Vragenuur met de voorzitter van de Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur met de voorzitter van de Commissie. We volgen de gebruikelijke procedure, dat wil zeggen, voor vragen is de spreektijd één minuut en voor de antwoorden ook. Als er een aanvullende vraag is, wordt daarvoor 30 seconden ingeruimd, en ook voor het antwoord is de spreektijd 30 seconden. De eerste vragen aan de voorzitter van de Commissie zullen worden gesteld door fractieleiders of hun plaatsvervangers.
Corien Wortmann-Kool
namens de PPE-Fractie. - Voorzitter, voorzitter Barroso, ik wil u in dit Huis een vraag stellen over het Europese Noodfonds, ook om het belang te onderstrepen van het feit dat u zich in het debat over dat noodfonds heeft gemengd, omdat het om een Europees noodfonds gaat. Mijn vraag is: hoe kijkt u aan tegen de uitbreiding van het fonds? U hebt zich weliswaar daarover uitgelaten, maar vooral over de vraag hoe dat zijn beslag zou moeten krijgen en op welke termijn. Het is nu op dit moment redelijk rustig op de staatsobligatiemarkt, maar dat kan ineens veranderen. Vandaar mijn vraag: wat is uw visie op die uitbreiding van het noodfonds?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen mevrouw Wortmann-Kool bedanken.
Dit is niet alleen mijn standpunt, maar het is het unanieme standpunt van de Commissie. In dit document staat over de jaarlijkse groeianalyse dat de Commissie vindt dat de daadwerkelijke financieringscapaciteit van de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF) moet worden versterkt en de werkingssfeer ervan uitgebreid. Wij beschouwen dit als een gedeeltelijk antwoord en uiteraard niet als het hele antwoord. Dit document bevat slechts één zin over de EFSF. Het gaat ook over structurele hervormingen, begrotingsconsolidatie en groeiversterkende maatregelen.
Voor de stabiliteit van de eurozone is het echter wel van belang dat de leencapaciteit wordt uitgebreid, want zoals u weet heeft de EFSF op dit moment maximaal 440 miljard euro beschikbaar. Ik vraag nu niet om een verhoging van dit maximum, maar wij weten dat de EFSF in de praktijk deze 440 miljard euro helemaal niet kan uitlenen omdat de triple-A rating voor de EFSF veiliggesteld moet worden. Dus het minste wat wij kunnen en ook moeten doen, is de capaciteit van het fonds te vergroten. Volgens mij is dit een heel constructief voorstel, dat liever eerder dan later moet worden aangenomen.
Corien Wortmann-Kool
namens de PPE-Fractie. - Voorzitter, een aanvullende vraag, u zegt "liever eerder dan later”. Wat bedoelt u precies met "liever eerder dan later”, want er is volgens mij toch een zekere urgentie om de stabiliteit op de financiële markten voor de komende maanden te verzekeren en dan helpt daadkracht. Op dit moment zien we vooral debatten tussen regeringsleiders en tussen ministers van Financiën, dus op welke termijn "sooner or later”? Kunt u daar nog wat specifieker in zijn?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, "liever eerder dan later” betekent precies wat het zegt: dat wij niet moeten treuzelen. Wij hebben in het verleden gezien dat veel analisten in de markt vinden dat de Europese Unie en de eurozone eerder geneigd zijn reactief dan proactief te handelen. Wij moeten de curve voor blijven, niet erachteraan lopen, dus wij zullen dit zo snel mogelijk doen!
Het lijkt er trouwens op dat de vergadering van de eurozone van gisteren en de Ecofin-vergadering van vandaag enige vooruitgang hebben geboekt. Wij nemen contact op met onze lidstaten. Dat is volgens mij heel belangrijk. En het zou mijns inziens verstandig zijn om deze vraagstukken op de agenda te zetten voor de Europese Raad van 4 februari. Wij zijn daartoe bereid. De Commissie is bereid deze vraagstukken op 4 februari te bespreken.
Stephen Hughes
namens de S&D-Fractie. - (EN) Voorzitter Barroso, ik weet dat het Europees Verbond van Vakverenigingen al ernstig bezwaar heeft gemaakt tegen de vergaande inmenging door de Commissie in de Griekse en Ierse arbeidsmarkten, waarbij zij als een olifant door de porseleinkast van de cao-onderhandelingen en de sociale dialoog is gebanjerd. Uw nieuwe jaarlijkse groeianalyse belooft meer van hetzelfde. Uw ambtenaren verlangen een herziening van de indexeringsclausules en de loonafspraken, de bevordering van flexibel werk, herziening van de werkloosheidsuitkeringen en minder overbescherming van de werknemers.
Bent u het niet met mij eens dat de Commissie moet proberen de sociale dialoog en de onderhandelingen over collectieve arbeidsovereenkomsten te bevorderen in plaats van die te ondermijnen? En op grond van welke rechtsgrondslag bemoeit de Commissie zich met de nationale structuren op het gebied van onderhandelingen over collectieve arbeidsovereenkomsten, gezien het feit dat het vraagstuk van de beloning uitdrukkelijk is uitgesloten van het sociale hoofdstuk van het Verdrag? Bovendien zal door de verdubbeling van de budgettaire consolidatie-inspanning die in de analyse wordt verlangd, iedere mogelijkheid om de doelstellingen van het Europa 2020-proces te bereiken, worden afgekapt. Wat is uw antwoord daarop?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Laat ik u heel duidelijk zeggen dat wij de sociale dialoog ten volle ondersteunen. Dat doen wij op Europees niveau, maar vervolgens moeten wij dat ook op nationaal niveau doen; dat is de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Ik heb mij voor deze hele sociale dialoog actief ingezet bij het Europees Verbond van Vakverenigingen (EVV), bij BusinessEurope en bij andere relevante partners. Wij zijn echter van mening dat wij nu meer stimulansen om te gaan werken moeten creëren. Wij moeten de situatie op onze arbeidsmarkten aanpakken. Dat is volgens mij onderdeel van de structurele hervormingen die nodig zijn om het concurrentievermogen van Europa te versterken.
Stephen Hughes
namens de S&D-Fractie. - (EN) Voorzitter Barroso, hoe komt het dat alle aandacht lijkt te zijn gericht op de arbeidsmarkten? Hoe zit het met de andere markten waar wij ons hier mee bezig moeten houden - de financiële markt, de interne markt, de grondstoffenmarkten? Alle aandacht lijkt te zijn gericht op de arbeidsmarkten. Waarom moeten de minstbedeelden, de werknemers, opdraaien voor de kosten van deze recessie en van het noodzakelijke herstel?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) De aandacht is niet alleen gericht op de arbeidsmarkt. Wij hervormen de financiële markten met de actieve steun en deelname van dit Parlement. Wij hebben in de jaarlijkse groeianalyse ook uitvoerig aandacht besteed aan de noodzaak van een nog grondiger hervorming van de interne markt. Wij bespreken op dit moment specifiek de energiemarkten, maar ook de arbeidsmarkt is onderdeel van de structurele hervormingen die nodig zijn om het concurrentievermogen van Europa te vergroten, met name in die landen die nu het kwetsbaarst zijn. Zoals u weet, zijn sommige daarvan al bezig om belangrijke hervormingen van de arbeidsmarkt door te voeren.
Guy Verhofstadt
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de voorzitter, ik weet dat u uw bezorgdheid over de zaak Chodorkovski al in een privégesprek met president Medvedev hebt aangekaart. Als de zaak Chodorkovski een testcase was voor de rechtsstaat in Rusland, dan moeten wij logischerwijs zeggen dat die is mislukt. Bovendien is op 31 december ook nog Boris Nemtsov gearresteerd. Artikel 31 van de Russische grondwet garandeert echter de vrijheid van samenkomst.
Zoals u weet, organiseert de oppositie iedere 31e van de maand een protestbijeenkomst. Volgens mij zijn er in 2011 zeven maanden met 31 dagen. Dat betekent dat er, als dit zo doorgaat, een kans is dat er in 2011 meer gebeurtenissen zoals de arrestatie van de heer Nemtsov zullen plaatsvinden. De vraag is dus welke gezamenlijke actie de instellingen van de EU in dezen kunnen ondernemen. Rusland is lid van de Raad van Europa, de OESO, de G8 en mogelijk in de toekomst lid van de WTO. Volgens mij is actie door de Europese instellingen dringend geboden.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Zoals u al zei, mijnheer Verhofstadt, hebben wij dit vraagstuk aan de orde gesteld bij onze Russische partners, en de Europese Unie heeft ook al publiekelijk gereageerd op de rechtszaak tegen Michail Chodorkovski en Platon Lebedev door middel van de verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger, mevrouw Ashton.
Wij vinden dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en het recht van iedere burger op een eerlijk proces - zoals verankerd in het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, dat ook door Rusland is ondertekend - van cruciaal belang zijn voor het strategisch partnerschap tussen de Europese Unie en de Russische Federatie. De rechtsstaat is ook een hoeksteen van het 'partnerschap voor modernisering' dat wij op dit moment met Rusland ontwikkelen.
Wij zullen dit op de voet blijven volgen en wij zullen het onderwerp op verschillende manieren en in verschillende vergaderingen met Rusland aan de orde stellen, zoals ook op de Top EU-Rusland in Brussel van 7 december 2010 is benadrukt. De Europese Unie verwacht van Rusland dat het aan zijn internationale verplichtingen op het gebied van de mensenrechten voldoet en dat het het beginsel van de rechtsstaat respecteert.
Guy Verhofstadt
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Dit is geen vraag, maar gewoon een opmerking. Ik vind dat dit Parlement zich ook zo intensief mogelijk met dit probleem moet bezighouden. De situatie zoals die op dit moment in de Russische Federatie is, mag niet zo doorgaan. Ik vind niet dat wij, alleen vanwege onze vele belangrijke handelsbetrekkingen met Rusland, op dit punt onze mond moeten houden, integendeel.
Rebecca Harms
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) In Rusland is de vrijheid van de pers en van de media een enorm probleem. Wanneer u in dit debat een goed figuur wilt slaan, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dan mag u niet dulden wat er op dit moment in Hongarije gebeurt. Ik vraag u waarom de Commissie de Hongaarse mediawet zo laks behandelt. Die druist in alle opzichten in tegen principes die binnen en buiten Europa gelden.
We hebben een juridisch advies laten uitwerken. Daarin staat onder andere dat deze wet niet in overeenstemming is met de criteria van Kopenhagen, met de Slotakte van Helsinki, met de richtlijn inzake audiovisuele media, met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, met het Unesco-verdrag inzake de media, met het Verdrag van Lissabon, met het Handvest van de grondrechten van de EU. Ik kan nog wel even doorgaan, maar dat zal ik u besparen. Daarom vraag ik u: wanneer neemt u de nodige initiatieven in Hongarije? Wat is het tijdsschema? Waarom heeft u nog geen inbreukprocedure gestart? Mijn kritiek wordt ook gestaafd door de jurisprudentie hierover.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Net als bij de andere lidstaten moeten wij ook in het geval van Hongarije de Europese wetgeving op een objectieve, onpartijdige manier toepassen. Wij moeten daar heel zorgvuldig vanuit een juridisch oogpunt naar kijken en daarbij dus een duidelijke methode volgen.
Dat is ook precies wat wij - in de persoon van vicevoorzitter Kroes - hebben gedaan. Gisteren heeft zij uitvoerig verslag uitgebracht aan de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie cultuur en onderwijs. Wij zijn enigszins bezorgd over de Hongaarse mediawet. Eind deze week zullen wij een eerste brief aan de regering van Hongarije sturen, waarop de Hongaarse autoriteiten moeten reageren.
Ik herhaal: wij moeten heldere, objectieve, onpartijdige, wettelijk geregelde procedures volgen, want Hongarije heeft, net als iedere andere lidstaat van de EU, recht op een onpartijdige bejegening door de Commissie. Ik kan u echter verzekeren dat wij deze zaak heel aandachtig volgen.
Rebecca Harms
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Ik zou graag willen dat wij inzicht krijgen in alle documenten die Hongarije de Commissie ter beschikking heeft gesteld. Wij zouden graag de kans krijgen zelf een oordeel te vormen, en de tijd daarvoor is rijp. We hebben echter het vermoeden dat Hongarije niet de volledige wetstekst heeft voorgelegd, en dat men tijd rekt. Geeft u ons alstublieft die documenten!
Bovendien heb ik er bijzonder veel moeite mee dat we bijvoorbeeld tijdens de onderhandelingen over de toetreding van Turkije politieke eisen stellen, en steeds weer te beginnen over de criteria van Kopenhagen, en die dan opzij schuiven wanneer een land al lid is van de Europese Unie.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Uiteraard houden wij dit Parlement volledig op de hoogte. Zoals ik al eerder zei, heeft de vicevoorzitter van de Commissie, mevrouw Kroes, gisteren met de betrokken commissies van dit Parlement gesproken.
Tegelijkertijd zult u begrijpen dat deze zaken een juridische kant hebben en dat wij dit op een heel duidelijke, objectieve manier moeten aanpakken. De Commissie heeft een zeer goede reputatie en een grote geloofwaardigheid bij al deze zaken, die wij absoluut niet in de waagschaal willen stellen. Ik kan u verzekeren dat wij deze kwestie met grote aandacht volgen en wij hebben deze zorgen al kenbaar gemaakt. Ik heb deze kwestie persoonlijk opgenomen met premier Orbán. Morgen komt hij naar dit Parlement. Wij kunnen hierover op politiek niveau discussiëren, maar wij moeten bij deze zaak ook de duidelijke procedures volgen.
Michał Tomasz Kamiński
namens de ECR-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, een paar dagen geleden heeft de Interstatelijke Luchtvaartcommissie uit Moskou haar rapport gepubliceerd over de oorzaken van de vliegramp die vorig jaar op 10 april plaatsvond in Smolensk. De Poolse publieke opinie heeft met grote verbazing kennisgenomen van de inhoud van het rapport en is van mening dat het verre van objectief is. Gedurende de afgelopen dagen is al duidelijk geworden dat voor Rusland ongemakkelijke feiten zijn verzwegen en dat het hele rapport erop is gericht om de schuld voor de tragische gebeurtenis in Smolensk in de schoenen te schuiven van de Poolse kant. In Polen zal niemand die bij zijn volle verstand is, betwijfelen dat er aan Poolse zijde tijdens de voorbereiding en uitvoering van het bezoek van wijlen de president fouten zijn gemaakt. Het Russische rapport heeft echter alle kenmerken van een politiek spel dat erop is gericht de Russen vrij te pleiten van alle schuld.
In verband hiermee wil ik vragen hoe de Commissie dit rapport beoordeelt en of zij van plan is stappen te zetten om de oorzaken van de ramp in Smolensk op te helderen, waarbij het staatshoofd van een lidstaat en een groot aantal vertegenwoordigers van de politieke elite van mijn land zijn omgekomen.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil tegen de heer Kamiński zeggen dat niemand, noch in Polen noch elders, deze afschuwelijke tragedie ooit zal vergeten. De dood van president Kaczynski en van allen die op die tragische dag bij hem waren, heeft ons diep getroffen. Ik heb uiteraard kennis genomen van het Russische rapport dat vorige week werd gepubliceerd en ook van de Poolse reacties daarop, reacties waar ik gezien de omvang van deze tragedie veel begrip voor heb.
Dat gezegd zijnde, kan de Commissie in dit soort situaties alleen handelen wanneer wij de juiste rechtsgrondslag hebben om dat te doen. Overigens hebben de Poolse autoriteiten ons nooit benaderd met een verzoek om ons in deze zaak te mengen, maar wij blijven uiteraard bereid om alles wat binnen onze wettelijke bevoegdheid ligt te doen, mochten wij een dergelijk verzoek krijgen.
Michał Tomasz Kamiński
namens de ECR-Fractie. - (PL) Mijnheer de voorzitter, ik wil u graag goed begrijpen. Tot nu toe heeft de Poolse regering de Europese Commissie nog niet benaderd over de opheldering van de oorzaken van de vliegramp in Smolensk. Als de Poolse regering de Commissie echter zou verzoeken om hulp, is de zij dan bereid om stappen te ondernemen in deze zaak?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Zoals ik al zei, moeten we de rechtsgrond ervoor zien. Volgens mijn informatie ging het om een militaire vlucht en een staatsbezoek, en de verordening is pas na het verschrikkelijke ongeluk in werking getreden. Vanuit een juridisch standpunt lijken er dus niet veel argumenten te zijn op basis waarvan de Commissie zich in de zaak zou kunnen mengen. Maar we kunnen deze zaak natuurlijk altijd op informele wijze bespreken met de Poolse autoriteiten of met andere autoriteiten die ons vragen om dat te doen.
Lothar Bisky
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer Barroso, we weten allemaal hoe belangrijk de stabiliteit van de euro is. In dat verband is er iets dat ik niet helemaal begrepen heb. Het ging om het debat over het uitbreiden van het reddingsplan, en u heeft toen "geef gas!” geroepen, en mevrouw Merkel heeft "stop!” geroepen. Daarom zou ik willen weten of u überhaupt aan coördinatie doet. Het kan wel eens mislopen, maar dit is niet de eerste keer dat ik zoiets meemaak, of vermoed dat zoiets aan de hand is. En de media beginnen zich hier intussen ook voor te interesseren. Dat is een belangrijke politieke kwestie, het is toch niet zomaar een echtelijke twist tussen u en mevrouw Merkel? Ik heb daar trouwens alle begrip voor, neemt u maar van mij aan dat ik het ook niet altijd met mevrouw Merkel eens ben, maar in dit verband is de vraag toch of de financiële speculanten er niet van profiteren wanneer meningsverschillen aan het licht komen.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) In de Europese Unie heeft elke instelling en elke regering haar eigen verantwoordelijkheden. De Commissie heeft een verantwoordelijkheid om te presenteren wat volgens haar de juiste weg vooruit is voor de eurozone en voor de Unie, vandaar dat wij onze mening kenbaar hebben gemaakt in een zeer uitgebreid document met betrekking tot de jaarlijkse groeianalyse. Ik denk dat wij niet alleen het recht, maar ook de plicht hadden om dat te doen.
Dus dat is wat wij gedaan hebben, en ik meen dat het door de markten buitengewoon goed is ontvangen, zoals we de afgelopen tijd hebben gezien, omdat zij hebben begrepen dat er nu echt de bereidheid is om op een beslissende manier stappen te zetten in verband met alle aspecten van een omvattend antwoord, met inbegrip van de EFSF.
De marktanalyse is unaniem over de noodzaak om meer te doen op dat gebied. Dat is niet slechts de mening van de Commissie, maar is ook de mening van de Europese Centrale Bank, en die is in buitengewoon duidelijke bewoordingen kenbaar gemaakt. Ik hoop dat de lidstaten tot een akkoord zullen komen op basis van het standpunt van de Commissie.
Lothar Bisky
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer Barroso, ik heb alle respect voor uw mening, en voor het verslag. Het gaat echter om een bijzonder belangrijke zaak, er wordt gespeculeerd met de euro, dit is een belangrijk moment, en de vraag blijft dus hoe het mogelijk is dat de indruk kan ontstaan dat u geen overleg heeft gepleegd met mevrouw Merkel, of met de heer Sarkozy, of met een andere regeringsleider. Die indruk hebben de burgers in ieder geval gekregen.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) De Commissie heeft geen toestemming van de lidstaten nodig voordat wij een mening kenbaar maken. Ons voorstel was grotendeels in overeenstemming met de conclusies van de laatste Europese Raad, toen de lidstaten hebben gesteld dat ze bereid waren om te doen wat noodzakelijk was om de financiële stabiliteit van de eurozone te beschermen. Ze hebben specifiek de EFSF genoemd en gezegd dat ze klaar waren om deze sterker te maken. Er was dus in feite geen tegenspraak.
Ik kan geen commentaar geven op het commentaar van anderen, maar ik kan u wel zeggen wat het standpunt van de Commissie is: het is een unaniem standpunt dat door de president van de Europese Centrale Bank wordt gedeeld; het is het standpunt van de andere instellingen in kwestie die de financiële stabiliteit van de eurozone nauwlettend in de gaten houden. Ik denk dat we de aandacht moeten vestigen op wat ons verenigt in plaats van op specifieke kwesties over de manier waarop we communiceren.
Marta Andreasen
namens de EFD-Fractie. - (EN) Afgelopen week heeft een lid van de Europese Rekenkamer, dat na vijftien jaar dienst met pensioen is gegaan, ernstige beschuldigingen in de media geuit. Met deze beschuldigingen, die voor mij niet als een verrassing komen, wordt in essentie gewezen op het gebrek aan onafhankelijkheid van de EU-accountants, hetgeen van invloed is op het transparantieniveau bij de verslaglegging over onregelmatigheden.
De brief met toelichting die gisteren door de heer Engwirda is gepubliceerd, doet niets anders dan de macht van de Commissie over de accountants bevestigen, en zet vraagtekens bij de grondslag waarop dit Parlement de afgelopen vijftien jaar kwijting heeft verleend.
Het is nu tijd dat dit Parlement eist dat de EU-begroting en -rekeningen door een echt onafhankelijk lichaam worden gecontroleerd dat niet tot de EU-instellingen behoort. Zonder zo'n onafhankelijke controle zijn de Raad en het Parlement niet in staat om de Commissie kwijting te blijven verlenen.
Zult u, mijnheer Barroso, een externe accountant de rekeningen kritisch laten doorlichten en ons de waarheid vertellen over hoe het geld van de Europese belastingbetaler wordt uitgegeven?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik moet er op wijzen dat de Europese Rekenkamer een volledig onafhankelijk orgaan is. De Commissie heeft absoluut geen invloed op haar methoden of controleprioriteiten en dat soort invloed streven wij ook niet na. Het is in het eigen belang van de Commissie en in het belang van Europa om de onafhankelijkheid van de externe accountant te eerbiedigen.
Ik heb me nooit negatief uitgelaten over de uitspraken van gerechtshoven of rekenkamers, of dat nu de constitutionele gerechtshoven zijn, het Europees Hof van Justitie of de Europese Rekenkamer. Dat is een grondbeginsel van de democratie, eerbiediging van de rechtsstaat en eerbied voor onafhankelijke instellingen.
Er bestaat uiteraard een regelmatige dialoog tussen de Commissie als gecontroleerde partij en de Rekenkamer als controlerende partij als onderdeel van het controleproces. Dat is normaal en noodzakelijk om ervoor te zorgen dat het controleproces goed werkt en dat alle bevindingen van het controleproces op een solide basis berusten. Een dergelijke dialoog is geheel in overeenstemming met alle internationale maatstaven. Ik moet er misschien ook op wijzen dat de Commissie de afgelopen jaren het voorwerp is geweest van buitengewoon kritische verslagen van de Europese Rekenkamer. Ik vind dat we onze instellingen, de onafhankelijke instellingen, moeten eerbiedigen.
Marta Andreasen
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mijnheer Barroso, ik ben het niet eens met uw antwoord. Als reactie op de kritiek die de Europese Rekenkamer de afgelopen tien jaar heeft geuit, heeft de Commissie zich tot de accountants gericht (en dat is door de media opgetekend) en hun gevraagd om hun werkmethoden te veranderen, zodat het verslag over de EU-uitgaven een betere indruk zou maken.
In mijn dertig jaar beroepservaring op het gebied van de accountancy en controles heb ik nog nooit meegemaakt dat de gecontroleerde partij de controlerende partij instrueert hoe deze haar werk moet doen. Hoe kunnen we nu weten of een verlaging van het foutenpercentage het gevolg is van een verandering van methoden waarom de Commissie heeft gevraagd of van een verbetering van de controles?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) De Commissie heeft net als het Europees Parlement het recht om haar mening over het controleproces te geven. U maakt er nu een mening over kenbaar en u hebt geheel en al het recht om dat te doen. Ook de Commissie is een politiek lichaam. We zijn door dit Parlement gekozen, dus daarom hebben ook wij het recht om onze mening kenbaar te maken. Dat kan op geen enkele manier als een vorm van druk worden beschouwd, tenzij wij uw opmerkingen ook als niet te tolereren druk moeten beschouwen.
Dit is in feite een oefening in transparantie. Dus voor eens en altijd: wij respecteren de Europese Rekenkamer volledig, wij zetten de Europese Rekenkamer niet onder druk, en wij doen ons best om de aanbevelingen van de onafhankelijke controle-instelling die de Europese Rekenkamer is, uit te voeren.
Daniël van der Stoep
Voorzitter, Jeruzalem is de enige eeuwige en ondeelbare hoofdstad van de joodse staat Israël. Jeruzalem is en zal altijd van oost tot west Israëlisch grondgebied zijn en blijven.
Voorzitter, de Europese Unie mag met recht trots zijn op Israël. In het Midden-Oosten is het de enige democratie in een zee van dictatoriale regimes.
Voorzitter, in haar strijd tegen de islamitische jihad verdedigt Israël dan ook niet alleen zichzelf, maar ook alles waar Europa met zijn joods-christelijke waarden voor staat. Dat zal de Commissie met me eens zijn.
Voorzitter, de steun van de Europese Unie aan de joodse staat Israël zou dan ook vanzelfsprekend moeten zijn. De Europese Unie moet aan de internationale gemeenschap een duidelijk signaal afgeven, namelijk de diplomatieke vertegenwoordiging van de EU hoort enkel en alleen in Jeruzalem thuis. Daarom zou ik graag aan de heer Barroso willen vragen of hij het met mij eens is dat de diplomatieke vertegenwoordiging Israël onmiddellijk verplaatst zou moeten worden van Ramat Gan naar de Israëlische hoofdstad Jeruzalem? Zo nee, waarom niet?
Voorzitter, hetzelfde zou natuurlijk moeten gebeuren voor de toekomstige EU-ambassade in Jeruzalem. Wij zijn tegen die ambassades, maar àls ze er komen, dan in Jeruzalem.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Om te beginnen kent u het standpunt van de Europese Commissie inzake Israël. Wij steunen het bestaan van Israël volledig. Zoals u al zei, het is een democratische staat in een zeer moeilijke omgeving en we erkennen het bestaansrecht van Israël volledig. Tegelijkertijd zouden wij graag willen dat Israël het recht op zelfbeschikking van het Palestijnse volk respecteert, en wij zijn van mening dat de beste oplossing is dat de twee staten, Israël en de Palestijnse staat, in het volle respect voor elkaar en voor het internationaal recht bestaan.
Met betrekking tot de kwestie van een verandering van hoofdstad of onze vertegenwoordiging in Israël: wij zien geen reden om dat te veranderen.
Daniël van der Stoep
Voorzitter, ik ben natuurlijk wel teleurgesteld met het antwoord, maar u heeft het inderdaad over Oost-Jeruzalem en van de week heeft de Commissie ook veroordeeld dat Israël in Gilo 1 400 huizen gaat bouwen. Nou vraag ik mij af hoe de gemeente Jeruzalem daar nu precies mee om moet gaan, want zij krijgen aanvragen voor bouwvergunningen in Oost- en West-Jeruzalem.
In beide gebieden delen ze die inderdaad uit aan Arabieren en aan Israëliërs en wat de Commissie eigenlijk zegt en de afgelopen week heeft gezegd is: jullie moeten discrimineren in Oost-Jeruzalem, want de stad is sowieso één geheel, daar kunnen we niets aan veranderen, de stad wordt door één gemeente bestuurd. Wat zegt u dan tegen het bestuur van de gemeente Jeruzalem, wat moeten zij doen met Israëliërs die volkomen in hun recht een bouwvergunning aanvragen in een gebied waar zij mogen wonen?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Ik vind dat het standpunt van de Europese Unie met betrekking tot de nederzettingen volledig in overeenstemming is met dat van de internationale gemeenschap, met inbegrip van de grootste bondgenoten van Israël. Wij zijn van mening dat de manier waarop de kwestie van de nederzettingen door de huidige regering is aangepakt niet altijd geholpen heeft als het gaat om de huidige inspanningen om vrede in die regio te bereiken.
De opmerkingen die u hebt gemaakt laten precies zien waarom we geen vertegenwoordiging in Jeruzalem moeten hebben door de moeilijke situatie in die buitengewoon belangrijke stad voor Israël en voor ons allemaal.
Laten we ons dus voor vrede blijven inzetten. Laten we Israël steunen. Laten we tegelijkertijd de rechten van het Palestijnse volk niet vergeten. Ik vind dat ook zij onze aandacht en steun verdienen.
De Voorzitter
Dan komen we nu aan het tweede deel van het vragenuur, over een specifiek en concreet onderwerp, namelijk innovatie en energie.
Alejo Vidal-Quadras
(ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, de Commissie maakt zich momenteel sterk voor innovatie op diverse terreinen van ons energiesysteem. Enkele voorbeelden daarvan zijn biobrandstoffen van de tweede generatie, fusie, kernsplijting van de vierde generatie, intelligente netwerken, duurzame energiebronnen in het algemeen, energie-efficiëntie in het algemeen, het gebruik van waterstof in brandstofcellen, CO2-afvang, -vervoer en -opslag, en elektrische voertuigen.
De middelen zijn schaars, mijnheer de voorzitter, en we kunnen niet alles doen. Veel Europeanen vragen zich af op welke van al deze zaken de Commissie zich in de huidige moeilijke omstandigheden gaat concentreren, en ik leg die bezorgdheid vandaag aan u voor. Aan welke van deze prioriteiten geeft de Commissie voorrang?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Dat is een heel moeilijke vraag, omdat alle prioriteiten met elkaar verband houden; we moeten de energiemarkt dus voltooien: we hebben een geïntegreerde energiemarkt nodig. Dat is ook een manier om voor hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie te zorgen. Energie-efficiëntie is zeker een prioriteit, maar we moeten ook investeren in koolstofarme technologieën, omdat er ook een externe dimensie is en we moeten onze externe ambities nastreven - voor zover mogelijk moeten wij en onze partners op energiegebied met één stem spreken.
Er zijn vier prioriteiten waarvan ik graag zie dat de Europese Raad er op 4 februari op ingaat: de voltooiing van de energiemarkt en de tenuitvoerlegging van alle regels van de interne markt, energie-efficiëntie, koolstofarme technologieën en gezamenlijke inspanningen accepteren op het vlak van de externe dimensie.
Romana Jordan Cizelj
(SL) Mijnheer de Voorzitter, volgens de huidige stand van zaken moet de Europese Unie de emissies van broeikasgassen tegen 2020 met 20 procent terugbrengen. Er wordt echter op politiek niveau ook gesproken over een hogere doelstelling, die betrekking zou hebben op de sectoren onder het emissiehandelssysteem (Emission Trading System - ETS), en met name energie.
Ik zou daarom willen weten wanneer naar uw mening de omstandigheden ruimte bieden om deze doelstelling nog verder te verhogen.
Welke aanvullende maatregelen zou de Europese Unie in de energiesector moeten invoeren, of maken de condities die u in uw antwoord aan mijn collega schetste, ook deel uit van deze maatregelen?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Dit is ook een mondiaal proces, niet alleen een Europees proces. Cancún was een belangrijke stap in de klimaatonderhandelingen, het kon tenminste het multilateraal proces levend houden en dat was goed. Maar vanuit ons standpunt was het in feite niet genoeg.
Om vorderingen te maken en ons vast te leggen op bindende doelen moeten we vind ik andere partijen, namelijk de grote vervuilers, de ontwikkelings- en opkomende economieën, vragen om een vergelijkbare inspanning te leveren. Tot nu toe hebben zij zich daar niet op vastgelegd.
Dus daarom moeten wij de juiste manier vinden om hen in beweging te krijgen. Tegelijkertijd is het zo dat die landen die bereid zijn om stappen vooruit te zetten en zich harder in te zetten dat kunnen en zouden moeten doen, en wat ik concreet aan de Europese Raad van 1 februari ga voorstellen, is dat meer tot stand moet worden gebracht op het gebied van de energie-efficiëntie. Dat is een gebied waarop we nog niet zo ver zijn als we zouden moeten zijn.
Wat hernieuwbare energiebronnen betreft, meen ik dat we op koers zitten om ons doel voor 2020 te bereiken, maar niet wat energie-efficiëntie betreft; dat is dus een concreet terrein waarop we meer vooruitgang kunnen boeken.
Derek Vaughan
(EN) Om in de toekomst energiezekerheid en lage kosten voor de consument te garanderen moet Europa alle soorten koolstofarme energie gebruiken. Hiertoe behoort ook schone kolentechnologie, een terrein dat zich tot nu toe erg traag ontwikkelt. Kan de voorzitter van de Commissie daarom de verzekering geven dat ook in de toekomst steun zal worden gegeven aan onderzoek naar koolstofafvang en -opslag?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Ik kan de verzekering geven dat wij zullen proberen om dat voor elkaar te krijgen. Maar u weet dat de lidstaten uiteindelijk over de financiering van onderzoek beslissen. Dat is een kwestie die wij gaan bespreken wanneer wij de meerjarige financiële vooruitzichten presenteren.
Maar ik hoop zeker dat de lidstaten prioriteit zullen geven aan investeringen in hernieuwbare energiebronnen en koolstofarme technologieën, en zich richten op de technologieprioriteiten die in het Europees strategisch energietechnologieplan zijn vastgesteld.
Wij stellen dit inderdaad voor de komende Europese Raad voor.
Fiona Hall
(EN) Voorzitter Barroso, u hebt daarnet gezegd dat de lidstaten minder dan de helft bereiken van wat zij van plan waren te bereiken ten aanzien van het doel van twintig procent energiebesparing in 2020; dus waarom oefent de Commissie geen grote druk uit om dat doel bindend te maken voor de lidstaten?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Wij oefenen wel degelijk druk uit om dat doel te bereiken. Wij proberen op dit moment om de kwestie op de volgende Europese Raad aan de orde te stellen. De energie-efficiëntie loopt nog steeds achter op schema, zoals u al zei. Ik ben niet gelukkig met de situatie en de Commissie is van plan om die te keren.
Energie-efficiëntie is nu een integraal onderdeel van de hoofddoelstelling van de EU 2020-strategie. Wij voeren momenteel besprekingen met de lidstaten om nationale doelen vast te stellen die dit doel ondersteunen. Wij hebben reeds een schatting gemaakt dat met de bestaande beleidslijnen en maatregelen er in 2020 niet meer dan tien procent bespaard zou zijn.
De gecombineerde nationale streefcijfers die uit de Europa 2020-discussies naar voren zijn gekomen geven een uitkomst die duidelijk ambitieuzer is dan dat, maar waarschijnlijk nog steeds een flink eind onder de twintig procent zit. Daarom zijn we van plan een tweetrapsaanpak te volgen, door de geboekte vooruitgang wat betreft de tenuitvoerlegging van de nationale doelen die in Europa 2020 zijn omschreven nauwlettend te volgen, en door deze vooruitgang in 2013 aan een kritisch onderzoek te onderwerpen. Als uit deze onderzoeken blijkt dat het niet waarschijnlijk is dat ons doel van twintig procent wordt bereikt, dan zal de Commissie overwegen om voor 2020 wettelijk bindende nationale doelen voor te stellen.
Reinhard Bütikofer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, ik zou u een vraag willen stellen over het harmoniseren van de terugleververgoedingen - een bepaald type vergoedingen ter bevordering van duurzame energie - in de Unie. De heer Oettinger, die de portefeuille energie beheert, volgt in dit verband een strategie die er volgens ons, maar ook volgens de Duitse minister van Milieuzaken, toe zou leiden dat het meest geslaagde innovatieprogramma in Duitsland voor hernieuwbare energie getorpedeerd zou worden.
Wat gaat u doen om te verhinderen dat de Duitse terugleververgoedingen onder het mom van harmonisering afgeschaft worden, wat ten koste zou gaan van de innovatie op het gebied van hernieuwbare energie? En wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat de heer Oettinger stopt met zijn vertragingstactiek op het gebied van de energie-efficiëntie? Hij wil pas in 2012 iets doen, hoewel u zelf gezegd heeft dat nu al duidelijk is dat de niet-bindende doelstellingen niet voldoende zijn. Hoe wilt u dat versnellen?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, laat ik om te beginnen zeggen dat de commissaris degene is die deze aanvullende benadering van energie-efficiëntie voorstelt en ik vertrouw er volledig op dat hij zijn best doet om dat doel te bereiken. Wij proberen op dit moment ook om deze energiekwestie aan andere beleidsdoelstellingen als de bestrijding van de klimaatverandering te koppelen.
Dat gezegd hebbende, geloven wij dat dit niet alleen een kwestie van doelen stellen is, het gaat ook over het werk in de lidstaten, en daarom geloven wij dat het beter is dat de lidstaten hun eigen nationale doelen stellen en vervolgens zien we wel verder. Als zij op schema zitten, dan is dat mooi. Zo niet, dan zullen wij op zijn minst bindende wetgeving voorstellen.
Maar om succes te boeken is het soms beter om met een soort niet-verplicht doel te beginnen. Dat hebben wij in het verleden tenminste gedaan en het is de juiste aanpak gebleken. Wij sluiten niet uit, integendeel zelfs, dat het mogelijk nodig is om voor elk land bindende doelen te stellen, maar laten wij de lidstaten verantwoordelijk maken voor dit beleid en zien hoe zij hun strategie ontwikkelen.
Paul Rübig
(DE) Mijnheer de Voorzitter, op 4 februari vindt de energietop plaats. Op dit moment worden twee richtlijnen behandeld, de kaderrichtlijn water en richtlijn inzake de milieueffectbeoordeling. We moeten overwegen hoe we die twee voorstellen op een duurzame manier met elkaar combineren. Het gaat om milieubescherming en energie. Ik denk dat de procedure voor het verkrijgen van een vergunning op dit vlak niet langer mag duren dan een jaar. De Commissie heeft vijf jaar voorgesteld. Vijf jaar, dat is een volledige zittingsperiode - ik denk niet dat we ons dat in deze woelige tijden nog kunnen permitteren.
Is de Commissie derhalve bereid om die periode in te korten? Kunnen we de kaderrichtlijn water dusdanig aanpassen dat ook centrales met pompaccumulatie de kans krijgen om zonne-energie en windenergie op te slaan?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) In het algemeen wil de Commissie de tijd voor aanneming en tenuitvoerlegging zo veel mogelijk terugdringen. Het punt is dat de lidstaten ons gewoonlijk om een realistisch tijdsinterval vragen, zodat de tenuitvoerlegging voor zover mogelijk op een samenhangende manier kan plaatsvinden, waardoor verstoringen van de interne markt - of op zijn minst van wat volgens ons de interne markt moet zijn - worden voorkomen. Een van de zorgen in de energiesector is uitgerekend het feit dat we nog steeds heel verschillende regelgeving hebben.
Er is enige vooruitgang geboekt en we beginnen niet helemaal van voor af aan. Op 4 februari komen de mededelingen aan de orde die wij onlangs hebben gepresenteerd en er is uiteraard ook het historische (ik denk dat we het nu historisch kunnen noemen) klimaat- en energiepakket dat wij enkele jaren geleden in mijn vorige Commissie hebben gepresenteerd.
Wij staan ervoor open het tijdsinterval kleiner te maken, maar het is belangrijk om een overeenkomst met de lidstaten te hebben, zodat zij min of meer tegelijkertijd handelen om deze problemen van de verstoring van de concurrentie op de interne markt te voorkomen.
Vicky Ford
(EN) Onderzoek en innovatie zijn een essentiële stuwende kracht om onze economieën concurrerend te laten zijn. Het afgelopen jaar stond er voor het eerst een Europese universiteit boven aan de wereldranglijst van wetenschappelijke onderzoeksinstellingen. Dat was de Universiteit van Cambridge, die in de regio ligt die ik vertegenwoordig.
Aan deze universiteit, maar ook aan vele minder bekende instellingen en grote en kleine bedrijven, heb ik zeer geavanceerd onderzoek gezien dat door de EU wordt gefinancierd middels het kaderprogramma van vijftig miljard euro. Helaas heeft dit kaderprogramma echter ook de reputatie dat het het meest ingewikkelde en bureaucratische ter wereld is. Afgelopen najaar heeft dit Parlement unaniem voor een reeks aanbevelingen gestemd om die papierwinkel te vereenvoudigen. Wat doet de Commissie op dit moment om die hervormingen door te voeren?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Om te beginnen zou ik de Universiteit van Cambridge en uw regio willen feliciteren.
Ten tweede hoop ik dat ik de steun van uw fractie heb bij de discussie over het meerjarenkader voor passende begrotingsvastleggingen om onderzoek, technologie en innovatie op Europees niveau te steunen. Cambridge is een van de meest ontwikkelde universiteiten ter wereld, maar er zijn andere universiteiten in Europa in de armste regio's die helaas niet dezelfde soort toegang hebben.
Ten derde is vereenvoudiging inderdaad een van onze prioriteiten voor energie en innovatie, en in dit geval voor onderzoek. Wij gaan in het andere deel van de Europese Raad ook discussiëren over innovatie. Het is zeker een van onze prioriteiten en wij zijn erg blij dat wij de steun van het Europees Parlement daarvoor hebben. Wij hopen dat wij ook de steun van de Europese Rekenkamer en andere partijen hebben. Het is belangrijk dat begrepen wordt hoe belangrijk het is dat wetenschappers niet zo veel tijd kwijt zijn aan papierwerk en dat ze meer tijd hebben om zich te concentreren op wat ze het beste kunnen, namelijk onderzoek doen.
Ilda Figueiredo
(PT) Mijnheer de Voorzitter, onder het mom van financiële consolidatie worden momenteel de tegenstellingen binnen de Europese Unie door de zogeheten bezuinigingsprogramma's aangescherpt, wordt antisociaal beleid gestimuleerd, staan de rechten van werknemers onder druk en wordt er gesneden in de overheidsinvesteringen, vooral op het gebied van innovatie en energie.
Als deze zelfde richtsnoeren, dit beleid en deze druk op Portugal en andere landen met zwakkere economieën worden voortgezet, zal dat ertoe leiden dat de tegenstellingen alleen maar toenemen en dat de situatie verder verslechtert, door een gebrek aan solidariteit binnen de Europese Unie.
De vraag die zich daarom voordoet is welke maatregelen er genomen gaan worden om verandering in deze situatie te brengen, om daadwerkelijk te waarborgen dat er steun komt voor innovatie in landen als Portugal en andere landen waar niet voldoende overheidsmiddelen gereserveerd zijn op deze gebieden, en ook - gezien de hoge prijzen en de problemen die op veel plaatsen voelbaar zijn - om te garanderen dat energie toegankelijk blijft voor de mensen en voor de industriële sector.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (PT) Mevrouw Figueiredo, u kent ons standpunt over begrotingsconsolidatie. Deze is onvermijdelijk, in het bijzonder voor een land als Portugal, dat problemen heeft op het gebied van zijn staatsschulden, maar ook voor de Europese Unie in het algemeen. Maar in de aanbevelingen die we gedaan hebben in een zojuist door ons gepubliceerd document hebben we de landen gevraagd om indien mogelijk niet te bezuinigen op onderwijs of onderzoek en vooral niet op de energiesector. En er zijn landen die dit inderdaad al doen, met groot succes: landen die programma's voor begrotingsconsolidatie uitvoeren, en desondanks de investeringen in onderzoek en onderwijs zelfs opvoeren.
Met betrekking tot de landen met de grootste financiële problemen moeten ook solidariteit en cohesie een rol spelen. Daarom zal ik op Europees niveau blijven opkomen voor economische, sociale en territoriale cohesie. Solidariteit is belangrijk. Solidariteit mag geen holle frase zijn. We moeten, als u me deze formulering toestaat, de solidariteit haar werk laten doen.
Judith A. Merkies
Voorzitter, innovatie gaat onze economie, onze samenleving veranderen en moet ook nog banen opleveren; daarmee is innovatie een van de belangrijkste initiatieven van de Europese Unie. Ik vraag u dan ook graag om een meer integrale aanpak in uw Commissie met alle DG's tezamen. Er zijn bijvoorbeeld innovation partnerships op dit moment onderweg die eigenlijk vooral in één directoraat-generaal spelen; het moet toch echt een meer holistische aanpak worden. Zo vind ik ook dat de fondsen meer moeten worden samengevoegd en fragmentatie moet worden voorkomen, het liefst in één fonds, inclusief de structuurfondsen. Ik verzoek u om daar echt naar te kijken en één grote zuigstroom richting innovatie te creëren in samenwerking met de lidstaten.
Even nog iets anders over energie. We hebben vooral altijd veel oog voor het grote. Ook bij de innovatie, moet het altijd groot zijn, maar soms zit de waarheid in het kleine. Ik vind dat er erg weinig aandacht is voor lokaal opgewekte energie. Ik denk dat daar de empowerment ligt voor de burgers. Mag ik u hier dan samen met alle andere collega's toch echt vragen om binding targets?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) U bent terecht bezorgd over dit probleem van het gebrek aan synergie op Europees niveau. Dat is precies waarom ik van de Europese Raad verwacht dat hij uitgebreid op deze zaak ingaat.
Sterker nog, de Europese innovatiepartnerschappen zijn een instrument om synergie tot stand te brengen tussen reeds bestaande programma's op Europees, nationaal en regionaal niveau. Door ze onder één paraplu onder te brengen kunnen we volgens mij hun inherente innovatiepotentieel aanspreken om Europabrede oplossingen in te zetten die maatschappelijke problemen aanpakken.
Een van de doelen is dus precies het versnellen van de stap van onderzoek naar markt, van marktgerichte innovaties naar marktgerichte producten en diensten.
Dat zal de nodige aantrekkingskracht creëren om deel te nemen. Vandaar dat wij in de Commissie en nu in de lidstaten deze veelomvattende benadering van innovatie zoeken waarbij we verder kijken dan de portefeuilles van de directoraten-generaal en zelfs verder dan nationale herkomst.
Nikolaos Salavrakos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, uit wetenschappelijk onderzoek dat is verschenen in de internationale pers, en de laatste tijd vooral ook in de Griekse, Israëlische en Cyprische pers, blijkt dat er grote aardgas- en aardolievoorraden zijn in het gebied van de Egeïsche Zee ten zuiden van het eiland Kreta. Er zijn dus energievoorraden op het grondgebied, binnen de territoriale grenzen, van de Europese Unie.
Is de Europese Commissie van plan om, gelet op deze situatie, onderzoek naar en prospectie en uitbuiting van energiebronnen aan te moedigen en de ondersteunen? Het vervoer van deze energie naar de Europese Unie is hoe dan ook gemakkelijker dan via ongeacht welke andere geplande pijpleiding.
Nu ik toch het woord heb, wil ik, mijnheer de Voorzitter van het Europees Parlement en mijnheer de voorzitter van de Commissie, als u het goed vindt graag verklaren dat u volgens mij geluk hebt. Het lot heeft er immers voor gezorgd heeft dat u voorzitter mocht zijn van respectievelijk een Parlement met meer bevoegdheden sinds de toepassing van het Verdrag van Lissabon en een Commissie die een economische crisis moet beheren. Ik ben het eens met alle stappen die de heer Barroso in die richting heeft gezet, maar ik wil ook een voorstel doen: er is ook een andere methode, de Amerikaanse methode, namelijk monetaire verruiming. Kunt u niet onderzoeken ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, u onderbrak de geachte afgevaardigde net toen hij iets aardigs over mij zei, waarvoor ik hem dank.
Wat betreft het eerste deel van zijn interventie: we hebben niet de middelen en het heeft nu niet onze prioriteit om onderzoek te doen naar andere energiebronnen in Europa of het onderzoek ernaar te steunen. Onze prioriteit wat de infrastructuur betreft is om onderlinge verbindingen aan te leggen, omdat dat een cruciale Europese dimensie heeft.
We gaan daarover voorstellen indienen bij de Europese Raad. Er is al iets bereikt, het BEMIP bijvoorbeeld, het Interconnectieplan voor de energiemarkt in het Oostzeegebied. Nu werken we ook met de Midden- en Oost-Europese landen samen om, indien mogelijk, noord-zuidverbindingen in te stellen, en dat loopt goed. Ik ben zojuist in Azerbeidzjan en Turkmenistan geweest in verband met het werk aan de zuidelijke gascorridor, een nieuw potentieel middel om energie, in dit geval gas, naar Europa te brengen. Op dit punt kan de Europese Unie volgens mij enkele investeringen in de energie-infrastructuur doen.
Arturs Krišjānis Kariņš
(LV) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, de Commissie komt met een naar mijn mening zeer welkom initiatief om de energie-infrastructuur in de Europese Unie te verbeteren ten aanzien van de elektriciteitsnetwerken en de interconnecties voor gasnetwerken. In uw verslag wordt geschat dat hiervoor circa 200 miljard euro nodig zal zijn. De verbeteringen aan deze netwerken zullen tot 2020 worden uitgevoerd. In het verslag wordt verder vermeld dat ongeveer de helft van de kosten, oftewel 100 miljard euro, uit de private sector moet komen. Mijn vraag aan u is waar deze resterende 100 miljard euro die nodig is voor verbetering van de energienetwerken, vandaan moet komen. Komt het geld uit fondsen van de Unie, of worden er speciaal voor dit project obligaties uitgegeven? Of is er een andere financieringsbron? Dank u.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Zoals u zei, het klopt dat er tot 2020 200 miljard euro aan investeringen nodig is voor gasinfrastructuur en stroomnetten. Volgens schattingen zal 100 miljard euro van deze totale investeringsbehoefte op tijd door de markt alleen geleverd worden, terwijl er voor de andere 100 miljard euro overheidsmaatregelen nodig zijn om het benodigde private kapitaal mogelijk te maken en te mobiliseren.
Daarom stellen wij nu bijvoorbeeld ontbundeling voor. Wij stellen nu vele maatregelen voor die deze private investering rationeler en nuttiger zullen maken. Wij zullen ook eens goed naar de tariefreguleringspraktijken kijken om adequate kostentoerekeningsbeginselen vrij te maken.
Om het resterende gat te vullen stelt de Commissie een nieuw financieel instrument voor om projecten van Europees belang voor het nieuwe financiële vooruitzicht na 2013 te steunen. Behalve subsidies kunnen innovatieve op de markt gebaseerde oplossingen worden voorgesteld zoals kapitaaldeelnemingen, garanties en leningen aan publiek-private partnerschappen. Zoals u weet, heb ik het al gehad over Europese fondsen via de projectobligaties die specifiek voor dit soort projecten bestemd zijn.
Sonia Alfano
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, dames en heren, Richtlijn 2001/77/EG legt de definitie van hernieuwbare energiebronnen vast, om te bepalen welke daarvan door de overheid kunnen worden gestimuleerd.
Verbranding van het niet biologisch afbreekbare deel van afval is geen hernieuwbare energiebron. Sinds 1992 heeft Italië door middel van een verhoogde energierekening voor de burgers de bouw van verbrandingsovens gestimuleerd. Daarvan is wetenschappelijk bewezen dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid en voor het milieu, en de Europese Unie heeft ze dan ook beoordeeld als laatste optie voor een geïntegreerde afvalverwerking. Met betrekking tot deze stimulansen zijn al twee inbreukprocedures gestart, en ondanks formele wettelijke maatregelen wordt afvalverbranding in Italië nog steeds gestimuleerd als hernieuwbare energiebron. Acerra is hier slechts één voorbeeld van.
Ik besef dat u zich de details met van het Italiaanse CIP 6-mechanisme misschien niet goed herinnert, en daarom heb ik een schriftelijke vraag ingediend. Ik vraag u echter te bevestigen dat de verbranding van niet-biologisch afbreekbaar afval niet zal worden gestimuleerd als hernieuwbare energiebron, en dat hier ook geen afwijkende regelingen voor zullen komen.
Verder zou ik graag weten of u het niet tegenstrijdig vindt dat de afvalstoffenrichtlijn de verbranding van afval beschouwt als laatste oplossing voor afvalverwerking, terwijl Richtlijn 2001/77/EG de verbranding van afval als hernieuwbare energiebron stimuleert. Is de Commissie voornemens dit te herzien?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Zoals mevrouw Alfano terecht heeft opgemerkt, is dit een gedetailleerde vraag. Ik kan niet alle inbreukprocedures tot in detail kennen. Laat ik dit zeggen - ik denk dat dit een belangrijk punt is - dat er op dit moment alleen al over energie en de interne markt voor energie in totaal 77 inbreukprocedures tegen de lidstaten lopen en 55 hebben betrekking op de interne markt. Dus als u mij die vraag schriftelijk wilt voorleggen, dan zal ik u met alle plezier een schriftelijk antwoord sturen.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, innovatie, klimaatbescherming, hernieuwbare energie - wanneer we de Europa 2020-strategie lezen zouden we werkelijk kunnen geloven dat de EU het serieus bedoelt met de maatregelen voor milieubescherming en energiebeleid. Wanneer we echter achter de façade van milieubescherming kijken, zien we al snel een andere energiestrategie: kernenergie als zogenaamd vriendelijke energie. Commissaris Oettinger heeft naar aanleiding van mijn vraag een duidelijk standpunt ingenomen, hij heeft mij verteld dat kernenergie op dit moment een grote bijdrage levert aan de koolstofarme opwekking van elektriciteit in de EU, en dat dit voorlopig ook zo zal blijven. De Europese Commissie is niet van plan om een richtlijn voor te leggen voor de maximale levensduur van kerncentrales. En dat 25 jaar na Tsjernobyl! Op 26 april herdenken we een treurige gebeurtenis.
Mijn vraag, mijnheer Barroso, luidt: bent ook u de mening toegedaan dat we onze Europese burgers elektriciteit uit kerncentrales met een goed geweten kunnen verkopen als schone en klimaatvriendelijke energie?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) U kent het standpunt van de Commissie over kernenergie. Met volledig respect voor subsidiariteit in deze kwestie hebben sommige lidstaten het wel en andere niet. Niemand wordt gedwongen om kernenergie te hebben, maar het is inderdaad waar dat kernenergie, als het om klimaatverandering gaat, minder vervuilend is dan andere energiebronnen.
Dat gezegd hebbende, de Commissie heeft bepaalde verplichtingen krachtens het Euratom-Verdrag. In de begintijd van de Europese Unie hadden we de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en de Commissie heeft niet alleen het recht maar ook de plicht om steun te bieden aan de lidstaten die dat nodig hebben op het gebied van nucleaire veiligheid of onderzoek op nucleair gebied. Dat zijn we zeker van plan te doen.
Jacek Saryusz-Wolski
(EN) Mijnheer de Commissievoorzitter, u brengt een optimistische boodschap mee uit Azerbeidzjan en Turkmenistan. Het ontbreekt alleen aan cijfers. Ik begrijp dat u in deze fase niet de cijfers voor Azerbeidzjan en Turkmenistan in miljoenen kubieke meters gas kunt geven, maar heeft de Commissie zelf schattingen of verwachtingen, uiteraard niet-bindende, die aangeven of het mogelijk is om de zuidelijke corridor in zijn geheel te vullen of Nabucco in het bijzonder, die 31 miljoen kubieke meter zou gaan leveren?
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Van dat bezoek aan Azerbeidzjan en Turkmenistan heb ik de duidelijke belofte van beide landen meegenomen dat ze de Europese Unie hun volledige steun geven wat betreft de zuidelijke corridor. Sterker nog, ik heb een gezamenlijke verklaring ondertekend met president Aliyev van Azerbeidzjan, en president Berdimuhamedov van Turkmenistan heeft publiekelijk gezegd dat hij bereid is om genoeg gas aan Europa te leveren, zelfs meer dan we op dit moment nodig hebben.
Dat gezegd hebbende, er zijn nog steeds problemen die we moeten aanpakken. Sommige van deze problemen moeten commerciële beslissingen zijn die door de betrokken bedrijven worden genomen. Ze hebben ook te maken met de manier waarop de verschillende pijpleidingen gebouwd en ontwikkeld kunnen worden. Er is echter genoeg gas in dat gebied om naar de Europese Unie te worden getransporteerd als de lidstaten van de Europese Unie bereid zijn om met die en andere landen samen te werken om dat project te verwezenlijken: Nabucco of andere projecten in de zuidelijke corridor.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Aangezien een groeiend aantal gezinnen in Europa, met name als gevolg van de economische crisis en de stijgende werkloosheidscijfers, meer dan 10 procent van hun maandelijkse inkomen besteedt aan energierekeningen, wil ik u vragen welke specifieke maatregelen de Europese Commissie van plan is te nemen om energiearmoede terug te dringen.
Voorts wil ik u vragen of u van plan bent het percentage van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling dat de lidstaten kunnen gebruiken om de energie-efficiëntie van huizen te verbeteren, aanzienlijk te verhogen, met ingang van de toekomstige financiële vooruitzichten.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) De wetgeving over de interne markt hanteert hoge maatstaven wat betreft de bescherming van de consument met betrekking tot het leveren van een minimumniveau van dienstverlening, een transparante facturering, effectieve klachtenbehandeling, enzovoort, en geeft de consument keuzemogelijkheden. Ik zou vele andere gebieden kunnen noemen waarop we momenteel maatregelen voorstellen die direct ingaan op de zorgen van de consument.
Wat lagere energierekeningen betreft, denken we dat je, op de middellange termijn althans, in een werkelijk geïntegreerde energiemarkt met echte concurrentie meer kunt bereiken dan de huidige situatie, waarin de markt vaak niet goed functioneert en er vele voorbeelden van een dominante marktpositie zijn.
Wat betreft de financiële middelen voor projecten op het gebied van de energiezekerheid zijn we, zoals ik al eerder zei, zeker van plan om dat in de volgende financiële vooruitzichten voor te stellen. Een deel ervan moet dus van marktoplossingen komen, maar een deel moet van publieke investeringen komen. De Europese Commissie bereidt momenteel enkele voorstellen voor in die richting voor de komende financiële vooruitzichten.
De Voorzitter
Collega's, hartelijk dank voor het debat over innovatie en energie, wat zoals we maar al te goed weten een zeer belangrijk onderwerp is. Onze dank gaat naar u uit, mijnheer de Commissievoorzitter. Het is vandaag voor de tweede keer dat u hier in het Europees Parlement een stevig debat hebt gevoerd.
