Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 18 september 1998 werd onderbroken, te zijn hervat.

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de regeling van de werkzaamheden.
De definitieve ontwerpagenda die door de Conferentie van voorzitters is opgesteld, overeenkomstig artikel 95 van het Reglement, is rondgedeeld.
(Het Parlement neemt de agenda aan)

De Voorzitter
Het woord is aan mevrouw Van Bladel voor een motie van orde.

Van Bladel
Voorzitter, artikel 42, lid 5. 3 augustus heb ik de Commissie een schriftelijke vraag met voorrang gesteld over de dreigende oorlog in Angola. Voor het antwoord geldt officieel drie weken. Nu zeventig oppositieleden geschorst zijn en afgelopen vrijdag een gewapende aanval is gepleegd op de oppositieleider Chivu Kuvuku, die het heeft overleefd, evenals de aanslag in 1992; nu parlementariërs in Luanda aangevallen worden, denk ik, dat het de taak is van dit Parlement een protest te laten horen. In de Portugese pers las ik dat de burgemeester van Lissabon alles in het werk stelt om het leven van deze oppositieleider te beschermen.
Voorzitter, ik verzoek u, namens ons als parlementariërs, protest aan te tekenen bij de regering en vooral de Commissie te vragen mijn vraag te beantwoorden. Dank u voor de gelegenheid die u mij hebt gegeven.

De Voorzitter
Ik heb nota genomen van uw dringende vraag. Wij zullen dit natrekken om u zo snel mogelijk te kunnen antwoorden.

Opheffing van de immuniteit van de heer Le Pen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0317/98) van de heer Wibe, namens de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, over het verzoek tot opheffing van de immuniteit van de heer Le Pen.
De heer Fabre-Aubrespy heeft om het woord gevraagd.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar in het verslag van de heer Wibe wordt niet gesproken over het resultaat van de stemming die in de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten gehouden is. Ik meende mij te herinneren dat de aanwezige leden van de commissie unaniem om een hoofdelijke stemming verzocht hadden. Ik zou u willen vragen waarom dat niet in het verslag terug te vinden is. Waarom staat deze hoofdelijke stemming, die het stemgedrag van iedereen per definitie openbaar maakt, niet in het verslag van de heer Wibe?

De Voorzitter
Ik geef onmiddellijk het woord aan de voorzitter van de commissie. Ik breng u in herinnering dat in geval van immuniteitskwesties de beslissingen van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten achter gesloten deuren genomen worden. Er is dus geen sprake van dat dergelijke beslissingen, voordat het verslag gepubliceerd wordt, naar buiten worden gebracht.
Mijnheer de voorzitter van de Reglementscommissie, u heeft het woord.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de stemming over het verslag van de heer Wibe, die achter gesloten deuren heeft plaatsgevonden, is er inderdaad een verzoek tot hoofdelijke stemming ingediend. Dit verzoek werd gesteund door het volgens het Reglement benodigde aantal leden van de betrokken commissie. Er heeft dus een hoofdelijke stemming plaatsgevonden. Het resultaat van deze stemming staat in het verslag vermeld, dat wil zeggen het overzicht van het precieze aantal collega's dat voor of tegen gestemd heeft en dat zich van stemming onthouden heeft. Ik denk dat het niet nodig is de namen van de leden die aan deze hoofdelijke stemming hebben deelgenomen, openbaar te maken. Het gaat om de publicatie van het resultaat en volgens mij staat er overigens geen bepaling in het Reglement die ons verplicht de namen van de collega's die deel hebben genomen aan deze stemming in het verslag te publiceren. Zo zie ik het en ik denk dat we nu kunnen overgaan tot het debat over het verslag van de heer Wibe.

De Voorzitter
Inderdaad, ik zou verder nog tegen de heer Fabre-Aubrespy willen zeggen dat de resultaten van de hoofdelijke stemming in de notulen van de debatten van de reglementscommissie vermeld staan. Alle leden van de commissie kunnen deze notulen in ieder geval raadplegen en kennis nemen van de resultaten.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag komt voort uit het verzoek tot de opheffing van de immuniteit van de heer Le Pen, dat gedaan is door de openbare aanklager in München. Aanleiding hiervoor is een uitspraak die toegeschreven wordt aan de heer Le Pen en die hij gedaan zou hebben tijdens een persconferentie in december 1997.
Er zijn twee groepen regels die het Parlement moet volgen bij de besluitvorming over de opheffing van immuniteit. De eerste staat in ons Reglement. Hierin is de formele procedure vastgesteld, dat wil zeggen de manier waarop wij te werk moeten gaan. De tweede groep regels staat in het Protocol van 1965 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen en gaat over de inhoudelijke kant, dat wil zeggen over de vraag wat onder immuniteit hoort te vallen.
Ten aanzien van het eerste punt, dus de formele behandeling, meen ik te kunnen zeggen dat de parlementaire commissie zich veel moeite heeft getroost om erop toe te zien dat er formeel correct gehandeld is. Wij hebben geverifieerd dat het Openbaar Ministerie de juiste en bevoegde instantie in Duitsland is om dit verzoek in te dienen. Wij hebben geverifieerd dat het verzoek ingewilligd is door het Ministerie van Justitie in Duitsland. Voorts hebben wij de heer Le Pen gehoord, wij hebben de kwestie in de commissie besproken en erover gestemd. Ik meen de leden van het Parlement te kunnen verzekeren dat de zaak formeel correct behandeld is.
Het allerbelangrijkste van de inhoudelijke kant is dat wij geen stelling hoeven te nemen inzake de schuldvraag. De vraag in hoeverre de heer Le Pen deze uitspraken heeft gedaan, dan wel of hij een andere versie ervan heeft uitgesproken, is volstrekt irrelevant voor onze stellingname. Het is eveneens volstrekt irrelevant of de Duitse wet waarnaar verwezen wordt, ook in andere landen bestaat, dan wel of de wet redelijk is of dat de strafrechtelijke gevolgen te streng of te mild zijn - al deze zaken zijn volstrekt irrelevant. Het enige dat van betekenis is voor onze stellingname is of de eigenlijke beschuldiging al dan niet binnen het kader valt van het oogmerk van onze immuniteit. Een uitzondering op dit principe is mogelijk, mijnheer de Voorzitter, namelijk als het gaat om een openbare politieke vervolging van een van onze leden. Indien bijvoorbeeld in dit geval de heer Le Pen niet aantoonbaar op dit tijdstip op deze plaats was geweest, maar in plaats daarvan in Argentinië, dan hadden we het een geval van politieke vervolging kunnen noemen en dan zouden we de kwestie hier niet hoeven aan te snijden. Maar het is wel duidelijk dat er in dit geval gegronde redenen zijn de heer Le Pen te verdenken van de uitspraak die aan hem wordt toegeschreven.
Een bijzondere omstandigheid in dezen is het feit dat het verzoek door een ander land dan dat van Le Pen is ingediend. Het verzoek is gedaan door Duitsland, maar de heer Le Pen is Frans staatsburger. Men kan zich afvragen of in dit geval artikel 10 van het Protocol, dat zegt dat Parlementsleden tijdens de zittingsduur van het Parlement immuniteit genieten op het grondgebied van de andere lidstaten, niet van toepassing is. Het is echter volkomen duidelijk dat dit artikel niet aan alle leden een algemene immuniteit kan verlenen bij eventuele delicten op het grondgebied van een andere lidstaat. Neem een extreem geval, bijvoorbeeld dat een van de leden in een andere lidstaat aangeklaagd wordt voor moord. Het spreekt voor zich dat de immuniteit dan opgeheven dient te worden.
Het cruciale punt van de hele wetgeving rond de immuniteit staat in artikel 9 van het Protocol. Daarin staat het volgende: "Tegen de leden van het Europees Parlement kan geen opsporing plaatsvinden, noch kunnen zij worden aangehouden of vervolgd op grond van de mening of de stem die zij" - en dan volgt het belangrijkste - " in uitoefening van hun ambt hebben uitgebracht" . Dat betekent dat de immuniteit geen privilege is dat wij als leden van het Parlement genieten, maar dat het bescherming biedt voor de uitoefening van ons ambt. Dat betekent dat wij over immuniteit dienen te beschikken voor kwesties die direct of indirect verband houden met de functie die wij als lid van het Europees Parlement bekleden.
De uiteindelijke vraag, mijnheer de Voorzitter, is dan, of wij kunnen stellen dat de uitspraak van de heer Le Pen, gedaan tijdens een persconferentie verband houdt met de uitoefening van zijn ambt. In de commissie zijn wij unaniem van mening dat het een commerciële presentatie van een boek betrof. Het had niets te maken met het mandaat van de heer Le Pen als lid van het Parlement. Om deze eenvoudige reden dienen wij te besluiten zijn immuniteit op te heffen.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, volgens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten verdient het aanbeveling het verslag aan te nemen en de parlementaire immuniteit van collega Le Pen op te heffen. Hij heeft de gaskamers een detail in de geschiedenis genoemd. Volgens het Duitse recht is hij daarvoor strafbaar. Wanneer het Parlement zijn immuniteit opheft, zal hij worden aangeklaagd. Hij zal worden gedagvaard en wanneer hij aan de oproeping geen gevolg geeft, zal hij, als hij het grondgebied van de Duitse Bondsrepubliek ooit opnieuw betreedt, worden gearresteerd.
Volgens het Duitse recht is niet alleen het ontkennen maar ook het bagatelliseren van Auschwitz strafbaar. Het Duitse recht wil de waarheid beschermen, de waarheid over de verschrikkelijkste periode in onze geschiedenis! Wij moeten de gruwelen erkennen. Alleen dan zullen zij zich niet herhalen. Daarom wordt het genoemde in Duitsland strafrechtelijk vervolgd. Alleen de waarheid maakt ons vrij en daarom vechten wij voor onze toekomst wanneer wij mensen als de heer Le Pen bestrijden.
Die strafwetgeving maakt geen inbreuk op de vrijheid van meningsuiting. Zij is bedoeld om die historische waarheid als rechtsgoed te bewaren en zij is overal verspreid. De vrijheid van onderzoek wordt evenmin beperkt. Wij waren in de afgelopen jaren - ik wil daarop geen verdere commentaar geven - getuige van een langdurige controverse tussen historici. Ook de vrijheid van onderzoek wordt door die wetgeving niet beperkt. Vooral willen wij jonge mensen tegen geschiedvervalsers en politieke rattenvangers beschermen. Ik ben zeer blij dat de rechts-extremisten bij de recente parlementsverkiezingen in de Duitse Bondsrepubliek geen zetels behaalden.
Dat bewijst dat onze democratie volwassen is en dat maakt mij trots op ons land!
(Applaus)
Donnelly, Brendan
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik u het cruciale onderscheid in herinnering willen brengen waar de heer Wibe ons op attent heeft gemaakt. Het gaat hier om twee afzonderlijke vragen. Ten eerste, is de heer Le Pen volgens Duits recht inderdaad schuldig aan hetgeen hem ten laste wordt gelegd? Ten tweede, dient zijn onschendbaarheid zodanig te worden opgeheven dat hij voor een Duitse rechtbank kan verschijnen?
Het Reglement laten er geen misverstand over bestaan dat het niet aan de Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten is om te eerste vraag te beantwoorden. Persoonlijk denk ik dat de heer Le Pen een aantal feitelijke en juridische argumenten heeft die hij ongetwijfeld voor de Duitse rechter zal willen gebruiken. Aan de andere kant geloof ik niet dat er hier sprake is van "fumus persecutionis'. Het is mijn overtuiging dat iedere willekeurige staatsburger - of hij nu een Duitser is, een Fransman of een Venezolaan - hiervoor net als de heer Le Pen voor de Duitse rechtbank zou worden gedaagd.
De tweede vraag, en de vraag ook waar we hier een antwoord op moeten vinden, is of we moeten voorkomen dat de heer Le Pen in een Duitse rechtbank in staat wordt gesteld, of zelfs volgens het Duitse recht wordt gedwongen, een toelichting te geven op wat hij heeft gezegd en gedaan. We moeten hierbij de reden voor de onschendbaarheid niet uit het oog verliezen. Ik ben het met de heer Wibe eens dat het Europees Parlement tot op zekere hoogte bevoegd is zich over deze zaak uit te spreken.
Er bestaat geen verplichting de onschendbaarheid van de heer Le Pen te handhaven. We moeten de feiten en omstandigheden bekijken zoals die zich aan ons voordoen. Feit is ook dat er in deze democratische samenleving voor is gekozen een wet aan te nemen waarin de publieke ontkenning of bagatellisering van de holocaust als misdrijf wordt beschouwd. Dit gegeven dient centraal te staan in onze overwegingen, hoe we ook over de wenselijkheid van zo'n wet van mening mogen verschillen.
Ik zou er overigens op willen wijzen dat er in geen enkel land ter wereld een absolute vrijheid van meningsuiting bestaat. Dit recht wordt altijd genuanceerd door begrippen als vertrouwelijkheid, laster of smaad. Duitsland heeft echter als democratie en op basis van de lessen die het uit zijn geschiedenis heeft geleerd, besloten dat er een wet moet komen met betrekking tot de ontkenning van de holocaust. De opvatting dat iemand enkel vanwege zijn lidmaatschap van het Europees Parlement immuun is voor deze specifieke Duitse wet, waar alle andere burgers in Duitsland zich aan dienen te houden, zou het Europees Parlement bepaald geen dienst bewijzen.
Dit is dan ook de werkelijke reden waarom wij, in de PPE, de technische en juridische analyse van het verslag-Wibe onderschrijven en morgen onze steun voor dit verslag zullen uitspreken. Het heeft niets te maken met het al dan niet koesteren van sympathie voor de heer Le Pen.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, namens de liberale fractie schaar ik mij achter het verslag van de heer Wibe. Ik heb hiervoor meerdere redenen.
Ten eerste, waarom zou het ons verbazen dat Duitsland besluit Le Pen te vervolgen? Hij is immers reeds door de Franse justitie veroordeeld. We moeten ons niet inbeelden dat de uitspraken van de heer Le Pen nieuwe aspecten bevatten. Het is duidelijk dat hij heeft willen provoceren door herhaaldelijk op bezwerende wijze te spreken van "detail" , en dit woord telkens weer in verband te brengen met de holocaust. Ondanks zijn behoedzame formuleringen en zijn aarzelende spijtbetuigingen heeft hij willen provoceren.
In de tweede plaats zijn wij van mening dat het een zeer goede zaak is dat de Duitse wet verbiedt de holocaust te bagatelliseren of te ontkennen. Wij hopen van harte dat de Duitse justitie al dit soort uitlatingen aanpakt, en met name de aanstootgevende verklaringen die een arts uit Auschwitz onlangs heeft gedaan.
Tenslotte zou ik willen zeggen dat we in het bijzonder geschokt waren door het feit dat de heer Le Pen binnen de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten werd gesteund door een van zijn naaste medewerkers, die de in het vandaag gehouden debat centraal staande revisionistische insinuaties heeft herhaald en benadrukt.
Het debat zoals het zich in de reglementscommissie heeft afgespeeld laat zien dat het niet om een verspreking gaat, maar om een offensief dat al jaren duurt en dat de meest verschrikkelijke misdaad van de 20ste eeuw probeert te bagatelliseren, ook al gebeurt dit door muggenzifterij over termen en statistieken.
Om die reden willen de liberalen zelfs nog verder gaan dan het onberispelijke juridische verslag van de heer Wibe, en zij staan hierin niet alleen. Ze ondersteunen de opheffing van de immuniteit aangezien deze opheffing niet vooruitloopt op een veroordeling, maar wel een proces op de juiste plaats mogelijk maakt.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten heeft met grote meerderheid besloten - en ik denk dat wij dit besluit nu zullen bekrachtigen - de immuniteit van de heer Le Pen op te heffen. Wij hebben hem noch beoordeeld noch veroordeeld. Na een lang debat is onze commissie, in aanwezigheid van de heer Le Pen en zijn loyale collega's, tot de slotsom gekomen dat de rechtsvoorschriften geëerbiedigd waren. Nergens werd een overtreding vastgesteld van de regel die ten grondslag ligt aan de immuniteiten en een vrije uitoefening van de activiteiten van afgevaardigde garandeert. Evenmin werd vastgesteld dat het Parlement als instelling werd ondermijnd. De Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten heeft enkel toestemming gegeven tot strafrechtelijke vervolging. Tijdens de gerechtelijke procedure zal worden vastgesteld of de heer Le Pen zich inderdaad schuldig heeft gemaakt aan de hem ten laste gelegde feiten.
Datgene waarvan hij wordt beschuldigd, lijkt enigszins op het witwassen van illegaal geld. Hij probeert immers de misdaden van de nazi's wit te wassen. De holocaust betrof niet alleen de joden maar heel Europa. Ook in talrijke gebieden van mijn land is de bevolking het slachtoffer daarvan geworden. Daarom moet men enorm oppassen wanneer men wordt geconfronteerd met dergelijke pogingen tot witwassen van misdaden. Herhaling van de afgrijselijke dingen uit de nazi-tijd moet absoluut worden voorkomen.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de vrijheid van meningsuiting en de controlemogelijkheid van dit Parlement moeten gewaarborgd blijven. Daarom is mijn fractie sedert lang van oordeel dat wij met de grootste terughoudendheid over een opheffing van de parlementaire immuniteit moeten beslissen. Wanneer ik morgen de opheffing van de immuniteit van afgevaardigde Le Pen goedkeur, doe ik dat zeker niet omdat hij zijn uitspraken niet in de uitoefening van zijn ambt heeft gedaan. Ik betreur dat de parlementaire commissie haar toevlucht heeft genomen tot zo'n vormelijk oordeel, dat overigens ver gezocht lijkt.
Wanneer ik de opheffing van Le Pens immuniteit goedkeur, doe ik dat omdat ik het onverdraaglijk en schandalig zou vinden dat het Europees Parlement een afgevaardigde die de holocaust bagatelliseert, de overlevenden bespot en de doden beledigt, tegen rechtsvervolging blijft beschermen. Bovendien vind ik dat dit Parlement het op geen manier kan rechtvaardigen dat het de miljoenen dodelijke slachtoffers van die laagste van alle misdaden door een van zijn leden laat bespotten en beledigen. Wij mogen de gevleugelde woorden "Wehret den Anfängen!" geen holle frase laten worden. Daarom kunnen wij zo'n afgevaardigde geen immuniteit verlenen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wens op de eerste plaats te preciseren dat de meerderheid van mijn collega's van de Fractie Europese Radicale Alliantie morgen voor de opheffing van de immuniteit van Jean-Marie Le Pen zal stemmen.
Persoonlijk ben ik er echter niet van overtuigd dat dit de beste manier is om de stellingen van Jean-Marie Le Pen te bestrijden; ik ben dus de spreekbuis van de minderheid van onze fractie. Men moet er zich niet over verbazen dat de voorzitter van een op intolerantie gebaseerde partij probeert de discussie te plaatsen in het kader van de vrijheid van meningsuiting, die kenmerkend is voor ons democratisch bestel. Hij is een voorstander van intolerantie en wil bij ons diezelfde intolerantie uitlokken, zodat hij voor de Duitse rechter kan verschijnen en wellicht nog een aantal weken of maanden de kans krijgt om op de tv schimpscheuten ten beste te geven, zoals die bijzonder onsmakelijke opmerkingen die hij vorig jaar keer op keer de ether in heeft geslingerd. We begeven ons daarbij echter wel op glad ijs. Jaren geleden heeft de commissie Reglement zich bij een vergelijkbaar geval van opheffing van de immuniteit van stemming onthouden, juist omdat zij van mening was dat de heer Le Pen dit niet alleen zou hebben kunnen uitbuiten, maar ook omdat dit indruist tegen het beginsel van vrije meningsuiting. De heer Le Pen probeert ons er nu met zijn intolerante opvattingen toe te brengen dit beginsel te verloochenen om tot een uitdaging te komen en een harde botsing tussen twee intolerante overtuigingen te bewerkstelligen. Het is dus oppassen geblazen bij de stemming morgen! Ik herhaal: dit is een minderheidsstandpunt van mijn fractie, dat ik hoe dan ook wilde verwoorden.

De Voorzitter
Ik geef nu drie minuten het woord aan de heer Le Pen.

Le Pen
Vijf minuten, mijnheer de Voorzitter!

De Voorzitter
Nee, mijnheer Le Pen, u heeft drie minuten.

Le Pen
U kunt me ook laten fusilleren zonder me het woord te geven.

De Voorzitter
Toe nou, mijnheer Le Pen.

Le Pen
Geachte afgevaardigden, het parket van München heeft u verzocht mijn parlementaire immuniteit op te heffen. De meerderheid van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten vraagt u dit verzoek in stemming te honoreren. Met betrekking tot dit verzoek zou u zich, zonder enig vooroordeel, slechts een vraag moeten stellen: heeft onze collega Le Pen het recht zijn mening te uiten over de gaskamers, en niet over de holocaust zoals u beweert?
Onze democratische instellingen garanderen mij, net als alle andere burgers, deze vrijheid van meningsuiting. Dit houdt in dat moet worden afgezien van dogmatische waarheden en kant-en-klaar gedachten die iedereen maar moet overnemen. Dit geldt in het bijzonder voor afgevaardigden en daarom moet u in groten getale stemmen tegen het opheffen van de immuniteit. Deze immuniteit is er immers niet op gericht de gedeputeerde als persoon, maar zijn vrijheid van gedachte en meningsuiting te beschermen. Parlementen kunnen alleen legitiem zijn als hun leden vrij zijn en politieke vrijheid is ondeelbaar. Ik probeer hier niet mijn eigen parlementaire immuniteit te beschermen maar de immuniteit van mijn ambt, dat wil zeggen van het ambt dat ook u bekleedt.
Mocht u echter tot het einde willen gaan en een voorlopig vonnis willen vellen, dan moet u zich slechts een vraag stellen. Heb ik met mijn bewering: "de gaskamers zijn slechts een detail in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog" , die ik tijdens een persconferentie als antwoord op de vraag van een journalist uitte, een ontkenningsdelict gepleegd? De bewering waarvoor ik ben aangeklaagd omvat echter helemaal geen ontkenning. Ik heb het bestaan van de gaskamers niet ontkend, noch het onderwerp gebagatelliseerd. De term "detail" op zich heeft geen negatieve betekenis, althans niet in het Frans. Een detail kan onbeduidend zijn, maar ook van zeer grote betekenis. Welnu, de procureur van München heeft de woorden "onbeduidend" en "slechts" toegevoegd en zo de tekst vervalst. Die procureur is een leugenaar!
Niemand kan ontkennen dat het geheel een opeenstapeling van details is. Toen ik die formulering toelichtte, heb ik gezegd: "In een boek van duizend bladzijden over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog zijn er gemiddeld twee gewijd aan de deportatie en enkele regels aan de kwestie van de gaskamers" . Dat kun je een detail noemen. Er is niets bagatelliserends of minachtends aan deze bewoordingen. Ik had hieraan toegevoegd dat als er oprechte mensen geleden hebben onder de interpretaties die aan deze verklaringen gegeven werden, ik dat betreur aangezien ik respect heb voor de doden en het leed van de levenden.
Ik zou hierbij willen opmerken dat zelfs de oorlogsmemoires van Churchill, De Gaulle en Eisenhower niet verwijzen naar de gaskamers. De grote veldslagen hebben gezorgd voor miljoenen doden, evenals de luchtbombardementen op de burgerbevolking. Deze gebeurtenissen vormen de details van de Tweede Wereldoorlog. Ik ben net als miljoenen andere Europeanen een slachtoffer van deze oorlog. Mijn familie is erdoor geruïneerd en mijn vader is gedood door een Duitse mijn. De eerste beproeving van mijn leven onderging ik toen ik op veertienjarige leeftijd samen met mijn moeder zijn lichaam op het strand moest identificeren. Hij had geen ogen of neus meer, zijn mond zat vol zand en zijn misvormde lichaam lag onder een zeil. Ik vind het persoonlijk dan ook choquerend en pijnlijk dat ik 55 jaar na de oorlog voor een Duitse rechtbank in verdraaide bewoordingen geciteerd wordt, zodat ik in staat van beschuldiging kan worden gesteld. Deze leugenachtige handelwijze is schandelijk.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u willen verzoeken het arrest van het Hof voor de Rechten van de mens te willen citeren. Daaraan wil ik toevoegen...

De Voorzitter
Mijnheer Le Pen, ik heb u drie minuten gegeven. U heeft vier minuten en 35 seconden gesproken.
(Protest van de heer Le Pen) De Niet-ingeschrevenen konden u zoveel tijd geven als ze wilden. Ze gaven de beschikbare tijd echter liever aan de heer Gollnisch. Dat is hun besluit. Mijnheer Gollnisch heeft alle tijd...
(Voorzitter wordt door de heer Le Pen onderbroken: "En het arrest van het Hof van de Rechten van de mens!" ) Het arrest van het Hof van de Rechten van de mens doet hier nu niet terzake. U heeft vrijuit kunnen spreken voor de bevoegde commissie.
Ik heb u drie minuten gegeven die niet...
(Protest van de heer Le Pen) Neemt u mij niet kwalijk, maar wilt u zich goed rekenschap geven van wat ik u nu ga zeggen?
Mij is gevraagd u gedurende drie minuten het woord te geven tijdens de plenaire vergadering. In overeenstemming met de fractie heb ik u drie minuten gegeven. In vergelijkbare gevallen hebben andere leden extra tijd van hun fractie ontvangen. De Niet-ingeschrevenen gaven deze tijd, zes minuten, liever aan de heer Gollnisch. Dat is hun beslissing. Ik heb u drie minuten gegeven: dat is de tijd waarop een afgevaardigde recht heeft om zich over een persoonlijke kwestie uit te spreken. Als de heer Gollnisch aan de beurt is, zal ik hem de zes minuten geven die u had kunnen krijgen. Maar daarvoor is het nu te laat.

Duhamel
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, voor een democraat is het a priori onplezierig een verzoek tot opheffing van de immuniteit van een afgevaardigde in te dienen, met name wanneer uitspraken of een betoog de oorzaak zijn van een dergelijk verzoek. Vrijheid van meningsuiting is immers een van de basisprincipes van de democratie. Als deze vrijheid beperkt wordt, lijdt de democratie hieronder.
Ons Parlement heeft daarom tot twee maal toe de immuniteit van de heer Le Pen gehandhaafd, ondanks de afkeer die alle democraten van hem hebben. We zouden toch mogen hopen dat geen enkele afgevaardigde, nu bijna 60 jaar na de shoah, de extreme wreedheden die toen begaan zijn ter discussie stelt.
Maar de heer Le Pen kon het niet laten. Hij is geobsedeerd door het anti-semitisme en houdt ervan de werkelijkheid te ontkennen. In zijn onmenselijke visie is de dood van een joods kind dat naar de gaskamer werd gestuurd vanwege zijn joodse afkomst, vergelijkbaar met de dood van een soldaat die in de strijd is gesneuveld. En hij is er zich zelfs niet van bewust dat deze vergelijking bewijst dat hij schuldig is. Dit Parlement had zijn immuniteit al tweemaal moeten opheffen. De eerste keer op 11 december 1989, vanwege zijn gemene woordspeling "Durafour crématoire" . De tweede keer was dat op 12 maart 1990, aangezien hij de joodse Internationale had beledigd.
De Franse rechtbanken hebben de heer Le Pen geregeld om zijn hatelijke en racistische uitspraken veroordeeld. Vrijheid van meningsuiting houdt op bij racisme. Om die reden doet het me als Franse socialistische democraat deugd dat ik tegemoet kan komen aan het verzoek van een Duitse rechter. De stelling van het Front national dat Le Pen het slachtoffer is van politieke discriminatie en dat politici de Franse justitie hebben gemanipuleerd, zodat er niet meer op hem gestemd kan worden, is onhoudbaar. Het heeft iets verwerpelijks om in München, omringd door voormalige leden van de Waffen-SS, het woord "detail" te herhalen. Het doet mij bijzonder genoegen dat een Duitse rechter het verzoek indient tot vervolging van de heer Le Pen. Ik zie het als een teken dat de gedachte van de Europese democratie, waar wij allen aan bouwen, onder de Europeanen aan terrein wint.
Ik zou tenslotte willen zeggen dat het de Europese socialisten een genoegen is...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, het vraagstuk dat hier vandaag in het Parlement ter tafel ligt, is veel omvangrijker dan de kwestie Jean-Marie Le Pen, hoewel deze zaak op zichzelf overigens ook belangrijk is.
De vraag is of een van de leden van dit Parlement op intellectueel gebied dezelfde bescherming geniet als de bescherming die u eerder heeft toegekend aan de leden van de meerderheidsfracties; bescherming die in sommige gevallen wordt genoten bij misdrijven van gemeen recht. Het gaat erom welke interpretatie u aan het begrip vrijheid van meningsuiting geeft. Bestaat deze vrijheid voor iedereen, dus ook voor de afgevaardigden die er meningen op nahouden die u niet bevallen? Of bestaat ze uitsluitend, zoals een lid van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten het zei, voor afgevaardigden die alleen algemeen geaccepteerde uitspraken doen. Dit soort uitspraken zou zich dan tot de overheersende gedachte kunnen ontwikkelen waarachter iedereen zich van de rechter moet scharen, tot genoegen van de heer Duhamel.
De uitspraken die Jean-Marie Le Pen worden verweten zijn niet aanstootgevend of buitensporig. Hij beledigt niemand. Sommigen onder u vinden het woord "detail" weliswaar dubbelzinnig, maar Jean-Marie Le Pen heeft deze twijfel zelf weggehaald door bij zeven verschillende gelegenheden te verklaren dat het niet in zijn bedoeling lag een pejoratieve betekenis aan het woord te geven. Zou het niet heel anders gelopen zijn als de Reglementscommissie nog altijd de jurisprudentie had moeten volgen van de voormalige voorzitter van de commissie, de beschaafde heer Donnez?
Volgens deze jurisprudentie moet de immuniteit gehandhaafd blijven als er sprake is van "fumus persecutionis" , ofwel vervolgingsdrift. Welnu, mijnheer Duhamel, het is al de zevende keer dat dit Parlement het verzoek krijgt de parlementaire immuniteit van Jean-Marie Le Pen op te heffen. De heer Le Pen is vaker dan welke Europese politicus dan ook aangevallen door de gevestigde macht, en altijd voor een delict van meningsuiting. Het gaat hier feitelijk niet meer om vervolgingsdrift, maar vervolgingswaanzin.
In de tweede plaats moet de immuniteit opgeheven worden bij misdrijven van gemeen recht en gehandhaafd worden als het gaat om politieke uitspraken van een afgevaardigde. Het antwoord dat Le Pen in zijn hoedanigheid van politiek vertegenwoordiger op een vraag van een politiek journalist gaf, had een uitsluitend politiek karakter. Deze vraag had betrekking op de precieze strekking van de woorden die hij tien jaar eerder had uitgesproken tijdens een politieke radio-uitzending waarvoor hij was uitgenodigd in zijn hoedanigheid van presidentskandidaat voor Frankrijk.
Sommigen wensen geen rekening te houden met de vanzelfsprekendheid van het politieke karakter van deze uitspraak en denken het volgende te kunnen beweren: "wat ons betreft is het voldoende dat de heer Le Pen strafbaar is in de ogen van de Duitse wet" . Op deze wijze wordt de parlementaire immuniteit ontkend en zelfs het nut van de Reglementscommissie wordt zo ter discussie gesteld. Het verslag van deze commissie bestaat voor 90 % uit de gebruikelijke clichés. Vanuit dit oogpunt bekeken zou deze commissie u vier eeuwen geleden hebben kunnen voorstellen de parlementaire immuniteit van Galileo Galilei op te heffen, aangezien hij zei dat de aarde rond de zon draait. "Voor ons is het voldoende dat hij strafbaar is in de ogen van de Vaticaanse wet" , zou de commissie toen verklaard kunnen hebben. U zult deze vergelijking wel overdreven vinden, maar dat is ze niet. Dertig jaar geleden bijvoorbeeld, zou de Reglementscommissie ertoe zijn gebracht u met dezelfde argumenten voor te stellen de parlementaire immuniteit op te heffen van de eerste de beste afgevaardigde die de verantwoordelijkheid voor de moord op 11.000 Poolse officieren, die zijn teruggevonden in de massagraven van Katyn, in de schoenen van de sovjets zou schuiven. Tijdens het proces van Neurenberg heeft men Duitsland ten onrechte van deze misdaad beschuldigd. De Russen hebben nog maar kort geleden de verantwoordelijkheid voor deze misdaad op zich genomen.
Trouwens, als u het verzoek van de Duitse procureur aandachtig bekijkt, zult u constateren dat een zeer belangrijke formaliteit achterwege is gelaten. Het verzoek is immers niet via de diplomatieke kanalen overgebracht zoals altijd werd vereist. Verder is er vervalst materiaal overhandigd; de procureur heeft de woorden "slechts" en "onbeduidend" toegevoegd. Tenslotte heeft de procureur een list bedacht: aangezien het duidelijk was dat de bewoordingen van Le Pen niet tegen de wet indruisen, zag hij zich genoodzaakt zich te beroepen op een bijzondere verklaring, namelijk die van Schönke-Schröder. Deze verklaring moesten we allen lezen om te achterhalen wat er wel en wat er niet in Duitsland gezegd kan worden.
Ik zou u tot slot een anekdote willen vertellen waarvan ik u kan aantonen dat ze echt gebeurd is. Afgelopen vrijdag heb ik in Brussel vragen van een journalist van de BBC over deze kwestie beantwoord. Als een echte journalist eiste hij dat ik gechoqueerd zou zijn door het woord "detail" . "Ask Winston Churchill" , antwoordde ik. "Maar die is dood" , zei hij terug. "Ongetwijfeld, maar in zijn herinneringen van 5.040 pagina's over de Tweede Wereldoorlog staat nog geen zin geschreven over het vraagstuk van de gaskamers" . Na een moment diep te hebben nagedacht verklaarde mijn gesprekspartner: "Op het moment dat Churchill zijn herinneringen opschreef, waren de details van de oorlog nog niet bekend" . Zo gebruikte diezelfde man, die een expert is in communicatietechnieken, te goeder trouw hetzelfde woord, waarvan hij Le Pen het gebruik nog maar enkele minuten daarvoor verweet. Door de vrijheid van Le Pen te beschermen, beschermt u de vrijheid van meningsuiting, de persvrijheid en de vrijheid van eenvoudige burgers. Weest u moedig en eerlijk!
(Applaus vanuit de banken van de Niet-ingeschrevenen)

Ford
Mijnheer de Voorzitter, de heer Gollnisch heeft ons een fraai voorbeeld gegeven van kunstmatige verontwaardiging door de suggereren dat dit Parlement er als het ware op uit is de heer Le Pen te vervolgen.
Ik zou u even de feiten in herinnering willen brengen. Er is tijdens deze zittingsperiode vijf of zes keer gevraagd om opheffing van de onschendbaarheid van de heer Le Pen. Feit is dat het Parlement verschillende keren tot de slotsom is gekomen dat het nauwelijks de moeite waard was daartoe over te gaan. Als we erop uit zouden zijn de heer Le Pen systematisch te vervolgen, dan lijkt deze benadering in ieder geval niet erg effectief.
De vraag is niet of de heer Le Pen schuldig of onschuldig is. Het gaat erom of zijn gedrag gegronde reden zou hebben gevormd voor vervolging als hij een Duits parlementslid was geweest. Er zijn natuurlijk aanwijzingen genoeg dat de opvattingen van de heer Le Pen inderdaad sterke gelijkenis vertonen met de uitspraken waarvan hij in Duitsland wordt beschuldigd. Hij heeft toegegeven in Frankrijk herhaaldelijk te hebben beweerd dat de holocaust niet meer is dan een detail in de geschiedenis. Hij heeft op zijn minst bij één gelegenheid...
(Interrupties van de Franse niet-ingeschreven leden: "U liegt! Dat is niet waar!" ) ...gezegd dat de gaskamers van het concentratiekamp Buchenwald na de oorlog door de Amerikanen zijn gebouwd. Deze uitspraak werd in het tijdschrift Globe in Frankrijk gepubliceerd. Hij heeft geen rechtszaak aangespannen tegen het blad; we moeten er daarom van uitgaan dat hij hun weergave van zijn uitspraken onderschrijft.
Wat dat betreft bestaan er dus wel degelijk gegronde redenen voor de aanklacht: een Duitser zou hiervoor vervolgd worden. Het lijkt ons daarom juist dat de heer Le Pen de gelegenheid krijgt zich te verantwoorden tegenover degenen die de beschuldigingen hebben geuit.
Zoals de heer Donnelly al heeft aangegeven heeft de heer Le Pen in de Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten beweerd dat het om een gebrekkig verslag ging. Het is echter niet aan het Parlement of de reglementscommissie om daarover te oordelen, maar aan de rechtbank van München. Ik hoop daarom dat het inderdaad tot een rechtszaak zal komen.
De heer Gollnisch had het over het bloedbad in de bossen bij Katyn. Voor zover ik weet is het Duitse recht niet van toepassing op dat gebied. Als het wel van toepassing is heeft hij gelijk, en ligt het oordeel over deze zaak bij de Duitse rechter en niet bij ons.
Het doet me deugd te horen dat de heer Le Pen nu de vrijheid van meningsuiting blijkt te verdedigen. Hij is de laatste jaren duidelijk vooruit gegaan. Toen ik in Marseille een persconferentie wilde houden met een antiracismecomité had ik de bescherming nodig van de Franse ME, barricades en traangas omdat het Front national wilde verhinderen dat ik de pers in Marseille te woord zou staan. Ik ben dus blij dat de heer Le Pen zo is bijgedraaid. Ik zie ernaar uit bij een volgende gelegenheid naar Marseille te kunnen gaan zonder door de Franse ME of het Front national te worden begeleid!
(Interrupties van de Franse niet-ingeschreven leden: "U liegt! Dat is niet waar!" ) Mijn vraag is deze: waarom is dit soort wetgeving niet veel algemener van toepassing, in de gehele Europese Unie? Ik hoop dat een aantal lidstaten zich realiseert dat er ook in hun land behoefte zou kunnen bestaan aan wetgeving tegen de ontkenning van de holocaust.
Tenslotte ben ik blij dat uiterst rechts een verzoek tot hoofdelijke stemming heeft ingediend. De heer Bruno Mégret, die zijn leider op een voor hem ongebruikelijke manier steunt, zal hiermee zeker in het gareel worden gehouden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Drugs
De Voorzitter
Aan de orde is het tweede verslag (A4-0211/98) van mevrouw d'Ancona, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de Europese samenwerking in het kader van de buitengewone zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over drugs (UNGASS).

d'Ancona
Mijnheer de Voorzitter, het verslag over Europese samenwerking op het gebied van drugsbeleid stond al enkele maanden geleden op de agenda van deze plenaire. We hebben u toen verzocht om het terug te verwijzen naar de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken omdat ik als rapporteur hoopte door heropening van de discussie de uiteenlopende opvattingen met elkaar te kunnen verzoenen. Dat, mijnheer de Voorzitter, is voor een belangrijk deel gelukt. Het verslag is zodanig herschreven dat het een evenwicht biedt tussen de twee benaderingen ten aanzien van drugs die in onze lidstaten bestaan. Te weten, de moralistisch-legalistische benadering en de zogenaamde medische aanpak. De moralistisch-legalistische heeft tot doel een drugsvrije samenleving en de medische probeert binnen het gegeven dat het gebruik van drugs altijd heeft bestaan oplossingen te bedenken die risico's minimaliseren zoals bijvoorbeeld de verstrekking van methadon of de ruil van naalden om HIV-besmetting te voorkomen.
Een evenwicht, een balans tussen die twee zienswijzen betekent weliswaar dat je niet kunt harmoniseren want lidstaten geloven nu eenmaal in hun eigen beleid maar dat je wel de positieve resultaten van beide benaderingswijzen kunt combineren. Daarom beveel ik als rapporteur namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken onder meer aan om meer en beter onderzoek naar de effecten van verschillend drugsbeleid te laten verrichten door het drugsobservatorium in Lissabon. Het stemt ons trouwens verheugd dat de expertise van dat observatorium zich steeds meer verdiept en dat de speurtocht naar indicatoren tot een positief resultaat heeft geleid.
Maar niet alleen onderzoeksresultaten, ook de uitwisseling van praktijkervaringen tussen hen die met problematische drugsgebruikers werken en samenwerking, vooral in grensregio's, wordt in het verslag aanbevolen. We hebben oog voor belangrijke initiatieven op lokaal en regionaal niveau omdat men daar vaak het beste weet hoe men op concrete problemen moet reageren. Het is daarom dat Parlement en Commissie ook al een aantal succesvolle conferenties op dit punt organiseerden. Ik vraag aan mevrouw de commissaris om nog eens na te denken hoe we dat kunnen vervolgen, want dat was echt uitermate nuttig.
Mijnheer de Voorzitter, door mijn poging een balans te zoeken tussen verschillende zienswijzen heb ik natuurlijk niet kunnen voorkomen dat er opnieuw veel amendementen zijn ingediend. De middenweg die probeert de positieve effecten van diverse typen van drugsbeleid te combineren, stelt vanzelfsprekend diegenen teleur die maar in één weg geloven. Als je echt het idee hebt "alleen deze manier helpt" , dan is de middenweg slap. Veel amendementen daarom, enerzijds van diegenen die een veel liberalere aanpak voorstaan en anderzijds van hen die in iedere drugsgebruiker een probleemgebruiker zien waarvoor wettelijke en andere maatregelen nodig zijn.
Dat ik die amendementen afwijs, komt, mijnheer de Voorzitter, omdat ze het moeizaam gevonden evenwicht in de resolutie verstoren. Slechts enkele, twee van de socialisten en drie van de christen-democraten doen dat niet en daarom beveel ik ze in uw aandacht aan.
Mijnheer de Voorzitter, het verslag wil duidelijk maken dat het mogelijk moet zijn om over bestaande verschillen heen toch samen te werken waar dat nuttig en nodig is, want als wij de drugsproblematiek en de daarmee gepaard gaande criminaliteit een halt willen toeroepen, dan moeten we bereid zijn om te erkennen dat niemand, geen enkele lidstaat, de absolute waarheid op dit punt in pacht heeft.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur bedanken voor haar verslag. Het is geen geheim dat de rapporteur en ik er zeer uiteenlopende opvattingen op na houden over de aanpak van drugsproblemen. Als we echter het verslag van januari vergelijken met het verslag dat er nu ligt, dan moet ik toegeven dat er essentiële veranderingen zijn aangebracht en volgens mij essentiële verbeteringen.
Ik wil twee van deze verbeteringen noemen. Ten eerste staat nu in het verslag vermeld dat wij moeten proberen de door ons ondertekende internationale overeenkomsten ook na te leven, iets wat ik vanzelfsprekend vind. Ten tweede wordt nu aangegeven dat het doel van het beleid een drugsvrije samenleving moet zijn, wat ook voor zichzelf spreekt, al is het moeilijk te bereiken.
Het verslag bevat echter nog steeds een paar schoonheidsfoutjes. Ik wil twee punten noemen terzake waarvan ik amendementen heb ingediend. Het eerste punt betreft aanbeveling 12 inzake de experimenten ter beperking van de schadelijke effecten. Ik heb er niets op tegen dat dergelijke experimenten geëvalueerd worden; ik ben zelfs van mening dat dat moet gebeuren. Maar ik vind ook dat het beleid dat bijvoorbeeld in Zwitserland is gevoerd, moet worden vergeleken met het beleid van andere landen, die een ander beleid hebben gevoerd, zodat wij kunnen zien welk beleid een beter of slechter resultaat heeft opgeleverd.
Wat het principe van harm reduction betreft, wil ik opmerken dat ik daar niet tegen ben, al wil ik dat het uit bepaalde gedeelten van het verslag verdwijnt. Maar ik ben er wel tegen dat het een overkoepelend doel wordt. Het mag nooit het hoogste doel worden van het drugsbeleid! Het hoogste doel is ervoor te zorgen dat jongeren en mensen in het algemeen nooit beginnen met het gebruiken van drugs! Dat is het belangrijkste streven van het drugsbeleid.
Het drugsbeleid heeft vier pijlers: preventie, controlebeleid, zorg en behandeling, en internationale samenwerking. Samen vormen zij één geheel, waarvan het preventieve beleid het belangrijkste onderdeel is.

Stewart-Clark, Sir Jack
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw d'Ancona is een compromisdocument, maar biedt desondanks vele verstandige, pragmatische suggesties waar een grote meerderheid zich in kan vinden en die ik ook aan de Commissie en de Raad zou willen aanbevelen.
Onze hoofddoelstelling blijft dat we er zoveel mogelijk jonge mensen voor moeten behoeden dat ze ten prooi vallen aan drugsverslaving. Dit vereist praktische samenwerking en de vaardigheid van elkaar te leren. In vergelijking tot de situatie van tien jaar geleden hebben we in veel opzichten grote vooruitgang geboekt. In Lissabon is het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs opgericht. Ook Europol, dat deze week officieel is geopend, is nu operationeel, hoewel dit instituut nog een lange weg te gaan heeft.
Het waarnemingscentrum kan alleen effectief functioneren als de nationale centra voor de verzameling en levering van informatie over toereikende middelen beschikken en als de statistieken onderling vergelijkbaar zijn. Europol kan alleen naar behoren functioneren als het de informatie over drugssmokkel kan analyseren en uitwisselen.
In beide gevallen is het onze doelstelling na te gaan welke methoden in de drugsbestrijding werken en welke niet; welke gelden goed besteed zijn en welke niets hebben opgeleverd. Het Nederlandse drugsbeleid verschilt radicaal van dat van Zweden; desalniettemin zal iedereen het erover eens zijn dat beide landen hun positie aanzienlijk zouden versterken als ze over objectieve gegevens konden beschikken waaruit zou blijken welke onderdelen van hun beleid succes oogsten en welke voor verbetering vatbaar zijn.
Er zijn talloze vragen die gelden voor ons allen: welke jongeren lopen het grootste risico op drugsverslaving? Hoe kunnen we hen het best bereiken? Hoe kunnen we hen het best voorlichten om hen zo van de drugs af te houden, of hen opvangen als ze verslaafd zijn? Dit zijn de vragen die we moeten beantwoorden.
We hebben ook behoefte aan creatieve nieuwe projecten waarmee problemen onder jongeren kunnen worden voorkomen en verslaafden kunnen worden geholpen weer een normaal leven te gaan leiden. De aanpak vereist in veel gevallen zowel een nationale als een lokale component. Mijn goede vriend Hubert Pirker zal het ongetwijfeld gaan hebben over drugsvrije scholen. Mij lijkt het nuttig in de gehele Europese Unie een gezamenlijke televisiecampagne te gaan voeren. Daarnaast moeten we denken aan een netwerk van jeugdclubs in de Gemeenschap op basis waarvan moeilijkheden onder jongeren kunnen worden voorkomen en om de periode te overbruggen tussen het moment waarop scholieren uit zijn en het moment waarop hun ouders thuiskomen.
Daarnaast dienen we veel meer aandacht te besteden aan therapeutische opvang. We hebben daarbij de hulp nodig van samenwerkende lagere overheden die de inspanningen van instanties op hoger niveau kracht kunnen bijzetten. Daarom wordt in dit verslag ook zoveel nadruk gelegd op activiteiten op stedelijk en lokaal niveau.
Afsluitend zou ik willen zeggen dat onze hoofddoelstelling de ontwikkeling van een evenwichtig en objectief antidrugsbeleid moet zijn, ondersteund door toereikende middelen om ervoor te zorgen dat onze inspanningen ook vrucht kunnen afwerpen. Ik hoop dat de commissaris het met mijn opmerkingen eens is en dat we op een positieve reactie mogen rekenen.

Wiebenga
Voorzitter, het verslag van collega d'Ancona komt natuurlijk als mosterd na de maaltijd en dat is maar goed ook. Het was aanvankelijk bedoeld om een rol te spelen bij de Drugsconferentie van de Verenigde Naties in juni en dat is gelukkig niet gebeurd. Er werd immers aanvankelijk in gepleit om met name in de sfeer van de drugs de strafbaarheid niet langer centraal te stellen. Een soort legalisering werd erin gelezen en ook het medisch voorschrijven van heroïne moest worden mogelijk gemaakt. Die aanpak was veel te omstreden en die zou ook alleen maar contraproductief geweest zijn en terugverwijzen was dus ook het minst erge wat wij hier in deze zaal konden doen in de vergaderperiode van januari.
De tweede versie van dit verslag die nu voor ons ligt, is evenwichtiger. Er is ook weinig meer op tegen. Wel teleurstellend is dat de tijd telkens - en mevrouw d'Ancona heeft dat ook nu gezegd - nog niet rijp is voor werkelijke harmonisatie van het drugsbeleid in Europa. Want er is namelijk veel voor te zeggen. Zolang er verschillen zijn in de aanpak zullen de landen daarvan nadelen ondervinden. Nederland heeft met zijn te ver doorgeschoten gedoogbeleid veel last van drugstoerisme en andere landen hebben weer last van het Nederlandse beleid. Samenwerking zou dus het parool moeten zijn.
Hoe dan? Drie aspecten. Ik noem ze kort: op het terrein van voorkoming, het terrein van behandeling en het terrein van de bestrijding.
Tenslotte, ook voor de voorstanders van legalisering van softdrugs, van cannabis, is Europese samenwerking onvermijdelijk, want legaliseren betekent namelijk uittreden uit de geldende VN-Verdragen en dat kun je alleen maar in Europees verband. Dat is lange termijn. Op de korte termijn vind ik dat wij moeten streven naar een roesarme samenleving.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mijn goede vriendin mevrouw d'Ancona heeft zowel positieve als negatieve kanten. Het positieve is de duidelijke doelstelling die in Aanbeveling 11 wordt verwoord, namelijk dat met de inspanningen tegen drugs wordt beoogd een drugsvrije samenleving te creëren. Dit is geheel in overeenstemming met punt 12 van de politieke verklaring die de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties afgelopen juni heeft aangenomen. Ook in deze verklaring wordt gewezen op het belang actief te streven naar een samenleving waarin drugsmisbruik is uitgebannen. Iedere wijziging van deze doelstelling zou voor ons reden zijn geweest tegen dit verslag te stemmen. In de verklaring van de Verenigde Naties wordt nergens gesproken over de bevordering van beleid gericht op vermindering van de schadelijke effecten van drugs. Dit soort beleid houdt de verslaafden verslaafd en glijdt al snel af naar legalisatie.
Volgens het Amerikaanse verslag zou legalisatie in de Verenigde Staten leiden tot een verdubbeling van het gebruik van heroïne en een toename met zo'n 50 % van het gebruik van cocaïne.
Afgelopen juni hebben 150 landen een algemene VN-strategie aangenomen om het wereldwijde drugsprobleem aan te pakken. Krachtens de politieke verklaring die daarbij werd aangenomen dienen de regeringen nieuwe strategieën en programma's in te voeren die erop zijn gericht de vraag naar drugs te verminderen, evenals nieuwe wetgeving, tegen 2003, waarmee het witwassen van geld kan worden bestreden. Het rapport dat ter gelegenheid van de conferentie in juni werd opgesteld waarschuwde dat het internationale financiële systeem, waarin jaarlijks een groot deel van de geschatte wereldwijde omzet van 200 miljard dollar in de drugshandel wordt verwerkt, geen enkele bescherming biedt tegen witwaspraktijken. Een internationaal overeengekomen strategie moet in principe gebruik kunnen maken van alle mogelijke middelen, met inbegrip van confiscatie van bezittingen, een methode die in Ierland inmiddels is ingevoerd. We onderschrijven de zorg die in de verklaring van de VN wordt uitgesproken volkomen, en willen met name wijzen op de opvatting dat drugs levens en levensgemeenschappen vernietigen.
De beslissing die onze fractie morgen over dit verslag zal nemen, zal afhangen van de amendementen die door dit Huis worden aangenomen.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, drugsverslaving is vandaag de dag een groot maatschappelijk probleem. Steeds meer jongeren gebruiken op een steeds jongere leeftijd drugs. Hun verslaving neemt ernstigere vormen aan naarmate ze zich in slechtere sociale omstandigheden bevinden. De drugshandelaren profiteren van het vrije verkeer van goederen en kapitaal. We moeten dan ook telkens weer constateren dat tot op heden alle hoogdravende verklaringen van VN- of Europese ambtenaren over de oorlog tegen de drugs, net als de verschillende vormen van beleid die gebaseerd zijn op algehele repressie, ondoelmatig zijn gebleken.
Aangezien het hier om een buitengewoon omvangrijk en gecompliceerd probleem gaat, kunnen we niet volstaan met het scanderen van leuzen en het aanbevelen van middenwegen. Nee, we moeten gebruik maken van onze ideeën, ervaringen en voorstellen om nieuwe, realistische wegen in te kunnen slaan.
In haar eerste verslag toonde mevrouw d'Ancona zich een voorstander van deze benaderingswijze, maar voor een gedeelte van het Parlement ging dit te ver. Men koos liever het zekere voor het onzekere. Daarom werden de scherpe kantjes van het eerste verslag afgehaald en nam men er genoegen mee zich bij het standpunt van de Verenigde Staten aan te sluiten. Wederom heerste de consensus, die we ook wel de ouderdomsziekte van dit Parlement kunnen noemen. Een nobele doelstelling was het gevolg: "Het doel van de strijd tegen drugs is een drugsvrije samenleving" . Wat een prachtige vondst!
Als we deze stelling op alle vlakken van de maatschappij toepassen, krijgen we bijvoorbeeld: "het doel van de strijd tegen geweld is een geweldloze samenleving" , of "het doel van de strijd tegen stommiteiten is een maatschappij zonder stommelingen" . Bravo! Geeft u nu maar net als ik toe dat we nog een lange weg te gaan hebben.
In het verslag wordt evenwel de noodzaak onderkend een onafhankelijk, wetenschappelijk, objectief en nauwkeurig onderzoek in te stellen inzake de Amerikaanse drugsconventies met als doel deze conventies te actualiseren en completeren. Bij een dergelijk onderzoek moet aandacht worden besteed aan de opmerkingen en voorstellen van veldwerkers. Dit onderzoek moet zonder taboes gevoerd worden, en met politieke moed, waar het maar al te vaak aan ontbreekt.
Ik zou u drie concrete voorstellen willen doen. Allereerst moeten we een einde maken aan de wetten die zowel de gebruiker als de drugshandelaar strafbaar stellen. We moeten langzaam maar zeker toe naar een situatie waarin het drugsgebruik niet langer strafbaar is. De aandacht moet worden verlegd naar het voorkomen van risico's, met name door betere voorzieningen te creëren, dat wil zeggen plaatsen waar er naar de mensen geluisterd wordt, waar hulp geboden wordt en waar rekening wordt gehouden met de sociale aspecten die met het drugsprobleem verbonden zijn.
Tenslotte moet de strijd tegen de grote, internationale drugshandelaren opgevoerd worden door de samenwerking tussen de lidstaten te vergroten en de fiscale paradijzen op te heffen, die uitsluitend dienen voor het witwassen van geld dat afkomstig is uit de drugshandel of andere ongeoorloofde praktijken, en die door speculanten worden gebruikt voor het ontduiken van belastingen.
Tenslotte zou ik willen zeggen dat als de drugsbestrijding daadwerkelijk ons doel is, we de begroting voor met name de volksgezondheid en het onderwijs voldoende zullen moeten verhogen. Alleen zo kunnen we dit probleem het hoofd bieden.

Lagendijk
Voorzitter, over de aanbevelingen van mevrouw d'Ancona kan ik kort zijn. Op een aantal punten zijn ze erg goed. Dan heb ik het met name over de brede invalshoek en het feit dat er ruimte en aandacht is voor lokale en regionale experimenten. Op een aantal andere punten, en dat zijn er helaas nogal veel, is het ook - en mevrouw d'Ancona heeft het ook gezegd - een heel erg duidelijk compromis, met name in vergelijking met de ontwerpaanbeveling uit 1996.
Ik hoop dat dit debat en ook de volgende debatten de doorslag zullen geven dat voor- en tegenstanders bereid zijn om hun ideologische loopgraven te verlaten, omdat anders dit debat in dit Parlement een repeterende breuk dreigt te worden. Dat is met name, wat ons betreft, belangrijk op het punt van de lokale en regionale experimenten. Ik ben ervan overtuigd dat in al die steden en dorpen, niet alleen in Nederland, maar in heel Europa waarin mensen proberen heel beheerst en gecontroleerd oplossingen te vinden voor de problemen die door iedereen erkend worden, dat daar de oplossingen voor het toekomstige drugsbeleid gevonden zullen worden. De oplossing zal van benedenaf komen en niet op Europees niveau en niet op nationaal niveau, maar van die lokale regionale experimenten.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het spijtig voor onze sympathieke rapporteur. Er staan interessante aspecten in haar verslag, maar ook dingen die onacceptabel zijn. Ze schrijft bijvoorbeeld, zoals mevrouw Pailler net zei, over "de drugsvrije samenleving" . Hiermee geeft ze werkelijk een onrealistische voorstelling van zaken. Een ander gebrek van dit verslag is dat deze interessante aspecten slechts een marginaal facet van het drugsprobleem vormen. Over de kern van het probleem wordt niet gesproken, namelijk dat deze gigantische handel 8 % van het wereldwijde BNP vormt. Ook wordt er niet verwezen naar de macht van de internationale maffia, die onze politie, rechters, journalisten en economieën corrumpeert door zwart geld in gezonde economische sectoren te herinvesteren. Dit is de kern van de zaak, waar alles om draait.
Ons Parlement durft de waarheid niet onder ogen te zien. De internationale verdragen van de Verenigde Naties bestaan al 30 jaar; al 30 jaar neemt het drugsgebruik jaarlijks toe. Mijn collega Andrews zei het zojuist: dit jaar nam het heroïnegebruik nog met 50 % toe, en aan deze ontwikkeling lijkt geen einde te komen. Voor dit alles sluit ons Parlement de ogen. We verschuilen ons achter een absurde voorstelling van zaken.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, mosterd na de maaltijd, de heer Wiebenga zei het al, is de juiste omschrijving van de ontwerpaanbeveling die wij thans bespreken. De buitengewone zitting van de UNGASS vond afgelopen voorjaar plaats en daarmee kan men zich afvragen aan wie de aanbevelingen van dit verslag nu eigenlijk nog gericht zijn.
Belangrijker nog: wat is de inhoud van de aanbeveling eigenlijk? Het lijken mij vrij neutrale aanbevelingen. Vanuit mijn visie is hier en daar een wijziging nodig, zoals voorgesteld werd door collega Lindholm en door de EVP-Fractie. Maar zelfs dan vraag ik mij af wat de zin van het verslag is. Er worden geen nieuwe gezichtspunten aangedragen. De aanbevelingen zijn eigenlijk aan niemand gericht. Deze onvrede is ook bij anderen duidelijk zichtbaar geworden in het grote aantal amendementen dat werd ingediend.
Kortom, dit verslag roept in feite niets anders op dan wrevel en het was wat mij betreft zinloos om het opnieuw naar de plenaire te sturen.
Een ander punt van wrevel is deel B, de toelichting, die het verslag-d'Ancona bevat. Nu de aanbevelingen drastisch gewijzigd zijn, slaat de toelichting als een tang op een varken. Een aanpassing van deze toelichting lijkt mij voor de hand liggen. De meerderheid van het Parlement lijkt de politieke visie van collega d'Ancona niet te delen. Het lijkt mij dat zij daar haar conclusies uit kan trekken.
Wat mevrouw d'Ancona zojuist opmerkte over de legalistisch-moralistische benadering versus de medische benadering lijkt mij een oneigenlijke tegenstelling die verduisterend werkt. Ervaringen van delinquenten om in plaats van hun straf uit te zitten gedwongen af te kicken leren iets anders. Ernstig verslaafden die op sterven na dood waren, komen weer tot leven en zien nieuwe kansen. Deze mensen mogen en hoeven dus ook niet te worden opgegeven. Harm reduction is dus geen oplossing, evenmin als gratis heroïne. Ik verwijs daarvoor naar de NRC van afgelopen zaterdag.
Ik was tegen plaatsing van dit verslag op de agenda. Het er wel opzetten omdat er toch niets meer instaat, bevordert de beeldvorming van een serieus parlement niet.

Lindeperg
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met het gevoel voor overleg en dialoog van onze rapporteur. Het verslag waarover wij hier vandaag debatteren is de vrucht van een langdurig proces. Tijdens dit proces heeft onze rapporteur laten zien dat ze beschikt over een goed gevoel voor dialoog.
Gezien haar persoonlijke standpunt in deze kwestie, kunnen we zien hoeveel moeite ze zich heeft moeten getroosten om ons een tekst voor te leggen die de belangrijkste controversiële onderwerpen bij het opstellen van het drugsbeleid achterwege laat. Deze onderwerpen zijn immers talrijk en doen de gemoederen flink oplaaien.
Gezien de afwijkende opvattingen die er binnen dit Parlement over deze zaak bestaan, heeft ze de voorkeur willen geven aan een stapsgewijze benadering. Volgens de rapporteur zouden we er ondanks onze verschillende opvattingen in kunnen slagen overeenstemming te bereiken over de voorzetting van het beleid ter beperking van de schade die bepaalde soorten drugs veroorzaken. Ik doel hiermee op de vermindering van de risico's van en de vraag naar drugs, sociale begeleiding, recht op medische bijstand en vooral steun aan een aantal proefprojecten.
Persoonlijk heb ik mij achter haar aanpak geschaard, ook al ben ik uiteraard verre van tevreden over het resultaat. Ik betreur het dat de concessies maar van één kant kwamen en dat een aantal hier voorgestelde en in de commissie goedgekeurde amendementen het evenwicht dat Hedy d'Ancona tot stand probeerde te brengen, heeft verstoord. Ik heb het hier niet over de grote hoeveelheid amendementen die in de plenaire vergadering is voorgesteld.
Hoe zit de situatie eigenlijk in elkaar? Enerzijds verdedigen de aanhangers van het repressieve beleid het doel van een drugsvrije samenleving. Ze stellen echter geen enkel nieuw middel voor om dit doel te bereiken, maar willen, zonder blikken of blozen, het huidige beleid blijven volgen, ook al weet iedereen dat het op een mislukking is uitgelopen. Om te verhinderen dat van deze lijn afgeweken wordt en om te vermijden dat nieuwe experimenten kunnen worden uitgevoerd, hameren ze onophoudelijk op de naleving van de verdragen van de Verenigde Naties. Deze verdragen zijn evenwel niet meer van deze tijd, aangezien maar weinig landen in staat zijn ze toe te passen. Dit veroorzaakt een discrepantie tussen de wetgeving van de verschillende lidstaten enerzijds en de toepassing ervan anderzijds.
Een drugsvrije samenleving, wat is dat anders dan een utopie? Ik had enkele spottende opmerkingen willen maken, maar mevrouw Pailler was me voor en heeft ze al gemaakt in dezelfde bewoordingen als die ik voor ogen had. Ik zal mijn ironie daarom achterwege laten. Toch ben ik van mening dat deze onrealistische en utopische doelstelling, die de minste van twee kwaden zou zijn, overduidelijk een gevaar met zich meebrengt. Door valse hoop bij de burgers te wekken, en hun verkeerde en nergens toe leidende oplossingen voor te schotelen, zullen deze burgers sceptisch raken over de onmacht van de politiek en de onvervulde beloften.
Wat is nu ons standpunt in vergelijking tot dat van de verdedigers van de huidige wetgeving, die zo zeker van zichzelf lijken te zijn? Dat het mogelijk is andere benaderingswijzen te onderzoeken; benaderingswijzen die, daar waar ze in de praktijk zijn gebracht, tot bemoedigende resultaten hebben geleid. Daarbij is het van belang dat de verdragen van de VN niet als rem of verbod fungeren. Zoals mevrouw d'Ancona al zei is harmonisatie op dit moment niet mogelijk. Er is dus geen sprake van dat staten verplicht zouden zijn tegen hun zin een aantal regels na te leven. En als onze Zweedse collega's tevreden zijn met hun beleid, dan moeten ze vooral zo doorgaan. Niemand heeft de intentie hen in de weg te staan. We willen alleen dat ze accepteren dat we hun mening niet kunnen delen. We willen dat er een neutraal en onpartijdig debat kan worden gevoerd, zonder krachtige veroordelingen. Is dat echt te veel gevraagd?

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de principiële mening van collega Blokland dat het zinloos was het verslag terug te verwijzen naar de parlementaire commissie en het Parlement. De eerdere lofzang van Hedy d'Ancona op de legalisatie van cannabis en heroïneverstrekking heeft echter geleid tot een voorstel dat niet tegen de grondbeginselen van het drugsbeleid van de PPE indruist. Het unanieme standpunt van de PPE-Fractie ten aanzien van deze zaak heeft hiertoe bijgedragen. De terechte vraag is nu wat wij onder drugsbestrijding verstaan.
De gedachte de rehabilitatie en behandeling van drugverslaafden te centraliseren, vind ik echter verontrustend. Over zaken die net zo goed lokaal kunnen worden geregeld, moet niet op supranationaal niveau worden beslist. Dat moet beperkt blijven tot zaken die het meest effectief op EU-niveau geregeld kunnen worden, bijvoorbeeld de samenwerking binnen Europol en de samenwerking inzake gemeenschappelijke regels voor de grenscontroles. De Europese samenwerking is een uniek instrument in de strijd tegen de drugscriminaliteit. Ik betwijfel echter of het even uniek is voor de aanpak van de dagelijkse werkzaamheden op straat, in drugspanden en in behandelcentra.
Wij zijn allemaal tegen de schadelijke effecten van drugs. Wij willen het leed beperken. Hoe dit moet gebeuren zal nog in detail beschreven moeten worden. Het begrip harm reduction is negatief verbonden met mislukte programma's, die verslaafden niet van hun verslaving af hebben geholpen. Dat is de reden waarom ik en de PPE-Fractie een aantal amendementen hebben ingediend die gericht zijn op verscherping van de controle op de minimalisering van de schadelijke effecten en op het aanscherpen van de regels. Om het leed te minimaliseren moet er worden gezorgd voor behandeling, scholing, sociale hulp en dergelijke, die de verslaafde andere waarden dan drugs kunnen bieden. De Verklaring van de rechten van het kind van de VN geeft kinderen recht op een leven zonder drugs, en het antidrugsbeleid van de VN van juni dient ook een richtsnoer te zijn voor de EU.
Tot slot wil ik mevrouw d'Ancona gelukwensen, misschien niet met een in alle opzichten geslaagd verslag, maar met het feit dat zij nu tijd en energie overhoudt voor andere zaken dan de herziening van verslagen over het drugsbeleid. Wat resteert, is dat wij ons in de toekomst verder verdiepen in elkaars modellen, zodat we kunnen profiteren van de beste oplossingen.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, het is zinloos zich tijdens een drugsdebat te verliezen in hoogdravend moralisme. Het drugsprobleem is een plaag die op vele manieren kan worden bekeken, maar blijft boven alles een tragedie van weggegooide levens en menselijk lijden. Een enge ideologische benadering alleen kan geen oplossing bieden. Wat we nodig hebben is een resultaatgericht beleid.
Het verslag-d'Ancona is in deze geest geschreven. Het doet een beroep op de lidstaten de autoriteiten op verschillende overheidsniveaus in staat te stellen nieuwe, innovatieve en resultaatgerichte benaderingswijzen te volgen. We steunen deze boodschap, omdat we naar onze overtuiging geen enkel beleidsalternatief bij voorbaat moeten uitsluiten. Als we het drugsprobleem willen oplossen moeten we pragmatisch en onbevooroordeeld te werk gaan. Ik kan mij daarom beter verenigen met de benadering van Sir Jack Stewart-Clark dan met die van de heer Blokland.
Het drugsprobleem wordt door de verschillende lidstaten natuurlijk op verschillende manieren benaderd. Dit is op zichzelf al een probleem, met name omdat zo het drugstoerisme wordt bevorderd. In een ideale wereld zou alle wetgeving geharmoniseerd zijn. Wat dat betreft is het verslag-d'Ancona realistisch te noemen - dit debat alleen al biedt daarvoor een overtuigend bewijs. Het verslag erkent dat harmonisatie nog niet aan de orde is en stelt dat in plaats daarvan de samenwerking tussen de nationale, regionale en stedelijke overheden concreet uitgewerkt en verbeterd moet worden. Dit is noodzakelijk om de conflicten bij te leggen die er tussen de lidstaten zijn ontstaan als gevolg van het uiteenlopende beleid. Bovendien zal deze samenwerking leiden tot een beter inzicht in de mate waarin specifieke strategieën vrucht afwerpen, en onder welke omstandigheden. Dit wordt ongetwijfeld een van de fundamenten van een effectief Europees drugsbeleid.
Onze ervaringen met betrekking tot de effectiviteit van de verschillende strategieën zouden overigens wel eens minder ver uiteen kunnen lopen dan we denken. Tijdens mijn bezoek aan Zweden viel het me op dat de Zweedse politie de zaken niet wezenlijk anders aanpakt dan de Nederlandse autoriteiten.
Hier raakt het verslag-d'Ancona een andere gevoelige plek. Het doet een beroep op de lidstaten de kloof te dichten tussen het beleid zoals dat met de mond wordt beleden en het beleid zoals dat in de praktijk wordt uitgevoerd. Laten we een punt zetten achter het hypocriete onderscheid tussen wetgeving en praktijk. De juridische instrumenten die ons ter beschikking staan dienen aan de nieuwe realiteit te worden aangepast. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 28 juli 1998 was een goede gelegenheid geweest om de punten te behandelen waar wetgeving en uitvoering het meest uiteenlopen, en om de recente ontwikkelingen op drugsgebied in de conventie op te nemen. Daarom heeft de menselijke benadering van het verslag-d'Ancona mijn voorkeur boven de ideologische benadering die vanaf de zetels hier voor mij nog altijd te veel wordt verkondigd.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik zou me willen aansluiten bij de felicitaties aan het adres van mevrouw d'Ancona vanwege haar poging in dit Huis consensus te bereiken ten aanzien van een buitengewoon netelig vraagstuk, waarover de meningen in dit Parlement zeer uiteenlopen.
In zekere zin toont het Parlement hier echter tegelijkertijd zijn politieke onmacht. We hebben het namelijk over het opstellen van aanbevelingen over een buitengewone vergadering van de Verenigde Naties over drugs die al heeft plaatsgevonden. Het is dus noodzakelijk, ook gezien de opmerkingen die door andere leden zijn gemaakt, een aantal van de belangrijkste uitgangspunten duidelijk te formuleren, zodat de burgers kunnen begrijpen waar we het eigenlijk over hebben in dit Parlement.
We zijn ten eerste voorstander van het uitgangspunt dat de burgers van de Europese Unie beschermd moeten worden. Ten tweede zijn we voorstander van hulp aan mensen, waar dan ook ter wereld, die, gezien de economische situatie in hun land, afhankelijk zijn van de teelt van drugsgewassen. Ten derde willen we de jonge burgers de best mogelijke voorlichting en informatie kunnen bieden, zodat ze in hun persoonlijke levensstijl goed onderbouwde keuzes kunnen maken. Ten vierde zijn we voorstander van de opvatting dat zinloze en afgeschreven ideologieën overboord gezet moeten worden; het is in het bijzonder onze taak een politiek standpunt in te nemen en een visie te ontvouwen met betrekking tot de manier waarop we voor onze burgers het best een drugsvrije samenleving kunnen creëren.
De oplossing is niet perfect en kan wellicht nooit in zijn geheel worden bereikt. Door echter zelfgenoegzaam te worden en te verklaren dat een bepaald percentage drugsverslaafden wel acceptabel is, zouden we de strijd echter bij voorbaat al hebben verloren. We moeten blijven streven naar het utopische ideaal en kijken wat we daarvan in de praktijk kunnen brengen.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, de vorige keer dat wij dit verslag behandelden, was ik nogal gefascineerd door de toestand in het Parlement. Het was immers vrij duidelijk dat wij in elk geval zeer, zeer ver verwijderd waren van wat voor harmonisatie van het beleid dan ook. Ik geloof dat dit verslag, na de discussie over onze eigen privileges, ons lange tijd het meest geschokt heeft.
De visie van Zweden is hier al enigszins besproken. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de uitkomst mee te delen van een onderzoek dat vorige week is gepubliceerd. Het ging over jongere tieners en er is gebleken dat het aantal jongeren dat met drugs heeft geëxperimenteerd, drastisch is verminderd. Dit is niet het gevolg van een of andere moraliserende houding, maar van directe en intensieve inspanningen onder jongeren in de voorsteden, de plaats in de grote steden waar de sociale uitsluiting het grootst is. Dit toont natuurlijk aan dat wij pragmatisch moeten zijn, vooral als het erom gaat ons in menselijke zin in te spannen voor onze jeugd.
Ik ben verder van mening dat wij moeten kijken naar de inhoud van het begrip restrictief beleid, dat absoluut niet gelijkgesteld mag worden met repressief beleid.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, de wereldgemeenschap heeft duidelijk en ondubbelzinnig haar standpunt over het drugsbeleid vastgelegd, en wel in de drie drugsconventies van de VN en in het politieke standpunt dat wij hebben ingenomen tijdens de bijeenkomst in New York van 8 tot 11 juni dit jaar. De wereldgemeenschap, inclusief de lidstaten van de EU, heeft zich met artikel 33 van de VN-Verklaring van de rechten van het kind uit 1989 eveneens de taak gesteld kinderen te beschermen tegen het gebruik van drugs, illegale verdovende middelen en te zorgen dat ze niet betrokken raken bij onwettige productie en distributie.
Vandaag, 5 oktober, is het de Internationale Dag van het kind. Wij dragen allen verantwoordelijkheid voor de naleving van de verdragen die door onze lidstaten zijn geratificeerd. Ik verzoek het Parlement daarom dringend te stemmen tegen alle amendementen en aanbevelingen die in strijd zijn met de Verklaring van de rechten van het kind en met een drugsvrije maatschappij.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sinds maanden en, voor zover ik heb kunnen vaststellen, ook vandaag draaien onze debatten om hetzelfde punt: wij discussiëren niet zozeer over de vraag hoe wij inzake preventie of nazorg op de efficiëntste manier kunnen optreden, als wel over de vraag of afgevaardigden erin slagen te bewijzen dat hun standpunt of het beleid dat in hun land wordt gevoerd telkens beter is dan dat van een ander land.
Wat leert ons die eindeloze discussie? Ten eerste dat er geen pasklare oplossing om het drugsprobleem te bestrijden bestaat. In ieder geval is er niet in noch buiten dit Huis iemand die kan zeggen: ik weet hoe wij het probleem met maatregelen voor zowel preventie als nazorg kunnen oplossen. Ik ken niemand.
Dat betekent ten tweede: wij hebben over uiteenlopende uitgangspunten voor de bestrijding van het drugsprobleem gediscussieerd, maar per slot van rekening blijft er enkel een gevoel van hulpeloosheid en radeloosheid over. Want niet één van de vele verschillende pogingen om het probleem doeltreffend te bestrijden is gelukt. Dat moeten wij nu werkelijk eens beseffen en dan moeten we naar mijn mening tot hetzelfde besluit komen als collega d'Ancona. Dat houdt wezenlijk het volgende in: rekening houdend met de historische omstandigheden die hun stempel op een bepaalde samenleving van een bepaald land hebben gedrukt, met de culturele eigenaardigheden en met de uiteenlopende staatsstructuren - de gezondheidszorg is niet in alle landen op dezelfde manier georganiseerd - moeten wij besluiten nemen die, om het eenvoudig te zeggen, voor elk land specifiek zijn. Ik insinueer niet dat de Nederlanders niet optreden zoals het hoort. Wat de Zwitsers betreft doe ik dat evenmin. Beide landen - om eens de antipoden in het debat naar voren te brengen - hebben verschillende benaderingen. Beide hebben dezelfde problemen.
Voor beide landen zou men waardering moeten tonen, want beide doen evenveel inspanningen. Wij zouden er in ieder geval mee moeten ophouden onszelf wijs te maken dat het zinvol is een debat te voeren waarin het ene land het andere ervan probeert te overtuigen dat zijn uitgangspunten beter zijn dan die van de andere. Daarom heeft mevrouw d'Ancona na een lange discussie geprobeerd een compromisvoorstel voor te leggen. Zij zegt: ik heb mijn standpunten - zij heeft ze hier beter uiteengezet dan ik dat zou kunnen - maar daarin passen vele verschillende benaderingen die men niet als minderwaardig of superieur maar als gelijkwaardig zou moeten beschouwen. Ik denk dat wij uitstekend werk leveren als wij tenminste die minimale overeenstemming proberen te bereiken. Daarom wil ik, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, mevrouw d'Ancona voor haar verslag bedanken. Zij heeft geprobeerd om, weliswaar op de kleinste gemeenschappelijke basis, toch tot een consensus te komen.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, niet alleen in Europa maar overal neemt het drugsgebruik angstwekkend toe. Ik geloof dat wij er allen naar streven de jeugd en de hele maatschappij zoveel mogelijk tegen drugs en drugsgebruik te beschermen. Wij zijn het er ook over eens dat het probleem enkel te bestrijden is met een geheel van maatregelen waarin preventie, repressie, ontwenning en reïntegratie evenwichtig verdeeld zijn. Wanneer men, zoals Hedy d'Ancona het in haar eerste verslag deed, dit evenwicht niet in acht neemt, wordt men bestraft. Zij drong aan op decriminalisering van drugsgebruik, vrije verkoop van cannabisproducten en medische verstrekking van heroïne. Haar verslag werd terecht terugverwezen.
Het verslag dat nu aan de orde is gaat in een andere richting. Het probeert het genoemde evenwicht te bewaren. Het bevat veel van wat onze drugdeskundige Sir Jack Stewart-Clark heeft voorgesteld en het plaatst het sociale aspect ruim op de voorgrond. Men kan dit verslag zonder meer goedkeuren.
Ik vind het echter verschrikkelijk dat er opnieuw amendementen zijn ingediend die het evenwicht aanzienlijk verstoren en het Parlement de legalisering van drugs proberen aan te praten. Dat is onaanvaardbaar! Wij moeten naar de toekomst kijken en beseffen dat voorkomen genezen is. Daarom wil ik er op deze plaats om verzoeken meer middelen voor preventie vrij te maken: drugsvrije scholen voor de kinderen, voor de samenleving, maar zware straffen voor dealers en middelen om jonge verslaafden van de drugs af te helpen. In het evenwicht tussen deze drie maatregelen ligt de kans om onze maatschappij, ons leven drugsvrij te maken.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, het is goed voor de reputatie van het Parlement dat dit verslag is terugverwezen, zodat het nu een nieuwe doelstelling bevat: een drugsvrije samenleving. Onze fractie was voorstander van de terugverwijzing. Dat het zo is gegaan, is volgens mij goed voor de reputatie van het Parlement. Persoonlijk kan ik niet alle aanbevelingen steunen, waarvan er een aantal genoemd zijn door collega Jan Andersson.
De discussie die wij voeren is zeer gepolariseerd. Het schijnt dat iemand met mijn politieke opvattingen geen voorstander kan zijn van harm reduction . Volgens mij is dat onjuist, is dat een misvatting. Ik wil ook het leed verminderen, maar ik kan termen als "Trojaanse paarden' niet goedkeuren.
Er wordt beweerd dat de toestand in onze gevangenissen het gevolg is van het drugsbeleid. Volgens mij is deze toestand echter ontstaan door een verkeerd criminaliteitsbeleid. Finland kent het laagste aantal gevangenissen, maar wel een streng criminaliteitsbeleid. Het is dus mogelijk deze twee te combineren. Het is aan de Raad van Europa, iets te doen aan het eigenlijke criminaliteitsbeleid en de fouten die daaraan kleven. Daarentegen moet de zorg voor de mensen worden verbeterd.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, verontschuldig me. Ik wil onze werkzaamheden niet tegenhouden, maar zowel de heer Pirker als mevrouw Thors hebben een onjuiste uitspraak gedaan. Het verslag werd niet door de plenaire vergadering terugverwezen. Integendeel, ik heb er namens de sociaal-democratische fractie om verzocht het uit de plenaire vergadering te nemen en terug naar de commissie te sturen. Dat is een wezenlijk verschil. Hier wordt de hele tijd beweerd dat de plenaire vergadering het verslag als rotzooi zou hebben afgewezen. Om over een vergelijk te kunnen onderhandelen heeft mevrouw d'Ancona me gevraagd het terug te nemen. Dat is een wezenlijk inhoudelijk verschil!

Thors
Mijnheer de Voorzitter, we moeten niet gaan muggenziften.
Dit is geen manier van discussie voeren. Ik heb een term gebruikt die de situaties die u noemde beide dekt. Het Zweedse woord Återremiss verwijst naar gevallen waarin wordt verzocht dat iets wordt teruggenomen en vervolgens naar de voorbereidende instantie wordt terugverwezen.

Kerr
Mijnheer de Voorzitter, de waarheid is dat het verslag naar de commissie werd teruggestuurd omdat de Britse Labourfractie - de grootste groep binnen de socialistische fractie - er tegen zou stemmen. De Labourfractie handelde daarbij in opdracht van de Britse minister van Binnenlandse Zaken, wiens zoon kort tevoren wegens handel in drugs was opgepakt. De fractie zou daarom door het verslag in verlegenheid zijn gebracht en zou het nooit hebben kunnen steunen. Het oorspronkelijke verslag van mevrouw d'Ancona was uitstekend. Het verslag dat nu ter tafel ligt is helaas minder goed, hoewel ik een aantal punten onderschrijf.
Er hangt in deze vergaderzaal een weeë lucht van hypocrisie. Deze lucht vermengt zich met de geur van een drug die buiten wordt gerookt. Die drug heet tabak en eist ieder jaar de levens van een half miljoen Europese burgers. Dit Parlement is niet eens bij machte mensen te verhinderen te roken in ruimten waar een rookverbod geldt, bijvoorbeeld meteen hier buiten deze vergaderzaal. In plaats daarvan doet het pogingen het verstandige drugsbeleid dat mevrouw d'Ancona heeft voorgesteld af te zwakken. Ik weet dat veel leden van de Britse Labourfractie in dit Parlement in het verleden drugs hebben gebruikt en dat sommige dat nog steeds doen. Toch zullen ze allen tegenstemmen omdat hypocrisie in dit Huis nu eenmaal de overhand heeft.
We hebben een verstandig beleid nodig dat erop is gericht cannabis uit de criminele sfeer te halen, zoals dat wordt gevoerd in Nederland, Australië en vele andere landen. Dit biedt ons de gelegenheid het echte probleem, dat van de hard drugs, veel effectiever aan te pakken en serieus genomen te worden door de jongeren om wie het gaat.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het feit dat hier het verslag van mevrouw d'Ancona voorligt in de huidige vorm toch een belangrijke stap is. In elk geval zal het in mijn land de aandacht trekken dat er een paar duidelijke principes voorop zijn gezet. Een principe van bijvoorbeeld een drugsvrije samenleving, "leven zonder drugs" staat in het verhaal ook, beperking van de vraag, meer nadruk op wetshandhaving en op handhaving van de internationale overeenkomsten. Dat betekent dus: weg met het gedoogbeleid. Dat is nogal een uitspraak. Ik heb de indruk dat principes zoals "toegeeflijke samenleving" , dat las ik wel eens in liberale partijprogramma's, hiermee, voor wat betreft het drugsbeleid, een stille dood zijn gestorven. Ik denk ook dat dit van groot belang is want de overlast van drugs voor de gebruiker en voor de mensen daaromheen is groot en met name, dat weet iedereen, in de kringen die sociaal-economisch aan de onderkant van deze samenleving staan. Ik vind het dan ook heel vanzelfsprekend dat op een gegeven moment sociaal-democraten en christen-democraten elkaar op zo een punt kunnen vinden want bestrijding van leed, met name voor de mensen die het meest kwetsbaar zijn, dat mag toch wel een eerste principe zijn dat wij navolgen.
Ik vind het dan ook een juiste zaak dat de drugsvrije samenleving als ideaal is gepresenteerd. Ik verbaas me er zeer over dat zo'n ideaal verworpen wordt door sommige mensen, alsof het streven naar volledige werkgelegenheid, het streven naar uitbanning van armoede, het streven naar een maatschappij waar recht heerst en het uitbannen van imbecielen in het Parlement, niet eveneens idealen zijn die we met kracht moeten nastreven. Daarom vind ik het fijn dat dit verslag er is. Het is een compromis maar er staat gelukkig ook beleid in en dat is een belangrijke zaak.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw d'Ancona is grondig te werk gegaan bij het opstellen van haar verslag. Dit tweede verslag is duidelijk rationeler, gematigder en vooral constructiever dan het vorige. Ik ben van mening dat de langdurige en onstuimige behandeling in het Parlement van de verslagen-d'Ancona de opvatting bij velen heeft versterkt dat de strijd tegen drugs niet gewonnen kan worden door de harmonisatie van de drugswetgeving der lidstaten slechts op de voorwaarden van een liberaal drugsbeleid te willen realiseren. We zijn allemaal op onze eigen manier slachtoffers van drugsgebruik.
De samenwerking tussen de lidstaten in de strijd tegen drugs moet actief en niet reactief zijn. De concentratie op de bestrijding van de schadelijke effecten van drugsgebruik is niet de juiste weg. Het debat over synthetische drugs heeft aangetoond dat de Europese Unie zich vooral moet concentreren op voorlichting gericht op kinderen en jongeren. De strijd tegen verschillende modedrugs onder de jeugd, zoals de synthetische drug ecstacy, is de enige manier om de drempel om drugs te gaan gebruiken hoog te houden. De uitwisseling van informatie tussen autoriteiten en het opstellen van gemeenschappelijke databanken voor de registratie van nieuwe drugssamenstellingen moet ook met financiële steun van de Europese Unie snel ontwikkeld en uitgebreid worden.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik nog opmerken dat meningsuitingen op de tribune volgens mij verboden zijn.

Burtone
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik vind het belangrijk dat wij vanavond het debat over drugs weer hebben opgepakt en met name dat er geen wonderen in het vooruitzicht zijn gesteld. Verslaving kan niet als bij toverslag verdwijnen! Er bestaat geen oplossing die ons in één klap tot een drugsvrije maatschappij brengt. Er wacht ons een zware taak waarbij niet alleen het Europees Parlement, maar alle lidstaten zich moeten inzetten. We moeten tot een globale strategie zien te komen, zoals ook nog is benadrukt in de laatste algemene Vergadering van de Verenigde Naties, een strategie die met name een impuls tot preventie inhoudt en waarin wegen worden aangegeven om de vraag naar drugs in onze Gemeenschap terug te dringen. Educatie en voorlichting moeten hier centraal staan; we moeten ons immers bewust zijn van de grote dreiging van de synthetische drugs.
Preventie alleen is niet voldoende; we moeten met name de jongeren helpen die zich in de tunnel van de dood bevinden, de tunnel van de drugs. We moeten dan niet alleen denken aan strategieën ter beperking van de schadelijke effecten, maar ons met name rekenschap geven van het feit dat er via de solidariteit in het kader van het vrijwilligerswerk belangrijke resultaten zijn geboekt. De therapeutische gemeenschappen hebben veel jongeren gered en nieuwe hoop gegeven. Aan preventie en behandeling moeten reclassering en terugkeer in de maatschappij worden gekoppeld, alsook een beleid dat niet alleen de kleinschalige verkoop van verdovende middelen terugdringt, maar zich vooral op de grootschalige drugshandel richt. Het is belangrijk te trachten deze handel aan te pakken, waarbij we moeten beginnen bij het bankgeheim, daar grote geldstromen die de dood van velen veroorzaken, via legale kanalen lopen. Hier moet het Europees Parlement absoluut ingrijpen.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met belangstelling het door mevrouw d'Ancona herziene verslag en het zeer levendige debat van vandaag gevolgd. Sinds vele jaren bestaat er tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie een speciale nauwe samenwerking op het gebied van drugs, die heel vruchtbaar is. Wij hebben samen belangrijke conferenties georganiseerd en de uitwisseling van informatie heeft goed gewerkt. Vertegenwoordigers van het Europees Parlement hebben ook deelgenomen aan de delegatie van de Commissie tijdens de buitengewone zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over drugs van afgelopen zomer. Evenals mevrouw d'Ancona hoop ik op voortzetting van de goede samenwerking.
Ik heb het al vele keren eerder gezegd, maar een herhaling is op zijn plaats: de genoemde samenwerking staat garant voor een constructieve en gerichte dialoog over de centrale vragen rond het drugsbeleid. Een bewijs hiervan is dat wij er samen voor gezorgd hebben de synthetische drugs op de politieke agenda van de EU te zetten. Dit versterkt volgens mij het beeld van een Europa dat eensgezind de strijd aanbindt tegen het groeiende drugsgebruik. Dit heeft ook geleid tot een aanpassing van de politieke agenda van de EU, waardoor deze beter aansluit op de ongerustheid en het dagelijks leven van de burgers.
Door de samenwerking hebben wij ook aangetoond dat de wetten en regels die op dit gebied binnen de EU bestaan vandaag de dag aardig overeenkomen. Dit is grotendeels het gevolg van de gemeenschappelijke grondslag die ons door de verschillende VN-conventies wordt geboden. De EU-regels met betrekking tot bijvoorbeeld het witwassen van drugsgeld en synthetische middelen hebben natuurlijk ook een belangrijke rol gespeeld. Tegelijkertijd moeten wij onze ogen niet sluiten voor de belangrijke verschillen die nog steeds bestaan. De straffen voor bezit, handel en smokkel variëren, evenals de houding ten opzichte van eigen gebruik en de vraag of bepaalde drugs als minder gevaarlijk kunnen worden beschouwd dan andere. Wij dienen ons er ook van bewust te zijn dat er grote verschillen bestaan in de toepassing van de bestaande wetten en regels. Deze verschillen zijn niet zonder betekenis. Ze weerspiegelen essentiële meningsverschillen over de wijze waarop de toekomstige strategieën inzake drugs moeten worden bepaald. Zo is er nog van alles te doen voordat er een eensgezind Europees drugsbeleid is. De verschillen moeten echter niet overdreven worden. Het risico bestaat dat wij in dat geval onnodig veel tijd en energie gaan besteden aan relatief kleine problemen. Dat belemmert een constructieve dialoog over de grote gemeenschappelijke problemen die wij gezamenlijk met gemeenschappelijke middelen moeten oplossen.
In het verslag van mevrouw d'Ancona is ook duidelijk vastgesteld dat ons gemeenschappelijke doel binnen de EU een drugsvrije samenleving is en blijft. Dat is waardevol; op dit punt mag geen twijfel bestaan.
Mijnheer de Voorzitter, de combinatie van preventieve en restrictieve maatregelen die momenteel het drugsbeleid in Europa kenmerken, is het resultaat van bijna 30 jaar inspanning. In diverse lidstaten zijn op verschillende momenten verschillende modellen uitgeprobeerd. Hieruit is gebleken dat preventieve werkzaamheden en maatregelen op sociaal gebied minstens zo belangrijk zijn als verboden en restricties.
In de praktijk bevat het drugsbeleid drie verschillende basiselementen. Ten eerste zijn er de maatregelen om de vraag te verminderen; ten tweede de maatregelen om de toegang te beperken; en ten derde is er de internationale samenwerking. Deze drie bouwstenen vormen de basis voor het vijfjaren-actieplan tegen drugs, dat de EU in 1994 heeft aangenomen en dat nu op het punt staat geactualiseerd te worden. Continuïteit en volharding zijn in dezen sleutelbegrippen. Dit wordt ook benadrukt in het slotdocument dat tijdens de buitengewone VN-zitting van afgelopen zomer is aangenomen. Het verheugt mij daarom bijzonder dat een van de aanbevelingen in het verslag-d'Ancona zo eenduidig de VN-conventies steunt. Dit schept een weldadige helderheid waar het gaat om de kaders voor de toekomstige inrichting van het antidrugsbeleid. Wat nu moet gebeuren, is dat de diverse partijen de samenwerking nauwkeurig bepalen en op elkaar afstemmen zodat men beter kan reageren op nieuwe trends en tendensen. Er is daarentegen geen speelruimte voor radicale veranderingen of riskante experimenten.
Mijnheer de Voorzitter, de meeste mensen lijken het er vandaag de dag over eens te zijn dat de nadruk moet liggen op preventieve maatregelen. Alleen maar roepen om meer politie en douaneambtenaren, strengere straffen of niets ontziende uitroeiing van de drugsteelt in ontwikkelingslanden is een weinig zinvolle aanpak. Het is daarentegen van belang vaste kaders op te stellen en een uitgebreide sociale verantwoordelijkheid op zich te nemen. Daarom waardeer ik het dat de rapporteur in haar verslag plaats inruimt voor het financiële programma voor gemeenschappelijke maatregelen ter preventie van drugsmisbruik. De Unie heeft in een periode van vijf jaar 27 miljoen ecu in de lidstaten geïnvesteerd ter ondersteuning van de preventie. Het programma schept unieke mogelijkheden voor de samenwerking tussen regeringsinstellingen en vrijwilligersorganisaties. Door het programma worden ook voorwaarden geschapen voor het ontwikkelen van methodes, bijvoorbeeld voor het evalueren van preventieve activiteiten in de lidstaten. Het is de bedoeling dat er strategieën worden vastgesteld die het uitwisselen van gegevens en ervaringen bevorderen. Wel moet duidelijk en helder gezegd worden dat het communautaire programma niet gebruikt kan worden voor de ondersteuning van experimenten op het gebied van drugs - helaas bestaat er op dit punt een aantal misverstanden.
Tot slot wil ik opmerken dat we net begonnen zijn aan de actualisering van het EU-actieplan tegen drugs. Ik ben verantwoordelijk voor de coördinatie van de werkzaamheden van de Commissie, als deze haar bijdrage aan het nieuwe programma gaat uitwerken. Ik ga ervan uit dat wij een eerste ontwerp tegen begin volgend jaar klaar kunnen hebben. Vóór die tijd zal ik samen met de betrokken collega's uit de Commissie alle inspanningen evalueren die de laatste jaren op dit gebied binnen de Unie zijn geleverd. Ik ga ervan uit dat ik in mijn functie als coördinerend commissaris verschillende gelegenheden zal krijgen om deze zaken met het Parlement te bespreken, zowel in de parlementaire commissie als hier in het plenum.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bestrijding van corruptie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0285/98) van de heer Bontempi, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het beleid van de Unie ter bestrijding van de corruptie (COM(97)0192 - C4-0273/97).

Bontempi
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat wij vandaag ter discussie en stemming voorleggen, spreekt zich met name uit over de mededeling van de Commissie van 1997 inzake de voorgestelde richtsnoeren. Bovendien wordt er, gezien de talloze interessante ontwikkelingen die op internationaal niveau hebben plaatsgevonden met betrekking tot het uitwerken van een strategie ter bestrijding van corruptie, de staat opgemaakt en worden er prioriteiten gesteld, waarbij wordt bekeken welke initiatieven het meest urgent zijn en hoe deze gerealiseerd kunnen worden. In feite liggen er al talloze voorstellen en ideeën bij de verschillende internationale organisaties op tafel; nu is de tijd gekomen om concreet tot actie over te gaan.
Het is mijn bedoeling een kort, samenvattend oordeel te geven over het verslag van de commissie; wel behoud ik me het recht voor later op enkele wezenlijk punten terug te komen. Het is een goed verslag dat echter twee nogal ernstige lacunes vertoont. De eerste heeft betrekking op de geringe handelingsmogelijkheid ook op die terreinen waar het initiatief eerlijk gezegd bij de Commissie ligt en niet aan andere organismen is gedelegeerd; de tweede - politiek gezien nog belangrijker - ligt in het feit dat er totaal geen gewag wordt gemaakt van problemen en risico's, noch van mogelijke maatregelen die de betrekking hebben op de corruptie binnen de Europese instellingen. Wij hebben recentelijk gevallen gezien die veel opschudding hebben veroorzaakt - de kwestie-ECHO, als laatste - en die aantonen dat het noodzakelijk is een eigen, heel duidelijke regelgeving en prioriteitenkader te hebben, willen we in de ogen van anderen geloofwaardig zijn wanneer we het voortouw nemen. In het verslag worden er in dit opzicht een aantal voorstellen geformuleerd en ik meen een zekere overeenstemming te zien bij de Commissie om dit gedeelte te versterken. De kwestie wordt ook besproken in het verslag-Bösch dat morgen wordt behandeld; het gaat daar immers om dezelfde aspecten.
Ik zou willen opmerken dat de toestand globaal gezien de laatste drie, vier jaar steeds zorgwekkender is geworden. Dat blijkt duidelijk uit de spraakmakende gevallen die zich in verschillende delen van de wereld hebben voorgedaan - Kenia, Japan, Mexico, Zuid-Korea, Bohemen, Italië, Spanje, Frankrijk - waar vooraanstaande politici en hele groepen leidinggevende personen in corruptieschandalen zijn verwikkeld. Het blijkt ook uit de schatting volgens welke 5 % van alle buitenlandse, op de import van kwetsbare landen gerichte investeringen door corruptie wordt opgeslorpt, zonder daarbij nog de binnenlandse corruptie in aanmerking te nemen. In werkelijkheid zijn we ons bewust geworden van de ernst van de zaak, omdat zelfs organismen die tot voor kort bang waren het woord corruptie uit te spreken, het vandaag de dag een centrale plaats op de agenda geven. Ik refereer zonder polemisch te willen zijn, maar juist om dit aspect te onderstrepen, aan het Europees Monetair Instituut, de Wereldbank, de OESO, kortom aan al die organismen die zich, ook al bestonden er zelfs talrijke gevallen van corruptie zoals bijvoorbeeld in de internationale handel, daar voorheen nooit duidelijk over hadden uitgesproken. Het verheugt me dan ook, gezien de gevaarlijke ontwikkelingen, dat juist het bedrijfsleven en genoemde instellingen zich rekenschap van de situatie hebben gegeven. Op 14 en 15 april hebben we gezamenlijk - Raad, Commissie en Parlement - zeer interessante studiedagen gehouden over de corruptie in het bedrijfsleven, waar een aantal vertegenwoordigers van dit laatste ook belangrijke mondelinge verbintenissen is aangegaan. En nu maar afwachten wat er in feite gaat gebeuren.
Vervolgens wil ik gewag maken van een nieuw en zeer belangrijk feit: het ontstaan van een NGO - Transparency International - die vanaf 1993 in Berlijn werkzaam is op het gebied van de corruptiebestrijding vanuit het gezichtspunt van het bedrijfsleven. Dit heeft tot een aantal gevolgen geleid die ik hier slechts even opsom: een overeenkomst van de Europese Unie, onlangs goedgekeurd door de Raad tezamen met het Protocol inzake de bescherming van de financiële belangen, en met name, in december, een uiterst belangrijke OESO-overeenkomst, de eerste in haar soort, inzake de expliciete en concrete bestrijding van de corruptie die in een zo belangrijke organisatie tot stand is gekomen. Ik wil hier ook nog Amsterdam noemen, waarvan de nieuwe rechtsgrond het mogelijk maakt zich met krachtigere samenwerkingsinstrumenten in te zetten voor de corruptiebestrijding. Hiermee wil ik maar zeggen dat de instrumenten bestaan en op het einde van het verslag worden de wegen en de belangrijkste prioriteiten aangegeven om tot de verwezenlijking van dit werk te komen, uitgaande van een bestrijding van grote reikwijdte. Ik wijs ook nog op de ratificatie van de overeenkomsten en met name op de noodzaak - zowel voor de lidstaten als de Commissie - actie te ondernemen tegen de mogelijkheid de kosten van smeergelden van de belasting af te trekken, een ongelooflijk schandaal dat in onze landen blijft voortbestaan - en tenslotte wijs ik nog op alle, uiterst belangrijke preventiemaatregelen, zoals doorzichtigheid en vereenvoudiging en vermindering van de bureaucratie, die ook de politieke wereld de mogelijkheid bieden de corruptie beter aan te pakken. De onafhankelijkheid van de rechterlijke macht is van wezenlijk belang, maar dé voorwaarde voor het winnen van de strijd is met name de morele inzet van de burgers en, het moge gezegd, de morele inzet van de zijde van de instellingen en de politiek.
Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat velen in deze Vergadering graag op een zodanige manier politiek willen bedrijven dat ze worden gewaardeerd en niet slechts getolereerd; en het bewijs van corruptie is een doorslaggevend bewijs.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft de aandacht gevestigd op vijf maatregelen in de strijd tegen de corruptie. Een aantal van deze maatregelen bestond al, andere zullen nog worden ingevoerd. De commissie juridische zaken zou de Commissie met name met klem willen verzoeken om wetgeving tot uitbreiding van het toepassingsgebied van de bestaande richtlijn inzake het witwassen van zwart geld teneinde er ook misdrijven zoals corruptie onder te laten vallen.
Daarnaast verzoeken we de Commissie de namen te noemen van de lidstaten waar steekpenningen aan buitenlandse functionarissen fiscaal aftrekbaar zijn, om vervolgens een eind te kunnen maken aan deze gang van zaken.
We zouden de Commissie ook willen verzoeken om wetgeving ter verduidelijking van de voorwaarden waaronder men kan inschrijven op overheidsaanbestedingen, teneinde mensen die wegens corruptie zijn veroordeeld in de toekomst uit te kunnen sluiten van deze procedures.
We verzoeken de Commissie ook de criteria te bestuderen op basis waarvan stappen genomen zouden kunnen worden tot het opstellen van een omvangrijk systeem voor de registratie van malafide ondernemingen. Op basis van deze zwarte lijst zouden dit soort ondernemingen kunnen worden geweerd bij aanbestedingen inzake toekomstige contracten en subsidies. Daarnaast kunnen we op deze manier derden attent maken op de risico's die ze lopen als ze met deze bedrijven in zee gaan. Opname in zo'n zwarte lijst zou afhankelijk zijn van duidelijke, door de Commissie op te stellen criteria en passende beroepsprocedures.
Tenslotte is de commissie juridische zaken van mening dat iedereen die inschrijft op een specifieke aanbesteding een schriftelijke verklaring dient over te leggen dat hij een dergelijke contract nooit door middel van steekpenningen zal proberen te verkrijgen. Ons inziens verdient dit onderwerp nadere aandacht. We zijn ons ervan bewust dat dit in eerste instantie valt onder het strafrecht van de afzonderlijke lidstaten, maar desalniettemin zouden we graag zien dat de Commissie deze vijf maatregelen op Europees niveau zou invoeren.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats dank ik collega Bontempi voor zijn goed verslag waarin hij een groot deel van onze ideeën heeft opgenomen. Wanneer de Commissie het onderwerp van de corruptie aansnijdt, zou ze er wellicht goed aan doen eerst voor haar eigen deur te vegen alvorens anderen de les te lezen. Toen de Commissie begrotingscontrole op 21 oktober 1997, dus bijna een jaar geleden, haar advies inzake het verslag van collega Bontempi uitbracht, was dit de kern van haar verklaring.
Wij constateerden toen dat de mededeling van de Commissie over het beleid van de Unie ter bestrijding van de corruptie weliswaar op vele punten juist en waardevol was, maar geen aandacht had voor het probleem van de corruptie bij de Commissie en de andere EU-instellingen. Dit facet van het onderwerp - laten we er geen doekjes om winden - werd eenvoudigweg doodgezwegen.
Nu wordt er sinds enige weken en dagen hevig over gediscussieerd. Dit bewijst dat het Parlement terecht heeft gehandeld toen het in het voorjaar de kwijting van de Commissie uitstelde. Destijds formuleerden wij twee belangrijke eisen: ten eerste de regelmatige informatie van het Parlement over lopende interne onderzoeken van gevallen van fraude en corruptie waarin EU-ambtenaren betrokken zouden zijn, en ten tweede een snelle en grondige informatie van de bevoegde gerechtelijke autoriteiten over ieder geval van verdenking.
Wij moeten helaas vaststellen dat tot dusver aan deze voorwaarden niet wordt voldaan. Op het ogenblik raken de gemoederen door een of andere affaire verhit, maar echt ernstig is het feit dat wij geen precies zicht hebben op de omvang, de aard en de gevolgen van de interne gevallen van verdenking die de Commissie onderzoekt. Wij kennen enkel een cijfer: er worden op het moment 27 gevallen onderzocht, waarbij vermoedelijk ook ambtenaren van de Commissie betrokken zijn. De Commissie weigert ons bijna stelselmatig de desbetreffende verslagen in te laten zien. Wij krijgen zelfs geen lijst van de gevallen.
Dit moet vlug en fundamenteel veranderen. Anders zet deze Commissie niet alleen haar eigen politieke toekomst op het spel, maar brengt zij het aanzien van de hele Europese Unie ernstige schade toe. En in dit geval heeft zij hoegenaamd niet het recht anderen lessen te geven over de juiste manier om corruptie te bestrijden!

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik begrijp dat collega Bösch in zijn verklaring op het debat van morgen is vooruitgelopen. Daarom wil ik, voor zover het zijn persoonlijk engagement betreft, niet nader ingaan op wat Herbert Bösch gezegd heeft. Daar zullen wij morgen grote aandacht aan besteden.
Niemand kan echter betwisten dat corruptie een verschijnsel is dat de staatsorde ernstig in gevaar brengt. Wij moeten goed beseffen dat destabilisatie van de rechtsstaat altijd tot gevolg heeft dat zijn vertegenwoordigers gevoelig worden voor corruptie. Of het nu verkozen afgevaardigden of ambtenaren zijn, wie politieke beleidsverantwoordelijkheid draagt, wie binnen de vrije economie die verantwoordelijkheid in feite mee op zich neemt en zich aan corruptie schuldig maakt, ondergraaft het fundament van de democratie, namelijk de doorzichtigheid, de herkenbaarheid van het staatsbeleid. Tegelijk ondermijnt hij het vertrouwen in de democratie, en zodra de bevolking geen vertrouwen meer heeft in de democratie bestaat die niet meer. Ik wil hiermee zeggen dat strijd tegen corruptie meer is dan misdaadbestrijding. Het is ook strijd voor stabilisatie van de democratische instellingen. Dit moeten wij voor ogen houden wanneer wij over het verslag van de heer Bontempi beraadslagen.
Dus moeten wij - om nog eens op de verklaringen van de heer Bösch terug te komen - inzien dat de Europese Unie in haar huidige vorm een organisatie is waarin enorme economische macht wordt geaccumuleerd, waarin enorme financiële mogelijkheden worden geschapen, maar in een structuur die steeds ondoorzichtiger wordt. Laat me ook eens duidelijk zeggen dat het niet de Commissie is die daar door haar optreden schuld aan heeft. Ik wil collega Bösch in overweging geven dat zij het Parlement vaak in zijn eisen tot meer openheid heeft gesteund. Het zijn veeleer de regeringen van de lidstaten die door hun optreden in de Raad van de Unie verantwoordelijk zijn voor wat ik net zei. Zij zorgen voor de opbouw van meer economische en financiële macht, maar laten tegelijk na de controlemogelijkheden, in het bijzonder ook die van het Parlement, op een gelijkwaardige manier uit te breiden.
Om die reden zeg ik: wanneer een zo belangrijke instelling als de Europese Unie zo functioneert dat ze haar economische en financiële beleidsbevoegdheid overdraagt aan een uitvoerend orgaan dat niet voldoende controleerbaar is, dan zet ze de poort voor corruptie open. Daarom kom ik terug op wat ik eerst gezegd heb: terwijl wij worden geconfronteerd met een internationalisering van de economische macht in Europa, blijven wij aangewezen op nationale structuren om het misbruik van die economische macht te bestrijden. En precies daar begint het verslag van Rinaldo Bontempi. De bestrijdingssystemen moeten op internationaal niveau gelijkvormig worden gemaakt om ze - daarover zijn we het, denk ik, met mevrouw de commissaris eens - op lange termijn in communautaire rechtsstructuren om te zetten. Met andere woorden, de EU moet in de strijd tegen corruptie eigen beslissingsbevoegdheid krijgen. En daarmee zijn we terug bij het verslag-Bösch, dat morgen aan de orde komt.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zou allereerst de rapporteur, de heer Bontempi, willen feliciteren met zijn verslag dat de EVP volop zal ondersteunen. Ik geloof, mijnheer de Voorzitter, dat ik naadloos kan instemmen met collega Schulz, die erop gewezen heeft dat vele vormen van corruptie die, laten we maar zeggen de laatste tien jaar naar boven zijn gekomen in verschillende lidstaten van de Unie, de hoogste graad van alarm hebben doen aanslaan bij de publieke opinie en bij de bevolking in het algemeen. Zonder overdrijven kan men dus spreken van een crisis van waarden zoals we die graag voorop stellen wanneer we spreken over de democratie in Europa. Opeenvolgende schandalen hebben de grootste twijfel doen ontstaan over de integriteit van hoge verantwoordelijken in het bedrijfsleven, in de openbare administraties en in de politiek. Ik zou naast het voorbeeld dat hier reeds werd gegeven door collega Bösch en de heer Schulz over de fraude ten bedrage van 700.000 ecu, bestemd voor humanitaire hulp aan ex-Joegoslavië, willen verwijzen naar het geruchtmakende proces dat in België loopt voor het Hof van Cassatie in verband met honderden miljoenen die door Agusta en Dassault werden besteed in verband met de aankoop van helikopters en vliegtuigen voor het Belgische leger. Er moet dus werk worden gemaakt van een sluitende definitie die actieve en passieve corruptie onderscheidt van andere strafbare of niet-strafbare handel. Deze definitie moet zeker kunnen gelden binnen alle lidstaten van de Unie en in de lidstaten afzonderlijk. Ik geloof dat wij met deze bruikbare definitie nog niet voldoende hebben. Het is natuurlijk een noodzakelijke voorwaarde maar er moet nog meer komen. Er moeten ook preventieve en repressieve maatregelen komen. Preventief kan door openbare aanbestedingen, overheidsbestellingen, handelsovereenkomsten en andere beleidsmaatregelen zo doorzichtig mogelijk te maken. Dat is het grote punt, de doorzichtigheid, de mogelijkheid dat men kan controleren, de mogelijkheid dat men dit kan toetsen aan normen, aan criteria en deze controles vormen een essentieel element van de democratie. Wij moeten lessen trekken uit de ervaringen van Europol en UCLAF, mevrouw de commissaris. Wij hebben dus een communautair luik nodig naast alle conventies en internationale overeenkomsten en gedragscodes in OESO en noem maar op, en wij rekenen op de Europese Commissie om ook met dat communautair luik naar voren te komen.
Mijnheer de Voorzitter, corruptie ondermijnt de rechtsstaat en corruptie tast onze democratie aan. Daar ben ik het volkomen eens met de heer Schulz.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur, de heer Bontempi, feliciteren met het excellente werk dat hij heeft verricht. Een punt waarover we het volgens mij allen eens moeten zijn, is dat corruptie een belangrijke factor van ernstige destabilisatie is, niet alleen van onze democratische structuren, maar - op nog meer evidente wijze - van de vrije markt en de vrije concurrentie. Corruptie staat de vrije concurrentie in de weg. Het is immers niet meer de meest bekwame die wint, of degene die de meest doeltreffende diensten aanbiedt, maar de slimste, degene die de minste scrupules heeft waar het om corruptie gaat. Ik meen dat wij ons dit goed moeten inprenten.
Het punt dat ons allemaal tot denken moet aanzetten, is of het - gezien de toename van het fenomeen corruptie - juist is de oplossing te zoeken in een nog veelvuldiger gebruik van strafrechtelijke en repressieve sancties. We moeten namelijk bedenken dat corruptie bestaat sinds er openbare structuren, staatsstructuren bestaan. Eigenlijk dus van oudsher. Ik ben van mening dat, zoals ook enkele sprekers voor mij reeds hebben opgemerkt, de redenen voor de corruptie van binnen uit komen. Wij moeten bij onszelf te rade gaan en bekijken of het niet vaak juist de mechanismen zelf zijn die iets crimineels in zich hebben, die corruptie genereren. Ik doel hier op mechanismen zoals barrières en bemiddeling tussen de deelnemers aan het handelsverkeer en de ontwikkeling van bepaalde activiteiten die in feite corruptie mogelijk maken.
Ik acht het daarom van groot belang dat de rapporteur het beginsel heeft onderkend - en dat de commissie openbare vrijheden het heeft onderschreven - dat het namelijk noodzakelijk is, wil men de corruptie doeltreffend kunnen bestrijden, de bureaucratische rompslomp waar mogelijk af te schaffen, de procedures te vereenvoudigen en de openbare aanbestedingen doorzichtiger te maken.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik pleit voor een hardhandige en doeltreffende aanpak van de corruptie en fraude. Wij moeten onze gemeenschappelijke inspanningen versterken door UCLAF en Europol optimaal te doen werken. Wij moeten eisen dat de Commissie een gemeenschappelijke strategie voor corruptiebestrijding opstelt en het is dan onze taak ervoor te zorgen dat deze gemeenschappelijke strategie vertaald worden in concrete initiatieven. Een gemeenschappelijk Openbaar Ministerie of een Europese strafrechtruimte is overbodig. Wat we nodig hebben, is een gecoördineerd gemeenschappelijk beleid en een nauwe praktische samenwerking. Bovendien mogen we geen enkel compromis sluiten betreffende de corruptie in de EU-instellingen. Het onderwerp dat we hier behandelen, is helaas brandend actueel. De Commissie heeft op dit ogenblik enkele zeer vervelende zaken op haar geweten, wat haar zwak imago, dat ze bij vele EU-burgers heeft, van een elitaire en gesloten instelling die haar eigen gelederen beschermt, beslist niet verbetert.
In dit verband wil ik de Commissie ook verzoeken een verklaring af te leggen over de schandalige zaak van de geannuleerde examens voor de Commissie. Ten eerste was er sprake van algemene wanorde tijdens de examens en konden de kandidaten ongecontroleerd naar het toilet gaan of een gsm gebruiken. Ten tweede maken de ambtenaren van de Commissie zich schuldig aan corruptie wanneer ze aan bepaalde kandidaten de antwoorden meedelen. Ik vind dit onder de maat en denk dat het moeilijk wordt om aan de Europese belastingbetalers uit te leggen dat dit examen reeds drie jaar gepland was en dat de organisatie ervan 1, 2 miljoen ecu gekost heeft.

Mendes Bota
Mijnheer de Voorzitter, ik ben dit weekeinde uit Portugal vertrokken, terwijl daar een groot schandaal aan de gang was. Dat was veroorzaakt door de openbare aanklacht van een voormalig voorzitter van een overheidsorgaan, dat heel wat in de melk te brokkelen heeft bij openbare werken. Volgens deze vooraanstaande figuur heerst daar de meest straffeloze vorm van corruptie, met inbegrip van financiering van politieke partijen. Dan kom ik in België aan, waar het corruptieschandaal Agusta, waarbij voormalige leden van de regering en politieke partijen betrokken zijn, sinds enige weken de nieuwsberichten van het koninkrijk beheerst. Dan gaan wij nog een trapje hoger, tot in het portaal van de Europese Unie, en nemen wij kennis van het feit dat een vergelijkend examen waaraan tienduizenden "kandidaat-eurocraten" deelnamen, vanwege ernstige onregelmatigheden is geannuleerd, of komen wij ingewikkelde toestanden bij de humanitaire hulp van de EU te weten.
Temidden van andere ingrediënten zijn er overal in de jungle van de corruptie een tweetal elementen die gemeenschappelijk blijken te zijn: bureaucratie en gebrek aan doorzichtigheid van de besluiten. Wij zijn het eens met de algemene lijnen van de diagnose en van de voorstellen van de rapporteur. Maar bij de behandeling van de bijdrage van politieke partijen aan de strijd tegen corruptie ontbreekt de moed de vinger echt op de zere plek te leggen; oftewel de erkenning dat de democratische strijd om de macht, gepersonifieerd in partijen en politici, als gevangene van het dictaat van de marketing, van de reclame en van de manipulatie van kiezers via informatie enorme vermogens opslorpt, die in de meeste gevallen door gulle giften van grote economische belangen worden gefinancierd. Deze trekken hun beurs natuurlijk niet open vanwege de mooie ogen van deze of gene politicus, maar juist omdat zij daarvan voordeel verwachten. In mijn land pleegt men te zeggen: een worst geven in ruil voor een vet varken.
Jammer genoeg zitten wij in een rode en roze golf, waar opiniepeilingen de plaats hebben ingenomen van de overtuigingen van degenen die als taak hebben te regeren of alternatieven aan te dragen. Het betreft hier de zogenaamde derde weg van het democratisch socialisme, dat hand in hand gaat met het grootkapitaal dat door de westerse wereld jaagt. Het moge duidelijk zijn dat er in deze context geen belangstelling bestaat voor een moedige daad, zoals bij voorbeeld het zonder meer verbieden van het particulier financieren van politieke partijen.

Gradin
Ik heb het verslag-Bontempi inzake corruptie met grote interesse gelezen. Het biedt een nuttig overzicht van de verschillende initiatieven die er op dit gebied zijn ontwikkeld. Zoals u weet heeft de Unie de strijd tegen corruptie de afgelopen jaren geïntensiveerd. Zo werd in 1996 de Overeenkomst inzake de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen uitbreid met het eerste protocol. Onder dit protocol werd het aanbieden van steekpenningen aan of tegen functionarissen van de lidstaten of de Gemeenschap uit de begroting van de EU strafbaar gesteld. Aansluitend daarop werd in 1997 een protocol aangenomen waarin het witwassen van winst uit corruptie strafbaar werd gesteld. In dat jaar bereikte de Raad eveneens overeenstemming over de Overeenkomst ter bestrijding van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of de EU-lidstaten betrokken zijn. Het spijt me te moeten zeggen dat vooralsnog geen enkele regering zelfs maar één van de instrumenten die ik zojuist heb genoemd, heeft geratificeerd.
We geven dus geen consequent signaal af. Enerzijds zijn we het er allemaal over eens dat de corruptie bestreden moet worden, maar zodra de Europese wetgeving door de nationale parlementen moet worden goedgekeurd komt het hele proces tot stilstand.
De mededeling van de Commissie van het afgelopen jaar inzake de strijd tegen de corruptie heeft betrekking op veel verschillende gebieden: fiscale aftrekbaarheid, overheidsaanbestedingen, financiële transacties, zwarte lijsten van malafide ondernemers, rechtsmiddelen in het burgerlijk recht en de strijd tegen corruptie in ontwikkelingsbijstand en in de pretoetredingsstrategie.
Ik zal u een summier overzicht geven van de vooruitgang die we inmiddels hebben geboekt. Onder het in december 1997 ondertekende OESO-Verdrag wordt het aanbieden van steekpenningen aan buitenlandse functionarissen in het kader van het internationale handelsverkeer, strafbaar gesteld. Het verdrag wordt waarschijnlijk in 1999 van kracht. De meeste lidstaten hebben hun eigen wetgeving inmiddels aangepast, of zijn voornemens dat te gaan doen. Het mag duidelijk zijn dat de lidstaten hun belastingwetgeving zodanig dienen te wijzigen dat smeergeld niet langer aftrekbaar is. De lidstaten hebben inmiddels een vragenlijst ontvangen. De Commissie en de Raad zullen in november bekijken hoeveel vooruitgang er op dit terrein is geboekt.
Ter illustratie kan ik u zeggen dat een maatregel die de fiscale aftrekbaarheid alleen opheft als er een buitenlandse functionaris wegens omkoperij is veroordeeld, niet toereikend is. De belastingwetgeving moet zodanig geformuleerd zijn dat uitsluitend wettige onkosten verrekend kunnen worden met het belastbaar inkomen. Het is dus mogelijk dat hier EU-wetgeving voor nodig is, zoals de heer Bontempi al heeft aangegeven.
Voor wat betreft de overheidsaanbestedingen weet iedereen dat een doorzichtige markt een krachtig wapen is in de strijd tegen corruptie. De Commissie heeft inmiddels aangedrongen op meer helderheid in prijsstelling en in de voorwaarden die gelden voor aanbestedingen. We hebben ons ook uitgesproken voor het opnemen van anticorruptiemaatregelen in de procedures voor overheidsaanbestedingen. Morgen zal het Raadgevend Comité voor Overheidsaanbestedingen de wijze bespreken waarop bedrijven of personen tegen wie een onderzoek loopt wegens betrokkenheid bij de georganiseerde misdaad, van mededinging kunnen worden uitgesloten. De Commissie doet daarnaast de aanbeveling dat de verschillende lidstaten op deze punten nader gaan samenwerken.
Het vademecum inzake het toelagebeheer wordt per 1 januari 1999 van kracht. Het voorziet in minimumnormen voor het toekennen en volgen van bepaalde subsidies, met als doel de transparantie, openbaarheid en efficiëntie van de procedure te vergroten.
Afgelopen mei heeft de Commissie een debat geopend over wettelijke controleprocedures, die als afschrikmiddel moeten dienen tegen fraude en corruptie. Een nieuw ingestelde commissie gaat de manier controleren waarop accountants de fraude benaderen. Accountants en directies hebben de plicht frauderisico's te melden.
De Commissie heeft daarnaast het risico van fraude binnen specifieke beroepsgroepen bekeken. Bepaalde categorieën, zoals boekhouders, notarissen, advocaten en accountants, zijn als het om corruptie gaat wellicht kwetsbaarder dan andere en staan mogelijk eerder bloot aan de invloed van de georganiseerde misdaad. De Commissie is bezig met het verzamelen van gegevens van haar vertegenwoordigers, om zo een volledig beeld van het risico te verkrijgen en zich te kunnen blijven bezinnen op de noodzaak en haalbaarheid van het instellen van een aantal ethische basisvereisten op het niveau van de Unie.
Wat betreft het witwassen van zwart geld is de heer Monti voornemens begin 1999 een voorstel te doen voor een meer stringente richtlijn, waarin ook verschillende beroepsgroepen buiten de financiële sector kunnen worden betrokken. De heer Bontempi hecht groot belang aan de strijd tegen corruptie binnen EU-instellingen. De Commissie en ikzelf delen zijn bezorgdheid op dit punt, en zoals u weet heeft de Raad alle instellingen verzocht medewerking te verlenen aan het onderzoek van de UCLAF naar hun interne organisatie. We zullen hier morgen op terugkomen tijdens de bespreking van het verslag van de heer Bösch.
De Commissie heeft echter ook al heel wat gedaan op het gebied van preventie. Het programma voor gezond en efficiënt management voor het jaar 2000 heeft als doel binnen de gehele organisatie van de EU de administratie te stroomlijnen, de procedures te vereenvoudigen, de transparantie te vergroten en de bureaucratie te verminderen. Mijn collega de heer Liikanen is momenteel bezig met de voorbereiding van een aantal aanvullende maatregelen, die ervoor zorgen dat alle besluiten en managementprincipes naar behoren worden geïmplementeerd.
Het antifraudeteam van de Commissie, de UCLAF, draagt zijn steentje bij. De inspanningen van het team beginnen nu vrucht af te werpen. Ik heb de organisatie en onafhankelijkheid van het team onlangs versterkt, en het heeft nu ook een speciale anticorruptiedivisie en een juridische afdeling. Het vorig jaar is er bovendien een vroegwaarschuwingssysteem ingevoerd, waarmee dubieuze en mogelijk corrupte ontvangers van gemeenschapsgelden kunnen worden geïdentificeerd. De Commissie bekijkt momenteel of dit soort systemen voor grijze of zwarte lijsten kunnen worden ingevoerd in alle EU-beleidsonderdelen waar EU-gelden aan worden uitgegeven.
Wat betreft de kandidaat-lidstaten geldt de strijd tegen corruptie als een prioriteit in de pretoetredingsstrategie. De partnerschappen voor toetreding geven de hoofdlijnen van de programma's en de wijze waarop ze gefinancierd worden. Voor het succes van dit alles is vooruitgang in de strijd tegen corruptie een noodzakelijk voorwaarde. De Commissie werkt momenteel aan twee nieuwe anticorruptiemaatregelen. Binnen het horizontale programma voor justitie en binnenlandse zaken zullen alle tien kandidaat-lidstaten deelnemen aan een twee jaar durend project met de Raad van Europa tegen corruptie en georganiseerde misdaad, genaamd OCTOPUS 2, met een budget van 1, 5 miljoen ecu. Het project is gericht op het verbeteren van de onderzoeksmiddelen, samenwerking tussen de verschillende kantoren, de bescherming van kwetsbare doelen en het strafbaar stellen van corruptie. Bovendien is er een nieuwe faciliteit ingevoerd, een zogenaamde inhaalfaciliteit, voor steun aan Bulgarije, Letland, Litouwen, Roemenië en Slowakije. Hiermee is voor 1998-1999 een bedrag gemoeid van 100 miljoen ecu. De strijd tegen corruptie is een van de drie prioriteitsgebieden van dit programma. Uiteraard dienen alle kandidaat-lidstaten hun staat van dienst op het gebied van de corruptiebestrijding te verbeteren om aan de eerste criteria van Kopenhagen te kunnen voldoen. De corruptiebestrijding staat ook hoog op de agenda van ontwikkelingssamenwerking, en geldt nu als grondbeginsel van behoorlijk bestuur.
Met betrekking tot de ACS-landen wordt in de mededeling inzake democratisering, de rechtsstaat, respect voor de mensenrechten en navolging van het principe van behoorlijk bestuur de nadruk gelegd op de te volgen beginselen van behoorlijk bestuur. In de mededeling wordt een voorstel gedaan voor een actieplan gericht op de bescherming van de financiële belangen van de Unie, vergezeld van de aanbeveling ook andere gebieden van externe steun en samenwerking in dit plan te betrekken.
Ik ben bereid om, gehoor gevend aan het verzoek van de rapporteur, het Parlement regelmatig in te lichten over de vooruitgang die op deze punten wordt geboekt.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Visserij: controleregeling
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0331/98) van de heer Teverson, namens de Commissie visserij, over een voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende wijziging van verordening (EEG) nr. 2847/93 tot invoering van een controleregeling voor het gemeenschappelijk visserijbeleid (COM(98)0303 - C4-0357/98-98/0170(CNS)).

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het altijd buitengewoon spannend voor zo'n volle vergaderzaal te spreken, zeker op dit tijdstip, "s avonds. Ik feliciteer de collega's die voor het debat over dit bijzonder belangrijke vraagstuk zijn komen opdagen.
Ik zou de commissaris duidelijk willen maken dat er een grote mate van consensus bestaat over de controle en het toezicht op het gemeenschappelijk visserijbeleid. Over vrijwel geen enkel ander onderwerp dat binnen onze commissie is behandeld zijn we het zo eens geweest. We hebben een duidelijke visie op dit vraagstuk, zoals wel bleek uit het uitstekende verslag van de heer Provan, waar we in de vorige vergaderperiode over hebben gedebatteerd.
Het is duidelijk, zowel voor ons als opstellers van de visserijwetgeving als voor de vissers zelf, dat het hier gaat om een gemeenschappelijk beleid. Het gebruik van deze term houdt natuurlijk ook in dat we ervan uitgaan dat er in alle wateren van de Gemeenschap dezelfde regels gelden, evenals eenzelfde mate van wetshandhaving en gelijke boetes voor wetsovertreders in de gehele Europese Unie. Onder die voorwaarden zou het een rechtvaardig en acceptabel gemeenschappelijk beleid zijn.
Het is echter ook duidelijk dat aan deze voorwaarden vooralsnog niet wordt voldaan. Als commissie zijn we dan ook buitengewoon verheugd over de voorstellen van de Commissie om de controle en het toezicht op dit specifieke beleid aan te scherpen. Desalniettemin is het beleid op een aantal punten nog niet voldoende ingevuld en zou het op andere punten versterkt kunnen worden. Als de Ministerraad later deze maand zijn beslissingen neemt dient hij hier oplossingen voor te bieden.
Om welke punten gaat het? Ten eerste het vraagstuk van de inspecteurs van de Gemeenschap. We zijn ons ervan bewust dat ze de afgelopen periode veel tijd hebben moeten steken in de tonijnvloot, in de NAFO en in veel andere vraagstukken inzake de betrekkingen tussen de Gemeenschap en de visserijsector. Hun kerntaak is echter ervoor te zorgen dat het gemeenschappelijk visserijbeleid naar behoren functioneert. Dat is duidelijk niet het geval. We vragen de Commissie daarom niet alleen hun eigen voorstellen voor versterking van de EU-inspecteurs in te voeren, maar ook om hen de bevoegdheid van nationale inspecteurs te geven. Ze moeten niet alleen optreden als waarnemers, maar ook in staat worden gesteld initiatieven te ontwikkelen teneinde alle vissers in de EU ervan te verzekeren dat de regels overal in gelijke mate worden gehandhaafd.
Het verslag vermeldt ook dat het visserijbeleid in eerste instantie moet worden afgedwongen op basis van de aanlandingen en de daarop volgende stappen in de leveringslijn. Op deze manier kan de juiste druk worden uitgeoefend om ervoor te zorgen dat deze regels functioneren en daadwerkelijk worden nageleefd. We vragen in dit verslag dan ook om invoering van een wettelijke aansprakelijkheid - meer dan alleen een bureaucratische procedure, zoals in het voorstel van de Commissie - die zich over de gehele leveringslijn uitstrekt, zodat mensen die willens en wetens illegaal aan land gebrachte vis verkopen en vervoeren - of die vis nu ondermaats is of deel van een overvangst - daarvoor ook aansprakelijk gesteld kunnen worden. Op dat punt zal het beleid merkbaar worden aangescherpt.
Wat hebben we nog meer nodig? Er is behoefte aan betere informatie. Bij toenemende samenwerking tussen de lidstaten dient er sprake te zijn van een goede gegevensuitwisseling, zodat overtreders op eenduidige wijze vervolgd kunnen worden binnen het nationaal justitieel systeem op basis van informatie van de verschillende lidstaten. Zo kunnen de bevoegdheden waar de Commissie om vraagt worden uitgebreid.
Mevrouw Fraga opperde het idee om ervoor te zorgen dat derde landen die vissen in de wateren van de Gemeenschap en hun producten binnen de Gemeenschap aan land brengen, precies dezelfde behandeling krijgen als onze eigen vloten. Dit is een kwestie van rechtvaardigheid en onpartijdigheid.
Er liggen hier grote kansen. Ik weet dat de Commissie er uitgesproken voorstander van is de controle en het toezicht te verscherpen. We moeten ervoor zorgen dat er in ons jaarverslag geen appels met peren worden vergeleken en dat we ons een duidelijk beeld kunnen vormen van de stand van zaken. We staan geheel achter u en verzoeken u de voorstellen op basis van amendementen te versterken en ervoor te zorgen dat de Ministerraad later deze maand een verordening aanneemt die deze onpartijdigheid kan garanderen, zodat alle betrokkenen reden zullen hebben dit gemeenschappelijk beleid te vertrouwen.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de visserijcapaciteit in open zee is de laatste tijd wel erg verhoogd. Hierop zijn uiteraard de tendensen tot het eten van meer diepvriesvis van invloed geweest; bovendien zijn we waarschijnlijk niet in staat geweest gelijktijdig ook de aquacultuur te verhogen, ook al komt de aquacultuur op de markt op adequate wijze tegemoet aan een zekere groei. Er is grote vraag naar vis. Ongetwijfeld betekenen de in verordening 2847/93 gedane voorstellen voor het vereenvoudigen van de procedures, het gerichter uitoefenen van de controles voor en na het lossen en het gebruik van elektronica een belangrijke stap in de goede richting. Wij zijn het daarmee eens en wij zijn er ook van overtuigd dat het door de Commissie visserij ingediende voorstel de landen beter op hun verantwoordelijkheid aanspreekt door de inspecteurs in te schakelen.
Er bestaat echter een onderliggend probleem dat buiten ons bereik ligt, namelijk het probleem van de internationale overeenkomsten, dé manier om te bewerkstelligen dat er echt op verantwoorde wijze wordt gevist. Wat de internationale overeenkomsten betreft, zijn wij bezorgd over het feit dat de overeenkomst aangaande de soorten in de open zee, waartoe wij ons als commissie en als Europese Unie hebben verplicht, slechts door 18 landen is geratificeerd. Dit is een teken van ernstige politieke zwakte; wij hebben alles gedaan wat we konden, maar tal van landen wijzen dit soort overeenkomsten af. Wij zijn er bovendien van overtuigd dat het voorstel van WWF inzake een protocol voor verantwoord vissen in zekere zin een oplossing kan bieden, maar dit protocol wordt niet door alle landen geaccepteerd. De gedragscode van de FAO, die in feite als een belangrijke oplossing wordt aangeduid, betreft het surplus aan capaciteit en het surplus aan capaciteit vormt op den duur een zeer ernstig probleem voor de rederijen. Kortom, we hebben een internationaal referentiekader nodig om ons werk naar behoren te kunnen verrichten en om te trachten onze politieke actieradius op internationaal niveau uit te breiden. Deze redenering moet echter verder gaan dan ons engagement in de visserij; ook de zogenoemde internationale betrekkingen die niet rechtstreeks met de visserij verband houden, moeten daarbij in aanmerking worden genomen. Ik ben het dan ook eens met de noodzaak alle activiteiten aan te zwengelen die werkelijk beantwoorden aan de richtlijnen 96/61 en 91/676 - de eerste betreft nitraten, de tweede de preventie en geïntegreerde bestrijding van de vervuiling - daar de kwestie van de nitraten en die van de preventie en de geïntegreerde bestrijding van de verontreiniging rechtstreekse gevolgen hebben voor de problemen inzake het milieu-evenwicht. Ongetwijfeld moet er echter ook een grootscheepse innovatieve onderzoekactie worden opgezet om tot nieuwe instrumenten te komen, dit mede met het oog op een zekere mogelijkheid tot selectie. In dit opzicht zijn de door ons gewenste satellietcontroles enorm belangrijk, maar we mogen ook het belang van het onderzoek naar selectiemogelijkheden niet onderschatten.
In het MOP worden in zekere zin een aantal belangrijke doelstellingen aangegeven; de lidstaten moeten deze doelstellingen echter weer uit de vergetelheid halen en tegelijkertijd moet het onderzoek voortgang vinden. Het onderzoek inzake de netten en de experimenten die met stukken net, vierkante gaten en andere selectie-instrumenten zijn verricht, hebben tot belangrijke resultaten geleid. Dit geldt ook voor andere technische instrumenten betreffende de vangst van schaal- en weekdieren, waarmee experimenten in het Kanaal zijn gedaan. Ons staat, kortom, een visserijbeleid voor ogen dat talloze aspecten omvat en waarbij de controle een belangrijke plaats inneemt. Dit voorstel voor een verordening is een positieve oplossing, maar kan alleen maar effect sorteren indien de vissers, die de spilfiguren in een beleid van milieuvriendelijke visserij zijn, op hun verantwoordelijkheid worden gewezen.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de commissaris het met me eens zal zijn, en de voorstellen van de Commissie laten er geen twijfel over bestaan, dat we naast gemeenschappelijke regelgeving ook gemeenschappelijke controle nodig hebben. Dit dient uiteindelijk ook te leiden tot een gemeenschappelijk boetesysteem. Robin Teverson en ik hebben de afgelopen maanden nauw samengewerkt aan de oplossing van dit vraagstuk. Het is een goed teken dat het Parlement nu al twee maanden over controlemaatregelen debatteert. Dit getuigt van het belang dat de visserijcommissie en het Parlement aan dit vraagstuk hechten.
De vorige maand werd het verslag met eenparigheid van stemmen aangenomen. Ook daarbij ging het om een belangrijk vraagstuk. Het huidige verslag geeft concreet vorm aan onze besprekingen van de afgelopen maand.
Bij het opstellen van regelgeving moeten we ook denken aan maatregelen die ons ervan verzekeren dat de regels ook correct worden toegepast. Zoals Robin Teverson in zijn verslag heeft aangegeven moeten de regels niet alleen door de vissers zelf, maar in de gehele leveringslijn, tot aan de verwerkers en de detailhandel, worden nageleefd.
Toen enkelen van ons een aantal jaren geleden een bezoek brachten aan Noorwegen en kennis maakten met de Noorse regelgeving, waren we onder de indruk van het eenvoudige en onbureaucratische systeem en de steun die het onder de vissers genoot. Binnen de Europese Unie moeten we iets soortgelijks proberen te bereiken. We willen niet te veel bureaucratie.
Ik moet zeggen dat wij in de PPE een aantal amendementen in dit verslag, die door de Fractie De Groenen worden gesteund, morgen tijdens de stemming waarschijnlijk niet zullen steunen. Dat wil niet zeggen dat we tegen controle zouden zijn. Wat we echter willen voorkomen is dat er een nieuwe bureaucratische laag wordt gevormd. We geven de voorkeur aan controlemechanismen die van onder naar boven werken, en niet van boven naar onder. We kunnen het niet stellen zonder de steun van de vissers, we moeten er zorg voor dragen dat de programma's naar behoren functioneren. Dat betekent een plaatselijk controlemechanisme waarin de vissers zelf worden betrokken, in plaats van overbodige bureaucratische rompslomp.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst de heer Teverson willen feliciteren met zijn uitstekende verslag. Ik ben buitengewoon blij met dit veelomvattende en diepgaande verslag, waarin talloze vernieuwende voorstellen en, uiteraard, amendementen zijn opgenomen.
Ik ben het eens met de suggestie dat we prioriteit moeten geven aan intensivering van de inspectie en bewaking van schepen waartegen regionale of internationale visserijorganisaties maatregelen hebben afgekondigd, van welke aard dan ook. Op deze manier kunnen we met name druk uitoefenen op diegenen die steeds opnieuw overtredingen begaan zonder daarvoor te worden gestraft.
De standaardisering van motorvermogen en tonnage voor de gehele Gemeenschap had allang voltooid moeten zijn. Er zijn nog altijd te veel grijze gebieden. Voor een optimaal controlesysteem moeten we ons verzekeren van de meetbaarheid, vergelijkbaarheid en transparantie van alle controle-inspanningen, zowel tussen de Commissie en de lidstaten als tussen de lidstaten onderling. Deze noodzakelijke harmonisatie dient zo spoedig mogelijk te worden verwezenlijkt.
Ik ben het er ook mee eens dat er procedures moeten worden aangenomen die ervoor zorgen dat er in de hele Gemeenschap voor vergelijkbare overtredingen vergelijkbare boetes worden opgelegd. Daarnaast is controle en registratie van overladingen en aanlandingen van essentieel belang.
Hoe prijzenswaardig al deze voorstellen van de Europese Unie ook mogen zijn, ze zullen nergens toe leiden als ze niet door een effectief team van nationale inspecteurs worden ondersteund. De Ierse en Britse vissers beweren de meest intensief gecontroleerde vloot van de gehele Unie te hebben, maar eigenlijk zouden er in al onze lidstaten zo veel inspecteurs moeten zijn. Als we echter het gesjoemel met de quota's in ogenschouw nemen, en de vijandigheid waarmee vissers en bedrijven in deze sector optreden tegen televisieploegen, kan het ons nauwelijks verbazen dat zowel de Ierse als de Britse vissers met een aantal serieuze vragen zitten.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, dit voorstel vormt een poging het stelsel voor de controle in de visserij te verbeteren door het verantwoordelijker te maken en de visstand er meer door op peil te houden. De amendementen die ertoe strekken op betrouwbare wijze het vermogen en de tonnage van de vaartuigen te beoordelen en te vergelijken, en de overtredingen en de inspectieprocedures te harmoniseren, zijn hiervan voorbeelden. Het is echter eveneens duidelijk dat tegenover een toename van verplichtingen en procedures niet meer middelen staan. En deze middelen kunnen bij een gemeenschappelijk beleid als dit niet vrijwel uitsluitend ten laste van de lidstaten blijven komen.
Ook is duidelijk dat de controle van vaartuigen uit de Gemeenschap en uit derde landen wel eens verschillend kan blijven: veel strikter voor vaartuigen uit de Gemeenschap dan voor schepen uit derde landen. Dat evenwicht hoeft misschien zelfs in de eigen wateren en/of in de havens van de Gemeenschap niet te worden bereikt, daar het zeker is dat elders dat evenwicht duidelijk verschillend kan zijn. Het gebrek aan middelen en de ongelijke behandeling van vaartuigen uit verschillende landen kunnen leiden tot wantrouwen en tot een minder doelmatige en doorzichtige toepassing van de verordening dan wenselijk en mogelijk zou zijn.
Ik zou de aanwezigheid van mevrouw Gradin te baat willen nemen om haar te vragen haar standpunt en dat van de Commissie over de amendementen in het verslag-Teverson bekend te maken.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat alle sprekers die voor mij het woord hebben gevoerd, het eens zijn over de noodzaak in deze verordening de situatie van controle en toezicht aangaande het gemeenschappelijk visserijbeleid te verbeteren en dientengevolge de situatie van de visserij. Daarom wil ik ook uit naam van de groenen bevestigen dat wij ons kunnen vinden in het gedachtegoed dat ten grondslag ligt aan de door de Commissie voorgestelde wijziging van verordening. Eveneens stemmen wij in met de door de Commissie visserij van het Europees Parlement uitgewerkte amendementen. Wij menen dat het geheel van amendementen aangenomen moet worden, daaronder begrepen de amendementen - en ik richt mij nu tot collega Provan - die door onze fractie zijn ingediend en die wij van groot belang achten daar zij de verbetering van controle en toezicht beogen. Wat amendement 8 betreft, het klopt dat dit refereert aan een overeenkomst die tot nu toe slechts door 18 landen is ondertekend, maar het is goed dat de Gemeenschap reeds op dit soort keuzen anticipeert, die op den duur in alle delen der wereld gemeengoed moeten worden.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, mijn belangstelling voor de visserijsector gaat erg ver terug, tot in 1975 - verder dan die van welk ander lid van dit Parlement dan ook.
Ik herinner me de tijd waarin we nog geen gemeenschappelijk visserijbeleid hadden. Toen het werd ingevoerd dacht iedereen dat er ook inspecteurs zouden worden aangesteld die de bevoegdheden van nationale inspecteurs zouden hebben, in welke haven en welk deel van onze Gemeenschap dan ook, zelfs voordat ze de Europese Unie werd genoemd. Nu biedt het verslag-Teverson eindelijk het voorstel dat ons al vanaf het vroegste begin voor ogen staat, namelijk de inspecteurs het recht te geven op toegang, zonder kennisgeving vooraf, tot schepen, locaties, documenten en alle andere relevante aspecten. Ik ben daarom ook werkelijk verheugd over het verslag van de commissie en van de heer Teverson.
We moeten een systeem invoeren dat door alle partijen als rechtvaardig kan worden beschouwd. Ik was blij met het woordje "vertrouwen' dat in de toelichting werd gebruikt. Vissers zijn altijd achterdochtig en vertrouwen is belangrijk. We kunnen nooit hun vertrouwen winnen en daadwerkelijk succes oogsten als we hen er niet van overtuigen dat het systeem recht doet aan alle betrokken partijen.
In de huidige situatie is er heel wat aan te merken op het Verenigd Koninkrijk, bijvoorbeeld inzake het uitblijven van steun voor het uit bedrijf nemen van schepen, maar ook Spanje kan het een en ander worden verweten. Een aantal jaren lang woonden verschillende van de Spaanse visserij-inspecteurs in Madrid. Op televisie hebben we beelden gezien van ondermaatse vis die in Spaanse supermarkten te koop werd aangeboden. In tegenstelling tot Spanje worden er in Groot-Brittannië echter helemaal geen maatregelen genomen en duurt deze situatie gewoon voort.
Eindelijk hebben we dan een voorstel voor gelijke behandeling bij boetes en inspectie. Ik ben daar echt erg blij mee. Het doet me ook deugd dat het voorstel voorziet in koppeling van de aanlandingen en in oplossingen voor het probleem van de overladingen.
Er ligt ook een voorstel om de visserij en de landbouw onder één noemer te brengen. De hele visserijsector is daartegen, de voorzitters van de Commissie visserij en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn ertegen. Het heeft ons 10 jaar gekost om een gemeenschappelijk beleid te ontwikkelen. Hoe kan iemand het in zijn hoofd halen te suggereren dat landbouwers de meest geschikte mensen zijn om over deze cruciale sector te beslissen?

Souchet
Nadat we tijdens de laatste plenaire vergadering hebben gedelibereerd over de verbetering van de toepassing van het gemeenschappelijk visserijbeleid en met de aanneming van het verslag-Provan de zeer belangrijke rol van controles op dit beleid hebben onderstreept, vergaderen we vandaag over de wijziging van de verordening betreffende de controleregeling.
Sinds het verslag van de heer Teverson in de Commissie visserij bij amendement gewijzigd is, bevat het tegenstrijdige bepalingen. Er bestaan tegenstrijdigheden tussen amendement 1, dat door de Commissie visserij is voorgesteld, en de amendementen 8, 9 en 10, die in de commissie met de steun van de rapporteur zijn aangenomen. Amendement 1 vermeldt dat het voor een optimaal controlestelsel noodzakelijk is dat de inspanningen en resultaten van de controles meetbaar en vergelijkbaar zijn. De amendementen 8, 9 en 10 verplichten daarentegen de vissers de soorten en hoeveelheden vis die weer overboord worden gegooid in hun logboek te noteren. Deze maatregel schept niet alleen een extra verplichting, maar is bovendien onwerkbaar.
Hoe controleren we of de informatie die in de logboeken wordt geschreven juist is? Dat is eenvoudigweg onmogelijk. Zou deze maatregel worden aangenomen, dan zouden de vissers zich wel eens tegen het controleproces in zijn geheel kunnen keren. Onrealistische en oncontroleerbare maatregelen en een boetesysteem gaan ten koste van de geloofwaardigheid van het controlesysteem. Daarom zal mijn fractie zich tegen de aanneming van deze amendementen verzetten.
Zeker, het weer overboord gooien van vis vormt een daadwerkelijk probleem en we zijn ons hier allemaal van bewust. De Commissie visserij schrijft hierover immers een initiatiefverslag dat binnenkort aan dit Parlement zou moeten worden gepresenteerd. We moeten op zoek naar andere daadwerkelijk doelmatige middelen om het weer overboord gooien van vis te beperken. Dit is immers de oorzaak van de afname van meerdere visbestanden. Bovendien lopen we hierdoor een waardevolle bron van proteïnen mis.
Ik zou daarentegen de voorstellen van de rapporteur inzake de harmonisatie van de boetes van harte willen steunen. De vissers staan zeker niet vijandig tegenover controles. Integendeel! Maar deze controles moeten dan wel rechtvaardig zijn, zowel met betrekking tot de lidstaten als met betrekking tot derde landen. Een goede controle moet bovendien eenvoudig, toepasbaar en niet al te duur zijn. Daarnaast moeten eventuele fraudeurs door deze controle worden afgeschrikt.
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het controleproces merkbaar kan worden verbeterd zonder dat de communautaire bureaucratie toe hoeft te nemen. Dit is mogelijk als we uitwisselingen tussen nationale inspecteurs bevorderen, de controles met betrekking tot derde landen vergroten en ervoor zorgen dat de beroepsmensen zich achter dit controleproces scharen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, kort geleden, namelijk in september, behandelde het Parlement de mededeling van de Europese Commissie over de wijziging van de controleregeling voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. De nieuwe ontwerpverordening is de concrete invulling van die mededeling. Het huidige controlebeleid voor de visserij heeft vele zwakke punten die eindelijk moeten worden verholpen. Ik denk onder meer aan de vereenvoudiging van het bijhouden van het logboek waarin de visvangsten worden genoteerd, de verscherping van de controle na de aanlanding, de nauwkeurige registratie van de visserijproducten van bij de vangst tot in de laatste fase van het in de handel brengen, de raadpleging door de Commissie van gegevensbestanden in de lidstaten, meer aandacht voor de controle van vissersvaartuigen die onder de vlag van een derde land varen en in de communautaire wateren vissen, en tenslotte de mogelijkheid voor de communautaire inspecteurs om in de lidstaten verificaties zonder kennisgeving vooraf uit te voeren.
Wij hebben in het Europees Parlement herhaaldelijk op dit pakket maatregelen aangedrongen. Zij zullen nu ten uitvoer worden gelegd. Daarom hebben wij met tevredenheid nota genomen van de onderhavige ontwerpverordening van de Commissie. Toch blijft naar mijn mening een hele reeks van problemen nog steeds onopgelost. Zo is er de kwestie van het op communautair niveau uniformeren van de strafmaatregelen. Altijd opnieuw zijn er verschillen - te grote verschillen - in de sancties die de lidstaten voor overtredingen van de controlevoorschriften opleggen. Ook de manier om het motorvermogen te meten is een probleem dat niet definitief is opgelost.
Het onderhavige voorstel zal de oorspronkelijke verordening dus niet voorgoed wijzigen, temeer omdat andere zeer belangrijke suggesties er niet in opgenomen zijn. Zo zouden wij - en dat is in feite toch vanzelfsprekend - de visser zelf meer in het controlebeleid moeten betrekken. Toch zijn we een flinke stap vooruit gekomen. Daarom verzoek ik om goedkeuring en dank ik de rapporteur voor zijn opbouwend en belangrijk verslag.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Teverson voor de inspanning die hij in zijn verslag gedaan heeft om opnieuw de belangrijkste zwakke kanten van het communautaire controlebeleid en, vooral, het tekort aan harmonisatie van de regelgeving voor overtredingen, inspecties en sancties in de verschillende lidstaten te identificeren.
Het is inderdaad nauwelijks mogelijk op te treden tegen vissersvloten die de regels overtreden, als elke lidstaat er voor soortgelijke overtredingen een verschillende meetlat op na blijft houden en als bovendien de gegevens die naar de Commissie worden gestuurd zo heterogeen zijn dat elke poging tot analyse nutteloos blijkt.
Hoewel controle een nationale bevoegdheid is, zijn wij toch van mening dat de Commissie veel meer kan doen om de lidstaten ertoe te dwingen hun wetgeving te harmoniseren. Maar ook dan is het een vaststaand feit dat deze communautaire sector - in ieder geval op papier - aan veel striktere regelgeving onderworpen is dan die van derde landen. Daarom juichen wij de invoering van een nieuwe titel in de verordening over de controle op de activiteiten van deze vaartuigen toe, maar wij missen bepaalde afdoende maatregelen voor schepen die onder goedkope vlag varen en waarvan de activiteiten een steeds ernstiger probleem vormen. Deze schepen respecteren geen enkele regel - noch wat betreft het op peil houden van de visstand, noch wat betreft de veiligheid of de arbeidswetgeving - waardoor zij onder alle omstandigheden kunnen blijven vissen en de kosten zo kunnen drukken dat zij veel bedrijven die de internationale normen wel respecteren, met de ondergang bedreigen.
Daarom verzoeken wij de Commissie onmiddellijk de controlemaatregelen van regionale en internationale visserij-organisaties over te nemen en dringen wij erop aan dat in het kader van de normen die van toepassing zullen zijn op vaartuigen uit derde landen in de havens van de Gemeenschap inspectie en controle van vaartuigen waartegen van de kant van genoemde organisaties een inbreukprocedure loopt prioriteit hebben.
Daar u, mevrouw Ewing, gezinspeeld heeft op mijn land, moet ik u zeggen dat u zich al een hele tijd verre houdt van visserijzaken en ik nodig u dan ook gewoonweg uit nu te bestuderen hoeveel inspecteurs alleen al de verschillende autonome regio's van mijn land hebben.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats het Parlement en de rapporteur bedanken voor dit verslag waarmee de Commissie een steuntje in de rug kan worden geboden. Dit geldt met name voor het debat dat ze met de Raad zal voeren. Dit debat staat voor het einde van deze maand op de agenda.
Ik zou drie dingen willen zeggen die moeten leiden tot een open debat met u allen. Ik ben mij terdege bewust van het belang de overige aspecten - dat wil zeggen de controles en boetes - onbevooroordeeld te benaderen. Dagelijks zie ik hier voorbeelden van. Het verheugt me dat het Parlement er een steeds meer federalistische visie op nahoudt, ook al heeft deze term momenteel een hele slechte connotatie. Verder zou ik mevrouw Ewing ervoor willen danken dat ze tenminste gewag heeft gemaakt van het voorstel het controlesysteem te verbeteren. De lidstaten blijven echter een aantal bevoegdheden in handen houden.
In de tweede plaats, mijnheer Teverson, kunnen we van de visserijsector geen bijzondere sector maken, ook al versterken we de controles. Zelfs in het GLB is er geen sprake van harmonisatie met betrekking tot inspecteurs en sancties. De landbouwinspecteurs, die ook onder mijn bevoegdheid vallen, beschikken zeker niet over alle bevoegdheden die u aanbeveelt, ook al zou dat misschien wel goed zijn. We zijn eenvoudigweg nog niet zover.
Persoonlijk ben ik er zelfs niet van overtuigd dat de Raad ons de mogelijkheid zal bieden onze inspecteurs zonder voorafgaande kennisgeving inspecties te laten uitvoeren. Wij hechten hier evenwel veel waarde aan. Het gaat ons er niet om de inspecteurs te vervangen, maar eenvoudigweg om meer instrumenten in handen te hebben. Het voorstel van het Parlement gaat in ieder geval verder dan dat van de Commissie. Ik wil u hiervoor danken, ook al kan ik om juridische redenen niet alle amendementen accepteren.
Met betrekking tot de kern van de zaak bestaat er geen verschil tussen onze standpunten. De Commissie is evenwel van mening - u heeft me immers verzocht gedetailleerder hierop in te gaan - dat de amendementen 1, 5, 7, 10 en 12, waarmee we het inhoudelijk eens zijn, al in het actieplan zijn opgenomen. Mevrouw Fraga Estévez, ik zou misschien veel meer kunnen doen. De Commissie doet al alles wat binnen haar bereik ligt; ze denkt zelfs na over een controleactieplan, wat een unilaterale maatregel zou zijn. Ik ben in ieder geval verheugd over de steun van het Parlement en kan u zeggen dat uw adviescolleges en regeringen niet dezelfde mening zijn toegedaan. Zoals altijd is iedere minister van mening dat zijn lidstaat perfect is en dat de andere lidstaten slecht zijn.
U heeft het laatste controleverslag onder ogen gehad. In dit verband wil ik u erop wijzen dat de Commissie van mening is dat de controle overal in Europa te wensen overlaat, zelfs in derde landen. Met betrekking tot deze laatste groep landen breng ik u in herinnering dat de internationale regels heel duidelijk zijn, dat wil zeggen dat iedere kuststaat verantwoordelijk is voor zijn wateren en dat de vlaggenstaat verantwoordelijk is voor de schepen. Het is niet mogelijk het internationale zeerecht van de ene dag op de andere ingrijpend te wijzigen. Daarom zal de Commissie een aantal amendementen moeten verwerpen, niet zozeer omdat ze het probleem niet onderkent, maar eenvoudigweg omdat we, gezien het huidige ontwikkelingsstadium van het internationaal recht, aan een dergelijke wijziging nog niet toe zijn. Dat betekent overigens niet dat we het in het kader van de regionale conferenties hierbij moeten laten. Ik zou dit Parlement erop willen wijzen dat we misschien ook eens een klein rekensommetje moeten maken van de kosten van de controles. Misschien komen we tot de ontdekking dat als we zo doorgaan, de prijzen van de vissoorten die we eten buitenproportioneel zouden stijgen. Om die reden proberen we nieuwe technologieën in gebruik te nemen. We trachten de vissers steeds meer verantwoordelijk te maken voor dit vraagstuk, maar we willen ze niet onnodig belasten. Zo zijn de amendementen over het logboek en de 50 kilo vis die weer overboord mag worden gegooid, werkelijk onacceptabel. Het is moeilijk op dit punt controle uit te oefenen. Dit zou dan wel weer eens tot regels kunnen leiden die op hun beurt niet controleerbaar zijn.
Ik ben het evenwel met u eens dat we moeten streven naar een systeem van min of meer homogene sancties. Hiervan is niet in alle sectoren van gemeenschappelijk beleid sprake. Op een punt kunnen we wel actie ondernemen: we zouden de harmonisatie enigszins kunnen bevorderen door het beleid transparanter te maken. Als de belanghebbenden in alle sectoren goed op de hoogte zijn van de sancties in de verschillende lidstaten, zullen ze de situaties met elkaar gaan vergelijken. Dit wordt momenteel zeker nog niet gedaan.
Ik sta achter het raadplegen van het gegevensbestand, maar de wijze waarop zal nog wel nader gedefinieerd moeten worden. Het recht op raadpleging van alle gegevensbestanden is juridisch gezien niet mogelijk, aangezien de commerciële belangen met enige vertrouwelijkheid moeten worden behandeld. Dit verhindert echter niet dat we een flinke vooruitgang op het gebied van de raadpleging kunnen boeken, mits de commerciële stukken als vertrouwelijk worden behandeld.
Met betrekking tot het onderzoek, mijnheer Baldarelli, moet ik nogmaals zeggen dat dit vraagstuk onder de bevoegdheden van de lidstaten valt. Wij houden ons bezig met proefonderzoeken, die overigens een belangrijk deel uitmaken van onze visserijbegroting. We proberen de lidstaten steeds meer aan te sporen om onderzoek te verrichten, maar ik moet zeggen dat er weinig belangstelling voor bestaat, uitgezonderd in enkele heel specifieke gevallen. Wij steken er heel wat energie in, maar het levert weinig resultaten op.
Ik hoop daarom dat u er begrip voor kunt opbrengen dat we de amendementen met betrekking tot de sancties of bevoegdheden van de inspecteurs niet kunnen accepteren. Hetzelfde geldt voor de amendementen die reeds in artikel 26 en het actieplan vermeld staan. We zijn het eens met het principe, maar zijn van mening dat we ze beter kunnen onderbrengen in andere regelgevende instrumenten.
Mijnheer Teverson, ik ben nu aangekomen bij mijn laatste punt inzake de individuele aansprakelijkheid. Aangezien we hebben gekozen voor controle langs de gehele leveringslijn, vloeit de juridische aansprakelijkheid in onze ogen voort uit artikel 9 en 28 van de verordening, in die zin dat wanneer deze instrumenten er eenmaal zijn, iedere overtreding als gevolg heeft dat de persoon in kwestie juridisch gezien verantwoordelijk is. Dat is in feite de interpretatie van onze juridische dienst.
Tot slot, geachte afgevaardigden, wacht ik op uw initiatiefverslag over de controle. Ik zou u willen zeggen dat dit een van de visserijvraagstukken is dat ons het meeste bezighoudt. We gebruiken alle mogelijke instrumenten, zelfs de gedragscodes. Ik ben mij er terdege van bewust dat deze niet volmaakt zijn, maar we moeten ze nu eenmaal gebruiken aangezien we niet over verordeningen beschikken. Ik dank u nogmaals hartelijk voor uw steun en hoop dat ik aan het einde van de maand succes mag oogsten bij de Raad, wat nog lang niet zeker is.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, het is niet mijn bedoeling het Reglement van dit Huis te schenden of meer tijd van de tolkdienst te vragen dan me is toebedeeld, maar de commissaris maakte een belangwekkende opmerking toen ze zei dat het Parlement volgens haar bijzonder federalistisch aan het worden was.
Ik zou haar willen zeggen dat er waarschijnlijk niemand twijfelt aan de grote inspanningen van de Commissie visserij van dit Parlement voor de regionalisering van het beheer van het gemeenschappelijk visserijbeleid en de economische zones. Het is belangrijk dit te onderkennen. De commissaris zou moeten begrijpen dat dit de achtergrond is waartegen het verslag moet worden beschouwd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.05 uur gesloten)

