Sytuacja w Saharze Zachodniej (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego jest debata w sprawie sytuacji w Saharze Zachodniej.
Oświadczenia Rady i Komisji.
Andris Piebalgs
komisarz, w imieniu wiceprzewodniczącej Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa - Pani Przewodnicząca! Dziękuję temu Parlamentowi za tą tak aktualną dyskusję w sprawie Sahary Zachodniej. W imieniu Catherine Ashton udzielam odpowiedzi na podstawie złożonych przez posłów pytań ustnych.
Unia Europejska wyraża zaniepokojenie wydarzeniami, jakie na początku listopada miały miejsce w Laâyoune, i wyraża ubolewanie w związku z ofiarami śmiertelnymi. Teraz do Laâyoune powrócił spokój, lecz napięcia będące przyczyną tragedii pozostały. Unia Europejska wyraża niepokój, że wybuch przemocy, jaki miał miejsce w Laâyoune, może zaszkodzić czynionym przez Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych próbom znalezienia możliwego do przyjęcia przez obie strony rozwiązania konfliktu w Saharze Zachodniej.
Jeśli chodzi o obawy, o których dziś mówimy, to powinniśmy upewnić się, że odpowiednimi kanałami dotrą one do władz marokańskich. Sprawa Sahary Zachodniej znalazła się w programie następnego, grudniowego spotkania rady stowarzyszenia. Można ją poruszyć również we wspólnej komisji parlamentarnej Parlamentu Europejskiego i Maroka.
Unia Europejska nadal zaangażowana jest w realizowane przez Maroko reformy w takich obszarach, jak dobre rządy, rządy prawa i poszanowanie praw człowieka. Unia Europejska prowadzi z Marokiem otwarty i uczciwy dialog polityczny na forum instytucji odpowiedzialnych za realizację postanowień naszego układu o stowarzyszeniu. Występując w tych ramach Unia Europejska przypomniała naszemu partnerowi o tym, jak ważne jest respektowanie podjętych przez niego międzynarodowych zobowiązań odnośnie do przestrzegania praw człowieka. Jeśli chodzi o korzystanie z zasobów naturalnych Sahary Zachodniej, to Maroko ma obowiązek dotrzymywać zobowiązań na mocy prawa międzynarodowego, w tym tych dotyczących eksploatacji zasobów naturalnych Sahary Zachodniej.
Unia Europejska popiera wysiłki Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz wypracowania sprawiedliwego, trwałego i możliwego do zaakceptowania przez obie strony rozwiązania politycznego, w ramach którego zagwarantowane będzie prawo do samostanowienia mieszkańców Sahary Zachodniej, zgodnie z rezolucjami Rady Bezpieczeństwa.
Bernd Posselt
Pani Przewodnicząca! Od 70 minut czekam na rozpoczęcie tury pytań i chciałbym spytać, kiedy rzeczywiście ma się zacząć. Zwykle debatę przerywa się, jest czas na turę pytań, a następnie debatę się wznawia.
Przewodnicząca
Tura pytań nie odbędzie się, ponieważ przewodniczący grup zadecydowali w trakcie Konferencji Przewodniczących, że nie będzie ona organizowana. Dlatego też uważam, że nie ma sensu, aby czekał pan dalej.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
Pani Przewodnicząca! Powiadają, że pewnego razu, gdy filozof Arystoteles przechadzał się po swojej słynnej szkole perypatetycznej ze swoimi uczniami, jeden z nich wypowiedział uwagę, która zdenerwowała mistrza. Na swoje usprawiedliwienie powiedział: "to nie moja uwaga, uczynił ją twój mistrz Platon”. Wtedy Arystoteles zatrzymał się i wypowiedział zdanie, które wielokrotnie powtarzano później na scenie europejskiej - od czwartego wieku przed narodzeniem Chrystusa po dziś dzień. Powiedział "Plato jest moim przyjacielem, lecz większą przyjaciółką prawda”.
Pani przewodnicząca! Maroko to dobry i aktywny partner Unii Europejskiej, a także strategiczny i podstawowy sprzymierzeniec w walce o powstrzymanie radykalnego fundamentalizmu islamskiego. Jak jednak powiedział prezydent Sarkozy przemawiając tutaj, Parlament to demokratyczne tętno Unii Europejskiej i jest nieodwołalnie i niezaprzeczalnie oddany sprawie praw człowieka. Dlatego też, jeśli praw tych nie uznaje się, to nie może on stać z boku i udawać, że nic się nie dzieje. Musi głośno i wyraźnie mówić o przyświecających nam zasadach.
Pani przewodnicząca! Unia Europejska była, jest i będzie lojalnym partnerem Maroka, ale partnerstwo to opiera się na zasadach i wartościach, a my musimy te zasady i wartości głosić.
Pani przewodnicząca! Na zakończenie powiem teraz, że to prawda, że umiarkowany charakter czy temperament naprawdę jest cnotą, ale umiar w działaniu na rzecz obrony praw człowieka i podstawowych wolności, a zwłaszcza wolności słowa, zawsze jest wadą, zawsze słabością i zawsze tchórzostwem; jako przedstawiciele obywateli Unii Europejskiej nie możemy pozwolić sobie, by działać w taki sposób.
Véronique De Keyser
Pani Przewodnicząca! Ta rezolucja była przedmiotem trudnych negocjacji, ale wreszcie uzyskaliśmy coś, co - jak uważam - zdołało usatysfakcjonować wszystkie grupy. Chciałabym podziękować moim kolegom posłom za ich wysiłki, ponieważ nie ośmielamy się już mówić o Saharze dobrze wiedząc, jak delikatny jest to temat. Dlatego też nie przyjmiemy tu stanowiska politycznego w sprawie konfliktu pomiędzy Marokiem a Saharą.
Z drugiej strony, w pierwszym punkcie potępiamy akty przemocy, do jakich doszło w trakcie likwidacji obozu w okolicy Laâyoune; to potępienie przemocy będzie dobitne nawet na obecnym etapie, gdy nie znamy wszystkich faktów, pozwalających stwierdzić, kto co zrobił.
Jeśli chodzi o punkt drugi, to żałujemy - mówiąc delikatnie - że nie ma tam wolności prasy i że organizacje humanitarne i parlamentarzyści nie mogą dotrzeć do tego regionu. Uważamy, że to nie do przyjęcia.
Trzeci punkt jest ściśle powiązany. Zauważamy, że Maroko zamierza wszcząć dochodzenie, ale jesteśmy głęboko przekonani, że dla pełnego wyjaśnienia biegu wypadków potrzebne jest międzynarodowe śledztwo, i domagamy się jego uruchomienia.
Niezależnie od tego, co się tyczy konfliktu politycznego, pozostawimy tę sprawę ONZ. Wzywamy obydwie strony do wznowienia negocjacji.
Ivo Vajgl
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Ta debata i rezolucja, nad którą będziemy jutro głosować, są efektem dwóch incydentów: śmierci czternastoletniego chłopca, który zginął od kuli marokańskiego policjanta, oraz brutalnej likwidacji w kilka dni później obozu protestujących, w którym przebywało ponad tysiąc mieszkańców Sahary Zachodniej, którzy w pokojowy sposób starali się zwrócić uwagę świata, a także naszą, na swoje położenie społeczne, polityczne i społeczne, które jest nie do zniesienia.
Incydent ten pociągnął za sobą nowe ofiary w ludziach, co budzi w nas smutek. Ci ludzie zapłacili najwyższą z możliwych cenę za ten wciąż istniejący problem, który jest nam znany. Sahara Zachodnia to ostatni w świecie przykład sytuacji, gdzie proces dekolonizacji pozostaje nieukończony, gdzie sąsiednie państwo czerpie korzyści z bezprawnej okupacji cudzego terytorium, odrzucając przy tym rezolucje Rady Bezpieczeństwa i raz po raz lekceważąc apele ONZ o rozpisanie referendum i uznanie prawa do samostanowienia mieszkańców Sahary Zachodniej, a także gwałcąc prawa człowieka i normy prawa międzynarodowego.
Sahara Zachodnia, przedzielony liczącym ponad tysiąc kilometrów murem hańby kraj piasku i skał, jest dosyć bogata, by pobudzać apetyty i oczekiwania Maroka i tych krajów, które aktywnie bądź biernie popierają jego nieprzejednaną postawę. Wiemy, które to kraje. Problem Sahary Zachodniej jest problemem politycznym, problemem dekolonizacji. Można go rozwiązać w tylko jeden sposób, taki sam, w jaki podobne problemy rozwiązywano gdzie indziej, czyli zgodnie z prawem międzynarodowym, samostanowieniem narodów i umowami. Musimy wzmocnić rolę ONZ w Saharze Zachodniej; mandat MINURSO jest zbyt wąsko sformułowany: ta misja zwyczajnie utrzymuje istniejący stan rzeczy dowodząc, że jest bezsilna, a jej obecność to czysta formalność.
Panie Komisarzu! Bardzo Panu dziękuję za jasne słowa. Pomimo zróżnicowanych interesów kilku wpływowych państw członkowskich, albo właśnie z ich powodu, Unia Europejska powinna odgrywać bardziej aktywną rolę i korzystać z wszelkich dostępnych jej środków. Także Maroko, które w wielu kręgach cieszy się poparciem i zrozumieniem, powinno czynić starania na rzecz konstruktywnego rozwiązania tej sytuacji.
Raül Romeva i Rueda
Pani Przewodnicząca! W pierwszej kolejności chciałbym z satysfakcją odnotować, że w końcu mamy okazję rozmawiać o Saharze Zachodniej i przyjąć rezolucję. Tym razem presja ze strony Maroka nie odniosła skutku, jak przy innych okazjach. Uważam, że to dobrze z punktu widzenia wiarygodności Parlamentu, ale też z punktu widzenia otwartego mówienia o tym, co dzieje się w Saharze Zachodniej.
Po drugie chcę głośno, otwarcie i zdecydowanie potępić nieodpowiedzialny i prowokacyjny sposób likwidacji obozu Gdaim Izyk. To prawda, że przemocy użyło wiele stron, ale myślę, że całkowicie nieuzasadnione jest stawianie tych, którzy bronią się przed atakiem, na równi z tymi, którzy ich uciskają, prześladują i torturują.
Dlatego też domagamy się niezawisłego dochodzenia pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych. Nie mówimy tu o konflikcie pomiędzy równymi. Nie każdy ponosi taką samą odpowiedzialność i nie każdy w tym konflikcie używa takich samych strategii czy takich samych broni.
Oczywiście musimy prosić wszystkie strony o zachowanie spokoju, ale, co najważniejsze, musimy żądać od Królestwa Maroka zmiany wrogiej postawy wobec Saharyjczyków i zaprzestania prześladowań parlamentarzystów, dziennikarzy i obrońców praw człowieka.
Unia Europejska nie może nadal przymykać na to oczu i udawać, że nic się nie dzieje. W Unii Europejskiej ponosimy ogromną odpowiedzialność historyczną - zwłaszcza takie kraje, jak Hiszpania i Francja.
Oczywiście działajmy roztropnie, jak prosiła nas o to pani minister Jiménez; jednak teraz roztropnie będzie powiedzieć marokańskiemu reżimowi "dosyć!”. Dobrze jest chcieć dobrych stosunków handlowych z Marokiem. To dobre i potrzebne, ale nie za cenę praw człowieka i nie za cenę łamania prawa międzynarodowego.
Pani Minister Jiménez, Pani Baronesso Ashton! Aby uzyskać uczciwe, zrównoważone i możliwe do przyjęcia dla obu stron rozwiązanie, należy przeprowadzić referendum w sprawie samostanowienia. Sprawmy, by stało się to możliwe.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR - Pani Przewodnicząca! Zamrożony konflikt w Saharze Zachodniej powoduje destabilizację w całym regionie. Nieustępliwość Maroka sprawia, że mieszkańcy Sahary Zachodniej, którzy od 20 lat czekają na referendum w sprawie niepodległości, nadal nie mogą doczekać się sprawiedliwości.
Chociaż zgadzam się, że Maroko jest ważnym sojusznikiem Zachodu w walce z terroryzmem, głębokiego ubolewania godzien jest fakt, że Maroko nie wypełnia złożonych przez siebie zobowiązań odnośnie do warunków planu ONZ dotyczącego ugody. Teraz, w świetle sprawozdania dotyczącego przemocy wobec mieszkańców Sahary Zachodniej, powinniśmy przyznać tamtejszej misji ONZ mandat umożliwiający monitorowanie sytuacji Saharyjczyków pod kątem praw człowieka. Niestety, wysiłki na rzecz przyznania jej takich kompetencji są konsekwentnie blokowane przez Francję. Jest to sytuacja niemal wyjątkowa wśród wszystkich misji ONZ: to jedyna misja pozbawiona mandatu do obserwacji przestrzegania praw człowieka. Zarówno Maroko, jak i Front Polisario muszą zrozumieć, czego oczekuje się od nich, jeśli chodzi o normy społeczności międzynarodowej. Tu, w UE, mamy wiele środków nacisku na Maroko, zwłaszcza tych dotyczących praw połowowych i pomocy.
Miejmy nadzieję, że zbliżające się nieuchronnie referendum zaplanowane dla południowego Sudanu, w efekcie którego na południu powstanie nowe, suwerenne państwo, stanie się dla wszystkich zaangażowanych stron nową motywacją, by starać się o ostateczne rozwiązanie tego długotrwałego sporu o Saharę Zachodnią - terytorium, którego mieszkańcy moim zdaniem zasługują na spokojną i dostatnią przyszłość.
Willy Meyer
Pani Przewodnicząca! Chciałbym zacząć od oczywistego stwierdzenia: musimy powiedzieć Królestwu Maroka, że to nie jest jego parlament. Suwerenność tego Parlamentu ma swe korzenie u obywateli Europy i dlatego to on decyduje o swoim porządku obrad, sprawach i rezolucjach, a ciągłe ingerencje w tę instytucję ze strony Królestwa Maroka są niedopuszczalne.
Po drugie, Panie i Panowie, podstawowa kwestia jest taka, że mówimy tu o okupacji przez wojsko, policję i marokańskich osadników; o bezprawnej okupacji "obszaru nierządzącego się samodzielnie”, jak określa go prawo międzynarodowe. Maroko nie ma w Saharze Zachodniej żadnej suwerenności, powtarzam: żadnej. Nie może stosować tam swoich praw, nie może egzekwować suwerenności; dlatego też Parlament musi wysłać bardzo jasny sygnał do społeczności międzynarodowej i do Saharyjczyków, jako że to oni są tymi, którzy mają zadecydować o swojej przyszłości poprzez referendum w sprawie samostanowienia, którego przeprowadzenie uzgodniła Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych .
Wszystkie nadużycia i represje popełniane przez marokański rząd w Saharze Zachodniej mają tylko jeden cel: dopilnowanie, aby jej mieszkańcy nie mogli skorzystać z prawa do samostanowienia. Dlatego też Parlament Europejski musi bardziej stanowczo bronić tego prawa, stojąc po stronie Saharyjczyków i potępiając nadużycia. Nigdy nie powinniśmy byli dopuścić do likwidacji Obozu Godności.
Udałem się tam kilka godzin wcześniej. Pełnię funkcję obieralną i uniemożliwiono mi opuszczenie hiszpańskiego samolotu. Nie mogłem więc być przy tym, co miało niestety wydarzyć się kilka godzin później, ponieważ oni nie chcieli żadnych świadków. Oni mają bardzo wiele do ukrycia, a Parlament nie może być wspólnikiem systematycznego tuszowania wszystkiego, z czym wiążą się te represje. Jeśli zaś chodzi o układ o stowarzyszeniu: Panie i Panowie, Pani Baronesso Ashton - niestety, jest ona nieobecna - kiedy zostanie on zamrożony? Kiedy powiemy, że taki kierunek jest nie do przyjęcia? Panie i Panowie! Uważam, że Parlament musi wypowiedzieć się głośno i wyraźnie.
Jarosław Leszek Wałęsa   -
(PL) Pani Przewodnicząca! Sahara Zachodnia znajduje się dzisiaj na rozdrożu. Podjęte ostatnio przez rząd Maroka działania nie mogą być przez nas ignorowane. Istnieją sprzeczne doniesienia co do tego, jakie wydarzenia miały rzeczywiście miejsce w obozie niedaleko miasta Al-Ujun. Niemniej jednak nie można lekceważyć faktu, że 15 tysięcy osób straciło dach nad głową i było zmuszonych opuścić miejsce zamieszkania, a to przecież tylko jeden z przykładów łamania praw człowieka, które sięga wstecz do 1975 roku. My - posłowie do Parlamentu Europejskiego - musimy z bliska przyjrzeć się historii tego regionu, okrucieństwu, którego doświadczyli Saharyjczycy, oraz wzmocnić prowadzoną w celu rozwiązania tego konfliktu i problemu politykę.
Niektóre państwa członkowskie miały możliwość rozwiązania tych problemów poprzez współpracę z ONZ, a jednak doznały niepowodzenia. Nie udało się wypracować odpowiednich zaleceń potrzebnych do pociągnięcia Maroka do odpowiedzialności. Siły bezpieczeństwa ONZ są ograniczone w swojej działalności na terenie Sahary Zachodniej, a powinny mieć możliwość całkowitej kontroli oraz pomocy humanitarnej. Ponadto Maroko nie zniosło blokady swobodnego dostępu do regionu dla dziennikarzy oraz międzynarodowych obserwatorów.
Jeden z obserwatorów ONZ słusznie stwierdził, że uwaga skupiona na tym regionie Afryki mogłaby ocalić życie i chronić Saharyjczyków przed marokańską polityką eksterminacji. Amnesty International wzywa do przeprowadzenia niezależnego dochodzenia w obszarze przemocy. Jest to dobry pomysł. Należy to zrobić. Nie jest dziś wiadomo, jak wiele osób zginęło, zostało ciężko rannych albo po prostu zaginęło w miejscu działań Maroka.
Na koniec chciałbym wezwać nasz Parlament do konkretnej reakcji kładącej kres obecnej powolnej międzynarodowej dyplomacji i wypracowania rozwiązania, które będzie chronić Saharyjczyków od dalszego okrucieństwa.
María Muñiz De Urquiza   -
(ES) Pani Przewodnicząca! Nie można ponownie dopuścić do wybuchu przemocy, jaka wstrząsnęła Saharą Zachodnią, a którą stanowczo potępiamy i wyrażamy żal z powodu ofiar śmiertelnych oraz żądamy poszanowania praw człowieka.
Musi znaleźć się trwałe, uczciwe i możliwe do zaakceptowania przez obie strony rozwiązanie w ramach ONZ, które położy kres konfliktowi trwającemu już od ponad 30 lat i skazującemu tysiące saharyjskich uchodźców na życie w rozpaczy, a sąsiednie obszary, które mają dla Unii Europejskiej podstawowe znaczenie - na niestabilność.
Dlatego też wzywamy Maroko, które jest znaczącym i wiarygodnym partnerem Unii Europejskiej i z którym mamy wielkie wspólne interesy i plany, do zdwojenia wysiłków w dialogu mającym przynieść temu konfliktowi polubowny koniec. Wzywamy też do zachowania spokoju Saharyjczyków i ich przedstawicieli, którym przekazujemy przesłanie solidarności w zaistniałej sytuacji. Wzywamy ich również do kontynuowania otwartego i konstruktywnego dialogu.
Prosimy Unię Europejską, aby przyłączyła się do wysiłków grupy krajów o przyjaznym nastawieniu do Sahary, do której należy mój własny kraj, Hiszpania, zmierzających do ułatwienia tego dialogu poprzez udział w charakterze wiarygodnego negocjatora w tym regionie. Wszczęcie przez marokański parlament dochodzenia w sprawie wydarzeń na Saharze oraz gotowość władz marokańskich, by informować Parlament o tym, co miało miejsce, to ważne oznaki, które doceniamy. Nie stanowią one jednak zamiennika dla polityki przejrzystości informacji, która gwarantuje obecność w tym rejonie wszystkich mediów.
Rezolucja, którą przyjmiemy jutro, jest efektem złożonego porozumienia, które odzwierciedla troskę Parlamentu o stabilność w regionie Maghrebu oraz o prawa człowieka. Jest to również dowód na poparcie Parlamentu dla takiego zakończenia konfliktu, które będzie efektem negocjacji, bez warunków wstępnych, lecz w oparciu o rezolucje Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych ustanawiające prawo Saharyjczyków do samostanowienia.
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Pani Przewodnicząca! Władze Maroka zasługują na nasze potępienie w związku z atakiem na obóz Gdaim Izyk, po którym doszło do poważnych incydentów w Laâyoune. Indywidualne prawa Saharyjczyków, którzy w pokojowy sposób prosili o lepsze warunki życia, zostały naruszone. Co więcej, ograniczona została wolność prasy i informacji, a dziesiątkom posłów tego i innych parlamentów, w tym parlamentu mojego kraju, Kraju Basków, odmówiono wstępu na ten obszar.
Brakuje wiarygodnych informacji i dlatego apelujemy do ONZ o przeprowadzenie oficjalnego dochodzenia w sprawie tych wydarzeń. Wiemy jednak, że byli zabici, ranni i setki aresztowanych. Ubolewamy w związku ze wszystkimi ofiarami tego incydentu, ponieważ śmierć wszystkich - czy to policjantów marokańskich, czy saharyjskich aktywistów - jest nieodwracalna. Chciałabym wyrazić swoją solidarność z rodzinami wszystkich ofiar.
Obóz został zaatakowany w tym samym dniu, w którym w Nowym Jorku rozpoczynała się trzecia runda nieformalnych spotkań dotyczących sytuacji w Saharze Zachodniej. Atak ten nie służy ani dialogowi, ani porozumieniom, ani pokojowi; wręcz przeciwnie, jest on przeszkodą utrudniającą pokojowe i sprawiedliwe zakończenie okupacji Sahary Zachodniej.
Chcę prosić wszystkie strony o opanowanie. Rozwiązanie tego problemu wymaga stałego dialogu pomiędzy Marokiem a mieszkańcami Sahary, opierającego się na wzajemnym szacunku i zmierzającego do realizacji zapisów rezolucji Organizacji Narodów Zjednoczonych, które dotyczą także prawa Saharyjczyków do samostanowienia.
Na zakończenie wygłoszę pewną uwagę samokrytyczną: musimy zawsze potępiać łamanie praw człowieka. Nie ma znaczenia kto, kiedy, jak, czy dlaczego je łamie, ponieważ demokratyczne zasady i wartości muszą zawsze przeważać nad interesami. Dlatego też apeluję do Unii Europejskiej o większe zaangażowanie.
João Ferreira
(PT) Pani Przewodnicząca! Wypadki minionych tygodni w Saharze Zachodniej nie stanowiły odosobnionego incydentu. Były one częścią długiej historii trzech i pół dekady represji, przemocy i ucisku ludzi. Historia Sahary Zachodniej to ciąg podejmowanych przez Marokańczyków prób blokowania negocjacji w sprawie realizacji niezbywalnego prawa ludu Sahrawi do samostanowienia.
Dlatego też nadeszła chwila, by raz jeszcze potępić brutalne represje, jakie władze Maroka stosują wobec każdego, kto na okupowanych terytoriach sprzeciwia się kolonizacji i walczy o zasadne prawa swojego narodu do samostanowienia. Nadszedł też czas, by nagłośnić prawdziwą tragedię humanitarną, jaka dotyka lud Sahrawi wbrew ich woli. Saharyjczycy zmuszeni są mieszkać w obozach dla uchodźców daleko od swojej ojczyzny. Należy wzywać do pilnego wzmocnienia międzynarodowej pomocy humanitarnej. Trzeba też ponawiać żądania dotyczące egzekwowania prawa międzynarodowego i rezolucji ONZ oraz konieczności przeprowadzenia referendum.
Unia Europejska i państwa członkowskie ponoszą w tym kontekście ogromną odpowiedzialność, której nie mogą lekceważyć. W przeciwnym razie staną się wspólnikami, ponieważ Maroko jest krajem, który korzysta ze specjalnego statusu na mocy kilku umów zawartych z UE.
Santiago Fisas Ayxela
(PT) Pani Przewodnicząca! Tysiące Saharyjczyków opuściły swoje miasta i pokojowo założyły obóz Gdaim Izyk, aby domagać się lepszych warunków życia. Marokańskie siły bezpieczeństwa brutalnie zlikwidowały ten obóz, w rezultacie czego w Al Aaiún doszło do poważnych zamieszek. Marokańskie siły zbrojne zabiły młodego Saharyjczyka, a obywatel Hiszpanii zginął w niejasnych okolicznościach.
Obecnie nie ma żadnych wiarygodnych danych dotyczących liczby zabitych, rannych, zaginionych czy aresztowanych w trakcie tych zamieszek. Co więcej, wjazdu na Saharę zabroniono wielu posłom do PE, podobnie jak dziennikarzom, którzy wykonując swoją pracę wciąż natrafiają na poważne trudności.
Maroko jest przyjacielem Europy i jej strategicznym sojusznikiem. To źle, gdy pomiędzy przyjaciółmi powstają wątpliwości albo nieporozumienia. Jeśli Maroko nie ma nic do ukrycia, to musi pozwolić na wyjaśnienie tego, co się stało. Stąd też - chociaż to prawda, że marokański parlament powołał komisję dochodzeniową - myślę, że jest niezmiernie ważne, aby została utworzona komisja międzynarodowa, aby europejscy politycy i dziennikarze mieli wolny dostęp do tego obszaru oraz aby Misja ONZ na rzecz Referendum w Saharze Zachodniej mogła rozszerzyć swój mandat o ochronę praw człowieka, zarówno na obszarze kontrolowanym przez Maroko, jak i na obszarze kontrolowanym przez Front Polisario.
Komisja i europejskie rządy, a zwłaszcza rząd hiszpański, nie mogą odwracać oczu w odpowiedzi na taką sytuację. Realpolitik nie może usprawiedliwiać przymykania na nią oczu. Muszą żądać wyjaśnień dotyczących tych poważnych wydarzeń i apelować do Maroka i Polisario o możliwie najszybsze wznowienie rozmów, co pozwoli osiągnąć pokojowe porozumienie w oparciu o rezolucje Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Pier Antonio Panzeri
Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Chciałbym przede wszystkim powiedzieć panu posłowi Salafrance Sánchezowi-Neyrze, że zanim rozstrzygniemy konflikt pomiędzy Platonem a prawdą, potrzebowalibyśmy nieco więcej czasu przed ogłoszeniem tej rezolucji, a to z co najmniej dwóch przyczyn.
Po pierwsze, mogliśmy najpierw zebrać wszystkie informacje, które pomogłyby zagwarantować, że Parlament zajmie bardziej zdecydowane stanowisko, a po drugie, w odpowiednich komisjach rozpoczęła się seria spotkań i przesłuchań. Parlament podjął uprawnioną decyzję, by działać natychmiast. Nie wpływa to jednak w żaden sposób na konieczność przeprowadzenia tych przesłuchań i potrzebę kontynuowania negocjacji z Marokiem.
Dlatego też uważam, że to dobry pomysł, aby po głosowaniu podjąć wysiłki w trzech konkretnych kierunkach: ustanowienia nowej roli przewodniej dla Europy, wraz z jej dyplomacją i polityką sąsiedztwa; wniesienia wkładu w korzystny wynik negocjacji zainicjowanych przez ONZ; i, na koniec, wykorzystania wszystkich instrumentów parlamentarnych - począwszy od komisji spraw zagranicznych i komitetu mieszanego - dla zapewnienia, aby rozmowy postępowały i przyczyniły się do znalezienia rozwiązania. Myślę, że zdecydowana praca nad realizacją tych konkretnych celów może okazać się pomocna.
Frédérique Ries
(FR) Pani Przewodnicząca! Chciałabym podziękować panu komisarzowi, który dzisiejszego wieczora wyraźnie dał do zrozumienia, że jest zwolennikiem łagodzenia konfliktu. Tak, musieliśmy potępić przemoc po obu stronach. Tak, musieliśmy zaapelować o znalezienie trwałego rozwiązania dla tego konfliktu, który trwa już od ponad 30 lat. Tak, musieliśmy naturalnie mówić o tym, jak istotna jest wolność prasy, która jest kamieniem węgielnym każdego demokratycznego kraju.
Powiedziawszy to, wciąż żałuję, że w tym tekście brakuje wyważonego podejścia do niektórych kwestii. Dla przykładu chciałabym, aby znalazła się w nim wzmianka o losie Mustafy Salmy, dysydenta Frontu Polisario porwanego za to, że ośmielił się wzywać do dialogu. Jest tam oczywiście mowa o prawach człowieka, ale nie dla wszystkich, co jest godne ubolewania. W tym konflikcie nie chodzi zwyczajnie o niewinnych po jednej stronie i winnych po drugiej. Odpowiedzialność, wprawdzie nierówna, spoczywa na obydwu stronach konfliktu trwającego już ponad 30 lat.
Nade wszystko - i to jest najważniejsze - wszystkie strony są dziś współodpowiedzialne za znalezienie sprawiedliwego, realistycznego i trwałego rozwiązania. Mówiąc "wszystkie strony” mam na myśli Maroko, Front Polisario, a także Algierię, która jest kluczowym symbolicznym graczem, wspomnianym jedynie w końcowej części naszej rezolucji.
Na zakończenie chciałabym tylko powiedzieć, Pani Przewodnicząca, że w pełni popieram propozycje dotyczące kontynuowania tego konstruktywnego dialogu, przedstawione przez pana posła Panzeriego.
Marco Scurria
Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Wśród przyjaciół można mówić otwarcie i bezpośrednio. Mówimy więc Maroku, że musi zrobić znacznie więcej na rzecz rozwiązania sytuacji w Saharze Zachodniej.
Unia Europejska nie może i nie mogła dalej udawać, że to wszystko nic nie znaczy, ponieważ ryzykujemy, że popełnimy poważny błąd. Ryzykujemy, że powiemy tym, którzy wybrali pokój, jak zrobili to przedstawiciele ludu Sahrawi poprzez Front Polisario, że dokonali złego wyboru.
Ci, którzy nie wysyłają zamachowców-samobójców, którzy nie dokonują ataków i którzy ufają tylko organizacjom międzynarodowym, nie trafiają na pierwsze strony gazet. Dla tych ludzi nie zmobilizują się potęgi tego świata. Pani Przewodnicząca! To sprawiedliwe, bo lud Sahrawi to ludzie odważni, lecz o łagodnym usposobieniu. Żyją w zgodzie ze swoją religią, a ich kobiety pełnią ważne role w społeczeństwie. Sahrawi walczą za swój kraj, do którego żywią miłość tak niezmierną, jak ich pustynia; walczą o swoją tożsamość, i niesłusznie pozostawia się ich samym sobie.
Głosowanie, do przeprowadzenia którego w trakcie obecnej sesji miesięcznej dążyliśmy, stanowi ważny sygnał, że Unia Europejska pracuje nad objęciem roli decydującej dla losów tych ziem.
Norbert Neuser
- (DE) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Z zadowoleniem przyjmuję wyraźne słowa, jakie wybrał pan komisarz Piebalgs. To ważne, aby Parlament Europejski jasno pokazał swoje stanowisko i potępił przemoc, do jakiej tam doszło. Upłynęło wiele czasu, zanim w Parlamencie Europejskim zorganizowana została debata w sprawie Sahary Zachodniej. Myślę, że byliśmy zbyt niezdecydowani w naszych działaniach i że działamy tylko wtedy, gdy giną tam ludzie.
Cieszę się, że jutro będziemy mogli przyjąć rezolucję z udziałem wszystkich stron. Rezolucja nie będzie zapewne sformułowana tak stanowczo, jak chciałaby tego ta czy inna grupa, lecz będzie stanowić efekt szerokiego porozumienia oraz wyraźny sygnał dla Maroka i ludności Sahary Zachodniej, że Parlament Europejski stoi na straży swych fundamentalnych wartości.
Jako przewodniczący intergrupy chciałbym złożyć moje szczere podziękowania wszystkim jej członkom, którzy zapewnili, aby Sahara Zachodnia pozostała i w przyszłości nadal widniała w porządku dziennym. Jestem pewien, że wspólnie z panem komisarzem Piebalgsem i panią baronessą Ashton musimy nadal angażować się w sprawę Sahary Zachodniej.
Ana Gomes
(PT) Pani Przewodnicząca! Brutalny atak na pokojowy protest, jaki prowadzili w swoim obozie przedstawiciele ludu Sahrawi, był poważnym ciosem dla negocjacji prowadzonych pod auspicjami ONZ. Przypomniał mi on najgorsze czasy w Timorze Wschodnim: w ONZ trwały rozmowy, a ludzie byli atakowani po to, by je zerwać. Hiszpania mogłaby być rzecznikiem swojej byłej kolonii, którą opuściła, podobnie jak Portugalia wspierała samostanowienie Timoru Wschodniego, lecz nim nie jest, ponieważ nie chce narażać na uszczerbek swoich interesów - handlowych i innych - w Maroku.
Teraz wiadomo, że Madryt i ONZ otrzymały ostrzeżenie o tym ataku. Od lekceważenia do współudziału jest niedaleko. Francja ponosi szczególną odpowiedzialność za zachęcanie Maroka do kontynuowania okupacji. Co się zaś tyczy Unii Europejskiej, to Wysoki Przedstawiciel Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa mówiła o tym ataku dopiero kilka tygodni po nim, a swemu wystąpieniu nadała formę niezwykle zwięzłego, nieistotnego oświadczenia. W tej rezolucji Parlament kieruje wezwanie do Unii Europejskiej, domagając się niezawisłego międzynarodowego dochodzenia w sprawie tych wydarzeń oraz zidentyfikowania zabitych, zaginionych i uwięzionych, żądając, aby międzynarodowe środki masowego przekazu, organizacje humanitarne i obserwatorzy mieli nieograniczony dostęp do tych obszarów, żądając, aby ONZ monitorowała sytuację w Saharze Zachodniej pod kątem praw człowieka i domagając się natychmiastowego uwolnienia wszystkich Sahrawi zatrzymanych w Maroku lub na okupowanym terytorium Sahary Zachodniej.
Guido Milana
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Dzisiejszego wieczora żałuję w tym Parlamencie tylko jednej rzeczy - tego, że mówimy o ludzie Sahrawi tylko dlatego, że Marokańczycy dokonali najazdu na obóz pod Laâyoune. Jest to hańba dla demokracji w tym Parlamencie.
Parlament sam powinien był znaleźć w sobie wolę omówienia tego tematu, ponieważ akta tej sprawy pokrywają się kurzem na stołach negocjacyjnych od 30 lat. To jest najbardziej znaczący fakt polityczny. Zmusiły nas do tego akty przemocy, a nie nasza niezależna decyzja, że musimy gwarantować przestrzeganie praw człowieka. Czymże jest potrzeba przeprowadzenia tam referendum w sprawie samostanowienia, jeśli nie kwestią przestrzegania praw człowieka?
Właśnie dlatego, że Maroko jest naszym przyjacielem, że Maroko jest solidnym partnerem w naszych relacjach, musimy stanowczo żądać, aby nie odraczano dalej spełnienia tego postulatu i aby przeprowadzono wszystkie dalsze działania. Musimy próbować stworzyć takie warunki, aby celem Misji ONZ na rzecz Referendum w Saharze Zachodniej (MINURSO) było nie tylko urzeczywistnienie warunków potrzebnych do przeprowadzenia tego referendum, które jest ciągle odraczane. Musimy starać się wykorzystać wszystkie środki pozostające do dyspozycji Unii Europejskiej, aby doprowadzić do tego wydarzenia i zapewnić, aby stało się ono zadośćuczynieniem za 30 lat ludzkich cierpień.
Gilles Pargneaux
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Zostawmy dzisiejszą popołudniową debatę i rezolucję, którą rozważymy jutro, i powróćmy do głównego zagadnienia; nie słyszałem, aby ktoś naprawdę wspomniał o nim w trakcie tej debaty.
Prawdziwą kwestią wagi państwowej dla Maroka - a nie zapominajmy, że jest to zasadniczej wagi problem polityczny - jest wyzwanie natury dyplomatycznej związane ze stosunkami z krajami Afryki i Magrebu, a w pierwszej kolejności z Algerią.
Po drugie, jest to wyzwanie o charakterze gospodarczym, ponieważ spór ten blokuje powstanie zamożnego i stabilnego Magrebu. Jest to również wyzwanie związane z bezpieczeństwem, z uwagi na działalność organizacji terrorystycznej al-Kaida w islamskim Magrebie, a w następnej kolejności jest to wyzwanie humanitarne dla ludu Sahrawi, o którym mowa, a szczególnie jego przedstawicieli przebywających w obozach w rejonie Tindouf, którzy nie mogą się z nich wydostać.
Musimy wrócić do tego, co istotne. A istotna jest rezolucja nr 1920, przyjęta jednogłośnie przez ONZ, w której znajduje się apel, abyśmy zaczęli omawiać kwestię zaproponowanej przez Maroko autonomii, a także wezwanie do umożliwienia odwiedzin rodzin między Saharą Zachodnią a obozami w rejonie Tindouf.
Tak więc zasadniczo jest tam mowa o wyzwaniach, które uważamy za istotne. Jak sugeruje nasz kolega, pan poseł Panzeri, istnieje konieczność wznowienia w najbliższych tygodniach dialogu z wszystkimi stronami, a w szczególności z władzami Maroka. Postulat ten zostanie spełniony, ponieważ istnieją plany, że 1 grudnia odwiedzi nas minister spraw zagranicznych.
Antonio Masip Hidalgo
(ES) Pani Przewodnicząca! 18 listopada w hiszpańskim parlamencie pani minister Jiménez podkreśliła, że zgodnie z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze do dekolonizacji jeszcze nie doszło i że Sahara Zachodnia nie może zostać wchłonięta przez Maroko. Bezprawne zadawanie cierpień i okupacja trwają już 35 lat. Obóz jest wyrazem wielkiej przepaści pomiędzy Marokiem a Saharyjczykami, niezależnie od tego, jak wielu osadników i żołnierzy wprowadzą na obszary, z których wygnali tysiące rdzennych mieszkańców.
Maroko z nienawiścią uciska tych, o których wie, że są inni. Wkrótce dojdzie do kolonialnych rozpraw takich jak ta, która miała miejsce w Casablance 5 listopada, gdzie zostali pobici obserwatorzy z zagranicy i z Europy. Nie dopuśćmy do wyniszczenia szlachetnego, bohaterskiego ludu, który jest przyjazny Europie.
Salvatore Iacolino
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Tak poważne wydarzenie jak to, do którego doszło w ostatnich tygodniach i które było ciosem dla ludu Sahrawi, nie może nie pociągnąć za sobą kary. Dlatego też Parlament Europejski ma obowiązek interweniować.
Z drugiej strony nie ma wątpliwości - jak to słusznie powiedział poseł Salafranca Sanchéz-Neyra - że z biegiem czasu Marokańczycy wnieśli w życie Afryki bardzo istotny wkład, co oznacza, że możemy uznawać ich nie tylko za przyjaciół, ale za partnerów o poglądach szczególnie zbliżonych do stanowiska Unii Europejskiej.
Bez wpływu na karę, której nałożenie jest naszym obowiązkiem i która jest absolutnie niezbędna, powinna się z tym wiązać nowa ścieżka negocjacji - taka, jak ta uruchomiona już we wspólnej komisji - która umożliwi prawdziwą ochronę praw podstawowych - a prawa te nie mogą być łamane jak dotychczas - do czasu, gdy ONZ w pełni wyjaśni tę sprawę, o której dziś mówimy, co pozwoli też rzucić światło na łamanie praw podstawowych, które naprawdę należy karać.
Metin Kazak
(BG) Pani Przewodnicząca! Ja również pragnę pogratulować panu komisarzowi Piebalgsowi wyjątkowo wyważonego, spokojnego wystąpienia, w którym przedstawił stanowisko Komisji Europejskiej odnośnie do wydarzeń w Saharze Zachodniej. Uważam, że ta rezolucja może przynieść więcej szkody niż pożytku, ponieważ nie zwracamy najmniejszej uwagi na wysiłki, jakie czyni Maroko, by znaleźć trwałe, sprawiedliwe rozwiązanie dla konfliktu w Saharze Zachodniej.
Chciałbym powiedzieć, że na miejscu wciąż są obecne liczne organizacje międzynarodowe, które prowadzą dochodzenia w sprawie tego, do czego tam doszło. Jestem zdania, że najlepszym forum dialogu z Marokiem jest wspólna komisja parlamentarna UE-Maroko. Uważam, że zamiast wydawać tendencyjne oświadczenia, należy wesprzeć wysiłki na rzecz znalezienia wzajemnie akceptowalnego rozwiązania pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Janusz Władysław Zemke   -
(PL) Pani Przewodnicząca! Chciałbym podkreślić z całą mocą, że ta sytuacja w Saharze Zachodniej budzi słusznie nasz niepokój. My na tej sali dobrze wiemy, że występujący tam od bardzo wielu lat konflikt może wywoływać skutki terytorialne znacznie dalej. Są tam ludzie bez nadziei, są tam ludzie, których się i represjonuje, i poniża. W takiej sytuacji często ci poniżani ludzie mogą stanowić naturalną bazę dla działania terrorystów. Mogą być podatni na indoktrynację terrorystów, a Sahara Zachodnia może stać się miejscem eksportu terroryzmu. Dlatego też Unia Europejska powinna potępiać wszystkie przypadki łamania prawa, ale myślę, że wysiłek większy należy kłaść na pomoc siłom ONZ, by jeszcze skuteczniej zapewniały tam, na tym terenie, bezpieczeństwo.
Nicole Kiil-Nielsen   -
(FR) Pani Przewodnicząca! 8 listopada władze marokańskie użyły siły przy likwidacji obozu założonego w okolicach Laâyoune w Saharze Zachodniej, czego efektem byli zabici i wielu rannych.
Jestem głęboko oburzona, że państwo członkowskie, w tym przypadku Francja, sprzeciwiło się wnioskowi dotyczącemu zbadania tych wydarzeń przez misję informacyjną ONZ. Propozycja złożona na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ 16 listopada przez Ugandę była jednak uprawniona i pożądana. Francji wygodnie jest usprawiedliwiać się brakiem decyzji Rady Bezpieczeństwa w sytuacji, gdy nadużyła ona siły swojego prawa weta, aby zapobiec jakimkolwiek próbom wyjaśnienia tych incydentów. Czyżby aż tak trudno było spojrzeć prawdzie w oczy?
Europa, która lubi uważać się za wzór jeśli chodzi o ochronę praw człowieka, musi domagać się zorganizowania niezawisłej misji informacyjnej spełniającej kryteria przejrzystość oraz rozszerzenia mandatu Misji ONZ na rzecz Referendum w Saharze Zachodniej (MINURSO). W bardziej ogólnym ujęciu liczymy, że baronessa Ashton postara się znaleźć sprawiedliwe i trwałe rozwiązanie dla sytuacji ludu Sahrawi, która jest nie do przyjęcia.
Dominique Vlasto
(FR) Pani Przewodnicząca! Podobnie jak koleżanki i koledzy wyrażam ubolewanie z powodu ofiar śmiertelnych w tym konflikcie. Chciałabym jednak powiedzieć, że proponowany tekst nie jest należycie wyważony i żałuję, że pośpieszyliśmy się z głosowaniem nad tą rezolucją. Lepiej byłoby poczekać na wyniki dochodzeń, które stałyby się solidnym fundamentem dla dyskusji i które pozwoliłyby posłom na uzyskanie prawdziwego obrazu wydarzeń. To mogłoby oczywiście być postrzegane jako wywieranie pewnego rodzaju wpływu na negocjacje ONZ w sprawie przyszłości Sahary Zachodniej. Muszę powiedzieć, że martwi mnie to w czasie, gdy trwają wysiłki na rzecz ponownego uruchomienia polityki euro-śródziemnomorskiej. Ustalenie faktów i zorientowanie się, kto ponosi odpowiedzialność i za co będzie musiało potrwać. Moim zdaniem ma to zasadnicze znaczenie dla stabilności tego niezwykle wrażliwego regionu i dla dobrobytu jego mieszkańców.
John Bufton
Pani Przewodnicząca! Ja również będę dziś mówił o bulwersujących wydarzeniach w Saharze Zachodniej.
W gazetach czytamy, że doszło do brutalnych starć w obozach dla uchodźców, w których po marokańskiej inwazji w latach 70. została zamknięta większość ludności Sahary Zachodniej. Jedną rzeczą jest najazd na ich terytorium, lecz uwięzienie znacznego procentu ludności w obozach dla uchodźców to inna sprawa.
Ruch Sahary Zachodniej na Uchodźstwie odważnie zwrócił uwagę świata na tę sytuację. Rada Bezpieczeństwa ONZ przeanalizowała ten najnowszy epizod pełen przemocy, lecz nie zdecydowała się zaapelować o niezależne dochodzenie.
To pewne, że jeśli przeprowadzenie dochodzenia pozostawi się władzom Maroka, to ich podejście nie będzie takie bezstronne. Władze Maroka nie potrafią nawet zdecydować, ile osób zginęło w napadzie na obóz w Laâyoune. Z uwagi na położenie Sahary Zachodniej blisko Europy i ryzyko, że tamtejsze wydarzenia mogą zdestabilizować cały wrażliwy region północnoafrykański, sytuacja może się zaognić, jeśli wkrótce nie podejmiemy działań.
Jestem głęboko przekonany o potrzebie przeprowadzenia niezależnego śledztwa i wzywam Radę Bezpieczeństwa ONZ do wszczęcia go.
Bernadette Vergnaud
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Zacznę od tego, że nie uważam za właściwe wydawania przez nas opinii poprzez głosowanie nad wydarzeniami, do których doszło w Laâyoune 8 listopada, tak wcześnie, gdy nie znamy jeszcze wszystkich faktów, co zapewniłoby nam niezbędny dystans i obiektywne spojrzenie.
Niemniej jednak, biorąc pod uwagę okoliczności, uspokaja mnie fakt, że udało się nam wypracować w miarę wyważoną i obiektywną rezolucję, uwzględniającą koncepcję praw człowieka. Nie ma w niej przesadnych oskarżeń wobec którejkolwiek ze stron, nawet jeśli można kwestionować jej niektóre punkty. W każdym razie uważam, że najważniejsze jest, by nie zaostrzać dalej sytuacji, by dochodzenia i negocjacje przebiegały w spokoju. Uważam więc za rozsądne, aby nie ulegać pokusie podważania uprzywilejowanego statusu sąsiedniego kraju partnerskiego na podstawie niepełnych i często sprzecznych doniesień.
Andreas Mölzer
(DE) Pani Przewodnicząca! Dążenie Maroka do tego, by relacje z incydentów w Saharze Zachodniej nie ujrzały światła dziennego, nie świadczy dobrze o tym kraju. Gdy zaatakowano flotyllę z pomocą dla strefy Gazy, natychmiast podniosły się międzynarodowe głosy protestu. Gdy jednak w okupowanej Saharze Zachodniej zlikwidowany został obóz protestujących, przy czym zginęli ludzie, a miasto, w którym do tego doszło, zostało ogłoszone strefą zamkniętą, nawet dla dziennikarzy, zabrakło wspólnego i energicznego działania społeczności międzynarodowej.
Naturalnie można było tylko oczekiwać, że wobec takiej trudnej sytuacji ruch wyzwoleńczy w pewnym momencie przestanie czuć się zobowiązany do przestrzegania zawieszenia broni. Miało to również związek z referendum w Saharze Zachodniej - referendum, odnośnie uczestników którego tak naprawdę nigdy nie da się osiągnąć porozumienia. W międzyczasie osiedlało się tam coraz więcej Marokańczyków. Moim zdaniem istnieje konieczność pełnego zbadania tych incydentów. Unia Europejska powinna działać w charakterze neutralnego mediatora i postarać się, by obie strony sporu raz jeszcze zasiadły przy stole rokowań.
Ulrike Rodust
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Popieram kompromis, jaki udało się osiągnąć w sprawie tej rezolucji. Jako koordynator Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim w Komisji Rybołówstwa jestem zainteresowana również porozumieniem z Marokiem w sprawie połowów. To dobrze, że w rezolucji apelujemy o przestrzeganie prawa międzynarodowego przy wykorzystywaniu zasobów naturalnych w Saharze Zachodniej. Niestety, większość posłów w tym Parlamencie nie wie, że istnieje opinia wydana przez służby prawne Parlamentu, zgodnie z którą porozumienie w sprawie połowów z Marokiem będzie sprzeczne z prawem międzynarodowym, jeżeli nie zostaną przedstawione dowody, że korzyści z tego porozumienia dotyczą mieszkańców Sahary Zachodniej. Obecnie takich dowodów nie ma i dlatego Komisja Europejska zawiesiła negocjacje dotyczące odnowienia tego porozumienia. Mam ogromną nadzieję, że uda się tu znaleźć jakieś dyplomatyczne rozwiązanie. Musimy jednak jasno zdać sobie sprawę, że nie możemy ignorować prawa międzynarodowego w imię interesów gospodarczych.
Ulrike Lunacek
(DE) Pani Przewodnicząca! Ja również bardzo się cieszę, że wreszcie mamy w tym Parlamencie rezolucję w sprawie Sahary Zachodniej. Myślę, że powinno to się stać znacznie wcześniej z innych przyczyn, a nie dopiero po okropnych wydarzeniach w obozie Gdaim Izyk.
Naprawdę nie rozumiem, dlaczego Maroko nie jest gotowe, by zezwolić na niezawisłe dochodzenie. Jeżeli nie ma nic do ukrycia, to dochodzenie powinno się odbyć. Więc dlaczego się go nie przeprowadza? Mam wielką nadzieję, że ta rezolucja zostanie jutro przyjęta przez Parlament - nie oznacza to oczywiście, że nie powinniśmy prowadzić dialogu z Marokiem. Ministrowie spraw zagranicznych Maroka i Algerii, a także przedstawiciele Frontu Polisario zostali zaproszeni do udziału w posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych w przyszłym tygodniu. Mam nadzieję, że przybędą i wezmą udział w dyskusji z nami.
Nie uważam jednak, aby rozsądna była sugestia dotycząca odroczenia przyjęcia tej rezolucji, ponieważ dla nas, Parlamentu Europejskiego, ważne jest respektowanie i wspieranie zasady przestrzegania praw człowieka, jak też zasady dotyczącej prawa narodów do samostanowienia - w tym przypadku w odniesieniu do ludu Sahrawi. 23 lata temu po raz pierwszy odwiedziłam obozy w pobliżu Tindouf. Od tego czasu lud ten walczy o to, by wreszcie móc kierować się swoim własnym prawem oraz przeprowadzić uczciwe i sprawiedliwe referendum. Dlatego też cieszę się, że ta rezolucja jest już w porządku obrad i że jutro zostanie też - mam nadzieję - przyjęta.
Cristian Dan Preda
- (FR) Pani Przewodnicząca! Po pierwsze chciałbym powiedzieć, że to prawda, że moglibyśmy dyskutować dłużej i przedstawić inny tekst. Równocześnie jednak na tekst ten przeznaczyliśmy mniej więcej tyle samo czasu, ile zazwyczaj poświęca się na rezolucję w trybie nadzwyczajnym. Dlatego też powinniśmy powiedzieć naszym marokańskim partnerom, że jest to w istocie konsensus wypracowany przez różne grupy polityczne.
Uważam, że jest to pewne stadium tego dialogu. Prawdopodobnie po raz pierwszy popieram propozycję złożoną przez pana posła Panzeriego, dotyczącą prowadzenia stałego dialogu w komisji parlamentarnej w pewnych sprawach, w związku z którymi mamy ścisłe powiązania z naszymi marokańskimi kolegami. Jest to niedawno utworzona komisja, którą może wspierać - dlaczego nie? - grupa naszych przyjaciół z Maroka, ponieważ jest ich tutaj dużo. Również naprawdę bardzo cieszę się, że możliwy będzie dialog z marokańskim ministrem spraw zagranicznych. Zapowiedział on, że w przyszłym tygodniu przemówi w Komisji Spraw Zagranicznych. Będzie to kolejna szansa, by kontynuować ten dialog.
Andris Piebalgs
komisarz - Pani Przewodnicząca! Po bardzo pilnym wysłuchaniu tej debaty chciałbym podtrzymać wystąpienie, jakie wygłosiłem na początku. Uważam, że jest ono bardzo wyważone i bardzo stosowne.
Powtórzę tylko ostatnie zdanie. Unia Europejska popiera wysiłki Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz wypracowania sprawiedliwego, trwałego i możliwego do zaakceptowania przez obie strony rozwiązania politycznego, w ramach którego zagwarantowane zostanie prawo mieszkańców Sahary Zachodniej do samostanowienia, zgodnie z rezolucjami Rady Bezpieczeństwa. Zdecydowanie zachęcam obie strony, aby wspierały wysiłki ONZ.
Przewodnicząca
Otrzymałam siedem projektów rezolucji dotyczących zakończenia tej debaty. Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro o godzinie 12.00.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 20.00 i wznowione o godz. 21.00.)
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Dominique Baudis
Jeśli uważnie przyjrzeć się fotografiom dostępnym w Internecie, można wyrobić sobie pojęcie o skali przemocy użytej przeciwko marokańskim siłom policyjnym. Sceny, jakie miały miejsce zarówno w obozie Gdaim Izyk, jak i na drodze do Laâyoune, to dowód na bardzo poważne akty przemocy wobec marokańskich służb bezpieczeństwa. Nie oszczędzono nawet pojazdów służb kryzysowych. Rzeczywistość jest bardzo daleka od tego, w co każe nam wierzyć propaganda. Dlatego też nasz Parlament musi okazywać powściągliwość i samodzielnie podejmować decyzje, zamiast bezpodstawnie oskarżać władze marokańskie i przerzucać na nie całą odpowiedzialność za tę sytuację.
Debora Serracchiani
Ostatnie gwałtowne wydarzenia związane ze sporem pomiędzy Marokiem a Frontem Polisario o Saharę Zachodnią wymagają większej uwagi ze względu na ich ewentualne negatywne skutki dla stabilności w tym regionie. Jak się wydaje, likwidacja obozu w Laâyoune spowodowała około tuzin ofiar śmiertelnych, ponad 700 osób zostało rannych, 150 zaginęło, a 160 zostało aresztowanych przez władze marokańskie. Uważa się też, że jej skutkiem było zabójstwo obywatela hiszpańskiego o korzeniach Saharyjskich, Baby'ego Hamdaya Buyemy. Nie wolno nam pozostawiać ludu Sahrawi w całkowitym osamotnieniu, lecz musimy zakończyć negocjacje prowadzone pod egidą ONZ, zgodnie z zasadami Powszechnej deklaracji praw człowieka, a zwłaszcza jej art. 2. Unia Europejska musi interweniować oraz wezwać rząd Maroka, by unikał dalszego rozlewu krwi i zwolnił bezprawnie aresztowanych Saharyjczyków. Wznowienie nieformalnych rozmów pomiędzy stronami, które miało miejsce 7 i 8 listopada 2010 r., musi być pierwszą oznaką, że strony są w stanie w pokojowy sposób zaakceptować uczciwe rozwiązanie.
