Ogłoszenie porozumienia w sprawie pomocy humanitarnej - Unia Europejska a pomoc humanitarna (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem porządku dziennego jest debata łączna na następujące tematy:
oświadczenie Komisji w sprawie ogłoszenia konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej; oraz
sprawozdanie (AG-0372/2007) posła Cornilleta w imieniu Komisji Rozwoju w sprawie europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, pośle sprawozdawco, panie i panowie! Na początku chciałbym podziękować posłowi Cornilletowi i pogratulować mu sprawozdania, które znakomicie przedstawia wyzwania, z jakimi musi zmierzyć się pomoc humanitarna, ale też przede wszystkim tego, że doskonale określił on postawy, jakie należy przyjąć w odniesieniu do europejskiej akcji humanitarnej. Sprawozdanie to jest ważnym wkładem we wspólną pracę Parlamentu, Rady i Komisji, ukierunkowaną na wdrożenie w przyszłości europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej. Naszym wspólnym celem jest sformalizowanie przez trzy instytucje we wspólnej deklaracji naszych wizji i wspólnego podejścia do polityki pomocy humanitarnej. Nie mam wątpliwości co do tego, że aktywne zaangażowanie Parlamentu Europejskiego jest kluczem do sukcesu procesu przyjęcia deklaracji.
Chciałbym krótko przypomnieć powód podjęcia tej inicjatywy politycznej: w zasadzie w ciągu kilku ostatnich lat kontekst humanitarny uległ zmianie i musimy się do niego dostosować, jeśli chcemy, aby oferowana przez nas pomoc humanitarna nadal była spójna i skuteczna.
Na czym polegają główne zmiany i jakie są główne wyzwania? Moim zdaniem można je podsumować w następujący sposób. Po pierwsze cały czas wzrasta ilość konfliktów i katastrof naturalnych, a w konsekwencji tego również liczba ofiar śmiertelnych. Zwłaszcza katastrofy naturalne są często spowodowane zmianami klimatycznymi: ostatnie powodzie w Meksyku odzwierciedlają charakter i rozmiar tej niepokojącej tendencji.
Po drugie jesteśmy świadkami występowania coraz większej ilości złożonych kryzysów oraz ważnych zmian charakteru tych konfliktów. Na przykład metody i środki wykorzystywane w konfliktach zbrojnych coraz bardziej komplikują pracę organizacji humanitarnych. Zagrożenie atakami i grabieże środków humanitarnych również są częścią nieszczęsnej codzienności; weźmy za przykład Drafur czy Somalię, Sri Lankę czy Myanmar, Kolumbię czy też wschodnią część Demokratycznej Republiki Konga. Coraz częściej jesteśmy też świadkami systematycznego naruszania międzynarodowego prawa humanitarnego i w rezultacie tego ograniczeń wartości humanitarnych.
Istnieje ciągły brak zgodności pomiędzy programami politycznymi i humanitarnymi. Stanowczo uważam, że Unia Europejska jako największy donator na świecie - myślę, że należy powtórzyć, iż Unia świadczy w sumie 40% globalnej pomocy humanitarnej - ale też polityczna podpora prawa międzynarodowego i multilateralizmu, o ile mi wiadomo ponosi szczególną odpowiedzialność za gwarancję skutecznej i właściwej pomocy humanitarnej. Możemy i musimy działać jako swego rodzaju polityczny katalizator, ale też pełnić funkcję politycznego wzorca i punktu odniesienia. Właśnie w tym kontekście prawie rok temu zdecydowaliśmy się na podjęcie inicjatywy mającej na celu osiągnięcie na szczeblu UE jednoznacznego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej.
Obawy te zostały wyraźnie określone w sprawozdaniu posła Cornilleta i oczywiście popieram główne punkty, jakie Parlament Europejski zamierza podkreślić i których chce bronić podczas przygotowywania europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej. Konsensus ten i właściwa kontrola obejmująca 27 państw członkowskich i Wspólnotę po raz pierwszy stworzą wspólny polityczny rdzeń wartości, celów i zasad, popierany przez państwa członkowskie i Komisję, które włączą się w działania zorientowane na zwiększenie komplementarności i koordynacji pracy państw członkowskich i Komisji.
Jakie są główne elementy projektu konsensusu? Pierwszym elementem jest poszanowanie zasad humanitarnych: humanitarności, bezstronności, neutralności i niezależności. Oczywiście jesteśmy świadomi tego, z czym to się wiąże.
Drugim elementem jest konieczność zwiększenia poszanowania i zastosowalności międzynarodowego prawa pomocy humanitarnej na szczeblu międzynarodowym. Opowiem państwu krótką anegdotę na ten temat. Nie wymienię akurat nazwy kraju, ale pamiętam, że nie tak dawno temu uczestniczyłem w szczególnie dramatycznych działaniach o charakterze humanitarnym. Zadawałem pytania jednej z najważniejszych osobistości tego kraju, osobie, która odpowiadała za taki a nie inny stan rzeczy. Pytanie moje brzmiało następująco: "Nie stosuje się pan do przepisów międzynarodowego prawa humanitarnego”. Otrzymałem prawdziwie zatrważającą odpowiedź: "To prawda, ale przecież trwa wojna”. Wynika z tego, że międzynarodowe prawo humanitarne ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do wojen. Na podstawie tej anegdoty można wyobrazić sobie, jak bardzo tak naprawdę oddalamy się od najbardziej podstawowych standardów humanitarnych, w pewien sposób w ogóle na to nie reagując.
Po trzecie musimy ulepszyć praktyki i metody stosowane przez donatorów, jak również jakość partnerstwa z organizacjami humanitarnymi w celu zwiększenia skuteczności pomocy.
Po czwarte państwa członkowskie muszą wykazać się dobrowolnym zaangażowaniem we wzmacnianie komplementarności i koordynacji akcji humanitarnych, i oczywiście zwiększa się ta konieczność wraz z przystępowaniem do Unii nowych państw członkowskich, których jest obecnie 27. Przyszły konsensus będzie musiał również zawierać ogólne ramy definiowania relacji pomiędzy pomocą humanitarną i innymi zewnętrznymi politykami UE. Podstawowym celem jest zwiększenie spójności i skuteczności akcji humanitarnych na szczeblu UE. Wszystko to w istotny sposób wpływa na wzmocnienie międzynarodowego systemu pod egidą ONZ i chciałbym tę kwestię podkreślić. Promocja podejścia europejskiego wyraźnie nie ma na celu osłabienia czy też konkurowania o pełnienie głównej roli, która obecnie leży w gestii ONZ. Wręcz przeciwnie: jej celem jest wzmocnienie tej roli i z przykrością muszę stwierdzić, że czasami można napotkać pewną powściągliwość w sprawach dotyczących europejskiego konsensusu, która opiera się na przypuszczeniu, że konsensus ten mógłby być formą rywalizacji z ONZ. Jest to błędne rozumowanie. Prawdą jest odwrotność: konsensus ma na celu wzmocnienie europejskiej podpory w ramach ONZ i jest to oczywiste.
Projekt deklaracji w sprawie konsensusu wyraźnie odnosi się do tych elementów konsensusu, które w pewnym stopniu będą tworzyć w przyszłości humanitarną doktrynę Unii Europejskiej. Chciałbym podziękować Parlamentowi i prezydencji Portugalii za pracę podczas negocjowania tego tekstu. Obecnie realizujemy końcowe etapy tej trójstronnej procedury, która powinna umożliwić nam spełnienie naszych ambicji, które dotyczą podpisania 18 grudnia przez trzy instytucje wspólnej deklaracji.
Ta deklaracja w sprawie konsensusu stanowi dopiero początek całego procesu. Nie jest zakończeniem samym w sobie, ale początkiem procesu. Wiemy, że podejście to będzie wymagać znacznych wysiłków, aby zagwarantować, że nasze słowa przekształcają się w czyny. Dlatego też na początku nowego roku chcemy przedłożyć plan działania w kwestii wdrożenia przyszłego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej. Podczas trwającej trzy miesiące debaty nad przygotowaniem konsensusu Parlament Europejski wyszedł z paroma bardzo konkretnymi propozycjami i uważamy, że właściwym rozwiązaniem jest włączenie ich do planu działania, tak jak państwa propozycja sporządzenia atlasu pomocy humanitarnej w oparciu o wzór atlasu rozwoju.
Chciałbym przedstawić kilka komentarzy odnośnie do dwóch spraw, które cieszą się szczególnym zainteresowaniem członków tej Izby. Komentarze te dotyczą quasi-filozoficznych elementów pomocy humanitarnej, które stanowią dziś główny punkt dyskusji i które są ponadto same w sobie składnikami celu pomocy humanitarnej.
Pierwsza kwestia dotyczy "odpowiedzialności za ochronę ludności świata”. W oparciu o propozycję Parlamentu podkreśliliśmy w projekcie konsensusu odnośne zaangażowanie krajów, które funkcjonują w ramach ONZ, i społeczności międzynarodowej. Chciałbym zwrócić uwagę na to, że akcje humanitarne i odpowiedzialność za ochronę ludności świata opierają się na dwóch różnych podejściach, mimo iż mają jeden ważny wspólny punkt, a mianowicie dążą do przerwania cierpień ludzkich. Nie możemy dopuścić do konfliktu pomiędzy tymi dwoma podejściami, ponieważ ewentualna niezgodność mogłaby zniszczyć wizerunek działaczy humanitarnych jako osób neutralnych i niezależnych, co jest dla nas niezwykle ważne w przypadku pomocy ludziom, którzy ucierpieli w wyniku kryzysu humanitarnego.
Koncepcja odpowiedzialności za ochronę ludności świata cały czas jest stosunkowo wieloznaczna. Koncepcja ta, tak samo jak w przeszłości, również dziś jest ściśle połączona z ideą prawa do ingerencji i wojskowej interwencji w celach humanitarnych w skrajnych warunkach, na przykład w celu zapobieżenia ludobójstwu. Jednakże właśnie poprzez zastosowanie takiej interpretacji niektóre reżimy odrzucają koncepcję odpowiedzialności za ochronę ludności świata: traktują one tę koncepcję jako polityczne usprawiedliwienie przez ludzi Zachodu ich imperializmu, interwencji, które opierają się nie na korzyściach humanitarnych, lecz na żądzy władzy. Czasami występuje konflikt pomiędzy doktryną odpowiedzialności za ochronę ludności świata a akcją humanitarną, która inter alia jest tradycyjnym elementem mandatu Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża. W pełni popieramy to drugie działanie za pośrednictwem pomocy humanitarnej.
Sprawozdanie posła Cornilleta podnosi również bardzo ważne pytanie odnośnie do instytucjonalnych ram debat nad polityką humanitarną. Parlament mianował stałego sprawozdawcę Parlamentu do spraw pomocy humanitarnej i gratulujemy tego kroku. Sprawozdanie słusznie podnosi kwestię obecności tego typu przedstawicieli w Radzie. W imieniu Komisji z zadowoleniem przyjmujemy znaczące wysiłki prezydencji Portugalii, mające na celu udostępnienie Radzie wystarczającej ilości czasu na przygotowanie konsensusu w ramach grupy roboczej. Instytucjonalna decyzja o stworzeniu w Radzie grupy, która zajmowałaby się polityką humanitarną, zależy oczywiście od państw członkowskich, ale w pełni zgadzam się z posłem Cornilletem co do tego, że niezwykle istotne jest powołanie odpowiedniego organu, który systematycznie zajmowałby się kwestiami humanitarnymi na równej stopie z innymi politykami zewnętrznymi Unii.
Pomoc humanitarna ma charakter neutralny i jest niezależna od wszelkich politycznych oraz innych celów, ale nie oznacza to wcale, że nie uwzględnia polityk w żaden sposób. Wręcz przeciwnie, elementy i czynniki, które zagrażają wartościom humanitarnym, mają z natury charakter polityczny. Traktat lizboński wyraźnie mówi o tym, że pomoc humanitarna stanowi oddzielną część naszej aktywności na arenie międzynarodowej i uważam, że powinno to znaleźć swoje odzwierciedlenie w strukturze instytucjonalnej.
Muszę w tej kwestii powiedzieć, że zauważam zwiększającą się tendencję - której jeszcze nie krytykuję, ponieważ nie ma żadnego powodu do krytyki, gdyż nic wątpliwego się obecnie nie dzieje - prezentowania poglądów, że na przykład logistyczne możliwości wojska można by w pewnym stopniu stosunkowo łatwo bardziej włączyć w aspekt humanitarny.
Nie będę odrzucać niczego z miejsca, ale mimo to powiem, że powinniśmy odrzucać wszelkie ingerencje ze strony sektorów, których działania nie dążą do celów humanitarnych. Rozumiem, że w niektórych specyficznych sytuacjach logistyka wojskowa wykorzystywana jest jako wsparcie akcji humanitarnych. Nie będę jednak zaprzeczać, że osobiście wolałbym, aby tego typu akcje należały do politycznej odpowiedzialności ministrów spraw zagranicznych, tak jak ma to miejsce w niektórych krajach, gdzie akcje humanitarne prowadzone są pod egidą minimum jednego ministra obrony.
Debata ta będzie nadal trwała, ale muszę powiedzieć, że coraz częściej można spotkać w sektorach działalności humanitarnej lub logistyce ogóły, które niewątpliwie mogą być przyczyną nieporozumień.
Panie przewodniczący, panie pośle Cornillet, panie i panowie! Na koniec chciałbym wyrazić swoje zadowolenie co do znaczącego zaangażowania się Komisji Europejskiej w działalność humanitarną oraz złożyć słowa uznania na ręce wszystkich kobiet i mężczyzn, którzy pracują na miejscu interwencji w bardzo trudnych warunkach i niosą pomoc humanitarną wszystkim tym, którzy jej potrzebują.
Stanowczo jestem zdania, że ten konsensus powinien umożliwić bardziej systematyczne i skoordynowane działania. Stanowi on w pewnym stopniu podstawę doktryny, jej podstawowe zasady, i rzeczywiście określa ramy stałej koordynacji na szczeblu europejskim. Dzięki temu przyszłościowemu konsensusowi możemy zwiększyć naszą skuteczność, co przecież jest naszym celem.
Thierry Cornillet
sprawozdawca. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Postaram się nie powtarzać kwestii, o których przed chwilą mówił komisarz.
Rozwijamy się w zupełnie nowym otoczeniu. Na tyle, na ile konstytucja to przewiduje, oraz na tyle, o ile zostanie to uwzględnione w uproszczonej wersji Traktatu, zamierzamy połączyć ze sobą całość polityki unijnej z polityką pomocy humanitarnej i zgodnie z tym, co powiedział komisarz, jesteśmy największym źródłem pomocy na skalę światową.
Właśnie w tym otoczeniu należy przeanalizować to sprawozdanie. Nie jest to tylko i wyłącznie odpowiedzią na komunikat Komisji; to roboczy dokument w sprawie konsensusu, jaki udało nam się osiągnąć wraz z innymi posłami do PE. Po raz pierwszy od uchwalenia regulaminu w sprawie pomocy humanitarnej w 1996 roku trzy instytucje zamierzają wydać wspólny dokument. Można powiedzieć, że nadszedł odpowiedni czas na publikację przemyślanego tekstu, który jest ogólną polityczną deklaracją w sprawie pomocy humanitarnej, obowiązującą dla naszych trzech instytucji.
Chciałbym podkreślić znakomitą współpracę w ramach dyskusji prowadzonych zarówno w Komisji Rozwoju, gdzie moje sprawozdanie zostało przyjęte jednogłośnie, jak i Komisji Europejskiej oraz prezydencji Portugalii.
Pragnę też podkreślić fakt, że członkowie tej Izby poparli 12 konkretnych punktów oraz punkt budżetowy. Chciałbym przedstawić tutaj te punkty w skrócie, aby przede wszystkim wyjaśnić, w jakim stopniu i dlaczego je popieramy, i aby oświadczyć, że punkty te zostały uwzględnione w konsensusie i że Parlament Europejski był zadowolony z włączenia wszystkich punktów, o które prosił.
Jeżeli chodzi o punkt pierwszy, który jest ściśle związany z wcześniej omawianym tematem katastrof naturalnych, widzielibyśmy nową definicję akcji humanitarnej, ponieważ oczywiście istnieją konflikty zbrojne, których z uwagi na ich charakter siłą rzeczy nie da się przewidzieć, oraz katastrofy, które paradoksalnie coraz częściej można przewidzieć zwłaszcza wskutek zmian klimatycznych. Wiemy, że w niektórych krajach z pewnością wystąpią katastrofy, nawet jeżeli nie znamy dokładnej daty: jednym z przykładów są powodzie w Azji Południowo-Wschodniej. W związku z tym liczymy na to, że zakres akcji humanitarnej można określić dużo wcześniej, łącznie ze szkoleniem personelu i określeniem wstępnego położenia. Wtedy na kolejnym etapie możemy wyraźnie zauważyć obszar, który może występować pomiędzy tym, co nadal jest częścią pomocy humanitarnej, ale już zaczyna podlegać zmianom, i co w końcu przekształci się w pomoc rozwojową.
Stanowczo opowiadaliśmy się za rozszerzeniem tych granic, co miałoby skutki budżetowe, które omówię później. Kolejnym ważnym elementem tych granic, biorąc pod uwagę Parlament, są zapomniane kryzysy; zapomniało o nich społeczeństwo, ale nie ci, którzy żyją w samym środku tych kryzysów. Na przykład w Kolumbii żyje prawie tyle samo wysiedleńców co w Darfurze, co przykuwa naszą uwagę.
Kolejnym punktem jest oczywiście definicja pomocy humanitarnej i jej zasad, które powtórzył komisarz: humanitarność, neutralność, bezstronność i niezależność. Konsensus określa te zasady pomocy, na których opiera się pomoc humanitarna naszej instytucji.
Na koniec zwróciliśmy uwagę na te grupy, które są najbardziej zagrożone, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet, płci i szczególnej roli, jaką w akcjach humanitarnych pełnią kobiety. Chcieliśmy podkreślić również rolę działaczy lokalnych i ludności cywilnej. Wrócę do tego tematu przy okazji omawiania pomocy żywnościowej.
Jeżeli zaś chodzi o wykorzystanie środków wojskowych - i komisarz powiedział wyraźnie, że chodzi tutaj o środki wojskowe, a w szczególności środki logistyczne - myślę oczywiście o helikopterach, które mogą mieć kluczowe znaczenie w kwestii bezpośrednich interwencji, podejmowanych w przypadku wystąpienia katastrofy naturalnej - można ich używać jedynie jako ostateczność i wyłącznie w ramach przyznanego nam mandatu, tak więc zasady użycia helikopterów są bardzo wyraźnie określone. Zawsze istnieje jednak ryzyko, że są one stroną konfliktu lub są postrzegane jako strona konfliktu zbrojnego, i dlatego należy na to zwrócić szczególną uwagę. To samo dotyczy ochrony ludności: tutaj również liczymy na to, że wykorzystanie środków ochrony ludności zawsze będzie wyjątkiem i będzie przebiegać w jasno określonych granicach, co ma na celu gwarancję, że pomoc humanitarna nie zostanie przyćmiona przez interwencje działaczy, którzy nie są wprost działaczami na froncie.
W Parlamencie Europejskim oczywiście popieramy reformy w ramach ONZ, ale mamy panie komisarzu jedno zastrzeżenie. Liczymy na to, że fundusze, które zostaną przyznane Centralnemu Funduszowi Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy w Sytuacjach Kryzysowych (CERF), będą funduszami dodatkowymi. Nie ma powodu, dla którego nasze instytucje powinny zostać pozbawione możliwości prowadzenia prac zwłaszcza za pośrednictwem Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Pomocy Humanitarnej (DG ECHO). Jeżeli państwa członkowskie albo inni donatorzy chcą przekazać środki na fundusze ONZ wykorzystywane na potrzeby interwencji bezpośrednich, nie może szkodzić to aktualnym wysiłkom i powinno być poza nimi.
Kolejnym ważnym dla nas aspektem jest pomoc żywnościowa, która oczywiście została włączona w ramy pomocy humanitarnej, ale chcielibyśmy podkreślić fakt, że czasami może ona mieć szkodliwy wpływ poprzez zakłócanie funkcjonowania rynków lokalnych. Jeżeli oferowana pomoc żywnościowa nie jest dokładnie przemyślana, może ona pogwałcić zasadę primo non nocere: "przede wszystkim nie szkodzić”. Ważne jest, abyśmy swoją wiedzę czerpali z doświadczeń innych krajów, które są znane z naruszania tej zasady w akcjach humanitarnych, aby uniknąć takich samych błędów.
Na koniec chciałbym omówić kwestię odpowiedzialności za ochronę ludności świata. Kwestie podniesione przez pana komisarza są niezwykle ważne i w pełni popieramy pana uwagi dotyczące prawa do interwencji i potrzeby przemyślenia na spokojnie pewnych spraw, jak również pełnego poszanowania akcji humanitarnych, co w rezultacie powinno doprowadzić do rozważenia nakładania sankcji na szczeblu UE. W końcu też mamy swojego przedstawiciela i dziękujemy za zwrócenie na to uwagi.
Chcemy po prostu, aby to sprawozdanie w sprawie konsensusu nie było tylko i wyłącznie zbiorem zasad, ale też ogólnym planem działania, który zakłada organizację corocznego spotkania, co zostało uzgodnione, tak aby również Parlament miał możliwość wypełnienia do końca swojej roli.
Vittorio Agnoletto
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Spraw Zagranicznych. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Komisja Spraw Zagranicznych popiera wniosek komisarza Michela dotyczący międzyinstytucjonalnej deklaracji w sprawie europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej, ale poszczególne rządy 27 państw członkowskich nadal postępują zgodnie z celami polityki krajowej odnośnie pomocy humanitarnej, które czasami znacznie różnią się od celów europejskich.
Rada i państwa członkowskie muszą doprowadzić do tego, że pomoc humanitarna będzie traktowana jako imperatyw moralny i polityczny, motywowany bardziej skutecznością tej pomocy niż interesami krajowymi czy też postkolonialnymi. Nie możemy ograniczać się do rozdawania ryżu i chleba, jakkolwiek jest to potrzebne. Pomocy humanitarnej Unii Europejskiej musi towarzyszyć aktywność polityczna i dyplomatyczna, spełniająca warunki prawa międzynarodowego, zwłaszcza międzynarodowego prawa humanitarnego, które jest priorytetem dla krajów korzystających z pomocy humanitarnej. Zasady humanitarności, neutralności, bezstronności i niezależności należy zabezpieczyć i oddzielić od wszelkich interwencji wojskowych, podejmowanych w ramach pomocy humanitarnej.
Niestosowanie się do tych zasad mogłoby szkodzić zarówno pracownikom organizacji humanitarnych, jak i obywatelom, którzy z tego typu pomocy korzystają. Należy również pamiętać o tym, że w przypadku działań w ramach pomocy humanitarnej powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na najbardziej bezbronne grupy, jak na przykład kobiety i dzieci.
Filip Kaczmarek
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie Przewodniczący! Frakcja EPP-ED z zadowoleniem powitała inicjatywę Komisji Europejskiej skierowaną do Rady Unii i do Parlamentu Europejskiego w kwestii przyjęcia wspólnej deklaracji w sprawie europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej.
Unia Europejska jest przecież największym na świecie dawcą pomocy humanitarnej. Wydała na cele humanitarne 2 miliardy euro w 2006 roku, które pomogły ponad 100 milionom ludzi w 75 krajach świata.
Jednocześnie potencjał Unii Europejskiej nie jest w pełni wykorzystywany, co potwierdza chociażby ostatnie sprawozdanie OECD, wskazujące na niedoskonałości strukturalne oraz na pewne paradoksy działań Unii Europejskiej. Jednoznaczna i wspólna deklaracja pomiędzy trzema najważniejszymi z instytucji europejskich daje nam wyjątkową szansę na osiągnięcie politycznego konsensusu w kwestii sposobu, w jaki Unia Europejska powinna reagować na coraz bardziej kompleksowe sytuacje kryzysowe mające miejsce na świecie.
Dzięki niej możemy wyznaczyć ramy i definicję pomocy humanitarnej oraz określić zasady i strategię Unii Europejskiej w zakresie dostarczania pomocy najbardziej potrzebującym. Deklaracja może również przyczynić się do stworzenia i prezentowania jednolitego stanowiska Unii Europejskiej na forach różnorodnych organizacji humanitarnych. Dzięki niej możemy zwrócić uwagę na fakt, iż Unia Europejska nie jest skupiona tylko na udzielaniu pomocy humanitarnej, ale równocześnie zaangażowana w analizę przyczyn, które powodują, że pomoc humanitarna staje się koniecznością.
Staramy się też, jeżeli to możliwe, pomagać w znalezieniu odpowiednich rozwiązań politycznych dla likwidacji owych przyczyn. Uważam, że sprawozdawca, pan poseł Cornillet, bardzo dobrze dokonał analizy złożonej i skomplikowanej sytuacji, w jakiej dochodzi do udzielania pomocy humanitarnej w ciągu ostatnich piętnastu lat. Pan komisarz Michel mówił dzisiaj o tej złożoności.
Radykalna zmiana charakteru konfliktów zbrojnych, zwiększająca się częstotliwość występowania klęsk żywiołowych oraz ich coraz bardziej bolesne skutki, zwiększająca się liczba konfliktów wewnętrznych, a wraz z nią wzrost liczby przesiedleńców, nieprzestrzeganie, a w wielu miejscach wręcz umyślne łamanie międzynarodowego prawa humanitarnego, rosnące zagrożenie dla pracowników organizacji humanitarnych, a także zwiększająca się liczba podmiotów zajmujących się tematyką pomocy humanitarnej - wszystkie te zjawiska stanowią nowe wyzwania stojące przed Unią Europejską oraz przed całą wspólnotą międzynarodową.
Zgadzam się zatem ze sprawozdawcą, że konieczność komplementarności, spójności, skuteczności i koordynacji w zakresie technicznym i politycznym pomocy humanitarnej oraz 25 członków Unii jest warunkiem si nequa non w podkreślaniu statusu Unii Europejskiej - głównego międzynarodowego dawcy pomocy humanitarnej. Jest też warunkiem rozwinięcia silnej europejskiej polityki w instytucjach międzynarodowych, która byłaby adekwatna do udostępnianych przez Unię środków budżetowych.
Pragnę również odnieść się do tak zwanego obowiązku ochrony. Popieram opinię sprawozdawcy, że Unia Europejska powinna podjąć inicjatywę na rzecz urzeczywistnienia koncepcji obowiązku ochrony, dając pierwszeństwo działaniom dyplomatycznym i zapobiegawczym, wsparciu dla rządów w wypełnianiu ich obowiązków ochrony własnej ludności i stosując ewentualne środki nacisku, takie jak sankcje dyplomatyczne, ekonomiczne, a pozostawiając środki przymusu, takie jak interwencja wojskowa, jako ostateczną alternatywę, wykorzystywaną jedynie w skrajnych przypadkach, przy poszanowaniu i przestrzeganiu prawa międzynarodowego.
Alain Hutchinson
w imieniu grupy PSE. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Na początku chciałbym podziękować naszemu koledze, posłowi Cornilletowi, za przygotowanie sprawozdania i dyskusje, jakie prowadził na forum Komisji Rozwoju. Chciałbym również podziękować panu komisarzowi za przeprowadzenie trafnej analizy na początku dzisiejszej debaty.
Sprawozdanie w sprawie pomocy humanitarnej słusznie skupia się na ochronie pracowników organizacji humanitarnych i na dostępie do ofiar; są to dwie główne kwestie, którym pomoc humanitarna musi stawić czoła dzisiaj i które też coraz częściej będzie musiała uwzględniać w przyszłości. Podobnie jak pan komisarz, chciałbym pod tym względem zwrócić uwagę na fakt, że zmiany w sposobie wykorzystania sił zbrojnych mogą przyćmić wizerunek działaczy akcji humanitarnych. Zamieszanie spowodowane wykorzystaniem środków wojskowych, które czasami mają na celu wsparcie pracowników organizacji humanitarnych, nieuchronnie skutkuje tym, że organizacje pozarządowe i ich zespoły tracą immunitet, który zazwyczaj posiadali w danej dziedzinie.
Ponadto aby dostać się do ofiar i móc żądać pewnej wolności wypowiedzi, nie należy sprawiać wrażenia, jakoby było się zaangażowanym w tego typu konflikty lub zależnym od polityki krajów pochodzenia tych organizacji. Ostatnie zmiany na obszarach konfliktowych wpłynęły na zwiększenie złożoności postrzegania sytuacji organizacji pozarządowych. Zwłaszcza w Darfurze kilka międzynarodowych organizacji pozarządowych, w tym Médecins du Monde, twierdzi, że coraz trudniej jest im dostać się do ofiar przebywających poza obozami dla wysiedleńców oraz że nadeszła świeża fala przemocy wobec ludności i pracowników organizacji humanitarnych. Ich pole manewru zależy od potwierdzenia ich niezależności w odniesieniu do sił zbrojnych zaangażowanych w działania na miejscu interwencji i sytuacji politycznej.
Warto również zauważyć, że zwiększająca się ilość środków finansowych humanitarnych organizacji pozarządowych pochodzi z instytucji finansowych, a zwłaszcza instytucji europejskich. Sytuacja ta może również zwiększyć brak zaufania do tych organizacji pozarządowych, co czasami może też spowodować pomylenie ich działań z sytuacją geostrategiczną w krajach udzielających pomocy lub w Unii. Z tego względu chciałbym podkreślić tutaj, że zwiększenie finansowania publicznego, które popieramy i które jest wspaniałą rzeczą, nie musi wcale prowadzić do traktowania tych organizacji pozarządowych jako pionków w grze.
W ciągu ostatnich 10 lat ponad 1 000 pracowników organizacji humanitarnych straciło życie w ponad 500 atakach w trakcie działań w ramach pomocy na rzecz ludności cywilnej. Jeżeli nie dołożymy wszelkich starań, aby zagwarantować niezależność organizacji pozarządowych, bez wątpienia zmniejszy to ich możliwości działania i w rezultacie też ilość obszarów, w których międzynarodowe prawo humanitarne jest stosowane.
Podejście mediów oznacza, że obecnie cały świat skupia się na Arce Zoego, która jest niewielkim amatorskim stowarzyszeniem w porównaniu z większością akcji humanitarnych, które przeprowadzane są w ramach zorganizowanych struktur; co więcej pracownicy tych struktur wykazują się znaczną odwagą, a ich praca charakteryzuje się wysoką jakością zarówno pod względem wartości ludzkich jak i zawodowych. Ten pojedynczy przypadek nie musi więc wcale podważać pracy wszystkich działaczy akcji humanitarnych. Wręcz przeciwnie, przypomina nam on o tym, że niezwykle istotne jest, aby akcje humanitarne były prowadzone zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym i rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ.
W związku z tym z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że ten europejski konsensus, który zostanie przyjęty podczas kolejnej sesji częściowej, uwzględnia nasz apel o stworzenie w Radzie formalnej struktury, która byłaby odpowiedzialna konkretnie za kwestie humanitarne, jak również za coroczną kontrolę konsensusu i przynależnego planu działania.
Toomas Savi
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Na początek chciałbym odnieść się do punktu 21 sprawozdania posła Cornilleta, który traktuje o tym, że należy uznać dany konsensus oraz następnie zdefiniować różne role, mandaty i względne atuty różnych działaczy humanitarnych.
Jeżeli zaś chodzi o nowe państwa członkowskie, niektóre kraje, łącznie z Estonią, mogłyby zoptymalizować swoją skuteczność dzięki współpracy z innymi krajami, wspólnie mobilizując swoje środki i umiejętności oraz dzieląc się między sobą odnośną wiedzą specjalistyczną. W praktyce mogłoby to korzystnie wpłynąć na wiele interwencji humanitarnych podejmowanych w ramach Unii Europejskiej i umożliwić nowym państwom członkowskim dalsze zaangażowanie w politykę europejską. Unia Europejska powinna być jednak gotowa na centralizację swoich agencji, co ma na celu optymalną koordynację jej działań.
Kolejna kwestia, którą chciałbym poruszyć, dotyczy faktu, że zaangażowanie nowych państw członkowskich w pomoc humanitarną jest raczej skromne. Nowe państwa członkowskie, które jakieś dwadzieścia lat temu były uzależnione od pomocy rozwojowej i humanitarnej, teraz rozkoszują się szybkim wzrostem gospodarczym. Tak więc zachęcam nowe państwa członkowskie do większej aktywności; należy przy tym pamiętać o tym, że jest to szansa na podobną pomoc krajom mniej rozwiniętym, jaką kraje rozwinięte zaoferowały nowym państwom członkowskim jeszcze nie tak dawno temu.
Ewa Tomaszewska
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Obowiązek moralny, jakim jest pomoc humanitarna niesiona ofiarom sytuacji kryzysowych, jest powszechnie obecny w społeczeństwach europejskich. Dumą napawa fakt, że Unia Europejska jest największym dawcą pomocy.
Jednakże wobec rozmiarów klęsk żywiołowych i innych sytuacji kryzysowych pomoc często bywa niewystarczająca, zbyt późno udzielana, czasem nie dociera do najbardziej potrzebujących. Dobra organizacja, w tym współdziałanie z innymi organizatorami pomocy, klarowne zasady i jednoznaczne kryteria mogą zdecydowanie poprawić jej efektywność. Istotne jest skoordynowanie pomocy humanitarnej z pomocą na rzecz rozwoju, co daje szansę usamodzielnienia, a zatem i uniezależnienia od dalszej pomocy. Dlatego europejski konsensus w sprawie pomocy humanitarnej jest tak ważny. Istotne jest też dostrzeżenie potrzeby ochrony wolontariuszy przed przemocą.
Kyriacos Triantaphyllides
w imieniu grupy GUE/NGL. - (EL) Panie przewodniczący, panie i panowie! Przedmiotowe sprawozdanie podkreśla fakt, że działalność humanitarna UE musi opierać się na zasadach odpowiadających przepisom i dobrym praktykom odnoszącym się do pomocy humanitarnej. Kiedy czytamy tego typu rzeczy, równie dobrze możemy zastanowić się nad rolą Unii Europejskiej o dwóch twarzach, która z jednej strony daje, a z drugiej zabiera. Za przykład może posłużyć tutaj Palestyna. Z jednej strony przekazujemy pieniądze, aby móc szczycić się naszym humanitaryzmem, z drugiej natomiast nasza polityka zagraniczna bagatelizuje zarówno pod kątem gospodarczym jak i społecznym 1,5 miliona ludzi, nie dając im żadnej nadziei na lepszą przyszłość. Lekcja moralności, jakiej powinniśmy się z tego nauczyć, mówi o tym, że pomoc humanitarna bez wsparcia faktycznej polityki zagranicznej nie ma żadnego sensu: oba elementy ściśle się ze sobą łączą. Najwyższy czas, aby Komisja zdała sobie z tego sprawę.
Kathy Sinnott
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! W ostatnich latach byliśmy świadkami wielu kryzysów humanitarnych oraz zastosowania równie dużej ilości programów pomocowych służących zażegnaniu zaistniałej sytuacji kryzysowej. Każdego dnia ludzie na całym świecie cierpią z powodu głodu i chorób; rokrocznie ma miejsce wiele katastrof naturalnych, w wyniku których tysiące ludzi traci dach nad głową i nadzieję na powrót do normalnego życia.
Główne kwestie dotyczące tego typu kryzysów polegają na zabezpieczeniu obszaru interwencji i ludności oraz zapewnieniu opieki medycznej, żywności, wody i schronienia. Te najpilniejsze potrzeby mają pierwszeństwo i wszelkie wysiłki należy skierować właśnie na nie. Niestety ofiary mają ograniczony dostęp do pomocy humanitarnej, a pracownicy organizacji humanitarnych narażają swoje życie ze względu na konflikty wewnętrzne, wybuchające w niektórych krajach.
Zdarza się, że po zażegnaniu bezpośredniego kryzysu i zakończeniu niesienia pomocy cierpienie może powrócić, ponieważ nie podjęto żadnych działań mających na celu długoterminową pomoc ludziom w kwestiach naprawy szkód i przywrócenia niezależności. Naszym najważniejszym obowiązkiem jest pomoc innym w momencie, gdy tego najbardziej potrzebują. Tego typu problemy nie mogą trwać w nieskończoność i w związku z tym musimy znaleźć inny sposób oferowania pomocy zarówno krótkoterminowej jak i długoterminowej.
Zuzana Roithová
(CS) Panie przewodniczący! Chciałabym pogratulować posłowi Cornilletowi przygotowania niezwykle profesjonalnego sprawozdania w sprawie pomocy humanitarnej. Potrzeba tego typu pomocy nie słabnie; wręcz przeciwnie, ilość i zakres katastrof naturalnych cały czas rośnie. Liczba konfliktów zbrojnych w krajach rozwijających się również nie maleje; jedynie zmienia się ich charakter. Pracownicy organizacji humanitarnych często są atakowani lub doświadczają innych czynów, które naruszają prawo międzynarodowe. Łącznie 40% pomocy humanitarnej w skali światowej świadczyli Europejczycy za pośrednictwem państw członkowskich lub Unii. Tylko w zeszłym roku pomoc ta wyniosła 2 miliardy euro. Liczby te wystarczają nam, abyśmy mogli ubiegać się o skuteczniejsze mechanizmy świadczenia pomocy. Jesteśmy świadomi tego, że pomoc powinna być systematyczna i dobrze skoordynowana z innymi czynnikami.
Zgadzam się również z tym, że pomoc humanitarna powinna być też połączona z pomocą rozwojową. Powinna też iść w parze z aktywnością polityczną i dyplomatyczną, szczególnie w celu ochrony pracowników organizacji humanitarnych i gwarancji tego, że dotrą oni do miejsc interwencji.
Ta interesująca liczba dotycząca świadczenia pomocy humanitarnej wskazuje na to, że dziewięciu z dziesięciu Europejczyków popiera pomoc humanitarną. Połowa z nich uważa, że na zwiększenie skuteczności pomocy humanitarnej wpłynęłoby jej świadczenie na szczeblu unijnym, a nie krajowym. To logiczne, że pomoc humanitarna w tym roku sama w sobie stanowi główny obszar polityki UE. Jest to też oczywiście ogromne zobowiązanie. Musimy mieć świadomość tego, że pomoc humanitarna nie jest narzędziem służącym do zarządzania kryzysem: powinna ona unikać ewentualnego oddziaływania na polityki lub rynki lokalne i zachować swoją niezależność wobec okoliczności politycznych. Dlatego też w pełni utożsamiam się z zasadami świadczenia pomocy humanitarnych, do których zalicza się humanitarność, bezstronność, neutralność, niezależność, natychmiastowość i skuteczność. Popieram również ideę Centralnego Funduszu Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy w Sytuacjach Kryzysowych, ponieważ katastrofy zawsze wymagają szybkich interwencji. Popieram również wspólną strukturę unijną służącą ocenie potrzeb.
Corina Creţu
Panie przewodniczący! Na początku chciałabym również podziękować sprawozdawcy, posłowi Cornilletowi, za ciężką i cenną pracę nad tym niezwykle złożonym problemem. Pragnę powitać też komisarza Michela i podkreślić jego apel o dobrą współpracę z Komisją Rozwoju, której jestem członkiem.
Europejski konsensus w sprawie pomocy humanitarnej będzie odgrywał bardzo ważną rolę w rozwoju polityk humanitarnych. Uważam, że duże znaczenie ma wspólne uzgodnienie go przez Radę, Parlament i Komisję. W ten sposób potwierdzimy nasze zaangażowanie w realizację zasad humanitaryzmu i ustanowimy podstawę dla bliższej współpracy, aby zagwarantować optymalną skuteczność wdrażania unijnej pomocy humanitarnej w nadchodzących latach i pomoc wielu ludziom, którzy cierpią w wyniku kryzysów humanitarnych.
Jako członek Komisji Rozwoju cieszę się, że końcowy tekst zawiera kluczowe elementy, jak na przykład wyraźną wzmiankę o rezolucji ONZ w sprawie odpowiedzialności za ochronę ludności świata, i uwzględnia konkretne potrzeby najbardziej zagrożonych grup społecznych, szczególnie dzieci, kobiet, osób starszy, chorych i niepełnosprawnych. Tekst mówi również o możliwości przeprowadzania rocznej kontroli sposobów świadczenia pomocy humanitarnej; jest to bardzo ważny aspekt, który umożliwia humanitarną reakcję opierającą się na finansowaniu odpowiednim do potrzeb. Ponadto tekst uwzględnia też pomysł wykorzystania lokalnych środków pomocowych i działających w danej dziedzinie organizacji pozarządowych, co umożliwi wykorzystanie znawstwa i wiedzy na temat lokalnych warunków w celu szybszej i skuteczniejszej reakcji na sytuacje kryzysowe wymagające pomocy humanitarnej.
Nie wolno nam zapomnieć o tym, że w wyniku katastrof, zarówno naturalnych jak i tych spowodowanych aktywnością człowieka, zazwyczaj cierpią ci, którzy i tak znajdują się w złej sytuacji wynikającej z ubóstwa. Ofiary katastrof to głównie mieszkańcy krajów rozwijających się, którzy mają niewielkie szanse na lepsze życie. W związku z tym ważne jest, aby Unia Europejska mówiła o solidarności i wsparciu. W tym celu konieczna jest właściwa, szybka i skuteczna reakcja na sytuacje kryzysowe wymagające pomocy humanitarnej. Niezwykle ważna też jest lepsza koordynacja pomocy humanitarnej, naprawy szkód i rozwoju, co umożliwi gwarancję tego, że następstwa katastrofy pochłoną możliwie najmniejszą liczbę ofiar śmiertelnych.
Olle Schmidt
(SV) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Chciałbym podziękować posłowi sprawozdawcy za przygotowanie zrównoważonego sprawozdania na tak ważny temat. W chwili wybuchu wojny lub wystąpienia katastrofy naturalnej tylko kilka kwestii ma dla Unii większe znaczenie niż możliwość reakcji, i to silnej reakcji. Unia Europejska ma wolę i możliwości, ale to nie wszystko.
Chciałbym poruszyć dwa delikatne aspekty. Po pierwsze uważam, że w niektórych przypadkach wykorzystanie środków wojskowych w celu zabezpieczenia akcji humanitarnych jest uzasadnione. W Darfurze celowa ochrona zbrojna gwarantuje możliwość prowadzenia akcji humanitarnych. Musimy tutaj spojrzeć przede wszystkim na wynik - ratowanie życia.
Po drugie pomoc humanitarną można również wykorzystać w celu promowania demokratycznego rozwoju. Również w tej kwestii musimy uwzględnić wyniki takich działań. Podam państwu konkretny przykład, który dla komisarza jest dobrze znany. Szwedzki dziennikarz był więziony w Erytrei przez ponad sześć lat, ponieważ skorzystał po prostu ze swojego prawa do swobody wypowiedzi. Trzydziestu szwedzkich redaktorów naczelnych żąda obecnie ustalenia związku pomiędzy pomocą niesioną ze strony Szwecji i uwięzieniem Davida Issaka, który jest dziennikarzem. Jestem skłonny stanąć w ich obronie. Władze Erytrei powinny wiedzieć, że gotowość do niesienia pomocy może zniknąć, jeżeli demokratyczne zasady nadal będą tak rażąco naruszane, jak obecnie ma to tam miejsce.
Jaromír Kohlíček
(CS) Panie komisarzu Michel, pośle Cornillet! Dziękuję za państwa wkład pracy. Panie i panowie! Tak ważny i cenny tekst częściowo traci na wartości już poprzez sam tytuł: z geograficznego punktu widzenia Unia Europejska jest tylko częścią Europy, chyba że rozpoczęto już negocjacje w sprawie wniosku Komisji z krajami europejskimi spoza Unii Europejskiej, jak na przykład Rosją, Ukrainą, Turcją, Kazachstanem, Serbią, Białorusią itd., co oczywiście nie jest prawdą. Popieram uchwalenie tej znakomitej i niezwykle potrzebnej rezolucji. Jednakże w jaki sposób zagwarantujemy, że będzie ona przestrzegana w więzieniach naszych transatlantyckich sąsiadów w Guantánamo lub w Afganistanie? Albo czy zgadzamy się z określonymi w niej praktykami w kontekście pogłębienia partnerstwa transatlantyckiego? Tak, rezolucja jest konieczna i właściwa. Zastanówmy się jednak na sposobach zachęcania naszych transatlantyckich partnerów do uznania i stosowania zasad humanitarnych. Inaczej będziemy musieli rozwiązywać problemy spowodowane przez innych.
Luis Yañez-Barnuevo García
(ES) Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować sprawozdawcy, posłowi Cornilletowi, ale też komisarzowi za jego wniosek i przemówienie. Chciałbym też powtórzyć słowa mojego kolegi, posła Hutchinson, który powiedział, że o tak późnej porze składa kartki z przemówieniem i jedną minutę przekazuje panu, panie komisarzu.
A tak przy okazji, poseł Borrell poinformował mnie, że znakomicie wypadł pan, panie komisarzu, na spotkaniu w sprawie traktatu lizbońskiego w zeszły weekend.
Panie przewodniczący! Zaoszczędziłem jedną minutę.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Pokrótce chciałbym podziękować państwu za bardzo szerokie poparcie sprawozdania posła Cornilleta i stanowiska Komisji.
Odpowiedź na zapomniane kryzysy brzmi następująco: lepszy podział pracy. Oczywiste jest, że w przypadku braku podziału pracy, kiedy pomoc humanitarna lub rozwój są uzależnione od możliwości politycznych, polityki zagranicznej kraju, zapomina się o kryzysach i osieroconych krajach; w związku z tym jedyną odpowiedzią jest podział pracy.
Na przykład pomysł opracowania mapy humanitarnej w oparciu o mapę rozwoju, która została udoskonalona i wprowadzona do użycia, jest najwyraźniej dobrym rozwiązaniem. Zgadzam się również z wieloma uczestnikami dzisiejszej dyskusji, którzy mówili o potrzebie podkreślenia kluczowej roli lokalnych działaczy i zaangażowania ludności cywilnej.
Jeżeli zaś chodzi o Centralny Fundusz Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy w Sytuacjach Kryzysowych (CEFR), w pełni zgadzam się z tym - o czym też wielokrotnie mówiłem przy różnych okazjach w ONZ, OCHA, i znają państwo moje stanowisko w tej kwestii - że Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Pomocy Humanitarnej (DG ECHO) nie wesprze finansowo CEFR-u, chyba że udostępnione zostaną dodatkowe środki. ECHO rokrocznie wykorzystuje wszystkie dostępne środki na potrzeby akcji humanitarnych, i jeżeli wsparcie finansowe ze strony ECHO byłoby konieczne, powinno stanowić ono jedynie uzupełnienie.
Po drugie ECHO jest tak naprawdę europejskim CEFR-em. Należy o tym pamiętać. Stąd też nie ma szczególnej potrzeby korzystania z tej możliwości. ECHO jest tak samo, albo może nawet bardziej elastyczne - marzę o takiej elastyczności w sektorze rozwoju - niż CEFR. Po trzecie chciałbym, aby ONZ skoncentrowało się na swojej głównej działalności w dziedzinie pomocy humanitarnej, która polega przede wszystkim na koordynacji pomocy humanitarnej, i właśnie w te działania włącza się OCHA. Również w tej kwestii jest wiele do zrobienia.
Poseł Hutchinson zadał bardzo ważne pytanie odnośnie opisu lub w pewnym stopniu etykietki - nawet jeżeli jest to niebezpieczne słowo - nadanej organizacjom pozarządowym i działaczom cywilnym. Zgadzam się z nim co do tego, że nie możemy oczywiście wystawiać organizacji pozarządowych na publiczne potępienie ze względu na takie czy inne skojarzenie. Powinienem też wspomnieć o tym, że Komisja nigdy nie popierała Arki Zoego, nie wspierała też tej organizacji finansowo ani nie wykorzystywała jej jako operatora, i chciałbym, żebyście państwo o tym wiedzieli, aby zapobiec ewentualnym nieporozumieniem.
Następnie chciałbym powiedzieć o tym, że na podstawie podniesionego przez państwa pytania rozważam przedyskutowanie pewnej kwestii z organizacjami pozarządowymi, i miałem już okazję o tym porozmawiać, a mianowicie o ustanowieniu zwierzchnictwa nad organizacjami pozarządowymi i działaczami cywilnymi, organu, który składałby się wyłącznie z przedstawicieli organizacji pozarządowych i ludności cywilnej. W związku z tym nie ma możliwości, aby w skład tego organu wchodzili przedstawiciele władz publicznych, i zauważyłem, że Bernard Kouchner odpowiedział na ten wniosek. Organ ten mógłby w pewnym stopniu wzorować się przykładowo na stowarzyszeniach, które funkcjonują pod nazwą "stowarzyszeń medycznych” lub "stowarzyszeń lekarskich”; stowarzyszenia te rozwiązują wiele problemów, które wystąpiłyby tak czy inaczej, we własnym zakresie w oparciu o procedury postępowania i kodeks etyczny. Jest to jedna z moich propozycji, której warto byłoby się przyjrzeć bardziej szczegółowo.
Jeżeli zaś chodzi o nowe państwa członkowskie, z radością zauważam, że wykazują one znaczną gotowość, zwłaszcza niektóre z nich, a w szczególności przychodzi mi tutaj na myśl Republika Czeska, do demonstrowania w przyszłości międzynarodowej solidarności poprzez zwiększoną pomoc humanitarną.
Ważne jest też to, że sześć państw członkowskich (z UE25) same świadczy 40% łącznej pomocy Unii Europejskiej i że udział pozostałych 19 państw członkowskich wynosi 18%. Jak widać, zaangażowanie w pomoc humanitarną nie jest zrównoważone.
W odniesieniu do Palestyny chciałbym powiedzieć, że wcale nie uważam, aby Unia Europejska z jednej strony dawała, zaś z drugiej zabierała. Oczywiście istnieją kwestie towarzyszące temu, że świadczona przez nas pomoc rozwojowa, a zwłaszcza pomoc humanitarna, jest często traktowana jako forma okupu w przypadku sytuacji w Palestynie, ale wcale nie uważam, aby Unia Europejska, a już z pewnością nie Komisja, zasługiwała na oskarżenia w kwestii cofania takiej samej ilości pomocy, jaką wcześniej przekazała.
Panie pośle Schmidt, chciałbym pokrótce skomentować kwestię pomocy humanitarnej w Erytrei. W Erytrei nie prowadzimy żadnych akcji humanitarnych; na pomoc humanitarną w Erytrei nie przeznaczamy ani centa. Przypuszczam, że pomylił pan pomoc humanitarną z pomocą rozwojową. W naszym politycznym dialogu z Erytreą sprawa dziennikarza, o którym pan wspomniał, jest stałym punktem dyskusji. Miałem możliwość bezpośredniej rozmowy z panem Issaiasem na ten temat. Zasłania się on tym, że problem dotyczy tylko i wyłącznie kwestii prawa erytrejskiego.
Oczywiście podzielam pana punkt widzenia i stanowisko w tej sprawie, ale łączenie pomocy rozwojowej z tą sprawą jest bardzo niebezpieczne. Jeżeli połączą państwo uwolnienie dziennikarza na przykład z decyzją polityczną albo jeżeli połączą państwo z tą kwestią pomoc rozwojową, kto na tym ucierpi? Nie władze Erytrei, ale ludzie, którym chcecie pomóc, innymi słowy ludność cywilna.
Jest to trochę bardziej skomplikowane, niż się państwu wydaje. Nie powinniśmy łączyć ze sobą tego typu kwestii. Mimo iż są to niepokojące kwestie, które są powodem moich zmartwień i które są stałym punktem naszego dialogu, i stale naciskam, aby ten problem w końcu został rozwiązany, nie możemy łączyć ich z przyznawaniem pomocy rozwojowej.
W każdym bądź razie w kwestii pomocy humanitarnej w Erytrei mogę państwu powiedzieć, że Europa tego typu pomocy w tym regionie nie świadczy, mimo iż rzeczywiście finansujemy tam programy rozwojowe.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Pragnę zwrócić państwa uwagę na fakt, że głosowanie w sprawie oświadczenia Komisji odbędzie się w Brukseli 29 listopada 2007 roku, zaś głosowanie w sprawie sprawozdania posła Cornilleta będzie miało miejsce jutro.
Oświadczenia pisemne (zasada 142)
Gay Mitchell  
na piśmie. - Z zadowoleniem przyjmuję inicjatywę instytucji w kwestii ustanowienia europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej. Konsensus ten po raz pierwszy wyraźnie określi charakter polityki UE w sprawie pomocy humanitarnej.
Środowisko, w którym mają miejsce akcje humanitarne, rozwija się szybko i cały czas musi stawiać czoła nowym wyzwaniom.
Coraz więcej bezbronnych ludzi cierpi z powodu sytuacji kryzysowych i katastrof naturalnych. W 2003 roku liczba ta sięgnęła 200 milionów, przy czym 45 milionów osób wymagało pomocy ratunkowej. Od tamtej pory w Azji przeszło tsunami, w Ameryce Środkowej miały miejsce liczne trzęsienia ziemi, powodzie i huragany, nie wspominając nawet o przerażającej sytuacji w Darfurze.
Konsensus położy nacisk na zasady humanitarne: humanitarność, neutralność, bezstronność i niezależność.
Pomoc rozwojowa stanowi niezwykle istotne połączenie, które zapobiega humanitarnym sytuacjom kryzysowym. Kluczowe znaczenie mają zmniejszenie ryzyka wystąpienia katastrof i wyraźne zaangażowanie, którego celem jest koordynacja pomocy humanitarnej, naprawy szkód i rozwoju.
Siły wojskowe są coraz częściej angażowane w niesienie pomocy humanitarnej ludności cywilnej i naprawianie szkód. Tego typu ingerencje w to, co tradycyjnie uważa się za przestrzeń humanitarną lub rozwojową, podnoszą ważne pytania.
Rozróżnienie pomiędzy działaczami cywilnymi i wojskowymi sprawia też trudność wielu osobom zajmującym się pomocą humanitarną. Należy wyraźnie określić przywileje różnych rodzajów działaczy.
