Samenwerking op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding ter ondersteuning van de Europa 2020-strategie (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over Europese samenwerking op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding ter ondersteuning van de Europa 2020-strategie - Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Rapporteur: Nadja Hirsch.
Nadja Hirsch
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, morgen zullen wij moeten stemmen over de rol van beroepsonderwijs en -opleiding in de Europa 2020-strategie. In dit verband is het de moeite waard eens kort te kijken naar onze uitgangspositie in deze discussie. De jeugdwerkloosheid bedraagt momenteel 21 procent, met andere woorden, bijna een verdubbeling van het normale gemiddelde. Het percentage vroegtijdige schoolverlaters voor de gehele EU bedraagt op het moment ruim 14 procent. De deelname van vrouwen aan arbeid in loondienst is nog altijd zeer laag. Veel mensen met een handicap zitten zonder werk, evenals migranten.
Het doel van de Europa 2020-strategie is nu juist om dit potentieel aan werknemers aan te boren en deze mensen aan werk te helpen, zodat de EU ook goed kan inspelen op de globalisering. Het is derhalve ook onze taak om te zorgen dat met name het initiële beroepsonderwijs van hoge kwaliteit is. Deze discussie is begonnen in verband met het Kopenhagen-proces, gevolgd door het communiqué van Brugge, en nu is het aan ons om te zien in welke mate dit onderwerp kan worden opgenomen in de Europa 2020-strategie.
Een absoluut centraal element daarbij is dat jongeren gelegenheid moeten krijgen om niet alleen tijdens hun studie, maar ook tijdens hun beroepsopleiding een deel van hun opleiding te volgen in een andere EU-lidstaat. Dit is een zeer belangrijk aspect omdat iemand die reeds heeft gewerkt in een andere lidstaat, ook later eerder geneigd zal zijn de Europese arbeidsmarkt als zijn of haar arbeidsmarkt te beschouwen, met alle mogelijkheden die daarmee gepaard gaan. Daarom is dit een absoluut centraal punt waarnaar wij moeten streven.
Het tweede belangrijke vlak is uiteraard dat van bijscholing. Als gevolg van demografische veranderingen zullen mensen steeds langer moeten werken - of steeds langer kunnen werken, aangezien iedereen zelf die beslissing zal moeten nemen. Mensen blijven veel langer leven en zullen dus ook hun carrière veel langer voorzetten, en om geschoold werk tot op hogere leeftijd voort te kunnen zetten, zullen zij ook bijscholing moeten volgen.
Op het moment wordt er nog maar in zeer beperkte mate deelgenomen aan bijscholingsinitiatieven. Ook in dit opzicht moeten wij zorgen dat zowel werkgevers als werknemers meer en meer bereid zijn om de voordelen van bijscholing te benutten en voortdurend onderwijs te genieten in het kader van een leven lang leren. De mogelijkheden die wij hiervoor bieden, zullen uiteraard flexibel moeten zijn. Wij zullen met iedereen rekening moeten houden. Verdere bijscholing moet aansluiten op overige aspecten van de levens van mensen en het moet mogelijk zijn om deze te combineren met werk en een gezinsleven. Daarom zullen wij voor de toekomst zonder meer flexibele mogelijkheden moeten creëren.
Aan universiteiten is reeds veel aandacht besteed - bijvoorbeeld in verband met het Bologna-proces - en wij staan nu tegenover een vergelijkbare situatie wat betreft beroepsopleidingen, met inbegrip van het aspect van de mobiliteit. Wij zouden bijna kunnen zeggen dat niemand dit gemerkt heeft. Niettemin is het vlak van beroepsonderwijs en -opleiding, naast dat van universiteiten, van bijzonder belang en daar mogen wij gewoon niet aan voorbijgaan. Om die reden zou ik hier nogmaals al mijn collega's uit andere fracties willen bedanken voor hun zeer toegewijde samenwerking.
Antigoni Papadopoulou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur verwelkom ik het verslag-Hirsch omdat het laat zien hoe belangrijk het is dat iemand in staat is voortdurend te leren en te werken en daarnaast mobiel en flexibel te zijn in de moderne en veeleisende internationale arbeidsomgeving. Het is waar dat de economische crisis werkloosheid en onzekerheid voor allen heeft gebracht, met name voor jongeren, vrouwen en mensen met een handicap.
Om de doelen van de EU 2020-strategie te halen hebben wij permanent en goed beroepsonderwijs nodig, zowel in de Europese Unie als de lidstaten. Wij hebben gericht beleid en gerichte strategieën nodig om het percentage vroegtijdige schoolverlaters te verminderen, een juiste coördinatie van de behoeften van mensen aan scholing en een nauwere relatie tussen het aangeboden onderwijs en de behoeften van de arbeidsmarkt.
Ik ben er zeker van dat het Europees kwalificatiekader, het Europees systeem van studiepuntenoverdracht voor beroepsonderwijs en -opleiding, transparantie en samenwerking, maar ook de vergelijkbaarheid van de verschillende onderwijssystemen precies de behoeften zullen ondersteunen ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mijnheer de Voorzitter, investeringen in onderwijs zijn essentieel voor een betere toekomst van de Europeanen. De jeugdwerkloosheid in Europa is momenteel 20 procent en het Europees gemiddelde voor schooluitval is 16 procent, in een aantal landen zoals Portugal zelfs 40 procent.
Ter voorkoming van werkloosheid is een leven lang leren essentieel. We moeten daarbij rekening houden met de verschillende soorten loopbanen. Werknemers moeten zich meer bewust worden van de noodzaak tot permanente educatie.
Wij zijn van mening dat educatie en beroepsopleiding toegankelijk en beschikbaar moeten zijn tegen een redelijke prijs in alle levensfasen, ongeacht status op de arbeidsmarkt of inkomen. Educatie en beroepsopleiding moeten de voorwaarden scheppen voor beroepsmobiliteit, zowel bij de aanvankelijke opleiding als tijdens het leerproces gedurende de rest van het leven.
Wij roepen de lidstaten op om de procedure voor erkenning van kwalificaties te vereenvoudigen.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Mijnheer de Voorzitter, een van de grootste uitdagingen waar Europa momenteel mee wordt geconfronteerd is de jeugdwerkloosheid. In de Europese Unie wordt het accent gelegd op terugdringing van het aantal vroegtijdige schoolverlaters tot minder dan 10 procent en acties als 'nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen', met het doel om de wereld van onderwijs en educatie en de arbeidsmarkt dichter bij elkaar te brengen. Het verschil tussen onderwijs en opleiding in hun context op de werkplek zal in de toekomst steeds meer vervagen. Een hogere mate van integratie zal een nieuwe benadering nodig maken van onderwijs en opleiding, niet alleen vanuit individueel perspectief maar ook op institutioneel niveau en alle bestuurslagen.
Zodoende ben ik van mening dat de obstakels in verband met systemen of attitudes die integratie in de weg staan, weggenomen moeten worden als men wil dat de Europeanen leren vooruitgang te boeken op het gebied van hun vaardigheden en waarden en op doeltreffende wijze bijdragen aan de doelstellingen van de Europa 2020-strategie.
Emilie Turunen
(DA) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik de rapporteur bedanken voor het indienen van een uitstekend verslag. Ik ben zoals alle andere sprekers van oordeel dat we de context van dit verslag niet uit het oog mogen verliezen en dan gaat het natuurlijk om de jeugdcrisis waarmee we in Europa geconfronteerd worden. We zijn het erover eens dat we te maken hebben met een algemene crisis, torenhoge jeugdwerkeloosheid en jongeren die Europa verlaten op zoek naar werk, en naar mijn mening is dit een zeer serieuze bedreiging voor onze economie en onze cohesie in Europa in de komende jaren.
De tweede context voor dit verslag wordt gevormd door de gemeenschappelijke 2020-doelen die we hebben vastgesteld voor onderwijs, werkgelegenheid en de vermindering van het aantal voortijdige schoolverlaters. Hierbij draait het om het concurrentievermogen van Europa. Het gaat erom een opgeleide beroepsbevolking te hebben, die we, zoals we weten, nodig hebben. Daarnaast moeten we zeker stellen dat de nieuwe generatie kansen op werk en onderwijs heeft. Dit is van doorslaggevend belang. Weliswaar heeft de EU geen enorm grote bevoegdheden op dit gebied, maar we kunnen wel iets doen. In elk geval gaat het hier om een gemeenschappelijk punt van zorg en daarom moeten we de kwaliteit van de opleidingen waarborgen en ervoor zorgen dat er begeleiding is. We moeten het aantal voortijdige schoolverlaters terugdringen en we moeten de band tussen onderwijs en de arbeidsmarkt versterken, bijvoorbeeld door middel van uitwisselingsprogramma's, zoals we in Duitsland en Denemarken hebben. Daarnaast moeten we voor alle jongeren het recht op het volgen van een opleiding waarborgen.
Viviane Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Hirsch, bedanken voor haar uiterst constructieve benadering. Ik heb met grote belangstelling naar haar geluisterd, want twaalf jaar geleden was dit mijn dossier. Ik heb een begin gemaakt met de verwezenlijking van mobiliteit in het onderwijs, een onderwerp dat op dat moment niet op de agenda stond, en ik ben heel blij om te horen hoezeer het Parlement er voorstander van is dit essentiële element in de Europa 2020-strategie verder uit te werken. Ook wil ik benadrukken dat wij het verslag, dat de Commissiemededeling van juni 2010 versterkt en aanvult, van harte toejuichen.
Deze mededeling vormde een bijdrage aan de meest recente herziening van het Kopenhagen-proces, en het communiqué van Brugge is inmiddels natuurlijk de Europese agenda bij uitstek geworden voor beroepsopleiding voor de periode 2011-2020. Veel van de suggesties van het Parlement stemmen overeen met de maatregelen die in het communiqué van Brugge worden voorgesteld. De Commissie deelt het standpunt van het Parlement. We moeten immers beroepsonderwijs en -opleiding in Europa moderniseren om de aantrekkelijkheid ervan te vergroten, we moeten gekwalificeerde docenten en opleiders hebben, evenals innovatieve leermethoden en infrastructuur en faciliteiten van hoge kwaliteit, en natuurlijk moeten we mobiliteit bewerkstelligen. We moeten het voor jonge mensen - en minder jonge mensen - aantrekkelijk maken buiten de grenzen van hun lidstaat de ervaring op te doen die van belang is als we een echte Europese ruimte van onderwijs en opleiding willen creëren.
De Commissie streeft ook naar evenwicht wat betreft de verhouding van mannen en vrouwen en stelt zich ten doel achtergestelde groepen te helpen door middel van het programma voor een leven lang leren, met name via het programma Leonardo da Vinci, dat er deel van uitmaakt. Alle hulp die de Commissie van het Parlement kan krijgen, is dus uitermate welkom.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag 7 juni om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Ioan Enciu
schriftelijk. - (RO) In de huidige context van de economische en financiële crisis, waarin de werkloosheid en met name die onder jongeren in de EU is gestegen tot 20 procent en zelfs 30 procent in bepaalde lidstaten, moet verbetering van onderwijs en beroepsopleidingen een prioriteit worden voor de Europese Unie. Mobiliteit van jongeren binnen de EU in combinatie met een flexibeler arbeidsmarkt en educatie- en opleidingenaanbod zijn in dit verband de fundamentele elementen die op nationaal en Europees niveau ontwikkeld moeten worden.
De permanente, structurele dialoog tussen universiteiten, onderzoekscentra en ondernemingen kan leiden tot een werkelijke aansluiting tussen de behoeften van werknemers en de tijdens educatie en opleiding opgedane vaardigheden. Daarnaast kan mobiliteitsontwikkeling binnen de Europese Unie door verdieping van programma's als Erasmus, Leonardo da Vinci of Jeugd in Beweging op haar beurt bijdragen aan versterking van de reactiecapaciteit in de EU op de eisen van de Europese arbeidsmarkt en een hoger innovatiepotentieel op dit terrein. Daarnaast moet er zeer veel aandacht worden besteed aan sociaal achtergestelde groepen, die een eerlijke toegang moeten hebben tot educatie en beroepsopleiding.
Alajos Mészáros
Voor werknemers is de overgang van onderwijs naar werk in de hele Europese Unie een structurele uitdaging. Vroegtijdige werkloosheid heeft helaas blijvend kwalijke gevolgen. Daarom zouden lidstaten ervoor moeten zorgen dat beroepsopleidingen en bijscholing beter aansluiten op de behoeften van de arbeidsmarkt, en dat beroepsopleidingen werknemers de kwalificaties bieden die nodig zijn om nieuwe, duurzame banen te kunnen vinden in de duurzame economie van de toekomst. Ik hecht belang aan de rol van gemeenten, ondernemingspartnerschappen en onderwijsinstellingen bij de ontwikkeling van de vraag op de arbeidsmarkt in het beroepsonderwijs. De mogelijkheid voor mobiliteit is een belangrijk onderdeel van beroepsopleidingen, maar om grensoverschrijdende samenwerking te intensifiëren en de mobiliteit te bevorderen, zou grotere nadruk moeten worden gelegd op een betere harmonisatie van de verschillende onderwijsstelsels in lidstaten, inclusief de wederzijdse erkenning van getuigschriften en diploma's. Beroepsonderwijs en beroepsopleidingen van hoge kwaliteit leveren een essentiële bijdrage aan duurzame ontwikkeling. Met name op regionaal en lokaal niveau moeten er betere mogelijkheden voor onderwijspersoneel komen om de doeltreffendheid van beroepsopleidingssystemen en een efficiënte overdracht van kennis te waarborgen. Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle carrière is de mogelijkheid om in een internationale omgeving te studeren, waarmee het leren van vreemde talen en een groter concurrentievermogen worden bevorderd.
Olga Sehnalová
schriftelijk. - (CS) Samenwerking op Europees niveau op het gebied van beroepsonderwijs is ook voor het functioneren van de gemeenschappelijke Europese interne markt van essentieel belang. Kwalitatief hoogstaand beroepsonderwijs en beroepsopleidingen moeten niet alleen inspelen op de behoeften van de arbeidsmarkt, maar ook voorwaarden scheppen voor arbeidsmobiliteit. Hooggekwalificeerde en opgeleide mensen zijn goed voor de concurrentiepositie van de Europese Unie en dat zou zijn weerslag moeten hebben op de steun aan het beroepsonderwijs. We moeten nauwe banden met de praktijk aanhalen en in het kader van de beroepsopleidingen zowel in het binnenland kwalitatief hoogstaande stageplekken scheppen, als in het buitenland in het kader van Europese mobiliteitsprogramma's. De onderwijsstelsels in de afzonderlijke lidstaten moeten op Europees niveau beter op elkaar worden afgestemd en hierop aansluitend moet ook de wederzijdse erkenning van beroepsbekwaamheid beter worden gecoördineerd. Het verslag bevat deze aspecten en als schaduwrapporteur voor de Commissie interne markt en consumentenbescherming ben ik tevreden met de uiteindelijke vorm ervan.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
Ik ben tevreden over het verslag over Europese samenwerking op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding, waarin wordt gewezen op een ongelooflijk belangrijk probleem waar echter nog maar weinig aandacht voor is geweest. Het gaat namelijk in op de noodzaak dat nationale overheden in samenwerking met de Europese Commissie maatregelen treffen ter voorkoming van werkloosheid door het beroepsonderwijs toe te snijden op de behoeften op de arbeidsmarkt. Helaas is het beroepsonderwijs de afgelopen paar jaar een ondergeschoven kindje geweest en in betekenis achteruitgegaan. Daarom is het zo essentieel dat we het promoten als een doeltreffend middel in de strijd tegen de werkloosheid en in het bijzonder tegen de werkloosheid onder de jonge inwoners van de Europese Unie, die 21 procent beloopt. Het leerlingwezen, steunpunten om werknemers te helpen bij de planning van hun scholing in aansluiting op de behoeften van de arbeidsmarkt en de bevordering van bij- en nascholing moeten prioriteit krijgen. Daarom roep ik de Commissie op de prognoses voor mogelijke veranderingen op de arbeidsmarkt in de EU te blijven volgen, zodat de lidstaten hun beroepsopleidingsprogramma's voortdurend kunnen aanpassen aan de behoeften van de arbeidsmarkt.
Jutta Steinruck
Ik verwelkom het verslag over Europese samenwerking op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding en ik zou willen benadrukken hoe belangrijk het is om het concept van een leven lang leren te bevorderen door middel van initiatieven en Europese programma's om werknemers de kans te bieden op een betere toekomst. Vandaag de dag zijn werknemers overgeleverd aan de willekeur van frequente en risicovolle arbeidsovergangen. Er zijn vele soorten overgangen: van een opleiding, van gedwongen ontslag, van een stage of van een onzekere baan naar een voltijds aanstelling. Het verslag bevat een aantal belangrijke punten, waaronder het vergroten van de quota werkende vrouwen, de erkenning van niet-formele leerprocessen en de bevordering van talen met als doel mobiliteitsprogramma's te bieden. Ik ben met name verheugd over de aandacht die wordt besteed aan onderwijs en opleiding voor jongeren, hetgeen iets is dat ik actief zal ondersteunen in de vlaggenschipinitiatieven die nog zullen volgen.
De overgang van een onderwijsinstelling naar het werkende leven moet zo soepel mogelijk verlopen en in het bijzonder toegespitst zijn op de individuele behoeften, omdat het ook mogelijk moet zijn voor jongeren met een ontoereikende opleiding om de vaardigheden op te doen die nodig zijn om gekwalificeerd werk te verrichten en de kost goed te verdienen. De sociale achtergrond van mensen moet niet hun onderwijsmogelijkheden bepalen. Jongeren moeten hulp en ondersteuning krijgen zodat zij ook echt de stap naar het werkende leven kunnen maken. De kosten van een modern arbeidsmarktbeleid mogen echter niet op de schouders neerkomen van onze werknemers.
Jarosław Leszek Wałęsa
Nieuwe competenties en vakbekwaamheden die zijn opgedaan door mensen die uiteenlopende schooltypen hebben afgerond, zijn van strategisch belang voor economische groei, geven hun nieuwe mogelijkheden en vormen een basis voor duurzame ontwikkeling. Daarom mogen we het werkloosheidsprobleem, met name onder jongeren, niet onderschatten. Zij krijgen doorgaans geen vast werk, maar worden gedwongen tijdelijk werk aan te nemen met een slechter socialezekerheidsniveau en weinig perspectieven voor ontwikkeling. Een van de doelen van de Europa 2020-strategie is om het aandeel vroegtijdige schoolverlaters terug te dringen tot minder dan 10 procent per schooljaar, en 40 procent van de jonge mensen de mogelijkheid te bieden een opleiding aan het hoger onderwijs af te ronden. Het wetgevingsproces zou zich moeten concentreren op de facilitering van stages en het opdoen van werkervaring voor jonge werknemers, met name in micro- en kleine ondernemingen die dergelijke initiatieven moeilijk gefinancierd krijgen. Ook moet er sterke nadruk worden gelegd op het wegwerken van het loonverschil tussen mannen en vrouwen tegen 2020, want dit is nu nog ongeveer 18 procent. De twee belangrijkste initiatieven op het gebied van de supranationale arbeidsmarkt zijn mijns inziens het in het kader van het Kopenhagen-proces ontwikkelde kwalificatiekader en het Europees systeem van studiepuntenoverdracht voor beroepsonderwijs en -opleiding. Ook zij gewezen op informeel leren, dat een onderschatte extra bron van vaardigheden is en dat het karakter en de verantwoordelijkheid van het individu vormt, en daarom moet de EU het financieel ondersteunen. Om al deze belangrijke doelen te bereiken is samenwerking tussen de lidstaten onontbeerlijk, evenals de betrokkenheid van alle belanghebbenden, ook op lokaal en regionaal niveau.
