Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 17 november 2000 werd onderbroken, te zijn hervat.

Verklaring van de Voorzitter
De Voorzitter
Veel collega' s hebben aangegeven stil te willen staan bij de honderdste verjaardag van de heer Gaetano Martino.
Ik beschouw het als een eer om vandaag deze belangrijke Europeaan te mogen herdenken. Zijn naam is immers onlosmakelijk verbonden met de Conferentie van Messina, waarop in 1955 de toekomst van de Europese Gemeenschap werd uitgestippeld.
De heer Gaetano was beroemd arts en politicus. Hij is in de jaren 60 tot tweemaal toe tot Voorzitter van ons Parlement gekozen, en heeft dit Parlement dus 10 jaar voorgezeten.
Dit Voorzitterschap vormde de kroon op zijn lange politieke carrière, tijdens welke hij zeer hoge functies bekleedde. Hij was eerst lid van het Huis van afgevaardigden. Later nam hij als minister van Onderwijs en minister van Buitenlandse Zaken zitting in de Italiaanse regering.
In zijn hoedanigheid van minister en Europees afgevaardigde heeft hij moedig gestreden voor de Europese Universiteit van Florence.
Hij was van mening dat de gemeenschappelijke basis van Europa gelegen was in de cultuur en het gemeenschappelijk gedachtegoed.
Al vanaf het begin bleek dat de Europese eenwording een moeizaam proces vol hindernissen zou zijn. Gaetano Martino wist deze obstakels echter met succes weg te nemen, waarbij zijn diepgewortelde humanistische overtuiging en zijn onwankelbare geloof in Europa een doorslaggevende rol speelden. Op 1 juni 1955, dat wil zeggen nog geen jaar nadat het ambitieuze plan voor een Europese Defensiegemeenschap mislukt was, werkte hij aan een nieuw plan voor Europese eenwording en deed hij een voorstel voor de Conferentie van Messina die, zoals iedereen weet, aan de basis lag van de Verdragen van Rome van 1957. Zo kon de Europese motor plotseling opnieuw worden opgestart en kon de gemeenschappelijke markt in het leven worden geroepen.
Wij hebben besloten de redevoeringen van Gaetano Martino te publiceren omdat ze een lichtend voorbeeld zijn voor de jongeren, die de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog niet hebben meegemaakt. In 1958 verkondigde hij vanaf de tribune in Straatsburg het volgende: "voor de eerste keer in de geschiedenis van dit continent, dat meer door oorlogen dan door vrede wordt gekenmerkt, is er sprake van een algehele economische eenwording op basis waarvan we de toekomst van dit continent kunnen waarborgen. Er tekent zich het perspectief af van een grote gemeenschap waarin burgers met verschillende talen, gewoonten en geloofsovertuigingen kunnen samenleven en waarbinnen ons Parlement als één van de institutionele organen geldt" .
Waarde collega' s, met nog enkele dagen te gaan voor het van start gaan van de Europese Raad van Nice, kan ik slechts de wens uiten dat de erfenis van Gaetano Martino en de geest van Messina als inspiratiebron zullen blijven gelden voor ons allen, en in het bijzonder voor de mensen die het lot van ons continent in handen hebben.


De Voorzitter
Waarde collega' s, net als u wil ik deze vergaderperiode niet openen voordat we de nieuwe slachtoffers van het terrorisme van de ETA hebben herdacht.
Helaas zijn onze democratieën opnieuw opgeschrikt door geweld, waarbij ik doel op de zeer lafhartige moord op Ernest Lluch.
Op 22 november jongstleden, dat wil zeggen op de 25e verjaardag van de troonsbestijging van koning Juan Carlos, die in Spanje de weg naar democratie heeft geopend, heeft één van de kopstukken van deze democratie zijn geloof in vrijheid, tolerantie en respect voor de ander met zijn leven moeten bekopen.
Mijnheer Barón Crespo, u hebt nauw met deze voormalige Spaanse minister van Volksgezondheid mogen samenwerken. Samen met de heer Joan Colom heeft de heer Lluch zich in de jaren 60 ingezet voor de democratie in Spanje. Hij was één van de hoofdrolspelers tijdens de omwenteling in Spanje en gold als voorstander van een autonoom Catalonië. Hij was geliefd om zijn hartelijkheid en gerespecteerd om zijn kwaliteiten als politicus en vooraanstaand academicus. Ernest Lluch is vermoord vanwege zijn betrokkenheid bij het bewerkstelligen van de rechtsstaat.
Ik wil zijn gezin, zijn naasten, zijn vrienden en iedereen in Spanje die in de kracht van de democratie gelooft, mijn medeleven betuigen.
Bijna een miljoen Spanjaarden van vrijwel alle denkbare politieke overtuigingen zijn de straat opgegaan om te protesteren tegen deze lafhartige moord. Het Parlement wil hun laten weten dat het achter hen staat. Ik stel u dan ook voor om nogmaals een minuut stilte in acht te nemen om uitdrukking te geven aan onze solidariteit en gevoelens.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van vrijdag 17 november zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
Er zijn geen bezwaren.
(De notulen worden goedgekeurd)

De Voorzitter
Overeenkomstig uw wens zal ik eventuele moties van orde tot na het debat over de Top van Nice uitstellen. Zoals u weet hebben we vandaag een zeer volle agenda. Ik zal dus gebruik maken van de bevoegdheden die mij overeenkomstig het Reglement zijn verleend om het goede verloop van de zitting te waarborgen. Ik ga dus op uw verzoek in. Wilt u daarom al uw moties van orde voorlopig nog voor u houden?

Dell' Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik teken protest aan tegen dit besluit. Moties van orde kunnen immers zeer belangrijk zijn en daarom vind ik dit geen juiste gang van zaken. U hebt indertijd gezegd dat de moties van orde na het vaststellen van de agenda konden worden ingediend. Dat vond ik al erg laat, en nu wilt u de indiening van moties van orde verplaatsen tot na de stemverklaringen. U bent overeenkomstig artikel 18 bevoegd om dit te doen, maar het is onjuist te stellen dat moties van orde geen enkel verband houden met de zeer precieze vragen die de afgevaardigden aan het begin van de zitting willen stellen. Het is van belang dat het Parlement deze vragen hoort. Ik teken dan ook protest aan tegen dit besluit.

De Voorzitter
Mijnheer Dell' Alba, ik neem kennis van uw protest.

Agenda
Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik kan uw voorstel geheel onderschrijven. Ik heb overigens zelf mede om inschrijving van dit punt verzocht. Het Parlement heeft zich meerdere malen krachtig uitgesproken over de toezeggingen die in Kyoto zijn gedaan. Ik vind dan ook dat de Europese delegatie dit krachtige standpunt terecht heeft ingenomen op de Conferentie van Den Haag. Het is echter wel zeer belangrijk dat er nu snel aan een nieuwe ontwerpverklaring wordt gewerkt. Daarom denk ik dat we uw voorstel moeten volgen, op voorwaarde dat er een resolutie wordt opgesteld waarover tijdens onze vergaderperiode van december in Straatsburg gestemd zal worden.
(Het Parlement hecht zijn goedkeuring aan dit verzoek)

Verwelkoming
De Voorzitter
Het doet mij bijzonder veel genoegen om namens het Parlement een delegatie van het Russische parlement en de Raad van de Russische Federatie welkom te heten. Deze delegatie staat onder leiding van de ondervoorzitters van het Russische parlement, Vladimir Lukin en Irina Khakamada, en de vice-voorzitter van de Raad van de Russische Federatie, Vladimir Varnavskyi. De delegatie heeft op de officiële tribune plaatsgenomen.
De leden van de Russische delegatie zijn naar Brussel getogen om hun collega' s van het Europees Parlement te ontmoeten ter gelegenheid van de derde bijeenkomst van de delegatie van het parlementair samenwerkingscomité Europese Unie-Rusland.
Ik hoop dat de debatten vruchtbaar zullen zijn en wens u allen een zeer aangenaam verblijf in Brussel toe.

Conferentie van Den Haag over klimaatverandering
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de Conferentie van Den Haag. Ik geef onmiddellijk het woord aan mevrouw Wallström, die namens de Commissie haar betoog zal houden.

Wallström
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik dank u dat u mij hebt uitgenodigd om mijn indrukken over de zesde Conferentie van de partijen die deelnemen aan het kaderverdrag van de Verenigde Naties over klimaatverandering, de zogenoemde COP6, met u te delen. Deze conferentie vond in de afgelopen twee weken in Den Haag plaats. Ook na intensieve onderhandelingen, zowel op technisch als op ministerieel niveau, op basis van ontwerpbesluiten met ongeveer 500 vierkante haakjes, bleek het niet mogelijk een alomvattend akkoord over de voornaamste politieke vraagstukken te bereiken.
In de onderhandelingen legde de Europese Unie zich toe op het veiligstellen van de milieu-integriteit van het Kyoto-protocol op het gebied van grondgebruik en bosbouw, het vraagstuk van de CO2-putten, de relatie tussen het Kyoto-mechanisme en binnenlandse maatregelen, de zogenoemde "supplementariteit", en de naleving. Dit betekende dat in het overleg met andere partijen de onderhandelingsruimte moest worden verkend.
Er werd goede technische vooruitgang geboekt met betrekking tot de regels voor de Kyoto-mechanismen en de ontwikkeling van een handhavingssysteem. Hierdoor kon men zich bij de definitieve onderhandelingen vooral richten op compromissen tussen supplementariteit en CO2-putten. Op het allerlaatste moment werden nog compromisvoorstellen voor het gebruik van de CO2-putten ingediend. Er was echter niet genoeg tijd om de gevolgen van deze voorstellen voor de verschillende landen binnen en buiten de Europese Unie goed te kunnen beoordelen. Toch was er voldoende aanleiding om te vrezen dat aan de milieu-integriteit van het beleid ernstig afbreuk zou worden gedaan. Daarom besloot de Europese Unie deze voorstellen af te wijzen.
De partijen wilden voorkomen dat het mandaat van het actieplan van Buenos Aires, dat van kracht was tot aan de zogenoemde COP6-conferentie, zou aflopen zonder dat er sprake was van enig concreet resultaat of vervolg. Daarom hebben zij besloten de klimaattop op te schorten en te hervatten in mei 2001.
De klimaatconferentie was niet alleen maar teleurstellend - verre van dat. Wij hebben hier en daar veel vooruitgang geboekt. Zo is er bijvoorbeeld een pakket maatregelen opgesteld waarmee wordt gereageerd op de behoeften en zorgen van de ontwikkelingslanden. Dit pakket behelst onder meer nieuwe financiële middelen en nieuwe instellingen. Ook is besloten tot een meer gerichte aanpak van de klimaatverandering binnen de Global Environmental Facility, de zogenoemde GEF. Op technisch niveau is ook vooruitgang geboekt op andere gebieden, zoals beleid en maatregelen ter vermindering van de uitstoot, capaciteitsuitbreiding, overdracht van technologieën, handel in emissierechten, gezamenlijke uitvoering en naleving. Wij moeten alles in het werk stellen om deze besluiten tijdens de vervolgconferentie in mei definitief te maken.
Een andere positief resultaat van de klimaattop is dat hij heeft bijgedragen tot een beter begrip voor de standpunten van andere partijen. Deze kennis is uiterst nuttig. In de komende maanden moeten wij daarmee aan de slag gaan. De heer Pronk was een bijzonder toegewijd conferentievoorzitter. Het voorstel dat hij aan het eind van de tweede week produceerde, schetste een pakket maatregelen dat in de komende maanden een van de uitgangspunten zal zijn voor verdere beraadslaging en onderhandeling. Er was echter onvoldoende tijd om de onderhandelingen op basis van dit document definitief af te ronden. Er was teveel kostbare onderhandelingstijd verloren gegaan met ministeriële verklaringen en met het steeds opnieuw herhalen van bekende standpunten. Als gevolg daarvan was er niet genoeg tijd om de effecten van alle verschillende voorstellen met betrekking tot de CO2-putten, die op het allerlaatste moment nog werden ingediend, te analyseren. Er blijft voorlopig nog veel onzekerheid bestaan op dit punt.
Wij wisten allemaal dat de Europese Unie, om een akkoord met de Verenigde Staten en haar bondgenoten van de "umbrella group" te bereiken, concessies zou moeten doen. Uiteindelijk waren de concessies van de andere partijen ten aanzien van de supplementariteit, de handhaving en de Kyoto-mechanismen onvoldoende om de afzwakking van de doelstellingen voor emissievermindering, die zou zijn ontstaan als we het voorstel over de CO2-putten hadden aangenomen, te compenseren.
Hoe gaan we nu verder? De eerste prioriteit voor de Europese Unie is dat wij de resultaten van de conferentie gaan evalueren en verdere discussies gaan voorbereiden. Ter voorbereiding op de vervolgconferentie moet de EU niet de discussie weer gaan openen over alle vraagstukken. Zij moet zich richten op kernpunten, met name de sinks-mechanismen, de supplementariteit en een krachtig nalevingsregime. Wij moeten zorgen dat de overgang van het voorzitterschap van Frankrijk naar Zweden vlot verloopt. Ook moet er nauw contact blijven met de heer Pronk. De EU moet haar standpunten over de belangrijke vraagstukken herzien en waar nodig nieuwe voorstellen formuleren.
De Commissie zal er alles aan doen om samen met het nieuwe voorzitterschap een krachtige gezamenlijke EU-lijn te ontwikkelen. Naast verdere coördinatie binnen de Europese Unie moeten ook de contacten met de andere partijen worden geïntensiveerd. Willen wij tijdens de vervolgbijeenkomst tot een akkoord over de CO2-putten komen, dan is het een absolute voorwaarde dat wij allemaal over dezelfde feiten en cijfers beschikken, en dat alle partijen niet langer met hun eigen berekeningen komen aanzetten. De EU zal haar betrekkingen met alle belangrijke groeperingen verdiepen. Ook zal zij zo snel mogelijk contact opnemen met de nieuwe regering in de VS.
Aangezien de regels en modaliteiten voor het functioneren van het Kyoto-protocol niet zijn aangenomen, zal de ratificatie van het protocol moeten worden uitgesteld tot na de volgende zitting van de klimaatconferentie. De interne voorbereiding voor de ratificatie door middel van het Europese klimaatveranderingsprogramma en de ontwikkeling van een plan voor de handel in emissierechten in de Europese Unie, zal echter gewoon doorgaan.
Ik dank u voor uw aandacht en ik ben bereid al uw vragen te beantwoorden.

Jackson
Mevrouw de Voorzitter, ik betreur het dat de commissaris de klimaattop in Den Haag kennelijk als zeer frustrerend heeft ervaren. Ik feliciteer haar echter met het feit dat zij optimistisch is gebleven. De delegatie van het Europees Parlement bij de besprekingen was net zo teleurgesteld over de uitkomst, al kwam die voor ons niet als een verrassing. Wij hadden het probleem dat ontstond over de CO2-putten zeker kunnen voorzien, net als zij overigens.
Wie de Franse en Britse kranten leest, zal merken dat er veel aandacht wordt besteed aan wat het einde lijkt te zijn van de goede betrekkingen tussen de Franse minister Voynet en de Britse minister Prescott. In zekere zin waren zij twee componenten van een ongeluk dat wel moest gebeuren - net als de Titanic en de ijsberg. De heer Prescott lijkt nu een lekgeslagen schip, waarvan wij niet weten hoe lang het zal blijven drijven.
Puur voor mijzelf sprekend heb ik het gevoel dat de problemen onder meer ontstaan omdat een Groene minister volstrekt geen ruimte heeft om te onderhandelen over groene kwesties. Het was voor mevrouw Voynet onmogelijk het Amerikaanse standpunt te accepteren, en niemand kon dat ook van haar verwachten.
Ik wil de commissaris enkele vragen stellen. Ten eerste: denkt zij dat er enige flexibiliteit te verwachten is in het standpunt van de Europese Unie ten aanzien van de CO2-putten? Ten tweede: wanneer verwacht zij dat de besprekingen weer zullen worden hervat? En ten derde: klopte de verklaring van de heer Prescott in het Britse Lagerhuis? Hij zei daar dat het akkoord dat hij met veel moeite en creativiteit had voorbereid, zou hebben voorkomen dat de industrielanden via het clean development-mechanisme emissierechten zouden verwerven in ruil voor het aanplanten van bossen in ontwikkelingslanden. Dit klinkt heel mooi. Veel landen, en met name de milieugroepen, hadden het gevoel dat hier sprake was van een gigantische ontsnappingsmogelijkheid. Het akkoord zou een grens hebben gesteld aan de mate waarin de Verenigde Staten, Japan en Canada bossen als CO2-putten zouden kunnen gebruiken. Europa had al enige tijd aangedrongen op een dergelijke limiet. Ook zou het akkoord het gebruik van sinks in eigen land aan strengere wetenschappelijke voorwaarden hebben onderworpen.
Waarom hebben, gezien het - niet echt verrassende - gloedvolle verslag van de heer Prescott over de door hemzelf tot stand gebrachte deal, niet alleen mevrouw Voynet, maar naar ik meen ook de meeste andere Europese milieuministers, die deal eigenlijk allemaal afgewezen? Dat is mijn laatste vraag aan de commissaris. Het verslag van de heer Prescott aan zijn eigen parlement wekte toch de indruk dat hij hun een aanbod had gedaan dat zij niet konden weigeren.
Ik sluit af met te zeggen dat ik betreur wat er is gebeurd. Ik hoop echter dat wij uiteindelijk het optimisme van mevrouw Wallström zullen delen en het broodnodige akkoord over klimaatverandering zullen krijgen.

Linkohr
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik de Commissie willen zeggen dat zij haar werk goed heeft gedaan. Ik hoop dat de Europese Unie ook bij de volgende conferenties met één stem zal spreken en het is mijns inziens niets dan tijdverlies om nu bepaalde ministers de schuld in de schoenen te willen schuiven. Dat brengt ons geen stap vooruit!
Wij weten dat het mislukken van deze conferentie niet het einde betekent van dit zeer lange en ingewikkelde proces, maar dat het zal worden voortgezet. Nu moeten wij ons afvragen, wat voor verbetering vatbaar is. In de eerste plaats rijst de vraag - en dat is meteen een vraag aan de Commissie - of de gekozen methode met conferenties waar de vertegenwoordigers van 180 landen het eens moeten worden over een tekst, niet te hoog gegrepen is, vooral wanneer men tegen het einde in tijdnood geraakt en de meningsverschillen tussen de belangrijkste partners nog altijd niet uit de weg zijn geruimd. Is het niet tijd dat de regeringsleiders en staatshoofden van de Verenigde Staten en Europa deze materie ook op de G7-topontmoetingen bespreken?
Wij mogen het onszelf evenwel niet te gemakkelijk maken. Wij kunnen wel met de beshuldigende vinger naar de Amerikanen wijzen, maar wij mogen niet vergeten dat men ook naar ons kan wijzen, want het is niet zo dat wij in Europa alles zo goed op orde hebben. De CO2-uitstoot neemt bij ons toe. Dat weten wij en wij hebben dat hier vaak genoeg besproken. Maar het is de vraag of wij wel een mondiaal akkoord nodig hebben om bij ons met de reductie van emissies te beginnen. Ik wil de Commissie herinneren aan haar mededeling over de handel in emissierechten en over de conferentie van Den Haag, volgens welke de Commissie eventueel een richtlijn zou voorleggen die de in 1998 door de ministers van Milieu afgesproken quota zou voorschrijven en inbreuken met sancties zou bestraffen. Nu zou ik willen vragen of u ook bereid bent om een dergelijk voorstel voor te leggen als het proces van Kyoto nog niet is voltooid. Waarom zouden wij binnen de Europese Unie niet in 2005 met de handel in emissierechten beginnen als een aantal lidstaten hier binnen de eigen grenzen toch al mee begonnen is?
Tot slot is het mijns inziens terecht dat u bij de kwestie van de CO2-putten voet bij stuk hebt gehouden, vooral omdat het uiterst moeilijk is deze putten exact te meten. Wij willen meetbare resultaten behalen en daarmee bedoel ik fysisch meetbare resultaten. Dat was met het Amerikaanse standpunt vooralsnog niet haalbaar.

Davies
Mevrouw de Voorzitter, het was van het begin af aan duidelijk dat deze onderhandelingen moeilijk zouden zijn. De ambtenaren van de Commissie geloofden echter dat uiteindelijk een deal zou worden gesloten omdat de politieke leiders in de wereld simpelweg te veel te verliezen hadden als ze met lege handen thuis zouden komen. Het is bijzonder teleurstellend dat er geen overeenstemming is bereikt. Ik betreur het ook ten zeerste dat het einde van de conferentie werd ontsierd door een ruzie tussen de Britse vice-premier en het Franse voorzitterschap over de door de Britse vice-premier opgestelde compromisvoorstellen.
Het feit dat na het tamelijk luidruchtige vertrek van de heer Prescott de Amerikanen nieuwe voorstellen deden die nog dichter in de buurt van het EU-standpunt kwamen, toont aan dat het Franse voorzitterschap terecht voet bij stuk had gehouden. Wij kwamen steeds dichter bij een overeenkomst, maar helaas raakten wij in tijdnood. De vrees bestaat dat de vaart er nu uit is, dat er andere Amerikaanse onderhandelaars zullen komen en dat wij in mei weer van voor af aan moeten beginnen.
Het gebrek aan overeenstemming binnen Europa is des te betreurenswaardiger omdat ik tijdens de conferentie toch vooral de indruk had dat de Europese Unie als nauw samenwerkend team opereerde. Zij onderhandelde vanuit een gezamenlijke positie die dwars door de partijstandpunten heen liep en die de lidstaten verenigde achter gezamenlijke beginselen, een gezamenlijk perspectief en een gezamenlijk ongenoegen over de weigering van de Amerikanen om hun verantwoordelijkheid als grootste producent van broeikasgassen ter wereld onder ogen te zien.
Van wat wij hebben gehoord, moeten wij aannemen dat de Amerikaanse Senaat het Kyoto-protocol niet zal ratificeren, hoeveel concessies we ook doen. Daarom moeten wij hogere prioriteit geven aan het zoeken en verwerven van de steun van andere landen. Wij moeten de handel in emissierechten stimuleren en concrete maatregelen treffen om de broeikasgassen in de Unie te verminderen. Laten wij hopen dat wij in mei een akkoord zullen bereiken. In de tussentijd moet Europa het voortouw nemen.
De VS blijft een zeer belangrijk land. Geld speelt in de Amerikaanse politiek een belangrijkere rol dan hier in onze Unie. De Amerikaanse industrie en de oliemaatschappijen instrueren hun politici dat zij het Kyoto-protocol moeten afwijzen, wat het Amerikaanse publiek ook zegt. Ik wil de commissaris vragen hoe wij naar haar mening de Amerikaanse industrie ervan kunnen overtuigen dat het in hun eigen zakelijke belang is dat zij het protocol steunen? Zij kunnen dan met de geldbuidel rammelen en de Amerikaanse politici tot de orde roepen. Hoe kunnen wij hen hevig tegenstribbelend de 21ste eeuw - met al haar problemen - binnenslepen?

De Roo
Voorzitter, de conferentie over het wereldklimaat is mislukt maar er is wel degelijk vooruitgang geboekt. Kernenergie heeft geen kans op een comeback. De ontwikkelingslanden zeiden: als jullie in het noorden stoppen met kernenergie dan willen wij ook geen kernenergie, zelfs niet gesubsidieerd. Ook op het gebied van de handhaving is er vooruitgang. De ontwikkelingslanden krijgen na 2005 1 miljard dollar. Als het clean development-mechanisme gaat werken dan ontvangen de ontwikkelingslanden jaarlijks tussen de vijf en de vijfentwintig miljard dollar extra.
Wat betreft de ontwikkelingslanden heeft voorzitter Pronk goed werk gedaan maar op milieupunten was zijn compromis onvoldoende. De bossen waren dit keer het grote struikelpunt. Drie jaar geleden in Kyoto wilden de VS dat Rusland het mogelijk zou maken dat de Amerikanen in eigen land geen maatregelen hoefden te nemen. Nu wilde de regering-Clinton de goedkoopste maatregelen, bossen laten groeien. Natuurlijk zijn bossen CO2-eters, maar als ze volgroeid zijn is dit effect weg. Bovendien branden bossen ook af en dat gebeurt steeds vaker.
De oplossing moet komen van energie-efficiency en hernieuwbare energiebronnen. Onze onderhandelaars namens de Europese Unie wilden wel degelijk enige ruimte laten voor bossen maar niet meer dan 20% van alle te nemen maatregelen. De deal van Prescott waarbij de Verenigde Staten 1/3 via bossen, 1/3 via hot air en 1/3 via CDM zouden mogen doen, was een slechte, onaanvaardbare deal. Gelukkig waren 14 van de 15 Milieuministers het hier over eens.
Maar we moeten verder, in Bonn in mei 2001, moet gelijkwaardigheid worden ingebouwd. Iedere wereldburger heeft evenveel recht op CO2-uitstoot, niet de Amerikanen 200 keer zoveel als de Afrikanen. Alleen als gelijkwaardigheid wordt ingebouwd, zullen de ontwikkelingslanden ook na 2012 mee gaan doen aan de strijd tegen klimaatverandering. Om stabilisatie van het klimaat met gelijkwaardigheid te bereiken moeten de VS met 90% terug en moeten wij als Europese Unie met 80% terug. Dan moet China zijn uitstoot stabiliseren en dan mag India twee keer zoveel uitstoten. In mei volgend jaar is een doorbraak nodig, desnoods zonder de VS. Ook zonder de VS moet en kan het Kyoto-protocol geratificeerd worden. Ik hoop dat we tot deze wijsheid zullen besluiten.

Meijer
Voorzitter, industrie en verkeer leiden tot een kunstmatige opwarming van onze dampkring. Een deel van het grondgebied van de landen van de Europese Unie zal bij een voortgezette opwarming veranderen in zee of in een woestijn. Om de wereld en Europa duurzaam bewoonbaar te houden is een sterke verandering van onze economie nodig. Het Europees Parlement heeft zich recent uitgesproken voor een aantal stappen in de goede richting.
Op de Europese positie tijdens de afgelopen zaterdag in Den Haag beëindigde en waarschijnlijk mislukte Klimaatconferentie tekenen zich twee sterk botsende opvattingen af. De ene opvatting is dat wij serieus dienen vast te houden aan de afspraken uit 1997 om ruim 5% onder de uitstoot van 1990 terecht te komen. Het gaat nu om het invullen van die reeds aangegane Kyoto-verplichtingen. De bereidheid tot een compromis met Amerika betekent verraad aan de Europese inzet.
De andere opvatting is dat Kyoto nooit uitvoerbaar is geweest omdat de tegenwerking van Amerika, Japan en Australië daarvoor te groot is. Alleen door hun inspanningsverplichtingen te verminderen is nu een wereldakkoord mogelijk. Met creatief boekhouden zouden wij dan de indruk wekken dat zij reeds aan een groot deel van hun verplichtingen hebben voldaan.
In die tweede opvatting heeft de Europese Unie gefaald doordat de groene Milieuministers van Frankrijk en Duitsland niet bereid waren om Kyoto te vergeten. Tijdens de vervolgconferentie in Bonn in mei 2001 zou alsnog zo'n compromis moeten worden gevonden. Mijn fractie kiest voor de eerste visie.
Het is belangrijk dat Europa vasthoudt aan een eerder ingenomen standpunt ook als dat inhoudt dat de Verenigde Staten een dergelijk akkoord in een tijdperk van de Bush-regering nog niet zullen kunnen onderschrijven. Voor de resultaten op de langere termijn is het belangrijk dat wij de Amerikaanse publieke opinie overtuigen van de gevaren van nietsdoen in plaats van een compromis te sluiten met degenen die tegenwerken.
De VS produceren per hoofd van de bevolking de grootste vervuiling. Daar is het besef dat de woestijn zal groeien en orkanen zullen toenemen nog niet sterk in de publieke opinie aanwezig. Het welvaartsniveau is er hoog en de prijs van aardolieproducten laag. Daadwerkelijke veranderingen vindt men daar nadelig voor industrie en consument. Daarom is het onwaarschijnlijk dat een wereldakkoord thans instemming van het Amerikaanse parlement zou kunnen krijgen.
Tenslotte, de Derde Wereld staat nog maar pas aan het begin van de industriële ontwikkeling. Hun armoede heeft hen genoodzaakt om hun rechten op uitstoot van CO2 te verkopen aan rijke landen die daarmee hun eigen verplichtingen willen verminderen. Die landen zullen zich uiteindelijk hun rechten op de ontwikkeling niet laten afnemen. De uitstoot van broeikasgassen zal dan nog sterk gaan toenemen. Het is een reden om bij het vervolg van de Klimaatconferentie met die werkelijkheden rekening te houden. Een compromis kan niet betekenen dat wij vergeten wat er in Kyoto is afgesproken.

Fitzsimons
Mevrouw de Voorzitter, net als de overgrote meerderheid in dit Parlement en de voorgaande sprekers, ben ook ik bijzonder teleurgesteld dat de VN-wereldconferentie over klimaatverandering in Den Haag geen succes is geworden. Het is zeer te betreuren dat de deelnemers geen akkoord hebben kunnen bereiken over de vraag hoe wij in de toekomst het best de uitstoot van broeikasgassen kunnen verminderen.
In het Kyoto-akkoord van drie jaar geleden is een tijdschema vastgesteld voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Dit Kyoto-protocol mag onder geen beding worden afgezwakt. Integendeel, als wij de gevolgen van de opwarming van de aarde een halt willen toeroepen en uiteindelijk willen terugdringen, moet met name de geïndustrialiseerde wereld in de toekomst misschien nog wel scherpere grenzen aan de uitstoot van broeikasgassen vaststellen.
Als wij in de toekomst nog een planeet willen hebben waarop wij allemaal kunnen wonen, is het vraagstuk van de klimaatverandering duidelijk een van de grootste uitdagingen die we in de 21ste eeuw zullen moeten aangaan. Als wij dit vraagstuk niet op een systematische en geïntegreerde manier aanpakken, zal de opwarming van de aarde toenemen. Dit zal gepaard gaan met ernstige gevolgen voor het milieu op het land, in de zee en in de lucht, om nog maar niet te spreken van de gevolgen voor de mens zelf. Er is al gezegd dat de volgende bijeenkomst waarop het vraagstuk van de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen zal worden besproken, plaats zal vinden in Bonn. Deze bijeenkomst zal samenvallen met de publicatie van een rapport van het intergouvernementele panel over klimaatverandering van de Verenigde Naties. Dit panel bestaat uit circa 3000 wetenschappers uit de hele wereld, die zullen aangeven welke maatregelen naar hun oordeel nodig zijn om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
De milieucommissie van dit Parlement heeft in het verleden voorop gelopen bij de aanpak van het vraagstuk van de klimaatverandering. Wij kunnen ons heel goed vinden in het beleid van de commissaris voor Milieu, mevrouw Wallström, voor wat betreft een aantal EU-verordeningen en richtlijnen die zullen helpen de broeikasgassen in de Europese Unie terug te dringen. De Europese Unie moet in deze zaak het voortouw nemen. De milieucommissie en het Parlement hebben in het verleden het goede voorbeeld gegeven met hun collectieve aanpak van het vraagstuk van de vermindering van broeikasgassen.
Wij moeten dit beleid in de toekomst krachtig en vastberaden voortzetten. Anders zullen de toekomstige generaties immers de prijs moeten betalen voor ons gebrek aan actie op dit bijzonder belangrijke terrein. Ik complimenteer commissaris Wallström met haar inspanningen in Den Haag en wens haar in de toekomst meer succes toe.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, ook bij ons is de teleurstelling groot dat de Klimaattop in Den Haag mislukt is. Discussies over de schuldvraag leiden te gemakkelijk tot het eenzijdig wijzen naar de Verenigde Staten. Mijns inziens is het uiteindelijk de starre houding van de Europese Unie geweest waardoor er geen akkoord is gekomen.
De discussie in Den Haag ging vooral over de vraag wat er allemaal meegerekend mag worden bij de afgesproken reducties van Kyoto. In oktober hebben we bij de behandeling van het voorstel betreffende emissiehandel kunnen kiezen voor efficiënte en effectieve mogelijkheden om de emissies terug te dringen. Helaas is door het Europees Parlement toen geen duidelijke keuze gemaakt.
Wat de 50%-regel betreft moet ik opmerken dat dit nooit een doel op zich dient te zijn. Als met de Verenigde Staten een akkoord te bereiken is over een lager realiseringspercentage in eigen land, is dit altijd beter dan geen akkoord. Hetzelfde geldt voor het gedeeltelijk meetellen van de CO2-putten, zoals extra aanplant van bossen.
Hoewel ik geen goed woord over heb voor de Amerikaanse houding constateer ik wel dat aan het eind van de Conferentie de Verenigde Staten tot een aanvaardbaar compromis bereid waren. De starre houding van de Europese Unie, onder leiding van de Franse Milieuminister Voynet, blokkeerde de mogelijkheid tot een akkoord. Sommigen prijzen de houding van de Europese Unie, omdat ze hun rug recht hebben gehouden. In werkelijkheid zijn de kansen voor een akkoord in de toekomst kleiner, wat betekent dat we verder verwijderd zijn van een adequate aanpak van het klimaatprobleem.

Grossetête
Mevrouw de Voorzitter, net als mijn andere collega' s ben ik bijzonder teleurgesteld over de resultaten van deze Conferentie van Den Haag. Het moge duidelijk zijn dat ze volkomen mislukt is. Ik wil mij niet met de onderlinge ruzies bemoeien, aangezien zo' n geheel negatieve benaderingswijze geen enkele zin heeft. Ik wil de Commissie feliciteren en natuurlijk ook mevrouw Wallström, die haar overtuigingen met betrekking tot de vermindering van emissies altijd trouw is gebleven.
Uiteraard is geen akkoord beter dan een slecht akkoord. Het Amerikaanse voorstel schoot ernstig te kort en was daarom voor Europa volledig onacceptabel.
Een acceptabel akkoord kan overigens alleen worden bereikt als er sprake is van evenwicht tussen Noord en Zuid, dat wil zeggen tussen de ontwikkelingslanden en de geïndustrialiseerde landen. Ik ben ernstig bezorgd over dit recht om te vervuilen, aangezien ik denk dat hierdoor de kloof in economische ontwikkeling tussen het Noorden en landen die op economisch gebied reeds een achterstand hebben, zal worden vergroot.
Het standpunt van de Verenigde Staten dat bossen als CO2-putten beschouwd moeten worden is ontoelaatbaar, omdat dit betekent dat ze zich geen enkele moeite zouden hoeven te getroosten. We moeten de opgedrongen Amerikaanse voorwaarden naast ons neerleggen. De beperkingen van dit Europa met zijn wisselende voorzitterschappen worden nu overigens goed zichtbaar. Wij genieten immers geen sterk politiek imago ten opzichte van de Verenigde Staten, die met één stem kunnen spreken. Dit toont nogmaals de noodzaak aan om tegen iedere prijs de Europese instellingen en hun functioneren te hervormen. Wanneer zullen we kunnen beschikken over een krachtige voorzitter van onze Europese Unie, die in staat is om ten opzichte van onze partners met één stem namens Europa te spreken?
Toch is er nog een sprankje hoop. De in Den Haag gehouden conferentie zal volgend voorjaar in Bonn worden voortgezet, zoals u ons reeds heeft aangekondigd, mevrouw de commissaris. Wij zullen u terzijde staan om aan de eisen van de Verenigde Staten het hoofd te kunnen bieden en deze uitdaging aan te gaan.

Corbey
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, laten wij het maar klip en klaar stellen, de Klimaatconferentie in Den Haag is mislukt en dat is teleurstellend want er zijn steeds meer aanwijzingen dat het klimaat nog veel sneller verandert dan verwacht. De wereld heeft daarom een krachtig politiek signaal nodig. Kyoto mag geen loze belofte blijven. Het mislukken van de Klimaatconferentie is naar het publiek een verkeerd signaal. Veel mensen zullen gaan denken dat het niet zo'n vaart loopt met de klimaatproblemen als de internationale politiek toch niets doet. Dat ondermijnt ook het draagvlak voor duurzame energie en voor de energie-efficiency.
Klimaatveranderingen hebben grote gevolgen in de ontwikkelingslanden. Landen als India, Bangladesh, Indonesië en Thailand worden geconfronteerd met overstromingen die miljoenen mensen treffen. Wij hebben het principe "de vervuiler betaalt" hoog in het vaandel staan, maar tot nu toe zijn het de derdewereldlanden zelf die opdraaien voor de kosten en voor de aanpassing aan de klimaatverandering. Dat is wat mij betreft onaanvaardbaar.
Mevrouw de commissaris, de verklaringen over het mislukken van de Klimaatconferentie, waren niet erg geloofwaardig. De onderhandelaars verklaarden achteraf dat het akkoord binnen handbereik was. Aan politieke wil zou het niet ontbroken hebben. Partijen zouden nader tot elkaar gekomen zijn en ze toonden steeds meer begrip voor elkaars cultuur. Maar helaas was er gebrek aan tijd. Dit is wat mij betreft niet erg geloofwaardig. Achter alle mooie woorden gaat politiek onvermogen schuil. De Europese Unie zal zorgvuldig haar eigen rol moeten evalueren. Het volstaat niet de Verenigde Staten de schuld te geven of te klagen over gebrek aan flexibiliteit bij anderen. Wij hebben zelf steeds gezegd dat geen akkoord beter is dan een slecht akkoord maar dat betekent nog niet dat we ons eigen politieke wensenlijstje tot maatstaf van een goed akkoord moeten maken. De Klimaatconferentie gaat in het voorjaar verder. We moeten nu dus vooruitkijken.
Mevrouw de commissaris, ik wil u bedanken voor de plezierige samenwerking. Ik zou u tot slot drie vragen voor willen leggen: ten eerste, hoe beoordeelt uzelf het optreden van de Europese Unie en welke concrete lessen trekt u uit de mislukking in Den Haag? Ten tweede, op welke manier benut u de komende maanden? Voert u met de Verenigde Staten een discussie over het bossenprobleem en over de wetenschappelijke feiten en onduidelijkheden die daar steeds een rol spelen? Ten derde, op welke punten moet de Europese Unie volgens u meer concessies doen? Ik zelf ben van oordeel dat we op het punt van de supplementariteit wellicht wat meer water bij de wijn zouden kunnen doen. Graag uw mening hierover en ik dank u voor uw aandacht.

Wijkman
Mevrouw de Voorzitter, commissaris Wallström, bedankt voor uw bijdrage. Naar mijn mening vormde de EU een eenheid, afgezien van de laatste kritieke uren. Het is echter duidelijk dat deze conferentie veel verliezers heeft opgeleverd. Ik vind dat wij als politici als verliezers uit de strijd zijn gekomen, omdat we een uitermate verkeerd signaal hebben afgegeven naar heel veel geëngageerde mensen; we zijn er niet in geslaagd om tot een akkoord te komen.
Daarnaast vind ik dat de ondernemers en andere spelers in het bedrijfsleven die dit probleem serieus benaderen, en die graag spelregels zien, ook verloren hebben. Daarom is het natuurlijk van groot belang om opnieuw snel bij elkaar te komen. Ik vind dat de EU er goed aan gedaan heeft op het punt van de sinks niet toe te geven. Het is niet alleen moeilijk verifieerbaar en meetbaar, maar steeds meer onderzoekers beweren - of ze gelijk hebben, weet ik niet - dat de CO2-putten van vandaag waarschijnlijk de CO2-bronnen van morgen zijn. Laat ik het nogmaals in het Engels zeggen: Forest turns from being carbon sinks to carbon sources. Als dat waar is, is het natuurlijk zeer risicovol om dit nu al in de onderhandelingen te betrekken, nu de definities niet duidelijk zijn. Mevrouw Wallström, ik ben eerder geneigd om te zeggen dat men in de toekomstige dialoog met de Amerikanen beter genereuzer kan zijn wat betreft emissions trading in het algemeen dan er iets bij te betrekken wat wetenschappelijk al zeer moeilijk te onderbouwen is.
Ik was lid van de delegatie van dit Parlement. We hebben een aantal Amerikaanse congresleden gesproken. De arrogantie en onwetendheid die de Amerikanen aan de dag legden, beangstigde mij enigszins. Ik kreeg het gevoel dat ze onder geen beding het Kyoto-protocol willen ratificeren. Ik ben tot de conclusie gekomen dat de dialoog tussen de Verenigde Staten en Europa over deze kwesties moet worden geïntensiveerd. Niet alleen tussen de regeringen en de Commissie, maar met name met de congresleden. Daaraan kunnen wij van het Europees Parlement bijdragen.
Tot slot nog een vraag: Als de conferentie in mei mislukt, is de Commissie dan bereid om verder te gaan, het voortouw te nemen en een ratificatie van de kant van de EU voor te stellen?

Moreira da Silva
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, om te beginnen wens ik als voorzitter van de delegatie van het Europees Parlement bij de COP6 mijn voldoening uit te spreken over de excellente betrekkingen tussen de Commissie en het Parlement. Als er tijdens de Klimaatconferentie iets zonder strubbelingen is verlopen, dan is het wel de samenwerking tussen de delegatie van het Europees Parlement en de Commissie. Hetzelfde kan niet van de Europese ministers worden gezegd. Sommigen onder hen toonden alleen maar belangstelling voor de persconferenties en deden geen enkele moeite om bij te dragen aan de geest van eensgezindheid die nodig is om een mondiaal beleid inzake klimaatveranderingen tot stand te brengen.
Mevrouw de Voorzitter, iedereen was bekend met de cruciale rol van de COP6: zij moest ons in de gelegenheid stellen de daad bij het woord te voegen en een punt te zetten achter de debatfase waarin wij ons sinds 1992 bevinden. Aangezien er geen overeenkomst is bereikt, kunnen wij evenwel niet tot actie overgaan. Laten we klare taal spreken en de balans opmaken. Het is duidelijk dat slechts een van de drie partijen getracht heeft tot een akkoord te komen en een globaal beleid inzake klimaatveranderingen af te dwingen: de Europese Unie. De Verenigde Staten - of liever gezegd de umbrella group in zijn geheel, laten we er alstublieft geen doekjes om winden - hebben een hoop voorwendsels de wereld ingestuurd om te beletten dat op de Klimaatconferentie in Den Haag een overeenkomst zou worden bereikt. Van nu tot mei, tot aan de bijeenkomst in Bonn, moet de Europese Unie op twee fronten actief zijn. Enerzijds moet zij goed beseffen dat de ratificatie door de Verenigde Staten heel wat voeten in de aarde zal hebben. Vandaar dat er diplomatieke acties ten overstaan van de overige leden van de umbrella group moeten worden ondernomen. Anderzijds moet de Unie de nodige interne maatregelen treffen om haar geloofwaardigheid op te krikken. Dat is de enige manier om te garanderen dat zij op de COP6 "B" in Bonn in woord en daad het voortouw zal kunnen nemen.

Wallström
Mevrouw de Voorzitter, dank voor uw steun. Ik dank vooral ook de delegatie van het Europees Parlement die in Den Haag aanwezig was. Ik herinner mij nog goed een ontmoeting met mevrouw Corbey, die de hele tijd aanwezig is geweest en die ochtend al om half zes op weg was naar een bijeenkomst. U allen hebt mij tijdens de conferentie bijzonder goed gesteund en daarvoor dank ik u van harte.
Wij bespreken het vraagstuk van de klimaatverandering soms alsof de gevolgen ervan pas op de lange termijn, door onze kinderen en kleinkinderen, zullen worden gevoeld. De klimaatverandering is echter al begonnen. De ijskappen smelten en dat is meetbaar. Kleine eilandstaatjes in de Stille Oceaan verdwijnen langzaam onder de stijgende zeespiegel. We zien de gevolgen ook in ons dagelijkse leven. De deskundigen vermijden in het algemeen zorgvuldig om een bepaalde storm of bepaalde extreme weersomstandigheden toe te schrijven aan klimaatverandering, maar wij zullen naarmate het klimaat verandert steeds meer met extreme weersomstandigheden te maken krijgen. Het treft dus ook onszelf. Uiteraard is het vooral een zaak voor de komende generaties, maar klimaatverandering is ook nu al een feit, vooral voor mensen in arme landen. Ook dat is al gezegd.
Wat kunnen wij nu doen? Het is nu niet het juiste moment om schuldigen aan te wijzen. Het is nu het moment om te besluiten dat wij ons geen tweede mislukking kunnen veroorloven. We kunnen de volgende klimaatconferentie simpelweg niet zonder een akkoord afsluiten. Ik ben tamelijk optimistisch, omdat wij naar mijn idee heel dicht bij elkaar zijn gekomen. Alle ministers begrijpen dat vijf procent vermindering zoals bepaald in het Kyoto-protocol nog maar een klein deel is van de totale inspanning die wij ons voor de toekomst moeten getroosten. Dit is nog maar het begin. Misschien moeten wij ons niet zo'n zorgen maken als wij iets meer tijd nodig hebben, nog een paar maanden, om besluiten te nemen over de voorschriften en een wettelijk kader die noodzakelijk zijn voor de enorme economische markt die zal ontstaan. Natuurlijk hebben wij een aantal duidelijke praktische regels nodig voor een markt in emissierechten met een omvang van 12 miljard dollar. Er moest bij deze onderhandelingen nog teveel worden geregeld. Wij moeten proberen dat nu af te handelen Verder zullen wij onze eigen evaluatie moeten maken van wat er gebeurd is. Wij moeten de documenten voorbereiden die nodig zijn om contact te leggen met verschillende partijen en uiteraard ook met de "umbrella group". Het is nu vooral aan de Amerikaanse regering om ons te vertellen met wie wij moeten praten. Wij moeten ook onze contacten met de ontwikkelingslanden voortzetten. Op deze manier kunnen wij op een constructieve manier aan dit vraagstuk verder werken.
Nu zal ik ingaan op de vraag of wij wel flexibel genoeg zijn geweest. Soms zijn dit soort onderhandelingen buitengewoon chaotisch. Wanneer je dan thuiskomt, kun je terugkijkend altijd zeggen dat je ook fouten hebt gemaakt. Voor de milieuministers bijeen in Den Haag, waar wij zoals u weet ook de toon hebben gezet, zijn de hoofddoelstellingen echter steeds de geloofwaardigheid en de integriteit van het Protocol van Kyoto geweest. Wij hebben dan ook iedere vorm van creatief boekhouden met betrekking tot bepaalde onderwerpen afgewezen. De Amerikanen legden ons een voorstel voor dat hun inspanning met 70 tot 90 procent zou hebben verminderd. Dat konden wij eenvoudig niet accepteren. Hadden wij onze ambities moeten terugschroeven, terwijl we wisten dat wij juist meer moesten doen? Tegelijkertijd hebben wij ook concessies gedaan. Wij zijn de discussie aangegaan over zaken waarvan wij eerder hadden gezegd dat het reële ontsnappingsmogelijkheden waren of tenminste konden worden.
Wij hebben ons zeer constructief opgesteld en bij deze besprekingen in Den Haag tot de laatste minuut dooronderhandeld. Ook in de toekomst zullen wij bereid blijven concessies te doen. Naar mijn overtuiging zijn wij echter niet alleen flexibel geweest, maar hebben wij tegelijkertijd ook steeds onze hoofddoelstellingen verdedigd. Dit moeten wij blijven doen. Wij kennen nu de vragen die voor dit laatste deel van de conferentie op tafel liggen. Ik ben hoopvol gestemd, want ik ben er echt van overtuigd dat iedereen zich nu bewust is van wat er op het spel staat. Alle ministers weten dat zij deze enorme verantwoordelijkheid in de strijd tegen klimaatverandering niet uit de weg kunnen gaan. Dit was ook al duidelijk na de bijeenkomst in Den Haag. Wij zullen er alles aan doen om op die basis een akkoord te bereiken dat wij ook werkelijk kunnen ondertekenen. Uiteraard moet het vervolg op de Klimaatconferentie, of de voortzetting van de conferentie van Den Haag, leiden tot de ratificatie van een akkoord binnen de Unie. Wij kunnen echter al eerder met de handel in emissierechten beginnen. Veel van de door de Commissie voorgestelde maatregelen kunnen wij nu al treffen. Zodra wij de kans krijgen, zodra er een wettelijk kader is ingesteld, zullen wij hiermee beginnen.
Ik dank u nogmaals voor dit debat. Ik heb nota genomen van alles wat u hebt gezegd. Uiteraard zullen wij hiermee verder aan het werk gaan. Wij zijn ook graag bereid terug te komen wanneer het Parlement daarom vraagt.

De Voorzitter
Ik wil mevrouw de commissaris en alle collega' s hartelijk danken.
Het debat is gesloten.

Voorbereiding van de Europese Raad te Nice met inbegrip van de handelspolitiek
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding van de Europese Raad te Nice van 7 tot 9 december 2000, met inbegrip van de handelspolitiek.
Ik wil namens u allen minister Hubert Védrine van harte welkom heten.
Ik geef u nu het woord, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.

Védrine
Mevrouw de Voorzitter, geachte voorzitters, waarde afgevaardigden, ik ben hier vandaag gekomen om uw voltallige Parlement te informeren over de wijze waarop het voorzitterschap de Europese Raad van Nice voorbereidt. Op de agenda staan bijzonder belangrijke onderwerpen, ook al vormen ze zeker geen goede weerspiegeling van het totale aantal onderwerpen dat deze zes maanden aan de orde is gekomen, noch van de resultaten die in deze periode zijn geboekt.
Uiteraard dienen tijdens de Europese Raad alleen die vraagstukken te worden opgelost, waarover alleen de staatshoofden en regeringsleiders zich kunnen uitspreken. Ik denk hierbij in eerste instantie aan de institutionele hervorming. Voorts dienen tijdens deze Raad richtsnoeren voor de toekomst en algemene politieke impulsen te worden gegeven. De Franse president komt hier op 12 december in eigen persoon de balans met u opmaken. Het belangrijkste vraagstuk dat de leden van de Raad in Nice zal bezighouden is uiteraard dat van de hervorming van de instellingen. Verder dienen de leden van de Raad te werken aan wat hopelijk als het Verdrag van Nice de geschiedenis in zal gaan.
Volgende week zondag, dus nog voor het van start gaan van de Europese Raad, zullen Pierre Moscovici en ikzelf ministerieel overleg voeren. Ik heb de heren Brok en Tsatsos verzocht om ook bij dit overleg aanwezig te zijn. Voorts willen wij maandag, ter gelegenheid van de Raad Algemene Zaken, een bijeenkomst van de IGC beleggen om ons een goed beeld te kunnen vormen van hoe de onderhandelingen er in de eindfase, zo vlak voor de Top van Nice, voorstaan. Wij zullen bij deze gelegenheid ook met de Voorzitter van het Parlement naar ik hoop op vruchtbare wijze van mening kunnen wisselen.
Ik wil hier vandaag daarom aangeven hoe de onderhandelingen er met betrekking tot de belangrijkste onderwerpen op dit moment voorstaan.
Tijdens de informele Europese Raad van Biarritz zijn belangrijke vorderingen geboekt met betrekking tot de vraagstukken van de gekwalificeerde meerderheid en de versterkte samenwerking. Voorts is er bij die gelegenheid een verhelderend debat gevoerd over de samenstelling van de Commissie en de weging van de stemmen. Dankzij dit debat heeft ieder van de lidstaten zich een beter beeld kunnen vormen van de doelstellingen en bezwaren van de andere lidstaten. Pierre Moscovici heeft u hierover op 24 oktober ingelicht. Op basis van deze situatie zijn we de afgelopen weken op zoek gegaan naar een compromis waar ieder zich in kan vinden. Ons doel blijft echter om in Nice een ambitieus akkoord te sluiten. Soms krijg ik te horen dat het voorzitterschap te weinig ambitieus is. Dit is echter onzin. Kijk maar eens naar de teksten die wij ten behoeve van de IGC hebben opgesteld. Ondanks de complexiteit van de onderwerpen heb ik echt het gevoel dat de vijftien lidstaten daadwerkelijk een akkoord willen bereiken.
Wat het vraagstuk van de gekwalificeerde meerderheid betreft, vorderen de werkzaamheden gestaag. Als de lidstaten blijk geven van hun goede wil, zal er straks over zo'n dertig onderwerpen met gekwalificeerde meerderheid gestemd kunnen worden. Sommige landen hebben echter ernstige bezwaren met betrekking tot tal van onderwerpen, zoals de coördinatie van de sociale zekerheidsstelsels, het fiscale vraagstuk, het asiel-, visa- en immigratiebeleid, en de handelsbesprekingen op het gebied van de diensten. Dit laatste vraagstuk is bijzonder belangrijk. Wij zullen evenwel positief gestemd de onderhandelingen van Nice ingaan en op zoveel mogelijk van deze gevoelige vraagstukken vooruitgang proberen te boeken.
Een ander belangrijk element in het debat heeft betrekking op de rol van het Europees Parlement. De meeste lidstaten zijn het erover eens dat veel terreinen die voor de stemprocedure van de gekwalificeerde meerderheid in aanmerking komen, ook moeten worden opengesteld voor de medebeslissingsprocedure. Dat is immers een van uw belangrijkste wensen.
De vijftien lidstaten zijn niet ver verwijderd van een akkoord tot versoepeling van de voorwaarden voor versterkte samenwerking. U hebt op 24 oktober al over dit vraagstuk gedebatteerd. Tijdens de IGC zullen op tal van punten oplossingen worden gevonden die in hoge mate aansluiten bij de wensen van dit Parlement. Het minimaal aantal lidstaten dat deelneemt aan een vorm van versterkte samenwerking zou moeten worden vastgesteld op acht, terwijl de mogelijkheid om beroep te doen op de Europese Raad, momenteel eigenlijk een soort vetorecht, vervangen zou moeten worden door het recht om vraagstukken aan de orde te stellen. Het Parlement heeft voorstellen gedaan betreffende de rol die het moet krijgen bij een communautaire vorm van versterkte samenwerking. Deze voorstellen zullen in overweging worden genomen.
Een aantal lidstaten heeft het bijzondere karakter van het GBVB benadrukt. Deze landen zijn van mening dat aan deze vorm van beleid speciale mechanismen ten grondslag moeten liggen. Met name de afgelopen dagen hebben deze landen dit punt benadrukt. Wij zullen deze kwestie tijdens het overleg van aanstaande zondag bespreken.
Wat de Commissie betreft, lagen er in Biarritz twee opties op tafel: het voorstel om het aantal commissarissen tot een nader te bepalen maximum te beperken en het voorstel om iedere lidstaat één commissaris aan te laten wijzen. Tijdens de onderhandelingen is evenwel een derde optie naar voren gekomen, die wellicht aan de wensen van de diverse lidstaten tegemoet kan komen. Volgens deze optie dienen wij het maximaal aantal commissarissen pas vast te stellen op het moment dat de Unie met een nog nader te bepalen aantal kandidaat-lidstaten is uitgebreid. Dit vastgestelde plafond impliceert overigens een op gelijkheid gebaseerd roulatiesysteem. Deze optie dient in Nice serieus te worden onderzocht en verduidelijkt. De meeste delegaties hebben overigens al aangegeven dat ze deze mogelijkheid verder willen uitwerken. Verder is er gesproken over het vergroten van de bevoegdheden van de voorzitter van de Commissie, en over een mogelijke toename van het aantal ondervoorzitters.
Wat tenslotte de weging van de stemmen binnen de Raad betreft, liggen er sinds de Top van Biarritz eveneens twee opties op tafel, namelijk die van de dubbele meerderheid en die van de gewone herweging. Er lijkt zich een voorkeur voor de gewone herweging af te tekenen, hoewel de precieze voorwaarden voor een dergelijke herweging uiteraard nog dienen te worden vastgesteld. Ik wil mij wat dit punt betreft overigens voorzichtig opstellen, aangezien een aantal landen hier kennelijk nog geen definitief standpunt over heeft ingenomen. Er zijn meerdere mogelijkheden onderzocht. Op de Europese Raad zal uiteindelijk de knoop moeten worden doorgehakt.
Over de herverdeling van de zetels binnen het Europees Parlement bestaat overigens nog geen overeenstemming. Het voorzitterschap heeft uiteraard uw eigen voorstel ter tafel gebracht. Dit voorstel is één van de twee opties die ter tafel liggen. Ook wat dit punt betreft, zal er in Nice een oplossing moeten worden gevonden.
Tot slot van deze korte presentatie van de onderhandelingen, wil ik aangeven dat we vorderingen hebben geboekt wat betreft de versterking van artikel 7 van het Verdrag. In de toekomst dient dit artikel te voorzien in een waarschuwingssysteem in geval van een bedreiging van de basisbeginselen van de Unie. Het voorstel om in artikel 6 een verwijzing naar het Handvest van de grondrechten op te nemen is daarentegen door meerdere lidstaten krachtig verworpen. Dit voorstel was door het voorzitterschap tijdens de IGC ter tafel gebracht en werd door het Europees Parlement in zijn aanbeveling van 14 november jongstleden onderschreven. Sommige lidstaten hebben zelfs laten weten dat een dergelijke verwijzing de proclamatie van het Handvest in gevaar zou brengen. Wij betreuren deze situatie, maar we kunnen er helaas niet omheen.
Tot slot wil ik nog wat kwijt over het Hof van Justitie. De werkzaamheden zijn zo goed als afgerond. Alle delegaties zijn bereid het Europees Parlement de mogelijkheid te bieden om het advies van het Hof in te winnen over een internationaal ontwerpakkoord. Hoewel het voorzitterschap heeft voorgesteld om het Europees Parlement overeenkomstig artikel 230 het recht te geven om bij het Hof in beroep te gaan, heeft een aantal delegaties zich hiertegen verzet. Ik wil hier, zo vlak voor het van start gaan van deze zeer belangrijke Raad, een zo objectief mogelijk beeld schetsen van de situatie. Zoals u weet willen we in Nice een goed akkoord bewerkstelligen. Dit kan uiteraard niet zonder compromissen te sluiten. Deze compromissen moeten echter wel constructief van aard zijn. De staatshoofden, regeringsleiders en ministers zullen in Nice alle benodigde tijd voor deze onderhandelingen uittrekken. Ze hebben om deze reden zelfs laten weten dat de Raad kan uitlopen tot zondag als blijkt dat dit nodig is.
Als de Unie wil blijven kunnen functioneren na de nieuwe uitbreidingen met de kandidaat-lidstaten die zich momenteel op hun toetreding voorbereiden, zal er een akkoord gevonden moeten worden. Dit is immers van wezenlijk belang voor de toekomst van de Unie en die van de kandidaat-lidstaten.
Tijdens de Europese Raad van Nice zullen ook andere belangrijke onderwerpen ter tafel worden gebracht. Het Franse voorzitterschap heeft zich optimaal voor deze vraagstukken ingezet.
Ik denk hierbij in de eerste plaats aan het Handvest van de grondrechten. Het doet mij genoegen dat het Europees Parlement het door de Conventie voorbereide Ontwerphandvest met overgrote meerderheid heeft goedgekeurd. Ook de staatshoofden en regeringsleiders hebben zich in Biarritz achter deze tekst geschaard. Alle voorwaarden zijn nu dan ook aanwezig om dit Handvest officieel door de drie instellingen in Nice te laten presenteren. Wij hebben dus onze taak vervuld die op de Europese Raad van Keulen is vastgesteld. De Unie beschikt nu over een krachtige referentietekst, waarin op duidelijke wijze de rechten en waarden waarin ze gelooft staan opgesomd. Na Nice zullen we verder onze gedachten kunnen laten gaan over een eventuele juridische verankering van dit Handvest. Deze gedachtegang past overigens in een breder debat dat op langere termijn over de toekomst van de Unie dient te worden gevoerd.
Tijdens de Europese Raad zal verder gesproken worden over de vorderingen die bij de onderhandelingen over de toetreding, en dus de uitbreiding, zijn geboekt. U hebt hierover trouwens zelf op 3 oktober een debat gevoerd. Zoals u weet heeft het Franse voorzitterschap de Commissie al in juli verzocht om het tempo van de onderhandelingen op te voeren teneinde de grootste problemen bloot te leggen. Voorts hebben wij de Commissie gevraagd een precies overzicht te schetsen van de vorderingen die door iedere kandidaat-lidstaat zijn geboekt, en per kandidaat-lidstaat aan te geven welke problemen er moeten worden opgelost. Wij hebben op deze wijze een totaaloverzicht van dit proces willen schetsen en een methode willen vaststellen voor de komende periode.
Tijdens de Raad Algemene Zaken van 20 november hebben wij een zeer goed debat gevoerd op basis van de uitstekende documenten die de Commissie aan de Raad had overhandigd. Er is mijns inziens in grote mate positief gereageerd op de intensivering van de onderhandelingen. Ik denk dan ook dat wij op basis van de in Helsinki vastgestelde beginselen tijdens de komende Raad Algemene Zaken en de daaropvolgende Europese Raad een duidelijke en ambitieuze lijn kunnen uitstippelen voor het vervolg van de werkzaamheden, teneinde het gewenste resultaat te bereiken.
De Europese Raad van Nice zal worden voorafgegaan door een topontmoeting van de Europese Conferentie. Op ministerieel niveau heeft er zojuist in Sochaux een dergelijke Conferentie plaatsgevonden. Tijdens de Top van Nice zullen we met alle kandidaat-landen van mening kunnen wisselen over de institutionele hervorming van de Unie en over de toekomstperspectieven in het algemeen van Europa. Uw Voorzitter is uiteraard voor dit debat uitgenodigd.
Ik wil het unieke en waardevolle karakter van de Europese Conferentie benadrukken. Tijdens deze Conferentie zullen immers de vertegenwoordigers van de huidige lidstaten en die van de kandidaat-landen rond één tafel plaatsnemen. Ik hoop dat wij in de toekomst nog meer kunnen profiteren van deze ervaring, met name waneer we de Conferentie ook voor andere Europese landen openstellen.
Ik wil kort ingaan op het Europese defensiebeleid. De belangrijke beslissingen die naar aanleiding van het debat over het verslag-Lalumière genomen zullen worden, zullen tijdens de Europese Raad worden besproken.
Tijdens de Europese Raad van Nice zal blijken dat het Franse voorzitterschap prioriteit geeft aan economische en sociale vraagstukken en aan alle kwesties waarin de Unie concreet aan de zorgen van de Europese burgers tegemoet kan komen. Deze prioriteit hebben wij kenbaar gemaakt tijdens de vele verklaringen die wij in dit Parlement hebben afgelegd. In Lissabon en Feira is er onder Portugees voorzitterschap op economisch gebied overigens al een aantal afspraken gemaakt. Deze afspraken moesten worden nagekomen. Ik denk hierbij aan de inspanningen die de Unie zich moest getroosten om haar beleid in dienst te stellen van de groei en de bevordering van de werkgelegenheid. Tijdens de Europese Raad van Lissabon zijn er richtsnoeren goedgekeurd ter bevordering van de innovatieve en concurrerende kracht van de Europese economie.
Het gaat hierbij met name om een verrijking van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en een betere aansluiting bij de richtlijnen voor de werkgelegenheid. Er zal dan ook verslag worden uitgebracht aan de Europese Raad over de prestaties die op het gebied van de werkgelegenheid, de innovatie, de economische hervorming en de sociale samenhang moeten worden geleverd. Voorts dienen er richtlijnen voor de werkgelegenheid en een pakket "werkgelegenheid herfst 2000" aan de Europese Raad te worden overhandigd.
Zoals u weet is er op de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën afgelopen maandag een doorslaggevend akkoord bereikt over de belastingharmonisatie. Over deze vraagstukken werd al maanden, zo niet jaren, gedebatteerd en sommige lidstaten hebben zich altijd zeer terughoudend opgesteld. Alle vijftien lidstaten hebben op dit punt dus zeer belangrijke vorderingen geboekt en de Europese Raad neemt hier nota van.
Ook op economisch gebied is er sprake van aanzienlijke vooruitgang. De sociale dimensie van de Europese eenwording vormt een onmiskenbare aanvulling op de economische dimensie en dient derhalve haar beslag te krijgen. Om die reden gold na Lissabon de aanneming van de Sociale Agenda als een van de prioriteiten van het Franse voorzitterschap. Het voorzitterschap heeft alle betrokken instellingen uitgenodigd - dat wil zeggen uw Parlement, de Economische en Sociale Raad, het Comité van de regio's, de Europese sociale partners en veel intergouvernementele organisaties - om een bijdrage te leveren aan de uitwerking van de Sociale Agenda. Deze Agenda, die overigens voor een belangrijk deel zijn oorsprong vindt in een mededeling van de Commissie, is gisteren door de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid goedgekeurd. Het is dus een goede week voor de Europese werkgelegenheid. In de Sociale Agenda worden de doelstellingen en de te nemen initiatieven voor de komende vijf tot tien jaar in het kort herhaald, met name wat betreft het arbeidsrecht, de sociale bescherming, de sociale mobiliteit, de permanente educatie, en de strijd tegen discriminatie en diverse vormen van uitsluiting. De Agenda zal worden overhandigd en, naar wij uiteraard hopen, in Nice worden bekrachtigd.
In het programma van het Franse voorzitterschap is verder bijzondere aandacht besteed aan de bescherming van de rechten van de werknemers binnen het bedrijf en de verbetering van hun werkomstandigheden. Op de Europese Raad zal gewag worden gemaakt van de vorderingen die zijn geboekt bij de onderhandelingen over de richtlijn inzake het informeren en raadplegen van werknemers en het plan inzake de Europese vennootschap, voor zover deze vraagstukken nog niet geregeld zijn. Tot mijn spijt moeten wij immers constateren dat er hardnekkig verzet tegen de plannen op dit gebied bestaat.
Na de Top van Lissabon had het Franse voorzitterschap zich overigens ook een sterker Europa van de kennis ten doel gesteld. Wat dit punt betreft heeft de Raad een actieplan goedgekeurd dat voorziet in de opheffing van de obstakels die de mobiliteit van studenten, docenten en onderzoekers hinderen. Dit actieplan zal aan de Europese Raad van Nice worden overhandigd. U ziet dus dat ik beslist niet overdrijf met mijn stelling dat de agenda van deze Raad belangrijk en bijzonder goed gevuld is.
Bovendien heeft de Raad indicatoren vastgesteld om de voortgang te meten bij de tenuitvoerlegging van het actieprogramma e-Europa ten behoeve van een voor iedereen toegankelijke kennismaatschappij, waartoe in de conclusies van Feira wordt opgeroepen. Een overzicht van de acties die het voorzitterschap op dit terrein heeft ondernomen zal tijdens de Europese Raad van Nice gepresenteerd worden. Voorts vormt consumentenbescherming in toenemende mate een bron van zorg voor de burgers van Europa, om redenen die geen nadere toelichting behoeven. Het Franse voorzitterschap had zich ten doel gesteld het voorzorgsbeginsel nauwkeuriger te formuleren. Daartoe is direct bij aanvang van het voorzitterschap een werkgroep ingesteld, en de ontwerpresolutie die daarvan het resultaat is zal morgen door de Raad Interne Markt behandeld worden, ook weer met het oog op de Europese Raad van Nice.
Een zeer actueel onderwerp is de voedselveiligheid. Over dit vraagstuk en met name over de instelling van een onafhankelijke Europese voedselautoriteit zal dan ook uitvoerig gediscussieerd worden door de staatshoofden en regeringsleiders in Nice.
Een ander punt dat de burgers van Europa steeds meer zorgen baart is de veiligheid van het zeetransport, een kwestie die samenhangt met de groei van de zeescheepvaart, die met de nodige problemen gepaard gaat. Tijdens de Raad Vervoer van oktober is in dit verband een eerste pakket maatregelen aangenomen, en de Europese Raad van Biarritz heeft kennis genomen van het verslag van de Commissie over de noodzaak van aanvullende maatregelen. Ik weet dat het Europees Parlement zich thans bezighoudt met het eerste pakket maatregelen, en het is u bekend dat de lidstaten het van groot belang achten dat de voorstellen spoedig worden aangenomen. Zonder afbreuk te willen doen aan de prerogatieven van het Parlement heeft het voorzitterschap dan ook een oproep gedaan om deze maatregelen voorzover mogelijk vervroegd ten uitvoer te leggen. In Nice zal een nieuwe politieke impuls aan de gehele zaak gegeven moeten worden met het oog op de laatste Raad Vervoer op 20 en 21 december, want het is natuurlijk niet zo dat het Franse voorzitterschap bij de Top van Nice eindigt.
Het Franse voorzitterschap heeft het wenselijk geacht zich naar aanleiding van de herziening van de mededeling van de Commissie uit 1996 over de diensten van algemeen economisch belang te bezinnen op de rol van de openbare diensten of, om de thans gangbare term te gebruiken, de diensten van algemeen belang in Europa. Het voorzitterschap heeft de fundamentele beginselen willen bekrachtigen die ten grondslag liggen aan het beleid van de Gemeenschap op dit terrein. Daarbij gaat het in de eerste plaats om de vrijheid van de lidstaten hun openbare diensten naar eigen inzicht vast te stellen en in te richten, onder eerbiediging van de bepalingen in het Verdrag. Deze beginselen zullen worden vastgelegd in een verklaring die, zo is de bedoeling van het voorzitterschap, als bijlage aan de conclusies van Nice gehecht zal worden.
Ten slotte wordt er met het oog op de Europese Raad gewerkt aan een verklaring over de economische, sociale en culturele aspecten van de sport, waarin ook de maatschappelijke functie van de sport in Europa aan bod komt.
U ziet dat we in Nice zeer veel te bespreken zullen hebben. Uiteraard krijgt uw Voorzitter de gelegenheid de standpunten van uw instelling ten aanzien van alle genoemde onderwerpen naar voren te brengen en natuurlijk krijgt ze ook de kans daarover in debat te treden met de staatshoofden en regeringsleiders.

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte afgevaardigden, volgende week komt in Nice de Europese Raad bijeen. Deze Top is voor de staatshoofden en regeringsleiders een historische kans, die ze niet voorbij mogen laten gaan. Tijdens de Top kan namelijk een groot aantal onderwerpen worden behandeld: het tijdschema voor de uitbreiding, de consolidatie van het proces van Lissabon, een sociale agenda en de plechtige vaststelling van het Handvest van de grondrechten. Dat zijn belangrijke punten, maar vandaag wil ik me richten op de belangrijke beslissingen die in Nice genomen moeten worden, zoals u heeft voorgesteld.
In het lopende debat gaat het om verschillende vraagstukken. Ik zal kort drie aspecten bespreken. In de eerste plaats, de noodzaak de intergouvernementele conferentie af te sluiten met een verdrag met een echte meerwaarde. In de tweede plaats, onze veiligheidspolitiek met betrekking tot crisisbeheersing en als laatste, de noodzaak om te plannen hoe we na Nice verder gaan.
In de eerste plaats moet er dus een nieuw verdrag worden goedgekeurd. Het belangrijkste doel van een nieuw verdrag is te zorgen dat de Unie ook na de uitbreiding kan blijven functioneren. Over niet al te lange tijd moeten onze instellingen, die oorspronkelijk voor zes lidstaten waren bedoeld, immers bijna vijf keer zo veel lidstaten beheren. Op deze uitbreiding zonder weerga moeten we ons voorbereiden. Problemen die in Nice niet worden opgelost, zullen onze voortgang belemmeren. Wij vragen van de kandidaat-landen dat ze voor de toetreding aan alle criteria voldoen, dus moeten ook wij onze beloften gestand doen. Dat betekent zorgen dat de Unie doeltreffende en democratische beslissingen kan nemen die aan de verwachtingen van de Europese burgers voldoen.
Gedurende de hele afgelopen winter heeft de Commissie veel moeite gedaan om uit te leggen waarom en op welke punten de oorspronkelijke agenda van de intergouvernementele conferentie moest worden uitgebreid. Met name in ons schriftelijk advies van eind januari hebben we het minimumniveau aangegeven dat volgens ons noodzakelijk was om de Conferentie te laten slagen.
Tot mijn genoegen kan ik nu vaststellen dat de onderhandelaars bijna tot overeenstemming zijn gekomen over de bepalingen betreffende bijvoorbeeld de versterkte samenwerking, het Hof van Justitie en de democratische waarden uit artikel 7. Ik stel bovendien vast dat de Europese politieke partijen meer betrokken zijn bij de democratische besluitvorming van de lidstaten en van onze instellingen. Ik heb de indruk dat we een redelijk compromis kunnen bereiken over de samenstelling van de Commissie en over de weging van de stemmen in de Raad. De Conferentie kan hierover een akkoord bereiken dat aan de verwachtingen van de grote en de kleine landen voldoet, op voorwaarde dat we een aantal fundamentele principes in acht nemen.
Hoeveel leden de Commissie ook krijgt, het belangrijkste is dat de voorzitter alle noodzakelijke bevoegdheden heeft om het college doeltreffend te leiden. En hoe de weging van de stemmen in de Raad ook gewijzigd wordt, we moeten garanderen dat er geen beslissingen kunnen worden genomen die tegen de wens van de meerderheid van de lidstaten ingaan. De beste en eenvoudigste manier om dat te regelen is het systeem van de dubbele meerderheid, ook al zijn we ons bewust van de grote problemen die dat kan opleveren.
Stapje voor stapje gaan we in de goede richting. Er is echter een punt waarop het gebrek aan vooruitgang me grote zorgen baart. Naar het oordeel van onze beide instellingen is dat de belangrijkste kwestie die we voorafgaande aan de uitbreiding moeten oplossen: de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid. Om te zorgen dat de Unie doeltreffend kan optreden, moet de Conferentie hierbij aanzienlijke vorderingen maken; dat betekent ook dat de medebeslissingsprocedure vaker moet worden toegepast.
(Applaus)Het spreekt voor zich dat de lidstaten het politiek gezien moeilijk vinden het vetorecht op te geven bij beladen onderwerpen als het sociaal beleid, asiel en immigratie, de gemeenschappelijke handelspolitiek, de cohesie en fiscale zaken, zelfs wanneer het alleen maar gaat om technische wijzigingen om de interne markt beter te laten functioneren. Als echter iedereen bij zijn standpunt blijft, is dat voor ons allemaal de slechtste oplossing. De wiskunde en vijftig jaar ervaring tonen immers onweerlegbaar aan dat het zelfs bij een kleine uitbreiding veel moeilijker wordt een unaniem akkoord te vinden. In een Unie met 27 of meer lidstaten zal elke vooruitgang geblokkeerd worden in alle sectoren waarvoor unanimiteit vereist blijft.
Let op mijn woorden: als we het vetorecht voor justitie en binnenlandse zaken handhaven, zal de tenuitvoerlegging van het programma dat we in Tampere hebben afgesproken ernstig worden vertraagd, of misschien helemaal stil komen te liggen. Ik zal de staatshoofden en regeringsleiders in Nice ronduit zeggen dat ze zich hierover geen illusies hoeven te maken.
Een van de gevoelige sectoren waar ik het over had, is de handelspolitiek. Ik wil daar nog even bij stil blijven staan. De Vergadering heeft er immers op aangedrongen dat dit thema bijzondere aandacht kreeg in de agenda van vandaag.
Zoals u weet is de moderne economie voornamelijk gebaseerd op dienstverlening. De huidige normen schrijven voor dat over enkele aspecten van de onderhandelingen over diensten met eenparigheid van stemmen wordt beslist, omdat onze Verdragen in eerste instantie handelsverdragen waren voor goederen en niet voor diensten. Het probleem met de huidige handelspolitiek is dat vooruitgang bijna altijd wordt belemmerd als we vast blijven houden aan eenparigheid van stemmen, niet alleen bij diensten maar ook bij goederen. Bij de onderhandelingen komt namelijk een groot aantal sectoren aan de orde, waaronder ook diensten.
Onze handelspartners, of concurrenten in sommige gevallen, zijn er enthousiast over, want ze kunnen rekenen op vijftien vetokansen en binnenkort zijn dat er dankzij de uitbreiding nog veel meer. Het wordt nog erger wanneer een van de lidstaten voorwaarden stelt, soms financiële voorwaarden, om akkoord te gaan. De eenvoudige en logische oplossing is de huidige normen zo aan te passen dat over alle aspecten van deze onderhandelingen, ook de diensten, met gekwalificeerde meerderheid wordt beslist. Dat was ook de overheersende mening tijdens de Conferentie. Helaas is de huidige tekst van de Conferentie ingewikkeld, ambigu, lang en bevat hij twee protocollen. Ondanks de lengte en de complexiteit is de tekst ook heel zwak; het is niet de benodigde eenvoudige oplossing voor het eenvoudige probleem waar we al zo lang mee worstelen.
Voor een goede oplossing moet nog veel werk worden verzet. Het succes van Nice hangt voor ons grotendeels af van de conclusies over de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid. Ik zal al het nodige doen voor een akkoord met een meerwaarde.
Onherroepelijk zal ons de ochtend na Nice gevraagd worden of we tevreden zijn met de resultaten. De Commissie zal op deze vraag openhartig en zonder omhaal van woorden antwoorden. Tijdens de volgende vergaderperiode in Straatsburg zal ik ten overstaan van u allen de Vergadering mijn mening geven of de uitgebreide Unie, die we allemaal willen verwezenlijken, wel of niet doeltreffend kan optreden. Dat is uiteindelijk ons criterium voor het welslagen van Nice.
(Applaus)
In Nice zullen verder nog belangrijke beslissingen worden genomen die de Europese Unie in staat moeten stellen haar verantwoordelijkheden in de internationale gemeenschap op zich te nemen. Het voorkomen van conflicten en crisisbeheersing zijn terreinen waarop de Gemeenschap vanouds actief is. In het licht van de nieuwe, ambitieuze doelstellingen van de Unie is het onze taak onze beloften na te komen. Dat betekent dat de Unie op termijn in staat moet zijn autonoom beslissingen te nemen en, wanneer de NAVO niet betrokken is, op internationale crises moet kunnen reageren met zelfstandige militaire operaties onder eigen commando. Daarvoor is een vruchtbare samenwerking tussen de Europese unie, de Verenigde Naties, de OVSE en de Raad van Europa bijzonder nuttig. Nogmaals, dat neemt niet weg dat de NAVO voor de betrokken lidstaten de basis blijft van de collectieve defensie van haar leden en een belangrijke rol blijft vervullen bij crisisbeheersing.
Crisisbeheersing betekent niet alleen een staakt-het-vuren opleggen, zoals we hebben gezien in Kosovo. Het betekent ook de strijdende partijen uit elkaar houden, de burgers van de Europese Unie redden en evacueren, een groot aantal vluchtelingen opvangen, voedsel en medicijnen leveren, de rechtsstaat handhaven en uiteindelijk, na de chaos, de rust herstellen.
Crises breken bijna nooit van vandaag op morgen uit; ze zijn meestal het eindpunt van een proces waarbij de spanning in een land of een regio steeds verder is opgelopen. Een van de belangrijkste doelstellingen van ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is dan ook de spanning verminderen en voorkomen dat die in een gewapend conflict uitmondt. Daarvoor staat de Gemeenschap al sinds lang een groot aantal instrumenten ter beschikking. Bijna al onze programma' s voor steun aan derde landen zijn bijvoorbeeld bedoeld om democratie en stabiliteit te ondersteunen. Wat we moeten doen is die programma' s beter coördineren en doeltreffender maken. De Commissie werkt op dit moment aan interne maatregelen daarvoor.
De Commissie is ervan overtuigd dat crises alleen consequent en efficiënt kunnen worden aangepakt met een geïntegreerde benadering. Dat is nodig om te zorgen dat de Unie haar rol op het internationale toneel kan spelen. Om bij crises op te kunnen treden, moet de Gemeenschap laten zien dat zij sneller kan reageren, maar op een manier die in overeenstemming is met het institutionele kader dat in de Verdragen is vastgelegd. Natuurlijk moeten we samenwerken met de andere instellingen en met de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB. Toch moeten we nu beslissingen nemen over dat kader, want er is geen slechter moment dan een crisis om taken en verantwoordelijkheden vast te stellen.
Uit de discussies tijdens de Conferentie is gebleken dat enkele vraagstukken rijp waren om na Nice te worden besproken. Minister Védrine noemde bijvoorbeeld de opname van het Handvest van de grondrechten in het communautair recht; verder de reorganisatie van de Verdragen op grond van de bestaande teksten om de doelen en de werkwijzen van de Unie duidelijker aan het publiek te presenteren; een duidelijk onderscheid tussen de bevoegdheden van de Unie en die van de lidstaten; en ten slotte de kwestie van het evenwicht tussen de instellingen van de Europese Unie in de geest van het communautaire model, dat al met succes de tijd heeft doorstaan. Dat laatste is een allesbehalve secundair aspect, als ik de toon van het debat en de vooruitzichten voor de toekomst van Europa goed begrijp.
We hebben ongetwijfeld nog veel te doen na Nice, maar daarmee moeten we ons later bezighouden. Laten we ons nu richten op de nabije toekomst onder het Franse voorzitterschap en ons concentreren op onze prioriteiten: de afloop van Nice en de uitbreiding.
(Applaus)

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de voorzitter van de Raad, beste collega' s. Mijnheer de voorzitter van de Raad, u staat voor een enorme taak, als voorzitterschap én als Republiek Frankrijk. Het werd meer dan eens benadrukt - en ik onderschrijf alles wat de heer Prodi heeft gezegd - dat u op het gebied van de meerderheidsbesluitvorming voor een geweldige uitdaging staat. Als de berichten kloppen, is het Frankrijk dat nog aarzelt om voor de diensten in het kader van het handelsbeleid over te gaan tot meerderheidsbesluitvorming.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, hoe kunt u van Duitsland verwachten dat het concessies doet op het gebied van het asiel- en immigratiebeleid? Hoe kunt u van Spanje verwachten dat het concessies doet op het gebied van het cohesiebeleid? Hoe kunt u van Oostenrijk verwachten dat het concessies doet op het gebied van het vervoersbeleid? Hoe kunt u van het Verenigd Koninkrijk verwachten dat het concessies doet op het gebied van het fiscaal beleid als het voorzitterschap, als de Republiek Frankrijk niet het goede voorbeeld geeft? Ik zeg u, geeft u het goede voorbeeld, opdat u de anderen tot concessies kunt bewegen!

Als op dit vlak geen aanvaardbaar resultaat uit de bus komt, zullen wij niet aarzelen om na Nice duidelijk uit te spreken wie daarvoor verantwoordelijk is. Verder zijn wij van mening dat u voor gebieden waar nog niet wordt overgegaan tot meerderheidsbesluitvorming, nu reeds in het Verdrag kunt opnemen dat met een eenparig besluit en met inachtneming van een bepaalde termijn de meerderheidsbesluitvorming kan worden ingevoerd. Als dat aldus in de Verdragen wordt opgenomen, is er niet telkens een herziening van de Verdragen met een lange ratificatieprocedure nodig.
U heeft gesproken over het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement. Dat zou moeten worden ingevoerd op alle gebieden waarop met gekwalificeerde meerderheid wordt besloten. Maar dat moet dan ook gelden voor de fundamentele kwesties van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waarvoor reeds meerderheidsbesluitvorming geldt. Ten aanzien van de herweging van de stemmen in de Raad van ministers ben ik het uitdrukkelijk eens met wat de voorzitter van de Commissie heeft gezegd. De heer Prodi zei dat de dubbele meerderheid een democratisch systeem zou zijn. Het zou toch ook voor Frankrijk aanvaardbaar moeten zijn om in een stemprocedure overeenkomstig de verhouding tot een andere lidstaat mee te wegen. Wij hebben een herweging van de stemmen nodig die vermijdt dat een meerderheid van de lidstaten die niet de meerderheid van de bevolking vertegenwoordigen, een besluit kan doordrukken. Hier moet een duidelijk democratisch beginsel gelden.
En nu de Commissie. Wij hebben met verbazing aanschouwd dat de grote landen de afgelopen maanden een politiek van de arrogantie ten aanzien van de Commissie hebben gevoerd - het begrip stamt in onze fractie niet van mij, maar werd vaak door leden uit kleinere landen gebezigd. De grote landen dachten dat zij de kleine onder druk konden zetten om van hun vertegenwoordiger in de Commissie af te zien. Mijnheer de voorzitter van de Raad, hier valt over te praten, maar het is ondenkbaar dat de kleine landen hun commissaris zouden opgeven zolang het ambt van de Commissievoorzitter niet wordt versterkt en zolang deze niet de bevoegdheid heeft om bij voorbeeld een commissaris uit zijn ambt te ontslaan. Eerst moet de Commissie worden versterkt als communautair orgaan. Als u dat klaarspeelt en daarmee aantoont dat wij niet vervallen in louter intergouvernementele samenwerking en als u de Commissie versterkt, dan kunnen wij er op een dag over nadenken hoe wij een nieuwe procedure invoeren! Maar laten wij te allen tijde de waardigheid van de kleine landen eerbiedigen, want de kleine landen zijn temidden van de besluiten en ruzies van de groten in de geschiedenis van Europa altijd het kind van de rekening geweest. Daarom zeg ik u: laten wij de waardigheid van de kleine landen respecteren!
(Applaus)
Wat de versterkte samenwerking betreft, ben ik het met u eens. Wij zijn blij dat de secretariaten van de agenda zijn afgevoerd. Ook onze Britse vrienden, die op het vlak van de institutionele ontwikkeling een heel ander standpunt aanhangen dan de meerderheid van onze fractie en toch goede vrienden blijven, delen onze mening dat deze secretariaten er niet moeten komen en dat alles volgens de communautaire procedures moet worden afgewikkeld. De betrokkenheid van de Commissie moet gewaarborgd zijn, het Parlement moet invloed kunnen uitoefenen en niemand mag worden buitengesloten.
Tot slot het Handvest. De meerderheid van onze fractie is van mening dat het Handvest niet slechts plechtig moet worden afgekondigd, maar dat het Europees recht moet worden. Ik weet dat het in Nice helaas niet zover zal komen, maar een plechtige afkondiging is toch een eerste stap. De volgende stappen moeten dan volgen. Wij zullen in Nice tot een resultaat komen, maar, mijnheer de voorzitter van de Raad, als wij niet verder komen dan een minimaal resultaat, dan heeft president Jacques Chirac terecht gezegd dat wij dan niet tot een verdrag zullen komen. Als het resultaat niet voldoende ambitieus en een slecht verdrag is, een minimaal resultaat dat de uitbreiding van de Europese Unie eigenlijk niet mogelijk maakt, dan zou men in Nice moeten toegeven dat men heeft gefaald. De opdracht zou dan moeten worden doorgegeven aan Zweden en daarna aan België, opdat hopelijk een resultaat wordt bereikt dat een hechte basis kan zijn voor de uitbreiding.
Wij wensen dat er in Nice een resultaat wordt bereikt, maar dat moet een ambitieus resultaat zijn. Ik hoop dat u dat klaarspeelt en dat er duidelijkheid komt over wat er na Nice gaat gebeuren, bij voorbeeld ten aanzien van de fundamentele ordening van Europa en een afbakening van bevoegdheden: wat doet de Europese Unie en wat doen de lidstaten. Ook dat hebben wij in de toekomst nodig.
Nog een laatste opmerking, en ik zeg dit niet om onenigheid te zaaien: in januari 1995 heb ik in Straatsburg François Mitterrand meegemaakt, die tot uw partijfamilie behoorde. Wat ik vandaag de dag mis bij zijn navolgers als ik de partijcongressen in uw land volg, is het Europees enthousiasme van François Mitterrand! Dit enthousiasme wens ik u toe, opdat wij in Nice een resultaat krijgen dat goed is voor iedereen in Europa!
(Applaus)

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, wij hebben de voorzitter van de Raad verslag horen uitbrengen over de laatste etappe, en nu zetten we de eindsprint in. Ik wil de voorzitter van de Raad er nadrukkelijk op wijzen dat de leden van het Europees Parlement geen toeschouwers, maar hoofdrolspelers zijn in wat er gaande is. Wij willen dat Nice een succes wordt, maar ik moet eerlijk zeggen dat wij ons na uw verslag ernstig zorgen maken over de voortgang van de intergouvernementele conferentie, vooral als we bedenken wat de doelstellingen zijn. De IGC moet ervoor zorgen dat de uitbreiding waartoe wij ons hebben verplicht zonder uitstel doorgaat, en dat onze instellingen op een democratische en doelmatige manier functioneren.
Ik wil de voorzitter van de Raad er even aan herinneren dat het Franse voorzitterschap onder president Mitterrand op de Raad van Straatsburg, eind 1989, alles op alles zette. Ik hoop dat het Franse voorzitterschap onder president Chirac, die een partijgenoot is van de heer Poettering, dat ook zal doen.

Ik wil twee punten noemen waarop wel vooruitgang is geboekt. Artikel 7 is ten goede veranderd, evenals artikel 191, dat betrekking heeft op de Europese politieke partijen en de stemming bij gekwalificeerde meerderheid over een aantal artikelen. Wij zijn echter zeer bezorgd over het feit - en ik verwijs hiervoor naar de toespraak van de voorzitter van de Raad - dat ons op een intergouvernementele conferentie waarvan het Parlement niet veel vraagt, dingen worden ontnomen. De samenwerkingsprocedure met betrekking tot het economisch beleid wordt in artikel 99, lid 5, vervangen door de raadplegingsprocedure. Ik wil dat de Raad dat uitlegt. In artikel 13, dat betrekking heeft op non-discriminatie, wordt de unanimiteit gehandhaafd. In het kader van de versterkte samenwerking zijn wij van mening dat binnen de eerste pijler de instemming van het Parlement vereist is. Ik herhaal ook nadrukkelijk onze wens dat de zeggenschap van de Gemeenschap over het handelsbeleid niet wordt verminderd, maar juist wordt uitgebreid.
Verder zijn wij van mening dat er niet alleen vaker meerderheidsbesluiten moeten worden genomen, maar dat bij wetgevingsvoorstellen ook altijd de medebeslissingsprocedure moet worden gevolgd
Wat de samenstelling en het functioneren van de drie instellingen betreft, staat mijn fractie achter het voorstel voor een gezamenlijke resolutie. Wij vinden dat het Parlement, de Commissie en de Raad een gemeenschappelijke en complete oplossing moeten vinden, die op een dubbele legitimatie berust en voor evenwicht zorgt. Er kan binnen een instelling geen evenwichtige oplossing worden gevonden als een andere instelling buiten beschouwing wordt gelaten. De heer Poettering heeft zich hier als de voorvechter van de zogenaamde kleine landen opgeworpen. Wij zijn hier echter allemaal klein, mijnheer Poettering, niemand is groter dan de rest. Als dat wel zo was, zouden de groten proberen de anderen te overheersen. Ik zou willen dat uw fractie, toen wij de zetelverdeling in het Parlement bespraken, had verdedigd wat u nu van de Raad heeft gevraagd.
(Applaus)
Ik wil nu specifiek op het Handvest van de grondrechten ingaan. Dat is een onderwerp dat het Parlement zeer ter harte gaat, en het is me opgevallen dat de voorzitter van de Commissie er niets over heeft gezegd. Het Handvest is van cruciaal belang. Wij zeggen altijd dat wij dichter bij de burgers willen staan, en het Handvest van de grondrechten is het document dat ons dichter bij de burgers brengt en dat hun bepaalde waarborgen geeft. Die gelden trouwens niet alleen voor de burgers van onze landen, maar ook voor de burgers die er door de uitbreiding bij kunnen komen. Wij zijn trots op dit Handvest, en wij begrijpen niet wat voor onderhandelingen er eigenlijk worden gevoerd als daarin uitspraken kunnen worden gedaan zoals die waar de voorzitter van de Raad naar verwees. Hij zei immers dat men op de afkondiging van het Handvest terug zou komen als wij erop aandringen het Handvest aan de Verdragen te koppelen. Volgens mij zou dat zelfs tegen de afspraken van Biarritz indruisen. Ik vind dat volledig onaanvaardbaar, en wil er dan ook voor pleiten intergouvernementele conferenties niet langer achter gesloten deuren te houden. Dat is een werkwijze die zijn beste tijd heeft gehad. Er moet een openbare discussie worden gevoerd, zodat we kunnen zien wie zulke schandalige uitspraken durft te doen.
(Applaus)
De voorzitter van de Raad zal het mij ook niet kwalijk nemen als ik benadruk dat wij het belangrijk vinden het Handvest op een waardige manier te kunnen verdedigen, ongeacht wat wij na Nice gaan doen. Wij kunnen het dan zelfs over een Europese grondwet hebben, zoals president Chirac heeft voorgesteld. Hij deed dat overigens niet hier, maar in de Bondsdag. Wij zijn daartoe bereid, en wij denken dat dit een belangrijke stap kan zijn, maar we moeten natuurlijk wel stappen vooruit, en niet achteruit zetten.
Mevrouw de Voorzitter, tenslotte wil ik nog een opmerking over de internationale politiek maken. Ik heb aandachtig naar de fungerend voorzitter van de Raad geluisterd, en ik denk dat het heel belangrijk is dat wij ons blijven inzetten voor verbetering van de dramatische situatie in het Midden-Oosten. Daarnaast wil ik de vorderingen op het gebied van het buitenlands beleid, veiligheid en defensie toejuichen. Kortom, mevrouw de Voorzitter, ik denk dat wij - zonder al te dramatisch te willen zijn - een oproep moeten doen om ervoor te zorgen dat Nice voor iedereen aanvaardbaar is. Eén ding is duidelijk: als er in Nice een akkoord wordt gesloten waardoor het Handvest van de grondrechten naar de prullenmand wordt verwezen, denk ik dat wij zo'n akkoord moeilijk zullen kunnen aanvaarden.
(Applaus)

Cox
Ik ben het hartgrondig met voorzitter Prodi eens dat dit een historische kans is die wij niet mogen laten lopen. De Top van Nice heeft een verantwoordelijkheid jegens Europa. Deze Top moet ten dele een contract uitvoeren dat wij afgelopen december in Helsinki hebben afgesloten. Wij moeten doen wat wij daarin hebben beloofd.
In Helsinki zijn tegen de kandidaat-landen in Europa twee dingen gezegd. Wij hebben op de deur van de uitbreiding twee sloten aangebracht. Het ene is dat die kandidaat-landen zelf het acquis communautaire moeten aanvaarden en uitvoeren; deze taak delen zij met ons. Het tweede slot op de deur is dat wijzelf, als vijftien lidstaten, de fundamentele noodzaak moeten inzien om onze werkwijze zodanig te veranderen dat wij effectief kunnen blijven werken, en zelfs nog effectiever gaan werken dan we op dit moment doen. Dat is de onvermijdelijke minimumeis voor Nice. Het is een buitengewoon belangrijke en centrale doelstelling. Wij als Parlement zullen aan het eind van dat proces moeten besluiten of wij aan het resultaat ervan onze goedkeuring kunnen hechten.
Dit is een enorme verantwoordelijkheid. Ik spreek namens een fractie die een verklaard voorstander is van de snelst haalbare uitbreiding van de Europese Unie. Wij zullen zeer zorgvuldig luisteren naar wat de heer Prodi, en de Commissie in haar geheel, bij hun analyse van het Verdrag van Nice te zeggen hebben en ook naar de openheid die hij belooft. Wij zullen de resultaten ook zelf in alle openheid analyseren. Ik doe een beroep op u, mijnheer de fungerend voorzitter, om ons als Parlement een document voor te leggen dat de goedkeuring van dit Parlement waard is en dat ook recht doet aan de geweldige historische uitdaging waarvoor wij in Europa staan.
Die uitdaging is de hereniging van ons oude werelddeel; die uitdaging betreft ook een uitbreiding op een schaal die haar weerga niet kent. Daarop moet Nice ons voorbereiden. Als u dat niet doet, laat u Europa in de steek. Dit Parlement kan bij zijn evaluatie van Nice niet toestaan dat Europa mislukt. Ik zou ten aanzien van een aantal specifieke punten ten eerste willen zeggen dat mijn fractie het in dit stadium van de ontwikkeling van de Europese Unie nog steeds een goed uitgangspunt vindt dat iedere lidstaat een lid van de Commissie levert. Dit vergroot de legitimiteit van de Unie.
Deze kwestie mag er echter niet toe leiden dat de Unie verstrikt raakt in een oneigenlijk conflict tussen de belangen van de grote en de kleine landen. Ons belangrijkste doel moet immers het gezamenlijke Europese belang zijn. Mijn fractie voelt op dit moment het meest voor een nieuwe stemmenweging, de dubbele meerderheid. U hebt echter uitgelegd dat andere onderwerpen op de agenda staan. Wij zijn voor een versterkte samenwerking, maar we dringen er wel op aan dat u deze niet te veel van tevoren vastlegt. Ook moet de samenwerking voor iedereen openstaan, niet exclusief zijn en gebaseerd zijn op en ingebed in het acquis communautaire. Wij hechten zeer aan het Handvest van de grondrechten en willen dan ook niet dat het blijft steken in mooie woorden. Als wij het als iets belangrijks willen kunnen presenteren, moet het ergens in verankerd zijn. Wij pleiten er nog steeds voor het te verankeren in artikel 6. Wij bevelen u aan het handvest inhoudelijke betekenis te geven, ook al is het in dat geval nog niet volledig afdwingbaar. Wij staan achter de herziening van artikel 7 omdat de kwestie-Oostenrijk de noodzaak daarvan wel heeft aangetoond.
Nice is een test om te zien of ons oude Europese continent klaar is voor een nieuwe uitbreiding op continentale schaal. Ik denk wel dat dit kan lukken, maar wij hebben uw voorzitterschap nodig, mijnheer de fungerend voorzitter, om de Raad in het geweer te brengen voor Europa. U moet de Raad van Nice inspireren om iets tot stand te brengen dat werkelijk van historisch belang is. Constructieve compromissen, zoals u dat zelf noemde, zijn niet genoeg. Er moeten belangrijke successen worden geboekt. Wij zullen de lat hoog leggen en ik hoop dat wij samen, Raad, Commissie en Parlement, dat ambitieniveau kunnen waarmaken. Ik zeg hier vandaag dat wij, als aan deze norm wordt gemorreld en de lat te laag wordt gelegd, het resultaat niet in overweging zullen nemen, en dat we dat in het belang van Europa en met een goed geweten zullen doen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, de belangrijkste doelstelling van de Top in Nice is de uitbreiding van de Europese Unie en de voorbereiding van de Unie daarop. Ik kan mede namens mijn fractie zeggen dat wij ons volledig verbonden hebben aan een zo snel mogelijke toetreding van de kandidaat-lidstaten. Het is echter van belang al in deze fase te bespreken wat er na Nice moet gebeuren. Daarbij zijn visies nodig en die visies zijn de afgelopen maanden dan ook naar voren gebracht. Onze fractie juicht het toe dat de Europese basisverdragen geconstitutionaliseerd worden. Dat houdt ook in dat de herziening van de basisverdragen in alle openheid moet gebeuren en dat de burgermaatschappij bij dat proces wordt betrokken. Wij vinden het Handvest van de grondrechten een succes. De tekst moet echter na Nice nog worden bijgeschaafd. Ongetwijfeld wordt het Handvest op den duur onderdeel van de Europese grondwet. Wij zouden echter ook willen zien dat in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie op z'n minst een verwijzing naar het Handvest van de grondrechten wordt opgenomen, omdat de burgers nu al van het Handvest moeten kunnen profiteren.
Wat de binnenkort te nemen besluiten betreft, kunnen wij het belang van besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid niet genoeg benadrukken. De Top in Nice kan geen succes worden als het aantal besluiten bij gekwalificeerde meerderheid niet toeneemt. Het is zeer belangrijk dat het Europees Parlement via de medebeslissingsprocedure een centrale rol blijft spelen, omdat anders de wetgevingsbesluiten nog moeilijker te begrijpen zullen zijn; het Europees Parlement zorgt voor transparantie bij de besluitvorming. Neem bijvoorbeeld de milieuheffingen: als wij over het klimaatbeleid debatteren, hebben wij vaak kritiek op het feit dat de Verenigde Staten hun soevereiniteit niet willen opgeven en geen internationale overeenkomsten inzake klimaatbescherming willen sluiten. In ons midden bevinden zich echter lidstaten die ook aan hun zogenaamde soevereiniteit blijven vasthouden en die, bijvoorbeeld als het over milieuheffingen gaat, niet tot besluiten met gekwalificeerde meerderheid willen overgaan. Daar moeten wij van af.
Commissievoorzitter Prodi bracht het handelsbeleid ter sprake. Wij willen waarschijnlijk allemaal dat de Europese Unie een belangrijke rol in de steeds sterker geïnternationaliseerde wereld speelt, maar voorzitter Prodi: onze fractie stelt als voorwaarde voor meer bevoegdheden voor de Commissie dat het handelsbeleid opener en transparanter wordt, want daar ontbreekt het momenteel aan.
Ten slotte wil ik ook zeggen dat het op dit moment van belang is ervoor te zorgen dat de Europese Unie niet alleen een gemeenschap van de grote lidstaten wordt. Het besef dat de toekomstige omvang van het Parlement niet categorisch tot zevenhonderd leden kan worden beperkt, omdat op die manier ook de diversiteit in het Parlement zal afnemen, heeft ons voor problemen gesteld want zo' n beperking zou ertoe leiden dat wij de kant opgaan van een tweepartijenstelsel en dat is niet democratisch. Ik doe een beroep op de heer Barón Crespo om daar begrip voor te hebben, omdat ik het gevoel heb dat de andere voorzitters de doelstelling om de omvang van het Europees Parlement in zekere mate open te laten, wel steunen. Dat zou een belangrijk standpunt van het Parlement zijn en daarover kunnen wij morgen stemmen.

Kaufmann
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik ben van mening dat de regeringen van de vijftien lidstaten totnogtoe weinig eer hebben weten te behalen. De euro slabakt, het gevaar van de BSE wordt in een bevoegdhedenstrijd heen en weer geschoven, de Unie staat voor de grootste uitdaging in haar geschiedenis, maar in plaats van de urgente problemen voortvarend aan te pakken, zijn de regeringen achter gesloten deuren gewikkeld in kleingeestig gekibbel over de zogenaamde left-overs van Amsterdam.
In Nice slaat het uur van de waarheid. De Top kan alleen een succes worden als wordt besloten tot een werkelijk omvangrijke hervorming van de instellingen en als er een krachtig signaal van uitgaat dat de Unie tot uitbreiden in staat is. Dit vereist een efficiënte en versterkte Commissie, die haar taak als motor van de integratie kan waarmaken. Het vereist verder een evenwichtige verhouding van de stemmen van de grote en de kleine landen in de Raad, en dat meerderheidsbesluitvorming in de Raad de regel wordt, ook voor centrale beleidsterreinen als fiscaal, sociaal, binnenlands en justitiebeleid. De versterking van de democratie vereist uiteraard dat aan het Europees Parlement op deze gebieden het medebeslissingsrecht wordt toegekend.
Een succesvolle Top van Nice betekent echter ook dat het Handvest van de grondrechten niet slechts wordt afgekondigd. Ik vind het ongehoord dat een aantal regeringen de opname van een verwijzing naar het Handvest in artikel 6 van het Verdrag eenvoudigweg van tafel heeft geveegd. Evenals mijn collega' s zojuist wil ik benadrukken dat een verwijzing naar het Handvest in het Verdrag voor mij net zo essentieel is als een breed maatschappelijk debat met onze burgers!
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie! De Unie heeft geen behoefte aan een militaire interventiemacht en een miljarden verslindend programma voor de modernisering van de bewapening. Of Nice een succes of een mislukking wordt, zal vooral worden afgemeten aan de vraag of de regeringen de zorgen en de behoeften van de mensen eindelijk serieus nemen. Het is goed dat tienduizenden in Nice de straat op zullen gaan om actief een sociaal Europa te eisen. De Europese Unie moet de hoogste politieke prioriteit geven aan de bestrijding van de grootschalige werkloosheid, de armoede en de sociale uitsluiting. Ik constateer dat het Franse voorzitterschap van de Raad zich daarvoor wil inzetten, maar, mijnheer de minister, zeg uw collega' s dat niet woorden tellen, maar daden!

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, één week voor de Europese Raad van Nice moeten we vaststellen dat er nog niet veel duidelijkheid bestaat over de institutionele besluiten die daar genomen zullen worden. Waarschijnlijk zullen in de laatste nacht afspraken gemaakt worden over een aantal maatregelen waarover geen echte discussie mogelijk is geweest in onze nationale parlementen. Die zal vervolgens wel gevraagd worden een en ander te ratificeren, omdat een compromis nu eenmaal onvermijdelijk is. Dat is geen goede methode.
Onduidelijkheid bestaat er met name over wat ik als de belangrijkste kwestie beschouw: de eventuele uitbreiding van de meerderheidsbesluitvorming in de Raad. Daarbij gaat het in het bijzonder om twee cruciale punten. In de eerste plaats artikel 67 inzake het vrije verkeer van personen en het immigratiebeleid. Bij de totstandkoming van het Verdrag van Amsterdam was afgesproken dat dit onderwerp vijf jaar onaangeroerd zou blijven, maar zoals gewoonlijk worden afspraken weer eens niet nagekomen. Wij zijn weliswaar van mening dat internationale samenwerking absoluut noodzakelijk is, maar wij vinden het volstrekt onaanvaardbaar dat besluitvorming bij meerderheid ingezet wordt om een of meerdere lidstaten te dwingen tot het doen van concessies in dit soort soevereiniteitskwesties. Hier moet naar een andere weg gezocht worden, een flexibeler methode waarin meer respect bestaat voor elkaars beslissingen: de methode van de gedifferentieerde samenwerking.
Het andere punt waarover nog veel onduidelijkheid bestaat is de uitbreiding van de communautaire procedures van artikel 133 tot onderhandelingen over internationale overeenkomsten inzake openbare diensten, intellectueel eigendom en investeringen. Op dit moment vallen onderhandelingen over goederen reeds onder de communautaire pijler, maar de Commissie mag op dit terrein dan wel met één stem spreken, op die stem wordt te weinig controle uitgeoefend door de staten. Welke desastreuze gevolgen dat kan hebben is wel gebleken tijdens de Uruguay-ronde. Laten we een dergelijke misstap nu niet opnieuw begaan door op korte termijn een nieuw multilateraal akkoord inzake investeringen te sluiten of door na Seattle de landbouwonderhandelingen te heropenen.
Het eerste wat we nu moeten doen op het terrein van de handelspolitiek is niet de besluitvorming bij meerderheid uitbreiden, maar het primaat van de Raad over de Commissie herstellen en de nationale parlementen daadwerkelijk een controlerende rol toebedelen. Kortom, mijnheer de voorzitter van de Raad, houd vast aan deze lijn. Laten we eerst maar eens zorgen voor meer democratie en ons richten op herstel van het toezicht door de lidstaten. Daarna kunnen we verder praten over de overdracht van bevoegdheden.

Dell' Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik neem het woord namens de radicale afgevaardigden van de fractie.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik heb de indruk dat alle sprekers, ook de laatste, die een standpunt inneemt dat diametraal tegenovergesteld is aan het mijne, tot dezelfde conclusies zijn gekomen: aan de vooravond van de Top van Nice is er niet alleen geen akkoord in zicht, maar de problemen zijn door deze verouderde methode van de intergouvernementele conferenties alleen maar groter geworden in plaats van kleiner. Zoals gezegd, deze werkwijze moet veranderd worden: de problemen worden er niet mee opgelost en de voorgestelde oplossingen zijn eerlijk gezegd onaanvaardbaar. Dat geldt zeker voor het Handvest van de grondrechten. Bij de stemming daarover hebben wij ons onthouden, juist omdat we wisten dat u het na de Top van Nice waarschijnlijk in een la zou leggen, nadat u onze volkeren had voorgespiegeld dat het een bindend document voor de verdediging en de bevordering van de grondrechten was. U wilt het niet eens in het Verdrag opnemen. Dat bewijst dat deze tekst en de behandeling ervan overbodig waren.
We maken ons zorgen wat er van de Commissie zal worden, de motor van de Europese integratie. Met twintig, vijfentwintig, dertig leden, wordt dat onherroepelijk een administratieve dienst, een technisch secretariaat van de Raad, een organisme zonder kans op zelfs maar een minieme rol in het institutionele evenwicht dat de grondleggers van de Unie voor ogen hadden.
Over de meerderheidsbesluitvorming, over het stemmengewicht zullen de eisen van het Parlement en van de publieke opinie om een democratischer systeem, een bredere toepassing van de meerderheidsbesluitvorming waarschijnlijk verlamd worden door wederzijdse veto' s. Ik wend me tot voorzitter Prodi, die terecht heeft beloofd dat hij ons in Straatsburg zal zeggen of de Commissie al dan niet doeltreffend zal kunnen optreden, of de Unie na de Top van Nice al dan niet doeltreffend zal kunnen optreden.
Voorzitter Prodi, u neemt deel aan de Top van Nice, u vertegenwoordigt in zekere zin het Parlement. Dat heeft zijn wensen op een bescheiden manier kenbaar gemaakt in het document waarover morgen gestemd gaat worden. Dat document, het resultaat van een compromis tussen de fracties, hebben wij niet ondertekend. Mijnheer de voorzitter, maakt u in Nice uw bezwaren kenbaar, neemt u de verantwoordelijkheid, niet als de boekhouder van de periode na Nice, maar om in Nice zelf de Europese instellingen tot het uiterste te verdedigen, in de eerste plaats de Commissie en het Parlement.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, het ontwerp van het Verdrag van Nice lijkt meer op een grondwet van een federale staat dan op een overeenkomst tussen staten. De wetten van de Unie moeten hoofdzakelijk met gekwalificeerde meerderheid worden aangenomen, waardoor alle democratieën in de lidstaten uitgeschakeld kunnen worden. Het Verdrag van Amsterdam bevat nog 65 bepalingen waarvoor unanimiteit geldt. Nu wordt voorgesteld voor 49 gebieden meerderheidsbesluiten in te voeren. De eenheidsstaat is dus niet meer veraf. De bevoegdheid die de Unie met het Verdrag van Nice krijgt, gaat verder dan het niveau van de federale organen in vele federale staten.
Nu dringt men door tot de kern van de nationale staten met de invoering van meerderheidsbesluiten over bepaalde aspecten van het sociaal beleid, arbeidsmarktbeleid, belastingen, industriebeleid, cultuur, supranationale partijen en zelfs ons eigen loon, zodat wij de dikbetaalde afgevaardigden van de EU in de lidstaten worden in plaats van de afgevaardigden van de kiezers in het Europees Parlement, die in hun eigen land belastingen betalen. Vanaf 2004 gelden ook voor het binnenlands en justitieel beleid meerderheidsbesluiten. Door het handelsbeleid lijken de EU-landen een staat. In de WTO moeten wij met één onbehaaglijke stem spreken. Ook voor het buitenlands en veiligheidsbeleid zullen meerderheidsbesluiten worden ingevoerd. Alleen voor defensie is nog unanimiteit vereist. Voor de rest komt het vetorecht weinig voor in het nieuwe Verdrag en landen zonder vetorecht zijn eerder deelstaten dan zelfstandige naties. Op intern vlak meerderheidsbesluiten, naar buiten toe een gemeenschappelijke representatie - dat is immers de definitie van een staat. Wat er dan nog overblijft voor de grondwettelijke conferentie in 2004, is niet de inhoud, maar het voorbeeld van een tekst die een echte grondwet kan worden. Dit wil zeggen een tekst waarin eerst het Handvest van mensenrechten en grondrechten zijn opgenomen, dan de spelregels en dan als bijlage de afzonderlijke beleidstakken die zonder moeizame bekrachtigingsprocedure gewijzigd kunnen worden.
Het enige wat ontbreekt is democratie. Die is onder tafel gevallen. Dat is zo in de Verdragen van Maastricht, Amsterdam en Nice. Meer meerderheidsbesluiten, waarbij de stem van ambtenaren en ministers zwaarder doorweegt dan die van de kiezers en volksafgevaardigden. In een democratie is het net omgekeerd. Het vetorecht van de parlementaire democratieën in de lidstaten is opgeofferd aan de meerderheidsbesluiten, maar de EU wordt zelf geen parlementaire democratie. Met de versterkte samenwerking sneuvelt ook het vetorecht betreffende verdragswijzingen, niet formeel, maar wel in de realiteit, omdat een gekwalificeerde meerderheid voortaan geen rekening hoeft te houden met tegenstand, bijvoorbeeld van Denemarken, Zweden en Groot-Brittannië of andere landen, waar men het ondemocratisch idee zou kunnen krijgen om de kiezers naar hun mening te vragen. De federalisten krijgen hun zin met een verregaande integratie en de regeringen in Zweden, Groot-Brittannië en Denemarken kunnen hun land heimelijk in de samenwerking binnenloodsen als eenmaal de besluiten genomen zijn die ook voor deze landen in de praktijk bindend zijn. Het Verdrag van Nice ontneemt de kiezers zoveel macht, dat het beschouwd moet worden als een echte grondwettelijke wijziging, die slechts in werking kan treden nadat de mening van de burgers in een volksraadpleging is gevraagd in de landen waar dit mogelijk is.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, de titel van dit agendapunt geeft reeds aan hoe belangrijk artikel 133 is in het debat over de uitbreiding van de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid. Het streven naar de uitbreiding ervan tot de diensten is begrijpelijk, maar het heeft eigenlijk weinig uit te staan met de institutionele hervorming als zodanig en die moet bij voorrang worden doorgevoerd. De eis in paragraaf 7 van de gezamenlijke resolutie om ook de investeringen in de bevoegdheden op het gebied van de handel op te nemen, heeft hier nog minder mee te maken. Met het oog op de toch tamelijk geringe kans op succes denk ik dat het geen intelligente zet zou zijn om de intergouvernementele conferentie te belasten met een bijkomend ingewikkeld en controversieel onderwerp. Het is gezien de stand van de onderhandelingen namelijk twijfelachtig of de verlenging van de top tot zondag, inclusief het traditionele stilzetten van de klokken, wel volstaat om ook op dit gebied een verstandige oplossing te bereiken.

Van Velzen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer Prodi, het belangrijkste punt voor de EVP-ED-fractie is een succesvolle afsluiting van de IGC. Wij vinden dat cruciaal als een hele belangrijke stap in de snelle uitbreiding van de Europese Unie. U moet zich voorstellen hoe in de landen van Midden- en Oost-Europa gekeken wordt naar datgene wat gebeurt in Nice. Wij hebben nu net de verkiezingen gehad in Roemenië, waar we geschokt zijn door de uitkomst en de opkomst van een zeer extreme partij. Wij hebben begin volgend jaar verkiezingen in Polen en in Bulgarije en hoe kun je de bevolking daar in die landen motiveren als de Europese Unie niet in staat zou zijn om tot een goed Verdrag te komen in Nice.
De Europese Unie, mijnheer de Voorzitter, heeft behoefte aan goed nieuws. Een slecht akkoord is een bewijs dat onze regeringsleiders geen prioriteit hechten aan de uitbreiding van de Europese Unie. Hoe kunnen wij investeren om bij de bevolking in de Europese Unie meer draagvlak te creëren voor verdere uitbreiding als onze eigen regeringsleiders niet in staat zouden zijn om tot een goed Verdrag te kunnen komen. Maar het is ook een kwestie dat men volgens onze regeringsleiders, demonstreert dat er geen adequaat antwoord is op de grote vragen waarmee wij geconfronteerd worden in de Europese Unie. De BSE, de veiligheid, het buitenlands beleid en defensie, het competitief vermogen van Europa ten opzichte van de Verenigde Staten, al dat soort vragen kunnen niet meer op nationaal niveau worden opgelost. Het is dan ook geen antwoord op de stroperigheid van de besluitvorming die hier nog steeds heerst binnen de Europese Unie.
Voorzitter, Europa heeft behoefte aan leiderschap, heeft behoefte aan duidelijkheid, heeft behoefte aan keuzes, heeft behoefte aan daadkracht. Dat wil de bevolking eigenlijk zien. Als je ziet welk vertrouwen er ondermijnd is met betrekking tot de euro, dan heeft de bevolking de behoefte om te zien dat we stappen vooruit zetten. Ik denk dus dat het Franse voorzitterschap een grote opgave heeft om eindelijk te gaan vlammen voor Nice.
Het is buitengewoon triest dat er een situatie is ontstaan waar grote en kleine landen ten opzichte van elkaar zijn komen te staan. Ik vind het een psychologische fout van de eerste orde dat er enorm veel wantrouwen is gecreëerd. Ik doe dringend beroep op het Franse voorzitterschap om zich tot het uiterste in te spannen dat die kloof wordt weggenomen want ze is buitengewoon destructief.
De rol van de Commissie is voor ons essentieel. De Commissie is en blijft de motor en als de Commissie niet uit Nice komt in een versterkte positie dan is dit een zwarte dag voor Europa. Ik denk dus dat het erom gaat dat wij minder intergouvernementeel en meer met de Commissie moeten gaan werken. Wij zullen de uitkomsten van Nice beoordelen op de vraag of het leidt tot meer effectiviteit, meer efficiency, grotere democratie en een grotere transparantie, en dat is aan de orde.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dit Parlement dient zich uit te spreken over wezenlijke zaken. Welnu, de kwesties van de stemmenweging in de Raad en het aantal commissarissen zijn voor het Parlement inderdaad wezenlijke zaken. Maar wij hebben er alle vertrouwen in, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat u op deze punten het best denkbare akkoord zult weten te bereiken. Wij beseffen dat nog niet alle elementen op tafel liggen, maar de wijsheid, zo neem ik aan, zal uiteindelijk zegevieren, diep in de nacht in Nice.
Voor ons als afgevaardigden in het Europees Parlement gaat het er eerst en vooral om dat we onze stem laten horen daar waar dat nuttig en noodzakelijk is, en dat is op twee punten het geval. In de eerste plaats wanneer het gaat over het Handvest van de grondrechten. Nagenoeg alle sprekers voor mij hebben het al gezegd: wij wensen dat in artikel 6.2 verwezen wordt naar het Handvest. U moet de vastberadenheid van dit Parlement op dit punt niet onderschatten. In het licht van de conclusies van de Europese Raad van Biarritz - al betrof het hier slechts een informele Raad - achten wij het onaanvaardbaar dat de afkondiging van het Handvest gebruikt wordt als chantagemiddel. We hebben nog enkele dagen de tijd om alle burgers van de Unie ervan te overtuigen dat opneming van het Handvest in de Verdragen de beste manier is om ons te beschermen tegen het kwaad in Brussel. Daarvan moeten we zeker ook de burgers zien te overtuigen die wonen in landen waar de indruk heerst dat in Brussel van alles en nog wat bekokstoofd wordt. Voor die burgers is het van belang dat de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de totstandkoming van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid geïntegreerd worden in een kader van normen en waarden. Het zou politiek gezien trouwens ook paradoxaal zijn het Handvest te beschouwen als een stap vooruit voor de Unie zonder de tekst te erkennen in de Verdragen. En juridisch gezien zou het niet minder paradoxaal zijn de Unie toe te rusten met haar eigen stelsel van normen en waarden en tegelijkertijd vast te houden aan een verdrag waarin naar het waardepatroon van een andere organisatie verwezen wordt.
Het tweede punt dat ik naar voren wil brengen is natuurlijk het toepassingsveld van de gekwalificeerde meerderheid. De heer Poettering heeft zojuist alle partijen nadrukkelijk op hun verantwoordelijkheden gewezen. Ik zou echter een beroep willen doen op zijn eigen verantwoordelijkheidsgevoel: we lossen het probleem niet op door één element eruit te lichten. Iedereen moet bereid zijn in te schikken als we daadwerkelijk willen dat de weg vrijgemaakt wordt voor de gekwalificeerde meerderheid. Alleen op die manier kunnen we de Unie in staat stellen nieuwe landen in haar midden op te nemen.
Om dat te bereiken zijn er verschillende voorstellen gedaan. De Commissie heeft inzake de handelspolitiek een voorstel uitgewerkt dat zeker nadere bestudering verdient. Wij zijn voorstander van een ontwikkeling naar meer democratische controle op dit terrein. Maar al zijn wij van mening dat dit voorstel zorgvuldig bekeken dient te worden, wij vinden wel dat eenieder de ruimte geboden moet worden om de eigen identiteit te bewaren, en dan doel ik in de eerste plaats op de culturele identiteit van Europa.
Zoals u weet, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zullen wij ons oordeel over de kwestie van de gekwalificeerde meerderheid mede laten afhangen van de uitbreiding van het toepassingsveld van de medebeslissingsprocedure. Staat u me toe in dit verband de aandacht te vestigen op een specifiek punt: de uitbreiding van de medebeslissing tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid. We zeggen vertrouwen te hebben in de democratie, maar is het dan niet merkwaardig dat 45% van de begroting van de Unie niet onder de medebeslissingsprocedure valt? Het is in het belang van de landbouwsector zelf dat de medebeslissing uitgebreid wordt tot de terreinen van volksgezondheid en milieu. Uit de recente besluiten van het Europees Parlement blijkt dat het zijn verantwoordelijkheden kent en rekening houdt met de belangen van de burgers. De stem van het Parlement zou van meer betekenis zijn als die gebaseerd zou zijn op besluiten die hier via de medebeslissingsprocedure tot stand zijn gekomen, en dat geldt ook voor de stem van de ministers in de Raad die zich sterk maken voor een duurzame ontwikkeling van de landbouwsector.
(Applaus van links)
Dat zijn, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de criteria op basis waarvan wij de resultaten van Nice zullen beoordelen. Daaraan zou ik willen toevoegen dat wij hechten aan het door u zojuist genoemde punt inzake de diensten van algemeen economisch belang.
Ja, wij menen dat in de conclusies van Nice een verklaring opgenomen dient te worden waarin de Commissie opgeroepen wordt op dit terrein een kaderrichtlijn op te stellen.

Duff
De IGC lijkt nog steeds problemen te hebben met de uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming in de Raad. Misschien moeten wij daarom het accent verleggen naar de kwestie van de uitbreiding van de codecisie met het Parlement. Het Parlement heeft bewezen dat het bij de codecisieprocedure in de gevallen waarin die momenteel van toepassing is, een volwassen partner is van de Raad. Datzelfde geldt voor de opstelling van het Handvest. Overigens zou het zeer verfrissend zijn als de Britse premier Blair dit ook publiekelijk zou erkennen.
Op dit moment verloopt de uitbreiding van de codecisie niet logisch en ook niet volgens duidelijke criteria. Hoewel bij het vorige Verdrag enige vooruitgang is geboekt bij de uitbreiding van deze formule, is daar ook de idiote formule van de codecisie met unanimiteit ingevoerd voor zaken als staatsburgerschap, sociale zekerheid, rechten van zelfstandige ondernemers en ook cultureel beleid. Het Verdrag van Nice moet aan deze praktijk een eind maken en de codecisie uitbreiden tot zo'n dertig beleidssectoren, waaronder concurrentiebeleid, landbouw en visserij, structuurfondsen, overheidssteun, trans-Europese netwerken, onderzoek en ontwikkeling en ook staatsburgerschap. Elementaire vragen over het machtsevenwicht liggen in de IGC momenteel tamelijk moeilijk. Het lijkt daarom zeker verstandig als de IGC zich zo snel mogelijk gaat richten op betere samenwerking met het Parlement, op de bevordering van het wederzijds vertrouwen en op de ontwikkeling van een post-nationale Europese democratie.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, daar zijn we dan aan de vooravond van een nieuwe Europese Top waarbij velen van ons met duizenden burgers de straten van Nice op zullen gaan. Net als zij kunnen we geen invloed uitoefenen op het resultaat van de onderhandelingen. Mijnheer de Voorzitter, ik maak me werkelijk zorgen over de uitkomst van de laatste onderhandelingsnacht, waarin gewoonlijk degene wint die het best bestand is tegen de moeheid en de verveling; de laatste nacht, die iedereen beschouwt als de laatste kans om de onopgeloste problemen op te lossen.
Dat is het negatiefste, minst democratische element van de intergouvernementele methode: de onberekenbaarheid van de mens, van het gemarchandeer op het laatste moment, van de plicht om tot elke prijs met resultaten te komen. Ik ben bang dat er uiteindelijk een of andere bizarre bepaling uitkomt: een senaat van nationale afgevaardigden, een Mr Euro of een Mr WTO, een verdere vermindering van de bevoegdheden of een verdere marginalisering van het Parlement, of een ander protocol zoals dat over de WTO dat, als het wordt aangenomen, de Commissie reduceert tot een hondje aan de lijn van heel veel verschillende baasjes die allemaal in een andere richting trekken.
Wie in Nice de straat op gaat en deelneemt aan de tientallen geplande fora en vergaderingen, kan meehelpen ten minste één resultaat te bereiken: dat dit de laatste IGC is geweest, dat de mistige beschouwing over de toekomst van Europa van voorzitter Védrine in Nice wordt vertaald in een parcours waarin het tijdschema en de methoden worden vastgesteld om een democratische grondwet voor Europa op te stellen en aan te nemen.
Collega' s, een laatste overdenking over dit Parlement en over zijn vermetele woorden van daarnet: pas op, laten we een herhaling van de gênante vertoning die aan de vorige uitbreiding voorafging proberen te voorkomen, toen het Parlement zich na maandenlange dreigementen naar de wens van de regeringen schikte. Ik hoop dat we dat niet nog een keer hoeven mee te maken.

Frahm
Mijnheer de Voorzitter, ik was een actief nee-stemmer in het referendum over het Verdrag van Maastricht in 1992. Zodra ik het resultaat van het Verdrag van Nice zie, zal ik een standpunt innemen, maar ik word schizofreen van de debatten in deze zaal. Het ene ogenblik wil men de Unie dichter bij de burger brengen en even later is men volop bezig met de opbouw van een Europese staat, die mijlenver verwijderd is van de wensen van de burgers. Naar mijn mening is het belangrijkste agendapunt op de Top van Nice de opstelling van een schema dat aangeeft wanneer en hoe de uitbreiding dient plaats te vinden. Wij vragen ons te vaak af of de kandidaat-landen er klaar voor zijn en wij verliezen uit het oog dat bijvoorbeeld de EU-landbouwverordeningen en structuurfondsen enorme hindernissen opwerpen voor de uitbreiding. Indien in Nice besloten wordt de kandidaat-landen de mogelijkheid te bieden om aan de volgende Europese verkiezingen deel te nemen, dan zou dit de EU voldoende onder druk kunnen zetten en kan de uitbreiding realiteit worden.

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in zijn verklaring van 9 mei 1950 sprak Robert Schuman de volgende woorden: "De vereniging van Europa kan niet ineens worden verwezenlijkt noch door een allesomvattende schepping tot stand worden gebracht: het verenigd Europa zal moeten worden opgebouwd door middel van concrete verwezenlijkingen, waarbij een feitelijke solidariteit als uitgangspunt zal moeten worden genomen." De vooravond van de Top van Nice lijkt mij een gepast moment om na te gaan hoe het is gesteld met deze geest van "feitelijke solidariteit". Zonder deze solidariteit kan er immers van een authentieke, echte Europese integratie geen sprake zijn. Wat de conclusies van de IGC betreft, is het duidelijk dat in Nice een overeenkomst moet worden bereikt die de deficiënte werking van de Europese instellingen verbetert zonder het bestaande evenwicht tussen de lidstaten en uiteraard ook tussen de lidstaten en de Unie in gevaar te brengen. Alleen al het feit dat deze kwestie te berde wordt gebracht, toont aan dat het beleid ter versterking van de wederzijdse vertrouwensbanden tussen de tot de Unie behorende landen gefaald heeft. Wij zijn niet de enigen die deze mening zijn toegedaan. Het Franse voorzitterschap heeft bij monde van zijn minister Pierre Moscovici in een recent interview toegegeven dat de houding die met name president Jacques Chirac en minister Joschka Fischer dit jaar ten aanzien van de toekomstige organisatie van de Unie hebben aangenomen het wantrouwen tussen de kleine en grote landen aanzienlijk heeft doen toenemen, hetgeen onvermijdelijk gevolgen zal hebben voor de Europese Raad van Nice. Mag ik u in dit opzicht herinneren aan het voorstel om rond de as Parijs-Berlijn een groep van leidinggevende landen samen te stellen? Deze optie zal de essentie van Europa diepgaand wijzigen en een gevaarlijke verwarring tot stand brengen tussen een gezond heterogeen Europa enerzijds en een risicovol Europa met twee of meerdere snelheden anderzijds.
In zekere zin vertolkt de tekst van de gezamenlijke ontwerpresolutie die hier in stemming zal worden gebracht dit gevoel van ongemak. Het gaat immers om een uitgesproken algemene tekst. Bovendien hebben de auteurs enkel oog voor de bevoegdheden en competenties van het Europees Parlement, ofschoon zij van tevoren beseffen dat deze aanpak het risico op een politieke nederlaag alleen maar vergroot. Zij eisen steeds meer inspraak van het Europees Parlement, maar reppen met geen woord van de fundamentele rol die voor de nationale parlementen is weggelegd. Dat staat in schril contrast met de realiteit. Wij weten immers allemaal dat de Top van Nice bedoeld is om de werkzaamheden van een intergouvernementele conferentie af te ronden. Welnu, de betrokken regeringen leggen geen verantwoordelijkheid af aan het Europees Parlement, maar aan hun respectieve nationale parlementen. Het is derhalve onmiskenbaar dat dit herzieningsproces van de Verdragen een uitgesproken soeverein karakter heeft..
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wensen wij dat de Top van Nice een waar succes wordt in de zin die ik zojuist heb aangeduid. Wij verlangen dat de conclusies van de aanstaande top uiting geven aan de diverse nationale wensen die alvast één ding gemeen hebben: de niet-aflatende zoektocht naar samenhang en ontwikkeling. Wij hopen met andere woorden dat zij ons in de gelegenheid zullen stellen enkele stappen voorwaarts te doen op de weg naar de "feitelijke solidariteit" waarover Robert Schuman het in zijn verklaring heeft.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, in een gesprek met dit Parlement heeft de president van Letland vandaag nogal verwijtend gezegd: wij maken ons huiswerk! Daarin is impliciet de vraag vervat of de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie ook hun huiswerk maken. Dat is zeer twijfelachtig. Reeds in Amsterdam zijn de staatshoofden en regeringsleiders blijven zitten en nu moet de klas in Nice zijn jaar overdoen. Wanneer men voor de tweede keer blijft zitten, dan betekent dat in elke schoolcarrière een ernstige crisis. Ik vrees dat een tweede keer zittenblijven tot de mogelijkheden behoort.
Ik zal een ander beeld gebruiken. De Europese integratie is een marathon. De afgelopen decennia hebben wij met succes een grote afstand weten af te leggen. Op het vlak van de Europese integratie komen wij nu op het laatste rechte stuk. Beschikken wij nog over de nodige kracht en strijdlust of verliezen wij de oriëntatie? Dat is de vraag waar wij in Nice voor staan. Ik hoop dat wij de kracht kunnen opbrengen om de uitbreiding en een sterke Unie tot stand te brengen en niet een uitbreiding die de Unie verzwakt. Vanuit het standpunt van de Europese Unie betekent dit dat aan twee voorwaarden moet worden voldaan. Ten eerste moet de Europese Unie tot handelen in staat zijn, en wel door de uitbreiding van de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid en dan natuurlijk niet op het vlak van beleidsterreinen waar dit niet van bijzonder belang is. Ik zou 40 beleidsterreinen kunnen noemen waar wij de meerderheidsbesluitvorming kunnen invoeren, bij voorbeeld de benoeming van de leden van het Comité van de Regio' s. Maar deze 40 kunnen mij gestolen worden als wij de meerderheidsbesluitvorming kunnen invoeren op vijf gebieden waar dit echt iets toevoegt, bij voorbeeld bij het handelsbeleid, het sociaal beleid, justitie, binnenlandse zaken, het structuur- of het fiscaal beleid, om de belangrijkste te noemen. Wij verzoeken de staatshoofden en regeringsleiders hun geliefkoosd stuk speelgoed op te geven opdat ook de anderen afstand doen van hun speeltje, zodat niet iedereen op elkaar wacht en er niets gebeurt! Want in deze toestand bevindt zich de intergouvernementele conferentie toch al maanden, omdat niemand zijn speeltje wil afgeven. Ik hoop dat aan het begin van de conferentie iemand de kracht opbrengt om zijn speeltje op te geven en zo de anderen onder druk te zetten om ook concessies te doen.
Ten tweede: het democratisch tekort mag niet weer groeien. In Amsterdam werd afgesproken het medebeslissingsrecht aan de meerderheidsbesluitvorming te koppelen. Indien van deze regel wordt afgeweken, wordt, in strijd met Amsterdam, het democratisch tekort vergroot. Ik hoop dat dit niet het geval zal zijn. Verder zijn er op dit vlak nog enkele restanten uit het verleden die moeten worden rechtgezet. Ook op het gebied van het mededingingsbeleid, de monetaire unie en het landbouwbeleid moet de medebeslissing worden ingevoerd.
Wij moeten op deze intergouvernementele conferentie ook een evenwicht vinden tussen klein en groot. Ik wil erop wijzen dat de bevolking wordt vertegenwoordigd door het Europees Parlement en dat moet in het Europees Parlement tot uitdrukking komen! Wanneer het verschil tussen klein en groot in de Raad te groot wordt, moeten wij vrezen dat de Europese Unie binnen enkele jaren een legitimiteitscrisis zal doormaken. De kleine landen zullen zich niet meer thuis voelen omdat zij bang zijn dat zij hun identiteit niet meer kunnen verdedigen.
Als niet aan beide voorwaarden wordt voldaan, namelijk dat de Unie tot handelen in staat blijft en dat het democratisch tekort wordt verkleind, dan zou mijns inziens voor het eerst in de Europese Unie de situatie kunnen ontstaan dat het Europees Parlement een verdrag afwijst!
(Applaus van rechts en van het midden)

Napolitano
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie constitutionele zaken van dit Parlement heeft al vanaf februari met aandacht, engagement en vertrouwen, met name in het Franse voorzitterschap, van maand tot maand gevolgd wat er bij de intergouvernementele conferentie voorviel. We zijn nu aan de vooravond van de afsluiting. Er zijn wat vorderingen gemaakt, wat deelresultaten bereikt, maar laten we eerlijk zijn: in de bijna tien maanden van de intergouvernementele conferentie zijn de standpunten over essentiële vraagstukken niet dichter bij elkaar gekomen, minister Védrine, en er is geen akkoord in zicht, om maar niet te spreken van het feit dat enkele door het Parlement in de resolutie van 13 april aangedragen thema' s helemaal niet aan de orde zijn geweest; bijvoorbeeld het economisch beleid en de institutionele implicaties van de gemeenschappelijke defensie. Dat is een serieuze aanleiding eens na te denken over de onduidelijkheid en de steriliteit van de gevolgde methode, een lange, zich herhalende confrontatie over voornamelijk technische thema' s, in afwachting van verduidelijkingen en politieke onderhandelingspogingen. Die zijn pas heel laat begonnen, in oktober tijdens de Raad van Biarritz, en dat was de enige keer. De ervaringen van dit jaar hebben duidelijk gemaakt dat onderhandelingen tussen regeringsvertegenwoordigers niet de manier zijn om aan de constitutionalisering van de Unie te werken, na Nice en met het oog op de toekomst van Europa. Die methode is zo langzamerhand uitgeput. In Nice moet er niet een nieuwe intergouvernementele conferentie in het vooruitzicht worden gesteld. Afgezien van de bedoelingen zou een dergelijke aankondiging meer misverstanden en angst dan instemming en hoop opwekken.
De Commissie constitutionele zaken heeft met de op 21 november aangenomen resolutie het hare bijgedragen. Zij heeft de nadruk gelegd op enkele punten die echt beslissend zijn voor het slagen van de Conferentie. Ik zal die nu niet herhalen. Ik wil alleen maar zeggen dat deze punten onontkoombaar zijn voor diegenen die overtuigd zijn van de noodzaak om verder te gaan met de uitbreiding van de Unie en niet willen dat die in het slop raakt of verlamd wordt. We beginnen eraan te twijfelen of men, ook op hoog niveau, wel beseft wat er op het spel staat. Mijnheer de Voorzitter, de laatste tijd hebben we namelijk steeds duidelijker een verontrustende tegenstelling zien opkomen, waar maar enkele regeringen zich aan onttrekken: de tegenstelling tussen de moed achter al genomen besluiten te blijven staan, bijvoorbeeld de gemeenschappelijke munt, de gemeenschappelijke defensie, de historische uitbreiding van de Unie, en de onwil om daaruit de institutionele conclusies te trekken. Als deze tegenstelling een negatieve weerslag zal hebben op de conclusies van de Conferentie, zal zij het hele Europese bouwwerk in een crisis storten. Dan is een openlijke crisis, omdat er in Nice geen akkoord wordt gesloten, beter en gezonder dan een ambigue crisis, een trompe l' oeil om te maskeren dat de Conferentie over de uitbreiding van de Unie op essentiële punten is mislukt.

Van den Bos
Voorzitter, zelfs Parijs is verdeeld over Nice. De Franse president en de eerste minister lijken meer geobsedeerd door hun eigen politieke toekomst dan die van Europa. Voor zover het Franse voorzitterschap consistent mag heten is het vooral in gebrek aan neutraliteit en bevoordeling van de grote lidstaten en dat terwijl de Unie meer dan ooit behoefte heeft aan een consensus zoekende voorzitter. Om ruimte te scheppen voor de nieuwkomers moeten alle lidstaten een beetje inschikken, maar dat doen ze alleen als het echt niet anders meer kan. Het lijkt wel of sommige regeringen zich nu al neerleggen bij een nieuwe IGC voor de uitbreiding. De regeringen zijn de urgentie van hervormingen uit het oog verloren omdat ze zich blind staren op de eigen machtspositie in de nieuwe verhoudingen.
Zo onderstreept menig land dat meerderheidsbesluitvorming regel moet worden en draagt tegelijkertijd zoveel uitzonderingen aan dat er per saldo bitter weinig overblijft. Als meerderheid geen regel wordt loopt de besluitvorming onherroepelijk vast, zoals de heer Prodi zojuist terecht vaststelde. Als deze niet gepaard gaat met co-decisie wordt de democratie nog verder uitgehold. De stemweging in de Raad moet recht doen aan de bevolkingsomvang van de lidstaten en dat betekent dat er ook tussen de grotere en de kleinere landen onderling best wel enig verschil mag zitten. Tijdens deze uitbreidingsronde moeten alle lidstaten één eigen commissaris behouden. Pas daarna moeten wij besluiten over een nieuw systeem op grond van de dan opgedane ervaringen. Europa zal hoe dan ook ingrijpend veranderen en laten we daarom dus niet vooruitlopen op een situatie die we nu nog niet kunnen overzien.
Het is zeer gewenst om een hiërarchie aan te brengen in de Commissie, vice-voorzitters, commissarissen en ondercommissarissen. Dit verruimt bovendien de mogelijkheden van ons Parlement om met politiekverantwoordelijke leden van de Commissie te spreken in plaats van met ambtenaren die feitelijke teksten voorlezen die ze ook op schrift hadden kunnen opsturen. Het Handvest verdient het niet om in het luchtledige te blijven hangen zonder duidelijk status. Door de tekst niet in het Verdrag op te nemen maar alleen politiek te onderschrijven zullen er grote juridische interpretatieproblemen kunnen ontstaan. Daarom moet het Handvest zo snel mogelijk in een verdragstekst worden opgenomen. Regeringsleiders, concessies doen op de komende Top is geen politieke nederlaag maar een overwinning, een overwinning van het nieuwe Europa op het oude. Laat er geen schaduw over Nice vallen en laat Parijs weer de lichtstad zijn.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Raad en de Commissie en ook dit Parlement zelf herinneren aan een resolutie die wij op 26 oktober hebben aangenomen inzake het verbeteren van de wetgeving. In deze resolutie stelden wij voor "overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en de politieke en nationale diversiteit van de Europese Unie, in de wijzigingen op de Verdragen specifiek op te nemen de erkenning en eerbiediging van de politieke en wetgevende bevoegdheden van de binnenlandse politieke entiteiten van de lidstaten (gefederaliseerde staten, autonome gemeenschappen, regio's) in hun uitvoerende, wetgevende en gerechtelijke betrekkingen met de EU-instellingen." Dat aspect van de subsidiariteit hebben wij vandaag in ons debat nog niet gehoord. Het is echter van groot belang.
Het heeft ook op een heel belangrijke manier te maken met de omvang van dit Parlement. De volken en regio's die de partijen van de Europese Vrije Alliantie vertegenwoordigen, zijn zeer bezorgd over onze plannen om de invoering van een maximum van 700 leden te combineren met het idee van degressieve proportionaliteit. Zij zijn bang dat de mensen die wij hier momenteel kunnen vertegenwoordigen, in de praktijk in dit Parlement niet meer vertegenwoordigd zullen zijn. Dat zal een enorm verlies betekenen voor de Europese democratie. Hierdoor zullen de instellingen verder van de mensen af komen te staan in plaats van dichterbij.

Turchi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, voor een jongere als ik vertegenwoordigt Nice de hoop op een nieuw Europa, in institutionele maar ook in politieke zin. Gisteren heeft het Italiaanse parlement met grote meerderheid zijn goedkeuring gehecht aan een resolutie over Nice. Ook daaruit blijkt dat we het eens zijn over de doelstellingen en de acties van Nice. Voor ons blijft het wel van fundamenteel belang dat de lijst met onderwerpen waarover met gekwalificeerde meerderheid zal worden beslist niet wordt uitgebreid en dat het principe van één commissaris per lidstaat wordt bekrachtigd.
Een andere fundamentele factor is dat de onvervangbaarheid van de nationale parlementen in de Verdragen opgenomen blijft, juist omdat we op die manier de opbouw van het nieuwe Europa vergemakkelijken. Het is duidelijk dat het plafond van 700 leden niet meer kan opgaan voor een Europa met zevenentwintig of achtentwintig lidstaten. Dat zou tot een onrechtvaardige vermindering van het aantal leden voor de kleinere landen leiden.
Aan de andere kant is het belangrijk dat ons Europa krachtige instellingen heeft als tegenwicht voor het institutionele vacuüm dat is ontstaan door de euro en de vooruitgang op economisch gebied die daarvan het gevolg was. Daarvan profiteren de NAFTA, Mexico, Canada, de Verenigde Staten en de dollar.
Dat gezegd zijnde, moet Nice een historische Raad worden: voor onszelf, voor onze landen en voor de toekomst van Europa.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, dit is een pluralistisch Parlement, maar de sprekers die mij in dit debat zijn voorgegaan waren het uitzonderlijkerwijs allemaal met elkaar eens. Ik denk dat wij allemaal zeer bezorgd zijn over de uitkomst van de Europese Raad in Nice. Mijn goede vriend Elmar Brok zei dat we twee examens moesten halen, Amsterdam en Nice. Ik ben het niet met hem eens, omdat ik denk dat deze kwestie veel verder teruggaat. Ik herinner me dat de institutionele kwesties al bij de uitbreiding van 1995 aan de orde werden gesteld. Ik herinner me ook een brief van bondskanselier Kohl, die ons schreef dat wij de uitbreiding maar moesten goedkeuren, en dat de rest dan onmiddellijk zou worden opgelost. Zo gezegd, zo gedaan, en de uitbreiding van 1995 ging door. Vervolgens kregen we de denktank onder de bekwame leiding van Carlos Westendorp, toen het Verdrag van Amsterdam, en nu Nice, maar er is praktisch niets veranderd, mijnheer de Voorzitter. We zijn nog steeds druk met de institutionele kwesties bezig, zonder oplossingen te vinden waardoor wij een uiterst ambitieuze doelstelling als de uitbreiding naar 27 lidstaten kunnen halen.
Daarover maken wij ons zorgen, en daarover maakt iedereen die vanmiddag heeft gesproken zich zorgen. Dat is de boodschap die wij via u aan de Europese Raad willen overbrengen, mijnheer de voorzitter. U moet weten dat wij dit Franse voorzitterschap niet zullen beoordelen op zijn ideeën over diensten van algemeen economisch belang, hoe belangrijk dat onderwerp ook is, maar op zijn mandaat voor de Top van Nice. Dat mandaat is gelijk aan dat van Finland, vermeerderd met de versterkte samenwerking.
Twee zaken zijn voor het Parlement van fundamenteel belang. In de eerste plaats vragen wij ons af hoever de meerderheidsbesluitvorming zal gaan, en of het Parlement altijd mee zal beslissen over die meerderheidsbesluiten wanneer die wetgevend van aard zijn. Dat is onze eerste toetssteen.
Onze tweede toetssteen, mijnheer de voorzitter, is het Handvest van de grondrechten. Er zijn maar weinig mensen die zich voor institutionele aangelegenheden interesseren, omdat die zo ingewikkeld zijn. De mensen hebben echter wel belangstelling voor het Handvest van de grondrechten - waarover ik al op heel wat plaatsen heb kunnen spreken - omdat mensen wel begrijpen en ervaren wat grondrechten zijn. Wij denken dat we binnen de conventie goed werk hebben gedaan. Ik denk dat we een goed Handvest hebben en dat de Raad een enorme politieke kans laat liggen. De afkondiging die u voorstelt - en die mijn vriend en fractievoorzitter Poettering "plechtige afkondiging" noemt - is namelijk een heimelijke afkondiging. U verklaart dat wij het Handvest hebben afgekondigd, en dat was het dan. U doet alsof u er niemand mee lastig wilt vallen.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, dit is de grote politieke kans voor deze Europese Raad. Als u die niet gebruikt, vrees ik dat wij u na de Europese Raad in Nice weer terugzien en dat andere voorzitterschappen volgen. Het Europees Parlement zal dan, gedachtig aan de uitspraak van Oscar Wilde dat de verleiding kan worden weerstaan door eraan toe te geven, in de verleiding worden gebracht het verdrag van Nice te zijner tijd niet goed te keuren.

Tsatsos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, als Nice achter de rug is, zal snel het uur van het Europees Parlement slaan. Het Europees Parlement moet dan een antwoord geven op twee vragen die van historisch belang zijn voor zowel de toekomst van de Europese Unie als haar politieke geloofwaardigheid. Officieel is het doel van deze herziening de totstandbrenging van doeltreffendere en voor een uitgebreid Europa geschikte instellingen, en tevens de vermindering van het onbetwistbaar democratisch manco.
Helaas wordt met de Verdragstekst die tot nu toe bij de intergouvernementele conferentie uit de bus is gekomen, noch het ene noch het andere doel bereikt. Bijgevolg wordt aan geen van de twee door het Europees Parlement vastgestelde beoordelingscriteria voldaan.
Omdat wij de instellingen doeltreffender willen laten werken, hebben wij gevraagd in de besluitvorming van de Raad over te stappen van unanimiteit naar gekwalificeerde meerderheid. Natuurlijk hebben wij daarbij alle grondwettelijke vraagstukken uitgesloten. De resultaten van de werkzaamheden tot nu toe zijn echter allesbehalve om over naar huis te schrijven, zoals ook de heren Brok en Méndez de Vigo zojuist al duidelijk maakten. Het Europees Parlement is eveneens zeer teleurgesteld over het grote vraagstuk van de democratisering van de Europese Unie. Democratisch gezien is het vanzelfsprekend dat besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in de Raad onverbrekelijk is verbonden met medebeslissing van het Parlement, voor zover het tenminste om wetgeving gaat. Dit is echter niet overal het geval. Tot nu toe is er bijvoorbeeld bij de versterkte samenwerking geen sprake van instemming van het Europees Parlement met de opening van de desbetreffende procedure.
Tot slot weigert men niet alleen het Handvest van de grondrechten op te nemen in de tekst van het Verdrag, maar zelfs daarnaar te verwijzen in artikel 6. Ik wil natuurlijk niet verzwijgen dat er ook goede elementen zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan de Europese politieke partijen en aan artikel 7, waar wij reeds het een en ander over gehoord hebben. Deze vorderingen zijn echter niet voldoende om ons Nice te doen aanvaarden, en natuurlijk zal er, waarde collega' s, druk op ons worden uitgeoefend opdat wij Nice desalniettemin aanvaarden. Men zal dreigen met een institutionele crisis als er in Nice geen verdrag komt. Ik vrees echter, geachte collega' s, dat indien wij als Europees Parlement door de knie gaan en een overduidelijk ontoereikend verdrag als toereikend aanvaarden, er een nog grotere crisis zal losbarsten.
De nationale parlementen wachten op ons standpunt. Wij hebben een historische verantwoordelijkheid. Laten wij voorkomen dat aan de teleurstelling die ons in Nice te wachten staat als daar niets uit de bus komt, de grote teleurstelling wordt toegevoegd van onze volkeren ten gevolge van onze houding. Een mislukking in Nice kan altijd nog worden gecorrigeerd, maar een verlies aan geloofwaardigheid van ons Parlement zal diepe sporen trekken, sporen die jarenlang onuitwisbaar zullen blijken te zijn. Een Europese Unie zonder een geloofwaardig Parlement kan geen lang leven zijn beschoren; in ieder geval zal dit een slecht leven zijn.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, het debat over artikel 133 en het handelsbeleid moet onderdeel uitmaken van een veel bredere poging om te komen tot grotere transparantie en democratie in de besluitvorming van de EU over de handel. Deze sector is momenteel een van de meest gecentraliseerde en ondoorzichtige beleidsterreinen. Dit was een van de hoofdpunten van kritiek van de demonstranten in Seattle en dat zal het ook in Nice nog steeds zijn.
Velen van ons vinden dat we pas mogen gaan denken over overheveling van bevoegdheden van lidstaten naar de Commissie na een volledige herstructurering van de handelspolitiek en de handelsprocedures van de EU als geheel. Deze moeten veel democratischer en transparanter worden en zij moeten worden gebaseerd op werkelijke sociale en ecologische duurzaamheid. Het is dus niet alleen een kwestie van een veel grotere rol van het Parlement bij de besluitvorming op het gebied van de handel. Dat is uiteraard wel belangrijk, en ik verbaas mij er dan ook over dat dit aspect niet door anderen naar voren is gebracht want in de commissie heeft dit veel van onze tijd in beslag genomen. Het betekent echter ook dat het Comité 133 zelf ingrijpend moet worden veranderd. Het moet veel beter controleerbaar worden, zijn agenda en conclusies moeten goed toegankelijk zijn en het moet een brede samenstelling krijgen waarin veel verschillende stromingen in vertegenwoordigd zijn. Alleen dan, voorzitter Prodi, zullen sommigen van ons bereid zijn de Commissie de uiterst belangrijke terreinen van diensten, investering en intellectueel eigendom toe te vertrouwen.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, de EU-top in Nice zal naar ik hoop een volgende positieve stap betekenen op weg naar Europese integratie. Ik moet zeggen dat het recente verslag van de Commissie over de vorderingen van de landen in Midden- en Oost-Europa die het lidmaatschap van de EU hebben aangevraagd, bemoedigend is. Ik wil absoluut niets afdoen aan de aspiratie, en zelfs het recht, van sommige van die landen om in 2002 tot de Gemeenschap toe te treden. Het zou echter naar mijn mening niet in hun eigen belang zijn, noch in dat van de lidstaten, om deze datum te handhaven als niet eerst is gezorgd voor een ordelijke overgang met een minimum aan verstoring van de economieën van de bestaande lidstaten.
Wij mogen niet vergeten dat ons uiteindelijke doel is een economisch en sociaal milieu te scheppen waardoor de EU een van de belangrijkste spelers kan worden in de wereldhandel. Hierbij zullen de landen van Midden- en Oost-Europa als volwaardige partners deelnemen en zullen zij ook de vruchten plukken van een vreedzame en stabiele Europese economie. Wij hebben in het verleden bewezen dat dit doel bereikbaar is. Als inwoner van een lidstaat die heeft geprofiteerd van een zorgvuldig geplande overgang naar lidmaatschap zie ik een uitgebreid en vreedzaam Europa dan ook vol vertrouwen tegemoet.
De uitbreiding van de Europese Unie mag echter de invloed van de kleinere lidstaten met hun belangrijke nationale belangen die moeten worden behartigd, niet verzwakken. Vanuit het Ierse standpunt bezien, is het duidelijk dat wij ons recht willen behouden om een lid van de Europese Commissie voor te dragen. De Commissie bepaalt immers de uitvoering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het visserijbeleid, het vervoerbeleid en andere belangrijke EU-beleidsterreinen. Ik vind het ook heel belangrijk dat wij zeggenschap houden over onze eigen belastingzaken en de sociale zekerheid.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, ik richt me in het Frans tot de voorzitter van de Commissie en de voorzitter van de Raad om er zeker van te zijn dat ik goed begrepen word.
Ik wil hier de aandacht vestigen op een idee dat door mijn werkgroep in onze Fractie van de Europese Volkspartij naar voren is gebracht en niet ingaan op de punten van zorg van mijn als "conservatief" bekend staande fractie. Op tal van punten hebben we om verschillende redenen grote bedenkingen, met name ten aanzien van het Handvest van de grondrechten. Daarover zal ik echter niet spreken; dat zal een andere spreker doen. Het idee dat ik naar voren wil brengen is ons te concentreren op wat er na Nice zal gebeuren.
Uit de redevoering die president Chirac hier in juli gehouden heeft kunnen we opmaken dat er in Nice ten minste drie hoofdthema' s zullen zijn: de vereenvoudiging van de Verdragen, de verdeling van de bevoegdheden tussen de Europese, nationale en regionale bestuurslagen - wat ik met een verwijzing naar artikel 10 van de Amerikaanse Grondwet de rechten van de staten zou willen noemen - en het institutionele machtsevenwicht. Wat dit laatste punt betreft zouden we wellicht vooral naar de rol van de nationale parlementen moeten kijken, dat wil zeggen: we zouden ons moeten afvragen hoe we onze instelling in de toekomst moeten besturen. Wij verwachten van de Commissie een verslag over deze kwestie van goed bestuur.
Zou het niet goed zijn onze volkeren te raadplegen alvorens verder te gaan en ze te betrekken bij wat we hier doen, in plaats van te wachten op een resultaat waarover de burgers zich vervolgens in een referendum moeten uitspreken zonder dat ze precies weten wat er afgesproken is? Mijn volgende, drieledige vraag luidt dan ook: op welke wijze en volgens welk tijdschema zal men te werk gaan in deze kwestie, welke procedure zal er gevolgd worden en welke landen krijgen een stem in die procedure?
In de eerste plaats het tijdschema. Mijnheer de Voorzitter, moeten we tot de volgende IGC, dat wil zeggen tot 2003 of 2004, wachten om het debat over deze fundamentele kwesties te kunnen voeren? Mijns inziens moeten we direct na afloop van de Top van Nice een aanvang maken met dit debat.
In de tweede plaats de procedure. De voorzitter van onze Commissie constitutionele zaken heeft gelijk: vergeet de IGC, vergeet de wijze mannen, vergeet de gesloten deuren. We moeten in Europa een groot maatschappelijk debat op gang brengen door de burgers bij onze discussies te betrekken. En wat het derde punt betreft, de vraag naar de deelnemende landen, de kandidaat-landen moeten zeker bij de zaak betrokken worden, maar het lijkt me enigszins overdreven de landen waarmee nog geen onderhandelingen worden gevoerd, zoals Turkije, een stem te geven.
Ter afsluiting zou ik u willen vragen, mijnheer de voorzitter van de Raad en mijnheer de voorzitter van de Commissie, na te denken over de mechanismen die in het Verdrag van Nice opgenomen dienen te worden om te garanderen dat dit brede debat inderdaad gevoerd kan worden en om Kremlinachtige toestanden te voorkomen waarbij alle beslissingen achter gesloten deuren genomen worden. Die mechanismen moeten het ons tevens mogelijk maken een impuls te geven aan de discussie over een nieuw, al dan niet grondwettelijk Europees kader, rechtstreeks in contact te komen met onze kiezers en van de Europese Unie in de toekomst een groot succes te maken.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ik zou niet alleen de fungerend voorzitter van de Raad maar ook alle regeringen van de lidstaten eraan willen herinneren dat al deze netelige kwesties ons zullen blijven achtervolgen als er in Nice geen overeenstemming wordt bereikt. Zij zullen na Nice niet gemakkelijker oplosbaar worden, integendeel, dit zal juist moeilijker worden. In de komende twee weken zal dan ook ter afronding nog een enorme inspanning nodig zijn. Dit geldt voor geen enkele vraagstuk zozeer als voor de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid. Iedere regering zegt dat er meer besluitvorming bij gekwalificeerde moet komen, maar ze hebben allemaal hun eigen lijstje met uitzonderingen. Het probleem is dat we, als we alle lijstjes met uitzonderingen naast elkaar leggen, tot de ontdekking komen dat er nog maar weinig inhoudelijk belangrijke terreinen over zijn waarover we met zijn allen vinden dat ze onder de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid moeten gaan vallen. Als we in Nice iets willen bereiken, zullen wij allemaal sommige van onze diepgekoesterde uitzonderingen moeten prijsgeven.
Uiteraard zullen sommige regeringen in hun eigen lidstaat kritiek krijgen van oppositiepartijen, van eurosceptici die zeggen: "u geeft ons nationale vetorecht op". U moet echter goed begrijpen dat als u zelf vetorecht hebt, alle anderen dat ook hebben. In een Unie van 27 lidstaten zullen dan ook voor ieder veto dat u inlevert, ook 26 andere veto's worden opgegeven. Daardoor zullen zaken die u echt wilt, niet langer worden getorpedeerd door de veto's van anderen. Iedereen gaat er bij een systeem van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming op vooruit.
Als wij meer gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming willen krijgen op het gebied van de wetgeving, moet dat samengaan met codecisie. Dit geldt niet alleen voor nieuwe terreinen die onder de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming gaan vallen, maar ook voor gebieden die dat nu al doen. Dit is essentieel voor de democratie op EU-niveau. Nieuw in te voeren Europese wetgeving moet aan twee eisen voldoen: ze moet aanvaardbaar zijn voor de gekozen regeringen bijeen in de Raad en voor de rechtstreeks gekozen leden van het Europees Parlement. Dit zijn twee waarborgen voor de kwaliteit en de aanvaardbaarheid van de Europese wetgeving. Dit is niet iets om bang voor te zijn. De manier waarop de codecisieprocedure in het afgelopen jaar heeft gefunctioneerd, toont aan dat deze procedure werkt. In meer dan driekwart van de gevallen hebben wij niet eens het Bemiddelingscomité nodig; de twee lezingen zowel in de Raad als in het Parlement zijn voldoende om tot overeenstemming te komen. Als dit hier zo goed werkt, laten wij er dan voor zorgen dat het voor het hele spectrum van het wetgevingsproces werkt.
Ten slotte ligt er nog de kwestie van het aantal zetels in het Europees Parlement. Wij weten dat er, wil er in 2009 een Parlement worden gekozen, een definitieve oplossing gerealiseerd moet zijn. Het in 2009 gekozen Parlement zal immers aanblijven tot 2014. Tegen die tijd zijn wij ongetwijfeld uitgebreid tot tenminste 27 lidstaten. Maar wij zullen ook moeten zorgen voor een overgangsregeling voor de Parlementsverkiezingen in 2004, aangezien op zijn minst enkele nieuwe lidstaten zullen toetreden vóór of tijdens de zittingsperiode van het Parlement dat in 2004 wordt gekozen en dat tot 2009 zal aanblijven. Wij moeten nu al ruimte maken voor de uitbreiding van dat Parlement. Als er veel staten toetreden, zullen wij wellicht de grens van 700 tijdelijk overschrijden. Wij moeten echter nu al een eerste aanpassing doorvoeren. Het is immers gemakkelijker om in dit opzicht twee kleine stapjes te zetten dan één grote stap. Ik verzoek de voorzitter dan ook dringend vol te houden en ik roep ook alle regeringen op om in Nice de noodzakelijke compromissen te sluiten.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega' s, zojuist sprak collega Elmar Brok in deze zaal over huiswerk. Hij zei wat scholieren moeten doen om door de tentamens te komen. Een van de dingen die scholieren zeker moeten doen om te slagen is kort voor het begin van de tentamens heel de materie nog even vlug doornemen. Ik zal u zeggen welke thema' s u nog eens door moet nemen om een tien te krijgen voor uw tentamens.
Ten eerste zal, mijnheer de minister, in Nice - en dit zeg ik tegen u en, via u, tegen al uw collega' s - een akkoord moeten worden bereikt dat niet alleen de machtsverhoudingen tussen groot en klein, maar tevens het institutioneel evenwicht eerbiedigt.
Wat ten tweede het vraagstuk van de Commissie betreft, weet u en weten wij allen dat het daarbij niet om cijfers gaat. Bij het vraagstuk van de Commissie gaat het om kwaliteit. Wij willen een nieuwe Commissie met 27 commissarissen, mits deze Commissie een politieke rol, opnieuw een politieke rol kan vervullen en een voorzitter krijgt met bevoegdheden die haar in staat stellen naar behoren te werken.
Wat de weging van de stemmen in de Raad betreft, lijkt mij het systeem van de dubbele meerderheid het beste. Dit is het meest representatieve en het meest objectieve systeem. Wat de uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheid betreft, zijn wij het er mee eens dat als geen stappen in die richting worden gezet, er heel veel problemen zullen ontstaan. Mijns inziens zou men, bij wijze van eerste stap, de sector van het handelsbeleid onder de gekwalificeerde meerderheid kunnen brengen. Dit lijkt mij zelfs vanzelfsprekend.
Wat het buitenlands beleid betreft - nu wij toch in de mooie wereld van de heer Solana leven - moet ik u zeggen dat wij een grote fout begaan als wij het gemeenschappelijk buitenlands beleid blijven reserveren voor uitsluitend intergouvernementele samenwerking. Het gemeenschappelijk buitenlands beleid moet geheel onderworpen worden aan de communautaire procedure, want alleen op die manier zullen wij de noodzakelijke veiligheidsvoorzieningen kunnen inbouwen.
Tot slot kan ook ik, mijnheer de fungerend voorzitter, niet zwijgen over het Handvest. Dit is een vraagstuk waar miljoenen Europese burgers levendige belangstelling voor koesteren. Mijns inziens moet men in Nice tenminste instemmen met het compromis van het Parlement en het Handvest combineren met artikel 6, lid 2.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn betoog willen toespitsen op drie essentiële punten. De voorzitter van de Raad heeft zich uitgelaten over het vraagstuk van de versterkte samenwerking. Hij heeft gezegd dat hierover bijna een consensus is bereikt. Ik zou graag van voorzitter Hubert Védrine of voorzitter Romani Prodi vernemen welke rol er voor de Commissie is weggelegd of wordt verdedigd in het kader van de versterkte samenwerking in de tweede en derde pijler.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op de algemene overeenkomst die mijn vriend en voorzitter van de socialistische fractie, Enrique Barón Crespo, hier reeds heeft geanalyseerd. Zij zal gelukkig deel uitmaken van de resolutie die het Europees Parlement morgen ongetwijfeld zal aannemen. Momenteel is de verdeling van de bevoegdheden binnen de Raad en het Parlement niet in overeenstemming met de grootte en het bevolkingsaantal van de verschillende lidstaten. Het huidige evenwicht is gebaseerd op het beginsel van dubbele legitimiteit tussen de unie van staten en de unie van burgers.
Ik leid echter uit de verschillende interpretaties af dat het de bedoeling is dit evenwicht te verstoren en meer gewicht toe te kennen aan de grote landen, zowel in de Raad als in het Parlement. Dat is volkomen onrechtvaardig en onaanvaardbaar. Daarom onderstreep ik nogmaals dat bij de besluitvorming in de Raad de regel van de dubbele meerderheid moet worden toegepast - dat is niet alleen aannemelijker maar tevens rechtvaardiger - terwijl in het Europees Parlement de huidige methode moet worden gehandhaafd. Zodra de nieuwe afgevaardigden toetreden, kan een begin worden gemaakt met de voorgestelde lineaire afbouw. Dit eindscenario lijkt mij evenwichtiger en rechtvaardiger. Bovendien houdt het rekening met een historische realiteit die de architecten van Europa niet over het hoofd mogen zien: de lidstaten bestaan nu eenmaal en de band tussen de lidstaten en hun burgers zal blijven zolang de band tussen alle burgers en Europa zelf niet wordt aangehaald.
Tot slot zou ik nog even willen ingaan op het Handvest van de grondrechten. De voorzitter van de Raad is oprecht geweest en ik dank hem daarvoor. Hij heeft ons erop geattendeerd dat er landen en regeringen zijn die weigeren het Handvest zelfs maar te proclameren als het in de Verdragen wordt opgenomen. Dit soort uitspraken is onaanvaardbaar. Wat zal de Europese burger wel niet denken wanneer hij hoort zeggen dat de regeringen bereid zijn bepaalde dingen neer te schrijven, maar niet wensen dat diezelfde dingen bindend en afdwingbaar zijn? Wat voor signaal geven wij aan de kandidaat-landen wanneer wij van hen verlangen dat zij met het oog op de toetreding wel al onze eisen in verband met de eenheidsmarkt inwilligen maar niet meer aandringen op de ratificatie van het Handvest van de grondrechten? Op die manier geven wij te kennen dat Europa de consumenten beter behandelt dan de burgers van de Europese Unie. Daarom herhalen wij onze oproep aan het voorzitterschap. Het moet alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat in Nice ten minste een verwijzing naar de Verdragen wordt opgenomen. Dat is immers de beste beloning voor de inzet van de Europese afgevaardigden, de Commissie en de vertegenwoordigers van de regeringen die aan de Conventie voor de opstelling van het Handvest hebben deelgenomen.

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, vandaag heeft de president van Letland een bezoek gebracht aan het Europees Parlement. Het verhaal van mevrouw Vike Freiberga is illustratief voor de moed die de volken van Midden- en Oost-Europa in tijden van tegenspoed hebben getoond. Als zevenjarig meisje moest zij haar land ontvluchten voor het oprukkende Rode Leger. Zij moest zich als vluchteling in sloten verstoppen om niet door Sovjetvliegtuigen te worden beschoten. Ik wil u ook herinneren aan de heldenmoed van de vakbond Solidariteit in Polen, de president van de Tsjechische Republiek Vaclav Havel en de generaties in Hongarije van na 1956, die steeds hebben geprobeerd hun vrijheid en onafhankelijkheid terug te krijgen.
Minister Védrine, enerzijds zien wij moed en zelfs heldhaftig gedrag; anderzijds kijken wij naar de Raad van ministers, de IGC die binnenkort bijeen zal komen in Nice. Zien wij daar moed, standvastigheid, vastberadenheid om er een succes van te maken? Zoals u in uw toespraak aangaf, zien wij op dit moment slechts verdeeldheid, onderling geruzie en het vooruitzicht van een mislukking. Zult u in Nice gehoor kunnen geven aan de resolutie van het Europees Parlement, waarin wij oproepen ervoor te zorgen dat de topconferentie zo zorgvuldig wordt voorbereid dat de volken van Midden- en Oost-Europa bij de komende verkiezingen voor het Europees Parlement van 2004 mee kunnen stemmen? Zullen u, voorzitter Prodi, en uw collega commissaris Verheugen, de Commissie opdragen die kandidaat-landen toe te laten die hebben voldaan aan alles wat wij tot nu toe van ze hebben gevraagd? Alleen dan kunnen wij in Nice de volken van Midden- en Oost-Europa recht in de ogen kijken en zeggen: ja, wij zijn erin geslaagd de noodzakelijke hervormingen door te voeren. Binnen de zittingsperiode van één Parlement zult ook u in Brussel en Straatsburg kunnen aanschuiven.
Wij kunnen ons geen mislukking veroorloven. Wij spraken indertijd van de left-overs na Amsterdam. Ons publiek in de EU en het publiek in de kandidaat-landen zullen het vooruitzicht van left-overs na Nice, van een tweede IGC in 2004, niet accepteren.
Ik hoop dat wij het Franse voorzitterschap zullen kunnen feliciteren met zijn succes. Als succes echter uitblijft, zal onze veroordeling hard zijn.

Van den Berg
Voorzitter, op het eerste gezicht gaat Nice over de noodzakelijke aanpassingen en leftovers in het licht van de uitbreiding. Maar er staat veel meer op het spel. Nice gaat niet alleen over de vraag of lidstaten hun commissaris willen opgeven, het gaat vooral over de bereidheid van de lidstaten om een Europese politieke samenwerking gestalte te geven die over de nationale belangen heen, de belangen van de Europese burger behartigt.
Wij hebben de afgelopen tijd regelmatig kunnen constateren dat deze politieke samenwerking totaal afwezig was. Een eclatant voorbeeld is natuurlijk de nationaal gemotiveerde maatregelen, de reactie op de onrust over de hoge diesel- en benzineprijzen, dat een gezamenlijk optreden in de ogen van de burgers de geloofwaardigheid van de Europese politieke samenwerking enorm had kunnen vergroten.
Met de verdieping van de Unie voor ogen moeten de regeringsleiders in Nice dan ook overstag en de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming substantieel uitbreiden. Als het ons ernst is met het verdiepen van de Europese samenwerking bestaat ook de absolute noodzaak om de democratische controle op de Europese besluitvorming goed te regelen. Daarom moet de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming altijd worden verbonden aan het codecisierecht van het Parlement. 80% van alle amendementen van het Europees Parlement in de afgelopen periode werden overgenomen door de Raad. Dus blijkbaar ligt er een geweldige kwalitatieve bijdrage van onze kant.
Zoals collega Berès gezegd heeft, is het natuurlijk een onhoudbaar onderscheid dat we van de ene kant co-decisierecht hebben op consumentenzaken en tegelijkertijd alleen maar adviesrecht op landbouwzaken. Denken wij even terug aan de recente BSE-crisis. Wat moeten wij nu daarover aan onze burgers uitleggen?
Collega Méndez de Vigo heeft net terecht gewezen op het Handvest. Dat onderwerp ligt natuurlijk het Europees Parlement zeer aan het hart. Het geeft handen en voeten aan het Europa van de burger, handvest voor de grondrechten van de burger. Maar nu dat Handvest in Nice in verdragen moet worden opgenomen, hebben diverse regeringen blijkbaar hun tegenstand laten blijken. Dit is voor ons onacceptabel, want door dit document op te nemen in de Verdragen van de Europese Unie worden fundamentele normen en waarden van de rechtsstaat en de sociale welvaartstaat ingebed in de Europese structuren.
Ik wil waarschuwen voor een té minimalistische houding door onze regeringsleiders in Nice. Zoals Commissievoorzitter Prodi heeft gezegd is de gekwalificeerde meerderheidsvorming samen met de co-decisie, artikel 62 verbinding Handvest met de Verdragen, de lakmoesproef van onze regeringsleiders. In Nederland hebben wij een gezegde dat zegt: als je de lat te laag legt, struikel je erover. Ons Europees project mag daar over niet struikelen. Mochten wij struikelen, het Europees Parlement zal het verwerpen. Dus wij rekenen op een succes, maar het is aan u dat daar uit te voeren.

Pronk
Voorzitter, wij mogen dezer dagen toch wel grote bewondering uitspreken voor de Verenigde Staten. Zij zitten in de grootste constitutionele crisis die zij in honderd jaar hebben gehad en zij zeggen alleen maar: het blijkt hoe goed ons systeem in elkaar zit dat wij zo'n crisis kunnen hebben.
Als wij maar iets van die mentaliteit zouden hebben, dat wij iets minder nadruk zouden leggen op de dingen die verkeerd gaan in ons werelddeel en iets meer de nadruk zouden kunnen leggen op de dingen die goed gaan, dan zouden wij een stuk gelukkiger zijn dan op het ogenblik het geval is.
Ik ben het eens met iedereen die gezegd heeft dat de Raad examen moet doen. Ik heb ook mijn scepsis. Ik hoop dat zij inderdaad datgene doen wat Elmar Brok hen heeft aangeraden. Als zij dat doen dan maken zij er een succes van. Als het niet het geval is dan maken zij er geen succes van. In het bijzonder geldt dat wat mij betreft ook voor het sociale beleid en ook voor het Handvest, dat die op de een of andere manier in het Verdrag erkend gaat worden.
Maar waarom is het nu toch zo dat wij het altijd zo veel slechter denken te doen, hoewel er geen objectieve redenen voor zijn, dan anderen? Ik denk dat dat gedeeltelijk toch een zekere onzekerheid is van ons Parlement, ook van de Raad en ook van de Commissie bij het naar voren brengen van de boodschap, maar aan de andere kant toch ook een zeker gevolg is van de aanvallen en de onderwaterachtige aanvallen van de zijde van de zogenaamde "sceptici". Zij hebben niets te bieden. Wat zij bieden, is een "Balkan". Dat is iets wat het allerergste is. De Balkan is het ideaal van de sceptici. Als wij de heer Bonde horen, de Balkan, dat is zijn uiteindelijk ideaal. Meer kunnen wij van hem niet verwachten. Als men dan ziet dat deze mensen totaal geen alternatief hebben, ons alleen maar in ellende zouden brengen en onze industrie er veel slechter zou doen voorstaan dan op het ogenblik, dan wordt er naar hen veel te veel geluisterd. Ik geloof dat het ook aan de Raad is om te proberen niet alleen vanuit het nationale belang, maar ook vanuit het gezamenlijke Europese belang te ageren, want united we stand, divided we fall, en dat laatste mogen wij zeker niet vergeten.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, een van de fundamentele eisen van het Europees Parlement en van de Commissie luidt dat de Europese Unie meer bevoegdheid moet krijgen op het gebied van de handel en het extern economisch beleid. Voorzitter Prodi, u heeft dit zojuist nog benadrukt. Wanneer wij nu zien dat het Franse voorzitterschap, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, op dit vlak een doorslaggevende rol speelt, dan moeten wij vaststellen dat wij vandaag, enkele dagen voor het begin van de IGC, nog bij nul zijn. U draagt de verantwoordelijkheid voor het welslagen van deze onderneming. U, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, hebt de nodige manoeuvreerruimte. Niet alleen over het verkeer van goederen, maar ook over het verkeer van diensten, investeringen, de intellectuele eigendom en de mededinging zou bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad van ministers moeten worden besloten en artikel 133, lid 1 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd. Dat is onze voornaamste eis.
Wij, dat wil zeggen de Europese Unie, zijn goed voor 40% van de handel en de diensten in de wereld, de Verenigde Staten voor niet meer dan 20%. Daarom dragen wij de verantwoordelijkheid voor een verdere openstelling van de wereldmarkten voor de invoering van onze technologische en dienstensystemen in vele landen overal ter wereld. De grote meerderheid van de vertegenwoordigers van de regeringen pleit voor de versterking van de rol van de Europese Unie, dit heb ik in onze Commissie constitutionele zaken persoonlijk kunnen vaststellen. Het is klaarblijkelijk de Franse regering die hier dwarsligt. Wij mogen niet vergeten dat Frankrijk er als grote economische natie onmiddellijk van profiteert als de Europese Unie met een stem kan spreken tegenover de andere grote handelsregio' s in de wereld, zoals de Verenigde Staten, Canada en de Aziatische landen.
Het is volgens ons terecht dat Frankrijk zijn belangen op het gebied van de eigen culturele identiteit, die met de culturele identiteit van heel Europa verweven is, krachtdadig verdedigt. Wij pleiten voor een compromis dat eenparigheid voorziet voor de gevallen waarin aan deze belangen wordt geraakt. Ik geloof dat dit een weg kan zijn om uit de impasse te geraken.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, voor het begin van geen enkele intergouvernementele conferentie waren de tekenen gunstig. Er waren vooral open vragen en er bestond maar weinig overeenstemming. Nu, enkele dagen voor het begin van deze intergouvernementele conferentie zijn de tekenen alweer ongunstig. Maar paradoxaal genoeg is het deze keer vooral de zich aftekenende consensus die velen van ons politieke hoofdpijn bezorgt. De overeenstemming die van dag tot dag waarschijnlijker wordt, is weliswaar niet de kleinste gemene deler, maar helaas eerder een uiterst kleine gemene deler. Velen onder ons vrezen daarom dat de institutionele hervormingen van Nice de Unie niet echt klaarstomen voor de grote uitbreiding met 12 of meer nieuwe lidstaten, althans niet zonder nieuwe, verdergaande hervormingen. Het lijkt mij twijfelachtig dat het in de nieuwe, grotere familie gemakkelijker zal zijn om tot overeenstemming te komen dan nu. Maar wij kunnen altijd blijven hopen.
Afgezien van de algemene balans van de komende IGC is er nog een klein, maar niet direct fijn detail dat mij zorgen baart. In de resolutie over Nice, waar wij hier over debatteren, staat in paragraaf 6 een laatste bijzin. Deze komt erop neer dat het Parlement in de procedure van artikel 7 VEU, bedreiging van de democratie, rechten van de mens, enzovoort, ook het initiatiefrecht moet krijgen. Algemeen gesproken zou dit de centrale rol van de Commissie ondermijnen, want haar exclusief initiatiefrecht is voor de Unie van essentieel belang. Een initiatiefrecht voor het Europees Parlement zou daarnaast op dit uiterst gevoelige gebied de deur wijd openzetten voor partijpolitieke willekeur. Willen de Europese sociaal-democraten, die dit voorstel hebben ingediend, nu elke verkiezing waarbij een linkse meerderheid verloren gaat, aangrijpen om een Europees schervengericht te houden? Ik wil daarvoor waarschuwen en vraag u om morgen tegen deze bijzin te stemmen!

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, het Franse voorzitterschap van de Unie heeft, met de actieve inzet van Jacques Chirac, de aandacht van Europa gevestigd op een serie thema' s die van groot belang zijn voor onze toekomst. Daarom hebben de hoofdrolspelers van de Top van Nice een moeilijke taak te vervullen, een taak van hoog niveau en dus in overeenstemming met de ambitieuze projecten.
Voorzitter Prodi, voor u zal het niet gemakkelijk zijn, net zo min als voor de staatshoofden en regeringsleiders. Samen met hen moet u een oplossing zien te vinden voor een groot aantal problemen, van de onvermijdelijke uitbreiding tot de hervorming van de instellingen en de wijziging van mechanismen die door de gebeurtenissen zijn ingehaald, tot de proclamatie van het Handvest van de grondrechten, een eerste stap op weg naar een Europese grondwet. Daar geloven we allemaal in.
Wat betreft vrijheid, rechten van de mens en wetenschappelijk onderzoek hebben het volk en zijn vertegenwoordigers, in dit Parlement en in de nationale parlementen, het laatste woord. Daarom, mijnheer de Voorzitter, doen we een beroep op deze Vergadering om te zorgen dat Brussel en Straatsburg geen klankkasten worden voor nationale verkiezingsvraagstukken. We zijn hier om het Europa van de toekomst op te bouwen. In dat Europa moeten verouderde mechanismen grondig worden hervormd om een sociale markteconomie te creëren die werkgelegenheid en ontwikkeling schept. Dat alles lukt niet zonder de betrokkenheid en de overtuigde steun van de volkeren. Zij moeten Europa zien als een garantie voor hun rechten en hun toekomst, niet als het rijk van de bureaucratie en de kleingeestige veten van de dorpspolitiek.
Laten we er gezamenlijk voor zorgen dat Nice geen eindpunt wordt maar de springplank van een groots project. Kortom, we moeten allemaal streven naar het maximaal haalbare. Daarvoor is het nodig dat we er ook volledig in geloven.
Mijnheer de Voorzitter, wij van Forza Italia en van de PPE geloven erin. We zullen samen met u werken aan de opbouw van het Europa van de burgers.

Védrine
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats de afgevaardigden willen bedanken voor dit hoogstaand debat. Er staat een Europese Raad voor de deur die werkelijk van zeer groot belang is en zeer veel inspanningen zal vergen, en in dit soort situaties is altijd een zekere spanning voelbaar die bij nauwkeurig lezen zelfs in bepaalde artikelen in de pers te bespeuren valt. Dat zal ervaren Europeanen overigens niet verbazen. Naar mijn mening is dit een uitstekend debat geweest, een zeer nuttige discussie waarin u vele belangrijke kwesties aan de orde heeft gesteld. Ik ben trouwens vooral gekomen om naar uw opmerkingen te luisteren. Ik zal proberen met wat hier gezegd is zoveel mogelijk rekening te houden, en ik zal van dit debat zeker verslag uitbrengen aan de Franse president, die de Europese Raad van Nice zal voorzitten, evenals aan de Franse premier en aan mijn collega' s in de Raad Algemene Zaken van komende maandag. In dit opzicht is het debat dus zeer nuttig geweest.
Echter, hoe zinvol deze exercitie ook mag zijn vanwege de vele relevante vragen die zijn opgeworpen en de talrijke suggesties die zijn gedaan, ik zou toch willen opmerken dat ik de toonzetting over het geheel genomen te negatief vind. Ik geloof dat de teneur van alles wat hier te berde is gebracht - hoe sterk de talrijke standpunten ook van elkaar verschillen - de Europese realiteit van dit moment niet goed weergeeft. Die realiteit is namelijk dat we vooruitgaan, ja zelfs flinke vorderingen maken. Ik constateer dan ook een zekere discrepantie tussen de hier uitgesproken zorgen - waarnaar ik natuurlijk goed luister en die ik uiteraard respecteer - en de bepaald niet onaanzienlijke vorderingen in de praktijk. Zo zou ik bijvoorbeeld het akkoord inzake belastingharmonisatie kunnen noemen, dat zeer onlangs, op basis van unanimiteit zelfs, tot stand is gekomen. Er werd al jaren uitgekeken naar dat akkoord: naar ik meen is er al in 1989 voor het eerst over gesproken. Zoals een van uw collega' s heeft gezegd, met een verwijzing naar het optimisme van de Amerikanen en de wijze waarop die over zichzelf spreken: we moeten datgene waaraan gewerkt wordt en waarmee vooruitgang geboekt wordt wel naar waarde weten te schatten.
Wat de aanpak betreft moet ik zeggen dat ik echt niet zou weten hoe een land dat belast is met het voorzitterschap het anders zou moeten doen. Aan het voorzitterschap kunnen we geen extra bevoegdheden ontlenen en die taak geeft ons niet het recht de plaats van anderen in te nemen. We krijgen enkel een aantal verantwoordelijkheden op de schouders gelegd en die trachten we zo goed mogelijk op ons te nemen. Ik zou voor deze kwesties van institutionele aard, die nu eenmaal uiterst gecompliceerd zijn, geen andere aanpak weten dan de problemen een voor een aan te pakken, te luisteren naar de standpunten van alle partijen, te proberen speelruimte te creëren, eenieder te vragen in welk opzicht enige soepelheid te verwachten is en vervolgens voorstellen te formuleren waarin met dit alles rekening gehouden is.
Het voorzitterschap kan dus wel het nodige doen, maar wanneer het vaststelt dat het is vastgelopen bij alles wat het doet en wil, is het wel gedwongen de standpunten van de lidstaten in aanmerking te nemen om te vermijden dat het ondemocratisch te werk gaat. Neem bijvoorbeeld het Handvest. U weet dat het Franse voorzitterschap ten aanzien van dit onderwerp behoorlijk voortvarend is geweest. Welnu, we hebben moeten vaststellen dat verschillende lidstaten het Handvest als zodanig zouden afwijzen indien het een juridische basis zou krijgen. Sommige lidstaten waren er zelfs op tegen dat bepaalde sociale kwesties of bepaalde nieuwe rechten in de tekst genoemd zouden worden. Om verder te komen moesten we dus een compromis zien te bereiken, waarbij we ons realiseerden dat er in de geschiedenis van Europa zeker voorbeelden zijn aan te wijzen van teksten zonder juridische basis die toch een aanzienlijke invloed hebben gehad op de meningsvorming, de mentaliteit en de politieke ontwikkelingen. Dat is precies waarom het gaat bij een constructief compromis.
Toen er eindelijk een akkoord was bereikt over de tekst - een goede tekst overigens, die zeer gedegen is voorbereid door de Conventie, goed te lezen is en echt allure heeft - werd door enkele landen het idee geopperd de tekst te integreren in artikel 6. En wat heeft het voorzitterschap vervolgens gedaan, dat zelf, als een van de lidstaten, voorstander was van dat idee? Het heeft dit voorstel ingebracht tijdens de discussies, maar verscheidene landen hebben gezegd: "Nee, indien jullie vasthouden aan artikel 6, trekken wij zelfs onze instemming met het Handvest als zodanig in" . Het is dus in het geheel niet de bedoeling af te zien van het afkondigen van het Handvest en er is ook geen sprake van een gebrek aan transparantie. Alles wat er gebeurt is volstrekt doorzichtig, niets wordt achtergehouden en over alles wordt uitvoerig gediscussieerd. U bent echt van alles volledig op de hoogte. Het punt is dat bepaalde landen slechts met het Handvest ingestemd hebben op voorwaarde dat de tekst een zuiver politieke tekst zou blijven.
Wat kan het voorzitterschap daaraan doen? We kunnen de landen die van dit punt een conditio sine qua non maken niet van de discussie uitsluiten: we dienen ons te houden aan de regels van de democratie. U heeft het steeds maar over democratie, maar die bestaat niet alleen bij u: ze bestaat ook in de Raad Algemene Zaken, in de Europese Raad, in alle vergaderingen en in alle debatten. Dat moeten we goed voor ogen houden. Met een gebrek aan ambitie heeft dat niets te maken; integendeel, juist doordat we zo ambitieus zijn geweest in deze kwestie - en het aanpakken van de institutionele hervorming kan men toch zeker ambitieus noemen - hebben we zoveel weerstand ontmoet. Zonder uitgesproken ambities zou er van sterke weerstand geen sprake zijn geweest. Die zaken hangen nauw met elkaar samen.
We doen ons best, om het zo maar te zeggen. Ik meen dan ook dat ons geen andere weg openstaat dan gewoon verder te gaan, duidelijkheid te verschaffen en bij de Europese Raad een heldere, eerlijke uiteenzetting te geven van de standpunten van alle partijen ten aanzien van elk onderwerp, al zullen we natuurlijk eerst proberen in die standpunten zoveel mogelijk beweging te krijgen.
Verder zou ik nog willen zeggen dat er van een probleem tussen grote en kleine landen mijns inziens geen sprake is. De term kleine landen gebruik ik hier even voor het gemak; normaal gesproken vermijd ik die liever. Ik ben namelijk van mening ben dat geen enkel land dat deel uitmaakt van de Europese Unie, van welke omvang ook, een klein land is. Immers, elke lidstaat kan invloed uitoefenen in alle belangrijke kwesties. Dit klassieke onderscheid is vandaag de dag niet echt relevant meer. En iedereen weet hoe de pers met dit onderscheid omgaat.
Wat de intergouvernementele conferentie betreft is er slechts bij één onderwerp gewag gemaakt van een meningsverschil tussen de grote en de kleine landen, namelijk de omvang van de Commissie. En zelfs op dit ene punt is dat niet terecht, want bij de voorstellen die zijn gedaan ging het niet om voorstellen van de grote landen om de kleine landen te benadelen. Het ging om een oproep aan iedereen om offers te brengen: kleine, middelgrote en grote landen tezamen. Op basis van die oproep heeft het idee postgevat dat er sprake was van een tegenstelling tussen de grote en de kleine landen. Dat idee is op niets gebaseerd; het is volstrekt onjuist, zowel ten aanzien van de drie andere hoofdonderwerpen van de IGC als ten aanzien van de andere thema' s van de Europese Raad van Nice. Nogmaals, het is een verkeerde voorstelling van zaken, en het lijkt me het beste die kwestie verder maar te negeren.
Wat de opmerkingen over de gekwalificeerde meerderheid betreft, daarover zou ik willen zeggen dat u, mijnheer Poettering, zich er wat gemakkelijk van af heeft gemaakt, als u mij deze woorden toestaat. U zet één land in de beklaagdenbank en doet alsof een minder starre houding van dat land volstaat om alle andere landen te laten inbinden. Maar inbinden is precies wat wij gedaan hebben in de kwestie van de omvang van de Commissie. Toen we inzagen dat de Commissie in de toekomst niet al te omvangrijk zou moeten zijn om te garanderen dat ze doeltreffend zou kunnen blijven opereren en zou kunnen blijven beschikken over al haar bevoegdheden, met name over haar recht van initiatief, hebben wij, ook wij, ons bereid getoond daarvoor een offer te brengen. Het egalitair toerbeurtstelsel heeft immers ook gevolgen voor de grote landen: ook die zullen op een bepaald moment niet in de Commissie vertegenwoordigd zijn, precies zoals de andere landen. Van discriminatie is dus geen sprake.
Onze inschikkelijke houding heeft echter geen navolging gekregen en heeft bij de andere landen niet geleid tot zoiets als opofferingsgezindheid. Dat geldt ook voor de uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheid. Op dit moment zijn twaalf van de vijftien landen van mening dat er onderwerpen zijn waarover vooralsnog geen beslissingen bij gekwalificeerde meerderheid genomen kunnen worden. Die twaalf aanvaarden het beginsel van gekwalificeerde meerderheid, evenals de uitbreiding ervan in de toekomst, maar ze stellen zich op het standpunt dat ze bepaalde legitieme, democratische belangen te verdedigen hebben en dat wat dat betreft nog niet aan alle voorwaarden is voldaan. Dat is de situatie waarmee ik te maken heb in mijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad. De standpunten van de verschillende partijen houden ook geen verband met elkaar: met de oplossing van een intern probleem van het ene land is een intern probleem van het andere land nog niet verholpen. Wat ook onze ambities zijn, wij kunnen niet anders dan vaststellen dat deze moeilijkheden zich voordoen. Het voorzitterschap heeft deze kwestie herhaaldelijk, in verschillende vergaderingen, aangekaart en zal dat ook tijdens de bijeenkomst van komende zondag weer doen. Ik ben hier echter gekomen om u een beschrijving van de huidige situatie te geven, en die beschrijving komt nu eenmaal niet volledig overeen met uw verwachtingen. Ik geef de stand van zaken echter weer zoals die is.
We hebben hard gewerkt, maar we stuiten steeds weer op ditzelfde probleem. Mijns inziens kan de impasse niet doorbroken worden door een inschikkelijker houding van één enkel land; zoals gezegd, we hebben nu eenmaal te maken met de harde werkelijkheid in twaalf van de vijftien lidstaten, in nationaal, politiek en democratisch opzicht. Natuurlijk moeten we proberen verder te komen, want erg bevredigend is de situatie nu niet. We zullen het hier dan ook niet bij laten en in de korte periode tot Nice zullen we opnieuw proberen meer speelruimte te creëren. Maar dit alles wilde ik u toch graag duidelijk maken.
Ik zal niet te lang uitweiden. Dit bijzonder interessante debat heeft reeds lang geduurd, en er staat ons nog een ander, niet minder interessant debat te wachten. Ik zou alleen nog een beroep op uw rechtvaardigheidsgevoel willen doen. Het is mijns inziens niet terecht dat u het fungerend voorzitterschap bij voorbaat, nog voordat de Europese Raad heeft plaatsgevonden, tot zondebok maakt en uw teleurstelling uitspreekt over iets wat nog komen moet. Het is nog te vroeg om conclusies te trekken. Ik besef dat u reeds lang wacht, dat u ongeduldig wordt, dat u hoop koestert en ambitieus bent. Ik heb daar alle begrip voor, ik sta er open voor en ik houd er rekening mee. Ik zal proberen ervoor te zorgen dat we die gevoelens in ons achterhoofd houden bij het nemen van de politieke beslissingen die ons te wachten staan op het moment dat er in Nice knopen doorgehakt moeten worden.
In Nice gaat het niet om het succes of het falen van het Franse voorzitterschap. Wij hebben geen teksten aangenomen, en in de Verdragen staat nergens dat het fungerend voorzitterschap alle andere partijen - de overige lidstaten, de Commissie, het Parlement - hun prerogatieven en verantwoordelijkheden zou kunnen ontnemen. In Nice zullen de Vijftien gezamenlijk hun verantwoordelijkheid moeten nemen, de Vijftien die besloten hebben toetredingsonderhandelingen te openen met twaalf landen die een stap vooruit willen zetten en die verlangen naar een in alle opzichten doeltreffender en krachtiger Europa. De Vijftien zullen gezamenlijk een antwoord moeten vinden op de vraag naar meer duidelijkheid, transparantie en democratie. Ik ben ervan overtuigd dat ze een oplossing zullen vinden voor alle problemen die hier door u ter sprake zijn gebracht en waarvoor u de aandacht van het voorzitterschap heeft gevraagd.
Ik wil u daarvoor nogmaals bedanken. Samen zullen wij die oplossingen vinden. Ik denk dat het Parlement na Nice zal kunnen vaststellen dat de Europese Unie zich verrijkt heeft met een aantal verbeterde institutionele mechanismen met behulp waarvan we gestalte kunnen geven aan de verdere ontwikkeling van de Unie, een ontwikkeling die ons allen verbindt.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de leiding van het debat, de heer Védrine voor zijn toespraak en de leden voor het hoge niveau van het debat.
Ik wil nu alleen nog enkele punten over de komende dagen nader toelichten en benadrukken dat de Commissie vastbesloten is te zorgen voor een Top van hoog niveau, zodat onze instellingen eindelijk een structuur krijgen waarmee ze ook na het grote uitbreidingsproces kunnen blijven functioneren. Die uitbreiding, ik zeg het nog eens, is een van de weinige grote politieke beslissingen die de wereld in de nabije toekomst kan verwachten.
Ik wil er eveneens op wijzen dat de Commissie zich niet alleen zal inspannen voor de hiervoor genoemde elementen, maar ook voor een zorgvuldige en aandachtige behandeling van het Handvest van de grondrechten. Ik weet heel goed dat het niet meteen grondwet zal worden, maar ik weet ook dat het vanaf Nice continu als referentiepunt zal dienen voor de beginselen van de Europese instellingen en van de toekomstige samenwerking van de Europese volkeren.
Daarom is het zo belangrijk dat in Nice de communautaire methode, de waarde van de Europese instellingen - de Raad, het Parlement en de Commissie - en hun onderlinge samenwerking worden versterkt. We hebben hier vandaag misschien vergeten dat we deel uitmaken van hetzelfde proces, dat we niet alleen staan maar onderdeel zijn van het toekomstige Europa.
Ten slotte, voorzitter Védrine, u heeft opgemerkt dat de situatie hier misschien wat te gespannen is en dat we nogal pessimistisch zijn. Ik wil mijn oproep tegenover de uwe stellen. Ik weet heel goed dat in Nice vijftien landen zullen beslissen en niet alleen het voorzitterschap, maar ik weet uit ervaring wat de rol en de verantwoordelijkheden van het Franse voorzitterschap zijn. In de afgelopen jaren hebben we een groot aantal belangrijke beslissingen tot de periode van het Franse voorzitterschap uitgesteld, omdat we vertrouwen hadden in Frankrijk en zijn verantwoordelijkheidsgevoel en omdat het altijd een belangrijke rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van de Europese instellingen. U heeft terecht opgemerkt dat Frankrijk niet alle verantwoordelijkheid voor de Top kan dragen, maar het moet ons met zijn leiderschap en initiatief het goede voorbeeld geven.

Twee punten, en ik neem de verantwoordelijkheid daarop duidelijk en met nadruk te wijzen, zijn vanavond nadrukkelijk als belangrijke kwesties naar voren gekomen. Over de weging van de stemmen heeft Frankrijk de verantwoordelijkheid met een voorstel te komen dat een fundamenteel evenwicht tussen grote en kleine landen creëert, een evenwicht tussen de bevolking en het stemmengewicht van de landen. Frankrijk moet de synthese vinden voor de verwezenlijking van het Europa van de volkeren en de naties; dat is wat we van Frankrijk verwachten. Maar we verwachten ook een ander gebaar: we weten heel goed dat Frankrijk niet als enige verantwoordelijk is voor de impasse waarin de lidstaten zich bevinden: het gaat om Frankrijk, Spanje, Duitsland; op België en Italië na hebben alle landen terreinen waarop ze het vetorecht niet graag willen prijsgeven.
Volgens mij is de rol van het voorzitterschap ook hier van fundamenteel belang, want ik weet dat geen enkel land vast kan houden aan de status quo als Frankrijk erin slaagt precies vast te stellen wat het algemeen belang is bij de beslissingen over artikel 133. Wij allemaal rekenen op deze stap vooruit, want het is niet alleen een stap vooruit voor Frankrijk maar voor heel Europa.
(Applaus)
Mijnheer de Minister, wij rekenen daarop, omdat we een groot vertrouwen hebben in uw land en in zijn vermogen om op de moeilijke momenten van Europa de leiding te nemen.
(Applaus)

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de voorzitter van de Commissie.
Tot besluit van deze verklaringen heb ik negen ontwerpresoluties van acht fracties, overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
  

De Voorzitter
Zoals medegedeeld door de Voorzitter, mevrouw Fontaine, aan het begin van de vergadering gaan wij nu over tot de behandeling van de moties van orde.

Van Orden
Ik wil uw aandacht vragen voor de beschamende vertoning die gisterochtend in de commissie buitenlandse zaken van dit Parlement plaatsvond, toen de Turkse minister van Buitenlandse Zaken met ons discussieerde.
Een aantal leden van een marxistisch-leninistische groepering probeerde de vergadering te verstoren en bedreigde de voorzitter. Dit was een belediging van het werk van dit Parlement, en een brute schoffering van een zeer gewaardeerde gast. Deze gebeurtenis had bijzonder ernstige gevolgen kunnen hebben. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u de quaestoren opdracht geven de schuldigen op te sporen, na te gaan hoe zij zich toegang hebben kunnen verschaffen tot het Parlement en ervoor te zorgen dat hun in de toekomst de toegang wordt geweigerd. Wilt u ook gepaste stappen ondernemen om de veiligheidsmaatregelen in het algemeen zodanig aan te scherpen dat een dergelijke gebeurtenis zich niet kan herhalen?
Het is soms moeilijk om legitieme bezoekers en groeperingen dit gebouw binnen te krijgen. Voor bezoekers met kwade bedoelingen lijkt het een stuk makkelijker te zijn. Wij begonnen deze vergadering met het uitspreken van ons medeleven voor het jongste slachtoffer van het terrorisme in Spanje. Er zijn aanwijzigen dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de demonstratie in de commissie buitenlandse zaken banden hebben met een Turkse terroristische groepering. Ik weet zeker dat iedereen in dit Parlement het met mij eens zal zijn als ik iedere vorm van terrorisme veroordeel, wat de motivatie daarvoor ook moge zijn.
Met betrekking tot Turkije stellen wij veel eisen aan de Turkse regering en het Turkse volk nu zij de eerste stappen zetten op de lange weg naar toetreding tot de Europese Unie. Tegelijkertijd verwachten wij dat oppositiegroepen in Turkije zich uitsluitend zullen bedienen van vreedzame middelen. Ik zal een verklaring met deze strekking aan het Parlement voorleggen en vertrouw erop dat alle collega's hier deze verklaring zullen ondersteunen. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u vriendelijk over de door mij genoemde punten verslag uit te brengen aan dit Parlement.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij de verklaring van mijn collega, de heer Van Orden. Gisteren zijn twee personen binnengedrongen in een vergadering van de commissie buitenlandse zaken en hebben deze verstoord. Zij hebben onze gast, de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, verbaal en fysiek bedreigd. Het was een gevaarlijke situatie. Ik meen te weten dat de beide onruststokers het Parlement zijn binnengekomen dankzij een collega van het Parlement. Ik zal onze Voorzitter haar naam doorgeven en haar verzoeken deze zaak te onderzoeken en gepaste maatregelen te nemen om te voorkomen dat onruststokers en bedreigers in ons Parlement binnendringen, en dan nog wel met de hulp van een lid van dit Parlement! Ik vind het een grof schandaal wanneer een parlementslid dergelijke methodes gebruikt!
Ik wil het Bureau op een tweede punt wijzen. Als deze toestand voortduurt, zullen wij in de toekomst problemen hebben met de veiligheid van onze gasten. Ik ben van mening dat wij veel strengere maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat de gasten van dit Parlement zich welkom kunnen voelen en niet bang hoeven te zijn dat zij bedreigd zullen worden. Daarvoor moeten wij de nodige organisatorische en beveiligingstechnische maatregelen treffen. Dat betekent dat onze gasten door daarvoor opgeleide personen moeten worden beschermd, want wij kunnen geen beroep doen op buitenlandse beveiligingskrachten om onze gasten te beschermen. Ik ben van mening dat wij te maken hebben met een nieuwe uitdaging en ik wil het Bureau verzoeken dit ter harte te nemen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik de commissievoorzitter volledig steunen. Wij willen het demonstratierecht niet inperken, integendeel, en wij willen ook niet een extra beveiligde afdeling creëren. Het gaat hier om minimale beveiliging. Buitenlandse gasten zullen niet meer naar onze commissies willen komen als een minimale bescherming niet is gewaarborgd. In onze commissie was zowel de president van een land als de Turkse minister van Buitenlandse Zaken aanwezig toen dit incident plaatsvond. Ik wil u op het hart drukken dit zeer ernstig op te vatten, opdat wij ook in de toekomst gasten kunnen ontvangen en hen als gasten kunnen behandelen.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, ik was niet op de hoogte van dat incident. Ik ben er volstrekt op tegen dat wie dan ook een minister bedreigt die hier te gast is, of die nu Turks is of niet. Maar nu we het toch over Turkije hebben, zou ik op het volgende willen wijzen. Een lid van mijn fractie, mevrouw Uca, heeft tot gisteren mijn fractie vertegenwoordigd tijdens een congres van een Koerdische partij in Turkije, de HADEP. Nu heeft ze daar per ongeluk een kort zinnetje in het Koerdisch uitgesproken alvorens over te gaan op haar moedertaal, het Duits. Onmiddellijk is haar door de politie het zwijgen opgelegd: haar werd niet alleen het spreken in het Koerdisch onmogelijk gemaakt - en dat deed ze al niet eens meer -, maar zelfs in het Duits. Na lang praten heeft men uiteindelijk gedaan gekregen dat ze in het Duits alsnog een boodschap van mijn fractie kon uitspreken.
Nauwelijks een dag later is de heer Christou, een belangrijk man in het Cypriotisch parlement - hij is hier in ons eigen Parlement overigens al eens te gast geweest - een visum voor Turkije geweigerd dat hij nota bene had aangevraagd om in Istanbul een driepartijenoverleg tussen Turken, Grieken en Cyprioten te kunnen bijwonen. Het betrof hier dus een volstrekt vredelievende missie. Ik stel dan ook voor, mijnheer de Voorzitter, dat u mevrouw de Voorzitter verzoekt de Turkse autoriteiten een schrijven te doen toekomen waarin zij enerzijds haar excuses aanbiedt voor die laaghartige daad jegens een van de vertegenwoordigers van de Turkse overheid, maar anderzijds duidelijk te kennen geeft dat men op deze manier niet met Europese afgevaardigden kan omgaan, noch met afgevaardigden van kandidaat-landen die een bezoek willen brengen aan Turkije. Gastvrij zijn we hier graag, maar dan verwachten we ook gastvrijheid en respect aldaar.

Duff
Ik schaar mij namens mijn fractie volledig achter deze klacht over dit bijzonder ernstige en zelfs beangstigende incident. Ik zou de heer Wurtz willen zeggen wij Turkije als voorbereiding op zijn integratie met Europa de onschendbaarheid en de kracht van de parlementaire democratie laten zien. Als wij deze aspecten hier in dit Parlement zo belangrijk vinden, moeten wij onze gasten toch zeker kunnen verwelkomen en beschermen op een heel wat geloofwaardiger manier dan die waartoe wij gisteren in staat bleken. Als wijzelf niet trots zijn op ons Parlement, kunnen we van de Turken niet verwachten dat zij ons voorbeeld zullen volgen.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde uw aandacht en die van de collega' s vestigen op het door de heer Wurtz genoemde feit. De Turkse regering heeft geweigerd de Cyprische politicus Andreas Christou, fractieleider van de AKEL-partij, toegang te verlenen tot Turkije. Hij wilde in Instanbul deelnemen aan een ontmoeting van Turkse, Griekse en Cyprische partijen. Ik moet hierbij bovendien aantekenen dat Andreas Christou vice-voorzitter is van de Cyprische delegatie in de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Cyprus.
Ik wil namens de Communistische Partij van Griekenland deze nieuwe provocatie van Turkije, van nota bene een kandidaat-land voor toetreding tot de EU, aan de kaak stellen en u verzoeken namens het Europees Parlement hiertegen protest aan te tekenen.

De Voorzitter
Ik kan u mededelen dat mevrouw Fontaine, dat is mij zo doorgegeven en ik sluit mij daarbij aan namens het Bureau, dit ernstig incident diep betreurt. Het spreekt vanzelf dat wij hier in dit Huis van de Europese democratie de veiligheid van al onze gasten en eenieder die onder ons dak verkeert dienen te waarborgen. Natuurlijk dient ook de vrijheid van meningsuiting te worden gerespecteerd. Inmiddels is rapport gevraagd door onze Voorzitter, mevrouw Fontaine, aan de secretaris-generaal. Dat rapport zal uiteraard zo spoedig mogelijk worden overgelegd. De Voorzitter zal naar aanleiding van dat rapport niet schromen de vereiste maatregelen te nemen en ook daarbij de organen van dit Parlement in te schakelen die daarbij ingeschakeld moeten worden, zoals bijvoorbeeld de quaestoren of het Bureau.

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, onlangs is in Bari, de hoofdstad van de regio Puglia, een van de belangrijkste Italiaanse regio' s, Raffaele Fitto aangevallen en mishandeld. Hij is de voorzitter van de regionale regering van Puglia en was tot juni van dit jaar lid van het Europees Parlement. Dat bewijst hoe verbaal geweld kan leiden tot fysiek geweld. Dit Parlement moet niet alleen zijn solidariteit betuigen met een leidende figuur, een belangrijke Italiaanse politicus en voormalige collega, maar dergelijke gebeurtenissen ook krachtig veroordelen en zich solidair tonen.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw bijdrage, mijnheer Tajani. Wij zullen daarvan op gepaste wijze nota nemen.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat er vandaag een delegatie van werknemers van Telecom Italia in het Parlement aanwezig is. Telecom Italia is een toonaangevend bedrijf in de telecommunicatiesector. Deze werknemers zijn naar het Parlement gekomen om een petitie aan te bieden die door meer dan 10.000 mensen is ondertekend en om de Europese instellingen om steun te vragen. Waarom? Omdat ze door hun bedrijf zijn ontslagen, hoewel dat economisch gezond is en al jaren groeit. Telecom Italia is dus een bedrijf dat de tarieven verhoogt en het aantal arbeidsplaatsen vermindert.
In deze weken, deze dagen, discussiëren we over het Handvest van de grondrechten en ook over de sociale grondrechten van werkenden. Het zou daarom zinvol zijn als dit Parlement een contrast tussen fraaie beginselverklaringen aan de ene kant en de wrede werkelijkheid aan de andere kant probeerde te vermijden. We verzoeken daarom het Parlement en de Commissie zich meer in te zetten voor de ontslagen werknemers en voor de bestrijding van de werkloosheid.

Poli Bortone
Mijnheer de Voorzitter, gisteren is in Italië iets buitengewoon verontrustends voorgevallen. De minister van Volksgezondheid heeft de waardigheid van het individu ondermijnd door om de liberalisering van drugs te vragen, met als motivatie dat pillen geen kwaad kunnen en onder het motto "Laten we kanker met marihuana genezen" . Dat alles gebeurt terwijl we ons aan het voorbereiden zijn op Nice met een Handvest van de grondrechten dat in de preambule bevestigt dat de grondslag van de Unie gevestigd is op de ondeelbare en universele waarden van menselijke waardigheid. Dat gebeurt terwijl een communautair actieprogramma voor de bestrijding van drugsverslaving van kracht is, dat bedoeld is om drugsverslaving te voorkomen en daarom stelt dat drugsgebruik moet worden vermeden en, volgens mij, niet gestimuleerd.
Ook Pino Arlacchi, vice-secretaris-generaal van de Verenigde Naties en directeur van het Bureau van de VN voor drugscontrole en misdaadbestrijding, heeft de uitspraken van de Italiaanse minister van Volksgezondheid veroordeeld. De minister geeft er blijk van de gunstige preventiegegevens uit de Verenigde Staten, Spanje en zelfs Bolivia en Peru niet te kennen. Hij heeft de Italiaanse regering gevraagd...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Gorostiaga Atxalandabaso
Aan het begin van de vergadering van vandaag heeft mevrouw de Voorzitter eer betuigd aan de nagedachtenis van Ernest Lluch. Ernest Lluch werd in 1966, samen met zijn broer en mijzelf en meer dan zestig andere docenten, door het Franco-regime van de Universiteit van Barcelona verwijderd.
Vanaf die tijd heb ik, ondanks onze verschillende politieke opvattingen, steeds kunnen constateren dat de betrokkenheid van Ernest Lluch bij de strijd voor dialoog en wederzijds begrip volkomen oprecht was, zelfs wanneer hij werd geconfronteerd met de autoritaire standpunten van de huidige regering.
De beste eer die wij Ernest Lluch en zijn nagedachtenis kunnen bewijzen, zou zijn als wij zijn boodschap - zijn dialeg in het Catalaans - respecteerden. Wellicht kunnen wij deze boodschap in Baskenland een kans geven.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Gorostiaga. Ik verzoek u te gaan zitten en het bord weg te halen.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de aandacht vragen van het voorzitterschap voor een brief die wij gestuurd hebben in verband met het statuut van de parlementsleden. Mevrouw Hautala heeft in die brief gewag gemaakt van onze steun en onze sympathie voor de inspanningen van de Voorzitter, mevrouw Fontaine, om te komen tot onderhandelingen over ons eigen statuut als parlementslid. Wij betreuren het dan ook ten zeerste dat een vergadering die gepland was voor 30 november is afgelast. Wij dringen er ten zeerste op aan dat nog voor het einde van het Franse voorzitterschap, een extra vergadering zou worden bijeen geroepen zodanig dat de discussie over het statuut succesrijk kan worden afgerond.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Maes. Ik zal dit doorgeven aan mevrouw Fontaine die op grond daarvan maatregelen zal nemen.

Cornillet
Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar heeft de Raad een voortreffelijk initiatief genomen, namelijk de instelling van het eerste forum van de Europese Unie over de mensenrechten. Dit geweldige initiatief wordt dit jaar herhaald met een tweede forum, dat op 12 en 13 december in Parijs zal plaatsvinden, dat wil zeggen tijdens de vergaderperiode van het Europees Parlement in Straatsburg.
Dat is op zijn zachtst gezegd onfatsoenlijk jegens ons Parlement, om niet te zeggen ronduit beledigend, of het moet zijn dat men van mening is dat de Europese afgevaardigden geen inbreng hebben wanneer het om de mensenrechten gaat, al hebben ze onlangs nog met zeer grote meerderheid het Handvest van de grondrechten aangenomen. Op dit forum van de Europese Unie zullen ze in ieder geval ontbreken, en dat terwijl ze vorig jaar in groten getale aanwezig waren om van gedachten te wisselen met de NGO' s en de betrokken instellingen.
Ik spreek hier dan ook de wens uit dat er bij wijze van protest geen officiële vertegenwoordiging van het Parlement naar dit forum gezonden zal worden en ik zou graag zien dat voor deze belangrijke bijeenkomst volgend jaar een datum gekozen wordt die niet samenvalt met een vergaderperiode in Straatsburg, zodat de afgevaardigden in staat zullen zijn het forum bij te wonen.

De Voorzitter
U hebt gelijk, mijnheer Cornillet. Dat moet in de toekomst zo mogelijk anders.

Díez González
Mijnheer de Voorzitter, wanneer de heer Gorostiaga het woord dialoog gebruikt om te suggereren dat de vermoorde Ernest Lluch het met hem eens zou zijn, beledigt hij daarmee diens nagedachtenis en de ideeën die voor de ETA reden waren hem te vermoorden. Mijnheer Gorostiaga, ik veracht de terroristen van de ETA hartgrondig, maar mensen die dit Parlement op lafhartige wijze gebruiken om hun moorden te rechtvaardigen, veracht ik evenzeer. Mijnheer Gorostiaga, u bent een schandvlek voor dit Parlement.

De Voorzitter
Collega's, wij gaan hier over geen enkel onderwerp debatteren. Uiteraard kan aan de andere kant iedereen zijn mening zeggen.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet polemiseren, maar nu wij vandaag een minuut stilte in acht hebben genomen voor het slachtoffer van een nieuwe moordaanslag van de ETA, moet ik toch opmerken dat er iemand in dit Parlement zit die zegt een dialoog te willen aangaan met dezelfde lieden die de heer Lluch hebben vermoord. Het lijkt mij inderdaad onbehoorlijk - zoals mevrouw Díez heeft gezegd - de nagedachtenis van Ernest Lluch op deze manier te gebruiken.
Ik denk dat dit Parlement inmiddels heel goed weet wat het van de heer Gorostiaga, de groepering die hij vertegenwoordigt en hun terroristische vrienden te verwachten heeft. Toch vraag ik de heer Gorostiaga of hem nog een greintje persoonlijk fatsoen rest, of hij nog net voldoende menselijke waardigheid bezit om gevoelig te zijn voor onze eis het menselijk leven te eerbiedigen.

Gorostiaga Atxalandabaso
Ik wil reageren op de weerzinwekkende actie van de twee collega's in dit Parlement die ideeën naar voren brachten die lijnrecht ingaan tegen die van Ernest Lluch. Hij heeft altijd gestreden voor dialoog, hij wilde niets liever dan dialoog. Ik wil alleen zeggen dat iedere actie van de ETA aanleiding geeft tot ...

De Voorzitter
Mijnheer Gorostiaga, ik ontneem u het woord. Wij hebben nu genoeg hierover gepraat.

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid - Afghanistan
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van twee verslagen en twee mondelinge vragen:
A5-0340/2000 van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de bij de tenuitvoerlegging van het GBVB geboekte vooruitgang;
A5-0339/2000 van mevrouw Lalumière, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de vaststelling van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid na Keulen en Helsinki
(2000/2005(INI));
B5-0549/2000 van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, aan de Raad, over de politieke situatie in Afghanistan en de humanitaire hulp;
B5-0550/2000 van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, aan de Commissie, over de politieke situatie in Afghanistan en de humanitaire hulp.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad - mijnheer de voorzitter van de Raad van ministers van Defensie, zoals ik u graag zou aanspreken -, mijnheer de commissaris, ik denk dat de balans van de ontwikkeling van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van het afgelopen jaar al met al zeer positief is. Wij hebben ons altijd uiterst kritisch tegenover de Commissie en de Raad opgesteld, maar nu wil ik u om te beginnen gelukwensen. De wijze waarop Keulen en Helsinki met de besluiten van vorige week stapsgewijs werden omgezet, is het resultaat van uitstekend werk, waarmee ik alle betrokkenen wil feliciteren.
Na onze catastrofale ervaringen in het voormalige Joegoslavië hebben wij ingezien dat conflictpreventie en civiele crisisbeheersing weinig overtuigingskracht hebben als men niet tegelijkertijd duidelijk kan maken dat men deze doelstellingen ook met militaire middelen kan afdwingen. Door deze inzichten hebben de regeringen van de vijftien lidstaten, de Raad en de Commissie aanzienlijke vooruitgang kunnen boeken. Ik hoop dat de tenuitvoerlegging van deze besluiten niet een papieren tijger blijft, maar dat nu ook de noodzakelijke omzetting via de nationale begrotingen kan worden gerealiseerd.
Wij hebben niets aan honderdduizend soldaten als deze tegelijkertijd lam en blind zijn! Zolang de Europese Unie en de lidstaten niet beschikken over voldoende vervoerscapaciteiten zijn zij lam. Zij zijn blind, zolang wij niet beschikken over de noodzakelijke intelligence-apparatuur, zoals satellietsystemen, om deze manschappen zinvol en verstandig te kunnen inzetten wanneer de omstandigheden dat vereisen. Over de prioriteiten zijn wij het eens: de inzet van militairen is onze last resort. Onze voornaamste taak is er door een verstandig preventiebeleid en verstandige civiele crisisbeheersing voor te zorgen dat de inzet van militaire middelen kan worden voorkomen.
Daarvoor moeten wij mijns inziens een nauwe samenwerking tussen de instellingen van de Europese Unie en de lidstaten op gang brengen. De civiele crisisbeheersing en de preventie en alle instrumenten die daarbij komen kijken, vallen vandaag de dag vooral onder de verantwoordelijkheid van de Gemeenschap. De begroting van de Europese Unie trekt vier keer zoveel middelen uit voor foreign aid als de begroting van de Verenigde Staten. Het handelsbeleid valt grotendeels onder de bevoegdheid van de Commissie. Wil het samenspel tussen het civiele en het militaire functioneren, dan moeten wij ervoor zorgen dat deze niveaus niet worden gescheiden door een institutioneel dualisme, maar dat zij worden samengebracht.
Evenals de Commissie was het Europees Parlement al voor Amsterdam van mening dat onze voorkeur zou uitgaan naar een voor het buitenlands beleid verantwoordelijke vice-voorzitter van de Commissie, die tegelijkertijd de rol van Hoge Vertegenwoordiger zou waarnemen, met een bijzondere verplichting jegens en binding met de Raad. Dit bleek politiek onhaalbaar, en daarom hebben wij nu twee personen die, ieder op zijn manier, uitstekend werk leveren. Het zijn niet deze personen die de wrijving veroorzaken, maar deze is een uitvloeisel van de institutionele structuur. Wij moeten er alles aan doen om deze problemen te beperken.
Overigens brengt deze opvatting ons terug bij het Europees Parlement. Het Europees Parlement wenst volledige betrokkenheid bij dit beleid zoals het in de Verdragen is voorzien, zoals het misschien in Nice wordt verbeterd en zoals het is voorzien in het interinstitutioneel akkoord tussen de Raad, de Commissie en het Parlement over de bevoegdheden van het Europees Parlement inzake de begroting van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Dit houdt in dat de bevoegdheid voor de begroting van het civiele crisisbeheer, afgezien van bij de Raad, ook bij het Europees Parlement berust. De nationale parlementen behouden de begrotingsbevoegdheid voor het defensiebeleid, want onze legers vormen vandaag de dag nog geen Europese strijdmacht, maar ressorteren onder de bevoegdheid van de nationale regeringen en de nationale parlementen. Ook het bevel over de troepen valt onder de nationale verantwoordelijkheid, omdat elk land soeverein besluit of het aan een actie deelneemt of niet.
Wij moeten ervoor zorgen dat de taakverdeling glashelder is en dat wij een platform voor overleg tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen creëren, zodat wij als parlementsleden door de informatie-uitwisseling op verschillende niveaus in staat zijn om de uitvoerende macht op zinvolle wijze te controleren. De uitvoerende macht neemt de besluiten op het gebied van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. Wij besluiten over de middelen en controleren of daar goed mee wordt omgesprongen en of er een verstandig beleid wordt gevoerd. Ik denk dat dit een goed concept oplevert. Er vindt reeds overleg plaats tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen om de ontwikkelingen in goede banen te leiden.
Wat de organisatie betreft, ben ik van mening dat het Europees Parlement, dat zich zulke enorme inspanningen getroost, ook hiervoor de verantwoordelijkheid moet krijgen. Ik stel vast dat de zaken in bijvoorbeeld Kosovo niet naar behoren functioneren en dat wij spoedig een coördinator voor de coördinatoren nodig hebben omdat er zo veel instellingen bij betrokken zijn - niet de Europese, maar vele andere - en dat moeten wij in de hand krijgen. In mijn verslag heb ik dit enkel als deelaspect opgenomen. Het verslag van onze collega Lalumière gaat veel dieper op dit punt in.
Wij zijn ons bewust van het feit dat er in vele delen van de wereld naar wordt uitgekeken dat de Europese Unie in staat is om de rol van bemiddelaar te vervullen, opdat de verantwoordelijkheid kan worden verdeeld. Denkt u maar aan het Midden-Oosten of Zuid-Azië, waar een ernstige oorlogsdreiging bestaat in verband met het Kasjmir-conflict. Er rust derhalve een grote verantwoordelijkheid op onze schouders voor de handhaving van de vrede bij ons in Europa en in de wereld. Ik hoop dat dit instrumentarium ons in staat zal stellen onze plicht stapsgewijs te vervullen.
In dit verband, mijnheer de voorzitter van de Raad, ben ik van mening dat wij met name in Afghanistan een bijdrage moeten leveren. Er moet een eind komen aan het moorden dat al decennia lang plaatsvindt, en dat nu door een mensonterend regime tegen de eigen bevolking wordt voortgezet. De mensen in Afghanistan moeten in een fatsoenlijke, vreedzame en sociaal rechtvaardige wereld kunnen leven. Wij moeten proberen daartoe bij te dragen.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de minister van Defensie, mijnheer de commissaris, wij behandelen vanmiddag het Europees veiligheids- en defensiebeleid, en zoals commissievoorzitter Brok zojuist heeft gezegd komen we daarmee op een terrein dat ons optimistisch stemt ten aanzien van de Europese eenwording. We kunnen tot ons genoegen vaststellen dat sinds de achtereenvolgende Europese Raden van Keulen, Helsinki en Feira vorderingen zijn gemaakt op dit nieuwe beleidsterrein, en hopelijk kunnen we aan die reeks binnenkort ook de Europese Raad van Nice toevoegen. Een dergelijke vooruitgang komt niet zo vaak voor, en wij zijn er dan ook zeer blij mee, mijnheer de minister van Defensie.
Zoals het Europees Parlement op 15 juni, aan de vooravond van de Top van Feira, een resolutie heeft aangenomen, zo zou het Parlement morgen, aan de vooravond van de Europese Raad van Nice, ook weer een tekst moeten aannemen waarin zijn standpunt is weergegeven. Uiteraard hoop ik dat een duidelijke meerderheid voor de ingediende ontwerpresolutie zal stemmen, maar nu al weet ik dat deze tekst verdeeld ontvangen zal worden. Dat is ook normaal, want het gaat hier om een moeilijk terrein waarop verschillende politieke keuzes tot uitdrukking komen die te maken hebben met de rolverdeling tussen de Unie en de lidstaten, de verhouding tussen de militaire dimensie en de civiele dimensie, de positie van de Unie ten opzichte van de NAVO en de Verenigde Staten en de rol van de Unie in de wereld. Verder dient de Unie een keuze te maken tussen vredeshandhaving en non-interventie enerzijds en het streven naar crisisbeheersing anderzijds.
Die keuzes leiden soms tot verdeeldheid, maar geleidelijk begint zich toch een meerderheid af te tekenen. Behoudens onvoorziene omstandigheden zou die meerderheid de lijn moeten onderschrijven die sinds anderhalf jaar gevolgd wordt door de Raad van ministers, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, en de Commissie, en dan met name commissaris Patten, die uit hoofde van zijn functie verantwoordelijk is voor de civiele middelen ten behoeve van crisisbeheersing. Ondanks deze steun, die naar ik hoop in heldere en weldoordachte bewoordingen uitgesproken zal worden, zetten we bij tal van kwesties grote vraagtekens en in sommige gevallen menen we zelfs een waarschuwing te moeten geven. Enkele van die probleemgevallen wil ik hier naar voren brengen.
In de eerste plaats zou ik een opmerking willen maken over het zeer wezenlijke probleem van de verhouding tussen dit nieuwe Europese beleid en de NAVO. Hierover hebben we uitvoerig gesproken in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. In de tekst die thans voorligt wordt de stellingname van de Europese Raad bevestigd: het is niet de bedoeling te wedijveren met de NAVO en evenmin is het de bedoeling de NAVO de verantwoordelijkheid inzake de verdediging van ons grondgebied te ontnemen. Het gaat erom van Europa een geloofwaardige partner van de Verenigde Staten te maken door een nieuw evenwicht tot stand te brengen binnen het Atlantisch Bondgenootschap en door de Europese Unie een zekere mate van autonomie te verlenen in geval van crisis.
In de tweede plaats komt in de ontwerpresolutie de zeer sterke wil van het Parlement naar voren om het veiligheids- en defensiebeleid op twee gelijkwaardige pijlers te baseren: het civiele crisisbeheer en het militaire crisisbeheer. Deze pijlers zijn complementair: de militaire middelen worden pas ingezet indien de civiele middelen ontoereikend blijken te zijn. Met het oog op dit evenwicht ziet het Parlement zorgvuldig toe op een eerlijke verdeling van de financiële middelen, al beseffen we dat de civiele pijler uit de communautaire begroting gefinancierd wordt en dat de militaire pijler vooralsnog ten laste komt van de nationale begrotingen.
In de derde plaats doet het ons deugd dat het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid concreet gestalte krijgt via de invoering van de snelle interventiemacht. Ook zijn wij verheugd over het vele werk dat al gedaan is, met name tijdens de recente Conferentie over de beschikbaarstelling van capaciteiten. Deze resultaten maken dit beleid geloofwaardig. Ze bieden ons ook de gelegenheid de balans op te maken van de staat waarin onze strijdkrachten verkeren en ondersteuning te bieden aan het streven naar hervorming, zoals ik onlangs in Berlijn, met betrekking tot de Bundeswehr, heb kunnen vaststellen.
Wat de door u ingevoerde institutionele hervormingen betreft zou ik erop willen wijzen dat wij willen dat de Unie uitgerust wordt met een coherente, duidelijke en doeltreffende commandostructuur. We kunnen niet volstaan met het creëren van organen als het COPS, het Militair Comité en de Militaire Staf; we moeten er ook voor zorgen dat de horizontale en verticale verbindingslijnen tussen al deze organen soepel en snel functioneren. Op dit punt zijn wij niet geheel en al gerustgesteld en wij zouden dan ook graag zien dat de bevoegdheden in tijden van crisis van de Commissie, de Raad en de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid duidelijker omschreven worden.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in het kort nog een groot probleem met betrekking tot de geloofwaardigheid van dit beleid aan de orde willen stellen, namelijk de kwestie van de begrotingsmiddelen. Er kunnen weliswaar besparingen gerealiseerd worden, maar we kunnen niet uitsluiten dat er nieuwe middelen nodig zullen zijn om de vastgestelde lacunes aan te vullen, vooral op het terrein van geavanceerde technologieën.
Mijnheer de Voorzitter, net zoals voorzitter Brok was ik graag op de rol van het Europees Parlement en de parlementaire instellingen ingegaan; daarover valt nog het nodige te zeggen. De vertegenwoordigers van de Raad zou ik willen zeggen dat het Europees Parlement erop gebrand is eindelijk die cultuur van veiligheid en defensie te verwerven die we zolang ontbeerd hebben. Wij hopen dat de Top van Nice een doorslaand succes zal worden.

Stockton
Bij de discussie in de Commissie constitutionele zaken over het uitgebreide en interessante verslag van mevrouw Lalumière over het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid, hebben wij ons vooral geconcentreerd op de instellingen en de besluitvormingsprocedures en in het bijzonder op de noodzaak van parlementaire controle en democratische rekenschap en verantwoording.
De ontwikkeling van het EVDB betekent een belangrijke nieuwe stap in de ontwikkeling van het Europese project. Daarom moet het bestaande institutionele kader verduidelijkt worden. De vraag of er juridische argumenten zijn om te veronderstellen dat de bestaande bevoegdheden voldoende zijn, is hier niet aan de orde. Het is duidelijk dat de parlementaire dimensie erbij moet worden betrokken. Geen enkel lid van een nationaal parlement zou ook maar een moment overwegen een beperkt en allesbehalve transparant democratisch onderzoek naar veiligheid en defensie te accepteren. Binnen de grenzen van de operationele veiligheid zijn in de Verenigde Staten zelfs de Senaat en het Huis van Afgevaardigden nauw betrokken hij de activiteiten van het Ministerie van Defensie.
Vanwege het speciale karakter van de mogelijke ontwikkelingen van het GEVDB menen wij ook dat er wijzigingen in het Verdrag nodig zullen zijn, zodat deze open en democratisch kunnen plaatsvinden. Ook moet verduidelijkt worden wat de status van de Hoge Vertegenwoordiger is in relatie tot de huidige institutionele driehoek en tot de commissaris belast met externe betrekkingen. Mijnheer de Voorzitter, u weet waarschijnlijk dat mijn partij in het Verenigd Koninkrijk grote bezwaren heeft tegen de algemene strekking van dit beleid. Ik wil echter graag deze gelegenheid te baat nemen om mijn collega's in de Commissie constitutionele zaken te bedanken voor hun adviezen. Deze hebben ertoe bijgedragen dat ik nu met een standpunt kom dat naar ik hoop voor dit zeer gewaardeerde Parlement acceptabel is.

Vedrine
Mijnheer de Voorzitter, gezien de vertraging die we hebben opgelopen en gezien mijn verplichtingen elders zal ik proberen het verhaal dat ik had voorbereid enigszins in te korten. Het was een uitgebreid betoog, maar ik zal trachten geen belangrijke zaken te vergeten.
Geachte afgevaardigden, naar aanleiding van de indiening van de verslagen van mevrouw Lalumière en de heer Brok kan ik u thans een eerste overzicht geven van de belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen maanden op deze terreinen. Ik zal om te beginnen de balans opmaken van de belangrijkste institutionele ontwikkelingen op het terrein van het buitenlands en veiligheidsbeleid, met name ten aanzien van de Europese defensie. De heer Alain Richard, mijn collega van Defensie, zal later ingaan op alle kwesties die samenhangen met de militaire capaciteiten. Verder zal ik de belangrijkste resultaten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van het afgelopen halfjaar toelichten. Ten slotte zal ik antwoord geven - of trachten te geven - op de mondelinge vraag van de heer Brok met betrekking tot Afghanistan.
In de eerste plaats dus de versterking van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Zoals de heer Brok zojuist heeft aangegeven, heeft Europa op dit terrein het afgelopen jaar nadrukkelijk van zich doen spreken. Daar komt bij dat er ontwikkelingen gaande zijn die voor de toekomst van groot belang zijn. Dat geldt in de eerste plaats voor de Europese defensie, die de afgelopen jaren steeds duidelijker gestalte gekregen heeft. In navolging van het Duitse, Finse en Portugese voorzitterschap heeft het Franse voorzitterschap zich ingespannen om het in Feira verleende mandaat uit te voeren. Op dit punt zal Nice mijns inziens een mijlpaal vormen, een belangrijk moment waarop we een aantal zaken kunnen afronden. Dat geldt vooral voor de instelling van de permanente organen van de Europese defensie, waarmee de Europese Unie in staat wordt gesteld in de loop van het jaar 2001 aan een crisis het hoofd te bieden. Zoals gezegd zal de kwestie van de capaciteiten straks besproken worden door de heer Richard.
Ook de institutionele aspecten van dit beleid zijn van groot belang, omdat daarmee samenhangt in hoeverre de Unie in staat is vooruit te kijken, besluiten te nemen en tot actie over te gaan, dat wil zeggen politieke controle uit te oefenen en strategisch leiding te geven bij een crisisbeheersingsoperatie. In Nice zal de Europese Raad in dit verband verscheidene besluiten moeten goedkeuren, die ik u nu zal noemen. In de eerste plaats gaat het om de instelling van de permanente politieke en militaire organen: het Comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken, het Militair Comité en de Militaire Staf van de Europese Unie. Ten behoeve van dit bestuurlijk apparaat zullen crisisbeheersingsprocedures vastgelegd worden en zal een situatiecentrum ingericht worden bij het secretariaat-generaal van de Raad. Zoals afgesproken in Feira zullen deze nieuwe organen zo snel mogelijk na de Top van Nice ingesteld worden.
In de tweede plaats wil ik ingaan op de permanente regelingen met derde landen en met de NAVO. U weet hoe belangrijk deze regelingen zijn. Er dient een goede, op vertrouwen gebaseerde werkrelatie tot stand gebracht te worden met de NAVO, zowel met de NAVO-leden die niet tot de Unie behoren als met kandidaten voor toetreding tot de Unie, onder strikte eerbiediging van de autonome besluitvorming van de Europese Unie. Die relatie zal in het bijzonder gestalte moeten krijgen via vergaderingen tussen de Noord-Atlantische Raad en het interim-comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken en via vergaderingen tussen de Europese Unie en de vijftien Europese NAVO-landen die geen lid of nog geen lid van de Unie zijn. Ook hebben we gewerkt aan de versterking van de civiele capaciteiten ten behoeve van crisisbeheer, vooral in het kader van de doelstelling die de Europese Unie zich gesteld heeft inzake de oprichting van een Europese politiemacht.
In antwoord op de opmerkingen in het verslag-Lalumière over de noodzaak nog eens goed na te denken over conflictpreventie zou ik erop willen wijzen dat de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de Commissie een aantal aanbevelingen hebben voorbereid om de samenhang en de doeltreffendheid van de acties op dat terrein te vergroten. Ik weet dat het Zweedse voorzitterschap deze lijn zal voortzetten.
Het verslag van de heer Brok bevat tevens een aantal vragen en opmerkingen over het vergroten van de doeltreffendheid van het buitenlands beleid van de Europese Unie. Deze kwestie is een van de onderwerpen waarmee ik me ook echt persoonlijk heb beziggehouden. Er moest schot in de zaak komen, vond ik, want het was wel duidelijk dat de situatie weinig bevredigend was. Dat is ook de reden waarom ik deze kwestie op de agenda heb gezet tijdens de informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in Evian begin september. We hebben er toen een hele vergadering aan gewijd, waarbij we zijn uitgegaan van de voorstellen en de plannen van commissaris Patten.
Sindsdien zijn er flinke vorderingen gemaakt. De Raad Algemene Zaken heeft op 9 oktober een aantal conclusies aangenomen die zijn gericht op verbetering van de coördinatie en het beheer alsmede op de invoering van een aantal instrumenten die voor de besluitvorming nodig zijn. De Raad heeft besloten jaarlijks een debat over deze kwesties te organiseren. Het eerste debat zal plaatsvinden tijdens de vergadering van januari of februari en zal ons de gelegenheid bieden de balans op te maken van de eerste fase van tenuitvoerlegging van deze nieuwe maatregelen. Ik wil er met nadruk op wijzen dat tot dit alles besloten is in nauwe samenwerking en in goed overleg met de Raad van ministers, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de Commissie, meer in het bijzonder commissaris Patten.
Conform de aanbevelingen in het verslag-Brok zal de Raad de beschikking krijgen over een overzicht van de betrekkingen tussen de Unie en alle partnerlanden teneinde meer profijt te trekken van het geheel van de inspanningen van de Unie, de doeltreffendheid ervan te vergroten en de debatten over het buitenlands beleid beter voor te bereiden. Met het oog op het eerste debat, begin volgend jaar, zal de Commissie per land een overzicht opstellen van het afgelopen begrotingsjaar, waarin de balans opgemaakt zal worden van de aangegane verplichtingen, de uitbetalingen en de betalingsachterstanden van de belangrijkste programma' s die worden gefinancierd uit de communautaire begroting en uit het Europees Ontwikkelingsfonds. Bij deze werkzaamheden houden wij nadrukkelijk rekening met het feit dat het noodzakelijk is de steunprogramma' s ten behoeve van derde landen van de Commissie en die van de lidstaten beter op elkaar af te stemmen, uiteraard met inachtneming van de specifieke bevoegdheden van de Commissie. Dit geldt zowel voor de programma' s van de traditionele bestuurslichamen van de lidstaten als voor de programma' s van gespecialiseerde bureaus.
Dan zou ik nu enkele opmerkingen willen maken over de bij het Verdrag van Amsterdam ingevoerde nieuwe instrumenten alsmede over de interinstitutionele verhoudingen - twee onderwerpen waarover u zich in uw verslagen enigszins bezorgd toont. Sinds mei 1999 zijn er drie gemeenschappelijke strategieën aangenomen: met betrekking tot Rusland, Oekraïne en het Middellandse-Zeegebied. Het voorzitterschap heeft de secretaris-generaal en de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid nu gevraagd een eerste evaluatieverslag voor te bereiden over de tenuitvoerlegging van die gemeenschappelijke strategieën alsmede over de optimale uitwerking ervan. Dit verslag zou gepresenteerd moeten worden tijdens het debat begin volgend jaar waarover ik zojuist gesproken heb.
Wat de interinstitutionele betrekkingen betreft kan ik zeggen dat de discussie waarop de heer Brok zojuist gezinspeeld heeft mij bekend is. Het gaat hier om de vraag of de taken van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid niet toegekend hadden moeten worden aan een van de vice-voorzitters van de Commissie. Zoals u echter zelf al aangeeft, mijnheer Brok, is de heer Solana sinds zijn aantreden met het volste respect voor de in het Verdrag vastgelegde regels en procedures te werk gegaan, geheel in lijn met de bedoelingen van de respectieve voorzitterschappen. Er is een goede samenwerking van de grond gekomen en er heeft zich geen enkel noemenswaardig probleem voorgedaan. Kortom, het gaat gewoon goed. Bij het aanpakken van verschillende grote problemen waarmee we de afgelopen periode geconfronteerd zijn geweest is een nauwe en constructieve samenwerking tussen alle organen mogelijk gebleken. Neem bijvoorbeeld de ontwikkelingen in de Balkan: alle instellingen hebben hier datgene gedaan wat van ze verwacht werd. We zien in het zuidoosten van Europa ontegenzeggelijk een krachtig beleid van de grond komen, dat bovendien zijn vruchten begint af te werpen.
Thans zou ik een korte en uiteraard voorlopige eerste balans willen opmaken van de maatregelen die door het Franse voorzitterschap genomen zijn om Europa ten volle zijn rol op het internationale toneel te laten spelen. Ik zal daartoe in het kort enkele regio' s en enkele gebeurtenissen de revue laten passeren. Eerst wil ik een paar opmerkingen maken over de Balkanlanden, waarover ik zojuist al gesproken heb. De situatie in die regio is ingrijpend veranderd door de machtswisseling in Belgrado, al blijft er uiteraard nog het nodige te doen. Wij hadden een duidelijke lijn voor Europa uitgestippeld: het was de bedoeling op het geschikte moment, dat wil zeggen vóór de verkiezingen, het Servische volk een in Evian opgestelde boodschap over te brengen die inhield dat het beleid van Europa grondig herzien zou worden indien de democratie zou zegevieren.
De democratie heeft inderdaad gezegevierd, na vele verwikkelingen die eenieder bekend zijn. Wij hebben ons woord dan ook gestand gedaan, en de bewindvoerders van het huidige Joegoslavië verzekeren ons dat de boodschap van Europa destijds zeker een rol heeft gespeeld in de affaire. Wij blijven deze logische lijn dan ook volgen. Zo hebben we een begin gemaakt met het herstellen van de betrekkingen met Joegoslavië op alle terreinen. Dat wil niet zeggen dat wij van mening zijn dat alle problemen opgelost zijn. Iedereen weet dat er ten aanzien van Kosovo en Montenegro nog heel wat moet gebeuren, en dat geldt ook voor de betrekkingen van Joegoslavië met de buurlanden en voor de verplichtingen van het land jegens het Joegoslavië-Tribunaal. De Europese Unie heeft echter gemeend dat het van het grootste belang is alles te doen om de democratische beweging te steunen tot het moment waarop die al haar doelstellingen gerealiseerd zal hebben en de democratie definitief hersteld zal zijn. Dan kan Joegoslavië een begin maken met een grondige herziening van zijn beleid, met name ten aanzien van de buurlanden.
Tegen die achtergrond is de onlangs in Zagreb gehouden Topbijeenkomst van grote betekenis geweest. Deze Top was in een andere context voorbereid en had de bedoeling over het hoofd van de leiders van dat moment heen een politieke boodschap over te brengen aan het Servische volk. Dankzij de recente ontwikkelingen hebben we van deze Top van Zagreb de eerste echte democratische ontmoeting kunnen maken van de voltallige Europese Unie met alle vertegenwoordigers van de westelijke Balkanlanden.
Wij hebben ons eveneens beziggehouden met de kwestie van de regionale samenwerking, een concept dat een zekere weerstand opriep bij enkele landen in deze regio die niet opnieuw verstrikt willen raken in een verleden waaraan ze eindelijk hebben weten te ontsnappen. We kunnen mijns inziens wel stellen dat ze dankzij deze Top hebben ingezien dat deze regionale samenwerking hun toenadering tot de Europese Unie niet in de weg staat, een toenadering die met name verloopt via het proces van stabilisatie en samenwerking dat bij deze gelegenheid bevestigd en nader uitgewerkt is.
Deze Top - een initiatief van het Franse voorzitterschap - heeft tevens een bevestiging mogelijk gemaakt van onze inzet voor deze regio; kort daarvoor hadden we immers nog de nodige besluiten genomen over de belangrijke programma' s voor het Middellandse-Zeegebied en de Balkan. Voor het nieuwe Balkanprogramma, in het Frans "CARTS" geheten, is een bedrag van 4,15 miljard euro uitgetrokken voor de periode 2000-2006. Er is dus nog heel veel te doen met het oog op een duurzaam herstel van de democratie en de regionale samenwerking, maar er is in ieder geval sprake van een beleidskader en een strategie, en mijns inziens staat de Europese Unie op dit terrein een duidelijke richting voor ogen.
Tegelijkertijd heeft de Europese Unie in de bewuste periode de betrekkingen met haar grote strategische partners uitgebouwd, met name met Rusland. Op 30 oktober heeft in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst de topbijeenkomst EU-Rusland plaatsgevonden. Ons beleid is helder: wij willen op basis van de beginselen van democratie en respect voor de mensenrechten, de rechtsstaat en de vrije markt de immense omwenteling die Rusland doormaakt zo goed mogelijk ondersteunen en stimuleren, zodat zich uiteindelijk, na een proces dat de nodige tijd zal kosten, een groots land zal aandienen dat voortdurend in ontwikkeling is, op alle fronten moderniseert en streeft naar vrede - kortom, het soort land dat we graag als buurland zouden willen hebben. We moeten ervoor zorgen dat alle instrumenten ten behoeve van samenwerking met Rusland, zowel de communautaire als de nationale instrumenten, in die richting bijgesteld worden.
Er heeft eveneens een Topbijeenkomst plaatsgevonden tussen de Europese Unie en Oekraïne, op 15 september, en de vruchtbare politieke dialoog met dit land strekt zich thans uit tot kwesties als export van conventionele wapens, veiligheid en ontwapening. Wat dit laatste onderwerp betreft heeft de OVSE aangegeven dat er zich problemen voordoen met Oekraïne, en het lijkt dan ook wenselijk deze kwestie bij deze dialoog te betrekken. In reactie op de door de heer Brok uitgesproken bezorgdheid ten aanzien van concretere vormen van samenwerking met Oekraïne, bijvoorbeeld in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, zou ik willen zeggen dat deze kwestie aan de orde gesteld zal worden in een in Nice te presenteren verslag. Daarin zullen de afspraken met onze partners toegelicht worden op basis waarvan die een bijdrage kunnen leveren aan door de Europese Unie geleide militaire crisisbeheersingsoperaties. Overigens doet Oekraïne wat dit betreft al bijzonder goed zijn best: sinds 1 juli heeft het land zich achter 15 verklaringen geschaard waarmee het voorzitterschap namens de Europese Unie naar buiten is getreden.
Verder hebben we ook de transatlantische dialoog over de Balkanlanden voortgezet. Alle op deze regio gerichte beleidsmaatregelen van de Europese Unie zijn voortdurend onderwerp van gesprek geweest tussen Europa en de Verenigde Staten. Dat geldt ook voor het beleid ten aanzien van Rusland en het vredesproces in het Midden-Oosten, al heeft mijn opmerking niet zozeer betrekking op de afgelopen maanden, maar vooral op de periode die voorafgaat aan de tragische gebeurtenissen die zich sinds eind september in die regio hebben voorgedaan.
Ook hebben we in dit halfjaar de Verenigde Staten zeer goed op de hoogte gehouden van de huidige ontwikkelingen op het terrein van het Europees veiligheids- en defensiebeleid. Dat is een onmisbare voorwaarde voor een harmonieuze ontwikkeling van dat beleid, een ontwikkeling die thans ook zichtbaar is. Wat dit voorzitterschap betreft is die dialoog nog niet ten einde, want er is op 18 december aanstaande een Topbijeenkomst gepland in Washington en een dag later een in Ottawa.
Er zijn problemen gerezen bij de Euro-mediterrane Conferentie van Marseille, omdat het voor veel van onze Arabische partners moeilijk was in de huidige omstandigheden aan deze bijeenkomst deel te nemen. Toch hebben we doorgezet, en uiteindelijk hebben alle partners, op twee uitzonderingen na, de bijeenkomst bijgewoond. Mijns inziens blijkt uit het verloop van de werkzaamheden en de heftige debatten die over deze uiterst gevoelige kwestie zijn gevoerd dat we er goed aan hebben gedaan die bijeenkomst te laten doorgaan. Het ging ons natuurlijk ook om voortzetting van het zo belangrijke proces van Barcelona, dat op dit moment onder vuur ligt vanwege de situatie in het Midden-Oosten maar dat een zeer belangrijk project voor de toekomst blijft, een strategisch concept voor de lange termijn dat niet ter discussie gesteld mag worden op grond van de tragische gebeurtenissen van dit moment, hoe afschuwelijk die ook zijn. De bijeenkomst heeft ondanks alles dus toch plaatsgevonden en we hebben er het financieel kader voor MEDA II voor de periode 2000-2006 aangekondigd, namelijk 5,35 miljard euro. Daar moeten de door de EIB toegezegde leningen nog bijgeteld moeten worden, waarmee het totaal op bijna 13 miljard euro komt. Hieruit blijkt wel dat de inzet van de Europese Unie ten opzichte van deze regio bepaald substantieel genoemd mag worden.
Wat het Midden-Oosten betreft, daarvan kan ik zeggen dat het voorzitterschap voortdurend contact houdt met alle betrokken partijen, zelfs op de meest kritieke momenten. We hebben gedaan gekregen dat de heer Solana kon deelnemen aan de Top van Sharm Al-Sheikh op 17 oktober, en dat was een historisch feit. We hebben namens de Vijftien een verklaring over deze kwestie afgelegd in Marseille, al was dat niet het hoofddoel van de bijeenkomst in Marseille, die er vooral op was gericht het kader van de Euro-mediterrane samenwerking overeind te houden. Op 20 november heeft de Europese Unie zich opnieuw uitgesproken over de situatie in het Midden-Oosten, dit keer in strengere bewoordingen vanwege de verslechtering van de situatie ter plekke. Wij blijven ons ten volle inzetten en in meerdere opzichten zal de komende dagen of weken vooruitgang geboekt kunnen worden. Het allerbelangrijkste is en blijft - en dat is ook uw standpunt - dat er zo snel mogelijk een einde komt aan het geweld en dat de partijen zonder voorwaarden vooraf de onderhandelingen op inhoudelijk terrein kunnen hervatten.
Verder maakt de heer Solana deel uit van de onderzoekscommissie die zondag in New York bijeenkomt en die naar we hopen snel aan het werk zal gaan. En ten slotte overweeg ik zelf namens het voorzitterschap een bezoek aan de regio te brengen, na de Top van Nice, in aansluiting op het werk dat dan gedaan zal zijn door deze onderzoekscommissie.
Het voorzitterschap heeft zich ingespannen om de betrekkingen van de Unie met de andere grote regionale samenwerkingsverbanden verder te ontwikkelen via verschillende bijeenkomsten met onze Aziatische partners, waaronder de derde ASEM-bijeenkomst, een topbijeenkomst met Japan en een topbijeenkomst met China. Eerder al, onder het Portugese voorzitterschap, heeft een topbijeenkomst plaatsgevonden met India, en met de Associatie van Zuid-Oost-Aziatische landen zal nog een bijeenkomst op ministerieel niveau plaatsvinden.
In de kwestie-Noord-Korea hebben we een klein probleem ondervonden, maar ik zou er hier op willen wijzen dat de kwestie zelf niets te maken heeft met het aanknopen van diplomatieke betrekkingen. Wat dat betreft is op zeker moment wel de nodige opschudding ontstaan, maar dat is niet de kern van de zaak; immers, sommige landen hebben al jaren diplomatieke betrekkingen met Noord-Korea, andere landen helemaal niet. Wij hebben simpelweg besloten ons bezig te houden met de kern van ons beleid inzake Noord-Korea. Op 20 november hebben we hiertoe een aantal beleidslijnen vastgesteld en op basis van die richtsnoeren heeft de Europese trojka een bezoek aan Noord-Korea kunnen brengen.
Onze dialoog met Afrika is op alle niveaus, ook op ministerieel niveau, zeer intensief geweest, met name met de CDAO, maar ook met de SADEC, in het kader waarvan op dit moment overigens nog gesprekken plaatsvinden. Ook met Latijns Amerika hebben we de dialoog voortgezet: er zijn algemene gesprekken gevoerd in New York, in de marge van de Algemene Vergadering, maar we hebben ook gesproken over een aantal specifieke punten, zoals de steun van de Europese Unie voor het vredesproces in Colombia en de sociale, economische en institutionele projecten van president Pastrana.
Ik wil dit overzicht niet afsluiten zonder te wijzen op het beleid van de Unie ten aanzien van de zogeheten grote globale of horizontale vraagstukken, met name de mensenrechten. Op dit terrein moet er nog hard gewerkt worden om de samenhang van het Europese beleid in de verschillende internationale structuren te vergroten, evenals de samenwerking met de burgermaatschappij. Op dit punt hebben we de eerder ingezette inspanningen voortgezet. De tweede editie van het jaarverslag van de Europese Unie over de mensenrechten is aan het Europees Parlement voorgelegd, en op 13 december zal een forum over de mensenrechten plaatsvinden in Parijs.
Verder heeft het Franse voorzitterschap het beleid ter bevordering en versterking van de verdragen inzake ontwapening en non-proliferatie voortgezet, zoals het ook actief heeft deelgenomen aan de voorbereidingen voor de conferentie in 2001 over de onwettige handel in lichte wapens en wapens van klein kaliber. Het voorzitterschap heeft eveneens het tweede jaarverslag voorbereid over de toepassing van de gedragscode inzake wapenexporten, en daaruit blijkt dat er flinke vooruitgang geboekt is. Dit verslag zal op 4 december door de Raad Algemene Zaken goedgekeurd moeten worden.
Ondanks het feit dat ik mijn uiteenzetting flink heb moeten inkorten kunt u constateren dat de Europese Unie haar activiteiten op alle genoemde terreinen flink aan het uitbreiden is, en aan die activiteiten wordt door al onze internationale onderhandelingspartners grote waarde toegekend.
Ter afsluiting zou ik nog willen zeggen dat de Raad de door de heer Brok uitgesproken bezorgdheid inzake Afghanistan deelt. Ik wijs erop dat de Unie een aantal maatregelen uitvoert op basis van een gemeenschappelijk standpunt van januari 2000: een volledig embargo op wapenleveringen, politieke druk op de partijen, ondersteuning van de bemiddelingspogingen van de internationale gemeenschap, ondersteuning van de bemiddelingspogingen van vooraanstaande Afghaanse leiders, drugsbestrijding en hulp aan de civiele bevolking. Over deze kwestie zou de Commissie ongetwijfeld het nodige kunnen zeggen als ze daarvoor de tijd zou hebben, maar het komt erop neer dat alle inspanningen die wij thans leveren om dit getraumatiseerde land te hulp te komen vruchteloos blijven zolang de buurlanden, of andere landen die op enigerlei wijze bij dit probleem betrokken zijn en invloed hebben in dit land, weigeren definitief een einde te maken aan hun interventies en bemoeienissen.
Zover is het op dit moment zeker nog niet, en het Talibanregime blijft vooralsnog ongevoelig voor de argumenten en de druk van buitenaf. Ik zou graag willen dat ik kon zeggen dat dankzij de druk die wij uitoefenen en de acties die wij ondernemen de situatie zich ten goede keert, maar helaas blijken de omstandigheden in Afghanistan erg weerbarstig te zijn en zo moeilijk te beïnvloeden dat dit soort acties vooralsnog geen effect heeft. Dat is echter geen reden om bij de pakken neer te zitten. We moeten onze acties voortzetten, en ik weet dat veel afgevaardigden in deze zaal daarvoor zeer gevoelig zijn. We zullen dan ook verder gaan op deze weg. Dit is weliswaar een specifiek onderwerp, maar het is ook een specifieke vraag die is gesteld en daarom, mijnheer de Voorzitter, wilde ik dit antwoord nog even geven.

Richard
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik besef dat ik door het woord tot u te richten een bijdrage lever tot een gedenkwaardige ontwikkeling in de geschiedenis van Europa, want het is naar ik meen voor het eerst dat een minister van Defensie het woord voert in uw Parlement. Op 24 oktober heb ik in uw Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid verslag gedaan van de vooruitgang bij de totstandkoming van een Europese defensie. Het doet me deugd dat ik in aansluiting daarop vandaag in uw Vergadering de resultaten kan toelichten van onze Conferentie over de beschikbaarstelling van capaciteiten van 20 november jongstleden.
Ik zou allereerst mijn instemming willen betuigen met de paragraaf in uw resolutie van 21 november die betrekking heeft op het Europees veiligheids- en defensiebeleid. Dat beleid, zo lees ik, heeft niet tot doel te wedijveren met het Atlantisch Bondgenootschap, dat de basis blijft van de collectieve defensie van de bondgenoten, en is er niet op gericht een permanent Europees leger op de been te brengen. Het voorzitterschap is het met die formulering eens, en dat geldt mijns inziens ook voor alle nationale overheden.
Ons doel is vóór 2003 in staat te zijn onze strijdkrachten gezamenlijk in te zetten om de Petersbergtaken uit te voeren wanneer de Europese Raad het besluit neemt een militaire operatie uit te voeren onder verantwoordelijkheid van de Unie. Wat de militaire capaciteiten betreft - een belangrijk punt - hebben de lidstaten in Helsinki zich ten doel gesteld dat de Unie vóór 2003 in staat moet zijn binnen 60 dagen en voor de duur van ten minste een jaar een troepenmacht op de been te brengen die qua omvang te vergelijken is met een legerkorps, dat wil zeggen een strijdmacht van 60.000 soldaten. Die strijdmacht zou in militair opzicht autonoom moeten kunnen functioneren en uitgerust moeten zijn met een eigen commandostructuur, een eigen controleorgaan, een eigen inlichtingendienst en een aantal andere ondersteunende eenheden. Verder zouden deze troepen ondersteuning moeten krijgen vanuit de lucht en vanaf zee. Onze lidstaten hebben tijdens de Europese Raad van Helsinki van een jaar geleden eveneens besloten op korte termijn gezamenlijke doelstellingen vast te stellen ten aanzien van strategische capaciteiten.
De Vijftien hadden de moeilijke opgave deze doelstellingen te vertalen in militaire en technische capaciteiten en die taak hebben ze tot een goed einde weten te brengen. Ik zou hier willen wijzen op de kwaliteit van deze niet eerder verrichte werkzaamheden, die zijn verricht door een aantal militaire deskundigen uit onze landen en onder leiding stonden van het militair interim-orgaan, dat pas in maart in het leven geroepen is. Tevens zou ik willen wijzen op de kracht en de doeltreffendheid van de samenwerking met het Atlantisch Bondgenootschap, waaruit een vruchtbare gedachtewisseling is ontstaan over de ontwikkeling van deze nieuwe capaciteiten. We beschikken nu dan ook over gedetailleerde documenten voor militaire planning, die onlangs zijn aangenomen in de Raad Algemene Zaken.
Het gaat hierbij in de eerste plaats om een catalogus van capaciteiten, een document van 300 pagina' s waarin zeer nauwkeurig wordt aangeven welke militaire capaciteiten door onze Unie als noodzakelijk worden beschouwd om alle Petersbergtaken te kunnen uitvoeren. Ik wijs erop dat die taken zeer divers zijn: humanitaire hulp, evacuatie van de bevolking, conflictpreventie, maar ook scheiding van de oorlogvoerende partijen met gebruik van geweld. We beschikken nu dus over een catalogus van capaciteiten die goedgekeurd is door alle landen van de Unie. Daarnaast hebben we thans de beschikking over een catalogus van troepen, waarin vermeld staat welke bijdrage iedere lidstaat aan de strijdmacht wil leveren op basis van vrijwilligheid. Die bijdragen, die tijdens de genoemde Conferentie van 20 november door de Vijftien zijn bekrachtigd, vormen een reservoir van meer dan 100.000 manschappen, ongeveer 400 gevechtsvliegtuigen en 100 zeeschepen. In kwantitatief opzicht kan met deze bijdragen dan ook volledig tegemoet gekomen worden aan de hoofddoelstelling die is vastgesteld door de Raad.
Ik zou twee opmerkingen willen maken naar aanleiding van deze cijfers, waaraan ik natuurlijk nog veel andere cijfers zou kunnen toevoegen. Dat zal ik echter niet doen, want ik wil het beknopt houden. Deze cijfers hebben betrekking op een troepenmacht die voor een operatie van de Europese Unie gedurende ten minste een jaar in stand gehouden moet worden. Dit betekent dat elk land ten opzichte van de toegezegde bijdrage over voldoende reserve moet beschikken om de noodzakelijke aflossingen mogelijk te maken. Verder heb ik het getal van 100.000 manschappen genoemd, maar dat wil niet zeggen dat wij ernaar streven verder te gaan dan de in Helsinki vastgestelde doelstelling. Wel geeft dit getal aan dat we voldoende vakbekwaamheid en specialismen achter de hand hebben om ervoor te zorgen dat het aantal van 60.000 dat de Raad zich ten doel gesteld heeft te allen tijde gehaald kan worden, ongeacht de omstandigheden waarin de militairen uit hoofde van hun beroep op zeker moment verkeren.
Ik zou in het kort nader willen ingaan op deze cijfers om duidelijk te maken dat de Europese Unie, al heeft ze dan besloten zich uit te rusten met militaire capaciteiten, de realiteit niet uit het oog mag verliezen. Deze capaciteiten moeten betrouwbaar en geloofwaardig zijn. Alle aanwezigen hier begrijpen immers - en zelf spreek ik uit persoonlijke ervaring - dat een democratisch politiek gezag dat besluit troepen in te zetten wanneer het geconfronteerd wordt met een niet te tolereren uitbarsting van geweld, het zich niet kan veroorloven het er maar op te wagen; het moet volledig op zijn troepenmacht kunnen vertrouwen.
In de conclusies van de genoemde Conferentie over de beschikbaarstelling van capaciteiten gaan we verder dan de catalogus waarover ik zojuist gesproken heb. We zijn namelijk ook overeengekomen te werken aan een kwalitatieve verbetering van die troepenmacht. De lidstaten hebben zich ertoe verbonden op middellange en lange termijn zowel hun operationele capaciteiten als hun strategische capaciteiten te vergroten. Meer in het bijzonder hebben we ons voorgenomen om de hervorming van onze strijdkrachten, waarnaar mevrouw Lalumière zojuist verwezen heeft, aan te grijpen om onze eigen capaciteiten verder te vergroten en te zorgen voor een goede afstemming van de bestaande nationale of multinationale projecten waarmee de prestaties van onze strijdkrachten verbeterd kunnen worden. Het gaat met name om een sneller reactievermogen, een ruimere beschikbaarheid en een betere samenwerking, oftewel wat wij noemen de interoperabiliteit van de Europese strijdkrachten. De bedoeling is op deze manier onze strategische capaciteiten te vergroten, met name de strategische mobiliteit, die erop gericht is de benodigde troepen snel bij de plaats van handelen te krijgen. Ook willen we langs deze weg de commando- en controlestructuren alsmede de inlichtingendiensten ten behoeve van die structuren versterken.
Ten slotte willen we ook een aantal capaciteiten ten behoeve van operationele acties van de Europese strijdmacht vergroten. Daarbij gaat het met name om opsporing van en redding uit gevechtssituaties, antiraketsystemen voor grond-grondraketten, precisiewapens en logistieke ondersteuning. Deze reeks komt voor een groot deel overeen met de suggesties die in uw resolutie van 21 november gedaan zijn.
Ik zou nog een andere opmerking willen maken over dit alomvattend plan ter vergroting van de Europese militaire capaciteiten. Sommigen beschouwen het project als een illustratie van de tekortkomingen en zwakheden van de Europeanen. Maar ik zou willen opmerken dat die tekortkomingen en zwakheden al heel lang bestaan en dat daaraan tot nu toe vanuit de politiek door niemand aandacht is besteed, in ieder geval niet op Europees niveau. Dankzij de ontwikkeling die wij in gang hebben gezet kunnen de Europeanen thans hun verantwoordelijkheden nemen, toekomstgericht handelen, hun strijdkrachten zo nodig aanwenden ten behoeve van democratische politieke doelstellingen en besluiten nemen over onderwerpen waarover een groot aantal jaren grote onduidelijkheid heeft bestaan.
Het gaat hier dus om een nieuwe impuls die is gebaseerd op een uiting van politieke wil van onze lidstaten. Geloofwaardig is die impuls pas indien hij ook een vervolg krijgt. Daarom hebben we een follow-up- en evaluatiemechanisme aangenomen aan de hand waarvan de vorderingen gemeten kunnen worden. Dat instrument zal tijdens de Europese Raad van Nice goedgekeurd worden. Het is vanzelfsprekend gebaseerd op de beslissingsautonomie van de Europese Unie en op de erkenning van het vrijwillige en politieke karakter van de aangegane verplichtingen. Aan de hand van dit instrument zullen we de toekomstige besluiten van de lidstaten kunnen toetsen aan de eerder gemaakte afspraken en mijns inziens zal dit mechanisme de nationale overheden aanmoedigen en stimuleren adequate besluiten te nemen.
U ziet dus dat Europa vastbesloten is een duurzame inspanning te leveren om het gemeenschappelijk defensiebeleid geloofwaardig te maken. Daarvoor is wel een snelle tenuitvoerlegging van de genomen besluiten nodig. Zoals gezegd hebben onze vijftien landen zich ten doel gesteld de Europese strijdmacht vanaf 2003 operationeel te maken. Wij zouden graag zien dat de permanente organen zo snel mogelijk na de Top van Nice ingesteld worden. In 2001 zal het systeem operationeel gemaakt moeten worden; dat zal een van de taken zijn voor onze vrienden van het Zweedse voorzitterschap. Daarbij gaat het met name om de militaire staf van de Europese Unie, die snel zal moeten kunnen beschikken over eigen voorzieningen en adequate procedures. In 2003 zullen de permanente organen startklaar zijn, en in de tussenliggende periode zal de Europese Unie een voorzichtig begin kunnen maken met het vervullen van bepaalde Petersbergtaken. Tot zover mijn opmerkingen, die met het oog op de regels van uw Parlement noodzakelijkerwijs beknopt en dus ook onvolledig zijn. Dit zijn de concrete resultaten tot nu toe van het beleid inzake de militaire capaciteiten. Voorzover die resultaten nog niet goedgekeurd zijn, zal die goedkeuring gegeven worden tijdens de Europese Raad van Nice.
Met uw welnemen, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zou ik heel kort nog willen wijzen op de grote politieke betekenis van deze nieuwe missie, die wordt onderschreven door een meerderheid van het grote publiek en waarmee de Unie een instrument voor het uitoefenen van politieke invloed in handen heeft gekregen waaraan het haar tot nu toe heeft ontbroken. Deze missie is gebaseerd op een duidelijk politiek streven van de nationale overheden, een politieke wil die in contrast staat met de talrijke teleurstellingen die we sinds het begin van de Europese eenwording op dit terrein gekend hebben. Ik zou dan ook mijn collega' s willen bedanken, de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie, die deze substantiële stap vooruit mogelijk hebben gemaakt. Uiteraard bedank ik ook het Europees Parlement voor zijn grote belangstelling voor dit nieuwe, grootse project.

Hume
Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij onderwerpen als het veiligheids- en defensiebeleid en conflictoplossing bespreken, mogen wij nooit vergeten wat de fundamentele bestaansreden voor de Europese Unie is: deze Unie vormt in de wereldgeschiedenis het beste voorbeeld van conflictoplossing.
Wanneer wij naar de afgelopen eeuw kijken, zien we dat we in de eerste helft daarvan twee wereldoorlogen hebben gehad - de bloedigste in de wereldgeschiedenis - met miljoenen doden. Toch hebben in diezelfde eeuw diezelfde mensen in diezelfde landen de Europese Unie in het leven geroepen. De beginselen die het hart van de Europese Unie raken, zullen wanneer zij waar dan ook ter wereld worden toegepast, vrede brengen. Als wij het hebben over conflictoplossing, waarom stuurt u in plaats van soldaten niet deze boodschap? Waarom overweegt u niet om, gezien de enorme fundamentele ervaring van de Europese Unie op het gebied van de oplossing van conflicten, binnen de Europese Commissie een afdeling vrede en verzoening en een commissaris voor vrede en verzoening in te stellen.
(Applaus van links)

Patten
 - (EN) Sta mij toe om even in te gaan op wat mijn gewaardeerde vriend, de heer Hume, zojuist zei. Hij heeft, in een deel van de wereld dat ik goed ken, met zijn eigen persoonlijke visie op de oplossing van conflicten meer bereikt dan de meeste andere mensen. Voor zijn inspanningen op dat gebied heeft hij ook wereldwijd terecht erkenning gekregen.
Uiteraard heeft hij gelijk met zijn opmerking over de bijdrage van de Europese Unie aan het oplossen van conflicten. Een Amerikaans-Japanse politieke wetenschapper heeft in 1989 een boek geschreven met de sombere titel "Het einde van de geschiedenis". Inmiddels hebben we zelf al weer aardig wat geschiedenis meegemaakt sinds 1989, maar op één punt had hij absoluut gelijk: wij waren in 1989 inderdaad getuige van het einde van een bijzonder beschamende en veel te lange periode in de geschiedenis van Europa. Wij weten allemaal dat de gedachte achter de totstandkoming van de EU, het doel van de oprichters van de Europese Unie was om te voorkomen dat Europa zijn eigen ondergang zou bewerkstelligen door weer een volgende burgeroorlog. Dat is overigens niet een van de minste resultaten die de afgelopen paar jaar is bereikt, want wij zijn erin geslaagd om op dit continent voor de stabilisering van een liberale democratie te zorgen. Het Franse voorzitterschap staat voor de belangrijke taak om leiding te geven aan de voltooiing van dit proces in Nice. Met betrekking tot die liberale democratie worden wij nu geconfronteerd met het probleem dat wij een stabilisering voor het gehele Europese continent moeten bewerkstelligen. Dat is de kern van de uitbreiding en van het uitbreidingsproces. Daarom is het uitbreidingsproces niet alleen maar een strategische kwestie - niet alleen een economische, maar ook een morele zaak - het is een kwestie die nauw verbonden is met hetgeen de geachte afgevaardigde zojuist zei met betrekking tot het oplossen van conflicten.
Ik ben hier echter niet gekomen om over dat onderwerp te spreken, maar om te reageren op mijn gewaardeerde vriend, de heer Brok, en op mevrouw Lalumière. Ik dank ze allebei voor hun uitstekende verslagen. Door deze verslagen en de daaruit voortvloeiende ontwerpresoluties krijgen wij de beschikking over een aantal zeer ambitieuze richtsnoeren voor onze toekomstige werkzaamheden. Ik ben dankbaar dat ze over het algemeen het externe optreden van de Europese Unie in hoge mate ondersteunen. Het beleid op dat gebied is ontwikkeld door de Raad, de Commissie en, sinds zijn aantreden iets meer dan een jaar geleden, mijn collega, Javier Solana. Ik ben het van harte eens met de strekking van deze resoluties en verslagen.
Het zou niet zinvol zijn om vanavond in te gaan op alle punten die in deze verslagen en ontwerpresoluties aan de orde worden gesteld. Dit is verder ook niet het moment om ons complete buitenlandse beleid over de hele wereld onder de loep te nemen. In plaats daarvan wil ik slechts een paar opmerkingen maken over een aantal belangrijke elementen in de twee verslagen over het GEVDB en het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
De ministers hebben in hun redevoeringen al gewezen op de belangrijke ontwikkelingen in de afgelopen weken met betrekking tot een vergroting van de Europese bijdrage aan de eigen veiligheid van Europa. Ik zal hier niet herhalen wat zij reeds hebben gezegd en bovendien, en dat heb ik al heel vaak duidelijk gemaakt, zijn de militaire aspecten geen zaak voor de Europese Commissie. Het zijn geen - ik herhaal geen - zaken voor de Europese Commissie. De enige kennis die ik wellicht in deze discussie kan inbrengen, is in mijn hoedanigheid als voormalig opperbevelhebber van het garnizoen in Hong Kong. Dit is terecht een kwestie voor de lidstaten. Het is heel duidelijk een onderwerp waar de ministers verantwoordelijk zijn voor de besluitvorming. Het is geen zaak voor de Europese commissarissen.
Ik vind sommige commentaren over de oprichting van deze interventiemacht in het land dat ik heb beste ken buitengewoon merkwaardig. Er wordt beweerd dat de NAVO hierdoor wordt ondermijnd, maar de NAVO heeft al heel duidelijk te kennen gegeven dat zij de plannen van de Europese ministers steunt. Er wordt ook beweerd dat de Verenigde Staten bezwaar zouden hebben. In een van de Engelse krantenkoppen van afgelopen zondag stond: "VS trekken zich terug uit NAVO als EU vasthoudt aan eigen reactiemacht", terwijl de regering van de Verenigde Staten juist een groot voorstander van dat initiatief is. Telkens als vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering benadrukken hoezeer zij de Europese plannen steunen, verschijnt er weer iemand in de media in mijn vaderland om te vertellen dat zij niet echt begrijpen wat voor henzelf het beste is. Elke keer als dit gebeurt, wordt weer iemand anders tevoorschijn getoverd - meestal iemand uit een vorige regering of uit een vergane periode in onze transatlantische betrekkingen - die vertelt dat de dingen veranderd zijn en dat deze ontwikkeling zeker schadelijke gevolgen zal hebben voor de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten.
Duidelijk is in ieder geval het volgende: ten eerste zou de relatie tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten pas echt verslechteren als wij de huidige voorstellen niet zouden uitvoeren - als wij onze voornemens niet succesvol in de praktijk brengen. Ten tweede is er nog een andere kwestie waar geen misverstand over moet bestaan. Niemand beweert dat de Verenigde Staten van plan zijn om hun strategische afspraken met Europa af te bouwen. Wat mensen zich echter steeds vaker realiseren, is dat in de Amerikaanse publieke opinie de weerstand zal groeien - en dat is begrijpelijk - om de levens van Amerikanen te riskeren vanwege de gevolgen van die bloedige, kleine Europese tragedies.
Bij de aanloop naar de bombardementen op Joegoslavië tijdens de Kosovo-crisis was ik in de Verenigde Staten. Ik heb daar de discussies bij "Larry King Live" en overal elders gevolgd. De strekking van alle discussies kwam precies overeen met het beeld dat ik u zojuist schetste. Zoals ik al heb gezegd, is het overduidelijk dat onze betrekkingen met de Verenigde Staten zeer nadelig beïnvloed zullen worden als wij niet meer voor onszelf doen. In de jongste geschiedenis van Bosnië hebben we een situatie gezien waarin een aantal van onze soldaten vaak in onacceptabele situaties terechtkwam, niet alleen op militair maar ook op moreel gebied. De recente gebeurtenissen in Kosovo onderstrepen hoe belangrijk het is dat Europa meer zijn eigen boontjes gaat doppen. Dat proberen wij nu ook te doen en eerlijk gezegd vind ik het zowel dom als lasterlijk dat er gesuggereerd wordt dat het onze bedoeling is om een Europees leger te creëren of dat wij de Amerikanen Europa uit willen trappen.
Ik ben het helemaal eens met wat mijn geachte vriend, de heer Brok, gezegd heeft in zijn algemene conclusies over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Wij hebben veel bereikt sinds het besluit in 1991 in Maastricht om een stap te zetten in de richting van een politieke samenwerking naar een gemeenschappelijk buitenlands beleid. Er moet echter ook nog veel gebeuren om een solide GBVB te ontwikkelen. Er is behoefte aan een verdere versterking van de samenhang en effectiviteit in de externe activiteiten van de Europese Unie op basis van een pijleroverschrijdende aanpak.
De ervaringen van de afgelopen paar jaar hebben aangetoond dat voor het externe optreden van de Europese Unie meer nodig is dan een koppeling van goede beleidsvoornemens aan technische samenwerking. Wij zullen drie beleidselementen moeten integreren tot een samenhangend geheel: het communautaire beleid, het GBVB - met inbegrip van het GEVDB - en de nationale acties door de lidstaten. Het is noodzakelijk dat wij op extern gebied niet alleen een zinvol en begripvol partnerschap creëren tussen de instellingen van de Unie, inclusief het Europees Parlement, maar ook een zeer intensieve coördinatie met de lidstaten. Wij staan voor de uitdaging om ervoor te zorgen dat de grootste groep van handelsnaties en verstrekkers van ontwikkelingshulp ter wereld ook zijn politieke aanwezigheid laat merken. Wij zijn in staat om een wezenlijke bijdrage te leveren en daar moeten wij niet voor terugschrikken.
Dit heeft voor de Gemeenschap tot gevolg dat wij onze externe ondersteuning moeten hervormen, dat wij onze interne procedures moeten verbeteren en dat wij een kader moeten creëren waarbinnen wij het gehele scala aan communautaire instrumenten kunnen mobiliseren ter ondersteuning van de afgesproken externe doelstellingen. Wij zijn niet op zoek naar nieuwe instrumenten. Wij hebben ook geen nieuwe instrumenten nodig. Wij willen alleen maar de bevoegdheden waarover wij reeds krachtens het Verdrag beschikken, effectiever uitoefenen. Het Parlement heeft diezelfde wens uitgesproken en daar ben ik uiteraard erg blij mee.
In zijn betoog wees minister Védrine op de prioriteit die wij aan de hervorming van ons externe optreden hebben gegeven en aan de effectievere en verstandigere uitvoering van onze programma's. Ik heb dit onderwerp al een aantal keren in het Parlement besproken en ik wil daar vandaag niet weer te veel tijd aan besteden. Wij hebben echter wel vooruitgang geboekt en dat is voornamelijk te danken aan de leidinggevende rol die het Franse voorzitterschap op dit terrein heeft gespeeld. Wij hebben bijzonder efficiënt samengewerkt om te zorgen dat de programma's die wij gaan uitvoeren, ook kunnen rekenen op de instemming van de Europese belastingbetalers, en dat de begunstigden in landen over de hele wereld de benodigde hulp zo snel mogelijk krijgen doordat wij allereerst de projecten met de hoogste prioriteit zullen ondersteunen.
Het is mij niet ontgaan dat de geachte afgevaardigde in zijn verslag oproept om gemeenschappelijke strategieën te ontwikkelen voor Afrika, Latijns Amerika en de westelijke Balkan. Wat de westelijke Balkan betreft, ben ik het niet met hem eens dat wij een gemeenschappelijke strategie moeten ontwikkelen; wij beschikken namelijk al over een behoorlijk goede strategie voor de westelijke Balkan. Dat kwam ook terug in het verslag dat Javier Solana en ik eerder dit jaar aan de Raad hebben voorgelegd. Op dit moment staan wij voor de uitdaging om vast te blijven houden aan die strategie en te zorgen dat die strategie ook effect heeft. Wij moeten de westelijke Balkan een perspectief bieden op een nauwere band met de Europese familie, zodat de landen in die regio gestimuleerd worden om de economische en politieke veranderingen en hervormingen door te voeren die noodzakelijk zijn voor hun stabiliteit en welvaart op langere termijn.
Ik wil de geachte afgevaardigde, mevrouw Lalumière, bedanken voor de toelichting op haar verslag over conflictpreventie. De Commissie treft op dit gebied voorbereidingen in overleg met de Hoge Vertegenwoordiger voor de Europese Raad in Nice. De Commissie is voornemens om de komende lente op dit verslag te reageren met een mededeling over de wijze waarop conflictpreventie over de gehele linie geïntegreerd zou kunnen worden in de programmering op het gebied van externe ondersteuning. Op 27 september heeft de Commissie een ontwerpbesluit betreffende crisisbeheersing aangenomen ten behoeve van het creëren van een communautair mechanisme voor de coördinatie van civiele beschermingsinterventies in noodsituaties. Dit ontwerpbesluit ligt nu bij de Raad en ik hoop van harte dat het binnenkort aangenomen zal worden.
Met de ontwerpverordening betreffende de oprichting van een snelle reactiefaciliteit, die voor het einde van dit jaar aangenomen zou moeten worden, krijgt de Commissie de mogelijkheid om op basis van één begrotingslijn en één rechtsgrondslag met een breed scala aan instrumenten snel te kunnen reageren op een crisis doordat een aantal acties gelijktijdig uitgevoerd kunnen worden. Ik wil in dat verband nog slechts één ding herhalen: wij hebben het over een snelle reactiefaciliteit. Dat is wat de Commissie graag zou willen. De Commissie is verder niet betrokken bij de oprichting van de snelle reactiemacht. Ik wijs hierbij nogmaals op de niet altijd geheel evenwichtige en objectieve media in mijn eigen land die nogal wat moeite schijnen te hebben met dat onderscheid. Wij zijn voorstander van een administratieve maatregel; een maatregel waardoor de soms wat trage Commissie sneller kan reageren in crisissituaties. Zelfs voor de omslachtige procedures die wij binnen de Commissie hanteren, hebben we geen behoefte aan een strijdmacht van 60.000 manschappen om onze doelstellingen te realiseren. Waar wij wel behoefte aan hebben, is de steun van het Parlement, zodat deze ontwerpverordeningen zo snel mogelijk aangenomen worden.
Net zoals de minister zal ik kort reageren op de opmerkingen van de geachte afgevaardigde, de heer Brok, over Afghanistan. Wij zijn net zo bezorgd als de minister over de recente toename van de gevechten in het noordoosten van Afghanistan. Wij maken ons ook zorgen over de verslechterde humanitaire omstandigheden voor de bevolking die daarvan het gevolg zijn. Duizenden mensen zijn uit hun huizen weggevlucht om de vijandigheden te ontlopen. Krachtens het gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie betreffende Afghanistan van 14 januari van dit jaar heeft de Unie zich onder andere tot doel gesteld om een duurzame vrede in Afghanistan te bewerkstelligen. Hiermee wordt steun gegeven aan de centrale rol van de Verenigde Naties om door middel van haar speciale afgezant, de heer Vendrell, de partijen in het conflict zodanig nader tot elkaar te brengen dat er in dat land een regering met een breed draagvlak kan worden samengesteld. De Europese Unie heeft ook andere pogingen gestimuleerd om de vrede in Afghanistan te bewerkstelligen, zoals die van de zes-plus-twee-groep en de initiatieven van de voormalige koning en van de Organisatie van de Islamitische Conferentie. Tegelijkertijd blijft de Europese Unie er bij landen die zich inmengen in het conflict op aandringen om hun militaire en paramilitaire personeel en hun inlichtingendiensten uit Afghanistan terug te trekken en om alle andere militaire ondersteuning aan de betrokken partijen bij het conflict te beëindigen.
Met betrekking tot de hulpverlening op humanitair gebied heeft de Commissie het afgelopen jaar vooral door het Bureau voor humanitaire hulpverlening ECHO een aantal specifieke interventies uitgevoerd om de nood in dat land als gevolg van de catastrofale droogte te lenigen en hulp te bieden aan de bevolking die gevlucht is als gevolg van de gevechten in het noordoosten van het land. In dat verband zijn financiële middelen ter beschikking gesteld ten behoeve van de voedselveiligheid en voor overwinteringspakketten. Tot nu toe gaat het dit jaar om een totaal bedrag van 14 miljoen euro aan verstrekte en toegezegde financiële steun. Daarnaast hebben lidstaten ook nog afzonderlijke bijdragen verstrekt.
Tot slot kan ook ik onderstrepen wat al door anderen is gezegd. Wij hebben buitengewoon veel bereikt in een opmerkelijk korte tijd. Er zijn mensen die vinden dat de Europese Unie soms aan sclerose lijdt, of die de Unie verwijten dat zij niet in staat is om initiatieven te ontplooien, om visie te tonen, om zich verder te ontwikkelen om te kunnen reageren op de problemen in de moderne wereld. Deze mensen zouden misschien eens moeten kijken naar de vooruitgang die de afgelopen maanden in een erg korte periode is geboekt met betrekking tot het creëren van een GBVB met een eigen integriteit en met zeer aanzienlijke, nieuwe mogelijkheden. Het is een opmerkelijke bijdrage. Ik hoop dat we in de Commissie in staat zullen zijn om een bijdrage te leveren aan de zinvolle discussie over conflictpreventie. Onze andere grote bijdrage zal moeten zijn, dat we laten zien dat we de reeds aan ons toebedeelde taken ook veel effectiever kunnen uitvoeren dan in het verleden het geval is geweest.

De Voorzitter
 Hartelijk dank, commissaris Patten.
(De vergadering wordt om 20.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, de heer Brok heeft zeer goed duidelijk gemaakt wat onze fractie vindt van de vorderingen die zijn gemaakt op defensiegebied en hoe ze denkt over de weg die we nog te gaan hebben op dit terrein. Mevrouw Lalumière wil ik hier slechts zeggen dat die fractie haar voortreffelijk verslag morgen zal steunen. Ik wil me in mijn betoog concentreren op de situatie in Afghanistan. In juni ben ik zelf in dat gebied geweest en ik heb toen niet alleen de ellendige omstandigheden gezien waarin de vluchtelingen verkeren, maar ook kennis gemaakt met het fanatisme van de Talibanstrijders waarmee ik heb kunnen spreken.
Sinds de val van Talokan in september - aanleiding tot de eerste ontwerpresolutie van ons Parlement en tot het debat van vandaag - is de situatie met de dag slechter geworden, in het bijzonder in humanitair opzicht. Door de belegering van Talokan is de enige aanvoerroute naar de Panjshirvallei en de Chamalivlakte afgesneden. Daar zijn niet alleen de troepen van commandant Massoud samengetrokken, maar daar bevindt zich ook een groot deel van de verdreven en gevluchte bevolking.
Zoals we eerder al gezegd hebben is een militaire oplossing in dit gebied zonder meer uitgesloten, en ik heb zojuist dan ook met belangstelling kennis genomen van de verklaringen van het voorzitterschap van de Raad, die de bereidheid heeft uitgesproken alle mogelijke druk uit te oefenen op de buurlanden, met name Pakistan, om een einde te maken aan de interventies in dit gebied en te zoeken naar een politieke oplossing. Maar, ik zeg het nog maar eens, we moeten ons vooral richten op de humanitaire kant van de zaak, want de situatie wordt hoe langer hoe nijpender. In de Pansjhirvallei, op de Chamalivlakte en in het noorden van het land - dat vanuit Tadzjikistan nog steeds zeer moeilijk bereikbaar is - bevinden zich op dit moment meer dan 30.000 gezinnen die alles kwijt zijn en waarvan de helft zelfs geen dak boven het hoofd heeft.
De helft, dat wil zeggen 15.000 gezinnen. Momenteel is het daar 3 tot 6 graden onder nul, en het enige voedsel dat deze gezinnen de afgelopen maand ontvangen hebben is een zak meel. Er moet dan ook met grote spoed een humanitaire hulpoperatie op gang gebracht worden. Ik geloof trouwens dat daarom al gevraagd is. Er moet een voedseldepot komen in Duchambe, en mijns inziens moeten we ook overwegen - in andere tijden en op andere plaatsen hebben we het ook gedaan - een luchtbrug op te zetten. Het is een kwestie van leven of dood voor deze mensen.

Wiersma
Voorzitter, ik zal mijn bijdrage concentreren op het verslag van mevrouw Lalumière. Namens de gehele PSE-fractie wil ik mijn waardering uitspreken voor het voortreffelijke verslag van Catherine Lalumière, onze zeer geachte collega. Mijn fractie steunt haar opstelling en wij zijn dankbaar voor de evenwichtige tekst waarin de juiste accenten worden gezet. We krijgen immers een nieuwe aanpak van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid waarin de civiele component op zijn minst gelijkwaardig is aan de militaire. De snelle interventiemacht lijkt met voortvarendheid tot stand te komen, waarvoor onze complimenten. De lidstaten hebben toezeggingen gedaan die recht doen aan eerder uitgesproken ambities. Nu komt het erop aan daaruit ook een effectieve, efficiënte Europese eenheid te smeden die onder eenduidige leiding zal staan. Dat zal de echte test voor de Europese Unie worden in mijn opvatting. Er wordt een nieuwe dimensie aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid toegevoegd. Dat maakt de vraag naar een goede parlementaire controle indringend. Delen de Raad en de Commissie de voorstellen in het verslag-Lalumière dienaangaande?
We maken nog twee andere kanttekeningen. De beschreven ontwikkelingen zijn een nieuwe stimulans voor de Europese wapenindustrie en die kan zij gebruiken. Maar wij willen exportdruk voorkomen en willen daarom de wapenexportregels verbeteren en wij zullen ook een amendement in die zin ondersteunen. Mijn fractie erkent dat er discussie zal ontstaan over de diverse facetten maar zoekt in de eerste instantie naar nieuwe middelen via herstructurering. We sluiten een eventuele verhoging van de defensie-uitgaven niet uit, maar dat zal op zich bekeken moeten worden ook in lijn met andere prioriteiten op bijvoorbeeld sociaal en economisch gebied.
Ons bevalt in het verslag natuurlijk zeer de nadruk op de civiele component van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De indruk wordt weleens gewekt dat de toekomst van het GBVB staat of valt met het opzetten van een autonome militaire capaciteit. Is dat terecht? Volgens de pers in ieder gaval niet. De snelle reactiemacht is bedoeld voor de uitvoering van Petersbergtaken. We moeten de betekenis daarvan echter niet overdrijven. Ik ben het weliswaar niet eens met de cynici die zeggen dat Europa er een onbruikbaar speeltje bij krijgt. Het is echter waar dat in veel situaties de snelle reactiemacht niet meteen inzetbaar zal zijn. We zien haar als een instrument dat naast andere ingezet kan worden, of beter gezegd, indien mogelijk ná andere instrumenten.
Conflictpreventie heeft de voorkeur boven militair crisismanagement. De EU is beter uitgerust dan bijvoorbeeld de NAVO voor dergelijke vredesconflictpreventietaken. Wij wensen versterking van die capaciteit. Wij zijn soms sceptisch over de inspanningen van de Europese Unie ter zake. Er is een soort fixatie ontstaan op het militaire instrument. Op dat punt lijken resultaten gemakkelijker te halen. Aan het tweede deel van de besluiten van Helsinki wordt in onze opvatting veelal lippendienst bewezen. Op een dergelijke kritiek wordt dan vaak gereageerd met een verwijzing naar de headline goals voor politie-inzet of de snelle reactiefaciliteit die nu door de Commissie op touw wordt gezet. Wij steunen deze stappen maar er moet meer gebeuren om de civiele aspecten van het Europese veiligheidsbeleid te versterken. Wij willen scenario's en een samenhangende planning. Wanneer hebben wij welke instrumenten nodig? Het geheim van de Europese Unie is haar civiele grondslag, dat willen wij duidelijk in het buitenlands beleid van de Unie tot uitdrukking gebracht zien.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, het duurt vaak lang voor er zichtbare resultaten zijn als kwesties op Europees niveau worden behandeld. Ongeduldige burgers klagen erover dat de Europese bureaucratische molen erg langzaam maalt. Binnen het Europese veiligheidsbeleid is de ontwikkeling echter verbazingwekkend snel gegaan sinds er in december 1999 in Helsinki besloten is dat er een gemeenschappelijke Europese legermacht moet komen. Het is een goede zaak dat die er komt. We moeten onszelf en de wereld laten zien dat Europa de kracht en de wil heeft om tragedies zoals op de Balkan in de toekomst te voorkomen. Vanzelfsprekend moet de EU meer verantwoordelijkheid nemen in de directe nabijheid van de Unie wat betreft conflictpreventie, crisisbeheersing, vredesmissies enzovoort.
De ELDR-Fractie staat volledig achter het verslag-Brok. We steunen in grote lijnen ook het verslag-Lalumière. We zijn echter van mening dat het belang om geen overlappende structuren met de NAVO te ontwikkelen niet vaak genoeg onderstreept kan worden. Het lijkt daarom enigszins overbodig om al te gedetailleerd te regelen hoe bijvoorbeeld een Europees ruimtecommando georganiseerd moet worden. Het is van belang om de transatlantische link en de blijvende betrokkenheid van de Verenigde Staten bij Europa te behouden. De EU moet geen eigen vaste defensiemacht tot stand brengen.
Zoals gezegd gaat de ontwikkeling snel. In het ene na het andere land is de afgelopen week aangegeven hoeveel soldaten, vliegtuigen, onderzeeboten e.d. de landen kunnen leveren voor het operationeel maken van de legermacht. Als men het debat in een aantal lidstaten volgt, wordt het duidelijk dat de ontwikkeling voor veel burgers enigszins verwarrend is. Commissaris Patten bracht verslag uit van het debat in Groot-Brittannië. In een ander land, dat mij na aan het hart ligt, wordt een redelijk verhitte discussie gevoerd. In Zweden wordt een enigszins ongeïnspireerd debat gevoerd over de neutraliteit, een begrip waarvan de meesten weten dat het een restant is van de koude oorlog dat vandaag de dag niet meer van toepassing is. Daarom hebben wij in het Europees Parlement een des te grotere verantwoordelijkheid om dit debat te voeren en het in ontwikkeling zijnde defensie- en veiligheidsbeleid kritisch te onderzoeken en te bespreken. Dat betekent dat er voor ons parlementariërs structuren moeten komen, zodat wij informatie over de besluiten kunnen krijgen, kunnen debatteren, deelnemen en verantwoordelijkheid kunnen eisen. Ook de burgers moeten zoveel mogelijk toegang tot informatie en documenten krijgen. Dat is een belangrijke voorwaarde voor de politiek om vertrouwen te winnen.
Het zogeheten Solana-besluit van afgelopen zomer werd in het Parlement zwaar bekritiseerd. Het houdt in dat activiteiten op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid gevrijwaard zijn van controle. Dat is natuurlijk onacceptabel. Daarom hebben we de rechtbank gevraagd om dit besluit te onderzoeken. Dezelfde ideeën over zoveel mogelijk transparantie kwamen tot uitdrukking in het verslag-Cashman, dat we twee weken geleden in Straatsburg met een grote meerderheid hebben aangenomen. Ik hoop daarom op een brede steun voor de amendementen van de liberale fracties betreffende deze kwesties over transparantie en controle van de burgers.
Ter afsluiting wil ik de grote bezorgdheid van mijn fractie tot uitdrukking brengen over de steeds slechtere situatie in Afghanistan. Ik wil de Commissie en de Raad oproepen hun uiterste best te doen en hun inspanningen voor een vreedzame oplossing te vergroten en de burgerbevolking te steunen, met name nu de winter voor de deur staat.

Lagendijk
Voorzitter, mijnheer Richard, commissaris, ik wil me in mijn bijdrage beperken tot twee belangrijke onderdelen van het verslag van mevrouw Lalumière.
Het eerste onderdeel is het gedeelte over conflictpreventie en crisisbeheer. Ik ben blij dat dat gedeelte zo'n belangrijk onderdeel uitmaakt van haar verslag, omdat het gebaseerd is op de analyse die, ik zeg het eerlijk, door de groenen al eerder en vaker is gemaakt, met name dat de kracht van de Europese Unie gelegen is in het voorkomen van conflicten en dat men slechts in laatste instantie, helaas, terug zal moeten kunnen vallen op militaire middelen. Een goed voorbeeld daarvan vind ik het Stabiliteitspact voor de Balkan. Het is wat mij betreft een voorbeeld van hoe het wel moet in de Europese Unie, hoe met veel middelen bijvoorbeeld op het gebied van democratie, bijvoorbeeld in de steun van vrije media, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, en aangetoond wordt dat een conflict-preventerende politiek helpt en zoden aan de dijk zet.
Wat ik wel hoop, en in die zin kan ik collega Wiersma bijvallen, is dat de woorden die in het verslag staan over conflictpreventie niet alleen lippendienst zijn maar ook daadwerkelijk in de praktijk worden omgezet in concrete doelen waar geld en politieke wil in geïnvesteerd wordt, anders zijn wij nog veel verder van huis, namelijk dat wij het mooie beloven en het slechte doen.
Het tweede gedeelte waar ik op terug wil komen is het militaire gedeelte. Daar zijn twee kritiekpunten van mijn fractie die tot onze tevredenheid in het verslag van mevrouw Lalumière zijn beland. Het eerste is de rol van het Europees Parlement, ook al door meerdere collega's genoemd. Het blijft volstrekt onduidelijk in de huidige voorstellen wat die rol zou moeten zijn. Wat mij betreft zou die moeten zijn dat het Europees Parlement in de toekomst bij het opstellen van het broodnodige strategisch concept, direct betrokken wordt en ook in de toekomst als het zover komt, bij de beslissing over de inzet van de Europese vredesmacht. Op dat punt heb ik een zeer concrete vraag aan de heer Richard. In de Nederlandse pers duiken steeds weer berichten op dat in het akkoord van Saint Malo, wat zijn land met Engeland gesloten heeft begin dit jaar, dat daar een geheim protocol bij zit waarin beide landen, Frankrijk en Engeland, zeggen en mekaar beloven dat het Europees Parlement nooit zeggenschap zal krijgen over enig onderdeel van het veiligheidsbeleid. Ik wil de heer Richard graag om zijn reactie daarop vragen en hem vragen wat volgens hem wel de rol van het Europees Parlement zou moeten zijn als dat geheime protocol er niet is.
Tweede punt van kritiek, ook dat is opgenomen in het verslag van mevrouw Lalumière, is het ontbreken van enig strategisch concept. Om het heel simpel te zeggen: waar, wanneer en hoe zou in de toekomst die Europese interventiemacht moeten optreden? Mij is dat volkomen onduidelijk. Ik was dan ook lichtelijk verbijsterd, eerlijk gezegd, vorige week toen de heer Solana op de vraag of er wel een strategisch concept is, volmondig ja antwoordde, ja, wij hebben een strategisch concept, wij hebben alleen nog maar de troepen nodig. Ik wil de heer Richard op dat punt vragen of hij het eens is met de heer Solana. Is er een strategisch concept? En als dat er is kan hij mij dan aantonen waar dat staat, want dan zou ik dat graag lezen.
Ten slotte, een punt van kritiek dat helaas niet in het verslag van mevrouw Lalumière is opgenomen is het financiële aspect. Ik vind dat de boodschap van het Europees Parlement klip en klaar moet zijn: wij steunen deze ontwikkeling, maar daar hoort bij dat bezuinigd wordt op de huidige staande legers zodat het mogelijk wordt om te investeren in nieuwe middelen die ook wij nodig vinden.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, een andere afgevaardigde van mijn fractie, de heer Modrow, zal straks het woord voeren over de defensiekwesties. Ik zal me van mijn kant concentreren op wat in het verslag-Brok de hoeksteen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid genoemd wordt, de handhaving van vrede en vrijheid en conflictpreventie. Ik zal me beperken tot één voorbeeld, een uiterst actueel voorbeeld dat zeer goed duidelijk maakt wat er in ons beleid moet veranderen: het Midden-Oosten. Wat dit onderwerp betreft betreurt de heer Brok terecht, ik citeer, "het aanhoudende onvermogen van de Unie een constructieve rol te spelen" . En op dit punt staat het Franse voorzitterschap niet ter discussie.
Ik ben net terug van een bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden, waar ik de afgelopen week een delegatie van mijn fractie geleid heb. Ik kan u zeggen dat de verwachtingen van de Palestijnen ten aanzien van Europa hooggespannen zijn. Met de Europese vlag op de auto heeft men overal toegang, zelfs tot de meest miserabele vluchtelingenkampen. We mogen deze mensen niet teleurstellen. Maar wat verwachten ze precies van ons? Eigenlijk gaat het om drie zaken, drie zaken die binnen ons bereik liggen, mits we - en met we bedoel ik: de Unie en alle nationale regeringen - een klein beetje politiek moed kunnen opbrengen.
Het eerste wat men van ons verwacht is dat we aandringen op het zenden van internationale waarnemers ter bescherming van de bevolking. Ik herhaal slechts wat mevrouw Robinson al heeft medegedeeld aan de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN - niet meer, maar ook niet minder. Wat wij bijvoorbeeld gezien hebben in het ziekenhuis van Gaza is ronduit afgrijselijk. Hieraan moet echt een einde komen. Mocht u nog twijfelen, dan kan ik u aanraden een interview te lezen dat op 20 november jongstleden is verschenen in de landelijke Israëlische krant Haretz. Daarin wordt onthuld welke onvoorstelbare orders de Israëlische scherpschutters hebben gekregen voor het schieten op Palestijnen die ouder zijn dan 12 jaar. Dat interview maakt ook duidelijk waarom de balans van die twee maanden durende intifada zo huiveringwekkend is: 270 doden, voor het grootste deel Palestijnen, en bijna 10.000 gewonden, waarvan velen voor het leven gehandicapt zijn.
In de tweede plaats zouden we de moed moeten hebben de Israëlische regering te vragen een eind te maken aan het militaire geweld; zolang dat voortduurt is er immers geen enkele hoop op vrede. Door dat duidelijk te maken betonen we ons niet vijandig maar verantwoordelijk en handelen we in het welbegrepen belang van Israël en alle landen van het Middellandse-Zeegebied. Uiteraard dienen we alle vormen van geweld jegens Israëlische burgers streng te veroordelen, zoals die afschuwelijke aanslag op een schoolbus. Dat hebben we ter plaatse ook onmiddellijk gedaan. Maar zolang Israël doorgaat met acties als het bombarderen van Gaza - en daarbij eerst de stroom afsnijdt om de bevolking meer schrik aan te jagen - en het uitvoeren van talloze bombardementen op de eveneens door ons bezochte dorpen rondom Bethlehem, is er weinig hoop dat de cyclus van geweld doorbroken kan worden.
In de derde plaats ten slotte zouden we moeten oproepen tot het heropenen van de vredesonderhandelingen op basis van dezelfde principes als die waarvoor we opkomen in alle andere regio' s van de wereld, namelijk eerbiediging van het internationale recht, de Conventies van Genève en de resoluties van de Verenigde Naties. Dat wil in dit geval zeggen dat er een eind moet komen aan de bezetting, ook aan de bezetting van Oost-Jeruzalem, dat de nederzettingen ontruimd moeten worden en dat Israël het vluchtelingenprobleem moet erkennen.
De aanhoudende schendingen van deze fundamentele rechten - terwijl er toch al zeven jaar onderhandeld wordt - en de daaruit voortvloeiende verbittering liggen ten grondslag aan deze volksopstand. Die problemen moeten dus aangepakt worden om ervoor te zorgen dat de vrede duurzaam hersteld kan worden. Overigens blijkt uit de opiniepeilingen - en veel Israëliërs geven het ook toe - dat een absolute meerderheid van de Israëlische bevolking, ongeacht de politieke voorkeur, het idee aanvaardt van een algeheel vredesakkoord met de Palestijnen waarvan ook de ontruiming van de nederzettingen deel uitmaakt. Een beweging van moeders van soldaten in Israël zegt het zo: we hebben onze kinderen uit Libanon teruggehaald, laat ze dan niet alsnog het leven laten voor de nederzettingen.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, dient Europa mijns inziens te besluiten nu tot actie over te gaan. Doet Europa dat op de wijze die ik zojuist heb aangegeven, dan komen we niet alleen tegemoet aan de verwachtingen van het Palestijnse volk, maar bevorderen we ook het streven naar een rechtvaardige vrede in Israël zelf en presenteren we ons aan de wereld als een waardig en respectabel partner. Dan, alleen dan, bestaat er een kans dat Europa zijn onmacht in het Midden-Oosten en het Middellandse-Zeegebied zal weten te overwinnen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, graag concentreer ik mij op amendement 1 op het verslag-Brok, de instelling van een Internationaal Tribunaal voor het schrikbewind van Saddam Hoessein. Aan degelijke informatie over de aard van het huidige Iraakse regime ontbreekt het niet. Die lectuurstroom zwelt nog dagelijks aan. Desalniettemin blijft de "Republiek van de angst", zoals Saddams schrikbewind al jaren geleden treffend is getypeerd, door menig westers politicus danig onderschat, ook hier binnen het Europees Parlement.
Deze foutieve beoordeling kan evenwel desastreuze gevolgen hebben. Want voor Saddam Hoessein is de Golfoorlog, naar eigen zeggen, nog lang niet afgelopen. Vandaar ook diens niet aflatende streven een arsenaal van uiterst lugubere massavernietigingswapens aan te leggen. Wie zou hem daar vandaag trouwens bij kunnen tegen houden? Hij weert al geruime tijd VN-inspectieteams. En passant propageert de wrede Iraakse alleenheerser een massieve Arabische aanval op de staat Israël, ja sterker nog een regelrechte Jihad, een heilige oorlog.
Wat ligt redelijkerwijs meer voor de hand dan een standvastige indamming van het potentiële gevaar-Saddam? Hoe kijken de Raad en de Europese Commissie hier momenteel eigenlijk tegen aan? De vrees lijkt gewettigd dat van een Europees GBVB ten aanzien van dit cruciale gevaar voor de wereldvrede geen sprake is! De gevolgen van een falend sanctieregime tegen Bagdad zijn in elk geval niet te overzien.
Met een misplaatst beroep op de nood van het Iraakse volk - wat ontbreekt het Saddam echt aan de financiën die te lenigen?! - krijgt de tiran aan de Tigris allengs de handen internationaal meer vrij. Waarvoor? Om dood en verderf te zaaien in eigen land én daarbuiten.
Kortom, het is meer dan tijd dat de VN een Internationaal Tribunaal instelt om alle misdaden van Saddams "Republiek van de angst" nauwkeurig te onderzoeken en te berechten. Een initiatief daartoe zou het GBVB van de Europese Unie beslist geloofwaardiger maken. Vandaar onze hartelijke steun aan amendement 1 op het verslag-Brok.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, deze uiterst uitvoerige en informatieve verslagen over de vooruitgang van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid laten helaas overduidelijk zien wat de zwakke punten van de Unie op dit gebied zijn. Wij hebben ons niet van onze beste kant laten zien. De beschamende en ongecoördineerde pogingen om een bemiddelende rol te spelen in het conflict in het Midden-Oosten illustreren dit. Ik geloof dat wij als Europeanen voor de vrede in het Midden-Oosten een bijzondere verantwoordelijkheid hebben die wij helaas niet kunnen waarmaken en waar wij ogenschijnlijk niet tegen zijn opgewassen. De eenzijdige beschuldigingen die wij ook hier hebben moeten aanhoren, de veroordeling van de ene of van de andere partij in het conflict en de verdeeldheid tussen de EU-lidstaten bij de stemming bij de Verenigde Naties op 21 oktober 2000 - een van de rapporteurs heeft dit zeer terecht bekritiseerd - hebben de mogelijkheden van de EU om hier een constructieve en verantwoordelijke rol te spelen nog verder beperkt.
Niet de uiteenlopende interpretaties van de oorzaken van het conflict door de verschillende EU-lidstaten en politici vormen het probleem, misschien zullen de gezagdragers dat nu eindelijk inzien. Het komt uitsluitend aan op de ondersteuning van een vredesproces en het vertrouwen van de betrokken partijen. Alle lidstaten van de Unie zullen zowel een Palestijnse staat die kan overleven als de legitieme behoefte aan veiligheid van Israël moeten erkennen. Anders zal het nooit tot een gemeenschappelijke houding ten aanzien van de vredesinspanningen komen en zal Europa tegenover de Verenigde Staten alle geloofwaardigheid als bemiddelaar verliezen.
Het conflict in het Midden-Oosten zou daarom een soort vuurproef voor de doelmatigheid van het Europese Midden-Oosten-beleid kunnen worden. Als wij er als Europeanen niet in slagen om onafhankelijk van de Verenigde Staten een verantwoordelijke rol op ons te nemen, dan kunnen wij erop rekenen dat men ook in andere brandhaarden geen vertrouwen in ons zal hebben als bemiddelaar.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, het valt niet te ontkennen dat er de laatste maanden aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt op het terrein van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en dat veel van die vorderingen aan de Hoge Vertegenwoordiger te danken zijn.
Zoals de Franse minister van Defensie al zei, is er ook ten aanzien van het defensiebeleid vooruitgang geboekt. De Raad heeft in recordtijd interim-comités opgezet, en de lidstaten hebben concrete toezeggingen gedaan met betrekking tot hun bijdragen aan de oprichting van een snelle interventiemacht. De heer Richard heeft persoonlijk de werkzaamheden van het Parlement gevolgd, zowel in de Commissie buitenlandse zaken als in de plenaire vergadering. Ik denk dat dit allemaal verheugende feiten zijn, die wij niet mogen vergeten.
Ik wil de bijdragen van het Franse voorzitterschap aan de vooruitgang op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en met betrekking tot het defensiebeleid sterk benadrukken. Ik doe dat met name omdat er in het eerdere debat over de Europese Raad van Nice in het algemeen wat vraagtekens werden gezet bij de vorderingen die tijdens dit voorzitterschap zijn gemaakt. Wij moeten onszelf echter niets wijsmaken, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Het Franse voorzitterschap zal niet zozeer worden beoordeeld op de successen die al met betrekking tot het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het defensiebeleid zijn behaald, maar vooral op de resultaten van de Europese Raad van Nice. Die resultaten zijn van essentieel belang voor het bevorderen van de Europese eenwording.
De heer Patten zei vanmiddag dat hij niet het hele buitenlands beleid van de Europese Unie de revue wilde laten passeren, en ik zal dat ook niet doen. Ik wil me op drie punten concentreren die extra aandacht verdienen. In de eerste plaats is er naar aanleiding van de voordracht van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken aan de Humboldt-universiteit, de redevoering van president Chirac in Berlijn en die van de Britse premier in Praag discussie ontstaan. Ook de artikelen van de Italiaanse minister-president en de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken die onlangs in de pers zijn verschenen, passen in die discussie. Al deze bewindslieden leggen meer de nadruk op het intergouvernementele dan op het communautaire aspect van het GBVB. De heer Giddens, de ideoloog van wat inmiddels "de derde weg" heet, heeft gezegd dat de politieke invloed van de Commissie tanende is, en dat het zwaartepunt moet worden verlegd naar andere instellingen, dat wil zeggen, naar de Raad. Wij vinden het optreden van de Commissie en het interinstitutionele evenwicht echter van fundamenteel belang, mijnheer de voorzitter van de Raad.
In de tweede plaats weet ik, in tegenstelling tot de vorige spreekster, niet of het mogelijk en wenselijk is dat de Europese Unie meer aan het conflict en de recente escalatie van het geweld in het Midden-Oosten doet dan wij nu al doen, vooral nu de Verenigde Staten zich in een overgangsfase bevinden. Ik neem aan dat de 43ste president van de Verenigde Staten binnenkort zal worden aangewezen. Ik denk dat dit voor de Europese Unie een goed moment is om haar inspanningen te verdubbelen en duidelijk haar gezicht te laten zien in dit conflict, dat zich zo dichtbij ons afspeelt.
Mijn laatste opmerking heeft betrekking op Latijns Amerika. Ik vraag me af - en ik zal die vraag te zijner tijd ook aan de heer Patten stellen - of de onderhandelingsrichtsnoeren waarover de Europese Unie en de Commissie momenteel met Chili en de Mercosur in gesprek zijn, niet moeten worden herzien. Die richtsnoeren zijn namelijk aangenomen met het oog op de Top van Seattle, die op een mislukking is uitgedraaid. Het is de vraag of het niet discriminerend is de afronding van deze overeenkomsten van een nieuwe WTO-ronde te laten afhangen. Ik denk van wel, en vind dat deze discriminerende voorwaarde aan de inmiddels veranderde omstandigheden moet worden aangepast.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil tenslotte zeggen dat wij het interinstitutioneel evenwicht erg belangrijk vinden, en dat de Commissie de rol moet kunnen spelen die haar toekomt. De interne werking van de Europese Unie, die steeds vastere vormen aanneemt, moet overeenstemmen met de wijze waarop de Unie zich naar buiten toe presenteert.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij behandelen vandaag twee uiterst belangrijke verslagen en een belangrijke resolutie over de verschrikkelijke, onaanvaardbare situatie in Afghanistan. Desondanks wil ik het vooral hebben over het verslag-Lalumière, omdat het ingaat op de vooruitgang die het Europese veiligheids- en defensiebeleid zeker heeft geboekt en er een evenwichtig en democratisch kader voor schetst. Evenwichtig omdat het verslag heel duidelijk stelt dat wij in de eerste plaats een analyse van de risicofactoren in en rond Europa nodig hebben, in de tweede plaats preventie en in de derde plaats civiele crisisbeheersing. Pas als dat allemaal niets uithaalt, kunnen wij onze toevlucht nemen tot militaire crisisbeheersing. Dit zal in de praktijk niet altijd na elkaar kunnen geschieden, maar al deze ingrediënten zijn onmisbaar voor een evenwichtig veiligheids- en defensiebeleid in Europa.
Ik wil hier echter vooral benadrukken dat het verslag ook een democratisch kader schetst. Mijnheer de minister, ik wil u bedanken voor het feit dat u naar onze commissie bent gekomen en dat u vandaag hier bent. Uw persoonlijke inzet kan de democratische legitimatie van het Europees veiligheids- en defensiebeleid evenwel niet vervangen. Het defensiebeleid en het vraagstuk van de defensietaken zijn een nationale aangelegenheid. De begeleiding ervan en de besluitvorming moeten op het niveau van de lidstaten en in de nationale parlementen plaatsvinden.
Maar daarnaast is er het Europese niveau van het veiligheidsbeleid. Het Europees Parlement is als begrotingsautoriteit op het Europese niveau medeverantwoordelijk voor het veiligheidsbeleid. Wij hebben behoefte aan samenwerking tussen het nationale en het Europese niveau en wij hebben democratische begeleiding nodig. Mijnheer de minister, ik weet dat u hier sceptisch tegenover staat - u heeft nu alweer nee gezegd, bij een eerdere gelegenheid in Parijs heeft u al eens nee gezegd. Maar, los van de vraag tot welke partij wij behoren, dit Parlement zal zich hiervoor blijven inzetten en het zal proberen dit voor elkaar te krijgen. Rest mij te zeggen: geeft u het Europese defensiebeleid ook een parlementair-democratische dimensie!

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn interventie concentreren op het verslag van mevrouw Lalumière dat naar mijn mening goed en duidelijk is opgesteld. Het op de Top in Helsinki genomen besluit over de oprichting van een snelle Europese interventiemacht wordt in de lidstaten op verschillende manieren geïnterpreteerd. In Finland en Zweden spreekt men van crisisbeheersing waarmee in die landen vooral de traditionele vredestaken wordt bedoeld. Het verslag van mevrouw Lalumière weerspiegelt de gedachte van verscheidene NAVO-lidstaten dat de snelle-interventiemacht al vrij snel een volwaardig leger wordt dat in staat is oorlog te voeren. Dat leger moet onder andere de beschikking krijgen over zware transportvliegtuigen, vliegdekschepen, kruisraketten en tankvliegtuigen voor lange bombardementsvluchten. Daarover is de Finnen niets verteld. Naar mijn mening moet de militaire identiteit van Europa worden opgebouwd binnen het kader van de NAVO, waarbij de Europese Unie zich tot crisisbeheersing beperkt. Ik kan de ontwikkeling van de Europese Unie tot een militair bondgenootschap en een militaire grootmacht niet accepteren. Nu de ontwikkeling van de Europese militaire dimensie op gang is gebracht, is het verstandig ernaar te streven dat de Unie ook op dat punt intern differentieert. De NAVO-landen kunnen een defensiegemeenschap binnen de Unie vormen die als sterke Europese pijler van de NAVO fungeert. Op die manier kunnen de andere lidstaten van de Europese Unie zich tot de traditionele vredestaken beperken.
Ik kan bepaalde details in het verslag van mevrouw Lalumière niet accepteren. Bij de definitieve stemming zal ik tegen het verslag stemmen.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, de Europese Unie heeft haar pretentie vooralsnog niet kunnen waarmaken om de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de vrede en vooral voor duurzame stabiliteit in de wereld. En dat terwijl zij geen echte concurrenten zou hebben als zij de bestaande instrumenten en vooral het bestaande potentieel voor de civiele conflictpreventie zou verbeteren en coherent zou inzetten. De hectische activiteit van na het drama van Kosovo gaat evenwel helemaal de verkeerde kant uit. De concentratie op een volledig reactieve crisisbeheersing heeft het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid volslagen scheefgetrokken. En dat terwijl toch geen enkel land de verantwoordelijkheid op zich zou nemen om zijn soldaten zonder politiek plan en met onzekere afloop naar een regio uit te zenden.
Wij hebben geen politiek plan en in werkelijkheid bestaat er ook geen gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De nationale belangen voeren nog altijd de boventoon, met name op het gebied van het buitenlands beleid. Daarvan hebben wij onlangs nog een staaltje gezien in Den Haag. Dit wordt ook geïllustreerd in het conflict in het Midden-Oosten. Het is absurd om het Europees buitenlands beleid te scheiden van de instellingen die de meeste instrumenten voor de uitvoering ervan onder hun beheer hebben gekregen. Deze zin stamt niet van mij, maar van commissaris Patten en hij slaat daarmee de spijker op zijn kop. Het is al even absurd om de financiële middelen voornamelijk te concentreren op de militaire uitrusting. Wanneer het Europees buitenlands beleid zich in de eerste plaats beschouwt als instrument ter ondersteuning van de Europese wapenindustrie, dan loopt het zijn roeping mis! Het kan zijn geloofwaardigheid alleen herwinnen wanneer de civiele aanpak het hoogste beginsel wordt en wanneer het met de bestaande instrumenten een effectief preventiebeleid voert en daarvoor voldoende financiële middelen ter beschikking stelt. De verwaarlozing van het brede instrumentarium voor de civiele conflictpreventie zal op langere termijn een vergissing blijken. Ik kan geen genoegen nemen met de verklaringen van de Raad dat wij nu eenmaal bepaalde besluiten hebben genomen en dat het derhalve die kant uit moet gaan! Duidelijk is het evenmin, want tegelijkertijd blijkt dat deze besluiten ook alleen maar in de reactieve benadering voorzien.
Civiele conflictpreventie, met de nadruk op het woord preventie, kan niet slechts een aanhangsel van de militaire interventie zijn. Zij kan alleen effect sorteren als wij ons bevrijden van het trauma van Kosovo en Srebrenica en wanneer wij terugkeren tot een actief preventiebeleid en tijdig gebruik maken van de bestaande middelen en wanneer wij crises en het risico van escalatie kunnen ontzenuwen. Dat betekent dat acties ter voorkoming van wapenleveranties naar onstabiele regio' s het hoogste doel van de Raad moeten zijn, dat er een eerlijk handelsbeleid moet komen, dat er hulp moet komen voor duurzame ontwikkeling en vooral dat de democratische krachten in de civiele samenleving moeten worden ondersteund. Ook de ondersteuning van regionale samenwerking is een zinvol middel. Het probleem van de EU is dat zij de belangstelling van de publieke opinie niet warm heeft kunnen maken voor zulke acties, hoewel zij veel duurzamer en doelmatiger zijn.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, een Duits conservatief lid, de heer Brok, en een Franse socialiste hebben hun krachten gebundeld en met de indiening van deze twee, elkaar aanvullende verslagen en ontwerpresoluties een, zou ik zeggen, zondige as tot stand gebracht. De een probeert zelfs de ander de loef af te steken in de verheerlijking van het interventionistisch militarisme. Deze resoluties, plus de interventies van de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie, en die van de heer Patten, laten er geen enkele twijfel over bestaan dat men van plan is de Europese Unie nog sterker te militariseren en nog agressiever te maken. In beide ontwerpresoluties wordt geestdriftig steun betuigd aan de verwezenlijking van een verschrikkelijke oorlogsmachine, met als speerpunt de snelle reactiemacht van 50.000 à 60.000 man - 100.000 man zegt ons de heer Richard - en met ondersteuning vanuit de lucht, de zee en met de inzet zelfs van vliegdekschepen.
Het officiële, met afgrijselijk cynisme verkondigde doel is de Europese Unie de mogelijkheid te bieden om, zonder voorafgaande toestemming van de Verenigde Naties en met enkel een oproep door de secretaris-generaal, militair te kunnen interveniëren op het grondgebied van derde landen en daar crises te voorkomen of te beheren die een bedreiging kunnen zijn voor de waarden en de belangen van de Europese Unie. In de twee resoluties worden de criminele doelstellingen van het beruchte GBVB uiteengezet en wordt voorgesteld in alle lidstaten van de Europese Unie beroepsmilitairen, dat wil zeggen huursoldaten in te zetten, die natuurlijk blindelings de hun gegeven bevelen zullen opvolgen. Dan zal men, zegt men, met nog meer succes interventies kunnen uitvoeren zoals de criminele bombardementen in Joegoslavië en de nog steeds voortdurende bezetting van Kosovo, en kan ook de Europese Unie daartoe het initiatief nemen, in overleg met de NAVO of als aanvulling daarop.
Ik moet hier er eveneens op wijzen dat volgens de heer Brok het doel van het GBVB is de massale aanval van de kant van het Sovjetblok het hoofd te bieden. Waarschijnlijk is hem - helaas voor de mensheid, zou ik zeggen - nog niet ter ore gekomen dat er geen Sovjetblok meer bestaat. De waarheid is er maar één: evenals in de tijd voor 1990 is ook nu weer - voor onze rapporteurs en voor de leiders van de Europese Unie - het volk de vijand, het volk dat weigert het hoofd te buigen voor de nieuwe imperialistische orde, het volk dat zich verzet. De volksbeweging zal zich echter ontwikkelen en weerstand bieden tegen het barbaars buitenlands, economisch en sociaal beleid van de Europese Unie, waardoor haat wordt veroorzaakt tussen de volkeren, oorlogen, werkloosheid en misère. Dat is de vijand waar het GBVB tegen is gericht!
U begrijpt waarschijnlijk wel dat wij tegen de twee ontwerpresoluties stemmen. Wij geven u bovendien op een briefje dat wij ons met hart en ziel zullen wijden aan de strijd tegen het beleid dat .....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het met name hebben over het verslag van mevrouw Lalumière waar ik het grootste mogelijke respect voor heb, omdat ik het een verslag vind dat zeer praktisch handelt over zaken betreffende onze veiligheid en ook de veiligheid van anderen om ons heen. Maar ik zou u eerst iets willen zeggen over een aantal uitspraken die mijn collega's daarstraks deden. Zij spreken heel keurig en sympathiek over de volgorde van inspanningen, namelijk eerst preventieve actie, zoveel mogelijk vreedzame middelen en dan pas militaire middelen. Als je dat hoort dan zeg je, ja dat is natuurlijk waar, maar de oproep suggereert in feite dat de Europese Unie en de Europese lidstaten in een ander verband in het verleden veel te snel naar de wapens hebben gegrepen. De geschiedenis leert ons dat het helaas vaak veel te laat was en dat, als het iets eerder was gekomen, honderdduizenden mensenlevens hadden kunnen worden gespaard. Dus ik denk dat het, om het zo te stellen, eigenlijk niet juist is. Nochtans steun ik van harte de inspanningen om aan preventieve actie te doen ten aanzien van het voorkomen van oorlog en wat voor geweld dan ook. Maar we moeten de zaak natuurlijk niet omdraaien.
Ik ben van mening, mijnheer de Voorzitter, dat het zo is dat de publieke opinie, als je het navraagt ook, denkt dat wij hier in het Europees Parlement bezig zijn met buitenlandse politiek en veiligheid en dat daar ook het zwaartepunt van onze beslissingsmacht ligt hetgeen niet het geval is. De narigheid is dat de Raad van vijftien ministers daarover besluit en dat het allemaal vrij traag verloopt en dat het Europees Parlement daar de schuld van krijgt. Ik ben dan ook buitengewoon blij dat we toch vooruitgang maken. Er is ook het optreden van de Franse minister van Defensie in ons midden, wat toch een historische gebeurtenis is geweest. De inhoud van zijn speech was iets waar we ons allemaal aan hebben kunnen warmen. Wij hebben kunnen zien, dat er natuurlijk voortgang is. Ook de inspanningen van de heer Patten, bij ons ook zeer populair net zoals de heer Solana, juichen wij van harte toe omdat er eindelijk wat gebeurt.
Ik vind het ook een buitengewoon praktische opmerking in het verslag van mevrouw Lalumière, waar zij zegt, prima, coördinatie tussen lidstaten door heer Solana, meer initiatief vanuit de Commissie door commissaris Patten. Het liefst nog deze twee laten fuseren tot één personage. Ik heb vroeger ook wel eens gezegd op zijn minst een eeneiige tweeling, maar de fusie is nog veel mooier in het kader van de Europese Commissie. Ik vind het een buitengewoon goed perspectief wat mevrouw Lalumière schetst. Op zo'n manier kunnen wij er misschien toe komen dat al onze middelen ook op een effectievere wijze worden ingezet, zowel die voor preventieve acties, als voor militaire acties, zo nodig in het kader van Petersberg, alsook de actie na militaire actie zoals bijvoorbeeld nu in Kosovo ook nodig is. Daar hebben we behoefte aan politiemannen maar ook mensen die de administratie draaiende kunnen houden, die bijvoorbeeld de functie van burgemeester ergens kunnen overnemen. Dat zijn allemaal functionarissen waarvan ik denk dat die in de portefeuille van de heer Patten buitengewoon goed aan de orde kunnen komen en zijn rapid reaction facility. Dat is een buitengewoon belangrijk element omdat de Europese Commissie daar veel zeggenschap over heeft en wij als Parlement dus veel controle. Dus ik ben wel geneigd om dat een heel zwaar accent te geven.
Mijnheer de Voorzitter, dan komt natuurlijk nog het budget, hoe dat verdeeld moet worden. Er staan goede opmerkingen in het verslag, en ik denk dat wij er met mevrouw Lalumière de voorkeur aan moeten geven om dat via de gemeenschapsbegroting te financieren, dan wordt het meteen ook eerlijk verdeeld en is er bovendien ook controle op. Wat betreft de controle moet het Europees Parlement natuurlijk steeds meer de taken van de West-Europese Unie en zijn assemblee overnemen. Ik denk dat het goed is. Ik denk ook dat het voorlopig een voorzichtige realistische inschatting is dat wat betreft de praktische inzet van troepen, de nationale parlementen toch zeer lang en misschien wel altijd een grote bevoegdheid zullen houden en dat daarom een forum noodzakelijk is waarin wij de nationale parlementen uit dien hoofde ook kunnen ontmoeten. Niet een controleorgaan maar een forum en ik juich dat van harte toe.

Modrow
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is een vrijbrief voor de EU om zichzelf voor militaire interventies klaar te stomen. Ik vind dat onaanvaardbaar. Toen het zich liet aanzien dat het Warschaupact uiteen zou vallen, heeft de DDR-regering onder mijn leiding begin 1990 een nieuwe militaire doctrine goedgekeurd met als doelstellingen: geen kernwapens, een veiligheidspartnerschap tussen de landen en een stapsgewijze ontwapening. Geweldloosheid was ons beginsel. Door het einde van de confrontatie tussen de twee machtsblokken is de NAVO overbodig geworden. Maar in plaats van dat zij wordt ontbonden, wordt zij van een defensie- in een aanvalsmacht en dito bondgenootschap veranderd en zij breidt haar actieradius steeds verder naar het oosten uit. De motivering voor de creatie van een EU-interventiemacht van vandaag lijken op de argumenten voor het voortbestaan van de NAVO.
Het gaat niet in de eerste plaats om het blussen van brandhaarden, maar om de militaire veiligstelling van de toegang tot markten, grondstoffen en gevestigde belangen. Ik ben ervoor dat de EU zich op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid verder profileert voor de handhaving van de vrede en zich van de Verenigde Staten losmaakt, maar daar zijn andere premissen voor nodig. Ten eerste: de in strijd met het volkenrecht gevoerde oorlog tegen Joegoslavië en de resultaten - zie de nieuwe spanningen in het zuiden van Servië - tonen aan dat militair geweld niet opnieuw een politiek middel mag worden. Ten tweede: de NAVO moet stap voor stap worden ontbonden en niet naar het oosten worden uitgebreid. Ten derde: er moet een kernwapenvrije corridor van de Oostzee tot de Zwarte Zee worden opgericht, zoals Olaf Palme ooit voorstelde. Ten vierde: de OVSE moet worden versterkt en op basis van haar veiligheidspolitieke grondbeginselen worden toegerust met adequate middelen voor de preventie en de beëindiging van conflicten; er moet geen aanvalsmacht in het leven worden geroepen. Ten vijfde: de Verenigde Naties moeten dringend worden verzocht om een top voor de wereldvrede te organiseren waarop lessen worden getrokken uit de oorlogen van de twintigste eeuw, om voor de volkeren op deze aarde het perspectief van een vreedzame eenentwintigste eeuw te openen. Europa zou het voorbeeld kunnen geven, maar de oprichting van een interventiemacht is daarvoor zeker een verkeerd signaal!

Van Orden
Ik moet zeggen dat er veel dingen in het verslag-Brok staan die wij kunnen steunen, met name het belang dat daarin gehecht wordt aan de uitbreiding van de Europese Unie.
Wij zien echter ook nog enkele problemen, met name met betrekking tot de aard van het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. Ik maak deze opmerking ondanks de massale hoeveelheid geruststellingen die ons de afgelopen dagen opmerkelijk genoeg over dit onderwerp hebben bereikt. Indien de voorgestelde Europese capaciteiten inderdaad bedoeld zouden zijn om de NAVO te versterken of de mogelijkheden van het bondgenootschap te vergroten, zouden we daar weinig problemen mee hebben. Dat is echter niet het geval.
De Unie is vastbesloten om een autonome strijdmacht op te richten in het kader van een grotere politie integratie in Europa. De heer Richard zegt dat hij niet met de NAVO wil concurreren, maar hij wil wel met Amerika concurreren op het gebied van het veiligheidsbeleid. Naast enkele andere wensen stelt de heer Brok ook voor om de doelstellingen van de Europese Unie op militair terrein te richten op de instabiele regio's in Azië, van Afghanistan tot aan de Chinese Zee. Hij noemde onder andere Kasjmir en dat vind ik alarmerend.
In het verslag-Lalumière wordt voorgesteld om de militaire operaties van de EU te financieren uit de communautaire begroting. Ook degenen die niet aan die operaties deelnemen, zouden daaraan mee moeten betalen. Er ligt een voorstel om Rusland te vragen om luchtvervoer over lange afstanden uit te voeren. Gisteren stelden de Russen voor om samen met de Europese Unie activiteiten op het gebied van de inlichtingendiensten te ondernemen. Er zijn hier blijkbaar bepaalde mensen die liever Rusland als strategische partner zouden willen dan Amerika. Mevrouw Lalumière en de heer Brok zouden graag zien dat het defensiebeleid van de EU onder leiding staat van een vice-voorzitter van de Commissie die de GBVB-verantwoordelijkheden van de secretaris-generaal van de Raad zou moeten overnemen. Volgens dit plan zou de Commissie in feite het veiligheidsbeleid bepalen.
Dit zijn onzinnige voorstellen. De Commissie moet zich op haar civiele externe ondersteuningsprogramma's concentreren; de militaire kwesties moeten op intergouvernementele basis aan de lidstaten voorbehouden zijn.
Laat de NAVO eerst beslissen hoe ze op een crisis zou reageren voordat, indien noodzakelijk, de Europeanen een verantwoordelijkheid voor een bepaalde taak op zich nemen als zij daarvoor tenminste een grotere capaciteit ontwikkelen. Dat is vier jaar geleden ook zo in de NAVO overeengekomen. Laten wij niet net doen alsof dit ook de strekking is van de huidige voorstellen.

Titley
Ik kan u niet zeggen hoe blij ik ben met de ontdekking dat de heer Brok eigenlijk altijd al een gevaarlijke revolutionair is geweest!
Sta mij toe om mevrouw Lalumière te feliciteren met haar verslag. Wij hebben de afgelopen twaalf maanden of daaromtrent duidelijk enorme vooruitgang geboekt op het gebied van de Europese defensiesamenwerking, maar er zijn een aantal dingen die we niet uit het oog mogen verliezen.
In de eerste plaats moet de handhaving van de consistentie van het externe beleid van de Europese Unie een centrale rol spelen. Wij moeten ervoor zorgen dat de eerste, tweede en derde pijlers samen de gemeenschappelijke doelstelling zullen verwezenlijken. Elk ander mechanisme is namelijk gedoemd om te mislukken.
In de tweede plaats is de aandacht de afgelopen weken onvermijdelijk gericht geweest op de militaire dimensie. Wij moeten echter niet vergeten dat de noodzaak voor een civiele conflictpreventie ook blijft bestaan. Het ene mag niet ten koste van het andere gaan, anders zijn we feitelijk op twee tegengestelde manieren bezig.
In de derde plaats ben ik weliswaar blij met de snelle reactiemacht, maar wij moeten wel duidelijkheid scheppen vanuit een Europees perspectief, omdat we maar één kans krijgen om dit goed te doen. Het mag geen kwestie zijn van voor de helft meedoen en voor de andere helft niet; alle betrokken lidstaten dienen zich er ondubbelzinnig toe te verplichten om van die snelle reactiemacht een succes te maken. Daarom moeten we ook niet proberen om die snelle reactiemacht met andere taken op te zadelen, dan waarvoor deze bedoeld is. De NAVO is uiteraard het instrument voor de collectieve defensie van Europa en van het Westen. De taak van de snelle reactiemacht is handhaving van de vrede en uitvoering van de Petersbergtaken. Om die taken uit te kunnen voeren dienen we over de benodigde capaciteiten te beschikken.
Op dit moment hebben we op dat vlak een aanzienlijk tekort en uiteindelijk zullen de lidstaten de geplande uitgaven hiervoor binnen hun defensiebegroting moeten heroverwegen. Die uitgaven verschillen overigens aanzienlijk van land tot land.
Uiteindelijk zou ik graag willen dat er een grotere convergentie van defensie-uitgaven ontstaat. Daarvoor is ook een betere coördinatie nodig. Er moet geen sprake zijn van verdubbeling, niet binnen de NAVO, maar ook niet binnen de lidstaten van de EU. Wij moeten op basis van een goede coördinatie een betere samenwerking realiseren. Wij moeten ook zorgen voor een beter Europees beleid voor de aanschaf van defensiemateriaal, zodat er een efficiëntere defensie-industrie ontstaat die meer waar voor ons geld levert.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, ik wil drie dingen onder de aandacht brengen: ten eerste bevat het verslag-Lalumière een heel programma over de manier waarop de EU binnen afzienbare tijd een militaire grootmacht kan worden. Dat is onbegrijpelijk als je bedenkt dat Europa geen vijanden heeft en niet bedreigd wordt door een militaire grootmacht.
Ten tweede: het verslag gaat hoofdzakelijk over offensieve militaire acties buiten het grondgebied van de EU. De grootmacht EU moet overal ter wereld kunnen ingrijpen waar de belangen of normen en waarden van de EU worden bedreigd. Op deze manier wordt de EU ook op dit gebied een equivalent van de Verenigde Staten. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese burgers wantrouwend tegenover dit beleid zouden staan als ze ervan op de hoogte zouden zijn.
Ten derde: in het zeer uitgebreide verslag wordt met geen woord gerept over de ongebonden landen of over ongebondenheid op zich. Wat het dichtst in de buurt komt, is een smadelijke formulering in paragraaf 5 van de motivering over "neutrale" landen. De ongebonden landen moeten duidelijk protesteren tegen dergelijke formuleringen en tegen het verslag in zijn geheel.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Brok feliciteren met zijn pan-Europese offensief in zowel zijn betoog als zijn verslag. Ik stem in met zijn redenering over de uitbreiding. Hij stelt vast dat de toetredingsonderhandelingen met twaalf nieuwe lidstaten het effectiefste instrument zijn gebleken om het Middellandse-Zeegebied en Midden- en Oost-Europa te stabiliseren. We houden ons er nu mee bezig om op alle mogelijke manieren de voorwaarden voor vrede en vrijheid in Europa te vergroten.
In het verslag-Brok wordt ook de functie van Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid besproken. Op de lange termijn is de huidige situatie mijns inziens onhoudbaar.
Er wordt vanavond een boeiend debat gevoerd. Ik juich de unanimiteit en openhartigheid toe in de manier waarop wij in het Parlement op dit moment het verslag-Lalumière over het veiligheids- en defensiebeleid in de Unie bespreken.
Om geloofwaardig over te komen, is het mijns inziens van belang dat de leden van de Raad in Brussel en de EU hetzelfde zeggen als in hun eigen land. In mijn vaderland Zweden eist de minister van Buitenlandse Zaken een VN-mandaat voor EU-acties. Het debat daar gaat met name over in hoeverre Zweden als EU-lidstaat nog steeds neutraal is. Het is verbazingwekkend, maar het gebeurt.
Ik vind het verder erg belangrijk dat de ambities die de EU nu aan de dag legt door concrete middelen moeten worden gevolgd. Anders is de kans groot dat het bij holle frasen blijft.
Tot slot wil ik zeggen dat het belangrijk is dat de politieke leiders van de Unie de huidige sterke ambitie duidelijk maken, zodat de burgers deze belangrijke en verregaande plannen steunen.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, vandaag behandelen wij twee belangrijke politieke verslagen. Beide gaan immers in feite over het GBVB. Dit beleid zal in zijn wordingsgeschiedenis nog heel wat ups en downs kennen, maar uiteindelijk zal hiermee een essentiële bijdrage worden geleverd aan het alom gewenste politieke Europa. Ook degenen die vraagtekens zetten bij het nut van bijvoorbeeld het besluit tot oprichting van het zogenaamde euroleger, zullen beseffen dat dit besluit een zeer belangrijke politieke component bevat en een belangrijke weerslag zal hebben op de samenhang van de Europese Unie.
Vreedzame conflictregeling moet ons dogma zijn, in welk geval dan ook. Als wij het GBVB aantrekkelijk willen houden, moeten wij dit grondvesten op de lidstaten. Dan mogen wij niet toelaten dat iemand wordt uitgesloten of afgezonderd. Dan moeten wij ervoor zorgen dat hiervan een sterke stimulans uitgaat tot de politieke samenhang in de Europese Unie. Tegenstellingen en compromissen zullen natuurlijk onontkoombaar zijn. Het Europees Parlement moet zich echter bewegen op de scheidslijn tussen enerzijds het streven van de regeringen naar compromissen en evenwichtsbehoud en anderzijds de realistische benadering van de utopie van de Europese eenmaking.
Er doen zich hier ook technologische vraagstukken, vraagstukken op het gebied van het onderzoek en dergelijke voor, waarvoor een convergerende strategie nodig is. Ik denk hierbij met name aan de defensie-industrie, de informatica, de ruimtetechnologie en het ruimteonderzoek. Tegelijkertijd moet Europa streven naar versterking van zijn democratische instellingen en verbetering van zijn economische en sociale samenhang, zijn militair vermogen tot optreden als een vredelievende macht en zijn technologische voorsprong. Vroeg of laat moet de dag aanbreken waarop Europa zijn eigen Cape Canaveral, zijn eigen NASA, zijn eigen Silicon Valley heeft.

Doyle
Ik ben blij met de gelegenheid om iets te kunnen zeggen over de militaire en zeker ook de civiele faciliteit, met name met het oog op de aanstaande Top in Nice. Ik wil hierbij ook graag mijn waardering vastgelegd zien voor de eerste minister van Defensie die het Europees Parlement heeft toegesproken. Dat was inderdaad een historische gebeurtenis.
Een van de belangrijkste dingen die hier vanavond benadrukt zijn, was het feit dat commissaris Patten eerder deze avond onderstreepte dat we over een militaire faciliteit praten en niet over een Europees leger. Ik denk dat we dat niet vaak genoeg kunnen benadrukken. Zelfs in sommige van onze eigen stukken die samen met verslagen verspreid zijn ten behoeve van ons debat hier vanavond, is sprake van bijvoorbeeld een snelle reactiemacht en niet van een snelle reactiefaciliteit. Mijns inziens zou veel bezorgdheid weggenomen kunnen worden als we ons duidelijk bewust zijn van dat onderscheid. "Erg jammer", zou ik tegen mijn collega Van Orden, en ook tegen andere collega's, willen zeggen. Mijn collega's aan de andere kant van de grote plas, de Ierse Zee, hebben namelijk zoveel te bieden op dit gebied: de traditie, de ervaring en de praktijk. Misschien dat we na de verkiezingen een evenwichtiger debat zullen hebben. Zij hebben zo veel te bieden. Ik ben teleurgesteld met het standpunt dat zij daarover innemen. Meer zal ik er niet over zeggen.
Ik ben echter erg trots op de Ierse overeenstemming en de Ierse bijdrage. Wij zijn een klein land dat zich traditioneel "neutraal" opstelt, maar ik ben blij dat wij nu ook rond die tafel zitten en doen wat we kunnen gezien het mandaat van het Ierse volk. Er is geen volk in Europa dat filosofisch neutraal is. Sommige landen zijn wel militair neutraal en dat is wat anders. Ierland is nooit filosofisch neutraal geweest. Wij hebben een zeer duidelijke mening over wreedheden en het niet respecteren van de mensenrechten in sommige delen van de wereld en dat laten we ook snel en duidelijk merken. Wij hebben een heel duidelijke mening over onze bijdrage in het toezien op en het handhaven van de vrede en ik hoop dat wij ook altijd in staat zullen zijn om daaraan een bijdrage te leveren. Wij zullen nooit filosofisch neutraal zijn. Die term moet ook niet verward worden met militaire neutraliteit.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Doyle. Het eerste bezoek van een minister van Defensie aan ons Parlement is zo'n historische gebeurtenis dat wij die maar 's avonds gepland hebben, zodat de schok voor onze leden niet te groot zou zijn.

Carrilho
Mijnheer de Voorzitter, laat ik beginnen met de twee rapporteurs, en met name mijn collega Catherine Lalumière, te feliciteren met de verslagen die hier ter discussie voorliggen. Net zoals het Parlement hier vandaag doet, hebben ook de media de laatste weken de schijnwerpers gezet op relevante aspecten van het Europees buitenlands en veiligheidsbeleid. Hiermee refereer ik uiteraard aan de oprichting van een snelle interventiemacht en de overdracht van de bevoegdheden van de WEU aan de Europese Unie. Men mag wel zeggen dat het publieke debat over deze kwesties meer diepgang heeft gekregen. Ondanks de meningsverschillen overheerst mijns inziens het besef dat Europa een historisch moment doormaakt waarop het zijn rol binnen het internationale systeem moet definiëren. Ook uit de recente resultaten van de eurobarometer blijkt dat de Europese burgers uitzonderlijk belang hechten aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Ofschoon iedereen het erover eens is dat conflictpreventie en verwoesting ten gevolge van andere rampen onze prioritaire aandachtspunten moeten zijn, zal de Europese Unie pas echt geloofwaardig worden zodra zij over de nodige bevoegdheid beschikt om de humanitaire acties ook vanuit militair oogpunt te steunen. De vooruitgang die wij op dit vlak hebben geboekt, moet ons echter tot nauwkeurigheid manen. Wij hebben behoefte aan meer duidelijkheid en precisie in alle fasen die met de opbouw van de gemeenschappelijke militaire defensiemechanismen te maken hebben, van de participatiemodaliteiten tot de commandostructuur. Ook de verantwoordelijkheid die elk van de landen toekomt, moet beter worden gedefinieerd. Bovendien moet erop worden toegezien dat dit proces democratisch verloopt. Ons inziens is het Europees Parlement, in samenwerking met de nationale parlementen, de meest aangewezen instantie om deze taak waar te nemen. Ik zou graag het standpunt van de minister terzake vernemen.

Gawronski
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat over alle wereldproblemen, waarin iedereen zijn eigen thema kiest, neem ik het woord over Afghanistan; in de eerste plaats om mijn tevredenheid uit te spreken dat de Commissie buitenlandse zaken mijn amendement heeft goedgekeurd en dat het in de tekst waarover we morgen stemmen is opgenomen. In dat amendement komt duidelijk naar voren dat het VN-programma voor drugsbeheersing in Afghanistan een complete mislukking is geworden. Miljoenen dollars zijn aan de Taliban beloofd en gegeven om de opiumkweek te stoppen, uit te roeien. In plaats daarvan hebben ze het geld geïncasseerd en de drugsproductie meer dan verdubbeld. Dat is de schuld van de naïeve subsidieverstrekkers, en daarom spijt het me dat er een Italiaan aan het hoofd van dit programma, dit Bureau staat, maar het is ook de schuld van de onverantwoordelijke Taliban. Daarom worden ze in de resolutie terecht veroordeeld. Toch vraag ik me af of het niet mogelijk was de kritiek wat scherper, wat harder te formuleren en misschien ook Pakistan met sancties te dreigen, want dat land steunt de Taliban meer dan alle andere. Zonder hun steun zou het regime instorten. Waarom steunt Pakistan de Taliban? Om verschillende redenen, niet in de laatste plaats in de hoop dat die zich, wanneer ze heel Afghanistan hebben veroverd, op Kasjmir zullen storten en de anti-Indiaanse spanningen daar weer zullen oplopen. Ik denk dat het belangrijk is deze vicieuze cirkel te doorbreken. We kunnen alleen maar hopen dat deze resolutie daaraan zal bijdragen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik bedank mevrouw Lalumière voor haar zeer deskundige verslag. Ik wil twee zaken naar voren brengen: de civiele crisisbeheersing van de Unie is niet ontwikkeld, terwijl de conflicten sociaal, economisch, theoretisch, ecologisch en etnisch van aard zijn. Tegen al die conflicten is een preventieve civiele crisisbeheersing beter dan een militaire. Mijn angst is dat men steeds vaker en sneller gebruik gaat maken van snelle legers. De Europese vlag wordt niet voortgedragen door pantserwagens, maar door sociale gelijkheid en dat is een ideologisch verschil. Ik stel voor dat wij een centrum voor civiele crisisbeheersing oprichten dat net zo doeltreffend en snel is als gepland. Zo handelen wij in de juiste volgorde en verwezenlijken wij onze filosofie op de juiste wijze.
Mijn tweede angst is dat landen die dat niet willen de NAVO in worden geloodst. Ook daarvoor is misschien een oplossing: Rusland bij de crisisbeheersing betrekken. Het is te verwachten dat Rusland vaak op de een of andere manier bij toekomstige crises betrokken zal zijn. Wij weten ook dat president Poetin niet erg negatief tegenover crisisbeheersingstroepen staat, wat naar mijn mening betekent dat samenwerking mogelijk is. Aangezien wij weten om welk soort crises het gaat, is dat naar mijn mening een ander stabiliserend onderdeel van het hele proces. Het bevordert in deze kwestie het onderlinge begrip tussen de Europese volken.

Cushnahan
Ik ben erg blij dat de ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken van de EU vorige week besloten hebben om een snelle reactiemacht van 60.000 manschappen op te richten. Ik ben met name blij dat de Ierse regering dit initiatief onvoorwaardelijk steunt en toegezegd heeft dat 850 Ierse manschappen aan die reactiemacht zullen deelnemen.
Net zoals mijn geachte Gaëlische collega, mevrouw Doyle, ben ik mij ervan bewust dat hier geen sprake is van de oprichting van een Europees leger. Voordat er in mijn eigen land protesten tegen Ierse deelname gaan klinken, en dat zal zeker gebeuren, wil ik erop wijzen dat die deelname volledig vrijwillig is en per geval bekeken zal worden. Dat gezegd hebbende, wil ik graag reageren op de opmerkingen van een andere collega, de heer Van Orden. Ik vind dit recente initiatief een belangrijke eerste stap om de tekortkomingen in de defensiecapaciteiten van de EU weg te werken. Die tekortkomingen zijn op zo'n gruwelijke wijze aan het licht gekomen in Bosnië-Herzegovina en ook in Kosovo. Ik ben van mening dat de lessen die we uit deze recente gebeurtenissen getrokken hebben, ons in de toekomst goed van pas zullen komen als wij onder ogen zien dat een Europees defensiebeleid gebaseerd op de noodzakelijke capaciteiten onontbeerlijk is. Naar mijn idee is dat net zo'n essentieel onderdeel van de Europese integratie als de eenheidsmunt. Deze ervaring biedt ons de mogelijkheid, ondanks de angst van de heer Van Orden, om ons eigen beleid op zodanige manier te ontwikkelen dat wij onze VS-bondgenoten daarbij niet onnodig tegen ons in het harnas jagen en dat wij ook geen stress en spanningen binnen de NAVO zelf veroorzaken.
Het beleid van de EU moet altijd gebaseerd zijn op een partnerschap-benadering waarbij ernaar wordt gestreefd om de mogelijkheden van de NAVO, met name qua planning en inlichtingendiensten en qua militaire onderdelen, gezamenlijk te benutten in plaats van de structuren van de NAVO te kopiëren. Dit is met name van belang omdat we dezelfde gemeenschappelijke doelstellingen nastreven. Naar mijn mening zal deze ervaring de Europese Unie goed van pas komen bij de ontwikkeling van ons eigen defensiebeleid. Ik hoop van harte dat dat beleid er, liever vroeger dan later, ook daadwerkelijk zal komen.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Brok over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid wordt in paragraaf 31 de volgende boodschap naar voren gebracht: "Het Europees Parlement onderstreept dat het voor de democratische legitimiteit van Rusland, mede gezien de politieke unie tussen Rusland en Wit-Rusland, noodzakelijk is dat de president en de regering van Rusland op duidelijke en krachtige wijze de nadruk leggen op de grote behoefte aan democratische hervormingen in Wit-Rusland, met name in het licht van het verslag dat op 16 oktober 2000 in Minsk is ingediend door de parlementaire trojka van de Europese Unie, de Raad van Europa en de OVSE".
Ik heb dit amendement geformuleerd, dat door een grote meerderheid in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid wordt gesteund. Wil Rusland op de lange termijn toetreden tot een politieke unie met een ondemocratisch regiem?
Ik wil ook vier mensen met name noemen die in de jaren 1998-2000 spoorloos zijn verdwenen in Wit-Rusland, alsmede een politicus die onder onduidelijke omstandigheden is overleden. Het gaat om de volgende mensen: Jurij Zaharenko, voormalig minister van Binnenlandse Zaken en vice-voorzitter van de 13e Hoogste Sovjet van Wit-Rusland,Victor Gonchar, vice-voorzitter van de 13e Hoogste Sovjet van Wit-Rusland alsmede voorzitter van een gerechtelijk onderzoek naar president Lukatjenko, de heer Krasovskij, vriend van vice-voorzitter Gonchar en tegelijkertijd met hem verdwenen, Dmitrij Zavadskij, filmmaker bij de Russische televisie die op 7 juli jl. onder verdachte omstandigheden is verdwenen op het vliegveld van Minsk en ten slotte Jurij Karpenko, leider van de Civil Party en voormalig burgemeester van Molodechno, die in augustus 1999 plotseling en onder onduidelijke omstandigheden is overleden.
Tegen de heer Patten, de heer Solana en het beginnende Zweedse voorzitterschap wil ik het volgende zeggen: treedt krachtig en gezamenlijk op tegen het antidemocratische regiem van Wit-Rusland!

Richard
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u allereerst bedanken voor uw bezorgdheid over de lengte van deze vergadering, maar ik kan u vertellen dat ik 21 jaar parlementaire ervaring heb en daardoor ongevoelig ben voor dergelijke onvoorziene omstandigheden.
Aan de opmerkingen die gemaakt zijn aangaande Afghanistan, wil ik alleen nog een kort woord toevoegen, en wel dat de Raad vastbesloten is de voedselhulp op de plaats van bestemming te laten aankomen, voor zover de gevechtssituatie dat toelaat.
Vervolgens zal ik enkele opmerkingen maken naar aanleiding van het uitstekende debat dat hier net gevoerd is over de verslagen van de heer Brok en mevrouw Lalumière. Ik moet mijn opmerkingen natuurlijk beperken tot een klein aantal onderdelen. Ik denk dat de verslagen in grote lijnen zijn goedgekeurd. Dit is natuurlijk een aanmoediging voor de regeringen om door te gaan met hun werk en, denk ik, een ondersteuning voor de Top van Nice.
Ik zou het eerst willen hebben over de plaats van het defensieapparaat binnen de totale politieke en operationele middelen van de Europese Unie. Veel sprekers hebben gezegd: militaire middelen moeten alleen in laatste instantie worden ingezet, binnen de mogelijkheden waarover de Europese Unie beschikt. Ik kan dit beginsel, dat ook de regeringen huldigen, natuurlijk alleen maar onderstrepen. Maar wat betekent dat: "in laatste instantie"? In laatste instantie betekent dat alle andere middelen gefaald hebben - en dat komt voor. In Europa hebben we dat anderhalf en twee jaar geleden in Kosovo meegemaakt. Politieke en diplomatieke inspanningen noch economische sancties hebben het uitbreken van de gewelddadigheden in het hart van Europa kunnen verhinderen; een onaanvaardbare slag in het gezicht van de Europese waarden. Militaire kracht is dus een laatste middel. Maar als we willen dat deze kracht het onaanvaardbare verhindert, moet hij betrouwbaar en geloofwaardig zijn.
Ik denk ook dat de combinatie van die verschillende middelen een unieke eigenschap van de Europese Unie is, die mogelijkheden biedt. Het werk dat ons te wachten staat als deze politiek zich voortzet en verduurzaamt, is het ontwikkelen van een echte Europese cultuur van conflictpreventie en conflicthantering. Ervaringen die we hebben opgedaan en nog steeds opdoen, in het bijzonder in de Balkan, tonen aan dat de Europeanen, als het om conflicthantering gaat, in staat zijn expertise en een prijzenswaardige en respectabele handelwijze te ontwikkelen. Dit dankzij onze ervaringen met een geschiedenis die rijk is aan conflicten en ons begrip van de subtiele en soms harde confrontaties van bevolkingsgroepen.
Wat betreft de verdubbeling wil ik onderstrepen dat de menselijke middelen en de militaire middelen die de landen vrijwillig aan die gemeenschappelijke troepenmacht leveren, dezelfde zijn als die de meeste aan de NAVO ter beschikking stellen. Er is geen sprake van verdubbeling van troepenmachten. Het gaat om dezelfde troepen met dezelfde paraatheid en beschikbaarheid. Dit geldt uiteraard niet voor die landen die geen lid zijn van de NAVO. De landen die lid zijn van de NAVO hoeven hun defensie-inspanningen echter niet te verdubbelen om zowel aan NAVO-acties als aan acties van de Europese Unie te kunnen deelnemen.
De kwestie van het concept: het concept is ingevoerd in 1992. Het gaat om de Petersbergtaken. Daarover hebben de Europese regeringen een solide akkoord gesloten en daarmee beschikken we over richtlijnen die zich naar mijn mening bewezen hebben en die ruimschoots worden gesteund door de publieke opinie in Europa. Eventuele vredesmissies zullen uiteraard onderworpen zijn aan eenstemmige besluitvorming door de regeringen. Zoals verschillende sprekers hebben gezegd, onderstrepen we in onze verklaringen dat er geen Europees leger bestaat, hetgeen impliceert dat er dus ook geen supranationale autoriteit is die landen tot deelname aan enigerlei militaire operaties kan verplichten.
Europa gaat dus geen nieuwe verdragsorganisatie opzetten, in tegenstelling tot wat ik, meen ik, een slecht geïnformeerde beweging heb horen zeggen. Wij zullen te werk gaan op basis van nationale besluiten die in samenwerking tussen de regeringen worden genomen. Deze besluiten worden gecontroleerd door de nationale parlementen, met inachtneming van de Petersbergtaken en de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties - dat maakt ook deel uit van onze verklaringen. Eén van de ontwikkelingen die het Europees veiligheids- en defensiebeleid mijns inziens gaat doormaken, is dat er een aanvullende capaciteit wordt gevormd, een concrete ondersteuning van de rol van de Verenigde Naties, wat inhoudt dat conflicten worden opgelost, en strijdende partijen worden gescheiden.
Hiermee beantwoord ik tevens de opmerking die een spreker gemaakt heeft, namelijk dat er in Saint-Malo een overeenkomst tussen Groot-Brittannië en Frankrijk zou zijn gesloten om de rechten van het Europees Parlement te beperken. Dit nu is niet het geval. De overeenkomst die in Saint-Malo is gesloten, en die wel degelijk een overeenkomst tussen de vijftien landen betreft, houdt in dat een Europese defensiemacht - als we tenminste willen dat deze praktisch en effectief is - alleen op intergouvernementele basis kan bestaan.
Laten we niet vergeten dat we vijftig jaar lang geaarzeld en gefaald hebben in ons streven de Europese Unie een minimum aan capaciteit te geven om meer dan een machteloze toeschouwer te zijn bij crisissen die gepaard gaan met geweldsuitbarstingen. Vandaag de dag is intergouvernementeel optreden de enige mogelijkheid. Dit past al onze democratische landen, omdat ze het recht behouden uiteindelijk zelf te beslissen over het inzetten van hun legermacht. Door deze keus voor intergouvernementele acties zal de parlementaire controle dus inderdaad voornamelijk op nationaal niveau plaatsvinden.
Ik wijs u er overigens op dat de Raad zich in zijn standpunten nooit heeft uitgesproken voor een financiële verplichting van de Europese Unie om militair optredens te financieren. Dit zal de Raad ook in de toekomst niet doen. Betekent dit nu dat er geen dialoog over defensie en veiligheid mogelijk is tussen de Raad, als vertegenwoordiger van de nationale regeringen, en het Europees Parlement? Het lijkt me dat dit debat, waar wij allen gelukkig mee zijn, een eerste bewijs van het tegendeel is. Ik geloof dat we op weg zijn naar een positieve dialoog.
Waarom? Omdat, als we de besluiten die we genomen hebben consequent uitvoeren, de verantwoordelijkheid, geloofwaardigheid en invloed van de Europese Unie inzake crisismanagement geleidelijk zullen groeien. We zullen geen commentatoren aan de zijlijn meer zijn. Dan zal zich een diepgaand politiek debat ontwikkelen, in onze publieke opinie, in onze parlementen en ook hier, over wat er werkelijk op het spel staat bij crisisbeheersing via een scala van middelen, waarvan de inzet van troepen alleen maar een onderdeel is. De diepgang van de principes en gedachten in de verslagen van de heer Brok en mevrouw Lalumière geven nu al aan hoe veelomvattend die discussies zullen zijn, en zijn er een voorbode van.
We zullen nog manieren moeten bedenken om tot nauwere contacten met de nationale parlementen te komen. Wat nu echter binnen handbereik is en een keerpunt vormt waar we, denk ik, allemaal gelukkig mee kunnen zijn, is dat de vijftien landen die deze Unie vormen - landen die al een politieke realiteit hebben geschapen die een positieve invloed heeft op de krachtsverhoudingen in de wereld - welbewust de wegen hebben gevonden om gezamenlijk op te treden wanneer geweld onze waarden aantast. Dat doen ze op basis van onze gemeenschappelijke waarden. Ik denk dat dit goed nieuws is.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de minister.
Ik heb een ontwerpresolutie overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement ontvangen om dit debat te sluiten.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Hervorming van de Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0327/2000 van mevrouw Guy-Quint, namens de Begrotingscommissie, over het Witboek over de hervorming van de Commissie (aspecten die de Begrotingscommissie aanbelangen) (COM(2000) 200 - C5-0447/2000 - 2000/2217(COS));
A5-0329/2000 van de heer Pomés Ruiz, namens de Commissie begrotingscontrole, over het Witboek over de hervorming van de Commissie (aspecten die de Commissie begrotingscontrole aanbelangen) (COM(2000) 200 - C5-0445/2000 - 2000/2215(COS));
A5-0326/2000 van de heer Harbour, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het Witboek over de hervorming van de Commissie (aspecten die de Commissie juridische zaken en interne markt aanbelangen) (COM(2000) 200 - C5-0446/2000 - 2000/2216(COS));
A5-0328/2000 van de heer Lamassoure, namens de Commissie constitutionele zaken, over het Witboek over de hervorming van de Commissie (aspecten die de Commissie constitutionele zaken aanbelangen) (COM(2000) 200 - C5-0448/2000 - 2000/2218(COS)).

Guy-Quint
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte collega's, het aftreden van de Commissie in maart 1999 heeft aangetoond dat haar structuren en manier van werken dringend moeten worden hervormd. De inzet van de hervormingen waaraan ze nu werkt, moet voor alles het herstel van het vertrouwen van de publieke opinie zijn. De noodzaak van hervormingen staat buiten kijf, de Commissie moet hierdoor een voorbeeldig bestuursorgaan worden, onder het primaat van de politiek. Alleen onder deze voorwaarde kan de geloofwaardigheid van de opbouw van de Europese Unie hersteld worden.
Na de rapporten van de onafhankelijke deskundigen heeft de Commissie, op instigatie van de heer Kinnock, in een Witboek een hervorming van haar functioneren gepresenteerd. Officieel wordt ons Parlement geraadpleegd om een eenvoudig advies te geven, maar commissaris Kinnock heeft ons bevestigd hoe belangrijk ons standpunt is voor het vervolg van de werkzaamheden van de Commissie, een vervolg waar we ten nauwste bij betrokken zullen worden. Gezien de omvang van de taak waren er vier commissies bij betrokken en is er een nieuwe procedure ingesteld, met vier parallelle verslagen. Ik wil hierbij mijn waardering uitspreken voor het werk dat is gedaan samen met mijn collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij, de heren Pomés Ruiz, Harbour en Lamassoure.
We hebben dus gekozen voor een methode om zonder overlappingen het hele onderwerp te behandelen. We hebben ons aan deze methode gehouden en dat heeft van ons uitgebreid overleg gevergd. Daardoor konden we het onderwerp gemeenschappelijk benaderen, met behoud van de bevoegdheidsterreinen van elke commissie en met als doel een echte samenhang tussen onze verslagen. Toch wil ik graag benadrukken dat het voor de PSE-Fractie zeer belangrijk is dat deze hervorming, met inachtneming van de verdragen, op een zeer pragmatisch wijze wordt uitgevoerd.
De samenhang van alle onderdelen van de hervorming moet ervoor zorgen dat de wijze waarop de Europese eenwording politiek beheerd wordt, voor de Europese burgers duidelijk zichtbaar en transparant is. Het spreekt vanzelf dat het moderniseren van een structuur die zo ingewikkeld is als de Commissie, van de verschillende deelnemers en in het bijzonder van de medewerkers, tact, geduld en vertrouwen vraagt. Daarom willen we geen top-down benadering, maar is het voor ons van wezenlijk belang dat het gehele personeel daadwerkelijk betrokken wordt bij dit moderniseringsproces
De hervorming wordt weliswaar aan de top ontworpen, maar ze moet duidelijk zijn, en aan de vakbonden en het hele personeel worden uitgelegd, zodat het hele personeel ook daadwerkelijk betrokken is bij dit hele proces. Wij zijn vastbesloten weer vaart te brengen in het Europees ambtelijk apparaat, en daartoe moeten we bepaalde principes in acht nemen: voor het Europees ambtelijk apparaat één enkel interinstitutioneel statuut behouden dat iedere ambtenaar gelijke behandeling garandeert en werkelijk leidt tot mobiliteit, opleiding en vorming. De personeelswerving moet zich zo ontwikkelen dat gelijke kansen voor alle inwoners van de Gemeenschap altijd gegarandeerd zijn.
Het advies van de Begrotingscommissie over de hervorming concentreert zich op deze hoofdpunten, met inachtneming van onze bevoegdheden. Als achtergrond herinneren we er steeds aan dat, parallel aan iedere wetgevingsprocedure, alle begrotingsbesluiten genomen moeten worden binnen het kader van de jaarlijkse procedures en het interinstitutioneel referentieakkoord.
Het Parlement heeft een bijzondere verantwoordelijkheid naar de burgers. En als één van de takken van de begrotingsautoriteit moet het toezien op het behoorlijk aanwenden van de publieke middelen. Van belang is bovendien vooral dat we er in de toekomst nog nauwlettender op toe zullen zien dat de goedgekeurde begroting ook werkelijk door de Commissie wordt besteed en niet wordt herschikt omdat men niet bij machte is de paar beleidswijzigingen door te voeren waartoe ons Parlement op democratische wijze besluit.
Het totaalpakket aan maatregelen dat in het Witboek wordt voorgesteld moet er toe leiden dat de Commissie op alle fronten moderner en doeltreffender functioneert. Wij zullen haar ondersteunen, waarbij we er nauw op toe zullen zien dat deze procedures zo snel mogelijk leiden tot een resultaatgerichte managementcultuur, tot kengetallen die rekening houden met de kosten-baten verhouding, maar ook met onze beleidsbeslissingen en met het feit dat het decentraliseren en delegeren van de bevoegdheden onmisbaar is - onder voorwaarde echter dat de beslissingsbevoegdheid en de controlerende functie verzekerd zijn.
De mededeling van de Europese Commissie moet voor de verschillende instellingen een gemeenschappelijke boodschap inhouden. Concreet betekent dit dat het van doorslaggevend belang is nieuwe procedures te vinden om de begroting volgens goedkeuring uit te voeren. Het niet uitvoeren van de begroting, de grote kloof tussen de begroting enerzijds en het aangaan van verplichtingen en kredietverlening anderzijds, is ronduit bespottelijk. We moeten dringend ad hoc procedures bedenken om het management van de Commissie weer geloofwaardig te maken. Daartoe moeten we de procedures herzien en haalbare doelen vaststellen, die ons in staat stellen binnen korte tijd de opgelopen achterstand weg te werken, de kloof te dichten tussen vastleggingen en betalingen waardoor een groot deel van de begroting ongeloofwaardig wordt, contracten tussentijds op te schorten als er geen samenhang meer is tussen aangegane financiële verplichtingen en begrotingskredieten, en subsidies en verplichtingen sneller uit te betalen. De geloofwaardigheid van de Commissie, en dus van de Europese Unie, staat op het spel, en daarom moet de methode van het financieel beheer onverwijld worden hervormd. Op middellange termijn is het van wezenlijk belang om bij aanvang van ieder begrotingsjaar in goed overleg tussen de begrotingsautoriteit en de Commissie de begrotingsprocedures te verfijnen. Zo kunnen we voorkomen dat we weer in de gebruikelijke grote problemen van november of december verzeild raken, en dat we weer in een situatie belanden waarin we de politieke verwachtingen van het Parlement niet kunnen waarmaken, noch rekening kunnen houden met een echte vernieuwing van het functioneren van de Commissie.
Een jaarlijkse evaluatie van de ontwikkeling van de werkwijze en van de meerkosten van deze hervorming vereist overleg aan het begin van ieder begrotingsjaar. Deze maatregel zal tijd kosten, maar is onvermijdelijk en onmisbaar voor het welslagen van de hervorming.
Er zal niet alleen voor een projectmatige aanpak moeten worden gekozen, ook moet er een nieuwe nomenclatuur worden ontwikkeld die een transparant beheer mogelijk maakt. Hier zijn wij grote voorstanders van. Wij zullen erop toezien dat alle technische maatregelen uitgevoerd kunnen worden met inachtneming van alle rechten van de begrotingsbevoegdheid van het Parlement.
Onze commissie heeft met voldoening geconstateerd dat de conclusies van het verslag-Bourlanges over externalisering in de nota van wijzigingen zijn overgenomen. Wat de comitologie betreft, laten de lidstaten daarentegen maar al te vaak hun nationale belangen voor de belangen van de Gemeenschap gaan. Raadpleging van de lidstaten vertraagt de besluitvorming en werkt kostenverhogend. Het zou dus goed zijn als we de hervorming aangrijpen om hun bemoeienis te beperken, alleen voor die beleidsterreinen waar geen uitgaven mee gemoeid zijn.
Ik zal het niet lang over het personeelsbeleid hebben, omdat de heer Harbour dat zal behandelen. Het spreekt vanzelf dat de menskracht van de Commissie onvoldoende is voor de nieuwe taken die haar zijn toevertrouwd, laat staan de taken die er nog bij zullen komen. De reorganisatie waar de nota van wijzigingen van rept en die slechts 4% betreft, zal het personeelsprobleem zeker niet oplossen.
Door jongstleden donderdag in het begrotingsoverleg de nota van wijzigingen op hoofdlijnen te aanvaarden heeft de Raad desalniettemin bewezen dat hij als andere tak van de begrotingsautoriteit de hervorming van onze Commissie ondersteunt.
Wat betreft audit, financieel management en controle, de belangrijkste punten daarvan staan in het verslag van de heer Pomés Ruiz. Sinds 22 november is het standpunt van de Commissie bekend over de wijziging van het Financieel Reglement. Wij hebben ons al uitgesproken over de hervorming van de fast track door het verslag-Van Hulten aan te nemen. Toch wijzen we er nogmaals op dat een onafhankelijke financiële controle absoluut noodzakelijk is. Bovendien is het volkomen onlogisch dat alleen de Raad het Financieel Reglement kan wijzigen, en wij herhalen dan ook ons verzoek om medebeslissing op dit punt.
De hervorming van de Commissie is een daad die van het grootste belang is voor de toekomst van onze instellingen. De werkwijze waarvoor de Conferentie van voorzitters heeft gekozen en die sommigen enigszins willekeurig voorkwam, heeft tijd gevergd. Maar deze overlegtijd, waarin we de vier verslagen gezamenlijk hebben kunnen beschouwen, heeft geleid tot een bredere, zuiverder visie, die het advies van het Parlement heeft verrijkt. Dit verslag gaat over de allereerste stappen van de hervorming van de Commissie, een daad die zeer belangrijk is voor een echt modern beheer van de Unie. Er zullen nog talrijke andere verslagen volgen en ik voor mij, verrijkt als ik ben door deze paar weken van overleg, zou graag zien dat deze werkwijze in het vervolg wordt gehandhaafd.
Ik wil graag in het bijzonder de drie andere rapporteurs bedanken; ik heb onze samenwerking en de helderheid van hun standpunten echt gewaardeerd. De meningsverschillen die er geweest zijn waren niet zozeer van politieke aard, maar veeleer een uiting van de culturele verschillen tussen de Vijftien. Ze zijn een uiting van de sterk uiteenlopende opvattingen over het beheer van de openbare dienst, die altijd in de verschillende instellingen van de Europese Unie leven, ook in onze fracties. Met deze hervorming treden ook de problemen die wij over ons heen krijgen duidelijk voor het voetlicht, maar we weten dat we hier doorheen moeten, hoe moeilijk het ook is.
Samen hebben wij een bijdrage geleverd aan deze eerste belangrijke fase in de politieke ontwikkeling van de Unie. We hebben het beheer van de Unie gemoderniseerd, zodat het transparanter wordt en zich beter aan onze medeburgers aanpast. Hopelijk raken de burgers er op deze manier steeds meer van overtuigd dat hun toekomst ligt in een steeds sterker wordende Europese Unie.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Kinnock, mevrouw Schreyer, waarde collega's, dit debat vormt het hoogtepunt van de parlementaire behandeling van het Witboek over de hervorming van de Commissie. Wij hebben de Commissie met onze bijdragen vooral een hart onder de riem willen steken na de door iedereen betreurde crisis die zij heeft doorgemaakt.
Ik wil de andere drie rapporteurs, mevrouw Guy-Quint, de heer Harbour en de heer Lamassoure, van harte voor hun werk bedanken. Dankzij onze uitstekende samenwerking kan deze ingewikkelde procedure morgen vier op elkaar afgestemde verslagen opleveren, die elkaar niet overlappen. Hopelijk wordt de Commissie er bij haar inspanningen onder verantwoordelijkheid van voorzitter Prodi inderdaad zo door bemoedigd als wij allemaal wensen.
In elk van de vier verslagen worden weliswaar de aspecten behandeld die de desbetreffende commissie aangaan, maar op één punt stemmen ze met elkaar overeen: de hervormingsvoorstellen die de Commissie in haar Witboek voorstelt, worden in alle verslagen gunstig beoordeeld, hoewel de rapporteurs de uitwerking en de uitvoering van die voorstellen met een waakzaam oog volgen.
Wat de Commissie begrotingscontrole betreft, kan ik u tot mijn genoegen mededelen dat mijn verslag, met een enkele onthouding, unaniem is goedgekeurd. Wij hebben ook opnieuw unaniem benadrukt dat de Commissie sterk, onafhankelijk, transparant en doelmatig moet zijn. Zij moet, in een woord, een steunpilaar van de Europese eenheid zijn. Wij hebben tevens unaniem vastgesteld dat de tekortkomingen en onregelmatigheden die tijdens de kwijtingsprocedure 1996 aan het licht zijn gebracht, te wijten waren aan het feit dat de Commissie er voorheen niet in is geslaagd haar beheers- en controlesystemen te moderniseren, noch de geldende regels volledig toe te passen.
Bij het opstellen van mijn verslag heb ik niet alleen het Witboek bestudeerd, maar ook het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen en de resolutie van Michiel van Hulten over het werk van deze deskundigen, die het Parlement op 19 januari 2000 heeft aangenomen. Het stemt de Commissie begrotingscontrole en mijzelf tevreden dat de Commissie zich bij het opstellen van het Witboek grotendeels door de voorstellen van de onafhankelijke deskundigen heeft laten inspireren, en een flink aantal van de aanbevelingen heeft overgenomen die het Parlement op 19 januari van dit jaar heeft gedaan.
Als rapporteur van de Commissie begrotingscontrole heb ik in het door onze commissie goedgekeurde verslag vooral de aspecten van de hervorming belicht die onder onze bevoegdheid vallen. Zo staan wij volledig achter het idee dat er onder de ambtenaren van de Commissie een echt verantwoordelijkheidsgevoel moet worden gekweekt. De nieuwe managementfilosofie van de Commissie is dat iedere administratieve eenheid verantwoordelijk wordt gehouden voor de regelmatigheid en wettigheid van al haar activiteiten. De directeuren-generaal krijgen de verantwoordelijkheid voor de interne controle binnen hun directoraat-generaal. Dat betekent echter geenszins dat wij de respectieve commissarissen of de voorzitter van de Commissie van hun politieke verantwoordelijkheid voor het functioneren van hun diensten ontslaan.
De nieuwe dienst interne audit valt direct onder uw verantwoordelijkheid, mijnheer Kinnock, aangezien u de met de hervorming belaste vice-voorzitter van de Commissie bent. Deze dienst zal vooral tot taak hebben de interne controlemechanismen en -systemen van de Commissie door te lichten. Zoals de Rekenkamer in zijn verslag 4/97 opmerkt, gaat die opgave veel verder dan de huidige ex ante controle van algemene aard.
Ik wil er in dit verband aan herinneren dat het Parlement op 5 oktober jongstleden het groene licht heeft gegeven voor de wijziging van artikel 24, lid 5, van het huidige Financieel Reglement. Op die manier heeft het Parlement een halt toegeroepen aan een verschijnsel dat de Rekenkamer al sinds 1981 bekritiseerde, en waar hij in zijn verslag 4/97 opnieuw op heeft gewezen. Het betreft hier het latente conflict tussen de bevoegdheid om vooraf bepaalde uitgaven goed te keuren, en de taak diezelfde uitgaven korte tijd later aan criteria van goed financieel beheer te toetsen. Deze wijziging heeft zin in de overgangsperiode, die tot de aanneming van het nieuwe Financieel Reglement duurt. Het is de bedoeling dat met het nieuwe Reglement, op basis van de aanbevelingen van de onafhankelijke deskundigen, een controlesysteem wordt ingevoerd dat niet op gecentraliseerde controle ex ante berust, maar op een audit ex post, a posteriori.
Waarde collega's, ik denk dat het nieuwe systeem doeltreffender zal blijken dan het huidige. De Rekenkamer herhaalt in verslag 4/97 zijn opvatting over de wisselende resultaten van de financiële controle. De controle op de direct door de Commissie beheerde kredieten blijkt zeer doeltreffend te zijn, maar de controle op gedecentraliseerde operationele uitgaven vertoont onmiskenbare zwakke plekken. Een bewijs van deze zwakte is het feit dat de Commissie slechts in een miniem aantal gevallen weigert uitgaven vooraf goed te keuren. De Rekenkamer geeft in zijn verslag aan dat hij niet tegen het afschaffen van de voorafgaande goedkeuring is, mits deze door andere procedures wordt vervangen die tenminste gelijkwaardige garanties bieden en waardoor de controle niet langer alleen door de ordonnateur wordt uitgevoerd.
Het nieuwe element is de dienst interne audit, die volledig onafhankelijk zal zijn. De Rekenkamer zegt ook dat, zolang de rol van de ordonnateur maar ...
(Spreker wordt door de Voorzitter verzocht af te ronden) Mijnheer de Voorzitter, ik wil tenslotte zeggen dat dit niet het moment is om tevreden achterover te leunen. Er valt bepaald niets te vieren. Het Parlement steunt de hervorming van de Commissie, en dat moet de Commissie ertoe brengen het erop te wagen en haar verantwoordelijkheid te nemen, zoals de heer Kinnock heeft beloofd. De Commissie moet de juiste keuzes maken; ze mag de plank niet misslaan, en moet risico's nemen in plaats van die te vermijden.

Harbour
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het doet mij bijzonder veel genoegen om vanavond eindelijk - met nadruk op eindelijk - dit verslag aan het Parlement te kunnen presenteren. Ik weet nog goed dat de eerste ontmoeting met de vice-voorzitter, de heer Kinnock, in december een jaar geleden plaatsvond, toen het Parlement aangaf dat ik gevraagd zou moeten worden om deze taak op mij te nemen. Het heeft dus elf maanden geduurd voordat er nu eindelijk vooruitgang is geboekt. Ik heb die periode echter wel als zeer plezierig ervaren. Ik sluit mij daarom zeker aan bij datgene wat mijn collega' s al hebben gezegd, namelijk dat het team van rapporteurs erg goed heeft samengewerkt. Het was heel aangenaam om zo samen te werken. Ik ben van mening dat er door de betrokkenheid van onze vier commissies meer diepte en inhoud is gegeven aan de procedure die moet leiden tot de cruciale hervorming binnen de Commissie die voor de toekomst van de Europese Unie van zo groot belang is.
Mijn verslag richt zich met name op de strategie voor personeelshervormingen. Ik benadruk de term strategie, omdat de Commissie juridische zaken en interne markt er nog ten minste twee jaar werk aan zal hebben - wij hopen natuurlijk minder - om alle hervormingen van het personeelsstatuut die uit de personeelsstrategie voortvloeien aan een gedegen onderzoek te onderwerpen. Wij hebben er dus veel aandacht aan besteed om een strategisch kader te scheppen en ervoor te zorgen dat het een goed kader is. Wij zijn er over het algeheel gezien tevreden over, maar wij zijn ook weer niet zelfvoldaan. Ik wil op een paar aspecten ingaan waarvan ik denk dat die cruciaal zijn voor de Commissie. Ik zal daarbij ook aangeven hoe wij kunnen helpen om die absoluut essentiële hervormingen door te voeren. Wij hebben er in onze commissie zeer veel belang aan gehecht om dit onderwerp niet geïsoleerd te benaderen, maar om het juist in een breder perspectief te plaatsen. Wij hebben een zeer succesvolle openbare hoorzitting gehouden waarvoor mensen uit de particuliere en openbare sector zijn uitgenodigd om aan te geven hoe de omgeving, organisatie en personeelssituatie om ons heen aan het veranderen is. Vanwege de nieuwe hervormingen moet de Commissie immers op die veranderingen inspelen omdat de beste mensen aangeworven moeten worden op een markt die zeer concurrerend is.
Het interessante aan deze discussies was de constatering dat de personeels- en organisatiebenaderingen in de particuliere en openbare sector steeds meer naar elkaar toegroeien. Overal om ons heen worden grote organisaties steeds opener. Zij worden transparanter. Zij gebruiken informatietechnologie op geheel nieuwe manieren. Zij nemen steeds meer afstand van de traditionele verticale organisatievormen en zowel tussen organisaties als door organisaties heen wordt steeds meer informatie gedeeld. Dit is de cruciale les die de Commissie moet leren en toepassen bij het invullen van het hervormingsproces.
Gezien de korte tijd die mij hier vanavond is gegund, kan ik niet op al onze specifieke aanbevelingen ingaan. Ik wil mij daarom beperken tot dat wat ik het centrale element van het hervormingsproces vind. Wij moeten binnen de Commissie tot een organisatiecultuur komen waarbij aan iedere ambtenaar duidelijke doelstellingen worden gegeven in combinatie met de juiste middelen om die doelstellingen te realiseren. Daar horen ook de zo belangrijke financiële middelen bij, zoals zowel mevrouw Guy-Quint als de heer Pomés Ruiz hebben benadrukt. Daarnaast moeten ambtenaren ook de bevoegdheid krijgen om die middelen voor de beoogde doelen aan te wenden. Ambtenaren moeten ook weten aan de hand van welke doelstellingen hun prestaties beoordeeld worden. Bovendien moeten zij qua salaris en promotie beloond worden op basis van de mate waarin die concrete doelstellingen zijn bereikt.
Dit vormt het kernpunt van onze voorstellen. Degenen die binnen de organisatie doorgroeien, kunnen dat op gestructureerde wijze en op basis van een betere carrièreplanning doen. Zij mogen er vanuit gaan dat zij bij andere Europese instellingen terechtkomen, dat zij bij nationale regeringen worden gedetacheerd of in de particuliere sector komen te werken. Dit dient de norm te zijn die een onderdeel moet vormen van de standaardcarrière bij de Commissie. Zij mogen er tijdens die carrière ook vanuit gaan dat zij met externe mensen te maken krijgen die bij de Commissie werken op basis van een kortlopend contract: specialisten of jonge mensen die drie tot vijf jaar werken bij de Commissie als onderdeel van hun carrièreplanning zien. Wij moeten in het kader van een gestructureerde carrièreplanning voor het vaste personeel van de Commissie, dus ook deze externe mensen stimuleren.
In de toekomst zal een moderne organisatie daadwerkelijk aan dat beeld moeten voldoen. De strategie klopt, maar om alles goed te laten verlopen moet de invulling ook kloppen. Voor het beheren van een organisatie is het niet genoeg om over alle benodigde regels en voorschriften te beschikken. Er spelen namelijk veel meer essentiële elementen een rol, zoals de instelling van het personeel, hun toewijding aan en steun voor de plannen en hun bereidheid om te veranderen. Al deze aspecten zijn cruciaal en het is absoluut essentieel dat iedereen, vakbondsleden of niet, daaraan meewerkt.
Leiderschap vanuit de top is cruciaal. Vice-voorzitter Kinnock is buitengewoon enthousiast in alles wat hij doet. Hij heeft ook deze procedure met zeer veel enthousiasme geleid, maar het proces moet vanaf het allerhoogste niveau worden geleid. Ik was zeer verheugd dat alle vier de commissies kortgeleden de gelegenheid hadden om met Commissievoorzitter Prodi te spreken. Hij heeft ons verzekerd dat de hervormingen zijn volledige steun hebben. De hervormingen moeten vanuit de top zo snel mogelijk naar beneden uitwaaieren, zodat de Europese Unie de krachtige Commissie krijgt die zij nodig heeft om haar doelstellingen in de komende twintig jaar te realiseren.

Lamassoure
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, los van de reikwijdte van het Witboek van commissaris Kinnock raakt het inhoudelijk niet rechtstreeks aan de institutionele problematiek. Wel vormt het de eerste etappe in een veel bredere, door voorzitter Prodi, ingeleide discussie over het governance van de Unie. Een ander document over dit onderwerp is bij de Commissie in voorbereiding.
Om de discussie nu maar gelijk te openen, heeft onze Commissie constitutionele zaken zich dan ook afgevraagd, net als de drie andere bevoegde commissies, hoe doeltreffend het beleid van de Commissie nu is. Is de Commissie voldoende toegerust om de taken uit te voeren en, daarnaast, de politieke rol te vervullen die haar door de Verdragen zijn toebedeeld?
In een Europa dat straks dertig leden telt, met een overvolle Raad en een Parlement met 700 leden die twintig talen spreken, zal de rol van de Europese Commissie, wat betreft het bepalen en verdedigen van het gemeenschappelijk Europese belang, inderdaad gewichtiger zijn dan ooit. Onze Commissie constitutionele zaken herinnert dan ook nog eens aan het feit dat ze hecht aan een sterke, onafhankelijke, doeltreffende, transparante en politiek verantwoordelijke uitvoerende Commissie.
Teneinde deze eigenschappen te waarborgen, leggen wij de nadruk op vijf punten. Punt één: de geest van good governance moet zich niet beperken tot de beheerstaken van de Commissie. Ook haar taak van indiener van wetgevingsvoorstellen moet erdoor geïnspireerd worden, bijvoorbeeld door een interne procedure ter eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel op te stellen en een situatieoverzicht bij te houden van de chronologie van de procedures om te grote vertragingen bij de opstelling van de teksten te vermijden. Een ander belangrijk punt: de Commissie is het enige orgaan dat in staat is het totale traject van voorbereiding en uitvoering van de beslissingen die Europa neemt, te coördineren. Daar waar zij dat nalaat, zien we het duidelijk aan de resultaten, in het bijzonder in de tweede en derde pijler. We verzoeken dan ook de lidstaten de Commissie de hoofdrol toe te vertrouwen in de voorbereiding en uitvoering van de vergaderingen van de Europese Raad en alle samenstellingen van de Raad van ministers. Dit is mogelijk zonder de instellingen formeel te wijzigen.
Daarentegen moet het beheer van de uitvoering van de Europese beleidsvormen en van de daarmee gepaard gaande kredieten geen taak zijn van de Commissie zelf. In het Witboek wordt aangegeven dat op het ogenblik ongeveer de helft van de ambtenaren van de Commissie zich bezig houdt met beheerstaken. Dat is te weinig, als we er vanuit zouden gaan dat de Commissie zelf de beheerstaken moet uitvoeren. Maar dat is veel te veel, als we er vanuit gaan dat de Commissie zich moet ontdoen van de kern van die beheerstaken, zoals bij ons het geval is. Decentralisatie moet regel zijn, ten gunste van de nationale bestuursorganen of externe bureaus.
Wat betreft die bureaus moet de brainstorming over het bestuur door de drie instellingen als gelegenheid wordt aangegrepen om een gemeenschappelijke doctrine op te stellen voor de uitbesteding. Het oprichten van onafhankelijke bureaus is steeds dan terecht, als specifieke wetenschappelijke of technische kennis vereist is, of als gedecentraliseerd beleid de voorkeur lijkt te hebben. Dat was bijvoorbeeld het geval bij het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving. Dat zal straks het geval zijn bij de veiligheid van ons voedsel en van de luchtvaart, maar wel onder voorwaarde dat we een verbrokkeling van de politieke verantwoordelijkheid van de Commissie vermijden en erop toezien dat zij de juridische mogelijkheden heeft om verantwoording af te leggen aan het Parlement en aan de Raad over de wijze waarop die bureaus hun taak uitoefenen.
Tenslotte moeten we ons ook dringend bezig houden met de externe vertegenwoordiging van de Unie. Wij hebben daar trouwens vanmiddag al over gesproken in het kader van het debat over het gemeenschappelijk buitenlands beleid. Zoals de opmerkingen van commissaris Patten hebben aangetoond, bevinden we ons ook hier weer op de grens van good governance en de rechtvaardiging van de institutionele hervorming in al haar onderdelen. De Commissie constitutionele zaken stelt voor een algemene studie op te stellen over de externe vertegenwoordiging van de Unie, zowel bij derde landen als bij de internationale onderhandelingen en in de internationale organisaties, en dat er onderzoek wordt gedaan naar het oprichten van een gemeenschappelijke diplomatieke dienst. Daarmee is de discussie over het governance geopend. We zullen deze in het voorjaar voortzetten, uitgaande van de conclusies van Nice en op basis van de nieuwe voorstellen van de Commissie.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, waarde collega's, in de eerste plaats willen wij met name mevrouw Guy-Quint bedanken omdat zij bij het opstellen van haar verslag voortdurend naar consensus heeft gezocht.
De Begrotingscommissie heeft moeite met activiteitsgestuurde budgettering vanwege de geringe transparantie van de uitgaven en omdat wij de bevoegdheden van het Parlement als begrotingsautoriteit willen uitbreiden. Zoals mevrouw Guy-Quint wel weet, hebben wij juist het begrotingsoverleg met de Raad afgerond. De hardste noot die wij daarbij hebben moeten kraken, was een duidelijke en nauwkeurige afbakening van de respectieve begrotingsbevoegdheden van onze instellingen.
De Begrotingscommissie vindt dat het Parlement zijn zeggenschap over de toewijzing van administratieve kredieten niet mag verliezen. Wij vinden het bepaald geen geruststellende gedachte dat rubriek 5 van de financiële vooruitzichten verdwijnt als activiteitsgestuurde budgettering wordt ingevoerd. Wij zijn niet tegen dergelijke gevolgen, maar wij vinden dat de begrotingsbevoegdheden van het Parlement intact moeten blijven. Er zouden dan ook al gauw interinstitutionele problemen ontstaan als de Commissie de hervorming zou gebruiken om het Parlement heimelijk de controle over deze administratieve uitgaven afhandig te maken. Als de controle- en de beslissingsbevoegdheid van het Parlement ten aanzien van de onder de huidige rubriek 5 vallende uitgaven echter ongemoeid wordt gelaten, zal de parlementaire behandeling van de hervormingsplannen van de Commissie zonder grote verrassingen verlopen.
Mijn fractie verzoekt de Commissie met klem haar uiterste best te doen om de overgangstermijn voor de ontmanteling van de BAT's te beperken. Wij willen de Commissie dan ook vragen of zij de garantie kan geven dat deze overgangstermijn werkelijk kort zal duren.
Tenslotte moet ik de netelige kwestie omtrent het voorstel voor vervroegde uittreding aansnijden. Wij willen over deze en ander kwesties eerst driehoeksoverleg voeren voordat wij de begroting 2001 definitief goedkeuren. Mijn fractie is niet tegen het idee de vervroegde pensionering een verplicht karakter te geven. Wij denken echter dat het bestaande voorstel zo vaag is dat het mogelijkerwijs meer kwaad dan goed doet. Wij hebben al wat verontruste signalen uit ambtelijke kringen opgevangen. Wij geven de Commissie echter graag de kans de inhoud van haar voorstel zo veel mogelijk te preciseren.
Wij hopen tijdens de volgende triloog op veel punten goed nieuws te vernemen, onder andere op dit punt. Wij hopen ook dat de reserve in de rubriek voor nieuwe posten zal worden ingetrokken. Dat zal ongetwijfeld bepalend zijn voor de goede wil van dit Parlement om deze hervorming samen met de Commissie uit te voeren.

Van Hulten
Mijnheer de Voorzitter, het is vandaag een bijzondere dag voor het hervormingsproces. Zo had ik althans willen beginnen, maar als ik zo eens de zaal rondkijk, begin ik aan mijn eigen woorden te twijfelen. Het is typisch voor de wijze waarop het Parlement functioneert dat wij er nog steeds niet aan gewend zijn om die onderwerpen waarop wij daadwerkelijk grote invloed kunnen uitoefenen, bovenaan op de agenda te zetten. In plaats daarvan voeren wij nog steeds eerst een debat over kwesties waarover het Parlement geen formele zeggenschap heeft.
(Applaus van de heer Kinnock)
Het Parlement is nu, zes maanden nadat de Commissie haar plannen in een Witboek heeft uiteengezet, zover dat het zijn mening kan geven. Ik zou de rapporteurs graag willen feliciteren. Zij hebben onder moeilijke omstandigheden toch uitstekend werk weten te verrichten. Ik geef toe dat wij die moeilijke omstandigheden zelf in het leven hebben geroepen, maar dat doet niets af aan het feit dat het inderdaad moeilijke omstandigheden waren. Over aangelegenheden die van zo groot belang zijn als de onderhavige kwestie, is het belangrijk dat het Europees Parlement met één stem spreekt. Ik denk dat de stemming morgen aantoont dat wij dat ook doen. Ik zou graag mijn bijzondere waardering willen uitspreken voor de heer Pomés Ruiz, die het verslag voor de Commissie begrotingscontrole heeft opgesteld. Hij heeft grote bereidheid getoond om in zijn verslag recht te doen aan alle standpunten van zijn collega' s in de Commissie begrotingscontrole. Een en ander heeft geleid tot een sterke eenheid in de verslagen, die morgen met vrijwel algemene stemmen door het Parlement gesteund zullen worden. Ik denk dat de Europese Commissie dit wel serieus móet nemen.
Het is ook een belangrijke dag voor het hervormingsproces omdat de Commissie vandaag een aantal voorstellen heeft aangenomen waarvan ik denk dat zij de sleutel vormen voor het herstellen van het vertrouwen van de Europese burgers in onze instellingen. In de eerste plaats heeft de Commissie erkend dat het nodig is regels vast te stellen ter bescherming van klokkenluiders. De crisis die afgelopen jaar tot het terugtreden van de Commissie heeft geleid, heeft aangetoond dat er onvoldoende voorzieningen zijn om serieuze, eerlijke klachten van hardwerkende ambtenaren naar behoren te behandelen. Hoewel het goed mogelijk is dat er verschil van mening blijft bestaan over de rol die de heer Van Buitenen heeft gespeeld, is het in ieder geval wel duidelijk dat er nooit sancties tegen hem genomen hadden mogen worden omdat hij zijn geweten volgde.
In de tweede plaats stelt de Commissie voor om de tuchtprocedure grondig te herzien. Dit had al veel eerder moeten gebeuren. De Commissie heeft nu besloten om de aanbevelingen van het Comité van onafhankelijke deskundigen over te nemen om een klachtencommissie in te stellen met een onafhankelijke adviseur als voorzitter. Dit zal de eerlijkheid en zorgvuldigheid van de tuchtprocedures zeker ten goede komen, en dat zal zeker ook als zodanig worden ervaren.
In de derde plaats heeft de Commissie een voorstel gedaan om in een Interinstitutioneel Akkoord een comité voor gedragsnormen in het openbaar bestuur op te richten. Dit is ook in overeenstemming met de voorstellen die door de onafhankelijke deskundigen zijn gedaan. Dit voorstel kreeg ook brede steun van het Parlement in zijn resolutie van 19 januari van dit jaar. Het verslag van de heer Pomés Ruiz bevat een nadere uiteenzetting van het standpunt dat door het Parlement wordt ingenomen over deze kwestie. Het doet mij deugd te zien dat het voorstel van de Commissie in overeenstemming lijkt te zijn met het standpunt dat wij morgen zullen innemen.
Toch staan ons nog grote uitdagingen te wachten. De herziening van het systeem van beheer en financiële controle is nog maar net begonnen en hoewel ik de pessimistische kijk die mijn geachte collega van de Fractie van de Europese Volkspartij zojuist heeft gegeven, niet deel, denk ik wel dat er nog veel werk verrichten moet worden. De decentralisatie van de financiële controle naar de DG's toe, vormt een belangrijke stap, maar zal alleen goed functioneren als het personeel goed is opgeleid, als er voldoende middelen beschikbaar zijn en als er voldoende op toe wordt gezien dat de lijnmanagers hun verantwoordelijkheid nemen. In dit kader zijn er twee aspecten die voor ons een punt van zorg vormen. Ten eerste heeft de Commissie nog niets gedaan met ons voorstel om een externe kamer voor de begrotingsdiscipline in het leven te roepen. Het kan zijn dat de Commissie goede redenen heeft om dat voorstel niet over te nemen, maar die zouden wij dan wel graag horen. Ten tweede is het opzetten van een helpdesk of adviesdienst voor financiële onregelmatigheden, zoals voorgesteld in het Witboek, slechts aanvaardbaar voor onze fractie indien kan worden aangetoond dat een dergelijke helpdesk het functioneren van OLAF op geen enkele wijze aantast.
Na anderhalf jaar discussiëren en voorbereiden is de Commissie eindelijk zover dat zij haar beloftes daadwerkelijk nakomt. Het hervormingsproces staat op de rails en wordt, zoals uit de voortgangsrapportages van de Commissie blijkt, ook uitgevoerd. Het enige gevaar dat er mijn inziens nog schuilt, is dat we te gemakkelijk worden en toegeven aan de conservatieve krachten die zich overal roeren: in het Parlement, in de Raad en in de Commissie. Ik doe daarom een beroep op de Commissie om haar inspanningen te verdubbelen en ervoor te zorgen dat wij binnen twee jaar de eerste resultaten kunnen laten zien aan de Europese burgers als bewijs dat de Commissie weer functioneert.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik alle vier de rapporteurs bedanken voor hun goede werk. Het verbeteren van het Europees bestuur is een van de belangrijkste hervormingen die het huidige Parlement moet doorvoeren. Het hoofddoel van de hervorming van de Commissie moet zijn het verkleinen van de bureaucratie, het vergroten van de doeltreffendheid en het wegwerken van financiële onregelmatigheden. Dat vereist een vereenvoudiging van de werkmethoden, het overhevelen van bevoegdheden naar een lager niveau en het preciseren van de beslissingsbevoegdheid. De sleutel tot de hervorming is het vergroten en onderstrepen van de individuele verantwoordelijkheid. De directeuren van de instellingen moeten zowel juridische als financiële verantwoordelijkheid voor de besluiten dragen. Het onderstrepen van de individuele verantwoordelijkheid vereist onder andere een snelle herziening van het personeelsstatuut.
Hervorming vereist een op activiteiten gebaseerde begroting. De directeuren van eenheden en instellingen moeten een bepaalde speelruimte in het financieel beheer hebben. De meeste aandacht moet uitgaan naar de bereikte resultaten en niet naar de werkmethode. Alleen zo kunnen de beschikbare middelen doeltreffender worden toegewezen. De instellingen en hun directeuren moeten duidelijk de mogelijkheid hebben tot het best mogelijke beheer. Het dragen van verantwoordelijkheid vereist dat men ervan afziet dat de financiering vooraf gecontroleerd wordt. Als er meer dan één besluitvormer is, draagt niemand duidelijk verantwoordelijkheid.
De hervorming van het financieel beheer is vooral nodig ter verbetering van het Europese geldverkeer. Bij het betalen van de Europese rekeningen moet men dezelfde praktijk betrachten als in de wereld buiten de Europese Unie. De huidige betalingstermijn van drie maanden is te lang, om nog maar te zwijgen van het feit dat veel betalingen meer dan een jaar op zich laten wachten. Dat is schandalig als men bedenkt dat de Europese Unie zelf een voorvechter is van de modernisering van het bedrijfsleven. Mijn fractie steunt van harte de hervorming van het financiële beheer.

Rühle
Mijnheer de Voorzitter, ook mijn fractie, de Groenen en regionalisten, steunen de hervormingen van de Commissie zoals beschreven in het witboek en wij pleiten voor een snelle omzetting ervan. Vandaag tijdens het debat over Nice hebben wij het weer gehoord: de EU staat voor grote uitdagingen; de uitbreiding tot 27 plus x landen zal de Europese instellingen op de proef stellen. Tegelijkertijd heeft het aanzien van de Europese instellingen bij de bevolking een dieptepunt bereikt, enerzijds door een gebrek aan vertrouwen, anderzijds onder druk van toenemende problemen zoals de oliecrisis, de klimaatverandering en de BSE-crisis, om de belangrijkste actuele problemen maar even te noemen.
De instellingen moeten dringend worden hervormd om het vertrouwen te herstellen en ons beter in staat te stellen tot handelen. Wij moeten legitimiteit opbouwen door onze doelmatigheid te vergroten, door activiteitsgestuurde budgettering, een cultuur van verantwoordelijkheid, meer transparantie, een bestuur dat dichter bij de burgers staat en decentralisatie. Deze doelstellingen, die de Commissie zich heeft gesteld, kunnen wij alleen maar steunen. Wij vrezen evenwel dat het op een aantal punten aan moed ontbreekt. Laat ik als voorbeeld de transparantie noemen. Hier heeft de Commissie bij haar aanstelling grote beloften gedaan. De werkelijkheid ziet er helaas anders uit. Dit blijkt uit de kaderovereenkomst met het Parlement en uit de regels inzake de toegang tot informatie. Op dit gebied constateren wij dat er nog achterstand is en wij hopen op meer moed tot transparantie van de Commissie.
Ook op het gebied van de tuchtprocedures zijn er toezeggingen gedaan, maar nog altijd zijn er geen duidelijke regels en is er geen helderheid over de toepassing van deze regels. Verder is de kwestie van de uitbestedingen nog altijd niet definitief opgehelderd. Wij hopen op een spoedige verklaring. Ten aanzien van de klokkenluiders zou ik mij willen aansluiten bij wat de heer van Hulten reeds heeft gezegd. Ook op dit punt hadden wij van de kant van de Commissie gehoopt op meer moed tot openheid en meer moed om met deze kwestie om te gaan. De klokkenluiders hebben er immers ook toe bijgedragen dat tot hervormingen werd overgegaan.
Op het gebied van de uitvoering van de begroting moet de Commissie, maar ook het Parlement, erover nadenken hoe wij in de toekomst het probleem van de backlogs aanpakken. Verder moeten wij ervoor zorgen dat bij de uitvoering van nieuwe programma' s ook eindelijk de kwestie van de commitments wordt aangepakt, opdat wij niet altijd zo' n grote kloof hebben tussen wat wij toezeggen en wat wij realiseren. Met betrekking tot het personeel hadden wij, de Fractie de Groenen/Vrije Europese Alliantie, graag gezien dat het Parlement de Commissie wat meer tegemoet was gekomen. Wij zijn van mening dat de aanwerving van personeel zelfs erg aarzelend geschiedt, want met het oog op de taken in het kader van de uitbreiding naar het oosten zal zeker nog meer personeel moeten worden aangetrokken.
Maar zoals gezegd ontbreekt op dit vlak helaas de steun van het Parlement. Dan moet het Parlement ook de hand in eigen boezem steken. De opzet vinden wij al met al goed en wij hopen dat de Commissie een lange adem en nog meer moed bij de omzetting zal hebben.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de steun van de rapporteurs voor het werk van de Commissie, blijft nog steeds het punt dat op de aanbevelingen van het Comité van onafhankelijke deskundigen geen globale, coherente reactie is gekomen, waarin het beleid centraal staat en niet alleen een verbeterd beheer van de instelling. We nemen er nota van dat de Commissie heeft toegezegd in fases een nieuwe begrotingsnomenclatuur in te voeren, maar we willen graag weten wanneer dat proces voltooid zal zijn. Ik wil er alleen op wijzen dat bij de huidige begrotingsnomenclatuur volgens de deskundigen een groot deel van de subsidies in feite vermomde contracten zijn. De Commissie weigert ze als zodanig te behandelen, omdat transparantie bij subsidies nog minder gegarandeerd is dan bij contracten.
Ik wil niet stilstaan bij de wervingsprocedures, maar het blijft onbegrijpelijk waarom die procedures geheim zijn. Wat ons betreft is de enige mogelijke hervorming het voorstel van de socialistische fractie in de drie amendementen op het verslag-Bösch. Dat verslag hebben we tijdens de vorige vergaderperiode besproken.
Tot slot wil ik de comitologie aanstippen. Het Comité van deskundigen had geschreven dat de comités van vertegenwoordigers uit de lidstaten in de praktijk het vehikel voor de nationale belangen bij de tenuitvoerlegging van communautair beleid dreigen te worden. Dat gaat soms zo ver dat in de comités de buit van de communautaire uitgaven wordt verdeeld. De Commissie wil op dit punt niet zien, niet horen en als ze spreekt, dan is het fluisterend. Volgens ons is er een duidelijke tegenstelling tussen de geproclameerde ambities over de hervorming van de Commissie en de resultaten.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, in zijn brief aan de Romeinen roept de apostel Paulus zijn lezers op zich te laten hervormen door vernieuwing van hun denken. Deze hervorming is nodig om God oprecht te dienen en kan niet door regels worden afgedwongen. Al is de hervorming van de Commissie niet te vergelijken met hetgeen Paulus bedoelde, dit bijbelse principe bevat een belangrijke les voor de Commissie: regels kunnen geen oprechte gehoorzaamheid afdwingen.
Commissaris Kinnock probeert met een verandering en verbetering van de regels het verantwoordelijkheidsbesef van de ambtenaren van de Commissie te versterken. Hoe goed de intentie van de regels ook is, het gaat uiteindelijk om de uitvoering van deze regels. De nieuwe regels moeten daarom getoetst worden op uitvoerbaarheid. De hervorming gaat ten diepste om een wijziging van houding en gedrag bij de Commissie en haar ambtenaren.
De gewijzigde attitude zou zich moeten uiten in openbaarheid van bestuur. Op dat terrein schort het nog steeds bij de hervormingsplannen. De voorgestelde adviesdienst voor financiële onregelmatigheden ondermijnt niet alleen de openheid maar ook het werk van OLAF.
Met een beperkt budget moet de Commissie keuzes maken in haar takenpakket. We moeten kiezen tussen verdieping of uitbreiding van de Unie. De komende jaren staan in het teken van de uitbreiding. Het is daarom verbazingwekkend dat de rapporteurs Guy-Quint en Pomés Ruiz daaraan volledig voorbijgaan en de hervorming slechts zien als middel tot Europese politieke eenwording. Ik meen dat de hervorming van de Commissie in het licht van de uitbreiding dient te staan en zich daarop moet richten.

Zappalà
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de hervorming van de Commissie zou een volgende stap zijn op weg naar nieuwe Europese instellingen. Nieuw in de zin dat de oude instellingen aangepast zijn vanwege de problemen in het verleden en naar aanleiding van het lange, gedetailleerde en vaak complexe verslag van de onafhankelijke deskundigen. Net als bij alle andere wijzigingen van geconsolideerde situaties moeten we natuurlijk nauwkeurig en precies te werk gaan. Wie de verantwoordelijkheid voor wetgeving heeft, kan en mag zich niet laten leiden door emoties en mag geen voorstellen in toto aannemen die niet representatief zijn, van welke kopstukken ze ook afkomstig zijn. Deskundigen zijn als zodanig technici, maar de wetgever kan noch uitvoerder noch op zijn beurt deskundig zijn. Hij moet luisteren, advies vragen, bespiegelen en dan een eigen initiatief voorleggen, anders kan hij beter geen politiek bedrijven en de wetgeving aan deskundigen overlaten.
Laten we niet vergeten dat een deel van de hervorming, dat vorig jaar september werd aangenomen, al door het Hof van Justitie is afgekeurd. Die hervorming aannemen was nogal onverstandig, ook al kwam ze overeen met het voorstel van de deskundigen. De Commissie, fundamentele instelling in de huidige opzet van de Unie, voert met haar hele structuur het beleid van de Europese Unie uit, zoals dat door het Parlement en de Raad wordt vastgesteld. Het Parlement moet erin slagen de Commissie te hervormen, zonder zich te laten beïnvloeden. De hervormde delen moeten efficiënt en doorzichtig zijn en de medewerkers moeten zich bewust worden van zichzelf, wie ze zijn, wat ze doen en voor wie ze werken.
Volgens mij bestaat er op de wereld geen belangrijker organisatie dan de EU: vijftien landen, binnenkort twintig of meer, een heel continent. Het verst geïndustrialiseerde deel van de wereld ligt in de Unie en klopt dus, via haar structuren, ook in de Commissie. Bij de Commissie en het Parlement moeten uitnemende ambtenaren werken, die zich daarvan bewust zijn en adequaat betaald worden, operationeel maar met alle garanties en voorrechten die bij hun functie horen, verantwoordelijk maar niet blootgesteld aan vernederingen. Als de ambtenaren erkenning krijgen voor hun hoge niveau en harde werk, zal dat een positieve weerslag hebben op de instellingen als geheel. Zo niet, dan zakken we weer weg en komen wie weet de problemen uit het verleden weer terug, dezelfde problemen die de aanleiding vormden voor deze hervorming.

Miller
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met het uitspreken van mijn waardering voor de heer Harbour en het werk dat hij in zijn verslag heeft gestopt. Net als de heer Van Hulten heb ik met name bewondering voor zijn manier van samenwerken en voor de wijze waarop hij bereid is gebleken om recht te doen aan de ideeën en standpunten van andere fracties. Ik wil ook graag de Commissie en haar personeel danken voor hun steun en hulp. Het verslag-Harbour vormt eigenlijk slechts het brede kader, het geraamte. Er moet dus nog veel gebeuren. Het Parlement kan nog niet op zijn lauweren gaan rusten. Wij hebben al gehoord dat de Commissie eerder vandaag een aantal stukken heeft gepresenteerd over afzonderlijke aspecten van het verslag. Ik heb begrepen dat het Parlement deze niet officieel in zijn overwegingen zal betrekken. Dat is geen goede zaak. Wat er namelijk met de personeelshervorming binnen de Commissie gebeurt, zal uiteindelijk altijd een terugslag hebben op het Parlement. Dat moeten we niet vergeten.
Ik zou graag in willen gaan op een paar van de circa 26 amendementen op het verslag-Harbour. Zoals u wellicht al had verwacht, steunen wij de amendementen 1 tot en met 6, zoals ingediend door de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. Wij zullen amendement 6 echter intrekken en om een stemming in onderdelen vragen over het laatste gedeelte van amendement 15. Wij zijn namelijk van mening dat het huidige systeem binnen de ECB zich niet leent voor deze situatie. Wij willen vragen om de amendementen 20 en 23 als aanvullingen te beschouwen, aangezien het waanzin zou zijn om in paragraaf 10 de betrokkenheid van het personeel bij het opstellen van functieprofielen en de nadruk op het personele ontwikkelingsaspect van het beoordelingssysteem te schrappen. Het lijkt erop alsof amendement 23 een toevoeging achteraf is. Wij zijn er weliswaar niet tegen, maar het moet niet als vervanging voor de huidige paragraaf 22 dienen. Wij steunen de amendementen 13, 14, 16 en 9, zoals ingediend door de Fractie van de Europese Volkspartij. Wij zijn tegen de overige amendementen, omdat die ofwel niets toevoegen aan het verslag ofwel slechts naar fabeltjesland leiden.
Ik zou graag nog even snel een paar kanttekeningen maken bij de term verandering. Verandering is nooit gemakkelijk. Veel mensen hebben moeite met verandering omdat zij bang zijn voor het onbekende. Als iemand die zelf heeft gewerkt binnen een organisatie waar werd ingekrompen zonder enig overleg met het bestaande personeel, wil ik hier zeggen dat ik het personeel van de Commissie benijd. Als iemand die zelf heeft gewerkt binnen een andere organisatie waar ook een inkrimping heeft plaatsgevonden waardoor ik overbodig ben geworden, wil ik hier opmerken dat ik meer dan jaloers ben op het personeel van de Commissie, de manier waarop zij mogen werken en hoe de commissaris met hen samenwerkt. Het is niet gemakkelijk om je baan kwijt te raken. Ik wilde dat ik zelf ook de kans gekregen had op omscholing voor een andere baan binnen die organisatie.

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met het complimenteren van de heer Harbour. Ik herinner me wat hij zei over de lange incubatietijd van zijn werkzaamheden en ik zou de Commissie dan ook met klem willen vragen of zij het tijdschema niet als oneindig willen beschouwen. Er is een tijd sprake geweest van een vacuüm, en ik vind dat de Commissie zich meer zou moeten realiseren dat het herstelde zelfvertrouwen belangrijk is voor ons hier in dit Parlement en, nog belangrijker, voor de Europese burgers.
Ik zou nu graag uw aandacht willen vragen voor hetgeen de heer Lamassoure in zijn toelichting uiteen heeft gezet over de institutionele rol van de Commissie en met name over het beleidsinitiatief. Ik ben het niet vaak eens met mijn geachte collega, de heer Van Dam, die samen met mij zitting heeft in de delegatie voor Estland. Hij zei echter twee dingen die ik onderschrijf, namelijk ten eerste dat er een gewijzigde attitude nodig is en ten tweede dat de uitbreiding een essentiële factor vormt voor het succes van de Commissie in de toekomst. De heer Lamassoure stelt met betrekking tot het uitbreidingsproces dat van de Commissie verwacht wordt "dat zij met een globale strategie komt die rekening houdt met de belangen en de politieke agenda van de Unie, en niet alleen maar met een oordeel omtrent de geschiktheid van de respectieve kandidaten."
Toen ik eerder lid van dit Parlement was, was Jacques Delors Commissievoorzitter en werkte hij samen met commissaris Brittan en daarvoor met commissaris Cockfield. Deze mensen bleven niet afwachten tot zij ideeën aangereikt kregen van de Raad. Zij creëerden zelf het programma voor de interne markt en werkten daarbij nauw samen met het Parlement. Zij zetten hun schouders onder het programma en zij realiseerden het ook. Er was sprake van een grote mate van zelfvertrouwen bij en harmonie tussen de instellingen. Ik zou commissaris Kinnock simpelweg de boodschap willen meegeven - hoewel ik ervan overtuigd ben dat hij die niet echt nodig heeft - om zich niet alleen te concentreren op beheer en technische invulling, maar met name de nadruk te leggen op het personeel, op het geloven in de eigen activiteiten en op de overtuiging dat het Parlement met de Commissie wil samenwerken. Wij moeten een doel hebben. Dat doel is uitbreiding en dat is zeer moeilijk te verwezenlijken. Wij vragen de Commissie om daarbij als drijvende kracht te fungeren. Als dat gebeurt, kan zij op onze steun rekenen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, iedere administratie moet regelmatig worden herzien, aangepast en gemoderniseerd. Onze fractie steunt daarom de in het Witboek opgenomen voorstellen die commissaris Kinnock heeft uitgewerkt. Deze voorstellen worden in het verslag van de heer Harbour gunstig beoordeeld, en wij steunen het verslag van de heer Harbour, dat door de Commissie juridische zaken en interne markt is goedgekeurd.
Desondanks is de socialistische fractie van mening dat het communautaire bestuursapparaat nu al behoorlijk doelmatig werkt. We moeten niet vergeten dat de crisis binnen de Commissie niet door een of andere tekortkoming in de administratie is ontstaan, maar door politieke problemen die weinig met het functioneren van de administratie te maken hadden. Het zou dan ook onrechtvaardig zijn de crisis binnen de Commissie aan een slechte werking van het ambtelijk apparaat toe te schrijven.
Wij moeten bedenken dat het bestuur van de Gemeenschap op bepaalde beginselen berust die in het openbaar bestuur op het Europese vasteland algemeen aanvaard zijn, bijvoorbeeld het beginsel dat ambtenaren een loopbaan volgen en een duurzame betrekking hebben. Die beginselen zijn ingevoerd na een periode waarin ambtsdragers hun beurs spekten door baantjes te verdelen en door dingen buit te maken of te plunderen. Het systeem van een stabiele overheidsadministratie bood daarentegen de garantie dat politieke veranderingen geen invloed zouden hebben op het openbaar bestuur. In een land als Spanje, waar wij politiek bewogen tijden hebben meegemaakt, stond het ambtenarenapparaat tenminste garant voor stabiliteit. Daarom erkennen wij weliswaar dat de administratie moet worden gemoderniseerd, maar is het onze voornaamste zorg dat deze fundamentele beginselen van de communautaire administratie gewaarborgd blijven. Het communautaire bestuursapparaat bestaat momenteel uit zeer bekwame ambtenaren, die zich vaak grote persoonlijke opofferingen getroosten om naar Brussel te verhuizen en daarom een passende beloning voor hun inspanningen ontvangen.
Wij gaan ervan uit dat de Commissie concrete voorstellen zal blijven doen. Wij denken dat wij de kans zullen krijgen om ons daarover uit te spreken en de Commissie ondertussen bij de verdere ontwikkeling van haar bestuurlijke taken te helpen. Wij denken echter ook dat twee fundamentele beginselen moeten worden gerespecteerd. In de eerste plaats moeten de door ambtenaren verworven rechten worden geëerbiedigd. In de tweede plaats moet ook het beginsel van de zekerheid en stabiliteit van hun betrekking worden gerespecteerd. Ambtenaren moeten tevens het recht hebben zich bij een vakbond aan te sluiten en hun positie, loopbaan en zelfs hun professionele reputatie te verdedigen. Met deze overweging willen wij de Commissie en de heer Kinnock aanmoedigen hun hervormingsinspanningen voort te zetten.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, waarde collega's, wij koesteren terecht hoge verwachtingen ten aanzien van deze hervorming. Het is jammer dat zij op gang is gebracht door het aftreden van de Commissie in maart 1999 ten gevolge van frauduleuze praktijken en slecht beheer. De burgers hebben hun vertrouwen in de Europese instellingen verloren en het zal moeilijk zijn om dat terug te winnen. Het is overduidelijk dat de Commissie moeite heeft om haar programma's uit te voeren. De achterstallige betalingen hebben zich opgestapeld. Iedereen weet waar de schoen wrong: de Commissie werd overstelpt met nieuwe taken, de procedures werden almaar complexer en namen steeds meer tijd in beslag en de structuren, methodes en formele aspecten werden niet aangepast aan de nieuwe omstandigheden. Het resultaat is ons allen bekend. Het heeft van de Commissieleden en hun respectieve diensten heel wat toewijding en bekwaamheid gevergd.
De Commissie moet dringend het gebruik van de bestaande personele middelen optimaliseren en nieuwe medewerkers aanstellen. Dat alleen volstaat evenwel niet om een betere uitvoering van de acties en de beschikbare middelen te garanderen. Er is tevens behoefte aan een diepgaande reorganisatie van de structuren en werkmethoden en de verdeling van de bevoegdheden onder het Parlement, de Raad en de Commissie moet duidelijk worden gedefinieerd. De eerste twee instellingen moeten het beleid uitstippelen, prioriteiten vaststellen en financiële middelen vrijmaken terwijl de Commissie aan de nodige voorwaarden moet voldoen om het goede financiële beheer van de communautaire programma's te garanderen.
Wat het laatste aspect betreft, is het van wezenlijk belang dat de uitvoerende bevoegdheid van de Commissie wordt versterkt. Hiertoe moet de comitologie worden hervormd. Ik zal het uitleggen: als de Commissie de begroting krachtens artikel 274 van het Verdrag onder eigen verantwoordelijkheid uitvoert, wordt het doelmatige beheer van deze instelling aan banden gelegd door bepaalde acties van de lidstaten die via comités van beheer en regelgevende comités hun eigen nationale belangen trachten te behartigen. Daarom is ook het comitologieconcept dringend aan verandering toe. In de overtuiging dat deze hervorming een waar succes zal worden, feliciteer ik de vier rapporteurs, met name mevrouw Catherine Guy-Quint, wier werk ik van dichtbij heb gevolgd.

Van den Berg
Mijnheer de Voorzitter, het aftreden van de Commissie in het voorjaar van 1999 vormde in feite de apotheose van een veel dieper liggend probleem bij de Europese Commissie, niet duidelijk gedefinieerde werkstructuren die resulteerden in een gebrek aan politieke verantwoordelijkheid, versnipperde beleidsprioriteiten en onvoldoende resultaten.
Het Witboek van commissaris Kinnock vormt een antwoord op deze problemen maar gaat tegelijkertijd veel verder doordat de hervormingsvoorstellen zijn gestoeld op basisbeginselen van een moderne Europese publieke dienst. In een dergelijke dienst horen onze burgers centraal te staan en burgers verwachten van hun kant simpelweg resultaten en adequaat optreden wanneer hun belangen in het geding zijn. Zaken als BSE-crisis, olieprijzen, broeikaseffect hebben een uitgesproken Europese component. De Commissie heeft hier dus een belangrijke taak te vervullen. Resultaten voor de burgers kunnen alleen worden behaald wanneer de Commissie in staat is snel te handelen, transparant te handelen én onder andere aan deze publieke dienst verantwoording af te leggen. Dit moet dus het doel van de hervormingen binnen de Commissie zijn.
Wij hebben allemaal kunnen constateren hoe de cultuur van angst de besluitvorming binnen de Commissie, dan heb ik het ook over de diensten en de ambtenaren, redelijk heeft verlamd, totaal heeft verlamd, mag ik wel zeggen. Zo is het terrein van de externe betrekkingen exemplarisch voor de grote problemen waarmee de Commissie helaas nog steeds kampt. Vele duizenden projectaanvragen wachten al meer dan een jaar op een beoordeling. Brieven en verzoeken om informatie over de stand van zaken worden niet of halfslachtig behandeld.
Dit soort toestanden hebben het vertrouwen van de betrokken burgers en organisaties zwaar aangetast. In dit licht verdient de door commissaris Kinnock voorgestelde omslag naar effectiviteit en gestuurd management en begroting alle steun. De Commissie kan zich daarmee op haar kerntaken richten en haar efficiency sterk vergroten. Tegelijkertijd kan het pakket van hervormingsvoorstellen de cultuur van angst doorbreken, zodat de ambtelijke organisatie weer vertrouwen krijgt in haar eigen kunnen want daar zitten zeer veel goede mensen.
Het Europees Parlement kan vervolgens de Commissie afrekenen op de door haar behaalde resultaten waarbij de politieke prioriteiten, zoals vastgelegd door Parlement en Raad, maar tegelijk ook daadwerkelijk de focus op dienstverlening van de burgers, het belangrijkste toetsingskader vormen.
Het is essentieel dat de geloofwaardigheid van de Europese publieke dienst in de ogen van het publiek snel wordt teruggewonnen. Dit kan niet worden bereikt door een te grote focus op het woord "intern" in de hervormingen. Het publiek moet ook het gevoel hebben dat de Commissie daadwerkelijk toegankelijk en transparant is.
Het onlangs gepresenteerde Witboek van het Europees bestuur bevat hiertoe vele goede aanzetten maar op andere terreinen moet nog veel worden gewonnen. Ik denk aan de openbaarheid van documenten voor burgers waar wij bepaald nog niet tevreden over zijn. Nu moeten wij het hoofdstuk over fraude, bureaucratie en de val van de Commissie definitief sluiten. Laten wij een nieuw boek openen over een moderne Europese publieke dienst die zijn constitutionele rol naar behoren vervult, klaar is voor aanstaande uitbreiding en tot slot de dienstverlening aan het Europese publiek als haar nieuwe mission statement omarmt.
Commissaris Kinnock en voorzitter Prodi krijgen van de socialistische fractie de volle steun. Dat betekent ook dat wij ten volle blijven letten op de resultaten en de criteria die in het Witboek zo prachtig staan omschreven.

Naranjo Escobar
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, waarde collega's, ik zal het heel kort houden en wil allereerst al de rapporteurs bedanken. Het is een goede en hoopgevende zaak dat zij op basis van consensus hebben gewerkt.
Zoals we hebben gemerkt, gaat dit debat niet zozeer over de principes, de doelstellingen of de wenselijkheid van de hervorming, maar over procedures, het tempo en het tijdschema, en mogelijke tekortkomingen of ongewenste gevolgen van deze hervorming. Het is echter een noodzakelijke hervorming, aangezien daaraan niet de gebruikelijke zelfkritiek ten grondslag ligt die op een gegeven moment binnen iedere administratie wordt uitgeoefend wanneer die al enkele decennia bestaat, maar een heuse politieke crisis.
Er staat ons echter geen politieke hervorming met administratieve gevolgen te wachten, maar een administratieve hervorming met politieke gevolgen. Wij staan dus voor een uitdaging waarvoor politici zich maar zelden gesteld zien. Wij moeten als politiek verantwoordelijken de beste manier vinden om de bestuurbaarheid van de instellingen te verzekeren en tegelijkertijd de burgers een goed bestuur te bieden.
Een geslaagde hervorming is een gedeeld succes. Wij zetten allemaal veel op het spel om deze sprong voorwaarts te kunnen maken. Het lijkt me daarom niet alleen aangewezen, maar zelfs noodzakelijk dat we alle mogelijkheden van het interinstitutioneel overleg benutten. Dat overleg dient ertoe te leiden dat de voornaamste regelgeving betreffende de communautaire financiën via de medebeslissingsprocedure verloopt. Daarnaast moeten er, in het kader van de financiële vooruitzichten, meerjarenakkoorden over de begroting worden gesloten. Tenslotte moet het overleg ertoe leiden dat wij de hervorming gezamenlijk gaan begeleiden en controleren.
Waarde collega's, ik denk dat de burgers de knikkers belangrijker vinden dan het spel. Zij zijn eerder geïnteresseerd in de doelstellingen en de gevolgen van de hervorming dan in de wijze waarop die wordt uitgevoerd. De burgers zullen zich afvragen hoe transparant wij te werk gaan, of wij in onze besluitvorming rekening met hen houden, of wij een samenhangende taakverdeling hebben afgesproken en hoe doelmatig wij uiteindelijk werken. Op die basis zullen zij ons beoordelen.

Kinnock
 - (EN) Ik heb eens nagedacht over een van de zeer terechte opmerkingen die de heer Van Hulten eerder maakte en geprobeerd een verklaring te vinden waarom het Parlement, en ook ik, het genoegen hadden om naar een uitgebreid debat over externe betrekkingen eerder vandaag te mogen luisteren.
Ik zou de heer Van Hulten erop willen wijzen dat er een eenvoudige verklaring is voor het verschil in tijdsduur tussen de twee debatten en hun plaats op de agenda. Voor het Europees Parlement vormen de externe betrekkingen een levende, interessante aangelegenheid. Gezien mijn levenslange persoonlijke interesse op dat vlak ben ik het daarmee volledig eens. Dat lijkt mij een goede verklaring. Voor het Europees Parlement vormt het hervormingsproces een belangrijke kwestie waarop het Parlement als begrotingsautoriteit en wetgevende instantie beslissende invloed kan uitoefenen. Dit verklaart waarom in de politiek voor externe betrekkingen, als eerste onderwerp op de agenda, twee uur wordt uitgetrokken, terwijl de hervorming pas op de tweede plaats komt en daar slechts één uur aan wordt besteed. Hoe meer invloed je op een onderwerp hebt, hoe later in de avond het aan de orde wordt gesteld.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben u zeer dankbaar voor de gelegenheid in dit debat te mogen reageren op het uitstekende werk dat door de vier rapporteurs van het Parlement, de vier musketiers, is verricht met betrekking tot het Witboek over de hervorming van de Commissie. Het is immers mijn taak om een actueel beeld te schetsen van de laatste ontwikkelingen in de tenuitvoerlegging van onze strategie om een modernisering tot stand te brengen en voorbereidingen te treffen voor de aanvullende verbeteringen die wij in het kader van onze strategie acht maanden geleden hebben uiteengezet. Het doet mij ook veel genoegen om te zien dat mijn geachte collega, Michaele Schreyer, zich bij ons heeft gevoegd. Zij zal uiteraard ingaan op de onderdelen van de verslagen die specifiek verband houden met haar begrotingsportefeuille.
Ik zou graag willen beginnen met het Parlement mee te delen dat in de vergadering van het college van commissarissen vanochtend, waaraan de heer Van Hulten al refereerde, een voorstel is aangenomen voor het aangaan van een Interinstitutioneel Akkoord ter oprichting van een comité voor gedragsnormen in het openbaar bestuur, een en ander zoals uiteengezet in actie 1 van het actieprogramma uit het Witboek. Het college heeft besloten tot een voorlopige strategie die moet leiden tot een decentralisatie en vereenvoudiging van de besluitvorming - iets dat uiteindelijk zal leiden tot een aanzienlijke verbetering van de productiviteit binnen de Commissie en tot een vermindering van de bureaucratie op die vlakken waarop iedereen zo terecht commentaar heeft.
Het college van commissarissen heeft vandaag ook overeenstemming bereikt over belangrijke voorstellen in verband met de hervorming van het personeelsbeleid. De stukken over dit personeelsbeleid gaan over tuchtprocedures, klokkenluiden en gelijke behandeling. Zij zullen de formele basis vormen van het wettelijk voorgeschreven overleg tussen de Commissie, haar personeel en de personeelsvertegenwoordigers dat uiteraard in de komende maanden zal plaatsvinden.
Onze voorstellen ten aanzien van de tuchtprocedures richten zich op een aantal noodzakelijke veranderingen, zoals een verbetering en herstructurering van de onderzoeksfase van tuchtprocedures. Een dergelijk onderzoek dient overigens wel door een deskundigenbureau te worden uitgevoerd. Deze voorstellen betekenen: dat de tuchtraad tot een permanente en meer professionele instantie moet uitgroeien die wordt voorgezeten door een gekwalificeerde deskundige van buiten de Commissie; dat er betere bepalingen moeten komen die gelden bij terechte schorsingen van ambtenaren, inclusief ambtenaren die strafrechtelijk vervolgd worden voor een nationale rechter; dat de essentiële coördinatie tussen de Commissie en OLAF moet worden geconsolideerd zonder daarbij de zo noodzakelijke onafhankelijkheid van OLAF aan te tasten; dat de lijst van mogelijke sancties verder uitgewerkt moet worden zodat deze beter is afgestemd op bewezen overtredingen van het personeelsstatuut. Al deze voorstellen zijn erop gericht om de Commissie en de andere Europese instellingen, ook het Parlement, in staat te stellen de professionaliteit, de consequentheid en de redelijke voortgang van tuchtprocedures te verbeteren zonder dat dit ten koste gaat van het eerlijkheidsbeginsel en de rechten van de verdachte.
In het stuk betreffende het klokkenluiden wordt voorgesteld een stelsel te introduceren dat aansluit bij de best bestaande praktijken in de lidstaten. Voorgesteld wordt om de meldplicht uit de bestaande OLAF-verordening te integreren in de tekst van het personeelsstatuut. Het voorstel beschrijft de rechten die klokkenluiders hebben ter bescherming van hun carrière indien zij daadwerkelijke onregelmatigheden op verantwoorde wijze melden. Het bevat waarborgen tegen het lichtzinnig of kwaadwillig melden van misstanden. De nadruk wordt gelegd op de verantwoordelijkheid van degenen die meldingen van mogelijke onregelmatigheden hebben ontvangen, om onmiddellijk, daadkrachtig en effectief op te treden. Er worden ook tal van duidelijke procedures beschreven voor diverse alternatieven voor het melden van onregelmatigheden binnen en buiten de instelling waar de betreffende ambtenaar werkt.
Naast het recht om misstanden te melden aan OLAF en aan zijn of haar meerdere binnen de instelling, heeft een ambtenaar tevens het recht om vermoedens en bewijzen voor te leggen aan de Voorzitters van de Raad en dit Parlement, aan de Commissie, aan de Rekenkamer of aan de Ombudsman.
Het creëren van externe meldkanalen vormt de belangrijkste en meest progressieve verandering. Ik ben ervan overtuigd dat die verandering in het voordeel van de instellingen en hun personeel, van de Europese Unie en uiteraard ook van het openbare belang zal werken.
Tot slot worden in ons stuk over gelijke kansen specifieke beleidsvoorstellen beschreven om te zorgen dat er op de arbeidsmarkt sprake is van gelijke kansen, zodat effectief kan worden gereageerd op de aanwijsbare ongelijkheden in de behandeling van vrouwen, etnische minderheden en gehandicapten in het verleden. Daarbij moeten uiteraard de verdiensten van werknemers niet genegeerd worden. In deze stukken hebben wij wederom aansluiting gezocht bij de beste praktijken in de lidstaten.
Om tijd te besparen en recht te doen aan de portefeuilleverdeling binnen de Commissie, hoop ik dat het Parlement mij toestaat om de saillante details uit het zeer degelijke en constructieve verslag van mevrouw Guy-Quint namens de Begrotingscommissie alsmede de kwesties op het gebied van het financieel beheer die in het even productieve verslag van de heer Pomés Ruiz zijn belicht, over te laten aan mijn geachte collega, commissaris Schreyer.
Als er meer tijd beschikbaar was, zou ik natuurlijk graag van de gelegenheid gebruik hebben gemaakt om de aan de orde gestelde kwesties te bespreken, maar ik ben er zeker van dat die gelegenheid zich nog wel voor zal doen. Ik wil mij op dit moment echter beperken tot een van de kwesties die door de heer Pomés Ruiz is aangestipt - overigens ook door andere geachte afgevaardigden - namelijk de vraag waarom de Commissie niet heeft gereageerd op het voorstel dat in een aantal verslagen van de Commissie begrotingscontrole is gedaan om een aparte kamer voor de begrotingsdiscipline in het leven te roepen, hetzij als onderdeel van de Rekenkamer hetzij binnen het Hof van Justitie. Ik meen dat de heer Van Hulten in de loop van het debat wederom op deze kwestie heeft gewezen.
Het is een goede vraag. Er zijn in principe twee redenen om voorstellen af te wijzen waarbij de Commissie zich tot dergelijke externe instellingen zou kunnen wenden. In de eerste plaats heeft het Comité van onafhankelijke deskundigen bedongen - naar mijn mening terecht - dat een dergelijke instelling een interne instantie zou moeten zijn. Dat is zeker niet in de laatste plaats omdat de Verdragen in verband met de controle op de financiële implicaties en de rechtmatigheid van de disciplinaire besluiten van de Commissie een zeer specifieke rol heeft toebedeeld aan de andere twee instellingen. Er zou een onhoudbare belangenverstrengeling plaatsvinden en men zou zich constitutioneel als het ware in bochten moeten wringen indien de Rekenkamer of het Hof van Justitie rechtstreeks betrokken zouden worden bij de interne besluitvorming van de Commissie. Bovendien zouden dergelijke wijzigingen slechts plaats kunnen vinden als ook de Verdragen dienovereenkomstig zouden worden aangepast. In de tweede plaats zou het opsplitsen van een disciplinaire zaak in de financiële aspecten en de overige gedragsaspecten praktisch gezien leiden tot de onwenselijke omstandigheid dat de tuchtprocedure aanzienlijk wordt verlengd als de zaak aan verschillende instellingen voorgelegd moet worden.
Ik hoop dat dit Parlement ook van mening is dat deze redenen legitiem zijn, zoals het stuk over tuchtprocedures vanochtend eigenlijk al heeft aangetoond. In de meeste lidstaten en in alle internationale organisaties is de instelling zelf verantwoordelijk voor het ter verantwoording roepen van haar personeel. Wij zijn duidelijk van mening dat dit ook in alle instellingen van de Europese Unie het geval moet blijven.
Als we nu kijken naar de onderdelen uit de verslagen van de heren Lamassoure en Harbour over beheer en personeel, moet ik met grote spijt vaststellen dat de tijd mij niet toestaat om nu die aandacht aan die onderwerpen te besteden die de verslagen zeker verdienen. Sta mij echter toe hier op te merken dat ik met beide verslagen erg blij ben.
Ik dank de heer Harbour voor de zeer positieve en doordachte wijze waarop hij en zijn commissie de ingewikkelde aspecten van de modernisering van het personeelsbeleid binnen de Commissie en de andere Europese instellingen hebben benaderd. Het verslag heeft ons extra, zeer zinvolle aanknopingspunten aangereikt voor verdere discussies op vele relevante gebieden. Voorts zijn in de door de heer Harbour georganiseerde openbare hoorzitting over het personeelsbeleid praktijken en inzichten uit de particuliere en openbare sector naar voren gekomen die zeer verhelderend waren.
Ik zou ook mijn dank willen uitspreken voor de constructieve inzichten en opmerkingen die door de heer Lamassoure naar voren zijn gebracht over het constitutionele kader waarbinnen zich de huidige hervorming afspeelt. Hij vraagt terecht aandacht voor het brede geheel en stelt dat het zeer waardevol zou zijn geweest indien het verwachte Witboek over beheer vooraf was gegaan door voorstellen voor een administratieve hervorming. Ideaal gezien heeft hij natuurlijk gelijk. Ik weet echter dat hij en andere geachte afgevaardigden zich ook realiseren dat de politieke voorrang en urgentie die noodzakelijkerwijs aan de hervormingsagenda is gegeven, ertoe heeft geleid dat vertragingen in de hervorming niet mogelijk en aanvaardbaar zouden zijn geweest. Ik ben er echter van overtuigd dat de analyse en de beginselen die volgend jaar in het Commissiedocument inzake beheer uiteen worden gezet, ons daarover directe informatie zullen verschaffen. Dan is namelijk ook het moment aangebroken om de ontwerpfase af te sluiten en te beginnen met de volledig tenuitvoerlegging van de hervorming en de modernisering die voor de daaropvolgende twee jaren zijn voorzien.
Ik wil alle geachte afgevaardigden danken voor de grote, weloverwogen inspanningen die zij in de afgelopen maanden hebben geleverd op het gebied van de hervorming. Ik dank hen ook voor de kwaliteit van de andere bijdragen die zij in de loop van het debat vanavond hebben geleverd. Ik ben uiteraard zeer verheugd dat ik met recht kan zeggen dat de hoop die ik afgelopen jaar heb uitgesproken dat de Commissie en het Parlement nauw zouden samenwerken bij de hervorming, absoluut geen ijdele hoop is gebleken. Ook daarvoor bedank ik dit Parlement, evenals voor het getoonde geduld vanavond.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Kinnock. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement u nog wel een gelegenheid zal geven hier nader op in te gaan, tenzij deze hervorming morgen bij de eerste stemming strandt. Wij zullen daarom in de toekomst vast nog het genoegen smaken u hier te horen spreken.
Ik geef het woord aan mevrouw Schreyer om het verslag van de Commissie af te ronden.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de hervorming van de Commissie is een fundamentele hervorming. Dat blijkt uit het witboek en ik geloof dat dit ook duidelijk blijkt uit de verslagen van het Parlement. Het zwaartepunt van de hervorming is de verbetering van het financieel beheer. Het gaat niet om aanpassingen op details, integendeel, vooral op dit gebied gaat het om omvangrijke en substantiële wijzigingen. Het beste nieuws is dat belangrijke onderdelen van de hervorming reeds zijn omgezet. Deze staan niet alleen op papier, maar zijn al werkelijkheid geworden. Andere onderdelen verkeren nog in de ontwerpfase en weer andere moeten ook door het Parlement en de Raad gesteund en omgezet worden.
Ik wil ingaan op belangrijke punten van de verslagen van mevrouw Guy-Quint en de heer Pomés Ruiz, die specifiek het begrotingsproces, het opstellen van de begroting en de uitvoering van de begroting behandelen. Beide thema' s worden behandeld in de nieuwe begrotingsindeling. Deze nieuwe begrotingsindeling is de kern van de hervorming. De belangrijkste doelstellingen ervan zijn vereenvoudiging, een grotere doorzichtigheid en de versterking van de begrotingsbeginselen. Concreet betekent dit minder uitzonderingsregelingen, minder onbegrijpelijke speciale regelingen alsmede een grotere efficiëntie en doelmatigheid bij de begrotingsprocedure.
Nieuw is dat regelingen zoals die voor de gunning van opdrachten en financiële bijstand op de begroting worden opgevoerd. De regelingen voor de dagelijkse begrotingspraktijk worden duidelijker en zij worden beter hanteerbaar. Wij hopen, en dat is ons doel, dat dit het aantal onregelmatigheden in de toekomst zal verkleinen.
Mevrouw Guy-Quint, uw verslag gaat in op veel punten van de nieuwe begrotingsindeling, maar u geeft ook blijk van uw bezorgdheid dat informatie voor het Parlement verloren zou kunnen gaan door de activity based budgeting. Ik geloof dat ik deze bezorgdheid kan ontzenuwen. De hoofdgedachte van activity based budgeting is immers dat uit de begroting duidelijk blijkt, hoeveel geld voor welk beleidsterrein ter beschikking staat, zowel voor beleidsuitgaven als voor de nodige administratie. Wij willen aangeven wat de kosten van een bepaald beleidsterrein zijn en u heeft gelijk dat dat nog niet hetzelfde is als een kosten-batenrekening, maar het geeft wel een samenvattend overzicht van de middelen die voor een beleidsterrein beschikbaar zijn en dat is een novum voor de begroting van de Europese Unie.
Het gevolg daarvan is dat de splitsing van de begroting zoals die tot nog toe bestond - de splitsing in een deel voor huishoudelijke uitgaven en een deel voor beleidsuitgaven - wordt afgeschaft. Dit betekent niet dat de kosten voor administratie en personeel niet meer herkenbaar zijn en niet meer afzonderlijk worden opgevoerd. Deze worden uiteraard op een specifieke begrotingslijn opgevoerd, maar zij worden ondergebracht bij het relevante beleidsterrein, zodat zij niet meer anoniem verdwijnen in de algemene begroting voor de administratie van de Commissie.
Deze activiteitsgestuurde aanpak heeft tot doel de middelen beter in overeenstemming te brengen met de politieke prioriteiten. Het is een instrument om de kosten beter te kunnen ramen en zichtbaar te maken. Het is een beheersinstrument om het beheer beter overeenkomstig de prioriteiten te kunnen sturen. Het was ook een belangrijke wens van het Parlement om de politieke prioriteiten beter zichtbaar te maken. Nogmaals, ons doel is transparantie en ik geloof dat wij dit doel bereiken.
Laat mij u kort zeggen, mijnheer Garriga Polledo, de rubrieken van de financiële vooruitzichten blijven bestaan. Deze vormen een instrument voor de financiële planning en daar houden wij aan vast. Verder stel ik met groot genoegen vast, mevrouw Guy-Quint, dat u een vakvrouw bent. Ik twijfel er niet aan dat u niet alleen met kennis van zaken, maar ook met hartstocht aan het debat in het Parlement over de nieuwe begrotingsindeling zult deelnemen.
Ik wil ingaan op een punt waar de heer Pomés Ruiz in zijn verslag sterk de nadruk op legt, namelijk de kwestie van de betalingstermijnen. U heeft gelijk dat u dit zo sterk benadrukt. Vorig jaar kon slechts twee derde van de betalingen binnen de termijn van 60 dagen worden voldaan en ik deel uw kritiek, dat dat onaanvaardbaar is. Nu is het geval dat het aantal financiële transacties sterk is toegenomen, maar dat is geen excuus. Het moet ook voor de Commissie vanzelfsprekend zijn dat betalingen binnen de termijn worden voldaan en dat heeft de Commissie zich ten doel gesteld. Een aantal van de stappen om dit te realiseren, wil ik hier vermelden. Onder andere worden de regelingen in de contracten met betrekking tot de afrekening vereenvoudigd en de Commissie zal meer gebruik maken van het instrument van de forfaitaire vergoeding. Het is voor de Commissie dan ook allesbehalve economisch verantwoord wanneer bij contracten de kosten x worden vervangen door 20%, de kosten y door 30% en dat dan vaak de kwitanties van minimale bedragen worden verzameld en gecontroleerd. Hier is het instrument van de forfaitaire vergoeding ook economisch uiterst nuttig.
Verder is het van belang dat bij de Commissie duidelijk wordt vastgelegd wanneer een rekening binnenkomt. Daarvoor zullen wij een centraal register inrichten, waarin de inkomende rekeningen worden opgenomen en wij zullen een aanspraak op betaling van rente bij te late betaling in de begroting en in de contracten vastleggen. Dit is natuurlijk altijd een uiterst intensief en hard financieel instrument.
Met betrekking tot de externalisering wil ik kort vermelden dat de Commissie hiervoor een rechtsgrondslag zal voorleggen. Overigens gaat de Commissie in haar nota van wijziging uitvoerig in op de kwestie van de BAT' s, de bureaus voor technische bijstand. Ik ben blij dat de ideeën van de Commissie en van het Parlement sterk overeenkomen over hoe wij hier in de toekomst mee moeten omspringen.
De administratieve hervorming moet het werk van de Commissie verbeteren. Hiervoor hebben wij goed personeel nodig en wij hebben voldoende personeel nodig. Daarom wil de Commissie voor volgend jaar meer personeel aantrekken voor het Directoraat-generaal Begroting. Ik ben zeer verheugd over de besluiten die vorige week in het kader van de bemiddelingsprocedure zijn genomen.
Met de huidige hervorming bereidt de Commissie zich voor op een betere afhandeling van haar huidige, maar ook van nieuwe, toekomstige taken in het kader van de uitbreiding. Wij zullen ons uiteraard allemaal inspannen om de hervormingen zo snel mogelijk om te zetten. Soms wordt de kritiek geuit dat allerlei zaken nog niet zijn doorgevoerd, maar men vergeet soms dat wij in een democratisch systeem leven en dat er - gelukkig maar - inspraakregels gelden. De hervorming moet ook door het personeel van de Commissie worden gesteund. De hervorming moet worden aanvaard en gesteund, ook door de andere instellingen, niet in de laatste plaats door de verkozen volksvertegenwoordigers. Ik wil het Parlement van harte bedanken voor zijn - zowel kritische als euforische - steun. Kennelijk zijn wij nog op tijd met de hervorming begonnen, want het is nog niet vijf voor twaalf!

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Betrekkingen EU-ontwikkelingslanden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0337/2000) van mevrouw Sauquillo Pérez del Arco, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de doeltreffendheid van de betrekkingen tussen de EU en de ontwikkelingslanden en de gevolgen van de hervorming van de Commissie voor deze betrekkingen (2000/2051(INI)).

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, hoewel het bijna twaalf uur is, hopen wij dat dit verslag over het ontwikkelingsbeleid - dat wij ook binnen de hervorming willen laten vallen - niet als minder belangrijk wordt gezien omdat het als laatste wordt behandeld.
In de eerste plaats wil ik commissaris Nielson voor zijn aanwezigheid bij dit debat bedanken. Hij heeft zijn afspraak met het Parlement voor andere belangrijke afspraken laten gaan.
Het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, waarvan ik de rapporteur ben, gaat over de weerslag van de hervorming van de Commissie op de doeltreffendheid van de betrekkingen tussen de EU en de ontwikkelingslanden. Het is een initiatiefverslag, omdat de Commissie het niet nodig heeft gevonden ons op een meer officiële wijze te raadplegen, hoewel zij dat ten aanzien van aspecten van de hervorming wel heeft gedaan. De hervorming van de RELEX-dienst is echter minstens zo belangrijk als de andere aspecten van de hervorming die we eerder hebben behandeld, en zal de buitenwereld een indruk geven van de omvang van de hervorming van de Commissie.
Hoewel wij in dit verslag dezelfde diagnose stellen als de Commissie, namelijk dat het communautaire ontwikkelingsbeleid niet doeltreffend is, trekken wij daar andere conclusies uit met betrekking tot de remedie. De socialistische fractie en de volledige Commissie ontwikkelingssamenwerking zijn van mening dat het ontwikkelingsbeleid onmisbaar is voor het externe optreden van de Gemeenschap, dat op de huidige wereldproblemen moet reageren. Onderontwikkeling is het grootste en meest dramatische van die problemen.
Wij zijn het eens met het uitgangspunt van de Commissie dat het ontwikkelingsbeleid noodzakelijk is, en dat de uitvoering ervan moet worden aangepast om de armoede uit de wereld te helpen, zoals wij ons ten doel stellen. Wij vinden echter dat de Commissie de hervorming niet goed aanpakt. De Commissie handhaaft, zij het op genuanceerde wijze, de scheiding tussen politieke verantwoordelijkheid en uitvoerende bevoegdheden. Op basis van onze ervaringen in het verleden verwachten wij dat die scheiding niet erg functioneel zal zijn. Wij denken dat een oppervlakkige hervorming ten tijde van zulke diepgaande veranderingen geen zin heeft.
Mijnheer de commissaris, u en uw diensten vragen zich vast hetzelfde af als ik: waarom maken we de samenwerkingscirkel niet rond? Waarom verlenen we de bevoegdheden met betrekking tot de ontwikkeling in ontwikkelingslanden niet aan de commissaris voor ontwikkelingssamenwerking? Dat klinkt absurd, maar niet zo absurd als het voorstel van de Commissie. Dat houdt in dat u maatregelen moet uitvoeren die door anderen zijn bedacht voor bepaalde landen die als ontwikkelingslanden worden aangemerkt, en dat u het beleid ten aanzien van de ACS-landen bepaalt en uitvoert.
Het gezond verstand en de ervaring pleiten voor een andere weg. Misschien is dat de weg die wij in dit verslag wijzen. Wij stellen de bevoegdhedenverdeling binnen de Commissie niet ter discussie, maar passen die gewoon toe. De commissaris voor ontwikkelingszaken gaat over ontwikkelingssamenwerking, die voor buitenlandse zaken gaat over de politieke betrekkingen, enzovoort.
Wij vrezen dat de absurditeit voortkomt uit een interne discussie over de rolverdeling binnen de Commissie. Het erge is dat niet alleen de doeltreffendheid van het ontwikkelingsbeleid daaronder zal lijden, maar ook - en dat is nog veel erger - de mensen die van dat beleid zouden moeten profiteren. We zullen dat komend jaar wel zien, wanneer we de gevraagde evaluatie over de gevolgen van hervorming krijgen. In deze evaluatie wordt beoordeeld hoeveel vooruitgang er is geboekt met zaken als armoedebestrijding, het aanvullend karakter van ons beleid ten opzichte van dat van de lidstaten, de samenhang tussen de diverse communautaire beleidsterreinen, een vlotte uitvoering van projecten, de besluitvorming en de vereenvoudiging van de procedures.
Die laatste aspecten zijn met name voor NGO's van groot belang. De niet-gouvernementele organisaties zijn een van de pijlers van de communautaire ontwikkelingssamenwerking, mijnheer de commissaris. Zij verlenen het Europese ontwikkelingsbeleid toegevoegde waarde, en zij moeten daarom zorgvuldig worden behandeld. Dat de grote multilaterale organisaties belangrijk zijn, betekent niet dat kleine NGO's dat niet zijn. Ik zal niet stilstaan bij de bijdrage die zij op plaatselijk niveau aan de ontwikkeling leveren, omdat wij die allemaal al kennen, de begunstigde bevolking voorop.
Wij vinden het van fundamenteel belang dat de tot nu toe zwakke dialoog tussen de Commissie en het Verbindingscomité van NGO' s voor ontwikkelingsvraagstukken wordt versterkt. Wij wensen commissaris Nielson alle succes toe. Wij vragen commissaris Patten zo vrijgevig mogelijk te zijn ter wille van de doeltreffendheid van het ontwikkelingsbeleid, waarvoor wij ons allen inzetten. De gevolgen ervan gaan ons in politiek en menselijk opzicht te boven, zowel ten goede als ten kwade. Van commissaris Kinnock, die zojuist is vertrokken, eisen wij de grootst mogelijke transparantie bij de uitvoering van de hervorming en de noodzakelijke personeelswijzigingen. Wij zullen alle commissarissen later ter verantwoording roepen.
Wij herinneren de lidstaten eraan dat de Europese eenwording geen ruimte laat om aan de verleiding tot renationalisatie toe te geven. Integendeel, dit is juist het moment om de Europese dimensie van dit beleid te verdedigen door het te rationaliseren. Het aanvullend karakter is een essentiële voorwaarde voor het succes van het communautaire ontwikkelingsbeleid, en mag niet uitlopen op een theologische discussie zoals die waarin de subsidiariteit is blijven steken.
(Spreekster wordt door de Voorzitter verzocht af te ronden)
Mijnheer de Voorzitter, tenslotte wil ik zeggen dat wij twee amendementen zullen aannemen en drie andere niet, zoals wij al in onze commissie hebben besproken.

Novelli
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik graag de kwaliteit benadrukken van het initiatiefverslag van mevrouw Sauqillo over de hervorming van de Commissie en de weerslag daarvan op de effectiviteit van de betrekkingen van de Europese Unie met de ontwikkelingslanden.
Eén van de grote verdiensten van dit verslag is dat het duidelijk naar voren haalt dat de Europese Unie en haar lidstaten zonder meer een volwassen ontwikkelingsbeleid moeten voeren, want dat alleen is in overeenstemming met de cultuur en de uitstraling van ons werelddeel.
Ik wil graag eerst even kort de cijfers herhalen, om welke verlegenheid dan ook met de huidige acties te vermijden. We kunnen niet vaak genoeg herhalen dat de Europese Unie met haar lidstaten meer dan de helft van de overheidshulp aan ontwikkelingslanden geeft, en daardoor - in tegenstelling tot een wijdverbreid vooroordeel - neemt de Europese Unie steeds grotere verplichtingen op zich wat betreft de Europese hulp in engere zin. Het aandeel van de Unie in de mondiale hulp was dertig jaar geleden 7% en is nu 17%.
De totale hulp aan landen buiten de Unie is gestegen van 3 miljard euro in 1990 - dus tien jaar geleden - tot 9 miljard heden ten dage. Dat is natuurlijk onvoldoende, maar is geen reden tot een karikaturale voorstelling van onze tekortschietende ontwikkelingshulp.
Dat neemt niet weg dat we rekening moeten houden met een realiteit waar we niet omheen kunnen. Hiermee doel ik op het ontwikkelingsbeleid dat een aantal van de lidstaten voert naast het Europese beleid.
Naar mijn mening kunnen we dus over de hele linie een verbetering bereiken door een pragmatische handelwijze, die moet bestaan uit een zo goed mogelijke afstemming van de acties van de lidstaten en die van de Gemeenschap. Ik denk dat ze elkaar daardoor zullen aanvullen.
Dat is overigens ook de tendens van de belangrijke verklaring over het regionaal beleid van de Raad en de Commissie van 10 november jongstleden. Hiermee wordt een taakverdeling tussen de Commissie en de lidstaten geïntroduceerd, vanuit de optiek van de voordelen die elk van beide heeft.
Naar mijn mening moeten we oppassen voor twee valkuilen, die beide even gevaarlijk zijn: enerzijds een geleidelijke renationalisatie van de ontwikkelingshulp, anderzijds een utopistisch streven om de Europese Commissie het monopolie van de ontwikkelingshulp te geven. Desalniettemin gaat de hervorming van de Europese Commissie in de goede richting, doordat zij zowel voorstellen doet om haar eigen optreden doeltreffender te maken, alsook een grotere verantwoordelijkheid neerlegt bij de begunstigden van de ontwikkelingsprojecten. Dat brengt ons natuurlijk bij het probleem van de menskracht - de sprekers hebben het er al over gehad - die tot nu toe onvoldoende is. Ik zal hier niet langer bij stil staan.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, wil ik u graag met nadruk wijzen op drie amendementen die ik heb ingediend namens de PPE-Fractie, namelijk de amendementen 1, 2 en 4, waarvan de filosofie is van de Europese Unie een actieve, en geen passieve, speler te maken in de ontwikkelingshulp, een speler die zich inspant om de toegewezen financiële middelen beter aan te wenden. De PPE-Fractie zal voor het verslag van mevrouw Sauquillo stemmen. Wij hopen dat de wijzigingen die in het verslag worden voorgesteld in acht worden genomen.

Van den Berg
Voorzitter, een op de vijf mensen in de wereld heeft geen toegang tot sociale basisvoorzieningen. Europa is economisch een grootmacht en daarom is het zeer terecht dat wij in aansluiting op het debat over het Witboek nu ook discussiëren. Het is een zeer goed initiatief van mevrouw Sauquillo om ook het onderdeel buitenlandse betrekkingen te betrekken bij die interne vorming en daarmee ook op de agenda te zetten.
Wij zitten met grote problemen. De commissaris heeft het ook in zijn stukken geconstateerd: grote achterstand, gebrek aan doelstellingen, een cultuur van angst in de diensten voor bestedingen en tegelijkertijd veel te laag niveau van projectvoorstellen, veel verloren tijd en weinig effectieve besteding. Wij willen toe naar meer verantwoordelijkheid. Wij willen toe naar ex-post controle. Wij willen naar meer verantwoordelijkheid voor de publieke dienst. Wij willen naar deconcentratie. Wij willen naar een Europees ontwikkelingsfonds dat geïntegreerd is bij het Parlement. Wij willen naar heldere doelstellingen.
Het Parlement heeft dat alles voorzien als het gaat om zijn rol in het begrotingsvoorstel voor 2001. Daar komen wij nog op terug want dat is op zichzelf een goed kader. Wij hebben grote aarzeling bij de hele technische vorm waarin nu de hervormingen gegoten worden. Voor ons is het belangrijker dat wij een heldere politieke verdeling hebben: een Parlement met duidelijke doelstellingen, een Commissie die duidelijk weet wat zij wil, een commissaris, ik steun hierin mevrouw Sauquillo ten volle, die honderdprocentige verantwoordelijkheid heeft voor heel de wereld als het gaat om ontwikkelingsbeleid en daarin ook de volle verantwoordelijkheid krijgt binnen de Commissie en daar dan ook human resources bij krijgt want zonder deze human resources is het natuurlijk volstrekt onmogelijk om dit beleid uit te voeren.
Dan zou ik kort willen samenvatten. Laten wij een einde maken aan die cultuur van angst, ook bij de ambtenaren. Laten wij het vertrouwen bouwen tussen ons Parlement, de diensten en de commissaris zodat Europa iets kan presenteren in een wereld van armoede waar wij met een andere boodschap komen. Feyenoord stond bekend als de voetbalclub van: "geen woorden, maar daden". Laat de commissaris ook dat logo tot het zijne maken.

Andria
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik sta volledig achter het verslag van mevrouw Sauquillo, om haar inzet en om de bijdrage van de Commissie ontwikkelingssamenwerking aan de hervorming. Als de hervorming zal leiden tot een grotere betrokkenheid van het Europees Parlement, zoals in de toelichting wordt gehoopt, moet er beleid worden ontwikkeld dat niet alleen maar over geldstromen en begrotingshoofdstukken gaat, maar dat concrete hulp biedt aan de ontwikkelingslanden. Hulp bieden betekent niet alleen geld uitdelen, maar ook anderen metterdaad te hulp komen op moeilijke momenten of wanneer ze er op eigen kracht niet uitkomen.
Armoede en gebrek zijn niet alleen het gevolg van economische achterstand en ontwikkelingsproblemen, maar ook vaak van agressie en uitbuiting van zwakkeren door sterkeren, van egoïstische bevoorrechten tegenover zwakken en gemarginaliseerden. Voordat we beslissen over steun aan projecten, moeten we proberen alle oorzaken van de huidige exploitatie weg te nemen door uit te zoeken wie er voordeel heeft bij de uitbuiting en het misbruik van volkeren die in behoeftige omstandigheden verkeren, en deze verantwoordelijken te vervolgen. De hervormde Commissie moet voordat ze subsidie toekent een onderzoek instellen naar de oorzaken die hebben bijgedragen aan het ontstaan van de situatie waarin de arme volkeren zich bevinden.
Er wordt vaak gepraat over het kwijtschelden van de schuld van de ontwikkelingslanden. Die uitdrukking suggereert dat het om een daad van altruïsme of grootmoedigheid gaat, maar welbeschouwd is het misschien niet meer dan een daad van rechtvaardigheid. De Commissie moet er ook op toezien dat dat op internationaal niveau gebeurt. Op die manier zullen de levensomstandigheden verbeteren en zal de kloof verminderen tussen de armen die steeds armer worden en de rijker die daarvan profiteren en steeds rijker worden.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, ik ben vandaag teruggekeerd uit Mozambique, waar de Europese Unie verantwoordelijk is geweest voor sublieme humanitaire hulp na de watersnoodramp. De wederopbouwprojecten, waar wij de financiële middelen al voor toegekend hebben, hebben echter weer vertraging opgelopen omdat gewacht wordt op handtekeningen uit Brussel. Hervorming van externe ondersteuning? "Ja". Voldoende personeel om de projecten te beheren? "Ja". Decentralisatie naar delegaties? "Ja". Grotere nadruk op programmering, streven naar controles ex post en gestroomlijnde comitologie-regelingen? "Driewerf Ja".
Vanavond laat, als we een duidelijk - zelfs hard - standpunt in moeten nemen en als mijn gewaardeerde collega, mevrouw Sauquillo Pérez del Arco, haar toevlucht heeft gezocht tot een initiatiefverslag om er zeker van te zijn dat het Parlement zich bewust is van zijn verantwoordingsplicht, moet de Commissie goed luisteren als het Europees Parlement "Nee" zegt.
In de eerste plaats zal de ontmanteling van het DG Ontwikkelingsamenwerking een vervorming van de externe ondersteuning opleveren, geen hervorming. Wij willen één enkel directoraat voor ontwikkelingssamenwerking dat de verantwoording heeft voor beleid en tenuitvoerlegging, voor handel en ontwikkelingshulp, voor Azië, Afrika en Latijns Amerika. De Commissie daarentegen wil die andere beleidsterreinen eruit halen en stelt een hybride oplossing voor waarbij de programmering apart zal plaatsvinden.
In de tweede plaats eisen wij dat er een eind komt aan de toenemende bezuinigingen op de externe hulp aan ontwikkelingslanden ten gunste van landen in de grensgebieden van de EU. Dit is met name de afgelopen jaren gebeurd. In de hervormingsmededeling van 16 mei staat geen enkele keer het woord "armoede"; hetzelfde geldt voor de resolutie van de Raad Algemene Zaken van 9 oktober. Wij moeten ervoor zorgen dat de EU zich houdt aan de beloften tijdens de VN-topontmoetingen dat ontwikkelingssamenwerking de hoogste prioriteit heeft. Dat betekent dat wij de garantie moeten geven dat een vast percentage van de externe ondersteuning naar de minst ontwikkelde landen in de wereld gaat.
Tot slot moeten we ons terdege realiseren dat het voorstel van de heer Patten om de verantwoordelijkheid voor ontwikkelingshulp onder te brengen bij een raad van bestuur bestaande uit commissarissen onder leiding van de heer Nielson, slechts een onwerkbare kunstgreep is. Deze is geleend uit een managementhandboek en is fundamenteel onverenigbaar met de collegiale structuur van de Commissie zelf. Omdat de heer Nielson zo loyaal is ten opzichte van die collegiale verantwoordelijkheid zal hij het voorstel vanavond ongetwijfeld verdedigen. Ik hoop dan ook dat de andere Commissieleden naar onze boodschap zullen luisteren, namelijk dat wij over een zeer effectieve commissaris voor ontwikkelingssamenwerking beschikken. Laten wij hem daarom ook de politieke verantwoordelijkheid geven voor de uitvoering van zijn taak.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, het laatste jaarverslag van de Wereldbank bevat cijfers die zo ontnuchterend zijn, dat zij voor ontwikkelde landen zowel een schandaal als een uitdaging zijn. Uit dat verslag blijkt dat de armoede en de onderontwikkeling juist toenemen, en dat heel veel mensen nog altijd niet hun onvervreemdbare recht op een waardig leven kunnen uitoefenen. Bovendien bestaat de vrees dat de problemen van arme landen door de globalisering van de economie zullen toenemen, waardoor de kloof die hen van de rijke landen scheidt nog wijder wordt.
Deze feiten kunnen slechts betekenen dat wij de strijd tegen de armoede en de onderontwikkeling met meer betrokkenheid en een grotere doeltreffendheid moeten voeren. Om ervoor te zorgen dat het solidariteitsbeleid van de Europese Unie zo veel mogelijk oplevert en wij de armoede en de oorzaken daarvan volledig kunnen uitbannen, moeten we het optreden van de Unie en de oriëntatie van haar ontwikkelingsbeleid heroverwegen teneinde de doeltreffendheid van onze inspanningen te vergroten.
Het uitstekende verslag van mevrouw Sauquillo - waarmee ik haar wil feliciteren - en de daarin vervatte voorstellen komen dan ook precies op het goede moment. Zij wijzen de weg die de Europese Unie moet volgen om de uitdagingen van de 21ste eeuw op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking het hoofd te bieden. Deze voorstellen berusten op een evaluatie van de huidige situatie, en houden rekening met de obstakels die de vooruitgang op dit gebied belemmeren. Het verslag gaat met name in op de hervorming van de diensten van de Commissie. Er wordt voorgesteld de delegaties meer bevoegdheden te geven, het personeel voor ontwikkelingssamenwerking uit te breiden en de toewijzing van de financiële middelen met de doelstellingen van het communautaire ontwikkelingsbeleid in overeenstemming te brengen. Andere voorstellen betreffen de vereenvoudiging van de administratieve procedures, en uiteraard het aanvullend karakter en de samenhang tussen het communautaire en het nationale ontwikkelingsbeleid.
Laten we hopen dat de Commissie en de Raad voor deze voorstellen openstaan en dat wij samen de definitieve uitbanning van de armoede sneller dichterbij kunnen brengen, om zo aan de totstandkoming van een rechtvaardiger wereld bij te dragen.

Martínez Martínez
De Europese Commissie heeft bij de voorbereiding van haar hervormingsvoorstel nagelaten degenen te raadplegen die zich in het Parlement met ontwikkelingssamenwerking bezighouden. Daarom heeft de Commissie ontwikkelingssamenwerking besloten op eigen initiatief het verslag voor te leggen dat we nu behandelen. Wij verdedigen daarin de stelling dat het voeren van een ontwikkelingsbeleid teneinde de wereld rechtvaardiger, evenwichtiger en stabieler te maken geen bijzaak is, maar juist tot de beleidsprioriteiten van de Europese Unie moet behoren. Bovendien vinden wij dat onze inspanningen om dat doel te bereiken als een wezenlijk deel van onze eigen politieke agenda moeten worden beschouwd.
Wij vestigen in het verslag van mevrouw Sauquillo ook de aandacht op enkele door de Commissie voorgestelde hervormingsmaatregelen die wij onjuist vinden. Zo zou volgens het voorgestelde organisatieschema het ontwikkelingsbeleid door een dienst worden geformuleerd, terwijl een andere dienst voor de uitvoering verantwoordelijk is. Onze commissie is het met de rapporteur eens dat de commissaris van ontwikkelingszaken het ontwikkelingsbeleid zowel moet formuleren als moet uitvoeren. Hij moet dit echter wel coördineren met andere beleidsterreinen die de externe betrekkingen betreffen.
Wij vinden het nog ernstiger dat de Commissie in haar voorstel de territoriale verdeling handhaaft. Wij vinden het niet redelijk dat de ontwikkelingscommissaris zich vrijwel alleen met de ACS-landen bezighoudt, terwijl de betrekkingen met Azië, Latijns Amerika en het Middellandse-Zeegebied - waarin ontwikkelingssamenwerking toch een belangrijke rol speelt - in handen blijven van degenen die de externe betrekkingen onderhouden.

Nielson
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit debat vindt op het goede moment plaats, omdat de Commissie in feite belangrijke en nieuwe stappen heeft genomen met betrekking tot de hervorming van de externe betrekkingen. De Commissie heeft vandaag besloten een nieuw bureau op te richten dat verantwoordelijk is voor de Europese samenwerking vanaf de identificatie van de activiteiten tot aan de tenuitvoerlegging ervan. Het proces van de tenuitvoerlegging van het besluit van de Commissie van mei betreffende de hervorming van de externe betrekkingen verloopt goed.
Bij de hervorming spelen drie belangrijke elementen een rol: de verbetering van het programmeringsproces, de bundeling van het beheer van de projectcyclus en de overdracht van bevoegdheden aan de delegaties. Op alle drie terreinen wordt aanzienlijke vooruitgang geboekt.
Wat de programma's voor elk land betreft, heeft de Commissie een standaardkader aangenomen dat voor de strategieplannen voor elk land zal gelden. Dit is onlangs besproken tijdens de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking en alle lidstaten stonden hier positief tegenover. We beschikken nu over een geharmoniseerd kader voor het opstellen van strategieplannen voor elk land en voor samenwerkingsprogramma's in alle ontwikkelingslanden. Hierdoor komt het land zelf centraal te staan in het proces. Bovendien hebben we nu een basis voor een nauwere samenwerking met lidstaten en andere donoren die bij dat land betrokken zijn. Dit is het instrument dat we al vele jaren node missen in de discussie over de vraag hoe we een betere coördinatie kunnen bewerkstelligen. De twee belangrijkste elementen bij de verbetering van de effecten van onze samenwerking in de toekomst zijn een duidelijke gerichtheid op armoedebestrijding als onderdeel van de grondige herziening van het beleidskader en een nadruk op een beperkt aantal sectoren.
Onder voorzitterschap van het DG Ontwikkelingssamenwerking is de interservice groep voor de verbetering van de kwaliteit met zijn werkzaamheden begonnen. Deze groep zal ervoor zorgen dat de strategieplannen ontwikkeld worden binnen het afgesproken kader en de afgesproken methodologie. Ik heb er alle vertrouwen in dat deze groep voor meer kwaliteit en consistentie in onze landenstrategieën zal zorgen. De activiteiten van de groep strekken zich uit over de gehele wereld en zullen een grote verbetering opleveren met betrekking tot de consistentie van het beleid dat wij ondersteunen.
Als laatste, en dat is zeker niet het minst belangrijke punt, zal ik samen met mijn collega-commissarissen voor externe betrekkingen zeer binnenkort wetgevingsvoorstellen bij het college indienen om de regels te wijzigen met betrekking tot de rechtsgrondslag voor alle instrumenten en begrotingslijnen op het gebied van de externe betrekkingen. Hierdoor krijgen de beheercommissies de mogelijkheid om hun activiteiten op strategieën te concentreren in plaats van op individuele projecten.
Wat de bundeling van het beheer van de projectcyclus betreft, is er vandaag binnen de Commissie formeel overeenstemming bereikt over de oprichting van het nieuwe Bureau. Het Bureau zal verantwoordelijk zijn voor het beheer van alle stappen van de projectcyclus. Vanaf begin volgend jaar zullen 250 ambtenaren van het DG Ontwikkelingssamenwerking en het DG Buitenlandse betrekkingen overgeplaatst worden naar het nieuwe bureau. De personeelsbezetting van het bureau zal vervolgens geleidelijk verder uitgebreid worden met agenten op contractbasis, terwijl de ontmanteling van de bureaus voor technische bijstand parallel hieraan plaats zal vinden. Ook op dit vlak zijn de ontwikkelingen, dankzij de ondersteuning en het begrip van de begrotingsautoriteit, zeer voorspoedig verlopen.
Tot slot is er een programma opgezet om bevoegdheden over te dragen aan de delegatiehoofden. Binnen drie jaar zullen circa 120 delegaties en functionarissen merken dat hun werkomstandigheden aanzienlijk zijn verbeterd. Naast uitgebreide financiële bevoegdheden krijgen zij ook de beschikking over betere computersystemen en telecommunicatiemogelijkheden. Ook bij de financiering van deze belangrijke reorganisatie van de Europese externe betrekkingen heeft de medewerking van de begrotingsautoriteit een essentiële rol gespeeld. In 2001 zullen de financiële bevoegdheden bijvoorbeeld gedecentraliseerd en verdeeld zijn over 22 delegaties; bij vijftien andere delegaties zal er een upgrading van de computerfaciliteiten plaatsvinden en er zullen veertig extra formatieplaatsen worden toegewezen aan de externe diensten. Het SEM-programma in 1998 vormde de eerste stap op weg naar een snellere tenuitvoerlegging van acht programma's. Het was duidelijk dat deze hervorming alleen onvoldoende effect zou sorteren; daar is tegenwoordig iedereen het over eens. Desondanks heeft die hervorming feitelijk wel de basis gelegd voor een aantal veranderingen die wij nu aan het doorvoeren zijn. Het is essentieel dat wij de procedures vereenvoudigen als wij dingen in een sneller tempo willen uitvoeren. Het is bovendien noodzakelijk dat wij ervoor zorgen dat onze programma's in de toekomst gemakkelijk beheerd kunnen worden door onze delegaties en dat die programma's ook toegankelijker worden voor onze partners.
Zou het namelijk met 46 verschillende aanbestedingsprocedures mogelijk zijn om over transparantie te praten? Zouden we anders van een delegatiefunctionaris kunnen verwachten dat hij van Marokko naar Mauritanië of van Botswana naar Zuid-Afrika verhuist als de procedures voor elk programma en de relevante financiële beheersystemen overal verschillend zouden zijn en telkens weer opnieuw aangeleerd moeten worden? Het is dus zonder meer noodzakelijk om vereenvoudigingen aan te brengen.
In de ontwerpresolutie worden de onduidelijke en verdeelde verantwoordelijkheden binnen het geheel van de samenwerkingscyclus en de daaraan gerelateerde complicaties die zijn opgetreden, terecht aangemerkt als probleemgebieden. Bovendien heeft het SEM-programma geen oplossing gebracht voor de voortdurende slechte afstemming tussen de acht omvangrijke administratieve structuren. In de ontwerpresolutie wordt op één gebied een hervormingsvoorstel gedaan dat verder gaat dan wat vandaag door de Commissie is aangenomen. Het voorstel gaat namelijk niet slechts uit van een bundeling van de projectcyclus, maar van de gehele programmacyclus, inclusief de programmering waarvoor de DG's Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse betrekkingen verantwoordelijk blijven. Op dat punt kan ik alleen maar zeggen dat de hervorming een dynamisch proces is. Via de groep voor de verbetering van de kwaliteit zal een doelbewuste en beter gecontroleerde overdracht van het programmeringsgedeelte aan het bureau mogelijk worden. Om dit soepel te laten verlopen, besteden we aan deze kwestie behoorlijk veel aandacht.
Ik zou het Parlement er ook aan willen herinneren dat het besluit tevens een herzieningsbepaling bevat. Wij zullen de werking van dit nieuwe systeem moeten evalueren en, waar nodig, stappen moeten ondernemen om meer en diepgaandere hervormingen door te voeren. De Commissie is zich zeer goed bewust van het belang van de steun van het Parlement voor de hervorming van haar beleid en werkmethoden. Ik ben dan ook erg blij met de ondersteunende voorstellen in het verslag van mevrouw Sauquillo en voor de zeer positieve bijdragen tijdens het debat van vanavond. Ik geef u de verzekering dat ik mijn best zal doen om het Parlement op de hoogte te houden van de beleidsvoorstellen. Daarnaast steun ik het verzoek aan de Commissie om regelmatig aan dit Parlement verslag uit te brengen over de hervorming van de externe diensten.

De Voorzitter
Ik wil u oprecht bedanken voor uw bijdrage, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.30 uur gesloten)

