Sytuacja państw strefy euro, które przechodzą trudności (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie trudnej sytuacji walutowej, gospodarczej i społecznej państw strefy euro.
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Mamy do czynienia z niespotykaną sytuacją w strefie euro, ponieważ po raz pierwszy od powstania euro doszło do globalnego kryzysu finansowego. Sytuacja w strefie euro i w całej Unii Europejskiej wygląda w taki sposób, że chociaż to nie ona spowodowała kryzys i nie tutaj on się rozpoczął - wiemy, że jego początki leżą w Stanach Zjednoczonych - to odczuwamy jego skutki w takiej samej mierze, jak kraj, w którym to się zaczęło.
Oczywiście w efekcie kryzysu i pozytywnych działań rządów, służących między innymi zapobieżeniu upadkowi systemu finansowego, pojawiły się deficyty budżetowe. Te deficyty w nieodłączny sposób oznaczają, że rządy mają mniejsze możliwości podejmowania działań pod względem swojej polityki budżetowej.
Debata dotyczy sytuacji gospodarczej, walutowej i społecznej. W odniesieniu do sytuacji gospodarczej należy stwierdzić, że strefa euro jako całość wyszła z recesji i uniknęła również ryzyka deflacji, chociaż istnieją oczywiste różnice pod względem stopy wzrostu, a wzrost nie jest całkowicie trwały. Musimy zapewnić, aby ten wzrost został utrwalony i wzmocniony, co jest zasadniczym celem polityki gospodarczej w całej strefie euro, ale nie znajdujemy się już w recesji. Strefa euro jako całość nie przeżywa już recesji.
To jednak prawda, że nie nadąża za tym proces tworzenia miejsc pracy. W tym roku nadal będziemy mieć do czynienia ze znacznym bezrobociem w całej strefie euro, ale znajdujemy się na właściwej ścieżce do wzrostu. W rzeczywistości jest to jedna ze spraw, których będzie dotyczyć czwartkowe nieformalne posiedzenie Rady Europejskiej: znaczenia wzrostu dla przywrócenia trwałego wzrostu, utrzymania europejskiego modelu społecznego i rozpoczęcia ponownego tworzenia miejsc pracy, miejsc pracy o dobrej jakości.
W odniesieniu do systemu walutowego, to pomimo istnienia napięcia na rynku instrumentów pochodnych, Unia Europejska i jej instytucje podjęły właściwe działania. Europejski Bank Centralny dobrze wykonał swoje zadania i w dalszym ciągu to robi poprzez określanie strategii służących naszemu wyjściu z kryzysu. Z tego względu rozsądnym rozwiązaniem byłoby, gdyby nie rezygnować z bodźców w 2010 roku. W rzeczywistości Europejski Bank Centralny stopniowo wycofuje te bodźce i już zrezygnował z niektórych przyjętych środków. Przykładem takiego działania jest rezygnacja z preferencji gotówkowych, co było możliwe dzięki stopniowemu powrotowi normalności na rynkach kredytowych.
Należy również zwrócić uwagę, że Eurogrupa i Ecofin dobrze sobie poradziły z kryzysem, jak również opracowały strukturę nadzoru nad systemem finansowym, która będzie przedmiotem debaty w tej Izbie. Mamy nadzieję, że będzie to jeden z najważniejszych elementów debaty politycznej w trakcie prezydencji hiszpańskiej.
W odniesieniu do sytuacji społecznej oczywiście ponosimy konsekwencje wysokiego bezrobocia w całej strefie euro. Chociaż istnieją również różnice pod względem stropy bezrobocia w strefie euro, to obecnie niewątpliwie jest to priorytetowy problem dla Europejczyków. Domagają się oni zatrudnienia, powrotu na ścieżkę wzrostu, co pozwoli na tworzenie miejsc pracy. Nie chcą ulotnego, niepewnego zatrudnienia, które być może istniało w niektórych krajach strefy euro, ale zatrudnienia o dobrej jakości.
Należy między innymi również wskazać, że to oczywiście wysokie bezrobocie spowodowało uaktywnienie "automatycznych stabilizatorów”, czego efektem były zasiłki dla bezrobotnych i subsydia. To z kolei miało wpływ na deficyty, które dla państw członkowskich są skutkiem systemu politycznego i społecznego, chroniącego osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, na przykład tych, którzy stracili pracę.
W przyszłości - i to jest kolejna kwestia, która będzie tematem czwartkowego nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej - konieczne będzie prowadzenie polityki "zdolności do zatrudnienia”, którą nazywamy "Europa 2020”, jako modelu wzrostu i tworzenia miejsc pracy o dobrej jakości.
Pani przewodnicząca! Na zakończenie chciałbym stwierdzić, że uważam, iż ten przypadek pokazuje, że bezwzględnie kluczowe znaczenie ma koordynacja i wzmocnienie strefy euro, a strefa w dalszym ciągu jest miejscem znacznej ochrony monetarnej i gospodarczej. Udowodniono, że strefa euro musi zostać wzmocniona, a jej rozszerzenie będzie możliwe, jeżeli pojawią się kraje, które są w stanie spełnić wymogi, ale rozszerzenie jest również korzystne.
Zatem - i na tym zakończę - kluczowe znaczenie ma, abyśmy dążyli do integracji i konwergencji gospodarczej w Unii Europejskiej. W dalszym ciągu utrzymują się różnice w sytuacji gospodarczej w Unii. Musimy przejść od unii walutowej do prawdziwej unii gospodarczej, jak określono w traktatach. W traktatach mówi się o unii gospodarczej i walutowej, i została ona w ten sposób opisana, ale unia walutowa została wdrożona przed unią gospodarczą.
Traktaty stanowią o koordynacji polityki gospodarczej, zatrudnienia i społecznej. To obowiązek i jedna z zasad, jedna z linii czy koncepcji przywoływanych przez prezydencję hiszpańską. Skoordynowana polityka publiczna była skuteczna, kiedy była naprawdę skoordynowana. To miało miejsce przy opracowywaniu europejskiego planu naprawy gospodarczej, kiedy w ramach zachowania wiarygodności paktu stabilności i wzrostu wdrażano politykę fiskalną, co miało kluczowe znaczenie. Miało to również miejsce w przypadku podejmowania skoordynowanej polityki finansowej, na przykład w związku z gwarancjami bankowymi i zwiększeniem funduszy gwarancji depozytów. Krótko mówiąc chodzi o wprowadzenie na szczeblu politycznym tego, co ekonomiści nazywają "korzyściami skali”, ponieważ na szczeblu politycznym szeroko zakrojona koordynacja daje dobre efekty.
Tak wygląda stanowisko Rady w sprawie tej trudnej sytuacji, ale już z niej wychodzimy i musimy z niej wyjść zdecydowanie silniejsi i solidniejsi. Będzie to niewątpliwie jednym z najważniejszych celów nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w czwartek.
Joaquín Almunia
wiceprzewodniczący Komisji. - Pani przewodnicząca! Komisja jest zaniepokojona poważnymi wyzwaniami gospodarczymi i fiskalnymi, które stoją przed Grecją. Trudna sytuacja w Grecji jest źródłem wspólnych obaw dla całej strefy euro i dla całej UE, ponieważ znaczne i długotrwałe kryzysy krajowych bilansów handlu zagranicznego zagrażają stabilności makrofinansowej kraju, stwarzając znaczne ryzyko rozlania się na pozostałe części strefy euro.
Władze Grecji i jej obywatele mają świadomość stojących przed nimi wyzwań. 15 stycznia rząd zaprezentował ambitny program stabilizacyjny służący rozwiązaniu tych problemów. W programie zakłada się obniżenie deficytu z szacowanych 12,7 % w 2009 roku do poniżej 3 % w 2012 roku, począwszy od dostosowania w wysokości 4 % PKB w roku bieżącym. W tym programie zaprezentowano odpowiedni poziom ambicji, uwzględniając ogromną skalę niezbędnej konsolidacji, koncentrując działania na wczesnym etapie. Ujmując to szczegółowo, władze greckie ogłosiły pakiet konkretnych środków na 2010 rok. Niektóre z nich zostały już przekazane do greckiego parlamentu i zostaną niedługo wdrożone. Na obecnym etapie plany dotyczące kolejnych lat są mniej szczegółowe.
W zeszłym tygodniu, 3 lutego, Komisja przyjęła zintegrowane podejście i mechanizm nadzoru, łączący naszą ocenę programu stabilności, zalecenia dotyczące procedury nadmiernego deficytu, służące zbiciu deficytu budżetowego poniżej 3 % w 2012 roku, zakładanych przez rząd w programie, oraz innego zalecenia z wykorzystaniem po raz pierwszy art. 121 ust. 4 Traktatu UE w celu zapewnienia, aby grecka polityka gospodarcza była spójna z naszymi szerokimi wytycznymi polityki gospodarczej i z właściwym funkcjonowaniem naszej unii gospodarczej i walutowej. Wszczęliśmy również procedurę naruszenia dla zapewnienia, aby Grecja rozwiązała problemy, które jak dotąd uniemożliwiały prezentowanie wiarygodnych statystyk budżetowych, a Komisja ogłosiła swoją natychmiastową inicjatywę dotyczącą uprawnień audytowych Eurostatu.
W odniesieniu do programu stabilności Komisja w pełni popiera Grecję w jej wysiłkach służących rozwiązaniu trudnej sytuacji gospodarczej i fiskalnej. Przedstawione w tym programie zamierzenia dotyczące środków i polityki stanowią ważny krok we właściwym kierunku. Udana duża emisja obligacji rządowych w dniu 25 stycznia wydaje się świadczyć o tym, że podmioty działające na rynku podzielają tę opinię, chociaż przy wysokiej stopie procentowej, a zwiększenie się spreadu w późniejszym okresie pokazuje, że nadal zachowują one ostrożność.
Istnieją jednak zagrożenia dla celów programu i średniookresowego dostosowania fiskalnego. Przedstawiony w programie scenariusz makroekonomiczny jest dość optymistyczny i istnieje niepewność w zakresie przewidywań dochodów leżących u jego podstaw, w szczególności szacowanego wpływu wysiłków na rzecz zwalczania unikania podatków w okresie recesji gospodarczej. Uwzględniając obecny rozwój sytuacji na rynku, przewidywania dotyczące stóp procentowych i wydatków również wydają się zaniżone. W odniesieniu do zalecenia dotyczącego procedury nadmiernego deficytu, nasze zalecenia dotyczące działań, jakie należy podjąć w tym roku, w pełni opierają się na środkach ogłoszonych przez władze greckie w ich programie stabilizacyjnym. Obejmują one środki, jakie należy wdrożyć w pierwszym kwartale bieżącego roku, na przykład obniżenie wydatków na płace, ograniczenie zatrudnienia w sektorze publicznym, postępu w zakresie reform systemu opieki zdrowotnej i emerytur, zwiększenia podatków i akcyzy oraz reformy administracji podatkowej. Niektóre ze środków służących konsolidacji fiskalnej zostały już przekazane do greckiego parlamentu i niedługo powinny zostać wdrożone. W swoim wniosku do Rady Komisja zachęca władze greckie do przedstawienia do połowy marca szczegółowego sprawozdania z wdrożenia, informującego o przyjętych środkach i kalendarzu ogłoszonych środków. Konieczne jest również przeprowadzenie oceny ryzyka, aby w razie urzeczywistnienia się ryzyka możliwe było wdrożenie działań kompensacyjnych, o ile to konieczne.
W tym kontekście Komisja z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie w dniu 2 lutego dalszych środków, mianowicie zamrożenia nominalnych płac w sektorze publicznym oraz zwiększenia akcyzy na paliwa w celu zagwarantowania realizacji tegorocznego celu budżetowego, jak również gotowości władz greckich do przyjęcia i szybkiego wdrożenia dodatkowych środków, jeżeli okaże się to konieczne.
Jeżeli chodzi o kolejne lata programu, wzywamy do dokonania dalszych dostosowań mających trwały charakter, kontynuacji reformy administracji podatkowej oraz poprawy ram budżetowych. Oczywiście wzywa się Grecję również do dalszych działań na rzecz usprawnienia zbierania i przetwarzania ogólnej pomocy rządowej. Biorąc pod uwagę fakt, że plany są mniej szczegółowe, proponujemy ustanowienie ścisłego systemu sprawozdawczości, w ramach którego władze greckie będą co kwartał informować o wdrożonych środkach, osiągniętych rezultatach oraz środkach, które planuje się zrealizować. Ten ścisły system sprawozdawczości zapewni, że plany zostaną zrealizowane zgodnie z zamierzeniami. Przyjęliśmy również zalecenie, aby położyć kres niespójności w zakresie ogólnych wytycznych polityki gospodarczej oraz ryzyku zagrażającemu właściwemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, uwzględniając stałe zmniejszanie się konkurencyjności gospodarki greckiej i zwiększanie nierównowagi w bilansie handlowym, jak również duży spread na rynkach finansowych w porównaniu do wzorcowych obligacji.
Co więcej, równoległe ruchy spreadu w innych krajach dowodzą również jasnego zagrożenia rozlaniem się na inne państwa członkowskie. W tym kontekście oczekuje się, że Grecja przyjmie kompleksowy program reform strukturalnych, służący zwiększeniu skuteczności administracji publicznej, przyspieszeniu reformy systemu opieki zdrowotnej i systemu emerytalnego, poprawie funkcjonowania rynku pracy oraz skuteczności systemu negocjowania płac, poprawie funkcjonowania rynku produktów i ulepszeniu środowiska biznesowego oraz utrzymaniu stabilności sektora bankowego i finansowego.
Jakie będą następne etapy tego bardzo szczegółowego procesu nadzoru? Nasze zalecenia zostaną w przyszłym tygodniu omówione przez Eurogrupę i Ecofin, a następnie w połowie marca powinno się pojawić pierwsze sprawozdanie, określające kalendarz wdrażania w celu zagwarantowania realizacji celów na 2010 rok. Następnie, począwszy od maja, Grecja powinna co kwartał przedkładać sprawozdanie w sprawie metody realizacji decyzji i zalecenia Rady. Każde sprawozdanie zostanie ocenione przez Komisję. Oczywiście jeżeli pojawią się jakiekolwiek sygnały świadczące o urzeczywistnianiu się zagrożenia, konieczne będzie wdrożenie dodatkowych środków. Z tego względu kluczowe znaczenie ma ogłoszona już przez rząd grecki gotowość do przyjęcia dodatkowych środków, jeżeli będzie to konieczne.
Kończąc chciałbym powiedzieć, że mamy do czynienia z bezprecedensową sytuacją, ale stawiamy jej czoła. Grecja przyjęła ambitny program w celu skorygowania swojego deficytu oraz przeprowadzenia reformy swojej administracji publicznej i gospodarki. Zasługuje na wsparcie w realizacji tego trudnego zadania i Komisja udziela tego wsparcia. Ukierunkowany mechanizm nadzoru, połączony z gotowością władz do rozwiązania problemu, jest gwarancją skutecznej realizacji działań w zakresie konsolidacji fiskalnej i reform strukturalnych, które skierują Grecję z powrotem na ścieżkę trwałego wzrostu. Realizacja środków budżetowych i reform strukturalnych w sposób terminowy i ścisły - a zarówno środki fiskalne, jak i reformy strukturalne zostały uwzględnione w programie przyjętym przez władze greckie - wraz ze ścisłym monitorowaniem sytuacji mają kluczowe znaczenie dla znalezienia właściwego rozwiązania problemu obecnych napięć na naszych rynkach.
Corien Wortmann-Kool
Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) podjęła inicjatywę w sprawie przeprowadzenia tej debaty, ponieważ problemy w krajach strefy euro wymagają bardzo pilnego przyjęcia silnego podejścia europejskiego. Jesteśmy tym zaniepokojeni.
W ubiegłych latach państwa członkowskie zbyt często dystansowały się od paktu stabilności i wzrostu. Właśnie dlatego wzywamy dziś Radę do zobowiązania się na odbywającym się w najbliższy czwartek nieformalnym szczycie oraz na przyszłotygodniowym posiedzeniu Ecofin, aby w szerszym i pełniejszym stopniu zdecydowanie ściślej koordynowała politykę monetarną, i to nie tylko w stosunku do Grecji.
Prezydencja hiszpańska także może dać dobry przykład w swoim własnym kraju, ponieważ również tam sytuacja wymaga pilnych działań.
Panie przewodniczący! W imieniu mojej grupy chciałabym udzielić mojego szczerego poparcia dla sposobu, w jaki Komisja Europejska rozwiązuje kwestię Grecji. Trzeba przyznać, że jesteśmy spóźnieni o kilka miesięcy, ale jest to bezwzględnie konieczne. To samo musi mieć również zastosowanie do innych krajów w strefie zagrożenia. Rozwiązaniem nie jest zapewnienie większych środków z budżetu europejskiego, ale faktyczna realizacja programu reform.
Mam nadzieję, że państwo pracują również nad scenariuszem awaryjnym, jeżeli miałby się on okazać potrzebny, i z tego względu sprawdzają wszystkie opcje, w tym możliwość współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW). Jednocześnie powinniśmy zachować rozsądek, ponieważ uwzględniając zakres problemu budżetowego reakcja rynków finansowych jest zdecydowanie przesadzona. Uwypukla to pilną potrzebę szybkiego wzmocnienia europejskich uregulowań w sprawie rynków finansowych.
Udo Bullmann
Pani przewodnicząca, panie komisarzu Almunia! Szczególnie w obecnym okresie przejściowym chciałbym panu podziękować za pańskie zaangażowanie na poprzednim stanowisku i życzyć panu powodzenia w nowej roli. Chciałbym wyrazić te życzenia również w stosunku do pańskiego następcy, pana komisarza Rehna. Życzę mu odwagi i powodzenia w realizacji ważnych zadań, które przed nim stoją.
Są trzy wnioski, które możemy wyciągnąć z obecnej sytuacji. Po pierwsze, zaprezentowanemu przez pana przewodniczącego Barroso programowi Europa 2020 brakuje treści. Jest on zdecydowanie niewystarczający, aby zapewnić spójność w Unii Europejskiej, pilnie potrzebną dla uniknięcia wystąpienia ponownie w przyszłości takiej sytuacji, w jakie się obecnie znajdujemy. Ta strategia wymaga zawartości merytorycznej i mam nadzieję, że zaplanowane na kilka przyszłych tygodni kluczowe etapy umożliwią jej poprawienie pod tym względem. Pilnie potrzebujemy lepszej koordynacji polityki gospodarczej. Prezydencja hiszpańska słusznie to podkreśliła i nie powinna dać się w tej sprawie zastraszyć.
Drugi wniosek, jaki możemy wyciągnąć z obecnej sytuacji, to fakt, że oczywiście niektóre państwa członkowskie potrzebują reform, a w tej kwestii liczby z pewnością nie kłamią. Jednakże przeprowadzenie reform jest potrzebne w więcej niż jednym kraju. Są również kraje, które muszą uczynić więcej, ponieważ są w stanie uczynić więcej. Nie wątpię, że nowy grecki minister finansów, pan Papakonstantinou, doskonale wykona powierzone mu zadanie i nie znam żadnego szczerego polityka, który by temu przeczył. Zasługuje on na nasze zaufanie i powinniśmy go poprzeć.
Trzeci wniosek, który możemy z tego wyciągnąć, to fakt, że Unia Europejska powinna być uzbrojona. Jeżeli rynki testują strefę euro, to Europa musi mieć możliwość na to zareagować, i to w sposób niekonwencjonalny. Jeżeli dojdzie do dalszej spekulacji przeciwko poszczególnym krajom, to musimy mieć możliwość udzielenia kredytu według średniej europejskiej stopy procentowej. Będzie trzeba to zorganizować. Możemy znaleźć wsparcie dla działań tego typu w traktacie lizbońskim. Chciałbym powiedzieć Radzie i Komisji: bądźcie przygotowani na konieczność prowadzenia negocjacji.
Guy Verhofstadt
Uważam, że w przeciwieństwie do przedstawicieli Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) naprawdę nie jestem zwolennikiem interwencji ze strony Komisji.
Po pierwsze, musimy uznać, że sytuacja, jakiej jesteśmy świadkami w Grecji, jest również skutkiem fiaska strategii lizbońskiej. W okresie ostatnich dziesięciu lat nastąpiło faktyczne rozejście się krajów. W ciągu ostatniej dekady różnica między Niemcami a Grecją nie zmniejszyła się, lecz zwiększyła, i to dlatego, że dążyliśmy do realizacji strategii lizbońskiej, która była zdecydowanie za słaba.
Po drugie uważam również, że instytucje europejskie - Komisja Europejska i Europejski Bank Centralny - popełniły błąd taktyczny i strategiczny nie podejmując natychmiastowych działań. Działania zostały podjęte zdecydowanie zbyt późno. Przez sześć tygodni przywódcy europejscy składali wszelkiego rodzaju deklaracje, stwierdzając, że władze greckie muszą podjąć działania, że działania nie były wystarczająco zdecydowane, a nawet że nie mają zaufania do zdolności greckich przywódców i tak dalej. Słyszeliśmy to wszystko. Chciałbym państwu powiedzieć, że my sami jesteśmy częściowo odpowiedzialni za reakcję rynków finansowych wobec Grecji. Jak można oczekiwać, że rynki finansowe będą miały zaufanie do klubu, skoro sami członkowie tego klubu już nie mają zaufania do Grecji i do działań proponowanych przez ten kraj? Z tego względu uważam, że podejście było błędne. Gdyby Europejski Bank Centralny i Komisja Europejska o wiele wcześniej, od samego początku opracowały pakiet dla Grecji, nie mielibyśmy do czynienia w strefie euro z infekcją tego typu, jakiej obecnie jesteśmy świadkami.
Nie można również powiedzieć, że nikt nie wiedział o problemach Grecji. Od trzech czy czterech miesięcy na korytarzach Komisji Europejskiej mówiono o kwestii greckiej i twierdzono, że w pewnej chwili Grecja stanie się problemem. To w rzeczywistości jedyny powód, panie i panowie, który tłumaczy, dlaczego istnieje kurs na Grecję, przy jej deficycie w wysokości 12,7 %, a nie ma kursu na Zjednoczone Królestwo, które ma deficyt w wysokości 12,9 %. Z tego względu to już nie dotyczy wyłącznie gołych liczb, to dotyczy rynków finansowych, które rzuciły się na Grecję, ponieważ my sami nie emanujemy dostateczną spójnością, zaufaniem i solidarnością. Można było uniknąć tej sytuacji dzięki bardzo mocnej interwencji ze strony Komisji Europejskiej i Europejskiego Banku Centralnego.
Panie komisarzu! Strategia czy zalecenie: musimy to sami rozwiązać! Jestem całkowicie przeciwny angażowaniu MFW, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, w rozwiązywanie problemów w strefie euro. Sami rozwiążemy problemy w strefie euro, zatem nie potrzebujemy MFW.
Wreszcie moja ostatnia uwaga, która dotyczy czegoś więcej, niż tylko Grecji. Obecna sytuacja stanowi test dla spójności i wewnętrznej jedności euro.
Pascal Canfin
Pani przewodnicząca! W imieniu Grupy Zielonych/Wolnego Sojuszu Europejskiego chciałbym przekazać prezydencji hiszpańskiej, że w pełni popieramy jej analizę gotowości politycznej w zakresie dążenia do nowych narzędzi zarządzania i do unii gospodarczej, a nie tylko walutowej, na co zwrócił uwagę również pan poseł Bullmann. W tym przedsięwzięciu mogą państwo liczyć na pełne poparcie ze strony naszej grupy politycznej.
W rzeczywistości, pomijając omawiany przypadek Grecji, uważam, że powinniśmy dokonać przeglądu wszystkich narzędzi zarządzania gospodarczego w strefie euro, a w szczególności paktu stabilności i wzrostu. Ponad połowa państw członkowskich należących do strefy euro nie spełnia już wymogów paktu stabilności i wzrostu.
Ponadto nie powinniśmy zapominać, że do niedawna - do wystąpienia kryzysu - Hiszpania w pełni spełniała kryteria paktu stabilności i wzrostu, ale to nie zapobiegło temu, aby dwa lata później nie znalazła się w całkowicie odmiennej sytuacji, przy stopie bezrobocia wynoszącej 20 %, czy też nie zapobiegło całkowitemu lekceważeniu tych kryteriów.
Co to oznacza? Oznacza to, że za pomocą paktu stabilności i wzrostu, skoncentrowanego ściśle na kryteriach finansów publicznych, które są całkowicie niezbędne, lecz niewystarczające, Hiszpania do niedawna kontrolowała swój dług publiczny i deficyt budżetowy, ale jednocześnie pozwoliła na gigantyczny wzrost zadłużenia prywatnego. Doszło do gigantycznego wzrostu zadłużenia prywatnego, bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości i recesji o znacznie większej skali, niż gdziekolwiek indziej, czego efektem jest konieczność pompowania ogromnych środków publicznych. To faktycznie dowodzi, że mając klapki na oczach ograniczające widok wyłącznie do paktu stabilności i wzrostu oraz wizję zarządzania strefą euro obejmującą wyłącznie dług publiczny nie można zobaczyć szerszego obrazu, który umożliwiłby przewidzenie kolejnego kryzysu i zapobieżenie mu.
Z tego względu chciałbym wiedzieć, jakie propozycje przedstawiły zarówno prezydencja hiszpańska, jak i Komisja, aby oczywiście ponownie potwierdzić pakt stabilności i wzrostu, a przede wszystkim aby włączyć go do bardziej kompleksowego systemu.
Po drugie, mówią państwo - i mają państwo rację - że konieczna jest lepsza kontrola nad finansami publicznymi i powrót do stabilniejszego poziomu długu publicznego. Czy państwa zdaniem jest to uzależnione wyłącznie od zmniejszenia wydatków publicznych, czy również od możliwości podniesienia niektórych podatków? Jaką rolę może również odegrać współpraca fiskalna między nami, aby umożliwić państwom członkowskim odzyskanie pewnej swobody manewru, która pozwoli im zmniejszyć deficyt, nie tylko poprzez ograniczenie wydatków, ale również poprzez odzyskanie pewnej swobody manewru w celu zwiększenia swoich dochodów?
Kay Swinburne
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! W ostatnich miesiącach doszło do dramatycznego rozszerzenia się spreadów zadłużenia w przypadku niektórych państw członkowskich, powodując znaczną spekulację na rynkach w sprawie opóźnień płatności, wykupów czy też nawet wypłacalności niektórych państw członkowskich w strefie euro.
UE, za pośrednictwem EBC, nie może nakładać na te kraje kryteriów fiskalnych. Niemniej jednak skutki tego kryzysu mają konsekwencje dla UE i EBC w formie konieczności zaaranżowania rozwiązania, międzynarodowego zaufania do modelu euro i przyszłego płynnego funkcjonowania niezależnych rynków długów w euro.
W ubiegłym roku straciliśmy mnóstwo czasu i energii na badaniu procedur, nadzoru, przejrzystości i skutecznego zarządzania ryzykiem w podmiotach międzynarodowego rynku kapitałowego. Te środki mają wpływ na wtórny rynek instrumentów pochodnych, ale uważam, że istnieją mocne argumenty za zastosowaniem takich samych zasad wobec rynku pierwotnego, szczególnie w wyjątkowej sytuacji państw emitujących papiery dłużne w strefie euro.
W Wielkiej Brytanii konkretnie Northern Rock utracił wypłacalność, ponieważ pozyskiwał środki na rynku krótkoterminowym, aby sfinansować zobowiązania długoterminowe. Kiedy rynek zakwestionował ten model biznesowy i odmówił udzielenia pożyczki, ten model biznesowy de facto zbankrutował. Obecnie niektóre państwa członkowskie ze strefy euro stoją przed tym samym problemem. Proponuję, aby EBC, nie posiadając żadnej władzy nad budżetami czy pozyskiwaniem kapitału, mógł otrzymywać dane dotyczące profilu zapadalności długu, jeżeli jego zdaniem państwo członkowskie jest nadmiernie narażone przez krótkookresowe zmiany na rynku.
W okresie najbliższych kilku tygodni Grecja musi pozyskać ponad 31 miliardów euro. Portugalia musi przeprowadzić rolowanie istniejącego długu, odpowiadającego 17 % jej PKB, w okresie, kiedy Francja również musi przeprowadzić rolowanie istniejącego długu w wysokości 20 % swojego PKB. Profil zapadalności długu pozostaje w gestii państw członkowskich, ale kumulatywny efekt jednoczesnego wyciągnięcia ręki do rynku sprawia, że UE jest narażona w okresie kryzysu, co może spowodować trudności w pozyskaniu kapitału na rynku.
Być może w strefie euro EBC powinien mieć nadzór nad łączną emisją papierów dłużnych i doradzać państwom członkowskim w zakresie odpowiedzialnego zarządzania.
Podsumowując, prostym pierwszym krokiem dla UE, a konkretnie dla państw członkowskich należących do strefy euro, byłoby posiadanie zrównoważonej strategii zapadalności długu, ponieważ w obecnym okresie bezwzględny poziom zadłużenia jest mniej istotny, niż kwota długu, który wymaga rolowania.
Nikolaos Chountis
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Nowa Komisja rozpoczyna swoją pracę od wielkiego kłamstwa: traktat lizboński i strategia lizbońska nie tylko nie pomagają ochronić nas przed kryzysem, ale są jedną z przyczyn, które nas w niego wpędziły. Odniosły one spektakularną porażkę.
Kryzys globalny uwypuklił istnienie granic, mocnych stron i problemów strukturalnych europejskiego modelu rozwoju globalnego. Pakt stabilności już nie istnieje; kryzys go unieważnił, czego dowodzą deficyty i tempo, w jakim narasta dług publiczny w Niemczech, Hiszpanii, Włoszech, Portugalii, Wielkiej Brytanii i Grecji.
Kryzys nie dotyczy wyłącznie Grecji. Dotyczy on Unii Europejskiej, a ze względu na podjęte decyzje dotyczy strefy euro. Lewica ostrzegała przed tą polityką i była jej przeciwna. Niestety prawica i socjaldemokraci nalegają na wykorzystanie tych samych narzędzi w celu przezwyciężenia kryzysu,
Za pomocą strategii lizbońskiej dokonaliśmy rozbiórki państwa socjalnego. Mówimy o Europie współpracy, podczas gdy Europejski Bank Centralny udziela bankom komercyjnym pożyczek oprocentowanych na 1 %, ale skazując państwa członkowskie na pożyczanie na rynkach pieniężnych przy oprocentowaniu wynoszącym 6 %. Unia Europejska idzie w ślady Stanów Zjednoczonych pod względem ich modelu i ich usług wojskowych. Jak to możliwe, że akceptujemy agencje ratingowe ze Stanów Zjednoczonych, na przykład Moody i inne, jako oficjalnych sędziów polityki gospodarczej państw członkowskich i pozwalamy im dyktować politykę gospodarczą?
Z tego względu musimy zmienić pakt stabilności i zastąpić go paktem rozwoju i zatrudnienia. Unia Europejska nie jest w stanie i nie może konkurować na szczeblu globalnym za pomocą kosztów pracy. Musimy wreszcie zniechęcić do wspierania konkurencji opierającej się na pogarszaniu się stosunków pracy i praw pracowniczych.
Nikolaos Salavrakos
Pani przewodnicząca! Mieliśmy wcześniej okazję wysłuchać wystąpienia programowego pana przewodniczącego Barroso i jego nowego zespołu komisarzy.
Osobiście odniosłem wrażenie, że my wszyscy będący posłami jesteśmy załogą tej samej łodzi, a nie tej samej floty. To ogromna różnica.
Z tego względu opierając się na wystąpieniu programowym pana przewodniczącego Barroso oczekuję przyszłości Unii, która zostanie zbudowana na podstawie silniejszych powiązań między państwami członkowskimi, w szczególności na szczeblu gospodarczym, społecznym i rozwojowym. Obawiam się jednak, że dojdzie do znacznego zwiększenia się kapitału "błądzącego”, "kapitału nomadycznego”, który porusza się na rynkach, a którego ruchy są jednocześnie od rynków uzależnione. Wzmacniając, a następnie porzucając rynki lokalne, niczym przelatująca trąba powietrzna, niszczy rzeczywistą gospodarkę i osiąga zyski bez rzeczywistych inwestycji. Oczywiście euro ograniczyło możliwości kapitału "błądzącego” w zakresie spekulacji na kursach wymiany.
Zatem to jest przyczyną obecnego ataku na Grecję, która wymaga szczególnego wsparcia. Dlatego pamiętając, że zgodnie ze statystykami z 2008 roku. Unia Europejska wytwarza około 38 % światowego bogactwa, uważam, że w obecnym kryzysie walutowym Unia Europejska nie potrafiła bądź nie chciała wykorzystać swoich uprawnień do interwencji gospodarczej na globalnych rynkach finansowych.
Chciałbym wysłać sygnał zarówno do Parlamentu, jak i do wszystkich moich kolegów posłów; sygnał od Josepha Schumpetera. Mamy do czynienia z kreatywnym burzeniem, które nie zaszkodzi Europie, walucie europejskiej i Grecji, ale które jest bezwzględnie konieczne dla pokazania, zarówno Grecji, jak i innym państwom członkowskim, solidarności państw członkowskich.
Jean-Marie Le Pen
(FR) Pani przewodnicząca, panie i panowie! To, co dziś ma miejsce w Grecji i Portugalii, a jutro może mieć miejsce w Hiszpanii i Irlandii, to skandal. Te same anglosaksońskie agencje, które uprzejmie siedziały z założonymi rękami, kiedy zbójcy emitowali toksyczne obligacje i handlowali nimi, a które nie widziały żadnego nadchodzącego zagrożenia, są teraz najbardziej restrykcyjne spośród wszystkich wobec tych państw członkowskich, które ruszyły na pomoc sektorowi finansowemu, który na to nie zasługiwał.
Kryzys spowodowany nieodpowiedzialnością rynków i banków oraz ta ogromna kwota pomocy to bezpośrednie przyczyny wzrostu deficytów budżetowych i długu publicznego, za który te same rynki chcą dziś wymierzyć karę.
Tyle, jeżeli chodzi o etyczny kapitalizm ogłoszony przez prezydenta Sarkozy'ego, Unię Europejską i G-20. Jedyny wniosek, jaki bankowi gangsterzy wyciągnęli z kryzysu, to ten, że podatnicy są nieskończonym źródłem zasobów, zysków i gwarancji, ponieważ pojawiają się plotki, że skala tej paniki jest efektem działań pewnego amerykańskiego banku, który otrzymał pomoc od amerykańskiego rządu, oraz dwóch funduszy hedgingowych, również pochodzących ze Stanów Zjednoczonych, które chcą wyciągnąć zyski zarówno z niebotycznych stóp procentowych narzuconych Grecji, jak również z rynku instrumentów pochodnych związanych z opóźnieniem płatności kredytów, tych polis ubezpieczeniowych dla pożyczek rządowych, które same z kolei są przedmiotem niezależnej spekulacji.
Nie wystarczy uregulować fundusze hedgingowe - czego państwo obawiają się dokonać - czy też rynek instrumentów pochodnych, jak proponuje pan poseł Barnier. Tworzenie europejskiego rządu gospodarczego nie ma sensu. Dwudziestka siódemka tak czy inaczej znajduje się w takich samych opałach, a solidarność nie wchodzi w grę. Należy raczej zakwestionować swobodny przepływ kapitału w skali międzynarodowej, w przeciwnym razie nie uda się nam przeprowadzić naprawy, a jedynie zafundujemy sobie powtórkę kryzysu.
Jean-Paul Gauzès
(FR) Pani przewodnicząca, panie urzędujący przewodniczący, panie komisarzu! Podobnie jak występująca przede mną pani poseł Wortmann-Kool chciałbym oczywiście państwa poinformować, że zgadzamy się ze stanowiskami przyjętymi przez Komisję, aby poradzić sobie z obecną sytuacją, jaka ma miejsce w Grecji.
W odniesieniu do prezydencji hiszpańskiej z zadowoleniem przyjmujemy do wiadomości cel, który państwo sobie stawiacie, polegający na usprawnieniu koordynacji polityk gospodarczych. Należy wykorzystać tę samą mocną wolę polityczną, aby doprowadzić do końca dwa bieżące, ważne projekty: stworzenia rzeczywistej formy nadzoru finansowego oraz uregulowania funduszy hedgingowych.
To prawda, Europa nie musi być twierdzą, ale nie może być również dziurawa jak sito. W obu tych dziedzinach prezydencja powinna mieć swobodę manewru, aby mogła przeprowadzić skuteczne negocjacje z Parlamentem. Oczekujemy, że na swoim najbliższym posiedzeniu Rada wyśle mocny sygnał opinii publicznej i rynkom: opinii publicznej aby przywrócić zaufanie do euro, a rynkom aby pokazać swoją solidarność z Grecją. Rada musi pokazać w sposób zdecydowany, że nie pozwoli onieśmielić się próbami zdestabilizowania euro, dokonywanymi przez niektórych spekulantów, którzy nie wahają się spekulować przeciwko tym państwom członkowskim, które stoją obecnie w obliczu trudności gospodarczych i społecznych.
Pervenche Berès
(FR) Pani przewodnicząca, panie ministrze Lópezie Garrido, panowie komisarze! Niniejsza debata jest istotna nie tylko dlatego, że prowadzony jest atak na euro, ale również dlatego, że w czwartek odbędzie się pierwszy szczyt pod kierunkiem przewodniczącego Van Rompuy'a.
Przyjmuję do wiadomości, że aktualnie Europejczycy stoją na twardym stanowisku i są przekonani, że nie możemy pozwolić MFW na interwencję w Grecji. Przyjmuję to z zadowoleniem, ponieważ oznaczałoby to położenie kresu wszystkiemu, czego domagaliśmy się przez wiele lat, mianowicie zarządzaniu gospodarczemu strefą euro.
Kiedy domagamy się zarządzania gospodarczego strefą euro, oznacza to, że wobec zmienności rynków musimy zapewnić sobie środki reagowania i utrzymania tempa rynków. W wyraźny sposób dzisiaj nie jesteśmy w stanie tego zrobić.
Widzę również, że mamy obecnie do czynienia z taką sytuacją w aparacie europejskim, że jeżeli znajdujesz się poza strefą euro, to można ci "pomóc”, ale jeżeli do niej należysz, to sprawy mocno się komplikują. Nigdy nie wyobrażałam sobie, że strefa euro stanie się obszarem, w którym brakować będzie solidarności. Samo funkcjonowanie strefy euro opiera się na koncepcji solidarności.
Żaden z krajów należących do strefy, bez względu na jego strategię eksportu, bez względu na wielkość swojego deficytu, bez względu na wielkość swojego długu publicznego, nie ma szans wyjścia z kryzysu, jeżeli zaatakowane zostanie jedno z połączeń.
A mimo to, czego jesteśmy dziś świadkami? Mechanizmu, który funkcjonuje w taki sposób, że rynki finansowe nastawiają różne strony wzajemnie przeciwko sobie, sprawdzając nasz potencjał solidarności i naszą zdolność do utrzymania przy życiu samej koncepcji strefy euro. Ponieważ koncepcja strefy euro polega na tym, że jeżeli chcemy zapewnić sobie swobodę manewru, wychodząc poza spekulację jako jedyny dostępny mechanizm, to musimy opracować naszą własną strategię.
Jednakże taka zdolność do stania się praktycznie w jakiejś mierze odpornym na sposób, w jaki przed przyjęcie euro funkcjonowały rynki walutowe, wraz z suwerennymi mechanizmami oceny długu, została ponownie wprowadzona wraz z samą strefą euro.
Właśnie na tym powinniśmy skoncentrować naszą uwagę. Wykracza to zdecydowanie poza ujawnione już propozycje, i to na przewodniczącym Van Rompuy'u spoczywa obowiązek zainicjowania w przyszły czwartek tych niezwykle ważnych projektów.
Peter van Dalen
(NL) Grecja dopiero niedawno przekazała informację dotyczącą faktycznej skali swojego zadłużenia. Jest ona o wiele większa, niż przewidywano. Deficyt budżetowy dochodzi do 13 %. Niestety również Hiszpania, Portugalia i Włochy mają wysokie deficyty budżetowe.
Europa nie powinna wprowadzać konia trojańskiego. Tak faktycznie stałoby się w przypadku udzielenia wsparcia tym krajom, czego niektórzy się domagają. Tak nie może się stać, ponieważ w ten sposób premiowalibyśmy prowadzenie złej polityki. W pakcie stabilności i wzrostu wyraźnie określono, w jaki sposób kraje powinny postępować w przypadku kryzysu, a w pakcie w pierwszej kolejności wskazuje się, co należy robić przed wystąpieniem kryzysu, mianowicie terminowo opracować restrykcyjną politykę budżetową i wydatkową. Holandia rozpoczęła prace w tym zakresie już rok temu. Państwa członkowskie Europy południowej zwlekały z tym zbyt długo. Na szczęście również one rozpoczęły teraz porządkowanie swoich spraw - lepiej późno niż wcale.
Z ogromnym zainteresowaniem oczekuję na skutki przyjętych przez nie środków. Jeżeli w międzyczasie indeksy giełdowe i kurs euro nieco spadną, nie będzie to katastrofą ani dla inwestorów, ani dla eksporterów, a w rzeczywistości wręcz przeciwnie.
Charalampos Angourakis
(EL) Pani przewodnicząca! Debata w sprawie presji spekulacyjnej na strefę euro oraz samo euro, dyskusje o ryzyku załamania się gospodarki w Grecji i innych krajach na południu Europy w wyniku problemów w zakresie finansów publicznych, nadmiernego zadłużenia i deficytu są w pełni wykorzystywane przez Unię Europejską, burżuazyjne rządy i inne środowiska imperialistyczne jako wymówka do przyspieszenia i zwiększenia skali kapitalistycznej restrukturyzacji oraz zwiększenia zakresu wyzysku klas robotniczych i obywatelskich.
Unia Europejska i rządy szantażują i terroryzują pracowników, aby uzyskać ich zgodę na zasady gospodarki rynkowej i europejski model wielkiego biznesu, aby wymusić redukcje pensji i emerytur, elastyczne formy zatrudnienia, drastyczne cięcia przywilejów socjalnych oraz szereg surowych obciążeń podatkowych, jak również aby pozbawić ziemi rolników ubogich i należących do klasy średniej.
Kłamstwem jest twierdzenie, jakoby kryzys kapitalistyczny był skutkiem wyłącznie złego zarządzania i korupcji. Zadłużenie i deficyty są tworami systemu kapitalistycznego, traktatu z Maastricht i oczywiście strategii lizbońskiej. Właśnie dlatego burżuazyjne rządy i Unia Europejska, którzy ponoszą pełną odpowiedzialność za powstałą sytuację, wzywają klasy robotnicze, klasy obywatelskie do inicjowania kampanii krajowych i przyłączania się do nich. Jednakże robotnicy powinni odwrócić się do nich plecami, ponieważ interesy plutokracji są rozbieżne z interesami robotników, uwzględniając fakt, że żyjemy w społeczeństwie kapitalistycznym.
Robotnicy prowadzą powszechne demonstracje w reakcji na wypowiedzianą wojnę, co przyjmujemy z zadowoleniem i popieramy ich.
Barry Madlener
(NL) Grecja może nawet zagrozić ogłoszeniem swojego bankructwa wraz z innymi krajami, wskutek prowadzenia przez wiele lat słabej polityki lewicowej przez lewicowych polityków, którzy trzymali ster rządów w Europie: Gordona Browna, Barroso, Schulza, Cohn-Bendita, Guya Verhofstadta. Panie pośle Verhofstadt, czy może mnie pan wysłuchać? Miliardy płynęły do słabych państw członkowskich, a wydawało się, że nawet w chwili swojego przystąpienia Grecja manipulowała liczbami; ale nie, państwo przymykaliście na to oczy. Europa musiała się rozszerzać i to robiła. Dzięki takim kiepskim politykom jak pan, te gospodarki zostały sztucznie nadmuchane, a teraz tracą powietrze.
Co teraz się dzieje? Państwo jak zwykle prowadzą swoją katastrofalną politykę. Kto puka do drzwi Unii Europejskiej? Jeszcze uboższe kraje: Albania, Islandia, Macedonia, Chorwacja, Serbia, Kosowo, a nawet Turcja. Ubogie kraje, w których występuje również niewiarygodna korupcja. Mamy również do czynienia z Hiszpanią, która mimo wysokiego bezrobocia zalegalizowała pobyt około 700 tysięcy nielegalnych imigrantów, którzy sprowadzili tu także swoje rodziny - a teraz mamy w Hiszpanii bezrobocie w wysokości 20 %!
Panie przewodniczący! Należy skończyć z tą polityką imigracji.
Anni Podimata
(EL) Pani przewodnicząca! Nie ulega wątpliwości, że Grecja, podobnie jak inne kraje w strefie euro, stoi przed ogromnym deficytem budżetowym i zadłużeniem, a - jak państwo wiedzą i jak wspomniał pan komisarz - rząd grecki już przedstawił w pełni uzasadniony i ambitny, choć realistyczny program rozwiązania tych problemów.
Podobnie nie można mieć wątpliwości, że Grecja, podobnie jak inne kraje w strefie euro, była i jest w epicentrum skoordynowanej presji spekulacyjnej, której zasadniczym celem jest osłabienie euro i spójności gospodarczej w strefie euro. To nie jest problem grecki, portugalski czy hiszpański; to problem europejski, a naszym obowiązkiem jest pokazanie rzeczywistych przyczyn tej sytuacji.
Tak, jak zrobiliśmy to rok temu, tak i teraz podkreślamy, że globalny kryzys kredytowy jest związany z niekontrolowanymi operacjami na rynkach finansowych, a my musimy równie bezpośrednio stwierdzić obecnie, że niekontrolowane działanie kapitału spekulacyjnego jest zasadniczym czynnikiem obecnej sytuacji w strefie euro i jest szkodliwe dla pieniędzy podatników europejskich.
Zatem naszym pierwszym zadaniem dzisiaj musi być obrona euro i strefy euro przed naciskami spekulacyjnymi, a po drugie - musimy uświadomić sobie, że nie możemy dłużej skupiać się na ścisłej unii walutowej i że dopóki nie uda się dojść do rzeczywistej konwergencji gospodarczej, zarówno tak zwane gospodarki wolnego pasa, jak i ogólna wiarygodność strefy euro oraz stabilność euro będą zagrożone.
Burkhard Balz
(DE) Pani przewodnicząca! Rzadko mi się zdarza być pominiętym. Niemniej jednak chętnie zabiorę głos teraz.
Wszyscy wiemy, że nie wszystkie państwa członkowskie należące do strefy euro zostały równie mocno dotknięte kryzysem finansowym i gospodarczym. Jednakże moim zdaniem państwa, które poniosły szczególnie duże straty, powinny podjąć szersze działania niż te, których straty nie były aż tak wielkie.
Oczywiście najważniejszym i nadrzędnym celem powinna pozostać stabilność euro. Odnosi się to również do działań służących konsolidacji budżetów poszczególnych państw członkowskich należących do strefy euro. Te środki leżą w interesie nie tylko przedmiotowych krajów, ale również tych, które nie zostały tak mocno poszkodowane.
Musimy jednak dokładnie rozważyć również to, jakie działania są potrzebne i jakie działania mogą prawdopodobnie być mniej skuteczne we wspieraniu krajów w wychodzeniu z tego kryzysu. Chociaż moglibyśmy pomóc uzyskać środki na preferencyjnych warunkach tym krajom ze strefy euro, które mają największe problemy gospodarcze, na przykład poprzez pożyczkę Unii dla kilku krajów należących do strefy euro, ten preferencyjny kredyt z zewnątrz praktycznie nie byłby w stanie rozwiązać stojących przed nimi poważnych problemów, jak również nie przeciwdziałałby przyczynom problemów.
Moim zdaniem w przeszłości tym krajom nie udało się przeprowadzić ważnych reform, za co teraz płacą. Z tego względu te problemy mają w znacznej mierze przyczyny wewnętrzne i z tego względu powinny w przyszłości zostać rozwiązane samodzielnie przez te kraje. Z tego względu musimy wdrożyć restrykcyjne programy kryzysowe i programy reform, o czym mówiła Komisja. Moim zdaniem katastrofalne skutki miałoby to, gdyby w ostatecznym rozrachunku zawsze to podatnicy ponosiliby koszty.
Patrick Le Hyaric
(FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Powiedziano tu wiele interesujących rzeczy, ale moim zdaniem musimy mieć odwagę, aby zakwestionować same kryteria, na których opiera się dziś Unia Europejska. W samym traktacie lizbońskim i traktacie z Maastricht istnieje nawet artykuł, który zakazuje Unii Europejskiej udzielenia pomocy Grecji.
Fakt, że daliśmy spekulantom wolną rękę poprzez umożliwienie całkowicie swobodnego przepływu kapitału, oraz fakt, że zgadzamy się na konkurowanie za pomocą systemu podatkowego, czego efektem jest brak opodatkowania kapitału i przedsiębiorstw, oznaczają, że krok po kroku budżety krajowe wysychają, a teraz, w ramach takich propozycji, jakie zostały wcześniej przedstawione przez komisarza Almunię, prosi się obywateli o poniesienie ciężarów poprzez zgodę na zmniejszenie ich płac, podwyższenie wieku emerytalnego i zniszczenie ich systemów opieki społecznej.
Z tego względu konieczna jest zmiana każdego z tych kryteriów, zastąpienie paktu stabilności i wzrostu przez pakt rozwoju ludzkiego na rzecz pracy, zatrudnienia i szkoleń, jak również podjęcie decyzji o zmianie roli i zadań Europejskiego Banku Centralnego, aby euro stało się jednoczącą wspólną walutą, a nie walutą poddawaną spekulacjom, jak ma to miejsce obecnie. Konieczne jest podjęcie decyzji w sprawie ustanowienia nowych inicjatyw przeciwko unikaniu opodatkowania i ucieczce kapitału oraz likwidacja rajów podatkowych, zgodnie z obietnicami. Wreszcie konieczne jest wykazanie się odwagą, aby opodatkować przepływy kapitału spekulacyjnego.
Andrew Henry William Brons
Pani przewodnicząca! Istnieje naturalny związek między aktualnym stanem gospodarki krajowej a wartością jego waluty. Wraz ze wzrostem gospodarki powinna rosnąć wartość jej waluty, co umożliwia skorzystanie z niskich cen towarów i usług, które dane państwo decyduje się importować. Podobnie jeżeli gospodarka znajduje się w stagnacji bądź nawet kurczy się, podobnie dzieje się z jej walutą, co prowadzi do szybkiego zwiększenia się eksportu i naprawy gospodarki, zakładając oczywiście, że jej sektory przemysłu wytwórczego i usługowego nie zostały zniszczone w procesie globalizacji.
Jednakże waluta kraju schwytanego w kaftan bezpieczeństwa euro nie może dostosować się do potrzeb swojej gospodarki i obywateli. To zaszkodziło Wielkiej Brytanii w latach 1990-1992, kiedy należeliśmy do mechanizmu kursu walutowego. Obecnie pod tym ciężarem dusi się Grecja i inne państwa uzależnione od euro.
To powinno być ostrzeżeniem dla wszystkich krajów spoza strefy euro. Przystąpcie do nas na własną zgubę. W krótkim okresie potrzeby waszej gospodarki nie będą dostrzegane. Kiedy zdecydujecie się wycofać, będziecie musieli stawić czoła długowi wobec strefy euro, który zostanie rozdęty przez waszą zdewaluowaną walutę.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Pani przewodnicząca! Po raz pierwszy w historii euro znaleźliśmy się tutaj, aby omówić sytuację finansową szeregu krajów. Podkreślam słowo "krajów”, ponieważ słowa prezydencji hiszpańskiej brzmiały tak, jakby mówiła ona o jakimś innym wszechświecie, a komisarz Almunia wspomniał wyłącznie o Grecji. Chciałbym wiedzieć, czy w swoim wystąpieniu na zakończenie pan komisarz nadal będzie utrzymywał, że problemy Hiszpanii i Portugalii są podobne do greckich, a jeżeli tak, to co ma zamiar z tym zrobić.
Jednakże naszym zadaniem obecnie jest omówienie tej sytuacji finansowej, ponieważ finanse nielicznych mogą zniszczyć wiarygodność naszej wspólnej waluty i otworzyć drzwi do Europy dwóch prędkości. Jeżeli zostanie zrealizowana strategia wyjścia, o której wspominała prezydencja hiszpańska, to przepaść może się jeszcze powiększyć, ponieważ może się okazać, że słabiej rozwinięte kraje muszą poradzić sobie z trudnościami walutowymi i bardziej restrykcyjną polityką walutową, a co ważniejsze - muszą wykorzystać znacznie więcej środków do spłacenia zadłużenia i znacznie mniej środków na stworzenie miejsc pracy. Panie i panowie! Proszę mi uwierzyć, że bez zrównoważonej gospodarki nie uda się zrównoważyć finansów. Bez zatrudnienia wpływy podatkowe będą się nadal zmniejszać, a wydatki na zasiłki dla bezrobotnych będą nadal rosnąć.
Mamy do czynienia z kryzysem zaufania, a kiedy dochodzi do kryzysu zaufania, pierwszą rzeczą, jaką powinniśmy zrobić, jest powiedzenie prawdy. Musimy powiedzieć, dlaczego znaleźliśmy się w tej sytuacji. Co robią zainteresowane kraje, aby samodzielnie wydobyć się z zadłużenia? Czy pakty stabilności są wiarygodne, czy też nie? Musimy przede wszystkim wiedzieć, jakie działania podejmują w celu naprawy swoich gospodarek, ponieważ - jak wcześniej powiedziałem - bez trwałego wzrostu nie da się dojść do zrównoważonej gospodarki czy zrównoważonych finansów.
Elisa Ferreira
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! W unii walutowej nie może dochodzić do ataków na Grecję, Hiszpanię, Irlandię czy Portugalię, ale raczej do ataków na Unię i ataków na euro, które najbardziej korzystają na wszelkich sygnałach wrażliwości czy też wszelkich wyrwach, które powstają w solidności bloku jako całości. W tym kontekście muszę pana poinformować, panie komisarzu, że pańskie oświadczenia były niewłaściwe i niebezpieczne, ale skoro pochodzą one od kogoś o pańskim doświadczeniu i przygotowaniu, to mogę jedynie zakładać, że są one jedynie emocjonalnym wybuchem przeciwko uporowi i bezczynności Komisji, do której pan należy, ponieważ unia walutowa to znacznie więcej niż tylko wspólna waluta, pakt stabilności czy wspólny bank centralny, o czym pan doskonale wie.
Aby unia walutowa przetrwała na dłuższą metę, nie może ograniczać się do kierowania się wyłącznie krótkoterminowymi wskaźnikami nominalnymi, nie może pomijać gospodarki realnej, wzrostu gospodarczego czy zatrudnienia i nie może ignorować zasadniczych wewnętrznych rozbieżności regionalnych czy socjalnych, które w niej występują i które Komisja bardzo dobrze zidentyfikowała w swoich działaniach podjętych w ramach "EMU@10”.
Z tych przyczyn każde państwo członkowskie ma swoje obowiązki. Jednakże każdy, kto wierzy, że unia walutowa jest już projektem ukończonym, popełnia niewybaczalny błąd. Musimy przestać gadać i zacząć działać. Strategia lizbońska nie zadziałała, ponieważ nie dysponowała ani środkami, ani instrumentami. Jeżeli chcemy, aby unia walutowa przetrwała i pozostała silna, takie frazy, jak "solidarność” i "koordynacja polityki gospodarczej”, musimy obecnie zastąpić konkretnymi środkami i instrumentami, których jak dotychczas brakowało.
Komisja została właśnie powołana nie po to, aby w dalszym ciągu robić to, co dotychczas, ale aby wyciągnąć wnioski i zacząć nowy etap. Właśnie tego oczekuję i wierzę, że to zrobi.
Ilda Figueiredo
(PT) Pani przewodnicząca! W niniejszej debacie zasadnicze znaczenie miało zapewnienie, aby Unia Europejska zrezygnowała ze swojej polityki monetarystycznej i ślepych kryteriów paktu stabilności. Zasadnicze znaczenie miało wsparcie postępu społecznego, aby priorytetem stało się rozwiązanie problemów bezrobocia i ubóstwa, aby wesprzeć produkcję i tworzenie miejsc pracy podpartych uprawnieniami, aby zagwarantować spójność gospodarczą i społeczną, aby wdrożyć mechanizmy wsparcia budżetowego na rzecz tych krajów, które znajdują się w najtrudniejszej sytuacji, w szczególności poprzez przekazanie środków bez potrzeby ich wyrównywania przez rządy krajowe. Jednakże niestety o niczym tego rodzaju tutaj nie słyszeliśmy.
Pan komisarz Almunia nalegał na stosowanie tej samej polityki i tych samych recept neoliberalnych, dążąc do tego, aby jak zwykle ci sami ludzie ponieśli konsekwencje złej polityki Unii Europejskiej, w tym, panie komisarzu, pańskiej odpowiedzialności za smutne i godne pożałowania oświadczenia, które przedstawił pan w odniesieniu do Grecji, Hiszpanii i Portugalii, których efektem na przykład w przypadku mojego kraju, Portugalii, było wywołanie ataku spekulacyjnego. Spekulanci faktycznie skorzystali na pańskich oświadczeniach. Jednakże mój kraj i inne poniosły straty w efekcie tych oświadczeń i obecnie obowiązującej polityki. Z tych względów powiem panu, że nadszedł czas zmienić politykę.
Othmar Karas
(DE) Pani przewodnicząca, panowie komisarze! Euro jest naszą tarczą i dowiodło swojej stabilizującej siły. Pokazuje to również, że kryteria z Maastricht oraz pakt stabilności i wzrostu muszą stanowić zasadniczą podstawę strategii w zakresie deficytu i strategii wyjścia. Jednakże nie one jedyne powinny stanowić tę podstawę. Obie strategie powinny być uzupełnione o politykę zrównoważonego wzrostu i zatrudnienia. Musimy połączyć strategię Europa 2020 z innymi strategiami. W Unii Europejskiej potrzebujemy porozumienia innowacyjnego, inwestycyjnego i koordynacyjnego, obejmującego wszystkie państwa członkowskie.
Z tego względu opowiadam się za jak najszybszym wdrożeniem przez ministrów finansów składającego się z trzech punktów planu na rzecz wzmocnienia Eurostatu, zaproponowanego przez komisarza Almunię 22 grudnia 2004 roku. Przez pięć lat stawiano przeszkody przed tymi rozsądnymi, potrzebnymi środkami. Musimy podnieść status Eurostatu i musimy dokonać przeglądu statystyk państw członkowskich, jak również skoordynować statystyki EBC i Unii Europejskiej. Potrzebujemy bilansu otwarcia dla Komisji Europejskiej, musimy przeprowadzić przegląd finansów państw członkowskich na podstawie wspólnych kryteriów określonych przez Komisję i potrzebujemy komitetu sterującego, obejmującego Komisję, Eurostat, EBC, EBI i państwa członkowskie, zajmującego się krajowymi programami działań.
Konieczna jest odpowiedzialność, uczciwość i przejrzystość - a nie zabawy w chowanego czy w kotka i myszkę między państwami członkowskimi i ministrami finansów.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Panie przewodniczący! Kryzys gospodarczy sprawił, że doceniliśmy wartość euro i koordynacji gospodarczej.
Obecnie nie ma wątpliwości, że rola, jaką dla zapewnienia stabilności i zareagowania na krach kredytowy odgrywa strefa euro i Europejski Bank Centralny, wraz ze skoordynowanymi działaniami na szczeblu europejskim i międzynarodowym, w których pan, panie komisarzu Almunia, odegrał wiodącą rolę, miały zasadnicze znaczenie dla zapobieżenia najpoważniejszym, a nawet katastrofalnym skutkom kryzysu.
Kryzys spowodował znaczne ograniczenie działalności gospodarczej, utratę ogromnej liczby miejsc pracy i zdecydowane pogorszenie się stanu finansów publicznych. Chociaż wydaje się, że pojawiają się sygnały kiełkującej naprawy, prognozy na ten rok wskazują na spadek zatrudnienia i wzrost długu publicznego w Unii Europejskiej.
Kryzys ujawnił również rozbieżności w sytuacji i różnice istniejące pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Pojawiły się napięcia, napięcia, które - nie bądźmy naiwni - nie zawsze są związane z zasadami czy potencjałami gospodarczymi. Mimo ich istnienia musimy postarać się nie zapomnieć o naszej znacznej współzależności gospodarczej i o naszych ogromnych zobowiązaniach.
Unia Europejska stoi przed największymi wyzwaniami od chwili swojego powstania. Ktoś opisał odbudowę międzynarodową za pomocą liter LUV: L w odniesieniu do Europy, U w odniesieniu do Stanów Zjednoczonych i V w odniesieniu do krajów wschodzących.
Europa nie może pozostać w tyle. Nadszedł czas reform, wyobraźni i integracji. Najważniejszym priorytetem powinno być zwiększenie potencjału wzrostowego naszej gospodarki.
Alfredo Pallone
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Słabość i obecny kryzys w niektórych krajach należących do strefy euro wynikają nie tylko z trudności, jakie przeżywają Grecja, Portugalia i Hiszpania, ale również sama Unia.
Nie mamy do czynienia z problemem wyłącznie pod względem zasobów gospodarczych, ale również z problemem politycznym. Zanim Europa zajmie się chorymi krajami, najpierw musi zająć się sobą, ponieważ rzeczywistym problemem stojącym u podstaw kryzysu jest również słabość Unii. Potrzebne są wspólne i skuteczne zasady i instrumenty.
Po pierwsze, musimy przyspieszyć reformę nadzoru i stworzyć system, który faktycznie funkcjonuje, a nie tylko dubluje istniejące władze, które okazały się być nieskuteczne przy prognozowaniu niedawnego kryzysu i zarządzaniu nim, oraz wyjść poza logikę biurokratyczną, którą jak dotąd stosowano w rozwiązywaniu kryzysów systemowych.
Po drugie, dlatego konieczne jest skoordynowanie i ujednolicenie polityki fiskalnej, nawet kosztem pozostawienia w tyle bardziej niechętnych krajów. Niektórzy uważają, że konieczna jest interwencja ze strony Międzynarodowego Funduszu Walutowego, ignorując to, jakim katastroficznym sygnałem byłoby to dla rynków finansowych pod względem kierunku, w jakim podąża strefa euro. W przypadku obecnej sytuacji kryzysowej w kilku krajach strefy euro Unia Europejska ma polityczny, społeczny i moralny obowiązek podjęcia działań.
George Sabin Cutaş
(RO) Niektóre kraje w strefie euro przeżywają obecnie poważne problemy finansowe, których wyrazem jest wielkość długu publicznego i deficytów budżetowych, zdecydowanie wyższych niż próg dozwolony na mocy paktu stabilności i wzrostu. Zasadniczym celem paktu stabilności i wzrostu było uniknięcie przypadków "jazdy na gapę” poprzez określenie limitów długu publicznego. Jednakże w tym przypadku nie uwzględniono potrzeby zwiększenia długu publicznego wraz z pogarszaniem się sytuacji finansowej na szczeblu makroekonomicznym i jego narażenia na wykładniczy wzrost zadłużenia prywatnego.
Gwałtowne pogorszenie się stanu finansów w niektórych państwach członkowskich zagraża zarówno stabilności euro, jak i spójności na szczeblu Unii Europejskiej. Aby uniknąć takich konsekwencji, konieczne jest okazanie solidarności między państwami członkowskimi poprzez przyjęcie wspólnych środków, służących udzieleniu wzajemnego wsparcia dla krajów przeżywających trudności. Istnieje również potrzeba rozluźnienia kryteriów paktu stabilności i wzrostu, co jest możliwe na mocy deklaracji załączonej do ostatecznego aktu traktatu lizbońskiego.
Z tego względu naszym zadaniem nadal pozostaje okazywanie zjednoczonej woli politycznej i wdrożenie reformy paktu, co obecnie stało się konieczne.
Theodoros Skylakakis
(EL) Pani przewodnicząca! Wielu posłów wypowiadało się w sprawie pomocy, jakiej potrzebuje Grecja. To zły sygnał. Bezowocne debaty w sprawie pomocy nie pomagają. Grecja ma oczywiście ogromne problemy finansowe, ale może sobie z nimi poradzić. Aktualnie istnieje co do tego szeroka zgoda, zarówno między siłami politycznymi, jak i - co ważniejsze - w greckim społeczeństwie.
Słyszałem również, że głównym problemem euro są spekulanci. Kiedy euro się wzmacniało, kim wówczas byli spekulanci? Euro-filantropami? Musimy zastanowić się, co robimy źle.
Omawiano również greckie statystyki. Nie zapominajmy jednak, że były to również europejskie statystyki. Czy Eurostat, Komisja Europejska i ECOFIN nie mieli świadomości, że grecki dług nie może już wzrosnąć bez odpowiadającego mu deficytu? Czy dług, i to nie tylko grecki, kiedykolwiek spadł w trwały sposób do 60 %? Moim zdaniem główny problem w strefie euro polega na tym, że jej zasady były stosowane głównie na podstawie kryteriów politycznych, a kontrolujący i kontrolowani to te same osoby.
Drugi problem, o którym się za mało mówi, polega na ogólnej utracie konkurencyjności i coraz większej przepaści konkurencyjnej między Północą a Południem. Nie będzie strefy euro, strefy walutowej przy zwiększającej się przepaści konkurencyjnej między jej członkami. W długim terminie stanowi to śmiertelne zagrożenie dla spójności strefy euro i kwestię, którą z pewnością powinniśmy się zająć.
Robert Goebbels
(FR) Pani przewodnicząca! Wobec tego frontalnego ataku kilku międzynarodowych banków na euro, świat po raz kolejny musi stawić czoła głupocie i chciwości rynków.
To prawda, że kraje anglojęzyczne nigdy nie popierały euro. Niemniej jednak euro stało się najbardziej stabilną walutą świata. W rzeczywistości euro i dolar tworzą duopol. Duopol zawsze będzie niestabilny. Zawsze będzie dochodzić do ruchów między tymi dwiema walutami. Jednakże jeżeli rynki mają odrobinę rozsądku, to powinny dostrzec, że deficyt strefy euro jako całości jest zdecydowanie niższy od amerykańskiego czy japońskiego.
Choć to prawda, że nowy rząd grecki odziedziczył sytuację budżetową, która jest nie do pozazdroszczenia, to wyraźnie widać, że nawet jeżeli Grecja miałaby zbankrutować, co jest całkowicie niemożliwe, to nie spowodowałoby to rozpadu strefy euro. Rząd Stanów Zjednoczonych właśnie przedstawił budżet, w którym założono deficyt w wysokości 1 600 miliardów dolarów. Aby wyrównać ten deficyt, rząd w Waszyngtonie musi pożyczać każdego dnia ponad 5 miliardów dolarów. Dodatkowe zadłużenie Grecji w skali całego roku jest niższe, niż dodatkowe tygodniowe zadłużenie Stanów Zjednoczonych. Który kraj stanowi zagrożenie dla światowej stabilności finansowej? Grecja czy Stany Zjednoczone?
Europa, w konfrontacji z głupotą spekulantów, jak to faktycznie ma miejsce, musi zapewnić większą przejrzystość i więcej praktycznych uregulowań na rynkach, które naprawdę są zbyt chciwe, pani przewodnicząca.
Diogo Feio
(PT) Pani przewodnicząca! W debacie dotyczącej sytuacji gospodarczej niektórych państw członkowskich należących do strefy euro remedium jest jasne: potrzebujemy ściślejszej unii gospodarczej i walutowej, potrzebujemy większej konkurencyjności i potrzebujemy lepszej solidarności. Zwracam się do pana, panie komisarzu, jako ktoś, kto będąc Portugalczykiem bardzo dobrze zna trudności związane z obserwowaniem zwiększania się długu publicznego, wymykaniem się deficytu spod kontroli czy nadmiernych wydatków publicznych. Tym, czego te kraje potrzebują, jest solidarność i prawidłowe sygnały. Niestety, sygnały wysyłane w ramach oświadczeń, jakie pan komisarz Almunia niedawno przedstawił, kiedy porównywał sytuację w Portugalii i Hiszpanii do sytuacji w Grecji, nie były dobre. To były niefortunne i nierozważne oświadczenia, które miały natychmiastowy wpływ na rynek. Giełdy w Lizbonie i Madrycie zanurkowały; nie należy czynić spraw trudniejszymi, niż już obecnie są.
Zarządzanie polityczne odgrywa niezwykle istotną rolę. Wiem, że konieczne jest wyciągnięcie takiego wniosku na przyszłość, ponieważ w ten sposób możemy sprawić, że unia gospodarcza stanie się lepsza, wspierając w większym zakresie Europę, aby stworzyć solidarność i zrozumieć, że okoliczności w różnych państwach członkowskich są bardzo zróżnicowane i nieporównywalne. Jeżeli będziemy potrafili pamiętać o tym wniosku, to w przyszłości strefa euro z pewnością będzie lepsza.
Frank Engel
(FR) Pani przewodnicząca! Konieczne jest dokonanie następującego spostrzeżenia: unia gospodarcza i walutowa ma faktycznie charakter walutowy, ale praktycznie wcale nie gospodarczy. Troski walutowe Europy są sprzeczne z gospodarczą i budżetową suwerennością państw członkowskich.
W tym okresie ataki spekulacyjne na euro mogą mieć katastrofalne skutki. Najbardziej narażone są Grecja, Portugalia, Irlandia i Hiszpania. Jednakże za nimi cała strefa euro jest zagrożona.
Aby uniknąć najgorszego scenariusza, Europa musi pilnie ustanowić formę wspólnego zarządzania swoją polityką gospodarczą i budżetową. Przecież na tym polega unia gospodarcza. Jedynie w ten sposób my, wspólnie, mamy realistyczną szansę przeprowadzenia konsolidacji finansów publicznych w strefie euro i poza nią.
Obawiam się, że przy obecnych instrumentach i przy trzymaniu się suwerenności budżetowej państw członkowskich taka konsolidacja to jedynie fantasmagoria, wraz ze wszystkimi konsekwencjami, z jakimi się to wiąże.
Edward Scicluna
Pani przewodnicząca! Musimy zidentyfikować wszelkie wady strefy euro i energicznie na nie zareagować, ponieważ alternatywy są zbyt ponure, by je rozważać. Jedną z oczywistych wad jest brak silnej, scentralizowanej funkcji monitorującej całą gospodarkę strefy euro.
Należy poświęcić szczególną uwagę, po pierwsze, zaprzestaniu księgowania przepływów pieniężnych w jakimkolwiek państwie członkowskim UE i ich finansom. Po drugie, konieczne jest przeprowadzenie audytu finansów publicznych i sprawozdawczości, zgodnego ze standardami zatwierdzonymi przez UE. Po trzecie, konieczne jest zapewnienie nadzoru nad prognozami gospodarczymi, które były przyczyną niepotrzebnych i błędnych przewidywań dotyczących finansów publicznych. Po czwarte, konieczne jest regularne publikowanie wyników przeprowadzanych przez UE stress testów. Wreszcie w mojej opinii powinniśmy zniechęcać członków strefy euro do łatwych metod, polegających na inżynierii finansowej i jednorazowych obciążeniach podatkowych, opóźniających rzeczywiste dostosowanie się, które - jak wiemy - musi wynikać z wiarygodnych i zrównoważonych programów wydatkowych.
Olle Schmidt
(SV) Pani przewodnicząca! Rozwój sytuacji w Grecji jest przedmiotem obaw nie tylko tych, którzy należą do strefy euro, ale całej Unii Europejskiej. Z tego względu istotne jest, aby UE w odpowiedzialny sposób poradziła sobie z tą trudną sytuacją. Grecja musi wykonać swoją część zadań, spełnić obietnice i zreformować swoją politykę. Dla mnie, jako kogoś, kto chciałby możliwie jak najszybszego przystąpienia Szwecji do strefy euro, ogromne znaczenie ma to, w jaki sposób w UE poradzimy sobie z tą trudną sytuacją. Należy przecież stwierdzić, że euro odniosło niesamowity sukces, będąc w stanie przetrwać najpoważniejsze kryzysy finansowe. Kto chciałby stwierdzić, że 16 walut byłoby lepszym rozwiązaniem niż jedna silna waluta? Nikt!
Grecja wślizgnęła się do strefy euro tylnymi drzwiami, co teraz nam pokazuje, jak ważne jest, aby zasady przyjęcia były surowe, ale sprawiedliwe. Dobrze uporządkowana gospodarka jest warunkiem wstępnym wzrostu i zamożności, nawet dla krajów pozostających poza strefą euro, a to naturalnie odnosi się w równie wielkim zakresie do tych krajów, które są częścią strefy euro. Osoby mówiące o spekulacjach muszą pamiętać, że podstawą tego wszystkiego są dobrze uporządkowane finanse publiczne i gospodarka.
Michail Tremopoulos
(EL) Pani przewodnicząca! Dla Grecji, o której tutaj tak wiele się mówi, problemem nie są wyłącznie finanse publiczne. Chodzi o całkowite załamanie się modelu, który był stosowany przez ostatnie 15 lat i zgodnie z którym gospodarka grecka miała opierać się na stałym zwiększaniu się i rozszerzaniu konsumpcji prywatnej.
Ponadto przez wiele lat niektórzy utrzymywali, że wydatki na zbrojenia to wydatki na rozwój. Według sprawozdań SIPRI Grecja marnuje odpowiednik 3,3 % PKB. W ramach NATO to drugi najwyższy wskaźnik po Stanach Zjednoczonych Ameryki. Grecja jest nominalnie piątym pod względem wielkości importerem broni na świecie, mającym 4 % udziału w handlu światowym. Oczywiście w budżecie na 2010 rok zaplanowano cięcia wydatków na obronność. Ministerstwo Obrony Narodowej dysponuje budżetem w wysokości 6 miliardów euro, zmniejszonym o 6,63 %.
Chciałbym być świadkiem zmiany w dyplomacji zbrojeniowej, która wpędziła nas w ten impas. Grecja nie ma kolonii, które mogłaby wykorzystywać, ale ma wytrzymałość. Musimy także uruchomić solidarność europejską i wesprzeć międzynarodowe inicjatywy w sprawie nowego zielonego ładu światowego.
John Bufton
Pani przewodnicząca! Jaka przyszłość czeka euro w świetle problemów w Grecji, jak również w Hiszpanii, Włoszech, Portugalii i Irlandii? Zjednoczone Królestwo musi odczuwać pewną ulgę, że nigdy nie przystąpiliśmy do euro. Wydaje się, że obietnice dotyczące siły opartej na solidarności nie mogłyby być dalsze od prawdy.
Problem dla szesnastu krajów strefy euro polega na tym, kto pociąga za budżetowe sznurki. Przy niewielkim zakresie koordynacji fiskalnej i braku majątku członkostwo w strefie euro w żaden sposób nie jest eliksirem na dobre zdrowie gospodarcze. Okazuje się, że kiedy wszystko idzie nie tak, nikt wam nie pomoże. Przeciwnie, każdy skorzysta z okazji, aby uzyskać większą kontrolę, kiedy wy jesteście na kolanach. Musimy poczekać, aby sprawdzić, jak Grecja zareaguje na przekształcenie w protektorat gospodarczy Unii Europejskiej i czy spowoduje to zamieszki społeczne. Czy faktycznie tak wygląda europejskie marzenie? Kto będzie następny, Hiszpania, Portugalia, Włochy czy Irlandia? Być może państwa członkowskie, a w szczególności kraje należące do strefy euro, powinny długo i intensywnie pomyśleć o obecnej sytuacji, zanim poświęcą uwagę dyskusjom na temat polityki gospodarczej na okres po 2020 roku, kiedy być może nawet nie będzie euro, które trzeba będzie chronić.
Dziś rano pan przewodniczący Barroso mówił o europejskim marzeniu: dla dobrych greckich obywateli stało się ono europejskim koszmarem.
Andreas Mölzer
(DE) Pani przewodnicząca! Jak wiemy, Komisja Europejska objęła Grecję nadzorem ze względu na jej gwałtownie rosnący deficyt budżetowy. Tę ogromną ingerencję w suwerenność narodową można uzasadnić naprawdę jedynie faktem, że musimy również uratować wspólną walutę i uniknąć ryzyka poniesienia strat przez inne kraje uczestniczące. Jednakże kamień węgielny, który jest niezbędnym warunkiem wprowadzenia euro, mianowicie pakt stabilności, w oczywisty sposób istnieje wyłącznie na papierze. Wiele państw członkowskich i Rada poświęciło w ubiegłych latach znacznie mniej energii dyscyplinie budżetowej, niż rozwadnianiu tego istotnego porozumienia. Komisja siedziała z założonymi rękami i jedynie przyglądała się opracowywaniu tych połowicznych procedur przeciwko krajom naruszającym deficyt.
Z tego względu jeżeli nie chcemy wystawić na poważne zagrożenie naszej waluty i naszej strefy gospodarczej, musimy wywrzeć presję na zdecydowane ograniczenie wzrostu zadłużenia netto państw członkowskich. W tym celu bezwzględnie konieczne są ważne i mocne działania.
Elena Băsescu
(RO) Uważam, że każde państwo członkowskie musi być przygotowane do wejścia do strefy euro, aby uniknąć ewentualnych niezwykle poważnych negatywnych skutków dla gospodarki krajowej. Konieczne jest kontrolowanie niestabilności gospodarczej, wykazywanej przez niektóre kraje należące do strefy euro, aby zapobiec poniesieniu konsekwencji przez całą Unię Europejską. Gospodarki Grecji, Hiszpanii i Portugalii zanotowały duże deficyty budżetowe w 2009 roku nie tylko ze względu na światowy kryzys gospodarczy, ale również ze względu na wdrożenie nieodpowiednich środków przez ich własne rządy krajowe.
Zgodnie z wynikami negocjacji z MFW i Komisją Europejską pod koniec lutego Rumunia przedstawi program konwergencji do strefy euro. Mój kraj zaproponował przystąpienie w 2012 roku do mechanizmu kursu walutowego, który stanowi wstępny etap przed przystąpieniem do strefy euro. Oznacza to, że nasz deficyt budżetowy musi spaść poniżej 3 %.
Stavros Lambrinidis
(EL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Dziękuję panu za pańskie miłe słowa, dotyczące działań podejmowanych przez rząd Grecji. Rząd faktycznie przyjął surowe środki, a Komisja Europejska faktycznie zatwierdziła rządowy program i faktycznie zatwierdzono bardzo surowy program monitorowania wdrażania środków, który został zaproponowany przez rząd i którego on się domagał.
A mimo to spready się zwiększają. Problem nie polega na tym, że rynki były uprzedzone, jak pan powiedział. Problem polegał na tym, że rynki spekulowały i to w sposób niepohamowany. Ci sami ludzie, którzy wywołali kryzys, zarabiają teraz pieniądze na spowodowanych przez siebie gruzach. A co robi Komisja Europejska?
Zwracam się do pana po pierwsze z pytaniem, czy teraz podejmą państwo działania, dotyczące nie tylko ścisłego monitorowania państw, ale również ścisłego monitorowania rynków, a jeżeli tak, to jakie?
Po drugie: niedopuszczalne jest, że rozmowy w sprawie Międzynarodowego Funduszu Walutowego w strefie euro ciągnęły się przez tyle miesięcy. Jednakże Międzynarodowy Fundusz Walutowy robi jedną rzecz: narzuca surowe środki, a następnie pożycza tanio, co nie pozostawia marginesu dla spekulantów. Czy mają państwo zamiar podjąć działania służące udzieleniu wsparcia finansowego krajom, które wdrażają takie restrykcyjne programy w zakresie finansów publicznych?
Czesław Adam Siekierski
(PL) Sytuacja, jaka wytworzyła się w niektórych krajach strefy euro, wymaga poważnego zastanowienia się. Szukanie jej przyczyn w kryzysie gospodarczym jest tylko w części zasadne. Wiele przyczyn tkwi gdzie indziej. Po pierwsze, nie wzięto pod uwagę dużego zróżnicowania, jeśli chodzi o poziom rozwoju gospodarczego w poszczególnych państwach strefy euro. Po drugie, brak było przestrzegania rygorów paktu stabilizacji i wzrostu. Nie przestrzegano w sposób odpowiedni dyscypliny budżetowej, co doprowadziło do dużego wzrostu deficytu finansów publicznych. Po trzecie, brak było odpowiedniego nadzoru nad bankami i innymi instytucjami finansowymi - to dotyczy nie tylko tych krajów. Jak temu przeciwdziałać? Program naprawczy przygotowany przez poszczególne państwa musi otrzymać, zgodnie z zasadą solidarności, wsparcie ze strony Unii Europejskiej, co upoważnia do nadzoru jego realizacji ze strony Komisji Europejskiej i Europejskiego Banku Centralnego. Nie można bowiem akceptować także takiej sytuacji, aby koszty kryzysu najbardziej ponieśli najbiedniejsi, czego przykładem były protesty rolników greckich.
Georgios Papanikolaou
(EL) Pani przewodnicząca! W około 10 lat po stworzeniu strefy euro wyraźnie widać, że Unia Europejska istnieje, ale niestety jesteśmy nadal bardzo odlegli od unii gospodarczej. Widzimy, że atak na euro za pośrednictwem najsłabszych gospodarek krajowych przybiera rozmiary epidemii, a Europa jest ostatecznie jedynie widzem, nie tyle ze względu na zaskoczenie, co dlatego, że nie ma narzędzi finansowych umożliwiających reakcję.
Nie ma instytucji, za wyjątkiem Komisji do spraw Konkurencyjności, która mogłaby koordynować interwencje i działania gospodarek krajowych w okresie recesji. Niestety brakuje jednomyślności i wspólnej determinacji między państwami członkowskimi, nawet pomimo wspólnej waluty.
Uważam, że dzisiejszy test nie jest opatrzony nazwą żadnego kraju. To test wobec samego euro. Chciałbym wierzyć, że skoro podjęliśmy decyzję o wprowadzeniu wspólnej waluty, to podjęliśmy już decyzję, że będziemy mówić jednym głosem i prezentować jednolity front.
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Dziękuję pani za wyrażenie zgody na tak wiele jednominutowych wystąpień w tej sprawie. Zakładam, że nowa Komisja cieszy się z powołania, ale będzie musiała zacząć działać w biegu z uwagi na problemy, które tutaj omawiamy.
Są tacy, którzy cieszą się z problemów strefy euro, ale uważam, że większość z nas chciałaby dojść do rozwiązania. Po dziesięciu latach nie wydaje mi się, że powinniśmy wylewać dziecko z kąpielą. To powiedziawszy, przysłuchując się niniejszej debacie jasno widać, że w niektórych państwach członkowskich istnieją poważne problemy, a ich skala różni się pomiędzy tymi, które mają problemy - do których należy Irlandia. Jednakże moim zdaniem zasady nie były skuteczne. Musimy raczej zapobiegać, niż leczyć: kiedy kryzys już nas dopadnie, jest za późno. Musimy wyprzedzać rynki; nie da się zignorować rynków, co według sugestii niektórych moglibyśmy zrobić, zatem potrzebujemy restrykcyjnego i terminowego nadzoru i kontroli, a następnie natychmiastowych działań. Życzę państwu powodzenia.
Hans-Peter Martin
(DE) Pani przewodnicząca! Pomimo całej krytyki wyrażanej przez takie osoby, jak ja, dotyczącej szczególnie godnego pożałowania stanu spraw w Unii Europejskiej, zawsze zdecydowanie opowiadaliśmy się za wprowadzeniem euro. Kiedy jeszcze byłem korespondentem czasopisma Der Spiegel, byłem świadkiem spekulacji przeciwko poszczególnym walutom, a euro nas przed tym ochroniło.
Jednakże obecnie jesteśmy świadkami ogromnej utraty zaufania ze strony oszczędzających, a w szczególności ze strony obywateli w tych krajach, które w pewnej mierze spełniały kryteria budżetowe. Moje pytanie do pana, panie komisarzu, brzmi: czy w ubiegłych kilku latach nie stało się dla pana zupełnie jasne, że Grecja nas oszukuje? Krążyło wiele plotek w tej sprawie. Wiedzieliśmy jednak, że na starcie Grecja faktycznie nie spełniała wszystkich kryteriów. Dlaczego nie monitorowano tego bardziej intensywnie? W jaki sposób ma pan zamiar poradzić sobie z tak trudnymi kwestiami w przyszłości? Pytam o to mając na myśli wyłącznie mój kraj, Austrię, gdzie obecnie krążą takie same plotki w taki sam sposób, jak to miało miejsce kilka lat temu w odniesieniu do Grecji.
Arturs Krišjānis Kariņš
(LV) Pani przewodnicząca! Ataki spekulantów na Grecję, Hiszpanię czy Portugalię nie są przyczyną problemów, ale ich skutkiem. Zbyt dobrze wiemy, że żadna rodzina nie może sobie przez długi czas pozwolić na wydawanie większych środków, niż zarabia. Efektem jest bankructwo. To samo odnosi się do rządów. Żaden rząd nie może sobie w długim okresie pozwolić na wydawanie większych środków, niż zbiera w formie dochodów podatkowych. Skutkiem może być albo bankructwo rządu, albo - z czym obecnie mamy do czynienia - ataki spekulantów na walutę. Tym, co te kraje powinny uczynić, jest to, co uczyniła Łotwa, będąca w kryzysie zaledwie rok temu, faktycznie prawie półtorej roku temu. Czyli drastycznie ograniczyć swoje wydatki rządowe poprzez tak zwaną dewaluację wewnętrzną. Chciałbym zasugerować, aby rząd grecki wziął przykład z rządu łotewskiego, w jaki sposób można podejmować takie decyzje. Muszą one zostać podjęte, a w przeszłości już były w Europie podejmowane. Dziękuję.
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Uważam, że przeprowadziliśmy bardzo szeroką debatę, świadczącą o wielkiej świadomości i obawach dotyczących sytuacji gospodarczej. Była to również debata bardzo konstruktywna, obejmująca szereg kwestii, w sprawie których możemy się zgodzić pod względem oceny sytuacji.
Po pierwsze, moim zdaniem w trakcie debaty panowało powszechne zaufanie do euro. Niewątpliwie strefa euro wyjdzie wzmocniona z tych gwałtownych ruchów na rynkach, których nie da się uzasadnić sytuacją gospodarki realnej. Jesteśmy przekonani, że gdyby strefa euro nie istniała, kryzys w znacznie większej mierze dotknąłby kraje europejskie, na co wskazywali posłowie Karas, Sánchez Presedo i Goebbels, którzy mówili o tym, co rozumie się pod pojęciem tarczy ochronnej w strefie euro, jak to ktoś określił.
Ponadto nie uważamy, abyśmy mieli do czynienia z kryzysem paktu stabilności i wzrostu. Dowodem tego jest szczegółowa procedura, o której mówił pan komisarz Almunia, dotycząca nadzoru nad programem wdrażanym przez rząd grecki.
Problemy w strefie euro zostaną rozwiązane w ramach strefy euro, której mechanizmy są w tym celu wystarczające w sytuacji, kiedy - na co wskazywałem w moim poprzednim wystąpieniu - Europa wyraźnie wychodzi z recesji i z najpoważniejszego kryzysu, z jakim mieliśmy do czynienia od prawie 100 lat. Czyni tak w stosunkowo krótkim okresie, co pokazuje siłę gospodarczą Unii Europejskiej, jak również to, że rządy podjęły działania niezwłocznie po wystąpieniu okoliczności, które miały potencjał mogący spowodować załamanie międzynarodowego systemu finansowego. Oczywiście skutkiem tej natychmiastowej interwencji musiały być deficyty. Obecnie 21 państw Unii Europejskiej znajduje się w tej sytuacji, która jest logiczną konsekwencją niezbędnej interwencji, między innymi dlatego - jak już wcześniej stwierdziłem - że w Europie istnieją systemy opieki socjalnej, co oznacza, że najbardziej narażone osoby muszą otrzymać pomoc z kieszeni publicznej.
Pan poseł Canfin zadał mi pytanie, jakie propozycje ma w tej sprawie prezydencja hiszpańska. Mieliśmy do czynienia z krótkoterminowymi interwencjami rządowymi, o których wspomniałem. Opracowywana jest strategia, której celem będzie wydostanie nas z tej sytuacji, ale oczywiście aby wyjść z kryzysu w średnim okresie hiszpańska prezydencja w Radzie zdecydowanie proponuje unię gospodarczą. Proponuje, aby nie ograniczać się wyłącznie do unii walutowej, ale aby w Unii Europejskiej istotną rolę odgrywała również unia gospodarcza, co również stwierdzono w traktacie lizbońskim.
Art. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi to bardzo wyraźnie: "Państwa członkowskie koordynują swoje polityki gospodarcze”. "Unia podejmuje środki w celu zapewnienia koordynacji polityk zatrudnienia”. "Unia może podejmować inicjatywy w celu zapewnienia koordynacji polityk społecznych”.
Tak postanowiono w traktacie lizbońskim, a ja z tego względu zdecydowanie zgadzam się z dążeniem do harmonizacji. Na przykład pani poseł Wortmann-Kool, panowie posłowe Feio i Papanikolaou odnieśli się do tego w swoich wystąpieniach. Pan poseł Bullmann wspomniał o konieczności koordynacji społeczno-politycznej, podobnie jak pani poseł Podimata. Mieliśmy również stanowisko pana posła Canfina i Grupy Zielonych/Wolnego Sojuszu Europejskiego oraz panów posłów Pallonego i Gauzèsa, którzy mówili o konieczności uregulowania rynków finansowych. Pan poseł Verhofstad mówił o potrzebie spójności wewnętrznej w Unii. To wszystko jest tym, co moglibyśmy nazwać unią gospodarczą, wewnętrzną spójnością gospodarczą w Unii.
Właśnie do tego powinniśmy dążyć, przy wyraźnym przywództwie politycznym ze strony Unii, co już obecnie ma miejsce. Musimy pomyśleć o tym, że pojutrze - przez przypadek tuż po rozpoczęciu prezydencji hiszpańskiej - organizowane jest nieformalne posiedzenie Rady Europejskiej, aby - politycznie rzecz biorąc - przejąć kontrolę nad sytuacją. Jestem przekonany, że wyśle również mocny sygnał europejski do opinii publicznej oraz podmiotów gospodarczych i społecznych, sygnał proeuropejski, sygnał europejskiej jedności, zaufania do rządów europejskich, w tym do rządu greckiego, oraz ufności w nasze możliwości.
To ważne posiedzenie Rady Europejskiej, które organizowane jest obecnie w celu skoncentrowania naszych wysiłków na strategii na rzecz wzrostu i tworzenia miejsc pracy, którą nazywamy "Europa 2020”. Jestem przekonany, że na tym najbliższym, bardzo wczesnym posiedzeniu Rady zostaną położone pierwsze fundamenty tej strategii, co oznacza, że chcemy działań niezwłocznie i przy politycznym przywództwie Unii Europejskiej w tej potrzebie.
Joaquín Almunia
Pani przewodnicząca! Chciałbym bardzo podziękować wszystkim posłom tej Izby, którzy zabrali głos w trakcie debaty, za poczynione przez nich uwagi odnośnie do polityki, podejść i projektów Komisji Europejskiej, które wspólnie z moim kolegą, panem komisarzem Rehnem, przyjęliśmy do wiadomości.
Chciałbym poruszyć kilka spraw, które omówię w czterech punktach. Wysłuchaliśmy wielu wystąpień i nie mam możliwości zareagowania na każde z nich z osobna, ale uważam, że mogę zasadniczo odpowiedzieć na wszystkie za pomocą czterech punktów.
Po pierwsze, jak wielokrotnie wspominałem w Parlamencie w okresie blisko sześciu lat pełnienia funkcji komisarza do spraw gospodarczych i walutowych, w pełni zgadzam się z potrzebą zwiększenia koordynacji w ramach unii gospodarczej i walutowej oraz Unii Europejskiej. Wszystkie państwa członkowskie Unii, które jeszcze nie należą do strefy euro, inaczej mówiąc - nie uczestniczą w ostatnim etapie unii gospodarczej i walutowej, przystąpią do niej, z wyjątkiem dwóch krajów, które mają klauzulę wyłączenia. Uważam jednak, że w okresie najbliższych kilku lat będziemy świadkami ich rezygnacji z klauzuli wyłączenia i chęci przystąpienia także do unii gospodarczej i walutowej.
Aby zapewnić koordynację musimy pogłębić i poszerzyć nadzór, jak również działania analityczne, debaty i zalecenia opierające się na tych analizach i debatach, w zakresie polityki fiskalnej i pozostałych polityk makroekonomicznych i strukturalnych.
Jeżeli państwo sobie przypominają, to był jeden z pierwszych wniosków sprawozdania, które przedstawiałem tu w imieniu Komisji w pierwszej połowie 2008 roku, przed upadkiem Lehman Brothers, z okazji pierwszego dziesięciolecia unii gospodarczej i walutowej. Od tego czasu prowadziliśmy dyskusje w ramach Komisji, Eurogrupy i Rady, jak również tu, w Parlamencie, w jaki sposób usprawnić ten nadzór, w jaki sposób go rozszerzyć, za pomocą tego, co stanowi obecnie sedno nadzoru i ramy dyscypliny budżetowej, paktu stabilności i wzrostu, a jednocześnie poszerzyć go.
Zgadzam się z tymi spośród państwa, którzy stwierdzili, że nie chodzi wyłącznie o wdrażanie polityki fiskalnej i budżetowej, która byłaby zgodna z naszymi zasadami, ale o to by pójść krok dalej, ponieważ mamy do czynienia również z innymi nierównowagami, które stanowią zagrożenie dla wzrostu, zatrudnienia i stanu finansów publicznych.
Zgadzam się ze wszystkimi, których zdaniem nie musimy w tych wszystkich kwestiach wzywać Międzynarodowego Funduszu Walutowego. To prawda, że wszystkie nasze kraje są członkami Międzynarodowego Funduszu Walutowego, ale możemy i musimy zrobić to samodzielnie.
Jeżeli będziemy wystarczająco skoordynowani, jeżeli będziemy mieć wolę polityczną, jeżeli wykorzystamy narzędzia zawarte w traktacie, jeżeli zrealizujemy nasze deklaracje intencji i główne cele aż po ich ostateczne zakończenie, to będziemy mieć więcej niż wystarczający potencjał i narzędzia , aby zrobić to, co musimy w celu sprostania trudnym sytuacjom, na przykład takiej, z jaką mamy obecnie do czynienia.
W przypadku Grecji wspomnę o dwóch kwestiach, które były przedmiotem debaty, a które już szczegółowo omówiłem. Po pierwsze, pan poseł Verhofstad, który niestety jest już nieobecny, wspomniał, że Komisja podjęła interwencję zbyt późno. Nie wiem, jak szybko kraj pana posła Verhofstada zwrócił się do Komisji o podjęcie działań w sprawach budżetowych, ale chciałbym mu przypomnieć, że na początku października w Grecji odbywały się wybory. Dwa tygodnie po dojściu do władzy nowy rząd Grecji skorygował notyfikację, którą otrzymaliśmy kilka dni przed wyborami, zmieniając wielkość deficytu z 6 % do 12,7 % w okresie trzech tygodni!
Nie była to wyłącznie korekta statystyczna. W tym ogromnym zwiększeniu deficytu w Grecji w znaczniej mierze chodziło o całkowity brak kontroli nad polityką budżetową. To nie jest kwestia statystyki. Oni nie zwracają się do Eurostatu o jej rozwiązanie. To kwestia zarządzania, spowodowana przez rząd, który pozwolił na spadek dochodów czy też nie zrobił nic, kiedy dochody spadały, oraz zgodził się na wzrost wydatków bądź zwiększał wydatki ze względu na zbliżające się wybory. Mówiąc wprost, właśnie tak się stało.
Ponadto w odniesieniu do problemów statystycznych, oraz odpowiadając panu posłowi Martinowi - jak mi się wydaje, co powiedział pan poseł Karas - pod koniec 2004 roku w imieniu Komisji zaproponowałem Radzie wzmocnienie uprawnień Eurostatu do prowadzenia audytu, kiedy pojawiają się problemy statystyczne, których nie da się rozwiązać przez standardowe powiadomienia. Eurostat nie zbiera danych. Eurostat otrzymuje powiadomienia od państw członkowskich. Aby móc wyjrzeć poza organy dostarczające informację, Eurostat potrzebuje uprawnień, którymi nie dysponuje. Komisja zwróciła się o te uprawnienia, a Rada ich nie przyznała. Poinformowałem Radę, że mamy zamiar ponownie zwrócić się o te uprawnienia. Mój kolega, pan komisarz Olli Rehn, który od dziś będzie odpowiedzialny, bez dalszych okresów przejściowych, za sprawy gospodarcze i walutowe, ma propozycję gotową do przyjęcia przez nową Komisję na jej pierwszym formalnym posiedzeniu, o ile państwo uprzejmie udzielą dziś na to zgody.
Po tym zawiadomieniu rząd Grecji przedstawił budżet na 2010 rok, który nie został zaprezentowany przed wyborami, i nie tylko Komisja, ale również Eurogrupa i Ecofin zatwierdziły nadmierny deficyt w świetle nowej sytuacji. Uczyniliśmy to wraz z zaleceniem, które nie mogło zostać przygotowane, dopóki nie dysponowaliśmy programem, który rząd Grecji opracował i przesłał nam 15 stycznia. Jak już wcześniej wspomniałem, na podstawie tego programu w dniu 3 lutego przyjęliśmy zalecenia.
To prawda, że gdybyśmy mieli magiczną różdżkę, to moglibyśmy działać dokładnie w nocy wyborów. Mogę państwu jednak powiedzieć, że moim zdaniem rząd grecki, Komisja, Eurogrupa i Ecofin działały szybko. Te dwa ostatnie organy rozpoczęły omawianie sytuacji nawet zanim przedstawiliśmy im zalecenia. Nie ma możliwości, abyśmy działali szybciej, jeżeli naszym celem jest faktycznie rozwiązanie problemów. Gdyby naszym celem było wyłącznie składanie oświadczeń, to oczywiście mogliśmy działać.
Po trzecie, w pełni zgadzam się z potrzebą zwiększenia zaufania do euro i do unii gospodarczej i walutowej. To zadanie wszystkich: to zadanie państw członkowskich, Komisji, Rady i Parlamentu.
Przy okazji, ponieważ niektórzy z państwa wspominali o oświadczeniach, które złożyłem w trakcie przedstawiania zaleceń dla programu greckiego, oprócz tego zwracam się do państwa, w imię pewności, aby odnosić się do tego, co faktycznie powiedziałem, a nie do tego, co według innych osób rzekomo powiedziałem. To wszystko, o co proszę.
Wreszcie odbywające się 11 lutego, pojutrze, posiedzenie Rady, o którym wspomniał między innymi pan minister López Garrido, jest bardzo ważnym spotkaniem. To szczególne posiedzenie Rady, ponieważ program obejmuje niewiele spraw. To spotkanie, na którym przedstawione zostaną dwa wystąpienia, przewodniczącego Komisji i przewodniczącego Rady Europejskiej, wraz z otwartą debatą polityczną, która ma teraz ogromne znaczenie ze względu na napięcia na rynkach finansowych, z jakimi nie mieliśmy do czynienia w strefie euro od czasu stworzenia wspólnej waluty, i najgorszy kryzys od 80 lat. Musimy zareagować na tę sytuację, nie tylko za pomocą strategii wyjścia, ale również za pomocą strategii średnioterminowej, aby obecne dziesięciolecie było dekadą wzrostu i zatrudnienia.
Jeżeli dadzą mi państwo minutę na ostatnią wypowiedź jako komisarz do spraw gospodarczych i walutowych, to powiem państwu, co chciałbym usłyszeć na zakończenie tego posiedzenia Rady Europejskiej. Chciałbym usłyszeć jasne żądanie wobec każdego państwa członkowskiego z osobna, począwszy w tym przypadku od Grecji, dotyczące realizacji jego zobowiązań i wdrożenia środków, do których się zobowiązało jako członek unii gospodarczej i walutowej oraz zaleceń udzielonych mu przez władze unii gospodarczej i walutowej. Musimy domagać się, aby wszystkie państwa członkowskie spełniały i stosowały zasady, które wspólnie opracowaliśmy.
Po drugie, chciałbym, aby na najwyższym szczeblu przyjęto zobowiązanie polityczne do zwiększenia zakresu koordynacji, jej usprawnienia oraz wzmocnienia unii gospodarczej i walutowej jako strefy gospodarczej, nie tylko jako banku centralnego dla strefy gospodarczej i walutowej, nie tylko jako organu wydającego zalecenia.
Zarówno wewnątrz naszych granic, jak i poza nimi, unia gospodarcza i walutowa, strefa euro, musi wypowiadać się w sposób wyraźny, zdecydowany i wiarygodny, ponieważ zwiększa to zaufanie naszych obywateli oraz innych obywateli Unii Europejskiej i świata do naszej waluty i naszego projektu, będącego projektem nie tylko gospodarczym, ale wykraczającym znacznie dalej.
Chciałbym wreszcie, aby przywódcy Europy powiedzieli władzom greckim: "W zamian za wasze wysiłki macie nasze poparcie”. To poparcie nie może być darmowe. Stworzyłoby to atmosferę sprzyjającą przyszłym nierównowagom i kryzysom. Poparcie musi być jasne, a my dysponujemy narzędziami, aby to zrobić, w zamian za jasne zobowiązanie, że wszyscy będą realizować swoje legalne zobowiązania.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
José Manuel Fernandes  
Mam nadzieję, że europejscy komisarze będą czynnikiem wspierającym stabilność i że opracują rygorystyczne i dobrze uzasadnione oświadczenia, w przeciwieństwie do tego, co miało miejsce w przypadku niedawnego oświadczenia komisarza Joaquina Almunii, który okazał brak roztropności i przyczynił się do strat giełdowych i braku zaufania inwestorów międzynarodowych do Portugalii i Hiszpanii.
Aby stawić czoła kryzysowi, państwa członkowskie UE ustanowiły programy naprawy oraz przyjęły bodźce i zachęty dla gospodarki, a w efekcie zwiększyły swoje deficyty. Znamy jednak również takie przypadki państw członkowskich, które - albo ze względu na niekompetencję, albo celowo - myliły się odnośnie do swoich deficytów. Niedawne wydarzenia zmusiły Unię Europejską do nadania nowego impetu wnioskom dotyczącym nadzoru oraz wdrożenia wzmocnionej strategii koordynacji gospodarczej.
Proponuje się również formalne ustanowienie systemu monitorującego wartość deficytu każdego państwa członkowskiego, który służyłby szybkiemu określeniu działań korygujących, aby zapobiec nieodwracalnym sytuacjom. Ten system powinien działać nieomal w czasie rzeczywistym. Istotne jest również wyjaśnienie wzoru obliczania deficytu, aby uniknąć wszelkich prób prowadzenia kreatywnej rachunkowości publicznej i uniknąć cyklicznego stosowania technik debudżetyzacji, służących ukryciu wartości deficytu.
João Ferreira  
Kampania rozpętana w związku z sytuacją w Grecji, którą obecnie niektórzy próbują rozszerzyć na inne kraje, jest podła i ujawnia prawdziwe cele jej najważniejszych protagonistów, do których należy zaliczyć samą Komisję Europejską i niektóre spośród najważniejszych potęg gospodarczych UE.
Nacisk wywierany na takie kraje, jak Grecja, Portugalia i Hiszpania, dotyczący walki z ich deficytami, nie może zostać oderwany od interesów spekulacyjnego kapitału finansowego i jego dążenia do zaangażowania się w walkę wpływów między euro a dolarem. To właśnie tych interesów się broni, nawet kosztem interesów obywateli tych krajów.
Pojawia się kilka pytań:
Jakie obiektywne powody istnieją, abyśmy byli z muszeni do osiągnięcia w 2013 roku deficytu poniżej 3 % (bez względu na to, co może stać się w zakresie wzrostu gospodarczego)?
Jaki sens ma unia gospodarcza i walutowa, która nie realizuje żadnej polityki solidarności i spójności?
Jeżeli EBC może regularnie pożyczać pieniądze bankom krajowym po cenie zdecydowanie niższej od obowiązującej na rynkach międzynarodowych, dlaczego nie może tego robić wobec rządów?
Dlaczego nie opracowano instrumentów, które mogłyby umożliwić tym krajom, które są w trudniejszej sytuacji, uzyskanie finansowania przy stopach, które są niższe i bliższe tym uzyskiwanym przez inne kraje?
Ivari Padar  
Sytuacja finansowa w niektórych krajach strefy euro, która była przedmiotem dzisiejszej debaty, wyraźnie pokazuje zagrożenia, jakie wynikają z odejścia od porozumień zawartych w ramach paktu stabilności i wzrostu. W świetle tych problemów jako całości możemy zobaczyć, jak istotne jest dysponowanie wiarygodnymi statystykami. W oczywisty sposób musimy wyciągnąć poważne wnioski z tego całego problemu, a w każdym kraju, zarówno należącym do strefy euro, jak i spoza niej, rozwiązanie obejmuje szczere uznanie naszych problemów i zapewnienie własnych środków wyjścia z nich, a dodatkowo solidarność ze strony Unii Europejskiej. Jednocześnie opisanych problemów nie da się rozwiązać poprzez opóźnianie rozszerzenia strefy euro. Wyraźnie widać, że jeżeli pojawią się kraje, które spełnią niezbędne kryteria, to powinny zostać przyjęte do strefy euro. Czas pokazał, że w trudnych czasach wspólna waluta stanowi dodatkową gwarancję wiarygodności.
Jarosław Leszek Wałęsa  
Panie komisarzu, Polska szykuje się do przystąpienia do strefy euro, więc z uwagą przyglądamy się problemom państw euroobszaru. Niestety kolejne kraje popadają w kłopoty a europejska waluta stoi teraz przed największym wyzwaniem od jej powstania. Szanowni państwo, Grecja sobie sama nie poradzi. Zgadzam się z przedmówcami, że potrzebna jest silniejsza koordynacja polityk gospodarczych państw członkowskich. Światowy kryzys ekonomiczny doprowadził do destabilizacji wielu gospodarek i światowe giełdy, w obliczu kruchego, ale ożywienia, obawiają się nieudolnych działań podejmowanych przez rządy państw członkowskich w celu zapobiegnięcia załamaniu rynków walutowych euro. Dlatego jedynym realnym wyjściem z tej sytuacji i zapobieżeniu załamaniu rynku walutowego jest tak doraźna pomoc Grecji jak i długofalowe, zaplanowane działania stabilizujące pozycje waluty euro.
(Posiedzenie zostało zawieszone na kilka minut)
