Bijdrage van het belasting- en douanebeleid tot de Lissabon-strategie (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Sahra Wagenknecht, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over de bijdrage van het belasting- en douanebeleid tot de Lissabon-strategie.
Sahra Wagenknecht  
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de vraag of het fiscale beleid van de lidstaten de economische groei, werkgelegenheid en innovatie bevordert, kan helaas met slechts een paar woorden worden beantwoord: dit is niet het geval! Economische groei wordt simpelweg niet bevorderd door het loslaten van de vrije val van belastingtarieven op uitermate winstgevende conglomeraten in een Europa-wijde dumpingwedloop en door omgekeerd in toenemende mate middeninkomens, werklozen en gepensioneerden in hun hoedanigheid van consumenten geld uit hun zakken te kloppen.
Economische groei wordt niet bevorderd door het arbeidsinkomen te onderwerpen aan een belastingtarief dat vele malen hoger is dan dat voor inkomens van economische goederen. Integendeel, de kloof tussen beide wordt daardoor alleen nog maar groter. Werkgelegenheid wordt niet bevorderd wanneer het MKB wordt geconfronteerd met buitenproportioneel hogere belastingen dan bedrijven die hun tijd verdrijven met speculeren in aandelen, obligaties en financiële derivaten. Innovatie wordt beslist niet bevorderd zolang multinationals met goudgerande balansen het leeuwendeel van hun research- en ontwikkelingsfondsen weten te verstoppen in hun boekhouding, terwijl diegenen voor wie dit soort steun eigenlijk bestemd is met lege handen blijven staan.
Kortom: in de EU wordt weinig gedaan voor een sociaal evenwichtige toekomst en ontwikkeling, of beter gezegd, dit proces is blijven steken. Diegenen die in geld zwemmen profiteren steeds vaker van fiscale voordelen en worden in toenemende mate vetgemest, terwijl diegenen die toch al weinig hebben, steeds dieper in hun portemonnee moeten grijpen. Economisch gezien is dit soort fiscaal beleid fataal, contraproductief voor de groei en uit sociaal oogpunt catastrofaal.
Ik weet dat de structuur van nationale belastingstelsels nog steeds onder de verantwoordelijkheid valt van de lidstaten, althans op papier. De werkelijkheid is enigszins anders. Vanwege het gebrek aan coördinatie op EU-niveau - zelfs op het gebied van de directe belastingen - zijn de nationale belastingstelsels steeds vaker niet het resultaat van beleid, maar worden ze gevormd door het ijskoude systeem van belastingconcurrentie. Dit systeem heeft een bepaald kenmerk: hoe mobieler de economische factor, hoe groter de mogelijkheden om nationale belastingen te ontduiken en dus hoe groter de belastingverlagingen; een dergelijk systeem kan zichzelf moeiteloos versterken.
Om te voorkomen dat de overheidsinkomsten in dit proces volledig opdrogen of uitgeput raken, moeten de sectoren die belastingheffingen niet of slechts met grote moeite kunnen ontlopen, ter compensatie nog meer belasting betalen. Belasting wordt dus verplaatst van ondernemingswinsten naar particuliere inkomens, in dit geval van kapitaalinkomsten naar arbeidsinkomsten, in dit geval ook van goed betaalde naar minder goed betaalde arbeid en, over het algemeen van inkomens en vermogens naar consumptie.
Het feit dat dit proces volop gaande is - en al sinds jaren en decennia gaande was - kan duidelijk worden aangetoond aan de hand van de belastingontvangsten en belastingtarieven in de EU. Niet alleen de wettelijke belastingtarieven maar ook de huidige belastingtarieven op ondernemingswinsten zijn in de EU de laatste tien jaar gedaald met tien 10 procentpunten. Dit wordt bevestigd door alle studies op dit gebied.
In vrijwel alle EU-lidstaten zijn de toptarieven verlaagd. In steeds meer lidstaten wordt inkomen uit beleggingen duidelijk bevoordeeld tegenover arbeidsinkomen, vanwege de overgang naar duale belastingsystemen. De accijnstarieven blijven maar stijgen - enerzijds vanwege de milieubelastingen, die vaak en bij ontstentenis van alternatieven, helemaal geen sturend effect hebben op milieugebied, maar eerlijk gezegd wel begrotingsmiddelen afromen, en anderzijds vanwege het feit dat BTW-tarieven voortdurend stijgen en in steeds meer landen het plafond van de overeengekomen marge bereiken.
Een dergelijke ontwikkeling is geen ongelukje, maar het directe resultaat van ongeremde belastingconcurrentie op een uniforme interne markt. De indruk ontstaat dat de opwaartse trend van de vennootschapsbelastingtarieven in de EU sterker is dan in de OESO als geheel. Met andere woorden, de belastingtarieven in de EU zijn sterker gedaald dan in de andere OESO-landen.
Dit toont duidelijk aan dat hier niet sprake is van druk van de globalisering, waarover veel en driftig wordt geklaagd, maar van druk die door eigen toedoen is ontstaan in de EU en derhalve gemakkelijk en onopvallend opgeheven kan worden wanneer de wens daartoe zou bestaan. Mijn oorspronkelijke verslag bevatte niet alleen het voorstel voor een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting, waar het, uiteraard, voor pleitte, maar ook voor EU-wijde minimumbelastingtarieven op ondernemingswinsten die dan door geen enkel land meer mogen worden overschreden. Alleen dit soort minimumbelastingtarieven bieden de mogelijkheid om de opwaartse trend van vennootschapsbelastingtarieven te stoppen.
Mijn verslag bevatte ook het voorstel tot het verhogen van de belastingtarieven op activa en financiële transacties in de EU, het voorstel tot belastingverlaging voor de lagere en middeninkomens en tot slot het voorstel tot het stoppen en het omkeren van de fatale trend van steeds meer indirecte belastingen ten koste van directe belastingen.
Helaas overleefde slechts een fractie van al deze voorstellen de stemming in de Commissie economische en monetaire zaken. Het gevolg is dat mijn huidige verslag een lofzang is geworden op belastingconcurrentie en daarbij volledig over het hoofd ziet dat belastingconcurrentie fatale gevolgen heeft voor de inkomstenzijde van de EU-begrotingen en derhalve ook voor miljoenen Europese burgers. De wijzigingen die mijn verslag daardoor heeft ondergaan tonen duidelijk aan welke belangen daadwerkelijk na aan het hart liggen van de meerderheid van de leden van de Commissie economische en monetaire zaken, met name van die van de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa en de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese democraten; het is wel heel duidelijk wie het meest profiteert van de bestaande belastingstelsels in de EU.
We hebben nu opnieuw onze belangrijkste voorstellen in de vorm van amendementen voorgelegd aan de plenaire vergadering. Mochten ze ook daar opnieuw geen meerderheid krijgen, dan zal mijn fractie tegen het verslag stemmen. Een ander Europees belastingbeleid dat de sociale tegenstellingen zo beperkt mogelijk houdt in plaats van voortdurend te vergroten - wat het huidige belastingbeleid doet - is mogelijk en is dringend noodzakelijk. Dit zou echter impliceren dat de Europese Commissie en ook van de lidstaten in hun beleid overeenkomstig hun eigen richtsnoeren rekening houdt met de belangen van de meerderheid van de Europese burgers en zich niet zoals tot dusver opstellen als belangenbehartigers van de maatschappelijke elite. Dit lokt namelijk meer parlementaire en buitenparlementaire druk uit.
We zullen niet nalaten te strijden tegen deze druk, zodat uiteindelijk de onbeschrijfelijke retoriek van deze sociaal gezien onaanvaardbare verhoudingen - die de meeste verslagen kenmerken en die ook dit verslag over het belastingbeleid kenmerken - niet langer de meerderheid in dit Huis achter zich weet te krijgen.
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN)Mijnheer de Voorzitter, ik verheug mij zeer met u de bijdrage van het belasting- en douanebeleid tot de Lissabon-strategie te bespreken.
Een belangrijke prioriteit binnen de Europese Unie is de verbetering van het concurrentievermogen met behoud van het sociale model. Het belastingbeleid moet een belangrijke rol spelen bij het behalen van groei en werkgelegenheidsdoelstellingen. Ik ben het eens met de kern van uw verslag, waarin steun wordt gegeven aan de initiatieven van de Commissie op het gebied van belastingen. Dat geldt dan met name voor meer inspanningen betreffende de CCCTB (Common Consolidated Corporate Tax Base - gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting), het voorstel tot een proefproject voor belastingheffing in het land van oorsprong, de strategie voor een betere coördinatie van de belastingstelsels van de lidstaten, vooral op het gebied van exitheffingen en grensoverschrijdende verliesverrekening, de werkzaamheden van het gemeenschappelijk EU-forum Verrekenprijzen, de strategie om belastingfraude te bestrijden, het BTW-pakket, de verlaagde BTW-tarieven voor bepaalde arbeidsintensieve diensten en milieubelasting.
Al deze dossiers zijn uiterst belangrijk. Ze vormen voor de Commissie de kern van haar aanpak van het belastingbeleid en veel van deze onderwerpen zijn in verschillende commissies van het Europees Parlement besproken. Het is duidelijk dat Europese bedrijven recht hebben op een systeem van vennootschapsbelasting dat aangepast is aan hun feitelijke of potentiële economische integratie op de schaal van hun grensoverschrijdende activiteiten in Europa. Dit is een van de belangrijke punten voor hun toekomstige concurrentievermogen. Het is ook van belang dat andere directe fiscale belemmeringen door coördinatie worden opgelost en niet uitsluitend door middel van kostbare rechtszaken.
Er is slechts een terrein waarop ik u niet met u mee kan gaan. Dat is paragraaf 17 van het verslag-Wagenknecht, waarin zoals het nu geformuleerd is, wordt gevraagd de minimumtarieven voor accijnzen af te schaffen en de huidige communautaire wetgeving op dit terrein te vervangen door een gedragscode. We bespraken deze elementen in dit Parlement tijdens de behandeling van het voorstel ten aanzien van de alcoholaccijnzen. Met alle respect moet ik u zeggen dat de Commissie niet van gedachten is veranderd.
Communautaire wetgeving met betrekking tot accijnzen in het algemeen dient een belangrijke rol te spelen om verstoringen in de interne markt tegen te gaan, de volksgezondheid te beschermen en om consumptiepatronen af te stemmen op gedragingen die passen bij een duurzaam milieu. De Commissie gelooft stellig dat minimumtarieven noodzakelijk zijn voor een goed functioneren van de interne markt doordat zij aan lidstaten een veiligheidsnet bieden dat ervoor zorgt dat alle lidstaten daadwerkelijk accijnzen heffen en dat de niveaus zinvol zijn. Ik hoop dat het ingediende amendement om paragraaf 17 aan te passen, door een meerderheid van de leden zal worden gesteund
Ik wil graag besluiten met drie mededelingen. Ten eerste weet u allemaal dat mijn diensten zeer hard werken aan een wetgevingsvoorstel over de CCCTB dat ik van plan ben u na het zomerreces in 2008 te presenteren. Ten tweede steunt de Commissie op het vlak van de BTW volledig het Portugese voorzitterschap in zijn pogingen een akkoord over het BTW-pakket te bereiken en ook voor het eind van het jaar wezenlijke vooruitgang te boeken in het bredere debat over de BTW-tarieven. We kunnen ook werken aan de acceptatie van het voorstel ter verlenging van bepaalde derogaties in de nieuwe lidstaten met betrekking tot lagere BTW-tarieven. Bovendien zullen we onze inspanningen met betrekking tot de bestrijding van BTW-fraude voortzetten. We komen spoedig met een voorstel inzake BTW-heffing op financiële diensten dat de sector meer juridische zekerheid verschaft en dat geactualiseerde regels bevat. Ten derde blijven we ons inzetten voor een stelsel van minimumtarieven voor accijnzen om verstoringen tegen te gaan en om eerlijke concurrentie in de interne markt te bevorderen met het oog op de bescherming van de volksgezondheid en het milieu.
Piia-Noora Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, op sommige momenten zien we in dit Parlement geen echte politieke verschillen tussen fracties, maar bij deze kwestie is het verschil erg zichtbaar, omdat ik zeer sterk van mening verschil met de rapporteur over enkele punten die zij zojuist noemde. Ik heb respect voor haar werk aan dit rapport, maar over dit onderwerp hebben we totaal verschillende inzichten over hetgeen de Commissie zou moeten doen.
Ten eerste gaat dit verslag over de Lissabon-strategie en de manier waarop we het concurrentievermogen van Europa wereldwijd kunnen herstellen. Dit is echt de enige manier om de Europese welvaart en de welvaart van onze burgers te garanderen. Zonder belastingheffing is dit onmogelijk. Belastingen spelen in dit opzicht een belangrijke rol bij de bevordering van het concurrentievermogen in Europa.
We moeten niet vergeten dat het totale belastingniveau nog steeds boven het gemiddelde van de OESO ligt. Om een lager belastingniveau in Europa te bereiken, moeten we een heilzaam investeringsklimaat creëren. We hebben in Europa behoefte aan meer investeringen, meer groei en meer florerende ondernemingen.
Een gezonde belastingconcurrentie speelt in dit opzicht een nuttige rol. Dit is een economisch, marktgericht controlemechanisme voor ongeremde politieke besluiten. Als we een vruchtbare belastingconcurrentie in Europa hebben, kunnen regeringen geen obstakels in de weg van de interne markt leggen. Dat is wat we willen: een werkelijk interne markt zonder belastingobstakels. Aan de andere kant zijn er geen aanwijzingen dat een vruchtbare belastingconcurrentie de belastinggrondslagen zal aantasten. De totale belastingopbrengst blijft opmerkelijk stabiel dankzij de toegenomen economische activiteit.
Maar het bestaan van 27 verschillende belastingstelsels zorgt voor problemen, vooral voor Europese kleine en middelgrote ondernemingen (MKB), die zo belangrijk zijn voor deze groei. Volgens een EG-belastingoverzicht van 2004 bedroegen de nalevingskosten van de kleine MKB's ongeveer 2,6 procent van hun verkopen en 31 procent van de betaalde belasting. Eenderde van alle belasting gaat op aan nalevingskosten. Dit onevenredig hoge bedrag aan nalevingskosten vormt voor kleine bedrijven een groot obstakel. Daarom moeten we vragen om een grensoverschrijdende verliesverrekening, vereenvoudigde douaneprocedures, één loket voor de BTW, proefprojecten over belastingheffing in het thuisland enzovoort. We steunen alles wat de Commissie op dit vlak heeft gedaan.
Tot slot wil het bedrijfsleven een goed beheersbaar en eenvoudig belastingadministratiesysteem zien. We moeten de problemen van interne verrekening en verliescompensatie in de bedrijfsvoering voor de EU als geheel oplossen, dubbele belastingen vermijden en de nalevingskosten verminderen. We juichen het voorstel voor de CCTB (Common Consolidated Corporate Tax Base - gemeenschappelijk geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting) toe omdat verrekening van verliezen slechts een tijdelijke zaak is. We hebben uiteindelijk een geconsolideerde grondslagheffing voor vennootschapsbelasting nodig.
Katerina Batzeli
namens de PSE-Fractie.-(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, mevrouw Wagenknecht heeft een verslag opgesteld, waarin zij blijk geeft van de politieke moed. Die is ook nodig om de herverdelings- en sociale dimensie van het belastingbeleid uit de doeken te doen. Dit verslag is een van de betere bewijzen van het feit dat de discussie over het belastingbeleid wellicht een Europa-wijd karakter krijgt.
Uit de toezegging om te voldoen aan de doelstellingen van Lissabon, de regels van het stabiliteits- en groeipact, de verplichting tot beheer en herverdeling van belastinginkomsten om te voldoen aan cohesie- en werkgelegenheidsdoeleinden, en de voltooiing van de interne markt blijkt duidelijk dat hier sprake is van een beleidsdoelstelling. Het belastingbeleid van de lidstaten mag niet langer uitsluitend en alleen zijn gebaseerd op nationale criteria; we moeten een dialoog voeren over het belastingbeleid om de coördinatie op dit gebied in de hele EU te bevorderen.
In deze dialoog, waardoor een uitstekende samenwerking tussen de schaduwrapporteurs van alle fracties tot stand is gekomen, hebben we onze focus gericht op de volgende fundamentele punten. Ten eerste het vraagstuk van de belastingconcurrentie. Volgens ons kan het niet de bedoeling zijn het beginsel van belastingconcurrentie te beteugelen, want dit zou neerkomen op afkeuring van het beleid van een aantal lidstaten. Door het gebrek aan gemeenschappelijke belastingwetgeving brengt belastingconcurrentie met al de voor- en nadelen van lage belastingtarieven problemen met zich mee. Dit geldt ook voor andere sectoren van de interne markt, hoewel belastingconcurrentie ook het concurrentievermogen waarborgt en de productiviteit van zowel de nationale economieën als de economie van heel Europa bevordert, mits deze wetgeving regels bevat die de groei van schadelijke belastingconcurrentie tegengaan.
Het tweede punt waarop we ons hebben gericht is het verband tussen directe en indirecte belastingen. Sinds kort bestaat er in de lidstaten een tendens om de indirecte belastingen te verhogen, in de meeste gevallen om tekorten te dekken. Dit gaat echter ten koste van de consumenten, terwijl de markt ongecontroleerd blijft.
Het doel van dit verslag is het vinden van maatregelen die een evenwichtige combinatie van directe en indirecte belastingen vergemakkelijken. Wij zijn voor een herziening van het BTW-stelsel en de bijzondere verbruiksbelastingen. Dit betekent niet dat deze vervangen mogen worden door een gedragscode waaraan niet alle lidstaten zijn gebonden.
Commissaris, we zijn ons bewust van de inspanningen die de Commissie zich heeft getroost en van de problemen binnen Raad Economische en Financiële Zaken (Ecofin). Niettemin moeten wij als leden van het Europees Parlement bovenal nauw samenwerken met de nationale parlementen om dit belangrijke vraagstuk, het fiscale beleid, te bediscussiëren.
Margarita Starkevičiūtė
Ik wil graag wijzen op het belang van dit verslag als strategische lijn die we zouden moeten volgen bij de economische hervormingen in de Europese Unie. Helaas kunnen de Portugese leden vandaag niet aanwezig zijn tijdens het debat over dit zeer belangrijke vraagstuk.
Wat zijn de hoofdpunten van ons verslag? Het belangrijkste is dat we gezien de veranderingen binnen het economisch kader toe zijn aan een revisie van zowel onze fabrieken en ondernemingen als de instrumenten van ons belastingbeleid. Als we spreken over de strategie van Lissabon, hebben we het meestal over het uitgavenbeleid, zelden over het belastingbeleid. Als we geen aandacht besteden aan het belastingbeleid kunnen we de doelstellingen van Lissabon niet bereiken.
Waar moeten we rekening mee houden? In de eerst plaats is het noodzakelijk om een blik te werpen op de verdeling van de fiscale lasten over de producenten en de consumenten. Verder kunnen we niet voorbijgaan aan het feit dat er nóg een andere groep mensen is - die van inkomen uit kapitaal leeft. Dit noemen we private equity.
Hoe verdelen we de fiscale lasten? Dit is een van de uitdagingen die gepaard gaan met het nieuwe economisch kader. Een andere zeer belangrijke vraag is: hoe kunnen we structuurhervormingen aanmoedigen? Structuurhervormingen kunnen niet worden gerealiseerd zonder het ontstaan van nieuwe ondernemingen. Gebeurt dit niet, dan kunnen mensen hun bestaande banen niet opgeven voor nieuwe werkplekken, hetgeen sociale onvrede teweeg kan brengen. Nieuwe ondernemingen ontstaan alleen wanneer er gunstige fiscale omstandigheden heersen. Dit is een van de hoofdpunten van ons verslag.
De vraag die we moeten stellen is: welk niveau van coördinatie op fiscaal gebied hebben we nodig tussen de lidstaten? Wij zijn voor concurrerende belastingen, maar staan afwijzend tegenover het idee van minimumtarieven. De reden hiervoor is dat elk land zijn eigen specifieke economische structuur en uitgavenbeleid heeft. Het belastingbeleid moet daarom op één lijn liggen met het uitgavenbeleid. Wel zijn we voor coördinatie van de grondslagen van het belastingbeleid en steunen de Commissie op dit punt.
Heide Rühle
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volstrekt eens met mevrouw Kauppi. De meningsverschillen tussen de fracties hier in het Europees Parlement op het gebied van het belastingbeleid worden steeds duidelijker. We moeten de komende maanden meer en serieus aandacht besteden aan deze discussie. Ik wil de rapporteur en de schaduwrapporteur bedanken voor hun waardevolle inzet om dit verslag tot een goed einde te brengen.
Een goed einde voor het verslag, maar niet voor ons. Onze fractie zal de definitieve versie van dit verslag niet steunen. Het heeft een paar prettige kanten, bijvoorbeeld het voorstel tot het nemen van een paar belangrijke stappen om te komen tot een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting. Dit is een belangrijke eerste stap. Deze moet echter gepaard gaan met even duidelijke verklaringen ten aanzien van de harmonisatie van minimumbelastingtarieven, omdat dit anders zal leiden tot een ongeremde belastingconcurrentie, met name op dit gebied.
We hebben ook een probleem met artikel 17, waarin de commissie helaas duidelijk verklaart dat zij tegen de vastlegging van minimumbelastingtarieven voor accijnzen is. Ook dit ligt helaas in het verlengde van de stemmingen van de laatste weken en dat betreuren we ten zeerste. Op dit punt steunen we de fractie. We moeten eindelijk komen tot een harmonisatie op het gebied van de accijnzen en dat zo snel mogelijk, omdat we anders worden geconfronteerd met ongeremde belastingconcurrentie op dit gebied.
We vinden dat tot dusver veel te weinig werd ingegaan op de vraagstukken van klimaatverandering en milieubelastingen. Ik ben het op dit punt dan ook niet eens met de rapporteur. Ik ben van mening dat milieubelastingen een belangrijk instrument vormen om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van klimaatverandering. We moeten op dit gebied nog veel meer doen.
Ik vind echter dat de benadering die gericht is op het gebruik van kernenergie of "schone” energievormen, verkeerd is. Het is van belang dat we de nadruk leggen op energiebesparing en energie-efficiënte. Dat is de juiste aanpak. Als we zien welke mogelijkheden liggen in het opknappen van gebouwen en op het gebied van vervoer, dan lijkt mij dat we de energiebesparingdoelstellingen van Kyoto kunnen halen als we op dit gebied meer zouden doen.
Belastingbeleid kan een belangrijke bijdrage leveren aan het stimuleren van energiebesparing en aan het verhogen van de energie-efficiënte; zo kunnen we het hoofd bieden aan de uitdagingen van klimaatverandering. Het is jammer dat het verslag dit standpunt niet bevat. Zoals ik al eerder aangaf, zullen wij niet voor dit verslag stemmen.
Esko Seppänen
namens de GUE/NGL-Fractie. -(FI) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, onze fractie onderschrijft de opvattingen van mevrouw Wagenknecht over deze kwestie, ook al staan ze haaks op de mening van de meerderheid van de Commissie economische en monetaire zaken.
De Europese Unie zal in 2010 niet 's werelds belangrijkste op kennis- en technologie gebaseerde economie zijn. En dat de doelstellingen van de strategie van Lissabon niet bereikt zullen worden, is echter niet te wijten aan de belastingstelsels, die overigens voortdurend ten faveure van grote ondernemingen worden hervormd. Met verrekenprijzen en het vinden van nieuwe "onderkomens” voor hun kapitaal proberen grote ondernemingen belasting te ontduiken. Hierin worden ze gesteund door belastingparadijzen en offshore financiële centra in de lidstaten van de EU, beide schandvlekken in het morele landschap van de EU.
Volgens de rapporteur gaat de Commissie in haar mededeling voorbij aan de verdelingsaspecten van belastingheffing. Het systeem van flat tax dat in sommige lidstaten wordt gehanteerd, is in het voordeel van de hogere inkomens, terwijl progressieve inkomstenbelasting sociale gelijkheid bevordert. De strategie van Lissabon kan niet worden geïmplementeerd op een manier die het financiële fundament van de welvaartsmaatschappij opsoupeert en die uitgesproken oneerlijk is.
Derek Roland Clark
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN)Mijnheer de Voorzitter, er wordt gezegd dat dit een bijdrage is, maar het lijkt meer op een recept voor harmonisatie van alweer meer belasting, een recept dat ik hier en daar aan het verslag ontleen: "27 verschillende belastingstelsels vormen een 'hindernis'”; "coördinatie van het belastingbeleid van de lidstaten”; "verzoekt de lidstaten te zorgen voor een rechtvaardiger verdeling van de fiscale lasten”; "steunt” de Commissie in haar streven om het "belastingbeleid” af te stemmen op .... "milieudoelstellingen”; "hogere belasting op brandstof”; "het invoeren van een Europese uniforme .... vennootschapsbelasting”. Kortom, we zijn weer terug bij het falend beleid van de jaren zeventig.
De Britse regering krijgt dat al niet voor ons hele land voor elkaar. Het noorden is anders dan het zuiden, Wales en Schotland verschillen van het zuidoosten - en dat was toen Gordon Brown tien jaar lang minister van Financiën was. Natuurlijk hebt u naar hem geluisterd. U wees hem afgelopen week in Lissabon in zijn hoedanigheid als premier op de grenzen die niet mogen worden overschreden, toch? Of niet soms?
Verderop in het verslag is er sprake van een "coördinatie in EU-verband” op het gebied van "directe belastingen”. In het Verenigd Koninkrijk dachten we dat we dat ons beloofd was dat geharmoniseerde belastingen, met name inkomstenbelasting, er nooit zouden komen. Nu staan ze hier in het verslag. Het lijkt enigszins op het Hervormingsverdrag. Gordon Brown blijft zeggen dat er geen sprake is van een grondwet, terwijl alle EU-leiders zeggen dat dit wel het geval is: Valéry Giscard d'Estaing, José Luis Rodriguez Zapatero, Angela Merkel en zelfs onze eigen Voorzitter zeiden dat een tijdje terug in dit Parlement.
Waarom zegt Gordon Brown niet gewoon de waarheid tegen het Britse volk? Harmoniseer die boodschap! Welnu, dat is het soort harmonisatie die ik zou steunen. Want u durft dat niet te doen richting de Britten, want ze zullen met hun voeten stemmen en de EU verlaten, wanneer u ze de naakte, onverbloemde waarheid vertelt. En ze nemen hun jaarlijkse EU-bijdrage van 18 miljard euro mee, hun eigen belastinggeld. Tegen welke prijs harmoniseren we de belastingen dan?
Petre Popeangă
namens de ITS-Fractie.-(RO) Het lijdt geen twijfel dat het belangrijk is om de bijdrage die het belasting- en douanebeleid kan leveren aan de ontwikkeling van de strategie van Lissabon eens grondig onder de loep te nemen. Mede daarom is het doel van het voorliggende verslag-Wagenknecht, namelijk het geven van een evaluatie van de bijdrage die beleidsterreinen leveren aan sectoren die van bijzonder belang zijn voor het halen van de Lissabon-doelstellingen, zeer nuttig. Het kan ook niet anders, aangezien de strategie van Lissabon tal van doelstellingen bevat, zoals het bevorderen van de economische groei, en een beleid uitzet op basis waarvan Europese ondernemingen meer en betere banen kunnen scheppen. Toen ik het verslag las, verbaasde ik mij als burger van een onlangs toegetreden land over de indruk die het verslag wekt, namelijk dat het gericht is op een Unie die bestaat uit landen met goed ontwikkelde, of beter gezegd, met even goed ontwikkelde economieën, wat echter niet het geval is. Het is zeer waarschijnlijk dat enkele van de voorgestelde maatregelen geen voordelen opleveren voor de minder goed ontwikkelde economieën, aangezien de algemene wetgeving voor de interne markt sterke economieën bevoordeelt, ten nadele van de zwakkere. Wegens gebrek aan tijd wil ik hier niet nader op ingaan, maar ik ben van mening dat het gezien de doelstellingen van het verslag, namelijk voordelen te scheppen voor de economieën van alle 27 landen en niet van 25 zoals het verslag vermeldt, noodzakelijk is om de economieën te vergelijken en op basis hiervan maatregelen te nemen die gelijke voorwaarden scheppen voor de ontwikkeling van de voorgestelde maatregelen.
Eoin Ryan
namens de UEN-Fractie. -(EN)Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat vandaag aan de orde is, geeft opnieuw blijk van een meedogenloze aanval op lidstaten die werken met een succesvol stelsel van lage vennootschapsbelastingen. Ik sta niet achter de stelling dat een lage vennootschapsbelasting leidt tot oneerlijke belastingconcurrentie. Ik ben van mening dat het waarborgen van concurrentievermogen een vitaal element is in een gemengd belastingbeleid van een volledig functionerende interne markt.
Over welke bewijs beschikt de Commissie om aan te tonen dat de CCCTB het concurrentievermogen van de EU niet zal belemmeren? Welk bewijs is er om te zeggen dat de CCCTB het concurrentievermogen van de EU zal bevorderen? Waarom worden landen met lage belastingen, lage werkloosheid en hoge groei zo hard aangepakt door de Commissie? Ik begrijp dit niet. Het is volkomen absurd dat de Commissie stelt dat invoering van een belastinggrondslag niet daadwerkelijk het belastingtarief bepaalt, want dat is wat de grote lidstaten al zeggen. In geen enkel onderzoek blijft dit overeind.
Pogingen van grote lidstaten om de belastingharmonisatie als een cadeautje te verpakken in het bloemetjespapier van de CCCTB zullen niet worden geaccepteerd door Noord-Ierland of andere lidstaten. Ierland noch enige andere lidstaat heeft het recht om een rol te spelen in het bepalen van het belastingtarief van een andere lidstaat. De eenheid van Europa komt niet in gevaar door een verscheidenheid in het belastingbeleid; het concurrentievermogen van de EU wordt ondergraven door een verkeerd belastingbeleid. Ik geloof stellig dat de EU het beste wordt gediend met de bevordering van belastingconcurrentie in plaats van met belastingharmonisatie.
Hoe is het mogelijk dat landen als Ierland en ook andere lidstaten, die hun belastingbeleid radicaal hebben gewijzigd en succesvolle economieën werden, nu worden aangepakt? Waar blijft de aantrekkelijkheid van een land als Ierland, commissaris, als u dit stelsel invoert en daadwerkelijk de belastingharmonisatie doorzet? Dat is precies waar het omgaat, en belasting gaat alleen maar omhoog. Mensen binnen de Commissie hebben het al gezegd dat zij een belastingstelsel willen zien dat om en nabij in het midden ligt naar de stand van dit moment. Dat is ongeveer net even boven 20 procent. Wat zou dat voor de aantrekkelijkheid van Ierland en andere grenslanden betekenen? Ze zullen niet meer aantrekkelijk zijn maar wel een hoge werkloosheid op de lange ....
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Gay Mitchell
(EN) Mijnheer de Voorzitter, in het verslag dat vandaag in het parlement aan de orde is, staat dat belastingconcurrentie in de EU heeft geleid en nog steeds leidt tot economische winst in de hele EU door toedoen van een dynamisch bedrijfsklimaat.
Maar naar mijn mening zou de CCCTB net zo gemakkelijk kunnen leiden tot een EU met minder concurrentievermogen en zou daarom niet moeten worden gesteund. De EU moet reageren op een steeds veranderende mondiale economie. Moderne concurrerende economieën moeten zo flexibel zijn dat ze de veranderende vraag naar nieuwe producten en diensten aankunnen. De CCCTB zal deze flexibiliteit om een aantal redenen ondergraven. Een grondslag voor vennootschapsbelasting in de hele EU geeft inflexibiliteit en zal afzonderlijke landen hinderen in hun besluitvorming over hun eigen fiscale strategie die gebaseerd is op hun bijzondere omstandigheden. De voorstanders van de CCCTB houden staande dat elke lidstaat autonoom blijft om te beslissen over zijn nationale belastingtarieven - maar kunnen ze dat ook? Is de CCCTB niet eenvoudigweg het begin van een schadelijke ontwikkeling?
Als de CCCTB optioneel is, wordt alleen het aantal belastinggrondslagen voor bedrijven vergroot en wordt het systeem complexer. De binnenlandse belastingwetgeving biedt het bedrijfsleven zekerheid. Een systeem dat in een aantal lidstaten wordt toegepast, kan tot verschillen in interpretatie over de bepalingen leiden en dat brengt onzekerheid mee voor het bedrijfsleven.
In de tijd die mij nog rest, kan ik slechts enkele punten aanstippen. Ten eerste is belasting voor elke lidstaat een zaak van nationale soevereiniteit. Het recht om het niveau van publieke uitgaven en de financiering daarvan te kiezen, is een basisfunctie van het nationale democratische proces. Het bewaren van de flexibiliteit van belastingbeleid is noodzakelijk voor het belonen van ondernemingen, het scheppen van banen en de groei van de economie. Met een enkele belastinggrondslag zou de flexibiliteit verdwijnen. Er zijn geen aanwijzingen om te veronderstellen dat een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting kwesties zoals concurrentievermogen, nalevingskosten voor bedrijven, interne verrekening enzovoort kan aanpakken. Het leidt niet tot vereenvoudiging van EU-belastingvraagstukken, want het voorgestelde zogenaamde "optionele systeem” zou er nog een laag aan toevoegen, zoals ik zojuist heb gezegd.
De harmonisatie van de vennootschapsbelasting zou leiden tot druk op de nationale belastingtarieven. Zo'n harmonisatie zal slechts de aantrekkelijkheid van bedrijfslocaties buiten de EU doen toenemen. De gedragscode voor zakelijke belastingen leidde tot een schadelijke belastingconcurrentie. Verschillende belastingtarieven in de lidstaten van de EU zijn niet schadelijk.
Ik vraag de commissaris dit in gedachten te houden als hij deze voorstellen volgend jaar, zoals hij suggereert, aan de orde stelt. Lidstaten zoals Ierland hebben al aangegeven ...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Pervenche Berès
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil allereerst de rapporteur bedanken voor de kwaliteit van haar werk en haar inspanningen om een tekst voor te leggen waarmee ze helaas niet helemaal tevreden lijkt te zijn.
Belastingbeleid is een essentieel aanvullend instrument voor de totstandbrenging van een echte interne markt, dus een markt die meer is dan slechts een vrijhandelszone waar fiscale en sociale dumping zijn toegestaan. Daarom vereist de voltooiing van de interne markt de harmonisatie van bepaalde belastingregels en vooral de invoering van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB). Het verslag dat vandaag aan de orde is opent de deur naar deze CCCTB, en daar ben ik erg blij mee. Ik stel vast dat een aantal leden van dit Huis tegen dit plan is, in naam van wat zij "eerlijke” concurrentie noemen.
Ik geloof dat voor vrije, niet-vervalste concurrentie - waarvan ik overigens geen grote voorstander ben - een zekere mate van transparantie in de regelgeving noodzakelijk is. Het verbaast me dat landen die stevig hebben geprofiteerd van grootschalige steun van de Europese Unie, verstrekt in naam van solidariteit, nu tegen deze stap zijn, die van groot belang is voor de solidariteit, concurrentie en transparantie.
Belastingbeleid is ook een uitstekend instrument om strategieën in te voeren; de EU moet hier gebruiken van maken, aangezien zij sowieso al niet zoveel instrumenten heeft. Dit kan een positief effect hebben op schone vormen van energie of om te bereiken dat ...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Olle Schmidt
(SV) Mijnheer de Voorzitter, dit is een verslag dat in grote mate is beïnvloed door een compromis tussen de PPE-DE-Fractie en de ALDE-Fractie. Ik vind het een evenwichtig verslag. Belastingbeleid valt weliswaar onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten, maar een aantal belastingen zou zeker baat hebben bij een grotere mate van communautaire coördinatie. Het oorspronkelijke verslag van de rapporteur bevatte het voorstel tot verregaande coördinatie met de nadruk op een hoge mate van herverdeling. Dat kan niet de weg zijn naar meer groei of meer werkgelegenheid in de EU. In de geglobaliseerde wereld waarin we vandaag de dag leven, heeft Europa andere zaken nodig, geen hogere belastingen. Integendeel. Ik denk dat wij die leven in landen met hoge belastingen naar andere modellen moeten zoeken, zoals een uniformer belastingtarief. Belastingen op arbeidsinkomen zouden verlaagd moeten worden en belastingen op schadelijke consumptie worden verhoogd. Er zouden bijvoorbeeld specifieke milieubelastingen moeten worden ingevoerd, en ook schappelijke accijnzen op alcohol en tabak, zoals de commissaris al zei.
Op dit punt zou de EU toch in staat moeten zijn met grotere overeenstemming te handelen. Dit is een gevoelige kwestie - zoals we hier konden beluisteren en waarvan ik me ook terdege bewust ben - maar het is volgens mij desondanks noodzakelijk. Als we de huidige grote klimaat- en energieproblemen willen oplossen, is het onverantwoord om tegen regulerende fiscale instrumenten te zijn. Hoge groei en verlaging van de belastingdruk zijn ook mogelijk mét hoge milieu- en energiebelastingen. Sceptici kunnen zich laten overtuigen door het centrumrechtse kabinet van mijn land, Zweden, als ik zo vrij mag zijn om aan het eind van dit debat wat patriottisch te zijn.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik zou graag het woord willen nemen in een debat over de bijdrage van het belasting- en douanebeleid tot de Lissabon-strategie en wil daarbij graag wijzen op het feit dat sommige voorstellen in het verslag van mevrouw Wagenknecht ten aanzien van de belastingstelsels in sommige lidstaten geen positief effect zullen hebben op de economische groei en de werkgelegenheid in de landen van de EU.
Ten eerste zijn het opheffen van belastingconcurrentie en pogingen om te komen tot een standaardisering van oplossingen op het gebied van vennootschapsbelasting in strijd met het beginsel van fiscale soevereiniteit van de lidstaten.
Ten tweede zal verlaging van de vennootschapsbelastingtarieven die niet gepaard gaat met belastingverlaging, niet leiden tot een verlaging van de begrotingsontvangsten van deze belasting. Integendeel, dit zal leiden tot een aanzienlijk verhoging. Dit wordt bevestigd door de situatie in mijn land, Polen, waar de vennootschapsbelastingtarieven aanmerkelijk werden verlaagd, maar de inkomsten uit deze belasting van jaar tot jaar stijgen.
Tot slot acht ik de voorstellen in dit verslag over de coördinatie en belastingstelsels, inclusief directe belastingen, in de huidige situatie riskant en denk dat deze zeker niet zullen bijdragen tot implementering van de Lissabon-strategie.
Zsolt László Becsey
(HU) Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Waar hebben we het eigenlijk over? Een van de kernpunten is de vraag of we - in termen van mededinging - zijn opgewassen tegen externe belastingconcurrentie oftewel tegen belastingconcurrentie van buiten de Europese Unie? Laten we niet naar zondebokken zoeken binnen de Europese Unie, want anders zal, zoals diverse collega's al stelden, het kapitaal uit de EU stromen. Met welke punten van het belastingbeleid zijn we het eens? We zijn het eens met het feit dat dit beleid het scheppen van banen moet vergemakkelijken, oftewel werkgelegenheid moet bevorderen. Verder zijn we het eens met het feit dat we het MKB moeten helpen, aangezien deze ondernemingen ervoor zorgen dat mensen kunnen blijven waar ze zijn, ze de gezinsvorming bevorderen en banen scheppen. Ik ben het ook eens met de sociale beleidsmaatregelen die helpen de vergrijzing in de Europese Unie aan te pakken.
Waar zijn we het niet mee eens? We zijn het niet eens met meer belastingen op het gebied van gezondheid, het milieu of op sociaal gebied in plaats van het voeren van een anti-inflationair beleid en van het zoeken naar middelen om passend te reageren op de uitdagingen van mededinging. Wat we verder ook niet mogen vergeten is dat de Europese Unie is gegroeid en daardoor uitermate heterogeen is geworden. We rekenen erop dat iedereen zijn begrotingsdiscipline binnen zijn eigen soevereine belastingbeleid op peil houdt, maar tegelijkertijd willen we het mes zetten in de instrumenten die hiervoor nodig zijn. Als convergentie onze primaire doelstelling is, zouden we bijvoorbeeld op het gebied van de indirecte belastingen zoals accijnzen, om iets te bereiken, niet alleen landen mogen verplichten die rond de laagste tarieven opereren, maar ook de landen die duidelijk hogere tarieven toepassen. Daarom hebben wij herhaaldelijk voorgesteld de huidige aanpak die uitsluitend is gebaseerd op een minimumaccijnstarief te vervangen door een "gedragscode” die de lidstaten langs dezelfde weg voert. Wat betreft het gemeenschappelijk kapitaal of een gemeenschappelijke heffingsgrondslag, wil ik graag nog het volgende zeggen: we krijgen te maken met een serieus probleem als de invoering van een minimumtarief ertoe zou leiden dat concurrentiekrachtige landen worden bestraft. Ik ben ook bezorgd over de gevolgen van de invoering van de gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor het kapitaalverkeer. Zal dit er niet toe leiden dat bijvoorbeeld winsten van dochterondernemingen in de nieuwe lidstaten steeds als winsten van de moederonderneming in de boeken verschijnen en niet ter plaatse worden geïnvesteerd? Fraudebestrijding is ook zeer belangrijk, en ik wens de Commissie hierbij veel succes. Ze is goed op weg, want het belangrijkste is de zwarte economie te regulariseren en maatregelen te nemen om misdaad te bestrijden. Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter.
Dariusz Rosati
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de belangrijkste doelstelling van de Lissabon-strategie is de versterking van het concurrentievermogen van de economieën van de lidstaten. Een hoog niveau van concurrentievermogen maakt het mogelijk dat economische groei wordt aangezwengeld, er nieuwe banen worden gecreëerd en belangrijke sociale doelstellingen gefinancierd kunnen worden. Helaas zijn de huidige belastingstelsels van de lidstaten niet bepaalde bevorderlijk voor de invoering van de Lissabon-strategie. De druk op het arbeidsrecht en de economische activiteiten is te groot, de belastingtarieven zijn te gedifferentieerd en de wetgeving is te gecompliceerd. Op hun beurt moeten de belastingstelsels een buitensporig groot aantal functies en taken vervullen - zowel economisch, fiscaal, sociaal als op milieugebied.
Belastingen die het concurrentievermogen dienen te bevorderen moeten bovenal het scheppen van banen, het ontplooien van economische activiteiten en innovatie stimuleren. Daarom moeten belastingen, met name directe belastingen, laag zijn, om onnodige tariefverschillen en buitensporige progressie te voorkomen. Gezien het feit dat directe belastingen een groot negatief effect hebben op productie en werkgelegenheid moet het aandeel van de indirecte belastingen in de begrotingsontvangsten worden verhoogd.
Wat dit debat betreft, wil ik, mijnheer de Voorzitter, mijn zorg uiten dat dit wordt beheerst door te veel ideologie en politiek en te weinig door economische kennis. Het beste voorbeeld hiervan zijn begrippen die hier worden gebezigd, zoals fiscale en sociale dumping. Er bestaat geen objectieve norm voor belastingen, en daarom is het niet redelijk om landen met lage vennootschapsbelastingtarieven van fiscale dumping te beschuldigen.
Konrad Szymański
(PL) Dames en heren, allereerst zou ik graag de Commissie economische en monetaire zaken willen feliciteren met haar moeilijke en succesvolle operatie, die namelijk bestond in het amenderen van de oorspronkelijke tekst.
Daarin werd ons namelijk voorgesteld dat de Europese Unie niet alleen betrokken moest worden bij het vaststellen van de beginselen van vennootschapsbelasting, maar dat ook deze belasting, in tegenspraak met de wereldwijde trend, moest worden verhoogd. Ik ben blij dat we dat konden voorkomen. Om dezelfde redenen moeten we een kritische blik werpen op de steun die het verslag aan de dag legt voor de harmonisatie van heffingsgrondslagen. Een gemeenschappelijke heffingsgrondslag is een ramp voor de belastingconcurrentie in de EU, met alle negatieve gevolgen vandien. De invoering ervan zou de inspanningen van de lidstaten tot het verbeteren van de vennootschapsbelasting beteugelen, wat in strijd is met de Lissabon-strategie. Politiek gezien zou dit een last vormen voor de EU, die, in haar eigen belang, maar beter geen poging doet om invloed te krijgen op de belastingstelsels van de lidstaten.
László Kovács
lid van de Commissie.-(EN) Mijnheer de Voorzitter, dit debat is zeer belangwekkend en de meeste bijdragen zijn zeer bemoedigend. Evenals u ben ik ervan overtuigd dat onze inspanningen om belastingbarrières in de interne markt te slechten, steun verdienen. Ik ben vooral dankbaar voor uw steun inzake het belangrijke CCCTB-project en ik kijk uit naar uw aangekondigde initiatiefverslag over de gemeenschappelijke basis. Wat sommige kritische opmerkingen betreft: ik ben van plan een persoonlijke brief te zenden aan de geachte afgevaardigden van het Parlement die hun bezwaren hebben geuit, hetgeen ik waardeer. Het lijkt mij juist om hen schriftelijk te antwoorden, want ik wil niet teveel van uw tijd in beslag nemen.
Ik ben blij dat de meesten van u mijn standpunt delen dat belastingbeleid een belangrijke rol moet spelen in het behalen van de EU-beleidsdoelstellingen, in het bijzonder groei, werkgelegenheid, concurrentievermogen en duurzaamheid. Dank u voor aandacht en voor uw steun.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Dames en heren, ik wil me graag bedanken bij de vele collega's die zich netjes aan hun spreektijd hebben gehouden en ook bij iedereen voor, hopelijk, hun begrip. Hierdoor kunnen we het debat vijf minuten eerder sluiten, hoewel iedereen zijn zegje kon doen, en niet zoals zo vaak bij andere kwesties, dat we voor een belangrijk debat of een stemming niet meer konden luisteren naar hetgeen onze collega's te zeggen hebben.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Gábor Harangozó  
schriftelijk.- (EN) We moeten toegeven dat het gelijktijdig bestaan van 27 nationale belastingstelsels het tot uiting komen van alle voordelen van onze interne markt hindert. Bovendien is er namelijk een echte kans om de uitvoering van de Lissabon-strategie opnieuw te stimuleren met behulp van belasting- en douanemaatregelen voor de EU als geheel die ertoe zouden kunnen leiden dat de Unie aantrekkelijker wordt voor investering en werk. Bij het uitbreiden en versterken van sterker concurrerende markten dienen we alle beschikbare instrumenten te gebruiken met inbegrip van een investeringsvriendelijk fiscaal- en douanebeleid om werkgelegenheid, investeringen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, en de ontwikkeling van milieuvriendelijke technologieën te stimuleren. In dit opzicht verwelkomen we van harte het initiatiefverslag van mevrouw Wagenknecht, waarin wordt gestreefd naar opstelling van een noodzakelijk fiscaal kader ter stimulering van risico- en innovatieve investeringen om de doelstellingen met betrekking tot groei en werkgelegenheid te bereiken. De voordelen van vereenvoudiging en harmonisering van de belastingstelsels binnen de Unie als geheel zijn duidelijk: ze helpen niet alleen de doelstellingen van Lissabon te behalen - door grotere belastingprikkels voor investeringen - ze zijn ook bevorderlijk voor de integratie van de EU-markt door de laatste obstakels voor de voltooiing van de interne markt weg te nemen.
(De vergadering wordt om 09.55 uur onderbroken en om 10.10 uur hervat)
