
De Voorzitter
We hebben vernomen dat er in Spanje opnieuw een terroristische aanslag is gepleegd: gisteren is in Bilbao een politieagent gedood. Namens iedereen wil ik meedelen dat het Europees Parlement deze aanslag veroordeelt en zijn condoleances overbrengt aan de familie van het slachtoffer en aan het hele Spaanse volk. Onze gedachten zijn bij hen die hun leven geven voor een beschaafde samenleving en wij houden vast aan alle resoluties die we over de strijd tegen het terrorisme hebben aangenomen, wanneer en waar de legitimiteit ook wordt geschonden, of dat nu in Spanje of een ander land is.

Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar pagina 14 van de Notulen: mondelinge vragen met het oog op het Vragenuur. Ik heb een vraag gesteld over de arbeidstijden die ik specifiek heb gericht aan commissaris Kinnock. Deze vraag heeft nr. 100 gekregen en staat niet bij de vragen welke commissaris Kinnock zal beantwoorden. Misschien is daar een eenvoudige reden voor of gaat het om een vergissing of een foutje. Maar aangezien de vragen van mijnheer Smith en van mevrouw Oddy over het vervoer van nucleair afval ook nogal gevoelig liggen en eveneens onderaan dit document terecht zijn gekomen, krijg ik toch het vermoeden dat duistere machten de agenda manipuleren. Ik hoop dat u mij kunt verzekeren dat dit niet het geval is en dat u mij kunt helpen om deze zaak recht te zetten.

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, ik weet niets van duistere machten die met ons werk aan de haal gaan. Ik hoop natuurlijk maar dat ze niet bestaan en dat de door u genoemde fout rechtgezet zal worden.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen bevestigen wat de heer McMahon zei, namelijk dat mijn vraag over het vervoer van nucleair materiaal ging. Ik weet niet of dat onder de paraplu van duistere machten valt maar ik zou een onderzoek in deze zaak wel op prijs stellen.

De Voorzitter
Ik kan u zeggen dat wij niet beslissen welke commissaris de vragen beantwoordt; de Commissie beslist daarover, maar nogmaals, als er een fout is gemaakt, zal die zeker in de tekst worden hersteld.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, in verband met mijn vraag zijn die duistere machten niet aan het werk geweest. Mijn vraag over dezelfde kwestie is wel ingeschreven onder de vragen die de heer Kinnock zal beantwoorden. Er is dus wel iets vreemds aan de hand: seksisme misschien?

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Ahern. We zullen deze opmerkingen aan de Commissie overbrengen, zodat zij er iets aan kan doen.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Urgentverklaring
Lange
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik wil me uitspreken tegen een urgentverklaring. Op de eerste plaats heeft de Raad er maanden de tijd voor genomen en vergadert zonder rekening te houden met hetgeen wij hebben besloten. Op de tweede plaats wordt het programma op autoritaire wijze naar eigen believen gewijzigd en op de derde plaats wordt vervolgens de Juridische Dienst gevraagd om procedurekwesties op te lossen. De Juridische Dienst heeft tegen de Raad gezegd: pas op, jullie kunnen beter opnieuw overleggen met het Parlement omdat jullie zulke ingrijpende veranderingen hebben aangebracht. Dat gaat zomaar niet! Ik vind dat de commissie daar nog eens uitvoerig over moet overleggen.
(Het verzoek om urgentverklaring wordt verworpen)

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik wil verwijzen naar het document "EP Nieuws" over de openingsvergadering van gisteren, waarin een absoluut verkeerde indruk wordt gewekt. Het geeft een totaal verkeerde beschrijving over wat gisteren gebeurd is betreffende het verzoek om het tijdstip van de stemming over de motie van afkeuring in verband met de BSE-affaire te wijzigen. Er staat dat Pauline Green, PSE Noord-Londen, de Vergadering verzocht heeft om de stemming van woensdag 12.00 uur over de ontwerp-resoluties uit te stellen. Dat is helemaal niet waar. Ik heb niets gedaan wat daar op lijkt. Het misleidt de media en de buitenwereld. Namens mijn fractie verzoek ik u het document onmiddellijk te laten intrekken.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Green. Uw opmerking is volkomen juist; het heeft weliswaar niets met de Notulen te maken, maar we nemen er toch kennis van.

Sociale zekerheidsregelingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0018/97) van mevrouw Oomen-Ruijten, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging, ten behoeve van werklozen, van verordening (EEG) nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, en van verordening (EEG) nr. 574/72 tot vaststelling van de wijze van toepassing van verordening (EEG) nr. 1408/71 (COM(95)0734 - C4-0116/96-96/0004(CNS)).

Oomen-Ruijten
Voorzitter, het voorstel dat de Europese Commissie doet, is bedoeld om mensen die geen baan hebben in staat te stellen langer dan de periode van drie maanden die nu geregeld is in een andere lidstaat werk te zoeken zonder dat men de aanspraken op een werkloosheidsuitkering verliest. In 1980 al diende de Europese Commissie dit voorstel in, dat zou voorzien in vrij verkeer en optimalisering van de kansen om aan een baan te komen. Toen leed het voorstel schipbreuk. Nu heeft het, naar ik aanneem, wel een kans.
Voorzitter, de voorwaarden om een werkloosheidsuitkering mee te nemen zijn heel strikt. Je moet het echt willen, immers solliciteren en werk zoeken in een ander, mooi zonnig land kan niet zo maar. Je moet er iets voor over hebben, omdat werk zoeken in die andere lidstaat betekent dat je kiest voor de laagste uitkering en ook de kortste uitkeringsduur. Oneigenlijk gebruik wordt daarmee voorkomen. Slechts de werkelijk gemotiveerde werkzoekende wordt geholpen. De voorstellen als gedaan met betrekking tot de uitkeringshoogte en -duur en de verplichtingen om ook ingeschreven te staan als werkzoekende en daar actief mee bezig te zijn, kunnen op de volle steun van de Commissie sociale zaken en van deze rapporteur rekenen.
Voorzitter, ik heb een tweetal kleinere problemen, die ik heb vastgelegd in amendementen. Wat doen we met iemand die vanuit een werkloosheidssituatie een opleiding volgt? Heeft betrokkene ook dezelfde rechten wanneer hij ingeschreven is in een andere lidstaat? Een amendement heb ik daarvoor ingediend.
Voorzitter, dan kom ik aan de grensarbeiders. Ook voor deze werknemers is er nu een vrije keuze, waar men vroeger verplicht ingedeeld was in de wettelijke regeling van de woonstaat, kan men nu ook kiezen voor de regeling van de werkstaat. Prima, in het verslag van de Commissie sociale zaken uit 1995 heeft het Europees Parlement en deze rapporteur ook al om die keuzevrijheid gevraagd.
Voorzitter, dan is er iets vreemds. In een bepaalde lidstaat, waar overigens uitzonderlijk veel grensarbeiders werken - dat is Luxemburg - is er wel keuzemogelijkheid, maar die keuzemogelijkheid komt voor rekening van de woonstaat, en dat is België. Ik vind dat een voorstel dat weliswaar recht doet aan de grensarbeider zelve, omdat die er niets van merkt, maar het is gek in het systeem en ik vind een systeem waarop er steeds uitzonderingen gemaakt worden niet aanvaardbaar. De Commissie sociale zaken deelt dat standpunt met de rapporteur. Voorzitter, daarom heb ik een amendement ingediend dat, gegeven het feit dat de Luxemburgse overheid van het ene op het andere moment erg veel kosten moet maken, inhoudt dat de overgangsregeling die nu is afgesproken, er maar voor ten hoogste vijf jaar zal zijn, en dan zeg ik ook nog tegen de Luxemburgse collega's: u moet toch ook bedenken dat degene die in uw land als grensarbeider werkloos wordt, ook altijd bijgedragen heeft aan de sociale zekerheidspremie in uw land. Voorzitter, dus daarom op dat punt een amendement.
Voorzitter, ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om via de heer Flynn de commissaris te zeggen dat het Parlement op dit hele lastige dossier rond verordening 1408/71, de samenwerking met uw medewerkers en met name de direct betrokkenen op het dossier zeer gewaardeerd heeft en zeer wardeert en daarom wil ik vanaf deze plek nog eens zeggen dat wij de heer Rob Cornelissen bedanken en alle succes wensen in zijn nieuwe job, we weten dat de heer Verschuren, die nu aan de andere kant naast u zit, in elk geval met dezelfde ijver dit moeilijke dossier zal waarmaken. Wat dat betreft, mijnheer de Voorzitter, wil ik via de commissaris hem en zijn medewerkers ook eens een compliment uitdelen.
Voorzitter, mag ik dan echt tot slot nog een opmerking maken? Wij worden de laatste tijd in coördinatieverordening 1408/71 steeds meer geconfronteerd met problemen omdat de ene na de andere lidstaat bezig is met hetgeen verordening 1408/71 sociaal coördineert, namelijk de sociale zekerheid, via bezuinigingen te verplaatsen naar de fiscaliteit, en juist die fiscaliteit wordt niet gecoördineerd. Ik zou daarom via de heer Flynn nog eens een keer willen vragen: heb aandacht voor dat feit en kijk eens wanneer we nu werkelijk, ook in verordening 1408/71, voor de grensarbeiders sociaal en fiscaal coördineren, en let erop dat we dan één keuzemogelijkheid hebben. Er is net op verzoek van werknemers- en werkgeversorganisaties een verslag uitgebracht van de universiteit van Maastricht, dat pleit voor die ene keuze. Laten we nou proberen daar wat meer te stroomlijnen. Dat is de hartekreet die ik heb, want ik denk dat we dan in de komende tijd heel veel problemen voor grensarbeiders, die Europa toch dagelijks waarmaken, kunnen oplossen.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteur, mevrouw OomenRuijten, willen gelukwensen met haar uitmuntende verslag. Niet alleen vanwege de beoordeling van het onderhavige voorstel van de Commissie, maar vooral wegens de vooruitziende blik waarvan zij blijkt geeft. Want sommige aspecten, zoals dat met betrekking tot het recht op werkeloosheidsuitkeringen van grensarbeiders, waren door dezelfde rapporteur reeds aan de orde gesteld in het door haar voorgelegde verslag waaraan de Commissie sociale zaken op 15 mei 1995 haar goedkeuring hechtte.
Tot nog toe immers hadden werknemers die werkloos werden in de lidstaat waarin zij een baan hadden en die altijd in een andere lidstaat hadden gewoond, problemen om hun rechten te doen gelden. De oplossing die dan uit de bus kwam, was afhankelijk van het soort werknemer. Terwijl grensarbeiders automatisch onderworpen waren aan de wetgeving van de staat waar ze woonden, hadden werknemers van andere categorieën - met name seizoenarbeiders - de mogelijkheid om voor het stelsel van de ene of voor dat van de andere lidstaat te kiezen. Dat hield in dat de werknemers die iedere ochtend de grens moesten oversteken - in veel gevallen een louter kunstmatige scheidslijn - om in een naburige plaats te gaan werken, behoorlijk gediscrimineerd werden. Enerzijds hadden deze werknemers te maken met de regelgeving van twee verschillende landen: die van het land waarin ze werkten en die van het land waarin ze woonden. Anderzijds is het zo dat die barrière de feitelijke verwezenlijking van de interne markt, concreet gezegd het recht op vrij verkeer van werknemers, in belangrijke mate afremt.
Het voorstel van de Commissie biedt wat dit betreft, ook aan grensarbeiders, de mogelijkheid te kiezen tussen de werkloosheidsuitkering van de staat waarin gewerkt wordt en die waarin men woont. In dat opzicht vind ik dit voorstel bijzonder positief, in die zin dat het een aanzienlijke verbetering inhoudt van de rechten van deze groep. Er blijven wat deze werknemers betreft echter nog wel een aantal andere punten over die moeten worden opgelost - zoals bijvoorbeeld met betrekking tot ziekte-uitkeringen van gezinsleden - voordat het vrije verkeer, die pijler van de Europese markt, werkelijkheid is. Maar het is ook waar - dat moet gezegd -, dat de situatie voor vele werknemers in de Europese Unie er nu beter uitziet, en u komt de eer toe, mevrouw Oomen-Ruijten, dat u hiertoe de aanzet gegeven heeft en het voor deze mensen heeft opgenomen.
Verder wordt in dit verslag gewag gemaakt van nog een aantal belangrijke aspecten in verband met de verplaatsing van personen die een werkloosheidsuitkering ontvangen. Er wordt een regeling voorgesteld op grond waarvan een werkloze die een werkloosheidsuitkering ontvangt en die zich wil verplaatsen om werk te zoeken - of om haar of zijn echtgenoot of echtgenote te vergezellen -, gedurende de eerste drie maanden zijn recht op een uitkering behoudt uit hoofde van de wetgeving van het land waarin hij voor het laatst gewerkt heeft. Na die drie maanden - als de periode waarin naar werk wordt gezocht, verlengd wordt - zou de werkloze de mogelijkheid krijgen om met behoud van uitkering langer te blijven in de lidstaat waarin hij naar werk zoekt, al zou die uitkering wat duur en hoogte betreft aan enige beperkingen worden gebonden.
Tot slot mijnheer de Voorzitter, wil ik de rapporteur nogmaals gelukwensen, en erop wijzen, dat het onderhavige verslag een aanzienlijke vooruitgang betekent ten behoeve van de rechten van de werknemers - ten behoeve van de mobiliteit van de werknemers van de Europese Unie - en ook ten aanzien van de verwezenlijking van de Europese markt.

Pompidou
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, zoals u zojuist werd meegedeeld, voer ik het woord namens mevrouw Hermange.
De verordening die wij vandaag bekijken, garandeert het vrije verkeer van werknemers in de Europese Unie door ervoor te zorgen dat sociale uitkeringen en de toepassing van het sociale zekerheidsstelsel gewoon worden voortgezet. Maar vandaag is deze tekst ontoereikend, daar immers de werkloosheid een realiteit geworden is waar we niet omheen kunnen.
Het is momenteel dan ook meer dan ooit noodzakelijk om diegenen die een baan willen zoeken in een andere lidstaat en die hun ervaring willen verrijken, in staat te stellen zulks ook te doen en wel door hun bepaalde instrumenten te verschaffen, namelijk eenvoudiger procedures en bescherming van de leef- en werkomstandigheden. President Chirac heeft talloze malen herinnerd aan het belang van deze dynamiek, en jongeren ertoe aangespoord om de horizon van hun vooruitzichten uit te breiden en blijk te geven van professionele en geografische mobiliteit.
Maar nu moeten ze nog de middelen krijgen voor deze mobiliteit en mogen we ze niet ontmoedigen in hun ambitie om een plaats te vinden op de grote markt van de Europese werkgelegenheid. Daarom ben ik van mening dat de wijziging van de verordening ten behoeve van werklozen een noodzakelijk iets is geworden. Het gaat erom dat zij de kans moeten krijgen een baan te zoeken in een andere lidstaat zonder dat zij daardoor hun recht op een werkloosheidsuitkering, waarvan de duur momenteel beperkt is tot drie maanden, verliezen. De persoon die een baan zoekt in een andere lidstaat moet zonder moeilijkheden gebruik kunnen maken van de sociale dienstverlening in natura en op de allereerste plaats toegang hebben tot de gezondheidszorg. Op die manier versterken wij het Europees sociaal model en tegelijk het concurrentievermogen van de Europese economie, die gebaseerd is op een gemotiveerde en bekwame beroepsbevolking.
Ik zou de rapporteur willen danken voor haar voorstel en namens de Fractie van de Europese Volkspartij geef ik dus mijn volledige steun aan dit verslag.
Als rapporteur voor advies inzake het Groenboek, genaamd "De belemmeringen voor de transnationale mobiliteit" , dat is ingediend door commissaris Cresson, zou ik hier graag aan toevoegen dat, zoals mevrouw Hermange zegt, ik het uitermate dringend vind om het toepassingsgebied van deze verordening uit te breiden tot studenten, die de toekomst van Europa voorbereiden door in het buitenland in een van de lidstaten te studeren. Wij moeten hen de sleutels geven van de hoop door de omstandigheden te creëren voor een welvarend en menselijker Europa.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, ik denk dat mevrouw Oomen-Ruijten de juridische kant van deze regeling en de daarbijbehorende zaken uitstekend geschetst heeft en het is om die reden dat ik mij wil beperken in mijn bijdrage tot een aantal zaken waarvan ik denk dat ze met name ook de aandacht verdienen van de Commissie en met name ook van de Raad. Om werkelijk deze wijzigingen van de richtlijnen een succes te laten zijn, zullen de nationale diensten voor arbeidsvoorziening en uitkeringsinstanties goed moeten samenwerken. Nu heb ik in het verleden zelf ervaring opgedaan met het samenwerken van arbeidsvoorzieningsorganisaties tussen lidstaten. In dit geval tussen Nederland en België. Ik kan u verzekeren dat het niet makkelijk is om deze organisaties goed te laten samenwerken als we alleen al kijken bijvoorbeeld naar het gebrek op de mogelijkheid tot uitwisseling van gegevens omdat de geautomatiseerde en registratiesystemen bijvoorbeeld niet op elkaar afgestemd zijn. Ook dat de nationale lidstaten er geen rekening mee houden dat met name in grensgebieden dit soort samenwerking extra middelen kost en het vaak voor de diensten heel moeilijk is om die middelen uit te trekken, zou ik u willen vragen dat op de agenda van de Raad de plaatsen, mijnheer Flynn.
Daarnaast hoop ik en daarvoor wil ik wijzen op het verslag van de Juridische Commissie, dat deze wijziging van de richtlijn toch ook een bijdrage levert aan die zaken die nog steeds niet opgelost zijn, bijvoorbeeld met betrekking tot het niet uitkeren in sommige lidstaten van welopgebouwde pensioenrechten en noch de ene lidstaat, noch de andere lidstaat uitkeert, ook zo'n situatie waar bijvoorbeeld tussen België en Nederland sprake van is. Ik wil van harte de oproep ondersteunen van mevrouw Oomen-Ruijten met betrekking tot de fiscaliteit. Ik zou zelfs zo ver willen gaan dat ik zeg van nationale wetgevingen zouden zó moeten worden ingericht dat men een toets vooraf doet voordat men een wet vaststelt met betrekking tot de effecten op grensarbeid.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, het lijkt een technisch verslag, maar in werkelijkheid is het een uiterst politiek verslag en ik wil mevrouw Oomen-Ruijten er dan ook voor bedanken dat zij een stap in die richting heeft gezet. Tot nu toe vormen de grensregimes een reusachtig zwart gat in ons sociale stelsel; Europa betekent hier voor de afhankelijke arbeid dat de huidige nationale zekerheidsregelingen worden omzeild. Mevrouw Oomen-Ruijten stelt voor, en daar zijn wij het mee eens, dat we van hieruit tenminste tot een stelsel van de grootste gemene deler komen. Dat is niet niks. Wij zijn echter van mening dat je om mobiliteit echt grensoverschrijdend onbeperkt aanvaardbaar te maken nog een stapje verder moet gaan dan dit model naar een model van het kleinste gemene veelvoud. Dat betekent dat de gunstige regelingen van beide kanten echt gelden. Dat is te financieren en dat zou het gewoon aantrekkelijker maken om over de grens naar werk te gaan zoeken. Daarom hebben we een amendement ingediend. Wij zijn van mening dat juist de grenzen - en dat is meteen ook mijn vraag aan Commissaris Flynn - moeten worden omgevormd tot verbindings- en overgangspunten voor werknemers. Europa moet een gebied worden met meer sociale gerechtigheid en gewaarborgde sociale solidariteit en mag geen zwart gat blijven waarin de bestaande stelsels voor sociale zekerheid verdwijnen.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is blij met de positieve houding die het Europees Parlement tegenover dit voorstel aanneemt. Met de Commissie is het Parlement van mening dat werklozen langer dan de drie maanden die momenteel voorzien zijn, in een andere lidstaat naar werk moeten kunnen zoeken, zonder daarbij hun aanspraken op een werkloosheidsuitkering te verliezen. Ook heeft u het voorstel goedgekeurd om grensarbeiders die werkloos worden, het recht te geven te kiezen tussen het sociale zekerheidsstelsel van de lidstaat waarin zij wonen of de lidstaat waarin zij het laatst hebben gewerkt.
Mevrouw Oomen-Ruijten heeft een zeer goed verslag opgesteld en ik dank haar daarvoor. Zij stelt drie zeer nuttige amendementen voor. Het eerste ligt in de lijn van het Groenboek van de Commissie over de hindernissen voor de transnationale mobiliteit op het vlak van onderwijs, opleiding en onderzoek. Mijnheer Pompidou heeft eveneens specifiek naar deze zaak verwezen. Het tweede amendement wil een speciale bepaling voor België schrappen. Ik vind dat billijk na de zeer enge interpretatie van het Hof van Justitie in het arrest "Spataro" van juni ll. Ten derde zou de overgangsperiode van tien jaar voor vergoedingen aan Luxemburg van bepaalde werkloosheidsuitkeringen door de naburige lidstaten inderdaad tot vijf jaar teruggebracht kunnen worden.
Er is een amendement van de heer Schörling en van de heer Wolf dat het Commissievoorstel zou aantasten en dat wij daarom niet kunnen overnemen. De Commissie is dus bereid om een gewijzigd voorstel in te dienen waarin de amendementen van rapporteur Oomen-Ruijten zijn opgenomen. Ook wil ik haar heel hartelijk danken voor haar zeer vriendelijke woorden over de diensten en de medewerkers die ik met genoegen aan ze zal doorgeven.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 12.00 uur plaats.

Sociale bescherming
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0016/97) van mevrouw Weiler, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie - de toekomst van de sociale bescherming: Een kader voor een Europees debat, en het verslag van de Commissie inzake sociale zekerheid in Europa (COM(95)0457 - C4-0518 en C4-0524/95).

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik ben blij dat we vandaag toekomen aan een onderwerp dat al lang weer eens op de agenda van Europa had moeten staan en ik ben blij dat de Commissie een heel nuttig document heeft ingediend voor dit debat. We hebben binnen de commissie uitvoerig gediscussieerd over dit onderwerp met deskundigen, met NGO's, en ik ben ook blij dat het voorzitterschap van Ierland en nu dat van Nederland gebruik hebben gemaakt van de kans om samen met ons vakconferenties te organiseren. Ik bedank ook alle collega's voor hun constructieve medewerking aan mijn verslag en ik vraag uw begrip voor het feit dat ik niet alle amendementen kon opnemen. Een paar amendementen kon ik niet opnemen omdat ze de duidelijke lijn van mijn verslag zouden hebben veranderd, deels ook omdat ze te veel in een richting gingen die een privatisering van het sociale stelsel zou hebben betekent. Anderzijds kan ik weliswaar grote sympathie opvatten voor de amendementen 27, 28 en 29, maar ze hebben niets te maken met mijn verslag en horen eigenlijk in een andere context thuis. In principe was men het er in de afgelopen jaren in alle discussies over eens dat het Europese sociale model een positieve standplaatsfactor voor Europa is en dat we gezamenlijk een herziening van dit stelsel nodig hebben, echter geen reductie. Herziening wil niet zeggen harmonisatie, laat ik dat meteen duidelijk stellen. Ook in de toekomst zullen de nationale parlementen blijven beslissen over de inrichting van hun stelsels voor sociale zekerheid. Maar toch is het nodig dat het Europees Parlement en onze instanties zich er meer mee bemoeien en zich er meer voor inzetten dan vroeger.
Er ligt bijvoorbeeld voor ons een taak bij dringend noodzakelijke richtlijnen die het vrije verkeer van werknemers garanderen. Er ligt een taak bij een sociale opzet, bij een begeleiding voor nieuwe arbeidsorganisaties in Europa, bijvoorbeeld voor de atypische werkgelegenheidsverhoudingen, niet alleen voor deeltijd maar ook voor de grote bandbreedte en variatie van alle atypische werkgelegenheidsverhoudingen die er inmiddels binnen Europa zijn. Er ligt ook een taak - en dat is het belangrijkste punt - bij de bestrijding van de werkloosheid samen met de regionale en nationale autoriteiten, omdat we allemaal weten dat de belangrijkste oorzaak voor de financiële problemen van de sociale-zekerheidsstelsels de werkloosheid is. Dat is ook de reden waarom we een hoofdstuk "werkgelegenheid" hebben opgenomen in het herzieningsverdrag.
Een belangrijke eis van de commissie is de systemen werkgelegenheidsvriendelijker te maken, dat wil zeggen de factor werk te ontlasten en nieuwe financiële bronnen aan te boren. De lidstaten zouden deze kans kunnen en zelfs moeten benutten voor een ecologische heroriëntering, voor een ecologische belastingherziening. We stellen dit voor. De lidstaten zullen beslissen of ze deze nieuwe bronnen willen inplannen of niet.
We hebben antwoorden en oplossingsvoorstellen uitgewerkt voor problemen in Europa die in alle lidstaten, in alle industriële landen hetzelfde zijn. Dat wil bijvoorbeeld zeggen de vergrijzing in Europa, de terechte wens van vrouwen om te werken en, zoals ik al zei, de nieuwe vormen van arbeidsorganisatie en arbeidsflexibiliteit. Deze discussie willen we voeren met de Commissie, de Raad, de sociale partners, de NGO's en de welzijnsorganisaties in de lidstaten.
Beste collega's, ik heb in mijn verslag een reeks voorstellen voor maatregelen gedaan. Ik zou het fijn vinden wanneer u het ermee eens zou kunnen zijn, wanneer u het zou kunnen goedkeuren dat we aan dit onderwerp moeten blijven werken, dat we aan dit onderwerp willen blijven werken, dat we ook een soort van institutioneel platform nodig hebben, opdat we samen oplossingen kunnen vinden en de discussie kunnen voeren. Ik vraag u daarom mijn verslag te steunen.

Melkert
Mijnheer de Voorzitter, dank u wel, ook voor de gelegenheid voor uw Parlement te mogen spreken over dit belangrijke onderwerp dat vandaag op de agenda staat.
Ik wil om te beginnen mevrouw Weiler en de Commissie gelukwensen met het verslag zoals dat nu voor ons ligt, omdat het qua inhoud van het grootste belang is voor de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie en tegelijk ook komt op een moment dat de Unie en haar lidstaten zich moeten voorbereiden op wat een kwalitatief nieuwe fase zal zijn in de sociaal-economische ontwikkeling van de Unie met name vanaf het moment dat de EMU van start zal gaan. Dan zal het dringend gewenst zijn om ook de complementariteit tussen de economische en monetaire integratie enerzijds en de sociaal-economische beleidscoördinatie tussen de lidstaten anderzijds nieuwe vorm en inhoud te geven. Het kan niet anders dan in een dialoog tussen de regeringen en het Europees Parlement dat die nieuwe vorm en inhoud worden gevonden. Het verslag van mevrouw Weiler geeft daarvoor belangrijke aanzetten.
In de doelstellingen van de Europese Unie in het Verdrag is nu al duidelijk gemaakt dat de handhaving van een hoog niveau van werkgelegenheid en sociale bescherming tot de kernopdrachten van de Unie behoort. Tegelijkertijd moeten wij met elkaar vaststellen dat de operationalisering van die kerndoelstelling van de Unie in feite nog maar in de kinderschoenen staat. Niettegenstaande het vele belangrijke werk dat al is verricht in de afgelopen jaren en waar ook de Europese Commissie een belangrijke rol in heeft gespeeld, staan wij toch nog maar aan de vooravond van die nieuwe fase en is het van het grootste belang om daar nu verder in te komen.
Nog altijd hoogst actueel in de verdere ontwikkeling van onze gedachten op dit punt is het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, het Witboek-Delors. Ook al is het inmiddels een aantal jaren oud, zouden wij niet de fout mogen maken om dat verslag in de la van ons historisch archief te laten, omdat wij eigenlijk nog maar net bezig zijn om een aantal hoofdthema's ervan te ontwikkelen en het ook als een opdracht moeten zien om de kernthema's van dat verslag verder inhoud te geven. Het is ook om die reden dat het Nederlandse voorzitterschap het van belang heeft geoordeeld enkele thema's die rechtstreeks voortvloeien uit het Witboek tijdens het halfjaar van dit voorzitterschap verder te bespreken. Wij hebben dat gedaan op een conferentie die eind januari in Amsterdam heeft plaatsgevonden onder de titel: " Sociaal beleid en economische prestatie" , waarin wij gepoogd hebben sociaal beleid niet alleen als een sociale wenselijkheid maar ook in termen van een productiefactor te beschouwen, een productiefactor voor het tot stand brengen van groei en werkgelegenheid en welvaart in de Unie, om daarmee ook de synthese tussen sociaal beleid en economische prestatie beter in beeld te brengen.
Met een hoogwaardige inbreng die van de kant van commissaris Flynn en zijn directoraat-generaal in die conferentie is geleverd, meen ik te mogen zeggen dat wij een bijdrage hebben geleverd aan de discussie die door het verslag van mevrouw Weiler ook hier is geïntroduceerd. Wij willen er tijdens ons voorzitterschap werk van maken om daarin nog wat verder te komen door straks in maart tijdens de informele bijeenkomst van de Sociale Raad in Rotterdam in het bijzonder twee onderwerpen een verdere uitwerking te geven. Dat betreft in de eerste plaats de indicatoren van werkgelegenheidsbeleid die in de komende jaren de lidstaten in staat zouden moeten stellen om met gebruikmaking van de benchmarking -methode te proberen te leren van de beste ervaringen die in de afzonderlijke lidstaten worden opgedaan en van daaruit ook een katalyserend effect op de coördinatie van beleid op het niveau van de Europese Unie tot stand te kunnen brengen. Daarmee zal het ook mogelijk zijn een versnelling tot stand te brengen in de convergentie van arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsbeleid als noodzakelijke complement van de economische en monetaire integratie.
Als tweede onderwerp tijdens die informele Raad zullen wij ons buigen over de in vrijwel alle lidstaten gevoelde noodzaak om de arbeidskosten te verlagen en daarmee de inschakeling van in het bijzonder lager gekwalificeerde werkzoekenden beter mogelijk te maken. Want terecht constateert de Commissie in het rapport over de economische situatie van de Unie dat de substitutie van arbeid door kapitaal en het achterblijven van het investeringsniveau in de Unie de beide belangrijkste oorzaken zijn van de negatieve werkgelegenheidsbalans die in de afgelopen jaren is bereikt en die hoognodig verandering behoeft. Langs die twee lijnen willen wij een bijdrage leveren en ik zie dat als een parallelle exercitie in wat door het verslag-Weiler is voorgesteld om de kwaliteit van de aandacht in het Uniebeleid voor de voorwaarden waaronder groei en werkgelegenheid tot stand kunnen komen aanzienlijk te versterken.
Sprekend over de voorwaarden voor groei en werkgelegenheid, de voorwaarden voor het totstandbrengen ook van sociale cohesie, wil ik in het kort nog enkele bijzondere aandachtspunten aangeven die naar mijn oordeel voorrang zouden dienen te hebben in de verdere beleidsontwikkeling en in de discussie ook met uw Parlement.
In de eerste plaats betreft dat de voorwaarde van meer arbeidsmarktflexibiliteit. Het staat vast dat rigiditeit van arbeidsmarkten de groei van werkgelegenheid in de weg kan staan en dat aanpassing geboden is. Maar het staat ook vast dat die aanpassing niet eenzijdig begrepen mag worden, dat het moet gaan om een tweezijdige aanpassing van zowel de kant van werkgevers als werknemers. Het is om die reden dat in de discussie in de conferentie in Amsterdam het concept van flexibiliteit en zekerheid onder de aandacht is gebracht. Flexibiliteit, die van de kant van de werknemers gevraagd kan worden om inderdaad beschikbaar te zijn voor de arbeidsmarkt op een wijze die de economische groei ten goede komt, maar aan de andere kant ook het verkrijgen van meer sociale zekerheid, pensioenzekerheid, dus ook van de kant van de werkgevers een bijdrage aan het totstandbrengen van de arbeidsmotivatie, die ook van belang is voor het vervullen van de tweede voorwaarde die ik zou willen noemen, namelijk het totstandbrengen van een hoger niveau van arbeidsproductiviteit. Die arbeidsproductiviteit zal in de toekomst in toenemende mate leunen op opleiding, meer mogelijkheden voor scholing en verlof, maar ook het organiseren van de betrokkenheid van werknemers in het kader van informatie en consultatie in het beleid van de ondernemingen. Het is op dit laatste punt een gelukkige omstandigheid dat ik hoop nog tijdens dit voorzitterschap enige voortgang te kunnen boeken met het thema "Informatie en consultatie van werknemers" , kennis genomen hebbend van het rapport dat door de sociale commissie op dit punt is geproduceerd en hopelijk ook binnenkort kennisnemend van de resultaten van de werkgroep onder leiding van de heer Davignon die door Commissie en Raad gevraagd is om zich hierover te buigen.
De derde voorwaarde voor groei en werkgelegenheid die ik zou willen noemen betreft het totstandbrengen van meer sociale stabiliteit, die ook weer loopt langs verschillende lijnen, in het bijzonder het verbeteren en respecteren van evenwichtige arbeidsverhoudingen. Daarbij is het van bijzonder belang de sociale dialoog die met werkgevers en werknemers gevoerd moet worden. Op dit punt hoop ik in de Sociale Raad stappen vooruit te zetten in de modernisering van de sociale dialoog op het niveau van de Unie. Het is noodzakelijk de participatie van werkzoekenden op een veel hoger peil te brengen om alle talenten te benutten van werkzoekenden, van allochtonen en zeker ook van vrouwen op de arbeidsmarkt. Het is noodzakelijk om meer aan armoedebestrijding te doen om ook de sociale participatie en de sociale stabiliteit van onze samenleving te waarborgen.
Het creëren van deze voorwaarden dient plaats te vinden ongeacht het niveau van de welvaartsontwikkeling in de lidstaten. Alle lidstaten zien zich met deze agenda geconfronteerd. Het is wat dat betreft ook een belangrijke opdracht voor de Unie om katalyserend een coördinatie tot stand te brengen, een agenda van verdeling van werk en inkomen ook tot stand te brengen die niet uitsluitend op marktvoorwaarden is gebaseerd of door marktvoorwaarden is gedicteerd.
Teneinde die strategie op de middellange termijn verder uit te werken, een strategie op de middellange termijn waarvoor ook aandacht was gevraagd in het Witboek van Delors, willen wij ons als Raad inzetten, zullen wij die discussie dus in Rotterdam verder voeren, zullen wij dan ook bezien welke rol de Commissie daarin kan spelen, de Commissie die ik zie als een motor om de thematiek te verdiepen en de ervaringen van de lidstaten zodanig te clusteren dat daar ook gezamenlijke conclusies aan verbonden kunnen worden, naar het voorzitterschap hoopt ook op basis van een werkgelegenheidsparagraaf in het Verdrag, waarover in het kader van de Intergouvernementele Conferentie wordt gediscussieerd. Daarmee kan een draagvlak voor coördinatie tot stand komen, die uiteindelijk de basis moet leggen voor de complementariteit die niet alleen gewenst is, maar die ook onvermijdelijk is als straks de Europese Unie de fase van de Economische en Monetaire Unie bereikt en daardoor ook de noodzaak van het aansluiten van economische en monetaire integratie en werkgelegenheidsresultaat zichtbaar en bereikbaar voor de burgers aan de orde zal zijn, en ook duidelijk zal worden, misschien met vallen en opstaan, dat het tot stand kunnen brengen van een sterke en internationaal concurrerende stabiele eenheidsmunt ook niet kan zonder een reële economische convergentie, zonder een convergentie van de arbeidsmarkten in het gebied van de lidstaten.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik mevrouw Weiler voor haar verslag en minister Melkert voor zijn samenvatting van het standpunt van het Nederlandse voorzitterschap over zaken die met dit thema verband houden. We hebben in dit debat allemaal een gemeenschappelijk uitgangspunt en zijn ook allen van mening dat de sociale bescherming de hoeksteen is van het Europese sociale model. Mevrouw Weiler stelde dat zeer duidelijk.
De uitdaging waar wij vandaag voor staan echter is hoe wij de Europese stelsels van sociale bescherming kunnen moderniseren en hoe wij ze kunnen aanpassen aan een nieuwe situatie in een wereld die razendsnel verandert, zonder daarbij de essentiële waarden van solidariteit en samenhang uit het oog te verliezen. Dat is zeer moeilijk en zal een complexe taak worden, waar zomaar geen pasklare oplossing voor bestaat. Wegens de complexiteit en onzekerheid heb ik einde 1995 een nieuwe initiatief voorgesteld inzake sociale bescherming dat ik het kader heb genoemd voor een Europees debat over de toekomst van de sociale bescherming.
De idee was dat elke lidstaat moest zoeken naar een eigen reeks oplossingen om tegemoet te komen aan de eigen specifieke stelsels. Tegelijkertijd is het vermogen om van elkaar te leren en om snel te reageren een sleutel voor succes. Er is voor de Europese Unie een belangrijke rol weggelegd om in dit proces als katalysator op te treden, om te leren en zich aan te passen, en ik ben het Europees Parlement dankbaar voor zijn bijdrage aan dit debat. Het doet mij veel genoegen dat u zo positief heeft gereageerd. De besprekingen hier vandaag herinneren ons aan twee dingen: ten eerste, dat de toekomst van de sociale bescherming een complexe kwestie is, en ten tweede, dat het debat van essentieel belang is dat niet ontweken kan worden.
In dat kader voor het Europees debat over de toekomst van de sociale bescherming, heeft de mededeling van de Commissie veel van de Europese problemen die voor ons liggen geanalyseerd: hoe kun je de sociale bescherming "werkgelegenheidsvriendelijker" maken; hoe verbeter je de financiering van de sociale beschermingsstelsels en hoe ga je om met de vergrijzing van de Europese samenleving, vooral voor wat betreft de ouderdomspensioenen; en hoe krijg je betere systemen voor gezondheidszorg. Dan is er nog een andere grote uitdaging die ook een duidelijke Europese dimensie heeft: hoe kun je de volledige tenuitvoerlegging van de interne markt in overeenstemming brengen met de diversiteit van alle nationale systemen; en hoe kun je die diversiteit beter verzoenen met zowel vrijheid van verkeer van personen binnen de Unie en de vrijheid om diensten te verstrekken.
Ik vind een levendig debat een goede zaak en ik juich zo'n debat toe, niet in de laatste plaats omdat ik vind dat de rijke verscheidenheid aan ervaring, cultuur en opinie in de Unie een van haar sterkste punten is. In dit debat komt dat tot uiting. Deze rijkdom en verscheidenheid zijn uiteindelijk de bron, niet van de problemen, maar van de innoverende oplossingen voor de problemen. Dus moet de vraag gesteld worden - en mevrouw Weiler heeft dit punt ook gemaakt - waar gaan we nu heen? Laat ons niet vergeten dat wij op dit domein de duidelijke steun hebben van de lidstaten. Zij zijn het er allemaal mee eens dat zeer ontwikkelde sociale beschermingsstelsels belangrijk zijn, behouden moeten blijven en uitgebouwd moeten worden. Maar zij erkennen ook dat het in stand houden van de stelsels betekent dat deze hervormd moeten worden, en niet in de laatste plaats omdat er zoveel veranderd is sinds zij werden opgezet.
In 1992 heeft de Raad in een aanbeveling over de sociale bescherming uiteengezet wat hij beschouwde als de gemeenschappelijke doelstellingen die de hervorming van deze nationale stelsels zouden bepalen. Het verslagWeiler zegt in onderdeel V van de toelichting dat de doelstelling vandaag moet bestaan in het verderzetten van dat debat, en ik ben het daarmee eens. Maar alleen verderzetten is niet genoeg. Wij moeten inzien dat het in een hogere versnelling moet, dat het naar de volgende fase moet. Daarom ben ik zo blij dat de heer Melkert ons hier vandaag vertelt hoe dit debat tijdens het Nederlandse Voorzitterschap volgens hem zal evolueren. Zeer terecht zegt hij dat ik vorige maand nog, namelijk op de conferentie over het sociaal beleid en economische prestatie in Amsterdam, die de heer Melkert namens het Nederlandse Voorzitterschap heeft georganiseerd, heb aangekondigd dat de Commissie spoedig met een mededeling zou komen over de verbetering van de sociale beschermingsstelsels in de Unie. De mededeling zal trachten de volgende fase in dit proces in kaart te brengen.
Deze mededeling zal twee doelen dienen: de route aangeven waarlangs die modernisering kan plaatsvinden, en ten tweede het indienen van een aantal specifieke voorstellen voor steun op Europees niveau. In dit alles moeten wij trachten een aantal praktische en haalbare oplossingen te vinden.
Bij het indienen van de mededeling zullen wij natuurlijk trachten om terdege rekening te houden met de bijdrage die het Parlement tot dusverre aan het debat geleverd heeft, zoals mevrouw Weiler in haar verslag uiteengezet heeft. Het debat van vandaag heeft namelijk aangetoond dat dit een bijzonder belangrijke kwestie is voor alle instellingen en vooral voor het Parlement. Ik wil graag benadrukken dat ik zeer blij ben met de actieve belangstelling die in dit debat aan de dag is gelegd en ik hoop dat naarmate wij met dit proces vorderen, wij op de volledige steun kunnen rekenen van het Parlement. Ik denk dat dit een van de belangrijke debatten van onze tijd is.

Van Velzen, Wim
In de eerste plaats, Voorzitter, wil ik de minister uit Nederland welkom heten in dit Huis waar hij lang geleden bijna lid van was geworden, maar de kandidaatsstellingscommissie vond hem destijds te jong en vond dat hij maar meer ervaring moest opdoen op landelijk niveau en dat hebben we geweten.
Eén van de meest prettige dingen van de conferentie over sociaal beleid in economische prestatie vond ik dat voor het eerst sinds jaren de sociale politiek uit het deficit kwam, dat alle sprekers daar zich niet verdedigden tegen aanvallen komend vanuit de rechtse hoek, maar met veel zelfbewustzijn in feite aantonen hoe belangrijk de sociale politiek op zichzelf is en ook belangrijk is voor de economie. Veel studies verricht voor die commissie maken het duidelijk dat een rechtvaardig systeem voor sociale zekerheid en een goede economische prestatie niet elkaars tegenpool zijn, maar elkaar juist ondersteunen. Dat goede sociale bescherming niet een kers is die als versiering aan een taart wordt toegevoegd, maar één van de onmisbare ingrediënten van die taart zelf is. Daarmee is in feite meteen een forse kritische kanttekening geplaatst bij de manier waarop de Europese Unie grote projecten tot op heden start en uitvoert. Of het nu de interne markt is, de EMU, de informatiemaatschappij of de uitbreiding van de Unie, steeds sukkelt de sociale dimensie achteraan. Het is daarom niet verwonderlijk dat in de lidstaten en eindelijk ook in Nederland een zwaar debat wordt gevoerd over de vraag of het verstandig is om door te gaan met de EMU. Voor goed begrip, ik ben voorstander van de EMU en ook van een stabiliteitspact, maar dan moet wel duidelijk blijven dat sociale vooruitgang en werkgelegenheid de doelen zijn en monetaire politiek het middel om dat doel te bereiken.
Het is belangrijk dat we vandaag aan de hand van het uitstekende verslag van Barbara Weiler spreken over de toekomst van de sociale bescherming in Europa. Maar dan moeten we ons wel realiseren dat aan die toekomst nu al moet worden gebouwd. Dat betekent hervorming van onze systemen van sociale bescherming omdat ze in de toekomst anders niet betaalbaar zullen zijn. En hervorming, omdat ze op het ogenblik onvoldoende werkgelegenheidgericht zijn en dat betekent ook zoeken naar een evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid. Maar het zou ook moeten betekenen, een gezamenlijk economisch beleid dat niet primair gericht is op het halen van de EMU-criteria, maar ook op het scheppen van werk.
Sociale doelen en instrumenten zijn nodig op Europees niveau om het eenzijdig monetaire beleid in evenwicht te brengen. Dat was één van de conclusies van die conferentie in Amsterdam. Daarom is het werkgelegenheidshoofdstuk in het Verdrag noodzakelijk. Daarom moet het sociaal protocol worden verbeterd en gelden voor alle leden van de Unie. Veel van die noodzakelijke hervormingen van de sociale bescherming zou een zaak van nationale en lokale overheden moeten blijven. Maar een integrerend Europa met een voltooide interne markt vermindert het puur nationale belang. Wij zijn voortaan allen belanghebbend bij de sociale cohesie in andere lidstaten. Eén van de hete hangijzers in het debat in de sociale commissie over dit verslag was de convergentie. Er is veel opwinding, o.a. in Engeland over de vraag of convergentie, zelfs als woord, mag voorkomen in de teksten. Die opwinding vind ik buitengewoon vreemd. Het Verdrag spreekt in artikel 17, ook ondertekend door het Verenigd Koninkrijk al klip en klaar uit dat de gemeenschappelijke markt de harmonisatie van de sociale stelsels zal bevorderen en dat het nodig is om vrij verkeer te bevorderen en noodzakelijk is om oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Datzelfde is ook nog een keer vermeld in een aanbeveling van 1992, een verklaring waar men de geleidelijke convergentie om dezelfde argumenten bepleit. Het is buitengewoon cynisch dat de verklaring is aangenomen onder het Engelse voorzitterschap en de handtekening draagt van één van de meest Eurosceptische Torries. Ik hoop dat dit voor alle Engelsen in de stemming morgen een reden zal zijn om niet verder te zeuren over dit soort onderwerp.
Voorzitter, ik vind het eigenlijk wel voldoende. Hervorming van de verschillende stelsels is, denk ik, onomstreden. Het belangrijkste is de discussie over de wijze waarop en de mate waarin we een draagvlak bij de Europese burgers daarvoor verkrijgen en behouden.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er zeker van dat alle collega's aandringen op een hoog niveau van sociale bescherming in de hele Unie, alsook op de geleidelijke harmonisatie van de socialezekerheidsstelsels in alle lidstaten, wat trouwens een voorwaarde is voor de verwerkelijking van de filosofie die aan de interne markt ten grondslag ligt.
Dat betekent evenwel niet dat we de volgende belangrijke aspecten mogen vergeten.
Ten eerste, er bestaan grote verschillen in de organisatie en financiering van de sociale-zekerheidsstelsels in de onderscheiden lidstaten van de Unie. In Duitsland, Frankrijk en België worden de stelsels vooral gefinancierd via bijdragen die door de werkgevers worden opgebracht; in de Scandinavische landen overheersen evenwel stelsels die via de belasting van middelen worden voorzien. Ook het niveau van de sociale bescherming verschilt. In de Scandinavische landen bedraagt het percentage van de sociale uitgaven meer dan 30 % van het bruto binnenlands product; in Portugal en Griekenland liggen die uitgaven heel wat lager en komen ze slechts neer op respectievelijk 18 % en 16, 5 % van het BBP.
Ten tweede, de sociale-zekerheidsstelsels hebben thans met tal van moeilijkheden te kampen die onder meer het gevolg zijn van de stijgende werkloosheid - waardoor de middelen van de stelsels verminderen, wat bijkomende financiering noodzakelijk maakt - de steeds sterkere deelneming van vrouwen aan de arbeidsmarkt, de verbetering van de gemiddelde levensstandaard en de vergrijzing van de bevolking - wat ertoe leidt dat steeds minder werkenden bijdragen opbrengen voor alsmaar meer bejaarde uitkeringsontvangers. In 1995 bedroeg de kwantitatieve verhouding tussen premiebetalers en gepensioneerden 4, 5 tot één. Daar deze ratio over 30 jaar lager zal liggen dan 3 tot één, zullen de structurele problemen van de sociale-zekerheidsstelsels, die de afgelopen jaren al duidelijk waren, zeker nog toenemen.
Ten derde, tussen 1970 en 1993 is het percentage van de sociale uitgaven in de landen van de Europese Unie als onderdeel van het BBP van 19 % tot 28 % gestegen. Hoewel het gaat om een ontwikkeling die in beginsel als positief kan worden beschouwd, houdt ze nadelige gevolgen in voor het Europees concurrentievermogen in de gemondialiseerde economie.
Ofschoon we voorstander zijn van een hoog niveau van sociale bescherming en de harmonisatie van de socialezekerheidsstelsels, moeten we rekening houden met enkele fundamentele factoren welke duidelijk met die bescherming verband houden, zoals:
de verzekering van de concurrentiekracht van onze bedrijven, waarzonder de Europese economie en de stelsels voor sociale bescherming op lange termijn zullen ineenstorten; -het beginsel van wederzijdse samenhang, dat één van de basisprincipes is waarop de sociale-zekerheidsstelsels moeten berusten; -de erkenning van de - aanvullende - rol van de particuliere verzekeringssector in de sociale-zekerheidsstelsels, zonder evenwel de openbare systemen af te schaffen. We moeten de gevolgen van deze optie sereen onderzoeken, waarbij we de participatie van de particuliere sector niet van te voren - om dogmatische redenen - mogen uitsluiten. Tegelijk moeten we een daadkrachtig werkgelegenheidsbeleid voeren en flexibelere arbeidsvormen stimuleren, wat ons in staat zal stellen het werkloosheidsprobleem op te lossen.Dat zijn de denkbeelden die ten grondslag liggen aan de amendementen welke ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij heb ingediend. Hoewel mijn fractie technisch niets op het verslag van mevrouw Weiler heeft aan te merken en erkent dat de rapporteur lange tijd aan de voorbereiding ervan heeft gewerkt, is ze het politiek oneens met bepaalde standpunten die erin worden uiteengezet.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, onze sociale beschermingsstelsels staan vandaag de dag op tal van gebieden voor een uitdaging: op demografisch gebied naar aanleiding van de vergrijzing van de bevolking; op economisch gebied ten gevolge van de werkloosheid en op sociaal vlak - wat niet het minst belangrijke is - omdat wij in Europa het begrip solidariteit in stand moeten houden.
Ten overstaan van deze uitdagingen mag ons Europa zich niet tot het heden beperken door regels vast te leggen die de hindernissen voor het vrije verkeer uit de weg moeten ruimen. Europa moet nu beslissingen nemen. De vraagtekens die de toekomst van de sociale bescherming opwerpt, zijn voor onze medeburgers van fundamenteel belang; ze zijn herkenbaar voor onze medeburgers die een Europa willen dat dichter bij hen staat. Via het sociale Europa zullen zij de problemen van Europa beter begrijpen.
Het is nu dus absoluut noodzakelijk om op Europees niveau het debat over de toekomst van de sociale bescherming te openen. Wij moeten de diverse ervaringen uitwisselen en standpunten met elkaar vergelijken, zodat dit, als het dan al niet in eerste instantie zal leiden tot convergentie, dan in ieder geval toch wel tot coördinatie van de bepalingen waarbij de diverse nationale culturen gerespecteerd worden.
Ik meen evenwel dat de hervormingen van de sociale zekerheidsstelsels absoluut niet mogen verstarren. Zij moeten noodzakelijkerwijze via een aanpassing van onze sociale stelsels aan de nieuwe arbeidsvoorwaarden lopen, met name voor wat betreft de flexibiliteit en mobiliteit, zoals bepaalde collega's gezegd hebben.
Ik wil hier ook aan toevoegen dat dit begrip solidariteit past bij een meer persoonlijke deelname, waarbij de burgers meer verantwoordelijkheid krijgen. Overigens zou de bescherming van het gezin wegens de sociologische en economische veranderingen versterkt moeten worden. Daarom stel ik mij vragen bij het voorstel van de rapporteur die, ook al houdt zij rekening met de veranderingen in de gezinsstructuur, autonome systemen voor mannen en vrouwen voorstaat. Ik denk dat dit streven naar autonomie in de sociale beschermingssstelsels een zeer slechte zaak zou zijn voor de samenhang van onze samenlevingen en voor een harmonieuze ontwikkeling ervan.

Boogerd-Quaak
Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank de Nederlandse minister voor zijn aanwezigheid hier en ik wil meteen van de gelegenheid gebruik maken om een kwestie aan de orde te stellen die mij zeer veel zorgen baart. Dat is de kwestie van het democratisch deficiet als het gaat om sociale zekerheid en werkgelegenheid. De minister heeft gezegd dat hij een dialoog wenst met dit Parlement en ik geloof hem ook op zijn woord en ik vind ook dat hij met zijn voorstellen voor wat betreft de convergentie van sociale arbeidsmarkt en werkgelegenheidsbeleid en indicatoren voor werkgelegenheidsbeleid hele goede voorstellen doet. Maar welke garantie heeft dit Parlement dat na het Nederlands voorzittersschap uiteindelijk de boel toch niet verwatert en dit Parlement nauwelijks zal meespreken. Ondertussen dendert de trein voort en zullen, net als in Essen voor het eerst gebeurd is, de eerste stappen gezet worden naar vernieuwing en naar verandering van de arbeidsmarkt. Ik wilde de collega's en dit Parlement erop wijzen dat als de lidstaten niet tot convergentie komen en de heer Van Velzen heeft er al op gewezen, zij op een aantal situaties zoals de EMU en het stabiliteitspact enorme inhaalslagen moeten doen, het wel eens zo zou kunnen zijn dat via arbeidsonrust uiteindelijk het Europese bouwwerk veel minder hecht blijkt te zijn dan op dit moment lijkt. Daarom wil ik de minister oproepen om ervoor zorg te dragen dat gedurende het Nederlands voorzitterschap die dialoog tussen dít Parlement en de Raad op gang blijft.
Collega's, het gaat er om of wij willen conserveren of vernieuwen, en ik vind dat met het verslag-Weiler een aantal goede stappen zijn gezet, maar ik ben ook van mening dat wij vooral moeten durven vernieuwen. Mijn voorstellen, zowel in de Sociale Commissie als de amendementen die nu nog ter tafel liggen, gaan niet zozeer over de vraag of wij zaken moeten afbouwen, maar veeleer om de vraag of wij willen vernieuwen. En, dan denk ik aan pensioenen en dan ben ik van oordeel dat wij niet benauwd moeten zijn van bijvoorbeeld kapitaaldekkingstelsels in plaats van omslagstelsels. Dan gaat het om dat soort vragen en daarom zou ik mevrouw Weiler op willen roepen om nog eens serieus naar onze amendementen te kijken, zodat ook onze fractie dit verslag dat een aantal goede zaken bevat, kan ondersteunen.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, bij de toekomst van de sociale bescherming in Europa is tegelijkertijd de gehele Europese toekomst in het geding. Het verslag van Barbara Weiler laat naar mijn mening op uitstekende wijze zien hoe belangrijk het is dat we de stelsels voor sociale bescherming vernieuwen om ze in overeenstemming te brengen met de eisen die de veranderende arbeidsomstandigheden met zich meebrengen en tevens hoe belangrijk het is dat we streven naar nieuwe financieringsbronnen voor de sociale zekerheid, om het hoge niveau ervan ook in de toekomst te kunnen waarborgen.
In het verlag-Weiler wordt aangedrongen op het vaststellen van gemeenschappelijke communautaire minimumeisen voor sociale bescherming. Ik ben het hier volledig mee eens. Het betreft hier echter een kwestie die in de noordse landen moelijk ligt, en op de oorzaken hiervoor is onder andere door de heer Hatzidakis reeds gewezen. Te vrezen valt dat minimumeisen gemakkelijk kunnen verworden tot maximumeisen. Daarom is het van belang om ervoor te zorgen dat gemeenschappelijke minimumeisen op nationaal niveau altijd kunnen worden verhoogd. Ik ben het ook eens met het standpunt dat in het verslag naar voren wordt gebracht dat het sociale beleid van de EU een sterkere rechtsgrondslag behoeft. Het Sociale Protocol moet in het Verdrag worden opgenomen en over de toepassing ervan moet met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden beslist.
Voor wat betreft de financiering van de sociale zekerheid zou ik willen benadrukken dat het hierbij niet gaat om een begrotingspost, zoals vaak wordt gedacht. De aan sociale bescherming bestede middelen betalen zichzelf met rente terug. Dit is niet alleen van belang voor de maatschappij, maar ook voor ondernemingen. Werknemers die zich sociaal beschermd voelen, zullen zich in versterkte mate inzetten voor het bedrijf waar ze werken. Behalve menselijker is het ook economisch gunstiger om mensen bij te staan indien ze problemen ondervinden in plaats van toe te laten dat dergelijke problemen leiden tot marginalisering en criminaliteit. Wanneer er wordt bezuinigd op de sociale bescherming leidt dit tot veel hogere kosten voor het in stand houden van gevangenissen en sterke politiekorpsen. Als we de veiligheid van de Europese burgers willen waarborgen, is het beter om de sociale zekerheid en de sociale dienstverlening te verbeteren dan de politie uit te breiden.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, met de mededeling die ten grondslag ligt aan het verslag van mevrouw Weiler van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, inzake de toekomst van de sociale bescherming, zegt men een kader te hebben willen scheppen voor het debat en uitgangspunten te hebben willen geven voor de discussie en het gemeenschappelijk overleg. Ik wil mevrouw Weiler graag gelukwensen nu zij naar mijn mening in deze discussie een zeer duidelijk standpunt uitspreekt. Ik leg dit zo uit, dat als men er in een samenleving niet in slaagt om de middelen zo te verdelen dat men komt tot sociale bescherming en sociale solidariteit, maar in plaats daarvan grotere tegenstellingen en sociale uitsluiting krijgt, dat men dan in deze samenleving heeft gefaald. De sociale solidariteit is een basisvereiste voor een op moderne en democratische leest gevormde samenleving; het is belangrijk om dat tijdens de discussie in het achterhoofd te houden.
Ik ben het ook volkomen eens met het advies en de daarin vervatte gedachtegang van de Commissie economische en monetaire zaken, dat er reden is om zeer ongerust te zijn over de toekomst van de sociale bescherming in Europa. Vandaag de dag is namelijk een veel te groot deel van de maatregelen van de Unie gericht op bevordering van de marktmechanismen en de mededinging. Ingrijpende besparingen op de overheidsuitgaven, convergentiecriteria voor de EMU, het stabiliteitspact en de grote werkloosheid veroorzaken sociale onrust en sociale uitsluiting. Het is een gevaarlijke situatie als de economische groei en de mededinging tot elke prijs moeten toenemen, en wel op kosten van de sociale zekerheidssystemen. Daarom vind ik speciaal ons amendement nr. 9 van belang, waarin wij benadrukken dat de inperking van de werkloosheidsuitkeringen en sociale uitkeringen ten doel hebben het loonniveau naar beneden te brengen. Ze mogen absoluut niet onder het huidige bestaansminimumniveau komen. Hetzelfde geldt voor de sociale verzekeringsuitkeringen.
Ik ben voorts van mening dat sociale bescherming allereerst moet bestaan uit collectieve sociale verzekeringen, d.w.z. uit een door de overheid gewaarborgde bescherming en een systeem dat gebaseerd is op collectieve overeenkomsten tussen werkgevers en werknemers. De sociale stelsels in de EU zijn immers onderling zeer verschillend van structuur en niveau. Volgens mij is daarom harmonisatie niet mogelijk en evenmin wenselijk. Er staat in het verslag een formulering over harmonisatie, die volgens mevrouw Weiler een vertaalfout inhoudt. Maar nadere beschouwing van paragraaf 19 maakt dat ik deze eigenlijk niet kan onderschrijven, aangezien daar gesteld wordt dat Verklaring 23 in het Verdrag moet worden opgenomen, en deze verwijst naar artikel 117, dat nu juist de harmonisatie van de sociale stelsels wil bevorderen. Ik vind daarentegen dat er behoefte is aan coördinatie en een aantal minimumeisen voor de sociale bescherming, en aan afspraken tussen de lidstaten op dit punt, ter voorkoming van sociale uitsluiting en ter verwezenlijking van de rechten van de werknemers en het vrij verkeer van personen.
Van belang in het verslag zijn voorts de eis inzake een regeling van het atypische werk, en ons amendement over de financiering van de sociale zekerheidsstelsels. Men moet feitelijk serieus naar belastingverschuiving kijken, d.w.z. de belastingdruk verplaatsen van de factor arbeid naar milieugebonden belasting, bijvoorbeeld een CO2heffing.

Vandemeulebroucke
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Weiler is uiterst belangrijk en het komt naar mijn mening goed op tijd. Wanneer we met mensen in de straat spreken dan heeft men het vaak over een steeds groeiende dualiteit. Een tweespalt tussen vrije handel enerzijds en sociale verantwoordelijkheid anderzijds. De vrije markt zonder grenzen stapt steeds meer af van de essentiële sociale taak, zo zegt men, en ze geven een aantal voorbeelden. Het verschijnsel van delocalisatie is binnen de Europese Unie nu ook toegenomen, de voorkeur voor technologische productiemethodes ten koste van arbeid, de discriminerende situaties van grensarbeiders. Ook binnen de lidstaten zelf zijn er mentale dispariteiten die steeds maar toenemen, zoals de kloof tussen werkenden en werklozen, tussen jongeren en pensioengerechtigden. Daarom is er dringend een nieuwe maatschappelijke invulling nodig om opnieuw de brug te slaan tussen sociale zekerheid en de echte, de reële rol van economie. Daarom komt het verslag-Weiler werkelijk op tijd.
De rapporteur stelt een sociaal model voor, terecht, dat waardevol is en de waardevolle verworvenheden als onmisbare hoeksteen van onze samenleving gaat beschouwen. We moeten natuurlijk wel een aantal feiten onder ogen zien die de jongste jaren in de meeste lidstaten aan bod kwamen. Serieuze financieringsmoeilijkheden ontstonden, uitwassen die bestaan en de meeste van onze stelsels van sociale bescherming zijn nog geijkt op ondertussen voorbijgestreefde maatschappij-ordeningen. Daarmee bedoel ik dat 40-50 jaar terug het wel billijk was dat de sociale zekerheid in hoofdzaak werd gefinancierd door bijdragen uit arbeid. Het was de tijd van zeer hoge tewerkstelling. Andere financieringsbronnen waren toen gewoon ondenkbaar. Maar de maatschappij is veranderd, de grote werkloosheid, dalende geboortecijfers, veranderde gezinssituaties zorgen ervoor dat er steeds minder mensen als het ware het systeem recht kunnen houden en anderzijds is door de verplichting het sociale zekerheidsstelsel te financieren vanuit belastingen op arbeid, de kost op arbeid werkelijk onredelijk hoog geworden. Bijvoorbeeld in mijn land is het verschil tussen wat de werknemer bruto verdient en wat hij netto in handen krijgt, werkelijk surrealistisch aan het worden. Het is onwezenlijk groot en het zijn toestanden die arbeid doden en het is de start naar een helse vicieuse cirkel die uiteindelijk ook de fundamenten van de sociale zekerheidsstelsels onderuit haalt. Een van de kernparagrafen in het verslag-Weiler is paragraaf 9 over de alternatieve financieringswijzen en in deze zin is het voorstel zeer juist en zeer nuttig.
Mijnheer de Voorzitter, in heel deze situatie zou ik nog op een punt willen wijzen. Men heeft het in de hele ordening van de Europese Monetaire Unie alleen maar over het fiscale en eigenlijk veel te weinig over het sociale. Zou het niet tijd worden dat we nu werkelijk eens daaraan heel concreet gaan denken en daar is het verslag-Weiler een typisch een schitterend voorbeeld voor.

Jensen, Lis
Mijnheer de Voorzitter, toen ik het verslag van Barbara Weiler las, schoot mij een Deens liedje te binnen dat ongeveer als volgt gaat:
(De spreker zong) " Meisje, stap voorzichtig, want de scène is scheef" .
Ik moest aan dit liedje denken, omdat het voor mij als Deense zeer belangrijk is dat we op het gebied van sociaal beleid voorzichtige stappen zetten. Zoals ook werd gezegd, is het sociaal beleid een zeer gevoelig onderwerp in de Scandinavische landen. Ik ben het met de heer Hatzidakis eens dat wij in Europa en in de Europese Unie een hoog niveau van bescherming genieten. Ik kan echter niet instemmen met een harmonisering van de sociale wetgevingen. Ik vind het belangrijk dat er behoedzaam te werk wordt gegaan bij de geleidelijke harmonisering van de socialezekerheidsstelsels, zoals in het verslag onder andere wordt voorgesteld. Ook bij het opstellen van minimumnormen moeten we voorzichtig zijn, want mijn Finse collega heeft grotendeels gelijk dat er alle redenen zijn om te vrezen dat deze minimumnormen maximumnormen worden. Dit hebben we met name in Denemarken op het gebied van arbeidsmilieu meegemaakt, waar de bestaande, uitstekende Deense arbeidsmilieuwetgeving gaandeweg zeer slecht is geworden juist omwille van het concurrentievermogen. Ik vind dat er redenen zijn om te vrezen dat een harmonisering omwille van het concurrentievermogen de sociale zekerheid zal verzwakken. Ik vind het tevens een bijzonder slecht idee om met een gekwalificeerde meerderheid socialezekerheidsregelingen op communautair niveau in te voeren.
Bovendien ben ik van mening dat men het vrije verkeer van de werknemers in zeker opzicht misbruikt om de Europese Unie een grotere wetgevingsbevoegdheid te geven dan ze op dit ogenblik heeft. Ik vind het overdreven te geloven dat de burgers in de Europese Unie van de ene lidstaat naar de andere willen verhuizen. Met mijn ervaring als maatschappelijk werkster heb ik eigenlijk de indruk dat het voor een individu zeer moeilijk is - vooral voor wie een gezin heeft - om weg te gaan en naar een ander land te verhuizen, waar de cultuur misschien helemaal anders is. Ik zou iedereen willen verzoeken goed na te denken, niet het minst met het oog op de intergouvernementele conferentie, en voorzichtig te werk te gaan.

De Voorzitter
U hebt een mooie stem, mevrouw Jensen, maar u hebt daarmee wel een aantal onvoorbereide tolken in verlegenheid gebracht.

Lang, Carl
Mijnheer de Voorzitter, u zult het mij vast wel vergeven dat ik het woord neem en dit niet, net als mijn collega, al zingende kan doen. Ik heb echter wel het een en ander te zeggen.
Wij mogen blij zijn met de herhaalde bevestigingen van de Commissie en van mevrouw Weiler dat er een Europees model voor sociale bescherming, als instrument van de sociale vrede, in stand gehouden dient te worden.
Het lijkt mij evenwel niet overbodig dat de Commissie gewaarschuwd wordt voor pogingen om in naam van een vermeende Europese harmonisering, onze stelsels voor sociale bescherming naar beneden te nivelleren. Daar de sociale tradities en de sociale geschiedenis van onze landen elk een specifiek karakter hebben, moeten de best ontwikkelde nationale stelsels in stand worden gehouden en moeten de andere stelsels in die richting ontwikkeld worden.
Juist op nationaal vlak en via de verantwoordelijkheid van elk land moet duidelijk de wil tot uiting komen om een stelsel van sociale bescherming in stand te houden en te ontwikkelen, dat een garantie inhoudt voor iedereen op het vlak van ziekteverzekering, werkloosheidsuitkering, pensioen, maar ook een stelsel dat gezinsvorming aanmoedigt en ondersteunt.
Voluntarisme en staatsinterventie voor steun aan gezinnen, met name via het oudersalaris, zouden de stijging van het geboortecijfer moeten stimuleren, als wij niet willen dat onze pensioenstelsels in elkaar storten onder het gewicht van de vergrijzing van onze bevolking. Het opzetten van een groot gezinsbeleid in de landen van Europa is vanuit sociaal oogpunt een dringende zaak en een vitale noodzaak.
Ik voeg hier aan toe dat een beleid van nationale versnippering van de sociale zekerheidsstelsels, de burgers zou overleveren aan de marktlogica of aan de strikte logica van particuliere verzekeringen, die volkomen anti-sociaal zouden zijn. Iedere nationale staat is verantwoordelijk en moet ook zorgen voor de sociale bescherming en moet haar sociale taak dan ook vervullen.
Voorts wil ik onze collega's zeggen dat als zij de krachtige sociale beschermingsmodellen willen handhaven, Europa dan het ultraliberale, vrijhandels- en mondialistisch beleid de rug moet toekeren, dat in Europa voornamelijk voor werkloosheid zorgt.
Het openstellen van onze grenzen voor de wereldconcurrentie past totaal niet bij de handhaving van onze sociale zekerheidsstelsels. Het ontbreken van sociale clausules in de mondiale organisatie van de handel is funest voor onze economie en voor onze sociale stelsels. Douaneheffingen, waarvan de opbrengst wordt toegewezen aan het gezins- en sociaal beleid, moeten dringend wederingevoerd worden. Er moet een sociale BTW worden ingevoerd op importprodukten teneinde het economisch onevenwicht dat ontstaan is uit de ongelijke sociale kosten in de diverse landen, te verminderen en de uitwisselingsregels waarvan wij nu meer schade dan voordeel ondervinden, moeten geherdefinieerd worden. Als dat niet gebeurt dan zal de goede wil en de positieve sociale inzet die men vandaag aan de dag legt, teniet worden gedaan door het verwoestende effect van de mondiale economische concurrentie.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, de problemen waarmee de sociale-zekerheidsstelsels te kampen hebben, hebben de laatste jaren alarmerende proporties aangenomen. Het voeren van een op de beperking van overheidsuitgaven gericht beleid, de verlegging van steeds meer industriële activiteiten naar derde landen, de aanwending van kapitaal voor niet-produktieve investeringen op korte termijn en voor speculatieve beursactiviteiten hebben geleid tot een ongemeen hoge werkloosheid in de Europese Unie.
Sociale uitsluiting en armoede nemen voortdurend uitbreiding en dreigen steeds grotere delen van de bevolking te treffen. De negatieve evolutie op het gebied van de sociale zekerheid dient ons om sociale en economische redenen sterk te verontrusten. Economische groei is immers ondenkbaar als de actieve bevolking in penibele omstandigheden leeft en het sociale-zekerheidsstelsel is verwaterd. We moeten ons ook ongerust maken over het gevaar dat het stelsel van sociale bescherming onvoldoende wordt gefinancierd en volledig ineenstort ten gevolge van de vervanging van het systeem van heffingen op arbeid door alternatieve financieringswijzen, wat vooral een uitvloeisel is van de strikte begrotingsdiscipline die met het oog op de totstandbrenging van de EMU aan de lidstaten wordt opgelegd.
Om die redenen moet de Commissie dringend een studie verrichten over de uiterst negatieve evolutie van de ratio werknemers-gepensioneerden en de onvoorspelbare gevolgen ervan op sociaal vlak. De Commissie dient ook na te gaan hoe de produktie, de werkgelegenheid en de arbeidstijd zich de komende jaren zullen ontwikkelen en in welke mate de sociale-zekerheidsstelsels er worden door beïnvloed. Voorts moet ze onderzoeken hoe de beleidsvormen ter verwezenlijking van de EMU inwerken op het niveau van sociale bescherming en de financiering van de stelsels van sociale zekerheid, gezondheidszorg en onderwijs. Daar de markt er tot dusver niet in geslaagd is volledige werkgelegenheid te scheppen, voldoende sociale bescherming te verzekeren en de nodige sociale structuren in te stellen, moeten we ervan uitgaan dat de privatisering van alles en nog wat - met inbegrip van sociale sectoren of deelsectoren - enorme gevaren voor de sociale samenhang inhoudt.
Mijnheer de Voorzitter, het is hoog tijd dat we de werkelijke toestand onder ogen zien en er ons zorgen over maken, zulks in het belang van de Europese volken.

Cabezón Alonso
Mijnheer de Voorzitter, het grote streven van de zogenaamde "conservatieve revolutie" , onder leiding van Margaret Thatcher en Ronald Reagan, was de verzorgingsstaat af te breken. Gelukkig hebben zij die slag niet gewonnen, maar ik ben niet zo naïef om te denken, dat die pogingen om de sociale bescherming af te breken nu ineens voorgoed tot het verleden zouden behoren. In het debat vanuit de eenheidsgedachte waardoor alles en iedereen vandaag de dag lijkt te zijn aangetast, wordt beklemtoond dat de werkelijkheid kan worden herleid tot markt, dereguleren en individualisme, waarbij de overheid, de politiek en de staat hun rol als bindmiddel van de samenleving ontzegd wordt. In de nieuwe discussie die op deze eenheidsgedachte gebaseerd is, zijn de scherpste hoekjes inmiddels weggevijld, maar nog steeds wordt er heftig gepleit voor het afbreken van alles wat de verzorgingsstaat bijeenhoudt, met als excuus dat zo'n staat in de toekomst geen kans heeft. Daarbij wordt er ongetwijfeld vanuit gegaan, dat zij die deze gedachte aanhangen degenen zijn die de zaken zullen gaan beheren die nu door de overheden geregeld worden.
Maar waarom zou individualisme wel een haalbare kaart zijn, en solidariteit niet? Waarom zou een particulier pensioenfonds het beter doen dan regelingen van de overheid voor sociale zekerheid? Toen wij ons, jaren geleden, in mijn land, in Spanje, wilden aansluiten bij het gezamenlijke project van de Europese opbouw, was onze beweegreden daartoe dat Europa voor ons vrijheid betekende, maar ook omdat het refereerde aan een samenleving die zich de beginselen van de verzorgingsstaat eigen had gemaakt, want het was dit Europese sociale model dat onze samenleving in moeilijke tijden structuur bood, waarbij de sociale rechten van de burgers geïnstitutionaliseerd werden.
De belastingproblemen van de staat mogen er niet toe leiden dat iets wat de structuur van onze samenleving bepaald heeft, wordt afgebroken of aangetast: we zouden het beter over hervormingen kunnen hebben, over aanpassingen en moderniseringen, om de rechten te doen gelden van degenen die hieraan werkelijk behoefte hebben. Inzetten op hervormingen, aanpassingen en modernisering is de beste manier om de verzorgingsstaat tegen boze tongen te beschermen. En de beste manier om passiviteit te doorbreken, is de werkelijkheid met durf tegemoet treden.
Het gemeenschappelijke Europa dat wij sociaal-democraten voorstaan, is gebaseerd op naleving van de mensenrechten, op een pluralistische democratie en op sociale bescherming. Gezien de uitdagingen waarvoor we staan en waarop dit verslag, een goed verslag, antwoorden wil geven - via de sociale bescherming, die zo nauw verbonden is met de werkgelegenheid -, kunnen we ons geen laffe of verdedigende houding veroorloven. Door voor flexibiliteit en zekerheid op te komen, nemen we stelling, en hetzelfde geldt voor de sociale convergentie, waarvoor we net zo goed moeten inzetten als voor de economische convergentie.
Hopelijk dragen dit verslag en dit debat bij tot een verdere opbouw en vooruitgang en niet tot afbraak, ofschoon daarvoor geloof nodig is in de politiek, in de waarden en ideeën ten aanzien van de overheden en de rol van de staat.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, het is naar mijn idee niet overdreven te zeggen, dat de beschermingsniveaus die de Europese Unie thans kent, veruit tot de hoogste ter wereld behoren. Het mag ons allen met enige trots vervullen dat we deel uitmaken van de meest solidaire samenleving die er op het ogenblik bestaat. Maar om deze bijzondere verworvenheid te behouden, moeten we er natuurlijk voor zorgen, dat er meer werkgelegenheid komt in Europa. Alleen als we in Europa een gezonde, concurrerende economie hebben die werkgelegenheid oplevert, zullen we onze stelsels van sociale bescherming in stand kunnen houden. Alle andere beweringen zijn holle frasen en demagogie.
De afgelopen jaren zijn er vaak stemmen opgegaan die het verlies aan concurrentievermogen van de Europese industrie weten aan het Europese stelsel van sociale bescherming. Er is getracht het - voor mij op geen enkel wijze reële - beeld van een dichotomie te scheppen tussen sociale bescherming en het concurrentievermogen van de economieën. De redenering van degenen die dat beeld overeind hielden, was de volgende: aangezien de economie steeds opener en meer geglobaliseerd wordt, brengt een product dat in Europa gefabriceerd is, hogere kosten met zich mee dan een product uit Azië bijvoorbeeld. Daarom verkeren Aziatische producten bij concurrentie in een voordelige positie in vergelijking met Europese producten. Als reactie op die beschuldigingen kunnen we twee dingen doen: ten eerste pleiten voor afbraak van de sociale bescherming, en ten tweede oplossingen zoeken om de instandhouding daarvan op lange termijn te kunnen waarborgen. Ik ben zonder meer voorstander van deze tweede optie. Het is waar dat de sociale lasten in de landen van de Europese Unie een probleem kunnen zijn voor het verwerven van een concurrentiepositie die ons in staat stelt, ons marktaandeel te behouden in de concurrentie met andere landen. Maar we weten allemaal, dat er behalve de prijs nog andere factoren zijn die bepalend zijn voor het concurrentievermogen: kwaliteit, ontwerp, innovatie...
Wat haar concurrentiepositie betreft, moet Europa zich naast de prijs ook op andere aspecten gaan richten. Intussen, dames en heren, rest ons niets anders dan hard te blijven werken om het concurrentievermogen van de Europese economie te verbeteren, zodat het sociale beschermingsstelsel kan worden gehandhaafd. Het is zaak dat er schot komt in de deregulering van de markten, op energiegebied en dat van de telecommunicatie; het opleidingsniveau van onze arbeidskrachten moet omhoog worden gebracht; er moet meer worden geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling, waarbij we ervoor moeten zorgen, dat de particuliere sector meer bij dit soort investeringen betrokken wordt. Verder dienen we een monetaire unie na te streven waaraan zoveel mogelijk landen deelnemen, opdat de Europese economie zoveel mogelijk profijt zal kunnen hebben van het macroeconomisch klimaat dat deze Unie met zich meebrengt.
Wat het onderhavige Commissie-verslag betreft, ook dat heeft mijn instemming, omdat het volgens mij een goed uitgangspunt vormt voor een diepgaand debat, serieus en concreet, over de toekomst van de sociale bescherming. Verder moet gezegd dat ik het verslag van de Commissie sociale zaken van dit Parlement helaas niet kan ondersteunen, omdat we onder de huidige omstandigheden niet kunnen instemmen met een verslag dat beoogt, de financieringsplicht van de lidstaten over te hevelen naar de Europese Unie. Dat is het paard achter de wagen spannen. Eerst moet er meer vooruitgang zijn geboekt met de harmonisering, met de gelijktrekking van uitkeringen, voornamelijk als gevolg van het vrije verkeer en de vrije dienstverlening.
Anderzijds - en hiermee sluit ik af, mijnheer de Voorzitter - zijn er in de samenleving bepaalde gemarginaliseerde groepen die wegens problemen met hun lichamelijke of geestelijke gezondheid geen werk hebben, daar wel naar zoeken maar het niet kunnen vinden. En dat terwijl er mensen zijn die wel een baan hebben maar die opgeven omdat ze, ten koste van de inspanningen van anderen, een uitkering willen hebben - zie het voorbeeld van het gebruik en misbruik van wao-uitkeringen. -. Fraude moet continu bestreden worden, de middelen hiertoe moeten worden verbeterd, en er dient een permanente uitwisseling van ideeën en ervaringen tussen alle betrokken partijen plaats te vinden.

Podestà
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Weiler snijdt zeer complexe vraagstukken aan, omdat de demografische ontwikkeling van de Unie gekenmerkt wordt door een algemeen optredende vergrijzing, een laag geboortecijfer en - niet te vergeten - een late deelname van jongeren aan de arbeidsmarkt.
Een crisis in het huidige sociale-zekerheidsstelsel is dan ook onafwendbaar, en een versterkende factor daarbij is ook nog de voortschrijdende globalisering van de markten en dus het feit dat het bedrijfsleven en het hele Europese economische en productiesysteem steeds concurrerender moeten worden. Dit betekent dat de arbeidsvoorschriften flexibeler moeten worden en dat de belastingdruk zeker niet groter moet worden. Het solidariteitsbeginsel staat niet ter discussie - wij benadrukken juist het belang van bescherming van het gezin -, maar het is wel zo dat het huidige sociale-zekerheidsstelsel zo niet verder kan: het brengt veel te veel lasten met zich mee en het is inefficiënt.
Wij vinden dan ook dat de burgers moeten worden aangemoedigd om aanvullende particuliere verzekeringen af te sluiten, opdat openbare en particuliere stelsels ook op het vlak van de sociale zekerheid de concurrentie met elkaar aangaan om zodoende het stelsel over de gehele linie efficiënter te maken, en tevens opdat nieuwe, atypische vormen van werk in overweging worden genomen. Dit dossier zit nu al jarenlang in de Raad vast, maar wij zijn van mening dat er snel concrete resultaten moeten worden geboekt.
Dit verslag is een goed uitgangspunt voor verdere besprekingen. Omdat wij echter met bepaalde, voor ons belangrijke onderdelen niet tevreden zijn, kunnen wij het verslag niet goedkeuren, ook al zitten er een paar kwalitatieve hoogstandjes in.
Tot besluit wil ik nog wijzen op iets dat in amendement 29 staat; daarin wordt gezegd dat in de multilaterale verdragen milieu- en sociale clausules naar het voorbeeld van een internationale arbeidsorganisatie moeten worden opgenomen. Daar staan wij achter.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, in een democratie is een veilig sociaal welzijnssysteem belangrijk. Dat hoort allereerst tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten. De EU kan een bijdrage leveren op het punt van coördinatie en samenwerking. Minimumvereisten kunnen hiervoor een manier zijn, maar ze kunnen ook een gevaar inhouden - ze kunnen verworden tot maximumvereisten. De EU moet op dit gebied in de eerste plaats coördineren, en de besluitvorming dient volgens mij met eenstemmigheid te geschieden, zodat de sociale beschermingsstelsels van de lidstaten niet slechter worden, iets waar immers gevaar voor bestaat.
De huidige samenleving vereist veranderingen. Het kennisniveau verandert constant. Wij moeten een systeem en modellen in het leven roepen die ervoor zorgen dat scholing een levenslange aangelegenheid is, in plaats van zoals nu, iets voor de eerste 7 tot 10 jaar. Wij moeten een actief arbeidsmarktbeleid krijgen, waarin scholing en bijscholing gedurende iemands hele leven een plaats hebben, als middel om vooruit te komen. Alle vormen van sociale uitsluiting moeten worden tegengegaan.
Het verslag van mevrouw Weiler is in veel opzichten zeer positief. Er moeten verschillende beschermingsstelsels ontwikkeld worden en we moeten voorkomen dat er verschillende niveaus ontstaan. Er dient een garantie voor een basispensioen te zijn in alle lidstaten, maar dat pensioen moet ook kunnen worden aangevuld met persoonlijke verzekeringen. Een zeer belangrijk voorstel is de wijziging van de financiering van de sociale zekerheid via verschuiving van fiscale lasten, met lagere belastingen op de factor arbeid en hogere belastingen op milieuhulpbronnen en energie.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van collega Weiler, die ik feliciteer met haar uitstekende stuk, verdient onze steun en zou eenieders aandacht moeten krijgen.
Maar het is een feit dat men zo met andere dingen bezig is, met andere projecten waarvan men zegt dat zij nationaal zijn terwijl zij transnationaal zijn, dat weinig aandacht overblijft voor deze sociale beschermingskwesties in Europa en de toekomst daarvan in het kader dat een Europees debat zou moeten teweegbrengen.
De twee mededelingen van de Commissie, waarop dit verslag is gebaseerd, geven aanleiding tot dit debat, en de ontwerpresolutie die dit Parlement zal moeten omzetten in een parlementaire resolutie gebruikt deze goed via het verslag van mevrouw Weiler. Niet minder belangrijk - integendeel - is de toelichting bij dit ontwerp die stof biedt voor heel wat bezinning en discussie.
Trouwens, elk standpunt dat uitgaat van artikel 2 van het Verdrag van Rome, dat Maastricht niet heeft gewijzigd, waarin de algemene doelstellingen van de vereniging van de lidstaten wordt vastgesteld, en van artikel 117, dat Maastricht evenmin heeft kunnen uitwissen, en waarin duidelijk een politiek oriëntatiebeginsel wordt opgelegd, lijkt bijna vreemd ook al is het telkens meer noodzakelijk. Het beginsel van sociale gelijkmaking op de weg van de vooruitgang vormt of zou de filosofische hoeksteen moeten zijn van de verwezenlijking van een Europa als mozaïek van verschillende nationale situaties en het product van samenwerking en solidariteit tussen en ten gunste van de volkeren.
Wij stellen op prijs dat Barbara Weiler deze rechtsgrondslag heeft onderstreept en dan met name de progressieve aard van een dynamiek die omgekeerd lijkt te zijn, omdat men alleen spreekt over technisch-nominatieve harmoniseringen en men verschillen of negatieve convergenties op sociaal vlak met elkaar vergelijkt. Vanzelfsprekend kan noch mag dit debat beperkt blijven tot de beraadslaging over een verslag. Maar het is al positief erop te kunnen wijzen hoe dringend noodzakelijk deze thema's zijn.
Als enige specifieke opmerking die de tijd mij toelaat, wens ik alleen de aandacht te vestigen op punt 21 van het voorstel als thema voor een vrijblijvend debat over de ontwikkeling van de werkgelegenheid, de arbeidstijd en de vrije tijd. Resultaat van een punt uit het advies van de Commissie economische zaken, van collega Theonas, grijp ik dit aan om te onderstrepen dat men ermee moet beginnen de organisatie van de levenstijd van man en vrouw als kern te beschouwen van elk debat over het sociale, waarbij wordt verduidelijkt wat arbeidstijd en al mogelijke vrije tijd is, wat geen werkloosheidstijd mag zijn, omdat het ook levenstijd kan en moet zijn.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, wat vandaag zo bijzonder aan Europa is vergeleken met de Verenigde Staten, Japan of heel wat andere landen, is juist een sociaal model dat in de wereld zijn gelijke niet kent.
Wat helpt het dat het werkloosheidspercentage in de Verenigde Staten maar 6 % bedraagt, als bijna 40 miljoen Amerikanen totaal geen sociale zekerheid hebben. Wij mogen nooit vergeten dat het Europese sociaal model door de geschiedenis heen vorm heeft gekregen: door veel leed en veel strijd die vanaf de industriële revolutie aan het einde van de 18de eeuw gevoerd werd in de mijnen, in de werkplaatsen; overal waar mannen, vrouwen en kinderen werden uitgebuit. De vaak ongelijke strijd die de vakbonden hebben moeten leveren, mogen wij nooit vergeten.
En nu wordt her en der beweerd dat dit systeem verouderd is, stoffig, onvolledig en dat het te duur is. Dat is toch een schandaal! Er zijn zelfs mensen die wensen dat het stelsel ten onder gaat.
Laat ons niet het voorwendsel van de opbouw van Europa en van de sociale harmonisatie gebruiken om ervoor te zorgen dat de verworvenheden tot nul worden herleid, anders gezegd om sociaal minimalisme aan de dag te leggen. Het is zonder enige twijfel nog te vroeg om een totale harmonisatie na te streven op het gebied van de sociale bescherming, van de pensioenen, van het gezinsbeleid, van de volksgezondheid. Maar het is zeer zeker niet te vroeg om alle inspanningen te gaan coördineren en om daadwerkelijke en waarachtig progressieve hervormingen door te voeren.
Een sociale gedragscode is voortaan wenselijk. Een dergelijke code bestaat al wel maar wordt niet nageleefd. De Britse regering verwerpt het Sociaal Handvest evenals het sociaal protocol van Maastricht. Mijnheer Major is zelfs al bezig om tal van richtlijnen uit te hollen, ondanks de berispingen van het Hof van Justitie van Luxemburg. Welke zin heeft het om met zijn vijftienen een huis te bouwen als een van de architecten het plan van de funderingen afkeurt. Ik hoop van ganser harte dat er in Groot-Brittannië snel politieke veranderingen zullen optreden, zodat de situatie in een land waar de onzekerheid groter wordt, waar de werkloosheidscijfers, zoals de minister van Arbeid zelf heeft toegegeven, opzettelijk onderschat zijn, opgehelderd kan worden. Is liegen verheven tot een doctrine van de regering van Groot-Brittannië?
Ik zie drie belangrijke uitdagingen met betrekking tot de modernisering en harmonisering van onze sociale beschermingsstelsels. Het eerste en niet minst belangrijke is de werkloosheid: 20 miljoen werklozen, 50 miljoen sociaal uitgeslotenen. Onze sociale uitgaven zullen de pan uit rijzen! We moeten de wortels van het kwaad uitroeien, er moet een daadwerkelijk Europees beleid worden opgesteld voor economische groei ten behoeve van werkgelegenheid. Hetzelfde geldt voor de pensioenstelsels: men stelt heel schijnheilig vast dat er niet genoeg jongeren meer zullen zijn om de pensioenen in 2005 te financieren, dus creëert men pensioenfondsen of andere financiële mechanismen zonder na te denken over een Europees gezinsbeleid dat breekt met het heersende individualisme.
Tweede uitdaging: de gemeenschappelijke munt. Als onze landen de euro hebben, dat wil zeggen als ze dezelfde wisselvoet en dezelfde rentevoet hebben, dan zullen ze nog maar twee verschillende wapens hebben om investeringen aan te trekken: namelijk het fiscale wapen en het sociale wapen. In beide gevallen zullen wij, als we niet oppassen, naar beneden toe nivelleren.
Derde uitdaging: de financiering van onze sociale beschermingssystemen die teveel steunt op inkomsten uit arbeid. Ik vind dat de inspanningen gedeeld moeten worden en dat er een financieringssysteem middels kapitaalbelasting tot stand moet komen.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, zullen de sociale stelsels van de diverse landen van Europa in de toekomst hun diversiteit kunnen behouden? Het verslag van de Europese Commissie over de sociale bescherming in 1995 geeft op deze vraag geen duidelijk antwoord.
Iedereen is het er zeker over eens dat het debat en de uitwisseling van ervaringen op Europees niveau bevorderd moeten worden, omdat dit spontaan kan leiden tot een zekere toenadering van de wetgevingen. Maar dat is niet precies de vraag die de Commissie gesteld heeft. Eigenlijk vraagt de Commissie in bedekte termen of, in een economie die zij geïntegreerd acht, men er voor moet zorgen dat de sociale stelsels, die zelf ook geïntegreerd zijn, in de toekomst op elkaar afgestemd moeten worden.
Wij vinden het redelijker om de diversiteit te handhaven teneinde het recht te beschermen dat elk land heeft om te besturen op een manier die zo goed mogelijk is afgestemd op de behoeften van de burgers. Maar natuurlijk moet die diversiteit enerzijds passen in het kader van een permanente uitwisseling van ideeën en ervaringen op Europees niveau, en anderzijds het vrije verkeer van werknemers in stand houden middels transfersystemen - van het ene land naar het andere - van de geaccumuleerde sociale rechten.
De Commissie lijkt evenwel niet helemaal tevreden te zijn met dit soort antwoord, omdat zij andere argumenten aanvoert. Allereerst, en ik citeer: " de transnationale ondernemingen, die steeds talrijker worden, zullen met steeds grotere moeilijkheden geconfronteerd worden omdat er salarissen vastgesteld moeten worden in verschillende landen en er personeel van het ene land naar het andere overgeplaatst moet worden" . Wij vinden dat zo'n argument een concept van Europa weergeeft dat niet het onze is. Het is niet van doorslaggevend belang en mag er niet toe leiden dat de vrijheid van nationaal bestuur systematisch op de tweede plaats komt.
Ten tweede maakt de Commissie zich zorgen over de concurrentieverstoringen die mogelijk veroorzaakt worden door de diversiteit van de sociale stelsels, omdat de landen waar de sociale bescherming genereus is, het risico lopen dat hun bedrijven gestraft worden. Dat is een goede vraag, maar het verwondert ons dat de Commissie die vraag stelt op Europees niveau en deze niet vaker aan de orde stelt daar waar zij honderdmaal prangender is, namelijk in de mondiale handelsbetrekkingen. Op dat gebied zou de Commissie het allernuttigste werk kunnen doen.

Belleré
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Flynn, minister Melkert, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken vraagt ons deze ontwerpresolutie aan te nemen, die gaat over twee Commissiestukken, te weten de mededeling over de toekomst van de sociale bescherming en het verslag over de huidige stand van zaken bij de sociale bescherming in Europa. Op de rapporteur, Barbara Weiler, die ik bij dezen gelukwens met haar werk, rust de taak het begrip "sociale bescherming" uit te leggen; daaronder valt niet alleen de sociale zekerheid in de zin van collectieve verzekeringen, maar ook de sociale bescherming die door de overheid wordt geboden, alsmede de stelsels die voortvloeien uit de cao-onderhandelingen en de particuliere verzekeringen.
Mij gaat het om twee dingen. Op de eerste plaats moet duidelijk worden gemaakt welke rol de Europese Unie op het vlak van de sociale bescherming moet spelen: zij zal zich actiever moeten opstellen en samen met de lidstaten acties ondernemen; daarbij moeten de sociale-zekerheidsstelsels in de lidstaten geleidelijk op elkaar worden afgestemd, en moet er een aantal gemeenschappelijke minimumcriteria worden vastgesteld, waarbij tevens voorkomen moet worden dat de sociale bescherming geleidelijk aan door de concurrentie wordt afgebroken. Op de tweede plaats - het lukt mij in twee minuten niet om volledig te zijn - moeten we zowel met de Commissie als met de rapporteur tot overeenstemming komen over het feit dat de sociale-zekerheidsstelsels op de nieuwe eisen van de arbeidsmarkt moeten worden afgestemd. Hierbij zij gewezen op de tendens om de werkgevers- en werknemersbijdragen te verlagen, met name van degenen met het laagste inkomen en dus met de laagste bezoldiging.
Versterking van het pensioenstelsel door middel van aanvullende verzekeringen dient te worden aangemoedigd en gediversifieerd, waarbij moet worden gezorgd dat zo min mogelijk mensen slachtoffer van de sociale uitsluiting worden, en alle burgers een passende levenstandaard kunnen voeren; zij moeten zich hoe dan ook beschermd weten en de toekomst onbezorgd tegemoet kunnen gaan.
De nationale parlementen moeten meer over sociale zekerheid praten, met dien verstande dat de werkgelegenheid moet worden aangemoedigd en op een hoog peil moet worden gehouden. Waar werkloosheid is, kan geen sociale zekerheid zijn - dat moeten we ons goed in de oren knopen. Dat wordt ons wel duidelijk gemaakt door de bijna 20 miljoen werklozen in Europa.

Van Lancker
Voorzitter, het deed me bijzonder veel plezier om minister Melkert te horen zeggen dat hij het erg belangrijk vindt dat wij ook in dit Europees Parlement de discussie over sociale bescherming aangaan, want het moet mij van het hart collega's, ik verbaas me toch wel telkens over de bijzonder allergische reacties van sommige collega's als we het hebben over communautair optreden op dit terrein. Ik denk trouwens dat Wim van Velzen recht in de roos zat, toen hij verwees naar de aanbevelingen van 1992. Toen kon er blijkbaar nog gediscuteerd worden over convergentie en financiering op Europees niveau. Nu is het woord "convergentie" al bijna taboe geworden terwijl gezamenlijk optreden op Europees vlak absoluut kan gebeuren in het volle respect van de historisch gegroeide verschillen tussen de verschillende stelsels van de sociale zekerheid. Ik zou de collega's in deze drie minuutjes een paar overwegingen willen meegeven. Er is inderdaad een groeiende consensus dat de lasten van de arbeid moeten verlaagd worden, vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt, bij de laaggekwalificeerde jobs. Goed, prima. Er is veel minder consensus op Europees vlak over hoe de herfinanciering van het stelsel dan moet gebeuren. Integendeel, men heeft het over "ontvetting" van de stelsels, over selectiviteit in de uitkeringen, over privatisering van sommige risico's. Ik zou de voorstanders van dergelijk soort van modernisering toch wel het volgende willen meegeven: er is in België een erg boeiende studie gepubliceerd in opdracht van de OESO over het verband tussen armoede, arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Ik zou daaruit twee conclusies willen citeren. Ten eerste, er is een bijzonder sterke band tussen de omvang van de sociale zekerheidsuitgaven en armoede. Dat wil dus zeggen, doelmatige sociale zekerheid kost geld, collega's. Selectiviteit heeft trouwens zeer duidelijke grenzen. Ten tweede, er is geen rechtstreekse band tussen de hoogte van de werkloosheid en de hoogte van de armoede. Er is wél een rechtstreekse band tussen lage uitkeringen, lage lonen en armoede. Dat wil dus niet zeggen dat we mensen niet terug aan het werk moeten zetten, integendeel, ik ben voor activering van uitkeringen, maar dat wil ook zeggen dat we het Amerikaanse model nu maar eens definitief naar de prullenmand moeten gooien.
Ik zou een pleidooi willen houden voor een Europese convergentiestrategie die volop rekening houdt met de subsidiariteit en die minstens de volgende acties omvat: ten eerste, dringende maatregelen met betrekking tot herfinanciering van de sociale zekerheid. Ik zou het Nederlands voorzitterschap willen aanmoedigen om een doorbraak te forceren in dit uiterst belangrijk dossier, er liggen voorstellen op de tafel. Ten tweede, Europa moet werk maken van sociale rechten en het recht op het minimuminkomen is daar één deel van. Mensen die minder hebben dan 50 % van het gemiddeld inkomen van hun burgers, zijn arm. Het is dus duidelijk waar de ondergrens ligt voor ons. Ten derde, de Unie spendeert gemiddeld 28 % van zijn bruto binnenlands produkt aan sociale bescherming. Dit verbergt grote verschillen. Waarom beginnen we eindelijk eens niet te denken aan de ontwikkeling van een Europese sociale slang waarbij we lidstaten aanzetten om een bepaald percentage van hun welvaart aan sociale bescherming te spenderen. Ik hoop dat dit debat over de mededeling van de Commissie eindelijk aanleiding kan geven tot doeltreffende Europese actie.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de mededeling van de Commissie over de toekomst van de sociale bescherming en haar verslag over de sociale bescherming in Europa in 1995 vormen de basis voor de door mijn collega Weiler uitgewerkte resolutie. De sociale vrede is volgens mij zeer waardevol. Zuid-Korea heeft dit in de afgelopen weken op een bittere manier moeten ervaren. Ze moet daarom niet lichtvaardig op het spel worden gezet.
De moeilijkheden die zijn ontstaan door de groeiende werkloosheid en het toenemende aantal ouderen in de verschillende sociale systemen in Europa moeten gewoon worden overwonnen. Een discussie op Europees niveau is belangrijk. Maar toespraken en discussies zijn niet genoeg. Er moet gehandeld worden. Herzieningen zijn onontkoombaar. Ze mogen echter niet alleen als inkrimpingen en besnoeiingen van het sociale stelsel worden beschouwd.
De verbetering van de werkgelegenheidsmogelijkheden, met name voor vrouwen, is tot nu toe in de EU ondanks alle proclamaties niet erg succesvol, om het voorzichtig uit te drukken. Het gelijkschakelen van de levens- en arbeidsvoorwaarden volgens artikel 117 van het Verdrag dient op de weg van de vooruitgang een stap vooruit te worden gebracht. Erg ver zijn we hier echter ook nog niet mee.
Er moeten veel problemen worden opgelost. Bijvoorbeeld het grote aantal stelsels en het vrije verkeer van personen. Collega Ria Oomen-Ruijten heeft vandaag een verslag daarover ingediend. De Raad was helaas nog niet aanwezig. Excellentie, misschien kunt u nog uw stellingname ten aanzien van dit verslag geven. Dat zou ons uitermate interesseren.
Dan de daling van het werkgeversaandeel in de diverse sociale verzekeringen: bijdragen die niets met de verzekeringen te maken hebben belasten de loonintensieve kleine en middelgrote bedrijven en natuurlijk de bijdragen van de werknemers. Hier moet iets gebeuren!
Flexibelere arbeidstijden, ja, maar niet zo dat ze alleen maar in het voordeel van de werkgevers zijn en er daarbij geen rekening wordt gehouden met de gezinnen en de behoeften van de werknemers. Als er een flexibilisering komt, dan alleen met inachtneming van de belangen van beide partijen.
Het in de praktijk brengen van het sociaal partnerschap kan volgens mij veel problemen oplossen. Dat kan echter niet met share-holder-value -denken van de kant van de werkgevers, als ze alleen maar aan hun eigen winsten denken en aan niets anders. Het kan ook niet zo zijn dat de vakbonden alleen maar aan de werkenden denken en niet aan de werklozen. De toekomst van de sociale bescherming is voor de Europese Unie van groot belang. Het sociaal protocol moet eindelijk in het Verdrag worden opgenomen. Het coördineren van de stelsels voor sociale bescherming zal op Europees niveau niet eenvoudig zijn.
Ik bedoel coördinatie, want harmonisatie zal wel niet zo snel kunnen worden gerealiseerd omdat de stelsels immers in meer dan honderd jaar zijn gegroeid. De invloeden van de globalisatie bemoeilijken de situatie nog meer. Sociale dumping door kinder- en gedwongen arbeid moet in de toekomst door desbetreffende clausules in de handelsverdragen worden uitgesloten en mag niet als normaal worden beschouwd. Singapore was een kleine stap in de goede richting, maar helaas slechts een kleine stap.
De rapporteur heeft enorm veel werk verzet. De beslissing van de fractie van de Europese Volkspartij over de goedkeuring van dit verslag hangt af van het opnemen van enkele amendementen. Als er op deze punten geen aanpassing mogelijk is, zouden we ons er helaas toe genoodzaakt zien om het verslag af te keuren, wat ik heel jammer zou vinden.

Vanhecke
Voorzitter, achter de wollige formuleringen van deze resolutie en vooral van de commissiedocumenten die er aan de basis van liggen, schuilt in feite een nauwelijks verholen wens om eigenlijk de hele sector van de sociale zekerheid te europeaniseren. Overigens, conform de wilde dromen van excommissievoorzitter Delors. Nu kan ik als Vlaming principieel en met kennis van zaken zeggen dat zulks een slechte zaak zou zijn. In mijn eigen land, staat immers het debat over de splitsing van de sociale zekerheid momenteel zeer hoog op de politieke agenda. Dat betekent concreet dat beide volkeren, Vlamingen en Walen, beter zelf hun sociale zekerheidssysteem kunnen beheren dan de federale staat dat kan. We hebben dus in ons land proefondervindelijk kunnen vaststellen dat Vlamingen en Walen een verschillende inhoud en vorm geven aan de georganiseerde solidariteit, verschillende klemtonen leggen en er een groot mentaliteitsverschil wat het gebruik en de financiering van de sociale zekerheid betreft op nahouden. Welnu, de problemen die reeds in een nogal dramatische vorm opduiken bij een gemeenschappelijke Belgische sociale zekerheid, waar uiteindelijk slechts twee volkeren bij betrokken zijn, met dan nog een relatief vergelijkbare welvaartsgraad, die kunnen alleen maar exponentieel groter worden mocht die sociale zekerheid meer en meer op Europese schaal georganiseerd worden.
Kortom, een echt sociaal systeem van sociale zekerheid wordt het best volgens het subsidariteitsprincipe op het niveau van de onderscheiden lidstaten en volkeren zelf georganiseerd en dat heeft niets te zien met egoïsme en dat sluit andere solidariteitsvormen tussen de volkeren helemaal niet uit.
Ten gronde moet ik ook nog zeggen dat de werkelijke en verregaande harmonisering van de verschillende sociale zekerheidsstelsels in Europa de afgelopen decennia er is gekomen zonder Europese bureaucratie en zonder Europese betutteling en we vinden dus vandaag echt het warm water niet uit, in tegenstelling tot wat sommigen blijkbaar denken.
Tot slot moet men durven zeggen dat het economische Maastricht-keurslijf dat ons wordt opgedrongen in vele landen tot sociale afbraak dreigt te leiden en ook dat is een les die we vandaag ter harte moeten nemen.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Weiler bedanken voor haar uitstekende verslag. Het is een grote uitdaging om groei en werkgelegenheid te verenigen, en tegelijkertijd de bestaande sociale stelsels te handhaven en liefst nog uit te bouwen. Soms wordt immers de vraag gesteld: bestaat er eigenlijk een Europees sociaal model? Wij hebben zoals bekend drie, vier verschillende sociale modellen in Europa. Het klopt dat er historisch bepaalde verschillen bestaan, maar er bestaan ook overeenkomsten, aanzienlijke overeenkomsten. Allereerst zijn alle sociale stelsels op solidariteit gebaseerd, solidariteit met degenen die ziek zijn, met degenen die door werkloosheid of arbeidsongevallen getroffen worden en ook solidariteit met ouderen en met gezinnen met kinderen.
Bovendien bestaat er - en dat maakt deze discussie van belang - een aantal probleemgebieden of uitdagingen voor de toekomst. De grootste uitdaging is vanzelfsprekend de werkloosheid, die de kosten en baten van de stelsels beïnvloedt. Ik ben van mening dat er een sociaal stelsel moet komen dat sociale uitsluiting tegengaat en het vrij verkeer zo makkelijk mogelijk maakt. Ik ben het niet eens met een aantal mensen die hier in het debat de mening verdedigd hebben dat men geen minimumvereisten moet stellen. Ik vind het beleid van minimumvereisten met de mogelijkheid om een hogere sociale levensstandaard te hebben een uitstekend beleid voor dit sociale terrein. Ik vind het bovendien belangrijk dat op grote delen van dit terrein de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid geschiedt. Dat zien wij vooral vanuit de historische ontwikkeling: wij hebben er een land bij dat op sociaal terrein altijd afremt en ook de sociale ontwikkeling in de andere landen tegenhoudt.
De andere uitdaging is de demografische ontwikkeling. Die kan als probleem worden gezien, maar ook als mogelijkheid. Wij krijgen meer ouderen in Europa, maar dat houdt ook de mogelijkheid in om meer arbeidsplaatsen te scheppen.
Dit houdt ook verband met de derde uitdaging, d.w.z. het toetreden van de vrouwen tot de arbeidsmarkt, de mogelijkheden voor vrouwen en mannen om een beroep te verenigen met het ouderschap, wat met zich meebrengt dat we de bejaardenzorg en kinderopvang moeten uitbreiden. Een eerdere spreker heeft gezegd dat in het verslag van mevrouw Weiler wordt gepleit voor een harmonisatie van de financiering. Dat klopt niet. Mevrouw Weiler wijst juist op een aantal verschillende financieringsmogelijkheden. De belangrijkste heb ik al genoemd, namelijk dat wij de werkloosheid naar beneden moeten krijgen om de kosten te drukken, en de werkgelegenheid moeten vergroten om ter financiering van de stelsels meer inkomsten te verkrijgen. Maar het is ook een kwestie van arbeidstijdverkorting en belastingverschuiving, waar ik trouwens achter sta.
Een aantal mensen stelt dat de EMU bij dit werk een beletsel vormt. Dat vind ik niet. Vanzelfsprekend steun ik het economische beleid niet volledig; ik vind dat het te vaak tot besparingen heeft geleid en te weinig tot groeibevorderende maatregelen. Maar op de lange termijn is een evenwichtige begroting natuurlijk ook voor de sociale stelsels goed.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter: dit is een belangrijk debat. Ik wil geen sociaal stelsel dat ofwel een basisgarantie ofwel een garantie voor levensstandaard inhoudt, maar een stelsel dat zowel een basisgarantie als een garantie voor levensstandaard inhoudt, en een stelsel dat, ter minimalisering van de behoefte aan particuliere oplossingen, voor het grootste gedeelte op basis van de solidariteitsgedachte wordt gefinancierd.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik denk dat het belang en de wenselijkheid van dit debat al blijkt uit het hoge aantal afgevaardigden dat hier aanwezig is. Het komt maar zelden voor, dat zoveel afgevaardigden het woord voeren over een onderwerp dat ons ernstig bezighoudt, dat wil zeggen, in dit geval, de toekomst van het sociale welzijn in Europa, waarin, zoals andere collega's al hebben aangegeven, heel wat gemeenschappelijke elementen zijn aan te wijzen, want in alle lidstaten bestaan collectieve publieke stelsels van sociale zekerheid, en alle lidstaten kennen minimumuitkeringen voor burgers die deze het meest nodig hebben.
Wij hebben de indruk dat dit in gevaar komt, omdat de werkelijkheid - die hard is - aangeeft dat er een tendens bestaat tot privatisering van sommige elementen van de verzorgingsstaat, zoals ook de werkloosheid toeneemt, de losse arbeid, de opkomst van eenoudergezinnen waarin de vrouw gezinshoofd is, en ook, ten behoeve van het concurrentievermogen, de verplaatsing van bedrijven, en de voortdurende kapitaalbewegingen met bedoelingen die eerder van speculatieve dan van productieve aard zijn.
Dat is een harde werkelijkheid, waaraan de Europese Unie het hoofd moet zien te bieden.
Daarom delen wij de bezorgdheid van de verschillende rapporteurs over het feit, dat criteria van economische aard en die waarbij van de markt wordt uitgegaan, de boventoon voeren en prioriteit hebben boven sociale criteria. Naar onze mening moet onze koers worden gewijzigd, en moet onze aandacht allereerst uitgaan naar de sociale cohesie.
Wij zijn derhalve van oordeel, dat er een actief werkgelegenheidsbeleid moet worden gevoerd - werkgelegenheid is van fundamenteel belang om de kosten de baas te blijven -, er moet een minimuminkomen worden gegarandeerd voor degenen die dat daadwerkelijk nodig hebben, de sociale zekerheid moet in handen van de overheid blijven, er moet een Europees waarnemingscentrum worden opgezet om na te gaan of de armoede en de sociale uitsluiting een opgaande of een neergaande lijn vertonen, en voorts achten wij het noodzakelijk dat de lidstaten meer gaan samenwerken, ook met de NGO's die op dit terrein actief zijn.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, de twee mededelingen van de Commissie en het verslag van mevrouw Weiler zetten mij aan het denken over twee cruciale factoren die mijns inziens het uitgangspunt voor onze discussie vormen: ten eerste de demografische ontwikkelingen die ook te wijten zijn aan de sociale verworvenheden en het succes daarvan; ten tweede de veranderingen in de arbeidsstructuur en -methoden, ook als gevolg van de revolutie in de telematica, die op de producties en de globaliseringsprocessen wordt toegepast.
Dit zijn volgens mij de factoren waaraan de crisis in de verzorgingsstaat ten grondslag ligt, wat ons dus dwingt op dit gebied actie te ondernemen. De crisis in de verzorgingsstaat is niet alleen een crisis in de overheidsfinanciën, integendeel, volgens mij ligt de oplossing juist in de andere kant van de verzorgingsstaat, namelijk in het hoge aantal werkenden: de werkloosheid is dus de belangrijkste oorzaak van de crisis. Ontwikkeling is natuurlijk één van de antwoorden, maar niet het enige: ontwikkeling is noodzakelijk, maar niet genoeg, omdat ze onder de huidige omstandigheden niet automatisch tot een stijging van de werkgelegenheid leidt. Dat is dus het punt waarop de staat, op nationaal niveau en op Europees niveau, moet ingrijpen.
De eerste taak waarvoor wij gesteld worden, is mijns inziens de nieuwe problemen realistisch tegemoet treden en niet bang zijn voor onze eigen ideeën: ik denk daarbij aan de terughoudendheid die ik hier in deze Vergadering, in de Europese Unie bespeur, ook als het gaat om arbeidstijdverkorting en het werktijdenbeleid. Dat zijn juist onderwerpen die ons van nut kunnen zijn om beperkingen en starheden om te buigen in meer vrijheid en meer mogelijkheden om persoonlijke keuzen te maken.
We moeten dus nieuwe begrippen in ons vocabulaire toelaten, begrippen die zodanig worden samengevoegd dat ze gebruikt kunnen worden in een positief plan van sociale veranderingen: zoals ik al zei: arbeidstijdverkorting, werktijdenbeleid, flexibiliteit. We moeten ons wel realiseren dat flexibiliteit pijn doet en geld kost, en dat de overheden beslist financiële steun moeten blijven geven om productieomschakelingen van het menselijk potentieel mogelijk te maken. Als we sociale rechtvaardigheid, gelijkheid en democratie als principes willen aanhouden, moeten we de sociale zorg opnieuw definiëren, om de overgang van vrouwen en mannen van de ene activiteit naar de andere, van de ene baan naar de andere, van de ene plaats naar de andere, van de ene leeftijd naar de andere te vergemakkelijken. En dat is het moment waarop Europa ten tonele verschijnt, de taak die zij heeft, die de taak van de lidstaten niet aan de kant schuift, maar die wel een heel belangrijke taak is.
Dat begrotingsdiscipline en monetaire stabiliteit voldoende zijn om in de wereld van de economie te kunnen blijven meedraaien, vind ik onzinnig. De eenheidsmunt en het stabiliteitspact als dwangbuis, zonder een soortgelijk pact voor de ontwikkeling, zijn voor Europa niet echt motiverend: zonder ontwikkelingspact en zonder het sociale Europa blijft Europa niet overeind. Aan een aantal dingen moet meer aandacht worden besteed; zo moet de visie op Europa worden bijgesteld, om een stevige basis te creëren voor haar sociale model - natuurlijk met de nodige vernieuwingen -, voor haar elementen van sociale samenhang, van bescherming en van exploitatie van mensen en menselijk potentieel, wat het begin van een nieuwe, positieve Europese identiteit kan zijn.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt wel of het op politiek gebied mode wordt om te zeggen dat wij het Europese model van sociale bescherming niet kunnen handhaven.
Barbara Weiler zegt heel duidelijk en mijns inziens volkomen terecht, dat wij het ons niet kunnen veroorloven om dat stelsel niet te handhaven en dat wij dat zelfs niet zouden moeten willen. Moreel gesproken zou het verkeerd zijn om de steun die wij mensen geven als zij om welke reden dan ook in nood verkeren - omdat ze oud zijn, omdat ze een handicap hebben, een slechte gezondheid genieten of werkeloos zijn - af te pakken of te verlagen. De enige manier waarop wij op een efficiënte en menselijke manier kunnen optreden is om die steun uit de portemonnaie van de overheid en via openbare instellingen te betalen. Als we deze zouden overhevelen naar de particuliere sector, dan zou minder goed worden tegemoetgekomen aan de behoeften van de mensen en het zou ook inefficiënt zijn in louter financiële termen. Het kost namelijk meer.
Afgezien van het feit dat het moreel gesproken verkeerd is om van het model van sociale bescherming dat wij in Europa hebben af te stappen, zou het praktisch gezien een enorme vergissing zijn. Sociale solidariteit gaat niet alleen over altruïsme: het gaat over de verzekering dat onze samenleving fatsoenlijk kan functioneren en zich geleidelijk aan verder kan ontwikkelen.
Zoals de rapporteur zegt: " stelsels van sociale zekerheid dragen bij tot het vinden van een sociale consensus die een belangrijke voorwaarde is voor een duurzame economische ontwikkeling" . Ik sta volledig achter de oproep die het verslag-Weiler tot de Europese Unie richt om deze zaak niet alleen te bespreken maar om ook op te treden, om ervoor te zorgen dat de lidstaten de verbintenis nakomen en een hoger niveau van sociale bescherming tot stand brengen en om bij te dragen tot de convergentie van de sociale beschermingsstelsels om een schadelijke concurrentie in de interne markt ten gevolge van slechter wordende sociale beschermingsstelsels te voorkomen. Wij moeten onze stelsels werkgelegenheidsvriendelijker maken en alle hindernissen opruimen die ons beletten winst om te zetten in banen.
Het belangrijkste punt in het verslag-Weiler - en dit is het echte probleem, de echte reden waarom onze sociale zekerheidsstelsels zo duur zijn - is dat wij te maken hebben met zoveel werklozen. De grootste uitdaging in de Europese Unie is dan ook een Europa te creëren met volledige tewerkstelling. De rapporteur weet dit natuurlijk en zij weet ook dat je de slachtoffers van maatschappelijke mislukkingen niet kunt straffen, alleen maar omdat de rekeningen de lucht in gaan. Je moet het echte probleem aanpakken en dat is de mensen weer aan het werk krijgen.

Rocard
Mijnheer de Voorzitter, minister, commissaris, allereerst wil ik graag mijn volledige instemming betuigen met het verslag van mijn vriendin Barbara Weiler en met het verslag van de Commissie. Ik zal dus in beide gevallen voor stemmen.
Daar ik weinig tijd heb, zal ik mij tot slechts één punt beperken. Het is zeer afgebakend, zeer precies, maar volgens mij van het allergrootste belang. In paragraaf 11 van mevrouw Weiler staat: " Het Europees Parlement waarschuwt voor privatisering van sociale risico's, met name in de gezondsheidszorg" .
Commissaris, ik zou uw aandacht willen vestigen op het feit dat - als wij niet oppassen - er inderdaad een groot gevaar bestaat dat onze gehele sociale bescherming uit de koers raakt, wat, onder de dekmantel van besparingen, van een beter beheer, van verantwoordelijkheid van de gebruiker - allemaal voorwendselen die een zekere waarde hebben - ertoe leidt dat steeds meer lidstaten de "volksgezondheid" zullen uithollen en de risicodekking overhevelen van verplichte stelsels naar aanvullende stelsels. De aanvullende stelsels kunnen op die manier steeds belangrijker worden, in die mate zelfs, en dat is op bepaalde vlakken en in bepaalde landen reeds het geval - optiek, tandheelkunde - dat de primaire zorgverlening wordt beïnvloed omdat de kosten die de patiënt zelf moet dragen zo hoog kunnen worden.
Welnu, de facultatieve aanvullende stelsels zijn in tegenstelling tot de verplichte stelsels aan geen enkele regelgeving onderworpen: dat is de wet van de markt, van de lucratieve handel, en die wordt daarop toegepast. Het gevaar dat uit deze sector instanties verdwijnen die gebaseerd zijn op solidariteit, op niet-uitsluiting, op mutualisme, ten bate van handelsondernemingen die alleen aangetrokken worden door een groeiende markt maar die zich baseren op de selectie van risico's, van uitsluiting en individualisering.
U herinnert zich vast nog wel de tragische ervaring met de Amerikaanse Blue Cross , die een halve eeuw geleden zo geweldig floreerden en die nu allemaal tot het verleden behoren. Dat geeft ons een idee van wat er met het Amerikaanse gezondheidsstelsel gebeurd is.
Ik vraag u onmiddellijk, commissaris - en ik heb mij tot de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid gewend in de hoop dat wij deze weg in kunnen slaan - om de sector van de ziekteverzekering in zijn geheel te onderwerpen aan de regels van solidariteit, niet-uitsluiting, van niet-selectie van risico's, en dat de verzekeringsagenten geen winst kunnen maken op zieken. Belangenconflicten tussen verzekerden en aandeelhouders moeten worden voorkomen. De volksgezondheid, die een sector is van algemeen belang, mag niet als een lucratieve markt worden beschouwd en dat geldt ook voor de aanvullende stelsels.
Ik verzoek de Commissie zich met dit onderwerp bezig te houden en het debat over de verplichte en aanvullende gezondsheidsstelsels in hun betrekkingen met het algemeen belang te openen.

Melkert
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met grote belangstelling naar het debat geluisterd, dat in ieder geval ook aantoont dat het draagvlak voor het verder verdiepen van de discussie over sociale bescherming in onze lidstaten en in coördinatie op het niveau van de Europese Unie sterker is geworden. Permitteert u mij om een enkele korte opmerking te maken bij hetgeen door de leden naar voren is gebracht.
Het valt mij op dat in deze discussie over het draagvlak voor sociale bescherming vaak tegenstellingen worden gesuggereerd die er eigenlijk niet zouden behoren te zijn. Het staat vast - zeg ik de heer Van Velzen na - dat allen belanghebbend zijn bij sociale cohesie en bij het totstandbrengen van een hoger niveau van sociale cohesie, en dat dat op zichzelf niet in tegenstelling behoeft te staan met het accepteren van een bestaande en ook in de toekomst bestaande diversiteit aan systemen. Niet de diversiteit in systemen, maar de gemeenschappelijkheid in de doelstelling zou in de komende jaren van beleidsvorming leidend moeten zijn.
Ook de gesuggereerde tegenstelling tussen economische zelfstandigheid en ondersteuning van gezinnen in hun specifieke situatie behoeft geen tegenstelling te zijn als het vergroten van de mogelijkheden van individuele keuzevrijheid voor mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt en in de verantwoordelijkheid voor het gezin voorop staat; het suggereren van tegenstellingen op dat thema leidt al snel tot onnodige polarisatie.
Ten derde behoeft ook de gesuggereerde tegenstelling tussen individuele en solidaire systemen van sociale zekerheid en pensioenzekerheid geen tegenstelling te zijn. Het is waar, zoals door de heer Rocard terecht naar voren wordt gebracht, dat bij het ontbreken van een door de wetgever opgelegde acceptatieplicht de introductie van particuliere verzekeraars op de markt van sociale zekerheid en pensioen tot risico's aanleiding kan geven, risico's die uiteindelijk ook het draagvlak van de sociale zekerheid zullen ondermijnen. Maar er zijn combinaties denkbaar en er worden in de lidstaten, ook in mijn eigen land, combinaties beproefd van het naast elkaar werken van het publieke en het private systeem. Het is de moeite waard om de mogelijkheden daartoe onder een aantal door de wetgever te stellen randvoorwaarden verder uit te werken.
Ik zou willen waarschuwen voor een tegenstelling tussen wat wordt genoemd de atypische vormen van arbeid en de vormen van arbeid zoals wij die gewend zijn, voltijdsarbeid als basis voor het functioneren van de arbeidsmarkt. Is het niet zo dat ook de terminologie "atypische vormen van arbeid" eigenlijk in toenemende mate haaks staat op wat in de realiteit van de arbeidsmarkt van alledag nu meer en meer wordt geaccepteerd en moet worden geaccepteerd om juist daar ook een basis te leggen voor een eerlijker verdeling van arbeid tussen mannen en vrouwen? De atypische vormen van arbeid van vandaag zijn misschien de typische vormen van arbeid van morgen. Het zou goed zijn als de Commissie in de verdere ontwikkeling van deze discussie ook daaraan aandacht zou besteden.
Afrondend zou ik willen vaststellen dat wij, waar nu wordt gesproken van een Europees sociaal model, vandaag nog niet in de gelegenheid zijn om de gemeenschappelijke contouren daarvan aan te geven, maar wel weten dat wij er naar toe moeten werken om morgen, over vijf of tien jaar, wel de kern aan te geven van een stelsel waarin evenwicht centraal staat, evenwicht tussen rechten en plichten van werkgevers en werknemers, evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid, geïnstitutionaliseerd vertrouwen met en tussen sociale partners als een kenmerk van een Europees systeem, dat ook het systeem zal zijn waarop de lidstaten zich zullen baseren omdat er immers een onvermijdelijk proces van convergentie van werkgelegenheids- en arbeidsmarktbeleid zal plaatsvinden. In dat opzicht heeft het verslag van mevrouw Weiler een hele belangrijke bijdrage geleverd aan de discussie en zou het ook van het allergrootste belang zijn - als ik mij die vrijheid mag veroorloven - dat dat verslag op instemming van uw Parlement als geheel zou mogen rekenen, omdat het juist het hoogste belang is om de gesuggereerde tegenstellingen beargumenteerd te overbruggen en ook het politieke signaal af te geven dat zowel voor de Raad als de Commissie van het grootste belang zou zijn. Daarmee zou recht kunnen worden gedaan aan het vooruitziende werk van Jacques Delors in het Witboek van enkele jaren geleden dat bij uitstek de weg wees naar meer cohesie, meer vertrouwen in partnerschap als de basis voor het Europa van morgen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de minister.
Het is mijn taak het Parlement mee te delen dat het om redenen van technische aard niet mogelijk was alle amendementen op dit verslag in alle talen te vertalen, drukken en verspreiden.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Prijsaanduiding van producten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0015/97), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van de consument inzake de prijsaanduiding van aan de consument aangeboden producten (C4-0530/96-95/0148(COD)) (Rapporteur: mevrouw Oomen-Ruijten).

Oomen-Ruijten
Voorzitter, dames en heren, het voorstel voor een richtlijn betreffende de prijsaanduiding van aan de consument aangeboden producten heeft een hele lange voorgeschiedenis. Jarenlang, al vanaf 1979, is er geprobeerd met verschillende richtlijnen een regeling tot stand te brengen voor de prijsaanduiding van producten. Die regeling was ingewikkeld en bleek niet te werken. Het was een systeem van verplichte én vrijwillige reeksen, vastgesteld op Europees en nationaal niveau. Op dit systeem konden weer, zowel Europees alsook nationaal, uitzonderingen gemaakt worden. Een wirwar van verschillende aanduidingen was het gevolg en de consument kon prijzen niet met elkaar vergelijken, wat toch het uiteindelijke doel was.
Toen de Commissie in december 1994, en dat was amper zes maanden voor het verstrijken van de overgangsperiode, met een verzoek om verlenging van het systeem kwam, konden wij als Parlement ons daarin niet vinden. Wij hebben toen de Commissie gevraagd met een nieuw voorstel te komen. Een voorstel met een eenvoudig, helder systeem dat in principe voor alle producten zou gelden. Een systeem dat de goede prijsvergelijking voor de consument bij het maken van zijn keuzes vergemakkelijkt.
In het nieuwe voorstel dat de Commissie in april 1995 heeft gedaan, zijn de aanbevelingen van het Parlement gevolgd, waarvoor dank. Het voorstel voorziet in de verplichte aanduiding van de verkoopprijzen en, indien relevant, de prijs per standaard hoeveelheid. Ik zeg, indien relevant, want dáár waar de PPS-aanduiding wegens de aard of de bestemming van het product geen betekenis heeft, of waar bij deze aanduiding geen duidelijke voorlichting voor de consument inhoudt, worden er uitzonderingen gemaakt op deze verplichting.
Een ander punt, Voorzitter, waar ik helderheid in wil brengen, is de discussie over de wijn, de whisky etc. In dit verslag is een heel duidelijk amendement opgenomen in de bepaling van de definities, waardoor voor meeteenheden die gewoonlijk in de lidstaten voor bepaalde producten worden gebruikt, bijvoorbeeld voor de wijn de 3/4 liter fles, niet ook nog eens de prijs per liter moet worden aangeven. Verder zijn hierdoor een paar bepalingen uit de tekst van de Raad geschrapt, omdat ze overbodig zijn of tot verwarring zouden kunnen leiden.
Overigens zijn een aantal sectoren geheel van de verplichte prijsaanduiding per standaardhoeveelheid uitgesloten, en daarin wilde ik als rapporteur verder gaan dan de Raad en daarom vallen nu o.a. horecagelegenheden, ziekenhuizen, ambulante verkoop, automaten, sportkantines etc. niet onder de richtlijn.
Voorzitter, er is veel mist opgetrokken rond de prijsaanduiding. Het verslag zou geen rekening houden met de kleine bedrijven. Ik moet dat absoluut ontkennen. Wij houden wel rekening met de winkel van tante Marie om de hoek. Voor deze winkels is namelijk - en dat zeg ik ook tegen mijn Britse collega's - allereerst een omschakelingsperiode gepland van zes jaar. En voor zover nog niet doorgevoerd, hoeft de prijsaanduiding niet zoals in een groot bedrijf al gewoon is op het schap te worden aangegeven, nee, die kleine winkelier krijgt bij zijn grossier een lijst die hij ergens ophangt in de winkel, en dan kan de klant vervolgens zien welke prijzen er zijn. Dus, ik belast de kleine winkelier niet.
Dan is het probleem, en met name voor de Britten, de vraag wat is een kleine winkelier? Op dat punt hebben wij aan de lidstaten de mogelijkheid gegeven, via een amendement, te bepalen wie is "klein" en wie is "groot" en welke uitzonderingen er gemaakt moeten worden. Ik zou de collega's willen vragen om de amendementen 23 en 24, nog eens heel goed te bekijken, want die bemoeilijken het niet, die vergemakkelijken het voor de kleine winkelier.
Voorzitter, dan nog waren er wat zorgen over de euro. Gezegd werd door een aantal collega's, als je met verplichte prijsaanduiding komt, dan heb je straks een situatie dat je de prijs per standaardeenheid, de verkoopprijs voor het product, plus nog eens een keer in die overgangsperiode twee extra prijzen erbij moet zetten. Of, als er reclame op is, een aanbieding, nog een keer twee extra prijzen. Ik heb ook op dat punt het voorstel van het Economisch en Sociaal Comité opgenomen door te zeggen: maximaal worden er drie prijzen vermeld, dat is één. Maximaal drie prijzen, dit geldt ook voor het grote bedrijf. Twee: ik zeg nog eens tegen de collega's, lees nu het hele verhaal, en zie dan dat wanneer de euro wordt ingevoerd, dat in elk geval is voordat de overgangsperiode gerealiseerd is. Er is een overgangsperiode van zes jaar, de richtlijn moet dan nog in de wetgeving van de lidstaat opgenomen worden, dat duurt zeg twee jaar, en dan ben ik al acht jaar verder, dus in het jaar 2005, en dan is die euro allang binnen, wat ik trouwens ook hoop.
Voorzitter, op de problemen die er zijn, zijn ook allemaal antwoorden. En de mensen kunnen zelf die antwoorden vinden wanneer ze goed naar de richtlijn kijken. Voorzitter, ik heb in het verslag tezamen met de leden van de commissie gevolgd wat het Economisch en Sociaal Comité heeft gedaan en die hebben een unaniem advies uitgebracht en dat staat ook achter het standpunt wat het Parlement nu heeft opgeschreven in de amendementen; daar waar versoepelingen nodig zijn, mogelijk waren, heb ik die ook nog aangebracht. Dus ik hoop dat de amendementen op steun mogen rekenen.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij nogmaals genoegen mevrouw Oomen-Ruijten te complimenteren met haar inzet voor het consumentenbelang en met de aandacht die zij heeft besteed aan de amendementen die wij hier bij de tweede lezing indienen.
Namens mijn fractie wil ik direct al zeggen dat wij alle amendementen steunen die in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn ingediend. Bij nader inzien steunen wij amendement 24 van mevrouw Oomen-Ruijten en haar fractie ook. Ik wil graag toelichten waarom wij daar nu vertrouwen in hebben.
Het is niet omdat wij geen twijfels hebben over deze voorgestelde wetgeving, of over de last die de mensen - waarvan sommigen kwetsbaar zijn - ten gevolge hiervan mettertijd zal worden opgelegd. Mevrouw Oomen-Ruijten heeft het al gehad over de situatie van de kleine winkeliers in het Verenigd Koninkrijk en ik kom daar nog op terug. Maar de essentie van dit gewijzigde voorstel - ik hoop tenminste dat het Parlement het zal amenderen - is de consument in staat te stellen om prijzen snel en gemakkelijk met elkaar te vergelijken, om niet misleid te worden door een bepaalde verpakking en om te beoordelen in welke mate zij waar voor hun geld krijgen.
Ze moeten daar absoluut toe in staat worden gesteld. De richtlijn kan daarvoor zorgen en zal dat naar ik hoop ook doen. Maar dat moet wel gebeuren met oog voor de zorgen en ongerustheden die niet alleen in mijn eigen land maar ook in andere lidstaten tot uiting zijn gekomen.
Een van die bezorgdheden was de definitie van wat een eenheidsprijs precies is en hoe deze niet alleen betrekking kan hebben op een kilo, een liter, een meter en dergelijke, maar ook op de eenheid voor de hoeveelheid die in de betrokken lidstaten normaal gebruikt wordt. Het doet me genoegen u te kunnen zeggen dat ik geloof dat het Britse brood, en andere artikelen die de mensen in mijn land na aan het hart liggen, heel accuraat geprijsd kunnen worden.
Ook heeft het Parlement gezegd dat bepaalde producten uitgesloten moeten worden, namelijk daar waar het onzinnig zou zijn om aan te dringen op eenheidsprijzen, zoals meubels en zo. Wij hebben hier een amendement dat - en het doet mij genoegen dat te kunnen zeggen - ook diegenen beschermt die producten verkopen waar het totaalbedrag niet de eenheidsprijs is. Dat is wat de consument moet weten, met name voor verkoopparties en ambulante verkopers, bijvoorbeeld vertegenwoordigers van cosmeticaproducten, enzovoort.
Mijn laatste punt gaat over de situatie van kleine winkels en heeft betrekking op de tenuitvoerlegging. Het is terecht dat wij hier gezorgd hebben voor een omschakelingsperiode van zes jaar voordat de richtlijn ten uitvoer wordt gelegd, dat wij een duidelijk overzicht hebben voordat die datum in de buurt komt en dat alle lidstaten de relevante beroepsorganisaties op een lijst zetten om ervoor te zorgen dat kleine detailhandelaars goed op tijd degelijk geïnformeerd worden over wat de bepalingen zullen zijn, met name voor het merken van de desbetreffende producten op het schap. Er is hier wel enig gevaar voor moeilijkheden maar het kan de consument ook veel positiefs brengen.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, wat de heer Whitehead gezegd heeft over de steun voor de amendementen van de rapporteur vond ik zeer interessant. Wij zullen er zeker voor zorgen dat hij niet de kans krijgt het te vergeten.
Het Europees Parlement buigt zich hier over een zeer moeilijke richtlijn. Het ziet er zeer zeker uit als een goede zaak. Ogenschijnlijk zou de idee om consumenten meer informatie te verschaffen een goede zaak moeten zijn, maar ik beweer dat het door de Europese Commissie slecht is uitgedacht en, zoals de heer Whitehead zei toen hij deze vergissingen ter sprake bracht, betekent het waarschijnlijk dat er voor de consument uiteindelijk zelfs nog minder verkooppunten zullen zijn waar hij goederen zal kunnen kopen, omdat kleine winkels wellicht zullen moeten sluiten, juist als gevolg van de vankrachtwording van deze richtlijn.
Ik wil graag de aandacht vestigen op bepaalde amendementen waarmee ik het moeilijk heb. De problemen die ik heb, worden gedeeld door de andere Britse leden.
Amendement 5 is wel een heel vreemd amendement. Het betekent dat de lidstaten de verkoop van kunstwerken en antiquiteiten niet kunnen vrijstellen van de verplichting om er een eenheidsprijs aan te geven. Ik zie werkelijk niet in hoe je aan antiek een eenheidsprijs kunt geven. Met de beste wil van de wereld begrijp ik niet wat dat betekent. Betekent het dat als je Chippendale -stoelen verkoopt, ze dan een prijs per poot moeten krijgen bijvoorbeeld?
Amendement 7 is een zeer belangrijk amendement omdat het verslag de vrijstelling voor kleine detailhandelszaken wil schrappen. Ik heb kennis genomen van hetgeen de rapporteur heeft gezegd over de omschakelingsperiode van zes jaar. Ik denk echter dat in die zes jaar een aantal kleine winkeliers gewoon zal beslissen om het bijltje erbij neer te gooien en - in mijn kiesdistrict - voor Honda gaat werken, omdat het niet de moeite waard zou zijn om te trachten te overleven met de extra regelgeving die deze richtlijn met zich meebrengt.
Ik neem nota van wat de rapporteur zegt over amendement 23 en 24 betreffende de mogelijkheid een lijst van producten en eenheidsprijzen op te stellen. Ik denk niet dat zoiets zou lukken omdat bepaalde, ook heel kleine winkels heel veel verschillende artikelen verkopen.
Amendement 10 gaat over de kwestie van de periode van één jaar waarbinnen de Commissie de richtlijn zal evalueren. Is het niet erg eigenaardig om te zeggen dat de Commissie de richtlijn, een jaar voordat deze in werking treedt, zal evalueren? Wat gebeurt er als de Commissie inderdaad vaststelt dat het prijskaartje voor kleine winkels erg hoog is? Er wordt reeds gewerkt aan een overzicht hiervan. En wat dan? Ik vind dat de Commissietekst veel beter is dan de tekst die in het verslag wordt voorgesteld.
Ik ben het ermee eens dat amendement 13 een aantal goede en nuttige vrijstellingen bevat, maar amendement 18 is eveneens nuttig in de zin dat het de aandacht vestigt op mijn probleem met de Chippendale -stoelen. Als het nutteloos en zelfs onzinnig is om eenheidsprijzen toe te passen op bepaalde soorten goederen, waarom laten we de Commissie dan niet de oorspronkelijke tekst van overweging 7 gebruiken?
Ik vrees ter afronding dat dit geen richtlijn is waar ik veel sympathie voor heb. Ik ben er altijd voor om de consument meer informatie te verschaffen, maar zoals ik al zei vrees ik dat de extra lasten ten gevolge van de regelgeving die deze met zich mee zal brengen, waarschijnlijk gewoon zal betekenen dat de kleine winkels dicht gaan en dat de belangen van de consument geschaad worden.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn en haar rapporteur, die wij bedanken voor haar ijverige inspanningen, jagen twee hoofddoelen na. Ten eerste bescherming van de consumenten en ten tweede administratieve vereenvoudiging van de regelgeving. Wat de consumentenbescherming betreft, is er op het ogenblik geen duidelijke informatie over de prijzen, met name als het gaat om de prijsaanduiding per meeteenheid van producten die in kant-en-klare verpakking worden aangeboden, zodat de consument de prijs niet kan vergelijken met die van vergelijkbare producten. Het tweede hoofddoel - ik zal daar zo dadelijk nader op ingaan - is vereenvoudiging van de huidige regelgeving.
Wat de vereenvoudiging betreft: die valt onder het subsidiariteitsbeginsel, zodat het dus de landen zelf zijn die bepalen wat ze met "kleine detailhandelszaak" bedoelen. Twee systemen zijn mogelijk: een verkoopformule die uitgaat van zelfbediening - de traditionele manier dus -, of een verkoopformule die uitgaat van meeteenheden. Maar een winkel van 100 vierkante meter in Griekenland is natuurlijk wel iets anders dan een winkel van 100 vierkante meter in Duitsland, en dus moeten de lidstaten zelf maar bepalen wat ze nu onder "kleine detailhandelszaak" verstaan.
Ten slotte iets dat mij enigszins zorgen baart: de noodzaak om het kleine systeem dat overheidsbedrijven bezitten voor distributie aan de detailhandel te ondersteunen, zodat dit niet met technische kosten belast wordt, wat weer in de eindprijs van het product wordt doorberekend. De Commissie heeft zojuist - en terecht - een aanbesteding uitgeschreven op het gebied van voorstellen voor een systeem om producten te codificeren en af te lezen. Hopelijk zal dit afleessysteem zo dicht mogelijk bij de markt blijven, om te voorkomen dat technologische aanpassingen problemen en ongelijkheden tussen groothandels- en detailhandelsdistributie veroorzaken, en om te zorgen dat het hele detailhandelssysteem aan de behoeften van een veranderende markt kan voldoen.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag danken voor haar werk met deze richtlijn. Ik vind het belangrijk te onderstrepen dat we hier moeten proberen om twee tegengestelde belangen met elkaar te verzoenen. Het ene is het belang van de consumenten, het andere het belang van de ondernemingen. Enkele sprekers van de verschillende fracties hebben reeds op dit probleem gewezen. De Liberale Fractie hecht er veel belang aan dat de consumenten zoveel mogelijk profiteren van de interne markt en de prijzen moet kunnen vergelijken. Daarom stemmen wij in met de richtlijn en steunen ook de amendementen van de commissie. Onze fractie staat positief tegenover amendement 24.
Dit gezegd zijnde, wil ik de aandacht van de Commissie op twee zaken vestigen. Ten eerste zijn er situaties die in de richtlijn niet genoemd worden, maar die naar mijn mening belangrijk zijn. Zo moeten we niet alleen rekening houden met de consumenten, maar onder andere ook met de preventie van de criminaliteit. Ik denk bijvoorbeeld dat het voor een zaak met goud- en zilverwaren problematisch kan zijn om de prijzen in de etalage aan te geven, omdat het sommige mensen zou kunnen aanzetten tot het inslaan van de ruiten en het stelen van de uitgestalde diamanten, gouden juwelen en edelstenen. Als de prijzen dan zijn aangegeven, zullen natuurlijk alleen de duurste zaken gestolen worden. Dit is iets belangrijks en ik zou graag van de Commissie vernemen hoe we dit probleem kunnen oplossen.
Ten tweede is er de vraag hoe men de prijzen aangeeft, namelijk de vraag of het om prijsetikettering of prijsaanduiding gaat. Prijsetikettering is technisch gezien een slechte oplossing als ieder product een prijsetiket moet krijgen. Prijsaanduiding daaarentegen kan gebeuren op de rand van het rek of op een andere plaats. Het is belangrijk dat we voor een systeem zorgen dat de technologische ontwikkeling in de detailhandel niet uitsluit. Iedereen hier in de zaal is door de luchthaven van Brussel gegaan waar een bijzonder vlot en informatief merkteken op een display staat. We moeten ervoor zorgen dat deze richtlijn de technologische ontwikkeling in de detailhandel, zowel in de grote als kleine ondernemingen, toelaat.

Blokland
Voorzitter, in eerste lezing is een aantal amendementen door het Parlement goedgekeurd waarvan de Commissie er in haar gewijzigd voorstel een stel heeft overgenomen. Nu liggen er nog een paar amendementen waar de Commissie om de een of andere reden nog bezwaar tegen maakt.
We weten allemaal hoe enorm gevoelig dit onderwerp voor de middenstand ligt. Zij zullen het per slot van rekening allemaal waar moeten maken in hun winkels. Wij zijn van mening dat de rapporteur een aantal goede en praktische voorstellen doet omtrent de vermelding van prijzen op producten. Met name amendement 15 over de vermelding van ten hoogste drie prijzen op het product na introductie van de Euro lijkt me praktisch. De consument mag niet in verwarring geraken bij de weergave van al te veel prijzen op of bij het product. Ik begrijp daarom niet waarom de Commissie dit amendement niet over heeft genomen. Misschien kan zij daar uitleg over geven.
Verder vind ik dat een uitdrukkelijk onderscheid gemaakt moet worden tussen levensmiddelen en nietlevensmiddelen. Ik zou het persoonlijk niet eens zo'n ramp vinden als de regeling alleen voor voedingsmiddelen zou gelden. Bij de dagelijkse boodschappen is de prijs per eenheid immers het meest nuttig voor de consument. Bij niet-voedingsmiddelen spelen allerlei kwaliteitsverschillen een rol waardoor vergelijking sowieso moeilijker wordt. Voor de niet-levensmiddelen vrees ik dat het systeem van de Commissie een behoorlijke administratieve rompslomp met zich mee zal gaan brengen, waarbij ik mij afvraag wat het voordeel van de consument eigenlijk nog is. De procedure die de Commissie in haar nieuwe artikel 6 voorstelt waarbij de lidstaten volgens de gemeenschappelijke nomenclatuur lijsten moeten gaan opstellen, lijkt me buitengewoon omslachtig. Het gaat hier toch om duizenden verschillende producten. Volgens mij is vrijwilligheid hier de oplossing. Gelukkig biedt artikel 7 nog mogelijkheden om voor een aantal producten onder de verplichtingen uit te komen. We kunnen in de bescherming van de consument ook doorschieten naar het andere uiterste. Dan slaat het voordeel om in een nadeel.
Voor het overige kan ik instemmen met het verslag.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Oomen-Ruijten graag complimenteren met haar verslag. Het is een uitstekend verslag en ik sta achter de oproep aan commissaris Bonino om een informatiecampagne te beginnen die specifiek betrekking heeft op de problematiek in verband met de invoering van de euro in het jaar 2002.
Het is bijzonder belangrijk dat de consument, ruim voordat er wordt overgeschakeld op de euro, goed weet wat de reële waarde van de euro precies is vergeleken met de nationale munteenheid. Zoals onze rapporteur al gezegd heeft, moet een van de punten die aan bod moeten komen in deze campagne voor de consument, betrekking hebben op de invoering van dubbele prijzen in onze winkels en supermarkten, namelijk in euro en in de nationale munt. Dit is een aanbeveling die ik als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heb gesteund.
De planning voor de Economische en Monetaire Unie is er en zoals wij allemaal weten zullen die landen die als eersten tot de Economische en Monetaire Unie toetreden, in 1998 geselecteerd worden op basis van de economische cijfers van 1997. Het doet mij genoegen te kunnen opmerken dat Ierland in dat opzicht flink vooraan staat. Natuurlijk is dat al bijna tien jaar geleden begonnen, onder de voormalige commissaris Ray McSharry als Iers minister voor Financiën. Overigens werd hij daarbij bijgestaan door de huidige commissaris Padraig Flynn, die toentertijd lid was van het kabinet in Ierland. Hierdoor is Ierland natuurlijk in de solide economische situatie terechtgekomen waarin het land zich vandaag bevindt en voldoet het land aan de convergentiecriteria van de EMU. De centrale banken van deze landen zullen dan in 1999 convergeren onder auspiciën van de Europese Centrale Bank. In het jaar 2002 worden de munten en bankbiljetten van de euro een feit en we hopen dat ze in de zak van de burger van Europa in overvloed zullen rinkelen.
We mogen echter niet dezelfde fouten maken als degene waarvan in 1972 sprake was bij de invoering van het decimale stelsel in Ierland. Veel mensen, vooral ouderen, hadden in die tijd moeite met de waarde van de nieuwe Ierse munten en bankbiljetten en werden door onscrupuleuze handelaars bedrogen. Wij moeten uit die fouten lering trekken en ervoor zorgen dat ze bij de invoering van de Europese munt niet herhaald worden.
Ik vertrouw erop dat de Ierse en Europese consumentenorganisaties dit voorstel zullen steunen en dat de EMU in de nabije toekomst een realiteit zal worden ondanks de ongerustheid van bepaalde leden van de Unie. We moeten dit feit allemaal onder ogen zien en het proces zoveel mogelijk stimuleren.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik denk dat ik nog een opmerking moet maken naar de Commissie toe en ook naar de collega's. Allereerst dit. Ten eerste ik denk dat het goed zou zijn dat amendement 24 van ondergetekende ingetrokken wordt ten faveure van het amendement van de heer Garosci, artikel 23, die nog eens voor de tweede keer de uitzonderingspositie voor kleine bedrijven helder maakt.
Ten tweede wil ik ook aankondigen dat er een fout staat in amendement 15 bij de euro. Er staat in dat er drie prijzen aangegeven moeten worden. In de overweging staat: kunnen aangegeven worden. Ik zou ook in de tekst van amendement 15 in plaats van zijn , kunnen willen zetten.
Ten derde, of bij de niet-voedingsmiddelen de prijs per eenheid al dan niet aangegeven moet worden. Ik ben het eens met de collega's die daarover een opmerking gemaakt hebben. Ik zou ze willen wijzen op amendement 18. Amendement 18 zegt dat waar het niet zinnig is om een aantal stukken met elkaar te vergelijken, bijvoorbeeld op de veiling, bijvoorbeeld voor spijkers, enzovoort, dat daar ook de standaardhoeveelheid niet aangegeven hoeft te worden.
Dan een slotopmerking. Ik zou mevrouw Jackson willen uitnodigen om toch nog eens de hele richtlijn en de consequenties te bekijken. Zij pakt nu een aantal stukken uit de overwegingen die overigens afgedekt zijn in de artikelen. Ik heb het gevoel dat als zij dat voor 12.30 uur doet, dan ook rustig met de rest van de fractie zal kunnen meestemmen.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Oomen-Ruyten een vraag stellen. Ik heb niet zo goed begrepen of amendement 24 ingetrokken is. Moeten we dan over amendement 23 stemmen? Wat wordt er bedoeld met - ik lees het in het Engels voor, omdat ik hier de Engelse uitgave heb: " De lidstaten moeten preciseren op welke kleine middenstandszaken deze richtlijn niet van toepassing is" . Welke criteria moeten hiervoor gekozen worden? Moet elke lidstaat afzonderlijk de criteria vastleggen? Ik vind dat de heer Garosci terecht heeft opgemerkt dat 1000 m² in Griekenland en 1000 m² in Duitsland niet hetzelfde zijn. Hoe garanderen we de vrije concurrentie en terzelfdertijd het subsidiareitsbeginsel? Hierop zou ik graag een antwoord krijgen.

Oomen-Ruijten
De wijze waarop de lidstaten de uitzonderingen op de regel maken zou ik inderdaad aan de lidstaten zelf willen overlaten. Inderdaad, u heeft een goed voorbeeld gegeven, mevrouw. In een stad met veel kleine zaken in Griekenland is de situatie heel anders dan bijvoorbeeld in Nederland. Ik wil de lidstaten zelf de mogelijkheid geven om uit te maken wat zij klein vinden en wat groot.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, de tweede lezing over het voorstel voor deze richtlijn over prijsaanduiding van producten die aan de consument worden aangeboden, biedt mij de gelegenheid om u te zeggen hoe verheugd ik ben over de zeer gunstige houding van het Europees Parlement tegenover consumentenbescherming en tegenover het verschaffen van informatie aan de consument. Daar gaat het in deze richtlijn eigenlijk om: de consument beter informeren en de bestaande mechanismen verbeteren.
Ik wil met name de rapporteur, mevrouw Oomen-Ruijten, danken voor het vele werk dat zij voor dit alles heeft verzet.
Net als bij de eerste lezing, steunt de Commissie het standpunt van het Parlement. Ik ben dan ook blij u te kunnen mededelen dat de Commissie bereid is de meeste amendementen van het Europees Parlement over te nemen.
De paar amendementen die wij niet kunnen goedkeuren - de nummers 9, 15 en 16 - hebben betrekking op de dubbele prijsaanduiding in de nationale munt en in euro op het tijdstip waarop de gemeenschappelijke munt wordt ingevoerd. Dat betekent niet dat de Commissie tegen dubbele prijsaanduiding is, helemaal niet. Ik wil benadrukken dat doorzichtigheid op het vlak van de prijzen in het kader van de Economische en Monetaire Unie een prioriteit is. Maar het is in dit stadium nog te vroeg om dergelijke gedetailleerde wetgeving op te stellen en bovendien moeten begeleidende maatregelen deel uitmaken van een globaal plan.
De amendementen 23, 24 en 25 kan de Commissie ook niet overnemen. De amendementen 23 en 24 hebben betrekking op de gedetailleerde regels inzake toepassing van de prijsaanduiding en de Commissie is van mening dat dat het beste aan de lidstaten overgelaten kan worden. Amendement 25 kunnen wij niet goedkeuren omdat het in strijd is met amendement 6, dat de Commissie wel heeft goedgekeurd.
Voor wat betreft het punt van mevrouw Jackson over amendement 5 - de overweging over de prijs per eenheid voor antiquiteiten - heeft de Commissie wel begrip voor de opmerking van mevrouw Jackson. Ik wil er echter nog eens op wijzen dat dit amendement alleen betrekking heeft op een overweging en dat haar punt uitgebreider aan bod komt in amendement 13, dat de Commissie bereid is over te nemen. En dat amendement zorgt voor de verandering die mevrouw Jackson graag opgenomen zou zien in artikel 2 - en niet als een overweging. Natuurlijk betekent het gewoon dat de regeling niet geldt voor antiquiteiten.
Dankzij de voorgestelde amendementen hoop ik dat het resterende gedeelte van de wetgevingsprocedure betreffende dit voorstel voor een richtlijn over prijsaanduidingen nu snel zonder verdere hindernissen voortgang kan vinden.
Ik wil de rapporteur graag danken voor haar uitstekende werk.

Oomen-Ruijten
Als ik nog een opmerking mag maken: ik heb met de ambtenaren van de Commissie heel duidelijk overleg gehad over amendementen 9, vijftiende overweging en het artikel over de euro. Wat de bedoeling is van de leden van de milieucommissie, is dat wanneer de euro wordt ingevoerd er niet straks een systeem komt waarbij twee, vier, zes prijzen worden aangegeven, maar een maximum van drie. Ik heb een tekst gehad van de Europese Commissie om te kijken hoe je dat maximum van drie misschien nog wat losser zou kunnen maken. Wat nu wordt voorgesteld door de Commissie om niets te doen heeft als consequentie dat wij straks wel zes prijzen hebben. Dat wil ik niet. Ik vraag nog een keer om dat met uw juridische mensen eens goed te bekijken. Ik heb het goed bekeken, en wij delen elkaars opinie, maar de consequentie van het niet overnemen is een andere dan u en ik zouden willen.
Dan amendement 25. Ik was als rapporteur er niet voor om dat te steunen. Amendementen 23 en 24 vergemakkelijken het voor kleine bedrijven om mee te doen aan dit systeem. Daarom ook nog eens graag uw aandacht daarvoor.

Flynn
Ik heb in principe geen groot probleem met wat mevrouw Oomen-Ruijten zegt. Wij zouden het graag in een iets ruimere context zien en pas later de details en het algemene kader van het proces bekijken. Dat is de enige moeilijkheid die wij hebben en wij zouden u willen vragen om te overwegen of het beter zou zijn als wij daar wat mee zouden wachten.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt gedurende vijf minuten onderbroken in afwachting van de stemming)

Stemming
Santini
Mevrouw de Voorzitter, even kort een verzoek aan de collega's, om tijdens de stemming een misverstand te omzeilen dat ook bij de vorige stemming al was gerezen. Wij stemmen vandaag over drie amendementen - en ik verzoek u alleen hierover te stemmen - waarover de rapporteur met de Commissie heeft onderhandeld en een compromis heeft bereikt. Het kan zijn dat sommige collega's nog de tien vorige amendementen hebben liggen, die in de vorige vergaderperiode al in stemming zijn gebracht en aangenomen.
Ik verzoek u dus, mevrouw de Voorzitter, om uitsluitend de drie laatste amendementen gezamenlijk in stemming te brengen, ook omdat ze in de landbouwcommissie reeds met grote meerderheid zijn goedgekeurd.

De Voorzitter
Dat was ik al van plan.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

De Voorzitter
Ik wil in het bijzonder mevrouw Matikainen-Kallström feliciteren, omdat het naar ik meen haar eerste verslag is in onze Vergadering. Ik bied u mijn hartelijke gelukwensen aan.

Podestà
Mevrouw de Voorzitter, het amendement over punt f is heel eenvoudig: het gaat er alleen maar om de meest recente beschikbare gegevens in de werkloosheidscijfers te verwerken. In punt f, op bladzijde 4, laatste regel, na "werkloosheidspercentage" moet staan: " dat in Zuid-Italië 21, 3 % bedraagt, in vergelijking met 7, 1 % in de noordelijke regio's en 10, 2 % in de middelste regio's van Italië, met een landelijk gemiddelde van 12, 2 % - gegevens ISTAT, december 1996 - in vergelijking met een communautair gemiddelde van 10, 8 %, gegevens EUROSTAT, september 1996" .

De Voorzitter
Zoals u dus al begrepen had, is het vrij simpel en tegelijk vrij gecompliceerd. Het gaat inderdaad alleen maar om het updaten van de werkloosheidspercentages, maar aangezien er zeven of acht verschillende percentages zijn, ziet de zaak er nogal ingewikkeld uit.

Schroedter
Er zijn enkele problemen in de vertalingen en daarom vraag ik u om echt uit te gaan van de originele tekst en om dat nogmaals te toetsen, met name in de Duitse versie.

De Voorzitter
Als ik u goed begrepen heb, tekent u bezwaar aan tegen het mondelinge amendement.

Schroedter
Het betreft de schriftelijke versie. Bij de stemming moet de originele versie gelden, aangezien de vertalingen niet altijd helemaal correct zijn, met name de Duitse. In het origineel is het helemaal duidelijk, echter niet in de Duitse versie.

De Voorzitter
Ik vat dit even samen. Als de Vergadering, die ik zo meteen zal raadplegen, er geen bezwaar tegen heeft om dit mondeling amendement in overweging te nemen, zou u graag zien dat de cijfers worden nagetrokken zodanig dat uitgaande van de oorspronkelijke versie, alles overeenstemt.

McCarthy
Ik ben van mening dat het toch wel de plicht is van deze Vergadering om ervoor te zorgen dat de verslagen die het opstelt up-to-date zijn, maar ik zou er ook op aan willen dringen dat de statistieken niet alleen worden getoetst aan nationale of regionale indicatoren, maar ook worden geverifieerd bij Eurostat, zodat wij er zeker van kunnen zijn dat we de meest recente cijfers hebben en niet de cijfers die bepaalde leden graag zouden willen gebruiken om hun zaak er slechter uit te laten zien dan ze is voor wat betreft hun eigen structuurfondsen.

De Voorzitter
Mevrouw McCarthy, ik kan u direct al verzekeren dat de in dit mondeling amendement genoemde cijfers inderdaad de cijfers zijn van Eurostat.
(De Vergadering heeft geen bezwaar tegen het in stemming brengen van het mondeling amendement) -Betreffende paragraaf 4:

Podestà
Mevrouw de Voorzitter, ik heb alleen even het woord gevraagd om te zeggen dat in de laatste regels van punt 4 staat dat bepaalde gegevens op 31 december 1996 zouden kunnen worden nagetrokken. Dat is inmiddels gebeurd, en het voorstel is daarom alles wat na "aan de zwakke regio's van Italië zijn toegewezen" staat te schrappen. De laatste zin van punt 4 vervalt dus.

De Voorzitter
Dus, mijnheer Podestà, u stelt voor om het einde van paragraaf 4 te schrappen, vanaf de woorden die u in het Italiaans heeft voorgelezen. Ik raadpleeg de Vergadering.
(De Vergadering heeft geen bezwaar tegen het in stemming brengen van het mondeling amendement) -Betreffende amendement 7:

Podestà
Mevrouw de Voorzitter, ik had de heer Dell'Alba, de indiener, gevraagd het amendement in te trekken, behalve de laatste zin, die luidt: " roept daarbij de regering op zorgvuldiger aandacht aan deze kwestie te besteden" . Deze laatste zin moet aan de oorspronkelijke tekst worden toegevoegd.

De Voorzitter
Met andere woorden, u zou graag zien dat de Fractie Europese Radicale Alliantie een mondeling amendement formuleert op haar amendement. In dat geval richt ik mij tot de heer Dell'Alba.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, gezien de opmerking van de rapporteur zou ik u willen vragen het eerste deel in stemming te brengen, waar de rapporteur duidelijk tegen gekant is, en daarna over het resterende deel van de zin te laten stemmen.

McCarthy
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie heeft geen exemplaar van dit amendement, en het staat ook niet bij de amendementen die feitelijk zijn ingediend. Daarom vind ik dat wij er niet over kunnen stemmen.

De Voorzitter
Ik vrees echt dat dit alles zeer verwarrend is.
Er zijn twee mogelijkheden. Ofwel gaat de heer Dell'Alba akkoord met een mondeling amendement, dat wil zeggen dat zijn amendement beperkt blijft tot het laatste deel van de zin, zoals de heer Podestà voorstelde en in dat geval zal ik zien of de Vergadering dat mondeling amendement goedkeurt. Ofwel handhaaft hij zijn amendement zoals ingediend en breng ik het als zodanig in stemming.
Wat vindt u, mijnheer Dell'Alba?

Dell'Alba
Ik ga akkoord met het mondeling amendement.

Podestà
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen even duidelijk maken dat de hele oorspronkelijke tekst intact blijft en dat alleen de zin die wij zojuist hebben voorgelezen toegevoegd wordt.

De Voorzitter
De zin in kwestie luidt dus "nodigt de regering uit om aan deze zaak meer aandacht te besteden" .

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, kunt u de strekking van het amendement herhalen, want we zijn hier over een verslag aan het stemmen en we moeten toch weten wat we goedkeuren. Wilt u alstublieft herhalen aan welke paragraaf en aan het eind van welk amendement deze zin wordt toegevoegd?

De Voorzitter
De situatie lijkt mij echt erg verwarrend.
Ik ga dus het amendement in stemming brengen zoals de Fractie Europese Radicale Alliantie het mij had voorgesteld en zoals het gebleven is. Ik denk dat dit veel simpeler is en er anders alleen maar grote verwarring ontstaat.

McCarthy
Mevrouw de Voorzitter, wij tekenen daar bezwaar tegen aan. Het amendement is niet ingediend en het is niet gecirculeerd. En het is duidelijk niet binnen de gestelde termijn ingediend waarvoor ik nog steeds geen duidelijke verklaring heb gekregen. Daarom willen wij niet dat het behandeld wordt en zullen wij tegen stemmen.

De Voorzitter
Mevrouw McCarthy, het amendement is wel degelijk ingediend. Ik heb hier een amendement 7 van de Fractie Europese Radicale Alliantie dat naar behoren is ingediend. Mijnheer Podestà heeft deze fractie verzocht om het amendement in te trekken. Dat is niet gebeurd, maar het amendement is wel degelijk ingediend.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Schroedter
Mevrouw de rapporteur, ook hier is het noodzakelijk om de vertalingen te toetsen. In het Duits is er deels sprake van een heel ander resultaat. Daarom is het van belang om ook het origineel van het amendement dat gaat over de subsidie voor de financiering van de opleiding van de co-commissies nogmaals te toetsen. Aangezien het daarbij gaat om een uiterst belangrijk amendement dat in het verslag noodzakelijk is, vraag ik u het nog eens te toetsen en het ook in dit Huis goed te keuren.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Schroedter, dat u ons daarop wijst. Het spreekt voor zich dat als zo'n belangrijk amendement een verkeerde interpretatie bevat, hetgeen trouwens voor elk amendement geldt, zulks dan een zeer ernstige zaak zou zijn. Wij zullen het zeer aandachtig nakijken.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in het verslag van mevrouw OomenRuijten komt onder meer het probleem aan de orde van de grensarbeiders. Als verkozene van het departement Nord in Frankrijk, dat een grensgebied is, stel ik vast dat de situatie van de grensarbeiders de laatste jaren eerder slechter is geworden.
Hoe meer de Europese integratie vordert, hoe meer de grenzen - theoretisch gesproken - verdwijnen; hoe meer nationale, zo niet nationalistische gevoelens het leven van de grensarbeiders compliceren en verslechteren. Dat is toch niet te harden. De Europese Commissie moet hierover dus bij de lidstaten ingrijpen en de Europese Unie moet regels voorstellen die overeenstemmen met onze beginselen en met onze Verdragen.
Het is toch wel zeer vreemd dat de "eerste Europeanen" , namelijk de grensarbeiders, vandaag de opbouw van Europa vaak ervaren als een verslechtering van hun situatie. In dat opzicht gaat het verslag van mevrouw OomenRuijten de goede kant op en ik feliciteer haar ermee, maar er is nog wel veel werk aan de winkel.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslag van het Europees Parlement over het voorstel van de Commissie om de periode waarin een werkloze die naar een andere lidstaat dan zijn eigen lidstaat verhuist en het recht op een werkloosheidsuitkering behoudt, met drie maanden te verlengen.
De Deense sociaal-democraten staan positief tegenover de verlenging van de huidige periode van drie maanden, waarin de werkloze het recht heeft om werk te zoeken in een andere lid-staat. Er zijn echter bepaalde punten in het voorstel die verduidelijking behoeven, om te voorkomen dat de situatie van de werkloze na afloop van de periode van drie maanden niet verslecht. Het betreft de administratie en de controle van de werkloosheidsuitkering. In het voorstel is het de lidstaat waar de werkzoekende verblijft, die hem moet controleren.
Aanbeveling voor de tweede lezing Oomen-Ruijten (A4-0015/97)
Díez de Rivera Icaza
De twee grote lijnen van deze ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing zijn de volgende: ten eerste, bescherming van de consument door middel van adequate informatie over de prijzen van de producten, en ten tweede, vereenvoudiging van de prijsvergelijking door de aanduiding van de verkoopprijs enerzijds, en van de prijs per meeteenheid anderzijds. Dat is de meest adequate en derhalve ook de eenvoudigste wijze om de consument te informeren, omdat hij op die manier de prijzen van de producten die hij koopt, kan vergelijken.
De consument zal baat hebben bij prijsaanduiding per meeteenheid, omdat hij zo een vergelijking kan maken tussen producten die in verschillende hoeveelheden verkocht worden.
Met dit nieuwe systeem, waarmee het vorige systeem om de prijs aan de verpakking te koppelen zonder dat de meeteenheid genoemd werd, op de helling wordt gezet, zal de consument beter geïnformeerd worden, waardoor hij beter in staat wordt gesteld om te kiezen en te vergelijken.
Ik zal dus een positieve stem uitbrengen.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wij hebben ervoor gekozen om het verslag te steunen, ook al is ons uitgangspunt dat de EU niets met deze kwestie te maken heeft, aangezien de bescherming van de consument inzake de prijsaanduiding van aan de consument aangeboden producten volgens ons het best op nationaal niveau kan geschieden. Wij hebben er echter voor gekozen om onze steun te verlenen aan hetgeen het beste is uit het oogpunt van de consument, en daarom steunen wij dit verslag.
De amendementen inzake de gemeenschappelijke munt kunnen wij niet steunen, omdat wij het niet eens zijn met de idee van een gemeenschappelijke munt en omdat deze naar onze verwachting ook niet zal worden verwezenlijkt. Gelet op de consumenten denken wij dat het voor hen moeilijk zal worden om zicht te houden op alle verschillende prijzen die dan moeten worden aangegeven.
Verslag-Santini (A4-0337/96)
Martinez
Mevrouw de Voorzitter, naar ik hoop sluiten wij af met het verslag van de heer Santini, dit feuilleton dat over bananen gaat.
Ik wil er nog eens kort aan herinneren dat er uit Guadeloupe, Martinique, Madeira, enzovoort, maar ook uit de voormalige Europese kolonies in Afrika of elders, iets meer dan 800.000 ton bananen naar ons toekomt, en uit Midden-Amerika kwam twee miljoen ton.
De Verenigde Staten - waarom is niet zo duidelijk omdat zij geen bananen produceren - die hun firma Chiquita willen beschermen, hebben besloten dat 2 miljoen ton bananen, met slechts 75 ecu per ton douanerechten in plaats van 825 ecu per ton, niet genoeg is. Ze hebben 2.200.000 ton gekregen, toen 2.300.000 ton en nu vragen ze 2.500.000 ton. Onze Duitse collega's, en liever gezegd Duitsland, hebben de positie van Chiquita krachtig ondersteund, waarschijnlijk omdat alle Duitse politieke fracties door de multinational Chiquita zijn omgekocht. Dat is een publiek geheim.
Dankzij mijnheer Santini zitten we nu niet eens in een middelmatige maar zelfs in een bescheiden positie. Ik vind dit dossier zeer symptomatisch. Onze Europese constructie wordt continu onderworpen aan de desiderata van de Verenigde Staten.

Andersson, Hulthén, Theorin, Waidelich en Wibe
Een verhoging van het importquotum is absoluut in het belang van de Zweedse consumenten. Wij willen een vrijere handel in bananen op de wereldmarkt. Wij streven ernaar dat de Zweedse consumenten keuzevrijheid hebben als zij bananen kopen. Ze moeten bananen van de best mogelijke kwaliteit tegen de laagst mogelijke prijs aangeboden kunnen krijgen. Wij hopen vanzelfsprekend dat de consumenten, als zij dat wensen, bananen kunnen kiezen die uit ecologisch en sociaal oogpunt op de beste manier geproduceerd zijn.
Er is alle reden om te protesteren tegen de wijze waarop de EU op het ogenblik de gemeenschappelijke bananenmarkt heeft georganiseerd.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij zijn tegenstanders van het huidige handelsbeleid van de EU inzake de invoer van bananen. Het huidige beleid is bureaucratisch, benadeelt verschillende landen, vooral in Latijns-Amerika, en leidt tot hogere prijzen voor de consument. Wij kunnen daarom geen steun geven aan voorstellen die het huidige systeem niet willen hervormen.
Wij steunen de voorstellen ter bevordering van de invoer van zgn. fair-trade -bananen, die onder vastgestelde ecologische en sociale omstandigheden zijn gekweekt. Wij vinden echter dat het compromis-amendement (nr. 16) de invoer van fair-trade- bananen veel te weinig steunt. Wij hebben er daarom voor gekozen om ons inzake het verslag-Santini van stemming te onthouden.

Lindqvist
Wij, consumenten, moeten elke gewenste soort banaan kunnen kopen, en quota of andere beperkingen van de keuze aan bananen zijn onaanvaardbaar.

Souchet
De Fractie Onfhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten is tegen de amendementen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, maar steunt het voorstel voor een resolutie in het verslag van de heer Santini.
Onze fractie is van mening dat deze resolutie het preferentiestelsel voor de handel met de bananenproducerende ACS-landen grotendeels in stand houdt, terwijl de amendementen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bepalingen bevatten die tegen de belangen van genoemde landen ingaan.
Ten overstaan van de wilde mondialisering van de handelsstromen heeft deze tekst de verdienste dat er een essentieel en efficiënt instrument voor ons samenwerkingsbeleid bewaard blijft: de tariefcontingenten. Inderdaad ontwikkelt er zich de laatste jaren een offensief dat onze traditionele partners buiten spel wil zetten, ten gunste van de multinationals.
Het gaat er niet om bepaalde economische belangen tegenover andere belangen te stellen. Het gaat erom een samenwerkingsmodus voor de ontwikkeling die zijn sporen heeft verdiend, te verdedigen. Het gaat er ook om producenten te beschermen die ervoor gekozen hebben om in hun werk hogere sociale normen dan vele anderen te respecteren. Het doet mij genoegen dat de inspanningen van bepaalde voorbeeldige producenten in het verslag van de heer Santini onderstreept worden.
Uit principe is onze fractie tegen de overdraagbaarheid van de ACS-quota naar andere producenten. Wij staan er des te vijandiger tegenover omdat wij niet vinden dat de definitie van "force majeure" die de Europese aanvoer van bananen door de ACS-landen in gevaar brengt, een gezonde basis kan zijn waarop wij een duurzame samenwerking kunnen funderen.
Het gaat hier integendeel om een grote breuk in een preferentiesysteem dat in het leven is geroepen ten behoeve van de armste economieën ter wereld. Om efficiënt te kunnen functioneren, moet dit systeem kunnen berusten op voorspelbaarheid en op vertrouwen, niet op permanente twijfels.
Verslag-Matikainen-Kallström (A4-0041/97)
Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Het uitgangspunt voor dit Verdrag inzake het Energiehandvest is positief, en er staan in het voorstel veel goede voorstellen en ideeën, die wij steunen.
Helaas vervalt het meeste positieve van het verslag, nu de milieubepalingen er niet in zijn opgenomen, maar zijn beland in een bijgevoegd protocol. Bovendien zijn de bepalingen niet wettelijk bindend, wat betekent dat ze geen ondersteuning kunnen zijn om het energiesysteem om te vormen tot een ecologisch duurzaam systeem. Helaas leert de ervaring inzake niet-bindende milieubepalingen, dat zulke besluiten niet worden uitgevoerd. Binnen de EU zijn er bovendien een groot aantal voorbeelden van landen die zelfs de vastgestelde wettelijk bindende milieubesluiten niet nakomen. Het uitgangspunt is derhalve niet bijzonder goed en wij hadden graag gezien dat het Verdrag inzake het Energiehandvest wettelijk bindende milieubepalingen had ingehouden.
Verslag-Podestà (A4-0405/96)
Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik wil deze stemverklaring over het verslag van de heer Podestà op de eerste plaats afleggen om hem te bedanken en te feliciteren met zijn werk, om mijn waardering uit te spreken voor het feit dat het Europees Parlement de problemen rond het beheer van de structuurfondsen in Italië duidelijk heeft omschreven, maar ook omdat ik niet de teleurstelling wil verdoezelen die ons, Europese gekozenen, onvermijdelijk bekruipt als we zien hoe in ons land de structuurfondsen zijn beheerd. Zoals bekend heeft er op 22 januari jongstleden een belangrijke ontmoeting plaatsgevonden tussen minister Ciampi en de commissaris, mevrouw Wulf-Mathies, waaruit is gebleken dat de achterstand die Italië heeft opgelopen eind 1996 meer dan anderhalf miljard ecu bedraagt, evenredig uitgesmeerd over de verschillende fondsen.
Nu begrotingsdiscipline noodzakelijk is, en nu Italië en zijn regering de burgers vragen offers te brengen voor de deelname aan Europa, gaat het absoluut niet aan dat één van de grondleggers van de Gemeenschap structureel met zulke ernstige problemen kampt, om niet te zeggen volstrekt niet in staat is de fondsen op de juiste manier te beheren. Daardoor moeten wij voortdurend uitstel en verlenging aanvragen, terwijl bovendien de nationale besturen gedwongen worden de regionale tekortkomingen aan te vullen. Ik hoopte dat het Europees Parlement kritischer zou zijn en naar de regering een meer stimulerende rol zou vervullen, niet om zich in binnenlandse aangelegenheden te mengen, maar gewoon om te zorgen dat de instellingen naar behoren functioneren.
Meer bepaald zijn wij van mening dat de Regiekamer als instrument niet voldoet, dat er een veel dwingender instelling, met meer bevoegdheden moet worden opgericht. Alleen zo kunnen we de vertraging inlopen en het beheer van de fondsen afronden met meer kennis van zaken en met meer samenhang tussen uitgaven en aangegane verplichtingen. Omdat mijn fractie dit hoopt heeft ze voor de resolutie gestemd, met als specifieke beweegreden de Italiaanse regering ertoe aan te zetten de structuurfondsen beter te gaan beheren.

Wibe
Zonder op enigerlei wijze de objectiviteit van de rapporteur in twijfel te willen trekken, vind ik het principieel verkeerd dat de parlementaire rapporteur afkomstig is uit het land waarvan de subsidie moet worden beoordeeld. Om principiële redenen dient het Parlement er altijd naar te streven een rapporteur te benoemen die op generlei wijze belang heeft bij de te behandelen kwestie.
Verslag-Botz (A4-0002/97)
Wibe
Zonder op enigerlei wijze de objectiviteit van de rapporteur in twijfel te willen trekken, vind ik het principieel verkeerd dat de parlementaire rapporteur uit het land komt, waarvan de subsidie beoordeeld moet worden. Om principiële redenen dient het Parlement er altijd naar te streven een rapporteur te benoemen die op generlei wijze belang heeft bij de te behandelen kwestie.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.
(De vergadering wordt te 12.45 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

BSE
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van het verslag
A4-0020/97 van de heer Medina Ortega, namens de Enquêtecommissie BSE, over veronderstelde inbreuken op het Gemeenschapsrecht of gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht met betrekking tot BSE; en de volgende mondelinge vragen aan de Commissie:
B4-0004/97 van de heer de Villiers, namens de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten, over de BSE-Enquêtecommissie - besmettingsgevaar BSE via bepaalde farmaceutische producten; -B4-0006/97 van de heren Martens en Böge, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over het verslag van de Enquêtecommissie BSE over veronderstelde inbreuken op het Gemeenschapsrecht en gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht met betrekking tot BSE; -B4-0007/97 van mevrouw Green, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, over de Tijdelijke Enquêtecommissie; -B4-0008/97 van mevrouw Barthet-Mayer en de heer dell'Alba, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over het verslag van de Enquêtecommissie BSE; -B4-0009/97 van de heer Graefe zu Baringdorf, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over het verslag van de Enquêtecommissie; -B4-0010/97 van de afgevaardigden Santini, Rosado Fernandes, Pasty en Azzolini, namens de Fractie Unie voor Europa, over de aanbevelingen inzake BSE; -B4-0011/97 van de heer Kofoed, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de conclusies van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE; en de motie van afkeuring B4-0056/97 tegen de Commissie betreffende haar optreden in de BSE-crisis.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, in het Verdrag van Maastricht van 1992 werd de mogelijkheid opgenomen om enquêtecommissies in te stellen, en naderhand werd dit verder uitgewerkt door een interinstitutioneel besluit in 1995. Tot nog toe heeft het Europees Parlement twee maal een enquêtecommissie ingesteld: één voor fraude in het communautaire transitoverkeer, en één voor de BSE-crisis. Wegens het tijdschema heeft de commissie-BSE haar werk eerder voltooid dan die eerder ingestelde commissie, zodat ik de eer heb de eerste rapporteur te zijn die in dit Parlement het woord voert namens de Enquêtecommissie.
De Enquêtecommissie moest haar werk onder tijdsdruk verrichten, want de BSE-crisis had immers een grote impact op de publieke opinie, er ontstond grote verontrusting in de samenleving die naar dit Parlement oversloeg, wat eigenlijk al sinds geruime tijd gebeurde en wat het Europees Parlement er afgelopen zomer toe bracht, deze Enquêtecommissie in te stellen.
Deze Commissie werd ingesteld voor een bepaalde periode, die aanvankelijk drie maanden zou duren. Die termijn bleek te kort; naderhand werd hij verlengd, en de Enquêtecommissie sloot haar werk uiteindelijk af op 6 februari jongstleden, na een marathonbijeenkomst waarin we ons over 250 amendementen hebben gebogen. De feitelijke werkzaamheden hebben ongeveer vijf maanden in beslag genomen, en zoals ieder werk dat onder tijdsdruk moet worden verricht, zal dat ook in dit geval aan de resultaten zijn af te lezen. Ik hoop dat u, dames en heren, als u de verslagen doorleest, ook de eventuele tekortkomingen van dit verslag zult opmerken, zodat uw opmerkingen in overweging kunnen worden genomen en de tekortkomingen kunnen worden gecorrigeerd.
Zoals de leden van deze Vergadering weten, omvat dit verslag een eerste deel, deel A, met daarin de voorstellen of het speciale verslag van de Enquêtecommissie, met daarbij een reeks bijlagen waarin de minderheidsstandpunten, de hoorzittingen en nog een aantal aanvullende documenten zijn opgenomen. In de tijd dat we hieraan werkten, hebben we echter hele ladingen documenten gekregen van de Commissie, de Raad en verschillende overheidsinstanties en nationale en internationale wetenschappelijke instellingen. Verder hebben we gedurende die hele tijd bijzonder diepgaande hoorzittingen gehouden, we hebben naar de voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie mogen luisteren, we zijn in de gelegenheid geweest, verschillende commissarissen van de huidige en van de vorige Commissie te horen, en bovenal hebben we het voorrecht gehad, een aantal vooraanstaande wetenschappers te ontvangen die de moeite hebben genomen naar Brussel te komen, om zonder enig eigenbelang voor ons te verschijnen en ons hun medewerking te verlenen. Naar mijn idee zijn de resultaten van de hoorzittingen, die heel efficiënt werden voorgezeten door de heer Böge, alleszins de moeite waard, en zullen ze een ieder die ze zien wil, tot nut zijn.
Nu legt de Enquêtecommissie het Parlement haar verslag voor, dat wil zeggen, deel A ervan, waarin de resultaten van de enquête, de aanbevelingen voor de toekomst en de minderheidsstandpunten zijn opgenomen.
Er zijn zeven minderheidsstandpunten, waarop ik niet verder wil ingaan omdat zij door hun opstellers zullen worden toegelicht, maar er zij wel op gewezen dat het verslag als zodanig met unanimiteit werd goedgekeurd door de leden die bij de stemming van 6 februari jongstleden aanwezig waren. Wat de tekortkomingen van het verslag ook mogen zijn, ze zullen dus vanzelfsprekend door de rapporteur erkend worden, wat in principe geldt voor alle leden van de Enquêtecommissie.
Het probleem is dat de Enquêtecommissie in die hoedanigheid enerzijds een vrij ruim mandaat had, aangezien dat betrekking had op het opsporen van gevallen van slecht functioneren of slecht beheer - concreet gesteld: vermeende inbreuken op het Gemeenschapsrecht of gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht in verband met boviene spongiforme encefalopathie -, waarbij zij echter met één heel belangrijke beperking rekening had te houden, namelijk de rechtspraak van de nationale en de communautaire rechtbanken, dat wil zeggen dat deze Enquêtecommissie niet als rechtbank kon fungeren, want daarvoor bestaan de communautaire en de nationale instellingen waarop een beroep kan worden gedaan.
Op grond van dat mandaat stelde de Enquêtecommissie zich ten doel, de verantwoordelijkheden van de instellingen vast te stellen, en terwijl we daarmee bezig waren, kwamen we tot de conclusie, dat we ons vanwege de structuur van de Europese Unie, die gedeelde verantwoordelijkheden van de staten en de gemeenschappelijke instellingen kent, op de eerste plaats moesten concentreren op de verantwoordelijkheden van de staat, dat wil zeggen, in dit geval, de verantwoordelijkheden van de Britse regering. Het lijdt geen twijfel, dat het hele probleem van de boviene spongiforme encefalopathie zijn oorsprong vindt in bepaalde gedragingen van de Britse regering, welke een enorme schade hebben veroorzaakt, wat vermoedelijk niet de bedoeling was maar wat wel gebeurd is.
De oorzaak ligt bij de toepassing van een bepaalde productiemethode van meel dat verkregen wordt uit vlees en botten van dieren, het zogenaamde Carver Grenfield-procédé. Zoals deskundigen ons verteld hebben, heeft de Britse regering op een bepaald moment maatregelen genomen waardoor de normen ten aanzien van het procédé voor de productie van dit meel versoepeld werden, zodat er niet langer sprake was van totale sterilisatie. Met een paar leden van de Enquêtecommissie hebben we in het Verenigd Koninkrijk een aantal van deze bedrijven bezocht, en wat daar gebeurd is, is duidelijk: resten van dieren, waarvan vele hoogstwaarschijnlijk al met een andere ziekte waren besmet, werden gebruikt voor de fabricage van veevoer en vervolgens in de voedselketen opgenomen zonder dat er sprake was van enige vorm van controle.
Gebleken is, dat vele problemen verband hielden met een gebrekkige aanduiding van herkomst en samenstelling. Zo troffen we in de schuur van een veehouderijbedrijf zakken veevoer aan waarop niets over de herkomst van het product vermeld stond. Het viel niet te achterhalen waaruit de ingrediënten gewonnen waren, wat verklaart hoe de ziekte zich heeft kunnen verspreiden, die zich in geïsoleerde gevallen voordoet, in bedrijven die op grote afstand van elkaar liggen.
Dit probleem had op een bepaald moment misschien kunnen worden aangepakt als de communautaire instellingen op doelmatige wijze hadden meegewerkt, dat wil zeggen vanaf het jaar '89, toen, onder meer in Duitse en Franse en vooral in Engelse laboratoria al wetenschappelijk bewezen was, dat deze ziekte ook gevolgen kan hebben voor de gezondheid van de mens. Ik denk dat als de Britse regering zich op dat moment coöperatief hadden opgesteld ten opzichte van de communautaire instellingen, en dat als de communautaire instellingen samen met de Britse regering stappen terzake hadden ondernomen, dat we het probleem dan tussen de jaren '89 en '90 te lijf hadden kunnen gaan en het nu misschien al bijna opgelost was.
Maar hier neemt het verhaal een andere wending, want de Britse regering probeert op alle mogelijke manieren te voorkomen dat er onderzoek wordt gedaan naar het bestaan van BSE in Engeland. Tussen 1990 en 1994 zijn er door ambtenaren van de Commissie in totaal 37 veterinaire inspecties verricht in het Verenigd Koninkrijk, terwijl in geen enkele van deze inspecties onderzoek werd gedaan naar de gevolgen van BSE, wat erop lijkt te wijzen dat de Britse regering er moedwillig op aanstuurde en de Commissie zich liever van de domme hield om deze veterinaire inspecties niet te doen plaatsvinden. Vreemd genoeg treffen we in de documenten over die tijd wel informatie aan over bijzonder uitvoerige inspecties in Griekenland in verband met mond- en klauwzeer en dergelijke, maar de grote epidemie in Engeland die ons allen met zorg begon te vervullen, de encefalopathie, werd vanuit communautaire hoek niet nader onderzocht.
Ik wil hier echter niet te diep op ingaan, omdat ik niet zoveel tijd heb, en omdat ik het zou willen hebben over de tweede verantwoordelijke in dezen, namelijk de Raad. De Raad is een instelling die bestaat uit vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, die optreedt als een instelling met wetgevende macht, maar die ook uitvoerende macht bezit, en daar is het waar de schoen wringt.
Een van de beginselen van onze grondwetten is het beginsel van de scheiding van machten.
Om lid te zijn van de Europese Gemeenschap moeten de beginselen van die Gemeenschap worden geëerbiedigd, maar de Europese Gemeenschap zelf leeft het beginsel van de scheiding van machten niet na; er wordt zelfs gezegd, dat als de Europese Gemeenschap zou vragen om tot de Europese Gemeenschap te mogen toetreden, haar verzoek zou worden afgewezen omdat zij zich niet houdt aan het beginsel van de scheiding van machten. En daarmee zijn we bij een ernstig probleem aangekomen: de Raad, die het wetgevend orgaan is, draagt sommige uitvoerende bevoegdheden over aan de Commissie maar blijft zelf de touwtjes van de uitvoerende macht in handen houden. Het is alsof hij de Commissie een kogel geleend had, die echter aan een draad vastzit, zodat de Commissie de Raad na elk schot de kogel moet teruggeven, en als gevolg hiervan worden de in de Raad genomen beslissingen, die van uitvoerende aard zijn, ondermijnd door de werking van comités die uit vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten bestaan, zoals het Permanent Veterinair Comité. En als er gestemd moet worden, gebeurt dat op gedelibereerde wijze, dat wil zeggen dat het gewicht dat aan de stem van een regering wordt toegekend niet op wetenschappelijke gronden berust, maar op de politieke wil of het politieke gewicht van die regering. Wat betekent dat in geval van ziekte de Britse regering meer gelijk heeft dan de Griekse of de Portugese regering.
Naar mijn mening is dat een volstrekt ontoelaatbaar systeem, een systeem dat een aantasting vormt van de grondwettelijke beginselen van elk onzer lidstaten; het zou dan ook ontoelaatbaar zijn als deze uitvoerende bevoegdheden van de Raad na de Intergouvernementele Conferentie nog intact waren.
Dan zijn we nu bij de derde verantwoordelijke aangekomen, namelijk de Europese Commissie. Wij, vanuit het Parlement, beschuldigen de Commissie ervan dat zij zich slap heeft opgesteld. Dat wil zeggen dat de Enquêtecommissie van oordeel is dat de uitvoerende Commissie op een zeker moment niet de maatregelen genomen heeft die zij had moeten nemen. Toen sommige regeringen op een bepaald moment artikel 36 wilden toepassen om de invoer van producten uit het Verenigd Koninkrijk aan banden te leggen, is de Commissie hiertegen in het geweer gekomen, en heeft zelfs gedreigd dat zij de betrokken lidstaten voor het Hof van Justitie zou dagen - hetgeen ons een heel juiste, de juiste keus lijkt -, maar de tweede stap had moeten zijn dat de Commissie tegen de regering van het betrokken land had moeten optreden, en die ertoe had moeten dwingen, zich aan de normen te houden.
Op zeker moment heb ik de toentertijd verantwoordelijke commissaris speciaal gevraagd, of hij de juridische diensten van de Commissie om advies had verzocht, en als antwoord zei hij me, dat de Commissie op dat moment niet voldoende politieke macht had, om de Raad het hoofd te bieden.
In de politiek, mijnheer de Voorzitter, moet je je mannetje weten te staan. Politiek bedrijven is moeilijker dan het lijkt, en als een instelling de een of andere bevoegdheid heeft, in beginsel of rechtens, dan vind ik dat zij die ook moet gebruiken. Op dat moment, en gedurende enige tijd daarna, heeft de Commissie blijk gegeven van enorme zwakte. Ik wil hier niet gaan uitweiden over de verantwoordelijkheden van de Commissie in al hun aspecten, maar er zij wel op gewezen, dat de Raad en de Commissie zich in 1996 alweer, als gevolg van het dreigement van de Britse regering om gebruik te maken van haar vetorecht in het hele constitutionele ontwikkelingsproces, van hun zwakke kant hebben laten zien. En wel zodanig dat er, naar het schijnt, een beslissing werd genomen - de beslissing inzake de opheffing van het embargo op gelatine - op grond van een onvolledig voorlopig verslag dat naderhand door een ander verslag weerlegd werd waarin erop werd gewezen, dat gelatine wel degelijk risico's met zich mee kon brengen - het gebruik van en de opheffing van het embargo op gelatine zou een gevaar voor de volksgezondheid kunnen betekenen.
Kortom, enerzijds wegens de weigering van de Britse regering om in te stemmen met ingrijpen door de Gemeenschap, anderzijds wegens de zwakte van de Commissie ten opzichte van de Raad en de regeringen, zitten we nu met een crisis die verantwoordelijk is voor het probleem van 165.000 zieke runderen - terwijl er naar het schijnt nog een half miljoen besmette runderen in Engeland rondlopen -, voor de zelfmoord van 23 veehouders in dat land, voor 15 ziektegevallen van mensen die door een bepaalde vorm van de ziekte van Creutzfeld-Jakob getroffen zijn - die aan deze ziekte van runderen wordt toegeschreven -, en voor het ineenstorten van de vleesmarkt: ik geloof dat het commissaris Fischler was die gezegd heeft, dat dit de grootste ramp is geweest die de Europese Gemeenschap het hoofd heeft moeten bieden.
De Enquêtecommissie had zich kunnen beperken tot het constateren van deze gevallen van inbreuk of wanbeheer, maar zij achtte het wenselijk dat we, op grond van onze ervaring en van hetgeen we geleerd hadden, op de een of andere manier aanbevelingen zouden doen.
Onze aanbevelingen zijn bijzonder uiteenlopend, maar één van hen is uiteraard gericht op meer doorzichtigheid in de hele sector. De communautaire burgers is nu de schrik om het hart geslagen vanwege die geheimzinnige instellingen die in Brussel bijeenkomen en waarin waarschijnlijk lobby's actief zijn, en ze betwijfelen of de voedingsmiddelen die zij tot zich nemen, de producten die ze kopen, geen risico's voor hun gezondheid opleveren.
Daarom vragen de communautaire burgers nu om doorzichtigheid en informatie. We hebben een aantal maatregelen voorgesteld die tot doel hebben, bekendheid te geven aan de situatie rond deze crisis en aan de toekomstige ontwikkelingen.
Dan is er nog een reeks maatregelen die de Enquêtecommissie heeft voorgesteld met het oog op de controle op alle onderwerpen die met de gezondheid verband houden. Zoals het nu is, leent de structuur van de Commissie en van het systeem van wetenschappelijke en andere comités zich niet tot bescherming van de volksgezondheid. Door de koers die de ontwikkeling van de Gemeenschap genomen heeft, met het accent op vooral de economische aspecten, is het uiteindelijke doel van de economische activiteiten uit het zicht verloren, te weten de bescherming van de personen, en de gelegenheid die hen geboden wordt om zich te ontplooien. Als we doorgaan op deze weg waarop alles ondergeschikt wordt gemaakt aan de economische belangen van bepaalde sectoren van het bedrijfsleven, dan zorgen we er uiteindelijk voor dat het doek valt over de Gemeenschappelijke Markt, dat wil zeggen dat we uiteindelijk in het nadeel van alle burgers hebben gehandeld.
Daarom gaat de Enquêtecommissie er in haar conclusies thans van uit dat er zo snel mogelijk een samenwerkingsverband tussen de Commissie en het Parlement tot stand moet worden gebracht - onder meer door middel van de oprichting van een gemeenschappelijk orgaan dat de komende maanden door Parlement en Commissie samen kan worden bestudeerd -, wat moet resulteren in allerlei maatregelen om het vertrouwen van de burger te vergroten en om de bescherming van de volksgezondheid en een betere werking van de communautaire instellingen te garanderen.
Hiermee, mijnheer de Voorzitter, kan het Parlement naar mijn idee een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de instellingen en aan het welzijn van de burgers van de Europese Unie.

Böge
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, deze enquêtecommissie was zes maanden lang de gekte op het spoor, in de meest ware zin van het woord. Ik wil als voorzitter van de commissie allereerst onze rapporteur, mijn collega Medina Ortega, heel hartelijk danken voor het vele werk dat hij voor dit verslag heeft verzet. Ik wil ook alle collega's bedanken voor de betrokkenheid die ze hebben getoond en met name ons uiterst effectief werkende commissiesecretariaat.
Beste collega's, het was voor ons allemaal een nieuwe ervaring en het was zeker ook van belang om menig grijs gebied van de interinstitutionele overeenkomst over de rechten van enquêtecommissies te toetsen. Conform de opdracht die de plenaire vergadering ons had gegeven en op basis van deze overeenkomst van 19 april 1995 die alle instanties hebben ondertekend, hebben we geprobeerd de waarheid te vinden en verantwoording voor nalatig en onachtzaam optreden te definiëren. Ondanks een beperkt enquêtecommissierecht ligt er nu een grote hoeveelheid feiten en bewijsmateriaal die twee dingen duidelijk maken.
Ten eerste: dit Parlement is in staat om te allen tijde van het enquêtecommissierecht als controle-instrument en ook in andere gevallen gebruik te maken. Dat is een duidelijke waarschuwing aan iedereen en misschien helpt dit alleen ons al verder. Het Europees Parlement is verantwoording verschuldigd aan de burger, en uitsluitend aan de burger. Alleen door volledige voorlichting, door het vaststellen van verantwoordelijkheden en door het trekken van de noodzakelijke politieke consequenties kunnen we erin slagen het geschade vertrouwen van de burgers weer te herstellen.
Ten tweede: we willen deze waanzinnige BSE-geschiedenis voor eens en voor altijd achter ons laten en ervoor zorgen dat zoiets nooit meer gebeurt. Natuurlijk hoort daarbij dat we een landbouw die is gebaseerd op duurzaamheid en een zo diervriendelijk mogelijke productie in het middelpunt van onze inspanningen plaatsen. Er is hier sprake van een gemeenschappelijk belang, zowel van de consumenten als van de boeren. We hebben ook een engagement van de Commissie, de Raad en het Parlement nodig om door adequate initiatieven en wetsvoorstellen en rekening houdend met de begroting goede voorzorgsmaatregelen te treffen.
De details van deze verschrikkelijke en merkwaardige combinatie van onwetendheid, slecht management en verkeerde beoordeling worden in het verslag aan de hand van veel voorbeelden heel goed beschreven. Natuurlijk is aan de andere kant duidelijk dat fouten en verzuimen uit het verleden, in de jaren 1989 en 1990, anders moeten worden beoordeeld - ook tegen de achtergrond van de nieuwe wetenschappelijke inzichten vanaf maart 1996 die zo in het verleden niet bekend waren. Maar dit ontheft de politiek niet van de verantwoording om preventieve consumentenbescherming in het middelpunt van zijn inspanningen te stellen. Daarin is men tekort geschoten. Er zijn bij de bestrijding van BSE ernstige inhoudelijke fouten gemaakt. Veel van de in 1996 besloten en geïmplementeerde maatregelen kwamen een paar jaar te laat en vaktechnische fouten die in het verleden zijn gemaakt, bemoeilijken de bestrijding tot op de dag van vandaag, en niet alleen in het Verenigd Koninkrijk. Er was sprake van incompetentie, er was sprake van een gebrek aan belangstelling om de preventieve consumentenbescherming in het middelpunt van de interne markt te plaatsen. Ik juich het arrest van het Europese Hof van Justitie van 12 juli 1996, waarin een nieuwe kwaliteit van de rechtspraak van de interne markt met het oog op het gezondheids- en consumentenbeleid werd gedefinieerd, bijzonder toe.
Er waren meerdere autoriteiten verantwoordelijk voor de nalatigheden, in de eerste plaats natuurlijk in het Verenigd Koninkrijk, ten tweede met name bij de vorige Commissie. Ook de Raad heeft echter niet bepaald in elke fase van de procedure uitgeblonken door activiteiten, ook al waren er steeds weer initiatieven van afzonderlijke lidstaten. Natuurlijk weten we, mijnheer Santer, dat de Commissie zelf op veel gebieden slechts zo goed kan zijn als sommige lidstaten toestaan.
Mijnheer Santer, ik heb in het debat van juli tegen u gezegd: " Dekt u alstublieft niet de fouten uit het verleden toe!" Volgens mij ligt de verantwoordelijkheid van de huidige Commissie in het bijzonder bij twee punten: ik bedoel daarmee om te beginnen het zogenaamde debat over gelatine. Ook al heeft misschien niemand door deze beslissing en dit getouwtrek schade geleden, u gelooft toch niet dat de burger dergelijke ensceneringen kan begrijpen en als geloofwaardige politiek kan beschouwen?
Ten tweede: volgens mij heeft het bij de beoordeling aanzienlijk in uw nadeel gewerkt dat eertijds verantwoordelijke personen bij de instanties ook min of meer waren belast met de begeleiding en de beantwoording van de aanvragen en activiteiten van de enquêtecommissie. Dat was een strategische fout.
(Applaus) De presentatie van dit schandalige perscommuniqué van 16 december aan het eind van het onderzoek als zou deze enquêtecommissie helemaal niet hebben bestaan, heb ik als een affront beschouwd.
(Applaus) Daarbij hoort helaas ook dat we aan het eind van de procedure de in hun geheel opgeëiste documenten van de zitting van de Wetenschappelijke Subcommissie BSE van 8 januari 1997 niet op tijd en binnen de afgesproken periode ontvingen, maar slechts selectief. We hebben deze documenten toen na de toezegging van Commissaris Fischler vrijdagmiddag laat gekregen, maar voor het eerst in de zeveneneenhalf jaar dat ik in het Parlement zit, is mijn koffer niet in Straatsburg aangekomen. Daarom heb ik dat nog niet kunnen controleren.
Volgens mij, mijnheer Fischler en mijnheer Santer, bent u op dit punt slecht geadviseerd. De burger is van zijn stuk gebracht en verbouwereerd en zegt buiten tegen ons: als dat Europa is, dan heb ik met het oog op de uitdagingen waarvoor we ons gesteld zien grote twijfels. Daarom moet u de aanbevelingen van de enquêtecommissie ook beschouwen als een kans om de zaken ten goede te keren. Wie fouten onderkent en toegeeft en daaruit consequenties trekt, is sterk en handelt verantwoordelijk, in tegenstelling tot diegene die debatten tot een minimum terugbrengt en die niet luistert naar de wil en de mening van minderheden.
Op basis van deze aanbeveling van de enquêtecommissie kunnen Commissie en Parlement weer natuurlijke bondgenoten worden. Daarvoor werden heel duidelijke en strikte aanbevelingen gedaan door de enquêtecommissie: de kwestie van de herorganisatie, de kwestie van de verantwoordelijkheid inclusief de disciplinaire maatregelen, de kwestie van een gemeenschappelijke conferentie om voor eens en voor altijd het probleemgebied dierlijk meel op te lossen, ook de juridische grondslag, mijnheer Santer. Overal waar de Commissie ruimte voor interpretatie heeft, dient ze het Parlement al vóór de Intergouvernementele Conferentie bij de definitie van de juridische grondslag sterker dan tot nu toe het geval was tegemoet te treden.
(Applaus) Overigens was het feit dat de Britse minister van landbouw Hogg niet is komen opdagen niet alleen een affront tegenover het Parlement, maar tegenover alle Europese burgers.
(Applaus) En het moet duidelijk worden gemaakt dat dit een overtreding is van de Interinstitutionele Overeenkomst die iedereen heeft ondertekend.
Een doortastend optreden van begin af aan zou ook de economische schade hebben beperkt en zou veel goedkoper zijn geweest dan het minimalisatiedebat dat achteraf een losse flodder is gebleken.
Ondertussen is er een resolutietekst ingediend die door heel veel fracties wordt gesteund. Beschouwt u ook deze resolutietekst waarover we morgen stemmen, mijnheer Santer, als een uitnodiging, als een kans om de zaken ten goede te keren. Het Parlement zal de voortgang der zaken moeten controleren en bewaken en op het moment dat alles goed gaat, blijft u ons vertrouwen houden. Wanneer de zaken echter niet in voldoende mate worden geïmplementeerd en we grote tekortkomingen constateren, zullen er in de loop van de komende maanden een heel ernstig gesprek en heel serieuze initiatieven moeten komen, inclusief de kwestie van de toepassing van artikel 144 van het Verdrag. Dat zijn we de Europese burgers als hun belangenvertegenwoordigers verschuldigd.
(Applaus)
Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, ik zou met uw instemming graag iets zeggen over de regeling van de werkzaamheden. Is er een reden voor dat de Raad het niet nodig heeft geacht aanwezig te zijn op dit zo belangrijke debat vanmiddag?
Politiek gezien is de Raad afwezig. De Commissie is heel goed vertegenwoordigd, waarvoor mijn dank. De Raad laat het blijkbaar koud.

De Voorzitter
Ik kan u alleen maar zeggen dat het voorzitterschap contact heeft opgenomen met de Raad doch dat de Raad niet in de gelegenheid was en het ook niet wenselijk achtte om hier vandaag aanwezig te zijn.
Dat is alles wat ik weet en wat ik u kan mededelen.
Dames en heren, de onderhavige kwestie is van groot belang. Als u de Raad wat te zeggen heeft, kunt u dat doen via de daartoe geëigende procedures, een ieder van u kan dat doen. We kunnen echter niet het verloop van dit debat gaan veranderen om op die kwestie in te gaan die, hoe belangrijk ook, in het onderhavige debat toch een bijkomende zaak is. Ik geef het woord nu aan de heer Happart, die als eerste de motie van afkeuring ondertekend heeft.

Happart
Mijnheer de Voorzitter, aan Churchill wordt een uitspraak toegeschreven die hij voor de oorlog gedaan zou hebben: " U heeft de keuze tussen oneer en oorlog" . Mijnheer Santer, u heeft de keuze tussen oneer en ontslag. Hoewel het nog niet te laat is, is het wel hoog tijd.
Namens de instelling die wij vertegenwoordigen, namens de voorstelling die ik mij als democraat maak van het Europa dat wij aan het opbouwen zijn, zou ik u willen verzoeken om uzelf en ons niet langer te vernederen, door te trachten datgene wat onvergeeflijk is, te rechtvaardigen. Realiseert u zich dat u werkt aan de constructie van een Europa zonder de burger, dat u een Europa maakt vóór het geld en tegen de burger? Het Europa van onze kinderen smoort u in de kiem omdat u weigert uw politieke verantwoordelijkheid in dit zo ernstige BSE-dossier op u te nemen.
Met deze houding tast u het vertrouwen van de burger nog verder aan. Mijnheer Santer, u zou juist de speerpunt moeten zijn van de bevordering van een daadwerkelijk Europa dat er is voor de burger en voor de toekomst. Maar helemaal niet, net als iedereen constateert u bij het lezen van het zeer goede verslag - of liever de aanklacht - van de heer Medina Ortega tegen de diensten van de Commissie, tegen het niet functioneren van de Commissie en van de opeenvolgende Britse regeringen, dat het verantwoordelijkheidsgevoel een onmiddellijke en radicale sanctie verlangt, namelijk het aftreden van uw Commissie.
Men zal tegenwerpen - en daar ben ik al aan gewend - dat het niet het juiste moment is, dat er andere dingen gedaan moeten worden, dat de Commissie een kans moet krijgen zich te rehabiliteren. Mijnheer Santer, ik spreek deze argumenten tegen, omdat de feiten, de ernstige fouten van de Commissie in dit dossier een sanctie verdienen. Politiek moet er iemand verantwoordelijk zijn. Natuurlijk moeten er ook administratieve maatregelen getroffen worden tegen de ambtenaren die onder uw verantwoordelijkheid, onder de verantwoordelijkheid van de hele Commissie, dingen hebben gedaan die het leven van honderden, ja zelfs duizenden mensen in gevaar hebben gebracht.
Wij leven in een tijdperk - en dat hoort bij de tijdgeest - waarin bezuinigd moet worden. Rentabiliteit en concurrentievermogen zijn belangrijke woorden, maar ten overstaan van wie en van wat? Ten overstaan van de ongecontroleerde winsten van het monetarisme en de financiële wereld natuurlijk. Doordat men bepaalde, voornamelijk Britse ondernemingen, de gelegenheid heeft gegeven om de regels te ontduiken en zo de productiekosten van rundvlees te verlagen, heeft men een situatie gecreëerd die nu, tien jaar later, vele mensenlevens en de gemeenschap miljarden ecu's heeft gekost.
Mijnheer Santer, de manier waarop de Commissie, uw Commissie, het Parlement behandelt, is ongehoord. En terwijl de enquêtecommissie zich voorspoedde met haar werk - en hoe nuttig en verhelderend dat wel niet is toont het verslag-Medina aan - accepteerde u de ongecontroleerde invoer van genetisch gemanipuleerde maïs. Uw Commissie accepteert dat men nieuwe producten en nieuwe medicijnen produceert en deze op de Europese markt brengt, terwijl nog helemaal niet is aangetoond dat deze op korte en middellange termijn onschadelijk zijn.
Stopt u met ons te zeggen dat er gekozen moet worden tussen technologische vooruitgang, groei en moderniteit enerzijds, en stilstand anderzijds die de achteruitgang van onze Europese samenlevingen veroorzaakt. Waartoe dient het moderne als het alleen gaat om wat centen te verdienen ten koste van de volksgezondheid, ons milieu of de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen?
Mijnheer Santer, ik weet niet of u vader bent of grootvader - ik wens het u toe - maar ik zou u willen vragen om verder te kijken dan louter handelsbelangen en u af te vragen wat voor een aarde wij overdragen aan onze kinderen. Gelooft u niet dat het moment gekomen is om moedig te zijn, om met 180 graden van richting te veranderen, zodanig dat de mensen en hun toekomst op de eerste plaats komen, in plaats van een paar monetaire of financiële belangen?
Voor wat het onderzoek betreft, zouden de burgers van Europa en van deze planeet u eeuwig dankbaar zijn als men zou besluiten dat onderzoek door de gemeenschap te laten financieren en het te richten op het welzijn van de mensen en niet op grotere winstmogelijkheden.
Mijnheer Santer, ik weet dat de keuze die ik u vraag te doen, namelijk te vertrekken, voor u nog moeilijker is dan voor de waarnemers of voor andere partners.
Onze collega's van het Europees Parlement moeten zich morgen uitspreken over een resolutie naar aanleiding van een verslag van de enquêtecommissie. Als deze resolutie duidelijk genoeg is en perspectieven biedt voor de toekomst, dan zal ik voor stemmen omdat deze het bestek vormt, de basis van de regeringsverklaring van de Commissie die u zal opvolgen.
Donderdag zal ik aan al mijn collega's in het Europees Parlement vragen om de partijpolitieke scheidslijnen of hun belangen te overstijgen en om zich voor te stellen dat morgen, over een jaar, over vijf jaar, over tien jaar misschien, hun dochter of zoon getroffen wordt door deze verschrikkelijke ziekte, die atypische Creutzfeldt-Jakob heet. Hoe zouden zij in dat geval stemmen? Voor mij staat de keuze al vast. Door handtekeningen te verzamelen en door deze motie van afkeuring in te dienen, vind ik dat ik mijn plicht als Europees afgevaardigde doe. Sommige mensen zeggen misschien wel dat het demagogie is. Ik ben geen demagoog. Ik verdedig gewoon de gezondheid en de toekomst van onze medeburgers. Vandaag dient het geweten te spreken en niet het partij- of staatsbelang.
Mijnheer Santer, u heeft de keuze tussen oneervol aan te blijven of eervol af te treden.
Ik vraag u voor Europa en voor de burgers om af te treden. Vertrek, nu het nog kan.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, tijdens deze vergaderperiode spreekt u zich uit over het verslag van de enquêtecommissie over BSE. Het is een verslag dat streng is voor alle betrokkenen, ook voor de Commissie. Het bevat een oproep tot een reeks maatregelen die de duidelijke tekortkomingen en fouten moeten oplossen en onze aandacht op de toekomst vestigt. Ik ga hier niet nog eens een overzicht geven van de BSE-affaire, noch ben ik van plan om gedetailleerd commentaar te leveren op het verslag dat uw commissie onder leiding van de heer Böge en dankzij het grondige werk van de rapporteur, de heer Medina Ortega, heeft opgesteld.
Als voorzitter van de Europese Commissie wil ik hier de verantwoordelijkheid van het College op mij nemen en u zeggen hoe ik de zaken zie. Ik zal mij dus vooral concentreren op de rol van de Commissie. Het spreekt echter voor zich dat uw Parlement hoort te weten welke rol elke instelling, en vooral de lidstaten, hebben gespeeld. Elk heeft binnen zijn eigen bevoegdheden, zijn deel van de verantwoordelijkheid. Maar ik zal de schuld niet afschuiven op een ander.
De enquêtecommissie heeft een aantal vragen geformuleerd waarop ik zal trachten antwoord te geven. Heeft de Commissie de markt bevoordeeld ten nadele van de gezondheid? Als men dat beoordeelt aan de hand van de kennis van vandaag, dan kan de houding die men indertijd heeft aangenomen aanleiding geven tot kritiek. En ook dient erkend te worden dat de vraagstelling "markt of gezondheid" niet zo cruciaal gesteld werd. Had men meer aandacht moeten schenken aan bepaalde losstaande waarschuwingen die tegen de stroom ingingen van de wetenschappelijke opinie volgens welke eventuele gevolgen voor de volksgezondheid uitermate onwaarschijnlijk waren. Toen in elk geval wel. Maar ik stel ook vast dat reeds vanaf 1989-1990 zowel nationale als communautaire maatregelen getroffen werden teneinde elk risico voor de volksgezondheid uit te sluiten. Ik zou hier in deze context aan toe willen voegen dat men op diverse Commissievoorstellen, die tot doel hadden de pijler "gezondheid" in de interne markt te versterken, niet is ingegaan. De lidstaten wilden er niets van weten. Voor wat de Commissie betreft, stel ik vast dat zij de wetenschappelijke aanbevelingen nooit in de wind heeft geslagen en vaak verder is gegaan dan deze aanbevelingen om elk risico voor de volksgezondheid uit te sluiten.
Tweede vraag: heeft de Commissie informatie achtergehouden of zelfs gedesinformeerd? Bepaalde verklaringen die sommige mensen hebben gedaan kan ik niet duiden, maar ik stel vast dat er twee grote BSE-conferenties georganiseerd zijn, waarbij de Commissie een stuwende rol heeft gespeeld en dat de resultaten op grote schaal zijn verspreid. Het Permanent Veterinair Comité waarin de vertegenwoordigers van de lidstaten zitten, heeft zestig vergaderingen over het probleem gehouden.
Net als u had ook ik graag gehad dat er meer onderzoek verricht was en had ik graag vooral meer resultaten gezien. Zelfs vandaag kunnen de wetenschappers ons geen zekerheid geven over de complexiteit van de BSEziekte. Maar als er vandaag vooruitgang is, als wij weten welk gevaar BSE voor de mens betekent, is dat ook te danken aan het wetenschappelijk onderzoek dat met Europees geld gecofinancierd is. Het spreekt voor zich dat het onderzoek in het licht van de huidige kennis een nieuwe dimensie moet krijgen. De Commissie heeft voorstellen in die richting gedaan. De bemiddelingsprocedure moet absoluut tot een resultaat komen, in de marge van de volgende Raad over onderzoek. Het onderzoekprogramma over de besmettelijke spongiforme ecefalopathie moet over de benodigde financiële middelen kunnen beschikken.
Derde vraag: heeft de Commissie het dossier goed of slecht beheerd? Ik erken dat de werking van de Commissiediensten te wensen heeft overgelaten, ook onder de huidige Commissie, en samen met de rapporteur betreur ik het dat er tussen 1990 en 1994 geen specifieke BSE-controles zijn uitgevoerd, welke ook de redenen zijn die hiervoor zijn aangevoerd. Ik ben verbaasd over de wijze waarop de wetenschappelijke comités worden beheerd: gebrek aan doorzichtigheid, gebrek aan coördinatie, gebrek aan krachtdadigheid. Het is dringend noodzakelijk - en uw verslag heeft dat aangetoond - dat zowel de organisatie, de werking van de diensten, alsook het systeem van de voorbereidingen en de besluitvorming worden hervormd. Uw werk biedt ons de gelegenheid om dat grondig te doen.
Vierde vraag: is de Commissie bezweken voor politieke druk van het Verenigd Koninkrijk? Ik wil graag duidelijk antwoord geven op deze vraag, want het besluit van deze Commissie om het embargo op gelatine voorwaardelijk op te heffen is vanuit deze optiek ingediend. Zoals in zovele dossiers het geval is, was er ook hier zeker politieke druk van de Britse regering en dat is volkomen normaal. De Britse premier, die vond dat ons besluit onrechtvaardig was, heeft alles gedaan om dit aan te vechten, zelfs tot voor het Hof van Justitie. Hij heeft constant gevraagd het embargo op te heffen. Mijn antwoord was beleefd, zoals het ook hoort, maar krachtig, namelijk "neen" . Onze gehele houding was gebaseerd op de benadering die wij altijd gehanteerd hebben, te weten om onze besluiten te baseren op de best beschikbare wetenschappelijke kennis. Deze zelfde benadering ligt overigens aan de basis van het kaderakkoord van Florence, dat de staats- en regeringshoofden bij consensus hebben goedgekeurd.
U levert kritiek op de manier waarop de wetenschappelijke raadpleging is verlopen. Ik accepteer dat verwijt, zoals ik al eerder gezegd heb. Maar iets heel anders is het om te zeggen dat wij risico's hebben genomen ten aanzien van de volksgezondheid om mijnheer Major een plezier te doen. Dat is niet waar. Tot vandaag is het embargo volledig en de Commissie heeft geen enkele toestemming verleend om gelatine van Britse origine uit te voeren. En gezien de huidige kennis is de Commissie ook niet van plan het embargo af te schaffen.
Laatste vraag: heeft de Commissie de werkzaamheden van de enquêtecommissie belemmerd? Mijnheer de Voorzitter, ik neem deze beschuldiging zeer ter harte, omdat ik nooit de minste twijfel heb laten bestaan over mijn wens om de commissarissen en diensten volledig en loyaal met de enquêtecommissie te laten samenwerken. Dat kan toch ook niet anders in een democratie? Wij hebben alle gevraagde documenten verstrekt, duizenden pagina's. Bepaalde documenten waren in de pers al uitgelekt voordat de enquêtecommissie er kennis van had genomen. Dat is jammer, daar ben ik het mee eens, maar is dat werkelijk reden genoeg om de bedoelingen van de Commissie in twijfel te trekken. Wij hebben niets geweigerd. Alles was toegankelijk, zelfs bepaalde documenten die uitermate vertrouwelijk waren en de voorzitter van de enquêtecommissie heeft deze ter plaatse kunnen raadplegen.
Ik lees in het verslag van de enquêtecommissie dat de Commissie, door te verwijzen naar artikel 3.3 van het interinstitutioneel akkoord, de geest van dit akkoord geschonden zou hebben. Ik stel vast dat artikel 3.3 deel uitmaakt van het interinstitutioneel akkoord en voor zich spreekt. Dit artikel regelt het verschijnen van ambtenaren voor de enquêtecommissie. Het bepaalt met name dat, en ik citeer: " de ambtenaren treden op in naam van en op instructie van hun regering of instelling" . Maar ik kan u verzekeren dat geen enkele ambtenaar die verschenen is instructies heeft gekregen van de Commissie over te geven antwoorden. Ik heb hier een brief van commissaris Franz Fischler, gedateerd 30 september 1996, en die gericht is aan directeur-generaal Legras, en aan directeur Mansito, die zegt, en ik citeer:
Ik heb begrepen dat u bent opgeroepen om deze week te getuigen voor de enquêtecommissie over BSE. Zoals u weet is de Commissie van oordeel - en ik eveneens - dat getuigenissen van Commissie-ambtenaren eerlijk en volledig dienen te zijn en dat eventuele fouten die de Commissie in de desbetreffende periode gemaakt heeft, noch de redenen voor haar optreden, niet afgezwakt mogen worden.
(FR) Mijnheer de Voorzitter, alvorens het over de toekomst te gaan hebben, zou ik willen antwoorden op een mondelinge vraag die specifiek betrekking heeft op preventieve maatregelen op het stuk van BSE door de farmaceutische industrie. Sinds 1991 worden door de industrie zeer strikte maatregelen toegepast. De Commissie heeft erover gewaakt dat er geen cosmeticaproducten die dierlijk weefsel bevatten en die een groot risico voor infectie inhouden op de markt van de Europese Unie worden gebracht. Voorts bestudeert zij ook de mogelijkheid om een dergelijk verbod voor geneesmiddelen op te leggen. Het is duidelijk dat de resultaten van de bijeenkomst die heeft plaatsgehad op het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling te Londen. Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou mij nu graag concentreren op de concrete lering die ik uit deze hele affaire trek en die naar ik hoop een antwoord zal verschaffen op uw aanbevelingen voor de toekomst. De te treffen maatregelen moeten in het belang van de burger en van de consument de zwakke punten rechtzetten die in uw verslag zijn vastgesteld. Deze zwakke punten zijn te vinden op de volgende vlakken: de administratieve structuur, de wetenschappelijke raadpleging, de besluitvorming, de controle en de communautaire rechtsgrondslagen. De Commissie zal op al deze punten in actie komen, hetzij rechtstreeks, hetzij via voorstellen aan de bevoegde instanties. Ook is zij voornemens fundamentele vragen te stellen over de politieke prioriteiten van de Europese Unie en over de aard van het GLB.
De Commissie heeft vorige week al een eerste reeks maatregelen getroffen. Een groep commissarissen van de Commissie voor voedselveiligheid, die ikzelf voorzit, zal voortaan voor de nodige politieke impuls zorgen en alle acties van de Commissie op deze vlakken coördineren. Voorts zijn wij overgegaan tot een diepgaande reorganisatie van de Commissiediensten die daarvoor verantwoordelijk zijn en dit volgens drie beginselen. Ten eerste scheiding van de verantwoordelijkheden voor wetgeving en wetenschappelijk advies. Ten tweede scheiding tussen de verantwoordelijkheden voor wetgeving en controle. Ten derde versterking van de doorzichtigheid en de informatiedoorstroming gedurende het volledige besluitvormingsproces en de controleacties.
Voortaan zullen alle bevoegde wetenschappelijke comités worden ondergebracht bij het hervormde directoraatgeneraal XXIV, dat zich dus ook zal bezighouden met de gezondheid van de consument. Zij zullen worden begeleid door een multidisciplinair wetenschappelijk comité dat dienst zal doen als stuurcomité. Het formuleren van wetenschappelijke adviezen en het opstellen van wetgeving zullen duidelijk gescheiden worden. Een "eenheid om de risico's van levensmiddelen voor de volksgezondheid te evalueren" die onder de directe bevoegdheid valt van de nieuwe directeur-generaal van DG XXIV, zal de verantwoordelijke commissaris, mevrouw Bonino, in staat stellen om snel te reageren.
Het spreekt voor zich dat de rol van deze eenheid niet beperkt zal blijven tot het geven van wetenschappelijke adviezen aan de collega's van landbouw en industrie, maar de eenheid zal ook met hen samenwerken voor de opstelling van wetgeving welke op deze wetenschappelijke adviezen is gebaseerd.
Ik heb mevrouw Bonino gevraagd om de komende weken de na deze administratieve reorganisatie - die slechts een eerste stap vormt - door te voeren hervormingen voor te leggen. Deze hervormingen zijn gebaseerd op de volgende beginselen: nauwkeurige selectie van de beste wetenschappers die de zo noodzakelijke garanties kunnen geven op het stuk van onafhankelijkheid; het openbreken van het werk van de diverse comités; brede verspreiding van de adviezen van de wetenschappelijke comités, ook via het creëren van een gegevensbank die voor het publiek via Internet toegankelijk is; het rekening houden met en het verspreiden van wetenschappelijke minderheidsadviezen.
Alvorens deze voorstellen verder uit te werken zal mevrouw Bonino zeer binnenkort contact opnemen met het Europees Parlement om al deze kwesties met u door te nemen.
Betreffende de controle hebben wij ook daar besloten om een scheiding door te voeren tussen de diensten die belast zijn met het opstellen van wetgeving. Daarom zal het Europese veterinaire inspectiebureau, met zetel in Ierland, worden ondergebracht bij DG XXIV. Ik ben nog steeds van mening dat een autonoom agentschap, zoals door de Commissie wordt voorgesteld, de beste oplossing is en ik nodig de Raad uit om zijn huidige negatieve houding nog eens te overwegen.
In elk geval moet ik op één punt aandringen. Hoe de zaken in de toekomst ook georganiseerd zullen worden, de Unie zal wel moeten kunnen beschikken over de nodige middelen en de nodige staf zodat er behoorlijke controles uitgevoerd kunnen worden. De Commissie zal voor wat haarzelf betreft het nodige doen. Zij heeft echter ook hulp nodig van de begrotingsautoriteit, van u dus, wanneer zij met een voorstel komt voor een aanvullende gewijzigde begroting.
Het is duidelijk dat de administratieve hervorming gevolgen zal hebben voor het personeel. Er zal een nieuwe taakverdeling komen en er zullen mutaties komen. De Commissie is bezig met een grondig onderzoek van de beschikbare hulpbronnen waarbij bijzondere aandacht zal uitgaan naar de kwaliteit van de ambtenaren bij DG XXIV. Ik wil hier in deze context aan toevoegen dat als blijkt dat er naar aanleiding van fouten sancties volgen, dan de procedures van het ambtenarenstatuut gevolgd zullen worden. Ik wil hier in elk geval wel even een zin citeren uit het verslag van de heer Mattei, afgevaardigde van de Franse nationale vergadering, die mij bijzonder heeft geraakt. Ik citeer: " Fouten zijn in mindere mate toe te rekenen aan de mensen dan aan het dubbelzinnige systeem dat niet alle consequenties heeft getrokken op het vlak van de volksgezondheid binnen de Europese interne markt."
Ik denk dat wij allemaal goed over deze zin moeten nadenken, alsmede over de meest radicale hervormingen, over een daadwerkelijke ommekeer in de manier om voeding en landbouw op te vatten. Men dient zich in elk geval wel grondig te bezinnen over de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Zou men redelijkerwijze kunnen aanvoeren dat BSE een vergissing van de natuur is? Of is het een gevolg van een landbouwbeleid dat productiviteit boven alles stelt? Leidt de logica van de laagste kosten, zonder respect voor de fundamentele wetten van de natuur, op termijn niet tot veel hogere kosten voor de samenleving? Zouden wij staan waar we nu staan als we de regels van het gezond verstand hadden gevolgd, die zeggen dat herkauwers geen carnivoren, noch kannibalen zijn?
(Applaus) Dit voert mij tot de opmerking dat ik de idee toejuich voor een wetenschappelijke conferentie over dierlijk meel, die door de Commissie en het Europees Parlement samen bijeengeroepen wordt. De Commissie werkt nu reeds aan een hervorming van het GLB die zij zal voorleggen na afloop van de Intergouvernementele Conferentie, in het kader van het toekomstige financiële pakket en van de uitbreiding. Deze hervorming zal uitgaan van de idee dat onze landbouw meer gericht dient te zijn op kwaliteit, milieu, welzijn van de dieren, terugkeer naar natuurlijker productiemethodes en vereenvoudiging van de communautaire wetgeving.
Dat spreekt in de diverse lidstaten niet altijd voor zich. Wij hebben allemaal moed en vastberadenheid nodig, maar daar mag het niet bij blijven, aangezien de antwoorden op de kwesties die naar voren zijn gekomen, welke echte maatschappelijke keuzes zijn, verder reiken dan de landbouwproblematiek. Wij worden nu al steeds meer geconfronteerd met moeilijke keuzes betreffende nieuwe producten, nieuwe technologieën, zoals bijvoorbeeld op het gebied van de biotechnologie.
Ik pleit voor een geleidelijke totstandkoming van een daadwerkelijk voedselbeleid dat veel aandacht besteedt aan de bescherming en de gezondheid van de consument. In die context ben ik voor een verplichte en systematische etikettering en denk ik ook dat de oprichting van een onafhankelijk voedselagentschap dat tegemoetkomt aan de specifieke behoeften van de Gemeenschap, door zich te laten leiden door de positieve aspecten van de Amerikaanse Food and Drug Administration , in overweging genomen dient te worden. De eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel, waaraan wij allemaal waarde hechten, mag niet als excuus worden gebruikt om een geloofwaardig Europees systeem voor de bescherming van de volksgezondheid, dat voor de interne markt een absoluut noodzakelijke consequentie is, te blokkeren.
Wij stellen vandaag de dag steeds vaker vast dat onze besluitvormingsmechanismen niet noodzakelijkerwijze aansluiten bij de buitengewone wetenschappelijke ontwikkelingen. De antwoorden op deze moeilijke kwesties, die tegelijkertijd ethische, wetenschappelijke, sociale en economische aspecten omvatten, moeten uit alle lagen van de samenleving komen. Ik stel in deze context voor om samen met het Europees Parlement een grote interdisciplinaire conferentie te organiseren die gewijd wordt aan de voeding en de gezondheid.
Vanuit dezelfde optiek moet de Unie dringend de nodige middelen krijgen om op te treden. Ik vind dat er terzake twee dingen absoluut moeten gebeuren. Ten eerste dient het Parlement in de toekomst veel nauwer betrokken te worden in de besluitvorming. In het kader van het huidige Verdrag en conform de logica die de interne hervorming binnen de Commissie beheerst, zullen wij in de toekomst zoveel mogelijk beroep doen op artikel 100A voor voorstellen voor veterinaire en fytosanitaire wetgeving.
Maar vooral zullen wij proberen de lidstaten ervan te overtuigen om binnen de Intergouvernementele Conferentie ons voorstel te volgen, dat overigens ook uw instemming heeft, om alle besluiten op het stuk van wetgeving te onderwerpen aan de medebeslissingsprocedure. En ik verwacht van hen dat zij de moed hebben om dit beginsel eveneens op het GLB toe te passen.
(Applaus) Mijnheer de Voorzitter, ten tweede moet de Unie echt bevoegd worden voor volksgezondheid. Gisteren heeft de Commissie daartoe op de Intergouvernementele Conferentie een concreet voorstel ingediend, namelijk een aanzienlijk hervormd artikel 129. Dit voorstel omvat drie belangrijke veranderingen: ten eerste een betere coördinatie van de beleidsmaatregelen van de lidstaten; ten tweede, de mogelijkheid om op communautair niveau over te gaan tot de nodige harmoniseringen op het stuk van de volksgezondheid en ten derde de medebeslissing op volksgezondheidsgebied. Ik denk dat het ogenblik is aangebroken om het "Europa van de gezondheid" te creëren.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil gaan afronden. De BSE-crisis is een van moeilijkste crises waaraan ik in mijn lange politieke loopbaan het hoofd heb moeten bieden. Tijdens de hoorzitting voor de enquêtecommissie heb ik gezegd dat deze crisis voor mij in vele opzichten een les in nederigheid is en ik hoop dat dat voor bepaalde mensen onder u ook het geval is.
Ik begrijp de emotie die de crisis oproept. Er zijn fouten gemaakt, ook door de Commissie. Dat moeten we erkennen, maar we moeten ook ons gevoel voor proportie bewaren. Wij moeten samen vooral lering trekken uit de crisis en de hervormingen doorvoeren die onze Unie democratischer en veiliger zullen maken. De hele Commissie is vastbesloten om haar bijdrage te leveren in het belang van Europa en in het belang van Europa's burgers.
(Applaus)
Green
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten is blij met en staat achter het verslag en de aanbevelingen van de enquêtecommissie over BSE. Dit Parlement laat vandaag zien dat wij onze rol om toezicht te houden op en controle uit te oefenen over de niet-verkozen instellingen van de Europese Unie bijzonder ernstig opnemen. Dit is de eerste keer dat gebruik wordt gemaakt van de bevoegdheden die wij krachtens het Verdrag van Maastricht hebben om vermeende overtredingen of wanbeheer onder auspiciën van een enquêtecommissie te onderzoeken. Mijn fractie wil hulde brengen aan de collega's van de enquêtecommissie. Ze hebben hard gewerkt om de tragische gebeurtenissen op te sporen en aan het licht te brengen die de rundvleesindustrie in heel Europa verwoest hebben en de middelen van bestaan van zovele landbouwers, plattelandsarbeiders en mensen die werkzaam zijn in de toeleveringsbedrijven, geruïneerd hebben, en die, en dat is het ergst van alles, geleid hebben tot slopende ziekten en tot de dood van sommige medeburgers en zovele andere levens in gevaar hebben gebracht.
Ik wil hier duidelijk stellen dat de gezondheid van de burgers van de Europese Unie voor mijn fractie altijd de allergrootste zorg is geweest.
Het werk van de enquêtecommissie heeft duidelijk aangetoond dat de ware schuldige voor de BSE-crisis de huidige Britse regering is.
Haar doelbewuste, blinde, ideologische dereguleringsdrift heeft geleid tot een hele reeks rampzalige beslissingen waaruit BSE is voortgekomen.
(Applaus) Mijn fractie heeft lang geloofd dat het zich blind staren op deregulering net zo ouderwets en gevaarlijk is als gewoon maar te willen reguleren. Noodzakelijk is het om daar te reguleren waar dit op zijn plaats is. Wij vinden dat regulering ten behoeve van de bescherming van de volksgezondheid, regulering om de veiligheid van de consument te garanderen, in een interne markt noodzakelijk is.
De BSE-tragedie is een droevig en dramatisch voorbeeld van wat er kan gebeuren als de volksgezondheid en de veiligheid van de consument opgeofferd worden op het altaar van zakelijke belangen en van winst.
(Applaus) De Britse regering treft blaam niet alleen voor de gevolgen in Groot-Brittannië, maar ook omdat zij door haar wanbeleid de BSE niet binnen Groot-Brittannië heeft weten te houden, maar het mogelijk heeft gemaakt dat besmet dierlijk veevoeder en geïnfecteerde kalveren op de markt en in de voedselketen in de rest van Europa terecht konden komen. Dit was toch wel de allerergste vorm van nonchalance. Ik ben ervan overtuigd dat alle fatsoenlijk denkende Britten weten dat als een andere regering in de Europese Unie zulke spelletjes had gespeeld met hun gezondheid en veiligheid, zij dat dan onvergeeflijk zouden vinden. De Britse sensatiepers zou er beter aan doen om daar maar eens over na te denken, voordat ze zich schuldig maakt aan nog meer xenofobie in verband met deze affaire.
(Applaus) De aanblik gisterenavond van de Britse minister van Landbouw, de heer Douglas Hogg, die in het Lagerhuis ontsnapte aan een motie van wantrouwen naar aanleiding van zijn slechte aanpak van de BSE-crisis door een schandelijke politieke samenzwering met de Unionistische Partij van Ulster tart werkelijk alle verbeelding. Indien het zo is, zoals men ons verzekert, dat rundvlees uit Noord-Ierland en van andere gespecificeerde kuddes in Groot-Brittannië niet op dezelfde manier besmet is als ander rundvlees in Groot-Brittannië, waarom is dat dan niet al maanden geleden bekendgemaakt, zodat de Noord-Ierse veehouders gespaard zouden zijn gebleven voor de rampzalige financiële gevolgen van de laatste maanden? Hoe komt het dat de Britse regering alleen maar zogeheten speciale maatregelen uitvaardigt als zij het risico loopt een motie van wantrouwen in het Lagerhuis te krijgen? Dit soort cynisch en opportunistisch gedrag maakt het vertrouwen in Groot-Brittannië en de rest van Europa kapot en toont aan dat de Britse regering gezondheid en veiligheid van de consument - laat staan economisch gezond verstand - niet hoog op de agenda voert.
De heer Douglas Hogg, de ongelukkige minister van Landbouw, weigerde om voor onze enquêtecommissie te verschijnen en te getuigen, ondanks het feit dat alle regeringen van de Unie - ook de Britse - hadden toegezegd dat zij het werk van de enquêtecommissie van het Parlement zouden steunen. Gisteravond zei de heer Hogg in het Lagerhuis dat het een ontkenning van de Britse soevereiniteit zou zijn als hij voor ons zou komen getuigen. Hij is een van diegenen die beweren dat de soevereiniteit in een democratie bij het parlement berust. Ik ben een van degenen die vinden dat de soevereiniteit in de handen ligt van de burgers.
(Applaus) De Raad treft in deze affaire echter eveneens blaam. Hij is bezweken voor de druk van de Britse regering, hij heeft voorstellen van de Commissie in de Landbouwraad afgezwakt en gebruik gemaakt van het elitaire clubje van de Raad om nationale belangen te dienen in plaats van de belangen van de burgers van de Unie. Het versterkt het standpunt van mijn fractie dat de Raad, als deze optreedt als college, zich verschuilt achter de individuele democratische legitimiteit van de leden en als hij samen optreedt gebeurt dat op een geheimzinnige en onaanvaardbare manier.
Ik zou de Commissievoorzitter nu willen zeggen dat dit een ramp is die stond te gebeuren. De Europese Commissie is schuldig: de Commissie was er wel degelijk voor gewaarschuwd dat haar structuren en de besluitvorming over de voedselveiligheid en volksgezondheid grote barsten vertoonden. Al in 1989 zei dit Parlement in het verslag-Raftery: " Als wij een echte interne markt voor voedingsmiddelen willen, dan moeten wij een echt, onafhankelijk, krachtig en open regelgevend lichaam oprichten waarvan men kan vaststellen dat het de belangen van de consument laat prevaleren boven die van producenten, verwerkende industrie, de distributie en de cateringindustrie."
En in maart 1992, in mijn verslag over de hervorming van het Wetenschappelijk Voedselcomité zei dit Parlement: " Het proces om een bevredigende wetenschappelijke basis te vinden voor zaken die met de voedselveiligheid te maken hebben, zal beoordeeld worden door de Europese consument op onafhankelijkheid, doorzichtigheid en efficiëntie." In dat verslag vroeg het Parlement om een eenheid in de Europese Commissie om zich met het voedsel bezig te houden onder auspiciën van de dienst consumentenbeleid, om een gemeenschappelijk voedselbeleid, om een onafhankelijk wetenschappelijk comité voor voedsel, een behoorlijke consumentenvertegenwoordiging in dat comité, doorzichtigheid in de benoemingen in het comité en om een passende inachtneming van het openbaar belang op het gebied van voedselveiligheid en veiligheid van de consument. Wat had het Parlement nog meer kunnen doen om aan te tonen dat de Europese besluitvorming inzake voedselveiligheid een puinhoop was. De litanie van een wanordelijke besluitvorming, gebrek aan verantwoording en een ontwijkend gedrag gedurende de gehele BSE-saga heeft een verzwakte en kwetsbare Commissie achtergelaten. En dus was er jammer genoeg een crisis van deze omvang voor nodig om de voorwaarden te scheppen voor veranderingen.
Als we de voorzitter van de Commissie mogen geloven, dan zullen die veranderingen er komen en we zijn blij met zijn verklaring. Maar we nemen geen genoegen met alleen maar beloftes. Daarom nemen wij het in onze resolutie ter afronding van dit debat op ons om zeer goed in de gaten te houden wat de Commissie precies gaat doen om de beloftes die haar voorzitter hier vandaag gedaan heeft, na te komen. Als die hervormingen niet echt, niet op hun plaats zijn of niet snel genoeg plaatsvinden, om aldus tegemoet te komen aan de aanbevelingen van de enquêtecommissie, dan zal mijn fractie andere fracties bijtreden en op het geëigende moment een motie van afkeuring indienen tegen de Commissie ergens voor of in november dit jaar.
En tot slot zal mijn fractie de motie van afkeuring jegens de Europese Commissie die vandaag voor deze Vergadering ligt, niet steunen. Wij vinden het geen efficiënte politieke strategie om deze Commissie naar huis te sturen voordat zij de kans heeft gekregen om orde op zaken te stellen. Wij zijn in het belang van de volksgezondheid geïnteresseerd in een serieuze poging tot hervormingen. Bovendien zijn wij ervan overtuigd dat een succesvolle motie van afkeuring op dit moment alleen maar tot een institutionele crisis zou leiden die maanden zou duren en op geen enkele manier de volksgezondheid of de bescherming van de consument op Europees niveau zou versterken.
(Applaus) Er zijn mensen die van mening zijn dat de publiciteit en chaos die gepaard zouden gaan met het ontslag van de Commissie, het systeem op de een of andere manier zouden zuiveren. Mijn fractie vindt van niet. Dat de voorzitter van de Commissie vandaag hierheen gekomen is om voor dit Parlement een reeks hervormingen uiteen te zetten, die, als ze worden uitgevoerd, het systeem toch voor een stuk zouden opruimen, is een hulde aan diegenen die in de enquêtecommissie zo hard gewerkt hebben en een maatstaf voor wat dit Parlement, als het zijn bevoegdheden ernstig opneemt, kan bereiken.
De enquêtecommissie heeft de gebreken opgespoord en de hervormingen aangegeven die nodig zijn om een eind te maken aan die gebreken. Het is nu onze politieke verantwoordelijkheid in deze Vergadering om ervoor te zorgen dat aan die hervormingen uitvoering wordt gegeven en daar zullen wij zeker op toezien.
(Luid Applaus)
Martens
Eerst en vooral wil ik hulde brengen aan de voorzitter van de enquêtecommissie, de heer Böge, de rapporteur, de heer Medina, en alle leden van deze enquêtecommissie. Onze fractie zal de conclusies van het verslag goedkeuren. De beschrijving van het wanbeheer tijdens het hoogtepunt van de BSE-crisis in dat verslag is indrukwekkend. Het was de periode 1990-1994. In 1990 was het wetenschappelijk bewezen dat het infecterend agens van de ene diersoort kan worden overgedragen op de andere. Dit had moet leiden tot de versnelling van het wetenschappelijk onderzoek. Vanaf '90 was het resultaat van het onderzoek ronduit armetierig te noemen. Tussen 1990 en '94 werden de veterinaire BSE-inspecties in het VK opgeschort. Het Medina-verslag zegt dat de toenmalige Commissie gepoogd heeft de waarheid te verdoezelen en het Parlement de opschorting aan te wrijven, terwijl dit een besluit was van de Commissie zelf die toegaf aan Britse druk. Tijdens diezelfde periode lag de communautaire wetgeving inzake de BSE volledig stil, op één uitzondering na: de verordening betreffende de embryo's.
Tussen 1990, ik neem aan de Buitengewone Raad van 6 en 7 juni 1990 over de eerste BSE-crisis, en 1994, dus over vier jaar tijd, vond er in de Raad geen enkel debat plaats over BSE. Nochtans werd tijdens die periode 75 % van de BSE-gevallen in het Verenigd Koninkrijk vastgesteld. Frankrijk en Duitsland overwogen midden '90 handelsbeperkingen voor Brits rundvlees af te kondigen, maar commissaris MacSharry dreigde hen voor het Europese Hof van Justitie te dagen. Het Medina-verslag zegt ook dat er schriftelijke bewijzen zijn dat de toenmalige Commissie een desinformatiebeleid voorstond, niet alleen ten aanzien van de publieke opinie, maar dat de desinformatie ook doordrong in het hart van de communautaire instellingen. Want als de informatiestroom wordt afgesloten en de Commissie haar taken niet meer uitoefent en geen wetgeving voorstelt, wordt ook de Raad buiten spel gezet. Het Medina-verslag wijst de regering van het VK aan als de hoofdverantwoordelijke voor de BSE-crisis. In het verslag wordt zes keer vastgesteld dat de opeenvolgende regeringen artikel 5 van het Verdrag hebben geschonden en geweigerd hebben zich te houden aan de regels van loyale en transparante samenwerking. U weet dat artikel 5 van het Verdrag het beginsel bevat van de communautaire loyaliteit. Maar ook de Raad is medeverantwoordelijk voor de passiviteit en de vertragingen in het bestrijden van de epidemie in het VK, de foutieve beslissingen en de slechte coördinatie bij de bescherming van de volksgezondheid en de desinformatie van het publiek.
Het is onbetwistbaar volgens het verslag van de enquêtecommissie dat de vorige Commissie in de periode 199094 tijdens het wanbeheer op het hoogtepunt van de BSE-crisis ook ernstige fouten en nalatigheden heeft begaan en dat de politieke verantwoordelijkheid bij de commissarissen MacSharry en Steichen ligt.
Wij menen dat commissaris Fischler dit debat moet aangrijpen om een antwoord te geven op de twee fouten die hem in het verslag-Medina worden aangewreven. Maar zoals de enquêtecommissie heeft besloten, liggen de politieke consequenties in de noodzaak van structurele, politieke en personele beslissingen om de grove nalatigheden en fouten van het verleden te herstellen. De politieke verantwoordelijkheid van de Europese Commissie ligt nu in de realisatie van deze fundamentele hervormingen, want, zo zegt het Medina-verslag, daarmee is het streven van de enquêtecommissie beter gediend dan met een nieuwe samenstelling van de Commissie. Onze fractie bevestigt dus haar vertrouwen in de Europese Commissie om deze hervormingen tot stand te brengen. Zij moet dringend de geloofwaardigheid van de Europese Unie herstellen door voorrang te geven aan de volksgezondheid en de bescherming van de consumenten boven de pure economische belangen.
Waarde collega's, welke Dr. Faust heeft er ooit aan kunnen denken om tegen een eeuwenlange traditie in vleesen beendermeel te vervoederen aan de herkauwers. Hoe heeft men ooit risico's durven te nemen met het voedsel van de zuigelingen. Het is absoluut aangewezen dat de Europese Commissie over een duidelijke rechtsgrondslag beschikt om haar bevoegdheden uit te oefenen op het gebied van de volksgezondheid, artikel 129, en de consumentenbescherming, artikel 129A. Hier ligt een belangrijke opdracht voor de IGC. De Commissie moet op zeer korte termijn voorstellen doen voor de vorming van een onafhankelijke eenheid "bescherming van de volksgezondheid" . Invoering van medebeslissing bij landbouwkwesties moet worden voorgestaan. Er moet een algemeen verbod komen op het voederen van vlees- en beendermeel aan herkauwers en van kadavers slachtafval van zieke dieren aan dieren.
Er moeten, mijnheer de Voorzitter van de Commissie, persoonlijke en disciplinaire maatregelen worden genomen bij onjuist optreden van de ambtenaren. De verantwoordelijken moeten worden veroordeeld voor hun fouten. Onze medeburgers zouden niet begrijpen dat geen sancties worden opgelegd. Onze politieke conclusie is dus: wij zijn tegenstander van de motie van afkeuring. Wij bevestigen ons vertrouwen in de Commissie om deze hervormingen door te voeren, maar indien binnen een redelijke termijn en in ieder geval tegen november van dit jaar de hervormingen niet tot stand zijn gebracht, dan zullen wij verplicht zijn ons vertrouwen in de Commissie op te zeggen.
Mijnheer de Voorzitter van de Commissie, wij hebben samen de onderhandelingen van Maastricht gevoerd voor een nieuw Verdrag over de Europese Unie. Wij hebben toen al onvolkomenheden vastgesteld. Wij hebben een vergelijk moeten aanvaarden dat wij wilden verbeteren op de komende Intergouvernementele Conferentie. Wij zijn thans in een stadium gekomen dat vele van onze medeburgers geen geloof meer hechten in wat wij op het Europese vlak doen. De maatschappelijke noden, de noden die de burgers ondervinden wanneer zij geplaagd worden door werkloosheid en geen toekomst meer zien voor hun kinderen; de noden die zij ondervinden wanneer zij geplaagd worden door de internationaal georganiseerde criminaliteit, de maffia, de drugs; de noden die zij ondervonden hebben toen gans hun gezondheid op het spel stond, moet al diegenen die verantwoordelijkheid dragen in de Europese Unie en die een nieuw Verdrag voorbereiden tot het bewustzijn brengen dat niet alleen, hoe belangrijk ook, de beslissingsprocedures moeten worden gewijzigd, maar dat men ook een poging moet ondernemen om door te dringen tot het hart van de problemen, de maatschappelijke vraagstukken waarmee miljoenen van onze medeburgers worden geconfronteerd, de angst die zij ondervinden en dat antwoord moet worden gegeven op de vraag wat wij hieraan doen. Ik hoop dat deze BSE-tragedie dat bewustzijn heeft bijgebracht bij al diegenen die de verantwoordelijkheid gaan nemen om de Europese Unie opnieuw een hoopvol en een menselijk gezicht te geven.
(Applaus)
Pasty
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, op mijn beurt wil ik namens de Fractie Unie voor Europa, mijn zeer hartelijke felicitaties richten tot de rapporteur van de enquêtecommissie over BSE, de heer Medina Ortega, tot de voorzitter, de heer Böge, en tot alle leden van deze commissie, voor de uitzonderlijke kwaliteit van hun werk, ondanks de vele en onaanvaardbare hinderpalen die zij bij de uitvoering van hun taak hebben ondervonden.
Het verslag dat vandaag aan ons wordt voorgelegd is goed gedocumenteerd, precies en objectief. Het verslag beperkt zich niet tot het vaststellen van de ernstige fouten die de Europese instellingen gemaakt hebben, maar tracht met een groot gevoel van verantwoordelijkheid oplossingen voor te stellen. Men probeert op die manier te verhinderen dat ontoelaatbare dwalingen blijven voortduren. Ik zou zelfs durven beweren dat de leden van de enquêtecommissie nog meer hebben gedaan. Na de heer Santer aan het woord gehoord te hebben, heb ik het gevoel dat zij een wonder hebben verricht: de Commissie was met blindheid geslagen en plotseling ziet zij glashelder wat er zich binnen haar diensten afspeelt.
Dat neemt niet weg dat de vaststellingen van de enquêtecommissie verpletterend zijn voor het functioneren van de Europese instellingen in hun geheel. De onthulling van die fouten rechtvaardigt het verlies aan vertrouwen in de Europese instellingen waarvan onze medeburgers vandaag blijk geven. Door de totale en opzettelijke afwezigheid van doorzichtigheid bij het Europese bestuur, kunnen de instanties van democratische controle middels het parlement of de pers hun taak niet meer op een normale manier uitvoeren.
Ten gevolge van dit gebrek aan doorzichtigheid daarentegen, kunnen nationale of particuliere belangen prevaleren boven het communautair en algemeen belang. Inderdaad hebben deze belangen bepaalde diensten van de Commissie letterlijk gekoloniseerd, hetgeen zelfs ook waar is voor deze buitengewone wetenschappelijke comités, waarvan de samenstelling op een soepele manier aangepast kon worden in functie van de belangen die daar verdedigd werden.
Wat nog erger is, is dat de enquêtecommissie vaststelt dat de politieke instanties, die de Commissie en in zekere mate ook de Raad zijn, in feite ontheven zijn van hun verantwoordelijkheden. Voor de Raad gaat het om het delegeren van bevoegdheden aan de beheerscomités die geen enkele politieke legitimiteit hebben, terwijl het voor de Commissie gaat om haar onvermogen om weerstand te bieden aan de politieke druk van bepaalde lidstaten.
Zo was het mogelijk dat de Commissie tussen 1990 en 1994 geen enkele veterinaire controle heeft uitgevoerd over de maatregelen van het Verenigd Koninkrijk ter bestrijding van de besmettelijke veeziekte BSE, met als enige reden dat zulks de overheden van dat land boos maakte.
In elk geval is toch wel vastgesteld dat er bij de tenuitvoerlegging van de communautaire beleidsmaatregelen grijze zones bestaan waar de bevoegdheden slecht gedefinieerd zijn. Hetgeen er uiteindelijk op uitdraait dat elke instelling de verantwoordelijkheid om op te treden afschuift op een andere instelling of op de lidstaten, met als eindresultaat een totale passiviteit van de instellingen.
Als wij het vertrouwen van de burgers in de Europese instellingen willen herstellen, dan moeten wij dringend reageren. Moeten we dat doen door de huidige Commissie via een onmiddellijke motie van afkeuring - die zeker ook haar deel heeft in de verantwoordelijkheid voor de fouten die men heeft vastgesteld, maar veel minder dan de Britse autoriteiten - politiek te straffen, of moet de vorige Commissie, waarvan men graag gezien zou hebben dat de toenmalige voorzitter door de enquêtecommissie gehoord was, daar het voorwerp van worden?
Ik ben van mening dat als wij efficiënt willen zijn, wij de huidige Commissie dan aanmanen om zeer dringend de tot haar bevoegdheid horende maatregelen te treffen die de enquêtecommissie heeft voorgesteld. Allereerst dient de doorzichtigheid, die voor elk democratisch optreden fundamenteel is, bij de voorbereiding van besluiten hersteld te worden. Als de Commissie zulks niet binnen een redelijke termijn doet, dan zullen wij haar gewoon naar huis moeten sturen. Wij moeten ons buigen over de voorstellen tot reorganisatie van de diensten en van de overleg- en inspectieprocedures van voorzitter Santer, als een teken van goede wil die bevestigd dient te worden.
Maar daarnaast ben ik van mening dat het verslag van de enquêtecommissie aan de Intergouvernementele Conferentie moet worden gegeven, opdat de vertegenwoordigers van de lidstaten daar alle conclusies uit kunnen trekken op het vlak van de structuur en het functioneren van de Europese instellingen.
Indien men zou besluiten tot het communautariseren van de derde pijler, zou het dan niet meer dan normaal zijn om op gebieden die zo gevoelig liggen zoals de volksgezondheid en - morgen - de veiligheid van de mensen, om zonder de minste dubbelzinnigheid te preciseren wie wat doet, teneinde de grijze zones te elimineren die als excuus gebruikt kunnen worden om dan maar niets te doen, daar waar zulks wel nodig is?
Is het redelijk om bevoegdheden over te dragen zonder er zich eerst van te vergewissen dat degenen die die bevoegdheden krijgen, ook inderdaad in staat zijn ze op zich te nemen? Kan men in het vooruitzicht van de aanstaande uitbreidingen, garanderen dat een Commissie bestaande uit dertig commissarissen in staat zal zijn te functioneren volgens de beginselen van collegialiteit en onafhankelijkheid tegenover de lidstaten die het Verdrag ondertekend hebben?
De regeringen van de lidstaten, waar binnenkort nationale verkiezingen zullen plaatsvinden, en de Europese afgevaardigden die kandidaat zijn voor de verkiezingen van 1999, zullen beoordeeld worden op de antwoorden die zij op deze vragen formuleren.
Laat ons de komende maanden benutten om positief te reageren op de ongerustheid van onze medeburgers, die voor een groot stuk door de BSE-crisis is opgewekt.
(Applaus)
Kofoed
Mevrouw de Voorzitter, de Enquêtecommissie heeft haar verslag voorgelegd en nu zullen we zien welke gevolgen het verslag zal hebben. We hebben de reactie van de voorzitter van de Commissie, de heer Santer, reeds gehoord en ik kom er nog op terug.
In 1986 was het BSE-syndroom totaal onbekend. Niemand wist er veel over, maar men dacht dat het leek op scrapie bij schapen, dat het niet besmettelijk was en dat het niet op mensen kon worden overgedragen. Dat was het uitgangspunt. Op 20 maart 1996 gaf de Britse regering echter toe dat de overdraagbaarheid op de mens niet uitgesloten kon worden. Terzelfdertijd was er een nieuwe vorm van de ziekte van Creutzfeldt Jacob opgedoken die vooral jonge mensen treft. Deze mededelingen zaaiden paniek onder de consumenten en de rundvleesmarkt stortte ineen. Uiteraard werden de consumenten zenuwachtig, omdat de ziekte - indien ze overdraagbaar is - slechts na 3 tot 7 jaar zichtbaar wordt. De aanpak van de Commissie was zeer aarzelend en het Parlement was niet tevreden. Daarom koos men voor een voorlopige oplossing en werd deze enquêtecommissie opgericht om na te gaan of deze in het Verdrag voorziene, nieuwe commissie in staat zou zijn om de problemen in de Commissie die men onopgelost achtte, echt te analyseren.
Namens de Liberale Fractie kan ik u zeggen dat de commissie haar taak heeft volbracht. Het kwam tot heftige, maar gerechtvaardigde kritiek op de Commissie, waarover meer te lezen is in het verslag. Ook de Britse regering wordt fel onder vuur genomen. Het is vooral onbegrijpelijk dat de Britse regering, die aanvankelijk de juiste beslissingen had genomen, 5 jaar liet verstrijken alvorens ze ten uitvoer te leggen. Dat is de reden waarom de BSE zo'n uitbreiding kende en zich ook in Frankrijk, Zwitserland en Portugal verspreidde. Het is echter niet onze taak om de Britse regering omver te werpen, dat moeten anderen doen.
Blijft de vraag hoe wij de consumenten beschermen. Ik kan zeggen dat onze voorstellen om de consumentenbescherming en veterinaire inspecties te splitsen tot de goede oplossingen behoren. Ik waarschuw er evenwel voor dat dit niet zo makkelijk uit te voeren is, omdat men snel in conflict komt met het subsidiariteitsbeginsel, waar de lidstaten doorgaans sterk over waken. Ik ben echter voorstander van een supranationaal orgaan dat de nationale autoriteiten kan controleren en hen op de problemen kan wijzen.
Tenslotte is er de kwestie van vertrouwen en wantrouwen. Het Parlement heeft getoond dat het zijn taak om de Commissie te controleren aankan. Het heeft ook de macht om de Commissie af te zetten, indien het van mening is dat deze niet juist handelt. Onze commissie heeft de Commissie op enkele punten gewezen waarvan we denken dat de Commissie ze zal onderzoeken en oplossen volgens de door ons voorgestelde principes. Ik stel nu vast dat de Commissie bereid is om zeer ver te gaan en zelfs verder dan ik had gehoopt. Nu zal voor de herfst duidelijk zijn hoever ze in de praktijk kan gaan. Anders hebben wij het wapen van artikel 144, waarmee we na de zomervakantie om het even wanneer een motie van wantrouwen kunnen indienen als de Commissie haar woord niet nakomt en niet tegemoetkomt aan de wensen die wij hebben geformuleerd. Ik stel dus vast dat het Parlement een aanzienlijke macht heeft gekregen, die het ook gebruikt, maar die het verstandig moet gebruiken. Wanneer men veel macht krijgt, mag men deze niet misbruiken. Men moet ze zorgvuldig gebruiken en ik denk dat dit zal gebeuren indien de Commissie zich niet aan haar eigen woord houdt.

Puerta
Mevrouw de Voorzitter, nadat we de bevindingen van de Enquêtecommissie hadden vernomen, hebben de afgevaardigden van onze fractie de motie van afkeuring ondertekend. Ik kan u echter verzekeren, mevrouw de Voorzitter - zoals ik ook de Europese Commissie ervan verzeker - dat er wat deze motie van afkeuring betreft geen sprake is geweest van voorbedachte rade. Het verslag-Medina toont de ernstige politieke en bestuurlijke nalatigheden aan waaraan de Britse regering zich, met instemming van de Raad maar ook met die van de Europese Commissie, zowel in het tijdperk-Delors als onder het huidige voorzitterschap van de heer Santer, schuldig heeft gemaakt.
Het verslag laat niets aan duidelijkheid te wensen over. Het beleid van de Europese Commissie ten aanzien van het ernstige probleem van de gekke-koeienziekte, dat is uitgegroeid tot een crisis met niet te overziene gevolgen op sociaal en economisch gebied en voor de volksgezondheid, dat beleid is ronduit rampzalig geweest. De Commissie wordt ervan beschuldigd meer belang te hebben gehecht aan economische en politieke belangen dan aan de bescherming van de gezondheid van de burgers en aan hun bescherming als consument. De vorige Commissie heeft zich niet veel gelegen laten liggen aan de veterinaire inspecties, en het is alom bekend dat zij verzuimd heeft de inspecties uit te voeren die van mei 1990 tot juni 1994 hadden moeten worden gehouden in het Verenigd Koninkrijk.
Wat de huidige Commissie betreft, zij heeft de onaanvaardbare stap genomen het embargo op gelatine op te heffen, terwijl zij heeft getracht de feiten te verdoezelen en haar eigen verantwoording op het Europees Parlement af te wentelen toen besloten werd tot een enquête. Het is een buitengewoon slechte zaak dat het wanbeheer van de Europese Commissie zulke gevolgen heeft gehad op de volksgezondheid, op de veehouderij en de communautaire begroting, gevolgen die niet meer ongedaan kunnen worden gemaakt.
Om al die redenen zijn wij gekomen tot vervulling van de - op zich pijnlijke - plicht, een motie van afkeuring in te dienen. Het Europees Parlement moet zich van zijn taken kwijten en de controle uitoefenen waartoe het door het Verdrag gerechtigd is. De Britse regering is verantwoording schuldig aan het Lagerhuis. De Europese Commissie moet zich verantwoorden tegenover dit Parlement, reden waarom we al zo vaak hebben verzocht om uitbreiding van onze bevoegdheden, zonder dat we er überhaupt in slagen de bevoegdheden díe we hebben, naar behoren te gebruiken.
De conclusies van de Enquêtecommissie tonen aan dat we niet om een motie van afkeuring heen kunnen, waarin mensen ter verantwoording worden geroepen voor hetgeen ze gedurende zeven jaren beleid niet of slecht hebben gedaan; we gebruiken dit instrument overeenkomstig de beginselen van continuïteit en collegialiteit van de Europese Commissie, ofschoon het vooral de opeenvolgende Landbouwcommissarissen zijn die ernstige fouten hebben gemaakt.
Vandaag zouden we politieke conclusies moeten trekken uit de feiten die in het verleden begaan zijn, in het nabije verleden zelfs, in plaats van aanbevelingen te doen voor de toekomst of zo positief te reageren op het betoog van de heer Santer, dat meer weg had van een optimistische inhuldigingsrede.
Met alle respect voor de goede bedoelingen van degenen die in hun resoluties verleden en toekomst door elkaar halen en eventuele moties van afkeuring aankondigen voor binnen een paar maanden - november, wordt gezegd -, zijn wij het volstrekt oneens met de manier waarop zij tewerk gaan, want die manier van doen is niet in overeenstemming met de fundamentele taak van het Europees Parlement om controle uit te oefenen, noch met de prioriteit van een motie van afkeuring waaraan geen voorwaarden kunnen worden gekoppeld en waarop evenmin kan worden afgedongen.
In een democratie besluit de meerderheid, maar de minderheid kan wél gelijk hebben. Ons gelijk berust nu niet alleen op de juiste parlementaire procedures of de onontkoombare verplichtingen van dit Parlement. Mevrouw de Voorzitter, conjuncturele beweegredenen en partijdiscipline terzijde vloeit ons gelijk voort uit onze hoedanigheid van afgevaardigde of, wat hetzelfde is, onze hoedanigheid van vertegenwoordigers en beschermers van de gezondheid en de belangen van de Europese burgers die ons gekozen hebben.
Ik zou willen afsluiten met de klassieke uitspraak: " Vrienden van Plato, zeker, maar veeleer vrienden van de waarheid" . Het Europees Parlement dient op goede voet te verkeren met de Commissie, maar op nog betere voet met de waarheid en met de burgers van Europa.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, beste collega's, de enquêtecommissie heeft haar werk gedaan. Ik wil de voorzitter Reimer Böge en de rapporteur, de heer Medina, uitdrukkelijk bedanken voor het goede werk dat ze hebben geleverd. Er heerste een goede sfeer binnen de enquêtecommissie. We hebben ons met alle kracht ingezet om de waarheid aan het licht te brengen en uit het verslag dat we hebben ingediend blijkt dit ook.
Toen we met het werk begonnen, waren we bijna sprakeloos van hetgeen dat we onder ogen kregen. Mijnheer Santer, u zegt dat men toentertijd nog niet kon weten hoe gevaarlijk deze BSE-ziekte was. Als men dat toen nog niet wist, had men geen maatregelen mogen nemen, dan had men moeten zeggen: we weten het niet of we schatten het anders in. Maar dat heeft men niet gedaan. Men heeft maatregelen getroffen, alleen heeft men deze maatregelen niet doorgevoerd. Men heeft het verbod op het voederen met dierlijk meel veronachtzaamd.
Wat is er gebeurd? Tot 1995 werd er gevoerd met dierlijk meel. Men moet ervan uitgaan dat alle gekke koeien nog eens de kringloop dierlijk meel en voederen hebben doorgemaakt. Er zijn 700.000, een miljoen, anderhalf miljoen - we weten het niet - dieren die een BSE-risico vormen in het voedsel voor de mens terecht gekomen. Tegen ons werd gezegd: we hadden geen mensen om inspecties uit te voeren.
Tenslotte bleek dat tussen 1990 en 1994 37 inspecties waren uitgevoerd in Groot-Brittannië; alleen BSE was van de checklist geschrapt, dat wil zeggen in Groot-Brittannië werd er gekeken naar de kwaliteit van het vlees maar niet meer naar BSE. De Commissie heeft een onderzoeksverslag uit 1990 dat schandalige toestanden in de slachthuizen in Groot-Brittannië beschrijft blijkbaar bewust laten slingeren; de politieke leiding heeft het niet ontvangen. We hebben nog steeds niet kunnen ontdekken waar het is blijven liggen. Men heeft geprobeerd om wetenschappers in diskrediet te brengen, men heeft minderheidsuitspraken belachelijk gemaakt, men heeft de WTO geïnstrumentaliseerd. Ik hoef het niet meer allemaal apart op te sommen. U kent het onderzoeksverslag - het is in ieder geval ongelooflijk. En dat alles rechtvaardigt een motie van wantrouwen tegen de Commissie.
Als we nu zeggen dat we deze motie van wantrouwen nu niet willen doorzetten, dan heeft dat ook ermee te maken, mijnheer Santer, dat wij weten dat u een meester bent in het aankondigen! U hebt vandaag een prachtige toespraak gehouden en het is een beetje moeilijk om u na deze toespraak de laan uit te sturen. Maar de boodschap horen we wel, alleen, geloven we het niet. We willen geen woorden maar daden. Daarom was de discussie over deze motie van wantrouwen binnen de enquêtecommissie vrij lang en vrij intensief. En ik heb toen een voorwaardelijke motie van wantrouwen voorgesteld.
We gingen ervan uit dat u vandaag zou zeggen: dat interesseert ons niet. Dan hadden we de motie van wantrouwen nu ingediend; er is over gestemd, de noodzakelijke 10 procent van de handtekeningen hebben we verzameld. We wisten dat u dit zou aankondigen; dus geven we u een proeftijd van een jaar en dan zullen we eens zien aan welke van deze eisen is voldaan. U hebt ze vandaag afgehandeld en ik moet zeggen dat het mij verbaast met welk een conciliante houding, maar ook met welk een vastberadenheid u herzieningen aankondigt. Komt het ervan, dan zal de motie van wantrouwen in december niet worden ingediend. Komt het er niet van, dan zullen we deze motie van wantrouwen indienen.
Mijnheer Santer, vergist u zich niet! U kunt niet zoals in het verleden de krenten hier uit de pap van het Parlement halen, doen wat u wilt en dat wat u niet wilt ad acta leggen. Dit Parlement heeft door deze enquêtecommissie nieuw zelfvertrouwen gekregen. Na BSE is in Europa niets meer hetzelfde. We zullen bij gezondheidskwesties meepraten, we zullen bij voedingskwesties en bij landbouwkwesties meepraten. We zullen niet meer toestaan dat een arrogantie van het bestuur die er nog steeds is en waar u nu nog de politiek leider van bent, namelijk deze Commissie, denkt dat ze geen rekening hoeft te houden met de voorstellen en de initiatieven van het Europees Parlement. Als de voorstellen van het Europees Parlement zouden zijn uitgevoerd, dan hadden we ten tijde van de hoogconjunctuur van deze gekke koeien een medezeggenschapsrecht gehad, dan zou deze BSE-crisis niet deze vormen hebben aangenomen. We zouden ons hoogstwaarschijnlijk met de gevolgen die ons mogelijkerwijs te wachten staan niet op deze manier hebben hoeven bezighouden.
Daarom zeg ik: het is uiterst belangrijk dat we deze crisis gebruiken om vooruit te komen, om het Europees Parlement de rechten te geven die het nodig heeft om een legislatieve controle van het bestuur uit te voeren, om de Commissie op de goede weg te leiden. Mijnheer Santer, ik ben u zeer dankbaar dat u hebt gezegd dat we principieel moeten beginnen met een verandering van het landbouwbeleid. Dat hebben we steeds geëist. Als we op deze weg verdergaan, dan zullen we de volgende crisis niet meemaken, maar zullen we voor de bevolking van Europa iets goeds doen en ons huiswerk maken en onze politieke verantwoordelijkheid nemen!

Lalumière
Mevrouw de Voorzitter, voorzitter van de Commissie, toen ons Parlement, ondanks de grote weerstand die het daarbij ondervond, een enquêtecommissie opzette voor deze affaire, dacht ik niet dat de feiten die aan het licht zouden komen zo ernstig zouden zijn. Het eindverslag, dat een uitstekend stuk werk is, is verpletterend. En ik stel vast dat de betogen vanmiddag allemaal uitermate streng zijn.
Wat moet er dus gebeuren? Zal er even krachtig gehandeld worden als er gesproken is? Wat kan het Parlement besluiten in deze omstandigheden die betrekking hebben op de gezondheid van de mens en die aantonen welke aberraties er in een economisch systeem kunnen ontstaan als winstbejag het haalt op elke andere overweging? Misschien reageer ik wel harder dan anderen tegen dit soort aberraties, omdat toen ik in mijn land tussen 1981 en 1984 minister was, ik getekend ben door weliswaar minder ernstige maar toch vergelijkbare tragedies als die van vandaag.
Wij zouden de hoofdverantwoordelijken willen straffen, te weten - zoals uit het verslag blijkt - de Raad en bepaalde regeringen, waarvan op de eerste plaats de Britse regering. Maar jammer genoeg geeft het Verdrag ons geen enkel middel om de regering van een lidstaat te sanctioneren. Evenmin hebben wij de bevoegdheid om burgerlijke of strafrechtelijke acties te ondernemen tegen personen die schuldig worden geacht. Alleen de slachtoffers of hun familieleden kunnen zoiets doen.
Maar wij hebben wel een politiek middel. Wij kunnen namelijk een motie van afkeuring aannemen tegen de Commissie, daar het verslag heeft aangetoond dat ook zij ernstige fouten gemaakt heeft. Een dergelijk wapen, dat krachtig is en spectaculair, boezemt angst in. Men kan dan kiezen voor een voorwaardelijke of uitgestelde motie van afkeuring. Zeker, ik keur de aanbevelingen goed die het Parlement formuleert om de Commissie beter te doen functioneren.
Maar staat u mij toe op te merken dat de formule van de uitgestelde motie tegelijkertijd te ver en niet ver genoeg gaat. Te ver, in de zin dat het Europees Parlement zich dan met een constante dreiging mengt in de zaken van de Commissie, en niet ver genoeg, omdat te vrezen valt dat tal van voorstanders van deze formule in werkelijkheid de motie helemaal nooit willen aannemen.
Bovendien heeft de uitgestelde motie slechts betrekking op daden die de Commissie in de toekomst begaat en niet op feiten uit het verleden. Welnu, in het verslag worden de fouten uit het verleden duidelijk aangetoond, met inbegrip van een onbetwistbaar slechte organisatie van de diensten. Overigens, de hervormingen voor de commissaris die belast is met het consumentenbeleid, die u zelf in beweging heeft gezet, voorzitter van de Commissie, en die de goede kant opgaan, tonen juist heel goed aan hoe slecht de controles georganiseerd waren.
Ook toont het verslag aan hoeveel schade is veroorzaakt binnen de Commissie door deze cultuur, door deze uitsluitend op de markt gerichte productivistische ideeën die de bescherming van de volksgezondheid op het achterplan plaatsen.
Voorzitter van de Commissie, omdat wij sterke Europese instellingen willen, willen wij ook dat die instellingen politiek gezien verantwoordelijk zijn. Die twee zaken houden verband met elkaar.
Uw bekentenissen, uw beloften voor hervormingen, uw verbintenissen kunnen hier niet volstaan. Er is een krachtdadiger politieke geste nodig om met de fouten uit het verleden af te rekenen. Voor ons is de Commissie niet zo fragiel dat zij het risico loopt in te storten bij een politieke crisis. Integendeel, wij weten dat de autoriteit, de geloofwaardigheid bij de publieke opinie, het vertrouwen des te groter zullen zijn als de instelling haar fouten en haar verantwoordelijkheid volledig erkent, ook die uit de periode voorafgaande aan de infunctietreding van een nieuw team. Natuurlijk geldt die noodzaak om zijn verantwoordelijkheden te erkennen ook voor dit Parlement, dat in deze zaak de motie van afkeuring moet aannemen omdat het zich anders zou tegenspreken.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, in eerste instantie geloofde ik helemaal niet dat wij een enquêtecommissie nodig zouden hebben. Jammer genoeg bleek dat uit hetgeen ik vandaag gehoord heb wel het geval te zijn. Ik heb naar het debat geluisterd en mijn ergste vrees is jammer genoeg bewaarheid.
Niemand komt in dit huidige probleem enige lof toe, niet de regering van het Verenigd Koninkrijk en zeker mijnheer Hogg niet - ik zou er niet over denken om een van beiden te verdedigen - noch de Commissie of de Raad. Oh, er zijn zeker fouten gemaakt. Wij moeten van die fouten leren en ervoor zorgen dat ze nooit meer kunnen optreden. Wij helpen niemand - zeker de consument of de veehouder niet - door de situatie nog verder op te zwepen en door bizarre verklaringen af te leggen die niet zijn na te trekken en alleen maar bedoeld zijn om de krantenkoppen te halen.
Wijsheid achteraf is het mooiste wat er is. We kunnen hier vandaag allemaal plaatsnemen als volleerde deskundigen die totaal geen fouten maken. Ik ben het met de voorzitter van de commissie eens toen deze zei dat we voor eens en voor altijd een einde moeten maken aan de BSE-crisis. BSE moet worden uitgeroeid, maar dat zal tijd kosten. Wij hebben zeer recentelijk ook in andere landen epidemieën zien uitbreken.
Ik wil mij graag even tot de heer Santer richten, omdat hij hier vandaag gezegd heeft - en ik vind het belangrijk dat hij dat gezegd heeft - dat hij een beter milieu wil en hogere controlenormen voor voedsel. Ik ben het met dat alles eens, maar zal hij er ook voor zorgen dat het voedsel dat in de Europese Unie wordt ingevoerd aan dezelfde hoge normen beantwoordt? Zal hij er ook voor zorgen dat de landbouwers van de Europese Unie niet aan handen en voeten gebonden zijn, terwijl anderen elders in de wereld kunnen produceren wat wij niet op dezelfde manier mogen produceren? Als je hoge normen wil, dan moet je ervoor zorgen dat ze universeel zijn en over de hele linie gelden.
Het is ook bijzonder ongelukkig dat mevrouw Green besloten heeft om van dit bijzonder belangrijke debat een partijpolitiek spelletje te maken. Ik ben blij dat zij de hoge normen in Noord-Ierland erkent. Ik ben blij dat zij gezegd heeft dat onze veehouders oneerlijk behandeld zijn, omdat men Noord-Ierland het verbod nooit had mogen opleggen. Ik ben ervan overtuigd dat commissaris Fischler dat zeer ter harte zal nemen. Ik ben niet van plan om vandaag kleingeestig te zijn, maar ik ben er zeker van dat mevrouw Green geen enkele kleine politieke fractie het recht zou ontnemen om het beste voor al haar mensen te bewerkstelligen, nietwaar mevrouw Green?
Ook zou ik haar willen suggereren de cijfers nog eens te bekijken. De cijfers die ik vanochtend heb gezien tonen namelijk aan dat mijnheer Blair met 13 stemmen heeft verloren. Nu zijn er negen Unionisten van Ulster in het Lagerhuis en misschien had mijnheer Blair al zijn Labourleden moeten optrommelen als hij had willen winnen.
Tenslotte zou ik mevrouw Green willen zeggen dat sommige van haar vroegere partijleiders ook zeer goed hun best hebben gedaan ten opzichte van mijn partij, omdat ze met hen mee zijn gegaan in de besprekingen. En ik twijfel er niet aan dat als de gelegenheid zich voordoet, zij hier op een dag terug zullen zijn. Mevrouw de Voorzitter, ik dank u heel hartelijk voor uw geduld en ik wil in alle duidelijkheid stellen dat ik hoegenaamd geen steun zal verlenen aan de motie van afkeuring tegen de Commissie.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, na de dood van 167.000 runderen - een echte slachtpartij - de besmetting van 800.000 runderen die in de voedselketen terecht zijn gekomen, meer dan twintig zelfmoordgevallen bij de veehouders, de dood, met een vernietigd brein, van een twintigtal jonge meisjes en jongens; na zes maanden onderzoek en een debat van twee uur, springt uit dit alles de huichelarij die overal doorsijpelt naar voren. En de - misschien wel - enige verklaring is het messianisme achter dat alles.
Wat stelt men vast? Ten eerste huichelarij, hypocrisie alom. Eerst hypocrisie over de burgerlijke verantwoordelijkheid, omdat iemand dat meel per slot van rekening toch gefabriceerd heeft. Het is niet uit de hemel komen vallen, zoals de vertegenwoordiger van de Britse regering ons gezegd heeft. En die iemand zijn de gebroeders de Mulder in Groot-Brittannië. Men praat er niet over, behalve misschien mijnheer Medina Ortega, die ergens zegt dat hij twijfels heeft. Iemand - of misschien wel meerdere personen - hebben dat meel in Frankrijk ingevoerd. Die had men aan de hand van de douanedocumenten ook kunnen vinden. De namen zijn bekend: Caillot, Glon, maar er wordt niet over gesproken.
De Britse regering liet iedereen maar begaan, liet alles maar op z'n beloop, stond toe dat er geëxporteerd werd en dat er vergiftigd werd. En de schadeloosstelling waarvoor men gaat zorgen is gebaseerd op solidariteit en nooit op verantwoordelijkheid; de Britten, onschuldig, zullen niet betalen, zelfs niet voor hun internationale verantwoordelijkheid. Ze hebben zelfs geen clean hands , geen schone handen.
Huichelarij voor wat de politieke verantwoordelijkheid betreft. Ik geef toe, mijnheer Santer, u staat niet alleen. Godzijdank heeft u medeplichtigen, want u heeft dan wel niets gedaan, maar de Raad heeft evenmin iets gedaan. En het Europees Parlement, wat heeft het Europees Parlement gedaan? Mijnheer Happart had het al gewaarschuwd, had het Parlement in een reeks vragen aan de Vergadering op de hoogte gebracht. Ik zelf heb hier op 11 september 1990 tegen mijnheer MacSharry gezegd dat er gevaar bestond voor zoönose, dat de infectiehaard Groot-Brittannië zou verlaten en zich meester ging maken van Europa, dat er preventieve maatregelen genomen moesten worden. Het Parlement wist dat. Mijnheer Vasco Garcia had een verslag opgesteld en het Parlement heeft niets gezegd en niets gedaan. Anderzijds hebben de media zes jaar lang net zo min iets gedaan. De nota "Castille" die Libération in 1996 gepubliceerd heeft, verscheen al in 1990 in het consumentenblad Que choisir . Maar waarom hebben zij toch allemaal hun mond gehouden? Wat hadden zij te verbergen? Waarom, mevrouw Bonino, zoals men in Italië zou zeggen, de omerta ?
Welnu, de verklaring voor dit alles is het messianisme. In de euro-obscurantistische sekte, die van de eurofederalistische gelovigen, is het zoals bij de Jehovagetuigen. Volwassenen sterven aan de ziekte van de atypische Creutzfeldt-Jakob, maar men houdt z'n mond dicht. Men heeft tussen 1990 en 1994 gezwegen, omdat de messias, de interne markt, het Verdrag van Maastricht ging komen. Maar als in 1992 de Franse opinie geweten had dat de koeien schapen aten en dat deze besmette koeien aten, dan had de president van de Franse Republiek net zoveel over zijn prostaat kunnen jammeren als hij wilde, maar dan zou het Verdrag van Maastricht nooit door het referendum van 20 september 1992 zijn gekomen!
Dat heeft men dus beschermd. En wat wordt er vandaag nog meer beschermd? Mijnheer Martens, ik heb naar u geluisterd, u heeft een enorm talent, maar ten dienste waarvan? U heeft ons gezegd dat wij nog een keer moesten zwijgen, omdat het dit keer de gemeenschappelijke munt is die op het spel staat. Men heeft dus toegelaten dat er mensen vergiftigd werden uit naam van de interne markt, uit naam van het Verdrag van Maastricht, en nu doet men dat nog steeds uit naam van de gemeenschappelijke munt.
De heer Santer heeft een monnikspij aangetrokken en het koord rond zijn middel is gemaakt van een Brits rund. Hij is hier schoorvoetend aangekomen. Hij heeft ons gezegd dat hij nederig was, dat hij om vergiffenis vroeg. Jawel, maar intussen is er toch ook de genetisch gemanipuleerde maïs. En daar heeft u vergeten de boetemantel om te doen. Het ongeluk heeft niets geholpen. Men begaat gewoon weer dezelfde dwalingen. Een motie van afkeuring zou toch wel het allerminste zijn.
Mijn beste collega's, wat momenteel op het spel staat is de geloofwaardigheid, de legitimiteit van het Europees Parlement. Als u dat niet wil begrijpen, dan stort u zichzelf net als alle religieuzen in uw eigen ongeluk.

De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement heb ik acht ontwerpresoluties ontvangen.

Fayot
Mevrouw de Voorzitter, voorzitter van de Commissie, op 16 juli 1996 heeft de heer Santer op verzoek van het Europees Parlement een verklaring namens de Commissie afgelegd over de BSE-affaire. Hij trachtte de zaak te sussen, terwijl wij geconfronteerd werden met een fundamentele wil tot desinformatie en ondoorzichtigheid van de diensten van de Commissie, zowel ten tijde van de vorige commissarissen als van de huidige commissaris.
Hoewel de heer Santer indertijd zeer duidelijk verklaard heeft dat de volksgezondheid op de allereerste plaats kwam, hebben we toch moeten wachten op het zorgvuldige onderzoek van het Parlement om de Commissie tot handelen te dwingen. Net als nu, verklaarde de heer Santer ook toen dat hij zich persoonlijk met deze zaak zou bezighouden. Ik hoop van ganser harte dat hij daarin slaagt, maar we mogen toch niet onder stoelen of banken steken dat het Parlement en de publieke opinie de grootste twijfels hebben over het vermogen van de Commissie om het roer om te gooien.
Het verslag in kwestie brengt een werkelijk ontstellend beheer aan het licht van de hoofdrolspelers van de interne markt: de Britse regering, de Commissie, maar ook de Raad. Het verdient grote aanbeveling het te lezen, bij wijze van maatschappelijke gebruiksaanwijzing voor de toekomstige Europese burgers. Het verslag toont overduidelijk aan dat de grote interne markt, die men zo de hemel ingeprezen heeft, aanleiding kan geven tot hopeloze mislukkingen als de markt de enige regulerende factor is en als de verordeningen die betrekking hebben op de volksgezondheid of de bescherming van de consument niet worden toegepast.
Staat u mij toe dat ik uit dit verslag en uit dit onderzoek vier conclusies trek. Ten eerste is het feit zelf al dat dit document bestaat, een gegeven waar men niet omheen kan, de Commissie niet, de Raad niet en de regering van het Verenigd Koninkrijk niet. We moeten de publieke opinie er duidelijk op wijzen dat het recht op onderzoek van het Europees Parlement en de manier waarop het dat recht heeft uitgeoefend, te danken zijn aan de vorderingen die de Europese democratie gemaakt heeft. Het bewijst dat doorzichtigheid ingang kan vinden, ten overstaan van de ondoorzichtigheid van de Europese en nationale bureaucratie. Het bewijst dat de verkozen vertegenwoordigers van het Europese volk de waarheid kunnen doen zegevieren, ten overstaan van verzuilde en arrogante instituten.
Tweede conclusie: de verschrikkelijke waarheid die uit dit verslag naar voren komt mag niet verhuld worden. Jazeker, winst en economische logica hebben geprevaleerd, ten koste van de gezondheid van de consument, omdat de politieke actoren, de Britse regering, de commissarissen, de Raad, het zo gewild hebben. Deze logica omkeren zal verschrikkelijk moeilijk zijn. U zult veel moed nodig hebben en veel energie, mijnheer Santer, om dat te bewerkstelligen. U zult vooral moeten steunen op die leden van de Europese politieke machten die de woorden "winst" , " deregulering" of "liberalisering" niet altijd in de mond hebben, maar die een welvarend Europa willen, waar de waarden van mens en natuur gerespecteerd worden.
Ten derde zie ik hier heel wat afgevaardigden die van de BSE-crisis profiteren om het Europa van Maastricht af te breken. Van extreem links tot extreem rechts zijn er zoveel mensen die van deze affaire willen profiteren om Europa in een crisis te storten die het lange tijd en misschien wel voor altijd zwakker zal maken en die de terugkeer zal veroorzaken van het nationalisme, het tot stilstand komen van de economische en politieke integratie, en op termijn nieuwe confrontaties tussen de Europese landen en de definitieve verzwakking van Europa. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten wil zich niet lenen voor dit spelletje. Wij zullen niet voor de motie van afkeuring stemmen, omdat daarmee de wil tot hervormingen ontkend wordt. Wij willen de heer Santer en de Commissie, alsmede de Raad de kans geven om hun tekst te herzien. Over enkele maanden zullen we kunnen zien wat ze ervan gemaakt hebben.
Vierde conclusie: zonder enige twijfel heeft de publieke opinie het recht zich af te vragen hoe het Europees Parlement de tekst van de enquêtecommissie gaat veranderen. Met andere woorden, over welke pressiemiddelen beschikt de parlementaire instelling ten overstaan van de hoofdverantwoordelijken? Allereerst moeten de nationale parlementen ten overstaan van de nationale regeringen natuurlijk hun verantwoordelijkheid op zich nemen. Maar het is bijvoorbeeld evenzeer noodzakelijk dat de lidstaten ophouden met hoge Europese ambtenaren te beschermen die afkomstig zijn van hun nationale overheid. Als het hoofd van de Commissie ten overstaan van deze ambtenaren niet in het belang van de communautaire belangen kan handelen, dan zal er nooit een andere methode kunnen komen.
Voorzitter van de Commissie, ik heb er voor wat mij zelf betreft vertrouwen in dat u zult slagen. Ik weet niet of het zal volstaan dat u uzelf met uw volle gewicht engageert. U zult binnen de Commissie degelijke bondgenoten moeten vinden. Iedereen moet toch wel willen dat de voorzitter van de Commissie zal slagen omdat de Commissie daar anders verzwakt uit te voorschijn zal komen en met minder macht. Daar heeft niemand belang bij. Dus, mijnheer Santer, vooruit! Aarzelt u dit keer niet en ga er hard tegenaan!

Viola
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, vandaag gaat het niet om één van de vele, meer of minder belangrijke politieke of technische problemen waarmee we ons normaal gesproken bezighouden, vandaag gaat het om een affaire die tot dusver bijna zeker aan 16 mensen het leven heeft gekost en die voor de interne markt de eerste grote crisis sinds haar ontstaan is.
Politieke strategieën of pogingen om de eigen partij buiten schot te houden zijn hier allemaal niet aan de orde: het enige dat moet gebeuren is de onderste steen boven halen en zorgen dat het niet weer kan gebeuren, waarbij allereerst naar het eigen geweten moet worden geluisterd. De enquêtecommissie heeft zich in haar werkzaamheden door dit uitgangspunt laten leiden, en de resultaten die vandaag aan het Parlement worden voorgelegd, zijn daar het bewijs van.
Als ik die resultaten zo bekijk, dringt zich de overheersende gedachte aan mij op dat zowel het Verenigd Koninkrijk als de Commissie en de Raad van de Europese Unie - de hoofdverantwoordelijken in deze affaire - commerciële belangen hebben laten prevaleren boven de bescherming van de gezondheid van dier en - vooral - mens.
Hieruit blijkt duidelijk dat er drastische veranderingen moeten worden doorgevoerd om deze crisis te kunnen oplossen. Wat het Verenigd Koninkrijk betreft begint die verandering zich pas de laatste tijd af te tekenen; nu is de Europese Unie aan de beurt. De interne organisatie van de bevoegde directoraten-generaal moet structureel veranderd worden: daarom moeten we positief staan tegenover het voorstel om een eenheid voor de bescherming van de volksgezondheid op te richten, welke taken moet vervullen die eerst door verschillende verantwoordelijke bestuurseenheden werden uitgevoerd, zonder enige onderlinge coördinatie.
Verder moet de veterinaire inspectiedienst onmiddellijk worden uitgebreid en in staat worden gesteld ononderbroken en onafhankelijk te functioneren, wat voorheen zeker niet het geval was. Ook moet er meer wetenschappelijk onderzoek naar BSE en naar de variant van de ziekte van Creutzfeld-Jacob worden gedaan, waarvoor de Europese Unie tot dusver bitter weinig geld heeft uitgetrokken.
Daarnaast hoop ik dat er ook onverwijld een begin wordt gemaakt met de volledige herziening van de comitologie, waarbij zo nodig ook de intergouvernementele conferentie betrokken wordt. Daardoor zal in de toekomst een veel transparanter en efficiënter beheer mogelijk worden, en dat is onontbeerlijk om het vertrouwen van de Europese burgers in hun instellingen te herstellen.
Om de rundvleesmarkt nieuw leven in te blazen en de consumenten op een tastbare manier gerust te stellen, moet onmiddellijk al het nodige in het werk worden gesteld om een verplichte etikettering in te voeren waarop iedereen kan aflezen waar het gekochte rundvlees vandaan komt en van welke kwaliteit het is.
De hervormingen die vandaag door de Commissievoorzitter zijn toegezegd richten zich op alle initiatieven die ik tot nog toe heb opgesomd, en dat geeft hoop. Maar als ik nu kijk naar wat er uit het verslag over de verantwoordelijkheden van de Europese Commissie naar voren is gekomen, blijkt duidelijk dat zij niet bijtijds op deze crisis heeft kunnen - of, erger nog - heeft willen inspringen.
We kunnen het vertrouwen in de huidige Commissie niet opzeggen omdat de vorige commissarissen het meest verantwoordelijk waren en de huidige maar voor een deel, dat is waar. Maar dat neemt niet weg dat we - daarbij een duidelijke tijdslimiet stellend - haar wel kunnen opdragen een op hervormingen en herstel gericht beleid te voeren, want anders is ze geen haar beter dan haar voorgangers en dan alle anderen - het Verenigd Koninkrijk voorop - die deze crisis collectief verkeerd hebben aangepakt.
We verzoeken de Europese Commissie de aanbevelingen van de enquêtecommissie over te nemen, en als de Commissie zich niet aan die aanbevelingen wenst te houden, zullen wij ons toch van een motie van wantrouwen onthouden; daarmee willen wij het communautaire stelsel niet in diskrediet brengen, maar het juist versterken. Een transparantere Commissie en Raad, die meer oog hebben voor de behoeften en de bescherming van de burgers, die zich bevrijd hebben van de druk van lobbyorganisaties en de nationale regeringen, en een Europees Parlement dat democratisch waakt over het functioneren van de andere instellingen: die vormen een hechte basis voor het Europa zoals wij dat willen bereiken.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, na twee uur debatteren is het moeilijk nog met iets nieuws te komen. Toch wil ik het proberen: ik vind het jammer - en daarin bevind ik me volgens mij in goed gezelschap van vele collega's van de enquêtecommissie - dat we niet de wellicht meest gezaghebbende getuige alsook verantwoordelijke voor de gebeurtenissen in het nabije en verre verleden hebben kunnen horen. Ik doel op de voormalige Commissievoorzitter Jacques Delors, die sommigen van ons graag hadden willen horen. Er is over gestemd of hij zou moeten worden opgeroepen, en wij, de voorstanders, hebben met slechts zeven tegen zes stemmen verloren. Deze zeer belangrijke man, die men waarschijnlijk uit overmatig respect heeft willen sparen, had volgens mij heel wat inlichtingen kunnen geven die wij nu van de huidige Commissie vragen.
Nu de verantwoordelijkheden zijn blootgelegd en verslag van deze gebeurtenis is uitgebracht, kan ik, omdat ik zo laat het woord voer, meteen naar de toekomst kijken en een paar concrete voorstellen doen. Mijnheer de Commissievoorzitter, om te beginnen vraag ik u artikel 169 van het Verdrag toe te passen, uit hoofde waarvan de door u voorgezeten Commissie van het Verenigd Koninkrijk een schadeloosstelling kan eisen die even hoog is als de schade die de andere lidstaten is toegebracht; een soort genoegdoening voor de Europese burgers, die hopelijk niet alleen moreel zal zijn. Ik verzoek u de burgers op de hoogte te stellen van de inhoud van artikel 215 van het Verdrag, waarin wordt omschreven hoe de burgers beroep moeten aantekenen tegen de Europese Commissie en de andere instellingen om een schadeloosstelling te krijgen voor de schade die zij naar hun mening als gevolg van het slechte functioneren van de Europese instellingen hebben geleden.
Als de Commissie deze boodschap zendt, begrijpt de burger wellicht dat we de schade willen vergoeden. Sommigen willen misschien meteen koppen zien rollen, maar de meeste anderen willen liever de huidige voorstellen bestuderen om te zien of er nog wat te herstellen valt.
Dan komen we tot een veel betere en rustiger toepassing van artikel 175, volgens welk artikel het Europees Parlement een proces tegen de Commissie wegens nalatigheid kan aanspannen, bijvoorbeeld omdat de Commissie verzuimd heeft om toepassing van artikel 169 te verzoeken.
Daarbij kan eventueel ook artikel 144 worden toegepast - dat heb ik uitdrukkelijk aan de juridische dienst gevraagd. Wij van Fractie Unie voor Europa zijn ervoor een motie van wantrouwen, ook uit praktische overwegingen, uit te stellen. De Commissie naar huis sturen - zoals hier vandaag diverse malen is geopperd -, is namelijk ook een manier om haar ervan te weerhouden de cruciale fase van het verslag van de heer Medina Ortega direct uit te voeren. Wij willen directe maatregelen, en we vragen ons af hoe deze zonder de aanwezigheid van een uitvoerende Commissie zouden kunnen worden verwezenlijkt.
Ik kijk de commissaris, mevrouw Bonino, nu recht in de ogen. Volksgezondheid: die taak rust nu op uw schouders, en daar benijd ik u niet om!
Ik hoop dat de Europese instellingen de moed hebben om de bescherming van de volksgezondheid slagvaardig en met alle beschikbare wetenschappelijke gegevens ter hand te nemen. Op de eerste plaats moet geprobeerd worden een fundamentele vraag te beantwoorden: welk causaal verband bestaat er op het ogenblik tussen BSE en de oude en de nieuwe verschijningsvorm van de ziekte van Creutzfeld-Jacob?
Aan het begin van het onderzoek, ongeveer zes maanden geleden, leek het antwoord van de wetenschappers net een gruwelijke uitspraak à la Pontius Pilatus: " Het is wetenschappelijk niet onomstotelijk bewezen dat de ziekte op de mens kan worden overgedragen, maar het tegendeel is evenmin bewezen!" Goed, of nee, eigenlijk slecht! Zes maanden later kunnen we dit vonnis aan de hand van de getuigenissen van een handjevol dappere wetenschappers een beetje bijstellen: " Er zijn geen waterdichte bewijzen dat de oude verschijningsvorm van de ziekte van Creutzfeld-Jakob voortkomt uit de BSE-epidemie, maar er is wel steeds meer wat in die richting wijst, omdat er bewijzen zijn van verticale en horizontale besmetting van de ene diersoort op de andere" . Dat geldt vooral voor de nieuwe verschijningsvorm van de ziekte, die in korte tijd aan vijftien mensen het leven heeft gekost, veertien in het Verenigd Koninkrijk, en één in Frankrijk. Een statistisch toeval? Dat geloof ik niet! En als we de oude statistieken bekijken, word ik alleen maar gesterkt in die twijfel. De afgelopen vijf jaar zijn er wat de Europese Unie betreft alleen al in het Verenigd Koninkrijk 302 mensen gestorven aan deze "oude verschijningsvorm" van de ziekte, tegen een communautair gemiddelde van 30-50 gevallen. Weer toeval? Volgens mij zijn het ook hier niet alleen de statistieken die het bij het verkeerde eind hebben.
Dit onderzoek is dus dringend noodzakelijk, en wij zullen daarom morgen ook in die richting stemmen. We stemmen voor een milde motie van wantrouwen, ofwel we stemmen overmorgen, donderdag dus, voor een motie van wantrouwen waarbij de Commissie onmiddellijk aftreedt.
Mag ik u er wel even op wijzen dat hoe ons besluit ook uitvalt, we ons terdege moeten realiseren dat de komende vijftien jaar op zijn minst de keuzen van de Europese burgers van dit besluit zullen afhangen. Mevrouw de Voorzitter, zoveel tijd zal het namelijk volgens de wetenschappers in beslag nemen om vast te stellen welke gevolgen de eventuele besmetting met BSE via de ziekte van Creutzfeld-Jakob voor duizenden Europese burgers zal hebben, en niet alleen Britse!

Teverson
Mevrouw de Voorzitter, ik ben er volledig van overtuigd dat een onmiddellijke motie van afkeuring tegen de huidige Commissie een grote vergissing zou zijn. Het zou nutteloos zijn omdat de schuldigen zich elders bevinden en verder teruggaan in de tijd. Dat gezegd zijnde en na de toespraak gehoord te hebben van de voorzitter van de Commissie vandaag, dan moet, indien dat wordt uitgesloten en als de dingen die in dit verslag verlangd worden ook inderdaad worden uitgevoerd, deze beoordeling van de Commissie worden uitgesteld naar een ander tijdstip. Als dit Parlement voor de zachte optie besluit, dan moeten wij wel optreden als onze doelstellingen niet worden bereikt.
Een van de dingen die mij bijzonder zijn opgevallen tijdens deze hoorzitting is de situatie tussen 1990 en 1994, toen de BSE-crisis een hoogtepunt bereikte. De regering van het Verenigd Koninkrijk vaardigde de juiste wetgeving te goeder trouw uit, maar keek er niet op toe dat deze ook naar behoren werd uitgevoerd. Bovendien controleerde de Commissie niet of die specifieke verordeningen ook ten uitvoer werden gelegd. Het is inderdaad ironisch dat terwijl er inspecties plaatshadden in landen buiten de Europese Unie om ervoor te zorgen dat de ingevoerde produkten in orde waren, wij hier in de Europese Unie een groot probleem hadden en er een groot gevaar bestond voor de gezondheid van onze eigen dieren.
Iets anders dat veel schade heeft geleden is de geloofwaardigheid van de regering. In het Verenigd Koninkrijk hebben wetenschappers ons jarenlang verzekerd dat er geen gevaren waren voor de volksgezondheid en toen sloeg dat opeens allemaal om. Ook dacht men dat er geen risico's waren voor overdracht via de moeder en ook dat veranderde. Nu heerst er onder de consument en onder de bevolking in het algemeen een gebrek aan vertrouwen in hetgeen de regering ons vertelt en in de wetenschappelijke bewijsvoering die openbaar gemaakt wordt. Ik vind het bijzonder zorgwekkend dat Douglas Hogg niet voor de enquêtecommissie is verschenen om zijn mening te geven. Dat was een teken dat de mensen uit mijn kiesdistrict laf vonden. Men vond dat hij de standpunten van de Britse regering onvoldoende vertegenwoordigde en dat hij dus impliciet zei "Ik ben schuldig."
Ik vind toch wel dat er elders in de Europese Unie nog steeds onvoldoende over gerapporteerd wordt en dat wij ervoor moeten zorgen dat dit gezien wordt als een Europees probleem en niet alleen als een Brits probleem.

Jové Peres
Mevrouw de Voorzitter, namens mijn fractie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, wil ik de rapporteur van het verslag de heer Medina, de voorzitter van de Enquêtecommissie de heer Böge, en al mijn collega's gelukwensen met wie ik het genoegen had vele overuren werk te hebben gedeeld in de Enquêtecommissie in verband met BSE.
Mijnheer Santer, het verslag van de Enquêtecommissie toont glashelder aan, hoe ernstig de nalatigheden van de Europese Commissie bij de aanpak van BSE geweest zijn, en welke risico's hierdoor zijn ontstaan voor de volksgezondheid. Gedurende een groot deel van de tijd dat BSE zich aan het verspreiden was, heeft de Europese Commissie haar wetgevende en controletaken verwaarloosd, waarbij zij politieke en economische belangen liet prevaleren boven de bescherming van de volksgezondheid, wat ernstige gevolgen heeft gehad op menselijk, sociaal en economisch vlak. Bovendien heeft de Europese Commissie de keren dat zij voor de Enquêtecommissie verschenen is, af en toe vals spel gespeeld door informatie achter te houden en het de Enquêtecommissie vaak onmogelijk te maken, haar werk op doeltreffender wijze te doen.
Het is uitermate ernstig dat de Europese Commissie zelfs geprobeerd heeft, verantwoordelijkheden af te schuiven op het Europees Parlement. De heer Santer zal zich ongetwijfeld herinneren dat hij in verband met BSE voor de Enquêtecommissie verschenen is, en dat we uitvoerig hebben gedebatteerd over de weigering van het Europees Parlement om middelen voor een enquête vrij te maken.
De Europese Commissie is één geheel, en op grond van het beginsel van de continuïteit van de instellingen is zij verantwoordelijk voor iedere handeling, onafhankelijk van de samenstelling van het college. Een argument dat wordt aangevoerd is dat niet alle commissarissen in gelijke mate verantwoordelijk zijn, maar het collegiale karakter van de Europese Commissie verleent al haar verantwoordelijkheden een collectief karakter.
Het Europees Parlement dient in het institutioneel contact te eisen, dat iedere instelling haar verantwoordelijkheden op zich neemt; dames en heren, als u het verslag van de Enquêtecommissie aandachtig leest, dan zult u ongetwijfeld van de Europese Gemeenschap eisen dat zij op serieuze manier politieke verantwoording aflegt. De hoeveelheid aanbevelingen van de Enquêtecommissie is te verklaren uit de nalatigheden waaraan de Europese Commissie, de Raad en natuurlijk de Britse regering zich schuldig hebben gemaakt.
Naar mijn mening heeft het betoog van de heer Santer slechts gedeeltelijk betrekking op de aanbevelingen van de Enquêtecommissie. Maar hoe dan ook wil ik u, ten overstaan van de dames en heren afgevaardigden de volgende vraag stellen: mijnheer Santer, waarom nu, op het laatste moment, al die veranderingen, die maatregelen, die bestuurlijke wijzigingen, die bereidheid tot doorzichtigheid, tot verbetering van de situatie? Waarom, mijnheer Santer, wordt de ernst van de BSE-kwestie pas nu in aanmerking genomen? Voor mij staat het vast, dat de bevindingen van de Enquêtecommissie en de druk van een eventuele motie van afkeuring een rol hebben gespeeld bij de voorstellen waarmee de Europese Commissie nu komt.
Anderzijds wil ik geen oordeel vellen over de goede bedoelingen van een meerderheid van deze Vergadering, die de motie van afkeuring nu onder een andere vorm wil indienen, voorwaardelijk. Niettemin - en mijn fractie biedt de Vergadering aan met haar samen te werken om de aanbevelingen van de Enquêtecommissie uit te werken en te eisen, dat die ten uitvoer worden gelegd -, zou ik toch willen wijzen op bepaalde beperkingen die inherent zijn aan de aard van een motie van afkeuring.
Een motie van afkeuring kan worden ingediend om te eisen, dat er verantwoording wordt afgelegd voor handelingen die in het verleden hebben plaatsgevonden. De gevolgen van het wanbeheer van BSE zijn onomkeerbaar, en dat feit en de ernst van de nalatigheden van de Europese Commissie bij het beheer van BSE en de risico's die deze met zich mee hebben gebracht voor de volksgezondheid, zijn glashelder aangetoond in het verslag van de Enquêtecommissie.
Daarom, dames en heren, gaat het volgens mij om een fundamentele kwestie. Naar mijn mening zal het probleem van de aansprakelijkheid voor de handelingen in verband met BSE door andere opties van deze Vergadering omzeild worden. De Europese Commissie moet haar werk uit zichzelf doen, niet omdat er druk wordt uitgeoefend in de vorm van een motie van afkeuring of een ander dwangmiddel. Overigens denk ik, dat het niet aan dit Parlement is om te bepalen, hoe er druk moet worden uitgeoefend. Het Parlement mag zich wat deze kwestie betreft niet laten beïnvloeden door overwegingen van politiek opportunisme. Als we daarin trapten, dames en heren, dan zouden we ons tot dezelfde gedragingen laten verleiden waarvan we de Europese Commissie beschuldigen. Naar mijn idee is het enige instrument voor controle waarover het Parlement in geval van ernstige nalatigheden beschikt, de motie van afkeuring. Om die reden heeft mijn fractie de indiening van een motie van afkeuring ondersteund.
Mijnheer Santer, aan het eind van uw betoog heeft u zich versproken toen u zei, dat het hoog tijd was, nu, om te beginnen met de opbouw van een gezond Europa. Die verspreking, mijnheer Santer, geeft in al zijn botheid duidelijk aan waar hem de schoen wringt: er had nooit aan mogen worden getwijfeld dat het fundamentele beginsel van de Europese opbouw de gezondheid en bescherming van de burgers was. En daarom, mijnheer Santer, dient u naar mijn idee de Europese politiek in haar waarde te herstellen door uw ontslag in te dienen. Als u uw ontslag indient, en morgen de Raad...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Green
Mevrouw de Voorzitter, een punt van orde. Ik vond dat deze Vergadering moest weten dat enkele minuten geleden de Britse premier, John Major, in het Lagerhuis in antwoord op een vraag over het verslag van de enquêtecommissie dat wij vanmiddag bespreken, dit verslag een "load of tosh " noemde. Voor diegenen die niet weten wat dat woord betekent; wel het betekent volslagen en klinkklare onzin. Dus de Britse premier beschouwt het verslag dat wij vanmiddag bespreken als grote kletskoek. Als mijnheer Nicholson mij ervan beschuldigt dat ik hier partijpolitiek bedrijf, dan begrijpt iedereen nu misschien wat daar de reden van is.

Böge
Staat u mij toe de (Duitse) agrarische term te gebruiken, te meer omdat dit woord "Mist" valt met het oog op de exacte resultaten: het Europese publiek verwacht inderdaad dat we werken aan de grote doelstellingen van de Europese integratie, maar ook daar waar het nodig is de mestvork ter hand nemen en de boel uitmesten. Precies daarom gaat het ook meer specifiek.

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, wat het laatste citaat betreft, kunnen we alleen maar hopen dat de politieke carrière van de premier op een goede dag op deze mesthoop belandt.
Mijnheer Santer, u hebt hier vandaag gezegd: waar zouden we zijn als in het verleden de rede de overhand zou hebben gehad? We zouden dan zeker in een meer democratisch, een meer sociaal en een meer ecologisch verantwoord Europa leven in plaats van in een losgeslagen markt en onder een technocratisch bewind.
Het is echter niet de taak van het Europees Parlement om weemoedig afscheid te nemen van de rede, maar om deze te eisen en de veronachtzaming ervan te bestraffen. Mijnheer de Voorzitter, had u echt 16 doden nodig, 23 zelfmoorden van geruïneerde boeren in Engeland? Had u echt de noodzakelijke, maar daarom niet minder barbaarse vernietiging van een miljoen runderen nodig? Had u echt een schadepost van 10 miljard ECU nodig om een gebrek aan rede in het beleid van de EU vast te stellen, om achter de noodzaak van de beteugeling van economische belangen door de politiek te komen, om de menselijke waardigheid te bewaren?
Het is echter niet zo dat de rede niet langer heerst in Europa, maar mensen op verantwoordelijke posten hebben haar uit het oog verloren. Ook de Commissie heeft economische belangen en politieke overwegingen zwaarder laten wegen dan de rede. Wie, mijnheer de Voorzitter, heeft de Commissie er eigenlijk toe gedwongen om indruisend tegen alle gezonde verstand het probleem BSE - en ik citeer slechts het verslag - van begin af aan snel af te raffelen, de markt voor rundvlees voorrang te geven boven de menselijke gezondheid, een beleid van desinformatie te voeren dat uiteindelijk het vermogen van de Gemeenschap om wetten te maken, heeft gereduceerd, waarschuwingen van wetenschappers te negeren, lobbyisten uit de industrie blindelings te vertrouwen? Wie heeft de Commissie gedwongen tot inefficiëntie, politieke zwakte, een politiek van versluiering en tegenwerking van het Parlement? Misschien wel het feit dat ook de Commissie in wezen aanhanger is van de agressieve ideologie van het neoliberalisme en deze wil uitdragen?
Deze dictatuur van het stellen van economische belangen boven de rede en de menselijke waardigheid, heerst die niet ook buiten de hele sector van de landbouw? Zien we niet dezelfde houding bij het meedogenloze vasthouden aan de convergentiecriteria van de monetaire unie, waarbij exploderende aantallen werklozen, toenemende armoede en sociale crises op de koop toe worden genomen? Zien we niet dezelfde houding bij de beslissing van de Commissie over het vrijgeven van genetisch veranderde maïs, met dezelfde ignorantie tegenover waarschuwingen, dezelfde onderwerping aan de industrie? Moeten we niet dezelfde houding vaststellen bij de rol van de Commissie tijdens de Intergouvernementele Conferentie waar nu juist geen voorstellen zijn gedaan over de omvangrijke democratisering van de EU, het ontwikkelen van een sociale ruimte in Europa en een ecologische alliantie?
Vergist u zich niet, mijnheer de Voorzitter: als de Groenen vandaag een voorwaardelijke motie van wantrouwen voorstellen doen ze dat niet omdat deze Commissie het wantrouwen niet zou hebben verdiend, maar omdat men niet verwachtte de noodzakelijke meerderheid te kunnen behalen, omdat het mislukken van zo'n motie van wantrouwen door u zou worden uitgelegd als vrijspraak en omdat we bij een voorwaardelijke motie van wantrouwen een kleine mogelijkheid zien om de rede een kleine kans te geven om uit haar ballingschap terug te keren in het beleid van de Europese Unie.

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, naast het feit dat dit verslag bezwarend is voor het Verenigd Koninkrijk en voor de Raad, bewijst het eveneens dat de Commissie door haar gebrek aan optreden en haar onzorgvuldigheid het ultraliberale systeem in de kaart heeft gespeeld dat aan de oorsprong van de crisis ligt en dit ten koste van de gezondheid van mens en dier. Deze affaire heeft mensen het leven gekost en wij durfden onze macht voor een terechte afkeuring niet onmiddellijk te gebruiken. Hoeveel kuddes moeten er nog naar het slachthuis? Hoeveel mensen moeten er nog sterven voordat men een onmiddellijke motie van afkeuring niet langer beschouwt als een loos gebaar, zoals bepaalde collega's bovendien met een onaanvaardbare minachting doen.
Laten we het verleden niet met de toekomst verwarren. We hoeven geen uitvluchten te verzinnen door met vertraging met een motie te komen. Wat gebeurd is is gebeurd. Laat ons donderdag aanwezig zijn om de Commissie duidelijk te censureren in haar institutionele continuïteit en dat ondanks de druk die sommigen ondergaan. Laat ons de Europese burgers die wij in onze landen, in onze regio's, in onze kiesdistricten vertegenwoordigen, niet teleurstellen. Zij verwachten dat wij ze moedig en vastberaden verdedigen. Laat ons hen niet nog eens de gelegenheid geven om te twijfelen aan de politieke klasse. Ze moeten vertrouwen kunnen hebben in ons om nog in Europa te kunnen geloven.

des Places
 Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Commissie, vergeleken met mijn stemming waarover u het in juli ll. al had, verkeer ik nu, op nauwelijks enkele uren van de stemming over de motie van afkeuring, in een opperbeste stemming. Voorzitter, graaf eens in uw geheugen. Op 16 juli ll. dreigde Philippe de Villiers, gezien de elementen waarover hij reeds beschikte, met een motie van afkeuring als er geen enquêtecommissie zou komen. Ondanks de vele aarzelingen van bepaalde collega's werd nog diezelfde dag een enquêtecommissie over het beheer van de BSE-crisis in het leven geroepen. En wat stellen wij vast, nu deze commissie haar werkzaamheden beëindigd heeft?
Jazeker, de Commissie heeft ernstige fouten gemaakt bij het beheer van het BSE-dossier. Zij heeft de interne markt altijd op de eerste plaats laten komen. Ze heeft de gezondheid van de consument steeds veronachtzaamd. Bovendien heeft zij de veehouders in diskrediet gebracht, die terecht trots waren op hun selecties, en de Europese belastingbetalers veroordeeld tot het betalen van aanzienlijke sommen geld die in andere sectoren met goede perspectieven voor het creëren van arbeidsplaatsen, veel nuttiger zouden zijn geweest. Als ik zeg dat de Commissie ernstige fouten heeft gemaakt, dan denk ik natuurlijk aan de twee Commissies, de ene met als voorzitter Jacques Delors en uw Commissie.
Zeker, de conclusies van het verslag van onze collega Medina Ortega zijn voor de Commissie Delors verpletterend, maar ik wil er toch ook aan herinneren dat u begin juni 1996 uw goedkeuring heeft gehecht aan de opheffing van het embargo op gelatine. Toen ik u persoonlijk de vraag stelde, heeft u geantwoord, en ik citeer: " het besluit van 10 juni over de opheffing van het embargo op gelatine is onder bepaalde voorwaarden genomen" en voorts, nog steeds volgens uw woorden: " wij hebben in dit dossier dus een grote omzichtigheid aan de dag gelegd" .
Voorzitter, waarom heeft u dan voor de enquêtecommissie verborgen gehouden dat de opheffing van het embargo op gelatine de opheffing mogelijk had gemaakt van het embargo op voedingsproducten, cosmetica en farmaceutische producten afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk die gelatine bevatten? Waarom moest ik wachten op onthullingen in de media om kennis te nemen van het verslag van de bijeenkomst van het college van commissarissen van 8 mei? Waarom hebben de diensten van de Commissie blijk gegeven van een opzettelijk gebrek aan doorzichtigheid ten overstaan van de enquêtecommissie door op de hoorzittingen de verantwoordelijkheid van de hand te wijzen? Blijkbaar was er geen leidsman die moedig genoeg was om diegenen die zich niet van hun taak gekweten hebben, te ontslaan.
Voorzitter, kunt u in het belang van de toekomst bevestigen dat het Europees agentschap voor de beoordeling van geneesmiddelen, met zetel in Londen, de risico's heeft geëvalueerd voor de overdracht van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob via farmaceutische producten zoals vaccins, en dat het verslag van deze werkzaamheden openbaar gemaakt zal worden? Kunt u ons zeggen of de Commissie overweegt maatregelen te treffen voor de vernietiging van producten die een risico inhouden of die besmet zijn?
Ik wil met betrekking tot de conclusies van de enquêtecommissie mijn collega's waarschuwen tegen pogingen van bepaalde mensen om te profiteren van deze institutionele crisis om het gemeenschappelijk landbouwbeleid in een kwaad daglicht te stellen. Bepaalde mensen vragen al om steun van de Commissie om het medebeslissingsrecht te krijgen bij landbouwkwesties in het kader van de Intergouvernementele Conferentie. Ter afronding, en betreffende de motie van afkeuring: u heeft kunnen vaststellen dat de overgrote meerderheid van onze fractie de moed heeft om deze te tekenen. Het spreekt voor zich dat wij deze aannemen, hetgeen tot bewijs van het tegendeel het bewijs is van een groot politiek verantwoordelijkheidsgevoel. Ik durf te hopen dat het uwe en het onze elkaar zullen vinden.

Parigi
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de delegatie van Nationale Alliantie is het helemaal eens met de bevindingen van onze enquêtecommissie. Het staat inderdaad buiten kijf dat de Commissie de ernst van de epidemie heeft onderschat, de bescherming van de volksgezondheid ondergeschikt heeft gemaakt aan de commerciële belangen, het algemene Europese belang ondergeschikt heeft gemaakt aan het bijzondere Engelse belang, en slordig omgesprongen is met de bevindingen van de deskundigenverslagen en de wetenschappelijke oordelen, door deze niet in passende, logische politieke besluiten te vertalen.
Ondanks waarschuwingen en vragen - bijvoorbeeld de vraag van mevrouw Muscardini uit 1994 - heeft de Commissie geen gedetailleerde informatie willen of kunnen verstrekken over de beendermeelmarkt, terwijl dit meel op dat moment gold als de veroorzaker van BSE; de Commissie heeft de berichten en waarschuwingen - die ook afkomstig waren van de Europese pers - niet in verband willen of kunnen brengen met de mogelijke relatie tussen de ziekte die het vee trof en de overdraagbaarheid van deze ziekte op de mens; zij heeft de betrekkingen met de Engelse politieke en gezondheidskundige instanties op een op zijn minst verdachte, en misschien zelfs mafiose manier onderhouden; en ze heeft bewezen ontzettend ontvankelijk te zijn voor de druk die de fabrikanten van beendermeel en de industriëlen in de rundvleessector op haar uitoefenen.
Maar dat optreden van de Commissie is geweest, en alleen de grote leermeesters van Maastricht konden het nog slechter dan deze Commissie doen. Het erge is dat, ondanks de bereidverklaringen van de nieuwe commissarissen, bepaalde ambtenaren en diensten van de Commissie zich eveneens aan diezelfde nalatigheid schuldig hebben gemaakt, doordat ze de gevraagde documenten slechts voor een deel hebben verstrekt en getuigenissen hebben afgelegd waarin ze meer voor de persoonlijke belangen van hun collega's opkomen dan dat ze zich om de waarheid bekommeren.
Waarde collega's, in deze penibele situatie zetten wij onze geloofwaardigheid op het spel, de geloofwaardigheid van een Europees Parlement wiens specifieke eigenschappen, bevoegdheden en representativiteit ofwel onbekend zijn, ofwel niet door de Europese burgers op hun juiste waarde worden geschat. Als de huidige Commissie - die uiteraard geen enkele politieke verantwoordelijkheid draagt voor de feiten die de vorige commissarissen ten laste worden gelegd - niet doortastend optreedt tegen de ambtenaren die niet alleen in het verleden de fout in zijn gegaan, maar zich ook nu nog in een hardnekkig stilzwijgen hullen en abnormaal gedrag vertonen, dan lijdt onze Vergadering daarmee een zeer zware nederlaag ten overstaan van de Europese publieke opinie.
De delegatie van Nationale Alliantie veroordeelt derhalve het gedrag van de voorgaande Commissie, acht een motie van wantrouwen jegens de huidige Commissie een ongepast en buitensporig middel, maar stelt wel voor dat als de Commissie niets op het verslag-Medina Ortega uitdoet, het Europees Parlement een aantal maatregelen treft, bijvoorbeeld obstructie plegen, om de bevoegdheden van de Commissie op het gebied van de communautaire wetgeving tegen te houden en af te zwakken.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, in de media is het onderwerp van vandaag vaak de "gekkekoeienaffaire" genoemd. Als dit een affaire is, dan toch wel een hele nare. Het is grotendeels uw taak, voorzitter Santer, ons duidelijk te maken of deze nare affaire voor de toekomst van de Commissie nog iets goeds zal opleveren. Meer nog dan de zo vaak gevoerde debatten over pijlers en convergentie, die dikwijls alleen voor de insiders te begrijpen zijn, is dit debat een lakmoesproef voor ons, om te bewijzen dat wij de spreekbuis van de bezorgdheid van de Europese burgers willen zijn. Dat hangt van u af, mijnheer de Commissievoorzitter.
Ik weet wel dat de voorgaande commissarissen de meeste verantwoordelijkheid dragen, maar u vertegenwoordigt toch een instelling die bestaat bij de gratie van haar continuïteit en die nu op de eerste plaats wat de BSE aangaat de hand serieus in eigen boezem dient te steken. Het is mij opgevallen dat u vandaag voor het eerst over "fouten" hebt gesproken, ook in het gedrag van de Commissie. Dat is trouwens de voorwaarde om de voorstellen voor de toekomst, de nieuwe taken die u bent aangegaan, geloofwaardig te maken, om zo de Europese publieke opinie die duidelijke boodschap te sturen waarop zij zit te wachten.
Ik behoor tot degenen die waardering hebben voor een aantal van uw besluiten voor de toekomst. Die besluiten kunnen een eerste stap zijn. Toch heb ik twee grote vraagtekens. Ten eerste betwijfel ik of de overdracht van de controles en de comités naar DG XXIV alles oplost, omdat DG VI en DG III het gerechtelijk onderzoek naar de wetten in handen houden. Het zou wel eens een gedeeltelijke aanpassing kunnen blijken, en niet de radicale keuze die het zou moeten zijn en die overigens strikt logisch gezien een paar jaar geleden al op grond van gewone beginselen van een behoorlijk bestuur had moeten worden gemaakt. Waar het in wezen om gaat, is niet alleen weten wie de adviezen beheert, maar ook wie erom vraagt en wat ermee gedaan wordt als ze eenmaal binnen zijn. Ten tweede vraag ik me af of het idee om groepjes commissarissen te vormen voor de menselijke gezondheid of om supercommissarissen - hoezeer die als persoon ook gewaardeerd mogen worden - te benoemen, wel wat uithaalt. Wat wij nodig hebben is een krachtige politieke leiding van de Commissie als geheel.
Voorzitter Santer, die taak berust bij u, en enkel en alleen bij u! Voor de rest kunt u zelf bepalen hoe u uw organisatie wilt hebben. Het gaat erom dat u zich politiek gezien van deze taak kwijt. Gezorgd moet worden dat de onpartijdigheid van de Commissie voortdurend overeind blijft. De manier waarop - ook onder uw leiding - met de BSE is omgegaan, in ieder geval wat betreft de opheffing van het embargo op gelatine, bewijst wel hoe breekbaar deze in het Verdrag neergelegde onpartijdigheid is, hoezeer men aan de politieke druk van de behoudende Engelse regering is bezweken, in naam van de Realpolitik van de machtsverhoudingen die op de bijeenkomst in het Breydelgebouw ver buiten de deur moet worden gehouden.
Terecht vrezen degenen die de motie van wantrouwen willen intrekken, dat als de Commissie, het symbool van de supranationaliteit, een slag wordt toegebracht, de regeringen die toch al niet kunnen samenwerken teveel ruimte krijgen. Dat hebben wij van de enquêtecommissie aan den lijve ondervonden, omdat een Britse minister het niet de moeite waard vond de commissie te woord te staan. Deze redenering blijft echter alleen overeind als de Commissie elke dag weer opnieuw bewijst supranationaal te zijn, met name in belangrijke kwesties waar geen water bij de wijn wordt gedaan. Als ze dat niet kan, worden wij zelf de euro-sceptici. Waarom zouden we dit hele apparaat overeind houden als de communautaire technocratie vervolgens naar de pijpen van een vreedzaam bestaan danst?
Het uitstekende verslag van de heer Medina Ortega heeft duidelijk gemaakt dat de regering van het Verenigd Koninkrijk de meeste verantwoordelijkheid draagt. John Major heeft onlangs ons oude Europa een lesje willen leren, door haar de superioriteit van het sociale model van zijn land onder de neus te wrijven. We hoefden deze nare BSE-affaire maar te noemen om hem duidelijk te maken hoeveel zijn sociale model kost. Dat was geen toevallig incident, maar het gevolg van een ongecontroleerde deregulering, waardoor de veterinaire en gezondheidskundige openbare diensten enorm zijn verzwakt.
Maar ook de Commissie is in gebreke gebleven, en dat is ernstig, mijnheer de Voorzitter. De verantwoordelijkheden van de Commissie worden heus niet vergoelijkt door de arrogantie van de Britten. Het feit dat u uw vroegere en huidige collega's zo overmatig beschermt spoort mijns inziens niet met uw wens om geloofwaardige omwentelingen en veranderingen aan te kondigen. We kunnen niet wachten, BSE is niet het enige. We hebben ook nog de transgene planten, de soja, de maïs. Het feit dat een uwer commissarissen, voorzitter, overhaaste besluiten bekend maakt, zal de Europese consumenten niet echt geruststellen.
Verder hebben we ook nog het probleem van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. En het probleem van de codecisie van het Parlement. Probleem nummer één is echter het "besluit" . Teveel aankondigingen van commissaris Fischler, en te weinig besluiten die daarmee sporen. Van Madrid tot Cork overal mooie documenten, maar nog steeds op dezelfde plek, onaangeroerd. Sterker nog, ik heb het gevoel dat we al een beetje achteruitgaan. Dan moeten we wel duidelijk zijn. Als we het instrumentarium van het marktbeleid niet verkleinen, zullen we ons moeilijk op andere prioriteiten kunnen concentreren, zoals het milieu en de bescherming van de gezondheid van de consument. Er blijft geen subsidiariteitsbeginsel overeind. Als je alles kunstmatig in leven wilt houden zou het er wel eens op neer kunnen komen dat het oude jammerlijk aan zijn einde komt zonder dat er iets nieuws voor in de plaats komt.
Ik wil mijn vriend en collega Medina Ortega feliciteren met zijn verslag. Het bewijst dat het Europees Parlement in zijn functioneren democratische vertegenwoordiging aan doelmatigheid heeft weten te paren. Nu moet ons Parlement met behulp van onze wettelijke controlebevoegdheden zorgen dat het werk van de enquêtecommissie niet een mooie, maar zinloze getuigenis wordt!

Plumb, The Lord
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de heer Böge willen danken voor de zeer bekwame manier waarop hij de vele vergaderingen van de commissie heeft voorgezeten. Ook dank ik de heer Medina Ortega omdat hij in dit verslag de vele standpunten weergeeft die de leden van de commissie tot uiting hebben gebracht en waarvan we er in de loop van vandaag vele nog eens ad infinitum hebben gehoord. Ik moet het oneens zijn met een groot aantal van de punten die vandaag gemaakt zijn.
Om persoonlijke redenen kon ik vandaag jammer genoeg niet bij de eindstemming zijn. De voorzitter had begrip voor mijn situatie. Als ik wel aanwezig was geweest zou ik tegen het verslag hebben gestemd. Ik heb een minderheidsverslag ingediend waarin chronologisch de acties zijn opgenomen die het Verenigd Koninkrijk sedert 1986 heeft genomen. En aangezien ik lid ben geweest van de commissie, zou een dergelijk initiatief normaliter niet mijn stijl zijn. Zoals vele leden weten heb ik inderdaad getracht om de commissie met argumenten en amendementen te overtuigen. Maar uiteindelijk werd ik met een tekst geconfronteerd die qua benadering zo bekrompen was, zo verkeerd in zijn beweringen en, dat moet gezegd, zo oneerlijk in zijn kritiek op de inspanningen die in mijn land op alle vlakken zijn geleverd om de BSE te bestrijden, dat ik vond dat ik de feiten op een rijtje moest zetten. Ik kan dat verslag hier wegens tijdgebrek niet samenvatten, maar ik wil er toch graag enkele punten uitlichten.
Ik wil meteen opmerken dat ik belanghebbende partij ben. Ik spreek als landbouwer wiens kudde ook te lijden heeft gehad van BSE. Ik heb het actieprogramma dan ook persoonlijk meegemaakt en ik heb de toewijding gezien van wetenschappers en veeartsen die probeerden te bewerkstelligen dat men volledig begreep wat het probleem precies was en waarom de maatregelen om de BSE onder controle te krijgen, zo noodzakelijk waren. Natuurlijk is er de allesoverheersende factor van de menselijke gezondheid. Van 1989 tot 1990 waren de maatregelen die in mijn land getroffen werden bedoeld ter bescherming van de menselijke gezondheid. Het dient heel nadrukkelijk onderstreept te worden dat tot op heden geen enkele wetenschapper heeft kunnen aantonen dat er een duidelijk verband bestaat tussen BSE en de nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob.
In het verslag wordt erkend hoeveel geld er aan onderzoek is uitgegeven. Mijnheer Medina heeft het daar over gehad. Ook is daar het aanverwante onderzoek en al het geld dat naar de Vleescontroledienst is gegaan. Zoals de heer Santer zelf ook zei, moet er op dit hele vlak van het onderzoek meer worden gedaan. Echter, de bewering dat er op het pad van de wetenschappers hindernissen zijn opgeworpen, wordt zeer zeker niet gestaafd door de bewijzen die ik heb gehoord, en te zeggen dat er weinig of niets gedaan werd om het probleem van onze boerderijen af te krijgen is een belediging voor onze boeren. Het is een smet op de professionele integriteit van alle bij het uitroeiingsprogramma betrokken mensen. De idee dat er dus een soort Britse samenzwering is geweest binnen de Commissie is volslagen krankzinnig en een verslag van deze Vergadering niet waardig.
Nooit in de geschiedenis van de landbouw - en ik ben er al een hele poos bij - zijn in zo'n korte tijd zoveel gezonde dieren vernietigd. Er komt een volgende campagne aan voor het vernietigen van dieren en dat maakt de weg vrij voor de vijf punten waarover in Florence overeenstemming is bereikt. Het publiek mocht terecht verwachten dat uit het werk van deze commissie de feiten naar voren zouden komen en dat de efficiëntie van de getroffen maatregelen aangetoond zou worden. Kritiek op fouten die in het verleden gemaakt zijn is zeker belangrijk. Wij kunnen daar allemaal profijt van hebben, in de zin dat wij het belang ervan inzien. Maar ik betreur het dat er niet meer leden in de commissie geweest zijn die een bezoek aan Groot-Brittannië hebben gebracht, om zelf vast te stellen welke vooruitgang er gemaakt is en welke dingen er de laatste tien maanden verwezenlijkt zijn. Diegenen die wel gekomen zijn waren onder de indruk van de maatregelen waarvan zij getuige waren. Ik ben verheugd over het voorstel van de voorzitter van de Commissie om een interdisciplinaire conferentie te organiseren, zodat de consument met vertrouwen de kwaliteitsnormen tegemoet kan zien die wij allemaal willen verwezenlijken in een Europa waar de volksgezondheid een prioriteit is.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, de zorg voor de volksgezondheid moet voor iedereen die bij de voedingsindustrie is betrokken op de allereerste plaats komen. In dat opzicht is de rol van boeren en verwerkende industrie van cruciaal belang. De rol van wetgevende instanties en het bekrachtigen en opleggen van regelgeving inzake voeding en volksgezondheid zijn voor een veilige voedingsindustrie eveneens essentieel. De BSE-crisis is een ramp voor zowel de consument als de producent. Het vertrouwen van de consument in rundvlees is nog nooit zo klein geweest, en de consument verwacht en verdient beter van ons. De enquêtecommissie heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het debat en in dit opzicht moeten wij de rapporteur, de voorzitter en de leden van de commissie gelukwensen.
Mijn collega's in mijn fractie uit Ierland zullen de motie van afkeuring tegen de Commissie niet steunen. Hoewel ik mij kan vinden in de algemene strekking van de compromis-resolutie, zou ik graag mijn voorbehoud te kennen geven ten aanzien van de paragrafen 4 en 5. Ik zou er zeer zeker de voorkeur aan geven als de verwijzingen naar manipulatie en schuld gewijzigd zouden worden. Het verband tussen vlees en beendermeel en BSE is duidelijk vastgesteld. Het opleggen van het verbod is van essentieel belang voor de uitroeiing van BSE. En de tenuitvoerlegging van een efficiënt opsporingsprogramma van producent naar consument is van cruciaal belang voor het algehele succes van onze campagne om het vertrouwen van de consument te herstellen.
Hierdoor rijst de vraag over het op een veilige manier opruimen van slachtafval door de vleesverwerkende industrie. Er komen zeer belangrijke overwegingen bij kijken die met het milieu en het prijskaartje te maken hebben. Aan het begin van dit debat heb ik gepleit voor een dringend onderzoekprogramma naar het veilig gebruik van dit materiaal. Ik zou dat nu nog eens willen herhalen.
Ik was blij te horen dat voorzitter Santer toegaf dat de Commissie fouten heeft gemaakt. Natuurlijk zijn er fouten gemaakt. Ook door dit Parlement. Wij zijn allemaal mensen en maken deel uit van menselijke instellingen. Ik ben van mening dat geen enkele commissaris, van commissaris MacSharry tot en met de huidige commissaris Fischler - en de Commissie-ambtenaren evenmin - opzettelijk een campagne zouden opzetten om de volksgezondheid in gevaar te brengen. En niets dat ik in dit debat heb gehoord doet mij hierin van mening veranderen. Een oordeel over het optreden van de Commissie moet gebaseerd zijn op de omstandigheden op een gegeven moment. Het is simpel om dingen die gebeurd zijn te beoordelen met wijsheden achteraf. Ik denk dat als wij willen dat deze zaak wordt opgelost, wij dan nu een grote verantwoordelijkheid hebben om op een samenhangende manier samen te werken, met de belangen van consument en producent in gedachten. Wij hebben terecht tijd besteed aan het onderzoek van de oorsprong van de crisis. Nu is het tijd voor een uitgebreide strategie om de situatie met betrekking tot de toekomst aan te pakken.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ook van mijn kant mijn gelukwensen aan de enquêtecommissie, maar ik zou die gelukwensen willen uitbreiden tot de nationale parlementen, inclusief het Britse Lagerhuis, want al die nationale parlementen hebben het Verdrag van Maastricht geratificeerd, dat deze enquêtecommissie mogelijk heeft gemaakt. Ik denk dat we kunnen constateren dat geen enkele andere nationale enquêtecommissie had kunnen bereiken wat deze Europese enquêtecommissie wel bereikt heeft, dus ik denk dat het een duidelijke uitbreiding van de noodzakelijke bevoegdheden van dit Parlement is geweest. Uiteraard onderschrijf ik ook de mening dat volksgezondheid altijd moet prevaleren boven de belangen van de markten. Iedereen heeft het al gezegd: vele fouten zijn gemaakt; ik denk niet dat het juist is om op dit moment al een motie van wantrouwen uit te spreken. Dat kan later in het jaar, als het echt nodig is. Ik ben het eens met wat de Commissie heeft gezegd, dat er altijd een scheiding van de verantwoordelijkheden moet zijn tussen degenen die het beleid maken en degenen die het beleid controleren. Ik verwelkom de plannen van de heer Santer en we zien met belangstelling de juiste plannen tegemoet. Ik ben ook van mening dat er meer onderzoek moet gebeuren op Europees niveau. In het verleden - in het geval van BSE is dat teveel gebeurd - gebeurde dat alleen in het Verenigd Koninkrijk en dat zou de schijn op zich kunnen laden van een eenzijdigheid in het interpreteren van de resultaten. Ook ik ben voor het voeren van een kwaliteitspolitiek van landbouwproducten. Ik hoop alleen dat de extra prijs daarvoor ook ten goede komt aan de boeren, want dat is lang niet altijd het geval.
Laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter, we hebben gezien dat de niet-openbare besluitvorming van de Commissie, van het circuit Raad-Commissie, beheerscomités en al dies meer, niet voldoende is geweest om de grootst mogelijke crisis in de rundvleessector in Europa te voorkomen. Het enige recept is openheid, en dat wil zeggen medebeslissingsrecht van het Europees Parlement.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, de conclusies van de enquêtecommissie zijn verpletterend en de verantwoordelijkheden duidelijk. In de eerste plaats een verantwoordelijkheid voor de Britse regering - met alle respect voor Lord Plumb - die een cynisme aan de dag gelegd heeft door besmet dierlijk meel te exporteren dat op haar eigen grondgebied verboden was. Daarvoor waren de fabrikanten, maar ook de regeringen verantwoordelijk. Overigens is de Raad hier vandaag niet aanwezig. Het verslag is een echt requisitoir tegen de Commissie: slordigheid, gebrekkig functioneren, desinformatie en vooral lucide en cynische keuzes.
Mijnheer Santer, tijdens uw hoorzitting heeft u zich ter rechtvaardiging van uw keuzes verborgen achter de wetenschappers. De wetenschappers als zodanig beslissen niet en ik citeer de heer Guy Debord: " Hoezeer zij ook deelnemen aan het besluitvormingsproces, zij kunnen alleen maar invloed uitoefenen door zich aan te sluiten bij een van de clans of door het vertrouwen te winnen van een van de politiek-bureaucratische klieken die elkaar de macht betwisten en wetenschappelijke en technische elementen gebruiken als uithangbord, of, en dat komt veel vaker voor, " deskundigen" nodig hebben om op een wetenschappelijke manier anders gemotiveerde beslissingen in te kleden" .
Wat de motivatie voor deze beslissingen was heeft men al bekend. Ik zeg wel degelijk bekend omdat het hier om een misdaad gaat en misschien wel om een misdaad tegen de mensheid, als over enkele jaren een epidemie zou uitbreken. En deze motivatie is de invoering van de interne markt. Dat is sedert 1989 de prioriteit van de Commissie. Het dogma van de vrijheid van het vrij verkeer van goederen is verworden tot vrijheid van besmetting van runderen en mensen.
De volksgezondheid? Een zorgenkind, zei mijnheer Santer tijdens de hoorzitting. Een bron van ongerustheid voor de Commissie. Neen, mijnheer. De volksgezondheid is een verantwoordelijkheid, een plicht, en zoals de filosoof Emmanuel Levinas zei, verantwoordelijkheid leidt tot slapeloosheid en je krijgt er rimpels van.
Daarom heeft onze fractie gebruik gemaakt van de proceduremiddelen die haar ter beschikking staan door samen met afgevaardigden van andere fracties een motie van afkeuring in te dienen. De herziening van het GLB moet beginnen door het uit de financiële logica te halen die leidt tot een overbelasting die slecht is voor het milieu en voor de kwaliteit van de producten. Alle maatregelen tot liberalisering en deregulering van de openbare diensten op het gebied van de gezondheid van mens en dier moet een halt worden toegeroepen en er moeten middelen worden uitgetrokken om de slachtoffers schadeloos te stellen en vooral om het onderzoek voort te zetten. Want de enige manier om zieken schadeloos te stellen is door ze eens op een dag te kunnen behandelen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, ik heb nog een minuut over en die wil ik graag aan u besteden. Het gaat om het feit dat er wordt begonnen met een ander landbouwbeleid dat een oorspronkelijke bedrijfsvoering versterkt. Dat staat in het onderzoeksverslag en de heer Santer heeft dat bevestigd. Nu wil ik u er op wijzen dat we enkele besluiten hebben genomen in het Parlement, bijvoorbeeld het klavergras-besluit bij braaklegging. U weet dat babyvoeding alleen nog maar mag worden gemaakt uit producten die biologisch zijn geteeld. U weet dat het Parlement op het gebied van de biologische voeding geen gentechnologie wil. U kent het standpunt van het Parlement ten opzichte van gen-maïs. U weet dat er nog meningsverschillen bestaan over de wet op de uitwisseling van zaaigoed. Over het geheel genomen steunt u het sociaal-ecologisch uitgangspunt voor de agrarische sector; daarom vind ik dat we de beslissingen van het Parlement serieus moeten nemen en dat we moeten gaan samenwerken, niet in de laatste plaats bij de melk. Als het ons door een herziening lukt om de koeien weer in de wei te krijgen, dan draagt de stier lady Europa weer, dat weet ik zeker!
(Gelach, applaus)

Vandemeulebroucke
Mijnheer de voorzitter, de gekke koeienziekte is een tien jaar lange aaneenschakeling van absolute onbezorgdheid, van misdadige laksheid ten voordele van steeds meer geldgewin. De hoofdschuldige is natuurlijk het Verenigd Koninkrijk dat vlees- en beendermeel liet produceren onder uiterst bedenkelijke voorwaarden. Er werden beslissingen genomen op basis van partijdige adviezen, op basis van studies die door de vleesindustrie zelf werden besteld, zelf werden betaald. Op zichzelf onvoorstelbaar en de Ministerraad keek toe. Ook de Europese Commissie liet jarenlang toe dat veterinaire controles op BSE gewoon niet werden uitgevoerd, maar ook de huidige Commissie is medeverantwoordelijk.
Topambtenaren verklaarden dat toegegeven werd aan politieke druk. De onderzoekscommissie werd zelfs tegengewerkt en de waarheid omtrent gelatine werd gewoonweg verdoezeld.
Voorzitter, verantwoordelijken voor dergelijke blunders worden in elke normale democratie naar huis gestuurd. Daarom tekenen wij de motie van afkeuring, maar die meest verregaande tekst wordt niet eerst ter stemming gelegd door het dictaat van de grote fracties en daarom is ook dat een parlementaire vlucht. Ik besluit, mijnheer de Voorzitter, nu heeft voorzitter Santer een publieke biecht uitgesproken. Ik hoop alleen maar dat die publieke biecht eindelijk waarheid wordt.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de enquêtecommissie worden de Britse regering en de Commissie inzake het BSE-beleid ernstige verwijten gemaakt. Veel aandacht van de Commissie voor de markt, onvoldoende voor de volksgezondheid, geen onafhankelijke wetenschappelijke adviezen ingewonnen, lange tijd het probleem gebagatelliseerd enzovoort. Deze feiten zijn weliswaar vooral de vorige Commissie aan te rekenen, maar de huidige Commissie gaat ook niet vrijuit. Terwijl de wetenschappers tot voorzichtigheid maanden, hief de Commissie het exportverbod op gelatine, talg en sperma van Britse runderen op. Een vertrouwensuitspraak is echter wat ons betreft niet aan de orde. Achteraf is het gemakkelijk om te veroordelen.
Bepalend is in hoeverre de Commissie zich nu kwijt van haar verantwoordelijkheden ten opzichte van de gerapporteerde tekortkomingen. De aangekondigde reorganisatie tot instelling van een nieuw coördinerend directoraat voor het consumentenbeleid en de volksgezondheid is een stap in de goede richting. Maar ook met betrekking tot de doorzichtigheid van het beleid, het onderzoek en de controle in samenwerking met de nationale instanties moet er nog veel verbeterd worden.
De aanbevelingen in het verslag-Medina zijn daarvoor een prima toetsingskader. Maar niet alles wat daarin staat heeft onze steun. Het pleidooi om de medebeslissingsprocedure op het GLB toe te passen zal de bevoegdheden van het Parlement uitbreiden, maar heeft niets met de BSE-problematiek te maken. Ook de aanbeveling om het GLB te herstructureren door bevordering van extensieve landbouwmethoden hoort bij de rundvleessector niet thuis. Een discussie daarover moet gevoerd worden in een breder kader waarin ook de voedselvoorziening, het boereninkomen en de milieubescherming aan de orde komen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de BSE-affaire heeft talloze mensenlevens gekost en het bestaan van talloze rundveehouders in gevaar gebracht of zelfs vernietigd. De BSE-affaire heeft de consumenten in heel Europa onzeker gemaakt en de BSE-affaire heeft de Europese belastingbetaler miljarden ECU gekost. De BSE-enquêtecommissie, die ik op deze plaats mijn grote erkentelijkheid wil betuigen voor haar uitstekende werk, heeft de Raad en de Commissie in haar verslag gewezen op de fouten van Groot-Brittannië. Het onderzoeksverslag laat dit aan de hand van talrijke voorbeelden zien.
Ik wil echter niet op de details van het onderzoeksverslag ingaan. Het laat vooral de grote gebreken van het bestaande concept van Europa zien. Het gaat mij er dus om te laten zien dat de vastgestelde gebreken het symptoom zijn van een systeem-immanente ziekte. Het gaat erom dat het onderzoeksverslag over BSE laat zien dat het stelsel van instanties zoals we dat momenteel kennen niet kan werken. Het gaat erom dat de controlemechanismen niet werken, voorzover deze überhaupt bestaan.
Het gaat mij om het feit dat de Commissie in feite de legislatieve competentie heeft overgenomen, zonder dat de Europese burger haar daartoe ooit democratisch heeft gelegitimeerd. Het gaat mij erom dat de Commissie en het ambtenarenapparaat van de EU zonder transparantie handelen, dat ze willekeurig informatie verstrekken of juist niet. En het gaat mij om de competentie die als in een labyrint verloopt, zodat op het eind helemaal niemand verantwoordelijk is. Het gaat uiteindelijk om de vraag of er ondanks het vaststellen van al deze misstanden door een onderzoeksverslag een realistische kans bestaat om de Commissie en alle overige betrokkenen tot politieke verantwoording te roepen.
Ik betreur het ten zeerste dat de motie van wantrouwen tegen de Commissie conform de huidige rechtspositie ook commissarissen treft die niet voor deze kwestie verantwoordelijk zijn. De resultaten van de BSE-enquêtecommissie moeten echter consequenties hebben. Alleen zo kan het Europees Parlement recht doen aan zijn op de proef gestelde zelfbeeld. Om deze reden zullen we de motie van wantrouwen van José Happart steunen.

Roth-Berendt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, u bent door een door mij gewaardeerde collega geprezen wegens een moedige toespraak. Ik moet toegeven dat ik dacht dat hij van u de tekst van uw toespraak had gekregen die u mij niet had gegeven. Ik heb ook heel goed naar u geluisterd. Gezien het feit dat vanaf morgen hopelijk een motie van wantrouwen als een zwaard van Damocles boven uw hoofd en dat van de Commissie hangt, vond ik datgene wat u hebt gezegd niets anders dan een toespraak vol beloftes. En u hebt ook helemaal niets concreets gezegd. Dat wil ik u aan de hand van enkele voorbeelden laten zien:
U hebt bijvoorbeeld gezegd dat de instanties van de Commissie worden gereorganiseerd, dat het personeel opnieuw wordt verdeeld, dat er een verandering van banen komt. U hebt bijvoorbeeld gezegd: er zullen ook wijzigingen komen op verantwoordelijke posten binnen het directoraat-generaal landbouw, en wel van personen die al in het verleden verantwoordelijk waren en nog steeds daar werken. Hebt u dat aangekondigd? U hebt gezegd dat de begrotingsmiddelen worden gecontroleerd zodat mevrouw Bonino het werk dat ze zeker op een uitstekende manier zal doen ook kan doen. Wat bedoelt u met gecontroleerd? Hoe moet zij dat doen als u haar hier niet verzekerd dat de begrotingsmiddelen ter beschikking worden gesteld!
U hebt op een andere plaats gezegd - excuseert u mij dat ik nu ingrijp in de verantwoordelijkheden van de voorzitter van de begrotingscommissie, en daarom neem ik deze zin met uitdrukkelijke spijt terug, maar u en de heer Samland weten wat ik daarmee bedoel - lippendiensten hebben we niet nodig, wat we nodig hebben is een verschuiving van taken en ook een verschuiving van geld - cash! - om het maar eens duidelijk te zeggen.
U hebt op een andere plaats gezegd dat mevrouw Bonino betrokken moet worden bij de wetgeving. Dat vind ik uitstekend! Voor niets krijgt u van mij meer steun. Hebt u echter bijvoorbeeld gezegd hoe u van plan bent om iets banaals als het conflict over het document inzake het toekomstige levensmiddelenbeleid op te lossen dat de Commissie meer dan een jaar geleden heeft aangekondigd en waarop we nog altijd wachten? En waarom wachten we daarop? Omdat uw Huis niet kan beslissen tussen de heer Bangemann, de heer Fischler en mevrouw Bonino. Ik kan u wel vertellen wat u gaat beslissen: dat kunt u beter vandaag hier oplossen, mijnheer Santer. Het valt onder mevrouw Bonino! Zij doet het consumentenbeleid, zij komt meer op voor de belangen van de consumenten dan de heer Fischler - sorry, mijnheer Fischler - dat tot nu toe heeft gedaan en in ieder geval meer dan de heer Bangemann. Zo, zegt u daar maar eens iets concreets over, mijnheer Santer!
U hebt gezegd dat er een agentuur voor levensmiddelen wordt getoetst, een FDA. U hebt dat al vaak gezegd. U hebt het elders ook al eens anders geformuleerd: er kan over worden nagedacht! Ik luister immers aandachtig naar u, mijnheer Santer. Het is weliswaar niet altijd een onverdeeld genoegen, maar toch doe ik het. U hebt het elders ook al eens gezegd. Doe het toch gewoon! Doe het en zeg: we zullen een FDA oprichten, een Food and Drug Agency , of een Food Agency ! Doet u het! We hebben dat in dit Parlement al lang geëist. U weet toch dat dit Parlement meestal lichtjaren voorloopt op de Commissie. Zo is het ook in dit geval.
U hebt elders gezegd dat u zich tijdens de Intergouvernementele Conferentie ervoor zult inzetten dat de rechtsgrondslagen voor de agrarische sector worden veranderd, niet langer artikel 43, maar artikel 100a en u hebt gezegd dat u zich ervoor zult inzetten dat er een eigen rechtsgrondslag voor het gezondheidsbeleid komt. Ik weet dat u dat bij de regeringsleiders alleen maar met de steun ook van uw eigen Huis en met onze steun voor elkaar krijgt. Overtuigt u alstublieft ook eerst eens uw eigen Huis! Overtuigt u de heer Fischler dat artikel 43 niet de juiste rechtsgrondslag is, overtuigt u overigens ook de heer Bangemann. Overtuigt u vooral de heer Flynn dat we een aparte rechtsgrondslag voor het gezondsheidsbeleid nodig hebben. Want bij de investituur van de Commissie heeft hij in antwoord op mijn vraag hierover in de daarvoor verantwoordelijke commissie ontkend dat dat noodzakelijk is. Doet u dat alstublieft, mijnheer Santer, en zegt u ook concreet wat u op deze punten van plan bent.
Zegt u mij alstublieft ook, mijnheer Santer, hoe u van plan bent het gemeenschappelijke landbouwbeleid te veranderen. Zegt u hier op deze plaats dat u zich ervoor wilt inzetten dat subsidies principieel alleen nog maar worden verstrekt voor kwaliteit en niet meer voor kwantiteit, dat vanaf 1998 de begroting samen met ons en samen met de Raad een andere zal zijn. Zeg dat! Dat zijn allemaal concrete dingen die u zou kunnen zeggen. Als u van deze hele lijst maar twee dingen had gezegd zou ik bescheiden en dankbaar zijn. U hebt dat echter niet gedaan. Doet u mij een plezier, mijnheer Santer: u hebt hier in deze plenaire vergadering zo zacht gefluisterd en voorzichtig geblazen; probeert u toch eens een echte storm te veroorzaken die in uw Huis bij alle Commissarissen, maar ook bij de Ministerraad het hoofd echt schoonblaast. Dat is namelijk nodig!

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijne heren commissarissen, dames en heren. In de eerste plaats wil ik mijnheer de voorzitter van onze commissie, de heer Böge, gelukwensen met de bereikte resultaten, en ook de rapporteur, de heer Medina, omdat hij dit uitstekende verslag tot zo'n goed einde gebracht heeft.
Vandaag hebben we echter een uitvoerig politiek debat op de agenda dat ik van cruciaal belang acht, en waarin ik zal proberen herhalingen te vermijden. Dit debat is van cruciaal belang vanwege het onderwerp waarover het gaat, BSE, waarover vrijwel niets bekend is, noch wat de ziekteverwekker is, noch hoe het wordt overgedragen. Cruciaal ook vanwege het in het Parlement ongebruikelijke feit dat het om een debat gaat dat in alle hoeken van de Europese Unie weerklank vindt omdat het, dames en heren, betrekking heeft op de volksgezondheid, en dat is bijzonder ernstig. Het is ook van enorm belang vanwege het verloop van deze kwestie, met eerst de instelling van de Enquêtecommissie, en vervolgens de indiening van het eerste voorstel voor een motie van afkeuring tegen de Commissie wegens de feiten die door de Enquêtecommissie geconstateerd waren - de eerste motie van afkeuring die door dit Parlement wordt ingediend, dames en heren, dus geen reden om te juichen -.
Het onderhavige probleem kent drie tijden: verleden, heden en toekomst, waarop ik zou willen ingaan. Wat het verleden betreft, zijn de feiten en de verantwoordelijkheden van elk der betrokken partijen duidelijk aangetoond. Het Verenigd Koninkrijk, als actieve dader, de Raad, met zijn stilzwijgende steun in de Raden van Ministers, en de Commissie, die als instelling niet alleen anderen vrij spel liet, maar die zelf ook niet deed wat ze haar te doen stond.
En dan is er het heden, waarover ik concreter wil zijn. We hebben het over een onderwerp waarvan bekend is, dat het van invloed is op de gezondheid van de mens, en als het daarom gaat, dames en heren, dan heeft men niets aan stilzwijgende steun, dan heeft het geen zin de dingen maar op hun beloop te laten en de blik af te wenden, zoals politieke verwantschap evenmin nog helpen kan. Op dit punt dient de verplichting tot bescherming van de volksgezondheid prioriteit te hebben. En de Europese instellingen, het Parlement in de eerste plaats, zouden een slecht voorbeeld geven en, wat nog erger is, we zouden misbruik maken van het democratisch mandaat dat de kiezers ons gegeven hebben, als we de gebeurtenissen zomaar lieten passeren. Daarom, mijne heren commissarissen, mijnheer de voorzitter van de Commissie, kunnen we deze Commissie heel wat eisen voorleggen.
Wat de kwestie van de gelatine betreft - het spookdebat, noemt de heer Böge dat -, bijvoorbeeld, waaruit eens temeer blijkt dat er politieke beslissingen worden genomen zonder medeweten van of tegen het advies van wetenschappelijke comités in, om redenen die in het beste geval alleen maar economisch zijn. Maar wat me echter ernstiger lijkt, bijzonder ernstig zelfs, is de ondoorzichtigheid en het gebrek aan medewerking van de zijde van het college en sommige van zijn commissarissen, die tot op heden, de dag van de stemming, nog steeds niet alle documenten overlegd heeft waarom voorzitter Böge verzocht heeft.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dat is niet de schuld van de vorige Commissie. De verantwoording hiervoor ligt bij deze Commissie, bij u. Iedereen weet hoe het college van commissarissen werkt, en als het zich - wat het geval is - niet heeft gehouden aan de institutionele overeenkomst die hem ertoe verplicht, die stukken te overleggen, dan is dat bij toeval of om andere redenen niet gebeurd. Toeval of niet, het is ontoelaatbaar. Als u op dit punt al zo gereageerd heeft, wat moeten de dames en heren hier en de burgers van de Europese Unie dan wel niet denken over het gebrek aan coördinatie, de desinformatie, het gebrek aan controle en de ondoorzichtigheid die heersen op DG VI, evenals over het gebrek aan motivatie van zijn ambtenaren, die zien hoe de verantwoordelijkheden van boven naar beneden en van beneden naar boven worden afgeschoven.
De Commissie had een gebaar moeten maken dat getuigde van lankmoedigheid en opofferingsgezindheid, door de politieke verantwoordelijkheden op zich te nemen die op individuen rusten, waarmee ze die individuele belangen ondergeschikt zou hebben gemaakt aan de dienstverlening en het belang van de hele instelling. Want soms, mijnheer de Voorzitter, soms moet er een strijd verloren worden om de oorlog te winnen. En in dit geval is dat de geloofwaardigheid van de Europese instellingen, met name die van de Commissie, die door deze treurige episode een schat aan geloofwaardigheid verliest, en die de critici van het Europese integratieproces in de kaart speelt die juist in aantal gegroeid zijn door het gebrek aan openheid van de Commissie ten aanzien van bepaalde door haar voorgestelde beleidsvormen.
Maak concrete plannen voor de toekomst, geloofwaardige, haalbare plannen, geef geen doekje voor het bloeden, maar kom met een echte herstructurering.
Veranderen van Directoraat-Generaal lijkt me ontoereikend. De bureaucratie moet niet nog verder groeien. Bespreek het met alle betrokkenen, maar verwacht geen wonderen of individuele redders in nood. Doe wat u te doen staat, en eis dat van iedereen zonder uitzondering. Dat is de uitdaging waarvoor u staat, mijnheer Santer, dat is uw taak. Dit Parlement zal in elk geval zijn bevoegdheden en verantwoordelijkheden goed weten te benutten, in de allereerste plaats om te eisen dat de gezondheid van de consument wordt veiliggesteld. Dat is wat we op dit moment eisen, dat is waartoe wij, alle burgers van de Europese Unie, u oproepen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Redondo. Dames en heren, dit Voorzitterschap ziet heel goed het belang van het onderhavige debat in, zoals het ook ziet hoe moeilijk het is om onze standpunten in de korte tijd waarover we beschikken, samen te vatten. Met alle respect voor uw parlementaire werk moet ik u echter verzoeken, te trachten voor zover mogelijk uw spreektijd in de gaten te houden, want als u dat niet doet, zal dat ten koste gaan van andere betogen. Ik geef hierbij volstrekt geen waardeoordeel over het belang van hetgeen de afgevaardigden te zeggen hebben. Ik zie me echter genoodzaakt u te verzoeken, zich aan de u toegekende tijd te houden, en wanneer u de hamer van de Voorzitter hoort, weet dan dat dat geluid niet voor de rekening van de Voorzitter maar voor die van uzelf komt.
Dit gezegd zijnde - wat trouwens niet aan de heer Rosado Fernandes gericht is - verleen ik hem nu voor drie minuten het woord.

Rosado Fernandes
Mijnheer de commissaris, als ik het stuk niet had ondertekend dat de indiening van een motie van afkeuring mogelijk heeft gemaakt, was ik bijna tot u gekomen om vergiffenis te vragen voor de tonnen woorden waarmee zij u in dit Parlement hebben overspoeld. Inderdaad, wij zijn een woordenfabriek! Jullie in de Commissie zijn vaak ook geen dadenfabriek. En in dit verband moet ik het volgende zeggen: op dit cruciale moment, dat mij een beetje doet denken aan een Spaans of Portugees schouwspel, hangt er een adrenalinegeur in deze zaal, waarbij sommigen bang zijn voor anderen.
Uiteraard ben ik van mening dat de Commissie, als orgaan dat een uitvloeisel van de regeringen en tegelijkertijd een regering-Commissie is, bestraft moet worden. Zij is natuurlijk geen gekozen orgaan. Zij zou de hoedster van de Verdragen moeten zijn en haar werk moeten doen. Maar er zijn al teveel afkeuringen geweest. En afkeuring kan ook aan het Parlement worden gericht dat sinds het wrede systeem van het op termijn te willen slachten een minder wreed systeem heeft gevonden en een motie van onmiddellijke afkeuring wil indienen.
Men was bang in het Parlement. Men heeft argumenten ingeroepen: dat er een regeringsleemte was in Europa, dat er meer markt en weinig gezondheid was, maar wij weten allemaal dat de Commissie de markt en de volksgezondheid op dezelfde manier en tegelijkertijd had kunnen beschermen. Het ene belet het andere niet!
De waarheid is dat er inderdaad een straffeloosheid is die vandaag de dag nog steeds bestaat in de hele Europese Gemeenschap, want ik accepteer bijvoorbeeld niet dat men van het Verenigd Koninkrijk de enige "zondebok" wil maken. De waarheid is dat de andere landen hadden kunnen reageren! De waarheid is dat de Commissie had kunnen reageren! De waarheid is dat toen commissaris Macsharry - die nu ook wordt beschuldigd - de landen heeft belet een blokkade uit te voeren, zij dit toch hadden kunnen doen. Politieke lafheid bestaat en daar kan je niks tegen doen. Daarom ruikt dit alles naar adrenaline! En, duidelijk, het lijkt of wij in een Minotaurus zitten. Ik beken dat ik geen enkel labyrint voor mijn deur zie, ik heb geen enkele behoefte aan Ariadnes garen om me uit de Minotaurus te trekken en natuurlijk heb ik vóór de motie van afkeuring gestemd.
Ik vind dat het tijd is dat dit Parlement zich ertoe brengt de angst en de adrenalinegeur achter zich te laten. Ik weet dat dit moeilijk is. Persoonlijk valt het mij minder moeilijk, ook al heb ik veel sympathie voor vele van de commissarissen.

Goerens
Mijnheer de Voorzitter, afkeuring van de Commissie is op dit moment niet opportuun.
Deze motie van afkeuring is tegelijkertijd betreurenswaardig en contraproductief voor ons imago, omdat het Parlement op die manier gekatapulteerd wordt in een positie van politiek opbod tegen de Commissie, terwijl men van te voren weet dat dit op een sisser zal uitlopen. Bovendien schiet men naast de roos.
De slechterik van de hele affaire is eigenlijk niet de Commissie en zeker niet dit college. Het verslag van onze tijdelijke enquêtecommissie is daar overigens zeer formeel over.
Ik wil zeer zeker niet de ernstige fouten bagatelliseren die door de diensten van de Commissie zijn begaan tijdens de periode waarin deze werd voorgezeten door Jacques Delors. Maar de slechterik van de zaak, en dat weet iedereen, is allereerst de regering van een lidstaat waarop wij geen grip hebben. Die regering, die in een verkiezingscampagne zit, mag zich gelukkig prijzen met het feit dat de Commissie op het beklaagdenbankje zit en dat de eigen misdaden, die overigens zeer goed gedocumenteerd zijn, in het vergeetboek komen. In die zin is het instrument van de motie van afkeuring niet opportuun, niet op zijn plaats, overmatig en overdreven.
De Commissie heeft trouwens haar ongelijk inzake het beheer in het verleden erkend en een hele reeks hervormingen ten uitvoer gelegd die herhaling van de fouten die in het beheer en bij de inschatting van de ernst van de crisis gemaakt zijn, in de toekomst moet voorkomen.
De geloofwaardigheid van een instelling staat op het spel en ik vind dat ons Parlement zijn controlefunctie zeer goed heeft vervuld, door orde op zaken te stellen. Ik heb er goede hoop in dat in vergelijkbare omstandigheden de volksgezondheid het voortaan zal winnen van elk ander belang.
Het feit dat men tot de orde is geroepen om onder alle omstandigheden bepaalde prioriteiten te stellen is een mooie overwinning voor het Parlement die voor wat betreft de essentie de zaak gewonnen heeft.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, beste collega's, in een bondige minuut wil ik zeggen dat de indiening en aanneming van een motie van afkeuring aan de Commissie het enige logische politieke gevolg is van het verslag-Medina Ortega.
Deze motie is gerechtvaardigd, onder meer omdat:
ten eerste: de conclusies en de uit het eindverslag van de enquêtecommissie BSE blijkende feiten geven op duidelijke en onweerlegbare manier de politieke en administratieve verantwoordelijkheden van de Commissie aan;
ten tweede: de motie van afkeuring is het enige reglementair instrument waarover het Parlement beschikt om de Commissie tot verantwoording te roepen en zijn controlebevoegdheid op de actie van de Commissie doeltreffend en geloofwaardig te maken;
ten derde: aangezien regeringen van bepaalde lidstaten duidelijke politieke verantwoordelijkheden dragen, in het bijzonder die van het Verenigd Koninkrijk, hebben alleen deze instellingen handelingsbevoegdheid;
ten vierde: het is onaanvaardbaar EG-ambtenaren met functionele en administratieve verantwoordelijkheden te straffen voor de BSE-crisis zonder degenen die hen aanwijzingen en bevelen hebben gegeven eveneens te bestraffen;
ten vijfde: aangezien de Commissie een collegiaal orgaan is, is een individuele motie van afkeuring niet mogelijk noch vastgelegd;
ten zesde: de politieke verantwoordelijkheden van het huidige college van commissarissen zijn tevens duidelijk aangetoond;
ten zevende en ten laatste: de indiening en aanneming van een motie van afkeuring kan bijdragen aan een afdoende demonstratie van de politieke onafhankelijkheid van het Europees Parlement ten opzichte van de Commissie, de regeringen en nationale verkiezingsstrategieën, en kan bijdragen aan de politieke en openbare geloofwaardigheid van dit Parlement en zijn verkozenen ten opzichte van hun kiezers.
De motie van afkeuring is overigens de enige politieke manier om tegemoet te komen aan het leed van de families van de slachtoffers.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, er doet een nogal grimmig grapje de ronde rond het Paleis van Westminster, namelijk dat BSE volgens de Britse regering "Blame Someone Else " (geef iemand anders de schuld) betekent. Hoe kan iemand ook maar enig vertrouwen hebben in de huidige regering van het Verenigd Koninkrijk? Allereerst is daar de heer Hogg die de door dit Parlement opgezette enquêtecommissie geboycot heeft. Hij vindt zijn evenbeeld in Michael Forsyth, de minister die verantwoordelijk is voor Schotland, die Brussel al maandenlang boycot. Zijn enige bijdrage was dat hij geprobeerd heeft te verbieden dat de Europese vlag in Schotland op de dag van de "Vrede in Europa" wapperde. Dit zijn de mensen die ons vragen om de Commissie de schuld te geven en hen niet.
Gisteren zei mijnheer Hogg, en ik citeer: " De zaak van Noord-Ierland staat er zeer goed voor. Er is zijn sterke argumenten die in het voordeel van Noord-Ierland spelen. Hun argumentatie is erg sterk en ik zal de Commissie in die zin adviseren" . Op dezelfde dag zei Lord Lindsay, zijn onderminister in Brussel: " Ik ontken categorisch dat er een speciale regeling is getroffen voor Noord-Ierland" . Vandaag horen wij via de geruchtenmolen dat er 9, 4 miljoen pond wordt uitgegeven in Noord-Ierland. Ik zou graag een bevestiging krijgen van deze gegevens, als de commissaris daarover beschikt.
Vijf maanden geleden had dezelfde Lord Lindsay de brutaliteit om de Schotse landbouwers te vertellen dat Schotland het Verenigd Koninkrijk van het verbod op de export van rundvlees af kan helpen. Een dergelijk gebrek aan verantwoordelijkheid en tegenstrijdigheid moet in de annalen en in de notulen van deze Vergadering worden opgenomen. Wat mij de grootste zorgen baart is wie de prijs voor dit soort incompetentie betaalt. Natuurlijk is dat de rundvlees exporterende veehouder die ik in Aberdeenshire en Angus vertegenwoordig en ook de veehouders in Noord-Ierland. Zij zijn het zwarte schaap en het is tijd dat wij de schuld geven aan de mensen die ze verdienen.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, mag ik in de afwezigheid van de heer Paisley, waarvan akte, opmerken dat dit een belangrijke dag is voor het Parlement en voor de instellingen die wij opbouwen. Zowel de voorzitter van de commissie als de rapporteur bleken opgewassen te zijn tegen de gebeurtenissen. Onze premier heeft dit verslag vandaag in het Britse Lagerhuis beschreven als "kletskoek" . Ik zou kletskoek vertalen als een term van kinderlijk misbruik waarvoor in onze beraadslagingen over dit verslag totaal geen plaats is. Het is aan ons om de Commissie orde op zaken te laten stellen en om tegen de Raad te zeggen dat een ramp als BSE aangepakt moet worden met gemeenschappelijke maatregelen, niet door op nationaal niveau druk uit te oefenen, hoe sterk die druk ook kan zijn, of via nationalistische vooroordelen, hoe extreem ook. En heksenjachten of opgeklopte sensatiezucht zijn eveneens overbodig als wij moeten vaststellen wie schuld treft.
BSE heeft mijn land verwoest en als ik hier iemand als schuldige moet aanwijzen, dan ga ik de verantwoordelijkheid van het Verenigd Koninkrijk niet uit de weg. Ik ben het enige Britse lid van de commissie dat bereid is om te zeggen - en niet met die welbekende kennis achteraf maar aan de hand van een nuchter oordeel - wat wij hadden moeten doen na het Southwood-verslag in 1989: bij de aanpak van het besmette veevoer, bij het verwijderen ervan uit de voedselketen voor dieren, door er geen stokje te steken dat men dit materiaal bleef uitvoeren, in de arrogantie waarmee we tegen de wetenschappelijke adviezen hebben aangekeken als die afkomstig waren van onafhankelijke bronnen - en het ergst van al - in het niet onderzoeken van het mogelijke verband tussen BSE en de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, iets dat een Brits minister nog maar zes maanden geleden als ondenkbaar bestempelde voordat hij de waarschijnlijkheid ervan moest toegeven; in al deze zaken treft het Verenigd Koninkrijk enige schuld. Over de voorbije tien jaar kunnen wij niet bezig blijven. De dingen zijn veranderd sinds april 1996 en terecht. Maar de weigering van de minister om voor de commissie te verschijnen, heeft net als de zogenaamde rundvleesoorlog die tegen de Europese Unie gevoerd werd, kostbare goodwill gekost zonder dat het iets heeft opgeleverd.
Dat gezegd zijnde, kan ik u mededelen dat wij totaal geen tekenen hebben gevonden die wijzen op een duistere samenzwering tussen Britse ambtenaren en hun landgenoten in de Commissie. Wat we wel in de Commissie gevonden hebben, was een verschrikkelijke inertie - al die nota's over geen vergaderingen meer over BSE enzovoort. De voorzitter van de Commissie moet daar nu rekening mee houden bij wat hij doet. Wij dienen de Commissie te houden aan een programma van institutionele hervormingen dat de belangen van de producent gescheiden houdt van de bezorgdheden van de consument. Ik zal tegen een onmiddellijke motie van afkeuring stemmen, maar voorzitter Santer weet dat het hervormingsprogramma dat hij vandaag geschetst heeft, scherp in de gaten zal worden gehouden. Wij willen in heel Europa kunnen vaststellen dat de belangen die wij hebben bij een gezonde voeding en een goede gezondheid worden toevertrouwd aan mensen die niet al te afhankelijk zijn van de grote producentenlobby's, die in se natuurlijk volkomen legitiem zijn. Daarom wil ik mij distantiëren van diegenen die zeggen dat ofwel de Commissie onmiddellijk naar huis gestuurd dient te worden of dat er schadevergoeding moet komen van het Verenigd Koninkrijk, zonder de minste aandacht voor de wettigheid of praktische aspecten van een dergelijke maatregel.
Wat wij proberen te doen is een Europese oplossing te vinden voor wat een Europees probleem is - of dat nu leuk is of niet. Daarvoor hebben we een sterke, leidinggevende instantie nodig voor de consumenten en de persoonlijke betrokkenheid van mevrouw Bonino bij het toezicht op de gezondheid van mens en dier, ondersteund door hervormingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid om een voedingssector tot stand te brengen die op een efficiënte en humane manier gerund wordt.
Ik wil herhalen wat mijn collega mevrouw Roth-Behrendt heeft gezegd, namelijk dat de echte test zal zijn hoeveel gewicht de voorzitter van de Commissie bereid is toe te kennen aan die consumenteninstantie. Als wij zien hoe verschrikkelijk er vorig jaar geaarzeld is over een Groenboek over het voedselbeleid, dan moeten we niet alleen vragen wat hij zegt maar wat hij allemaal gaat doen. Ik zeg hem dat woorden uit de groene hoek niet voldoende zijn, er is ook roodgloeiende actie nodig.

Bébéar
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, voorzitter Santer, mevrouw, mijnheer de commissaris, de essentie van mijn betoog zal de vorm hebben van een brief - ik zou bijna zeggen van een pamflet - aan de heer Santer en zijn team, maar ik zou mij allereerst willen richten tot de Voorzitter van het Parlement.
Ik denk niet dat de afgevaardigden en de politieke verantwoordelijken van deze Vergadering vandaag blij zullen zijn met de keuze van het tijdstip en de datum voor het debat over de motie van afkeuring. Het feit dat dit debat belegd is op een donderdagmiddag vind ik toch werkelijk een provocatie, als men weet dat de meerderheid van de afgevaardigden Straatsburg na de stemming van donderdagmiddag verlaat. Ik denk dat wij eens te meer de indruk zullen wekken politieke berekenaars, ja zelfs konkelaars te zijn.
Mijnheer Santer, u is een groot Europeaan, een optimist, overtuigd van Europa en bovendien weet ik dat u een liefhebber bent van de wijnen van Bordeaux. Daarom vind ik u sympathiek en daarom wil ik u een dienst bewijzen. Ik zal mijn collega's dan ook vragen om de motie van afkeuring tegen u en tegen de Commissie aan te nemen. En waarom dan wel? Welnu, omdat uw Commissie toch eveneens haar deel van de verantwoordelijkheid draagt ook al is de verantwoordelijkheid van het Verenigd Koninkrijk zeer groot en spreekt de verantwoordelijkheid van de Commissie van mijnheer Delors voor zich.
De commissaris van Landbouw, de heer Fischler, zit naast u. Hij heeft het dossier minstens twee jaar lang opzettelijk in de doofpot gestopt. Nu zes maanden geleden begon hij te glimlachen, daarna heeft hij afgeremd en soms heeft hij een paar belangrijke feiten achtergehouden en u weet dat.
Mijnheer Fischler, u bent van dezelfde politieke strekking als ik. U bent een man van eer. Als u inderdaad, zoals ik geloof, een burger bent die in Europa gelooft, dan treedt u af. U bewijst ons een dienst en u bewijst het Europa waarin u gelooft een dienst.
Mijnheer Santer, ik vind het verslag verpletterend. Ik vind dat de Europese Unie de volksgezondheid en haar burgers niet naar behoren heeft beschermd. Heel Europa weet dat. Daarom zouden de Europese burgers het nooit begrijpen als dergelijke fouten ongestraft zouden blijven.
En daarom zal ik voor de motie van afkeuring stemmen. U zult dan met uw commissarissen opstappen en op dat moment zullen de burgers van Europa vertrouwen hebben in een Unie die zowel moedig is als doorzichtig. Met uw vertrek stelt u het Europa waarin u gelooft in staat om vooruit te komen. En daarna, bent u maar gerust, komt u heel vlug terug, na een paar weken al, omdat de regeringen willen dat u terugkomt (u bent immers een goed bestuurder en een "goed politicus" ) samen met uw collega's, met mevrouw Bonino bijvoorbeeld, die zich uitstekend van haar taak kwijt, en zelfs met mijnheer de Silguy en met Sir Leon Brittan. Natuurlijk zult u enkele commissarissen moeten opgeven, zoals mijnheer Fischler en misschien ook nog een paar anderen, omdat zij "aangebrand" zijn en omdat er toch iets moet veranderen. Op dat moment zal de Europese Unie opnieuw van start kunnen gaan en zal zij een beter imago hebben, dankzij u. En daarom, mijnheer Santer, om u een dienst te bewijzen, zal ik voor de motie van afkeuring stemmen.
Mijnheer de Voorzitter, misschien is dit een droom... Zorgt u er in elk geval voor dat het geen nachtmerrie wordt.

Brinkhorst
Voorzitter, dit debat kan van historische betekenis zijn. Dat zal namelijk het geval zijn wanneer, zoals Commissievoorzitter Santer zegt, eindelijk de ijzeren ring rond de landbouwpolitiek, die veertig jaar bestaan heeft, wordt doorbroken. Dat kan het geval zijn, maar dit debat geeft daar nog geen uitsluitsel over. Eindelijk heeft deze Commissie begrepen dat de macht en de controle op de macht twee verschillende dingen zijn. Te lang hebben de consumenten in de kou gestaan. Om die reden zijn er velen in dit Huis die zeggen: geen woorden maar daden. Maar moeten wij daar werkelijk op wachten tot november? Het is noch het belang van de Commissie, noch het belang van dit Parlement dat wij negen maanden wachten tot de concrete uitwerkingen plaatsvinden. Wanneer de concrete daden zijn uitgevoerd, zal deze Commissie opnieuw het vertrouwen genieten. Collega Roth-Berendt heeft het al gezegd. Hoeveel personen gaan daarover? Wat zal het budget zijn? Wie zal het werkelijk controleren? De scepsis bij de bevolking zal niet verdwenen zijn totdat u die maatregelen hebt genomen en ik hoop dus dat wij gezamenlijk kunnen besluiten tot september en niet november. Ik zie de vertegenwoordiger van het Nederlands voorzitterschap. Het spijt mij buitengewoon als Nederlands afgevaardigde dat het Nederlandse voorzitterschap hier niet zelf aanwezig is. Het wekt daarmee de indruk dat het de obstructiepolitiek en de blokkadepolitiek van de Britse regering afdekt. De afwezigheid van de Raad hier is de arrogantie van de macht. Ik had van mijn voorzitterschap wat anders verwacht.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, veel mensen delen de verantwoordelijkheid voor de BSEramp, maar echt verantwoordelijk is het gemeenschappelijke landbouwbeleid, en daarvoor dragen alle EUinstellingen verantwoordelijkheid, ook het Parlement. Dit beleid heeft geleid tot extreme, moeilijke en kunstmatige productie-omstandigheden. Het heeft de nationale grenscontroles afgekalfd en de verspreiding via beesten en levensmiddelen vergemakkelijkt. Het heeft een onevenwichtige placering van de slachtindustrie bevorderd, met absurde beestentransporten als gevolg. Het heeft zich kortom gebaseerd op het geloof dat gewassen, beesten en aarde kunnen worden behandeld als dode materie.
BSE is de eerste grote waarschuwing voor diegenen die dit beleid gedurende decennia hebben gevoerd. Het grenzeloze landbouwbeleid is een verouderd idee; dit idee moet principieel worden verlaten, voordat nog grotere rampen ons treffen.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, iedereen is het vandaag met elkaar eens dat een ernstige fout van de communautaire instellingen aan de kaak moet worden gesteld, maar er dient ten behoeve van de objectiviteit aan herinnerd te worden dat de Commissie in 1989 al heeft voorgesteld om de uitvoer te verbieden van dierlijk meel bestemd voor de markt van de lidstaten. De Raad heeft dat voorstel toen van de hand gewezen. Maar er bestond wel een risico en dat wist men. De Commissie had een andere aanpak moeten kiezen, ze had voorzichtiger moeten zijn, maar er is een enorme kloof tussen dat standpunt en de Commissie aan te wijzen als de grote schuldige in deze kwestie. Ik vind dat eerlijk gezegd absurd en zelfs oneerlijk.
De eerste en grootste schuldige is wel degelijk het Verenigd Koninkrijk. Het is duidelijk dat als het land vanaf 1988 alle maatregelen had genomen in verband met het slachten en met het verbod om meel op basis van dierlijke proteïnen op de markt te brengen, men de epidemie dan had kunnen beteugelen.
De gekke-koeiencrisis is allereerst het gevolg van een misdadig gebrek aan verantwoordelijkheid van het Verenigd Koninkrijk, voor wie Europa niet bestaat, behalve als het om de eigen belangen gaat. De gekke-koeiencrisis is voorts de stille samenzwering van bepaalde lidstaten, die hun deskundigen instructies hebben gegeven, binnen het Europees Permanent Veterinair Comité, om de affaire niet wereldkundig te maken. Om die reden is de onmiddellijke afkeuring van de Commissie een begripsfout. Een uitgestelde afkeuring lijkt juist veel meer op zijn plaats. Maar weer moet ik vragen, tegen wie moet die sanctie gericht zijn en in welke vorm moet dat gebeuren?
Het Verenigd Koninkrijk dient gestraft te worden. Het Verenigd Koninkrijk heeft de regels van de interne markt ernstig geschonden en een economisch misdrijf georganiseerd van zeer grote omvang. Het Hof van Justitie van de Europese Unie zou hiertegen moeten optreden. Ook de lidstaten die medeplichtig zijn geweest in de handel van Brits dierlijk meel dienen gestraft te worden, met name België, dat zoals blijkt uit het verslag-Mattei dat is voorgelegd aan de Franse nationale vergadering, als spil gefungeerd heeft.
Ik vind het belangrijk dat de zaken tot op de bodem worden uitgezocht, dat de echte schuldigen gevonden en gestraft worden. Het gaat om de geloofwaardigheid van het Europees Parlement en van Europa ten overstaan van de burgers die in laatste instantie over ons zullen oordelen.

David
Mijnheer de Voorzitter, zoals wij allemaal weten heeft de Britse minister van Landbouw, Douglas Hogg, gisteren in het Lagerhuis een motie van afkeuring op het nippertje overleefd. Vanuit een Europees perspectief is er daarom voor ons des te meer reden om hier vandaag de peilloze incompetentie uit te leggen waarmee de Britse regering met de BSE-crisis is omgegaan.
Het verslag-Medina is ongetwijfeld een krachtige veroordeling van de Britse regering en een krachtige uiteenzetting van de fouten van de Commissie.
Net als mijnheer Whitehead heb ik mijn twijfels bij bepaalde aanbevelingen in het verslag, maar het is wel duidelijk dat het verslag aantoont dat de Britse regering pas laat op de zich ontwikkelende crisis gereageerd heeft. Het verslag laat zien hoe op een halfslachtige manier werd toegezien op de naleving van de maatregelen en het onderstreept de totale incompetentie van het besluiteloze bestuur van Douglas Hogg.
Vorige week heeft de Britse regering een zeer emotieve aanval gelanceerd op het verslag-Medina. Maar het was wel veelzeggend dat er geen enkele poging werd ondernomen om de kernpunten uit het verslag te weerleggen: dat het de Britse regering is geweest die de hoofdverantwoordelijke was voor BSE wegens de deregulering van de vleesindustrie in het begin van de jaren tachtig.
Zo moet het mij ook van het hart dat ik de eerste redelijke verklaring voor het feit dat Douglas Hogg niet voor de enquêtecommissie kon verschijnen, nog altijd moet vernemen. Gezien het feit dat de staatssecretaris voor Landbouwzaken, de heer Packer, die ter vervanging van de heer Hogg aanwezig was, ons vertelde dat BSE een straffe gods was, moeten we misschien wel dankbaar zijn dat Douglas Hogg niet aanwezig was. Als de heer Packer God de schuld gaf voor wat er is gebeurd, wie zou de heer Hogg dan wel niet de schuld hebben gegeven!
Dit verslag toont aan dat verder dan de Britse regering de verantwoordelijkheid niet kan worden afgeschoven. Zoals gisteren in de Financial Times stond, is de regering elf lange jaren lang blijven beweren dat Brits rundvlees volkomen veilig was, ondanks de bewijzen van het tegendeel die de kop opstaken.
Het resultaat is dat er vijftien mensen zijn gestorven aan de ziekte van Creuzfeldt-Jakob. De landbouwers evengoed als de landarbeiders hebben een ongekende tegenspoed gehad, de Britse belastingbetaler heeft 3, 3 miljard pond moeten neertellen en er is meer dan een miljoen stuks vee afgemaakt.
Het beleid van de Britse regering van niet-samenwerking was, zoals wij allemaal weten, een farce. Het charmeoffensief van Douglas Hogg door Europa was overal een ramp en het feit dat de Britse regering verklaard heeft dat de overeenkomst van Florence goed, toen slecht en toen weer goed was, heeft alleen geleid tot verwarring en verbijstering.
Ondanks dit alles blijft het verbod op Brits rundvlees bestaan. De les voor de Britten is ongetwijfeld dat het verbod alleen opgeheven kan worden als de Conservatieve Regering naar huis gaat. Laten we hopen dat dit in de zeer nabije toekomst het geval zal zijn.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, één van de voorname taken van het Parlement is de controle op het optreden van de Commissie. In die zin werd de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE ingesteld die er onder enorme tijdsdruk in geslaagd is de verschillende aspecten van het BSE-probleem en de rol van het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de Commissie in die kwestie te onderzoeken. Ik merk in dit verband op dat de samenwerking met de Commissiediensten te wensen overliet en de Commissie onder meer geweigerd heeft bepaalde documenten aan de enquêtecommissie over te maken. De tijdelijke commissie van het Parlement heeft de BSE-kwestie onbevooroordeeld onderzocht en heeft de resultaten van dat onderzoek beschreven in een duidelijk verslag dat niet alleen de feitelijke gegevens weergeeft, maar ook verantwoordelijkheden vastlegt en aanbevelingen doet om de herhaling van zulke feiten - zoals onregelmatigheden in de werking van de Commissie - in de toekomst te voorkomen. De rapporteur en de leden van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE zijn er - samen met Commissievoorzitter Santer - in geslaagd de Commissiediensten uit te mesten. Hun werk kan dan ook worden vergeleken met dat van Heracles, die tot taak had in één dag de stallen van Augias te reinigen welke in dertig jaar niet waren schoongemaakt.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we moeten ons bezinnen over de prioriteiten van de Europese Unie en over de wijze waarop we de belangen van de Europese volken het best kunnen dienen. We mogen niet vergeten dat we verantwoording verschuldigd zijn aan onze burgers, vooral in het jaar dat de Intergouvernementele Conferentie wordt afgerond. We moeten dan ook naar een oplossing zoeken die niet alleen beantwoordt aan het rechtsgevoel van de burgers maar ook de Commissie helpt bij de hervorming van haar diensten en - vooral - bij de vaststelling van de nieuwe beginselen die aan haar optreden ten grondslag liggen. Het rechtvaardigste besluit dat we hieromtrent kunnen nemen, is ongetwijfeld een voorwaardelijke motie van afkeuring, wat neerkomt op zowel een sanctie als een hefboom om een nieuwe gang van zaken te stimuleren. De aanneming van het verslag van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE houdt tevens in dat we het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de Commissie - zowel de commissarissen als sommige hoge ambtenaren - verantwoordelijk stellen voor wat heeft plaatsgevonden. Het Parlement moet derhalve een streng en constructief standpunt innemen dat de verantwoordelijken voor de BSE-kwestie veroordeelt en de Commissie tot de volgende maatregelen verplicht. Ten eerste, ze moet orde op zaken stellen in eigen huis en de nodige disciplinaire acties ondernemen tegen - hooggeplaatste - ambtenaren die in deze aangelegenheid onjuist zijn opgetreden. Ten tweede, ze moet aan de Intergouvernementele Conferentie voorstellen dat op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid voortaan de medebeslissingsprocedure wordt toegepast. Ten derde, ze moet dringend werk maken van de hervorming van de wetenschappelijke comités, die haar in de toekomst op basis van zuiver wetenschappelijke criteria moeten adviseren. Ten vierde, ze moet haar directoraten-generaal - in samenwerking met het Parlement - op die wijze reorganiseren dat de nodige structuren in het leven worden geroepen om de volksgezondheid en het milieu naar behoren te beschermen. Belangrijk in dit verband is de naleving van het beginsel dat de menselijke gezondheid het hoogste goed is en voorrang moet hebben op de verwezenlijking van de economische doelstellingen van de interne markt.
Als de Commissie het vertrouwen van de Europese burgers in haar optreden volledig wenst te herstellen en hen wil bewijzen dat zij niet alleen de hoedster is van de Verdragen maar ook de beschermster van de volksgezondheid en het milieu, moet ze deze voorwaarden in elk geval vervullen. Als ze geen rekening houdt met de aanbevelingen van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE en niet ten spoedigste de maatregelen neemt waarom we verzoeken, kan ik verzekeren dat ze in december aanstaande tot aftreden zal worden gedwongen. Ik wil de Commissie nog op het hart drukken dat ze ons niet met halve maatregelen kan paaien, zich moet voegen naar de aanbevelingen in het verslag van de enquêtecommissie en - daarom - het besluit tot opheffing van het embargo op gelatine van rundvlees onmiddellijk moet intrekken.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil me concentreren op drie punten. Ten eerste is natuurlijk het vertrouwen tussen veel leden van dit Parlement en van de Commissie geschaad. Maar het belangrijkste moet zijn dat uit dit hele schandaal echt politieke consequenties worden getrokken, dat er herzieningen komen. Daar wil ik landbouwcommissaris Fischler heel persoonlijk op aanspreken. Ik krijg soms de indruk dat u zich een beetje in een afgeschermde positie bevindt omdat er geen motie van wantrouwen tegen afzonderlijke leden van de Commissie kan worden ingediend. Maar juist bij u zal erop worden gelet of u nu twee dingen doet. Dat zijn mijn tweede en derde punt.
Het kan niet zo zijn dat een land, een regering een enorme schade veroorzaakt en daarvoor niet hoeft te betalen. Er is veel geld gebruikt voor het herstellen van de schade. Dat moet - indien nodig ook door middel van een aanklacht bij het Europese Hof van Justitie - worden vergoed. Dat is heel belangrijk. Er is nog een punt waarop u zich moet concentreren - Voorzitter Santer heeft het ook in zijn toespraak gezegd: de belangrijkste fout van deze ontwikkeling was een verkeerd landbouwbeleid. En u, mijnheer Fischler, bent ervoor verantwoordelijk dat er hier een ommekeer plaatsvindt, weg van het industriële landbouwbeleid naar een ecologisch beleid toe. Daaraan zult u worden gemeten, daarmee zullen we de vertrouwenskwestie verbinden!

Görlach
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, ondanks het gebrek aan scherpte in uw aankondigingen zullen de meeste afgevaardigden uw toespraak wel beschouwen als aanhangsel bij het besluit dat we morgen hopelijk met grote meerderheid zullen nemen, omdat we dan binnen enkele maanden kunnen zien wat er van deze aankondigingen terecht is gekomen.
Ik krijg de indruk dat men het er in dit Huis in hoge mate met elkaar en ook met de Commissie over eens is dat er niet mag worden gekort op de bescherming van de gezondheid van de burgers. Dat was altijd al het geval, alleen hield men zich niet aan dit principe. De politiek heeft zich er niet op gericht. De Britse regering staat helemaal vooraan in de rij van elkaar opvolgende mislukkingen, ook de Commissie heeft gefaald. De Ministerraad heeft zich niet met roem overladen en wij moeten ook de nodige zelfkritiek uiten: ondanks eerdere waarschuwingen vanuit de commissies hebben we hier geen meerderheid gekregen voor bijvoorbeeld een wezenlijke verandering van het landbouwbeleid.
Nu dan, was BSE toeval? Was het een ongeluk? Dat was het niet. De door de Britse regering helemaal verkeerd opgevatte deregulering en ook soms de verkeerd begrepen deregulering waarvoor de Commissie en leden van dit Parlement opkomen was één oorzaak. Het verkeerde landbouwbeleid was een andere oorzaak. Ik doe hier geen goed woordje voor een prachtige, snoezige kleine landbouw. We hebben te maken met grote eenheden; als we grote kuddes hebben, horen daar grote oppervlakten bij. Ook dat kan ecologisch gezien verstandig zijn, maar we hebben geen van beide!
Beste collega Fischler, ik weet zeker dat u een nieuwe directeur-generaal nodig hebt! Als iemand namelijk verantwoordelijk is voor de brandpreventie kun je hem als hij zijn werk niet goed doet, niet naderhand inzetten voor de brandpreventiebestrijding! Dat is onmogelijk, gelooft u me!
Ik zeg nog eens in alle duidelijkheid: ook wij als Parlement kunnen niet alleen maar eisen stellen. We moeten ook zelf een bijdrage leveren aan de op handen zijnde herzieningen en ik zal het niet nalaten om voor deze kwestie een beroep te doen op veel collega's. Als we beginnen met een herziening van het landbouwbeleid, en wel niet alleen in Europa, zal ik u herinneren aan de uitspraken die u hier in verband met BSE hebt gedaan. BSE was geen toeval! De Unie moet haar bijdrage leveren. We moeten in de eerste plaats bij ons, in ons Europese huis datgene wat niet meer acceptabel is veranderen, bijvoorbeeld de manier waarop we vlees produceren. We eten vlees! We zijn nu eenmaal alleseters. Goed, maar dan moeten we een paar dingen in de gaten houden voor wat betreft de dieren en ook de gezondheid van de mensen. We moeten dat ook wereldwijd doen. Als de EU met haar sterke markt en haar sterkte over het algemeen ook bij internationale overeenkomsten een poging doet om dit soort productie van agrarische goederen te veranderen, dan was BSE niet alleen een pijnlijke en ernstige waarschuwing, maar dan zullen er nog veel ergere dingen gebeuren, want als we ons blijven gedragen zoals we dat tot nu toe hebben gedaan, dan zijn ergere dingen voorgeprogrammeerd!

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, als lid van de enquêtecommissie heb ik gestemd voor de bevindingen en aanbevelingen van de enquêtecommissie, die ik ten volle ondersteun. Vastgesteld werd dat de Britse regering verantwoordelijk is voor het uitbreken van de ziekte, voor het nemen van ondeugdelijke maatregelen om een snelle verspreiding ervan te verhinderen en, tot zeer kort geleden, deze uit te roeien. Ik hoop dat dit nu is veranderd.
Er werd met name vastgesteld dat het Britse besluit om het fabricageproces te veranderen waarbij de sterilisatienormen voor vlees en beendermeel die in samengestelde veevoeders gebruikt worden, verlaagd werden, het ontstaan van de ziekte mogelijk heeft gemaakt. Welke brandstofbesparingen men daarbij ook behaalde, deze roekeloze wijziging van de normen heeft de consument, de belastingbetaler en vooral de landbouwer nu miljoenen keren meer gekocht dan alle mogelijke besparingen bij elkaar. Nadat de Britse regering het gebruik van vlees en beendermeel eindelijk verbood, heeft zij totaal achterwege gelaten om op de naleving ervan toe te zien. Het is nog veel erger: men kon zonder enige beperking besmet vlees en beendermeel uitvoeren en op die manier ook de kuddes van naburige EU-landen besmetten.
Ik ben blij met de verklaring van voorzitter Santer vandaag. Maar het is wel zo dat de Commissie sedert 1989 de ernst van deze ziekte toch maar heel langzaam is gaan inzien en zij heeft nagelaten om toe te zien op de reactie van Groot-Brittannië. De Commissie heeft toegelaten dat besmet vlees en beendermeel vrijelijk in heel Europa verhandeld konden worden. Bovendien heeft de Commissie nagenoeg geen veterinaire controles in het Verenigd Koninkrijk uitgevoerd, terwijl in dat land jaarlijks tienduizenden dieren besmet raakten.
Het gebrek aan optreden van de zijde van de Commissie sinds 1989 met betrekking tot BSE is een van de grootste bestuursfouten door de overheid van de recente geschiedenis. De meeste, zij het niet alle, schuld ligt bij de vorige Commissies, zoals het verslag duidelijk uitwijst.
Het verslag van de enquêtecommissie omvat een aantal amendementen die ik heb ingediend omdat ik vind dat BSE zich voornamelijk via de export van besmet vlees en beendermeel buiten Groot-Brittannië heeft kunnen verspreiden. Daarom heb ik in het verslag een oproep laten opnemen voor wetgeving die moet garanderen dat vlees en beendermeel nooit meer gebruikt worden in voer voor herkauwers, en dat veevoeders voor herkauwers niet geproduceerd mogen worden daar waar zich vlees en beendermeel bevinden. De commissie heeft ook mijn voorstel aangenomen dat vlees en beendermeel alleen verkocht mogen worden met een speciale vergunning, en dat bovendien alle samengestelde veevoeders een volledige lijst moeten bevatten van de ingrediënten. Deze regels moeten natuurlijk in alle lidstaten ten uitvoer worden gelegd en er moet een krachtige wetgeving achter staan.
Voor de toekomst moeten wij onze inspanningen verdubbelen om de laatste overblijfselen van deze ziekte uit te roeien en om het vertrouwen van het publiek in de hoge kwaliteit van onze voedingsprodukten te herstellen. Wij moeten ons blijven inspannen om onze eigen consumenten en de klanten op de exportmarkten ervan te overtuigen dat ons rundvlees veilig is en gezond. De Commissie moet alle aanbevelingen in ons verslag ten uitvoer leggen en wel onmiddellijk en op een efficiënte manier.
Ik zal de voorwaardelijke motie van afkeuring steunen als de Commissie niet aan onze eisen tegemoetkomt. Wij eisen een verscherpt toezicht en een versterking van de huidige maatregelen tot uitroeiing. Wij eisen een reorganisatie van het Commissiepersoneel en een heroriëntatie van het beleid. Wij eisen onmiddellijke vooruitgang bij de oprichting van een veterinair agentschap in Ierland om op een accurate manier op dit werk toe te zien.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de enquêtecommissie laat duidelijk de enorme problemen zien die zijn veroorzaakt door de BSE-crisis en tevens de aan die problemen ten grondslag liggende gebeurtenissen en de redenen daarvoor. Hiervoor wil ik de enquêtecommissie danken.
De BSE-crisis heeft het vertrouwen van de consument in rundvlees geschonden, wat natuurlijk logisch is. De voornaamste taak van de Commissie bij de verdere afwikkeling van de BSE-crisis is te zorgen voor de terugkeer van dat vertrouwen. Volgens het verslag heeft de vorige Commissie het BSE-probleem gebagatelliseerd en de ernst ervan geheim gehouden. De Commissie heeft de controle op de uitvoering van het besluit inzake de controle op diergeneesmiddelen op de interne markt veronachtzaamd. Het Verdrag bepaalt dat de Commissie verantwoordelijk is voor de controle op de naleving van de communautaire wetgeving in de lidstaten. De Commissie heeft de plicht gerechtelijke maatregelen te nemen tegen een lidstaat die de communautaire wetgeving heeft geschonden. Hoe wil de Commissie deze verantwoordelijkheid invullen? De BSE-crisis heeft al voor meer dan 2 miljard ecu aan kosten veroorzaakt voor de levensmiddelenindustrie binnen de Unie. Voor de betaling van deze kosten draaien de voor deze crisis onschuldige boeren op, wier steun is verminderd en nog verder zal worden verminderd. Wat gaan de veroorzakers van de crisis zelf aan de kosten bijdragen?
Ik ben het eens met het voorwaardelijke wantrouwen in de Commissie, om de Commissie aan te sporen tot het nemen van de nodige maatregelen, teneinde het eerbiedigen van de communautaire wetgeving door de lidstaten te controleren. Het gaat hier om het functioneren van de interne markt. Dat is van bijzonder groot belang, zeker wanneer de veiligheid van de levensmiddelen en de volksgezondheid in het geding zijn. Indien nodig moet de Commissie strenge boetes invoeren voor het schenden van de communautaire wetgeving, indien de volksgezondheid wordt bedreigd.

Guigou
Mijnheer de Voorzitter, de gekke-koeienziekte is een uitermate ernstige zaak, zonder precedent, met gevolgen voor de volksgezondheid die vandaag niet te overzien zijn. Deze epidemie heeft zo'n proporties kunnen aannemen alleen omdat men de nodige maatregelen niet heeft getroffen. Kan men zich voorstellen dat er sprake zou zijn van een varkenspestepidemie, zonder dat de autoriteiten op het stuk van de volksgezondheid resoluut alles zouden uitroeien? Zo had men ook te werk moeten gaan direct na het uitbreken van de gekke-koeienziekte.
Het uitstekende verslag van de enquêtecommissie dat is opgesteld door onze collega Manuel Medina heeft een dubbele verdienste. Ten eerste brengt het duidelijk de verantwoordelijkheden naar voren van al diegenen die bij de crisis betrokken zijn, en vervolgens stelt het een reeks oplossingen voor om te vermijden dat een dergelijke crisis zich kan herhalen.
Het is overduidelijk dat de verantwoordelijkheid allereerst bij de conservatieve regeringen van het Verenigd Koninkrijk van mevrouw Thatcher en mijnheer Major ligt. Deze regeringen hebben voorrang gegeven aan deregulering en daarbij de volksgezondheid totaal veronachtzaamd. Als de ziekte zich heeft uitgebreid dan was dat omdat de Britse regering de regelgeving inzake de fabricage van dierlijk meel heeft versoepeld en dit zogenaamd om de kosten te drukken. Het ontstaan van de ziekte heeft noch de autoriteiten, noch de voedingsindustrie zorgen gebaard. Zij hebben stelselmatig het idee van een crisis en vooral ieder gevaar voor de mens van de hand gewezen. Vervolgens is het Verenigd Koninkrijk niet overgegaan tot de nodige controles voor het uitvaardigen van maatregelen tot uitroeiing. Nadat het meel dan eindelijk verboden werd, heeft de regering van het Verenigd Koninkrijk niet getracht te voorkomen dat dit meel werd uitgevoerd naar andere landen van de Europese Unie. Uiteindelijk heeft de regering enorme druk uitgeoefend op de Commissie opdat de Commissie zou afzien van elke vorm van controle, en zelfs toen de BSE-crisis in het voorjaar van 1996 veranderde in een crisis voor de volksgezondheid, heeft de Britse conservatieve regering een ongelooflijke onwil aan de dag gelegd bij de toepassing van maatregelen tot uitroeiing van de ziekte.
De Europese Commissie is zelf ook verantwoordelijk, zij het in mindere mate. De enquêtecommissie heeft de ernstige fouten die de commissarissen MacSharry en Steichen en bepaalde leden van hun diensten gemaakt hebben aan het licht gebracht, maar ook de huidige Commissie is niet helemaal vrij te pleiten, met name de heer Fischler niet. Eerst heeft de Commissie zich verzet tegen het embargo op Engels vlees en dierlijk meel. Vervolgens heeft zij de goedkeuring tegengehouden van eenvoudige voorzorgsmaatregelen voor het inactiveren van het meel. Tenslotte heeft zij het embargo op gelatine opgeheven. Ik heb u zojuist aan het woord gehoord, mijnheer Santer. De beslissing is genomen, en als ze is opgeschort, is dat omdat de industrie besloten heeft dat het embargo gehandhaafd moest blijven. Ik denk dat daar dan toch een feit ligt waarbij zich het probleem van de politieke verantwoordelijkheid van de Commissie stelt. Laat ons tot slot niet vergeten dat ook de Raad zijn deel van de verantwoordelijkheid heeft.
Nadat onze enquêtecommissie dit soort zaken heeft vastgesteld, moeten er toch wel sancties volgen. Het kan namelijk niet bij die vaststellingen blijven. Sancties tegen de conservatieve regering van het Verenigd Koninkrijk in de vorm van schadevergoeding, maar ook tegen diegenen die binnen de Commissie fouten hebben gemaakt. We moeten niet alleen de fouten uit het verleden straffen; we moeten ook voorkomen dat een dergelijk schandaal zich in de toekomst kan herhalen.
Voorzitter Santer, u heeft in uw betoog van zojuist hervormingen aangekondigd. De gezondheidszorg onder de autoriteit van mevrouw Bonino plaatsen. Prima! Hervormingen introduceren op de Intergouvernementele Conferentie, hetgeen aansluit bij hetgeen ik zelf drie weken geleden al vroeg. Prima! Maar ik vrees dat dat niet voldoende is. De gebreken die men heeft vastgesteld moeten gesanctioneerd worden en in de eerste plaats moet de financiële verantwoordelijkheid van de regering van het Verenigd Koninkrijk worden vastgesteld, zoals in het verslag van de enquêtecommissie gevraagd wordt.

Goepel
Mijnheer de Voorzitter, als ons Parlement dankzij Maastricht het recht op een collectieve motie van wantrouwen als parlementair wapen heeft afgedwongen, moet elk lid van deze hoogste Europese volksvertegenwoordiging daar op een verantwoordelijke manier mee omspringen. Bij de stemming over het verslag-Medina hebben 16 leden van de enquêtecommissie gestemd tegen een zwak voorstel van de socialistische fractie, dat wil zeggen het verslag dat we vandaag behandelen werd zonder de voorziene aanbeveling als een voorwaardelijke motie van wantrouwen goedgekeurd. De kranten stonden er zoals we weten vol van. Nu maken we dat goed met desbetreffende resoluties waarover we morgen zullen stemmen.
Deze - let wel, ook mijn - afkeurende houding was geen ontwijken en ook geen bewijs van een gebrek aan moed, integendeel! Het genoemde voorstel liep uit op een motie van wantrouwen die nog slapper was, omdat er geen tijdslimiet werd genoemd, waarbij de datum, namelijk december 1997 zou worden geschrapt. En wie vanaf het begin van het onderzoek, beste dames en heren, dreigt met een motie van wantrouwen, op welke manier dan ook, en uiteindelijk dan toch alleen maar zwakke formuleringen tot stand brengt, schaadt niet alleen zichzelf, maar ons hele Parlement, want iedereen voelt aan wat de reden is voor de genoemde halfslachtigheid! De meerderheid van de Commissarissen die zouden moeten vertrekken komen uit de kringen van de sociaal-democratische fractie.
Overigens gaat het er, mijnheer de Voorzitter, in eerste instantie toch niet om de schuld of onschuld van de zittende Commissaris te bewijzen. Wat voor ons als gekozen volksvertegenwoordigers van belang moet zijn, is toch eerder onze plicht om de Europese consument de zekerheid terug te geven die hij eist en ook verdient. Met andere woorden, wij als Europarlementariërs doen er goed aan om samen met de Commissie - en niet tegen haar - een tegenwicht te vormen tegen de Raad en dat vooral tegen de achtergrond van de momenteel plaatsvindende onderhandelingen over de Intergouvernementele Conferentie. Dat sluit niet uit dat men elkaar eens ongezouten en eerlijk zegt waar het op staat. Juist daarom gaat het vandaag in dit Parlement.
Wat moeten we doen? Op basis van de aanbeveling in het verslag-Medina en de resolutie van het Parlement moet de Commissie nu zo snel mogelijk haar verzuim goedmaken en de door de enquêtecommissie beschreven misstanden verhelpen. De uitspraken van Voorzitter Santer maken duidelijk dat de Commissie daartoe bereid is. Mocht dit tegen alle verwachtingen in niet binnen een redelijke periode zijn uitgevoerd, dus eind van dit jaar, dan moeten we echter niet alleen vermanend de vinger opsteken en dreigen, zoals dat bij de stemming binnen de enquêtecommissie het geval was, maar dan hebben we geen andere keus dan het indienen van een motie van wantrouwen volgens artikel 144 van het EG-Verdrag!

Jensen, Kirsten
Er kunnen veel positieve dingen over de gekkekoeienziekte worden gezegd. Zonder gekkekoeienziekte zou het veel moeilijker geweest zijn om het dierenwelzijn als leidend principe in het EUVerdrag op te nemen. Aandacht voor het welzijn van de dieren had kunnen verhinderen dat de EU en GrootBrittannië een epidemie met duizenden zieke dieren aanvaarden. Zonder gekkekoeienziekte zou het veel moeilijker geweest zijn om te bekrachtigen dat dieren alleen voedsel mogen krijgen dat ze verdragen, met andere woorden dat men van planteneters geen kannibalen mag maken zoals is gebeurd toen vrachtwagens met vleesen beendermeel van de fabrieken naar het vee werden gebracht. Zonder gekkekoeienziekte zou er geen aandacht zijn geweest voor het feit dat Groot-Brittannië onvergeeflijk lang heeft getreuzeld met de inspectie van vlees- en beendermeelbedrijven, er niet heeft voor gezorgd dat het exportverbod werd nageleefd en zich verzet heeft tegen het onderzoek dat de EU-inspecteurs tijdens hun bezoek in Groot-Brittannië omtrent de ziekte wilden uitvoeren. Zonder gekkekoeienziekte zou er niet zoveel aandacht zijn besteed aan het bijzondere comitésysteem, dat vele dingen in het landbouwbeleid bepaalt, noch aan het feit dat de wetenschappelijke deskundigen in werkelijkheid beschouwd worden als handlangers van de autoriteiten. Zonder gekkekoeienziekte zou er niet zoveel licht zijn geworpen op het feit dat de EU haar beslissingen in het kader van het landbouwbeleid in een grotere beslotenheid neemt dan haar andere beslissingen, hoewel het landbouwbeleid een van de oudste gebieden van samenwerking is en nog steeds beslag legt op de helft van de EU-begroting. Het directoraat-generaal Landbouw is zeker aan een grondige opruiming toe. Artikel 43, waarop het Parlement geen invloed heeft, is voorbijgestreefd. Vertegenwoordigers van de Commissie hadden het altijd over de interne markt, maar ze deden hun voorstellen op basis van artikel 43. Dat is een tegenstrijdigheid.
Zonder gekkekoeienziekte zou het niet tot dit gouden ogenblik zijn gekomen, dat we moeten benutten voor meer openheid en democratie. Wij zouden de enquêtecommissie niet hebben gehad. Zij heeft nu bergen papier geproduceerd die we eigenlijk automatisch hadden moeten krijgen. De EU moet voor openheid in haar administratie zorgen en de gekkekoeienziekte maakt deze noodzaak nog eens extra duidelijk. Zonder gekkekoeienziekte zou er niet dezelfde gedrevenheid zijn geweest om een echt consumentenbeleid te voeren. Steeds meer mensen zien de noodzaak van goede etiketteringsregels in.
Nu is het belangrijkste voor ons een hervorming waarbij degenen die verantwoordelijk zijn voor het landbouwbeleid rekening houden met de volksgezondheid, de rechten van de consumenten en het welzijn van de dieren en geen excuus kunnen gebruiken om de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven. Ze moeten ook de verantwoordelijkheid krijgen voor een voedingsmiddelenbeleid. Het verschaffen van voedingsmiddelen is ondanks alles het voornaamste doel van het landbouwbeleid en daaronder valt ook de verantwoordelijkheid voor gezonde voedingsmiddelen. Wanneer de volksgezondheid en de rechten van de consumenten de belangrijkste dingen zijn, kan elk verstandig mens begrijpen dat de Commissie en de Raad de nodige tijd moeten krijgen om hun gewoonten te veranderen en de Intergouvernementele Conferentie om de rechtsgrondslag te wijzigen. Een motie van wantrouwen zou op dit ogenblik de aandacht afleiden van de noodzakelijke hervorming van de EU ten voordele van een oppervlakkig debat over zondebokken en dat zou al te gek zijn.

Thyssen
Voorzitter, als leden van de enquêtecommissie hebben wij met opgeheven hoofd ons werk afgeleverd, wij hebben feiten verzameld, wij hebben wantoestanden blootgelegd, verantwoordelijken aangeduid en aanbevelingen geformuleerd. Nu we in de plenaire vergadering moeten beslissen over de verder te volgen politieke weg hoop ik dat het gezond verstand het mag blijven halen.
Een onmiddellijke motie van afkeuring van het beleid van de Commissie spreekt natuurlijk tot de verbeelding van sommigen, alleen al omdat ze er een mediatieke score van verhopen, maar helaas is het destructief op een ogenblik dat we de burger op een constructieve wijze redenen moeten geven tot vertrouwen. Bovendien zijn de fouten die het probleem hebben laten escaleren niet op de lei van de huidige Commissie te schrijven maar wel op die van het Verenigd Koninkrijk, van de vorige Commissies en van de Raad, wiens voorzitterschap hier schittert door afwezigheid. Ten slotte verlengt een onmiddellijke motie de weg naar een andere aanpak die geen uitstel duldt.
Waar het op aankomt, collega's, is niet te zorgen voor brood en spelen voor de bevolking, maar wel te bewijzen dat wij in staat zijn onze machtsinstrumenten te gebruiken waarvoor ze dienen, om te zorgen voor een beleid dat de hoogst mogelijke garantie geeft op kwaliteitsvoedsel. Wat daarvoor nodig is, is hier al uitgebreid aan de orde gekomen. Als iedereen weer beseft dat de lange-termijnbelangen van de boer en de lange-termijnbelangen van de consument in elkaars verlengde liggen en daar ook naar handelt, dan zitten we weer op het juiste spoor.
Het is ook tijd de ethiek weer een ereplaats te geven. Ethische overwegingen vergemakkelijken het leven want ze sluiten een aantal keuzes al bij voorbaat uit. Collega's, dit is geen filosofische overweging die bij mijzelf is opgeborreld, maar wel een overweging die is meegegeven door de voorzitter van de vorige Commissie op een bio-ethisch congres eind van de jaren tachtig. Het oordeel over het verschil tussen woord en daad laat ik aan elk van u over.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte commissarissen, voorlopig nemen wij genoegen met uw intentieverklaringen, maar ook van u verwachten wij daden. De mate van uw succes is bepalend voor de restauratie van de zorg om het algemeen belang. Daarom moeten wij uw optreden volgen met argusogen, maar moeten wij ook hopen dat u erin slaagt de aangekondigde hervormingen en de aanbevelingen van het Europees Parlement hard te maken; ons vertrouwen tegen het einde van het jaar hangt hiervan af.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, het verdienstelijke verslag van de heer Manuel Medina is schokkende literatuur. Het brengt de ernstige verwarring aan het licht waarin op een of andere manier alle betrokkenen verstrikt zijn geraakt. De hele kwestie wordt echter overheerst door de vastbeslotenheid door de regering van een bepaalde lidstaat om het BSE-probleem te bagatelliseren, desnoods door het chanteren van andere instellingen. Jammer genoeg hebben onder meer om deze reden de ambtenaren van de vorige Commissie en de Raad de gerezen twijfels verdonkeremaand en hebben zo voorkomen dat er tijdig maatregelen konden worden genomen om de problemen op te lossen. De onderzoeksorganen die door de Commissie waren opgezet voor het geven van advies en het uitvoeren van controle bleken later zeer partijdig en ook hun wetenschappelijk niveau is door de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie van het Parlement ter discussie gesteld. De grootste verantwoordelijkheid voor de BSE-crisis ligt bij de Britse regering. Maar ook de vorige Commissie heeft zich schuldig gemaakt aan het wegmoffelen van feiten en een hoge mate van nonchalance bij het afwikkelen van deze kwestie.
Nu moeten er snel maatregelen worden genomen, en wel die maatregelen die zijn voorgesteld door de Parlementaire Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie. De zittende Commissie moet worden beoordeeld naar de ernst waarmee ze de hier besproken verantwoordelijkheid op zich neemt en hoe snel en effectief ze de voorstellen van de Commissie onderzoek inzake de verbetering van de administratie en de controle ter harte neemt. De volksgezondheid in Europa staat centraal. De gekke koeienziekte moet worden uitgebannen en tegelijkertijd moet worden voorkomen dat een dergelijk geval zich in de toekomst opnieuw kan voordoen.
Het indienen van een motie van wantrouwen tegen de Commissie draagt op dit moment niet bij aan de te bereiken doelstellingen. Gemeenschappelijke besluiten en de nodige gemeenschappelijke wetgeving inzake de gezondheid van mens en dier moeten voortaan worden gebaseerd op wetenschappelijke informatie die zo doorwrocht en onpartijdig moet zijn als objectief gezien mogelijk is. De genomen besluiten moeten worden bekrachtigd en de handhaving van de besluiten moet op effectieve wijze kunnen worden gecontroleerd. Het subsidiariteitsbeginsel mag niet inhouden dat een lidstaat het recht heeft om de andere lidstaten een rad voor ogen te draaien, om geen rekening te houden met de communautaire wetgeving op het gebied van de volksgezondheid en tegelijkertijd van de andere lidstaten budgettaire solidariteit te verlangen, zodat ze uiteindelijk voor de kosten opdraaien.
Het is tevens een ernstige waarschuwing aan het adres van de intergouvernementele conferentie, dat er bij bepaalde kwesties absoluut geen soepelheid betracht mag worden. Het is hier al vele malen gezegd dat het hier in wezen gaat om een probleem op het gebied van het landbouwbeleid, waarbij men dacht de natuur wel even te kunnen veranderen, door van herkauwers vleeseters te maken.

Funk
Geachte mijnheer de Voorzitter van de Commissie, beste collega's, ik wil beginnen met een citaat van Karl Valentin: " Alles is weliswaar al gezegd, maar nog niet door iedereen!"
Een onvoorwaardelijke motie van wantrouwen tegen de huidige Commissie is geen geschikt politiek middel om recht te doen aan de resultaten die de enquêtecommissie heeft uitgewerkt. De tijdelijke enquêtecommissie heeft weliswaar ernstige overtredingen van de consumentenbescherming vastgesteld, maar tegelijkertijd werd duidelijk dat er te weinig pogingen zijn gedaan om de verspreiding van de epidemie met haar catastrofale gevolgen te verhinderen. Veel boeren in Europa zijn daarom in hun bestaan ernstig bedreigd en deels totaal geruïneerd! Dat werd vandaag nog niet gezegd. Vleesverwerkingsbedrijven zijn failliet gegaan omdat de handel in rundvlees momenteel volledig platligt. Bovendien moet worden vastgesteld dat de onzekerheid bij de consumenten nog nooit zo groot is geweest.
Het gaat hier om een algehele verantwoordelijkheid. Bovenaan staat een lidstaat die mede grote schuld heeft aan het huidige debâcle. Maar ook de Commissie en de Ministerraad met de wetenschappelijke comités, mijnheer de Voorzitter van de Commissie, hebben hun plicht tot zorgvuldigheid ernstig verzuimd.
De enquêtecommissie heeft het onvermogen van de betrokken autoriteiten om effectieve maatregelen ter bestrijding van de epidemie door te voeren, onweerlegbaar bewezen. Met onze ontwerpresolutie willen we een nieuw begin maken om dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen. Hoewel het Parlement samen met de heer Böge, met mij en met vele andere collega's van de Commissie en de Raad al in 1989/90 nauwkeurige voorstellen had gedaan, werd hiermee geen rekening gehouden. Het Europees Parlement eist daarom een volledig medezeggenschapsrecht voor alle sectoren van het landbouwbeleid, want tot een effectieve bestrijding van epidemieën behoren het merken van dieren, duidelijke richtlijnen en verwerkingsbewijzen bij de voedingsmiddelenproductie evenals strenge controles.
De interne markt kan alleen werken met goede wettelijke grondslagen. Met onze ontwerpresolutie krijgt de Commissie de kans om een verbeterde strategie voor de bestrijding van epidemieën, ter bescherming van de gezondheid van mens en dier, in gang te zetten. U hebt nu de kans, mijnheer de Voorzitter van de Commissie, om juist dit samen met het Parlement te doen.
Tot slot bedank ik de heer Medina Ortega en onze collega Böge. Ze hebben voorbeeldig, uitstekend werk geleverd en we hebben hen daar graag mee geholpen. Nu bent u aan de beurt om samen met ons iets verstandigs te doen!

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, net als vorige sprekers zie ik mij genoodzaakt, zowel de heer Böge geluk te wensen als voorzitter van de Enquêtecommissie, als ook de heer Medina, met diens werkzaamheden in de commissie.
Ik denk dat de doelstelling om de vermeende inbreuken op het Gemeenschapsrecht in verband met BSE of nalatigheden bij de toepassing daarvan te onderzoeken, ten volle verwezenlijkt is; de noodzaak tot dit onderzoek blijkt mijns inziens overduidelijk uit deel A van het onderhavige verslag. Verder mag een eerdere overweging die in het verslag is opgenomen niet over het hoofd worden gezien, namelijk die welke betrekking heeft op de obstructie door de Commissie, en door de Britse minister van landbouw, die zonder enige twijfel niet op volle kracht heeft meegewerkt aan de opheldering van een aantal zaken.
Het werk van de rapporteur bevat naar mijn idee een drietal punten die extra aandacht verdienen. In de eerste plaats is daar de verantwoordelijkheid van de overheden van het Verenigd Koninkrijk, zowel voor wat betreft het uitblijven van strikte maatregelen ter bescherming van de gezondheid van mens en dier, als ook ten aanzien van het absolute gebrek aan controle op de fabricage van vlees- en beendermeel, en hun onverschilligheid tegenover het wel en wee van exportproducten; daarbij komt dan nog de druk die de Britse overheden hebben uitgeoefend op de Commissie en andere leden van de Raad - speciaal ook op mijn regering - om het embargo op de vleesexport en naderhand op gelatine, vetten en sperma te doen opheffen en versoepelen.
Zoals de rapporteur heel terecht opmerkt, gaat het er niet zozeer om dat het Verenigd Koninkrijk zich niet heeft gehouden aan voorschriften of wettelijke maatregelen, maar dat het geweigerd heeft zich aan een aantal spelregels voor loyale samenwerking en doorzichtigheid te houden waarop de betrekkingen tussen de lidstaten in de Europese Unie dienen te zijn gebaseerd.
In de tweede plaats zou ik willen wijzen op de verantwoordelijkheden van de Raad. En in de derde plaats op de verantwoordelijkheden van de Europese Commissie, vooral omdat zij de BSE-crisis onderschat heeft, waarin commissaris McSharry een grote rol heeft gespeeld, een crisis waarbij de situatie rond de vleesmarkt geprevaleerd heeft boven de volksgezondheid, en waarbij duidelijk een minimalistisch beleid van desinformatie gevoerd is. Er was sprake van een algemeen gebrek aan coördinatie tussen de bevoegde diensten, zonder dat expliciet werd benadrukt welk belang er aan de bescherming van de gezondheid in de Gemeenschap en in de Europese Unie zou moeten worden toegekend.
Kortom, de Commissie heeft vele steken laten vallen bij het beheer van de BSE-crisis, waarbij zij zich schuldig heeft gemaakt aan fouten en ernstige nalatigheden.
Wij onderschrijven dan ook de integere aanbevelingen van de rapporteur voor de toekomst, maar tenminste twee daarvan dienen ons inziens te worden onderstreept. De eerste betreft de noodzaak dat de Commissie en het Europees Parlement een instantie instellen die de maatregelen welke moeten worden genomen, ook die welke voorzitter Santer vandaag voor ons heeft uiteengezet in deze bijeenkomst van het Parlement, moet volgen en controleren. In de tweede plaats dient de transparantie van de debatten van de wetenschappelijke adviescomités te worden gewaarborgd, en moeten, in het algemeen, de regelgeving voor de werking van deze comités worden gewijzigd om hun onafhankelijkheid en adviserende functie veilig te stellen.
Alleen als we conclusies trekken uit de manier waarop de huidige crisis beheerd is, zullen we in de toekomst kunnen voorkomen dat er weer dergelijke misstanden ontstaan.
Dan tot slot, mijnheer de Voorzitter. Zoals de rapporteur zegt, is geen enkel debat sinds de oprichting van de Gemeenschap zo van invloed geweest op het dagelijks leven van de mensen. We hebben de plicht, de schade te herstellen die de BSE-crisis heeft toegebracht aan het beeld van Europa van de Europese publieke opinie.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, massaveehouderij, massaconsumptie, massavernietiging, deze weg naar de afgrond moet worden voorkomen. Er bestaat geen twijfel aan dat bij het crisismanagement van BSE grove fouten zijn gemaakt. Allereerst door de Britse regering en, zoals onze fractievoorzitter Martens heeft gezegd, bij de Commissie in de jaren 1990 tot 1994. Daarom is het onontkoombaar dat de Commissie als instantie ter verantwoording wordt geroepen en wel in de zin van een gezamenlijke resolutie van EVP en PSE. Hier is geen sprake van schuld, maar er wordt nadrukkelijk een beroep gedaan op de verantwoordelijkheid van de Europese Commissie om de aanbevelingen van de enquêtecommissie door te voeren. Bovendien moeten zowel personele als disciplinaire maatregelen met betrekking tot het ambtenarenapparaat worden genomen. Dat de Voorzitter van de Commissie Santer, dat u zelf fouten hebt toegegeven, sterkt ons in het geloof dat deze Commissie van plan en ook in staat is om er alles aan te doen om een herhaling van de fouten uit het verleden te voorkomen, om het vertrouwen te rechtvaardigen dat onze fractievoorzitter Martens namens de vijftien delegaties van de EVP in de Commissie heeft gesteld. De uitspraak dat consumentenbescherming en gezondheidsbeleid voorrang krijgen binnen de EU is een belangrijk signaal, ook voor de Oostenrijkse burgers.
In het bijzonder benadruk ik het voornemen van de Commissie om in de toekomst alleen maar wetenschappers te raadplegen wier onafhankelijkheid moet zijn gegarandeerd. Ook de controle tussen scheiding en wetgeving is een positieve verandering. Dat het Europees Parlement als vertegenwoordigers van de burgers meer inspraak in gezondheids-, consumentenbescherming en landbouwkwesties krijgt, constateren wij met tevredenheid, evenals het feit dat op de Intergouvernementele Conferentie artikel 129 zo wordt veranderd dat de gezondheid van de burgers belangrijker wordt dan alle andere belangen. Het is mogelijk dat we vandaag getuige zijn geweest van een ommekeer in de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie. Mogelijk kunnen deze betrekkingen nu na de heilzame schok van de BSE-crisis een nieuwe basis krijgen.
Net als de fractievoorzitster van de Sociaal-democraten, mevrouw Green, zijn ook wij ertoe bereid deze Commissie voorlopig ons vertrouwen te schenken, maar we zullen waakzaam blijven in dienst van de burgers.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkeling van de Europese Unie hangt af van het feit of de burgers voor een Europese eenwording zijn omdat ze het gevoel hebben dat deze in hun belang is. Een beleid dat de economie voorrang geeft boven de mens, het functioneren van de markt belangrijker vindt dan de volksgezondheid, stelt de Europese burgers teleur en trekt daardoor uiteindelijk datgene in twijfel wat het dacht te steunen.
Mijnheer Santer, u hebt het vandaag gehad over een gezondheidsunie en veel veranderingen aangekondigd. Maar deze veranderingen, tenminste een deel ervan, mijnheer Santer, waren al aan het begin van het mandaat van uw Commissie mogelijk geweest.
Was een crisis zoals de BSE-epidemie nu echt nodig om u tot herzieningen en tot handelen aan te zetten?
Het verslag van de enquêtecommissie, voor het opstellen waarvan ik de heer Medina heel hartelijk wil danken, heeft nalatigheden, fouten en tekortkomingen beschreven en - even belangrijk - voorstellen gedaan voor de toekomst. Herzieningen die nodig zijn om de volksgezondheid te beschermen, het vertrouwen van de burgers te herstellen en democratische controle mogelijk te maken. Dat betekent echter dat de bevoegdheid voor levensmiddelenkwesties met alle noodzakelijke ressources moet worden overgedragen aan het commissielid dat verantwoordelijk is voor de consumentenbescherming! Dat betekent echter dat artikel 100a) de rechtsgrondslag voor alle levensmiddelenwetten moet worden! Dat betekent openlijke toegang tot beslissingsgrondslagen, transparantie bij wetenschappelijke comités en adviescolleges, transparantie bij het in opdracht geven van studies en het organiseren van conferenties. Dat betekent dat er een Europees equivalent moet komen voor de Amerikaanse Food and Drug Agency met alle noodzakelijke onafhankelijkheid van dien.
Ik ga er daarom van uit dat deze noodzakelijke herzieningen al zijn opgenomen in het Groenboek over de toekomst van levensmiddelen dat een jaar geleden al werd aangekondigd en waarover enkele collega's al hebben gesproken, want anders heeft het helemaal geen zin om erover te discussiëren. Ik ga er van uit dat er snel wordt gehandeld en dat de Intergouvernementele Conferentie ervoor wordt gebruikt om met de lidstaten te praten over de noodzakelijke hervormingen van de instellingen. Om deze reden ben ik tegen een motie van wantrouwen op dit moment. Als er koppen gaan rollen, betekent dat nog niet dat er echt herzieningen kunnen komen - maar zonder deze herzieningen die werden aangekondigd en waarvan ik hoop dat het niet uitsluitend bij deze aankondiging blijft, en het Parlement zal dat heel nauwkeurig in de gaten houden - kan een verdere ontwikkeling van de Europese Unie niet plaatsvinden. En dat is toch wat we uiteindelijk allemaal willen!

Böge
Mijnheer de Voorzitter, net voor het eind van dit debat wil ik graag constateren dat we over het geheel genomen een debat hebben gehad dat goed rekening heeft gehouden met de ernst van de crisis en ook met de resultaten van de enquêtecommissie. Als een koe ziek is in haar hoofd, mijnheer Santer, kunt u niemand wijsmaken dat het vlees goed kan zijn, ook al zou dat het geval zijn.
Het is gewoon onderschat dat de Europese burgers bij voedingskwesties - en daarmee hebben ze dagelijks te maken - heel erg gevoelig reageren, soms ook overgevoelig, veel sterker reageren dan op veel andere gebieden waarbij de gezondheid mogelijk veel meer gevaar zou kunnen lopen.
U hebt, mijnheer Santer, en ik juich dat uitdrukkelijk toe, een reeks absoluut noodzakelijke herzieningen ten eerste reeds goedgekeurd en ten tweede belangrijke aankondigingen gedaan. Dat vind ik uitermate positief. Zo wil ik er ook op wijzen dat er na veel wikken en wegen beweging is gekomen in de Commissie, zowel bij het verbod op Avopacin als bij de beoordeling van grenswaarden bij babyvoeding. Dat zijn min of meer neveneffecten van het onderzoek naar BSE die we positief vinden. Maar ik moet evengoed vaststellen, mijnheer Santer, dat er natuurlijk een zekere discrepantie bestaat voor wat betreft het toegeven van fouten die we hebben ontdekt en het grote aantal aankondigingen.
Ik zeg heel duidelijk: we hadden ons twee maanden werk van de enquêtecommissie kunnen besparen als ons al in september bij de eerste antwoorden over gelatine in dit zogenaamde debat de hele waarheid was verteld. En zo hadden we ook bepaalde taken overtuigender kunnen afronden als we geen ontwijkend antwoord hadden gekregen met betrekking tot het gebrek aan controles in de jaren 1990/94. Dan hadden we heel veel tijd kunnen besparen. En dit rechtvaardigt nog steeds de kritiek op de manier waarop er is omgegaan met enkele resultaten die we hebben verkregen.
Maar daarom is het zo belangrijk - en ik ga afronden, mijnheer de Voorzitter - dat we onszelf ten eerste als Parlement niet kunnen onttrekken aan de verplichting om na deze eensgezindheid nu ook eensgezind de zaken te bespoedigen en ten tweede de Commissie niet te ontslaan van de bijzondere verplichting volgens punt 7 van de gezamenlijke resolutie.

Lambraki
Mijnheer de Voorzitter, de heer Santer deed me in zijn interventie - waarnaar ik aandachtig heb geluisterd - denken aan een scheepskapitein die tijdens een hevige storm, waarin het schip op de klippen dreigt te lopen, geen algemeen alarm slaat en niet poogt het vaartuig te redden, maar in zijn cabine blijft om in het logboek de voorraden te noteren die het schip in de volgende haven moet inslaan.
Zijn argumenten van daarnet inzake de politieke aansprakelijkheid van de Commissie voor de opheffing van het embargo op gelatine voor rundvlees zijn dezelfde als die welke hij tijdens de hoorzitting van eind vorig jaar heeft aangevoerd. Het gaat om bewijsgronden die de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE niet hebben overtuigd, zodat ze de Commissie unaniem voor dat besluit verantwoordelijk stelt. Ik vraag me dan ook af waarom de Commissie hier vandaag niet aankondigt dat ze de opheffing van dat verbod ongedaan zal maken - waarbij evenwel zij opgemerkt dat de toepasbaarheid van het desbetreffende besluit niet werd onderzocht omdat de Commissie daartegen gekant was maar omdat de regering van het Verenigd Koninkrijk niet om toestemming tot uitvoer had verzocht.
De Commissie beweert dat ze in de toekomst anders te werk wil gaan. Ze zegt evenwel niet dat de commissarissen zich daartegen verzetten, en ze verduidelijkt evenmin hoe Directoraat-generaal VI moet worden hervormd. We zijn het ermee eens dat meer middelen nodig zijn voor onderzoek naar nieuwe ziekten, waaronder BSE. We weten namelijk dat ons streven naar economische groei de natuur verkracht, waardoor dagelijks nieuwe problemen en ziekten opduiken waarnaar wetenschappelijk onderzoek moet worden verricht.
Ik plaats ook een vraagteken bij de volgende vaststelling. Hoewel de 15 landen van de Unie uit hoofde van het Verdrag op voet van gelijkheid moeten worden behandeld, werd tijdens het onderzoek van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE duidelijk dat sommige lidstaten zich meer mogen veroorloven dan andere - wat blijkt uit het feit dat de Commissie niet is opgetreden tegen het Verenigd Koninkrijk, toen het de communautaire BSEinspecties weigerde. Hoewel de Commissie van oordeel is dat ze over te weinig veterinaire inspecteurs beschikt, bevonden zich op het ogenblik dat de Britse veestapel door BSE werd getroffen, 34 van de 40 inspecteurs van de Commissie - geruime tijd - in Griekenland om er de varkenspest te onderzoeken. Ik geef toe dat inspecties voor de opsporing van die ziekte in Griekenland - en Duitsland - nodig waren en een algemeen uitvoerverbod van varkensvlees uit de besmette regio's onontbeerlijk was. Ik ben echter ook van mening dat tal van inspecteurs die in Griekenland werden ingezet, elders - bijvoorbeeld in Groot-Brittannië - nuttiger werk hadden kunnen verrichten.
Mijnheer de Voorzitter, we hebben vorige maand in Straatsburg een gesprek gehad met de moeder van een jonge Brit van 19 jaar die aan de ziekte van Creutzfeld-Jacob is overleden. De vrouw, die ons vertelde dat de Britse regering haar weigert te zeggen wie voor de dood van haar zoon verantwoordelijk is, heeft het Parlement op waardige wijze gevraagd dat voor haar uit te zoeken.
Het lijdt geen twijfel dat het uitstekend verslag van de heer Medina het antwoord op haar vraag verschaft. Het materiaal dat de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE met veel moeite - en met de hulp van commissievoorzitter Böge - heeft verzameld, kan door alle belanghebbenden worden aangewend voor de vaststelling van strafrechtelijke en burgerlijke aansprakelijkheden in lopende of nog aan te spannen juridische processen, waartoe wij niet bevoegd zijn.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag dat in de Notulen wordt opgenomen dat er een deel van het Verenigd Koninkrijk is dat in deze verschrikkelijke puinhoop waarin wij ons bevinden, ernstig tekort is gedaan, en dat is Noord-Ierland.
Geen enkel deel van deze Gemeenschap heeft een zo traceerbaar systeem als dat van Noord-Ierland. Geen enkel deel van de Gemeenschap heeft een betere staat van dienst op het stuk van de gezondheid en geen enkel deel van de Gemeenschap heeft zich zo goed geschikt naar hetgeen de Commissie gezegd heeft. En toch stellen we vast dat er tegen dat deel van het Verenigd Koninkrijk gezondigd is door niet alleen de Britse regering, maar ook door deze Gemeenschap. Ik hoop dat deze Gemeenschap nota zal nemen van hetgeen ik heb gezegd.
Ik heb het tegen de commissaris gezegd - en de commissaris was het met John Hume en met mij en met de heer Nicholson eens - dat wij een grote voorsprong hadden op andere delen van de Gemeenschap op het stuk van de gezondheid van dieren. Ik hoop dat dit grote onrecht dat Noord-Ierland is aangedaan, rechtgezet zal worden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Paisley. Dames en heren, met de woorden van de heer Paisley zijn we aan het einde gekomen van uw betogen; naar ik vernomen heb, wil de Commissie nu het woord voeren: eerst zal de commissaris de heer Fischler spreken, dan de commissaris mevrouw Bonino, en tot slot zullen we luisteren naar voorzitter Santer.
Het is mij dan ook een eer, nu het woord te verlenen aan de heer Fischler.

Fischler
Geachte dames en heren afgevaardigden, we zijn thans aan het eind gekomen van ons debat dat zich mijns inziens door vier dingen heeft onderscheiden: het was een heel duidelijk debat, een voor een groot deel heel constructief debat, een - ja, ik zou haast zeggen - het meest hoogstaande debat dat ik heb meegemaakt sinds ik in dit Parlement kom - en een ongelooflijk spannend debat.
Geachte dames en heren, Voorzitter Santer heeft het beleid van de Commissie duidelijk uiteengezet en ik hoef dat nu niet allemaal te herhalen. Dit beleid van ons is tegelijkertijd ook het antwoord op de meeste vragen die hier werden gesteld. Ik zal dan ook proberen om over enkele punten heel kort en even duidelijk mijn mening te geven.
De heer Martens heeft twee vragen aan mij gesteld: om te beginnen is daar het gelatine-besluit. Welnu, de heer Böge heeft daarover in zijn spreekbeurt zelf gezegd dat het daarbij gaat om een zogenaamd debat. Ik ben het daar helemaal mee eens, want geen gram Britse gelatine heeft en zal het Verenigd Koninkrijk verlaten voordat de veiligheid ervan helemaal is gegarandeerd. Het gelatine-besluit is - en dat heb ik ook hier in dit Huis al uitgelegd - bevroren. De Commissie heeft zich bij haar beslissing gebaseerd op de standpuntbepaling van het Wetenschappelijke Veterinair Comité die de toentertijd beschikbare wetenschappelijke inzichten heeft uitgediept. Deze inzichten zijn in de tussentijd echter veranderd. Daarom blijft het feitelijke exportverbod ook gelden tot alle nieuwe vragen die zijn opgedoken, zijn beantwoord.
Tweede vraag: informatie van de enquêtecommissie. Welnu, beste dames en heren, welke instructies ik heb gegeven, heeft Voorzitter Santer hier geciteerd. Volgens mij hoef ik van mijn kant daaraan niets meer toe te voegen. Maar de heer Böge heeft er ook op gewezen waar het vandaag in wezen om gaat, namelijk dat we uit dit debat voor de toekomst lering trekken, wij allemaal! Daar ben ik het wat de inhoud betreft helemaal mee eens en ik wil zelfs benadrukken dat het vandaag om veel meer gaat dan alleen maar de kwestie van BSE.
Ik werk sinds enkele jaren - ook al bij mijn vroegere bezigheden - volgens een nieuw concept en een nieuwe aanzet voor het landbouwbeleid, wat - ook dat dient te worden gezegd - niet altijd de onverdeelde goedkeuring van iedereen wegdraagt. Laat ik echter enkele basisprincipes noemen die ik van fundamenteel belang vind voor de toekomst. Ten eerste bouw ik bij mijn beleid op de coalitie tussen de consument en de boer. Ten tweede ben ik van mening dat we ons allemaal moeten realiseren dat kwaliteit belangrijker is dan kwantiteit! Ten derde moeten milieubescherming en bescherming van de gezondheid algemeen worden gemaakt. Wat bedoel ik daarmee? De consument heeft vandaag de dag het recht dat er van de stal of van het veld tot op de tafel van de consument een constante controle en een constante kwaliteitsgarantie plaatsvindt. Bovendien gaat het erom dat de landbouw het principe van de duurzaamheid gaat toepassen en hier hoort ook een diervriendelijke veehouderij en de bescherming van dieren bij.
Beste dames en heren, dat zijn niet alleen maar conclusies en aankondigingen. Ook in de praktijk heb ik al een aantal stappen gezet. Ik mag u herinneren aan de hormoon-conferentie, ik mag u herinneren aan de conferentie in Cork, ik mag u herinneren aan de uitbreiding van de verordening voor de organische landbouw naar dierlijke producten toe, ik mag u herinneren aan mijn initiatief voor de vereenvoudiging van de gehele veterinaire wetgeving of ook aan het verbod op kisten voor kalveren. Ik ben blij dat veel van deze voorstellen door het Parlement even positief werden benaderd en ik vertrouw hier ook op verdere samenwerking in de toekomst, waartoe ook werd opgeroepen.
In verband hiermee ook nog iets over BSE. Ik wil graag constateren dat hier door de Commissie ook enkele belangrijke initiatieven werden genomen. Ik mag u eraan herinneren dat ik al voordat er in maart van het vorige jaar werd gesproken over de crisis de zogenaamde Weissmann-commissie in het leven heb geroepen om een nieuw onderzoeksconcept voor deze hele sector te ontwikkelen. Ik mag u eraan herinneren dat de Commissie het exportverbod in maart heeft opgelegd. Het was ook de Commissie die een reeks maatregelen heeft voorgesteld die het Verenigd Koninkrijk moet implementeren en ook hier in dit Huis ligt er een voorstel voor een verbeterde identificatie van dieren en voor een verbeterde etikettering van de vleesproducten op tafel. Maar met één ding ben ik het helemaal eens: we hebben veel en veel meer transparantie nodig. Volgens mij vormt ook hier ons model, zoals we bijvoorbeeld deze hormoonconferentie hebben georganiseerd, toch een uitgangspunt voor de toekomstige behandeling van dergelijke kwesties in het openbaar.
Een herziening van de commissies voor advies voor de landbouw zal binnenkort plaatsvinden en ook met een controle op het gebied van de gezondheidszorg werd, zoals Voorzitter Santer al zei, een begin gemaakt.
Volgens mij moeten de Commissie en het Parlement samen deze nieuwe weg van het landbouwbeleid bewandelen. Eén ding moet duidelijk zijn: we hebben daarvoor een vertrouwensvoorschot nodig zoals u ons dat vandaag hebt gegeven en ik zal, tenminste wat mij betreft, alles doen wat ik kan om dit vertrouwen waar te maken.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, waarde leden van het Parlement, ik zal het aan het einde van dit debat betrekkelijk kort houden, omdat ik u vooral wil mededelen in welke gemoedstoestand ik ben. Ik wil dat u goed beseft dat hier geen wondermiddelen voor bestaan. Maar er is van de zijde van de Commissie wel een groot politiek engagement, men wil dat er doorzichtigheid is en men is van goede wil.
De uitdaging waar de Commissie en het Parlement voor staan is enorm. Wij moeten een Europees controlemodel opstellen en een Europees model voor de volksgezondheid. En dat is een uitdaging omdat dergelijke modellen immers niet zomaar voorhanden zijn. Het is dan ook aan ons om blijk te geven van inventiviteit en van verantwoordelijkheid.
Volgens hetgeen ik uit dit dossier begin te begrijpen, is de inspectie- en controlecapaciteit die wij hebben eigenlijk slechts embryonaal. Zo vraag ik mij bijvoorbeeld af of het mandaat van de inspecties niet herzien moet worden. Ook heb ik vragen bij het wetgevingsproces, want naderhand moet er sprake zijn van een globale samenhang; het volstaat niet om de diensten van DG VI onder te brengen bij DG XXIV.
De problemen waarvoor een oplossing moet worden gevonden zijn dus heel wat groter. De mayonaise moet gaat binden. De ingrediënten zijn er en laat ons dus eerst eens zien of we genoeg ingrediënten hebben en laat ons die vervolgens omzetten in een beleid. En dat is geen kleinigheid. Ik denk al wel dat er op administratief vlak een eerste stap gezet is. De voorzitter heeft het goed gezegd: een eerste administratieve stap. Precies.
Voor het overige hebben wij de grote lijnen getrokken. Nu moeten ze nog worden uitgewerkt en moeten we voor de procedures zorgen om ze ten uitvoer te leggen, wat weer een andere uitdaging is. Er is een interne doorlichting aan de gang die zal uitwijzen hoeveel middelen er nodig zijn. Ik wil u te kennen geven dat ik graag bereid ben om met u een eerste bijeenkomst te beleggen voor medio maart, dat wil zeggen na afloop van de doorlichting. Ik maak mezelf geen illusies, tussen nu en drie weken zullen mijn ideeën nog geen vaste vorm hebben aangenomen, integendeel. Daarom wil ik u, leden van het Parlement, vragen wat uw idee is van het controlebeleid dat wij moeten opzetten. En dan ben ik van plan om in april nog eens terug te komen, alvorens de officiële mededeling in te dienen waarover de voorzitter heeft gesproken, om te trachten samen een model te bedenken waarmee wij het hoofd kunnen bieden aan de uitdagingen.
Overigens gaat het niet alleen om BSE; er zijn nog zoveel andere dossiers - waarnaar u verwezen heeft - die al onze aandacht vragen, om niet te zeggen waar wij ons zorgen over maken. Er is een probleem op wetgevend vlak. Van het Groenboek tot de product liability , ik zal het niet allemaal opsommen. U weet hoe complex het dossier is. Wij hebben al onze energie, al onze creativiteit en al onze verantwoordelijkheid nodig. Er zijn er onder u die op dat vlak al ervaring hebben. Ik denk dat het tot mijn taak behoort om van alle ervaring gebruik te maken, of dat nu is op het niveau van de consumentenverenigingen of van de ministeries. Tijdens mijn hoorzitting voor het Parlement, nu twee jaar geleden, ben ik ondervraagd over andere vaardigheden, maar over deze vaardigheden beschikte ik niet. Het zou dan ook verstandig zijn om het eens te worden over een controlemodel voor onze medeburgers.
Een wondermiddel is er niet, zoals ik bij het begin van mijn betoog al zei. Morgenochtend zal het wonder zich niet voltrekken, dat moeten we wel goed beseffen. Wij hebben middelen nodig, en als we een beleid willen voeren, dan moeten we zorgen dat we ook politieke middelen hebben. En ik reken op uw steun, want zoals de heer Böge al gezegd heeft, zijn er natuurlijke allianties. Nu moeten ze nog tot het einde vruchten voortbrengen. Dank u wel en tot binnenkort, als ik het goed begrepen heb.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb zeer aandachtig naar de vele betogen in dit belangrijke debat geluisterd. De commissarissen Fischler en Bonino hebben antwoord gegeven op bepaalde opmerkingen en hebben u laten weten hoe zij zich in dit stadium voelen.
Ik zou dit debat, dat ik zeer constructief vond maar ook zeer intensief, niet willen heropenen. Ik zou allereerst willen zeggen dat u uw werk als parlementsleden gedaan heeft, omdat u dit verslag van de enquêtecommissie heeft ingediend en omdat u er een debat over heeft opgezet. Het minste wat ik kan zeggen is dat onze Commissie het hare moet en ook zal doen en dat ook zal blijven doen, in het belang van onze burgers.
Net als u zou ook ik het op prijs hebben gesteld als de Raad, die hierbij als instelling eveneens betrokken is, zich hier vandaag had uitgesproken. Afgezien van alle verschillende politieke gevoeligheden, wil uw Parlement als geheel dat de aspecten die verband houden met de volksgezondheid, meer in aanmerking worden genomen bij het opstellen van communautaire beleidsmaatregelen. Ik deel die zorg. Ik heb dat zoëven al gezegd en heb daar in mijn betoog concrete mogelijkheden voor aangegeven.
In het licht van uw werkzaamheden zal de Commissie van haar kant uit hoofde van haar institutionele prerogatieven en van het algemeen Europees belang alles doen wat zij nodig acht. Ik spreek de hoop uit dat het Europees Parlement de moed zal hebben om bepaalde taboes te doorbreken als wij het over het voedselbeleid en ook over de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid hebben.
In mijn redevoering heb ik gezegd dat ik de verantwoordelijkheid van het College op mij zal nemen en dat zijn voor mij geen loze woorden. Ik zeg u met de hand op mijn hart dat ik dat gedurende de twee jaar dat ik aan het hoofd van het College sta altijd gedaan heb. Uit alle acties die wij hebben genomen sedert wij het Britse parlement op de hoogte hebben gebracht van de meest recente wetenschappelijke gegevens in maart ll. blijkt deze houding. Er is onmiddellijk besloten tot een algeheel embargo, ondanks het krachtige protest van Londen, een embargo dat nog steeds van kracht is. Er is in principe besloten tot een voorwaardelijke opheffing van het embargo op bepaalde afgeleide produkten, op basis van wetenschappelijke gegevens waarover de Commissie toentertijd beschikte. Ik wil hier wel aan toevoegen dat dit besluit niet ten uitvoer is gelegd, om de redenen die Franz Fischler zojuist uiteengezet heeft. Tot slot was daar het voorstel voor een kaderakkoord dat bij consensus is aangenomen op de Europese Raad van Florence, en dat akkoord legt uitermate strenge regels vast voor elk mogelijk onderzoek van een verzoek tot een al dan niet gedeeltelijke opheffing van het embargo.
Ter afronding wil ik er nog eens aan herinneren, net als mevrouw Bonino al gedaan heeft, dat de Commissie vastbesloten is om met u samen te werken, waarbij elkaars bevoegdheden eerbiedigd worden. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om ook het aanbod tot samenwerking van zojuist toe te juichen. Op die manier interpreteer ik dit verslag, dat zojuist is ingediend en dat de hele middag is besproken. Zoals mevrouw Bonino al zei is de Commissie bereid om het Europees Parlement regelmatig op de hoogte te houden van de vorderingen van haar werkzaamheden.
Dat uit het kwaad het goede moge ontstaan en dat Europa een betere plek wordt voor zijn burgers. Dit, dames en heren, is mijn allergrootste wens.

De Voorzitter
Dank u, voorzitter Santer. Dames en heren, na het betoog van voorzitter Santer verklaar ik het gecombineerd debat over de BSE-crisis te zijn gesloten. De stemming over het verslag-Medina Ortega en de acht ontwerpresoluties zal woensdag om 12.00 uur plaatsvinden. De stemming over de motie van afkeuring zal donderdag om 15.00 uur plaatsvinden.
(De vergadering wordt te 19.40 onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Vragenuur
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0001/97).

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Gary Titley (H-0014/97):
Betreft: Niet-naleving van het principe van de wederzijdse erkenning van diploma's en beroepskwalificaties
Een uit mijn kiesdistrict afkomstige lerares moderne talen met zeer goede kwalificaties, die gehuwd is met een Fransman, heeft moeten vaststellen dat haar kwalificaties door de Franse autoriteiten niet worden erkend. Het concrete gevolg hiervan is dat zij als lerares vreemde talen in de Franse scholen niet terecht kan. Hoe gaat de Commissie te werk om de wederzijdse erkenning van kwalificaties op het gebied van het onderwijs in vreemde talen te waarborgen? Wat vindt de commissaris van de houding van de Franse autoriteiten?

Monti
De Commissie is op de hoogte van de door de geachte afgevaardigde te berde gebrachte kwestie. De diensten van de Commissie hebben talloze klachten binnengekregen over de problemen waarmee leraren afkomstig uit andere lidstaten in Frankrijk te maken krijgen.
Van toepassing op leraren is richtlijn 89/48/EEG inzake een algemeen stelsel van erkenning van hogereberoepsdiploma's waarmee een beroepsopleiding van minimaal drie jaar wordt afgesloten. Uitgangspunt van deze richtlijn is dat de lidstaat waar men woont de communautaire burger moet toestaan een beroep op zijn grondgebied uit te oefenen, ook als hij niet het voorgeschreven nationale diploma bezit, op voorwaarde dat hij een in een andere lidstaat voorgeschreven diploma bezit om hetzelfde beroep te ondernemen of uit te oefenen.
Dankzij deze erkenning heeft de migrerende werknemer het recht het bedoelde beroep te ondernemen of uit te oefenen op dezelfde voorwaarden als degenen die een nationaal diploma bezitten. Als leraren door middel van een vergelijkend onderzoek worden aangenomen - zoals in Frankrijk bij het openbaar onderwijs -, geeft de erkenning migrerende werknemers het recht aan dat onderzoek deel te nemen, maar een garantie dat ze het zullen halen biedt ze niet. Voorts kunnen de Franse autoriteiten eisen dat migrerende leraren op dezelfde voorwaarden als Franse burgers een proefperiode doorlopen. Ze kunnen echter niet eisen dat communautaire burgers die reeds in een andere lidstaat hun onderwijsbevoegdheid hebben behaald, een Franse opleiding volgen om het in Frankrijk voorgeschreven diploma te behalen.
Dit is het kader, en de Commissie heeft, gezien deze gevallen, overeenkomstig artikel 169 van het Verdrag een inbreukprocedure tegen Frankrijk in gang gezet, omdat dit land de communautaire voorschriften inzake de wederzijdse erkenning van diploma's niet op leraren heeft toegepast.

Titley
Het doet mij bijzonder veel genoegen te vernemen dat de Commissie op dit vlak actie onderneemt, omdat de persoon uit mijn kiesdistrict waarover ik het had, de hoogste universitaire graad heeft behaald aan een Engelse universiteit in Frans en Duits, een volledig bevoegd lerares is in het Verenigd Koninkrijk en haar doctoraal Duits heeft. De fout die zij gemaakt heeft, is dat zij gehuwd is met een Fransman en in Frankrijk is gaan wonen, waar zij geen baan krijgt als lerares ondanks haar aanzienlijke ervaring in het onderwijs. Het enige werk dat zij kan krijgen is als animatrice aan een Franse school, wat een zeer laag niveau is.
De situatie is zo droevig geworden dat deze dame nu voornemens is om met haar baby naar het Verenigd Koninkrijk terug te keren om daar een baan te zoeken. Haar man zou dan in Frankrijk achterblijven en zij zou alleen in de schoolvakanties naar hem toe gaan. Al veertig jaar werken we aan integratie en hier zitten we dan met een uiteengevallen gezin ondanks alle mooie woorden over de wederzijdse erkenning van kwalificaties.
Ik kan er bij de Commissie dan ook alleen maar op aandringen om zo snel en effectief mogelijk actie te ondernemen. Het is veertig jaar na het Verdrag van Rome bepaald geen goede zaak dat wij gezinnen op deze manier uiteendrijven.

Monti
Naar aanleiding van de opmerkingen van de geachte afgevaardigde zou ik graag nog eens benadrukken dat de Commissie gebruik maakt van de maatregelen die zij krachtens het Verdrag kan treffen. Er zijn krachtens artikel 169 van het Verdrag momenteel twee inbreukprocedures bezig en als dat nodig mocht blijken, dan zal de Commissie niet aarzelen om de zaak voor het Hof van Justitie te brengen.

Spiers
Mijnheer de Voorzitter, ook ik was zeer gelukkig met het antwoord van de commissaris. Zou hij in een iets ruimere context kunnen zeggen of, en zo ja, welke vorderingen er gemaakt zijn bij het samenbrengen van beroepsorganisaties op andere vlakken om hen ervan te overtuigen de kwalificaties in elke lidstaat te erkennen?
Er schijnt met name een probleem te zijn met universiteitsdiploma's. Beroepsorganisaties in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk erkennen dat een graad in de rechten van een Britse universiteit tot op zeker hoogte voldoet aan de beroepskwalificaties voor een advocaat, hetgeen niet noodzakelijk geldt voor een graad in de rechten die aan een Franse universiteit is behaald. Misschien is rechten niet zo'n goed voorbeeld wegens de uiteenlopende rechtsstelsels. Maar hetzelfde is wellicht waar voor architectuur of een ander beroep. Het is toch duidelijk dat als de rechten voor accreditering niet in de hele Europese Unie gelijklopen, dit dan resulteert in een beperking van de mobiliteit van arbeid en in een aantasting van de interne markt.

Monti
Jazeker, dit is een zeer algemene en belangrijke vraag. Ik zal daar een algemeen antwoord op geven en u zeggen dat dit inderdaad een essentieel aspect is van het vrije verkeer van mensen en van het effectieve burgerschap in de Unie. Wij pakken dit soort problemen aan door een combinatie van drie soorten actie: informatie, toezien op naleving van de wet en bekijken of er verdere wetgeving nodig is. Ten aanzien van de informatie kent u allen het programma ten behoeve van de Europese burger aan de hand waarvan wij onze burgers informeren over hoe zij in een andere lidstaat van de Europese Unie te werk moeten gaan. Dit is zinvol omdat het de burgers informatie verschaft en een nuttige feedback geeft over de hindernissen die zij op hun weg tegenkomen.
In verband met inbreuken, heb ik zojuist gezegd dat er een inbreukprocedure aan de gang is tegen een lidstaat.
Het derde aspect van onze actie tenslotte is bekijken of er verdere wetgeving nodig is. Ik mag de leden van het Parlement er misschien aan herinneren dat het vrije verkeer van personen onder de opdracht valt van de hoge werkgroep, die wordt voorgezeten door mevrouw Simone Veil. Via haar hulp en de hulp van haar collega's zoeken wij uit of er op dit gebied verdere wetgeving nodig is.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Per Stenmarck (H-0044/97):
Betreft: Belastingvrije winkels in de EU
In mijn schriftelijke vraag (E-3061/96) stelde ik dat er, vóór afschaffing van de belastingvrije winkels op veerboten tussen lidstaten van de EU, een analyse moet worden gemaakt van de gevolgen. Ik heb gevraagd of de Commissie bereid was tot een analyse vanuit verscheidene invalshoeken.
Het antwoord dat commissaris Mario Monti op 20 januari 1997 gaf, hield in dat de belastingvrije winkels op 30 juni 1999 worden afgeschaft. Er zal niet worden onderzocht welke gevolgen dit zal hebben voor de werkgelegenheid, de exportindustrie, de prijzen van waren en het toerisme.
Als besluitvormer dient men, alvorens een besluit wordt genomen, zo veel mogelijk te zoeken naar antwoorden op de vraag welke gevolgen dat besluit zal hebben.
Kan de Commissie derhalve mededelen wat voor bovengenoemde sectoren de gevolgen zullen zijn van de afschaffing van de belastingvrije winkels per 30 juni 1999?

Monti
Dit is een steeds terugkerend, belangrijk onderwerp, en de Commissie kan alleen maar haar antwoord op de schriftelijke vraag E-3061/96 van de geachte afgevaardigde herhalen. De Commissie moet zich houden aan het besluit van de Raad waarmee met ingang van 30 juni 1999 de belastingvrije verkopen binnen de Unie worden afgeschaft.
De Commissie acht het niet wenselijk een onderzoek op dit gebied uit te voeren. Wel betreurt de Commissie het dat de betrokken sector tot dusver nog geen aanstalten heeft gemaakt om in de nog resterende tijd een strategie te ontwikkelen waarmee de derving van het belastingvoordeel dat deze verkopen opleveren wordt opgevangen, ofschoon er sinds de goedkeuring van dit besluit al vijf jaar zijn verstreken.
De Commissie acht zo'n analyse niet nodig, en is overtuigd dat wanneer zij zo'n onderzoek zou aankondigen, dit de bedrijfstak op het verkeerde been zou zetten, waardoor er extra vertragingen zouden kunnen optreden bij de aanpassingen die moeten worden doorgevoerd om het jaren geleden genomen besluit, dat op 30 juni 1999 van kracht wordt, in te voeren.

Stenmarck
Mijnheer de Commissaris, ik heb deze vraag en een aantal andere vragen op hetzelfde gebied gesteld om te proberen uit te zoeken of wij handelen conform onze uitspraken, of wij bereid zijn de logische gevolgen te trekken van hetgeen wij in alle verbanden als belangrijk betitelen. Als men de belastingvrije winkels afschaft, heeft dat gevolgen - daar kunnen wij onze ogen niet voor sluiten. Desondanks is er zonder enige noemenswaardige analyse van de gevolgen een besluit op dit gebied genomen. Dàt verlang ik, en wel voordat het besluit in werking treedt, en ik verlang dat in afwachting van deze analyse de inwerkingtreding uitgesteld wordt. Wij moeten toch redelijkerwijs weten wat we aan het doen zijn.
Een aantal lidstaten van de EU heeft analyses gemaakt van wat er kan gebeuren. Als men dat allemaal bij elkaar voegt, gaat het om een lagere omzet van misschien 4 miljard ecu; het gaat om een orde van grootte van 100.000 banen in de hele EU die kunnen gaan verdwijnen. Zelfs al zou dit cijfer te hoog zijn, zou de helft al een ramp betekenen, vooral tegen de achtergrond van ons streven om de werkloosheid te verlagen en niet te verhogen. De vraag is: zijn wij bereid om deze gevolgen te dragen, terwijl wij in andere verbanden alles doen om de werkloosheid naar beneden te brengen?

Monti
Mag ik de geachte afgevaardigde erop wijzen dat het besluit waarover het hier gaat een bindend besluit is, dat destijds alles wat bij een weloverwogen besluit aan de orde kwam is meegewogen, dat men van mening was dat in een interne markt belastingvrije verkopen principieel niet konden, en dat - zoals zo vaak bij economische kwesties het geval is - het belastingvrije systeem voor sommigen voordelen oplevert, maar voor andere weer heel zwaarwegende nadelen: zo lijdt de handel zonder twijfel schade doordat er op bepaalde plaatsen belastingvrij kan worden gekocht. Het belastingvrije stelsel verstoort bijvoorbeeld ook de concurrentie tussen de verschillende vervoermiddelen, enz. Dit zijn allemaal overwegingen die destijds in het besluitvormingsproces een rol hebben gespeeld. Het is juist opvallend dat er zo'n lange aanpassingsperiode is toegekend; de bedoeling daarvan is niet uitentreuren onderzoek te doen naar een reeds welbekende situatie, maar de betrokken ondernemers in de gelegenheid te stellen de aanpassingen door te voeren die de nieuwe en lang geleden aangekondigde situatie vereist.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb ook een vraag over ditzelfde punt. Daarom koppel ik die aan de vraag van de heer Stenmarck. Ik ben het met de Commissaris eens dat het hier gaat om het beginsel van de interne markt. Als men beginselvast moet zijn, is het juist dat de belastingvrije winkels van de interne markt moeten verdwijnen. Maar soms botst de werkelijkheid met de beginselen. De vraag is of men dan aan zijn principes moet vasthouden, of dat men zich moet aanpassen aan de heersende realiteit.
In dit geval heeft het Zweedse sjöfartsverket, de nationale scheepsvaartraad, een onderzoek gedaan dat ik hier in mijn hand heb. Dat wijst uit dat er in Zweden een groot aantal banen zou verdwijnen in de plaatsen die van de scheepvaart afhankelijk zijn. Ik ben afkomstig uit zo'n scheepvaartstreek en ik ben voorvechter van de werkgelegenheid in Europa, en ik stel altijd dat de Europese Unie op dit gebied iets te bieden heeft. Wat moet ik zeggen tegen degenen die in de scheepvaart werken, als wij tegelijkertijd de belastingvrije winkels moeten afschaffen? Ze geloven mij toch niet op mijn woord, dat ik de werkloosheid bestrijd. Ik vind dat in dit geval de beginselen voor de realiteit moeten wijken, d.w.z. voor de realiteit dat de werkgelegenheidskwesties voor de Europese Unie het belangrijkste zijn.

Monti
Zoals u weet heeft de vorming van de interne markt - een grootse inspanning - als belangrijkste doel de Europese economie concurrerender te maken en daarmee de werkgelegenheid een duwtje in de rug te geven. In de situatie waarop ik nu word gewezen worden bepaalde arbeidsplaatsen in bepaalde sectoren zeker door het bestaan van belastingvrije winkels bevorderd. Maar we moeten niet vergeten dat tegenover deze arbeidsplaatsen een gebrek aan arbeidsplaatsen in andere sectoren staat, in andere vervoermiddelen, in de grote handel, in de handel buiten de belastingvrije winkels. Omdat we dus een goed werkende Europese binnenmarkt moeten creëren, moeten we de obstakels die haar functioneren in de weg staan opruimen, en het systeem van belastingvrije winkels is zeer zeker zo'n obstakel.
Verder wil ik er nog op wijzen dat bijvoorbeeld op vliegvelden het belastingvrije winkelen op vluchten buiten de Unie beslist niet zal worden afgeschaft; overigens is één van de voordelen van de winkels op vliegvelden - los van het belastingvoordeel - dat ze zich kunnen richten op een publiek dat op een vliegtuig moet wachten en de tijd wil doden en hoe dan ook inkopen doet, of het belastingvoordeel nu wordt afgeschaft of niet.

Sjöstedt
Allereerst wil ik zeggen dat ik geen grote fan ben van de belastingvrije verkoop op zich, maar ik ben zeer bezorgd over de gevolgen die het kan hebben als deze afgeschaft wordt.
Ik wil graag een zeer concreet voorbeeld geven: de Oostzee wordt doorkruist door een groot aantal verschillende veerbootlijnen. Alle rederijen kampen met de rentabiliteit, en deze rederijen krijgen een relatief groot deel van hun inkomsten uit de belastingvrije verkoop. Ten noorden van Stockholm is er slechts één lijndienst tussen Zweden en Finland die het hele jaar vaart, namelijk tussen Umeå en Vasa. Het is zeer de vraag of deze lijndienst überhaupt zal overleven als de belastingvrije verkoop verdwijnt. Dat zou het einde betekenen van de nauwe samenwerking tussen deze regio's, die trouwens via het Interreg-programma subsidie van de EU ontvangen, juist om o.a. via verkeersverbindingen samen te werken. Het houdt ook in dat het vrachtverkeer over de weg honderden, misschien duizenden kilometers verder moet rijden.
Zal de Commissie iets doen om te zorgen dat verkeersverbindingen van speciaal belang, die de EU nu al op verschillende manieren subsidieert, de afschaffing van de belastingvrije verkoop zullen overleven, als daar speciale redenen voor zijn?

Monti
Men voert dit argument vaak aan, namelijk dat belastingvrije verkopen een financieringsbron zijn voor de vervoersinfrastructuur of voor bepaalde vormen van vervoer, met name via vaak hoge bijdragen, die de exploitanten van verkooppunten moeten betalen om binnen deze infrastructuur hun activiteiten uit te oefenen, met name op luchthavens maar ook in andere infrastructuren.
Voor wat de belastingvrije verkoop betreft aan boord van veerboten bijvoorbeeld, is het zeker waar dat deze een niet te verwaarlozen gedeelte van de inkomsten vormen van de scheepvaartondernemingen en dat deze verkopen de ondernemingen in staat stellen om hun exploitatiekosten in evenwicht te houden en zelfs om hun verlieslatende lijnen te behouden die verliesgevend zijn. Het zou er dus op kunnen lijken dat belastingvrije verkopen een vorm van steun zijn bij het functioneren van het vervoer.
De Commissie is van mening dat als er op communautair niveau op dit gebied steun moet worden verleend, er dan naar specifieke oplossingen gezocht moet worden, die los staan van indirecte belastingen. Wij zijn denk ik allemaal voor doorzichtigheid. Als men vindt dat er overheidssteun gegeven moet worden, dan moet deze worden aangevraagd en geëvalueerd en eventueel worden toegekend als zijnde overheidssteun, en niet op een verkapte wijze via de belastingen, omdat dat in strijd is met de beginselen van de interne markt.

De Voorzitter
Hoewel het Reglement bepaalt dat de Voorzitter alleen een aanvullende vraag van de steller van de schriftelijke vraag en één of ten hoogste twee aanvullende vragen van de leden dient toe te staan, geef ik nog het woord aan de heer Watts.

Watts
De commissaris had het over de nadelen van belastingvrije verkopen en heeft een aantal gebieden genoemd die volgens hem een negatieve invloed hebben op bijvoorbeeld de detailhandel en de vervoerssector.
Zou de commissaris het Parlement de studies kunnen verstrekken die deze beweringen staven?

Monti
De dingen die ik hier gezegd heb zijn gebaseerd op een in de loop van de tijd verzamelde reeks elementen afkomstig van verschillende bronnen. De Commissie is inderdaad niet voornemens hier verdere studies over te verrichten. Anderzijds was dit ook het standpunt dat naar voren is gekomen naar aanleiding van recente besprekingen hierover binnen de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën.

De Voorzitter
Aangezien het onderwerp dat in vraag nr. 46 van mevrouw Jensen aan bod komt, op de agenda van de vergadering van vrijdag staat ingeschreven, wordt deze vraag thans niet behandeld.
Daar de vraagstellers niet aanwezig zijn, komen ook de vragen nrs. 47 en 48 te vervallen.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een vraag over het Reglement. Ik zou willen weten of het mogelijk is om de vraag van een andere afgevaardigde over te nemen. Nee?
Goed.

De Voorzitter
Vraag nr. 49 van Mark Watts (H-1041/96):
Betreft: De veiligheid in de Kanaaltunnel
De Commissie is ongetwijfeld op de hoogte van de ernstige brand die op 19 november 1996 plaatsvond in de Kanaaltunnel.
Welke maatregelen heeft de Commissie op grond van artikel 75, lid 1c van het Verdrag (" de maatregelen die de veiligheid van het vervoer kunnen verbeteren" ) genomen met betrekking tot de Kanaaltunnel?
Welke voorstellen heeft de Commissie gedaan aan de regeringen van het VK en Frankrijk in verband met de veiligheid in de Kanaaltunnel, en is er aandacht besteed aan het ontwerp van de goederenwagons?
Is de Commissie verontrust over het feit dat de regering van het VK weigert veiligheidsrapportages over de Kanaaltunnel vrij te geven, en zal de Commissie aandringen op het alsnog beschikbaar stellen van dit materiaal?
Gaat de Commissie een verklaring afleggen over de brand in de Kanaaltunnel?

Kinnock, Neil
Zoals de geachte afgevaardigde zich wellicht herinnert, heb ik tijdens de bijeenkomst van de Commissie vervoer en toerisme op 18 december gezegd dat de Commissie het grootste belang hecht aan de handhaving van het allerhoogste veiligheidsniveau dat in het spoorwegvervoer gebruikelijk is. Het is duidelijk dat de veiligheid een belangrijke doelstelling is van het gemeenschappelijk vervoerbeleid en het is van essentieel belang dat alle vormen van spoorwegvervoer, waaronder ook de Kanaaltunnel, minstens even veilig zijn als de conventionele spoorwegen.
De Commissie is op dit moment niet op de hoogte van bewijsmateriaal waaruit zou blijken dat er vragen zijn gesteld bij de desbetreffende communautaire wetgeving naar aanleiding van het ongeval in de tunnel. Het is mogelijk dat wanneer de resultaten van diverse onderzoeken bekend worden, men dan moet overwegen of communautaire actie noodzakelijk is.
Onderzoeken naar spoorwegongevallen vallen, zoals de geachte afgevaardigde vast wel weet, onder de strikte bevoegdheid van de lidstaten. Ik kan de Vergadering echter wel mededelen dat in de onlangs goedgekeurde richtlijn over het vervoer van gevaarlijke goederen per spoor, specifiek rekening is gehouden met veiligheidsvoorschriften die hoger zijn dan normaal in de Kanaaltunnel. Het ontwerp van de goederenwagons valt echter niet onder de bevoegdheid van de Commissie.
Tot slot is de Commissie niet op de hoogte van het feit dat het Verenigd Koninkrijk geweigerd heeft om informatie te verschaffen, zoals de geachte afgevaardigde suggereert. Ik weet dat de geachte afgevaardigde zeer nauw en actief betrokken is bij alles wat verband houdt met de Kanaaltunnel en ik al hem zeer zeker op de hoogte houden van eventuele ontwikkelingen die voor hem van belang kunnen zijn.

Watts
Ik dank de commissaris voor zijn uitgebreide antwoord. Binnen zijn bevoegdheid als commissaris heeft hij alles gedaan om deze kwestie, waar deze onder zijn verantwoordelijkheid valt, zo grondig mogelijk te onderzoeken. Maar hij begrijpt vast ook dat ik mij zorgen maak als hij zegt dat hij commentaar zal leveren als de verslagen openbaar worden gemaakt. Wij maken er ons ernstige zorgen over dat bijvoorbeeld het Franse verslag van het onderzoek niet gepubliceerd zal worden of aan het publiek ter beschikking zal worden gesteld. Het is ook niet zeker of de besprekingen van de veiligheidsdienst van de Kanaaltunnel volledig openbaar gemaakt zullen worden, hetgeen met name geldt voor alle achtergronddocumentatie met betrekking tot de goedkeuring van de halfopen wagons welke een cruciale rol hebben gespeeld bij het ontstaan en de uitbreiding van de brand.
Kan de commissaris er niet met mij voor pleiten dat het Verenigd Koninkrijk de boeken hierover opent en het publiek zelf laat beslissen of de Kanaaltunnel al dan niet veilig is? Dat betekent dat alle documenten van de veiligheidsdienst van de Kanaaltunnel openbaar gemaakt moeten worden. Zonder die documenten vind ik niet dat wij kunnen beoordelen of de tunnel al dan niet veilig is.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de geachte afgevaardigde. Ik denk dat de geschiedenis van onderzoeksrapporten in verband met belangrijke incidenten zoals in de Kanaaltunnel aantoont dat alle overheden, evenals het grote publiek en de exploitanten, alle belang hebben bij een maximale openheid. Het is de enige manier om niet alleen te garanderen dat er lering uit wordt getrokken maar dat men ook vaststelt dat zulks inderdaad gebeurt.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 50 te vervallen.
Vraag nr. 51 van Nuala Ahern (H-0023/97):
Betreft: Veiligheid van kustbewoners en transporten van radioactief materiaal
Toen in 1995 voor het eerst hoog radioactief verglaasd nucleair afval werd verscheept van Frankrijk naar Japan, werd geen informatie verstrekt over de gevolgde route. Bij aankomst werd ontdekt dat een van de vaten was doorgeroest en straling was ontsnapt.
In januari 1997 heeft opnieuw een transport van hoog radioactief verglaasd nucleair afval Frankrijk verlaten. Is het niet de verantwoordelijkheid van een lidstaat (in casu: Frankrijk) de Commissie op de hoogte te stellen van de te nemen route, en heeft Frankrijk zulks gedaan? Welke maatregelen heeft de Commissie genomen om de kustbewoners langs de route te beschermen in geval van een noodsituatie aan boord van het schip, de Pacific Teal?

Kinnock, Neil
Binnen de Europese Unie worden de lidstaten en de Commissie geïnformeerd over het vervoer van radioactief afval aan de hand van de volgende twee bepalingen: ten eerste is daar richtlijn 92/3 van de Raad die betrekking heeft op het toezicht op en de controle van het vervoer van radioactief materiaal tussen lidstaten en naar en vanuit lidstaten van de Gemeenschap. De richtlijn stippelt een procedure uit om ervoor te zorgen dat het vervoer van radioactief afval alleen plaatsvindt nadat alle betrokken lidstaten van te voren toestemming hebben verleend. De standaardprocedures en -documenten voor de toepassing van deze richtlijn zijn middels een Commissiebesluit van oktober 1993 vastgelegd. De Commissie ontvangt informatie via verslagen over de tenuitvoerlegging van de richtlijn die de lidstaten om de twee jaar moeten indienen.
Ten tweede valt het verschaffen van informatie over het vervoer over zee van radioactief materiaal, waaronder radioactief afval, ook onder richtlijn 93/75. Deze richtlijn verplicht de exploitanten en gezagvoerders van schepen die gevaarlijke of verontreinigende stoffen vervoeren, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van bestemming of van vertrek alle gedetailleerde informatie te verschaffen over de te nemen route en over de lading van het schip. De Commissie krijgt geen rechtstreekse informatie over elk transport afzonderlijk van radioactief materiaal, noch is het de taak van de Commissie om kustlanden te informeren ingeval er zich een noodsituatie aan boord voordoet. Krachtens de richtlijn is de lidstaat echter wel verplicht dergelijke informatie te verschaffen.

Ahern
Dank u, commissaris, voor uw zeer expliciete antwoord. Ik begrijp dus dat de Australische regering van dit specifieke transport op de hoogte is gebracht. Bevestigt of ontkent u dat? Als dit zo is - en uw antwoord impliceert toch blijkbaar dat de lidstaten van de Europese Unie eerst geïnformeerd worden en dan toestemming verlenen voor transporten langs hun kusten -, kunt u dan bevestigen dat bij transporten door Het Kanaal, de Golf van Biskaje, de Ierse Zee, de Noordzee en de Atlantische kust van de Europese Unie, alle lidstaten op de hoogte zijn gebracht van dergelijke transporten en daar toestemming voor hebben gegeven? Kunt u dat specifiek bevestigen?

Kinnock, Neil
Ik dank de geachte afgevaardigde. Als zij over nadere informatie beschikt in verband met Australië, dan zou ik het zeer op prijs stellen indien zij mij daar schriftelijk expliciet over zou kunnen informeren. Hoewel wij natuurlijk geen bevoegdheid op dit gebied hebben, zijn wij natuurlijk wel geïnteresseerd en alle informatie die de geachte afgevaardigde kan geven is dan ook welkom.
In december 1993 heeft de Commissie een voorstel voor een richtlijn van de Raad goedgekeurd die over deze hele kwestie gaat en met name betrekking heeft op het opzetten van een Europees rapporteringssysteem voor schepen, Eurorep . Het doel ervan is de voorschriften op het stuk van aangifte van richtlijn 93/75 uit te breiden tot alle schepen die gevaarlijke en verontreinigende goederen vervoeren die in transit zijn voor de kust van Europa met als bestemming een land buiten de Europese Unie. Aangezien er in de Raad echter nog geen politiek akkoord over de tekst van de Commissie is, ligt Eurorep nog steeds bij de Raad op tafel. De aanstaande bekrachtiging door de Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties over de Wet van de Zee geeft ons voorstel een sterkere rechtsgrondslag met betrekking tot het internationaal recht en hopelijk zullen daardoor de besprekingen binnen de Gemeenschap over dat voorstel heropend worden. Ik kijk uit naar nadere informatie van de geachte afgevaardigde.

Ahern
Ik zal commissaris Kinnock zeer zeker schriftelijk op de hoogte brengen van de informatie over Australië. Kan de commissaris mij zeggen of de lidstaten langs de route inderdaad toestemming hebben gegeven voor dit vervoer? Uit zijn antwoord lijkt op te maken dat zulks het geval is. Hebben zij dat inderdaad gedaan? Kan hij ons dat vertellen?

Kinnock, Neil
Ik zal die vraag nader onderzoeken en de geachte afgevaardigde het exacte antwoord verschaffen.

De Voorzitter
Vraag nr. 52 van Florus Wijsenbeek (H-0030/97):
Betreft: Steun aan een Waalse vervoersonderneming
Acht de Commissie het passend binnen de doelstellingen zowel wat betreft gecombineerd vervoer als gelijke concurrentievoorwaarden dat de Waalse regering aan de wegvervoersonderneming TTS (Bierset) steun verleent ter hoogte van 200 miljoen BEF voor de aanschaf van buitenmaat rollend materieel voor de aanvoer van auto-onderdelen uit Duitsland?

Kinnock, Neil
De diensten van de Commissie verlangen eerst dat de betrokken lidstaten binnen vijftien werkdagen alle gegevens over de overheidssteun verstrekken. Als er geen antwoord komt of als het antwoord onvolledig is, krijgt de lidstaat via een nieuw verzoek nogmaals vijftien werkdagen om alle gegevens alsnog te verstrekken en krijgt hij voorts de waarschuwing van de Commissie dat deze een uitdrukkelijk bevel kan opleggen.
Op basis van de volledige informatie die de Commissie in het antwoord krijgt, kan zij beslissen om geen bezwaar tegen de steun aan te tekenen of om stappen te nemen krachtens artikel 93(2) wegens twijfels of wegens gebrek aan informatie. Indien de lidstaat niet is ingegaan op het verzoek om informatie kan de Commissie een uitdrukkelijk bevel opleggen om de informatie alsnog te verkrijgen. Dit bevel kan de lidstaat ook verplichten om betaling van de steun op te schorten in afwachting van de resultaten van het onderzoek of het kan de eis omvatten dat de lidstaat de informatie verschaft die de Commissie nodig heeft om ter zake een besluit te nemen.

Wijsenbeek
Dat was het beste niet-antwoord dat ik ooit van de Commissie heb gekregen. Ik ken de procedures precies. Ik heb deze kwestie speciaal onder de aandacht van de Commissie gebracht en heb de nodige informatie gegeven over wat er gebeurd is, omdat ik graag zou zien dat de Commissie een standpunt inneemt en ons, leden van het Parlement, vertelt of zij zich in dit soort subsidie al dan niet kan vinden. Als dat niet het geval is dan dient zij onmiddellijk maatregelen te treffen. Ik zou dus graag vernemen wat het standpunt van de commissaris is en of hij dit soort steun al dan niet redelijk acht.

Kinnock, Neil
De Commissie was niet van die steun op de hoogte maar zij heeft de Belgische overheid wel een verzoek om informatie gestuurd om vast te stellen of er sprake is van overheidssteun die niet is aangegeven. Het valt wat zwaar om te accepteren dat de Commissie beschuldigd wordt van het geven van nietantwoorden als zij volledig en feitelijk antwoord geeft over de procedures in verband met overheidssteun. Accurate, waarheidsgetrouwe informatie is nu eenmaal accurate waarheidsgetrouwe informatie.

De Voorzitter
Vraag nr. 53 van Sören Wibe (H-0043/97):
Betreft: Aanleg van de Botniaspoorweg in Noord-Zweden
Onlangs heeft de Zweedse regering besloten tot de aanleg van een nieuwe spoorweg. Het eerste deel van deze lijn loopt van Sundsvall naar Umeå. Door de spoorweg wordt Noord-Zweden gemakkelijker toegankelijk en in de toekomst ontstaat er aldus een verbinding tussen Noord-Zweden en Noord-Finland. Het is de bedoeling dat de lijn op langere termijn ook wordt doorgetrokken tot de regio Moermansk.
Kan Zweden voor de aanleg van deze spoorweg aanspraak maken op steun van de EU en, zo ja, uit welk deel van de EU-begroting?

Kinnock, Neil
De Botniaspoorweg is momenteel niet opgenomen in het TransEuropese vervoernet en het Parlement en de Raad hebben daar tijdens de procedure voor het aannemen van de richtlijnen inzake het Trans-Europese netwerk ook niet om gevraagd. Aangezien het niet wordt beschouwd als een project dat volgens de wetgeving van gemeenschappelijk belang is, kan het niet in aanmerking komen voor financiële steun uit de begroting van de Trans-Europese netwerken. Daar bovendien de regionale fondsen die op dit gebied betrekking hebben geen vervoerinfrastructuur omvatten en de beschikbare fondsen geen verband houden met de waarschijnlijke kosten van het project, kunnen deze evenmin gebruikt worden voor cofinanciering van dit project.

Wibe
Ik dank de Commissaris voor zijn antwoord, als was het dan ook zeer negatief. Het gaat hier immers om een spoorbaan die enorm ver weg ligt, misschien wel 2000 kilometer hiervandaan. Deze is echter enorm belangrijk voor de betrokken regio, speciaal voor het vrachtverkeer. Ik begrijp niet dat de Commissaris zegt dat dit niet met ons gemeenschappelijke vervoer te maken heeft. Het is immers een spoorbaan, die duidelijk bedoeld is als verbinding zowel tussen Zweden en Noord-Finland alsook in het verlengde daarvan tussen Noordwest-Rusland en de rest van het Europese spoorwegennet. Dat deze spoorbaan niet in de huidige plannen staat, komt eenvoudigweg doordat het besluit om deze aan te leggen, zeer onlangs genomen is.
Vanzelfsprekend is mijn volgende vraag aan de heer Kinnock of het volledig uitgesloten is dat deze buitengewoon belangrijke spoorbaan ook achteraf opgenomen wordt in het transeuropese spoorwegnet.

Kinnock, Neil
Ik dank de geachte afgevaardigde. Ten eerste is de idee om de Botniaspoorweg in de Trans-Europese netwerken op te nemen niet afgewezen - om de woorden te gebruiken van de heer Wibe -, simpelweg omdat de richtsnoeren in 1999 herzien moeten worden. Ook wil ik hem er graag op wijzen dat men alleen maar kan overwegen om een project in het Trans-Europese netwerk op te nemen en het dus in aanmerking kan laten komen voor steun uit de begroting, als het project de steun heeft van of voorgedragen wordt door van de regering van een lidstaat.
Als de Botniaspoorweg niet voorkomt in het voorstel voor de Trans-Europese netwerken, dan komt dat in de eerste plaats omdat het niet door een lidstaat is voorgedragen, ten tweede omdat het voorstel niet door de parlementaire beraadslagingen is gekomen en ten derde omdat de Raad het bij nader inzien niet heeft opgenomen. Als er een voorstel komt van de Zweedse regering en als de juiste procedures worden gevolgd, dan is het goed mogelijk dat de spoorweg wordt opgenomen. Maar dat is volledig afhankelijk van het initiatief van de lidstaat.

De Voorzitter
Vraag nr. 54 van Hans Lindqvist (H-0047/97):
Betreft: Scandinavian Express Loop
In Zweden en Noorwegen wordt momenteel de mogelijkheid besproken een aantal Zweedse en Noorse steden per spoor doelmatiger met elkaar te verbinden. Dit project draagt de werknaam Scandinavian Express Loop, en het is de bedoeling dat er een spoorweglus Stockholm-Östersund-Trondheim-OsloStockholm wordt aangelegd. Van dit project maakt ook de Atlantische spoorweg deel uit, waarover in het verleden reeds is gesproken. De lijnen bestaan reeds, maar zij moeten worden aangepast aan sneltreinverkeer. Hoe staat de Commissie tegenover de mogelijkheid van economische EU-steun aan het project?

Kinnock, Neil
De Atlantbananspoorweg is opgenomen in Bijlage I van het Besluit over communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van het Trans-Europese vervoernetwerk als zijnde een project dat van algemeen belang is. Zoals de geachte afgevaardigde ongetwijfeld weet is het zuidelijke deel van de spoorweg ook opgenomen in de Nordic Triangle , dat een van de veertien prioritaire projecten is die zijn goedgekeurd op de Europese Raad van Essen en in het juridisch besluit dat aan dit Parlement is voorgelegd en dat het Parlement heeft goedgekeurd.
De spoorweg is een van de onderdelen van een ambitieus project, de "Scandinavian Express Loop " . Als zijnde een project dat van algemeen belang is, zou het Zweedse gedeelte van de spoorweg in aanmerking kunnen komen voor financiële steun van de Gemeenschap onder de begrotingslijn TEN, maar tot op heden hebben de desbetreffende nationale overheden de Commissie niet om een bijdrage verzocht.
Op basis van de beschikbare informatie ziet het er niet naar uit dat andere communautaire fondsen gebruikt kunnen worden voor de financiering van dit project. Blijkbaar wordt het Zweedse gedeelte van de spoorweg volledig gefinancierd door het Banverket , de afdeling infrastructuur van de nationale spoorwegmaatschappij.

Lindqvist
Dank u voor uw antwoord - dat tenslotte niet zo verschrikkelijk slecht was. Het betekent immers dat de huidige planning, die al plaatsvindt tussen Zweden en Noorwegen, kan doorgaan, wat misschien anders ook zou zijn gebeurd. In ieder geval is het positief dat de spoorbaan binnen een project valt dat subsidie kan opleveren. Het is dus een spoorbaan die in een lus zal gaan van Stockolm naar Östersund, dan naar Trondheim in Noorwegen, verder naar Oslo en dan terug naar Stockholm.
Mijn aanvullende vraag aan de Commissaris luidt: hoe kan de Zweedse regering verder bevorderen dat ze voldoende gelden voor deze spoorbaan krijgt? Bestaan er mogelijkheden voor Noorwegen om het project te verhaasten, afgezien van de bestaande Interreg-samenwerking waar o.a. deze spoorbaan onder valt?

Kinnock, Neil
Het spijt me te moeten zeggen dat ten gevolge van het besluit van het Noorse volk, dat land geen deel uitmaakt van de Europese Unie. Wij kunnen dan ook geen beroep doen op Noorwegen voor wat betreft de aanvullende ontwikkeling van infrastructuur, ook al weet ik dat de goede betrekkingen tussen Noorwegen en andere landen betekent dat er een gemeenschappelijk beleidshouding is voor wat de infrastructuur betreft. Maar jammer genoeg valt het ten gevolge van de uitslag van het referendum niet onder de taak van de Commissie om positieve signalen naar dit land te sturen.
Om in aanmerking te komen voor steun uit de fondsen van de Trans-Europese netwerken moet de Zweedse regering een aanvraag indienen, zoals ik eerder al zei, welke dan alle aandacht zou moeten krijgen. Maar omdat dit project beschouwd wordt als een project dat van algemeen belang is, zouden de kansen om financiële steun te krijgen van de Gemeenschap, afhankelijk van de mate waarin het verwezenlijkt is, op zijn minst even gunstig zijn als voor vergelijkbare projecten.

Wijsenbeek
Bestaat er een mogelijkheid om dit soort projecten die van transnationaal belang zijn, op te nemen in de Trans-Europese netwerken? Zo ja, hoe moeten de twee betrokken regeringen dan te werk gaan?

Kinnock, Neil
Zoals de heer Wijsenbeek ongetwijfeld bekend is, moeten zij vermoedelijk gezamenlijk en op een positieve manier optreden, wegens de bepalingen van de huidige wetgeving, wegens de noodzaak tot herziening in 1999, wegens het feit dat deze projecten per definitie met een lange planning en ontwikkeling gepaard gaan. Ik hoop dat wij in de toekomst meer projecten met een daadwerkelijke Trans-Europese waarde tegemoet zullen zien dan momenteel het geval is. Ik hoop dan ook dat de regeringen van de lidstaten eraan zullen denken dat het aan hen is om met initiële voorstellen te komen en om zulks te doen in de context van de bestaande wetgeving en van de aard van de prioritaire projecten van het Trans-Europese netwerk en van de hele filosofie achter het netwerkprogramma.

De Voorzitter
Aangezien de vraagstellers niet aanwezig zijn, komen de vragen nrs. 55, 56 en 57 te vervallen.
Vraag nr. 58 van Birgitta Ahlqvist (H-0032/97):
Betreft: " Leren in de informatiemaatschappij. Actieplan voor een Europees initiatief in het onderwijs"
Enerzijds kan men de Commissie gelukwensen met het initiatief tot dit actieplan (COM(96)0471), anderzijds moet worden beklemtoond dat belangrijke overwegingen er totaal in ontbreken. Zo wordt er niet gerept over gehandicapten die toch als de grootste belanghebbenden bij de informatiemaatschappij beschouwd kunnen worden, omdat de nieuwe informatietechnologieën de gevolgen van bepaalde handicaps kunnen verzachten of tenietdoen.
Bij het einde van het HELIOS-programma heeft de Commissie zich voorgenomen om de in dit programma nagestreefde doeleinden in al haar beleidsterreinen te integreren. Zou het dan niet mogelijk zijn deze dimensie, met een passend begrotingskrediet, in het onderhavige actieplan op te nemen?

Cresson
Het actieplan voor een Europees initiatief in het onderwijs is gericht op het primair en secundair onderwijs. Als doelgroep vallen hier dus alle leerlingen onder die naar een school van deze niveaus gaan, gehandicapte kinderen ook. Het spreekt voor zich dat de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën die op het onderwijs zijn afgestemd, een belangrijke steun kunnen zijn in het leerproces van gehandicapte leerlingen, met name voor gehandicapten voor wie het fysiek moeilijk is een school te bezoeken, maar ook voor gehandicapten met cognitieve problemen. Voor de tenuitvoerlegging ervan berust het actieplan op het gebruik van bestaande programma's zoals Esprit, Télématique, Leonardo da Vinci en in de eerste plaats op SOCRATES, in het kader van de desbetreffende besluiten, procedures en begrotingen.
Voor wat SOCRATES betreft, bepaalt het besluit van de Raad en het Europees Parlement houdende goedkeuring van het programma, dat de specifieke behoeften van gehandicapten in de diverse hoofdstukken in aanmerking worden genomen. Overeenkomstig de nieuwe communautaire strategie op het gebied van handicaps, die door de Commissie in haar mededeling van 30 juli 1996 is goedgekeurd en met name het concept mainstreaming , en gezien de resolutie van de Raad van 20 december 1996 over gelijke kansen van gehandicapten, zal er bij de tenuitvoerlegging van het actieplan voor een Europeees initiatief in het onderwijs op worden toegezien dat de behoeften van gehandicapten daarin worden opgenomen. Ook zal met dit aspect rekening worden gehouden bij de follow-up van het Groenboek over de sociale aspecten van de informatiemaatschappij.

Lööw
Ik ben erg dankbaar uw antwoord in ontvangst te mogen nemen. Mevrouw Ahlqvist ligt met hoge koorts ziek, 2000 kilometer hiervandaan. Zij betreurt het zeer dat ze hier niet kan zijn.
Ze bedoelde met deze vraag te zeggen dat zij, in een verder uitstekend actieplan voor een Europees initiatief in het onderwijs, maatregelen mist ten behoeve van gehandicapten. Ik ben dankbaar voor het antwoord op de vraag. Ik vind dat Commissaris Cresson werkelijk toont dat men bereid is om ook rekening te houden met de mogelijkheden die de nieuwe technologie voor gehandicapten inhoudt. Enerzijds kunnen lichamelijk gehandicapten hun mogelijkheden en mobiliteit op de arbeidsmarkt vergroten, anderzijds kunnen geestelijk gehandicapten op een heel andere wijze in contact komen met de wereld om zich heen.
Nu hoop ik dat men in de aanbiedingsprocedure voor dit actieplan echt gebruik maakt van het feit dat als men deze aspecten er vroegtijdig bij betrekt, deze technologie tegen zeer geringe kosten ook voor gehandicapten kan worden aangepast en benut.

Cresson
Ja, inderdaad en overigens moedigen wij alle vorderingen aan die op dit vlak mogelijk zijn. Er bestaan bijvoorbeeld computersystemen voor blinden, waarmee men zich in braille kan uitdrukken. Ook bestaat er een reeks systemen voor mensen die zich niet kunnen bewegen en de prestaties van die communicatiesystemen worden steeds beter.
Ik ben er zoals u zegt dan ook volledig van overtuigd dat wij in het kader van de procedures van de Commissie en in het kader van de krachtlijnen vermeld in de teksten waar ik het zojuist over had, zeer belangrijke vorderingen kunnen maken voor wat betreft een steeds grotere deelname van gehandicapten aan het algemeen informatiesysteem en aan de netwerken die toegang geven tot kennis.
Natuurlijk kan het altijd nog beter. Ook in de sector onderzoek moeten wij projecten opstarten. In het kader van educatieve software bijvoorbeeld, waar wij een kleine eenheid hebben die in verband daarmee aan het werk is gegaan, kunnen wij inderdaad met een zeer specifiek antwoord komen voor deze verschillende categorieën mensen, omdat er immers niet slechts één maar veel meer handicaps bestaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 59 van Joan Vallvé (H-0034/97):
Betreft: Toepassing SOCRATES-programma
In februari 1996 stelde ondergetekende een vraag aan de Commissie tegen de achtergrond van de elfde overweging van het Besluit tot instelling van het onderwijsprogramma SOCRATES. Ik vroeg hierbij of het mogelijk was om nationaal erkende talen die echter geen officiële taal van de EU zijn - zoals het Catalaans - op te nemen in de "Gids voor kandidaten" voor dit programma voor het jaar 1996. De Commissie antwoordde hierop dat het mogelijk zou zijn om deze taal expliciet op te nemen in de Gids voor 1997.
Heeft de Commissie inmiddels de nodige stappen ondernomen om een en ander uit te voeren en aldus de bepalingen in de tekst van genoemd besluit en in het verslag-Reding van december 1990 over de situatie van de talen in de EG en van het Catalaans, zorgvuldiger ten uitvoer te leggen?

Cresson
In verband met de toepassing van het SOCRATES-programma, wenst de Commissie dat de gidsen voor kandidaten van de communautaire programma's eenvoudig en concreet zijn. De huidige tekst van de SOCRATES-gids van 1997 verwijst naar de talen van de diverse landen waarin onderricht wordt gegeven, zonder deze talen te specificeren. De diensten van de Commissie doen momenteel het nodige zodat in de gids van 1998, behalve de elf officiële talen van de Europese Unie, ook andere talen expliciet genoemd worden, zoals het Catalaans, het Galicisch of het Baskisch, ten behoeve van de interuniversitaire samenwerking.
In elk geval heeft het feit dat er geen expliciete vermelding is, de universiteiten van Catalonië tot op heden niet belet om inzake de verschillende activiteiten van het SOCRATES-programma zeer actief te zijn en als u een voorbeeld wenst, dan kan ik u zeggen dat zij 3000 studenten hebben uitgezonden en dat zij evenveel studenten van de universiteiten uit andere lidstaten hebben gekregen.

Vallvé
Ik ben zeer tevreden met het antwoord dat u zojuist heeft gegeven. Ik spreek Frans in de hoop daardoor voor u duidelijker te zijn. In elk geval hoop ik dat uw belofte, namelijk dat er in de gids van 1998 verwezen zal worden naar hetgeen is bepaald in de elfde overweging van het SOCRATES-programma, meer kans heeft bewaarheid te worden dan het antwoord dat u mij ongeveer een jaar geleden hebt gegeven. In februari 1996 beloofde u mij namelijk ook dat deze verwijzing in de gids van 1997 zou worden opgenomen, hoewel dat niet is gebeurd. Ik hoop dat men deze kwestie dit keer au sérieux zal nemen en dat de gids voor kandidaten van 1998 een concrete verwijzing zal bevatten naar het Catalaans, hetgeen in overeenstemming is met de resolutie van mevrouw Reding die wij in 1990 hebben aangenomen.

Cresson
Jazeker, geachte afgevaardigde, ik kan u beloven dat de diverse talen die ik zojuist opsomde en ook andere talen maar met name het Catalaans, inderdaad in de volgende gids genoemd zullen worden.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee korte extra vragen aan mevrouw de Commissaris. Ten eerste, of het mogelijk is om eens een samenvattend overzicht te krijgen van alle door u verantwoorde programma's, waarin rekening wordt gehouden met de door het Parlement aangesproken kwesties van de minderhedentalen? Want er is immers een heel grote bevolkingsgroep in de Europese Unie die daardoor wordt getroffen. Catalaans is eigenlijk helemaal geen minderhedentaal maar één van de grotere talen.
Ten tweede: we hebben hier de aanvullende protocollen bij de associatie-overeenkomsten goedgekeurd om programma's zoals SOCRATES en andere uit te breiden tot de landen van Midden- en Oost-Europa. Ik was de rapporteur en ik wilde u vragen in hoeverre dat nu al is gebeurd en in hoeverre het resultaat heeft.

Cresson
Het is nogal moeilijk om u hier vandaag nog de lijst te verstrekken met de plaatsen of omstandigheden waarin de minderheidstalen in aanmerking worden genomen. Maar indien u dat wenst kan ik u die lijst wel schriftelijk doen toekomen.
Voor wat betreft SOCRATES naar de landen van Midden- en Oost-Europa toe wil ik opmerken dat deze actie nu pas op gang is gekomen. Er wordt aan gewerkt en een en ander verloopt heel bevredigend en in een gepast tempo. Er zijn veel studenten uit de landen van Midden- en Oost-Europa die naar onze universiteiten komen. Omgekeerd gaan er ook studenten uit de Europese Unie naar universiteiten van de landen van Midden- en OostEuropa. Maar wij staan nog maar aan het prille begin van deze acties, die in zekere mate van een aantal programma's kunnen profiteren en in elk geval van Phare.

De Voorzitter
Vraag nr. 60 van Hubert Pirker (H-0036/97):
Betreft: LEONARDO-programma
Kan de Commissie mededelen welke maatregelen zij denkt te treffen om een einde te maken aan de belemmeringen die een uitwisseling op EU-niveau van leerlingen en opleidend personeel (leraren en beroepsopleiders in ondernemingen) in het kader van de opleidings- en mobiliteitsprogramma's van LEONARDO in de weg staan?

Cresson
Voor wat het LEONARDO-programma betreft zijn er vele belemmeringen die de transnationale mobiliteit van jongeren en opleidend personeel in de weg staan, en daar gaat uw vraag over. De Commissie heeft in 1996 daarom een Groenboek gepubliceerd over de belemmeringen voor de transnationale mobiliteit in de sector onderwijs, opleiding en onderzoek, met de bedoeling een groot openbaar debat op te zetten en om actieterreinen uit te stippelen om deze belemmeringen uit de wereld te helpen.
Er zijn grosso modo twee categorieën belemmeringen die de plaatsing en uitwisseling in het kader van het LEONARDO-programma in de weg staan. Ten eerste het juridische statuut van de leerlingen, en de kwestie van de doorzichtigheid en de erkenning van de beroepskwalificaties. Het feit dat het verblijfsrecht voor burgers van de Unie in een ander land zonder verblijfsvergunning beperkt is tot drie maanden, belemmert de mobiliteit, in die zin dat langere stages die dus ook een betere opleiding garanderen en waardevoller zijn voor de jongeren in kwestie, de voorkeur genieten. De Commissie zal in dat opzicht voorstellen formuleren voor betere voorwaarden met betrekking tot het verblijfsrecht, de sociale zekerheid en de fiscale aspecten.
Om een erkenning van de beroepskwalificaties in de Gemeenschap te begunstigen - de tenuitvoerlegging van het besluit van de Raad van 1985 betreffende de vergelijkbaarheid van beroepskwalificaties - is het uitblijven van daadwerkelijke vooruitgang op dit vlak naar mijn gevoel uitermate zorgwekkend, en ik deel uw ongerustheid dan ook volledig. Het LEONARDO-programma draagt bij tot een betere doorzichtigheid en erkenning van de kwalificaties, gegeven het feit dat transnationale plaatsingen en uitwisselingen die in het kader van het programma georganiseerd worden, gepaard moeten gaan met acties op het stuk van legalisering en homologatie. Zo zal LEONARDO zijn innoverende rol volledig op zich kunnen nemen, hetgeen ons in staat zal stellen een concreet voorstel aan te kondigen over de vorm van het Europees statuut van leerling.
Maar ik wil niet verbergen dat dit een uitermate gecompliceerd probleem is, dat het veel moeilijker is om jongeren in de Europese Unie te laten circuleren, dan goederen of kapitaal, ook al zijn we bezig met de opbouw van het Europa van de burger. En de problemen die wij tegenkomen op het gebied van LEONARDO en van leerlingen, maar ook voor wat de studenten betreft, jonge werklozen bijvoorbeeld, die geen uitkering meer krijgen als zij hun land verlaten, de belemmeringen als zij een kleine vergoeding krijgen, het probleem van jongeren die een stage willen volgen in een ander land, het probleem van jonge onderzoekers ook, zijn zeer algemeen.
Ik denk dat het Parlement inderdaad al zijn steun zal moeten geven aan het feit dat de mobiliteit van de burgers, met name de mobiliteit van jongeren, een absoluut noodzakelijk element is voor de bewustwording van het Europese burgerschap. Men komt ook tal van belemmeringen tegen omdat dit horizontale problemen zijn en betrekking hebben op meerdere ministeries binnen een regering: het ministerie van Arbeid, het ministerie van Sociale Zaken, soms het ministerie van Binnenlandse Zaken en soms ook het ministerie van Onderwijs. Het is dus heel moeilijk om de lidstaten ervan te overtuigen terzake een bevredigende regelgeving op te stellen.
Als wij van het statuut van leerling een haalbaar iets willen maken, als wij willen dat de uitwisseling van leerlingen een soort Erasmus voor leerlingen wordt - hetgeen uiteindelijk ons doel is - dan moeten wij er allemaal iets aan doen en ik reken daarbij vooral op het Parlement, dat een bepalende rol speelt in het onderwijsbeleid van de Europeanen.

Pirker
Mevrouw Cresson, mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw uiteenzetting. Ik zie ook in de praktijk wat voor grote problemen de realisatie van dit geweldige LEONARDO-programma met zich meebrengt. Ik vind het daarom uiterst belangrijk om al het mogelijke te doen om innovatietransfers, om mobiliteit te doen plaatsvinden, om verdere ontwikkeling, om opleiding in het leerlingwezen te doen plaatsvinden, omdat dat ook een preventieve maatregel is tegen mogelijke werkloosheid die zoveel voorkomt. Daarom ben ik blij met de inzet en met het feit dat ook u ziet waar de problemen zitten.
Ik zie nog meer problemen, want in de praktijk is het best moeilijk om een uitwisseling van informatie alleen al te doen plaatsvinden tussen bedrijven die bereid zijn om leerlingen uit te wisselen, bereid zijn om opleidend personeel uit te wisselen met een ander land. En ik zie ook in de praktijk heel grote problemen in verband met het verrekenen van deze uitwisselingstijd als vakantie of als echte opleidingstijd. Ziet u mogelijkheden om ook deze barrières nog te slechten?

Cresson
Het probleem dat u aan de orde stelt heeft - als ik het goed begrepen heb - betrekking op de erkenning door ondernemingen, op de tijdsduur en op het werk dat de leerling in een ander land van de Unie heeft verricht.
Het is duidelijk dat het probleem inzake het accrediteren van bekwaamheden zeer actueel is en dat dit niet alleen betrekking heeft op de opleiding. Wat men moet weten is hoe de gelijkwaardigheid tussen de beroepsniveaus binnen eenzelfde beroep tussen de verschillende landen gemeten moet worden.
Daar wordt momenteel aan gewerkt. Indien u het Witboek over het onderwijs gelezen hebt, over de cognitieve samenleving, dan heeft u kunnen vaststellen dat wij met de verschillende beroepsbranches systemen trachten op te zetten voor het accrediteren van bekwaamheden. Wij werken bijvoorbeeld met de Europese bankunie en met een aantal beroepsfederaties om homologatie van kennis mogelijk te maken, niet alleen voor de leerlingen op het moment van de basisopleiding, maar ook gedurende de loopbaan van een loontrekkende of werknemer die in een ander land van de Unie zou willen werken, zodanig dat het mogelijk is om vast te leggen wat het niveau van zijn kunnen en kennis is, ook al heeft hij zijn studie reeds jaren daarvoor beëindigd. Daarmee komt dus een hele problematiek op gang, die betrekking heeft op de opleiding maar ook op de loontrekkende gedurende zijn hele loopbaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 61 van Marie-Paule Kestelijn-Sierens (H-0037/97):
Betreft: Belang van klinisch onderzoek op Europees niveau met het oog op het bepalen van een therapeutische strategie
Het verrichten van onafhankelijk klinisch onderzoek op Europees niveau, met het oog op het bepalen van een therapeutische strategie, draagt in belangrijke mate bij tot het optimaliseren van de behandeling van kanker en andere ziekten die een multidisciplinaire aanpak vergen.
Overweegt de Commissie dit onderzoek als onderdeel op te nemen in het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling? Is de Commissie bereid de lidstaten aan te moedigen de nationale - en vaak zeer uiteenlopende - wettelijke verplichtingen met betrekking tot dit klinisch onderzoek te vereenvoudigen en meer op elkaar af te stemmen in het belang van de therapeutische vooruitgang?

Cresson
Voor wat de Europese klinische proeven betreft, kan het onderzoek op het gebied van kanker, alsmede van vele andere ziekten die een multidisciplinaire aanpak vergen, zeer veel profijt hebben van onderzoek dat in meerdere centra verricht wordt middels klinische proeven op Europees niveau. In de programma's voor medisch onderzoek van de Unie is aan dit soort proeven dus altijd een belangrijke plaats toegekend.
Klinische proeven moeten een belangrijk aspect blijven vormen van de activiteiten op het stuk van het medisch onderzoek in het vijfde kaderprogramma. Te weten in het dubbele kader van de sleutelactie "Beheersing van virusen infectieziekten" en van het onderzoek ter ondersteuning van de strijd tegen degeneratieve ziekten, vastgelegd in het programma "Découvrir les ressources du vivant et de l'écosystème" . Dit is een van de zes grote programma's waaruit het vijfde kaderprogramma moet bestaan, zoals het is omschreven in de mededeling die de Commissie op 12 februari ll. heeft aangenomen.
Het probleem van de harmonisering van de regelgeving inzake het klinisch onderzoek in de lidstaten ligt anders voor het testen van geneesmiddelen en van andere therapeutische technieken, zoals chirurgie, radiotherapie of de verschillende combinaties van deze algemeen gebruikte middelen in de strijd tegen kanker. De bepalingen op het gebied van het uittesten van geneesmiddelen worden op communautair niveau geharmoniseerd in het kader van de regelgeving voor het op de markt brengen van geneesmiddelen, wat formeel onder de bevoegdheid van de Commissie valt.
Dat is niet het geval voor klinische proeven van andere types, waar de regelgeving onder de verantwoordelijkheid valt van de lidstaten. Aangezien de Commissie hier niet rechtstreeks kan optreden, kan zij in dit geval de lidstaten alleen maar aanmoedigen om hun wetgeving meer op elkaar af te stemmen, in de context van het gezamenlijk onderzoek op het gebied van kanker en van andere ernstige ziekten en dat zijn werkzaamheden die de Commissie middels het kaderprogramma in belangrijke mate ondersteunt.

Kestelijn-Sierens
Dank u mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw de commissaris voor haar antwoord. Ik heb deze vraag gesteld ten behoeve van een instelling, namelijk de Europese organisatie voor onderzoek naar en behandeling van kanker. Dat is een Europese instelling die werkzaam is in Brussel en die klinische onderzoeken naar kanker organiseert. Het klinisch onderzoek is essentieel om de meest efficiënte en de meest up to date behandeling van kanker te bepalen en dit komt niet alleen ten goede aan de patiënten, maar opent ook perspectieven naar de kostenefficiëntie van de behandeling van kanker. Het klinisch onderzoek is dus een belangrijke en waardevolle methode, zowel op medisch vlak als op het vlak van volksgezondheid. Ik denk dus, en ik dank de commissaris voor de erkenning hiervan, dat een deel van dit onderzoek thuishoort in het feitelijk kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Wat de aspecten betreft van de verschillende wetgevingen in de lidstaten ben ik akkoord dat de Commissie alleen maar kan ingrijpen door de lidstaten aan te moedigen. Ik reken er dan ook op dat de Commissie dat effectief zal doen.

Cresson
Inderdaad. De instelling waarover u het had en die een zeer intensieve en interessante activiteit ontwikkelt, ken ik.
De ethische evaluatie van klinische proeven valt in elk land onder een andere wetgeving of regelgeving en het klopt dat dit een domein is dat onder de nationale bevoegdheid valt.
Om te trachten de bezinning op dit vlak te stimuleren, kan ik u wel zeggen dat er op 9 en 10 september 1997 in Brussel een internationale conferentie over klinische proeven ethiek zal plaatsvinden. Hierop zullen vooral de problemen aan de orde komen in verband met de ethische evaluatie van onderzoekprotocollen voor klinische proeven.
Bovendien hebben in het kader van het onderzoekprogramma op het gebied van biogeneeskunde en gezondheid, en met name voor wat de ethische, sociale en juridische aspecten betreft, de onderzoekers het verzoek gekregen om met onderzoekprogramma's over deze kwestie naar voren te komen.
Ik denk dat dankzij een dergelijke internationale conferentie, die zeker een groot publiek zal trekken, organisaties zoals degene waarover u zojuist sprak en die zeer actief is, bij de regeringen van de lidstaten de idee zullen kunnen verspreiden dat er absoluut een harmonisering moet komen waardoor informatie in voldoende mate uitgewisseld kan worden.

De Voorzitter
De vragen nrs. 62, 63 en 64 van respectievelijk de leden Bernd Posselt, María Izquierdo Rojo en Hugh Kerr worden schriftelijk beantwoord.
Vraag nr. 65 van Ioannis Theonas (H-0909/96):
Betreft: Voortdurende inkrimping van de metaalsector in Griekenland en in het bijzonder van Chalivourgiki NV
De economische crisis treft in het bijzonder de metaalsector in Griekenland, waar de produktie en het aantal werknemers voortdurend afnemen. Na de toetreding van het land tot de EGKS werden de enige twee hoogovens van Griekenland, die behoorden tot Chalivourgiki NV, gesloten, daarna werden de elektrische ovens van het bedrijf gesloten, ging de afdeling Ijzerproduktie in toerbeurt werken, terwijl nu ook de afdeling Betonijzer gesloten wordt met als resultaat het verlies van meer dan 2.500 arbeidsplaatsen.
Kan de Commissie meedelen of zij voornemens is speciale maatregelen te treffen voor de instandhouding en ontwikkeling van de metaalsector in Griekenland en in het bijzonder die van de staalproduktie welke gevaar loopt te verdwijnen, alsmede voor het behoud van de werkgelegenheid, tevens of zij voornemens is een onderzoek in te stellen naar eventuele frauduleuze handelingen van de werkgevers die naar verluidt soortgelijke industrieën in Wales en Zwitserland blijven behouden?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, de herstructurering van de staalindustrie is een proces dat een voortdurende aanpassing van de industrie aan technologieën en markten vereist en de Commissie heeft dit proces al heel lang begeleid. Natuurlijk is het in eerste instantie de taak van de industrie, maar het spreekt voor zich dat we ook een reeks begeleidende maatregelen nodig hebben, waaronder vooral ook sociale maatregelen, overwegingen met betrekking tot het buitenlandse handelsbeleid en, indien noodzakelijk, ook programma's voor het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen.
We hebben twee jaar geleden samen met de industrie vastgesteld dat er een overcapaciteit van zo'n 19 miljoen ton warm gewalste producten is. Daarvan is intussen zo'n 11 miljoen ton gereduceerd en er zullen nog eens 5 miljoen ton van deze capaciteit wegvallen. Dat betekent dat we weliswaar nog niet de door ons en door de industrie ingeschatte hoeveelheid hebben bereikt, maar zoals de staalmarkt vandaag de dag bewijst, is de afschaffing van deze overcapaciteit voor de resterende industrie gunstig geweest. Er zijn niet meer arbeidsplaatsen weggevallen en de industrie werkt nu over het geheel gezien op een bevredigend prijs- en hoeveelhedenniveau.
Dat zal niet voor elke afzonderlijke onderneming gelden en wat de Griekse staalindustrie in het bijzonder betreft, is het heel goed mogelijk dat er ondernemingen zijn die grotere problemen hebben dan ondernemingen in andere lidstaten. Natuurlijk zullen we deze ondernemingen de helpende hand reiken en we hebben de omschakeling op andere mogelijkheden door het RESIDER-II-programma al bekeken. We hebben op verzoek van de Griekse regering en met een unaniem besluit van de laatste industrieraad de mogelijkheid geschapen om in het kader van de nieuwe steuncodex voor staal de regionale subsidies ten gunste van de Griekse staalindustrie ter hoogte van 50 miljoen ECU tot het jaar 2000 uit te keren, natuurlijk altijd onder voorwaarde dat er daardoor geen verhoging van de productiecapaciteit ontstaat.
Wat de in de vraag genoemde frauduleuze handelingen betreft zou het goed zijn om ons deze beschuldiging enigszins toe te lichten. Want vaak gaat het bij dergelijke frauduleuze handelingen om niets anders dan een concurrerende industrie in een andere lidstaat of - voor mijn part - in een derde land zoals Zwitserland. Er is niet altijd sprake van frauduleuze handelingen; vaak is er sprake van dat een concurrent beter is dan de eigen onderneming in het eigen land en dan is het natuurlijk voor de Commissie moeilijk om te helpen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord waarin hij bevestigt wat ik in mijn schriftelijke vraag aan de orde stel, namelijk dat ondernemingen zoals Chalivourgiki NV in Griekenland met enorme problemen te kampen hebben, zulks ten gevolge van het beleid van - eerst - de Europese Gemeenschap en - later - de Europese Unie dat bedrijven in de metaalindustrie verplicht de produktie gestadig te beperken - wat vooral negatieve gevolgen heeft in mijn land, waar het enige bedrijf dat in die sector nog actief is, in grote moeilijkheden is geraakt, waardoor het tot sluiting zal overgaan en duizenden arbeidsplaatsen verloren dreigen te gaan.
In Griekenland worden thans grote infrastructuurwerken uitgevoerd waarvoor grote hoeveelheden ijzer nodig zijn die goeddeels uit Turkije worden geïmporteerd. Ik hoop derhalve dat de Commissie inziet wat de gevolgen zijn van haar beleid, en ervan op de hoogte is dat de werkgevers van Chalivourgiki NV, die de werkzaamheden van de onderneming in mijn land om vermeende mededingingsredenen stopzetten, hebben besloten soortgelijke industrieën in Zwitserland, Wales en de Verenigde Staten te behouden en er nieuwe installaties te bouwen. Chalivourgiki NV werd in Griekenland trouwens al omgevormd van een produktiebedrijf tot een handelsonderneming.

Bangemann
De extra vraag heeft geen nieuw aspect toegevoegd. Ik heb immers al gezegd dat we als eerste samen met de industrie, en daar hoort ook de Griekse industrie bij, hebben vastgesteld dat we een overcapaciteit van 19 miljoen ton hebben. Deze overcapaciteit zorgt voor problemen. Ze drukt de prijzen. Zelfs uiterst goed concurrerende bedrijven hebben verlies geleden. Vier jaar geleden verdiende bijna niemand meer het geld dat hij nodig had om de kosten te dekken. Dus was ons grootste probleem het afbouwen van deze overcapaciteit. Waar deze overcapaciteit moest worden afgebouwd, hebben wij niet beslist. De Commissie is niet zo aanmatigend geweest om te zeggen: in Griekenland, in Frankrijk of in Duitsland moet deze of die capaciteit worden stopgezet. Dat heeft de industrie zelf besloten en wel op basis van haar concurrentievermogen.
Het spijt me dat uitgerekend in Griekenland de staalindustrie op dit gebied niet het concurrentievermogen bezat dat nodig was om zich tegenover de concurrentie uit andere landen staande te houden, maar de Commissie, als ze al moet zorgen voor gelijke voorwaarden binnen de Unie, kan natuurlijk geen onderscheid maken. We kunnen geen steun van staatswege in Griekenland toestaan omdat de staalindustrie in Griekenland arbeidsplaatsen in stand wil houden. Dan zouden in Groot-Brittannië, in Frankrijk of in Duitsland arbeidsplaatsen wegvallen. We hebben een algehele verantwoordelijkheid. Deze algehele verantwoordelijkheid nemen we op ons en iedereen moet ervoor zorgen dat hij met anderen kan concurreren. Dat kan ik ook een Grieks bedrijf niet besparen.

De Voorzitter
Vraag nr. 66 van Caroline Jackson (H-1039/96):
Betreft: Toevoegingen aan voedsel en voorlichting van het publiek
Artikel 8 van richtlijn 94/36/EG bepaalt dat de Commissie een voorlichtingsprogramma over de meestgebruikte E-nummers (voor toevoegingen aan voedsel) zal lanceren. De heer Bangemann heeft in juli 1996 verklaard dat een onderzoek over dit onderwerp voltooid is. Wat is er sindsdien gebeurd en welke stappen denkt de Commissie thans te ondernemen?

Bangemann
Ik weet dat mevrouw Jackson gelijk heeft - ze heeft overigens altijd gelijk. En natuurlijk is het terecht dat ze vraagt waarom we nog niet zijn begonnen met dit programma om het publiek voor te lichten. Volgens de tekst van de richtlijn die we hebben goedgekeurd, hadden we daar afgelopen jaar al mee moeten beginnen. Het probleem is - en ik vraag mevrouw Jackson echt om daar begrip voor op te brengen - dat het ongelooflijk ingewikkeld is om een dergelijke campagne voor de voorlichting van consumenten in deze sector op te zetten.
We hebben, om geen fouten te maken, een bureau opdracht gegeven om ons met behulp van een studie te vertellen hoe we dat kunnen doen en waar we moeten beginnen. Deze studie - ik weet niet of mevrouw Jackson haar heeft en ik ben graag bereid om haar deze studie te geven - komt tot de conclusie die wij ook al hadden gevreesd: we weten niet hoe we de consument vertrouwd moeten maken met deze kwestie. Er zijn verschillende toevoegingen. De consument heeft voor bepaalde toevoegingen begrip, voor andere heeft hij helemaal geen begrip.
Neem bijvoorbeeld de kwestie van de kleurstoffen. Kleurstoffen die in bepaalde hoeveelheden zijn toegestaan - ook door een besluit van het Parlement - vindt de consument over het algemeen volledig overbodig. Hij zegt: waarom moet er kleurstof worden toegevoegd aan een levensmiddel? Of laten we eens kijken naar de kwestie van de houdbaarheid. De kwestie van de houdbaarheid kan misschien nog worden uitgelegd aan de consument, maar hij zegt: goed, als een product niet houdbaar is, dan moet dat maar duidelijk worden gemaakt. Ik wil geen toevoeging voor de houdbaarheid.
Dat betekent dat we te maken hebben met het probleem dat datgene wat we gemeenschappelijk hebben beslist, wat we allemaal verstandig vinden, bijna niet kan worden uitgelegd aan de consument. Welnu, dat is eenmaal zo en je kunt er niets aan doen. Natuurlijk zou je nu kunnen zeggen: nou goed, dan schrappen we dat nu allemaal, we staan geen kleurstoffen meer toe, we staan geen toevoegingen voor de houdbaarheid meer toe enzovoort. Dat zou leiden tot een aanzienlijke stijging van het prijsniveau, bijvoorbeeld voor wat betreft de houdbaarheid. De consumenten zouden aanzienlijk meer moeten betalen. Daar zouden ze het zeker ook niet mee eens zijn.
Met andere woorden: op basis van de studie die we hebben laten uitvoeren, hebben we geen goede richtlijnen gekregen voor een strategie waarmee we dat kunnen uitvoeren. Dat is simpel gezegd, Caroline, the problem. I hope you can advise me. I do not know what to do.

Jackson
Het lijkt alsof ik hier twee salarissen zou kunnen krijgen - een als commissaris en een als lid van het Europees Parlement.
Is de commissaris het technisch gesproken niet met mij eens dat de Commissie de wet overtreedt? Artikel 8 van richtlijn 94/36 bepaalt heel duidelijk dat de Commissie een voorlichtingsprogramma zal lanceren. In zijn antwoord zegt de commissaris dat dit veel te moeilijk is. Ik zou hem willen vragen of hij hiervoor tegen einde 1997 met een plan komt. Zou hij ons kunnen beloven dat hij tegen einde 1997 een voorstel zal indienen voor een voorlichtingscampage voor het publiek en zal hij daarbij overleg plegen met consumentenorganisaties of in een dergelijke campagne de consument beter moet worden voorgelicht over de meest voorkomende toevoegingen aan voedsel?
Na ontvangst van het verslag waartoe de Commissie zelf opdracht heeft gegeven, weet de commissaris blijkbaar totaal niet meer wat hij moet doen. Het is echt niet in orde dat de commissaris mij deze vraag gewoon terugspeelt en dat hij zegt dat hij niet weet wat hij moet doen, dat het allemaal te moeilijk is. De Commissie is wettelijk verplicht om iets te doen.

Bangemann
Ik ontken helemaal niet dat wij dat wettelijk verplicht zijn. Overigens zegt artikel 8 dat de Commissie een campagne moet lanceren samen met de consumentenorganisaties, het Europees Parlement, de lidstaten en de voedingsmiddelenindustrie en detailhandel, teneinde de consument te informeren over de evaluatie van en het verlenen van een vergunning voor toevoegingen aan voedsel. Wij trachten dat te doen. Omdat wij niet wisten hoe wij het probleem moesten aanpakken, hebben we om advies gevraagd bij vakmensen en zij noemde dingen die de lidstaten hadden gedaan en die een grote puinhoop geworden waren.
Ik wil geen programma opstarten - zelfs niet als ik dat moet en ik ontken die verplichting niet - waarbij het geld van de belastingbetaler over de balk wordt gegooid. Daarom hebben wij advies ingewonnen. Natuurlijk kan ik morgen zo'n campagne lanceren. Dat kan heel goed maar ik weet niet of het een succes zou worden. Daarom heeft de Commissie aan alle betrokkenen aangeboden - lidstaten, voedingsmiddelenindustrie en detailhandel en vooral de consumentenorganisaties - om de resultaten van die studie te bespreken en om naar een manier te zoeken om het probleem op te lossen.
Ik kan u verzekeren dat wij op elk moment kunnen beginnen, maar ik wil met iets redelijks beginnen. Activist zijn is gemakkelijk. Het is minder gemakkelijk om weldoordacht te zijn en om iets te bereiken. Aan het begin van mijn politieke carrière was ik een activist omdat dat resultaat opleverde. Maar aan het einde van een carrière vind je dat je de dingen op een meer beredeneerd manier moet doen.

De Voorzitter
Vraag nr. 67 van Alan Donnelly (H-1043/96):
Betreft: Organisaties die Internet-providers vertegenwoordigen
Acht de Commissie het, naar aanleiding van haar vorderingen bij de uitvaardiging van ontwerpwetgeving over diverse aspecten betreffende Internet, niet van essentieel belang dat zij de industrie zelf steunt door ertoe bij te dragen dat de organisaties die Internet-providers in de lidstaten van de EU en in geheel overig Europa vertegenwoordigen, bijeengeroepen worden?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, het is volkomen juist wat Alan Donnelly zegt: we zullen alleen maar succes hebben, niet alleen bij Internet, maar ook bij andere infrastructuren, als de aanbieders van content , met name de Internet-providers, de rol op zich nemen die ze moeten spelen. Het probleem om met deze industrie in contact te komen, heeft de volgende oorzaak: er bestaat nog niet zo'n homogene band als bijvoorbeeld bij de hardware producers of de operators . Deze hebben zich al lang georganiseerd. Ze weten wat ze willen en ze onderhouden ook established relationships met de Commissie. Dat geldt nog niet voor de Internet-providers. Ze staan echter op het punt om zich te organiseren. Afgelopen week nog heb ik twee dagen lang een conferentie gehouden met de belangrijkste Internet-providers om eens vast te stellen hoe de voorwaarden er uit zien die moeten worden geschapen opdat dergelijke diensten kunnen worden aangeboden. Dat was echter pas een eerste, informeel contact en we hebben meer formele contacten nodig.
We hebben een werkgroep samengesteld die bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten, de netwerkexploitanten, de operators, de aanbieders van software, ook van de Internet-providers en andere inhoudelijke aanbieders. Dit verslag van de werkgroep werd in een resolutie van de Raad van 28 november positief gewaardeerd. Daarmee zullen we de eerste lijnen kunnen uitzetten en we zullen binnenkort deze werkgroep opnieuw bijeenroepen.
Meer kan ik op het moment niet zeggen. Maar de heer Donnelly heeft absoluut gelijk als hij zegt dat we hier meer formele contacten nodig hebben, ook in het bijzonder met het Europees Parlement. Als we het verslag kunnen overleggen dat we aan het opstellen zijn inzake illegale en schadelijke inhouden, krijgt het Parlement hopelijk de gelegenheid om meer te zeggen over deze kwesties, in het bijzonder over zelfcontrole, verantwoordelijkheid, filtertechniek, beoordelingssystemen enzovoort. De Duitse regering heeft ook aangeboden om in de zomer een conferentie over deze kwesties te houden. De Commissie werkt samen met de Duitse regering om ook deze conferentie te evalueren voor wat betreft voorstellen die dit probleem kunnen oplossen.

Donnelly, Alan
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Het doet mij genoegen dat er bij het informeel in contact treden met Internet-providers de jongste weken vooruitgang is geboekt. Maar ik wil graag op drie dingen de aandacht vestigen. Ten eerste hebben wij altijd gezegd dat het creëren van werkgelegenheid in de informatiemaatschappij via de dienstverlenende bedrijven moest lopen. Ten tweede accepteren wij dat als wij trachten de kleine en middelgrote ondernemingen te bereiken in de traditionele sectoren, wij dan altijd zeggen dat het erg moeilijk is om met ze in contact te treden. Dat voert mij tot het derde punt. Aangezien dit een opkomende markt is, moeten we nu toch zeker wel proberen om nationale netwerken te vinden van dienstverleners zodat wij inderdaad een dialoog met ze kunnen aangaan.
Het Verenigd Koninkrijk heeft een zeer efficiënt netwerk van Internet-providers. Het land heeft aangeboden om op te treden als spil. Ik zou de commissaris willen vragen of wij met de hulp van het Europees Parlement kunnen proberen nog een bijeenkomst met deze mensen te beleggen, wellicht voor het zomerreces, waarbij het Verenigd Koninkrijk als spil optreedt.

Bangemann
Ik heb er totaal geen moeite mee om samen met het Europees Parlement een dergelijke bijeenkomst te organiseren om te kijken wat de ervaringen in het Verenigd Koninkrijk zijn. Ik weet ook uit eigen ervaring, dankzij invitaties van actieve leden van het Parlement - en ik heb niet gezegd Labourleden van het Parlement maar actieve leden van het Parlement - dat er in Groot-Brittannië een zeer positieve activiteit is op dat vlak. Ik ben dus meer dan bereid om dat te doen, zelfs nog voor de Britse verkiezingen.

De Voorzitter
Het Vragenuur is gesloten.
We danken de commissaris voor zijn aanwezigheid en zijn antwoorden op de vragen.

Steunmaatregelen op het gebied van het vervoer per spoor, 
over de weg en over de binnenwateren
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0011/97), namens de Commissie vervoer en toerisme, over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0584/96-95/0204(SYN)) inzake het voorstel voor een verordening van Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1107/70 betreffende de steunmaatregelen op het gebied van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren (Rapporteur: de heer Gianni Tamino).

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er even kort op wijzen dat het hier gaat om een stuk dat de Commissie al in juli 1995 heeft opgesteld en dat bedoeld was om voor de jaren 1996 en 1997 verlenging aan te vragen voor verordening 1107 uit 1970 betreffende steunmaatregelen op het gebied van het gecombineerd vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren.
In dat stuk werd uiteengezet dat het dringend noodzakelijk was deze verlenging op korte termijn goed te keuren, en werd voorts aangegeven waarom de steunmaatregelen nog moesten worden toegekend. Verder stond in dat stuk dat de prijzen van het vervoer de sociale kosten weerspiegelden, hetgeen wat het vervoer over de weg betreft ten koste van het gecombineerde vervoer ging, waardoor verlenging van het steunmechanisme voor het intermodaal vervoer dus dringend geboden was. In het stuk werd dus uiteengezet waarom deze steunmaatregelen nodig waren.
Nu was het Parlement - aanvankelijk de vervoerscommissie en later ook de plenaire vergadering - inderdaad van mening dat zo snel mogelijk tot goedkeuring van dit voorstel voor een verordening moest worden overgegaan: zo heeft de vervoerscommissie eind 1995 een voorstel met diverse wijzigingen goedgekeurd, die in februari 1996 door de plenaire vergadering van het Europees Parlement werden aangenomen.
Die wijzigingen hadden voornamelijk op bepaalde aspecten betrekking; zo moesten milieuvriendelijker vervoerssystemen worden bevorderd en moest worden aangegeven dat een financieel evenwicht tussen de verschillende vervoerssystemen nog niet bereikt was.
In het gemeenschappelijke voorstel zijn deze twee amendementen overgenomen, maar dat geldt niet voor andere amendementen, die ik als rapporteur ook had ingediend en die mijns inziens heel belangrijk waren; zo was er een amendement waarin werd uiteengezet welke specifieke aspecten het - overigens welbekende - vervoer door berggebieden met zich meebrengt, zoals in de Alpen. Dit amendement is niet in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen, en de amendementen die gingen over het al dan niet schrappen van artikel 4 van verordening 1107 uit 1970 zijn evenmin overgenomen.
Voordat ik op artikel 4 doorga wil ik nog even iets kwijt. Het Europees Parlement moest destijds snel een besluit nemen, maar nu is het een jaar later - begin 1997 - en zijn wij opnieuw over deze verordening aan het praten, terwijl het doel was een verlenging voor de jaren 1996 en 1997 te geven. Het verbaast me wel een beetje, moet ik zeggen, en ik vraag me af wat voor zin het heeft slechts tot en met 1997 te verlengen. Weten we zeker dat we niet ook voor ná 1997 moeten verlengen? Dan doemt het probleem van het al dan niet aanhouden van artikel 4 op. Het mag dan waar zijn - zoals beweerd wordt - dat artikel 4 ondergesneeuwd raakt door richtlijn 91/440, maar het is eveneens waar dat artikel 4 elementen bevat op grond waarvan deze steunmaatregelen op het gecombineerd vervoer kunnen worden toegepast. Als artikel 4 van verordening 1107 uit 1970 wordt geschrapt, zonder dat daar een andere bepaling voor in de plaats komt, kunnen de steunmaatregelen voor de nabije toekomst niet of nauwelijks worden gehandhaafd.
Anderzijds heeft de Commissie zelf aangegeven dat er nog geen financieel evenwicht bereikt is en dat er hoe dan ook milieuvriendelijker systemen moeten komen. Dan vraag ik me wel af of de Commissie niet de weg moet aangeven waarlangs wij dit doel kunnen bereiken.
De vervoerscommissie heeft het in deze situatie niet opportuun geacht de door mij ingediende amendementen goed te keuren: daarom komen wij hier nu in de plenaire vergadering met een verordening zoals die door de Commissie is voorgesteld. Ik ben voor deze verordening, maar ik heb het wenselijk geacht - juist om de Commissie tot een reactie te bewegen - enkele amendementen opnieuw in te dienen, vooral om te weten hoe men in de nabije toekomst met de steunmaatregelen voor het gecombineerd vervoer denkt om te springen.

Castricum
Voorzitter, mijn fractie wil graag voldoen aan het dringende verzoek van de Commissie om het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren. De verlenging van de desbetreffende regeling moet inderdaad met spoed tot stand komen anders is de bedoelde werkingstermijn 1996 en 1997 helemaal voorbij. De vasthoudendheid die de rapporteur aan de dag legt ten aanzien van enkele amendementen, hij heeft er zo-even al over gesproken, en waarmee wij het in beginsel eens zijn, zoals we ook bij eerste lezing hebben gedemonstreerd, zullen wij bij deze gelegenheid niet honoreren.
Het gecombineerd vervoer moet voort in letterlijke zin en de overwegingen daarvoor zijn iedereen bekend en zijn bij herhaalde gelegenheden al in diverse varianten verwoord. De rapporteur en wij kunnen ons verheugen over het feit dat de Commissie en naar ik hoop ook de Raad het volledig met elkaar eens zijn. Wie de mededeling van de Commissie leest over een actieprogramma ten behoeve van het gecombineerd goederenvervoer, Pact 2, vat ik het even samen, en wie zich de inhoud van het Witboek over de spoorwegen nog herinnert, kan niet anders dan de noodzaak van een actief beleid op dit gebied van harte onderschrijven. De vraag is overigens of er niet al te gemakkelijk over weg/rail wordt gesproken wanneer we over gecombineerd vervoer spreken en of de binnenvaart daarbij niet te veel over het hoofd wordt gezien. Niet voldoende kan worden benadrukt dat een kwalitatief hoogwaardig en efficiënt opererende vloot van binnenschepen zonder overdreven kosten of investeringen nog veel meer aan milieuvriendelijk vervoer kan bijdragen dan nu het geval is.
Voorzitter, tot slot zou ik de commissaris willen vragen wanneer we de algehele herziening van Verordening nr 1107/70 tegemoet kunnen zien. Het is een vraag die een beetje aansluit bij opmerkingen die ook door de rapporteur werden gemaakt. Bestaande voorzieningen met terugwerkende kracht verlengen is eigenlijk slordig en we zouden dat in de toekomst zoveel mogelijk moeten vermijden. Men kan zich overigens de vraag stellen, ook in het licht van de mededeling van de Commissie over Pact 2, of het niet overzichtelijker zou zijn alle vormen van steun voor gecombineerd vervoer in één regeling onder te brengen en wellicht dat ook daar de herziening van 1107/70 de inleiding voor kan zijn. Transparantie kan wel eens aanzienlijk makkelijker worden gerealiseerd dan we met elkaar denken.

McIntosh
Namens de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik graag mijn voldoening uitspreken over het Commissievoorstel. Ik heet de commissaris hier vanavond welkom en feliciteer de rapporteur, de heer Tamino, met zijn behandeling van dit voorstel.
In verordening 1107/70, zoals het in 1992 is gewijzigd, wordt het mechanisme uiteengezet voor steunmaatregelen voor gecombineerd vervoer voor vorig jaar en dit jaar. Het is dus inderdaad tijd dat wij ons nu in februari over de verlenging van deze verordening buigen.
Men dient zich te realiseren dat het vervoer dat niet over de weg plaatsvindt, nadeel ondervindt en dat is niet in de laatste plaats te wijten aan de ongelijke verdeling van de vracht over de verschillende soorten infrastructuur. Vooral het gecombineerd vervoer heeft hiervan te lijden en wij in de Fractie van de Europese Volkspartij weten dat. Het is belangrijk dat de bestaande steunmechanismen voor intermodale diensten worden herzien. Er moet rekening worden gehouden met de diverse nationale situaties.
Het Commissievoorstel zal de lidstaten in staat blijven stellen om volgens het subsidiariteitsbeginsel te kiezen welke steun het meest geschikt is en het beste aansluit bij hun nationale prioriteiten. Daarom bieden de voorstellen de mogelijkheid om nationale steun te verlenen voor de infrastructuur van gecombineerd vervoer, voor overslagfaciliteiten tussen de verschillende vervoerswijzen en voor gespecialiseerde apparatuur voor intermodaal transport.
Hoewel het verlenen van steun voor gecombineerd vervoer niet onderworpen is aan de strikte goedkeuringsprocedure krachtens artikel 93(3) van het Verdrag, moeten de lidstaten de Commissie op de hoogte te brengen van verleende steun, in de vorm van een jaarlijkse raming aan het begin van elk jaar en vervolgens moeten zij aan het einde van het boekjaar verslag uitbrengen.
Het aantrekkelijke van de nieuwe verordening is dat de bureaucratie voor zowel de lidstaten als de Commissie zal afnemen. Dat is een welkome verandering. Krachtens het voorstel kan de lidstaat zelf beslissen dat als er steun wordt verleend, welke vorm deze dan zal aannemen. Terwijl de Europese Unie de nadruk legt op het gecombineerd vervoer, hoop ik dat zowel het gecombineerd vervoer als het conventionele vrachtvervoer door deze maatregel gesteund zullen worden.
Mijn fractie keurt het Commissievoorstel goed waarin uiteengezet wordt welke categorieën steun legitiem zijn, teneinde de specifieke handicaps te ondervangen die men ondervindt bij de ontwikkeling van het intermodaal of gecombineerd vervoer. De steun zal van toepassing zal zijn op korte termijn en zal een positief effect hebben op de ontwikkeling van het gecombineerd vervoer.
Het voorstel om verordening 117/70 te verlengen verdient de steun van het Parlement omdat juist dit soort steun voor het gecombineerd vervoer volgens ons in de lijn ligt van het toekomstige vervoersbeleid van de Europese Unie. Het is ook een manier om de situatie van de spoorwegen en de binnenwateren in de Europese vervoersmarkt te versterken. Totdat het concurrentiepeil tussen de diverse vervoerswijzen tot uiting komt in de realiteit van de subsidies en voorgestelde harmoniseringsvoorwaarden, zijn deze steunmaatregelen toch in elk geval een bescheiden middel tot compensatie in het belang van een duurzaam vervoersbeleid.
Ter afronding feliciteren wij de rapporteur met zijn verslag. Het doet mij zeer veel genoegen dat de Raad, door een gemeenschappelijk standpunt aan te nemen, twee zeer belangrijke amendementen van het Europees Parlement heeft overgenomen en op die basis dienen wij nu het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren. Het doet mij dan ook zeer veel genoegen het de Vergadering aan te bevelen.

Wijsenbeek
Ook mijn fractie steunt uiteraard, zoals wij allen, de huidige voorstellen zoals ze nu op tafel liggen en wensen de rapporteur daarmee geluk. Wij zijn niet in principe tegen de door hem ingediende amendementen, maar gelijk collega Castricum dat zojuist mededeelde, is dit moment niet opportuun, zeker niet nu de commissaris, en misschien wil de commissaris daar nog op ingaan, van de Raad de opdracht gekregen heeft om met Zwitserland in verdere onderhandelingen te gaan over het transalpine vervoer. Mijn fractie ziet ook met enig genoegen in de huidige common position staan dat er overwogen wordt om na 1997 verdere steun te stoppen.
Waarom? Ten eerste omdat we gezien hebben dat het alsmaar verder steunen van het gecombineerd vervoer eigenlijk neerkomt op het trekken aan een dood paard. Telkens weer blijkt het gecombineerd vervoer eerder in vervoersaandeel achteruit dan vooruit te gaan. Het blijkt dus gewoon dat de vrije vervoerskeuze voor de verlader in feite de overhand krijgt. Dat is iets wat door onze fractie als een buitengewoon goed wordt ervaren en dat wij dus graag ook verder uitgevoerd zouden zien, die vrije vervoerskeuze. Dat neemt niet weg dat mijn fractie uiteraard ook graag zou zien dat de milieuvriendelijke vervoerswijzen een groter aandeel zouden hebben. Het blijkt alleen dat én door de nog steeds niet verder voortschrijdende liberalisatie van de spoorwegen én door de hoge kosten van omladen én tenslotte, mijnheer de commissaris, en ook daar graag uw reactie op, door de onmogelijkheid van vervoerders om ook op de plaats van bestemming van railverkeer zelf onder eigen verantwoordelijkheid het omladen en het afladen te mogen uitvoeren. Daar zouden we dus ook graag met collega Castricum in de toekomst nadere wetgeving over willen zien.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, gecombineerde vervoerwijzen of beter een systeem met elke vervoerwijze op zijn beurt, is niet alleen een Europees vervoerproject in verband met capaciteit en prijzen voor de kopers van vervoer. Het is ook een milieuproject. Het is een project dat flessenhalzen tegengaat en dat economisch verdedigbaar is. Zoals collega Castricum steun ik de initiatieven van de Commissie en hoop ik dat de Raad volgt, maar ik ben tevens op zoek naar een verruiming van de initiatieven.
De lidstaten moeten meer bij de activiteiten betrokken worden en ze moeten aan het verstand worden gebracht dat dit geen lokaal, maar een gemeenschappelijk Europees project is. Tot nog toe bestond de strategie erin dat de lidstaten zelf beslissen op welke gebieden inspanningen worden gedaan, niet op Europees, maar op lokaal niveau. In de toekomst moet dit veranderen. Men heeft nog steeds niet ingezien dat de plaatsen waar de zee, het spoor en de weg samenkomen, goede verkeersknooppunten vormen. De titel ontbreekt - datgene wat short sea shipping heet. Het is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van gecombineerd vervoer in Europa en ik hoop dat we het eens kunnen worden over de verlenging van het programma, zodat het na dit jaar en na volgend jaar voortgezet kan worden. Het is nu immers eenmaal zo dat het verkeer eerst ontstaat en dat we het pas daarna proberen te regelen. Het zou leuk zijn indien we op Europees vlak zouden proberen om het verkeer te regelen voordat het bestaat en hierbij enkele nieuwe ideeën zouden kunnen geven. De marktkrachten alleen regelen dit probleem immers niet vanzelf. We kunnen op dit project van gecombineerd vervoer nog zoveel keren toosten, maar er zal niets gebeuren zolang we het op Europees niveau niet met elkaar eens zijn.
Daarom is het niet alleen een kwestie van liberalisering of privatisering of wat we nu ook mogen uitvinden. De vraag is in hoeverre we de moed hebben om regels op te stellen waarmee we de vervoerwijzen die we zelf willen, kunnen realiseren. Ik wens de commissaris veel geluk in de Raad van ministers om hen te overtuigen dat deze projecten de moeite waard zijn.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, beste mijnheer de Commissaris, beste nog aanwezige collega's, dit onderwerp is op zich zeker belangrijk genoeg om het serieus te bespreken. Ik ben het eens met de meeste uitspraken van mijn collega's. Wij Christen-democraten steunen het gemeenschappelijk standpunt en hopen dat de Commissaris ook echt binnenkort de vervolgregeling indient, zodat we niet in 1999 over de vervolgregeling voor 1998 hoeven te praten.
Staat u mij toe twee punten in het bijzonder te benadrukken. Volgens mij is de verlenging van de steunregeling ter bevordering van het gecombineerde vervoer erg belangrijk, want we hebben immers allemaal de doelstelling om het goederentransport op de lange afstand steeds meer te laten verlopen per spoor en over de binnenwateren, - en ik ben het eens met de spreker voor mij - per veerboot en over de kustwateren zodat de verkeersveiligheid op onze wegen binnen de Gemeenschap kan worden vergroot en het milieu beter kan worden beschermd. We zijn het ook eens met de tweede gedachte van het gemeenschappelijk standpunt en het voorstel van de Commissie om de controle op de subsidies in deze sector te vereenvoudigen. Maar, mijnheer de Commissaris, hierover hebben we nog enkele twijfels. De twijfels hebben betrekking op het feit dat we twee dingen veilig moeten stellen en ik vraag u of u die kunt garanderen, mijnheer de Commissaris, en of u deze twee nieuwe gedachten dan in uw antwoord wilt opnemen. De eerste vraag luidt: hoe wilt u als afzonderlijke vergunningen overbodig zijn voor deze steunprocedures garanderen dat de Commissie de steuncontrole toch met dezelfde zorgvuldigheid uitoefent? Vrijwaring van de afzonderlijke vergunningen mag geen vrijwaring van de steuncontrole zijn en ik had met betrekking hiertoe graag van u de garantie dat u in uw instanties daarvoor zult zorgen.
De tweede vraag luidt: als je de afzonderlijke vergunningen laat vervallen, hoe kun je dan garanderen dat door de steun voor de ene niet een andere ondernemer, een andere stad of een andere regio wordt belast zonder zich daartegen te kunnen verzetten? Want dat is de praktijk; de mededingers zeggen: ik kom helemaal niet te weten welke steun werd aangevraagd. Dat wordt nergens gepubliceerd. Hoe moet ik mijn twijfels daartegen uiten als ik het pas een jaar later te weten kom? Daarom, mijnheer de Commissaris, moeten we volgens mij ook bij de vereenvoudigde procedure een manier bedenken waarop de mededingers kunnen worden ingelicht respectievelijk ook protest kunnen aanteken en dit in het belang van het concurrentievermogen in plaats van nieuwe concurrentievervalsing.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Tamino bedanken voor zijn goed geformuleerde verslag. Het is mijn principiële politieke overtuiging dat vrije handel en vrije mededinging de beste voorwaarden zijn, ook als het erom gaat de verschillende vervoersproblemen van Europa op te lossen. Daarom sta ik principieel sceptisch tegenover financiële steun en subsidies.
Nu wij in deze kwestie gekomen zijn bij de tweede lezing en er een gemeenschappelijk standpunt van de Raad ligt, vind ik dan ook dat dit besluit alle voorwaarden in zich heeft om een goed besluit te worden. Het verslagTamino gaat erover het gecombineerde vervoer te versterken. Het staat buiten kijf dat dit van grote betekenis is en er is daarom alle reden om het te bevorderen. Belangrijk is ook hoe dat gebeurt. Het nastreven van gecombineerd vervoer kan niet alleen geschieden door constant verhoogde belastingen en door nog hogere en nog ongelijker verdeelde vrachtprijzen. Deze verschillen op het ogenblik al te veel tussen de verschillende lidstaten van de EU, en al te vaak sterk in het nadeel van landen die nu al lange vervoersafstanden en hoge vrachtprijzen kennen. Dit grote en steeds toenemende verschil mag niet nog groter worden. Dat houdt in dat de belangrijkste manier om gecombineerd vervoer te bevorderen, geen kwestie is van financiële steun. Daarentegen moet men meer in de richting gaan die o.a. naar voren gebracht is in het aan het Parlement overhandigde Witboek inzake de vernieuwing van de Europese spoorwegen.
Het is een groot probleem dat het vrachtvervoer over de spoorwegen van Europa een steeds groter marktaandeel kwijtraakt. Maar de manier om dat tegen te gaan ligt niet zozeer in zuiver financiële steun, als wel in andersoortige stimulansen. De belangrijkste stimulans is het vrachtvervoer over de nationale grenzen van de EU makkelijker te maken en de mededinging vrijer te maken dan nu. Daarom zijn de belangrijkste besluiten die wij op dit gebied kunnen nemen, d.w.z. ter bevordering van de spoorwegen en het gecombineerd vervoer, niet de besluiten die wij hier vandaag nemen, maar de besluiten die vóór ons liggen.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik de Vergadering alsmede de rapporteur, de heer Tamino, voor het zeer nuttige werk in verband met de wijziging van verordening 1107/70 betreffende de steunmaatregelen voor het binnenlands vervoer. Het resultaat van deze inspanningen is om nog eens het grote engagement van het Parlement te bevestigen om het gecombineerd vervoer te promoten en zoals steeds is dit zeer welkom.
Door dit gemeenschappelijk standpunt goed te keuren, zorgt de Vergadering ervoor dat de regels in verordening 1107/70 betreffende steunmaatregelen voor het gecombineerd vervoer dit jaar van kracht zullen blijven. Aangezien deze regels echter op 31 december vervallen, moeten wij natuurlijk de structuur opzetten voor een nieuwe regeling die tegemoetkomt aan de behoeften van de toekomst.
Met dat specifieke doel in gedachten, werken mijn diensten momenteel aan een verslag over de huidige praktijken in verband met overheidssteun van de lidstaten, gebaseerd op de antwoorden die zij hebben verschaft op een vragenlijst van de Commissie. Het resultaat van dit werk verschaft natuurlijk een degelijke basis voor de herziening van verordening 1107/70, precies op de manier waarnaar de heer Castricum zocht. Natuurlijk zou ik te zijner tijd graag met de Vergadering van gedachten wisselen over de manieren waarop een juridisch kader opgezet kan worden ten behoeve van een verdere en terechte bevordering van het gecombineerd vervoer. Het zou zinvol zijn om op dat ogenblik het idee van de heer Castricum te bespreken om alle vormen van steun voor gecombineerd vervoer in één regeling onder te brengen.
Het PACT-programma zal worden uitgebreid tot de kustvaart en ik hoop dat de heer Sindal dat opvat als een bewijs van onze duidelijke verbintenis in de Commissie om dat zeer belangrijke aspect van het gecombineerd vervoer verder uit te bouwen. De heer Jarzembowski wil ik mededelen dat ik het eens ben met de nadruk die hij legt op een doelmatig toezicht en op eerlijke condities. Hij mag erop vertrouwen dat de Commissie niet alleen haar huidige inspanningen zal voortzetten, maar constant uit zal kijken naar nog effectievere manieren om de resultaten te boeken die hij voor ogen heeft.
Voor wat betreft het verslag dat voor de Vergadering ligt, heb ik gezien - en hij zei het al - dat de heer Tamino twee amendementen opnieuw heeft ingediend die zowel de Commissie als de Raad bij de eerste lezing van de hand hebben gewezen. Ik moet de geachte afgevaardigde mededelen dat de Commissie van mening is dat beide amendementen nog steeds onaanvaardbaar zijn. Ik hoop dan ook dat hij er niet aan zal vasthouden en zich zal kunnen vinden in de aanbeveling van de Commissie vervoer en toerisme om het gemeenschappelijk standpunt zonder amendement goed te keuren, op de manier waarvoor de heer Wijsenbeek gepleit heeft.
Ik wil mijn dank te kennen geven voor de zeer constructieve houding waarmee de leden de ontwikkelingen in het gecombineerd vervoer steunen en ik verheug mij op de volgende fase.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de commissaris twee vragen gesteld, namelijk over het afladen en over de kwestie van Zwitserland. Ik hoop dat ik straks een gedetailleerder antwoord zal krijgen.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, in de commissie waar de geachte afgevaardigde volgende week aanwezig zal zijn, zal ik het uitgebreid over Zwitserland hebben. Ik dacht het voor hem te bewaren als een laat Valentijns- maar vroeg paaspresentje.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Beleggerscompensatiestelsels
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0047/97) van de heer Janssen van Raay, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de beleggerscompensatiestelsels (C4-0058/97-00/0471 (COD)).

Janssen van Raay
Voorzitter, ik zie met genoegen dat commissaris Monti naast commissaris Kinnock is gearriveerd; de zaal lijkt leeg, goede vrind, maar ik verzeker u, ik ben net door het Parlement gelopen, dat 300 afgevaardigden in hun bureaus aan hun televisiescherm, commissaris Monti, gefascineerd ons debat volgen. Dat is punt één. Wij hebben dus alle aandacht van het Parlement.
Ten tweede, de belangrijkste opmerking die ik wil maken is het grote succes van de bemiddelingsprocedure van Maastricht. Ik hecht eraan dat wij onder het Ierse voorzitterschap - het was de laatste bemiddelingsprocedure door het persoonlijk ingrijpen van commissaris Monti zelf en de Ierse minister - tot een succesvol compromis zijn gekomen. Ik heb vanmiddag omdat Nederland wordt geteisterd door de varkenspest gefascineerd het debat gevolgd over de gekke-koeienziekte. Ik dacht bij mijzelf als Amsterdam I of Maastricht II tot gevolg zou kunnen hebben dat deze bemiddelingsprocedure van Maastricht I op alle terreinen van onze samenwerking ingevoerd zou kunnen worden, wij een grote stap vooruit zouden hebben gezet. Want wat minister Van Aartsen heeft gezegd is natuurlijk onlogisch: hij kan niet eerst maatregelen tegen Engeland toejuichen, om vervolgens te gaan mopperen, mijnheer Monti, op uw Commissie, die naar mijn oprechte Nederlandse overtuiging volkomen terecht maatregelen heeft getroffen tegen mijn land waar het gaat om de volksgezondheid en de consumentenbelangen. Het enige wat minister Van Aartsen had moeten doen, is zorgen dat alle varkensboeren volledig schadeloos worden gesteld. Maar uw Commissie verdient een pluim van uzelf, van de heer Santer, zulks in afwijking van de vorige Commissie. Wat ik wil zeggen is: hadden wij nu maar ook daar een bemiddelingsprocedure gehad, met medewerking van de Commissie rechtstreeks ten opzichte van de Raad van ministers, zou dat veel makkelijker tot een oplossing gebracht hebben kunnen worden gebracht.
Ik zeg u al: wij zijn buitengewoon tevreden. Wij hebben tot de laatste minuut onderhandeld, dat weet u, om te proberen de visie van het Parlement er doorheen te krijgen. In de tweede lezing heeft de Raad dankzij u al een groot aantal amendementen van het Parlement overgenomen. Waar het mij altijd weer om gaat, is dat wij, zeg maar the House of Representatives zijn en de Raad van Ministers de Senaat, en de Commissie een ongelooflijk belangrijke rol daar tussen in vervult. Wij met z'n tweeën moeten ervoor zorgen dat Europese wetgeving tot stand komt en die acceptabel is voor iedereen.
De onderdelen van het pakket-Delors lijken punt voor punt niet zo belangrijk. Ook het beleggerscompensatiesysteem lijkt op het eerste gezicht niet zo belangrijk. Maar als hoeksteen van het grote wetgevingspakket hebben wij te maken met voor de consumenten, voor de beleggers, een uitermate belangrijk stuk wetgeving. Natuurlijk vinden wij het jammer dat, laat ik het maar zeggen, het uitvoerverbod niet afgeschaft is. Wij zouden liever hebben gehad dat de landen met de hoogste bescherming van de beleggers zouden kunnen concurreren met landen die het niet hebben. U weet, commissaris Monti, dat wij tot op het laatste moment hebben gezegd: voer dat amendement in. Maar toen de advocaat-generaal in de procedure van Duitsland tegen de Commissie en de Raad aan ons had geconcludeerd dat dit buiten de orde was, hebben wij gezegd: dan geven wij die strijd ook op. Wij rekenen wel, en dat is eigenlijk mijn belangrijkste punt, op de Commissie om in het belang van de beleggers zo spoedig mogelijk, en dat is één van de amendementen die in het compromis met het Ierse voorzitterschap zijn overgenomen, ervoor zorgt dat de hoogst mogelijke bescherming van de beleggers ingevoerd wordt in alle landen van de Europese Unie, in dit geval met name ook in Griekenland. Wij rekenen van harte op uw medewerking. In elk geval dank ik commissaris Monti van harte voor de persoonlijke rol die ook hij heeft gespeeld in het bereiken van het compromis met het Ierse voorzitterschap.

Oddy
Ik wil de rapporteur graag gelukwensen met het feit dat hij deze wetgeving zo handig door de drie lezingen en de bemiddelingsprocedure geleid heeft. Ondanks het kleine aantal afgevaardigden dat hier vanavond aanwezig is is dit een zeer belangrijk stuk wetgeving. Het beschermt de kleine belegger en zijn spaargeld.
Kleine beleggers zijn de ruggegraat van de bankindustrie. Kleine beleggers zijn zuinig en sparen. Er bestaat in de Europese economie momenteel veel angst. Men is bang om zijn baan kwijt te raken, men vreest wat er zal gebeuren op de oude dag, wat er zal gebeuren als mensen ziek worden, wat er met de kinderen zal gebeuren. Men spaart om iets achter de hand te hebben voor de oude dag of als men ziek is en men spaart om de kinderen door hun studies te krijgen en om de kleinkinderen te helpen. Het verlies van dat spaargeld kan voor de desbetreffende gezinnen een tragedie zijn. Deze wetgeving beschermt die kleine beleggers. Zonder spaargeld kan er niet geïnvesteerd worden. Dus is deze wetgeving van essentieel belang voor zowel de welvaart van Europa als geheel, als voor het welzijn van de betrokken gezinnen.
Ik dank de rapporteur en de Commissie voor deze beschermende richtlijn te behoeve van de sparende consument van Europa.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, beste dames en heren, we weten allemaal met welke problemen de stelsels voor sociale zekerheid momenteel in heel Europa hebben te kampen. De bange vraag of ons pensioen nog veilig is, houdt vandaag de dag niet alleen Duitsers bezig maar steeds meer burgers van de Unie. De oproep van de landen voor meer particuliere voorzorg is onmiskenbaar. Dan is het logisch dat menigeen kiest voor veelbelovende investeringen in waardepapieren, een even gevoelige als risicovolle financiële sector.
Tegen deze achtergrond krijgt de richtlijn over beleggerscompensatiestelsels op dit moment een nog grotere betekenis. Het gaat vooral om de bescherming van kleine beleggers. Daarom moet het worden toegejuicht dat er nu na onafgebroken onderhandelen tussen Raad en Europees Parlement een compromis werd gevonden dat de weg vrijmaakt om de richtlijn van kracht te laten worden. Eens te meer heeft de medebeslissingsprocedure met de inschakeling van bemiddelingscommissies beantwoord aan de verwachtingen.
Kleine beleggers moeten bij filialen van beleggingsondernemingen van de Gemeenschap of in het kader van de grensoverschrijdende dienstenstroom even goed in vertrouwen gebruik kunnen maken van beleggingsdiensten als ze dat in hun eigen land kunnen. Daarom moeten er in alle lidstaten beleggerscompensatiestelsels voorhanden zijn die op zijn minst voor kleine beleggers een geharmoniseerd minimum beschermingsniveau garanderen voor het geval dat een beleggingsonderneming niet in staat is om aan haar verplichtingen jegens de beleggingsklanten te voldoen.
Voor kredietinstellingen hebben we een dergelijke bescherming al lang door wetten vastgelegd - maar wel volgens heel andere systemen. Daarbij is de geharmoniseerde minimum compensatie van 20.000 ECU per belegger voldoende om de belangen van de kleine beleggers te beschermen. Het is ook goed om ermee in te stemmen dat de lidstaten voorschrijven dat elke belegger een deel van de mogelijke verliezen moet dragen. Maar bij de interne markt hoort concurrentie en dat brengt me bij het belangrijkste punt van kritiek van de richtlijn. De rapporteur is daar al uitvoerig op ingegaan.
De Raad is van mening dat de hoogte en de omvang van de dekking die door de verschillende compensatiestelsels worden geboden geen concurrentie-instrument mag worden. De Raad vreest verstoringen van de markt als filialen van beleggingsondernemingen een hogere dekking bieden dan de in het land van herkomst toegelaten beleggingsonderneming. Het Europees Parlement beschouwt de door de Raad voorgestelde regeling eigenlijk als een exportverbod op diensten van de beleggingsondernemingen van de landen wier stelsels een hogere dekking bieden dan het land van vestiging. Alleen het feit dat deze regeling, namelijk het exportverbod, maar tot 31 december 1999 van kracht is, heeft het Europees Parlement doen besluiten om in het kader van het vinden van een compromis op dit punt toe te geven.
Het moet worden benadrukt dat het Europees Parlement in het kader van de bemiddelingscommissie heeft bereikt dat de schadevergoeding plaatsheeft op grond van de dan geldende marktwaarde van de waardepapieren en dat de afwikkeling van de schadevergoeding snel plaatsvindt. Daardoor houdt het gevonden compromis rekening met de aspecten bescherming van de beleggers en behoud van het vertrouwen in de financiële stelsels. Het levert een belangrijke bijdrage aan de voltooiing van de interne markt en mijn fractie raadt u daarom aan dit compromis goed te keuren.

Wijsenbeek
In één minuut kan ik uiteraard niet uitgebreid ingaan op de inhoud van het door de rapporteur meesterlijk uitgewerkte compromis. Mijn complimenten.
John Kenneth Galbraith heeft een keer in een hoorzitting van de Amerikaanse Senaat aangekondigd dat de toen in gang zijnde beurshausse niet kon aanhouden. Op dat moment stortte de beurs naar beneden. Ik neem aan dat ik zo'n invloed niet zal hebben, maar met de huidige beurshausse kunnen we toch aannemen dat die niet zal blijven duren en dat die een dezer dagen een flinke duik naar beneden zal maken. Nu in deze toestand de belegger de weg naar de beurs gevonden heeft, is het instrument om in te stijgen heel vaak de beleggingsinstelling. Het is daarom heel goed, en ik ben de rapporteur nogmaals maar ook de commissaris daarvoor ten zeerste dankbaar, dat op deze wijze de bezitsvorming ook onder diegenen waar het vroeger niet gebeurde en de risicodeelneming verbreid wordt. Dat mag ik als liberaal wel degelijk toejuichen en ik ben blij dat er nu een zekere garantie voor de kleine belegger is ingebracht.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, geachte mijnheer de Commissaris, allereerst wil ik de delegatie van het Parlement en vooral de rapporteur bedanken. Wat als resultaat van de bemiddelingsprocedure werd overhandigd is een verstandig compromis. De redenen daarvoor liggen voor de hand. Er moest een richtlijn worden aangenomen inzake het vrije verkeer van kapitaal volgens artikel 7a, lid 2 van het EG-Verdrag en er moest een samenhang komen met de richtlijn inzake depositogarantiestelsels.
Het kernprobleem vormden de bezwaren tegen de noodzaak van de richtlijn gezien het subsidiariteitsbeginsel en de kwestie van het exportverbod. Met name de strijd om het laatstgenoemde is mijns inziens het beste argument voor de richtlijn.
Mogelijke marktverstoringen moeten worden tegengegaan. Met het voorstel voor een beperking van het exportverbod tot 1999 werd ook hier een acceptabel compromis gevonden. Het passende antwoord op dit doordachte voorstel kan slechts de goedkeuring door het Parlement zijn.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, deze zaal zit dan vanavond misschien niet bepaald vol, zoals de heer Janssen van Raay al zei, maar de interventies hebben wat mij betreft alle aspecten van dit belangrijke en goed uitgewerkte vraagstuk belicht. Overigens wil ik namens de Commissie mijn institutionele en persoonlijke gelukwensen overbrengen: institutionele, omdat dit een goed voorbeeld is van hoe een bemiddelingsprocedure moet lopen; en mijn persoonlijke gelukwensen aan de rapporteur, de heer Janssen van Raay, en alle leden van zijn delegatie, voor de inspanningen die zij geleverd hebben om in de afgelopen maand december over een zo belangrijke richtlijn tot overeenstemming met de Raad te komen.
Deze richtlijn is zo belangrijk omdat zij samen met twee andere richtlijnen één van de belangrijkste pijlers van de interne markt wat betreft de effectensector zal worden. Die andere twee zijn de richtlijn inzake beleggingsdiensten en de richtlijn inzake kapitaaltoereikendheid van banken en beleggingsmaatschappijen. De interventies van mevrouw Oddy, mevrouw Mosiek-Urbahn, de heer Wijsenbeek en de heer Ullmann hebben een duidelijk beeld geschetst van de verschillende dimensies van deze interne markt die wij voor de burger aan het opbouwen zijn; een markt die dus dankzij een richtlijn als deze veel meer burgers en spaarders - ook kleine - kan bereiken, die daarmee toegang tot de effecten krijgen. Aan de andere kant wordt hierdoor de band tussen sparen en beleggen versterkt, waardoor de Europese economie groeit, wat gunstig is voor de toekomstige generaties en vertrouwen wekt. Dit mag dus een technische, misschien zelfs saaie verordening lijken, maar voor mij is ze van groot economisch en sociaal belang. Ik feliciteer het Parlement dan ook opnieuw met de doorslaggevende bijdrage die hij aan dit resultaat heeft geleverd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 23.20 uur gesloten)

