Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Cornelissen
Mevrouw de Voorzitter, collegae, gisteravond heeft een ernstig vliegtuigongeval plaastgevonden op Eindhoven-Airport, zeven kilometer van de plaats waar ik woon. Bij dit ongeval zijn 32 doden en 9 gewonden te betreuren. Vele honderden gezinnen in België en in Nederland zijn in diepe rouw gedompeld. Namens de Commissie vervoer en toerisme en namens de Nederlandse en Belgische leden van het Europees Parlement wil ik u vragen, mevrouw de Voorzitter, het medeleven van het Europees Parlement met de slachtoffers en de familie van de gewonden en de familie van de omgekomen slachtoffers over te brengen. Ik zal vandaag met commissaris Kinnock overleggen of er aanleiding is dat er van de kant van de Europese Commissie wordt deelgenomen in het onderzoek naar de oorzaak van het ongeval want het is van het grootste belang dat wij zoveel mogelijk lering trekken uit deze tragische ongevallen.

De Voorzitter
Mijnheer Cornelissen, ik ben er zeker van dat onze Vergadering zich aansluit bij uw woorden van medeleven en deelneming.

Mann, Thomas
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een vraag over de regeling van onze werkzaamheden gisteren. Deze regeling werd door de definitieve aanneming van de agenda van gisteren goedgekeurd. De vraag die ik moet stellen, luidt: hoe is het mogelijk dat een verslag, namelijk het verslag over de grondafhandelingsdiensten, zomaar een dag vroeger op de agenda wordt geplaatst? Van ons, Europese afgevaardigden, kan men weliswaar verwachten dat wij in anderhalf uur tijd een bijdrage aan het debat voorbereiden. Maar hoe staat het met de burgers die hier vanochtend met het vliegtuig aankomen om het debat over de grondafhandelingsdiensten vanmiddag live te kunnen volgen en die bovendien een hotelkamer hebben gereserveerd om er morgen tijdens de stemming bij te kunnen zijn?
Op die manier wordt ons gezamenlijk streven om in het openbaar te vergaderen en de burgers de mogelijkheid te geven aan die vergaderingen deel te nemen, toch belachelijk gemaakt.

De Voorzitter
Ik neem kennis van uw opmerkingen, maar wijs u er tevens op dat het om een besluit van de Conferentie van voorzitters gaat dat bovendien door het Parlement werd bekrachtigd.
Zijn er nog andere bezwaren?

Gutiérrez Díaz
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u mij te verontschuldigen omdat ik gisteren heb verzuimd de presentielijst te ondertekenen. Ikzelf ben hiervoor verantwoordelijk maar ik dacht dat u misschien kon verklaren dat ik wel aanwezig was om op die manier de aantekening van mijn afwezigheid ongedaan te maken. In elk geval bied ik u mijn verontschuldigingen aan, want het was mijn persoonlijke plicht.

Gallagher
Mevrouw de Voorzitter, kan u de Britse regering op de hoogte stellen van de verontwaardiging van leden van dit Parlement over de behandeling van demonstranten in Garvaghy Road in Portadown vorige week en over het feit dat kleine delen van de gemeenschap het commerciële leven in NoordIerland lam leggen?
(De Notulen worden goedgekeurd)

Urgentverklaring
Santini
Mevrouw de Voorzitter, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik alle collega's aansporen om voor deze urgentverklaring te stemmen. In feite gaat het erom dat men iets wil doen aan een situatie die juist in de afgelopen tijd flink achteruitgehold was. In mijn verslag over de landbouwprijzen had ik reeds een verlaging van 10 % van de gel des terres voorgesteld, een maatregel die mijlenver verwijderd leek van hetgeen de Commissie had voorgesteld. Thans stelt de Commissie heel wijselijk een verlaging van 5 % voor en daar zitten de boeren echt op te wachten. We moeten echter deze week al voor het verslag-Gillis stemmen, omdat aan het begin van de volgende week, namelijk op 22 en 23 juli, een bijeenkomst gepland staat van de Raad, die zal moeten ratificeren wat wij besluiten. Ik raad u dus van harte aan om dit verslag nog voor het eind van deze vergaderperiode goed te keuren.

De Voorzitter
Wenst iemand tegen dit voorstel te spreken? Dat is niet het geval.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Vrij verkeer van personen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende drie verslagen:
A4-0095/96 van de heer Lehne, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(95)0348 - C4-0357/95-95/0202(COD)) tot wijziging van richtlijn 68/360/EEG inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van de werknemers der lid-staten en hun familie binnen de Gemeenschap en richtlijn 73/148/EEG inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van onderdanen van de lid-staten binnen de Gemeenschap ter zake van vestiging en verrichten van diensten; -A4-0219/96 van de heer Ford, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad (COM(95)0347 - C4-0468/95-95/0201(CNS)) betreffende de afschaffing, aan de binnengrenzen, van de controles op personen; -A4-0218/96 van het heer Linzer, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad (COM(95)0346 - C4-0420/95-95/0199(CNS)) betreffende het recht van onderdanen van derde landen om binnen de Gemeenschap te reizen.
Lehne
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen een kleine opmerking over de spreektijd. Wij zijn in onze fractie overeengekomen de spreektijd van mevrouw Mosiek-Urbahn tussen de heer Nassauer en mijzelf te verdelen, zodat ik hopelijk over wat meer dan vijf minuten beschik.
De geschiedenis van deze drie voorstellen gaat eigenlijk tot ver in het verleden terug. Het oude EEG-Verdrag voorzag al in de vaststelling van voorschriften met het oog op de totstandbrenging van een gemeenschappelijke interne markt in Europa. Het Parlement heeft altijd de mening verdedigd dat daar natuurlijk ook het recht op bewegingsvrijheid zonder grenscontroles binnen de landen van de Europese Gemeenschap, respectievelijk de Europese Unie bij hoorde. In de Raad is men het hierover lange tijd niet eens kunnen worden en ook de Commissie is er lange tijd voor teruggedeinsd uit zichzelf ter tafel te komen met concrete wetsvoorstellen die tot de afschaffing van de grenscontroles in Europa moeten leiden. Deze situatie leidde ertoe dat een aantal lidstaten zelf het initiatief heeft genomen en, om zo te zeggen boven het Verdrag van Schengen en naast de Europese Verdragen, een bijzonder soort verdrag tot stand heeft gebracht waardoor deze doelstelling van de interne markt, namelijk het wegvallen van de grenscontroles, vandaag althans in een deel van de Europese Unie de facto is bereikt.
Het niets-doen van de Commissie is voor het Parlement aanleiding geweest om vóór enkele jaren bij het Hof van Justitie een beroep wegens nalatigheid tegen de Commissie in te stellen. De nieuwe Commissie, die als eerste Commissie de goedkeuring van het Parlement kreeg en ook moest krijgen, heeft dankzij de medewerking van commissaris Monti haar standpunt in dezen blijkbaar gewijzigd en is met drie voorstellen voor richtlijnen gekomen, waarmee zij de definitieve afschaffing van de controles aan de binnengrenzen binnen de Europese Unie wil bereiken. Om te beginnen zou ik heel duidelijk willen zeggen dat wij deze voorstellen van de Commissie toejuichen en de activiteiten van de Commissie op dit gebied steunen.
Nu enkele opmerkingen over de drie voorstellen. In het geval dat in mijn verslag wordt behandeld, gaat het om een voorstel van de Commissie tot wijziging van twee al bestaande richtlijnen die een uitvloeisel zijn van artikel 48 e.v. van het Verdrag, met andere woorden de burgerrechten voor burgers van de Europese Unie. Doel van dit voorstel is voor werknemers, voor personen die gebruik wensen te maken van de vrijheid van vestiging en dienstverlening in het kader van het bestaande rechtsstelsel een regeling in te voeren waardoor zij in de toekomst niet meer aan grenscontroles mogen worden onderworpen voor zover zij zich in de interne markt willen verplaatsen.
De beide andere voorstellen hebben betrekking op het wegvallen van personencontroles en het vrije verkeer van onderdanen van derde landen die rechtsgeldig in de Europese Unie verblijven. Dat ligt ook voor de hand, omdat een douanier zonder identiteitscontrole natuurlijk niet kan zien of het om een onderdaan van een derde land die rechtsgeldig in de Europese Unie verblijft, dan wel om een EU-burger gaat.
Wat mijn verslag betreft kan ik daar - op grond van de beraadslaging in de betrokken commissies, met name de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger - misschien nog de volgende opmerkingen aan toevoegen. Het gaat om een richtlijn die aan medebeslissing onderworpen is, dus om een typische interne-marktrichtlijn. En op dat gebied heeft het Parlement sinds het Verdrag van Maastricht verreikende bevoegdheden. Dat is het verschil tussen mijn verslag en de twee andere verslagen waarover wij vandaag een besluit moeten nemen, respectievelijk de twee andere richtlijnen, die artikel 100 als rechtsgrondslag hebben en die door de Raad met eenparigheid van stemmen moeten worden aangenomen, hoewel het Parlement alleen maar in het kader van een raadpleging wordt gehoord.
Bij het besluit over het recht van werknemers om te reizen en hun recht van vestiging en dienstverlening uit te oefenen hebben wij dus toch echt een aanzienlijk medewerkingsrecht. Omdat wij deze voorstellen principieel toejuichen en steunen, zouden wij als Parlement deze beraadslaging met de nodige spoed tot een goed einde moeten brengen en de Raad onze uitspraak nog mee moeten geven, opdat er ter zake snel een besluit wordt genomen.
Maar er is nu een nieuwe ontwikkeling. Zoals u weet, heeft het Ierse voorzitterschap uit eigen beweging een voorstel tot een draft joint action op het gebied van het vrije verkeer van onderdanen van derde landen op het grondgebied van de Europese Unie gedaan, en wel uit hoofde van artikel K.3. Dit is volgens mij duidelijk strijdig met wat Commissie en Parlement over de rechtsgrondslag in dezen hadden gezegd. Wij zijn van oordeel dat de kwestie van de afschaffing van de controles in de interne markt heel duidelijk een onderwerp is dat onder de interne markt valt en bijgevolg ook thuishoort in het institutionele besluitvormingssysteem van de Europese Unie. Het is dus geen onderwerp waarover in de vorm van een draft joint action in de Raad alleen kan worden beslist.
Hierdoor ontstaat een nieuwe situatie, omdat het natuurlijk heel verkeerd is dat de Raad naast het hier in het Parlement en eerder in de Commissie plaatsvindende meningsvormings- en besluitvormingsproces, om zo te zeggen uit eigen beweging en blijkbaar op de hoogte van de andere overwegingen, in actie is gekomen. Wij zullen moeten overleggen hoe wij als Parlement daarop reageren. Kunnen wij vandaag wel over deze onderwerpen stemmen en er een besluit over nemen? Moeten wij deze zaak niet terug naar de commissies verwijzen om het standpunt van de Raad ten aanzien van dit nieuwe initiatief van het Ierse voorzitterschap te kunnen krijgen?
Nog een laatste opmerking over mijn verslag. Er is een reeks amendementen ingediend die tot doel had het vrije verkeer van onderdanen van derde landen ook in mijn verslag op te nemen. Ik ben van mening dat dit juridisch niet mogelijk is, want de rechtsgrondslag voor het verslag-Lehne en voor het overeenkomstige voorstel van de Commissie is artikel 48 en volgende van het Verdrag, waarin burgerrechten worden omschreven. Om die eenvoudige reden zal het niet mogelijk zijn dit verslag tot onderdanen van derde landen uit te breiden. Om zuiver juridische redenen kan dit niet in deze richtlijn, maar alleen in de beide andere richtlijnen worden geregeld.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, ik wil namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken zeggen dat ik verheugd ben dat ik kan deelnemen aan dit gezamenlijke debat over het verslag-Lehne, mijn eigen verslag over het voorstel voor een richtlijn betreffende de afschaffing van de controles op personen die de binnengrenzen overschrijden en het verslag-Linzer.
Deze verslagen zijn een rechtstreeks gevolg van het Verdrag van Rome, dat al heel vroeg een verbintenis voor het vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen bevatte. Terwijl het verkeer van goederen, diensten en kapitaal vrij is, is er in de Europese Unie helaas veel meer verzet geweest tegen het vrij verkeer van personen. Het is echter van essentieel belang voor de toekomst van de Unie dat de Europese burgers - zo u wil, de belangrijkste groep die de Europese Unie vormt - vrij kunnen reizen in de Unie.
De Commissie is heel nalatig geweest om terzake voorstellen in te dienen. Ze heeft zoveel nalatigheid betoond dat dit Parlement tijdens de vorige zittingsperiode en op aandringen van de heer Turner, de Britse conservatief die de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken voorzat, gerechtelijke stappen heeft gezet tegen de Commissie omwille van haar nalatigheid.
Het tweede gevolg van de nalatigheid van de Commissie was dat de Raad het Schengen-systeem heeft ingevoerd, die semiclandestiene organisatie, die geen verantwoording moet afleggen of verslag moet uitbrengen aan het Parlement. Het vrij verkeer van personen verloopt dan ook niet zoals wij dat zouden willen. Vlak voor het Hof van Justitie maatregelen zou treffen tegen de Commissie hebben de nieuwe Commissie en de nieuwe commissaris, de heer Monti, deze voorstellen ingediend. Toen ik ze voor het eerst zag, had ik twijfels of het wel om echte voorstellen ging omdat ze gekoppeld waren aan een hele reeks begeleidende maatregelen. Die dreigden als een gifpil te werken zodat de voorstellen nooit in werking zouden treden.
Op deze gebieden is eenparigheid vereist en de huidige Britse regering heeft al gezegd dat zij niet voor deze voorstellen zal stemmen, zodat ze niet kunnen worden uitgevoerd. De huidige Britse regering kan uiteraard vervangen worden en dat kan in de toekomst gebeuren. Maar belangrijker, in het kader van de begeleidende maatregelen is de richtlijn inzake de buitengrenzen gekoppeld aan het Brits-Spaanse dispuut over Gibraltar. Ondanks de duidelijke juridische positie is het ook klaar en duidelijk dat er geen gemakkelijke oplossing voor dit probleem is. Als zowel in Spanje als in het Verenigd Koninkrijk de regering en de oppositie op hun huidige standpunt blijven, ziet het er niet naar uit dat de richtlijn betreffende de buitengrenzen snel in werking zal treden. Er stellen zich soortgelijke problemen met de Overeenkomst van Dublin.
De socialistische fractie wil duidelijke, onvervalste en onvoorwaardelijke voorstellen die vasthouden aan de basisprincipes van het vrij verkeer en niet gekoppeld zijn aan begeleidende maatregelen. Hoe meer de voorstellen van de Commissie en het Parlement van deze duidelijke principes afwijken, hoe moeilijker het voor de socialistische fractie zal zijn om ze te steunen.
Wij zijn het er uiteraard mee eens dat andere maatregelen moeten worden genomen opdat deze voorstellen in werking kunnen treden maar die moeten een gevolg in plaats van een voorwaarde voor een overeenkomst zijn. Wij weten dat de lid-staten indien nodig heel snel een overeenkomst inzake veiligheid en een aantal andere kwesties kunnen bereiken maar zolang ze die kunnen gebruiken als middel om de voorstellen te blokkeren, zal geen vooruitgang geboekt worden.
Ik ben het ook eens met de heer Lehne over het voorstel voor een gemeenschappelijk optreden dat de afgelopen dagen is ingediend. Dit heeft de zaken zeker bemoeilijkt en misschien moeten we deze drie verslagen terugverwijzen naar de commissie en nagaan welke invloed het nieuwe voorstel voor een gemeenschappelijk optreden heeft. De Europese burgers verwachten terecht substantiële vooruitgang op dit gebied. De Commissie heeft ons die niet op de duidelijkst mogelijke manier gegeven. Wij verwachten verdere stappen van de Commissie en de Raad en de socialistische fractie - en naar ik hoop ook het Parlement - zal dienovereenkomstig stemmen.

Linzer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, ik heb vandaag de eer aan het Parlement namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken een verslag voor te leggen dat handelt over het reisrecht van onderdanen van derde landen binnen de Gemeenschap.
Doel van dit verslag is voor onderdanen van derde landen die rechtsgeldig in een lid-staat verblijven, alsook voor gezinsleden van Unieburgers die niet de nationaliteit van een lid-staat bezitten, eindelijk de mogelijkheid te scheppen zich onder vereenvoudigde voorwaarden voor korte tijd naar het grondgebied van een andere lidstaat te begeven.
Wat mijn verslag betreft kan ik nu al vaststellen dat het voorstel van de Commissie eigenlijk tot geen belangrijke veranderingen in de praktische situatie zal leiden. Aangezien in feite nauwelijks nog grenscontroles worden verricht en deze controles zelfs helemaal zijn afgeschaft tussen de Schengen-landen, gaat het er in dit op artikel 100 EGV berustende voorstel van de Commissie veeleer om iets wat in de praktijk al bestaat in een passend rechtskader te gieten.
De basis van mijn verslag is één van de drie voorstellen die door de Commissie aan de parlementaire commissie werden gedaan om tegemoet te komen aan de uit artikel 7 A van het EG-Verdrag voortvloeiende verplichtingen. In artikel 7 A wordt gesproken van de voltooiing van de interne markt uiterlijk op 31 december 1992. Dit moest een interne markt zijn die een ruimte zonder binnengrenzen omvatte, waarin het vrije verkeer van goederen, dienstverrichtingen, kapitaal en - en dit is het onderwerp van ons debat van vandaag - het vrije verkeer van personen overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag diende te worden gewaarborgd. Ik zou erop willen wijzen dat het ondertussen al 1996 is en dat wij nu pas in de plenaire vergadering discussiëren over deze drie voorstellen voor richtlijnen die de Commissie heeft gedaan om tegemoet te komen aan de eerder genoemde verplichtingen.
Er zijn meer dan drie en een half jaar verstreken vooraleer het Parlement zich eindelijk over concrete voorstellen van de Commissie kon buigen. Toch zijn wij vandaag nog dankbaar voor die voorstellen. Dat wij vandaag over deze voorstellen beschikken, is dan nog uitsluitend te danken aan het feit dat de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken van het Europees Parlement het initiatief heeft genomen en de Commissie, door beroep wegens nalatigheid tegen haar in te stellen, praktisch heeft verplicht deze voorstellen te doen. In mijn verslag gaat het er vooral om voor onderdanen van derde landen die met een visum in een lid-staat zijn binnengekomen en tijdens hun verblijf in deze lid-staat gedurende korte tijd een andere lid-staat willen bezoeken, alsook voor onderdanen van derde landen die met een verblijfstitel in een lid-staat verblijven en een andere lid-staat van de Gemeenschap willen bezoeken, duidelijkheid te scheppen en het reisrecht te vergemakkelijken.
Omdat het inreis- en verblijfsrecht, zelfs voor korte verblijven, voor onderdanen van derde landen wordt geregeld door nationale voorschriften van de lid-staten, die niet gecoördineerd noch geharmoniseerd zijn, ontstaan er, althans voor sommige burgers, nieuwe bureaucratische belemmeringen. Van doorslaggevend belang voor de doeltreffendheid van deze richtlijn is derhalve dat de uitoefening van het reisrecht los wordt gekoppeld van de nationaliteitsvoorwaarde en op het beginsel van gelijkstelling van verblijfstitels en visa, het beginsel van wederzijdse erkenning van visa, wordt gebaseerd.
Ik zou er hier uitdrukkelijk op willen wijzen dat de politieke geloofwaardigheid van de Unie juist op basis van de werking van de interne markt en, vooral, de verwezenlijking van het vrije personenverkeer wordt beoordeeld. Een leemte in het totaalconcept van de interne markt betekent ook een verlies aan vertrouwen bij een grote meerderheid van de Europese burgers. Soms kan ik mij echter niet van de indruk ontdoen dat enkele van de medeverantwoordelijke instellingen zich niet ten volle bewust zijn van de draagwijdte van deze verantwoordelijkheid. Uit deze geestesgesteldheid, waarmee van de zijde van de Commissie en de Raad de volledige tenuitvoerlegging van het vrije personenverkeer wordt aangepakt, blijkt hoe belangrijk een sterkere integratie van het Europees Parlement in het wetgevingsproces zou zijn. Ik kan alleen maar hopen dat ook de Intergouvernementele Conferentie op dit gebied een volledig succes voor het Europees Parlement zal worden.
Wie anders dan wij, de democratisch gelegitimeerde vertegenwoordigers van de Europese volkeren, zou de belangen van de burgers met de vereiste klem moeten waarnemen? Als de Commissie, luidens verschillende berichten die de afgelopen weken de wereld in zijn gestuurd, de volledige verwezenlijking van het vrije verkeer van personen binnen de Europese Unie afhankelijk maakt van de tenuitvoerlegging van begeleidende maatregelen, voornamelijk op het gebied van asiel- en visabepalingen voor onderdanen van derde landen, dan blijkt uit deze handelwijze volgens mij dat de Commissie nog te weinig lering heeft getrokken uit de gebeurtenissen van de afgelopen jaren. Deze flankerende maatregelen zijn voor de Commissie blijkbaar onontbeerlijk om de steun van de lid-staten te krijgen. Ik ben daarentegen van mening dat deze beide probleemgebieden los van elkaar moeten worden gezien. Door de aanneming van deze voorstellen voor richtlijnen, die de burgers het recht moeten geven zich vrij van de ene lid-staat naar de andere te verplaatsen, zullen de lid-staten ertoe worden gebracht actiever en efficiënter na te denken over instrumenten om deze maatregelen ten uitvoer te leggen.

Oddy
Mevrouw de Voorzitter, wij moeten de voorstellen terzake van de Commissie toejuichen. Artikel 48 van het Verdrag van Rome heeft het fundamentele recht op vrij verkeer voor de Europese burgers vastgelegd. Dit is uitgebreid tot het vrij verkeer van personen en ook het Hof van Justitie heeft in zijn jurisprudentie de rechten op vrij verkeer uitgebreid. Mijns inziens is dit een heel belangrijk aspect voor de verwezenlijking van de interne markt. Ik steun dan ook de voorstellen in het verslag-Lehne, die louter bestaande rechten uitbreiden.
Ik wil ook het verslag-Linzer, betreffende het recht van onderdanen van derde landen om binnen de Gemeenschap te reizen, steunen. Dit is een nieuw maar belangrijk recht en ik weet uit eigen ervaring in mijn kiesdistrict dat dit de academische en professionele banden tussen de Europese Unie en andere landen zal versterken. Het heeft ook een humaan aspect aangezien het familiebezoeken bij huwelijken, begrafenissen of ziekte zal mogelijk maken. Het versterkt ook de culturele banden in de Europese Unie. Vele mensen willen Europa bezoeken om ons cultureel erfgoed te bewonderen en dit is mijns inziens een belangrijk deel van onze economie en ook van onze banden met de rest van de wereld. Dit stelt geen problemen voor de lid-staten omdat dit geen weerslag heeft op werkgelegenheid en sociale uitkeringen. Dat wordt klaar en duidelijk gesteld in de tekst en de lid-staten hoeven zich terzake dan ook geen zorgen te maken. De tekst voorziet en benadrukt ook het recht van de lid-staten om personen te verwijderen die een bedreiging voor de openbare veiligheid vormen. Ik ben van oordeel dat de waarborgen afdoende zijn en dat de woorden "of van de internationale betrekkingen" geschrapt moeten worden.

Martin, David
Mevrouw de Voorzitter, zoals andere leden juich ook ik de drie voorstellen van de Commissie toe die het vrij verkeer willen realiseren. Ik beschouw ze als een echte en realistische poging om een aantal langgekoesterde en dierbare doelstellingen van de Europese Gemeenschap te verwezenlijken.
Ik wil het specifiek hebben over het verslag-Linzer betreffende het recht van onderdanen van derde landen om binnen de Gemeenschap te reizen. Dit voorstel heeft tot doel de nationale bepalingen inzake het recht van onderdanen van derde landen om op het grondgebied van de Unie te verblijven en te reizen onderling aan te passen. Dit soort reizen wordt momenteel door uiteenlopende nationale bepalingen geregeld. De meeste lidstaten vereisen dat onderdanen uit derde landen, die legaal op het grondgebied van een andere lid-staat verblijven, in het bezit zijn van een visum. Dit is een belediging voor onderdanen uit derde landen die rechtmatig in een andere lid-staat verblijven en aan de bepalingen van die lid-staat onderworpen zijn. Sommige van deze mensen zijn misschien onderdanen van derde landen van de tweede of derde generatie.
Zo verkiezen Indiërs en Pakistani in mijn eigen land omwille van relaties thuis vaak hun Indische of Pakistaanse nationaliteit te behouden. Zij wonen heel hun leven in het Verenigd Koninkrijk maar moeten toch een visum aanvragen om naar bepaalde lid-staten van de Europese Unie te reizen. Deze situatie zou worden verholpen door het voorstel van de Commissie en zij zouden onder dezelfde voorwaarden als de andere burgers van de Europese Unie vrij grenzen kunnen overschrijden. Zoals mevrouw Oddy ook al zei, omvat dit voorstel niet het recht op werk of op vestiging. Het gaat alleen om het recht om te reizen.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft twee bezwaren. Wij maken ons eerst en vooral zorgen omdat de Commissie de woorden "of voor de internationale betrekkingen van de lid-staat" heeft toegevoegd aan de normale gronden voor verwijdering uit een lid-staat. Het Verdrag bevat een formulering - die beproefd en uitgetest is voor het Hof van Justitie - die uitwijzing mogelijk maakt van personen die een bedreiging vormen voor de openbare orde of de openbare veiligheid maar de zinsnede "of voor de internationale betrekkingen" hebben wij nog nooit gezien. Ik hoop dat de Commissie deze uitdrukking zal schrappen, zoals zowel de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken als de Commissie juridische zaken en rechten van de burger vragen. Dit zou immers betekenen dat onderdanen uit derde landen al kunnen worden uitgewezen omdat een derde land zich beklaagt over hun aanwezigheid op het grondgebied van een lid-staat van de Europese Unie.
Het recente initiatief van de Raad bemoeilijkt de zaken enigszins. Wij juichen het toe dat de Raad hiervoor belangstelling toont maar betreuren dat dit op grond van artikel K.3 gebeurt en dus in het kader van de derde pijler. Dit zwakt de rechten van het Europees Parlement en de Europese instellingen af. Wij zijn echter van oordeel dat het de moeite loont het initiatief van de Raad ernstig te onderzoeken en wij zullen waarschijnlijk de intrekking en terugverwijzing naar de commissie van deze drie verslagen steunen.

Gil-Robles Gil-Delgado
Mevrouw de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid, voer ik het woord over twee van de verslagen terzake, namelijk dat van Ford en dat van Linzer. De Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft met name beklemtoond dat in de tekst van de verslagen heel duidelijk moest worden gesteld dat, ofschoon de Commissie-voorstellen tot opheffing van de controle op personen aan de binnengrenzen van de Europese Unie, op zich goed zijn - en het verheugt de Commissie sociale zaken dat deze voorstellen zijn ingediend, want hoewel ze lang op zich hebben laten wachten, is laat toch nog altijd beter dan nooit -, dit niet zou mogen betekenen dat de betrokken bepalingen ondergeschikt kunnen worden gemaakt aan de aanneming of toepassing van begeleidende maatregelen, omdat het gaat om het verdrag inzake de overschrijding van buitengrenzen of andere grenzen. De Commissie sociale zaken is ermee ingenomen dat zowel in het verslag-Ford als in het verslag-Linzer door middel van desbetreffende amendementen goed duidelijk wordt gemaakt dat de bepalingen terzake voor de Unie een duidelijke verplichting vormen, die aan geen enkele van deze voorwaarden mag worden verbonden.
In de tweede plaats heeft de Commissie sociale zaken eraan willen herinneren dat het niet zo mag zijn dat de afschaffing van alle controles aan de binnengrenzen een geïsoleerde maatregel is, en dat er, althans wat betreft het vrije verkeer van werknemers, nog andere belemmeringen bestaan die uit de weg moeten worden geruimd, zoals de onvolledige situatie rond de erkenning van diploma's en getuigschriften van beroepsbekwaamheid, het gebrek aan coördinatie van "speciale" en van aanvullende sociale zekerheidsregelingen, evenals het ontbreken van communautaire bepalingen inzake de directe belastbaarheid van buitenlandse werknemers. De Commissie sociale zaken heeft de Raad en de Commissie verzocht de nodige maatregelen te nemen om deze belemmeringen uit de weg te ruimen.
Tot slot heeft de Commissie sociale zaken benadrukt dat de inwerkingtreding van deze maatregelen gepaard dient te gaan met een omvangrijke voorlichtingscampagne. Op dit moment is de Commissie al een voorlichtingscampagne over de Europese markt gestart. De burgers dienen te weten dat die belemmeringen verdwijnen, en daarom kan niet worden volstaan met publikaties hierover in een staatscourant. Alle burgers moeten van deze maatregelen op de hoogte worden gesteld.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wilde iedereen herinneren aan wat wij toegezegd hebben, wat Europa heeft toegezegd en welke grote verwachtingen daarbij zijn gewekt. Europa had zich er namelijk toe geëngageerd om vóór 1 januari 1993 vrij personenverkeer in te stellen. Nu is het juli 1996 en dat vrije personenverkeer heeft nog steeds niet zijn beslag gekregen. Uiteraard is dit een schending van artikel 7A van het Verdrag van Maastricht dat de lid-staten hebben ondertekend. Dat niet alleen: het raakt kant noch wal, want het strookt niet eens met de negatieve kosten/batenverhouding die het niet doorgaan van vrij personenverkeer oplevert. Mezelf komt het voor dat onze verouderde binnengrenzen op dit ogenblik niet in staat zijn om wat of wie dan ook tegen te houden, noch goederen, noch verkeer, noch misdadigers, behalve dan die arme eerlijke burgers die iedere keer hun identiteitsbewijs moeten laten zien als ze die stomme, achterhaalde grenzen van ons over willen.
Sommigen zijn toch maar in actie gekomen: een paar landen van de Unie hebben middels het akkoord van Schengen besloten om het Verdrag van Maastricht voor te zijn, om artikel 7A waarin dit recht op vrij personenverkeer stond bekrachtigd, voorbij te streven. Hieruit blijkt eigenlijk wel weer dat, wanneer er een politieke wil van de lid-staten is, het vrije personenverkeer dan ook daadwerkelijk doorgaat, ondanks alle bezwaren en zorgen die worden geuit.
Wel is zeker dat het akkoord van Schengen geen communautaire onderneming is, het is geen initiatief van Europa, maar een initiatief van de afzonderlijke lid-staten. Met het oog daarop vind ik dat alle reserves en - laten we er maar rond voor uitkomen - al die alibi's die men had aangelegd via de kwestie van begeleidingsmaatregelen, nu maar eens voorgoed aan kant gezet moeten worden. Het door de Commissie gepresenteerde pakket gaat de goede richting uit, maar rondom de kwestie van de begeleidingsmaatregelen zijn er naar mijn gevoel nog te veel alibi's, de lid-staten schieten hier nog schromelijk tekort en er is een duidelijk gebrek aan politieke wil om deze koe echt bij de horens te vatten. Met elke dag die voorbijgaat zonder dat het vrije personenverkeer erdoor komt, komt er naar mijn gevoel een nieuwe deuk in de hoop van de burgers om een echt, verenigd, federaal Europa te krijgen zonder al die visa, machtigingen, vergunningen en bureaucratische rompslomp die in feite de ontwikkeling van dat Europa belemmeren.
Nu concreet wat betreft het advies dat ik namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken moet uitbrengen inzake de opheffing van beperkingen rondom verplaatsing en verblijf van werknemers van de lid-staten en hun gezinsleden binnen de Gemeenschap. Naar mijn mening moet het volgende gebeuren: men moet nagaan of de ontwerp-richtlijn wel volledig genoeg is ten aanzien van het vraagstuk van vrij verkeer van direct of indirect rechthebbende burgers van derde landen die legaal op het grondgebied van de Unie verblijven; men moet de mogelijkheid navorsen om op grond van de vier of vijf bestaande richtlijnen één lijst van verblijfstitels te presenteren die dan zal verschijnen in het Publikatieblad als zijnde stukken die recht geven op het vrij verkeer van personen; voorts moet nagegaan worden of deze rechthebbenden geen burgers van een lid-staat zijn die dezelfde rechten krijgen als een communautaire burger; en tot slot moet bezien worden of een daartoe strekkend amendement vereist is.
In dit verband geloof ook ik dat het Joint Action Programme , dat door het Ierse voorzitterschap werd ingediend, opnieuw onder de loep genomen moet worden door de Commissie openbare vrijheden en de juridische commissie van dit Parlement. Onze fractie zal zich niet verzetten indien er wordt gepleit voor een nieuw onderzoek, dus om terugverwijzing van het probleem naar de Commissie. Maar, nogmaals, zonder vrij verkeer van personen komt er geen Europa!

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het vrije verkeer in de Europese Unie is een gecompliceerd proces als het om mensen gaat. De heer Caccavale heeft zeer terecht geconstateerd dat men in deze Unie alles kan vervoeren en dat alles hier ongehinderd de grenzen, die officieel eigenlijk niet meer bestaan, kan overschrijden. Alleen de mensen kunnen zich in deze Europese Unie niet zo vrij bewegen, als wij allen graag zouden willen. Daarom zou ik vandaag nogmaals één zaak in herinnering willen brengen: op 1 januari 1993 werd de totstandkoming van de Europese interne markt met vuurwerk gevierd en overal in de Europese Unie luid toegejuicht. Maar wat hebben wij toen eigenlijk luid toegejuicht? Het feit dat nu iedereen zich met ieder goed, iedere dienstverlening, ieder kapitaal vrij kan verplaatsen binnen de Gemeenschap van de Vijftien? Dat ook! Maar wij hebben het - althans namens onze fractie - niet toegejuicht dat bijna vier jaar later heel belangrijke voorwaarden voor de verwezenlijking van het recht van de burgers om zich in een nieuw tot stand gebracht Europa vrij te bewegen, nog altijd niet zijn vervuld.
En waarom is dit recht nog niet gerealiseerd? Het is niet gerealiseerd omdat een aantal lid-staten van de Unie - of liever, de regeringen van deze lid-staten - wantrouwig staan tegenover het feit dat de burgers van hun landen, alsmede de mensen die weliswaar niet het staatsburgerschap van deze landen bezitten, maar daar vast wonen, zich vrij in deze Unie kunnen verplaatsen. Wat zijn er vanochtend niet allemaal voor argumenten naar voren geschoven om een individueel grondrecht te beperken? Eén zaak is echter glashelder: de overweldigende meerderheid van de in onze Unie wonende mensen - nauwkeurige percentages ken ik niet, maar we kunnen er wel van uitgaan dat het heel wat meer dan 90 % van de mensen zijn - zijn brave, rechtschapen en nette mensen die eigenlijk ongehinderd van de ene plaats naar de andere in de Unie zouden moeten kunnen reizen, ongeacht of zij het paspoort van een lid-staat bezitten dan wel onderdaan van een derde land met een vaste woonplaats in de Unie zijn. Waarom hebben de regeringen geen vertrouwen? Waarom wordt de bewegingsvrijheid van deze mensen voortdurend beperkt onder verwijzing naar de kwalijke praktijken van enkele kleinere groepen, zoals criminelen, heroïnehandelaars, wapenhandelaars of mensensmokkelaars? Dit zijn weliswaar concrete problemen, maar het zijn geen argumenten om het vrije verkeer permanent te beperken.
Wij moeten eindelijk vooruitkomen door een vertrouwensoffensief te lanceren. Het tijdverlies, waarover het Parlement met de Raad en de Commissie overhoop heeft gelegen, heeft ertoe geleid dat wij deze verslagen pas vandaag bespreken, nadat de commissaris, die hier trouwens aanwezig is, initiatieven heeft genomen die weliswaar goed, maar ontoereikend zijn. En midden in deze procedure horen wij nu dat de instelling die de regeringen van de lid-staten vertegenwoordigt, namelijk de Raad, alweer achter de rug van de commissaris en het Parlement, blijkbaar een procedure op gang heeft gebracht om alles wat wij hier vandaag bespreken te vervangen. Wij, en blijkbaar ook de Commissie, werden daar niet bij betrokken. Daarom kunnen wij er maar één consequentie uit trekken: wij zullen overeenkomstig artikel 129 van het Reglement om uitstel van stemming verzoeken, zodat wij de gelegenheid krijgen opnieuw - artikel 60 van het Reglement voorziet daar immers in - in de commissies te onderzoeken wat er nu eigenlijk gebeurt. Het is immers volslagen onaanvaardbaar dat de toch al geringe democratische medewerkingsrechten van met name het Parlement nog worden tegengewerkt, doordat wij in de raadplegingsprocedure in het huidige stadium van de discussies ook nog voor de gek worden gehouden door de Raad, die zich niets aantrekt van alles wat wij hier zeggen en achter onze rug voor voldongen feiten zorgt. Ik vind dat wij dat niet kunnen nemen!

Nassauer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het vrije verkeer in Europa had eigenlijk al op 1 januari 1993 een feit moeten zijn. Was het Verdrag, dat door alle vijftien lid-staten werd ondertekend, nagekomen, dan hadden wij hier vandaag niet over de invoering van het vrije verkeer hoeven te debatteren, maar hadden wij wellicht een voortgangsverslag over de werking van dat vrije verkeer in ontvangst kunnen nemen en daaruit kunnen concluderen hoe er mogelijkerwijs verdere vooruitgang kon worden geboekt. Daar is nu allemaal geen sprake van.
Ik ga niet beweren dat de niet-verwezenlijking van het vrije verkeer een schending van het Verdrag is, maar wel dat ze in strijd is met wat alle vijftien lid-staten plechtig hebben ondertekend. Niet alleen het vrije verkeer van dienstverrichtingen en kapitaal moest immers tot stand worden gebracht, maar ook de mensen moesten Europa op dit belangrijke punt, in de ware zin van het woord, kunnen "beleven" . Men moest in Europa vrij kunnen reizen en ook als burger kunnen zien wat de toetreding tot deze Europese Unie ons oplevert.
Dat is nu niet gebeurd. Ik beweer niet dat het de Raad als zodanig is die dit heeft verhinderd, maar wij moeten de gewoonte aannemen in dergelijke gevallen wat nauwer te kijken. Er zijn enkele lid-staten die hun verbintenissen uit dit Verdrag niet nakomen. Het is maar een minderheid die dit doet en zij doet het met ontoereikende argumenten. Zo wordt er beweerd dat men het vrije verkeer niet zonder meer kon invoeren, omdat de controles aan de binnengrenzen tot dusver een aanzienlijke rol in de bestrijding van de criminaliteit zouden hebben gespeeld.
Dames en heren, dit is een achterhaald standpunt! Geen enkele deskundige kan dit vandaag de dag nog staande houden. Het is ronduit belachelijk te beweren dat de bestrijding van de criminaliteit zonder grenscontroles onmogelijk is. Als dat klopte, zouden wij in Duitsland opnieuw grenscontroles tussen Beieren en Hessen moeten invoeren. Daar kan geen sprake van zijn. Criminaliteit moeten tegenwoordig met heel andere middelen worden bestreden, bijvoorbeeld met Europol en de bij Europol te installeren datasystemen. Dat is moderne criminaliteitsbestrijding! En merkwaardigerwijs wordt deze criminaliteitsbestrijding door precies dezelfden belemmerd die ons ook het vrije verkeer niet in de door het Verdrag voorgeschreven mate willen geven.
Begeleidende maatregelen is één van hun leuzen. Het is waar dat de Raad nog flink de handen uit de mouwen zal moeten steken vooraleer het vrije verkeer werkelijkheid kan worden, want de grenscontroles kunnen inderdaad niet gewoon worden afgeschaft zonder dat er voor vervanging wordt gezorgd van wat daardoor aan mogelijkheden verloren gaat. De veiligheid van de buitengrenzen moet worden gewaarborgd. Voortaan mag niet meer uit het oog worden verloren dat degene die via een buitengrens een lid-staat van de Europese Unie binnenkomt, zich daardoor in de hele Unie vrij kan bewegen. Hierdoor neemt de staat die de binnenkomst aan zijn buitengrens toestaat, ook de verantwoordelijkheid op zich voor de bewegingsvrijheid van die persoon binnen de hele Unie.
Bij deze gelegenheid zij erop gewezen dat wij dit vrije verkeer niet alleen voor de burgers van de Unie willen, maar dat wij ook reisrecht willen voor onderdanen van derde landen die rechtsgeldig in de Europese Unie wonen. Een andere interpretatie van vrij verkeer is ondenkbaar. Er kan in Europa geen vrij-verkeersstelsel met twee klassen in het leven worden geroepen. Allen die rechtmatig in de Europese Unie verblijven, moeten het recht hebben zich vrij te verplaatsen.
Wij vinden het dan ook eigenaardig dat wij, juist op het tijdstip dat de Commissie doet wat het Parlement van haar verlangt, namelijk passende voorstellen doen - en wij steunen de voorstellen van commissaris Monti onvoorwaardelijk -, juist op het tijdstip dat wij ons advies over deze voorstellen voorbereiden, uit Raadskringen te horen krijgen dat ze het daar over een heel andere boeg willen gooien. Ik wens nu niet in te gaan op institutionele verwikkelingen, maar het is toch heel evident dat wij nu eerst willen weten wat de Raad eigenlijk wil. Daarom kan volgens mijn overtuiging ons definitieve oordeel pas worden geveld als de Raad ons heeft uitgelegd wat hij met zijn nieuwe joint action eigenlijk van plan is. Wij willen bewegingsvrijheid voor alle burgers in Europa, en wel zo spoedig mogelijk, en degenen die er verantwoordelijk voor zijn dat ze nog niet is verwezenlijkt, moeten nu zeggen waar het op staat.

Schaffner
Mevrouw de Voorzitter, de drie voorstellen voor een richtlijn die ons zijn voorgelegd vormen het antwoord van de Commissie op de door het Parlement bij het Hof van Justitie tegen haar ingestelde rechtsvordering wegens nalatigheid op het gebied van het vrije verkeer van personen binnen de Unie.
De Commissie heeft in haar voorstellen flankerende maatregelen opgenomen, die zij noodzakelijk acht om binnen de ruimte zonder grenzen een hoog veiligheidsniveau te handhaven, daar zij zich ervan bewust is dat deze voorstellen betrekking hebben op belangrijke kwesties op het gebied van immigratie en binnenlandse veiligheid. Welnu, de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken heeft niet alleen een amendement van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger verworpen, waarin werd voorgesteld een overzicht te maken van deze flankerende maatregelen, maar zij heeft ook amendementen aangenomen waarin is bepaald dat het vrije verkeer van personen niet ondergeschikt mag zijn aan deze maatregelen. We kunnen ons dan afvragen of deze voorstellen niet volstrekt demagogisch zijn. Deze voorstellen voor een richtlijn kunnen slechts met algemene stemmen van de Raad worden aangenomen. Een aantal lid-staten wil, om uiteenlopende redenen, het risico van deze, tot de derde pijler behorende flankerende maatregelen nog niet nemen.
Als het Parlement de Commissie niet als het ware een aanmaning had gegeven, dan had de Commissie, gebruik makend van de haar krachtens artikel K 3, lid 2, verleende bevoegdheden, met de lid-staten kunnen samenwerken om, in een door alle partijen aanvaard onderhandelingskader, het vrije verkeer van personen tot stand te brengen.
In het kader van de richtlijn inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van onderdanen van de Unie ter zake van vestiging en verrichten van diensten stelt de Commissie juridische zaken en rechten van de burger bovendien voor lid 3 van artikel 3 te schrappen, omdat het in strijd zou zijn met artikel 6, waarin is vastgesteld dat discriminatie verboden is. Het in het bezit zijn van een legitimatiebewijs kan echter ook worden beschouwd als een bescherming van de burger: zo kan hij bewijzen een bepaald recht te hebben. Mensen die het juk van een dictatuur moeten dragen, vinden het in het bezit zijn van een legitimatiebewijs, van een vergunning tot het zich verplaatsen een van de belangrijkste vrijheden. Het in het bezit zijn van een legitimatiebewijs biedt de burgers van de Unie de beste bescherming tegen willekeur.

Wiebenga
Mevrouw de Voorzitter, dit debat gaat over een kernpunt van de Europese Unie: het verwezenlijken van het vrije verkeer van personen. Het is gezegd, eind 1992 had er een open binnenmarkt in zijn volle omvang moeten zijn met vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen. Dat is niet gebeurd. Het is wel gebeurd voor goederen, diensten en kapitaal, maar niet voor personen. Wij merken dat, voorzitter, als wij naar Engeland gaan, om een voorbeeld te noemen. Daar vindt een ouderwetse personencontrole plaats, Europese Unie of niet. Het gaat er hier dus om in dit debat om na een Unie van het kapitaal, te komen tot een Unie van de burger.
Voorzitter, het is een aanfluiting dat wij daar nu pas, in 1996, over spreken. Zoals gezegd, in 1992 hadden de voorliggende maatregelen uiterlijk genomen moeten zijn. Ten onrechte had de vorige Europese Commissie geen voorstellen gedaan. Het Europees Parlement moest er zelfs toe overgaan om de Europese Commissie voor het Hof van Justitie te dagen en een grotere schande kan er eigenlijk binnen ons Europees grondwettelijk bestel niet plaatsvinden. Nu heeft eindelijk de huidige Commissie wel de nodige voorstellen gedaan. Die zijn te laat. Maar nu die voorstellen er liggen, vindt de liberale fractie dat ze op hun merites moeten worden bezien.
Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is vóór het voorstel inzake een richtlijn voor vrij reizen van derde landers. Het gaat natuurlijk om onderdanen van niet-EU-staten die rechtmatig in de Unie gevestigd zijn. Op dit ogenblik hebben deze mensen - denk bijvoorbeeld aan veel Turken en Marokkanen, maar ook anderen - nog visa nodig om binnen de Europese Unie te reizen. Dit geeft ongemak. Het is daarom goed dat nu eindelijk dit punt wordt opgelost. Het voorstel voor de richtlijn "afschaffing personencontrole binnengrenzen" raakt het hart van dit debat. Het is ons bekend dat de Europese Commissie hierbij een koppeling heeft gelegd die eigenlijk op het volgende neerkomt: de binnengrenzen moeten vervallen in de hele Europese Unie, maar voor het zover is - ik citeer vrijelijk het standpunt van de Europese Commissie - moet er eerst een reeks maatregelen worden genomen om de ongewenste gevolgen van het vervallen van die binnengrenzen op te vangen. Ongewenste gevolgen zoals toenemende misdaad en clandestiene immigratie bijvoorbeeld. Dan gaat het bij de begeleidende maatregelen die dan genomen zouden moeten worden om een verbetering van de buitengrensbewaking, taakverdeling bij het asielbeleid, gemeenschappelijk visumbeleid en gegevensuitwisseling door middel van een Europees informatiesysteem.
Voorzitter, de liberale fractie vindt het heel begrijpelijk om zo'n verband tussen die verschillende maatregelen en de richtlijnen die nu voorliggen, aan te brengen. Want dezelfde burgers die de grenscontrole willen afschaffen - en dat willen ze - willen ook dat de overheid ervoor zorgt dat de misdaad niet toeneemt, en dat de overheid op dat punt maatregelen neemt.
Welnu, als volksvertegenwoordiger zeg ik dat de regeringen van de Europese Unie in gebreke zijn op dit punt. Het Verdrag van Dublin over het asielbeleid is al jaren onderweg en nog steeds niet van kracht. Het buitengrensverdrag, minstens zo erg, ligt al vijf jaar gereed, maar wordt niet ingevoerd vanwege een geschil tussen Groot-Brittannië en Spanje over Gibraltar. Voorzitter, het is treurig. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij vindt dat het Europees Parlement zich hier zuiver moet opstellen. In het Verdrag van Maastricht is de invoering van het vrij verkeer van personen niet aan voorwaarden gebonden. Van een wettelijke koppeling tussen het vervallen van de binnengrenzen en maatregelen nopens misdaadbestrijding en ongewenste immigratie, kan geen sprake zijn. Er is wel een politiek verband. De regeringen moeten de gewenste maatregelen zo snel mogelijk nemen.
Vandaag, voorzitter, moet het Parlement afwegen wat het wil. Willen we Prinzipienreiterei en niets weten van begeleidende maatregelen en weten dat er dan een besluit komt dat nergens toe zal leiden, of willen wij dat het vrij verkeer van personen toch wordt ingevoerd. Wij vinden dat wij ons realistisch moeten opstellen. Wat nodig is, is een coalitie tussen de Europese Commissie en dit Parlement met als boodschap aan de Raad van ministers dat het vrij verkeer van personen er snel moet komen. Als de Raad van ministers dan in gebreke blijft, zal hij zich in het openbaar moeten verantwoorden.

Sierra González
Mevrouw de Voorzitter, ik zou een aantal overwegingen naar voren willen brengen met betrekking tot de drie voorgestelde richtlijnen. De eerste is dat het Parlement met het oog op het recht van vrij verkeer van personen altijd het standpunt heeft ingenomen, dat alle beperkingen van verplaatsing en verblijf moeten worden opgeheven. Wat het speciale geval van werknemers en hun gezin betreft, hebben de lid-staten de verplichting de controles aan de binnengrenzen af te schaffen.
In het voorstel van de Commissie wordt een recht dat in de Verdragen is vastgelegd echter aan een aantal nieuwe voorwaarden ondergeschikt gemaakt, zogenaamd omdat het om begeleidende maatregelen zou gaan die noodzakelijk zouden zijn om de die controles op te heffen. Dat is onaanvaardbaar, omdat het in de praktijk betekent dat de afschaffing van controles aan de binnengrenzen wordt uitgesteld, dat wil zeggen dat men op slinkse wijze juist dat in stand houdt dat men beoogt af te schaffen.
De tenuitvoerlegging van het Verdrag van Schengen heeft aangetoond dat het mogelijk is, de controles af te schaffen zonder dat er begeleidende maatregelen worden genomen; door zulke maatregelen te bevorderen, wordt het recht op vrij verkeer aangetast. Daar zijn wij tegen.
Er mag geen juridisch verband worden gelegd tussen de afschaffing van de controle op het personenverkeer enerzijds en de behoefte aan begeleidende maatregelen anderzijds.
Overigens is het zo, dat de interne markt wordt gevormd door een ruimte zonder grenzen, wat betekent dat het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal moet worden gewaarborgd.
Derhalve dient een ieder die zich op legale wijze binnen die markt bevindt, het recht te hebben om zich te verplaatsen, zonder welke vorm van obstructie of discriminatie dan ook. Vergeet niet, dat er in artikel 3 en artikel 7A niet wordt gesproken van het vrije verkeer van burgers, maar van het verkeer van personen. Daarom lijkt het ons niet erg consequent om ingezetenen van derde landen een meldingsplicht op te leggen, ook al zijn ze in het bezit van een geldige verblijfsvergunning en een geldig reisbiljet. Dat is een discriminerende behandeling. Wanneer burgers van derde landen op legale wijze in de Gemeenschap verblijven, dient de Unie hun recht te erkennen om onder dezelfde omstandigheden te reizen als haar eigen onderdanen dat doen. Want anders zou het verkeer van kapitalen en goederen in tegenstrijd zijn met het verkeer van personen.
Tot slot nog een laatste overweging: de voorstellen van de richtlijn koppelen het recht van vrij verkeer aan prealabele voorwaarden die niet in het Verdrag voorkomen, terwijl het afschaffen van de controles een duidelijke, onvoorwaardelijke verplichting is. De lid-staten mogen trouwens niet in de gelegenheid worden gesteld, om naar eigen believen de toepassing van de richtlijnen op te schorten, vooral omdat het niet de staten zijn die over het vrije verkeer van goederen en kapitalen te beslissen hebben. Door zo'n standpunt wordt de politieke geloofwaardigheid van de Unie aangetast.
Het verkeer van personen is een factor die bevorderlijk is voor de toenadering tussen onze volkeren en voor het verdiepen van de democratie. De garanties die we nodig hebben, moeten niet de binnen- maar de buitengrenzen gelden, waarbij gebruik moet worden gemaakt van de reeds bestaande instrumenten die zijn ingesteld om de drugshandel en de georganiseerde misdaad te bestrijden, niet om mensen aan te pakken die op legale wijze in de Europese Unie verblijven.

Roth
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, er was beloofd: open grenzen, onbeperkt vrij verkeer, opgeheven controles. Hoe vaak werd niet gezegd: heel Europa is binnenland? Maar dit was en is een leugen! Geen andere Europese belofte werd zo vaak gebroken als de belofte over een Europa zonder grenzen.
Als wij nu drie voorstellen voor een richtlijn voor ons liggen hebben en zien wat de Raad achter de schermen bekokstooft, dan wordt niet de idee van het oude Europa, maar de oude leugen werkelijkheid. Zoals talrijke leden hebben gezegd, staat in het belangrijkste artikel van het Verdrag, namelijk artikel 7 A, immers zwart op wit te lezen dat vanaf 31 december 1992 de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen is, zonder "ja, maar" , zonder enige beperking, zonder zogenaamde compenserende maatregelen, zonder vertraging, dus ook zonder relativerende richtlijnen die alles weer op losse schroeven zetten.
Alleen komen in dit Europa blijkbaar eerst de goederen, dan de dienstverrichtingen en dan het kapitaal. Dan komt een hele tijd niets en als er daarna überhaupt nog iets komt, dan zijn het sommige personen, maar zeker niet alle personen. Kan Europa zo functioneren? Neen, want de markt zonder grenzen mag zeker niet alleen voor pompelmoezen en pomeransen gelden, hij moet ook voor personen gelden!
Sinds 1 januari 1993 wordt een artikel met voeten getreden, wordt er oud papier van een artikel gemaakt. Artikel 7 A wordt overtreden, want tussen Londen, Athene, Stockholm en München worden nog altijd controles uitgevoerd. Het oude rechtsbeginsel pacta sunt servanda geldt ook voor de regeringen op Europees niveau, maar alleen als het hun goed uitkomt. Zo'n houding mogen wij echter niet aannemen, en de Commissie eigenlijk evenmin! Maar de Commissie heeft wat het vrije verkeer betreft haar allereigenste taak niet vervuld. Ze is niet de hoedster van de Verdragen geweest, maar loopt integendeel gevaar een handlangster van de Raad te worden.
Als de Raad nu bovendien met vereende krachten probeert Europa angst aan te jagen, als de angst voor immigratie groter is dan het recht op vrij verkeer, dan wordt Europa van zijn betoveringskracht ontdaan, en dat zal zich nog bitter wreken! Wij stemmen niet voor de terugverwijzing naar de commissie, omdat wij vinden dat het de hoogste tijd is dat het Parlement een standpunt inneemt en dat ook tegenover de Raad en de Commissie duidelijk maakt!

Pradier
Mevrouw de Voorzitter, de eigenlijke bedoeling van deze hele onderneming, als we tussen de regels van de kwestie van het vrije verkeer van personen door lezen, is vast te stellen of eigenlijk wel de wil aanwezig is om een daadwerkelijk verenigd Europa tot stand te brengen, met andere woorden om het Verdrag betreffende de Europese Unie na te leven, waarin de Unie als een ruimte zonder binnengrenzen wordt omschreven.
Het is de verdienste van de Commissie dat zij, na de bekende gerechtelijke verwikkelingen, dit werk zonder einde weer op het getouw heeft gezet. Dit is een goede gelegenheid om de voorzichtigheid en de moed van commissaris Monti te roemen, ook al gaat dit initiatief naar de smaak van onze fractie niet ver genoeg. De lidstaten en hun regeringen - of, beter gezegd, bepaalde lid-staten en bepaalde regeringen die geen echte voorstanders van Europese integratie zijn - zouden ons willen overtuigen van hun dwanggedachte dat de immigratie de bron is van alle kwaad in onze samenleving, wat natuurlijk niet klopt.
Onder het mom van veiligheid wordt getracht de vrijheid te beknotten. Vrijheid en veiligheid gaan echter samen. Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, laten we er toch vooral tegen waken dat degenen die liever niet zien dat de Europese Unie zich verder ontwikkelt - naar het voorbeeld van wat er momenteel gebeurt in een land in het Nabije Oosten, dat nog altijd een bevriend land is, waar de obsessionele veiligheidsgedachte een vredesproces tot stilstand kan brengen - de veiligheid van onze Unie als een excuus gebruiken om het ontwikkelingsproces van de Unie tegen te houden.
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij tot slot willen aansluiten bij de opmerkingen van onze collega Glyn Ford, die verklaart dat het Parlement zonder met de vuist op tafel te slaan toch standvastig en duidelijk blijft in zijn streven naar vrijheid van verplaatsing. Laten we daarnaast hopen dat de flankerende maatregelen komen te vervallen, dat er geen enkel juridisch verband wordt gelegd tussen de afschaffing van de controles en deze maatregelen, die geen belemmering mogen vormen voor de uitoefening van ons dierbaarste recht, namelijk het recht op vrijheid.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, wat wij hier vandaag beleven, is bijna surrealistisch. Terwijl de lid-staten over het drugsprobleem en de clandestiene immigratie beraadslagen, buigt het Europees Parlement zich over meerdere voorstellen voor een richtlijn die erop gericht zijn in de hele Unie alle controles op personen aan de binnengrenzen af te schaffen, ongeacht of de reizigers Gemeenschapsonderdanen of onderdanen van derde landen zijn.
De Commissie deelt ons koeltjes mee dat deze afschaffing van de controles in alle omstandigheden "een onvoorwaardelijke verplichting is die voortvloeit uit artikel 7 A" en dat zij betrekking moet hebben op alle controles aan de binnengrenzen, "ongeacht de vorm van en de motivering voor dergelijke controles" . Ja, u hoort het goed: "ongeacht de motivering voor dergelijke controles" . Om meerdere redenen kunnen wij niet instemmen met deze extreme afschaffing van de controles.
In de eerste plaats is artikel 7 A, waarin de totstandkoming van een grote, interne Europese ruimte is vastgesteld, net als Schengen, het produkt van een tijdperk waarin de druk van immigratie om economische redenen nog niet zo groot was als tegenwoordig het geval is en waarin het ijzeren gordijn overigens nog de oostgrens van Europa vormde.
Ten tweede is de illegale handel, met name in drugs, in de Unie toegenomen. De vaste controles aan de binnengrenzen kunnen een rol spelen bij het tegengaan van deze handel, zoals onlangs werd aangetoond toen er in Calais een vangst van 106 kg heroïne werd gedaan dankzij een - uiteraard - " vaste" scanner van de Franse douane.
Ten derde is het de plicht van de lid-staten de macht over hun grondgebied te bewaren om de nationale rechten die hun krachtens verschillende artikelen van het Verdrag, onder andere de artikelen 36, 48 en 100 A, terecht zijn verleend, uit te kunnen oefenen. Artikel 7 A is misschien wel enigszins dubbelzinnig, maar er zat, in tegenstelling tot wat mevrouw Roth zojuist beweerde, een toelichting bij, en er moet toch in ieder geval een logische uitleg worden gegeven aan dit artikel. Nee, de vrijheid van verplaatsing wordt niet belemmerd door beperkte controles aan de binnengrenzen: integendeel, hierdoor worden de vrijheden van de burgers juist beschermd!
De voorstellen voor een richtlijn die de Commissie ons vandaag voorlegt, komen dus zeer ongelegen. Niet alleen moet de Raad ze verwerpen, maar artikel 7 A moet op de Intergouvernementele Conferentie ook worden herschreven. Tevens moeten de lid-staten het erover eens worden de controles aan de binnengrenzen te verbeteren in plaats van ze af te schaffen, waarbij het begrip van een hele grensstrook voor mobiele controle aan dat van vaste controle moet worden toegevoegd, zoals in Frankrijk in het onlangs verschenen verslag van senator Paul Masson werd voorgesteld.
Het debat dat hier vandaag wordt gehouden, doet echter nog surrealistischer aan als je bedenkt dat het plaatsvindt op het moment dat we met de gekke-koeienkwestie zijn geconfronteerd, waarin de Commissie ervan wordt beschuldigd de volksgezondheid te hebben opgeofferd aan haar dogmatische doelstelling van het vrije verkeer tot elke prijs.
Deze richtlijnen betreffende de afschaffing van de grenzen stellen ons voor precies dezelfde moeilijkheid. Mochten zij worden aangenomen, dan zou dat een ernstig gebrek aan veiligheid tot gevolg hebben en over tien jaar zou de opvolger van voorzitter Santer het Europees Parlement uit moeten leggen dat het niet de schuld van de Commissie is, omdat de openbare veiligheid altijd haar eerste prioriteit is geweest. Dat is echter niet waar: tijdens dit debat is duidelijk gebleken dat de voornaamste doelstelling van de Commissie niet de gezondheid of de veiligheid van de burgers is, maar de samensmelting van de Europese volkeren, met name via de afschaffing van de grenzen!

Marinho
Mevrouw de Voorzitter, heeft u mij toevallig niets te zeggen over het verzoek dat ik u, in de hoedanigheid van voorzitter van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, heb gedaan dat de Raad bij dit debat aanwezig zou zijn? Ik veronderstel dat u mij niets te zeggen hebt, omdat de Raad natuurlijk niet op ons verzoek is ingegaan. Maar het is jammer dat hij hier niet vertegenwoordigd is.
Mevrouw de Voorzitter, onafhankelijk van het lot dat deze richtlijnen beschoren zijn, een woord van dank aan commissaris Monti en de rapporteurs Glyn Ford en Linzer voor het uitstekende werk dat zij tot nog toe hebben geleverd.
Voorzitter, de situatie waarin wij momenteel in dit Parlement verkeren met betrekking tot deze verslagen en het initiatief van commissaris Monti over vrijheid van verkeer is door schuld van de Raad onkwalificeerbaar uit ethisch oogpunt en een belediging voor de rechten van het Parlement uit institutioneel oogpunt. Wanneer de Commissie uiteindelijk na jaren van niets doen het Parlement drie voorstellen voor een richtlijn voorlegt tot verwezenlijking van de interne markt voor personen en het Parlement bijgevolg na diverse maanden van beraadslaging moeizaam zijn standpunt uitbrengt, ziedaar dat ons bekend wordt dat de Raad, in de marge van de in de eerste pijler vastgestelde wetsprocedure, zonder kennisgeving aan het Parlement en zonder het minste respect voor zijn werkzaamheden, een gelijksoortig initiatief neemt dat is gebaseerd op de intergouvernementele logica en de inspanningen van de Commissie en dit Parlement verpulvert om gestalte te geven aan de eerste van alle communautaire vrijheden: de vrijheid van verkeer.
Dezelfde week dat de plenaire vergadering plaatsvidnt, werkt de Raad in de wandelgangen, zonder transparantie, zonder mogelijke parlementaire controle, op Europees noch op nationaal vlak, hoopvol en serieus aan een wetspakket dat fundamenteel is voor de Europese burgers, waardoor het initiatief van de Commissie en het advies van het Parlement absoluut zinloos worden en waardoor de burgers een legislatieve leegte krijgen, vermomd of verpakt als een gemeenschappelijke actie van de Raad.
Mevrouw de Voorzitter, dit incident is één van de ernstigste schendingen van de interinstitutionele dialoog. Daarom weigeren wij de farce voort te zetten door wat dan ook te bespreken of aan te nemen, terwijl wij allemaal zonder voorwendsel of hypocrisie weten dat ons werk van vele maanden eenvoudigweg tot de prullenmand is veroordeeld. Wij weigeren mee te werken aan een machiavellistische legislatieve clownsvertoning, zonder veel eer en met heel weinig glorie, wanneer het enige doel van dit manoeuver het juridisch inefficiënt maken is van in de Europese Akte vastgestelde rechten, die de Commissie en het Parlement aan de in de Unie wonende burgers willen verlenen.
Mevrouw de Voorzitter, de uitdaging is er en de beschuldiging ook. De Raad heeft te kwader trouw achter de rug van de Commissie en het Parlement om gehandeld. Hij is ons hiervoor een verklaring, een rechtvaardiging, een bericht, informatie schuldig. Hij is ons met andere woorden een serieuze houding schuldig. Of hij geeft die snel en duidelijk wat zijn bedoelingen betreft, of dit Parlement zal alle politieke en juridische middelen gebruiken die in zijn bereik liggen om de Raad aan te klagen of op zijn verantwoordelijkheden te wijzen. Wij zullen wachten zolang nodig is en wanneer zulks niet gebeurt, zijn wij van mening dat het minimum aan ethiek waarop het institutioneel vertrouwen berust, verbroken is. Ieder op zijn eigen plaats. De Raad die op transparante wijze zijn voorstellen, doelstellingen en verantwoordelijkheden uitoefent. Wij weten allemaal wat wij willen: de regels nakomen, inhoud geven aan het burgerschap, het Verdrag eerbiedigen.

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het werd al gezegd: er bestaan vier vrijheden in de interne markt. Op drie daarvan zijn de economische belangen gericht. Op één daarvan is de hoop van de mensen in Europa gericht. Drie ervan, namelijk de economische, zijn verwezenlijkt. Eén ervan, het vrije verkeer van personen, is niet verwezenlijkt. Ik vraag: waarom? Men zegt ons dat de vrijheid van de mensen een groter risico inhoudt dan de andere vrijheden. Is dat inderdaad zo, als men de ecologische risico's van het vrije goederenverkeer, van de toenemende en exploderende mobiliteit, van de energieverspilling, van de overdreven arbeidsspreiding in Europa bekijkt? Goederen moeten vrij op de markt komen, ook als ze niet beantwoorden aan de normen, tradities en ideeën omtrent bescherming van de lid-staten. Maar de mens is blijkbaar het grote risico. Het is integendeel het vrije verkeer van goederen, deviezen en dienstverrichtingen dat in veel grotere risico's voor ons heeft geresulteerd. Voor veel mensen zijn deze risico's slechts acceptabel, omdat er is beloofd het vrije verkeer van mensen in te voeren. De aarzelende en onvoldoende verwezenlijking van het vrije personenverkeer staat gelijk met een rechtsweigering door de Unie aan haar eigen burgers!
De beperking van het reisrecht tot burgers van de Unie, waarbij zelfs dezen daar nog bij worden gehinderd, betekent het opgeven van de internationale openheid van Europa. Aldus vormt het beleid van Europa een bevestiging van de vrees voor de vesting Europa. Wij hebben te doen met een beleid dat niet uitgaat van de behoeften van de mens, maar van wantrouwen jegens de mens, een beleid dat allesbehalve de culturele openheid van Europa maar integendeel de volledige controle over de burgers nastreeft, een beleid dat Europa niet verenigt maar verdeelt!

Lukas
Mevrouw de Voorzitter, het reisrecht is waarschijnlijk het belangrijkste onderdeel van de verwezenlijking van de interne markt als ruimte zonder binnengrenzen. De zo volledig mogelijke verwezenlijking van dit grondrecht beantwoordt aan de verwachtingen van vele burgers in de lid-staten. De fundamentele vrijheid om te reizen werd de mensen in de voormalige communistische landen gedurende tientallen jaren ontzegd. Daarom is het des te belangrijker dat juist ook deze mensen binnen de Unie op generlei wijze, ook niet aan de binnengrenzen, als tweederangsburgers worden behandeld.
Om tegelijkertijd de mogelijke toename van de criminaliteit na de opheffing van alle controles te voorkomen en de illegale immigratie van onderdanen van derde landen die zich al onrechtmatig in de Unie bevinden tegen te gaan, zijn onder andere een intensievere samenwerking van de politiediensten en sociale instanties en een doeltreffende gegevensuitwisseling in het kader van Europol nodig.

White
Mevrouw de Voorzitter, vorige maand nog werd een oude vrouw van 76 mijns inziens onrechtmatig aangehouden op de trein van Londen naar Brussel. Zij moest de nacht in de cel doorbrengen en werd de volgende dag op de trein gezet omdat zij niet in het bezit was van een paspoort, dat door de Belgische autoriteiten als een noodzakelijk document werd beschouwd.
Ik ben van oordeel dat deze vrouw ernstig moet overwegen om als individuele burger stappen te zetten wegens onwettige gevangenneming. De sleutel voor het vrij verkeer zal waarschijnlijk bij individuele burgers van de Europese Unie liggen die niet op de Commissie of de lid-staten rekenen om voor vrij verkeer te zorgen maar zelf stappen zetten. Naar mijn mening is vrij verkeer geen doelstelling van het Verdrag maar een fundamenteel, grondwettelijk recht. De Europese Unie kan niet functioneren zonder dit recht. Het vrij verkeer zal dan ook worden versterkt als individuele burgers in staat zijn artikel 7A rechtstreeks of onrechtstreeks af te dwingen.
De zaak die het Parlement aanhangig had gemaakt tegen de Commissie was mijns inziens niet echt een fout maar had tot een uitspraak moeten leiden. Er wordt immers gezegd dat de voorstellen van de heer Monti, die een uitvloeisel van deze zaak waren, in zekere zin een compromis en een stap vooruit waren. Ik ben van oordeel dat de zogenaamde begeleidende maatregelen en de Schengen-overeenkomst excuses zijn om de essentiële kwestie van artikel 7A te ontwijken. Wanneer wordt gezegd dat de zogenaamde Monti-voorstellen op een veto zullen botsen in de Raad betekent dit niet het einde van dit alles of verdwijnt artikel 7A niet zomaar. Het blijft een verplichting waarmee de Commissie rekening moet houden en waarvoor zij actie moet nemen.

Van Lancker
Voorzitter, beste collega's, dit Europees Parlement heeft altijd een zeer duidelijk standpunt gehad in verband met vrij verkeer van personen, gebaseerd op twee principes en de collega's hebben eraan herinnerd. Ten eerste, vrij verkeer van personen is een verdragsrechterlijke verplichting die al sinds 31 december 1992 had moeten gerealiseerd zijn en zonder voorafgaande voorwaarden. Ten tweede, als wij personen zeggen dan bedoelen wij alle personen die legaal in onze lid-staten verblijven en dus ook de dertien à veertien miljoenen derde landers die al jaren bij ons wonen en werken, omdat wij geen discriminatie tolereren en trouwens, omdat elke beperking tot de EU-burgers het vrij verkeer alle praktische betekenis zou ontnemen.
De Commissie is ons in deze redenering eindelijk gevolgd. Deze drie richtlijnen van de Europese Commissie hadden dus eindelijk, drie jaar te laat, één van de weinige grondrechten moeten realiseren die mensen in de Europese Unie krachtens het Verdrag hebben, één van de weinige grondrechten. Maar het zijn dezelfde verdragssluitende partijen, namelijk de regeringen van de lid-staten die het vrij verkeer van personen in het Verdrag gezet hebben die het nu ook weer meer en meer tot een fata morgana maken en die het debat doen verschuiven naar een debat over nationale veiligheid en schrik hebben van hun eigen schaduw. Ze voeren steeds meer obstakels op om het vrij verkeer niet te moeten realiseren. Het vrij verkeer wordt gekoppeld aan technische maatregelen en dan worden die technische maatregelen achteraf juridische voorwaarden voor het afschaffen van de binnengrenzen. Dit Parlement weigert dit standpunt.
Maar nu is werkelijk het hek van de dam en met dit voorstel van gemeenschappelijke actie van de Raad in verband met het reisrecht van derde landers die legaal verblijven in een lid-staat in het kader van K 3, de derde pijler, dit is werkelijk een provocatie zowel ten aanzien van de Europese Commissie als ten opzichte van dit Parlement. Moet dit Parlement misschien blij zijn met het feit dat reisrecht voor derde landers eindelijk gerealiseerd wordt. Wij zijn dit niet, want, ten eerste, de gemeenschappelijke actie institutionaliseert definitief de discriminatie tussen Europese Unie-burgers en derde landers. Dit betekent dat de personen uit artikel 7 A van het Verdrag blijkbaar alleen maar Europese Unie-burgers zijn.
Ten tweede, eigenlijk is dit een eerste klasse-begrafenis van het vrij verkeer van personen als gemeenschapsmaterie. Ik geef u op een blaadje wat de volgende stap in deze episode is. Dat is een Schengen-protocol in het Verdrag en een definitieve schrapping van artikel 7 A naar aanleiding van de IGC die ons nog te wachten staat. Dit is het definitief uitrangeren van de Europese Commissie, van het Europees Parlement en van het Europees Hof van Justitie. Ik vind dat dit een kaakslag is niet alleen voor dit Europees Parlement, maar voor alle mensen in de Europese Unie die noch dit Europees Parlement, noch de Europese Commissie zo maar over zich heen mag laten gaan.

Elliott
Mevrouw de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat wij de doelstellingen en principes van deze verslagen met zijn allen zullen steunen. De moeilijkheden die momenteel duidelijk bestaan in de Europese Unie in verband met deze kwesties zijn te wijten aan het feit dat er bij de bijeenkomsten van de staatshoofden vaak verborgen agenda's zijn. Wat overeengekomen lijkt op papier is niet altijd wat zij echt voornemens zijn te doen: het resultaat is dat het vrij verkeer van personen het enige gebied is waar wij heel weinig vooruitgang geboekt hebben in vergelijking met de andere vrijheden.
Ik wil het vooral over het verslag-Linzer hebben en ik juich een aantal wijzigingen, die via amendementen zijn aangebracht, ten zeerste toe. Ik wil in het bijzonder het belang beklemtonen van het amendement dat de verwijzing wil schrappen in het verslag en de Commissievoorstellen naar het recht van lid-staten om onderdanen van derde landen te verwijderen, niet alleen wanneer ze een bedreiging vormen voor de openbare orde of de openbare veiligheid maar ook wanneer ze een bedreiging vormen voor de internationale betrekkingen van die lid-staat. Dit is een heel gevaarlijk voorstel: een aantal regeringen - waaronder mijn eigen regering - hebben het al gebruikt om mensen uit te wijzen die protesteren tegen het ontbreken van mensenrechten en de heel ernstige problemen in een aantal landen die wrede, racistische en militaristische regimes kennen. Deze mensen worden met uitwijzing bedreigd omdat ze de aandacht van de wereld op deze problemen vestigen en het betrokken land vreest dat dit gevolgen zal hebben voor zijn handel of een ander aspect van zijn betrekkingen. Dit mag echter geen doorslaggevende factor zijn en ik juich deze voorstellen dan ook van harte toe.
Tenslotte stellen zich voor de Britse Labourleden een aantal problemen in verband met deze verslagen. Wij zullen de uitslag van de stemming over de verschillende amendementen moeten afwachten voor wij kunnen beslissen of wij die al dan niet kunnen steunen of ons zullen onthouden.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp dat sommigen ongeduldig worden en de controle aan de binnengrenzen willen afschaffen, maar we moeten beseffen dat juist dit stuk van de interne markt om goede redenen het moeilijkst te verwezenlijken is. We moeten realistisch blijven. We kunnen de grenzen niet openstellen zolang er geen orde op zaken gesteld is voor het overschrijden van de buitengrenzen en voor de asiel- en visumregels. Grenzen zijn een delicaat onderwerp. Landsgrenzen nemen in het bewustzijn van de mensen een centrale plaats in. De bevolking is gewoon niet bereid om de gevolgen van het verdwijnen van grenscontroles te aanvaarden. Het maakt niet uit of het om het smokkelen van drugs, mensen of milieugevaarlijk afval gaat. Het mag niet vaak misgaan of de EU wordt ongeloofwaardig en krijgt het verwijt dat ze meer schade berokkent dan nuttig is. Hierbij komt dat Denemarken vele mensen in dienst heeft voor de grenscontroles en aan hen moeten we het ook kunnen uitleggen. Ik wens een Europa zonder grenzen en grenscontroles, maar niet wanneer dit gepaard gaat met nog meer politie op straat die steekproefsgewijs de papieren van de mensen controleert. Dit zal namelijk gebeuren als we niet rustig te werk gaan en ons in het wilde weg op de open grenzen in Europa storten.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wilde allereerst heel hartelijk de diverse Parlementscommissies danken en vooral de verschillende rapporteurs voor de gedane arbeid. In deze verslagen is gewezen op de cruciale punten van het doel dat artikel 7A van het Verdrag nastreeft. Als je de verslagen zo doorleest, komen er allerlei gevoelens van machteloze hoop en frustraties aan het licht. Duidelijk is dat men reikhalzend uitkijkt naar het moment dat de politici de ene markt ook in de sector van het vrij personenverkeer definitief tot stand brengen, precies zoals al is gebeurd met het vrij verkeer van goederen, diensten en kapitalen.
Ik moet zeggen dat toen ik in januari 1995 bij de Europese Commissie aanbelandde en de ene markt in mijn portefeuille gestopt kreeg, ik toen meteen al raar aankeek tegen een situatie waarin de vrijheden voor driekwart al gerealiseerd waren maar waarin de belangrijkste vrijheid, die van personen, nog uitbleef. Daarom heb ik al in juli 1995 ervoor gezorgd dat de Commissie de voorstellen, waarover het Parlement vandaag overlegt, aannam. Uiteraard sta ik achter de gevoelens die hier door de meerderheid in dit Huis zijn geuit. Wat doet een persoon of instelling normaliter als men in actie wil treden? Men stelt zich dan een doel voor ogen, een objectief, en om dat te realiseren gaat men bepaalde middelen uitdenken. Doch wat constateren wij vandaag? Zekerheden over het doel van artikel 7A van het Verdrag zijn er niet, en evenmin heerst er overeenstemming over de middelen om dat te bereiken. En dat terwijl er bijna tien jaar zijn verstreken sedert men het werk ter hand nam dat vervolgens is uitgemond in de goedkeuring van de Europese Akte!
Waardoor heeft het akkoord van Schengen wel door kunnen gaan, terwijl de Unie op dit gebied maar wat achterophinkt? Gewoon doordat de Schengen-landen het zowel eens zijn over het te bereiken doel, als over de middelen om zover te komen. In ons geval is dat niet zo: het doel wordt door minstens één land afgewezen, terwijl over de middelen al helemaal onenigheid bestaat. Er wordt doorlopend gediscussieerd over het vraagstuk van de rechtsgrondslag, maar feit is dat er een zekere vrees te bespeuren valt aangaande de institutionele opzet van de eerste pijler, de betrokkenheid van het Parlement en het Hof van Justitie en de rol van de Commissie. Kan die institutionele verdeelsleutel, die kenmerkend is voor democratie en rechtsstaten, dan soms niet stroken met ordebewaking en bescherming van de openbare veiligheid? Naar mijn mening toch zeker wel.
Hiermee wil ik niet zeggen dat ik geen begrip heb voor de bekommernis die de ministers van Binnenlandse Zaken hebben geuit. Vrij verkeer van personen brengt onvermijdelijk problemen van veiligheid en openbare orde met zich mede en dat mogen wij niet onderschatten. Doordat ik aandachtig naar u heb geluisterd en omdat ik ook aanwezig was bij de eerste besprekingen van de Raad van de ministers voor interne markt en voor justitie en binnenlandse zaken, ben ik geleidelijk tot de overtuiging gekomen dat de Commissie daadwerkelijk een formule heeft gevonden waarmee de verschillende eisen met elkaar gerijmd kunnen worden. Ik wilde graag een oproep richten tot uw Vergadering, op het moment dat u gaat stemmen over de amendementen op de voorstellen van de Commissie. Wij moeten ons op de essentiële punten van het voorstel concentreren, op die aspecten die een "sterk signaal" door kunnen seinen naar de burgers, in de trant van: ja, artikel 7A moet en kan gerealiseerd worden; ja, de voorgestelde middelen zijn redelijk; ja, de rechtsgrondslag van de zogeheten eerste pijler is pertinent; ja, de begeleidingsmaatregelen komen van pas, maar talmen met goedkeuring daarvan is not done .
Om die reden zal de Commissie alleen maar die amendementen overnemen die ertoe strekken de juridische ondergrond van de voorstellen te verzekeren, in een meer rechtstreeks communautair kader, en zal zij redactieverbeteringen of preciseringen aanbrengen die passen in de rigoureuze logica van de voorgestelde teksten. Voor wat betreft de ontwerp-richtlijn over de afschaffing van de personencontroles aan de binnengrenzen had ik reeds duidelijk gemaakt dat de Commissie absoluut niet uit is op een vrije ruimte die ten koste van de veiligheid gaat. Daarom sluit ik uit dat er enigerlei ondergeschikte relatie tot stand gebracht kan worden tussen de begeleidingsmaatregelen en de daadwerkelijke afschaffing van de controles binnen de Gemeenschap. Maar een band tussen die beide bestaat in ieder geval wel, een band die eerder politiek dan juridisch van aard is, omdat de burger zich echt zorgen maakt over de veiligheid. Daarom kan de Commissie niet akkoord gaan met de amendementen die iedere band tussen die twee aspecten - vrijheid enerzijds, veiligheid anderzijds - weghalen. Ik vrees dat als wij die koppeling weghalen, we dan niet veel verder komen met het bereiken van vrijheid van beweging.
Wat de andere vijf amendementen aangaat, de Commissie kan er vier overnemen, namelijk de amendementen 1, 2, 5 en 6, omdat daarmee gepoogd wordt de rechtsgrondslag van het voorstel te bevestigen. Voor wat betreft de ontwerp-richtlijn over de aanpassing van het afgeleide recht, dat van toepassing is op de burgers van de Unie en hun gezinsleden, moet het volgende gezegd worden: het gaat om een technische aanpassing die uitgevoerd kan worden zodra afschaffing van de binnengrenzen doorgang vindt. Het enige amendement dat in het verslag van de heer Lehne staat gaat naar mijn gevoel dat specifieke kader te buiten en dat kan ik dus niet overnemen.
Dan tot slot de ontwerp-richtlijn over het recht van onderdanen van derde landen om binnen de Gemeenschap te reizen. De Commissie is van plan de amendementen 1, 2, 5, 9 en een deel van amendement 10 over te nemen, evenals de amendementen 15 en 18. Ik geloof dat het haast overbodig is te memoreren dat dit voorstel bijzondere aandacht heeft gekregen binnen de Raad, dit waarschijnlijk om twee redenen. In de eerste plaats zou dat deel van de ontwerp-richtlijn dat gaat over de gelijkstelling tussen verblijfsvergunning en visum aangenomen kunnen worden voor degenen die op het grondgebied van de lid-staten van de Unie wonen en zou het nog vóór de afschaffing van de binnengrenzen in werking kunnen treden. In de tweede plaats is het juist dat voorstel dat zich qua rechtsgrond goed leent voor een overdracht van de eerste op de derde pijler. In dit opzicht moet men ervoor oppassen geen stap achteruit te zetten ten opzichte van de traditionele doelstellingen en middelen van het Verdrag, en zelfs ten aanzien van Schengen, dat - laat ons dat immers niet vergeten - momenteel al een heus recht op reizen toekent. Ik denk dat alle juridische en politieke implicaties van deze gevoelige problematiek aandachtig tegen het licht gehouden moeten worden.
Ik zal afronden door nogmaals te herinneren aan wat hopelijk voor ons allen duidelijk is: de vrijheid van beweging binnen de Unie moet dezelfde kenmerken krijgen als de vrijheid binnen onze afzonderlijke landen. Evenals goederen, diensten en kapitalen, zo moeten ook personen vrij kunnen reizen. Dit is gewoon een verplicht resultaat voor ons, een plicht waaraan alleen zal kunnen worden voldaan als alle controles aan de binnengrenzen verdwijnen.
Ik sluit af, mevrouw de Voorzitter, door te verwijzen naar wat ook verschillende sprekers al nadrukkelijk naar voren hebben gebracht, namelijk het initiatief van het voorzitterschap. In het vervolg van de werkzaamheden van de Raad heeft het voorzitterschap een eigen initiatief ingediend tijdens de vergadering op 8 en 9 juli jongstleden van de directiegroep I. Men moet er dus niet van opkijken dat het College van Commissieleden nog geen kans heeft gezien om een standpunt in te nemen. Daarom kan ik u ook nog geen standpunt van de Commissie terzake presenteren. Maar ik hecht veel belang aan deze problematiek en moet u eerlijk bekennen dat dit nieuwe initiatief mij persoonlijk nogal zorgen baart, om meer dan een reden. Mijn bekommernis is van drieledige aard en slaat zowel op de relatie met onze ontwerp-richtlijn over het recht op reizen, als op de inhoud van het initiatief en de rechtsgrondslag.
Laat ik maar met die rechtsgrondslag beginnen. Ik moge eraan herinneren dat de Commissie altijd van mening is geweest dat het voorstel over het recht op reizen zo hecht verstrengeld zit met de problematiek van de ene markt dat de geschikte rechtsgrondslag alleen maar in artikel 100 van het Verdrag te vinden is. Ik geloof dat het Parlement achter dit standpunt staat, vooral omdat juist die rechtsgrondslag de rechten van het Parlement in bescherming neemt. Wat de invulling en vooral de draagwijdte van het initiatief van het voorzitterschap aangaat, ik moet eerlijk zeggen dat ik daar niet zo gerust over ben. Het voorstel voor gemeenschappelijke actie zal er namelijk alleen maar voor zorgen dat reizen gemakkelijker wordt gemaakt, maar het geeft geen recht op reizen. In feite krijgt met deze gemeenschappelijke actie de burger van een derde land alleen maar toestemming om zich bij de grenzen aan te dienen voorzien van een verblijfstitel en zonder visum. Hij geniet daarmee nog geen recht van toegang tot het grondgebied van een andere lid-staat. Hij kan zelfs op willekeurige wijze afgewezen worden en, wat nog erger is, zonder dat de motieven van die weigering ter toetsing aan het Hof van Justitie voorgelegd kunnen worden. Dit is overigens een stap achteruit vergeleken met de Conventie van Schengen die vandaag de dag al dit recht op reizen toekent. Bovendien houdt het niet bezitten van het toegangsrecht in zich dat de controles aan de binnengrenzen moeten aanhouden, omdat dan immers gecontroleerd moet worden of toegang tot het grondgebied toegestaan kan worden. Dit komt erop neer dat men van een ontwerp-richtlijn die gericht is op het perspectief van afschaffing van de controles aan de binnengrenzen aanbelandt bij een wetsmiddel waarmee verplicht vast wordt gehouden aan die grenscontroles.
Ter afronding wilde ik nog beklemtonen dat deze overpeinzingen over het initiatief van het voorzitterschap uit mijn eigen koker komen. Ik zal echter niet aarzelen om mijn bekommernis kenbaar te maken aan alle leden van de Commissie. Ik zal hen uitnodigen om zo spoedig mogelijk een strategie uit te stippelen en u nodig ik uit om als Europees Parlement een duidelijk standpunt over dit vraagstuk te bepalen.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 10.40 uur onderbroken en te 10.50 uur hervat)

Verklaring van de Commissie over BSE
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het door haar sinds 1988 gevoerde voorlichtingsbeleid met betrekking tot BSE, alsmede over de maatregelen die zij heeft genomen met het oog op de handhaving van het uitvoerverbod en een doeltreffende uitroeiing van de ziekte.
Het woord is aan de heer Santer, voorzitter van de Commissie.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, geachte aanwezigen, BSE is een ernstige zaak. Zo heeft de Commissie er altijd over gedacht en ook ik ben deze mening toegedaan.
Ik houd mij al sinds maart persoonlijk met deze kwestie bezig. U kent mijn standpunt, dat hetzelfde is als dat van de Commissie. Gezondheid is voor ons het allerbelangrijkste; wetenschappelijke bewijzen zijn onze enige leidraad. De Commissie stelt haar werkzaamheden vast in het kader van deze benadering. Zo heeft zij op 27 maart in de eerste plaats gekozen voor een strategie van isolering van de ziekte. Deze aanpak is zowel door het Europees Hof van Justitie als door het Gerecht van eerste aanleg duidelijk goedgekeurd. Door de verwerping van het Britse verzoek in kort geding om opheffing van het exportverbod heeft het Hof zich duidelijk achter het onveranderlijke standpunt van de Commissie geschaard. Het heeft inderdaad zeer duidelijk onderstreept dat het exportverbod past in een strategie waarin de bescherming van de gezondheid voorop staat.
Ik wil hieraan toevoegen dat ook in het door de Commissie met het oog op de uitroeiing van BSE voorgestelde algemene actiekader, waar in Florence overeenstemming over kon worden bereikt, een rechtstreeks verband wordt gelegd tussen een eventuele opheffing van het exportverbod en de voorwaarde dat de gezondheid van de mens absoluut niet meer in gevaar mag verkeren. De Commissie heeft in deze kwestie haar beginselen nooit onder stoelen of banken gestoken. Ik zie echt niet in waarom zij in een dermate gevoelige kwestie een desinformatiebeleid zou hebben gevolgd.
Ik moet toegeven dat ik erg aangedaan was door de ontdekking van de nota van oktober 1990 van een ambtenaar van de Commissie die de theorie van de desinformatiestrategie leek te bevestigen. Ik heb u dat trouwens in mei te Brussel, tijdens mijn laatste interventie in het Europees Parlement, ook gezegd. Maar in plaats van impulsief te reageren en over komplotten te theoretiseren, heb ik onmiddellijk om uitleg gevraagd, want de ondertoon van deze nota staat lijnrecht tegenover hetgeen ik heb kunnen constateren sinds ik aan het hoofd van de Commissie sta. Mijnheer de Voorzitter, zoals u hebt aangekondigd, zal ik u allen vandaag het resultaat van het door ons gedane onderzoek meedelen. Op deze manier hoop ik u te kunnen bewijzen dat de verschillende interpretaties die wij de laatste tijd hebben kunnen lezen of horen, een volkomen verkeerd beeld geven van de activiteiten van de Commissie.
Hoe zit het dan? De nota van de heer Castille is een persoonlijke en niet-officiële aantekening. Het gaat hier overigens niet om een verslag van de vergadering, maar eerder om een notitie waarin de auteur zijn eigen visie geeft. De nota was noch bestemd voor de met de bescherming van de consumenten belaste commissaris, noch, en terecht, voor de Commissie. De heer Castille verwijst in zijn nota, en ik citeer, naar "de vertegenwoordigers van de Commissie" . De adjunct-directeur-generaal die verantwoordelijk is voor de veterinaire diensten, die op de bewuste dag aanwezig was in het Permanent Veterinair Comité, heeft ons bevestigd tijdens geen enkele vergadering zelf ooit iets te hebben gezegd wat in de lijn zou liggen van een door de Commissie te volgen desinformatiebeleid. Hij voegde daar overigens aan toe dat hij nog nooit een van zijn medewerkers voorstellen in die richting had horen doen. Om de zaak tot op de bodem uit te zoeken, hebben wij de lid-staten tijdens het laatste veterinair comité gevraagd hun versie van de feiten te geven, aangezien het veterinair comité uit vertegenwoordigers van de lid-staten bestaat.
De Deense vertegenwoordigster, de enige die de vergadering van oktober 1990, dus zes jaar geleden, had bijgewoond, zei dat de Commissie het Verenigd Koninkrijk nooit heeft verzocht het resultaat van het onderzoek geheim te houden. Zij benadrukte tevens dat de strekking van de nota van de heer Castille lijnrecht tegenover de kern en de geest van alle in het Permanent Veterinair Comité gevoerde discussies staat en de benadering van de Commissie niet weergeeft.
De aantekeningen van de Ierse delegatie bevestigden de verklaring van de Deense vertegenwoordigster. De andere delegaties verklaarden dat noch de Commissie, noch de vertegenwoordigers van de lid-staten zich in het veterinair comité, ooit in dier voege over de BSE-kwestie hebben uitgelaten. De Italiaanse delegatie verklaarde zelfs dat als de Commissie een dergelijke aanpak zou hebben voorgesteld, de lid-staten deze ten strengste zouden hebben afgekeurd. Dit lijkt mij dus een duidelijke zaak.
Dit is wat ik te weten ben gekomen over een vergadering die zes jaar geleden heeft plaatsgevonden. Maar de Commissie moet hoe dan ook op haar daden worden beoordeeld. Welnu, nog geen maand na deze bewuste vergadering van het veterinair comité in 1990 heeft de Commissie een wetenschappelijke conferentie zonder weerga georganiseerd, tijdens welke 200 vertegenwoordigers van de wetenschappelijke wereld, waaronder de meest beroemde wetenschappers uit de hele wereld, bijeenkwamen, met de bedoeling zich over de BSEproblematiek te buigen, en deze conferentie heeft ontegenzeggelijk een impuls gegeven aan het onderzoek naar BSE. Dat er op dit moment wetenschappelijke gegevens binnendruppelen - een aantal hiervan heeft de huidige crisis veroorzaakt, maar andere stellen ons in staat oplossingen te vinden - is ook te danken aan de toentertijd door deze conferentie gegeven impuls. Dames en heren, het houden van een dergelijke conferentie en de integrale publikatie van de resultaten ervan wijst toch niet op een desinformatiestrategie?!
Het is niet mijn bedoeling opnieuw een overzicht te geven van de sinds oktober 1990 op het gebied van de bestrijding van BSE genomen maatregelen. De Commissie heeft systematisch de beste beschikbare wetenschappelijke adviezen verzameld en aan de hand daarvan maatregelen voorgesteld. De Commissie houdt rekening met alle nieuwe ontwikkelingen en zal dit ook blijven doen. Ik wil erop wijzen dat we hier met een complex en ingewikkeld probleem te maken hebben waarover, helaas, nog een aantal wetenschappelijke vraagtekens bestaan.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit brengt mij bij een tweede kwestie waar veel over te doen is geweest, namelijk de vermoedens inzake illegale uitvoer van Brits rundvlees. Ik hoef er natuurlijk niet aan te herinneren dat het om frauduleuze uitvoer zou gaan. Deze zaak moet dus zeer serieus worden genomen. Ook in dit geval moeten we echter het hoofd koel houden. We moeten de kwestie tot op de bodem uitzoeken. De Commissie heeft dit dan ook gedaan. Wij hebben de heer Seehofer, de Duitse minister van Volksgezondheid, geschreven om uitleg te vragen over de redenen die hem ertoe hebben bewogen de ministers van de Duitse deelstaten te waarschuwen. Wij hebben alle ministers van Landbouw van de Unie geschreven om ze tot verhoogde waakzaamheid aan te sporen. Wij hebben ze tevens verzocht een onderzoek in te stellen en de Commissie alle ter zake dienende informatie te verstrekken. Mijn collega, commissaris Fischler, heeft zijn Britse ambtgenoot verzocht hem de verzekering te geven dat de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk erop toezien dat het exportverbod zorgvuldig wordt gerespecteerd. Tot slot hebben wij onze eigen Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding, de UCLAF, opdracht gegeven onderzoek te doen naar eventuele onregelmatigheden. Tot op heden heeft de Commissie alleen een schriftelijk antwoord gekregen van minister Seehofer en van de Italiaanse minister van Landbouw. U kunt deze brieven inzien. U zult vaststellen dat zij geen enkele informatie bevatten die de bange vermoedens rechtvaardigt die door vele - na de waarschuwing van minister Seehofer verschenen - kranteartikelen werden gewekt.
Dit betekent niet dat de Commissie deze beschuldigingen niet moet natrekken. Zij zal dit blijven doen en als er inderdaad sprake is van fraude, zullen de fraudeurs zwaar moeten worden gestraft. De Commissie zal er bij de lid-staten op aandringen dat zij hun verantwoordelijkheid op zich nemen. De douanediensten en de veterinaire diensten, die onder het gezag van de lid-staten staan, moeten hun werk doen. De Commissie doet het hare. Overigens zullen volgende week opnieuw veterinaire inspecteurs naar het Verenigd Koninkrijk worden gezonden en ik heb hun gevraagd er vooral op toe te zien dat de Gemeenschapswetgeving zorgvuldig in acht wordt genomen en dat de fysieke controles in de havens worden verscherpt.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij zullen in deze kwestie steeds hetzelfde standpunt innemen: de gezondheid van de mens is het allerbelangrijkste en wij mogen ons alleen laten leiden door de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Alle, zelfs onwaarschijnlijke, informatie zal worden bestudeerd. Wij zullen geen risico's nemen en wij zullen zorgen voor transparantie. We zullen onze verantwoordelijkheid op ons nemen. Zo zullen we de burgers een dienst bewijzen.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, in de interne nota uit oktober 1990 van een ambtenaar van de Commissie staat samengevat op één bladzijde wat de publieke opinie de Europese bureaucratie hoofdzakelijk verwijt.
Bij de bekendmaking van deze nota - en ik vraag mij af waarom er op de banken van de Commissie zo zenuwachtig wordt gedaan - kwamen nog geruchten dat het embargo door illegale uitvoer van Brits rundvlees werd omzeild. Aangezien deze laatste zaak bij de Italiaanse justitie aanhangig is gemaakt, zal ik er niet verder op ingaan.
De gevolgen van deze onthullingen zijn rampzalig! Natuurlijk is de door de heer Santer voorgezeten Commissie hier niet verantwoordelijk voor. Natuurlijk is de ambtenaar die in 1990 de leiding had, nu met pensioen en heeft waarschijnlijk geen enkele commissaris de nota in 1990 onder ogen gehad. Dit alles mag ons er echter niet van weerhouden lering te trekken uit de gebeurtenissen in 1990. Wij gunnen de Commissie het voordeel van de twijfel, omdat we haar werk hoog inschatten en zij boven elke verdenking verheven moet zijn en wij ook willen dat het zo is.
Wat blijkt er nu eigenlijk uit deze nota? Ten eerste, een vaak door de socialisten afgekeurde mentaliteit, die echter zelden zo cynisch uit de hoek is gekomen, namelijk de opvatting dat de markt het hoogste goed is, waaraan al de rest, in dit geval de bescherming van de gezondheid van de consument, ondergeschikt wordt gemaakt. Deze mentaliteit is in bepaalde landen ontstaan als gevolg van het zo succesvolle liberalisme uit de jaren '80. Op Europees niveau was de grote gemeenschappelijke markt, waarin alleen rekening wordt gehouden met het economische aspect, terwijl de sociale en de ecologische kant over het hoofd worden gezien, hiervan de voortzetting.
Uit de nota blijkt bovendien dat de bezorgdheid die toentertijd reeds door de betrokken kringen werd geuit, absoluut niet serieus werd genomen. Het feit dat mijn collega José Happart in mei 1990 een schriftelijke vraag over deze kwestie stelde en hierop een sussend antwoord van de voor de landbouw bevoegde commissaris kreeg, bewijst volgens mij al genoeg.
Uit de nota blijkt tot slot dat de informatie moedwillig vaag werd gehouden, dat er zelfs sprake was van desinformatie en dat transparantie werd vermeden, wat in onze tijd in een democratische instelling toch een grof schandaal is.
Welke les kunnen we hier dus uit trekken? Allereerst, dat we ons niet snel mogen verontschuldigen en vervolgens tot de orde van de dag overgaan, maar dat we echt moeten proberen onze mentaliteit en aanpak drastisch te veranderen. Het feit dat een ambtenaar van de Commissie in 1990, met of buiten het medeweten van de toenmalige politiek verantwoordelijke, een dergelijke nota heeft kunnen opstellen, was alleen maar mogelijk omdat de omstandigheden het toelieten. Met andere woorden, de prioriteit van de marktvoorschriften, het gebrek aan verantwoordelijkheid op het gebied van gezondheid en de wil dit alles achter gesloten deuren te behandelen, moesten toen de gewoonste zaak van de wereld zijn, anders had een dergelijke nota niet tot stand kunnen komen zonder op welk niveau ook vragen op te roepen.
Omdat deze houding in een van de lid-staten bovendien samenviel met zeer duidelijke economische belangen, heel oppervlakkige veterinaire controles en niet-naleving van de communautaire verordeningen, is het begrijpelijk tot wat voor een ramp dit heeft geleid en kunt u zich voorstellen dat de waarheid voortdurend verborgen werd gehouden en de gezondheid en de bescherming van de consumenten volledig ondergeschikt werden gemaakt aan de economische belangen.
Mijnheer de Voorzitter, als er iets schandalig is, dan is het wel dat. Als de huidige Commissie haar geloofwaardigheid bij de publieke opinie niet wil verliezen, moet zij duidelijk maken dat ze volledige transparantie nastreeft en in de eerste plaats aan de vereisten van volksgezondheid wil voldoen. Ze kan zich wel blijven verdedigen door te verklaren dat ze onschuldig is, de publieke opinie beschouwt haar toch als een instelling en staat er niet bij stil dat er steeds andere personen verantwoordelijk zijn.
De socialistische fractie zal de zojuist door de voorzitter van de Commissie aan het Parlement verschafte uitleg nauwkeurig en op haar gemak bestuderen. Ik bedank hem voor deze uitleg, want ik denk dat het heel belangrijk is dat het Parlement over deze zeer nauwkeurige gegevens beschikt. Wij zullen uiteraard een resolutie aannemen, maar daar zal het niet bij blijven: onze fractie zal de mogelijkheid bestuderen een enquêtecommissie in te stellen. Als de instelling van een dergelijke commissie ooit gepast was volgens artikel 136 van ons Reglement, dan is het ongetwijfeld nu: zij moet nagaan of de Commissie en de betrokken lid-staat in dezen inderdaad bestuurlijke fouten hebben gemaakt of zelfs nalatig zijn geweest.
Iedereen heeft er belang bij zoveel mogelijk duidelijkheid te verschaffen, zodat het vertrouwen in de Europese en nationale autoriteiten wordt hersteld: het vertrouwen van de landbouwers, maar vooral dat van de burgers en de consumenten.

Böge
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, al in 1988 stelde de Commissie-Southwood, een groep van onafhankelijke Britse wetenschappers, in verband met BSE vast: " We don't believe there is a risk for man, but if we are wrong, the risk will be extremely high" . Ikzelf eiste al op 12 juni 1990 in een debat in het Europees Parlement de vernietiging van alle door BSE getroffen runderbestanden. Deze never-ending story heeft mij het volgende geleerd: het gaat niet alleen om de kwestie van de desinformatie, die is veeleer van secundair belang, maar het gaat om iets anders, namelijk om een zeker onbegrip en een gebrek aan bereidheid - zowel bij de Commissie, de Raad en de beroepsverenigingen als in delen van dit Parlement - om de bescherming van de consument uit voorzorg /bij wijze van preventie voorop te stellen.
Dit moet natuurlijk ook worden gezien tegen de achtergrond van het wetenschappelijk advies, want de wetenschappelijke inzichten kwamen maar druppelsgewijs en wij hebben tot op heden nog geen uitsluitsel. Het gaat dus niet alleen om de nota van de heer Castille. Ook ik kreeg indertijd van verschillende zijden meer dan eens te horen: als dit allemaal zo gevaarlijk is, dan laten wij dit potje beter gedekt! Men heeft simpelweg niet alleen de wetenschappelijke dimensie, maar ook de draagwijdte van de reactie van de consumenten onderschat.
Mijnheer Santer en mijnheer Fischler, u bent nu anderhalf jaar in functie en ik zou u slechts één ding willen vragen: bega alstublieft niet de fout de nalatigheid en de mogelijk verkeerde houding van diensten van de Commissie of de verkeerde houding van de Raad in het verleden te willen dekken. U hebt met uw besluiten nu terecht vaart in de zaak gebracht. Dat zou ik uitdrukkelijk willen onderstrepen en goedkeuren. Er is in een aantal gevallen echter ook sprake geweest van nalatigheid, zoals bijvoorbeeld bij de niet-tijdige omzetting van de norm voor de destructie van kadavers. De besluiten van 1990 moesten tegen december 1991 zijn omgezet en u weet wat er tot dusver van terecht is gekomen.
Naar mijn mening rechtvaardigt een reeks feiten beslist de voortzetting van het interne onderzoek binnen de diensten van de Commissie naar de mate waarin handelende en bevoegde ambtenaren inderdaad hebben gedaan of niet gedaan wat de Gemeenschap van hen mocht verwachten. Maar ik zeg ook dat een enquêtecommissie, voor zover ik weet, hier in het Parlement geen nieuwe feiten ter tafel zou brengen. Wat nu in verband met diermeel en het toezicht wordt besproken, zijn feiten die eigenlijk voor iedereen die zich hiermee bezighoudt al sinds 1990, 1991 of ten laatste 1992 ter tafel liggen. Een enquêtecommissie zou mogelijkerwijs tot een nieuwe overreactie van consumenten en media leiden, met als uiteindelijk resultaat dat deze zaak de betrokken landbouwers voor de tweede maal duur te staan zou komen.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik vraag u dan ook of u bereid bent het Parlement de verzekering te geven dat naast het interne onderzoek dat u in verband met deze schriftelijk nota hebt verricht, ook een onderzoek zal worden ingesteld om na te gaan of de diensten van de Commissie de laatste jaren werkelijk alles hebben gedaan om ervoor te zorgen dat de aangenomen richtlijnen en verordeningen werden omgezet en in hoeverre de nodige controles in de lid-staten werden verricht. Ik zou u voorts willen verzoeken ons de verzekering te geven dat het destructieplan consequent wordt uitgevoerd en dat de tussentijdse resultaten van het onderzoek tijdig aan de bevoegde commissie van het Europees Parlement ter hand worden gesteld. Dit is volgens mij de juiste weg om de achterstand weg te werken die door nalatigheid in het verleden is ontstaan.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, wij verwachtten veel van uw verklaring, omdat we het vrij vervelende gevoel hebben dat de Commissie in het verleden niet altijd goed heeft ingeschat welke grote politieke ommekeer de gekke-koeienkwestie betekent.
Enerzijds hebben we te maken met gedesoriënteerde en onthutste consumenten, die het gevoel hebben dat hun niet de zuivere waarheid is verteld, wat ertoe bijdraagt dat de verwoestende groepsneurose verder om zich heen grijpt. Anderzijds hebben we te maken met een volledige economische sector, van veehouders tot verwerkende industrie en distributiebedrijven, die zich op de rand van de wanhoop bevindt, omdat zijn voortbestaan op het spel staat. Er zijn in de Europese Unie namelijk gebieden, onder andere Ierland, Schotland, het Franse Massif central en de bergachtige streken in Noord-Italië, waar de rundveehouderij de belangrijkste, ja zelfs vrijwel de enige economische en menselijke activiteit is.
Het Europees Parlement, dat de Commissie en de Raad sinds 1988-1990 op de ernst van de situatie heeft gewezen, is vandaag zeer ontstemd, omdat het van mening is dat de tot nu toe gegeven antwoorden gezien de huidige situatie absoluut niet bevredigend zijn. Wij hebben het gevoel dat dit probleem nog steeds als een sectoraal probleem wordt beschouwd, terwijl de gehele werking van de communautaire instellingen echter op het spel staat.
Onze bezorgdheid komt voort uit twee recente gebeurtenissen. De nota van de heer Castille is zojuist ter sprake gekomen. Mijnheer de Voorzitter, wij verheugen ons erover dat u onderzoek heeft gedaan binnen de Commissie, maar wij nemen hier geen genoegen mee, omdat bij een serieus onderzoek altijd beide partijen moeten worden gehoord. Voor zover ik weet hebt u geen contact gehad met degene die de nota heeft opgesteld, namelijk de heer Castille, die nu weliswaar gepensioneerd is, maar die toch bijzonder nuttige informatie had kunnen verstrekken. Ikzelf heb namelijk wel de moeite genomen hem telefonisch enkele vragen te stellen en hij vertelde mij dat de nota toentertijd wel degelijk aan het kabinet van de commissarissen was overhandigd. Wij verbazen ons er dan ook over dat er door middel van een aantal verklaringen van uw voorganger, de heer Delors, en zelfs van de huidige woordvoerder van de Commissie is getracht de opsteller van deze nota in diskrediet te brengen, terwijl het doel van zijn nota - die inderdaad zijn persoonlijke visie weergaf - juist was erop te wijzen dat de gekke-koeienkwestie, ook toen al, een ernstig probleem vormde.
Bovendien heb ik in mijn dossiers een artikel uit de rubriek "Sciences et Médecine" van de krant "Le Monde" van 30 mei 1990 teruggevonden, dat uit dezelfde tijd stamt als de nota van de heer Castille en waarin twee vrouwelijke professoren, respectievelijk van de École vétérinaire te Maisons-Alfort en het Saint-Louis-ziekenhuis, reeds de aandacht vestigden op het vleesmeelprobleem en het besmettingsgevaar dat dit meel oplevert. Op Europees niveau werd er echter pas in 1994 een verordening aangenomen om het gebruik van deze meelsoort te verbieden.
Wij zijn dus van mening dat de Europese instellingen niet naar behoren hebben gefunctioneerd. We hebben het gevoel dat het motto toentertijd in feite was: "Laten we geen stof doen opwaaien" , met als resultaat dat er nu een wervelwind waait die alles in de lucht doet vliegen.
Mijnheer de Voorzitter, wij vragen u dan ook als conclusie van deze reeks naar onze mening uitermate verontrustende gebeurtenissen de verantwoordelijkheid volledig op u te nemen. Eerst en vooral door een intern onderzoek, waarbij beide partijen worden gehoord, in te stellen naar hetgeen er in 1990 is gebeurd, opdat dit gevolgen zou hebben, zowel op disciplinair als, indien de huidige of voormalige commissarissen in het geding zouden komen, op politiek vlak.
Ten tweede, door samen met de lid-staten een crisiscentrum op te richten om ons ervan te vergewissen dat er wordt voldaan aan de gezondheidsvoorschriften die nu worden gegeven, zodat het embargo, dat voor de Britse uitvoer van rundvlees geldt, en het verbod op het gebruik van hormonen worden gerespecteerd. Want we weten dat de controles in de lid-staten ook in deze sector ontoereikend zijn.
Ten derde, door het initiatief te nemen tot een strenge regelgeving inzake de produktie- en gebruiksvoorwaarden van vleesmeel in dierlijke voeding, waarbij een voorbeeld kan worden genomen aan de onlangs door de Franse regering aangenomen beperkende wetgeving.
Ten vierde, door een gemeenschappelijke wet af te kondigen die de identificatie van karkassen in de hele Unie verplicht stelt, zodat duidelijker wordt langs welke kanalen de handel zich voltrekt.
Ten vijfde, door de financiële middelen vrij te maken die nodig zijn om, enerzijds, de ziekte uit te roeien en, anderzijds, de eerlijke rundvleesproducenten te redden.
We kunnen deze crisis namelijk alleen te boven komen door het vertrouwen van de consumenten te herstellen en onvoorwaardelijk voor transparantie te kiezen; niet door vast te houden aan de tactiek van het op elkaar afschuiven van de verantwoordelijkheid door de Commissie en de lid-staten, met als enige doel het rechtvaardigen van de eigen nalatigheid.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, het eerste doel dat de Commissie voor ogen moet houden is het vertrouwen van de Europese consument in rundvlees te herstellen. Dat kan niet gebeuren als er van tijd tot tijd documenten opduiken die een verkeerd licht werpen op de positie van de Commissie. Ik zou daarom willen ondersteunen wat verschillende andere mensen in dit debat al hebben gezegd: er moet zo snel mogelijk interne controle komen en een intern rapport dat moet worden gepubliceerd opdat alle geruchten de kop kunnen worden ingedrukt. Openheid is noodzakelijk. Mijn fractie zal het van dit rapport laten afhangen of ze daarna het verzoek tot instelling van een enquêtecommissie zal ondersteunen.
Het tweede punt is wat de Commissie zal moeten doen. Bij BSE zijn nog een heleboel onbekende factoren. Meer onderzoek is noodzakelijk. Wat zal de rol van de Commissie zijn op dit gebied? Wat voor rol speelt de Commissie in de coördinatie van al het onderzoek dat op het ogenblik gebeurt in Europa en wat zullen de financiële consequenties daarvan zijn?
Het derde punt dat mijn fractie belangrijk vindt, is dat het marktevenwicht voor rundvlees zal moeten worden hersteld. Dat zou een pijnlijk proces kunnen zijn. Een van de dingen die daarbij zou kunnen helpen is het instellen van een Europees kwaliteitskeurmerk voor rundvlees. De klant moet weten hoe rundvlees wordt geproduceerd. Dat kan niet alleen komen door het instellen van een Duits kwaliteitskeurmerk, een Nederlands kwaliteitskeurmerk of een Beiers kwaliteitskeurmerk, het moet een Europees kwaliteitskeurmerk zijn opdat er gelijke concurrentievoorwaarden zijn overal in Europa. Deze gelijke concurrentievoorwaarden gelden ook voor andere maatregelen. Duitsland heeft nu al aangekondigd dat het de beslissing van de Commissie niet zal respecteren wat betreft de export van bepaalde produkten uit het Verenigd Koninkrijk. Wat zal de houding van de Commissie daartegenover zijn? Wat denkt de Commissie over het besluit van Frankrijk om het gebruik van diermeel in veevoeder te verbieden? Gelijke concurrentievoorwaarden overal.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, aanleiding tot deze verklaring en dit debat was de al befaamde interne nota van de Commissie, of eigenlijk van een van haar ambtenaren, over de strategie die moest worden gevolgd om misleidende informatie over de gekke-koeienziekte te verspreiden. Die nota is echter niet het grootste probleem, het probleem zit hem hierin dat in dezelfde tijd dat die nota verscheen, de controles door het veterinair controlebureau werden stopgezet, terwijl de Commissie het liet afweten ten aanzien van haar taak om met wetgevingsinitiatieven te komen.
Die situatie heeft vier jaar voortgeduurd, waarin zo'n 75 % van de BSE-gevallen geregistreerd werden. Als er risico's bestonden, dan was het met name tijdens díe periode. De behoefte aan wetgeving gold met name díe periode. En de noodzaak om controles uit te voeren, was nooit zó groot als tijdens díe periode. De Commissie dient met redenen te komen om haar gebrek aan daadkracht tijdens de jaren 1990-1994 te verklaren.
Wij hebben het ook liever over transparantie dan over misleiding, maar we kunnen moeilijk zeggen dat de Commissie een transparante houding heeft ingenomen. Op welke wetenschappelijke gronden het invoerverbod op gelatine werd opgeheven, is onduidelijk, en de Commissie heeft ons niet de informatie verschaft waarom wij hadden verzocht in punt 6 van onze resolutie van afgelopen juni. Het is van fundamenteel belang dat het verslag van de Europese Vereniging van Gelatineproducenten, op grond waarvan de Commissie heeft besloten tot een gedeeltelijke opheffing van het invoerverbod, wordt vergeleken met de standpunten van onafhankelijke deskundigen.
Als de indruk bestaat dat de besluitvorming gebaseerd is op gegevens die door belanghebbende partijen verstrekt zijn, en zij dus niet stoelt op objectieve wetenschappelijke criteria, terwijl evenmin gehoor wordt gegeven aan het verzoek om informatie van het Europees Parlement, dan zal het moeilijk worden om het vertrouwen van de consument te herstellen.
De ervaring leert ons voldoende: de oorzaak van dit probleem ligt bij de liberalisering en het streven naar verbetering van het concurrentievermogen door middel van een intensievere produktie. De ervaring toont aan dat wanneer besluiten afhankelijk worden gesteld van economische of zelfs politieke belangen, dit zonder meer ernstige gevolgen heeft. In het verleden is het gebeurd dat belangrijke beslissingen ondergeschikt werden gemaakt aan de verwezenlijking van de Europese markt of aan het welslagen van een Top. Zulke situaties gaan niet aan de consument voorbij, en gezien het verleden kunnen we niet verwachten dat zijn vertrouwen zomaar hersteld is, des te minder nu de kwalijke indruk bestaat dat bij bepaalde beslissingen economische belangen zwaarder hebben gewogen dan het belang van de volksgezondheid. We mogen deze fouten uit het verleden niet herhalen. Bij beslissingen in de toekomst moeten zelfs de kleinste risico's vermeden worden.
Waar het in dezen om draait, zijn degenen die de situatie weten te benutten, en anderen die eronder te lijden hebben, om economische kosten, maar bovenal om de gevaren voor de gezondheid. Verder zijn er natuurlijk verschillende verantwoordelijkheden. Naar de mening van Europees Unitair Links dient er een onderzoekscommissie te worden ingesteld om te bepalen wie verantwoordelijk zijn voor het ontstaan en voortduren van het probleem, met name om ervoor te zorgen dat toekomstige beslissingen zodanig genomen worden dat de volksgezondheid gewaarborgd wordt. Sommigen zullen met het argument komen dat de onderzoekscommissie aanleiding zal geven tot weer nieuwe koppen in de kranten die het vertrouwen van de consument geen goed zullen doen. Maar we weten uit ervaring wat er gebeurt indien beslissingen worden uitgesteld of maar half worden genomen. Bovendien zullen de lange incubatietijd van deze ziekten en de risico's die in het verleden aanvaardbaar werden gevonden, in de nabije toekomst voor nog wel meer vette krantenkoppen zorgen.
Om deze redenen zal Europees Unitair Links de instelling van een onderzoekscommissie ondersteunen die zich zal bezighouden met de politieke beslissingen die genomen zijn, met als doel de belangen van de publieke opinie te waarborgen.
Ik sluit nu af, mijnheer de Voorzitter, Zoals de heer Fayot gezegd heeft, willen wij ertoe bijdragen dat de markt aan de wetten van de democratie wordt onderworpen, en dat zij gedwongen wordt om de gezondheid van de consument te respecteren.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer Fischler, de BSE-catastrofe is het gevolg van een aaneenschakeling van factoren: een verkeerde houding, verkeerde politieke inschattingen en het niet op zich nemen van politieke verantwoordelijkheid. Dit is geen gesel, maar een catastrofe die is veroorzaakt door mensen, en met name door het besluit van de Britse regering de temperatuur en de druk bij de fabricage van vleesmeel te wijzigen. Maar ook de Commissie heeft deze zaak verkeerd ingeschat. Zij dacht dat deze ziekte niet zo'n omvang zou aannemen, maar geleidelijk zou doodbloeden.
De Commissie heeft nu weliswaar gehandeld - en ik moet commissaris Fischler een consequent optreden nageven - maar het was meer aan de noodrem trekken dan een van voorzorg getuigend beleid volgen, aangezien er ondertussen al ongeveer 2 miljoen besmette dieren in de voedselketen terecht zijn gekomen zonder dat de Commissie iets heeft gedaan. Er is nog altijd vleesmeel in omloop dat bij temperaturen is geproduceerd die ontoereikend zijn om de BSE-infectie terug te dringen en dit vleesmeel wordt nog altijd vervoederd, waarbij het nog de vraag is of de infectie eigenlijk met hogere temperaturen terug kan worden gedrongen.
Mijnheer Santer, u zegt dat er in de BSE-kwestie geen sprake was van een officiële lijn van de Commissie en dat de Italiaanse regering heeft gezegd dat zij het voorstel, als de Commissie het had gedaan, had verworpen. Is dit een grap of is het cynisch bedoeld? Als u open kaart had gespeeld, hadden wij nu geen enquêtecommissie nodig gehad! Het probleem is dat u geen open kaart hebt gespeeld. Het gaat vandaag niet alleen om informatie over deze epidemie, maar het gaat om de reputatie van het Europees Parlement en om de reputatie van de Europese politiek, die door dit geknoei een slechte naam heeft gekregen. Het gaat erom dat het Europees Parlement met zijn consequente houding niet op één hoop wordt gegooid met een Commissie die de tekenen niet heeft herkend, die heeft vertrouwd op wetenschappers die alles hebben gebagatelliseerd en die aan deze bagatelliseringsstrategie mee heeft gewerkt. Daar gaat het vandaag om en daar moet uitleg over worden verschaft!
En als wij geen geluk hebben en deze epidemie overslaat op de mens, dan zullen wij moeten antwoorden op de vraag waarom wij tenminste nu niet de nodige consequenties hebben getrokken. De vraag naar de enquêtecommissie is ook de vraag naar de consequentie van de maatregelen voor de toekomst. Het gaat er niet alleen om het verleden te verwerken, maar het gaat er ook om dat dit Parlement zijn bevoegdheden op landbouwgebied, die het lange tijd niet heeft gehad, uitoefent en dat wij ook in de Verdragen verankeren dat wij hier inspraak in hebben en u kunnen aansporen tot de actie over te gaan als wij dat nodig achten. Daar gaat het om en daarom is onze fractie voor het instellen van deze enquêtecommissie. En de slappe formulering, mijnheer Böge, die u namens de EVP hebt gebruikt - " als u nu zelf een onderzoek instelt, dan vinden wij dat ook goed" - is niet het standpunt van het Parlement. Wij moeten onze plicht doen, mijnheer Böge!

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, deze week zou het Parlement moeten beslissen - dat is althans mijn wens - een enquêtecommissie in te stellen, waardoor duidelijkheid wordt verkregen over bepaalde aspecten van de zogenaamde "gekke-koeienkwestie" . Want, geachte voorzitter van de Commissie, hoe groot uw persoonlijke verdienste ook is, er moeten personen van buiten de Commissie komen om naast het interne onderzoek, nu ook een extern onderzoek in te stellen.
Het Parlement begint nu op passende manier te reageren. Voordat dat mogelijk werd, moest er eerst een interne nota van de Commissie uit oktober 1990 opduiken, die door verscheidene kranten werd gepubliceerd, waardoor een schijnbaar verbazingwekkende nalatigheid binnen de Commissie aan het licht werd gebracht. Deze nota toont duidelijk aan dat er binnen de Commissie zelf en tussen de Commissie en de lid-staten sprake is van een, op zijn zachtst gezegd, ondoeltreffende planning van regels en werkwijzen. De publieke opinie wil terecht de waarheid weten en eist transparantie.
Ik ben drie jaar lang minister van Consumentenzaken geweest. Ik heb geleerd dat een consument die zijn vertrouwen heeft verloren, dit alleen terugkrijgt als hij ervan overtuigd is te maken te hebben met bekwame, oprechte en objectieve verantwoordelijken. De vertragingstechniek die wordt toegepast om het onderzoek op te houden of de omvang ervan te beperken, berust dus op een volkomen verkeerde inschatting van de situatie.
Als wij de veehouderij, en met name de kwaliteitsveehouderij, waarbij de dieren met gras of granen worden gevoederd, willen beschermen, moet er transparantie bestaan, moet de herkomst van de dieren worden vastgesteld, moeten er kwaliteitslabels komen en moeten er controles worden uitgevoerd door diensten die niet tot de landbouwkringen behoren en die de consumenten vertegenwoordigen. Als wij de distributie-, groothandelen detailhandelkanalen willen beschermen, moeten we de hele keten tussen de producent en de consument op een doeltreffende manier kunnen controleren.
En als wij de geloofwaardigheid en het gezag van de Commissie in stand willen houden - en onze fractie, mijnheer de Voorzitter, hoopt echt dat we daarin zullen slagen - moet er niet alleen een onderzoek worden ingesteld, zodat duidelijk wordt wat er in het verleden is gebeurd, maar moeten er zowel binnen de Commissie zelf als in de betrekkingen tussen de Commissie en de lid-staten ook veranderingen worden gepland, zodat er in de toekomst geen sprake meer kan zijn van dergelijke nalatigheden of fouten.

de Villiers
Geachte voorzitter van de Commissie, geachte Voorzitter van het Europees Parlement, waarde collega's, voor de derde keer sinds 27 maart bespreken wij in de plenaire vergadering het gekkekoeienprobleem en de gevolgen ervan.
Tijdens haar interventie op 27 maart citeerde mijn fractiegenote, Christine Poisson, een passage uit het boek van de heer Jimmy Goldsmith uit 1992, waarin alle ontdekkingen inzake het probleem van de overdracht van de gekke-koeienziekte op de mens reeds uit de doeken werden gedaan. Christine Poisson stelde de Commissie één enkele vraag: "Wat heeft de Commissie sinds 1990 gedaan?" Het antwoord hierop was duidelijk: uw voorganger, de heer Delors, verklaarde dat de Commissie niet op de hoogte was en dat zij dus niets kon doen.
Op 3 juni drong mijn fractiegenoot, Edouard des Places, aan op een daadwerkelijke solidariteit met de veehouders. Hij eiste dat, zowel op het vlak van de veevoerproducenten als op dat van de regeringen en de Europese instellingen, werd achterhaald wie verantwoordelijk was. Commissaris Fischler had hierop niets te zeggen.
De door de Commissie geplande maatregelen dekken slechts 20 % van de door onze veehouders geleden verliezen. In Frankrijk, bijvoorbeeld, bedragen de verliezen van de rundveesector momenteel meer dan 15 miljard Franse frank, terwijl de vergoedingen maximaal 3 miljard frank belopen. Wie gaat het verschil betalen?
Toen ik zelf, met de steun van een veehoudersvakbond, een klacht heb ingediend bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, kreeg ik te horen: nee, de Commissie is niet verantwoordelijk, zij heeft gedaan wat ze kon.
Welnu, in een inmiddels beroemd geworden interne nota van de Commissie van 12 oktober 1990, die, zoals de heer Pasty ons zojuist heeft meegedeeld, aan het kabinet - en dus min of meer aan de politieke instantie - is voorgelegd, staat zwart op wit dat deze kwestie gebagatelliseerd moet worden door informatie achter te houden.
Geachte voorzitter Santer, u heeft ons zojuist geantwoord dat het hier slechts om een interne nota van een gepensioneerde ambtenaar gaat en dat de daden van de Commissie het tegendeel bewijzen. Nee, mijnheer de Voorzitter, we hebben hier niet te maken met een onschuldige notitie. Wij weten allemaal - we kennen de geheimen van de Commissie - dat uit deze interne nota's de globale richtsnoeren voortkomen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, ben ik door deze onbevredigende antwoorden genoodzaakt mijn verantwoordelijkheid op mij te nemen. Ik zal een beroep op artikel 34 van ons Reglement, "Motie van afkeuring jegens de Commissie" doen en vanmiddag beginnen de zestig handtekeningen te verzamelen, zodat het Parlement deze motie van afkeuring tijdens zijn plenaire vergadering van september kan aannemen.
Er zal mij natuurlijk worden verteld dat er nu andere commissarissen verantwoordelijk zijn, maar ik wil erop wijzen dat de commissarissen verantwoordelijk zijn voor de daden van de Commissie en dat, als de Commissie niet naar behoren heeft gefunctioneerd, de zittende leden van de Commissie er dus verantwoordelijk voor zijn.
De Fractie Europa van de Nationale Staten zal het verzoek tot instelling van een enquêtecommissie binnen het Europees Parlement indienen, maar het Parlement moet alle verantwoordelijkheid op zich nemen.
(De Voorzitter onderbreelt de spreker)

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, u wordt in het gunstigste geval van een overtreding beschuldigd. Tot uw verdediging voert u aan dat u na maart 1996 het een en ander hebt ondernomen. Mijnheer Santer, het gaat er echter niet om wat u na de feiten hebt gedaan. Het gaat erom wat u daarvoor niet hebt gedaan, terwijl u toch volledig op de hoogte was. In september 1990 hebben de heer Happart en ik de heer MacSharry reeds langs politieke weg gewaarschuwd, nadat we met wetenschappers uit de hele wereld, met inbegrip van de heer Prisuner, hadden gesproken. Een krant van het Front National van 11 juni 1990 blokletterde: "De ziekte gaat over op de mens" en op 22 februari 1996 waarschuwde de heer Diringer, directeur van het Roch-instituut in Berlijn, hier in het Parlement, in aanwezigheid van ambtenaren van de Commissie, de gezondheidsinstanties in Europa: " Encefalopathie gaat over op de mens!" . U kon onmogelijk niet op de hoogte zijn!
U beweert: "Wij hadden geen motief, waarom zouden wij dat gedaan hebben?" . Mijnheer Santer, als de bevolking in 1990 de waarheid had gekend, als zij in 1992 had geweten dat de vrijhandel en het op onophoudelijke produktievermeerdering gerichte systeem ziekten overbrengen, zou zij de GATT en het Verdrag van Maastricht niet hebben aanvaard. Ziehier uw motief. U heeft de besmetting door vleesmeel geheimgehouden om zo de besmetting door uw ideeën te verbergen. Want, mijnheer Santer, meer dan het vleesmeel zijn het uw ideeën die de mensen hebben vergiftigd! En volgens het Verdrag van Wenen hebt u misbruik gemaakt van de instemming van de volkeren. U hebt de ratificatie van het Verdrag van Maastricht verkregen door een instemming die ongeldig was.
Wij zijn het uiteraard met de heer de Villiers eens. Niet de enquêtecommissie, maar uw politieke verantwoordelijkheid staat op het spel. Mijnheer Santer, de grote gifmengers uit de geschiedenis was in andere tijden wel een ander lot beschoren.

Collins, Kenneth
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet waarom ik altijd tegenslag heb en het woord moet voeren na bijdrages als deze maar het is nu eenmaal zo. Ik ben sinds 1988 lid van het Europees Parlement en ik probeer zowel de Commissie als de Parlementsleden er al die tijd van te overtuigen dat zij de BSE-bedreiging ernstig moeten nemen. We moeten ons allen zorgen maken omdat de Commissie zo bezorgd was over de verslagen betreffende het bestaan van de ziekte dat ze blijkbaar besloot het bestaan ervan volledig te ontkennen. Belangrijker nog, naar verluidt zou op een bepaald niveau in de Commissie beslist zijn om alle informatie over de ziekte volledig of zoveel mogelijk verborgen te houden voor de publieke opinie.
Anderzijds moet ik zeggen dat, hoewel het in het belang van sommigen in de Gemeenschap kan zijn om de Commissie hiervoor verantwoordelijk te stellen, de Commissie eigenlijk nog uitstekend gepresteerd heeft, bijvoorbeeld in vergelijking met de Britse regering, die informatie over de dolle-koeienziekte minstens even lang heeft proberen verborgen te houden. Zij werd toen ook op informatie gewezen maar slaagde erin die verborgen te houden voor de publieke opinie. Zelfs toen de roep om informatie overweldigend werd op 20 maart 1996 en alle kranten, televisiestations en radioprogramma's in Europa alleen nog aandacht besteedden aan BSE, toonde de Britse regering nooit dat zij ons de informatie, waarop het publiek reeds al die tijd recht had, kon of wilde geven. Het is dan ook niet verrassend dat de Europese consumenten weinig vertrouwen hebben in de rundvleessector. Dit is niet alleen het geval in Groot-Brittannië maar ook elders, in Duitsland, Italië, Frankrijk enz.
Er is dan ook een coherent verbod op Europees niveau nodig om iets te doen aan de ziekte en dat is de reden waarom we ons in deze situatie bevinden. We moeten over een plan beschikken en daarna kunnen we het vraagstuk van het consumentenvertrouwen aanpakken. Het is zinloos het verbod op te heffen als toch niemand rundvlees koopt.
Het is misschien spijtig dat "de moeder van alle parlementen" niet in staat is rekenschap te eisen van haar eigen regering voor de reeks blunders die de BSE-crisis vormen. Het zou nuttig zijn als wij in dit Parlement over een onderzoekscommissie zouden beschikken. We moeten er echter over waken dat deze commissie niet tot een soort heksenjacht leidt. Het moet een ernstige onderzoekscommissie zijn en niet louter een poging om de schuld voor wat vooral een Britse ziekte lijkt te zijn op andere mensen of instellingen af te wentelen. Wanneer een onderzoekscommissie wordt opgericht, moet ze worden beschouwd als een positieve bijdrage tot een Europese oplossing voor heel deze crisis.

Plumb, The Lord
Mijnheer de Voorzitter, ik deel niet vaak de tegenslag van mijn collega, de heer Kenneth Collins, maar ik wil niet alleen de heer Martinez tegenspreken maar ook een aantal opmerkingen van de heer Collins weerleggen. Eerst en vooral wil ik echter, en in tegenstelling tot sommige van mijn collega's, de Commissievoorzitter danken voor zijn verklaring en voor het werk dat de Commissie verricht heeft en nog altijd verricht in een poging om de talrijke problemen, die het gevolg zijn van heel deze rundvleescrisis, aan te pakken. Wij moeten kijken waar we aan toe zijn en na het akkoord, dat tot onze vreugde in Florence bereikt is over het kaderprogramma, is aanzienlijke vooruitgang geboekt. Wij moeten ons gesterkt weten door het feit dat de zaak opnieuw behandeld wordt op het niveau waar ze thuishoort: op wetenschappelijk en veterinair niveau.
Vele Parlementsleden weten misschien graag wat momenteel gebeurt. Sinds het dertig-maandenprogramma gestart is, zijn al een kwart miljoen runderen, ik herhaal een kwart miljoen runderen, afgeslacht en er wordt verder gewerkt aan een tempo van 30.000 runderen per week. Bovendien wordt al het mogelijke gedaan om een selectie door te voeren in de melkveekuddes die met BSE te kampen gehad hebben. Dit heeft natuurlijk rampzalige gevolgen voor de veehouders in heel Europa en de netto-marktprijzen voor rundvlees zijn in elkaar gestort.
Het feit dat zo'n actie getroffen is, samen met de aanzienlijke versterking van de bestaande wetgeving inzake de samenstelling van veevoeder en het verbod op alle weefsel dat besmet zou kunnen zijn, moet de klanten stilaan tevreden stellen, moet het vertrouwen van de consumenten herstellen en hen ervan overtuigen dat rundvlees even veilig is voor infecties als vele andere levensmiddelen die wij verbruiken.
Los van dit alles hebben wij - zoals bijna alle sprekers al gezegd hebben - natuurlijk gezien hoe in de media van vele lid-staten berichten verschenen zijn over het bestaan van een intern Commissiedocument van oktober 1990 inzake bestaande gezondheidsrisico's van BSE, evenals verslagen over de illegale uitvoer van rundvlees uit het Verenigd Koninkrijk. De Commissievoorzitter heeft ons een klaar en duidelijk antwoord van de Commissie gegeven inzake deze twee punten en ik wil hier dan ook niet langer bij stilstaan.
Dit document zou gesuggereerd hebben dat het Verenigd Koninkrijk de onderzoeksresultaten beter niet kon publiceren. Zoals de Commissievoorzitter klaar en duidelijk gezegd heeft, kan dit worden beschouwd als een grap en de Britse regering heeft zeker geen soortgelijk document ontvangen. De huidige crisis en het slachten van duizenden runderen om het vertrouwen te herstellen hebben misschien aangetoond hoe fout deze raad, als ze was gegeven, op dat ogenblik zou geweest zijn. Het ging echter louter om een aantekening in een dossier, een verklaring aan het veterinair comité en niet om een formele aanbeveling aan de regering.
Ik wil de Commissie dan ook danken omdat zij al het mogelijke doet om financiële solidariteit te betonen met de landbouwers, in het bijzonder met de landbouwers die het ergst getroffen zijn door de crisis. Ik wil ook commissaris Fischler danken voor zijn bijdrage en, als ik dit op meer persoonlijke gronden mag zeggen, voor zijn bijdrage enkele weken geleden op onze Royal Agricultural Show, waar hij vele landbouwers heeft ontmoet en hun vertrouwen in de maatregelen van de Commissie enigszins kon herstellen.
De bijkomende interventiemaatregelen die getroffen zijn, zijn nuttig en middelen voor onderzoek zijn van essentieel belang. Het zou inderdaad een belangrijke doorbraak zijn als wetenschappers een sluitende test zouden kunnen ontwikkelen om de ziekte vast te stellen. Ik wil de heer Fischler vragen of al enige vooruitgang in die zin geboekt is. Kan hij ons ook enige informatie geven over de beschikbaarheid van de verwerkingsinstallaties aangezien een groot deel van dit vlees momenteel in koelhuizen wordt opgeslagen? Ik steun ook degenen die pleiten voor een Europees programma voor een kwaliteitswaarborg voor rundvlees en ik steun het verzoek voor de volledige identificatie van alle dieren.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb deze zaak sinds maart dit jaar gevolgd. Ik vertegenwoordig het Engelse kiesdistrict dat het meeste rundvlees produceert en het gebied met het hoogste aantal gevallen van BSE. Ik vraag mij soms af of de overdreven aandacht voor details onze hersenen niet aantast. Wij moeten uiteraard strenge controle uitoefenen op de uitvoer van vlees en afgeleide produkten uit het Verenigd Koninkrijk. Het is uiteraard waarschijnlijk dat vlees, dat in doorvoer was toen het uitvoerverbod werd afgekondigd, misschien naar derde landen, aan deze controles ontsnapt is. Ik ben verheugd dat de Commissie de antifraude-eenheid gevraagd heeft alle gevallen van frauduleuze handel te onderzoeken.
Wij moeten echter een ruimere visie hanteren inzake de kwestie in haar geheel en de vraag of men ze in de doofpot wenste te stoppen. Deze kwestie was in zekere zin een Tsjernobyl voor het Verenigd Koninkrijk. Onze fout om niet te reageren op de eerste waarschuwingssignalen heeft tot een verergering van het probleem geleid. Wij raakten de controle kwijt. Wij weten niet of en welke gevolgen de ziekte voor de gezondheid van de mens heeft. De publieke opinie maakt zich echter duidelijk zorgen en die bezorgdheid treft ons allen.
Als gevolg hiervan zijn de veiligheidsprocedures verbeterd. Er zijn maatregelen getroffen om de ziekte uit te roeien. Sommigen zien echter nog altijd niet in dat het hier om een echt Europees probleem gaat. Als wij willen dat onze rundvleesmarkt zich herstelt, moeten wij kordate daden koppelen aan weloverwogen woorden. Mijnheer de Voorzitter, u heeft gezegd dat we ons niet mochten laten meeslepen door onze emoties. Ik ben verheugd dat u de heer Seehofer een brief geschreven heeft en hem om uitleg gevraagd heeft over zijn acties. Laten wij inderdaad een intern onderzoek verrichten in de Commissie. Dat is ongetwijfeld niet meer dan terecht maar laten wij het probleem niet opblazen, laten wij het opruimen.

Belleré
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, dura lex, sed lex . Wanneer men een ramp moet trotseren, zoals die thans in Groot-Brittannië woedt in verband met BSE, en vooral als die ramp zo'n grote gemeenschap als de Europese dupeert, dan is het zaak dat men doortastend, verantwoord en desnoods tegen zijn eigen belangen in optreedt, zoals dat een civiele maatschappij betaamt, vooral als die betreffende gemeenschap met saamhorigheidsgevoel de getroffen lid-staat te hulp is geschoten - zij het dat deze koe wel wat laat bij de horens is gevat. Doch, zo was het niet en zo is het niet. De tijd ontbreekt me om hier nog eens de geschiedenis van de gekke-koeienziekte de revue te laten passeren. Ik zal daarom alleen maar dit Parlement eraan herinneren dat al een hele tijd geleden, en wel in januari 1995, de Italiaanse partij Alleanza Nazionale in de persoon van haar voorzitter, mevrouw Muscardini, aan de Commissie vroeg wat er waar was van de ziekte waar runderen in Groot-Brittannië aan leden. Deze vraag kreeg toen een ontwijkend en leugenachtig antwoord van commissaris Fischler.
Wat dus nu te zeggen? Moeten we nu maar voor kat en muis gaan spelen? Daar schiet niemand ook maar iets mee op! Zoals ook gesteld werd in een intern - en kennelijk geheim - document van de Commissie dat ervoor pleitte het probleem niet op de spits te drijven, komt het juist door het gebrek aan serieuze informatie en het uitblijven van deugdelijke controles dat allerlei twijfels en verdenkingen ontstaan. Het wereldembargo tegen rundvlees van Britse herkomst wordt omzeild door illegale uitvoer. Bovendien wacht het Parlement nog op de uitkomst van het onderzoek van de Commissie over deze beschuldigingen. Al die aantijgingen scheppen een klimaat van wantrouwen jegens de autoriteiten die de taak hebben dit immense probleem dat iedereen aangaat en niet alleen de gedupeerde lid-staat, in goede banen te geleiden.

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, in de eerste plaats moet gezegd dat wij verheugd zijn over de verklaring die u vanochtend gedaan heeft. Vanuit het perspectief dat afstand nu eenmaal biedt, heb ik echter de indruk dat de Commissie bij het beheren van deze zaak een voorbeeld geeft dat we beter niet kunnen navolgen. De publieke opinie heeft het idee dat we ons aanhoudend door de gebeurtenissen op sleeptouw hebben laten nemen, wat door bepaalde gegevens lijkt te worden bevestigd, in het bijzonder door de nota van de consumentendienst.
Suggereren dat door het doodzwijgen van BSE ongunstige reacties van de markt vermeden kunnen worden, is gewoonweg een teken van minachting jegens de Europese burger. Het Verenigd Koninkrijk officieel verzoeken om zijn onderzoeksresultaten achter te houden, of moedwillig misleidende informatie over de BSEkwestie verspreiden, dat is gewoon waanzin en niet op zijn plaats in een rechtsgemeenschap zoals de Europese Unie.
Dit probleem is echter niet alleen op te lossen door de fouten die gemaakt zijn te corrigeren met het oog op de toekomst. We moeten ook achterom zien om iets te doen aan de politieke fouten die in het verleden gemaakt zijn. We kunnen ons er nu wel over beklagen dat de rundvleesmarkt zo slecht is, dat de stocks met 600.000 ton gegroeid zijn, of dat de consumptie met 11 % gedaald is, maar alle maatregelen zullen voor niks blijken te zijn als de consument het gevoel heeft dat hij door de communautaire overheid is opgelicht.
Degenen die deze bewuste nota hebben opgesteld, dachten dat de mechanismen van de markt machtiger waren dat het belang dat aan de volksgezondheid wordt gehecht. Nu, zes jaar later, en ondanks dat beleid waarover het geëiste onderzoek uitsluitsel zal moeten geven, met name over de vraag waarom het zo lang stand heeft gehouden en wie hiervoor verantwoordelijk zijn, nu is de situatie nog veel slechter. Die gewoonte om misleidende informatie te verspreiden, heeft het probleem alleen maar verergerd. Wat de markten werkelijk weer in evenwicht zou kunnen brengen, is het vertrouwen van de consument in het feit dat die markten aan een adequate regelgeving onderworpen zijn, en dat de gezondheid van de consument niet zal worden bedreigd of geschaad door welk produkt dan ook, of het nu om rundvlees of om iets anders gaat.
De onderhavige dienstnota betekent dat immoraliteit tot handelsnorm verheven wordt. Laten we hopen dat deze treurige ervaring ervoor zorgt dat de gezondheid van de consument boven welke andere beweegreden dan ook gesteld wordt.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou zeer in het kort iets willen zeggen naar aanleiding van een aantal interventies, in de eerste plaats om de sprekers te bedanken, want ook al waren de interventies zeer betwistbaar, hun verdienste is toch dat er duidelijk wordt aangegeven hoe de stemming in het Parlement op dit moment is.
Commissaris Fischler zal zo dadelijk nader ingaan op een aantal bijzonderheden van de kwestie.
Het is nu de vierde keer dat ik voor u, voor uw Parlement verschijn om over de "gekke-koeiencrisis" te spreken. Bij elke interventie heb ik mij door één enkele overweging laten leiden, namelijk dat de volksgezondheid moet worden beschermd door middel van de momenteel beschikbare wetenschappelijke elementen en zekerheden. Met het oog hierop hebben wij de Britten ertoe aangezet een pakket maatregelen voor te stellen die erop gericht zijn BSE met wortel en tak uit te roeien, waarna eerst het vertrouwen van de consumenten moet worden hersteld, voordat een geleidelijke opheffing van het embargo kan worden overwogen.
Zowel deze als de vorige Commissie hebben zich altijd op dit standpunt geplaatst. Hoewel bepaalde nota's het optreden van de Commissie misschien in een slecht daglicht stellen, dat geef ik toe, moeten we ons goed realiseren dat dit optreden heel anders was dan wat uit de nota van een ambtenaar naar voren komt. Ik kan deze bewering overigens met feiten staven. De nota dateert van oktober 1990. Zoals ik zojuist reeds heb gezegd, werd er nog geen maand later in Brussel een conferentie gehouden, waaraan 200 wetenschappers uit de hele wereld deelnamen, om vast te stellen wat de gevolgen van de gekke-koeiencrisis waren. Na afloop van deze conferentie van wetenschappers is het wetenschappelijk onderzoek op gang gekomen. De Commissie heeft dit wetenschappelijk onderzoek financieel gesteund en het is juist een van deze mede met middelen van de Commissie gefinancierde wetenschappelijke onderzoekcentra, namelijk het onderzoekcentrum van Edinburgh, dat de crisis van 20 en 21 maart jongstleden heeft doen losbarsten.
De vorige Commissie heeft overigens nog een aantal andere maatregelen genomen. En het Parlement, dus u, heeft deze maatregelen trouwens zelf goedgekeurd. Om dit te bewijzen hoef ik alleen maar te verwijzen naar de resolutie van 22 januari 1993 van het Parlement, waarin wordt herinnerd aan de uitgebreide communautaire wetgeving op het gebied van de verschillende soorten spongiforme encefalopathie, met name bij runderen. Hiermee bevestigt u dat de Commissie sinds 1988 op dit gebied een groot aantal maatregelen heeft genomen. Ik meen dus te kunnen zeggen dat mijn voorgangers, gelet op het feit dat er toentertijd minder wetenschappelijke gegevens beschikbaar waren, alle op dat moment beschikbare middelen hebben aangewend om de crisis af te wenden. Geachte leden van het Parlement, in de resolutie die ik zojuist heb gelezen, zegt u overigens zelf dat u het noodzakelijk acht dat de produktie van medicijnen voor mens en dier op basis van hersenweefsel en ruggemerg van runderen wordt voortgezet. Dit staat in uw resolutie, niet in een interne nota van de Commissie.
Laten we het eens over de bewuste nota hebben. Zoals ik zojuist reeds heb gezegd, gaat het hier om de nota van een ambtenaar. De geachte heer Pasty suggereerde dat bij het door ons ingestelde onderzoek slechts één partij is gehoord, doch ik zou hem erop willen wijzen dat wij de opdracht hebben gegeven de voorzitter van de horizontale werkgroep van Commissiediensten voor BSE met het onderzoek te belasten. Deze voorzitter was, in het kader van zijn nasporingen, genoodzaakt onmiddellijk contact op te nemen met de opsteller van de nota, met degenen voor wie zij bedoeld was, met collega's van de Dienst Consumentenbeleid en van DG VI en met oud-leden van het kabinet. Hetgeen ik zojuist heb verklaard is dus het resultaat van het door de voorzitter van de horizontale werkgroep van Commissiediensten voor BSE in opdracht van ons ingestelde onderzoek.
Zoals u ziet streven wij naar transparantie. Niemand heeft er voordeel bij als er in deze kwestie geen transparantie bestaat. De heer Fayot had zojuist groot gelijk, toen hij hierom vroeg en hij tevens zei dat de geloofwaardigheid van alle Europese instellingen, dus niet alleen van de Commissie, op het spel staat. Wij hebben er dus allemaal, leden van het Parlement en leden van de Commissie, alle belang bij dat er op dit gebied, waarop deze Commissie echt niets te verbergen heeft, zoveel mogelijk transparantie is. Wij vragen u, als parlementsleden, niet alleen in interventies hier in het Parlement - die trouwens niet altijd onbetwistbaar zijn - maar ook daarbuiten blijk te geven van evenveel vertrouwen in de Commissie als instelling als in haar optreden.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nu, met uw toestemming, het woord willen geven aan de ter zake kundige commissaris Fischler, die bepaalde kwesties in detail zal bespreken.

Fischler
Geachte Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, geachte dames en heren, om te beginnen zou ik mijn dank willen betuigen voor het debat dat hier vandaag plaats heeft gevonden. Ik acht het namelijk dringend nodig dat deze zaak volledig tot klaarheid wordt gebracht. Wij kunnen geen succesvolle discussie voeren over de aanpak om het vertrouwen van de consument te herstellen, zolang er vermoedens bestaan die dit vertrouwen aantasten.
Ik heb alle maatregelen genomen die ik kon nemen om duidelijkheid te scheppen. Met betrekking tot het vermoeden van niet-naleving van het uitvoerverbod heeft de heer Santer er al op gewezen dat wij alle lid-staten schriftelijk hebben verzocht ons op de hoogte te stellen van alle hun bekende vermoedens en ons, vooral, mee te delen of het ook om meer dan alleen maar vermoedens gaat. Tot dusver zijn wij door geen enkele lid-staat van meer dan vermoedens in kennis gesteld. Ik heb daarenboven - en dat lijkt mij belangrijk - ook de UCLAF verzocht deze vermoedens te onderzoeken en ik heb vooral de Britse minister van Landbouw verzocht de redenen tot verdenking nogmaals na te trekken.
U weet bovendien dat wij in het verleden bij onze controlebezoeken aan Groot-Brittannië, waartoe ook de lidstaten waren uitgenodigd, al ter plaatse de naleving van het uitvoerverbod hebben onderzocht. Volgende week zal er een nieuwe controlemissie van deze aard plaatsvinden, tijdens welke wij dit opnieuw zullen onderzoeken.
Wat het tweede verwijt, de nota van een ambtenaar van de Commissie, betreft zou ik willen zeggen dat niet alleen het feit dat een maand later een groot wetenschappelijk congres plaats heeft gevonden weerlegt dat de Commissie de bedoeling zou hebben gehad iets in die zin te doen, maar ook het feit dat alleen al in de periode 1990-1992 het Permanent Veterinair Comité en het Wetenschappelijk Veterinair Comité zich meer dan twintig maal over problemen in verband met BSE hebben gebogen. En uzelf weet ook dat in de conclusies van de Raad, net als in de besluiten van de Commissie, telkens duidelijk werd gesteld dat de gezondheid absolute voorrang had.
In dit verband zou ik nog een opmerking willen maken over iets wat bij de publieke opinie vaak aanleiding is tot misverstanden: het feit dat dit comité "veterinair" comité heet, betekent niet dat het zich uitsluitend met de gezondheid van dieren bezighoudt, maar de veeartsen zijn wereldwijd bevoegd voor het waarborgen van de vleeshygiëne en bijgevolg voor de volksgezondheid.
Ten slotte zou ik er nog op willen wijzen dat er in het Wetenschappelijk Veterinair Comité niet alleen veeartsen zitten, maar ook vertegenwoordigers van andere wetenschappelijke disciplines, en met name van de humane geneeskunde.
Dames en heren, ik ben gaarne bereid het interne onderzoek, zoals hier werd voorgesteld, voort te zetten en u, het Parlement, daar verslag over uit te brengen. Ik ben trouwens van mening dat het de hoogste tijd is dat wij wat tot dusver op dit gebied is gebeurd in een samenhangend document uiteenzetten, zodat iedereen er zich van kan overtuigen wat er eigenlijk over het geheel genomen werd ondernomen.
Ik ben echter ook van mening dat het, zoals hier werd opgemerkt, niet alleen zaak is het verleden te verwerken, maar dat wij ons ook om de toekomst moeten bekommeren. En ook in dat geval gaat het allereerst om gezondheidsmaatregelen.
Sta mij toe dat ik heel in het kort inga op een gebeurtenis waarvan ook vandaag in de media melding werd gemaakt en die verband houdt met ons besluit inzake gelatine.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou er alleen maar op willen wijzen dat het van de zijde van de Commissie genomen besluit inzake gelatine gebaseerd was op de toen beschikbare wetenschappelijke gegevens en dat het Wetenschappelijk Veterinair Comité ook dienovereenkomstig zijn advies heeft uitgebracht. Ondertussen werd ons op 26 juni een nieuw, bijkomend rapport voorgelegd. Ik heb dit nieuwe rapport, dat op een aantal punten afwijkt van een eerste rapport dat één van de elementen was waarop het besluit van april was gebaseerd, onmiddellijk aan de wetenschappers voorgelegd en ik heb bovendien de opdracht gegeven het hele gelatinevraagstuk met het oog op de veiligheid nogmaals aan het nieuw ingestelde multidisciplinaire comité voor te leggen. Dit comité zal zich morgen grondig met deze zaak bezighouden, terwijl het Wetenschappelijk Veterinair Comité er al herhaaldelijk over heeft beraadslaagd. Het is duidelijk dat wij niet meer kunnen doen dan ervoor zorgen dat wij over de recentste wetenschappelijke gegevens beschikken en daar dan onze besluiten op baseren.
Een ander belangrijk punt is de herstructurering van onze rendering -industrie in alle lid-staten. Ook daarover is er een besluit genomen en de hele Europese rendering -industrie moet uiterlijk op 1 april 1997 zijn geherstructureerd. Het gaat dus om alle destructiebedrijven.
Voor de overgangsperiode werden ook maatregelen genomen om te waarborgen dat dier- of beendermeel dat een risico zou kunnen inhouden, niet in de menselijke noch in de dierlijke voeding terecht kan komen. Volgens mij is het bovendien zeer belangrijk dat wij zo snel mogelijk de identificatiestelsels voor onze dieren verbeteren.
Dat er veel in beweging is, ook op economisch gebied, weten wij. Ik had gisteren nog de gelegenheid de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling uitvoerig verslag uit te brengen over de overwegingen van de Commissie. Wegens tijdgebrek ga ik dat nu niet overdoen.
Het is glashelder dat er op het gebied van de overdraagbaarheid van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob tussen diersoorten, de overdraagbaarheid van dier op mens en de tests bij levende dieren nog zeer, zeer veel onderzoek moet gebeuren. Dat was ook de reden waarom ik een van de vooraanstaande wetenschappers van de wereld op dit gebied, namelijk professor Weismann, heb verzocht ons een allesomvattend onderzoeksconcept voor te leggen waarin de verschillende onderzoeksprojecten op elkaar zijn afgestemd. Er zal ons in het begin van de herfst een voorstel door zijn onderzoeksgroep worden voorgelegd.
Dit alles toont zeer duidelijk aan dat de uitspraak van de Commissie "de gezondheid heeft voorrang" geen woorden in de wind zijn, maar dat wij er ook naar handelen!

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 5, van het Reglement acht ontwerp-resoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te2.00 uur plaats.

Stemming
Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, op dit ogenblik kan ik het voorstel niet intrekken, aangezien ik geen mandaat van de Commissie heb om zulks te doen. Ik wil echter wel iets nader preciseren: in de plenaire vergadering van februari had het Parlement besloten het voorstel terug te verwijzen naar de Commissie economische en monetaire problemen en industriebeleid. Sedertdien heb ik met die commissie nauwe en vruchtbare contacten gehad, zoals rapporteur Langen gisteren vriendelijk genoeg toegaf. Dankzij die contacten hebben we een reeks precieze en constructieve wijzigingen op het voorstel ontdekt die ook rekening houden met de zorgen die her en der te beluisteren vielen.
Als deze wijzigingen in de vorm van ontwerp-wijzigingen waren verschenen, dan had ik op mijn beurt de Commissie gesuggereerd die te aanvaarden. Daar deze amendementen echter niet zijn ingediend, kunnen we het best en het snelst op de volgende wijze een raakvlak creëren tussen Parlement en Commissie, dus om die wijzigingen door te voeren waar ruimschoots eensgezindheid over bestaat: nota nemend van de stemming van vandaag, zal ik de Commissie voorstellen om een gewijzigd voorstel aan te nemen en ik zal dat doen op grond van de constructieve dialoog die reeds is opgestart met de Commissie economische en monetaire problemen en industriebeleid, een dialoog die ik gaarne zal voortzetten.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, wij juichen de door commissaris Monti uiteengezette aanpak toe. Wij zijn het ermee eens dat de Commissie op basis van de tot dusver gehouden beraadslagingen een nieuw ontwerp voorlegt en ik zou de commissaris van harte voor deze constructieve samenwerking willen danken.

De Voorzitter
Mijnheer Langen, wil u nu als rapporteur overgaan tot stemming over de verwerping van de ontwerp-wetgevingsresolutie?

Langen
Als ik het goed voorheb, hebben wij zoëven het voorstel van de Commissie verworpen. Het is dus heel duidelijk dat de stemming heeft plaatsgevonden. De Voorzitter kan zeggen wanneer de volgende stemming plaatsvindt. Volgens mij is dit onderwerp afgehandeld. De Commissie zal een nieuw voorstel doen, wij hebben duidelijk onze stem uitgebracht.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie werd verworpen, wij hebben daar heel duidelijk over gestemd. Wij hebben kennis genomen van het voornemen van de Commissie om, mede op basis van gesprekken die al plaats hebben gevonden, een nieuw voorstel voor te leggen. Naar mijn mening is de procedure hier in het Parlement dus afgerond, want wij hebben het voorstel van de Commissie verworpen en wij wachten nu tot ons een nieuw voorstel wordt voorgelegd.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het gaat over de verslagen van de leden Lehne, Ford en Linzer. Ik zou, zoals overeengekomen met de genoemde rapporteurs, alsmede de heer Marinho, voorzitter van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, en de heer Rothley, fungerend voorzitter van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, overeenkomstig artikel 129, lid 1, van het Reglement om terugverwijzing van deze verslagen naar de commissies willen verzoeken.
Uit hoofde van dit artikel van het Reglement kan ik dat immers nog vóór de eindstemming doen. Ik zou gaarne in het kort willen zeggen waarom ik dat doe. Alle drie verslagen hebben betrekking op de verwezenlijking van het vrije verkeer binnen de Europese Unie, een op zich al een treurige zaak, waarover ons nog lange discussies wachten. Maar daar hebben wij nu helaas geen tijd voor. Wat echter schandalig en bovendien een slag in het gezicht van Commissie en Parlement is, is het gedrag dat de Raad de afgelopen dagen tentoon heeft gespreid. Nu commissaris Monti gelukkig initiatieven heeft genomen om vaart te zetten achter het vrije verkeer en de verwezenlijking ervan, en het Parlement met verslagen aan de raadpleging deelneemt, is de Raad in het midden van deze raadplegingsprocedure bezig uit hoofde van artikel K 4 van het Unieverdrag een procedure op gang te brengen om delen van de lopende Monti-initiatieven te vervangen. Dat is ronduit een onbeschaamdheid! Commissaris Monti heeft vanochtend zelf in zijn uiteenzetting gezegd, ik citeer, dat er een reëel gevaar is dat de controle aan de binnengrenzen opnieuw verplicht wordt. Omdat wij deze documenten van de Raad niet kennen, of slechts weinig leden ze kennen, kan ik alleen maar verwijzen naar wat de commissaris, die ze wel lijkt te kennen, ons heeft meegedeeld. Hij is van mening - en ik citeer nogmaals - dat het initiatief dat de Raad wil nemen een eind zal maken aan de bij de verwezenlijking van het reisrecht gemaakte vorderingen.
Als dat klopt, heeft het dan nog zin dat het Parlement zich op basis van de genoemde Monti-initiatieven over deze zaak uitspreekt? Heeft dat nog zin, als wij van de commissaris zelf horen dat de Raad niet zinnens is kennis te nemen van alles wat wij hier zullen besluiten, maar uit hoofde van artikel K 4, dus zonder Commissie en Parlement, naar eigen zin vervangende maatregelen wil realiseren? Dat kunnen wij niet toelaten! Wij moeten hier tegen de Raad zeggen dat in een democratie het volk regeert! Waar geheime kringen het voor het zeggen hebben, heerst bureaucratie, en dat is iets wat wij vastbesloten moeten afwijzen. Daarom willen wij gebruik maken van de mogelijkheid om de besluitvorming over de onderhavige verslagen naar de vergaderperiode van september te verplaatsen. Hierdoor zouden wij de gelegenheid krijgen op 9 en 10 september op een gezamenlijke vergadering van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken het Ierse voorzitterschap van de Raad te vragen wat het eigenlijk van plan is en of het van dit onbeschaamde voornemen afstand wil nemen! Ik verzoek u mijn verzoek in te willigen.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het verzoek van de heer Schulz om terugverwijzing van deze drie verslagen willen steunen. Het is inderdaad heel voorzichtig gezegd verrassend dat het Parlement terwijl het bezig is met een advies over een bepaalde zaak om een besluit van de Raad voor te bereiden, hoort dat de Raad tegelijkertijd een heel nieuwe procedure op gang heeft gebracht, zonder dat de Commissie of het Parlement daar blijkbaar van op de hoogte zijn.
Zo kunnen wij hier niet met elkaar omgaan! Wij zullen de Raad dan ook dringend verzoeken ons zijn motieven voor deze aanpak uiteen te zetten, en wel waar dat hoort, namelijk in de bevoegde commissies. Daarom verzoeken wij u vandaag niet tot de stemming over te gaan en ons door de terugverwijzing van de verslagen naar de commissies de gelegenheid te geven de Raad zeer nadrukkelijk te vragen - en dat kan pijnlijk worden - hoe een en ander in zijn werk is gegaan.

Wiebenga
Voorzitter, ik ben het eens met de twee vorige sprekers dat het slecht is wat de Raad van Ministers hier doet. Het hoort niet zo te zijn dat als wij over een richtlijn debatteren, in procedure zijn, dat dan de Raad eigen plannetjes maakt.
Maar, Voorzitter, hoe moet het Parlement zich dan nu opstellen? Het Parlement moet niet in paniek raken. Het Parlement moet constateren dat uitstel van besluitvorming vandaag ons helemaal niet helpt, want dan gaat de Ministerraad gewoon door met het maken van zijn plannen en die kans moet dit Parlement de Raad van Ministers niet geven. Integendeel, wij moeten juist nu de kans grijpen om de Raad te confronteren met de gezamenlijke opstelling van de Europese Commissie en dit Parlement. Soms moet je je tanden laten zien en je verantwoordelijkheid nemen en de liberale fractie vindt dus dat wij gewoon tot stemming moeten overgaan.
(Het Parlement hecht zijn goedkeuring aan het verzoek om terugverwijzing naar de commissie van de drie verslagen)

Ephremidis
Richtlijn 82/501/EEG inzake de risico's van zware ongevallen - in het gewone spraakgebruik de Seveso-richtlijn genoemd - werd al enkele malen door de Commissie en de Raad gewijzigd zonder dat ze daarbij rekening hebben gehouden met de belangrijke elementen en parameters in verband met de gevaren van bepaalde industriële activiteiten en de ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken. De zware - en vaak dodelijke - ongevallen die in het verleden hebben plaatsgevonden, bewijzen dat de richtlijn niet volstaat om de werknemers, de woongebieden in de nabijheid van gevaarlijke bedrijven en het milieu in het algemeen tegen de gevolgen van zulke ongevallen te beschermen.
In Griekenland - meer bepaald in de vlakte van Elefsina, waar grote en gevaarlijke industrieën in stedelijke gebieden zijn gevestigd en duizenden burgers dagelijks aan enorme risico's zijn blootgesteld - hebben zich al tal van zware ongevallen voorgedaan, waarbij heel wat werknemers het leven hebben verloren en het milieu rampzalig werd aangetast.
De richtlijn is niet van toepassing op een hele reeks bedrijven en inrichtingen, waardoor ze geenszins beantwoordt aan de ernst van het probleem en de doelmatigheid ervan in twijfel moet worden getrokken. Industrieën die enorme risico's inhouden en plaatsen waar per definitie grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen zijn opgeslagen - met name ondernemingen voor ontplofbare stoffen, munitiefabrieken en militaire installaties en stortplaatsen - zijn van de richtlijn uitgesloten, zodat ze niet aan veiligheidsrapportages en de opstelling van rampenplannen zijn onderworpen, waarbij zij opgemerkt dat ze onder geen enkele andere communautaire regelgeving vallen.
Hoewel tal van regio's - ook stedelijke gebieden - door de concentratie van gevaarlijke stoffen worden omgevormd tot potentiële kruitvaten die onvoorstelbare gevaren inhouden, maakt het voorstel van de Commissie geen gewag van maatregelen om de veiligheid van de burgers te waarborgen, zoals inspecties en stedebouwkundige voorschriften die in de instelling van veiligheidszones rondom gevaarlijke bedrijven voorzien, de illegale vestiging van zulke ondernemingen in stedelijke of verstedelijkte gebieden verbieden en hun verwijdering uit die regio's verplicht maken.
Van essentieel belang is de uitstippeling van een doelmatig beleid ter voorkoming van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen, in de context waarvan strikte technische en veiligheidsnormen voor de inrichtingen worden vastgesteld en toegepast, betrouwbare preventiemaatregelen worden genomen, geregelde controles worden doorgevoerd en strenge sancties worden opgelegd bij overtreding van de voorschriften die de veiligheid van werknemers en de bescherming van de burgers en het milieu betreffen.
De werknemers van bedrijven met gevaarlijke installaties moeten behoorlijk worden uitgerust, opgeleid en ingelicht, zodat ze - in normale en buitengewone omstandigheden - het hoofd kunnen bieden aan de specifieke vereisten van hun arbeid. Bovendien moeten de burgers die in de omgeving van gevaarlijke bedrijven wonen, volledig en duidelijk in kennis worden gesteld van zowel de risico's die ze lopen als hetgeen hen bij een eventuele ramp te doen staat.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Seal
Martinez
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Seal over de grondafhandelingsmarkt op de luchthavens levert twee ernstige problemen op: een sociaal probleem en een veiligheidsprobleem. Eens te meer wordt duidelijk wat de kwalijke gevolgen van deregulering en van ongebreidelde liberalisering zijn. Alleen al in de luchthavens van Parijs staan er bijna 3000 banen op de tocht. Om de kosten terug te dringen wordt er een beroep gedaan op onafhankelijke bewakingsbedrijven, terwijl er wordt afgezien van politieagenten. De veiligheid wordt nu toevertrouwd aan jonge knullen, die beter bekend zijn met winkeldiefstal plegende straatjeugd dan met meedogenloze terroristen, wat het probleem van de veiligheid van de passagiers stelt.
De vermindering van sociale bescherming zal ertoe leiden dat er op alle gebieden een minder goede bescherming wordt geboden. Bewakingsbedrijven nemen tegenwoordig zelfs migrerende werknemers in dienst die geen papieren hebben. Terroristen zullen dus naar hartelust in deze bedrijven kunnen infiltreren. De Commissie moet ons later dus niet komen vertellen dat zij niet op de hoogte was. Na het besmette meel zullen we nu op een kwade dag neerstortende vliegtuigen op ons dak krijgen.

Ahlqvist, Andersson, Lööw en Waidelich
Wij hebben ons onthouden van stemming inzake de verwerping van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake het aan concurrentie blootstellen van de marktdiensten op de grotere vliegvelden binnen de EU. De reden hiervoor is dat wij vinden dat concurrentie inzake bijv. ticket- en tassenafhandeling in het voordeel van de consumenten zal zijn. De ervaringen van de landen zoals Zweden, die hun marktdiensten voor concurrentie hebben opengesteld, zijn goed.
Degenen die concurrentie willen verhinderen, beweren soms dat de rechten en de werkgelegenheid van de werknemers worden bedreigd. Dat argument is onhoudbaar. De wetgeving die de rechten van de werknemers bepaalt, wordt überhaupt niet beïnvloed door grotere concurrentie. Werkgelegenheid is nooit geschapen door het handhaven van monopolies die geen sociale doelen dienen. Degenen die uiteindelijk in de vorm van duurder luchtvervoer moeten betalen voor eventuele gehandhaafde monopolies, zijn de consumenten.

Bernardini
In november vorig jaar heeft onze Vergadering in eerste lezing advies uitgebracht over het door de Commissie ingediende voorstel voor een richtlijn betreffende de liberalisering van de grondafhandelingsmarkt. Dit voorstel was, naar onze mening, onaanvaardbaar, omdat er geen rekening in werd gehouden met de werkelijke toestand in deze sector, om nog maar te zwijgen van de afwezigheid van sociale bepalingen.
De Raad heeft, in zijn gemeenschappelijk standpunt, ons gezichtspunt naast zich neergelegd. Daarom stem ik voor het verwerpen van deze tekst.
Ik wil alleen dat de Commissie aan de gevolgen van deze liberalisering denkt. Zo zullen, bijvoorbeeld, de veiligheid van de toestellen en vooral die van de passagiers in het geding komen. En dan heb ik het nog niet eens over de situatie van het personeel ter plaatse: gevaar van sociale dumping, ontslagen, vervanging van vaste banen door onzekere banen...
Dit werkgelegenheidsbeleid beantwoordt niet aan de verwachtingen van de Europese burgers. Dit is niet ons beleid, dit is niet mijn opvatting van werkgelegenheid.

McKenna
De Fractie De Groenen is ontgoocheld omdat het Europees Parlement beslist heeft het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld betreffende de toegang tot de grondafhandelingsdiensten op de luchthavens van de Europese Unie, niet te verwerpen. De Commissie vervoer en toerisme heeft onlangs besloten het gemeenschappelijk standpunt te verwerpen en ons inziens had het Parlement haar hierin moeten volgen.
De Raad heeft niet de minste bereidheid betoond om rekening te houden met de bezwaren die het Parlement tijdens het debat over de grondafhandelingsdiensten van vorig jaar heeft geformuleerd. De voorgestelde richtlijn is dan ook vaag en zwak vanuit de invalshoek van de sociale bescherming van de werknemers en ze bevat geen enkele toezegging inzake uniforme veiligheidsnormen.
Het idee om de markt voor grondafhandelingsdiensten te liberaliseren komt niet van de gebruikers van de luchthavens of van de werknemers maar van de grote vervoersmaatschappijen, die de kosten willen drukken en soepeler willen werken. De rechten van de werknemers zijn ondergeschikt aan de belangen van de werkgevers. Het is een minimumvereiste dat werknemers geraadpleegd worden vóór beslissingen worden genomen die hen aanbelangen. De Raad waarborgt deze raadpleging echter niet. Hij stelt voor dat elke lid-staat een verbruikerscomité opricht, dat moet toezien op de tenuitvoerlegging van de richtlijn in alle desbetreffende luchthavens, maar voorziet niet dat de werknemers van de grondafhandelingsdiensten in dit comité vertegenwoordigd zouden zijn.
De richtlijn kan bovendien een vrijbrief worden voor lage lonen en slechte arbeidsvoorwaarden. Afhandelingsvergunningen voor derden zouden slechts voor een beperkt aantal jaren kunnen gelden waarna een nieuwe aanbesteding volgt. Werknemers zouden dan ook nooit zeker zijn van hun baan en geen veiligheidsnet hebben zodat ze het leger werklozen niet vervoegen nadat het contract van hun werkgever is verstreken. Een liberalisering van de markt mag ook niet leiden tot een soepeler veiligheidsstelsel op communautaire luchthavens. Als moet worden bespaard, mag zeker niet worden bespaard op het vlak van de veiligheidsvoorschriften.
In mijn gesprekken met de werknemers op de luchthaven van Dublin heb ik vernomen dat zij door sommige van hun werkgevers soms overdreven onder druk gezet worden en dat van hen verwacht wordt dat zij taken verrichten waarvoor zij niet echt gekwalificeerd zijn. Een vakbondsafgevaardigde sprak zelfs de vrees uit dat werknemers niet in staat zouden zijn het hoofd te bieden aan noodsituaties, zoals een motorbrand wanneer een vliegtuig of een ander voertuig zich bij de terminal bevindt.
Er moeten dan ook uniforme veiligheidsvoorschriften gelden. De Raad stelt echter enkel dat "de bepalingen van deze richtlijn geenszins van invloed zijn op de rechten en plichten van de lid-staten inzake de handhaving van wet en orde, veiligheid en beveiliging op luchthavens" .
Het is dan ook klaar en duidelijk dat essentiële vragen als veiligheid en bescherming van de werknemers niet behandeld zijn door de Raad.

Nicholson
Wij moeten tot een gemeenschappelijk standpunt over grondafhandelingsdiensten komen, dat doeltreffend en positief is voor alle belanghebbende partijen op de luchthavens. Ik weet dat vele werknemers in de sector, die instaan voor het poetsen van de vliegtuigen, de afhandeling van de bagage, het onderhoud, zich ernstig zorgen maken. Zij maken zich terecht zorgen en wij moeten ervoor zorgen dat naar hun klachten geluisterd wordt. Er moet gestreefd worden naar een evenwicht tussen alle belangen maar de veiligheid en beveiliging mogen nooit uit het oog verloren worden of in het gedrang komen door om het even welk voorstel dat uiteindelijk wordt goedgekeurd.

Theorin en Wibe
Wij zijn het volledig eens met het voorstel van rapporteur Seal om het gemeenschappelijk standpunt van de Raad te verwerpen. Dereguleringen leiden over het algemeen niet tot meer effectiviteit. Eerder leiden dereguleringen tot slechtere arbeidsomstandigheden en lagere lonen voor degenen die werken in de sector die aan deregulering wordt blootgesteld. In Zweden kennen we veel goede voorbeelden van sectoren die vroeger een staatsmonopolie hadden en waarmee wij zeer innovatief waren en concurrerend op de internationale markt.
Verslag-Langen
Lindqvist
Ik heb tegen dit verslag gestemd, daar ik van mening ben dat in onvoldoende mate is voorzien in de mogelijkheden voor plaatselijke en regionale aankopen en inkoop voor plaatselijke behoeften.
Dergelijke mogelijkheden moeten in ruimere mate aanwezig zijn dan wat dit verslag biedt.

Rovsing
Met het onderhavig verslag beveelt de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid de verwerping aan van het voorstel van de Commissie tot wijziging van de bestaande richtlijn over de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie.
Er moet onderstreept worden dat deze aanbeveling niet betekent dat de principes van de GPA die in de Uruguay-ronde zijn vastgesteld, verworpen worden. Ze is evenmin het resultaat van een verwerping van het belangrijkste principe in het voorstel van de Commissie dat een verschillende behandeling voor concurrerende ondernemingen en sectoren, ongeacht of zij onder de bepalingen van de GPA vallen, moet vermijden. Onze commissie wil met haar standpunt alleen duidelijkheid scheppen welke ondernemingen en sectoren de voorgestelde richtsnoeren van de Commissie bij het plaatsen van opdrachten moeten naleven wanneer zij niet onder de bepalingen van de GPA vallen. Dit is een in elk opzicht gegronde wens en daarom zou de aanbeveling gevolgd moeten worden, waarbij de Commissie verzocht wordt een bijkomende richtlijn op te stellen waarin de werkelijk geldende uitzonderingen en bijzondere bepalingen met betrekking tot de omzetting van de GPA gepreciseerd worden en waarin tegelijkertijd verwezen wordt naar de reeds bestaande EUrichtlijnen voor het plaatsen van opdrachten.

De Voorzitter
Dit is het einde van de stemmingen.
(De vergadering wordt te 12.45 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Transeuropees vervoersnet
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0232/96) van de heer Piecyk, namens de Delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de gemeenschappelijke ontwerp-tekst van het bemiddelingscomité inzake de beschikking van het Europees Parlement en de Raad (C4-0364/96-94/0098(COD)) betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet.

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, bij de Europese vervoersnetwerken kunnen verschillende grondgedachten en fundamentele beleidsvormen van de Europese Unie worden gecombineerd en verwezenlijkt. Er is enerzijds het Verdrag van Maastricht, waarin uitdrukkelijk wordt bepaald dat de netwerken een bijdrage tot de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap moeten leveren.
Er is anderzijds het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, waarin Jacques Delors het idee lanceerde door middel van een grote communautaire krachtsinspanning, vooral op het gebied van vervoersinfrastructuurprojecten, banen te scheppen en een belangrijke bijdrage aan de bestrijding van de enorme werkloosheid in Europa te leveren. De staatshoofden en regeringsleiders hebben zich daar op verschillende topbijeenkomsten telkens weer over gebogen, maar zijn nooit verder geraakt dan het afleggen van verklaringen.
Een positief voorbeeld is daarentegen het Oeresundproject, waar de regeringen van Denemarken en Zweden volledig garant voor staan en waardoor direct en indirect ruim 50.000 arbeidsplaatsen worden geschapen. En last but not least is er het idee - en de waarheid als een koe - dat vervoersbeleid zonder milieubeleid vandaag de dag gewoon niet meer mogelijk is. Wat in ieder geval volstrekt noodzakelijk is, is een ingrijpende ombuiging, onder meer op het gebied van investeringen in de milieuvriendelijker vervoerswijzen: het spoor, de waterwegen en het gecombineerde vervoer.
Ik ben ervan overtuigd dat een praktisch beleid voor de verwezenlijking van de drie doelstellingen - economische en sociale samenhang, en bijgevolg verdere ontwikkeling van de interne markt; een actief werkgelegenheidsbeleid; een vervoersbeleid waarin het milieubeleid niet als een noodzakelijk kwaad, maar als een bestanddeel van het moderne vervoersbeleid wordt beschouwd - ook de instemming van de Europese burgers zou krijgen, die ons werk vaak wat abstract en ondoorzichtig vinden.
Het Parlement heeft in beraadslagingen over de vervoersnetwerken, die nu al bijna twee jaar geleden zijn begonnen, geprobeerd deze ideeën schriftelijk vast te leggen en ik kan hier uitdrukkelijk stellen dat de Commissie daarbij altijd een zeer coöperatieve en behulpzame partner is geweest. Vergeleken hierbij was het beleid van de Raad en de Europese Raad des te teleurstellender. Op verschillende topbijeenkomsten, onlangs nog in Florence, werd de uitdaging van de werkloosheidsbestrijding niet aangenomen. En de Raad heeft in de bemiddelingsprocedure naar mijn mening een zeer beschamende rol gespeeld.
Wij hebben de Raad in de bemiddelingsprocedure leren kennen als een instelling die als een duivel in een wijwatervat tekeergaat telkens als het over milieubeleid gaat. En in plaats van zich de geest van Maastricht eigen te maken, heeft hij zich in nationale bevoegdheidsgeschillen uitgeput. Bij de beraadslagingen in het kader van de Intergouvernementele Conferentie hoeft niemand zich iets wijs te maken. Medebeslissing is voor de Raad nog altijd een negatief begrip. Toch mag het onderhandelingsresultaat van het Parlement worden gezien! Wij hebben een specifiek milieuartikel erdoor gedrukt, met als gevolg dat de Commissie een strategische milieueffectrapportage voor het gehele netwerk zal verrichten en corridoranalyses als methode worden ontwikkeld.
Wij hebben de binnenscheepvaart als milieuvriendelijkste vervoerswijze verankerd en het multimodale vervoer en nieuwe technieken voor het vervoersbeheer komen in een nieuw artikel aan bod. De onderhandelingen over bijlage III met de prioritaire vervoersprojecten verliepen het moeizaamst. De Raad verzette zich principieel tegen een dergelijke lijst. Het compromis bestond in de opneming van de 14 projecten van Essen in die lijst. Na de afronding van de bemiddelingsprocedure stelde de delegatie van het Parlement bovendien verbaasd vast dat er in de conclusies van Florence rekening was gehouden met de wens van twee lid-staten om project nr. 8 te wijzigen.
Aan deze irritaties kon een einde worden gemaakt door de ondubbelzinnige verklaring die Raadsvoorzitter Dini te Brussel in het Parlement aflegde. De heer Dini legde ons uit dat het niet om een eenzijdige wijziging van de Raad ging, maar om de kennisneming van een wijzigingsvoorstel en voegde daaraan toe dat iedere wijziging vanzelfsprekend in het kader van de medebeslissing plaats moest vinden. Deze verklaring is volgens mij bevredigend en onder die voorwaarde kunnen wij morgen met het resultaat van de bemiddeling in zijn geheel instemmen.
Wij moeten dus afwegen en evalueren. Ik persoonlijk vind het glas water halfvol. Wij mogen het niet leeggieten, maar wij weten dat de ontwikkeling van de netwerken pas begint en dat wij dus jaar na jaar zeer gedecideerd de ideeën van het Parlement bij de begrotingsdebatten zullen moeten verwezenlijken. Ik heb erop gewezen dat deze beraadslagingen over het geheel genomen twee jaar hebben geduurd. Ik zou dan ook al de leden van de Commissie vervoer en toerisme die eraan hebben meegewerkt, van ganser harte willen danken. Ook de delegatie in het bemiddelingscomité, en met name mevrouw Fontaine, die deze delegatie volgens mij uitstekend heeft geleid, zou ik willen danken. Voorts gaat mijn dank naar mevrouw Albani, naar de heren Haeren, Miller en Betz van de parlementaire diensten en naar mijn medewerkers Michael Hoppe en Jürgen Aschmutat, zonder wie dit over twee jaar gespreide werk nooit mogelijk was geweest.
Als wij morgen "ja" zeggen - en ik ben ervoor dat wij "ja" zeggen - dan zal het zeker niet de laatste keer zijn dat wij over de netwerken discussiëren. Dat is nu eenmaal eigen aan de bemiddelingsprocedure en het resultaat daarvan. De Commissie zal ons het een of ander immers nog als aanvulling voorleggen. Ik kan alleen maar hopen dat de Raad in die tussentijd wat meer tot inkeer zal komen en wat meer blijk zal geven van bereidheid tot samenwerking in het kader van de medebeslissing. De minister heeft in de vergadering van onze commissie althans iets in die zin te verstaan gegeven.

Simpson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de rapporteur, de heer Piecyk, onze ondervoorzitter, de heer Imbeni, en onze voorzitter, mevrouw Fontaine, danken voor hun werk in het bemiddelingscomité, dat erg gewaardeerd wordt. Ik wil ook de Commissie danken die heel hard gewerkt heeft om een overeenkomst te bereiken waarover we morgen kunnen stemmen.
Ik ben ervan overtuigd dat jullie weten dat het zeker niet mijn gewoonte is om de Raad te feliciteren. De Italiaanse minister, de heer Burlando, heeft echter hard gewerkt en een heel belangrijke rol gespeeld bij het bereiken van een overeenkomst. We zouden kunnen stellen dat, als de Raad dezelfde bereidheid had betoond als de heer Burlando om een overeenkomst te bereiken, onze betrekkingen misschien beter zouden zijn dan nu het geval is.
Mijn fractie zal het compromis, dat na lange en aanslepende onderhandelingen in het bemiddelingscomité bereikt is, steunen. Er is zelfs 's nachts vergaderd hoewel ik dacht dat dit voorbehouden was aan de nationale parlementen. Dit bewijst alleen maar hoezeer ik mij vergiste.
Zoals de rapporteur gezegd heeft, beschikken we nu over een milieuartikel, waaraan mijn fractie en het Parlement veel belang hechtten. Wij beschikken over de prioritaire projecten, nog een belangrijk aspect voor mijn fractie en het Parlement, en over de indicatieve lijst met andere projecten die de Commissie in de andere bijlages zal overwegen.
Het is ongetwijfeld juist dat het Parlement in het bemiddelingscomité niet alles gekregen heeft wat het wenste. Mijns inziens gaat het er bij bemiddeling echter niet om dat men alles bekomt wat men wenst, bemiddeling gaat precies over het woord "bemiddelen" . Het Parlement wilde echt een overeenkomst bereiken en de Commissie heeft ons hierbij geholpen. Wij zijn ons bewust van het belang van de transeuropese netwerken, niet alleen voor de transportinfrastructuur maar ook voor het scheppen van werkgelegenheid voor de inwoners van de Europese Unie.
De houding van de Raad liet soms veel te wensen over. Ik wil de Raad erop wijzen dat het belangrijk is dat hij in de toekomst niet langer zijn eigen weg gaat en plots van koers verandert maar met het Parlement samenwerkt. De betrekkingen met de Raad zijn hartelijk maar broos. De Raad moet zich hiervan bewust zijn en moet tevens beseffen dat het Parlement een aantal rechten heeft in het kader van de medebeslissing en verwacht dat deze rechten geëerbiedigd worden.
We moeten praktisch tewerk gaan en moeten ons bewust zijn van de noodzaak aan transeuropese netwerken voor de infrastructuur en om werkgelegenheid te scheppen en het verkeer van personen en goederen in de Europese Unie te bevorderen.
Wij kunnen leven met dit compromis. Het is niet perfect maar het is de best mogelijke oplossing. Mijn fractie zal de overeenkomst, die we in het bemiddelingscomité bereikt hebben, dan ook steunen.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het gemeenschappelijk standpunt dat de Algemene Vergadering van het Parlement morgen moet goedkeuren of verwerpen, behelst duidelijk positieve elementen - waarmee ik vooral de toegevingen bedoel die de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, onder het uitstekend voorzitterschap van mevrouw Fontaine, in koortsachtige onderhandelingen met de Raad heeft afgedwongen.
Ik wijs er in dit verband op dat de Commissie - met name commissaris Kinnock - en de fungerend voorzitter van de Raad - de Italiaanse minister van Vervoer - de standpunten van het Parlement in belangrijke mate hebben gesteund.
Dat neemt niet weg dat de vaststelling van dit gemeenschappelijk standpunt aanleiding geeft tot een institutioneel probleem dat de betrekkingen tussen het Parlement en de Raad ernstig verstoort. De Raad weigert immers het recht van het Parlement te erkennen om over de belangrijkste prioriteiten van de transeuropese netwerken mede te beslissen, wat duidelijk in strijd is met de geest en de letter van het bepaalde in artikel 129 van het Verdrag van Maastricht. In die zin stemmen we morgen niet alleen over de vraag of het gemeenschappelijk standpunt van de Raad al dan aanvaardbaar is.
Het gemeenschappelijk standpunt is strijdig met eerdere besluiten van de Raad en druist in tegen de beleidsvormen waartoe de staatshoofden en regeringsleiders zich op de Top van Essen voor 14 prioritaire projecten hebben verbonden. De Raad moest onder enorme druk worden gezet om in zijn standpunt naar de besluiten van de Europese Raad van Essen te verwijzen. Met uitzondering van de overwegingen komt het woord "prioriteit" trouwens in geen enkele bepaling ervan voor.
De geloof- of ongeloofwaardigheid van de Raad is zijn probleem. Dat de regeringen van de lid-staten zich nog steeds beschouwen als nazaten van het Congres van Wenen van 1815 en zich ontpoppen tot vaandeldragers van de denkbeelden en werkwijzen die er werden overeengekomen, is hun zaak. Wat ons aanbelangt - en waar we morgen vooral over stemmen - is de beperking van de bevoegdheden die het Unie-Verdrag aan het Parlement garandeert, met name het recht om over de prioriteiten van de transeuropese netwerken mede te beslissen.
Als we het gemeenschappelijk standpunt van de Raad in eer en geweten willen goedkeuren of verwerpen, moeten we er ook rekening mee houden dat de Unie geen transnationaal verbond van economische belangen mag worden waarin stem van het Parlement - dat tot taak heeft de verlangens van de Europese volken te vertolken en hun belangen te behartigen - wordt onderdrukt door de arrogantie van de nationale regeringen.
Tenslotte wijs ik erop dat de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij - waarvan ik in dit debat de spreekbuis ben - vanavond bijeenkomen om te bepalen hoe ze over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad willen stemmen.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, collega Piecyk heeft bij de opstelling van zijn verslag heel intens met de andere Parlementsleden samengewerkt, zodat nagenoeg alle betrokkenen het eens waren met de definitieve tekst die hij aan het bemiddelingscomité heeft voorgelegd - wat niemand voor mogelijk had gehouden en waarmee we hem dan ook hartelijk gelukwensen. Op te merken valt dat de rapporteur in de tekst ook nieuwe perspectieven bepaalde voor de transeuropese netwerken, waarbij rekening werd gehouden met politieke, economische en sociale criteria en vooral met de noden van het milieu.
De Raad heeft de filosofie achter de tekst van de heer Piecyk evenwel volledig verworpen en zijn voorstellen grondig gewijzigd. Daar het Parlement met de Raad van mening verschilde over 74 punten en de Raad slechts 28 wijzigingen aan zijn gemeenschappelijk standpunt heeft aangebracht, is er voor het Parlement weinig reden tot juichen. De bemiddelingsprocedure tussen beide instellingen heeft duidelijk niet geleid tot een bevredigend compromis over de communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet en is nogmaals uitgemond in politieke chantage van de Raad op het Parlement - waarbij de verklaringen die de Raad voor zijn houding heeft gegeven, onze ongerustheid alleen maar doen toenemen. Ik ben het volkomen eens met de heer Sarlis die beweert dat de heer Kinnock en de fungerend voorzitter van de Raad al het mogelijke hebben gedaan om de Raad tot andere gedachten te brengen - waarvoor onze dank en felicitaties. Ik vraag me evenwel af of de Raad zo maar in de kaart van bepaalde financiële belangen kan spelen en zonder overleg de volgorde van de prioritaire netwerken voor West-Europa kan wijzigen. Hij vergeet blijkbaar - en ook hier ga ik akkoord met wat de heer Sarlis daarnet heeft gezegd - dat de middelen ervoor worden bijeengebracht door de volken van Europa, die de Raad en de andere Unie-instellingen verondersteld zijn te vertegenwoordigen.
De overwegingen die de Raad bij de vaststelling van zijn gemeenschappelijk standpunt in aanmerking heeft genomen, zijn duidelijk niet van politieke, maatschappelijke of milieukundige aard, dragen niet bij tot de ontwikkeling van de transeuropese netwerken en behartigen alleen de belangen van een bepaalde groep in de Unie.
Tenslotte dank ik de heer Piecyk voor de inspanningen die hij zich heeft getroost, alsook voor de wijze waarop hij bij de samenstelling van zijn uitstekend verslag met de andere Parlementsleden heeft samengewerkt. Omwille van de politieke beginselen die ik verdedig - en die ik voor geen enkel Raadsbesluit dat ertegen indruist, opgeef - kan ik zijn verslag evenwel niet goedkeuren.

Farassino
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik wilde allereerst de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité feliciteren in de persoon van haar voorzitter, mevrouw Fontaine, alsook collega Piecyk voor de uitstekende klus die beiden geklaard hebben.
Er zijn twee jaar verstreken sedert het eerste voorstel van de Commissie over de transeuropese vervoersnetten op tafel werd gelegd. In die tijd hebben het Parlement en de Raad hun beider meningen geuit, waarbij ze op totaal verschillende golflengte bleken te zitten. Aan het eind van de besprekingen werd toen wel een compromistekst aangenomen, maar dat ging meer als een boer die kiespijn heeft. De tekst waarover wij vandaag onze mening moeten geven is zeker niet opgewassen tegen de verwachtingen van het Parlement. Wij hadden misschien meer in de wacht kunnen slepen: bijvoorbeeld de voorstellen die het Parlement het meest geschikt achtte voor de burgers en het grondgebied van de Unie hadden best aangenomen mogen worden. Hoe het ook zij, uitgaande van het criterium van het halflege glas vind ook ik het verheugend dat het na lange onderhandelingen toch gelukt is in de slottekst verwijzingen naar het milieu alsook Bijlage III op te nemen met betrekking tot de prioritaire projecten, ondanks dat het juridisch karakter van die tekst op zijn minst twijfelachtig blijft. Vooral artikel 20 met betrekking tot het multimodale vervoer en de nieuwe technieken voor verkeerscontrole lijken me goed. Ik vind namelijk dat de mensen zich vandaag de dag heel sterk moeten richten op nieuwe oplossingen, bijvoorbeeld een betere exploitatie van de binnenwateren, zodat bepaalde regio's, onder meer de Noorditaliaanse gewesten die mij natuurlijk bijzonder na aan het hart liggen, zich beter kunnen ontwikkelen.
Ook al is de slottekst nu niet precies zoals wij ons dat hadden voorgesteld - dit vooral vanwege de slechte medewerking van de Raad, die immers met lede ogen de nieuwe rol van het Europees Parlement beziet en de medebeslissingsprocedure slechts schoorvoetend in acht neemt - zal mijn fractie een positief advies uitbrengen over het onderhavige thema. Wij vinden het namelijk heel belangrijk dat het Parlement zich voor dit gemeenschappelijke besluit uitspreekt. Indien tegengestemd zou worden, worden alle transeuropese netwerken geblokkeerd, met het gevolg dat de publieke opinie de verantwoordelijkheid maar al te graag in de schoenen van het Europees Parlement schuift, terwijl het Parlement dan tevens de kans kwijtraakt die het momenteel nog in handen heeft om een steentje bij te dragen tot de werkgelegenheidssituatie en de opbouw van een beter Europa.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft terecht geëist dat de dwingende milieuparagraaf wordt ingevoerd op het punt van het transeuropese vervoersnet. Maar hiervan is niets terechtgekomen. Het enige dat men heeft ingevoerd, zijn de mijns inziens oude, gebruikelijke paragrafen die meestal tot niets blijken te verplichten. Het transeuropees vervoersnet is ook een mengeling van nationale en transnationale projecten, een mengeling van positieve en negatieve projecten.
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om een voorbeeld te geven van een van de meest onnodige en meest ongelukkige projecten: de Sontbrug tussen Denemarken en Zweden. Wat de kosten betreft, legt deze brug generaties Denen en Zweden verplichtingen op; bovendien kan zij een absolute milieuramp worden wanneer het fout gaat.
Ik wil ook de werkgelegenheid aanroeren. Ik denk dat degenen die transeuropese netwerken bepleiten als oplossing voor werkgelegenheidsproblemen, het mis hebben. Volgens mij is deze zienswijze geheel verouderd. Toen men wegen aanlegde in de jaren '30, klopte het dat je per man één spade had. Maar het is mijn ervaring dat men, in elk geval in Zweden, tegenwoordig vijf machines en drie personen uitzendt. Wij krijgen een snelweg tegen enorme kosten, maar zonder dat er speciaal veel werkgelegenheid wordt geschapen.
Er is veel gesproken over verantwoordelijkheid. De Raad heeft de verantwoordelijkheid voor het milieu afgewezen. Noords Groen Links neemt die verantwoordelijkheid. Wij zijn van plan om morgen tegen het compromis te stemmen. Wij hopen natuurlijk dat anderen hetzelfde zullen doen, omdat het milieu onze toekomst is, wat wij daar ook van mogen vinden.

Van Dijk
Voorzitter, er is al veel gezegd over de institutionele implicaties van de behandeling van de netwerken en ik kan er alleen maar aan toevoegen dat ik het ronduit een schandaal vindt hoe de Raad denkt om te kunnen gaan met deze medebeslissingsprocedure. Ik vind het ook te gek voor woorden dat het Parlement zich vervolgens als een mak lammetje naar de slachtbank laat leiden en vervolgens morgen gewoon akkoord gaat met het compromis dat bereikt is. Ik moet zeggen dat de rol die commissaris Kinnock hierbij gespeeld heeft, opmerkelijk is. Aanvankelijk heeft hij zich ingezet en stond hij achter een aantal eisen van het Parlement en uiteindelijk heeft hij gewoon heel veel druk op het Parlement gezet om toch maar akkoord te gaan met het compromis dat er uitgekomen is.
Maar ik wil het niet alleen maar over de procedures hebben, want ik denk dat de gevolgen van de TEN's veel te belangrijk zijn om het daar alleen maar over te hebben.
De milieuparagraaf was aanvankelijk een keihard punt voor het Parlement. Het stond op het standpunt dat er verplichte corridor-analyses en strategische milieu-effectrapportages moesten komen om keuzes te forceren om de schade voor het milieu zo beperkt mogelijk te houden. Het resultaat is dat in artikel 8 de Commissie de opdracht krijgt om daarvoor analysemethodes uit te werken. Dat levert misschien in het kader van de werkgelegenheidsvoorziening wat op voor een paar ambtenaren in Brussel, maar dat zal voor het milieu toch niet zo veel betekenen, tenzij de commissaris mij kan vertellen - en dat is een pertinente vraag waar ik ook graag een antwoord op wil - of die analysemethodes, als ze eenmaal zijn ontwikkeld, ook worden gebruikt om de TEN's bij te stellen als die worden herzien. Daar zou ik heel graag een antwoord op hebben van de commissaris.
De Raad verplicht zich om de habitat-richtlijn en de MER-richtlijn uit te voeren. Ik vraag me werkelijk af of hij dat tot nu toe dan gewoon niet gedaan heeft alhoewel die richtlijnen natuurlijk al lang bestonden en hij dat al eerder had moeten doen. Commissaris Kinnock, betekent dat, nu de lid-staten dat nog eens uitgesproken hebben, dat u ze gaat dwingen om die beide richtlijnen nu ook daadwerkelijk uit te voeren en betekent het ook, commissaris, dat er nu geen geld meer gaat naar landen die bij de uitvoering van bepaalde infrastructuurprojecten die onder de TEN's vallen de habitat-richtlijn of de MER-richtlijn niet toepassen. Het lijkt me ook aardig om daar een antwoord van u op te krijgen.
Voorzitter, ik wil nog een paar woorden wijden aan de werkgelegenheidsmythe. Uit vele onderzoeken is gebleken dat er voor de werkgelegenheid veel betere projecten te bedenken zijn dan grote infrastructurele werken, met name als je tegelijkertijd milieudoelstellingen wilt verwezenlijken zoals het terugdringen van emissies - wat te denken van de CO2 -doelstellingen die we met elkaar afgesproken hebben. Het is dus waanzin - ieder weldenkend mens vindt dat dan ook - om in alle hoeken en gaten vele miljarden ecu's te gaan zoeken om die vervolgens te veranderen in beton en in asfalt waarover nog meer auto's moeten denderen.
Werk scheppen in milieuvriendelijke sectoren en daarmee gepaard gaand een verschuiving van belasting van arbeid naar milieu is werkgelegenheid voor de lange termijn wat bovendien een prettiger samenleving oplevert.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, eindelijk zijn we bij het eind van deze lange en complexe bemiddelingsprocedure aanbeland. Ik wilde allereerst een blijk van warme hulde geven aan de collega's Nicole Fontaine en Renzo Imbeni voor de manier waarop zij het bemiddelingscomité hebben geleid en voor het feit dat zij het Parlement de kans hebben gegeven om eindelijk deze procedure af te maken. Voor beiden een gemeend dankwoord vanwege de manier waarop zij de werkzaamheden in goede banen hebben geleid!
Dit vooropgezet kunnen wij vandaag kiezen tussen twee manieren van aanpak: of we doen alsof onze neus bloedt en constateren heel tevreden dat het Parlement op bepaalde aspecten aan het langste eind heeft getrokken; of we moeten toegeven - en hopelijk gaan wij daar dan met elkaar over praten - dat wij met een kluitje in het riet zijn gestuurd, om het maar eens plastisch te zeggen, en dat een en ander veel wegheeft van een comedy of errors van Shakespeariaanse makelij, om nu maar even de taal van de commissaris en de Raad te bezigen.
Volgens mij wilde het Parlement zijn spierballen laten zien, in de stellige overtuiging dat het de mogelijkheid bezat alle besluiten te nemen inzake de veertien prioritaire projecten, zoals die van Malpensa. Op die manier heeft het Parlement echter de Raad nog meer op zijn qui vive gebracht: zodra deze in de gaten kreeg waar de vervoerscommissie en het Parlement eigenlijk op afstuurden, kwam de Raad prompt in het geweer om een en ander recht te trekken. Het resultaat is dat de berg de bekende muis heeft gebaard!
Voor ons moet dit een belangrijke les zijn. Ik vind dat deze ervaring ons aan het denken mag zetten. Ik geloof dat wij de grenzen van de medebeslissing hebben afgetast, maar vooral zien wij nu tot hoever wij kunnen gaan in het ons toeschuiven van bevoegdheden waar wij objectief gezien niet over mochten beschikken. Dat dit niet lukte, was tamelijk gemakkelijk te merken. Misschien hadden wij een meer behoedzame strategie moeten bezigen, zonder zo ver te gaan als het politieke besluit van Essen dat de Raad de kans gaf een bepaald standpunt in te nemen, met als gevolg dat wij zelfs even gingen geloven aan de woorden van premier Dini. Maar premier Dini liegt en loog, dat heeft hij wel vaker gedaan, zowel in de binnenlandse politiek als in zijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad. Wij moeten nu helaas eieren voor ons geld kiezen en toegeven dat onze poging mislukt is. Ook al zal onze fractie stemmen voor het verslag-Piecyk, zij ziet in ieder geval dat er geen wapenfeiten zijn bereikt.

Simpson
Ik voer het woord inzake een kwestie van orde omdat ik mij zorgen maak over het aantal leden dat zijn spreektijd overschrijdt. Ik zou de leden tevens willen vragen dat zij zorgvuldig nadenken voor zij hier het woord voeren en een fungerend voorzitter of om het even wie een leugenaar noemen. Dat is wat ik gehoord heb via de hoofdtelefoon. Dit is niet het soort parlementaire taal waaraan ik gewoon ben en ik veronderstel dat dit niet het soort parlementair taalgebruik is waaraan dit Parlement gewoon is. Er zijn verschillende manieren en wijzen om te protesteren, om uiting te geven aan zijn bezwaren. Iemand een leugenaar noemen behoort daar niet toe.

De Voorzitter
Ik dank de heer Simpson voor zijn - volgens mij - heel belangrijke opmerking. Ik wijs erop dat het gaat om de woorden van een collega die zijn standpunten in het Parlement steeds vurig verdedigt zonder daarbij de draak te steken met de mening van anderen.

Nußbaumer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de rapporteur verdient onze dank voor zijn inspanningen om in het bemiddelingscomité zijn compromis door te drukken en zodoende schot te brengen in de ontwikkeling van de transeuropese netwerken. De vraag rijst echter of het Parlement kan instemmen met een communautair richtsnoer voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet, als de inspraak van het Parlement wordt beknot, als niet eens 30 % van de amendementen van het Parlement door de Raad wordt overgenomen, als in het door onderhandelingen bereikte compromis onder meer wordt gekozen voor versnippering, aangezien voorrang wordt gegeven aan het grote aantal in de bijlagen I en II opgesomde projecten in plaats van aan de door de Europese Raad te Essen op 9 en 10 december 1994 geselecteerde 14 belangrijkste projecten. Door dit nieuwe concept wordt bijlage III, die betrekking heeft op deze prioritaire projecten, juridisch uitgehold en wordt ook het voor Oostenrijk zo belangrijke Brenner-basistunnelproject op de helling gezet.
Bovendien laat dit communautaire richtsnoer overeenkomstig artikel 1, lid 2, de financiële kadervoorwaarden van zowel de openbare als de particuliere sector volledig buiten beschouwing. In artikel 2, lid 1, wordt daarenboven over het bereiken van het streefdoel tegen het jaar 2010 gesproken.
Dames en heren, zonder overeenstemming over de financiering hebben dergelijke richtsnoeren geen concrete betekenis, omdat de tenuitvoerlegging hetzij niet, hetzij te laat zal gebeuren.
Als we het voorbeeld van de Brenner-basistunnel nemen, betekent dit dat zelfs de eerste werkzaamheden, zoals proefboringen, niet plaatsvinden. Deze zijn echter nodig om zich over de hoogte van de financieringsbedragen te kunnen uitspreken. Zonder concrete financieringsbedragen zal het nauwelijks mogelijk zijn particuliere investeerders aan te trekken. Particuliere investeerders zijn echter nodig, omdat het Brennerbasistunnelproject onmogelijk alleen door de overheid kan worden gefinancierd.
Hierdoor zal de verwezenlijking van de TEN's nog meer vertraging oplopen en is het ook zeer twijfelachtig of het door de Commissie gewenste effect - het scheppen van bijkomende arbeidsplaatsen door vaart te zetten achter de transeuropese netwerken en ze snel te realiseren - zal worden bereikt.

Imbeni
Mijnheer de Voorzitter, ik heb vooral het woord gevraagd om een politieke en institutionele evaluatie ten beste te geven. Allereerst wilde ik echter, zoals collega Simpson ook al heeft gedaan, mijn waardering uiten voor het gedrag van het Italiaanse voorzitterschap. Deze waardering was niet ironisch getint, want wij kunnen hier in dit circuit nog zo felle kritiek op de Raad hebben, doch mogen daarbij niet voorbijgaan aan de rol die de fungerende voorzitter terzake heeft gespeeld: als hij niet had bijgesprongen, zouden wij waarschijnlijk de eindstreep van deze procedure niet gehaald hebben. Mijn dank gaat tevens uit naar commissaris Kinnock voor zijn intelligente bemiddelingsrol. Hij heeft trouwens in deze hele fase een belangrijke functie vervuld. De Raad en de Commissie kregen te maken met een gezaghebbende Parlementsdelegatie, die op hardnekkige en verstandige wijze werd aangevoerd door mevrouw Fontaine. Wij hebben een paar resultaten in de wacht gesleept dankzij onze hardnekkigheid, waarvan vooral onze rapporteur, de heer Piecyk, een prachtig staaltje heeft afgelegd. Toch stemmen de resultaten, bijvoorbeeld wat betreft het milieu en diverse amendementen, ons niet tot volle tevredenheid.
Het eindresultaat is onbevredigend voor het Parlement, en dat is een feit, los van de toon en de manier waarop wij dit zeggen. Onze evaluatie over alle kwesties waar wij onze gedachten over hebben kunnen laten gaan, is dezelfde gebleven: wij hebben de indruk gekregen dat de Raad alles heeft gedaan om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement tegen gaat stemmen over de transeuropese vervoersnetten. Dat was althans mijn indruk toen de Raad eerst elke geringe verandering op de lijst van veertien prioritaire projecten van de hand wees, en daarna aan de Europese Raad van Florence te verstaan gaf dat twee landen die lijst wilden veranderen. Volgens mij moet het Europees Parlement echter niet zijn koers verzetten naar gelang de wisselende stemmingen binnen de Raad. Als Europees Parlement moeten wij vasthouden aan de noodzaak van een echte medebeslissing over de prioritaire projecten die van gemeenschappelijk belang zijn. Voor wat mezelf betreft, ik ben hevig teleurgesteld over het gedrag van de Raad en de negatieve uitslag van de Top van Florence. Deze teleurstelling van ons mag onder geen enkel beding een alibi voor de Raad vormen die door een tegenstemming van het Europees Parlement misschien kans ziet zijn eigen verdeeldheid en interne problemen op ons af te schuiven. Ik nodig alle collega's uit hierover na te denken.
Het Ierse voorzitterschap en de Intergouvernementele Conferentie worden thans met een probleem geconfronteerd: ingezien moet namelijk worden dat we niet lang meer door kunnen gaan met deze methode van medebeslissing. Ondanks dat de medebeslissing een procedure tussen het Parlement en de Raad is, ziet de Raad die volgens ons meer als een relatie tussen het Parlement en de COREPER, en daardoor kan het gebeuren dat, wanneer men op het niveau van de Raad belandt, er dan enige wrevel te bespeuren is. Het zou een goed idee zijn als de Raad eens aandachtig het Verdrag van Maastricht over gaat lezen. Als dat tot op heden niet is gebeurd, zou men van de komende Topconferenties en de speciale Top van Dublin moeten profiteren om erop te wijzen dat wij niet langer akkoord kunnen gaan met een medebeslissing tussen ons en de COREPER. Zo staat het namelijk niet in het Verdrag.

Fontaine
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe mijn collega's door middel van deze korte interventie deelgenoot te maken van de smaak die deze bemiddeling, die ik heb mogen voorzitten, heeft achtergelaten.
Ik moet zeggen dat het beslist een van de moeizaamste bemiddelingen was die wij ooit hebben meegemaakt. Waarom? Omdat we twee doelstellingen absoluut met elkaar moesten verenigen, namelijk de handhaving van de wettelijke prerogatieven van onze instelling - die haar gewoon krachtens de verdragen op het gebied van medebeslissing zijn verleend - en de afhandeling van de zaak van de transeuropese vervoersnetten, waarvan onze medeburgers terecht hopen dat zij werkgelegenheid zal opleveren. In de loop van de onderhandelingen is gebleken dat deze twee doelstellingen moeilijk te verenigen zijn.
Wij hebben maandenlang gediscussieerd en ik wil onze rapporteur, de heer Piecyk, en de voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme, de heer Cornelissen, dan ook hulde brengen voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht, alsmede onze voltallige delegatie voor de vastberadenheid waarvan zij blijk heeft gegeven. Iedereen heeft zich honderd procent ingezet voor het maken van grote vorderingen die ons redelijkerwijs in staat zullen stellen het licht op groen te zetten voor deze grote onderneming, waar onze medeburgers op zitten te wachten. Zijn we daarin geslaagd? Welnu, de meningen daarover zouden wel eens uiteen kunnen lopen - we hebben immers onze collega's gehoord.
Ikzelf ben van mening dat er voldoende rekening is gehouden met onze milieudoelstellingen, aangezien er nu een bepaling is opgenomen, waarin uitgebreid naar de taken van de Commissie wordt verwezen. Ik vind dat er vooruitgang is geboekt ten aanzien van een aantal technische amendementen op bijlage I en met betrekking tot de situatie in de havens, ook al betreur ik het dat we het traject oostwaarts niet tot Boedapest hebben kunnen uitbreiden. Ik wijs erop dat we een bijlage III hebben verkregen, die juridisch gezien aan de wettekst werd toegevoegd, maar waarvan de juridische waarde onduidelijk bleef, tot op de dag dat commissaris Kinnock zo goed was ons het volgende te schrijven: "Ik ben van mening dat het Europees Parlement bij iedere wijziging van de lijst van de prioritaire projecten moet worden betrokken" . Het gaat hier om een aan de heer Cornelissen, voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme, gerichte brief, van 1 juli. Deze door de heer Kinnock gegeven verzekering werd door de heer Dini op 3 juli jongstleden, tijdens een plenaire vergadering in Brussel, met de volgende woorden bevestigd: "Voor elke wijziging van deze lijst zou natuurlijk een nieuwe procedure van medebeslissing door het Europees Parlement vereist zijn" .
Waarde collega's, duidelijkere taal is er niet en ik wil hier plechtig verklaren dat ik alle vertrouwen heb in commissaris Kinnock, zonder wie wij deze klus niet tot een goed einde hadden kunnen brengen en die ik dank voor de inspanningen die hij zich hiervoor heeft getroost, dat ik tevens vertrouwen heb in de fungerend voorzitter van de Raad, die ons heeft toegesproken, en dat ik er helemaal niet bang voor ben dat het administratieve niveau het politieke niveau zou kunnen beïnvloeden om terug te komen op de aan ons gedane beloften. Meer in het algemeen wil ik overigens van deze gelegenheid gebruik maken om uiting te geven aan de wens dat degenen die een politieke verbintenis kunnen aangaan, namelijk de ministers, in het vervolg ook deelnemen aan de bemiddeling, zoals de heer Imbeni terecht heeft gevraagd. Dit zou zeker in de geest van Maastricht zijn en zou ons veel tijd doen winnen. Hoe dan ook, om terug te komen op het vervoersnet, wij zullen er uiteraard op toezien dat de ons gedane beloften worden nagekomen, waarvoor wij, indien nodig, gebruik zullen maken van onze begrotingsbevoegdheden.
Ik hoop dan ook dat het Parlement zijn goedkeuring zal hechten aan de gemeenschappelijke ontwerp-tekst van het bemiddelingscomité die op 17 juni jongstleden, na moeizame onderhandelingen, tot stand is gekomen. Op die manier zullen wij onze medeburgers laten zien dat wij een oplettend en verantwoordelijk Parlement zijn.

Donnay
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de vorige sprekers hebben geschetst hoe deze beschikking betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet tot stand is gekomen en wat voor lange discussies aan dit compromis vooraf zijn gegaan. Ik wil onze rapporteur en de collega's die de vele vergaderingen van het bemiddelingscomité hebben bijgewoond, hulde brengen voor hun doorzettingsvermogen en hun uitstekende werk. Net als ieder compromis bevat de tekst die ons vandaag is voorgelegd een aantal bevredigende en verscheidene veel minder bevredigende punten.
Net als u allen betreur ik het dat de Raad een groot aantal door ons aangenomen amendementen niet heeft overgenomen. Ik vind het vooral jammer dat de havens niet in dit document voorkomen en dat de Commissie dus pas in 1997 een specifiek voorstel betreffende deze kwestie zal opstellen. Met het oog hierop wil ik onderstrepen dat mijn fractie er nauwlettend op zal toezien dat de Commissie deze tekst ook daadwerkelijk binnen de beloofde termijnen voorlegt.
Desalniettemin ben ik van mening dat dit compromis over het geheel genomen, gezien de ingewikkeldheid van het onderwerp, bevredigend is en door onze Vergadering moet worden aangenomen. We kunnen ons namelijk niet permitteren dat er weer een eindeloze procedure op gang wordt gebracht. Er moet een stevige juridische grondslag worden gelegd, zodat we ons vervolgens kunnen wijden aan het cruciale probleem van de financiering van deze netwerken. Qua werkgelegenheid staat er veel op het spel, vooral in een periode van economische stagnatie zoals wij nu doormaken. Ik betreur dat de lid-staten al te vaak niet inzien hoe belangrijk dit is en ik vind het tevens jammer dat deze werkzaamheden nog niet verder gevorderd zijn, hoewel ze toch al jarenlang waren gepland. De vereiste overheids- en particuliere middelen moeten dus worden vrijgemaakt teneinde zo snel mogelijk te kunnen beginnen met de werkzaamheden aan de projecten die van start kunnen gaan en aldus een duidelijk teken te geven aan de sociaal-economische actoren. Een eerste vereiste hiervoor is de aanneming van deze richtsnoeren. Daarom zal ik voor de door het bemiddelingscomité voorgestelde gemeenschappelijke ontwerp-tekst stemmen en ik hoop dat velen mij hierin zullen volgen.

De Voorzitter
Daar ik opnieuw vaststel dat er meer dan tien leden op de sprekerslijst voorkomen met slechts één minuut spreektijd, wil ik er de fracties nogmaals op wijzen dat één minuut niet volstaat om behoorlijk in de debatten tussenbeide te komen. Ik ken geen enkele collega die in zo'n korte tijd zijn standpunt kan uiteenzetten. Daar één minuut nauwelijks voldoende is om naar de titel van het onderwerp van het debat te verwijzen, moeten de fracties de spreektijd zo verdelen dat de leden ten minste twee minuten het woord kunnen voeren. Hoe vaak moet ik er nog op aandringen dat aan deze onaanvaardbare - ja zelfs schanddalige - situatie een eind komt?

Rehn, Olli
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen om mij te beperken tot een minuut spreektijd, hoewel de voorzitter daar al een deel van heeft gebruikt. Ik wil rapporteur Piecyk en het bemiddelingscomité danken voor de moeite die zij zich getroost hebben om tot een bevredigend resultaat te komen. Het is goed dat er eindelijk een resultaat ligt over de transeuropese netwerken, hoewel ik niet tevreden ben over alle fases die het proces doorlopen heeft en ik ben zeker niet tevreden over het feit dat de Raad zich tijdens de Top van Florence heeft teruggetrokken van de financiering van de transeuropese netwerken. Naast de medebeslissingsprocedure moeten we tevens in het oog houden dat vooral in het dunbevolkte noorden het subsidiariteitsbeginsel in acht moet worden genomen bij het vaststellen van de behoefte aan verbindingen en verkeersvoorzieningen. Ik vind het heel goed dat het bemiddelingscomité nu ook de Finse verkeersweg nummer 5 aan de lijst heeft toegevoegd, de levensader van heel Oost-Finland. Om eerlijk te zijn moet ik zeggen dat Finland in de Raad wat dit betreft wel wat meer activiteit had mogen ontplooien. Ironisch genoeg is hoofdweg nummer 5 op de lijst opgenomen dankzij het volhardend aandringen van de Zweedse regering. Gelukkig had de Finse regering nog het benul om bij de Zweden aan te haken, hoewel er ook op dit gebied geen eigen initiatief te bespeuren viel. Om deze redenen steun ik het goedkeuren van het bemiddelingsresultaat.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, het -alreeds aangetoonde - gebrek aan overeenstemming in het Bemiddelingscomité, tussen het Parlement en de Raad, valt niet goed te keuren.
Wij zijn niet echt voldaan over de gemeenschappelijke compromis-tekst.
Het is duidelijk dat de voorwaarden waaronder de projecten zullen worden uitgevoerd, moeten worden aangepast of opnieuw moeten worden bestudeerd, met name op het gebied van het milieu, waarop alle richtlijnen die op milieu-effectstudies zijn gebaseerd, zullen moeten worden nageleefd; in vele gevallen zijn deze richtlijnen niet eens naar de nationale wetgevingen overgebracht, of worden ze gewoonweg niet nageleefd. Ondanks al deze tekortkomingen dienen we de historische betekenis van deze compromis-tekst voor vele landen en regio's op waarde weten te schatten.
Zo zal het Iberische Schiereiland bijvoorbeeld eindelijk de achterstand in infrastructuren kunnen inlopen die we al vanaf de negentiende eeuw hebben. Door de projecten voor snel- of spoorwegen zullen vele mensenlevens gespaard blijven. We moeten de algemene betekenis van de compromis-tekst voor ogen houden, en dat schept voor ons de verplichting om ervoor te zorgen dat er wordt voldaan aan de milieu- en de overige vereisten, waaronder ook die van institutionele aard.
Gezien deze algemene betekenis zullen wij, vele leden van de Fractie Europees Unitair Links, ofschoon met begrip en respect voor de redenen van diegenen die tegen gaan stemmen, deze compromis-tekst van het Bemiddelingscomité ondersteunen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn collega Nel van Dijk al heeft gezegd, zijn wij groenen tegen dit bemiddelingsakkoord, zowel omdat daarin de milieubescherming er bekaaid van afkomt, alsook omdat het niet meer mogelijk bleek nog te tornen aan de prioriteiten die men had besloten voor de verschillende voorgestelde projecten. Sedert het betreffende besluit werd genomen door de Raad van Essen is de situatie echter veranderd en verschillende landen hebben al forse wijzigingen voorgesteld of hoe dan ook wijzigingen die ingegeven worden door politieke, economische, maatschappelijke of financiële ontwikkelingen in die landen. Een opmerkelijk voorbeeld is de hoge-snelheidslijn tussen München en Verona. Door de kosten en het milieueffect van de Brenner-tunnel blijkt dit project weinig haalbaar te zijn, aldus de betrokken regeringen van Duitsland, Oostenrijk en Italië. Andere oplossingen komen echter wel tegemoet aan de eis om het noorden en zuiden van Europa beter met elkaar te verbinden.
Het ziet er dus naar uit dat wij aanstalten maken een tekst aan te nemen waarvan wij op voorhand al weten dat die niet uitvoerbaar is. Men wil echter het Europees Parlement geen feitelijke garantie geven dat het echt een vinger in de pap krijgt bij de besluitvorming inzake veranderingen. Dat zou een gevaarlijk precedent vormen ten opzichte van de medebeslissingsprocedure waartoe in Maastricht is besloten, en daarom vraag ik garanties en ophelderingen aan commissaris Kinnock.

Belleré
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Kinnock, geachte collega's, de problematiek rondom de communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van de transeuropese vervoersnetten heeft wederom zijn weg gevonden naar dit Huis, ditmaal voorgeleid door collega Piecyk en het Bemiddelingscomité: beiden moet nagegeven worden dat zij hun best hebben gedaan om tot een besluit te komen waar iedereen zich in zou kunnen vinden - ook al betwijfel ik dat laatste het geval wordt. Het probleem is echter dat je zonder geld nergens bent. Kunnen de veertien prioritaire projecten echt veranderd worden? Het is waar dat minister Dini gezegd heeft dat alles voorgelegd moet worden aan de medebeslissing van het Europees Parlement. Heel Europa is erbij betrokken. Maar de verschillende lid-staten, die qua uitvoering en voorstellen van de prioritaire projecten de voornaamste betrokkenen zijn, moeten wel eerst nauwkeurig hun berekeningen maken. Wat gedaan kan worden, moet ook gedaan worden. Volgens mij moeten de prioritaire projecten absoluut niet veranderd worden. Wat er daarna moet gebeuren, ziet men dan wel en dat ligt natuurlijk ook aan het tijdschema en aan nationale en Europese veranderingen. Wat mij betreft, ik zal, zodra dit probleem in dit Huis ter sprake komt, trachten aannemelijk te maken dat de prioritaire projecten gerespecteerd moeten worden. De rest komt daarna wel.

Lüttge
Mijnheer de Voorzitter, staan wij in de ontwikkeling van het paneuropese vervoersbeleid niet al een heel eind verder dan uit de tendens van het debat van vandaag blijkt? Ik denk dat de Raad in dezen een beetje geïsoleerd was. Het zijn voornamelijk de Commissie en het Parlement die deze zaken sinds het begin van de jaren '90 hebben geforceerd, terwijl de Raad weer eens de pap in de mond moest worden gegeven.
We mogen niet uit het oog verliezen dat de transeuropese netwerken een noodzakelijke voorwaarde voor verdere ontwikkeling zijn. Wij gaan ervan uit dat wij het eindelijk eens worden over een conceptionele ontwikkeling en dan de volgende stap kunnen zetten, namelijk het doen van bindende uitspraken in verband met de financiering. Maar al dat gepraat over particuliere financiering enzovoort helpt ons niet verder, als niet daadwerkelijk bindende investerings- en realisatieplannen worden opgesteld op basis waarvan wij ons stapsgewijze verder ontwikkelen en in de verschillende vervoerstakken in dezelfde richting bewegen.
Dat is het signaal dat van het debat van vandaag moet uitgaan. Ik heb op de beide conferenties van Praag en Kreta eigenlijk altijd de indruk gehad dat de gezamenlijke wil daartoe bestaat. Dat werd daar ook geconcentreerd geformuleerd in de gezamenlijke wens om vooruit te komen. Wij moeten de financieringsbasis leggen en ons dan volgend jaar op de conferentie te Helsinki opnieuw over dit onderwerp buigen. Wij moeten opnieuw over de transeuropese netwerken, over financieringsmogelijkheden en noodzakelijke stappen spreken en ook dat zou weer een mijlpaal kunnen zijn.
Het Parlement zal bij de opstelling van de begroting voor 1997 heel zorgvuldig overleggen of het bereid is nogmaals 75 % van zijn hele budget voor het vervoersbeleid voor de transeuropese netwerken of voor de 14 prioritaire projecten beschikbaar te stellen. Ik denk dat dit heel, heel moeilijk zal worden en wij moeten een ruimer financieel kader scheppen om tot de realisatie van deze netwerken bij te dragen.

Sisó Cruellas
Mijnheer de Voorzitter, waar het vandaag om gaat, is dat onderstreept wordt welke politieke betekenis het akkoord tussen het Parlement en de Raad heeft met het oog op de toekomst van ons vervoersbeleid en van ons beleid van solidariteit en cohesie. Ik zal u vier redenen noemen waarom dit akkoord naar mijn idee noodzakelijk is.
De eerste reden is dat het uitblijven van overeenstemming zou betekenen dat het hele proces voor het vaststellen van de communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van transeuropese vervoersnetten weer opnieuw zou moeten beginnen, zonder enige zekerheid dat het Parlement zich over twee of drie jaar niet wéér voor de taak gesteld ziet om zijn goedkeuring te hechten aan een soortgelijk of nog slechter akkoord dan het huidige. Helaas is het zo dat de enorme tol die dit zou vergen in politieke termen en wat het aanzien van de Unie betreft, zou moeten worden betaald door het Europees Parlement, omdat de burgers niet zouden snappen dat deze Vergadering, nadat die telkens had gehamerd op de noodzaak om deze netwerken aan te leggen en op de vele arbeidsplaatsen die hierdoor zouden worden gecreëerd, dat nu juist diezelfde Vergadering de bereikte overeenkomst zou verwerpen, of dat zij, wat op hetzelfde neerkomt, het tekort aan infrastructuren - dat in sommige lid-staten heel erg nijpend is - niet verhelpt en op die manier de schepping van arbeidsplaatsen vertraagt. Ik zal u een getal noemen met betrekking tot de mogelijkheid om door de aanleg van vervoersinfrastructuren arbeidsplaatsen te creëren - waarbij ik me met name richt tot mevrouw Eriksson, die beweerde dat zulke projecten iets van de vorige eeuw waren -: tegenover elke 2.500.000 geïnvesteerde euro's staan 100 arbeidsplaatsen. Dat is nu, niet de vorige eeuw. En dan tel ik de arbeidsplaatsen in aanverwante sectoren nog niet eens mee. Gaat u maar na, dames en heren afgevaardigden, hoe groot de behoefte aan infrastructuren is, dan ziet u dat er vele miljoenen arbeidsplaatsen kunnen worden geschapen.
De tweede reden is dat ons tekort aan vervoersinfrastructuren en de daaruit voortvloeiende kosten enorm zijn. Wat dat betreft, staat het concurrentievermogen van onze economie op het spel, die met de steeds grotere uitdagingen van de internationale markt geconfronteerd wordt, wat snelle acties noodzakelijk maakt, acties waarmee niet gewacht kan worden tot dat het Europees Parlement en de Raad in de toekomst mogelijkerwijs tot de volmaakte overeenkomst gekomen zijn.
De derde reden is dat we er allen van overtuigd zijn dat de transeuropese netwerken niet alleen ons concurrentievermogen zullen verbeteren, maar ook zullen bijdragen tot een versterking van onze interne cohesie en tot een verbetering van ons overduidelijk gebrek aan evenwicht in ruimtelijke zin, waardoor het toekomstige uitbreidingsproces van de Unie met het oog op overige Europese landen zal worden vergemakkelijkt.
En dan de vierde, meer pragmatische reden, die samenhangt met het besef van de huidige en de toekomstige begrotingsbeperkingen van de lid-staten en de Unie, zoals ook met de wetenschap dat er niets gauwer wegstroomt dan geld, die vierde reden is dat de Europese Unie en het Europees Parlement deze overeenkomst nú nodig hebben omdat het particulier kapitaal, waar we niet buiten kunnen voor de aanleg van onze transeuropese vervoersnetwerken, bij de minste aarzeling of verschillen in normen en doelstellingen tussen onze instellingen, projecten in andere delen van de wereld zullen gaan bekostigen die ons nu of in de toekomst zullen beconcurreren. Dat heb ik onlangs gemerkt tijdens mijn reis door China.
Dames en heren afgevaardigden, om al deze redenen moet ik u vragen om het akkoord dat de delegaties van het Parlement en de Raad hebben bereikt over de communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van transeuropese netwerken, te ondersteunen, in de zekerheid dat we de Europese zaak op die manier een goede dienst bewijzen.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, wij zullen morgen ja zeggen tegen het werk van het Bemiddelingscomité, in het bewustzijn dat wij een belangrijk kapittel afsluiten van het droomboek dat de titel draagt "Transeuropese Lijnen" . Maar het verhaal is nog niet uit! Wie gaat de volgende hoofdstukken schrijven? Daar wringt hem een beetje de schoen: wij mogen weliswaar best dit resultaat vieren - zij het met enig voorbehoud zoals de collega's al vermeld hebben - maar het is ook zaak dat wij ons zorgen maken over de toekomst.
Commissaris Kinnock heeft vandaag bevestigd dat de prioriteit van de fameuze veertien projecten van Essen geen evangelie is. Dat is ook juist, want in de tweede fase, die van de realisering, dus de meest delicate fase, kan het gebeuren dat wie zich al te veilig voelt, dan ook een tikkeltje laks wordt. Daarom ben ik zo vrij, mijnheer de commissaris, u te wijzen op de noodzaak dat u tussenbeide moet komen, zodra de plannen voor uitvoering worden gelanceerd en bij de financiering.
De partnerschappen waar de lid-staten, regio's en particulieren zich tot nu toe aan gewaagd hebben, zijn zich momenteel aan het ontpoppen in heuse koehandels waarin de regels voortdurend omgegooid en beloftes voortdurend teruggetrokken worden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de lijn München-Verona. Een paar dagen geleden bevestigde Duitsland dat het niet meer van plan is zijn financiële aandeel te leveren voor de Brennertunnel, uitgerekend op het moment dat Italië en Oostenrijk bezig waren de GEIE te lanceren, een maatschappij met Europees belangen die het hele financieringssysteem zou moeten regelen. Dit is dus duidelijk een signaal dat het tijd wordt orde op zaken te stellen ook in die tweede fase, want daar kan menigeen volledig roet in het eten gooien. U, mijnheer de commissaris, heeft eens gezegd: " Zeg tegen jullie medeburgers dat het meedoen aan een partnerschap een echte business kan zijn" . Ik heb die zin van u aangehaald tijdens een paar studiebijeenkomsten over de lijn München-Verona, maar eerlijk gezegd ben ik daarbij niet op een overweldigend enthousiasme gestuit, juist omdat men vermoedt of vreest dat met al die vrijheid die staten, regio's en particulieren nu krijgen er op zijn minst een addertje onder het gras schuilt. Dus ik zou zeggen: ga fors aan de slag!

Porto
Mijnheer de Voorzitter, liever dan aan het gebruikelijke gevecht om bevoegdheden tussen instellingen, verkies ik de weinige tijd waarover ik beschik te wijden aan de noodzakelijke vereisten voor de tracés van de transeuropese vervoersnetwerken.
Aangezien hiermee de toenadering tussen landen wordt beoogd, is het zaak dat deze transeuropesese netwerken de landen zo goed mogelijk helpen, rekening houdend met hun economische en sociale situatie. In dit opzicht mogen zij met name geen belemmering vormen voor de hoofddoelstellingen van het Verdrag, zoals de bevordering van een groter regionaal evenwicht.
Met deze bekommernis moet in het bijzonder rekening worden gehouden in Portugal, waar de bevordering van de armste regio's in het binnenland overigens gepaard gaat met dienstverlening aan de minst bevolkte en industriële zones aan de kust. Men mag niet nogmaals toestaan dat alleen de hoofdstad wordt aangedaan en dat de kust en het binnenland in het noorden en het centrum van het land worden vergeten, daar waar heel aanzienlijke bevolkingsgroepen wonen en activiteiten plaatsvinden die veel profijt zullen trekken van betere verbindingen met Spanje en de overige landen van de Europese Unie, zodat zonder mogelijke twijfel tegemoet wordt gekomen aan de doelstelling die aan de basis ligt van de transeuropese netwerken.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, daar de collega's al uitvoerig op het onderwerp zijn ingegaan, wil ik benadrukken dat we hier voor hetzelfde probleem staan als dat waarmee we gisteren in het debat over de grondafhandelingsmarkt op de luchthavens van de Gemeenschap werden geconfronteerd - een probleem dat het gevolg is van de wijze waarop de medebeslissings- en bemiddelingsprocedure werkt, die duidelijk tot impasses leidt. Het Parlement, dat nu een besluit moet nemen over de gemeenschappelijke ontwerp-tekst van het bemiddelingscomité, kan de tekst alleen aannemen, als hij de voornaamste wijzigingen behelst die we hebben voorgesteld, met name die welke betrekking hebben op zowel de evaluatie van de milieugevolgen van het gehele netwerk als de deelneming van het Parlement aan de besluitvorming over de lijst van de belangrijkste prioriteiten en de wijziging ervan. Als het de ontwerp-tekst evenwel verwerpt, gaan de door het bemiddelingscomité bereikte compromissen verloren, dreigen de transeuropese werken ernstige vertraging op te lopen en bestaat het gevaar dat er helemaal geen besluit van de Raad komt.
De Commissie, die aanvankelijk de zijde van het Parlement heeft gekozen, tracht ons nu als goede pedagoog het gemeenschappelijk standpunt van de Raad op te dringen. Dat geldt ook voor de regeringen van de lidstaten welke - zoals die van mijn land - het standpunt van de Raad al hebben aanvaard en ons onder druk zetten om de ontwerp-tekst van het bemiddelingscomité goed te keuren, zulks met het argument dat ook zij vrezen dat de netwerken vertraging kunnen ondervinden als we dat niet doen. Het Parlement bevindt zich dan ook in een lastig parket. Daar ik evenwel de indruk heb dat men ons opnieuw in een valstrik poogt te lokken, dring ik erop aan dat de Intergouvernementele Conferentie de nodige stappen onderneemt om zulke praktijken in de toekomst onmogelijk te maken.
Als we consequent willen zijn, trouw wensen te blijven aan de standpunten die we hebben bepaald en streven naar een Parlement dat over de nodige bevoegdheden beschikt, moeten we de aanbeveling van mevrouw Eriksson en andere collega's opvolgen en de door het bemiddelingscomité voorgestelde ontwerp-tekst verwerpen.

Le Rachinel
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is natuurlijk noodzakelijk dat er een gemeenschappelijk transportbeleid wordt vastgesteld, dat op een duurzame mobiliteit is gebaseerd en waarin rekening wordt gehouden met het milieu- en het veiligheidsaspect.
Frankrijk voelt zich bijzonder betrokken bij deze projecten voor een netwerk, omdat het een kruispunt vormt in Europa. De ontwikkeling van de verschillende verbindingen per spoor, via binnen- en kustvaart en door middel van gecombineerd vervoer moeten dus gelijke tred houden met die in onze buurlanden. De door Frankrijk gestelde prioriteiten hebben met name betrekking op het vervoer per spoor en over de binnenwateren. Het verlangen deze vorm van multimodaal vervoer te ontwikkelen is gegrond. Dit moet echter wel binnen het kader van de bescherming van het milieu gebeuren. Frankrijk staat op dit punt voor een moeilijke opdracht en er moet worden geconstateerd dat de bescherming van het milieu niet altijd op de eerste plaats komt. Ik wijs in dit verband op de voor Frankrijk zeer problematische extra belasting van het milieu door de HST in gebieden met een grote bevolkingsdichtheid.
Een ander punt dat ook onze aandacht trekt, is dat van de kosten van al deze gezamenlijke activiteiten van de Unie en de lid-staten. Het grootste deel van de investeringen zullen de lid-staten zelf moeten doen. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen kan een medefinanciering van investeringsprojecten of een rechtstreekse steun worden overwogen. Volgens de Commissie zijn er voor de voltooiing van het transeuropees vervoersnet de komende vijftien jaar investeringen van minstens 400 miljard ecu nodig. De meest dringende maatregelen die voor de eeuwwisseling moeten worden genomen, gaan al zo'n 220 miljard kosten. De financiële bijdrage van de Gemeenschap zal grotendeels naar haalbaarheidsstudies, garanties voor leningen en rentesubsidies gaan. Wij maken ons dus, mijns inziens, terecht zorgen over het enorme deel van de financiering waar de lid-staten voor op zullen moeten draaien gezien de omvang van de door de Commissie geplande investeringen.
We kunnen het tevens betreuren dat er in het verslag-Piecyk opnieuw nationale projecten aan het project voor een transeuropees netwerk worden toegevoegd, waardoor het nog moeilijker kan worden dit laatste te financieren en de belangrijkste projecten worden verzwakt. De verbinding Duinkerken-Kanaaltunnel is hier een heel goed voorbeeld van, want er is geen enkele investering gepland met het oog op het aanleggen van een nieuwe lijn. Zeker, Europa bemiddelt. Zeker, Europa zet projecten op van nationaal belang. Maar is het niet al te ijverig? Zou zijn verlangen om alles te regelen en zich met alle sectoren te bemoeien op den duur niet schadelijk kunnen zijn voor de financiën van alle lid-staten?

Farthofer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij zouden ons door de weinig roemrijke gebeurtenissen op de Top te Florence niet van ons stuk mogen laten brengen, hoe moeilijk dat sommigen onder ons en vooral de voorbeeldige rapporteur ook kan vallen. Met de transeuropese netwerken is immers een nieuw hoofdstuk van het Europese vervoersbeleid begonnen. De start van dit project is een eerste poging om op Europees niveau duurzame vervoersstructuren voor geheel Europa op te zetten. De daarvoor gedane investeringen kunnen een dubbel dividend opleveren, namelijk de voordelen van milieuvriendelijke vervoersstructuren en het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen voor de burgers van Europa.
Met de stemming van morgen zal ons werk aan dit project echter niet ten einde zijn. Na al de onwetendheid en arrogantie waarvan de Raad blijk heeft gegeven, is het duidelijk dat wij met de ons ter beschikking staande middelen verder voor onze doelstellingen zullen moeten opkomen. Het zal vooral van de leden van de Begrotingscommissie afhangen of men zich ook echt zal houden aan de nog maar indicatief vastgestelde 14 prioritaire projecten en communautaire kredieten zal kunnen aanwenden om de trend in de richting van een milieuvriendelijk vervoer om te buigen. Wij zullen voorts zorgvuldig moeten controleren of de in artikel 8 genoemde milieubepalingen ook door alle lid-staten worden geëerbiedigd.
Ik zou willen beklemtonen dat ik hoewel ik, met de Oostenrijkse sociaal-democraten, de schrapping van het traject Parijs-Wenen betreurenswaardig vind, het door onderhandelingen tot stand gekomen compromis toch zal goedkeuren, omdat er snel van start zal worden gegaan met het traject München-Verona, dat van groot belang is voor de in het westelijk deel van Oostenrijk gelegen deelstaten.
Wat de financiering betreft zou ik er ten slotte nog op willen wijzen dat het Oostenrijks parlement recentelijk, op initiatief van de sociaal-democratische minister van Vervoer, heeft besloten de komende jaren 60 miljard schilling in de verkeersinfrastructuur te investeren. Dat is een voorbeeldig initiatief, dat met name in alle lidstaten van de Europese Unie navolging zou moeten vinden.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het resultaat van een bemiddelingsprocedure kan uit verschillende hoeken worden bekeken. Voor mij is het glas niet halfvol, maar meer dan halfleeg. We moeten de zaak in haar geheel bekijken en mij lijkt het toe dat er om een aantal redenen absoluut niet tegemoet is gekomen aan de gerechtvaardigde verwachtingen van de Europese burgers.
De opneming van de prioritaire ontwikkelingsprojecten in bijlage III is ten dele door de Raad niet serieus bedoeld - mijnheer Farthöfer, luister nu alstublieft - is ten dele achterhaald en is ten dele onvolledig. Ze is ten dele niet serieus bedoeld, omdat zowel de Oostenrijkse als de Italiaanse regering niet bereid zijn de komende jaren de kredieten beschikbaar te stellen die voor het waarlijk "Europese" project van de Brenner-basistunnel nodig zijn. De regeringen zullen deze kredieten niet beschikbaar stellen! Ik ben het echter met hen eens dat het een schande is dat de Europese Unie de ontwikkeling oostwaarts van het hogesnelheidsnet via Karslruhe naar München en Wenen, met de voortzetting naar Boedapest, niet in de bijlage heeft opgenomen! Daarom vind ik deze lijst hoogst onvolledig. Maar dat het zo in de tekst staat, is niet verwonderlijk, omdat de Raad niet bereid was met het Parlement serieus te onderhandelen en te beslissen over de lijst van prioritaire projecten. Zoals vorige sprekers al hebben verklaard, heeft de Raad alleen maar gezegd dat de lijst van Essen erbij mocht. En daarmee heeft de meerderheid van de parlementaire delegatie helaas genoegen genomen. Voor mij is dit volslagen onaanvaardbaar, want de Raad - of althans de meerderheid van de Raad - heeft het Parlement, ten eerste, het ons uit hoofde van het Verdrag van Maastricht toekomende medebeslissingsrecht geweigerd en is op geen enkel van de wezenlijke voorstellen tot wijziging en aanvulling van het Parlement ingegaan. En de Raad is, ten tweede, de Europese burgers een serieus en duidelijk antwoord schuldig gebleven op de vraag welke nu eigenlijk de prioritaire projecten zijn waarmee binnenkort van start wordt gegaan. De lijst van Essen is nu volgens de fungerend Raadsvoorzitter een historische lijst waaraan niet wordt geraakt. Zo hebben wij ons het medebeslissingsrecht laten ontnemen over de belangrijke ontwikkelingsprojecten die in de komende jaren moeten worden gerealiseerd.
Maar laten wij even verder dan de institutionele problemen zien! Een tweede punt van kritiek is het feit dat de lid-staten van de Europese Unie, of althans de meerderheid van hen, voor het laatst op de Top te Florence hebben laten zien dat ze niet van plan zijn hun mooie woorden in daden om te zetten. De regeringen van de lid-staten zijn het daar immers niet eens geworden over een plan om via kredietverschuivingen in de nationale begrotingen extra middelen voor de ontwikkeling van de vervoersnetten beschikbaar te stellen. En zij hebben evenmin zelfs maar het principebesluit genomen via kredietverschuivingen in de EG-begroting extra middelen vrij te maken.
Als wij onze burgers echter telkens weer voor ogen houden dat 95 % van de financiering voor de Europese vervoersprojecten uit de nationale begrotingen, met inbegrip van leningen en particuliere middelen, moet komen en dat met de EG-kredieten alleen maar voorstudies, renteverlagingen en kleinere subsidies gefinancierd zullen worden, dan is het toch duidelijk dat er van de regeringen van de lid-staten niet meer te verwachten valt dan de aanduiding van prioritaire ontwikkelingsprojecten, bovendien nog aan de hand van ramingen uit 1994.
Wij mogen als Parlement deze politieke manoeuvres van de Raad door onze instemming in het bemiddelingscomité niet ook nog de schijn van een succes verlenen. Onze burgers verwachten namelijk dat na het besluit over het Europese vervoersnet nu ook echt spoedig aan de uitvoering van de werkelijk prioritaire Europese projecten wordt begonnen. Alleen dan zou men namelijk het dreigende verkeersinfarct het hoofd kunnen bieden, de veiligheid van de verkeersdeelnemers vergroten, de milieubelasting verminderen en een bijdrage tot meer werkgelegenheid en groei leveren. Dit alles staat echter niet in het compromis en daarom kan ik de leden die zeggen dat wij dit compromis moeten verwerpen alleen maar bijvallen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, er zijn bijna twee jaar verstreken sinds de Europese Raad van Essen. Er is echter weinig of geen vooruitgang geboekt in de ontwikkeling van het transeuropese vervoersnet, dat volgens ons de ruggegraat vormt van de Europese vervoersinfrastructuur voor de volgende eeuw. Ik denk hierbij aan mijn eigen kiesdistrict Connaught/Ulster, waar vijf van de graafschappen aan de grens liggen en een veel betere infrastructuur vergen. Aangezien we in deze perifere gebieden sterk afhankelijk zijn van een verbetering van onze wegeninfrastructuur, dienen de werkzaamheden heel snel te starten.
Ik juich de benoeming toe van een vroegere directeur-generaal voor visserij, de heer Eamon Gallagher. Hij is door het Ierse voorzitterschap benoemd om de impasse over de financiering van de transeuropese netwerken te doorbreken. Ik denk dat zijn ervaring als onderhandelaar op het hoogste communautaire niveau vruchten zal afwerpen.
Nu wij het over transeuropese netwerken hebben, zou ik het kort willen hebben over de verantwoordelijkheid die wij voor alle delen van de Unie hebben. Ik denk hierbij met name aan het westen en het noord-westen van Ierland, waar aanzienlijke investeringen nodig zijn om ons wegennet op een aanvaardbaar peil te brengen. Tot zolang zullen wij niet voor de broodnodige banen in deze gebieden kunnen zorgen.

Castricum
Voorzitter, ik zou een viertal opmerkingen willen maken.
De eerste heeft betrekking op het uithoudingsvermogen van collega Piecyk, die ik daarvoor prijs en met hem alle mensen die hem daarbij politiek en administratief ondersteund hebben.
De tweede opmerking betreft het simpele feit dat als deze procedure beëindigd is, de TEN's aanvaard zijn. Ik denk dat het nog heel lang zal duren voordat we echt getuige kunnen zijn van het duurzame en samenhangende Europese vervoerbeleid waar we naar streven. Ik denk dat daar keihard aan gewerkt moet worden en dat er nog veel grenzen zullen moeten worden beslecht, grenzen tussen landen, grenzen tussen regio's, grenzen vooral ook tussen vervoertechnieken en ook grenzen in het denken, want verkeer en vervoer dat is meer dan economische groei.
Een derde opmerking die ik wil maken heeft betrekking op de conciliatie-procedure die naar mijn stellige overtuiging vooral in de informele fase sterk aan inhoud en gezag zou kunnen winnen. Daarvoor is het nodig dat de betrokken partijen, de Raad, de Commissie, het Parlement, maar ik zet in dit geval de Raad voorop, in elkaar investeren en elkaar met argumenten overtuigen in een open debat. Wanneer dat gebeurt dan kan de formele conciliatieprocedure als vluchtweg binnen haken blijven staan en is het ook niet nodig, maar dat terzijde, dat veel mensen uit hun slaap worden gehaald, en dan praat ik nog niet over het geld dat dat allemaal kost.
Mijn laatste opmerking, Voorzitter, heeft betrekking op het feit dat tegenstemmen op dit moment geen zin heeft. Met tegenstemmen helpen we denk ik niemand, ook het milieu niet, want als wij tegenstemmen en weer na gaan denken, dan draait de wereld verder. Het compromis dat is gesloten zou, naar mijn stellige overtuiging, de start moeten zijn van een nieuw begin waarin niet de procedures maar het beleid centraal staat, want er is nog ontzettend veel te doen.

Schierhuber
Als het Parlement zich morgen uitspreekt over het resultaat van het bemiddelingscomité met betrekking tot de communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet, komt er een einde aan een lange wetgevingsprocedure. Hierdoor wordt bewezen dat de medebeslissingsprocedure ook bij bijzonder moeilijke vraagstukken kan functioneren.
Wij weten allen dat het eigen is aan compromissen dat op meerdere gebieden oplossingen worden bereikt die niet voor alle betrokkenen volledige en bevredigende oplossingen zijn. Als parlementslid ben ik het beslist niet eens met de handelwijze van de Raad. Het Europees Parlement mag in vervoersaangelegenheden niet buiten de medebeslissingsprocedure worden gesloten. Maar wij mogen onze verantwoordelijkheid ten aanzien van de projecten en vooral jegens de burgers, die wij hier in het Parlement moeten vertegenwoordigen, niet vergeten. Een onmiddellijk besluit betekent, hoop ik, een snel begin van de werken en bijgevolg een belangrijke impuls voor de arbeidsmarkt, een impuls die Europa gelet op de 18 miljoen werklozen in de Unie dringend nodig heeft.
Voor Oostenrijk staan twee projecten op de voorgrond: de ontwikkeling van het Brennertraject, waarvan het grote belang niet vaak genoeg en vooral niet duidelijk genoeg kan worden beklemtoond, is voor ons absoluut noodzakelijk. In het belang van de zwaar beproefde omwonenden is een snel begin van de werken absoluut noodzakelijk. En dan zwijgen wij nog van de milieuproblemen die we door de ontwikkeling van het traject, respectievelijk door het gecombineerd vervoer, ten dele onder controle kunnen krijgen.
Ik herinner hier nogmaals aan de bijzondere problematiek van het oude internationale transitovervoer en de speciale geografische situatie van de Brenner. De Alpendwarsverbinding München-Verona is een aangelegenheid waarvoor de hele Europese Unie en natuurlijk ook de betrokken landen zich moeten inzetten.
Even belangrijk voor Oostenrijk is de aanleg van het hogesnelheidstraject voor het gecombineerd vervoer van Parijs via München naar Wenen en Boedapest. Dit project maakt geen deel uit van de 14 prioritaire projecten van Essen, maar moet desondanks absoluut met voorrang worden behandeld. Juist in een fase waarin de uitbreiding van de Unie met de Midden- en Oosteuropese landen concreet vorm aanneemt, moeten infrastructuurprojecten die dit gebied dichter bij de huidige Gemeenschap brengen, bijzonder worden aangemoedigd.
Er zij op gewezen dat Oostenrijk pas sinds 1 januari 1995 lid van de Unie is en dat de gerechtvaardigde eisen van Oostenrijk au sérieux moeten worden genomen.
Om de doelstellingen van artikel 2 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap ook effectief in Midden- en Oost-Europa te kunnen nastreven, is er dringend een modern, snel, goedkoop vervoermiddel met passende capaciteit nodig dat ook aan moderne milieu-inzichten beantwoordt.
Het Europese vervoersnet betekent voor de Europese Unie een grote uitdaging, maar bijgevolg ook een grote kans. Via gerichte investeringen kunnen dringend noodzakelijke projecten worden verwezenlijkt. Daardoor groeit Europa weer een stuk meer aaneen, vergroot het zijn concurrentievermogen en kan het bovendien arbeidsplaatsen scheppen.
Het besluit over het transeuropese vervoersnet kan een grote stap in de verdere ontwikkeling zijn. Laten wij de kans benutten die het ons biedt!

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, twee zaken: ten eerste het institutionele. Vele leden hebben elkaar vandaag geprezen voor het bereikte resultaat waarover we morgen zullen stemmen. Ik vind een beperkte lof voldoende, maar anderzijds kunnen we niet meer verwachten. Het is een compromis, waarvoor ik uiteraard zal stemmen.
Vorig weekend had ik het genoegen een transeuropees project uit het oude Romeinse rijk te betreden, met name de eerste weg van Rome naar de Adriatische Zee, en de muur van Keizer Augustus aan de Adriatische Zee aan te raken. Wanneer je op zo'n historisch monument staat, denk je automatisch aan het Verdrag van Rome en het transeuropees netwerk. Je beseft wat wij in Maastricht besloten hebben. Je moet ook steeds denken aan de tijd die wij verloren hebben door elkaar te overdonderen met onze eigen projecten, de zogenaamde "imby" -projecten, in my own backyard-projecten. Onze denkwijze was niet bijzonder Europees en die in de Raad evenmin. Deze 14 projecten zijn juist in het leven geroepen om Europa te verenigen en het project te verkopen. Dus beste vrienden, laat ons nu ophouden met stoer te doen, want dat zijn we misschien niet. Dat was het eerste dat ik wilde zeggen.
Het tweede punt is dat het transeuropees netwerk ook te maken heeft met werkgelegenheid. Niet alleen wat betreft de aanleg van een weg of een tunnel, of wat het nu ook moge zijn, maar ook met het oog op de vereniging van Europa, zoals het Romeinse rijk, vanuit andere standpunten. Ik zelf heb ook mijn klein project, dat toch Europees is. Ik ben blij dat we er met dit debat in geslaagd zijn de maritieme sector onder de aandacht te brengen. Ik weet dat de Commissie en de Raad het eens zijn dat juist de maritieme sector een potentiële factor is in de ontwikkeling van het transeuropese netwerk. Laat ons dit samen uitbreiden. Het is milieuvriendelijk en geschikt voor een Europees beleid. De beslissingen moeten we samen nemen, de Raad, de Commissie en het Parlement. Ik zou graag zien dat de ontwikkeling op gebied van vervoer heel Europa ten goede komt en niet alleen één enkel land.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris en collega's, deze bemiddeling zal onvermijdelijk een bittere nasmaak achterlaten bij al degenen die eraan hebben deelgenomen. Wij hebben het gevoel dat de medebeslissingsprocedure een uiterst belangrijk instrument is om het democratisch tekort te verkleinen en wij weten ook dat dat de Raad - en in navolging van de Raad helaas iets te vaak de Commissie - een zorg zal zijn. Wij willen daar eens een hartig woordje van zeggen tegen de Raad, die de medebeslissingsprocedure voortdurend heeft gedwarsboomd door de voorwaarden voor de aanwijzing van projecten van gemeenschappelijk belang op een onrechtmatige manier te vermeerderen, zodat het akkoord dat wij trachten te bereiken in feite niets meer voorstelt.
Mijnheer de commissaris, ik zal ook de Commissie niet ontzien. Ik vind dat zij in deze kwestie, om de woorden van een beroemde Britse staatsvrouw te gebruiken, "het schoothondje" van de Raad is geweest. Geachte commissaris, nog geen twee weken geleden, op 1 juli, stuurde u een brief naar de voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme, waarin stond dat: ten eerste, het Parlement bij iedere wijziging van de lijst van de prioritaire projecten moest worden betrokken; ten tweede, u voornemens was na te gaan of een dergelijke wijziging van de richtsnoeren voor het net passend zou zijn, wat logischerwijs alleen maar kon betekenen dat u wilde bestuderen of een wijziging van de lijst van prioritaire projecten al dan niet nodig was; ten derde, deze wijziging slechts via een medebeslissingsprocedure kon worden aangenomen. Nu vertelt u ons, in een brief van 12 juli, dat, mocht er overwogen worden de lijst van Essen te wijzigen, u zou zult of de betrokken projecten al dan niet in bijlage I of II staan. Mocht dit inderdaad het geval zijn, dan zou dat betekenen dat er bij het wijzigen van de lijst aan het Parlement voorbij zal worden gegaan. Wie houdt u eigenlijk voor de gek?
De heer Simpson zei dat we u geen leugenaar mochten noemen. Ik heb te veel eerbied voor de Britse parlementaire gewoonten om hem niet te gehoorzamen. Ik zal dus alleen maar de woorden "schijnheiligheid" en "onoprechtheid" in de mond nemen. Ondanks alles zullen we toch maar akkoord gaan met deze ontwerptekst, omdat we weten dat heel veel mensen de eerste de beste kans aan zullen grijpen om onze onverschilligheid ten opzichte van de grote netten te hekelen, teneinde zich tegen de uitbreiding van de medebeslissing te verzetten. Wij zullen de ontwerp-tekst goedkeuren, hoewel we de vernedering niet zullen vergeten. Ik ben christen-democraat en ik schaar mij achter de woorden van François Mauriac: ik vergeef u uw beledigingen, maar ik vergeet ze niet.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement wenste in deze wetgeving een bindende clausule inzake milieubescherming, zoals blijkt uit onze amendementen in tweede lezing. Ik wil de heer Piecyk en commissaris Kinnock danken voor hun hulp om deze clausule te bekomen. Wij willen dat meer nadruk gelegd wordt op netwerken van spoorwegen en waterwegen dan op de massale aanleg van wegen en willen tevens strenge milieu-effectbeoordelingen.
Het was verbazingwekkend op hoeveel kortzichtig verzet van de Raad wij stuitten inzake deze essentiële kwestie. Wij hebben uiteindelijk slechts het absolute minimum bekomen van wat aanvaardbaar is. Na deze lange nachten van onderhandelingen moet ik zeggen dat de Raad deze minieme toegeving slechts met tegenzin gedaan heeft. Dit compromis is niet zo goed als wij gewenst hadden maar het is, in de geest van bemiddeling, veel beter dan datgene waarmee wij begonnen zijn.
Het verzekert echter niet dat lid-staten hoe dan ook voor de minst schadelijke oplossing voor het milieu zullen kiezen. De Europese burgers en milieu-NGO's zullen dan ook uiterst waakzaam moeten zijn opdat het milieu gerespecteerd wordt, nu deze netwerken gepland en uitgevoerd worden. Het zal aan dit Parlement zijn om ervoor te zorgen dat de lid-staten niet terugkrabbelen inzake het milieuartikel, dat wij in zo moeilijke omstandigheden bereikt hebben. Wij zullen de transeuropese netwerken op de voet blijven volgen.
Aangezien wij met veel meer geëindigd zijn dan datgene waarmee we begonnen zijn, dient deze Vergadering de netwerken goed te keuren. Laten wij dan ook verder zoeken naar de middelen om ze aan te leggen en de banen te scheppen die wij zo hard nodig hebben in deze Gemeenschap.

Rönnholm
Mijnheer de Voorzitter, ik zou hier graag de heer Piecyk en de anderen die erin geslaagd zijn om dit compromis erdoor te krijgen, willen bedanken. De ontwikkeling van transeuropese verkeersnetwerken is nodig, omdat hierdoor de eenwording van Europa en de werkgelegenheid wordt bevorderd. Vanuit Fins oogpunt is het voorstel inzake de transeuropese verkeersnetwerken voortdurend verbeterd. Alle voor ons land belangrijke onderdelen van het netwerk zijn erin opgenomen. Ook is er rekening gehouden met iets typisch Fins, namelijk de ijsbrekers. Op de lijst van projecten met hoge prioriteit is ook de noordse driehoek opgenomen, wat voor Finland betekent dat er een corridor aangelegd gaat worden van Turku naar Sint Petersburg in Rusland, bestaande uit hoogwaardige spoorwegen, autowegen en havens. Dank aan het Parlement voor het begrip voor de bijzondere omstandigheden die in Finland heersen.
De Unie moet nu oplossingen vinden voor het probleem van de financiering van de verkeersnetwerken, zodat de investeringen in het netwerk niet worden gehinderd door de angst voor te grote financieringstekorten. Ook de berekeningsmethode van de openbare financiën moet zodanig worden gewijzigd, dat de productieve investeringen in de transeuropese netwerken alleen maar in de berekeningen worden opgenomen voor wat betreft de rente en de kosten van aflossing. Dit zou inhouden dat de kosten in het kader van de investeringen op dit moment maar een tiende deel zouden bedragen van de kosten zoals die worden berekend aan de hand van het huidige systeem. Omdat van de waarde van dergelijke projecten slechts 5 % van de jaarlijkse aflossing in aanmerking zou worden genomen en omdat de rentekosten nu al volledig worden meeberekend, gaat het hier om de verdere ontwikkeling van de verkeersnetwerken als huidig zwaartepunt.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, de TEN's moeten overeenkomstig artikel 129 B van het Verdrag een bijdrage leveren aan de economische en sociale samenhang. Hierdoor wordt, ten eerste, een harmonische ontwikkeling van de Gemeenschap in haar geheel en, ten tweede, de verbinding van de insulaire, niet aan zee grenzende en perifere regio's met de centrale regio's van de Gemeenschap bevorderd. Uit het oogpunt van de kustgebieden werd er met dit tweede punt aanvankelijk onvoldoende rekening gehouden.
Daarvoor heeft uiteindelijk de Commissie voor regionaal beleid gezorgd. Het onderhavige compromisvoorstel van de Commissie omvat via het concept road to sea een aanvulling in de richting van het zeevervoer, inclusief de opneming van zeehavens en de sector zeevervoer over korte afstanden. Dit is uit het oogpunt van het regionale beleid een succes.
De twee bovengenoemde aspecten van de richtsnoeren moeten nu ook worden verwezenlijkt. Als alleen de grote projecten ten uitvoer worden gelegd, worden enkel de economisch sterke gebieden met elkaar verbonden. Hierdoor zouden de economisch zwakke en perifere gebieden worden uitgesloten van de van de TEN's verwachte economische dynamiek.
Er moet bovendien voor een voldoende aantal haltes, op- en afritten worden gezorgd. Enkel op die manier kunnen we voorkomen dat vele regio's alleen maar een doorgangsgebied worden. De Commissie regionaal beleid heeft oog voor het klassieke conflict tussen het vervoersbeleid en het ruimtelijke-ordeningsbeleid, dat alleen maar door solidariteit onder de regio's kan worden opgelost. Er is echter ook solidariteit nodig als het om de medebeslissingsprocedure gaat. Wij krijgen meer en meer de indruk dat de lid-staten op dat gebied nog wakker moeten worden geschud. Het Parlement zal zich de democratische rechten die het door het Verdrag van Maastricht heeft verworven, niet meer laten afnemen.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, ik steun eerst en vooral de hartelijke woorden van dank aan de rapporteur, de heer Piecyk, die ons allen zolang geleid heeft in deze complexe uitdaging. Ik wil ook de transeuropese netwerken zo positief mogelijk verwelkomen. Zij zijn voor mij en mijn fractie een duidelijke verwerping van de laissez-faire -benadering tegenover het vervoerbeleid in Europa. Die heeft, zoals wij allen weten, tot enorme files en pollutie geleid en kost jaarlijks alleen al aan kosten als gevolg van vertragingen 100 miljard ecu.
Dankzij de transeuropese netwerken beschikken we nu over het kader voor een geplande en gecoördineerde poging om verkeer van de weg te verschuiven naar de maritieme sector en de binnenscheepvaart. Wij maken hierbij zowel gebruik van middelen van de overheid als van de privé-sector. Ik wil dit alles toejuichen.
Ten tweede veroordeel ik het verzet van bepaalde lid-staten tegen onze positieve voorstellen om onze milieubezorgdheid tot de kern van de richtsnoeren voor de transeuropese netwerken te maken. Ik wil de commissaris danken voor zijn positieve bijdrage terzake. Ik denk dat hij het met mij eens zal zijn dat het echt spijtig is dat sommige lid-staten in het openbaar een bepaald standpunt inzake het milieu innemen maar totaal anders handelen in de Raad. Het debat van vandaag is echt een stap vooruit, een echte poging om rekening te houden met het milieu. Voor de allereerste keer verbinden wij ons als Europese Unie tot een strategische milieubeoordeling. Het zal inderdaad drie jaar duren voor de richtsnoeren herzien worden maar wij moeten deze belangrijke stap vooruit, waartegen de Raad zich zolang verzet heeft, met zijn allen toejuichen. Wij moeten inderdaad met zijn allen waakzaam blijven maar moeten ook met zijn allen op een positieve manier samenwerken opdat wij met behulp van de transeuropese netwerken zorgen voor een milieuvriendelijk en duurzaam vervoersbeleid dat we aan de komende generaties kunnen doorgeven.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hoe zouden we het van start gaan van de onderhavige veertien projecten anders dan met optimisme kunnen begroeten. De transeuropese netwerken zijn ongetwijfeld de slagaders van de Europese Unie, van een Europese Unie die uitgerust is voor de toekomst, die concurrerend is en die werkgelegenheid genereert; tot nog toe zijn deze slagaderen echter schaars voorhanden, terwijl ze anderzijds ook nog betrekkelijk worden afgeknepen. Vervoer is een economische, sociale en politieke zaak van de eerste orde, de netwerken dienen niet alleen te zijn afgestemd op de reële behoeften, ze moeten ook op Europees niveau met de logische en vereiste interoperabiliteit functioneren. Voor het overige was dat het niet zonder belang om te zien hoe de medebeslissingsprocedure op de proef werd gesteld.
Ik moet zeggen dat ik door mijn persoonlijke ervaring met de Commissie geneigd ben te denken, dat deze zich wat de onderhavige kwestie betreft dubbelzinnige uitspraken gehanteerd heeft. Volgens haar gesprekspartner heeft zij dat gedaan, maar natuurlijk is het gezichtspunt van het Parlement niet het meest optimale, na dit bemiddelingsproces dat niet echt geslaagd kan worden genoemd.
Een ander fundamenteel punt van het Europese project voor vervoersnetwerken, mijnheer de commissaris, betreft de financiering daarvan. Het financieringsperspectief dat we hebben is niet adequaat, het is ontoereikend, dat wil zeggen dat het niet in verhouding is met de prioriteit van de doelstelling die we voor ogen hebben; dat zal moeten worden verbeterd als we niet willen vervallen in mooie woorden en demagogie waardoor we uiteindelijk veel zouden hebben gezegd zonder voor de benodigde begrotingsgelden te zorgen.
Ik zou echter willen eindigen met een waarschuwing: mijnheer de commissaris, het infrastructuurbeleid, het beleid van de transeuropese netwerken is een beleid dat níet bijdraagt tot de economische cohesie zoals vereist in het Verdrag. Volgens het Verdrag dienen alle beleidsvormen de economische en sociale cohesie te ondersteunen. Ik kan u nu zeggen, en ik hoop hierover op een ander ogenblik rustig met u te kunnen praten, dat dit beleid geen bijdrage levert aan de economische samenhang van de Europese Unie.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte afgevaardigden, ik wil onze rapporteur en de leden van het Europees Parlement die deel uitmaken van het door ondervoorzitter Nicole Fontaine voorgezeten bemiddelingscomité feliciteren voor de vakbekwaamheid, het evenwicht en de politieke wijsheid waarvan zij blijk hebben gegeven bij deze moeilijke onderhandelingen, aangezien ik van mening ben dat het bereikte akkoord over het algemeen positief is en dat de voorwaarden nu aanwezig zijn om vastberaden voort te gaan met de aanleg van de transeuropese vervoersnetwerken, die essentieel is voor de goede werking van de interne markt, de versterking van de economische en sociale cohesie en het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen.
De uitvoering van deze projecten vormt een belangrijke bijdrage aan een efficiënte en gediversifieerde verbinding van de perifere regio's met het centrum van de Europese Unie, conditio sine qua non voor de vereiste gelijke kansen voor alle burgers en ondernemingen van de Gemeenschap.
Bepaalde aspecten dienen evenwel te worden onderstreept: in de eerste plaats moet de financiering van de transeuropese netwerken onafhankelijk van de structuurfondsen en het cohesiefonds gebeuren die zich eerder al andere doelen hebben gesteld. Het staat voor ons buiten kijf dat indien wij het nu over nieuwe kredieten hebben, die bovenop de eerder al beloofde bedragen moeten komen. In de tweede plaats dient de aan de projecten toe te kennen prioriteit te worden beschouwd in een dynamisch beleidsperspectief en moet zij de in het huidige verslag voorgestelde filosofie volgen.
In het geval van Portugal lijkt het tijdens de jongste Europese Raad van Florence ingediende voorstel om het project voor de autosnelweg Lissabon-Valladolid op te nemen in een geheel van intermodale verbindingen tussen Portugal en Spanje, ons veel beter afgestemd op de door het Europees Parlement aangenomen filosofie en denken wij dat het zal bijdragen aan een evenwichtiger regionale ontwikkeling.
Ik pleit er dan ook voor, dames en heren, dat wij vóór dit akkoord stemmen en spoor de Commissie aan dit snel ten uitvoer te leggen.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, de opbouw van het beleid voor economische en sociale cohesie gaat met horten en stoten. Soms worden er grote stappen vooruit gezet, andere keren stagneert de hele zaak. In het onderhavige geval hebben wij een klein stapje vooruit gezet, althans zo luidt mijn oordeel over de bemiddelingsprocedure. Ik bedank me bij de commissaris, de rapporteur, evenals de Commissie vervoer en toerisme voor het positieve werk dat zij verricht hebben. Vandaag staan wij voor de noodzaak de financiële middelen op te sporen, om ervoor te zorgen dat dit document erkend kan worden door de burgers, dus om er voor te zorgen dat men de economische en sociale cohesie ook daadwerkelijk kan beroeren.
Ondanks de schaarse middelen moeten wij een belangrijke strijd leveren. Het voortdurende beroep op particuliere middelen riskeert om bepaalde redenen ideologisch te worden, want naar mijn gevoel hebben grote infrastructuurnetwerken die ook periferische zones met elkaar verbinden een reële behoefte aan openbare middelen en deze kunnen worden vrijgemaakt met een gemeenschappelijke begrotingsinspanning van de Unie en de nationale politiek. Ik geloof dat wij van dit oogpunt uit bezien veel kunnen doen, wij kunnen investeren voor de werkgelegenheid en we kunnen terdege rekening houden met het milieu. De keuzen die men heeft opgesomd betreffen de programmering. Voor de eerste keer hebben wij projecten die al dan niet prioritair zijn maar van gemeenschappelijk belang genoemd mogen worden. Het zijn projecten die bindend zijn voor de nationale staten. In dit geval waardeer ik trouwens de verklaringen van de Commissie die voorrang wil verlenen aan projecten die minder negatieve milieu-effecten hebben en het gecombineerd vervoer in de hand werken. In dit geval vind ik dat een paar projecten om het noorden en het zuiden met elkaar te verbinden vallen onder de beginselen van de Commissie. Succes met uw werk!

Cornelissen
Voorzitter, het resultaat van de bemiddeling over de transeuropese netwerken is mager, in het bijzonder op het punt van de prioritaire projecten. De Raad heeft ondanks alle fraaie uitspraken de in Maastricht overeengekomen medebeslissingsprocedure in dit geval zo veel mogelijk aan zijn laars gelapt. Dit magere resultaat noodzaakt ons zorgvuldig de vraag onder ogen te zien of wij de uitkomst kunnen aanvaarden. Dat vraagt een politieke evaluatie.
Ten eerste, verwerping zal betekenen een vertraging in de uitvoering van de transeuropese netwerken en dus ook van de positieve gevolgen voor de economie en de werkgelegenheid. Daar zitten onze burgers zeker niet op te wachten. Ten tweede de pogingen om meer middelen voor de transeuropese netwerken vrij te maken onder meer via de Europese begroting zullen ernstig worden geschaad. Ik denk dan ook dat het beter is om de Raad en de Commissie te houden aan hun toezegging om bij substantiële wijziging van de prioritaire projecten het Europees Parlement op de geëigende wijze te betrekken. Ik verwijs naar de duidelijke uitspraak van Raadsvoorzitter Dini tijdens het debat op ik meen 3 juli en de brief van commissaris Kinnock van 1 juli. Deze zijn niet voor tweeërlei uitleg vatbaar.
Ik wijs erop dat de begrotingsprocedure een praktisch middel is om zo nodig een loyale en royale uitvoering van de gedane toezeggingen te waarborgen.
Ik hoop dat u mij toestaat nog een opmerking te maken over de vliegramp in Eindhoven. Vanmorgen heeft de Voorzitter van het Parlement medeleven uitgesproken met de familie van de slachtoffers van de ramp met een militair toestel op Eindhoven-Airport. Ik vertrouw erop dat een grondig onderzoek naar de oorzaken van het ongeval zal worden uitgevoerd door de daartoe bevoegde autoriteiten. Ik wil de commissaris vragen of hij het mogelijk gewenst acht dat ook de Commissie betrokken wordt bij het onderzoek, enkel en uitsluitend, om te bevorderen dat wij zo veel mogelijk - ook Europees - lering trekken uit dit tragische ongeval waarbij 32 mensen het leven verloren.
Mag ik afsluiten, Voorzitter, met een woord van dank aan de rapporteur, collega Piecyk, en ook aan mevrouw Fontaine en collega Imbeni voor hun grote inzet in de bemiddelingsdelegatie en uiteraard ook veel dank aan commissaris Kinnock voor zijn onvermoeid ijveren om een compromis te bereiken.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de heer Cornelissen danken die het woord voerde namens de Commissie vervoer en toerisme en wil het medeleven van de Commissie betuigen aan hen die getroffen zijn door of gewond zijn bij de verschrikkelijke vliegramp die gisteren in Eindhoven gebeurd is. In antwoord op de vraag van de heer Cornelissen kan ik enkel bevestigen dat de Commissie niet over de juridische bevoegdheid beschikt om een onderzoek in te stellen. Hij kan er echter van op aan dat wij zoals steeds streven naar zo volledig mogelijke informatie en een zo grondig mogelijk onderzoek ten einde alle mogelijke lessen te trekken die uit alle mogelijke vliegrampen kunnen worden getrokken.
Wat de richtsnoeren voor het transeuropees vervoersnet betreft, wil ik eerst en vooral mijn waardering uitspreken voor de constructieve inspanningen van mevrouw Fontaine en een aantal andere leden van het bemiddelingscomité uit alle fracties van het Parlement inzake dit belangrijke stuk wetgeving. Als rapporteur had de heer Piecyk duidelijk een speciale verantwoordelijkheid - en ik feliciteer hem met zijn werk - en dit tijdens een periode die uiteindelijk twee maand langer geduurd heeft dan de dracht van een olifant. Ik weet dat hij iets geproduceerd heeft dat, alvast in de Europese context, niet zo mooi is maar zeker functioneler is dan de doorsnee-olifant.
Het proces voor de goedkeuring van de richtsnoeren voor het transeuropees vervoersnet loopt naar zijn einde en, zoals de Vergadering misschien wel weet, heeft de Raad hier gisteren mee ingestemd. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen, die hier rechtstreeks bij betrokken was, het met mij eens zal zijn dat, volledig los van de belangrijke interinstitutionele kwesties, efficiënte transeuropese vervoersnetwerken van levensbelang zijn voor banen, groei, concurrentievermogen en economische en sociale samenhang - zoals vele leden overigens gezegd hebben tijdens dit debat. Zij moeten stelselmatig ontwikkeld worden en dit niet alleen in het belang van de Unie maar van heel ons continent, zoals een aantal leden ook al gezegd heeft tijdens dit en andere debatten over de richtsnoeren.
Het is niet overdreven te stellen dat de goedkeuring van de richtsnoeren een belangrijke gebeurtenis is in de geschiedenis van onze Gemeenschap. Voor de eerste keer en overeenkomstig het Verdrag heeft de Gemeenschap een beleid opgesteld en omgezet in wetgeving met het oog op de ontwikkeling van het globale internationale vervoersinfrastructuurnet op middellange en lange termijn. Dit zal een praktisch bindmiddel voor onze Gemeenschap blijken, zoals de heer Sindal al zei.
Bovendien is dit de eerste gelegenheid waar de lid-staten bij monde van de Raad vervoersinfrastructuurnetwerken behandeld hebben in een medebeslissingsprocedure met het Europees Parlement. Ik ben er zeker van dat dit een belangrijke ontwikkeling zal blijken in de relaties tussen de democratische instellingen van de Gemeenschap. Zoals talrijke leden al gezegd hebben, moet dit worden beschouwd als het begin van een evolutie en zeker niet als het einde.
Het is inderdaad juist dat de lid-staten algemeen gezien moeten instaan voor meer dan 90 % van de middelen die vereist zijn voor de projecten en dat de medebeslissingsprocedure alleen betrekking heeft op de richtsnoeren voor de transeuropese netwerken en niet op hun tenuitvoerlegging of financiering. Het is ook duidelijk dat de subsidiariteit afdoende gewaarborgd wordt door artikel 129 van het Verdrag dat bepaalt dat voor richtsnoeren en projecten van gemeenschappelijk belang, die betrekking hebben op het grondgebied van een lid-staat, de goedkeuring van de betrokken lid-staat vereist is.
De medebeslissingsprocedure verliep dan ook tegen de achtergrond van deze juridische, economische en politieke realiteit. Dit maakte onze taak uiteraard ingewikkelder maar de gemeenschappelijke tekst over de richtsnoeren is, zoals hij er nu uitziet, een bevredigend resultaat voor heel de Gemeenschap.
Zoals een aantal leden er reeds aan herinnerd heeft, zijn bij het bereiken van dit compromis een aantal belangrijke wijzigingen doorgevoerd. Eerst en vooral is het principe om milieuoverwegingen op te nemen in de richtsnoeren vastgelegd in een nieuw artikel. Deze bepaling maakt de weg vrij om twee nieuwe middelen te ontwikkelen met het oog op een afdoende bescherming van het milieu: strategische milieu-effectbeoordelingen en corridorevaluaties. De Commissie neemt deze bepalingen uiteraard ernstig en zal de nuttige toepassing ervan trachten te verzekeren.
Ik wil mevrouw Eriksson en mevrouw van Dijk eraan herinneren dat de projecten, die in het kader van deze verordening gefinancierd worden, overeenkomstig artikel 7 van het Financieel Reglement moeten voldoen aan het Gemeenschapsrecht en de communautaire beleidslijnen, met name inzake milieubescherming, mededinging en verlening van overheidsopdrachten. De habitat-richtlijn, waarnaar mevrouw van Dijk verwees, maakt uiteraard deel uit van het Gemeenschapsrecht en moet dan ook worden nageleefd op straffe van vervolging. Ik beweer niet dat deze bepalingen perfect zijn om het milieu te beschermen in het kader van de richtsnoeren voor de transeuropese netwerken maar er is, grotendeels dankzij de inspanningen van het Parlement, toch aanzienlijke vooruitgang geboekt inzake de bescherming van het milieu.
De tweede wijziging betrof de vaststelling van projecten van gemeenschappelijk belang, de amendementen op de kaarten in bijlage I en de specificaties en criteria van bijdrage II. De Raad heeft, bovenop de amendementen die hij na de eerste lezing aanvaard had, tijdens de bemiddelingsprocedure nog 18 amendementen aanvaard.
Ten derde, inzake de overblijvende amendementen hebben de Raad en de Commissie samen met het Parlement verklaard dat zij kennis nemen van de projecten, die het Parlement in tweede lezing steunde, en dit met het oog op de toekomstige ontwikkeling van de transeuropese vervoersnetwerken.
De Commissie heeft bovendien verklaard dat zij de projecten, die het Parlement in tweede lezing goedgekeurd heeft, zal onderzoeken. Dit onderzoek zal gebeuren in het kader van de herzieningsprocedure die voorzien is voor juli 1999.
Inzake de havens - ik weet dat deze kwestie terecht talrijke leden van deze Vergadering bezighoudt - stellen zich duidelijk reële vragen op het vlak van de mededinging tussen deze essentiële delen van de maritieme infrastructuur. Het is echter nog niet mogelijk gebleken om voor havens tot een benadering te komen die gelijkaardig is aan die voor de luchthavens. De Commissie is dan ook voornemens om volgend jaar, na overleg met de betrokken partijen en uiteraard met de lid-staten, een verslag voor te leggen ten einde in aanmerking komende havens te identificeren en na te gaan of een voorstel moet worden ingediend dat vergelijkbaar is met dit inzake luchthavens in de Gemeenschap.
Het Parlement heeft ook op een ander gebied, waar ernstige betwisting bestond, een aantal wijzigingen bekomen: de zogenaamde prioritaire projecten en bijlage III.
Het is duidelijk algemeen bekend dat de lid-staten reeds van bij het begin bezwaren hadden tegen het vaststellen van prioritaire projecten in de beschikking over de richtsnoeren. Zij waren ervan overtuigd dat het vastleggen van prioritaire projecten van gemeenschappelijk belang uitsluitend een zaak van de nationale regeringen is. Ik weet dat de leden van het Parlement begrip hebben voor dit standpunt aangezien meer dan 90 % van de kosten van deze belangrijke infrastructuurontwikkelingen door de lid-staten gedragen worden.
Via onderhandelingen in de bemiddelingsprocedure is het Parlement erin geslaagd een specifieke bepaling op te nemen - artikel 19 inzake bijlage III en de 14 projecten van gemeenschappelijk belang waaraan de Europese Raad van Essen bijzonder belang hechtte. Een andere bepaling - artikel 20 - is gericht op projecten van gemeenschappelijk belang in het gecombineerd vervoer en nieuwe technieken voor verkeersbeheer. Zoals de geachte afgevaardigden wel weten, kunnen zij tevreden zijn over deze ontwikkeling en over de gemeenschappelijke verklaring van het Parlement, de Raad en de Commissie, die de lid-staten oproept het grootste belang te hechten aan de tenuitvoerlegging van deze projecten.
De geachte afgevaardigden weten wellicht dat de nieuwe Portugese en Spaanse regeringen op de recente Europese Raad van Florence een wijziging van project 8 op de lijst van Essen hebben voorgesteld. Ik hoef er niet op te wijzen dat dit een complexe ontwikkeling is en dat deze kwestie uiteraard moet worden overwogen met strikte inachtneming van de geest en de letter van het compromis dat in het bemiddelingscomité bereikt is en nu aan deze Vergadering wordt aanbevolen.
Wij in de Commissie zullen het project natuurlijk verder onderzoeken en wij weten uiteraard nog niet welke de politieke richting van de Europese Raad zal zijn. Als een wijziging van artikel 19 en bijlage III bij de beschikking voor de richtsnoeren passend zou blijken, zou de Commissie moeten nagaan of zij een desbetreffend voorstel moet indienen. Zoals de heer Dini namens het voorzitterschap verklaard heeft, zou de amenderingsprocedure in dit geval via medebeslissing verlopen.
Ik heb naar de bijdrage van de heer Bourlanges terzake geluisterd en heb er zelfs kennis van genomen. Ik denk dat het vriendelijkste dat ik van zijn vrij immature bijdrage kan zeggen is dat de scheldpartij waaraan hij zich overgaf zijn reputatie helemaal niet geholpen heeft. Ze heeft inderdaad alleen aangetoond dat het alvast in de politiek mogelijk is om tegelijk zwaarwichtig en hol te klinken.
Ik ben tenslotte van oordeel dat het werk van het Parlement, de Raad en de Commissie een resultaat heeft opgeleverd voor de transeuropese vervoersnetwerken dat globaal gezien positief is, economisch realistisch, sociaal verantwoord en nuttig voor de noden van de perifere regio's en de milieubescherming. Zoals ik en een aantal leden - mijns inziens terecht - tijdens dit debat gezegd hebben, zijn de richtsnoeren duidelijk een eerste poging van de Gemeenschap en is er ongetwijfeld ruimte voor verbetering naarmate het beleid evolueert. Ik ben er zeker van dat deze eerste ervaring waardevolle lessen zal opleveren wanneer wij de richtsnoeren over drie jaar voor het eerst herzien - wij zullen inderdaad verslag uitbrengen over drie jaar. Ik ben van oordeel dat we intussen terwille van de Gemeenschap in al haar delen vooruitgang moeten boeken inzake de tenuitvoerlegging van het transeuropees vervoersnet. Deze richtsnoeren verdienen sterke steun en ik beveel ze dan ook ten zeerste aan deze Vergadering aan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Biologie en geneeskunde (verdrag inzake bio-ethiek)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0190/96) van de heer Pelttari, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het ontwerp-verdrag ter bescherming van de rechten van de mens en de menselijke waardigheid bij toepassingen van de biologie en de geneeskunde - verdrag inzake bio-ethiek.

Pelttari
Mijnheer de Voorzitter, het opstellen van dit verslag was een trage en moeizame aangelegenheid. Dit werd veroorzaakt door het feit dat ik moest uitzoeken of de Europese gemeenschap zich aansluit bij het verdrag inzake mensenrechten en medische biologie, of zij zich hierbij zou kunnen aansluiten en zo nee wat de positie van de gemeenschap is ten opzichte van dit verdag, dat onder de bevoegdheid van de Raad van Europa valt en momenteel door de Raad van Europa wordt behandeld. Tevens moest de Stuurgroep bio-ethiek van de Raad van Europa, de CDBI, nog de precieze bewoordingen van het verdrag vaststellen.
In de toelichting van mijn verslag worden de problemen geschetst rond de positie van de gemeenschap als mogelijke ondertekenaar van het verdrag. De uitspraak van het Europese Hof van Justitie inzake de mogelijke aansluiting van de gemeenschap bij het verdrag inzake bio-ethiek, de verklaring van de hier aanwezige commissaris Edith Cresson voor de commissie en de verklaring van de juridische dienst van het Parlement over de kwestie verduidelijkten de positie van de gemeenschap inzake het verdrag. Het ophelderen van deze belangrijke kwestie nam tijd in beslag, en naar mijn mening valt het te betreuren dat de gemeenschap zich niet bij het verdrag kan aansluiten. Deelname in deze beginfase zou van groot belang zijn geweest voor de gemeenschap, maar ook voor het verdrag zelf. Pas afgelopen voorjaar kwam men met een definitieve versie van de inhoud van het verdrag, en het is jammer dat de laatste versie van de CDBI werd gepresenteerd op dezelfde dag dat onze commissie over de kwestie stemde. De commissie moest zich haasten om het verslag op tijd af te krijgen voor behandeling in de plenaire zitting en voordat de organen van de Raad van Europa het verdrag uiteindelijk goed zouden keuren. Aan het verdrag betreffende bio-ethiek wordt door de Raad van Europa sinds 1990 gewerkt, oftewel zes jaar lang.
De doelstelling van het verdrag is het bijeenbrengen van de binnen Europa gehanteerde voorschriften inzake de menselijke biologie en de geneeskunde om zo het rechtsvacuüm inzake deze kwesties voor een groot deel op te vullen. Bio-ethiek is al lastig als abstract begrip, laat staan als praktisch beginsel. Het gaat hier om het afbakenen van morele en ethische grenzen voor de nieuwe mogelijkheden en gevaren die de snelle ontwikkeling van de geneeskunde en de biologie met zich meebrengt. In het verdrag wordt bepaald tot hoever de ontwikkeling mag gaan, wat in principe toelaatbaar is, en wat niet. Er wordt niet gestreefd naar het beperken van de wetenschappelijke ontwikkeling, maar naar het sturen van deze ontwikkeling in een ethisch en moreel juiste richting. Het uitgangspunt is de bescherming van de menselijke waardigheid tegen aantasting die mogelijk het gevolg kan zijn van de wetenschappelijke ontwikkelingen. Straatkinderen worden beroofd van hun organen om rijke kinderen te redden, arme mensen verkopen een van hun nieren om hun gezin te onderhouden, gekochte eicellen worden bevrucht ten behoeve van embryonaal onderzoek, medicijnen worden getest op psychiatrische patiënten. Er zijn over de hele wereld talloze gruwelijke voorbeelden te vinden van deze dagelijkse realiteit.
Abortus en euthanasie zijn niet in het verdrag opgenomen, hoewel euthanasie met de toenemende vergrijzing steeds meer een punt van openbare discussie wordt. Omdat echter de Europese landen van elkaar verschillen qua geschiedenis, religie en cultuur en omdat ook de juridische grondslagen in de verschillende landen uiteenlopen, is het zaak om gemeenschappelijke minimumnormen inzake bepaalde bio-ethische kwesties te formuleren die in alle landen toepasbaar zijn. Vooral de katholieke landen en anderzijds Duitsland en Oostenrijk wijken van de overige landen af voor wat betreft hun standpunten inzake embryo's, wilsonbekwame personen, het menselijk genoom, abortus en euthanasie. Het is echter van belang op te merken dat in het verdrag een bepaalde minimumbescherming voor de burgers van de aangesloten landen is vastgelegd. De landen zijn geheel vrij in het formuleren van verdergaande vormen van bescherming voor hun burgers dan het verdrag biedt. Aan de andere kant moet ook worden opgemerkt, dat indien het verdrag overdreven streng wordt, dit ertoe kan leiden dat wetenschappelijk onderzoek verplaatst wordt van de aangesloten landen naar ontwikkelingslanden.
Een belangrijk aspect is dat de kwesties inzake bio-ethiek die in het verdrag aan de orde komen alle burgers aangaan. De burgers kunnen zich bedreigd voelen door de steeds snellere ontwikkelingen op dit gebied, indien ze onvoldoende geïnformeerd zijn. Daarom is het van zeer groot belang dat er over deze kwesties een openbare discussie wordt gevoerd, voordat de beslissers hun besluiten nemen na de deskundigen gehoord te hebben. Daarom is het belangrijk dat het Europees Parlement, dat de volkeren vertegenwoordigt en dat een belangrijke taak heeft in het verdelen van de middelen voor onderzoek, discussieert over en zich bezighoudt met de voor de biologie, de biotechnologie en de geneeskunde in het leven geroepen standaarden, die gebaseerd zijn op respect voor de menselijke waardigheid. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger keurde op 7 juni 1996 23 amendementen op de tekst van het verslag goed evenals het advies van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie hierover. In het verslag wordt benadrukt dat de waardigheid en de rechten van het individu prevaleren boven welk maatschappelijk belang of belang van derden dan ook en dat de resultaten van onderzoek aan het menselijk genoom vrij beschikbaar moeten zijn. Verder wordt gewezen op de noodzaak van het samenstellen van ethiekcommissies op het gebied van geneeskunde en biomedisch onderzoek, met volledige inachtneming van de democratische beginselen. Het verslag houdt zich voornamelijk bezig met vier onderwerpen: toestemming van de patiënt voor medische ingrepen, bescherming van wilsonbekwame personen, manipulatie van het menselijk genoom en onderzoek aan het menselijk embryo. Juist op deze gebieden verlangt de Commissie juridische zaken en rechten van de burger een hoog niveau van juridische bescherming.
De ELDR-Fractie wil geen al te strakke regels. Op grond van de huidige kennis is al te verwachten dat genetische manipulatie in de toekomst een vorm van medisch handelen kan zijn. Daarom moet er geen al te afwijzende houding worden ingenomen ten opzichte van de wijze waarop de gentechnologie later zal worden ingezet ter genezing van genetische, erfelijke ziektes. Dit standpunt komt duidelijk naar voren in de door onze fractie ingediende ontwerp-amendementen 11, 12 en 14. Tenslotte verwijs ik naar punt 1 van het verslag, waarin de Commissie juridische zaken en rechten van de burger de Commissie als hoedster van de Verdragen verzoekt haar mening kenbaar te maken over de mogelijkheid om met de huidige stand van de Verdragen toe te treden tot dit verdrag. Indien een dergelijke toetreding niet mogelijk blijkt te zijn, verzoekt de commissie de Intergouvernementele Conferentie zich met het probleem bezig te houden en zich te buigen over de wijzigingen van het Verdrag die nodig zijn om deze toetreding mogelijk te maken.

Tannert
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het geplande verdrag van de Raad van Europa zal gevolgen voor het onderzoek, ook in de Europese Gemeenschap, hebben. Onderzoek moet vooral daar juridisch worden ingeperkt waar het maatschappelijk belang of het belang van derden boven de bescherming en de waardigheid van het individu dreigt te worden gesteld.
Daarom heeft de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie van het Parlement al in april met grote eensgezindheid haar advies uitgebracht. De ten principale bevoegde commissie heeft de voorstellen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie op alle relevante punten gevolgd en acht het nodig dat het Europees Parlement, onder meer wegens zijn rol bij het verlenen van onderzoekskredieten, de met het oog op de opstelling van dit verdrag door de Raad van Europa verrichte werkzaamheden kritisch begeleidt.
De Europese publieke opinie heeft in toenemende mate deelgenomen aan de onstaansgeschiedenis van deze teksten. Daarom zou het des te betreurenswaardiger zijn als de toegang tot deze teksten nu tijdelijk slechts via indiscreties mogelijk zou zijn. Als antwoord hierop eist de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie in haar advies een zo breed mogelijke maatschappelijke discussie en inspraak in de beslissingen, alsook openbare hoorzittingen en voor het publiek toegankelijke gegevensbanken. Deze eis werd in het verslag van de ten principale bevoegde commissie opgenomen. Mijn fractie heeft een amendement ingediend om deze eis nog meer nadruk te verlenen.
Het huidige ontwerp-verdrag geeft vergeleken bij het ontwerp-verdrag van 1994 een aanzienlijke verbetering te zien, maar behandelt nog maar een deel van de te regelen vraagstukken en moet dus worden aangevuld. Daarbij moet er zorgvuldig op worden toegezien dat het verdrag door de procedure van de aangehechte protocollen niet van zijn eigenlijke doel wordt afgewend. Voorts is het nodig het rechtskader voor onderzoek aan wilsonbekwamen strenger te formuleren, dit onderzoek alleen toe te staan als het nauw verband houdt met de ziekte van de betrokkene en het voor de gezondheid van de betrokkene van nut kan zijn.
Ten slotte is het ontwerp-verdrag op het gebied van onderzoek aan embryo's in vitro een compromis, dat een stap terug betekent ten opzichte van de in Duitsland en enkele andere Europese landen geldende regelingen. De produktie van menselijke embryo's voor onderzoeksdoeleinden zal nu tenminste al verboden zijn. Een verbod op elke vorm van onderzoek aan embryo's waarbij deze worden verbruikt en preciezere regelingen voor de bescherming van embryo's bij reageerbuisbevruchting zouden door het Europees Parlement moeten worden voorgesteld.
Het verslag van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger vormt een belangrijke bijdrage tot de discussie over dit onderwerp, waaraan het Europees Parlement met grote meerderheid van stemmen zijn steun zou moeten geven.
Tot slot zou ik nog willen dat er in de notulen wordt vermeld dat de amendementen 16 en 18 niet door mij werden ingediend, zoals in document A4-0190/96 verkeerdelijk wordt vermeld.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, wij bestuderen vandaag het belangrijke en ambitieuze project van de Raad van Europa dat tot doel heeft een algemeen kader voor de rechten van de mens en de toepassingen van de biologie en de geneeskunde vast te stellen - dit kader is, als ik het goed heb begrepen, inmiddels een verdrag inzake bio-ethiek geworden. Ik wijs overigens op het gevaar van verkeerde benamingen dat hierdoor zou kunnen ontstaan, want er zou van uitgegaan kunnen worden dat in deze tekst de biologisch-ethische problemen uitputtend worden behandeld, wat natuurlijk niet het geval is.
De lid-staten en de leden van het Europees Parlement kunnen het moeilijk eens worden over deze kwesties. Deze moeilijkheden werden nog eens vergroot door de uitbreiding van de Raad van Europa tot Midden- en Oost-Europa, dus door de nieuwe reikwijdte van dit ontwerp-verdrag. Het gaat hier overigens om Midden- en Oosteuropese landen waarvan wij weten dat er hier en daar dubieuze geneeskundige en genetische experimenten zijn verricht. Reden te meer dus om een gemeenschappelijk referentiekader op te stellen. Ik zou zelfs zeggen dat dit de belangrijkste doelstelling wordt van dit verdrag, te meer omdat wij niet tot dit verdrag zullen toetreden.
Ingevolge het arrest van het Hof van Justitie van 28 maart 1996 is, mijns inziens, iedere vorm van deelname namelijk uitgesloten. Ook al heeft dit arrest betrekking op de Verklaring van Rome over de rechten van de mens en niet op het ontwerp-verdrag inzake bio-ethiek, het lijkt mij toch duidelijk dat de overwegingen van het Hof van Justitie in die zaak mutatis mutandis van toepassing zijn op het ontwerp-verdrag inzake bio-ethiek, en met name punt 27 van dit arrest, waarin wordt gezegd dat geen enkele bepaling van het Verdrag de communautaire instellingen in het algemeen de bevoegdheid verleent regels vast te stellen op het gebied van de rechten van de mens - in dit geval dus op dat van bio-ethiek - of internationale overeenkomsten op dit gebied te sluiten. Ik ben van mening dat dit net zo goed geldt voor het gebied van de bio-ethiek als voor het meer algemene gebied van de rechten van de mens.
Mijn analyse werd overigens door de Juridische Dienst van het Parlement en door de Commissie bevestigd, en ik verwijs ter zake naar de verklaringen die de commissaris in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft afgelegd. Ik zou het op prijs stellen als deze commissie hierover vandaag haar mening zou geven, na deze kwestie opnieuw te hebben bestudeerd.
Dit wil niet zeggen dat ons advies zinloos wordt, dat wij niet meer geïnteresseerd zijn in deze kwestie, maar het betekent zeker wel dat dit advies minder rechtstreekse gevolgen zal hebben, wat niemand zal ontgaan, dat het theoretischer zal zijn en dat het minder gewicht in de schaal zal leggen. Ik vraag mij overigens af of dat ook niet beter is. Ondanks de grote inspanningen van de rapporteur - en hierbij wil ik hulde brengen aan de heer Pelttari, die de taak van mevrouw Rehn heeft overgenomen - bespeur ik toch een als het ware omgekeerde ontwikkeling van de teksten. Ik heb de indruk dat het ontwerp-verdrag van de Raad van Europa in de loop van de verschillende lezingen is verbeterd, terwijl de tekst van de heer Pelttari helaas achteruit is gegaan naarmate er meer stemmingen in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger over plaatsvonden.
Het was bijzonder moeilijk om het onderling eens te worden, dat wil zeggen om het broze evenwicht tot stand te brengen tussen de beginselen eerbied voor het leven en waardigheid van het menselijk lichaam en de vereisten die zijn ontstaan als gevolg van de vooruitgang van de geneeskunde, de veranderde positie van de vrouw en het feit dat vrouwen de baas zijn over hun eigen lichaam. Zoals we hebben kunnen constateren, worden we geconfronteerd met hernieuwde aanvallen van rechtse conservatieve groeperingen die, zoveel is duidelijk, in Amerika weer de kop opsteken onder de naam Christian Coalition , die in Frankrijk samen met de anti-abortusactivisten optreden en die zelfs enig gehoor vinden in Rome, waar de obscurantistische theorieën weer opgang maken.
Het gevolg hiervan is dat de verworvenheden van de jaren '70 op het gebied van de rechten van de vrouw opnieuw op lossen schroeven worden gezet. Een eerste voorbeeld hiervan is het amendement inzake de oorsprong van het leven, dat bijna was goedgekeurd door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, maar het ingevolge staking van stemmen op het nippertje niet haalde, Een tweede voorbeeld is het amendement inzake reageerbuisbevruchting, dat typisch is voor degenen die negatief aankijken tegen hetzij het beginsel van de reageerbuisbevruchting als zodanig, hetzij de vrouw die gebruik wenst te maken van de moderne methoden van de geneeskunde om eindelijk zwanger te worden.
In dit verband zou ik willen zeggen dat de nieuwe, in amendement 25 van De groenen voorgestelde tekst mij alleen aanvaardbaar lijkt als er rekening mee wordt gehouden dat er genoeg embryo's moeten worden bewaard om een redelijk aantal inplantingspogingen mogelijk te maken zonder dat er bij de vrouw opnieuw eicellen moeten worden weggenomen, wat onnodige trauma's, nare ervaringen, ja zelfs gevaren voor de gezondheid oplevert.
Het resultaat van dit alles is dat wij in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger een tekst hebben aangenomen die, zoals de zaken er nu voor staan door mijn fractie onaanvaardbaar wordt geacht, omdat hij ondanks de inspanningen van de heer Pelttari een stap terug, in de ware betekenis van het woord, lijkt te zijn. Mochten deze amendementen tijdens de plenaire vergadering worden aangenomen, dan zouden wij zonder aarzelen, maar met onze excuses aan het adres van de rapporteur, tegen het verslag van de heer Pelttari stemmen.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige ontwerp-verdrag op het gebied van de mensenrechten en de medische biologie is met name bij gehandicaptenverenigingen en kerken, maar ook bij talrijke afgevaardigden in verschillende parlementen terecht op kritiek gestuit. Ik vind het goed dat het Europees Parlement zich over het ontwerp-verdrag buigt en er zich over uitspreekt, ook al is de juridische situatie meer dan onduidelijk.
De heer Pelttari heeft ons een goed verslag voorgelegd. Ik zou hem voor zijn werk willen danken. In zijn verslag worden een aantal zaken duidelijk geformuleerd en wordt de bescherming van de mensenrechten duidelijk meer beklemtoond dan in het ontwerp-verdrag van het Stuurcomité bio-ethiek. Jammer is echter dat de eigen fractie van de heer Pelttari deze duidelijkheid ongedaan wil maken en talrijke amendementen heeft ingediend die het verslag zouden afzwakken. De EVP-Fractie steunt het verslag zoals het door de juridische commissie is goedgekeurd. Wij zijn voor duidelijke formuleringen en absolute voorrang voor de menselijke waardigheid. Om te beginnen zou ik op het omstreden punt van kiembaanmanipulaties willen ingaan. Het is positief dat het stuurcomité zich tegen ingrepen in de kiembaan heeft uitgesproken, maar naar mijn mening en de mening van onze fractie is dat niet duidelijk genoeg. Het Europees Parlement zou zich ondubbelzinnig voor een verbod moeten uitspreken. Wij willen geen moratorium dat eventueel technisch gemotiveerd is, maar een verbod dat ook op fundamentele ethische overwegingen berust. Het gaat bij manipulaties in de kiembaan niet om therapie, maar om het kweken van mensen en daaraan ligt een mensbeeld ten grondslag dat wij in geen geval kunnen aanvaarden. Alleen al omdat voor het onderzoek op dit gebied massaal verbruikend onderzoek aan embryo's nodig is, kunnen wij deze methode alleen maar verwerpen. Ook in verband met het onderzoek aan embryo's zelf is het ontwerp van het stuurcomité niet duidelijk genoeg. Er wordt weliswaar van adequate bescherming gesproken, maar verbruikend onderzoek aan embryo's wordt niet duidelijk verboden. Ik vraag mij af wat voor adequate bescherming dit is, als het voorwerp van de bescherming uiteindelijk sterft. Hoe kan er dan van adequate bescherming worden gesproken? Ook wat dat punt betreft willen wij dus duidelijke formuleringen.
Aan de afwijzing van het onderzoek aan embryo's waarbij deze worden verbruikt - en daar zijn wij het over eens - zit echter ook een consequentie vast. Ik geloof dat wij ervoor moeten zorgen dat er geen overtollige embryo's ontstaan. Men zou deze embryo's hetzij voor onderzoeksdoeleinden gebruiken, hetzij - en ook dat stelt ethisch gezien problemen - laten sterven. Aan veel universiteiten staat men momenteel voor het dilemma dat men honderdduizenden diepgevroren embryo's heeft en niet weet wat men ermee moet aanvangen. Om dit dilemma te vermijden, zijn er in verschillende lid-staten regels ingesteld die rekening houden met dit probleem en die in deze landen bij de vrouwenbeweging niet op protest zijn gestuit. Ik heb daar althans nog niets van gehoord, hoewel ik collega's al herhaaldelijk heb verzocht mij bewijzen ervan te leveren. Daarom denk ik dat de formulering van paragraaf 12.5, zoals ze door de juridische commissie is goedgekeurd, zeer belangrijk is. In verband met het onderzoek aan wilsonbekwamen moet ik zeggen dat de oorspronkelijke versie van het ontwerp-verdrag van 1994 terecht protest heeft uitgelokt. Ik vraag mij ook af waarom men niet van meet af aan door een discriminatieverbod voor gehandicapten heeft duidelijk gemaakt dat van deze personen geen misbruik mag worden gemaakt. De juridische commissie eist een dergelijk discriminatieverbod en ik vind dat wij ons bij deze eis moeten aansluiten.
De EVP-Fractie is niet tegen een onderzoeksverbod als zodanig, maar wij willen strenge regels. Dat geldt ook voor wilsonbekwamen. Als wij een totaal verbod zouden uitvaardigen, zou er bijvoorbeeld op het gebied van kinderziekten of de ziekte van Creutzfeldt-Jakob geen onderzoek meer mogelijk zijn en ik geloof dat wij ons daarom voor het verslag in zijn huidige vorm, met enkele redactionele amendementen maar zonder aan de essentie te raken, moeten uitspreken.

Pompidou
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil allereerst onze collega Pelttari gelukwensen met het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Zijn verslag is opmerkelijk, zowel op juridisch vlak als op het vlak van de eerbiediging van de waardigheid van de mens.
Als bioloog en vooral als arts kan ik mij echter niet vinden in een aantal van zijn aanbevelingen. Is het namelijk niet de taak van de bioloog het geneeskundig onderzoek te doen vorderen, zonder de zieken schade te berokkenen? Is het niet de taak van de arts het leed van patiënten te verzachten, te antwoorden op de bange vragen van de zieken en hun familieleden, en zich daarbij te houden aan de deontologische regels en de grote ethische beginselen respecteert?
Welnu, ook al denkt de wetgever er goed aan te doen en heeft hij een goed geweten, toch belemmert hij door middel van dit ontwerp-verdrag de vooruitgang van de geneeskunde op verschillende gebieden. Ik onderschrijf het overgrote deel van de voorstellen van de rapporteur op het gebied van het verkrijgen van toestemming voor therapeutisch onderzoek bij wilsonbekwamen, maar ik wil mijn collega's op het volgende punt wijzen: welk standpunt moet er worden ingenomen ten aanzien van volwassenen die niet in staat zijn hun bezwaar kenbaar te maken? Gaan we onszelf iedere mogelijkheid van vooruitgang bij de behandeling van de bekendste geestesziekten, en met name bij de behandeling van de ziekte van Alzheimer, te ontnemen?
Op het gebied van de behandeling van onvruchtbaarheid of verminderde vruchtbaarheid van een koppel door middel van reageerbuisbevruchting vindt iedere weldenkende en verstandige specialist de voorstellen van de rapporteur om niet meer embryo's te produceren dan het aantal dat in één cyclus zal worden ingeplant, volslagen onrealistisch.
Bij de huidige stand van de kennis zullen de voorgestelde maatregelen, gezien het feit dat een groot aantal bevruchte eicellen reeds in de eerste ontwikkelingsfase onvermijdelijk afsterft, tot gevolg hebben dat de bevruchting in vitro met overdracht van embryo definitief terzijde wordt geschoven en dat de reeds zeer grote druk waaronder vrouwen staan die een kind wensen, nog wordt opgevoerd.
Tot slot wil ik iets zeggen over het op zich prijzenswaardige verbod op ingrepen die gericht zijn op verandering van de kiembaan. Gaan we echter, zoals in het verslag staat, ook afzien van de behandeling door middel van radio- en chemotherapie van patiënten die aan eierstok- of teelbalkanker lijden?
Uit deze verschillende voorbeelden blijkt duidelijk dat de door de heer Pelttari voorgestelde bepalingen, ook al deel ik de bezorgdheid die eraan ten grondslag ligt volkomen, te ver gaan. Het huidige verslag zou mij slechts aanvaardbaar lijken als wij minstens vier mondelinge amendementen aannemen. Zo niet, dan moet het worden terugverwezen naar de betrokken commissie.
Deze amendementen zijn de volgende: ten eerste, er moet rekening mee worden gehouden dat personen die aan bepaalde, bekende geestesziekten lijden, niet in staat zijn hun bezwaar kenbaar te maken; ten tweede, er moet een uitzondering worden gemaakt op het verbod van onderzoek aan embryo's en wel voor de methoden die erop gericht zijn de verdere ontwikkeling ervan te verbeteren; ten derde, niet de produktie van embryo's met het oog op inplanting bij de moeder, maar het aantal in te planten embryo's moet worden beperkt en ten vierde, de gentherapie die gericht is op verandering van de kiembaan moet worden verboden, behalve wanneer deze bij de behandeling van kanker van de geslachtsklieren wordt toegepast.
Op die manier zal onze Vergadering rekening houden met het vereiste van de volksgezondheid zonder de waardigheid van de menselijke persoon uit het oog te verliezen en zal het haar tot eer strekken dat ze met inachtneming van de regels van de bio-ethiek aan de verwachtingen van de zieken en hun familie beantwoordt.

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de uit de werkzaamheden van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger resulterende resolutie is op verscheidene punten duidelijk geen verbetering van de ontwerp-tekst van het verdrag. Wat zijn deze punten? Allereerst, het wetenschappelijk onderzoek. In de resolutie wordt gesteld dat er eerst absolute grenzen moeten worden vastgesteld, voordat er nieuwe onderzoeksactiviteiten mogen worden ondernomen. Dit is voor het wetenschappelijk onderzoek een obscurantistisch moratorium van het zuiverste allooi. Een meerderheid in de commissie is dus van mening dat er geen onderzoek meer mag worden gedaan naar erfelijke ziekten, zolang het verdrag niet is aangenomen en het merendeel van de lid-staten het niet heeft geratificeerd. Dit betekent een verlies van vijf tot tien jaar in de strijd tegen ziekten. Het betekent de stilstand van het geavanceerde onderzoek en dus een nederlaag ten opzichte van Japan en de Verenigde Staten, zelfs op het gebied van octrooien.
Ten tweede, de voorwaarden voor de bevruchting in vitro . Zoals eerder gezegd, is de door de commissie aangenomen tekst onaanvaardbaar. Hierin worden niet alleen theoretische grenzen gesteld aan de produktie van voor inplanting bestemde embryo's, hoewel de techniek nog niet zover is dat een te groot aantal embryo's kan worden voorkomen, maar wordt ook bepaald dat het bewaren van diepgevroren embryo's slechts bij medische uitzondering toelaatbaar is. Tot slot wordt ieder onderzoek aan embryo's ook nog maar even verboden.
Ik heb een eenvoudige vraag. Wat geeft ons, wetgevers, die vaak letterlijk ver verwijderd zijn van onze bevolking, het recht om te zeggen wat goed en wat niet goed is op het meest persoonlijke vlak van het menselijk wezen, namelijk zijn seksleven en zijn voortplantingsactiviteit? Hoe kunnen we vrouwen verbieden baas over hun eigen lichaam te zijn, terwijl we tegelijkertijd, en terecht, de gelijkheid van man en vrouw eisen? Als het geval zich voordoet dat er te veel embryo's zijn, moet de vrouw de keus worden gelaten deze te bewaren, te vernietigen of ter beschikking van de wetenschap te stellen.
Tot slot is ook het bijna volledige verbod op tests die een genetische ziekte voorspellen onaanvaardbaar, aangezien het gevaar van misbruik kan worden afgewend door deze tests alleen toe te staan als zij de geneeskunde of het onderzoek dienen en de betrokkene hiervoor zijn toestemming heeft gegeven.
In dit advies worden in feite twee ernstige fouten begaan. Ten eerste worden er verboden in geformuleerd, terwijl er maatregelen moeten worden genomen om een kader vast te stellen voor het onderzoek, zodat misstappen kunnen worden voorkomen. Ik druk mij duidelijker uit. Moeten wij degenen die bang zijn omdat er vijftig jaar geleden afschuwelijke experimenten werden verricht, niet in herinnering brengen dat dit alleen maar mogelijk was omdat een onmenselijk en verdorven politiek regime deze experimenten toestond en zelfs aanmoedigde? Tegenwoordig zijn onze landen echter politieke democratieën, wordt er toezicht uitgeoefend, wordt onderzoek niet in het geheim verricht, worden ontdekkingen bekendgemaakt en bestaan er overal comités voor medische ethiek. We kunnen dus met een gerust hart toestaan dat het onderzoek, deze bron van vooruitgang, wordt voortgezet, terwijl we tegelijkertijd maatregelen moeten treffen om iedere vorm van misbruik te voorkomen.
Mijn tweede vraag is of 626 leden van het Parlement zich het recht kunnen toeëigenen om te bepalen wat de heersende moraal is in het intieme leven van mannen en vrouwen. Waar haalt een liberale samenleving het recht algemene regels vast te stellen om de maatschappij in haar geheel harmonisch te laten functioneren? Zij mag zich niet bemoeien met individuele keuzen die de gevestigde maatschappelijke orde duidelijk niet in de war sturen.
Ik zou dus, net als de twee vorige sprekers, willen zeggen dat als er geen rekening wordt gehouden met de door ons voorgestelde amendementen, dit helaas geen verstandige zet zal zijn van het Europees Parlement. Mocht dit toch gebeuren, dan hoop ik dat de Raad van Europa het advies van het Europees Parlement zal verwerpen.

Stenius-Kaukonen
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij heel goed vinden in het uitgangspunt van het verslag-Pelttari. De huidige ontwikkeling van de biologie en de geneeskunde noopt tot het afbakenen van bepaalde juridische grenzen ter bescherming van de menselijke waardigheid. Met genen moet uiterst zorgvuldig worden omgesprongen. De mensen moeten het recht hebben om anders te zijn. Er zouden tegenwoordig dan ook veel meer middelen beschikbaar moeten komen voor het aanpassen van de maatschappij, zodat mensen met bepaalde ziektes of handicaps een zo evenwichtig mogelijk bestaan zouden kunnen leiden.
Er mogen echter geen ondoordachte beperkingen worden gesteld aan het achterhalen, herstellen en voorkomen van de oorzaken van ziektes en handicaps. Paragraaf 12.10 in het verslag is naar mijn mening niet goed doordacht. In deze paragraaf wordt voorgesteld om tests die een genetische ziekte voorspellen of die een genetische aanleg voor ziekte of invaliditeit kunnen uitwijzen alleen toe te staan in levensbedreigende omstandigheden waarvoor thans een afdoende behandeling beschikbaar is. Welke tests worden daarmee bedoeld? Als de voorgestelde bewoording wordt aangenomen, moet dan een groot aantal van de huidige tests worden gestaakt? Tegenwoordig kan men bijvoorbeeld door middel van bloedtests het ziektecijfer bepalen en daarmee is het mogelijk om het uitbreken van ziektes te voorkomen, bijvoorbeeld door de manier van leven te wijzigen. Zo is bijvoorbeeld de aanleg voor het krijgen van ouderdomsdiabetes oftewel diabetes type 2 in hoge mate erfelijk en datzelfde geldt voor nog een groot aantal andere ziektes. Wat de erfelijkheid van dergelijke ziektes betreft is nu al bekend, dat indien een van beide ouders diabetes heeft, hun kinderen 40 % kans hebben om ook diabetes krijgen. Wanneer beide ouders diabetes hebben, is de kans voor hun kinderen om het ook te krijgen 60 %. Deze vorm van diabetes wordt echter niet beschouwd als levensbedreigend, hoewel ook deze ziekte wanneer er geen behandeling plaatsvindt zoals bij veel ziektes een vroegtijdige dood kan volgen. Deze erfelijke ziektes worden in veel gevallen veroorzaakt door zogeheten genetische afwijkingen.
Tot nu toe is men erin geslaagd een groot aantal ziektes uit te roeien. Ziektes die veel lijden veroorzaakten, maar er is nog veel werk te verrichten. Had men 75 jaar geleden het gebruik van insuline moeten verbieden? Is de produktie van insuline door runderen en varkens ten behoeve van mensen niet ethisch aanvechtbaar? Zou het tegenwoordig toegestaan moeten worden? Gelukkig maar dat het nu wel is toegestaan. Dergelijke vragen moeten zorgvuldig worden afgewogen. Ik hoop dat het Parlement het eerste gedeelte van paragraaf 12.10 zal verwerpen, en in plaats daarvan bijvoorbeeld het ontwerp-amendement van de heer Pelttari zal aannemen.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, collega's, de universele geldigheid van de mensenrechten doorzetten en beschermen is een van de politieke prioriteiten van onze tijd. Dit is een moeilijke taak omdat er niet alleen een globale en horizontale universaliteit van de mensenrechten bestaat, maar ook een intensieve en verticale universaliteit, die van Nobelprijswinnaars tot totaal weerloze embryo's, van de hersenen tot de kleinste lichaams- en geslachtscellen reikt. Op welke wijze ook vorm wordt gegeven aan deze bescherming, ze moet altijd aan één fundamentele voorwaarde voldoen: de taak van onze maatschappij in deze tijd van kernfysica en moleculaire biologie bestaat er niet in een nieuw ethiek uit te werken, maar de tegen de barbaarsheid van wereldoorlogen en volkerenmoord gerichte consensus over een normatieve geldigheid van de mensenrechten op het gebied van het biotechnologisch onderzoek en de biotechnologische therapieën te bevestigen en nauwkeuriger te omschrijven.
Het onderhavige ontwerp-verdrag over mensenrechten en medische biologie omvat op het gebied van het toestemmingsrecht, onderzoek aan wilsonbekwamen, kiembaan- en embryo-onderzoek en orgaantransplantaties uitzonderingsbepalingen die de fysische en genetische integriteit van de betrokkenen in gevaar brengen. Vergeleken bij het Europees Verdrag inzake de mensenrechten is dit ontwerp-verdrag bovendien een veel minder bindende en veel minder afdwingbare overeenkomst, omdat de bevoegdheid van het Europees Hof voor de rechten van de mens te Straatsburg wordt beperkt tot het uitbrengen van een voorafgaand advies.
Biologen, medici, juristen, filosofen en theologen hebben nog veel gezamenlijk werk voor de boeg om de bescherming van de horizontale en verticale universaliteit van de mensenrechten ook in de medische biologie te waarborgen.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Pelttari gaat over een bijzonder belangrijke en netelige kwestie: de bio-ethiek of de ethiek van de biowetenschappen. Om iets nauwkeuriger te zijn, dit verslag is een advies over het desbetreffende ontwerp-verdrag dat momenteel in de Raad van Europa wordt uitgewerkt.
Mijn eerste opmerking heeft betrekking op de door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger gevolgde methode. De commissie heeft zich bij haar werkzaamheden op een voorontwerp van de Raad van Europa uit 1995 gebaseerd. De Raad van Europa heeft zijn werkzaamheden sedertdien, dankzij zijn Stuurcomité bio-ethiek, echter voortgezet en deze resulteerden op 7 juni jongstleden in een nieuwe tekst, die nogal afwijkt van de vorige. Ik betreur dat het Europees Parlement is uitgegaan van een reeds grotendeels achterhaald voorontwerp.
De tekst van juni 1996, is het resultaat van de werkzaamheden van dit stuurcomité en zal naar alle waarschijnlijkheid dit najaar aan het Comité van Ministers van de Raad van Europa worden voorgelegd. In deze tekst wordt ruimschoots rekening gehouden met de met name in Duitsland geuite kritiek, waar vertaalfouten de discussie hadden beïnvloed. Deze misverstanden zijn nu uit de weg geruimd en de nieuwe versie van juni is met zo goed als algemene stemmen goedgekeurd door het stuurcomité, dat bestaat uit deskundigen uit alle lid-staten van de Raad van Europa en van alle politieke richtingen.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking is van inhoudelijke aard. Het is duidelijk dat het verslag van de heer Pelttari, of beter gezegd de in de commissie aangenomen amendementen, grotendeels voortkomen uit een restrictieve instelling die voortvloeit uit een moraal die door velen onder ons niet wordt gedeeld. Dit geldt voor een aantal bepalingen betreffende het o zo netelige onderwerp van het embryo. Dit is tevens het geval bij de bescherming van personen die niet in staat zijn toestemming te geven tot een onderzoek. Hetzelfde is, tot slot, van toepassing op de gentherapie en de ingrepen in het menselijk genoom.
Op al deze punten lijkt het verslag van de heer Pelttari meer bescherming te bieden dan het ontwerp-verdrag van 1995. Natuurlijk moeten de rechten van de mens worden beschermd en moeten we voorzichtig zijn, maar het verslag doet werkelijk al te beperkend en misschien zelfs reactionair aan. Ik betreur dit, net zoals ik betreur dat in het verslag het voornemen wordt bekritiseerd van de Raad van Europa om de kwesties waarover in het verdrag zelf geen overeenstemming kon worden bereikt, in additionele protocollen te behandelen. De Raad van Europa is verstandig. In dergelijke moeilijke kwesties moeten er kleine stappen worden gezet en niet te veel hooi op de vork worden genomen. Een basisverdrag met aangehechte protocollen is de beste methode.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, het onderzoek op het gebied van de biologie, de biotechnologie en de geneeskunde alsmede de toepassingen daarvan, bieden ongekende nieuwe mogelijkheden. Maar deze plaatsen ons tegelijkertijd voor fundamentele ethische vragen. Het is daarom een goede zaak dat binnen de Raad van Europa gewerkt wordt aan een verdrag ter bescherming van wat genoemd wordt de menselijke waardigheid. Niet alles wat mogelijk is mag worden toegestaan. Er dienen aan de vrijheid van wetenschap, onderzoek en geneeskunde grenzen gesteld te worden.
Het beoogde Verdrag van de Raad van Europa biedt een uitstekende gelegenheid om daarvoor het vereiste juridische kader te bieden. Uit de ontwerp-tekst blijkt echter dat het Stuurcomité bio-ethiek deze kans heeft verwaarloosd. Op cruciale punten als bescherming van wilsonbekwamen, bescherming en het gebruik van embryo's en het vraagstuk van de gentherapie blijft het ontwerp-verdrag in gebreke.
Wij achten het een gelukkige omstandigheid dat het Europees Parlement met het verslag-Pelttari over dit ontwerp zijn stem laat horen. Maar we zijn er geen voorstander van dat de Europese Unie tot zo'n verdrag zou toetreden omdat dit een zaak is waarover de lid-staten moeten beslissen.
In het verslag-Pelttari worden de tekortkomingen van het ontwerp-verdrag op uitstekende wijze gecorrigeerd. Als uitgangspunt geldt hierin dat de directe bescherming van de waardigheid en de rechten van het individu prevaleren boven welk maatschappelijk belang of belang van derden dan ook. Daarmee zijn niet alle vragen beantwoord, maar - zoals uit het rapport blijkt - worden wel duidelijke principiële grenzen getrokken. Het moet gaan om de waardigheid van de mens, gebaseerd op de erkenning van de mens als unieke schepping van God. Dit betekent dat ieder leven vanaf het prilste begin tot de laatste fase, geschonden of niet, wilsonbekwaam of niet, volledig beschermd en in zijn aard geëerbiedigd dient te worden.
Ik pleit er daarom voor het verslag-Pelttari aan te nemen zoals het voorligt en tegen de amendementen te stemmen die de geboden bescherming verminderen.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, in de definitieve versie is de benaming "Verdrag over bio-ethiek" vervangen door "Verdrag over de rechten van de mens en biogeneeskunde" . Dit om duidelijk te maken dat het betreffende ontwerp-verdrag gericht is op het primaat van de mens, dus met uitsluiting van technieken die toegepast worden op dieren en planten. Het fundamentele beginsel dat de patiënt bij iedere soort ingreep aanspraak heeft op welzijn in ruime zin vindt bij iedereen goed gehoor, maar wij willen nog wel even hameren op een paar feiten: ten eerste, dat geen enkele medische ingreep door mag gaan zonder welbewuste en vrije toestemming van de persoon die de operatie moet ondergaan; ten tweede, dat geen enkel onderzoek uitgevoerd mag worden op een persoon die niet bij machte is zijn eigen toestemming daarvoor te geven, tenzij duidelijk blijkt dat deze persoon daar rechtstreeks voordeel uit behaalt. Dit is een standpunt dat haaks staat op de huidige wetgeving en praktijk in veel Europese staten, waar de meerderheid van mening is dat door die vereiste van rechtstreeks voordeel een groot aantal fundamentele onderzoeken rondom de ontwikkelingsmogelijkheden van het kind, kinderziektes en bepaalde geestesziektes onmogelijk wordt gemaakt. Wij zijn in ieder geval de mening toegedaan dat de betreffende organisaties niet zo sterk zijn dat een sprong of vlucht naar voren mogelijk wordt.
De genetica is de tak van wetenschap die de meeste perspectieven biedt voor de bestrijding van ziektes, met name kankerbestrijding. In die zin zeggen wij dat een ingreep ter wijziging van het menselijk genoom alleen mag dienen voor preventieve, therapeutische of diagnostische doeleinden, en alleen toegestaan moet worden als die ingreep niet ertoe strekt wijzigingen in het genoom van de nakomelingen aan te brengen. Voor sommigen is dat verbod weliswaar gebaseerd op fundamentele ethische overwegingen, maar voor de meesten gaat het om een elementaire voorbehoedsmaatregel, want technieken om aanvaardbare veiligheidsvoorwaarden te garanderen heeft men nog lang niet onder de knie.
Dit vooropgezet, staan wij absoluut gunstig tegenover het ontwerp-verdrag ter bescherming van de rechten van de mensen en de menselijke waardigheid bij toepassingen van de biologie en geneeskunde. Met name spreken twee passages ons sterk aan: punt L, waarin staat: " ervan overtuigd dat dergelijke therapieën moeten worden afgekeurd en verboden, omdat hun gevolgen voor onafzienbare tijd technisch onbeheersbaar zijn, omdat er geen mogelijkheid bestaat de toestemming van de betrokken nakomelingen te verkrijgen en dergelijke therapieën definitief de deur zouden openen voor de eugenetica, de instrumentalisering van de mens" ; punt 11: " van oordeel dat de directe bescherming van de waardigheid en de rechten van het individu prevaleert boven welk maatschappelijk belang of belang van derden dan ook en dat de resultaten van onderzoek op het menselijk genoom vrij beschikbaar moeten zijn" .

De Voorzitter
De beraadslaging wordt hier onderbroken. We gaan over tot het Vragenuur.
Het debat over dit onderwerp wordt te 21.00 uur voortgezet.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0681/96).

De Voorzitter
Vraag nr. 29 van Maren Günther (H-0529/96):
Betreft: Humanitaire EG-hulp aan Irak en uitvoer van Iraakse aardolie ter financiering van humanitaire hulp
De Commissie geeft jaarlijks ca. 22 miljoen ecu uit aan humanitaire hulp voor Irak. Ook voor 1996 is financiële steun gepland. Is de Commissie voornemens deze middelen vrij te maken ondanks het feit dat Irak nu aardolie ter waarde van 2 miljard dollar per half jaar mag uitvoeren om daarmee humanitaire hulp voor zijn noodlijdende bevolking te financieren?

Brittan, Sir Leon
De Commissie volgt de stappen die zijn genomen met het oog op toepassing van resolutie 986 van de VN-Veiligheidsraad, die Irak toelaat aardolie te verkopen en met de opbrengst voedsel en humanitaire hulp te kopen. Voor de toepassing van deze resolutie dienen echter alle voorwaarden, zoals het opstellen van aankoopprogramma's en het opzetten van adequate structuren, verschillende maanden op voorhand vervuld te zijn. De Commissie zal in het licht hiervan haar humanitaire hulp aan Irak voortzetten in 1996. In het eerste budget is 9 miljoen ecu toegekend en het tweede bedrag van 14 miljoen ecu kan indien nodig en afhankelijk van de beschikbaarheid van ECHO-middelen worden toegekend. Wanneer resolutie 986 daadwerkelijk in werking treedt, zal de Commissie nagaan of het programma herzien moet worden en de lid-staten en het Parlement op de hoogte brengen.

Günther
Mijnheer de commissaris, de vraag rijst hoe het in dit geval verder moet met de humanitaire hulp, want doordat Irak nu over veel grotere bedragen beschikt, kunnen deze middelen eventueel voor andere gevallen van nood in de wereld vrijkomen. Of is er misschien aan gedacht voortaan veel specifieker te werk te gaan, gezien het feit dat de kindersterfte in Irak thans zo hoog, zo zorgwekkend hoog is?

Brittan, Sir Leon
Dit geld is momenteel niet aanwezig. Zoals ik al gezegd heb, moeten een aantal belangrijke voorwaarden vervuld zijn. Pas wanneer die vervuld zijn, moeten we overwegen of het programma moet worden omgeschakeld, hetzij in Irak of elders.

De Voorzitter
Vraag nr. 30 van Gerard Collins (H-0560/96):
Betreft: Europol
Kan de Commissie aangeven hoeveel geld zij beschikbaar stelt voor Europol, hoeveel geld Europol ontvangt van de lid-staten, en wanneer dit bureau volledig operationeel zal worden als bron van informatie over de drugshandel voor de nationale instanties die direct verantwoordelijk zijn voor bestrijding van de internationale drugssmokkel?

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, noch de Europol-Conventie noch de gemeenschappelijke actie inzake het uitgebreide mandaat van Europol, aangenomen in maart 1995, voorzien in een financiering via de communautaire begroting. Integendeel: in beide gevallen wordt uitdrukkelijk gezegd dat uitgaven voor zowel de EDU als Europol moeten worden gedragen door de lid-staten, in verhouding tot hun bruto nationaal product. De Commissie heeft geen gegevens over de precieze hoogte van het bedrag dat iedere lid-staat betaalt. De vraag ter zake moet worden gesteld aan de Raad.
Het Europees Parlement heeft een aparte begrotingspost geschapen voor EDU op de begroting voor 1996. De reden hiervoor is dat de staatshoofden en regeringsleiders bij hun Top in Essen de wens te kennen gaven dat het mandaat van de EDU zou worden uitgebreid, zodanig dat dit niet alleen drugs zou betreffen, maar ook de handel in mensen, radioactief materiaal en gestolen voertuigen en de daaraan verbonden criminaliteit. Een besluit daartoe werd dan ook genomen tijdens de vergadering van de Raad van ministers van binnenlandse zaken en justitie op 9-10 maart 1995. Het bedrag dat het Europees Parlement heeft gereserveerd voor de nieuwe terreinen waarvoor de EDU verantwoordelijk is, bedraagt in totaal 7, 5 miljoen ecu, waarvan de helft als begrotingspost en de helft als reserve. Volgens het Verdrag is het de Raad die besluit of deze middelen moeten worden gebruikt of niet. Een dergelijk besluit is nog niet genomen.
Ik juich het natuurlijk toe dat er tijdens de Top van Florence een oplossing is gevonden voor de kwestie van het Hof. Nu hoop ik dat de lid-staten ervoor zorgen dat de Europol-Conventie zo snel mogelijk wordt geratificeerd. Dat is namelijk van beslissend belang voor de snelheid waarmee Europol serieus met haar werk kan beginnen.

Collins, Gerard
Ik dank commissaris Gradin voor haar antwoord. Dit maakt de toestand veel duidelijker voor mij.

De Voorzitter
Vraag nr. 31 van Graham Watson (H-0397/96):
Betreft: Uniforme procedure voor de verkiezingen voor het Europees Parlement
De partijen die het Verdrag van Rome hebben ondertekend, hebben de toezegging gedaan dat er een uniforme verkiezingsprocedure tot stand zou worden gebracht. Welke maatregelen worden door de Commissie genomen om ervoor te zorgen dat deze toezegging eindelijk gestand wordt gedaan?

Brittan, Sir Leon
De Commissie heeft in haar advies aan de Intergouvernementele Conferentie beklemtoond dat zij de invoering van een eenvormig kiesstelsel voor het Europees Parlement belangrijk acht. De in artikel 138 van het Verdrag vastgelegde procedure bepaalt echter klaar en duidelijk dat niet de Commissie maar het Parlement het wetgevend initiatief uitoefent en dat is gebeurd, zoals de Vergadering weet. Daarna moet de Raad met eenparigheid van stemmen en met instemming van het Europees Parlement een beslissing nemen. De vereiste eenparige beslissing in de Raad ontbreekt helaas nog altijd.

Watson
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Ik besef dat de Commissie eerst en vooral erkent dat de huidige balans in deze Vergadering vertekend wordt door het kiesstelsel in slechts één lid-staat, zodat wij hier niet de wil van de burgers vertegenwoordigen wanneer zij kiezen. Ik ben er zeker van dat de Commissie ook erkent dat wij de volgende Europese verkiezingen misschien wel ingaan met 15 lid-staten en 16 verschillende kiesstelsels.
Ik dank de commissaris omdat hij erkent dat het Parlement zijn initiatiefrecht heeft uitgeoefend bij monde van het verslag-De Gucht.
Overweegt de Commissie, als hoedster van de Verdragen, stappen te zetten tegen de Raad wegens nalatigheid?

Brittan, Sir Leon
Ik ben het niet noodzakelijk eens met alle opmerkingen die de geachte afgevaardigde in zijn bijkomende vraag gemaakt heeft maar het Parlement heeft inderdaad zijn recht en taak als voorgeschreven uitgeoefend. Ik ben er echter niet van overtuigd dat de Raad enige wettelijke verplichting niet is nagekomen. Hij is er eenvoudigweg niet in geslaagd een overeenkomst te bereiken met de vereiste eenparigheid van stemmen. Dat is niet uniek. Als wij de Raad elke keer voor het gerecht moeten dagen wanneer hij het niet unaniem eens raakt over een voorstel, zouden elke dag van de week zo'n honderd rechtbanken moeten zetelen.

Spiers
Ik vraag mij af of de commissaris kan verduidelijken wat onder een eenvormig kiesstelsel wordt verstaan. Is het bedoeling in elke lid-staat exact hetzelfde stelsel te hebben, hetgeen duidelijk niet haalbaar of wenselijk is, zodat het waarschijnlijk het beste zal zijn om het Verdrag van Rome te wijzigen?
De heer Watson zei dat het evenwicht in dit Parlement vertekend is door het kiesstelsel in één lid-staat. Kan de Commissie het ermee eens zijn dat er in de Europese Unie in haar geheel niet overal proportionaliteit bestaat of dat het helemaal niet de bedoeling is om proportionaliteit te hebben, aangezien kleinere landen proportioneel meer zetels krijgen dan grotere landen en dat de toestand in het Verenigd Koninkrijk bijgevolg niet de belangrijkste factor is in de vertekening van het evenwicht in deze Vergadering?

Brittan, Sir Leon
Ik heb niets gezegd over een scheeftrekking van het evenwicht in het Parlement en heb alleen gezegd dat er een verbintenis en overtuiging bestonden dat een eenvormige verkiezingsprocedure nodig is. Er bestaat ruimte voor betwisting over wat nu precies een eenvormige verkiezingsprocedure is maar het Parlement heeft een voorstel ingediend waarvan wij zeker erkennen dat het een uniforme verkiezingsprocedure bevat. De kwestie van de over- of ondervertegenwoordiging van bepaalde landen lijkt mij een volledig andere kwestie.

Macartney
Het lijkt inderdaad buitengewoon dat dit Parlement, dat het voortdurend over de vraag om meer bevoegdheden heeft, er maar niet in slaagt iets te doen aan het democratisch deficit in eigen hart, aangezien het de politieke standpunten over het hele Europese continent niet correct vertegenwoordigt. Ik ben het niet eens met mijn Engelse collega, die terzake heel zelfvoldaan klinkt, en reken erop dat de Commissie deze zelfgenoegzaamheid, dat dit eigenlijk niet echt belangrijk is, niet deelt. Ik vermoed dat sommigen in de Raad inderdaad deze mening zijn toegedaan en van oordeel zijn dat over hoe minder democratische legitimiteit het Parlement beschikt, des te beter. Eén manier om onze aanspraken op democratie te weerleggen is erop te wijzen dat dit spectrum aan standpunten ontbreekt. Ook in de landen, waar in het kiesstelsel met geen enkel territoriaal aspect wordt rekening gehouden, is echter niet de minste rechtvaardigheid ingebouwd. Zo is het heel goed mogelijk dat de Franse vertegenwoordiging geen enkele Bretoen of Cors telt. Frans Guyana is bijvoorbeeld nu pas in deze Vergadering vertegenwoordigd omdat het op die lijst voorkomt. Ik kan niet geloven dat dit in het belang van het Parlement is en ik zou willen dat de Commissie ons verzekert dat zij niet zelfingenomen is over dit democratisch deficit.

Brittan, Sir Leon
Wanneer parlementsleden verkiezingskwesties bespreken, is de verleiding om uit te weiden onweerstaanbaar. Ik pleit zelf overigens ook schuldig want ik kon in het verleden zelf vaak niet aan de verleiding weerstaan. Wat het standpunt van de Commissie betreft, wij hebben geen globale standpunten ingenomen inzake alle aspecten van de opmerkingen die de geachte afgevaardigde gemaakt heeft maar hebben alleen ons standpunt inzake de invoering van een eenvormige verkiezingsprocedure benadrukt. Wij zijn van mening dat dit wenselijk is. Het behandelt niet alle problemen die gesteld zijn en het was al moeilijk genoeg om het hierover eens te worden. Laten we ons dan ook op deze ene kwestie concentreren en afwachten welke vorderingen wij, indien nodig, tijdens de Intergouvernementele Conferentie kunnen maken.

De Voorzitter
Vraag nr. 32 van Luciano Vecchi (H-0520/96):
Betreft: Bijwerking van het sociale actieprogramma op middellange termijn
Is de Commissie bereid haar plannen uiteen te zetten voor de jaarlijkse bijwerking van het sociale actieprogramma op middellange termijn? Wie heeft de Commissie geraadpleegd en welke procedures zijn er gevolgd voor de bijwerking van het actieprogramma?

Brittan, Sir Leon
Dit programma, dat in april 1995 is goedgekeurd, wordt momenteel bijgewerkt in de Commissie. De Commissie verwelkomt de standpunten van belanghebbende partijen als bijdragen tot dit werk. Zo ook de standpunten van de overige instellingen, die zij bijvoorbeeld innemen in hun respectieve adviezen en debatten over de programma's, en van de sociale partners. De standpunten van CEE, ETUC en UNICE zijn reeds overgemaakt aan ambtenaren van de Commissie. Ik heb begrepen dat mijn collega, de heer Flynn, terzake contacten heeft met de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid. Het resultaat van deze bijwerking zal na de zomer bekendgemaakt worden.

Vecchi
Mijnheer de commissaris, uit uw laconieke antwoord meen ik op te kunnen maken dat de Commissie op dit moment nog niet in staat is inhoudelijk te reageren op de vragen die ik gesteld heb, dat men pas in de overlegfase zit en dat er dus nog geen besluiten genomen zijn.

Brittan, Sir Leon
Het spijt me als ik laconiek was. Volgens bepaalde normen was mijn antwoord echter vrij uitgebreid. Het standpunt is echter duidelijk en het is precies zoals de geachte afgevaardigde het begrepen heeft. Wij verzoeken momenteel om de verschillende standpunten voor deze bijwerking en zullen, wanneer we die ontvangen en bestudeerd hebben, een besluit nemen en dit bekend maken.

De Voorzitter
Vraag nr. 33 van Juan Colino Salamanca (H-0517/96):
Betreft: Ontslag van een hoge Spaanse ambtenaar
Kan de Commissie meedelen om welke reden zij de heer D. Fernando Mansito, een hoge ambtenaar van de Spaanse nationaliteit, heeft ontslagen?
Houdt dit ontslag verband met de "gekke-koeiencrisis" ?

Brittan, Sir Leon
Momenteel wordt inderdaad gewerkt aan een herschikking van de bevoegdheden van de onderdirecteurs-generaal van het directoraat-generaal voor landbouw. Dit houdt geen verband met de aan de gang zijnde besprekingen inzake BSE. De Commissie heeft nog geen beslissing genomen inzake de positie van de heer Mansito.

Colino Salamanca
Als commentaar op hetgeen mijnheer de commissaris gezegd heeft, zou ik alleen willen opmerken dat deze kwestie niet zomaar toevallig in de krant is gekomen, maar net op het moment dat in het permanent veterinair comité de gekke-koeiencrisis aan de orde is. Tot dan had de heer Mansito het voorzitterschap bekleed van dit comité, maar op dat moment geeft hij het voorzitterschap ineens op en neemt een nieuwe ambtenaar zijn plaats in, zonder dat hierop enige toelichting gegeven wordt. Er blijft ons dan weinig anders over dan een verband te leggen tussen de gekke-koeiencrisis en het vermoedelijke ontslag van de heer Mansito.
In elk geval ben ik blij dat een grootschaliger herstructurering van het Zesde Directoraat-Generaal in voorbereiding is, waarover we uiteraard meer gedetailleerde informatie hopen te ontvangen.

Brittan, Sir Leon
Het nieuwe voorgestelde organogram is naar commissaris Liikanen gezonden die bevoegd is voor personeelsbeleid. Het is nog niet afgerond maar het zal op de normale manier worden aangekondigd wanneer het rond is.

De Voorzitter
Vraag nr. 34 van Irene Crepaz (H-0567/96):
Betreft: WTO
Er is in zoverre beweging gekomen in de kwestie van de kinderarbeid dat nu ook de VS voorstellen (zie Financial Times van 13.6.1996) de "Rugmark" -aanduiding ook in te voeren in de sectoren waar het probleem van de kinderarbeid nog steeds existeert.
Moet dit, naar de mening van de Commissie, zo geïnterpreteerd worden dat de VS positief zullen staan tegenover behandeling van de sociale clausule op de WTO-Conferentie in Singapore?

Brittan, Sir Leon
De Verenigde Staten is één van de landen die ervoor pleiten om deze kwestie te behandelen in het kader van de WTO en een werkgroep op te richten. Hun voorstellen terzake sluiten nauw aan bij het standpunt van de Commissie dat internationaal erkende arbeidsnormen moeten worden bevorderd om de economische prestaties van alle landen op lange termijn te bevorderen en de band tussen de liberalisering van de handel, economische ontwikkeling en sociale vooruitgang, als onderdeel van een open en niet-discriminerend handelsstelsel, te versterken.

Crepaz
Dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris. Ik zou u nu nog willen vragen of de Commissie al een idee heeft van de vorm waarin de sociale vraagstukken op de WTO-conferentie te Singapore zouden kunnen worden behandeld en of de Commissie voornemens is voor een verankering van sociale minimumnormen, bijvoorbeeld op het gebied van kinderarbeid, in het kader van de WTOovereenkomsten op te komen. Er bestaat immers een ontwerp-richtlijn van de Raad betreffende een vierjarenschema voor een algemeen tariefpreferentiestelsel. Dit stelsel omvat mogelijkheden om ook die derde landen een voorkeurbehandeling te geven die moeite doen voor de bescherming van de rechten van de werknemers, voor een verbod op kinderarbeid enzovoort.
Welke maatregelen neemt de Commissie om deze sociale bepaling ook op internationaal niveau, bijvoorbeeld in het kader van de WTO, erdoor te drukken?

Brittan, Sir Leon
Wij passen het Algemeen Preferentiestelsel uiteraard autonoom toe. De Europese Unie heeft het recht om te beslissen op grond van welke principes zij ontwikkelingslanden een unilaterale preferentiële behandeling toekent. Het algemene principe, dat rekening moet worden gehouden met de manier waarop soortgelijke arbeidsnormen worden nageleefd, is zeker één van de algemene kenmerken van deze regeling. In het kader van de WTO gaat de discussie echter over de band tussen handel en respect voor fundamentele arbeidsnormen. Wij beschouwen lage lonen niet als een oneerlijke handelspraktijk maar als een natuurlijk voordeel voor armere landen. De naleving van internationaal overeengekomen normen inzake vraagstukken als kinderarbeid is daarentegen terecht onderwerp van discussie in de WTO. Deze kwestie ligt heel gevoelig. De Europese Unie heeft als zodanig nog geen standpunt geformuleerd aangezien de kwestie pas deze morgen in de Raad besproken is. De Commissie zal te gelegener tijd voorstellen indienen. Wij hopen dat de Raad die zal aanvaarden en dat ze de basis zullen vormen voor het standpunt dat de Europese Unie zal innemen op de Conferentie van Singapore.

De Voorzitter
Vraag nr. 35 van Wolfgang Nußbaumer (H-0570/96):
Betreft: Bescherming van het intellectuele eigendom
Vooral in de ontwikkelingslanden is er steeds het gevaar dat de voorschriften inzake de bescherming van het intellectuele eigendom worden omzeild.
Kan de Commissie meedelen,
welke mogelijkheden haar ter beschikking staan om de Europese ondernemingen de bescherming van hun intellectuele eigendom te waarborgen,
welke strafmaatregelen zij denkt te treffen tegen staten die de bescherming van Europese intellectueleeigendomsrechten niet naleven,
hoe momenteel na de ondertekening van de Uruguay-ronde de stand is bij de verlaging van de invoerrechten en de afschaffing van de niet-tarifaire handelsbelemmeringen in de ontwikkelingslanden?

Brittan, Sir Leon
Europese sectoren en ondernemingen kunnen zich, overeenkomstig de verordening inzake handelsbelemmeringen, bij de Commissie beklagen over vermeende obstakels voor de handel en de bescherming van intellectuele eigendomsrechten is één van deze obstakels. Na onderzoek kunnen handelsmaatregelen getroffen worden tegen het desbetreffende derde land. Zulke maatregelen moeten uiteraard compatibel zijn met bestaande internationale verplichtingen en procedures maar kunnen de opschorting of intrekking van concessies als resultaat van handelsbesprekingen, het verhogen van douanerechten of de invoering van kwantitatieve beperkingen inhouden.
Afzonderlijke problemen van Europese sectoren kunnen ook aan onze handelspartners worden voorgelegd tijdens bilaterale bijeenkomsten met de Commissie. Wij hebben met tal van landen samenwerkingsovereenkomsten afgesloten die speciale bepalingen bevatten inzake de bescherming van intellectuele eigendomsrechten. In het kader van de WTO kunnen wij formeel overleg starten en een panel vragen of er een inbreuk is gepleegd op de TRIPS-overeenkomst.
Tevens dient onderstreept dat de rechten van Europese sectoren in derde landen beschermd zijn door het bestaande netwerk van internationale verdragen. Uiteraard kan de rechthebbende partij zelf de nodige juridische of andere stappen zetten om eigendomsrechten als privé-rechten af te dwingen.
De ontwikkelingslanden hebben er zich bij de ondertekening van de Uruguay-ronde toe verbonden het deel van hun tarieven, dat onderworpen is aan bindende bepalingen, aanzienlijk uit te breiden en de invoerrechten te verminderen. De beloofde verminderingen zullen in fases worden doorgevoerd over een periode van vijf jaar, met ingang van januari 1995. Twee vijfden van de verminderingen zijn al doorgevoerd inzake niet-tarifaire maatregelen. De ondertekening van de resultaten van de Uruguay-ronde hield in dat alle ontwikkelingslanden zich aan alle voorschriften zouden houden en onderworpen waren aan de strengere WTO-bepalingen, zodat de meeste niet-tarifaire maatregelen behandeld zijn.

Nußbaumer
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor het beantwoorden van mijn vragen. Maar ik zou erop willen wijzen dat naast de ontwikkelingslanden momenteel ook China een probleem stelt. Aan welke maatregelen denkt de Commissie in verband met de overtreding van de intellectuele-eigendomsrechten door China, respectievelijk door Chinese bedrijven?
Wat het antwoord op mijn vraag over de resultaten van de verlaging van de douanerechten en het uit de weg ruimen van de niet-tarifaire handelsbelemmeringen betreft, zou ik nog op het volgende willen wijzen. Op de bijeenkomst van de ministers van Handel van het Aziatisch-Pacifisch economisch forum maandag jongstleden is gebleken dat de ontwikkelingslanden slechts bereid zijn tot een verlaging van de beschermende douanerechten die zij op Europese industrieprodukten heffen, als de Europese Unie tegelijkertijd verdere toegevingen bij de invoer van landbouwprodukten uit deze landen doet. Mijnheer de commissaris, bestaat gezien deze uitgangssituatie niet het gevaar dat de toch al gehavende Europese landbouw door toegevingen van de Europese Unie met het oog op de verdere opheffing van handelsbelemmeringen op dit gebied niet meer goed te maken schade zal lijden?

Brittan, Sir Leon
De situatie is heel eenvoudig. Er is geen verplichting om onderhandelingen inzake landbouw te starten tot ongeveer het jaar 2000 en wij zijn niet voornemens voor die datum iets te ondernemen. Dit betekent echter ook dat wij niet kunnen verwachten dat andere landen hun barrières voor onze industriële produkten nog verder zullen verlagen dan zij al aanvaard hebben in de Uruguay-ronde, tenzij wij erin slagen om voor een welbepaalde sector een speciale regeling te treffen die als gunstig voor beide zijden wordt beschouwd. Mijns inziens mogen we deze mogelijkheid niet uitsluiten aangezien dit misschien in ons belang is.
Wat intellectuele eigendom betreft, China is geen lid van de WTO. Wij trachten China lid te maken van de WTO zodat hierover onderhandeld kan worden en het alle verplichtingen moet nakomen. China heeft zich er echter toe verbonden intellectuele eigendom te beschermen en op elke bijeenkomst die ik met de Chinese autoriteiten heb, hetzij in Europa of in China, benadruk ik dat zij de overeenkomsten, die zij hebben afgesloten, moeten naleven.
Wij moeten niet alleen voortdurend benadrukken dat zij datgene waarmee zij hebben ingestemd moeten naleven maar moeten hen ook helpen. Ik heb zelf een overeenkomst ondertekend die hen technische bijstand verleent om intellectuele eigendomsrechten na te leven, hetgeen niet altijd gemakkelijk is voor ontwikkelingslanden, en ik hoop dat dit de toestand zal bevorderen.
Als de geachte afgevaardigde hierbij concrete klachten inzake de chemische industrie voor ogen heeft, zou het kunnen dat wij reeds op de hoogte zijn. Als hij toch meent dat dit niet zo is, zou ik graag nadere details ontvangen zodat wij deze concrete klachten kunnen behandelen, als we dat al niet gedaan hebben.

De Voorzitter
Vraag nr. 36 van Magda Aelvoet (H-0587/96):
Betreft: Militaire laagvluchten over het territorium van het Innu-volk in Canada
Verschillende lid-staten van de Europese Unie, namelijk Duitsland, Frankrijk, Engeland, Italië, Nederland en België nemen deel aan militaire laagvluchten in Labrador, Canada, boven door het inheemse volk Innu bewoonde gebieden. Zij veroorzaken daarbij geluidsoverlast en luchtvervuiling die de leefwijze van dit inheemse volk sterkt bedreigt. Is er ooit in de Europese Commissie over dit onderwerp overlegd en heeft men daarbij naar alternatieven voor de laagvluchten over dit gebied gezocht?

Brittan, Sir Leon
De Commissie is terzake niet bevoegd en dit valt uitsluitend onder de bevoegdheid van de betrokken nationale overheden.

Aelvoet
Ik vreesde al, mijnheer de commissaris, dat een dergelijk antwoord zou gegeven worden. Ik wens er toch uw aandacht op te vestigen dat volgens het EU-Verdrag duidelijk voorzien is dat bescherming en eerbiediging van mensenrechten behoort tot de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Wat dat betreft gaan we morgen de discussie hebben over het verslag van de heer Fernández-Albor en die zegt daarin met name - en de hele commissie buitenlandse zaken van dit Parlement heeft hem daarin gelijk gegeven - dat de Commissie op dit vlak precies veel te weinig initiatieven neemt. Ik vind dat hiervan een schitterende illustratie.

Brittan, Sir Leon
Iedereen heeft het recht op een eigen mening maar ik kan moeilijk geloven dat de Commissie bevoegd zou zijn voor beslissingen van afzonderlijke lid-staten om in het kader van hun defensiebeleid soortgelijke vluchten uit te voeren over een land dat niet tot de Europese Unie behoort. Wij worden er normaliter niet van beschuldigd dat we niet ambitieus genoeg zijn om onze bevoegdheden uit te breiden maar dit gaat mijns inziens toch verder dan wat van ons mag verwacht worden.

De Voorzitter
We gaan nu over tot de vragen aan de heer Liikanen. Ik zal vrij toegeeflijk zijn omdat we dankzij de uitstekende en korte antwoorden van Sir Leon Brittan voorliggen op ons schema.
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is komt vraag nr. 37 te vervallen.
Vraag nr. 38 van MaLou Lindholm (H-0568/96):
Betreft: Gelijkheid tussen mannen en vrouwen
De Unie heeft verklaard zich te willen inzetten voor de gelijkheid tussen vrouwen en mannen en dat de lid-staten hun wetgeving op dit gebied moeten verbeteren. Is de Commissie van mening dat de instellingen die soevereine besluiten kunnen nemen voldoen aan de eisen die aan de lid-staten worden gesteld? Indien dit niet het geval is, wat denkt de Commissie dan te gaan doen om deze situatie te verbeteren?

Liikanen
De Commissie beschouwt het bevorderen van gelijke kansen als een uiterst belangrijk streven en wil dit ook in praktijk brengen in haar aanwervingsbeleid. De situatie op het gebied van de hoeveelheid en de positie van vrouwelijke ambtenaren is niet bepaald gunstig te noemen. Het percentage vrouwen in rang A is bijzonder laag. Om in deze situatie verbetering te brengen besloot de Commissie in 1995 om jaarlijkse doelstellingen te formuleren ter verhoging van het aantal vrouwen in rang A, met name in leidende posities. De doelstellingen hadden zowel betrekking op de nieuwe als op de oude lidstaten. Ik kan met genoegen meedelen dat er sinds begin vorig jaar duidelijk vooruitgang is geboekt. Er zijn altijd veel te weinig vrouwelijke directeurs-generaal geweest en dat is eigenlijk nog steeds het geval. Begin vorig jaar was er maar één, op dit moment zijn er drie. Op het niveau van directeurs, dus rang A2, waren er 5 vrouwen, nu zijn er 13. Op het niveau van het middenkader, dat wil zeggen afdelingshoofden en raadadviseurs, was het aandeel vrouwen ongeveer 10 %. De nieuwe lid-staten hebben de statistieken op dit gebied aanzienlijk bijgesteld: van de aangestelde afdelingshoofden en raadadviseurs was 41 % vrouw, terwijl het aandeel van de kant van de oude lid-staten slechts steeg tot 15 %. De reden hiervoor is dat de aanstellingen moesten plaatsvinden uit het midden van de al in dienst zijnde ambtenaren. Van de kandidaten was slechts 10 % vrouw. De nieuwe lid-staten konden een voor iedereen toegankelijk concours organiseren en in deze landen is de positie van de vrouw beter dan in sommige van de oude lid-staten. Voor wat betreft de jongere ambtenaren is de situatie het rooskleurigst. Ik doel hiermee op de ambtenaren in de rangen A7 en A8, en in deze rangen zijn ook de meeste mensen aangenomen. Van het uit de drie nieuwe lid-staten in dienst genomen personeel was 51 % vrouw, dus meer dan de helft. Voor de oude lid-staten was dit 28 %. Al met al kunnen we stellen dat de ontwikkeling zonder meer de goede kant op gaat voor wat betreft de aanstelling van A-ambtenaren, ambtenaren van rang A, maar het zal nog lange tijd duren voordat de aantallen echt zullen veranderen, omdat het aannemen van personeel natuurlijk al tientallen jaren aan de gang is. De Commissie houdt nauwlettend in het oog of de doelstellingen worden gehaald en zal de bevordering van gelijke kansen bij het aanwervingsbeleid in praktijk blijven brengen, opdat het aandeel vrouwen en mannen in de verschillende rangen gelijkwaardig zal zijn.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, ik wil Commissaris Liikanen bedanken voor zijn uitvoerige antwoord. Er heeft de laatste jaren zeker een verbetering plaatsgevonden, vooral sinds de toetreding van de nieuwe landen. Maar dit vraagstuk is oud. Gelijke behandeling is al lange tijd een vraagstuk dat in de EU hoge prioriteit heeft. Reeds in de jaren '80 is de kwestie van positieve maatregelen ter bevordering van gelijke behandeling van vrouwen en mannen aan de orde gesteld. Ik vraag mij wel af of men van plan is om meer richting te geven aan deze maatregelen en of men in de toekomst ook - in ruimere mate - positieve discriminatie zou kunnen toepassen bij het aanstellen van vrouwen?

Liikanen
We streven ernaar om behalve op het gebied van de aanwerving nog meer maatregelen te nemen, om het in dienst nemen van vrouwen en daarnaast hun loopbaanontwikkeling te bevorderen. Ik had het eigenlijk alleen over het aanwerven van ambtenaren in rang A willen hebben, omdat het aandeel vrouwen onder deze ambtenaren in de Commissie, slechts 15 %, onacceptabel laag is en zo snel mogelijk moet veranderen. Op dit moment wordt er overleg gevoerd met personeelsorganisaties en met de commissie gelijke kansen over speciale maatregelen die genomen moeten worden om de gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen op alle niveau's te verbeteren. In de Commissie is het bovendien zo dat onder de ambtenaren van rang C, de secretaresses en het lager personeel, het percentage vrouwen 85 % is, wat ook een ongewenste situatie is. We moeten onze inspanningen dan ook voortzetten. De positie van vrouwen op het niveau van ambtenaren met een academische graad moet worden verbeterd, terwijl in rang C, waarvoor in de eerste plaats een middelbare schoolopleiding of een middenschoolopleiding vereist is, gestreefd wordt naar een verbetering van de positie van mannen, opdat beide geslachten in alle categorieën goed vertegenwoordigd zijn. Ik weet zeker, dat ter ondersteuning van al deze maatregelen de Commissie tevens een nieuw gelijke-kansenprogramma zal starten na afloop van het vorige en dat de Commissie de best mogelijke middelen zal inzetten om dit ten uitvoer te brengen.

Crepaz
Ik dank de commissaris omdat hij zich ondanks het arrest-Kalanke voor positieve maatregelen en voor keiharde quota heeft ingezet. Ik ken de cijfers ook en weet natuurlijk dat voor vrouwen vroeg of laat de limiet wordt bereikt en dat ondanks uw maatregelen nog niet alles is bereikt. Er is echter nog een aanleiding tot bittere ervaringen waar ik u verzoek iets aan te doen. Bij de indienstneming in de instellingen bestaan er leeftijdsgrenzen. Deze leeftijdsgrenzen moeten absoluut worden afgeschaft. Aangezien wij, zoals u weet, in vrijwel alle landen bezig zijn de pensioengerechtigde leeftijd tot 60 en 65 jaar op te trekken, is het, denk ik, duidelijk dat wij bij de indienstneming ook de leeftijdsgrenzen moeten elimineren.

Liikanen
Het vraagstuk leeftijdsgrenzen ligt bijzonder gevoelig. Ten eerste is het probleem dat bij het laatst georganiseerde concours voor ambtenaren van rang A er ondanks de leeftijdsgrens 50.000 kandidaten waren in alle talen van de Gemeenschap, waarvan er maar een paar honderd op de reservelijst konden worden geplaatst. Als er weer een concours wordt georganiseerd voor de 15 lid-staten, kunnen er nog wel veel meer kandidaten zijn, hoewel er minder vacatures beschikbaar zullen komen. Het hele stelsel van het concours zal grondig moeten worden herzien. Ik ben bereid nog eens kritisch te kijken naar de leeftijdsgrenzen, maar ik zou wel willen opmerken, dat er tussen leeftijdsgrenzen en gelijke kansen geen direct verband hoeft te bestaan. Uit onderzoek naar het aanwervingsbeleid voor de nieuwe lid-staten is gebleken dat iets minder dan de helft van het aangeworven personeel jonger was dan 35 jaar en iets meer dan de helft ouder dan 35 jaar. Bij nadere beschouwing blijkt dat van de groep onder de 35 het merendeel uit vrouwen bestaat, terwijl het merendeel uit mannen bestaat wanneer de leeftijd buiten beschouwing wordt gelaten. Dit komt door het feit dat in de betreffende landen de positie van jonge vrouwen geheel gelijkwaardig is aan die van mannen. Vrouwen zijn gemiddeld zelfs beter opgeleid dan mannen. Onder de oudere leeftijdsgroepen bestaat echter er nog geen volledige maatschappelijke gelijkheid.

De Voorzitter
Vraag nr. 39 van Lis Jensen (H-0601/96):
Betreft: Houding van de Commissie tegenover de Rekenkamer
Op 14 november 1995 zei commissaris Liikanen tijdens de plenaire vergadering het volgende over het Jaarverslag van de Rekenkamer "...relations between the auditor and the auditee are never easy. With the European Union they are particularly sensitive (...) the new Commission has made it an immediate priority to improve relations between the two institutions. Improvements were required in style as much as in substance" . Kan de Commissie meedelen wat precies moet worden verstaan onder "style" en "substance" in deze aangelegenheid? De nieuwe voorzitter van de Rekenkamer en de Commissie zijn tijdens de bijeenkomst van 11 maart 1996 blijkbaar een soort "gedragscodex" overeengekomen, ervan uitgaande dat "de Rekenkamer in de toekomst zijn verslag op een dusdanige manier zal schrijven dat de cijfers niet politiek kunnen worden misbruikt zoals dit heden ten dage gebeurt" , zoals de Deense krant "Aktuelt" op 12 maart jl. schreef. Is de Commissie niet van mening dat haar invloed op het gedrag van de Rekenkamer en diens wijze van verslaglegging wat betreft de tenuitvoerlegging van de verdragen alsook moreel onhoudbaar is?

Liikanen
Begin 1995 werden de Commissie en de Rekenkamer het eens over een initiatief van de Rekenkamer, waarvan het centrale punt naar mijn mening werd gevormd door de vraag hoe de dialoog naar aanleiding van het jaarverslag van de Rekenkamer, de zogenaamde procedure op tegenspraak (procédure contradictoire), tussen deze instellingen kan worden verbeterd. Het doel was om een benadering te ontwikkelen gebaseerd op deskundigheid en onpartijdigheid. Op deze wijze zijn zowel het jaarverslag van de Rekenkamer als de stijl en inhoud van de antwoorden van de Commissie gewijzigd. Het draait er dus om dat er gezamenlijk naar wordt gestreefd om de kwijting verlenende autoriteit, in dit geval het Parlement, eenduidiger documenten inzake de Commissie en de Rekenkamer te verschaffen.
De geachte afgevaardigde vroeg wat ik precies bedoel met stijl en inhoud. Met stijl bedoel ik, dat er nog 2 tot 3 jaar geleden in de standpunten en de briefwisseling tussen de Commissie en de Rekenkamer sterke spanningen optraden en dat het er misschien te emotioneel aan toe ging. Het ging hier niet om betrekkingen tussen een overheid die haar natuurlijke bevoegdheden uitoefende en een externe controlerende instantie. We hebben geprobeerd deze spanning op te heffen en een zakelijke vorm van samenwerking op te zetten. Voor wat betreft de inhoud was het in het verleden soms de gewoonte om alles te verdedigen, ongeacht of dit gerechtvaardigd was of niet. Nu willen we bereiken dat de tijdens de procedure aangetoonde fouten en lacunes worden toegegeven en dat er in de toekomst naar beterschap wordt gestreefd. Als het verslag van de Rekenkamer naar onze mening politieke standpunten inhoudt, verdedigen wij het recht van de Commissie en ook van het Parlement en de Raad om te beslissen over de politieke richtsnoeren. Dit zijn wijzigingen inzake de inhoud.

Jensen, Lis
Ik wil de commissaris graag danken voor zijn antwoord dat niet zeer concreet was. Daarom moet ik u nog eens vragen of datgene wat u initiatief noemt, hetzelfde is als het naleven van een soort gedagscodex? Dit vind ik zeer belangrijk. Ik wil ook de aandacht vestigen op artikel 188 B, lid 4 van het Verdrag waarin staat dat de leden van de Rekenkamer hun ambt volkomen onafhankelijk uitvoeren in het algemeen belang van de Gemeenschap. Bij de vervulling van hun taken vragen noch aanvaarden zij instructies van enige Regering of enig lichaam. Mag ik de commissaris vragen of de Commissie volgens hem niet beschouwd kan worden als enig lichaam?

Liikanen
Het streven is om de werkzaamheden van de Rekenkamer te vergemakkelijken. De Rekenkamer heeft bijvoorbeeld voorgesteld om samen te werken teneinde over de benodigde informatie in de juiste vorm te kunnen beschikken. We willen de Rekenkamer hierbij graag van dienst zijn. Er wordt op dit moment overleg over gevoerd. Inzake het begin dit jaar gevoerde overleg over de procedure kan ik zeggen dat indien de Rekenkamer commentaar wil geven op de voorlopige opmerkingen en hierover met een lid van de Commissie overleg wil plegen, we een vergadering beleggen, waarbij de Rekenkamer aanvullende vragen kan stellen en informatie kan leveren. Wat de Rekenkamer in haar verslag zet, is een zaak van de Rekenkamer zelf. Natuurlijk is het wat dat betreft belangrijk, dat alle vermelde feiten kloppen en dat alle partijen zijn gehoord. Wij hebben op onze beurt de mogelijkheid om een commentaar op te stellen op het verslag en we bepalen zelf wat daarin komt te staan. In beide gevallen is het van belang dat er noch in het verslag, noch in het commentaar daarop feitelijke onjuistheden staan. Die kunnen met een dergelijke vorm van overleg worden voorkomen. Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat de president en de leden van de Rekenkamer dermate onafhankelijk en integer zijn, dat we geen invloed op het verslag zouden kunnen uitoefenen. Zij beslissen zelf wat ze schrijven, maar het is natuurlijk ook voor hen van belang dat al van tevoren wordt voorkomen dat er feitelijke onjuistheden insluipen.

De Voorzitter
Vraag nr. 40 van Vassilis Ephremidis (H-0426/96):
Betreft: Financiering van een niet gepland congrescentrum op het terrein van het Eleftheriaspark in Athene
De Commissie is voornemens een "Atheens Congrescentrum" te financieren in het kader van maatregel 7 van het programma "Cultuur en toerisme" van het tweede CB, met de dienst van het nationaal conservatorium als verantwoordelijke instelling. Het project betreft de bouw van een polyvalente zaal voor congressen, bijkomende zalen voor manifestaties in het kader van congressen enz. en het doel is het congrestoerisme te bevorderen door het aantal bezoekers te doen toenemen tot 190.000 congresgangers per jaar.
Kan de Commissie meedelen of zij ervan op de hoogte is dat er in het laatste presidentieel besluit ter zake (Grieks Staatsblad 1061D/95) geen sprake is van het congrescentrum in kwestie en dat de Griekse dienst voor toerisme (EOT) geen enkele aanvraag heeft ontvangen voor financiering of voor goedkeuring van de werking van het congrescentrum op het terrein van het Eleftheriaspark, zoals ook blijkt uit de antwoorden op parlementaire vragen aan de ter zake bevoegde ministers? Is de Commissie voornemens over te gaan tot de financiering van dit project, terwijl zij weet dat dit centrum niet werd gepland, dat noch voor de oprichting noch voor de werking ervan toestemming is verleend, dat geen aanvraag is gedaan voor nationale financiering en dat de bouw van dit centrum volgens buurtorganisaties en -inwoners het milieu zal aantasten en de verkeersproblemen in het centrum van Athene nog zal doen toenemen?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie bevestigt dat ze voornemens is in het kader van het operationele programma "Cultuur en toerisme" over te gaan tot medefinanciering van de bouw van het cultureel centrum waarnaar in het door u vermelde presidentieel besluit wordt verwezen. De bijdrage van de Commissie dient uitsluitend voor de financiering van de infrastructuur en de uitrusting die voor het organiseren van congressen nodig zijn. Deze functie van het centrum wordt in de Griekse wet betreffende de oprichting van de vereniging "Muziekzaal Athene" uitdrukkelijk vermeld.
Volgens de informatie waarover wij beschikken, is goedkeuring door de Griekse dienst voor toerisme niet nodig. De financiële bijdrage van Griekenland aan het project komt overigens uit middelen van het Ministerie van Cultuur en niet uit middelen van de Griekse instantie die verantwoordelijk is voor het toerisme.
Wat het milieuaspect betreft kan ik zeggen dat de communautaire voorschriften worden toegepast. De momenteel in aanbouw zijnde ondergrondse parkeergarage zal bovendien tot een ontlasting van het verkeer in het stadscentrum van Athene bijdragen.

Ephremidis
Mevrouw de commissaris, u bevestigt dat de Commissie voornemens is dit project mede te financieren. Als we over medefinanciering spreken, moeten we er evenwel zeker van zijn dat het project ook door de nationale instanties wordt gesteund.
Daar u de inhoud van mijn vraag misschien niet goed heeft begrepen, herhaal ik dat de twee bevoegde ministers in het Griekse parlement hebben verklaard dat ze geen enkel document over het project kunnen voorleggen, omdat er helemaal geen plannen voor het centrum bestaan en - derhalve - geen toestemming voor de werking en financiering ervan werd verleend.
Ik verzoek u dan ook concreet te antwoorden op de vraag of de Commissie voornemens is een project mede te financieren waarnaar in geen enkel presidentieel besluit wordt verwezen, waarvoor geen nationale financiering is voorzien en waarover de hele Atheense regio zich ergert. Het centrum dreigt immers...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker) ... te vernielen, zodat - ik herhaal - het gaat om een probleem dat heel Athene bezighoudt en de Commissie een concreet antwoord op mijn vraag moet geven.

Wulf-Mathies
Nog twee opmerkingen daarover, mijnheer de afgevaardigde. Ten eerste, de financiële bijdrage van Griekenland is afkomstig uit middelen van het Ministerie van Cultuur. U hebt mij niet gezegd of de minister van Cultuur in Griekenland iets anders heeft beweerd. Mocht dit het geval zijn, dan moeten wij dit natrekken en ik zal daar ook de opdracht toe geven.
Ten tweede, de verkeersproblemen. Zoals ik heb gezegd, is de medefinanciering van een ondergrondse parkeergarage zeker een passende maatregel om een deel van de verkeersproblemen te helpen oplossen.

De Voorzitter
Vraag nr. 41 van Hugh McMahon (H-0539/96):
Betreft: Vertraging bij de goedkeuring van het URBAN-initiatief
Met uitzondering van Noord-Ierland zijn voor het VK geen URBAN-projecten goedgekeurd. Kan de Commissie het Parlement meedelen wanneer er overeenstemming wordt bereikt en welk advies zij geeft aan plaatselijke overheden die op URBAN-middelen wachten om Gemeenschapsprojecten voor langdurig werklozen en maatschappelijk uitgeslotenen in vele grote plaatsen te kunnen uitvoeren?
Kan de commissaris met spoed een gesprek hebben met minister David Curry om ervoor te zorgen dat de plaatselijke overheden niet bij de uitvoering van hun projecten worden gehinderd door een Eurosceptische opstelling van de regering van het VK?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, bij de goedkeuring van de URBAN-programma's in het Verenigd Koninkrijk hebben zich inderdaad enkele vertragingen voorgedaan. In de eerste fase was dit omdat de Britse autoriteiten erover moesten beslissen welke steden voor het URBAN-initiatief in aanmerking zouden komen en welke middelen aan ieder van hen ter beschikking zouden worden gesteld.
Tijdens de daaropvolgende onderhandelingen over de diverse programma's wilde de Commissie vooral waarborgen dat de programma's op de behoeften van de minder begunstigde steden zelf werden geconcentreerd. Daarom hebben wij ons best gedaan om ervoor te zorgen dat de betrokken gemeenten zelf over de besteding van de middelen konden beslissen. De Commissie en de Britse autoriteiten beraadslagen momenteel over de vaststelling van administratieve bepalingen, die zowel een nieuw begin voor de besluitvorming als een passende controle op de uitgavenmechanismen mogelijk maken. De Commissie doet haar best om tot overeenstemming over deze bepalingen te komen, opdat alle URBAN-programma's zo spoedig mogelijk ondertekend kunnen worden.

McMahon
Ik dank de commissaris voor haar antwoord. Mijns inziens is de Commissie terzake niet erg gehaast. De slotbesprekingen tussen de Commissie en het Scottish Office hadden immers al in november 1995 plaats en zij waren volledig tevreden over het plan. Ik heb overigens begrepen dat ook het Welsh Office tevreden is met het Swansea-plan. Kan de Commissie dan ook haar fiat geven aan deze plannen wanneer de lokale autoriteiten en de ambtenaren het eens zijn om voort te werken? Schotland en Wales mogen niet achterop hinken omdat er in bepaalde delen van Engeland problemen waren tussen de Commissie en de Britse regering. Kan de Commissie deze kwestie vrij dringend behandelen, aangezien het Parlement de middelen voor de communautaire initiatieven tijdens een recente plenaire vergadering in Brussel verhoogd heeft?

Wulf-Mathies
Mijnheer de afgevaardigde, het probleem is dat wij natuurlijk ook tot overeenstemming met de Britse regering moeten komen. Het is inderdaad zo dat er hierover een vrij lange briefwisseling plaats heeft gevonden, in de loop waarvan de Commissie bovendien nog wijzigingen heeft geëist om de lokale autoriteiten bij de besluitvorming te kunnen betrekken. Op 22 april heeft de Commissie nogmaals haar standpunt duidelijk gemaakt. Eind juni hebben er nog eens gesprekken plaatsgevonden en wij hopen dat de Britse regering nu snel zal antwoorden, zodat de programma's eindelijk kunnen worden goedgekeurd. Maar ik verzoek u om begrip voor ons streven om de regionale en lokale autoriteiten en actoren zoveel mogelijk bij de uitvoering te betrekken.

McCarthy
Ook ik wil de commissaris danken voor de inspanningen die zij terzake geleverd heeft. Ik ben inderdaad van oordeel dat andere leden van deze Vergadering, als zij al aanwezig zouden zijn, willen weten of de houding van de Britse regering inzake structuurfondsen en het regionaal beleid een fundamenteel cultureel probleem vormt. Is dit ook een aspect van het beleid om niet samen te werken? Mijns inziens kunnen vele mensen in onze binnensteden moeilijk begrijpen waarom zij geen middelen kunnen bekomen - meer dan 120 miljoen pond - die nochtans broodnodig zijn. Ik kom net van een commissievergadering waar wij over het partnerschapsbeginsel en de betrokkenheid van lokale partners gestemd hebben. Ik wil de commissaris aanmoedigen in haar werk terzake maar de realiteit is natuurlijk dat in de binnensteden de vrijwilligers- en gemeenschapsorganisaties de gevolgen opvangen van het gebrek aan inzet van de regering voor stedelijke gebieden. Voor ons gaat het niet alleen om het principe om de lokale partners hierbij te betrekken; dit is eigenlijk zinvol omdat zij vertrouwd zijn met de toestand op het terrein. Ik wil er dan ook bij de commissaris op aandringen dat snel een overeenkomst bereikt wordt. Ik vind het ook vrij vreemd dat DTI vorige week een persbericht publiceerde waarin het de massale steun die het voor doelstelling 2 zou ontvangen - een groot deel van de middelen - toejuichte terwijl het eigenlijk niet in staat lijkt die uit te geven. Dit soort gedrag bij het besteden van middelen doet subsidiariteit geweld aan en de binnensteden genieten niet van middelen omdat de lid-staten niets doen. Dit stelt mijn geloof in het subsidiariteitsbeginsel zwaar op de proef.

Wulf-Mathies
Ik kan u alleen maar dankbaar zijn voor de steun voor onze houding. Ik geloof niet dat dit iets te maken heeft met de algemene politieke situatie of stemming, maar wij hebben nu eenmaal problemen om het eens te worden over een procedure waardoor de plaatselijke vertegenwoordigers zodanig bij dit initiatief worden betrokken, dat zij hun aandacht concentreren op de uitvoering van het programma en dat in de eerste plaats die bevolkingsgroepen en die stadsdelen het meest van het programma kunnen profiteren die het het meest nodig hebben. Wij blijven ons daarvoor inzetten.

Morris
Ik wil reageren op wat de commissaris zopas gezegd heeft en erop wijzen dat het probleem niet zozeer bij het Scottish of Welsh Office lijkt te liggen want die waren het beide eens met de voorgestelde projecten. Zij heeft tevens gezegd dat de Commissie om wijzigingen zou verzoeken en dit in het belang van de plaatselijke organen. Ik hoop dat zij niet verzoekt om aanpassingen aan de aanvragen van Wales en Schotland. Dit is kortom een Engelse verantwoordelijkheid.

Wulf-Mathies
Ik kan niet onmiddellijk antwoorden op uw concrete vraag. Maar wij zullen dat natrekken en ons best blijven doen om in de lijn van wat de dames en heren afgevaardigden hier hebben gezegd, naar ik hoop spoedig, tot een verstandige regeling te komen.

De Voorzitter
Vraag nr. 42 van José Apolinário (H-0540/96):
Betreft: Administratieve achterstand bij de Commissie bij overmaking van communautaire kredieten naar Portugal
In de eerste maanden van 1996 was er sprake van een onhoudbare achterstand bij de overmaking van communautaire kredieten naar Portugal, wegens administratieve redenen. Vooral het INTERREGprogramma heeft hieronder te lijden. Wat is er aan de hand? Hoe rechtvaardigt de Commissie deze situatie?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Apolinário, algemeen gesproken is deze kritiek wat Portugal betreft onterecht. Op 15 juli 1996 was Portugal wat betalingsverplichtingen betreft koploper van alle regio's van doelstelling 1. Ook wat betalingen betreft behoorde het tot de kopgroep. Alleen al de betalingen via DG XVI vertegenwoordigden een bedrag van ruim 1 miljard ecu, wat ik toch een aanzienlijk bedrag vind.
Maar aan de overschrijving van middelen zijn wel talrijke voorwaarden verbonden. Wat INTERREG II betreft zijn de bedragen die in de door de Portugese autoriteiten ingediende betalingsaanvragen zijn aangegeven, niet voldoende om de programmatranche voor 1995 aan te spreken en tot de betaling van het eerste en het tweede voorschot voor 1995 over te gaan. Om deze betalingen mogelijk te maken, moeten de uitgaven voor het hele programma - en dat wil zeggen voor Portugal en Spanje - het in de verordeningen voorgeschreven bedrag bereiken.
Heel in het algemeen onderzoekt de Commissie momenteel de mogelijkheden om haar interne procedures voor het onderzoek van de dossiers te versnellen, ten einde in de gevallen waarin alle voorwaarden zijn vervuld de betalingen sneller te kunnen verrichten. Dit maakt deel uit van onze gezamenlijke inspanningen voor SEM 2000, maar het is ook in ons eigen belang, omdat wij natuurlijk willen dat het geld, als alle controles zijn verricht, zo spoedig mogelijk kan worden overgemaakt.

Apolinário
Mevrouw de commissaris, hartelijk bedankt voor uw antwoord, maar wij zullen hier drie politieke punten aansnijden.
Ten eerste is er achterstand bij de overmaking van communautaire kredieten naar Portugal. Wat het tweede communautair steunkader betreft, moesten de procedures na twee maanden gedeblokkeerd zijn en op dit moment zijn er procedures - die betrekking hebben op ongeveer 109 miljoen ecu, dat is 21 miljard escudos -, die sinds juli 1995 bij de Commissie hangende zijn.
Ten tweede zijn er in verband met het eerste communautair steunkader momenteel nog procedures hangende voor ongeveer 35 miljoen ecu - en het eerste communautair steunkader is in 1993 afgesloten, hoewel de indiening voor sommige gevallen in 1994 en 1995 is gebeurd.
Ik erken de inspanning die de commissaris en haar diensten hebben ontplooid, maar zij moet ook begrijpen dat indien DG XX niet sneller werkt de Commissie er ook verantwoordelijk voor is dat de communautaire fondsen niet worden opgebruikt en dus ook voor lagere uitvoeringspercentages in het tweede communautair steunkader.

Wulf-Mathies
Ik hoop dat wij erin slagen de bestaande problemen zonder wederzijdse verwijten op te lossen. Bij het laatste bezoek van de heer Cravinho hebben wij duidelijk gemaakt wanneer de volgende betalingen te verwachten zijn. Maar ik moet uw begrip vragen voor ons streven niet alleen flexibiliteit en snelheid, maar ook exacte financiële controle op de voorgrond te stellen, omdat het bij de structuurfondsen toch om enorme bedragen gaat. En het gaat niet aan dat wij enerzijds, als Parlement en als Commissie, er telkens weer waarde aan hechten dat de nodige controles met de grootste zorgvuldigheid worden verricht, en dat wij ons anderzijds, als er bedragen uitstaan, afkeurend uitlaten over deze controles. Wij doen ons best om onze procedure te versnellen, maar zorgvuldigere controles nemen helaas soms meer tijd in beslag dan ons lief is. Het probleem is onderkend en wij hebben ook met de Portugese regering over de nog bestaande problemen gesproken, waarbij ik de indruk heb gekregen dat er zeker begrip voor onze positie bestaat.

De Voorzitter
Vraag nr. 43 van Mihail Papayannakis (H-0546/96):
Betreft: Omlegging van de Acheloos
De omlegging van de Acheloos behoort tot de "grootschalige projecten" die in Griekenland met communautaire kredieten zullen worden gefinancierd. De voorbije zeven jaar heb ik herhaaldelijk vragen gesteld over de eventuele gevolgen van dit project voor het milieu en de economische haalbaarheid ervan. De Commissie heeft stelselmatig gewacht om een definitief antwoord te geven en haar standpunt afhankelijk gemaakt van ettelijke studies, van haar voortdurende besprekingen met de Griekse regering en zelfs van het uiteindelijke karakter van het project, dat nu eens als irrigatieproject, dan weer als energieproject en soms als watervoorzieningsproject wordt voorgesteld. Enkele dagen geleden werd aangekondigd dat de Griekse regering zo goed als klaar is met haar besluit inzake de definitieve goedkeuring van het project.
Kan de Commissie meedelen of volgens haar alle wettelijke procedures betreffende de uitwerking, de goedkeuring en de aanbesteding van dit project in acht werden genomen? Wat omvat het eigenlijke project precies en bij welke strategie voor (duurzame...) ontwikkeling kan het worden ondergebracht? Kunnen de gevolgen voor het milieu algemeen als positief worden beschouwd? Is het zeker dat het project economisch rendabel is voor Griekenland en bevorderlijk is voor de ontwikkeling van de betrokken regio's?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, ik vrees dat ik u weer eens moet teleurstellen, want de Commissie beschikt nog altijd niet over een volledig dossier, zodat ze zich nog niet definitief kan uitspreken over een eventuele cofinanciering van het Acheloos-project in het kader van het communautair bestek II voor Griekenland. Het gaat met name om de resultaten van een door de Griekse staatsraad aangevraagde uitvoerige milieu-effectrapportage en om een kosten-batenanalyse van het project. Ik verzoek u echter om begrip, want dit zijn problemen die eerst door de Griekse regering moeten worden opgelost. Vervolgens moet de Commissie haar standpunt ertegenover bepalen, en niet omgekeerd.

Papayannakis
Mevrouw de commissaris, ik neem kennis van de inhoud van uw antwoord, namelijk dat u niet over gegevens beschikt om het project te beoordelen. Ik wil u ter informatie meedelen dat in Griekenland geruchten de ronde doen dat het project in kannen en kruiken is en het Griekse parlement het binnenkort zal goedkeuren. Daar de omlegging van de Acheloos tot de "grootschalige projecten" behoort, waren de fondsen voor de vroegere plannen terzake - waarover de Commissie zich wel heeft gebogen - enorm. Ze stemden ongeveer overeen met de middelen die de Griekse regering thans tekort heeft om de andere grote werken in het kader van de zogeheten communautaire bestekken te voltooien. Ik vraag me dan ook af of het niet zinvol is de plannen voor het Acheloos-project - waarvoor niemand de verantwoordelijkheid durft te nemen - op te geven en de middelen ervan voor de financiering van de andere grote werken aan te wenden?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, het klopt inderdaad dat wij in dezen met een hele reeks onbeantwoorde vragen zitten. En ik kan absoluut niet zeggen wanneer er een antwoord op zal komen en zeker niet of dit antwoord bevredigend zal zijn. Wij hebben de Griekse regering dan ook verzocht nog eens na te denken over de prioriteiten voor het communautair bestek II. Ik wijs er echter op - en dat is het punt dat u aan de orde stelt - dat het communautair bestek nu al totaal overboekt is. Dat betekent dat wij hoe dan ook nog eens moeten nagaan wat nu het allerbelangrijkste is en wat er absoluut moet gebeuren. U weet dat de beide grote wegenprojecten Pate en Egnatia - maar ook een paar andere - nog openstaan en daarom denk ik inderdaad dat de juiste aanpak er thans in bestaat prioriteiten te stellen en na te gaan wat wij tot het einde van de programmeringsperiode kunnen financieren en wat nog zoveel onderzoekwerk vergt dat het onmogelijk nog voor die datum te doen valt. Wij bevinden ons in dit discussieproces met de Griekse regering.

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Sören Wibe (H-0550/96):
Betreft: Wijziging van de steun in het kader van het regionale beleid
Voor Zweden brengt de uitvoering van de Structuurfondsen en de communautaire initiatieven een grote omschakeling van het regionale beleid met zich mee. De opsplitsing van de Structuurfondsprogramma's, bijvoorbeeld in drie fondsen en een financieringsinstrument (visserij), heeft geleid tot een soortgelijke opsplitsing in verschillende instanties op nationaal niveau. Deze instanties zijn er tot nu toe niet in geslaagd te integreren. Dit moet plaatsvinden op regionaal niveau (provinciale overheden). Dit brengt echter complicaties met zich mee, aangezien de Zweedse doelstellingsregio's niet overeenkomen met de administratieve grenzen. Tegelijkertijd willen we de opbouw van nieuwe administratieve structuren voorkomen.
Ik ben van mening dat het communautaire regionale beleid veel te ingewikkeld van opzet is. Zou het niet eenvoudiger zijn om de lid-staten een bepaalde hoeveelheid geld te geven, waarvan de hoogte wordt bepaald door criteria met betrekking tot het BNP per capita, rekening houdend met bijvoorbeeld het werkloosheidsniveau, de bevolkingsdichtheid en de klimatologische omstandigheden? Het kan dan aan de lid-staten overgelaten worden om het over de regio's te verdelen of aan een doelstelling te besteden die de lid-staten zelf het meest dringend achten. Zou dit stelsel niet beduidend eenvoudiger zijn dan de huidige ingewikkelde situatie?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, omgaan met de structuurfondsen is inderdaad geen eenvoudige zaak, omdat het systeem van de structuurfondsen, ten eerste, historisch is gegroeid, ten tweede, dient om heel uiteenlopende problemen in de lid-staten op te lossen en, ten derde, een politiek compromis is dat met eenparigheid van stemmen in de Raad moet worden aangenomen. Het doel van het Europese structuurbeleid is bij te dragen aan een duurzame regionale ontwikkeling. Daartoe is er een evaluatie van de economische toestand van de regio en haar endogeen ontwikkelingspotentieel, alsook een onderling afgestemd optreden van de Europese, nationale en regionale autoriteiten nodig. Daarom hecht de Commissie veel waarde aan de medewerking van de lokale en regionale actoren en de sociale partners aan de planning en de uitvoering van de structuurmaatregelen in de stuurcomités.
Door er een zuiver budgettaire aangelegenheid van te maken - wat u in uw vraag voorstelt - zouden we aan het doel van het structuurbeleid voorbijschieten. Dat wordt noch door de Commissie noch door het Europees Parlement gewenst. Het zou in de huidige rechtstoestand ook niet mogelijk zijn. Juist in de nieuwe lid-staten - en trouwens ook in Zweden - werd er zeer positief gereageerd op de door de Commissie met het structuurbeleid opgedane ervaringen, die ten dele als een verrijking van het eigen regionale beleid werden beschouwd en die naar dat eigen beleid werden getransponeerd. Dat zich daarbij hier of daar moeilijkheden hebben voorgedaan als er ook passende nationale en regionale structuren voor in het leven moesten worden geroepen, spreekt vanzelf.
Toch denk ik dat het in ons aller voordeel zou zijn als wij tot een grotere administratieve vereenvoudiging zouden komen. De Commissie doet momenteel haar best om de procedures intern te vereenvoudigen en te versnellen. Iedereen zou er zich echter bewust van moeten zijn dat dit, gezien de hoge bedragen die voor het structuurbeleid worden gebruikt, een moeilijke evenwichtsoefening zal zijn tussen vereenvoudiging, doorzichtigheid en flexibiliteit enerzijds en een optimaal financieel beheer, efficiënte controle en doeltreffende evaluatie anderzijds.

Wibe
Ik dank de Commissaris voor haar antwoord. Ik moet zeggen dat de Commissaris zowel kort als terzake antwoordt. Ik ben dat niet echt gewend, maar ik vind het positief in dit verband.
Er zijn twee redenen die tot mijn vraag hebben geleid. De ene is dat ik van nabij heb gezien hoe de Structuurfondsen in mijn land worden toegepast, en daarbij heb kunnen vaststellen welke absurde administratieve last op de schouders van onze autoriteiten wordt gelegd. Ik denk dat de administratieve kosten in de praktijk misschien wel tientallen procenten van de subsidiebedragen in ons land uitmaken. De andere reden is de analyse van de effectiviteit van de Structuurfondsen, die onlangs is gepresenteerd in de commissie regionaal beleid. Daarin werd geconcludeerd dat de effectiviteit ongehoord slecht was; met uitzondering van doelstelling 1 gingen de middelen dus niet zozeer naar regio's met een hoge werkloosheid of regio's met een laag inkomen per hoofd van de bevolking. Ik ben van mening dat de fondsen moeten worden hervormd en ik vind ook dat ze moeten worden hervormd in de door mij aangegeven richting, dat wil zeggen dat ze dichterbij degenen worden gebracht die het geld moeten besteden.
Daarom is mijn vraag aan de Commissaris: moet de vereenvoudiging waarover u nu spreekt en waarnaar u streeft, niet in de door mij geschetste richting gaan, dat wil zeggen op die manier dat degenen die het dichtst bij de besluitvorming betrokken zijn, meer te zeggen krijgen inzake de besteding van de middelen?

Wulf-Mathies
Ten eerste, de structuurfondsenverordeningen blijven tot 1999 van kracht. Ze werden door alle lid-staten eenstemmig goedgekeurd en kunnen niet met één pennestreek van de Commissie worden gewijzigd.
Ten tweede, de nieuwe structuurfondsenverordeningen traden in 1994 in werking. Dat betekent dat ze, na een moeilijke goedkeuringsperiode, nu pas sinds kort echt volledig van kracht zijn. Ik vind het belangrijk dat we eerst ervaringen verzamelen, alvorens op grond van eerste moeilijkheden en eerste aanpassingsmoeilijkheden iets te veranderen.
Ten derde, ons doel bestaat er juist in de plaatselijke en regionale niveaus nauwer bij het structuurbeleid te betrekken. Daarbij doen zich evenwel interne Zweedse problemen voor die wij niet kunnen oplossen, maar die alleen de Zweedse regering in partnerschap ter plekke kan oplossen. Bij administratieve rompslomp moet men natuurlijk altijd zien dat er twee soorten rompslomp bestaan, namelijk de rompslomp die door de Commissie wordt veroorzaakt en die wij momenteel in het kader van de geldende voorschriften proberen uit te mesten, en andere rompslomp, ook op nationaal niveau. Tenslotte staat nergens geschreven dat bijvoorbeeld soms tot vier ministeries bij de administratie van een structuurfondsproject moeten zijn betrokken. Ook in dit geval zouden er ongetwijfeld vereenvoudigingsmogelijkheden op nationaal niveau bestaan.

Wolf
Hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris. Uw antwoord was inderdaad overtuigend en concreet, maar ik zie ergens toch nog een klein spanningsveld. De lid-staten hebben namelijk de gewoonte precies uit te rekenen - er circuleren daar ook lijsten van - hoeveel zij telkens te verwachten hebben en te doen alsof dat hun aandeel van de kredieten is. Zou het niet consequent zijn een stap verder te gaan op de ingeslagen weg en na 1999 inderdaad het partnerschapsprincipe zo verder te ontwikkelen dat het tot een directe samenwerking tussen de Commissie en de betrokken regio's komt, zonder dat de lid-staten daar nog een aparte instantie tussen vormen?

Wulf-Mathies
Dit zou theoretisch mogelijk zijn, maar ik geloof niet dat er in praktijk een meerderheid van lid-staten hun fiat zouden geven aan een uitsluitend tussen de Europese Commissie en de regio's of gemeenten gevoerd structuurbeleid. De huidige interpretatie van het subsidiariteitsbeginsel heeft natuurlijk in de eerste plaats betrekking op de subsidiariteit tussen de Commissie en de lid-staten. Waar wij echter grote waarde aan hechten - zij het niet altijd met evenveel succes - is dat de subsidiariteit dan ook door het centrale niveau van de lid-staat wordt doorgetrokken naar de lagere niveaus en dat het bij de uitvoering van de structuurfondsen in de praktijk tot een echt partnerschap komt. Wij doen dit niet omdat de Commissie er belangstelling voor heeft bij haar werkzaamheden wie dan ook voorbij te gaan, maar omdat de ervaring ons heeft geleerd dat wij des te succesvoller zijn naarmate de mensen ter plekke, voor wie wij dit beleid voeren, er meer bij worden betrokken, hun ideeën kunnen inbrengen, maar ook de doeltreffendheid mee kunnen controleren.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Edgar Schiedermeier (H-0551/96):
Betreft: Toekomst van de Structuurfondsen
Hoe ziet de toekomst van de steunverlening in het kader van de Structuurfondsen er na 1999 uit?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Schiedermeier, ik heb mij afgevraagd of ik u zou antwoorden dat wij daar op de laatste vergadering van de regionale commissie al zeer intensief over hebben gediscussieerd, want dit is inderdaad een vraag die een antwoord van minstens een uur zou rechtvaardigen. Laat mij daarom, afgezien van deze discussie in de regionale commissie, misschien zeggen dat er zeker niet vóór eind 1997, respectievelijk begin 1998, voorstellen van de Commissie inzake de toekomst van de structuurfondsen te verwachten zijn. Dit heeft natuurlijk zowel betrekking op de financiële aspecten als op de afbakening van de steunontvangende gebieden.
Om te beginnen zal de Commissie in het late najaar het cohesieverslag over de economische en sociale samenhang in de Unie opstellen en aldus een basis voor verdere discussies in de lid-staten en op communautair niveau leggen. Ik ben er zeker van dat wij dit cohesieverslag in de regionale commissie en mogelijkerwijs ook in de plenaire vergadering van het Parlement uitvoerig zullen bespreken en dat wij vervolgens mede uit de discussies hier in het Parlement de nodige elementen voor het structuurbeleid na 1999 zullen kunnen halen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, ik geef grif toe dat ik de charmante commissaris graag hoor en ook zie praten. Maar op het tijdstip dat ik de vraag stelde, wist ik nog niet dat er daarover in de regionale commissie zou worden gepraat.
Ik zou nog een zeer concrete aanvullende vraag willen stellen: zult u er bij de herziening van de structuurfondsen bijvoorbeeld op toezien dat de "speklagen" in de gebieden van doelstelling 1 er voortaan buiten vallen? Ik kom uit een gebied waar we vrezen dat de gebieden van doelstelling 5 b de dupe zullen worden, omdat alle andere aan hun verworven rechten zullen vasthouden.

Wulf-Mathies
Mijnheer de afgevaardigde, als u met "speklagen" bij doelstelling 1 bedoelt dat bijvoorbeeld de doelstelling, namelijk 75 % van het gemiddelde bruto binnenlands produkt, er wordt bereikt of overschreden, dan ben ik inderdaad van mening dat wij zeer zorgvuldig moeten onderzoeken wat wij met dergelijke gebieden aanvangen, want het is duidelijk dat het structuurbeleid is bedoeld als steun voor minder begunstigde gebieden en wij definiëren deze minder-begunstiging bijvoorbeeld als een bepaald percentage van het bruto binnenlands produkt van de Unie. Mocht dit criterium in de toekomst behouden blijven, dan zouden wij daar inderdaad consequenties uit moeten trekken. Ik denk dat wij de door ons te voeren discussie over het geheel genomen breder moeten zien. Dat is één factor en ik denk dat wij daar nog verder over moeten discussiëren.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Joan Vallvé (H-0563/96):
Betreft: Cohesiefonds en overheidsschuld
Als de lid-staten niet voldoen aan het in het Verdrag van Maastricht opgenomen convergentiecriterium betreffende de verhouding tussen de overheidsschuld en het bruto binnenlands produkt, wordt de steun uit het Cohesiefonds opgeschort bij wijze van maatregel om erger te voorkomen.
Hoe denkt de Commissie deze maatregel concreet gestalte te geven? Is het de bedoeling dat de steunverlening uit hoofde van dit Fonds tijdelijk wordt stopgezet totdat opnieuw aan het criterium wordt voldaan?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, de rechtstoestand is duidelijk. Over de voortzetting, opschorting of hervatting van de betalingen uit het Cohesiefonds wordt overeenkomstig verordening 1164/94, artikel 6, een besluit genomen op basis van de door de Raad conform artikel 104 C, lid 7, aanbevolen jaarlijkse doelstellingen voor het overheidstekort. Er zij aan herinnerd dat de Raad voor 1995 desbetreffende aanbevelingen tot Griekenland, Portugal en Spanje heeft gericht.
De Commissie heeft de begrotingssituatie van de betrokken lid-staten voor 1995 onderzocht en vastgesteld dat het begrotingstekort van elk van de drie lid-staten binnen de door de Raad voor 1995 vastgestelde doelstelling lag. Daarom keurt de Commissie nog steeds nieuwe Cohesiefondsprojecten, respectievelijk projectfasen voor Griekenland, Portugal en Spanje goed. In het najaar van 1996, en vervolgens om de zes maanden, wordt tot een nieuwe evaluatie van de begrotingstekorten van de betrokken lid-staten overgegaan.

Vallvé
Mevrouw de commissaris, ik dank u voor uw antwoord, maar mijn vraag ging wel wat verder dan dat. Het ging mij niet zozeer om de juridische situatie als wel om de vraag, welke criteria de Commissie op dit moment hanteert met betrekking tot de opschorting van de steun uit het Cohesiefonds als de lid-staten niet aan de convergentiecriteria voldoen.

Wulf-Mathies
De betalingen worden alleen maar stopgezet als de in de aanbevelingen van de Raad vastgestelde waarden niet worden bereikt. Dat was voor 1995 voor Griekenland 10, 7 % overheidsschuld, uitgedrukt als percentage van het bruto binnenlands produkt, voor Portugal 5, 8 % en voor Spanje 5, 9 %. Elk van de drie lid-staten is onder de aanbevelingen gebleven en daarom was het ook niet nodig middelen te blokkeren. In de Cohesiefondsbepalingen is echter een conditionaliteit ingebouwd, waardoor wij verplicht zijn op te treden als de genoemde waarden worden overschreden. Op dat moment heeft de Commissie geen andere keuzemogelijkheid.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van James Nicholson (H-0574/96):
Betreft: Speciaal programma voor vrede en verzoening
Kan de Commissie meedelen of zij tevreden is over de vooruitgang die is geboekt bij het programma inzake vrede en verzoening voor Noord-Ierland?
Is zij tevreden over de financiële controle en het toezicht op het programma?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, de Commissie beschouwt de vooruitgang die is gemaakt bij het EU-programma inzake vrede en verzoening als bevredigend. Van het politieke aspect van dit proces kunnen wij helaas niet hetzelfde zeggen.
Het klopt dat het door de Commissie op 28 juli goedgekeurde programma in de loop van 1995 nog niet tot heel hoge uitgaven heeft geleid. Deze langzame aanloop van het programma hangt hoofdzakelijk samen met het feit dat er een netwerk van decentrale voorzieningen voor het doorgeven van het geld werd ontwikkeld. Pas in december 1995 kon de Commissie de contracten met de intermediaire financieringsbureaus ondertekenen en, zoals u weet, was het evenmin eenvoudig het eens te worden over de samenstelling van de Noordierse partnerschapscommissie en de lokale partnerschappen. Volgens ramingen zouden er in 1996 70 miljoen ecu van in totaal 240 miljoen ecu uit communautaire middelen voor het programma in Noord-Ierland worden uitgegeven. Nog eens 28 miljoen ecu van in totaal 60 miljoen ecu worden in de Ierse grensgebieden uitgegeven. Wij denken dus dat tegen het eind van het jaar nagenoeg een derde van de voor het programma beschikbaar gestelde kredieten zullen zijn uitgegeven. Afgezien van de cijfers betreffende de gedane uitgaven zijn de vorderingen die bij de uitvoering van het programma ter plaatse zijn gemaakt voor de Commissie wel bevredigend. Zo is met name de bij de 26 partnerschappen gemaakte vooruitgang zeer bemoedigend, omdat in dit kader nu personen samenwerken die vroeger niet gewend waren met elkaar te discussiëren en tezamen over de toekomstige ontwikkeling van hun gebied te beslissen.
Wat de financiering betreft zou ik erop willen wijzen dat de met de afwikkeling van het programma belaste diensten ondertussen talrijke financiële controles hebben verricht. De kwaliteit van deze controles was bevredigend. Voorts was voldoende financiële beheerscapaciteit een belangrijk criterium voor de keuze van de instellingen. Voor degenen die minder vertrouwd zijn met de financieringsprocedures van de EU, zoals de intermediaire financieringsbureaus en partnerschappen, is er, voor zover nodig, technische bijstand van de Commissie en de betrokken regeringsinstanties beschikbaar.

Nicholson
Ik wil de commissaris danken voor haar heel volledige antwoord inzake dit concrete programma. Mevrouw de commissaris, toen ik deze vraag een aantal weken geleden indiende, verschilde de toestand uiteraard maar ik wil dit nu toch verder behandelen.
U zal het waarschijnlijk met mij eens zijn dat het veel tijd gevergd heeft om het fonds operationeel te maken en opdat het beschouwd werd als hulp die Noord-Ierland echt ten goede komt.
Mijns inziens is er ook teveel ambtenarij en bureaucratie. Dit is deels de schuld van de Britse regering maar deels ook van Brussel. Men lijkt het moeilijk eens te kunnen worden en dit leidt tot enorme verwarring, waardoor projecten vertraging oplopen.
Zal u er als commissaris voor zorgen dat de Europese ambtenaren - die onder uw en mijn bevoegdheid vallen - geen onrealistische voorwaarden opleggen voor projecten zodat ze uiteindelijk zinloos worden? Is de Commissie er zich tevens van bewust dat een aanzienlijk deel van de middelen naar adviseurs gaan die brochures en verslagen op glanspapier opstellen? Dit kan toch niet de bedoeling zijn.

Wulf-Mathies
Mijnheer de afgevaardigde, u weet dat ik persoonlijk ten zeerste op spoed heb aangedrongen en dat ik er persoonlijk ook zeer zorgvuldig op toezie dat wij ook echt projecten goedkeuren. Daarom laat ik mij ook regelmatig de lijsten van goedgekeurde projecten, die dan tot overeenkomstige betalingen leiden, voorleggen. Als ik het grote aantal activiteiten bekijk die thans van start gaan - en ik heb mij met het oog op dit debat nog eens een chronologische lijst van de besluiten laten voorleggen - dan denk ik dat wij erg ons best hebben gedaan. Ik geloof zelfs dat wij in het geval van Noord-Ierland veel, veel sneller handelen dan in andere gevallen.
Wij hebben het eerder over het URBAN-programma in Groot-Brittannië gehad, waar men afgunstig naar de goedkeuring, de operationaliteit van, bijvoorbeeld, het programma voor Belfast kijkt. Dit bewijst dat er wel degelijk een verschil bestaat tussen de normale aanpak en wat wij in Noord-Ierland proberen te realiseren. Ik zal evenwel mijn best blijven doen en zou u ook dankbaar zijn voor concrete aanwijzingen als er ergens mogelijkerwijs wat hapert. En als u denkt dat het aan de Commissie ligt, moet u mij dat voortaan onmiddellijk laten weten.
Wat de kwestie van de consultants betreft moet ik zeggen dat wij natuurlijk vaak worden geconfronteerd met het probleem dat degenen die niet zo goed de weg weten op de hulp van consultants aangewezen zijn. Ik wijs er echter nogmaals uitdrukkelijk op dat de mogelijkheid om een beroep te doen op technische bijstand niet noodzakelijk betekent dat je consultants moet engageren en bijgevolg een deel van het geld aan consultants en instellingen uitgeven. Je kan dit geld namelijk ook voor het gezamenlijk uitwerken van voorstellen, bijvoorbeeld van lokale partnerschappen en community groups , gebruiken.

Evans
Ik heb met belangstelling naar de commissaris geluisterd en natuurlijk ook naar de heer Nicholson. Zoals de overige leden heb ik vandaag ook een exemplaar ontvangen van de prioriteiten van het Ierse voorzitterschap. Deze lijst bevat hoofdstukken als "Een Europa gebaseerd op rechtvaardigheid en tolerantie" en "Een Europa dat bijdraagt tot internationale vrede, veiligheid en solidariteit" . Deze tekst is net als de vraag van de heer Nicholson opgesteld vóór de recente ontwikkelingen. Is de commissaris van oordeel dat het Ierse voorzitterschap meer belang moet hechten aan de vredesinitiatieven in Noord-Ierland dan dat tot nu toe het geval was en zal de Commissie haar steun verlenen aan specifieke programma's voor de situatie in Ierland in zijn geheel?

Wulf-Mathies
U weet dat het door de Commissie vastgestelde programma inzake vrede en verzoening in Noord-Ierland en de grensgebieden van Ierland op snelle hulp en steun voor het vredesproces is gericht. Wij stellen vast dat de mensen ter plekke dit proces wensen, dat ze samenwerking wensen en dat ze, onder meer dankzij de programma's van de Commissie, ook hebben geleerd met elkaar samen te werken. En ook al heeft het soms wat langer geduurd tot het geld ter plaatse daadwerkelijk beschikbaar was, dit proces van gezamenlijke discussies en het bij elkaar brengen van groepen uit verschillende godsdiensten en verschillende culturen heeft er al tijdens de voorbereidende werkzaamheden toe bijgedragen dat een aanzienlijk deel van wat met deze financiële middelen in de hand moet worden gewerkt, werd gerealiseerd. Ik zou het dan ook ten zeerste toejuichen als het Ierse voorzitterschap aan dit programma opnieuw extra prioriteit zou geven - en gezien de gebeurtenissen van de afgelopen weken ben ik er zeker van dat het dat ook zal doen - en er tevens zijn onvoorwaardelijke politieke steun aan zou geven.

De Voorzitter
Vraag nr. 48 van María Izquierdo Rojo (H-0579/96):
Betreft: Specifieke steun en advies voor de projecten betreffende menselijke hulpbronnen voor vrouwen in probleemgebieden
Ondanks het duidelijk streven om de toepassing van het beginsel van de gelijke kansen overal doorgang te doen vinden, bevinden de vrouwen in probleemgebieden zich de facto in een zwakkere positie wanneer het erom gaat te profiteren van het regionaal steunbeleid; een gebrek aan ondernemerstraditie, een sociaal klimaat van wantrouwen en onbekendheid met de ambtelijke formaliteiten van de verschillende bestuurlijke lichamen zijn slechts enkele van de ernstige hindernissen die het vele Europese vrouwen uit probleemgebieden moeilijk of onmogelijk maakt om van deze steun inderdaad gebruik te kunnen maken.
Is het niet mogelijk om in deze zin specifieke technische hulp te bieden, directe adviezen te verstrekken en administratieve vereenvoudigingen door te voeren? Welke maatregelen denkt de Commissie te treffen?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Izquierdo Rojo, de toegang tot informatie en dienstverrichtingen is voor ondernemingen in probleemgebieden van de Unie, die bij voorrang in aanmerking komen voor interventies uit de structuurfondsen, inderdaad zeer moeilijk. Vrouwen nemen daar minder dan in andere regio's van de Unie deel aan het beroepsleven. Ook zijn ze in plattelandsgebieden minder bij landbouwsyndicaten en beroepsverenigingen aangesloten. Zo is bijvoorbeeld in Spanje het aanbod van financiële diensten en dienstverrichtingen voor bedrijven vooral in plattelandsgebieden zeer beperkt.
Toch is het ondernemerschap in de Zuideuropese landen traditiegetrouw niet minder ontwikkeld dan in het noorden. Het aandeel vrouwen met een zelfstandig beroep ligt in de zuidelijke landen van de Unie - Spanje, Griekenland, Portugal, Italië - zowel in de landbouw als in de dienstensector zelfs boven het communautaire gemiddelde. In Denemarken bijvoorbeeld is slechts 3 % van de werkende vrouwen zelfstandig, tegenover 21 % in Portugal, 20 % in Griekenland, 18 % in Italië en 16 % in Spanje. In het streven om de dimensie gelijke kansen in het communautaire beleid in zijn geheel te realiseren, moeten de interventies van de structuurfondsen derhalve zijn gericht op een betere ontsluiting van dit potentieel en de bevordering van het oprichten van ondernemingen of het uitoefenen van zelfstandige beroepen door vrouwen. Uiteraard moet daar ook passende steun voor beschikbaar worden gesteld.
De steunmaatregelen voor vrouwen hebben tot doel de ondernemingsgeest te versterken en stimulansen voor ondernemersinitiatieven te geven. Zo zijn er in de regionale ontwikkelingsprogramma's, maar ook op interregionaal niveau specifieke maatregelen gepland om de toegang tot informatie voor vrouwen te vergemakkelijken. Dit is in enkele landen van de Unie, bijvoorbeeld in Zweden, ook al in de praktijk het geval. De ervaring die zowel in Zweden als in Ierland en Spanje met dergelijke adviescentra is opgedaan, leert dat specifieke begeleiding vooral in de beginfase bijzonder belangrijk is en bekendheid geven aan positieve ervaringen een bemoedigend en motiverend effect heeft.
De Commissie doet haar best om beproefde methoden te vinden en aan te moedigen. Zo hebben wij onlangs voor het eerst een brochure over de actieve rol van vrouwen in de regionale ontwikkeling gepubliceerd om te tonen wat men in verschillende lid-staten, in verschillende gebieden van de Gemeenschap met succes kan doen. In de richtsnoeren van de Commissie voor de nieuwe programmeringsperiode van doelstelling 2 wordt de bevordering van gelijke kansen voor het eerst als één van de vier prioritaire zwaartepunten genoemd. De Commissie zal ook in het kader van modelprojecten de instelling of de ontwikkeling van regionale informatieen zakencentra voor vrouwen aanmoedigen. Zo zijn in de URBAN-modelprojecten overeenkomstig artikel 10 specifieke maatregelen ter bevordering van gelijke kansen door aanmoediging van partnerschappen en betrokkenheid van de burger gepland.
In het communautaire initiatief URBAN II zijn steunmaatregelen ter bevordering van gelijke kansen en voor het scheppen van arbeidsplaatsen voor vrouwen opgenomen. En hoewel in de modelprojecten overeenkomstig artikel 10 voor ruimtelijke ordening gelijke kansen niet uitdrukkelijk worden vermeld, heb ik mijn diensten opgedragen bij de selectieprocedure en bij de evaluatie met dit criterium rekening te houden. Een idee voor de toekomst lijkt mij het aanmoedigen van de ontwikkeling van commerciële samenwerking tussen ondernemingen die eigendom van vrouwen zijn of door hen worden geleid in het kader van de Europartnerschappen. Voorts vind ik dat deze ondernemingen in de met het oog op Europartnerschapevenementen opgestelde lijsten extra in het licht moeten worden gesteld. Ik denk dat wij zodoende de laatste tijd hebben bewezen dat wij mainstreaming niet alleen als motto voor ons beleid gebruiken, maar dat wij het ook echt in de praktijk willen brengen.

Izquierdo Rojo
Ik zou de commissaris willen bedanken voor haar positieve reactie ten aanzien van de kwestie die ik in mijn vraag aan de orde heb gesteld. Waar het bij het onderhavige probleem in feite om gaat, is hoe we ervoor kunnen zorgen dat de steun daadwerkelijk bij deze vrouwen terecht komt. Ik ben het eens met hetgeen mevrouw de commissaris gezegd heeft, maar ik zou daar wel iets aan toe willen voegen. Want in deze bijzonder achtergestelde gebieden, doelstelling nr. 1 regio's, is sprake van een overheersend sociaal machisme, om het zo te noemen. De situatie waarin deze vrouwen verkeren, is niet vergelijkbaar met die van Deense of andere vrouwen uit de noordelijke landen waar het sociale machisme minder geprononceerd is. Bovendien wonen deze vrouwen in de armste lid-staten, én in de armste regio's. Alles is in het nadeel van deze vrouwen, die deze steun werkelijk heel erg nodig hebben, en uw antwoord is naar mijn idee een uitnodiging tot een gezamenlijke actie. Een actie die de vrouwen van Andalusië samen met de Commissie moeten ondernemen op het terrein van de regionale aspecten.
Mevrouw de commissaris, dank u zeer voor uw antwoord dat ik positief vind en waardoor uw bereidheid om voor de vrouw op te komen, in daden wordt omgezet.

Wulf-Mathies
Ik kan daar heel concreet op antwoorden dat de hoogte van de structuurfondsenkredieten natuurlijk afhankelijk is van de intensiteit van de regionale problemen. Andalusië krijgt daarom ook terecht een groot deel van de steunkredieten. Als ik het goed voorheb, zijn er in Andalusië echter een groot aantal zeer actieve vrouwen, ook op politiek gebied, en ik heb vastgesteld dat je niet in het algemeen kan zeggen dat vrouwen in zuidelijke landen op bepaalde gebieden minder actief zijn. Ik denk dat het in het steunbeleid dat de Unie op dit gebied voert, vooral belangrijk is dat er netwerken worden ontwikkeld, opdat vrouwen van elkaar kunnen leren. Via deze netwerken kunnen ook ervaringen worden uitgewisseld tussen succesvolle projecten en tussen de mogelijkheden om in heel verschillende situaties in plattelandsgebieden, maar ook in stadsgebieden de activiteiten van vrouwen te ondersteunen. Als u de genoemde brochure bekijkt, zult u vaststellen dat er niet alleen in het noorden goede voorbeelden te vinden zijn. Die goede voorbeelden zijn er ook in het zuiden en wij zullen daar ook aanleiding uit blijven ontnemen om dit beleid aan te moedigen en de in het kader ervan geleverde inspanningen te steunen.

De Voorzitter
Vraag nr. 49 van Inger Schörling (H-0598/96):
Betreft: Steun aan vrouwelijke ondernemers
Ter gelegenheid van het bezoek aan Zweden van commissaris Wulf-Mathies berichtte de Zweedse dagbladpers over een nieuwe vorm van steun aan vrouwelijke ondernemers. Volgens de berichten wordt de steun al dit najaar ingevoerd en vindt de uitbetaling rechtstreeks aan vrouwennetwerken plaats.
Wat is de precieze opzet van de steunregeling? Wie komen ervoor in aanmerking? Om wat voor bedragen gaat het?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Schörling, op 14 juni 1996 werd te Lulea in Zweden op een bijeenkomst in het kader van het Europartnerschap 1996, waar kleine en middelgrote ondernemingen elkaar regelmatig ontmoeten om partnerschappen op te zetten, een Europees seminar gehouden over de mogelijkheden om vrouwelijke ondernemers aan te moedigen. Dit was het eerste evenement van deze aard in het kader van het Europartnerschap. In Lulea werd aangekondigd dat er steun komt voor het instellen van hulp- en adviescentra voor de opwaardering van vrouwenarbeid en de integratie van vrouwen in het economisch leven. Daartoe zullen nog in het najaar 1996 inschrijvingen voor het selecteren van modelprojecten worden geopend, die overeenkomstig artikel 10 van de EFRO-verordening op het gebied van interregionale samenwerking steun ontvangen. De communautaire kredieten ten bedrage van 110 miljoen ecu die voor de periode 1996-1999 zijn uitgetrokken, moeten over de vijf gekozen actiegebieden worden verdeeld: 1. aanboren van het specifieke lokale potentieel met het oog op het scheppen van duurzame arbeidsplaatsen; 2. verbetering van de toegang tot de Europese markt voor het midden- en kleinbedrijf in de betrokken gebieden; 3. verbetering van het dienstverleningsaanbod voor het MKB van oprichting tot innovatie; 4. instelling van hulp- en adviescentra voor vrouwen; 5. maatregelen ter bescherming en verbetering van het milieu om via hernieuwbare energievormen en energiebesparing een duurzame ontwikkeling te bewerkstelligen. Over de verdeling van de beschikbare middelen wordt na de selectie van de projectvoorstellen op basis van kwaliteitscriteria beslist. Uit de genoemde maatregelen kunt u echter al afleiden dat naast het actiegebied dat specifiek betrekking heeft op hulp- en adviescentra voor vrouwen, ook de andere actiegebieden wel degelijk zijn afgestemd op de belangen en vele praktische projecten van vrouwen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Commissaris willen bedanken voor haar antwoord. Ik was helaas niet in de gelegenheid om aanwezig te zijn op de onderhavige conferentie in Luleå, maar ik begrijp dat daar veel interessante kwesties zijn besproken. Zoals ik in mijn vraag vermeldde, hebben er in de Zweedse dagbladen over deze toegezegde steun verschillende berichten gestaan.
Als parlementslid en voormalig adviseur van kleine ondernemingen, van coöperaties en van vrouwelijke ondernemers en netwerken van vrouwen krijg ik veel vragen die specifiek gaan over de subsisiemogelijkheden en natuurlijk ook over deze nieuwe subsidie. Ik heb hierop niet correct kunnen antwoorden wat dit voor subsidie is. Daarom heb ik opheldering nodig. Is dit een nieuwe subsidie? Is er nieuw geld gekomen of zijn "oude gelden" herverdeeld en tot een nieuwe subsidie gemaakt? Zal dit geld in dat geval direct door de Commissie worden betaald en niet via de lid-staten gaan?

Wulf-Mathies
Bij de concrete modelprojecten, waarover ik het zoëven had, gaat het om middelen die de Commissie in het kader van communautaire initiatieven en modelprojecten ter beschikking staan. Er kan van nieuw geld voor de lid-staten worden gesproken, omdat deze middelen tot dusver niet werden verdeeld, maar in tranches ter beschikking werden gesteld. Tegelijkertijd zijn het echter ook geen nieuwe middelen, omdat ze deel uitmaken van het totale bedrag van ongeveer 170 miljard ecu waarover wij voor de periode 1994-1999 voor het structuurbeleid van de Unie beschikken. Maar het zijn middelen die in elk geval buiten het kader van de reeds toegewezen programma's voor de lid-staten vallen. De Commissie zal er aparte inschrijvingen voor openen, die in het Publikatieblad van de Gemeenschap zullen verschijnen, en er zullen dan rechtstreeks bij de Commissie aanvragen voor kunnen worden ingediend.

De Voorzitter
Het vragenuur is gesloten. Vragen die wegens tijdsgebrek niet aan de orde konden komen, zullen schriftelijk worden beantwoord.
(De vergadering wordt te 19.20 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Biologie en geneeskunde (verdrag inzake bio-ethiek) (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0190/96) van de heer Pelttari, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het ontwerp-verdrag ter bescherming van de rechten van de mens en de menselijke waardigheid bij de toepassingen van de biologie en de geneeskunde - verdrag inzake bio-ethiek.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sommigen vinden dat het Europees Parlement zich niet mag bemoeien met het ontwerp-verdrag inzake bio-ethiek waaraan de Raad van Europa reeds vele jaren werkt. Men heeft ook gezegd dat wij ons, daar het verdrag toch geen wetgevend karakter heeft, veel tijd en nutteloos werk kunnen besparen. In beide gevallen heeft men ongelijk. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft het initiatief voor dit verslag niet lichtvaardig genomen. Wij waren er, over de grenzen van de verschillende levensovertuigingen en politieke strekkingen heen, integendeel van overtuigd dat het Europees Parlement ook in deze aangelegenheid een eigen verantwoordelijkheid draagt.
Het verdrag inzake bio-ethiek geeft signalen en zet bakens uit op een aantal belangrijke terreinen van de wetenschap en de geneeskunde. Velen koesteren op die terreinen grote verwachtingen. Wij moeten daarom verhinderen dat men verkeerde signalen geeft of verkeerde bakens uitzet. Als enige rechtstreeks gekozen vertegenwoordigers van alle 370 miljoen inwoners van de Europese Unie moeten wij, daar het om de bescherming van de mensenrechten en de menselijke waardigheid bij de toepassing van biologie en geneeskunde gaat, een standpunt innemen en moeten wij de inhoud van dat verdrag mee bepalen. Dat verklaart het belang van dit degelijke verslag van de heer Pelttari. Mijn fractie zal dit verslag goedkeuren op voorwaarde dat de menselijke waardigheid primeert.
Het gaat niet op dat essentiële vragen onbeantwoord blijven. Het zou misdadig zijn als wij zouden toestaan dat het verdrag ook maar in de mogelijkheid van gewetenloze proeven op mensen zou voorzien. Ik denk daarbij aan het probleem van proeven op personen die daarvoor geen toestemming kunnen geven, bij voorbeeld zieken, personen met een handicap of kleine kinderen. Ik geef u een voorbeeld uit het verleden. In mijn woonplaats in Duitsland is er een kerkelijk kindertehuis. In het begin van de jaren 1940 werden daar vijftig Roma-kinderen op hun raciale kenmerken onderzocht. Toen de artsen tevreden waren met de resultaten van hun metingen werden de kinderen naar een concentratiekamp gebracht en daar vermoord.
Het ontwerp-verdrag inzake bio-ethiek van de Raad van Europa sluit dergelijke gruwelijkheden niet volledig uit. De heer Pelttari heeft zich daartegen niet heftig genoeg verzet. Enkele van zijn amendementen maken de tekst op dat essentiële punt zwakker. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten zal daarmee niet instemmen. Wij hebben amendementen ingediend waarmee wij drie doelstellingen nastreven. In de eerste plaats willen wij de menselijke waardigheid integraal beschermen. In de tweede plaats willen wij beletten dat leven in een of andere vorm een economisch goed wordt. In de derde plaats willen wij eindelijk een openbaar debat over de voor de toekomst belangrijke ethische vragen waarmee wij op het gebied van de biologie en de geneeskunde worden geconfronteerd.
Wat betekent integrale bescherming van de menselijke waardigheid in de praktijk? Integrale bescherming houdt bij voorbeeld in dat wij mensen pijnlijke behandelingen willen besparen als die voor hen geen nut hebben. Daarom is het goed dat wij medische proeven op personen die daarvoor geen toestemming kunnen geven slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden toestaan. Die omstandigheden worden in paragraaf 12.1 nauwkeurig omschreven. Het Europees Parlement moet de Raad van Europa duidelijk maken dat men daar niet omheen kan.
Wat bedoelen wij vervolgens als wij zeggen dat leven niet in een of andere vorm een economisch goed mag worden? Ik neem het voorbeeld van de in vitro-fertilisatie, die voor de vrouwen zowel lichamelijk als psychisch een enorme belasting is. Op dat punt moeten wij het verslag van de heer Pelttari aanscherpen. Wij moeten duidelijk bepalen dat de geproduceerde embryo's slechts voor de behandeling van een enkele vrouw mogen dienen. Dat mag echter niet betekenen dat een vrouw bij elke poging tot reageerbuisbevruchting de gehele medische procedure moet ondergaan. Daarom moet het toegestaan zijn zoveel embryo's te maken als voor de succesvolle behandeling van die bepaalde vrouw nodig is. Als wij dat niet uitdrukkelijk bepalen, bestaat het gevaar dat overtollige embryo's voor proefnemingen worden verhandeld. Daarmee is het ook meteen duidelijk dat embryo's niet voor onderzoeksdoeleinden mogen worden gemaakt.
Ten slotte nog iets over de derde fundamentele eis van mijn fractie. Wij willen een openbaar debat over het verdrag inzake bio-ethiek. Als het om zulke ingrijpende aangelegenheden gaat, moeten de mensen in Europa aan het debat kunnen deelnemen. De geheimzinnigheid waarmee men de jongste jaren aan het verdrag heeft gewerkt is verdacht. Laten wij dat, als gekozen afgevaardigden van de burgers van de Europese Unie, duidelijk zeggen. Dan komt er misschien een verdrag inzake bio-ethiek waarmee het Europees Parlement kan instemmen. Daarom heeft mijn fractie amendementen ingediend om het goede verslag van de heer Pelttari aan te scherpen. Ik verzoek het Parlement de door mijn fractie voorgestelde correcties goed te keuren.

Jouppila
Mijnheer de Voorzitter, het verdrag ter bescherming van de mensenrechten en de menselijke waardigheid in verband met biotechnologische toepassingen dat de Raad van Europa momenteel voorbereidt is van groot belang. Tevens is het heel goed dat het Europees Parlement hierover een standpunt inneemt. Op het gebied van biotechnologie wordt binnen de wetenschap, het onderzoek en de industrie snelle vooruitgang geboekt. We moeten deze ontwikkeling steunen om de Europese concurrentiepositie te versterken in de strijd met de markten van Japan en de VS. Hierbij moeten echter wel de in heel Europa geldende ethische standpunten en de eerbiediging van de mensenrechten in acht worden genomen, omdat ethische en economische belangen in de biotechnologie samenkomen.
Ik wil de heer Pelttari danken voor zijn uitstekende verslag en ook voor de door hem ingediende amendementen. Het verslag vormt een weerspiegeling van de Finse ethische standpunten, die zeer eenduidig zijn en de partijgrenzen overstijgen. Voor het grootste deel komt het dan ook overeen met de standpunten van mijn EVP-fractie.
De verdragen van de Raad van Europa worden juridisch bindend na ratificatie door de staten. Ze scheppen een soort wereldwijde gedragsregels en naar mijn mening spelen ze een belangrijke rol bij het vaststellen van grondslagen en kaders voor de manier waarop de wetgeving op dit gebied ontwikkeld zou moeten worden. De Europese Unie kan zich niet als juridische eenheid bij dit soort verdragen aansluiten, maar hierin zou verandering gebracht kunnen worden, bijvoorbeeld tijdens de IGC. Ik vind dat het Parlement op deze mogelijkheid moet wijzen. De heer Pelttari heeft dit vandaag ook al naar voren gehaald. Wetgeving inzake biotechnologie is momenteel uiterst actueel en ik zou zelfs willen zeggen dat er haast bij is, omdat er in voortdurend toenemend tempo biotechnologische toepassingen worden ontwikkeld, zowel binnen de medische wetenschap als in ander biotechnologisch onderzoek. Tegelijkertijd wordt in veel landen, zoals in Finland, op dit moment gewerkt aan wetgeving op dit gebied. Biotechnologische toepassingen, bijvoorbeeld gentherapie, worden in de medische wetenschap toegepast om mensen, zoals kankerpatiënten, te helpen. Een van de bekendste toepassingen is in-vitrofertilisatie oftewel kunstmatige bevruchting, bevruchting buiten de baarmoeder. Deze techniek heeft veel kinderloze echtparen geholpen. De biotechnologie heeft tevens geheel nieuwe gezichtspunten opgeleverd voor de vroege diagnose van bepaalde ziektes in de embryonale fase en tevens voor de behandeling in dit stadium. Deze mogelijkheid mag niet worden gebagatelliseerd.
Een op de juiste wijze en volgens ethische normen toegepaste biotechnologie is voor de mensheid een groot goed en kan op vele manieren van nut zijn. Bij een verkeerd gebruik zijn er echter vele dreigende scenario's mogelijk, waarvan de ergste zelfs het manipuleren van het menselijk genoom kan inhouden. Dit wekt bij het publiek grote ongerustheid, en moet zonder meer voorkomen worden. We weten dat artsen door het afleggen van de eed van Hippocrates hoge ethische normen hanteren en de plicht hebben om het menselijk leven te beschermen en de gezondheid te bevorderen met alle mogelijke middelen. Maar binnen de biotechnologie werken ook mensen die niet door een dergelijke eed gebonden zijn. Daarom moeten er algemeen geldende normen in het leven worden geroepen.
Het verdrag van de Raad van Europa en het standpunt van het Parlement vormen in hun huidige vorm een ethisch en moreel solide grondslag. Er zijn echter geen beperkingen in opgenomen waardoor bijvoorbeeld toepassingen van gentechnologie voor het voorkomen en behandelen van ziektes verhinderd zou worden. Vanuit medisch oogpunt vormt dit ontwerp dan ook een goede basis voor het werk van artsen, terwijl tegelijkertijd bescherming wordt geboden tegen die vormen van misbruik die een bedreiging vormen voor de patiënten en voor de mensheid. Naar mijn mening komt dit overeen met het standpunt van de EVP en tevens met dat van Finland.

Florio
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ook ik wil, namens de Fractie Unie voor Europa, collega Pelttari feliciteren voor hetgeen hij gedaan heeft in het kader van dit verslag over het verdrag voor bioethiek.
Wij hebben in commissieverband voor het verslag gestemd, omdat wij van oordeel zijn dat daar een aantal fundamentele punten in staan die al onze steun genieten. Ik citeer daar enkele uit. De handel in menselijke embryo's, foetussen en foetale weefsels alsook het onderzoek aan en het kweken van menselijke embryo's voor onderzoeksdoeleinden moeten bij de wet verboden worden. Men mag alleen embryo's produceren die bestemd zijn voor transplantatie en in één cyclus mogen niet meer dan drie embryo's bij de vrouw ingeplant worden. Het bewaren van diepgevroren embryo's is slechts bij uitzondering om medische redenen toelaatbaar. Ingrepen in het menselijk genoom die gericht zijn op verandering van de kiembaan of datzelfde effect sorteren moeten wettelijk verboden worden. De verstrekking aan derden van resultaten van genetische tests moet verboden worden. Tests die een genetische ziekte voorspellen mogen alleen worden toegestaan in levensbedreigende omstandigheden en indien daar een efficiënte medische behandeling voor bestaat. Ingrepen op wilsonbekwamen mag alleen in uitzonderlijke omstandigheden toegestaan worden, alleen als de wettige vertegenwoordiger vrij en met kennis van zaken zijn toestemming daartoe geeft, als de betrokkene er geen bezwaar tegen maakt, als de ingreep nauw verband houdt met de aandoening van de betrokkene, als het onderzoek niet bij een wilsbekwame kan worden uitgevoerd, en als dat onderzoek van dien aard is dat het de gezondheid van de betrokkene kan verbeteren. Bovendien prevaleert de bescherming van de waardigheid en van de rechten van het individu boven welk maatschappelijk belang of belang van derden dan ook. De resultaten van het onderzoekswerk op het menselijk genoom zouden vrij beschikbaar moeten zijn. Ten slotte zijn vormen van transparantie en openbaarmaking van de wetsteksten en van het bestaan van onderzoeken uiterst wenselijk, zoals ook in dit verslag te lezen is.
De fractie die ik vertegenwoordig schaart zich volledig achter al die punten en zij maakt zich op om in deze plenaire vergadering te stemmen voor alle genoemde beginselen, zoals zij ook al in commissieverband heeft gedaan. Uiteraard hangt een en ander tevens af van de amendementen die men aan gaat nemen. Niet alle amendementen stuiten immers op goedkeuring bij mijn fractie en met een deel daarvan is zij het oneens.
Ik sluit mijn betoog af door nogmaals de rapporteur te feliciteren en hem namens de fractie Unie voor Europa te danken voor de gedane arbeid.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, het toepassen van de mensenrechten en het opbouwen van een stelsel van ethische normen in de medische biologie, een nieuw en zich snel ontwikkelend vakgebied, is een uitdagende maar moeilijke taak. Ik wil de rapporteur danken voor zijn geslaagde werk op dit lastige en belangrijke gebied en ik hoop dat zijn amendementen zullen worden aangenomen.
Bij gentechnologische toepassingen moet een hoog beschermingsniveau in acht worden genomen. Het is begrijpelijk dat hierover onder de mensen vele angsten leven, maar met behulp van een hoog beschermingsniveau kan de veiligheid worden gewaarborgd. Mogelijke uitwassen moeten met behulp van wetgeving worden uitgebannen. De technologie en het onderzoek op dit gebied moeten in dienst staan van het leven, en daarom mag de medische ontwikkeling die op deze grondslag plaatsvindt niet worden belemmerd. De wetenschap kan de mensheid grote diensten bewijzen, als het de verspreiding van ernstige genetische afwijkingen kan voorkomen of de genezing kan bespoedigen en daarmee het menselijk lijden kan verminderen.
Toch moet de manipulatie van geslachtscellen op grond van de nu beschibare informatie worden stopgezet, omdat de gevolgen daarvan op de langere termijn onmogelijk ingeschat kunnen worden. Toestemming van de patiënt zelf voor de behandeling, en tevens de bescherming van wilsonbekwamen, moet vanzelfsprekend het uitgangspunt zijn voor het geven van toestemming voor medische handelingen. De waardigheid van individuen en het beschermen van de rechten moeten voorrang hebben boven de economische voordelen. Daarom mag de handel in menselijke embryo's en levende organismen niet worden toegestaan.
Verder huldig ik het principe dat bij kunstmatige bevruchting de vrouw zelf moet kunnen beslissen over eventuele overtollige embryo's, in overeenstemming met de nationale wetgeving. Het recht van de vrouw om over het eigen lichaam te beslissen mag niet worden betwist. Onderzoek en wetenschap zijn zover voortgeschreden dat de mens tegenwoordig over instrumenten beschikt die nopen tot het ter discussie stellen van de morele basis waarop beslissingen worden genomen. Voor het dragen van verantwoordelijkheid is een heldere afweging van normen vereist. We moeten ernstig bij onszelf te rade gaan of het huidige onderwijs en de hedendaagse opvoeding die vaardigheden en normen kunnen bieden, die ons in staat stellen op verantwoorde wijze gebruik te maken van de mogelijkheden van onderzoek en wetenschap.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik willen zeggen dat de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links wat dit verslag betreft in principe een positief standpunt inneemt, mits er enkele amendementen worden aangenomen die beogen, de waardigheid van de vrouw en haar recht om op dit terrein zelf beslissingen te nemen, te beschermen.
In de tweede plaats betekent dit verslag naar ons oordeel een positieve stap. Er zijn echter twee klippen die omzeild moeten worden: enerzijds moet rekening worden gehouden met het logische winstoogmerk van de biotechnische industrie, die genen en een geheel aan werkwijzen wil patenteren - en op dit punt kunnen we de Verenigde Staten tot voorbeeld zijn, wat betreft het respect voor de menselijke waardigheid, met de Verenigde Naties als referentiepunt -, terwijl we er anderzijds voor moeten zorgen dat de rechten van de vrouw en van elk menselijk wezen om zijn of haar toekomst te bepalen en zich aan geen enkele vorm van heerschappij te onderwerpen, beschermd worden.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is nuttig er even aan te herinneren dat wij hier discussiëren over een initiatiefverslag en dus over een resolutie die verstoken is van juridische waarde. Met andere woorden, hier is geen sprake van wetgevingsprocedure, er is geen voorstel van de Commissie waar het Parlement zijn zegje over doet. Nee, het gaat er hier gewoon om dat het Europees Parlement een advies wil verstrekken aan de Raad van Europa die bezig is met de voorbereiding van een verdrag over bio-ethiek. Waarom wil het Parlement zo spontaan zijn mening daarover geven? Wil het soms de Raad achter de vodden zitten opdat deze zijn werkzaamheden zo gauw mogelijk afrondt en zo gauw mogelijk een verdrag op tafel legt? Helaas niet! Als men de tekst doorneemt die door de juridische commissie is goedgekeurd maar die een negatieve stemming heeft gekregen van mijn eigen PSE-fractie, van de groenen en Unitair Links, met onthouding van de ELDR-fractie en de rapporteur, dan begrijp je pas goed welke stemming er op de achtergrond van deze resolutie heerst. Het is de bedoeling dat er een hele reeks beperkingen voor het wetenschappelijk onderzoek wordt opgesteld, met bijzondere aandacht voor kunstmatige bevruchting. Men wil allerlei beperkingen en restricties in het leven roepen die geïnspireerd zijn op morele waarden waar niet ieder van ons achter staat.
Geachte collega's, de Raad van Europa blijft aan de weg timmeren en zal heel wijselijk in de protocollen materies achterlaten die moeilijk in het verdrag opgenomen kunnen worden. Het verdrag zal - naar we hopen zo gauw mogelijk - goedgekeurd worden en net zoals met alle andere verdragen het geval is zal het door een hele reeks ondertekeningen en ratificaties van de verschillende lid-staten geloodst moeten worden. Waartoe dient die resolutie van ons dan eigenlijk? Als die resolutie aangenomen wordt en vooral als de huidige formulering zo blijft, dan zullen helaas alleen maar allerlei obscurantistische standpunten in de kaart gespeeld worden en allerlei pogingen, die eigenlijk nooit helemaal van het toneel verdwenen zijn, om in onze landen de wetgevingen inzake vrijwillige zwangerschapsonderbreking, waar de vrouwen zo hard voor gevochten hebben, op de helling te zetten en om de toegang tot kunstmatige bevruchting te versperren. Als dat zo is, dan is het, met alle respect en waardering voor rapporteur Pelttari en vooral voor de hartstochtelijke inzet van mevrouw Gebhardt, veel beter dat deze resolutie maar gewoon afketst, vooral als de huidige tekst zo blijft.

Castagnetti
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Pelttari is een goed verslag. Het staat op dezelfde strenge en serieuze lijn als de vorige resolutie van het Europees Parlement van 16 maart 1989. In geen enkele materie als deze, beste collega's, worden de documenten van het Europees Parlement en van de Raad van Europa als leidraad aangenomen door de nationale wetgevingen. Door de delicate en moeilijke materie, door de onzekerheden van de wetenschap, door de nieuwe problematiek waar de openbare moraal mee geconfronteerd wordt, door het risico dat het onderzoekswerk aan banden wordt gelegd en zelfs tegenwerking ondervindt, krijgt deze assemblée van Europese Parlementsleden nog meer verantwoordelijkheid en wordt dit alles nog meer een vertrouwenskwestie voor ons, juist omdat wij zoveel verschillende culturen vertegenwoordigen, zoveel uiteenlopende mentaliteiten vertolken en zulke rijk geschakeerde ethische standpunten belichamen.
Het verslag van de heer Pelttari heeft de verdienste dat het niet probeert om de hamvraag heen te zeilen, te weten: is het niet zo dat met dit verdrag en met de hieropvolgende protocollen te strakke regels worden gecreëerd voor het medisch onderzoek, terwijl dat onderzoek hoe dan ook positief is voor de mens? Het antwoord luidt nee! Onze tegenwoordige tijd die op allerlei gebied zo ontzettend veel nieuwe dingen weet te verwerven, heeft ons opgezadeld met een gapende kloof tussen wat technisch mogelijk en wat ethisch aanvaardbaar is. Ethisch aanvaardbaar is wat niet kwetsend is voor de menselijke waardigheid - die waardigheid die zo terecht door de rapporteur werd betiteld als zijnde ondeelbaar. Het gaat er echt niet om de wetenschap tegen te houden, zoals de wetenschap ook niet is tegengehouden door de Code van Neurenberg of de Verklaring van Helsinki. Het gaat er niet om de ethiek en de vooruitgang als elkaars tegenpolen te zien, maar men moet zien te voorkomen dat een slecht gebruik van de technische mogelijkheden ten koste van de mens zelf gaat. Daarom zijn zo'n beetje in alle landen ethische comités bezig met het opstellen van ethische protocols en een juridisch statuut voor het embryo - onder meer gebeurt dat dezer dagen in Italië - om eindelijk klaarheid te scheppen en de noodzaak te definiëren dat het embryo juridische bescherming behoeft precies zoals ieder van ons die geniet.
Beste collega's, wij weten allemaal dat in de koelcentrales van de hele wereld een parallelle mensheid bestaat die erop wacht door ons ontvangen te worden. Het is moeilijk om te gaan met zo'n kleine en zo'n complete eenheid als een embryo. Maar alleen door uit te gaan van de - wetenschappelijke en dus objectieve - erkenning van het menselijk volkomene van het embryo, kunnen wij de waardigheid definiëren die hem eigen is, de juridische bescherming die hem toebehoort, kortom het respect dat iedereen, wetenschappers incluis, hem verschuldigd zijn.

Mezzaroma
Mijnheer de Voorzitter, collega's, is het menselijk embryo een volwaardig individu? Het comité voor bio-ethiek in Italië heeft gezegd dat het embryo een van ons is. Pas op dus: het embryo betekent leven en verdient bescherming, recht en respect. Dit comité heeft thans een document uitgebracht onder de titel "Identiteit en statuut van het menselijk embryo" en het is voor de eerste keer dat wij duidelijk in Italië kunnen zeggen dat het embryo, ofwel het vrouwelijk eitje dat bevrucht is door mannelijk zaad, geen ding is maar behoort tot het mensenras en dat de persoonlijke identiteit van de embryo bestaat vanaf de bevruchting, dus vanaf het moment van conceptie.
Zoals altijd rijst de vraag: vanaf wanneer is het embryo een van ons, is het zelfs een Europese burger, en wat zijn de gebruiksmogelijkheden? Het comité waar ik zojuist op doelde wijst erop dat er sprake is van een menselijk wezen zodra dit geconcipieerd wordt en men is dan ook van oordeel dat de wetenschap alleen met dode embryo's mag werken. Ook al denken velen dat het embryo pas vanaf de veertiende dag mens is, staat in bovenvermeld document dat is opgesteld door een comité van deskundigen in Italië dat de verschillende levenskernen die voorafgaan aan de vorming van één embryo zelf al een individu vormen en dat je daar bijgevolg niet aan mag komen: dit dus vanaf het moment van conceptie.
Het komt me voor dat het verslag-Pelttari een geconcentreerde aandacht verdient, want het is uitgewerkt met een groot verantwoordelijkheidsbesef en met een duidelijke capaciteit om het recht op leven en de bescherming van het embryo te steunen. Zoals dit verslag nu geformuleerd is, zal ik ervoor stemmen. Maar wel moeten we nu eindelijk eens de knoop doorhakken en het bestek van dit verslag te buiten gaan om te besluiten het embryo te beschermen met een statuut en een speciale wet.
Natuurlijk komen dan altijd de bezwaren van het bedrijfsleven, dat als voorvechter van de gezondheid van de mens en diens recht op therapie ons zover wil krijgen dat wij besluiten die richtlijn goed te keuren waarmee brevet aangevraagd kan worden op levende en niet levende wezens, met inbegrip van de mens. Wij worden dan gesust met het argument dat er op die manier meer werkgelegenheid vrijkomt en voor onze ogen wordt dan ook met het schrikbeeld gezwaaid dat de grote Amerikaanse en Japanse multinationals een ware invasie kunnen plegen in dit segment van de biotechnologie.
Maar dan wil het Europees Parlement wederom niet de waarheid onder ogen zien, namelijk dat er in GrootBrittannië 9.000 embryo's zijn: 9.000 mensen die binnenkort afgeslacht zullen worden als gekke koeien, als er althans niet iemand is die voor hen in de bres springt.
Ik had in deze vergaderronde om een spoedresolutie gevraagd over dit thema, maar dit verzoek van mij is volkomen in de wind geslagen. Feit is dat wij allen in actie moeten komen om naar eer en geweten als goede gezinshoofden een definitief besluit te nemen. Feit is dat wanneer wij zullen besluiten dat het embryo een menselijk wezen is, dan zullen wij onze houding moeten herzien over de abortus en dan moeten we ook - waarom niet? - een begin maken met het tegengaan van euthanasie.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, mevrouw de commissaris, het verslag-Pelttari gaat onder andere in op het dilemma vrijheid van onderzoek en de grenzen die de ethiek daaraan stelt. De vraag blijft of dat wat technologisch-biologisch mogelijk is, ook wenselijk is, met het oog op bescherming, maar ook met het oog op recht van het individu. In dit verslag zijn twee artikelen namelijk 12.5 en 12.10 opgenomen uit het advies van de commissie onderzoek en technologie die het recht van het menselijk embryo boven dat van het individu, namelijk de genetische ouders, stellen. Dat gaat mij, en met mij mijn liberale fractie, te ver. Artikel 12.5 stelt dat het bewaren van diepgevroren embryo's slechts bij uitzondering toelaatbaar is en dan uitsluitend op medische gronden. Dit betekent dat vrouwen onnodig extra medische, pijnlijke ingrepen zullen moeten ondergaan bij meerdere reageerbuisbevruchtingen. Dit is een duidelijk mannelijke moraal.
Voorzitter, als wij de bio-medische technieken zoals in vitro fertilisatie goedkeuren, dan dienen wij ook de consequenties te aanvaarden en ouders recht op zelfbeschikking te geven met betrekking tot het bewaren van embryo's. Artikel 12.10 onthoudt toekomstige ouders het recht op genetisch onderzoek om ernstige aangeboren afwijkingen vast te stellen. De vraag is of dit daadwerkelijk in het belang van het ongeboren kind is.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, het idee om een regelgevend kader te vormen voor de toepassingen van de geneeskunde en van het medisch onderzoek, zodat bij de ontwikkelingen op dit terrein rekening wordt gehouden met de rechten van de personen en met hun waardigheid, is op zich ongetwijfeld een stap vooruit.
Doel van het verdrag dat aan dit verslag ten grondslag ligt, is te voorkomen dat de grote farmaceutische en medische industrieën de absolute zeggenschap krijgen over de grenzen van het gebruik van onderzoeksresultaten, aangezien deze industrieën in de verleiding zouden kunnen komen die grenzen te bepalen aan de hand van eigenbelang.
Er zijn echter een paar hekele punten die onze aandacht verdienen, zoals bijvoorbeeld het feit dat het stimuleren van onderzoek en technologische ontwikkeling op geen enkele wijze ondergeschikt wordt gemaakt aan de vereiste om de rechten van de persoon te beschermen, zijn zelfbeschikkingsrecht en zijn vermogen om te kiezen. Door sommige amendementen wordt dit vermogen van mensen om zelf te bepalen hoe ze de vooruitgang van de wetenschap zullen benutten, tot een uiterste beperkt, wat met name geldt voor de keuzevrijheid van vrouwen. Anderzijds wordt er onvoldoende nagedacht over de schade die kan worden aangericht door in te grijpen in genetische processen, en dat probleem kan niet worden afgedaan met het argument dat we moeten voorkomen dat onze technologische achterstand de industrie schade berokkent. De wetenschap is een middel, niet een doel op zich.

Barzanti
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik spreek op persoonlijke titel, ook al is een en ander een weerspiegeling van de levendige discussie die de delegatie van de Italiaanse Democratische Partij van Links behorende tot de socialistische fractie over dit verslag heeft gevoerd. Ik moet bekennen dat ik me helemaal niet op mijn gemak voel. Ik heb de indruk dat wij als Europees Parlement een weg zijn ingeslagen die het risico in zich bergt dat wij tot een overhaast en ongeschikt resultaat komen. Zeker is dat wij allen voor een complex aantal thema's en vraagtekens komen te staan, en ieder van ons is zich daarvan bewust. Dit soort thema's en vraagstukken hebben geen onmiddellijke en duidelijk omlijnde politieke en juridische waarde; dat kan ook niet, althans, zo voel ik dat aan. Je kunt niet serieus over dit soort problemen praten zonder dat je duidelijk en tenminste in algemene lijnen weet wat de state of the art van het wetenschappelijk onderzoek is en je kunt daarbij niet voorbij aan de morele dimensie, aan religieuze en wereldbeschouwelijke overtuigingen, aan standpunten en gevoelsoordelen die diep geworteld zijn in mens en cultuur. Iedereen wordt in deze kwesties tot behoedzaamheid en respect gemaand, vooral in dit Europa dat bestaat uit zoveel verschillende religies, levensbeschouwingen, levenswaarden, dit Europa dat niet één cultuur heeft maar verschillende culturen, verschillende mentaliteiten, die allemaal beschermd en in hun waarde gelaten moeten worden.
Ik vraag me dus af of het niet nuttiger was geweest af te wachten tot het ontwerp-verdrag van de Raad van Europa goed gedefinieerd werd, om er daarna een aandachtige beoordeling over te geven. Is het wel zo'n goed idee om vandaag te debatteren over een ontwerp-verdrag dat de vergadering nog voorgelegd moet worden? Is een interventie wel wenselijk van een Parlement dat over zulke complexe kwesties dreigt te besluiten - of althans de illusie koestert te kunnen besluiten - op grond van pressiegroepen of volgens een stemlogica die misschien niet heel bewust wordt gevolgd maar wel bepaalde politieke stromingen respecteert, waardoor onvoldoende ruimte wordt gelaten aan individuele overtuigingen? Ik vind dat er sprake moet zijn van een absolute gewetensvrijheid bij het stemmen op dit verslag dat ons wordt gepresenteerd. En wat het zogeheten statuut voor het embryo betreft, men dient er rekening mee te houden dat je toch geen streep verder komt als de ene groep zit te beweren dat embryo's alleen maar een samenklontering van cellen zijn die naar believen geproduceerd en gebruikt kunnen worden, terwijl de andere groep embryo's ziet als volwaardige mensen die een eigen statuut en rechten verdienen precies zoals reeds gevormde individuen die hebben. Wij moeten ook beseffen dat de stemming die wij uit gaan brengen hoe dan ook geen punt zet achter dit debat, de hele kwestie blijft nog open en wij zullen vooral ervoor moeten zorgen dat wij rustig met elkaar van gedachten kunnen wisselen over deze problematiek.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cresson, dames en heren, als schaduwrapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie zou ik nader op enkele aangenomen amendementen willen ingaan. Het verdrag inzake bio-ethiek is de eerste internationale tekst die de grenzen van het onderzoek op en de ingrepen bij de mens duidelijk vaststelt en de rechten van de persoon tegenover de wetenschap bevestigt. Voorts garandeert het verdrag de inachtneming van de medische en wetenschappelijke ethiek. Alle landen pleiten voor een evenwicht tussen mensenrechten en wetenschappelijke vooruitgang, maar de verschillende ideologische en culturele gevoeligheden maken de opstelling van voor iedereen aanvaardbare regels tot een moeilijke opdracht.
Dat blijkt ook uit de wijziging van het opschrift van het verdrag, dat nu "verdrag inzake mensenrechten en biomedische vraagstukken" heet. Biomedisch onderzoek is geen doel op zich maar staat altijd ten dienste van de mens. Behoud van de gezondheid en verlichting van het lijden zijn hoge ethische waarden en moeten dan ook worden nagestreefd. Het moet duidelijk worden dat men aan die hoge ethische waarden vasthoudt.
Biomedisch onderzoek op mensen wordt normaal gesproken alleen uitgevoerd op personen die goed voorgelicht zijn en met dat onderzoek uitdrukkelijk hebben ingestemd. Slechts in bepaalde uitzonderingsgevallen mag men onderzoek toestaan op personen die daarvoor hun toestemming niet kunnen geven. Dat is vooral het geval in de kindergeneeskunde, de psychiatrie, de neurologie en bij het onderzoek naar ouderdomsziekten. Vaak kan men hier geen onderzoek verrichten op personen die daarvoor hun toestemming kunnen geven en is men aangewezen op personen die dat niet kunnen doen. Als men in de toekomst bij voorbeeld Alzheimer- of Parkinsonpatiënten wil kunnen helpen, moet men op die patiënten proeven kunnen uitvoeren. Daarbij kan het bij voorbeeld om een bloedafname, een computertomografie of een eenvoudige psychologische test gaan. Zoiets moet toch mogelijk zijn.
De grote vraag is hoe men in een noodzakelijkerwijs zeer algemene en starre wettekst een onderscheid tussen ethisch verantwoorde en onverantwoorde ingrepen kan maken. Is het niet beter in het verdrag een liberale formulering op te nemen en in de uitvoeringsbepalingen nader op de mogelijke misbruiken in te gaan dan in het verdrag zelf strikte regels te formuleren? Die bedenkingen zijn het uitgangspunt van mijn amendementen.
Wat reageerbuisbevruchting betreft, staat in de ontwerp-resolutie dat bij kunstmatige bevruchting bij mensen in één cyclus niet meer dan drie embryo's bij de vrouw mogen worden ingeplant en dat het bewaren van embryo's slechts bij uitzondering toelaatbaar is, als de voorgenomen inplanting uit medische overwegingen niet binnen één cyclus mogelijk is. Die formulering komt overeen met de Duitse wet op de bescherming van embryo's van december 1990 en wordt in Duitsland door iedereen aanvaard.
In die context wil ik voorts nog onderstrepen dat alleen onderzoek dat van rechtstreeks nut is voor de embryo's in kestie gerechtvaardigd is en dat elk onderzoek op levende embryo's waarbij deze worden verbruikt in principe moet worden verboden. Wij keuren de ontwerp-resolutie en het verslag van de heer Pelttari goed.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het doet mij genoegen dat ik hier het belangrijke probleem van de bio-ethiek kan bespreken. Ik dank in het bijzonder de heren Pelttari en Tannert dat zij deze kwestie, waarover ik het eind april trouwens reeds in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heb gehad, hebben aangesneden.
Wij moeten ons over deze kwestie beraden omdat de technologieën op het gebied van de biologie een steeds ruimer terrein bestrijken. Die technologieën zorgen nu al voor vele nieuwe produkten op het gebied van de gezondheidszorg en in de agro-alimentaire industrie en zullen dat in de toekomst ongetwijfeld nog meer doen. Geschraagd door onderzoek op hoog niveau ontwikkelen onze bedrijven nieuwe mogelijkheden die de kwaliteit van het leven van de Europese burgers nu al op beslissende wijze beïnvloeden.
Samen met de opkomst van de informatietechnologieën is dat een van de belangrijkste ontwikkelingen aan het einde van deze eeuw. Om die ontwikkeling te begeleiden en te beheersen moeten wij met al haar implicaties rekening trachten te houden. Dat betekent dat wij moeten nadenken over de ethische problemen die ze doet rijzen en dat wij voor die problemen voortdurend aandacht moeten hebben.
Het Europees Parlement heeft aan die moeilijke kwesties steeds de grootste aandacht besteed. Het Parlement heeft, telkens als dat nodig was, de Commissie en de Raad geholpen om met die dimensie van het leven van onze maatschappij rekening te houden. Vooral onder impuls van het Parlement werden op het niveau van de Unie op dat gebied verschillende initiatieven genomen.
Ik heb bij uw ontwerp-resolutie over het toekomstige verdrag van de Raad van Europa inzake bio-ethiek vooral twee bedenkingen. De eerste betreft de vraag of de Gemeenschap tot het verdrag kan toetreden, de tweede heeft betrekking op de wijze waarop de Commissie de fundamentele eisen en beginselen van de bio-ethiek voortdurend in haar actie integreert.
Zoals uit het definitieve opschrift duidelijk blijkt, heeft het ontwerp-verdrag van de Raad van Europa uitdrukkelijk met de mensenrechten te maken. Op dit ogenblik is de Gemeenschap echter niet bevoegd om tot het Verdrag inzake de rechten van de mens te kunnen toetreden. In een advies van 28 maart 1996 heeft het Hof van Justitie dat trouwens uitdrukkelijk in herinnering gebracht.
Toch verzoekt uw ontwerp-resolutie ons onze mening over de mogelijkheid van die toetreding kenbaar te maken. Ik kan u vandaag alleen maar zeggen dat de juridische dienst van de Commissie de kwestie op dit ogenblik onderzoekt. Dat die onontbeerlijke stap tijd in beslag neemt, stuurt het tijdschema voor dit alles trouwens niet in de war. Het ontwerp-verdrag van de Raad van Europa moet immers nog door de parlementaire vergadering van die organisatie worden aangenomen. Bovendien kan de Intergouvernementele Conferentie in het Verdrag wijzigingen aanbrengen.
Ik kom nu tot mijn tweede bedenking. Voor de Unie en de Commissie is het niet nodig dat de Gemeenschap formeel tot het verdrag toetreedt om rekening te houden met de grote beginselen die daarin zijn opgenomen. Die beginselen worden immers in de praktijk al verschillende jaren in acht genomen, meer bepaald voor al wat met het wetenschappelijk onderzoek te maken heeft.
Ik herinner eraan dat het kaderprogramma en de specifieke programma's op het gebied van de biotechnologie en de biologie en geneeskunde de op internationaal niveau goedgekeurde bepalingen moeten naleven. Meer bepaald is onderzoek met het oog op de verandering van de kiembaan of het klonen van embryo's verboden. Alle onderzoeksprogramma's van het vierde kaderprogramma op het gebied van de biowetenschappen en biotechnologieën besteden aanzienlijke middelen aan de ethische, sociale en juridische problemen die daarbij rijzen.
Die bezorgdheid komt ook tot uitdrukking in de regelgeving van de Unie, die steeds meer naar de grote beginselen van de bio-ethiek verwijst. Tot besluit wil ik hierover nog zeggen dat de instellingen sedert 1991 kunnen steunen op de adviezen van de door de Commissie opgerichte adviesgroep voor ethische kwesties.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de bio-ethische vraagstukken zijn uiterst belangrijk maar ook zeer ingewikkeld. Ze worden nog ingewikkelder als men ze in het kader van Europa wil aanpakken. Wij moeten immers rekening houden met de culturele verschillen waardoor men de kwestie op verschillende manieren benadert. De problemen worden dan ook zeer verschillend beoordeeld.
Om die redenen is het ontwerp-verdrag van de Raad van Europa ongetwijfeld een vooruitgang voor ieder van ons. Dat ontwerp-verdrag moet ons immers in staat stellen een gemeenschappelijk referentiekader te creëren dat nu op een aantal punten nog leemten vertoont. Ik feliciteer het Europees Parlement dan ook met zijn initiatief voor dit debat en dank u dat u daarbij ook de Commissie heeft betrokken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Wijziging van bijlage I van het Reglement - Belangengroepen
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over twee verslagen namens de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, met name het verslag (A4-0177/96) van de heer Nordmann over de wijziging van bijlage I van het Reglement over transparantie inzake de financiële belangen van de leden en het verslag (A4-0200/96) over belangengroepen bij het Europees Parlement.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, dit is al het tweede verslag dat de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten de plenaire vergadering voorlegt sedert ik in januari, wegens de problemen met het verslag van de heer Ford, de terugverwijzing naar de Commissie heb gevraagd.
Sedert januari hebben wij aan deze kwestie gewerkt. Een werkgroep met vertegenwoordigers van verschillende politieke fracties onder leiding van de heer Cot, die ik hier wil danken, heeft voor onze commissie een aantal richtsnoeren geformuleerd. Voor dergelijke aangelegenheden is immers een ruime consensus vereist. Wij kunnen ons Reglement slechts herzien en doorzichtiger maken als wij daarvoor morgen 314 stemmen vinden. Daarvoor hebben wij de instemming van de fracties of, duidelijker gezegd, de instemming van de twee grote fracties nodig.
In die optiek en op basis van die richtsnoeren is de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten aan het werk gegaan. Ik meen te mogen zeggen dat ze de richtsnoeren van de werkgroep heeft gerespecteerd en dat ze die soms onduidelijke en zelfs tegenstrijdige richtsnoeren beter heeft geformuleerd.
Dat brengt ons tot de volgende voorstellen: in de eerste plaats een uitbreiding van de aangifteplicht, niet alleen tot de beroepswerkzaamheden maar ook tot de financiële, personele en materiële steun die de afgevaardigden door derden van buiten het Parlement wordt verleend, met vermelding van de aard en de oorsprong van die steun; in de tweede plaats het verbod op andere giften en voordelen; in de derde plaats het bijhouden van een openbaar register waarin die gegevens worden opgenomen; ten slotte de verwijzing naar de verplichtingen uit hoofde van de wetgeving van de lid-staten inzake vermogensopgaven.
Dat is in een notedop de inhoud van het verslag en de conclusies daarvan. Ik weet dat die voorstellen, vooral het verbod op andere giften dan de opgegeven middelen, voor een aantal mensen moeilijk liggen. Sommigen, voor wie ik achting heb, vragen zich af of het al dan niet wenselijk is een drempel vast te stellen waarboven dat verbod geldt. Wij zijn op die kwestie, die aan de oorsprong lag van de moeilijkheden die de heer Ford heeft ondervonden, niet willen ingaan en hebben voor een algemene formulering gekozen.
Gisteren, tijdens het mini-debat over de herinschrijving van mijn verslag op de agenda, hebben sommigen gevraagd het bureau bevoegd te maken voor de regeling van eventuele conflicten. Daarom heb ik een formulering voorgesteld die de bevoegdheden van het bureau waarin ons verslag voorziet eventueel kan uitbreiden. Ik heb dat voorstel ingediend, maar het heeft slechts belang als de twee grote fracties het steunen.
De artikelen 162 en 163 van ons Reglement hebben niet alleen betrekking op wijzigingen, maar ook op toepassingsmodaliteiten en toelichting bij het Reglement als men de voorstellen bespottelijk zou willen maken door bij voorbeeld het beruchte probleem aan te halen van de kop koffie die men van niemand meer zou mogen aanvaarden. Laten wij dat debat vanavond niet openen.
Sommigen vinden onze voorstellen schuchter, anderen vinden dat ze te ver gaan. Wellicht bewandelen ze dus de juiste middenweg. Ik doe dan ook een beroep op de verantwoordelijkheidszin van het Parlement. Als wij niet tot een positief resultaat komen, zal dat het aanzien van ons Parlement ernstig schaden. Daarom zou ik willen dat wij de achterdocht en de krachtmetingen tussen de politieke fracties overstijgen. Ik zou vooral willen dat alle leden van dit Parlement morgen bij de stemming tenminste de moed opbrengen zich niet te onthouden.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn medeplichtige, de heer Nordmann, al zei, zijn de verslagen-Ford en -Nordmann terug! Ze zijn terug nadat het Parlement er in januari voor terugschrok een beslissing te nemen. Deze keer is het Parlement het algemeen gezien eens dat wij het ons niet kunnen veroorloven nogmaals te mislukken. Wij worden nu - terecht - op de voet gevolgd door de media en belangrijker nog, via de media, door de Europese burgers, die van ons niet alleen verwachten dat deze Vergadering goed functioneert maar dat ook blijkt dat ze naar behoren werkt.
Ik wil duidelijk stellen dat wij deze verslagen niet nodig hebben omwille van grote schandalen in deze Vergadering. Hier stellen zich geen problemen, zoals in het Verenigd Koninkrijk, van geld voor vragen en dergelijke. Misschien wordt af en toe een resolutie voorgesteld in ruil voor een reisje maar het ergste dat je kan zeggen is dat 98 % of meer van de leden zich volledig gedragen zoals het past en hoort.
Wij hebben echter gezien hoe deze instelling zich ontwikkeld heeft sinds de eerste rechtstreekse verkiezingen in 1989, toen het argument dat dit louter een praatbarak was, enigszins gerechtvaardigd was, tot een wetgevende arm van de Europese Unie, die de Commissie en de Raad daadwerkelijk helpt en bijstaat bij de voorbereiding van de wetgeving. De Europese Akte en het Verdrag van Maastricht hebben het Parlement echte macht gegeven op een aantal gebieden: wetgeving inzake de interne markt, milieu, onderzoek en sociale zaken. Zoals we wel weten aanvaardt de Raad de meeste van onze amendementen - 80 % naar verluidt - geheel of gedeeltelijk. Als gevolg van de toenemende invloed van het Parlement zijn wij het mikpunt van steeds intensievere lobbying.
Het ligt niet in onze bedoeling dit proces te stoppen. Tenslotte moeten wij als leden van het Europees Parlement luisteren naar en de dialoog aangaan met vertegenwoordigers van consumenten en producenten, werkgevers en werknemers, milieuorganisaties en groepen die zich inzetten voor het algemeen belang. Wij zijn hier om naar deze mensen te luisteren. Wij moeten er echter wel voor zorgen dat dit proces open en transparant verloopt en dat deze dialoog er niet toe leidt dat leden eigendom worden van bepaalde lobbygroepen.
Mijn verslag is eigenlijk heel eenvoudig. Het is in feite een kaderdocument dat een openbaar register van lobbyisten aanlegt. Het is gebaseerd op de elementen die het Parlement in januari heeft goedgekeurd. Zoals jullie zich zullen herinneren, is mijn verslag toen grotendeels aangenomen, evenals een groot deel van de elementen. Mijns inziens mag de aanneming van dit verslag dan ook geen probleem vormen voor het Parlement. Als het Parlement mijn verslag en dat van de heer Nordmann toch niet aanneemt, lopen wij mijns inziens het gevaar het volledige Parlement in diskrediet te brengen. De follow-upverslagen, die de Conferentie van voorzitters al vraagt van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, zullen dan immers zinloos zijn.
Zoals de leden van de commissie weten, hebben wij ons al verbonden tot verdere verslagen over de interfractiewerkgroepen, waar wij, naar ik veronderstel, passende criteria voor erkenning zullen vaststellen. Die moeten een openbare lijst van leden bevatten en een jaarlijks verslag over de middelen en het geld dat zij van buitenaf ontvangen. Er moet ook een verslag worden opgesteld over de medewerkers, ten einde een onderscheid te maken tussen degenen die voltijds voor een Parlementslid of een aantal leden werken en de extra medewerkers - assistenten misschien - die het parlementaire werk combineren met werk voor lobbygroepen, in mijn ruime definitie van het begrip, gaande van professionele organisaties tot vrijwilligersorganisaties. Er moet ook een begin gemaakt worden met een verslag over een gedragscode voor lobbyisten. Ik hoop dat dit een einde zal maken aan het aankloppen op de deur van Parlementsleden, alsof men van deur tot deur gaat om stemmen te ronselen tijdens een kiescampagne voor Britse tussentijdse verkiezingen. Ik hoop eerlijk gezegd dat dit ook een einde maakt aan de hinder van organisaties zoals de Iranian National Resistance, die blijkbaar geen neen kunnen aanvaarden.
Ook het verslag van de heer Nordmann geniet onze steun. Het maakt eerst en vooral duidelijk dat dit een openbaar document zal zijn, zonder verborgen bijvoegsels, dat er geen vermogensverklaring onder gesloten omslag komt en dat, wat niet wordt aangegeven, fundamenteel niet aanvaardbaar is. Alles zal open en in het openbaar gebeuren. Bovendien kan het Bureau alle mogelijke twistgevallen interpreteren.
Wij hopen dat wij morgen op de overgrote meerderheid van de Vergadering kunnen rekenen, niet alleen voor mijn verslag maar ook voor het verslag-Nordmann. Als deze instelling ernstig genomen wil worden, als zij meer macht wil - ik ben hier een groot voorstander van - moeten wij niet alleen goed werk leveren maar moet ook blijken dat wij werken zoals het hoort.

Gil-Robles Gil-Delgado
Mijnheer de Voorzitter, vanuit een standpunt dat met eenstemmigheid is goedgekeurd, heeft de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid zich uitgesproken vóór regulering van de activiteiten van belangengroepen - of groepen die bepaalde belangen behartigen -; dit om de volgende redenen.
Deze groepen vormen een aanvulling op de fundamentele rol van bemiddeling en politieke vertegenwoordiging die door de politieke partijen vervuld wordt, doordat ze - deze groepen - de parlementariërs informatie verschaffen en bijdragen tot een verkleining van de afstand tussen de Europese burgers en het Europees Parlement. De Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft op zich niets tegen belangengroepen, die de dialoog bevorderen waarover de heer Ford het had, maar zij stelt nadrukkelijk dat die bijdrage alleen positief kan zijn indien de activiteiten van deze groepen transparanter zijn.
Verder benadrukt zij dat belangengroepen zonder winstoogmerk aanmoediging verdienen, omdat zij meent dat dit niet alleen geboden is uit hoofde van het beginsel van de gelijke kansen maar ook vanwege de wenselijkheid dat deze groepen actie kunnen ondernemen in deze Vergadering. De Commissie sociale zaken pleit voor een geleidelijke aanpak van het probleem, dat wil zeggen dat er een begin wordt gemaakt met het opstellen van bepaalde basisnormen voor gedrag, identificatie en toegang, die de ontwikkeling van de activiteiten van het Parlement, zijn leden en ambtenaren vergemakkelijken, en in te staan voor een verantwoord verloop van de acties van de belangengroepen. Deze aanpak wordt ook voorgesteld in het onderhavige verslag van de heer Ford, aan wie mijn gelukwensen omdat hiermee de eerste stappen op een lange weg kunnen worden gezet, dat wil zeggen het opzetten van de registratie van natuurlijke en rechtspersonen, de personen die permanent toegang dienen te krijgen tot het Europees Parlement ten einde de afgevaardigden van informatie te voorzien, en deze personen aan een gedragscode te onderwerpen. De Commissie Reglement wordt verzocht, deze gedragscode op te stellen opdat die in werking kan treden op hetzelfde moment dat de nieuwe tekst van kracht wordt. Op die manier zal de uitoefening van activiteiten door lobby's aan een reeks verantwoorde en gedegen normen onderworpen zijn.
De Commissie sociale zaken is er tevens voorstander van dat de transparantie van de financiële belangen van de afgevaardigden in een speciaal verslag geregeld wordt: dat is het verslag-Nordmann, waarover vandaag eveneens in de plenaire van onze Vergadering gedebatteerd wordt. Beide verslagen verdienen onze goedkeuring, want zij vormen een juiste weergave van de standpunten van de Commissie sociale zaken die ik als rapporteur naar voren heb gebracht vanuit de stellige overtuiging dat het Europees Parlement een stap vooruit dient te zetten in de richting van meer duidelijkheid en transparantie.
Ik zou zelfs meer zeggen, die beslissing kan naar mijn idee niet langer worden uitgesteld. We hebben allen uitermate ons best gedaan om formuleringen te vinden waarvoor een brede consensus zou bestaan. Die tekst moet ook worden waargemaakt. De tijd zal uitwijzen of deze formuleringen wel adequaat zijn of dat ze voor verbetering vatbaar zijn. Zoals alle normen zouden ze waarschijnlijk aanvullingen behoeven - de heer Ford heeft er zojuist al een genoemd -, verbeteringen, aanpassingen. Maar dat is nu niet essentieel. Waar het nu om gaat, mijnheer de Voorzitter, is dat we actie ondernemen om de geloofwaardigheid van dit Parlement te beschermen, waaraan het zijn morele autoriteit ontleent.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken wil ik eraan herinneren dat de lobbying ten aanzien van de Europese instellingen de laatste jaren enorm is toegenomen. Men spreekt van lobbyisten tussen de 3.000 à 10.000 die in Brussel zouden rond de Europese instellingen rondcirkelen. Het is duidelijk dat bij gebrek aan regels er een soort wildgroei ontstaat en bijgevolg vond mijn commissie dat regulering dringend nodig is. Ik wil namens de commissie ook de rapporteur, de heer Ford, bedanken voor zijn oplossingen die hij aanbiedt en voor de inspanningen die hij heeft gedaan. Het tweede verslag-Ford beantwoordt aan de doelstellingen die onze commissie voorop heeft opgesteld en houdt rekening met criteria die wij hebben aangeduid.
De lobbyisten moeten zich inschrijven in een register dat publiek is. De lobbyisten moeten een gedragscode naleven. De lobbyisten moeten een op naam gesteld laissez-passer dragen. Daarbij wil ik drie opmerkingen geven.
Ten eerste, vanzelfsprekend is het sluitstuk van deze regeling de uitwerking van de gedragscode. Dit zal nu snel moeten gaan gebeuren, zo niet kan de ganse regeling niet van start gaan. Wij zouden dus moeten als doelstelling hebben, geloof ik, dat wij voor het einde van dit jaar, voor eind 1996, hierover moeten kunnen beslissen.
Ten tweede, deze regulering staat of valt met de praktische uitvoerbaarheid en de afdwingbaarheid van de maatregel en ook de controle op de tenuitvoerlegging. Dat zijn drie elementen die hier in dit Huis zullen georganiseerd moeten worden.
Ten derde, het is absoluut noodzakelijk dat er een statuut voor de parlementaire assistenten wordt uitgewerkt, maar het is wel de vraag of dit hier bij de lobbyisten moeten worden ondergebracht. Ik geloof dat wij daar nog eens moeten naar zien.
Ik wil nu even naar het verslag-Nordmann overstappen. Het voorstel van Reglement over de transparantie inzake de financiële belangen van de leden is, denk ik, een goed compromis en ik wil ook ten aanzien van collega Nordmann mijn complimenten uitspreken. Ik steun volledig dit compromis. Voor mij is het inderdaad essentieel dat Europese parlementsleden ten eerste duidelijkheid verschaffen over hun beroepsactiviteiten en over alle functies waarvoor een vergoeding ontvangen wordt. Ten tweede, het is noodzakelijk dat de parlementsleden afzien van giften of voordelen bij de uitoefening van hun mandaat. Ten derde, het is absoluut noodzakelijk dat dit alles in een register nauwkeurig wordt bijgehouden.
En dan het punt van de vermogensopgave. In afwachting van een statuut voor de leden dat voor alle Europese parlementsleden hetzelfde statuut zou brengen moeten wij, denk ik, inderdaad de vermogensopgave volgens nationale regels laten gebeuren. Merkwaardig hierin is dat de Belgische Raad van State ter zake een andere mening heeft uitgesproken. Maar ik hoop dat de Belgische wet die nog moet komen dat alsnog mogelijk zal maken. Persoonlijk zal ik zelf in elk geval een opgave doen in overeenstemming met de toekomstige Belgische wet.
Zoals de voorafgaande sprekers wil ik ook erop wijzen dat het hier gaat over een moment van waarheid voor het Europees Parlement. Wij kunnen ons geen tweede uitstel veroorloven. Wij hebben nu de gelegenheid om aan de Europese bevolking duidelijk te maken dat wij niet meedoen met corrupte praktijken en ook dat wij als parlementsleden willen opkomen voor het algemeen belang en niet voor het belang van drukkingsgroepen.
Sommigen vinden dat nog niet alles tot in het laatste detail geregeld is. Dit mag echter geen reden zijn om tegen te stemmen. Het belangrijkste is niet een regeling voor het ontvangen van een boeket bloemen of een fles wijn, het belangrijkste is dat al de rest wordt geregeld in deze verslagen die wij vandaag bespreken.

Metten
Voorzitter, het begint er dan toch op te lijken dat wij zeven jaar nadat ik het eerste voorstel daartoe deed aan het Bureau van het Parlement eindelijk een officieel register en een gedragscode voor lobbyisten zullen krijgen. Het verslag-Ford zoals het nu voorligt, is echter nog niet veel meer dan een raamwerk. De gedragscode moet nog nader ingevuld worden in een nieuw verslag, maar dat is geen ramp, want onderwijl kan het officieuze register/gedragscode dat de quaestoren al ingesteld hebben voor lobbyisten blijven bestaan.
Het nog te maken verslag over de gedragscode moet de bestaande aanscherpen en een juridische basis geven. Mijns inziens moet er tenminste in staan wat gewenst is en wat niet aanvaardbaar gedrag voor een lobbyist is waarbij met name excessieve druk, al dan niet gepaard gaande met materiële prikkels, taboe moeten zijn. Verder moet er zeker een verantwoordingsplicht voor lobbyisten komen in de vorm van een jaarverslag in te leveren voordat hun pas vernieuwd kan worden waarin tenminste vermeld wordt wie belobbyed is, waarvoor en met inzet van welke onder andere, financiële middelen.
Hoewel er ook nog specifiek verslag zal komen over parlementaire assistenten en over intergroepen is ook hier al wel wat geregeld. Geregistreerde assistenten moeten tenminste hun nevenactiviteiten, bijvoorbeeld als lobbyist, opgeven en andere assistenten zullen sowieso al als lobbyist beschouwd worden en zich als zodanig moeten laten registreren en aan de gedragscode onderwerpen. Dit is helaas een realistische eis, want een onbekend aantal assistenten blijkt door belangengroepen te worden betaald. Zelf vind ik dat geen gunstige ontwikkeling, maar het zichtbaarmaken kan in ieder geval aan het beperken ervan bijdragen.
Over de intergroepen is bij besluit van de fractievoorzitters vastgelegd dat elke intergroep moet opgeven of er externe financiële bronnen zijn en welke parlementariërs van tenminste drie fracties de intergroepen sponseren. De openheid waarin dat zou moeten resulteren, is nuttig omdat intergroepen aan het verworden zijn tot een vorm van geïnstitutionaliseerde lobby binnen het Parlement. Helaas functioneert het register nog niet helemaal zoals de fractievoorzitters hebben afgesproken naar ik gemerkt heb. Verbetering is hier dus nodig.
Met het verslag-Nordmann zoals het nu voorligt, zijn wij heel tevreden. In de eerste plaats zal het register voor de nevenbelangen van parlementariërs openbaar zijn zonder toevoegingen die vervolgens de openbaarheid weer uithollen. In de tweede plaats moet het jaarlijks worden bijgewerkt in plaats dat het ligt te vergelen. Maar het belangrijkste is natuurlijk de inhoud van het register. Alle tegen vergoeding uitgeoefende functies of activiteiten en elke financiële, personele of materiële steun door derden moet worden geregistreerd.
Tenslotte, alle andere giften of voordelen zijn verboden. Daarmee komt het Europees Parlement met één klap van een zwakke onbevredigende regeling over de belangen van parlementsleden tot de meest vergaande die enig parlement kent. Dat lijkt mij een goede basis om onze naam te zuiveren en ook de regels voor andere medewerkers en derden aan te scherpen.

Donnelly, Brendan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de twee rapporteurs feliciteren, niet alleen met hun uitstekende verslagen maar ook met het geduld en het doorzettingsvermogen die zij bij hun werk betoond hebben. Ik heb soms de indruk dat voor bepaalde gevoelige kwesties als deze het Europees Parlement 626 rapporteurs levert voor verslagen in de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Bijdrages van buitenaf zijn natuurlijk altijd verrijkend en welkom maar maken het iets moeilijker om tot een consensus te komen. Ik ben er echter van overtuigd dat wij morgen het einde van een heel lange weg zullen bereiken en ik meen dat dit alle betrokkenen tot eer zal strekken.
Ik wil het eerst en vooral over het verslag van de heer Ford hebben en ik ben er zeker van dat hij zich niet beledigd zal voelen als ik zijn verslag als het minst controversiële van de twee bestempel. Het is, zoals hij zelf gezegd heeft, niet veel meer dan een recapitulatie van elementen die eerder dit jaar al zijn aangenomen en die de basis vormen voor het verslag waarover wij morgen zullen stemmen. Wij koesteren in de Fractie van de Europese Volkspartij nog altijd enige twijfel of het wel zinvol is om het in dit verslag over de medewerkers te hebben. Wij zullen het verslag van de heer Ford echter in zijn totaliteit steunen zodat we deze kwestie met succes kunnen afronden. Wij wijzen erop dat de heer Janssen van Raay een afzonderlijk verslag inzake de medewerkers zal opstellen namens de Commissie Reglement en kijken hier sterk naar uit.
In verband met het verslag van de heer Nordmann wil ik eerst en vooral benadrukken dat de heer Nordmann, zoals hij zelf gezegd heeft, de conclusies van de werkgroep, die was opgericht door de Conferentie van Voorzitters, waarheidsgetrouw en integer heeft overgenomen en uitgevoerd. Alleen al hierom verdient zijn verslag morgen zeker te worden aangenomen. Ik zal zelf ook voor het verslag stemmen, zelfs zonder amendementen, ook al heb ik zelf een amendement ingediend. Ik wil kort de redenen hiervoor uiteenzetten.
Wat mij en een aantal collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij en ook van een aantal andere fracties zorgen baart is de volgende zinsnede in het verslag-Nordmann: " De leden zien bij de uitoefening van hun mandaat af van aanvaarding van andere giften of voordelen" . Ik maak mij zorgen over de mogelijke vaagheid en de verschillende interpretaties waartoe deze zin kan leiden. Ik heb met een aantal collega's gesproken en sommigen zouden een boek, dat een lid krijgt nadat hij een toespraak heeft gehouden in het kiesdistrict van een collega, misschien als een gift beschouwen en dus mogelijk als onaanvaardbaar. Anderen zouden zeggen: " Neen, dit is geen gift. Het is gewoon een attentie voor een vriend in het Europees Parlement" . Ik beschouw dit als mogelijk onwenselijk. Men heeft mij twee mogelijke manieren voorgesteld om iets aan dit probleem te doen. De heer Nordmann heeft het al over één ervan gehad: een compromisamendement dat het Bureau zou vragen richtsnoeren op te stellen over de manier waarop dit verbod geïnterpreteerd moet worden. Als dit voorstel veel steun krijgt, zal ik het amendement dat ik heb ingediend graag intrekken. Dat stelde eerder dat alleen giften die de onafhankelijkheid van het lid in het gedrang kunnen brengen als onaanvaardbaar moet worden beschouwd. Het gaat echter om twee manieren om hetzelfde doel te bereiken. Ik herhaal het, zelfs zonder één van deze amendementen, zal ik morgen vóór het verslag van de heer Nordmann stemmen. Mijns inziens zou het echter iets duidelijker en preciezer zijn als we een oplossing kunnen vinden om, wat het verslag-Nordmann in gedachten heeft, te verduidelijken.
Tenslotte wil ik nog iets zeggen over transparantie. Ik ben het volkomen eens met de heer Ford dat de overgrote meerderheid van de collega's in dit Parlement integer en plichtsbewust handelt en dat het met name belangrijk is dat we de Europese kiezers hiervan overtuigen en hen duidelijk maken dat dit zo is. Ik denk niet dat er talrijke lijken uit de kast kunnen vallen of verschrikkelijke geheimen te onthullen zijn. Wij vragen in dit Europees Parlement echter terecht transparantie van de Raad. Wij zijn van oordeel dat de Raad verplicht is te tonen dat hij eerlijk en constructief handelt. Wanneer wij meer transparantie eisen van de Raad, beschuldigen wij hem echter niet van corruptie. Wij zeggen alleen dat alle kiezers in Europa hier recht op hebben en dat dit klaar en duidelijk moet worden vastgelegd. Het lijkt erop dat wat goed is voor de Raad ook goed is voor het Europees Parlement. Mijn fractie en ikzelf zullen de algemene filosofie, die aan de basis van het verslag- Nordmann ligt, dan ook steunen.
Tenslotte nog een laatste overweging. Oscar Wilde zei dat, wanneer twee mensen dezelfde mening zijn toegedaan, alvast één van hen overbodig is. Ik hoop echter ten stelligste dat ik noch de heer Nordmann, noch mijzelf overbodig maak wanneer ik het eens ben met de filosofie en de standpunten van de heer Nordmann. Ik wens hem het allerbeste toe voor morgen en ben ervan overtuigd dat hij de meerderheid achter zich zal krijgen die hij verdient.

Aelvoet
Voorzitter, wij hebben er nooit een geheim van gemaakt dat wij de zogenaamde consensus, die dan achteraf toch ook geen volstrekte bleek te zijn over de transparantie, te ontoereikend vonden. Wij dachten dat de basis moest zijn dat, als je politieke controle wil over het feit dat een politiek mandaat niet wordt gebruikt voor persoonlijke verrijking, dat dan twee gegevens beschikbaar moeten zijn. Ten eerste, wat men jaarlijks naast zijn parlementair inkomen aan inkomsten heeft uit andere functies of activiteiten. Ten tweede, een duidelijk zicht over het patrimonium waarover je beschikt. In het verslag dat nu voorligt worden de activiteiten, functies, etc. wel gedeclareerd, maar niet welke bedragen daar tegenover staan. Voor de aangifte van het patrimonium wordt verwezen naar de nationale wetgeving, maar wij weten dat dertien van de vijftien EU-landen wettelijk niets geregeld hebben in verband met aangifte van patrimonia van Europese parlementsleden. Dat betekent uitstel en niets zal gebeuren terzake. Voor wat de giften en voordelen betreft, daar zegt de oorspronkelijke tekst dat die zonder meer verboden zijn. Ik hoop dat dit zo blijft en dat het amendement van de EVP terzake weggestemd wordt.
Maar, naast de verboden giften en voordelen opent deze tweede versie van het verslag-Nordmann een nieuwe categorie van inkomsten, die in de eerste versie niet voorzien was, namelijk die van de financiële, personele of materiële steun die door derden kan worden verleend voor de politieke activiteiten. Wie, dames en heren, maakt het verschil uit tussen wat een gift is en wat financiële steun is? Wie maakt dit verschil uit? Wat dat betreft, krijg je, naar onze smaak een duidelijke opening, een duidelijke vaagheid die gewild is om toe te laten dat men financiële, personele en materiële middelen kan krijgen van derden. Dat is voor ons onaanvaardbaar.
Wat het verslag-Ford betreft, is het duidelijk dat het verslag zoals het nu voorligt een kader is. Een kader waarin de verhoudingen tussen lobbyisten en Parlement in het algemeen een beetje in kaart wordt gebracht. Wij zijn ermee akkoord om dit verslag te steunen, omdat er uitdrukkelijk in de tekst wordt voorzien dat gedragscode voor de lobbyisten deze legislatuur nog moet worden goedgekeurd, de legislatuur staat er niet bij, maar het zou het Parlement onwaardig zijn als men die gedragscode niet in deze legislatuur uitwerkt.
Ten tweede, hebben wij ook kunnen vaststellen in de tussenkomsten van verschillende leden - en dat was ook in de commissie zo - dat er een politieke wil aanwezig is om een regeling te krijgen in verband met de assistenten en in verband met de intergroepen. Als die zaken in deze legislatuur effectief geregeld worden, dan is het het verslag-Ford een eerste vertrekpunt waar wij onze steun kunnen aan geven.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie Europa van Nationale Staten zal het verslagFord goedkeuren. Het regelt de activiteiten van personen en groepen van buiten het Parlement en doet geen enkel ernstig probleem rijzen.
Het verslag-Nordmann daarentegen, dat betrekking heeft op de afgevaardigden zelf, schenkt ons om twee redenen volstrekt geen voldoening. In de eerste plaats vinden wij dat de Europese afgevaardigden in het kader van hun politieke activiteiten geen enkele gift of voordeel en geen enkele financiële, personele of materiële steun mogen aanvaarden. Hoe kan men immers zijn onafhankelijkheid bewaren en zeggen dat men de corruptie wil bestrijden als men zelf - uiteraard niet belangeloos geschonken - voordelen of giften in ontvangst neemt. Dit is voor ons een fundamentele ethische kwestie. Wij kunnen niet aanvaarden dat bepaalde giften of voordelen worden geduld of financiële steun wordt toegestaan.
De tweede reden waarom het verslag ons geen voldoening schenkt is dat het, wat de vermogensopgave betreft, geen enkele echte verplichting oplegt. Amendement 3 bepaalt immers dat in afwachting van een statuut voor de leden van het Europees Parlement - zo schuift men de zaak op de lange baan - de leden van het Europees Parlement ter zake van vermogensopgaven onderworpen zijn aan de verplichtingen uit hoofde van de wetgeving van de lid-staat waarin zij verkozen zijn.
Mijn fractie herinnert er vaak aan dat men bij de eenmaking van Europa het bestaan van de naties niet mag ontkennen en zou dan ook met genoegen kunnen vaststellen dat men voor een keer dan toch naar de nationale wetgevingen verwijst. Wij moeten echter de huichelachtigheid van die formulering aan de kaak stellen omdat ze in werkelijkheid een merkwaardig gebrek aan moed verraadt. Dat of niets schrijven komt op hetzelfde neer. In dit geval hadden wij in ons Reglement zonder problemen verder kunnen gaan dan wat in elk van onze lidstaten afzonderlijk is bepaald.
Zoals op bladzijde 23 van de bijlage bij het tweede verslag van de heer Nordmann terecht wordt opgemerkt, dienen die bepalingen in de lid-staten om de ontwikkeling te kunnen beoordelen van het vermogen van de parlementsleden tussen het ogenblik waarop ze hun functie aanvaarden en het ogenblik waarop hun mandaat afloopt en om er zich aldus van te kunnen vergewissen dat zij zich in de loop van hun mandaat niet op abnormale wijze hebben verrijkt door gebruik te maken van de functies die hun zijn toevertrouwd.
Die filosofie moet ons inspireren. Ze inspireerde ook het eerste verslag van de heer Nordmann en de werkzaamheden van de werkgroep.
Mijnheer de Voorzitter, wij spreken vaak sussende woorden maar gaan zelden over tot daden. Dat is de uitdaging waarmee wij in dit nieuwe debat over de financiële belangen worden geconfronteerd. In zijn huidige, consensuele versie gaat het verslag van de heer Nordmann die uitdaging niet aan. Onze fractie is bereid dat wel te doen.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, de wijzigingen op het Reglement van het Europees Parlement zoals die worden voorgesteld door de twee verslagen die thans ter bespreking staan, hebben hoofdzakelijk tot doel de nodige transparantie te garanderen zowel voor het werk van de leden als voor het werk van degenen die in interactie met die leden verkeren, dus belangengroepen en assistenten.
Voor wat de leden betreft en zoals andere collega's al gezegd hebben, men wil hoofdzakelijk de plicht invoeren dat alle eventuele bronnen van financiering van politieke activiteiten opgegeven worden en men wil een verbod invoeren op het aannemen van al die giften die feitelijk erop neerkomen dat men het optreden en de politieke standpunten van het Parlementslid wil beïnvloeden. De zogeheten lobbyisten worden verplicht gesteld zich in te schrijven in een speciaal register, ze krijgen de plicht tot het naleven van een gedragscode en ze moeten zich in het vervolg legitimeren via een laissez passer dat op elk moment in de gebouwen van het Parlement getoond moet worden.
Dit is dus precies het thema dat ter bespreking staat. We moeten ons in dit verband twee vragen stellen: zijn deze nieuwe voorschriften positief of niet? en: zijn ze afdoende of niet? Mijn antwoord op de eerste vraag is zeker positief. Ondanks dat er een aantal problemen zijn vanwege het naast elkaar bestaan van uiteenlopende strafrechtelijke en fiscale voorschriften in de verschillende lid-staten, staat het Europees Parlement alleszins in de voorhoede waar het gaat om het bepalen van transparantieregels en morele verplichtingen, zoals het verbod om cadeaus aan te nemen. Zodoende krijgen de burgers meer vertrouwen in de volksvertegenwoordigers die zij zelf gekozen hebben. Anderzijds zijn wij wel van oordeel dat hiermee nog niet de kous af is: deze nieuwe voorschriften vormen hooguit een eerste stap naar een meer omvattend en samenhangend geheel van bepalingen op dit vlak. Wij weten dat door het verzet van een deel van de fracties in dit Parlement er vooralsnog geen strengere regels zijn opgesteld, vooral voor lobbyisten en leden. Dat is helaas een feit en men zal moeten proberen daar in de toekomst iets aan te doen: maar daarvoor moeten wij wel vandaag die bepalingen aannemen waarvoor de noodzakelijke gekwalificeerde meerderheid van de leden bestaat. Naar onze mening vormen de verslagen van de heren Ford en Nordmann, zoals die zijn goedgekeurd door de Reglementscommissie, een raamwerk dat in de gegeven omstandigheden voldoende en bevredigend is. Volgens mij zouden dan ook morgen in dit Parlement alle amendementen afgewezen moeten worden die tot doel strekken deze twee verordeningen te wijzigen of radicaal om te gooien. Wij hebben nu eindelijk de kans ze aan te nemen en zodoende een belangrijk signaal af te geven, dat zowel bestemd is voor ons Huis als vooral voor onze kiezers en de publieke opinie.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in Oostenrijk worden op 13 oktober de eerste rechtstreekse verkiezingen voor het Europees Parlement gehouden. Dat brengt bij ons een debat op gang over de vraag wat het Parlement kan verwezenlijken, wat de individuele afgevaardigden kunnen bereiken en wie in de Europese Unie veel en weinig bereikt. Dat debat is een goede zaak.
In Oostenrijk is ook een debat aan de gang over de vraag hoe en door wie de afgevaardigden worden betaald. Welnu, ook dat is een legitiem gespreksonderwerp. Wie betaalt, heeft het immers voor het zeggen. Dat zegt niet zonder reden een oud spreekwoord. Aldus beschouwd is financiële transparantie een belangrijke aangelegenheid wanneer de burgers zich afvragen wie hun belangen het best verdedigt.
In de twee verslagen die wij hier vandaag bespreken, gaat het om regelingen die de voor de burgers onontbeerlijke financiële transparantie moeten waarborgen. Beide verslagen hebben een lange voorgeschiedenis. Die is hier al uiteengezet. Daarbij wil ik er nogmaals op wijzen dat de problemen bij de opstelling van deze twee verslagen door gewichtige en objectieve redenen worden verklaard. Wegens de uiteenlopende rechtstradities in de vijftien lid-staten was het vrijwel onmogelijk een oplossing te vinden waarmee het vereiste aantal leden kan instemmen. Nu hebben wij zulk een gezamenlijke oplossing gevonden. Die is evenwel ver van volmaakt, niet omdat ze fundamentele problemen veroorzaakt, maar omdat ze nog steeds de vraag doet rijzen hoever men moet gaan.
Wij hopen dat men op basis van het nagestreefde compromis goede, controleerbare en transparante oplossingen zal kunnen uitwerken. Wij hopen echter ook dat in Oostenrijk en Finland, waar eveneens verkiezingen worden gehouden, en overal elders in de Unie het werk van de leden van dit Parlement in de komende weken en maanden opnieuw aan andere maatstaven zal worden afgemeten en dat men daarbij niet alleen financiële criteria zal hanteren maar zich ook de voor de burgers uiterst belangrijke vraag zal stellen wie hun belangen het best verdedigt.

Moretti
Mijnheer de Voorzitter, na fors tegenstribbelen van heel wat geachte collega's zijn de verslagen van Nordmann en Ford eindelijk in dit Huis aanbeland. In deze verslagen worden gedragsregels gedicteerd en wordt gepoogd het werk en de rol van de Europese Parlementsleden een hogere waarde te geven. Ik sta achter deze beide werkstukken: men mikt namelijk op duidelijkheid en transparantie van de politicus in de uitvoering van zijn mandaat en dat moet gesteund worden; eventueel mogen deze verslagen ook geamendeerd worden als daarmee de interpretatieduidelijkheid nog verhoogd kan worden. Ik ben voor het voorstel om een openbaar register in te stellen waarin een opsomming komt van de goederen die in eigendom zijn en ik vind dat wat blijkt uit bepaalde dubieuze amendementen, namelijk dat het transparantiemiddel gebruikt kan worden door mensen die slechte bedoelingen hebben, geen mooi begin is om de publieke opinie onze goede wil en ons correcte gedrag te tonen. De burgers zitten al veel te lang te wachten op concrete signalen van ons politici! Laat ons dus beginnen met deze kleine disciplinekwesties om ons politieke blazoen eens flink op te poetsen, want daar is zo vaak een smet op gekomen dankzij corrupte en oneerlijke collega's hier in dit Parlement of in andere instellingen.
Ik vind dat de aanvulling op artikel 9 van het Reglement en op de toepassingsbepalingen van dat artikel zo duidelijk mogelijk moet zijn. Deze twee verslagen schieten wat dat betreft in de roos. Maar dat is nog niet voldoende: wij moeten namelijk zo spoedig mogelijk een goed omschreven statuut van het Europees Parlementslid krijgen. Natuurlijk, als ik bedenk hoeveel tijd er nodig was om deze verslagen in dit Huis te loodsen, dan maak ik me echt niet de illusie dat zo'n statuut al op korte termijn zijn beslag krijgt. Maar als wij willen dat de nieuwe generaties het werk van de Parlementsleden gaan beschouwen als een belangrijke maatschappelijke taak die nabootsing verdient, dan moeten wij nu terstond het goede voorbeeld geven en voor deze verslagen stemmen. Ik sta vierkant achter het voorstel dat mijn fractie heeft geformuleerd om voor te stemmen via nominale stemming.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, het vraagstuk dat wij thans bespreken gaat feitelijk over onze geloofwaardigheid als parlementslid. Wij zijn gekozen om onze kiezers te vertegenwoordigen. Het is van beslissende betekenis dat wij handelen met onze kiezers als uitgangspunt en met politieke programma's en eigen oordelen als gereedschap. Als wij ons handelen door anderen laten beïnvloeden of sturen, gaan wij in tegen de geest van onze opdracht. Dat is ook het geval als het eigen financieel belang ons handelen zou sturen. Willen wij geloofwaardig zijn op dit punt, dan zijn twee dingen nodig. Het eerste is openheid. Er moet rekenschap worden afgelegd van onze financiële omstandigheden. De lobbyisten die proberen ons te beïnvloeden moeten ook openlijk handelen. Het tweede is dat giften van lobbyisten aan ons, voor uitrusting of personeel, onaanvaardbaar zijn.
Op grond hiervan zijn de voorstellen in de verslagen van de heren Ford en Nordmann een teleurstelling. In het verslag-Ford is de belangrijke kwestie inzake giften van lobbyisten niet opgenomen. Dat is niet goed. Hier behoort te worden vastgesteld dat lobbyisten, om toegang tot het Parlement te krijgen, dienen te verzekeren dat zij geen giften zullen verstrekken. Wij hebben een amendement van deze strekking ingediend.
Ook het verslag-Nordmann vertoont ernstige gebreken. In het verslag wordt feitelijk voorgesteld om de betaling van personeel en uitrusting van parlementsleden door lobbyisten te legaliseren. Dat is onaanvaardbaar en niet te verenigen met onze onafhankelijkheid als parlementslid. Wij hebben bovendien reeds royale vergoedingen voor juist dergelijke uitgaven.
Nog absurder is het amendement van de PPE-fractie dat het in de toekomst mogelijk maakt om giften aan parlementsleden te verstrekken, als ze maar aangeven dat dit hun stemgedrag niet beïnvloedt. Maar het beïnvloeden van stemgedrag is nu juist de reden dat deze giften worden verstrekt.
Om de gebreken te verhelpen hebben wij amendementen ingediend die erop neerkomen dat de leden zich ertoe verbinden om geen giften aan te nemen, of het nu gaat om giften aan henzelf of aan hun secretariaat. Wij hebben bovendien voorgesteld dat uitbetalingen uit de kas openbaar dienen te zijn. Dit om eventueel misbruik van reiskostenvergoedingen tegen te gaan. Als de voorstellen niet in onze richting worden gewijzigd, zal het onmogelijk voor mij en vele anderen zijn om ze te steunen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, het is voor ons bijzonder moeilijk om ons werk als parlementariërs uit te oefenen, als we met betrekking tot onze economische bijverdiensten geen openheid van zaken geven. Bovendien is het een zeer ernstig probleem, dat het Parlement graag spreekt over openheid en dit ook eist van andere instellingen maar zelf op dit gebied een blinde vlek vertoont. Het grootste mankement van het nieuwe voorstel van de heer Nordmann is dat het de meerduidigheid van het bestaande voorstel vergroot. Geconcludeerd moet worden dat zelfs de omschreven bepalingen waarschijnlijk niet verwezenlijkt zullen worden. In het voorstel komt bijvoorbeeld een indeling voor waarbij aan de ene kant de geschenken en diensten kunstmatig in categorieën worden ingedeeld en aan de andere kant financiële beloningen in een eigen categorie worden ingedeeld. Dit is een kunstmatige indeling die de controle bemoeilijkt. Aan de andere kant staat het buiten kijf dat er geen regeling van het Europees Parlement bestaat die het mogelijk maakt dat de parlementsleden hun bezittingen laten registreren. In dit verband noemde collega Aelvoet al het feit dat slechts in twee lid-staten regels bestaan over het registreren van bezittingen, zodat dit punt in het verslag-Nordmann van geen betekenis is.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter en landgenoot, wie verkozen is, bekleedt een vertrouwenspost en houdt zich niet bezig met dienstverlening voor verkoop aan de hoogstbiedende. De verkozenen moeten ook door het volk beloond worden. Wij zijn hier omdat iemand een kruisje bij onze naam heeft gezet. Wij mogen dit vertrouwen niet beschamen en ons werk moet open en doorzichtig zijn, zodat de kiezers kunnen beoordelen of ze juist gestemd hebben of de volgende keer beter moeten stemmen. Door ons verkiesbaar te stellen, hebben wij ons bereid verklaard om te werken voor een vergoeding die de staat betaalt en indien wij een bijverdienste hebben, moeten wij de inkomsten daarvan aangeven, zodat de kiezers kunnen zien wat ze voor hun geld krijgen en welke andere belangen wij misschien verdedigen. Geschenken van firma's of belangenorganisaties zijn onverzoenbaar met een openbare vertrouwenspost. Het zou alom ergernis moeten wekken dat giften nu gelegaliseerd worden met dit voorstel voor wijziging van het Reglement, waar de meerderheid achterstaat. Anderzijds is het ondanks alles een stap vooruit dat er nu openheid heerst rond het ontoelaatbare. Wij vragen een stemming in onderdelen zodat we vóór de openheid en tegen de legalisering van giften kunnen stemmen. Het is vooral interessant dat de christen-democraten een onderscheid maken tussen giften die de stemming beïnvloeden en giften die dit niet doen. Bij alcoholgeschenken is de invloed op de stemming misschien meetbaar, maar hoe kan men beoordelen of 14 dagen op een strand in Turkije de stemming over folteringen in een Turkse gevangenis beïnvloeden? Misschien zouden 14 dagen in een Turkse gevangenis een sterkere indruk maken, maar dat is nauwelijks een geschenk.
De Junibeweging stelt voor om giften te verbieden en om een kopie van elke aanvraag van lobbyisten in de bibliotheek te bewaren, zodat er transparantie is rond de verzoeken die de verkozenen ontvangen. De tabaksindustrie mag gerust argumenten geven voor het roken, maar deze argumenten moeten ook toegankelijk zijn voor de Organisaties die kanker bestrijden, zodat ze informatie hebben over de bijkomende schade die door de toelating van tabaksreklame voor de gezondheid kan ontstaan. Geslotenheid en lobbyisme vormen een gevaarlijke cocktail, terwijl openheid en lobbyisme vanuit verschillende hoeken, de voorwaarde zijn voor een goed doordachte wetgeving.

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, de nu behandelde verslagen inzake regelingen voor belangengroepen en de financiële belangen van parlementsleden gaan over regelingen die eigenlijk vanzelfsprekend zouden moeten zijn. Het zogenaamde lobbyisme moet openlijk plaatsvinden en duidelijk te volgen zijn. Ook is het goed om de financiële contacten van de leden te registreren. Net zo vanzelfsprekend is het uitgangspunt dat leden geen geschenken of diensten mogen aannemen bij het verrichten van hun werkzaamheden. Ik hoop van harte dat het Parlement de verslagen Ford en Nordmann in ongewijzigde vorm zal aannemen. Het verwerpen van een van beide zou op teleurstellende wijze een illustratie vormen van onze onmacht om gezamenlijke spelregels op te stellen. Tegelijkertijd zou het ook die parlementsleden in een kwaad daglicht stellen, waarvoor het helemaal niet nodig is om dergelijke regels op te stellen. Ik weet zeker dat het overgrote deel van de leden van het Europees Parlement zijn werkzaamheden op een ethisch juiste manier verricht.
Vragen met betrekking tot politieke spelregels en openheid zijn van groot belang voor de werking van de democratie. Van even groot belang is de vraag hoe we in de huidige gecompliceerde samenleving een vruchtbare dialoog kunnen voeren. De burger heeft het recht om te weten wat voor ideeën zijn afgevaardigde heeft en op welke wijze hij de cruciale problemen wil oplossen. De wereld is zo ingrijpend veranderd, dat bijvoorbeeld het behoren tot een bepaalde politieke partij niet alles zegt over het ideeëngoed van een politicus. Over veel belangrijke kwesties zijn de meningen ook binnen een partij verdeeld.
Nu we hopelijk in ieder geval een voorlopig resultaat zullen boeken voor wat betreft de vragen met betrekking tot de belangengroepen en de financiële belangen van de afgevaardigden, kunnen we ons misschien ook gaan bezighouden met de vraag hoe we een echte maatschappelijke discussie in Europa tot stand kunnen brengen. Bij de overwegingen hierover worden hopelijk ook de media betrokken, die momenteel het debat over de verslagen Ford en Nordmann nauwlettend volgen.

Thyssen
Voorzitter, het is blijkbaar niet zo eenvoudig om in de materies die hier voorliggen knopen door te hakken. Ik hoop en ik geloof erin dat dat morgen toch zal lukken. Voor de lobbyisten is een redelijke oplossing gevonden op voorwaarde dat de gedragscode goed is en dat ze er snel komt en nageleefd wordt. Alleen het opnemen van de assistenten in een verslag over belangengroepen, lijkt mij een vergissing te zijn. De vereniging van assistenten vraagt dan ook terecht de schrapping van deze passus uit het verslag-Ford. Assistenten zijn onze persoonlijke medewerkers en ze hebben recht op een specifieke regeling. Wat tenslotte onze eigen deontologie betreft, kan ik met alle oplossingen leven die transparantie, rechtszekerheid en privacy garanderen. In het geval amendement 3 wordt aangenomen, herhaal ik mijn oproep van januari: de leden die niet onderworpen zijn aan de verplichtingen van hun nationale collega's moeten er zelf voor zorgen niet in het ijle terecht te komen. Zij moeten zo fair zijn zich vrijwillig aan het statuut van hun nationale collega's te onderwerpen. Dit is ondermeer het geval, en vooralsnog noodzakelijk, voor wat mijn landgenoten betreft.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, het vertrouwen van het grote publiek in het werk van het Parlement is geheel afhankelijk van een open en democratisch systeem. Dat geldt ook voor de verhouding van de parlementsleden tot afzonderlijke belangengroepen die besluiten van het Parlement willen beïnvloeden.
De voorstellen in het verslag-Ford gaan in de juiste richting. Een regulering van het lobbyisme is noodzakelijk, niet alleen om ongepaste beïnvloeding door middel van giften en financiële voordelen te verhinderen, maar vooral ook om alle personen en belangengroepen dezelfde mogelijkheden te geven om het werk van het Parlement te beïnvloeden, onafhankelijk van grootte en financieel vermogen. Controleerbare pasjes die registratie en controle op basis van openbaarheid mogelijk maken, zijn het enige systeem dat beantwoordt aan openheid, democratie en gelijke voorwaarden voor iedereen. Dat is speciaal van belang voor ideële organisaties die dezelfde kansen moeten krijgen als ondernemingen en belangenorganisaties met ruime financiële middelen. Het voorstel gaat echter niet ver genoeg. Er zijn geen lijsten nodig om donaties van gelden en andere zaken aan parlementsleden te publiceren. Dergelijke donaties en giften dienen eenvoudigweg niet toegelaten te zijn boven een vanzelfsprekend omgangsniveau. Er is ook onduidelijkheid inzake de openbaarheid van het lobbyregister en de toegankelijkheid ervan voor het grote publiek. Ook hier geldt natuurlijk dat het register openbaar moet zijn en dat allen die dat wensen, het mogen inzien.
Het verslag-Nordmann is van dezelfde aard. Strikte regels voor giften en voordelen zijn absoluut noodzakelijk, opdat het wantrouwen jegens de EU en jegens de voorrechten van de leden van het Europees Parlement verandert in een toegenomen vertrouwen. Ook het verslag-Nordmann gaat de goede kant op, maar niet ver genoeg. Het zou bijvoorbeeld vanzelfsprekend moeten zijn dat ondernemingen en organisaties aan leden van het Europees Parlement niet indirect financiële voordelen kunnen verstrekken door de formele aanstelling van assistenten bij ondernemingen, die in werkelijkheid opdrachten uitvoeren voor een bepaald lid van het Europees Parlement.
De conclusie uit dit alles luidt: twee voorstellen in de goede richting, maar niet vergaand genoeg. De voorstellen dienen echter wel te worden gesteund als een eerste stap vooruit.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, vele collega's in het Europees Parlement ergeren zich aan de kritiek van de groenen op de verdoken inkomsten en onduidelijke onkosten van de afgevaardigden. Al snel klinkt ook het verwijt van populisme. Ik meen echter dat, als het Parlement zelf geen kritiek levert, anderen dat weldra van buiten het Parlement zullen doen en dat die kritiek het Parlement zal verzwakken.
Aan wie willen wij dat wekenlange touwtrekken over het verbod op het aanvaarden van giften eigenlijk uitleggen? Hoe willen wij uitleggen dat afgevaardigden op hun reisvergoeding tot 50 % winst maken? Hoe willen wij verklaren dat reiskosten ook worden vergoed als men zich niet heeft verplaatst en misschien zelfs in Brussel woont? Hoe willen wij verklaren dat men zich op een dieet beroept om zogezegd deel te nemen aan vergaderingen van commissies waarvan men niet eens lid is, dat men werkzaamheden opzettelijk tot de volgende dag voortzet om de dagvergoedingen te kunnen innen en dat sommige afgevaardigden als assistent familieleden in dienst nemen?
Mijnheer de Voorzitter, alleen de beperking van mijn spreektijd belet mij deze lijst van misbruiken op het gebied van inkomsten en vergoedingen nog langer te maken.

De Coene
Voorzitter, waarde collega's, de vorige spreker was nogal gedreven en ik sluit mij eigenlijk aan bij wat hij zegt. Indien de bepalingen van het verslag-Nordmann worden toegepast - ik zeg, indien zij worden toegepast - zal blijken dat er drie soorten parlementsleden zijn in dit Huis: zij voor wie de werkzaamheden in het Parlement de enige bron van inkomsten zijn, zij die daarenboven nog een beroep of een betaalde nevenactiviteit uitoefenen en tenslotte zij die daar nog geen genoegen mee nemen en die zich in het kader van hun politieke werkzaamheden menen zich daarvoor ook nog eens te moeten laten sponsoren. Die laatste categorie zou eigenlijk niet mogen bestaan. Terwijl de burgers in de lid-staten, ondermeer omwille van de Maastricht-normen inspanningen krijgen opgelegd, gedogen wij dat wie nu al royaal wordt vergoed voor zijn politieke activiteiten ook door derden mag worden betaald. Daarom zouden we ons moeten terugvinden in amendementen die dat soort extraatjes verbieden. Al halen die amendementen het dan niet, dan is het voorstel van de rapporteur, de heer Nordmann, hoe dan ook een stap vooruit, want eindelijk zal geweten zijn wie wat van wie ontvangt.
Met betrekking tot het verslag-Ford zou dit Parlement het wel moeten opnemen voor de medewerkers van de parlementsleden. Er wordt her en der gepleit voor een globaal statuut voor de medewerkers en de assistenten. Dit Parlement en eigenlijk de regeringen slagen er niet eens in een reglement voor zichzelf te ontwerpen, wat zouden we dan zeggen dat we gaan wachten op een reglement voor de assistenten. Ze worden vandaag verplicht hun inkomsten aan te geven en dat is zeer terecht. Maar als je die mensen verplichtingen oplegt, mag je ze ook wat rechten geven, onder meer dat ze zouden tewerkgesteld worden met inachtneming van sociale en fiscale spelregels en dat de parlementsleden die assistenten een laissez-passer willen geven, op z'n minst de bewijzen geven van het respecteren van sociale en fiscale spelregels.

Blak
Mijnheer de Voorzitter en landgenoot, mag ik wel zeggen zoals de heer Bonde. Er zijn vele lobbyisten in het Europees Parlement. Zij maken op natuurlijke wijze deel uit van ons werk en leveren hun bijdrage met informatie en standpunten. We kunnen niet zonder hen, maar hun activiteiten moeten onderworpen zijn aan regels. Het verslag-Ford bevat goede ideeën voor een aantal mogelijke regels, hoewel ik liever strengere regels had gezien. Alles wat een lid van een onderneming krijgt, zou geregistreerd moeten worden, maar ik begrijp dat er een evenwicht gezocht moest worden en dat het politiek gezien niet mogelijk was verder te gaan, omdat de rechtse vleugel in het Parlement niet mee wilde. Het belangrijkste is dat wij nu voor het eerst regels hebben voor de activiteiten van de lobbyisten, die we later nog altijd kunnen verscherpen. Het verheugt mij - ik had overigens amendementen in die zin ingediend - dat de leden in een register moeten vastleggen welke economische belangen ze dienen door de burgers van Europa te vertegenwoordigen. Dat dit register voor iedereen vrij toegankelijk is, zou vanzelfsprekend moeten zijn en past in ons idee over openheid. Wij hopen dat deze regels de lobbyactiviteiten doorzichtiger zullen maken, maar we mogen onszelf niet teveel wijsmaken. Ook de nieuwe regels kunnen omzeild worden. Als een lid wil bedriegen kan dit nog steeds, maar laat ons hopen dat de nieuwe regels de relatie tussen de leden en de lobbyisten duidelijker vastleggen en voor de leden als morele richtlijn dienst zullen doen. De nieuwe regels maken duidelijk dat het verkeerd is om de status van parlementslid voor persoonlijke verrijking te gebruiken door zich te laten betalen door lobbyisten of door informatie te verkopen. Het moet openlijk gebeuren. We hebben op deze regels lang gewacht. Vandaag kunnen we een stap in de juiste richting doen, mijnheer de Voorzitter en ik hoop echt dat ook de leden van de rechter vleugel zich zullen bezinnen en naar buiten zullen komen met de zaken die ze vandaag verbergen. Want waarom willen ze niet meedoen? Zou het kunnen zijn dat ze een slecht geweten hebben? Ik hoop van niet.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, dat was niet als rapporteur. Ik verving de heer Wijsenbeek, maar dat was inderdaad ietwat ambitieus. Ik meen dat ik over drie minuten beschikte om te zeggen dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij instemde met de twee verslagen, waarvan ze de totstandkoming van dichtbij had gevolgd. Ik zou de heer Ford trouwens persoonlijk willen feliciteren dat hij deze bepalingen heeft kunnen doen goedkeuren. Hoe beperkt sommigen ze ook mogen vinden, toch zijn ze de aanzet tot een gezonde transparantie.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij ondersteunt deze twee verslagen met des te meer genoegen daar men daarmee naar transparantie op basis van vertrouwen en niet van wantrouwen streeft. Het is niet de bedoeling met overdreven strenge methodes iedereen door te lichten, maar wel een klimaat van openheid en vertrouwen te creëren. Dat verklaart de strekking van de bepalingen van titel B van paragraaf 1 van artikel 2.
Wij weten allen dat sommige afgevaardigden, naast wat zij van het Europees Parlement krijgen, financiële, personele en materiële steun ontvangen. Sommige van onze collega's krijgen steun van hun partij. Dat geldt meer bepaald voor de partijen die het Verdrag van Maastricht op Europees niveau heeft geïnstitutionaliseerd. Het zou daarom volkomen hypocriet zijn te beweren dat geen andere materiële steun wordt verleend dan die welke de afgevaardigden uit de middelen en de begroting van onze instelling ontvangen.
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij vindt dit een beperkte, maar betekenisvolle stap. Wij maken ons zorgen over het feit dat sommigen aan opbod doen. Wij vragen ons af of men daarmee geen rem wil zetten op de tenuitvoerlegging van maatregelen die licht zouden werpen op de steun die zij die op nog meer transparantie aandringen nu al ontvangen.
Mijnheer de Voorzitter, overdaad schaadt. Dat geldt wellicht nergens meer dan op dit terrein, waarop wij maat moeten trachten te houden. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is ingenomen met de zin voor maat die men bij de uitwerking van dit compromis aan de dag heeft gelegd.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Herstructurering van de ijzer- en staalindustrie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0213/96) van de heer Caudron namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(94)0265 - C4-0060/94) "Een nieuwe impuls voor de herstructurering van de ijzeren staalindustrie in de Gemeenschap" .

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, in de jaren 1950 lag de ijzer- en staalindustrie met de oprichting van de EGKS aan de oorsprong van de Europese eenmaking. Twintig jaar later was ze, met de zware herstructureringen en de daarmee gepaard gaande huiveringwekkend hoge sociale kosten in de jaren 1970 en 1980, bijna de oorzaak van het uiteenvallen van de Gemeenschap. Wij moeten erkennen dat in vele regio's en bij vele van onze medeburgers onherstelbare schade is aangericht: in die regio's is het leven stilgevallen. Als afgevaardigde uit Noord-Frankrijk, een oud industriegebied, kan ik daarvan meespreken.
De werkgelegenheid in de ijzer- en staalindustrie is op minder dan twintig jaar van 850.000 tot 350.000 gedaald. Op dit ogenblik is de toestand gelukkig beter: de situatie op de markt is vrij goed. Toch blijft de markt kwetsbaar en dreigen nog steeds sectorale crisissen, onder meer in de wapen- en de automobielindustrie. Ondanks dat alles is de Europese ijzer- en staalindustrie netto-exporteur en maakt ze winst. Hoeven wij dan niets te doen? Moeten wij de markt zijn gang laten gaan, de vingers kruisen en hopen dat alles goed blijft gaan? Sommige industriëlen vragen dat en dringen er, soms met enige grofheid, op aan dat wij alles op zijn beloop laten.
Wijzelf vinden dat wij dat niet mogen doen. Persoonlijk weiger ik bij de pakken te blijven zitten. Ik zeg dat wij van de huidige adempauze gebruik moeten maken om de toekomst voor te bereiden, om de slagvaardigheid van onze ijzer- en staalindustrie op peil te houden en nieuwe teleurstellingen te voorkomen, en om op doordachte wijze en met zachte hand werk te maken van de veranderingen die hoe dan ook nodig zullen zijn. Door die overwegingen heb ik mij met een aantal collega's van verschillende fracties, die ik hier trouwens allen wil danken, gedurende bijna een jaar laten leiden. Ik heb ook alle economische subjecten, ondernemingen en vakbonden, uitvoerig geraadpleegd.
Op basis daarvan heb ik in mijn verslag een groot aantal concrete voorstellen geformuleerd. Ik streef daarmee vier doelstellingen na. In de eerste plaats moeten wij het concurrentievermogen van de Europese ijzer- en staalindustrie versterken door op zoek te gaan naar nieuwe produkten en markten en door onszelf daarvoor de nodige middelen te verschaffen. In een beperkte markt kan het Europese aandeel niet anders dan almaar kleiner worden. Wij moeten de markt daarom verbreden. Bij de uitvoering van de noodzakelijke herstructureringen, waarbij wij volledige transparantie moeten nastreven, mogen wij hen die de gevraagde inspanningen hebben geleverd niet bestraffen en mogen wij de achterblijvers niet van hun verplichtingen ontslaan. Om op de wereldmarkt mee te kunnen moeten wij ook de uitgaven voor het onderzoek verhogen. Dat is daartoe een onontbeerlijke voorwaarde.
In de tweede plaats wil ik het sociaal beleid in de sector verbeteren. De geschoolde arbeidskrachten zijn een belangrijke troefkaart van onze Europese ijzer- en staalindustrie. Wij moeten definitief afstappen van de idee dat arbeidskrachten een last zijn. In werkelijkheid zijn zij een troefkaart. Wij moeten de werknemers dan ook ondersteunen om hen nieuwe trauma's te besparen. De gevolgen van de komende veranderingen moeten binnen de sector zelf worden opgevangen. Daarvan moeten wij de werknemers overtuigen.
In de derde plaats moeten wij, wat onze betrekkingen met de derde landen betreft, tegenover de Verenigde Staten een vastberaden houding aannemen en bereid zijn om met de landen van Oost-Europa samen te werken en aldus de nodige herstructureringen en hervormingen te vergemakkelijken. De meeste van die landen zullen ooit tot de Unie toetreden. Ze moeten zich daarop nu al voorbereiden. Ten slotte moet onze industrie groot genoeg blijven of worden om de concurrentie in de wereld aan te kunnen. Daartoe moeten wij over de nodige middelen beschikken, ook om ondernemingen samen te voegen. Wij moeten ermee ophouden onszelf beperkingen op te leggen waarvan onze concurrenten geen last hebben.
In de vierde plaats ten slotte moeten wij de periode na de EGKS nu al voorbereiden om in 2002 voor een zachte overgang te zorgen. Daartoe moet de IGC een aantal bepalingen en regelingen in de verdragen van de Unie opnemen. Ik denk daarbij aan de transparantie van de markten en de overheidssteun en andere hulp, de versterking van het onderzoek, een actief en oordeelkundig sociaal beleid in dienst van de produktiviteit en de ontwikkeling en een voortdurend streven naar betere prestaties zonder de toekomst aan kortzichtig winstbejag op te offeren.
Kortom, de Europese ijzer- en staalindustrie is de motor van onze Gemeenschap geweest en heeft later een van de grootste tragedies veroorzaakt die de Gemeenschap ooit hebben getroffen. Op dit ogenblik doet ze het goed. In die geest moeten wij nu de toekomst voorbereiden. Mijn verslag past in dat streven en draagt daartoe bij. Ik hoop dat het Parlement het massaal zal steunen. Ik hoop dat mijn verslag tot een zekere bewustwording leidt en dat spoedig maatregelen worden genomen zodat het blijvend vruchten kan afwerpen.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, ondanks alle pijnlijke herstructureringen van de jongste twintig jaar, waarbij honderdduizenden banen zijn verdwenen, blijft de ijzer- en staalindustrie een veelbelovende sector. Dat is de boodschap die de heer Caudron ons voorhoudt. Ik feliciteer hem dat hij het probleem van de ijzer- en staalindustrie heeft behandeld met de gevoeligheid van een man die zelf afkomstig is uit een van de getroffen regio's waar, zoals ook in vrijwel alle andere regio's, de werkgelegenheid sterk is gedaald. Ik feliciteer hem ook met het feit dat hij zinvolle voorstellen heeft geformuleerd waarmee hij zowel de klip van het ongebreidelde liberalisme als die van het steriele economische interventionisme heeft weten te omzeilen.
De heer Caudron heeft een aantal interessante voorstellen geformuleerd. Op enkele daarvan wil ik nu nader ingaan. In de eerste plaats pleit hij voor een offensieve strategie voor de ijzer- en staalindustrie. Hij stelt voor het gamma van produkten uit te breiden, het gebruik van die produkten te stimuleren, in het bijzonder in de sectoren zoals de bouw en de openbare werken, en natuurlijk ook het onderzoek op verschillende terreinen te intensiveren. Die offensieve strategie kan maar vruchten afwerpen als de concurrentie niet wordt vervalst. De al dan niet verborgen staatssteun zit op het beklaagdenbankje. Ik ben het op dat punt eens met de rapporteur. Hij verdedigt de steuncode en de gebruikte instrumenten, maar verzet zich tegen staatssteun voor een specifieke onderneming. Hij laat wel een opening voor regionale overheidssteun in bepaalde omstandigheden.
Waar de herstructurering voltooid is, met andere woorden waar de werkgelegenheid al drastisch gedaald is, moet men elke nieuwe aderlating vermijden. Door de ongebreidelde rationalisatie en het ongeremde streven naar meer produktiviteit is de toestand op het gebied van de werkgelegenheid de jongste jaren almaar hachelijker geworden. De industrie heeft echter zelf ook nood aan stabiele banen en aan een vakkennis die afgestemd is op de voortdurende vernieuwing als gevolg van de indienstneming van jongeren.
Ten slotte wil ik nog iets zeggen over het EGKS-verdrag, dat in 2002 verstrijkt. Tijdens de staalcrisis is gebleken hoe belangrijk de instrumenten zijn waarin dat verdrag voorziet: de steuncode, de statistische instrumenten waarmee men zich snel een beeld van de situatie op de markt kan vormen, het voor het sociaal overleg in de sector uiterst belangrijk Raadgevend Comité en het met beschikbare middelen uitgevoerde onderzoek. Wij zien nu in dat het EGKS-verdrag een veel sterkere sociale geest uitademt dan de verdragen die daarna zijn gesloten. Ik ben het er met de heer Caudron over eens dat wij die geest en de meest positieve elementen van het EGKS-verdrag moeten behouden en dat wij het verdrag aan de recente economische en sociale ontwikkelingen moeten aanpassen. Ik ondersteun in het bijzonder het voorstel om een structuur op te richten die de EGKS-reserves kan overnemen die men dan voor het coöperatief onderzoek op technologisch en sociaal gebied kan gebruiken.
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is het eens met de grote lijnen van dit verslag, dat aangeeft hoe wij in de toekomst tot een concurrerende ijzer- en staalindustrie kunnen komen.

Peijs
Voorzitter, de aanleiding was een nogal magere mededeling van de Commissie. De heer Caudron en het Parlement hebben er een toekomstvisie, een industriepolitiek van gemaakt voor de staalindustrie. Ik denk dat de heer Caudron daar alle lof voor verdient en zijn verslag verdient om ongewijzigd aangenomen te worden.
Voorzitter, iedereen weet dat de staalindustrie behalve een belangrijke bijdrage aan de economie van de lidstaten ook zeer belangrijk is met het oog op de werkgelegenheid, direct en indirect. Daarbij ontstaat wel vaak een misverstand. Bedrijven creëren geen banen, maar hebben slechts één keuze: binnen de moordende internationale concurrentie zo efficiënt mogelijk te opereren, kostenbewust. Bijna onvermijdelijk betekent in onze westerse maatschappij kostenbeheersing minder arbeidsplaatsen. Staalindustrieën drukken van oudsher zwaar op de omringende regio's. Ik betreur het dan ook dat een programma als residair, dat ertoe bijdraagt regio's te divertifiseren, droog komt te staan. De staalindustrie is nog steeds in volle ontwikkeling naar veel kleinere, maar gespreide minimals. Deze ontwikkeling kan slechts gestopt worden tenkoste van het concurrentievermogen van de industrie. Immers, internationaal is er bij uitstek sprake van een keiharde prijsconcurrentie.
Er zijn nog enkele zaken van groot belang in een industriepolitiek voor de staalindustrie die we nodig zullen hebben bij het aflopen van de EGKS. Dit is het eerste verslag dat over die grens heen kijkt, Voorzitter. We hebben het dan ten eerste over streng toezicht op de nieuwe steunoperaties via artikel 95. Ieder artikel 95 steungeval is mijn inziens per definitie concurrentievervalsing. Ook de industrie is die mening toegedaan. Sommige collega's hebben al amendementen ingediend van een andere strekking. Ik hoop dat de heer Fayot in zijn fractie probeert om die in toom te houden. Ik doe dat in de mijne.
Ten tweede, daarnaast moeten er bij de herzieningen 1997 snellere en doorzichtiger onderzoeksprocedures komen om effectieve sancties in geval van schending van de steunregeling te kunnen opleggen.
Ten derde, essentieel is dat Europese handelsstatistieken sneller beschikbaar zijn. Complete Amerikaanse handelsstatistieken inzake volume en gemiddelde invoerprijs zijn binnen twee maanden beschikbaar, de Europese cijfers pas na acht à twaalf maanden. Dit frustreert ons dumpingbeleid, omdat dumpingklachten volgens de WTO gebaseerd moeten zijn op officiële handelsstatistieken. Zeker is dit punt belangrijker dan het stimuleren van fusies die immers tegen de huidige trend ingaan.
Op de vierde plaats, een researchfonds op basis van de EGKS-aanpak voor de periode na het aflopen van de EGKS, acht de industrie ook zeer belangrijk voor de diffusie van de technologische vernieuwingen.
En last but not least , ik denk dat de Commissie haar volle steun moet geven om samen met de Amerikanen te streven naar een multi-lateraal staalakkoord, het zogenaamde MSA.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag dat wij vandaag bespreken heeft betrekking op maatregelen om het herstructureringsproces na het verstrijken van het EGKS-verdrag in 2002 een nieuw elan te geven. Het wil het concurrentievermogen, het sociaal beleid en de betrekkingen van de ijzeren staalindustrie met de derde landen versterken en ervoor zorgen dat een aantal bepalingen van het verdrag, dat in 2002 verstrijkt, worden behouden. Ik wil er ook aan herinneren dat de toekomst van het verdrag en de financiële activiteiten in het kader daarvan onder het Ierse voorzitterschap zouden moeten worden onderzocht en dat tegen september een ontwerp van de Commissie wordt verwacht. Voorts is een debat aan de gang over het ontwerp van nieuwe gemeenschappelijke steuncode voor de periode 1997-2002, meer bepaald in het vooruitzicht van een besluit van de Raad Industrie in november.
Alle leden van mijn fractie zullen het voortreffelijke verslag van de heer Caudron goedkeuren. Het houdt immers rekening met de recente ontwikkelingen in de Europese ijzer- en staalindustrie en met de toekomst van die industrie zoals wij ons die vandaag kunnen voorstellen. De in de ontwerp-resolutie voorgestelde uitbreiding van de definitie van de ijzer- en staalprodukten, het voorstel om schroot niet langer als afval te beschouwen en het streven naar een bilateraal compromis met de Verenigde Staten met het oog op de sluiting van een multilaterale overeenkomst gaan in de goede richting.
Ten slotte kan ik u zeggen dat wij positief staan tegenover het voorstel voor de oprichting van een structuur die de EGKS-reserves kan overnemen. Het is echter duidelijk dat die reserves en de rente daarop moeten dienen voor de financiering van het communautair onderzoek op het gebied van de ijzer- en staalindustrie en dat daarop een passende controle moet worden uitgeoefend, zelfs al zullen de heffingen op de ijzer- en staalindustrie dan zijn afgeschaft.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, dit verslag over de herstructurering van de ijzer- en staalindustrie weerspiegelt, ondanks enkele heel positieve bijdragen van de rapporteur voor de typering van deze sector, evenwel een algemene beleidsaanpak waarover wij voorbehoud maken en waar wij het niet mee eens zijn.
Wij zijn het niet eens met, maar veroordelen een communautaire werkverdeling die door middel van concentraties produktiesectoren reserveert voor bepaalde landen in het noorden terwijl deze sectoren in de andere landen, in het zuiden of de periferie, zijn ontmanteld in ruil voor povere compensaties die ook bedekte manieren zijn om deze ontmanteling te stimuleren.
Wij zijn het niet eens met, maar veroordelen het simplistische vooruitzicht dat overheidssteun de moeder van alle concurrentieverstoringen is, de te verslagen vijand om ervoor te zorgen dat concurrentievermogen wordt verkregen via een ander soort overheidssteun, die concentraties aanmoedigt, terwijl de met overheidsgeld gesubsidieerde ondernemingen de plicht hadden "de eerste te zijn die moesten bijdragen aan de structurele aanpassing" , de welbekende uitdrukking van het IMF omwille van de gevolgen daarvan in de zogenaamde derde wereld.
Wij zijn het evenmin eens met, maar veroordelen het feit dat dit beleid de plichtsbewuste lid-staten, zoals Portugal altijd is geweest, in de praktijk bestraft en geen rekening houdt met initiële en vervolgens groter geworden verschillen tussen nationale consumptie en nationale produktie. Wij zijn trouwens van mening dat de nationale dimensie niet opgeslokt kan worden door de herstructurering van de sector, maar dat hieraan dezelfde waarde moet worden gehecht als aan de communautaire dimensie.
Wat wij in amendementen hebben gegoten, heeft niets te maken met achterhaalde hernationaliseringen, zoals ernstige inspanningen om te herinneren aan het bestaan van een nationale dimensie die werkelijk van belang is voor de organisatie van het collectief samenleven, luchthartig worden bestempeld.
De sociale aspecten van de herstructurering dienen te worden onderstreept, vooral wanneer men weet dat een half miljoen arbeidsplaatsen verloren is gegaan, de werkgelegenheid onzekerder is geworden en men heeft gezien hoe de onvervangbare "know how" die de arbeidskrachten hebben opgebouwd verloren gaat.
De sector wordt niet gered met een liberalisering, als universeel lapmiddel, met een zowel geografische als transnationale concentratie, gebruik makend van het vrij verkeer van financieel kapitaal. Maar wel met een correcte dimensionering en coördinatie van de nationale en communautaire programma's, met heel bijzondere aandacht voor de sociale problemen, in de context van een wereldhandelsorganisatie die niet alleen, maar overwegend een instrument van ongeremde liberalisering en onbeperkte concentraties is.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij kunnen ons over het algemeen bij de felicitaties voor de heer Caudron aansluiten. Zijn verslag verdient onze steun. Het zou echter moeten worden gewijzigd en aangevuld. De EGKS-medaille heeft immers, zoals bekend, twee zijden. Enerzijds is ze een voorbeeld van een krachtig industriebeleid, dat ook een onderzoeks- en een sociaal beleid omvat, waarmee men via een beheerste en doelgerichte lange-termijnpolitiek de sector heeft kunnen herstructureren.
Anderzijds is de EGKS het centrale element van een industriemodel dat, zoals wij allen weten, al lang een probleem is geworden. Dat model wordt immers door monopolies gekenmerkt. Wij hebben te maken met kartels en een werknemersaristocratie. Er zijn bepaalde ideeën over een agressief beleid voor de buitenlandse handel. Dat alles is niet bijzonder gunstig en ook deze Gemeenschap zal zich dat op termijn niet kunnen veroorloven.
Wij moeten de positieve aspecten van de EGKS behouden, maar tegelijkertijd verruimen en privileges opheffen. De reserves van de EGKS mogen geen privé-fonds van de mijnindustrie worden. Grondstoffen en energie doen algemenere problemen rijzen. Wij zullen het moeten hebben over de vraag waarvoor men ze gebruikt.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de Europese ijzer- en staalindustrie het op dit ogenblik vrij goed doet, mogen wij niet vergeten dat de jongste jaren in de sector bijna 600.000 banen zijn verdwenen.
Op twintig jaar is twee derde van de werkgelegenheid in de ijzer- en staalindustrie verloren gegaan. Als vakbondsafgevaardigde ten tijde van de uitgebreide herstructureringen in Frankrijk kan ik getuigen van de ravage die daardoor is aangericht: gehele gebieden en talloze gezinnen werden ten gronde gericht. Ik heb echter ook gezien hoe men zich met onvoorstelbare wilskracht heeft ingespannen om, ondanks alles, een industrieel potentieel te redden dat de trots van verschillende generaties staalarbeiders is geweest.
De ijzer- en staalindustrie is nu gemoderniseerd. Eerlijk gezegd is de produktiviteitsverbetering vooral het gevolg van de toepassing van nieuwe technologieën en produktiemethodes, waardoor massaal werknemers zijn ontslagen. In 1986 had men vijf uur nodig om een ton staal te produceren, nu nog slechts drie.
Het concurrentievermogen van het Europese staal steunt uiteraard grotendeels op wat wij op het gebied van het onderzoek en de technologische innovatie weten te bereiken. Zo zijn nieuwe produktieprocessen ingevoerd die een grotere flexibiliteit mogelijk hebben gemaakt, zowel inzake bevoorrading als inzake produktievolume. De band tussen de leveranciers en gebruikers van metaalprodukten is versterkt. Men heeft samen onderzoek verricht en op het gebied van de marketing bondgenootschappen gesloten. Ik heb bij dat alles echter vragen. Hoever kan men in dat voor elke moderne industrie nochtans noodzakelijke proces gaan zonder opnieuw massaal banen te doen verdwijnen als men niet tegelijkertijd de arbeidsduur vermindert en nieuwe methodes toepast om de arbeidsorganisatie aan te passen? Ook het onderzoek in de ijzer- en staalindustrie wordt uiterst belangrijk.
Het verstrijken van het EGKS-verdrag en de integratie van de onderzoeksprogramma's in de sector ijzer en staal in het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek en ontwikkeling doet een ernstig probleem rijzen. Wij moeten dus inderdaad de oprichting overwegen van een structuur die de EGKS-reserves kan overnemen en de rente daarop kan gebruiken om technologische innovaties te stimuleren, maar ook om, in nauwe samenhang met de opleiding en de arbeidsorganisatie, een sociaal beleid te ontwikkelen. Zoals de heer Caudron, die ik hier feliciteer, terecht opmerkt, mag het verstrijken van het EGKS-verdrag meer in het algemeen niet tot gevolg hebben dat wij van elk sectoraal industriebeleid afzien. Dat gevaar is echter reëel.
De toekomst van de Europese ijzer- en staalindustrie hangt ook af van de ontwikkelingen in andere bedrijfstakken zoals de bouw en de automobielsector. Die worden op dit ogenblik, zoals bekend, met zware moeilijkheden geconfronteerd, vooral als gevolg van het in het kader van de convergentiecriteria opgelegde soberheidsbeleid. Ik vrees dat, als wij niet opletten, dat soberheidsbeleid de communautaire industrie ten gronde zal richten.
Mijnheer de Voorzitter, ten slotte onderstreep ik dat wij op onze hoede moeten zijn voor antidumpingpraktijken vanwege de Verenigde Staten. Ik vertrouw er echter op dat de Commissie de belangen van de communautaire ijzer- en staalindustrie zal verdedigen.

de Rose
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het interessante verslag van de heer Caudron draait rond twee belangrijke punten. De heer Caudron onderzoekt de herstructurering van de communautaire ijzer- en staalindustrie en bepaalt welke koers die industrie moet volgen om haar toekomst veilig te stellen. Zoals de rapporteur opmerkt, moet die toekomst nu, maar nog meer morgen, tegen de achtergrond van de mededinging in de wereld worden bekeken. Ik herinner eraan dat de sector op dit ogenblik in de Unie aan 320.000 personen werk verschaft.
Wij zijn het volkomen eens met de richtsnoeren die het verslag formuleert om de kansen van de ijzer- en staalindustrie gaaf te houden. Daarom moeten wij eisen dat iedereen, ook onze concurrenten, de volgende regels in acht nemen. Als overheidssteun wordt verleend mag die niet de vorm aannemen van subsidies om niet-concurrerende bedrijven op kunstmatige wijze in stand te houden. Oneerlijke handelspraktijken, zoals alle mogelijke vormen van dumping, zijn onaanvaardbaar. De Unie moet alle oneerlijke handelspraktijken, ook vanwege de landen van Oost-Europa, krachtig bestrijden. Dat geldt ook voor de eenzijdige protectionistische maatregelen die sommige landen van buiten de Unie tegen die produkten nemen.
Het onderzoek is volstrekt onontbeerlijk om onze ijzer- en staalindustrie een toekomst te bieden. Wij moeten de financiering daarvan ook na het verstrijken van het EGKS-verdrag in 2002 veilig stellen. De toekomst van de ijzer- en staalindustrie steunt immers ook op innovatie. Vandaar het grote belang van het onderzoek. Alleen op die voorwaarden kunnen wij het derde millennium vorm geven.

Schreiner
Mijnheer de Voorzitter, zoals hier vandaag al is gezegd, is de ijzer- en staalindustrie een symbool van de Europese eenmaking. Ik bedoel daarmee dat het EGKS-verdrag moet worden opgevolgd door een regeling waarin de aandacht naar twee belangrijke punten moet gaan, namelijk de technologie en de ontwikkeling van een echt sociaal beleid. De vraag hoe de concurrentiepositie van de Europese staalindustrie in de toekomst veilig kan worden gesteld is moeilijk te beantwoorden. Wij moeten voor ogen houden dat wij daarvoor niet met de produktie van ijzer en staal als grondstof kunnen volstaan, maar dat alleen afgeleide produkten zoals voor metaalconstructies en de verdere ontwikkeling van die produkten het voortbestaan van de ijzer- en staalindustrie in Europa kunnen waarborgen.
Ik zou daarvan een voorbeeld uit mijn eigen deelstaat willen geven. Bij Voest Alpine werden meer dan 40.000 banen geschrapt, maar na de privatisering maakt het bedrijf grote winsten en biedt het eigenlijk de zekerheid dat men met een gecombineerde...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Desama
Mijnheer de Voorzitter, zoals zovele anderen wil ook ik de heer Caudron eerst met zijn voortreffelijk verslag feliciteren. Aan de hand van zijn verslag wil ik echter ook getuigen van de ongerustheid en de angst van de regio's en de mensen die voor hun bestaan voornamelijk van de ijzer- en staalindustrie afhankelijk zijn.
Zij zijn immers bang dat in 2002 een einde zal komen aan het enige industriebeleid dat in de Europese Unie nog wordt gevoerd. Dat beleid steunt op een verdrag dat model heeft gestaan voor de Europese Gemeenschap en dat sedertdien niet is vervangen. Het gevaar bestaat dus dat dit industriebeleid in een interne markt die volkomen door de mededinging wordt beheerst - met alle gevolgen vandien voor een aantal sectoren - volledig verdwijnt. Vele werknemers zijn ook bang als zij zien hoe overheidsbedrijven vaak worden gediscrimineerd. Forges de Clabecq, dat op dit ogenblik in België het slachtoffer is van de strenge controle van de Commissie, is een opmerkelijk voorbeeld van die discriminatie.
Ook het verslag van de heer Caudron is niet volledig ontsnapt aan de uiterst liberale invloed van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Hij heeft immers het doorslaggevend belang van de code inzake overheidssteun moeten erkennen. Wij zijn het met die visie weliswaar eens, maar waarom toont men zich veel inschikkelijker ten aanzien van monetaire ontsporingen en fiscale dumpingpraktijken?
Het gaat hier om de toekomst van nog steeds zeer arbeidsintensieve ondernemingen. Ik kijk met ongeduld uit naar de voorstellen die de Commissie in de komende maanden zal doen. Het ongeduld is groot in de industrie, maar ook, - dat zult u beslist begrijpen - bij de onderzoekers. Ook op het terrein van het onderzoek worden immers tal van initiatieven en ideeën voorgesteld, zij het niet altijd op samenhangende wijze.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Caudron, dank voor uw verslag over de Europese ijzer- en staalindustrie. Deze branche heeft onder een rigoureuze omschakeling te lijden gehad, en in Europa heeft zij de afgelopen twintig jaar een verlies van een half miljoen arbeidsplaatsen te zien gegeven. Iets waar we ook in de toekomst rekening mee dienen te houden, is dat de hoogte van de overheidssteun tijdens dit omschakelingsproces niet overal gelijk is geweest. Sommige lid-staten bijvoorbeeld hebben 30 % van hun produktiecapaciteit afgestoten, terwijl ze verhoudingsgewijs minder overheidssteun hebben toegekend dan andere lid-staten, waarvan een aantal merkwaardig genoeg fel protesteren tegen het verstrekken van overheidssteun.
Deze inspanning brengt aanzienlijke sociale kosten met zich mee. Het is zaak dat de nieuwste herstructureringen plaatsvinden onder optimale sociale omstandigheden, met gebruikmaking van alle beschikbare financiële middelen en van de EGKS-reserves om zowel aan de vereisten van Onderzoek en Ontwikkeling als aan de sociale behoeften te voldoen, zoals vervroegde uittreding en schadeloosstelling wegens ontslag. We moeten ons geen zand in de ogen laten strooien door het gepraat over de financiering van het onderzoek op sociaal terrein, aangezien dit slechts 1 % van het onderzoek in deze sector voor zijn rekening neemt. Het is niet deze vorm van onderzoek waarvoor financiering benodigd is, maar voor de sociale steun die samenhangt met de aanzienlijke afbouw van de produktiecapaciteit.
De regelingen voor overheidssteun dienen heel strikt te zijn, maar niet strikter dan die voor andere produktiesectoren die vergelijkbaar zijn met de ijzer- en staalindustrie. Het communautaire kader voor steun aan Onderzoek en Ontwikkeling dient derhalve ook te gelden voor ijzer en staal. Deze sector mag niet worden achtergesteld ten opzichte van de overige takken.
Dan nog een laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter. Er moet meer toezicht worden gehouden op de invoer uit derde landen, met name de invoer uit de Oosteuropese landen waarbij vaak sprake is van dumping, en vooral van produkten die worden ingevoerd via landen waarvoor geen invoertarieven gelden. Deze invoer moet streng gecontroleerd worden omdat de Europese industrie anders schade wordt toegebracht, waarbij ik zo vermetel ben, op te merken dat de industrie van sommige lid-staten hiervan meer schade ondervindt dan die van andere lid-staten, maar laat vooral niemand denken dat de laksheid ten aanzien van de dumping door derde landen zou zijn terug te voeren op de interne concurrentie binnen de Europese ijzer- en staalindustrie.

García Arias
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteur de heer Caudron willen gelukwensen omdat hij een zeer volledig verslag heeft opgesteld dat alle wetenschappelijke en sociale aspecten van het concurrentiebeleid omvat. Toch zal hij vermoedelijk wel begrijpen dat ik een drietal bezwaren heb tegen zijn verslag, dat voor het overige uitstekend is. Drie problemen zie ik dus, waarvan we zouden willen dat ze bij de stemming waren opgelost, ofschoon ik weet dat hij bereid is om op een aantal van de betreffende vragen in te gaan. Ik ben ook blij dat de heer Bangemann er is, want ik zou hem een vraag willen stellen.
De pijnlijke omschakelingsprocessen hebben zich overal in de Unie reeds voltrokken. In het noorden mogen honderdduizenden arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan, in het zuiden is dat zeker ook het geval. In het noorden zijn ze al eerder met de omschakeling begonnen, omdat ze er de Europese Gemeenschap al hadden, en zodoende de vruchten konden plukken van het streven van de EGKS. De lid-staten die de boel nu zogenaamd ophouden, begonnen pas in de jaren '70 met hun omschakeling, zonder de Europese steun die in het kader van de EGKS voorzien was.
Daarom geloof ik niet dat we kunnen spreken van "landen die de boel ophouden" . Ik denk dat ieder zich van zijn eigen taken gekweten heeft, dat elk land pijnlijke operaties heeft doorgevoerd, die onder meer hebben geleid tot een vermindering van het aantal arbeidsplaatsen. Van het Verenigd Koninkrijk tot aan de Duitse länder, van noord tot zuid. Overal mét steun van de overheid, overal. Met aanzienlijke overheidssteun zelfs, zoals de heer Imaz al zei. Laten we dus niet teveel ophef maken over overheidssteun.
De EGKS loopt trouwens op zijn eind, met alle hieraan verbonden voor- en nadelen, maar wij niet zien in waarom één bepaalde industrietak slechter zou moeten worden behandeld dan de andere sectoren. Daarom zou de steuncode nu al moeten worden afgestemd op de algemene concurrentieregeling.
En tot slot, mijnheer de Voorzitter, mogen we niet vergeten dat de omschakeling en de behoefte aan sociale maatregelen zich overal kunnen blijven voordoen.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, zoals al vaker het geval is geweest, zitten we vandaag in een situatie waarin het Parlement eensgezind de problemen aanwijst, maar het niet eens is over de oplossing ervan. Er is reeds meermaals op gewezen dat de ijzer- en staalindustrie een grote omwenteling heeft doorgemaakt. Het besluit dat de Raad in 1993 heeft genomen inzake de structurele wijziging, omschakeling en capaciteitsaanpassing werd door verschillende initiatieven van de Commissie ondersteund. Wij oordelen vaak vanuit onze eigen omgeving. Ik had het eerder vandaag over de transeuropese netwerken. Ik zou hier hetzelfde willen zeggen, maar we moeten het een beetje Europeser beoordelen. We moeten onze eigen indcutrie beoordelen in het licht van de wereldconcurrentie en niet alleen in het licht van de interne concurrentie. Wij hebben veel energie gestoken in de debatten over staatssteun binnen de Unie en over de vraag of we onszelf niet bedriegen, in plaats van onze energie te gebruiken voor het zoeken naar mogelijkheden om op de wereldmarkt onze sporen te verdienen, zodat we de concurrentie in de toekomst het hoofd kunnen bieden. Er zijn vele goede dingen gezegd over de toekomst. Ik onderstreep dat ik onderzoek en produktontwikkeling zeer belangrijk vind. We spreken over een aanpassing van de markt. We zouden ook kunnen spreken over uitbreiding van de markt. Over het algemeen zijn internationale handelsovereenkomsten zeer belangrijk voor ons.
Met betrekking tot het uitstekende verslag van de heer Caudron wil ik iets zeggen over de periode na 2002. Een strikte controle van de interne ontwikkelingen is noodzakelijk, zodat we over alle informatie beschikken en niet weer energie moeten steken in onderzoeken of we elkaar bedriegen. De voorstellen van de commissie zijn goed, maar misschien zou de Commissie beter niet...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, de heer Caudron heeft een zeer realistisch beeld van de huidige situatie opgehangen en een aantal interessante voorstellen gedaan om de problemen van de komende jaren aan te pakken. Gelukkig vindt dit debat plaats op een ogenblik waarop de situatie van de ijzer- en staalindustrie zich alles bij elkaar genomen min of meer heeft gestabiliseerd. Het is volkomen juist dat de werkgelegenheid in de ijzer- en staalindustrie is gedaald. Dat is trouwens ook in andere grondstoffen producerende bedrijven gebeurd, meer bepaald in bedrijven die niet alleen met technologische omwentelingen maar ook met een steeds scherpere concurrentie worden geconfronteerd.
Wat de Commissie de jongste jaren samen met de ijzer- en staalindustrie heeft gedaan, heeft er in elk geval voor gezorgd dat de prijzen nu min of meer redelijk zijn en dat de huidige werkgelegenheid enige zekerheid biedt, ook al zal het moderniseringsproces uiteraard worden voortgezet.
Men mag vooral het belang niet onderschatten van de privatisering die, vooral in een aantal lid-staten waar de ijzer- en staalindustrie vrijwel volledig in handen van de staat was, tot gevolg heeft gehad dat elke onderneming nu zelf inspanningen doet om aan de concurrentie te kunnen weerstaan. Daar de mededinging steeds meer een mondiaal karakter krijgt, is dat uiteindelijk het belangrijkst. Wij zullen ook meer rekening moeten houden met de staalindustrie van de Centraal- en Oosteuropese landen. Daarom mogen wij in geen geval terugkeren naar de tijd toen een gebrekkig concurrentievermogen met staatssteun werd gecompenseerd.
Tot de heer Desama moet ik zeggen dat Clabecq noch de staalindustrie in het algemeen geholpen zijn met wat hij hier vanavond heeft gezegd en dat het probleem op die manier niet kan worden opgelost. Wij voeren geen inquisitie maar moeten doen wat de wet ons oplegt. In het belang van de werkgelegenheid in de staalindustrie moeten wij voorkomen dat de concurrentie door ongeoorloofde staatssteun wordt scheefgetrokken. Het gaat om de werkgelegenheid in de gehele staalindustrie. De Commissie voert zeker geen inquisitie. Die aantijging wijs ik met klem van de hand. Wij doen zonder meer onze plicht. Als u mij niet gelooft, kan ik u zeggen dat de mensen van Clabecq de heer Gandois hebben gevraagd hoe het concurrentievermogen van de onderneming kan worden hersteld. Welnu, dat kan alleen door te investeren om het bedrijf te moderniseren.
Als men de nodige investeringen doet om het bedrijf te moderniseren, zal ook Clabecq beslist opnieuw concurrerend worden. De vraag is natuurlijk wie daartoe bereid is als hij er niet zeker van kan zijn dat hij daarmee een levensvatbaar bedrijf krijgt. Dat is de grote vraag. Wij kunnen niet langer doen zoals vroeger, toen steun werd verleend en gezonde bedrijven ten onder gingen omdat ze niet konden optornen tegen de oneerlijke concurrentie van bedrijven die eigenlijk niet levensvatbaar waren. Mijnheer Desama, u zou uw woorden wat meer met de werkelijkheid in overeenstemming moeten brengen.
Dat geldt trouwens ook voor de bewering dat het EGKS-verdrag het enige industriebeleid van de Unie vertegenwoordigt. Dat is beslist niet waar. Ik vind het jammer dat ik daarop moet wijzen. Dit industriebeleid is al lang achterhaald. Het was een interventionistisch industriebeleid dat op contingenten, prijsbeheersing, beheersing van de handelsstromen en dergelijke meer berustte. Bij de vroegere crises in de staalsector hebben wij met dat beleid nooit iets opgelost. Pas met het moderne industriebeleid, dat de Commissie sedert enkele jaren met succes bepleit, hebben wij voor de problemen een goede oplossing kunnen vinden zodat wij de nieuwe problemen vandaag met meer vertrouwen kunnen aanpakken.
Ik kan hier nu niet nader ingaan op de integratie van het EGKS-verdrag in de algemene regelingen. Het is duidelijk dat wij het verdrag niet zullen verlengen. Voor zover ze met het moderne industriebeleid stroken, zullen wij een aantal EGKS-mechanismen in het Verdrag integreren. Wij moeten een oplossing vinden voor de aanwending van de financiële reserves. De staalindustrie heeft dat geld bijeengebracht. De lid-staten zouden dat geld graag inpalmen, maar ze vergeten dat het van de staalindustrie zelf komt. Daarom moeten wij een oplossing zoeken waarbij die gelden, al was het maar gedeeltelijk, worden aangewend voor de toekomstige doelstellingen en behoeften van de staalindustrie, bij voorbeeld voor de modernisering en voor het verdere onderzoek. De lid-staten hebben echter andere plannen. Hopelijk zullen wij met de steun van het Parlement een goede oplossing vinden. Dat geldt trouwens ook voor het probleem van de Verenigde Staten. Uiteraard zijn wij voorstander van een multilateraal akkoord. Alleen zo kunnen wij dergelijke handelsproblemen oplossen. Wij hopen nog steeds dat wij een dergelijk akkoord kunnen bereiken zodra de kiesstrijd in de Verenigde Staten is geluwd.
Wij bevinden ons in een nieuwe fase van de herstructurering. De situatie is nu normaler. Ik bedoel daarmee dat onze industrie concurrerend is en dat ze haar concurrentievermogen nu alleen maar moet trachten te behouden. Wij hoeven dus niet van nul te beginnen, maar moeten ervoor zorgen dat de industrie haar concurrentievermogen in de volgende jaren niet verliest.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Transeuropese telecommunicatienetwerken
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0222/96) van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0225/96-95/0124(COD)) met het oog op de aanneming van een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende een geheel van richtsnoeren voor transeuropese telecommunicatienetwerken (Rapporteur: de heer Hoppenstedt).

Hoppenstedt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb het geluk dat ik hier, zoals ook tijdens de laatste vergaderperiode, alweer kort voor middernacht het woord mag voeren. Ik heb medelijden met allen die hier niet aanwezig kunnen zijn omdat ze in een of andere bier- of wijnkelder op een harde stoel fris bier of koele wijn moeten zitten drinken. Dan hebben wij het hier toch echt wel veel beter.
Het gaat hier evenwel om de transeuropese telecommunicatienetwerken. Tijdens deze tweede lezing moeten wij ons standpunt bepalen en het gemeenschappelijk standpunt beoordelen. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft eenparig een aantal amendementen op dit verslag aangenomen. Ter attentie van hen die met deze materie niet zo goed vertrouwd zijn, wil ik nogmaals herhalen dat wij in een interne markt, een ruimte zonder grenzen, het verkeer van goederen, personen, kapitaal en diensten veilig moeten stellen. De reeds genomen en nog te nemen communautaire maatregelen maken een uitgebreide uitwisseling van informatie tussen personen, economische subjecten en overheidsinstanties onontbeerlijk. Daaraan wordt gewerkt.
Die uitwisseling van informatie kan via de transeuropese telecommunicatienetwerken gebeuren. Artikel 129 D van het Verdrag heeft het over richtsnoeren betreffende de doelstellingen, de prioriteiten en de grote lijnen van de op het gebied van transeuropese netwerken overwogen maatregelen.
In die richtsnoeren worden projecten van gemeenschappelijk belang aangegeven. De transeuropese telecommunicatienetwerken dekken de drie lagen welke die netwerken vormen: toepassingen, algemene diensten en basisnetwerken.
Het gemeenschappelijk standpunt ondersteunt de interconnectie van netwerken op het gebied van de telecommunicatie-infrastructuur, de totstandbrenging en verdere ontwikkeling van interoperabele diensten en toepassingen alsmede de toegang daartoe om de overgang naar de informatiemaatschappij te vergemakkelijken, het concurrentievermogen van de industrie te verbeteren en de economische en sociale cohesie van de Gemeenschap te versterken.
Om die doelstellingen te bereiken worden projecten van gemeenschappelijk belang geselecteerd. Dat is een van de prioriteiten van ons amendement, namelijk de vaststelling van de volgorde. Daarop blijven wij aandringen. Andere prioriteiten zijn de voorlichting van de publieke opinie over de voordelen van het gebruik van transeuropese netwerken, transeuropese telecommunicatiediensten, de bevordering van gemeenschappelijke initiatieven inzake het voorstellen van projecten op het gebied van de transeuropese telecommunicatienetwerken, de financiële ondersteuning van toepassingen, vooral die van gemeenschappelijk belang, de bevordering van partnerschappen in de openbare en particuliere sector en de bevordering van het aanbod en het gebruik van diensten en toepassingen van het MKB.
De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid vestigt vooral de aandacht op de artikelen 3, 6 en 7 en heeft daarop ook amendementen ingediend. Wij willen transeuropese telecommunicatienetwerken die het mogelijk maken dat de informatiemaatschappij zich verder ontwikkelt. In onze amendementen en in de lijst van prioriteiten letten wij er nochtans ook op dat rekening wordt gehouden met de burgers en hun bezorgdheid, onder meer met betrekking tot gemeenschappelijke scheidslijnen of zwakheden van het systeem. Ik vind het belangrijk dat wij in de toekomst niet alleen informatiesnelwegen, maar ook informatietrottoirs en - voetgangerszones aanleggen. Belangrijk voor ons zijn voorts de grensoverschrijdende transregionale initiatieven, de interconnectie met telecommunicatienetwerken in het Middellandse-Zeegebied, de Centraal- en Oosteuropese landen, het GOS en Latijns-Amerika. Op die belangrijke punten vestigen wij in onze amendementen de aandacht.
Ik vind dat de Raad met ons standpunt moet instemmen, onze in tweede lezing genomen besluiten moet aanvaarden en dit alles niet meer op de lange baan mag schuiven. Wij menen immers dat de staalindustrie en de informatietechnologieën inzake werkgelegenheid nog heel wat mogelijkheden bieden. Het gaat hier niet om bijkomende, maar wel om nieuwe banen. Ik meen dat wij alles in het werk moeten stellen om op dat terrein vooruitgang te boeken. Wij kunnen er niet mee volstaan witboeken op te stellen en in resoluties voor het behoud van de werkgelegenheid en het creëren van nieuwe banen te pleiten, maar moeten structuren tot stand brengen die zelf voor banen kunnen zorgen.
Ik vind dat nu maar eens een einde moet komen aan de schijndebatten. Wij moeten de handen aan de ploeg slaan om resultaten te bereiken. Ik vind dat het door de Commissie voorgestelde uitgangspunt, dit gemeenschappelijke standpunt, goede mogelijkheden biedt. De informatiemaatschappij zal vanzelf tot stand komen, maar als wij niet zorgen voor wat ik zoëven heb gezegd, zal de gewone burger daarbij waarschijnlijk in de kou blijven staan. Dat mag niet gebeuren. Daarom hoop ik dat het voorstel van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid door de plenaire vergadering zal worden aangenomen. Ik ben er zeker van dat ze dat met vrijwel algemene stemmen kan doen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik meen er in de eerste plaats aan te moeten herinneren dat dit voorstel, dat Titel XII van het Verdrag tot rechtsgrondslag heeft, ertoe strekt dat de Unie richtsnoeren opstelt betreffende de doelstellingen, de prioriteiten en de grote lijnen van de maatregelen die moeten worden genomen om te kunnen bijdragen tot de uitvoering van projecten in het kader van de transeuropese telecommunicatienetwerken.
Het voorstel strekt er in het bijzonder toe een lijst op te stellen van de gebieden waarop een oproep zal worden gedaan om projecten voor te stellen waarvan sommige als van gemeenschappelijk belang zullen worden beschouwd en derhalve financiële hulp van de Gemeenschap zullen kunnen krijgen.
In februari van dit jaar heeft het Europees Parlement in eerste lezing een standpunt bepaald en amendementen aangenomen waarvan sommige voor de Raad onaanvaardbaar waren. In het verslag van de heer Hoppenstedt dat wij vandaag bespreken, zijn tal van amendementen opgenomen waarmee onze fractie niet kan instemmen. Ik wijs in het bijzonder op de problemen met betrekking tot de comitologie en de verdeling van de verantwoordelijkheid tussen het Parlement, de Raad en de Commissie, op de definitie van de aan te houden projecten, het feit dat het werkprogramma samen met het Parlement moet worden vastgesteld en het probleem van het beheerscomité, dat niet meer dan een raadgevend comité zal zijn.
Wat de selectie van de projecten betreft, zou de aanneming van de door het Europees Parlement voorgestelde amendementen tot gevolg hebben dat de besluiten gezamenlijk door de Raad en het Parlement worden genomen. Dat is voor ons onaanvaardbaar.
Wat de specificatie van de projecten betreft, staat in het verslag dat die projecten transnationaal moeten zijn, wat het Verdrag volstrekt niet voorschrijft. Wij verzetten ons trouwens tegen die verplichting omdat wij menen dat de in de uitnodiging tot het indienen van voorstellen onder het label "informatiesnelwegen" ondergebrachte projecten zich niet tot Europa kunnen uitbreiden.
Bij dat alles komt nog de niet-naleving van het subsidiariteitsbeginsel, de nieuwe aanmaningen met betrekking tot de prioriteiten inzake de keuze en de termijnen van de projecten. Bovendien heeft men nieuwe prioriteiten toegevoegd, waarvan sommige volgens ons door geen enkel vroeger besluit worden gerechtvaardigd.
Onze fractie zal dus ten aanzien van een aantal amendementen morgen het standpunt innemen dat ze aangewezen acht.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter. De hoeveelheid informatie in de samenleving groeit tot in het oneindige. Beschikken over de juiste informatie of weten hoe men aan deze informatie moet komen, is belangrijk voor de meesten die op de arbeidsmarkt van de toekomst moeten werken. Twee opgaven zijn centraal voor een positieve ontwikkeling van de informatiemaatschappij. De eerste is het zorgen voor democratie en het recht van allen om op de hoogte te raken en profijt te trekken van de mogelijkheden van de informatiemaatschappij. De tweede is te zorgen voor de juiste gebruikmaking van de techniek en voor de coördinatie van professionele netwerken, d.w.z. de behoeften van de gebruikers, de consumenten, bovenaan te zetten. Het laatste punt is waar dit verslag in de eerste plaats over gaat. Het is echter van belang dat wij als vertegenwoordigers van het grote publiek altijd aspecten van democratie, rechtvaardigheid en dergelijke voorwaarden in de discussie betrekken, ook als deze over meer technische vraagstukken gaat.
Een effectieve coördinatie van telecommunicatienetwerken vereenvoudigt de overgang naar de informatiemaatschappij. Een coördinatie van de netten is ook van belang voor de uitvoering van de verschillende communautaire programma's inzake wetenschappelijk onderzoek en technische ontwikkeling, programma's ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf, waaronder programma's waarin de informatie centraal staat, zoals INFO 2000 en MEDIA II.
Laat ik nog enige andere aspecten aan de orde stellen die van belang zijn in dit verband. De aanbieders dienen zich te bedienen van de lokale talen. Zij moeten ook rekening houden met de afzonderlijke behoeften van bevolkingsgroepen die misschien niet in eerste instantie gebruik zullen maken van de systemen. Het kan daarbij gaan om vrouwen, ongeschoolden of personen in de dunst bevolkte regio's, en gehandicapten. Men moet er dus voor zorgen dat deze groepen dezelfde toegang krijgen tot de economische en technische netwerken en systemen, en dezelfde mogelijkheden om deze te gebruiken.
Bij het plaatsen van masten, de vormgeving van telefoons en andere uitrusting is het ook van belang dat de best mogelijke milieutechnologie wordt toegepast voor recycling en hergebruik en ter voorkoming van milieuvervuiling door het gebruik. Ook moet aandacht worden besteed aan de sociale gevolgen en de toepassing, en aan het gebruik van telecommunicatietechniek en telecommunicatienetwerken.
Enkele belangrijke toepassingsgebieden voor de telecommunicatie van de toekomst zijn opleiding, bijv. afstandsonderwijs, algemeen verbeterde communicatie in overheidsbedrijven en particuliere bedrijven, het gebruik van zgn. smart cards in verschillende vormen, elektronische betaalmiddelen, elektronische post en videodiensten. Op wat langere termijn zie ik ook dat zich ongedachte mogelijkheden openen om de transeuropese telecommunicatienetwerken te gebruiken voor publieke en commerciële diensten en om vereenvoudigingen aan te brengen in procedures voor bijv. vervoer, inkoop, aankoop, facturering, post- en bankhandelingen en verzekeringsactiviteiten, in het voordeel van ons allen.
De mogelijkheden tot verbeterde telecommunicatie met geluid en beeld vergemakkelijken ook een decentralisering met spreiding van werk naar nieuwe regio's. Indien juist toegepast, mijnheer de Voorzitter, kan dit leiden tot maatschappelijke voordelen door vermindering van de milieuvervuiling. Ten slotte wil ik uiting geven aan mijn tevredenheid over het feit dat de parlementaire commissie eenstemmig was.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de tweede lezing die de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft gewijd aan het gemeenschappelijk standpunt zet de comitologie op losse schroeven en eist een sterkere rol en meer betrokkenheid bij de besluitvorming van het Europees Parlement bij het kiezen van de projecten voor transeuropese informaticanetwerken. Natuurlijk ga ik in beginsel akkoord met de democratisering van de Europese instellingen. Maar tegelijk wil ik in verband met de telematische netwerken beklemtonen dat het noodzakelijk is snelle en flexibele besluitvormingsprocessen in te voeren. Rekening houdend met die noodzaak vind ik dan ook dat de amendementen 8, 9, 10 en 11 niet opgewassen zijn tegen de situatie, ook al wordt daarbij uitgegaan van een juist principe. De informatiemaatschappij biedt uitstekende kansen, maar het is een sterke groeimarkt die in voortdurende evolutie zit. In dit verband wilde ik heel kort drie punten naar voren halen uit een redevoering die de voorzitter van de Federal Communication Commission, de heer Hunt, heeft gehouden en die ik heb bijgewoond in het kader van de Parlementsdelegatie Europese Unie/Verenigde Staten. In de laatste drie jaar heeft de FCC de markt van telecomdiensten in de VS alleen maar gedereguleerd, hetgeen een exponentiële groei in de hand heeft gewerkt. De FCC heeft daarbij een behoorlijk origineel beleid van openbare verkoop ondernomen, hetgeen zonder enige moeite en zonder een centje pijn voor de belastingbetaler een bedrag van 20 miljard dollar heeft opgeleverd. Eén miljard, ofwel 5 % van dat bedrag, zal geïnvesteerd worden in een project voor onderlinge aansluiting op Internet voor alle middelbare scholen in de VS. Deze no-nonsense aanpak past prima in een sector die in voortdurende evolutie zit, waarin de technologie onophoudelijk nieuwe verworvenheden maakt en de investeringscycli dikwijls heel kort zijn. Ook al hoeft voor sommigen het Amerikaanse voorbeeld niet per se nagebootst te worden, mede omdat wij ons dan meer zorgen zouden moeten maken over het installeren van infrastructuren ten koste van de toepassingsaspecten, ben ik toch geneigd te geloven dat Internet en zijn succes in ruime mate gebaseerd zijn op de investeringen van het Department of Defense in het DARP-net, net zoals het Global Positioning Navigation System een rechtstreeks resultaat is van het programma Star Wars (SDI).
Kortom, er rijzen een paar gegronde twijfels: terwijl wij uitvoerig debatteren over de verdediging van de talenverscheidenheid van Europa of lang dubben over welke keuzeprocedures de voorkeur moeten hebben bij de toepassingen, verliezen we kostbare tijd in deze wedloop om de beste kansen in te pikken. Ik hoop met andere woorden dat het Parlement en de Europese Commissie het gauw eens worden met elkaar, zodat dan meteen overgegaan kan worden tot uitvoering van de maatregelen voor promotie van de informatiemaatschappij.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Hoppenstedt en alle sprekers weten, gaat het in feite om de amendementen die het Parlement reeds in eerste lezing heeft aangenomen, die de Raad vervolgens heeft afgewezen, die thans opnieuw zijn ingediend en die in wezen betrekking hebben op de kwestie van de betrokkenheid van het Parlement. Dat is de kern van dit debat. Ik begrijp het standpunt van het Parlement, maar kan u nu al zeggen dat de Raad het niet zal aanvaarden. U zal weldra worden geconfronteerd met het probleem dat u tijdens de bemiddelingsprocedure zal moeten uitmaken of u bereid is uw standpunt tenminste gedeeltelijk te herzien dan wel of u het, terecht als belangrijk bestempeld programma, wil handhaven. Dat is jammer genoeg de situatie waarin het Parlement zich bevindt. Wij zullen u zo goed mogelijk helpen, maar ik geloof niet dat u de Raad zal kunnen doen instemmen met alles wat u morgen beslist.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Drukapparatuur
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0217/96) van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0226/96-00/0462(COD)) met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lid-staten betreffende drukapparatuur (Rapporteur: de heer Meier).

Meier
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bangemann, dames en heren, voor drukapparatuur bestaan in de lid-staten nog verschillende erkennings- en keuringsprocedures. Zo kunnen gasflessen nog niet in de gehele Gemeenschap worden vervoerd of gebruikt. De interne markt is echter een ruimte zonder binnengrenzen waarin de vrijhandel niet door verschillen zou mogen worden belemmerd. Harmonisatie neemt belemmeringen weg. Dat is de opzet van deze richtlijn. Deze richtlijn regelt natuurlijk nog niet alles. Ze heeft betrekking op apparatuur met meer dan 0, 5 bar druk. Eenvoudige drukvaten vallen onder richtlijn 87/404.
Het vervoer van gevaarlijke goederen wordt op dit ogenblik door internationale overeenkomsten geregeld. Uitgesloten van deze richtlijn zijn ook militair materiaal, apparaten voor gebruik in kerntechnische installaties, olieleidingen en ondergrondse olie- en aardgastanks. Dat wil echter niet zeggen dat men de gevaren daarvan niet onderkent. Voor die apparatuur moeten wij integendeel over duidelijke voorschriften en keuringsprocedures kunnen beschikken. In dit verslag worden ze echter op grond van hun specifieke kenmerken uitgesloten.
De vigerende rechtsvoorschriften zijn dus op bepaalde gebieden nog niet van toepassing. Wij moeten er echter voor zorgen dat wij de interne markt kunnen verbeteren zonder de bestaande veiligheidsnormen van de lidstaten te verlagen. De fundamentele voorschriften inzake veiligheid, gezondheidsbescherming en hygiëne ten behoeve van de mens alsmede de veiligheid verdienen eveneens veel aandacht. De drukapparatuur vertegenwoordigt in Europa een zeer grote markt die werkgelegenheid biedt en met strenge veiligheidsnormen tegen de concurrentie op de wereldmarkt is opgewassen.
In dit verslag gaat het om de volgende punten, die ook in de amendementen hun neerslag vinden. De doeltreffendheid van deze richtlijn en haar concrete toepassing moeten worden nagegaan. Wij moeten ook nagaan of ook richtlijn 87/404 inzake drukvaten van eenvoudige vorm later niet in deze richtlijn kan worden opgenomen. Wij moeten voorts onderzoeken of op de uitgesloten gebieden een regelgeving op het niveau van de Unie noodzakelijk is. Dat het comité dat de Commissie bijstaat het advies van technische deskundigen inwint, is een goede zaak. De veiligheid wordt beklemtoond. Dat was ook de wens van vele Europese keuringsinstanties, van de consumenten en gebruikers en van hen die met drukapparatuur werken. Keuring door daartoe aangewezen instanties, erkende onafhankelijke organisaties en bedrijfsinstanties moet de veiligheid garanderen. Ook de EG-markering wordt in het verslag behandeld.
Om nog meer de nadruk te leggen op de veiligheid - niemand kan eigenlijk tegen veiligheid zijn - stel ik voor amendement 10 aan te nemen. Ook amendement 12 beoogt meer veiligheid. Voor nieuwe materialen, waarop de geharmoniseerde voorschriften niet kunnen worden toegepast, moet een gelijkwaardig algemeen veiligheidsniveau worden bereikt. Wij stellen samenwerking tussen de lid-staten en de bevoegde overheidsinstanties voor omdat wij die als zeer belangrijk beschouwen.
Met betrekking tot het laatste amendement, dat het diagram betreft, merk ik op dat daarover in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid geen compromis is bereikt. Om het in de commissie bereikte compromis niet in gevaar te brengen zouden wij dat amendement dus niet mogen aannemen.
Rekening houdend met wat ik in het begin heb gezegd over de noodzakelijke verdere ontwikkeling en over de uitsluiting van bepaalde drukapparatuur tot verdere richtlijnen noodzakelijk blijken, stel ik voor dit verslag aan te nemen. Op dit nachtelijke uur wil ik u voor uw aandacht danken.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met deze richtlijn over drukapparatuur wil men de huidige nationale voorschriften voor drukapparatuur harmoniseren. Uit het toepassingsgebied van de richtlijn - brandblusapparaten, drukvaten, ventielen en chemische installaties - blijkt hoeveel terreinen deze richtlijn moet bestrijken. Het bedrijfsleven wenst een geharmoniseerde Europese regelgeving die een hoog veiligheidsniveau garandeert. Aan die wens komt dit gemeenschappelijk standpunt tegemoet.
In overeenstemming met het toepassingsgebied worden alleen produkten geregeld die een verhoogd risico inhouden. Iets anders zou ook niet goed zijn. Ik wijs erop dat elke wijziging in deze richtlijn het compromis in gevaar kan brengen dat na twee en een half jaar onderhandelen is bereikt. Daarom moeten wij ons tegenover amendementen terughoudend opstellen. Toch meen ik dat wij nog eens moeten nadenken over Bijlage I, punt 7, waarin uitsluitend technische cijferwaarden zijn opgenomen. Volgens de Fractie van de Europese Volkspartij stapt men met die bijlage af van de afspraak dat bijlagen met louter technisch cijfermateriaal in deze richtlijnen niet meer mogen voorkomen. Daarom zullen wij morgen bij de stemming nog een apart amendement indienen om ervoor te zorgen dat tijdens de bemiddelingsprocedure zeker opnieuw over die bijlage bij de richtlijn wordt gesproken. Ik hoop dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten dat amendement zal goedkeuren, zodat bemiddeling tenminste mogelijk wordt.
Opmerkelijk is ook dat deze richtlijn de fabrikanten een grotere verantwoordelijkheid wil geven op het gebied van de risicobeoordeling. Ik weet dat de technische controle-organen daar kritisch tegenover staan. De risico's bij de vervaardiging van apparatuur beoordelen en bij constructie en montage met die gevaren rekening houden is volgens ons echter de verantwoordelijkheid van de fabrikant. Daarom menen wij dat deze richtlijn, die de eigen verantwoordelijkheid versterkt, ook tot de deregulering bijdraagt. Deregulering kan immers ook die vorm aannemen. De Fractie van de Europese Volkspartij is het eens met de tendens waarvan deze richtlijn een uiting is.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Meier hartelijk danken. Het gaat hier om een moeilijk en ingewikkeld verslag, waaraan ook de Raad veel tijd heeft besteed. Ik heb alles nog eens nagekeken. Half 1993 hebben wij hierover in de Commissie een eerste besluit genomen. Dat is geen verwijt aan de Raad, maar bewijst hoe ingewikkeld deze materie is, vooral als men weet met welke moderne procédés men de veiligheid wil garanderen. Dat is de opzet van deze richtlijn. Wij willen procédés die, enerzijds, een grote veiligheid garanderen maar, anderzijds, de betrokken ondernemingen geen nodeloze bureaucratische lasten opleggen. De heer Konrad heeft reeds op een punt gewezen waar die doelstellingen met elkaar botsen.
Een aantal amendementen verbeteren en verduidelijken de tekst. Dat zijn de amendementen 1 tot 7 en 9, 11, 12, 14 en 15. Die kunnen wij aanvaarden. Met de andere amendementen, namelijk 8, 10, 13 en 17, kunnen wij niet instemmen. In amendement 8 wordt geëist dat de inspectie van de drukapparatuur van de hogere categorieën altijd door een onafhankelijke partij wordt verricht. Dat is in strijd met andere bepalingen van de richtlijn en met het besluit van de Raad over de overeenstemmingsbeoordelingsprocedures, dat in de toepassing van kwaliteitsgarantiesystemen als alternatief voor de overeenstemmingsbeoordelingsprocedure voorziet. Dat gebeurt al lange tijd met succes en eigenlijk mogen wij daarvan niet afstappen.
De in amendement 10 nagestreefde bevordering van de toepassing van geharmoniseerde normen wordt in beginsel door het nieuwe concept reeds gewaarborgd. Een bijkomend speciaal rapport, zoals in artikel 10 wordt gevraagd, is dan ook niet nodig. Volgens ons verhoogt dat de veiligheid niet, maar veroorzaakt dat alleen maar extra bureaucratische problemen.
Ik hoop dat wij nu sneller opschieten dan tot nu toe het geval was. Zoals de heer Meier en ook de heer Konrad terecht hebben opgemerkt is dit voor een uitgebreid segment van de interne markt een belangrijke richtlijn die wij eigenlijk al vele jaren geleden hadden moeten uitvaardigen. Nu kan dat eindelijk gebeuren. Ik heb mijn best gedaan om, in het belang van het Parlement en vooral van de tolken, nog voor middernacht af te ronden. Ik heb de Voorzitter nog een minuut gelaten om de vergadering te sluiten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 24.00 uur gesloten)

