Gebruik door het Parlement van de symbolen van de Unie (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Carlos Carnero González, namens de Commissie constitutionele zaken, tot invoeging in het Reglement van het Europees Parlement van een nieuw artikel 202 bis over het gebruik door het Parlement van de symbolen van de Unie.
Carlos Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, het besluit dat in mijn verslag aan dit Parlement wordt voorgesteld, is allereerst en in de meest strikte zin van het woord een besluit van politieke aard. Het formele besluit dat we op het punt staan aan te nemen, is uiteraard relevant, maar van ondergeschikt belang.
Hiermee gaan we ons Reglement wijzigen om iets wat feitelijk al bestaat, een formeel karakter te geven. Vergeet niet dat de verschillende instellingen van de Unie hier al jaren mee bezig zijn.
Wij stellen voor dat dit Parlement de vlag van de Unie ophangt in al zijn vergaderruimtes en ter gelegenheid van alle officiële gelegenheden, zoals bijvoorbeeld bij constituerende vergaderingen of als we staatshoofden ontvangen, en dat we ter gelegenheid daarvan ook het volkslied gebruiken. Verder stellen wij voor dat op al onze documenten het devies komt te staan: "Verenigd in verscheidenheid”, en dat we de Dag van Europa vieren.
Mijnheer de Voorzitter, ook al was u voorstander van het idee, we hebben niet voorgesteld de euro als symbool te gebruiken. Naar onze mening is de euro echter wel een geweldig instrument, een fantastisch instrument dat ons trouwens helpt om de financiële wereldcrisis het hoofd te bieden. Waar zouden wij zijn zonder de euro? Zonder de euro zouden we weer in die woelige situatie van concurrerende devaluaties terecht komen die onze reële economie op de knieën zouden hebben gedwongen, in het licht van de internationale financiële speculaties.
Het belangrijkste aspect van de voorstellen in mijn verslag is echter het politieke signaal dat hiermee aan de burgers gegeven wordt. Dat signaal is heel duidelijk: de symbolen van de Unie zijn geen dode letter, in de instelling waarin de vijfhonderd miljoen inwoners van onze 27 lidstaten op de meest directe wijze vertegenwoordigd zijn, meer dan in enige andere instelling. Dat wil zeggen dat het constituerend proces waartoe de Europese Conventie in 2002 de aanzet heeft gegeven, nog steeds leeft, ondanks de obstakels en de schokken die zich in niet geringe mate hebben voorgedaan.
Op de Conventie, waarvan ik de eer had deel uit te maken samen met andere voortreffelijke collega's die hier aanwezig zijn, zijn de symbolen van de Unie voor de eerste maal en zonder bedenkingen opgenomen in het primaire recht. Hiermee kwam gelukkig een einde aan een merkwaardige situatie, waarin niet in de belangrijkste wetgeving was opgenomen wat de burgers zich allang hadden eigen gemaakt, namelijk de symbolen van Europa.
De deelnemers aan de Conventie waren unaniem in hun beslissing en niemand kwam hier tijdens de ratificatieprocedure op terug; integendeel, het was een van de punten die de meeste bijval kregen van de Europagezinde burgers. Vandaar dat het verbazing wekte - ik moet het wel zeggen - toen op de Intergouvernementele Conferentie besloten werd om alle Europese symbolen weg te halen uit de tekst van het Verdrag van Lissabon.
Feit is dat we die vergissing met ons besluit van vandaag kunnen goedmaken. Natuurlijk gaan we geen wijziging invoeren in het primaire recht, maar we kunnen wel onze plicht doen en ertoe bijdragen dat de symbolen een officiële plaats krijgen in het institutionele kader.
Symbolen drukken een gemeenschappelijk doel en gedeelde waarden uit. In het geval van Europa is dat de wens om een Unie van en voor iedereen op te bouwen waarmee eenheid, vrijheid, democratie, rechtvaardigheid, gelijkheid en solidariteit worden nagestreefd, Europese waarden die naar ons oordeel ook universeel zijn.
Die symbolen stellen ons ook in staat om te bepalen wat we zijn en wie we willen zijn, ten opzichte van de rest van de wereld, die ons door hen herkent. Wie heeft zich niet trots gevoeld dat hij de Unie vertegenwoordigde wanneer hij als waarnemer herkend werd door de vlag op ons vest, om een voorbeeld te noemen?
Verder helpen de symbolen ons om ons eraan te herinneren waar we vandaan komen, die dag waarop onze geschiedenis ontstond, een geschiedenis van eenheid, groei en vrijheid.
Wat de Voorzitter van het Europees Parlement een paar dagen geleden gezegd heeft over jongeren en de geschiedenis, in Madrid, heeft alles met die symbolen te maken. We moeten de jongeren eraan herinneren waar we vandaan komen, wie we zijn, en waar we heengaan. Dat zeggen deze symbolen, duidelijk en zonder omwegen. Die symbolen verenigen ons, ze scheiden ons niet. En dat is niet alleen een grote verdienste, het is vooral ook een enorm voordeel.
Mijnheer de Voorzitter, de geweldige schrijver Aldous Huxley zei dat de ervaring die je hebt meegemaakt, niet het belangrijkste is, maar dat het belangrijker is hoe je die ervaring gebruikt. Voor symbolen geldt hetzelfde. De Europese vlag is daar niet als icoon, maar om te worden gebruikt in ons dagelijks leven en de eenheid te versterken die ons kenmerkt.
József Szájer
namens de PPE-DE-Fractie. - (HU) Mijnheer de Voorzitter! Onlangs ben ik in Kiev geweest waar het gebouw van het Oekraïnse ministerie van Buitenlandse Zaken met een goed zichtbare, drie verdiepingen beslaande Europese vlag was versierd. Dit symbool geniet buiten de Europese Unie veel respect en waardering en daarom vind ik dat het tijd wordt dat de Europese Unie de symbolen ook hier met achting behandelt. Tegelijkertijd wil ik mijn collega verbeteren die over dit punt een uitstekend rapport heeft voorbereid. Het artikel over de symbolen van de Europese Unie maakt momenteel deel uit van het acquis communautaire, de Europese wetgeving: de vlag met een blauwe achtergrond en twaalf gouden sterren, de hymne die op de Ode aan de vreugde is gebaseerd, de allang bestaande vergaderingen van de staatshoofden en regeringsleiders en zelfs het hoofdkwartier van het Europees Parlement, in Straatsburg, en natuurlijk houden wij onze zittingen in Straatsburg. Op dit ogenblik is er geen vacuüm in de regelgeving aangezien er regels voor de symbolen van de Europese Unie bestaan ongeacht of deze in het Verdrag van Lissabon staan of niet.
Een belangrijk doel van dit verslag is te reguleren hoe onze instelling, het Europees Parlement, deze vlag eert. Het is mijn overtuiging dat het gevoel van identiteit en van het erbij horen zeer belangrijk is. Wij spreken vaak over het feit dat de burgers dit ingewikkelde Europa niet begrijpen. De symbolen zijn een manier om hen te helpen zich dichterbij de Europese Unie te voelen. Heel veel mensen houden van deze symbolen, en vereren en respecteren ze. Het is mijn overtuiging dat het voor ons, als toegewijde Europeanen hier in het Parlement, heel belangrijk is om een artikel te hebben over hoe wij de symbolen van de Europese Unie binnen onze instelling gebruiken. Dank u voor uw aandacht.
Costas Botopoulos
Mijnheer de Voorzitter, waarom is het zo belangrijk dat wij juist in deze tijd ons inspannen voor en debatteren over de symbolen van de Europese Unie? Mijns inziens hebben wij daar twee goede redenen voor. Ten eerste moeten wij als Europees Parlement met onze gebruikelijke manier van optreden aantonen dat de Europese Unie meer is dan alleen wetsteksten. Ik wil eraan herinneren - en de rapporteur wees daar ook al op - dat de eerste inspanningen dateren uit de tijd van het Grondwettelijk Verdrag, toen geprobeerd werd de symbolen te verankeren in het Verdrag. Het is erg belangrijk dat wij vandaag deze inspanningen voortzetten en levendig houden. Waarom? Wel, juist omdat deze symbolen aantonen dat Europa niet wordt opgebouwd met wetsteksten, met imperfecte - maar noodzakelijke - wetsteksten die echter voor de volkeren nauwelijks begrijpelijk zijn. De symbolen staan echter voor wat anders - "symbool” is een Grieks woord dat hier zeer toepasselijk is -, namelijk een politiek project, een visie voor Europa. Dat is wat mijns inziens in deze tijd levendig moet worden gehouden.
De tweede reden houdt verband met hetgeen achter de symbolen schuil gaat, met de symbolen die als het ware achter de symbolen schuil gaan, dat wil zeggen met de visie voor een op waarden gegrondvest, gemeenschappelijk optreden van de Europese Unie. Dat is wat de symbolen weergeven: een op waarden gebaseerd gemeenschappelijk optreden. Het zijn deze waarden waaraan wij in deze tijd meer dan ooit behoefte hebben.
Als wij zeggen dat de huidige crisis die niemand ongemoeid laat - en dan heb ik het niet alleen over de economische maar ook over de institutionele en morele crisis in Europa - een teken des tijds is en een symbool is voor de moeilijkheden van dit tijdperk, dan moet mijns inziens de Europese Unie daarop antwoorden met eensgezind optreden en iedereen de mogelijkheid bieden om gezamenlijk op te trekken.
Er is geloof ik geen beter en tegelijkertijd wranger voorbeeld dan dat van IJsland. IJsland is geen lid van de Europese Unie maar wordt momenteel zo sterk geteisterd door een economisch storm dat zijn inwoners zich afvragen of ze lid moeten worden van de Europese Unie, van het "Europa van de ideeën”.
Anneli Jäätteenmäki
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de symbolen van de Europese Unie zijn een teken van de eenheid die we hebben bereikt en die we hopen te versterken. Symbolen zoals de vlag van de EU, de hymne en het devies worden bij officiële evenementen in alle lidstaten al op grote schaal gebruikt.
De Europese vlag en hymne, waarmee we tegenwoordig allemaal zo vertrouwd zijn, zijn voor het eerst in 1985 gebruikt bij de Europese Raad in Milaan. De vlag bestond toen al dertig jaar. De vlag is bedoeld als het symbool van perfectie, complementariteit en solidariteit, en bijgevolg van de Europese eenheid. Het devies 'Verenigd in verscheidenheid' is het jongste symbool. Het is voortgekomen uit een initiatief van het Europees Parlement en kan nu worden gezien als de verwoording van het Europese project.
Tijdens de plenaire vergadering van gisteren heeft Ingrid Betancourt uit Latijns-Amerika en Frankrijk gezegd dat ze droomt van een Latijns-Amerika dat net zo kan samenwerken en verenigd is als de Europese Unie. Het is duidelijk dat onze symbolen dienen als een identiteit en een aanwijzing zijn voor de rest van de wereld dat we samen grootse dingen hebben bereikt.
Ik geloof in deze eenheid en hoop dat zij zal blijven bestaan, maar ik ben teleurgesteld over het feit dat we bij veel gelegenheden niet eensgezind zijn. Vorige week heeft de voorzitter van de Europese Unie, president Sarkozy, bijvoorbeeld slechts vier van de lidstaten uitgenodigd om de financiële crisis te bespreken. Het is heel interessant dat de voorzitter van de Europese Unie niet let op de solidariteit en eenheid van de Europese Unie. Net als andere gelijksoortige acties, verdeelt deze actie ons eerder dan dat zij ons verenigt. Het is ironisch dat we zo trots zijn op onze eenheid en solidariteit, maar de voorzitter van de Unie er tegelijkertijd gunstelingen op na lijkt te houden wanneer het gaat om het belangrijkste probleem van vandaag.
Ik hoop dat we, door vaker de vlag, de hymne en het devies te gebruiken, allemaal zullen worden herinnerd aan de waarden die essentieel zijn voor het bestaan van de Europese Unie. Tegelijkertijd mogen we echter niet vergeten dat ons gedrag het belangrijkst is.
Bogdan Pęk
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur al zei, is dit debat van zuiver politieke aard en vindt het plaats in een erg specifieke politieke context. Ik deel het standpunt van de voorgaande sprekers dat Europa vandaag een crisis van waarden doormaakt, alsook dat waarden broodnodig zijn voor Europa. Symbolen die worden opgelegd in strijd met de wetgeving die op dit ogenblik in Europa van kracht is, kunnen deze waarden niet vervangen. De desbetreffende symbolen zijn verworpen door de Intergouvernementele Conferentie die het Verdrag van Lissabon heeft bekrachtigd. Toch doet het Parlement er nu alles aan om deze symbolen op te leggen. Door zo te handelen, legt het Parlement duidelijke beginselen naast zich neer, volgens dewelke maatregelen die onmiddellijk ten uitvoer moeten worden gelegd en die bindend zijn voor alle EU-lidstaten, enkel en alleen door middel van een Verdrag mogen worden opgelegd.
Het is onaanvaardbaar dat op dergelijke wijze wordt getracht maatregelen met een bindend karakter op te leggen. Deze benadering is synoniem met een schending van het fundamentele beginsel waarop de Europese Unie is gebaseerd, met name de onvoorwaardelijke eerbiediging van internationale wetten en overeenkomsten. Dit is niet alleen een poging om een bepaling uit de weg te gaan die in het Europees Verdrag is verworpen, maar ook om maatregelen in te voeren die erop gericht zijn om via een achterdeurtje een Europese pseudostaat op te richten.
Sylvia-Yvonne Kaufmann
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun van harte het initiatief van het Parlement met betrekking tot de vlag en de hymne. Deze symbolen zijn essentieel voor de eenwording van Europa, aangezien ze Europa dichter bij de burger brengen en de ontwikkeling van de Europese identiteit bevorderen. Daarom moeten ze ook officieel worden erkend. Ik beschouw ons besluit van vandaag dan ook als een kleine, maar o zo belangrijke stap naar de terugkeer tot de normaliteit.
Het feit dat de hymne en de vlag uiteindelijk niet in het Verdrag zijn opgenomen - en ik besef heel goed wat de redenen daarvoor zijn geweest - is en blijft in de grond van de zaak een barbaarse aanslag op het proces van Europese eenwording. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt uiteindelijk bij degenen die dit hebben geëist. Ze spelen hiermee ontegenzeggelijk mensen als Ganley, Klaus en Haider in de kaart, want de opruiende nationalistische beweringen die deze mensen bezigen over de zogenoemde Europese superstaat, en die gericht zijn tegen de Europese integratie, krijgen daardoor de schijn van geloofwaardigheid.
Maar de keerzijde van de medaille baart me niet minder zorgen. De Europese burgers zitten niet te wachten op gekibbel in Brussel over de vlag of de hymne. Zij hebben behoefte aan een sociaal en democratisch Europa, een Europese Unie die hen afdoende tegen de negatieve bijverschijnselen van de globalisering beschermt. Zij willen een duidelijk antwoord op de vraag of de Unie de mensen of de markt beschermt. Zij willen dat loon-, sociale en belastingdumping krachtig worden aangepakt en dat er nu definitief een einde wordt gemaakt aan het schandalige casinokapitalisme van financiële acrobaten. Dat kunnen we alleen bewerkstelligen als de Europese Unie als politieke unie optreedt.
Hanne Dahl
namens de IND/DEM-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, is er hier iemand die zich nog de tijd kan herinneren toen de Grondwet werd gewijzigd in het kader van het Verdrag van Lissabon naar aanleiding van de verwerping van de Grondwet in Nederland en Frankrijk? Destijds werden de symbolen niet in het Verdrag opgenomen, omdat de indruk bestond dat EU-burgers met name sceptisch waren over de doelstelling van de Grondwet om van de EU een staat te maken. Nu is het Europees Parlement, dat nota bene het enige EU-orgaan is waarvoor burgers kunnen stemmen, bezig om de symbolen weer in te voeren. Dit lijkt nog het meest op een parodie van de democratie, die wordt opgevoerd door instellingen die geen respect hebben voor degenen die ze zouden moeten dienen. De EU is er voor de burgers; de burgers zijn er niet voor de EU. Daarom is het ongepast om eerst van iets af te zien met het argument dat men de burgers tegemoet wil komen en het enkele maanden later gewoon weer in te voeren.
Ik moet zeggen dat ik mij er wat dit onderwerp betreft beslist voor schaam in het Europees Parlement te zitten. We mogen niet de reputatie krijgen dat we de burgers op zo'n manier voor de gek houden. Daarom roep ik allen hier met een minimum aan respect voor de kiezers die hen als leden van dit Parlement hebben verkozen, op om vandaag tegen te stemmen.
Jim Allister
(EN) Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement wil deze symbolen maar om één reden, en wel om het eigen ego op te blazen en de EU de uiterlijke tekenen van een staat te geven.
Daar bedank ik voor. Ik heb al een veel betere hymne en vlag en ik ben niet van plan die in te ruilen voor de smakeloze speeldingetjes van het eurofederalisme. Ode aan de vreugde, dat we gaan ontvreemden, mag een leuk wijsje zijn, maar dat geldt ook voor Jingle Bells. En net als Jingle Bells verkondigt het een fantasie, namelijk de fantasie dat de EU goed voor u is. Anders dan Jingle Bells zal het echter uw nationale soevereiniteit en uw recht om uw eigen lot te bepalen aantasten. Het is eerder een "code om te vernietigen” dan een "ode aan de vreugde”!
De vlag hebben we gestolen van de Raad van Europa. Zelfs de voorstanders van de vlag weten niet waar hij voor staat. We hebben in de Commissie constitutionele zaken even veel uitleggingen van de betekenis van de sterren als er sterren op de vlag staan.
Dit voorstel verraadt in mijn ogen het onverzadigbare fanatisme van de eurofielen. Het Verdrag van Lissabon heeft deze symbolen nadrukkelijk uitgesloten. De inkt van het Verdrag was echter nog niet droog, of men drong er al op aan dat het Parlement de symbolen alsnog een officiële status gaf.
Mijn kiezers willen geen Europese vlag en geen Europees volkslied. Ze willen het recht om "ja” of "nee” te zeggen tegen het Verdrag van Lissabon! Dank u wel!
Íñigo Méndez de Vigo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik moet denken aan die landgenoot van u die tijdens de Franse Revolutie op straat door een sansculotte terecht werd gewezen met de woorden: "Waarom draagt u de Tricolore niet, het symbool van de Revolutie?” En die landgenoot van u antwoordde hem dat je wat je in je hart voelt, niet moet laten blijken.
Hiermee wil ik zeggen dat ik naar mijn gevoel, als echte Spanjaard, hoor bij degenen die, waarschijnlijk uit schroom, hun gevoelens niet uiten. Dat neemt echter niet weg, mijnheer de Voorzitter, dat het me wel degelijk wat doet als ik de Europese vlag zie hangen, bijvoorbeeld in het gemeentehuis van Ljubljana, of als ik op een vergadering, samen met onze collega Pierre Lequiller, in de Yvelines, na de Marseillaise het Europese volkslied hoor klinken, of als ik in een krant lees dat de winnaar van de prijs Príncipe de Asturias, de Bulgaar Tzvetan Todorov, gezegd heeft dat "Europa nu eenheid in verscheidenheid betekent”. En dat is precies ons devies.
Ik behoor in elk geval niet tot degenen, mijnheer de Voorzitter, die een bekrompen, kleinburgerlijke mentaliteit hebben, een grijze visie op het leven, en die denken dat de Europese vlag tegenovergesteld is aan hun nationale vlag, of dat het Europese volkslied tegenovergesteld is aan hun eigen volkslied. Dat is klinkklare onzin, mijnheer de Voorzitter.
Deze symbolen geven aan dat wij horen bij een gemeenschap; ze geven absoluut niet aan dat wij ons vaderland de rug hebben toegekeerd. Ze duiden op iets extra's, ze geven aan dat we iets delen met de overige Europeanen.
Ik wens de heer Carnero dan ook geluk met dit initiatief van hem en de Commissie constitutionele zaken, dat ik heel juist vind. Hieruit blijkt namelijk, op een moment dat we "de twee Europa's aan elkaar naaien” - om die prachtige uitdrukking te gebruiken van onze geliefde collega Bronislaw Geremek, die in onze herinnering voortleeft - dat wij als Europeanen onze Europese continentgenoten erop willen blijven wijzen dat wij bepaalde waarden delen. En die waarden worden ook, niet alleen, maar ook, uitgedrukt in symbolen.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, zal de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten vandaag met haar stem dit voorstel tot wijziging van het Reglement ondersteunen. En ik denk dat het me net als iedereen hier zal ontroeren wanneer de volgende keer de Ode aan de vreugde in dit Parlement weerklinkt.
Pierre Pribetich
(FR) Symbolen zijn voor het gevoel wat allegorieën zijn voor het verstand. Bloemrijk als deze uitspraak van de filosoof Alain mag zijn, ze geeft toch goed aan wat deze symbolen tegenwoordig voor de Europese Unie betekenen. Luisteren naar de symfonie van Beethoven en het samen vieren van Europa op 9 mei - dát zijn de elementen die we van nu af aan zullen gebruiken om te verzekeren dat Europa als idee blijft voortleven. Op die wijze breng je de waarden waarop de Unie is gebouwd op een concrete wijze tot uitdrukking. Het zijn symbolen die geleidelijk aan in het geheugen van 500 miljoen Europeanen zullen worden opgenomen.
Door dit artikel in het Reglement van dit Parlement op te nemen, zendt onze collega Carlos Carnero González - wiens idee het is en die ik bij deze feliciteer - een op de zojuist genoemde waarden gebaseerde politieke boodschap uit, van het Parlement naar de burgers. Dat blijkt ook uit het feit dat de eurosceptici zich ertegen verzetten. Politiek zonder symbolen is gewoonweg onmogelijk. Als je Europa een identiteit geeft via een hymne, een vlag en een devies, dan stel je de burgers die in Europa wonen en werken in staat om zichzelf te zien als deel uitmakend van één, in verscheidenheid verenigde entiteit. Als je deze symbolen op alle institutionele niveaus en gebieden laat zien, zorg je ervoor dat iedereen steeds weer herinnerd wordt aan de waarden die Europa inspireren.
Ik wil er echter ook op wijzen dat Europa op dit moment een ernstige vertrouwenscrisis doormaakt en dat we verder moeten gaan dan deze symbolische elementen. We moeten ervoor zorgen dat de mensen opnieuw het gevoel krijgen dat ze erbij horen.
Mirosław Mariusz Piotrowski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, symbolen als een vlag, een hymne, een gemeenschappelijke munt en feestdagen zijn intrinsieke eigenschappen van een staat. Juist daarom werd in het kader van de onderhandelingen over het Verdrag van Lissabon het besluit genomen om ze niet aan te nemen. Het is ronduit hypocriet te beweren dat een van de Europese instellingen intern kan besluiten om deze symbolen toch in te voeren. Het Europees Parlement is een wetgevend orgaan. Het mag in geen geval het signaal afgeven dat het toegestaan is manieren te zoeken om eerdere intergouvernementele overeenkomsten te omzeilen. Het Parlement moet toezien op de eerbiediging van de democratie en de rechtsstaat. Indien het Europees Parlement pogingen onderneemt om eerder verworpen symbolen nieuw leven in te blazen, zal het een anachronisme worden. Het is natuurlijk begrijpelijk dat elke instelling bepaalde symbolen zou willen gebruiken. In dit geval dienen we er echter rekening mee te houden dat hier een bredere politieke dimensie in het spel is. Dat heeft ook de rapporteur reeds benadrukt. Daarom mogen we hier in geen geval mee instemmen.
Søren Bo Søndergaard
(DA) Mijnheer de Voorzitter, zoals reeds is gezegd, werden de gemeenschappelijke symbolen - de hymne, de vlag en het devies - uitgesloten van het Grondwettelijk Verdrag, toen dit Verdrag werd gewijzigd in het Verdrag van Lissabon. Enkele voorstanders van het Verdrag van Lissabon beweerden zelfs dat dit aantoonde dat er rekening werd gehouden met de weerstand onder de bevolking. In sommige landen werd de verwijdering van de quasi-constitutionele symbolen gebruikt als argument om te beweren dat er geen reden was om een referendum te houden over het Verdrag van Lissabon. Zo stelde de Deense regering in een document aan de Deense bevolking vast dat het Verdrag van Lissabon, en ik citeer, "vrij zal zijn van symbolische bepalingen aangaande de hymne, het devies en de vlag van de EU".
"Vrij zal zijn van"! Op dit punt moet men zich afvragen welk verschil dit in de realiteit heeft gemaakt en het antwoord op die vraag is: geen enkel verschil. In een antwoord aan mij heeft de Commissie zelf geschreven dat het feit dat de symbolen niet in het Verdrag worden genoemd niets verandert aan hun status. "Niets verandert aan hun status!" Nu moet het Parlement de volgende stap zetten. Er zal wellicht beweerd worden dat intensiever gebruik van de symbolen enthousiasme voor de EU creëert. Misschien bestaat bij sommigen de gedachte dat de symbolen het gebrek aan voordelen voor de bevolking kunnen maskeren. Ik ben een andere mening toegedaan, aangezien dit voor veel burgers alleen maar een voorbeeld is van het feit dat de EU-elite precies doet waar zij zin in heeft. Dit zou een volslagen verkeerd signaal afgeven en ik ben van mening dat wij dit voorstel niet moeten aannemen.
Philip Claeys
Voorzitter, ik vraag me af wat eigenlijk de bedoeling is van dit verslag en van de reglementswijziging die met dit verslag beoogd wordt. In de toelichting wordt gesteld dat het feit dat de symbolen van de Europese Unie niet zijn opgenomen in het Verdrag van Lissabon, niet verhindert dat de instellingen ze toch blijven gebruiken. Waarom moeten ze dan verankerd worden in het Reglement van dit Parlement?
De context waarin we deze discussie moeten plaatsen, is die van de Europese Grondwet en de referenda die deze Grondwet nietig hebben gemaakt. Men heeft die symbolen bewust niet opgenomen in het Verdrag omdat bijvoorbeeld de Nederlanders niet willen weten van een Europese superstaat en van de uiterlijke tekenen van een Europese superstaat. Ondertussen heeft Nederland het Verdrag van Lissabon geratificeerd. En wat gaan wij nu doen? Nu gaan we langs een achterpoortje toch nog die Europese symbolen verankeren in ons Reglement.
Die reglementswijziging is nergens voor nodig. Het is in feite een gratuite provocatie en uitgestoken middelvinger naar de Nederlandse kiezers en bij uitbreiding naar alle kiezers in Europa die niet willen weten van een Europese superstaat. Proficiat collega's!
Maria da Assunção Esteves
(PT) Gisteren zou de hymne van Europa hier in de plenaire vergadering de achtergrond hebben kunnen vormen voor de tranen van Ingrid Betancourt. De hymne zou zijn uitgemond in een oproep om elkaars herinneringen en verlangens collectief te delen. Ieder menselijk project heeft een symbolische dimensie nodig, van de kracht van de woorden waarmee wij van hieruit de volkeren van Europa besturen tot de politieke vertegenwoordigingsrituelen die ons links of rechts doen plaatsnemen, in de dialectiek van het parlementaire debat. Zonder symbolen is er geen geschiedenis.
Wij hebben woorden nodig, of een vlag, een hymne, een devies. Het universele Europese project kan niet in het collectieve gedachtegoed worden gesmeed zonder de chemische werking van dergelijke symbolen, want symbolen stellen niet alleen de wereld voor die wij hebben, maar ook de wereld waarnaar wij verlangen. Zij brengen een verbinding tot stand tussen de diepste rede en emotie die in ons aanwezig zijn. En zij ontlenen hun waarde aan het identiteitsproces dat zij op gang brengen. Hoe kan het reusachtige Europese project, dat is gebaseerd op de transcendentale waarde van de menselijke waardigheid, dat gericht is op de wereld en een leidinggevende rol speelt op het gebied van de rechten, in hemelsnaam overleven zonder symbolische dimensie? Het Europese denken heeft ons een omvangrijk legaat over de betekenis van symbolen nagelaten. De beleidsmakers mogen dat niet uit het oog verliezen, want het beleid omvat alle dimensies van het menselijke zijn, ook het ideële en sublieme aspect ervan.
Richard Corbett
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben een beetje verbaasd over de storm in een glas water die deze wijziging in ons Reglement in sommige geledingen teweeg heeft gebracht. We weten dat de lidstaten enige tijd geleden hebben besloten om de Europese vlag en hymne geen Verdragsstatus te geven. Ze hebben besloten ze deze hoge status niet te geven, maar ze hun huidige status te laten houden.
Wat is hun huidige status? Ze worden eenvoudigweg erkend door de instellingen. De Europese Raad heeft dat al in 1985 gedaan. Mevrouw Thatcher was indertijd overigens lid van de Europese Raad. Ik zie dat enkele van haar bewonderaars haar besluit nu verwerpen. Ik moet zeggen dat ikzelf enigszins aarzelde om een door mevrouw Thatcher gekozen symbool te accepteren als vlag van de Europese Unie. In de geest van een compromis en consensus die alle partijen omvatten, ben ik echter bereid het toch te accepteren.
Dat is dus de status die de vlag en hymne hebben gekregen: erkenning door de instellingen. Er is echter sprake van een anomalie. We hebben ze als Europees Parlement nooit echt erkend in ons Reglement. Het is volkomen logisch dat we deze anomalie wegnemen en in ons Reglement een verwijzing naar de vlag opnemen.
Ik snap niet hoe mensen zoveel drukte kunnen maken over zoiets voor de hand liggends, over zo'n normale procedure, die het besluit van de lidstaten respecteert om ze geen Verdragsstatus te geven. Maar ja, de wegen van de eurosceptici - niet het minst in mijn eigen land - zijn altijd al enigszins een mysterie geweest. Wanneer je ziet dat deze vlag er al jaren is, als je enkele maanden geleden hebt gezien hoe Europese supporters, waaronder waarschijnlijk conservatieve eurosceptici, met de Europese vlag zwaaiden toen Europa in de Ryder Cup golf speelde tegen de VS, komt het echt een beetje belachelijk over dat ze nu zo'n drukte maken over deze redelijke wijziging in ons Reglement.
Panayiotis Demetriou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, zoals alle vorige sprekers al zeiden, zijn de symbolen van de Europese Unie jaren oud. Welk doel streven wij als Europees Parlement na met de wijziging van het Reglement? Ons doel is de nadruk te leggen op wat een reglementair gebruik van de symbolen wordt genoemd. Dit gebeurt in alle organisaties.
Helaas verzet zich een aantal landen en burgers hiertegen. De landen die zich hiertegen verzetten, denken dat met de invoering en bevordering van de symbolen van de Europese Unie een superstaat wordt gecreëerd. Maar dan breekt mij toch de klomp: zullen symbolen echt in staat zijn een superstaat te creëren, zoals een aantal collega's zei?
Er zijn er die zeggen dat het nationale gevoel van de volkeren en landen aangetast zal worden. Als dit gevoel van nationale samenhorigheid echter zo'n dun laagje is dat het geheel weggevaagd kan worden door een eenheidssymbool van alle landen, dan heb ik geen hoge dunk van wat enkelen de "nationale trots” noemen. Toch is ook hier in deze zaal met dergelijke argumenten geschermd.
Bovendien stelt zich nog een andere vraag: als een aantal mensen en een aantal landen op deze symbolen "allergisch” reageren, waarom blijven ze dan lid van de Europese Unie? Waarom blijven ze lid van een unie waarvan zij zelfs de symbolen niet willen zien? Dat is toch totaal tegenstrijdig!
Het Europees Parlement heeft vandaag terecht besloten om deze symbolen officieel op te nemen in het Reglement. Het stuurt ook de boodschap de wereld in dat de Europese Unie deze symbolen moet gebruiken om eensgezind haar weg te volgen, haar opbouw te voltooien en zover te komen dat zij haar rol kan spelen, die niets anders is dan haar beginselen en waarden te bevorderen in heel de wereld.
György Schöpflin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, we horen vaak het standpunt dat symbolen tijdverspilling zijn en dat de Europese Unie zich niet bezig zou moeten houden met zulke onbelangrijke zaken. Volgens deze redenering zou het juist de taak van de Europese Unie zijn zich te concentreren op vitale kwesties zoals de werkgelegenheid of handel.
Deze houding is volstrekt verkeerd en miskent volledig waar het bij symbolen om gaat. Als je zorgvuldig kijkt naar de manier waarop instellingen werken, wordt snel duidelijk dat elke instelling er een verzameling symbolen op na houdt. Deze symbolen zenden een boodschap uit die mensen zullen herkennen. Ze functioneren als een soort van stenografische versie van die instelling. Zonder instellingen kan de democratische politiek niet bestaan.
Symbolen zijn dus een noodzakelijk onderdeel van de democratie die de EU van hoofdbelang vindt voor haar identiteit. Waarom nemen de tegenstanders van deze symbolen overigens de moeite om zich tegen de symbolen te verzetten, als deze van zulk marginaal belang zijn als zij zeggen? Het Europees Parlement heeft als centraal democratisch orgaan van de Europese Unie alle reden om de symbolen van Europa te bevorderen als een middel om zich te verbinden met de kiezers van Europa. Degenen die tegen de symbolen van Europa zijn, zetten in wezen vraagtekens bij de Europese democratie zelf.
Men zou verder kunnen aanvoeren dat we momenteel in een tijd zitten die te veranderlijk is en te zeer door een crisis wordt geplaagd om over de symbolen van Europa na te denken, en dat het voor het Parlement dus niet het juiste moment is om tijd te steken in symbolen. Misschien is dat zo, maar de timing is iets waar altijd over kan en zal worden gediscussieerd. Op de lange termijn doet het er niet toe of er nu of op een latere datum wordt gedebatteerd over de symbolen van het Parlement en de Europese Unie. Ik steun daarom volledig dit belangrijke en overtuigende verslag.
Geoffrey Van Orden
(EN) Mijnheer de Voorzitter, onze federalistische vrienden moeten niet proberen mevrouw Thatcher voor hun karretje te spannen. Ze zou ontzet zijn over de ontwikkelingen die in de Europese Unie plaatsvinden.
We hebben gehoord dat symbolen belangrijk zijn, maar we krijgen voortdurend de geruststelling dat de Europese Unie niet de ambitie heeft een staat te worden, ondanks het feit dat alle resoluties en stukken wetgeving die dit Parlement passeren, ons verder in die richting voeren. Het voorbeeld bij uitstek hiervan was natuurlijk de Grondwet. Deze is verworpen en is vervolgens toch weer opgedoken als het Verdrag van Lissabon.
Om te proberen het Verdrag van Lissabon te slijten, hebben nationale onderhandelaars besloten dat de elementen in de Grondwet die zouden kunnen worden opgevat als elementen die raken aan de positie als staat, zoals de vlag en de hymne, moesten worden geschrapt.
Toen ministers van de Britse regering ons volk het Verdrag van Lissabon probeerden te verkopen, hebben ze zelfs als verkoopargument gebruikt dat het Verdrag op de een of andere manier anders was dan de Grondwet.
Mijn kiezers in het oosten van Engeland willen geen Grondwet, ze willen het Verdrag van Lissabon niet en ze willen zeker geen staat die Europa heet. Ik vind dat het een belediging aan hun adres is om te proberen deze symbolen in te voeren of ze een officieel karakter te geven.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De symbolen van de Europese Unie garanderen dat haar identiteit wordt bekrachtigd en kunnen een beslissende factor zijn bij de communicatie met het publiek en zijn emotionele band met de Europese instellingen.
Het Parlement erkent en voert de volgende symbolen van de Unie: de vlag met een cirkel van twaalf gouden sterren tegen een blauwe achtergrond, de hymne ontleend aan de Ode aan de vreugde uit de Negende Symfonie van Ludwig van Beethoven en het devies "Verenigd in verscheidenheid". De vlag hangt uit in alle gebouwen van het Parlement en ter gelegenheid van officiële gebeurtenissen. Door in het Reglement van het Parlement regels op te nemen met betrekking tot het gebruik van de symbolen van de Europese Unie in het Europees Parlement, wordt een duidelijk politiek signaal afgegeven.
Het Parlement viert op 9 mei de "Dag van Europa". Ik stel voor dat het Europees Parlement jaarlijks een prijsvraag organiseert voor de Dag van Europa, bestemd voor de jonge generaties, waarin deze aangeven hoe zij de toekomst van Europa zien, en vooral hoe zij er aan willen bijdragen dat deze toekomst werkelijkheid wordt.
Marios Matsakis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, op de hellingen van de Kyrenia-bergrug in het noordelijke deel van het Europese Cyprus is een reusachtige Turkse vlag van een kilometer lang te zien, geen EU-vlag. In het hele noordelijke deel van Cyprus is zelfs een overvloed aan Turkse vlaggen te zien, geen EU-vlaggen. Dit symboliseert niet de eenheid van Europa, maar de deling die het Turkse leger heeft opgelegd aan een kleine lidstaat van de EU.
Er lopen toetredingsonderhandelingen tussen de EU en Turkije en in Cyprus zijn vredesbesprekingen gaande. De EU moet stevige druk op de Turkse regering uitoefenen om te bereiken dat deze haar troepen en bijbehorend symbool uit Cyprus weghaalt en toestaat dat onze trotse EU-vlag vrij wappert in die hoek van de EU. De EU-vlag symboliseert in Cyprus eenheid. De Turkse vlag symboliseert verdeeldheid.
Laten we allemaal zo snel mogelijk in heel Cyprus de EU-vlag helpen hijsen.
Andrew Duff
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik vind het bijzonder vreemd, en zelfs tragisch, dat de symbolen worden aangevallen door mensen uit de vroegere communistische staten in Midden- en Oost-Europa. We herinneren ons hoe met vlaggen werd gezwaaid in de menigten in Tallinn, Oost-Berlijn en Boedapest. We herinneren ons dat de hymne werd gespeeld bij de Brandenburger Tor. Dit werd niet opgelegd of voorgeschreven door het reglement van een parlement, maar kwam uit het hart van de burgers en werd ingegeven door hun emoties. De symbolen zijn symbolen van onze edele waarden van vrede en solidariteit.
Íñigo Méndez de Vigo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik zou het volgende willen vragen aan degenen die gezegd hebben dat symbolen en volksliederen een zaak van de staat zijn:
Mijn stad, de stad waarin ik woon, heeft een vlag, de vlag van Madrid, en de regio waarin ik leef, de autonome regio Madrid, heeft ook een vlag en een volkslied. Zijn de stad Madrid en de regio Madrid soms staten, of verlangen ze ernaar dat te worden? Willen degenen die zeggen dat vlaggen en volkliederen staatssymbolen zijn lokale en regionale vlaggen soms verbieden?
Dames en heren, ik had hierop graag een antwoord.
De Voorzitter
Ik heb thuis de vlag van mijn rugbyclub!
Richard Corbett
(EN) Mijnheer de Voorzitter, aansluitend op het punt dat de heer Méndez de Vigo heeft gemaakt, wil ik zeggen dat het Internationaal Olympische Comité een vlag en een hymne heeft. Uit hetgeen de Britse conservatieven zojuist hebben gezegd, kan ik slechts concluderen dat het Internationaal Olympisch Comité volgens hun definitie een staat is.
Carlos Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik iedereen bedanken voor zijn of haar bijdrage aan het onderhavige debat, ook al ben ik het met sommigen natuurlijk openlijk oneens.
Symbolen vertegenwoordigen inderdaad niet alleen staten. In de huidige fase van onze ontwikkeling zijn symbolen geen uitdrukking van confrontatie of strijd maar instrumenten die tot doel hebben ideeën over te dragen en mensen samen te brengen rond bepaalde waarden. Dat is wat onze vlag, ons volkslied, ons devies en de Dag van Europa te betekenen hebben.
Door toedoen van sommigen zag de Intergouvernementele Conferentie zich genoodzaakt de symbolen uit het Verdrag te schrappen, tegen de wil van een grote meerderheid. Die meerderheid koos ervoor de essentie van de Grondwet te consolideren in plaats van zich te laten strikken in de val van degenen die niet alleen het belang van de symbolen in twijfel trokken maar ook de noodzaak om vooruitgang te boeken op het terrein van de politieke unie. Daarom hebben zestien landen, waaronder mijn land, een verklaring opgesteld waarin staat dat het gebruik van symbolen huns inziens een feit is, dat het officieel is, en dat zij deze symbolen daarnaast als een positief element beschouwen.
Niemand heeft de symbolen van de Europese Unie in twijfel getrokken tijdens de campagnes voor de referenda waarbij de Grondwet niet geratificeerd werd. Laten we eerlijk zijn: is er hier iemand die het zich duidelijk herinnert dat belangrijke groepen van de publieke opinie in Frankrijk of Nederland "nee” hebben gezegd tegen de Grondwet omdat die symbolen bevatte? Hun redenen waren van uiteenlopende aard, en je kon het ermee eens zijn of niet, maar ze hadden niets met de symbolen te maken.
Natuurlijk voel ik me Spaans omdat ik Europeaan ben en Europeaan omdat ik Spaans ben. Daarom, als ik de vlag van mijn land zie wapperen naast de vlag met de twaalf sterren, voel ik me in beide opzichten gesterkt, beide aspecten maken deel uit van mijn leven; ik voel me ook trots als ik de fungerend voorzitter van Unie zie verschijnen met de vlag van de Franse Republiek naast die van de Europese Unie.
Net als velen onder u ben ik er vooral trots op dat we worden toegejuicht als degenen die humanitaire hulp ontvangen of bij verkiezingen onze waarnemingsteams opmerken, ons herkennen aan onze vlag en blij zijn om die te zien. We maken ons belachelijk als wijzelf ontkennen wat door anderen met blijdschap en gevoelens van vriendschap erkend wordt.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Cristian Silviu Buşoi  
schriftelijk. - (EN) De Europese Unie staat zonder enige twijfel op een kruispunt van wegen in haar ontwikkeling. Het is van het grootste belang te erkennen dat we voorwaarts moeten gaan door alle huidige ingewikkelde problemen aan te pakken die het Europese integratieproces mogelijk zouden kunnen verlammen. In dit proces zijn de Europese symbolen een cruciaal verbindend element voor de ontwikkeling van een positieve identiteit op Europees niveau, die een aanvulling vormt op de reeds lang gevestigde nationale identiteiten, maar deze niet vervangt.
Het ontbreken van de Europese symbolen in het verworpen Verdrag van Lissabon is vanuit het gezichtspunt van het cruciale "democratisch tekort” waar de Europese Unie momenteel mee te maken heeft, zeer betreurenswaardig. De bewering dat opneming van de symbolen in het Verdrag van Lissabon ongepast is, is zeer onrealistisch, want er bestaat geen twijfel over dat ze geen enkel gevaar vormen voor de denkbeelden waarop de EU is gebouwd.
Om de steun van de bevolking voor en haar engagement jegens de Europese Unie in de komende jaren te vergroten, is het dus noodzakelijk deze symbolische elementen in stand te houden en aan te passen, zodat we de Europese instellingen en besluitvormingsprocessen dwingen de factor "demos” te erkennen.
Glyn Ford  
schriftelijk. - (EN) Ik sta achter de invoering van een officiële erkenning van onze Europese vlag, de Europese hymne Ode aan de vreugde, een Dag van Europa op 9 mei en het devies 'Verenigd in verscheidenheid' in het Reglement. Deze steun doet niets af aan mijn engagement jegens en trouw aan mijn eigen land, Engeland, waar ik ben geboren, ben opgegroeid, naar school ben geweest en nu woon.
Ik wijs de visie af dat je zou moeten kiezen voor één regio waaraan je je exclusieve loyaliteit geeft. Ik ben er trots op uit het Forest of Dean te komen, Brit en Europeaan te zijn.
Genowefa Grabowska  
schriftelijk. - (PL) Symbolen dragen ontegenzeglijk bij tot het ontstaan van een emotionele band met een land of een organisatie die ons na aan het hart ligt. Wanneer we een vlag zien, een devies lezen, een hymne beluisteren of zelfs muntstukken in onze handen hebben, associëren we deze elementen onmiddellijk met een bepaald land of een bepaalde organisatie. Uiteraard beschikt ook de Europese Unie over dergelijke symbolen die de identificatie en emotionele verbondenheid met de Unie vergemakkelijken.
De blauwe vlag met twaalf gouden sterren, de Ode aan de vreugde uit de Negende Symfonie van Beethoven, de Dag van Europa die op 9 mei wordt gevierd en de euro - de officiële munt van vijftien lidstaten - zijn goed ingeburgerde, vertrouwde en algemeen aanvaarde symbolen. Aanvankelijk waren dit de symbolen van de Europese Gemeenschappen, maar inmiddels zijn het de symbolen van de Europese Unie geworden. Samen met het motto of het devies van de Unie, met name "Verenigd in verscheidenheid”, vatten deze symbolen de kwintessens van het Europese project perfect samen.
Als lid van de Conventie betreur ik het ten zeerste dat de in de Europese Grondwet beschreven symbolen van de Unie nooit bestaansrecht hebben gekregen. Ze werden beschouwd als kenmerken van een pseudostaat en zijn om die reden uit de tekst van het Verdrag van Lissabon geschrapt. Desalniettemin ben ik van oordeel dat deze symbolen hun eigenheid of aantrekkingskracht in de ogen van de Europese burgers geenszins hebben verloren. Ze blijven niet alleen de dragers van de waarden waarop de Europese Unie is gebaseerd, maar zijn ook een uitdrukking van het gemeenschapsgevoel dat de burgers van de Unie ervaren.
Het is derhalve een goede zaak dat juist het Europees Parlement het initiatief heeft genomen om de Europese symbolen te gebruiken.
