Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 29 oktober 1999 was onderbroken, voor heropend.

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Geachte collega's, net als u ben ik diep geschokt door het drama dat zich in de staat Orissa, in Oost-India, heeft afgespeeld. Een vreselijke orkaan heeft daar, zoals u weet, aan verscheidene tienduizenden mensen het leven gekost. Meer dan 200.000 huizen zijn vernield, en meer dan 1,5 miljoen mensen zijn dakloos geworden.
Ik zal namens het Europees Parlement mijn oprechte gevoelens van medeleven aan de families van de slachtoffers overbrengen. Als u ermee akkoord gaat, zal ik de eerste minister van India een condoleanceschrijven doen toekomen.
Voorts zullen wij de Commissie verzoeken noodhulp te verstrekken om de directe en dringende nood te lenigen. Dit was wat ik u hierover wilde mededelen.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van vrijdag 29 oktober zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, vorige week werden in het Armeense parlement premier Sarkisjan en zeven andere toppolitici vermoord door terroristen. We moeten de Armeniërs onze deelneming betuigen.
In dit verband zou ik willen vragen of onze veiligheidsdienst en de Belgische autoriteiten eigenlijk wel op dergelijke voorvallen zijn voorbereid.

De Voorzitter
Mijnheer Rübig, dat had helemaal niets met de agenda te maken.

Vander Taelen
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag een opmerking willen maken over de stemming op vrijdag in Straatsburg. Ik denk dat het voor het imago van ons Parlement allerminst een goede zaak is dat er op vrijdag gestemd is over belangrijke zaken door slechts veertig parlementsleden. Ik weet dat het niet abnormaal is dat bij sommige besprekingen er een gering aantal parlementsleden aanwezig zijn. Ik meen evenwel dat als het over stemmingen gaat dit bijzonder slecht is voor het imago van ons Parlement. Er is over belangrijke zaken gestemd door veertig parlementsleden. Ik weet dat er geen probleem is van een quorum, zo is het Reglement nu eenmaal, maar ik vind toch dat wij dit absoluut moeten vermijden. Ik zou dan ook willen vragen of het wel nuttig is om op vrijdag nog stemmingen te laten plaatsvinden.

De Voorzitter
Ik dank u, waarde collega. Ik neem nota van uw verklaring, en op persoonlijke titel kan ik u zeggen dat ik het wat dit aangaat volledig met u eens ben. Zelf zou ik op vrijdag bij de stemming ook graag meer leden aanwezig willen zien. Wij weten dat het een aloud probleem is, maar wij spreken natuurlijk allen dezelfde wens uit.

Isler Béguin
Mevrouw de Voorzitter, dit is niet echt een motie van orde, maar het is nu eenmaal zo dat de ene gebeurtenis door de andere wordt opgevolgd. Er was vrijdag niemand meer om mijn vragen te beantwoorden, en toen heb ik een besluit moeten nemen. Vrijdagochtend heeft de ambassadeur van Armenië bij de Europese Unie, de heer Tsjitetsjian, mij verzocht de begrafenis bij te wonen van de mensen die de afgelopen week in het parlement van Armenië zijn vermoord. Ik heb gekeken of ik dat kon, en toen heb ik besloten die begrafenis bij te wonen. Ik heb getracht het voorzitterschap en het secretariaat hiervan op de hoogte te stellen. Maar het was helaas vrijdag, tussen vier en vijf uur in de namiddag, en er was niemand meer die mij kon antwoorden. Ik heb dus per fax medegedeeld dat ik privé, en toch ook om in zekere zin het Europees Parlement bij die begrafenis te vertegenwoordigen, naar Armenië zou gaan. Ik heb de begrafenis en de officiële plechtigheden bijgewoond ter nagedachtenis aan de in Armenië vermoorde mensen. Dit wou ik u meedelen, mevrouw de Voorzitter.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Isler Béguin. Daar hebt u heel goed aan gedaan.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, kunt u mij vertellen - wanneer het u uitkomt - of men van plan is het bulletin van het EP af te schaffen? Ik bedoel dat nieuwsblaadje dat in alle talen van de Europese Unie verschijnt en een overzicht geeft van de werkzaamheden van de voltallige vergadering. Dit bulletin is heel nuttig en afschaffing daarvan zou een ramp zijn voor de informatie over de politieke activiteiten van het Parlement. Dit bulletin wordt ook verspreid aan bijvoorbeeld regionale radio- en televisiestations. Daarin wordt gesproken over de activiteiten van de afgevaardigden uit eigen land, van de leden die de taal van het land spreken. Degenen die reeds in het vorige Parlement zaten, weten hoe belangrijk dit bulletin is en wij zijn hier dan ook heel gevoelig voor. Als men van plan is dit af te schaffen, zouden wij dat graag van u willen weten.

De Voorzitter
Mijnheer Alavanos, ik geef u meteen een antwoord. Wij hebben vanavond in het Bureau een bespreking over het voorlichtingsbeleid. Ik kan u ook zeggen dat de Voorzitter geenszins voornemens is dit bulletin af te schaffen. Ik hoop dat de leden van het Bureau mij hierin zullen volgen.
(De notulen worden aangenomen)

Agenda
De Voorzitter
Aan de orde is de vaststelling van de agenda.
Ik heb twee verzoeken ontvangen tot wijziging van de agenda. Allereerst de mededeling van de Commissie, die als eerste punt op de agenda staat, over de bestrijding van discriminatie. De Commissie heeft ons laten weten dat zij, tegen de plannen in, niet in de gelegenheid is geweest de voorstellen terzake goed te keuren, en daarom wil zij geen verklaring over dit onderwerp afleggen.
De Commissie is daarentegen wel ten volle bereid ons een mededeling te doen over de situatie met betrekking tot het Britse rundvlees naar aanleiding van de bijeenkomst van het Wetenschappelijk Comité.
Mijn vraag is derhalve of u het ermee eens bent dat de mededeling over discriminatie, die op de agenda stond, vervangen wordt door de mededeling betreffende het Britse rundvlees.
(Het Parlement stemt in met het voorstel)
Dan krijgen wij dus een mededeling over het Britse rundvlees.
Nu stelt zich een tweede probleem. Sommige collega's hebben verzocht deze mededeling te laten opvolgen door een debat, en niet door vragen, zoals oorspronkelijk voor de eerste mededeling was voorzien.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik heb namens mijn fractie een verzoek ingediend om na de mededeling van de Commissie over Brits rundvlees een debat in te lassen, en wel om verschillende redenen. Ten eerste omdat wij ons in het Europees Parlement bevinden en omdat wij afgelopen vrijdag een debat zonder de Commissie en zonder het deskundigenrapport hebben gehouden. Tijdens dat debat hebben de Vergadering en zeker ook mijn fractie getracht het thema onder te brengen waar het thuishoort. Wij hebben getracht het een plaats te geven binnen de bevoegdheden en verplichtingen die wij als Europese afgevaardigden ten aanzien van onze medeburgers hebben. Ik geloof dat wij met het debat van vrijdag, zonder de Commissie en zonder het deskundigenrapport, een belangrijke stap voorwaarts hebben gezet. Het is immers onze taak vertrouwen te wekken en een antwoord te bieden op de problemen van de burger. Wij hoeven hier niet steeds heftige discussies te voeren. Ik wil natuurlijk het belang van onze gedachtewisselingen niet ontkennen, maar ik vind wel dat er een lijn in moet zitten.
De tweede reden is dat dit thema in het verleden en ook onlangs nog aanleiding tot imagebuilding heeft gegeven. Hoewel dat in bepaalde gevallen best grappig was - we hoeven maar aan het beeld van de vleessmokkel tussen twee landen van de Gemeenschap te denken - lijkt het ons niet raadzaam oude twisten tussen lidstaten op te rakelen. Daarmee begeven we ons op het terrein van de parodie terwijl het toch een bijzonder ernstige kwestie betreft. Wij achten het dan ook noodzakelijk - mijn fractie is het hier althans volledig mee eens - dat de Commissie een verklaring aflegt en dat wij in de vorm van een debat de standpunten van de verschillende fracties kunnen vertolken. Mijn fractie is hiertoe bereid en ik ben ervan overtuigd dat de burgers op deze manier sneller hun vertrouwen zullen terugkrijgen dan wanneer wij zomaar een vragenuur improviseren.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten heeft ervoor gepleit om het debat over BSE te voeren volgens de methode die we altijd gebruiken, namelijk de methode van catch the eye. Mijnheer Barón Crespo, ik moet zeggen dat het mij bijzonder verbaast dat u nu voor de vuist weg een debat eist. U heeft mij in de afgelopen week bekritiseerd toen ik - volgens ons op goede gronden - de terugverwijzing van het verslag-Napolitano vroeg. U heeft toen gezegd dat dit in strijd was met de afspraken. Goed, ik heb daar toen nota van genomen.
We hebben vanmorgen in onze fractie beraadslaagd over de voorbereiding van dit namiddagdebat. Sommige van mijn collega's zeiden dat we een debat moesten voeren. Deze fractieleden zullen zich herinneren dat ik toen heb gezegd dat we helemaal niet weten hoe de andere fracties hier tegenover staan. Het zou van onze kant niet correct zijn om hier op dit debat aan te dringen. Wij konden ons namelijk voorbereiden op dit debat, terwijl de andere fracties zich niet hebben voorbereid. Daarom zijn we er om principiële redenen op tegen om nu een ad hoc debat te voeren waarop het Parlement niet is voorbereid. Ik vind dus dat we het moeten houden bij deze procedure. Commissaris Byrne zal een verklaring afleggen. Dan kunnen we volgens het systeem van catch the eye hierover spreken en onze vragen stellen. Op een later tijdstip zouden wij deze ernstige kwestie moeten behandelen in een ordentelijke en serieuze procedure, die ons ook de mogelijkheid geeft dit debat af te sluiten met een resolutie. Maar op dit moment wijzen we een debat in de vorm van een ad hoc procedure die zomaar uit de lucht komt vallen nadrukkelijk af!
(Applaus van de PPE-Fractie)

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ik zie hierin niet zoveel reden tot drama. Ik ben van mening dat we wel een klein debat kunnen voeren. Het is natuurlijk duidelijk dat we deze zaak in de fracties en in de Conferentie van voorzitters niet goed hebben kunnen voorbereiden, omdat we zo laat over de mededeling op de hoogte werden gesteld. Naar mijn mening is dit echter geen reden tot drama, een debat is een goede zaak, maar het belangrijkste is dat wij deze mededeling überhaupt te horen krijgen.

Cox
Het is zeer belangrijk dat we de gelegenheid krijgen over dit gevoelige onderwerp vragen te stellen aan de Commissie en de kwestie of het hierbij gaat om vragen stellen of een debat, zou niet zo'n grote rol mogen spelen. We hebben daar een procedure voor en die is dat we nu horen over te gaan tot het stellen van gedetailleerde vragen. In mijn fractie hebben we beslist geen lijst van sprekers voorbereid, noch willen we op dit moment daartoe overgaan. Maar we zouden de mogelijkheid om gedetailleerde vragen aan de Commissie te stellen toejuichen. In een later stadium kunnen we dan op de gebruikelijke wijze een beschouwend debat voeren over de zaak. We moeten een gevoelige kwestie als het rundvleesprobleem niet voor de vuist weg bespreken.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, met betrekking tot artikel 1 en volgende van het Reglement lijkt het mij volledig ongepast de rechten van de afgevaardigden te vergelijken met de situatie van het Brits rundvlees. Ik vind dat die twee zaken totaal niets met elkaar te maken hebben.

De Voorzitter
Mijnheer Baron Crespo, blijft u bij uw verzoek om een debat te houden, en niet een procedure van vraag en antwoord zoals gewoonlijk?
Dan breng ik dit voorstel in stemming, met een verzoek om hoofdelijke stemming.
(Het Parlement verwerpt het voorstel)

Brits rundvlees
Byrne
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat ik vandaag het Parlement op de hoogte kan brengen van de ontwikkelingen van de afgelopen dagen met betrekking tot BSE.
Om te beginnen wil ik u op de hoogte brengen van het standpunt dat de Wetenschappelijke Stuurgroep (WS) afgelopen vrijdag unaniem heeft aangenomen. Dit standpunt was gebaseerd op de wetenschappelijke grondslagen van het advies van het Franse nationale agentschap voor de voedselveiligheid (AFSSA) met betrekking tot de maatregelen ten aanzien van de Britse rundvleesexport.
Ik heb ervoor gezorgd dat een samenvatting van de aanbevelingen uit het standpunt van de stuurgroep op vrijdag aan het Parlement uitgereikt zal worden, samen met een kopie van mijn verklaring aan de pers. Ook heb ik ervoor gezorgd dat u gisteren een exemplaar van het volledige rapport heeft gekregen. U zult echter nog wel niet allemaal de tijd hebben gehad de inhoud van deze stukken te verwerken. Daarom zal ik in het kort de belangrijkste onderwerpen samenvatten.
Het standpunt had met name betrekking op drie vragen van de Commissie. Deze vragen kunnen als volgt worden samengevat:
Bevatten de stukken van het AFSSA nieuw bewijsmateriaal?
Moeten de vier standpunten van de Wetenschappelijke Stuurgroep die direct verband houden met de wetenschappelijke onderbouwing van de op datum gebaseerde exportregeling opnieuw onderzocht worden?
Is de op datum gebaseerde exportregeling bevredigend wat betreft de veiligheid van het vlees en de vleesproducten waarop de regeling betrekking heeft?
De Wetenschappelijke Stuurgroep heeft in zijn standpunt bevestigd dat het besluit om het exportverbod van Brits rundvlees op te heffen, niet herzien behoefde te worden.
Ik zal u de drie belangrijkste conclusies van de stuurgroep voorlezen:
er is duidelijk bewijs dat het aantal BSE-gevallen in het Verenigd Koninkrijk in 1999 gestaag daalt. Er is op dit moment geen gegronde reden te concluderen dat er nieuwe kanalen van besmetting zouden zijn.";
de WS concludeert dat er op dit moment geen redenen zijn de algemene conclusies uit zijn standpunten die direct betrekking hebben op de principes van de DBES te herzien; en tenslotte:
de WS vindt dat de maatregelen die het Verenigd Koninkrijk heeft genomen ervoor gezorgd hebben dat ieder gezondheidsrisico ten gevolge van de DBES van het Verenigd Koninkrijk op zijn minst vergelijkbaar is met dat in andere Europese lidstaten.
Dit was de uitkomst van een zeer grondig onderzoek dat zich richtte op de bezwaren die door de Franse autoriteiten geuit waren. Ik vond de unanimiteit binnen de stuurgroep zeer bemoedigend. Daardoor kunnen wij ervan op aan dat de DBES zorgt voor een veilige export van Brits rundvlees.
Voor alle duidelijkheid: ik heb altijd volgehouden dat het standpunt van de stuurgroep doorslaggevend zou zijn voor de manier waarop de Commissie dit geschil zou aanpakken. Ik heb diverse malen in het openbaar verklaard, onder andere in mijn hoorzittingen voor het Parlement, dat mijn beslissingen ten aanzien van de voedselveiligheid gebaseerd zullen zijn op wetenschappelijk onderzoek. Mijn prioriteit is ervoor te zorgen dat er geen gevaar bestaat voor de volksgezondheid. In dit opzicht is deugdelijk, onafhankelijk en hoogstaand wetenschappelijk advies van essentieel belang.
In dit geval bestaat er nu een wetenschappelijke onderbouwing voor het bestaande controlemechanisme.
Het is dan ook op die grondslag dat ik de Franse en Duitse autoriteiten opgeroepen heb het standpunt van de stuurgroep in aanmerking te nemen en hun nationale beperkingen ten aanzien van de import van Brits rundvlees op te heffen. Zoals ik vrijdag al zei, zijn deze beperkingen in het licht van de getroffen veiligheidsmaatregelen niet langer noodzakelijk.
We moeten echter erkennen dat dit een zeer beladen onderwerp is, en dat we hier voorzichtig mee om moeten springen. Daarom heb ik vrijdag ook benadrukt dat we allemaal een paar dagen nodig hebben om na te denken over de volledige reikwijdte van het standpunt van de Wetenschappelijke Stuurgroep. De ontmoeting die ik gisteravond met mijn Franse en Britse ambtsgenoten had, stond dan ook in dit teken: we moeten overleggen hoe we dit geschil op de beste wijze kunnen oplossen.
De Franse autoriteiten hebben inmiddels verduidelijking gevraagd ten aanzien van vijf belangrijke punten. Kort samengevat willen ze nadere informatie over traceerbaarheid, tests, afgeleide producten, controlemaatregelen en etikettering. Ik vind dit verzoek om verduidelijking niet onredelijk. Daarom zullen deze onderwerpen komende vrijdag tijdens een vergadering van ambtenaren worden besproken.
Dan wil ik nu graag het zeer korte communiqué voorlezen dat gisteravond door alle deelnemers is goedgekeurd en waarin besloten is de volgende strategie te gaan volgen:
"We hebben een methode ontwikkeld om zo snel mogelijk uit deze crisis te komen en hebben daartoe vijf punten geformuleerd - die ik reeds vermeld heb - die de komende dagen door onze deskundigen bekeken zullen worden. Onze deskundigen zullen daar op vrijdag mee beginnen. Wij zullen deze werkzaamheden aanvatten in een constructieve sfeer en met de gemeenschappelijke wil om de gezondheid van onze burgers te waarborgen.
Ik ben zeer verbaasd over de reactie in de pers op de ontwikkelingen van gisteravond. Het is geen overwinning voor Frankrijk of een nederlaag voor het Verenigd Koninkrijk. Het is gewoonweg een volgende, noodzakelijke fase in de oplossing van dit moeilijke vraagstuk. Een paar dagen extra overleg is een zeer lage prijs voor een geslaagde afloop. Nodeloos te zeggen dat het alternatief - gerechtelijke stappen - een veel langer en pijnlijker proces zou zijn.
Misschien is er nog wat meer geruststelling of opheldering nodig om de Franse autoriteiten ertoe te brengen hun beperkingen ten aanzien van Brits rundvlees te laten varen. Dat zal echter waarschijnlijk geen onoverkomelijk probleem zijn, en in die sfeer moet het overleg dan ook voortgaan. Het doel van deze gesprekken is uiteraard dat het embargo wordt opgeheven.
Ik wil echter zeer duidelijk stellen dat er geen sprake van is dat de op datum gebaseerde exportregeling wordt herzien. Volgens de Wetenschappelijke Stuurgroep bestaat deze regeling uit een aantal betrouwbare voorzorgsmaatregelen die ervoor zorgen dat Brits rundvlees dat in het kader van die regeling geëxporteerd wordt, veilig is. De regeling hoeft niet veranderd te worden.
Tot besluit: ik blijf aandringen op een zeer snelle oplossing. Ik wil u eraan herinneren dat het vandaag de eerste werkdag is sinds de Wetenschappelijke Stuurgroep haar standpunt ingenomen heeft. Wij hebben de afgelopen paar dagen allemaal lang en hard gewerkt en we zullen deze inspanningen blijven leveren totdat we een oplossing gevonden hebben. Ik zal het Parlement natuurlijk volledig op de hoogte blijven houden van de ontwikkelingen.

Jackson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil commissaris Byrne bedanken voor zijn verklaring. Als nieuwe commissaris heeft hij een echte vuurdoop ondergaan. Is hij het met mij eens dat als gevolg van de huidige situatie rond het rundvlees de publieke opinie nu gaat twijfelen aan de uitspraken die op Europees niveau over de voedselveiligheid worden gedaan, en dat dit een slecht voorteken is voor het plan van de heer Prodi om een Europees agentschap voor de voedselveiligheid op te richten? Dat is van groot belang voor mijn commissie en dat zal het in de komende maanden ook voor dit Parlement zijn.
Kan hij zeggen, met name ten aanzien van het embargo en het oordeel van de Wetenschappelijke Stuurgroep, waarom er, als het oordeel zo helder en unaniem is, verder onderhandeld moet worden...
... of moeten we zeggen: waarom er verduidelijkt moet worden? De grens tussen verduidelijking en onderhandeling lijkt - ten minste vanaf de andere kant van het Kanaal - namelijk enigszins vaag. Zal hij na de vergadering van de Commissie op 10 november maatregelen nemen tegen Frankrijk, als tegen die tijd de Franse regering, na verschillende dagen de tijd te hebben gehad de unanieme beslissing te verwerken, geen actie ondernomen heeft het embargo op te heffen?

Byrne
Mijn antwoord op het eerste gedeelte van uw vraag, mevrouw Jackson, is dat volgens mij juist het tegendeel het geval is. In plaats van dat de plannen van voorzitter Prodi voor een agentschap voor de voedselveiligheid in de war worden gestuurd, wordt de noodzaak voor een dergelijk agentschap op communautair niveau juist onderstreept. Mijn dienst buigt zich op dit moment over dat onderwerp. Het gaat er niet alleen om dat de bevoegdheden van dit agentschap worden vastgesteld, ook is het heel belangrijk om duidelijk de jurisdictie af te bakenen die het agentschap voor de voedselveiligheid binnen de Unie zal krijgen en te bepalen hoe de wisselwerking zal zijn met de agentschappen van de lidstaten. Het zal belangrijk zijn vast te stellen waar de taken van de een beginnen en eindigen, en waar ze aansluiten op de ander. Wanneer dit eenmaal duidelijk is vastgelegd, zal naar mijn mening het probleem dat we de afgelopen vier, vijf weken hebben meegemaakt, zich niet meer voordoen.
Bij de dingen die wij nu doen en bij de werkzaamheden die vrijdag zullen aanvangen, gaat het om een verduidelijking. Dat heb ik al gezegd en dat wil ik nu nog eens bendarukken. Het gaat om een verduidelijking, en niet om een onderhandeling. Onderhandeling impliceert dat twee partijen naar de onderhandelingstafel komen, elk met zijn eigen opvattingen, en dat er uiteindelijk iets uitkomt dat een afspiegeling is van hun beider opvattingen. Waar we hier mee bezig zijn, is het verduidelijken van de vijf punten die ik daarnet al noemde. Het is niet onredelijk dat de Franse autoriteiten om meer informatie verzocht hebben met betrekking tot deze zeer belangrijke punten. Zij willen vooral weten hoe de op datum gebaseerde exportregeling zowel praktisch als technisch gezien nu eigenlijk functioneert. Mijn dienst is gaarne bereid de Franse autoriteiten deze informatie te verschaffen. Er zullen ook Britse ambtenaren bij betrokken zijn. Het gaat om de praktische achtergronden van het functioneren van deze regeling die moeten worden uitgelegd. Ik ben er dan ook heilig van overtuigd dat het juister is dit onderzoek te bestempelen als verduidelijking.
Ik heb gezegd dat dit onderzoek beslist zal uitmonden in de opheffing van het embargo. Als ik ongelijk blijk te hebben, dan zal de inbreukprocedure in werking worden gesteld, zoals ik al direct zei toen deze kwestie op vrijdag 1 oktober aan het daglicht kwam. Dat blijft mijn opvatting. Ik heb sindsdien bij talloze gelegenheden gezegd dat een rechtszaak wel het laatste alternatief is. Het is naar mijn mening veel beter een resultaat te bereiken door overleg tussen de partijen, zodat iedereen weet wat er op het spel staat. In dat proces zijn we op dit moment verwikkeld. Mocht dit geen resultaat opleveren, dan ben ik van mening dat de inbreukprocedure in werking moet worden gesteld.

Roth-Behrendt
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, bent u het met mij eens dat het heel verbazingwekkend is dat lidstaten nu nog verduidelijkingen en verklaringen verlangen over zaken die we al meer dan anderhalf jaar met deze lidstaten bediscussiëren in het Permanent Veterinair Comité, en bent u het met mij eens dat lidstaten die nu nog het invoerverbod handhaven met nieuwe wetenschappelijke bewijzen moeten komen of anders de indruk wekken dat ze de interne markt op de lange baan willen schuiven?
Bent u het bovendien met mij eens dat u nu onmiddellijk, dit wil zeggen binnen vier weken, deze lidstaten en alle andere moet verplichten om de pas geëvalueerde BSE-tests in heel Europa toe te passen? De beide lidstaten die nog altijd een invoerverbod handhaven, zullen u daar zeker bij ondersteunen! Bent u het tenslotte met mij eens dat, zelfs als er een dergelijk bureau zou komen - ik zeg als -, zoals de heer Prodi wil en waarover in dit Parlement nog niet grondig gedebatteerd is, dat zelfs dan een situatie als deze zich telkens weer zou kunnen voordoen? Er zouden immers nog steeds nationale agentschappen zijn die ieder moment kunnen beweren dat er nieuwe wetenschappelijke bewijzen zijn. Bent u het dus met mij eens dat het een pure illusie is te geloven dat een Europees agentschap een dergelijke situatie zou kunnen vermijden?

Byrne
Tegenwoordig sta ik nog maar van weinig dingen te kijken. Niettemin geloof ik dat de verduidelijkingen waar de Franse autoriteiten om gevraagd hebben niet onredelijk zijn. Ze gaan over de op datum gebaseerde exportregeling zelf en hebben betrekking op vijf onderwerpen: traceerbaarheid, verdere tests, kwesties rondom afgeleide producten, verdere informatie met betrekking tot controlemaatregelen, inspectie en controle van het enige bedrijf dat dit product slacht en exporteert, in Truro, Devon, door het Bureau voor veterinaire en fytosanitaire inspectie en, tenslotte, de etikettering.
Wat de etikettering betreft: er is EU-wetgeving in voorbereiding, die op 1 januari 2000 in werking moet treden. Deze wetgeving is met een jaar uitgesteld omdat de lidstaten niet klaar waren met het voorbereidende werk voor de inwerkingtreding van de wetgeving. Inmiddels hebben de Britse autoriteiten een eigen etiketteringssysteem voor bewaking van de veiligheid van rundvlees opgezet. Zij hebben aangegeven dat dit etiketteringssysteem op vrijwillige basis voor de export naar Frankrijk en andere landen zal gaan gelden. Ik benadruk dat het op vrijwillige basis functioneert. Hier is geen wetgeving voor op EU-niveau. Ik heb noch de bevoegdheid, noch de wil om dat te doen. Dit voorstel is bedoeld als overgangsmaatregel, in afwachting van de uiteindelijke invoering van een etiketteringssysteem voor de hele EU. Het is op vrijwillige basis ingediend door het Verenigd Koninkrijk en zal ook als zodanig functioneren.
Ik ben het geheel met u eens, mevrouw Roth-Behrendt, dat er door de Franse autoriteiten geen nieuw wetenschappelijk bewijs naar voren is gebracht. Dat werd vorige week door de Wetenschappelijke Stuurgroep bevestigd. Men kwam met de meest recente informatie, maar niet met nieuw bewijs dat het standpunt van de Wetenschappelijke Stuurgroep kon wijzigen.
Met betrekking tot het agentschap kan ik u slechts verwijzen naar het antwoord dat ik mevrouw Jackson gegeven heb, namelijk dat het instellen van een instantie voor de voedselveiligheid op Commissieniveau dit soort problemen naar mijn stellige overtuiging voor een groot deel zal kunnen voorkomen. Zo' n instantie zal waarschijnlijk wel met kinderziektes te maken krijgen, maar het is een uitdaging voor iedereen die betrokken is bij de wetgeving voor dat agentschap om te zorgen dat de bevoegdheden van de diverse instanties - hetzij op communautair niveau, hetzij op het niveau van de lidstaten - goed op elkaar afgestemd zijn en dat beide partijen precies weten waar hun bevoegdheden beginnen en ophouden. Op die manier kunnen we niet minder, maar juist meer zekerheid verschaffen over de situatie.

Daul
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt met de Wetenschappelijke Stuurgroep de verantwoordelijkheid ten aanzien van de consument op zich genomen, en ik meen dat ook ik een van diegenen was die met deze crisis heeft meegeleefd; ik heb ook steeds de Wetenschappelijke Stuurgroepen gevolgd. Ik meen echter dat wat betreft de identificatie van runderen in de verschillende landen van de Gemeenschap een speciale waakzaamheid is geboden. Natuurlijk hebt u een gedeeltelijk antwoord gegeven over etikettering en traceerbaarheid, maar de waakzaamheid is - ik smeek het u - vooral bedoeld voor de transparantie in de gehele Gemeenschap wat de rundvleessector betreft. De geschiedenis van die sector is genoegzaam bekend.
Wat zijn nu de verschillende controlesystemen waarover u op communautair niveau beschikt, en hoever bent u met de verschillende tests, met name de BSE-test die door de Commissie is aanvaard?

Byrne
Er zijn op dit moment vier BSE-tests, waarvan er drie de allerhoogste betrouwbaarheid hebben en de vierde zeer betrouwbaar is. Het gaat om lijkschouwingstests. Er wordt gewerkt aan de mogelijkheid om deze tests, of een verdere uitwerking van deze tests, in een preklinische fase te gebruiken. Dat stadium hebben we nog niet bereikt, maar hopelijk zullen we dat in de toekomst bereiken. Daar wordt op dit moment aan gewerkt. Terwijl wij hier aan het praten zijn, worden er tests uitgevoerd.
De controlemechanismen zoals die op dit moment functioneren - de inspecties en controles - worden uitgevoerd door het Bureau voor veterinaire en fytosanitaire inspectie in het kader van de DBES-regeling. Dit bureau heeft de afgelopen zes maanden twee tests uitgevoerd. De laatste daarvan heeft nog maar pas geleden plaatsgevonden, in de eerste week van oktober. Hoewel ik van die inspectie nog geen schriftelijk rapport heb ontvangen, heb ik wel een mondeling verslag, waaruit blijkt dat de resultaten bevredigend zijn.

Lynne
Mevrouw de Voorzitter, Truro ligt in Cornwall, niet in Devon.
Kunt u garanties geven dat Frankrijk niet alleen maar bezig is tijd te rekken? Het is toch ongelofelijk dat we deze nieuwe vertraging hebben, terwijl de Wetenschappelijke Stuurgroep vrijdag bepaald heeft dat Brits rundvlees veilig is. Waarschijnlijk probeert Frankrijk alleen maar zijn gezicht te redden. Ik vind het jammer dat de minister van Landbouw, de heer Brown, leek te zwichten. Wat hiervoor ook de redenen mogen zijn, het komt het consumentenvertrouwen niet ten goede. We moeten ervoor zorgen dat het embargo zo snel mogelijk wordt opgeheven. Kan de commissaris de garantie geven dat het embargo binnen afzienbare tijd wordt opgeheven? Afgelopen vrijdag noemde hij een termijn van twee weken. Kan hij ons nu zeggen binnen welke termijn Frankrijk volgens hem het embargo zou moeten opheffen?

Byrne
Allereerst bedankt voor uw correctie in verband met de ligging van Truro.
Ik ben ervan overtuigd, zo goed als ik kan, dat de Franse autoriteiten niet bezig zijn tijd te rekken. Ze hebben om verduidelijking gevraagd. Ik vind dat verzoek niet onredelijk. Ik denk dat mijn ambtenaren en die in het Verenigd Koninkrijk in staat zijn hieraan te voldoen en de benodigde informatie te geven. Dit kan binnen enkele dagen gebeurd zijn.
Ten aanzien van de vertraging wil ik erop wijzen dat het rapport van de Wetenschappelijke Stuurgroep vrijdagavond uitgebracht is. Dit is de eerste werkdag sindsdien, dus mijns inziens kan er nauwelijks sprake zijn van vertraging.
Ten aanzien van de heer Brown: hij en ik hebben deze zaak de afgelopen twee weken en daarvoor ook al een aantal malen besproken. Ik heb gemerkt dat hij vastbesloten is dit probleem zo spoedig en bevredigend mogelijk op te lossen. U zegt dat hij gezwicht zou zijn, maar dat is in tegenspraak met zijn werkelijke opstelling. Daaraan heeft hij in de onderhandelingen met mij en daarna met minister Glavany zeer hardnekkig vastgehouden. Zijn stellingname van gisteravond berust naar mijn mening op een intelligente, rationele en redelijke benadering van de situatie en hij is in mijn optiek allesbehalve gezwicht. Ik hoop dat mijn oordeel hierover juist zal blijken te zijn en dat dit probleem in een dag of tien zal zijn opgelost.

Isler Béguin
Mijnheer de commissaris, ik denk - en niet omdat ik Française ben - dat wij dit Frans-Britse gehakketak achter ons moeten laten. Wij hebben het vrijdag al kunnen zeggen, en ik denk dat uit de besprekingen van de ministers van Landbouw blijkt dat er een compromis moet worden gevonden dat voor iedereen aanvaardbaar is, niet alleen voor ons, parlementariërs, die altijd laat worden geïnformeerd, maar vooral voor de consument. Dat er vandaag een probleem is, en dat Franse specialisten zich tegen de opheffing van dit embargo hebben uitgesproken, komt doordat er werkelijk vragen zijn geweest. Ik verplaats me in de consument die zich vandaag een idee moet vormen over de situatie. Enerzijds is er een Frans agentschap voor de voedselveiligheid dat zegt dat er inderdaad problemen zijn, en anderzijds zijn er deskundigen die ons unaniem verzekeren dat er geen probleem is. Dat laat mij toch wel in verwarring achter. Ik heb in de pers gelezen dat er in deze Wetenschappelijke Stuurgroep slechts drie prion-specialisten zaten. Dus vraag ik u, mijnheer de commissaris, of die drie prion-specialisten zich werkelijk onthouden hebben. In dat geval waren namelijk de mensen die met eenparigheid van stemmen hebben gestemd, geen prion-specialisten. Dan is het ook te begrijpen waarom men de voorstellen en de compromissen en de aanvullende vragen van Frankrijk aanvaardt.

Byrne
Net als u houd ook ik mij bezig met de bescherming van de consument. Dat is een onderdeel van de taak die ik op me heb genomen. Ik heb met belangstelling en vreugde kennis genomen van de verklaring van de Franse minister van Handel en Consumentenbelangen, mevrouw Lebranchu, die in het weekend over het unanieme rapport van de Wetenschappelijke Stuurgroep zei dat het de consument gerust zal stellen. Ik ben blij met haar verklaring.
Er is enige verwarring geweest over de wisselwerking tussen het ad hoc comité en de Wetenschappelijke Stuurgroep. Daarover wil ik graag opheldering verschaffen, nu ik daartoe in de gelegenheid wordt gesteld door de laatste vraag.
Het ad hoc comité bestaat uit deskundigen op het gebied van BSE. Ze zijn afgelopen maandag voor de tweede keer bijeengekomen. Bij hun eerste ontmoeting hebben ze van de Franse autoriteiten de bewijsstukken ontvangen waar ik bij de Franse autoriteiten om gevraagd had. Ze vroegen tevens om de meest recente informatie uit het Verenigd Koninkrijk. Ook die informatie hebben ze gekregen. Afgelopen maandag kwamen ze vervolgens opnieuw bij elkaar, hebben alles in overweging genomen, hun eigen kennis erop toegepast en een rapport geproduceerd dat een overzicht geeft van alle onderhavige punten, alle aspecten, gevaren, risico's en voor- en nadelen van de argumenten met betrekking tot BSE. Dat comité heeft niet gestemd. Dat is ook niet hun taak. Het is een ad hoc adviesgroep die verslag uitbrengt bij het wettelijk ingestelde comité, dat tot taak heeft de Commissie te adviseren in deze zaken - met andere woorden, de Wetenschappelijke Stuurgroep. Dit comité heeft wel gestemd. Het heeft alle informatie beoordeeld die was verzameld in het rapport van de ad hoc groep, alsmede andere documenten die door de ad hoc groep waren overhandigd, en heeft, vanzelfsprekend met gebruikmaking van de eigen wetenschappelijke kennis, unaniem gestemd. Deze zestien wetenschappers zijn afkomstig uit het merendeel van de lidstaten. Het zijn veeartsen en wetenschappers van het allerhoogste niveau, die op het hoogtepunt van hun carrière staan, het neusje van de zalm. Zoals we inmiddels weten waren zij unaniem in hun hun standpunt.
Er is dus geenszins sprake van verwarring of tegenstrijdigheid tussen de opvatting van het ad hoc comité en die van de Wetenschappelijke Stuurgroep. Zo is het besluitvormingsproces en de wisselwerking tussen het ad hoc comité en de Wetenschappelijke Stuurgroep ontstaan.

Böge
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vindt u het gepast dat nu het exportverbod wordt opgeheven - en we leven ongetwijfeld in een rechtsgemeenschap - tegelijkertijd ook de vroegere beslissingen inzake aanduiding en etikettering worden opgeschort? Gelooft u dat dit maatregelen zijn die vertrouwen wekken?
Ten tweede, wat is uw mening over het feit dat we bij de bestrijding van scrapie en bij de bestrijding van BSE verschillende maatregelen hebben binnen de Unie? Zou bij BSE-infectie het doden en uit de weg ruimen van besmettingshaarden in principe niet de enige juiste maatregel zijn in alle lidstaten, en zou dit niet van meet af aan de juiste weg zijn geweest met het oog op preventieve consumentenbescherming?

Byrne
Wat betreft de kwestie die u hier aansnijdt, scrapie bij schapen en BSE: het zijn weliswaar vergelijkbare ziektes, maar ze zeer verschillend in de manier waarop ze overgedragen worden, enzovoort. Men kan informatie over scrapie niet klakkeloos extrapoleren naar BSE. De informatie is leerzaam, maar men kan over en weer niet direct extrapoleren.
Ik ben van mening dat etikettering een onderwerp is waarmee het consumentenvertrouwen vergroot kan worden. Ik heb hierover dikwijls gesproken, ook tijdens mijn hoorzitting in september: het verstrekken van informatie aan de consument dient het allereerste wapen zijn dat een commissaris belast met consumentenbescherming in de strijd werpt. Het aanbrengen van etikettering levert duidelijk informatie. Dit is naar mijn mening een goede weg om te volgen.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zijn er nu wel of niet meer dan 40 dodelijke atypische gevallen geweest van Creutzfeld-Jacob als gevolg van de gekkekoeienziekte, dat wil zeggen als gevolg van een zoönose? Mijnheer de commissaris, is het nu wel of niet waar dat aan de landbouwcommissie van het Europees Parlement een maand geleden een ontwerprichtlijn is voorgelegd, waarin stond dat men vóór 2003 de herkomst van rundvlees niet op het etiket zou kunnen aangeven? Mijnheer de commissaris, ik welk opzicht is de wetenschappelijke deskundigheid van de leden van de Wetenschappelijke Stuurgroep superieur aan die van Duitse, Schotse en Franse geleerden, die zeggen dat er een zoönose-risico bestaat? Mijnheer de commissaris, door wie worden uw leden in de Wetenschappelijke Stuurgroep gekozen? Hoe? Hoe onafhankelijk zijn zij? Mijnheer de commissaris, hoe verklaart u dat hier zeven jaar lang, van september 1989 tot en met maart 1996, twee afgevaardigden, de Belgische socialist José Happart en ikzelf, gezegd hebben dat er een risico op zoönose bestaat, nog voordat de Britse minister van Landbouw dit op 24 maart 1996 in het Lagerhuis erkende? En, mijnheer de commissaris, wat houdt het voorzorgsbeginsel in wanneer men zich er in geval van twijfel niet van onthoudt verdachte runderen te verkopen? Tenslotte, mijnheer de commissaris, bent u in het land van Fleming en Newton nog bereid te zeggen dat Galilei ongelijk had toen hij zei dat de aarde draaide, terwijl de universiteit en de Wetenschappelijke Stuurgroep hem zeiden dat zij niet draaide?

Byrne
Volgens mijn informatie zijn er meer dan veertig gevallen bekend van atypische Creutzfeldt-Jacob. Wat de herkomst van dieren op de etikettering betreft heeft u in zoverre gelijk, dat het wettelijke kader dat op EU-niveau gecreëerd zal worden, er uiteindelijk in zal voorzien dat producten die vanuit een andere lidstaat geïmporteerd worden, herkenbaar zullen zijn als afkomstig uit de EU, in plaats van uit een bepaalde lidstaat. Wat er in de huidige situatie gebeurt, is dat het Verenigd Koninkrijk op vrijwillige basis voorstelt de etikettering op hun rundvlees te handhaven die ze ingesteld hebben in het kader van hun regeling ter bewaking van de veiligheid van rundvlees. Dit is een zuiver vrijwillige zaak die niet bepaald wordt door enige wetgeving op EU-niveau.
Ik moet zeggen dat ik absoluut overtuigd ben van de deskundigheid van de Wetenschappelijke Stuurgroep. De groep bestaat uit de voorzitters van de acht wetenschappelijke comités die zich bezighouden met zaken zoals voedsel en toxicologie, en nog acht andere mensen die uitgekozen en benoemd zijn door de Commissie. Ik wil nadrukkelijk stellen dat zij zonder enige twijfel geheel onafhankelijk zijn. De Commissie kan ze niet vertellen wat ze moeten doen, noch ten aanzien van de inhoud van hun rapporten, noch wat betreft hun timing.
Wat betreft de Schotse en andere wetenschappers die u noemde, heb ik begrepen dat dit punt alleen betrekking heeft op rundvlees aan het bot, wat niet onder de DBES-regeling valt. Ik ben er geenszins van overtuigd dat ook maar iets van wat de Schotse wetenschappers over dat punt hebben gezegd, van belang is voor de export uit het Verenigd Koninkrijk in het kader van de DBES.
Dan uw vraag over het voorzorgsbeginsel: dit is ontleend aan een concept dat voor het eerst geformuleerd is op het terrein van de milieubescherming. Dat concept bevat de grondslag op basis waarvan het voorzorgsbeginsel moet worden toegepast. Het geeft heel specifiek aan hoe het toegepast moet worden en een van de specifieke aspecten is dat er met betrekking tot een bepaald gevaar afwezigheid van wetenschappelijk bewijs dient te zijn, of gerede twijfel over het wetenschappelijk bewijs. Wij hebben een unaniem rapport van de beste wetenschappers en veeartsen in de Europese Unie die de Commissie tot haar beschikking heeft, en zij hebben het standpunt ingenomen dat Brits rundvlees dat in het kader van de DBES-regeling geëxporteerd wordt, net zo veilig is als welk ander rundvlees in Europa dan ook. In die omstandigheden gaat het niet aan het voorzorgsbeginsel toe te passen.

Whitehead
Mijnheer de commissaris, bent u het ermee eens dat het van het grootste belang is dat er een Europese oplossing komt voor dit probleem en wilt u onze complimenten aanvaarden voor alle inspanningen in deze richting die u zich tijdens dit weekeinde hebt getroost.
Bent u het desondanks niet met mij eens dat er, gelet op de unanieme bevestiging van de veiligheid van de op datum gebaseerde exportregeling, nog maar heel weinig ruimte overblijft om toe te lichten wat er nog meer kan worden gedaan? Ik ga er daarbij even van uit dat u deze exportregeling in dit Parlement persoonlijk steunt, wat ik wel hoop.
Vindt u niet ook dat enkele van de kwesties die momenteel door de technische deskundigen naar voren worden gebracht - en ik denk hier in het bijzonder aan de etikettering, verbeterde diagnostische tests enzovoort - aanscherpingen zijn van veiligheidsmaatregelen voor heel Europa? Ze zijn geen vervanging of noodzakelijke aanvulling van de op datum gebaseerde exportregeling. Als dit het geval is, bent u het dan verder niet met mij eens dat het debat over de veiligheid van het Britse rundvlees uiterlijk 10 november zou moeten worden afgesloten? Bent u tenslotte voornemens op woensdag, als de Commissie geen uitspraak heeft gedaan in deze kwestie, de gerechtelijke stappen in te leiden, die hoewel betreurenswaardig dan noodzakelijk zijn?

Byrne
Mijnheer Whitehead, ik dank u voor uw vriendelijke woorden. Ik ben het met u eens dat het om redenen die ik eerder uiteen heb gezet, van het grootste belang is dat deze kwestie op Europees niveau wordt opgelost. Het is van belang om een aantal redenen, niet op de laatste plaats het consumentenvertrouwen. Daarom probeer ik, net zoals naar mijn stellige overtuiging minister Glavany en minister Brown, deze kwestie op te lossen.
Wat de op datum gebaseerde exportregeling betreft, natuurlijk steun ik die. Ik maak graag gebruik van mijn reactie op uw vraag om mijn steun nogmaals uit te spreken. Zoals u wellicht weet, heb ik dit al eerder gedaan en heb ik dit ook bij verscheidene gelegenheden gedaan. Ik herhaal dat het niet mijn intentie is een wetsvoorstel in te dienen tot wijziging van de op datum gebaseerde exportregeling, die zelf onderwerp van wetgeving is. Dit is niet mijn intentie en ik heb deze situatie afgelopen weekeinde bij verscheidene gelegenheden duidelijk uiteengezet en ik heb dit gisteren weer gedaan.
Deze verbeteringen, zoals u ze noemt, vormen een aanscherping van de regels. Enkele verbeteringen hebben geen betrekking op de toepassing van de aan datums gerelateerde exportregeling, maar ik moet zeggen dat andere dit waarschijnlijk wel hebben. Dit geldt met name voor de traceerbaarheid en de afgeleide producten. Er werd nadere informatie gevraagd over hoe de regeling voor afgeleide producten precies onder de DBES functioneert. Ik ben natuurlijk zonder meer bereid dit toe te lichten, maar laat ik u op iets wijzen dat u zeker wel weet: er wordt geen verwerkt rundvlees in het kader van de DBES vanuit het VK geëxporteerd omdat er voor dit doeleinde eerst een bedrijf moet worden aangewezen en goedgekeurd en de autoriteiten in het VK hebben een dergelijk bedrijf nog niet voorgesteld. Daarom heeft er geen export van afgeleide producten plaats onder de DBES-regeling, maar het kan wel gebeuren en gisteren werd mij gevraagd toe te lichten hoe dit dan precies in zijn werk zou gaan, welke producten uitgezonderd zouden worden enzovoort. Dit zijn geen onredelijke vragen en ik zal deze in de komende paar dagen graag beantwoorden.
Wat het tijdstip daarvoor betreft, de vergadering heeft plaats op vrijdag en ik hoop dat vrijdag de beraadslagingen en toelichtingen ook afgerond zullen worden. Het is mogelijk dat er volgende week meer vergaderingen zijn. Ik denk dat de Franse autoriteiten nog eens zullen overleggen met hun agentschap voor de voedselveiligheid en ik verwacht uiterlijk volgende week donderdag een antwoord van hen. Dan kan ik allereerst komende woensdag de Commissie van de laatste ontwikkelingen op de hoogte brengen en de dinsdag daarna tijdens de vergadering van de Commissie in Straatsburg een definitieve versie geven. Maar het kan ook allemaal eerder gebeuren. Als dit zo is, des te beter. Als dit niet zo is, zal ik volgende week dinsdag verslag uitbrengen aan de Commissie.

Stevenson
In de verklaring die de voorzitter van de Wetenschappelijke Stuurgroep - de Fransman Pascale - vorige week na haar bijeenkomst afgaf, stelde de stuurgroep unaniem dat Brits rundvlees even veilig is als elk ander rundvlees in de EU of misschien zelfs wel het veiligste rundvlees ter wereld is. In mijn onschuld en naïviteit dacht ik dat die verklaring de top van de piramide vormde. Hoger kon dacht ik niet. Nu hoor ik van de heer Byrne dat er nog enkele dagen extra moet worden gediscussieerd. Ik dacht dat er toch al drie maanden verstreken waren sinds de Fransen en Duitsers op 1 augustus de EU-wetten aan hun laars lapten. En nu vertelt u mij, mijnheer Byrne, dat gedurende deze drie maanden waarin het Franse agentschap voor de voedselveiligheid een vuistdik dossier heeft opgesteld, de technische gevolgen van de traceerbaarheid, de tests, de afgeleide producten, de controles en de etikettering, niet zijn onderzocht? Komt u mij hier vertellen dat, terwijl de Wetenschappelijke Stuurgroep haar unanieme verklaring al heeft afgegeven, ze nu op de valreep nog nadere technische opheldering van deze punten wenst? Dat is toch bespottelijk. Wat willen ze nu precies?
We hebben gehoord hoe de heer Martinez de deskundigheid van de Wetenschappelijke Stuurgroep in twijfel trok. Is de heer Martinez, en bent u mijnheer de commissaris zich bewust van het feit dat het AFSSA, het Franse agentschap voor de voedselveiligheid, een jaarlijkse begroting heeft van 52 miljoen euro en een bestuur heeft dat voor 50% wordt benoemd door de Franse regering en dat de overige 50% uit vertegenwoordigers van boeren, detail- en groothandelaars in de voedingssector bestaat? Laten we maar eens vragen hoe het met hun deskundigheid zit. De hoogste kringen in Parijs hebben ons de verzekering gegeven dat protectionisme in deze zaak geen rol speelde maar dat wetenschap de enige drijfveer was. Dit riekt volgens mij naar handelsprotectionisme en dit is nu aan het licht gebracht. Beseft u dat dit de drijfveer is van het AFSSA, mijnheer Byrne?
(Applaus van de PPE-Fractie)

Byrne
Ik ben blij dat ik de kans krijg mijn mening te herhalen dat de Wetenschappelijke Stuurgroep de top van de piramide vormt, zoals u het uitdrukt. Het zijn de beste deskundigen die er zijn, ik vertrouw op hun advies, ik zeg dit zonder enige aarzeling en ik trek hun standpunten absoluut niet in twijfel.
De Franse autoriteiten hebben om verduidelijking van een aantal punten gevraagd en hebben daarbij kwesties ter sprake gebracht die mij niet meer dan redelijk lijken. Enkele van deze punten heb ik al eerder genoemd in de antwoorden die ik heb gegeven, in het bijzonder aan de heer Whitehead. Ze lijken me niet onredelijk en daarom denk ik dat het goed is deze gelegenheid aan te grijpen en de komende dagen deze punten te verduidelijken, zodat we de gang naar het Europese Hof van Justitie niet hoeven maken. Dit lijkt me een goede manier om zo snel mogelijk vooruitgang te boeken.
Stel dat we er niet in slagen resultaten te boeken op de wijze die mij voor ogen staat, dan staat deze optie natuurlijk open en zal deze op korte termijn worden onderzocht. Maar de handelswijze waarvan ik heb aangegeven dat deze juist is, en deze mening wordt gedeeld door anderen, waaronder mijn collega's in de Commissie, is mijns inziens de beste manier om vooruitgang te boeken en ik ben van plan deze aanpak voor ten minste een aantal dagen aan te houden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Byrne. Deze hamerslag was niet voor u bedoeld, maar voor een collega die probeerde u te onderbreken.

Goepel
Mevrouw de Voorzitter,...
(Interrupties van de heer Martinez)
Ach, houd toch uw mond!
(Luid gelach)
...mijnheer de commissaris, ik denk dat zolang we geen algemene etiketteringsplicht hebben, we op het gebied van BSE nooit rust zullen kennen in dit Parlement en in Europa! Als u nu zegt - mijnheer Böge heeft dit aan de orde gesteld - dat we een verplichte etikettering, dit wil zeggen een procedure waardoor we de oorsprong van producten kunnen traceren tot de geboorte van dieren aan toe, pas in het jaar 2003 kunnen invoeren, dan is dit volgens mij een van de oorzaken van deze hele BSE-crisis! Nu de rechtsgrondslag is gewijzigd - en dat is de reden waarom we deze verordening hebben - en deze kwestie niet meer moet worden behandeld op grond van artikel 37, dit wil zeggen in het kader van de raadplegingsprocedure, maar overeenkomstig artikel 152, dit wil zeggen in het kader van de medebeslissingsprocedure, hebben we als Parlement de verdomde plicht en verantwoordelijkheid om deze termijn van 2003 naar een vroegere datum te verplaatsen! Dat is onze plicht, en nu vraag ik aan u: u heeft gezegd dat u deze landen onder druk zult zetten in deze kwestie, waarover in de volgende dagen een beslissing moet vallen. Ik vraag u: in hoeverre kunt u druk uitoefenen in de Commissie om ervoor te zorgen dat de lidstaten reeds voor 2003 deze algemene etikettering en deze aanduiding van rundvlees invoeren? Als dit zo snel mogelijk gebeurt, zullen we in dit Parlement niet meer over BSE hoeven te praten!

Byrne
Voorstellen inzake etikettering worden, zoals u zegt, door het Parlement overeenkomstig artikel 152, dus in het kader van de medebeslissingsprocedure, behandeld. En u hebt gelijk dat deze etiketteringsmaatregelen informatie verstrekken over het dier vanaf de geboorte, zodat grondige etiketteringsmaatregelen een waardevol hulpmiddel zijn.
Ze leveren informatie maar ze bieden natuurlijk geen absolute garantie voor de volksgezondheid, maar in ieder geval leveren ze informatie. Er moeten meer procedures in gang worden gezet, we hebben procedures in gang gezet, en we onderzoeken hoe de volksgezondheid kan worden gegarandeerd en ik doel nu in het bijzonder op de DBES-regeling zelf. Maar, ja, ik ben het met de heer Goepel eens dat de etikettering een belangrijk punt is, het voorstel ligt nu bij het Parlement en het is duidelijk dat we gelegenheid zullen hebben om hierover in de toekomst te discussiëren.

Berthu
Mijnheer de commissaris, de Commissie heeft zich tijdens de crisis van de afgelopen dagen verscheidene malen uitgesproken ten gunste van een Europees agentschap voor de voedselveiligheid. Wat dat agentschap betreft zijn er twee opvattingen mogelijk. De eerste opvatting zou ik vrij positief vinden, namelijk het opzetten van een instantie voor Europees deskundigenoverleg, zonder afbreuk te doen aan de beslissingsbevoegdheid van de nationale staten in fundamentele vraagstukken die de burgers het meest bezighouden. De andere opvatting zou ik veel minder positief vinden; volgens die opvatting zou er een extra element worden ingevoerd om de landen hun vrijwaringsrecht te ontnemen, terwijl dat toch onvervreemdbaar is. Deze opvatting zou er, volgens de oude beroepsdeformatie van de Commissie, regelrecht toe leiden dat het vrije verkeer van goederen vóór de gezondheid van de consument gaat. Dat hebben we zojuist nog gezien met de affaire rond het embargo op het Britse rundvlees, waar eigenlijk, mevrouw de Voorzitter, gewacht zou moeten worden totdat de tests beschikbaar zijn. Dat brengt ons overigens tot de volgende, buitengewone conclusie dat het voorzorgsbeginsel binnen de Europese Unie niet wordt toegepast, terwijl wij wel proberen het in onze betrekkingen met derde landen, met name met de Verenigde Staten, op te leggen.
Welnu, mijnheer de commissaris, wat is uw opvatting over zo'n agentschap, moet het soepel en liberaal zijn tegenover de landen, of autoritair?

Byrne
Ja, zoals ik eerder heb gezegd, ben ik een voorstander van de oprichting van een Europees agentschap voor de voedselveiligheid en mijn dienst werkt hier dan ook nog steeds aan. Ik heb hierover een aantal keren gedebatteerd met collega's en op informele basis ook met leden van het Parlement. Het werk aan deze kwestie wordt dus voortgezet. Er zijn natuurlijk nog geen definitieve besluiten genomen. Zoals ik u zojuist heb verteld, moet er nog een besluit worden genomen over de constitutionele structuur van deze instelling, en ook moet nog besloten worden hoe het agentschap moet samenwerken met de andere instellingen van de Europese Unie en met de nationale agentschappen voor de voedselveiligheid. Alles moet tot in de puntjes worden voorbereid, omdat we geen problemen willen zoals die welke nu spelen.
We moeten echter bijzonder voorzichtig zijn, zoals u zegt, met de aantasting van de onvervreemdbare rechten van de lidstaten omdat inmenging in de rechten van de lidstaten wel eens een inbreuk op die rechten zou kunnen betekenen, waardoor een wijziging van het Verdrag noodzakelijk zou worden. Ik denk niet dat we in deze fase al zo ver willen gaan, maar ik sluit het niet uit. Indien u de kwestie echter op die manier aanpakt, moet u wel beseffen dat Verdragswijzigingen noodzakelijk zijn, als het zo is dat voor enige vooruitgang op dit specifieke gebied de bevoegdheden of rechten van de lidstaten moeten worden beknot.
Tot besluit wil ik ingaan op het voorzorgsbeginsel dat u noemde. Ik heb het voorzorgsbeginsel genoemd in verband met de invoer uit de Verenigde Staten en ik ga ervan uit dat u doelt op rundvlees en met hormonen behandeld rundvlees. Ik heb hierover in dit Parlement gesproken en ik heb er bij verschillende gelegenheden in de milieucommissie over gesproken. Uit het advies dat ik heb ontvangen van de wetenschappers in de Europese Commissie blijkt dat het rundvlees dat uit de Verenigde Staten wordt geïmporteerd, het hormoon 17-beta-oestradiol bevat. Men heeft mij verteld dat dit een kankerverwekkende stof is. In deze situatie is het correct het wetenschappelijke bewijs toe te passen en niet het voorzorgsbeginsel, omdat de Commissie en ik op grond van duidelijk wetenschappelijk bewijs een besluit kunnen nemen. Alleen als het wetenschappelijk bewijs ontbreekt of als het wetenschappelijk bewijs niet eenduidig is, komt het voorzorgsbeginsel aan de orde. Het is om deze reden dat het voorzorgsbeginsel niet wordt toegepast op de hormoonkwestie bij de import van rundvlees uit de Verenigde Staten.

Murphy
Waar de Britse boeren, en vooral de boeren in de Engelse regio West Midlands, die ik vertegenwoordig, op wachten is een snelle oplossing van dit probleem.
De Wetenschappelijke Stuurgroep heeft duidelijk blijk gegeven van zijn overtuiging dat Brits rundvlees even veilig is als elk ander rundvlees in de Europese Unie. Ik ben er dan ook zeker van dat de commissaris het met mij eens is dat een vertraging van misschien een paar dagen beter is dan een twee of drie jaar durende juridische strijd waar uiteindelijk iedereen teleurgesteld en ontevreden uit zal komen. Zo' n strijd zal met name onbevredigend zijn voor de Britse boeren, die zich aan de wet hebben gehouden, die hebben gedaan wat er van hen werd verlangd en die nu in staat zijn een uitstekend product in de hele Europese Unie af te zetten. Ik zou de commissaris willen vragen hier nog eens voor alle duidelijkheid zijn overtuiging uit te spreken dat deze vertraging slechts enkele dagen zal duren en dat hij verwacht dat dit proces uiterlijk op de dinsdag van de vergaderweek in Straatsburg zal zijn afgesloten, maar liever nog eerder.

Byrne
Ik wil u graag het volgende zeggen: ik heb de heer Ben Gill van de National Farmers' Union verschillende malen ontmoet, ik heb telefonisch overleg met hem gevoerd en ik heb de afgelopen dagen en vooral gisterenavond zijn mening over dit onderwerp vernomen. Ik sta in nauw contact met hem en ik kan u verzekeren dat ik heel goed besef hoe moeilijk de boeren in het VK het momenteel hebben.
Ik ben het helemaal met u eens dat een vertraging van enkele dagen - vooropgesteld dat hierdoor een oplossing van dit ernstige probleem wordt bereikt - veruit te verkiezen is boven een rechtszaak bij het Europese Hof van Justitie. Daarnaast bevestig ik en herhaal ik wat ik al eerder heb gezegd, dat ik hoop uiterlijk de dinsdag van de vergaderweek in Straatsburg het definitieve verslag aan de Commissie uit te kunnen brengen.

Sturdy
Ik dank u voor dit duidelijke antwoord.
Ik heb alle debatten beluisterd en vraag me nu alleen af of u eigenlijk wel volledig doordrongen bent van het verwoestende effect van dit besluit op de boeren in het VK. U hebt al eerder duidelijk verklaard dat de permanente commissie voor wetenschappelijk bewijs de hoogste autoriteit is.
De allereerste vraag die mevrouw Jackson u stelde was: als een ander comité zich met de voedselveiligheid in de hele Europese Unie gaat bezighouden, zal dat comité dan beter zijn dan het huidige permanente comité en zullen de mensen er zich iets van aantrekken? Volgens mij trekken zij zich er niets van aan. U hebt eigenlijk ook het tegendeel aangevoerd, want u zei dat in werkelijkheid het permanente comité voor wetenschappelijk bewijs waarschijnlijk niet zo goed is al een agentschap voor de voedselveiligheid. Britse boeren lijden schade als gevolg van de besluiteloosheid. Het is langzamerhand tijd dat het besluit wordt geratificeerd. De vorige spreker zei binnen enkele dagen; maar het besluit is in feite in augustus al genomen. Hoeveel dagen moeten we nog wachten op een besluit?
Ik wilde u ook nog het volgende vragen: in de lidstaten, of in sommige lidstaten, is het de gewoonte wat ik noem verboden stoffen aan slachtvee te voeren. Gaan de Wetenschappelijke Stuurgroep en de Commissie dit onderzoeken? Of blijven we zitten in deze situatie waarin de pers dit gewoon aangrijpt om de lidstaten aan te vallen?
Commissaris, het enige wat ik u zeg is dat Britse boeren, de Europese Unie en de landbouw schade lijden als gevolg van de besluiteloosheid. Wij willen dat het besluit vrijdagavond wordt genomen en willen niet wachten tot Straatsburg. Er is geen aanvullend wetenschappelijk bewijs. Hebben de Fransen de overeenkomst van Florence ondertekend? Heeft het Verenigd Koninkrijk voldaan aan alle voorwaarden die in deze overeenkomst worden gesteld? Waarom is er dan niet meteen een besluit genomen?
(Applaus van de PPE-Fractie)

Byrne
Ik ben me volledig bewust van alle problemen die de hele kwestie voor de Britse boeren heeft veroorzaakt. Deze kwestie speelt nu al een lange tijd, al lang voordat ik bij de Commissie kwam. Het besluit dat de Franse autoriteiten op 1 oktober hebben genomen is een besluit waar wij in de tussentijd zo goed mogelijk mee moet omgaan. Sinds die tijd is het duidelijk dat er geen sprake is van besluiteloosheid van de kant van de Commissie of van degenen die deze ingewikkelde kwestie proberen op te lossen.
Ik heb verschillende malen gezegd - en ik heb het hier vandaag weer gezegd - dat we volgens mij meer bereiken door rustig en diplomatiek te werk te gaan, het hoofd koel te houden en vastberaden te zijn, dan door ondoordacht te handelen, waardoor uiteindelijk de Commissie over twee jaar bij het Hof van Justitie in Luxemburg zal belanden. Het zal de boeren in het Verenigd Koninkrijk volgens mij geen goed doen, als het verbod in de tussenliggende periode van twee jaar van kracht blijft.
Ik ben er heilig van overtuigd dat mijn beoordeling van de toestand, het beleid dat ik heb gevolgd, en de beslissingen die ik heb genomen en die vanmorgen door mijn collega's in de Commissie zijn gesteund, correct zijn. Ik hoop dat de kwestie spoedig opgelost zal zijn.
Ik heb het afgelopen weekeinde verscheiden malen in diverse vraaggesprekken de innige hoop uitgesproken dat deze zaak snel en langs diplomatieke weg wordt opgelost. Soms is het moeilijk zowel snel als diplomatiek zaken te doen. Maar ik probeer het wel. Dat is het doel dat ik me heb gesteld. En het is niet onredelijk als ik daar tot dinsdag een week de tijd voor krijg.

Auroi
Mij dunkt, mijnheer de commissaris, dat wij om dit debat af te sluiten de zaak hier moeten laten rusten. Ik heb tijdens dit debat geruime tijd de indruk gehad dat er een soort strijd gaande was over de vraag welk van de twee landen, Frankrijk of Groot-Brittannië, zijn gezicht niet zou verliezen. Het lijkt me dat deze zaak - of dit debat - absoluut niet daarom draait, maar vooral om de volgende vraag: wat krijgen de Europese consumenten voorgeschoteld? De Engelse consument heeft net als de Franse en de Spaanse consument het recht te weten wat hij eet, en vanuit dat oogpunt lijken etikettering en traceerbaarheid mij inderdaad onvermijdelijke en onmisbare zaken.
Maar, mijnheer de commissaris, moeten we er niet aan herinneren dat de geografische oorsprong van dit alles Groot-Brittannië is? Neemt u mij niet kwalijk, maar daar zijn de gevallen van BSE begonnen. En waarom? Omdat de landbouw daar echt op een maximale productie is ingesteld, omdat de boeren zware offers hebben moeten brengen op het altaar van de landbouw-voedingsmiddelen, en omdat wij, in plaats van tranen te plengen om de Engelse landbouwers, hen beter zouden kunnen helpen om goed en correct te produceren, waarmee zij thans begonnen zijn. Ik zou in deze zaak niet willen vergeten dat de boeren uit Wales of uit Schotland, die wel hebben vastgehouden aan een meer traditionele productie, op het dieptepunt van deze gekkekoeiencrisis net zo zwaar zijn gestraft als de Engelse producenten.
Daarom, mijnheer de commissaris, vraag ik u welke financiële middelen er zullen worden vrijgemaakt voor de traceerbaarheid, en voor de slacht van al die kuddes waar zich een BSE-geval voordoet, of een geval van pest, want dat is de manier om de consument gerust te stellen. Volgens mij moeten alle landen van Europa daarom ook ophouden met steeds maar het voorzorgsbeginsel in te roepen, zoals wij jarenlang hebben gedaan, terwijl zij ondertussen wel met hetzelfde krankzinnige productivisme blijven doorgaan, en een paar marginale voorbeelden aanhalen om hun rechten uit te oefenen. Dus, mijnheer de commissaris, welke middelen krijgt het agentschap dat u voorstelt?

Byrne
Ik ben het helemaal met u eens dat dit niet een kwestie is van gezichtsverlies of van winnaars en verliezers. Het heeft geen zin deze ingewikkelde kwestie in deze termen te karakteriseren. Degenen die dergelijke omschrijvingen gebruiken, doen niet volledig recht aan de ernst van het probleem.
Ik ben het ook met u eens dat zekerheid voor de consumenten van het allergrootste belang is. Het is de DBES-regeling die door de Commissie aan de hand van de adviezen van de wetenschappers is opgesteld, die naar mijn mening en naar de mening van de wetenschappers die de Commissie van advies voorzien, de consument zekerheid zal bieden.
Ik ben het ook met u eens dat etikettering en traceerbaarheid bijzonder waardevol zijn. Wat de etikettering betreft, hebt u me gevraagd wat op communautair niveau in de wetgeving inzake etikettering wordt geregeld. Vanaf 2003 zal al het rundvlees worden voorzien van een etiket met de geboorte-, mest- en slachtplaats, het ras en de leeftijd van het dier.
Deze etikettering en informatie kan nu nog niet worden verstrekt, omdat de lidstaten de gegevens die hiervoor noodzakelijk zijn, nog niet hebben geleverd. Maar er wordt aan gewerkt en vanaf die datum zal het dus zo gaan.
Ik wil nogmaals het belang benadrukken dat ik in deze kwestie hecht aan het consumentenvertrouwen en dan in het bijzonder aan het aspect van de volksgezondheid. Ik zal dit de komende dagen bij de besprekingen meenemen.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Byrne.
Hiermee is dit agendapunt afgesloten.
Alvorens voort te gaan met onze agenda, wijs ik u erop dat morgenochtend de verslagen van de heer Hughes en mevrouw Smet in een gecombineerd debat zullen worden behandeld. De rapporteurs willen dat zo en iedereen is hiermee akkoord gegaan.

Macro-economische dialoog
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de macro-economische dialoog ter bevordering van groei en werkgelegenheid (proces van Keulen).

Niinistö
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil allereerst mijn tevredenheid uitspreken over het feit dat ik de mogelijkheid heb u hier te ontmoeten en vooral dat ik de standpunten over de nog te beginnen macro-economische dialoog uiteen kan zetten. Het is dus een nieuw proces. De invoering van de eenheidsmunt in Europa heeft de noodzaak vergroot een dialoog over het economisch beleid te voeren. Dit is te zien aan het werk van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en van de voorzitter van de eurozone.
Om ervoor te zorgen dat de euro snel het welverdiende gewicht krijgt in zowel de internationale economie als in het debat over het economisch beleid van de Europese Unie, moeten de gemeenschappelijke standpunten over vooral het economisch beleid van de eurozone worden verdiept. De Europese Raad van Helsinki krijgt van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën een rapport over het verbeteren van de coördinatie van het economisch beleid. Dat brengt dit debat en de discussies weer verder.
De Economische en Monetaire Unie opent veel nieuwe perspectieven voor Europa. We moeten de gelegenheid dan ook aangrijpen en al het mogelijke doen om economische groei en een toename van de werkgelegenheid te garanderen. Het beste is ervoor te zorgen dat de voordelen van de eenheidsmunt en de interne markt volledig kunnen worden benut. De Economische en Monetaire Unie betekent voor Europa een nieuw begin, zowel voor het bedrijfsleven als voor het economisch beleid.
Het Europees werkgelegenheidspact, waarover vorige zomer op initiatief van Duitsland op de Europese Raad van Keulen afspraken zijn gemaakt, zal het wederzijds begrip en de hervorming van de Europese economieën bevorderen. De macro-economische dialoog is een onderdeel van dit Europees werkgelegenheidspact. De uitvoering van het pact begint met het organiseren van de eerste macro-economische dialoog. Dat gebeurt volgende week maandag tijdens de bijeenkomst van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Voor het eerst op communautair niveau zitten dan alle partijen aan een tafel: de Raad, de Commissie, de Europese Centrale Bank en de sociale partners. Tot nu toe hebben wij de sociale partners twee keer per jaar ontmoet en hebben we apart een dialoog met de Europese Centrale Bank gevoerd. Nu ontmoeten wij elkaar bij dezelfde gelegenheid.
De deelname van de Europese Centrale Bank aan deze dialoog is belangrijk. Hieruit blijkt duidelijk dat de bank van haar kant bereid is deel te nemen aan een open en rechtstreekse dialoog en haar ideeën en maatregelen te motiveren.
Het is van belang de essentiële principes van de dialoog in acht te nemen. Volgens die principes worden de onafhankelijkheid en de autonomie van de betrokken partijen gerespecteerd. De dialoog is gebaseerd op vertrouwelijkheid, zodat het niet nodig is gemeenschappelijke besluiten te publiceren of mededelingen te doen. Over de gesprekken wordt niet in het openbaar gerapporteerd, maar elke deelnemer vertelt de eigen achterban over de inhoud ervan.
Men kan zich afvragen waar het goed voor is dat de partners achter gesloten deuren vertrouwelijke gesprekken voeren. Het antwoord is dat men met deze dialoog in de eerste plaats begrip voor de motieven van het economisch beleid wil kweken. De dialoog is een aanvulling op het openbaar debat over het economisch beleid dat toch al werd gevoerd en komt niet in de plaats van dat debat. Op basis van een gemeenschappelijk standpunt en een situatieanalyse is het veel gemakkelijker gesprekken te beginnen. Op Europees niveau is het natuurlijk niet mogelijk heel concreet te zijn en is er geen reden om te spreken over onderhandelingen of coördinatie. Wij zijn desondanks van mening dat de dialoog positief afstraalt op het algemene debat over het economisch beleid.
In Finland is voor de dialoog op politiek niveau de Economische Raad verantwoordelijk. Zijn taken en doelstellingen zijn algemeen en niet-officieel. Vooral in moeilijke tijden hebben wij gemerkt hoe nuttig het is de dialoog op gang te houden. De gesprekken gingen vooral over zaken met betrekking tot de traditionele samenleving en de economische ontwikkeling. Dergelijke praktijken bestaan in veel landen. Nationale ervaringen en methodes kunnen natuurlijk niet direct naar Europees niveau worden overgebracht, maar ook op Europees niveau kan veel gedaan worden. Een macro-economische dialoog op Europees niveau kan ook niet de nationale dialoog vervangen. Beide zijn nodig. Wij moeten voor de dialoog op Europees niveau alleen de juiste inhoud en de juiste vormen zien te vinden.
Het Finse voorzitterschap wil er zeker van zijn dat de dialoog ook werkt. Daarom zijn niet alle 15 lidstaten aanwezig, maar alleen de vertegenwoordigers van de Raad. Het is ook van belang dat het debat zich niet concentreert op de situaties en problemen in de afzonderlijke lidstaten, maar dat de te behandelen zaken betrekking hebben op het hele grondgebied waar wij gezamenlijk verantwoordelijk voor zijn. Dit is een belangrijke beperking en richtsnoer.
In de besluiten van de Europese Raad van Keulen werd vastgesteld wie aan de dialoog zou deelnemen, en werd tevens geconstateerd dat een beperkt aantal deelnemers een garantie zou zijn voor een doeltreffende dialoog. Wij hebben hier natuurlijk naar gehandeld. In de besluiten van Keulen werd ook benadrukt dat de macro-economische dialoog als een continu proces wordt beschouwd. Finland heeft bij de organisatie daarom vooruit willen kijken en bovenal de continuïteit willen benadrukken. Aan de bijeenkomst nemen daarom ook de komende voorzitters van de Raad deel die de dialoog verder moeten ontwikkelen en verdiepen.
De dialoog is geen coördinatie van het economisch beleid, maar is verbonden aan de actuele uitdagingen wat betreft het verbeteren van de samenwerking op het gebied van het economisch beleid. Een aanzienlijk deel van de besluitvorming die van invloed is op de economische ontwikkeling en de werkgelegenheid, vindt ondanks het van start gaan van de Economische en Monetaire Unie nog steeds in de lidstaten plaats. Er is vooral sprake van begrotingsbeleid en loonontwikkeling. Kunnen we er zeker van zijn dat men op de arbeidsmarkt doordrongen is geraakt van de omstandigheden en criteria die de Economische en Monetaire Unie met zich mee brengt? Het risico is uit het oogpunt van de afzonderlijke lidstaten niet de inflatie, maar de buitensporige verhoging van de nominale lonen die in het bedrijfsleven leiden tot een sterke afname van het concurrentievermogen en de rentabiliteit en zodoende tot een verlies van het aantal arbeidsplaatsen.
Er is echter geen reden om een zwart beeld te schetsen. Het is van groot belang dat degenen die het economisch en vooral het monetair beleid bepalen, te vertrouwen zijn. Hiervoor zijn een dialoog en rustgevende signalen nodig evenals snelle en vastberaden maatregelen van de beleidsmakers in mogelijke probleemsituaties. Zo worden op concrete wijze de mogelijkheden van het economisch beleid bevorderd die goed zijn voor de economische groei en de werkgelegenheid.
Als onderdeel van de dialoog moeten de statistieken en de informatiestroom met betrekking tot de economische ontwikkeling, met inbegrip van de loon- en kostenontwikkeling, worden verbeterd. De twee niveaus van de dialoog, het technische en het politieke, vullen elkaar op succesvolle wijze aan. De gesprekken moeten op feiten zijn gebaseerd en het zou nog beter zijn als men het over deze feiten eens kan zijn. Het is vooral een kwestie van realisme.

Solbes Mira
Mevrouw de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat de macro-economische dialoog deel uitmaakt van het ingewikkelde proces van het werkgelegenheidspact. Zoals het fungerend voorzitterschap van de Raad terecht heeft opgemerkt, vloeit dit initiatief voort uit de in Keulen genomen beslissingen. De bedoeling is om via het overleg tussen sociale partners en verantwoordelijken van het economisch en begrotingsbeleid, met inbegrip van de Europese Centrale Bank, de nagestreefde doelstellingen te verwezenlijken. Deze doeleinden sluiten aan bij de strategie die de algemene richtsnoeren voor het economisch beleid vaststelt. Zij zijn erop gericht de stabiliteit van het monetair beleid te bevorderen door de nodige begrotingsmaatregelen te treffen en een gepaste loonontwikkeling tot stand te brengen die in de gegeven omstandigheden de groei en de werkgelegenheid in de hand werkt. In dit kader wordt ook aandacht besteed aan de wisselkoersen en de rentevoeten op lange termijn.
Dit is de filosofie die aan de macro-economische dialoog ten grondslag ligt. De fungerend voorzitter van de Raad is uitvoerig ingegaan op de inpassing van deze dialoog in het geheel en ik zal daar dan ook niet verder over uitweiden. Ik wil slechts meedelen dat de eerste technische vergadering op 29 oktober heeft plaatsgevonden en dat de volgende bijeenkomst voor 8 november is gepland. Hoewel er reeds antecedenten zijn, zoals het sociale overleg dat na Val-Duchesse werd opgestart, is het duidelijk dat de nieuwe macro-economische dialoog eigen kenmerken vertoont.
Om niet te veel in herhaling te vallen zou ik mij willen toespitsen op de bijdragen van de Commissie aan het technische debat van 29 oktober. Ten eerste wil ik erop wijzen dat het Directoraat-generaal economische en financiële zaken van de Commissie vooraf twee werkdocumenten had ingediend. Het ene had betrekking op de economische situatie en het andere was bedoeld om informele gedachtewisselingen over macro-economische beleidslijnen op middellange termijn voor te bereiden. Beide documenten werden verondersteld een technische bijdrage tot het debat te leveren.
De eerste tekst van de Commissie had tot doel de algemene economische situatie en de macro-economische vooruitzichten op korte termijn te schetsen. De diagnose die in dit document met betrekking tot de conjunctuursituatie van de Europese Unie wordt gesteld, heeft een descriptief en analytisch karakter. Op grond van de inhoud wordt de mogelijkheid geopperd dat de economie sneller zal groeien dan de Commissie in het voorjaar in haar macro-economische vooruitzichten had aangekondigd. De voorspelde groei voor 1999 ligt rond 2%, niet ver van de in de vooruitzichten genoemde waarde. Nochtans vertoont deze 2% als jaargemiddelde een ander gedrag. Ofschoon de prestaties onder de voor het eerste gedeelte van het jaar verwachte waarde liggen, zal de stijgende stemming die zich in de tweede helft van het jaar zal voordoen met betrekking tot het gemiddelde van de afgelopen twee jaar voor een groei van circa 3% zorgen. Zodoende zullen voor het jaar 2000 waarden worden bereikt die in de buurt van de in de vooruitzichten van het voorjaar genoemde cijfers liggen of zelfs nog hoger kunnen uitvallen. Het document houdt tevens rekening met de mogelijkheid dat de groei in de toekomst nog zal toenemen.
Het tweede document dat de Commissie heeft ingediend is bedoeld om de informele gedachtewisselingen over de macro-economische beleidslijnen op middellange termijn voor te bereiden. Het beschrijft de macro-economische voorwaarden ter bevordering van een duurzame groei en trekt in dit verband conclusies uit de langzame groei die in het verleden, en meer bepaald sinds de tweede helft van de jaren '70, heeft plaatsgevonden. De technische analyse toont aan dat de afzwakking van de groeitrend in de Europese Unie te wijten is aan een combinatie van externe schokken waarvan de weerslag nog werd versterkt door het gebrek aan overeenstemming van de nationale acties en de structurele onbuigzaamheid. Met name het gebrek aan consensus betreffende de inhoud van de macro-economische beleidslijnen in de periode die voorafging aan de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht en de eerste richtsnoeren voor het economisch beleid hebben in hoge mate bijgedragen aan de versterking van de negatieve effecten en de schokken van buitenaf. Bovendien zijn hierdoor ook de groei en de werkgelegenheid serieus in het gedrang gekomen.
Er dient op gewezen te worden dat de nieuwe regeling die sinds de verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie van toepassing is het werk van de verantwoordelijken van de nationale macro-economische beleidslijnen aanzienlijk heeft verlicht. Het is mede dankzij deze omstandigheden dat de genoemde barrières geleidelijk aan uit de weg kunnen worden geruimd zodat een werkelijk duurzame groei tot stand kan komen. Het document analyseert aan welke voorwaarden moet worden voldaan om het voortbestaan van een zo evenwichtig mogelijke policy mix te garanderen, ook weer met de bedoeling een duurzame groei te bewerkstelligen.
Over al deze informatie is in de vergadering van 29 oktober jongstleden een open en constructieve discussie gevoerd waarover ik u nu kort zal inlichten. Met betrekking tot de conjunctuuranalyse waren alle deelnemers het erover eens dat de vooruitzichten gunstiger zijn dan verwacht en dat de negatieve externe schok van 1998 reeds door de interne ontwikkeling van de Europese Unie zelf is opgevangen.
In verband met de mogelijke risico's voor de toekomstige groei waren er enkele nuanceverschillen. Zo wees een aantal deelnemers op het risico dat de economie van de Unie aan het wankelen kan worden gebracht door nieuwe schokken van buitenaf.
Het volgende punt betreft het economisch beleid. Het tweede document biedt in dit opzicht reeds een antwoord op de uitdaging om van de conjuncturele opleving een duurzaam groeiproces van hoog niveau te maken. Elk van de deelnemers heeft duidelijk zijn visie op het economisch beleid uiteengezet. Een aantal aspecten van deze discussie verdienen extra commentaar omdat zij nuttig kunnen zijn voor het debat dat wij hier nu voeren. Ten eerste wordt duidelijk dat de algemene richtsnoeren voor het economisch beleid een centrale plaats blijven innemen. Alle marktdeelnemers hebben zich ermee akkoord verklaard dat de prijsstabiliteit dient te worden gehandhaafd en loonafspraken moeten worden gemaakt die verenigbaar zijn met de doelstelling van voortzetting van het begrotingssaneringsproces overeenkomstig de stabiliteitsprogramma's van elk land. Zij hebben tevens gepleit voor de tenuitvoerlegging van de structurele hervormingen in de zin van de processen van Luxemburg en Cardiff.
In de tweede plaats wil ik zeggen dat iedereen het volledig eens was met het hoofdprincipe van het macro-economisch kader waarnaar ik zonet reeds heb verwezen. Met andere woorden, door de stabiliteit van het monetair beleid te bevorderen met behulp van aangepaste begrotingsmaatregelen en een adequate loonontwikkeling, worden gunstige voorwaarden voor de groei en de werkgelegenheid gecreëerd.
Ten derde wil ik erop wijzen dat de gevoerde discussie het nut van dit soort directe uitwisselingen heeft aangetoond. Op deze manier kan elk van de deelnemers rechtstreeks zijn standpunt uiteenzetten en onmiddellijk kennis nemen van de reacties van de overige aanwezigen. De rol van de sociale partners als derde pijler van de policy mix werd ten volle erkend.
Mijn vierde opmerking heeft betrekking op een reeks ideeën die door de deelnemers te berde zijn gebracht en mijns inziens extra aandacht verdienen. Zo is onder meer gesteld dat de macro-economische beleidslijnen, met name op monetair niveau, rekening moeten houden met de evolutie van het aanbod in de Europese Unie. Zo zal een snellere groei van de vraag niet steeds met inflatie gepaard hoeven te gaan. Door de voltooiing van de eenheidsmarkt te combineren met de eenheidsmunt, in een kader van structurele hervormingen en een sterke internationale concurrentiepositie, zullen wij in staat zijn knelpuntvorming ten gevolge van ongepaste begrotingsmaatregelen en loonafspraken te vermijden.
Om af te ronden wil ik nog een laatste punt aanstippen. De vertegenwoordigers van de Commissie hebben benadrukt dat het aanbod van arbeidskrachten momenteel beter wordt benut dan op andere momenten het geval was, maar dat wij ondanks alles toch nog over een bijzonder grote reserve van geschoolde arbeidskrachten beschikken. Samen met de beschikbare installaties, die gezien de potentiële groei van de investeringen en de hoge rentabiliteit nog in aantal zullen toenemen, zal deze factor structurele hervormingen teweegbrengen die de vertegenwoordigers van het economisch beleid bij de besluitvorming niet uit het oog mogen verliezen.
Dit zijn volgens mij de belangrijkste punten van de bijeenkomst van 29 oktober jongstleden. Ik heb u daarvan, zoals gezegd, vandaag op de hoogte willen brengen opdat u commentaar kunt leveren of nadien een debat over deze kwesties kunt openen.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou om te beginnen namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten willen vaststellen dat wij de macro-economische dialoog beschouwen als een positieve vernieuwing, omdat hierdoor voor de eerste keer alle belangrijke actoren van het Europees economisch beleid worden verplicht om in een directe dialoog de algemene kadervoorwaarden van het economisch beleid met elkaar te bespreken. Tegelijk verheugt het ons dat ook het Parlement zo snel na de eerste bijeenkomst wordt geïnformeerd, wat ik persoonlijk eigenlijk ook wel vanzelfsprekend vind.
In de tweede plaats moet ik daar als Oostenrijker echter aan toevoegen dat in mijn land deze dialoog tussen sociale partners, tussen politieke instellingen, tussen het fiscaal beleid en de politieke vertegenwoordigers al sinds jaren in gelijkaardige vorm bestaat en wordt toegepast. Dit systeem heeft er wezenlijk toe bijgedragen dat Oostenrijk nu een economisch succesvol en sociaal stabiel land is met hogere werkgelegenheidscijfers en lagere werkloosheidscijfers dan andere landen. Dit zou ons moed moeten geven om van deze dialoog een succes te maken. Ook bij ons zijn er nog vele aspecten die hervormd en verbeterd kunnen worden.
De vorige spreker heeft er reeds op gewezen: de dialoog kan slechts voorbereiden, begeleiden en aanvullen. Het is geen vervanging van de politiek. Het ontslaat niemand van zijn verantwoordelijkheid. De dialoog is een aanvullend bestanddeel van de vele noodzakelijke maatregelen voor groei en werkgelegenheid. Juist om die reden zou ik er ook op willen wijzen dat het zojuist gevoerde debat deel uitmaakt van een algemeen kader in deze tweedaagse vergaderperiode. Deze twee dagen behandelen we het verslag-Smet over de organisatie van de arbeidstijd en het verslag-Menrad over het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten in de jaren 1999 en 2000. Morgen staat het debat over de mondelinge vraag van mevrouw Palacio Vallelersundi over de strategie voor de Europese interne markt op de agenda, en vorige week in Straatsburg hebben we in verband met het verslag van de ECB gedebatteerd over de vraag hoe we de macro-economische dialoog met het Parlement kunnen verdiepen en versterken. We hebben deze eis ook opgenomen in ons verslag.
Het staat buiten kijf dat er voor groei en werkgelegenheid veelomvattende en coherente strategieën vereist zijn, en het verheugt mij dat de benaming groei en werkgelegenheid alvast een vooroordeel uit de weg ruimt, dat zo vaak door links wordt verspreid, namelijk dat men groei tegen werkgelegenheid, geldwaarde en prijsstabiliteit tegen werkgelegenheidsmaatregelen kan uitspelen. De dialoog en de naam van deze dialoog laten zien dat we allemaal in hetzelfde schuitje zitten. Het komt aan op de bereidheid om te zorgen voor een algemeen overzicht, om de algemene verantwoordelijkheid te dragen.
De macro-economische dialoog is een constructieve manier om de dringende problemen aan te pakken. Ik roep daarom alle betrokkenen op om met het nodige verantwoordelijkheidsbesef deel te nemen aan de macro-economische dialoog en deze verantwoordelijkheid voor het toekomstig economisch- en werkgelegenheidsbeleid van Europa te dragen. We moeten de groei en de ondernemingslust uit hun ketenen bevrijden. Tegenover het pessimisme en de bangmakerij moeten we een nieuwe mentaliteit van innovatieve veranderingsgezindheid stellen, en ik hoop dat deze dialoog een instrument zal zijn om op het juiste moment en op een transparante en verantwoordelijke manier te doen wat noodzakelijk is en dat het opportunisme van de dagelijkse politiek of van legitieme groepsbelangen er niet toe zullen leiden dat men elkaar tegenwerkt.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, de macro-economische dialoog die bij het Europees werkgelegenheidspact is ondergebracht, is een nieuwe exercitie die op zichzelf prijzenswaardig is. Dialoog tussen de politieke leiders en de marktdeelnemers is er nooit genoeg. Het zij mij echter vergund mijn twijfels te hebben over de reële gevolgen van deze dialoog die al bij voorbaat vastligt in gecompliceerde procedurevoorschriften. Allereerst is er een zogenaamd technisch niveau, waarbij vijftien deskundigen mogen discussiëren, en 25 deskundigen mogen luisteren. Het zogenaamde politieke niveau is een zaak van 24 hoge vertegenwoordigers met 18 begeleiders. Vooraf is al overeengekomen dat het doel van deze tweefasendialoog niet is dat men het eens wordt over gemeenschappelijke richtsnoeren of dwingende verbintenissen. Deze dialoog levert dus geen akkoord inzake coördinatie ex ante van uiteenlopende fiscale, budgettaire, monetaire of zelfs contractuele beleidslijnen op.
De regeringen en de Centrale Bank blijven vrij in hun besluit omtrent hun eigen beleid. De sociale partners zullen hun vrije onderhandelingen over arbeidsvoorwaarden en salaris blijven voeren.
Wat zal de toegevoegde waarde zijn van deze dialoog? Ik blijf sceptisch, ook al hoop ik op een aangename verrassing. Eerlijk gezegd zou de Europese Unie er belang bij hebben wanneer zij de verschillende exercities die de opeenvolgende voorzitterschappen sinds de Top van Amsterdam hebben geïnitieerd, rationaliseert. Wie anders dan diegenen die van het communautair beleid hun beroep maken, kan er nog wijs worden uit de zogenaamde processen van Luxemburg, van Cardiff, van Wenen, van Keulen, en morgen van Lissabon of van Helsinki? De debatten over de richtsnoeren voor de werkgelegenheid, hoe nuttig ook, overlappen de discussies over de hoofdlijnen van het economisch beleid, en nu van de macro-economische dialoog.
Groenboeken, witboeken, ze volgen elkaar op en lijken als twee druppels water op elkaar. Mededelingen van de Commissie worden boven op de stapel verslagen en resoluties van het Parlement, het Economische Sociale Comité en het Comité van de regio's gelegd. Woorden en nog eens woorden, die bovendien voor de gewone burger meestal onbegrijpelijk zijn! De communautaire teksten lijken steeds meer op de politieke literatuur die de voormalige Sovjet-Unie produceerde. Het hoofdbestanddeel wordt gevormd door citaten en verwijst naar de gewijde teksten die de Europese Raad of de Commissie heeft aangenomen: vervang plenum van het centraal comité door Europese Raad en Politburo door Commissie, en je kunt de ene tekst zo inwisselen voor de andere.
Wat de werkgelegenheid betreft, willen de volkeren van Europa geen woorden meer, maar daden. De macro-economische dialoog heeft pas zin wanneer hij macro-economische maatregelen oplevert. De handhaving van stabiele prijzen blijft een noodzaak. De inflatie raakt eerst de allereenvoudigsten, maar een stabiliteitsbeleid dat tot dogma wordt verheven, kan niet de enige ambitie van de Unie zijn. Iedere lidstaat heeft, elk voor zich, een te grote opening naar buiten om als eenling aan groeipolitiek te doen.
De Unie vormt een vrij gesloten eenheid. Het intracommunautaire handelsverkeer neemt circa 90% van het gemeenschappelijk BBP voor zijn rekening. Op een moment waarop het economisch herstel zowel een vermindering van de overheidstekorten als een beleid van groeibevordering mogelijk zou maken, zou een daadwerkelijke coördinatie van het begrotingsbeleid dat prioritair gericht is op infrastructuurinvesteringen, op onderzoek, onderwijs en opleiding, een duurzame heropleving van de economie kunnen bewerkstelligen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de liberale fractie verleent haar steun aan dit initiatief dat bijzonder bevorderlijk is voor de consensus op economisch en sociaal gebied. Deze consensus moet ons in de gelegenheid stellen in de Europese Unie een klimaat van stabiliteit, groei en meer werkgelegenheid te scheppen.
Hiervan uitgaande zou ik twee opmerkingen willen maken. In de eerste plaats wens ik mij aan te sluiten bij de woorden van de vertegenwoordiger van de socialistische fractie. Ook ik acht het wenselijk dat rekening wordt gehouden met bepaalde aspecten en structurele hervormingen die al in het Witboek inzake concurrentievermogen en werkgelegenheid vervat zaten. Het verslag van de Europese Centrale Bank stelt dat wij geen hoger groeipercentage zullen kunnen bereiken zonder eerst een aantal hindernissen uit de weg te ruimen. Dat is tevens de enige manier om een grotere stabiliteit in de Europese Unie tot stand te brengen en de concurrentiekracht in het kader van een op een open economie gestoeld proces te versterken. Het gaat hier overigens om twee vereisten die met het oog op de millenniumronde extra aandacht verdienen. De genoemde barrières zijn toe te schrijven aan het feit dat een aantal structurele aspecten niet voldoende zijn uitgediept. Ik denk dan aan de arbeidsmarkten, maar ook aan het reeds genoemde opleidingssysteem of aan andere belangrijke elementen zoals de noodzakelijke verbetering van de onderzoeks- en ontwikkelingsniveaus.
Anderzijds wil ik het ook hebben over de partners die aan de macro-economische dialoog moeten deelnemen. Ik stel voor bij dit proces nog drie andere deelnemers te betrekken. Enerzijds moet mijns inziens een actieve rol worden toegekend aan de vertegenwoordigers van twee instellingen van de Europese Unie: het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's. Deze instellingen hebben een belangrijke economische en sociale uitstraling en het is duidelijk dat een aantal regio's in het kader van de verwezenlijking van de genoemde doelstellingen een onmisbare rol spelen. Anderzijds dienen ook de organisaties van het midden- en kleinbedrijf te worden vertegenwoordigd. Hoewel wij allemaal beweren dat het MKB bij het streven naar een snellere groei een sleutelpositie inneemt, heb ik moeten vaststellen dat deze ondernemingen niet bij de macro-economische dialoog aanwezig zijn.
Dit gezegd hebbende wil ik nogmaals onze steun aan het onderhavige initiatief uitspreken.

Lambert
Ik wil het over drie onderwerpen hebben: context, dialoog en democratie.
Ten eerste de context waarin deze macro-economische dialoog plaatsvindt. Eén enorm belangrijke factor ontbreekt hier, ook al wordt deze in de Verdragen wel genoemd; ik doel natuurlijk op het milieu.
In artikel 2 wordt duurzame ontwikkeling genoemd als een van de doelstellingen van de Europese Unie, hoewel velen van ons vraagtekens zetten bij de methoden die gekozen worden om dit te bereiken. Maar enkele methoden zijn zeker macro-economisch van aard, zoals uit dit debat blijkt. Duurzame ontwikkeling is trouwens niet hetzelfde als duurzame groei, waarover we deze middag zoveel hebben gehoord. Als groei kwantitatief en niet kwalitatief is, zorgen we mijns inziens voor instabiliteit, omdat we dan geld verdienen aan olierampen, het opruimen van de rommel na een misdaad enz.
Artikel VI, Titel 2 van het nieuwe Verdrag stelt duidelijk dat milieuoverwegingen in alle gebieden van het beleid en het optreden van de Europese Unie moeten worden geïntegreerd, en daar valt de macro-economische dialoog volgens ons ook onder. Als er niet wordt ingegrepen, zullen bijvoorbeeld klimaatveranderingen zeker destabiliserend werken op de economie van iedereen, zoals als blijkt uit eigen onderzoek van de Europese Unie. Ons eigen onderzoek toont ook aan dat economische ontwikkeling in de traditionele betekenis van het woord in sommige gebieden beperkt wordt door gebrek aan schoon water en dat de Europese Unie als bijproduct van de economische groei al meer giftig afval produceert dan ze kan verwerken.
Er moet daarom rekening worden gehouden met het milieu en ik zou willen weten hoe dat gaat gebeuren. Wie worden er vertegenwoordigd? Wij willen een werkelijk dialoog in dit proces, niet alleen economische propaganda. Wij moeten absoluut naar nieuwe wegen zoeken, naar de beste wegen om de doelstelling van evenwichtige en duurzame ontwikkeling te bereiken. Dit moet gebeuren op een manier die aan onze eigen behoeften en aan die van het milieu tegemoet komt en geen negatieve gevolgen heeft voor de levensstandaard van de mensen in de arme gedeelten van de wereld. Dus hoe zullen we de algemene effecten van ons eigen macro-economisch beleid evalueren?
Ten derde ben ik van mening dat het democratisch tekort in dit proces moet worden verholpen, of in ieder geval op de volgende intergouvernementele conferentie. Ik heb gehoord wie er aanwezig zal zijn, en het viel me op dat dit proces eigenlijk lijkt op wat er vrijdagavond gebeurt in het café: je kletst wat met je vrienden, daarna ga je naar huis en je vertelt wat er is gebeurd en als je geluk hebt, krijgen anderen de mooiste verhalen te horen.
Ik wil weten hoe wij als gekozen leden in dit proces zullen worden betrokken, vooral als het zo'n besloten proces wordt als men ons heeft beschreven. Het komt mij voor dat we hier niet worden behandeld als parlementariërs, als volwassenen die wijs genoeg zijn om deel te nemen aan een dialoog over macro-economisch beleid. Ik verzoek u dan ook met klem dit te veranderen en ons in ieder geval in de tussentijd op de hoogte te houden, zodat we weten wat er gebeurt en dit aan onze kiezers kunnen uitleggen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, het tempo waarin de verklaringen van de Europese topconferenties over werkgelegenheid elkaar opvolgen, laat niets te wensen over. Massale werkloosheid, deeltijdwerk en bijbanen laten echter evenmin te wensen over.
Men heeft voor de bevordering van de werkgelegenheid Europese werkgelegenheidspacten uitgewerkt, procedures vastgesteld - zoals die van Cardiff, Luxemburg, Keulen, of ook combinaties daarvan - en macro-economische dialogen met technische en politieke instanties ingevoerd. De manier echter waarop deze worden ingezet, strookt allesbehalve met de belangen van de werknemers. Juist deze initiatieven en deze beleidsvormen zijn verantwoordelijk voor de dramatische toename van de werkloosheid. Hierin krijgen economische aspecten absolute voorrang boven sociale aspecten. Hierin is prijsstabiliteit belangrijker dan sociale zekerheid. Het Stabiliteitspact is de allerhoogste, onverbiddelijk toe te passen wet. Dit beleid is dus niet goed voor de werknemers, maar alleen voor het kapitaal.
De Europese Centrale Bank beschouwt een groeipercentage van meer dan 2,5% als gevaarlijk. De Europese Commissie zegt echter dat voor een vermindering van de werkloosheid tot 7% in een periode van 6 à 7 jaar, een groeipercentage van 3% nodig is. Daarom staat maar één weg voor u open - en die volgt u dan ook trouw - en dat is de arbeidsmarkt onder druk zetten, de arbeidsrelaties kapot maken, deeltijdwerk doorvoeren - en meer algemeen grotere flexibiliteit brengen in de arbeidsmarkt - het reëel inkomen verminderen en de sociale voorzieningen afbreken. Met de macro-economische dialoog, waaraan zowel werkgevers- als werknemersvertegenwoordigers deelnemen, kan men dan ook maar één ding bereiken: een dusdanige aanpassing van cao's en lonen dat tegemoet kan worden gekomen aan de eisen van de kredietinstellingen, de euro en het almachtige economische beleid dat tot uitdrukking komt via de EMU en het Stabiliteitspact.
De procedures van de macro-economische dialoog kenmerken zich door een totaal gebrek aan transparantie. Zelfs het Europees Parlement staat buiten spel. Daarom groeit onze ongerustheid. Wij vrezen ten zeerste dat weer eens een poging wordt gedaan om korte metten te maken met de grondrechten van de werknemers en met het Europees sociaal model, of wat daarvan nog over is.

Blokland
Voorzitter, op de Europese Top van Keulen heeft de Raad tot een Europees Pact voor de Werkgelegenheid besloten met het doel een substantiële en duurzame verlaging van de werkloosheid te realiseren. Eén van de drie hoofdonderdelen van dit pact betreft het institutionaliseren van een macro-economische dialoog op Europees niveau.
Het eerste wat mijn politieke groepering hiervan wil zeggen is dat hiermee de zoveelste hybride Europese praatclub tot stand komt. Zoals de voorstellen er nu liggen, worden bij deze dialoog vier partijen betrokken. Vertegenwoordigers van de Europese instellingen, van diverse comités, van werkgevers en werknemers, de laatste twee groepen voor zover zij op Europees niveau zijn georganiseerd.
Dit overlegorgaan betreft door haar tripolariteit - en dat in de tweede plaats - een vermenging van overheid en maatschappij. Het corporatistische karakter maakt onduidelijk wie nu verantwoordelijk gehouden moet worden voor de totstandkoming van het macro-economisch beleid en de uitvoering daarvan. De transparantie en de scheiding van machten, twee belangrijke beginselen van onze Europese democratische rechtsstaten, worden zo op Europees niveau niet gehonoreerd, sterker gezegd, met voeten getreden en zo u wilt, verdere schade toegebracht.
Opmerkelijk is voorts dat de Europese Unie zich blijkbaar statelijke eigenschappen aanmeet, terwijl zij primair een samenwerkingsverband is van nationale staten en mitsdien geen staat is of kan zijn. Met dit voorstel streeft de Europese Unie zichzelf voorbij en laat zij de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit even voor wat ze zijn.
Een vierde punt betreft de serieuze mogelijkheid van een doublure met het Economisch en Sociaal Comité. De transparantie van het proces rond de totstandkoming van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en dat voor de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid is beter gediend met een officieel en openbaar advies van het Economisch en Sociaal Comité, dan met een tripartiet getint overleg waarvan de uitkomsten hoogstens getypeerd kunnen worden met het begrip inspanningsverplichting. Kan de Commissie ingaan op de vraag hoe zij de verhouding ziet tussen de voorgestelde macro-economische dialoog en het reeds bestaande Economisch en Sociaal Comité? Lopen Europese instanties niet het risico eindeloos in herhaling te vallen? Vergaderen kost immers tijd en geld. Kan de Europese Commissie aangeven welke inhoudelijke rol zij ziet weggelegd voor het Economisch en Sociaal Comité wanneer de macro-economische dialoog in het leven is geroepen?
In de vijfde plaats betreft de macro-economische dialoog een beleidsterrein waarop de Europese Unie geen wetgeving uitvaardigt. Het macro-economisch beleid en ook het werkgelegenheidsbeleid is primair een zaak van de lidstaten. Uiteraard is het een goede zaak wanneer lidstaten ervaringen uitwisselen en hun beleid op elkaar afstemmen, voor zover de macro-economische situatie in eigen land dit toestaat. Via richtsnoeren worden globale afspraken gemaakt, waarbinnen de lidstaten voldoende ruimte hebben voor een mate van beleidsvrijheid die nodig is om maatregelen af te stemmen op de specifieke kenmerken van hun nationale economie. Gegeven deze feitelijke situatie hangt een macro-economische dialoog op Europees niveau voor een belangrijk deel in de lucht. Uiteraard zijn er inspanningen nodig om de nog altijd veel te hoge werkloosheid terug te dringen. In het bijzonder moet er aandacht zijn voor de langdurig werklozen. Echter, met dialogiseren op een abstract Europees niveau schep je geen banen. Wij pleiten daarom voor beleidsvrijheid op regionaal en lokaal niveau, want daar heeft men kennis van de concrete arbeidsmarktsituatie. Uitwisseling van informatie en goede praktijken op Europees niveau is een prima zaak. Maar het op officiële wijze institutionaliseren van een Europese macro-economische dialoog draagt hieraan niet of nauwelijks bij.

Della Vedova
Mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, mijnheer de commissaris, ik denk dat de miljoenen Europese werklozen hun handen ten hemel hadden geheven als ze dit eerste verslag hadden beluisterd over de macro-economische dialoog ter bevordering van de groei en de werkgelegenheid. Ik meen te begrijpen dat er los van een aantal principiële verklaringen niets belangrijks in staat, geen enkel voorstel, geen enkele harde analyse, want een analyse van de gezondheidstoestand van veel Europese economieën zou toch hard moeten zijn, vooral als het gaat om economieën op het Europese vasteland.
Mijnheer de commissaris, als ik u hoor praten over de macro-economische dialoog - die definitie lijkt mij trouwens uiterst ontwijkend - moet ik denken aan sociaal overleg in Italië. Ik vrees namelijk dat men met deze macro-economische dialoog probeert de methode en het mechanisme van het sociaal overleg in Italië uit te voeren naar heel Europa. Dat is nu juist de methode die in ons land heeft geleid tot de laagste groei, de hoogste werkloosheid en de hoogste inflatie. Het overleg tussen de sociale partners en de regering is in Italië een pact geworden tussen vertegenwoordigers van gevestigde belangen - van vakbonden, werkgevers en politici - die erop gericht zijn de gevestigde belangen en opbrengsten te verdedigen tegen mogelijke ruimte in de nieuwe economie van de werklozen en al diegenen die in het sociale overleg niet vertegenwoordigd worden.
In Italië heeft het overleg met de sociale partners alle strategieën en ideeën voor hervormingen op de belangrijkste punten geblokkeerd. Daarbij denk ik vooral aan de arbeidsmarkt, de overheidsuitgaven en de uitgaven voor de sociale zekerheid, een wet over de arbeidsmarkt die is gebaseerd op die van de jaren '70. Zowel de vertegenwoordiger van de Raad als die van de Commissie zijn over één punt duidelijk geweest, namelijk over het verzoek om loonmatiging. In Italië is sinds de loonmatiging, waar de oligarchen van de vakbond mee hebben ingestemd, iedere hervormingspoging van de economie op niets uitgelopen. Ik vraag mij af waarom we tegen de Europese werknemers moeten zeggen dat maar één ding zeker is, namelijk dat er voor hen loonmatiging zal komen. Waarom kunnen we niet zeggen dat er rijkdom zal komen en dat ook de mogelijkheid van loonsverhoging zal bestaan als wij er dankzij de liberalisering in slagen de trend van daling van de economische groei om te buigen, omdat wij de uitdagingen van de nieuwe economie met open vizier tegemoet kunnen treden? De lonen zouden dan misschien niet meer moeten worden gekoppeld aan nationale of Europese collectieve arbeidsovereenkomsten, maar aan de productiviteit en aan de bedrijfsresultaten.
Tenslotte ben ik van mening dat we met deze dialoog misschien aan de Europese burgers moeten uitleggen waarom de werkgelegenheid in de Verenigde Staten in twintig jaar met 45% is toegenomen en in Europa slechts met 4,12%. Ik geloof dat de Europese werklozen, die misschien ook immigrant zijn, liberalisering nodig hebben, minder staat, minder belastingen, minder geleide economie. Misschien kan daaruit economische groei en nieuwe werkgelegenheid voortkomen.

Brunetta
Mijnheer de Voorzitter, er is al veel gezegd, en volgens mij kan ik dat als volgt samenvatten: ofwel de macro-economische dialoog is zuiver hypocrisie, om te verbergen dat de Unie geen echt economisch beleid heeft, en dan is hij volstrekt nutteloos, dubbel werk, tijdverlies, wat al door andere collega's is gezegd. Ofwel de macro-economische dialoog is echt, heeft inhoud, en dan bestaat er aan de andere kant hypocrisie, want dan probeert men met gemakkelijke woorden een gevaar te verhelen, dat er volgens mij in bestaat dat de Europese economie een te dirigistische koers zou gaan varen. Wat betekent macro-economische dialoog eigenlijk, wat zou het kunnen betekenen? Als je de bijbel van de economie erop naslaat betekent het overleg en inkomensbeleid. Collega Della Vedova heeft er net ook al op gewezen dat zoiets in Italië al lang bestaat, met de resultaten die hij zelf al heeft vermeld. Macro-economische dialoog en inkomensbeleid, wat vooral neerkomt op loonbeleid, loonmatigingsbeleid? Dan moet dat ook gezegd worden! Een partij als de PPE-Democraten kan daar niet mee instemmen, omdat ze streeft naar vrije marktwerking, die leidt tot vrije verdeling van de inkomens, vooral de inkomens van de werknemers. De inkomens van de werknemers moeten worden gekoppeld aan de arbeidsproductiviteit, en niet aan min of meer duistere coördinatiestrategieën waarover anderen een besluit hebben genomen.
En wie nemen dan deel aan deze macro-economische dialoog? De Raad? De lidstaten? De Commissie? De Europese Unie? De Europese Centrale Bank? Welnu, als een voorstander van vrije marktwerking die laatste speler in dit gezelschap aantreft, springt hij op als door een wesp gestoken. Een centrale bank kan namelijk nooit in een dergelijk gezelschap thuishoren, nooit ofte nimmer! Als de Centrale Bank de waarheid spreekt, pleegt ze eigenlijk harakiri; als ze bij de gesprekken met de andere deelnemers niet de waarheid spreekt - en dat moet ze ook niet doen want de Centrale Bank moet zich met andere zaken bezighouden - dan vertelt ze sprookjes en verliest ze tijd. En dan zijn er ook nog de sociale partners. Welnu, deze vier spelers zijn een buitengewoon gevaarlijke mix. Enerzijds proberen ze op deze manier het echte probleem voor Europa op te lossen, namelijk het ontbreken van een echt economisch beleid. Anderzijds proberen ze het systeem minder flexibel te maken met min of meer duistere onderhandelingsspelletjes waarbij niemand zich bekommert om werkloosheid en de markt.
Dan nog één opmerking. In Keulen was het idee voor het werkgelegenheidspact gebaseerd op drie pijlers. Maar er wordt te weinig gesproken over de derde pijler, namelijk liberalisering van de markten.

Hughes
Begin dit jaar werd duidelijk dat een macro-economische dialoog onontbeerlijk was en de eerste bijeenkomst van de partners van deze macro-economische dialoog volgende week betekent absoluut een historische stap.
Helaas zullen wij hier in het Parlement deze gebeurtenis vanaf de zijlijn bekijken. De verkiezingen voor het Europees Parlement afgelopen juni mogen dan op niet mis te verstane wijze hebben afgerekend met de afstandelijkheid en de geheimzinnigheid van al onze instellingen, ook die eerste stap de volgende week zal het democratische tekort alleen maar weer vergroten omdat het Parlement hiervan wordt uitgesloten, zonder dat daar een goede reden voor lijkt te bestaan.
Bij de dialoog zijn twee soorten partners betrokken. De eerste groep, waartoe bijvoorbeeld de sociale partners en de Centrale Bank behoren, hebben direct invloed op aspecten van het stelsel, zoals de loonvorming of de hoogte van de rentevoet. De tweede groep, die geheel los staat van de rest, bestaat uit de Europese Commissie en de adviseurs van de Commissie, die bijvoorbeeld de richting van de beleidscombinatie aangeven. Zij hebben geen directe invloed op deze aspecten van het stelsel, zij hebben niet de macht om beslissingen te nemen. Hun taak is te adviseren en te sturen. In dit opzicht is deze instelling een van de belangrijkste gesprekspartners van de Commissie. Wij kunnen het niet eens zijn met het advies en de richting die zij voorstellen, maar wij hebben niet het recht bij de macro-economische dialoog aanwezig te zijn om dit te zeggen.
Er is gezegd dat het hier gaat om technische kwesties en dat wij in het Parlement daar boven moeten staan, maar ik persoonlijk beschouw de onderwerpen die in de macro-economische dialoog besproken zullen worden en die hier zijn aangestipt niet als technische, maar juist als bij uitstek politieke kwesties en wij, als democratisch gekozen instelling, zouden een rol moeten kunnen spelen in deze macro-economische dialoog.
Dan blijft over het excuus van wat genoemd wordt de noodzaak van vertrouwelijkheid, vertrouwen of zelfs geheimhouding. Ook het woord geheimhouding is in dit verband gevallen. Dat is een stap terug. In de begrotingsprocedure hebben wij allerlei manieren gevonden om te komen tot een werkbare oplossing waardoor deze instelling samen met de Commissie de vertrouwelijkheid kan waarborgen en ditzelfde zou ook kunnen worden gedaan met betrekking tot deze dialoog.
Wat de inhoud betreft hoop ik dat de macro-economische dialoog ook het succes van de actieve maatregelen ten behoeve van de arbeidsmarkt zal bekijken en evalueren die wij sinds Luxemburg meer en meer hebben nagestreefd. Heeft dit geleid tot een toename van het effectieve arbeidsaanbod of moeten we ons vastklampen aan de steeds meer onhoudbare visie dat structurele werkloosheid het leeuwendeel uitmaakt van de totale werkloosheid? Kunnen we dergelijke ideeën eindelijk loslaten? Kunnen we misschien overgaan op een wat realistischere visie bij het bepalen van rentevoeten, een visie waarin wordt aanvaard dat de omstandigheden zijn veranderd en dat we de verhogingen van de rentevoet kunnen gaan inperken nu de werkloosheid daalt, zodat we een nog kwetsbare groei niet in de kiem smoren?
Dit soort onderwerpen zou ik heel graag naar voren willen brengen tijdens de macro-economische dialoog volgende week, maar helaas is het mij noch enig ander lid van deze instelling toegestaan om bij die vergadering volgende week aanwezig te zijn. Dat is een hele stap terug en het is een grote schande.

Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, dat zoveel Europese burgers de EU bij de verkiezingen afgelopen zomer de rug toe hebben gekeerd, kwam voor een groot deel door de algemene indruk dat de EU en de lidstaten er niet in geslaagd waren om Europa aan het werk te zetten. De groei in Europa is nog steeds te laag en de werkloosheid is in de meeste landen onaanvaardbaar hoog. Er wordt door de afzonderlijke lidstaten simpelweg te weinig gedaan. De belastingstelsels hebben nog steeds een remmende werking op het ontstaan van nieuwe banen. Mijn eigen land, Zweden, is hier een voorbeeld van. Nog steeds verhinderen wetten en regels op de arbeidsmarkt dat er nieuwe banen gecreëerd worden. Ook wat dat aangaat, wil ik Zweden als voorbeeld noemen. Volgens een onlangs gepresenteerd onderzoek hebben Zweden en Duitsland de minst flexibele arbeidsmarkt.
Voor een vruchtbare en productieve macro-economische dialoog, die we immers allemaal willen, en om in de Europese landen betere voorwaarden te scheppen voor nieuwe werkgelegenheid, ben ik beslist van mening dat alle lidstaten deel moeten nemen aan de EMU.
In Zweden, en met name binnen de Zweedse regering, is momenteel een discussie gaande over de vraag of de invloed van Zweden binnen de EU niet is gedaald omdat we op dit moment niet deelnemen aan de EMU. De voormalige minister van Financiën Erik Åsbrink en de voormalige commissaris Anita Gradin - zij sprak zich daar gisteren nog over uit - zijn deze mening toegedaan. Ik deel hun opvatting volledig.
Het is naar mijn mening een illusie te veronderstellen dat er een serieuze macro-economische dialoog gevoerd kan worden, zolang bepaalde lidstaten buiten de EMU blijven. Die situatie kan niet lang voortduren. Ik dring daarom bij de Commissie, commissaris Solbes Mira en de Raad aan op een duidelijker en helderder profiel van de EMU omwille van de werkgelegenheid en de sociale zekerheid in heel Europa.
De heer Karas heeft gezegd dat we 'in hetzelfde schuitje zitten'. Tegen hem zou ik willen zeggen: "Nee, helaas zitten we nog niet in hetzelfde schuitje. Maar het is van belang dat we in 'hetzelfde schuitje' terechtkomen.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, volledige of gedeeltelijke werkloosheid is voor miljoenen gezinnen een menselijk drama. Het is zelfs in de landen van Europa die beweren minder werklozen te hebben een sociaal drama, en nu horen wij hoe de Europese Raad van Keulen en de Europese Commissie met het Europees Pact voor de werkgelegenheid niet verder komen dan woorden; de beoogde maatregelen zijn gezien de omvang van het probleem een lachertje. Het ergste is nog het cynisme: de werkloosheid wordt aangegrepen om nog meer geld te geven aan de werkgevers. De 500 miljoen euro extra waar de Europese Bank om vraagt, zogenaamd om het scheppen van banen aan te moedigen, en het miljard voor het MKB in de sector geavanceerde technologie zullen officieel voor investeringen worden bestemd.
Van de vele grote bedrijven die mensen ontslaan terwijl zij hoge winsten realiseren, wil ik een recent voorbeeld noemen. De trust ABB-Alstom Power maakt zich op om een groot aantal banen te schrappen in verscheidene landen van de Unie, in Engeland, Frankrijk, Duitsland, Italië en Zweden, om nog maar te zwijgen van andere landen in Europa of in andere werelddelen. Waarom gebruikt de Europese Commissie haar gezag niet om zich te verzetten tegen dit grootschalige schrappen van banen? Zij beslist over een ontelbaar aantal richtlijnen die kracht van wet hebben op gebieden die met de mededinging te maken hebben.
Ik sluit af. Hoe moeten wij de weigering van de Commissie opvatten om iets te doen aan de menselijk en sociaal gezien onverantwoordelijke houding van de grote bedrijven? Wil zij misschien de belangen dienen van de grote vennootschappen, terwijl zij voor de werklozen slechts een paar woorden van troost over heeft?

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, uit de procedure die ons met betrekking tot de macro-economische dialoog wordt voorgelegd, kunnen wij nu al twee dominante lijnen aflezen. Allereerst de uiterst doelstellingen, die veel weg hebben van bezweringen, en ten tweede een ogenschijnlijk liberale formulering, die echter steeds meer dwingende elementen in het geding brengt.
Ten eerste dus de uiterst vage doelstellingen: groei en werkgelegenheid, die ons al jaren als worst worden voorgehouden. Er is over gesproken in Wenen, in Luxemburg, in Amsterdam, in Cardiff, en Joost mag weten waar nog meer. Wij moeten echter constateren dat tot op heden het Europa van de volledige werkgelegenheid vooral het Europa is waar de werkloosheid is toegenomen. In de ontwikkelde landen die geen lid zijn van de Unie, zoals Zwitserland of Noorwegen, is die werkloosheid lager. Het vraagstuk van de volledige werkgelegenheid serieus aan de orde stellen, dat zou betekenen tornen aan de gegrondheid van een aantal zaken, bijvoorbeeld aan het neerhalen van de grenzen, maar daarover valt niet te praten, want dan zou men tegen mondialisering zijn, of tornen aan de fiscale en bureaucratische uitwassen, maar daarover wordt niet gesproken, want dan zou men tegen de leerstellingen van het socialisme ingaan; of tornen aan het immigratiebeleid dat op de werkgelegenheid drukt, om nog maar te zwijgen van de kosten die het meebrengt, maar daarover wordt niet gesproken, want dit zou indruisen tegen het heersende denken.
Het valt derhalve te vrezen dat de echte problemen nooit aan de orde zullen worden gesteld, maar ook - en dat is het tweede aspect, hoe vaag ook - dat de termen van deze dialoog nog meer dwang zullen brengen. Men spreekt wel van een dialoog, maar alleen al het feit dat bepaalde onderwerpen aan de orde worden gesteld, betekent dat deze onder de bevoegdheid van de Unie vallen, die steeds meer gaat lijken op de kikker die uit elkaar spatte, omdat hij zich wou opblazen om even groot te zijn als een rund. Wij horen ook de woorden coördinatie, harmonisering, cohesie; wij horen over dosering, nooit over dwingende regels of gedetailleerde normen die iedereen in zijn vrijheid zouden beperken. En toch gaan wij onverbiddelijk die kant uit. De eenmaking van de valuta's brengt de eenmaking van het financieel beleid; en dit de eenmaking van het economisch beleid, waarna de eenmaking van het sociaal beleid volgt. Eenieder weet heel goed dat er in het verborgene een hand is die ons daarin meetrekt. De vrijheid van de naties blijft ondanks deze vage woorden niet onaangetast, zoals men ons graag zou doen geloven, deze vaagheid dient alleen om de doelstellingen te maskeren waar men met de naties heen wil, doelstellingen die ongetwijfeld al bekend zijn, maar slechts bij een handjevol ingewijden.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de monetaire unie is een onverbrekelijke verbintenis die de lidstaten van de Europese Unie verenigt in een gemeenschap van onderlinge solidariteit, waarin nationale oriëntaties mogelijk zijn, maar niet doorslaggevend mogen zijn. Het economisch beleid dat een noodzakelijke aanvulling moet zijn van de Europese markt op de weg naar een sociale en milieuvriendelijke Europese markteconomie kan niet slagen in de Unie wanneer het Gemeenschapsbelang niet op de voorgrond wordt gesteld. Vandaar ook het belang van de macro-economische dialoog. Deze macro-economische dialoog is geen doel op zich. Hij dient om in de Europese Unie een werkgelegenheidsbevorderende groei te ondersteunen en de massawerkloosheid te bestrijden. Dit is een element dat dient als aanvulling op het structuurbeleid, op het arbeidsmarktbeleid.
Maar ik vraag me af of we wel beseffen wat het enorme belang is van deze dialoog. In een samenleving die in hoge mate gebaseerd is op arbeidsdeling moeten de activiteiten van de economische actoren noodzakelijkerwijze worden gecoördineerd, door de markt of door politieke planning. Een coördinatie via de markt zal niet werken. We hebben behoefte aan politieke sturing. Vandaar werd reeds in artikel 103 van het Verdrag van Maastricht terecht vastgesteld dat deze coördinatie vereist is. Het enige dat nog ontbreekt zijn concrete stappen om dit om te zetten in de praktijk. Jammer genoeg willen de nationale regeringen deze stappen, die reeds werden aangekondigd in het Witboek van Delors, niet zetten, en voor een deel kunnen zij dit ook niet. Daar staat tegenover dat er veel nationale regeringen zijn die wel degelijk hebben ingezien dat er een belangrijk functioneel verband bestaat tussen monetair, financieel en loonbeleid, en die, zoals bijvoorbeeld Oostenrijk, Nederland, Ierland of Denemarken hier ook de consequenties uit hebben getrokken, met de positieve gevolgen van dien voor de arbeidsmarkt en de consolidatie van de begroting. Daarom is het volgens mij ook buitengewoon belangrijk om duidelijk te maken dat deze coördinatie moet zorgen voor het vereiste evenwicht tussen de belangen van de afzonderlijke economische actoren en ze moet aanzetten tot handelen, zonder dat ze worden beknot in hun autonomie.
Tot dusver ontbreekt het aan een duidelijke visie op deze samenwerking, en ik denk dat met name de bijdrage van de ECB in de laatste plenaire vergadering duidelijk heeft gemaakt voor welke gevaren wordt gewaarschuwd en hoe groot de angsten zijn. Daarom hebben we behoefte aan een beleidsafstemming tussen het monetair, financieel en loonbeleid. Dit vormt de basis van een coördinatie die de hele EU omvat. Dit houdt niet alleen good governance in, maar ook een Europees governance-systeem op verscheidene niveaus.
Daarbij wordt het Europees Parlement inderdaad veel te weinig betrokken. Ik zou hier nogmaals willen onderstrepen dat het Europees Parlement reeds lang voor het Verdrag van Maastricht de coördinatie van de verschillende beleidsterreinen heeft geëist om daadwerkelijk de meerwaarde van de Europese politiek te organiseren. Ik ben van mening dat vandaag de dag alle democratische instellingen de plicht hebben om te zorgen voor transparantie. Zoals wij dit eisen van de Europese Centrale Bank in de dialoog tussen onze twee instellingen, moeten we ook de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, de Jumboraad, de Raad van ministers van Sociale Zaken en de Europese Raad oproepen om te zorgen voor meer transparantie en voor een directe betrokkenheid van het Europees Parlement. Het gaat niet om vertrouwelijkheden, het gaat niet om geheimhouding - en daartoe zijn ook de leden van het Europees Parlement in staat - maar het gaat echt om de vraag hoe we gestalte geven aan onze toekomst in de 21ste eeuw, en op dit punt mag geen enkele informatie, analyse of prognose onder tafel worden gehouden, maar moet alles echt voor iedereen toegankelijk zijn. Daarom ben ik van mening dat we echt opnieuw moeten aandringen op de betrokkenheid van het Parlement. Het gaat niet om informatie zoals op deze vergadering of na deze vergadering in de gemeenschappelijke vergadering van Raad en Commissie met de twee bevoegde commissies. Het gaat daadwerkelijk ook om de dialoog met het Parlement, want we moeten inderdaad een grotere rol opeisen, zodat de macro-economische dialoog in het belang van de burgers ook echt concrete voorstellen oplevert, die dan kunnen worden behandeld in het werkgelegenheidsforum onder het Portugese voorzitterschap.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, niemand kan beweren dat een dialoog, wat voor een dialoog dan ook, en zeer zeker een dialoog over het macro-economisch beleid niet nuttig is. Maar laten we het nu alstublieft niet overdrijven! Presenteert u nu deze dialoog niet als een institutionele innovatie of als een grote stap in de ontwikkeling van de Europese Unie. Wat voor een dialoog is dit trouwens? Is dit wel een dialoog, met al die vertrouwelijkheid en geheimzinnigheid, met die onverbiddelijke procedures, met die zwijgende getuigen en al die mensen zonder recht van spreken? Op wie moet trouwens die dialoog invloed uitoefenen? Op de Europese Centrale Bank soms, die sowieso niemand verantwoordelijkheid is verschuldigd? Op de regeringen, die bijna alle op de automatische piloot van de EMU zijn overgeschakeld en op de vakbonden? Zal deze dialoog zich uiteindelijk niet ontpoppen als een mechanisme dat niets heel laat en zelfs korte metten maakt met de collectieve arbeidsovereenkomsten?
Volgens mij gaan wij hiermee achteruit. Wij gaan terug naar het parlementarisme uit de tijd van vóór Cromwell, toen geheime raden schering en inslag waren, toen er geen notulen bestonden en de samenleving van toeten noch blazen wist. Daarom zou ik het Europees Parlement een pluim willen geven voor het feit dat het niet hieraan meedoet. Voor mij is het een blijk van waardigheid dat het Europees Parlement, dat instaat voor openbaarheid en transparantie, niet meedoet aan dergelijke, mijns inziens ten dode opgeschreven institutionele baksels.

Van den Burg
Voorzitter, vorige week heb ik Wim Duisenberg in het plenaire debat hier in dit Huis gevraagd naar zijn opvatting en inzet ten aanzien van de macro-economische dialoog die dezer dagen van start gaat. Zijn antwoord was vriendelijk en bereidwillig, maar wel erg afhoudend. Informatie-uitwisseling is prima, zei hij, maar er mag beslist geen sprake zijn van beleidscoördinatie vooraf. Deze mijns inziens wat overdreven terughoudendheid is ook bij de andere partners in de dialoog te constateren. Als de voormannen, veel vrouwen zitten ook daar niet bij, nog wel een beetje ambitieus zijn dan is er in ieder geval een behoorlijke scepsis bij hun respectieve achterbannen. Ook in de kringen waar ik zelf uit voortkom, de vakbeweging. Overheden en centrale banken laten meespreken over wat de loonontwikkeling moet zijn, doet ook daar de wenkbrauwen fronsen.
Ik denk dat er toch sprake is van een behoorlijke koudwatervrees. Er zit toch nog een hele wereld van mogelijkheden tussen beleidscoördinatie vooraf enerzijds en volstrekte vrijblijvendheid anderzijds. Die wereld noemen wij in Nederland: de overlegeconomie, een circuit van frequent en redelijk gestructureerd overleg tussen de belangrijkste sociaal-economische actoren. Daar wordt geprobeerd vanuit een gemeenschappelijk analysekader samen na te denken over oplossingen voor gemeenschappelijk geformuleerde problemen.
Een belangrijk element van dit proces is het organiseren en garanderen van vertrouwen en commitments bij de respectieve achterbannen. Dat laatste is van wezenlijk belang, maar natuurlijk niet van de ene op de andere dag te realiseren. Het is een wereld die in EU-verband nog te winnen is. Eén van de grote uitdagingen, mijns inziens, van dit post-EMU-tijdperk.
Daarom vind ik het jammer dat nu aan het begin van het proces partijen zich dreigen te verschuilen achter het belang van hun eigen autonomie op hun eigen bevoegdheidsterrein: de overheden met betrekking tot hun budgetbeleid, de sociale partners met betrekking tot loononderhandelingen en de Centrale Bank met betrekking tot het monetaire beleid. Juist het gegeven dat die autonomie er is, zou de dialoog zo interessant kunnen maken.
Ik ben ook één van diegenen, zoals Stephen Hughes, die graag op die bijeenkomst afgelopen vrijdag had willen deelnemen en de discussie met de Centrale Bank over die renteverhoging had willen voeren. Ik ben er van overtuigd dat verschillende collega's hier in dit Huis daar een heel briljante bijdrage zouden hebben gehad in dat debat. Of dat er ook toe geleid had dat wij Duisenberg daar van afgebracht hadden, weet ik niet, maar misschien is dat voor de toekomst wel een streven.
Ik zou ook graag komende maandag aan het politieke debat deelnemen over wat nu die effecten zijn van die renteverhoging die dan morgen waarschijnlijk wordt doorgevoerd en dan niet alleen de effecten op de financiële dagkoersen, maar ook de effecten op de reële economie. Die wens leeft sterk in het Parlement om dat voor mekaar te krijgen. Ik denk dat wij ons daar niet alleen op moeten concentreren, maar dat wij ook moeten proberen met onze collega's in de nationale parlementen vooral dat debat met onze regeringsvertegenwoordigers aan te gaan en met de Europese Commissie. Daarom is dit debat hier nu ook een goede zaak. Ik hoop dat dat ook zeker op het niveau van de regeringsleiders wordt doorgezet en ik ben optimistisch over de initiatieven die Prodi ook in die richting heeft genomen.

Donnelly
Mijnheer de Voorzitter, het is inderdaad van groot belang dat de Raad en de Commissie eens goed nadenken over de bijeenkomst die wordt gehouden en de bijeenkomsten die in de toekomst zullen worden gehouden inzake de macro-economische dialoog. Het is volstrekt onzinnig om het Europees Parlement van deze discussie uit te sluiten. Wij bespreken het economisch jaarverslag met de Raad en met de Commissie. Vorige week hadden we hier in het Europees Parlement de heer Duisenberg om een overzicht van het werk van de Europese Centrale Bank te geven. Ministers van Financiën verschijnen voor de economische commissie van het Europees Parlement en ook de verschillende sociale partners verschijnen voor het Europees Parlement. Ik hoop dat het in dit stadium een vergissing is dat het Europees Parlement niet in de discussie wordt betrokken. Het lijkt mij een tamelijk onzinnige aangelegenheid wanneer wij daarbij niet aanwezig zijn.
Ik wil het graag hebben over de resultaten van de dialoog. In dit stadium lijkt mij dat van veel groter belang dan wie er bij de eerste bijeenkomst rond de tafel zullen plaatsnemen.
Het heet een macro-economische dialoog. Ik hoop dat het inderdaad een dialoog wordt en niet een monoloog. Op grond van de ervaring die wij bij onze beraadslagingen met de Raad van ministers van Economische en Financiële Zaken en de Europese Centrale Bank hebben opgedaan, lijkt het erop dat wij hier vooral te maken hebben met een monoloog. Wij worden hier geconfronteerd met de orthodoxie van de Ecofin-Raad en met de orhodoxie van de Europese Centrale Bank. Zij hebben geen greintje verbeeldingskracht.
De macro-economische dialoog is van cruciaal belang. Wij hebben momenteel te maken met een bijzonder gunstige economische situatie. De inflatie is laag, er is weer groei en de situatie is redelijk stabiel. Wat gebeurt er in de toekomst wanneer zich een probleem voordoet in onze economie en er sprake is van een ernstige schok van buitenaf of van binnenuit? Moet er dan gepraat worden met de sociale partners en de andere economische partijen over wellicht onaangename maatregelen die op Europees niveau genomen moeten worden?
Tegen de voorzitter van de Ecofin-Raad en tegen commissaris Solbes Mira zou ik willen zeggen dat wat wij in de komende paar dagen in gang zetten in de macro-economische dialoog niet alleen geldt voor wat er op dit moment gebeurt. Er moet juist een sfeer worden gecreëerd waarin, als er zich problemen of moeilijke vraagstukken voordoen, wij samen met de sociale partners rond de tafel kunnen gaan zitten om oplossingen te zoeken voor onze problemen. Evenmin willen wij dat deze monoloog - ik heb de heer Duisenberg gehoord en denk dat de kans op een monoloog inderdaad groot is - uitdraait op een discussie over salarisschalen. De echte economie in de Europese Unie bestaat uit veel meer dan alleen salarisschalen van werkende mensen. We moeten ons bezighouden met de hervorming van de arbeidsmarkten. We moeten ons bezighouden met de hervorming van de kapitaalmarkten. We moeten ons bezighouden met de hervorming van de productmarkten. Al deze zaken raken de sociale partners.
Tenslotte, mijn fractie ziet met belangstelling uit naar het resultaat van de macro-economische dialoog. Wij zien dit als een eerste stap. Maar betrek ons in het vervolg alstublieft in de dialoog en zie toch alstublieft in dat in moeilijke tijden deze dialoog van cruciaal belang kan zijn voor de manier waarop Europese burgers de instellingen de Europese Unie aanvaarden wanneer er moeilijke beslissingen moeten worden genomen.

Bullmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Raadsvoorzitter heeft het beeld gebruikt van een estafettestokje, dat met deze macro-economische dialoog moet worden doorgegeven. Alleen is het ons niet helemaal duidelijk geworden waar hij met dit estafettestokje naartoe wil lopen. De angst blijft bestaan dat slechts een paar mooie ronden zullen worden gelopen voor het publiek in het stadion en dat de resultaten onproductief of ontoereikend zullen zijn. Ik zou willen onderstrepen wat hier reeds is gezegd over het feit dat het Parlement niet wordt betrokken in deze dialoog.
Dat het Parlement niet in deze dialoog wordt betrokken is meer dan een schoonheidsfout! Er bestaat een direct verband tussen democratische productiviteit, tussen de productiviteit van de resultaten die in een dergelijke dialoog worden bereikt en de wijze waarop men bij dit proces betrokken is. Niemand van u die aan de dialoog deelneemt, noch de Raad noch de Commissie noch de Europese Centrale Bank, wordt direct verantwoordelijk gesteld wanneer Europese oplossingen niet tot stand komen - in tegenstelling tot diegenen die hier verkozen zijn, in tegenstelling tot diegenen die hier zitten, die direct verantwoordelijk worden gesteld door de kiezers, die voor ons hebben gestemd!
Ik raad u aan dit niet te onderschatten, omdat ik geloof dat de deelneming van de leden van het Parlement tot betere resultaten zou leiden in deze dialoog. Er worden enkele essentiële denkfouten gemaakt. Die zijn zowel terug te vinden in de werkgelegenheidsrichtsnoeren als in de hoofdlijnen van het economisch beleid. Hieraan ligt in wezen een voorbijgestreefd denken ten grondslag dat gebaseerd is op de veronderstelling dat het volstaat om de openbare begroting te consolideren door af te zien van inkomsten en tegelijk de uitgaven uit de begroting te verminderen. Met dit denken kan men echter niet de nog bestaande begrotingstekorten wegwerken.
Niet in het laatst laten de ervaringen in Amerika zien dat men deze bestaande tekorten niet kan wegwerken door te sparen, maar enkel door te groeien. Daarom is het noodzakelijk om te zorgen voor een ondersteuning van het economische ontwikkelingsproces in Europa zodat alle mogelijkheden volledig kunnen worden benut. Daarom vragen wij u heel concreet: wanneer zult u tot overeenkomsten komen, waarin na onderhandelingen concrete benchmarks worden vastgesteld over de bijdrage die overheidsinvesteringen kunnen leveren tot de consolidatie van het groeiproces, wat ongetwijfeld ook een positief effect moet hebben op de arbeidsmarkt? Wanneer zult u eindelijk kwantitatieve en kwalitatieve doelen vaststellen voor de werkgelegenheidsontwikkeling, die ervoor kunnen zorgen dat we de werkgelegenheidscijfers kunnen verhogen tot een niveau dat ook in Japan en de VS gangbaar is? Wanneer zult u met ons via een concrete overeenkomst streven naar een geconsolideerde strategie waardoor alle economische mogelijkheden in de Europese landen ook worden benut? Daar is tot dusver nog niets van te merken!

Niinistö
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn dank uitspreken voor dit debat. Ik ben van mening dat het nuttig en interessant is. Het is van belang dat het Parlement aan dit debat deelneemt. Ik moet wel constateren dat de Europese Raad van Keulen de deelnemers aan de eigenlijke dialoog duidelijk heeft vastgesteld en dat de fungerend voorzitter van de Raad niets anders kan doen dan dit te respecteren.
Ik ben van mening dat de macro-economische dialoog zich verder zal ontwikkelen en ook vruchten zal afwerpen. Het huidige tijdstip is zeer gunstig, maar vormt ook een grote uitdaging. Het ziet ernaar uit dat de economie gaat groeien, dat ze tot bloei komt. Dat is in ieder geval nog niet te merken aan een wezenlijke vermindering van de werkloosheid. Aan de andere kant is het zo dat, terwijl er werkloosheid is, er in bepaalde sectoren al spanningen en een tekort aan arbeidskrachten zijn. Een dergelijke situatie is zeer uitdagend. Het is van belang dat ernaar wordt gestreefd vertrouwen en geloof in de toekomst te scheppen onder de economische actoren en in de privé-sector, kortom onder hen die werk verschaffen, maar ook onder de consumenten die zorgen voor vraag en werkgelegenheid.
Zoals hier is gezegd, heeft de eenheidsmunt onze mogelijkheden vergroot, maar tegelijkertijd ook nieuwe risico's met zich meegebracht. Wat de aard van de macro-economische dialoog betreft, sluit ik me graag aan bij wat mevrouw Randzio-Plath hier heeft gezegd. Het is van belang dat de centrale actoren uit de economie vertrouwelijke discussies kunnen voeren over de taken die elkaar overlappen. De Europese Centrale Bank en de sociale partners hebben elk hun taak, maar gedeeltelijk overlappen die elkaar. Het is belangrijk dat deze centrale actoren elkaars gedachten en uitgangspunten begrijpen.
Het Finse voorzitterschap benadrukt ook in deze zaak openheid, hoewel het uitgangspunt vertrouwelijkheid is, wat vooral komt doordat elke deelnemer aan het debat over zijn eigen zaken en zijn eigen gebied praat. Misschien wordt er ook niet gestreefd naar gemeenschappelijke besluiten, maar naar wederzijds begrip. Ik heb er vertrouwen in dat de stem van het Parlement wordt gehoord en breng in ieder geval zeer graag de boodschap van dit debat over tijdens de dialoog van komende maandag.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, dit was inderdaad een interessante discussie en ik wil mijn betoog dan ook beginnen met een algemeen politieke opmerking. Mijns inziens is mooipraten of overdrijven - en het aldus wekken van ongerechtvaardigde verwachtingen - evenzo gevaarlijk als afkraken en wanhoop en gevoelens van leegte opwekken.
Daarom moeten wij de macro-economische dialoog in zijn reële dimensie zien. Het zij verre van ons te denken dat wij met deze dialoog, met deze procedure de realiteit in de Europese Unie kunnen veranderen. Met deze dialoog doen wij echter wel een poging om te innoveren. Dit is een nieuwe vorm van communicatie tussen de verschillende partijen in het economische leven, die vroeger nooit rondom een en dezelfde tafel gingen zitten. Hier gaat het om een dialoog tussen de verantwoordelijken voor het monetair beleid, te weten de Europese Centrale Bank, de in de Raad en via het Raadsvoorzitterschap vertegenwoordigde politieke krachten van Europa en de sociale partners, te weten de productie- en arbeidsvertegenwoordigers. Al deze instanties zijn volledig betrokken bij deze macro-economische dialoog. Wij, het nieuwe Parlement en de nieuwe Commissie, moeten nu een besluit ten uitvoer leggen dat vóór ons, door de Raad van Keulen werd genomen. Wij moeten deze dialoog uitproberen, eerste ervaringen opdoen en als wij vaststellen dat veranderingen nodig zijn, moeten wij allen de politieke wil aan de dag leggen om deze dialoog verder uit te werken, aan te passen en eventueel in een andere vorm te gieten. Ik wil nogmaals benadrukken dat in Keulen werd besloten met de macro-economische dialoog een poging te doen tot combinatie van economische groei en werkgelegenheid. Dat is het doel, dat is de spil van deze dialoog. Voor het eerst passen wij in Europa een Europees werkgelegenheidsbeleid toe en dat is mijns inziens een van de belangrijkste feiten momenteel in Europa.
De bij deze dialoog betrokken partijen, zowel de technische als de politieke instanties, zijn bezig met de opstelling van een zeer interessante agenda. Hierop komen vraagstukken voor zoals structurele werkloosheid, langdurige werkloosheid en werkloosheid van jongeren. Wat kan men verwachten van het werkgelegenheidsbeleid, van de 22 richtsnoeren en de actieplannen van de lidstaten? Kan men met de verschillende hervormingen, met de herstructurering van de arbeidsmarkt en de herstructurering van de goederen- en dienstenmarkten, overeenkomstig de besluiten van Cardiff, de voorwaarden creëren voor een ander kader van monetair beleid? Kan men echter tegelijkertijd met de gemeenschappelijke munt, het lage inflatiepercentage van dit moment en het nagestreefde groeicijfer nieuwe arbeidsplaatsen creëren, zoals de Europese Unie dat wenst?
Men mag niet verwachten dat met dit soort dialoog en met twee bijeenkomsten per jaar antwoorden kunnen worden gegeven op dergelijke gewichtige vragen. Wij moeten echter beseffen dat deze dialoog belangrijke politieke aspecten heeft. De Europese volkeren, de volkeren die u hier vertegenwoordigt en voor wie u hier spreekt, beschouwen werkgelegenheid en werkloosheidsbestrijding als hun grootste problemen. Deze vormen nu het kernpunt van de macro-economische dialoog. Dat wil dus zeggen dat bankiers, ministers van Financiën en werkgeversorganisaties enerzijds en ministers van Arbeid en vakbondsvertegenwoordigers anderzijds gezamenlijk het vraagstuk van de werkloosheid bespreken en dit in het middelpunt plaatsen van hun gemeenschappelijk beleid. Daarom moeten wij deze dialoog de tijd geven om te laten zien wat hij waard is. Laten wij afwachten hoe deze dialoog zal uitpakken, welke resultaten hij zal opleveren en laten wij niet nu al beginnen met stenen te gooien en om verandering te roepen, voordat de dialoog goed en wel van start is gegaan.

Solbes Mira
Mijnheer de Voorzitter, zowel de fungerend voorzitter van de Raad als mevrouw Diamantopoulou hebben reeds commentaar gegeven op de thema's die in de loop van dit debat aan bod zijn gekomen. Ik zal daar dus niet verder op ingaan. Ik wil de informatie slechts hier en daar wat aanvullen. Ten eerste zijn wij ons ervan bewust dat de dialoog - zoals hier trouwens terecht is opgemerkt - niet als vervanging maar als voorbereiding van het politiek debat moet worden beschouwd. Dit is een fundamenteel gegeven dat helaas, zoals een van de afgevaardigden heeft gesuggereerd, niet in een herdefinitie van het economisch beleid mag uitmonden. De coördinatie van ons economisch beleid situeert zich momenteel immers op een ander niveau. Ook zeer uitvoerig overleg en dirigisme zijn uit den boze. Het doel van deze dialoog is informatie uit te wisselen zodat de verschillende economische actoren zich een beter beeld van de realiteit kunnen vormen en overeenkomstig kunnen handelen.
Het probleem van de inhoud van de dialoog en de deelnemende partijen zal steeds voorwerp van discussie zijn. Moet ook het milieu niet op de agenda worden gezet? En wat met andere kwesties die wel met de economie verband houden maar niet direct betrekking hebben op aspecten van het macro-economisch beleid die in een bepaalde situatie van toepassing zijn? Een verruiming van de inhoud zal echter de effectiviteit van de dialoog niet ten goede komen. Integendeel, een ver doorgedreven versnippering zal ervoor zorgen dat het overleg een groot deel van zijn slagkracht verliest.
Ook het tweede probleem is hier vandaag verschillende malen te berde gebracht. Wie moet nu eigenlijk aan de macro-economische dialoog deelnemen? Is het wenselijk dat het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's een actieve rol krijgen toebedeeld? Ik twijfel er niet aan dat deze instellingen een interessante bijdrage kunnen leveren, ondanks dat de participatie van de werkgevers en de werknemers bijvoorbeeld in het Economisch en Sociaal Comité aan verschillende criteria beantwoordt.
De fundamentele kwestie die hier aan de orde is gesteld - en ik kan daar alle begrip voor opbrengen - betreft nochtans de vraag of het Europees Parlement al dan niet zelf aan de macro-economische dialoog moet deelnemen. Zowel de fungerend voorzitter van de Raad als commissaris Diamantopoulou hebben dit punt besproken. U kent de situatie. Zij vloeit voort uit de besluiten van de Europese Raad. Wat kunnen wij hieraan doen en welke stappen hebben wij in dit opzicht reeds ondernomen? Om te beginnen zijn wij hier vandaag aanwezig om u op de hoogte te stellen van de stand van zaken. Wij zijn trouwens meer dan bereid om het debat met het Parlement over de interessepunten van de macro-economische dialoog ook in de toekomst voort te zetten. Dat het Parlement aan de onderhandelingstafel geen stoel krijgt toegewezen wil niet zeggen dat het zijn ideeën niet kan overbrengen, dat het niet toch aanwezig kan zijn. Vandaag zijn hier trouwens reeds een aantal belangrijke punten in de verf gezet. Is het in de omstandigheden waarin wij momenteel verkeren aan te raden maatregelen te treffen die de vraag stimuleren? Is het verstandig bepaalde elementen van het structuurbeleid in de huidige vorm te handhaven? Is het op lange termijn wel zinvol voor een deelname van het Parlement aan de macro-economische dialoog te pleiten wanneer het haast zeker is dat de omstandigheden waarin deze dialoog in de toekomst tot stand zal komen grondig zullen verschillen van de situatie waarin wij ons nu bevinden?
Wij hebben van al deze kwesties nota genomen. En ik kan u verzekeren dat wij ze grondig zullen bestuderen. Uiteraard zullen wij het Parlement ook in de toekomst op de hoogte blijven houden en wij zijn zelfs bereid een debat aan te gaan over de punten die het Parlement bijzonder relevant acht.

Arbeidstijd van zeevarenden - Organisatie van de arbeidstijd
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0042/1999) van de heer Hughes, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de handhaving van de bepalingen inzake de arbeidstijd van zeevarenden aan boord van schepen die communautaire havens aandoen (8639/1/1999 - C5-0035/1999 - 1998/0321(COD));
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0041/1999) van mevrouw Smet, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 93/104/EG van de Raad betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd om de van deze richtlijn uitgesloten sectoren en activiteiten te bestrijken (8642/1/1999 - C5-0036/1999 - 1998/0318 (COD)).

Hughes
Zoals u al zei heeft het voorstel waarvoor ik verantwoordelijk ben te maken met de handhaving van de arbeidstijd van zeevarenden aan boord van schepen die communautaire havens aandoen.
Dit vormt slechts een onderdeel van het totaalpakket van voorstellen die wij afgelopen november bij de Commissie hebben ingediend in een poging de mazen te dichten in de wetgeving; dat zijn de sectoren die niet zijn opgenomen in de oorspronkelijke arbeidstijdenrichtlijn van 1993. Ik hoop dat wij het slot van deze lange sage nu bijna hebben bereikt en dat wij spoedig alle sectoren hebben opgenomen in regelingen over arbeidstijd ter bescherming van de gezondheid en veiligheid van de werknemer.
Om uw geheugen even op te frissen, het pakket dat vorig jaar door de Commissie werd ingediend, bevatte allereerst een algehele wijziging van de richtlijn uit 1993, wat het onderwerp is van het verslag van mevrouw Smet; dan een richtlijn over wegvervoer, die helaas, naar ik heb begrepen, momenteel muurvast zit in de Raad van ministers van Vervoer; de derde, een richtlijn ter uitvoering van de overeenkomst tussen de sociale partners bij de zeevarenden, werd aangenomen in de vorm van een richtlijn in juni dit jaar, dus dat is rond; en dan tenslotte het voorstel waarover ik vandaag zal spreken, een richtlijn over de handhaving van arbeidstijden aan boord van schepen die gebruik maken van communautaire havens. Deze drie voorstellen hangen samen met het voorstel waarover ik hier spreek.
Er is een overeenkomst bereikt tussen de sociale partners in de maritieme sector, er is het specifieke voorstel voor zeevarenden die gebruik maken van communautaire havens, maar er is ook het IAO-verdrag 180 en de overeenkomst tussen de sociale partners in de maritieme sector haakt zeer dicht aan tegen het IAO-verdrag 180. Deze drie voorstellen: de overeenkomst, de richtlijn over de arbeidstijd van zeevarenden en het IAO-verdrag, moeten volgens plan medio 2002 in werking treden.
Bij de eerste lezing over dit specifieke voorstel heeft het Parlement geen amendementen ingediend. De rapporteur, Hugh McMahon, wees er echter op dat het absoluut cruciaal was dat deze drie richtlijnen tegelijkertijd in werking zouden treden om een concurrentienadeel te voorkomen. Het verheugt mij daarom zeer dat dat inderdaad overeengekomen lijkt te zijn en dat wij vooruitgang in die richting lijken te boeken. Het feit dat het IAO-verdrag nu een tijdslimiet heeft ingesteld in de vorm van de andere twee richtlijnen betekent naar mijn stellige overtuiging dat voldoende lidstaten met voldoende grote vloten het verdrag zullen ratificeren, zodat kan worden gewaarborgd dat ook dit medio 2002 in werking kan treden. Het enige belangrijke verschil tussen het gemeenschappelijke standpunt en het standpunt van de eerste lezing is dat de datum van tenuitvoerlegging een jaar is opgeschoven. De bedoeling hiervan is dat de lidstaten een paar technische problemen kunnen oplossen die zij eventueel hebben met de ratificatie van het IAO-verdrag 180, zodat het totaalpakket tegelijkertijd in werking kan treden.
Ik kan misschien ook vertellen dat ik zo-even vertegenwoordigers van de sociale partners in de maritieme sector heb ontmoet en dat ik hen van harte heb gefeliciteerd met de bereikte overeenkomst. Het heeft vijf jaar van onderhandelen gekost om een overeenkomst te bereiken in de maritieme sector. Dit soort dingen is niet eenvoudig en wordt niet in een handomdraai bereikt, maar zij hebben keihard gewerkt en we zien nu voor het eerst het resultaat van de sociale dialoog in deze sector. Ik betreur het zeer dat wij in de wegensector niet een vergelijkbaar proces zien.
De problemen waarmee het door de Commissie ingediende wetgevingsvoorstel nu in de Raad van ministers van Vervoer kampt, zijn een direct gevolg van het feit dat er geen vooruitgang is geboekt met een kaderovereenkomst over arbeidstijden in de wegensector. Dit vormt een schril contrast met de vooruitgang die in de maritieme sector is geboekt. Hierin schuilt een gevaar; het brengt de herziening van de algemene richtlijn waar mevrouw Smet zich ook mee bezighoudt in gevaar. Dat gevaar is: de spoorwegsector maakt ook onderdeel uit van de algemene richtlijn. De sociale partners in deze sector zijn akkoord gegaan met opname in de algemene richtlijn op voorwaarde dat er parallelle vooruitgang zou zijn in de wegensector. Zij zijn namelijk begrijpelijkerwijze beducht voor een concurrentienadeel wanneer zij grootschalige maatregelen treffen voor de arbeidstijden terwijl de wegensector dit niet doet. Ik hoop dat de Vervoersraad deze boodschap oppikt en dat wij enige vooruitgang zullen zien die duidelijk maakt dat ook de wegensector meedoet, anders voorzien wij een groot gevaar voor het onderdeel van de spoorwegsector in de herziening van de algemene richtlijn.
Voorlopig kan ik echter het gemeenschappelijk standpunt met betrekking tot de handhaving de van arbeidstijden voor werknemers aan boord van schepen die communautaire havens aandoen ten zeerste aanbevelen. Hierdoor kan worden gewaarborgd dat arbeiders aan boord van schepen uit derde landen die toegang hebben tot onze havens onder dezelfde brede regelingen vallen als de overeenkomst tussen de sociale partners in deze sector. Het is een uitermate zinnig en goed voorstel en ik beveel het aan het Parlement aan.

Smet
Voorzitter, de EVP-fractie stemt in met de aanbeveling die de rapporteur doet voor de tweede lezing en wenst de rapporteur te danken voor de degelijke en volledige verslaggeving. Ik denk dat het heel belangrijk is dat als er een IAO-verdrag wordt afgesloten en als daar niet voorzien wordt in bindende en afdwingbare regelgeving, dat betekent ook controles, inspecties, sancties en remediering, dus als wij daar niet in slagen dan hebben wij ons werk niet goed gedaan. Dus wij steunen het voorstel voor een richtlijn van de rapporteur betreffende de werknemers aan boord van schepen die communautaire havens aandoen.
Het andere verslag betreft de organisatie van de arbeidstijd. Voorzitter, als u zo dadelijk een hartaanval zou krijgen, wat ik natuurlijk niet wens, dan hoop ik dat u behandeld en verzorgd zult worden door een arts in opleiding die goed geschoold is en fris uitgerust is, want in een aantal lidstaten van de Europese Unie is dat helemaal niet zeker. Het zou kunnen dat die arts de voorbije vijf dagen 70 uur gewerkt heeft of de voorbije 14 uren onafgebroken medische en zelfs chirurgische ingrepen verricht heeft. Het zou ook kunnen dat die arts onvoldoende ervaring heeft opgedaan om dat soort ingrepen te verrichten en uit noodzaak toch ingrijpt zonder toezicht van een bekwaam verantwoordelijke.
Voorzitter, als u naar ik hoop, onmiddellijk na de zitting gezond en wel met de wagen naar huis terugkeert dan nog bent u niet veilig. U deelt namelijk de weg met andere voertuigen en vooral andere weggebruikers, onder andere vrachtwagenbestuurders. Die mogen slechts 10 uur per dag rijden, maar behalve rijden verrichten die mensen ook ander werk, zoals schoonmaak of onderhoud. Die arbeidstijd is in de Europese Unie in tal van lidstaten niet geregeld. Dus u kan onderweg te maken krijgen met een bestuurder die slechts 10 uur gereden heeft die dag, maar daarbij nog 5 uur aan laden en lossen heeft besteed.
Bijgevolg is het in het belang van zowel de volksgezondheid als de verkeersveiligheid dat voor artsen in opleiding en respectievelijk vrachtwagenbestuurders redelijke rust en werktijden worden voorzien. Arbeidstijd maakt overigens deel uit van de veiligheid en de gezondheid op de arbeidsplaats alsook van de mededingingsvoorwaarden, beide bevoegdheden van de Europese Unie.
Nochtans zijn de ganse transportsector, de activiteiten op zee en de activiteiten van artsen in opleiding uitgesloten van het toepassingsbereik van de richtlijn inzake arbeidstijd van 1993. Om die onverantwoorde uitzonderingsregel ongedaan te maken heeft de Commissie in 1997 een Witboek opgesteld, in 1998 een mededeling gedaan met onder andere een richtlijnvoorstel tot herziening van de arbeidstijdenrichtlijn. Het Europees Parlement heeft zich al in eerste lezing uitgesproken en de Raad heeft vervolgens een gemeenschappelijk standpunt bepaald. Intussen is de institutionele context gewijzigd en wij zitten nu in een procedure van medebeslissing met de Europese Raad.
Als rapporteur heb ik gezocht naar een evenwicht niet alleen tussen het richtlijnvoorstel van de Commissie, de eerste lezing van het Europees Parlement en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, maar vooral tussen de veiligheid en de gezondheid van zowel de werknemers als de overige betrokken partijen.
Het gaat dus over beperking van de arbeidstijd ter bescherming van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op de arbeidsplaats met name in de diverse transportsectoren voor activiteiten op zee en bij de artsen in opleiding. De Raad maakt terecht een onderscheid tussen mobiele en niet-mobiele werknemers. De commissie sociale zaken aanvaardt dit onderscheid, maar niet de definitie gegeven door de Raad. Voor de Raad behoren tot de mobiele werknemers ook de eigen rijders, de vervoerders die buiten de transportsector werken, zoals het vervoer van beton bijvoorbeeld in de sector van hout en bouw. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van ons Parlement verwerpt die invulling, enerzijds omdat die werknemers dan gedeeltelijk uit het toepassingsbereik van de reeds bestaande arbeidstijdenrichtlijn worden gehaald. Zij zitten er onder en er zijn nooit moeilijkheden geweest. Ik vraag mij dus af waarom de Raad per se hier een wijziging wil aanbrengen, vandaar een amendement.
Niet opgenomen in de omschrijving van mobiele werknemers zijn de werknemers in de sector van het spoorvervoer. Er is een Europese CAO van 1998. Zij pleit voor de volledige opname van het spoorvervoer in de bestaande arbeidstijdenrichtlijn, mits een aantal afwijkingen. Dat is gebeurd, maar die CAO zegt ook: er moet ook een oplossing gezocht worden, niet alleen voor het spoor maar ook voor de weg en voor de andere transportmodi waarvoor op dit ogenblik nog geen oplossing is. Ik wil de Commissie eraan herinneren dat zij beloofd heeft ook voor de sectoren van het luchtvervoer en van de binnenvaart afzonderlijke voorstellen te doen. Daar ligt nog niets op tafel. Voor wat het wegvervoer betreft, zoals de heer Hughes gezegd heeft, komt men blijkbaar binnen de Raad niet tot een akkoord, wat ik betreur.
Voor alle mobiele werknemers in de transportsectoren gelden hoe dan ook de vier grondbeginselen die vervat zitten in het gemeenschappelijk standpunt over het richtlijnvoorstel en die overigens ook voor de werknemers op zee en de artsen in opleiding gelden, met name vier weken jaarlijkse vakantie met behoud van loon, een beperkte jaarlijkse arbeidstijd, passende rusttijden en medische keuring bij nachtarbeid. Dit geldt hoe dan ook voor alle werknemers in de transportsector. Daarnaast moeten sector per sector bepalingen voorzien worden rond dagelijkse rusttijd, wekelijkse rusttijd, pauzes en nachtarbeid. Dat is geregeld voor het spoor. Dat wordt hier geregeld voor werknemers op zee en voor de artsen in opleiding.
Amendement 3 betreft een afwijking voor werkzaamheden waarbij de werkplek en de woonplaats van de werknemer ver van elkaar verwijderd zijn of waarbij de verschillende arbeidsplaatsen van de werknemer ver van elkaar verwijderd zijn. Uiteraard is die afwijking ook maar niet uitsluitend van toepassing op de offshoresector. Daarom een juridisch technisch amendement. Ook het amendement 4 is een juridisch technisch amendement betreffende het stadsvervoer. Het amendement 5 gaat over de wekelijkse arbeidstijd van de artsen in opleiding. De Raad en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken beogen gemiddeld 48 uur over vier maanden. Dat is het doel dat wij willen bereiken. Maar de Raad aanvaardt een overgangsperiode van 13 jaar, alstublieft, 13 jaar!
Het Europees Parlement vindt dit veel te lang en stelt een overgangsperiode voor van vier jaar. Dat vinden wij meer dan voldoende. Een dergelijke overgangsperiode van 13 jaar valt uit het oogpunt van veiligheid en gezondheid niet te rechtvaardigen. Er zijn al voldoende accidenten gebeurd in klinieken met artsen in opleiding om dit onverantwoord te maken van de Raad. Dus wij houden aan een beperkte overgangsperiode.
Amendement 6 betreft de referentieperiode voor de berekening van de wekelijkse arbeidstijd in de offshoresector. De Raad geeft de lidstaten het recht de referentieperiode van vier maanden uit te breiden tot twaalf maanden. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken stemt er mee in, maar op voorwaarde dat de betrokken sociale partners elkaar raadplegen en met elkaar onderhandelen al dient dat overleg geen overeenkomst op te leveren.
Amendement 7 voorziet voor werknemers aan boord van zeevissersvaartuigen een gemiddelde wekelijkse arbeidstijd van 48 uur berekend over 12 maanden. Dat is te vergelijken met datgene wat voor zeevarenden via een CAO voorzien is. De tijd die de Raad de lidstaten en dus zichzelf gunt om de richtlijn tot wijziging van de bestaande arbeidstijdenrichtlijn om te zetten, bedraagt volgens het gemeenschappelijk Raadsstandpunt vier jaar. Dat is schromelijk overdreven, mevrouw de commissaris. Zelfs voor de omzetting van de oorspronkelijke richtlijn die veel breder was in die tijd was slechts drie jaar voorzien. Hier stelt men dus voor een overgangsperiode van vier jaar. Wij willen dat dit beperkt wordt tot twee jaar.
Voorzitter, collega's, arbeidstijd is vaak een kwestie van geven en nemen, een beetje meer of een beetje minder. Maar het is soms ook een kwestie van leven en dood. Tot slot, voor de miljoenen vervoerders, de werknemers op zee, de artsen in opleiding, voor de patiënten, de passagiers en de andere weggebruikers is het absoluut noodzakelijk dat er heel vlug een goede overeenkomst tot stand komt.

De Voorzitter
Waarde collega's, ik heb een verzoek aan u. We hebben, wat het tijdschema van deze vergadering betreft, een enorme achterstand opgelopen. Daarom zou ik u willen verzoeken om u echt uit eigen beweging te houden aan uw spreektijd, maar vooral ook om af te ronden - dat kan immers in de opwinding gebeuren - wanneer de Voorzitter met de hamer slaat.

Pronk
Voorzitter, ik zal inderdaad proberen dat te doen, hoewel de materie waar wij het over hebben wel 30 minuten zou rechtvaardigen. Maar er is gelukkig een stroom mensen van onze fractie die dit onderwerp zullen illustreren. Ik ben ook erg blij dat er vanuit onze fractie zoveel mensen in dit sociale onderwerp geïnteresseerd zijn. Ik denk dat dat in de praktijk voor de mensen vaak meer betekent dan hele vergaande discussies over macro-economische dialogen, enzovoort.
Ik wil beginnen met dank te zeggen aan de beide rapporteurs, Stephen Hughes en Miet Smet, maar ik wil ook Raf Chanterie die in het vorige Parlement met deze zaak begonnen is van harte te bedanken voor zijn bijdrage tot dit geheel. Ik geloof dat, hoewel er weinig amendementen liggen bij de stukken van Stephen Hughes, het zo is dat er toch heel veel werk van dit Parlement gestoken is in de betreffende sectoren. Alleen de sectoren zelf zijn moeilijk en vooral met betrekking tot het wegvervoer is het buitengewoon jammer dat er geen overeenstemming gevonden is. Het is nu echt aan de Raad om tot iets te komen. Want op het ogenblik dat er stakingen uitbreken dan staat heel Europa op zijn achterste benen. Nu heeft men de tijd om die zaak te regelen en nu moet het ook gebeuren. De Raad zelf maakt zich dan toch wel bijzonder kwetsbaar als er dan weer iets gebeurt op het gebied van het wegvervoer. Uiteraard geldt dat nog meer voor de Commissie, omdat zij geen voorstellen heeft ingediend in geval van de andere sectoren.
Ik denk dat wij in het algemeen goede compromissen hebben getroffen. De offshoresector heeft ons erg bezig gehouden. Uiteindelijk hebben wij daar een goed compromis voor gevonden. Beter dan datgene wat de Raad heeft voorgesteld, maar ook niet zo vergaand als sommigen geprobeerd hebben. Ik denk ook dat wij op het gebied van de dokters in opleiding een buitengewoon goed compromis hebben gevonden. Ik zou ook daarvan willen zeggen: laat de Raad dat toch alsjeblieft aannemen.
Ik heb eigenlijk een voorstel. Als de landen die graag willen dat gedurende twaalf jaar die zaak niet geregeld is, laten degenen die daar voor staan, laten die zich nu behandelen door dokters die meer dan 48 uur gewerkt hebben. Als zij een hersenoperatie moeten verrichten of iets dergelijks laat het dan gebeuren door de leden van de Raad die het op dat moment moeten doen. Misschien zou dat helpen om te laten doordringen dat het toch betrekkelijk gevaarlijk is om dokters in opleiding zo lang te laten werken als het eerste Raadslid overleden is bij een slecht verlopen operatie. Ik vrees dat dat op het ogenblik niet gebeurt, maar dat er armere mensen aan dit experiment worden blootgesteld en dat is denk ik niet de bedoeling.
Al met al geloof ik dat wij hier iets goeds ter tafel hebben liggen en dat verdient nader met de Raad onderhandeld te worden.

Hughes
Ik zou graag even kort willen ingaan op enkele van de amendementen die in het verslag van mevrouw Smet zijn opgenomen.
Om te beginnen amendement 5 met betrekking tot de arbeidstijden van artsen in opleiding. Ik ben het volledig eens met dit amendement, dat het standpunt van de eerste lezing weer in ere herstelt. Ik weet dat bepaalde lidstaten een veel langere overgangsperiode noodzakelijk achten. Misschien dat we tot de bemiddelingsprocedure moeten overgaan om dit amendement te kunnen handhaven. Dat zal ons de gelegenheid geven de omstandigheden te bekijken waarmee sommige lidstaten worden geconfronteerd, maar voorlopig vind ik het volstrekt juist dat wij vasthouden aan dit amendement. De heer Pronk heeft volkomen gelijk. Wij moeten ons afvragen of we zelf graag een injectie zouden krijgen toegediend door een arts die er een werkdag van achttien uur op heeft zitten, wat niet ongebruikelijk is.
In de offshoresector - amendement 6 - hebben wij van alles geprobeerd om een formulering te vinden waarmee een cao zekergesteld wordt. Deze cao moet tot maximale flexibiliteit in het kader van de richtlijn leiden, dat wil zeggen het op jaarbasis berekenen van de arbeidstijden. De formulering van het gemeenschappelijk standpunt zou het werkgevers mogelijk hebben gemaakt zich te onttrekken aan pogingen om overeenstemming te bereiken over een berekening van de arbeidstijden op jaarbasis en de lidstaten zouden dan de berekening op jaarbasis hebben kunnen toestaan. Wij hebben hier een toevoeging ingebouwd waarin gevraagd wordt om een herziening over vijf jaar waarbij de sociale partners op Europees niveau worden betrokken, om te zien hoe de regeling in deze sector functioneert, met name op het gebied van gezondheid en veiligheid van de betrokken werknemers.
Amendement 7 heeft betrekking op de zeevisvangst. Het effect van dit amendement zal zijn dat geprobeerd zal worden de referentieperiode voor het op jaarbasis berekenen van de arbeidstijden tot een jaar te beperken, met andere woorden dat zal worden gekeken of berekening op jaarbasis mogelijk is, maar ook niet meer. Als we naar twee, drie of meer jaar gaan als referentieperiode voor de berekening van arbeidstijd, wordt het volstrekt zinloos en volgens ons zou de maximale flexibiliteit van berekening voor een jaar voldoende moeten zijn.
In amendement 8 kijken we naar de overgangsperiode die de lidstaten zouden moeten krijgen. Het gemeenschappelijk standpunt stelt vier jaar voor, wat mijns inziens op het sociale vlak ongekend is. In dit amendement hebben wij geprobeerd om terug te keren naar het standpunt van de eerste lezing, waarin de periode op twee jaar werd bepaald. Ook dit zal wellicht aan de bemiddelingsprocedure worden onderworpen, maar we zullen de stemming morgen moeten afwachten om te zien of en wanneer dat in gang wordt gezet.
Tenslotte amendement 9, dat betrekking heeft op het stadsvervoer. Ook hier hebben wij een herziening ingebouwd om zo te proberen een anomalie te verwijderen. Zoals de zaken nu staan zou er een andere regeling kunnen gelden voor iemand die een tram bestuurt dan voor iemand die op een stadsbus rijdt. Dat moet worden herzien. Volgens ons zou een periode van vijf jaar voldoende moeten zijn.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, over het algemeen zijn wij zeer te spreken over deze verslagen en de aanbevelingen daarin. Ik zou in het bijzonder wat willen zeggen over artsen in opleiding. Hun positie is, zoals anderen al hebben gezegd, in verschillende lidstaten al vele jaren een bron van zorg, met name voor reizende inwoners van de EU, om maar niet te spreken over inwoners van landen als het Verenigd Koninkrijk of Ierland.
Enkele lidstaten hebben duidelijk niet alert genoeg gereageerd. Als we de tarieven bekijken die soms voor overuren betaald worden, is het nauwelijks verwonderlijk dat ze niet staan te trappelen. Maar nu is het moment aangebroken om het tempo van de veranderingen op te voeren.
De arbeidstijden van meer dan een kwart miljoen artsen in opleiding in de Europese Unie zijn van invloed op de gezondheid en veiligheid van de artsen zelf. Artsen in opleiding dienen dezelfde rechten te hebben ter bescherming van hun gezondheid en privé-leven als de mensen die ze behandelen. Als je medische zorg nodig hebt, maakt het niet uit of je arts of patiënt bent. We moeten ervan op aan kunnen dat diegenen die ons behandelen doelmatig en efficiënt functioneren. Nu onderzoek heeft aangetoond dat mensen die 24 lang niet slapen op hetzelfde niveau functioneren als mensen die zwaar hebben gedronken - en het bovendien zonder de bijbehorende geneugten moeten stellen - is die zekerheid ver te zoeken.
Sommige regeringen houden ons voor dat de opleiding van artsen een langdurig en kostbaar proces is, en dat om die reden een lange uitvoeringsperiode is vereist. Er zijn echter tekenen die erop wijzen dat de onmenselijke arbeidstijden bijdragen tot het hoge uitvalspercentage, met name onder vrouwelijke artsen in opleiding. We dringen er daarom bij onze collega' s op aan het voorstel in het verslag voor een uitvoeringsperiode van vier jaar te steunen. We zijn namelijk van mening dat het tempo van het veranderingsproces alleen op basis van onderhandelingen kan worden opgevoerd.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, het is ongetwijfeld een goede maatregel om aan werknemers op schepen uit derde landen, die communautaire havens aandoen, dezelfde arbeidstijd toe te kennen als aan werknemers op communautaire schepen. Wij zijn het er echter niet mee eens dat men met de toepassing van deze maatregel wil wachten tot eind 2002. Deze maatregel had onmiddellijk van kracht moeten worden.
Ter gelegenheid van dit debat willen wij de onaanvaardbare situatie op talrijke schepen aan de kaak stellen. Mijn land heeft een sterk ontwikkelde koopvaardijvloot en wij weten dus waarover wij spreken. Het kapitaal, de reders, dwingen de werknemers steeds harder te werken. De werknemers worden uitgebuit, met alle gevolgen van dien voor hun gezondheid en voor de veiligheid op zee. Er doen zich regelmatig scheepsongelukken voor op zee, ongelukken die de reders rijker maken en de werknemers het leven kunnen kosten.
Het lijdt geen twijfel dat de verantwoordelijkheid voor deze situatie bij het beleid van de regeringen ligt. Zij geven de reders, het kapitaal, de mogelijkheid om te doen en laten wat ze willen. Aldus kunnen de reders de werknemers dwingen tot keihard werken, onder uiterst gevaarlijke omstandigheden, waaronder elk normaal mens zou bezwijken. Bovendien mogen de reders van de regeringen het aantal werknemers per schip verminderen. Daar moeten dan ook de oorzaken gezocht worden van de problemen waarmee de werknemers op de schepen te kampen hebben. Als men die oorzaken niet aanpakt, heeft het geen zin te spreken over maatregelen en controlemechanismen voor bijvoorbeeld rusttijden van deze werknemers. Dergelijke mechanismen kunnen geen zoden aan de dijk zetten en getuigen van schijnheiligheid. De arbeidsintensivering aan boord en de uitbuiting van de werknemers zullen daardoor alleen maar worden bestendigd. Men moet eindelijk de werknemers aanspraak geven op een vijfdaagse werkweek, op een 35-urige werkweek, op 7 à 8 werkuren per dag, niet met inlevering van loon maar met loonsverhoging. De regeling op grond waarvan werknemers worden gedwongen 12 uur per dag te werken onder normale omstandigheden moet worden afgeschaft. Ook moet het aantal bemanningsleden worden verhoogd.
Wij steunen, mijnheer de Voorzitter, de gerechtvaardigde eisen van de werknemers aan boord van schepen. Wij scharen ons aan hun zijde en alhoewel er ook goede dingen in deze richtlijn staan, kunnen wij deze niet goedkeuren. Deze zorgt er immers voor dat, in weerwil van een aantal verbeteringen, het huidige onaanvaardbare stelsel wordt bestendigd.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega' s wil ik de twee rapporteurs feliciteren met hun werk. Ik zou ook van de gelegenheid gebruik willen maken de commissaris hier voor dit debat welkom te heten.
Het vraagstuk van de arbeidstijden en de betreffende richtlijn hebben heel wat moeilijkheden veroorzaakt, niet alleen voor EP-leden maar ook in de lidstaten. Ik denk dat iedereen in dit Parlement blij is met deze kans om de veiligheid in de werkomgeving te verbeteren, niet alleen ten behoeve van de werknemers maar ook ten behoeve van consumenten en de gebruikers van het openbaar vervoer en andere diensten. Desalniettemin moeten we ervoor waken dat we de zaken in afzonderlijke sectoren te strak gaan regelen. Mijn fractie pleit daarom voor afzonderlijke stemmingen over bepaalde paragrafen van de verslagen, met name van het verslag-Smet.
We zijn er bij het opstellen van wetgeving toe verplicht ervoor te zorgen dat die wetgeving doelmatig is, dat de controle op naleving geen problemen oplevert en dat ze werknemers of bedrijven niet extra belast. Ik vermoed dat de huidige voorstellen in bepaalde opzichten tot moeilijkheden zullen leiden.
Ten eerste denk ik dat vervoerders die voor eigen rekening rijden zullen worden opgezadeld met de negatieve gevolgen van de oorspronkelijke arbeidstijdenrichtlijn als ze van de definitie van mobiele werknemers worden uitgesloten. Er zouden bijvoorbeeld in de sector van het wegvervoer drie categorieën vervoerders ontstaan: vervoerders die voor eigen rekening rijden, zij die voor rekening van derden rijden en kleine zelfstandigen.
Ten tweede zullen mobiele werknemers hun kansen om de referentieperiode van vier tot twaalf maanden uit te breiden, zien afnemen als ze niet meer onder artikel 17 vallen.
Ten derde zal de voorgestelde sectorspecifieke richtlijn voor werktijden in het wegvervoer, als die eenmaal is afgerond, in de plaats komen van dit gemeenschappelijk standpunt en zorgen voor een meer gedetailleerd regelgevingskader op dit gebied.
In het licht van deze vraagstukken mogen we de moeilijkheden die zullen ontstaan niet uit het oog verliezen. Mijn advies is dus inzake de genoemde kwesties tegen te stemmen.
Dan is er nog iets wat onze aandacht verdient. Zoals ik al zei wordt deze wetgeving ingevoerd met het oogmerk de gezondheid en veiligheid van werknemers te beschermen. Ik ben echter in het bezit van een onderzoeksrapport van het University College in Dublin, waarin de negatieve gevolgen van de voorgestelde uitbreiding van de richtlijn worden bevestigd. Volgens het rapport heeft het voorstel niet alleen nadelige gevolgen voor de veiligheid en de concurrentiepositie, maar ook voor het milieu. De Commissie heeft inmiddels ook een kopie van dit rapport ontvangen. Ik ben benieuwd naar de reactie van de Commissie op de bevindingen van dit onderzoek.
Ik zou graag heel in het kort wat zeggen over die bevindingen. Ten eerste zouden de kosten die met de richtlijn zijn gemoeid, uiteindelijk veel hoger uitvallen dan oorspronkelijk geraamd. Ten tweede is de gemiddelde toename van de kosten voor het bedrijfsleven volgens dit onderzoek ongeveer honderd maal zo groot als volgens het onderzoek van de Europese Gemeenschap, dat een toename van slechts 0,2% voorspelde.
Deze richtlijn zal niet in alle economische sectoren van gelijke invloed zijn, en daarom voor bepaalde sectoren negatief uitpakken, met name sectoren die het meest afhankelijk zijn van vervoer.
Ten derde moeten we vrezen dat de toepassing van een uniforme standaard voor alle onderdelen van het wegvervoer en andere vervoersectoren het evenwicht in de concurrentieverhoudingen niet zal verbeteren, maar juist zal verstoren.
Bovendien zijn de voorstellen in strijd met bepaalde andere doelstellingen op het gebied van de filebestrijding en andere verkeersproblemen.
Tenslotte gelden er in deze sector al vereisten met betrekking tot het gebruik van de tachograaf. Daar wordt in alle lidstaten strikt de hand aan gehouden. De tachograaf is wellicht een van de middelen die onze zorgen over de gezondheid en veiligheid kunnen wegnemen. Het is zaak de regelgeving inzake de tachograaf aan te passen en te versterken. In Ierland hebben we in 1998 een verkeersveiligheidsplan ingevoerd: een vijfjarig project dat bedoeld is om het aantal dodelijke ongevallen in het verkeer te verminderen, het verkeersvolume terug te dringen en ervoor te zorgen dat de voertuigen aan de hoogst denkbare milieunormen voldoen.
Het tweede onderwerp waar ik over wil spreken betreft de artsen in opleiding. De lidstaten lopen op dit punt al lange tijd grote risico' s. Ik denk dat iedereen in dit Parlement blij is met de gelegenheid een krachtig positief signaal af te geven door de voorstellen van mevrouw Smet voor het terugbrengen van de overgangsperiode tot vier jaar, te steunen. Er is geen enkele reden een overgangsperiode van dertien jaar in te voeren. Ook de in het gemeenschappelijk standpunt voorgestelde periode van zeven jaar is te lang.
Ieder van ons is er zich terdege van bewust dat de werkzaamheden van artsen in opleiding nauwelijks verschillen van die van hun zogeheten 'superieuren' , de specialisten. Het in 1994 gepubliceerde verslag van de Commissie over artsen in opleiding noemde dan ook zeven aandachtspunten die onmiddellijke maatregelen vereisten: de buitensporige arbeidstijden in sommige landen, de kwestie van de oproepbaarheid, onrealistische dienstroosters, langdurige ononderbroken diensten, de verdeling van taken tussen artsen in opleiding en gediplomeerde artsen, de druk waaraan artsen in opleiding buiten hun reguliere takenpakket blootstaan, en het feit dat de grote werkdruk er vaak toe leidt dat pauzes en verlof worden opgeofferd.
Ik heb in Ierland de afgelopen maanden verschillende keren met artsen in opleiding over dit vraagstuk gesproken. Een van de grootste problemen voor hen is het archaïsche en bijna feodale leermeester-leerlingsysteem - in de brede zin van het woord - zoals dat ik Ierland en bijvoorbeeld ook Groot-Brittannië nog van toepassing is. Als gevolg van dat systeem durven de artsen in opleiding zich niet al te kritisch op te stellen, omdat ze anders hun carrière in gevaar brengen. We moeten kunnen garanderen dat ons stelsel de patiënten het vereiste niveau van gezondheidszorg biedt, en dat de opleiding van artsen aan de allerhoogste normen voldoet. Daar horen ook normen bij met betrekking tot de arbeidsomstandigheden en werktijden van de artsen in opleiding. Dat betekent dat het aantal werkuren zal moeten worden teruggebracht. Er dienen ook normen te worden opgesteld voor de andere zogenaamde taken die artsen in opleiding moeten uitvoeren om de gewenste diensten te kunnen leveren. Het in Australië en Nieuw Zeeland gebruikte model zou met veel succes in de lidstaten van de Europese Unie kunnen worden ingevoerd.
Tenslotte nog een opmerking betreffende de situatie van de vissers. Deze sector behoeft onze speciale aandacht. De visserijsector kan met geen enkele andere worden vergeleken. De voorstellen die nu voor ons liggen zijn onrealistisch en onpraktisch. We moeten voorkomen dat het recht van vissers om in hun levensonderhoud te voorzien, door krankzinnige regelgeving wordt aangetast.

Bigliardo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar opmerken dat ik ernstige twijfels heb, niet zozeer bij het werk dat de rapporteur heeft verzet, maar bij wat er gebeurt in de wereld van de zeevarenden. Dit is een uiterst belangrijke sector. Ik kom uit een land, Italië, waar deze sector altijd van groot belang is geweest vanwege de werkgelegenheid die hij opleverde. Het is een sector die de werknemers vroeger veel te bieden had, maar nu niet meer. De werknemers in deze sector hebben een echte neergang gekend, ze zijn teruggegaan in de tijd. Ze verdienen tegenwoordig namelijk minder en werken harder. Ze zijn ten prooi gevallen aan een vorm van liberaal-kapitalisme waardoor ze echt slachtoffers van de sector worden. Wij hebben ook twijfels bij het feit dat de tenuitvoerlegging van de akkoorden is uitgesteld tot 2002. Wij zijn van mening dat het Parlement meer moet doen, dat het een snelle en goede oplossing moet vinden voor de situatie.

Lynne
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer mevrouw Smet met haar verslag. Ik wil mij graag concentreren op twee specifieke categorieën: artsen in opleiding en vissers.
Wat betreft artsen in opleiding, ik was uitermate verheugd dat het Europees Parlement, in de desbetreffende commissie, amendement 5 heeft goedgekeurd, en daarmee een overgangsperiode goedkeurde van vijf jaar in plaats van de negen jaar uit het standpunt van de Raad, wat mijns inziens veel te lang is. Artsen hebben ons leven in hun handen. Zij moeten in de arbeidstijdenrichtlijn worden opgenomen. Ik maakte mij zorgen over de wekelijkse arbeidstijden en vond dat deze niet meer zouden mogen bedragen dan 54 uur over een referentieperiode van vier maanden. Daarom zou ik graag willen dat u, om dezelfde redenen, het onder mijn naam ingediende amendement 10 ondersteunt.
Op de zittingsstuken lijkt het alsof ik een deel van overweging 11 schrap. Mijn amendement is echter alleen maar een aanvulling, een extraatje bij overweging 11, ik schrap niets. Ik vraag om uw steun.
Het is belangrijk dat ondanks de ontheffingen voor wat betreft minimale dagelijkse rustperiodes, artsen toch nog een fatsoenlijke rusttijd hebben. Ik ken artsen in het Verenigd Koninkrijk die diensten van 56 uur aan een stuk draaien; van 9.00 uur zaterdagochtend tot 17.00 uur zondagmiddag is geen uitzondering. Wij vragen geen rustperiode van 11 uur. Wij vragen om, pakweg, zes uur rust binnen een periode van 24 uur. Dat is niet teveel gevraagd. Zonder die rust wordt het inschattingsvermogen van de artsen aangetast. Wij verbieden mensen om dronken achter het stuur te gaan zitten omdat hun coördinatie dan weg is. Ik vind dat wij artsen in opleiding niet mogen toestaan als artsen te handelen. Ik verzoek u me klem amendement 10 te steunen.

Dover
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier een zaak naar voren brengen die verband houdt met de handhaving van arbeidstijden voor zeevarenden, van hun arbeidstijden aan boord van schepen die communautaire havens aandoen.
Ik zie niet echt in hoe deze maatregel bevredigend kan worden gecontroleerd, aangezien de communautaire havens en de landen binnen de Europese Gemeenschap geen jurisdictie hebben over schepen die onder vlag varen van, dan wel in bezit zijn van, landen overzee. Als we even vooruitkijken, stel bijvoorbeeld dat zij akkoord zouden gaan met enige vorm van controle - het lijkt toch onwaarschijnlijk dat zij de ene soort arbeidstijden hanteren in wateren en havens buiten de Europese Gemeenschap en dat ze die dan zouden wijzigen zodra ze binnen ons geografische gebied zijn.
Ik heb hier in de afgelopen weken over gesproken met Amerikaanse advocaten, persoonlijke vrienden die ik hier niet bij naam wil noemen. Voor hun gevoel is het gewoon niet juist dat havens de wet kunnen voorschrijven aan eigenaren van schepen. Wij willen zo veel mogelijk handel hier in de Europese Unie. Wij willen stimuleren dat cruiseschepen hier naartoe komen, hier geld uitgeven en werkgelegenheid bieden aan verschillende van onze landen. Ik zie niet in hoe het mogelijk is een gang van zaken te controleren die toch meer een zaak lijkt voor het internationale recht. Controle op scheepseigenaren en landen onder wier vlaggen deze schepen varen moet van elders komen en niet van Europese landen.

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, ik wil met name ingaan op het thema van de artsen in opleiding. Voordat ik hieraan toekom, wil ik echter een paar opmerkingen maken.
Allereerst, de oorspronkelijke richtlijn sloot zes miljoen werkenden uit van zijn toepassing. Dit lijkt mij buitensporig en oneerlijk. Het is mij niet duidelijk hoe men een onderscheid kan maken tussen vermoeide artsen in opleiding, vermoeide vrachtwagenchauffeurs en vermoeide vissers. Ze vormen allemaal een risico, hetzij voor zichzelf, hetzij voor degenen met wie zij werken, hetzij voor hun patiënten of medeweggebruikers. Het is mij niet duidelijk hoe de heer Crowley het onderscheid kan maken dat hij eerder maakte. Ik hoop maar dat hij hier niet het Ierse standpunt over deze voorstellen weergeeft. Het is schandalig en onacceptabel dat jonge artsen in Ierse ziekenhuizen soms geacht worden tot wel 80 uur per week te werken. Het is schandalig en beschamend dat onze vrachtwagenchauffeurs soms achter het stuur in slaap vallen en op die manier de levens van hun collega's en van andere weggebruikers in de waagschaal stellen. Het is bekend dat er behoorlijk veel ongelukken gebeuren als gevolg van het veel te lang rijden door vrachtwagenchauffeurs.
De bewering van de heer Crowley dat de tachograafwetgeving strikt wordt toegepast in Ierland of waar dan ook is eenvoudigweg niet waar. Waarom dat zo is weet ik niet. Ik weet niet waarom ze niet strikt wordt toegepast, maar het gebeurt gewoon niet. We moeten stappen ondernemen ter bescherming van de bevolking in het algemeen en van patiënten in het bijzonder. Wanneer een lidstaat in de Raad zegt dat het te duur zou zijn om deze voorstellen te implementeren, dan is dat eenvoudigweg geen argument. Natuurlijk zal het duur zijn, maar hoeveel mag voor u een kind kosten dat op straat overreden wordt, of een patiënt in een ziekenhuis die wellicht een verkeerde behandeling krijgt omdat de dokter moe was. Het is gewoon onaanvaardbaar. We moeten morgen het standpunt zoals aanbevolen door de rapporteurs en zoals voorgesteld door de ESOC-commissie overnemen en de Raad duidelijk maken dat hij eindelijk iets moet doen met dit thema om te zorgen dat niemand de onmenselijke uren hoeft te werken die wij van artsen in opleiding verwachten.
Voor wat betreft de vrachtwagenchauffeurs, mijns inziens kan dit alleen worden geregeld door het in een wet vast te leggen. Zelfstandige vrachtwagenchauffeurs zullen altijd alle uren werken die ze maar kunnen krijgen, omdat ze niet weten wanneer ze weer een klus hebben. Het is daarom noodzakelijk om de wet toe te passen zodat zij gedwongen zullen zijn om rust te nemen en gedwongen zullen zijn niet de weg op te gaan als ze gewoon te moe zijn om te rijden.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het verslag heel goed, vooral omdat de eerste standpunten van het Parlement daarin overeind zijn gebleven, met name in amendement 5.
Arbeidstijden voor bepaalde beroepsgroepen betreffen niet alleen de bescherming van de personen in kwestie, maar in hoge mate onze algemene veiligheid. Het wegverkeer wordt er niet veiliger en beter op als vrachtwagenchauffeurs moe en geïrriteerd zijn in plaats van fit en wakker. Daar worden we allemaal de dupe van.
De arbeidstijden van jonge artsen in opleiding moeten ook min of meer worden vastgesteld uit het oogpunt van volksgezondheid. Door van jonge artsen in opleiding vier maanden achtereen werkweken van 60 uur te eisen, pleegt men roofbouw op jonge mensen - deze co-schappen zijn immers een verplicht onderdeel van hun studie. Daarnaast komen we deze jonge artsen in opleiding allemaal tegen in medische centra en op eerstehulpafdelingen. Dan moet je ervan uit kunnen gaan dat ze uitgerust en helder zijn, zodat ze in ieder geval kunnen beoordelen of ze de patiënt zelf kunnen behandelen of dat ze de dienstdoende arts erbij moeten halen. Ik wil dus in ieder geval het eerste standpunt van het Parlement ondersteunen.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, de oorspronkelijke richtlijn uit 1993 over de organisatie van de arbeidstijd was nodig voor de veiligheid en de gezondheid van werknemers op de werkplek. Ook de huidige aanvullende richtlijn van mevrouw Smet over aanvullende sectoren en activiteiten, is van groot belang en wij ondersteunen die van harte. Naast eerdere kanttekeningen van mijn fractie wil ik een paar opmerkingen maken.
In sommige landen van de EU, waaronder Nederland, België en Finland, hebben werkgevers in het wegvervoer in het kader van een strategie van uitbesteding en flexibilisering hun wielen, lees vrachtwagens en chauffeurs, als het ware verzelfstandigd. Zij huren deze zelfstandigen zonder personeel, zoals zij in Nederland worden genoemd, weer in voor dezelfde activiteiten. Deze zelfstandige chauffeurs zijn geen werknemers meer, maar hun rol is vrijwel dezelfde en de risico's zijn voor hen. Vakbonden, zowel als werkgeversorganisaties willen hen organiseren. Zij vallen dus buiten deze nieuwe richtlijn. Hun veiligheid en gezondheid wordt niet beschermd omdat zij zelfstandig ondernemer zijn. Zij lijken nauwelijks te vallen onder het overleg tussen Europese sociale partners dienaangaande.
Dit verschijnsel doet zich overigens ook voor in andere branches, zoals de bouw en nog een aantal andere sectoren. De sociale problemen waarmee wij hier geconfronteerd worden, lijken tot op zekere hoogte op een aantal richtsnoeren uit het werkgelegenheidsbeleid. Dan moeten wij er goed over nadenken wat dat betekent. Het is mij bekend dat er op dit moment achter de schermen gewerkt wordt aan een aantal richtlijnen, maar dat er blokkades zijn op datgene en de uitvoering daarvan.
Ik verzoek de Commissie dit probleem zo snel mogelijk aan te kaarten en met de nodige aanvullende voorstellen te komen.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het hier dus over arbeidstijdkwesties op tamelijk bijzondere, maar zeer belangrijke vakgebieden. Nu we binnen de EU een gemeenschappelijke arbeidstijdenwetgeving hebben, is het onbegrijpelijk en onaanvaardbaar dat er voor belangrijke groepen, zoals bijvoorbeeld trein- en vliegtuigpersoneel, artsen in opleiding, zeevarenden en vergelijkbare groepen een uitzondering wordt gemaakt. Je kunt daarentegen ook van mening zijn dat de behoeften van deze groepen juist bijzonder groot zijn. Ik denk dat dit verschillende oorzaken heeft, onder andere buitengewone slechte tradities. De mobiele beroepen bijvoorbeeld zijn, door de omstandigheden waaronder ze worden uitgeoefend, niet erg geschikt voor bescherming van de werknemers via vakbondsonderhandelingen. Tegelijkertijd is de behoefte van de werkgevers aan een constante arbeidsinspanning groot en doorslaggevend geworden.
Vergeet niet dat er wat betreft de voornoemde jonge artsen ook zulke tradities bestaan. Bijvoorbeeld de hier al eerder genoemde traditionele afhankelijkheid van geneesheer-directeuren en professoren. Iemand had het over feodale praktijken. Hoe dan ook, het zijn oude tradities waarin jonge artsen zijn gedwongen om zich in te zetten op een manier en in een mate die schadelijk is. Maar ze moeten het wel doen voor hun toekomstige carrière.
Aan deze tradities moet een einde komen. Daar lijken de meesten het wel over eens te zijn. Maar vervolgens ontstaat er onenigheid. Sommigen willen de noodzakelijke veranderingen uitstellen. Misschien om economische redenen of misschien om praktische redenen. Daar moet het Parlement bezwaar tegen maken. We moeten veel meer belang hechten aan de bescherming van werknemers dan aan zulke kortzichtige en pragmatische redenen. Verder wil ik benadrukken dat ook afwijkende, andere, en in verschillende opzichten mobiele arbeidsmarkten onder deze richtlijn moeten vallen en erdoor beschermd moeten worden. Er komen namelijk steeds meer beroepsgroepen en individuen op de arbeidsmarkt waar mobiele arbeidsvoorwaarden voor gelden. Als de situatie zo is dat er van de arbeidsmarktrichtlijn kan worden afgeweken, kunnen steeds meer beroepsgroepen beweren dat voor hun werknemers een uitzondering moet worden gemaakt.
Ik ben daarom heel blij met deze twee verslagen. Ik wil ze van harte ondersteunen, maar daarnaast wil ik een derde factor onder de aandacht brengen. We moeten niet alleen rekening houden met de werknemers en de werkgevers, maar er is ook nog een derde partij. Het betreft met name beroepsgroepen in de dienstverlening en de gezondheidszorg, waar wij als consumenten gebruik van maken. Zo kunnen bijvoorbeeld vliegtuigpassagiers het gevaar lopen om te worden vervoerd door oververmoeide piloten en kunnen patiënten het risico lopen om te worden behandeld door uitgeputte artsen. Omdat dit natuurlijk onaanvaardbaar is, moeten er grenzen worden gesteld aan wat men de mensen op dit punt kan bieden.
We kunnen natuurlijk niet akkoord gaan met een overgangsperiode van zeven of dertien jaar. Mijn fractie en ik hadden in bepaalde opzichten graag nog iets verder willen gaan, maar we zijn in ieder geval tevreden met de ontwikkeling die in gang is gezet we vinden de twee verslagen uitstekend.

Gallagher
Toen in 1993 de arbeidstijdenrichtlijn werd opgesteld, werden enkele sectoren uitgesloten van het toepassingsbereik, en de reden daarvoor is duidelijk. Die reden is dat de zeer specifieke kenmerken van sommige sectoren om wetgeving vroegen die rekening hield met deze specifieke kenmerken en behoeften.
Ik wil mijn opmerkingen hier vanavond vooral beperken tot de visindustrie, en zoals bekend is de zeevisserij een van de sectoren die is uitgesloten. Ik deel de mening van de Raad dat flexibiliteit in deze sector absoluut essentieel is. Ik ga zelfs nog verder en wil verzoeken de werknemers die betrokken zijn bij de verwerking van verse vis - en ik herhaal nadrukkelijk verse vis - uit te sluiten, aangezien er bij vis geen sprake is van continue aanvoer. Ik wil geen concessies doen aan de gezondheid en veiligheid van de werknemers. Dat is zeker niet mijn bedoeling, maar ik geloof dat die bescherming het best kan worden gegarandeerd door een overeenkomst tussen de sociale partners in de vis- en visverwerkende industrie. Ik kan daarom het amendement van de heer Hughes niet accepteren, aangezien dit de visindustrie te zeer aan banden zou leggen.
Vissers moeten voldoende vrije tijd hebben en een maximumgrens aan hun arbeidstijd, maar ik maak me werkelijk zorgen over de schade aan deze sector die zou kunnen voortvloeien uit een inflexibele houding. Ik wil er met nadruk op wijzen dat noch de bonden voor de visindustrie noch individuele vissers mij hebben benaderd omdat ze in de richtlijn willen worden opgenomen. Het gaat hier om een sector waarmee ik, voor mijn gevoel althans, een bijzondere band heb en waarvoor ik speciale waardering heb, aangezien ik afkomstig ben uit een maritiem kiesdistrict in het noordwesten van Ierland waar de visserij een cruciaal onderdeel uitmaakt van de lokale economie. Ik maak mij zorgen om de gezinnen die proberen hiervan te leven. Ik wil de heer Hughes en al diegenen die ertoe neigen zijn amendement te steunen oproepen om wat gezond verstand in hun afweging mee te nemen.
Tenslotte wil ik van de gelegenheid gebruik maken om iets te zeggen over de andere groep - de artsen in opleiding. Het aantal uren dat deze toegewijde groep mensen momenteel in Ierland moet werken is onaanvaardbaar hoog. Zij moeten onder de bescherming van de richtlijn worden gebracht en ik steun volledig amendement 5 waarin wordt opgeroepen tot een overgangsperiode van maximaal vijf jaar.

Skinner
Er zijn vanavond nogal wat voor de hand liggende en stichtelijke woorden aan arbeidstijd gewijd. Zoals iedereen weet, draait het in wezen om gezondheid en veiligheid. Aan dit onderwerp zitten heel wat haken en ogen. Het zou hoe dan ook op alle werknemers, zonder uitzondering, als een absoluut principe van toepassing moeten zijn. Het is zonneklaar dat sommige mensen dit principe alleen voor bepaalde groepen willen laten gelden, maar tegelijkertijd de noodzaak voor andere groepen niet onderkennen.
Natuurlijk is het zo dat mevrouw Smet dit verslag heeft overgenomen van het vorige Parlement. Toch dient zij te erkennen dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad dat zij als voormalig lid van de Raad moest onderschrijven, hetzelfde standpunt is dat zij nu afwijst. In dit debat ontbreken heel duidelijk de noodzakelijke procedures die door de lidstaten gevolgd dienen te worden Er is tenslotte sprake van een onelastisch aanbod in bepaalde omstandigheden, net zoals bij artsen in opleiding. Er is bovendien helemaal geen aandacht voor inspanningen die reeds door bepaalde lidstaten zijn geleverd. Het Verenigd Koninkrijk kent bijvoorbeeld al enkele voorstellen die vooruit lopen op deze richtlijn. Deze zijn door Andrew Hobart, de voorzitter van de commissie voor artsen in opleiding, met instemming ontvangen. Hij is enthousiast over het feit dat er overeenstemming is bereikt over een nieuw contract voor artsen in opleiding waardoor in het Verenigd Koninkrijk veilige arbeidstijden bij voorbaat gegarandeerd zijn. En dan de zeevisserij, weer zo'n aparte sector in dit verband; die is het levende bewijs ervoor dat de arbeidstijdenrichtlijn wordt gekenmerkt door praktische problemen.
Maar desondanks is er wellicht ook reden tot enige tevredenheid. Ik kan mij verenigen met de uitgangspunten van dit verslag, hoewel ik mij niet kan vinden in de voorziene effecten van alle amendementen. Maar dat klopt volgens mij met het standpunt dat ik steeds heb ingenomen. Ik ben benieuwd hoe degenen die de effectieve beperkingen van de arbeidstijd wel voor de ene groep, maar niet voor de andere willen laten gelden, die keuze aan de betrokken werknemers gaan uitleggen. En hoe zit het met de werknemers in de eerste hulp - de paramedici en anderen? Dienen zij ook niet als uitzondering te worden aangemerkt? Dus voordat we ons op de borst gaan kloppen omdat we zo bezorgd zijn over bepaalde groepen, stel ik voor om eerst aandacht te besteden aan al die anderen die te allen tijde eerste hulp verlenen in de gezondheidszorg en waarvoor een afwijking geldt voor bepaalde aspecten van de arbeidstijdenrichtlijn.
Dus graag minder zelfvoldaanheid en meer praktische toepassingen.

Hudghton
In grote lijnen kan ik het verslag van mevrouw Smet en de meeste amendementen van de commissie aanvaarden en ondersteunen. Andere sprekers hebben voorgesteld om bepaalde activiteiten en sectoren voor het eerst op te nemen in arbeidstijdrichtlijnen. Zo heeft mijn fractiegenote mevrouw Lambert gerefereerd aan de artsen in opleiding. Ik kan mij volledig in haar opmerkingen vinden en ik steun de voorstellen die op die sector betrekking hebben. Ik ben echter bezorgd dat zeevissers, met name deelvissers, die volledig zelfstandig ondernemer zijn, op een nadelige manier beïnvloed zullen worden door sommige aspecten van deze voorstellen en daaromtrent wil ik graag enige opheldering verkrijgen.
Deelvissers zijn gezamenlijk eigenaar van hun vaartuigen en krijgen uitsluitend betaald op basis van hun deel van de vangst. Hun arbeidspatronen worden bepaald door factoren die niet beïnvloed kunnen worden, zoals de weersomstandigheden en de trek van de vissen. Het is derhalve moeilijk voor te stellen hoe beperkingen van de arbeidstijd van enig praktisch nut kunnen zijn in deze sector.
Uiteraard vormen gezondheids- en veiligheidsaspecten een belangrijk argument om de arbeidstijd te beperken, maar in de visserij is reeds sprake van praktijkvoorschriften en verordeningen die door bevoegde instanties worden gecontroleerd.
Tot nu toe hebben de deelvissers de verzekering gekregen dat met hun speciale omstandigheden rekening zou worden gehouden door middel van een ontheffing. Ik ben van mening dat deelvissers ook in de toekomst als een uitzondering dienen te worden beschouwd en dat zij niet onderworpen moeten worden aan onpraktische regels. Ik zal terdege rekening houden met de mogelijke gevolgen van de verschillende voorstellen en amendementen voordat ik morgen mijn stem uitbreng. Ik zal ook zeer nauwgezet luisteren naar de bijdragen aan dit debat teneinde er zeker van te kunnen zijn dat men name de belangen van de deelvissers op bevredigende wijze worden behartigd.

Meijer
Voorzitter, op een vrije markt met onbelemmerde concurrentie heeft het bedrijf dat het goedkoopste produceert de beste kans om te overleven, ook als het product alleen maar goedkoop kan zijn door slechte arbeidsomstandigheden, lage arbeidslonen, milieuvervuiling of dierenkwelling. Dat zien wij in het groot bij de strijd om de nieuwe afspraken in de Wereldhandelsorganisatie en in het klein bij de strijd om de arbeidstijden binnen de lidstaten van de Europese Unie.
Werkgevers zien het liefst dat werknemers altijd beschikbaar zijn. Dus ook gedurende meer dan acht uren achtereen of 's avonds, 's nachts, op zaterdag en op zondag. Betaalde arbeid wordt nog altijd behandeld als koopwaar. De veiligheid en de arbeidsomstandigheden schieten, ondanks verbeterde wetgeving, nog altijd te kort. De gevraagde inspanningen zijn veelal zelfs groter dan vroeger. Werken is steeds meer een vorm van topsport geworden. Slechts weinigen houden dit langdurig vol. Velen zijn door overbelasting reeds lang voor hun pensioengerechtigde leeftijd versleten.
Daarom is het hard nodig dat alle werknemers worden beschermd tegen slijtage, ongelukken, overbelasting en gebrek aan aaneengesloten vrije tijd die men kan besteden zoals men dat zelf wil. Dat moet een recht zijn voor iedereen, zonder uitzonderingen.
Werkgevers blijven echter altijd aandringen op uitzonderingen. Uitzonderingen ten behoeve van zwakke bedrijfstakken, die alleen maar groot zijn vanwege hun te lage productiekosten en hun negentiende-eeuwse arbeidsverhoudingen. Zolang wij dat toestaan, blijven er achtergestelde groepen arbeiders bestaan. Bij bedrijfstakken die het daarvan moeten hebben, is er iets mis. Dat geldt met name voor transport over de weg, dat veel te goedkoop is en steeds meer bedrijfsrisico afwentelt op de chauffeurs door ze te dwingen om onbeschermde kleine zelfstandige te worden.
Het is niet toevallig dat de uitzonderingen grotendeels betrekking hebben op mobiele werknemers en op mensen die hun brood verdienen op zee bij de visserij of de oliewinning. Zij kunnen zich minder goed dan hun collega's in andere bedrijfstakken verweren tegen hun achterstelling, vooral omdat zij niet permanent tezamen met hun collega's op een vaste en voor vakbondsvertegenwoordigers goed bereikbare plaats werken.
Alleen voor mensen met een bijzondere verantwoordelijkheid en een bijpassende hoge beloning is het verdedigbaar om zo nodig afwijkende werktijden te verlangen. Als daarentegen de werknemers in de zwakste posities langer moeten werken, is er iets mis. Dan gebeurt het alleen ter wille van de concurrentiestrijd tussen bedrijven die tegen een te lage prijs werken of die te hoge winsten willen maken.
Ik dring er daarom op aan dat wij oplossingen voor dat probleem niet terugverwijzen naar het overleg tussen vakbonden en werkgeversorganisaties want juist de positie van delen van deze groepen werknemers is nog steeds te zwak. Onderhandelen lost juist hun probleem niet snel op. Daarom moeten de uitzonderingen verdwijnen, moeten de overgangstermijnen kort zijn en moeten de traditionele rechten op zondagsrust actief worden beschermd en gehandhaafd.

Vachetta
De eerste opmerking is dat de arbeidstijdenrichtlijn van 1993 zwaar tekort schiet, en allerlei uitspattingen mogelijk maakt. Toch wordt in de overwegingen gesproken over de noodzaak de sociale voorwaarden te harmoniseren in de zin van de vooruitgang. Ik leid daar dus de algemene doelstelling uit af dat de werkomstandigheden worden aangepast aan die van de meest geavanceerde landen van de Europese Unie. Welnu, 48 arbeidsuren per week, en slechts één wekelijkse rustdag, een breuk van 11 uur tussen twee werkdagen zijn al voorstellen die achterblijven bij de verworvenheden in bepaalde lidstaten.
Deze richtlijn creëert bovendien ruimte voor allerlei ontheffingen, waardoor de situatie nog verergert. De richtlijn is dan ook niet aanvaardbaar. Uitgebreid tot werknemers bij de spoorwegen en in het luchtvervoer zou zij zelfs een stap achteruit zijn, aangezien de wetgeving van bepaalde lidstaten geavanceerder is. De gunstige voorschriften die bepaalde Europese landen kennen, mogen absoluut niet worden opgegeven, onder geen enkel voorwendsel, en zeker niet dat van de mededinging. In Frankrijk bijvoorbeeld, waar voor nachtwerk dat door vrouwen wordt verricht, zeer stringente regels gelden, zou geen enkele Europese richtlijn dit acquis weer op losse schroeven mogen zetten; integendeel, dit acquis had moeten worden uitgebreid tot alle Europese vrouwelijke werknemers.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een aantal dingen zeggen over amendement 5 over artsen in opleiding. De voorgestelde verbeteringen zijn zonder meer noodzakelijk.
Ten eerste gaat het om de veiligheid van de patiënten, dat wil zeggen van onszelf. Artsen moeten helder en fit genoeg zijn om hun werk, dat van levensbelang is, uit te kunnen voeren. Ten tweede gaat het om de volksgezondheid. Wie zou er zich nou goed voelen met zulke lange werkweken - in sommige lidstaten zelfs langer dan 100 uur - die sommige jonge artsen hebben? Ten derde fungeren sommige artsen met hun levenswijze als voorbeeld voor anderen. Ten vierde is de lengte van de werkweek een belangrijke arbeidsmarktkwestie.
Het is goed dat het Europees Parlement de regeringen aanspoort om sneller te handelen. Dertien jaar is een onverdedigbaar lange overgangsperiode. Vier jaar is een redelijker termijn. Het Europees Parlement speelt mijns inziens een belangrijke rol in de opinievorming en het snel bereiken van het doel.
De heer Skinner heeft zich daarstraks opgewonden over het feit dat een bepaalde groep, in dit geval de jonge artsen, aandacht krijgt in het Europees Parlement en dat het debat op hen is gericht. Ik wil hem erop wijzen dat dit moet worden gezien als slechts een van de vele voorbeelden, wat betekent dat wanneer je de situatie voor een bepaalde groep werknemers verbetert, andere beroepsgroepen daarvan mee profiteren. Er bestaat al genoeg afgunst op veel andere vlakken. Laten we dit zien als een verbetering voor een groep, waar andere groepen ook profijt van zullen hebben.

Doyle
In verband met de arbeidstijdenrichtlijn voor wegvervoerders maak ik mij zorgen over het feit dat vervoerders die voor eigen rekening rijden, niet zijn opgenomen in de definitie van mobiele werknemers. Voor het wegvervoer is er nu sprake van drie categorieën vervoerders: vervoerders voor eigen rekening, voor rekening van derden en zelfstandige vervoerders. Elke categorie heeft krachtens richtlijn 93/104 zijn eigen arbeidstijdenregeling. Dat lijkt mij onwerkbaar en onuitvoerbaar. Zouden we het onderhavige amendement nog nodig hebben als de tachograafwetgeving strikt toegepast zou kunnen worden? Zou het in dat geval nodig zijn om het aantal vrachtwagens en trucks op de weg te verdubbelen met alle milieueffecten van dien? Daarover wordt thans nog beraadslaagd.

Amendement 5 geniet mijn volledige steun. In Ierland moeten we ons wat dat betreft diep schamen. Wij hebben 3.000 niet-consulterende ziekenhuisartsen, ofwel artsen in opleiding. Het maximumaantal vrijwillige arbeidsuren dat tussen de medische belangenvereniging in Ierland en ons Ministerie van Volksgezondheid is overeengekomen, bedraagt gemiddeld 35 uur per week over een roosterperiode van 46 uur. De maximale continudienst bedraagt 72 uur. Wie maakt zich nog druk over een injectie van een arts die 16 of 18 uur in touw is, zoals een van de sprekers memoreerde? Wie zou bij een bevalling graag geholpen willen worden door een arts, een verloskundige in opleiding, die al 70 uur aan het werk is? Zeventig uur achter elkaar werken is op dit moment toegestaan - een onvoorstelbare situatie.
Ten tijde van de oorspronkelijke arbeidstijdenrichtlijn vermeldde het onderzoek van de Commissie dat artsen in opleiding in ziekenhuizen in Ierland veel meer dan de toegestane 65 uur per week werkten. Bovendien verrichtten zij dezelfde werkzaamheden als gediplomeerde artsen. Het onderzoek gaf een overzicht van kwesties die dringend opgelost dienden te worden. In het kort betrof het de buitensporige arbeidstijden in verschillende EU-landen, de beschikbaarheidsdiensten - overigens hebben we in Ierland problemen met de definitie van beschikbaarheid. In Ierland betekent 'beschikbaarheid' hetzelfde als 'dienst hebben' en daar moeten wij dus erg mee oppassen. Het 'co-schappenonderzoek' noemt verder onrealistische roosterindelingen, langdurige periodes van continudiensten, de verdeling van taken tussen artsen in opleiding en gediplomeerde artsen, informele druk op artsen in opleiding, het niet respecteren van pauzes en vakantiedagen en de grote stress en vele zorgtaken.
Al met al, ik dank u. De essentie van mijn betoog is dat wij de patiënten beschermen door de artsen te beschermen. Het gaat om een gezondheids- en veiligheidskwestie die zowel artsen als patiënten betreft. We moeten het exploiteren van artsen in opleiding stoppen, niet alleen in hun belang maar ook in dat van de patiënten.
Dan heb ik met uw welnemen nog een motie van orde. Mijn fractiegenote mevrouw Scallon is er niet, omdat wij van de Voorzitter, mevrouw Fontaine, aan het eind van het rundvleesdebat hadden begrepen dat de verslagen van mevrouw Smet en de heer Hughes pas morgen aan de orde zouden komen. Hier is waarschijnlijk sprake geweest van een vertaalprobleem. Ik heb het in ieder geval wel zo begrepen en bij mevrouw Scallon en andere collega's die er vandaag niet zijn, heeft dit ook tot verwarring geleid.

De Voorzitter
Er is duidelijk sprake van een misverstand. Ik neem hier nota van.

Banotti
Mevrouw Doyle heeft reeds veel van de technische opmerkingen gemaakt over de situatie van artsen in opleiding die ik ook had willen maken.
Aan de vooravond van het nieuwe millennium is het toch merkwaardig dat wij praten over de arbeidsomstandigheden van artsen die moeten werken onder wat zich nog het beste laat omschrijven als Dickensiaanse omstandigheden. Zij maken lange werkdagen onder moeilijke omstandigheden, met weinig of geen erkenning van overheidswege voor de serieuze problemen waarmee zij worden geconfronteerd. Ik hoop dan ook van harte dat het weer invoeren van de oorspronkelijke periode van vier jaar voor het opnemen van de artsen in opleiding in deze richtlijn wordt gesteund door het Parlement.
Het is verbazingwekkend dat mensen met zulke grote verantwoordelijkheden in onze moderne tijd onder zulke moeilijke omstandigheden moeten werken. Mijnheer de Voorzitter, zou u een vliegtuig nemen dat gevlogen wordt door een piloot die uitgeput is omdat hij meer dan zeventig uur per week werkt? Ik in ieder geval niet, en ik weet zeker dat geen enkele collega dit zou doen. Ik ben verpleegster geweest, hoe lang dat geleden is hou ik liever voor me, maar in die tijd lagen de technische eisen die zowel aan artsen als aan het verplegend personeel werden gesteld, aanzienlijk lager dan tegenwoordig. Van artsen - en uiteraard eveneens van het verplegend personeel, dat wil ik graag ook een keer benadrukken - wordt nu een hoge mate van technologische expertise verwacht. Wij weten allemaal dat er zelfs bij zoiets eenvoudigs als achter je computer werken, veel sneller fouten worden gemaakt als je erg moe bent. Dat geldt natuurlijk vele malen sterker voor technische bezigheden. Deze jonge artsen, de artsen in opleiding, worden geconfronteerd met ernstige noodgevallen in situaties dat zij totaal uitgeput zijn. Ik hoop van harte mijnheer de Voorzitter - en, zoals uit het debat tot nu toe blijkt, delen mijn collega's mijn bezorgdheid - dat alle amendementen ondersteund zullen worden. Graag wil ik mevrouw Smet nog bedanken voor de speciale aandacht die zij aan dit onderwerp heeft gegeven.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Hughes, in verband met de organisatie van de arbeidstijd van zeevarenden feliciteren met zijn voorstel aan het Parlement om het gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de handhaving van de arbeidstijd van zeevarenden aan boord van schepen die communautaire havens aandoen ongewijzigd aan te nemen. Indien wij met dit voorstel instemmen, kan de procedure definitief worden afgesloten en kunnen de werkzaamheden op het gebied van de arbeidstijd in de zeevaartsector worden afgerond.
Ik zou het Parlement eraan willen herinneren dat de Raad in juni van dit jaar richtlijn (EG) nr. 63/99 heeft vastgesteld. Dankzij deze richtlijn wordt het door de sociale partners van de zeevaartsector ondertekende akkoord betreffende de organisatie van de arbeidstijd van zeevarenden opgenomen in het Gemeenschapsrecht. Een van de grote voordelen van deze maatregel is volgens mij dat het om een overeenkomst tussen de sociale partners zelf gaat. Dat komt - naar ik meen - ongetwijfeld de effectiviteit van het akkoord ten goede.
Mijnheer de Voorzitter, zowel de richtlijn betreffende het akkoord als het voorstel voor een richtlijn dat wij nu voor ons hebben liggen, treden op 30 juni 2002 in werking. Deze termijn is nodig om de lidstaten de gelegenheid te bieden de overeenkomsten van de IAO betreffende de arbeidstijd van zeevarenden te ratificeren. De ratificatie van de instrumenten van de IAO is immers een noodzakelijke voorwaarde om inspecties te kunnen uitvoeren aan boord van buitenlandse schepen die havens van de lidstaten aandoen. Op deze manier zullen wij onder meer oneerlijke mededinging binnen onze eigen havens kunnen tegengaan.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot zou ik het Europees Parlement en in het bijzonder de heer Hughes nogmaals uitdrukkelijk willen danken voor hun inzet en voor de steun die zij aan dit voorstel hebben verleend.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank mevrouw Smet voor haar verslag en wil haar daarmee gelukwensen. Wij spreken vandaag over een wijziging van de richtlijn betreffende de categorieën van werknemers die waren uitgesloten van de richtlijn inzake de organisatie van de arbeidstijd, die al zes jaar lang onderwerp van gesprek is. Dit is een zeer belangrijk vraagstuk en mijns inziens is het voor ons een regelrechte politieke uitdaging om een realistisch en levensvatbaar voorstel uit te werken, hetgeen ons doel is.
De op de werkzaamheden van het Parlement en de Raad volgende besprekingen hebben ons mijns inziens dicht bij een oplossing gebracht. De Commissie kan de meeste amendementen van mevrouw Smet overnemen, ofwel in hun geheel, ofwel qua inhoud. Zo kunnen wij zonder meer instemmen met de amendementen 2, 3, 4 en 8. Deze nemen wij geheel over. Verder kunnen wij inhoudelijk instemmen met de amendementen 6, 7 en 9. Misschien moet men daar wat gaan schaven aan de formulering om deze duidelijker te maken. Met de inhoud daarvan hebben wij, nogmaals, geen enkel probleem. Ook wil ik duidelijk maken dat de Commissie volledig het recht behoudt om initiatieven te nemen voor voorstellen, indien zich tijdens de herzieningen daartoe de noodzaak doet gevoelen.
Aldus zijn er nog twee amendementen over waarmee wij problemen hebben. Deze betreffen het vraagstuk van de artsen in opleiding en het vraagstuk van de zondag als rustdag. De meeste sprekers hebben gewezen op de specifieke situatie waarin jonge artsen in opleiding verkeren en op hun specifieke arbeidsomstandigheden. Er gaapt echter een diepe kloof tussen het voorstel van de Raad en het voorstel van het Europees Parlement. De Commissie heeft een compromisvoorstel gedaan waarin sprake is van een overgangsperiode van 7 jaar voor de toepassing van het maximum van 48 uur. Mijns inziens kan dit compromis een goede oplossing zijn en deze richtlijn eindelijk vlot trekken. Het lijdt geen twijfel dat de artsen in dienstverband niet geheel tevreden hiermee zullen zijn, maar bij dit zeer ingewikkelde probleem moet men rekening houden met het volksgezondheidsbeleid van elke lidstaat. Elk land heeft zijn eigenheden. Elk land heeft een bepaalde periode, een overgangsperiode, vastgesteld waarin iemand arts in opleiding is. Wij moeten daartussen nu een realistisch gemiddelde zien te vinden dat ons in staat stelt eindelijk een stap vooruit te zetten.
Het tweede vraagstuk betreft de zondag als rustdag. Als de Commissie zou besluiten heel de richtlijn te herzien en dus ook het vraagstuk van de zondag als rustdag opnieuw zou behandelen - waar ellenlange discussie over zijn gevoerd en waarover ook arresten van het Hof van Justitie zijn uitgevaardigd - zouden wij het risico lopen nooit het eindstadium te bereiken en zouden wij in onze pogingen om het onderste uit de kan te krijgen weer in een impasse verzeild raken.
Ik wil het Parlement mijn erkentelijkheid tot uitdrukking brengen voor zijn steun aan de inspanningen van de Commissie voor deze richtlijn. Het lijdt echter geen twijfel dat voor enkele belangrijke, nog hangende vraagstukken de bemiddelingsprocedure zal moeten worden geopend. Deze vraagstukken zijn: de overgangsbepalingen voor artsen in opleiding, de toepassingsperiode voor heel de richtlijn en de maximumarbeidstijd voor bemanningen van vissersvaartuigen op zee. Bij twee van de drie vraagstukken, te weten de toepassingsperiode en de zeevisserij, steunt de Commissie de aanpak van het Parlement. Vandaag is nog een ander vraagstuk te berde gebracht met amendement 10. Ik ben daarvan vandaag pas op de hoogte gebracht en op grond van een eerste overleg met mijn medewerkers neig ik ertoe te zeggen dat dit reeds gedekt is door artikel 17, lid 2. Ik wil dit echter nog eens uitdiepen en daarom geloof ik dat ik u morgen een definitief antwoord kan geven op dit amendement.
Geachte afgevaardigden, het belangrijkste en moeilijkste vraagstuk voor de bemiddeling zal ongetwijfeld de richtlijn zijn waarin het vraagstuk van de artsen in opleiding wordt behandeld. Het zal niet gemakkelijk zijn daar een oplossing voor te vinden. Derhalve wil ik een beroep op u doen. Ik ben ervan overtuigd dat men van alle kanten de zaak realistisch zal aanpakken en iedereen zal meewerken aan de totstandkoming van een goede richtlijn waarmee artsen in opleiding een eerste beschermingsinstrument kan worden geboden. Als wij proberen het onderste uit de kan te krijgen, als wij niet bereid zijn tot compromissen, zullen wij vrees ik deze richtlijn nog jarenlang op tafel hebben liggen en muurvast komen te zitten. Ik geloof dat wij nu wel degelijk snel vooruitgang kunnen boeken en een richtlijn kunnen opstellen die ook voor de Raad aanvaardbaar is.

Hudghton
Neemt u mij niet kwalijk, maar ik had het in het debat uitdrukkelijk over deelvissers en wilde graag ook specifieke garanties over hun positie. In de antwoorden heb ik geen enkele verwijzing aangetroffen met betrekking tot de deelvissers en hun positie. Ik vraag mij af of u hieromtrent een duidelijk antwoord zou willen geven.
In een eerder debat over dit onderwerp heb ik soortgelijke opmerkingen gemaakt. De toenmalige commissaris was in zijn betoog zeer duidelijk over het feit dat deelvissers geen deel uitmaakten van de voorstellen. Kan de commissaris bevestigen of dit nog steeds het geval is?

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de vraag niet helemaal begrepen. Zou de geachte afgevaardigde zo vriendelijk willen zijn om deze te herhalen?

Hudghton
Neemt u mij nogmaals niet kwalijk, maar ik heb getracht duidelijk uit te leggen dat deelvissers gezien het eigendom en de exploitatie van de vaartuigen, zelfstandige ondernemers zijn. Tot nog toe werden deelvissers expliciet uitgesloten van arbeidstijdrichtlijnen zoals dat ook bij andere zelfstandige ondernemers het geval is of is geweest. Ik wenste alleen meer duidelijkheid omtrent de vraag of de speciale positie van deelvissers veranderd is sinds het vorige debat.

Diamantopoulou
Hiervoor blijft het artikel van de vorige richtlijn gehandhaafd. Daarin staat dat deze zelfstandige vissers, wat vergunningen en arbeidsomstandigheden betreft, onder de nationale voorschriften vallen. De onderhavige richtlijn gaat over de relatie werkgever-werknemer.

MacCormick
Ik probeer alleen maar duidelijk te maken dat het gaat om de vraag of dergelijke vissers beschouwd moeten worden als werknemers of niet. Dit is voor ons essentieel en de Commissie heeft nog steeds geen antwoord op deze vraag gegeven.

Diamantopoulou
Ik moet nogmaals hetzelfde herhalen. Ik dacht toch dat ik duidelijk genoeg was geweest. De arbeidsvoorwaarden voor zelfstandige vissers zijn zaak van de nationale wetgeving. Hier gaat het alleen om de arbeidsrelatie tussen werkgever en werknemer. Ik geloof niet dat ik daar veel aan kan toevoegen.

Banotti
Ik zou graag duidelijkheid krijgen of de commissaris van mening is dat er een aanvang gemaakt kan worden met de bemiddelingsprocedure over de positie van artsen in opleiding. Dit is voor ons van groot belang. Ik accepteer haar standpunt dat alle partijen water bij de wijn moeten doen, maar ik zou graag willen vernemen wanneer zij verwacht dat er met de bemiddelingsprocedure wordt begonnen.

Diamantopoulou
De bemiddeling zal in de komende vier maanden van start gaan. Natuurlijk hangt het een en ander af van de Raad en van de ontwikkelingen na de besprekingen in de Raad.

De Voorzitter
Mevrouw Lynne, kunt u mij zeggen op welk artikel u zich baseert om het woord te voeren voor een voorstel van orde?

Lynne
Met alle respect, maar het is ons nog steeds niet duidelijk of de Commissie van plan is om deelvissers wel of niet in dit artikel op te nemen. Een aantal delegaties heeft behoefte aan meer duidelijkheid.

De Voorzitter
Ik ben niet bereid de regels van onze Vergadering te overtreden en daarom kan ik niet ingaan op deze elegante poging om het debat te heropenen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking EG/China
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0049/1999) van de heer Gahrton, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot sluiting van de Overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Volksrepubliek China (COM(1999)0287 - C5-0038/1999 - 1999/0123(CNS)).

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, het is zonder meer een zeer belangrijke gebeurtenis wanneer de EU een overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking met de Volksrepubliek China aangaat, want we weten allemaal dat China een enorm groot land is dat een beslissende rol in onze gemeenschappelijke toekomst zal spelen.
De grondhouding ten opzichte van de overeenkomst van mijn kant als rapporteur en van de kant van de commissie is positief. Het is belangrijk en positief om dit proces te doorlopen teneinde tot een overeenkomst te komen.
De Chinese autoriteiten hebben onlangs in overeenstemming met de algemene beginselen zoals die zijn overeengekomen tijdens de VN-Wereldconferentie over milieu en ontwikkeling in Rio in 1992 een aantal hervormingen geïntroduceerd. De Europese Unie is bereid om de Chinese regering meer steun te verlenen bij de verwezenlijking van haar doelstellingen. Dat is een onderdeel van de overeenkomst. Hierbij gaat het met name om verbetering van de milieubescherming en om beperking van de negatieve gevolgen die de industriële groei en de urbanisatie voor het welzijn van de Chinese bevolking hebben. Het is van belang dat dit duidelijk wordt vermeld in de tekst van de overeenkomst. Dat wil zeggen dat we inzien dat onze vorm van industrialisering niet alleen veel positieve kanten heeft, maar ook een aantal negatieve kanten.
De EU financiert gemeenschappelijke onderzoeksprojecten, vooral op het gebied van de toepassing van biotechnologie op landbouw, geneesmiddelentechnologie, volksgezondheid en natuurlijke hulpbronnen. Wat dit betreft bestaat er echter terecht bezorgdheid over het ontbreken van een ethische discussie, met name met betrekking tot het onderzoek op het gebied van de menselijke genetica in China. Het is uitermate belangrijk dat we daarvan doordrongen zijn als we deze overeenkomst aangaan. Verschillende organisaties hebben er bovendien op gewezen dat er gevaren bestaan met betrekking tot de proliferatie van de technologie van biologische wapens.
De EU zal technische steun verlenen voor de ontwikkeling van energiebronnen, de bevordering van energie-efficiëntie, energiebesparing en schone of hernieuwbare energiebronnen, alsmede de bevordering van het gebruik van milieuvriendelijke technologieën. Dat zijn onderdelen van de samenwerking die we nu aangaan met China. Het is belangrijk, met name wanneer je bedenkt dat China 15 miljoen ton zwaveldioxide produceert, die zure regen en meer dan 13 miljoen ton verontreinigde stofdeeltjes veroorzaakt. Dit zijn enkele punten die aantonen dat onze samenwerking met China enorm belangrijk is en tevens kan leiden tot een beter milieu voor ons en de hele wereld.
De commissie industrie is tot de slotsom gekomen dat dit een goede overeenkomst is, dat ze meer goede dan slechte punten bevat. We hechten er goedkeuring aan en ik steun de gedachte ten volle. Ik wil echter een paar kanttekeningen maken. Ze zijn niet zoals de besluitvorming bindend voor het Parlement, maar ik hoop dat er bij een aantal aspecten van de wetenschappelijke samenwerking voorzichtigheid wordt betracht en dat we samenwerking op biotechnologisch gebied vermijden, omdat er in China geen sprake is van een echte discussie over ethische kwesties. Ik vind het met deze vorm van samenwerking buitengewoon belangrijk dat we in de gaten houden wat er in China gebeurt, voordat we concrete afspraken maken.
Verder is er een heel ander aspect van de overeenkomst, waar een zweem van geheimzinnigheid omheen hangt. Ik ga ervan uit dat bij de toepassing van deel V van de bijlage betreffende intellectuele-eigendomsrechten er niet naar de letter van de tekst wordt gehandeld, maar meer in de geest van de algemene openheid, die tegenwoordig gelukkig steeds groter wordt binnen de Unie.
Samengevat adviseer ik om deze overeenkomst met China aanvaarden, die belangrijk is voor ons, voor China en onze gezamenlijke toekomst.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid kan met het verslag van de commissie ten principale en de uiteenzetting van de rapporteur instemmen. Wij hopen dat door een intensieve wetenschappelijke en technologische samenwerking ook de dialoog tussen de wetenschappers in zijn geheel zal verbeteren en dat daardoor ook de vrije meningsuiting wordt bevorderd, zodat deze maatregel in dit opzicht ook bijdraagt tot de liberalisering van China. Ons zijn geen gevallen bekend van wetenschappers die wegens hun wetenschappelijke arbeid werden vervolgd of gearresteerd, maar ik zou erop willen wijzen dat er in de afgelopen jaren een heleboel wetenschappers wegens hun politieke opvattingen werden vervolgd of gearresteerd, en wij zijn van mening dat we ook dit programma moeten aangrijpen om duidelijk te maken dat deze mensen hun vrijheid moeten terugkrijgen.
Mijnheer de Voorzitter, als ik nog een korte opmerking mag maken, want dit zal vanavond tijd besparen: de buitenlandse commissie is ook van mening dat het verslag over de wetenschappelijke en technologische overeenkomst met Argentinië positief moet worden beoordeeld. We hebben ook een gelijkaardig advies uitgebracht met betrekking tot Rusland. Als de rapporteur overweegt om voor te stellen deze overeenkomst op te schorten, zal de buitenlandse commissie dit verzoek beslist ondersteunen, omdat dit met het oog op de oorlog in Tsjetsjenië een zinvolle maatregel zou zijn. Op die manier zou deze kwestie voor het voetlicht worden gebracht. In ieder geval zou de buitenlandse commissie dit ondersteunen, mocht de commissie ten principale daartoe kunnen besluiten.

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie staat in principe achter de overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de Europese Unie en China. De overeenkomst maakt deel uit van het beleid van de Commissie, zoals dit werd omschreven in verscheidene Commissiemededelingen van de afgelopen jaren. China moet ook op het gebied van onderzoek en ontwikkeling worden betrokken in het internationale systeem. De politieke en economische banden moeten worden ontwikkeld.
De EU en China zouden een afzonderlijke overeenkomst moeten sluiten om de wetenschappelijke en technologische samenwerking op het gebied van energie, milieu, biowetenschap, wetenschappen van de abiotische sector, vervoer, telematica, informatie- en communicatietechnologie te verbeteren en uit te breiden. Op deze wijze wordt de aanwezigheid van het Europese bedrijfsleven in China versterkt. Alle vertegenwoordigers van de Commissie die mij kennen, weten dat ik zelden zo lang voorlees uit hun teksten.
Bovendien moet het volgende worden gezegd: niet alleen wordt de aanwezigheid van het Europese bedrijfsleven in China versterkt, maar ook de aanwezigheid van Chinese onderzoekers in de EU. Dienovereenkomstig ben ik van mening dat deze samenwerking heel gunstig is voor beide partijen en dat het democratiseringsproces langs deze weg van meer samenwerking en intensievere dialoog kan worden bevorderd.
Wij gaan ervan uit dat de overeenkomst kan bijdragen tot een grotere vrijheid van meningsuiting. Er zijn inderdaad geen gevallen bekend van wetenschappers die worden vervolgd wanneer ze over wetenschap spreken. Het is nochtans wel bekend dat in sommige gevallen de vrijheid van meningsuiting niet altijd wordt geëerbiedigd, en bij dezen roep ik China op om op dit punt voor meer openheid en democratie te zorgen.
Namens mijn fractie moet ik echter benadrukken dat we het niet eens zijn met de conclusies die de rapporteur in zijn toelichting heeft geschreven. In dit Parlement wordt normaal niet over toelichtingen gestemd. Bijgevolg zullen we het verslag, dat uit één zin bestaat, aannemen. Maar, mijnheer Gahrton, denk alstublieft niet dat wat u heeft verkondigd, overeenstemt met de mening van het Parlement. Het is hoogstens de mening van een klein deel daarvan!

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, ook de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zal voor dit verslag stemmen. Wij zijn van mening dat door de bevordering van onderzoeksactiviteiten de internationale samenwerking er alleen maar op kan vooruitgaan. We willen evenwel niet ontkennen dat er ook zekere risico's aan verbonden zijn, maar wat China betreft, zou ik er ook op willen wijzen dat de samenwerking met China geen eenrichtingsverkeer is - alsof de Europeanen op een zilveren blaadje hun goede gaven aanbieden aan de Chinezen; wij leren net zo goed ook van de Chinezen.
Omdat we hierna over Argentinië spreken, zou ik het volgende in herinnering willen brengen: we hebben het kompas via de Arabieren gekregen van de Chinezen, en als we het kompas niet hadden gekregen, dan hadden we Amerika waarschijnlijk nooit ontdekt. Dan hadden we ons dit verslag over Argentinië kunnen besparen! De Europese cultuur heeft dus ook iets van China geleerd, en daarom koesteren we de hoop dat dit ook in de toekomst zal gebeuren. Het probleem dat wij met China hebben - er werd reeds terecht op gewezen, en we hebben dit probleem ook met andere landen - zijn de mensenrechten. In China komt daar nog het probleem van Tibet bij, dreigende gebaren in de richting van Taiwan, en wat dies meer zij.
Toch zou ik willen benadrukken dat het niet raadzaam is om onderzoek te gebruiken als een politiek wapen, om in deze kwesties druk uit te oefenen op een land. Ik geloof niet dat dit veel zin heeft. Bovendien straffen we de verkeerden, want in de regel zijn wetenschappers onze bondgenoten, op geestelijk gebied althans. Het gaat om zinvolle en nuttige onderzoeksgebieden - gezondheid, milieu, voeding. Ik wijs erop dat er geen sprake is van nucleaire samenwerking. We gaan ook niet samen wapens ontwikkelen, maar we zullen ons bezighouden met zinvol onderzoek, dat van direct nut is voor de mensen ter plaatse en indirect ook nuttig is voor de Europeanen.
Mag ik tot slot misschien nog een eigen idee naar voren brengen. Gezien de belangrijke positie die China inneemt, zou een Europees-Chinees onderzoeksinstituut of een organisatie waarin Chinezen en Europeanen op langere termijn werken aan een of meer projecten volgens mij heel zinvol zijn. Met andere woorden, een plaats waar Chinezen en Europeanen samenwerken, of het nu in China is of in Europa. Een dergelijke ervaring, waarbij men onderling de talen leert, waarbij men de culturen leert te begrijpen, kan buitengewoon verfrissend en stimulerend zijn voor beide partijen. Maar er is geen sprake van in dit project. Desondanks wilde ik het hier eens voorstellen. Misschien kunnen we er eens over nadenken wanneer we de volgende overeenkomst met China sluiten.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissaris, de liberale fractie is verheugd over het versterken van de wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de Europese Unie en China. Door wetenschappers met elkaar te laten samenwerken, neemt het wederzijds begrip voor elkaars cultuur toe. Dit kan als katalysator dienen om de dialoog met China te intensiveren en op termijn de democratie en de mensenrechtensituatie te verbeteren.
Aangezien de Volksrepubliek China een kwart van de wereldbevolking huisvest en een grote economische potentie heeft, is betrokkenheid bij Europees onderzoek en technologieprojecten van groot belang. Ik ben het met Rolf Linkohr eens, je kunt aan twee kanten leren. Maar veel winst kan ook behaald worden op het gebied van milieu en energie. Technische steun voor de bevordering van energie-efficiency, energiebesparing en schone en hernieuwbare energiebronnen, stelt China in staat de CO2-productie te verminderen. Met kennistransfer kan de Europese Unie wellicht een deel van haar eigen CO2-doelstellingen daar realiseren.
Mijn tweede punt betreft de samenwerking op het gebied van informatie en communicatietechnologie. Probleem hierbij vormt de toegang tot het Internet. Internet is het eerste medium dat wereldwijd interactieve communicatie mogelijk maakt. Maar de Chinese regering wil controle uitoefenen op die vrije informatiestromen en ook op de vrijheid van meningsuiting via het Internet. Dit komt de ontwikkeling van informatie- en communicatietechnologie niet ten goede. Om de Chinese bevolking toegang te kunnen blijven bieden tot het world wide web is het van groot belang met China samen te werken op dit terrein. Een open dialoog houdt de deur open voor nieuwe ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de elektronische handel, waarbij China ook een grote potentiële afzetmarkt biedt.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de collega's willen verzoeken na te denken over de democratisering in China. Uit alles wat wij de laatste maanden meemaken blijkt mijns inziens juist het tegendeel van democratisering: een veelvoud van arrestaties van dissidenten, de vervolging van de zogenaamde Fa-Lung-Dung-sekte, enz. Natuurlijk kan men denken aan een strategische relatie met een niet-democratisch, dictatoriaal land. Er zijn hier veel trouwe vrienden van het communistische regime, te beginnen met de heer Gahrton, die ons steeds maar uitnodigen weer banden met de Volksrepubliek China aan te gaan, liefst nauwe banden.
Mevrouw Plooij-van Gorsel, er is nog een land met een miljard inwoners, de grootste democratie ter wereld, namelijk India, een land dat altijd wordt vergeten en waarmee niets strategisch wordt gedaan. Terwijl India een democratie is, praat men liever met dictators. Dat spijt mij, temeer omdat dit verslag, en met name het advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, bijzonder hypocriet is. Wij zeggen letterlijk in dit verslag dat er tenminste vier personen om wetenschappelijke motieven in de gevangenis zitten, en dat is wat anders dan wat de heer Brok, de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, ons vertelt. De mensen in kwestie worden in dit advies vermeld, en wij vragen zelfs niet om hun vrijlating. Ik vind dat ongehoord hypocriet. Dus, laten wij vooral doorgaan, en de ogen sluiten voor India. Laten wij doorgaan met China. U zult zien, de democratisering in China leidt tot niets. De enige taal die de communisten verstaan, is de taal van de kracht, het soort kracht dat niets goeds vermag.

Busquin
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik zou allereerst enkele woorden willen zeggen over de drie overeenkomsten waarover wij vanavond zullen spreken.
Allereerst zijn dit overeenkomsten die in korte tijd zijn aangenomen, en ik zou alle rapporteurs, evenals de leden van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, en van de Begrotingscommissie willen danken dat zij de voorstellen in zo korte tijd hebben bestudeerd. De overeenkomsten zijn representatief voor een nieuwe generatie overeenkomsten inzake wetenschappelijke samenwerking met derde landen. De betrokken landen vertonen natuurlijk verschillen. Wij praten nu over China. Straks praten wij over Rusland en Argentinië. Ik zou u echter willen zeggen hoe groot de toegevoegde waarde is ten opzichte van de huidige situatie: verduidelijking van de doelstellingen, versterking en uitbreiding van de samenwerking, en een solide formele basis.
Tenslotte zou ik, evenals de heer Linkohr, willen wijzen op de noodzaak van wederkerigheid in het belang van beide partijen. Dat is nu juist de geest van het vijfde kaderprogramma, de wederzijdse toegang, voor het Europese team dus, in dit geval, tot de Chinese programma's en activiteiten.
Nu nog even de algemene aspecten. Ik weet dat het Parlement graag op de hoogte wil blijven van de uitvoering, en de Commissie zal er zeker op toezien het Parlement regelmatig in te lichten.
Wat meer in het bijzonder China betreft zou ik, met dank aan de heer Gahrton voor zijn verslag, willen zeggen dat wij terdege beseffen dat het probleem van de mensenrechten een essentieel probleem is van zeer complexe aard. Zoals veel sprekers al hebben gezegd, lijkt wetenschappelijke samenwerking, waarbij de contacten tussen onze onderzoekers en de Chinese onderzoekers worden bevorderd, mij van belang. In die samenhang kan ik mij slechts aansluiten bij de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, omdat door deze overeenkomst voor diegenen die in China werkzaam zijn op wetenschappelijk en technologisch gebied, en ook in het algemeen, een grotere vrijheid van meningsuiting mogelijk wordt.
Wij denken dat in de toekomst via Internet-contacten en, zoals u ook al zei, mevrouw Plooij-van Gorsel, met betrekking tot de elektronische handel, dankzij dit type wetenschappelijk overeenkomsten een bepaalde vorm van dialoog mogelijk zal zijn.
Ten aanzien van biotechnologische vraagstukken moet ik de heer Gahrton antwoorden dat alle onderzoeksvoorstellen op het gebied van biotechnologie onvoorwaardelijk aan de ethische voorwaarden moeten voldoen die op elk project van het kaderprogramma van toepassing zijn. Dit is een conditio sine qua non voor de aanvaarding van het project, hetgeen naar mijn mening de nodige zekerheid biedt om, zoals u stelde, alle ongewenste ontsporingen te vermijden. Onder het kaderprogramma valt overigens uitsluitend civiel onderzoek; de mogelijke onderzoeksgebieden lenen zich niet voor gebruik voor militaire doeleinden.
Tenslotte zou ik erop willen wijzen dat de bijlage, die betrekking heeft op de aspecten van de intellectuele eigendom, voor de drie ontwerpovereenkomsten gelijk is. In het algemeen gaat het voor alle overeenkomsten van dit type om hetzelfde. Deze tekst is opgesteld na diepgaande besprekingen met alle betrokken partijen, waarbij in aanmerking genomen is dat de Europese deelnemers de best mogelijke bescherming geboden moet worden.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, beste vrienden, ik wil alleen even kort zeggen dat ik vanzelfsprekend volledig instem met het fundamentele standpunt van de heer Dupuis. We hebben te maken met een land dat niet aan de eisen voldoet die de EU stelt aan een democratie en de naleving van de mensenrechten. Dat is overduidelijk. Denkt u dat we dit niet voortdurend met onze Chinese vrienden bespreken? Dat is nou juist precies waar we mee bezig zijn. We praten hier voortdurend met hen over. Of het invloed heeft, valt te betwijfelen, maar we vertellen zonder meer bij iedere ontmoeting met onze Chinese gesprekspartners dat wij een andere opvatting hebben over de mensenrechten dan zij. Dat vertellen we ze herhaaldelijk, openhartig en zonder omhaal. En we zullen het blijven zeggen. We refereren voortdurend aan de resoluties die zijn aangenomen door het Europees Parlement. We vertellen ze dat het geen campagne tegen China is. We vertellen ze dat we tegen praktisch alle landen in de wereld resoluties aannemen, ook tegen onze eigen landen als daar de mensenrechten onvoldoende worden nageleefd. Dat vertellen we onze Chinese gesprekspartners allemaal.
Ik denk dat het invloed heeft, al is het waarschijnlijk heel weinig. Als vertegenwoordigers van het Europees Parlement moeten we inzien dat we China niet kunnen veranderen. Maar wanneer China uit eigen beweging verandert in een meer democratisch land, hebben we dat ondersteund met goede relaties. Dit is wat ik voor ogen heb als voorzitter van de delegatie voor samenwerking met China. Dat had ik ook voor ogen toen ik dit verslag schreef: een positieve samenwerking met China. Maar we mogen absoluut niet minder kritisch zijn dan sommige niet-gouvernementele organisaties die met China samenwerken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Gahrton.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Samenwerkingsovereenkomst op wetenschappelijk en technologisch gebied EG/Rusland
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0048/1999) van mevrouw Quisthoudt-Rowohl, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot sluiting van de Overeenkomst voor samenwerking op wetenschappelijk en technologisch gebied tussen de Europese Gemeenschap en de Russische Federatie (COM(1999)0324 - C5-0083/1999 - 1999/0133(CNS)).

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is eigenlijk heel gemakkelijk om zo een verslag te schrijven, omdat dit verslag welgeteld uit één zin bestaat, namelijk: beveelt het Parlement aan om in te stemmen met de overeenkomst. Ten tweede wordt aanbevolen om deze beslissing te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. In zoverre zou men achterover kunnen leunen en na 20 seconden kunnen ophouden met spreken. Maar men kan natuurlijk ook de vraag stellen: waarom hebben we juist deze overeenkomst nodig? We weten allemaal uit ervaring dat de samenwerking met Rusland, met de Russische onderzoekers, in de afgelopen jaren voortdurend beter en intensiever is geworden, zowel wat betreft het aantal onderzoekers als het aantal begrotingslijnen. Weliswaar was de samenwerking verspreid over een aantal verschillende programma's, onder andere - om maar iets te noemen - het programma INTAS, International Association for the Promotion of Cooperation with Scientists from the new Independent States of the former Soviet Union (Internationale vereniging voor de bevordering van de samenwerking met wetenschappers uit de Nieuwe Onafhankelijke Staten van de voormalige Sovjet-Unie).
Enkele jaren geleden was ik rapporteur voor dit programma INTAS, en ik moet zeggen: het was voor mij een heel goed voorbeeld van hoe het mogelijk is om ondanks barslechte technische omstandigheden, ondanks een slechte infrastructuur, toch een netwerk van samenwerkingsverbanden op te bouwen. Het was overigens ook een mooi voorbeeld van hoe - dat zeg ik u, mijnheer de commissaris, voor het geval dat u er toen nog niet bij was - wetenschappers zelf het onderzoeksbeleid in handen hebben genomen, niet altijd tot tevredenheid van de toenmalige ambtenaren van de Commissie!
Toch geloof ik dat dit experiment, zoals het werd uitgevoerd, de moeite waard was. Nu hebben we bijvoorbeeld ook de programma's EURECA, COST en het IWTZ in Moskou, en het is nodig dat we een formeler kader voor deze hele samenwerking uitwerken; ook dat is het doel van deze overeenkomst. We zullen erop toezien dat deze overeenkomst ook daadwerkelijk verloopt volgens de principes van artikel 3. Beide partijen moeten er voordeel uit trekken. We doen hier niet aan ontwikkelingspolitiek, we werken samen op het gebied van onderzoek. Er moet een tijdige uitwisseling van knowhow zijn, van alle knowhow die voor de samenwerkingsmaatregelen van belang kan zijn. Er moet een evenwichtig economisch en sociaal nut uit voortvloeien, zowel voor de Gemeenschap als voor de Russische Federatie.
Toch zouden wij, ook al krijgen we dit beter gestructureerd kader, nog op enkele punten de nadruk willen leggen. Ten eerste heb ik in mijn conclusies het voorstel opgenomen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Wij gaan ervan uit dat de vereiste om meer vrouwen in gesubsidieerde activiteiten te betrekken ook daadwerkelijk wordt omgezet in de praktijk, al moeten we opnieuw objectief vaststellen dat Rusland op dit gebied niet noodzakelijk de slechtste papieren heeft.
Ten tweede, we zien in dat het noodzakelijk is om de privé-sector nauwer te betrekken in de ontwikkeling en uitvoering van de programma's, en dit geldt overigens ook voor de noodzaak om te streven naar een nauwere samenwerking tussen de commissies van de parlementen van de verdragspartijen. Het ontbreekt soms aan een concrete politieke dialoog. We kunnen daartoe misschien intensiever gebruik maken van moderne communicatiemiddelen, zodat we de reiskosten kunnen verminderen, maar ook snel ad hoc in contact kunnen treden.
Als Parlement zouden we willen benadrukken dat we verwachten dat de Commissie een overzicht geeft van de samenwerking tussen de Unie en Rusland op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling. We hebben hier al vaak concrete vragen over gesteld. We verwachten dan ook volledige antwoorden. Wat de samenwerking in de nucleaire sector betreft, deze is uitgesloten van deze overeenkomst, en dat vind ik ook goed en absoluut terecht. We zouden echter willen opmerken dat hierover aparte onderhandelingen werden gevoerd in het kader van Euratom en dat we verwachten dat de Commissie ons ook op dit punt duidelijke en ondubbelzinnige informatie geeft, wat ons overigens werd toegezegd.
Ik vind dit niet de geschikte plaats om via een afwijzing van de onderzoeksovereenkomst een signaal af te geven aan Rusland dat wij verwachten en ervan uitgaan dat er snel en op concrete wijze zal worden gestreefd naar een vredesoplossing. Daar zijn andere politieke middelen voor. Toch moet ik de heer Brok gelijk geven: ik kan me niet voorstellen dat het ooit nog zo pijnlijk zal zijn om in te stemmen met een overeenkomst als nu, ook wanneer men op rationele gronden achter het doel van deze overeenkomst staat! Ik voel een enorme verscheurdheid, en dat zou ik hier dan toch nog voorzichtig naar voren willen brengen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, ik dank de rapporteur voor haar verslag. Mijn fractie steunt de gekozen koers. Samenwerking op technologisch gebied is natuurlijk belangrijk. Rusland heeft vooral op onderzoeksgebied aanzienlijke wetenschappelijke middelen, die in internationaal verband voor een groot deel niet benut en gebruikt worden. De onstabiele situatie in het land heeft de voortgang van het onderzoek niet tegengehouden, hoewel het wel in problemen verkeert. Er is gebrek aan geld, de uitbetaling van salarissen blijft uit en het is moeilijk om aan wetenschappelijke studies te komen, terwijl de schappen van de winkels uitpuilen van goedkope lectuur: thrillers, seks enzovoort.
De Europese Unie gaf in de periode 1993-1998 ongeveer 140 miljoen euro uit aan de samenwerking op wetenschappelijk en technologisch gebied. Er namen 35.000 Russische wetenschappers aan deze projecten deel. Er reizen ook opvallend veel ambtenaren naartoe. Ik hoop dat de Commissie uitzoekt hoe groot het aantal ambtenaren is ten opzichte van het aantal wetenschappers. Momenteel gaat er 90.000 euro per jaar op aan vergaderingen en reizen.
Een van de sectoren die deel uitmaken van de samenwerking op onderzoeksgebied is landbouw. Ik ben van mening dat bijvoorbeeld ook biologische landbouw hieronder moet vallen. In Rusland is de situatie zo dat de kleine boeren in feite op biologische landbouw over moeten stappen, omdat ze geen geld voor kunstmest hebben. Zij bevinden zich dus verrassend dicht bij het biologische ideaal waar wij ook naar streven. Belangrijk is ook de samenwerking op het gebied van industriële methodes en organisaties. Hierin moet aanzienlijke vooruitgang geboekt kunnen worden. Ook informatietechnologie maakt deel uit van de samenwerking in het kader van de overeenkomst. Maar waarom hoort hier de digitale contentsector niet toe? Rusland is in veel opzichten een staat met zeer veel inhoud. Wij lopen wat de digitale inhoud betreft achter op onze voornaamste concurrent de Verenigde Staten, en de Russen beschikken daadwerkelijk over zeer verschillende zienswijzen waarvan wij in ruime mate kunnen profiteren.
Tenslotte wijs ik op de oorlog in Tsjetsjenië waar de gevechten, of beter de bombardementen, onophoudelijk voortduren. Er komen steeds meer vluchtelingen en de omstandigheden zijn vreselijk. De Russische leiding reageert op geen enkele wijze. De feitelijke slachtoffers zijn nu de burgers en niet de zogenaamde terroristen, zoals de Russen de Tsjetsjeense mannen noemen. Het lijkt steeds waarschijnlijker dat dit alles onderdeel is van de Russische verkiezingscampagne. De daders van de bomaanslagen in Moskou zijn niet gevonden, in ieder geval niet in staat van beschuldiging gesteld. Hier wordt een heel volk uitgemoord. Wij moeten ons hier serieuzer mee gaan bemoeien, zodat Moskou het hoort en merkt. Wij kunnen dit niet tolereren.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie steunt dit verslag. De samenwerking tussen de EU en Rusland moet voortgezet en ontwikkeld worden. De onderhavige overeenkomst biedt hiervoor een geschikter kader. De samenwerking is vertraagd doordat vooral aan de kant van Rusland de samenwerking onder het beheer van veel verschillende autoriteiten valt. De onderhavige overeenkomst zorgt voor een betere coördinatie van de wijdverspreide samenwerking.
Ik onderstreep vooral het belang van samenwerking op het gebied van milieu- en klimaatonderzoek, informatietechnologie en telecommunicatie. De samenwerking die op deze gebieden moet plaatsvinden heeft ook een positieve uitwerking op de buurlanden van Rusland. Door middel van wetenschappelijke en technologische samenwerking kunnen ook de enorme hoeveelheden natuurlijke hulpbronnen in het noordwesten van Rusland beter worden benut, wat van groot belang is voor de toekomstige economische ontwikkeling van zowel Rusland als de Europese Unie. Tegelijkertijd hoop ik dat de zich ontwikkelende wetenschappelijke en technologische samenwerking de praktische samenwerkingsprojecten in goede banen leidt, en dat ze onder andere de tenuitvoerlegging en de resultaten verbetert van de programma' s die gefinancierd worden vanuit het OTO-kaderprogramma en TACIS en INTERREG.
De praktische projecten moeten efficiënter worden gecoördineerd, ze moeten doelgerichter worden en de planning moet beter worden. Er moet ook voor worden gezorgd dat de begonnen projecten binnen de geplande tijd worden afgerond en dat ook de Russische partner zich aan zijn aandeel houdt. De laatste jaren zijn projecten vaak inefficiënt gebleken: de termijnen werden veel te veel overschreden en een deel van de projecten werd zelfs niet afgerond. Dit heeft in zekere zin het enthousiasme getemperd om met Rusland praktisch samen te werken. Onderzoeksresultaten moeten onder andere een grotere bijdrage leveren aan de verbetering van het milieu en de economie in Rusland. Ik ben ervan overtuigd dat de samenwerkingsovereenkomst op wetenschappelijk en technologisch gebied zal bijdragen aan de verwezenlijking van deze doelstellingen.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, het contact tussen wetenschappers is belangrijk voor de ontwikkeling van onze beschaving. Ik ben het dus ten gronde eens met mevrouw Quisthoudt-Rowohl en met de sprekers na haar wat de grond van de zaak betreft. Maar ik zou toch een zeer specifiek dubbel voorbehoud willen maken.
Wij weten dat het nucleaire is uitgesloten uit deze overeenkomst. Onderhandelingen daarover vinden in het kader van Euratom plaats. Daarover blijft nog altijd een hoge mate van onzekerheid bestaan, ondanks de afspraken tussen de Commissie en het Parlement, de zogenaamde KEDO-overeenkomst die vernieuwd zou moeten worden. Ingevolge deze KEDO-overeenkomst zou het Parlement op de hoogte gehouden moeten worden over de stand van zaken in de Euratom-onderhandelingen. Dat was niet het geval. De voorzitter, de heer Westendorp, heeft dan ook een brief geschreven aan de heer Lamy wiens antwoord vandaag werd ontvangen. Wij lezen erin dat de onderhandelingen begonnen in 1994 over het nucleaire en over de kernfusie werden afgerond, maar niet ondertekend. Wij hebben er het raden naar, waarom? Er zijn formele bezwaren, zegt men. Maar eigelijk weten wij niet wat er achter zit. Men wacht op officiële bevestiging van de Russen. Bovendien, en dat is weer iets nieuws, zouden er verkennende gesprekken aan de gang zijn over de samenwerking inzake handel in nucleair materiaal. U begrijpt dat wij hierover in onze fractie zeer ongerust zijn en dat dit nieuwe vragen oproept.
De onduidelijkheden op het terrein van het nucleaire en onze ongerustheid daaromtrent zouden eigenlijk al voldoende zijn om een voorbehoud te formuleren en bijvoorbeeld te zeggen: wij willen dat beide tegelijkertijd gefinaliseerd worden. Maar vandaag de dag hebben wij een nog groter probleem. Het is ook door de vorige sprekers al even aangemeld.
Er zijn de gebeurtenissen in Tsjetsjenië die ons dwingen tot nadenken. Nu Rusland niet ophoudt Tsjetsjeense burgers met bomaanvallen te terroriseren en mensen, mannen, vrouwen en kinderen, als ratten in een val laat zitten, kunnen wij niet lijdzaam toezien of de andere kant opkijken en business as usual prediken. Het Europees Parlement moet een klaar en duidelijk signaal geven, nu op korte termijn. De druk op Rusland moet opgevoerd worden opdat het de mensenrechten in Tsjetsjenië zou respecteren. Wij eisen dit met dezelfde klem als wij dit deden voor Kosovo. Wij veroordelen de Russische militaire interventie en de humanitaire crisis die zij veroorzaakte. Dat de burgerbevolking zelfs niet kan vluchten druist in tegen alle internationale regels.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte leden, ik zou willen overwegen en u vragen mede te overwegen of wij morgen niet deze stemming formeel moeten uitstellen, dat wij hierover ons dan morgen zouden kunnen uitspreken.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, wij begroeten in principe de sluiting van een overeenkomst voor samenwerking op wetenschappelijk en technologisch gebied tussen de Europese Unie en de Russische Federatie. Juist tegen de achtergrond van het bewust aanwakkeren van antiwesterse gevoelens onder de Russische bevolking geeft dit specifieke akkoord een duidelijk positief signaal af aan Ruslands burgers. De EU wenst hun welzijn, hun levensbelangen even goed te dienen. Daarvan levert de lijst van de samenwerkingsgebieden het heldere bewijs.
Binnen dit denkkader passen gezamenlijke regionale en lokale onderzoeksprojecten, ook non-gouvernementele. Aan Russische zijde valt evenwel een tegengestelde tendens waar te nemen. De greep van de centrale overheid wordt naar Sovjet-recept weer al strakker. De vraag dringt zich dan ook op of bij effectieve uitvoering van deze overeenkomst de Europese belangen in voldoende mate zullen sporen met die van Moskou. Hecht de Russische regering bijvoorbeeld, om heel concreet te zijn, hetzelfde gewicht als wij aan ecologische noodsituaties? Historische ervaringen stemmen op dit cruciale punt, de gezondheid van mensen binnen en buiten de eigen landsgrenzen is immers in het geding, bitter weinig gerust.
Europese vasthoudendheid op elementaire, humanitaire onderzoeksvelden is binnen het raamwerk van deze overeenkomst, kortom dringend geboden. Daarvoor lenen zich voor het eerst het meest relatief kleine onderzoeksprogramma's waarbij wij onze Russische partners consequent aan het nakomen van de aangegane wederzijdse verplichtingen houden. Voorkoming van herhaling van westerse ontgoocheling in het Oosten sluit tenslotte eigen voorzorgsmaatregelen in. Ik dank u en in het bijzonder de rapporteur.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, samenwerking tussen Rusland en de Europese Unie is volgens mij een van de belangrijkste voorwaarden voor vrede in de 21ste eeuw. Daarbij moeten we streven naar een samenwerking waaruit beide partijen voordeel kunnen halen. Rusland zal in de toekomst een van de belangrijkste grondstoffenreservoirs van Europa zijn. Dit betekent dat wij onze welvaart enkel kunnen handhaven wanneer we streven naar deze vormen van samenwerking. We moeten natuurlijk ook bedenken, hoe masochistisch dit ook moge klinken, dat we op den duur ook rechtvaardige grondstoffenprijzen zullen moeten betalen.
Vanzelfsprekend mogen we Tsjetsjenië niet buiten beschouwing laten. Het gaat hier om een heel groot probleem en een enorme uitdaging. We moeten bedenken dat juist in deze Kaukasische gebieden rond de Kaspische Zee honderd jaar geleden geostrategische conflicten werden uitgevochten, zoals dat nu weer gebeurt. Tenslotte hebben deze conflicten ook hun stempel gedrukt op deze 20ste eeuw met haar grote oorlogen. Daarom ben ik van mening dat we in het kader van deze onderzoeksactiviteiten de strijd om de grondstoffen, een van de hoofdoorzaken van deze conflicten, minder scherp moeten maken. In dit opzicht is ook het onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen, dat deel uitmaakt van deze overeenkomst, een heel essentieel element.
Het volgende punt is dat in dit onderzoeksprogramma wezenlijk voorrang moet worden verleend aan de niet-nucleaire sector. We hebben gezien wat er in de nucleaire sector gebeurt. Bij al onze beraadslagingen over Rusland moeten we goed beseffen dat het in geostrategisch opzicht gaat om een van de belangrijkste uitdagingen voor de volgende eeuw.

Busquin
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst mevrouw Quisthoudt-Rowohl willen danken voor haar uitstekende verslag. Ik denk dat u alle essentiële punten aan de orde hebt gesteld. Ik wil alleen even bevestigen dat in deze overeenkomst het aspect van het wederzijds belang essentieel is, in tegenstelling tot andere overeenkomsten, zoals het TACIS-programma, waar het gaat om projecten van unilaterale bijstand.
Wat vrouwen betreft blijven wij geheel en al in het kader van de mededeling van de Commissie van februari 1999 over "Vrouwen en Wetenschap". Wij zullen erop toezien dat in het vijfde kaderprogramma de aanwezigheid van vrouwen wordt aangemoedigd.
Vervolgens hebt u terecht gesproken over de kwestie van de particuliere bedrijven: wij zijn met u van mening dat de aanwezigheid van bedrijven in het samenwerkingsproject een element is dat voor het gehele kaderprogramma is voorgesteld, en dat bijzonder belangrijk is in dit soort overeenkomsten. Natuurlijk is er ook het vraagstuk van het overzichtsdocument betreffende de verschillende punten waarover al informatie is verstrekt. U hebt naar ik meen een reeks specifieke inlichtingen ontvangen, maar ik zal u binnenkort een document toezenden dat een echt overzicht geeft.
Wat betreft de vraag over de kernenergie - bedoeld voor mijn collega de heer Lamy -, is het u bekend - mevrouw Maes heeft erop gezinspeeld - dat de heer Lamy vandaag een brief heeft gezonden aan de voorzitter van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de heer Westendorp. Hij maakt in die brief de balans op van de situatie en stelt heel duidelijk, en hiermee beantwoord ik ook de vraag van mevrouw Maes, dat de officiële bevestiging van de zijde van Rusland nog ontbreekt zodat nog niet kan worden overgegaan tot parafering van het besluit van 12 december 1994. Van de zijde van de Russen ontbreekt dus nog dit akkoord ten aanzien van het antwoord dat de heer Lamy u zojuist heeft gegeven.
Ik zou ook de andere sprekers willen zeggen dat de middelen van de elektronica, informatica en communicatie al zeer veelvuldig, zeg maar maximaal, worden gebruikt door onderzoekers onderling. Natuurlijk moet het gebruik nog verder worden ontwikkeld, hetgeen trouwens zal bijdragen tot een betere informatie-uitwisseling en tot gemeenschappelijke ontwikkelingen.
Dan de politieke vraag die over Tsjetsjenië is gesteld. Ik zit ik natuurlijk met dezelfde vraagtekens en angsten als u, maar de vraag is deze: tot op heden heeft de Europese Unie haar diplomatieke betrekkingen met Rusland niet opgeschort of op een laag pitje gezet, omdat men van mening is dat er met Rusland altijd communicatiekanalen moeten zijn, zodat onze boodschappen overkomen, ook die betreffende onze ongerustheid over wat er in Tsjetsjenië gebeurt. Ik memoreer overigens dat de Unie, bij monde van het Finse voorzitterschap, ter gelegenheid van de topconferentie EU/Rusland op 22 oktober 1999 haar grote ongerustheid over deze kwestie heeft uitgesproken ten overstaan van de Russische regering en haar eerste minister, de heer Poetin.
In deze zelfde lijn denk ik, hoezeer ik ook de bezorgdheid van het Parlement ten aanzien van de ernst van de situatie in Tsjetsjenië deel - ik begrijp heel goed uw standpunt in dezen - ook niet dat deze overeenkomst het beste middel is om blijk te geven van onze ongerustheid en onze vraagtekens met betrekking tot datgene wat daar gebeurt.
De gebeurtenissen raken mij evenzeer als u. Ik denk dat deze overeenkomst van groot belang is voor de dialoog en voor de bevordering van de samenwerking op het gebied van technologisch onderzoek en ontwikkeling. Deze overeenkomst is dus een positieve zaak. De vraag is gesteld, maar wij denken dat de overeenkomst een positieve stap zal zijn in onze betrekkingen met de onderzoekers in Rusland, en daardoor gunstig zal uitwerken voor een optimale ruimte van vrijheid en uitwisseling.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Busquin.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 plaats.

Overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking EG/Argentinië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0047/1999) van de heer Linkohr, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot sluiting van de Overeenkomst voor wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Argentinië (COM(1999)0292 - C5-0040/99 - 99/0125(CNS)).

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, gelukkig hebben we met Argentinië niet hetzelfde probleem als met Rusland en China. Argentinië heeft gelukkig zijn militaire periode achter zich. Het is nu een democratie - cum grano salis - maar het is een democratie. Daarom zou ik als rapporteur willen aanbevelen om dit democratische aspect in te bouwen in deze wetenschappelijke en technologische samenwerking, met andere woorden dat ook parlementsleden uit Argentinië en de Europese Unie, dit wil zeggen de leden van het Europees Parlement, over kwesties in verband met onderzoek en wetenschap kunnen beraadslagen en daarin misschien nieuwe richtingen kunnen aanwijzen.
Argentinië heeft in de afgelopen jaren inspanningen gedaan om de overheidsuitgaven voor onderzoek en technologie te verhogen, maar blijft op dit punt nog steeds op een relatief laag niveau staan. Slechts 0,5% van het bruto binnenlands product wordt besteed aan onderzoek. Dat is veel te weinig, hoewel het daarmee in Latijns Amerika waarschijnlijk nog aan de top staat. Maar dat volstaat niet om klaar te zijn voor de 21ste eeuw. In zoverre is de samenwerking tussen Argentinië en de Europese Unie ook een aanmoediging voor de Argentijnen en andere Latijns-Amerikanen om hun middelen voor toekomstgerichte investeringen te verhogen.
Het is geen geheim dat het aandeel in de wereldhandel van Latijns Amerika en daarmee ook van Argentinië in de afgelopen 20 jaar aanzienlijk is teruggelopen. Dit komt ook doordat er niet voldoende wordt geïnvesteerd in de toekomst. Er is een vlucht van kapitaal, maar ook van mensen, die in de landen zelf, in Europa of in de VS werden opgeleid, maar het land hebben verlaten en ergens anders werk hebben gezocht. In zoverre is deze - ik zeg het nog een keer - samenwerking met Europa een aansporing om dezelfde kant op te kijken als wij, met andere woorden om te investeren in de toekomst.
De middelen zijn beslist te laag. U vindt in mijn verslag een overzicht van de Commissie waaruit blijkt dat het aandeel van Argentinië in het vierde kaderprogramma voor onderzoek 18 miljoen euro bedroeg - louter kleine, beslist heel interessante, maar kleine programma's. 18 miljoen euro, dat is niet veel!
Wanneer men in deze orde van grootte geld beschikbaar stelt, moet men proberen om daarmee grotere bedragen aan te trekken. Ik zou de Commissie willen aansporen om deze beperkte middelen ook te gebruiken om privé-investeringen in onderzoeksprojecten in Argentinië - en ook in andere landen van Latijns Amerika, dat voeg ik er altijd aan toe - te bevorderen.
Ik heb hier een getal voor me liggen, dat me bemoedigt - men zou dit nu moeten extrapoleren naar de Europese Unie. De Duitse chemische industrie geeft per jaar 12,3 miljard Duitse mark uit voor onderzoek en ontwikkeling, en daar komt nog 5 miljard Duitse mark bij voor onderzoek in het buitenland, in de regel vooral in de VS, maar ook landen in Latijns Amerika en elders komen meer en meer in aanmerking als investeerders in de onderzoekssector. Als men dit extrapoleert, zou de Europese industrie in het totaal misschien 20 miljard Duitse mark of 10 miljard euro stoppen in onderzoeksactiviteiten buiten de Europese Unie. Als het zou lukken om deze middelen die de Europese Unie beschikbaar stelt ook te gebruiken om privé-investeringen in de onderzoekssector te bevorderen, zouden we er misschien voor kunnen zorgen dat landen als Argentinië niet slechts een verlengstuk zijn van de Europese industrie, maar ook zelf worden betrokken bij onderzoek en ontwikkeling.
Ik zou de Commissie willen aanmoedigen om in die richting te gaan. Ik kan bijgevolg namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, waarvoor ik rapporteur ben, zeggen dat we zullen instemmen met de overeenkomst. Voor het overige zou ik erop willen wijzen dat net als bij China het mes van de onderzoekssamenwerking met deze landen, met Argentinië en andere landen, aan twee kanten snijdt. Ook wij profiteren ervan. Omdat het dit jaar de 200ste verjaardag is van de reis van Alexander von Humboldt naar Venezuela, zou ik in herinnering willen brengen dat Alexander von Humboldt daar niet alleen iets naartoe heeft gebracht, namelijk nieuwsgierigheid, maar ook iets daarvandaan mee naar Europa heeft genomen, namelijk kennis van de tropische planten, van de geografie van dit interessante continent. In die zin verwacht ik ook dat de onderzoekssamenwerking met Argentinië en andere landen een verrijking zal zijn voor de Europeanen, voor de Europese Unie.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Linkohr is werkelijk een goed verslag en ik zou hem dan ook van harte willen feliciteren. De Europese Economische Gemeenschap en de Republiek Argentinië hebben bijzonder veel baat bij een wederzijdse samenwerking. Onverminderd het feit dat Argentinië een jong land is, lijkt het mij bijzonder belangrijk dat heel deze Latijns-Amerikaanse regio ten volle bij het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling wordt betrokken.
Ik ben het met de rapporteur eens dat dit soort samenwerking moet worden gesteund, ook in de rest van Latijns Amerika, en dat de onderhandelingen over het akkoord met Mercosur nieuw leven moet worden ingeblazen. Ik heb de indruk - laten we eerlijk zijn - dat dit akkoord op een laag pitje staat. Men is er met andere woorden niet in geslaagd het ritme te handhaven dat wij in 1995 bij de goedkeuring van het akkoord en de ondertekening van het partnerschapakkoord tussen de Europese Unie en Mercosur in Madrid hebben vooropgesteld.
Met betrekking tot andere mogelijke samenwerkingsovereenkomsten moeten wij onze prioriteiten logisch ordenen. Het voorstel luidt dat de lidstaten van de genoemde regio, te weten Paraguay, Uruguay, Brazilië en Argentinië, de eerste plaats innemen. Zij worden gevolgd door de geassocieerde landen: Chili, Bolivia, enz. Zoals u allen weet, is de Europese Unie momenteel met deze landen in gesprek over een mogelijke interregionale associatie.
Ik zou hier nog willen onderstrepen dat dit een duidelijk voorbeeld is van hoe een land dat nog niet tot volledige ontwikkeling is gekomen zich er middels dit akkoord voor wetenschappelijke en technologische samenwerking toe verbindt een zeker vorm van duurzame ontwikkeling en respect voor het milieu tot stand te brengen dankzij het gebruik van hernieuwbare energiebronnen.
Tot slot acht ik het bijzonder belangrijk dat het Europees Parlement en het Argentijns parlement regelmatig van gedachten wisselen, niet enkel met betrekking tot dit thema, maar ook op economisch, sociaal en cultureel gebied. Het is immers de taak van de Europese Unie onze aanwezigheid te versterken in dit land waarmee de Europeanen zoveel gemeen hebben.

Busquin
Ik zou de heer Linkohr willen danken voor zijn oordeelkundig verslag over deze samenwerkingsovereenkomst met Argentinië. In feite is dit een eerste overeenkomst die met een Latijns-Amerikaans land wordt gesloten, een overeenkomst die uitstekend past in de oriëntaties van de samenwerking van de Unie met landen met een opkomende economie, zoals de Commissie die omschrijft in haar mededeling van 1996 over dit onderwerp, en zoals deze hun beslag krijgen in het vijfde kaderprogramma.
Tot op heden hebben de Argentijnse onderzoekers, zoals u zegt, slechts kunnen deelnemen aan samenwerkingsacties inzake thema's als voeding, gezondheid en milieu. Dankzij de overeenkomst zullen beide partijen de capaciteiten op het gebied van geavanceerd onderzoek van de landen volop kunnen benutten met het oog op duurzame ontwikkeling, zoals men heeft gesteld. Maar dit zal uiteraard ook gelden voor het programma "Energie-Milieu", op het gebied van hernieuwbare energie, een en ander tegen de achtergrond van de verbintenissen van Kyoto. Wij zullen erop toezien dat dit een eerste basis vormt voor onderhandelingen met andere landen van Latijns Amerika. Ik kan u meedelen dat de besprekingen ter voorbereiding van de overeenkomst met Brazilië al in een zeer vergevorderd stadium zijn. Maar misschien moeten wij, zoals u stelt, het gehele Mercosur-gebied bij dit vraagstuk betrekken.
Het spreekt natuurlijk vanzelf, zoals ik in mijn algemene inleiding heb gesteld, dat het Parlement ruimschoots zal worden geïnformeerd over de ontwikkelingen die deze overeenkomst met zich meebrengt.
Tenslotte een algemene opmerking. Een belangrijk aspect van de samenwerking van de Unie met de landen van deze regio is, zoals u hebt beklemtoond, de interregionale dimensie. In de acties die tot op heden zijn ondernomen, is het accent al gelegd op de ontwikkeling van samenwerkingsprojecten met andere landen van de Mercosur, een associatie waarbinnen Argentinië een belangrijke rol speelt, zodat het land voor ons een soort bruggenhoofd vormt ten opzichte van andere landen van Latijns Amerika. Dit aspect zal derhalve speciale aandacht krijgen in de betrekkingen van de Unie met de landen van deze regio. De Commissie zal hier met het Parlement grote aandacht aan schenken.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Busquin.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 plaats.

Consumenteninformatie over het brandstofverbruik van nieuwe personenauto´s
De Voorzitter
 Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0040/1999) van de heer Sterckx, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarheid van consumenteninformatie over het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot bij het op de markt brengen van nieuwe personenauto's (C5-0037/1999 - 1998/0272(COD)).

Sterckx
Voorzitter, collega's, op de Klimaatconferentie in Kyoto heeft de Europese Unie beloofd dat zij de CO2-uitstoot zou terugbrengen met 8% tegenover 1990 en dat zij dat zou doen tegen het jaar 2012. Als wij nu weten dat auto's verantwoordelijk zijn voor 12% van die CO2-uitstoot, als wij weten dat mensen die auto's kopen zich absoluut niet bewust zijn van het feit dat een auto ook een vervuilend instrument is en hoeveel die vervuilt, terwijl zij wel weten wat bijvoorbeeld promille alcohol in het bloed betekent, of dat ik wel weet, als ik een auto koop die drie liter verstookt per 100 kilometer verbruik, dat het dan een zuinige auto is, dan is het dringend nodig dat wij de consument ook besef in verband met vervuiling door auto's bijbrengen. Pas dan kunnen wij er voor zorgen dat de Europese Unie ook resultaten boekt bij het terugbrengen van die CO2-uitstoot. Wij moeten de mensen ervan overtuigen dat wij nu gemiddeld 186 gram per kilometer CO2 uitstoten met een auto en dat moet naar beneden naar 120 gram per kilometer. Dus die grammen per kilometer moeten wij in de mensen hun hoofd stampen op een of andere manier.
Hoe doen wij dat? De richtlijn stelt voor dat wij op vier manieren informatie verschaffen. Om te beginnen een etiket op de nieuwe auto aanbrengen waarin onder meer brandstofverbruik en CO2-uitstoot vermeld staan. Een gids maken waarin die gegevens voor alle modellen van nieuwe auto's zijn opgenomen, waarbij ook een top tien van de zuinigste en milieuvriendelijkste auto's wordt gemaakt. Affiches in de toonzaal waarop de gegevens staan vermeld voor alle modellen van auto's die in die toonzaal worden verkocht. Als er reclame gemaakt wordt voor nieuwe auto's dan moet ook bij die reclame het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot vermeld worden.
Het Europees Parlement heeft op het voorstel van de Commissie in eerste lezing een aantal amendementen ingediend. Wij constateren dat de Raad een groot deel daarvan in zijn gemeenschappelijk standpunt heeft overgenomen. Het Parlement had gevraagd brandstofkosten niet te vermelden. De Raad gaat daar op in. Het Parlement had gevraagd een brandstofverbruiksgids ook op het Internet en Europees ter beschikking te stellen. De Raad gaat ook daar op in. Het vermelden van CO2-uitstoot expliciet, het was een voorstel van het Parlement, daarop is de Raad ook ingegaan.
Twee andere punten waar de Raad in onze richting gaat, maar ze niet helemaal overneemt, dat er ook een top tien per categorie auto's gemaakt zou moeten worden. De Commissie zegt dat dat een ingewikkelde zaak is, maar de Raad vraagt toch dat het Comité dat zich met de herziening van deze richtlijn gaat bezighouden dat soort werk zal gaan doen en dus wel degelijk deze categorie-indeling zou maken.
Een tweede punt dat bij herziening ook bekeken moet worden, is dat het Parlement had gevraagd dat de richtlijn ook op tweedehands wagens van toepassing zou zijn, op directiewagens en wagens die ingeschreven zijn voor één dag. Bij de herziening, zo zegt de Raad, kunnen wij tweedehands wagens opnemen. Dat gaat dus ook in de richting van wat het Parlement had gevraagd.
Omdat de Raad zo dicht bij de houding van het Parlement komt, pleit ik ervoor dat wij snel werken, geen amendementen indienen en de gemeenschappelijke houding nu goedkeuren, zodanig dat tegen het einde van volgend jaar de richtlijn ook toegepast zou worden. Ik denk dat dat belangrijker is dan dat men naar een inhoudelijke vervolmaking zou gaan die niet heel veel verder kan gaan dan datgene wat wij nu hebben bereikt. De milieucommissie heeft dat voorstel ook unaniem gevolgd. Dat wil niet zeggen dat wij de regeling nu perfect vinden.
Er zijn een aantal opmerkingen van het Parlement die toch belangrijk zijn, Van bij het begin was duidelijk bijvoorbeeld dat volledige harmonisatie onmogelijk was. De lidstaten kunnen dus verdergaan dan wat hier is bepaald. Wij vragen aan de Commissie dat zij erop toeziet dat er geen verstoring komt van de interne markt. Dat op basis van beste praktijken in één van de lidstaten of in meer van de lidstaten een zo eenvormig mogelijke toepassing wordt gemaakt van wat hier in de richtlijn staat en dat er ook geen overdreven bureaucratie komt voor fabrikanten of voor verkooppunten in dit verband.
Er zijn nog drie andere punten. Het Parlement had ook gevraagd van in rekening te nemen dat airconditioning of andere bijkomende uitrusting vervuiling kan verhogen. Dat de juridische verantwoordelijkheid van fabrikanten en dealers juister afgebakend moet worden en dat dus de directiewagens en wagens die ingeschreven worden voor één dag opgenomen zouden worden.
De richtlijn is een beginpunt. Wij moeten nu ervaring opdoen. Wij moeten zien of het werkt of de consument inderdaad van milieu een argument maakt om een auto te kopen eerder een milieuvriendelijke dan een die minder milieuvriendelijk is. Als de richtlijn geëvalueerd wordt dan moeten wij zien of er aanpassingen nodig zijn. De bedoeling moet in elk geval zijn om zo efficiënt mogelijk de CO2-uitstoot naar beneden te halen en snel te werken. Daarom zou ik het Parlement willen vragen deze richtlijn goed te keuren.

Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, wanneer kopers de aanschaf van een nieuw model auto overwegen, kan die keuze door veel factoren worden beïnvloed. Toen ik mijn eerste auto kocht, wilde ik met die auto vooral indruk maken op het andere geslacht. Nu geven andere overwegingen, zoals veiligheid en zuinigheid, de doorslag.
Wij zijn blij met deze wetgeving omdat het belangrijk is dat de betreffende informatie beschikbaar is voor kopers die een groot belang hechten aan milieu- en zuinigheidsaspecten.
Omdat de labourregering meer belasting heft bij een hoger brandstofverbruik, is men in het Verenigd Koninkrijk met name geïnteresseerd in zuinig brandstofverbruik. Die belastingmaatregel is vooral vervelend voor mensen zoals ikzelf, die op het platteland wonen waar nauwelijks sprake is van openbaar vervoer.
Toen ik deze richtlijn onder ogen kreeg, was ik in eerste instantie verrast. In Engeland beschikken we niet alleen al enige tijd over een regeling voor het publiceren van gegevens over brandstofzuinigheid, maar de meeste mensen gaan er ook vanuit dat die bestaande regeling gebaseerd is op een Europese richtlijn. Eigenlijk kennen alleen Zweden en het Verenigd Koninkrijk een dergelijke regeling. Het doet me dan ook deugd dat Europa het goede voorbeeld van Engeland volgt. De sleutel tot het succes van de regeling in het Verenigd Koninkrijk is eenvoud. Ik hoop dat de richtlijn, zoals neergelegd in het gemeenschappelijk standpunt, consumenten niet in verwarring zal brengen door een complexere opzet dan onze regeling.
Mijn eerste zorg geldt de flexibiliteit die lidstaten krijgen om de beschikbare informatie uit te breiden. Ik ben mij ervan bewust dat deze flexibiliteit voorkomt uit het subsidiariteitsbeginsel. Maar het is tegelijkertijd ook zo dat verschillende informatie en een verschillende gegevensopmaak in de verschillende lidstaten de interne markt zouden kunnen verstoren, waardoor bij consumenten die in verschillende landen willen kopen, verwarring ontstaat.
In de tweede plaats wordt in de richtlijn voorgesteld om een toptien van wagens samen te stellen op basis van categorieën. Maar hoe worden deze categorieën gedefinieerd? Als het oppervlaktebeslag van de auto als basis wordt gebruikt, dan komen kleine sedans, voertuigen met vierwielaandrijving en two-seater sportwagens in één categorie terecht, en dat zou waarlijk onzinnig zijn. Het is ook mogelijk dat een fabrikant een model in een categorie voor grotere voertuigen onderbrengt door gewoonweg de voorkant met 15 centimeter plastic te verlengen. Bovendien kan een dergelijk toptien-overzicht in buurlanden weer anders zijn.
Ik ben blij met deze regeling, maar als een van de problemen zoals ik die net heb geschetst zich in de komende jaren zullen voordoen, hoop ik dat deze bij de herziening van de richtlijn in 2003 ter sprake zullen komen.
Tenslotte wil ik de heer Sterckx feliciteren met de wijze waarop hij dit in de commissie heeft toegelicht, en hem bedanken voor zijn medewerking.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, deze richtlijn past in de strategie van de EU ter verlaging van CO2-uitstoot in het vervoer. Deze strategie is gebaseerd op vier pijlers: consumenteninformatie - deze richtlijn - fiscale prikkels door de lidstaten, bewaking in de vervoersector van de CO2-verminderingen bij personenauto's en de overeenkomst tussen de Commissie en de auto-industrie.
De richtlijn beantwoordt niet op alle punten volledig aan de verwachtingen van het Parlement. Desalniettemin kan ik instemmen met de rapporteur, die ik heel dankbaar ben voor zijn werk. We willen dat deze richtlijn zo snel mogelijk wordt geïmplementeerd. Daarom willen we hier ook geen kleingeestige discussies voeren. Men zou bijvoorbeeld kunnen discussiëren over de vraag of we behoefte hebben aan realistische grenswaarden, want iedereen weet dat airconditioning en extra interieurverwarming een enorme invloed hebben op de CO2-uitstoot van personenauto's.
Ten tweede kan men zich natuurlijk afvragen waarom iemand uit Denemarken die in Duitsland een auto koopt of iemand uit Frankrijk in Italië niet dezelfde informatie krijgt over deze technische gegevens? Maar dat moet voorlopig dan maar onzeker blijven. We willen dat deze richtlijn er zo snel mogelijk komt.
Het hoofdelement van de strategie, de vrijwillige overeenkomsten tussen de Commissie en de automobielindustrie, zou ik hier toch nog eens ter sprake willen brengen. Als het doel van 140 gram in 2008 werkelijk wordt bereikt, dan is dat een goede zaak. Nochtans - en het Parlement heeft op sommige punten meermaals kritische kanttekeningen geplaatst - zijn er bepaalde risico's. Het Parlement - in het bijzonder natuurlijk de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, die bevoegd waren - was niet erg gecharmeerd van het feit dat het niet betrokken was bij de onderhandelingen en de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Japanse en Koreaanse fabrikanten. Ik denk, mevrouw de commissaris, dat het duidelijk is dat u hier nogmaals moet zoeken naar een modus vivendi, om ook in de toekomst te verzekeren dat het Parlement als wetgever op passende wijze wordt betrokken bij vrijwillig opgelegde verplichtingen.
De onderhavige richtlijn biedt consumenten de mogelijkheid om niet enkel aan de hand van pk, van maximumsnelheid, maar ook aan de hand van CO2 te beslissen over de aankoop van een auto, waarbij ze ook gebruik kunnen maken van een toptien van zuinigste auto's.
Terwijl in Bonn anderen proberen hun verantwoordelijkheid te ontlopen en geen vermindering van CO2 willen, slaan wij hier spijkers met koppen, maken een wet en geven de consumenten ook de kans om zelf zuinig om te gaan met CO2!

García Orcoyen Tormo
Mijnheer de Voorzitter, ik juich dit initiatief volmondig toe. Het betekent ongetwijfeld een belangrijke stap voorwaarts in de richting van een transparante consumenteninformatie die rekening houdt met de weerslag van de personenwagens op het milieu. En in dit opzicht zal het de consument zeker helpen een milieuvriendelijkere wagen te kiezen.
Nu wil ik echter even nader ingaan op de kwestie die aan deze richtlijn ten grondslag ligt: de energie-efficiëntie van personenwagens. Deze is tussen 1973 en 1986 inderdaad verdubbeld. Het verbruik daalde in diezelfde periode van 17,8 tot 8,7 liter per 100 kilometer. In de genoemde tijdsspanne was een sobere uitrusting goed voor een besparing van 4% terwijl een lichter chassis voor de resterende 96% zorgde. Sinds 1986 is de brandstofefficiëntie echter slechts met 10% toegenomen.
Wij schrijven deze evolutie toe aan het feit dat de technische ontwikkelingssystemen die in de auto-industrie worden gebruikt een algemene verbetering van het product in de weg staan. De oorzaak ligt met name bij de hoge specialisatiegraad van de laboratoria voor onderzoek en ontwikkeling van de betrokken bedrijven. De desbetreffende laboratoria - die geografisch gezien vaak ver van elkaar verwijderd zijn en niet over een bevredigende coördinatie- en communicatiestrategie beschikken - houden zich in het algemeen vooral bezig met de verbetering van concrete onderdelen. Het concept van de wagen als systeem dat ons in de gelegenheid stelt ons van de ene plaats naar de andere te begeven krijgt daarentegen te weinig aandacht.
Ik ben dan ook van mening - en richtlijnen als die welke wij hier vandaag voor ons hebben liggen, zijn in dit opzicht bijzonder welkom - dat het Europees Parlement initiatieven moet bevorderen en steunen die een geïntegreerd productbeleid beogen. Met andere woorden: de afdelingen voor onderzoek en ontwikkeling moeten voldoende aandacht aan de vormgeving besteden, in dit concrete geval aan de vormgeving van personenwagens. Ik ben ervan overtuigd dat wij voor een geïntegreerde aanpak moeten kiezen die begint bij de keuze van de grondstoffen van de personenwagen, gevolgd wordt door de vervaardiging, het productieproces en het gebruik, en eindigt met de recyclage of de eindbestemming van de personenwagen wanneer de koper hem niet meer gebruikt. Indien wij dit geheel uit het oog verliezen, zullen wij er niet in slagen maatregelen te treffen die een drastische vermindering van de broeikasgassen tot gevolg hebben.
Dat is volgens mij de enige manier om te vermijden dat 80% tot 85% - nota bene! - van de energie van de personenwagens verloren gaat voordat zij de wielen bereikt. Ik meen dan ook te mogen besluiten dat de lijst van de 10 meest efficiënte personenwagens die hier is genoemd als wij zo doorgaan misschien beter tot de lijst van de 10 minst inefficiënte personenwagens kan worden omgedoopt. Want een ding is zeker: de genoemde wagens zijn verre van perfect.

Schnellhardt
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, sinds ongeveer twee jaar, sinds de Conferentie van Kyoto, discussiëren we over hoe we de aangegane verplichtingen tot vermindering van CO2-uitstoot kunnen omzetten in Europees recht. Naast het milieuakkoord met de autofabrikanten en fiscale maatregelen vormen consumenteninformatie en bewustmaking de derde pijler van onze strategie. Het door de Raad voorgelegde gemeenschappelijk standpunt beantwoordt volgens mij volkomen aan het doel van deze derde pijler. Het is uitgebalanceerd en neemt de essentiële eisen van het Europees Parlement uit de eerste lezing over. Ik zeg wel, de essentiële punten. We moeten de Raad dankbaar zijn voor het feit - ik zeg dit deze keer echt niet voor de grap - dat sommige eisen van het Parlement uit de eerste lezing, die ongetwijfeld in een overijverige bui werden toegevoegd en ook mijn goedkeuring niet wegdroegen, werden geschrapt. Mevrouw Lange, neemt u mij niet kwalijk dat ik juist deze eis met betrekking tot benzine- en brandstofverbruik bij extra interieurverwarming en airconditioning daartoe reken. Wanneer we een bepaalde luxe, een bepaalde kwaliteit willen beperken waaraan we gewend zijn geraakt, dan irriteren we de consumenten. Hij zal er zich dan ook niets van aantrekken. Daarom ben ik verheugd dat de richtlijn nu iets duidelijker is en dat dergelijke eisen werden geschrapt.
Ik denk dat we absoluut, en dat geldt ook voor de uiteindelijke versie van deze richtlijn, onze wetteksten moeten beperken tot essentiële en begrijpelijke verklaringen. Dit geldt des te meer voor de toekomst, wanneer we steeds meer te maken krijgen met complexe en technische thema's. Zo staat in Straatsburg een gelijkaardige richtlijn op de agenda die juist op dit soort technische processen betrekking heeft.
De onderhavige richtlijn is zeker een belangrijk element van onze strategie ter bestrijding van CO2-uitstoot. Nochtans is een zekere scepsis tegenover de doeltreffendheid van de richtlijn volgens mij op zijn plaats. Ik betwijfel of de bekendmaking van gegevens over brandstofverbruik en CO2-uitstoot een doorslaggevende invloed zal hebben op de beslissing van consumenten om een auto te kopen. In tijden van stijgende benzineprijzen wordt toch al veel belang gehecht aan verbruiksgegevens. De klanten verzamelen met andere woorden uit puur eigenbelang informatie.
Ook de vermelding van CO2-uitstoot dient volgens mij vooral het doel van de bewustmaking. Dat is volgens mij ook het zwaartepunt van deze richtlijn: bewustmaking van de consument, zodat hij zich iets meer bezighoudt met het probleem van de CO2-vermindering, ook bij zijn troetelkind, de auto, en hier ook eerder rekening mee houdt. Want als we onze ambitieuze doelen van Kyoto willen verwezenlijken, dan moet iedereen zich daarvoor inzetten, en niet alleen de regeringen!
Waar wil ik eigenlijk naar toe? Als Europese wetgevers zullen we er ook in de toekomst niet omheen kunnen duidelijke grenswaarden en tijdslimieten vast te stellen, teneinde een aanmerkelijke vermindering van schadelijke uitstoot te bewerkstelligen. Sommige lidstaten zijn op dit punt niet erg ambitieus. Mevrouw de commissaris, ik geloof dat we gezamenlijk nog hard moeten werken om deze landen te overtuigen.
Tot slot bedank ik de rapporteur dat hij dit verslag zo heeft overgenomen. Ik vind dit echt fantastisch. Hij kan rekenen op onze ondersteuning. Ik geloof dat er wat dat betreft geen problemen meer zijn!

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, het doel van het onderhavige gemeenschappelijk standpunt is dus om potentiële kopers van nieuwe personenauto's te informeren. Ze moeten weten hoeveel brandstofverbruik, hoeveel CO2-uitstoot er is. Fantastisch! Tabellen, reclamefolders, handleidingen, aanwijzingen, echt geweldig, en wij - het Europees Parlement - hebben 29 amendementen aangenomen, en 14 daarvan werden opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt. Als ik zo vrij mag zijn, zou ik ook het Oostenrijkse voorzitterschap een beetje lof willen toezwaaien. Dat heeft er volgens mij ook voor gezorgd dat deze richtlijn er is gekomen. Ik ben het ook helemaal eens met de rapporteur wanneer hij zegt dat we er nu niet weer omheen moeten praten! Laten we aannemen wat de Raad zo mooi is overeengekomen, en laten we erop toezien dat het snel, heel snel in werking treedt!
Alleen - het werd reeds gezegd, er zijn maar weinig aanwezigen, het is laat, we zijn moe - zouden we ons misschien iets meer met de waarheid moeten bezighouden, en die is: de CO2-uitstoot van motorvoertuigen neemt voortdurend toe, en zal blijven toenemen. Dus laten we alsjeblieft niet doen alsof we de wereld hebben gered! We hebben de wereld helemaal niet gered. Het is te laat, de trein is allang vertrokken, of beter gezegd, de vele auto's zijn allang vertrokken. We zullen de wereld met deze richtlijn niet redden. Het is een noodzakelijke, belangrijke richtlijn, en ik ben blij dat we ze hebben. Misschien hebben we allemaal een iets minder slecht geweten, wanneer we de volgende keer in onze auto stappen, maar laten we toch niet geloven dat we met zulke kleine stappen, al zijn het er nog zoveel, werkelijk deze wereld zullen redden. Daar zijn heel andere maatregelen voor nodig. Ik vraag me af of we ooit een dergelijke richtlijn zullen uitvaardigen!

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mij richten tot de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en natuurlijk tot de heer Sterckx en hem complimenteren met deze aanbeveling voor de tweede lezing, met name omdat hiermee is aangetoond dat er ook snel en efficiënt gewerkt kan worden.
De heer Goodwill is net vertrokken, anders had ik hem kunnen zeggen dat we moeten zorgen dat milieuvriendelijke auto's ook indruk kunnen maken op het andere geslacht. Hopelijk is het op een mooie dag zover en hebben wij goede redenen om de auto milieuvriendelijk te noemen.
We steunen de aanbeveling van de rapporteur om dit gemeenschappelijke standpunt zonder verdere wijzigingen te aanvaarden. Uit de aanbeveling voor de tweede lezing en uit de speech van de heer Sterckx komt immers ook naar voren dat het gemeenschappelijke standpunt rekening houdt met veel meningen in het Europees Parlement.
We zijn van mening dat de consumenten systematisch en zo snel mogelijk geïnformeerd dienen te worden over het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot van personenauto's. Op deze manier helpen we de consumenten om de juiste beslissing te nemen. Het is waar dat de wereld hierdoor niet verandert, maar het is wellicht een kleine stap binnen een bredere strategie. Er zullen inderdaad, zoals mevrouw Flemming al zei, meer maatregelen nodig zijn.
We hebben de discussie in de milieucommissie op de voet gevolgd. Hoewel er enkele voorstellen waren voor het verbeteren van het gemeenschappelijke standpunt, was men van mening dat een snelle uitvoering het belangrijkst was. We zijn ons er zeer wel van bewust dat de richtlijn in haar huidige vorm slechts een eerste stap op weg is naar betere consumenteninformatie. Twee voorbeelden hiervan: ten eerste beogen we de richtlijn zo snel mogelijk verder uit te werken met behulp van artikel 9 in de kwestie van het controleproces en artikel 10 wat betreft het instellen van het comité. De ambtenaren van de Commissie werken momenteel aan de toepassing van deze artikelen. Tijdens deze werkzaamheden zullen we zeer waarschijnlijk terugkomen op bepaalde kanttekeningen van de milieucommissie.
Ten tweede heeft de Commissie bovendien plannen om een website te ontwerpen met informatie over het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot van personenauto's die in de Europese Unie te koop zijn. Hieruit blijkt wel dat we de consument zo snel mogelijk willen informeren.
Ik wil tegen de heer Lange zeggen - het is immers niet de eerste keer dat we dit bespreken - dat ik deze kwestie zeer serieus opvat. We moeten terugkomen op de vraag hoe het Europees Parlement betrokken moet worden bij en geïnformeerd moet blijven over de werkzaamheden inzake de vrijwillige afspraken. Ik wil er toch graag opnieuw op wijzen dat zowel het Europees Parlement, de Raad als de vereniging van Europese autofabrikanten stellen dat de afspraken met autofabrikanten die geen lid zijn van de Europese verenigingen zeer spoedeisend waren. Maar zoals ik al zei, neem ik de standpunten van het Europees Parlement serieus. Ik wil tevens zeggen dat ik niet van plan ben om voorstellen voor nog meer milieuakkoorden in te dienen zolang de kwestie van de betrokkenheid van het Europees Parlement niet is opgelost.
Ter afsluiting wil ik slechts zeggen dat de Commissie tevreden is over het feit dat het gemeenschappelijk standpunt zo goed is ontvangen door de rapporteur en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. We hopen dat de plenaire vergadering de aanbevelingen van de rapporteur zal opvolgen.

De Voorzitter
 Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 plaats.

Europese interne markt
De Voorzitter
 Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie (B5-0032/1999), namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de strategie voor Europa's interne markt.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is niet de eerste maal dat ik in deze Vergadering het woord voer in mijn hoedanigheid van burger van de Unie. Voor mij komt het erop aan te spreken als burger, vanuit het burgerschap. Doorgaans spreek ik mij uit over verslagen die betrekking hebben op zaken die van oudsher als de voornaamste interessepunten van de burgers gelden. Het betreft dan met name de kwesties die onder de derde pijler vallen: justitie en binnenlandse aangelegenheden.
Maar vandaag zou ik willen aansluiten bij iets wat ik tijdens de laatste plenaire vergadering heb gezegd. Ik heb er toen op gewezen dat wij met Tampere aan de Europese burgers te kennen geven dat Europa niet langer alleen maar een markt is. In verband hiermee zou ik nu klaar en duidelijk willen stellen dat de strategie voor de interne markt die aan het Parlement is voorgelegd en de basis voor mijn betoog vormt ons een stuk verder helpt. Dankzij dit initiatief zal de burger inzicht krijgen in de coherentie van de markt en zal hij tot het besef komen dat hijzelf daarin de hoofdrol speelt. De burgers en het midden- en kleinbedrijf nemen immers in het kader van de interne markt de belangrijkste plaats in.
Vanwaar de verwarring? Dat spreekt voor zich. De interne markt is ongetwijfeld een bijzonder lovenswaardige onderneming, een regelrechte success story. Het probleem is echter dat de burgers en het midden- en kleinbedrijf hier geen oog voor hebben. Vandaag de dag wordt de interne markt nog steeds beschouwd als iets van multinationals, grote ondernemingen, Brusselse bureaucraten en technocraten die zich niet om de problemen van de gewone burger bekommeren. Zij wordt gezien als een wirwar van allerlei regels en voorschriften waar geen lijn in zit. En in vele gevallen wordt zij als een extra last ervaren, bovenop de regelgeving die op zich al aan het leven in een ontwikkelde gemeenschap of aan het uitbaten van een kleine of middelgrote onderneming verbonden is.
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof niet dat wij de moeilijkheid uit de weg ruimen door het idee te weerleggen dat in de lidstaten al het slechte uit Brussel afkomstig is en al het goede aan de regering is toe te schrijven. Dat is het niet alleen. Het is een probleem dat veel verder reikt. Tot nog toe hadden wij een uitgebreide regelgeving tot onze beschikking die degelijke en doelmatige maatregelen voorschreef, maar niet in het kader van een algemene strategie tot stand was gekomen. Dat probleem is nu verholpen. Wij hebben de strategie voor ons liggen. Zij zal er wezenlijk toe bijdragen dat de burger de interne markt niet enkel beschouwt als een geheel van wetgevende handelingen die op de vier vrijheden betrekking hebben, maar zich ook rechtstreeks bij dit proces betrokken voelt.
Ik zou de Commissie dan ook van harte willen feliciteren. Uiteraard verlenen wij onze onvoorwaardelijke steun aan dit voorstel dat ons bijzonder interessant lijkt en ongetwijfeld verder moet worden uitgewerkt. En nu ons verlanglijstje. In de eerste plaats wenst dit Parlement nauw betrokken te worden bij alle stappen van de interne markt, bij de keuze van de strategieën, bij de keuze van de doelstellingen van het tweede niveau en bij de keuze van de concrete doelstellingen.
Wij wensen tevens rechtstreeks te worden betrokken bij het evenwicht dat tussen de wetgevende handelingen en de niet-wetgevende handelingen tot stand wordt gebracht. Wij pleiten voor het gebruik van niet-wetgevende handelingen, aangezien het uitvaardigen van een regelgeving in vele gevallen overbodig is. Vaak volstaat de soft law, ook al mogen deze initiatieven ons niet doen vergeten dat wij geen vals idee van harmonie mogen wekken, dat wij gevoelens van rechtsonzekerheid moeten vermijden en met betrekking tot de interne markt geen valse verwachtingen mogen wekken. Hetzelfde geldt voor de keuze tussen harmonisatie en wederzijdse erkenning. Wij zijn van oordeel dat ook hier een evenwicht moet worden gevonden en het Parlement hoopt dat zijn standpunten in dit opzicht de nodige aandacht krijgen.
Wat de meer concrete verlangens van de burger betreft, gaan wij ten volle akkoord met de voorgestelde algemene strategische doelstelling. Nochtans zouden wij willen dat de burger zijn rechten beter kent en deze dan ook op duidelijke en concrete wijze kan uitoefenen. Wij vragen een soepeler en doorzichtiger systeem voor geschillenoplossing. Het is bovendien verkieslijk dat deze in en buiten rechte gelden en dat voor het disciplineren van deze markten van zelfregulering gebruik wordt gemaakt.
En uiteraard willen wij ook dat de vier vrijheden worden verwezenlijkt. Wij wensen vooral dat de vierde vrijheid, het vrije verkeer van personen dat zowel met de interne markt als met justitie en binnenlandse zaken te maken heeft, nu eindelijk werkelijkheid wordt.
Maar bovenal, mijnheer de commissaris, pleiten wij voor rechtszekerheid. Daarom vragen wij u een initiatief uit te werken - uw strategie ziet dit punt over het hoofd - voor een authentiek administratief procesrecht dat aan alle inbreukprocedures en alle procedures waarbij de burger partij is ten grondslag moet liggen.
Wij willen met andere woorden dat Europa in heel de interne markt met één stem kan optreden en model kan staan - waarom niet? - voor de internationale orde. Maar daartoe moeten wij over een duidelijk juridisch kader beschikken. De interne markt heeft dan ook behoefte aan een eigen rechtsorde die op alle overige beleidsterreinen van invloed is en de burgers inzicht doet krijgen in de acties die tijdens de afgelopen 50 jaar op dit gebied zijn ondernomen. Wij zijn van mening dat dankzij de initiatieven die wij hier vandaag behandelen de toekomst van deze rechtsorde verzekerd is.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, mag ik beginnen mevrouw Palacio hartelijk te danken voor de gelegenheid die zij mij biedt om hier nader in te gaan op het strategisch plan voor de interne markt en voor de inleidende opmerkingen die zij heeft gemaakt. Ik zou ook graag willen danken voor de felicitaties die zij heeft gericht aan het adres van de Commissie en dus aan het adres van de diensten die onder mijn verantwoordelijkheid vallen.
Het actieprogramma ligt nu achter ons. Wij hebben nu behoefte aan een strategie. Bij de mededeling van de Commissie gaat het om een combinatie van zo'n strategische visie voor de lange termijn en prioriteiten voor actie op de korte termijn. Zij zou een coherent kader voor de beleidsontwikkeling moeten verschaffen. Het doel is de doeltreffendheid van de interne markt te vergroten ten voordele van zowel burgers als ondernemingen. Wij moeten alle belanghebbenden, burgers, consumenten en kleine en grote ondernemingen ervan weten te overtuigen dat de interne markt voor hen een goede zaak is, dat hierdoor de voorwaarden kunnen worden geschapen voor een welvarend zakenleven en voor een concurrentiepositie die beter is toegespitst op de uitdagingen van de mondialisering.
Wij moeten ook, en dat is misschien een nog grotere uitdaging, de consument ervan overtuigen dat de interne markt leidt tot een ruimer aanbod van goederen en diensten en tot lagere prijzen, maar dat daarbij niets wordt afgedongen op veiligheid en kwaliteit.
De integratie van vijftien nationale markten vereiste de totstandbrenging van een nieuw rechtskader, een kader dat momenteel door bijna 1.500 richtlijnen wordt ondersteund. Dat werk is niet af. Er zullen altijd nieuwe besluiten zijn. Op dit ogenblik wordt door dit Parlement een aantal belangrijke maatregelen besproken, bijvoorbeeld over de elektronische handel. Uw vraag, mevrouw Palacio, benadrukt evenwel, en volgens mij terecht, het toenemende belang van maatregelen en initiatieven van niet-wetgevende aard die ervoor moeten zorgen dat de overeengekomen regels in de praktijk goed functioneren.
De gerichte acties zijn geen statische langetermijnacties. Zij zullen jaarlijks worden herzien en door andere worden vervangen zodra zij zijn voltooid. Het is van essentieel belang dat het Parlement als medewetgever bij die herziening is betrokken. Bijwerking en aanpassing van de acties zullen grotendeels zijn gebaseerd op het scorebord van de interne markt dat twee keer per jaar door de Commissie wordt opgesteld en op het Cardiff-verslag over de werking van de producten- en kapitaalmarkten.
Ook de conclusies van de Raad over het Cardiff-verslag, waarover tijdens de Raad Interne Markt van februari of maart overeenstemming wordt bereikt, zullen een belangrijke bijdrage leveren. Een parallel daarmee verlopende inbreng van het Parlement zou ideaal zijn. De termijnen zijn kort. Dat is waar.
Het Cardiff-verslag wordt medio januari uitgebracht. De Commissie zal haar voorstellen voor nieuwe gerichte acties in april ter tafel moeten brengen. Maar ik ben ervan overtuigd dat uw institutionalisten die uitdaging aan kunnen.
Maatregelen van niet wetgevende aard omvatten een breed scala van activiteiten. Er zullen gebieden zijn waar de Gemeenschap, doorgaans de Commissie, het voortouw zal nemen en daartoe behoren bijvoorbeeld de volgende drie elementen.
Ten eerste, de dialoog met burgers en bedrijfsleven die informatie verschaft over de precieze manier waarop men zijn rechten kan uitoefenen. Ten tweede, vereenvoudiging. Initiatieven, zoals SLIM en het business test panel die bedoeld zijn om de administratieve lasten voor het bedrijfsleven te verlichten. Ten derde, bevordering van een gemeenschappelijke Europese administratieve cultuur met een hoog niveau van dienstverlening aan de burger. Wij moeten nationale ambtenaren stimuleren goede praktijken uit te wisselen en problemen op snelle en informele wijze op te lossen, zodat rechtsmiddelen achterwege kunnen blijven.
Het standpunt van het Parlement dat natuurlijk weet waaraan bij burgers en bedrijfsleven behoefte bestaat is van essentieel belang. Ik zou dat graag willen benadrukken. Ik beloof dat ik het Parlement, misschien via zijn commissies, al in het begin van de ontwikkeling van dit soort initiatieven in kennis zal stellen.
Een andere vorm van niet-wetgevende maatregelen die de werking van het rechtskader kunnen onderbouwen en versterken is zelfregulering of liever nog een aanpak waarin regulering en zelfregulering zijn geïntegreerd waarbij vele aspecten in de wetgeving zijn geregeld en daarnaast door verschillende groepen van belanghebbenden in onderling overleg oplossingen worden vastgesteld.
Het begint ons nog maar pas te dagen welke mogelijkheden door deze aanpak worden geboden op een zeer snel veranderend gebied van de elektronische handel, bijvoorbeeld in verband met on line klachtenprocedures. Het kan niet aan de wetgever, de Unie of de lidstaat, alleen worden overgelaten zich over dergelijke onderwerpen te buigen. Wij moeten samenwerken met degenen die er het meest bij zijn betrokken: consumenten en de industrie.
Het Parlement bevindt zich in een goede positie om de discussie over dit soort initiatieven op gang te brengen. Wellicht vooral ook om de bezorgdheid van de gewone burger kenbaar te maken naar wie misschien in Brussel niet altijd even goed wordt geluisterd.
Het nieuwe institutionele evenwicht, en dit tot slot, dat door het Verdrag van Amsterdam tot stand is gekomen vergt dat het Parlement, de Raad en de Commissie op wetgevingsgebied samenwerken. Ik hoop dat de strategie voor de interne markt ons de gelegenheid zal geven om deze samenwerking uit te breiden tot de voorbereidende fase wanneer de prioriteiten voor actie worden vastgesteld en tot de uitvoerende fase wanneer er voor moet worden gezorgd dat de regels optimaal functioneren.
Tot zover mijn antwoord op de vraag gesteld door mevrouw Palacio. Mijnheer de Voorzitter, misschien dat u mij toestaat aan het einde van de verschillende interventies nog een paar woorden te spreken om mijn bijdrage in dit debat af te ronden. Dank u voor de gelegenheid.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen zou ik de Commissie willen bedanken voor het feit dat zij dit document heel vlot en snel aan het Parlement heeft voorgelegd en ons uitvoerig over haar strategische doelstellingen heeft geïnformeerd.
Het document is weliswaar heel algemeen, maar niettemin belangrijk. De interne markt is zelf ook een heel goede zaak, die Europa een heel stuk verder heeft gebracht, maar die - mevrouw Palacio Vallelersundi heeft dit reeds gezegd - zeker nog niet overal bij de consumenten en bij de burgers is aangekomen zoals het had gemoeten. Bijgevolg moet er inderdaad ook in het interne marktbeleid nog het een en ander worden verbeterd.
Het is volgens mij met name heel belangrijk - dat wordt ook duidelijk gemaakt in de ontwerpresolutie die we hebben voorgelegd - dat in de toekomst de interne marktwetgeving meer samenhang vertoont dan in het verleden het geval was. Op basis van mijn ervaringen van de afgelopen vijf jaar in dit Parlement weet ik dat het in het verleden jammer genoeg zo was dat afzonderlijke juridische gebieden met betrekking tot de interne markt als het ware stuk voor stuk werden aangepakt, zonder dat het verband en de verwevenheid met andere juridische kwesties op wetgevingsgebied voldoende in aanmerking werden genomen. Uit ondervinding weet ik dat dit met name geldt voor thema's in verband met de wetgeving inzake consumentenbescherming, waar er vaak, heel vaak tegenstrijdigheden zijn tussen verschillende richtlijnen, tussen verschillende wetgevingen op Europees niveau, bijvoorbeeld wanneer het ging om de vaststelling van concrete termijnen voor herroeping of bescherming ten behoeve van de consument, die vaak verschillend waren. Zo zijn er in bepaalde richtlijnen termijnen van zeven werkdagen, in andere van zeven dagen. Uiteindelijk weet niemand meer hoe het zit. Dit slechts als voorbeeld van het gebrek aan samenhang, waar we meer aan moeten doen.
Ik ben trouwens van mening dat het een vergissing was dat de vorige Commissie destijds in het begin van de vorige zittingsperiode het project van een Europees schuldrecht - om het maar zo te noemen - dat destijds door de heer Lando en zijn Commissie was aangevat, niet heeft voortgezet, hoewel dit Parlement daarvoor de nodige middelen beschikbaar had gesteld.
Bij de interne marktwetgeving hebben we nu heel vaak het probleem dat we zoiets als een framework, een gemeenschappelijke structuur missen in de wetgeving. Ik denk dat we door een goede wetenschappelijke voorbereiding en analyse ervoor hadden kunnen zorgen dat de interne marktwetgeving die we nu reeds hebben veel meer samenhang zou hebben vertoond. Ik vind het daarom heel verheugend dat ook de Commissie in haar document ingaat op het thema van de coherentie. Commissaris Bolkestein heeft in de gezamenlijke vergadering van de Commissie juridische zaken en interne markt en de Economische en Monetaire Commissie in Straatsburg ook reeds op deze noodzaak gewezen.
Het is volgens mij natuurlijk ook heel belangrijk dat bijzondere aandacht wordt besteed aan de verbetering van de justitiële samenwerking. Zonder een betere justitiële samenwerking, maar ook zonder dat de consument de mogelijkheid heeft zijn rechten in deze interne markt uit te oefenen, heeft de interne markt toch maar de helft van de waarde die zij eigenlijk zou moeten hebben.
Ik ben niet over alles in dit document, in deze ontwerpresolutie die we vandaag behandelen, even enthousiast. Wanneer in dit document bijvoorbeeld wordt geëist dat de consument in de toekomst door een bijsluiter bij het product moet worden geïnformeerd over zijn rechten, dan vind ik dat, zacht uitgedrukt, pure onzin! Het is heel wat anders of iemand naar de apotheek gaat en daar een medicijn koopt en uitvoerig over risico's wordt voorgelicht, of dat het gaat om een product dat men normaal in de winkel koopt. Ik vind het onverstandig om iedere consument door bijsluiters over zijn rechten te informeren.
Ik zou nog enkele opmerkingen willen maken over de amendementen op deze ontwerpresolutie. De socialistische amendementen zijn voor de EVP-fractie grotendeels onaanvaardbaar, ten dele omdat ze gewoonweg heel socialistisch zijn, om bijvoorbeeld amendement 7 en amendement 8 maar te noemen. Ik geloof dat zelfs Gerhard Schröder of Tony Blair niet enthousiast zouden zijn over deze amendementen. Wij zijn het ook niet!
Daarnaast zijn er echter ook een heleboel amendementen die op het eerste gezicht goed doordacht zijn, maar waarvan wij niettemin menen, omdat ze vooral betrekking hebben op sociale kwesties, dat ze eigenlijk niet in dit document over de strategie in de interne markt thuishoren, maar op een andere plaats moeten worden behandeld. Om die reden zullen wij deze amendementen ook niet aannemen.
Laat ik tenslotte nog iets zeggen over de lastige vraag: "Willen we nu meer harmonisatie of willen we meer wederzijdse erkenning?" Dat is een vraag die men echt geval per geval moet beantwoorden. Het principe van de wederzijdse erkenning heeft vele voordelen. Enkel in de gevallen waar wederzijdse erkenning niet meer toepasbaar is, omdat de systemen gewoonweg te verschillend zijn, is harmonisatie de enige oplossing. Daarom kan men geen categorisch antwoord geven op deze vraag, maar zal men daadwerkelijk geval per geval moeten nagaan wat de meest aangewezen oplossing is voor het probleem in kwestie.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, we weten allemaal dat het in de politiek - jammer genoeg, moet ik zeggen - zo is dat politici het altijd aanlokkelijker vinden om nieuwe ideeën te ontwikkelen en in gang te zetten, dan wat reeds bestaat en zijn deugdelijkheid heeft bewezen te vervolledigen en te verbeteren. Dat laatste krijgt ook veel minder aandacht in de media. Ik denk dat we de Commissie des te dankbaarder moeten zijn dat zij de interne markt niet als een versleten jas beschouwt, waarvan zo nu en dan alleen de plooien hoeven te worden gladgestreken, maar als een project dat voortdurend nieuwe politieke initiatieven vereist.
Wat dat aangaat ben ik blij met deze mededeling van de Commissie voor de Europese interne markt. Ik vind ook dat de vier strategische doelstellingen heel goed gekozen zijn en dat de evaluatie- en controlemethode de juiste is.
Als ik zo vrij mag zijn, zou ik toch enkele kritische kanttekeningen willen plaatsen. Mijn eerste opmerking heeft betrekking op de structuur van deze mededeling. Ik moet toegeven, ook al heb ik als lid van het Parlement toch enige ervaring, dat de vele lagen van deze mededeling met strategische doelstellingen, operationele doelstellingen, gewone doelstellingen, wettelijke en niet-wettelijke maatregelen, het mij echt niet makkelijk hebben gemaakt om te begrijpen wat deze mededeling inhoudt en wat de Commissie ons duidelijk wil maken. Ik hoop dat de Europese burger, voor wie dit tenslotte allemaal bedoeld is, dit beter kan begrijpen.
Ik denk ook dat de Commissie voor een deel te beleefd is wanneer het gaat om de aanwijzing van de oorzaken waardoor de interne markt thans nog wordt belemmerd. Ik denk dat de verantwoordelijkheid van de lidstaten duidelijker naar voren moet worden gebracht.
Ook wordt niet ingegaan op de procedure op grond waarvan het Europees Parlement moet worden ingepast in de termijnen en het krappe tijdschema van de zogeheten jaarlijkse cyclus, zodat de rechten van het Europees Parlement volledig in acht worden genomen. Op dit punt lijken de tijdelijke voorwaarden van de Raad centraal te staan. Ik hoop ook dat de procedure waarmee we deze mededeling hier hebben moeten behandelen in het Parlement geen voorbeeld is voor de toekomstige procedure. Juist deze procedure, mijnheer Lehne, heeft er immers toe geleid dat we niet de mogelijkheid hadden om in de commissie over amendementen te beraadslagen. Daardoor moest een voor dit Parlement toch bijzonder abnormale procedure worden gevolgd.
Ik denk dat we ook dieper moeten ingaan op het feit dat de interne markt en andere beleidsmaatregelen van de EU ten dele ontwikkelingen in gang hebben gezet die door de burgers gewoon als absurd of angstaanjagend worden ervaren. Wanneer tegenwoordig afzonderlijke bestanddelen van producten soms duizenden kilometers door Europa worden getransporteerd, en dan voor een deel weer in het land van oorsprong aankomen, dan zijn niet alleen de vervoerkosten te laag, maar dan is er ook iets mis met het systeem, bijvoorbeeld met het systeem van de exportrestituties of van de regionale merken van oorsprong.
Wanneer nu hetzelfde pesticide in de ene lidstaat met 20% BTW wordt belast en in de andere slechts met 3%, en dit gebeurt duidelijk in overeenstemming met de zesde BTW-richtlijn, dan klopt hier iets niet! We zouden niet moeten wachten op het uur van de grote belastingharmonisatie, maar hier zo snel mogelijk iets aan moeten doen! Vat u dit alstublieft op als een bewijs dat we deze nieuwe strategie voor de interne markt dringend nodig hebben.

Wallis
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij zeer dat ik namens mijn fractie mag reageren op dit strategiedocument. In het algemeen zijn wij er zeer tevreden over, wat ook moge blijken uit het feit dat wij geen amendementen hebben ingediend. Het lijkt alsof er vooruitgang zit in de interne markt. Hopelijk resulteert dit uiteindelijk in een interne markt die voor alle burgers en ondernemingen op een juiste en rechtvaardige wijze functioneert.
Ik wil graag twee uitdagingen benadrukken op weg naar de perfectionering van de interne markt. De eerste is het vinden van de goede balans tussen de zucht naar harmonisatie en het naleven van het subsidiariteitsbeginsel. Ik wil dat graag benadrukken in verband met de ultraperifere regio's van de Unie, waarvan de status thans duidelijk wordt erkend in artikel 299 van het Verdrag. Onze fractie zal steun verlenen aan een voorstel om in de resolutie een amendement op te nemen waarin dit wordt bekrachtigd.

De tweede, en wellicht grotere uitdaging, is gelegen in de nieuwe technologieën, in de komst van e-commerce. Wij hebben nog nooit zo'n grote kans gehad om de interne markt tot realiteit te maken voor veel eenmanszaken en MKB's in onze lidstaten. Deze hebben er wellicht tot op heden nog niet aan gedacht om verkoopactiviteiten buiten hun directe, lokale markt ter hand te nemen. Maar deze commerciële revolutie op het gebied van de bedrijfsvoering vereist ook een revolutie in ons juridisch denken. Ik ben jurist, en ik weet uit ervaring dat mijn beroepsgroep niet bepaald als revolutionair bekendstaat. De systemen die in de lidstaten van kracht zijn op het gebied van handelsrecht en burgerlijk recht, stammen voor het merendeel nog uit de 18e en 19e eeuw en waren een reactie op de industriële en commerciële veranderingen in die tijd. Nu hebben wij behoefte aan onze eigen, nieuwe aanpak voor de 21e eeuw.
Net als andere collega's heb ik onze bezorgdheid tot uitdrukking gebracht over de gecombineerde inhoud van de kaderrichtlijn E-commerce en de herziening van het Verdrag van Brussel en het Verdrag van Lugano. De angst bestaat dat e-commerce al bij de geboorte wordt verstikt door verordeningen die handelaren mogelijkerwijs aan 15 verschillende Europese jurisdicties kunnen blootstellen. Tegelijkertijd bestaat het gevaar dat diezelfde verordeningen niet in staat zijn om onze burgers op een eenvoudige of betaalbare wijze rechtszekerheid op dit terrein te bieden. De oude conventies en juridische benaderingen dienen vanuit een nieuwe en creatieve invalshoek te worden bekeken als we e-commerce tot volle wasdom willen laten komen. Een aantal mensen heeft een nieuwe lex mercatoria voorgesteld. Wellicht dat e-lex beter van toepassing zou zijn.

Gezien de vraag van mevrouw Palacio Vallelersundi geldt evenzeer dat het Parlement volledig bij dit proces betrokken dient te worden. Bij nieuwe wetgevingsvoorstellen dienen wij niet gepusht te worden om halsoverkop in hoog tempo adviezen en verslagen te produceren, want dan is er te weinig tijd voor meningsvorming en overleg met belangengroepen en burgers. En of een regeling nu op deze manier of door middel van de zogenaamde soft-law-methode totstandkomt, onverlet blijft dat het Parlement van het begin tot het einde op de juiste wijze hierbij betrokken dient te worden.
Er is geen ruimte voor bagatellisering of gebrek aan duidelijkheid. De nieuwe elektronische handel heeft behoefte aan een kader dat zowel de consument als het bedrijfsleven zekerheid biedt. Wij gaan uitdagende tijden tegemoet. Geef dit Huis daarom de tijd en de mechanismen waarmee wij zodanig kunnen reageren dat niet alleen aan de verwachtingen van de Europese burgers wordt voldaan, maar ook aan die van degenen die actief zijn op de wereldmarkt en die van ons verwachten dat wij het voortouw nemen.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank gaat uit naar de commissaris voor de goede aanknopingspunten die hij ons biedt met de presentatie van dit duidelijke, doordachte strategiedocument waardoor wij meer inzicht krijgen in de wijze waarop de Commissie voornemens is om de interne marktstrategie te realiseren. Mijn dank geldt ook mijn collega mevrouw Palacio Vallelersundi vanwege de uitstekende wijze waarop zij haar ideeën heeft verwoord in een ontwerpresolutie over deze strategie. Wij zijn daar zeer gelukkig mee, maar wij stellen wel één amendement voor: er moet meer duidelijkheid komen over de positie van artiesten in de Gemeenschap, met name waar het gaat om het vrije verkeer, het recht van vestiging en op belastinggebied.
In het hoofddocument gaat onze aandacht - net zoals die van anderen - vooral uit naar de nadruk op de behoefte aan een coherente aanpak van regelgeving op het gebied van Internet en e-commerce. Daarnaast hechten wij in dit verband veel belang aan de intellectuele eigendomsrechten, televerkoop en gegevensbescherming - deze drie onderwerpen samen dienen ter bescherming van de rechten van de consument en garanderen adequate uitvoeringsregels. Uiteraard wil ook onze fractie dat de totstandkoming van de interne markt gepaard gaat met een evenwicht - zoals u zelf ook al aangaf, commissaris - tussen vrijheid van de markt en de noodzaak om het milieu, de gezondheid van de consument en het consumentenvertrouwen te beschermen.
Net als u vinden ook wij dat de gewone burger moet kunnen zien dat er sneller en efficiënter inbreukprocedures in gang worden gezet tegen lidstaten die de rechten van de EU-burgers in de interne markt schenden of gewoon niet toepassen.

Als lid van de academische beroepsgroep ben ik wederom zeer teleurgesteld dat er na 11 jaar nog steeds geen resolutie is aangenomen over de buitenlandse lectoren aan Italiaanse universiteiten. En dat na drie uitspraken ten gunste van de rechten van deze gewone burgers die zich beroepen op het vrije verkeer en die gebruik willen maken van een basisbeginsel van de Unie en de interne markt: geen discriminatie op basis van nationaliteit. Het is schandelijk dat dit nog steeds niet is opgelost. Ik hoop dan ook dat de commissaris voor de interne markt en zijn collega's dit onderwerp zeer hoge prioriteit zullen geven om tot een snelle oplossing te geraken. Uit het strategiedocument van de commissaris blijkt zijn inzicht en toekomstvisie. Ik ben er dan ook van overtuigd dat hij zaken die een snelle afronding behoeven, op dezelfde, vastberaden wijze zal regelen.

Peijs
Voorzitter, de interne-marktgedachte is gebaseerd op zakendoen in een concurrerende omgeving zonder grenzen waar voor iedereen dezelfde wetten gelden, level playing field. Maar steeds vaker constateer ik dat de interpretatie en de handhaving van wetgeving in de interne markt totaal verschillend is van land tot land. Het ene land handhaaft helemaal niet en in het andere drukt de handhaving zeer zwaar op het bedrijfsleven. Zelfs de opvatting over het resultaat dat men met een bepaalde wet wil bereiken kan in het ene of in het andere land totaal verschillend zijn.
Ik kan u er vele voorbeelden van geven: de versvleesrichtlijn, de telecomliberalisatie, milieurichtlijnen, de richtlijn over de slachthuizen. Ook douanediensten leggen EU-besluiten totaal verschillend uit. Wat in het ene land kan, is ondenkbaar in het andere. Een bron van verschillen komt voort uit minimum- of maximumharmonisaties. Vanwege de uniforme uitkomsten geef ik verder de voorkeur aan maximumharmonisaties, zoals bij de richtlijn distance selling of simpelweg de wederzijdse erkenning. Al het andere zal uiteindelijk leiden tot een situatie die zo gevarieerd is dat het lijkt alsof er nooit een interne markt is geweest.
De richtlijn postdiensten is een goed voorbeeld. In Nederland denken wij, naïevelingen, dat het daar gaat om een liberaliseringrichtlijn. Welnee, zegt de Franse staatssecretaris, hoe komt u erbij. Wij hebben het hier over een richtlijn ter bescherming van het publieke domein. De uitkomst zal zijn dat de Nederlandse post uiterst kwetsbaar is voor overnames, maar dan met geld dat verdiend is in een monopolie. Commissaris Monti heeft inderdaad gezegd dat nooit onderzocht is of het verbod van kruissubsidies wel wordt nageleefd bij aankopen. Men kan als lidstaten en als bedrijf bijzonder hard gestraft worden als men de Europese wetgeving naleeft. Eerlijke concurrentie is moeilijk als het ene timesharing bedrijf de regelgeving naleeft en het andere niet, en er wordt niks aan gedaan.
De Commissie is van plan, wegens een begrijpelijke overmaat van werk voor het Hof van Justitie, nationale rechters te laten beslissen over ontheffingen toe te kennen in het kader van artikel 85, lid 3. Ik kan u verzekeren, mijnheer de commissaris, dat rechters in Napels of in bijvoorbeeld Frankfurt het artikel totaal verschillend zullen interpreteren.
Ik geloof in de interne markt, maar ik ben zeer bezorgd omdat ik ervan overtuigd ben dat de markt in zijn kern bedreigd wordt door gebrek aan uniforme handhaving. Te verschillende omzettingen van richtlijnen, en zoals u het zelfs stelt in uw strategie, niet omzetting of niet handhaving.
U sprak over het Slim-programma, maar, mijnheer de commissaris, het Slim-programma werkt voor geen meter. Vereenvoudigde oude wetgeving werkt ontmoedigend voor bedrijven die al aan de oude wetgeving hadden voldaan. En wat u doet, is bedrijven die nooit voldoen aan wetgeving, belonen. Ik denk dat dat niet een zaak is waar wij voor gaan. Bovendien Slim in zichzelf werkt al niet. Handhaving is prioriteit.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, met dit document heeft de Commissie zich jegens het Parlement bijzonder welwillend getoond. De Commissie en commissaris Bolkestein hebben ons deze mededeling over de strategie voor Europa's interne markt in bijzonder korte tijd voorgelegd.
Maar het probleem is, zoals mevrouw Wallis terecht heeft onderstreept, dat wij halsoverkop te werk gaan, zij het omdat wij weinig tijd hebben of omdat wij ons ertoe genoodzaakt zien snel te handelen. Het is duidelijk dat de Commissie dit document in korte tijd heeft moeten opstellen en wij zitten om zo te zeggen nog meer in tijdnood. Morgen wordt hieromtrent een ontwerpresolutie ter stemming voorgelegd. Ik geloof dat de socialistische fractie voor zal stemmen, maar zij heeft een aantal amendementen ingediend die logischerwijs het socialistische gedachtegoed weerspiegelen.
Het feit dat de heer Lehne beweert dat sociale overwegingen in dit document niet thuishoren doet mij vermoeden dat hij de strategie van de Commissie niet heeft gelezen. De eerste strategische doelstelling die de Commissie heeft vastgesteld, beoogt immers de verbetering van de levenskwaliteit van de burgers. En in het kader van deze strategische doelstelling moet via operationele doelstellingen worden getracht de werkgelegenheid te bevorderen en de coördinatie van de sociale bescherming en al wat met de bescherming van de burgerrechten te maken heeft te garanderen. Welnu, de amendementen van de socialistische fractie zijn erop gericht deze leemten in te vullen.
Mevrouw Wallis heeft speciale aandacht gevraagd voor een van de socialistische amendementen. Het betreft de uitzonderlijke ligging van de ultraperifere regio's die volledig van het communautaire grondgebied zijn afgezonderd en ver van ons verwijderd zijn. Daarom bepaalt het nieuwe artikel 299, lid 2 van het Verdrag dat aan deze regio's bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht niet dezelfde regels kunnen worden opgelegd als die welke op het continentale gebied van de communautaire interne markt betrekking hebben.
Ik ben het volkomen eens met de opmerkingen van de heer MacCormick over de artiesten. Ik ben overigens van mening dat deze voorstellen moeten worden uitgebreid naar alle uitingen van intellectuele creativiteit, aangezien de Europese Gemeenschap op dit vlak een ernstig tekort vertoont, met name op het gebied van het concurrentievermogen naar buiten toe. Ik sluit mij ook aan bij zijn eis om het vrije verkeer en de vrije uitoefening van intellectuele beroepen binnen de Europese Gemeenschap veilig te stellen.
Verder zou ik nog aandacht willen vragen voor een bijzonder terechte opmerking van mevrouw Peijs. Zij beweert namelijk dat een van de moeilijkheden die wij momenteel op communautair gebied ondervinden, te maken heeft met het feit dat elk van de vijftien lidstaten het Gemeenschapsrecht op een andere wijze interpreteert en toepast. Het probleem is echter dat de Gemeenschap geen keus heeft. Zij moet regels uitvaardigen, want anders doen de lidstaten dat in haar plaats. Op dit moment beschikken wij in de vijftien lidstaten over een uitgebreide communautaire regelgeving, vijftien verschillende nationale regelgevingen en in vele gevallen, bijvoorbeeld in de federale of zo goed als federale lidstaten, is er ook nog een regionale regelgeving. Indien de Gemeenschap hierin geen orde schept en geen juridisch kader in het leven roept, zal de situatie er niet op verbeteren, integendeel.
Ik hoop dan ook van harte dat de Commissie het Parlement in aansluiting op deze eerste mededeling een strategisch plan zal voorleggen dat van een gepaste regelgeving vergezeld gaat. Het is in dit opzicht trouwens van het grootste belang dat de Commissie en het Parlement niet meer tegen de klok moeten werken. Ik hoop ook dat de interne markt tijdens deze zittingsperiode eindelijk werkelijkheid wordt en dat deze verwezenlijking de burgers en de werknemers ten goede komt en bijdraagt aan de versterking van het Europees sociaal model. Wij mogen niet vergeten dat de landen die niet tot de Europese Unie behoren ons om dit model benijden.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, ik wil me aansluiten bij de dankbetuigingen aan het adres van de Commissie. Het strategiedocument dat aan ons is voorgelegd is zeker een belangrijke stap voorwaarts op het gebied van de interne markt. In het document wordt de idee van de interne markt verspreid en versterkt, en dat is toch één van de belangrijkste aspecten bij de totstandkoming van Europa. Wij kunnen onder andere een eerste blik werpen op een reeks scenario's waar de interne markt de gewone burger zeker nog nieuwe vrijheden en mogelijkheden kan bieden.
Ik wil hier niet verder ingaan op een aantal juridische kwesties, die al grondig zijn besproken door collega Lehne en collega Palacio; ik wil liever ingaan op een aantal politieke thema's die nog niet volledig zijn behandeld in het document maar die zeker ter discussie zullen komen te staan in dit Parlement, omdat de idee van Europa via deze thema's vorm krijgt. Ten eerste: hoe kan de interne markt gaan werken op die gebieden waar de lidstaten de neiging hebben protectionistische maatregelen te treffen - we hebben met een aantal van dergelijke gevallen te maken gehad, ook de laatste tijd - en hoe wil de Commissie de inbreukprocedure optimaal gebruiken? Daarvoor zou de inbreukprocedure sneller moeten worden en burgers en hun verenigingen zouden ertoe moeten worden aangezet de dagelijkse schendingen van het Gemeenschapsrecht in de verschillende lidstaten aan te geven.
Een tweede thema is het gebruik van nieuwe technologieën. De Europese Unie moet een duidelijk juridisch kader scheppen om vrij verkeer en vrije dienstverlening mogelijk te maken en conflicten en belemmeringen van het vrije verkeer te vermijden die worden veroorzaakt door te sterk uiteenlopende wetgeving in de verschillende landen van de Gemeenschap. Na de richtlijn over de elektronische handtekening zullen ongetwijfeld de richtlijnen volgen over elektronische handel en over auteursrechten in de informatiemaatschappij, over consumentenbescherming bij verkoop op afstand van financiële producten, en andere richtlijnen. Alle Europese instellingen moeten erover waken dat de coherentie van de gemeenschappelijke juridische instanties gewaarborgd blijft. Hierbij zal een goed evenwicht tussen overheidswetgeving en zelfregulering van de betrokken partijen marktwerking mogelijk maken zonder dat de rechten van burgers en consumenten worden geschonden. De consument moet overigens ook vertrouwen hebben in de nieuwe technologieën om deze volledig te kunnen gebruiken. Het geven van je creditcardnummer kan en mag geen risico vormen.
Dan is er nog een derde thema aan de orde. Hoe wil de Commissie te werk gaan bij de geleidelijke uitbreiding van de interne markt naar de kandidaat-toetredingslanden? Dat moet gebeuren zonder dat het acquis communautaire ter discussie komt te staan, en het huidige evenwicht moet in stand blijven, ook al is het kwetsbaar. De nationale markten van de kandidaat-landen moeten probleemloos worden opgenomen in de gemeenschapsmarkt. Er zullen dus eventueel overgangsmaatregelen moeten worden getroffen op de gebieden waar die landen nog niet klaar zijn. Ons doel moet echter zijn deze landen te helpen zodat ze gereed zijn vanaf de eerste dag na de toetreding.
Een laatste punt. Wat betekent dit document voor de internationale economische betrekkingen, waarvoor binnenkort een zeer belangrijk moment zal aanbreken in de Millennium Round? Wij maken een historische periode zonder weerga door. Om te voorkomen dat het Europese model als verliezer het wereldtoneel verlaat, moeten wij leren ons heel goed aan te passen aan veranderingen. Onze tijd is een tijd van onderlinge afhankelijkheid. Verschillende aspecten van het economische en sociale leven komen samen op wereldniveau en de bijbehorende belangen lopen door elkaar heen. In deze onderlinge afhankelijkheid moet bij de overgang van veel markten naar één markt waar mogelijk rekening worden gehouden met de verschillen. Bij die overgang moet een evenwicht blijven bestaan tussen de overeenkomsten en verschillen van modellen die naast elkaar bestaan. Je kunt de onvermijdelijke confrontatie met dat wat anders is pas aangaan als je in staat bent je eigen identiteit zo veel aan te passen als nodig is om op gelijke voet met anderen te kunnen concurreren.
Wij merken dus in de sectoren die betrokken zijn bij het internationale handelsverkeer dat de wederzijdse beïnvloeding van de stelsels op wereldniveau met de dag toeneemt. We weten dat het Europese model al het uitgangspunt is geworden voor de transatlantische dialoog. Onze inspanningen mogen er niet toe leiden dat wij ons door anderen modellen laten opdringen die niet de onze zijn.

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, al onze opmerkingen over de mededeling van de Commissie die wij hier vandaag behandelen, moeten rekening houden met het feit dat het desbetreffende document is opgesteld op het moment dat de nieuwe Commissie net met haar werkzaamheden van start is gegaan. Met deze gedachte in ons achterhoofd zijn wij ertoe verplicht de positieve aspecten te onderstrepen en moeten wij elke vorm van negatief commentaar in de mate van het mogelijke achterwege laten. In deze omstandigheden zou het dan ook onrechtvaardig zijn het document als weinig ambitieus te bestempelen. Indien de Commissie meer ervaring had gehad, was deze kritiek natuurlijk wel gerechtvaardigd geweest.
Dit alles neemt echter niet weg dat het uiteindelijk slechts om een intentieverklaring gaat. Wij nemen uiteraard kennis van deze goede voornemens, maar tezelfdertijd verwachten wij dat zij in concrete maatregelen en afspraken worden omgezet die binnen een welbepaalde termijn moeten worden uitgevoerd. Pas dan en niet eerder zullen wij een nauwgezet oordeel over de bedoelingen van de Commissie kunnen vellen.
Een van de aspecten die wij volmondig toejuichen betreft de bescherming van de belangen van de consument. Als iemand bij de verwezenlijking van de interne markt baat moet hebben, zijn het de consumenten wel, of beter gezegd alle burgers. Mijnheer de commissaris, in verband hiermee bevat de mededeling een uitspraak die ons zorgen baart. Er wordt namelijk op gewezen dat een verhoogde uitwisseling van goederen en diensten tussen de lidstaten extra risico's voor de consument kan inhouden. Met deze uitspraak belanden wij bij de opvatting dat de verdediging van de consument onverenigbaar is met het vrije verkeer van goederen, in de zin van de jurisprudentie Dassonville, Cassis de Dijon, enz. En zo belanden wij bij het principe van de wederzijdse erkenning dat de heer Bolkestein blijkbaar bijzonder na aan het hart ligt.
Ik zou willen dat mijn standpunt voor iedereen duidelijk is. Het beginsel van wederzijdse erkenning heeft uiteraard een bijzonder belangrijke rol gespeeld bij de totstandbrenging van een onbelemmerd vrij verkeer van goederen. In het kader van de verwezenlijking van de interne markt heeft dit principe echter slechts zin zolang de regelgevingen niet zijn geharmoniseerd. En indien wij de interne markt verder willen uitdiepen, moeten wij voor het harmonisatieprincipe kiezen. Zodra wij op het gebied van de consumentenbescherming over geharmoniseerde regelgevingen beschikken, zullen uitspraken als die welke ik hier heb aangehaald geen reden van bestaan meer hebben.

Harbour
Dit is een zeer belangrijk document en ik ben dan ook erg teleurgesteld dat er niet meer leden aanwezig zijn om aan de bespreking ervan deel te nemen. Het meest positieve aspect van dit document is dat de Commissie erkent dat wij nu op weg zijn naar een totaal nieuwe en andere fase in de ontwikkeling van de interne markt; een fase die met geen enkele eerdere fase te vergelijken is. De eerste opmerking die ik wil maken, reflecteert datgene wat een aantal collega's ook heeft gezegd: de strategie dient te beantwoorden aan wat de consumenten willen, en moet daarnaast flexibel te zijn.
Waar het nu om gaat, is het opnieuw uitvinden van bedrijven, het opnieuw uitvinden van wat we doen. De nieuwe technologieën voor consumenten en bedrijfsleven - waaraan door velen van ons vanavond reeds is gerefereerd - zullen als motor fungeren om de ontwikkeling van de interne markt te bespoedigen. Maar de belangrijkste vraag die ik vanavond aan de Commissie wil voorleggen, is of deze strategie wel ambitieus genoeg is? Ik herhaal eigenlijk alleen maar wat mijn socialistische collega al eerder opmerkte, en ik doe dat omdat wij de nieuwe, opkomende elektronische technologieën moeten beschouwen als de motor achter de verwezenlijking van de interne markt. Een van de activiteiten waarop de nieuwe strategie zich dient te richten, is het daadwerkelijk stimuleren van consumenten en bedrijfsleven om zich ook te ontwikkelen en de nieuwe elektronische handelsmogelijkheden zo spoedig mogelijk te omarmen. Zij zijn namelijk degenen die de interne markt in de toekomst moeten verwezenlijken.
Dames en heren, in dit verband wil ik u erop wijzen dat veel van de hindernissen die zelfbewuste consumenten nu nog op hun pad tegenkomen, weg zullen vallen wanneer zij gebruik gaan maken van deze technologie. Ik denk hierbij aan de wetgeving inzake communicatie op het gebied van de elektronische handel en op de manier waarop producten aan klanten gepresenteerd kunnen worden. De mededelingen die rechtstreeks bij de mensen thuis komen, zullen niet meer onderworpen zijn aan het buitensporige scala van uiteenlopende en vaak vergaande regelingen dat op dit moment de communicatie op handelsgebied in de Europese Unie beïnvloedt. In de toekomst zullen wij de consumenten moeten vertrouwen, we dienen ze van informatie te voorzien, wij moeten ze in staat stellen om informatie te gebruiken wanneer zij dat wensen, waardoor zij de kans krijgen om de interne markt tot stand te brengen.
Er zal een nieuwe generatie van kleine bedrijven ontstaan die deze dienstverlenende technologie voor de consumenten zullen ontwikkelen en exploiteren. Een tweede overweging die van belang is, is het stimuleren van de ontwikkeling van deze nieuwe bedrijven; het stimuleren van nieuwe ondernemers. Daardoor kunnen wij er namelijk voor zorgen dat de traditionele opvattingen over het Europese sociale model - waar de heer Medina zojuist naar verwees - als gevolg van het gebruik van deze nieuwe technologieën geen remmende uitwerking op de ontwikkeling van Europa zullen hebben. Alleen op die manier kunnen wij hier een net zo energieke en afwisselende markt creëren als in de Verenigde Staten. Wij staan positief tegenover deze ontwikkeling en vragen derhalve de Commissie om na te denken over de volgende stap in de goede richting, om nieuwe technologieën te stimuleren en om de consumenten en het bedrijfsleven aan te moedigen deze te gebruiken.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank voor het feit dat u mij voor de tweede keer het woord vanavond geeft. Mag ik in het bijzonder die leden van dit Parlement bedanken die vanavond hun ideeën naar voren hebben gebracht en ook hun punten van kritiek op het document dat vanavond ter bespreking voorligt.
Ik zal proberen om op een aantal punten nader antwoord te geven. Wellicht kan ik niet alle punten volledig behandelen. Maar mag ik de leden van dit Parlement ervan overtuigen dat ik zelf en mijn medewerkers alle punten die naar voren zijn gebracht nauwkeurig hebben genoteerd en ik zou daarmee willen onderstrepen dat wij de ideeën en de gedachten die in het Parlement heersen met veel nauwkeurigheid zullen proberen in te passen in het document waar wij vanavond over spreken.
Ik zou ook graag die leden van het Parlement willen bedanken die woorden van waardering hebben uitgesproken in de richting van de Commissie en die vriendelijke woorden hebben gewijd aan deze nieuwe strategie voor de interne markt. De Commissie is er zeer erkentelijk voor. De Commissie is nieuw in deze legislatuur. Wij hebben ons best gedaan om zo snel mogelijk te werken en het Parlement dit document voor te schotelen, zodat het Parlement daar zo vroeg mogelijk ook zijn mening over kan geven.
Natuurlijk kan men op vele punten kritiek uitoefenen en het is door sommige afgevaardigden ook gedaan. Maar aan de andere kant ben ik het niet eens met de heer Medina Ortega die opmerkte dat de interne markt een realiteit moet worden ten voordele van alle burgers. De interne markt is een realiteit. De interne markt bestaat en alle burgers hebben daar buitengewoon veel voordeel bij in de vorm van een lage inflatie, lage prijzen, grote keuze aan goederen en diensten die zij willen aanschaffen. Met andere woorden zou ik tegen de heer Medina Ortega willen zeggen: de interne markt is een realiteit ten voordele van iedereen, en zeker van de consumenten, misschien dat zij zich dat onvoldoende bewust zijn. Wat dat betreft heeft zowel de Commissie alsook de leden van het Parlement een taak om dat nog duidelijker naar voren te brengen jegens diezelfde consumenten.
Een aantal afgevaardigden, mevrouw Palacio niet in de laatste plaats, hebben gesproken over wat tegenwoordig soft law wordt genoemd. Met andere woorden, het zijn instrumenten niet van wetgeving maar instrumenten die samenhangen met een gebruik van de onderlinge aanvaarding van normen met zaken als peer group pressure en met het overnemen van de beste methodes van werken van andere lidstaten. Dat is een belangrijk onderdeel van deze communicatie. Want inderdaad proberen wij en hiermee grijpen wij terug tot de oorspronkelijke methoden die gebruikt zijn ter vervolmaking van de interne markt, dat was het project 1992 van Lord Cockfield. Inderdaad zijn er belangrijke voordelen verbonden aan de onderlinge erkenning van standaarden en van normen. Wij zouden daarmee willen doorgaan.
Het is zeker zo dat er een verschil bestaat tussen harmonisatie en die onderlinge erkenning van standaarden. Wat dat betreft ben ik het eens met de heer Lehne die heeft opgemerkt dat men van geval tot geval moet bepalen of men harmonisatie moet toepassen of wederzijdse erkenning van normen en standaarden. Het is iets dat van geval tot geval moet worden bepaald, maar ik zou toch willen benadrukken, de resolutie die is voorgesteld doet dat ook in een van haar paragrafen, het grote belang van die onderlinge erkenning van standaarden omdat zij sneller werken, flexibeler zijn in deze wereld die zo snel verandert en ook omdat zij extra tegemoetkomen aan het verlangen van de subsidiariteit. Dat is iets wat mevrouw Wallis heeft opgemerkt. Ik ben het er van harte mee eens. Men moet natuurlijk het juiste evenwicht zien te vinden tussen aan de ene kant harmonisatie en aan de andere kant het subsidiariteitsbeginsel. Me dunkt dat het gebruik van de onderlinge erkenning van normen en standaarden daaraan tegemoetkomt.
Mevrouw Berger heeft gezegd dat zij de opbouw van het document wat rommelig vindt. Ik ben blij dat de heer MacCormick het tegendeel heeft beweerd. Hij heeft namelijk in het Engels gesproken over een clear and rational document. Die twee uitspraken staan natuurlijk haaks op elkaar. Mijn eigen mening is dat het document logisch is opgebouwd. Er zijn vier strategische doelstellingen en die vier strategische doelstellingen zijn ieder verdeeld in drie, vier, vijf of zes operationele doelstellingen. Dan komen natuurlijk nog de concreet in te vullen doelstellingen aan bod. Dus ik kan met de beste wil van de wereld het toch niet navoelen waarom mevrouw Berger zegt dat de opbouw van het document rommelig is.
Zij heeft wel een goed punt bij de kop als zij pleit voor een betrokkenheid van het Europees Parlement bij de jaarlijkse cyclus die in het document staat uiteengezet. Ik vind het een zeer belangrijk punt. Ik zou ook willen benadrukken dat de Commissie erg graag elk jaar op de juiste tijdstippen die daarvoor in aanmerking komen, zal luisteren naar de opmerkingen en ideeën van het Europees Parlement wanneer in de jaarlijkse cyclus weer de concrete target actions onder de loep kunnen worden genomen en verder worden vastgelegd.
Wij vinden de betrokkenheid van het Europees Parlement een zaak van het opperste belang. Dat is niet alleen omdat in de Europese constitutie Raad, Europees Parlement, Commissie, de drie punten vormen van de driehoek die dit alles op evenwichtige wijze moet bepalen, maar ook omdat de volksvertegenwoordiging hier verzameld toch het beste in staat is om de meningen van de burgers waar het allemaal om te doen is te vertalen, zodat de Commissie daar de juiste gevolgtrekkingen uit zal trekken. Ik zou dus mevrouw Berger en ook andere leden van deze volksvertegenwoordiging ervan willen overtuigen dat wij met veel aandacht zullen luisteren naar de meningen van het Parlement zoals die elk jaar of misschien twee keer per jaar of in kleiner verband met de Commissie naar voren zullen komen.
Ik zou dan verder in het bijzonder willen ingaan op de opmerkingen van de heer MacCormick over artiesten. Ik erken dat de heer MacCormick een belangrijk punt heeft als hij het geval van rondtrekkende artiesten in Europees verband die dus in verschillende landen werken, bijvoorbeeld een concertpianist of een dansgezelschap, als hij het geval van die cultuurverspreiders en producenten als hij dat naar voren brengt. Ik zou zelf mij graag willen inspannen om niet alleen de vrijheid van bewegen in de Europese Unie ter sprake te brengen, maar ook wat betreft de belastingen om daar een betere grondslag aan te geven. Maar dat is, en dat zal de heer MacCormick ook met mij eens zijn, geen eenvoudige zaak. Er bestaat geen Europese inkomstenbelasting. Die zal ook lange tijd niet bestaan, en dat is misschien maar goed ook, maar in ieder geval ben ik het wel eens met de heer MacCormick dat de belastingaffaires van artiesten die in de verschillende landen van de Unie werken dat die aandacht behoeven en ik ben zelf bereid om, als ik nuchtere suggesties daarover krijg, daar op in te gaan.
Wat betreft de lectoren aan Italiaanse universiteiten die niet van de Italiaanse nationaliteit zijn, kan ik tegen de heer MacCormick zeggen dat ik vandaag nog een brief daarover heb getekend aan het adres van een lid van het Europees Parlement die op dat zelfde punt een klacht had. Wij zijn wat dat betreft attent en wij zijn ermee bezig.
Mevrouw Peijs heeft het contrast gemaakt tussen minimum- en maximumharmonisatie. Zij heeft gezegd dat zij verre de voorkeur geeft aan maximumharmonisatie. Ik ben dat in principe met mevrouw Peijs eens. Het beste zou zijn dat voor de gehele Unie een maximumniveau van harmonisatie wordt afgesproken en dat ieder land zich daaraan houdt. Maar er zijn natuurlijk zeer wel verdedigbare uitzonderingen op dat algemene beginsel mogelijk. Als men denkt aan de sociale normen die in sommige landen hoger zijn dan in andere landen. Als men denkt aan sommige normen ter beveiliging, ter verdediging en bescherming van de omgeving die in sommige landen hoger zijn en stringenter zijn dan in andere landen, dan zal men die landen toch niet kunnen verhinderen om verder te gaan dan de algemeen aanvaarde norm. Mijn uitgangspunt is inderdaad hetzelfde als dat van mevrouw Peijs. Ook ik hecht aan maximumstandaarden en aan maximumnormen, maar op sommige terreinen kan men landen niet verhinderen om verder te gaan dan het algemeen aanvaarde. Wat dat betreft denk ik dat wij moeten proberen te komen tot een juist evenwicht tussen aan de ene kant de interne markt en aan de andere kant wensen terzake van de omgeving of terzake van sociale normen die verder gaan.
Zij heeft verder gesproken - en dat is een buitengewoon belangrijk punt - over de postrichtlijn. Nu zijn mijn diensten, en mag ik zeggen ik zelf ook, druk doende om te zien hoe wij die zaak verder kunnen brengen. Het is op dit ogenblik misschien te vroeg om daar details over mede te delen. Maar ik ben het wel eens met mevrouw Peijs dat wanneer zij zegt dat bedrijven worden aangekocht door bepaalde postbedrijven die over een monopoliepositie beschikken, met andere woorden dat sommige bedrijven worden opgekocht door de uitoefenaars van een monopoloïde situatie, dat dat een ongewenste situatie is. Het is ongewenst dat monopolies worden gebruikt ter aanschaf van bedrijven die hetzelfde doen, maar onafhankelijk zijn. Want dan is dat een duidelijke aanwijzing dat de liberalisatie op het gebied van de post onvoldoende verder is doorgeschreden, althans dat die liberalisatie door sommige postbedrijven onvoldoende juist wordt toegepast. Wij moeten terzake zeer attent zijn, want nogmaals, wij kunnen dat niet aanvaarden en dat is dan ook één van de redenen dat ik hoop om over niet te lange tijd te komen met nadere ideeën over hoe verder uiting te geven aan de postrichtlijn.
Ik ga voorbij aan de opmerkingen van mevrouw Peijs over de decentralisatie van concurrentiebeslissingen. Niet omdat ik dat niet zou willen. Ik heb in een grijs verleden mijzelf als minister in een Nederlandse regering beziggehouden met concurrentiebeleid, maar dit behoort te zeer tot het domein van mijn collega Monti dan dat ik er vanavond verder over zou willen uitweiden.
Zij heeft haar interventie besloten met de woorden "handhaving is prioriteit". Wat dat betreft ben ik het met mevrouw Peijs eens. Beleid bepalen is een zaak, beleid handhaven is een tweede. Dat is natuurlijk ook één van de kernpunten van dit document van de nieuwe strategie, dat wij aanvaarden dat in grote trekken wetgeving tot stand is gebracht, dat het nu aankomt op uitvoering, handhaving en monitoren van die uitvoering, zodat de Commissie door middel van inbreukprocedures ook haar steun kan verlenen aan een richtige uitvoering van de bepalingen van de interne markt.
Mijn voorlaatste opmerking slaat op iets dat de heer Berenguer Fuster heeft gemaakt, waar hij zegt dat het verdedigen van de consument toch niet ten koste mag gaan van de interne markt. Het document dat wij naar voren hebben gebracht en dat vanavond wordt besproken, poogt in de eerste strategische doelstelling juist een evenwicht te scheppen tussen aan de ene kant de interne markt en aan de andere kant de verdediging van de belangen van de consument en van de omgeving. Wij pogen, en hopelijk zijn wij daar enigszins in geslaagd, om dat evenwicht te scheppen en daarmee te verhinderen dat de verdediging van de belangen van de consument, dat de bescherming van de consument ten koste zou gaan van de interne markt. Want de interne markt is er natuurlijk ook voor de producent, natuurlijk ook voor de industrie, maar in de eerste plaats voor de consument. Met andere woorden als de bescherming van de consument ten koste zou gaan van de interne markt dan zouden wij onszelf in de voet schieten en dat is niet ons ideaal. Ik denk dat van de leden van dit Parlement ook niet.
Tenslotte, Voorzitter, de opmerking van de heer Harbour die ik zeer heb gewaardeerd. Ik weet dat de heer Harbour zeer positief staat ten opzichte van het document over de strategie van de interne markt. Ik dank hem ook voor zijn aanwezigheid tijdens de hoorzitting van vorige week vrijdag, trouwens mevrouw Palacio heeft daar een zeer gewaardeerde algemene inleiding toe gegeven, ook haar dank ik daar zeer voor. De heer Harbour heeft gezegd dat de interne markt toch vooral responsive and flexible, met andere woorden beantwoordend aan de wens van de consumenten en van de burgers van dit land en ook flexibel moet zijn. Dat ben ik volstrekt met hem eens. Wij leven in een wereld die razendsnel verandert. De nieuwe elektronische middelen die gebruikt kunnen worden om handel te drijven, zijn overbekend, worden steeds bekender en scheppen hun eigen problemen. De Commissie moet daaraan beantwoorden. Mag ik de heer Harbour en trouwens alle andere leden van dit Parlement ervan overtuigen dat het de ambitie van de Commissie is om in zijn woorden responsive and flexible te zijn, zodat wij inderdaad, de belangen van de consument in het oog hebbende, zo flexibel kunnen beantwoorden aan de noodzaken van het ogenblik.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop niet dat ik te lang heb gesproken. Ik dank u voor het geduld dat u en de leden hebben willen uitoefenen. Ik dank hen ook voor de aandacht. Het zou mij een genoegen zijn om nader nog met dit Parlement indien mogelijk van gedachten te kunnen wisselen over dit belangrijke onderwerp.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Ik het overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement een ontwerpresolutie ontvangen.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 22.05 uur gesloten)

