Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Maat
Voorzitter, met betrekking tot de stemming over het verslag-Olsson van gisteren staat onder paragraaf 1, tweede deel vermeld dat ik me van stemming zou hebben onthouden. Ik heb echter tegen gestemd. Ik zou dat graag gewijzigd zien.

De Voorzitter
Wij nemen daar nota van en zullen ervoor zorgen dat het gecorrigeerd wordt.
Bij vergissing is de mededeling betreffende de voorstellen van de Conferentie van voorzitters inzake de samenstelling van de parlementaire commissies niet opgenomen in de notulen van gisteren. Deze mededeling zal derhalve worden opgenomen in de notulen van vandaag.
(De notulen worden goedgekeurd)
  

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de notulen op laten nemen dat ik de Franse en Belgische autoriteiten hartelijk wens te bedanken voor de opvoering van de veiligheid rond de gebouwen van het Parlement.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Rübig. Wij nemen nota van uw opmerking.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de vorige vergadering waren wij allemaal met afschuw vervuld over de mogelijkheid dat Safiya Husseini in Nigeria terechtgesteld zou worden. Ik wilde het woord vragen, maar de heer Corrie was mij voor. Hij verwoordde precies mijn standpunt toen hij de Voorzitter verzocht in te grijpen.
Op dit moment is er onrust in Spanje ontstaan omdat het ernaar uitziet dat de terechtstelling naar aanstaande zaterdag is verzet. Daardoor worden wij zelfs met nog meer afschuw vervuld, want het geval van deze vrouw is zoals zovele andere gevallen een teken van barbaarsheid. Ik vind het angstaanjagend dat een vrouw terecht wordt gesteld vanwege het feit dat zij een dochter heeft gekregen, haar vijfde kind, uit welke relatie het kind ook geboren is. Wij moeten onze uiterste best doen om te voorkomen dat deze terechtstelling wordt uitgevoerd. De autoriteiten hebben deze terechtstelling naar aanstaande zaterdag verschoven, omdat zij op die manier het internationale protest tegen deze daad willen ontlopen, een daad die in mijn ogen niets anders is dan moord.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken alles in het werk te stellen om dit te voorkomen.

De Voorzitter
Mevrouw González Álvarez, u heeft de volledige ondersteuning van het Parlement en wij zullen alles doen wat in ons vermogen ligt om een dergelijke wreedheid te voorkomen.

Maaten
Voorzitter, over de orde van vandaag. Het valt mij op dat de debatten van vandaag zullen eindigen om halfzes, terwijl de stemmingen dan vervolgens om halfzeven zullen beginnen. Wij hebben deze situatie nu al lange tijd gehad. Het betekent dat veel van de leden juist niet meer naar huis kunnen gaan na afloop van het debat en dus tot morgen moeten blijven of al eerder naar huis gaan. Ik vind het uitstekend dat we hier zijn, wat mij betreft tot diep in de nacht, als er iets te bespreken valt. Als er niets te bespreken valt, dan moeten we niet hier een uur koffie gaan zitten drinken. Ik zou dus willen vragen of u dit misschien bij de Voorzitter aan de orde zou willen stellen om te kijken of dit probleem zo kan worden opgelost dat leden in ieder geval niet onnodig lang hier aanwezig hoeven te zijn.

De Voorzitter
Dat is goed, mijnheer Maaten, maar de agenda van vandaag staat reeds vast. Wij zullen echter proberen rekening te houden met uw verzoek.

Bevordering van de rechten van de vrouw en gelijke kansen in de Middellandse-Zeelanden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0022/2002) van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over over het EU-beleid ten aanzien van de Middellandse-Zeelanden inzake de bevordering van de rechten van de vrouw en van de gelijke kansen in deze landen (2001/2129(INI)).

Kratsa-Tsagaropoulou
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, de Euro-mediterrane samenwerking is een politiek streven dat voor de Unie van vitaal belang is. Daarmee kan de Unie niet alleen op een veilige manier haar economische belangen verdedigen, maar ook het doel bereiken van een zone van vrede, veiligheid, stabiliteit en welvaart.
De geschiedenis van de Europese eenmaking leert ons dat er geen zone van vrede en stabiliteit kan zijn als er tegelijkertijd geen welvaart is voor alle gebieden en alle burgers, mannen en vrouwen. De vrouw speelt in deze samenwerking nu nog een marginale rol, een met name economische rol, die haar echter weinig oplevert als het om haar eigen levensstandaard gaat. Onze commissie is evenwel van mening dat in een dergelijk politiek streven de vrouw gezien moet worden als een belangrijke factor voor de bewerkstelliging van samenhang, vrede en duurzame ontwikkeling.
Met dit initiatiefverslag willen wij een evaluatie maken van het tot nu toe gevoerde beleid en de Europese Unie aansporen alle beleidsvormen toe te passen die noodzakelijk zijn om de sociale, politieke en economische rechten van de vrouw in de mediterrane partnerlanden te bevorderen. Ook willen wij met dit verslag de partnerlanden aanmoedigen de verantwoordelijkheid op zich te nemen en de met dit doel verband houdende uitdagingen met alle mogelijke middelen het hoofd te bieden. Het is niet gemakkelijk de bestaande situatie in te schatten, daar er grote verschillen zijn tussen de betrokken landen. Er is een gebrek aan naar geslacht opgesplitste statistische gegevens en er is een gebrek aan studies. Bovendien hebben de Europese Commissie en de nationale regeringen nooit een evaluatie gemaakt van de weerslag die de Euro-mediterrane samenwerking heeft op de bevordering van de rechten van de vrouw, en er is tot nu toe ook geen speciaal, regionaal mediterraan vrouwenprogramma toegepast.
Wij kunnen evenwel enkele algemene kenmerken waarnemen. Zo zien wij dat zelfs vrouwen met een universitaire opleiding door werkloosheid getroffen worden, dat het analfabetisme toeneemt en dat vroegtijdig huwen en andere traditionele stereotypen vrouwen beletten hun schoolopleiding af te maken. Een zekere ondernemingsgeest doet zich vooral in de Maghreb voor, maar door gebrek aan financiële middelen en kredieten krijgen de vrouwen geen kans hun initiatieven verder te ontwikkelen. Andere algemene kenmerken zijn geweld, armoede en een slechte gezondheidstoestand van veel vrouwen, naast hun afwezigheid, of zeer beperkte aanwezigheid, in de besluitvormingscentra en dus hun afwezigheid in de onderhandelingen over en de planning van de Euro-mediterrane samenwerking. Religieuze en traditionele stereotypen oefenen een invloed uit op de wetgeving, de ratificatie van internationale verdragen en de toepassing daarvan.
Onze commissie dringt aan op een daadwerkelijke verwezenlijking van hetgeen in de verklaring van Barcelona staat over democratisering en eerbiediging van de mensenrechten en over de integratie van de geslachtsdimensie in de drie pijlers van de Euro-mediterrane samenwerking. Eveneens willen wij dat in de associatieovereenkomsten een clausule inzake de bescherming van de rechten van de vrouw en een mechanisme voor toezicht op deze bescherming worden opgenomen.
Wij zijn voldaan over het feit dat besloten is een eerste regionaal mediterraan vrouwenprogramma op te stellen en vragen de Commissie dit programma niet te beperken tot beroepsopleiding, maar hieraan een algemene politieke inhoud te geven. Dan kunnen daarmee alle instrumenten in het leven worden geroepen die noodzakelijk zijn om het vraagstuk van de gelijkheid van man en vrouw op dezelfde brede leest te schoeien als in de landen van de Europese Unie. De Europese Commissie en de aanwezige commissaris hebben grote ervaring met de opstelling en toepassing van dergelijke programma' s in onze landen en de kandidaat-landen, en volgens ons moet deze ervaring een bron van inspiratie zijn bij de opstelling van het regionaal mediterraan programma.
Verder stemt onze commissie in met de steun aan vrouwenorganisaties in de partnerlanden, evenals met de vorming van netwerken met vrouwenorganisaties uit EU-landen. Wij kijken zelfs uit naar de mogelijkheid om bij de samenwerking met vrouwenorganisaties en sociale instanties ook de kandidaat-landen en de Balkanlanden te betrekken, waar stabiliteit en vrede een ware uitdaging vormen en waarvoor de inzet is vereist van het gehele maatschappelijk middenveld. Aangezien wij bovendien hebben moeten vaststellen dat de Europese Investeringsbank geen middelen heeft om activiteiten van vrouwen te financieren, geven wij steun aan de bestudering van de mogelijkheid een Euro-mediterrane investeringsbank voor het Middellandse-Zeegebied op te richten. Wij geloven namelijk dat daarmee vrouwen en vrouwenorganisaties in staat worden gesteld de bestaande mogelijkheden en beschikbare kredieten beter te benutten. Wij geven eveneens steun aan de oprichting van een databank en een waarnemingspost voor het toezicht op de gemaakte vorderingen en voor het vergaren van de gegevens die nuttig kunnen zijn bij de evaluatie en de planning van het verdere beleid.
Wij hebben ook bijzondere aandacht geschonken aan de problemen van de vrouwen in deze landen die naar de Europese Unie emigreren en dringen aan op de afschaffing van alle bureaucratische en andere beletsels voor legale immigratie in de EU-landen. Wij zijn namelijk van mening dat illegale immigratie de oorzaak is van armoede, marginalisatie en uitbuiting van het menselijk en met name vrouwelijk leven. Dergelijke verschijnselen zijn herhaaldelijk aan de kaak gesteld door zowel onze commissie als het Europees Parlement in zijn geheel.
Dit verslag is het resultaat van een goede samenwerking tussen alle politieke fracties en ik dank derhalve alle collega' s die met hun amendementen hieraan hebben bijgedragen en met ons hebben samengewerkt. Ik vraag hen derhalve dit verslag in zijn geheel aan te nemen.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als leden van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen van het Parlement zijn wij bezorgd over de situatie van de vrouw in de Middellandse-Zeelanden. Die is door mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou goed beschreven in haar verslag.
Er zijn verschillende factoren die samen met armoede en marginalisering bepalend zijn voor de zwakke positie van vrouwen in deze landen. Met name onder vrouwen heerst veel analfabetisme - vooral in bepaalde landen, zoals uit de percentages in het verslag blijkt. Jonge meisjes gaan vroegtijdig van school, waardoor ze niet hoog genoeg opgeleid zijn om later verder te kunnen studeren. En met name jonge vrouwen nemen nauwelijks deel aan de arbeidsmarkt.
Dat is de huidige situatie, ondanks de samenwerkingsovereenkomsten waarin vele clausules zijn opgenomen, maar waarin nooit duidelijk is vastgelegd dat er rekening moet worden gehouden met de positie van de vrouwen. De bevordering van de rechten van de vrouw en van de toegang voor de vrouw tot betere levensomstandigheden en de arbeidsmarkt, zodat vrouwen hun eigen beroepsleven kunnen ontwikkelen, wordt nooit in de doelstellingen opgenomen.
In deze gebieden vormt de gezondheidssituatie een van de ernstigste problemen. Dat ligt niet alleen aan het gebrek aan aandacht, maar ook aan het gebrek aan preventie. Over het algemeen heeft de gehele bevolking te kampen met deze problemen, maar vrouwen worden er het meest door getroffen.
Wij zijn hier met name verbaasd over, omdat er in het Parlement problemen zijn geweest rond het MEDA-programma. Nog niet de helft van de doelstellingen daarvan is verwezenlijkt.
Het MEDA-programma is gericht op samenwerkingsprogramma' s met de Middellandse-Zeelanden, met name de zuidelijke landen. Het zou een uitstekend instrument zijn om programma' s speciaal voor de bevordering van de positie van vrouwen en een verbetering van hun levensstandaard uit te werken. Dat zou voor de gehele bevolking van voordeel zijn. Wij weten immers allemaal dat vrouwen een grote invloed hebben in de minder ontwikkelde samenlevingen, met name in de traditionele samenlevingen. Zij dragen de grootste last binnen het gezin, dat doorgaans uit vele kinderen bestaat.
Sinds het Euro-mediterraan Parlementair Forum zijn wij op de hoogte van de situatie van deze vrouwen en weten wij wat zij van het Parlement en de Europese Unie verwachten. Wij hebben nu de plicht de aandacht op hen te vestigen, zodat er in hun behoeften kan worden voorzien.

Valenciano Martínez-Orozco
Mijnheer de Voorzitter, helaas is deze overeenkomst tot dusver niet nageleefd, maar daar zal ik zo dadelijk over spreken.
Allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, danken. Het is haar gelukt alle amendementen en vragen van de Fractie van de Europese Sociaal-democraten als aanvulling op te nemen in dit uitstekende verslag. Binnen de commissie hebben alle fracties werkelijk voorbeeldig samengewerkt, en ik hoop dat deze teamgeest ook in de plenaire vergadering tot uitdrukking komt, in de stemming van vanmorgen.
Wij hebben overeenstemming kunnen bereiken over bijna alle aspecten van een probleem dat zeer ernstig is geworden, omdat het de meerderheid van de vrouwen in de Middellandse-Zeelanden treft. Het is waar dat de situatie zowel in positief als negatief opzicht per land verschilt, maar over het algemeen is de positie van de vrouw in deze landen uiterst zorgwekkend. Vrouwen hebben het meest te lijden onder analfabetisme, gebrek aan onderwijs, werkloosheid, seksueel geweld en gezondheidsproblemen, die veelal te maken hebben met de reproductieve gezondheid en een gebrek aan gezondheidszorg speciaal voor vrouwen.
De Europese Unie en haar lidstaten moeten de overeenkomst met de vrouwen in de Middellandse-Zeelanden hernieuwen. In de meeste gevallen wordt met de samenwerkingsovereenkomsten immers niet aan de eis voldaan rekening te houden met de bijzondere situatie waarin deze vrouwen verkeren. Wij moeten de seksen vanuit verschillende standpunten bekijken, omdat de situatie waarin vrouwen verkeren niet dezelfde is als de situatie van mannen. Wij moeten derhalve vanaf het begin een goede analyse maken om de middelen te kunnen inzetten waarmee een oplossing geboden kan worden.
Helaas heeft het regionaal programma in het kader van MEDA opnieuw vertraging opgelopen. Derhalve zal dit verslag nog voor de inwerkingtreding van dit programma afgerond zijn. Ik hoop dat wij tegen die tijd de fundamentele ideeën die dit verslag bevat, weer kunnen oppakken.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, afgevaardigden, wij mogen niet blijven klagen over de slechte positie waarin vrouwen in vele landen ter wereld verkeren, met name in deze regio die zo dichtbij is, zonder iets te ondernemen. Dit is een zeer dringende kwestie en wij moeten alle noodzakelijke middelen inzetten om het leven van de vrouwen in deze landen daadwerkelijk beter en makkelijker te maken.
Wij moeten deze verplichting opnieuw aangaan, omdat de tijd dringt en wij tot actie moeten overgaan.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, steeds wanneer een vrouwenkwestie op de agenda staat, zien we dat alleen vrouwen aan het debat deelnemen. Daarom wil ik toch even vermelden dat het eigenlijk twee mannen uit mijn fractie zijn die het Parlement oproepen tot gelijke behandeling. In dit document met de titel "Genoeg is genoeg", dat ook aan de Voorzitter is gestuurd, wordt alle fracties verzocht na te gaan hoever zij zelf met de gelijke behandeling van mannen en vrouwen staan en worden zij tevens aangespoord actief stappen te ondernemen om de gelijke behandeling te verbeteren.
Daarnaast dank ik de rapporteur voor het uitstekende verslag, dat zeer goed de noodzaak aantoont om op dit specifieke gebied aandacht te besteden aan de situatie van de vrouw. Ik breng een aantal punten naar voren. Ten eerste vind ik het uiterst belangrijk dat er statistische gegevens beschikbaar zijn. Ik verzoek de Commissie na te gaan hoe we het verzamelen van gegevens kunnen verbeteren, want elk debat over vrouwen en mannen en ongelijke behandeling is zinloos als we niet over de juiste statistische gegevens beschikken. Welke vorm men kiest, een controleorgaan of een databank, speelt geen rol. Het belangrijkste is dat er statistieken zijn.
Ten tweede vind ik het, in het licht van de eerder genoemde oproep, heel belangrijk dat de Commissie erop toeziet dat ook vrouwen betrokken worden bij de onderhandelingen over de associatieakkoorden. Het is immers algemeen bekend dat er meestal alleen mannen aan de onderhandelingstafel zitten, waardoor de situatie van vrouwen al op voorhand een minder belangrijke rol speelt en dus ook niet tot de centrale thema's behoort.
Het derde waarover ik iets wil zeggen is het probleem van de programma's. Het is belangrijk na te gaan met welke concrete programma's wij de opleiding van vrouwen kunnen verbeteren, zodat zij zelf beter kunnen meewerken aan de bevordering van gelijke kansen.

Sörensen
Voorzitter, collega's. De fractie De Groenen en Vrije Europese Alliantie feliciteert mevrouw Kratsa met haar uitstekende verslag. Ik zou eveneens willen onderstrepen dat wij blij waren met de constructieve wijze, namelijk door samenwerking tussen de fracties, waarop dit verslag tot stand kwam. Wij sluiten ons aan bij de mening van de rapporteur dat de Euromediterrane samenwerking politiek van cruciaal belang is voor Europa. Deze samenwerking is niet alleen een veilige manier om Europa's economische belangen te bevorderen, maar heeft vooral tot doel een zone van vrede, veiligheid, stabiliteit en welvaart te creëren. Om deze samenwerking te versnellen is een beter begrip tussen de Europese volkeren en de volkeren van de partnerlanden noodzakelijk, evenals een actief maatschappelijk middenveld dat in staat is aan dit proces deel te nemen.
In dit alles bekleden vrouwen een sleutelpositie. Zij moeten ertoe worden aangezet een eigen politieke identiteit te verwerven en daartoe dient hun de mogelijkheid te worden gegeven om via opleiding en bewustmaking een eeuwenlange onrechtvaardige achterstand in te lopen. Vrouwen mogen niet langer enkel als moeders worden gezien, hoe belangrijk hun rol als opvoeders ook is. Zij dienen ook te worden gezien - mits zij toegang krijgen tot het onderwijs - als volwaardige partners op de arbeidsmarkt en in de politiek. Met het oog op de uitbreiding dienen de vrouwen van het Zuiden een solidariteitspact te sluiten met de vrouwen van het Noorden en dienen zij elkaar te steunen in hun gerechtvaardigde eisen. Europa zou daarbij als motor moeten functioneren. Onze Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen met aan het hoofd een inspirerende voorzitter, mevrouw Karamanou, heeft daarbij een belangrijke rol te spelen.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, in dit hele verslag, waarvoor ik collega Kratsa-Tsagaropoulou dank, ontbreekt er naar mijn gevoel iets, er is sprake van een taboe, een woord dat verzwegen wordt. Ik begrijp wel dat dit gevoelig ligt, maar als wij om deze zaak heen blijven draaien, kunnen we het eigenlijke probleem nooit het hoofd bieden en kunnen we ook niet samenwerken met de groepen vrouwen die in die landen voor hun emancipatie vechten. Het woord dat hier ontbreekt is "godsdienst" , dat wil zeggen islam en het politiek gebruik van de islam door de gevestigde macht.
Het kernprobleem van de emancipatie of bevrijding van de vrouwen in die landen is dat godsdienst en politiek op één lijn met elkaar worden gesteld, zoals trouwens ook heel lang in onze eigen landen het geval is geweest. Op grond van die gelijkstelling zijn en worden de wetten van de sharia steeds meer de enige juridische grondslag voor de wetgeving die de situatie van de vrouw in die landen moet regelen. In het verslag wordt daar met geen woord over gerept. Ik begrijp best hoe moeilijk het allemaal ligt, maar ik vrees dat wij door dat gebrek aan durf weinig zinvols kunnen doen voor de moedige vrouwen in die landen die in hun eentje het probleem van de scheiding van religieuze en politieke macht aan de orde stellen.
De belangrijkste wetten voor vrouwen zijn de zogenaamde wetten van de burgerstaat. Welnu, alle wetten die de discriminatie van de vrouw codificeren - en ik zeg duidelijk: codificeren - stammen, zij het in verschillende vormen, rechtstreeks af van de interpretatie van de Koran. Er zijn daar vrouwen die vechten voor de scheiding der machten, er zijn vrouwen die vechten voor modernisering van de Koran. Over dit alles wordt in dit verslag met geen woord gerept. Wel worden de gevolgen van bepaalde situaties opgesomd, maar de oorzaak wordt niet aangepakt. Dat vind ik heel spijtig, want ik geloof dat het er uiteindelijk op neerkomt dat wijzelf achterliggen bij die vrouwen.

Sartori
Mijnheer de Voorzitter, ik voeg mijn stem bij die van vele collega' s om de rapporteur te feliciteren met haar verslag. Het lijdt geen twijfel dat de opmerkingen die collega Bonino over dit verslag heeft gemaakt, volkomen terecht zijn. Doordat zij dit allemaal in een spreektijd van twee minuten moest zeggen, kon zij er niet dieper op ingaan, maar het is een belangrijke kwestie die zeer zeker aangepakt moet worden, maar dan niet op de manier zoals wij het in het recente verslag, dat ging over "vrouwen en fundamentalisme" , hebben gedaan. Als wij de zaken op die manier aanpakken, slagen namelijk noch die vrouwen daar noch wijzelf erin om een steentje bij te dragen aan de groei van die landen. En bij het woord "groei" denk ik niet alleen aan een economische maar ook aan een culturele ontplooiing, want het gaat erom dat die volkeren zich moeten kunnen losmaken van een culturele en religieuze situatie waarin de mensen- en burgerrechten in het algemeen en die van vrouwen in het bijzonder met voeten worden getreden.
Ik acht het dan ook zinvol dat dit vraagstuk wordt aangepakt op de manier van collega Bonino, aangezien er tot op heden in ons Parlement weinig over deze kwestie is gesproken.
Wat het verslag zelf betreft vind ik echter dat wij blij moeten zijn met hetgeen thans voorligt. Ik geloof dat wij twee aanbevelingen tot Commissie en Raad moeten richten. Die aanbevelingen staan overigens in de gepresenteerde tekst en ik doe dus niets anders dan het accent erop leggen. Ten eerste: de aanwezigheid van vrouwen op alle niveaus, in het maatschappelijke, economische, financiële en politieke leven, in een situatie van gelijke rechten, ook in het besluitvormingsproces, is een allereerste vereiste om democratie, en dus ook vrede en welvaart, te garanderen. Ten tweede: de Unie moet bij het nastreven van deze doelstellingen erop toezien dat bij de programma' s die reeds zijn uitgevoerd of in uitvoering zijn geen water in de wijn wordt gedaan wat de bescherming van de rechten aangaat, en de Raad mag in zijn streven naar partnerschap en samenwerking nooit enige afbreuk doen aan de noodzakelijke naleving van deze rechten.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen wil ik collega Kratsa-Tsagaropoulou bedanken voor het gedegen onderzoek en de uitstekende samenwerking op basis waarvan dit verslag tot stand is gekomen. Laten wij nog eens terugkomen op de Internationale Vrouwenconferentie van Peking. Bij die gelegenheid zijn reeds initiatieven ontplooid in de richting van empowerment van vrouwen en capacity building. Met het MEDA-programma beschikken wij in feite over de juiste instrumenten. Ik moet alleen zeggen dat het ons ontbreekt aan de statistische gegevens waarmee nauwkeurig, exacter onderzoek kan worden uitgevoerd. Naast het feit dat het beoordelingsverslag onvoldoende gegevens bevat is er ook nog geen indicator van vooruitgang vastgesteld.
Waarom heeft het in MEDA I en II tot dusver ontbroken aan een regionaal programma dat uitsluitend aan vrouwen is gewijd? Waarom wordt de democratische clausule niet strikter gehanteerd bij grove schendingen van vrouwenrechten, zoals genitale verminking? Belangrijke onderdelen van het verslag-Valenciano Martínez-Orozco zijn hieraan gewijd. Waarom wordt het fundamentalisme niet verder aangepakt? Ik tart mijn vrouwelijke collega' s van de andere fracties dit onderwerp ook eens aan te snijden in de plenaire vergadering, waarbij ik hen tegelijkertijd verzoek geen obstakels op te werpen voor de behandeling in het presidium.
Ik vraag mij af waarom in veel landen vrouwen zijn uitgesloten van onderwijs. Ik constateer dat hier sprake is van een negatieve tendens. In plattelandsgebieden neemt 60 procent van de vrouwen niet deel aan onderwijs en ook de reproductieve gezondheid laat er te wensen over. Als er op het gebied van immigratie en asiel sprake is van mensenhandel, waarom grijpen onze lidstaten dan niet resoluut in? In mijn land is de erkenning van niet-statelijke of geslachtsspecifieke vervolging als asielgrond momenteel een belangrijk thema in de verkiezingscampagne en als de voortekenen niet bedriegen zal ook van de goede aanzetten die in onze immigratiewetgeving worden gegeven uiteindelijk niets ten goede komen aan de vrouwen in het Middellandse-Zeegebied.
Ik vind dat wij vrouwen wat dit betreft nog beter moeten samenwerken. Met dit verslag hebben wij daarmee een goed voorbeeld gegeven. Niet alleen hier, maar ook in de partnerlanden dienen vrouwen meer maatschappelijke functies te bekleden. Bovendien wil ik nog eens benadrukken dat de Europese Unie met haar samenwerkingsinstrumenten nog sterker haar pijlen moet richten op de vrouw. Als wij met behulp van het programma MEDA-Democratie vrouwen empowerment bieden, openen wij een dialoog die ten goede komt aan ons allen.

De Sarnez
Om te beginnen wil ik Rodi Kratsa-Tsagaropoulou graag bedanken voor het uitmuntende werk dat zij heeft geleverd. Uit het verslag blijkt nog maar eens dat de positie van de vrouw in het sociaal-economisch leven alle aandacht verdient van de Europese Unie, zowel in het intracommunautaire beleid als in de samenwerking met derde landen en de landen rond de Middellandse Zee. Het verslag bevat een treffende beschrijving van de huidige toestand, waaraan ik hoogstens een paar woorden wil toevoegen.
Ook al valt er in sommige Middellandse-Zeelanden een verbetering te constateren van de situatie van vrouwen, er is er nog heel wat werk aan de winkel. Ik denk daarbij niet alleen aan de toegang tot onderwijs, tot beroepsopleidingen en tot de arbeidsmarkt, maar ook aan de sociale positie van alleenstaande en gescheiden vrouwen, alleenstaande moeders en vrouwen op het platteland. Het is de taak van de Europese Unie verbeteringen te onderkennen als die er zijn, en ze te ondersteunen wanneer we maar kunnen. Daarnaast moet de Europese Unie ervoor zorgen dat de goede voornemens die worden geuit tijdens de onderhandelingen over associatie- of partnerschapsovereenkomsten ook daadwerkelijk gevolgd worden door concrete maatregelen, teneinde een grotere sociale cohesie te bewerkstelligen.
Maar er is nog heel wat ruimte voor verbetering. Een aantal factoren staat de gelijke behandeling van man en vrouw in de Middellandse-Zeelanden in de weg. Het gaat daarbij onder meer om de invloed van culturele en religieuze tradities en het ontbreken van gerechtelijke of sociale structuren. Nu bepaalde landen een krachtige economische expansie doormaken, is het van essentieel belang dat de gelijke behandeling van man en vrouw in alle beleidsvormen wordt opgenomen. Dit geldt met name voor opleidingsmogelijkheden en toegang tot de arbeidsmarkt, want zonder gerichte maatregelen rond opleidingsmogelijkheden, gecombineerd met sociale maatregelen als kinderopvang, kunnen vrouwen geen verantwoordelijke posities bekleden in het sociale, economische of politieke leven.
Het Spaanse voorzitterschap heeft nogmaals aangegeven dat het bijzonder veel belang hecht aan het ontwikkelen van programma's als MEDA, evenals aan het partnerschapsverband van de Europese Unie met deze landen. Dit biedt een geweldige gelegenheid om onze huidige en toekomstige partners aan te sporen de burgerrechten en de sociale en economische rechtspositie van de vrouw te verbeteren en een actieve samenleving tot stand te brengen waarin zowel vrouwen als mannen participeren. Op die manier kan er, zo hoop ik, een zone van vrede, veiligheid en welvaart ontstaan.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou van harte gelukwensen met zowel het initiatief tot de opstelling van dit verslag als de inhoud daarvan en met de duidelijke beleidsvoorstellen die zij daarin doet.
Dit verslag is een belangrijke steun in de rug van de vrouwen in het Middellandse-Zeegebied. Ondanks de verbetering van hun levensomstandigheden in de afgelopen jaren lijden zij nog steeds onder ongelijkheid en discriminatie op grond van hun geslacht. Analfabetisme, armoede, geweld in het gezin, onvoldoende medische zorg, geringe deelneming aan het beroepsleven en de politiek: zie hier de belangrijkste kenmerken van het leven van de vrouw in het zuidelijke deel van het Middellandse-Zeebekken. Het ergste is echter vooral - en wat dat betreft ben ik het roerend eens met mevrouw Bonino - dat vrouwen het slachtoffer zijn van religieus en politiek fundamentalisme, van hyperconservatieve opvattingen en autoritaire regimes die hun macht voor een groot deel ontlenen aan het feit dat zij het seksueel gedrag van vrouwen, hun levenswijze, hun reproductieve functies en zelfs kledingswijze controleren.
Het lijdt geen twijfel dat irrationaliteit en intolerantie de grootste hinderpalen vormen voor zowel de emancipatie van de vrouw als meer in het algemeen de sociale en economische ontwikkeling van deze landen. De beste verdediging tegen deze krachten van de achteruitgang en de intolerantie is ongetwijfeld de versterking van het werelds karakter van de staat en een democratisch rechtsbestel. Onze boodschap moet duidelijk zijn: geen enkel religieus systeem, geen enkele traditie of gewoonte kan verheven zijn boven de eerbiediging van de grondrechten van de vrouw, van de mensenrechten en van de rechtsstaat. Zolang deze fundamentele elementen van het democratische staatsbestel ontbreken in talrijke landen van de Middellandse Zee zal er niet alleen weinig hoop bestaan op verbetering van de positie van de vrouw, maar zullen ook alle resoluties van de conferenties in het kader van het proces van Barcelona een dode letter blijven.
Daarom vragen wij de Europese Commissie gebruik te maken van alle mogelijke mechanismen, en met name de onderhandelingen over de associatieovereenkomsten, om ervoor te zorgen dat duidelijke clausules en verplichtingen worden opgenomen betreffende de erkenning en bescherming van de rechten van de vrouw en de beginselen van de rechtsstaat. Deze zijn namelijk een absolute voorwaarde voor de sociale ontwikkeling van de landen van het Middellandse-Zeegebied en voor de totstandbrenging van een gebied van vrede en samenwerking aldaar.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen ingaan op vier punten die verband houden met dit verslag. Ten eerste vind ik het buitengewoon positief dat dit verslag tot stand is gekomen en ik wil de rapporteur dan ook hartelijk danken voor haar werk.
Ten tweede kan ik mij vinden in de woorden van mevrouw Bonino, die stelde dat de belangrijkste oorzaak van de huidige situatie niet in het verslag terug te vinden is. De situatie is - hier en daar in onverbloemde termen - afdoende geanalyseerd, maar de oorzaak kan ik er niet in ontdekken.
Ten derde heb ik de indruk dat wij ons veel te beleefd, veel te rustig en veel te ingetogen opstellen. Er wordt gestrooid met oproepen en aanbevelingen, vriendelijke verzoeken en wat dies meer zij, maar ik vind dat er veel te weinig wordt geëist. Wij moeten meer onze tanden laten zien, meer druk uitoefenen op de betreffende landen en samenlevingen en daarbij mogen wij best het woord sancties in de mond nemen - alhoewel ik besef dat dit woord niet helemaal het juiste is. Wij moeten die landen zien in te prenten dat het ons menens is, dat wij niet terugdeinzen voor maatregelen als er niet serieus werk wordt gemaakt van de gelijke behandeling van vrouwen en mannen.
Ten vierde wil ik een gedachte van mijn liberale collega, mevrouw Dybkjær, aanhalen, en die is dat dit onderwerp ook mannen aangaat! Ik voel mij hier vandaag enigszins als een witte raaf, en ik spreek dan ook de hoop uit dat de mannen die vandaag verstek hebben laten gaan bij de stemming zullen verkiezen het beleid in dit verslag en - naar ik mag hopen in de toekomst - een paar stappen verder te brengen.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou en de Vrouwencommissie van harte gelukwensen met dit verslag. Hierin staan niet alleen pertinente, inhoudelijke opmerkingen, maar ook wordt het vraagstuk van de rechten van de vrouw opnieuw en nadrukkelijk in het middelpunt van de Euro-mediterrane dialoog geplaatst.
Het proces van Barcelona is in feite het instrument voor de dialoog tussen de Gemeenschap en de mediterrane landen. De grondslag van deze dialoog kan niet worden gevormd door enkel en alleen de principes van de Europese Unie, noch door enkel en alleen de principes van de stelsels in deze landen. De grondslag moet het internationaal recht zijn, de verdragen inzake de mensenrechten, de door deze landen ondertekende verklaring van Peking, evenals alle internationale teksten en overeenkomsten waarmee de vrouwenrechten tot het kernstuk van de mensenrechten worden uitgeroepen. Aldus duikt opnieuw het vraagstuk van mainstreaming in het buitenlands beleid op. Het proces van Barcelona maakt namelijk deel uit van de ontwikkeling van het buitenlands beleid van de Europese Unie.
Ik kan het Parlement mededelen dat de Commissie reeds het initiatief heeft genomen tot de opstelling van een tekst met aanbevelingen en beginselen. Wij willen graag dat de ministers van Buitenlandse Zaken deze aannemen en ten grondslag leggen aan elk verdrag en elke overeenkomst van de Europese Unie met derde landen op het gebied van de vrouwenrechten en de mainstreaming van het buitenlands beleid. Ik heb reeds een eerste ontmoeting hierover gehad met de voor externe betrekkingen bevoegde commissaris. In april zal de eerste bijeenkomst van internationale deskundigen op dit gebied plaatsvinden. Ons doel is in 2003 een goed gestructureerd programma met aanbevelingen en beginselen op politiek niveau te presenteren. Natuurlijk zal hierover een debat plaatsvinden in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Ik neem aan dat dit binnenkort het geval zal zijn, zodra wij over het volledige programma en tijdschema beschikken en in staat zijn aan de hand van een concrete tekst dit vraagstuk met de parlementaire commissie te bespreken.
In dit proces van Barcelona zijn MEDA I en MEDA II onze financiële instrumenten. Zoals u terecht heeft opgemerkt kunnen wij niet bepaald prat gaan op de resultaten van MEDA I voor de sociale sector en de vrouwenrechten. Voor een groot deel is dit te wijten aan de moeilijkheden bij de convergentie van de bestuurssystemen en daarenboven aan meningsverschillen over de beginselen. Het doel van MEDA II is de totstandbrenging op lange termijn, tot 2010, van een vrijhandelszone tussen Europa en de Middellandse-Zeelanden. In het kader daarvan willen wij programma' s toepassen die de economische ontwikkeling van deze landen kunnen stimuleren, maar tegelijkertijd willen wij sociale en economische maatregelen mogelijk maken ter begeleiding van deze economische ontwikkeling. In het middelpunt hiervan moeten maatregelen staan ten behoeve van de vrouw, maatregelen voor haar deelname aan het onderwijs, de arbeidsmarkt en het economische en sociale leven.
Na het forum dat tijdens het Belgisch voorzitterschap heeft plaatsgevonden moet nu in 2002 een concreet regionaal programma worden opgesteld met acties voor de arbeidsmarkt, de vrouwennetwerken en de toegang van vrouwen tot de financiële middelen via de ontplooiing van onder andere scholingsinitiatieven. Dit zal de verantwoordelijkheid van de Commissie zijn.
Het verslag zal inderdaad een enorme bijdrage leveren aan het uiteindelijke programma van de Commissie. Ter afsluiting zou ik het volgende willen zeggen: wij kunnen wel een prachtig regionaal programma op poten zetten en hiervoor enorm veel geld uittrekken, maar ook ik ben ervan overtuigd dat dit programma pas vruchten zal afwerpen als het wordt toegepast in het kader van de internationale verdragen. Ik vestig hier nogmaals de aandacht op, daar de Europese benadering vaak als paternalistisch wordt beschouwd. Nogmaals, dit programma zal pas kunnen slagen en pas vruchten kunnen afwerpen als het wordt toegepast in het kader van de internationale verdragen en de verklaring van Peking inzake de eerbiediging van de mensenrechten en de vrouwenrechten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Analfabetisme en sociale uitsluiting
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0009/2002) van mevrouw Hermange, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over analfabetisme en sociale uitsluiting (2001/2340(INI)).

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, binnenkort is het twee jaar geleden dat we het Handvest van de grondrechten hebben aangenomen. Een van de rechten daarin is het recht op kennis, en dat impliceert het recht te kunnen lezen, schrijven en rekenen.
Hieruit volgt dat leren lezen en schrijven een grondrecht is voor iedereen en dat ouders, leraren en politici er nauwgezet op toe moeten zien dat iedereen van dat recht gebruik maakt, temeer daar mensen die het niet met woorden kunnen zeggen vaak hun vuisten gebruiken, omdat ze zich buitengesloten voelen uit het onderwijs, het bedrijfsleven en zelfs hun familie.
Dit recht op kennis wordt op ons continent momenteel niet nageleefd. Immers, 10 tot 20 procent van de bevolking van de Unie, en zelfs 30 procent als we de kandidaat-lidstaten erbij rekenen, wordt beschouwd als analfabeet. In Portugal gaat het om 45 procent, in Italië om 35 procent, in Ierland en Groot-Brittannië om 22 procent en in Duitsland en Frankrijk om 15 procent. Als ik kijk naar de kandidaat-lidstaten, zijn de cijfers 42 procent in Slovenië en Polen, 33 procent in Hongarije, 29 procent in Bulgarije en 20 procent in Litouwen.
Analfabetisme is de oorzaak van een groeiende kloof tussen een bevoorrechte groep die in een relatief veilige positie verkeert en een benadeelde en gemarginaliseerde groep die geen toegang heeft tot de arbeidsmarkt en daardoor te kampen heeft met financiële onzekerheid en psychologisch isolement en niet kan deelnemen aan het sociaal verkeer.
Vanuit economisch standpunt bezien eist dit eveneens zijn tol, zoals wij allen weten. Analfabetisme heeft gevolgen voor het functioneren en de modernisering van het bedrijfsleven, omdat de kosten als gevolg van ongevallen stijgen. Ook neemt de salarislast toe en wordt de arbeidsduur verlengd, omdat analfabeten extra begeleiding nodig hebben.
Het optreden van de Europese Commissie en onze instellingen heeft weliswaar een aantal documenten opgeleverd, maar er blijven enkele hindernissen bestaan: het gebrek aan betrouwbare gegevens, de slechte leesbaarheid van bepaalde programmavoorstellen en een onvoldoende geïntegreerd beleid. Ik beschouw analfabetisme als een ernstig probleem. Het moet worden aangepakt met een geïntegreerd beleid, mevrouw de commissaris, met sociale doelstellingen gekoppeld aan culturele en educatieve doelstellingen. Tevens moet het debat op politiek niveau gevoerd worden, zodat het bewustzijn rond dit fenomeen groeit.
In deze geest verzoek ik de Commissie bij het Parlement en de Raad zo snel mogelijk een groenboek in te dienen over analfabetisme, met daarin termijnen voor concrete resultaten - zoals bij de sociale agenda - en een duidelijke omschrijving van de maatregelen die op Europees niveau genomen moeten worden. In dezelfde geest verzoek ik de Commissie om in het kader van de richtsnoeren voor de werkgelegenheid concrete indicatoren en ijkpunten vast te leggen voor analfabetisme, dit in nauwe samenspraak met de sociale actoren. Voorts verzoek ik de Commissie jaarlijks een schriftelijke balans met cijfermateriaal voor te leggen van de in de strijd tegen analfabetisme en sociale uitsluiting bereikte doelen.
We moeten allemaal goed beseffen dat deze kwestie van het grootste belang is voor de ontwikkeling van en de harmonie binnen onze samenlevingen. We zijn ons daarvan niet altijd even goed bewust. Daarom had ik graag gezien dat we niet zozeer een extra waarnemingscentrum creëren als wel een soort Europees instituut voor analfabetisme dat deel kan uitmaken van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding in Thessaloniki. Dit is wat mijn fractie heeft voorgesteld, met name met de indiening van amendement 5.
Tot slot wil ik met betrekking tot de onlangs met name door de fractie van de Groenen ingediende amendementen nog opmerken dat ik het eens ben met amendement 4 en dat ik het eens zou zijn geweest met amendement 2 als het zou zijn opgevat als een aanvulling. Wat amendement 3 betreft sta ik niet vijandig tegenover de grondgedachte (een groenboek over analfabetisme en het onvermogen te rekenen). Toch roep ik u op tegen dit amendement te stemmen, omdat het rekenprobleem volgens mij duidelijk vervat zit in de bewoording "groenboek over analfabetisme". Amendement 1 tot slot is voor mij onaanvaardbaar.
Mevrouw de commissaris, waarde collega's, dit was wat ik nog had op te merken.

Mantovani
Mijnheer de Voorzitter, vooral complimenten aan collega Hermange, omdat zij binnen de nieuwe strategie van strijd tegen sociale uitsluiting en armoede een aspect heeft aangepakt, namelijk analfabetisme, dat volgens mij een heus obstakel vormt voor de uitoefening van de fundamentele rechten van iedere burger. Het idee dat meer dan 10 procent van de bevolking van de Europese Unie gebukt gaat onder functioneel analfabetisme is een gegeven dat je de rillingen op het lijf jaagt. Dit alles doet zich namelijk voor tegen de achtergrond van een sociale dimensie waarin Europa ambitieuze doelstellingen nastreeft, geformuleerd door de Raad van Lissabon: ten eerste, iedere burger moet de noodzakelijke vaardigheden verwerven om te leven en te werken in de nieuwe informatiemaatschappij; ten tweede, onze economie moet de meest concurrerende en dynamische ter wereld worden. Gezien dat soort doelstellingen geloof ik dat het vraagstuk van analfabetisme met grote doortastendheid te lijf moet worden gegaan.
De resolutie legt het accent op een paar punten die volgens mij nader commentaar behoeven. Ten eerste, de lees- en schrijfvaardigheid is een fundamenteel recht dat voor iedereen gegarandeerd moet worden. Ten tweede, de strijd tegen analfabetisme is niet iets waarop afgedongen kan worden, aangezien deze strijd de individuele vrijheid verwezenlijkt c.q. versterkt. Ten derde, aan deze bedenkelijke situatie van analfabetisme moet hoognodig iets gedaan worden, en wel met medewerking van de gehele samenleving, met name van de lidstaten en de overheden. Ten vierde, regressief analfabetisme dat vooral ouderen treft, met name diegenen die blootstaan aan sociale uitsluiting - vooral wanneer zij niet meer voor zichzelf kunnen zorgen en opgenomen moeten worden in een beschermde omgeving, waardoor ze voorgoed hun gezinssituatie en sociale kring moeten verlaten - is een plaag die bestreden moet worden. De regeringen moeten daarom via de communautaire programma' s een krachtig initiatief op touw zetten, terwijl u, mevrouw de commissaris - en u bent, zoals wij maar al te goed weten, hier beslist gevoelig voor - uw toezegging moet nakomen om dit probleem aan te pakken.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik verwijzen naar een zin van de rapporteur in de toelichting. Daarin zegt zij duidelijk dat extreme armoede en sociale uitsluiting beschouwd dienen te worden als schendingen van de mensenrechten.
Zoals zijzelf heeft gezegd, mogen wij bovendien niet vergeten dat tussen de 10 en 20 procent van de Europese bevolking functioneel analfabeet is en daardoor enorm wordt belemmerd bij het vinden van een geschikte baan en bij het integreren in de samenleving. Ook het lezen van bepaalde officiële documenten zoals die gewoonlijk gepubliceerd worden kan problemen opleveren.
Europa is een welvarend continent, maar door het analfabetisme leeft tussen de 18 en 20 procent van de bevolking onder de armoedegrens: deze groep moet zien rond te komen van een inkomen van minder dan 60 procent van het gemiddelde loon in hun land. Dat is onaanvaardbaar.
De rapporteur stelt een aantal doelstellingen voor die wij onderschrijven en waarmee rekening moet worden gehouden bij de volgende besluiten.
In de eerste plaats moet er een definitie worden opgesteld voor de verschillende vormen van analfabetisme - die hebben wij nu niet eens - waarbij bepaalde criteria en gemeenschappelijke mechanismen worden gehanteerd.
In de tweede plaats moet er een gemeenschappelijk actieplan ter bestijding van functioneel analfabetisme komen, gebaseerd op de methode van open coördinatie tussen de verschillende landen. De strijd tegen het analfabetisme moet eveneens in andere beleidsvormen van de Unie worden geïntegreerd, zoals in het beleid op het gebied van onderwijs en opleiding. Zoals de rapporteur heeft gezegd moeten de concrete resultaten worden geëvalueerd en moet het Parlement bekijken welke positieve ontwikkelingen er zijn. In het beleid moet ook het beginsel van gelijke kansen worden geïntegreerd. Wij hebben zojuist het debat afgesloten over een ander verslag dat daar zeer duidelijk in is, en wij weten heel goed dat analfabetisme in alle landen onder vrouwen het hoogst is. Tot slot moeten de sociale actoren en de relevante sectoren bij het beleid betrokken worden.
Hun deelname is van cruciaal belang. De voorgaande programma' s tegen armoede omvatten concrete projecten waarin, zoals u wel weet, deelname van de betrokken sectoren onmisbaar was.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik moet mevrouw Hermange feliciteren met het initiatief in haar verslag over analfabetisme. Dat is een probleem waaraan wij normaal gesproken niet veel aandacht schenken, omdat wij ervan uitgaan dat analfabetisme niet meer bestaat. De meeste EU-lidstaten hebben zich de afgelopen jaren enorm ingezet voor volledige alfabetisering en wij dachten dat wij die hadden bereikt.
Steeds vaker blijkt echter dat met name in de grote steden, waar groepen immigranten naar toe trekken, sprake is van marginalisering. Daaruit blijkt dat analfabetisme, en met name functioneel analfabetisme, een ernstig probleem vormt. Het hangt immers samen met armoede, marginalisering en sociale uitsluiting. Wij zijn de beschermers van de mensenrechten - en hier gaat het om een van de meest fundamentele rechten - en daarom moeten wij ervoor zorgen dat er programma' s worden opgestart waarmee dit probleem kan worden opgelost.
De jongeren onder de immigranten ondervinden de meeste nadelen. Zij hebben nauwelijks toegang tot de arbeidsmarkt, en de banen die zij hebben zijn laag gekwalificeerd en bieden geen enkel uitzicht op verbetering van hun arbeidsomstandigheden. Na de Top van Lissabon hebben wij onszelf ten doel gesteld de meest competitieve kenniseconomie ter wereld te worden. Als de informatiemaatschappij van cruciaal belang is voor het werk in de toekomst, maken deze jongeren, die onder normale omstandigheden al nauwelijks een baan kunnen vinden, natuurlijk geen schijn van kans. Het is dan ook van groot belang dat ze in deze informatie- en kennismaatschappij worden opgenomen.
Derhalve moeten er aan de hand van het groenboek waartoe de rapporteur een voorstel doet dringend programma' s en actieplannen worden gerealiseerd. Zo kan er een oplossing komen voor dit fundamentele probleem van deze bevolkingsgroepen, die in omvang alleen maar zijn gegroeid door de immigratie in de afgelopen jaren. En zo kunnen we ervoor zorgen dat de levensomstandigheden van deze mensen verbeterd worden. Want wij leggen wel altijd de nadruk op gezondheid, volkshuisvesting en werkgelegenheid, maar ook dit is een fundamenteel probleem, een probleem waarvoor dringend een oplossing gevonden moet worden.
Ik wil de rapporteur nogmaals feliciteren met dit geweldige initiatief, waarin de aandacht wordt gevestigd op een ernstig probleem waarmee wij nog steeds te kampen hebben.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wens de rapporteur, mevrouw Hermange, te feliciteren met het verslag dat zij de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft voorgelegd en waaraan zij zo accuraat heeft gewerkt.
Wij weten dat Europa een van de welwarendste continenten is, en toch leeft een aanzienlijk aantal van onze medeburgers in uiterst behoeftige omstandigheden en in een situatie van sociale uitsluiting. Om dit te kunnen vaststellen, worden verschillende criteria gehanteerd. Zo wordt behalve naar het inkomenspeil gekeken naar analfabetisme, als element van uitsluiting, als schending van de mensenrechten, zoals de rapporteur terecht in haar verslag opmerkt. Analfabetisme, zowel in de zin van uitsluiting van het basisonderwijs als in de zin van regressief analfabetisme, veroorzaakt een groeiende kloof tussen de club van bevoorrechten die een betrekkelijke veiligheid genieten en de club van achtergestelden, die geen toegang hebben tot de werkgelegenheid, die in een situatie van isolement leven, die part noch deel hebben aan het maatschappelijk leven.
Naast het element van uitsluiting houdt analfabetisme tevens een kostenpost in - voor het bedrijfsleven, maar ook in maatschappelijk opzicht. In Europa neemt dit verschijnsel vrij ernstige vormen aan. Dat is een kwestie waar men vaak niet bij stilstaat, maar er zijn betrouwbare en vergelijkbare gegevens voorhanden.
Tot op heden is de strijd tegen analfabetisme en sociale uitsluiting hoofdzakelijk een bevoegdheid van de lidstaten, maar tijdens de Top van Lissabon hebben - zoals al is opgemerkt - de staatshoofden en regeringsleiders zich tot doel gesteld om van Europa de meest concurrerende kenniseconomie te maken en wat dies meer zij. Bovendien is in Nice de Europese sociale agenda aangenomen.
Daarom moet de strijd tegen analfabetisme en sociale uitsluiting een van de prioriteiten van de Unie en de lidstaten worden, en alle relevante beleidssectoren moeten erbij betrokken worden, in een context van een globale en geïntegreerde strategie. Wij staan daarom vierkant achter het pleidooi van de rapporteur voor een groenboek en een actieplan. Ik ga de verschillende onderdelen daarvan nu niet opsommen, omdat ze al in het verslag staan. Wel vragen wij de Commissie om haar schouders eronder te zetten: het Parlement zal deze initiatieven steunen en de Commissie terzijde staan om ervoor te zorgen dat ook de Raad over de streep wordt getrokken.

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, mevrouw de commissaris, het is nauwelijks te geloven dat 10 tot 20 procent van de bevolking van de Unie niet in staat is gedrukte en geschreven teksten te begrijpen en te gebruiken. Ik geef volmondig toe dat ik mijn belastingbiljet ook niet zonder deskundige hulp kan invullen, laat staan een aanvraagformulier voor een Europees stimuleringsproject, maar die papieren worden in het onderhavige verslag zeker niet bedoeld.
Mensen die niet goed kunnen lezen en schrijven hebben vaak moeite om deel te nemen aan het maatschappelijk leven. Om in hun levensonderhoud te voorzien zijn zij aangewezen op laag gekwalificeerd en slecht betaald werk. In de eeuw van de informatiemaatschappij, waarin men zijn leven lang kennis vergaart, is het vanuit economische, maar vooral ook vanuit ethische en morele overwegingen een verplichting hun dat lot te besparen. Het Parlement doet er daarom goed aan met dit verslag de vaak angstvallig verzwegen problemen op dit vlak aan het licht te brengen en oplossingen aan te dragen.
De rapporteur, mevrouw Hermange, heeft zich in het onderhavige verslag zo uitvoerig als nodig en zo beknopt mogelijk van die taak gekweten. De Europese wetgever zal zich echter moeten beperken tot stimulerende en ondersteunende maatregelen, want voor algemeen en beroepsonderwijs zijn de lidstaten verantwoordelijk, en dat moet ook zo blijven. Het is uitsluitend aan de lidstaten om het recht op onderwijs, zoals nu ook is neergelegd in artikel 14 van het Handvest van de grondrechten, ten uitvoer te leggen. De taken van het waarnemingscentrum waarvoor in het verslag wordt gepleit moeten uitgevoerd worden door het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding CEDEFOP in Thessaloniki met behulp van de middelen die men daar ter beschikking heeft. Dat biedt een verantwoorde oplossing in termen van kosten. Daarnaast sluiten de genoemde activiteiten goed aan op het bestaande takenpakket van CEDEFOP. Ik breek in dit verband een lans voor ons amendement 5.
Mede met het oog op onze aan de buis gekluisterde jongeren zou ik een Europees jaar van het boek of van het lezen toejuichen en ondersteunen.

Gillig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit initiatiefverslag moet worden toegejuicht. Het werpt een helder licht op twee benaderingen die de Europese Unie onlangs gekozen heeft: het Handvest van de grondrechten en het actieprogramma voor de bestrijding van sociale uitsluiting. Het doet dit voor een zeer specifiek probleem, namelijk analfabetisme.
Het recht van elk individu te kunnen lezen, schrijven en rekenen is de grondslag van het burgerschap, zoals rapporteur Marie-Thérèse Hermange heeft opgemerkt. Op plaatsen die geteisterd worden door analfabetisme, moet dit recht staande worden gehouden met concrete maatregelen. De zojuist genoemde cijfers spreken op dit punt boekdelen.
Concreet moeten we mijns inziens in twee richtingen actie ondernemen. Enerzijds moeten we, om samenhang te verlenen aan de besluiten van Lissabon, ongeletterdheid in verband brengen met werkgelegenheid. Hiervan is sprake in het voorstel doelgerichte actie te ondernemen rond alfabetisering op de werkvloer. Anderzijds moeten we het verband leggen tussen ongeletterdheid en sociale integratie. De sociale integratie moet bevorderd worden los van iemands positie op de arbeidsmarkt. Daarbij denk ik met name aan vrouwen. In dit verband wil ik ook de aandacht vestigen op de positie van vrouwelijke migranten.
Het verslag bevat ook de oproep een waarnemingscentrum op te richten. Het lijkt me realistisch dit te doen binnen een bestaand instrument, het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (CEDEFOP), aangezien elk coherent communautair beleid begint bij indicatoren en ijkpunten die in alle lidstaten toepasbaar zijn.
Tot slot, en hier laat ik het bij, moet dit verslag beschouwd worden als een instrument waarmee op diverse niveaus - plaatselijk, nationaal en communautair - een reeks maatregelen uitgewerkt kan worden, waarbij elk niveau zorg draagt voor zijn specifieke verantwoordelijkheden. Willen we dat deze problematiek wordt aangepakt, dan is een communautaire impuls noodzakelijk, en we kunnen dan ook niet zonder initiatieven op Europees niveau om de lidstaten aan te zetten tot het nemen van de beslissingen die hun bevolking nodig heeft.

Fatuzzo
Allereerst mijn gelukwensen aan mevrouw Hermange voor dit belangrijke en indringende verslag en mijn beste wensen voor commissaris Diamantopoulou, die ik hier voor het eerst dit jaar zie en die, daar ben ik zeker van, in deze tweede helft van de zittingsperiode net zo goed zal werken als in de eerste tweeënhalf jaar.
Dit verslag is erg belangrijk, en het is uiterst verstandig van mevrouw Hermange om erop te hameren dat analfabetisme niet alleen betekent niet kunnen lezen of schrijven maar ook geen redeneringen kunnen volgen, zich niet kunnen bewegen in de moderne maatschappij. In de moderne samenleving is het immers niet voldoende dat men kan lezen en schrijven; er is ook een zekere cultuur en gewoonte vereist om iemand te zijn. In sommige landen van de Europese Unie bedraagt dit soort analfabetisme maar liefst 30 tot 35 procent. Vandaar dat het zo belangrijk is om dit probleem aan te pakken. Er bestaat nog een ander document van de Commissie over dit onderwerp: het fameuze "levenslang leren" , dat is doorverwezen naar de Cultuurcommissie. Hier echter gaat het er niet om de talen van andere lidstaten te leren, maar de taal van ons eigen land. Nu, als u het mij vraagt, ik houd mijn hart vast voor wat er tijdens de verkiezingen kan gebeuren. Als iemand die gaat stemmen functioneel analfabeet is, weet hij niet waarvoor hij stemt of op wie hij stemt. Zo' n persoon heeft geen kaas gegeten van verkiezingsprogramma' s, en dus is er sprake van afbrokkeling van de democratie. Ik moet zeggen dat de gepensioneerden wel goed weten waarvoor ze stemmen als ze naar de stembus gaan, maar wij moeten erop kunnen rekenen dat iedereen begrijpt waarom en op wie hij stemt.

Thorning-Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, zoals de andere leden terecht hebben opgemerkt is dit een zeer belangrijk verslag. Het schrikbeeld van de toekomst is dat de samenleving in twee groepen uiteenvalt. Aan de ene kant de mensen die met alle aspecten van de informatiemaatschappij vertrouwd zijn en meekunnen, aan de andere kant degenen die niet kunnen volgen en daardoor gemarginaliseerd raken. Dit is ongetwijfeld een Europees probleem en ik ben het volkomen met de rapporteur eens dat open coördinatie de beste methode is om op dit gebied vooruitgang te boeken. Alleen door harde sancties te voorzien voor lidstaten die op dit vlak geen concrete stappen ondernemen, en door alles in de grootste openheid te laten gebeuren, kunnen we iets bereiken.
Het voorstel betreffende levenslang leren moet zo snel mogelijk worden aangenomen en ik hoop uiteraard dat de Commissie de formuleringen die het Parlement vandaag zal vaststellen in haar voorstel zal overnemen. Voorts ben ik van oordeel dat wij moeten streven naar een nieuwe manier van denken op dit gebied. Als volwassen mensen iets moeten leren, is het niet nodig ze weer naar school te sturen. Neen, ze moeten op een andere manier leren, via de arbeidsmarkt, in die zin dat ze vrijgesteld worden van werk om een opleiding te kunnen volgen. De scholen en het onderwijs moeten naar de arbeidsplaats toe komen. Ik denk dat het zeer belangrijk is de schakel tussen werk en leren te vinden, zodat levenslang leren een feit kan worden.
Tot slot heb ik nog een voorstel, dat de commissaris misschien in overweging kan nemen en dat de lidstaten zou kunnen aansporen om op dit gebied daadwerkelijk iets te ondernemen, namelijk het bijhouden van kennisrapporten door elke lidstaat. Daarin zouden de lidstaten jaarlijks moeten aangeven welke maatregelen ze op het gebied van analfabetisme, kennis en opleiding in het algemeen hebben genomen. Kennisrapporten zijn een goed idee, mevrouw de commissaris, en ik hoop dat u dit idee in overweging zult nemen.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, ik sta pal achter de doelstellingen van Lissabon. Ik vind het buitengewoon positief dat wij in een prestatiegerichte maatschappij leven die zich ten doel heeft gesteld de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te worden. Het is dan ook zeer bedroevend vast te moeten stellen dat er sprake is van een groeiende segmentatie in de samenleving en dat er een nieuwe klasse van sociaal zwakkeren en slecht opgeleiden is ontstaan. In dat opzicht ben ik voorstander van het verslag en ben ik van mening dat de documenten betreffende een groenboek, waarover vandaag herhaaldelijk gesproken is, uitwerking verdienen. Bovendien pleit ik ervoor het amendement van de collega' s Pronk en Stauner met betrekking tot het waarnemingscentrum aan te nemen.
Verder vraag ik mij in deze kwestie af in hoeverre de verschillen in onderwijs, educatie, scholing en kennis tussen de verschillende lidstaten kunnen worden opgeheven. Dat elke lidstaat op dit gebied vasthoudt aan zijn eigen bevoegdheden lijkt mij een achterhaald principe. Er is behoefte aan een andere aanpak waarin een zekere mate van harmonisering niet wordt geschuwd, ook al zou dit in bepaalde landen leiden tot omvangrijke herstructureringen. Wij zijn niet helemaal eerlijk als wij de burgers van onze Unie vertellen dat er vrijheid van reizen en verblijven bestaat, want wij vergeten er bij te zeggen dat de burgers, wanneer zij dat recht vervolgens in de praktijk brengen, op aanzienlijke problemen stuiten op grond van verschillen in onderwijsstelsels en de erkenning van onderwijsnormen.
Daarom moet ook dit verslag als uitgangspunt dienen om bij de harmonisering op cultuurgebied stappen te ondernemen.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, met het onderhavig verslag over analfabetisme wordt een grote bijdrage geleverd aan de behandeling van dit belangrijke vraagstuk op Europees niveau. Het gaat hierbij om de fundamentele vaardigheden, om lezen en schrijven en de functionele kennis van de rekenkunde. Deze vaardigheden zijn niet alleen een voorwaarde voor sociale integratie, maar ook voor het succes van de Europese Unie bij het bewerkstelligen van de doelstellingen van Lissabon inzake de kenniseconomie.
Wij bevinden ons ongetwijfeld in een nieuwe fase, in een fase waarin de fundamentele vaardigheden niet enkel meer lezen en schrijven omvatten, maar ook andere zaken zoals de technologie van de informatiemaatschappij, de technologische cultuur, de ontwikkeling van het ondernemersschap, vreemde talen, communicatievaardigheden en deelneming aan de samenleving. Dit alles kan volgens mij worden samengevat in enkele woorden: ik moet leren en blijven leren. Het beleid van de Commissie terzake krijgt zijn beslag in een reeks initiatieven en programma' s die momenteel op stapel staan en het resultaat zijn van samenwerking tussen de Raad, het Parlement en de Commissie.
Ik zal eerst iets zeggen over het verzoek dat de Raad van Lissabon in 2000 tot de Commissie heeft gericht met betrekking tot de opstelling van een verslag over de concrete doelstellingen die in de toekomst met de onderwijs- en opleidingssystemen moeten worden nagestreefd. Dit verslag hebben wij voorgelegd in Stockholm. Momenteel bereiden wij een werkprogramma voor dat tot doel heeft eenieder in de gelegenheid te stellen de fundamentele vaardigheden te verwerven. Dit zal worden voorgelegd aan de Raad van Barcelona. De verwerving van de fundamentele vaardigheden is een van de dertien fundamentele doelstellingen van de onderwijs- en opleidingssystemen van de Europese Unie. In het kader van deze doelstelling zullen ook indicatoren worden vastgesteld voor het meten van de vorderingen die de lidstaten over een periode van tien jaar hebben gemaakt bij hun inspanningen om alle burgers in staat te stellen de noodzakelijke kennis en vaardigheden op het gebied van rekenen, lezen en schrijven te verwerven. Voor het eerst beschikken we over een concrete indicator waarmee wij de vooruitgang op dit gebied over een periode van tien jaar kunnen meten.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op de mededeling van de Commissie van november 2001 over de verwezenlijking van een Europees ruimte voor levenslang leren. Daarin staat dat de verwerving van de fundamentele vaardigheden een voorwaarde is voor levenslang leren.
Ten derde is er een actieplan op komst voor vaardigheden en mobiliteit in de Europese Unie. Dit actieplan zal de Commissie, bij monde van voorzitter Prodi en mijzelf, volgende week aankondigen en heeft tot doel een ware Europese arbeidsmarkt tot stand te brengen, een arbeidsmarkt die beantwoordt aan de voorwaarden van mobiliteit en minimale gemeenschappelijke vaardigheden op Europees vlak.
Ten vierde wil ik ingaan op de communautaire strategie voor de bestrijding van sociale uitsluiting. U weet dat in de nationale actieplannen van de meeste landen een verband wordt gelegd tussen sociale uitsluiting en de verwerving van de fundamentele vaardigheden. Zowel het EQUAL-programma als het Sociaal Fonds biedt de mogelijkheid specifieke programma' s voor de toegang tot de fundamentele vaardigheden te financieren, met name wanneer het gaat om groepen van gediscrimineerde personen. Wij mogen ook niet vergeten dat specifieke groepen van personen, zoals gehandicapten en immigranten, grote problemen ondervinden bij het verwerven van de fundamentele vaardigheden.
Mijn vijfde opmerking betreft de internationale samenwerking, de internationale strategie. De Europese Commissie werkt samen met de OESO, de ASEM, de G8, en geeft via de agenda' s van deze organisaties steun aan de onverwijlde bevordering van het vraagstuk van de fundamentele vaardigheden.
Wat nu meer specifiek het verslag betreft, en met name de toepassing van de open coördinatiemethode, mogen wij - zoals ik reeds zei met betrekking tot de uitsluiting - ervan uitgaan dat hierover een akkoord bestaat. De Onderwijsraad zal tijdens zijn bijeenkomst van volgende week zijn goedkeuring hechten aan de toepassing van de open coördinatiemethode in het streven naar gemeenschappelijke doelstellingen van de onderwijs- en opleidingssystemen.
Ik heb echter bezwaren tegen een groenboek, vooral omdat er volgens ons al talrijke nieuwe beleidsinitiatieven genomen zijn. Er doen zich belangrijke ontwikkelingen voor in verschillende Raden en wij zijn in staat actie te ondernemen op het gebied van de alfabetisering. Door de opstelling van een groenboek zouden wij zelfs achterop kunnen raken, daar wij dankzij het werk van de vorige jaren de meeste gegevens die wij nodig hebben reeds in ons bezit hebben.
Dan kom ik nu bij de aanbeveling aan de lidstaten met betrekking tot het onderwijs in lezen en schrijven en de toegang tot de fundamentele vaardigheden. Ik wilde hier met name wijzen op de noodzaak het subsidiariteitsbeginsel te respecteren en duidelijk maken dat wij het vraagstuk van de onderwijssystemen heel voorzichtig moeten aanpakken. Op dit punt hebben wij enkel nationale bevoegdheden. De open coördinatiemethode is hier een uitstekend instrument. Met behulp van indicatoren en de uitwisseling van goede praktijken zullen de lidstaten meerwaarde kunnen creëren.
Wat het Europees agentschap voor toezicht op het analfabetisme betreft, wilde ik duidelijk maken dat ik nota heb genomen van het voorstel van de leden van het Parlement. U wijst erop dat het noodzakelijk is de bestaande organen te gebruiken, zoals het CEDEFOB. Ik wil ook wijzen op de reeds bestaande programma' s, zoals het PISA-programma van de OESO, waarmee reeds eerste stappen worden ondernomen. Voordat wij nieuwe instrumenten in het leven roepen moeten wij er zeker van zijn dat de bestaande instrumenten efficiënt worden gebruikt.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over het voorstel inzake een jaarlijks aan het Parlement voor te leggen verslag over analfabetisme. Wij zullen onderzoeken wat de beste manier is om het Parlement op efficiënte manier te informeren en in welke mate het Parlement gebruik kan maken van de verslagen over de nationale actieprogramma' s voor sociale integratie en van de verslagen die zullen worden opgesteld in het kader van de open coördinatiemethode. Met andere woorden: wij zullen nagaan in hoeverre wij ook hier gebruik kunnen maken van de bestaande instrumenten, van de jaarverslagen die hoe dan ook opgesteld moeten worden. Ook die zouden wij misschien kunnen gebruiken om een efficiënte en veelvuldige informatie te kunnen garanderen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Diamantopoulou!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 plaats.

Agenda voor het sociaal beleid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0004/2002) van mevrouw Hermange, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's betreffende het scorebord voor de uitvoering van de Agenda voor het sociaal beleid (COM(2001) 104 - C5-0536/2001 - 2001/2215(COS)).

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, twee keer na elkaar op dezelfde dag het woord voeren overkomt een mens niet vaak. Ik wilde u bedanken, mevrouw de commissaris, voor uw opmerkingen en suggesties. We hebben stof tot gesprek.
Mevrouw de commissaris, al hebben wij veel kritiek geuit op de Top van Nice, toch heeft deze u een geweldig instrument in handen gegeven: de sociale agenda. De sociale agenda maakt deel uit van het streven van de Europese Unie de meest concurrerende economie ter wereld te maken, zoals besloten is op de Top van Lissabon. Zoals wij allen weten is het volstrekt onduidelijk wie van de nationale en plaatselijke partners in Europa wat doet. Daarom komt in de sociale agenda de vraag aan de orde wie voor wat verantwoordelijk is en hoe de bevoegdheden onder de bij de uitvoering betrokken actoren verdeeld worden.
De sociale agenda schept op dit punt dus duidelijkheid en dient tegelijkertijd als sociaal instrument. Zij is daarom cruciaal voor de economische en sociale modernisering. Of de door de Europese Raad van Lissabon vastgestelde strategische doelstellingen gehaald worden, zal op langere termijn immers afhankelijk zijn van de uitvoering van de Agenda, zoveel is zeker voor ons, ook al wordt hier op dit moment niet veel aandacht aan besteed.
Om deze reden betreuren het Parlement en zijn Commissie werkgelegenheid en sociale zaken het ten zeerste dat zij zich niet hebben kunnen beraden over de sociale agenda voordat de Europese Raad van Stockholm begonnen was. In dat licht willen wij dat het Parlement net als alle sociale partners wordt betrokken bij de aanpassing van de sociale agenda en dringen wij erop aan dat de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen tot uiting komen op het scorebord. Voorts verzoeken wij de Commissie ons mede te delen welk gevolg zij denkt te geven aan een aantal verlangens dat wij naar voren hebben gebracht: het definiëren van een passende rechtsgrondslag voor de ontwikkeling van de maatschappelijke dialoog, het scheppen van een fiscaal en wetgevend kader voor de ontwikkeling van de sociale economie, het bevorderen van de integratie van de sociale dimensie in het mededingingsbeleid, het indienen van een richtlijn betreffende de sociale bescherming van nieuwe vormen van arbeid, verdere uitbreiding van het actieprogramma en de instrumenten ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting en het indienen van een voorstel tot wijziging van richtlijn 92/85 betreffende de uitvoering van maatregelen ter bevordering van een betere veiligheid en gezondheid voor vrouwelijke werknemers, en tot slot het nemen van een initiatief om de sociale aspecten van het werk beter te waarborgen.
U zult verder zien, mevrouw de commissaris, dat wij u vragen een aantal werkzaamheden te bespoedigen, met name door een voorstel in te dienen om de richtlijn inzake de ondernemingsraad zo snel mogelijk te kunnen herzien, zodat de wetgevingsprocedure volgens plan kan worden afgerond; het Parlement een memorandum voor te leggen over het op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk te voeren beleid, dat kan dienen als referentiedocument; een diepgaand onderzoek in te stellen naar en een evaluatie op te maken van de gevolgen van het proces van Luxemburg; en tot slot met concrete initiatieven te komen na het Europees Jaar van gehandicapte personen.
Wij zijn ervan overtuigd, mevrouw de commissaris, dat dit scorebord niet beperkt hoeft te blijven tot een opsomming van door de Commissie opgezette acties, maar dat het op termijn tot een strategisch instrument wordt dat de mogelijkheid biedt de uitvoering van de Agenda te controleren en daarin eventueel aanpassingen aan te brengen. Wij geloven ook dat de bestaande partnerschapsverbanden dienen te worden versterkt voor alle vormen van actie die in dit verband ondernomen worden.
Mevrouw de commissaris, dankzij Nice heeft u een geweldig werktuig in handen. U kunt dus een geweldige rol spelen en het sociale beleid er alleen maar begrijpelijker op maken. Grijpt u deze kans en maakt u van een Europa voor koopwaar een Europa voor mensen. Als u dat doet, dan weet u dat u steeds op het Parlement kunt rekenen.

Kratsa-Tsagaropoulou
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Hermange bedanken voor de enorme aandacht en gevoeligheid waarmee zij dit verslag namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft opgesteld. Ik ben het trouwens met haar eens dat de lijst met resultaten van de sociale agenda alle geplande activiteiten en de verdeling van de verantwoordelijkheden moet omvatten, en bovendien binnen een redelijk tijdbestek aan het Europees Parlement moet worden voorgelegd. opdat het Parlement deze kan bestuderen en advies kan uitbrengen.
Het Europees Parlement heeft van meet af aan steun gegeven aan het voorstel van de Commissie met betrekking tot de uitwerking van een samenhangend beleidskader voor de sociale ontwikkeling. Daarbij hebben wij echter aangetekend dat de gemoderniseerde Europese norm, die met de sociale agenda gecreëerd moet worden, zoveel mogelijk in het teken moet staan van de waarden van solidariteit en rechtvaardigheid die ten grondslag liggen aan het Europees bouwwerk en nu in het gedrang komen. Het Europees Parlement wil dat deze waarden worden bevorderd en wijst in zijn resolutie op de noodzaak van volledige deelname van vrouwen aan het economische en sociale leven.
Verder zegt het Europees Parlement in deze resolutie dat mainstreaming noodzakelijk is in alle sectoren van de sociale agenda en dat daarop met periodieke verslagen toezicht moet worden uitgeoefend. Er moet een voorstel worden gedaan tot wijziging van richtlijn 92/85 betreffende de veiligheid en de gezondheid van zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Wij moeten het verantwoordelijkheidsbesef van de sociale partners vergroten wat de toepassing van gelijke beloning en gelijke kansen betreft. Er moet een initiatief worden genomen voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden en waarborging van een beter evenwicht tussen gezins- en beroepsleven. Tevens moet in de toetredingsonderhandelingen de gelijkheid van vrouwen en mannen op meer substantiële wijze worden bevorderd, evenals de dialoog met de vrouwenorganisaties van de kandidaat-landen.
Als rapporteur voor advies namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen met betrekking tot de sociale agenda zou ik de Commissie willen vragen het Europees Parlement te informeren over het gevolg dat de Commissie van plan is te geven aan bovengenoemde vraagstukken. Ook wil ik haar vragen of zij van plan is een ontwerprichtlijn op te stellen betreffende gelijke behandeling in andere sectoren dan de werkgelegenheid. Tot slot is het volgens het Europees Parlement noodzakelijk de betrokkenheid van de sociale organisaties te vergemakkelijken. Ik zou derhalve de commissaris willen vragen welke initiatieven zij van plan is te nemen om de betrokkenheid van vrouwenorganisaties te bevorderen.

Van Lancker
Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, ik zou uiteraard eerst en vooral Marie-Thérèse Hermange willen feliciteren en haar bovendien danken voor de goede samenwerking. Het resultaat is er. Dit verslag berust op een zeer grote consensus, want er ligt zelfs geen enkel amendement. Maar ik zou ook willen zeggen dat het Europees Parlement met dit verslag eigenlijk een beetje tussen twee stoelen terecht is gekomen. Enerzijds is het zo dat het scorebord dat we bespreken, eigenlijk al lang voorbijgestreefd is. Anderzijds is het nieuwe scorebord nog niet definitief goedgekeurd door de Europese Commissie, ondanks het feit dat in Stockholm was toegezegd dat dit scorebord, samen met het syntheseverslag voor Barcelona, uiterlijk in januari zou voorliggen.
Ik wil de commissaris in elk geval wel danken voor de gelegenheid die we hadden om met de coördinatoren actuele informatie over de voornemens van de Commissie te krijgen en om onze bekommernissen ten aanzien van de stand van uitvoering van de sociale agenda bekend te maken. Ik denk dat we dit goede initiatief, mevrouw de commissaris, zouden moeten systematiseren om de betrokkenheid van het Parlement bij de uitvoering van de sociale agenda te garanderen.
Ik zou dit debat dan ook wat meer actualiteitswaarde willen geven door van de gelegenheid gebruik te maken om u, mevrouw de commissaris, maar vooral - en dit zeg ik met nadruk - de collega's in het voltallige college van commissarisen dringend op te roepen om de ambities van de sociale agenda en de toezeggingen tijdens het Zweedse en Belgische voorzitterschap tot de laatste letter en volgens het tijdsschema uit te voeren. Er zijn immers nogal wat redenen, mevrouw de commissaris, waarom wij ons zorgen maken. Het is natuurlijk zo dat 2001 niet onaardige resultaten heeft opgeleverd, maar het is essentieel om dit tempo aan te houden en daarvoor hebben we een nieuw en beter scorebord nodig waarop de verantwoordelijkheden duidelijk worden aangeduid met de daarbij behorende vervaldata.
Ik geef u enkele redenen waarom wij ons zorgen maken. Ten eerste, voor de uitvoering van de sociale agenda is de rol van de sociale partners cruciaal inzake arbeidsorganisatie en levenslang leren, en ik hoop dat hun bijdrage voor Barcelona aanzienlijk zal zijn. Maar waar het overleg faalt, daar moet de wetgever overnemen en dat is op dit moment het geval met tijdelijk werk waarvoor wij allang ongeduldig wachten op een initiatief van de Commissie.
Ten tweede, na de succesvolle afronding van de richtlijn inzake de participatie van werknemers in het kader van de Europese vennootschap en de richtlijn inzake informatie en raadpleging staat een herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad niets meer in de weg. Dit geldt ook voor het actieplan inzake veiligheid en gezondheid dat collega Hermange daarnet al aangesneden heeft. Volgens de sociale agenda hadden die initiatieven eind 2001-begin 2002 moeten voorliggen, maar in het operationele programma van de Commissie, mevrouw de commissaris, vinden wij niets. Ik krijg ook signalen dat er nogal wat weerstand in de Commissie bestaat. Tot besluit zou ik dus maar één ding willen zeggen, mijnheer de Voorzitter. Ik zou via u, mevrouw de commissaris, aan het college van commissarissen willen duidelijk maken: pacta sunt servanda. Dit Parlement zal nooit aanvaarden dat de sociale agenda op de lange baan wordt geschoven en ik hoop dat u de steun van dit Parlement kunt gebruiken in het college.

Attwooll
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wenst mevrouw Hermange van harte geluk met haar verslag en met het feit dat dit in de commissie met algemene stemmen is aangenomen. Dit gezegd hebbende is het niet meer dan redelijk om het Parlement erop te wijzen dat wij moeilijker tot een consensus zullen kunnen komen wanneer de Commissie een aantal van de in paragraaf 14 genoemde voorstellen ter tafel legt.
In sommige gevallen zal het, met het oog op het subsidiariteitsbeginsel, afhangen van de vorm van de voorstellen. In andere gevallen zal de exacte inhoud bepalend zijn. Zelf zou ik bijvoorbeeld op beide punten verontrust zijn over het tweede streepje van voornoemde paragraaf en over voorstellen voor een fiscaal en wetgevend kader voor de ontwikkeling van de sociale economie, ofwel de derde sector. Veel vrijwilligersorganisaties hebben hierover reeds hun bezorgdheid geuit tegenover mij en aangegeven dat een dergelijke maatregel wel eens belemmerend in plaats van ondersteunend voor hun werkzaamheden zou kunnen blijken, tenzij wij dit precies goed regelen.
Dit is slechts een van de redenen waarom ik paragraaf 14, eerste streepje, van ganser harte steun. Gezien het grote aantal vrijwilligers dat bijdraagt aan ons welzijn vraag ik me soms af wat onze samenleving zonder hun inspanningen zou voorstellen. Er moet dringend een passende rechtsgrondslag voor de maatschappelijke dialoog komen. Anders zal het veel moeilijker zijn datgene te doen waartoe de Voorzitter van het Parlement ons gisteren aanspoorde: burgers van de EU betrekken bij de verwezenlijking van een Europa dat klaar is voor de toekomst.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, hoewel Nice duidelijk heeft gemaakt dat we een Europees sociaal beleid nodig hebben, is er nog heel wat werk aan de winkel voordat we een gedurfd sociaal beleid hebben dat verbetering brengt in het leven van onze medeburgers.
De Unie zou een drijvende kracht moeten zijn op het gebied van sociale waarborgen. Wij kunnen de wensen van de samenleving niet links laten liggen. Ik denk daarbij aan het tweede sociale wereldforum van Porto Alegre, waar nog maar eens is gebleken hoeveel sociale kwesties op een oplossing wachten.
Wat wij willen, is tegemoet komen aan de verwachtingen van de Europese burgers. Maar goed, elke stap vooruit is er een, en persoonlijk ben ik ook blij met de opmerkingen in het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over de Agenda voor het sociaal beleid.
Ook ben ik blij met de keuze van mevrouw Hermange om een aantal essentiële opmerkingen in haar verslag op te nemen.
Graag wil ik mijn betoog kracht bijzetten aan de hand van drie van de aanbevelingen in het verslag. Ten eerste vind ik het jammer dat de Commissie geen rekening heeft gehouden met de verlangens van het Parlement inzake een stakingsrecht op Europees niveau en een recht op collectieve actie. Deze twee rechten lijken mij onmisbaar om de sociale relatie tussen werknemers, werkgevers en politieke vertegenwoordigers goed te laten functioneren. Deze rechten zouden een stap vooruit betekenen voor de beschaving, en Europa zou op dit punt niet achter mogen blijven - democratische rechten vormen immers een van de belangrijkste aandachtspunten van ons Parlement.
Ten tweede wil ik de aandacht vestigen op de in het verslag geuite wens de sociale dimensie van de uitbreiding beter tot haar recht te laten komen. Ook dit is een punt waaraan wij alle aandacht zouden moeten besteden. De uitbreiding moet een succes worden. Van een succes zal echter geen sprake zijn als onze visie erop vernauwd wordt tot een reeks convergentiecriteria. Wil de uitbreiding een succes worden, dan moeten we uitgaan van de behoeften van de bevolking en het potentieel van elke kandidaat-lidstaat, om zo de kwaliteit van het bestaan en de arbeidsomstandigheden voor iedereen te verbeteren.
Ten derde lijkt het mij zeer belangrijk dat bij alle beslissingen van de Commissie over bedrijfsconcentraties rekening wordt gehouden met de sociale implicaties en de effecten op het gebied van de ruimtelijke ordening. Daarbij is het natuurlijk cruciaal te weten welke gevolgen daaraan verbonden worden en hoe een en ander wordt uitgevoerd.
Tot slot, ik deel het grootste deel van de opmerkingen die mevrouw Hermange in haar verslag maakt, en mijn fractie zal uiteraard voor dit verslag stemmen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur feliciteren met haar verslag. Wij moeten de rol van het Parlement versterken en dit houdt in dat wij overeenkomsten moeten kunnen sluiten met betrekking tot sociale integratie, teneinde optimaal tegemoet te kunnen komen aan de behoeften en verlangens van de mensen die wij vertegenwoordigen. Het Parlement moet een constructieve rol spelen. Ik maak mij echter enigszins zorgen over de hoeveelheid wetgeving waartoe in dit verslag wordt opgeroepen en over de ontwikkeling in de richting van meer administratieve rompslomp. Deze zouden ten koste kunnen gaan van de idealen die aan de Agenda voor het sociaal beleid ten grondslag liggen.
Wij moeten een gunstig ondernemingsklimaat creëren waarin werkgelegenheid kan worden geschapen en waar goede, reële banen kunnen worden behouden voor de Europese Unie. Als wij vandaag de dag rondkijken in de wereld zien we dat de industrie en de handel zich vaker en gemakkelijker verplaatsen naar gebieden zonder hoge sociale kosten en hoge belastingen. We moeten een progressiever systeem ontwikkelen waarin werknemers er recht op hebben zoveel mogelijk van hun verdiende inkomen te behouden en waarin diensten in de sociale sfeer beter geregeld zijn via de nationale staatskas. Daarbij denk ik aan sectoren als huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs. Dit alles bereiken we misschien niet met de voorstellen in dit verslag. Ik sta positief tegenover dit verslag, maar ik maak mij zorgen over een aantal specifieke punten.
We moeten eveneens kijken naar het hele legislatieve proces dat voortvloeit uit de voorstellen in dit verslag. Alhoewel het Parlement streeft naar een grotere rol, meer betrokkenheid in de coördinatie en snellere actie, wenst het achteraf gezien ook meer wetgeving. Er wordt gevraagd om wetgevende instrumenten, terwijl de onderhandelingen nog gaande zijn over opleiding, levenslang leren, de organisatie van de arbeid, aanpassingen, nieuwe arbeidsvormen, richtsnoeren voor onderhandelingen door sociale partners en aanvullende ziektekostenverzekeringen.
De Commissie heeft van haar kant iets anders voorgesteld. Zij kiest in haar voorstellen voor een veel meer proactieve en op de toekomst gerichte benadering. Wij dienen het voorstel voor onderzoek, dat in het commissieverslag helaas onderbelicht is gebleven, te steunen. De arbeidsparticipatie moet drastisch toenemen. Er moet nadruk worden gelegd op betere banen. Er moet meer gedaan worden om een Europese, mobielere arbeidsmarkt te creëren.
Tot slot moeten wij een grotere en duidelijker rol spelen ten aanzien van de plaats van gehandicapten in de samenleving. Deze mensen vormen 10 procent van de bevolking en toch zijn zij van zoveel beroepen uitgesloten. Wij hebben nog niet zoveel bereikt voor deze mensen als we hadden moeten bereiken.

Smet
Voorzitter, proficiat aan mevrouw Hermange voor haar verslag en ook aan de Commissie voor haar mededeling. Het is een nieuw instrument dat ontwikkeld wordt. Het is de eerste keer dat het op tafel ligt, dus spreekt het vanzelf dat het in de toekomst nog verder moet worden ontwikkeld. Alle kritiek moet derhalve in dat licht worden gezien en kritiek is uiteraard altijd relatief. Ik vind het een goed instrument. Ik wil er eigenlijk maar twee dingen over zeggen.
Ten eerste: wij hebben zeer veel Europese wetgeving ontwikkeld. Een van de zaken waarnaar in de bijlage van de mededeling wordt verwezen, is de noodzaak van codificering. Ik denk dat dat absoluut noodzakelijk is, want de complexiteit van de Europese wetgeving en de grote hoeveelheid Europese wetgeving begint ons parten te spelen. Wij kunnen natuurlijk aandringen op meer Europese wetgeving en er moet wellicht nog meer Europese wetgeving op sociaal vlak komen. Maar er moet ook eens een moment komen dat we adem halen, dat we kijken hoever we nu staan, zeker in het licht van de uitbreiding. Al die nieuwe wetten moeten immers ook toegepast worden in de kandidaatlanden. Als ik de toestand in de kandidaatlanden op sociaal gebied bekijk, dan is dat absoluut niet vanzelfsprekend. Ze zijn op sociaal vlak heel slecht ontwikkeld en als wij nieuwe wetten maken, gelden die ook voor hen. Dus eigenlijk pleit ik ervoor om af en toe eens een overzicht van de stand van zaken te maken. Is het niet nuttig om eens te kijken naar de resultaten van al de bestaande wetten ? Hoe functioneren ze in de praktijk? Moet het resultaat in de praktijk ook niet in het scorebord worden opgenomen zodat we toch een overzicht krijgen, niet alleen van onze wensen voor verbeteringen, maar ook van de realiteit op het terrein. Ik pleit ervoor om ook dit in het scorebord op te nemen.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, ook ik wil collega Hermange gelukwensen en bedanken voor dit verslag, dat van een gelijkwaardig hoog niveau is als het verslag ervoor. Wij zijn het eens met haar bevindingen en ook met de kritiek die zij in het verslag heeft gespuid.
Ik wil ook u bedanken, mevrouw de commissaris, voor de ideeën die u hebt aangereikt met betrekking tot de Top van Barcelona. Ik had het vanmorgen met mijn bezoekersgroep uit Bad Hersfeld al over alle betrokkenheid en inzet die u hebt getoond. Het Parlement en in het bijzonder mijn fractie hebben buitengewoon veel steun gegeven aan uw Agenda. Maar wij verwachten nu wel, mevrouw Diamantopoulou, dat er concrete voorstellen en initiatieven, actieplannen en richtlijnen op tafel komen. Wij kunnen het namelijk niet helemaal zonder richtlijnen stellen. Wij zullen natuurlijk vaker gebruik moeten maken van de nieuwe coördinatiemethode, met name gedurende het overleg met de toetredingskandidaten. Ik denk namelijk dat dit een uitstekend instrument is om deze landen al in dit stadium bij dit onderwerp te betrekken. Het zou hun de mogelijkheid bieden hun huidige zorgen en noden, maar ook hun verworvenheden toe te lichten.
Ik ben het dan ook niet geheel eens met mevrouw Smet als zij stelt dat de toetredingskandidaten op alle genoemde punten een achterstand hebben. Ik denk dat wij dringend behoefte hebben aan een hervorming van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad. Als u in de Commissie problemen ondervindt, mevrouw de commissaris, kunt u altijd uw toevlucht nemen tot het uitmuntende verslag van het Parlement van vorig jaar herfst.
Verder dienen wij ook op preventieve wijze vorm te geven aan het sociaal beleid. Wij moeten zien te voorkomen dat wij steeds weer achter de feiten aanlopen. Het schandaal met de vrachtwagenchauffeurs in Luxemburg vormt in dit verband maar het topje van de ijsberg. De premier van Luxemburg heeft verklaard dat de Europese Unie op dit vlak dringend actie moet ondernemen, en misschien moesten wij die woorden maar letterlijk opvatten. Het Spaanse voorzitterschap neemt helaas een wat afwachtende houding aan, maar het Parlement steunt u vol overgave, mevrouw de commissaris.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, de mate waarin de Europese Unie haar verplichtingen uit hoofde van de Agenda voor het sociaal beleid nakomt is een graadmeter voor haar bereidheid een oplossing te vinden voor de talloze sociale problemen waar we nog steeds mee te kampen hebben. Nu blijkt dat we een enorme achterstand hebben opgelopen. Bovendien zien we dat bij het beleid op andere gebieden en bij de begroting nauwelijks belangstelling bestaat voor de sociale problematiek. De voor werkgelegenheid en sociale zaken beschikbare middelen zijn zelfs afgenomen, wat beslist onaanvaardbaar is.
Over sociale insluiting zijn kilometers papier volgeschreven, er zijn nationale plannen voor opgesteld en er zijn talloze intentieverklaringen afgegeven. Toch zijn er nog steeds ernstige problemen, en die zullen met het afnemen van de economische activiteit beslist verergeren. Ook het feit dat steeds meer sectoren en openbare diensten die van fundamenteel belang zijn voor het beleid voor sociale insluiting geprivatiseerd worden heeft een ongunstige invloed. Tot slot stellen we vast dat er niet veel financiële middelen beschikbaar zijn.
Als de verantwoordelijken voor het beleid van de Europese Unie op deze wijze doorgaan, zullen we er vermoedelijk helemaal niet in slagen de verplichtingen die we met de Agenda zijn aangegaan tegen 2005 na te komen. Het verslag is daar heel duidelijk over. De Commissie moet het tempo van haar werkzaamheden daarom opvoeren en haar beleid wijzigen. De sociale aspecten moeten prioriteit krijgen. Ik bedoel hiermee: kwalitatief goede banen met rechtsbescherming; bestrijding van armoede en sociale uitsluiting; de garantie dat rechten ook afgedwongen kunnen worden, vooral als het gaat om de sociaal zwakkeren - kinderen, oude mensen, immigranten en gehandicapten. Tot slot moet de gelijke behandeling van mannen en vrouwen op alle gebieden worden doorgevoerd.
Ter afsluiting een woord van dank aan de rapporteur, mevrouw Hermange, en onze collega' s in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, voor het feit dat de door mij ingediende voorstellen in het verslag opgenomen zijn. Ik denk daarbij vooral aan het voorstel waarin de Commissie opgeroepen wordt initiatieven te ontwikkelen en een actieplan op te stellen voor de preventie van arbeidsongevallen die kwetsuren van skelet en spierstelsel veroorzaken De Commissie moet verder een initiatief te ontwikkelen om de rechten van werknemers te garanderen. Ik denk daarbij in de eerste plaats aan het recht op het behoud van werk bij de herstructurering of verplaatsing van ondernemingen. Tot slot dient de Commissie een actieplan op te zetten voor de verwezenlijking van het principe van gelijke lonen voor mannen en vrouwen.

Nobilia
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb waardering voor het werk van collega Hermange, maar ik kan een zekere teleurstelling over de inhoud van de mededeling van de Commissie toch niet onder stoelen of banken steken.
Natuurlijk willen wij de diverse initiatieven die de Commissie met betrekking tot de werkgelegenheid en een aantal sociale vraagstukken heeft ontplooid niet negeren, en nog minder mogen de initiatieven voor overleg die de sociale partners hebben genomen zomaar weggewuifd worden.
Feit is dat de sociale agenda weliswaar een bepaalde programma-indeling heeft, die na de Top van Nice vooral wordt geschraagd door de conclusies van de Raad van Lissabon - welke uiteraard ieders instemming hebben - maar dit eerste scorebord over de uitvoering van de Agenda kan nog alle kanten uit en het is niet gebonden aan de oorspronkelijke opzet en bedoelingen. Het is de vraag of er voor de verantwoordelijkheden van de vele partijen waarin de sociale agenda voorziet inmiddels een model bestaat en of op dit punt bepaalde kaders gevolgd kunnen worden; of er sprake is van enige kwaliteit van het werk - ook al staat dat pas in de kinderschoenen - en wat de bijzondere kenmerken daarvan zijn. Ook moet bezien worden of de stelsels voor werkverschaffing en de informatievoorziening daarover wel goed functioneren en of de scholen en opleidingscentra een begin hebben gemaakt met rationalisatie.
Bovendien zou in communautair en in nationaal verband uitgemaakt moeten worden of in het kader van flexibiliteit en veiligheid de industriële verhoudingen definitief op een algemeen ontwikkelingspatroon afgaan en of er bij de opstelling van de verslagen over de nationale actieplannen inmiddels gerekend kan worden op een verantwoorde medewerking van de plaatselijke overheden en maatschappelijke groeperingen. Daarbij moet ook nog bezien worden of een en ander volledig strookt met de richtsnoeren van de Unie.
Wil men een goed totaaloverzicht verkrijgen, dan zou men voorts te weten moeten komen of de landen intern al een bezinningsproces hebben opgestart over hun sociale wetgeving, over de cohesie op eigen grondgebied, over de integratie van groeperingen die aan de rand van de samenleving leven vanwege leeftijd, een handicap, geslacht of een bepaalde beroepssituatie.
Een laatste punt is dat van de uitbreiding. Daaraan wordt in de sociale agenda ruim aandacht geschonken, anders dan in het eerste scorebord, dat beperkt blijft tot het optreden van de NGO' s, hoe belangrijk dit overigens ook is.
Wat wij tot slot willen beklemtonen is dat de materie weliswaar nog grotendeels gebaseerd is op subsidiariteit en een actieve verantwoordelijkheid van verschillende partijen, maar het sociaal protocol is in ieder geval - zij het met enige vertraging - vast onderdeel van de Verdragen geworden. Ook belangrijk is dat het sociaal beleid eindelijk zij aan zij staat met het economisch beleid, dankzij de open coördinatiemethode.
Van essentieel belang is ten slotte dat de Commissie een meer doortastende en vastberaden rol gaat spelen, en daarbij moet het Europees Parlement zich resoluter en met meer continuïteit aansluiten.

Grönfeldt Bergman
Mijnheer de Voorzitter, ik heb veel respect voor het ambitieuze werk dat rapporteur Hermange heeft verricht in verband met het verslag over het scorebord voor de uitvoering van de Agenda voor het sociaal beleid. Ik ben echter tegelijkertijd bang dat de werkzaamheden zullen resulteren in een verzoek om een lange reeks wetgevingsinitiatieven van de Commissie, onder andere met betrekking tot levenslang leren, de organisatie van de arbeid, de combinatie van privé- en beroepsleven, gezondheid en veiligheid op het werk, aanvullende ziekteverzekering en uitzendwerk.
Vragen om wetgevingsinitiatieven is om twee redenen niet de weg die wij moeten bewandelen. Ten eerste vinden wij, Zweedse conservatieven, dat deze kwesties niet op het niveau van de Europese Unie thuishoren. Zij moeten op nationaal niveau opgelost worden en, natuurlijk nog beter, via onderhandelingen op nationaal niveau.
Ten tweede wordt de uitbreiding van de Unie aanzienlijk bemoeilijkt door de stapels wetsteksten die zouden worden toegevoegd aan de duizenden pagina's wetgeving die de kandidaat-landen nu al moeten accepteren en overnemen. Daarom vind ik het evenals collega Smet belangrijk dat wij even op adem komen, bekijken hoe ver wij nu zijn en de huidige wetgeving eens uitgebreid onder de loep nemen.
Wij kunnen niet stemmen tegen afzonderlijke paragrafen in het verslag. Daarom kunnen wij Zweedse conservatieven bij de eindstemming niet voor het verslag in zijn geheel stemmen, ondanks het feit dat het verslag naar onze mening veel positieve elementen bevat. Helaas wordt het initiatief, zoals ik al zei, op het verkeerde niveau behandeld. Het hoort op nationaal niveau thuis.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van meet af aan duidelijk maken dat met dit verslag een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan een beter gebruik van een belangrijk instrument. Zoals mevrouw Smet namelijk al zei, moeten wij wel beseffen dat wij voor het eerst een instrument in handen hebben voor sociaal beleid op Europees vlak, een instrument dat werd verkregen na moeilijke en gevoelig liggende onderhandelingen. In het verslag en de opmerkingen van de geachte afgevaardigden worden drie soorten vraagstukken aan de orde gesteld, betreffende respectievelijk inhoud, tijd en procedure. Wat de inhoud betreft wil ik in herinnering brengen dat de Commissie in het voorjaar 2000 heeft gewezen op de noodzaak van een bindende sociale agenda. Zes maanden lang hebben wij als Commissie nauw samengewerkt met het Franse voorzitterschap en het Parlement, met mevrouw Van Lancker, en belangrijke voorbereidende werkzaamheden verricht teneinde de staatshoofden en regeringsleiders in Nice in staat te stellen een akkoord te sluiten over een vijfjarige sociale agenda. Het was de eerste keer dat zoiets gebeurde. De Commissie heeft nu een nauw omschreven mandaat gekregen om deze sociale agenda ten uitvoer te leggen. In het kader daarvan kondigt zij elk jaar haar programma aan en ze streeft ernaar in 2005 alle aangegane verplichtingen te hebben verwezenlijkt. Ik wil in herinnering brengen dat ik in oktober 2000 de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken op de hoogte heb gesteld van de resultaten van het eerste jaar van toepassing van de sociale agenda. De doelmatigheid, dat wil zeggen de overeenstemming tussen verplichtingen en resultaten, was 100 procent. In oktober 2001 heb ik de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken opnieuw een lijst voorgelegd, ditmaal betreffende de activiteiten voor 2001. Ook de daarin voorkomende verlichtingen konden voor 100 procent worden nagekomen. De vraag is of deze Agenda onwrikbaar is of in de loop van de tenuitvoerlegging kan worden aangevuld met nieuwe vraagstukken.
De Commissie is in grote mate - of zelfs volledig - aan de in Nice aangenomen sociale agenda gebonden. Wij hadden beloofd op een gegeven ogenblik tijdens de tenuitvoerlegging de Agenda te herzien. Dit is gepland voor 2003. Ik ben het wat dat betreft dan ook met het verslag eens dat voor het Parlement een belangrijke rol is weggelegd om deze aanpassing mogelijk te maken.
Mijn tweede opmerking betreft de tijd. Ten eerste is het noodzakelijk het verslag over de Agenda samen met het overzichtsverslag van de Commissie aan de Europese Raad van het voorjaar voor te leggen. Daardoor ontstaat altijd een tijdsprobleem, en natuurlijk proberen wij dat op te lossen. Zoals ook mevrouw Hermange in haar verslag zegt, heeft de kritiek betrekking op de resultaten van het eerste jaar van de Agenda. Daarbij mogen wij echter niet uit het oog verliezen dat het verslag in kwestie twee maanden na het besluit van Nice moest worden voorgelegd.
Wat vervolgens de procedure betreft ga ik akkoord met drie punten uit het verslag. Ten eerste mag de lijst met resultaten van de sociale agenda niet slechts een inventaris behelzen van de ondernomen activiteiten. In deze lijst moeten de resultaten van meer algemene aard aandachtig worden bestudeerd en moet een blik op de toekomst worden geworpen. Ten tweede moet hierin een meer algemene beschouwing voorkomen over zowel alle factoren die hierbij in het verleden betrokken waren als alle verwachtingen voor de toekomst, en als ik zeg "factoren" bedoel ik natuurlijk de sociale partners, de vrouwenorganisaties en de organisaties van het maatschappelijk middenveld, waarvan ook enkele afgevaardigden gewag hebben gemaakt.
Ten derde moet de Agenda een zekere stabiliteit en samenhang vertonen zonder evenwel een dogmatisch karakter te krijgen. Met andere woorden, als zich ergens urgente situaties voordoen, of als zich nieuwe ontwikkelingen voordoen die problemen veroorzaken of gevolgen hebben voor de samenleving, moeten wij de mogelijkheid hebben op te treden. Ik noem bijvoorbeeld het initiatief voor de herstructurering, waar ook een afgevaardigde reeds naar verwees. In een jaar tijd zijn 350.000 mensen ontslagen ten gevolge van bedrijfsherstructurering in de Europese Unie: daar moesten wij wel iets aan doen, ook al is hieromtrent niets in de sociale agenda opgenomen.
Geachte afgevaardigden, ik kan u verzekeren dat wij met dit verslag en de zeer nauwe samenwerking met de betrokken commissie de tenuitvoerlegging van de sociale agenda constant kunnen verbeteren. Nogmaals, deze Agenda is een totaal nieuw instrument dat wij constant moeten verbeteren en daarvoor zal een nauwe samenwerking met u zeer nuttig zijn.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Verwelkoming
De Voorzitter
Geachte collega' s, het doet mij bijzonder veel genoegen vandaag de President van de Republiek Bulgarije, de heer Georgi Parvanov, te kunnen verwelkomen, die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen.

Zijn delegatie bestaat uit vooraanstaande leden van de Bulgaarse regering, waaronder de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Passy, en de minister van Defensie, de heer Svinarov, naast leden van het bureau van de gemengde parlementaire commissie EU-Bulgarije.
Aangezien de heer Parvanov nog geen drie weken geleden zijn functie heeft opgenomen, is het voor ons een groot genoegen dat een van zijn eerste initiatieven een bezoek aan het Europees Parlement is.
Wij beseffen welke inspanningen de heer Parvanov en de Bulgaarse regering hebben gedaan om de maatschappelijke en economische moeilijkheden het hoofd te bieden en het land klaar te stomen voor toetreding tot de Europese Unie. Wij staan achter hun wens om deel uit te maken van de Europese familie en het verheugt ons te kunnen zeggen dat het Europees Parlement aan de zijde van Bulgarije en zijn burgers staat.
Wij danken u, mijnheer de President, voor uw aanwezigheid hier vandaag.
(Applaus)

Stemming
Rovsing
Mijnheer de Voorzitter, vanwege een financieel belang zal ik niet aan de stemming deelnemen.
Betreffende amendement 10 en 16

Radwan
Ik stel een mondeling amendement voor op de amendementen 10 en 16, die identiek zijn. In de oorspronkelijke tekst staat dat de gemeenschappelijke onderneming daar moet worden gevestigd waar een belastingvrijstelling geldt. Mede uit concurrentiële overwegingen gaat dat natuurlijk niet. Daarom dient in overleg met de fracties de tekst te worden vervangen door:
... "valt onder de bestaande belastingstelsels en is afhankelijk van onderhandelingen met het potentiële land van vestiging" .
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement) (Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Glante
Mijnheer de Voorzitter, het is voor mij de eerste keer dat ik tijdens een stemming het woord neem. Ik zal het heel kort maken. Ik spreek mijn dank uit voor het duidelijke signaal dat het Europees Parlement heeft afgegeven aan de Raad, en ik hoop dat de Raad in maart van dit jaar zich net zo overtuigend achter dit project zal opstellen, zodat wij het eindelijk op gang kunnen brengen!


Voorstel voor een gezamenlijke ontwerpresolutie
1 over de situatie van de in Luxemburg geblokkeerde vrachtwagenchauffeurs
Betreffende paragraaf 9

Turmes
Mijnheer de Voorzitter, er is iets over het hoofd gezien in paragraaf 9 van de gezamenlijke resolutie. Bij de onderhandelingen tussen de fracties hadden we de Europese Commissie op dit punt een rol toebedeeld, ik bedoel bij de hervorming van het vergunningenstelsel van de Europese Conferentie van Ministers van Verkeer (CEMT), maar die is per ongeluk weggelaten uit de tekst van de resolutie.
Ik stel daarom voor een mondeling amendement op de tekst aan te brengen en de volgende woorden toe te voegen, zoals was overeengekomen: "verzoekt de lidstaten in nauwe samenwerking met de diensten van de Europese Commissie een kwalitatieve en kwantitatieve herziening te initiëren".
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Voorstel voor een gezamenlijke ontwerpresolutie2 over de situatie in het Midden-Oosten
Betreffende amendement 2
Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen vragen in de eerste zin de woorden "eist van Israël respect" te vervangen door de zinsnede "vraagt aan beide partijen respect voor de internationale overeenkomsten" , en na de woorden "gearresteerden en gedetineerden" de woorden "van Israël" in te voegen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Voorstel voor een gezamenlijke ontwerpresolutie (B5-0100/2002) over maatregelen ter bestrijding van het terrorisme
Betreffende amendement 8
Buitenweg
Ik wilde graag een mondeling amendement indienen zowel namens mijn eigen fractie De Groenen en Vrije Europese Alliantie als namens de Socialistische Fractie. De bedoeling is om een aantal woorden toe te voegen waarmee dan duidelijk wordt dat de definitie van terrorisme, zoals wij die gisteren hebben goedgekeurd, ook van toepassing is op deze maatregelen. Het heeft dus geen gevolgen voor de inwerkingtreding maar wel voor de interpretatie van de definitie van terrorisme. Ik zal de tekst in het Nederlands voorlezen: "wenst dat de tenuitvoerlegging van deze vier maatregelen en in het bijzonder van het gemeenschappelijk standpunt betreffende specifieke maatregelen ter bestrijding van het terrorisme onderworpen wordt aan de interpretatie van de definitie, zoals vastgelegd in het kaderbesluit inzake de definitie van terrorisme dat door de Raad is vastgelegd op 6 december 2001, in het bijzonder ten aanzien van de waarborgen die staan beschreven in de overwegingen en de desbetreffende verklaringen van de Raad". Ik hoop dat iedereen dat kan aanvaarden.
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie3 over de financiering van de ontwikkelingshulp
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie4 over de bijeenkomst van de VN-Commissie rechten van de mens in Genève
Betreffende paragraaf 5

Wuori
Mijnheer de Voorzitter, in paragraaf 5 staat "te ondertekenen en te ratificeren" . Daar moet staan: "om het Statuut van Rome te ratificeren dan wel goed te keuren" , aangezien het in dit stadium niet meer mogelijk is het Statuut te ondertekenen.
Paragraaf 5 dient dus als volgt te luiden: "Roept de lidstaten op een beroep te doen op alle leden van de Verenigde Naties om het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof te ratificeren dan wel goed te keuren" .
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)
Verslag (A5-0023/2002) van de heer Napolitano, namens de Commissie constitutionele zaken, over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen in het kader van de opbouw van Europa (2001/2023(INI))
Eerste deel van de stemming
MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, aan het einde van het debat van gistermiddag heeft de heer Napolitano, naar aanleiding van tijdens dit debat door mijzelf en anderen gemaakte opmerkingen, het volgende aangeboden. Hij stelde voor dat wij de amendementen 18 en 12 zouden intrekken, waarna hij via de Commissie constitutionele zaken zou kunnen voorstellen een specifiek verslag uit te brengen over het vraagstuk van de constitutionele regio' s in de Europese constructie.
Velen van ons zijn van mening dat dit een buitengewoon belangrijk vraagstuk is. Degenen die dit vinden, zijn momenteel onderling verdeeld: sommigen willen dat punt opnemen in dit verslag, anderen willen het in een ander verband behandelen. Wij kunnen het beste - en mijn fractie is het daarmee eens, evenals de liberale fractie, als ik mij niet vergis - ingaan op het grootmoedige voorstel van de heer Napolitano om deze kwestie afzonderlijk ter sprake te brengen via de Commissie constitutionele zaken en deze amendementen in te trekken.
Ik stel derhalve voor dat dit gebeurt.

Napolitano
Mijnheer de Voorzitter, ik stel een mondeling compromisamendement voor waarin de door collega Belder ingediende amendementen 7, 8 en 9 verwerkt worden. Met mijn amendement worden de paragrafen 2, 4 en 6 van het verslag die beginnen met "gezien" vervangen door de volgende formulering: "gezien de recente verklaringen van verschillende staatshoofden en regeringsleiders over de toekomst van Europa" .

Van Lancker
Voorzitter, collega MacCormick heeft nu amendement 18 en amendement 12 ingetrokken, maar amendement 10 handelt over hetzelfde. Wordt dat dan ook ingetrokken of blijft het staan?

De Voorzitter
Allereerst wilde ik van de Vergadering weten of zij akkoord gaat met het mondeling amendement dat de heer Napolitano als rapporteur heeft ingediend en dat behelst de drie paragrafen die met "gezien" beginnen te vervangen door de zinsnede die hij zojuist heeft voorgelezen. Zijn er bezwaren? Nee, dan is dat aangenomen.
Verder stelt de heer MacCormick voor om de amendementen 12 en 18 in te trekken. Mevrouw Van Lancker zegt dat ook amendement 10 ingetrokken zou moeten worden, omdat het over hetzelfde handelt. Mij wordt bovendien gemeld dat amendement 17 ook op hetzelfde betrekking heeft. Mijn conclusie, na wat ik gehoord heb, luidt dat de amendementen 10, 12, 17 en 18 ingetrokken zouden moeten worden. Kunt u dat bevestigen, mijnheer MacCormick?

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, daar kan ik mee instemmen, maar deze amendementen betreffen verschillende zaken. In de twee andere amendementen wordt opgemerkt dat er op dit moment precies vijftien lidstaten zijn in de Unie en dat wordt niet bestreden. Een andere vraag is of er meer naties zijn. Ik zal deze amendementen echter eveneens intrekken, als teken van goede wil.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat de heer MacCormick zijn amendementen heeft ingetrokken. Mijns inziens wordt in deze beide amendementen namelijk absoluut niet dezelfde kwestie aangesneden. Er wordt slechts in vastgesteld dat ook de regionale parlementen de bevolking van de Unie vertegenwoordigen.
Dat is het enige wat er in dit amendement staat. Het gaat hier mijns inziens derhalve om een totaal andere bewering.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
  
Verslag (A5-0006/2002) van de heer Pohjamo, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het beheer van het regionaal beleid en de structuurfondsen (2001/2066(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0007/2002) van de heer Musotto, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het tweede verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de economische en sociale cohesie (COM(2001) 24 - C5-0527/2001 - 2001/2207(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0022/2002) van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over het EU-beleid ten aanzien van de Middellandse-Zeelanden inzake de bevordering van de rechten van de vrouw en van de gelijke kansen in deze landen (2001/2129(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0009/2002) van mevrouw Hermange, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over analfabetisme en sociale uitsluiting (2001/2340(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0004/2002) van mevrouw Hermange, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's betreffende het scorebord voor de uitvoering van de Agenda voor het sociaal beleid (COM(2001) 104 - C5-0536/2001 - 2001/2215(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Tijdens de stemming van gisteren over het verslag-Watson, over het Europees arrestatiebevel, heerste verwarring over de nummering van de amendementen. Uit het verslag van vandaag kunt u opmaken dat wat oorspronkelijk amendement 3 was, is overgeschreven als amendement 4. Zelfs in de officiële notulen is het op sommige bladzijden niet helemaal duidelijk.
Amendement 3, waarin werd ingegaan op het habeas corpus-beginsel, was verspreid onder de Ierse leden van de Fractie van de Europese Volkspartij. Hoewel wij wisten dat dit amendement niet zou worden aangenomen, besloten een aantal van mijn collega' s en ikzelf het amendement te steunen. Wij geloven immers vast in het beginsel van het recht op persoonlijke vrijheid. Wij willen met onze stem duidelijk maken dat dit rechtsmiddel een plaats dient te hebben in de Europese wetgeving.
Vanmorgen ontvingen wij de notulen van de vergadering van gisteren en daarin bleek amendement 3 amendement 4 te zijn geworden bij de stemming. Het door ons beoogde effect van onze stem voor het habeas corpus-beginsel is door deze verandering in de nummering van het amendement tenietgedaan. Ik wil laten vastleggen dat wij met onze stemming beoogden het beginsel van het recht op persoonlijke vrijheid te steunen.

De Voorzitter
Natuurlijk, mevrouw Doyle, deze verklaring van u zal in de notulen worden opgenomen, zodat duidelijk wordt wat u wilde.

STEMVERKLARINGEN - Ontwerpresolutie over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (B5-0099/2002)

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik leg deze mondelinge stemverklaring af namens de Fractie van de Europese Volkspartij.
Onze fractie was bang dat amendement 8 op de resolutie over de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid verkeerd geïnterpreteerd zou kunnen worden op grond van de dubbelzinnige formulering. Uit deze formulering - met name in een aantal talen - zou geconcludeerd kunnen worden dat de inwerkingtreding van de vier maatregelen afhangt van het kaderbesluit over terrorisme.
Op grond van de verklaring van mevrouw Buitenweg hebben wij voor het amendement gestemd. Het is immers logisch dat de definitie van terrorisme in het kaderbesluit over terrorisme een criterium vormt voor deze vier besluiten.
Verslag-Hatzidakis (A5-0012/2002)

Meijer
. Lange tijd werd gestreefd naar steeds snellere wegvoertuigen, zowel voor het vrachtvervoer als voor het personenvervoer. Snelheidsbegrenzing werd gezien als een tijdelijk en ongewenst bijverschijnsel van een nog niet vervolmaakte techniek. Elk opzettelijk streven naar terugkeer van enige vorm van snelheidsbegrenzing werd ervaren als een aantasting van de individuele vrijheid van de automobilist of als een hindernis voor gunstige winstcijfers voor transportondernemingen. Het toenemende aantal verkeersdoden brengt ons op andere gedachten. Toch is het voorschrijven van apparaten voor een steeds groter deel van het wegverkeer slechts een deel van de oplossing. Als men wel apparaten verplicht stelt maar niet de wettelijke snelheid voldoende beperkt, lijkt het er meer op dat het gaat om verkapte subsidie aan bedrijven die daarmee een nieuwe markt kunnen aanboren. Dat is vergelijkbaar met het convenant met de auto-industrie, dat koplampen oplevert die bij de start automatisch aangaan, waarna de individuele automobilist ze weer moet uitzetten om aan nationale wettelijke bepalingen of veiligheidseisen te kunnen voldoen. De rapporteur beperkt helaas het voorstel tot bedrijfswagens, verlengt de overgangstermijnen en verhoogt een deel van de maximumsnelheid van motorrijtuigen in categorie N2 tot 110 km. Snelheidsbegrenzers hebben alleen zin als ze bedoeld zijn om naleving van zo'n serieuze wettelijke snelheidsbeperking afdwingbaar te maken en daaraan ontbreekt het helaas nog.
Verslag-Marques (A5-0001/2002)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, in mijn hoedanigheid van lid van de interparlementaire delegatie EU-Bulgarije wil ook ik de president van de Bulgaarse Republiek, Georgi Parvanov, verwelkomen in het Europees Parlement.
Wat voorts het verslag-Marques aangaat, dat handelt over rum in de overzeese departementen van Frankrijk en de Azoren: tegenstemmen was voor mij niet aan de orde. Ik heb namelijk vannacht in een droom piraat Morgan gezien, die tegen mij zei: "De vakbond van piraten heeft mij gemachtigd om aan te bevelen dat men voor dit document stemt, omdat wij piraten anders ons clublied niet meer kunnen zingen" . Ik ga dat lied nu niet voor u zingen, maar de woorden luiden hoe dan ook: "Vijftien man op een doodskist met een fles rum" . Die rum moet er zijn, en dus heb ik voor gestemd.

Lulling
. (FR) "Le rhum ne nourrit plus son homme dans les DOM!", oftewel: in de Franse overzeese departementen vult rum de buik van de man niet meer.
Het is droevig gesteld met dit kwaliteitsproduct. Rum is, net als andere producten, het slachtoffer van de concurrentie uit ACS-landen. Om sociale en zelfs culturele redenen moet daarom de afzet van rum uit de overzeese departementen op het Franse vasteland gered worden, wat betekent dat de accijnsverlaging die sinds 1995 wordt toegestaan tot 2009 verlengd moet worden. Hopelijk kunnen er dan structurele maatregelen worden genomen, hetzij om de rumsector te redden door hem concurrentieel te maken, hetzij om de sector te herstructuren ten behoeve van de 40.000 mensen die erin werkzaam zijn.
Ik ben het ermee eens om de accijnsverlaging op rum uit de overzeese departementen voor het Franse vasteland te verlengen voor een contingent van 90.000 hl pure alcohol, ook al omdat ik meer in het algemeen vind dat de exorbitante accijnzen op wijn en sterkedrank verlaagd moeten worden, vooral in het noorden van de Gemeenschap. Dit is dus een goed precedent, want we moeten de Commissie ook afbrengen van haar voornemen voorstellen in te dienen om de nulaccijns op wijn af te schaffen. Ik waarschuw tegen dit soort plannen wanneer ik maar kan.
In 2006 moet de Commissie ons een tussentijds verslag voorleggen. Ik ben van mening dat zij daarin niet alleen moet beoordelen of de redenen voor de accijnsverlaging nog altijd bestaan, maar dat zij ook een verband moet leggen met de communautaire regels inzake overheidssteun en daarom aan het verlengen van de accijnsverlaging de voorwaarde moet koppelen dat de sector daadwerkelijk geherstructureerd wordt. Dat lijkt me een legitiem verzoek.
Voor likeur en sterkedrank die geproduceerd en geconsumeerd wordt op Madeira en de Azoren ga ik eveneens akkoord met de toekenning van een accijnsverlaging tot in 2008. Hierover moet in 2005 een tussentijds verslag worden ingediend. Ik zeg dit vanuit het oogpunt van regionaal beleid, aangezien kleine plaatselijke producenten moeten kunnen overleven ondanks de concurrentie van geïmporteerde producten met veel lagere productie- en afzetkosten.

Sudre
Artikel 299, lid 2 van het Verdrag voorziet in de mogelijkheid specifieke maatregelen te nemen om de activiteit in de ultraperifere regio's in stand te houden. De economische actoren van die regio's hebben immers een klimaat van rechtszekerheid nodig om zichzelf in stand te houden en te ontwikkelen.
De rumsector is van kapitaal belang voor de economie van de Franse overzeese departementen, aangezien het hier gaat om 40.000 arbeidsplaatsen. Het besluit van de Raad van 1995, dat eind dit jaar afloopt, machtigt Frankrijk om op zijn vasteland een accijnsverlaging toe te passen op zogenaamde "traditionele" rum uit zijn overzeese departementen.
Het feit dat de gemeenschappelijke marktordening voor suiker momenteel herzien wordt en de beschermende invoerheffing in 2003 afloopt, brengt Frankrijk ertoe ook voor na 2002 de handhaving van deze fiscale maatregel voor te stellen. Frankrijk is immers van oordeel dat de overige nationale en communautaire maatregelen niet zouden volstaan om deze producten uit de overzeese departementen te laten concurreren met producten uit andere regio's.
De huidige regeling garandeert binnen duidelijk omlijnde grenzen een minimale afzet van producten uit de overzeese departementen op de Franse markt. Doel daarbij is de werkgelegenheid die de traditionele landbouw in alle stadia van het productieproces genereert - van riet tot suiker, van suiker tot rum - in stand te houden. Alleen zo kan de sector het hoofd bieden aan de gestaag groeiende verkoop van rum uit derde landen met een andere kostenstructuur.
Om de sector te laten overleven moeten rumstokers in de overzeese departementen plaatselijke grondstoffen gebruiken. Hierdoor zijn zij weliswaar verzekerd van de kwaliteit, maar het betekent ook dat bijvoorbeeld rum uit Guadeloupe niet gemaakt mag worden met suikerriet uit derde landen, noch met riet uit Martinique.
De rumsector in de Franse overzeese departementen is dus verplicht mee te werken aan het beleid voor plattelandsontwikkeling ter plaatse. Hierdoor moeten de rumproducenten zich beperkingen opleggen en nemen hun productiekosten toe, waardoor ze in een ongunstige marktpositie komen ten opzichte van producenten uit derde landen. De accijnsverlaging dient dus uitsluitend ter compensatie van de verplichting voor producenten uit de overzeese departementen om mee te werken aan de instandhouding van de sectoren rietsuiker, suiker en rum.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)
Verslag-Glante (A5-0005/2002)

Fatuzzo
Wij hebben het over het GALILEO-project, mijnheer de Voorzitter.
Zoals u beter weet dan ik bestudeerde de grote Italiaanse wetenschapper Galileo Galilei de hemel vanaf de aarde, met zijn telescoop. Hier is echter het tegenovergestelde aan de hand: GALILEO zal de aarde bestuderen vanaf satellieten, in een baan om de aarde. Dit is een curieus toeval, maar het doet verder niets af aan het belang van het GALILEO-project. Ik heb dan ook voor gestemd.

Alyssandrakis
Het GALILEO-programma gaat over de bouw en de inwerkingstelling van een satellietnavigatiesysteem dat zijn gebruikers de mogelijkheid biedt hun positie op aarde met grote nauwkeurigheid vast te stellen. Niet alleen zal dit systeem nauwkeuriger zijn dan het Amerikaanse Global Positioning System (GPS), dat nu al enkele jaren lang in bedrijf is, maar GALILEO zal volgens de plannen - en dat is het belangrijkste kenmerk ervan - onder civiele controle moeten worden geplaatst en niet onder militaire controle, zoals met het GPS het geval is. Tevens is GALILEO de eerste ruimtevaartoperatie van de Europese Unie. Een succesvolle lancering en werking zal niet alleen overduidelijk zorgen voor een betere satellietnavigatie, maar ook een belangrijke impuls geven aan de ruimtewetenschap en -technologie.
De onderhavige mededeling van de Europese Commissie betreft niet speciaal het GALILEO-systeem, maar een gemeenschappelijke actie van de particuliere en publieke sector teneinde de voor de ontwikkeling van dit systeem noodzakelijke financiële middelen bijeen te brengen. In het verslag van de heer Glante worden voorstellen gedaan voor belangrijke verbeteringen van het Commissievoorstel. Het Europees Parlement heeft evenwel met grote meerderheid - en daarvoor is in de eerste plaats de Fractie van de Europese Volkspartij verantwoordelijk, maar ook de Europese Sociaal-democratische Partij draagt hier verantwoordelijkheid - zijn stem gegeven aan twee amendementen waarmee militarisering van het systeem wordt beoogd. Daarin wordt namelijk uitdrukkelijk verwezen naar militair gebruik, zij het onder het voorwendsel van "vredesoperaties" . Als de Raad en de Commissie deze redenering delen, wordt het niet-militaire karakter van het systeem volledig onderuit gehaald en wordt het wapenarsenaal van de Europese Unie in haar optreden tegen de volkeren natuurlijk aanzienlijk versterkt.
Het is vermeldenswaardig dat een soortgelijk amendement door het Europees Parlement is aangenomen op het verslag over het ruimtevaartbeleid van de Europese Unie, dat ik tijdens de vorige vergaderperiode namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heb ingediend. Dit is natuurlijk geen toevallige samenloop van omstandigheden, zoals wij ook de vorige keer al hadden gezegd, maar laat overduidelijk zien dat men van plan is de ruimte voor militaire doeleinden te gebruiken.
Deze ontwikkelingen tonen overduidelijk aan hoe noodzakelijk het is dat de volksbeweging in de gehele wereld krachtig in het geweer komt tegen de imperialistische agressiviteit en de militarisering van de ruimte.
Om bovengenoemde redenen hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen dit verslag gestemd.

Berthu
De delegatie van Mouvement pour la France (MPF) verleent alle steun aan GALILEO, een project dat voorziet in een Europees navigatiesysteem op basis van radiosatellieten. GALILEO is gelijksoortig aan het Amerikaanse GPS-netwerk maar staat er los van, al is er sprake van zogenaamde interoperabiliteit, wat betekent dat deze systemen niet strijdig zijn met elkaar en dat ze eventueel kunnen samenwerken.
GALILEO lijkt om drie redenen een voorbeeld. Vanuit technisch oogpunt biedt het project een groot aantal positieve impulsen aan alle vormen van economische activiteit en verhoogt het de algemene productiviteit in Europa, en dat is geen overbodige luxe. Vanuit institutioneel oogpunt is, met de subsidiariteit in het achterhoofd, een Europese samenwerking duidelijk op haar plaats. De Europese Ruimtevaartorganisatie ESA kan daarvoor het uitgelezen instrument vormen. Vanuit politiek en strategisch oogpunt ten slotte wordt Europa dankzij GALILEO autonoom ten opzichte van de Verenigde Staten. In het omgekeerde geval, als Europa zich met andere woorden neerlegt bij het monopolie van het GPS-netwerk, zijn we zichtbaar in een afhankelijke positie, die bovendien in de loop der tijd alleen maar kan verergeren.
Ondanks deze argumenten is een eindbeslissing over de ontwikkeling van GALILEO van Raad tot Raad vooruitgeschoven, en de jongste Raad, die van Laken, was de zoveelste in de rij. Het is al bijna te laat om nog een beslissing te nemen, wil die nog enige zin hebben.
Los van de technische discussies over de precieze voorwaarden waaronder privé-partners zich bij het project kunnen aansluiten is de ware reden voor de vertraging de terughoudendheid van de Verenigde Staten. Deze hebben hun invloed laten gelden bij enkele Europese landen. We komen bij de hamvraag: zet het feit dat we gebruik moeten maken van communautaire structuren geen rem op het project, omdat die structuren te star zijn en omdat niet alle partners het eens zijn met die keuze? Dit zet momenteel een rem op de start van het project, en het zal in de toekomst in elk ontwikkelingsstadium een rem blijven, vooral als we militaire toepassingen of toepassingen voor "vredeshandhaving" willen toevoegen.
In dit verband kiest het Europees Parlement ronduit de verkeerde weg. Het vraagt om een nog grotere communautarisering van het project, en is bijvoorbeeld in zijn resolutie van 17 januari jongstleden van oordeel dat "de ESA, die is ontstaan uit een samenwerking tussen verschillende landen, op lange termijn zou moeten worden ondergebracht bij de Europese Unie". In feite moet juist het tegenovergestelde gebeuren: het team rond GALILEO moet flexibel worden samengesteld, naar het voorbeeld van Airbus en Ariane, en er moet een structuur worden opgezet waarbinnen alleen die landen worden gegroepeerd die dat ook echt willen. Dat is de beste manier om dit project weer vlot te trekken.

Caudron
in de allereerste plaats wil ik mijn collega Norbert Glante feliciteren met zijn grondige werk en de onderhandelingen die hij heeft gevoerd rond dit uiterst strategische dossier.
Graag wil ik omtrent het systeem GALILEO enkele zaken in herinnering brengen. We horen immers van alles over dit project, zonder echt te weten op welke manier het in de toekomst zal worden gebruikt. GALILEO is een navigatiesysteem op basis van radiosatellieten. Het stelt de gebruiker in staat met behulp van een ontvanger, die signalen van meerdere satellieten verwerkt, zijn positie in tijd en ruimte te bepalen. Momenteel bestaan er twee soortgelijke systemen: GPS (Verenigde Staten) en GLONASS (Rusland). Beide zijn van militaire oorsprong, in tegenstelling tot GALILEO.
In praktisch opzicht zal het systeem op uiteenlopende gebieden van pas kunnen komen: vervoer, visserij, landbouw, telecommunicatie, olieprospectie, defensie en bescherming van de burgerbevolking. Om een voorbeeld te geven: met behulp van GALILEO kunnen vervoerders hun reistijd voorspellen en beter in de hand houden, voertuigen kunnen automatisch worden geleid, het aantal files en verkeersongevallen kan worden verminderd, enzovoort.
Zo ver is het natuurlijk nog niet. De uitbouw van GALILEO verloopt in vier fasen. De fase van de projectomschrijving is nu achter de rug. Nu is het tijd voor de ontwikkelingsfase (2002-2005), waarin de technische en financiële voorwaarden geschapen moeten worden om snel een infrastructuur op poten te zetten (2006-2007), zodat het systeem vanaf 2008 commercieel kan worden uitgebaat. De Europese Commissie heeft ons voorstellen voorgelegd voor de tweede fase van GALILEO.
Onze Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie is van oordeel dat de voorgestelde structuren niet op hun plaats zijn. Zo kunnen particuliere bedrijven volgens het model van de Europese Commissie ten volle participeren in de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming. Net als de rapporteur zie ik hierin belangenverstrengeling. Immers, als privé-bedrijven rechtstreeks betrokken worden bij de oprichting van die gemeenschappelijke onderneming, moeten die bedrijven vervolgens meedingen naar aanbestedingen die van hun eigen gemeenschappelijke onderneming uitgaan. Het lijkt daarom wenselijk dat alleen de oprichters, te weten de Europese Gemeenschappen en de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA, deel uitmaken van deze gemeenschappelijke onderneming. De Europese Investeringsbank kan zich daar in de toekomst eventueel bij aansluiten.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Markov
. (DE) In algemene trekken beschouw ik de instelling van een Europees programma voor satellietnavigatie als een nuttig en lovenswaardig initiatief. Desondanks heb ik vandaag tegen het verslag-Glante gestemd, omdat ik het niet eens ben met de rapporteur in zijn aanzet voor het verslag.
Het economisch succes van GALILEO in de concurrentiestrijd met marktmonopolist GPS staat allerminst vast. Ik vind dan ook dat het financiële risico gelijkelijk moet worden verdeeld over de private en de publieke sector. De rapporteur wil particuliere industrieën via een ontwikkelingsmaatschappij laten participeren in de financiering van GALILEO in plaats van ze te laten deelnemen aan de gemeenschappelijke onderneming, zoals de Commissie voor ogen stond. Enerzijds moeten hierdoor allerlei bedenkingen van de lidstaten op veiligheidsgebied worden weggenomen, anderzijds dient op grond van concurrentierechtelijke overwegingen vermeden te worden dat particuliere ondernemingen die deelnemen aan de gemeenschappelijke onderneming bij de aanbestedingen voor de stationering en exploitatie van GALILEO een preferentiële behandeling krijgen.
De financiële deelname is puur een vrijblijvende kwestie en ik denk dan ook dat de publieke sector alleen zal moeten opdraaien voor de noodzakelijke investeringen voor GALILEO. De industrie zal pas op de trein springen als GALILEO bewezen rendabel is en goede winstvooruitzichten te bieden heeft. Belastinggeld zou derhalve als risicokapitaal worden geïnvesteerd, waarna de particuliere sector met de winst gaat strijken. Zo mag niet met belastinggeld worden omgesprongen.
Ook het argument inzake het belangenconflict bij aanbestedingen overtuigt mij niet. In gemeenten bijvoorbeeld is het gebruikelijk dat gemeentebedrijven samen met private ondernemingen inschrijven op aanbestedingen zonder dat het daarbij komt tot een ongelijke behandeling.
Over de argumentatie op het vlak van de veiligheid koester ik twijfels van een geheel andere aard. De Commissie en de Raad laten er geen misverstand over bestaan dat zij GALILEO beschouwen als centraal onderdeel van een onafhankelijk Europees defensiebeleid. Het Europees Parlement heeft er niet voor kunnen kiezen militair gebruik van GALILEO volledig uit te sluiten. Ik daarentegen verwerp elk militair gebruik van satellietnavigatiesystemen.

Meijer
. Terecht verwijst de rapporteur particuliere ondernemingen naar een afzonderlijke ontwikkelingsmaatschappij. Daarmee krijgt hij echter niet mijn steun, want Galileo komt vijftien jaar te laat. De voordelen die een door satellieten ondersteund navigatiesysteem zou kunnen hebben voor overheid, bedrijfsleven en individuele gebruikers zijn reeds lang weggekaapt door de Amerikaanse concurrentie. Alleen als we het voornemen hebben om de Europese markt te sluiten voor Amerikaanse goederen en diensten heeft het zin om met gemeenschapsgeld een systeem te ontwikkelen dat op een geliberaliseerde wereldmarkt is gedoemd om de concurrentie met het Amerikaanse GPS-systeem te verliezen. Dat voornemen ontbreekt, en het ziet er zelfs naar uit dat we handelsoorlogen met de VS over import van gevaarlijke goederen en de overlast van lawaaivliegtuigen angstvallig proberen te vermijden. Natuurlijk staat het Europese ondernemingen vrij om voor eigen risico te proberen om het Amerikaanse product te beconcurreren met iets dat kwalitatief beter is. Misschien kunnen ze daarmee tijdelijk een klein deel van de markt verwerven en vervolgens winstgevend zaken doen met de Amerikanen om Europese vindingen te integreren in verbeteringen van het bestaande systeem. Dat geldt niet voor een mede met belastinggeld opgezet grootschalig project, dat slechts kan winnen of verliezen. Zo'n verspilling van gemeenschapsgeld dient slechts de belangen van de industrie en het militaire apparaat.

de La Perriere en Souchet
De leden van de delegatie van Mouvement pour la France (MPF) in het Europees Parlement hebben voor het verslag van de heer Glante gestemd om de uitvoering van het project GALILEO te ondersteunen, maar zij zijn het oneens met de gemengde aanpak waarvoor gekozen is, waarbij het communautaire met het intergouvernementele wordt gemengd.
Dit is een schoolvoorbeeld van een project dat niet zonder Europese samenwerking kan. Het gemeenschappelijk belang is zo klaar als een klontje en bovendien duidelijk omschreven. GALILEO is van cruciaal belang voor de onafhankelijkheid van de lidstaten van de Europese Unie op het strategische gebied van satellietnavigatie. Dankzij GALILEO zullen zij immers niet meer aangewezen zijn op het GPS-netwerk, dat in handen is van de Amerikanen, die ermee kunnen doen en laten wat zij willen.
Aan de andere kant is het geen goed idee het project op te zetten rond een gemeenschappelijke onderneming die gedragen wordt door de Commissie en de ESA, omdat dit verlammend kan werken. Zo worden onenigheid, bureaucratie en vertragingen in de hand gewerkt en wordt het onmogelijk vakkennis aan te trekken van buiten de Unie. Ons lijkt de enige efficiënte aanpak dat een afzonderlijk programma wordt opgezet binnen de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. De mechanismen van de ESA hebben immers hun soepelheid en doeltreffendheid bewezen. Een vrijwillige intergouvernementele opzet is trouwens de enige manier om militair gebruik van het systeem - een essentieel punt - op een bevredigende manier te regelen.

Titley
Ik sta geheel achter het verslag van mijn socialistische collega. Door dit verslag zal Europa een onafhankelijke technologie krijgen die op vele gebieden voor diverse praktische doelen kan worden gebruikt, onder meer in het vervoer en de telecommunicatie. Het wordt steeds belangrijker dat de EU haar eigen technologie ontwikkelt, onafhankelijk van de twee thans bestaande technologische machten, Rusland en de Verenigde Staten. Thans bevinden wij ons in de precaire situatie dat de EU afhankelijk is van de systemen van deze twee landen, die ieder moment voor militaire doeleinden zouden kunnen worden ingezet.
De financiering van dit project is altijd een controversieel punt geweest: het is onvermijdelijk dat de particuliere sector voor de financiële basis moet zorgen, maar de daaruit voortvloeiende relatie tussen de gemeenschappelijke onderneming en de particuliere sector dient zorgvuldig te worden gedefinieerd. Hiermee kan voorkomen worden dat er belangenverstrengeling of ongewenste ambiguïteit ontstaat met betrekking tot de partners in dit project. In dit licht is het een verstandig voorstel een ontwikkelingsmaatschappij op te richten die in feite zou functioneren als scheidsrechter tussen de deelnemers aan dit project. Tot slot zou een commissie van toezicht tijdens het ontstaansproces van het project kunnen zorgen voor de noodzakelijke transparantie en verantwoording ervan.
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de situatie in het Midden-Oosten (B5-0101/2002)

De Keyser
Mijnheer de Voorzitter, ik leg deze stemverklaring af op persoonlijke titel.
Ik heb voor amendement 1 gestemd betreffende Israëlische reservisten die weigeren zich te laten inzetten in de bezette gebieden, dit tegen het stemadvies van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten in.
Dit stemadvies is uitsluitend ingegeven door tactische overwegingen, aangezien de Fractie van de Europese Volkspartij niet voor de resolutie gestemd zou hebben als dit punt erdoor gekomen was.
Het feit dat er mannen en vrouwen in Israël en Palestina bestaan die de moed hebben om nee te zeggen tegen de oorlog, geeft ons een sprankje hoop. Deze mensen geven blijk van een indrukwekkende moed, waaraan wij niet voorbij mogen gaan. Ik denk trouwens en ik wil geloven dat de geschiedenis deze reservisten gelijk zal geven.

Alyssandrakis
De resolutie van het Europees Parlement over het Midden-Oosten spreekt weliswaar over een zekere verantwoordelijkheid van de Israëlische regering maar blijft binnen het kader van het meer algemene beleid van gelijke afstand. Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland (KKE) zich tijdens de stemming onthouden.
De KKE veroordeelt de flagrante schending van de internationale verdragen, het volkerenrecht en de bilaterale overeenkomsten door de Israëlische regering. Wij veroordelen vooral de agressiviteit en het barbaarse gedrag van het Israëlische bezettingsleger op de Westoever en in de Gazastrook. Voor ons is dit gedrag onaanvaardbaar en wij dringen aan op onmiddellijke beëindiging van het barbaarse isolement van president Arafat in zijn residentie in Ramallah, waarmee in feite de Palestijnse Autoriteit geïsoleerd wordt. Wij veroordelen eveneens het almaar toenemend blinde geweld waaraan de Israëlische strijdmachten zich in de strijd tegen de Palestijnse bevolking schuldig maken. Er zijn honderden doden en duizenden gewonden gevallen onder de Palestijnse burgerbevolking, wier infrastructuur, huizen en akkers systematisch worden vernietigd.
Wij begroeten de strijd van het Palestijnse volk voor een billijke en vreedzame oplossing, overeenkomstig de resoluties van de VN, en wij zijn volledig solidair met de strijd van dit volk voor de oprichting van een onafhankelijke staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.
Wij begroeten eveneens de Israëlische democraten die zich verzetten tegen het barbaarse gedrag van hun regering, strijden voor een billijke en duurzame oplossing en vaak met gevaar voor eigen leven weigeren mee te werken aan illegale en onmenselijke regeringsacties. Wij willen vooral de Israëlische soldaten steunen die weigeren burgers om het leven te brengen.
Wij zijn van mening dat de houding van de EU, in tegenstelling tot wat beweerd wordt, tot nu toe geen bijdrage is geweest aan de oplossing van het Palestijns vraagstuk. Integendeel, de Unie streeft samen met de VS naar een nieuwe orde. Met de tactiek van gelijke afstand tussen slachtoffer en beul bestendigt zij het probleem enkel. Dan kan zij ook munt slaan uit dit probleem als de imperialistische belangen in dit gebied dat noodzakelijk maken.
Wij vragen de regeringen van de lidstaten, vooral van de lidstaten die zitting hebben in de VN-Veiligheidsraad, en de EU het vraagstuk van de hoog oplopende spanning in het Midden-Oosten en de niet-naleving en schending door Israël van de VN-resoluties in de VN aan de orde te stellen en Israël dringend te verzoeken bij te dragen aan een billijke en duurzame oplossing van het probleem. Daarvoor moet het recht van de Palestijnen op een onafhankelijke staat worden erkend. Dat zal een beslissende bijdrage zijn aan de stabiliteit en de veiligheid in dit gebied.

Figueiredo
De situatie in het Midden-Oosten is dermate ernstig dat ons extra solidair moeten opstellen. We moeten daarom nu maatregelen nemen en eisen dat er een einde wordt gemaakt aan de illegale invallen van het Israëlische leger in de gebieden die onder het gezag van de Palestijnse Nationale Autoriteit vallen. President Yasser Arafat wordt welbeschouwd gevangen gehouden, vertegenwoordigers van de Palestijnen worden omgebracht, de meest elementaire rechten worden geschonden, er wordt gemarteld, kinderen worden gedood, en de Palestijnse infrastructuur wordt vernietigd. Datzelfde lot treft ook een aantal door de Europese Unie en andere donoren gefinancierde projecten. De internationale gemeenschap moet snel optreden en nieuwe initiatieven ontwikkelen om een einde te maken aan het geweld. Het vertrouwen moet worden hersteld en de onderhandelingen tussen beide partijen moeten worden hervat. Daarbij moeten het internationaal recht en de op de situatie betrekking hebbende resoluties van de Verenigde Naties worden gerespecteerd.
Daarom schaar ik mij achter de gezamenlijke ontwerpresolutie, waarin - in ietwat afgezwakte vorm - wordt aangegeven dat het Europees Parlement zich ernstig zorgen maakt over de situatie en het optreden en de uitspraken van Ariel Sharon afwijst. Het Parlement geeft zo ook aan dat de oplossing van het probleem, de veiligheid van Israël en de vrede, allemaal afhankelijk zijn van de erkenning van de Palestijnse staat. Die staat moet bovendien levensvatbaar zijn.
Ik betreur het echter dat de meerderheid van de afgevaardigden ter rechterzijde zich niet solidair heeft willen tonen met de reservisten van het Israëlische leger die weigeren in de bezette gebieden te dienen. De geschiedenis zal uitwijzen dat deze reservisten de juiste beslissing hebben genomen. Het besluit om een parlementaire delegatie op hoog niveau naar de regio te sturen is weer wel positief. Deze delegatie moet gesprekken voeren met de Israëlische en Palestijnse autoriteiten en een vredesboodschap uitdragen aan beide volkeren. Positief is ook dat het Europees Parlement erop blijft aandringen dat er snel waarnemers naar de regio worden gestuurd. Deze resolutie van het Europees Parlement is, zoals gezegd, enigszins zwakker dan wenselijk. Laat ons daarom hopen dat ze in ieder geval onmiddellijk ten uitvoer wordt gelegd.

Souchet
Nu de situatie in het Nabije Oosten uiterst dramatisch is en de wereldvrede ernstig gevaar loopt, nu de Verenigde Staten zich afzijdig houden van het vredesproces en kiezen voor een partijdige aanpak, nu de Arabische staten aangeslagen lijken te zijn door de Amerikaanse stellingname, zou het natuurlijk de taak van de Europeanen moeten zijn om het initiatief te nemen. Zij zouden moeten trachten de geweldsspiraal te doorbreken en daar diplomatieke vorderingen voor in de plaats te stellen. Tot onze spijt zien wij echter geen enkele substantiële vooruitgang. De lidstaten, die de diplomatieke mogelijkheden hebben om tot actie over te gaan, lopen vast in de collectieve mechanismen van de Unie, en die leveren niet meer op dan stereotiepe verklaringen. De resolutie van het Europees Parlement geeft dit Europese onvermogen nog eens extra weer.
Frankrijk protesteert op de achtergrond, hoewel de Franse voorstellen toch zeer geschikt zijn. Frankrijk ziet echter geen mogelijkheid meer deze voorstellen door te drukken. Het idee om in de Palestijnse gebieden verkiezingen rond het thema "vrede" te organiseren zou de Palestijnen er niettemin toe kunnen aanzetten een duidelijk standpunt over de intifada en het terrorisme in te nemen. Door de algemene erkenning van de Palestijnse staat als uitgangspunt voor de onderhandelingen te nemen en persoonlijke kwesties en de vertekenende invloed daarvan terzijde te schuiven, zou er een steviger basis zijn om het vredesproces weer op gang te brengen. Uiteraard bevat de resolutie van het Europees Parlement geen enkele verwijzing naar deze voorstellen. Immers, deze zijn afkomstig van een lidstaat en niet van een Europees collectief, en dus zijn ze in de ogen van het Parlement per definitie niet steekhoudend. Daar daadwerkelijke politieke steun voor deze voorstellen ontbreekt, is het dan ook zeer waarschijnlijk dat ze in rook zullen opgaan, terwijl ze de partijen juist weer op de weg van de politieke dialoog hadden kunnen brengen.
Ontwerpresolutie over maatregelen ter bestrijding van het terrorisme (B5-0100/2002)

Caudron
Ik wil de stemming over deze resolutie tegen het terrorisme aangrijpen om nog eens te onderstrepen dat het terrorisme van nature een onvergeeflijk kwaad is dat wij met alle mogelijke middelen moeten uitroeien.
Het belangrijkste kenmerk en de drijvende kracht van het terrorisme is dat een minderheidsgroepering zonder scrupules via geweld en angst haar macht en ideeën oplegt. Hierbij moeten wij de oorzaken en de middelen niet met elkaar verwarren. Voor alle terroristische leiders - waar zij zich ook bevinden - geldt dat zij bepaalde middelen nodig hebben om hun doelen te bereiken. Dit betreft:
allereerst geld, afkomstig uit eigen vermogen dan wel verkregen via afpersing, criminaliteit en handel in drugs en oliedollars;
strijders, die in kwetsbare kringen worden gerecruteerd door in te spelen op nationalistische gevoelens, religie, eerzucht, idealen, vergelding, armoede of wanhoop;
terreur, die zij opleggen aan democratische mogendheden en hun burgers die slecht voorbereid zijn om hieraan weerstand te bieden en altijd bereid zijn over compromissen te onderhandelen.
Denkt u maar eens aan al die terreurbewegingen en terroristische acties van de afgelopen jaren, zoals de Baader-groep in Duitsland, de Rode Brigades in Italië, de acties in Corsica en Ierland, het dagelijks geweld in Baskenland en niet te vergeten het bloedbad tijdens de Olympische Spelen van München, de zelfmoordaanslagen in Tel Aviv en de netwerken van de fundamentalistische miljardair Bin Laden.
De overeenkomst tussen al deze acties is dat zij gericht zijn op vernietiging van de democratische structuren door middel van terreur.
Alle democratieën, waar ook ter wereld, moeten de strijd tegen het terrorisme tot de belangrijkste doelstelling van hun beleid maken. Er moet bereidheid bestaan om op zeer grote schaal en op krachtdadige wijze middelen in te zetten. De burgers moeten gemobiliseerd worden door hun uit leggen wat er op het spel staat, en het gezag van de overheid - of dit nu het nationaal of Europees gezag betreft - moet versterkt worden.
Als dit niet gebeurt, is het probleem niet op te lossen!
Om die reden heb ik mijn steun uitgesproken voor het zeer kordate en legitieme verzoek van het Europees Parlement om nauw betrokken te worden bij de activiteiten van de Raad op dit gebied.
Als wij het terrorisme op doeltreffende wijze willen bestrijden, moet de publieke opinie gemobiliseerd worden, en het Europees Parlement is de meest geschikte vertegenwoordiger van die opinie.
Gezamenlijke ontwerpresolutie over ontwikkelingshulp (B5-0034/2002)

Carlotti
Wij leven in een wereld met een rijkdom die zijn weerga niet kent. Nog nooit is deze rijkdom echter zo slecht verdeeld geweest. Wereldwijd beschouwd is de ongelijkheid tot ontoelaatbare en schandalige hoogte gestegen. In 1960 had de rijkste 20 procent van de wereldbevolking een inkomen dat 30 maal hoger lag dan dat van de armste 20 procent. In 1995 lag dit inkomen 82 maal hoger.
Aan de andere kant van de maatschappelijke ladder moeten bijna drie miljard mensen van minder dan twee dollar per dag leven. Bijna 800 miljoen mensen lijden honger.
In september 2001 deed de internationale gemeenschap in de Millenniumverklaring de toezegging dat de armoede tegen het jaar 2015 met de helft verminderd zou zijn. Vanaf nu moet de internationale gemeenschap haar voornemens omzetten in daden, waarbij Europa het voortouw moet nemen. De Europese Unie moet deze belofte waarmaken door in maart in Monterrey en in september 2002 tijdens de Wereldtop voor duurzame ontwikkeling in Johannesburg met concrete voorstellen te komen en een strikt tijdschema op te stellen.
Dit offensief vóór ontwikkeling en tegen armoede dient rond vier basisprincipes te worden opgezet. Ten eerste moet de overheidssteun aanzienlijk verhoogd worden om - eindelijk! - uit te komen op de ruim dertig jaar geleden vastgestelde doelstelling van 0,7% van het BBP van de landen in het Noorden. Een belangrijke stap in die richting is gezet tijdens de laatste Raad "Ontwikkeling' , die deze doelstelling weer op de agenda heeft gezet en de Commissie heeft verzocht in dit kader termijnen met de lidstaten af te spreken. Het is nu noodzakelijk dat er een exact en dwingend tijdschema wordt opgesteld.
Ten tweede moeten er nieuwe oplossingen komen voor het probleem van de schuldenlast van de arme landen. Hiertoe dienen meer initiatieven te worden ontplooid om de schulden om te zetten ten behoeve van de sectoren onderwijs en basisgezondheidszorg, naar het voorbeeld van de in Frankrijk ingevoerde "contracten voor schuldvermindering en ontwikkeling" . Wij moeten verder gaan dan het HIPC-initiatief voor de arme landen met een zware schuldenlast (highly indebted poor countries) en er moet een omvangrijk programma voor kwijtschelding van de schulden van de ontwikkelingslanden worden vastgesteld. Tevens moet er overleg op gang komen over de voorwaarden waaraan ontwikkelingslanden moeten voldoen om toegang te krijgen tot internationale financiering, in overeenstemming met de door de Franse premier voorgestelde richtsnoeren.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)
Verslag-Napolitano (A5-0023/2002)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Napolitano gestemd. De Conventie is een uiterst belangrijke zaak, en daar zijn wij het allemaal wel over eens. Ik wilde echter van deze gelegenheid gebruik maken om te zeggen dat er naar mijn mening een gebrek aan democratie is geweest in de keuze van de leden van het Europees Parlement die deelnemen aan de Conventie. Ik geloof bijvoorbeeld dat de heer Iñigo Méndez de Vigo veel tevredener zou zijn geweest indien hij door deze Vergadering, met geheime stemming, was gekozen, zoals is gebeurd met de Voorzitter van het Parlement en ook met u, die tot ondervoorzitter bent gekozen. Hij zou geen enkele stem gemist hebben, waarschijnlijk was hij met algemene stemmen gekozen, maar dan was er in ieder geval sprake geweest van een echte, democratische keuze van degenen die het Europees Parlement in deze Conventie moeten vertegenwoordigen.
Ik wilde verder nog zeggen dat een goed begin het halve werk is. Maar in dit geval komt een slecht begin erop neer dat men dubbel werk moet verrichten. Ik hoop dan ook dat er in de toekomst meer sprake is van democratie bij het kiezen van vertegenwoordigers van het Europees Parlement in dit soort belangrijke organen.

Martin, David
Mijnheer de Voorzitter, als de ondervoorzitter die verantwoordelijk is voor de betrekkingen met de nationale parlementen ben ik zeer ingenomen met zowel de toon als de inhoud van het verslag van de heer Napolitano. Ik ben ervan overtuigd dat zijn ideeën ons zullen helpen de toch al goede relatie tussen onszelf en onze nationale tegenhangers verder te verbeteren. Het is mijn vaste overtuiging dat deze relatie van essentieel belang is als wij de EU op democratische grondslagen willen bouwen.
Niettemin ben ik het eens met een aantal van mijn collega' s die benadrukken dat de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden even belangrijk zijn voor het democratische gehalte van alle EU-besluitvorming. In mijn eigen land bijvoorbeeld bestaat het werk van het Schotse parlement voor meer dan de helft niet uit de tenuitvoerlegging van in Edinburgh of zelfs in Londen ontworpen wetten, maar in feite uit de tenuitvoerlegging van wetten die vanuit Brussel worden opgelegd - het op de juiste wijze omzetten van EU-wetten in Schotse wetgeving.
Hoewel het dus belangrijk is te kijken naar nationale parlementen - en ik blijf de nadruk die we daarop leggen toejuichen - dienen wij nu ook na te denken over de vraag hoe wij de regionale parlementen in ons werk kunnen betrekken.

Palacio Vallelersundi
Mijns inziens is dit een uitstekend verslag, dat van grote wijsheid van de rapporteur getuigt. Persoonlijk onderschrijf ik dit verslag volledig, omdat ik vind dat het perfect georiënteerd is. Toch heb ik niet aan de stemming deelgenomen - ondanks het feit dat ik het persoonlijk eens ben met de inhoud van het verslag - op grond van mijn benoeming tot vertegenwoordiger van de minister-president van de Spaanse regering in de Conventie. Niet omdat ik vind dat mijn beide functies niet met elkaar verenigbaar zijn - daar is immers absoluut geen sprake van, noch in juridisch, noch in materieel of ethisch opzicht. Het tegenovergestelde is zelfs het geval: de status van Europees afgevaardigde - die ik deel met nog twee andere collega' s, die door de Griekse en Luxemburgse regeringsleiders zijn benoemd - is een toegevoegde waarde met betrekking tot de Conventie en betreft een taak die gemeenschappelijk is en niets met een belangenconflict te maken heeft.
Desalniettemin, mijnheer de Voorzitter, heb ik er de voorkeur aan gegeven, eveneens om persoonlijke redenen, niet deel te nemen aan de stemming op grond van symbolische, of zo u wilt, esthetische redenen. Het gaat hier immers om de bepaling van een richting die ongetwijfeld de basis zal vormen voor het standpunt van de parlementaire delegatie in de Conventie.
Mijn functies zijn niet onverenigbaar met elkaar, maar toch wil ik duidelijk aangeven dat ik blanco heb gestemd om aan te geven dat ik wel aanwezig was.

Alavanos
. (EL) De ontwerpresolutie van de Commissie constitutionele zaken gaat de goede kant uit en daarom geef ik daar mijn steun aan.
De nationale parlementen staan meestal aan de zijlijn van het Europees opbouwproces. Hun rol moet absoluut worden versterkt, niet met de instelling van een nieuw orgaan - want dat zou de toch al ingewikkelde bureaucratische structuur van de Unie alleen maar logger maken - maar met zaken zoals:
opwaardering van het debat over Europese aangelegenheden in de nationale parlementen;
onderzoek van het programma van elke minister voordat dit wordt ingediend in de Raadsvergaderingen;
controle op de activiteiten van de ministers in de Raad;
inhoudelijke versterking van de commissies Europese zaken van de nationale parlementen;
betrokkenheid van de nationale parlementen bij het wetgevingsproces van de Unie, en
versterking van de samenwerking van de nationale parlementen met het Europees Parlement.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén en Hans Karlsson
Wij hebben gestemd voor amendement 21, paragraaf 3 in het verslag, omdat wij het eens zijn met de rapporteur dat het Europees Parlement en de nationale parlementen elk op hun eigen werkterrein volwaardige vertegenwoordigers zijn van de volkeren van de Unie. Daarentegen vinden wij niet dat voor een verdere parlementarisering van de Unie het Europees Parlement meer bevoegdheden moet krijgen inzake alle communautaire besluitvorming. Men moet niet uit het oog verliezen dat de bilaterale samenwerking plaatsvindt tussen regeringen die gecontroleerd worden door de nationale parlementen, en die eisen ook verantwoordelijkheid.
Wij hebben voor paragraaf 7 van het verslag gestemd, omdat wij het evenals de rapporteur in beginsel niet toejuichen als de regeringen te veel nieuwe intergouvernementele instrumenten ontwikkelen die de zeggenschap van de parlementen tenietdoen. Tegelijkertijd willen wij benadrukken dat de open coördinatiemethode - ondanks haar tekortkomingen wat betreft de parlementaire verankering - een succesvolle en welkome methode is gebleken voor meer integratie, samenwerking en resultaten op gebieden die niet geschikt worden geacht voor supranationale besluitvorming.
Wij hebben voor paragraaf 8 van het verslag gestemd, omdat wij het eens zijn met de opvatting van de rapporteur dat - of het nu gaat om vertegenwoordigingskwesties of om praktische mogelijkheden - dubbele mandaten niet legitiem zijn, noch voor het Europees Parlement, noch voor de nationale of regionale parlementen. Wat betreft mandaten van regionale parlementen gaan wij ervan uit dat de rapporteur parlementen met een autonome, wetgevende macht bedoelt, geen parlementen met een gedelegeerde beslissingsbevoegdheid zoals de Zweedse Gedeputeerde Staten. Het laatste type mandaat moet logischerwijs gecombineerd kunnen worden met een mandaat van het Europees Parlement.

Berthu
Het verslag-Napolitano weerspiegelt de traditionele opvatting van het Europees Parlement over de betrekkingen met de nationale parlementen: terwijl men deze parlementen met lovende woorden zoet houdt, worden ze in hun ondergeschikte rol van verdedigers van nationale deelbelangen gedrukt.
Hierbij vergeet men uiteraard dat de krachtigste democratische eenheid de natie is, en dat als men erop gebrand is de natie te passeren, men tevens de democratie passeert. Het algemeen welzijn in Europa kan niet van bovenaf opgelegd worden door een Europese democratie die te zwak is om iets anders te zijn dan een dekmantel van de technocratie. Dit welzijn wordt bepaald door een vreedzame dialoog tussen de belangen en aspiraties van de verschillende nationale democratieën.
Uit een passage in de toelichting blijkt echter dat de rapporteur meent "belangrijke vernieuwingen" aan te dragen. Dit betreft het voorstel voor een soort "gedeelde constituerende bevoegdheid" . Dit voorstel onthult in feite de ware bedoelingen achter de bedrieglijke woorden van het verslag. Waar het namelijk echt om gaat, is dat men de nationale parlementen het exclusieve recht wil ontnemen om de Europese verdragen te ratificeren, en dus om soeverein de bevoegdheden van de Unie vast te stellen.
Deze nieuwe "constituerende bevoegdheid" zou gemeenschappelijk worden uitgeoefend door de nationale parlementen en het Europees Parlement, evenals - zoals in paragraaf 21 van de resolutie wordt omschreven - door de Commissie en de regeringen van de lidstaten, hetgeen vanuit democratisch oogpunt werkelijk ongekend is.
Een dergelijke hervorming zou een ernstige achteruitgang betekenen. De bevoegdheid om de verdragen te herzien - en a fortiori de "constituerende bevoegdheid" - behoort namelijk uitsluitend toe aan het volk, en zeker niet aan een - nationale of Europese - uitvoerende macht. In bepaalde gevallen kan het volk deze bevoegdheid delegeren aan volksvertegenwoordigingen die hiertoe gekozen zijn (zoals het Franse parlement in de bij artikel 89 van de Grondwet voorziene gevallen). Het Europees Parlement valt hier echter buiten, aangezien in de nauwkeurig omschreven bevoegdheden die de volkeren het Parlement hebben toegekend, geen enkele constituerende bevoegdheid, of zelfs maar een bevoegdheid tot herziening van de verdragen, is voorzien.

Blak, Figueiredo, Frahm, Miranda, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
In het verslag wordt de rol van de nationale parlementen beperkt tot het kritisch volgen van hun respectieve regeringen. Deze rol is beknot vanaf het moment dat in de Raad de stemming bij gekwalificeerde meerderheid werd uitgebreid, waarmee de relatie werd verbroken tussen besluiten op Europees niveau en door ieder volk afzonderlijk genomen besluiten. Er wordt in het verslag eveneens gestreefd naar een uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement, waarbij over het hoofd gezien wordt dat het in de eerste plaats de burgers zijn die de besluiten via hun nationale parlementen rechtmatigheid verlenen.
Om de democratie in Europa nieuw leven in te blazen is het van essentieel belang ieder volk zichtbare beslissingsbevoegdheid te geven op Europees niveau. Daaruit volgt dat de nationale parlementen voortaan in het middelpunt van het besluitvormingsproces moeten staan in plaats van aan de rand daarvan. De Europese Raad van Nice lijkt dit te hebben aangevoeld toen hij 'de rol van de nationale parlementen in de Europese structuur' (en niet in de marge van die structuur) op de agenda plaatste voor de volgende Intergouvernementele Conferentie.
Over het algemeen beschouwen burgers in de Europese Unie de verkiezingen voor hun nationale parlementen (en in sommige landen de presidentsverkiezingen) als de fundamentele democratische keuzemogelijkheid tussen bijvoorbeeld een linkse of een rechtse regering. De huidige democratie ontleent haar legitimiteit aan de nationale parlementsverkiezingen en daarom moeten de instellingen van de Europese Unie aan dit feit worden aangepast. Het allervoornaamste is vast te leggen dat belangrijke beslissingen in de Raad door de nationale parlementen geratificeerd dienen te worden.

Bonde
SOS-Democratie kan niet voor het verslag-Napolitano stemmen, omdat het de nationale parlementen, die als enige dicht bij de bevolking staan, niet de belangrijkste rol laat spelen.

Ferrer
Wij zijn nu op een zeer cruciaal punt beland in het proces van de Europese integratie als gevolg van de uitbreiding en de nieuwe politieke en economische uitdagingen voor de EU. Derhalve moeten zowel het Europees Parlement als de nationale parlementen aan dit proces meewerken, zodat de burgers er via hun wettelijke vertegenwoordigers ook aan kunnen deelnemen.
Het uitstekende verslag-Napolitano biedt daartoe de mogelijkheid en derhalve heb ik voor gestemd. Het is duidelijk dat de democratische controle gewaarborgd moet zijn bij het communautair beleid en de besluitvorming, maar datzelfde geldt eveneens voor alle parlementaire handelingen.
In het kader hiervan beschouw ik het als zeer positief dat de heer Napolitano als voorzitter van de Commissie constitutionele zaken heeft toegezegd een volgend verslag uit te werken over de rol van de parlementen van de constitutionele regio' s in dit proces.
Deze regio' s hebben wetgevende bevoegdheden en vormen daardoor een van de bouwstenen van de Europese Unie. Dat is niet alleen zo omdat de afstand tussen bestuur en burgers klein is, maar ook omdat de parlementen van deze regio' s, die legitieme vertegenwoordigers zijn van de burgers die tezamen de Unie vormen, uit hoofde van hun bevoegdheden deel kunnen nemen aan het toezicht op het communautaire wetgevingsproces en hun stem kunnen laten horen ter verdediging van hun belangen.

Goebbels
Hoewel ik over het geheel genomen achter het verslag-Napolitano sta, heb ik mij bij de eindstemming van stemming onthouden, omdat ik het voorbarig vind de mogelijkheid van een Europese tweede kamer (een senaat van de lidstaten) af te wijzen. Het is de taak van de toekomstige Conventie deze ideeën uit te werken en conclusies te trekken over het al dan niet oprichten van instellingen, afhankelijk van de algehele structuur waarvoor uiteindelijk zal worden gekozen.

Meijer
. Veel van de ten behoeve van de Europese eenmaking aan de nationale parlementen ontnomen macht is niet terechtgekomen bij het Europees Parlement, maar bij de nationale regeringen. Daardoor heeft het bestaan van de EU de macht van ministers en staatssecretarissen vergroot. De wijze waarop zij met elkaar afspraken maken binnen de Raad is nòch voor het Europees Parlement nòch voor de nationale parlementen controleerbaar. Als er een beslissing uitkomt die botst met hun nationale publieke opinie, kunnen ze altijd zeggen dat zijzelf wel het goede wilden maar dat de buren dat helaas hebben verhinderd. De ministers van de buurlanden vertellen hetzelfde. Deze intergouvernementele manier van besluitvorming is niet langer een garantie dat er rekening wordt gehouden met uiteenlopende, in de lidstaten bestaande wensen. Ik bepleit daarom een interparlementaire manier van besluitvorming in plaats van een intergouvernementele. De Europese Commissie doet voorstellen, het Europees Parlement beslist daarover in eerste lezing en daarna beraden de nationale parlementen zich elk afzonderlijk over de toepasbaarheid van die besluiten in hun land. In dat model is er geen zelfstandige besluitvormende functie meer voor de Raad. Zover gaan de voorstellen van de heer Napolitano helaas nog niet, maar terecht versterkt hij wel de rol van de parlementen op de verschillende niveaus ten opzichte van de regeerders.

Queiró
Ik heb niet anders dan tegen het verslag-Napolitano kunnen stemmen, hoewel ik erken dat de erin opgenomen resolutie goede ideeën bevat aangaande de rol van de nationale parlementen, of het nu gaat om de controle op de eigen regering (vooral wanneer deze besluiten neemt met betrekking tot de vaststelling en de tenuitvoerlegging van het Europees beleid), of om de constructie van Europa zelf.
Ik vindt het ook een gunstige zaak - en dat blijkt ook uit mijn interventie - dat het mogelijk is geweest in dit verslag althans een aantal voorstellen over te nemen uit het advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid (waarvoor ik als rapporteur ben opgetreden).
Ik kan echter niet akkoord gaan met een aantal van de aangenomen conclusies. Ik vind die conclusies politiek gezien van doorslaggevende betekenis. Ik noem allereerst paragraaf 21 betreffende het idee om via de Conventie een constituerende bevoegdheid te creëren (ook al zou die gemeenschappelijk moeten worden uitgeoefend door het Europees Parlement, de nationale parlementen, de Commissie en de regeringen van de lidstaten). Ik wijs ook op paragraaf 17, de weigering om in de toekomst een senaat in te stellen. Dat zou volgens mij een middel zijn om invulling te geven aan het beginsel dat de lidstaten van de Unie een gelijke inbreng hebben.
Met deze stemverklaring maak ik duidelijk wat mijn standpunt is. Ik heb een aantal bezwaren, en die hebben mijn stemgedrag bepaald. Ik heb intussen wel degelijk respect voor het werk van de heer Napolitano, en ik waardeer zijn pogingen om de parlementen meer gewicht te geven. Hij verzet zich terecht tegen het simplistische idee om het Europees Parlement het exclusieve recht van vertegenwoordiging van de burgers te geven en deze instelling te zien als enige garantie voor de democratie, met uitsluiting van alle andere.
Verslag-Pohjamo (A5-0006/2002)

Markov
Mijn fractie stemt in met het initiatiefverslag van collega Pohjamo. De bestaande rechtsvoorschriften en de hervorming van de structuurfondsen in het kader van Agenda 2000 hebben echter nog niet de resultaten gebracht waarop was gehoopt.
De grootste knelpunten waaraan gewerkt moet worden zijn:
de moeizame programmaonderhandelingen tussen de Commissie en de lidstaten
de complexe financiële voorschriften
de participatie van de regio' s in de uitvoering van programma' s en projecten
de administratiekosten, en
de niet bindende controle van uitgevoerde projecten
De dispariteiten tussen de lidstaten worden weliswaar kleiner, maar die tussen de regio' s binnen de lidstaten niet. Dit probleem is nauwelijks op te lossen als er in de toekomst geen verdere structurele wijzigingen worden doorgevoerd in het beheer van de structuurfondsen. Hiertoe zijn de volgende maatregelen nodig:
een korter realisatietraject voor projectdoelstellingen
het stoppen van de financiering van projecten die de vastgestelde realisatietermijn overschrijden
de herverdeling van structuurfondsmiddelen van landen die daar geen gebruik van maken over de landen die voldoende gekwalificeerde projecten hebben ingediend
het toekennen van meer gewicht aan investeringsplannen die de werkgelegenheid stimuleren
Met het oog op de uitbreiding van de EU is het dringend geboden dat de Commissie niet later dan in 2003 concrete voorstellen indient die ertoe strekken dat er voor de huidige lidstaten geen verslechteringen zullen optreden op het gebied van de structuurmiddelen en dat de kandidaat-lidstaten, in overeenstemming met de taken in het kader van een gemeenschappelijk structuurbeleid, op voet van gelijkheid worden behandeld.
Als die voorstellen er niet komen, zal de doelstelling om de bestaande verschillen op ontwikkelingsgebied te verkleinen en zodoende de economische en sociale samenhang te versterken, onbereikbaar zijn. Ook in de amendementen van mijn fractie wordt deze politieke richting ondersteund.

Meijer
. Zolang de structuurfondsen in de huidige vorm blijven bestaan, zullen er spanningen blijven tussen de regionale kant en de Europese kant. Gezien vanuit de regionale kant gaat het om eigen geld, waarop men recht heeft en dat men zelfstandig zo vrij mogelijk moet kunnen besteden. Gezien vanuit Europa gaat het om Europees geld, dat slechts onder strikte voorwaarden beschikbaar wordt gesteld voor inzet in regio's en steden, en dat teruggevorderd moet worden als men termijnen overschrijdt of afwijkt van de geplande besteding. Die botsende wensen zijn alleen met elkaar in overeenstemming te brengen door veel ambtelijk vooroverleg en veel controle. Dit betekent dat er hoge kosten en veel bureaucratie verbonden zijn aan de besteding van deze gelden. Waarschijnlijk kan Europa zich beter beperken tot herverdeling van vrij besteedbare gelden ten gunste van investeringen in regio's met een achterstand, een crisis of een economisch-geografisch ongunstige ligging, en zich niet of slechts marginaal bemoeien met de besteding. Zo'n verandering maakt het mogelijk om Europese ambtenaren in te zetten voor andere taken waarvoor nog tekorten bestaan en een eind te maken aan het nodeloos rondpompen van geld van de rijke lidstaten terug naar diezelfde rijke lidstaten. Dat levert dan wel minder propagandaborden met een Europese vlag op, maar is wel veel doelmatiger.

Titley
Ik sluit mij van harte aan bij de oproep de EU-structuurfondsen doeltreffender en meer resultaatgericht te maken. Sterker nog, de structuurfondsen zijn een uitstekende manier om de Europese burgers het gevoel te geven dat de EU iets voor hen doet en het is dan ook van cruciaal belang dat zij niet bevestigd worden in het algemeen heersende gevoel dat er veel administratieve rompslomp is. Maar al te vaak hebben de structuurfondsen op bureaucratische, trage en inefficiënte wijze gefunctioneerd. Nu de structuurfondsen steeds grotere geldsommen krijgen toegewezen is het van vitaal belang dat niet alleen opnieuw wordt gewezen op de beginselen van productiviteit, meerwaarde voor de regio en kwaliteit, maar dat wij eveneens streng toezicht houden op de naleving van deze criteria.
De daadwerkelijke verdeling van de structuurfondsen vereist samenwerking tussen alle niveaus van het Europees bestuur. De nationale parlementen kunnen helpen de uitvoering te versoepelen en ik onderschrijf het standpunt van afgevaardigden van dit Parlement dat de structuurfondsen met zo min mogelijk tussenstappen bij de regio' s terecht moeten komen. Daarnaast dient de Commissie op meer proactieve wijze documenten inzake richtsnoeren goed te keuren en aldus het proces verder te versoepelen. Tot besluit is het goed de structuurfondsen in het licht van de uitbreiding te zien: de EU zou deze gelegenheid kunnen gebruiken om fondsen vanaf het begin effectiever te verdelen.
Verslag-Musotto (A5-0007/2002)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot dit verslag, dat gaat over de economische en sociale cohesie tussen de regio' s van de Europese Unie, wilde ik benadrukken dat volgens de Partij van de Gepensioneerden en mijzelf de toekomstige uitbreiding van de Europese Unie geen enkele wijziging mag veroorzaken in het cohesiebeleid dat via de structuurfondsen wordt uitgevoerd. Ik vind dat het de plicht is van alle rijkere regio' s van Europa om financieel - maar dat niet alleen - bij te dragen tot de vooruitgang van alle andere regio' s die minder goed bedeeld zijn, die armer zijn en helaas in de hele Unie te vinden zijn. Met deze wens heb ik voor het verslag-Musotto gestemd.

Darras
Allereerst wil ik zowel de rapporteur binnen de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, de heer Francesco Musotto, als deze gehele commissie danken voor het kwalitatief hoogstaande verslag dat zij ons hebben gepresenteerd.
Door voor dit verslag te stemmen wil ik vooral onderstrepen dat het beginsel van de cohesie en dus van de solidariteit en de integratie tussen de volkeren en regio' s van de Unie is vastgelegd in de Verdragen. In die zin is het van essentieel belang dit beginsel te verdedigen.
Het ongelijke karakter van de geboekte vooruitgang en vooral het feit dat de regionale verschillen nog onaanvaardbaar groot zijn - met als gevolg een marginalisering van de verst achtergebleven gebieden - dienen dan ook op de voorgrond te worden gesteld, hetgeen in dit verslag ook is gebeurd. Dit is belangrijk om de lidstaten ertoe aan te zetten steun te geven aan de op Europees niveau verrichte inspanningen ter versterking van de economische en sociale cohesie.De opstellers van het verslag achten het van wezenlijk belang dat wordt gezorgd voor maximale samenhang tussen de Europese maatregelen uit hoofde van het cohesiebeleid en de interne maatregelen van de lidstaten ter bevordering van de ontwikkeling. Zij verzoeken de lidstaten daarom deze Europese inspanningen ter vergroting van de economische en sociale samenhang overeenkomstig de beginselen van additionaliteit en subsidiariteit te steunen, onder meer door middel van een uitgekiend investeringsbeleid.
Deze inspanning is des te belangrijker, daar wij de uitdaging van de aanstaande uitbreiding tot een goed einde moeten brengen. Er dient dan ook een sterkere samenhang tot stand te worden gebracht als we willen voorkomen dat de verschillen en de ongelijkheid tussen de regio' s door de uitbreiding op desastreuze wijze zullen toenemen.
Tot slot sta ik volledig achter amendement 49, waarin onderstreept wordt dat het percentage van 0,45 procent van het communautaire BBP dat wordt bestemd voor het cohesiebeleid ontoereikend is als wij een cohesiebeleid willen invoeren dat doeltreffend is en daadwerkelijk solidariteit inhoudt.

Hudghton
Ik heb vóór dit verslag gestemd, maar ik wil een aantal belangrijke punten benadrukken die verband houden met het visserijbeleid. De instandhouding van historische visserijbelangen is onlosmakelijk verbonden met de economische en sociale samenhang in gemeenschappen die afhankelijk zijn van de visserij.
Op grond van het principe van relatieve stabiliteit blijven de aan bepaalde staten in bepaalde visserijsectoren toegewezen visbestanden naar verhouding constant. Wanneer de vangstmogelijkheden in een bepaalde visserijsector toenemen of afnemen, ontvangen alle staten met wettelijk erkende belangen in die visserijsector een evenredig deel van de opbrengst. Relatieve stabiliteit is van fundamenteel belang voor het visserijbeleid en de instandhouding van visbestanden en mag niet ondergraven worden. Voorts moet het belang van de preferenties van Den Haag eveneens worden onderstreept. In de preferenties van Den Haag wordt rekening gehouden met de mate waarin veel kustgemeenschappen afhankelijk zijn van de visserij en wordt aanvullende bescherming geboden. Het sociaal-economische belang van deze regelingen kan moeilijk overschat worden. Zij dienen te worden gehandhaafd, aangezien zij niet alleen van fundamenteel belang zijn voor het gemeenschappelijk visserijbeleid, maar ook wezenlijk deel uitmaken van de fundamentele doelstellingen van het cohesiebeleid.
Tot slot moet benadrukt worden dat het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij van belang is voor van visserij afhankelijke gemeenschappen, met name wanneer de vloot uit veiligheidsoverwegingen wordt gerenoveerd. Het betreft hier immers een sector die in een duidelijk vijandige omgeving opereert.

Krivine
Er bestaat mijns inziens een fundamentele tegenstrijdigheid tussen het zogenaamde cohesiebeleid en de neoliberale koers die in Europa overheerst. Concurrentie en privatisering zijn algemeen verbreid, en dat is in tegenspraak met daadwerkelijke harmonisatie. Om harmonisatie te realiseren, zouden de fondsen voor de noodzakelijke transfers en prijsaanpassingen verruimd moeten worden. Dit zou een positieve verschuiving teweegbrengen, als tegenwicht tegen de louter commerciële praktijken en het blind nastreven van winst. Deze fondsen zouden kunnen worden aangevuld door een eenheidsbelasting op de kapitaalopbrengsten.
In het verslag-Musotto wordt met zoveel woorden erkend dat deze tegenstrijdigheid bestaat, bijvoorbeeld daar waar "de noodzaak het mededingingsbeleid en het belastingbeleid aan te passen" onderstreept wordt. Hier wordt echter al snel overheen gestapt wanneer de rapporteur de verdiensten van een partnerschap tussen de particuliere en overheidssector roemt. Hoewel de aanbevelingen in het verslag voorzichtig zijn, betekenen ze wel een stap in de goede richting. Dit geldt onder andere voor het verzoek om verdere studie te verrichten naar de gevolgen van de uitbreiding en voor het feit dat het percentage van 0,45 procent van het communautaire BBP dat wordt bestemd voor het cohesiebeleid als ondergrens beschouwd wordt. Om die reden heb ik niet tegen het verslag gestemd, hoewel het ver verwijderd blijft van de vereisten voor een daadwerkelijk Europees beleid van solidariteit en gelijkheid.

McCarthy
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten begroet met instemming de conclusies van het verslag-Musotto over cohesie. Wij zijn evenwel van mening dat het voorbarig is een onveranderlijk standpunt in het debat in te nemen ten aanzien van eventueel in de toekomst aan te wijzen Europese steungebieden.
Ook na 2006 zullen er in het Verenigd Koninkrijk arme gebieden zijn en wij verzoeken de Commissie te onderzoeken op welke wijze een vangnet en een stelsel van overgangsfinanciering na 2006 zouden kunnen bijdragen aan de ondersteuning van armere regio' s in het Verenigd Koninkrijk.
Het is teleurstellend dat de Britse conservatieven onder andere dit amendement niet hebben gesteund. Het feit dat zij geen steun hebben gegeven aan een sterkere rol voor lokale en regionale regeringen in het beheer van Europese begrotingsmiddelen is een slag voor de democratie en voor partnerschap.

Miranda
Dit verslag bevat een vrij algemeen overzicht van de huidige economische en sociale samenhang binnen de Europese Unie. De rapporteur legt terecht de nadruk op het feit dat de cohesie volgens de Verdragen een van de communautaire pijlers vormt. We zijn het ook eens met de expliciete vaststelling dat we bij de bestrijding van de asymmetrische verhoudingen op het gebied van ontwikkeling en levenspeil een achterstand hebben opgelopen, en dat er in een aantal landen in sommige regio' s zelfs een terugval is waar te nemen. In het verslag wordt voorts gesteld dat het regionaal beleid in de toekomst versterkt moet worden, en dat het onaanvaardbaar is dat regio' s om louter statistische redenen hun status als doelstelling 1-regio verliezen.
Wat de redenen voor genoemde vertragingen en terugval betreft gaat het verslag niet zo ver als wenselijk zou zijn. De rapporteur stelt dat de financiële middelen voor de cohesie ontoereikend zijn, maar blijft in gebreke een aantal essentiële zaken te noemen, zoals - bijvoorbeeld - het feit dat de communautaire begroting niet gebaseerd is op het herverdelingsbeginsel. Al evenmin wordt vermeld dat de financiële vooruitzichten moeten worden herzien, zeker nu we op het punt staan de uitbreiding door te voeren. In het verslag wordt ook gezwegen over een aantal gegevens die voor de minder ontwikkelde regio' s van groot belang zijn. Ik doel daarmee op het feit dat zowel het macro-economisch en financieel beleid als het beleid op andere gebieden niet zelden hopeloos ontoereikend zijn voor deze regio' s. Het beleid op deze gebieden dient dus te worden herzien.

Sudre
Een van de grootste successen in het integratieproces van Europa is voortgekomen uit het in 1975 genomen besluit tot de invoering van de beginselen van solidariteit en cohesie. Deze twee concepten zijn noodzakelijk om de economische niveaus van alle regio' s en lidstaten van de Europese Unie beter met elkaar in overeenstemming te brengen. Op dit moment kunnen wij stellen dat de manier waarop wij ons cohesiebeleid op de toekomstige uitbreiding zullen weten af te stemmen bepalend zal zijn voor de weg die de Unie in de toekomst in kwalitatief opzicht zal inslaan.
Al lange tijd - en geheel terecht - steunt het Europees Parlement de gedachte dat een juist beleid inzake economische en sociale cohesie er niet toe beperkt mag blijven dat men van de ene groep afneemt wat men de andere groep wil geven.
Wij moeten in de eerste plaats uitgaan van een analyse van de reële behoeften, die versterkt worden door de toekomstige uitbreiding, en niet van een star model waaraan in het verleden, onder andere omstandigheden, een bepaald budget is toegekend. Want, zoals de Europese Commissie onderstreept, de uitbreiding zal het verschil in ontwikkeling tussen de centrale gebieden enerzijds en de perifere en ultraperifere gebieden anderzijds doen toenemen.
In dit opzicht is het mijn wens dat in het regionaal en cohesiebeleid bijzondere aandacht blijft uitgaan naar de ultraperifere regio' s, op basis van nieuwe vorderingen bij de tenuitvoerlegging van artikel 299, lid 2 van het Verdrag.
Bovendien is het noodzakelijk het mededingingsbeleid - met name voor wat betreft de overheidssteun aan de regio' s - en het belastingbeleid aan te passen, opdat het regionaal beleid en het cohesiebeleid versterkt worden. Het staat immers vast dat de structuurfondsen alléén niet volstaan om de nadelen en de gedurende meerdere decennia opgelopen ontwikkelingsachterstand weg te werken.
Daarnaast dient overwogen te worden het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het beleid inzake plattelandsontwikkeling aan te passen, teneinde de stedelijke dimensie en de plattelandsdimensie van het regionale ontwikkelingsbeleid beter op elkaar af te stemmen. Tot slot is het mijns inziens dringend noodzakelijk dat er een Europees waarnemingscentrum voor de territoriale cohesie wordt opgericht.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)
Verslag-Kratsa-Tsagaropoulou (A5-0022/2002)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb ook voor het verslag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou gestemd, dat handelt over vrouwen in de Middellandse-Zeelanden. Ik wilde in dit verband aan alle leden van het Europees Parlement vragen om ervoor te zorgen dat de Europese Unie eenzijdig gaat besluiten om verordening nr. 1408 betreffende de betaling pro rata voor de periode waarin men heeft gewerkt in de landen van de Europese Unie ook te doen gelden voor alle onderdanen van de zuidelijke Middellandse-Zeelanden die al zoveel jaar bij ons in Europa werken en recht hebben op een deel van het pensioen voor de arbeid die zij hier verrichten. Dit dus ongeacht de specifieke overeenkomsten die zijn gesloten.

Martin, David
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag schetst een deprimerend beeld van de situatie van vrouwen in een aantal landen rond de Middellandse Zee. Uit het verslag blijkt dat zij economisch worden achtergesteld en dat zij worden benadeeld op het gebied van gezondheidszorg en - misschien wel het allerbelangrijkst - op het gebied van onderwijs: in sommige mediterrane landen is het percentage analfabeten aanzienlijk hoger onder vrouwen dan onder mannen.
Het is belangrijk dat het Parlement deze zaak onder de aandacht brengt, maar het is niet voldoende. Wij zouden er eveneens voor moeten zorgen dat EU-beleidsvormen worden ontwikkeld ter verbetering van de positie van vrouwen in enkele van deze landen. In het MEDA-programma wordt bijvoorbeeld tot nog toe geen bijzondere aandacht besteed aan het onderwijs aan vrouwen of aan verbetering van de gezondheidszorg voor vrouwen. Daar zouden wij iets aan moeten doen. We moeten ook kijken naar onze economische betrekkingen met een aantal van de Middellandse-Zeelanden en onderzoeken of deze kunnen worden gebruikt om de status van vrouwen te verhogen, door bijvoorbeeld vrouwencoöperaties en andere activiteiten te steunen.

Lulling
Op het eerste gezicht zou men zich kunnen afvragen waarom wij ons in het bijzonder met de bevordering van de rechten van de vrouw in de Middellandse-Zeelanden zouden moeten bezighouden.
Het beleid inzake gelijke behandeling en gelijke kansen van mannen en vrouwen is voor alle EU-lidstaten hetzelfde. Het komt bijvoorbeeld niet in ons op dat het vanwege de positie en de mentaliteit van de mannen in de mediterrane lidstaten moeilijker zou zijn om daar het beleid inzake gelijkheid toe te passen, aangezien dit beleid inmiddels stevig verankerd is in het Verdrag van Amsterdam.
Het zou te ver gaan de mannen van deze landen af te schilderen als macho' s. Dit geldt voor hen beslist niet meer of minder dan voor mannen uit de noordelijkere landen van onze Europese Unie.
Het is echter duidelijk dat de positie van vrouwen in Middellandse-Zeelanden die - nog - geen lid van onze Unie zijn, in veel opzichten zorgwekkender is. Het is dan ook noodzakelijk en volstrekt terecht hier speciale aandacht aan te besteden, zodat een einde gemaakt kan worden aan deze onaanvaardbare vormen van discriminatie.
Ik sta dan ook achter dit verslag, met een voorbehoud ten aanzien van twee punten. Ik vind dat de positieve acties die in paragraaf 5.b van de resolutie vermeld worden, evenals het creëren van infrastructuren, niet alleen voor vrouwen maar ook voor mannen een betere combinatie van gezins- en beroepsleven mogelijk zouden moeten maken.
In paragraaf 14 wordt de oprichting van een Euro-mediterrane ontwikkelingsbank bepleit. Is het werkelijk nodig een nieuwe bank op te richten, terwijl wij al over de Europese Investeringsbank beschikken die - eveneens in het kader van het proces van Barcelona - voldoende mogelijkheden heeft om leningen toe te kennen?
Wij moeten ervoor waken dat wij precedenten scheppen. Want als wij een Euro-mediterrane ontwikkelingsbank oprichten, waarom zouden wij dat dan niet doen voor de Baltische Zee en de Noordzee, om maar eens enkele mogelijkheden te noemen?
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)
Verslag-Hermange (A5-0009/2002)

Bastos
Ik heb voor dit verslag gestemd. Het is een uitstekend initiatief, waarmee beoogd wordt een begin te maken met een helder, samenhangend en doeltreffend communautair beleid ter bestrijding van het analfabetisme. Aan dit probleem is niet voldoende aandacht besteed, vermoedelijk omdat men heel lang heeft gedacht dat ontwikkelde landen, waar tenslotte een leerplicht geldt, geen problemen hadden op dit gebied. Men zij er overigens op gewezen dat de laatste communautaire acties met betrekking tot het analfabetisme in 1987 zijn goedgekeurd.
Het verslag over lezen en schrijven dat in juni 2000 door de OESO is uitgebracht toont echter duidelijk aan dat analfabetisme wel degelijk een groot probleem is in onze landen, en dat dit probleem hoge economische en sociale kosten met zich meebrengt.
De OESO hanteerde voor geletterdheid de volgende definitie: "het vermogen te lezen en te schrijven, zoals dat door volwassenen in het dagelijks leven (op het werk en in de leefgemeenschap) wordt gebruikt teneinde bepaalde doelstellingen te verwezenlijken, kennis te vergaren en de eigen mogelijkheden te vergroten" . Het voortbestaan van analfabetisme staat dus gelijk aan het onthouden van een van de meest elementaire rechten van de mens: het recht op onderwijs. Analfabetisme is ook een obstakel bij het verwezenlijken van andere rechten. Mensen kunnen zo hun levensomstandigheden niet verbeteren, ze hebben slechts beperkt toegang tot de arbeidsmarkt en ze kunnen hun recht op vrije meningsuiting niet werkelijk uitoefenen. Ze kunnen dus niet goed participeren in het maatschappelijk leven, als gevolg waarvan ze niet het volle profijt kunnen trekken van hun burgerrechten.
We mogen de omvang van dit probleem niet onderschatten. Een aanzienlijk aantal in de Unie wonende mensen tussen de 15 en 65 jaar is namelijk analfabeet. Dat de situatie in mijn land, Portugal, het ernstigst blijkt te zijn, verbaast me niet - maar we moeten wel proberen er iets aan te doen. Als er niets aan gedaan wordt, zal het probleem alleen maar ernstiger worden.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Krivine
Kunnen lezen en schrijven wordt in dit verslag erkend als zijnde een recht voor iedereen. Niettemin voegt het verslag slechts weinig toe om een beleid te bevorderen waarmee analfabetisme daadwerkelijk bestreden kan worden.
Mijns inziens zijn de verwijzingen in dit verslag naar opvoeders en leerkrachten slechts zinvol indien men tevens pleit voor een daadwerkelijk wervingsbeleid op het gebied van het nationale onderwijs. Dit is immers een taak van de overheid.
In heel Europa is er in het onderwijs namelijk een tekort aan tienduizenden docenten. De recente demonstraties van onderwijzers en ouders van leerlingen in de regio Nantes tegen de opheffing van klassen en voor het scheppen van banen en het instellen van een beperkt aantal leerlingen per klas hebben dat eens te meer duidelijk gemaakt.
Tot slot leiden de liberale beleidsmaatregelen, met kwalijke gevolgen als werkloosheid en aantasting van de overheidsdiensten, ertoe dat het analfabetisme weer toeneemt. Als we het analfabetisme willen bestrijden, moeten we tevens de armoede bestrijden.
In het verslag wordt evenwel een aantal positieve maatregelen voorgesteld, zoals gelijke toegang van eenieder tot de grondrechten, non-discriminatie en gelijke kansen, alsmede speciale ondersteuning van de regio' s in de Europese Unie die het meest getroffen worden door deze vorm van sociale uitsluiting. Om die reden heb ik voor dit verslag gestemd.
Verslag-Hermange (A5-0004/2002)

Moraes
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten heeft voor het verslag-Hermange gestemd, aangezien dit verslag over het scorebord voor de uitvoering van de Agenda voor het Europees sociaal beleid vele positieve aspecten bevat.
Over verscheiden punten maken wij ons echter zorgen. De Commissie wordt in het verslag verzocht informatie te verstrekken over de wijze waarop zij gevolg denkt te geven aan enkele verzoeken die zijn opgenomen in de Agenda voor het sociaal beleid. De socialistische fractie heeft sommige daarvan echter niet gesteund tijdens de plenaire vergadering in 2000.
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten kon niet instemmen met het in paragraaf 14 geformuleerde verzoek om een stakingsrecht op Europees niveau en onthield zich van stemming. Wij menen dat dit recht reeds geregeld is in de wetgeving van de lidstaten en ook afdoende gewaarborgd is in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.35 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Terroristische aanslagen in India, met name tegen het parlement
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0053/2002 van de heer Collins, namens de UEN-Fractie;
B5-0061/2002 van de leden Thomas Mann e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0072/2002 van mevrouw Frahm, namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0081/2002 van de leden Sakellariou en Van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0089/2002 van mevrouw Lynne, namens de ELDR-Fractie;
over de terroristische aanslagen in India, met name tegen het parlement.

Mann, Thomas
Mevrouw de Voorzitter, 13 december 2001 was een zwarte dag, en niet alleen voor de Indiaas-Pakistaanse betrekkingen. De terroristische aanval van radicale islamieten op het Indiase parlement was een aanslag op de zenuwen van de grootste democratie ter wereld, op het orgaan van de vrij gekozen volksvertegenwoordigers en op de multi-etnische samenleving. Sindsdien vindt er een grootscheepse mobilisatie plaats en worden er onheilspellend grote hoeveelheden wapensystemen aangevoerd.
Het gevaar is groot dat extremisten dergelijke wapensystemen door overvallen buit weten te maken. Door de aanslag op het Amerikaans cultureel centrum in Calcutta, die vermoedelijk het werk is van militante moslimfundamentalisten, is de spanning nog verder opgelopen. Pakistan wordt er al jaren van verdacht onderdak en logistieke en materiële steun te verlenen aan islamitische extremisten. Op bevel van president Musharaf is men nu echter tot actie overgegaan. Rond 1500 verdachten zijn gevangen gezet en ongeveer 400 kantoren van extremistische islamitische organisaties zijn gesloten. Dat zijn hoopvolle ontwikkelingen.
Door zich aan te sluiten bij de internationale anti-terreurcoalitie heeft de militaire leider zijn land zonder twijfel uit het isolement gehaald. Via de televisie heeft hij kenbaar gemaakt dat hij het terrorisme consequent wil bestrijden, maar die woorden moeten nu gevolgd worden door daden. Het is zeer wenselijk dat het netwerk van Talibanstrijders die in Pakistan zijn ondergedoken wordt opgerold. Voor de radicaal-islamitische religieuze scholen, die een geestelijke voedingsbodem vormen voor de Taliban, zijn organisatorische herstructureringen en inhoudelijke hervormingen noodzakelijk. Het belangrijkste is echter dat wordt achterhaald hoe het komt dat de Taliban in grote delen van het land nog steeds op sympathie kunnen rekenen en waarom zij als vrijheidsstrijders worden verheerlijkt.
Er moet een intensief bewustmakingsproces in gang gezet worden en om dat te bereiken moet de staat prioriteit geven aan onderwijs. Mensen die door goed onderwijs zelfbewustzijn en een kritisch beoordelingsvermogen hebben ontwikkeld zijn in staat aan alle verschijningsvormen van dictatuur en manipulaties het hoofd te bieden. In Pakistan moet het recht van minderheden om vrij hun religie uit te oefenen worden aanvaard. Wij denken hierbij met name aan de meest recente slachting die heeft plaatsgevonden tijdens een viering in een christelijke kerk. De islamitische daders van deze terreuraanslag zijn nog steeds niet opgepakt.
De discriminatie van christenen en van aanhangers van andere minderheidsreligies, waaraan ook officiële instanties zich schuldig maken, moet tot het verleden behoren. Het is gerechtvaardigd dat India van Pakistan eist dat degenen die achter de schermen de aanslag op het Indiase parlement hebben beraamd, worden opgepakt en uitgeleverd. Hierbij moet wel enige geduld worden betracht. De rakettesten van India zijn niet het juiste middel om druk uit te oefenen. Die werken provocatief en zullen alleen maar een averechtse uitwerking hebben.
De Fractie van de Europese Volkspartij roept beide conflictpartijen op de crisis met alle diplomatieke middelen te bezweren. Militair geweld moet worden voorkomen. Als vice-voorzitter van de SAARC-delegatie zou ik graag willen dat Pakistan nu eindelijk de SAARC-verklaring inzake de strijd tegen het terrorisme ratificeert en uitvoert. Het onderhandelingstraject van Lahore en Shimla moet over de gehele linie worden voortgezet. Het is zeer wel mogelijk dat de Europese Unie een algemeen erkende rol als bemiddelaar kan vervullen. Hiervoor zou een breed draagvlak kunnen bestaan onder alle betrokken partijen. Het genuanceerde beleid dat wij door de jaren heen hebben gevoerd heeft gezorgd voor veel vertrouwen. Beide landen alsmede de veiligheidsnoden van heel Zuidoost-Azië zijn onze betrokken aandacht waard.

Souladakis
Mevrouw de Voorzitter, enkele dagen geleden, aan het begin van deze maand, was er sprake van de mogelijkheid van een gewapend conflict tussen Pakistan en India, met alle onvoorspelbare ontwikkelingen van dien. Gelukkig kon dit worden vermeden dankzij de verantwoordelijke opstelling van beide partijen. Het gevaar bestond dus dat zich na de gewapende strijd tegen de terroristen in Afghanistan - onder de bekende, maar hoe dan ook terechte voorwaarden - opnieuw een ongunstige ontwikkeling zou voordoen en wel tussen twee landen met een kernwapenarsenaal.
Het probleem is daarmee echter de wereld niet uit. Het debat van vandaag heeft dan ook tot doel deze twee landen, India en Pakistan, te wijzen op hun verantwoordelijkheid jegens hun volk en hun gebied. Tegelijkertijd moeten wij echter ook onze verantwoordelijkheid dragen en ons als Europese Unie inspannen om bij te dragen aan een vreedzame oplossing van alle geschillen in dit gebied, aan de eerbiediging van het internationaal recht, de mensenrechten en al hetgeen verband houdt met de rechtsstaat.
Bij onze inspanningen mogen wij echter niet uit het oog verliezen dat Pakistan inderdaad ernstige problemen heeft met de eerbiediging van niet alleen de mensenrechten, maar ook de democratie en de religieuze minderheden. Dit zeggen wij niet omdat wij Pakistan willen aanklagen of - anders gezegd - vriendschap willen betuigen met India. Integendeel, wij zeggen dit omdat dit een bittere noodzaak is. Dit zijn de prioriteiten waar beide landen naar moeten streven, in hun eigen belang, in het belang van hun gebied en een vreedzame ontwikkeling. Beide landen hebben een verantwoordelijkheid voor de stabiliteit in dit gebied. Beide zijn zij verantwoordelijk voor de ontwikkelingen en beide moeten zij ervoor zorgen dat hun gebied ophoudt een gebied van armoede, ellende en conflicten te zijn. Daaraan zulllen de onderhavige resolutie en de unanieme aanneming daarvan door het Parlement mijns inziens op symbolische maar tegelijkertijd inhoudelijke wijze bijdragen.

Lynne
Mevrouw de Voorzitter, laat ik allereerst duidelijk maken dat ik terrorisme veroordeel, waar dit ook plaatsvindt. Maar ik veroordeel in het bijzonder de aanslagen op het Indiase parlement en het Amerikaanse cultureel centrum. Terrorisme is niet te rechtvaardigen, hoezeer men ook meent te zijn geprovoceerd.
Wij moeten echter naar de oorzaken van terrorisme kijken. Ik ben daarom opgetogen dat wij deze ontwerpresolutie een bredere reikwijdte hebben gegeven, ook al hebben wij de titel ervan niet kunnen wijzigen. Ik zou namelijk niet graag zien dat wij menen een land of organisatie met deze aanslagen in verband te kunnen brengen. Wij weten nog steeds niet wie de aanslagen werkelijk gepleegd heeft en ik ben derhalve zeer verheugd dat de Indiase regering de zaak onderzoekt en dat Pakistan daarbij helpt.
Dat brengt mij op het grotere probleem: de dreiging dat opnieuw oorlog uitbreekt tussen India en Pakistan. Ik ben blij met de verklaring van president Musharraf dat hij het terrorisme stevig aanpakt, maar het is eveneens belangrijk te kijken naar het al meer dan vijftig jaar lopende conflict over Jammu en Kasjmir. Ik roep de EU nogmaals op aan beide partijen haar diensten als bemiddelaar aan te bieden en de relevante VN-resoluties in acht te nemen. Ik stel voor dat wij handelen op een wijze die vergelijkbaar is met het optreden van senator Mitchell in Noord-Ierland. De mensen die nog steeds onder de situatie lijden zijn de gewone burgers van India, Pakistan en Kasjmir. Mensen die zeggen dat een door de EU, het Gemenebest of de VN gestuurde bemiddelaar niet helpt, bieden geen alternatief. Wij moeten een alternatief vinden voor het bloedvergieten en de voortzetting van dit geschil. Ik hoop dat wij voor de ontwerpresolutie zullen stemmen, om niet alleen onze afschuw van terrorisme te laten zien, maar ook ons verlangen een oplossing te vinden voor de spanningen in deze regio.

Tannock
Mevrouw de Voorzitter, op 13 december vorig jaar werd in Delhi een ontstellende en gewelddadige aanslag gepleegd op het parlement van de Unie van India - het meest zichtbare symbool van de democratie en van het feit dat India een seculiere natie is. Wij mogen het gevaar dat deze gebeurtenis vormde niet onderschatten. Als de aanwezige ministers en oppositieleiders waren omgekomen, had dit immers kunnen leiden tot een oorlog tussen India en Pakistan, beide kernmachten die tevens omvangrijke grondtroepen hebben - alhoewel India, in tegenstelling tot Pakistan, in ieder geval heeft verklaard niet als eerste gebruik te zullen maken van zijn nucleaire arsenaal.
Al snel bleek dat militante islamitische terreurgroepen verantwoordelijk waren, groepen die hun hoofdkwartier in Pakistan hadden en die ook de eerdere aanslagen tegen het parlement van Kasjmir in Srinagar hadden gepleegd. De Pakistaanse regering steunde hen volledig en leidde hen op. Dit is duidelijk in strijd met resolutie 1373 van de Veiligheidsraad, waarin verboden wordt dat staten tegen andere staten gericht terrorisme steunen. Gelukkig is president Musharraf van gedachten veranderd en steunt hij nu de Verenigde Staten in hun strijd tegen het terrorisme, die het einde heeft ingeluid van het Taliban-regime en het Al Qa' ida-netwerk in Afghanistan, ook al is voornoemd regime grotendeels door de Pakistaanse geheime dienst in het zadel geholpen. Ik ben met name verheugd over zijn op 13 januari gehouden redevoering, waarin hij beloofde de madrasssa' s te zullen hervormen. In deze religieuze scholen werd tot grote haat jegens het Westen aangezet, waardoor een klimaat ontstond waarin vorig jaar een bloedbad kon worden aangericht onder christenen die vreedzaam een mis bijwoonden.
Dit is een veelbelovend begin, maar Pakistan heeft nog geen gehoor gegeven aan het verzoek de twintig leiders van het complot uit te leveren. Er bestaat grote bezorgdheid dat kwaadwillige Taliban-aanhangers onder de leden van de Pakistaanse geheime dienst misschien betrokken zijn geweest bij de ontvoering van Daniel Pearl, de journalist van de Wall Street Journal. Verder zijn er in e-mails inmiddels aanwijzingen gevonden dat de opdrachtgever van de helaas uit mijn land afkomstige bomschoen-terrorist Richard Reid wellicht vanuit Pakistan opereerde. Ik roep Pakistan derhalve op de Zuid-Aziatische Associatie voor Regionale Samenwerking en alle VN-verdragen inzake terrorisme te ratificeren en ik complimenteer India met de beheerste wijze waarop het land heeft gereageerd op de provocatie en met de gezamenlijke verklaring tegen het terrorisme die het november vorig jaar met de EU ondertekend heeft.
Tijdens de oorlog in Afghanistan in de jaren tachtig heeft het Westen islamitische militante ideologieën gesteund teneinde de verspreiding van het communisme tegen te gaan. Amerika heeft daarvoor helaas op 11 september de prijs betaald. Zal het Westen deze fout herhalen?

Ford
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten wil ik mijn diepe bezorgdheid uiten over het fundamentalistisch terrorisme, dat zich steeds meer verspreidt, niet alleen in India, maar in de gehele wereld. Wij zijn verontrust over het gevaar dat dit vormt voor democratische samenlevingen en wij verklaren nogmaals dat terreurdaden overal ter wereld een bedreiging vormen voor de vrede en stabiliteit, maar op dit ogenblik nergens méér dan in India en Pakistan. Beide landen bezitten kernwapens en ten minste een ervan heeft niet toegezegd ervan af te zien die wapens als eerste te gebruiken.
Wij steunen de eis van India dat Pakistan meewerkt aan een volledig onderzoek naar de aanslagen op de parlementen van Kasjmir en India. Wij dringen er echter bij beide partijen op aan alles in het werk te stellen om te voorkomen dat zij afglijden naar een oorlog. Dit vereist bereidwilligheid en leiderschap van zowel India als Pakistan en in het bijzonder van president Musharraf. Alleen langs de weg van onderhandelingen kan iets bereikt worden. Wij hopen dat India en Pakistan met de steun van het Europees Parlement die weg kunnen inslaan in plaats van de voor henzelf en de rest van de wereld veel gevaarlijker weg.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, deze resolutie is het eindresultaat van een lange, moeizame weg. Met name de eerste basistekst, die mede-ondertekend was door mevrouw Lynne en de heer Elles, was ronduit onaanvaardbaar. Dankzij diverse inspanningen, met name de nachtelijke werkzaamheden van de afgelopen dagen, kon de tekst grondig gecorrigeerd worden en is er een nieuwe tekst ontstaan die weliswaar niet perfect, maar wel aanvaardbaar is.
Wij moeten goed beseffen hoe de titel van deze resolutie luidt en wat de aanleiding ertoe was, namelijk de terroristische aanslagen in India. Deze resolutie is dus in de eerste plaats een uiting van solidariteit met de slachtoffers van deze aanslagen. De heer Tannock heeft ons gewezen op de desastreuze gevolgen die deze aanslag voor de gehele leidende klasse in India had kunnen hebben.
In de resolutie worden deze gevolgen mijns inziens onderschat. Anderzijds ben ik van mening dat wij de betekenis van wat tot op heden niet meer dan verklaringen zijn van de zijde van president Musharraf enigszins overschatten. Zoals de heer Tannock zojuist terecht heeft opgemerkt hebben wij nog niet gemerkt dat alle madrassa' s of koranscholen daadwerkelijk gesloten zijn. Het is dan ook belangrijk dat wij ons jegens Pakistan vastberaden blijven opstellen.
Overigens wil ik de heer Souladakis zeggen dat evenwicht in dit geval niet werkelijk steun betekent voor de democratie. Wij vergeten dat India al vijftig jaar een democratie is. Daarnaast is het land - terecht - een voorbeeld voor ons Parlement. India is namelijk een ontwikkelingsland en slaagt er, tezamen met zijn bevolking, al vijftig jaar in zijn democratie in stand te houden. Deze situatie doet zich bijna nergens anders voor. India heeft een enorm buurland, met een belangrijke markt. Ik doel hiermee op China, een waar "eldorado" voor veel van onze collega' s. En dan is daar dit grote land dat wij maar al te vaak vergeten, en waarmee de Commissie de afgelopen twee tot drie jaar een aantal vorderingen heeft geboekt. Er is een eerste top tussen de Europese Unie en India geweest, en die is gevolgd door een tweede. Dit is echter lang niet voldoende.
Vanwege zijn regime en de wijze waarop het land bij zijn ontwikkeling rekening houdt met de democratie, zouden wij India als voorbeeld moeten nemen voor ons samenwerkingsbeleid met alle landen ter wereld. De problemen waarmee India te kampen heeft, zijn oneindig veel groter dan die van veel andere landen, waarvan wij nog steeds toestaan dat zij een dictatuur, het fundamentalisme of vergelijkbare plagen in stand houden.
Ik spreek dan ook mijn dank uit aan alle collega' s die er tot diep in de nacht aan gewerkt hebben om de basistekst om te zetten in een tekst die India steunt. Ik vind dat wij nog verder hadden kunnen gaan in onze steun en dat wij ons uiterst behoedzaam moeten blijven opstellen jegens Pakistan. Dit land heeft weliswaar mooie woorden gesproken, hetgeen een eerste stap is, maar het is duidelijk nog niet genoeg.

Sacrédeus
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik u gelukwensen met het feit dat u de eerste Zweedse ondervoorzitter bent van het Europees Parlement. Ik ben heel blij met deze keuze.
Op 13 december vorig jaar is er in het parlement van India iets onbeschrijfelijks gebeurd. Het parlement van dit democratische, pluralistische land werd aangevallen door militante islamitische groeperingen. Het parlement, het hart van de democratie, was het mikpunt van een gewelddadige aanslag. Er zijn mensen vermoord. Door deze militante moslims is de democratie als zodanig op de helling komen te staan.
Laten wij trachten ons te verplaatsen in de parlementsleden in New Delhi. Stel dat het Europees Parlement in Straatsburg of een van de nationale parlementen, in mijn geval Riksdagen in Stockholm, het doelwit zou zijn van een terroristische aanslag! Dat zou natuurlijk buitengewoon schokkend zijn. Ik heb het idee dat de ernst van de gebeurtenis niet echt tot ons Europeanen doordringt.
Tegen commissaris Diamantopoulou wil ik iets zeggen over de islamitische scholen in Pakistan, de zogeheten "madrassa' s" . Ik vind dat de commissaris en de Europese Unie eraan moeten bijdragen dat deze scholen liefde en naastenliefde uitdragen, en niet aanzetten tot haat jegens andere godsdiensten of andere politieke denkwijzen. Op deze koranschoolen en ook bij andere islamitische bijeenkomsten wordt namelijk haat gepredikt.
Beste vrienden, het Taliban-regime in Afghanistan is verdreven, maar de haatdragende en gewelddadige mentaliteit is nog springlevend. Andere mensen worden "ongelovigen" genoemd en als een mindere soort beschouwd. Ik wil mevrouw Diamantopoulou dringend verzoeken zich in te spannen voor liefde, naastenliefde en tolerantie op de Pakistaanse scholen, maar ook op de scholen in het Midden-Oosten.
Het doel van een religie is de ziel veredelen, hoge ethiek en moraal verspreiden, de mens geestelijke waarden bieden, en niet geweld en haat verspreiden. De Al Qa' ida-terroristen zijn in Pakistan getraind, een van de drie landen die het Taliban-regime erkenden. De ambassadeur van Afghanistan mocht na de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten van 11 september in Pakistan blijven. Pakistan moet nog veel rechtzetten. Nu president Musharraf belangrijke uitspraken heeft gedaan, is het wachten op een daadkrachtig optreden van zijn kant.

Voorzitter
Hartelijk dank voor uw vriendelijke woorden over de keuze van een Zweedse ondervoorzitter. Deze keuze betekent veel voor ons Zweden.

Diamantopoulou
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil u feliciteren en succes wensen met uw werk.
Wij zijn voldaan over het initiatief van het Parlement. De geachte afgevaardigden hebben erop gewezen dat deze ongehoorde terroristische aanslag was gericht tegen de hoogste instantie van de grootste democratie ter wereld. De Europese Unie heeft unaniem haar verontwaardiging tot uiting gebracht over deze aanslag. De Raad heeft verklaringen afgelegd waarin hij de aanslagen veroordeelde en de solidariteit van de Europese Unie met de Republiek India tot uitdrukking bracht. De Raad en de Commissie hebben er tevens herhaaldelijk op gewezen dat Pakistan de terreurbestrijding moet voortzetten en uitbreiden. India vraagt Pakistan met concrete daden blijk te geven van zijn vastberadenheid om alle vormen van terrorisme uit te roeien, en dat is een absoluut legitieme eis.
Na de aanslag van 13 december vond er langs de controlelijn aan de grens tussen beide landen een ongekende troepensamentrekking plaats. De toenemende spanning en de militaire conflicten baarden ons grote zorgen. Daarom waren wij verheugd over de boodschap die president Musharraf van Pakistan op 12 januari tot zijn volk richtte, waarin hij drastische maatregelen aankondigde tegen terrorisme en religieus fanatisme. Deze boodschap is een stap in de goede richting en zal ertoe kunnen leiden dat de spanning tussen Pakistan en India afneemt. De Commissie zal de aandacht van beide landen blijven vestigen op de noodzaak samen te werken en een militaire oplossing van de hand te wijzen. Op 14 februari van de volgende week zal de trojka ter gelegenheid van de ministeriële ontmoeting tussen de Europese Unie en India in Madrid een uit twee elementen bestaande boodschap overbrengen. Ten eerste zal duidelijk worden gemaakt dat de Europese Unie India volledig steunt in de strijd tegen het terrorisme, overeenkomstig het bepaalde in de verklaring over terreurbestrijding van de tweede topconferentie, en ten tweede zullen wij beide landen aanmoedigen de dialoog zo spoedig mogelijk te hervatten en te beginnen met terugtrekking van hun troepen.

De Voorzitter
Ik wil commissaris Diamantopoulou bedanken.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Humanitaire hulp aan Goma
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0058/2002 van mevrouw Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie,
B5-0065/2002 van de leden Johan van Hecke en Maij-Weggen, namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0073/2002 van de heer Sylla e.a., namens de GUE/NGL-Fractie,
B5-0082/2002 van de leden Sauquillo Pérez del Arco en Van den Berg, namens de PSE-Fractie,
B5-0090/2002 van de leden Sanders-Ten Holte en Dybkjær, namens de ELDR-Fractie,
over humanitaire hulp aan Goma.

Maes
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, een ongeluk komt nooit alleen maar dat geldt vooral voor de geteisterde bevolking in het oosten van de republiek Kongo. Niet alleen hebben ze nu al jaren te lijden onder oorlog, met talloze vluchtelingen, en bezetting door het naburige Rwanda, maar nu kwamen daarbij nog eens deze vulkaanuitbarstingen. De recente dramatische berichten bevestigen de ellendige situatie waarin de bevolking verkeert. Het korte droge seizoen is begonnen en er is een loden hitte. Er is giftig stof. Giftige dampen stijgen op uit de lava. De bevolking heeft geen brandhout en gebruikt dan de warmte van die lavastroom voor de kookvuurtjes. U begrijpt dat het een ellendige situatie is met een stad die qua verwoesting, voor een gedeelte althans, doet denken aan Hiroshima.
Het gedeelte van de stad dat niet door de uitbarsting getroffen werd, leeft eigenlijk normaal voorzover dat in die omstandigheden en onder de bezetting mogelijk is. Dat betekent dus dat de mensen die echt het slachtoffer zijn, heel moeilijk te onderscheiden zijn van de anderen en op dit ogenblik heeft men er eigenlijk geen kijk op wie de meest noodlijdenden zijn. Het is een bericht dat ik ook bevestigd vind in een recente mededeling van de bisschoppenconferentie. Die klaagt erover dat de verstrekte rantsoenen eigenlijk ontoereikend zijn terwijl er nochtans voldoende voedselvoorraad is; dat een groot deel van de stad is platgelegd maar dat men eigenlijk niet weet wie de mensen zijn die nu echt getroffen zijn. Er zijn wel enquêtes verricht, maar de uitslagen van die enquêtes zijn nog altijd niet bevestigd.
Gelukkig is er een stroom van internationale hulp op gang gekomen en de Europese Unie heeft daarbij een vooraanstaande rol gespeeld. Ik vreesde dat ik hier in mijn betoog een aantal klachten zou moeten overbrengen, want die komen mij natuurlijk ter ore. Ik hoor bijvoorbeeld klachten dat alle hulp via Kigali moet passeren en dat men daar profiteert van de omstandigheden. Aan de andere kant zegt men mij dat de luchthaven van Kigali qua goederenbehandeling de gemakkelijkste is en dat de hulpverlening momenteel niet meer zou worden gehinderd.
Ik weet dat er hulp geleverd is vanuit de Democratische Republiek Kongo naar Bukavu en dat ze vandaar moet vertrekken, maar die hulp wordt aangemerkt als hulp van de Kongolese bevolking en de bezetters dulden dus niet dat de goederen worden uitgedeeld.
Ik wil u dus in zekere zin geruststellen, maar de maatregelen die door het Europees Parlement worden aangekondigd, zijn absoluut noodzakelijk.

Schwaiger
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, mevrouw Maes heeft op indrukwekkende wijze het lijden van de bevolking onder het voetlicht gebracht en ik kan haar woorden alleen maar beamen. Ik zou nu echter op een aantal andere aspecten willen ingaan, die meer betrekking hebben op organisatorische en politieke kwesties.
Laat ik beginnen met de organisatie. Wij hopen dat de hulpverlening door ECHO als instrument van de Europese Unie door niemand meer wordt belemmerd en zo spoedig mogelijk ter plaatse kan worden uitgevoerd. Daarnaast hopen wij dat de hulp niet alleen in de stad Goma, maar ook daarbuiten wordt verleend. Zo zijn er ook vluchtelingen in Bukavu en verspreide groepen vluchtelingen in Rwanda en Burundi. Aan alle vluchtelingen moet zo spoedig mogelijk hulp worden verleend. Dat is mijn eerste punt.
Het tweede punt is natuurlijk dat de huidige toestand nog eens duidelijk aan het licht brengt dat er van een functionerend overheidsapparaat in Congo niet of nauwelijks sprake is. Er moeten dan ook op de kortst mogelijke termijn krachtige impulsen gegeven worden aan het vredesproces. Wij moeten de betrokken partijen ertoe bewegen zo snel mogelijk om de tafel te gaan zitten, zodat een begin kan worden gemaakt met de wederopbouw van Congo alsmede met het opzetten van bestuurlijke en vooral ook democratische structuren. Voorkomen moet worden dat dit grote land verder afglijdt naar chaos.
Er wacht ons een grote taak en de tot voorbeeld strekkende hulp die wij kunnen bieden zou wel eens een aansporing kunnen betekenen voor de verschillende conflictpartijen om naar de Europese Gemeenschap te luisteren en gebruik te maken van onze bemiddeling.

Sylla
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, ik sluit mij uiteraard aan bij de uitspraken van mijn twee collega' s. U weet dat de uitbarsting van de vulkaan Nyiragongo in Goma, in het oosten van de Democratische Republiek Congo, beschouwd wordt als de ernstigste uitbarsting in centraal Afrika sinds 25 jaar. Allereerst wil ik solidariteit betuigen met de mensen die deze stad in eerste instantie ontvlucht zijn en die momenteel niet rusten voordat zij er kunnen terugkeren, omdat zij gehecht zijn aan hun eigen grond.
We moeten beseffen dat dit een humanitaire en ecologische ramp is, die zich ook nog eens heeft voorgedaan juist op het moment dat 80 procent van de boeren hun graan en maïs had gezaaid. We moeten eveneens beseffen dat de meest vruchtbare landbouwgronden onder de lava zijn bedolven en dat deze lavastromen huizen en openbare gebouwen hebben verwoest, met name gebouwen waarin NGO' s gevestigd waren. Bovendien speelt dit alles zich af - zoals mijn beide collega' s al hebben opgemerkt - in een sfeer van geweld en conflicten die in het gebied van de Grote Meren heerst. Waar wij momenteel bij dit drama voor moeten vrezen, is dat er door een tekort aan drinkwater allerlei epidemieën zullen uitbreken, zoals met name cholera en dysenterie. We hebben al gezien wat dit soort epidemieën kan aanrichten, met name na de zogenaamde "tropische" genocide, toen 50.000 mensen zijn omgekomen, eveneens in de regio Goma. Er heeft zich zelfs een explosie in een benzinestation voorgedaan, waarvan we beelden op de televisie hebben gezien. We zagen mensen die aan het plunderen waren en weer andere mensen met jerrycans op hun hoofd, op zoek naar benzine. Dit alles draagt er mijns inziens tevens toe bij dat er een onveilig klimaat ontstaat waaraan dringend het hoofd geboden moet worden.
Hoewel wij op dit moment, zoals mevrouw Maes heeft opgemerkt, tevreden kunnen zijn over het feit dat de Europese Unie een belangrijke rol heeft gespeeld en snel en op actieve wijze heeft gereageerd, alsmede over het feit dat de humanitaire hulp uiteindelijk goed op gang is gekomen, roept deze ramp een aantal vragen op. Ik vind dat wij, samen met de commissaris, moeten trachten deze te beantwoorden.
In 1977 is deze zelfde vulkaan tot uitbarsting gekomen. Het is zeer betreurenswaardig dat er opnieuw huizen zijn gebouwd op een vulkaan die nog zo actief was. Deze kwestie speelt in Goma, maar ik stel haar aan de orde voor vergelijkbare situaties overal ter wereld. Er worden huizen gebouwd op plaatsen waar zich eerder al vergelijkbare rampen hebben voorgedaan. Verder vind ik dat dit drama ons ertoe moet aanzetten ons wereldwijd te houden aan de voorschriften in het kader van het "Decennium voor de preventie van natuurrampen" en dat de Europese Unie in dit verband een grotere rol moet vervullen. Tevens moeten wij deze gelegenheid aangrijpen om alle politieke machthebbers - met name partijen die zich in een conflictsituatie bevinden - ertoe te verplichten te waarborgen dat de hulp bij de getroffen mensen en de vluchtelingen terechtkomt. De Commissie en de lidstaten dienen een actievere bijdrage te leveren aan het Internationaal Decennium waarnaar ik zojuist verwees. Tot slot, nu de samenwerking tussen de Europese Unie en de Democratische Republiek Congo weer op gang is gekomen, vind ik dat wij onze partners moeten stimuleren de conflicten te beëindigen en te komen tot een rechtvaardige, duurzame vrede. Mijns inziens zijn dit enkele voorwaarden waaraan absoluut voldaan moet worden, als wij niet willen dat een dergelijk drama zich opnieuw voltrekt.
Tot slot moeten wij beseffen dat zich nog andere rampen kunnen voordoen. We weten bijvoorbeeld dat het Kivu-meer enorme methaanvoorraden bevat en dat de lava die in het water stroomt voor nog veel meer problemen kan zorgen. Ik ben blij dat de Europese Unie alert en snel gereageerd heeft. Ik dring er evenwel op aan dat wij onze actie versterken en daardoor de aanzet geven tot de totstandkoming van een rechtvaardige, duurzame vrede.

Sauquillo Pérez del Arco
Mevrouw de Voorzitter, de uitbarsting van de vulkaan Nyiragongo heeft twee feiten aan het licht gebracht die voor de gehele internationale gemeenschap in het algemeen en met name de Europese Unie en de landen in die regio een probleem zijn.
Allereerst is dat de extreme armoede waarin duizenden mensen leven in die regio en de gehele Democratische Republiek Congo. Deze armoede wordt bovendien verergerd door de oorlog die sinds 1996 in het land woedt.
Er is reeds een aantal gegevens bekend: 300.000 mensen hebben hulp nodig, 30 procent van de bevolking is dakloos en 12.000 huizen moeten herbouwd worden. De resolutie die wij deze week hebben aangenomen kan wat dit betreft uitkomst bieden. Daarin worden immers noodhulp, wederopbouw en het ontwikkelingsbeleid aan elkaar gekoppeld.
Ten tweede gaat het om de haat die is ontstaan tussen de bevolking uit het oosten van Congo en de bevolking van buurland Rwanda. Deze haat is eens te meer naar voren gekomen in de afwijzing van de door Rwanda aangeboden gastvrijheid door de bevolking van Goma, die massaal is teruggekeerd naar het getroffen gebied, hoewel de kans op een nieuwe uitbarsting groot is.
De Europese Unie moet haar beleid en haar actieplan op deze beide aspecten baseren, zodat zij daadwerkelijk invloed kan uitoefenen in deze regio. Er moet een goed beleidsplan voor de wederopbouw van Goma worden opgesteld en er moet een strategie worden ontwikkeld voor de voorspelling van eventuele nieuwe uitbarstingen en de observatie van de vulkaan Nyiragongo.
Echter, al deze strategieën zullen niet de gewenste resultaten opleveren als het land geen democratisch gekozen regering heeft en als de samenleving te verdeeld is om te komen tot stabiliteit en vrede.
Er zal evenmin iets positiefs uit voortvloeien als er geen vertrouwen is in de stabiliteit van de gehele regio. Het is derhalve van belang dat met de inter-Congolese dialoog die in het Zuid-Afrikaanse Sun City wordt hervat een einde wordt gemaakt aan dit conflict. Het is naar onze mening eveneens belangrijk dat er een regionale conferentie wordt georganiseerd waarin de landen uit het Grote-Merengebied bij elkaar komen en waarmee de bevolking van deze landen het vertrouwen kan herwinnen.
De ontwerpresolutie die wij hebben gepresenteerd omvat de wensen, beginselen en strategieën die wij toegepast willen zien om het hoofd te kunnen bieden aan de gevolgen van de uitbarsting van de Miragongo zonder daarbij de zaken die reeds besproken zijn uit het oog te verliezen.
Wij ondersteunen het algemene plan voor 2000 dat door ECHO wordt uitgevoerd en wij willen u verzoeken dit plan te verbeteren, zodat de hulp niet te laat komt, wat helaas vaak is gebeurd. Dit plan is immers zeer belangrijk voor deze Afrikaanse regio en voor het bereiken van de eerder genoemde doelstellingen.

Diamantopoulou
Ik wil in de eerste plaats op het commentaar van mevrouw Maes ingaan met een verwijzing naar een oud Grieks gezegde: "Åíüò êáêïý ìýñéá Ýðïíôáé". Dat betekent ongeveer: "Eén ongeluk leidt gemakkelijk naar vele andere" . Ik vrees dat dit het geval is in Congo.
Het kantoor in Goma van het Bureau voor humanitaire hulp van de Commissie stond precies in de weg van de lavastroom. Binnen 36 uur na de uitbarsting was echter een team van vier ECHO-medwerkers, onder meer deskundig op het gebied van rampenplannen en waterbeheer, ter plaatse om de situatie te beoordelen. De in Nairobi gevestigde luchtdienst van de Commissie voor humanitaire hulp, ECHO Flight, is ingeschakeld om het rampenbeoordelingsteam van de VN, vulkaandeskundigen en ander onmisbaar personeel naar het rampgebied te vliegen.
Door ECHO en de agentschappen ter plaatse gezamenlijk uitgevoerde beoordelingen hebben geleid tot de aankondiging van een noodbesluit op zondag 20 januari. Met vijf miljoen euro wordt tegemoetgekomen aan de onmiddellijke behoeften van honderdduizend mensen. Dat is ongeveer eenderde van de getroffen bevolking.
De werkzaamheden concentreren zich op vier hoofdgebieden: water en gezondheid, onderdak en non-foodproducten, voedsel, en coördinatie en logistiek. Het hoofd van de Afrika-eenheid van ECHO heeft de regio van 30 januari tot 1 februari bezocht. Tijdens deze missie is vastgesteld dat dringende noden werden gelenigd en dat er doeltreffende coördinatie aanwezig was.
Wat zijn onze volgende stappen? Ten eerste, de agentschappen houden zich nu bezig met de onmiddellijke noodhulp en er zijn reeds hulpmiddelen beschikbaar. Verdere donaties in natura en de oprichting van nieuwe agentschappen moeten gecoördineerd worden met de reeds aanwezige agentschappen, teneinde dubbel werk te voorkomen. Wij moeten de mogelijkheden zorgvuldig bestuderen en onze inspanningen nu richten op uitgebalanceerde hulp voor de middellange termijn, waarbij de daklozen geholpen worden naar huis terug te keren en de essentiële sociale infrastructuur hersteld wordt.
Tot besluit wil ik nog ingaan op de opmerking van de heer Sylla. De grote aandacht die in de media aan deze ramp wordt geschonken moet ons niet afleiden van de omvang van de humanitaire crisis die door vijf jaar conflict in Congo is veroorzaakt. De Commissie benadrukt dat het conflict spoedig en vreedzaam moet worden opgelost door de tenuitvoerlegging van de akkoorden van Lusaka en door de inter-Congolese dialoog op gang te brengen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Diamantopoulou.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende 28 ontwerpresoluties:
B5-0052/2002 van de heer Pasqua, namens de UEN-Fractie,
B5-0066/2002 van de heer Morillon e.a., namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0074/2002 van de heer Papayannakis e.a., namens de GUE/NGL-Fractie,
B5-0083/2002 van de heer Sakellariou e.a., namens de PSE-Fractie,
B5-0091/2002 van mevrouw Malmström, namens de ELDR-Fractie,
B5-0097/2002 van mevrouw Hautala e.a., namens de Verts/ALE-Fractie,
over Guantanamo,
B5-0054/2002 van mevrouw Elisabeth Schroedter e.a., namens de Verts/ALE-Fractie,
B5-0067/2002 van de heer Bethell e.a., namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0075/2002 van de heer Brie, namens de GUE/NGL-Fractie,
B5-0084/2002 van de heer Sakellariou e.a., namens de PSE-Fractie,
B5-0092/2002 van mevrouw Thors, namens de ELDR-Fractie,
over de zaak Gregory Pasko en de sluiting van TV6 in Rusland,
B5-0055/2002 van de heer Rod e.a., namens de Vert/ALE-Fractie,
B5-0062/2002 van mevrouw Caullery, namens de UEN-Fractie,
B5-0068/2002 van de heer Corrie e.a., namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0076/2002 van de leden Marset Compos en Cossutta, namens de GUE/NGL-Fractie,
B5-0085/2002 van de heer Scarbonchi e.a., namens de PSE-Fractie,
B5-0093/2002 van mevrouw Sanders-Ten Holte e.a., namens de ELDR-Fractie,
over de verkiezingen in Madagaskar,
B5-0063/2002 van mevrouw Caullery, namens de UEN-Fractie,
B5-0069/2002 van de heer Posselt, namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0077/2002 van de heer Marset Campos, namens de GUE/NGL-Fractie,
B5-0086/2002 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie,
B5-0094/2002 van de leden Maaten en Dybkjær, namens de ELDR-Fractie,
over de verkiezingen in Cambodja,
B5-0057/2002 van de heer Rod e.a., namens de Verts/ALE-Fractie,
B5-0064/2002 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie,
B5-0070/2002 van de heer Bowis e.a., namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0078/2002 van de heer Brie, namens de GUE/NGL-Fractie,
B5-0087/2002 van de leden Ghilardotti en Van den Berg, namens de PSE-Fractie,
B5-0095/2002 van mevrouw Sanders-Ten Holte e.a., namens de ELDR-Fractie,
over Eritrea.
Guantanamo

Morillon
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wat is er in Guantanamo gebeurd? Het deel van de Europese intelligentsia dat nog altijd overloopt van idealisme en ook na 11 september blijft geloven dat het mogelijk is geweld op geweldloze wijze te beantwoorden en op oorlog te reageren zonder te strijden, heeft zich opgewonden over de omstandigheden waaronder de in Afghanistan gevangen genomen Al Qa' ida-strijders naar Guantanamo zijn overgebracht.
Stelt u zich eens voor wat er gebeurd zou zijn indien de Amerikanen - vastberadener dan ooit na de tragische ervaring van de opstand in Mazar-i-Sharif - al deze voorzorgsmaatregelen voor een veilig vervoer van deze fanatiekelingen niet hadden genomen. Het gaat hier wel om mensen die zich in hun zucht naar martelaarschap jarenlang getraind hebben in het uitoefenen van de meest meedogenloze terreur. Als deze gevangenen niet onschadelijk waren gemaakt, zoals nu wel is gebeurd, hadden ze met één simpele, gelijktijdig uitgevoerde beweging de vliegtuigen waarin ze vervoerd werden uit balans kunnen brengen, waardoor deze onbeheersbaar zouden zijn geworden.
Wat gebeurt er op dit moment in Guantanamo? Uit alle getuigenverklaringen blijkt dat de gevangenen er goed behandeld worden en dat de gewonden alle verzorging krijgen die nodig is voor hun herstel. Waarom moet dan vandaag deze dringende resolutie voorgelegd worden? Na de gevoelens van solidariteit die de afschuwelijke aanslagen bij ons allen in deze vergaderzaal teweeg hebben gebracht zou aanneming van deze ontwerpresolutie alleen maar betekenen dat wij - uit naam van grootse principes en misplaatste gevoelens van medemenselijkheid - afstand beginnen te nemen van onze onvoorwaardelijke solidariteit met de Amerikanen in hun strijd tegen het internationale terrorisme. Nee, geachte collega' s, bij deze strijd is het niet mogelijk de internationale conventies na te leven, conventies die zijn aangenomen in een tijd waarin de bescherming centraal stond van soldaten die elkaar in een klassieke strijd bevochten en waarin de burgerbevolking niet systematisch als doelwit werd gekozen, zoals tegenwoordig wel het geval is. In de oorlog die terroristen tegen weerloze burgers voeren is voor de Conventies van Genève geen plaats. De kern van de strijd tegen het terrorisme is in de eerste plaats het verzamelen van informatie, met als doel nieuwe aanslagen te voorkomen door ondergrondse structuren bloot te leggen en zo alle geheime netwerken onschadelijk te maken. Zoals we weten komen deze netwerken zowel in Europa als in de Verenigde Staten nog steeds voor. Dat is wat de Amerikanen in Guantanamo trachten te bereiken, en wij kunnen hen daarmee alleen maar complimenteren. Om die reden zal onze fractie zich niet aansluiten bij de gezamenlijke ontwerpresolutie die door anderen is opgesteld. Wij zullen een eigen resolutie indienen, waarin om een wezenlijke herziening van het internationaal recht zal worden verzocht, dat aangepast dient te worden aan de de eisen van het nieuwe tijdperk dat op 11 september vorig jaar in New York en Washington is aangevangen.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, afgezien van de militaire manoeuvres en analyses waarvan sprake is met betrekking tot Guatanamo gaat de mensheid een tijd van beproeving tegemoet. Beproefd worden onze bereidheid en ons vermogen om steun te geven aan een wereld waarin rechtsvoorschriften, van tevoren afgesproken rechtsvoorschriften, de overhand hebben. Alleen dan behouden wij het morele en politieke recht om een oordeel te vellen over alle anderen, over al degenen die de internationale rechtsvoorschriften met voeten treden of met onverschilligheid bejegenen, of het nu gaat om terroristen, de Taliban of wie dan ook.
Het Europees Parlement kan, mevrouw de Voorzitter, niet minder zeggen en ondersteunen dan de verschillende gezaghebbende stemmen in de Verenigde Staten, de VN en de Europese Unie zelf, van de heer Powell en de heer Robinson tot de heer Solana. De wereld kan niet worden geregeerd door de wetten van het Wilde Westen - Texas inbegrepen -, door de gewoontes en gebruiken van de stad Leeds. De wet is niet in handen van degene die het snelst met het pistool en het traagst met de idealen en de instellingen is. Anders zal onze wereld geen filmwereld, maar een harde, tragische wereld zijn.
Geachte collega' s - en ik richt mij ook tot de collega' s aan de overkant - ons verzet tegen de doodstraf betekent geen verdediging van de verschrikkelijke misdaden van moordenaars en verkrachters. Ons verzet betekent verdediging van onze eigen persoonlijke waardigheid, van onze eigen opvattingen en cultuur. Daarom vragen wij de krijgsgevangenen van Guatanamo te behandelen volgens de regels van het bestaand internationaal recht, of eventueel ook het Amerikaans recht. Het Amerikaans recht kan immers niet beperkt blijven tot Taliban-strijders van Amerikaanse nationaliteit. Dergelijke discriminatie is zelfs in de jungle onduldbaar geworden.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, deze ontwerpresolutie is bedoeld om de nadruk te leggen op een essentieel punt, namelijk dat de strijd tegen terrorisme, die lang en onverbiddelijk belooft te worden, zoveel mogelijk moet verlopen onder eerbiediging van het internationaal recht en de rechtsstaat. Dit is een verzoek dat van binnen de Amerikaanse samenleving komt en ook van dit Parlement, dat deze ontwerpresolutie hopelijk zal aannemen.
Wat de gedetineerden in Guantanamo betreft die deel uitmaken van het Al Qa' ida-netwerk en in Afghanistan gevangen zijn genomen, hier worden twee problemen aan de orde gesteld. Het eerste heeft betrekking op de gevangenhouding: er circuleren verontrustende getuigenissen van het internationale Rode Kruis over de omstandigheden waaronder deze mensen gevangen worden gehouden. Het tweede probleem betreft de juridische status van de gedetineerden: daar heerst de nodige onzekerheid over, maar wat wel opvalt is de behandeling die de Amerikaanse staatsburger John Walker krijgt. Hij wordt namelijk door een civiele rechtbank berecht, terwijl de andere gevangenen voor een militair gerecht moeten verschijnen, achter gesloten deuren. Zoiets kan toch niet door de beugel! Waarschijnlijk is wat generaal Morillon zegt wel waar: het is nodig de stofkam door de Conventies van Genève te halen. De Conventies voorzien namelijk in een status van oorlogsgevangenen, maar daar waar onzekerheid heerst over die status, moet men er ook van kunnen uitgaan dat er gevangenen bestaan van een niet-verklaarde oorlog. Het is onaanvaardbaar dat dit soort gevangenen minder garanties qua detentie krijgt, en minder aandacht voor hun mensenrechten.
In de ontwerpresolutie wordt verder een belangrijk verzoek geformuleerd, te weten dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een speciaal tribunaal voor Afghanistan instelt, zodat zowel de juridische status van de gedetineerden als de manier waarop ze gevangen worden gehouden kunnen worden onderzocht. Door onze goedkeuring te hechten aan dit verzoek, zullen wij een verstandige daad stellen, en daarmee zullen wij onder meer een steentje bijdragen aan de bestrijding van het terrorisme.

Malmström
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben allemaal de beelden gezien van de gevangenen in oranje overalls op de militaire basis van Guantanamo. De internationale gemeenschap maakt zich zorgen over de manier waarop zij behandeld worden. Wij hebben hiertegen in het Europees Parlement geprotesteerd, en wij zijn niet de enigen. De meeste landen hebben kritiek geuit, behalve, voor de verandering, Cuba, waar de basis ligt. Dit kan wellicht verklaard worden uit het feit dat Cuba blij is dat er nu geen aandacht wordt geschonken aan de manier waarop het land zelf met zijn gevangenen omgaat. Maar dat terzijde.
Er bestaan onduidelijkheden omtrent de juridische status van de gevangenen op de basis van Guantanamo. Een bevoegde rechtsinstantie moet hierover duidelijkheid verschaffen. Een dergelijke instantie kan in het leven worden geroepen door middel van een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Ongeacht de misdrijven en wandaden waaraan de gevangenen in X-ray camp zich schuldig hebben gemaakt - en die wij krachtig veroordelen - moeten zij behandeld worden volgens de internationale, humanitaire normen en beginselen. Totdat hun juridische status is vastgesteld, moeten zij als krijgsgevangenen behandeld worden.
De voorzitter van onze liberale fractie, Graham Watson, heeft gisteren in het Parlement gezegd dat wij zonder meer achter een herziening staan van de Conventie van Genève. Nieuwe en moderne regels ten aanzien van terroristische acties en gevangenen zijn hard nodig, omdat, zoals de heer Napolitano al zei, een oorlogsverklaring ontbreekt. Het zou mij deugd doen als het gehele Parlement dit idee zou ondersteunen.
Het Europees Parlement steunt de Verenigde Staten en de internationale strijd tegen het terrorisme. Dat blijkt duidelijk uit de uitslag van de stemming van vandaag. Als democratische landen een dergelijke strijd voeren, moeten de mensenrechten en rechtsbeginselen in acht worden genomen. Daarom deel ik de bezorgdheid van mijn collega's aangaande de militaire rechtbanken. Het is onaanvaardbaar dat één Taliban-aanhanger, de Amerikaan John Walker, voor een civiele rechtbank terecht moet staan terwijl alle anderen voor een militaire rechtbank moeten verschijnen. Wij eisen voor iedereen gemeenschappelijke regels, gelijke behandeling, rechtszekerheid en rechtsbescherming via civiele rechtbanken.
Een groot deel van deze discussie had niet gevoerd hoeven worden als de Verenigde Staten het protocol inzake het Internationaal Strafhof hadden geratificeerd. In dat geval zouden wij nu een permanent internationaal strafhof hebben, waar plegers van dit soort daden terecht kunnen staan op grond van internationale regels. Daarom wil ik de Verenigde Staten dringend verzoeken het protocol te ondertekenen.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, het Parlement dient in niet mis te verstane bewoordingen het beleid van president Bush te veroordelen dat het mogelijk maakt gevangenen in Guantanamo Bay achter gesloten deuren voor een militaire commissie te brengen die haar eigen regels voor bewijsvoering kan bepalen, als rechter optreedt en vonnis wijst. Dit valt buiten de rechtsbevoegdheid van de Verenigde Staten. Zoals andere sprekers reeds hebben opgemerkt, zal de enige Amerikaanse Al Qa' ida-strijder die tot nu toe is gevangengenomen, terechtstaan voor een rechtbank in Virginia en daar volledige juridische bijstand krijgen!
Dit beleid is in strijd met alle bepalingen die een eerlijk proces garanderen op grond van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten - dat de VS hebben ondertekend -, zoals de onschuldpresumptie, het recht een raadsman te kiezen, het recht op een onpartijdige hoorzitting binnen een redelijke termijn en het recht bij een hogere rechtsinstantie in beroep te gaan. De regering van de Verenigde Staten heeft een categorie 'illegale combattanten' ingevoerd, een term die niet bestaat in het internationaal recht, en weigert tegelijkertijd de in Afghanistan gevangen genomen strijders die ervan verdacht worden Al Qa' ida-strijders of Taliban-soldaten te zijn de status van krijgsgevangenen te verlenen.
Vooraanstaande juristen uit de gehele wereld hebben deze zorgwekkende zaken onder de aandacht gebracht. Zij betwisten de rechtmatigheid van de wijze waarop degenen die nu in Cuba gevangen worden gehouden zonder een uitleveringsbevel met geweld uit Afghanistan zijn meegevoerd. Ook de status van strijders die de gevangenen hebben is volgens voornoemde juristen onwettig en zij pleiten ervoor de gevangenen als gewone verdachten te beschouwen, met alle daarbijbehorende rechten.
Wij moeten eveneens in aanmerking nemen dat een aantal van deze mensen, die er slechts van verdacht worden aanhangers van Al Qa' ida te zijn, van Bosnië naar Guantanamo Bay is gedeporteerd. De berichten over de slechte behandeling van gevangenen zijn absoluut schokkend. Niemand kan ontkennen wat wij met onze eigen ogen op televisie hebben gezien, onder meer dat gevangenen waren geboeid, van hoofdkappen waren voorzien, gedrogeerd waren tijdens de vlucht en gedwongen werden hun baarden te laten afscheren. In Ierland werd deze sensorische deprivatie van gevangenen in Noord-Ierland in het verleden bekritiseerd - zelfs door onze eigen regering. Niettemin ziet iedereen wat in Guantanamo Bay gaande is door de vingers. Wij moeten onze stem verheffen in het belang van het internationaal recht, de eerbied voor de mensenrechten en de eerbied voor de rechtsstaat. Ook de Verenigde Staten moeten zich aan deze internationale verdragen houden. Het Parlement zou er goed aan doen zich uit te spreken over deze kwestie en ondubbelzinnig duidelijk moeten maken dat wij het niet eens zijn met hun gedragslijn.

Tannock
Mevrouw de Voorzitter, ik sta volledig achter de wijze waarop de Verenigde Staten van Amerika de gedetineerden in Guantanamo Bay behandelen. Het is geheel in het belang van de burgers van Europa dat de Amerikaanse veiligheidsdiensten deze verdachten mogen ondervragen. Dit zou niet toegestaan zijn als zij zouden worden beschouwd als krijgsgevangenen op grond van de Conventie van Genève uit 1949. Krijgsgevangen zijn immers slechts verplicht hun naam, rang en nummer bekend te maken, terwijl illegale combattanten - mijns inziens de juiste aanduiding op grond van de bepalingen van artikel 4, lid 2 van de Conventie van Genève - kunnen worden ondervraagd.
Ik wijs sprekers aan de andere kant van de Vergaderzaal erop dat het al dan niet doen uitgaan van een oorlogsverklaring voor de Conventie van Genève niet relevant is. De VS moet deze personen ondervragen, aangezien dat een essentieel onderdeel is van de wereldwijde strijd tegen het terrorisme. Het besluit van de VS om de gevangenen als illegale combattanten te beschouwen is derhalve niet ingegeven door wraak, maar praktisch en noodzakelijk. Het brengt echter wel aan het licht dat de anachronistische internationale jurisprudentie op dit gebied tekortschiet.
Bovendien ben ik ervan overtuigd dat veel van deze personen zo gevaarlijk zijn dat zij zonder aarzelen hun eigen bewakers zouden hebben aangevallen. En als zij zouden merken dat een van hun medegevangenen bij de ondervraging waarschijnlijk zou doorslaan, zouden zij geprobeerd hebben ook hem te doden.
Er zijn hun niet alleen op de grond lichamelijke beperkingen opgelegd, maar ook tijdens het luchttransport, toen het gevaar bestond dat zij vliegtuigkabels zouden doorbijten om het vliegtuig te laten neerstorten. Het enige alternatief voor hun huidige behandeling zou zijn geweest ze hoge doses intramusculaire verdovingsmiddelen toe te dienen, die weliswaar doeltreffend zijn, maar aanzienlijke risico' s voor de gevangenen met zich zouden hebben meegebracht. Ook zou dan medisch en verplegend personeel nodig zijn geweest om de gevangenen te begeleiden.
Er is geen bewijs dat de Amerikanen hen wreed of onmenselijk behandelen en wij zouden hen moeten steunen in plaats van ongefundeerde kritiek te leveren.
Twee zaken wekken mijn verontrusting. Ten eerste maak ik mij zorgen over de vraag wat de VS zullen doen met degenen die zij niet in staat van beschuldiging stellen en die bij terugkeer naar hun land van herkomst gevaar lopen gemarteld en gedood te worden op grond van een islamitisch extremisme. Ten tweede ben ik bezorgd over paragraaf 5 van de ontwerpresolutie, die voorziet in een rol voor het Internationaal Strafhof, dat nog van de grond moet komen. Hoe goed dit ook bedoeld is, naar ik begrepen heb gelden de bepalingen van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, al dan niet terecht, beslist niet voor binnenlandse terroristen. Het is mogelijk dat internationale terroristen wel onder de werkingssfeer van dit Statuut vallen. Op dit moment is dat niet duidelijk.
Nog een aantal andere zaken rond het Internationaal Strafhof baart mij zorgen, zoals het punt van de verantwoordelijkheid van het militair gezag. Militaire leiders kunnen op grond hiervan verantwoordelijk gesteld worden voor misdaden die door anderen zijn gepleegd, zelfs als zij van die misdaden niet op de hoogte waren. Een ander punt is het feit dat het moeilijker zou worden oorlogvoerende partijen te bewegen tot amnestieverlening en vredes- en verzoeningsprocessen.
Niettemin is dit hele gebied van jurisprudentie ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Menéndez del Valle
Mevrouw de Voorzitter, miljoenen mensen hebben ongeacht hun situatie via de media kennis kunnen nemen van de mensonterende omstandigheden waaronder de gevangenen zijn vervoerd. Wij hebben op televisie kunnen zien in welke vernederende situatie zij zich bevinden binnen en buiten de helaas beroemd geworden cellen.
Wij moeten niet alleen de handelwijze van de Amerikaanse overheid veroordelen, maar ook de schandelijke uitspraken die in de eerste dagen zijn gedaan door hooggeplaatste personen op de militaire basis. Uit een aantal van deze zeer dubeuze en racistische uitspraken bleek duidelijk de minachting voor de gevangenen.
Een land als de VS, dat niet alleen in militair maar ook in civiel opzicht een grootmacht is, zou mijns inziens het juiste voorbeeld moeten geven met betrekking tot de mensenrechten, zelfs als er in alle vijftig staten Twin Towers verwoest zouden zijn. De mensenrechten moeten hoe dan ook geëerbiedigd worden.
Desondanks vertrouw ik erop dat de Amerikaanse bevolking door 11 september deze fundamentele beginselen niet geheel uit het oog heeft verloren en ondanks alles in staat is fatsoenlijk en waardig te reageren binnen het verbond van hun eigen staten.
Vele Europeanen willen in ieder geval waakzaam blijven en erop blijven wijzen dat het van fundamenteel belang is onze normen en waarden te behouden. Dat geldt met name in deze strijd tegen terrorisme en fanatisme. Of gaan wij Europeanen zelf op dit punt in het proces van de Europese eenwording de normen en waarden verwerpen die wij zeggen te verdedigen?

Alyssandrakis
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, het is niet de eerste keer dat degenen die zeggen dragers te zijn van de westerse beschaving en de gehele wereld een les in democratie willen leren uiteindelijk dragers van barbaarsheid blijken te zijn. Wij zien ze aan het werk in het embargo tegen Irak, waar zij de dood van duizenden kinderen veroorzaken. Wij hebben ze gezien in Joegoslavië, waar zij samen met hun vrienden aan deze kant van de Oceaan burgers hebben gedood en infrastructuur en milieu hebben verwoest.
Barbaarsheid is trouwens een fundamentele eigenschap van het imperialisme. De mishandeling van welke mens dan ook is een misdaad. De mishandeling van krijgsgevangenen is bovendien een ernstige schending van het internationaal recht. Laten wij nu eindelijk ophouden met het debat over de vraag of de gevangenen in Guatanamo krijgsgevangenen zijn of niet. Als de Amerikanen geen oorlog hadden ontketend in Afghanistan, waren deze gevangenen enkel slachtoffer van ontvoering geweest. Hun overbrenging naar het bezette gebied van het eiland Cuba is echter geen toeval. Dit is een ernstige provocatie van het heroïsche Cubaanse volk.
Datgene wat de Amerikanen met de steun van hun vrienden doen - en helaas hebben zij ook vrienden in deze zaal - doen ze niet stiekem. Zij willen juist de gehele wereld laten zien wat er gebeurt met degenen die in hun handen vallen. Hoe erg deze barbaarsheid echter ook moge zijn, collega' s, zij kan de loop van de geschiedenis niet tegenhouden: daar zullen de volkeren wel voor zorgen.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de heer Galeote Quecedo, die samen met de heer Morillon de resolutie van de Fractie van de Europese Volkspartij heeft ondertekend.
Ik ben wat later tijdens dit debat gearriveerd, maar ik heb toch tijd gehad om naar een aantal sprekers te luisteren. Mijns inziens moeten wij teruggaan naar de kernvragen en dat zijn er volgens mij drie. Ten eerste vormt het terrorisme vandaag de dag een grote bedreiging voor de rechtsstaten, voor de open en democratische samenlevingen. Ten tweede delen de Verenigde Staten en de Europese Unie dezelfde visie, hebben ze dezelfde sociale structuur en hebben ze natuurlijk dezelfde ideeën over de eerbiediging van de mensenrechten, het fundament van onze samenleving. Ten derde moeten wij uiteraard vaststellen dat de eerbiediging van de mensenrechten een van de speerpunten is van de Europese Unie.
Het is duidelijk dat wij vanaf nu onze stem kunnen en moeten laten horen. Wij moeten niets verzoeken, maar ons helder en duidelijk uitspreken. Als wij iets zouden verzoeken, zouden wij daarmee te kennen geven dat de behandeling van de gevangenen op de basis van Guantanamo Bay in onze ogen in strijd is met de mensenrechten. Alles wijst er evenwel op dat dat niet het geval is.
Ik wil mij niet in de discussie mengen over de vraag of deze gevangenen al dan niet volgens de Conventie van Genève worden behandeld. Wij als Europese Unie moeten uiteraard aangeven dat in geval van twijfel de beginselen van de Conventie van Genève toegepast moeten worden. De Conventie van Genève zelf vormt een wettelijke basis voor een oplossing in alle gevallen waarin de veiligheid van de organisatie of de gevangenen zelf in het geding is, terwijl een rechtsinstantie zich moet buigen over de vraag of gevangenen al dan niet recht hebben op bescherming uit hoofde van de Conventie.
Mijnheer de Voorzitter, tot dusver heb ik de indruk dat de gevangenen geheel correct worden behandeld en dat dit debat derhalve misplaatst is. Er is waarschijnlijk sprake van een vergissing van de Europese publieke opinie - niet van de Amerikaanse publieke opinie. Het gaat om een vergissing van de public relations, want de Verenigde Staten zelf hebben de foto' s verspreid die ons zo geraakt hebben.
Het spreekt voor zich dat wij toezicht moeten blijven houden, maar wij moeten in ons achterhoofd houden dat wij deze strijd gezamenlijk voeren.

Swoboda
Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, waarin onderscheidt een regime zoals dat van de Taliban zich van een democratie? Ik denk dat dat vooral het respect is voor het beginsel van de rechtsstaat. Hoe sterk de verleiding ook is om van het pad van de rechtsstaat af te wijken, de strijd tegen het terrorisme kan alleen worden gevoerd wanneer de rechtsstaat en vooral ook de internationale verdragen worden geëerbiedigd. Daarom mogen de Verenigde Staten zelfs niet de schijn wekken dat zij zich bij de behandeling van vermoedelijke terroristen niet zouden hoeven te houden aan internationale verdragen zoals de Conventies van Genève. Dat is dan ook de reden voor onze ontwerpresolutie.
Ik wil naar aanleiding hiervan echter nog iets anders zeggen. De vorige spreekster was van mening dat Europa en de Verenigde Staten dezelfde visie hebben. Helaas klopt dat niet helemaal. De manier waarop de Amerikanen momenteel de strijd tegen de terreur aanpakken, is vanuit onze optiek niet erg effectief, hoewel wij de strijd tegen de terreur als zodanig volledig steunen.
Ik hoef slechts te refereren aan de zeer ambivalente - in sommige gevallen zelfs tolerante - houding die de Amerikanen tegenover menige vorm van terrorisme innamen wanneer hun dat goed uitkwam. Helaas hebben de Amerikanen, nadat de eerste schrik van de elfde september voorbij was, het pad van het multilateralisme, van het zoeken naar bondgenoten weer verlaten.
Ik zou hier op geen enkele wijze de zeer verschillende regimes van Noord-Korea, Iran en Irak willen verdedigen. De simpele wijze waarop al deze regimes over één kam worden geschoren en als de as van het kwaad worden voorgesteld, toont echter dat de Amerikaanse regering, ondanks de zeer integere opstelling van minister Powell van Buitenlandse Zaken, voor een methode kiest waarmee het terrorisme niet effectief wordt bestreden.
We weten bijvoorbeeld dat er in Iran verscheidene groeperingen zijn die het beleid van president Khatami, van zijn minister van Buitenlandse Zaken en van zijn regering niet bepaald steunen. We weten echter ook dat er vooraanstaande kringen zijn in Iran die nadrukkelijk wel achter dat beleid staan. Hoewel ik dus geen misverstand wil laten bestaan over het belang van de strijd tegen het terrorisme, vind ik wel dat we de Amerikanen duidelijk moeten maken dat hun manier van optreden in strijd is met het beginsel van de rechtsstaat en ook niet erg effectief is.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie neemt nota van de diverse, door vele afgevaardigden onder woorden gebrachte punten van zorg over de juridische implicaties van het besluit van de Verenigde Staten om deze gevangenen niet als krijgsgevangenen volgens de Conventie van Genève te beschouwen. Wij hebben allemaal de foto' s gezien van gevangenen op de militaire basis van de Verenigde Staten in Guantanamo en wij hebben berichten gelezen over hun behandeling. Ondanks de onduidelijkheid over hun formele status is er echter geen bewijs dat de gevangenen niet menselijk worden behandeld.
Dit moet de fundamentele vraag zijn. Er is al geruime tijd een dialoog gaande tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over mensenrechtenkwesties en over kwesties op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. In het merendeel van de gevallen zijn de EU en de VS het met elkaar eens. Wanneer wij echter van mening verschillen, bijvoorbeeld over de doodstraf, brengen wij onze argumenten naar voren en bespreken we onze verschillen openhartig.
Ik ben het eens met de afgevaardigden die menen dat deze zaak het belang onderstreept van de oprichting van een Internationaal Strafhof, waarvoor de EU pleit. Wij zullen deze discussie blijven voeren met onze Amerikaanse collega' s. De Europese Unie zal de situatie in Guantanamo blijven volgen. Dat zullen wij zorgvuldig doen en we zullen niet aarzelen dit onderwerp bij de Verenigde Staten ter sprake te brengen wanneer dat nodig is.
Tot slot wil ik graag herhalen wat de heer Patten gezegd heeft tijdens de donorconferentie in Tokio voor de wederopbouw van Afghanistan. Het voornaamste is dat gerechtigheid geschiedt bij gebeurtenissen, en dat is de allereerste voorwaarde voor zowel het tot stand brengen van vrede als het winnen van de oorlog.
De zaak Gregory Pasko en de sluiting van TV6 in Rusland

Schroedter
Voorzitter, het is voor een kleine fractie een eer de spits te mogen afbijten. Ik zou willen beginnen met de volgende woorden: zonder persvrijheid kan de democratie niet gedijen. De zaak-Gregory Pasko is daarvoor illustratief. Er is een zware slag toegebracht aan de vrijheid van het woord in Rusland, een land dat de perestrojka heeft voortgebracht en dat in die perestrojka is ontwaakt. Het doet ons denken aan de onderdrukking van de vrijheid van meningsuiting in de tijd van de Sovjet-Unie. Daarom protesteren wij er ook tegen, want de aanklacht is nog altijd gebaseerd op de geheime militaire wetten van de Sovjet-Unie, die niet eens bij het eigen ministerie van Justitie geregistreerd staan. Daar staat bijvoorbeeld in dat het voor militairen verboden is om met buitenlanders te spreken. Ze mogen dus geen boodschappen meer doen, want het is al lang zo dat veel handelaren in Rusland uit andere landen afkomstig zijn.
Daarom roepen wij de procureur-generaal, de heer Ustinov, op om het beroep in cassatie heel snel in behandeling te nemen. We herinneren ons nog de zaak-Alexander Nikitin, waarbij de behandeling van het cassatieberoep zestien maanden in beslag nam. We doen dit verzoek ook met het oog op de uitermate slechte omstandigheden waaronder Gregory Pasko wordt vastgehouden. In de ramen van zijn cel zit niet eens glas, en dat in de winter. Gregory Pasko wil geen gratie. Ik wil de commissaris erop wijzen dat er onjuiste berichten verspreid worden. Het gaat er niet om dat hij een schuldbekentenis aflegt. Hij heeft het recht aan zijn zijde! Hij heeft het recht gebruik te maken van het vrije woord. Daarom wil ik de commissaris vragen om tegen de heer Patten te zeggen deze kwestie eindelijk eens op de agenda te zetten van de besprekingen tussen de EU en Rusland.

Posselt
Voorzitter, bij sommige collega' s en in bepaalde kringen bestaat de neiging een klein land als Madagaskar, waarover wij straks zullen debatteren, aan strengere maatstaven te onderwerpen dan een groot land als Rusland. Onze handelwijze zou echter juist andersom moeten zijn. Rusland is lid van de Raad van Europa. Rusland heeft een speciale partnerschapsovereenkomst met de Europese Unie. Daarom moeten wij, als het om mensenrechtenvraagstukken gaat, voor dit land strenge maatstaven aanleggen, ook als het een machtig land is en een goede relatie met Rusland in ons eigen belang is.
Toen de Russen tot deze organisaties toetraden, hebben zij zich verplicht tot het naleven van strenge normen. Ze moeten nu aan die strenge normen voldoen. Daarom is het totaal onaanvaardbaar wat hier met de heer Pasko gebeurt. Mijnheer Pasko is iemand die gehandeld heeft in het belang van de bevolking van de Europese Unie, Rusland en de Aziatische buurlanden. Hij heeft namelijk gewezen op de gevaren die het Russische volk en ons allemaal bedreigen. Mijnheer Pasko is iemand die als Russisch democraat en als milieu- en mensenrechtenactivist onze volledige steun verdient. Hij strijdt voor de vrijheid van meningsuiting en voor het beginsel van de rechtsstaat in Rusland. Daardoor is hij, in tegenstelling tot degenen die proberen hem de mond te snoeren, een patriot in de ware zin des woords.
Daarom is het onze plicht om juist in dit geval duidelijk te zijn en te verlangen dat de geheime wetten, de militaire wetten en de militaire rechtbanken in Rusland worden afgeschaft en dat de heer Pasko wordt vrijgelaten. Niet door hem gratie te verlenen, maar door de aanklacht tegen hem in te trekken, een aanklacht die absoluut oneerlijk en ongerechtvaardigd is. Bovendien moeten we één ding heel duidelijk maken: Rusland moet eindelijk eens de voorwaarden scheppen waardoor er in het hele land weer onafhankelijke media kunnen opereren. De sluiting van TV6 is een grof schandaal! Het is het sluitstuk van een politiek van gelijkschakeling die uitgaat van het Kremlin en van president Poetin zelf.
Daarom vraag ik u deze ontwerpresolutie te steunen.

Belder
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. In mijn land wordt nogal eens de uitdrukking gebezigd: wie het vat, vatte het, of anders -wellicht voor buitenstaanders begrijpelijker geformuleerd - die begrijpt, begrijpe het. Daaraan moest ik sterk denken aan een recent voorval bij de Russische zender Kultura. In een uitzending beval de presentator een pas verschenen werk aan over de positie van intellectuelen onder het bewind van Stalin. Heel subtiel veronderstelde hij dat de uitgevers het wellicht tijd vonden zich op welhaast vergeten overlevingstechnieken te bezinnen. Een fijnzinnige manier om het autoritaire persbeleid van het Kremlin op de hak te nemen.
Voor de brodeloze directeuren van TV-6 is er vandaag echter weinig reden tot lachen. Op rechterlijk bevel ging hun zender vorige maand uit de lucht. Daarmee verdween in Rusland de laatste nationale particuliere zender met een eigen onafhankelijke berichtgeving. Ruim de helft van de Russische bevolking kon de programma's van TV-6 ontvangen. Deze burgers zijn voor hun informatievoorziening voortaan vooral aangewezen op de beide staatszenders ORT en RTR. De gedwongen sluiting van TV6 betekent, kortom, beslist een verarming van het Russische perslandschap. De voorliggende ontwerpresolutie legt daar dan ook terecht de vinger op.
Is nu het lot van TV-6 definitief bezegeld? Nee, want volgende maand zal het ministerie van Perszaken beslissen over een nieuwe licentie voor Kanaal 6. Er bestaat dus een kansje op een nieuwe start van dit onafhankelijke zendstation. Interessant genoeg kreeg het daarvoor eergisteren publieke ruggensteun uit zowel het rechtse als linkse politieke oppositiekamp in de Russische Federatie.
Die optie geniet stellig niet de voorkeur van het Kremlin. De machthebbers in Moskou hebben veel meer op met de idee om van Kanaal 6 een speciale sportzender te maken. Dat sluit naar hun mening bovendien perfect aan bij Poetins nieuwe campagne voor nationale fitheid. Of urenlang televisiekijken inderdaad een gezondere natie oplevert, valt sterk te betwijfelen. Met het oog op een gewenste depolitisering van de samenleving is het daarentegen wel een probaat middel.
Deze ontwerpresolutie houdt zich ook - volkomen terecht - bezig met de procesvoering tegen de militaire journalist Gregorii Pasko Wat zijn zaak met die van de sluiting van TV-6 als een rode draad verbindt, is dat beide berusten op een wankele juridische basis. Dat laat zich niet verenigen met het fundamentele principe van de rechtsstaat in de Russische Federatie. Een uitgangsprincipe van President Poetin dat wij graag met hem willen delen. Gelet op de adhesiebetuigingen uit de Russische samenleving aan Gregorii Pasko en de redactie van TV-6 zijn er dat nog, verheugend genoeg, velen meer in Rusland. Deze nuchtere resolutie valt hen daarin van harte bij, opdat het recht zijn loop hebbe voor Gregorii Pasko persoonlijk en ter bescherming van de persvrijheid in het algemeen in Rusland.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Schroedter herinnerde zojuist aan het geval van de heer Nikitin. Nu hebben wij te maken met het geval van Gregory Pasko en met een ander, min of meer identiek geval, namelijk dat van Igor Sutiagin. De heer Sutiagin is in 1999 veroordeeld, en onlangs heeft het hof van de regio Kaluga erkend dat er geen wettelijke basis is om hem gevangen te houden. Toch zit hij nog steeds in de gevangenis. Dat is het Rusland van vandaag, het Rusland van de heer Poetin en zijn vriend, de heer Oostlander, die ons eerder een verslag over Rusland heeft laten goedkeuren, een verslag waaraan ik overigens geen steun heb gegeven. In dat verslag hebben wij - regel na regel en alinea na alinea - onze goedkeuring gehecht aan de financiering van programma' s voor de media, voor de vrijheid van de media, voor een onafhankelijke rechtsspraak en voor de bescherming van het milieu. Toch moeten wij er in bijna elke vergadering op wijzen dat de zaken in Rusland in deze en in veel andere sectoren niet goed verlopen.
Zo ziet het beleid van de Europese Unie eruit: wij financieren de strijd voor het behoud van het milieu en moeten er tegelijkertijd voor strijden om milieuactivisten uit de gevangenis te krijgen, enzovoort. Het is een absurd beleid. Uiteraard bekommert de heer Prodi zich enkel om Gazprom en gas. Wij zijn daarvan allen op de hoogte en ik verzoek degenen die deze tekst hebben opgesteld daar nog een klein, mondeling amendement aan toe te voegen. Tevens verzoek ik de Commissie fel te protesteren bij de Russische autoriteiten. Ik vind dat dit niet uitsluitend de Raad aangaat.
Verder zal ik er maar niet te lang bij stilstaan dat wij in onze terughoudendheid de kwestie-Tsjetsjenië maar zelden ter sprake brengen. Toch verschijnen hierover dagelijks of wekelijks artikelen in onze kranten. Leest u het laatste artikel van mevrouw Politovskaïa in de "Courrier International" er maar eens op na. Wat zich in Tsjetsjenië afspeelt - dat nog steeds tot Rusland behoort, hoewel dit niet meer zo zou moeten zijn - is absoluut weerzinwekkend. Uiteraard zijn er geen beelden van zoals in Guantanamo, maar het is natuurlijk veel erger.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de zorg van het Parlement over de gebeurtenissen rond Gregory Pasko en de sluiting van TV6. Toen Rusland toetrad tot de Raad van Europa en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, verbond het zich ertoe bepaalde waarden te eerbiedigen. Tegen de achtergrond van de gezamenlijke inspanningen van de EU en Rusland om nauwere politieke en economische betrekkingen aan te gaan, heeft de EU herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat zij verwacht dat Rusland overeenkomstig deze waarden handelt. Deze grondbeginselen, onder meer het principe van vrije en onafhankelijke media, vormen noodzakelijkerwijze een integraal onderdeel van ons partnerschap en liggen ten grondslag aan het strategische partnerschap dat wij ontwikkelen. Afgezien van de juridische problemen is er de afgelopen maanden met betrekking tot de redactionele vrijheid in Rusland in verschillende opzichten ook sprake geweest van een terugval. Dit is een verontrustende ontwikkeling. Ook de schimmige en onduidelijke omstandigheden rond het proces tegen Grigory Pasko - bijvoorbeeld het gebrek aan vrij toegankelijk, belastend bewijs - geven reden tot bezorgdheid.
In ieder geval zullen wij alle instrumenten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid blijven gebruiken om de onafhankelijke media en de redactionele vrijheid in Rusland te steunen. Dit betekent onder meer dat wij alle relevante zaken aan de orde zullen stellen binnen het kader van onze bilaterale politieke dialoog met Rusland.
Daarnaast zal de Commissie in de context van het Europees initiatief voor de democratie en de bescherming van de mensenrechten speciale aandacht blijven besteden aan de ondersteuning van de burgermaatschappij en onafhankelijke media. Rusland zal daarbij op de korte en middellange termijn prioriteit krijgen.
Verkiezingen in Madagaskar

Rod
Mijnheer de Voorzitter, de resultaten van de op 16 december gehouden presidentsverkiezingen in Madagaskar zijn het onderwerp van controverse. Er is hierover een conflict ontstaan tussen de zittende president, Didier Ratsiraka, en zijn opponent, Marc Ravalomanana. Ratsiraka heeft de verkiezingsuitslagen vervalst en het is niet duidelijk wat hij precies van plan is. Hij hult zich in stilzwijgen, en dat zou wel eens kunnen betekenen dat zijn volgelingen op gewelddadigheden aansturen. Het ministerie van Binnenlandse zaken geeft Ravalomanana een relatieve meerderheid, maar Ravalomanana eist de eindzege reeds bij deze eerste stemmingsronde op. Er hoeft volgens hem geen tweede ronde georganiseerd te worden. Op grond van de officiële verkiezingsuitslagen zou er echter wel degelijk een tweede ronde worden moeten worden georganiseerd, en de internationale gemeenschap dringt daar ook op aan. Ravalomanana lijkt op de steun van de bevolking te kunnen rekenen. Honderdduizenden mensen hebben hem steun betuigd. Deze mensen hebben een algemene staking uitgeroepen die het hele land verlamt, en ze eisen nu de overwinning voor de oppositie op. Deze staking heeft rampzalige gevolgen voor de economie van het land. De afgelopen week heeft ze elke dag 8 tot 10 miljoen dollar gekost. Het werk is nu al tien dagen stilgelegd, en de op deze wijze opgelopen verliezen vertegenwoordigen een bedrag dat groter is dan wat er op Madagaskar in een heel jaar aan onderwijs wordt uitgegeven.
Ik moet overigens wel duidelijk maken dat het hier niet gaat om het steunen van één bepaalde kandidaat. Noch Ravalomanana, noch Ratsiraka kunnen op mijn sympathie rekenen. Het autocratische optreden van Ravalomanana als burgermeester van de hoofdstad doet het ergste vrezen. Hij heeft reeds de economische en religieuze macht, en als hij gekozen wordt zal hij ook de staatsmacht naar zich toe trekken, waardoor alle macht bij hem komt te berusten. Dat zou negatieve gevolgen kunnen hebben voor de mensenrechtensituatie. Waar het nu in de eerste plaats om gaat, is dat de beginselen van de democratie en de rechtsstaat gerespecteerd worden. De kandidaten moeten dus aanvaarden dat de uitslag geverifieerd wordt, en dat is de taak van het Constitutionele Hooggerechtshof. Alleen zo kan bekend worden wat nu werkelijk de uitslag is. De Commissie moet daarom alles doen wat binnen haar vermogen ligt om een oplossing te vinden voor dit conflict, dat Madagaskar verscheurt. Ze moet er bovendien toe bijdragen dat hier een rechtsstaat geschapen wordt. Bij de oplossing van dit conflict moeten de mensenrechten, en de politieke en burgerrechten van de bevolking worden gerespecteerd, en wel in een klimaat van politiek pluralisme. Het respect voor deze grondbeginselen is voor de consolidering van het democratisch proces onontbeerlijk.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, na de duistere periode van kolonialisme en dictaturen in de ontwikkelingslanden, denk ik dat het een goed teken is te kunnen spreken over verkiezingen in die landen, ook al is hun samenleving en hun sociale bestel nog zwak, net zoals trouwens het idee van democratie dat zij erop nahouden.
Een onderscheid maken tussen de verschillende partijen is moeilijk, ook rekening houdend met het feit dat iedere cultuur, iedere maatschappij haar vertegenwoordigers zelf moet kunnen kiezen. Ik vind echter wel dat nogmaals gehamerd moet worden op de noodzaak van transparante verkiezingen, omdat wij immers een democratische cultuur moeten kweken, een democratische bewustwording en een burgermaatschappij. Bovendien moeten wij met behulp van de middelen die ons ter beschikking staan, de Overeenkomst van Cotonou en de Paritaire Vergadering ACS-EU, stelsels en methodes van democratische controle suggereren, zij het dat zulks moet geschieden in de context van de burgermaatschappij die daar bestaat.
Wij zullen pas stappen vooruit zetten zodra wij duidelijk weten te maken dat een democratische ontplooiing, verdediging van de mensenrechten, de totstandbrenging van een pluralistische staat en dus van consensus binnen een pluralistische maatschappij dit land kunnen doen groeien. En wij weten dat het land het hard nodig heeft om daadwerkelijk gerekend te kunnen worden tot de beschaafde samenlevingen van de wereld.

Fruteau
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, op 25 januari heeft het Constitutionele Hooggerechtshof van Madagaskar de uitslagen van de verkiezingen openbaar gemaakt. De macht in dit land wordt al bijna twintig jaar op zeer autoritaire wijze uitgeoefend, en de regering heeft dan ook geweigerd internationale waarnemers toe te laten. Bovendien is de telling uiterst traag verlopen. Een en ander betekent dat we de verkiezingsuitslag niet kunnen vertrouwen. Daar komt nog eens bij dat verklaringen die de oppositie heeft afgegeven zeer ambigu zijn.
Zijn de machthebbers in Madagaskar de enige verantwoordelijken voor deze schertsvertoning, die met democratie niets te doen heeft? Dit is een van de armste landen ter wereld - waarom heeft de internationale openbare opinie vóór deze treurig stemmende ontwikkelingen dan nauwelijks aandacht voor Madagaskar gehad? Zijn de Europese landen - in de eerste plaats Frankrijk - vergeten dat ze een deel van hun geschiedenis met dit land delen?
Beste collega' s, we hoeven de bevolking niet aan de hand te leiden, en we mogen zeker niet voor hen bepalen wat de verkiezingsuitslag is. Europa mag echter niet stom blijven. Waarnemers hebben gemeld dat de stemming er één is van "brave kinderen" - dat lijkt een van de karaktertrekken van de bevolking van Madagaskar te zijn. Maar de toestand is uitzonderlijk voor dit land: bijna elke dag zien we een half miljoen mensen de straat op gaan voor de grootste demonstraties sinds de onafhankelijkheid. Het land is volledig lamgelegd door een algemene staking, die nu al tien dagen duurt en catastrofale gevolgen heeft.
We moeten daarom initiatieven ontwikkelen om dit volk te helpen zijn waardigheid terug te vinden. En dat kan alleen als de tweede verkiezingsronde transparant is. Internationale organisaties en de Europese Unie moeten er dus voor zorgen dat de verkiezingen eerlijk verlopen.
Wij moeten van beide kandidaten verlangen dat ze de rechtsstaat respecteren en de burgervrede bewaren, om te verhinderen dat de verkiezingsproblematiek ontaardt in een etnisch conflict. We moeten dus eisen dat de bevolking zich kan uitspreken en dat die keuze wordt gerespecteerd.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, gezien de grote belangstelling die de Commissie koestert voor de eerbiediging van de democratische beginselen en de rechtstaat wil zij haar grote ongerustheid tot uitdrukking brengen over de politieke situatie in Madagascar. Aangezien wij echter onder tijdsdruk staan en de voorbereidingen van de waarnemingsactiviteiten voor de verkiezingen momenteel in volle gang zijn, kan de Commissie geen waarnemers sturen voor de tweede verkiezingsronde op 24 februari. Ten eerste staat Madagascar niet op de prioriteitenlijst van de Commissie voor 2002 en ten tweede zijn daar specifieke, met het land zelf verband houdende redenen voor.
De Europese Unie is evenwel bereid steun te geven aan de verkiezingen zelf. Met name is besloten een groep technische deskundigen te sturen die belast zal worden met de ondersteuning van het consortium van lokale waarnemers tijdens de tweede verkiezingsronde in Madagaskar.
Verkiezingen in Cambodja

Posselt
Voorzitter, in Cambodja zijn de eerste gemeenteraadsverkiezingen sinds tientallen jaren gehouden. Dat is in elk geval een vooruitgang. Tijdens de campagne die aan deze verkiezingen voorafging zijn de media echter op partijdige wijze door de machthebbers, door de staatspartij gemanipuleerd en misbruikt. Er was sprake van een golf van intimidaties gericht tegen de oppositiepartijen, waarbij ook zeer veel mensen op gewelddadige wijze om het leven kwamen en waarbij mysterieuze moorden plaatsvonden. In die zin kunnen we niet van werkelijk vrije verkiezingen spreken, ook al schijnen de verkiezingen zelf in het algemeen wel correct verlopen te zijn, zoals onze collega' s uit Cambodja ons hebben gemeld.
Desondanks moeten we vaststellen dat er nog steeds grote behoefte bestaat de democratie in dit zwaar geteisterde land werkelijk te verankeren. Het land heeft meer dan enig ander land geleden onder de verschrikkingen van de twintigste eeuw. Er bestaat geen land in de wereld waar een totalitair regime zo heeft huisgehouden als in Cambodja onder de Rode Khmer. Daarom kunnen de wonden ook niet van de ene op de andere dag worden geheeld. Toch moeten we ervoor zorgen dat we duidelijke maatstaven aanleggen en dat we de democratie en rechtsstaat bevorderen. Dat kan alleen via de gemeenten.
Daarom roep ik de Commissie en de Raad op om de nieuwgekozen lokale vertegenwoordigers structureel te steunen, niet alleen de vertegenwoordigers van de regeringspartij maar ook de vertegenwoordigers van de oppositiepartijen. De laatsten mogen immers niet verworden tot een schaamlap; zij zijn nodig om van deze eerste voorzichtige stap in de richting van een democratie meer te maken dan een propagandastunt, namelijk een echte democratie. Daarom is er scholing en ondersteuning nodig voor de lokale politici. Ze moeten toegang krijgen tot de media en de onafhankelijke media moeten worden gestimuleerd. Dit dienen voortaan de prioriteiten te zijn van ons beleid met betrekking tot Cambodja. Ook partijen als FUNCINPEC en andere verdienen onze steun, om ervoor te zorgen dat er een echt, stabiel meerpartijenstelsel van de grond komt in een land dat meer geleden heeft dan enig ander land.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie stemt in met de prioriteit die het Parlement toekent aan de ondersteuning van de fundamentele democratische instellingen in Cambodja. Daarom hebben wij 3 miljoen euro ter beschikking gesteld voor technische hulp bij het in goede banen leiden van de recente gemeenteraadsverkiezingen en hebben wij op uitnodiging van Cambodja waarnemers van de Europese Unie gestuurd. De Europese Commissie heeft gezorgd voor de coördinatie van 120 verkiezingswaarnemers ter plekke. Het was de eerste keer dat waarnemers zijn gestuurd naar verkiezingen van zuiver lokale aard. Ik ben zeer voldaan over het feit dat Carlos Costa Neves het hoofd van de delegatie was. Daaruit blijkt dat het Parlement en de Commissie steeds nauwer samenwerken als het om het zenden van waarnemers gaat.
Te oordelen naar de eerste verslagen, de voorbereiding en het verloop van de verkiezingen is alles goed verlopen. De kiezers zijn in groten getale en op vreedzame wijze naar de stembus gegaan. In weerwil van de afzwering van geweld tijdens de verkiezingen door zowel de regering als de politieke partijen, blijkt uit berichten dat zich gevallen van geweldpleging, moord en intimidatie hebben voorgedaan en daar maken wij ons ernstige zorgen over. De berichtgeving van de media tijdens de verkiezingsperiode was naar ons oordeel partijdig. De verkiezingsprocedure is echter nog niet beëindigd en de uitslag is nog niet bekend gemaakt. Er zijn nog geen klachten ingediend of beroepen aangetekend, en daarom is het voorbarig nu al een definitieve conclusie te trekken over het verloop van de verkiezingen. Het volk van Cambodja heeft echter voor het eerst in zijn geschiedenis de mogelijkheid gehad om naar de stembus te gaan voor de verkiezing van lokale vertegenwoordigers en klaarblijkelijk heeft het daar massaal gebruik van gemaakt.
De delegatie van de Europese Commissie zal samen met de diplomatieke missies van de Europese Unie in Cambodja de vooruitgang in de tijd na de verkiezingen op de voet volgen. Pas dan zullen wij in staat zijn een oordeel te vellen over de betekenis van deze verkiezingen voor de verdere democratisering van dit land.
Eritrea

Rod
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben ons destijds ingezet voor de onafhankelijkheid van Eritrea, maar we zijn nu geschokt door de wijze waarop de autoriteiten van dit land - dat ernstig te lijden heeft onder het recente conflict met Ethiopië - zich nu gedragen.
Afgelopen september zijn elf oppositieleiders, waaronder een aantal voormalige ministers, door de regering gearresteerd, omdat ze een brief hadden gepubliceerd waarin ze opriepen tot democratisering van het regime. Er is nu een algemeen persverbod afgekondigd. Volgens de regering gaat het hier om een tijdelijke maatregel. Bovendien zijn de verkiezingen uitgesteld, terwijl ook het oprichten van nieuwe politieke partijen verboden is. Eritrese journalisten en dissidenten worden op deze wijze door de machthebbers gemuilkorfd.
Deze repressieve maatregelen tegen de vrijheid van meningsuiting zijn verontrustend en onaanvaardbaar. Ze druisen in tegen de verklaringen van de Eritrese regering, waarin beweerd werd dat het regime democratische hervormingen zou willen doorvoeren.
In 2001 is de Italiaanse ambassadeur - die de Europese Unie in Eritrea vertegenwoordigde - het land uitgezet, en dat heeft de betrekkingen met Eritrea ernstig geschaad.
Om de betrekkingen tussen de Europese Unie en Eritrea te normaliseren is het van belang dat de mensenrechten en de fundamentele vrijheden worden gerespecteerd. De regering van Eritrea moet daarom niet alleen alle journalisten en politieke gevangenen vrijlaten, ze moet ook het verbod op de onafhankelijke pers opheffen.
De Europese Unie moet de betrekkingen met Eritrea herzien in het licht van de Overeenkomst van Cotonou. Overeenkomstig artikel 96 van die Overeenkomst moet er een nationale conferentie georganiseerd worden waaraan alle politieke groeperingen moeten kunnen deelnemen. Ook de burgermaatschappij moet worden gemobiliseerd, om zo een oplossing te vinden voor de crisis die dit land doormaakt. We moeten deze mensen helpen bij het vinden van een weg naar democratie en duurzame ontwikkeling.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, wanneer ik als vriend van Eritrea het woord voer, ben ik niet alleen bedroefd, maar ook boos. Van 1889 tot 1952 stond Eritrea onder het bewind van achtereenvolgens Italië en het Verenigd Koninkrijk. Daarna vormde het op initiatief van de internationale gemeenschap een federatie met Ethiopië, door welk land het vervolgens werd geannexeerd. Er volgden 32 jaren van oorlog die verwoestende gevolgen hadden voor de economie en het milieu van Eritrea en waardoor de bevolking uiteengedreven werd.
In 1993 werd vervolgens een referendum over onafhankelijkheid gehouden. Ik was aanwezig als VN-waarnemer. Er heerste alom een stemming van hoop in het land. De vluchtelingen keerden terug en de wederopbouw kwam op gang. In dat referendum bracht 90 procent van de mensen een stem uit. Daarvan stemde 99 procent voor onafhankelijkheid. Issayas Aferworki werd tot president gekozen. Gezien zijn gematigde levensstijl en de optimistische stemming na de verkiezingen hoopten wij er het beste van. Een aantal jaren vormden grensconflicten het probleem. Nu gaat het helaas om een intern probleem.
De mensenrechtensituatie is verslechterd, er wordt geen oppositie geduld, elf voormalige leiders van de regeringspartij zijn gearresteerd, de pers wordt gecensureerd en journalisten worden gearresteerd. De Italiaanse ambassadeur is het land uitgezet. De meerpartijenverkiezingen die afgelopen december zouden worden gehouden, zijn afgelast en nu zijn partijen zelf verboden.
De democratie is buiten werking gesteld in Eritrea. Eritrea heeft dringend hulp nodig bij de wederopbouw van het door oorlog verwoeste land. Het heeft onze hulp nodig, maar die hulp moet niet gegeven worden zonder de garantie van behoorlijk bestuur. Wij zeggen tegen onze vrienden in Eritrea: "Keer terug naar de wereldgemeenschap van democratisch geregeerde landen. Keer u af van het totalitaire systeem." Tegen de Commissie zeg ik: "Wees vastberaden." Mensenrechten zijn er niet slechts voor ons. Ze zijn er niet om ons een aangenaam gevoel te geven. Ze zijn er ten behoeve van het volk van Eritrea en Eritrea heeft nú mensenrechten nodig.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals vorige sprekers al gezegd hebben: in democratisch opzicht holt de situatie steeds harder achteruit. Het Eritrese parlement, dat bestaat uit gekozen leden die allen behoren tot het Volksfront voor Democratie en Gerechtigheid, heeft besloten de oprichting van politieke partijen te verbieden. De onafhankelijke pers is gekneveld en een groot aantal journalisten, politici en politieke tegenstanders, waaronder voormalige ministers, is in de handboeien geslagen: ze worden door de Nationale Vergadering beschuldigd van verraad. De repressieve acties tegen de burgers nemen toe, en vooral studenten moeten het ontgelden: twee van hen zijn in gevangenschap in de woestijn omgekomen. De Italiaanse ambassadeur is het land uitgezet. De economische situatie en de levensomstandigheden van de burgerbevolking gaan steeds harder achteruit. De niet-gouvernementele organisaties die in Eritrea opereren maken gewag van toestanden die nog nooit zo schrijnend zijn geweest. Zelfs het medisch en verpleegkundig personeel wordt regelrecht van het ziekenhuis naar het front gestuurd, zodat de bevolking zonder medische bijstand komt te zitten. Het geweld tegen de bevolking en vooral tegen vrouwen en kinderen is onbeschrijflijk.
De internationale gemeenschap kan niet met de armen over elkaar blijven toekijken. Men zou met spoed moeten ingrijpen bij het vaststellen van de grenzen. De Veiligheidsraad van de VN en de Commissie van Algiers zijn hiervoor al in beweging gekomen. Het is zaak een delegatie van Europa, de trojka, naar Eritrea te sturen en de betrekkingen met dit land moeten herijkt worden op grond van de akkoorden van Cotonou. Men moet eisen dat er parlementsverkiezingen worden uitgeschreven, welke overigens al gepland waren voor december 2001, en die verkiezingen moeten onder internationale controle plaatsvinden. Ook moet men vrijlating eisen van alle politieke gevangenen, alsmede herstel van de persvrijheid, van de vrijheid van vereniging en de vrijheid van inrichting van de maatschappij en van de vrijheid van oprichting van politieke partijen en vakbonden.
Dit moeten allemaal essentiële voorwaarden zijn, wil de Unie haar financieringen weer hervatten. Het geld van de Unie is broodnodig voor de ontwikkeling van het land en voor de wederopbouw van de economie, die door de oorlog is verwoest. De Raad en de lidstaten dienen voor de betrekkingen met Eritrea een gecoördineerde aanpak te kiezen die meer zoden aan de dijk zet en op korte termijn een bijdrage kan leveren aan het vredesproces in de grensgebieden alsook in het binnenland.
Vanaf medio volgende maand komt de Paritaire Vergadering ACS-EU bijeen. Wij hopen dat men dan ook zal kunnen praten over de situaties die ik zojuist geschetst heb, en dat met de Eritrese bevolking een formule kan worden gevonden om het vredesproces weer op te starten, om de democratie te herstellen en vooral om voor de burgers, vrouwen, mannen en kinderen, aanvaardbare levensomstandigheden te garanderen, levensomstandigheden waarvoor de mensen zich niet hoeven te schamen.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, ik wil terstond mijn veroordeling uitspreken en mijn wantrouwen jegens de huidige leidende klasse in Eritrea.
De situatie in het land is uiterst kritiek, en dat doet ons beter begrijpen waarom dit volk een oorlog tegen Ethiopië is begonnen. De oplossing die men had bereikt was geen oplossing waar iedereen achter stond, maar was slechts door Ethiopië uit het vuur gesleept omdat dat land de oorlog militair had gewonnen. Eritrea heeft onder meer tijdens de ACS-Vergadering van november 2001 een regionale resolutie afgehouden, door te weigeren het probleem van de verhoudingen tussen beide staten te bespreken.
En dan de Italiaanse ambassadeur. Men kan zich afvragen waarom hij het land is uitgezet. Men heeft hem het land uitgezet omdat hij de "misdaad" heeft begaan ontmoetingen te organiseren met exponenten van de Eritrese samenleving, en niet alleen met leden van de regering.
Met het oog op deze situatie is het nodig dat wij op onze strepen gaan staan, vooral om het Eritrese volk te bevrijden van zijn leiders. Ik geloof dat al onze inspanningen en al onze inzet nodig zijn om de burgermaatschappij in dat land te doen groeien, om een samenleving te creëren die beschaafd is en niet uit de groep van beschaafde naties wordt verbannen. Met het oog hierop is het niet slechts noodzakelijk, maar zelfs een plicht dat de Commissie gebruik maakt van de Overeenkomst van Cotonou. Wij mogen niet toelaten dat de huidige situatie in dat gebied blijft voortbestaan.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de recente ontwikkelingen in Eritrea baren de Europese Commissie grote zorgen. Volgens ons is de situatie in Eritrea na de arrestatie van dissidenten en het verbod op persvrijheid nog erger geworden.
Het verheugt ons dat de vraagstukken van de arrestatie van dissidenten, de verkiezingswet en het wetsontwerp inzake politieke partijen ter sprake zijn gebracht tijdens de langverwachte bijeenkomst van de parlementaire vergadering in Eritrea, maar natuurlijk spijt het ons dat geen enkel besluit is genomen over het tijdstip waarop de gevangenen terecht zullen staan of op vrije voeten zullen worden gesteld, en dat de vorming van politieke partijen opnieuw is uitgesteld.
Wij hopen dat het pas opgerichte comité voor de toekomst van de pers in Eritrea een bijdrage zal kunnen leveren aan de spoedige intrekking van de restricties op de vrije pers. De Commissie werkt samen met het voorzitterschap en de lidstaten aan een gezamenlijke krachtige reactie op de crisis. Het lijdt geen twijfel dat alle inspanningen gebaseerd moeten zijn op het internationaal recht, de mensenrechten en de verdragen inzake mensenrechten. Wij streven naar voortzetting en versterking van de politieke dialoog met Eritrea in het kader van artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou.
Er is een bezoek van de trojka op hoog niveau aan Eritrea gepland, en wel zodra het verslag van het afbakeningscomité openbaar gemaakt is, hetgeen waarschijnlijk in de komende weken het geval zal zijn. Gezien de spanning tussen Eritrea en Ethiopië moet volgens de Commissie alles in het werk worden gesteld om escalatie van het conflict te voorkomen. De Commissie zal actief moeten bijdragen aan conflictpreventie en aan de opbouw van vrede en stabiliteit in dit gebied. Daarom moet hier grote aandacht aan worden geschonken en daarom moet alles worden gedaan om te voorkomen dat de politieke leiders in dit gebied in een impasse worden gebracht.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Aardbeving in Turkije
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende 2 ontwerpresoluties:
B5-0071/2002 van de heer Van Orden e.a., namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0080/2002 van mevrouw Ainardi e.a., namens de GUE/NGL-Fractie,
over de aardbeving in Turkije.

Papayannakis
Weer eens is er, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, iets onaangenaams gebeurd waardoor wij gedwongen zijn ons bezig te houden met Turkije. Ik heb het over de aardbeving die recent heeft plaatsgevonden en opnieuw voor een drama heeft gezorgd. Wij moeten mijns inziens dit buurland van Griekenland en Europa onze vriendschap en hulpvaardigheid betuigen. Wij moeten economische en humanitaire hulp verlenen en wel, mevrouw de commissaris, op de lange termijn.
In onze ontwerpresolutie staat precies wat wij willen en ik hoef daar niet verder over uit te weiden. Ik wil alleen zeggen dat wij, als wij het probleem op de lange termijn bekijken - aardbevingen zijn hier namelijk schering en inslag -, moeten vaststellen dat er geen echt anti-aardbevingsbeleid is, een beleid waarmee wij de schade van aardbevingen kunnen beperken en herstellen, snel hulp kunnen verlenen en de Europese Unie en al onze buurlanden, waaronder natuurlijk ook Turkije, bescherming kunnen bieden tegen aardbevingen. Wij hebben daartoe echter wel de noodzakelijke middelen en onderzoeksinstituten. Ik vraag mij daarom ook af, mevrouw de commissaris, of daar wel naar behoren gebruik van wordt gemaakt. Wij hebben hier al eens eerder over gesproken en ik wil dit naar aanleiding van deze verschrikkelijke gebeurtenis opnieuw aan de orde stellen.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik onze deelneming betuigen met alle slachtoffers van de afschuwelijke aardbeving in Turkije. Wij richten ons tevens tot de Turkse regering en tot alle mensen in Turkije.
Deze gebeurtenis toont aan dat het leven zelf het belangrijkst is - alle politieke meningsverschillen ten spijt. Het is belangrijk dat de Turkse autoriteiten en de Europese Unie op alle mogelijke manieren zo snel mogelijk hulp bieden. Deze aardbeving illustreert de behoefte aan een internationale crisismacht voor dit soort vreselijke natuurrampen. De internationale televisiezenders waren veel sneller ter plekke dan de Europese Unie en de hulporganisaties. Laten wij ervoor zorgen dat er in dit soort situaties sneller hulp geboden kan worden.
Ten slotte wil ik naar voren brengen dat bij de vorige aardbeving in Turkije de Grieken en de Turken nader tot elkaar zijn gekomen.

Baltas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn oprecht medeleven en onvoorwaardelijke steun betuigen aan het Turkse volk, dat voor de zoveelste keer in korte tijd getroffen is door een aardbeving met talrijke doden en grote materiële schade. Ik hoop van harte dat degenen die dierbaren hebben verloren, dakloos zijn geworden of heel hun hebben en houden hebben verloren, de moed hebben om de schok van deze onvoorstelbare ramp te boven te komen. Ik wil eveneens, mijnheer de Voorzitter, de Griekse regering lof toezwaaien voor haar onmiddellijke hulpverlening, voor haar medeleven met en steun aan de slachtoffers van deze verwoestende aardbeving. Ik wil echter tevens het Europees Parlement duidelijk maken dat het Griekse volk zich nauw betrokken voelt bij het leed van het Turkse volk en dat de twee volkeren zich ook nu weer zeer na voelen.
De spontaan tot uiting komende gevoelens van een volk, zeer zeker in geval van rampen, pijn en leed, zijn een onweerlegbaar bewijs van oprechtheid en van een diep geloof in de samenleving van en de solidariteit tussen de volkeren. Ik hoop dat het Turkse volk en het Griekse volk in de nabije toekomst nog dichter bij elkaar kunnen komen, niet door onaangename maar aangename gebeurtenissen, zoals de toetreding van Turkije tot de Europese familie, tot de Europese Unie. Binnen de Unie kunnen beide volkeren streven naar dezelfde waarden en idealen van democratie en vrijheid, naar de waarden en idealen die leiden tot vereniging, en een gemeenschappelijk verlangen oproepen naar welvaart, harmonische samenleving en samenwerking.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, het behoeft geen betoog dat wij meeleven met de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en hen steunen. Zoals reeds werd gezegd is dit de tweede aardbeving die dit land in minder dan twee jaar tijd heeft getroffen. Voor de slachtoffers zijn woorden van steun natuurlijk nooit zoveel waard als echte hulp, en hier moeten wij dan ook wijzen op het gebrek aan middelen voor hulpverlening op Europees vlak. Er is geen mechanisme waarmee wij in geval van grote natuurrampen onmiddellijk hulp kunnen bieden.
Dan heb ik nog een opmerking, mijnheer de Voorzitter. Op dit door een aardbeving getroffen gebied in Turkije is de opmerking van toepassing dat armoede altijd gepaard gaat met ellende. Als bij de huizenbouw de op aardbevingsgebieden van toepassing zijnde bouwvoorschriften in acht waren genomen, zouden er niet zoveel slachtoffers te betreuren zijn. Het is tekenend dat volgens een verklaring van de directeur van het seismologisch instituut van Istanbul er in dat gebied geen comité is voor de controle op de bouwkwaliteit en de bewoonbaarheid. Laten wij deze gelegenheid aangrijpen om een betere bescherming tegen aardbevingen te bewerkstelligen.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie schaart zich achter de belangstelling van het Europees Parlement voor de humanitaire situatie na de aardebeving in dit land en deelt zijn bezorgdheid.
Ik zal eerst een antwoord geven op de vraag van de heer Papayannakis over de bestrijding van natuurrampen. De Commissie heeft reeds een jaar geleden een voorstel gedaan voor de oprichting van een Europese dienst voor natuurrampenbestrijding. Deze zal bevoegd zijn voor aardbevingen, maar ook voor grote overstromingen, branden en grote ongelukken, zoals de recente ongelukken in Oostenrijk en Frankrijk. In de eerste besluitvormingsfase zal een zekere vorm van samenwerking en coördinatie tot stand worden gebracht tussen de mechanismen van de lidstaten. Met andere woorden, een samenwerking tussen de reeds in de landen bestaande rampenbestrijdingsmechanismen zou ons in staat stellen een meerwaarde te creëren en betere resultaten te bereiken.
Wat met name de aardbeving in Turkije betreft hebben volgens onze delegatie in Ankara de voor noodsituaties bevoegde Turkse autoriteiten geen verzoek ingediend om hulp. Er is momenteel geen behoefte aan bijstand voor de bescherming van de burgerbevolking noch aan humanitaire steun. Dat zijn de inlichtingen die wij via de samenwerking van de Commissie met de regering hebben verkregen. Wij hebben echter ook inlichtingen van het Rode Kruis en daaruit blijkt dat op redelijke wijze aan de humanitaire behoeften kan worden voldaan. Het Rode Kruis heeft medegedeeld 7000 tenten en 10.000 dekens te hebben uitgedeeld, evenals levensmiddelen. De regering heeft 1000 tenten en 3000 dekens ter beschikking gesteld voor de mensen die gedwongen zijn in de open lucht te slapen.
Zo ziet de situatie er volgens onze delegatie en het Rode Kruis momenteel uit. Er is derhalve nu geen sprake van hulp door ECHO. De Commissie volgt de situatie op de voet. Zij zal met andere donoren samenwerken en internationale inspanningen aanmoedigen opdat precies kan worden vastgesteld welke acties bij voorbaat moeten worden ondernomen. Daarvoor moeten echter eerst de behoeften en problemen zijn uitgekristalliseerd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 plaats.

Organisatie van de arbeidstijd
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0010/2002) van de heer Koukiadis, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie: De stand van zaken bij de tenuitvoerlegging van richtlijn 93/104/EG van de Raad van 23 november 1993 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd ('Arbeidstijdrichtlijn') (COM(2000) 787 - C5-0147/2001 - 2001/2073(COS)).

Koukiadis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het is mij een grote eer dit verslag over de vijf jaar toepassing van de richtlijn inzake arbeidstijd te mogen indienen. Gedurende de gehele periode van ontwikkeling van de arbeidsrelaties in het industrietijdperk waren arbeidstijd en lonen altijd al onderwerp van de belangrijkste werknemerseisen. Deze eisen en successen zijn te danken aan de vakbondbeweging. De dankzij haar verkregen regelingen hebben de werknemers immers in staat gesteld hun verloren individualiteit terug te winnen, hun levensomstandigheden te verbeteren, de gevaren voor hun leven te verminderen en via de vermindering van de arbeidstijd meer deel te nemen aan het politieke en sociale leven.
Ofschoon de rechtsgrondslag voor de richtlijn met name betrekking heeft op gezondheid en veiligheid, mogen de andere aspecten daarvan niet worden veronachtzaamd. Daarom moeten de lidstaten deze verworvenheid koesteren en als een hoeksteun beschouwen voor de sociale samenhang. Dit geeft mij bovendien het recht aan te geven hoezeer ik het betreur dat enkele landen deze richtlijn niet tijdig in het nationaal recht hebben willen omzetten, alhoewel dat toch eigenlijk vanzelfsprekend had moeten zijn. Ik moet tevens vermelden dat de lidstaten geen gedetailleerde overzichten hebben gegeven van de nationale regelingen en de Commissie dus niet de mogelijkheid hebben geboden na te gaan in hoeverre de lidstaten de bepalingen van de richtlijn hebben overgenomen. Daardoor bestaat er grote onduidelijkheid over de vraag of en in welke mate de richtlijn van toepassing is op alle werknemers in de overheidssector. De toepassing hiervan heeft tot nu toe aanleiding gegeven tot een hele reeks geschillen en zelfs regelrechte overtredingen. Een probleem schuilt bijvoorbeeld in het vraagstuk van ter beschikking staande artsen, ofschoon hiermee ook een meer algemeen probleem verband houdt, namelijk de vraag of de tijd dat men ter beschikking is als arbeidstijd moet worden beschouwd. Dit probleem stelt zich dus ook voor andere categorieën van werknemers. Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft daar een oplossing voor gevonden. Op grond daarvan geldt de tijd dat men ter beschikking is als normale, betaalde arbeidstijd als men fysiek aanwezig is op de werkplek en lichamelijk en geestelijk alert moet zijn. Vanuit de traditionele standpunten van het arbeidsrecht bekeken is dit een juiste oplossing.
Een ander vraagstuk betreft de overtreding van het recht op vakantie met arbeidscontracten van bepaalde duur. Het antwoord van het Hof van Justitie is hier dat het recht op vakantie een van de grondrechten is en dat ook de houders van een contract "pro rata tempores" daar recht op hebben als zij een contract van bepaalde duur hebben van minder dan één jaar. Ook dat antwoord is een belangrijke bijdrage aan de bestrijding van overtredingen. Dan is er nog een derde vraagstuk waaraan de Commissie aandacht moet besteden: de verduidelijking van het begrip "maximale arbeidstijd" . Het is toch vreemd dat er ondanks het feit dat de huidige regeling al tientallen jaren van kracht is nog steeds twijfels zijn over de concrete betekenis van dit begrip.
Een zeer belangrijk vraagstuk is verder de omzetting van de richtlijn in de landen die collectieve arbeidsovereenkomsten hebben. Dit vraagstuk heeft een algemeen belang. Het lijdt geen twijfel dat deze methode de collectieve autonomie bevordert en derhalve moet worden aangemoedigd. Wel moet deze methode zo worden aangewend dat zij dezelfde resultaten oplevert als omzetting van de richtlijn door middel van een wetgevingsakte. Dat is tot nu toe niet het geval geweest, ofwel omdat voorzien is in sectorale collectieve arbeidsovereenkomsten, en niet in beroepsoverschrijdende overeenkomsten waarmee alle werknemers kunnen worden gedekt, ofwel omdat er geen collectieve overeenkomsten zijn voor alle werknemers.
Dan heb ik nog een laatste opmerking over de regelingen in het kader van de traditionele arbeidsrelaties. Een probleem daar wordt gevormd door de speciale regelingen voor bepaalde, specifieke categorieën van werknemers, zoals vrouwen, moeders, gehandicapten, kinderen, enzovoort. Niet alleen is het noodzakelijk extra aandacht te besteden aan deze kwetsbare categorieën van werknemers, maar ook moeten initiatieven worden ondernomen om hun situatie te verbeteren, waarbij uitgegaan moet worden van de tot nu toe opgedane ervaringen. Deze aspecten moeten hoe dan ook aan bod komen in het beleid dat de Europese Unie toepast om de deelneming van vrouwen aan het beroepsleven en de toegang van gehandicapten tot de arbeidsmarkt te verbeteren.
Ik wilde het laatste deel van mijn uiteenzetting wijden aan het lot dat de traditionele regelingen is beschoren na de totstandkoming van nieuwe arbeidsvormen. Daarin komt het flexibiliteitsbeginsel voor en wordt de traditionele arbeidszekerheid vervangen door inzetbaarheid. Hier moet men de moed hebben om diepgaand te innoveren en het beginsel van Lissabon hard te maken. Dit betekent dat flexibiliteit moet worden gecombineerd met bescherming en dat aan dit beginsel invulling moet worden gegeven in een arbeidsrelatie via de organisatie van de arbeidstijd met concrete maatregelen.
Door de vervanging van de traditionele arbeidszekerheid door inzetbaarheid is een nieuwe benadering van de arbeidstijdregeling noodzakelijk geworden. Er doen zich nu namelijk nieuwe problemen voor, zoals de vraag hoe een deeltijdbaan kan worden omgezet in een volledige baan, welk lot de wekelijkse rusttijd en het verbod op werken tijdens zon- en feestdagen beschoren zal zijn, in welke mate voor de omzetting van een gesalarieerde baan in een zelfstandige baan aanpassing van de regelingen inzake arbeidstijd noodzakelijk is, hoe in het geval van werk op afstand controle kan worden uitgeoefend op de toepassing van de bepalingen inzake deeltijdwerk, welk nieuw evenwicht gevonden moet worden tussen beroeps- en gezinsleven en tot slot natuurlijk de vraag of de voor levenslang leren uitgetrokken tijd als arbeidstijd moet worden beschouwd.
Tot slot wil ik hier nog aan toevoegen dat de Europese vakbonden al deze vraagstukken met betrekking tot de moderne organisatievormen terecht willen uitroepen tot prioriteiten en daarvoor brede campagnes op touw willen zetten met ingang van vandaag, 14 februari, de dag waarop dit debat plaatsvindt.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik spreek namens mijn collega, de heer Pérez Álvarez, die namens mijn fractie de schaduwrapporteur was van dit verslag. Hij kan niet bij dit debat aanwezig zijn. Namens hem en mijzelf wil ik allereerst de rapporteur danken en hem feliciteren met zijn werk en positieve houding ten opzichte van de amendementen die mijn collega heeft ingediend.
Richtlijn 93/104/EG is een vervolg op richtlijn 89/391/EG betreffende de toepassing van maatregelen ter bevordering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk. Het idee is dat via harmonisatie van de wetgeving op dit gebied een interne markt ontstaat waarin betere arbeids- en levensomstandigheden gewaarborgd zijn.
Het verslag van de Commissie vormt in dit verband een algemene beschrijving van de manier waarop de lidstaten de genoemde richtlijn hebben omgezet en toegepast. Uit het verslag blijkt dat de aanpak en de resultaten voor verbetering vatbaar zijn. Er is vastgesteld dat de omzetting van de richtlijn vertraging heeft opgelopen en dat dientengevolge de termijn niet gehaald is. Het is echter ook gebleken dat de uitzonderings- en derogatiecriteria niet altijd even duidelijk zijn. Daardoor leverde de omzetting door middel van arbeidsovereenkomsten niet altijd het gewenste resultaat op voor dit instrument van de sociale dialoog. De amendementen van de heer Pérez Álvarez waren gericht op het vaststellen en herstellen van de gebreken, en dat geldt ook voor de amendementen die ik nu ga bespreken.
Amendement 1 heeft te maken met de verwarring tussen de concepten "uitzondering" en "afwijking" in bepaalde gevallen. Deze verwarring mag er niet toe leiden dat niet aan de termijnen van de richtlijn wordt voldaan. In amendement 2 wordt een voorstel gedaan voor een verklarende toevoeging. Daarmee wordt niet beoogd de inhoud van de paragraaf te vervangen, maar deze te verduidelijken en uit te breiden, ook door concepten en definities die de toepassing van de richtlijn garanderen. Daarbij wordt naar de feitelijke situatie gekeken en niet naar wat wij denken dat de situatie is. Het is in onze ogen belangrijk op deze beide punten de nadruk te leggen om zodoende de arbeids- en levensomstandigheden van de werknemers te verbeteren.
Dit valt allemaal onder de bepalingen van artikel 31 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, "Rechtvaardige en billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden" . Daarin wordt bepaald, ten eerste, dat "iedere werknemer (...) recht [heeft] op gezonde, veilige en waardige arbeidsomstandigheden" en, ten tweede, dat "iedere werknemer (...) recht [heeft] op een beperking van de maximumarbeidsduur en dagelijkse en wekelijkse rusttijden, alsmede op een jaarlijkse vakantie met behoud van loon" . Deze beide aspecten - gezondheid op het werk en arbeidstijd - houden duidelijk verband met elkaar en zijn van belang voor een meer rechtvaardige samenleving waarin de eerbiediging van de individuele en collectieve rechten van de werknemers voorop staat.

Attwooll
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie visserij wil ik de heer Koukiadis feliciteren met zijn verslag. Ik wil hem eveneens bedanken voor de aandacht die hij geschonken heeft aan de conclusies van de Commissie visserij, die hoge prioriteit geeft aan veiligheidsvraagstukken.
Het verslag van de heer Koukiadis heeft slechts op de eerste van drie richtlijnen betreffende arbeidstijd direct betrekking. Hij stelt daarin nauwkeurig vast dat verschillen in interpretatie, soorten afwijkingen en wijze van omzetting de gebrekkige tenuitvoerlegging van deze richtlijn in de hand werken. Het feit dat voor verschillende sectoren verschillende bepalingen gelden kan deze problemen nog verergeren. Visverwerkende bedrijven vallen bijvoorbeeld onder de eerste richtlijn, maar bedrijven die zich bezighouden met de visserij als zodanig vallen onder de tweede richtlijn. Het is moeilijk te voorspellen welke gevolgen dit zal hebben voor deze twee sectoren die zo nauw aan elkaar gerelateerd zijn. Evenzo kunnen eventuele veranderingen in de aard van aquicultuur betekenen dat in de toekomst andere bepalingen nodig zijn dan de regels die op dit moment voldoen. Om die reden vragen wij de Commissie toezicht te houden op deze uitvoeringsaspecten en die in toekomstige verslagen te behandelen. Wellicht is een vergelijkbare benadering ook nuttig voor andere sectoren.
Het is wenselijk dat afzonderlijke sectoren onder bepalingen vallen die werkelijk van toepassing zijn op de specifieke situatie van elke sector. Veel toepassingsproblemen zouden evenwel kunnen worden voorkomen en men zou zich sneller kunnen aanpassen aan technologische en andere veranderingen als voornoemde bepalingen het resultaat zouden zijn van overeenkomsten tussen de sociale partners. De overeenkomst tussen de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap en de Federatie van de bonden voor het vervoerspersoneel in de Europese Unie is in dit verband een voorbeeld van beste praktijk.
Ten slotte hopen wij, nu de veiligheid zozeer op het spel staat, dat de bepalingen worden aangenomen als minimumnormen die verbeterd moeten worden en niet als maximumnormen waaraan men zich moet houden omdat de wet dit nu eenmaal vereist.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur oprecht complimenteren met zijn uitvoerige en kritische verslag over de arbeidstijdrichtlijn. Dit vraagstuk moest inderdaad dringend behandeld worden, gezien de felle discussies over juist dit onderwerp tijdens de verschillende zittingen van het Hof van Justitie. Dadelijk zal ik ingaan op enige zaken die samenhangen met de arbeidstijdrichtlijn. Eerst wil ik echter graag mijn genoegen uiten over het feit dat enkele lidstaten in dit verband reeds een aanzienlijk aantal verschillende collectieve arbeidsovereenkomsten hebben gesloten, evenals overeenkomsten met betrekking tot wetgeving en administratie.
Ik ben eveneens van mening dat de door de supranationale beleidsmakers getroffen maatregelen de goede kant op gaan, aangezien de nieuwe richtlijnen van de Commissie betrekking hebben op de gebieden die buiten de reikwijdte van de oorspronkelijk richtlijn vallen. Er moet echter nog veel gebeuren.
Wij weten allemaal dat sommige lidstaten - en de rapporteur heeft daarop terecht kritiek geuit - hun toevlucht nemen tot de tactiek te beweren dat hun bestaande wetgeving de regelingen van de richtlijn dekt. Ik begrijp dan ook niet waarom zij aarzelen een tamelijk flexibele richtlijn ten uitvoer te leggen in het lange tijdsbestek dat daarvoor staat. Ik ben het daarom eens met de aanbeveling in het verslag aan de Commissie om te onderzoeken waarom de lidstaten weigeren specifieke regelingen van de richtlijn na te leven.
Wij moeten ook aandringen op controlemaatregelen voor de toepassing van de richtlijn op de nieuwe vormen van werkgelegenheid, zoals onzeker werk, deeltijdwerk en tijdelijk werk. Daarnaast moeten wij mijns inziens dringend meer aandacht besteden aan het toenemende aantal thuiswerkers. De Commissie heeft bijvoorbeeld zelf zware inspanningen verricht ten aanzien van open en afstandsonderwijs binnen het programma LEONARDO DA VINCI. Ik voel mij bijgevolg verplicht u te vragen: waarom moedigen wij de sociale partners niet méér aan om over de relevante arbeidstijdkwesties te onderhandelen?
Niettemin had de rapporteur in zijn verslag dieper op bijzonderheden kunnen ingaan: zogeheten zelfstandigen worden namelijk helaas buiten beschouwing gelaten. Ik ben ervan overtuigd dat het ons aller steun verdient deze categorie in de richtlijn op te nemen en dat dit goede verslag er slechts nog beter van zou worden.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, de onderhavige regelingen inzake arbeidstijd bewegen zich binnen het kader van het neoliberaal beleid waarin korte metten wordt gemaakt met de na harde strijd door de arbeidersklasse verworven arbeidsrelaties. Dit beleid is een aanslag op de rechten van de werknemers. Daarin is sprake van soepele vormen van werkgelegenheid en arbeidstijdregelingen en wordt een zware klap toegebracht aan volledige, stabiele banen die worden vervangen door deeltijdwerk of tijdelijk werk.
Het doel is natuurlijk het arbeiderspotentieel nog sterker uit te buiten en de winst voor het grootkapitaal te optimaliseren. Daarom wil men de stabiele arbeidstijd van zeven of acht uur per dag en het weekend als rustperiode afschaffen. Ook heeft men de aanval geopend op de collectieve arbeidsovereenkomsten en worden de mogelijkheden voor arbeidscontracten voor bepaalde duur uitgebreid. De werknemer moet ter beschikking zijn van de werkgever wanneer en zolang deze laatste hem of haar ook maar nodig heeft. Met de veralgemening van deeltijdwerk wordt niet alleen het inkomen van de werknemer aangetast, maar wordt het de werknemer tevens praktisch onmogelijk gemaakt pensioenrechten op te bouwen. Het resultaat van het beleid van de Europese Unie is dat steeds minder mensen een volledige baan hebben. Het percentage werknemers met een tijdelijke of deeltijdbaan ligt in bepaalde landen inmiddels boven de 30 procent.
Wij willen een ander beleid, een beleid ter uitbreiding van de rechten van de werknemers en ter bestrijding van de kapitalistische herstructureringen. Wij strijden voor afschaffing van het wetgevingskader waarmee een regeling inzake dagelijkse arbeidstijd en soepele werkgelegenheidsvormen worden opgelegd. Wij geven steun aan volledige, stabiele werkgelegenheid met een zeven- of achturige arbeidsdag, aan uitbreiding van de sociale rechten en aan verhoging van de lonen overeenkomstig de moderne behoeften.

Blokland
Dank u wel, Voorzitter. De burgers van de Europese Unie leven in grote welvaart en genieten daarbij van de vruchten die de welvaart met zich meebrengt. De vrucht van de welvaart uit zich in het niveau van welzijn dat de burger ervaart. Bescherming van dat welzijn van de werknemer in een op productiviteit en effectiviteit gericht economisch klimaat verdient dan ook alle zorg en aandacht. Het welzijn van de burger wordt dan ook gediend met goede regelgeving omtrent de tijden waarop arbeid wordt verricht en rust kan worden genoten.
Ik wil in aanvulling op de benadering van de rapporteur aandacht vragen voor de zondag als collectieve rustdag. Mijns inziens geeft de rapporteur in zijn benadering te weinig aandacht aan het belang van de zondag als rustdag.
Het behoort tot de taken van de lidstaten om, in overeenstemming met de gewoonten en de tradities in de lidstaat, een rustdag aan te wijzen. Het verheugt mij te zien dat in 9 van de 15 lidstaten de zondag dan ook officieel de aangewezen rustdag is. Die lidstaten nemen de oproep van het Parlement uit 1996 serieus en zien in dat een dag van collectieve rust van grote betekenis is voor gezin, familie en andere sociale verbanden.
Onderzoek in Nederland heeft deze week aangetoond dat consumenten weinig tot geen belangstelling hebben voor de zondag als dag om inkopen te doen. Het is dan ook van groot belang dat binnen de Europese Unie in de sociale wetgeving ruimte blijft om de zondag als rustdag te handhaven.
De zondag heeft voor christenen de specifieke betekenis van een door God ingestelde rustdag die teruggaat op de opstandingsdag van Christus. Als zodanig is deze rustdag diep in de Europese cultuur verankerd. Er is immers meer dan produceren en consumeren.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het verslag van de Commissie dat we nu behandelen is broodnodig. Het zal voor de lidstaten erg veel werk met zich meebrengen. De rapporteur heeft buitengewoon veel werk gemaakt van de analyse, waarvoor ik hem erg dankbaar ben.
De richtlijn komt op mij echter over als een soort lappendeken. Er zitten te veel gaten in en op andere plaatsen zijn er te veel nationale regelingen ingevlochten, waardoor allerlei afwijkingen mogelijk zijn die het geheel ondoorzichtig maken. Het gaat in de allereerste plaats om de bescherming van werknemers, iets dat bij ons hoog in het vaandel staat.
Daarom moeten zowel de Commissie als de lidstaten worden aangemoedigd zich niet alleen de definitie en interpretatie van bepaalde begrippen eigen te maken, maar ook nauwkeurig na te gaan op welke punten van bepaalde wettelijke regelingen wordt afgeweken. Er mag geen verwarring ontstaan waardoor we straks het tegendeel bereiken van wat we eigenlijk wilden.
De grootste onduidelijkheid in de lidstaten betreft de toegestane maximale arbeidstijd, hoewel in artikel 6 en artikel 18 van de slotbepalingen duidelijke grenzen worden gedefinieerd.
In principe staan we positief tegenover de mogelijkheid om de omzetting van de richtlijn ook door middel van collectieve arbeidsovereenkomsten of bedrijfsakkoorden tussen de sociale partners te regelen. Dat moet dan echter ook daadwerkelijk gebeuren en wel in de geest van de richtlijn, zonder achterdeurtjes en zonder de mogelijkheid om zich daaraan halverwege te onttrekken.
Ook het begrip "bereikbaarheidsdiensten" dient beslist duidelijker te worden gedefinieerd en - vooral na het arrest van het Europese Hof van Justitie - dienovereenkomstig te worden uitgevoerd. Het arrest van het Hof in Luxemburg heeft duidelijk een zwakke plek van deze richtlijn blootgelegd en het is jammer dat de Commissie op dit punt achterblijft.
Het verslag-Koukiades zal een grote steun zijn bij het werk dat ons te wachten staat. Ik hoop dat we de punten die door het Parlement naar voren zijn gebracht straks ook echt bij de omzetting van de richtlijn zullen terugzien.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Koukiadis van harte gelukwensen met zijn verslag over de toepassing van de richtlijn betreffende arbeidstijd. Ik ben het met de laatste spreker eens dat er inderdaad leemtes zitten in die richtlijn, maar die leemtes worden geleidelijk aan opgevuld. Ik wil u eraan herinneren dat we in de laatste twee jaar belangrijke vorderingen hebben gemaakt. Ik noem de arbeidstijd van artsen, de arbeidstijd van werknemers in de visserij en de recente richtlijn inzake werknemers in de vervoerssector.
In het verslag van de Commissie over de toepassing van de richtlijn inzake arbeidstijd wordt een algemeen overzicht gegeven van de wijze waarop de lidstaten de richtlijn ten uitvoer leggen. De Commissie was niet verplicht dit verslag openbaar te maken, maar wij vonden dat vanuit politiek standpunt bekeken dit zou bijdragen aan meer doorzichtigheid en oprechtheid. Zoals de heer Koukiadis terecht heeft opgemerkt zijn er ten gevolge van de omzetting van de richtlijn tussen de lidstaten grote verschillen in de tenuitvoerlegging ontstaan. Laten wij echter niet vergeten dat het altijd noodzakelijk is een compromis te vinden tussen in cultureel opzicht en qua gewoontes soms sterk verschillende economieën en samenlevingen. Daarom werd een soepel kader afgesproken. Het was de bedoeling gelijkvormige en starre oplossingen te vermijden, daar deze onmogelijk om te zetten zijn en bovendien de totstandkoming van een akkoord over een kaderrichtlijn sterk zouden hebben bemoeilijkt.
De lidstaten hebben vrij veel armslag gekregen bij de omzetting van de richtlijn. De richtlijn voorziet in bepaalde afwijkingen uitgaande van de wetgeving op collectieve arbeidsovereenkomsten. Aldus kon de bovengenoemde soepelheid voor de nationale autoriteiten worden gegarandeerd. De Commissie geeft toe dat daarmee inderdaad een grote verscheidenheid aan bepalingen is ontstaan, maar wij streven niet naar gelijkvormige oplossingen op dit gebied.
Ik wil echter kort ingaan op een aantal concrete aanbevelingen aan de Commissie. Op verschillende plaatsen in het verslag wordt de Commissie gevraagd een oogje in het zeil te houden bij de omzetting en zo nodig maatregelen te nemen om foutieve omzetting te voorkomen. Daar zijn wij het mee eens. Er zijn reeds punten van niet-conformiteit vastgesteld en daarvoor is, of zal, de betrokken procedure voor inbreuk op de communautaire richtlijnen in gang worden gezet.
Dan een opmerking over de definitie van arbeidstijd en de gevolgen van het arrest van het Hof van Justitie in de zaak-Simap, waarin staat dat de periode van beschikbaarheid van artsen die dienst doen in de eerstehulpverlening in haar geheel als arbeidstijd moet worden beschouwd. De Commissie onderzoekt de gevolgen daarvan en heeft reeds een vergadering belegd van de nationale autoriteiten met de Commissiediensten. Zij zal een studie op stapel zetten over de juridische situatie en de gevolgen van dit arrest voor de gezondheidsstelsels en de andere sectoren.
Ook wordt de Commissie in het verslag van het Europees Parlement gevraagd te verduidelijken in welke situatie afwijkingen op grond van arbeidsovereenkomsten toegestaan zijn. In artikel 18, lid 1 wordt duidelijk verwezen naar een concrete voorwaarde: de lidstaten mogen afwijken van het maximum van 48 uur als de werknemer instemt met meer arbeidsuren. Ook hierbij moet ik aantekenen dat er veiligheidsmechanismen zijn ingebouwd om te voorkomen dat voor de werknemer onaanvaardbare maatregelen worden getroffen of gevolgen ontstaan. Het enige land dat gebruik heeft gemaakt van deze afwijking is het Verenigd Koninkrijk. De richtlijn bepaalt verder dat de Raad deze bepalingen herziet op voorstel van de Commissie, die haar voorstel vergezeld moet laten gaan van een evaluatieverslag. Ik kan u verzekeren dat de Commissie het bedoelde evaluatieverslag zal voorleggen.
Ik wilde tevens onderstrepen dat in 2002 alle nationale autoriteiten een nationaal verslag zullen indienen waarin de praktische tenuitvoerlegging van de betrokken richtlijn uiteen wordt gezet. Op grond van die nationale verslagen zal de Commissie een verslag presenteren met een overzicht van de tenuitvoerlegging van de richtlijn in de lidstaten. Dan zullen wij een duidelijk beeld hebben van de situatie.
Ik sluit af met een opmerking over de nieuwe arbeidsvormen. Het lijdt geen twijfel dat wij de klassieke regeling inzake arbeidstijd moeilijk op de nieuwe arbeidsvormen kunnen toepassen. Ook het vraagstuk van het levenslang leren en de kwalficatie van de daaraan bestede tijd als arbeidstijd is een reuzedebat. Hier speelt de sociale dialoog een belangrijk rol. De discussies en overeenkomsten van de sociale partners over de rol van het levenslang leren en de beginselen van werk op afstand laten evenals de reeds gesloten sectorale akkoorden zien dat in een eerste fase met specifieke akkoorden op Europees vlak de voorwaarden kunnen worden gecreëerd voor de volgende stappen, die indien nodig een wetgevingskader zullen behelzen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 plaats.

Het stimuleren van toegang tot internet
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0003/2002) van mevrouw Niebler, namens de PPE-DE-Fractie, aan de Commissie over het stimuleren van toegang tot internet.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Diamantopoulou hier vanmiddag van harte welkom heten. Ik weet dat zij het woord zal voeren namens de heer Liikanen. Uiteraard zijn wij teleurgesteld dat hij niet aanwezig kan zijn. Wij begrijpen echter dat commissarissen onder grote tijdsdruk staan. Wij weten dat in de gehele Commissie aanzienlijke belangstelling voor dit onderwerp bestaat en vooral op een aantal gebieden waarvoor mevrouw Diamantopoulou verantwoordelijk is, zal dit vraagstuk eveneens van cruciaal belang zijn.
In de gehele Europese Unie moeten wij diensten van de informatiemaatschappij toegankelijk maken en het klimaat bevorderen waarin nieuwe diensten zich kunnen ontwikkelen. Deze noodzaak moet - en dat ligt ten grondslag aan onze vraag, die wij met het oog op de Top van Barcelona tijdig hebben ingediend - aan de basis liggen van de doelstelling van Lissabon om de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld te worden. Ik benadruk 'kennis' , aangezien wij het hebben over het vermogen die wijd te verspreiden en beschikbaar te maken. Jargon vormt bij dit onderwerp een deel van het probleem en misschien lopen wij met onze vraag in die val wanneer we spreken over toegang tot internet tegen een flat rate.
Ik hoop dat mijn collega' s het mij niet kwalijk nemen als ik uiteenzet waarom dit zo cruciaal is. Als wij willen dat internet werkelijk zijn mogelijkheden als wereldwijd kennisnetwerk, als rechtstreeks toegankelijk medium ten volle waarmaakt, dan moeten wij mensen aanmoedigen er gebruik van te maken en wel zó dat zij niet het gevoel hebben dat zij hun werk gehaast moeten doen - omdat zij hun internetverbinding per minuut betalen - en dat ze niet te maken hebben met faciliteiten die soms wel en soms niet aanwezig en beschikbaar zijn. Dat is waar het hier eigenlijk om gaat. Het gaat erom die enorme bibliotheek aan informatie en diensten op dusdanige wijze beschikbaar te maken dat mensen er voortdurend toegang toe kunnen hebben tegen een betaalbare prijs. Dat is in feite de kern van deze vraag.
Wij weten dat er al zeer veel verbeterd is. Met genoegen ben ik lid geweest van de teams in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de Commissie juridische zaken en interne markt, die er met de Commissie zeer hard aan hebben gewerkt richtlijnen in te voeren met betrekking tot zaken als het ontbundelen van de lokale lus en het totale pakket elektronische communicatie. Wij begrijpen welke rol en welke verantwoordelijkheid wij hier hebben. De markt zal de diensten waarom het gaat uiteindelijk moeten gaan leveren. In de mobiele telefonie is dit al met succes gebeurd; het gebeurt ook reeds op dit moment, nu er nieuwe investeringen worden gedaan. Wij moeten echter stimuleren dat er geïnvesteerd wordt in de basiscapaciteit voor de doorgifte van deze diensten en mensen aanmoedigen nieuwe diensten te ontwikkelen waarmee de toegenomen capaciteit benut wordt. Het gaat erom de relatief kleine toevoerkanalen die kennis bij ons thuis en in ons bedrijf brengen uit te bouwen tot veel grotere toevoerkanalen van kennis. Daarmee zullen nieuwe diensten worden aangeboden. Een volledige film zal bijvoorbeeld in seconden kunnen worden gedownload in plaats van in uren, zoals nu het geval is.
Tot besluit zien wij ernaar uit van de Commissie te horen hoe zij die ontwikkeling van snelle internettoegang gaat bevorderen, hoe zij deze levering daarvan in alle lidstaten gaat stimuleren, welke nadere maatregelen misschien nodig zijn en hoe wij dit cruciale doel voor de toekomst van de Europese economie nog meer kunnen steunen.

Diamantopoulou
Ik dank de geachte afgevaardigde van harte. Dit is inderdaad een bijzonder belangrijk thema, een hoofdprioriteit, niet alleen voor het Europees Parlement en voor de Commissie in haar geheel, maar ook voor elke portefeuille apart. Het elektronisch Europa is een prioriteit voor ons allen.
De Top van Lissabon heeft aangedrongen op de beschikbaarstelling van goedkope en snelle internetdiensten. U hebt daar zelf, geachte afgevaardigde, de redenen voor aangegeven: dit is een hoeksteen voor de Europese kenniseconomie, een hoeksteen voor het beleid inzake rechtvaardigheid, gelijkheid en insluiting in Europa. Zoals in de vraag wordt aangegeven zijn de tarieven voor internettoegang heel belangrijk. Hier stelt zich het vraagstuk van de internettoegang tegen een flat rate, een vastrechttarief zoals dat heet - hier worden wij zoals u terecht zei geconfronteerd met een terminologieprobleem, een vertaalprobleem naar de andere talen, en ik moet u eerlijk bekennen dat ik bepaalde woorden in het Engels wel herken maar niet in het Grieks - hetgeen betekent dat internetproviders en nieuwe bedrijven die de telecommunicatienetwerken van de voormalige monopolies exploiteren, aansluitingen tegen een vastrechttarief aanbieden.
De nationale regelgevende autoriteiten van vier lidstaten - het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Spanje en Frankrijk - hebben van de gevestigde, voormalig monopolistische bedrijven geëist dat zij de marktdeelnemers internettoegang verlenen tegen een vastrechttarief. Dit is het zogenaamde FRIACO-beginsel. Deze dienst zal spoedig ook beschikbaar zijn in Italië.
De sector beweert dat het FRIACO-systeem een hoger internetgebruik tot gevolg heeft. De gebruikers betalen niet op grond van de tijd en blijven daarom langer op internet actief, waardoor zij vertrouwd raken met de commerciële en culturele sites. Tevens wordt beweerd dat dankzij al deze aangeboden diensten, dankzij het FRIACO-systeem, onder de consumenten een grotere vraag ontstaat naar breedbandtoegang en -diensten.
De Commissie is verheugd over die besluiten die de regelgevende autoriteiten in de zojuist genoemde lidstaten hebben genomen en moedigt de andere lidstaten aan hun voorbeeld te volgen. Deze stimulering van de kant van de Commissie komt op verschillende manieren tot uiting, ten eerste in het comité van de ONP, de Open Network Provision, het forum waarvan de Europese Unie voorzitter is en waarbinnen de regelgevende autoriteiten en de ministeries van de lidstaten vertegenwoordigd zijn met een raadgevende en regelgevende functie. Dit vraagstuk zal opnieuw onderwerp van gesprek zijn tijdens de bijeenkomst van dit comité op 20 februari 2002. Ten tweede komt deze stimulering tot uiting in de zevende editie over de toepassing van het pakket wetgevende maatregelen in de telecommunicatiesector, dat in december 2001 aan het Europees Parlement en de Raad werd voorgelegd en waarmee de Commissie concrete steun geeft aan de smalbandtoegang tot internet tegen een vastrechttarief, als een poort tot de breedbandtoegang.
Zoals u al zei, zijn er ook bindende besluiten genomen in het meer algemene kader van de verwezenlijking van het e-Europe-actieplan. Hierbij wil ik vermelden dat de Commissie zorgt voor een correcte toepassing van de verordening betreffende de ontbundeling van het lokale toegangsnetwerk (LLU). De ontbundelde toegang tot het lokale netwerk stelt nieuwkomers in staat te concurreren met de gevestigde exploitatiebedrijven door diensten voor snelle datatransmissie en een permanente internettoegang aan te bieden met behulp van de digital subscriberline-technologie.
Eveneens heeft de Commissie in de zevende editie gewag gemaakt van snelle internetdiensten en gelijkwaardige toegang tot de detailaanbiedingen van de gevestigde provider van snelle internettoegang. De Commissie moedigt eveneens afspraken aan over billijke en gelijkwaardige voorwaarden voor korte huurlijnen, waarin rekening wordt gehouden met de kosten. Deze andere vorm van internettoegang is belangrijk voor met name de kleine bedrijven die gebruik maken van de gegevenstransmissiediensten van nieuwkomers op de telecommunicatiemarkt.
Het is dus duidelijk dat de Commissie op twee niveaus werkt. Ten eerste wil zij de concrete politieke samenwerking versterken en de toepassing van reeds succesvol gebleken modellen ondersteunen - en ik heb al gezegd hoe dit zal gebeuren -, en ten tweede wil zij toezicht uitoefenen op de toepassing van de bindende besluiten. Daaronder vallen ook verordeningen, die natuurlijk een belangrijke rol spelen.
Wat de verspreiding en uitdieping van de breedbandtechnologie betreft erkent de Commissie in haar verslag aan de Europese Raad van Barcelona dat bij de beschikbaarstelling en het gebruik van deze technologie minder snel vooruitgang wordt geboekt dan zij van de lidstaten had verwacht. Daarom heeft de Commissie de Europese Raad voorgesteld 2005 als termijn vast te stellen voor de terbeschikkingstelling op grote schaal van breedbandtechnologie in de gehele Europese Unie.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.

Vrachtverkeer per spoor in de Kanaaltunnel
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B5-0004/2002 van de leden Savary, Watts en Darras, namens de PSE-Fractie, aan de Commissie over het vrachtvervoer per spoor in de Kanaaltunnel.
B5-0005/2002 van de leden Davies, Ludford en Sterckx, namens de ELDR-Fractie, aan de Commissie over het goederenvervoer per spoor door de Kanaaltunnel.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, sinds 7 november heeft de SNCF alle vrachtvervoerdiensten per spoor door de Kanaaltunnel opgeschort. De SNCF heeft hiertoe besloten met het oog op de veiligheid van haar personeel dat bij Calais is bedreigd door personen die illegaal het Verenigd Koninkrijk willen binnenreizen. Door deze maatregel is het vrachtvervoer door de Kanaaltunnel in een diepe crisis beland. Wij zijn echter verheugd dat zowel Franse als Britse socialistische leden van het Europees Parlement hebben aangedrongen op een debat en dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zich aangesloten heeft bij ons verzoek dit debat vanmiddag te laten plaatsvinden.
In plaats van conflicten uit te vechten moeten wij samenwerken om dit probleem op te lossen. Het moet afgelopen zijn met beschuldigingen over en weer en het aanwijzen van zondebokken; wij hebben de Britse regering, de Franse regering, de SNCF, Eurotunnel, EWS en andere betrokkenen nodig om tot een effectievere samenwerking te komen. Er is al veel werk verricht, maar wij zijn er nog lang niet.
De Europese Commissie is aan mijn lijstje toegevoegd. De artikelen 28 t/m 30 van het Verdrag en verordening nr. 2679/98 garanderen het vrije verkeer van goederen, en dat geldt ook voor de Kanaaltunnel. Ik bedank de Commissaris dat hij in deze crisis heeft ingegrepen en dat hij positief heeft gereageerd op verzoeken van mijzelf en die van anderen. Er is de afgelopen dagen een veiligheidshek geplaatst en wij verwelkomen dat. De politie houdt echter alleen toezicht tussen 17.00 uur en 03.00 uur. Wij hopen onze Franse collega' s te overtuigen van de noodzaak 24-uurs politiebewaking in te stellen en te zorgen voor voldoende agenten. Het is van essentieel belang dat de SNCF zo snel mogelijk haar diensten hervat. Daarnaast moeten er dringend wijzigingen aan de locomotieven worden aangebracht waardoor er niet langer om louter technische redenen bij Calais hoeft te worden gestopt. Dit zijn puur praktische maatregelen die op korte termijn een groot verschil zullen maken. Wij hopen dat u, commissaris, zich zult blijven inspannen om deze vitale verbinding binnen de interne markt weer te herstellen.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is bezorgd over de afname van het goederenvervoer per spoor ten gevolge van de veiligheidsproblemen bij het SNCF-station. Deze situatie heeft een ongunstige weerslag op de verdeling van het goederenvervoer over de verschillende vervoersmodi op deze zeer belangrijke verbindingweg, waardoor schade wordt aangebracht aan de spoorwegondernemingen. Deze ontwikkeling druist echter ook in tegen de collegiale opvatting van de Commissie over de rol van het spoorwegvervoer, die tot uitdrukking wordt gebracht in het in september 2001 gepresenteerde Witboek.
Doordat treinen gedeeltelijk worden uitgesloten van het tunnelverkeer, wordt minder gebruik gemaakt van het spoorwegpotentieel. Daardoor loopt ook het rendement van de investeringen in deze zo belangrijke Europese vervoersinfrastructuur terug. De Commissie is vanaf het begin van de affaire, vanaf vorig jaar november, volledig op de hoogte van de situatie. Uitgaande van verordening nr. 2679/98 betreffende het vrij verkeer van goederen hebben de diensten van de Commissie reeds afgelopen november bij de Franse autoriteiten aangedrongen op alle maatregelen die noodzakelijk zijn om het normale tunnelverkeer te herstellen. Wij hebben tevens gevraagd om regelmatig informatie te verschaffen over de ontwikkelingen ter plekke.
Uit onze laatste inlichtingen blijkt dat de situatie licht is verbeterd. Er is een voortdurende aanwezigheid van politie ter plekke, het volume van het spoorvervoer is waar mogelijk verhoogd, van 1200 tot 1600 ton. De werkzaamheden in de goederenterminal Fréthun zijn in december van start gegaan, en men verwacht dat begin februari bepaalde versterkingswerkzaamheden zullen zijn afgerond. Voor eind juni zal ook alle bewakingsapparatuur zijn geïnstalleerd, zoals videocamera' s en warmteverklikkers. De contacten met de Franse autoriteiten zullen worden voortgezet. Commissaris Bolkestein heeft zijn Franse en Britse collega' s en de voor de interne markt bevoegde ministers voorgesteld een vergadering te beleggen in de marge van de volgende Raad "Interne Markt" van 1 maart aanstaande om dit vraagstuk te bespreken. Wij willen dat voor eind juni alle werkzaamheden in de terminal zijn beëindigd, zodat vanaf dat moment het vrije goederenverkeer volledig kan worden hervat.
Mijn laatste opmerking betreft het asielvraagstuk en de controle aan de buitengrenzen. Ook de beleidsvormen van de Unie en de lidstaten met betrekking tot asiel en controle aan de buitengrenzen zijn in gevaar. De Commissie is van mening dat met de aanneming van geharmoniseerde voorschriften in belangrijke mate wordt bijgedragen aan de pogingen om te voorkomen dat het ene land aantrekkelijker is dan het andere. De Commissie heeft reeds voorstellen daarvoor ingediend.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, vroeger deed in het Verenigd Koninkrijk een grapje de ronde over de aanwezigheid van mist in het Kanaal, waardoor, zo werd gezegd, het continent van de buitenwereld was afgesneden. Aan loslopende mensen in de Kanaaltunnel, verstekelingen in treinen en stopgezette handelsactiviteiten valt echter geen spatje humor te ontdekken.
De beperkingen brengen grote schade toe aan het vrije verkeer en de werkgelegenheid. Duizenden banen staan op het spel. De beperkingen worden in juni weliswaar opgeheven, maar ik kan u verzekeren dat voor de benadeelden juni nog heel ver weg klinkt. Het probleem is dat het vluchtelingenkamp Sangatte zich zo dichtbij bevindt. Dit kamp moet worden verplaatst, mede omdat de politie er onvoldoende toezicht op kan houden.
De Tunnel is gedeeld bezit waar niet alleen Frankrijk en Engeland, maar ook de andere lidstaten van de Unie de vruchten van plukken. Het is waarschijnlijk de allerbelangrijkste verbinding tussen Groot-Brittannië en het vasteland. De problemen in verband met de bewaking van de asielzoekers brengen schade toe aan het exploitatieproces en moeten daarom snel worden opgelost.
Ik roep de Commissie op bij de Franse autoriteiten aan te dringen op maatregelen. Het Verenigd Koninkrijk roep ik op meer steun te verlenen aan de Franse autoriteiten en aan getroffen vervoerders en bedrijven, en de ogen te openen voor hun zorgen en noden in plaats van vrachtwagenbestuurders en machinisten lastig te vallen met gerechtelijke vervolgingen en boetes. De autoriteiten moeten constructieve maatregelen treffen en zich niet afreageren op partijen die geen blaam treffen.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn respect betuigen aan de collega' s Watts, Savary en Darras voor het feit dat zij deze kwestie in dit Huis aan de orde hebben gesteld. De ironie van het lot wil dat ik over dit onderwerp het woord voer. Als rapporteur heb ik er immers toe bijgedragen dat de kwestie van het vrije verkeer van goederen in grensgebieden waar verstoringen optraden door dit Huis is geloodst. Dat was primair bedoeld om het vraagstuk inzake de industriële relaties bij de grenzen aan te pakken. Ik vind het echter interessant om te zien hoe de Commissie dit aanpakt. Ik heb niets dan lof voor het laterale denken van de Commissie met betrekking tot de toepassing van de artikelen die hun zijn voorgelegd.
Ook toen wist ik al dat de eisen die zijn neergelegd in de specifieke artikelen slechts mechanisch van aard zijn en dat het aankomt op de manier waarop de politiek ermee om wenst te springen. Het zal de toehoorders aanspreken als er wordt gezegd dat alle partijen nodig zijn in het overleg aangaande de gebeurtenissen rond de Kanaaltunnel en dat het overleg niet mag worden vertroebeld door bestaande argumenten van culturele of politieke aard.
Dat er problemen zijn staat buiten kijf; er is op bepaalde plekken een tekort aan politieagenten en veiligheidspersoneel en het vrachtverkeer door de tunnel wordt belemmerd. Wij moeten beseffen dat het gaat om een internationaal probleem. Het gaat hier om vluchtelingen die door oorlog en ontwrichting van huis en haard zijn verdreven en om economische emigranten die alles op alles zetten om het Verenigd Koninkrijk binnen te komen. Vaak gaan ze daarom in zee met criminele bendes die zich verrijken aan hun onwrikbare wil.
Echte oplossingen kunnen door de politiek worden aangedragen. De politiek is in staat om maatregelen op regeringsniveau te coördineren. Daarnaast moeten wij streven naar vrede en ontwikkeling in de crisishaarden van de wereld. In Frankrijk voltrekt zich een humanitaire tragedie die ons doet beseffen dat er ook een menselijk aspect zit aan alles wat daar gebeurt.
Ik verwelkom de pogingen van de Franse autoriteiten om de beveiliging op te schroeven. Zoals de heer Watts al zei: de allerhoogste waakzaamheid blijft geboden.
Dat dit vraagstuk in het Parlement wordt behandeld, bevestigt de internationale status van de Kanaaltunnel en de aandacht die het verdient. Niet alleen de problemen rondom de Kanaaltunnel maar ook andere vraagstukken zullen worden opgelost door de behandelingsprocedures die wij hanteren. Daarmee beschikken wij over het juiste platform om het oplossingsproces in gang te zetten.

Attwooll
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik commissaris Diamantopoulou zeer erkentelijk zijn indien zij mijn persoonlijke dankbetuiging zou willen overbrengen aan commissaris De Palacio, voor al haar eerdere inspanningen met betrekking tot deze kwestie.
Aangezien wij uit een verafgelegen deel van Europa komen, te weten Schotland, is het voor ons van groot belang aansluiting te hebben met het centrum. Wij worden vandaag de dag met ernstige problemen geconfronteerd. Ik noem in dit verband de afname van het goederenvervoer per spoor, de logistieke problemen die daaruit voortvloeien evenals de problemen van de spoorwegmaatschappijen in het algemeen.
Indien er geen passende oplossing wordt gevonden voor deze dringende kwestie, zou dit uiteindelijk een chronisch probleem kunnen worden. Commissaris Diamantopoulou heeft reeds gewezen op het feit dat de problemen rond de Kanaaltunnel resulteren in het tegenovergestelde van wat we nastreven met ons beleid, dat is gericht op het verplaatsen van het goederenvervoer van de weg naar het spoor.
Gezien de toekomstige ontwikkeling van het verkeers- en vervoersbeleid van de EU en de huidige problemen in het Verenigd Koninkrijk met betrekking tot het goederenvervoer en de spoorwegen is het zeer te hopen dat er vanuit alle windstreken genoeg druk wordt uitgeoefend om dit probleem zo spoedig mogelijk op te lossen.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, na mevrouw Attwool wil ik hier op mijn beurt het woord voeren als afgevaardigde namens Schotland. Ik ben de heer Watson en de collega' s van de liberale fractie zeer erkentelijk voor het stellen van de vragen die dit debat in gang hebben gezet. Het is een debat van groot belang.
Om de kwestie die mevrouw Attwool zojuist onder onze aandacht heeft gebracht wat concreter te maken vertel ik u het volgende. Bij de stad Motherwell, halverwege Edinburgh en Glasgow, zo' n 30 mijl verwijderd van mijn huis in Edinburgh, ligt de meest noordelijke goederenopslagplaats van het trans-Europese netwerk naar het Verenigd Koninkrijk: het Motherwell Eurocentral-depot. Ons is onlangs verteld dat EWS, de expediteur die de goederen vanuit genoemde opslagplaats transporteert, het zich bij het huidige aantal treinen per dag niet kan veroorloven om deze dienst vanuit Schotland voort te zetten. Dit zou een crisis in het vervoer voor Schotland en daarmee voor de Europese Unie kunnen betekenen. Het is bijvoorbeeld een gegeven dat de Schotse whiskybranche in hoge mate afhankelijk is van spoorwegtransport voor de export van malt whisky en blended whisky naar de Europese markt. Er zouden dus grote verliezen worden geleden in een branch van vitaal belang.
Het is een geruststelling te horen dat de Commissie deze zaak serieus neemt. Het bericht dat alles in orde zal zijn tegen juni is echter bepaald niet geruststellend, aangezien de betrokken bedrijven aangeven dat ze het onder deze omstandigheden niet zullen volhouden tot die tijd.
In deze periode stelt men zichzelf in heel Europa de vraag: zijn er voordelen verbonden aan ons lidmaatschap van de Europese Unie, zoals beloofd? Met voordelen wordt dan meestal gedoeld op mogelijkheden te profiteren van het vrije handelsverkeer in de Unie. Andere voordelen die het lidmaatschap met zich mee zou brengen betreffen het intermodaal vervoer - transport per weg in combinatie met andere vervoersmodi. Deze voordelen zouden niet alleen ten goede komen aan de bevolking van Schotland, maar ook aan de mensen die langs de snelwegen in Engeland wonen, in grotere mate zelfs, als in de toekomst het gebruik van deze routes door het zware vrachtverkeer zou toenemen. We moeten het vervoer over de weg verruilen voor het vervoer per spoor. En voor het vervoer over zee. Wij zijn commissaris De Palacio zeer dankbaar voor haar inspanningen ten behoeve van de nieuwe zeeverbinding tussen Schotland en Zeebrugge. Echter, indien we een praktisch vervoersbeleid nastreven waarmee de belasting van de wegen met zwaar vrachtverkeer daadwerkelijk wordt gespreid, zal deze spoorwegverbinding open moeten blijven.
Ik ben de collega' s dankbaar voor het feit dat ze deze vraag gesteld hebben. Ik ben de Commissie dankbaar voor het feit dat ze de vraag serieus neemt. Ik wil echter ook weten welke compensatie er in het verschiet ligt voor de bedrijven die verliezen hebben geleden door de teruggelopen rentabiliteit van deze route, zodat zij hun activiteiten kunnen voortzetten.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, het vrije verkeer van personen, goederen en diensten, een van de hoekstenen van de interne markt, is hier kwestie in diverse opzichten in het geding. Het vrije verkeer van personen, maar ook van goederen mag niet leiden tot een oncontroleerbare verplaatsing van asielzoekers als gevolg van de open grenzen. Bij de Eurotunnel ontstonden onhoudbare toestanden door verstekelingen op de trein. Als gevolg daarvan zijn inmiddels alweer drie maanden beperkingen van kracht waardoor het goederenvolume over spoor door de tunnel tenminste is gehalveerd. Dit omzetverlies betekent onevenredige schade voor de exploitant van de Kanaaltunnel, die bovendien nog niet zeker is dat de boetes voor verstekelingen van de baan zijn.
De discussie over het Witboek vervoersbeleid loopt volop. Ondanks alle verschillen van inzicht zijn toch bijna alle betrokkenen het erover eens dat de groei van het goederenvervoer niet eenzijdig op de weg terecht moet komen. Het spoor is naast het water een goed alternatief. Het beperkte gebruik van de Eurotunnel heeft vele ondernemers gedwongen de goederen alsnog over de weg te vervoeren. Te vrezen valt dat opnieuw de reputatie van het spoorvervoer blijvende schade oploopt. Het herstel van de vervoerscapaciteit vergt een oplossing van het achterliggende probleem. Het is hier niet de plaats om het probleem en het drama van de illegalen in Europa te bespreken. Onmiskenbaar is echter dat het asielbeleid van de twee landen aan weerszijden van de Eurotunnel debet is aan het drastisch terugvallen van het goederenvervoer per spoor door de tunnel.
Het Verenigd Koninkrijk kampt met de twijfelachtige reputatie een soepel immigratiebeleid te voeren en illegale tewerkstelling nauwelijks te bestrijden. Of dit imago nu juist is of niet, de Britse regering slaagt er in elk geval niet in de vluchtelingen te ontmoedigen. Anderzijds is het Franse asielbeleid dubbelhartig te noemen. De grote stroom vluchtelingen via Frankrijk wordt pas bij de Eurotunnel aangehouden en opgeborgen in het kamp bij Sangatte. Een concentratie van honderden desperado's op slechts 3 kilometer van de Eurotunnel, die naar het reisdoel Engeland leidt. Opgesloten in een kamp binnen zichtafstand van de poort naar de overkant, daarop is het Nederlandse gezegde van toepassing : De kat op het spek binden!
Asielzoekers verdienen ons mededogen, want ook zij zijn uiteindelijk het slachtoffer van onduidelijke regels, willekeurige uitvoering en tekortschietende controle. Het wordt hoog tijd dat de Franse autoriteiten de asielzoekers in het binnenland vastzetten, bijvoorbeeld bij een internationale luchthaven, vanwaar zij na afwijzing terug kunnen naar hun eigen land.
Mijnheer de Voorzitter, de treurige beelden uit Frethun nopen zowel de Commissie als de Raad om alles te doen wat in hun vermogen ligt, niet alleen om deze belemmering maar ook de oorzaak ervan weg te nemen. Bij deze verstoring van de markt voor goederenvervoer mogen zij zich niet aan hun verantwoordelijkheid onttrekken.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, ik ben werkelijk verbouwereerd door de mondelinge vragen van de socialistische en liberale fracties aangaande de problemen in de Kanaaltunnel zoals die veroorzaakt worden door vluchtelingen die illegaal Groot-Brittannië willen bereiken.
Als je die vragen analyseert, krijg je de indruk je dat het voornaamste - of eigenlijk: het enige - probleem zou bestaan uit het feit dat het vrije verkeer van goederen door de Kanaaltunnel hinder ondervindt. En dat is dan weer schadelijk voor de spoorwegondernemingen, met alle gevolgen van dien - horresco referens - voor het concurrerend vermogen van het spoorvervoer ten opzichte van andere vormen van vervoer.
Net als mijn collega' s betreur ook ik het dat de spoorwegondernemingen schade lijden. Ik zou daaraan trouwens willen toevoegen dat ik het onbegrijpelijk vind dat de Franse staat - en daarmee bedoel ik natuurlijk de zittende socialistische regering - niet alom moreel en financieel verantwoordelijk wordt gehouden voor haar onvermogen de openbare orde te handhaven.
Ik verzeker u, beste collega' s, dat deze problematiek veel ernstiger maatschappelijke gevolgen heeft dan alleen maar de verstoorde mededinging tussen particuliere ondernemingen.
Daarom wil ik een aantal vragen stellen die de door de liberale en socialistische fracties gestelde vragen moeten aanvullen.
Allereerst is het zo dat een deel van de mensen die illegaal Groot-Brittannië probeert te bereiken uit asielzoekers bestaat. Er zijn echter ook illegale immigranten bij, ook volgens de Franse wetgeving. Hoe is het mogelijk dat zoveel illegale immigranten het hart van Europa kunnen bereiken en zoveel binnengrenzen hebben kunnen oversteken zonder dat iemand daar weet van had? Dat is de onderliggende vraag waar we een antwoord op moeten proberen te vinden.
Een met deze vraag verband houdende kwestie is de volgende: welke maatregelen worden er genomen om ervoor te zorgen dat deze mensen naar de buitengrenzen van de Unie worden overgebracht?
Tweede vraag. Een groot deel van de asielzoekers die Groot-Brittannië willen bereiken zijn Afghanen. Als ik het goed begrepen heb is het Taliban-regime nu verjaagd. Deze mensen kunnen dus terug naar hun land. Welke maatregelen worden er genomen om ze te repatriëren?
Tot slot een derde vraag. Er zijn er die denken dat dit soort problemen tot het verleden zal behoren als we een gemeenschappelijk Europees asielbeleid invoeren. Het is inderdaad mogelijk dat asielzoekers dan in alle landen van de Europese Unie een gelijke behandeling zullen krijgen. Maar denkt de Commissie nu werkelijk dat het aantal asielzoekers dan zal afnemen? En zo ja, hoe dan precies? Is het niet veel realistischer om te veronderstellen dat de Europese normen voor toelating alsdan veel soepeler zullen worden? De Commissie heeft onlangs aangegeven in die richting te denken. Zal het aantal asielzoekers dan niet juist aanzienlijk toenemen?

Purvis
Mijnheer de Voozitter, ik sluit mij aan bij het verzoek van mijn Schotse collega' s aan de commissaris ons te steunen in het zoeken naar een spoedige oplossing van deze kwestie.
Schotland is hier vandaag goed vertegenwoordigd en dat zal de commissaris wellicht verrassen, maar Schotland is waarschijnlijk het meest gedupeerd door de kwestie met de Kanaaltunnel. Hadden we vroeger al niet meer dan drie diensten per nacht, als gevolg van de beperkte doorgang door de tunnel is er nu in het geheel geen verbinding meer tussen Schotland en het vasteland. Schotse whisky kan niet langer naar het vasteland worden getransporteerd, zoals de heer MacCormick al zei, en hetzelfde geldt voor het vervoer van onze computerchips naar Parijs, Frankfurt of Milaan. Erger nog is dat Schotland geen mogelijkheid meer heeft om onderdelen of produkten van het vasteland per trein te importeren. De kosten voor im- en export stijgen en de congestie op de wegen evenals de milieuvervuiling nemen toe.
Een verbinding van Schotland met de Gouden Driehoek van Europa is verloren, waardoor Schotland terugkeert naar de periferie. Dit is een drama, en waarom? Omdat het erop lijkt dat we niet in staat zijn ons nationaal immigratiebeleid op Europees niveau te verenigen en genoeg veiligheidsvoorzieningen te treffen om een dergelijke overeenkomst ook naar behoren te laten functioneren. Er worden duidelijk fouten gemaakt aan de Franse zijde van La Manche en aan de Engelse zijde van de tunnel, maar de gedupeerden zijn mijn kiezers en die bevinden zich op grote afstand van Dover en Calais, in Schotland.
Ik doe hierbij een dringende oproep aan de Britse regering om in samenwerking met haar buurland het immigratiesysteem te herzien, omdat het huidige systeem tienduizenden wanhopigen lokt. Het is zeker geen toeval dat het Verenigd Koninkrijk een van de weinige Europese landen is die de identieitskaart niet hebben ingevoerd.
Namens de oude bondgenoten van de Auld Alliance, de Schotse verwanten, verzoek ik de Franse autoriteiten met klem goede voorzieningen te treffen aan hun zijde van de Kanaaltunnel, zodat het goederentransport per spoor van en naar Schotland hervat kan worden.
Ik roep de commissaris en de Commissie op om op de kortst mogelijke termijn te overleggen om een oplossing te zoeken voor deze absurde toestand.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag u excuses voor het feit dat ik te laat ben, en ik dank u voor uw bereidheid mijn interventie te herprogrammeren. Wij hebben deze kwestie aan de orde gesteld, omdat dit een probleem is dat twee grote Europese landen rechtstreeks raakt. Ook ons veiligheids- en asielbeleid is in het geding. De openbare opinie verlangt daarom dat de Europese Unie ingrijpt.
We kunnen niet toestaan dat deze situatie verergert. Het is immers een proeve van onmacht van de Europese Unie. We moeten overigens wel oplossingen bedenken die ook doeltreffend zijn op andere punten waar zich een sterke migratiedruk doet gevoelen. Het justitieel beleid en het asiel- en veiligheidsbeleid zijn onvoldoende geharmoniseerd, en daarom moet de Commissie in Frankrijk en Groot-Brittannië interveniëren om ervoor te zorgen dat er drie categorieën maatregelen worden genomen.
Eerste categorie: het vrije verkeer van goederen zo goed als mogelijk herstellen, vooral als het gaat om het spoorvervoer door de Kanaaltunnel. De betrokken ondernemingen, inzonderheid de SCNF, hebben grote sommen geïnvesteerd, en wat er rond de tunnel gebeurt staat haaks op ons beleid, dat er immers op gericht is het vervoer meer en meer per spoor te laten geschieden.
Tweede categorie. Als het niet mogelijk is de wetgeving en de veiligheidsmaatregelen te harmoniseren, dan zullen we toch in ieder geval in deze twee landen samenhangende en gecoördineerde maatregelen moeten nemen ter bestrijding van de mensenhandel. Er moeten dus meer controles worden uitgevoerd, terwijl ook de sancties veel strenger moeten zijn. Het is immers een verwerpelijk bedrijf dat een aanslag vormt op de mensenrechten.
Derde categorie: wat er nu rond de tunnel gebeurt toont aan dat het asielbeleid in Europa dringend geharmoniseerd moet worden. Men maakt Engeland en Frankrijk verwijten voor hetgeen zich daar afspeelt, maar het gaat hier om een probleem dat zich overal in de Unie kan voordoen. Er kan nooit een volmaakte, onfeilbare oplossing worden gevonden. Dat heeft de ervaring ons wel geleerd. De wanorde in de wereld neemt toe, net als de ongelijkheid tussen Noord en Zuid.
De echte oplossing, die ook de basis raakt, ligt natuurlijk besloten in een eerlijker en royaler ontwikkelingsbeleid. En dat is iets dat niet op korte termijn verwezenlijkt kan worden. Daarom moeten we nu voor de twee genoemde landen maatregelen nemen om iets te ondernemen tegen deze handelaars in mensen en illusies. Dat is van het allerhoogste belang. Ik hoop oprecht dat we deze landen niet aan hun lot zullen overlaten, en dat de Commissie maatregelen zal weten te treffen die niet alleen efficiënt zijn, maar ook op andere plaatsen binnen Europa kunnen worden ingezet.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat zich problemen voordoen bij de toepassing van een van de fundamentele vrijheden van Europa, te weten het vrije verkeer van goederen. Van verschillende kanten is geopperd dat gebruik zou kunnen worden gemaakt van de artikelen van het Verdrag en dat de Commissie zou moeten optreden om de Franse regering te manen tot het nemen van maatregelen. Het recht van de Europese Unie biedt de Commissie de mogelijkheid de inbreukprocedure te starten tegen een lidstaat, als hinderpalen worden vastgesteld voor het vrije verkeer van goederen.
Een dergelijke procedure is echter onderworpen aan zeer strenge criteria wanneer de hinderpalen worden veroorzaakt door burgers, door particulieren. De Commissie kan alleen optreden als de betrokken overheid nalaat de noodzakelijke maatregelen te treffen. Dit gaat in het onderhavige geval kennelijk niet op. Er worden grote inspanningen ondernomen. De contacten tussen de Commissie en de Franse regering zijn nuttig gebleken en zullen worden voortgezet. De Franse regering heeft de bewuste ruimte reeds afgesloten en een plan laten opstellen. Ook is een begin gemaakt met de installatie van de noodzakelijke technologie, maar de aanwezigheid van politie, het aantal benodigde politieagenten, de installatie van het noodzakelijke hightechmateriaal, enzovoort zijn zaken waarvoor de Franse regering moet zorgen.
Het tweede punt dat ik wilde aanstippen is van inhoudelijke aard. Waarom wordt dit verkeer telkens onderbroken? Waarom is het voor treinen zo moeilijk om door de tunnel te rijden? Waarom treft men verstekelingen aan op de plekken die worden gebruikt door spoorwegvervoerders? Het feitelijke probleem is ook reeds door verschillende afgevaardigden aan de orde is gesteld en betreft de afwezigheid van een Europees beleid, van een beleid met gemeenschappelijke beginselen, van een gemeenschappelijk asielbeleid. Alleen met een dergelijk beleid kan worden voorkomen dat immigranten op die manier proberen bepaalde landen binnen te komen.
De Commissie heeft reeds talrijke voorstellen gedaan voor de procedures en de voorschriften inzake toekenning van de vluchtelingenstatus en voor de minimumvoorwaarden waaraan moet worden voldaan voor de opvang van asielaanvragers. Er is ook een voorstel gedaan voor de criteria en de mechanismen met betrekking tot de vaststelling van de voor de behandeling van de asielaanvraag bevoegde lidstaat. In deze voorstellen staat dat een langdurig verblijf in een lidstaat tot gevolg heeft dat deze lidstaat bevoegd is inzake de behandeling van de asielaanvraag. Volgens dit systeem kunnen in het onderhavige geval de asielaanvragers die lange tijd in Frankrijk zijn verbleven dus geen vluchtelingenstatus krijgen in Groot-Brittannië.
Dit probleem heeft grote gevolgen voor de betrokken gebieden, en met name voor de verafgelegen gebieden van het Verenigd Koninkrijk, Schotland en eigenlijk het gehele Europese vasteland, en ook voor de commerciële betrekkingen met Groot-Brittannië. De oplossing op korte termijn van dat probleem gaat mijns inziens uitsluitend de Franse regering aan. Die moet snel handelen opdat het door haar voorgelegde plan zo spoedig mogelijk wordt voltooid. Daarbij wordt trouwens ook samengewerkt met de Britse regering en de Commissie. Wat de oplossing op lange termijn van dit probleem betreft - en talrijke afgevaardigden zeiden het al: nu doet zich een probleem voor aan de grens tussen Frankrijk en Groot-Brittannië, maar morgen kan dit zich elders in Europa voordoen - daarvoor is een snel besluit over een gemeenschappelijk asielbeleid op Europees vlak nodig.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
Geachte collega' s, ik onderbreek het debat in afwachting van de stemmingen om 18.30 uur.
(De vergadering wordt om 18.10 uur onderbroken en om 18.30 uur hervat)

Stemming
Verslag (A5-0010/2002) van de heer Koukiadis, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie: De stand van zaken bij de tenuitvoerlegging van richtlijn 93/104/EG van de Raad van 23 november 1993 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd ('Arbeidstijdrichtlijn') (COM(2000) 787 - C5-0147/2001 - 2001/2073(COS))

(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN - Verslag-Koukiadis (A5-0010/2002)
Bonde en Sandbæk (EDD), schriftelijk. (DA) Wij hebben ons van stemming onthouden voor het verslag als geheel. Wij zijn van mening dat de kritiek die de Commissie op Denemarken heeft geuit wegens de gebrekkige toepassing van de richtlijn het Deens sociaal model op termijn zal ondermijnen. Oorspronkelijk had Denemarken ervoor geopteerd de richtlijn via de cao's ten uitvoer te leggen en de omzetting van de richtlijn dus aan de sociale partners over te laten. Aangezien de richtlijn onder druk van de Commissie op korte termijn tot wetgeving zal worden verheven in Denemarken, kunnen wij alleen ons ongenoegen uiten over de inmenging van de Commissie in een goed werkend systeem.
Wij steunen echter de algemene verbeteringen die in het verslag worden voorgesteld, met name de betere begripsdefiniëring, omdat gebleken is dat de formulering van meerdere definities bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn tot verkeerde interpretaties heeft geleid. Het is belangrijk dat de tekst in vele opzichten verduidelijkt wordt, opdat de belangen van de werknemers beschermd worden en de veiligheid en gezondheid op het werk verbeterd worden.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 18.40 uur gesloten)

