in Ierland slechts 877 vissers die met drijfnetten werken. De Ierse regering moet hun compensatie bieden door hun vergunningen terug te kopen of te beëindigen. Het Directoraat-generaal Visserij van de Commissie moet daar bij Ierland op aandringen. 
Yannick Vaugrenard (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, enige tijd terug dichtte de president van de Franse Republiek Europa verantwoordelijkheden toe die het juridisch gezien niet heeft, aangezien het om ontslagen op Frans grondgebied ging. En wij hebben deze vorm van politiek onverantwoordelijk gedrag krachtig veroordeeld.
Onlangs stelde de directeur-generaal voor economische zaken bij de Commissie, de heer Klaus Regling, dat de Europese Unie zich een loonsverlaging van 3,7 procent ten doel moest stellen om een groei van 1 procent te realiseren. Deze verklaring, die even grotesk is als de eerstgenoemde, moet even krachtig worden veroordeeld.
De Commissie zou er beter aan doen om met vernieuwende voorstellen te komen die de consumptie aanjagen: in plaats daarvan kiest zij ervoor om buiten haar boekje van voorsteller te gaan en in echte provocatie te vervallen. De ethiek van de Europese verantwoordelijkheid vereist van de staatshoofden en regeringsleiders duidelijkheid over wie wat doet, maar stelt daarnaast ook aan de Europese Commissie de eis dat zij serieus te werk gaat – en dat is dan nog het minste. 
György Schöpflin (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op 23 oktober 1956 brak er in Hongarije een revolutie uit. De boodschap van de revolutie aan het nageslacht is drievoudig. De gebeurtenissen van 1956 waren democratisch in hart en nieren. De revolutie streefde naar politieke participatie van de gehele samenleving, naar het waarborgen van de menselijke waardigheid voor iedereen, en zij wilde uitdragen dat repressieve dictatoriale regimes geen kans op overleven hebben. Verder probeerden de revolutionairen de fundamenten te leggen voor een geheel nieuw politiek systeem. Ten slotte had de revolutie ook een boodschap voor Europa. Zij zorgde dat de mogelijkheid om de communistische tirannie te beëindigen op de agenda van Europa kwam te staan. Wij, de Hongaarse delegatie in de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, verklaren de periode tot het eind van het jaar 2006 tot een Hongaars jaar, waarin de vijftigste verjaardag wordt gevierd van de grote Hongaarse revolutie. 
Magda Kósáné Kovács (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, armoede zwijgt. Het zwijgen van de armen kan slechts worden omgezet in een roep om hulp door degenen die de noodzakelijke macht en politieke invloed bezitten. De aanblik van hongerige straatkinderen, van sjofel geklede bejaarden en van daklozen die buiten slapen. Het geluidloze geweeklaag breekt de stilte in de Sint-Michielskerk in Gent, bij de tentoonstelling achter het altaar.
Meer dan 68 miljoen mensen in het Europa van de 25 leven onder de armoedegrens. Toch is de armoede in de verschillende lidstaten niet vergelijkbaar. Er gaapt een diepe kloof tussen de oude en de nieuwe lidstaten. Gezien de verdere uitbreiding van de EU is dit een bijzonder goede tijd om tijdens de informele Europese Raad ook te spreken over het Europees sociaal model. Ik ben het ermee eens dat men armoede het krachtigst bestrijdt door voor meer en betere banen te zorgen. In een wereld waarin de volwassenen werken zullen hun kinderen niet de vloek van de armoede erven. Zij zouden kansen erven en de ouderen zouden kunnen leven in veiligheid. Echter, zonder gemeenschappelijke uitgaven kan dit doel niet worden bereikt. Wij, de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement, hopen dat tijdens de top van deze week de stem van de armen zal worden gehoord en zal worden versterkt. 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, een groot Europees journalist schreef enkele dagen geleden dat wij de deur openen voor barbarendom. En ongetwijfeld heeft hij gelijk. Hij beschrijft wat er in Turkije gebeurt. Hij beschrijft het geweld tegen intellectuelen, journalisten, enzovoort.
Gisteren nog heeft Turkije het Griekse Parlementslid, de heer Varvitsiotis, die met de EVP op bezoek was, verboden om het land binnen te gaan. Turkije heeft hem drie uur lang gegijzeld gehouden en geweigerd het paspoort te erkennen dat u ons gegeven hebt.
Vandaag wil ik echter spreken over ander geweld, over het geweld tegen de aartsbisschop van Ohrid, tegen de aartsbisschop van de FYROM. Hij is in de gevangenis gestopt. Men heeft hem zijn priestergewaad en zijn bijbel afgenomen en hem verboden om ter communie te gaan. Zo barbaars was men zelfs in de donkerste dagen van de middeleeuwen niet.
Ik vraag derhalve het Europees Parlement om een delegatie te sturen en te onderzoeken onder welke omstandigheden de aartsbisschop gevangen wordt gehouden. De FYROM – of hoe ze zich ook willen noemen – kan niet om lidmaatschap van onze Europese familie vragen als het tegelijkertijd een aartsbisschop gevangen houdt. Zoiets hebben wij nog nooit meegemaakt. Daarom geloof ik dat wij, als wij echt over rechtvaardigheid en mensenrechten willen spreken en willen aantonen dat wij de mensenrechten eerbiedigen, een delegatie moeten sturen die het barbaarse gedrag van dit land dat “niet ver van Brussel ligt” ter plekke gaat onderzoeken. 
Erna Hennicot-Schoepges (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Luxemburg, een van de landen die de Europese Unie hebben opgericht, heeft voor zijn moedertaal, het Luxemburgs, nooit de status van officiële taal van de Unie geëist. Met de meest recente uitbreiding is het aantal officiële talen toegenomen. Onlangs heeft de Raad van ministers het Iers de status van officiële taal toegekend, waarmee het aantal officiële en werktalen in totaal op 21 is gekomen.
In zijn conclusies van juni 2005 spreekt de Raad zich onder andere ook uit over de talen – ik citeer – waarvan het statuut door de grondwet van een lidstaat op zijn gehele grondgebied of een deel daarvan is erkend of waarvan het gebruik als nationale taal bij wet is toegestaan. Aangezien het Luxemburgs sinds 1984 onze nationale taal is, zijn de conclusies van de Raad volgens mij ook op deze taal van toepassing. Deze erkenning van het Luxemburgs verdient het overigens om met zoveel woorden te worden genoemd, omdat veel mensen, Mijnheer de Voorzitter, niet weten dat wij onze eigen taal hebben, die ons op een keiharde repressie tijdens de nazi-bezetting is komen te staan in onze strijd voor het behoud ervan. Ik zal de Juridische dienst van het Parlement verzoeken om na te gaan hoe deze verkapte erkenning bekend en zichtbaar gemaakt kan worden in de communautaire teksten. 
Bogusław Rogalski (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, Litouwen is sinds 2004 lid van de Europese Unie. Dat houdt in dat dit land zich moet houden aan de bindende regels die voortvloeien uit het Gemeenschapsrecht. Dit is helaas echter niet het geval. Een van grondrechten is het recht op eigendom en het recht om dat te erven, met name daar waar het gaat om land. De houding van een staat in dezen is een graadmeter voor het democratisch gehalte van een land.
Na 1939 is het privé-bezit in Litouwen, met name grond, conform de geldende Sovjetwetgeving in beslag genomen. Na de onafhankelijkheid heeft het Litouwse Grondwettelijke Hof gevorderd dat elk stuk onbebouwde grond in natura teruggeven moet worden aan de rechtmatige eigenaar of diens nakomelingen. Jammer genoeg laten noch de uitvoerende macht noch de lokale overheden in Litouwen zich iets gelegen liggen aan het onvervreemdbare eigendomsrecht. In weerwil van een aantal gerechtelijke besluiten, zijn de gronden die jaren geleden in beslag genomen zijn, nog niet teruggeven. Het betreft hier met name in Litouwen woonachtig zijnde Polen die een grote nationale minderheid vormen. Vandaar dat de Litouwse autoriteiten niet alleen het eigendomsrecht schenden, maar tevens nationale minderheden discrimineren – in dit geval de Poolse minderheid. Het wordt tijd dat de hiervoor bevoegde commissies in het Europees Parlement zich over deze zaak buigen. 
Claude Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden weten ongetwijfeld dat onlangs negen blinde passagiers een vliegtuig van Ryanair moesten verlaten, omdat de gezagsvoerder zei dat het maximum aantal gehandicapten per vlucht was vastgesteld op vier. Dat baart ons allen grote zorgen. Elke grote luchtvaartmaatschappij in de Europese Unie heeft weer een totaal ander beleid. Voor gehandicapte reizigers is dat onverteerbaar.
In mijn kiesdistrict hebben actievoerders eveneens gesproken over de toegang tot goederen en diensten en bijvoorbeeld over het feit dat in elke lidstaat, ook in West-Europa, de eigenaars van geleidehonden volstrekt verschillend worden behandeld. Hoewel dit Parlement veel goed werk heeft verricht, dienen we te beseffen dat deze problemen onder de oppervlakte borrelen. Uit recente verhalen in de pers blijkt dat vele duizenden mensen die bij NGO’s betrokken zijn, graag zouden willen dat wij op dit punt beter presteren.
Ten slotte moeten we er dichter bij huis voor zorgen dat onze nieuwe Parlementsgebouwen voor iedereen toegankelijk worden. Wat dit betreft is er reeds veel goed werk verzet, maar toch moeten we dit weer eens met nadruk noemen. Als we het niet goed doen, zal ons dat blijven achtervolgen. Ik hoop dat het eindresultaat naar volle tevredenheid zal zijn. 
James Nicholson (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de problemen van de Britse destructiebedrijven onder de aandacht van het Parlement brengen. Ik doel op problemen die het gevolg zijn van Europese wetgeving waarin normen worden gegeven voor verbrandingsinstallaties in het Verenigd Koninkrijk. Het gaat hier om de richtlijn afvalverbranding, die aan het eind van dit jaar in werking moet treden.
Ik was stomverbaasd toen ik afgelopen week hoorde dat slechts drie van de 25 lidstaten de richtlijn volgens het oorspronkelijke plan gaan uitvoeren. De talg die in deze drie lidstaten als afval wordt beschouwd, zal in de overige lidstaten niet als zodanig worden aangemerkt.
Ik vind dat een slechte zaak. Het is volledig in strijd met de Lissabon-agenda. Dit is een van de dingen die we niet goed doen in Europa. Als wij een richtlijn opstellen en daarin een specifieke stof vermelden, moet die richtlijn in alle lidstaten gelijktijdig en op dezelfde wijze worden ingevoerd. Het mag niet zo zijn dat de richtlijn in de diverse lidstaten verschillend wordt uitgelegd.
We kunnen niet volstaan met het vingertje naar de nationale regeringen te wijzen. In eerste instantie ligt de schuld bij onszelf. Wij moeten voorkomen dat dit soort zaken gebeurt. 
Urszula Krupa (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie heeft een verslag gepubliceerd waaruit blijkt hoe groot de psychische problemen zijn waaraan 27 procent van de Europese burgers lijdt. De hiermee gepaard gaande productiviteitsdaling en de hogere uitgaven voor de gezondheidszorg worden geschat op 4 procent van het BBP.
Als arts kun je pas van genezing spreken als de oorzaken van een ziekte worden weggenomen en als er een doeltreffende behandeling is. Neurosen en depressies worden veroorzaakt door een nietsontziend winstbejag enerzijds en het heersende liberalisme dat alles kapot maakt en dat een vrije markt predikt die alleen vrij is voor monopolies, waardoor miljoenen mensen zonder baan, middelen van bestaan of opleiding zitten, anderzijds. De hoofdoorzaak van deze affectieve stoornissen is echter gelegen in een goddeloos leven zonder principes. Zo kun je je niet verder ontplooien en wordt het leven van de zestigduizend mensen per jaar die zelfmoord plegen en het leger verslaafden dat een langzame dood sterft, tot een hel gemaakt.
Daarom heeft het geen zin om miljarden euro’s in preventieprogramma’s te stoppen, als deze niet de echte menselijke waardigheid, het recht op sociale en medische omkadering en het opgroeien in een gezond, hecht gezin dat de morele waarden hoog in het vaandel heeft, vooropstellen. 
Sarah Ludford (ALDE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, u hebt ons erop gewezen dat het vandaag de dag van de Verenigde Naties is en dat de naleving van de mensenrechten een topprioriteit vormt. Kort geleden heeft de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Charles Clarke, die nu voorzitter van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken is, gezegd dat er niet kan worden onderhandeld over de stichting van een nieuw kalifaat, de invoering van de shariawetgeving of de afschaffing van de gelijkheid tussen de seksen en van de vrije meningsuiting. Hij zei dat deze waarden voor onze beschaving fundamenteel zijn en dat daarover eenvoudigweg geen onderhandeling mogelijk is. De vraag is derhalve waarom de Britten en Amerikanen ertoe hebben opgeroepen een Irakese grondwet goed te keuren waarin shariawetgeving is opgenomen en waarin veel vrouwen ernstig in hun vrijheden worden beperkt.
Wij zijn blij dat meer dan zeventig vrouwen in het Afghaanse parlement zijn gekozen. Desondanks is de uitgever van een tijdschrift dat opkomt voor vrouwenrechten, opgepakt en gevangengezet wegens de publicatie van anti-islamitische artikelen (de persoon in kwestie is overigens een man). In zowel Irak als Afghanistan worden vrouwen getreiterd, aangevallen, met de dood bedreigd en vermoord omdat zij vrouw zijn. Daarom hoop ik dat dit Parlement de Britse regering en andere regeringen zal houden aan hun beloften over seksegelijkheid, vrije meningsuiting en het niet invoeren van de shariawetgeving in deze beide landen. 
Marc Tarabella (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een paar weken terug werden negen blinde passagiers die in Londen hadden plaatsgenomen in een vliegtuig van Ryanair met als bestemming Italië, verzocht om een latere vlucht te nemen, omdat er al vier gehandicapten met deze vlucht zouden meegaan. Ook al verschuilt de maatschappij zich achter het argument dat de veiligheid in het geding is bij een evacuatie in een noodgeval, het bagatelliseren van dit soort discriminerende praktijken is onaanvaardbaar.
Onder de waarden die ten grondslag liggen aan de Europese Unie is er één waar wij bijzonder trots op moeten zijn: de solidariteit met de zwaksten. Er wordt steeds meer aandacht geschonken aan gehandicapten en minder validen, aan de toegankelijkheid van openbare gebouwen en diensten voor deze mensen. Het is dan ook schokkend dat een Europese luchtvaartmaatschappij zich achter het argument van veiligheid verschuilt om blinde passagiers te discrimineren.
De waarheid is dat er door het compleet doorgeschoten principe geen extra aandacht meer kan worden besteed aan hulpbehoevende passagiers: hier is geen personeel voor. Winst is het enige oogmerk, ten koste van elk menselijk gevoel. Dit druist in tegen de humanistische waarden waar Europa trots op mag zijn. Ik wilde dit even publiekelijk aan de kaak stellen hier. 
Leopold Józef Rutowicz (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, de laatste jaren is het probleem van het onschadelijk maken van pesticiden in Europa en de rest van de wereld steeds meer naar de achtergrond geschoven. De internationale organisaties die zich hiermee bezighouden luiden de noodklok, aangezien de milieutijdbommen die zijn ontstaan als gevolg van een niet adequate opslag van chemische stoffen een steeds grotere bedreiging voor ons vormen.
Volgens ramingen zou er in de acht Midden-Europese landen die in 2004 zijn toegetreden tot de Unie, slechts iets meer dan 25 duizend ton pesticiden opgeslagen liggen. In de landen van de voormalige Sovjet-Unie, met andere woorden onze onmiddellijke en verre ooster- en zuiderburen, zouden er wel eens meer dan tweehonderd duizend ton verouderde chemische stoffen kunnen rondslingeren die door wind en neerslag verspreid worden. De hele planeet wordt hierdoor bedreigd.
Ik pleit dan ook voor meer aandacht voor dit probleem dat tot nu toe een beetje in de vergeethoek heeft gezeten. Er zou zo snel mogelijk een concreet actieprogramma moeten worden voorgelegd om alle opslagplaatsen van verouderde pesticiden en andere gevaarlijke chemische stoffen te inventariseren, identificeren en vernietigen. 
Zita Pleštinská (PPE-DE ).
   – Ik wil nog even kort terugkomen op Kroatië, dat op 4 oktober eindelijk groen licht heeft gekregen in de vorm van het besluit om toetredingsonderhandelingen te starten. Met dit besluit heeft de Europese Unie het strategisch belang en de positieve invloed van Kroatië op de democratisering van de hele Balkan onderkend. Overeenstemming op dit punt is ook bereikt door vertegenwoordigers van vijftien Midden- en Centraal-Europese landen op de twaalfde jaarlijkse top van Midden- en Centraal-Europese staatshoofden die op 14 en 15 oktober is gehouden in Zagreb. De presidenten hebben hun steun aan Kroatië uitgesproken en waren het erover eens dat de uitbreiding van de Europese Unie niet moet worden gestopt.
Slowakije zal Kroatië zeer actief steun geven teneinde het land te helpen om op hetzelfde niveau te komen als Roemenië en Bulgarije, die al een aantal jaren toetredingsonderhandelingen voeren. Slowakije zal de ervaringen die het heeft opgedaan in het voortraject van de toetredingsonderhandelingen, waarin het erin slaagde de achterstand ten opzichte van de andere toetredende landen weg te werken en een uitstekend resultaat te behalen, met Kroatië delen. Alleen door het streven naar vrede op de Balkan actief ter hand te nemen kan Europa stabiliteit en veiligheid bereiken. Veiligheid op de Balkan betekent veiligheid in Europa. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik zou om maatregelen willen vragen naar aanleiding van de onrechtvaardige hetze van de Deense media tegen Poolse exporteurs van landbouwproducten in Denemarken.
Het gaat om openlijk geuite, ongefundeerde beschuldigingen over rotte frambozen die zogenaamd besmet zouden zijn met een zeldzaam virus dat voedselvergiftiging zou veroorzaken. De Deense media, die het recht in eigen hand hebben genomen, beweren dat vijf mensen zijn overleden en dat bijna duizend mensen een voedselvergiftiging hebben opgelopen na het nuttigen van een frambozendessert. Dat deze beschuldigingen volledig uit de lucht gegrepen zijn, bewijst onder meer het feit dat dezelfde frambozen, van dezelfde bedrijven, ook uitgevoerd zijn naar België, Tsjechië, Frankrijk, Duitsland, Zweden, Rusland en de Verenigde Staten zonder dat er daar iemand ziek geworden is. Sterker nog, uitgebreide controles in de gewraakte bedrijven hebben aan het licht gebracht dat de productie van frambozen daar perfect volgens de regels gebeurt.
De Poolse autoriteiten hebben de Denen voorgesteld om als de frambozen echt giftig zouden blijken te zijn, de handel tijdelijk stil te leggen, maar de Deense autoriteiten zijn hier niet op in gegaan. Het stilzwijgen van de Deense autoriteiten, die tot dusver absoluut niets hebben gedaan om deze lasterlijke aantijgingen publiekelijk te weerleggen, is eveneens onbegrijpelijk. 
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, in de loop van de geschiedenis van de twintigste eeuw heeft Hongarije in twee gevallen geschiedenis geschreven en speelde het land twee keer een rol in de wereldgeschiedenis. De eerste keer was in 1956, de tweede keer in 1989-1990, toen wij tijdens de Duitse vluchtelingen lieten gaan. Op de revolutie van 1956 volgden in 1968 in Tsjecho-Slowakije de Praagse lente en in Polen de beweging van Solidariteit. 1956 was het jaar van de Hongaarse opstand tegen de Sovjetbezetting. Het was een strijd voor vrijheid en nationale onafhankelijkheid, en tegelijkertijd een strijd tegen de communistische dictatuur. Zonder de revolutie van 1956 was het tijdens de revolutie van 1989 nooit tot onderhandelingen gekomen die leidden tot een vreedzame machtswisseling in Hongarije, en zou Hongarije nu geen lid zijn van de Europese Unie. Om Albert Camus te citeren: “Het onderworpen en geketende Hongarije heeft de afgelopen twintig jaar meer gedaan voor vrijheid en gerechtigheid dat enig ander volk ter wereld.” 
Marios Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week hebben formaties van Turkse gevechtsvliegtuigen herhaaldelijk en op provocerende wijze het Cypriotische luchtruim geschonden. Tegelijkertijd blijft het Turkse leger, dat het noorden van Cyprus bezet, zijn invloed op het eiland versterken door zijn troepen uit te breiden en zijn manschappen te voorzien van geavanceerdere zware wapens van Amerikaanse makelij.
Deze pertinent onwettige acties baren de burgerbevolking grote zorgen. Er dreigt een gevaarlijke confrontatie met de defensiemacht van Cyprus en de inspanningen om blijvende vrede in de regio te bewerkstelligen, worden ernstig ondermijnd.
Zal de Voorzitter van dit Parlement vastberadenheid tonen en een krachtige boodschap aan de regering in Ankara zenden? Zal hij haar in niet mis te verstane bewoordingen opdragen niet langer de integriteit van een EU-lidstaat te schenden en een poging te doen zich eindelijk als een beschaafde natie te gedragen? Of moeten we allemaal maar berustend geloven wat veel gewone mensen in de straat denken, namelijk dat de EU niets anders is dan een groot bedrijf, dat geld genereert voor de grote lidstaten en helemaal geen oog heeft voor de veiligheid en het welzijn van de kleinere landen? 
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, in de vorige plenaire vergadering heeft ons Parlement zich solidair verklaard met de slachtoffers van de verschrikkelijke aardbeving die Pakistan heeft getroffen en met de slachtoffers van de overstromingen in Midden-Amerika. Dit weekeinde heeft de orkaan Wilma, de meest verwoestende orkaan die Mexico ooit gezien heeft, dat land geteisterd en een spoor van chaos, vernieling en dood achtergelaten.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gesproken met de voorzitter van onze delegatie in de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Mexico, collega Erika Mann, en hoewel zij op dit punt officieel als woordvoerster zal optreden, zijn we overeengekomen dat het goed zou zijn dat u, namens onze Kamer, zich tot de Mexicaanse autoriteiten richt om uiting te geven aan onze solidariteit in deze moeilijke tijd en dat u ook aan de Europese Commissie vraagt te overwegen – gezien het feit dat Mexico een positieve en actieve partner van de Europese Unie is – om een bijdrage te leveren aan de humanitaire hulp en met name aan wederopbouw – en herstelwerkzaamheden die nodig zijn om de gevolgen van de overstromingen in dit land te verzachten. 
Árpád Duka-Zólyomi (PPE-DE ).
   – Mijn presentatie is gewijd aan de activiteiten en het personeelsbeleid van het informatiebureau van het Europees Parlement in Bratislava, Slowakije.
In april 2004 kondigde het directoraat-generaal Personeel en administratie open sollicitatieprocedures aan voor twee functies, een in categorie A9 en de andere in categorie A12. Ongelooflijk maar waar, maar deze twee vacatures werden tijdens de procedure teruggebracht tot één, en de enige vacature die uiteindelijk werd vervuld was die van categorie A9, die voor directeur van het informatiebureau. Ondertussen had de kandidaat voor de functie in categorie A12 succes. Zowel de selectiemethode als de onverantwoorde manier waarop het directoraat-generaal Personeel en administratie het resultaat bekend maakte, verdient de nodige kritiek. Onze kandidaat werd pas na vier maanden geïnformeerd over het resultaat.
Het tweede probleem is het volgende: momenteel heeft het informatiebureau maar drie permanente stafleden en een tijdelijk staflid. Waarom kan het informatiebureau in Slowakije niet op dezelfde manier worden bemand als dat van andere lidstaten? Wij dringen erop aan dat in Slowakije de voorwaarden worden geschapen om onze burgers beter te kunnen informeren over de activiteiten van het Europees Parlement. 
Roger Helmer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vraag mij af of dit wellicht het juiste moment is om de heer Lech Kaczyński, de Poolse Partij voor Recht en Gerechtigheid en het Poolse volk te feliciteren met de verkiezing van president Kaczyński in Polen afgelopen zondag.
Ik maak ook van de gelegenheid gebruik om mijn felicitaties aan te bieden aan onze collega in dit Parlement, de heer Michal Tomasz Kamiński, die mijns inziens een belangrijke rol heeft gespeeld in de succesvolle verkiezingscampagnes voor het parlement en voor het presidentschap in Polen.
Ik wil u dringend verzoeken onze felicitaties aan president Kaczyński over te brengen. 
De Voorzitter.
   Het vragenuur is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6–0267/2005) van Doris Pack, namens de Commissie cultuur en onderwijs, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een integraal actieprogramma op het gebied van levenslang leren (COM(2004)0474 C6-0095/2004 2004/0153(COD)). 
Ján Figel’,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Pack, de Commissie cultuur en onderwijs en allen die een bijdrage aan dit uitstekende verslag hebben geleverd, hartelijk bedanken. In het bijzonder betuig ik mijn dank aan mevrouw Pack voor haar betrokkenheid en expertise die in het verslag zijn terug te vinden.
In het huidige politieke klimaat moet ons beleid meer dan ooit direct inspelen op de werkelijke behoeften van de burgers. Onderwijs en opleiding zijn terreinen waarop miljoenen burgers de voordelen van de Europese integratie aan den lijve ondervinden. Daarom ben ik ook erg ingenomen met het verslag van de heer Böge namens de tijdelijke Commissie financiële vooruitzichten. Het vormt een belangrijke steunverklaring in een moeilijke financiële situatie. Mijn dank gaat eveneens uit naar de rapporteurs van de andere parlementaire commissies die adviezen over dit Commissievoorstel hebben uitgebracht.
Ik wil nu kort ingaan op de amendementen die in dit verslag worden voorgesteld. Ik ben blij dat de Commissie 39 van de 79 door het Parlement ingediende amendementen woordelijk of qua inhoud kan aanvaarden. Het betreft veranderingen die de tekst verbeteren. Dit is gebeurd door nieuwe elementen en prioriteiten te introduceren of door bestaande elementen en prioriteiten te verhelderen.
Helaas kan de Commissie zestien amendementen niet aanvaarden, omdat deze buiten de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen of onverenigbaar zijn met de structuur van het programma. Vier van deze amendementen houden verband met de resolutie van het Parlement.
Dan resteren er nog twintig amendementen waarin enkele belangrijke kwesties aan de orde komen. Ik wil daarover graag een paar opmerkingen maken. Wat betreft de amendementen die afwijken van het Financieel Reglement of de uitvoeringsbepalingen daarvan, geldt dat vier amendementen op de bijlage van het besluit – de amendementen 67, 68, 69 en 71 – niet stroken met de bestaande uitvoeringsregels voor de begroting van de Europese Unie. Deze amendementen zorgen voor de vereenvoudiging die de Commissie in haar toelichting op het programmavoorstel noodzakelijk acht. Een voorbeeld van deze vereenvoudiging is een ruimere toepassing van vaste bedragen of subsidies, waardoor aanvragers van kleinere subsidies aan minder administratieve eisen hoeven te voldoen. Inhoudelijk hebben we dus geen bezwaar tegen deze amendementen. Om het beoogde effect te bereiken, moeten volgens de Commissie echter in eerste instantie het Financieel Reglement zelf en de uitvoeringsbepalingen ervan worden herzien. Wanneer het communautaire financiële kader voor de sectorale programma’s wordt gewijzigd, wordt het veel moeilijker te lezen en te begrijpen. Daarom vindt de Commissie het te vroeg om zulke bepalingen in het besluit over levenslang leren op te nemen.
Wat betreft de genoemde instellingen: van sommige instellingen zullen de exploitatiekosten mede uit het nieuwe programma worden gefinancierd. Het gaat hier om instellingen die Europees onderwijs en Europese opleidingen van hoge kwaliteit verzorgen en die belangrijke partners van de Europese Unie zijn. Bij de selectie zal vooral gelet worden op kwaliteit. Daarom moeten de selectiecriteria reeds in de uitnodigingen tot het indienen van voorstellen worden vermeld, zodat iedere aanvrager kan bepalen of hij daaraan voldoet.
Bij wijze van uitzondering heeft de Commissie vier instellingen genoemd die volgens haar zonder inschrijving voor exploitatiesubsidie in aanmerking dienen te komen. Deze vier instellingen betrekken de regeringen van de lidstaten in bestuur en financiering. De betrokkenheid van regeringen waarborgt dat de aangewezen instellingen hoge kwaliteit leveren en er hard aan werken om de gestelde doelen te bereiken. Zij leggen een vastberaden houding aan de dag en zullen zich verder ontwikkelen.
Kijkend naar de zes instellingen die het Parlement voordraagt, stelt de Commissie vast dat het Europees Agentschap voor de ontwikkeling van het bijzonder onderwijs, waarvoor intergouvernementele financierings- en bestuursregelingen gelden, past binnen de logica van ons oorspronkelijke voorstel. Daarom kunnen we het amendement op dit punt aanvaarden.
Nog een korte opmerking over de begrotingsamendementen: een bepaalde groep amendementen heeft betrekking op de begroting van het programma. Zoals gezegd ben ik erg blij met het voorstel van de rapporteur om de begroting tot 14 600 miljoen euro te verhogen en ik kan haar achterliggende motieven volledig onderschrijven. Zolang er echter geen overeenkomst over de financiële vooruitzichten op tafel ligt, kan de Commissie haar oorspronkelijke voorstel niet wijzigen en dus moet ik mijn oordeel over de tien amendementen in kwestie opschorten.
Tot slot moet het besluit zo spoedig mogelijk in 2006 worden genomen en goedgekeurd, als we willen dat het programma op tijd van start gaat. Ik weet dat dit krap is en alles hangt sterk af van de vraag wanneer er een overeenkomst over de financiële vooruitzichten zal worden gesloten. Niettemin kan ik u ervan verzekeren dat de Commissie al het mogelijke zal doen om het Parlement en de Raad te helpen snel tot overeenstemming te komen. 

Doris Pack (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik ben blij met het programma in zijn huidige vorm. Alle ervaringen die we in de afgelopen tien jaar met het programma Socrates hebben opgedaan, zijn er namelijk in verwerkt. Men heeft geprobeerd niet in de oude fouten te vervallen, maar nieuwe wegen in te slaan. Het Parlement heeft echter nog meer nieuwe mogelijkheden opgenomen. Er zijn immers vele wegen die naar Rome leiden, zoals het spreekwoord zegt. We zouden elk van die mogelijkheden op zijn minst een keer goed moeten bekijken.
Volledigheidshalve noem ik de subprogramma’s in kwestie. Het gaat om het integrale programma voor onderwijs en beroepsopleiding. Het is goed dat het beroepsonderwijs er nu ook in opgenomen is. Het is een programma dat alle mensen in staat stelt om als het ware van de wieg tot het graf onderwijs te volgen.
Het eerste programma dat voor iedereen openstaat, is het Comenius-programma. Het is gericht op degenen die hoe dan ook naar school moeten, die dus leerplichtig zijn. Het biedt hun de kans om al op jeugdige leeftijd te ervaren wat culturele verschillen betekenen of wat het betekent wanneer verschillende landen gemeenschappelijk een bepaald onderwerp aanpakken.
Dit programma wordt gevolgd door het Erasmus-programma, dat deze leerlingen de mogelijkheid biedt om, wanneer ze gaan studeren, een deel van hun studie in een ander Europees land te volgen en de daar verworven kennis en ervaring mee naar huis te nemen. Parallel daaraan is er een programma dat Leonardo da Vinci heet en dat leerlingen in het beroepsonderwijs in staat stelt een deel van hun opleiding in de vorm van een stage in een ander Europees land te volgen.
Het vierde programma is Grundtvig, dat betrekking heeft op het volwassenenonderwijs, en het vijfde is het programma Jean Monnet met zijn steunmaatregelen. Daarbij gaat het om de gerenommeerde, door u genoemde instellingen, waaraan wij nog twee andere willen toevoegen. Ik hoop dat het Parlement daarmee instemt. We willen echter ook de Jean Monnet-leerstoelen blijven steunen evenals al het andere dat u al in uw programma hebt opgenomen.
Bovendien zijn er de transversale programma’s, bedoeld ter ondersteuning van activiteiten die de genoemde sectorale programma’s gemeenschappelijk hebben, zoals het ontwikkelen van leermiddelen voor taalverwerving, e-learning en de verspreiding van goede praktijken in onderwijs en beroepsopleidingen op nationaal, regionaal en lokaal niveau. Wij hebben in uw voorstellen verdere verbeteringen aangebracht. Wij hechten er met name aan dat de Comenius-partnerschappen niet slechts een op de twintig, maar tenminste een op de vijftien leerlingen de mogelijkheid bieden een schooljaar in het buitenland door te brengen. Daardoor krijgen in totaal zes miljoen leerlingen uit de onderbouw van het voortgezet onderwijs de kans als gastleerling een schooljaar in een andere EU-lidstaat door te brengen.
Daarnaast heb ik er met de andere leden van de Commissie cultuur en onderwijs voor gezorgd dat het Europees bewustzijn van leraren in het nieuwe programma Comenius-regio kan worden vergroot. We hebben ook voorgesteld de subsidie voor mobiliteit in het kader van het Erasmus-programma te verhogen. Deze subsidie is sinds 1993 niet meer veranderd. Een bedrag van 150 euro per maand is niet voldoende om naar het buitenland te reizen en daar te wonen en te studeren. Men is dan hoe dan ook aangewezen op aanvullende ondersteuning van ouders, grootouders of andere familieleden. We moeten echter alle studenten in staat stellen aan een dergelijke uitwisseling deel te nemen. Daarom stellen wij voor de maandelijkse subsidie nog wat verder te verhogen dan door de Commissie wordt voorgesteld.
Evenals de Commissie is ook mij er veel aan gelegen dat de bureaucratische eisen tot redelijke proporties worden teruggebracht. Administratieve en boekhoudkundige eisen voor de toekenning en uitkering van subsidies moeten in redelijke verhouding staan tot de hoogte van de subsidie.
Ik wil nog kort op de financiën ingaan. Bij alle financiële middelen waarover wij vandaag praten, gaat het slechts om indicatieve bedragen. Niemand weet hoeveel geld ons vanaf 2007 ter beschikking staat. Daarom zijn alle genoemde cijfers slechts indicatief: die van de Commissie, die van de commissie-Böge en die van de Commissie cultuur en onderwijs. We moeten afwachten wat het volgende Raadsvoorzitterschap voor ons in petto heeft. Daarom permitteert de Commissie cultuur en onderwijs het zich, verder te gaan dan de bedragen die de Commissie heeft voorgesteld en ook iets verder te gaan dan de bedragen die de commissie-Böge ons heeft toegekend. We moeten de richting aangeven! Onderwijs en opvoeding vormen een zeer belangrijk en noodzakelijk bestanddeel van het Lissabon-proces. Daarvoor hebben we meer geld nodig dan de bedragen die de nationale regeringen van de Europese Unie beschikbaar willen stellen. Hartelijk dank, commissaris, voor het werk dat uw medewerkers hebben verricht.
Proinsias De Rossa (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil het verslag graag bespreken vanuit het gezichtspunt van de Commissie buitenlandse zaken, in naam waarvan ik een advies heb uitgebracht. Ik heb betoogd dat de diverse programma’s geleidelijk moeten worden opengesteld voor alle landen waarop ons nabuurschapsbeleid van toepassing is. Er is voorgesteld om deze programma’s voor een aantal van de bedoelde landen open te stellen. De programma’s hebben echter in zeer sterke mate bijgedragen tot een versterking van de contacten tussen mensen onderling en daarom moeten we gezamenlijk besluiten dat deze programma’s voor meer landen dienen te worden opengesteld, voorzover dat op doeltreffende wijze kan plaatsvinden.
Ik wil mij er sterk voor maken dat het Erasmus Mundus-programma na 2009 onder deze noemer zal worden voortgezet, samen met het interuniversitaire programma dat vorig jaar is opgezet en tot doel heeft de democratie en het begrip tussen onze diverse landen verder te ontwikkelen. Een van de duidelijke tekortkomingen van de huidige voorstellen was naar mijn mening dat vrijwel iedere verwijzing naar de vorming van een democratisch burgerschap ontbrak. Het burgerschap werd wel genoemd, maar ik had de indruk dat het democratische aspect onderbelicht bleef. Omdat de Commissie en de Raad reeds hadden geaccepteerd dat deze aandacht voor democratie noodzakelijk was en in Venetië al het interuniversitaire programma hadden opgezet, zou daaraan steun moeten worden gegeven. Ik vind het teleurstellend dat twee directoraten-generaal van de Commissie een geschil lijken te hebben over de vraag wie dit programma in de toekomst moet financieren. Ik hoop dat dit probleem spoedig kan worden opgelost, aangezien het een urgente kwestie betreft. 
Helga Trüpel (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ook het advies van de Begrotingscommissie juicht het door de Commissie voorgestelde programma met betrekking tot levenslang leren toe. Het omvat de vier omvangrijke programma’s Erasmus, Comenius, Leonardo en Grundtvig. Ons advies is gebaseerd op de principiële overtuiging dat deze programma’s van niet te onderschatten belang zijn voor structurele veranderingen in Europa en een wezenlijk bestanddeel vormen van de vernieuwing van Europa. In het advies juichen we het toe dat het voorstel een vereenvoudiging van de administratieve en financiële procedures beoogt, maar we bekritiseren het feit dat de procedures nog steeds te omslachtig en te traag zijn.
We wijzen erop dat de begrotingscijfers voorlopig zijn. Aan de andere kant is ook de Begrotingscommissie van mening dat de bedragen die de Commissie voor dit zo belangrijke aandachtsgebied heeft voorgesteld, uiterst bescheiden zijn. Het formele commentaar op het Commissievoorstel is daarom slechts één aspect. Bij de stemming gaat het om de politieke boodschap dat men verder moet gaan, als men de belangrijke Europese doelstellingen met betrekking tot het onderwijsbeleid wil realiseren. 
Françoise Castex (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, waarvan ik rapporteur voor advies ben, staat positief tegenover het initiatief van de Commissie voor de programma’s Erasmus en Leonardo, en met name tegenover het opnemen van hogere beroepsopleidingen in het Erasmus-programma. Deze samensmelting geeft duidelijk aan dat wij studenten niet willen onderscheiden naar studiegebied, of dit nu academisch en algemeen is of een beroepsopleiding.
Ik feliciteer de rapporteur, Doris Pack, met de kwaliteit van haar verslag en bedank haar ervoor dat zij rekening heeft gehouden met de hoofdlijnen van de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, met name voor wat betreft levenslang leren en permanente educatie, die als een van de sleutels tot groei en als waarborg voor de kwaliteit van banen worden beschouwd. Levenslang leren zou een recht moeten zijn en onder de bijzondere verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven moeten vallen, hetgeen op communautair niveau als een sociaal grondrecht erkend zou moeten worden.
Dankzij deze programma’s komt stukje bij beetje een Europese onderwijs- en opleidingsruimte tot stand, een ruimte waar wij dringend behoefte aan hebben ter ondersteuning van de arbeidsmarkt. Het is nodig dat diploma’s verder worden geharmoniseerd, dat er waarborgen zijn dat de capaciteiten en vakkundigheid van de Europese werknemers in de gehele Unie worden erkend en daarmee naar behoren worden gehonoreerd. Dat lijkt ons een efficiënte garantie tegen sociale dumping. 
Magda Kósáné Kovács (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken wil de rapporteur graag complimenteren. Zij is al jaren betrokken bij het Parlementaire werk over dit onderwerp.
Onze commissie is van mening dat het recht op onderwijs een van de belangrijkste grondrechten is. Dit recht mag niemand worden ontzegd door toedoen van financiële status, armoede of discriminatie. Tevens moeten wij gelijke behandeling blijven eisen. Gelijke behandeling voor verschillende generaties, voor degenen die niet jong meer zijn, voor vrouwen en met name voor alleenstaande moeders. Wat dit betreft, verwachten wij uiteraard ook een begripvolle houding van werkgevers, die levenslang leren dienen te behandelen als een strategisch belang. Wij verwachten dat er een eind komt aan etnische discriminatie en dat gehandicapten zonder belemmeringen zullen kunnen gaan deelnemen aan het onderwijsproces. In onze ogen is dit een communautair actieprogramma dat de EU nader tot haar burgers brengt en de burgers op hun beurt nader tot elkaar. Daarom zijn wij enthousiast over dit programma. 
Erna Hennicot-Schoepges,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats mevrouw Pack feliciteren met haar uitstekende verslag, maar ook met haar persoonlijke inzet voor de mobiliteit van Europese jongeren. Het Erasmus-programma heeft veel te danken aan haar vasthoudendheid, en haar verzoek om een verhoging van de begrotingsbijdrage past precies binnen het plaatje van die inzet.
Ik zou overigens willen herinneren aan de woorden van voorzitter Barroso in Berlijn, en aan de woorden die alle fractievoorzitters in het kader van het initiatief ‘70 cent voor cultuur’ in dit Parlement hebben uitgesproken, waarbij zonder uitzondering een verhoging van de begrotingsmiddelen voor cultuur in het vooruitzicht werd gesteld.
De voorgestelde hervorming geeft aanleiding tot drie opmerkingen. De concurrentiepositie van de interne markt en de mobiliteit van ondernemingen zouden gebaat zijn bij een betere voorbereiding van jonge leerlingen op deze mobiliteit. De automatische protectionistische reactie van veel ambachtelijke bedrijven zou men kunnen tegengaan door te wijzen op de praktijkervaring die jongeren in het kader van het Leonardo-programma opdoen door het lopen van stages in andere landen.
De voor 150 000 leerlingen opgestelde financiële prognose is ontoereikend. Het Erasmus-programma is te elitair, aangezien de aan de begunstigden toegekende bedragen tekortschieten om alle kosten van de mobiliteit te financieren. Voor dit programma komen dus slechts studenten in aanmerking van wie de ouders het extra bedrag kunnen opbrengen, tenzij de lidstaten dit voor hun rekening nemen, wat momenteel niet het geval is.
Tot slot zou het met de mobiliteit van universitaire studenten beter gaan als de Raad de echte problemen zou aanpakken, zoals de overdraagbaarheid van beurzen, de status van de studenten, hun sociale zekerheid en het recht om te werken – allemaal onderwerpen die best eens aan bod mogen komen omdat ze al genoemd werden in het groenboek van de Commissie uit 1996. Misschien kan mijnheer de commissaris ons informeren over de stand van zaken op dit gebied.
Mijnheer de Voorzitter, aan cultuur hangt geen prijskaartje, maar wel een kostenplaatje. Als wij Europa een ziel willen geven, moeten wij ons financiële inspanningen getroosten. De Europese Volkspartij zal het voorstel van mevrouw Pack steunen. 
Christa Prets,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we zouden de naam van het programma “levenslang leren” misschien moeten veranderen in “leren gedurende het leven”, want “levenslang” klinkt teveel alsof het om een straf gaat, terwijl leren toch leuk zou moeten zijn!
Dit programma is een onderwijsprogramma met zeer uiteenlopende aandachtsgebieden zoals Comenius, Erasmus, Grundtvig, enzovoort. Toch hebben deze verschillende aandachtsgebieden ook gemeenschappelijke doelstellingen, namelijk het bevorderen van de mobiliteit, het verhogen van de kwaliteit, het erkennen van kwalificaties en opleidingen, meertaligheid en kennismaking met andere landen. Deze aspecten leveren ook voor Europa een meerwaarde op. Het zijn precies de voorwaarden die we nodig hebben om voor 2010 de doelstelling van Lissabon te realiseren of in ieder geval te benaderen, namelijk drie miljoen Erasmus-studenten en 150 000 deelnemers aan het Leonardo-programma.
Ik deel de mening van mevrouw Pack dat we de bijdrage voor de Erasmus-studenten moeten verhogen. Dat mag er echter niet toe leiden dat die lidstaten die de beurzen met nationale subsidiegelden aanvullen, zoals Oostenrijk bijvoorbeeld doet, hun bijdragen verminderen: ze moeten ze juist aan de nieuwe eisen aanpassen. Een kwart van de bevolking van de EU is afgestudeerd aan een universiteit of hogeschool, driekwart heeft het voortgezet onderwijs afgemaakt. Een groot aantal burgers heeft een beroepsopleiding gevolgd. Helaas zijn daarover – en dat is een punt van kritiek – ook in de stukken van Lissabon geen cijfers te vinden. Mobiliteit in het werk of in het initieel beroepsonderwijs gaat met veel administratieve hindernissen en taalproblemen gepaard. Daarom heeft het Leonardo-programma dringend behoefte aan meer ondersteuning en subsidie. Er is geen behoefte aan een nieuw Erasmus-programma voor leerlingen uit het beroepsonderwijs, maar we willen dat het Leonardo-programma goed functioneert. Daarom moeten ook hiervoor meer financiële middelen komen.
We wachten met spanning op de actieplannen van de lidstaten voor de omzetting van Lissabon, maar we zien met evenveel spanning uit naar de uitkomsten van de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten en naar de begrotingsvoorstellen voor al deze programma’s voor 2007. Het is immers duidelijk dat een vertraagde start van de nieuwe generatie programma’s fataal zou zijn voor studenten, scholieren, leraren en mensen in opleiding en ook voor culturele organisaties, kunstenaars en jongeren. Het zou bovendien in schril contrast staan met de strategie van Lissabon. 
Sepp Kusstatscher,
   . – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik ook van mijn kant mevrouw Pack complimenteren.
Als we de landen van Europa bij elkaar willen brengen, dan moet dat in de eerste plaats via het onderwijs. Het gaat hier om zeer uiteenlopende onderwijsinitiatieven die een uitwisseling van kennis en vaardigheden tussen de Europese landen bevorderen, die ontmoetingen tussen burgers uit verschillende culturen vergemakkelijken en die het leren van vreemde talen, vooral die van de buurlanden, ondersteunen. Wat ik heel goed vind, is dat geprobeerd wordt de verschillende maatregelen op elkaar af te stemmen, dat ook de landen van de Balkan voor de subsidies in aanmerking komen en dat men ook initiatieven voor politieke vorming expliciet wil stimuleren.
Mijns inziens zijn op de volgende punten nog verbeteringen nodig: er moet meer rekening worden gehouden met in sociaal opzicht minder begunstigde groepen en de procedures moeten worden vereenvoudigd, waarbij ik erop wil wijzen dat niet alle problemen alleen door de EU worden veroorzaakt. De ervaring die ikzelf in de praktijk met projecten heb opgedaan, leert dat de problemen in eigen land vaak nog erger zijn dan op het niveau van de EU.
Ik ben het niet eens met de bezuinigingen op het programma Leonardo. Ik ben tegen een beperking van de gelden op het gebied van beroepsopleidingen. Dat een praktijkgerichte opleiding duurder is dan een puur theoretische opleiding, mag geen reden zijn om middelen te schrappen. Het is oneerlijk en inconsequent om het jaar 2006 voor heel Europa tot het jaar voor de mobiliteit van werknemers uit te roepen en tegelijkertijd minder middelen beschikbaar te stellen. 
Adamos Adamou,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, met de na de Voorjaarsraad herziene strategie van Lissabon wordt het onderwijs onderworpen aan de behoeften van de markt. De klemtoon wordt weliswaar gelegd op levenslang leren en onderwijs, maar enkel als instrument om vaste, slecht betaalde banen te bevorderen. Er wordt voortdurend aangedrongen op meer particuliere investeringen in wetenschappelijk onderzoek, omdat aan de behoeften van het kapitaal tegemoetgekomen moet worden. Ook wordt aangedrongen op innovatie en vernieuwing, maar daarbij wordt niet gedacht aan bevordering van technologie en levenskwaliteit. In de huidige strategie van Lissabon wordt geen rekening gehouden met de steeds groter wordende behoefte aan openbare uitgaven en investeringen in onderwijs, aan studiebeurzen en integrale programma’s voor levenslang leren. Deze programma’s geven namelijk steun aan atypisch onderwijs en zijn bovendien ontoegankelijk voor een groot deel van de bevolking.
Levenslang leren moet in samenwerking met het bedrijfsleven op bredere leest worden geschoeid: dat is een van de fundamentele doelstellingen van Lissabon. Met dit programma zetten de universiteiten de deur open voor specialisatie van arbeidskrachten in nieuwe beroepen. Daar haalt dan de ondernemer die in de betrokken universiteit investeert, later zijn goedkope arbeidskrachten vandaan. Op die manier wordt echter een vicieuze cirkel gecreëerd voor de jongeren: zij worden ontslagen en moeten omscholen, waarna ze als goedkope arbeidskrachten ingezet kunnen worden in nieuwe beroepen. Het is dus wel duidelijk dat het doel van de Commissie niet levenslang leren maar levenslange uitbuiting is.
Kortom, het lijdt geen enkele twijfel dat als dit beleid wordt verwezenlijkt, het onderwijs in feite een speelbal wordt van de ondernemingen, die kunnen doen en laten wat zij willen. Het onderwijs zal worden opgeofferd op het altaar van het mededingingsvermogen en de winst. Dat betekent ook dat het onderzoek wordt onderworpen aan de bevelen en behoeften van de ondernemingen en dat het overheidsaandeel zal worden verminderd.
Wij zijn van mening dat de lidstaten van de Unie kunnen zorgen voor de ontwikkeling van het onderwijs en het levenslang leren zonder deze in het teken te plaatsen van winstbejag en van het eenzijdig nastreven van de van de zogenaamde marktbehoeften en het mededingingsvermogen. Daarom kan de Confederale Fractie Europees Unitair Links / Noords Groen Links niet vóór het voorstel tot instelling van het programma van levenslang leren stemmen. 
Rolandas Pavilionis,
   . – Ik ben ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de Europese onderwijsprogramma's te integreren en te vereenvoudigen en ik wil uw aandacht vestigen op de amendementen die zijn ingediend door onze rapporteur, Doris Pack, waarin niet alleen de noodzaak wordt onderstreept om de continuïteit van levenslang leren te waarborgen, maar ook de noodzaak om de financiële middelen voor Europese programma's, waaronder Erasmus, te verhogen. Hierbij zou, op de eerste plaats, rekening moeten worden gehouden met het aantal deelnemers aan dit programma, dat is toegenomen en blijft groeien. Daarnaast kunnen we ons volledig vinden in het voorstel om de gemiddelde beurs te verhogen van 210 euro in 2007 tot 300 euro aan het einde van het programma. Met het oog op de grotere diversiteit aan nationale talen in de EU, staan wij volledig achter het voorstel om flexibelere mogelijkheden te creëren voor het studeren van ten minste twee talen. Ik vertrouw er verder op dat u rekening zult houden met een amendement dat ik heb ingediend, met de strekking dat we willen dat de Europese Universiteit voor menswetenschappen – die verbannen is uit Wit-Rusland, maar twee weken geleden is heropend in Vilnius – in aanmerking komt voor prioritaire financiering. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten steunt het verslag van Doris Pack. 
Manolis Mavrommatis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, wij bevinden ons in een tijd van belangrijke en substantiële veranderingen, niet alleen in Europa maar in heel de wereld, en daarom is het vanzelfsprekend dat de Commissie cultuur en het Parlement grote belangstelling koesteren voor een integraal actieprogramma voor levenslang leren.
De Strategie van Lissabon herinnert ons aan de doelstellingen die worden nagestreefd met een onderwijs dat is aangepast aan de nieuwe technologie, aan meertaligheid en diversiteit en aan een versterkt programma. Ook in dit kader wordt grote betekenis gehecht aan studentenmobiliteit, aan schooluitwisselingen en grensoverschrijdende mobiliteit van leerkrachten.
De rapporteur, mevrouw Pack, heeft substantiële voorstellen gedaan, zoals de aanmoediging van het onderwijs in en het leren van twee vreemde talen, de verstrekking van hogere subsidies aan gehandicapten en het leren en het gebruik van gebarentaal. Ik wilde echter, afgezien hiervan, erop wijzen dat het Europees Parlement de plicht heeft steun te geven aan een aantal bijzondere aspecten die tot uiting komen in de amendementen, met name met betrekking tot de begroting voor speciale programma’s. Op die manier kunnen wij namelijk blijk geven van onze gevoeligheid voor enerzijds de bescherming van de geschiedenis der beschavingen en anderzijds de noodzaak van kennis en vorming van de burgers.
Laten wij ook niet vergeten dat in onze tijd de vereisten inzake een hooggeschoolde menselijk potentieel een onontbeerlijke voorwaarde zijn voor de versterking van het mededingingsvermogen. De aanpassing van het onderwijsbeleid van de lidstaten aan het perspectief van levenslang leren herinnert ons eraan en bevestigt dat onderwijs de hoeksteen is van Lissabon en bijdraagt aan de sociale en economische ontwikkeling. 
Nikolaos Sifunakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de programma’s Erasmus en Leonardo en alle andere, Comenius, Grundtvig, enzovoort, zijn met echt succes bekroond, en zijn misschien de programma’s die het populairst en het bekendst zijn onder het grote publiek in de Europese Unie. Zij hebben niet alleen bijgedragen aan de modernisering van de onderwijs- en opleidingssystemen, maar meer dan al het andere bijgedragen aan de uitwisseling van met name jongeren door hun de mogelijkheid te bieden in contact te komen met de taal, cultuur en het onderwijs van andere landen van Europa.
Daarom is het heel belangrijk dat deze programma’s worden uitgebreid tot een zo groot mogelijk aantal jongeren, met name de minst bevoorrechte jongeren. De uitwisselingen van leerlingen in het kader van Comenius moeten tenminste eenvijftiende van de onder het programma vallende leerlingen betreffen. Daarnaast is het noodzakelijk het bedrag van de Erasmus-beurs te verdubbelen, aangezien dit sedert 1993 hetzelfde is gebleven en niet volstaat om de behoeften van met name de financieel zwakste studenten te dekken. Dat is – terecht – ook gevraagd door de rapporteur, mevrouw Pack. Met andere woorden, het is noodzakelijk de begroting op te trekken om tegemoet te kunnen komen aan de verwachtingen van de Europese burgers en om de ambitieuze doelstellingen van de Strategie van Lissabon te kunnen verwezenlijken. 
Ljudmila Novak (PPE-DE ). –
   We hebben het steeds vaker over de crisis in de Europese Unie. We zijn ons ervan bewust dat enkel een krachtdadige Gemeenschap het hoofd kan bieden aan de huidige problemen in de wereld en de uitdagingen van de mondialisering. Daarom moeten we onophoudelijk inspanningen leveren voor het behoud en de eenwording van de volkeren van de Gemeenschap. De programma's uit het rapport over levenslang leren kunnen daarbij een grote hulp zijn.
Onze toekomst ligt in de handen van de jongeren. Zij zijn degenen die binnenkort beslissingen zullen nemen in de politiek, de economie en in alle domeinen van ons leven. Daarom is het des te belangrijker om zo veel mogelijk jongeren al in een vroege fase van hun studies te laten deelnemen aan internationale opleidingsprogramma's. Op die manier zijn ze veel gemotiveerder om talen te leren, andere landen te leren kennen en zich toleranter op te stellen tegenover andere volkeren en culturen.
Bovendien stellen we vast dat de landen die veel in onderwijs investeren, het snelst vooruitgang boeken en tot de meest ontwikkelde landen behoren. Daarom ben ik het eens met rapporteur Doris Pack: ook zij pleit ervoor om in de financiële perspectieven meer geld te besteden aan onderwijs.
De rapporteur ijvert eveneens voor steun aan personen met een handicap, een belangrijke en gelijkwaardige groep in onze samenleving. Aangezien we een maatschappij met sociale waarden beogen, moeten we deze mensen speciale aandacht schenken.
Daarnaast is het even belangrijk om bij deze projecten zoveel mogelijk het midden- en kleinbedrijf en personen met een beroepsopleiding te betrekken, hen aan te sporen tot levenslang leren en hen te helpen nieuwe, bruikbare kennis te verwerven.
De meerwaarde van de Europese Unie ligt ook in de mogelijkheid om van elkaar te leren. Daarom ondersteun ik de samenwerking en mobiliteit bij levenslang leren, zowel een noodzaak als een realiteit voor alle bevolkingslagen. 
Åsa Westlund (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dankzij de onderhavige programma’s krijgen studenten uit heel Europa elk jaar de gelegenheid om in het buitenland te studeren. Voor veel studenten zijn deze uitwisselingen feitelijk het meest concrete voordeel van het hele EU-project.
Door in het buitenland te studeren doen zij immers niet alleen nieuwe kennis en ervaringen met een andere cultuur op, maar zij verspreiden ook kennis en dragen daardoor bij aan de Europese onderwijskwaliteit, die op haar beurt een van de hoekstenen van het Lissabon-proces is. Met de stemming van morgen vereenvoudigen wij de administratieve procedures, waardoor meer scholen en universiteiten actiever aan programma’s kunnen deelnemen en meer studenten kunnen aansporen om in het buitenland te gaan studeren.
Ik ben ook blij dat wij van de PSE-Fractie tijdens dit proces geprotesteerd hebben tegen de door de EPP-Fractie voorgestelde bezuinigingen op beroepsopleidingen en dat we ervoor opgekomen zijn dat ook degenen met een beroepsopleiding goede mogelijkheden blijven houden om in het buitenland te studeren. Beroepsopleidingen leveren immers een zeer belangrijke bijdrage aan de economie van de EU en aan het functioneren van de arbeidsmarkt. Ook degenen met een beroepsopleiding moeten dus worden gestimuleerd tot een grotere mobiliteit; het moet niet zo zijn dat alleen universitaire studenten gelegenheid krijgen om in het buitenland te studeren.
Wat de financiering betreft, zou ik ook ontzettend graag geld in deze programma’s willen investeren, maar tegelijkertijd vind ik dat alle begrotingskwesties tezamen moeten worden aangepakt, zodat we werkelijk gedwongen zijn om prioriteit te verlenen aan hetgeen belangrijk is. Daarom zal ik mijn steun geven aan de amendementen die in overeenstemming zijn met het parlementaire verslag over de hele begroting, dat wil zeggen het verslag-Böge.
Tomáš Zatloukal (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit debat spitst zich toe op een initiatief dat gesteund wordt door vertegenwoordigers uit alle relevante parlementaire commissies, dwars door alle politieke overtuigingen heen. Dit komt doordat de meerderheid begrijpt dat het voorgestelde actieprogramma voor integratie een onmisbare schakel is in het proces dat van de Europese Unie een geavanceerde, op kennis gestoelde samenleving moet maken, die gekenmerkt wordt door duurzame economische groei, meer en betere arbeidsplaatsen, een grotere cohesie en een krachtiger cultuur.
Ik ben er echter wel van overtuigd dat een efficiënt functionerend systeem van levenslang leren alleen haalbaar is indien elke lidstaat zijn eigen, nationale strategie uitwerkt. De financiële instrumenten waar wij vandaag over spreken, zullen nu en in de toekomst nodig zijn om een dergelijk systeem te realiseren. Het spreekt voor zich dat diezelfde middelen eveneens onmisbaar zijn voor een goede uitvoering van de afzonderlijke delen van het actieprogramma en daarom ben ik het er roerend mee eens dat de rapporteur voor extra financiën pleit.
Een van de vele redenen om dit voorstel te steunen is dat het individuele middelbare scholieren en studenten uitwisselingsmogelijkheden garandeert dankzij de nieuwe types mobiliteit die zijn opgenomen in de Comenius- en Grundtvig-subprogramma’s, wat dus ook nieuwe mogelijkheden biedt om de projecten daadwerkelijk vorm te geven. Diegenen die de programma’s voor levenslang leren organiseren en fondsen aanvragen via de financiële instrumenten, zullen een vereenvoudiging van de bureaucratische rompslomp zeker op prijs stellen. Ik ben dan ook vóór het voorstel om de administratieve procedures te vereenvoudigen afhankelijk van de hoogte van de beurzen.
In de belangrijkste Europese teksten wordt onderwijs genoemd als een beslissende factor voor toekomstige groei en welvaart. Zonder de benodigde financiën bereiken wij dat doel echter niet en blijven wij in goede bedoelingen steken, zoals in een aantal lidstaten ook het geval is. Ik dank mevrouw de rapporteur voor haar werk. 
Guy Bono (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de rapporteur, mevrouw Pack, willen feliciteren met het werk dat zij heeft gedaan op dit voor de toekomst van de Unie zeer belangrijke terrein.
Verder wil ik alleen even aanstippen dat er door de stemming in de Commissie cultuur en onderwijs met name op het gebied van de mobiliteit van leerlingen aanzienlijke vooruitgang is geboekt. De specifieke voorwaarden van het statuut van de leerling vormen op dit moment een zodanige belemmering, dat deze leerlingen niet volledig kunnen profiteren van de communautaire bepalingen op mobiliteitsgebied. Slechts 0,15 procent van een bepaalde leeftijdsklasse in Frankrijk, en 1 procent in Duitsland, profiteert momenteel van het Leonardo-programma. De stemming in de Commissie cultuur heeft ervoor gezorgd dat begeleidingsinitiatieven vanuit de gezamenlijke instellingen die bij de mobiliteit van leerlingen betrokken zijn, voor dit programma in aanmerking komen. Daarmee is een belangrijke stap voorwaarts gezet waardoor het door de Europese Commissie gestelde doel, ten minste 150 000 stages bij ondernemingen tussen nu en 2013, gehaald zou moeten kunnen worden.
Wij willen niet dat er aan die vooruitgang wordt getornd. De mobiliteit van jongeren die een beroepsopleiding volgen, en met name van leerlingen, is een van de instrumenten die voor een echte ondernemings- en innovatiegeest in Europa kunnen zorgen. Het is een van de noodzakelijke voorwaarden voor het halen van de doelstellingen die in het kader van de strategie van Lissabon door de staatshoofden en regeringsleiders zijn geformuleerd. 
Thomas Mann (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de onderwijsprogramma’s van de EU worden op een nieuwe leest geschoeid. Erasmus, Comenius, Comenius-regio voor het voortgezet onderwijs, Grundtvig en Leonardo maken deel uit van het geïntegreerde actieprogramma Levenslang leren. Mevrouw Prets, “L L L”, dat is toch goed te onthouden!
Ik feliciteer mevrouw Pack met haar verslag, waarin ze probeert een evenwicht te vinden tussen de verschillende sectorale subprogramma’s in plaats van ze tegen elkaar uit te spelen. Het voorstel van de Commissie cultuur en onderwijs om in plaats van de oorspronkelijke 25 procent slechts 23 procent van het actieprogramma op het gebied van levenslang leren voor Leonardo te reserveren, heeft bij leerlingen in het beroepsonderwijs, kamers van koophandel en betrokkenen bij beroepsopleidingen voor onrust gezorgd. Wanneer er in plaats van de huidige 45 000 stages per jaar 70 000 of – zoals door uw instelling werd voorgesteld, commissaris – aanzienlijk meer dan 100 000 stages moeten komen, hebben we een solide financiering nodig. Leonardo steunt op duurzame wijze de beroepsopleiding, vergroot de mogelijkheden van het individu en sluit – zoals mevrouw Pack heeft gezegd – volledig aan bij de doelstellingen van de nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie van Lissabon.
Er is een eerste geruststelling: voorgesteld wordt, stages van studenten niet meer door Leonardo te laten financieren, maar door Erasmus. Dat zou alleen al op dit zeer belangrijke terrein leiden tot een besparing van ongeveer 600 miljoen euro. Verder wil men dat het midden- en kleinbedrijf duidelijker dan tot nu toe bij Leonardo wordt betrokken. Ik heb er in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en ook in gesprekken met bedrijven op gewezen dat de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 nog helemaal niet zijn vastgesteld. Het is dus zeer wel mogelijk – commissaris Figel’, ik hoop dat voor ons beiden – dat de gelden voor Leonardo aanzienlijk hoger uitvallen dan voorheen. De onderwijsprogramma’s van de EU sorteren immers effect, omdat de betrokkenen er direct van profiteren, omdat ze taal, cultuur en verschillende pedagogische waarden zichtbaar maken en zo de burgers van de meerwaarde van een Europese oriëntatie kunnen overtuigen. 
Ján Figel’,
   – Ik wil nogmaals mijn dank uitspreken, niet alleen voor de steun, maar ook voor de werkelijk constructieve atmosfeer tijdens de besprekingen. Dit laat zien welke mate van volwassenheid nodig is om scholing en beroepsonderwijs een centrale plaats te geven in het beleid van de Europese Unie en de samenwerking tussen lidstaten.
Ik wil graag enkele suggesties en opmerkingen maken. We moeten ons realiseren dat het nog te vroeg is om over concrete begrotingscijfers te praten, hoewel de politieke steun in eerste instantie erg groot is. Dankzij het door het Parlement ingenomen standpunt krijgen zowel de begroting als de twee uit de begroting gefinancierde programma’s voor cultuur en jeugd veel steun, en dit wekt de verwachting dat dit gebieden zijn waarop in de toekomst op succesvolle wijze zal kunnen worden samengewerkt in de uitgebreide Unie. Er wordt ook gewerkt aan een verzoek om programma’s te initiëren voor derde landen. Het programma zelf zal naar verwachting 1 procent van het totale begrote bedrag voor samenwerking met andere landen toegewezen krijgen. Welke landen dit gaan worden, is nog niet bekend, maar ik zou willen benadrukken dat, zoals in het Erasmus Mundus-programma de samenwerking met derde landen inbegrepen was en zal blijven, ook in de programma’s Tempus en Tempus Plus in een dergelijke samenwerking is voorzien.
Verschillende sprekers hebben levenslang leren een recht genoemd. Dit betekent een enorme verandering. We streven ernaar om systemen, voorwaarden, strategieën en programma’s voor levenslang leren te maken in de lidstaten en ervoor te zorgen dat mensen participeren en echt een plaats kunnen krijgen in dit systeem. Ter vergelijking: ofschoon de reacties in Europa vrij sceptisch en apathisch zijn, zijn er continenten waar het debat nog steeds gaat over het basisrecht op scholing, terwijl wij het nu hebben over het recht op levenslang leren. Dit vormt een prachtig voorbeeld van samenwerking tussen de staten.
Met betrekking tot beroepsonderwijs en beroepsopleidingen zijn het proces van Kopenhagen en het proces van Bologna nu veel meer zichtbaar. Ik ben ervan overtuigd dat het huidige voorstel voor een Europese kwalificatiestructuur, waarover momenteel overleg plaatsvindt met de lidstaten, een sterke stimulans zal betekenen voor de mobiliteit en het erkennen van buitenlandse diploma’s. Ik zou ook willen herhalen wat de heer Thomas Mann heeft gezegd, namelijk dat een deel van de quota voor stageplaatsen voor universitaire studenten bij bedrijven zal worden overgeheveld van het huidige programma Leonardo da Vinci naar het toekomstige Erasmus-programma. Dit is iets dat ook aandacht verdient.
Ik zou willen afsluiten met enkele woorden over de door de heer Pavilionis genoemde instellingen - instellingen die zijn geselecteerd voor steun. Als het Europees Parlement en de Raad consensus bereiken, kan de Commissie steun geven aan het opnemen van instellingen in de lijst van genomineerde instellingen. In het Europees Interuniversitair Centrum in Venetië wordt momenteel gediscussieerd over de vraag hoe de regels met betrekking tot mensenrechten kunnen worden aangepast, en we willen voorbereid zijn op de toekomst en een oplossing vinden waarmee de financiering van deze instelling kan worden voortgezet.
Dit is wel zo ongeveer waar ik het over wilde hebben. Het doet me genoegen om te zien dat er op het gebied van onderwijs consensus is, zowel tussen de commissies als tussen fracties en individuen. Dat is een stevige basis voor succes. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
Zita Gurmai (PSE ).
   – Voor de ontwikkeling naar een kennismaatschappij is een hoog onderwijsniveau van de beroepsbevolking nodig. Gezien het huidige economische klimaat en de opkomst van nieuwe concurrenten wordt investeren in mensen des te belangrijker.
Daarom speelt levenslang leren een cruciale rol in de ontwikkeling van een geïntegreerde werkgelegenheidsstrategie. Er moet echter vooral worden bevorderd dat arbeidskrachten goed worden opgeleid en dat onze werkzame bevolking zich snel aan de voortdurend veranderende marktomgeving kan aanpassen. Als deze geïntegreerde benadering op pragmatische wijze wordt gehanteerd, zal dat leiden tot economische groei, grotere participatie van burgers en hogere welvaart.
Het actieprogramma heeft de potentie om meer dan louter economische voordelen te bieden: de doelen en ambities van de lidstaten inzake de totstandbrenging van een tolerante en democratische maatschappij kunnen worden gerealiseerd en ongelijkheden kunnen worden verminderd. Tevens kan marginalisering worden voorkomen en worden mogelijkheden aangereikt om te helpen bouwen aan een betere samenleving waarin mannen en vrouwen gelijke kansen hebben.
Het alomvattende geïntegreerde programma voor levenslang leren is van wezenlijk belang voor het bereiken van de Lissabon-doelstellingen. De coherentie en synergie ervan maken het nog efficiënter. Het programma is geslaagd wanneer alle Europese burgers op alle niveaus toegang krijgen tot de beschikbare mogelijkheden. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0263/2005) van Lissy Gröner, namens de Commissie cultuur en onderwijs, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma "Jeugd in actie" voor de periode 2007-2013 (COM(2004)0471 – C6 0096/2004 – 2004/0152(COD)). 
Ján Figel’,
   Mijnheer de Voorzitter, het tweede programma, dat vanavond besproken wordt, en het derde, dat later besproken wordt, laten zien dat het Europees Parlement bijzonder belang hecht aan het ondersteunen van gebieden die volgens ons een nieuwe impuls moeten krijgen met het oog op de toekomst van Europa.
Vorig jaar juli heeft de Commissie haar voorstel voor het programma “Jeugd in actie” goedgekeurd. Het Parlement, en met name de Commissie cultuur en onderwijs, heeft initiatieven ten behoeve van de jeugd altijd gesteund. Dit wordt bevestigd door de onderhandelingen die dit jaar hebben plaatsgevonden. Vandaag gaan we een uitstekend verslag bespreken dat het resultaat is van een vruchtbare samenwerking. In het bijzonder wil ik mevrouw Gröner bedanken voor deze samenwerking en voor het feit dat zij de leiding heeft genomen bij de voorbereiding van succesvolle beslissingen.
Het programma “Jeugd in actie” is bedoeld om de continuïteit van de huidige jongerenactiviteiten te waarborgen, maar ook om deze verder te ontwikkelen. In het programma staan informeel leren en mobiliteit centraal. Hierdoor kunnen jongeren tussen de dertien en dertig jaar deelnemen aan projecten waarin solidariteit en burgerschap worden ontwikkeld. Deze eigenschappen vormen het cement van de Europese eenheid. Hieraan wordt voornamelijk vorm gegeven door uitwisselingen van jongeren, Europees vrijwilligerswerk en projecten die verband houden met de participatieve democratie.
U kent de details van dit programma en daarom ga ik daar verder niet op in. Wel zal ik het standpunt van de Commissie over enkele belangrijke amendementen verwoorden. Ik ben blij dat de Commissie, gezien de positieve uitwisseling van meningen en dito samenwerking tot nu toe, de meeste van uw amendementen zonder voorbehoud kan steunen. Aan enkele amendementen, vooral die strekken tot uitbreiding van artikel 8, moeten wij echter onze steun onthouden. Artikel 8 gaat over de uitvoering van het programma en de oprichting van nationale agentschappen die verantwoordelijk zijn voor het programmabeheer op nationaal niveau. In de tekst van de Commissie worden conform het subsidiariteitsbeginsel uitsluitend algemene voorschriften vermeld. De autoriteiten van de lidstaten hebben als taak deze voorschriften in de nationale context toe te passen.
Ik wil graag iets zeggen over een paar heel belangrijke amendementen waar de Commissie het mee eens is. In het verslag van mevrouw Gröner wordt nadrukkelijk gesteld dat de voornaamste doelgroep van het programma jongeren van 15 tot 28 jaar moeten zijn, hoewel zij niet aangeeft de door de Commissie voorgestelde leeftijdscategorieën te willen veranderen. Ik vind het net zo belangrijk als het Parlement dat kansarme jongeren aan het programma meedoen en dat discriminatie in termen van toegankelijkheid van het programma wordt tegengegaan. Misschien is dit aspect in ons voorstel onderbelicht gebleven. Het programma is echter dusdanig flexibel dat in de specifieke behoeften van kansarme jongeren kan worden voorzien.
Wij constateren tevens dat het Parlement graag ziet dat voor de diverse acties van het programma een minimumbedrag wordt gereserveerd. Deze aanpak strookt volledig met de flexibiliteit die nodig is voor de uitvoering van het programma, en daarom is de Commissie bereid de voorgestelde spreiding over de verschillende acties in de tekst op te nemen.
Uit het voorstel om de begroting van het programma te verhogen, blijkt eens te meer dat het Europees Parlement zich sterk maakt voor een programma dat rechtstreeks betrekking heeft op jongeren, en dus meewerkt aan een grotere betrokkenheid bij Europa van jongere generaties. Ik wil beklemtonen dat over de financiële kwesties pas kan worden beslist wanneer de uitkomsten van de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten bekend zijn.
Tot slot ben ik ingenomen met het voorstel om in het programma naar de Europese jeugdweek te verwijzen. Ook ben ik erg blij om vast te stellen dat het Europees Parlement opnieuw direct betrokken is bij de jeugdweek, waarvan het evenement “Youth takes the floor” in Brussel een onderdeel vormt. De jeugdweek vindt begin december 2005 plaats en ik ben bijzonder blij dat Voorzitter Borrell meedoet en dat jongeren in dit Parlement het woord mogen voeren.
Ter afsluiting wil ik mevrouw Gröner nogmaals bedanken voor haar kwalitatief hoogstaande verslag. Volgens mij krijgt het programma “Jeugd in actie” brede steun van het Parlement en ik ben u daar dankbaar voor. Hopelijk wordt als volgende stap tijdens de Raadsvergadering in november een gedeeltelijke politieke overeenkomst gesloten. 
Lissy Gröner (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er bestaat in het Parlement veel overeenstemming over uw voorstellen. De samenwerking was uitstekend. Wij hebben de boodschap van de jongeren bij de Europese verkiezingen en daarna bij de referenda begrepen. We moeten bij de jongeren beginnen, als we een succesvol Europees beleid willen voeren.
De bevordering van het actief burgerschap is een centraal element in het nieuwe programma “Jeugd in actie”. Met de 73 amendementen die het Europees Parlement heeft ingediend, willen we uw voorstel nog enigszins verbeteren. Wij willen reageren op hetgeen de jongeren in het consultatieproces zelf naar voren hebben gebracht. De belangrijkste stap die we daarmee zetten, is dat we de solidariteit tussen jongeren en het wederzijds begrip bevorderen, dat we het nieuwe nabuurschapsbeleid steunen en de verschillende actoren op nationaal, regionaal en Europees niveau bij elkaar brengen.
Voor de vijf acties die het nieuwe programma omvat – u hebt ze zojuist geschetst – hebben we, anders dan bij levenslang leren, voorgesteld om per actie een minimumfinanciering vast te stellen: voor de traditionele uitwisselingen van jongeren, actie 1, moet minstens 30 procent van de begroting worden gereserveerd, voor het Europees vrijwilligerswerk 23 procent en voor de nieuwe actie “Jeugd voor de wereld” 4 procent, omdat die immers iets soortgelijks beoogt, evenals actie 4, “Jongerenwerkers en ondersteuningssystemen”, waarvoor 15 procent moet worden begroot. De ondersteuning van beleidssamenwerking, die ook de jeugdweek omvat, moet minstens 4 procent krijgen.
Wie goed is in hoofdrekenen, ziet dat er zo’n 24 procent van de totale begroting overblijft. Daarmee willen we de Commissie de nodige flexibiliteit geven, zodat ze in het ene jaar meer geld aan de jeugdweek kan besteden en in het andere jaar meer voor het vrijwilligerswerk of voor de directe uitwisseling van jongeren kan doen. Het is heel belangrijk dat die mogelijkheid voor flexibiliteit er is.
Wij vragen de Commissie echter ook te zorgen voor minder bureaucratie bij dit programma. We willen dat jongerenorganisaties hun activiteiten kunnen plannen, dat ze niet slechts voor een jaar, maar voor meer jaren tegelijk kunnen plannen. We willen dat ze het geld ook snel krijgen en dat de periode tussen het indienen van een aanvraag en de uitbetaling niet meer dan vier maanden beslaat. Deze flexibiliteit zal bij de organisaties aanslaan, juist bij de kleinere jongerenorganisaties, en zal dan ook resultaat opleveren.
U wees erop dat wij prioriteit willen blijven geven aan deelnemers uit de oorspronkelijke leeftijdsgroep. We moeten dus geen prioriteit geven aan de aangrenzende leeftijdsgroepen, de 13- of 30-jarigen, al kunnen die in uitzonderlijke gevallen misschien meedoen. De doelgroep blijft de categorie jongeren tussen de 15 en 28 jaar.
We willen duidelijk meer middelen hebben. Ik vind het ongehoord dat de Europese Unie bijvoorbeeld voor 6,5 miljard aan subsidies aan de suikerproductie uitgeeft, maar in levenslang leren, in de uitwisseling van jongeren of in cultuur nog altijd investeert. Daarom wil het Parlement dat de middelen en ook de richtbedragen in het verslag-Böge voor het programma “Jeugd in actie” worden verhoogd tot 1,128 miljard euro. Ik denk dat dit een schappelijk verzoek is. We moeten ook een duidelijk signaal afgeven.
Antidiscriminatiebeleid, jeugdseminars – dat zijn onderwerpen die bij jongeren duidelijk weerklank vinden en die wij hier met onze amendementen centraal willen stellen. Dat geldt ook voor het betrekken van kansarme jongeren. Alle jongeren moeten kunnen deelnemen, niet alleen in theorie, maar ook in de praktijk, ongeacht nationaliteit of etnische afkomst, geslacht of seksuele oriëntatie, woonplaats of beroep en ongeacht de vraag of ze werkloos zijn. Intellectuele activiteiten, taalvaardigheid en intercultureel leren worden hierdoor gestimuleerd en in praktijk gebracht.
Moet de jeugd ons niet een fractie van de subsidies voor de tabaksteelt waard zijn? Ik zal me vooral tegenover de Raad blijven opstellen als een luis in de pels, totdat op dit punt een omslag in het denken plaatsvindt. Een pact voor de jeugd moet niet alleen worden aangenomen, maar ook worden uitgevoerd. Dat is de eerste stap. 
Ingeborg Gräßle (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte mevrouw Gröner, namens de Begrotingscommissie wil ik mijn grote waardering uitspreken voor uw werk en voor het feit dat u voor uw verslag de cijfers van het verslag-Böge hebt gebruikt. Wij staan volledig achter deze cijfers. De cultuur wordt niet beter van een verzwakte rapporteur of een verzwakt Parlement waarin zogezegd iedere maand weer andere cijfers worden gebruikt. Daarom pleiten wij er nadrukkelijk voor om deze cijfers als uitgangspunt te nemen. Wat gebeurt er als de cijfers uit Luxemburg komen? De cultuur zou er helemaal niets mee opschieten, wanneer we nu een ander beleid zouden voorstaan dan het beleid dat ook het Bureau van het Parlement en de Conferentie van commissievoorzitters juist en belangrijk achten.
Wij zijn zeer gelukkig met het programma “Jeugd in actie”, omdat het rekening houdt met een groot aantal suggesties van de Rekenkamer – ook met suggesties die in voorgaande jaren zijn gedaan – en omdat het ook heel duidelijk een vereenvoudiging van het programma in zijn vaandel heeft geschreven. Dat is een uiterst interessant uitgangspunt, dat wij graag volledig onderschrijven. Deze punten zijn voor mij als rapporteur voor de herziening van het Financieel Reglement uitermate nuttig en belangrijk. Tot mijn spijt heb ik geconstateerd dat u voor dit programma een groot aantal uitzonderingsbepalingen op het Financieel Reglement hebt voorgesteld en dat die ook zijn opgenomen. Persoonlijk had ik veel liever gezien dat het Financieel Reglement zelf zou zijn gewijzigd, zodat er binnen het programma “Jeugd in actie” met veel meer kleinere organisaties en lagere subsidiebedragen kan worden gewerkt. De voorgestelde programmapunten vind ik erg belangrijk.
Wij hebben nog twee amendementen ingediend die op dit punt een extra verbetering willen aanbrengen. Allereerst het opzetten van een database waardoor het mogelijk wordt om de gegevens van alle organisaties op te nemen die klagen over het grote aantal documenten dat ze moeten invullen. Dan kunnen alle gegevens voor eens en voor altijd worden opgenomen en hoeft telkens alleen naar de wijzigingen te worden gekeken. Dat zou de Commissie administratiekosten schelen en het zou verlichting brengen voor de subsidieontvangers, hetgeen onmiddellijk zijn uitwerking op het aanzien van de Europese Unie zou hebben. Wanneer het gemakkelijker is subsidie te krijgen, neemt ook de vraag toe. Dat is volgens ons juist bij kleine programma’s nodig.
Hetzelfde geldt voor het amendement over de evenredigheid tussen documenten en subsidiebedragen. Daarmee geven we het directoraat-generaal Onderwijs en Cultuur alle vrijheid om de uitvoeringsbepalingen naar eigen inzicht toe te passen. 
Piia-Noora Kauppi (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, uit recente gebeurtenissen blijkt dat de jongere generatie in Europa net zo verdeeld is als hun ouders over de vraag hoe de toekomst van ons continent eruit moet zien. Enerzijds steken steeds meer studenten en jonge werkzoekenden binnen de EU de grens over op zoek naar nieuwe ervaringen en carrièremogelijkheden. Anderzijds kunnen we zien dat veel jongeren zich absoluut niet bij deze nieuwe multinationale realiteit thuis voelen. Bij de verwerping van de Grondwet in Nederland en Frankrijk speelde de stem van jongeren een cruciale rol. Sommige personen die zich aan de uiterste linker- of rechterzijde van het politieke spectrum bevinden, zijn blij met de gemanifesteerde onvrede en stellen dat zij het met hun ouderwetse ideeën bij het rechte eind hebben.
Ik geloof echter dat de meeste mensen dit een zorgwekkende ontwikkeling vinden. Immers, als de jongere generaties de EU niet steunen en haar niet democratischer en inclusiever maken, wie zal het dan wel doen? Daarom komt het verslag van mevrouw Gröner op een kritiek moment. Het programma “Jeugd in actie” omvat niet slechts een voorlichtingscampagne over de EU; de waarde ervan strekt veel verder. Door grensoverschrijdende uitwisselingen te stimuleren en meer jongeren bij maatschappelijke activiteiten te betrekken, kan het programma helpen vooroordelen tegen te gaan, horizonten te verbreden en apathie te bestrijden. Tegelijkertijd kunnen deze jongeren dan ervaren hoe noodzakelijk en waardevol Europese samenwerking is. Momenteel kunnen en willen te veel van hun leiders het belang daarvan niet duidelijk maken.
Ik wil graag enkele punten eruit lichten. De in het programma genoemde initiatieven moeten zo veel mogelijk voortbouwen op de activiteiten van bestaande lokale jongerenorganisaties. Zij moeten niet onder de bureaucratie van Brussel vallen. Verder moet het programma als vaste regel en niet als uitzondering gelden voor jongeren vanaf dertien jaar, en uiteraard moeten jongens en meisjes in gelijke mate vertegenwoordigd zijn.
Ten slotte moet met zo veel mogelijk landen een jeugdpartnerschap worden gesloten. Een laatste punt dat hiermee verband houdt, staat vandaag niet op de agenda. Uiteindelijk zullen we het toch moeten bespreken. Het gaat om de vraag hoe we de omstandigheden kunnen verbeteren voor jongeren die zich in een ander EU-land vestigen. Al te vaak verliezen jongeren enkele van hun nationale studierechten en sociale rechten wanneer zij gedurende langere tijd via een uitwisseling van studenten in het buitenland verblijven en daarbij enige werkervaring opdoen. Om te voorkomen dat zij op deze wijze gestraft worden, moeten we enkele fundamentele sociale rechten binnen de EU beter overdraagbaar maken, vooral voor jongeren. 
Rolf Berend,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het door de Commissie voorgestelde programma “Jeugd in actie” en het evenwichtige verslag van de rapporteur van de Commissie cultuur en onderwijs, waarin aan de plenaire vergadering enkele voorstellen voor verbetering worden voorgelegd, vormen een geschikt en effectief instrument om het jeugdbeleid in heel Europa op een hoger plan te brengen. Vergeleken met het vorige programma wordt het nieuwe jeugdprogramma op een flink aantal punten vereenvoudigd, zoals de flexibeler opzet en de geringere bureaucratie bij het indienen van financieringsaanvragen, waarvoor het Parlement altijd al heeft gepleit. Daarnaast wordt het programma gefinancierd met middelen van slechts één begrotingslijn in plaats van vier, zoals tot nu toe het geval was.
Mijn fractie is het met de rapporteur eens waar het gaat om het aanpassen van de leeftijdsgrenzen, de vrijwaring van discriminatie en het waarborgen van een gelijke toegang van kansarme jongeren. Dat geldt ook voor het betrekken van jongeren bij de evaluatie en de permanente controle van de doelstellingen van het programma. De uitbreiding van het aantal programmalanden, het grotere belang van Europese samenwerking op het gebied van jeugdwerk en de verruiming van de leeftijdsgrenzen voor jongeren vereisen – het is al gezegd – een verhoging van het financiële kader tot een bedrag van 1,128 miljard euro. Ik wil echter benadrukken dat dit in overeenstemming is met het verslag-Böge.
Wat de weging van de afzonderlijke acties betreft, steunt mijn fractie de voorgestelde indicatieve minimumpercentages voor de financiële middelen voor de acties 1 tot en met 5. De mogelijkheid voor het organiseren van jeugdseminars en de Europese jeugdweek – de commissaris benadrukte dit – is in het verslag stevig verankerd en maakt daardoor deel uit van het Europees jeugdbeleid. Mijn felicitaties aan de rapporteur en hartelijk dank voor de prettige samenwerking! 
Christa Prets,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het programma heet “Jeugd in actie”. Jongeren zijn eigenlijk altijd in actie. De vraag is: bij welke acties kunnen we hun behulpzaam zijn, waar kunnen we hen steunen en wat voor motivatie kunnen we hun bieden? Dit programma is daarop een mogelijk antwoord. Het reikt keuzemogelijkheden aan om zich te ontplooien of op Europees niveau allerlei contacten te leggen.
Er is echter dringend behoefte aan een echte vereenvoudiging op administratief gebied. Jongerenorganisaties hebben zowel bij het indienen van aanvragen hulp nodig – het Jeugdforum alleen kan dat niet – als bij de uitbetaling. Dat is een heel belangrijk punt, want de jongeren wachten op hun geld. Hun activiteiten lopen en het geld moet worden betaald. Anders komen de jongeren, die zelf geen geld hebben, in de problemen wanneer ze de voorschotten moeten terugbetalen. Daarom doe ik een dringend beroep op de Commissie om de gelden ook uiterlijk drie maanden na de toezegging uit te betalen.
De Jeugdweek is als vast bestanddeel van dit programma erg belangrijk. Zij biedt jongeren en ons de mogelijkheid om met elkaar een dialoog aan te gaan. Doordat ze hun wensen in de instellingen hier naar voren brengen, leren de jongeren de instellingen kennen en vinden ze tegelijkertijd gehoor. Wat door hen naar voren wordt gebracht, moeten we meenemen en niet het ene oor in en het andere oor uit laten gaan.
Dat gelijke toegang van kansarme jongeren moet zijn gewaarborgd, spreekt vanzelf en moet in dit kader ook vanzelfsprekend zijn. Alleen dan zullen ook de jongeren erin slagen, andere kansarme jongeren te begrijpen en aan een gemeenschappelijk en begripvol Europa bij te dragen. 
Athanasios Pafilis,
   Mijnheer de Voorzitter, via het voortgezette programma “Jeugd in actie” probeert de Europese Unie de jeugd te manipuleren en de illusie te wekken dat zij belangstelling koestert voor de deelneming van jongeren aan de politiek. In feite wil zij echter dat de jongeren haar volksvijandig beleid passief aanvaarden en zelfs toejuichen, ofschoon dit beleid ook jonge mensen in een impasse brengt.
Als wij beseffen dat eenderde van de jongeren werkloos is, een groot percentage letterlijk kapot wordt gemaakt door soepele arbeidsvormen en met de overheersende ideologie een ongeremd individualisme wordt gecultiveerd, komt de titel van het programma “Jeugd in actie” ons dan niet als pure ironie en een regelrechte provocatie voor?
Als wij beseffen dat de opzet van het beleid van de Europese Unie is het kapitaal in staat te stellen maximale winsten te boeken en alles daarvan op te offeren, dat om dat doel te bereiken de bestaande rechten moeten worden afgeschaft en de jongeren de prooi moet worden van meedogenloze en cynische uitbuiting, is het dan geen boerenbedrog dat enkele miljoenen euro ter beschikking worden gesteld om de treurige toekomst te verzilveren die het kapitalisme voor de jongeren in petto heeft? Is het geen pure schijnheiligheid te zeggen dat de solidariteit onder jongeren wordt gecultiveerd als de neokolonisten met hun imperialistisch beleid en hun oorlogen honderdduizenden jongeren de dood insturen, en honger en armoede zaaien?
Met het programma wordt geld ter beschikking gesteld voor activiteiten die de zogenaamde waarden van de Europese Unie uitdragen, dat wil zeggen voor de totstandbrenging van arbeidskrachten en wetenschappers zonder rechten, opdat het kapitaal een zo groot mogelijke winst kan boeken. Met het programma worden ook vrijwilligerswerk – dat wil zeggen onbetaald werk – en sociale samenhang bevorderd. Voorgesteld wordt om vrijwilligers met speciale capaciteiten te creëren, opdat zij uitgezonden kunnen worden naar landen buiten de Europese Unie en daar bureaus voor de promotie van het Uniebeleid kunnen oprichten.
Tegelijkertijd wordt daarmee geld gegeven aan door de overheid gesubsidieerde organisaties die geen enkele band hebben met de jeugdbeweging, die natuurlijk volledig achter het beleid van de Europese Unie staan en die zogenaamd de jeugd in de landen vertegenwoordigen.
De georganiseerde strijd, de confrontatie met het beleid van de Europese Unie en met de Europese Unie zelf is de aangewezen weg om de problemen van de jeugd het hoofd te bieden. Alleen op die manier kan op nationaal en internationaal vlak het pad worden geëffend voor ingrijpende veranderingen en kenteringen ten voordele van de volkeren. 
Rolandas Pavilionis,
   . – Een van de buitengewoon belangrijke punten in dit verlengde programma, dat ook al door collega Gröner aan de orde is gesteld, is het bevorderen van tolerantie onder jongeren ten opzichte van andere culturen en andere talen. Het moge duidelijk zijn dat het kweken en bevorderen van een cultuur van tolerantie onder jongeren, evenals het aanmoedigen van samenwerking tussen jongeren uit verschillende landen, een belangrijke waarborg is voor het succes van de gehele Europese Unie. Verder is duidelijk dat onderwijs en het verbreden van de horizon van jongeren een speciale rol dienen te spelen in het proces ter bevordering van een cultuur van tolerantie. Daarom moeten leren en de toegankelijkheid van het onderwijs ongeacht ras, nationaliteit, geslacht, godsdienst of sociale status centraal staan in de hele filosofie achter de tenuitvoerlegging van dit programma. Het is met name van belang dat dit programma toegankelijk wordt voor jongeren in landen die aan de Europese Unie grenzen, in het bijzonder in die landen die in de greep zijn van dictatoriale regimes. In dit opzicht is de ervaring van de Litouwse jongeren die samenwerken met jongeren in Wit-Rusland, met name op academisch terrein, wellicht een goed voorbeeld voor heel Europa. Op deze manier zullen we een van de effectiefste instrumenten in handen krijgen voor de verbreiding van democratie en de verspreiding van Europese waarden. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten steunt dit verslag. 
Pál Schmitt (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, het jeugdprogramma 2000-2006 heeft geleid tot een groot aantal ontwikkelingen. In veel gevallen heeft het een grote vooruitgang betekend in het leven van groepen jongeren in Hongarije. Toch zijn sommige doelen van het programma niet verwezenlijkt. Het wist jongeren in plattelandsgebieden bijvoorbeeld niet te bereiken. Voor achtergestelde jongeren die in kleine plattelandsnederzettingen wonen, was het niet makkelijk om toegang tot het programma te krijgen. Daarom dienen wij ervoor te zorgen dat vanaf 2007 zoveel mogelijk plattelandsjongeren toegang hebben tot het programma.
Voor groepen jongeren in landen die aan het programma deelnemen zou het nuttig zijn als de details, het informatiemateriaal en een soort databank toegankelijker waren. We weten dat er al vooruitgang in die richting is geboekt, maar het is van belang dat er meer succesvolle programma’s toegankelijk worden gemaakt, zodat jongeren en jongerenorganisaties ermee kunnen kennismaken. Deze projecten zullen tot hun verbeelding spreken en zullen hen helpen om nuttige ervaring op te doen. Een andere stap voorwaarts is dat er steeds meer vertrouwen wordt gesteld in het jeugdwerk op lokaal niveau. Dit is de juiste weg, omdat het subsidiariteitsbeginsel in jeugdzaken consequent ten uitvoer dient te worden gelegd. Het is van belang dat lokaal jeugdwerk uitgroeit tot een integraal onderdeel van de internationale jeugdsamenwerking. Graag wil ik u erop wijzen dat er in het Hongaars parlement een samenwerkingsovereenkomst is aangenomen, een programmaovereenkomst met het Servische parlement waarin een tolerantieprogramma is opgenomen. In het kader van dit programma zullen tolerantiekampen op touw worden gezet voor jonge mensen. Dit zou kunnen bijdragen aan het voorkomen van nationalistisch of etnisch gemotiveerde incidenten met Hongaarse en Servische jongeren. Tijdens dergelijke programma’s zullen jonge mensen artiesten, politici en sportlieden ontmoeten die in beide landen bekend zijn. Zij zetten een virtueel parlement op, waar ze mensenrechten- en minderhedenvraagstukken kunnen bespreken. Ik ben er zeker van dat het actieprogramma “Jeugd in actie” jongeren in vele landen de kans zal bieden elkaar te leren begrijpen en beter te leren kennen. Dat is een goede basis om actie te ondernemen tegen alle vormen van discriminatie en het zal de tolerantie onder jonge mensen vergroten. Mijn complimenten, mevrouw Gröner! 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
    Benjamin Disraeli heeft ooit gezegd dat bijna alles wat groots is, is gedaan door jongeren. Dat is een overdrijving, maar we kunnen nooit genoeg aandacht besteden aan jongeren, ofwel het Europa van morgen. Het jeugdprogramma voor 2007-2013 is een stap vooruit in vergelijking met het huidige programma. We verheugen ons over het feit dat het programma specifieker is op het punt van de integratie in het programma van de nieuwe buurlanden van de EU: Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland, Moldavië en de noordelijke Kaukasus. Het programma zal jongeren in staat stellen bekend te raken met Europese waarden en initiatieven, en relaties aan te gaan met partners uit EU-landen. Het is zeer goed dat het programma niet alleen gericht zal zijn op jongeren in de leeftijdscategorie 15-25, maar toegankelijk zal zijn voor de leeftijdscategorie 13-30. De vereenvoudigde regels voor het indienen van projecten zullen betekenen dat er meer initiatieven zullen worden ontplooid en dat veel meer jongeren de vruchten zullen plukken van het programma. Hiervoor zijn echter ook meer middelen nodig. Litouwse jongeren nemen actief deel aan werkzaamheden in het kader van het huidige programma. De hoop bestaat dat de tenuitvoerlegging van het nieuwe programma zal leiden tot de verdere bevordering van wederzijdse kennis, begrip en tolerantie en sociale isolatie zal terugdringen. Dank u wel. 
Ján Figel’,
   – Ik wil de rapporteur, de verschillende commissies en ook de fracties en individuele parlementsleden bedanken voor hun bijdragen en gezichtspunten. Ik realiseer me dat de tijden waarin we leven niet gemakkelijk zijn, maar er is hoop. Voor jonge mensen is het begonnen het met het Witboek, en vervolgens kwam het actieprogramma Jeugd, dat nog steeds loopt en populair is. In het voorstel dat op tafel ligt worden de bestaande opties en de financiële ondersteuning bevestigd en uitgebreid, en wordt daarnaast het spectrum aan landen, regio’s en ook leeftijdsgroepen vergroot. Voor het eerst in onze geschiedenis heeft een top van staatshoofden en regeringsleiders speciale conclusies aangenomen in de vorm van het Europees pact voor de jeugd. We hebben dit jaar met jonge mensen gesproken over onderwerpen die betrekking hebben op de jeugd, en later deze week zal ik hierover in Cardiff spreken met vertegenwoordigers van lidstaten en Europese jongeren.
In antwoord op een aantal suggesties die naar voren zijn gebracht, zou ik willen zeggen dat de inherente flexibiliteit van het programma heel duidelijk te zien zou moeten zijn tijdens de Europese Jeugdweek die in december plaatsvindt in Brussel. Het kan dienen als verbindingsschakel tussen verschillende programma’s, bijvoorbeeld die voor cultuur en jeugd, sport en jeugd en sociale inclusie en jeugd.
Als het om financiële regelingen en bepalingen gaat, ben ik een groot voorstander van eenvoudigere, transparantere en snellere procedures. Dat is waarom we meer dan honderd voorstellen hebben opgenomen in het ontwerpamendement over de financiële regels voor de Europese Unie. Het voorstel ligt nu bij het Parlement en de Raad. Ik heb er alle vertrouwen in dat het in beide organen zeer positief zal worden ontvangen en dat het op alle betrokken terreinen gunstig zal uitpakken. Ook wil ik zeggen dat de Europese Commissie het voorstel van mevrouw Grässle namens de Begrotingscommissie steunt, evenals vele andere amenderende moties.
Concluderend wil ik met kracht aanbevelen dat het programma ten uitvoer wordt gelegd, als een complementair programma dat verenigbaar is met andere programma’s, zoals het programma voor levenslang leren of het burgerschapsprogramma. Deze programma’s hebben veel potentie als ze worden gecoördineerd, als ze elkaar complementeren en als ze coherent zijn.
En mijn laatste opmerking: Het zou mij zeer verheugen als ik aanstaande donderdag, na de stemming, de boodschap kan richten tot de jeugd van Europa dat “Jeugd in actie” een van de eerste programma’s zal zijn die steun ontvangen, binnen de beperkingen die worden opgelegd door de financiële vooruitzichten, als een instrument voor de toekomstige Europese Unie van 2007 tot 2013. Dank u voor het in overweging nemen van deze aanpak. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0269/2005) van Vasco Graça Moura, namens de Commissie cultuur en onderwijs, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Cultuur 2007 (2007-2013) (COM(2004)0469 – C6-0094/2004 – 2004/0150(COD)). 
Ján Figel’,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn dank betuigen aan de auteur van dit verslag over Cultuur 2007, de heer Graça Moura. Hij heeft uitstekend werk geleverd en gezorgd voor een goede samenwerking tussen onze beide instellingen.
Ik ben erg blij dat het Parlement de algemene strekking van het Commissievoorstel steunt en dat het ontwerpverslag in lijn is met de hoofddoelstellingen van ons voorstel. Dankzij de nadruk op de doelstellingen kan het programma meer Europese toegevoegde waarde realiseren.
Projectsteun vormt duidelijk een belangrijk onderdeel van het programma. Daarnaast wordt in het ontwerpverslag echter het Commissievoorstel goedgekeurd om verder te gaan dan een louter “projectmatige aanpak” en steun te geven aan organisaties, studies en de verzameling en verspreiding van informatie op het gebied van culturele samenwerking. Zoals u weet, wordt in ons voorstel geen enkele sector specifiek genoemd. Het is onze bedoeling onbevooroordeeld alle terreinen van het artistieke en culturele leven in te sluiten en transsectorale activiteiten te bevorderen.
Wat de begroting betreft, ben ik dankbaar dat dit programma in het Parlement veel politieke steun heeft ontvangen, zowel van commissies als van fracties, en ik ben blij dat u zelfs nog een ruimere financiële bijstand voor deze samenwerking voorstelt. Ik ben het met u eens dat het programma met de door het Parlement geopperde 600 miljoen euro gemakkelijker zijn doelstellingen zou halen en een kritische massa zou bereiken, maar de Commissie kan haar oorspronkelijke voorstel niet wijzigen; wij wachten tot er een overeenkomst over de financiële vooruitzichten op tafel ligt.
Ik ben blij dat de Commissie enkele van de andere amendementen in het verslag letterlijk of inhoudelijk kan aanvaarden(1).
De Commissie stemt ermee in dat de acties inzake gedenkplaatsen van het cultuurprogramma naar het burgerschapsprogramma worden overgeheveld en zal dat in een specifieke verklaring bevestigen. Het is belangrijk dat we deze acties blijven ondersteunen. Ik sta eveneens achter het voorstel om deze acties uit te breiden tot slachtoffers van stalinistische regimes.
Wat vertalingen betreft, geldt dat geen enkele sector specifiek wordt genoemd, zoals ik in mijn inleiding al aangaf. Wij begrijpen echter waarom het Parlement verzoekt in de bijlage bij het besluit een verwijzing naar literair vertaalwerk op te nemen zodat rekening kan worden gehouden met de specifieke voorwaarden op dit terrein.
Sommigen van u hebben heel terecht het belang van ons cultureel erfgoed benadrukt. Dat erfgoed moet in bredere zin worden opgevat en behelst tevens de waarden en leefwijzen die onze identiteit hebben gevormd. Wij hebben alle begrip voor uw zorg op dit punt. Het behoud van het cultureel erfgoed is een van de doelstellingen van artikel 151 van het EG-Verdrag.
Op grond van dit artikel hebben we vorige week in Unesco-verband de culturele verscheidenheid bevorderd door middel van een speciale overeenkomst op dit gebied. Dat kon in dit programma worden bereikt door passende verwijzingen op te nemen in de overwegingen bij het besluit. Wij kunnen echter niet aanvaarden dat cultureel erfgoed als een specifieke doelstelling van het programma wordt aangemerkt, omdat dit zou indruisen tegen de open, niet-sectorale benadering van het oorspronkelijke voorstel.
Er zijn nog andere amendementen die de Commissie niet kan aanvaarden. Ik zal slechts enkele noemen, namelijk die betrekking hebben op de deelname van kleine actoren of de uitvoering van kleine projecten. Voor de Commissie is het van wezenlijk belang het juiste evenwicht te vinden tussen kleine en grote projecten en tussen langetermijnprojecten en projecten op de korte en middellange termijn. Daarom kan de Commissie de voorgestelde verlaging van de minimumsubsidies voor samenwerkingsmaatregelen bij kortere projecten van 60 000 euro tot 30 000 euro niet accepteren. Dat zou namelijk leiden tot een lawine van projectvoorstellen, die wegens gebrek aan middelen niet zouden kunnen worden medegefinancierd. Nu al wordt 70 tot 75 procent van alle aanvragen niet ingewilligd. Als dit amendement wordt aangenomen, komt dat percentage nog hoger te liggen. Ook is de Commissie het niet eens met het voorstel de medefinanciering van de Gemeenschap tot een maximum van 70 procent te verhogen. We moeten niet vergeten dat ons cultuurbeleid is gestoeld op de beginselen van complementariteit en subsidiariteit.
Tot slot kan de Commissie geen goedkeuring verlenen aan het voorstel om voor kortlopende projecten het minimumaantal partners te verlagen van vier naar drie en om voor langlopende projecten het aantal landen te verlagen van zes naar vier. Als het aantal partners of landen wordt teruggebracht, vermindert dat de zichtbaarheid van het programma in een uitgebreid Europa. Desondanks hoop ik dat de uitstekende samenwerking die de betrekkingen tussen onze instellingen tot op heden kenmerkt, een drijfveer zal blijven om een compromis te sluiten dat voor beide partijen bevredigend is. Dat is des te meer noodzakelijk omdat het nieuwe programma op tijd moet worden goedgekeurd. Anders komt de uitvoering te laat en verloopt deze niet soepel.
Ter afsluiting hoop ik van harte dat tijdens de volgende bijeenkomst van de ministers van Cultuur in november een politieke overeenkomst kan worden bereikt, waarbij alle begrotingskwesties buiten beschouwing worden gelaten. Ik wil nogmaals de verwachte heilzame effecten van dit nieuwe cultuurprogramma benadrukken. Het programma zal actief bijdragen aan de bevordering van de interculturele dialoog. Het bewustzijn van een gemeenschappelijk Europees erfgoed zal worden versterkt, de rijkdom en verscheidenheid van onze culturen zullen worden gevierd en de openheid voor andere culturen zal toenemen. 
Vasco Graça Moura (PPE-DE ),
   . – Ondanks alle onderlinge verschillen zien wij onszelf op grond van de Europese cultuur als Europeanen. Die cultuur is ons gemeenschappelijk en dynamisch erfgoed. De verscheidenheid aan identiteiten en talen valt terug te voeren op een complexe oorsprong, waarbij de Grieks-Latijnse, de joods-christelijke en de mediterraan-mohammedaanse tradities het meest in het oog springen. Met deze drie tradities hebben we echter niet alle wortels van onze cultuur genoemd.
Om het Europees ideaal te bevorderen dienen wij speciale aandacht te schenken aan de cultuur door het gemeenschappelijk erfgoed te herstellen en de verscheidenheid te stimuleren, zodat er een evenwicht kan worden gevonden tussen middelpuntvliedende en middelpuntzoekende krachten. We moeten met andere woorden het gemeenschappelijk erfgoed de plaats geven die het verdient en de meer dan 400 miljoen burgers van de Unie in staat stellen de culturele identiteit en de taal van de anderen beter te leren kennen.
Het zou volstrekt verkeerd zijn te spreken van de culturele integratie van Europa. Een van de boeiendste aspecten van onze beschaving is juist het feit dat Europa zichzelf moet opstellen als een gemeenschappelijke eenheid die realiteit is geworden in en door de verschillende opvattingen over de mens en de wereld.
Cultuur 2007-2013 dient vóór alles een kaderprogramma te zijn voor intensieve culturele communicatie tussen de Europese burgers en niet een kaderprogramma voor integratie. Het moet op Europese schaal gerealiseerd worden en gestoeld zijn op Europese waarden. Dat betekent dat het Europees cultuurbeleid altijd gericht dient te zijn op het creëren van een Europese meerwaarde. Zo niet, dan heeft het Europees cultuurbeleid geen enkele zin en valt het uiteindelijk niet te onderscheiden van het nationale beleid op dit vlak. Met het oog op dat gemeenschappelijk Europees cultuurbeleid is voorts samenwerking van de Europese instanties, lidstaten, actoren en medewerkers in de culturele sector van de lidstaten en de respectieve internationale netwerken onmisbaar.
Het programma Cultuur 2007-2013 is een programma van de derde generatie. Het houdt rekening met de ervaring die is opgedaan met de eerdere programma’s en streeft in dat verband naar de meest passende oplossingen.
Ik moet u zegen dat ik persoonlijk de voorkeur zou hebben gegeven aan het model van een programma van de eerste generatie: Rafael, Ariane of Kaleidoscoop. Die programma’s beperkten zich tot één bepaalde kunstsector en gingen respectievelijk over cultureel erfgoed, literatuur en scheppende kunst. De middelen zijn schaars, terwijl het aantal kandidaten voor subsidie steeds toeneemt. Teneinde het beleid echt efficiënt te laten zijn, zou het zich moeten concentreren op een klein aantal zeer helder gedefinieerde doelstellingen. Daarvoor moeten dan eventueel maar andere projecten worden opgeofferd. Wellicht zal deze nieuwe regeling leiden tot een striktere en positievere bijdrage op dit gebied.
Wij proberen het Commissievoorstel te verbeteren door er een aantal correcties in aan te brengen, het meer in overeenstemming te brengen met de doelstellingen en de dimensie en het belang van het gemeenschappelijk cultureel erfgoed beter uit de verf te laten komen zonder hedendaagse scheppingen minder aandacht te geven.
Met alle respect, commissaris Figel, maar ik moet zeggen dat de Europese Commissie er verkeerd aan doet een expliciete verwijzing van de hand te wijzen naar een element dat van doen heeft met het gemeenschappelijk cultureel erfgoed: het enorm omvangrijke levende erfgoed – zowel materieel als immaterieel – dat in de loop der eeuwen ontstaan is en dat zo’n grote bijdrage heeft geleverd aan het feit dat wij onszelf zien als Europeanen. Dat element valt niet te herleiden tot een bepaalde sector van de kunsten. Wij hebben het hier over een oorsprong, een gemeenschappelijke dimensie van alle sectoren, wat van fundamenteel belang is.
Wij zijn voorts van mening dat de bepalingen inzake de bescherming van Europese gedenkplaatsen voor de herinnering aan de verschrikkingen van het totalitaire geweld – zowel nazistisch als stalinistisch – beter op hun plaats zouden zijn in het programma “Burgers voor Europa”. Deze opvatting, evenals de gunstige reactie daarop van de Europese Commissie, is formeel vastgelegd in de notulen van onze commissievergadering.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik een onderwerp aansnijden dat ons zeer veel zorgen baart: de begroting. Ofschoon de cijfers in het verslag-Böge louter indicatief van aard zijn, hebben wij ze toch in aanmerking genomen. Terwijl Böge voor dit programma 566 miljoen euro uittrekt, begroten wij er 600 miljoen euro voor. Dat is mogelijk, omdat het verslag-Böge zelf een reservebedrag voorziet. Dat bedrag van 600 miljoen is echter uiterst bescheiden! Alle Europese politieke ambtsdragers – van de Europese Commissie, met inbegrip van de voorzitter en de commissaris voor cultuur, van het Parlement, met inbegrip van de fractievoorzitters en talloze collega’s, en van de Raad, met inbegrip van vrijwel alle ministers van cultuur – spreken zich al sinds lange tijd uit voor de noodzaak de begroting voor deze sector aanzienlijk te verhogen.
De Unie is gegroeid van 15 naar 25 lidstaten. De Europese eenheid betekent een steeds sterker accent op het cultureel beleid. De strategie van Lissabon zal een dode letter blijven, indien het Europees cultureel beleid alleen maar het nationale beleid herhaalt en er niet in slaagt de doeleinden in verband met het gemeenschappelijk cultureel erfgoed en de culturele verscheidenheid op het vlak van talen in de lidstaten te realiseren.
De Lissabon-strategie is ondenkbaar zonder dat wij elkaar nader leren kennen. Als wij elkaar niet beter leren kennen – met alle verscheidenheid aan historische, culturele en taalkundige identiteiten – kunnen wij niet serieus met elkaar op basis van een gemeenschappelijk doel samenwerken. Dat is alleen mogelijk in het kader van een Europees cultuurbeleid dat gericht is op het creëren van een Europese meerwaarde en dat over voldoende middelen beschikt om genoemd doel te bereiken.
Ik stel voor dit verslag aan te nemen. Het was voor mij een eer om er de rapporteur van te zijn en een hele reeks nuttige bijdragen over te nemen van mijn collega’s van de verschillende politieke richtingen die in de Cultuurcommissie van het Parlement vertegenwoordigd zijn. 
Alexandra Dobolyi (PSE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur complimenteren met zijn uitstekende werk. Ik weet zeker dat hij er veel tijd in heeft gestoken.
Globalisering is een onomkeerbaar feit. Door de globalisering hebben het cultureel aanbod en de onderlinge betrekkingen tussen mensen en landen een hoge vlucht genomen. Nationale eigenaardigheden zijn op sommige terreinen wat afgevlakt, en ten gevolge van de interactie tussen de culturen heeft het begrip “nationale identiteit” een nieuwe inhoud gekregen. De nieuwe omstandigheden werpen een ander licht op de nationale en algemeen-Europese identiteit. In dit verband zou ik willen onderstrepen dat cultuur in een geglobaliseerde wereld een van de voornaamste middelen is om de Europese identiteit te versterken, te verdiepen en te bevorderen, met behoud van de multiculturele diversiteit van de landen.
In de door de commissie uitgevoerde evaluatie, die was gebaseerd op een uitgebreide raadplegingsprocedure, wordt uiteengezet dat rationalisering en versterking ook bij deze communautaire acties een vereiste zijn. Het is van belang dat alle communautaire acties op het terrein van cultuur, onderwijs, jeugd, sport, onderzoek en discriminatie nauw worden gebundeld wanneer de meest effectieve resultaten moeten worden geboekt en onnodige overlappingen moeten worden voorkomen. Communautaire activiteiten dienen elkaar aan te vullen en moeten worden geharmoniseerd. Om meer efficiëntie te bereiken, moet de samenwerking tussen de lidstaten en regionale programma’s zoveel mogelijk worden geïntensiveerd. Ik vertrouw erop dat het voorgestelde programma zal kunnen bijdragen aan een betere coördinatie van communautaire acties, waarbij de nadruk dient te liggen op acties die concrete Europese toegevoegde waarde bieden.
Tot slot wil ik onderstrepen dat de rol van het cultureel buitenlands beleid een nieuwe inhoud heeft gekregen, en het is het oogmerk van dit beleid dat nationale staten gemakkelijker een hoger niveau van cultuur, normen, onderwijs en democratie weten te bereiken. Dit zou leiden tot een gemeenschap van Europese landen die volledig in staat is om zichzelf te vernieuwen en die een grote zelfkennis en zelfrespect bezit. De commissaris zei het in zijn inleiding al, en ook ik hoop dat de voorgestelde amendementen …
Bogusław Sonik (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpresolutie van het Europees Parlement over het programma Cultuur 2007 (2007-2013) zal de creativiteit bevorderen, de Europese volkeren meer inzicht bieden in elkaars cultuur en geschiedenis en zal ook samenwerking op dit gebied stimuleren. Als de bescherming van het culturele erfgoed van Europees belang als één van de hoofddoelstellingen van het programma Cultuur 2007 zou worden aangemerkt, zou dat zeer zeker een stap in de goede richting zijn.
In de ontwerptekst van de Commissie ontbreekt het aan duidelijke steun voor projecten die gebaseerd zijn op de Europese traditie en de gemeenschappelijke wortels die integraal deel uitmaken van de identiteit van het hedendaagse Europa. Het is juist de cultuur van ons continent die door de eeuwen heen bepalend is geweest voor de Europese identiteit en die ook vandaag de dag nog een beslissende rol speelt. Deze cultuur bevordert de erkenning van het gemeenschappelijk erfgoed en beschaving, waar ook Johannes Paulus II in zijn toespraak tot de parlementaire vergadering van de Raad van Europa naar heeft verwezen.
Als lid van de Vereniging van Europese culturele hoofdsteden zie ik hoeveel enthousiasme de programma’s van de Europese culturele hoofdsteden opwekken bij de burgers van ons continent. Miljoenen mensen nemen deel aan artistieke en educatieve projecten met een hoge didactische waarde. Deze inspanning van kunstenaars en de culturele sector maakt dat we trots mogen zijn op de rijkdom en verscheidenheid aan talent en artistieke inspiratiebronnen die putten uit de verworvenheden van onze Europese traditie.
Laten we niet vergeten dat Europa vijftig jaar verdeeld is geweest. Dit programma zou een diepgaandere kennismaking van West-Europa met de cultuur van de volkeren uit Midden- en Oost-Europa moeten bevorderen. Een cultuur die door het communistische totalitarisme werd verstikt, met inbegrip van de christelijke waarden die er deel van uitmaken. Het voorstel om de financiële drempel voor projecten die in aanmerking willen komen voor steun, aan te passen, is dan ook bijzonder welkom en op dit punt ben ik het niet eens met de Commissaris.
Als de drempelwaarde om steun te kunnen krijgen voor een project van 60 000 naar 30 000 euro per jaar wordt verlaagd, kunnen er meer culturele operators aan het programma deelnemen. Dit is een belangrijke aanpassing, met name in de nieuwe lidstaten waar de financiële situatie van dergelijke operators veel minder rooskleurig is dan in de landen van de “oude Unie”. Er valt dan ook veel voor te zeggen dat meer entiteiten een kans krijgen om gebruik te maken van deze steunmaatregelen, indien zij voldoen aan de inhoudelijke criteria van het programma. 
Doris Pack,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, dit programma vormt een uitdaging voor het zogeheten Europees cultuurbeleid. De gedachte van de Europese Unie om niet alleen de landen, maar ook de volkeren te verenigen, loopt zonder een echt cultuurbeleid namelijk gevaar. Dat geldt zeker op een moment waarop de Europese Unie zich ernstig zorgen moet maken om haar toekomst. Het Europees cultuurbeleid kan misschien helpen om de behoeften van de culturele wereld en die van de burgers bij elkaar te brengen. Alleen zo kan de ziel van Europa worden aangesproken. Alleen zo kunnen de harten van de mensen worden aangesproken. De mensen zullen bij een referendum eerder hun hart laten spreken dan hun verstand.
Naar onze mening – niet naar de mening van de Commissie, zoals ik heb moeten constateren – zouden de culturele maatregelen meer in kleinere en middelgrote projecten moeten uitmonden, want juist die kunnen eraan bijdragen, de culturele rijkdom van de afzonderlijke regio’s in de Europese Unie zichtbaar te maken en echt dichter bij de burger te brengen. Ik hoop dat ik bij uitzondering nu eens meer begrip bij de Raad dan bij de Commissie zal ontmoeten.
Wanneer de ministers van Cultuur en zelfs de voorzitter van de Commissie in gratuite toespraken het belang van cultuur zo onderstrepen en haar aanprijzen als een belangrijke factor voor integratie, cohesie en burgerschap, dan moeten ze er ook voor zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn. Voor het programma is nu beslist onvoldoende geld uitgetrokken, ook als we het bedrag meerekenen dat wij eraan willen toevoegen. Ik hoop van harte dat de mooie woorden door daden worden gevolgd! 
Guy Bono,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur, de heer Graça Moura, gelukwensen met het werk dat hij heeft verricht op een zo fundamenteel terrein als het programma Cultuur. Ik zou kort willen ingaan op vier punten, die mij belangrijk lijken en waar ik me namens de PSE sterk voor heb gemaakt in de Commissie cultuur.
In de eerste plaats moet ten aanzien van het transsectorale aspect van het programma worden vastgesteld dat het voorstel van de Commissie getuigt van goede voornemens, die in de goede richting gaan. Niemand zal zich willen verzetten tegen de versterking van de samenhang van het programma om een eind te maken aan de versnippering, die zo lang kenmerkend is geweest voor het cultuurbeleid van de Europese Unie.
Aan de ene kant zijn er echter de voornemens, aan de andere kant de voorgestelde middelen. Hiermee kom ik op mijn tweede punt, de begroting. Het heeft voor de Europese Unie geen enkele zin om ambitieuze doelstellingen te formuleren, zoals het bevorderen van de culturele verscheidenheid en de culturele samenwerking, als de begroting hier niet bij aansluit. Wij hebben dan ook gevraagd om een dienovereenkomstige verhoging van het aan dit programma toegewezen budget, opdat het programma kan bijdragen – dat is immers de taak van cultuur – tot de bloei van een Europese cultuur en identiteit, die ons los kan maken uit het op nationaal eigenbelang gerichte denken, en daarmee uit de crisis die de Unie momenteel doormaakt.
Derde punt: de gedenkplaatsen. Wij hebben verzocht om een duidelijk onderscheid tussen culturele organisaties en plaatsen, maar dit is niet omdat wij vinden dat die plaatsen onbelangrijk zijn, integendeel. Wij willen juist graag dat de Commissie garandeert dat de begroting voor het programma Burgers voor Europa, waar wij die gedenkplaatsen in opgenomen willen zien, dienovereenkomstig wordt verhoogd.
Tot slot, en dit is mijn laatste punt, heb ik mij er sterk voor gemaakt dat in de overwegingen van dit programma melding wordt gemaakt van de cultuurindustrie, die goed is voor veel werkgelegenheid – zoals met name verwoord in de amendementen 7, 11 en 13, die zijn aangenomen in de Commissie cultuur. Een recente studie van Eurostat heeft aangetoond dat de cultuurindustrie een belangrijke bijdrage levert aan de Europese economie. Het zou in dit verband wenselijk zijn een studie te verrichten waaruit het belang van deze industrie voor de Europese economie duidelijk naar voren komt. 
Claire Gibault,
   – Mijnheer de commissaris, Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het door de heer Graça Moura ingeleide verslag over het programma Cultuur 2007 voor de periode 2007-2013 voldoet over het geheel genomen aan de verwachtingen van degenen die in deze sector werkzaam zijn. Het is evenwichtig, samenhangend en assertief. Het gaat echt in op de inhoud van de voorstellen, het breekt een lans voor de culturele verscheidenheid, het slaat de weg van de ontwikkeling van het Europese burgerschap in. Ik bedank de heer Graça Moura voor zijn luisterend oor en voor de kwaliteit van de dialoog die we hebben kunnen voeren.
Waar ik echter, evenals anderen, met name verheugd over ben, is dat de erkenning van de cultuurindustrie in een overweging van dit verslag is opgenomen. Ik heb me er persoonlijk sterk voor gemaakt dat die industrie haar plaats zou krijgen in dit programma, en hoewel nog steeds onvoldoende, is de vooruitgang in dit opzicht niet te verwaarlozen en het vermelden waard.
Ik zal ook het standpunt blijven verdedigen dat de cultuurindustrie bijdraagt tot het bevorderen van de Europese cultuur. Zij levert banen op en geeft economische meerwaarde aan de culturele sector. Een reden te meer om de cultuurindustrie niet te veronachtzamen, is dat zij het ideale medium is om de ontwikkeling van de Europese cultuur te waarborgen en een solide basis te verschaffen voor de verscheidenheid ervan.
Er zit echter jammer genoeg ook een schaduwzijde aan dit verhaal. Geen van mijn collega’s van de Commissie cultuur en onderwijs zal dit bestrijden, want als er één punt is waar we het roerend over eens zijn, dan is het wel de begroting. Ik betreur het dat cultuur door de Commissie nog gezien wordt als een luxeartikel, dat pas na de noodzakelijke levensbehoeften komt. Is het wel zo zeker dat cultuur slechts luxe is, en dat zij pas na het noodzakelijke komt? Geweld bestaat, het droomt ervan de cultuur te gronde te richten. Een van de vormen van dat geweld is het aanvoeren van het argument dat cultuur nutteloos is. Ik ben dan ook diep geschokt door het bedrag dat in de begroting voor cultuur is gereserveerd, en door het armetierige karakter ervan. Maar er is nog een sprankje hoop, mijnheer de commissaris. De conventie van de Unesco, die een paar dagen terug met overgrote meerderheid van stemmen is aangenomen, is een grote overwinning voor Europa en laat eens te meer zien dat een verenigd Europa een sterk Europa is. Het is ook een grote overwinning voor de Europese cultuur. Wat rest nu haar verscheidenheid eindelijk erkend is, is dat deze cultuur zich kan manifesteren op het internationale toneel, maar zij kan de rol van ambassadrice slechts blijven vervullen als u de financiële middelen daarvoor beschikbaar stelt.
Ik sluit af door u simpelweg het volgende te zeggen mijnheer de commissaris: u bent nu aan zet om te zorgen voor een gepast en fatsoenlijk budget voor cultuur, dat hoger is dan nog geen 1 procent van de algemene begroting. 
Helga Trüpel,
   . – Mijnheer de Voorzitter, commissaris Figel’, dames en heren, dit Parlement is de afgelopen maanden getuige geweest van een campagne voor de cultuur, waarin gevraagd werd om een Europese cultuurbegroting van zeventig cent per inwoner per jaar. Momenteel trekken wij voor de totale Europese cultuurbegroting het beschamende bedrag van 35 miljoen euro uit. Zoveel krijgt een grote schouwburg in Duitsland.
Wanneer we na de val van de Muur en met vijfentwintig lidstaten echt willen dat de Europeanen elkaar opnieuw ontmoeten, dat er culturele uitwisseling plaatsvindt, dat er meer informatie beschikbaar is, dat West- en Oost-Europa werkelijk de kans krijgen met elkaar in contact te komen, dan is dat met de huidige begroting onmogelijk. Mijn fractie heeft de bedragen die de Commissie heeft voorgesteld of die nu uit de parlementaire commissie komen, dan ook verhoogd. We hebben immers tien keer zo veel nodig als we nu hebben. Nu hebben we slechts zeven cent, maar we hebben zeventig cent nodig. Dan zouden we echt de mogelijkheid hebben een cultureel offensief in Europa te beginnen.
Ik deel het uitgangspunt van de Commissie waarbij zij drie hoofddoelstellingen nastreeft: transnationale mobiliteit, transnationale uitwisseling van culturele waarden en interculturele dialoog. Deze doelen gaan immers heel goed samen met de bevordering van de hedendaagse cultuur, maar ook met de instandhouding van het cultureel erfgoed. Ik ben het niet eens met het aanvullende amendement van de heer Graça Moura, die nog een vierde doelstelling wil formuleren. Het goede evenwicht dat we hebben gevonden tussen hedendaagse kunst en het in ere houden van tradities, gaat immers verloren wanneer alleen de nadruk op het erfgoed wordt gelegd. Daarom zullen wij niet voor dit amendement stemmen.
Positief vind ik dat de beperkte sectorale benadering heeft afgedaan en dat men met onze culturele projecten werkelijk streeft naar interdisciplinaire samenwerking. Ook ik ben van mening dat er meer mogelijkheden moeten komen voor kleinere projecten. 
Miguel Portas,
   . Voor de Commissie en de Raad staat cultuur gelijk met het probleem hoe de Europese Unie meer zichtbaar te maken. Dat was en is nog steeds het werkelijke doel van het programma Cultuur. De eerste verdienste van het verslag-Graça Moura is dat het afstand neemt van deze visie, die de culturele productie misbruikt voor politieke doeleinden.
Het verslag heeft echter meer verdiensten. De Commissie en de Raad willen een maximale zichtbaarheid met minimale middelen. Daarom concentreren zij de steun op een gering aantal acties, instanties en initiatieven, wat een slechte keuze is. In naam van de zichtbaarheid heeft Europa bij heel veel projecten door afwezigheid geschitterd, waar zijn aanwezigheid juist nodig was. Op zijn manier wil het verslag ook deze fout corrigeren en dat is zijn tweede verdienste. Het verslag schenkt meer aandacht aan projecten met een looptijd tot twee jaar, vereenvoudigt de procedures voor het aanvragen van financiële steun, maakt de aanbestedingen transparanter en voegt de promotie van het erfgoed en de taalkundige verscheidenheid aan de doelen van het programma toe. Dat zijn redenen te over om vóór het verslag te stemmen.
De financiële vooruitzichten zijn door toedoen van het Engelse voorzitterschap nog steeds geblokkeerd. Wij weten dat Tony Blair andere prioriteiten heeft, maar ik meen dat wij het hier allemaal over één punt eens zijn: het voorstel 600 miljoen euro voor dit programma uit te trekken is het allerlaagste minimum, indien de Unie zich tegenover de scheppers en producenten van cultuurproducten wil presenteren als een instelling die nog enige waarde hecht aan haar woorden. Ik wil graag geloven dat de leden van de Cultuurcommissie hun oordeel over het definitieve voorstel mede zullen baseren op dit bedrag en dat bij de Raad de boodschap overkomt. 
Erna Hennicot-Schoepges (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil onze rapporteur feliciteren met zijn verslag. Mijn kritiek betreft uiteraard niet dit verslag, maar meer de instelling waarmee het onderwerp cultuur wordt benaderd door de Raad en de Commissie.
De Grondwet zou ons de basis hebben verschaft voor het totstandbrengen van een gemeenschappelijk cultuurbeleid, met als grondslagen culturele verscheidenheid en wederzijdse aanvaarding van de beginselen van vrijheid en mensenrechten. De Grondwet is er echter niet aan toe gekomen – dat was een argument om tegen te stemmen – om cultuur de status van echt communautair beleidsterrein toe te kennen. Het doel dat zou moeten worden bereikt door middel van een betere kennis over de ander, is precies het doel dat al onze landen nastreven. Angst bij de ander wegnemen is een voorwaarde om in echte culturele verscheidenheid in vrede te kunnen leven. Leren wat verscheidenheid is, dat is het doel van het gemeenschappelijk cultuurbeleid.
Onder de doelstellingen van de Commissie is er één, de mobiliteit van personen, die mij ertoe brengt nogmaals, mijnheer de commissaris – hoewel ik weet dat u zelf niet hiervoor verantwoordelijk bent – de volgende vraag te stellen: hoe staat het met de werkzaamheden van de Raad met betrekking tot de problematiek van de sociale zekerheid, de belastingen en het statuut, die echte mobiliteit in de weg staat, zonder voorbij te gaan aan het gebrek aan financiële middelen om echte uitwisselingen tussen de nieuwe en de oude lidstaten te ondersteunen?
De Commissie heeft de interculturele dialoog als doelstelling aangemerkt. Het werd hoog tijd om dit probleem naar voren te halen! Betere synergie tussen onderwijs en cultuur, ziedaar een amendement van onze parlementaire commissie. Dit is noodzakelijk, temeer daar – een vreselijke term – in 1998 onder het Britse voorzitterschap als onderwijsbeginsel in de Europese teksten is opgenomen.
Het is een vergissing om te denken dat meer cultuur in de lesprogramma’s zonde van de tijd is. Creativiteit en een flexibele geest zijn kwaliteiten die worden aangeleerd door kunstzinnige vorming, net zoals geweldspreventie en een klimaat van verdraagzaamheid gebaseerd zijn op eerbiediging van de gevoeligheid en intellectuele vorming. De begroting voor 2006 wordt nu al naar beneden bijgesteld, naar 36 miljoen in plaats van 38. Ik stel vast dat de mooie woorden van voorzitter Barroso en van alle fractieleiders, die werden uitgesproken ten overstaan van een aantal betrokkenen uit de sector, voorlopig nog niet worden gevolgd door daden. Waarvan akte. 
Nikolaos Sifunakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het programma Cultuur 2007 is het belangrijkste instrument voor communautaire activiteiten op cultuurgebied. Daarin wordt een reeks belangrijke doelstellingen vastgesteld, zoals grensoverschrijdende mobiliteit van cultuurorganisaties in Europa, transnationaal verkeer van kunstenaars en cultuurwerken en culturele dialoog. Deze doelstellingen kunnen niet naar behoren worden verwezenlijkt op nationaal niveau, omdat ze juist een transnationaal karakter hebben. Wij mogen evenwel niet vergeten dat het programma eveneens het instrument bij uitstek is voor de financiering van bovengenoemde doelstellingen. Wij kunnen bijgevolg geen doelstellingen vaststellen voor cultuur als wij tegelijkertijd geen voorstellen doen voor de financiële middelen waarmee die doelstellingen bereikt moeten worden. Dus moeten wij als Europees Parlement een concrete begroting voorstellen.
Bij de bespreking van de doelstellingen moeten wij er evenwel op wijzen dat het behoud en de kennis van het cultureel erfgoed uitdrukkelijk vermeld moeten worden onder de doelstellingen van dit programma. Daartoe behoren ook activiteiten voor het redden van het architectonisch erfgoed van Europa, en deze moeten een overheersende positie blijven innemen.
Een ander punt waar wij aandacht aan moeten schenken, is de bevordering van de deelname van kleine organisaties aan het programma, die vaak op grote moeilijkheden stuit.
De rapporteur, de heer Graça Moura, heeft uitstekend werk verricht. Hij kent dit vraagstuk als zijn broekzak en in zijn verslag houdt hij rekening met de behoeften van de kleine cultuurorganisaties en dus met die van de kleine landen. 
Margarita Starkevičiūtė (ALDE ).
   – Het is symbolisch dat in de week waarin de leiders van de Europese landen zullen debatteren over de uitdagingen van de mondialisering, het Parlement het communautaire programma Cultuur bespreekt. Dat is symbolisch omdat de culturele sector in de toekomst waarschijnlijk zal uitgroeien tot het voornaamste concurrentievoordeel van de Europese Unie. We zullen immers niet kunnen concurreren op arbeidskosten of kosteneffectiviteit. Daarom is het bijzonder belangrijk om creativiteit te bevorderen en moet er meer aandacht worden geschonken aan dit culturele programma. Ik ben het niet eens met het oordeel van de Europese Commissie dat hoe meer deelnemers aan het programma Cultuur er zijn, des te zichtbaarder het is. Dat is een hoogdravende visie, terwijl we het juist moeten zoeken in culturele originaliteit. Deze originaliteit hangt zeker niet samen met het aantal deelnemers, en hun aantal moet dan ook niet worden vergroot.
Een ander belangrijk aspect, dat relevant is voor de bevordering van de cultuur en de creativiteit, is namelijk het multilaterale uitwisselingsproces. Het is uiteraard zeer belangrijk voor ons om ons cultureel erfgoed te behouden, maar in het culturele programma moet duidelijk de nadruk worden gelegd op de toekomst en op de creatieve ontwikkeling van nieuwe ideeën. Dank u wel. 
Bernat Joan i Marí (Verts/ALE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, in het licht van de financiële vooruitzichten voor het programma Cultuur 2007 zijn wij erg bezorgd over een kwestie die de Europese Unie nog niet naar behoren heeft behandeld: de bevordering van gemarginaliseerde talen en minderheidstalen binnen de EU.
Ik wil specifiek melding maken van de begrotingsproblemen waarmee het Europees Bureau voor taalminderheden te kampen heeft. Dit bureau heeft als hoofddoel op te komen voor werkelijke taalkundige diversiteit in de Europese Unie. Volgens het Europees Handvest voor regionale talen en talen van minderheden heeft elke taalgemeenschap het recht om haar eigen taal te behouden en te ontwikkelen en deze aan toekomstige generaties door te geven. In de Europese Unie hebben we officiële talen, minderheidstalen en talen als het Catalaans, die in hun eigen land een meerderheidstaal vormen en daarom niet tot de beide eerstgenoemde categorieën horen. De EU moet al deze talen ondersteunen en voor taalkundige diversiteit in Europa zorgen. Dat betekent dat er een begroting moet komen voor minderheidstalen en voor het Europees Bureau voor taalminderheden. Ik weet dat dit ingaat tegen het centralistische taalbeleid van sommige Europese staten, maar de EU heeft als opdracht verscheidenheid, democratie en vrijheid te bevorderen en werkelijke gelijkheid tussen de talen in de Europese Unie tot stand te brengen. 
Marianne Mikko (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte rapporteur, dames en heren.
Het verslag over het programma Cultuur 2007 dat momenteel aan het Parlement voorligt, na goedgekeurd te zijn door de Commissie cultuur, bevat geen enkele amendement meer waarin wordt verwezen naar het levend houden van de herinnering aan de misdaden van het stalinisme.
Als het gaat om het totale aantal doden, deed het stalinisme niet onder voor het nazisme. Massadeportaties en concentratiekampen zijn wapens die door beide regimes werden ingezet. In mijn eigen land, Estland, is bijna 10 procent van de bevolking gedeporteerd en vermoord op bevel van Stalin. Meer dan de helft van het aantal gedeporteerden waren bejaarden en kinderen. Zelfs voor zwangere vrouwen kende men geen genade.
Het stalinisme en het nazisme zijn keerzijden van dezelfde ideologie. Zij zijn tegelijkertijd bedacht. Zij hebben geleid tot een tweedeling van Europa door middel van het pact tussen Hitler en Stalin. Vanwege de uitbreiding van de Europese Unie is het onvermijdelijk dat we een oordeel vellen over de misdaden van het stalinisme, die voornamelijk zijn begaan in Oost-Europa. Dat oordeel alleen al symboliseert dat we lid zijn van één Europese familie.
De aanhangers van misantropische ideologieën blijven een bedreiging vormen voor ons. Waar nodig veranderen zij van gezicht, maar niettemin blijven neonazi's, nationalistische bolsjewieken, neo-stalinisten en dergelijke in hun hart wapenbroeders. Uit naam van Europa mogen we het zo ver laten komen dat de misdaden van het nazisme en het stalinisme worden vergeten.
De Commissie cultuur heeft ingestemd met het overhevelen van het levend houden van de herinnering aan het nazisme en het stalinisme naar het programma Burgers voor Europa. Het is geen geheim dat voor het programma Burgers voor Europa nog minder geld is uitgetrokken dan voor Cultuur 2007. Daarom wil ik graag in het openbaar en duidelijk van commissaris Figel’ de bevestiging krijgen dat het overhevelen van de herdenking van de slachtoffers van terreur naar het programma "Burgers voor Europa" gepaard zal gaan met het beschikbaar stellen van extra middelen en met de aandacht die dit onderwerp verdient. 

Maria Badia i Cutchet (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte Commissaris, waarde collega’s, de Europese burgers mogen tevreden zijn met de goedkeuring van dit programma: een cultureel programma , vernieuwd voor de jaren 2007-2013.
De Europese Unie laat op deze manier zien hoeveel belang zij hecht aan haar burgers, door een programma goed te keuren dat probeert de verspreiding van de cultuur en geschiedenis van alle Europese volkeren te verbeteren, het cultureel erfgoed van de Unie te conserveren en te beschermen en creatieve uitingen op artistiek, literair en audiovisueel gebied te stimuleren.
Ook gaat het om een programma dat hard nodig is om het hoofd te kunnen bieden aan de uitdaging die de uitbreiding betekent, en dat ook hard nodig is bij de ontwikkeling van het bewustzijn van een Europees burgerschap, want alleen de verspreiding van onze gemeenschappelijke culturele waarden kan een idee geven van de diversiteit aan fundamenten waarop de Europese identiteit is gebouwd. Maar dit programma zal ook open staan voor een groot aantal landen dat niet lid is van de Europese Unie.
En gezien het feit dat de doelen van het programma zo ambitieus zijn, moeten we ook over een begroting kunnen beschikken waarmee die ambities kunnen worden waargemaakt. En in deze zin geloof ik dat de in juli 2004 door de Europese Cultuur Stichting vastgestelde behoeften, bij de aanvraag voor een jaarlijks budget van 315 miljoen euro, een redelijke indicatie vormen voor de noodzaak van een ruimere begroting. Daarom steun ik het verzoek van de rapporteur om een begroting die hoger is dan de 408 miljoen euro die er in het voorstel van de Commissie voor wordt uitgetrokken.
Ik zou willen eindigen met het uiten van mijn voldoening over de Unesco-conventie ter bescherming en promotie van de culturele diversiteit; mijn voldoening over het feit dat deze conventie is aangenomen, maar vooral over het feit dat de Europese Unie met één stem heeft gesproken en heeft laten zien, opnieuw, dat samen als eenheid optreden tot resultaat leidt.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om vanaf deze plek de lidstaten te vragen om dit instrument te ratificeren, hoe eerder hoe beter, want dit is een belangrijke stap voorwaarts bij de erkenning van culturele en linguïstische diversiteit. 
Christa Prets (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, “70 cent per burger”, zo heette de campagne die dit voorjaar door verschillende culturele organisaties werd gelanceerd en door Parlement en Commissie werd gesteund. Iedereen zag in hoe belangrijk het was te weten wat men met zeventig cent allemaal zou kunnen doen en hoeveel we uiteindelijk over hebben.
Ik moet mij nu voegen in het koor van degenen die altijd weer over de financiën beginnen. Het is echter een feit dat we met het budget waarover we nu beschikken, het ambitieuze programma niet kunnen uitvoeren. Het cultuurprogramma zoals dat in het verslag wordt beoogd, strekt zich uit van de instandhouding van het cultureel erfgoed tot de hedendaagse cultuur: er wordt gesproken over taalkundige diversiteit en over minderheidstalen. Ik vind dat we realistisch moeten denken: we moeten realistische bedragen begroten en prioriteiten stellen of bij de begroting visie enigszins laten prevaleren boven realisme en bij de uitvoering van het programma realistisch zijn.
Ik deel de mening van de afgevaardigde die zei dat het belangrijk is voor het cultureel erfgoed op te komen, maar ik vind ook dat we de hedendaagse kunst zeer verplicht zijn. Daarom moeten we proberen een gemeenschappelijke noemer te vinden. 
Ján Figel’,
   – Dank u zeer voor uw vele aanmoedigingen en voor uw pleidooien voor Europese samenwerking op het gebied van cultuur. Mag ik u eraan herinneren dat nog maar enkele jaren geleden, en zeker vóór Maastricht, velen zouden hebben gezegd dat dit onderwerp niet thuishoort op de agenda van het Parlement, de Unie of de Commissie. Vandaag de dag is meer, veel meer nodig. De politieke wil om tot dit type samenwerking te komen is tegenwoordig ook groter en ik heb er alle vertrouwen in dat die samenwerking zijn vruchten zal gaan afwerpen, want dat is nodig. De eerste reden hiervoor is de globalisering en het risico dat daaraan verbonden is dat we onze identiteit kwijtraken. De tweede reden is de Europese integratie zelf, die niet de integratie of harmonisering van culturen inhoudt, maar het vormen van een gemeenschap van culturen waarin diversiteit hoog in het vaandel staat en eenheid is gebaseerd op gemeenschappelijke waarden.
Nooit eerder is er over thema’s als identiteit, burgerschap en cultuur zo intens gesproken en gedebatteerd in Europese instellingen. Ik zie dit als een teken des tijds, een signaal dat we van de naoorlogse, rechttoe rechtaan kolen-en-staalagenda aan het overschakelen zijn op agendapunten die hogere eisen stellen en waarvoor een grotere volwassenheid nodig is.
Reagerend op een aantal suggesties met betrekking tot cultuur, bijvoorbeeld die van de heer Bono en anderen, denk ik dat de nieuwe redenering die in de voorstellen wordt gehanteerd de ruimte voor de culturele sector heel goed afbakent. Wat betreft veel of weinig, we hebben al een hoog afwijzingspercentage: zeventig tot vijfenzeventig procent. Dit betekent dat een verdere fragmentatie niet zal resulteren in een hoger percentage toewijzingen, maar we willen wel hogere percentages halen bij bilaterale en trilaterale dimensies en projecten. Mijn voorkeur zou ernaar uitgaan om lidstaten veel steun te geven, om deze te helpen bij het creëren van zogenaamde ‘matching funds”, of financiering die complementair is aan Europese fondsen, wat kleine en middelgrote ondernemers in de culturele ruimte zou helpen. En, ik herhaal, de hoofdverantwoordelijkheid voor cultuurbeleid ligt bij de lidstaten zelf. We zijn bereid en in staat om dit te ondersteunen en aan te vullen, maar niet om het te vervangen.
De opmerkingen van mevrouw Hennicot-Schoepges over het gebruiken van de belastingen en de sociale verzekeringen om de mobiliteit van kunstenaars te bevorderen horen thuis op de agenda van de ministers van cultuur. Hun volgende bijeenkomst staat gepland in november. Ik ben ervan overtuigd dat het in brede zin in ieders belang is, niet alleen van ministers, maar ook van alle spelers in het culturele veld.
Mijnheer Joan i Marí, ik heb onlangs een ontmoeting gehad met het Europees Bureau voor minder verspreide talen. Dat bureau heeft het aantal aangesloten staten zien stijgen naar negentien en heeft naar mijn overtuiging een kans om zijn relatie met de Europese Unie verder uit te bouwen. Ik herinner u aan het geïntegreerde programma voor levenslang leren dat we zojuist besproken hebben en dat een nieuwe kans inhoudt voor de ontwikkeling van regionale en minderheidstalen. Tegenwoordig hebben we veel meer officiële talen en is er natuurlijk meer ruimte voor linguïstische diversiteit. Dat is een waarde die om grotere investeringen vraagt.
Mevrouw Mikko, de stalinistische goelags zullen worden opgenomen in de lijst van te herdenken gebeurtenissen. De geschiedenis is de leraar van het leven, maar het is belangrijk dat individuele lidstaten ook stappen zetten om het historisch bewustzijn te vergroten. We moeten niet van de Unie verwachten dat zij de basisverantwoordelijkheid van de lidstaten overneemt – om hun geschiedenis te herdenken en het historisch bewustzijn te vergroten in samenwerking met hun buren en met de hele Europese Unie. Ik wil u verzekeren dat hier adequate aandacht en financiering naartoe zullen gaan, ondanks, of misschien juist dankzij, de verschuiving naar het burgerschapsprogramma, aangezien dit meer een zaak van volwassen burgerschap is dan alleen van cultuur. In deze context hebben we ook speciale gebeurtenissen als de verjaardag van Solidariteit in Polen gefinancierd. Er zullen ook nog andere redenen zijn. Ik ben ervan overtuigd dat dit een impuls kan betekenen voor dergelijke herdenkingen.
Dit waren de belangrijkste punten waarover ik meende iets te moeten zeggen. Ik ben u ook zeer dankbaar voor het steunen van zeventig cent in plaats van zeven. Aan de ene kant vindt de Commissie dat verheugend, aan de andere kant is het nodig dat de lidstaten cultuur gaan zien als een integraal bestanddeel van Europese samenwerking, omdat cultuur zorgt voor een beter begrip van het heden en de toekomst van een verenigd Europa. Een verenigd Europa gaat meer over cultuur dan over handel of geografie. Een verenigd Europa gaat over de waarden die worden belichaamd door cultuur. 
De Voorzitter. 
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter. 
    Aan de orde is het verslag (A6-0278/2005) van mevrouw Hieronymi, namens de Commissie cultuur en onderwijs, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering van een programma ter ondersteuning van de Europese audiovisuele sector (MEDIA 2007) (COM(2004)0470 C6-0093/2004 2004/0151(COD)). 
Viviane Reding,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb met veel genoegen geluisterd naar de voorgaande debatten over dossiers die mij na aan het hart liggen, dossiers die ik mede heb opgesteld in de periode dat ik verantwoordelijk was voor cultuur. Ik ben er overigens zeer content mee dat ik actief blijf op cultuurgebied, omdat mijn specifieke werkterrein nu de audiovisuele sector is. Deze sector is immers een van de aandachtsvelden van de programma’s op het gebied van culturele verscheidenheid, die de grootste rijkdom van de Europeanen is. Gelooft u mij op dit punt als ik zeg dat ik, zoals alle leden van het Parlement, blij ben met de goedkeuring door de Unesco van de universele verklaring over culturele verscheidenheid. We mogen niet vergeten dat we lang voor dat resultaat hebben moeten vechten. Hier blijkt overigens uit, zoals een van de afgevaardigden tijdens het voorgaande debat opmerkte, dat Europa kan winnen, als het een goed project dat ons bindt, onder handen heeft dat steunt op een visie die de wereld rondom Europa verenigt, en als het met één stem spreekt. Ik denk dat dat voor ons allen een les moet zijn: culturele verscheidenheid is niet alleen iets Europees, het is iets mondiaals en het is terecht dat wij in onze Europese culturen investeren.
In dit verband speelt het Media-programma zonder meer een zeer voorname rol, mijnheer de Voorzitter. Dit programma is een van elementen die onze culturele en cinematografische verscheidenheid tot leven brengen. Allereerst helpt het toekomstige filmmakers hun weg te vinden, hun beroepsopleiding te kiezen. Voorts is het Europa dat de filmmakers helpt de nodige financiële middelen te vinden, in de fase waarin de film van het abstracte droomstadium overgaat naar het concrete schrijfstadium, die o zo moeilijke fase waarin nog niemand in het project gelooft. En vervolgens, in het productiestadium, gaat de volledige verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van het cinematografische werk weer over naar de lidstaten, die door middel van staatssteun waar wij als Commissie toestemming voor verlenen, hun nationale filmsector ondersteunen. Tegelijkertijd wordt ook bij de particuliere sector een stuk verantwoordelijkheid gelegd, namelijk investeren in de creatieve filmindustrieën. Tot slot, wanneer het werk is voltooid, neemt Europa de zaak weer ter hand, aangezien het werk ook zal moeten circuleren, en niet alleen in het land van herkomst, maar ook over de grens. Culturele verscheidenheid vereist immers dat een film wordt gezien, niet alleen in het land van herkomst en in de taal van dat land, maar ook door de andere Europeanen: hoe kunnen we de cultuur van onze buren nu beter begrijpen dan via de film?
Ik ben er trots op dat negen van de tien Europese films die voor vertoning naar het buitenland gaan, dat doen dankzij de hulp van het Media-programma. Ik kan u ook vertellen over alle trots van de netwerken van filmmakers, bioscopen, schrijvers, festivals. Al deze netwerken doen immers wat Europa het beste kan: zich verenigen, de krachten bundelen om onze culturen te laten leven.
Mijnheer de Voorzitter, het is zeer belangrijk dat wij op de ingeslagen weg voortgaan, omdat, ook al steunen wij onze film en ook al zijn we trots op onze filmmakers, de Europese film nog steeds een minderheidspositie inneemt op eigen grondgebied. Het is dan ook absoluut noodzakelijk dat wij, meer nog dan in het verleden, blijven investeren in de verscheidenheid van de werken en in de circulatie ervan. Daarom is voor het in juli 2004 gepresenteerde Media-programma een begrotingsbedrag van meer dan één miljard euro uitgetrokken. De Commissie onderkent hiermee het belang van dit programma voor de toekomst van onze creativiteit en ons audiovisuele erfgoed.
Evenals u allen hoop ik van ganser harte dat het financieel overleg in Europa deze investering in onze film mogelijk zal maken en dat er niet in dit bedrag zal worden gesneden. Ik weet dat u eraan vasthoudt, en ik zou een woord van dank willen richten tot de Commissie cultuur en onderwijs en haar rapporteur, mevrouw Hieronymi, die magnifiek werk hebben geleverd. Ik wil alle andere commissies bedanken: de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, de Begrotingscommissie en de Commissie industrie, onderzoek en energie, die zich alle over deze problematiek hebben gebogen. Zij hebben dit terecht gedaan, want onze films zijn veel meer dan alleen cultuur: ze zijn ook handel, internationale betrekkingen en industrie. Alle leden van het Parlement, van welke commissie ook, moeten dan ook belang stellen in deze culturele verscheidenheid, die tot stand komt door onze culturele industrie en dankzij het talent van onze creatieve geesten.
Wat de amendementen betreft, kan ik u in algemene zin zeggen dat ik met de overgrote meerderheid ervan akkoord kan gaan. Er zijn er 77. Daarvan zal de Commissie er 56 aanvaarden, omdat het Parlement simpelweg een zeer positieve, creatieve en constructieve bijdrage heeft geleverd, en ik wil het Parlement bedanken voor deze bijdrage, die een duidelijke verbetering inhoudt van het door de Commissie ingediende voorstel.
Nader ingaand op de amendementen zelf wil ik u zeggen dat ik met name verheugd ben over de amendementen die het belang van de nieuwe prioriteiten voor Media 2007 ten opzichte van het vorige Media-programma versterken. Enerzijds gaat het om de financiering van kleine en middelgrote ondernemingen, die kwetsbaar zijn en onze hulp nodig hebben, en anderzijds om de toepassing van digitalisering. De digitalisering loopt overal maar is nog niet volmaakt, zodat ondersteuning geboden is. Deze beide punten zijn essentieel voor de versterking van het concurrentievermogen van de sector. Overigens moeten wij er ook op toezien dat de Europese werken profiteren van de nieuwe afzetmarkten die ontstaan dankzij de digitale technologie, zoals het legaal van internet downloaden van films. Het Parlement weet dat ik topmensen van bedrijven in de telecommunicatie- en internetsector en makers van content aanmoedig rond de tafel te gaan zitten om onderling het probleem van de piraterij te regelen en de inkomsten tussen beide takken van de industrie te verdelen.
Wat betreft de amendementen die door de Commissie worden verworpen – een zeer kleine minderheid van de amendementen, mevrouw de rapporteur – zal ik de redenen hiervoor toelichten. Dan zult u begrijpen dat wij niet tegen dit of dat amendement zijn, maar dat het veeleer redenen van opportuniteit zijn die ten grondslag liggen aan onze afwijzing.
Er zijn drie groepen amendementen. De eerste betreft de amendementen inzake maatregelen en doelstellingen die buiten het bestek van het Media-programma vallen. Zo is het bijvoorbeeld, hoe prijzenswaardig het amendement in kwestie ook moge zijn, niet de taak van het Media-programma om te voorzien in de behoeften van burgers met een handicap, waardoor bijvoorbeeld de bioscoopzalen in sommige lidstaten aangepast zouden moeten worden. Wij hebben eenvoudigweg niet de middelen om daarin te investeren. Dit neemt niet weg dat wij zulk beleid uiteraard moreel ondersteunen.
De tweede groep betreft maatregelen of doelstellingen waar het programma al in voorziet. We moeten dat dus niet over gaan doen. Zo heeft het bijvoorbeeld geen zin een prioriteit toe te voegen die nu al een echte actielijn van het programma is.
De derde groep amendementen betreft een van de prioriteiten van het programma – die voor mij een absolute is – namelijk de noodzaak om op de audiovisuele markt het evenwicht te herstellen tussen landen met een grote audiovisuele productiecapaciteit en landen met een klein geografisch en taalgebied. Deze prioriteit is van fundamenteel belang voor het Media-programma. De voorgestelde amendementen zouden – onbedoeld, dat weet ik zeker – tot gevolg hebben dat de maatregelen die de Commissie voor de nieuwe lidstaten voorstelt, in hun effect beperkt zouden worden. De amendementen zouden evenmin een versterking van de coproducties inhouden, die evengoed voor u als voor mij denk ik, een van de belangrijkste elementen vormen van een betere grensoverschrijdende samenwerking. Als ik dus een aantal amendementen verwerp, dan is dat omdat ze geen belemmering mogen vormen voor enkele van de fundamentele prioriteiten van de nieuwe tekst.
Ik wil nog even expliciet ingaan op twee andere amendementen: een over het Grondwettelijk Verdrag en een over het openstaan van het programma voor derde landen. Ten aanzien van het Grondwettelijk Verdrag huldigt de Commissie het standpunt dat geen verwijzingen naar het Verdrag worden geaccepteerd zolang dat nog niet is geratificeerd. Wat het tweede betreft is het wenselijk de reeds bestaande aanpak te volgen en de mogelijkheden tot een dergelijke samenwerking te bestuderen in de toepasselijke context, namelijk die van de follow-up van de conclusies van de Europese Raad van Thessaloniki.
Niettemin Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, zeg ik u dat de Commissie haar voorstel gaat wijzigen in het licht van de overgrote meerderheid, zo niet van vrijwel alle, door het Parlement voorgestelde amendementen. Ik bedank u nogmaals voor het werk dat het Parlement heeft geleverd. 
Ruth Hieronymi (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, met Media 2007 beschikken we over de derde generatie van het Media-programma voor de bevordering van de Europese filmindustrie. De hoofddoelstelling van dit programma is tweeledig: we willen een bijdrage leveren aan de bevordering van de grensoverschrijdende Europese cultuur, maar we willen tegelijkertijd ook de belangrijke, op de toekomst gerichte werkgelegenheid in de audiovisuele sector bevorderen. Media 2007 is het resultaat van een gezamenlijke inspanning. Daarom dank ik de Commissie en vooral u, commissaris Reding, heel hartelijk voor de uitstekende samenwerking, ook voor de samenwerking met uw medewerkers. Ik dank ook het Luxemburgse en Britse voorzitterschap voor de goede samenwerking en natuurlijk in het bijzonder de collega’s van de Commissie cultuur en onderwijs en van alle adviserende commissies.
Media 2007 is allereerst een programma dat nog steeds dringend nodig is, want nog altijd verkeert de Europese film in een ondergeschikte positie. Nog altijd is gemiddeld 70 procent van de films in onze bioscopen van Amerikaanse makelij. Dat heeft in principe drie oorzaken. Ten eerste: onze grote rijkdom – namelijk de culturele en taalkundige diversiteit in Europa – creëert tegelijkertijd zeer kleinschalige audiovisuele markten. Ten tweede: op deze kleine markten zijn voornamelijk kleine en middelgrote bedrijven actief. Ten derde: deze bedrijven lijden aan een chronisch gebrek aan kapitaal. Tegen deze achtergrond is het Media-programma voor de komende zeven jaar dringend nodig.
Tegelijkertijd zien we dat Media een zeer succesvol programma is. Negen van de tien Europese films die buiten het land van herkomst worden vertoond, worden door Media gesteund. Het marktaandeel van de Europese film als geheel moet echter worden vergroot. Daarom moet ook dit derde programma zich in principe op dezelfde aandachtsgebieden richten als tot nu toe het geval was: opleiding, ontwikkeling, distributie en promotie. De productie blijft een taak van de lidstaten.
Welke veranderingen beoogt het programma? Om te beginnen een duidelijke verhoging van het budget. Ik ben de commissaris erg dankbaar voor het feit dat zij zich van meet af aan sterk heeft gemaakt voor een verhoging tot 1,055 miljard euro. U kunt er zeker van zijn en de Raad kan er zeker van zijn dat het voltallige Europees Parlement niet bereid zal zijn met minder genoegen te nemen. Dit is het minste wat we in de komende zeven jaar voor de audiovisuele sector nodig hebben.
Wat is er verder veranderd? Centraal op alle terreinen staat de digitalisering. Het is de technologie van de toekomst, die de komende de jaren moet worden toegepast en uitgebreid. Het tweede punt is een intensievere samenwerking op alle niveaus. Deelname van de Europese Unie aan het Europees waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector en intensievere samenwerking met Eurimages behoren tot de belangrijkste elementen. Het is echter ook belangrijk dat de netwerken worden versterkt.
Laat ik tot slot iets zeggen over de nog te behandelen amendementen. Het gaat mij met name om de amendementen over de bescherming van minderjarigen die de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten heeft ingediend. We zijn allemaal voor de bescherming van minderjarigen, maar het filmprogramma is geen programma voor de bevordering van de bescherming van minderjarigen. Daarvoor hebben we andere programma’s. Daarom kunnen wij op dit punt niet met u meegaan.
Voor het overige echter mijn hartelijke dank! We hebben dit programma gezamenlijk opgesteld en dat is de beste basis voor verder succes. 
Ignasi Guardans Cambó (ALDE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat de kracht van de Europese cultuur niet ligt in haar stenen, niet alleen in haar stenen en kathedralen zou kúnnen liggen. Het is het creatief vermogen van haar burgers, van de mensen die in Europa wonen, en het zijn haar dromen, zoals mevrouw de commissaris zei, die de kracht, en speciaal de culturele kracht, van Europa uitmaken. De audiovisuele industrie van Europa is daar het perfecte voorbeeld van, niet alleen omdat zij Europa beschermt in deze tijden van steeds verder oprukkende mondiale eenheidsworst, maar ook omdat zij het gevoel versterkt van een collectieve identiteit, die is opgebouwd uit zoveel verschillende identiteiten die de culturele verscheidenheid uitmaken.
Daarom stonden de Commissie burgerlijke vrijheden, en mijn fractie in het bijzonder, vanaf het begin volledig achter dit programma Media 2007. Dat draagt namelijk de bouwstenen aan voor de opbouw van het begrip Europees burgerschap. De tekst moet dan ook absoluut in zijn huidige vorm worden overgenomen.
Mevrouw de commissaris, ik geloof dat er over sommige van de amendementen waar u niet aan wilt, nog moet worden nagedacht. Ik denk dat er nog gelegenheid is om hierover te praten. Hoe het ook zij, ik ben blij dat u tevreden bent over de amendementen, die de tekst een beetje beter maken. Ik heb het gevoel dat er tijdens deze zitting een zeer goede tekst zal worden aangenomen, die deze Europese culturele dimensie van de toekomst zal versterken. 
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, het verslag van onze collega, mevrouw Hieronymi, over het voorgestelde steunprogramma voor de Europese audiovisuele sector biedt ons de gelegenheid om een korte maar stelselmatige diagnose te stellen van de situatie waarin de Europese audiovisuele markt verkeert. Daar domineren kleine ondernemingen op versplinterde nationale markten met een minimaal grensoverschrijdend verkeer.
De korte inventarisering die wij vandaag opmaken van de met Media en Media Plus geboekte resultaten wekt, mevrouw de commissaris, goede hoop dat Media 2007 een bijdrage zal leveren aan de verdere stabilisering van de concurrentie tussen Europese en niet-Europese audiovisuele producenten en dat elke miljoen euro van de 1 055 veel beter gebruikt zal worden in de vorm van investeringen, onderwijs en ontwikkelingsprojecten.
Als rapporteur voor advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid wil ik de rapporteur, mevrouw Hieronymi, van harte gelukwensen met de voorstellen die zij heeft gedaan ter verbetering van het voorgestelde programma. Er is nu hoop dat steun zal worden gegeven aan nieuwe technologieën: dat het concurrentievermogen van de Europese filmindustrie zal worden bevorderd; dat steun zal worden gegeven aan de Europese diversiteit en aan het behoud en de verspreiding van het cinematografisch cultuurerfgoed; en dat er kansen zullen worden geboden voor kwaliteitswerken waarin de Europese idee, de menselijke waarden en waardigheid, het wederzijds respect, de gelijkheid van mannen en vrouwen en de bescherming van kinderen en jongeren tot uiting komen.
Daarnaast zullen de programmamaatregelen die gericht zijn op het stadium vóór en na productie, kunnen bijdragen aan het overbruggen van de tekortkomingen waarmee de kleine nationale markten behept zijn, en aan het behoud en de versterking van de culturele rijkdom van kleine landen, zoals mijn vaderland. Zoals ook de rapporteur heeft gezegd, kan dat niet alleen met nationale ondernemingen bewerkstelligd worden, maar ook met niet-nationale, Europese ondernemingen, onder voorwaarde dat deze toegang krijgen tot speciale kredietinstellingen.
Laten wij hopen, mevrouw de commissaris, dat wij onder uw geïnspireerde leiding ervoor kunnen zorgen dat in 2013 de verhouding tussen Europese en niet-Europese audiovisuele producenten tenminste fifty-fifty is. 
Brigitte Douay (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in haar zeer volledige verslag heeft mevrouw Hieronymi gewezen op het belang van de voorstellen van het programma Media 2007, waarin de structuur en de mechanismen van de huidige programma’s – waarvan gebleken is dat ze een zeer positieve invloed hebben op de Europese audiovisuele sector – zijn overgenomen. De algemene doelstellingen van het toekomstige programma zijn op geslaagde wijze afgestemd op de structuur van de ondernemingen in de sector en hun financieringsbehoeften, en op de ontwikkeling van de technologie en de markt in een zeer concurrerende omgeving.
Ik wijs er in dit verband even op dat de audiovisuele sector, en daarmee de culturele verscheidenheid, worden versterkt en dat ze er zeker niet slecht vanaf komen met een financiering die goed is voor 15 procent van het totaalbedrag dat in de financiële vooruitzichten is uitgetrokken voor het bevorderen van de cultuur en het Europees burgerschap.
De Commissie, die erop wijst dat deze sector niet alleen zeer belangrijk is in politiek en cultureel opzicht, maar ook een sterk sociaal en economisch potentieel heeft, stelt immers voor om voor de periode 2007-2013 een bedrag van 1,055 miljard euro toe te kennen aan Media 2007 voor de financiering van maatregelen en administratieve uitgaven.
Daarmee zou de begroting van het toekomstige programma Media 2007 ten opzichte van de huidige begroting van de programma’s Media Plus en Media Training dus ruim 50 procent hoger komen te liggen. Dit is het eerste programma van na de uitbreiding, en de verhoging van de begroting zou een doeltreffende ondersteuning van de professionals in de nieuwe landen mogelijk moeten maken, die vaak nog te kampen hebben met een beperkte investeringscapaciteit en beperkte kredietmogelijkheden.
In haar voorstel pleit de Commissie eveneens voor de vereenvoudiging van het communautaire optreden met betrekking tot de administratieve en financiële procedures. Gezien al deze voorstellen, die gericht zijn op de verbetering van een programma dat zich reeds heeft bewezen, verdient Media 2007 een positief onthaal, ook al is het bedrag van 1,055 miljard euro voorlopig nog slechts indicatief, in afwachting van de goedkeuring van de financiële vooruitzichten. Gelet op de hoge financieringsbehoeften van een sector die volop in ontwikkeling is, maar ook is versnipperd in talloze KMO’s in de 27 betrokken landen, wordt er uiteraard met spanning naar die financiële vooruitzichten uitgekeken.
De Begrotingscommissie steunt derhalve dit nieuwe programma, waarin rekening wordt gehouden met de uitbreiding en de problemen van de KMO’s om toegang te krijgen tot de communautaire maatregelen en financiering. De verbetering van dit programma die inhoudt dat een versoepeling van de procedures wordt beoogd door evenredige eisen te stellen aan de ondernemingen die voor het programma in aanmerking komen, is ook een essentieel punt. Media 2007 zou de filmindustrie en de Europese audiovisuele sector aldus in staat moeten stellen om door te gaan met het ontwikkelen van hun activiteiten en de uitdagingen van de internationale concurrentie aan te gaan. 
Catherine Trautmann (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik wil mevrouw Hieronymi feliciteren met de kwaliteit van haar verslag en haar ervoor bedanken dat zij de adviezen en opmerkingen van de Industriecommissie grotendeels heeft overgenomen. Ik beperk me dus tot de hoofdzaken.
Om het hefboomeffect, dat inmiddels als een van de effecten van het Media-programma wordt onderkend, in stand te houden op een markt waar hevige concurrentie woedt, moeten wij er absoluut voor blijven zorgen dat het programma flexibel blijft, om in te kunnen spelen op de verwachtingen van de professionals, maar ook op de uitdagingen die gelegen zijn in de opkomst en massale ontwikkeling van nieuwe formats, zoals digitale technologieën, en nieuwe dragers, zoals mobiele telefonie.
Om nog efficiënter te zijn moet Media dus niet alleen gelijke tred houden met de technologische ontwikkelingen, maar daar ook op anticiperen en ze zelfs op gang brengen. Complementariteit tussen Media en andere verwante programma’s op het gebied van innovatie en onderzoek is dan ook onontbeerlijk en moet verder worden versterkt. Media 2007 is het eerste programma van na de uitbreiding. Alleen al het beschermen van de filmproducties van de nieuwe landen is voldoende reden om de Europese steun te verhogen, waarbij er met name voor moet worden gezorgd dat er een vorm van evenredigheid tot stand komt die gunstig uitpakt voor deze landen.
We moeten ook zodanig bijdragen in de indirecte kosten van de particuliere financiering van productieprojecten dat een groot aantal bedrijven in ruimere mate in aanmerking komt voor een banklening door vermindering van de risico’s. Deze kredietmogelijkheden voor KMO’s zijn van cruciaal belang voor de ontwikkeling van een sterke audiovisuele industrie. In deze geopolitieke en technologische context is het door de Commissie voorgestelde budget van 1,055 miljard euro een minimum, voor 7 jaar en 27 landen.
Ik ben blij met de initiatieven tot het stimuleren en vegemakkelijken van de nationale investeringen, die onontbeerlijk zijn geworden voor het welslagen van de komende doelstellingen van Media. Ik kan echter niet accepteren dat het lot van Media wordt overgelaten aan de toevallige uitkomst van het overleg over de financiële vooruitzichten. Aan deze voorwaarden moet worden voldaan, wil het Media-programma, dat van kapitaal belang is voor het bereiken van de doelstellingen van Lissabon, de ontwikkeling en de versterking van een van de meest veelbelovende sectoren voor het scheppen van werkgelegenheid en voor economische groei, mogelijk kunnen maken. 
Marianne Mikko (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het doet mij genoegen de rapporteur, Ruth Hieronymi, te feliciteren met de succesvolle afronding van onze gezamenlijke samenwerking.
Onze Commissie cultuur en onderwijs acht het van belang digitalisering en Europese catalogi centraal te stellen in het programma "Media 2007". We beschouwen dit als een cruciaal element voor het bestrijden van de fragmentatie van de Europese markt.
Een groot deel van het verslag is te vergelijken met het geven van een vis aan iemand die honger lijdt, maar digitalisering staat gelijk aan iemand leren vissen. De Europese Commissie moet actief betrokken worden bij het zoeken naar het meest geschikte digitaliseringsplatform en bij het vaststellen van normen.
Dat de ondertiteling aan de orde wordt gesteld, hangt nauw samen met digitalisering. Digitale media maken het mogelijk de benodigde talencombinatie te kiezen. Het verkiezen van ondertitels boven nasynchronisatie bevordert het leren van talen, alfabetisme en het begrip tussen culturen. Voor doven en slechthorenden is de aanwezigheid van ondertitels echter van het grootste belang. Ik betreur het oprecht dat in het programma niet voldoende aandacht wordt besteed aan de behoeften van mensen met een handicap.
Als afgevaardigde van een klein land stemt het mij eveneens tevreden dat met het quotasysteem en andere maatregelen steun zal worden geboden aan producenten van inhoud uit de kleinste en armste taalgebieden.
De Estse markt is zo klein dat internationale distributie de enige manier is om de productiekosten van films terug te verdienen. Een aantal van onze tekenfilmproducenten heeft internationaal naam gemaakt zonder in hun werk gebruik te maken van tekst. Dit is een geval van uit nood geboren vindingrijkheid, die inmiddels is uitgegroeid tot een kenmerkende traditie.
Voor kleine producenten is het belangrijk dat digitalisering aanzienlijk zal bijdragen tot het verlagen van de distributiekosten. Ook het gebruik van ondertitels in plaats van het inhuren van acteurs biedt een echte mogelijkheid om kosten te besparen.
Ik zou tevreden zijn als het programma "Media 2007" zou leiden tot een beter gebruik van studio's en andere middelen voor het maken van films. Ik zou graag zien dat de Europese Unie een actievere rol gaat spelen in de organisatie van de filmdistributie. Het idee hierachter is dat Europa zijn positie moet heroveren op de Amerikaanse filmindustrie.
Dank u wel, en ik wil de rapporteur nogmaals feliciteren. 
Alfonso Andria,
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik sluit mij aan bij de gelukwensen voor collega Hieronymi met haar uitstekende werk.
Het audiovisuele erfgoed is een nuttig instrument voor het consolideren van de gemeenschappelijke historische identiteit en het begrijpen van de verschillende culturen die er deel van uitmaken. Die twee elementen vormen het fundament voor het creëren van een Europees burgerschap. Het is geen toeval dat sommige lidstaten de cinematografische productie wettelijk erkennen als cultuurgoed. Ik ben het eens met het voorstel van de rapporteur in amendement 71 om een netwerk van databanken te creëren voor het Europees audiovisueel erfgoed.
Mevrouw de commissaris, ik zou in dit verband graag willen benadrukken dat ik bij gelegenheid van het debat van 9 mei jongstleden over het verslag Hegvi betreffende het bewaren van het cinematografisch erfgoed, het voorstel heb gedaan een thematische cinematheek op te zetten. Die cinematheek zou moeten instaan voor een nauwkeurige selectie van films over historische en andere gebeurtenissen in verband met de ontwikkeling van het communautaire project.
Een ander gevoelig punt betreft de financiering: er moet iets worden gedaan aan het chronisch gebrek aan kapitaal door de audiovisuele industrie makkelijker toegang te geven tot krediet en door de kleine en middelgrote bedrijven in deze sector in aanmerking te laten komen voor speciale financiële diensten. Daarom ben ik vóór de amendementen 10 en 59 van de rapporteur. Gezien de fase waarin de Unie verkeert, is volgens mij het voorstel om voor de periode 2007-2013 1 005 miljoen euro uit te trekken voor dit programma het noodzakelijk minimum om de doeleinden van het programma te realiseren.
Het is verder belangrijk de ontwikkeling van nieuwe talenten aan te moedigen. Daarom zal ik stemmen vóór amendement 56 van de rapporteur, dat beoogt een beurs voor jonge talenten in het leven te roepen die de naam van Pier Paolo Pasolini draagt.
Tot slot stel ik voor dat met het oog op het gebruik van nieuwe technologieën de Commissie, zoals ook de ITRE-Commissie heeft voorgesteld, een evaluatie maakt van de tot nu gerealiseerde proefprojecten en de verspreiding van de resultaten van de succesvolle projecten. 
Alyn Smith,
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil onze rapporteur feliciteren met dit ambitieuze verslag. Ik juich eveneens de ideeën van de Commissie toe, waaruit mijns inziens blijkt dat onze beide instellingen op één lijn zitten.
Ik heb een gevestigd belang bij dit debat: als Engelstalige EU-lidstaat moet en kan Schotland de audiovisuele sector in Europa voorgaan in het bouwen van bruggen naar onze concurrenten in de VS. De EU beschikt over ruime steunmogelijkheden, maar helaas blijft op dit gebied het potentieel voor Schotland en Europa schromelijk onbenut. Gelukkig ligt de oplossing in onze handen.
Volgens mij is er vandaag in dit Parlement brede overeenstemming over het algemene beleid op dit punt. Ikzelf echter vind digitalisering en distributie het belangrijkst, alsmede de vraag hoe de EU producties van ons eigen talent gemakkelijker binnen de EU kan verspreiden.
Met spijt in mijn hart vermoed ik evenwel dat alles uiteindelijk om geld zal draaien en dat de bekrompen argumentatie van mijn eigen Britse regering de overhand krijgt. Ik hoop dat mijn collega’s als één man achter dit verslag zullen gaan staan en een zo luid en duidelijk mogelijke boodschap aan de Raad zullen meegeven. 
Hélène Goudin,
   Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag wordt geconstateerd dat de culturele diversiteit in verscheidene filmindustrieën in de respectieve lidstaten van EU beperkt is. Het is duidelijk dat Europese films moeite hebben om zich staande te houden tegenover hun Amerikaanse concurrenten. Ongeacht of we dit feit als een probleem beschouwen dan wel als iets wat we moeten accepteren, moeten we ons de vraag stellen of de EU dit soort politieke vraagstukken moet behandelen of dat dit tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten behoort. Het antwoord van de Zweedse partij Junilistan is duidelijk: dit is een zaak van de lidstaten.
Als de lidstaten eigen middelen willen investeren om de nationale filmindustrie te bevorderen, hebben ze daar natuurlijk het volste recht toe. De EU moet echter geen speciale programma’s instellen om de Europese filmindustrie te bevorderen. Als meerdere EU-landen het nodig vinden om op dit politieke terrein samen te werken, kunnen ze dat ook doen zonder inmenging van de EU.
Intergouvernementele overeenkomsten of samenwerking tussen filmmaatschappijen kunnen buiten het kader van de EU tot stand komen. Amendement 15 verwijst naar de Grondwet van de EU en wijst erop dat de Europese Grondwet het belang onderstreept van het respecteren van culturele en taalkundige diversiteit. Dat is echter geen legitieme reden om dit soort EU-programma’s te steunen. De leden van dit Parlement moeten accepteren dat de bevolkingen van Frankrijk en Nederland tegen de Europese Grondwet hebben gestemd, die dus geen relevant referentiepunt meer is.
De Commissie cultuur en onderwijs wil meer dan een miljard euro in dit programma investeren. De EU heeft geen behoefte aan nog meer twijfelachtige en kostbare projecten. In plaats daarvan zou de EU moeten streven naar beperkte samenwerking in belangrijke en werkelijk grensoverschrijdende kwesties. 
Rolandas Pavilionis,
   . – De inhoud van dit programma en van het verslag van collega Hieronymi stroken volledig met de geest van de Cultuurconventie die is aangenomen door de Verenigde Naties. Het is realistisch te hopen dat één van de bijzonder belangrijke doelen van het programma zal worden bereikt door middel van de tenuitvoerlegging van dit programma, namelijk het steunen van de Europese audiovisuele sector in zijn zware concurrentiestrijd – waarin hij tot nu toe aan het kortste eind trekt – met producten van lage kwaliteit, die met name weinig inhoud hebben en die de Europese markt blijven overspoelen. Dergelijke laagwaardige culturele producten richten de meeste schade aan in de nieuwe landen van de Europese Unie, waartoe enkele kleine landen behoren. Ik kan mijn eigen land, Litouwen, in die categorie plaatsen. Dergelijke producten verwoesten niet alleen het cultureel bewustzijn, maar creëren ook een vraag naar laagwaardige cultuur die geen intellectuele inspanning vereist. Ik verzoek u dan ook het door mij ingediende voorstel te aanvaarden, aangezien daarin rekening wordt gehouden met de behoeften van specifieke nieuwe kleine landen van de Europese Unie en hun maatschappijen, door die landen die niet de capaciteit hebben om audiovisuele producten van voldoende kwaliteit te produceren, te ondersteunen met subsidies. Dank u wel. 
Nikolaos Sifunakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik geloof dat wij allen tot dezelfde vaststellingen komen. Wij hebben daar in onze commissie lang en breed over gesproken. Het debat is uitgeput, en wij zijn daarbij allen tot dezelfde conclusies gekomen.
De Europese audiovisuele sector wordt gekenmerkt door grote versplintering. De Europese filmproducties houden zich binnen de grenzen van een bepaald land, hetgeen natuurlijk tot resultaat heeft dat er een door culturele en taalkundige verscheidenheid gekenmerkte filmproductie is, maar de grote rijkdom, die de taalkundige en culturele verscheidenheid van Europa is, is tegelijkertijd ook de oorzaak van het grootste structurele probleem van de Europese audiovisuele sector.
Daardoor en door talloze andere omstandigheden komt het dat, zoals iedereen al zei, de producties van de overkant van de oceaan 70 procent van de markt in beslag nemen, en daar dus de scepter zwaaien. Het tekort op de handelsbalans van de Europese Unie met de Verenigde Staten is 8 miljard dollar.
Toch is dit geen cijfermatig probleem: het is eerst en vooral een cultureel probleem. Kan men zeggen dat bijvoorbeeld de laatste twintig jaar de Europese cultuur wordt uitgedragen in Azië en Afrika via de Europese film? Nee, natuurlijk! 
Sean Ó Neachtain (UEN ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Hieronymi, graag met haar verslag complimenteren. De audiovisuele industrie is een van de snelst groeiende branches in Europa. In 2004 hebben in de EU meer dan een miljard mensen een bezoek aan de bioscoop gebracht. Toch wordt de sector gedomineerd door Amerikaanse films, die een marktaandeel van 71 procent bezitten. Tot dusver heeft de Europese Unie verzuimd haar eigen audiovisuele markt doeltreffend te benutten. Uiteindelijk betekent dit een gemiste kans voor groei en werkgelegenheid in Europa.
Europa heeft een geweldige taalkundige en culturele verscheidenheid, die zij via de audiovisuele sector moet uitbuiten. In mijn eigen regio in het westen van Ierland, waar de Ierse taal wordt gesproken, heb ik gezien hoe belangrijk deze sector is. De bedrijfstak is de laatste jaren voortdurend gegroeid. In Ierland gaat de bevolking vaker naar de bioscoop dan in elk ander EU-land.
Het belang van een bloeiende Europese audiovisuele industrie kan niet genoeg benadrukt worden. De sector biedt grote mogelijkheden om de kernwaarden door te geven die aan het rijke cultureel erfgoed van Europa ten grondslag liggen. Daarom moet deze bedrijfstak op alle mogelijke manieren worden ondersteund.
Viviane Reding,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de leden van het Parlement bedanken voor hun zeer positieve bijdrage. Het is waar dat de Europese filmsector meerdere dimensies heeft. Hij heeft een economische dimensie. Het is duidelijk een van de takken van de culturele industrie die een positieve bijdrage leveren in het kader van de belangrijke industriële concurrentie die wordt genoemd in de strategie van Lissabon. Maar deze sector is niet alleen commercieel; hij is ook cultureel, want hij wordt verrijkt door de culturele verscheidenheid. Verhalen van Europeanen moeten verteld worden door Europeanen. Dromen van Europeanen moeten op het witte doek worden gebracht door Europeanen. De culturele verscheidenheid moet in al haar facetten haar weg vinden naar onze bioscopen: daarom is de Commissie er echt veel aan gelegen om in de culturele verscheidenheid te investeren en behulpzaam te zijn bij de ontplooiing ervan.
Ik ga de woorden van de afgevaardigden hier niet herhalen, omdat ik het met bijna al die woorden eens ben. Ik wil echter wel terugkomen op twee punten, die ik niet heb genoemd in mijn inleiding. In de eerste plaats ben ik het eens met al diegenen die hebben gezegd dat de digitalisering van groot belang is: digitale technologieën bieden kansen voor de verscheidenheid, omdat films veel gemakkelijker en goedkoper kunnen circuleren wanneer die technologieën eenmaal operationeel zijn. In de tweede plaats kan zo veel gemakkelijker een taal worden gekozen dan met het huidige, analoge systeem. Naar mijn idee biedt de digitalisering dus kansen voor onze filmindustrieën en voor de kennis van elkaars cultuur in Europa. Dit is overigens een van de redenen waarom het programma Media 2007 verder wil op deze weg.
Ik heb met extra veel belangstelling geluisterd naar de opmerkingen over de bescherming van jongeren. Neemt u van mij aan dat de bescherming van jongeren in de audiovisuele sector een van mijn voornaamste prioriteiten is. Deze is ook terug te vinden in bijzondere aanbevelingen, en in de richtlijn Televisie zonder grenzen, die momenteel herzien wordt. Er wordt dus rekening gehouden met de eisen van de afgevaardigden inzake de bescherming van jongeren tegen eventuele misstanden.
Ik heb ook met veel belangstelling geluisterd naar de opmerkingen van diverse sprekers over de nieuwe landen en de landen met een lagere productiecapaciteit of een klein taalgebied. Op dit punt richt ik mij niet alleen tot u in mijn hoedanigheid van commissaris, maar ook als Luxemburgse. Elke keer dat er een film in het Luxemburgs uitkomt – en dit gebeurt – ben ik trots en ontroerd. Ik zou willen dat alle kleine taalgebieden films in hun eigen taal kunnen maken, ook al is de markt voor dergelijke films, zoals we weten, zeer beperkt. Dat is juist een reden te meer om deze kleine taalgebieden te helpen, en dat doen we in het Media-programma.
Er is nog een ander punt dat ik, geloof ik, al heb aangesneden in de Cultuurcommissie, maar dat ik hier nog eens wil herhalen in de plenaire vergadering: mijn voorstel voor positieve discriminatie van de nieuwe landen, die behoefte hebben aan meer gerichte steun waardoor ze echt voordeel kunnen halen uit het Media-programma, is unaniem aangenomen door de Raad van ministers. Alle ministers, ook degenen die een stuk van hun taart moesten afstaan aan anderen, zijn hiermee akkoord gegaan. Dit is het Europa dat we graag willen. Dit is het Europa van de solidariteit, en ik ben blij dat de leden van het Parlement dit onderdeel van de solidariteit verder hebben versterkt door hun amendementen. Wij hebben behoefte aan een filmsector in verscheidenheid, ook in territoria met een beperkte productiecapaciteit en een klein taalgebied, omdat die gedeelten van ons Europa evengoed deel uitmaken van het Europese van culturen.
Wij hebben iedereen nodig, grote talen, grote landen, kleine talen, kleine landen, omdat er geen groten en kleinen zijn. Er bestaan slechts grote culturen, of ze nu groot of klein zijn, en ik ben er trots op dat ik deel kan uitmaken van dit van de verscheidenheid. 

 Het debat is gesloten. De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats. 
Katalin Lévai (PSE ). –
   De Commissie heeft voorgesteld om van 2007 het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen te maken. Achtergestelde groepen moeten meer aandacht van de media krijgen om hun integratie te vergemakkelijken.
De Roma vormen met ongeveer 15 miljoen mensen de grootste etnische minderheid in de lidstaten en een van de meest achtergestelde sociale groepen. Maar tevens verrijkt de Roma-cultuur het sociale en culturele leven van Europese landen en maakt het dat vruchtbaarder en kleurrijker.
De media spelen een vooraanstaande rol in de samenleving van gelijke kansen. Achtergestelde groepen zoals de Roma moeten meer kansen krijgen om in de media voor het voetlicht te treden, in een mate die hun belang weerspiegelt. Er dienen nieuwe media te worden ontwikkeld en ingezet, en dit alles moet financieel worden gesteund door de EU.
We moeten de publieke media aanmoedigen om het begrip tussen culturen te bevorderen. De Roma-minderheid, die aanwezig is in alle landen van Europa, moet effectief worden ondersteund bij haar optreden in de media, bij haar integratieproces en bij het behoud van haar culturele waarden. In de formulering en tenuitvoerlegging van de Europese en lokale strategieën die nodig zijn om dit te bereiken, dienen de maatregelen te worden gesteund die kort geleden zijn genomen om een pan-Europees Roma-televisiestation op te richten.
De Voorzitter.
   – Aan de orde is aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0287/2005), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de overbrenging van afvalstoffen (15311/4/2004 – C6-0223/2005 – 2003/0139(COD)) (rapporteur: Johannes Blokland). 
Johannes Blokland (IND/DEM ),
   . Voorzitter, met tevredenheid constateer ik als rapporteur dat het Europees Parlement in tweede lezing een akkoord met de Raad heeft bereikt betreffende de verordening overbrenging van afvalstoffen. In de milieucommissie zijn 90 amendementen aangenomen en de Raad heeft er hiervan 50 geheel overgenomen. Voor 17 amendementen zijn 12 compromisamendementen in de plaats gekomen en de overige 23 amendementen zijn vervallen in het kader van het overall compromis.
Ik denk dat het resultaat er mag zijn, zeker als we bedenken dat door het standpunt van de Europese Commissie over de rechtsgrondslag er unanimiteit in de Raad vereist is. Ik wil de Raad en in het bijzonder het Brits voorzitterschap bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking. Dat geldt zeker ook voor de schaduwrapporteurs van de andere fracties. Ik ben verheugd dat in zo'n korte tijd een compromispakket tot stand is gekomen, dat een zó brede steun van de fracties heeft gekregen.
In het laatste stadium van de onderhandelingen hebben we vooral gesproken over de twee belangrijkste onderdelen. Te weten, handhaving van de verordening en de ontmanteling van afgedankte schepen. Ik wil hier nog wat over zeggen.
Allereerst handhaving. Sinds 1993 hebben we een verordening voor de overbrenging van afvalstoffen. Het blijkt dat deze verordening niet goed wordt nageleefd. Er vinden veel illegale afvaltransporten plaats. Waarschijnlijk kent u het voorbeeld van een Britse onderneming die in maart van dit jaar werd betrapt op de illegale export naar China van maar liefst 60 zeecontainers rottend en stinkend huishoudelijk afval. In de vervalste documenten stond aangegeven dat het om nuttige toepassing van oud papier zou gaan. Vorige week maakte het Britse milieuagentschap bekend dat bij een controle van zeecontainers 75% van de afvaltransporten illegaal bleek te zijn.
In Frankrijk bleek in juni 2005 zelfs dat 100% van de gecontroleerde afvaltransporten niet in orde was. Hieruit kunnen we concluderen dat het erg belangrijk is, dat er duidelijke regels zijn voor afvaltransporten en dat er structureel goede handhaving nodig is. Dus niet alleen af en toe een handhavingsactie. In het compromispakket is nu opgenomen dat lidstaten verplicht zijn controles uit te voeren, inclusief controles van de papieren en de fysieke overbrengingen. Daarnaast worden de lidstaten verplicht samen te werken ten behoeve van de preventie en opsporing van illegale overbrengingen van afval.
De Raad heeft er tevens mee ingestemd dat er vanuit de lidstaten permanent personeel wordt ingezet om deze samenwerking daadwerkelijk tot stand te laten komen. Hiermee zijn er dus voorzieningen getroffen ter ondersteuning van regelmatige fysieke controles van de feitelijke overbrengingen. Aan de Europese Commissie zou ik willen vragen om door te gaan met handhavingsacties in het kader van het IMPEL-netwerk en deze structureel in de organisatie in te bedden.
Dan nog iets over afgedankte schepen. Alle fracties hebben hun zorg uitgesproken over de ontmanteling van afgedankte schepen. Aangezien er de komende jaren extra veel schepen afgedankt zullen worden vanwege de uitfasering van enkelwandige tankers, zijn mondiale maatregelen ter voorkoming van dumping in bijvoorbeeld Azië van essentieel belang. Strenge maatregelen betreffende de veilige en milieuverantwoorde ontmanteling van schepen die eenzijdig door de Europese Unie worden genomen, kunnen helaas eenvoudig omzeild worden door aan het eind van de levensduur van een schip de vlag te verwisselen door een vlag van buiten de Europese Unie.
In ILO en IMO-verband moet er daarom hard gewerkt worden aan het bereiken van verplichte voorwaarden die een effectieve oplossing vormen voor het probleem van afgedankte schepen. De Raad heeft verklaard dat zij de capaciteit voor de ontmanteling van schepen in de Europese Unie zal uitbreiden. En bovendien heeft de Raad verklaard zich tot het uiterste in te spannen om te komen tot het eerder genoemde mondiale akkoord betreffende de ontmanteling van schepen.
Hoeveel sympathie ik ook heb voor een aantal amendementen van de Groenen, moet ik toch als rapporteur aanneming ontraden gelet op het met de Raad bereikte akkoord.
Tenslotte, Voorzitter, wil ik een dringend beroep doen op de Europese Commissie om niet weer een zaak bij het Hof van Justitie aan te spannen over de rechtsgrondslag. Ik denk dat het milieu niet gediend is bij een juridische strijd tussen de Europese instellingen. Voor de voortgang van de uitvoering van deze verordening is dat een slechte zaak. Ik hoop dat de Europese Commissie ook inziet dat de herziening van deze richtlijn een groter belang dient en ik reken daarbij op de steun van milieucommissaris Dimas. 
Stavros Dimas,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Europees Parlement, de Commissie milieubeheer en met name de rapporteur, de heer Blokland, bedanken voor het werk dat zij hebben verricht voor het onderhavig verslag in tweede lezing.
Een van de hoofddoelstellingen van de voorgestelde, nieuwe verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen is ervoor te zorgen dat de Europese Unie op één lijn komt te staan met de internationale vereisten die zowel op OESO- als op VN-niveau zijn vastgesteld voor de overbrenging van afvalstoffen. Dat is dus het Verdrag van Bazel.
Een ander hoofddoel is een oplossing te vinden voor de problemen die ontstaan bij de tenuitvoerlegging, het administratief beheer en de handhaving van de reeds bestaande verordening. Met andere woorden, wij proberen met de nieuwe verordening ook een bijdrage te leveren aan de verduidelijking en verbetering van de huidige wetgeving betreffende overbrenging van afvalstoffen.
De besprekingen in de Raad hebben plaatsgevonden onder Italiaans en Iers voorzitterschap. Tijdens de eerste lezing heeft de Commissie haar voorstel gewijzigd en 43 van de 103 amendementen van het Europees Parlement geheel, gedeeltelijk of in principe aanvaard. De Raad heeft in haar gemeenschappelijk standpunt 41 amendementen van het Europees Parlement overgenomen. Het gemeenschappelijk standpunt is een belangrijke stap vooruit. De verordening en haar bepalingen zijn duidelijker geworden, hetgeen strookt met de nagestreefde doelstellingen.
Ik wilde er nog op wijzen dat wij dit dossier zo spoedig mogelijk willen afronden. Wij hebben deze nieuwe verordening nodig om meer duidelijkheid te brengen in de bepalingen die van toepassing zijn op de overbrenging van afvalstoffen en om de tenuitvoerlegging daarvan te verbeteren. Ook moeten wij ervoor zorgen dat de Europese Unie haar internationale verplichtingen nakomt.
De Commissie kon echter niet instemmen met drie concrete vraagstukken uit het gemeenschappelijk standpunt, en heeft dit ook gemotiveerd met een verklaring, door middel van een mededeling aan het Europees Parlement op 1 juli 2005. Deze vraagstukken zijn: de rechtsgrondslag van de verordening, de bezwaren van de lidstaten met betrekking tot de overbrenging van afvalstoffen die bestemd zijn voor recycling, en een bepaling betreffende de uitzondering van dierlijke bijproducten van het toepassingsgebied van de verordening.
De Commissie milieubeheer van het Europees Parlement heeft 90 amendementen op het gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd. De Commissie is van mening dat 74 amendementen daarvan geheel of in principe aanvaardbaar zijn, maar dat de andere 16 amendementen niet kunnen worden overgenomen.
De waarborging van de interne markt is een vraagstuk van fundamenteel belang voor de Commissie. Onder de lidstaten is er nu vrij verkeer van voor recycling bestemd afvalstoffen, mits deze aan strenge voorschriften inzake milieubescherming en aan het proportionaliteitsbeginsel voldoen.
Een bloeiende Europese recyclingmarkt helpt ons de milieugevolgen die voortvloeien uit het gebruik van natuurlijke hulpbronnen te beperken. Het vrij verkeer van voor recycling bestemde afvalstoffen heeft reeds zijn beslag gevonden in de huidige verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen, evenals in de bepalingen van het Verdrag van de Europese Gemeenschappen betreffende het vrij verkeer van goederen, en in de jurisprudentie van het Hof van Justitie.
De wijzigingen die in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad worden voorgesteld, zouden grote hinderpalen opwerpen voor de interne markt voor recycling, en zijn dan ook voor de Commissie onaanvaardbaar.
Amendement 35 zou mogelijke problemen voor de interne markt kunnen afwenden. Daarin worden heel ruime termijnen vastgesteld voor de formulering van bezwaren tegen de overbrenging van voor recycling bestemde afvalstoffen, uitgaande van nationale normen. Dergelijke bezwaren kunnen alleen naar voren worden gebracht in de tijd tot de dag van inwerkingtreding van de relevante communautaire wetgeving en binnen uiterlijk vier jaar na het van kracht worden van de onderhavige verordening. Met de aanneming van dit amendement kan worden tegemoetgekomen aan de zorgen van de Commissie in verband met de recyclingmarkt. 
María del Pilar Ayuso González,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte Commissaris, geachte collega’s, ik wil beginnen met te zeggen dat dit in grote lijnen een goed voorstel van de Commissie is. En tevens wil ik de rapporteur complimenteren voor de grote inspanningen die hij heeft geleverd en die tot een aantal compromisamendementen hebben geleid die door de meeste fracties zijn aanvaard, hetgeen ons in staat zal stellen om een akkoord in tweede lezing te bereiken.
Desondanks wil ik erop wijzen dat we de compromisamendementen weliswaar aanvaard hebben, maar dat we enige bedenkingen hebben met betrekking tot de verandering van rechtsgrondslag. Wij vonden het voorstel van de Commissie beter, omdat het internationale handelsbeleid, artikel 133, daarin niet als rechtsgrondslag werd geschrapt. Of we dat nu leuk vinden of niet, afvalstoffen zijn handelswaar en moeten daarom ook als zodanig worden behandeld. Bovendien gaat de tekst voor meer dan vijftig procent over de overbrenging van afvalstoffen naar buiten de Europese Unie. Dat weerhoudt ons er overigens niet van om rekening te houden met het milieu, dat een zeer belangrijk onderwerp is. Ook zijn we het er niet mee eens dat ons voorstel over de stilzwijgende toestemming is geschrapt. Ik denk dat overheden een redelijke tijd moeten krijgen voor de beantwoording van aanvragen voor afvalstoffentransporten, en dat anders het principe van de zogenaamde ‘toestemming door het laten verlopen van de termijn’ of ‘stilzwijgende toestemming’ van toepassing moet zijn.
Het Europees Parlement heeft zijn bezorgdheid geuit over het probleem van de schepen die worden geëxporteerd voor de sloop en de fractie van de PPE-DE is blij dat de Raad een verklaring zal uitgeven waarin wordt gesteld dat het de lidstaten die een stem hebben in de Internationale Maritieme Organisatie zijn die de aanzet moeten geven tot het opstellen van regelgeving op internationaal niveau.
Ik wil erop wijzen dat mijn fractie geen van de amendementen van de Verts/ALE-Fractie kan accepteren en in het bijzonder niet het amendement aangaande dierlijke bijproducten. We hebben al een reglement dat dat regelt en dat bovendien veel strenger is dan dit reglement; daarom kunnen we niet zomaar de bureaucratie gaan vergroten.
Tenslotte wil ik de Europese Commissie vragen, in het kader van een betere wetgeving, om bij een toekomstige wijziging van de kaderrichtlijn inzake afvalstoffen het geheel aan definities te herzien, bijvoorbeeld die over recycling. We kunnen ons niet blijven verschuilen achter de uitspraken van het Hof van Justitie bij het interpreteren van uw eigen richtlijnen. 
Dorette Corbey,
   . Voorzitter, allereerst mijn waardering voor en complimenten aan collega Blokland. Hij heeft zich intensief verdiept in de afvalproblematiek en heeft zich een standvastige verdediger van de milieukwaliteit getoond. Afvalstoffen moeten vervoerd worden voor verwerking en voor nuttige toepassing. Als het goed is, hebben we steeds minder afval. Steeds meer onderdelen van wat we weggooien en afdanken krijgen een tweede of derde leven. Voor een zinvolle verwerking van afval is massa nodig. Om afval rendabel te verwerken moet het een zekere omvang hebben. Afvalmarkten zijn dan ook grensoverschrijdend geworden en daarom zijn gemeenschappelijke regels hard nodig.
De vraag is allereerst welke rechtsbasis kiezen we? Wat mij betreft, is het duidelijk dat het hier in de eerste plaats gaat om de bescherming van het milieu. Het doel is niet om de interne markt te versterken en ik ben blij dat de Raad het standpunt van het Parlement heeft overgenomen. Ik ben ook blij dat de Raad erkent dat er een probleem is met de ontmanteling van schepen. Het is al te gemakkelijk om een afgedankt schip voor de laatste maal af te meren in een land waar milieuregels niet zo veel voorstellen.
Afvalverwerking is helaas nog steeds een sector die, al dan niet terecht, bekend staat om illegale praktijken. In het belang van de afvalsector moeten illegale praktijken aangepakt worden. Afvalverwerking is een normale en gerespecteerde activiteit, van levensbelang voor de samenleving, voor de economie en voor het milieu. Laten we er dan zo zorgvuldig mogelijk mee omgaan en lidstaten moeten zich gezamenlijk te weer stellen tegen illegale transporten en praktijken, maar er is natuurlijk geen enkel belang om de administratieve lat té hoog te leggen.
Voor kleine transporten van afval, bijvoorbeeld het afval dat op reis ontstaat, zijn geen ingewikkelde procedures nodig. Ondernemers moeten bovendien in het kader van producentenverantwoordelijkheid zelf onderdelen kunnen terughalen zonder eerst een hele papierberg in te vullen. Daar kunnen we het snel over eens zijn. De PSE-Fractie steunt het compromispakket dat is voorgelegd door collega Blokland en wij zullen de amendementen van de Groenen over dierlijk afval in ieder geval niet steunen.
Tenslotte, veel is nog onduidelijk in de afvalsector. De Europese wetgeving is nog steeds versnipperd en bestaat uit een groot aantal brokjes. Er is kaderwetgeving nodig. Kaderwetgeving die afvalpreventie, hergebruik en recycling stimuleert. Wetgeving die ondernemers duidelijke richtsnoeren geeft en laat zien waar de langetermijnmilieudoelstellingen liggen. Wetgeving die ook heldere definities brengt en vooral innovatie in alle lidstaten bevordert. Wetgeving die ook werkgelegenheid in de afvalsector zal bevorderen, want dat is wat we dringend nodig hebben. Laten we hopen dat we niet meer te lang hoeven te wachten op de voorstellen voor de kaderwetgeving. 
Marios Matsakis,
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben vanmorgen om zeven uur uit Cyprus vertrokken en heb het grootste deel van de dag in vliegtuigen, bussen en auto’s gezeten om hier vanavond te kunnen zijn. Ik kan u verzekeren dat dit niet erg bevorderlijk is voor deelname aan lange debatten, vooral omdat het Parlement – overigens begrijpelijk – bijna leeg is. Daarom zal ik mij beperken tot een aantal korte opmerkingen en ik hoop dat ik uw geduld niet te veel op de proef zal stellen.
Een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de overbrenging van afvalstoffen is een erg belangrijke en broodnodige vorm van wetgeving, die helaas veel te laat komt. Het betreft een onderwerp dat altijd controversieel is geweest: het houdt zowel de overheid als de gewone burger heel vaak bezig omdat het van groot belang is. Daarom ligt er een zware verantwoordelijkheid bij het Parlement, de Raad en de Commissie: zij moeten ervoor zorgen dat deze zaak goed geregeld wordt.
Het is vermeldenswaard dat het Europees Parlement zich veel inspanningen heeft getroost om deze verordening door te nemen en te stroomlijnen. In eerste lezing heeft het Europees Parlement maar liefst 103 amendementen aangenomen en bij deze gelegenheid heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid 90 amendementen goedgekeurd.
Bij de behandeling van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heeft de rapporteur van deze aanbeveling voor de tweede lezing, de heer Blokland, veel wijsheid en vastberadenheid getoond. Hij verdient daarvoor onze complimenten en onze steun. Volgens mij is het belangrijkste aspect van het gemeenschappelijk standpunt en de aanbeveling voor de tweede lezing de keuze van het milieu als enige rechtsgrondslag. Op deze wijze maakt de Raad duidelijk dat het hem in eerste instantie om het milieu gaat en niet, waar sommigen zich sterk voor gemaakt hebben, om de uitbreiding van de handel in afvalstoffen. Ik hoop dat deze opvatting zal zegevieren en ik schaar mij achter degenen die de Commissie met klem hebben verzocht hiertegen geen rechtszaak aan te spannen.
Met de Raad was er een verschil van mening over de vraag of dierlijke bijproducten geheel buiten de verordening moesten worden gehouden. Ik ben het met de rapporteur eens dat dierlijk afval wel in de verordening moet worden opgenomen, zodat het op milieuvriendelijke en hygiënische wijze kan worden getransporteerd.
Ten slotte hoop ik samen met ongetwijfeld de meeste leden van de Commissie milieubeheer dat de Europese Commissie de weg voor deze verordening effent door tijdig met verstandige en strikte voorstellen voor de Kaderrichtlijn inzake afvalstoffen en een strategie voor afvalpreventie en afvalrecycling te komen. Tevens wil ik mij aansluiten bij wat de rapporteur zojuist heeft gezegd: ik hoop dat er manieren zullen worden gevonden om het altijd aanwezige probleem van toepassing en uitvoering doeltreffend aan te pakken. 
Caroline Lucas,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Blokland bedanken voor het goede werk dat hij heeft verricht voor dit stuk wetgeving. Mijn fractie is echter teleurgesteld over het compromispakket. We hebben daarom enkele amendementen ingediend. Afvalstoffen zouden bijvoorbeeld alleen mogen worden overgebracht wanneer dat echt noodzakelijk is. De voorgestelde verordening is op dit punt helaas niet zo hard als zij zou moeten zijn.
Een bijzonder belangrijke kwestie is die van de persistente organische verontreinigende stoffen. De verordening tot uitvoering van het Verdrag van Stockholm doet niets aan de overbrenging van POP’s als afvalstof of deel uitmakend van afval, zodat de verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen dit dringend alsnog moet doen. Dit zou helpen voorkomen dat POP’s in afval worden overgebracht vanuit landen die zelf het afval kunnen verwerken en dat ook zouden moeten doen. Als deze bepaling twee jaar geleden van kracht was geweest, was het mogelijk geweest de uitvoer van de zogenoemde ‘spookvloot’, de verzameling afgedankte Amerikaanse marineschepen vol PCB’s die van de VS naar het Verenigd Koninkrijk vaart, op juridische gronden tegen te houden. Helaas zegt het compromis niets over dit vraagstuk. Het pakt evenmin de ontmanteling van schepen fatsoenlijk aan. Grote aantallen schepen uit de EU moeten binnenkort naar de schroothoop worden verwezen, nu onlangs het welkome besluit is genomen om enkelwandige tankers versneld uit te bannen. Er is echter een zeer reëel gevaar dat ze op Aziatische stranden zullen worden gedumpt om daar onder zeer slechte omstandigheden te worden gesloopt.
Mijn fractie zal zich daarom van stemming onthouden en niet voor dit pakket stemmen. 
Jonas Sjöstedt,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil rapporteur Blokland bedanken voor het goede en zeer omvangrijke werk dat hij met dit verslag heeft geleverd. Het is duidelijk dat ook wij graag hadden gezien dat we meer uit het compromis met de Raad hadden gehaald. Wij hebben besloten om dat compromis niet te onderschrijven, omdat wij graag een nog krachtiger compromis hadden gezien, maar tegelijkertijd is het hoogst twijfelachtig of een bemiddeling werkelijk voldoende was geweest om een beter resultaat te bereiken dan wat nu in deze onderhandelingen is bereikt.
Wat de rechtsgrondslag betreft, staan wij resoluut achter het standpunt dat deze kwestie als een milieukwestie moet worden behandeld. Het doel moet zijn om de ernstige milieuproblemen aan te pakken die in verband met de afvalhandel ontstaan. Wij vinden het volkomen absurd om afval als willekeurige handelswaar te beschouwen, en we vinden dan ook dat artikel 175 de enige rechtsgrondslag mag zijn.
De rapporteur heeft in zijn inleiding de gebrekkige naleving van bestaande regels aan de orde gesteld. Ongetwijfeld zal ook tegen deze regels tot op zekere hoogte gezondigd worden. Daarom moet men al het mogelijke doen om te zorgen dat ze werkelijk worden nageleefd. In dit verband had het onderhavige regelwerk sterker kunnen zijn, maar des te groter wordt de verantwoordelijkheid van de Commissie om er werkelijk voor te zorgen dat deze regels in de praktijk ook worden gehanteerd. We mogen hopen dat u zich daaraan wijdt, in plaats van dat u de rechtsgrondslag in twijfel trekt.
Ik ben het er ook mee eens dat er op het punt van de sloop van schepen een aanzienlijk sterkere internationale regelgeving nodig is. Op die kwestie moeten we zo snel mogelijk terugkomen. 
Irena Belohorská (NI ).
   – Ik moet de rapporteur, de heer Blokland, gelijk geven in de zin dat, met betrekking tot de wetstekst in kwestie, artikel 175 de meest geschikte wettelijke grondslag biedt. Het doel van de richtlijn is in de eerste plaats milieubescherming en niet zozeer het vergemakkelijken van de handel in afvalstoffen of het bevorderen van “afvaltoerisme”, waarbij afvalverwerkingsbedrijven afval exporteren naar landen met de soepelste wetgeving. Deze richtlijn is vooral van belang voor kleinere lidstaten en met name voor nieuwe lidstaten, die vaak niet over de middelen en faciliteiten beschikken om gevaarlijke afvalstoffen te verwerken. We moeten voorkomen dat deze landen dumpplaatsen voor grotere lidstaten worden. Wat nodig is, is de harmonisering van regelgeving inzake grensoverschrijdende afvaltransporten, want afval kent geen grenzen, en in geval van ongelukken of rampen kan er niet alleen gevaar bestaan voor het land van bestemming, maar ook voor het transitland. Even belangrijk is het om toestemming door het land van bestemming verplicht te stellen en een systeem van schriftelijke kennisgeving in te voeren. Ik ben van mening dat we strikte, heldere en transparante regels nodig hebben om controle en toezicht op de verschillende soorten afval en afval-locaties mogelijk te maken. Het land van bestemming moet voldoende lang van te voren op de hoogte worden gesteld van afvaltransporten om te kunnen besluiten of het dat afval zal accepteren of niet. 
Horst Schnellhardt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik vind dat de heer Blokland uitstekend werk heeft geleverd. Met de compromisamendementen heeft hij ook laten zien dat hij bereid is om compromissen te sluiten. Dat belooft veel goeds voor de afvalverwerking.
Toch bevat het voorstel enkele zaken waarop ik nog zou willen ingaan. Het voorstel om dierlijke bijproducten in de afvalwetgeving op te nemen, ontbeert iedere logica en is zelfs gevaarlijk. De verwerking van dierlijke bijproducten is reeds zeer strikt geregeld in Verordening (EG) 1774/2002. Deze schrijft zeer nauwkeurig voor, op welke wijze dierlijke bijproducten ingezameld, vervoerd, verwerkt en hergebruikt moeten worden. Zo wordt bijvoorbeeld geregeld op welke wijze voertuigen en containers dienen te worden gedesinfecteerd en gereinigd. Daarmee is deze verordening strenger en duidelijker dan de afvalwetgeving. Zoals in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wordt gesteld, moeten met het oog op een ondubbelzinnige rechtstoestand dierlijke bijproducten geheel worden uitgesloten.
De poging om ze hier op te nemen, is ook gevaarlijk. In Verordening (EG) 1774/2002 hebben we namelijk een fout gemaakt. Bij de uitzonderingen daar wordt gezegd dat dode dieren ook als afval kunnen worden begraven. Op grond daarvan hebben ambtenaren in diverse plaatsen dierenkerkhoven verboden en de mensen opgeroepen hun dode dieren – omdat die onder de afvalwetgeving vallen – op vuilstortplaatsen te begraven. Deze verwarring mogen we eigenlijk niet laten voortduren. Daarom moet dit punt uit de verordening worden geschrapt. Dat is buitengewoon belangrijk.
Een paar opmerkingen nog over het transport. Zeker, er ligt een compromis en we zullen zien hoe dat kan worden geïmplementeerd. We moeten echter in de eerste plaats voorkomen dat de afvalverwerking aan de interne markt wordt onttrokken en dat er binnen de interne markt geen afvaltransporten meer mogen plaatsvinden. Dat zou verkeerd zijn. In de tweede plaats moeten we voorkomen dat de afvalverwerking straks weer onder de verantwoordelijkheid van lokale overheden valt, iets wat sommige landen misschien graag zouden zien. Omdat ze de capaciteit van hun eigen bedrijven ten volle willen benutten, zullen ze daarmee afvaltransporten voorkomen. Er moet voor worden gezorgd dat dit niet kan gebeuren. Dan hebben we een goed compromis! 
Jillian Evans (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken voor zijn zeer efficiënte en effectieve werk aan dit verslag. Zoals echter is gezegd, heeft de Verts/ALE-Fractie amendementen ingediend die ons standpunt weergeven over enkele specifieke kwesties, een standpunt dat we nog eens wilden herhalen.
Afvalstoffen, en in het bijzonder gevaarlijke afvalstoffen, zouden altijd uitsluitend mogen worden overgebracht wanneer er geen alternatief is. De wetgeving moet voor dit doel effectief en uitvoerbaar zijn. Onder afvalstoffen zouden alle soorten afvalstoffen moeten vallen, met inbegrip van dierlijke bijproducten. We moeten ook heel duidelijk zijn in onze definitie van afgedankte schepen. Zoals andere leden van dit Parlement al hebben gezegd, is deze kwestie belangrijker geworden sinds de EU heeft besloten enkelwandige tankers uit te bannen. We weten dat we binnen de EU niet de capaciteit hebben om de afgedankte schepen zelf te verwerken, maar we moeten snel een einde maken aan de ontmanteling van Europese schepen onder verschrikkelijke sociale en milieuomstandigheden in Azië.
We hebben al internationale overeenkomsten over aspecten van het afvalstoffenbeleid. Het is heel belangrijk dat nieuwe Europese wetgeving consistent is met deze overeenkomsten, zodat de allerhoogste normen worden vastgesteld. 
Luca Romagnoli (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het is een bekend en zelfs zeer oud feit dat de rijke consumptiemaatschappijen hun afval uitvoeren naar landen waar het door de economische en politieke onderhorigheid mogelijk is het gewoon te storten in plaats van het echt te verwerken.
Door het feit dat de ontwikkelde landen niet in staat zijn hun afval te recycleren, zijn er paradoxale situaties van economische afhankelijkheid van bepaalde delfstoffen ontstaan. IJzerhoudende metalen zijn daar een voorbeeld van. Eerst werd dat afval uitgevoerd naar Oost-Europa en tegenwoordig gaat het naar ontwikkelingslanden. Daar zijn met die afvalstoffen nieuwe rijkdommen gecreëerd, ofschoon het milieu van die landen daardoor vaak ernstig is geschaad.
In het verslag-Blokland worden terecht zorgen geuit of het vervoer van afvalstoffen wel milieuvriendelijk is. Dat vervoer kan niet worden overgelaten aan de regels van de vrijhandel. Grondwater, waterbekkens en atmosfeer kennen geen administratieve en staatsgrenzen, want de planeet is niet in waterdichte compartimenten opgedeeld.
Het verslag is een stap voorwaarts om de milieuzwendel te beperken, zo niet te elimineren, de melding van het transport van gevaarlijk afval en de milieuvriendelijke verwerkingswijzen van afval te verbeteren en het soevereiniteitsprincipe te eerbiedigen door elk land het recht te geven al dan niet afvalstoffen te accepteren. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, het was de bedoeling dat het nieuwe voorstel over de handel in afval zou beantwoorden aan het beginsel van betere regelgeving dat in 2001 door het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Raad is aangenomen. Volgens dit beginsel moet de kwaliteit van de regelgeving aan strenge eisen voldoen en zouden de regels duidelijk en nuttig moeten zijn. In het ontwerpverslag staan echter voorschriften waar we volgens mij best zonder kunnen en die in plaats van het vervoer van afval te verbeteren, overbodige beperkingen opleggen en de ontwikkeling van deze sector bemoeilijken.
We hebben hier eens te meer te maken met een staaltje van overregulering en regelgeving die geen voeling heeft met de werkelijkheid. Om het vervoer van afval zoveel mogelijk binnen de perken te houden, heeft de rapporteur voorgesteld om de afvalexport te verbieden als het afval verwerkt kan worden op de plaats waar het ontstaan is. Voor de nieuwe lidstaten is dit geen haalbare kaart, want het is niet erg waarschijnlijk dat er duizenden nieuwe installaties gebouwd zullen worden op de plaatsen waar het afval wordt opgeslagen en verwerkt.
Ik ben voor een ongehinderde doorgang voor afval op de interne markt. Een aantal van deze regels wijst op een zorgwekkende trend, namelijk overregulering en regels die elkaar overlappen. Mooie voorbeelden zijn de aanvulling van de lijst met gevaarlijk afval met schepen en vliegtuigen, en de invoering van een exportverbod voor schepen en vliegtuigen die op de nominatie staan gesloopt te worden. Ik wil U erop attenderen dat dergelijke vraagstukken geregeld worden door overeenkomsten van de Internationale Maritieme Organisatie en de Internationale Organisatie voor Burgerluchtvaart en dat zowel de lidstaten als de Europese Unie partij zijn bij deze overeenkomsten.
Waarom de regels voor de export van huishoudelijk afval zo nodig verscherpt moeten worden, is mij overigens ook een raadsel. Ook dit is al geregeld en wel in de stortplaatsenrichtlijn van 1999. Hetzelfde geldt voor de handel in dierlijke bijproducten, die al wordt geregeld door een bestaande veterinaire richtlijn.
Naar mijn mening is het zaak om de voorschriften te harmoniseren en ze aan te passen aan internationale overeenkomsten, maar het mag niet zo zijn dat deze gelegenheid wordt aangegrepen om nieuwe normen vast te leggen en het milieubeleid een andere wending te geven. 
Stavros Dimas,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig naar de opmerkingen van de leden van het Parlement geluisterd, en ik wil graag verder reageren op de voorgestelde amendementen.
De Commissie was blij te zien dat de Commissie milieubeheer van het Europees Parlement zo veel belang hecht aan de gevolgen van afgedankte schepen en scheepsrecycling voor het milieu. We delen volkomen de zorgen die de commissie heeft geuit. De ingediende amendementen zijn in onze ogen echter niet de juiste weg voorwaarts, en wel om de volgende redenen. Er wordt momenteel aan gewerkt om deze kwesties aan de orde te stellen binnen de fora van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) en het Verdrag van Bazel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen. Binnen de IMO zijn vorderingen gemaakt op weg naar een internationale overeenkomst over dit onderwerp. Het zou daarom gepast zijn eerst op internationaal niveau overeenstemming over de oplossingen voor deze belangrijke problemen te bereiken, voordat we onze interne EU-verordening wijzigen. Aan de andere kant zouden we een overweging steunen die verwijst naar het werk van de relevante internationale fora, in lijn met de conclusies van de Raad over de ontmanteling van schepen van 24 juni 2005. We kunnen het compromisvoorstel op dit punt daarom volledig aanvaarden.
Daarnaast zijn er enkele amendementen ingediend over verdere beperkingen van het vrije verkeer van afvalstoffen ten behoeve van de nuttige toepassing ervan. Dit zou in de ogen van de Commissie niet stroken met de doelstelling een helderdere en betere verordening tot stand te brengen. De Commissie kan daarom de ingediende amendementen 4, 27, 30, 31, 33, 37, 54, 56 en 68 niet aanvaarden. De Commissie blijft bij haar verklaring met betrekking tot artikel 12, lid 1, letter c, in het gemeenschappelijk standpunt, waarop amendement 31 betrekking heeft. We kunnen het compromisvoorstel op andere punten echter wel steunen.
Er is gesproken over de coherentie tussen de verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen en de kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen, die binnenkort opnieuw zal worden bekeken. We kunnen bevestigen dat we ervoor zullen zorgen dat de coherentie tussen deze verordening en de geplande herziening van de kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen volledig behouden zal blijven. Natuurlijk zullen we ook zorgen voor consistentie met de definities in de thematische strategie inzake afvalstoffen.
Wat betreft dierlijke bijproducten, beantwoordt het voorstel van de Commissie aan dezelfde milieudoelen als amendement 91. Ons doel is te bewerkstelligen dat de noodzakelijke milieuvoorzorgsmaatregelen worden getroffen voor de overbrenging van dierlijke bijproducten. Ons voorstel houdt daarom in dat de strengste van de twee verordeningen van toepassing is. De Commissie wil echter niet dat beide verordeningen tegelijkertijd op dezelfde overbrenging van toepassing zijn. We kunnen amendement 91 daarom niet aanvaarden.
Het doet mij, tot slot, genoegen te kunnen zeggen dat de Commissie 87 van de 113 voorgestelde amendementen hetzij volledig hetzij in beginsel kan aanvaarden. Deze voorgestelde amendementen omvatten versterking van de handhaving van de verordening, de verduidelijking van haar bepalingen en de verdere aanpassing aan het Verdrag van Bazel.
Ik zal het Secretariaat-generaal van het Parlement een volledige lijst doen toekomen van het standpunt van de Commissie ten aanzien van de amendementen. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats.
Bijlage – Standpunt van de Commissie
De Commissie kan de volgende amendementen volledig aanvaarden: 1, 2, 6, 7, 8, 10, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 32, 34, 35, 36, 38, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 55, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 82, 84, 85, 90 en 100.
De volgende amendementen zijn in beginsel aanvaardbaar: 3, 39, 46, 67, 69, 83 en 89.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 4, 5, 9, 11, 27, 30, 31, 33, 37, 54, 56, 68, 81, 86, 87, 88, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99 en 101.
Als het compromispakket wordt aangepast, kan de Commissie ook de nieuwe amendementen 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112 en 113 aanvaarden.
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de aanbeveling (A6-0301/2005), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen (16056/5/2004 – C6-0221/2005 – 2003/0189A(COD)) (rapporteur: Avril Doyle); en
de aanbeveling (A6-0294/2005), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende emissies van klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen en houdende wijziging van Richtlijn 70/156/EEG van de Raad (16056/5/2004 – C6-0221/2005 – 2003/0189A(COD)) (rapporteur: Avril Doyle). 
Avril Doyle (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, dit is een pakket van twee stukken wetgeving, en ik ben voor beide de rapporteur. Dit verklaart de tijd die mij is toegewezen. Ik wil eerst mijn collega’s in de PPE-DE-Fractie en de andere fracties bedanken voor de brede discussie en debatten. We waren het niet overal over eens, maar we hebben veel gediscussieerd over de zeer interessante vraagstukken waarop deze beide stukken wetgeving betrekking hebben.
De achtergrond is dat gefluoreerde gassen in de jaren negentig zijn ingevoerd als vervanging van de ozonafbrekende CFK’s en HCFK’s. Ze worden in allerlei soorten toepassingen gebruikt. Sommige daarvan zijn onmisbaar, andere zijn dat minder: in isolerend schuim, aërosolen, koel- en klimaatregelingsapparatuur, in brandbeveiligingssystemen en zelfs in de zolen van joggingschoenen met luchttechnologie.
Toen zich na het VN-kaderverdrag inzake klimaatverandering het debat over de klimaatverandering verder ontwikkelde, werd het schadelijke effect van deze gefluoreerde gassen door hun hoge aardopwarmingspotentieel (GWP) erkend als een factor die sterk bijdraagt aan het “broeikaseffect” (5 procent en dit percentage is stijgende). Onder de zes broeikasgassen die in 1997 zijn genoemd in de bijlage bij het Protocol van Kyoto, bevinden zich drie gefluoreerde gassen. Het doel van deze wetgeving is de lidstaten in staat te stellen hun Kyoto-doelen te halen door de lekkage van gefluoreerde gassen te beheersen en het gebruik van dergelijke gassen te beperken.
Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie aan het Parlement had de vorm van één verordening met de interne markt als rechtsgrondslag (artikel 95). De Raad heeft evenwel een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld dat de vorm van twee aparte teksten heeft: een richtlijn gebaseerd op artikel 95, en een verordening met een dubbele rechtsgrondslag bestaande uit de artikelen 175 en 95. Het idee achter de splitsing van het voorstel van de Commissie in twee aparte teksten was alle vereisten betreffende emissies van klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen over te hevelen van de voorgestelde verordening naar de kaderrichtlijn inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen, Richtlijn 70/156/EEG. De voorgestelde verordening zou zich vervolgens concentreren op de overige stationaire toepassingen.
Wat betreft de richtlijn betreffende klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen, oftewel de MAC-richtlijn, ben ik van mening dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen enerzijds het voorschrijven van technieken betreffende het aardopwarmingspotentieel van de gassen die volgens de richtlijn worden toegestaan, en anderzijds het bevorderen van de ontwikkeling van alternatieve milieutechnologieën. Zoals de zaken er nu voor staan, geldt het verbod in de richtlijn voor gassen met een aardopwarmingspotentieel dat hoger is dan 150. Dit betekent dat HFC-152a, dat een aardopwarmingspotentieel van ongeveer 120 heeft, nog steeds mag worden gebruikt. Dit maakt de verdere innovatie en ontwikkeling van alternatieve technieken voor klimaatregelingsapparatuur mogelijk.
Wanneer de GWP-drempel in klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen wordt verlaagd, betekent dat in feite dat de ontwikkeling van CO2-technologie momenteel de enige optie is voor Europese autofabrikanten. Ik erken dat de Europese industrie een wereldleider is in deze technologie, en ik prijs de industrie voor de door haar behaalde successen, maar de huidige geavanceerde CO2-systemen hebben een aantal nadelen die deze systemen ongeschikt maken om ze naar landen buiten de EU te exporteren. Allereerst komt er apparatuur bij kijken die werkt met zeer hoge druk, wat gezondheids- en veiligheidsproblemen kan opleveren voor mecaniciens die niet over de deskundigheid beschikken om deze apparatuur te onderhouden. Buiten de EU, waar F-gas-technologie gangbaar zal blijven, zullen er gewoon geen servicenetwerken voor dergelijke systemen zijn. Op de tweede plaats is CO2-technologie niet geschikt om bij bepaalde extreme temperaturen te worden gebruikt, bijvoorbeeld in een heel heet klimaat. Wanneer de drempel wordt vastgesteld op een GWP van 150, kan de CO2-technologie nog steeds verder worden verfijnd, maar kunnen onze autofabrikanten daarnaast in alle delen van de wereld hun marktpenetratie behouden. Wanneer we van de huidige situatie zakken naar een GWP van 150, zullen de emissies minstens met een factor tien (1000 procent) dalen. Wanneer de GWP-drempel op 50 zou worden vastgesteld, zou dit slechts een verwaarloosbaar extra voordeel (ongeveer 2,6 procent) opleveren. Ik weet dat enkele collega's gehecht zijn aan dit voorstel, maar het zou, door dit onbelangrijke extra milieuvoordeel, moeilijk te verdedigen zijn op het niveau van de wereldhandel en kunnen worden opgevat als een technische handelsbelemmering.
Ik herhaal dat het belangrijk is dat we, door deze richtlijn goed te keuren, het gebruik van HFC-134a verhinderen, dat een aardopwarmingspotentieel heeft dat tien keer zo hoog is als dat van HFC-152a.
Wat betreft de datums voor de geleidelijke uitbanning die verschillende leden van het Parlement hebben voorgesteld, zou ons doel moeten zijn deze wetgeving zo spoedig mogelijk in werking te laten treden, zodat de industrie kan beginnen zich te ontdoen van de gassen met een zeer hoog aardopwarmingspotentieel, terwijl de tijdsperiode van zes jaar voor een typegoedkeuring gehandhaafd blijft. Ik ben er daarom voor het gemeenschappelijk standpunt ten aanzien van de richtlijn goed te keuren zoals het is, zonder verdere amendementen.
Er is serieus gedebatteerd over de rechtsgrondslag van de verordening inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen. Moet de rechtsgrondslag van de verordening nu het milieu (artikel 175 van het Verdrag) zijn of de interne markt (artikel 95 van het Verdrag), of moet de dubbele rechtsgrondslag (artikelen 175 en 95) worden gehandhaafd, die is voorgesteld in het gemeenschappelijk standpunt? Als Parlement hebben we de plicht hierover een besluit te nemen. Maar bovenal heeft de industrie rechtszekerheid nodig.
Als rapporteur heb ik uitgebreid overlegd over deze vraag en heb ik elke optie van de ene kant van het spectrum tot de andere onderzocht. Mijn voornaamste prioriteit is geweest de industrie rechtszekerheid te verschaffen. Na zorgvuldige overweging ben ik tot de vaste overtuiging gekomen dat de enige logische en juridisch waterdichte optie in de geest van de doelen en toepassingsgebieden van de verordening (ik adviseer de collega’s en andere belangstellenden daarvoor de overwegingen te lezen) is te kiezen voor één rechtsgrondslag, en wel de rechtsgrondslag die overeenkomt met het belangrijkste doel of het “zwaartepunt” van de wetgeving. In dit geval is dat milieubescherming, net als in de verordening betreffende ozonafbrekende stoffen waarmee dit voorstel samenhangt. In de overwegingen bij de verordening wordt duidelijk uitgelegd dat het hoofddoel is een bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van de doelstellingen voor reductie van de aardopwarming. De toepassingsgebieden van de verordening zijn eveneens heel duidelijk: de doelstellingen voor reductie van de aardopwarming, en verbetering van de luchtkwaliteit.
In het juridisch advies van het Europees Parlement is categorisch gesteld dat een dubbele rechtsgrondslag met ongelijk gewicht, zoals in het gemeenschappelijk standpunt, juridisch ondeugdelijk is en door het Europees Hof van Justitie zal worden verworpen. Alle eerdere jurisprudentie bevestigt dat het Hof de verwijzing naar de ondergeschikte rechtsgrondslag, in dit geval artikel 95, zal verwerpen en de hele verordening zal interpreteren als gebaseerd op de voornaamste rechtsgrondslag, artikel 175. Dit oordeel zal echter pas worden uitgesproken na jaren van getwist en voortdurende onzekerheid voor de industrie. We mogen niet de rechter voor ons over de wetgeving laten beslissen, maar moeten de controle over wetgevingsbeslissingen binnen deze politieke arena houden; ook wanneer de bemiddelingsprocedure wordt toegepast, is er nog steeds sprake van politieke controle.
Artikel 175 laat ook toe dat lidstaten ambitieuzere wetgeving, waar deze al van kracht is als onderdeel van de Kyoto-strategie van het land, behouden wanneer dat voor het functioneren van de interne markt gepast is. Artikel 175 dwingt hen niet hun milieunormen tot lagere EU-niveaus te verlagen, wat wel het geval zou zijn met het huidige gemeenschappelijk standpunt.
Het is evenwel belangrijk te beseffen dat de artikelen 175 en 176 de lidstaten niet de vrije hand geven om elke willekeurige maatregel in te voeren. De interne markt zal ook met het milieu, artikel 175, als rechtsgrondslag nog steeds zijn beschermd tegen ongewettigde handelsbelemmeringen, want artikel 175 laat de bescherming van de interne markt onverlet. In artikel 176 wordt duidelijk aangegeven dat een lidstaat geen verdergaande maatregelen mag treffen, tenzij deze in overeenstemming zijn met het Verdrag, dat wil zeggen, ze moeten evenredig zijn, mogen niet discriminerend zijn en mogen geen ongerechtvaardigde belemmeringen voor de interne markt opwerpen.
Het effect van het milieu als rechtsgrondslag is in wezen hetzelfde als het effect van de interne markt (artikel 95) als rechtsgrondslag. Ook artikel 95 staat lidstaten toe verdergaande maatregelen te treffen. Het zijn slechts de bewijslast en de uitvoeringsprocedures die verschillen; deze bewijslast ligt bij de Commissie in het geval van artikel 175, en bij de lidstaat in het geval van artikel 95.
In dit verband roep ik de Commissie op om officieel te verklaren dat zij, waar het gaat het om deze verordening, ijverig haar verplichtingen als hoedster van het Verdrag zal nakomen, dat zij vooral toezicht zal houden op de eventuele verdergaande maatregelen die door de lidstaten worden voorgesteld, en dat zij deze in het belang van de bevordering van de interne markt binnen de grenzen van artikel 175 zal controleren. De Commissie is misschien tot nu toe niet proactief genoeg geweest in het gebruik van haar bevoegdheden op het gebied van schendingen, maar ik hoop dat de recente procedure van de Commissie tegen Denemarken een teken zal zijn van de dingen die komen gaan, en de ergste vrees van de industrie met betrekking tot de interne markt zal wegnemen.
Als verdere beveiliging, en om het MKB te helpen, heb ik een wijziging voorgesteld om een onlineregister in te voeren waarbij alle verdergaande maatregelen uit hoofde van artikel 176 die in overeenstemming zijn met de interne markt, worden geregistreerd in één gemakkelijk toegankelijk document. Ik dring er bij mijn collega’s op aan om dit voorstel te steunen.
In een uitgebreid Europa van 25, en binnenkort 27, lidstaten zou de Raad heel goed vaker gebruik kunnen maken van een dubbele rechtsgrondslag om aan verschillende nationale belangen tegemoet te komen. Dit zal leiden tot versnippering van het doel en het toepassingsgebied van de wetgeving. Deze trend om aan de onderhandelingstafel van de Raad slordige compromissen in elkaar te flansen wanneer de lidstaten geen acceptabel politiek akkoord kunnen bereiken, is uiterst zorgwekkend. Ik ben van mening dat het Europees Parlement bij uitstek bekwaam is om de verschillen tussen de nationale standpunten te overbruggen, en om voor een coherent beleid te zorgen op gebieden waar actie op communautair niveau nodig is. Als Parlement moeten we ons verzetten tegen de verwatering en ontkrachting van de wetgeving.
De moraal is dat deze verordening, wanneer het gemeenschappelijk standpunt met betrekking tot de dubbele rechtsgrondslag wordt gehandhaafd, uiteindelijk artikel 175, de interne markt, als rechtsgrondslag zal krijgen nadat het Europees Hof van Justitie de verordening heeft bestudeerd en de ondergeschikte rechtsgrondslag, artikel 95, heeft verworpen. Ik zie het liefst dat het besluit van het Parlement het wint. Ik kan mijn naam niet verbinden aan een verordening die juridisch ondeugdelijk is en een nauwkeurig juridisch onderzoek niet zal doorstaan.
Een belangrijk argument dat tot nu toe weinig erkenning heeft gekregen in de verhitte debatten, is het mededingingsargument van de inzet van artikel 175 om onze doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken en de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld te worden, met duurzame groei als integraal onderdeel van die doelstelling. Het voorstel om de interne markt als rechtsgrondslag te gebruiken en tevens in de bijlage extra verboden in te stellen is een bot instrument, dat de industrie, de Commissie en de Raad niet kunnen aanvaarden. Op dit moment heeft de Commissie nog geen van de voorstellen om extra verboden op het gebruik van F-gassen in bepaalde toepassingen op te nemen, onderworpen aan een effectbeoordeling of uitgebreide gezondheids- en veiligheidsanalyse of zelfs kosten-batenanalyse. Ik vind dat we ze niet moeten toepassen zonder voorafgaand technisch onderzoek.
Ik ben van mening dat insluiting en herstel heel zinnige en effectieve middelen zijn om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Ik acht het echter ook noodzakelijk dat de ontwikkeling van alternatieve technologieën wordt bevorderd die milieuvriendelijker zijn dan de bestaande. Door in de lidstaten ambitieuzere wetgeving toe te staan, onder nauw toezicht van de Commissie, en door het in de handel brengen van bepaalde producten te beperken wanneer daar betere alternatieven voor bestaan, krijgen de zojuist genoemde doelstellingen een extra impuls.
De industrie moet op lange termijn van bepaalde zaken zeker kunnen zijn. Het is onze taak om de koers voor de toekomst uit te zetten, en het is aan ons, politici, om samen met de Raad en de Commissie te beslissen over wetgeving, en niet het Europees Hof van Justitie de koers te laten bepalen. 
Stavros Dimas,
   Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het Europees Parlement, de Commissie milieubeheer en vooral de rapporteur, mevrouw Doyle, bedanken voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht voor het onderhavig verslag in tweede lezing.
De vandaag te behandelen voorstellen vormen een belangrijk onderdeel van het communautair beleid inzake klimaatverandering. De gefluoreerde gassen zijn sterke broeikasgassen. In het Europees programma voor klimaatverandering staat dat de wetgeving tot beperking van de uitstoot van gefluoreerde gassen voor de Europese Unie een maatregel van cruciaal belang is om haar doelstelling in het kader van het Protocol van Kyoto te behalen.
De vandaag te behandelen ontwerpvoorstellen zullen een belangrijke bijdrage leveren aan de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in de Europese Unie. Deze vermindering wordt berekend op ongeveer 21 miljoen ton CO2-equivalent per jaar tot 2010 en 40 à 50 miljoen ton CO2-equivalent jaarlijks na 2020, wanneer de voorgestelde maatregelen volledig zullen zijn toegepast.
In de Raad is het voorstel van de Commissie inzake gefluoreerde gassen besproken tijdens het Iers en het Nederlands voorzitterschap, en toen bleek al heel spoedig dat er een zekere herformulering noodzakelijk was. De Raad besloot uiteindelijk om de vorm van het Commissievoorstel te veranderen maar de daarin voorgestelde bundel maatregelen te behouden en op te nemen in een speciale richtlijn betreffende hydrofluorkoolwaterstoffen (HFC’s) in klimaatregelingapparatuur in motorvoertuigen (MAC), en de rest van de in het oorspronkelijk voorstel aan de orde gestelde vraagstukken op te nemen in een verordening.
De Raad was eveneens van mening dat de richtlijn gegrondvest moest zijn op uitsluitend artikel 95, aangezien deze deel zal uitmaken van het typegoedkeuringssysteem, en dat voor de verordening artikel 175 de rechtsgrondslag moest zijn, in combinatie met artikel 95 voor de artikelen 7, 8 en 9 van de verordening.
De Commissie heeft ingestemd met deze verandering, aangezien zij van mening is dat de twee elementen als één geheel dienen te worden beschouwd en daarmee de milieuambities van het oorspronkelijk voorstel hun beslag kunnen vinden. De vormverandering weerspiegelt tevens de wens van het Parlement om het vraagstuk van de klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen aan te pakken door middel van wetgeving betreffende typegoedkeuring.
Ik wilde duidelijk maken dat ik de ontwikkelingen bij een aantal hangende vraagstukken in het Parlement en de Raad aandachtig zal volgen, met name als het gaat om het zeer ernstige vraagstuk van de rechtsgrondslag. De Commissie milieubeheer van het Parlement wil namelijk dat de verordening betreffende gefluoreerde gassen uitsluitend op artikel 175 wordt gegrondvest. De uitkomst van de stemming hierover in de plenaire vergadering, tijdens deze vergaderperiode, zal bijzonder belangrijk zijn.
Ik zou daar nog aan willen toevoegen dat de Commissie de door verscheidene lidstaten getroffen maatregelen voor de vermindering van de broeikasgassen toejuicht. Uit recente studies blijkt dat heel wat lidstaten aanvullende maatregelen nodig hebben om de door hen onderschreven doelstellingen te bereiken. Acties die zijn gericht op de vermindering van gefluoreerde gassen zijn bijgevolg een efficiënt instrument in dat streven. De Commissie wil er enkel zeker van zijn dat deze maatregelen en deze acties geen inbreuk plegen op de verplichtingen overeenkomstig het Verdrag, die de lidstaten moeten naleven. Ik denk daarbij met name aan de verplichtingen inzake de interne markt.
Er zijn amendementen waarin aanvullende verboden zijn voorgesteld voor het op de markt brengen. Ten aanzien daarvan is de Commissie altijd van mening geweest dat, alvorens een besluit genomen kan worden over het al dan niet verbieden van een product of apparatuur met gefluoreerde gassen, er een volledige technische en economische evaluatie moet worden gemaakt. Dat is echter niet gebeurd in het geval van de nieuwe, door de Commissie milieubeheer voorgestelde verboden. Ik wilde daarbij aantekenen dat in het kader van de herziening – vier jaar na de inwerkingtreding van de verordening – ook eventuele nieuwe verboden overwogen zullen worden.
De Commissie is van mening dat veel van de andere wijzigingen uit het gemeenschappelijk standpunt en de door het Parlement ingediende amendementen verbeteringen vormen ten opzichte van haar oorspronkelijk voorstel. Deze bevatten inderdaad een verbetering van de definities en een verduidelijking van de tekst. Daarnaast is ook de transparantie groter geworden en is de verplichting van rekenschap aangescherpt.
De Commissie heeft eveneens ingestemd met een aantal wijzigingen die uit het gemeenschappelijk standpunt voortvloeien, bijvoorbeeld het nieuwe artikel betreffende de etikettering, dat verder gaat dan haar oorspronkelijk voorstel, evenals het artikel voor de herziening van de verordening, dat aanzienlijk scherper en concreter is geworden.
Wat de richtlijn over de uitstoot uit MAC-systemen betreft, geeft de Commissie steun aan het voorstel van het Parlement om de gefluoreerde broeikasgassen geleidelijk uit de MAC’s te laten verdwijnen, via de toepassing van de typegoedkeuringsprocedure, in plaats van met een systeem van overdraagbare contingenten. Ten aanzien van dit vraagstuk gaan de meningen van het Parlement, de Raad en de Commissie dezelfde kant uit.
De Commissie is bereid om elk compromis dat zou kunnen voortvloeien uit de door het Parlement aangenomen amendementen positief te benaderen.
Ik hoop dat wij erin zullen slagen de procedure voor het onderhavige verslag binnenkort af te sluiten. Wij hebben de nieuwe verordening en de nieuwe richtlijn dringend nodig om een eerste bijdrage te kunnen leveren aan de beperking van de uitstoot van broeikasgassen. Zij zullen op die manier de Europese Unie helpen bij het naleven van haar verplichtingen uit hoofde van het Protocol van Kyoto. 
Eveneens is duidelijk dat op die manier een echt positief en actueel signaal zal worden afgegeven nu wij – vanaf vandaag om precies te zijn – de tweede fase inluiden van het Europees programma voor klimaatverandering. 
Horst Schnellhardt,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren. Mevrouw Doyle, u hebt uitstekend werk verricht. Vooral dankzij uw bijdrage zullen we de komende tijd een belangrijke stap zetten in de richting van meer milieubescherming in Europa. Het wordt echter steeds moeilijker begrip te wekken voor maatregelen ter bescherming van het milieu, wanneer op grond van artikel 175 van het Verdrag de uitvoering in ieder land verschillend is en daarmee een soepel functioneren van de interne markt gevaar loopt.
De situatie is nu eenmaal niet zoals de Raad zou willen. Tussen de lidstaten bestaan inderdaad verschillen en dat leidt tot verstoringen van de interne markt. Daarom kan ik er alleen maar voor pleiten om de dubbele rechtsgrondslag – artikel 175 en artikel 95 – te aanvaarden. Dat is in dit geval noodzakelijk; anders zou ik ook voor een enkele rechtsgrondslag zijn. Dan zou ik echter voor artikel 95 moeten pleiten en dat past helaas niet helemaal.
Wij hebben ons als Parlement altijd voor de belangen van het midden- en kleinbedrijf ingezet. Op het gebied van airconditioning bekijkt met name het midden- en kleinbedrijf onze doelstelling met argusogen. De ambitieuze en voor het milieu belangrijke doelstelling om in 2011 airconditioningsystemen zodanig te hebben aangepast dat er minder uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen plaatsvindt, is toe te juichen, maar levert voor het midden- en kleinbedrijf problemen op. Daarom had het Parlement in eerste lezing een uitzonderingsbepaling opgenomen: wanneer het productiecijfer beneden de 50 000 per jaar ligt, kan invoering twee jaar later, dus in 2013 plaatsvinden. Helaas heeft de Raad dit voorstel niet overgenomen. Aangezien ik het echter noodzakelijk acht dat bij de omzetting flexibiliteit wordt gewaarborgd en voor alle sectoren een succesvolle aanpassing mogelijk wordt gemaakt, heb ik namens verschillende fracties een amendement ingediend.
Waar gaat het om? We willen alleen de mogelijkheid creëren dat producenten van kleine series na 1 januari 2013 een typegoedkeuring ontvangen voor voertuigen die nog volgens de oude regeling werken. Kleine bedrijven zouden we deze mogelijkheid moeten bieden, niet alleen de autofabrikanten, maar ook de toeleveranciers. Ik verzoek u dus in te stemmen met dit amendement. 
Dorette Corbey,
   . Voorzitter, Commissaris, collega’s, vanavond staat er een belangrijk onderwerp op onze agenda, broeikasgassen en in het bijzonder F-gassen. Iedereen is het erover eens, er moeten dringend maatregelen genomen worden om de hoeveelheid broeikasgassen terug te dringen. Maar allereerst wil ik mijn dank uitspreken aan Avril Doyle. Zij heeft als rapporteur een aantal belangrijke aanzetten gegeven om de milieukwaliteit van deze voorstellen overeind te houden en zij heeft stevig ingezet. In plaats van de rechtsbasis interne markt, kiest zij voor de rechtsbasis milieu. Ik denk dat dat van het allergrootste belang is en het grootste deel van de PSE-Fractie steunt dit van harte.
Het gemeenschappelijk standpunt is teleurstellend. Een aantal landen in de Raad heeft tegen gestemd, omdat ze zelf al verdergaande maatregelen hebben genomen. Met de rechtsbasis interne markt, zouden Oostenrijk en Denemarken hun verdergaande maatregelen moeten intrekken. Dat is echt onaanvaardbaar. De interne markt hoort uit te gaan van een hoog niveau van milieubescherming. Als dat niet het geval is, is de rechtsbasis milieu meer geschikt, omdat dat dat lidstaten de mogelijkheid biedt zelf verdergaande maatregelen te nemen.
Europa is er niet om de lidstaten verslechteringen op te dringen of om lidstaten de mogelijkheid te ontnemen een fatsoenlijk milieubeleid te voeren. Europa is er juist om gezamenlijk de levensomstandigheden te verbeteren. De rechtsbasis milieu is ook duidelijk minder ingewikkeld en past daardoor ook in het project die we allemaal willen. Voor de duidelijkheid, de rechtsbasis milieu is geen vrijbrief om in het wilde weg allerlei verboden uit te vaardigen. Er moet natuurlijk voor een verbod wel een goede milieureden zijn.
In de milieucommissie was er een stevige meerderheid voor beperking van het gebruik van F-gassen. Veel bedrijven werken met F-gassen en een groot aantal bedrijven heeft lobbyisten ingehuurd om dit Parlement van hun standpunt te overtuigen. Het lobbyistenleger beweert dat de toepassing van F-gassen geen alternatief heeft, ófwel dat de toepassing helemaal niet zo schadelijk is, ófwel dat het gebruik relatief te verwaarlozen is. Natuurlijk heb ik begrip voor al deze argumenten, maar ik denk dat innovatie noodzakelijk is en dat er echt zo snel mogelijk een eind moet komen aan het gebruik van de schadelijkste broeikasgassen.
Wij moeten natuurlijk heel zorgvuldig kijken naar de milieueffecten van verboden en wij moeten ervoor zorgen dat de beperkingen voor marktoegang proportioneel zijn; we willen dat graag in overleg doen met de Raad. In het Parlement bestaat een brede consensus over de noodzaak een ambitieus klimaatbeleid te voeren. Helaas lijkt het alsof een brede consensus voor een sterk klimaatbeleid niet opgewassen is tegen de auto-industrie. De sociaal-democraten hadden graag ook de autoproducenten aangezet tot een snellere vervanging van F-gassen in airconditioningsystemen. Dat lukte helaas niet.
Bij wijze van het compromis stelt onze fractie voor om de uiterste invoeringstermijn 1 jaar te vervroegen van 2017 naar 2016. Geen schokkende verandering, maar genoeg voor de auto-industrie om een stevige lobby in te zetten om parlementariërs duidelijk te maken dat dit toch echt niet kan. De productiecyclus van een model duurt immers 6 jaar, maar auto-industrie, als u luistert, is dit niet wat al te defensief? Innovatie is van het grootste belang wil de auto-industrie de concurrentie met China overleven en dan past het niet om innovatie op de lange baan te schuiven. Als we dat blijven doen, collega's, dan wordt het ook met de Lissabon-agenda niets en ook de uitzondering voor kleine series, helaas, mijnheer Schnellhardt, is wat ons betreft overbodig. 
Vittorio Prodi,
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, ik zou op de allereerste plaats collega Doyle willen dankzeggen voor haar verslag en voor de wijze waarop zij het debat heeft verzorgd.
Wij dienen de opwarming van de aarde tegen te gaan, daar er verschrikkelijke gevolgen voor het milieu uit voortvloeien. Ik zou er alleen maar aan willen herinneren dat extreme verschijnselen als intensieve regenval en langere droogteperiodes toenemen. Dagelijks kunnen wij daarover in de krant lezen.
Voor de Europese Unie is dit het centrale probleem bij duurzame ontwikkeling. Op haar beurt is duurzame ontwikkeling weer één van de fundamentele principes van de Unie. De solidariteit met de toekomstige generaties staat daarbij op voet van gelijkheid met de waardigheid van de persoon en de democratie. Hoe complexer een molecule is, hoe sterker het broeikaseffect. Gefluoreerde gassen behoren tot die categorie en daarom dient er met deze gassen serieus rekening gehouden te worden.
Dat is een reden te meer om het hele systeem in beschouwing te nemen, zodat het broeikaseffect in zijn totaliteit zo klein mogelijk wordt gehouden. We moeten ons niet louter zorgen maken over het desbetreffende gas, maar ook over de manier waarop het wordt gebruikt. Het totale potentiële effect voor de opwarming van de aarde dient zo klein mogelijk gehouden te worden. Met andere woorden: we dienen de effecten van het gas en de apparatuur samen te bekijken.
Indien de methode voor de handel in emissierechten functioneert zoals nu het geval is, zou het volgens mij raadzaam zijn een soort toe te passen binnen de systemen waarin die methode wordt gebruikt. Het allereerste doel daarvan moet zijn de effecten van het gas en van de apparaten zo klein mogelijk te houden en de kosten en baten te analyseren. Ik doel hierbij op mobiele airconditioners, stationaire airconditioners en het systeem van gas en energie om het apparaat te laten werken. Het gas wordt als brandblusmiddel gebruikt en gecombineerd met vuur draagt het bij tot het broeikaseffect. Zowel de effecten van het gas als de effecten van het vuur dienen geanalyseerd te worden. We moeten vermijden voorschriften te maken met obsessieve aandacht voor het detail en ons richten op het zo klein mogelijk houden van het broeikaseffect in zijn geheel.
Sommige gassen, zoals zwavelhexafluoride, zijn onvervangbaar en vormen de uitzondering, omdat vitale apparatuur van die gassen afhankelijk is. 
Caroline Lucas,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Doyle bedanken voor haar uitstekende werk aan dit vraagstuk. Mijn fractie staat helemaal achter de wijziging van de rechtsgrondslag van de verordening in artikel 175. De enige doelstelling van deze verordening is duidelijk klimaatbescherming. We mogen niet vergeten dat deze gassen in 1997 al zijn opgenomen in de reeks gassen die volgens het Protocol van Kyoto moeten worden beheerst, en dat deze verordening voortkomt uit een specifiek programma, namelijk het Europees programma inzake klimaatverandering. We moeten ons dus niet voor de gek laten houden door de lobbyisten die vóór F-gassen zijn, en die zowel een wijziging van de rechtsgrondslag willen voorkomen als de status-quo voor hun klimaatvernietigende producten willen behouden.
Voor bijna alle toepassingen bestaan klimaatvriendelijke alternatieven of zijn dergelijke alternatieven in ontwikkeling. Geen van de geleidelijke uitbanningen en verboden die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heeft voorgesteld, is onrealistisch, zoals sommige beweren. Op al deze geleidelijke uitbanningen en verboden worden namelijk uitzonderingen gemaakt waar het gaat om de vereiste veiligheidsnormen.
Ik wijs er ook op dat F-gassen op de markt zijn gebracht ter vervanging van CFK’s, die de ozonlaag afbreken en huidkanker veroorzaken. Dit is gedaan door precies dezelfde grote chemiebedrijven, zoals DuPont of in mijn eigen land Ineos, zoals ICI nu heet, die zelf grote producenten van de ozonlaagafbrekende stoffen waren.
Dit Parlement moet voet bij stuk houden en moet het milieu en het welzijn van de burgers van Europa vóór de smalle zakelijke belangen van de chemiereuzen laten gaan. 
Jonas Sjöstedt,
   Mijnheer de Voorzitter, als wij hier in het Parlement over klimaatvraagstukken discussiëren, zijn we het gewoonlijk zeer met elkaar eens. We zijn het er gewoonlijk over eens dat dit het grootste milieuprobleem van onze tijd is, en we zijn het er gewoonlijk over eens dat we meer moeten doen. Nu zijn we hier, nu kunnen we meer doen, nu kunnen we ervoor zorgen dat een aantal van de allerschadelijkste broeikasgassen verdwijnen of geleidelijk worden afgeschaft of tenminste worden beperkt. We weten dat er alternatieven zijn en dus is het nu een kwestie van kleur bekennen.
Ik sta volledig achter de eis van de rapporteur dat artikel 175 de rechtsgrondslag moet zijn. Dit is een milieuvraagstuk. Het zou absurd zijn als we de milieueisen die reeds in sommige EU-landen bestaan zouden verlagen, terwijl die eisen feitelijk zouden moeten worden aangescherpt. Uitvindingen en innovaties worden belemmerd als we landen niet voorop laten lopen. Een bezwaar zou kunnen zijn dat dit de interne markt kan hinderen. Dat kan, maar volgens mijn fractie is het recht van democratische landen om milieueisen aan te scherpen als dat goed is voor het milieu – en dat is het – belangrijker dan het recht van ondernemingen om precies hetzelfde product op een bepaalde markt te verkopen.
We hebben in deze zaak een schaamteloos en ongehoord gelobby van diverse ondernemingen meegemaakt. Verscheidene van deze ondernemingen doen een aanval op het democratische recht van de lidstaten om hun wetgeving aan te scherpen. Vaak willen dezelfde ondernemingen zich graag milieuvriendelijk noemen of beweren dat ze een modern milieubeleid hebben. Daar is één woord voor: hypocrisie.
Johannes Blokland,
   . Voorzitter, graag zou ik mevrouw Doyle willen bedanken voor haar uitstekende verslag. Met name op het punt van de rechtsgrondslag heeft zij een goed beargumenteerd voorstel gedaan. Toch zou mijn fractie graag zien dat het recht van lidstaten om aanvullende maatregelen te nemen nog iets explicieter in de richtlijn tot uitdrukking komt, vandaar dat wij amendement 45 voorstellen. Ik hoop dat de rapporteur dat ook kan steunen in aanvulling op de wijziging van de rechtsgrondslag.
Wat betreft de verboden die in bijlage 2 worden toegevoegd, en dan met name de amendementen 34 tot en met 36, kan ik u zeggen dat ik deze niet steun. Ik ben wel voor een uitbanning op termijn van het gebruik van fluorgassen in deze toepassingen, maar we weten niet zeker of de alternatieven daadwerkelijk energiezuiniger zijn. Op dit moment is het dus te vroeg om een verbod in te stellen. In de toekomst zou bij een herziening van deze richtlijn wel een verbod kunnen worden ingesteld, maar dan alleen als onderzoek aantoont dat dit echt energie-efficiënter is. Graag zou ik ook van de Commissie horen hoe ze tegen deze productverboden aankijkt.
Mijn laatste opmerking wil ik maken over amendement 19. Voorzitter, we hebben net gedebatteerd over mijn eigen rapport over grensoverschrijdend afvaltransport. Gebruikte fluorgassen zijn net als heel veel stoffen een afvalstof die eventueel in een ander land beter verwerkt kan worden. Fluorgassen zijn dus niet zo speciaal als in dit amendement wordt verondersteld. We moeten hiervoor dan ook geen uitzondering maken op de normale vergunningprocedure voor afvaltransport. Het zou toch bijzonder vreemd zijn als we morgen bij de stemming eerst laten zien dat we voor een coherente aanpak van afvaltransport zijn, terwijl we overmorgen alweer gaten schieten in die eenvormige aanpak. Ik zou dus aan de rapporteur en aan de collega's willen vragen om amendement 19 niet te steunen. 
Alessandro Foglietta,
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik feliciteer de rapporteur met haar werk. Op de allereerste plaats heeft haar werk de verdienste onze wetgeving dichter in de buurt van de parameters te brengen die wij in Kyoto toegezegd hebben na te leven. Eerder al in de Milieucommissie vond ik het nodig afstand te nemen van bepaalde standpunten die louter gericht lijken op het nastreven van partijdige doelstellingen en zowel voor het milieu als voor de economie van menige lidstaat veel rampzaliger effecten dreigen te sorteren.
Allereerst doel ik op de kwestie van de rechtsgrond. De overgang naar artikel 175 kan een vertekening van het concept interne markt inhouden, omdat de lidstaten op grond van dat artikel strengere eisen en maatregelen kunnen opleggen. De keuze voor artikel 175 als rechtsgrond zou kunnen leiden tot de paradoxale situatie dat sommige lidstaten het gebruik van SF6 kunnen verbieden maar tegelijkertijd hun toevlucht kunnen nemen tot de huidige alternatieven die vervuilender en minder veilig zijn dan gefluoreerde gassen.
We moeten niet vergeten dat het doel van de verordening de beperking van de uitstoot van gefluoreerde gassen is en niet hun verbod. Elk verbod – en ik doel met name op de artikelen 7 en 8 – zou vooraf moeten worden gegaan door een analyse van de effecten voor de economie en de voordelen voor het milieu.
Ik herhaal dat het zinloos is om landen die hun economie ten dele baseren op een verantwoord gebruik van deze gassen, aanzienlijke economische schade te berokkenen zonder dat daar noemenswaardige milieuvoordelen tegenover staan, en terwijl er in bepaalde gevallen zelfs meer schade wordt toegebracht.
Het heeft geen zin verbodsbepalingen uit te vaardigen zonder haalbare wetenschappelijke alternatieven aan te bieden, terwijl het op dit moment volstaat de emissies te verminderen. Het is zinloos harmonisatie tegen te werken, als daarmee ook de veiligheid op het werk in gevaar komt. Gefluoreerde gassen hebben een hoge energie-efficiency, zijn niet brandbaar en niet giftig. Het personeel dat met die gassen moet omgaan kan dat in alle veiligheid doen. De statistieken tonen aan dat de alternatieve oplossingen talrijke dodelijke slachtoffers op de werkplek hebben gemaakt.
Een aanpak die gebaseerd is op een verantwoord gebruik, met gelijke regels voor alle lidstaten, levert dubbel voordeel op. De energiekosten dalen – gekoppeld aan een gegarandeerd hoog veiligheidsniveau – en het milieu heeft er baat bij, daar de uitstoot van broeikasgassen tot het absolute minimum wordt teruggebracht. 
Irena Belohorská (NI ).
   – Ik zou in mijn bijdrage mijn waardering willen uitspreken voor het uitstekende en ongetwijfeld veeleisende werk van de rapporteur, mevrouw Doyle, met betrekking tot de voorbereiding en behandeling van het wetsvoorstel in kwestie. Ik ben het met haar eens dat we ons uiterste best moeten doen om het milieu te beschermen. We moeten het omineuze voortschrijden van de opwarming van de aarde serieus onder ogen zien en de verantwoordelijkheid onderkennen die we ook voor het lot van toekomstige generaties hebben. Daarom moeten we ernaar streven om de uitstoot van broeikasgassen tot een minimum te reduceren. Als er substituten zijn voor gefluorideerde industriële gassen die meer voordelen hebben in termen van milieubescherming, efficiënt energiegebruik, gezondheid of veiligheid, moeten we niet aarzelen om de bestaande gassen te vervangen door de milieuvriendelijkere substanties. 
Ik wil echter benadrukken dat dit alleen in die gevallen zou moeten gelden waarin een vervangende substantie beschikbaar is. Ik geloof dat het in de auto-industrie bijvoorbeeld geen probleem is om nog voor het jaar 2010 dergelijke substituten te vinden. Ik zou er echter op willen wijzen dat er ook plannen bestaan om het gebruik van zwavelhexafluoride oftewel SF6 te verbieden, wat negatieve gevolgen zou hebben voor de behandeling van kanker, aangezien deze substantie gebruikt wordt bij radiotherapie en er geen vervangende substantie beschikbaar is. Als het gebruik hiervan verboden zou worden, zullen vele patiënten in Europa een zeer efficiënte behandelwijze kwijtraken.
Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst wil ik mevrouw Doyle bedanken voor haar voortreffelijke verslag. Ik ben het inhoudelijk volledig met haar standpunt eens.
Het Protocol van Kyoto kon vooral dankzij de inspanningen van de Europese Unie in werking treden. Drie van de zes gassen die in het Protocol van Kyoto zijn opgenomen, zijn F-gassen. Oostenrijk en Denemarken hebben een algemeen verbod op het gebruik van deze gassen uitgevaardigd. Zowel de ervaringen in deze twee landen als innovaties in andere lidstaten tonen duidelijk aan dat er voor gefluoreerde broeikasgassen in principe alternatieven beschikbaar zijn die in technische en economische zin voldoen en die vanuit milieuoogpunt beter zijn. Er zijn voor een breed scala van producten en apparatuur alternatieven voorhanden die tot een aanzienlijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen kunnen leiden. Sommige alternatieven reduceren zelfs tegelijkertijd het energieverbruik.
Een groot aantal Europese producenten is in staat alternatieven op de markt te brengen. Consumenten kunnen nu al boodschappen doen in supermarkten met koelsystemen waarin alternatieven voor F-gassen worden gebruikt. Het Duitse heeft een uitvoerig rapport opgesteld over de beschikbaarheid en efficiëntie van alternatieven. Uit die studie blijkt dat er voor talloze belangrijke toepassingen alternatieven bestaan.
Ik moet er echter op wijzen dat het gemeenschappelijk standpunt te weinig ambitieus is. Het voorstel voor een verordening voor bepaalde F-gassen houdt onvoldoende rekening met beproefde en reeds beschikbare alternatieven. Door alleen onbeduidende verboden of beperkingen op te leggen, wordt niet alleen de ecologische innovatie op dit gebied belemmerd, maar zal de Gemeenschap ook iedere geloofwaardigheid inzake de ontwikkeling van milieuvriendelijke oplossingen verliezen.
Verder zal het gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de verordening de lidstaten niet toestaan, vrijwillig ambitieuzere doelstellingen met betrekking tot technische alternatieven na te streven. Het van de EU verplicht de afzonderlijke lidstaten tot zeer uiteenlopende reductiedoelstellingen waar het gaat om broeikasgassen. Daarom is het noodzakelijk dat individuele lidstaten verschillende maatregelen nemen om hun reductiedoelstellingen te verwezenlijken. Voor de hele verordening is derhalve artikel 175 als rechtsgrondslag doorslaggevend. 
Åsa Westlund (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Doyle hartelijk danken. Naar mijn mening heeft zij zeer verdienstelijk werk geleverd met dit verslag. Ik zie het als onze taak om als wetgevers de ontwikkeling van nieuwe en milieuvriendelijkere techniek te stimuleren en te vergemakkelijken. Als er nieuwe milieuvriendelijke techniek voor redelijke kosten bestaat, is er geen reden voor ons om oudere milieuverontreinigende techniek toe te staan.
In de wetgeving moeten we ook zo mogelijk vermijden dat we ons beperken tot een bepaalde technische oplossing, enkel en alleen omdat die op het moment van wetgeving het beste voor het milieu is. In plaats daarvan moeten we eisen stellen aan maximumniveaus voor emissies en andere invloeden op het milieu. In dit verband ben ik feitelijk zeer verheugd over het voorstel van de Milieucommissie om het gebruik van broeikasgassen te beperken, ook al had ik natuurlijk gewenst dat een meerderheid in de commissie ook steun had gegeven aan enkele van mijn eigen amendementen die wat verder gingen, bijvoorbeeld inzake het gebruik van HFK’s. De Milieucommissie heeft echter ondanks alles besloten om te eisen dat nog meer stoffen dan de door de Raad voorgestelde stoffen geleidelijk zullen worden afgeschaft.
Ik ben feitelijk heel blij dat de commissie zich geschaard heeft achter het standpunt dat artikel 175 de rechtsgrondslag moet zijn, iets wat reeds door diverse sprekers is aangeroerd. Het is belangrijk dat de commissie landen wil toestaan om strengere regels voor het gebruik van broeikasgassen te hanteren of in te voeren. Milieueisen moeten in de EU niet in neerwaartse richting worden geharmoniseerd, maar in opwaartse richting.
Wat airconditioning in auto’s betreft, zijn wij er niet van overtuigd dat er op dit moment redenen zijn om te eisen dat het gebruikte gas geen hoger verwarmingspotentieel dan 50 mag hebben, onder andere omdat de klimaatwinsten met zo’n daling zeer klein en tegelijkertijd zeer kostbaar zouden zijn, maar vooral omdat de techniek rond kooldioxide nog veel te weinig beproefd is om ons er definitief aan te verbinden. Daarom steunen wij van de PSE-Fractie op dit specifieke punt de rapporteur.
Tot slot wil ik iedereen oproepen om morgen bij de stemming de amendementen van de Milieucommissie te steunen, en natuurlijk tevens de door de PSE-Fractie ingediende amendementen, waaronder die over de invoering van strengere regels voor airconditioning in auto’s op een eerder tijdstip dan de Milieucommissie heeft voorgesteld. 
Holger Krahmer (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, bij de stemming over de richtlijn betreffende emissies van klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen zullen mijn fractie en de meerderheid van het Parlement de verstandige weg van de rapporteur volgen en het gemeenschappelijk standpunt zonder grote wijzigingen goedkeuren. Het is een goed compromis.
Met een GWP-factor van 150 als grenswaarde realiseren we een daling van de uitstoot met 90 procent. De termijnen 2011 voor nieuwe typen en 2017 voor nieuwe modellen zijn vanuit milieuoogpunt voldoende ambitieus en ook haalbaar voor de producenten. Het verzoek om het aardopwarmingspotentieel 50 weer op te nemen, is reeds bij de stemming in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming afgewezen. Vergeleken met de GWP-factor van 150 heeft een GWP-factor van 50 als grenswaarde nauwelijks invloed op het broeikaseffect. Deze bewering is niet van de auto-industrie afkomstig, maar van het Britse , de Commissie en het Zweedse ministerie van Milieu. Met een GWP-factor van 50 zouden we voor airconditioningsystemen in voertuigen alle alternatieve koelmiddelen voor CO2 uitsluiten. De wetgever zou de industrie echter niet slechts één technologie moeten opleggen. We moeten dit juist overlaten aan de ingenieurs, en de concurrentie tussen milieuvriendelijke alternatieven stimuleren.
Het belangrijkste punt bij de verordening betreffende F-gassen is de rechtsgrondslag. Ik zie niet in waarom wij voor stationaire airconditioningsystemen een andere rechtsgrondslag moeten kiezen dan voor airconditioningsystemen in voertuigen. In beide gevallen gaat het om een productgerichte regeling voor de interne markt. Om een duidelijke situatie voor de planning, rechtszekerheid en gemeenschappelijke standaards in de interne markt te garanderen, moet artikel 95 de rechtsgrondslag zijn. Hierin wordt duidelijk het belang van hoge milieunormen onderstreept, maar ook van een goed functionerende interne markt, waar voor iedereen dezelfde spelregels gelden. Als er dezer dagen over betere wetgeving wordt gesproken, dan wil ik in dit concrete geval graag wijzen op de problemen bij de omzetting van de richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur, die op artikel 175 is gebaseerd. 
Margrete Auken (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Doyle bedanken voor haar goede werk. Als je ziet waar wij tegen strijden, als je ziet hoe de fluorgasindustrie op dit moment bij ons aan het lobbyen is, rijzen de haren je te berge. Ze geven ons valse informatie als ze bijvoorbeeld zeggen dat het energiezuiniger is om hun giftige gassen te gebruiken. Feitelijk is het zo dat vrijwel alle energiezuinige koelkasten, dat wil zeggen de koelkasten met AA+ en A++, natuurlijke koelstoffen gebruiken en niet deze gassen. Het klopt ook niet dat er geen alternatieven zijn.
Dankzij een strenge wetgeving en een werkelijk milieuvriendelijke moderne industrie hebben wij in Denemarken feitelijk alternatieven ontwikkeld, en we kunnen zeggen dat we over het geheel genomen in staat zijn om aan de hoogste eisen te voldoen. Het zou een absoluut schandaal zijn als we terug naar af worden geschopt door een ouderwetse , die alleen aan zichzelf denkt. Staat u mij toe ten slotte nog één woord te zeggen over de mobiele gassen. Ik begrijp niet waarom men het milieu überhaupt zoveel moet belasten, als men bedenkt hoe weinig landen in de wereld feitelijk airconditioning in auto’s nodig hebben. Het is bespottelijk dat we daar niet ook iets aan kunnen doen.
Jens-Peter Bonde (IND/DEM ).
   Mijnheer de Voorzitter, gefluoreerde broeikasgassen kunnen de ozonlaag vernietigen en daarom is het belangrijk dat alle landen worden opgeroepen om een extra inspanning te leveren teneinde deze gassen kwijt te raken. Het beste is een regelrecht verbod zoals dat in Denemarken is ingevoerd. Zoals mevrouw Auken al zei, is de Deense industrie inmiddels gewend aan het verbod en ontwikkelt ze milieuvriendelijke alternatieven. Toch bevat noch het Commissievoorstel noch het voorstel van mevrouw Doyle expliciet dit reëel uitvoerbare verbod.
Mevrouw Doyle verdient lof voor het gebruik van de minimumbepalingen van artikel 175 in plaats van de totale harmonisering van de interne markt. Wij weten dat ze onder sterke druk heeft gestaan, maar het voorstel van mevrouw Doyle is waarschijnlijk niet genoeg om het Deense verbod in stand te houden. Ik heb daarom samen met de heer Blokland amendement 45 ingediend, waarin wordt gepreciseerd dat andere landen verder mogen gaan in de bescherming van de ozonlaag tegen fluorgassen. Ik wil zeker zijn dat wij ons verbod kunnen handhaven en daarmee de stimulans om duurzame alternatieven te creëren. We weten dat de Commissie artikel 175 zeer streng toepast en altijd uniforme regels wenst in plaats van de landen te steunen die voorop willen lopen. De Commissie vertegenwoordigt totale harmonisering in plaats van bevordering van het milieu; het gat in de ozonlaag in plaats van de ozonlaag zelf; en het verleden in plaats van onze gemeenschappelijke toekomst. Daarom wil ik alle collega’s oproepen om amendement 45 te steunen. Dat luidt als volgt: “Deze regeling verhindert niet dat lidstaten strengere beschermingsmaatregelen kunnen toepassen of invoeren.”
Luca Romagnoli (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, over de schadelijke effecten van de menselijke activiteiten voor het milieu wordt niet alleen veel demagogie bedreven, maar er heerst ook vaak veel verwarring over. Sommigen ontkennen onze verantwoordelijkheid op dat vlak volledig, terwijl anderen wanhopig jacht maken op die verantwoordelijkheid op basis van wetenschappelijke argumenten die tot nu toe niet de algemene acceptatie hebben van de wetenschappers.
Hoe dan ook, het is beslist zekerder dat deze gassen vernietigende effecten hebben op de ozonmoleculen dan dat de gemiddelde temperatuur van de atmosfeer zou zijn gestegen ten gevolge van de grotere concentratie kooldioxide.
Over het geheel genomen kan ik dan ook mijn steun geven aan het verslag-Doyle, hoewel er enkele punten zijn waar ik het niet mee eens kan zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor amendement 38, dat voorstelt fluorkoolstof in halfgeleiders te verbieden. De desbetreffende industrie heeft echter tot heden toe die stof in zeer beperkte hoeveelheden gebruikt, waarbij de doeleinden van het Protocol van Kyoto zijn gerespecteerd. Daarom zal ik tegen dit amendement stemmen.
Ik koester ook enige twijfel met betrekking tot de amendementen 34, 35 en 36, die beogen het gebruik van gefluoreerde gassen in professionele apparatuur te verbieden. Bij die voorstellen zal ik mij onthouden, maar bij de stemming over amendement 45 zal ik voorstemmen. 
Thomas Ulmer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, volgens de Duitse arbeidstijdenrichtlijn had mijn rusttijd al 6 uur en 26 minuten geleden moeten ingaan. Desalniettemin is de discussie erg interessant.
Ik wil de rapporteur uit mijn fractie hartelijk danken voor het uitstekende werk. De boodschap die wij met dit gemeenschappelijk standpunt uitdragen, is een positieve boodschap. Wij laten zien dat we de doelstellingen van het Protocol van Kyoto serieus nemen en dat wij ons best doen om een voorbeeld te zijn voor de rest van de wereld – een voorbeeld met betrekking tot ambitieuze klimaatdoelstellingen en het terugdringen van F-gassen.
Ik had echter graag gezien dat de Commissie juridische zaken van het Europees Parlement tijdig advies had uitgebracht en ons had voorzien van enkele richtinggevende aanwijzingen inzake de rechtsgrondslag. Ik ben zelf voorstander van de dubbele rechtsgrondslag op basis van artikel 95 en 175 zoals die in het gemeenschappelijk standpunt wordt uitgewerkt. Niet omdat ik iets tegen het milieu zou hebben, maar omdat ik vind dat we de Europese markt en het milieu in Europa op grond van hoge gemeenschappelijke standaards in stand moeten houden en moeten bevorderen.
Ik vind dat artikel 95 een goede basis vormt voor een gemeenschappelijke rechtsgrondslag. Daarmee kunnen we meer zaken gemeenschappelijk regelen dan wanneer we op grond van artikel 175 te veel opties openlaten voor de individuele lidstaten. Ik vind het ook problematisch dat door die vrije keuze op basis van artikel 175 onze boodschap aan de burgers is dat we in deze kwestie niet gemeenschappelijk kunnen handelen. 
Karin Scheele (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, drie van de zes gassen die in het Protocol van Kyoto zijn opgenomen, zijn gefluoreerde broeikasgassen die onder deze wetgeving moeten vallen. Om de Kyoto-doelstellingen en een duurzame ontwikkeling te kunnen realiseren is het wenselijk dat de verordening die we vandaag bespreken, snel in werking treedt.
Commissaris Dimas zei in zijn toespraak dat wij door het aannemen van deze wet een positief signaal willen afgeven. Dat is echter alleen mogelijk wanneer óf de doelstellingen voor de hele gemeenschap ambitieus en hard genoeg zijn – en we weten dat dit met dit voorstel niet het geval is – óf wanneer men artikel 175 als rechtsgrondslag neemt en zo de lidstaten die al verder zijn, de mogelijkheid biedt een strenger en milieu- en klimaatvriendelijker beleid te voeren.
Er is vandaag al gezegd dat Oostenrijk en Denemarken een algemeen verbod op het gebruik van gefluoreerde broeikasgassen hebben uitgevaardigd. De ervaringen van deze landen laten zien dat er voor F-gassen alternatieven bestaan. Er werd ook gewezen op een uitvoerige studie van het Duitse waaruit blijkt dat er mogelijkheden zijn om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en het energieverbruik terug te dringen.
We moeten met deze wetgeving garanderen dat strengere voorschriften kunnen worden gehandhaafd. Dat is belangrijk opdat de lidstaten aan hun verplichtingen in het kader van het Protocol van Kyoto kunnen voldoen. Deze optie is ook in overeenstemming met een juridisch advies van de Juridische dienst van het Europees Parlement, waarin artikel 175 als de juiste rechtsgrondslag wordt aangemerkt. Het zou ook bij een positief politiek signaal passen wanneer landen die al een milieu- en klimaatvriendelijker beleid voeren, niet worden teruggefloten. 
Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, gefluoreerde gassen zijn een groot gevaar voor ons milieu. Het lijkt erop dat de wereld opwarmt; we weten dat zware maatregelen moeten worden genomen om de activiteiten te bestrijden die tot dit probleem bijdragen. We moeten ook standvastig zijn in het nakomen van onze verplichtingen uit hoofde van het Verdrag van Kyoto, en we moeten verder gaan dan de retoriek van milieubescherming.
We moeten gefluoreerde gassen vervangen door veiligere alternatieven, en echte actie ondernemen om een einde te maken aan de uitstoot van deze gassen in het milieu. Het zou echter contraproductief zijn om deze gassen op zo'n manier te verbieden, dat we in feite Europese ondernemingen kapotmaken, en vervaardigde producten waarin F-gassen worden gebruikt, gewoon naar landen verplaatsen die geen verbod op het gebruik van deze gassen hebben, naar landen die een EU-verbod op gefluoreerde gassen zelfs zouden kunnen zien als een kans om de markt voor koelsystemen en andere verwante producten over te nemen. De hele wereld deelt een en dezelfde ozonlaag.
Het geleidelijk uitbannen van het gebruik van gefluoreerde gassen ten gunste van concurrerende alternatieven is een belangrijke stap op weg naar echte vooruitgang voor het milieu. Wanneer we stoffen geleidelijk uitbannen, moeten we er echter ook voor zorgen dat de bestaande F-gassen niet gewoon worden uitgestoten in het milieu. De regulering van F-gassen heeft in bepaalde landen geleid tot gifbelten van lekkende koelkasten.
We moeten onszelf afvragen hoe het beste kan worden voorkomen dat F-gassen in het milieu terechtkomen. We moeten meer aandacht schenken aan de beheersing van de gassen die al zijn geproduceerd. We moeten er ook voor zorgen dat er een mechanisme wordt ingesteld dat bewerkstelligt dat bestaande gefluoreerde gassen op een veilige manier worden verwijderd. 
Frederika Brepoels (PPE-DE ). –
   Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, deze verordening is absoluut een belangrijke stap voor de aanpak van de klimaatverandering, vermits ze sowieso zal leiden tot een vermindering van het gebruik van F-gassen, maar het is slechts een eerste stap, vandaar dat ik denk dat deze op dit ogenblik ook best bedachtzaam wordt gezet.
De Commissie zal binnen enkele jaren reeds een evaluatieverslag moeten indienen en de belangrijke maatregelen die nu worden voorgesteld, moeten ook de kans krijgen om door de sector geïmplementeerd te worden. In het licht van de ontwikkeling van wetenschap en technologie zal blijken of bijkomende beperkingen haalbaar zijn en hiervoor zijn nog meer analyses nodig.
De betrokken sector is immers een wereldindustrie, en waar goederen vrij moeten kunnen circuleren binnen en buiten de EU, kan het niet dat elk land zijn eigen regels oplegt. We mogen niet toelaten dat er dispariteit ontstaat tussen de verschillende wetgevingen die leiden tot een verschillende concurrentiepositie voor de marktdeelnemers. Vandaar dat het ook belangrijk is om te stellen dat een goed evenwicht wordt uitgewerkt tussen een stevige vooruitgang op het milieuvlak enerzijds en niet te veel beperkingen voor de interne markt anderzijds. Dus de gemengde rechtsgrondslag die de Raad voorstelt, beantwoordt hier voor mij het meest aan.
Dit is trouwens ook dé aanpak in het kader waarvan onderzoek en ontwikkeling op grote schaal kunnen worden gestimuleerd. De EU zet de uit die een verantwoord gebruik garanderen van de F-gassen en de sector kan hierbinnen op een creatieve wijze verdere research ontwikkelen. Het eenzijdig opleggen aan de sector, zónder enig overleg, van bijkomende onhaalbare beperkingen, op dit ogenblik, aan toepassingen waarvoor onvoldoende alternatieven voorhanden zijn of waarvoor alternatieven niet méér energie-efficiënt zijn, rekening houdend met de totale milieukost, en dit mogelijk binnen de bepalingen van artikel 175, is voor ons dan ook absoluut onaanvaardbaar en in verband met dit laatste zou ik graag de mening van de Commissie horen. 
Linda McAvan (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we in het Parlement een verstandig compromis hebben over de richtlijn betreffende emissies van klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen. Mijn enige bedenking betreft het amendement van de heer Liese en anderen over kleine auto's. Het komt mij voor dat kleine auto's vaak auto’s zijn met allerlei functies, en ik vraag me af wat de Commissie vindt van het amendement om dergelijke auto’s op de een of andere manier uit te zonderen van de eis dat ze een deugdelijke technologie voor de klimaatregeling moeten hebben.
Wat de verordening betreft, denk ik dat u hebt gehoord dat het Parlement algemeen de voorkeur geeft aan de aanpak van mevrouw Doyle. Ik ben er zeer op tegen om EU-wetgeving te gebruiken om de milieunormen in verschillende lidstaten te verlagen. We hebben collega's uit diverse landen horen zeggen dat ze vreesden dat dit zou gebeuren. De Raad, de Commissie en het Parlement moeten hun hoofden bij elkaar steken en met een oplossing voor dit probleem komen.
Ik ben evenmin genegen om bij de stemming in te stemmen met een reeks verboden op het gebruik van F-gassen, die niet zijn getest of beoordeeld op hun gezondheidseffecten en veiligheid, noch op hun economische en milieueffecten. Veel brieven van lobbyisten aan beide kanten van het debat zijn misschien steekhoudend, maar voordat we dingen gaan verbieden, moeten er gedegen beoordelingen plaatsvinden. Ik ben het daarom eens, commissaris, met wat u zei over de verboden en de noodzaak dat deze worden onderzocht en worden besproken bij de herziening.
Ik bedank mevrouw Doyle voor haar werk. 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega’s bedanken. Het is een zeer interessant debat geweest. Ik bedank ook commissaris Dimas.
Toen ik vanavond hier kwam om te spreken, begon de Commissie juridische zaken, wat haar plicht is, net na te denken over de voorgestelde wijziging van de rechtsgrondslag in het gemeenschappelijk standpunt. Ik wil te boek laten stellen dat deze wijziging wel is overwogen, maar zonder veel discussie, en dat de leden van de Commissie juridische zaken zelfs nooit is medegedeeld dat het juridisch advies van het Parlement aan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid was dat de dubbele rechtsgrondslag een kritische toets door het Europees Hof van Justitie niet zou doorstaan.
Men was het erover eens dat de dubbele rechtsgrondslag, als voorgesteld in het gemeenschappelijk standpunt, moest blijven. Maar ons duidelijke juridische advies is dat deze dubbele grondslag een kritische toets door het Europees Hof niet zal doorstaan. Op grond daarvan en op grond van wat alle anderen hebben gezegd, vraag ik mijn collega’s om morgen artikel 175 als rechtsgrondslag te steunen, met alstublieft een goede bewaking van de interne markt door de Commissie, zoals dat in artikel 176 van haar wordt gevraagd. Dat is heel belangrijk.
In de betere verordening die voorzitter Barroso enkele weken geleden heeft bekendgemaakt, werden F-gassen wel genoemd in verband met een effectbeoordeling en analyse. De tijd van vier maanden die we in het Parlement voor een tweede lezing hebben, liet evenwel niet toe precies uit te zoeken wat de Commissie in gedachten had. We hebben vanwege het tijdsbestek geen keus, maar het is eigenlijk onaanvaardbaar dat van ons wordt verlangd dat we deze wetgevingsresolutie aannemen zonder dat er een goede en volledige effectanalyse heeft plaatsgevonden, waar veel collega's, vooral met betrekking tot de verboden, om hebben gevraagd. In het algemeen gesproken, sta ik niet achter de extra verboden, met name niet achter het verbod op SF6 en andere gassen. Ik ben in het algemeen voor artikel 175, maar tegen extra verboden. Het is op dit moment onaanvaardbaar dat de industrie deze specifieke last zou moeten dragen.
De politieke werkelijkheid is dat het gemeenschappelijk standpunt, dat wil zeggen de dubbele rechtsgrondslag, zal blijven staan als we morgen geen gekwalificeerde meerderheid voor artikel 175 als rechtsgrondslag krijgen, en bij een tweede lezing hebben we een gekwalificeerde meerderheid nodig. Die dubbele rechtsgrondslag zal voor het Europees Hof van Justitie worden aangevochten, zoals ons is verteld, en we weten welke landen dit zullen gaan doen. Alle juridische informatie vertelt ons dat het Hof zal oordelen ten gunste van artikel 175 als rechtsgrondslag. Degenen die dat niet willen zien gebeuren, moeten, ironisch genoeg, morgen dus stemmen voor artikel 175, zodat we de bemiddelingsprocedure in gang zetten en een politiek besluit moeten nemen over de vorm. Omdat er dan compromissen zullen moeten worden gesloten, zal die vorm niet uitsluitend artikel 175 zijn.
We moeten via de bemiddelingsprocedure een besluit nemen, en niet het Europees Hof van Justitie laten beslissen, ook al denk ik heel optimistisch dat het Hof mijn persoonlijke mening zal delen. We zijn politici en willen dus zelf een beslissing in deze aangelegenheid nemen. Dank u voor uw steun. 
Stavros Dimas,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd naar de toespraken van de verschillende leden van dit Parlement. Ik wil graag enkele opmerkingen maken over de specifieke amendementen.
Met name de amendementen die gaan over de rechtsgrondslag van de verordening, zijn van belang. De amendementen 1, 4, 5 (eerste deel) en 45 betreffen de instelling van artikel 175 als enige rechtsgrondslag, en de amendementen 33 en 40 de instelling van artikel 95 als enige rechtsgrondslag.
De Commissie heeft, als onderdeel van het compromis, geaccepteerd dat de richtlijn uitsluitend moet worden gebaseerd op artikel 95, en dat de verordening als rechtsgrondslag artikel 175 en artikel 95 moet hebben in verband met de artikelen 8, 9 en 10. De Commissie zal echter nauwlettend de toekomstige ontwikkelingen op dit punt in het Parlement en in de Raad volgen. Ik heb zeker kennis genomen van uw zorgen op dit punt.
De amendementen 2 en 7 specificeren in artikel 1, met een bijbehorende wijziging in de overweging, dat specifieke acties nodig zijn om te bereiken dat de lidstaten hun individuele Kyoto-emissiedoelstellingen halen. Ik heb al gezegd dat de Commissie deze amendementen kan steunen, mits de lidstaten andere verplichtingen uit hoofde van het Verdrag niet verzuimen na te komen. Evenzo kan zij de amendementen 6 en 31 over de bevordering van alternatieve technologieën steunen, mits de tekst wordt gewijzigd.
Er zijn enkele amendementen van technische aard die specifiek gaan over insluiting. De Commissie kan de meeste van deze amendementen steunen, mits in enkele gevallen de formulering wordt aangepast aan de technische werkelijkheid.
We kunnen in beginsel ook instemmen met amendement 25, over de noodzaak om op een etiket het aardopwarmingspotentieel aan te geven voor de toepassingen die door deze verordening worden bestreken. We zijn echter wel van mening dat de kwestie van de etikettering het beste na zorgvuldige voorbereiding kan worden opgelost door de Commissie via de commissie.
De bepaling over de herziening is heel belangrijk, want de verordening is slechts een eerste stap. We zijn positief over enkele amendementen die dit herzieningsproces versterken. De Commissie kan de amendementen 27 en 30 echter niet aanvaarden, want daarvoor zou de Commissie voor een bepaalde datum een voorstel moeten indienen, ongeacht de uitkomst van haar evaluatie. Dit zou het recht van initiatief van de Commissie tot het doen van wetgevingsvoorstellen ondermijnen, en dat is onaanvaardbaar.
De Commissie kan de amendementen 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38 en 41 niet steunen. Deze amendementen introduceren nieuwe “verboden om in de handel te brengen”. De Commissie heeft altijd gesteld dat een volledige technische en economische evaluatie nodig is voordat kan worden vastgesteld of een product dat of apparatuur die gefluoreerde gassen bevat, moet worden verboden. De herziening biedt hiervoor een periode van vier jaar vanaf de datum van inwerkingtreding van de verordening.
Ook amendement 26, dat het gebruik van HFC's alleen toestaat indien er geen veilige, technisch uitvoerbare, kosteneffectieve en milieuvriendelijkere alternatieven zijn, is onaanvaardbaar. In de praktijk zou dit de lidstaten namelijk de mogelijkheid bieden te doen wat ze willen, op het punt van producten die gefluoreerde broeikasgassen bevatten, omdat er geen erkende criteria zijn aan de hand waarvan kan worden vastgesteld dat alternatieven veilig, technisch uitvoerbaar, milieuvriendelijk enzovoort zijn.
Een aantal andere amendementen die verbeteringen beogen aan te brengen in de algemene bepalingen van de verordening, kunnen wel worden aanvaard. De Commissie kan amendement 12, dat een nieuwe definitie biedt van “op de markt brengen”, echter niet aanvaarden. De Commissie staat achter het beginsel van amendement 19 over de noodzaak de overbrenging van teruggewonnen gefluoreerde broeikasgassen binnen de Gemeenschap te vergemakkelijken, maar de Commissie is van mening dat dit amendement hier niet nodig is, aangezien deze kwestie zal worden bestreken door de nieuwe verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen.
Wat betreft de richtlijn, is de Commissie van mening dat amendement 1 over fiscale maatregelen niets nieuws van waarde aan het voorstel toevoegt. De lidstaten mogen al fiscale maatregelen nemen, mits zij voldoen aan de bepalingen inzake staatssteun, met name de bepalingen inzake staatssteun voor milieubescherming, en mits zij zich houden aan de richtsnoeren voor kennisgeving aan de Commissie van de toepassing van de bepalingen inzake staatssteun op maatregelen die betrekking hebben op directe bedrijfsbelastingen. Hetzelfde geldt voor amendement 2. De richtlijn van 1999 eist namelijk al dat de lidstaten verzekeren dat op alle nieuwe auto’s die bestemd zijn voor de verkoop in de Europese Unie, een etiket is aangebracht waarop de kooldioxide-uitstoot staat vermeld. Als onderdeel van haar herziening van deze richtlijn, zal de Commissie, met het oog op de indiening van een wijzigingsvoorstel in 2006, waar nodig echter ook de mogelijkheid onderzoeken om op het etiket informatie op te nemen over het effect van de klimaatregelingsapparatuur in het voertuig op het broeikaseffect. Hieronder zullen zowel gegevens vallen over het gebruikte koelmiddel als over het effect op het brandstofverbruik. Ik denk dat dit alle zorgen wegneemt.
De Commissie zal veel van de nieuwe amendementen die zijn ingediend om de einddatum in het gemeenschappelijk standpunt te verschuiven van 2017 naar 2016, niet steunen. We zijn namelijk van mening dat de bestaande datums onze milieuambitie verwezenlijken, en dat zij de industrie voldoende tijd geven om de verordening na te leven. Het is belangrijk dat de geleidelijke uitbanning op een soepele, effectieve en technologisch verantwoorde manier geschiedt.
Samenvattend is de Commissie van mening dat de argumenten voor vervroeging van de uiterste datum voor de geleidelijke uitbanning onvoldoende zijn, gelet op de betrekkelijk geringe milieuwinst die met een dergelijke wijziging zou worden geboekt. Evenmin kunnen we onze goedkeuring hechten aan de amendementen die de drempel voor het aardopwarmingspotentieel verlagen van 150 naar 50, want dit zou in onze ogen betekenen dat we, ten behoeve van een kleine milieuwinst, de technologie voorschrijven die de industrie moet toepassen. We zijn voorts van mening dat de voorgestelde uitzondering voor fabrikanten van kleine auto’s niet verenigbaar is met het stelsel van typegoedkeuringen.
Van de vijfenveertig voorgestelde amendementen op de verordening kan de Commissie er dus vijf volledig steunen, en er nog eens achttien in beginsel of ten dele steunen. De Commissie kan de tien ingediende amendementen op de richtlijn niet aanvaarden. Ik zal het Secretariaat-generaal van het Parlement een volledige lijst geven van het standpunt van de Commissie ten aanzien van de amendementen.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen dat de Commissie in een brief van directeur-generaal Florenz nadere informatie heeft verstrekt over de discussie die we in het college van Commissieleden hebben gevoerd over de voorstellen die momenteel worden behandeld door de wetgever. Dit is slechts bedoeld om het Parlement de informatie te geven die momenteel beschikbaar is, maar er zijn geen verdere economische studies nodig. 
De Voorzitter. –
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt op woensdag 26 oktober plaats.
Bijlage – Standpunt van de Commissie
Verordening (2003/0189A (COD))
De Commissie kan de volgende vijf amendementen volledig aanvaarden: 10, 13, 24, 28 en 29.
De Commissie kan de volgende achttien amendementen in beginsel of gedeeltelijk aanvaarden: 2, 3, 5, 6, 7, 8, 11, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 23, 25, 31, 43 en 44.
De Commissie kan de volgende 22 amendementen niet aanvaarden: 1, 4, 9, 12, 14, 18, 19, 26, 27, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42 en 45.
Richtlijn (2003/0189B (COD))
De Commissie kan de volgende tien amendementen niet aanvaarden: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 en 10.

