Przygotowanie nieformalnego szczytu głów państw i szefów rządów (Lizbona, 18-19 października 2007 r.)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji Europejskiej w sprawie przygotowań do nieformalnego szczytu głów państw i szefów rządów w Lizbonie w dniach 18 i 19 października 2007 r.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Wybaczy pan, panie przewodniczący, że zanim zajmę się w szczegółach punktem porządku dziennego, z którego powodu jestem dziś tutaj, chciałbym w imieniu rządu portugalskiego i portugalskiej prezydencji Rady podziękować za takie ciepłe i przyjacielskie - tak bardzo według mnie zasłużone - uczczenie pamięci takiej niespodziewanej i napawającej żalem straty, pochodzącego z tego samego kraju co ja, posła do PE, pana doktora Fausto Correi.
Portugalią wstrząsnęła ta wiadomość, ponieważ dotyczy zgonu osoby, która była na prawdę dobrym człowiekiem, a która była dla nas wszystkich wzorem walki o godność człowieka oraz o wyznawane przez nas wartości: wartości odzwierciedlające zasadę państwa prawa oraz poszanowania praw człowieka.
Jest to niewątpliwie znaczna strata; powinniśmy starać się, na ile leży to w naszych możliwościach, iść za jego przykładem i jestem szczerze wdzięczny Parlamentowi za uczczenie jego pamięci, do czego oczywiście przyłącza się rząd Portugalii.
(Oklaski)
Margot Wallström
wiceprzewodnicząca Komisji. - Panie przewodniczący! W zeszłym roku przedstawiłam Parlamentowi, stanowisko Komisji Europejskiej w sprawie motoru postępu dzisiejszej Unii Europejskiej, omówiliśmy też w zarysie tak zwane "podejście dwutorowe”, obejmujące agendę polityki aktywnego zaangażowania oraz ambitne podejście do reformy traktatowej jako cele wzajemnie się uzupełniające. Debata ta odzwierciedlała szeroki konsensus i myślę, że były ku temu trzy powody.
Po pierwsze, konsensus ten stanowi odzwierciedlenie pewnego stopnia dojrzałości w Unii Europejskiej, ponieważ Unia Europejska dotyka obecnie tak wielu aspektów życia obywateli, a to spowodowało również powstanie oczekiwań. Wielkim błędem byłoby, jeżeli Unia Europejska wycofałaby się na pozycje odzwierciedlające najniższy wspólny mianownik. Po drugie, uważam, że wyzwanie, jakim jest informowanie obywateli o sprawach Unii Europejskiej i komunikowanie się z nimi w tych sprawach, wymaga nowego podejścia, odzwierciedlającego większą świadomość związku pomiędzy Unią Europejską a potrzebami społecznymi obywateli, ich aspiracjami ekonomicznymi i ich podstawowymi wartościami. Po trzecie, to nowe podejście jest nie tylko zgodne z tym, co podpowiada instynkt polityczny, ale także z tym, co zostało wypracowane w ramach działań podjętych przez Komisję Europejską w ramach planu "D” na rzecz demokracji, dialogu i debaty, w których tak aktywnie uczestniczyło wielu posłów tego Parlamentu.
Nieformalny szczyt Rady Europejskiej w przyszłym tygodniu będzie przejawem zastosowania tego dwutorowego podejścia w praktyce. Z jednej strony należy spodziewać się, że głowy państw i szefowie rządów doprowadzą do końca konferencję międzyrządową i uzgodnią ostateczne brzmienie nowego traktatu reformującego. Z drugiej strony Prezydencja zasygnalizowała swój zamiar pogłębienia debaty mającej odpowiedzieć na pytanie, jak Unia Europejska reaguje na globalizację.
Jeśli więc chodzi po pierwsze o traktat reformujący: mamy przed sobą tekst, który jest znaczącym osiągnięciem. Chcę podziękować prezydencji portugalskiej, tak jak podziękowaliśmy prezydencji niemieckiej, za sposób, w jaki posunęła ten proces do przodu ze spokojem i zdecydowanie, wykazując się wielkim zaangażowaniem.
Tak jak mój kolega reprezentujący Prezydencję, tak i ja pragnę podziękować Parlamentowi za odegranie konstruktywnej roli w trakcie tego ostatniego etapu. Nasza współpraca układała się dobrze, a dzięki panom posłom Brokowi, Baronowi Crespo i Duffowi mamy teraz lepszy Traktat, jeśli chodzi o postanowienia dotyczące praw i obywatelstwa. Ponadto poprzez formalną proklamację nadamy karcie praw podstawowych status wiążący.
Proszę sobie przypomnieć, jak wiele osób twierdziło, że Unia Europejska 27 państw nigdy nie będzie w stanie dojść do porozumienia w sprawie brzmienia Traktatu. Stoimy w przededniu pokazania takim osobom, jak bardzo się myliły. Determinacja nas wszystkich do osiągnięcia porozumienia wskazuje także, że Unia Europejska ma wiele pomysłów na przyszłość. Jeżeli w przyszłym tygodniu dojdzie do ostatecznego porozumienia, potwierdzi się słuszność podejścia, aby trzymać się ściśle uzgodnionego mandatu. Musimy usunąć teraz ostatnie przeszkody. Jestem pewna, że głowy państw i szefowie rządów będą w pełni świadomi, że atmosfera oskarżeń i sporów w Lizbonie nie ułatwi w żaden sposób procesu ratyfikacji.
Oczywiście wolelibyśmy uniknąć klauzul o odstąpieniu, ale jeżeli była to cena osiągnięcia postępów w związku z ambitnym traktatem reformującym, musimy to zaakceptować. Na tym polegają kompromis i negocjacje.
Pragnę także podziękować Parlamentowi za niezwłoczną i skuteczną reakcję na apel Rady Europejskiej o przedłożenie propozycji dotyczących składu Parlamentu w przyszłości. Jest to trudna i delikatna kwestia dla wszystkich państwa, tak jak dla państw członkowskich, i pragnę podkreślić niezbędność porozumienia, zarówno na forum Parlamentu, jak i Rady.
I jeszcze jedno słowo na temat Traktatu: porozumienie polityczne Rady Europejskiej stanowi ważny krok, ale jak wszyscy wiemy, to nie koniec drogi. Mam nadzieję, że będziemy mogli współpracować w trakcie procesu ratyfikacji, postrzegając ten proces jako możliwość wymiany informacji i wyjaśniania kwestii dotyczących Unii Europejskiej oraz wsłuchiwania się w opinie jej dotyczące. W przypadkach, w których jest to możliwe, powinniśmy współpracować, tak jak zaproponowała to Komisja Europejska w zeszłym tygodniu w swoim nowym dokumencie "Partnerski proces komunikowania na temat Europy”.
Potrzebujemy także Traktatu, który będzie jak najbardziej dostępny i zrozumiały, z tekstem jednolitym, który powinien zostać udostępniony jak najszybciej po zakończeniu konferencji międzyrządowej. W trakcie tego procesu ratyfikacji realizowanego w okresie poprzedzającym wybory do Parlamentu Europejskiego w 2009 r., realizacja naszego programu politycznego dla obywateli Unii Europejskiej będzie równie ważna w budowaniu nastrojów, a w przyszłym tygodniu, dzięki prezydencji, będziemy mogli uczestniczyć w debacie dotyczącej Unii Europejskiej i globalizacji. Debata ta odbędzie się we właściwym czasie; z roku na rok coraz bardziej oczywistym staje się, że globalizacja jest jedną z podstawowych kwestii wywołujących obawy obecnej generacji obywateli Unii Europejskiej. Globalizacja ma wpływ na każdego obywatela w taki lub inny sposób, towary i usługi, które nabywamy, telewizja, którą oglądamy, energia, z której korzystamy i praca, którą wykonujemy. Unia Europejska z powodzeniem rozwija politykę odzwierciedlającą istnienie podstawowego związku pomiędzy sukcesem gospodarczym i bezpieczeństwem społecznym. Proces globalizacji nie jest jednak statyczny, co pokazały aż nazbyt wyraźnie zawirowania na rynkach finansowych tego lata. Musimy ciągle dostosowywać się do zmieniających się okoliczności.
Jak wspomniał o tym pan przewodniczący Lobo Antunes, w zeszłym tygodniu Komisja Europejska przyjęła dokument do celów tej debaty, który wyznacza także kierunki propozycji, które zostaną przedłożone w kolejnych miesiącach bieżącego roku w sprawie przeglądu strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Jeśli chodzi o globalizację, dokument ten zawiera stwierdzenie, że Unia Europejska musi rozwijać się, tak aby nie tylko sprostać presjom globalizacji na nasze gospodarki, nasze instytucje i naszych obywateli, ale także wykorzystać możliwości wzrostu dobrobytu, eliminacji ubóstwa, pozyskiwania nowych rynków dla naszych produktów, rozwijania ściślejszej współpracy i poszerzania kręgu państw wyznających nasze wartości. Dokument ten stanowi także bardzo wyraźnie, że globalizacja nie jest jakimś nieuniknionym zewnętrznym zjawiskiem przyrody, którego Unia Europejska może być tylko pasywnym obserwatorem. Możemy nadawać globalizacji kształt i to do pewnego stopnia tak, aby świat odzwierciedlał nasze cele i wartości. Naszym zadaniem jest być dość pewnymi naszych wartości, naszej wizji i dostępnych nam instrumentów, abyśmy zapewnili, że Unia Europejska odniesie sukces w erze globalizacji.
Dokument jest także odzwierciedleniem naszego sprzeciwu wobec protekcjonizmu. Należy chronić naszych obywateli, ale nie w sposób, który doprowadziłby do ich zubożenia. Dokument zawiera także ostrzeżenie dla naszych partnerów, że nie będziemy wobec nich pobłażliwi, będziemy bronić interesów Unii Europejskiej. Oznacza to takie same reguły gry, oznacza to zapewnienie, że otwartość jest obustronna, oznacza to wyraźne podkreślenie, że nie będziemy "rozmywać” naszych wysokich standardów w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska naturalnego i ochrony konsumentów.
Dokument jest równie bezkompromisowy, jeśli chodzi o nasze wartości. Możemy rozwijać się pomyślnie w warunkach globalizacji, ale chcemy robić to po swojemu. Nasz wzrost będzie musiał być zrównoważony. Wyznaczyliśmy ambitne cele, jeśli chodzi o zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych i korzystanie z odnawialnych źródeł energii, i zrealizujemy je. Posiedzenie zapewni ważną szansę ponownego określenia roli Unii Europejskiej w okresie poprzedzającym konferencję na Bali.
Będziemy wykorzystywać nasze modele społeczne do celów upowszechniania korzyści z globalizacji w całym naszym społeczeństwie. Modele te są jednymi z naszych największych atutów. Modele te pomogą naszym obywatelom w adaptacji i umożliwią im sprostanie, z powodzeniem, gwałtownym zmianom. Trójstronny szczyt tuż przed nieformalnym posiedzeniem Rady Europejskiej będzie stanowić dobrą możliwość przygotowania gruntu.
Oczywistym jest, że Unia Europejska oferuje obecnie swoim obywatelom sposobność maksymalnego wykorzystania możliwości, jakie stwarza globalizacja, zapewniając kontekst kontynentalny, czego nie byłyby w stanie zrobić poszczególne państwa działając odrębnie. Aby zrealizować ten cel, dysponujemy gotowym narzędziem w formie strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Z naszej analizy ekonomicznej wynika, że strategia lizbońska zaczyna przynosić rezultaty. Przedmiotowy dokument wskazuje kilka obszarów polityki zasługujących na to, aby w okresie kolejnego trzyletniego cyklu do 2010 r. poświęcić im jeszcze więcej uwagi: edukacji i flexicurity, w tym polityce w zakresie aktywnej integracji oraz odpowiedniej ochronie socjalnej, piątej swobodzie w zakresie rozwoju i badań, innowacjom pro-środowiskowym, aktom dla małych przedsiębiorstw mającym na celu ułatwienie milionom małych przedsiębiorstw w Unii Europejskiej rozwoju i tworzenia większej liczby nowych miejsc pracy. Realizacja któregokolwiek z tych celów nie będzie łatwa, ale są to cele, które można osiągnąć. Wiem, że ten Parlament będzie ściśle zaangażowany w śledzenie postępów we wdrażaniu strategii lizbońskiej, zarówno na szczeblu Unii Europejskiej, jak i na szczeblu krajowym. Państwa opinie w przedstawionych tutaj w skrócie sprawach stanowić będą istotny wkład w pakiet, który przyjmiemy w grudniu.
Nieformalny szczyt Rady Europejskiej stanowi ważne spotkanie we właściwym czasie. Wykorzystajmy tę szansę i pokażmy obywatelom Unii Europejskiej, że Unia Europejska patrzy w przyszłość, kształtując swoją politykę w poszczególnych obszarach tak, aby móc sprostać przyszłym wyzwaniom, zapewniając sobie odpowiednie narzędzia.
(Oklaski)
Elmar Brok  
sprawozdawca. - (DE) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, pani przewodnicząca, koleżanki posłanki i koledzy posłowie! Mamy tutaj przykład dobrej współpracy pomiędzy prezydencjami Rady niemiecką prezydencją Rady, która przygotowała mandat, który okazał się obecnie niezwykle stabilny, dalekosiężny i radykalny w wykonaniu portugalskiej prezydencji Rady. To, że po zakończeniu prac ekspertów prawnych mamy sytuację, w której pewne kwestie są oczywiste i można je łatwo określić, a te zdobycze może będzie można dalej utrzymać w najbliższy poniedziałek na posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych, pokazuje, że istnieje naprawdę duże prawdopodobieństwo, że w przyszły czwartek ukończone zostaną prace nad traktatem reformującym.
Trzej przedstawiciele postanowili poprzeć ten mandat. Nie dlatego, że mandat ten umożliwi spełnienie naszych marzeń lecz dlatego, że jest to najlepsze co można osiągnąć w obecnej sytuacji w celu zapewnienia większej demokracji i większej zdolności do podejmowania działań. Jeśli chodzi o zdolność rozszerzonej Unii do podejmowania działań, w tym większą zdolność do podejmowana działań w obliczu nowych wyzwań, które stoją przed nami w nowoczesnym świecie, od bezpieczeństwa energetycznego, terroryzmu, polityki zagranicznej i bezpieczeństwa jako takiej, globalizacji, zorganizowanej przestępczości po zmiany klimatyczne i wiele innych kwestii.
Sukces ten zawdzięczamy zwiększeniu możliwości podejmowania decyzji w Radzie, dodane zostały nowe kompetencje w dziedzinach bezpieczeństwa energetycznego oraz polityki prawnej i krajowej, o czym moi koledzy poinformują państwo bardziej szczegółowo, mamy rozwiązanie w formie trzeciego filara. W tym obszarze Parlament Europejski - i to jest druga korzyść - staje się współ-decydentem w tych sprawach, aby w przyszłości, na mocy Traktatu, Parlament Europejski miał równe prawa współdecydowania w 95% obszarach dotyczących prawodawstwa, nawet w dziedzinie polityki rolnej oraz budżetu. Zapomina się często, że wszystko to zostało już uwzględnione w tym pakiecie. Oznacza to zdecydowaną eliminację deficytu demokratycznego, z którym borykała się dotychczas Unia Europejska. Stanowi to znaczny postęp!
Inne państwa mające trudności miały w ramach tego mandatu oraz w trakcie negocjacji możliwość zaradzenia różnicom stanowisk poprzez uwzględnienie klauzul o odstąpieniu o ściśle określonych terminach, skutkiem czego wzrost gospodarczy ogółem nie zostanie ograniczony, a poszczególne państwa członkowskie zachowają swoje prawa wynikające między innymi z powszechnie obowiązującego prawa. Skutkiem tego zakres stosowania tego środka jest zagwarantowany, co powinno także ułatwić ratyfikację bez konieczności uciekania się do referendum, jeżeli właściwie zrozumiałem odpowiednie zobowiązania i oświadczenia składane w trakcie negocjacji.
Kiedy Karta praw podstawowych Unii Europejskiej stanie się dokumentem prawnie wiążącym, Unia stanie się wspólnotą wartości, nawet uwzględniając klauzulę o odstąpieniu, z której skorzystać może każde państwo członkowskie. Jednakże nie dotyczy to decyzji podejmowanych przez Unię Europejską, ponieważ jej prawo ustanawiane jest wspólnie. Jedyne, co pozostaje to kwestia stosowania w poszczególnych państwach członkowskich, jeśli chodzi o uprawnienia sądów i prawa obywateli, dlatego musimy dołożyć wszelkich starań, abyśmy poczynili postępy i w tych obszarach, w sprawach Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz ustanowienia osobowości prawnej Unii Europejskiej.
Unia Europejska powinna jednak rozważyć tutaj kilka innych kwestii. Kwestią numer jeden jest art. 24 mandatu - ochrona danych w stosunkach zewnętrznych - który według mnie powinien zostać przeredagowany lub drogą oświadczenia powinno się określić, że nie będzie miał negatywnego wpływu na kwestie ogólne dotyczące ochrony danych, takich jak dane osobowe pasażerów. Niezbędne jest dokładniejsze wyjaśnienie tej kwestii. Ochrona danych - dane dotyczące obywateli nie powinny być przekazywane bez kontroli sądowej i zaangażowania ze strony Parlamentu. Uważam, że jest to niezbędne.
(Oklaski)
Drugą kwestią jest sprawa postanowień przejściowych. Chciałbym także zaapelować do Rady i Komisji Europejskiej o poparcie, którego udzielenie leży w interesie tej Komisji. Kiedy Traktat wejdzie w życie dnia 1 stycznia 2009 r., nie może być tak, że Minister Spraw Zagranicznych, którego nie wolno nam już dłużej tak nazywać, więc Wysoki Przedstawiciel powoływany jest przez Radę w ramach procedury "łagodnej”. Chcielibyśmy, aby wszystkie te kwestie zostały rozstrzygnięte w 2009 r. w jednym pakiecie, z należytym uwzględnieniem uprawnień Parlamentu Europejskiego. Wysoki Przedstawiciel jest także Wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej i powinien podlegać tutaj wszystkim postanowieniom. I to leży w interesie Komisji Europejskiej; przyszły przewodniczący Komisji Europejskiej powinien mieć możliwość wywierania wpływu na wybór Wysokiego Przedstawiciela, który ma być jednocześnie jej wiceprzewodniczącym. Dlatego Wysoki Przedstawiciel nie może rozpocząć urzędowania do czasu wybrania przez Parlament Europejski Przewodniczącego Komisji Europejskiej. Powinniśmy zachować tę sekwencję wydarzeń, jeżeli mamy nie dopuścić tutaj do naruszenia praw demokratycznych i zakłócenia równowagi uprawnień. Przez następnych kilka dni musimy wprowadzić jeszcze kilka ostatecznych poprawek w tym zakresie.
(Oklaski)
Przewodniczący
Dziękuję panu bardzo, panie pośle Elmarze Broku. Byłbym naprawdę zaskoczony, jeżeli potrzebowałby pan dziewięciu minut.
Kolejnym mówcą jest przedstawiciel na Konferencję Międzyrządową, pan poseł Enrique Barón Crespo.
Enrique Barón Crespo  
sprawozdawca. - (ES) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, pani przewodnicząca Komisji Europejskiej, panie i panowie! Przedstawiciele Parlamentu Europejskiego mówią wieloma językami i należymy do różnych grup, ale kierujemy się tym samym pragnieniem posunięciem procesu integracji Unii Europejskiej do przodu poprzez zawarcie traktatu lizbońskiego, Traktatu przewidującego procedurę współdecyzji w ustanawianiu prawa, unikatową osobowość prawną Unii, postęp, jeśli chodzi o uwspólnotowienie polityki w zakresie spraw wewnętrznych i wymiaru sprawiedliwości oraz polityki w zakresie spraw zewnętrznych, a także udziału parlamentów krajowych.
Chcemy zwiększenia demokracji i zwiększenia sprawności. Wyrażamy ubolewanie, że nie ma większej przejrzystości, ale jest to jedna z metod Konferencji Międzyrządowej. Muszę powiedzieć, że prawnicy - szczególnie ci z Parlamentu - umożliwili nam interpretację hieroglifów, którą stało się to zadanie w pozytywny sposób.
Chciałbym, aby urzędujący przewodniczący Rady potwierdził Parlamentowi coś, co jak rozumiem jest jasno i wyraźnie złożonym zobowiązaniem. Postanowienia dotyczące obywateli, które zupełnie niesłusznie przeniesione zostały do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zostały znowu uwzględnione w Traktacie o Unii Europejskiej w brzmieniu, które miały od czasu traktatu z Maastricht. Jako przedstawiciele obywateli uważamy to za kwestię o podstawowym znaczeniu.
Muszę przyznać, że w niecodziennym przypływie szczerości politycznej, Urzędujący Przewodniczący Rady powiedział nam osobiście, że jest to niemożliwe, ale cel ten został osiągnięty - pierwszy ważny sukces.
Drugą kwestią jest karta praw podstawowych, która jest symbolem tożsamości obywateli Unii Europejskiej. Nie jest to deklaracja - numer 11, nie jest to też protokół; jest to "Karta”, nad przyjęciem której będziemy głosować tutaj w przyszłym miesiącu, formalnie z trzema przewodniczącymi trzech instytucji Wspólnoty, przez rozpoczęciem procesu ratyfikacji. Karta będzie prawnie wiążącym dokumentem i mówię to, ponieważ uważam, że istotne jest odnotowanie tego dzisiaj, stoję na stanowisku, że są to absolutnie niezbędne dla Parlamentu Europejskiego warunki, warunki niezbędne do poparcia tego Traktatu.
Uważamy, że jest jeszcze kilka innych kwestii, w których możliwe jest osiągnięcie postępów. Mój kolega poseł, pan Elmar Brok podniósł kwestię ochrony danych, która jest kwestią wyjątkowo delikatną.
Jest kilka innych elementów, które są dla nas bardzo ważne. Jedną z takich kwestii jest dialog z partnerami społecznymi, który został przeniesiony do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a kolejną istotną kwestią, w której uważamy, że udzielamy pomocy poprzez nasze poparcie dla rozwiązania problemów związanych z zaufaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa poprzez deklarację, jak na przykład kompromisowe rozwiązanie z Joaniny, które już istnieje, ale kompromis ten nie powinien iść dalej. Uważamy, że uwzględnienie w traktacie o Unii Europejskiej funkcjonującej zgodnie z zasadami większości i kwalifikowanej większości elementów jednomyślności, które całkowicie zaszkodziłyby całemu procesowi nie ma żadnego sensu. Jak zapewne pamięta pan, panie przewodniczący, w Viana do Castelo wspomniałem, że posiadanie bomby atomowej ma sens pod warunkiem, że się jej nie używa. Jeżeli się jej użyje, zniszczy wszystko. Uważam, że jest to istotne ostrzeżenie.
Panie przewodniczący! Jest kwestia, która jest ważna dla Parlamentu i myślę, że mówię to w imieniu większości w tym Parlamencie i w imieniu większości państw członkowskich, a także bez wątpienia w imieniu tych, którzy ratyfikowali traktat konstytucyjny, którą żeśmy poświęcili, aby osiągnąć jednomyślność i przy tej okazji istotnym jest, abyśmy wszyscy współpracowali w duchu wzajemnej lojalności i solidarności w celu zapewnienia ratyfikacji. Jeżeli tego nie zrobimy znajdziemy się w bardzo trudnej sytuacji. Uważam, że wszyscy powinniśmy pozostać wierni złożonemu przez nas zobowiązaniu. Dziękuję bardzo, panie przewodniczący!
Andrew Duff  
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Tak jak moje koleżanki posłanki i moi koledzy posłowie przyznaję, że prawdopodobne jest osiągnięcie kompromisu politycznego na konferencji międzyrządowej w Lizbonie. Jest jednak coś, co oczywiście nadal nas martwi, a mianowicie jakość tego porozumienia. Na obecnym etapie konferencji międzyrządowej, obawiam się, że jesteśmy świadkami pojawienia się tendencji dbania o własne interesy, którą Unia Europejska wprawiła w ruch przede wszystkim poprzez brytyjskie żądania uwzględnienia klauzul o odstąpieniu w przypadku wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz praw podstawowych.
Oczywistym jest, że w Wielkiej Brytanii należałoby przeprowadzić krajową debatę w celu znalezienia odpowiedzi na pytanie, dlaczego obywatele tego państwa powinni być wyłączeni z korzyści wynikających z integracji we wszystkich tych istotnych obszarach, ale Brytyjczycy powinni wytłumaczyć się także pełniej pozostałym uczestnikom konferencji międzyrządowej. Do czego tak na prawdę dążą domagając się uwzględnienia wszystkich tych klauzul o odstąpieniu? Czy możemy być rzeczywiście pewni, że negocjowane uzgodnienia niezbędne do zarządzania tym mechanizmem "swobodnego wyboru” sprawdzą się w praktyce i zapewnią, że wspólna polityka w zakresie wolności, bezpieczeństwa i wymiaru sprawiedliwości będzie nadal oparta na zasadzie odpowiedniej wspólnotowości, a także, że dysponować będziemy wszelkimi zasobami i instrumentami niezbędnymi do jej wdrażania? Bez wątpienia decyzja Wielkiej Brytanii i Polski, aby nie przyjąć Karty stwarza ryzyko, że niemożliwe będzie nadanie tej Karcie charakteru dokumentu wiążącego pozostałe państwa członkowskie. Mam nadzieję, że w trakcie konferencji międzyrządowej kwestia ta będzie mogła zostać rozważona z należytą starannością.
Czy prezydencja będzie naciskać na Brytyjczyków, aby poparli propozycję Parlamentu dotyczącą klauzuli o odstąpieniu, uwzględnionej w ich niefortunnym protokole w sprawie Karty? To samo dotyczy Joaniny, prezydencja i Komisja Europejska powinny zapewnić nas tego popołudnia, że nie ustąpią wobec nieuzasadnionych żądań, aby podnieść rangę mechanizmu z Joaniny z poziomu prawa wtórnego do poziomu prawa pierwotnego Unii Europejskiej. Mechanizm z Joaniny to historyczny spadkobierca kompromisu z Luksemburga, kompromis z Luksemburga był umową dżentelmeńską i taką powinien pozostać, kiedy zostanie przyjęty oprócz Traktatu jako mechanizm, którego zastosowanie pozostaje w gestii Rady.
Joseph Daul
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, pani przewodnicząca Komisji, panie i panowie! W imieniu grupy PPE-DE chciałbym podziękować pani przewodniczącej Wallström i panu przewodniczącemu Lobo Antunesowi za ich wystąpienia.
Okres refleksji i debaty w sprawie ustanowienia zasad sprawowania rządów w Unii Europejskiej 27 państw zbliża się do końca. Czy jesteśmy teraz bardziej dojrzali? Czy jesteśmy gotowi do zakończenia dyskusji i podjęcia działań? W czerwcu pani Merkel wykazała się odwagą, odpowiedzialnością i wolą polityczną. Miast unikać kwestii spornych, udało nam się ograniczyć nasze różnice. Otwarta została wreszcie droga, aby Unia Europejska wyposażyła się w narzędzia niezbędne do bardziej sprawnego funkcjonowania.
Minęły trzy miesiące, a portugalska prezydencja utrzymała nas na kursie. Jeżeli mapa drogowa uzgodniona w czerwcu będzie do końca przestrzegana, do czasu Rady Europejskiej w Lizbonie, prezydencja portugalska będzie w stanie doprowadzić do zawarcia porozumienia w sprawie zmiany naszych traktatów. Wyrażam tutaj uznanie prezydencji portugalskiej za determinację w trakcie prac Konferencji Międzyrządowej. Jeśli chodzi o Parlament Europejski, a także według naszych kolegów posłów, panów Broka, Baróna Crespo i Duffa, którym chciałbym podziękować jak najgoręcej, ocena Konferencji Międzyrządowej odzwierciedla oczekiwania, a program uzgodniony przez głowy państw i szefów rządów był ogólnie rzecz biorąc przestrzegany.
Panie i panowie! Myślałem, że choć jesteśmy gotowi zadowolić się wyważonym kompromisem, nie zapominajmy, że jest on wynikiem braku innych możliwości. Osobiście uważam, że bardziej celowym jest wskazać, dlaczego popieramy projekt Traktatu. Po pierwsze uważamy, że tylko zjednoczona, silna i sprawna Unia Europejska będzie w stanie wpływać na rozwój wypadków na świecie, który zmienienia się tak szybko, stając się coraz bardziej złożonym i niestabilnym. Jeżeli popieramy projekt Traktatu, to robimy to także, ponieważ sprawna Unia Europejska 27 państw nie może działać w oparciu o zasady traktatu z Nicei. Ponadto, mając na uwadze obawy i wątpliwości wyrażane przez obywateli Unii Europejskiej, domagaliśmy się większej demokracji i przejrzystości.
Jesteśmy za wyraźnym podziałem kompetencji, za wzrostem udziału obywateli w procesie budowy Unii Europejskiej i za aktywną rolą i zdecydowanym wkładem parlamentów krajowych. Reforma traktatowa stanowi odpowiednią odpowiedź na oczekiwania obywateli. Zmieniony Traktat stanowi środek a nie cel sam w sobie. Forma, który przybierze i nazwa nie są istotne. Ważna jest jego istota oraz postęp, który zapewni obywatelom Unii Europejskiej.
My członkowie grupy PPE-DE nie chcemy super-państwa europejskiego. Chcemy tylko sprawności, demokracji, przejrzystości i przestrzegania zasady pomocniczości. Domagamy się sprawnych instytucji europejskich zdolnych do podejmowania decyzji i dopóki poszczególne państwa członkowskie korzystać będą często z derogacji naszym obowiązkiem będzie ograniczenie negatywnych skutków w celu zapobieżenia sparaliżowaniu Unii Europejskiej. Należy położyć kres wszelkim działaniom blokującym proces podejmowania decyzji w Unii Europejskiej. Obywatele oczekują od Unii Europejskiej podjęcia działań w każdym przypadku, w którym można coś zmienić w sprawie klimatu, energii, imigracji, innowacji i terroryzmu. Mam nadzieję i chcę, aby Traktat ten umożliwił nam realizację tego celu i my go poprzemy.
Martin Schulz
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Pragnę szczerze podziękować przedstawicielom Parlamentu na Konferencję Międzyrządową. Nasi koledzy posłowie, panowie Enrique Barón Crespo, Elmar Brok i Andrew Duff znakomicie reprezentowali interesy Parlamentu Europejskiego. Chciałbym im w imieniu naszej grupy szczerze za to podziękować.
(Oklaski)
Dobrze usłyszeliśmy, co powiedział nasz kolega, pan poseł Daul, że po nieudanej próbie przyjęcia Konstytucji dla Europy w możliwościach prezydencji portugalskiej leży zakończenie niezbędnych prac, a mianowicie przedłożenie nowego, zmienionego Traktatu, uzgodnienie podstawowych elementów niezbędnych zmian wśród 27 państw członkowskich Unii Europejskiej, zagwarantowanie struktury zjednoczonej Europy prawnie i politycznie na Konferencji Międzyrządowej, której zakończenie jest teraz blisko, wypracowanie ostatecznych uzgodnień na szczycie w Lizbonie, a następnie umożliwienie rozpoczęcia ze swoje istoty rozstrzygającego etapu, ratyfikacji tego zmienionego Traktatu przez 27 państw członkowskich zgodnie ze szczególnymi przepisami prawa i postanowieniami konstytucji każdego z nich.
Chcę, zatem podkreślić w szczególności, że jeśli chodzi o Lizbonę to możemy być optymistami. Jeżeli porównamy to, co zostało osiągnięte na szczycie tutaj w Brukseli w okresie niemieckiej prezydencji Rady w sprawie mandatu na Konferencję Międzyrządową z tym, co zostało uzgodnione na Konferencji Międzyrządowej, możemy także założyć, zgodnie ze sprawozdaniami naszych przedstawicieli, że z kilkoma wyjątkami jest to niemalże identyczne. Jako grupa socjaldemokratów mówimy: "jest tak, jak być powinno”! Jako socjaliści nie możemy zaakceptować i nie zaakceptujemy poprawek, które zgłoszone zostały w okresie poprzedzającym uzgodnienie mandatu tutaj w Brukseli, należy to wyraźnie powiedzieć. Zakładamy jednak, że mamy projekt, który odzwierciedla to co zostało uzgodnione tutaj w czerwcu i za co wszyscy podziękowaliśmy pani Merkel.
Będzie to interesujące, kiedy prześlemy ten projekt do Lizbony. Pytaniem będzie wtedy, czy ten Traktat zostanie ratyfikowany przez 27 państw członkowskich, a wtedy zależeć to będzie od posłów tego Parlamentu i będziemy musieli walczyć. Będziemy musieli także walczyć o to, aby struktura zjednoczonej Europy zaakceptowana została we wszystkich państwach członkowskich. Zaryzykowałbym twierdzenie, że kolejna porażka, tym razem w przypadku tego zmienionego Traktatu, jak w przypadku porażki z Konstytucją dla Europy, stanowić będzie koniec Unii Europejskiej w jej obecnej formie. Każdy, kto nie chce podążać ścieżką anty-Europejczyków zasiadających w tym Parlamencie, każdy, kto chce podążać ścieżką promowania idei Unii Europejskiej i jej konsolidacji, ma zatem obowiązek walczenia o ten Traktat. Mam nadzieję, panie pośle Daul, że wszyscy posłowie z pana grupy wezmą również udział w tej walce. Mam, co do tego pewne wątpliwości.
Powiem państwu także, o czym musimy pamiętać w tym Parlamencie, jeżeli ten projekt nie dojdzie do skutku. Co się stanie, jeżeli Unii Europejskiej nie uda się pierwsza próba przyjęcia i ratyfikacji zmienionego Traktatu? Co czeka Unię Europejską? Europejczycy wieżą, że jesteśmy dużym kontynentem, na którym w 27 państwach członkowskich mieszka 500 mln osób - dużym rynkiem wewnętrznym. Stanowimy 8% ludności świata. Indie mają 1,1 bln mieszkańców, Chiny 1,3 bln, a obywatele obydwu tych państw stanowią łącznie jedną trzecią ludności świata. Jeżeli chcemy pozostać konkurencyjnymi w dłuższej perspektywie, jeżeli chcemy bronić tego, co osiągnęliśmy w Europie, jeśli chodzi model społeczny, jeżeli chcemy stabilizacji tkanki ekonomicznej, co jest zasadniczym warunkiem sprawiedliwości społecznej, to musimy być w stanie współżyć w harmonii z wszystkimi państwami świata. Będziemy mogli jednak utrzymać swoją pozycję na świecie, jeżeli Unia będzie spójna - gospodarczo, społecznie i politycznie. Nie da się tego osiągnąć bez tego traktatu reformującego! Jeżeli Unia Europejska ulegnie fragmentacji na swoje indywidualne części, jeżeli pójdziemy w ślady nacjonalistów, którzy mówią ludziom, że możemy osiągnąć więcej sami niż razem jako 27 państw, to ten kontynent czekają ciężkie czasy!
Mam, zatem nadzieję, że to, co zostanie uzgodnione w Lizbonie przetrwa ratyfikację, więc będziemy musieli walczyć. Każdy, kto chce pokoju w Europie, każdy, kto chce, aby Unia Europejska była czynnikiem pokoju na świecie, każdy, kto chce wzrostu gospodarczego i większej liczby miejsc pracy oraz bardziej sprawiedliwego podziału majątku narodowego w Unii Europejskiej, powinien wzmocnić ten traktat reformujący, bronić go i wykonywać jego postanowienia. Każdemu, kto tego nie chce, każdemu, kto koncentruje się na renacjonalizacji należy przypomnieć to, co powiedział w tym Parlamencie pan prezydent François Mitterrand: nacjonalizm stanowi przeciwieństwo jedności Europy i na dłuższą metę zawsze oznacza wojnę. Unia Europejska jest jednak koncepcją, która zrodziła się z ran wojny na tym kontynencie, a zatem jedność Europy na podstawie zmienionego Traktatu stanowi cel wszystkich demokracji i postępowych sił na tym kontynencie.
Życzę, zatem państwu powodzenia, jeśli chodzi o Konferencję Międzyrządową i szczyt! Życzę państwu jednak jeszcze więcej powodzenia, jeśli chodzi o ratyfikację w 27 państwach członkowskich.
(Oklaski)
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Pan premier Sócrates musi się czuć jak angielski Henryk V przed bitwą w Agincourt, wrogie rządy przygotowujące się do walki z zamiarem osłabienia, a może nawet zawetowania reformy traktatowej. Panie przewodniczący Rady! Premier pańskiego kraju powinien trzymać się mandatu określonego przez Unię Europejską i w przyszłym tygodniu doprowadzić do przyjęcia Traktatu, który będzie w stanie stanowić podstawę silnej, elastycznej i sprawnej Unii. Więc: "Raz jeszcze skoczmy do wyłomu, przyjaciele!” do ostatecznej bitwy w tej wojnie o konstytucję.
Ten Parlament będzie pańską piechotą. Wiemy, że brak porozumienia w sprawie reformy traktatowej byłby tragedią na miarę tragedii szekspirowskiej. Dlaczego? Ponieważ pozostawienie status quo nie było, nie jest i nigdy nie będzie odpowiednim rozwiązaniem. Jednomyślność Rady oznacza w praktyce, że niezbędne akty prawne są albo odkładane na półkę lub sprowadzane do poziomu wspólnego mianownika. W coraz bardziej globalizującym się świecie, w którym trzeba twardo walczyć o swoje, w którym wyzwania takie, jak zmiany klimatyczne, migracja i terroryzm wymagają radykalnych rozwiązań, sprowadzanie wszystkiego do najniższego wspólnego mianownika nie wystarczy.
Może to i nie jest Konstytucja, ale pomimo swojego żargonu prawniczego, traktat reformujący stanowi dokument, który może po cichu zrewolucjonizować Europę. Traktat ten rozwija demokrację, sprawiając, że procedury współdecyzji i kwalifikowanej większości staną się podstawowymi procedurami podejmowania decyzji. Sprzyja pomocniczości poprzez wyraźny podział kompetencji, wzmacniając rolę parlamentów krajowych i szczególną osobowość prawną Unii oraz przyczynia się do zwiększenia przejrzystości, rozszerzając zakres stosowania zwykłej procedury legislacyjnej tak, aby obejmowała kwestie dotyczące wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości - dziedzinę, w której przepisy naruszające ducha Unii szanującej prawa ustanawiane były zbyt długo potajemnie.
Państwa projekt traktatu zmieniającego nie jest doskonały; brak symboli europejskich stanowi cios dla federalistów, tak jak wywołujący zamieszanie system głosowania forsowany przez Polaków. Możemy je zaakceptować, pod warunkiem, że kompromis z Joaniny nie zostanie na zawsze włączony do Traktatu.
Nie do zaakceptowania byłby natomiast brak w artykule 8 Traktatu o Unii Europejskiej definicji obywatelstwa europejskiego, ponieważ obywatelstwo stanowi symbol, który w przeciwieństwie do flagi czy hymnu, ma rzeczywiste, praktyczne znaczenie dla ponad 450 mln ludzi.
Podobnie nazywanie naszego Ministra Spraw Zagranicznych "Wysokim Przedstawicielem” nie jest wielkim powodem do zmartwień, ale byłoby nim z całą pewnością ustanowienie instytucji Wysokiego Przedstawiciela, który byłby jedynie kukiełką w rękach Rady. Parlament i Komisja Europejska muszą połączyć wysiłki w celu zapewnienia, że wspólny charakter służby ds. działań zewnętrznych będzie w pełni respektowany, a także, że Trybunał Sprawiedliwości sprawować będzie nadzór nad wykorzystywaniem danych osobowych w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Wreszcie, i może, co najważniejsze, nie możemy mieć dwóch kategorii obywateli. Jest to całkowicie sprzeczne z istotą integracji europejskiej i musimy zrobić, co tylko w naszej mocy, aby zapewnić, że odstępstwa wynegocjowane przez Wielką Brytanię i Polskę nie zostaną na zawsze zachowane poprzez żądanie uwzględnienia klauzuli uchylającej bez konieczności ponownego zwołania konferencji międzyrządowej.
Musimy bronić się nie tylko przed przypadkami odstąpienia, ale także przed przypadkami "przystąpienia”. Jeżeli niektóre państwa nie są w stanie zaakceptować rozsądnego kompromisu to należałoby im powiedzieć, żeby zaczęły rozważać polubowne wystąpienie z Unii i zaprzestać trzymania jej jako zakładnika swoich własnych interesów, ponieważ dobro Unii Europejskiej powinno mieć nad nimi pierwszeństwo. Jeżeli niektóre państwa nie są w stanie zaakceptować rozsądnego kompromisu, powinniśmy im powiedzieć, że powinny zacząć rozważać polubowne wystąpienie z Unii i zaprzestanie trzymania jej jako zakładnika swoich własnych interesów, ponieważ dobro Unii Europejskiej powinno mieć nad tymi interesami pierwszeństwo.
(Oklaski)
Apeluję więc do Rady, Komisji Europejskiej i naszych przedstawicieli słowami Szekspira: "Natężcie mięśnie..., Dech wstrzymać, zebrać wszystkie moce ducha...” w obronie naszego wspólnego dobra.
(Oklaski)
Konrad Szymański
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Stoimy dziś przed ostatnim odcinkiem prac nad reformą traktatową. Jeśli szczyt w Lizbonie ma się zakończyć sukcesem, potrzebujemy politycznej wyobraźni. Szczególnie ci, którzy uznają reformę traktatową za priorytet, powinni dziś zadać sobie pytanie: czy warto usztywniać stanowisko wobec Polski i Wielkiej Brytanii, czy warto stawiać znaki zapytania nad wynikiem wieloletnich negocjacji?
Karta praw podstawowych, jeśli wierzyć jej zwolennikom, ma tylko umocnić dotychczasowe, obowiązujące zapisy. A może rację mają jednak ci, którzy wskazują na nieobliczalne w istocie skutki stosowania jej zapisów przez ETS. Ja mam takie obawy i dlatego całkowicie rozumiem zastrzeżenia wyrażone przez Wielką Brytanię i Polskę.
Istotnym elementem kompensacji strat, jakie Polska zdecydowała się ponieść wraz z odejściem od systemu nicejskiego, jest mechanizm z Joaniny oraz stałe miejsce rzecznika z Polski w ETS. Podważanie tych ustaleń dziś stawia przed nami pytania o szczerość intencji. Polska, podobnie jak każdy inny kraj, ma prawo oczekiwać lepszych instrumentów kontroli procesu legislacji w Unii. Brak odpowiedniej legitymizacji przyniesie bowiem porażkę projektu europejskiego w przyszłości. Brak kontroli nad procesem legislacji to nie wymysł eurosceptyków ani stronników wojny, jak to chce widzieć jak zwykle lekko podenerwowany Martin Schulz. Jest to zmartwienie szczerych Europejczyków. To były prezes Trybunału Konstytucyjnego w Karlsruhe oraz były prezydent Niemiec Roman Herzog pytał niedawno o to, czy Niemcy są jeszcze demokracją parlamentarną biorąc pod uwagę fakt, jak wielka liczba przepisów tworzona jest poza Bundestagiem.
Monica Frassoni
w imieniu grupy Verts/ALE. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Zaledwie na kila dni przed zakończeniem Konferencji Międzyrządowej przygotowujemy się do tradycyjnych całodobowych przetargów, które zawsze miały miejsce i jak zawsze zakończą się kompromisem sprowadzającym wszystko do najniższego wspólnego mianownika.
Analiza różnych tekstów, które udało nam się zdobyć raczej nieformalnymi kanałami, ponieważ tutaj niewiele robi się jawnie, pokazuje, że są one bardzo skomplikowane i niewątpliwie nieprzyjazne dla czytelnika. Jednakże jak dobrze wszyscy to wiemy, okresie, który powinien być istotny w demokratycznym życiu obywateli negocjatorzy nie są w ogóle zainteresowani tym, aby teksty te były przyjazne dla obywatela, aby wytłumaczyć je, czy aby zainteresować obywateli swoich państw.
Z drugiej strony, jeszcze na etapie przygotowań potępiliśmy to, że uwzględnienie 90% tekstu traktatu konstytucyjnego w tekście nowego traktatu reformującego nie może przesłaniać tego, że jest to tekst niejasny, pełen uwag i derogacji osłabiających Unię Europejską, zwłaszcza, jeśli chodzi o politykę zagraniczną i przejrzystość prawa.
Negocjacje te prowadzone były wyłącznie przez rządy, całkowicie za plecami obywateli, z wykorzystaniem tego, że niekończące się teoretyczne rozważania lingwistyczne i biurokratyczne stały się ważniejsze niż żarliwość i demokratyczne uczestnictwo, które stało się widoczne, na dobre i na złe, w trakcie prac Konwentu i w trakcie referendów.
W pracach konferencji międzyrządowej uczestniczyło, śledząc prace prawników, trzech posłów naszego Parlamentu, ale niezaprzeczalnym jest, że posłom tym nie udało się znacząco zwiększyć przejrzystości przedmiotowego procesu i choć może udało się ograniczyć szkody, nie byli w stanie wprowadzić żadnych konkretnych ulepszeń, ponieważ nie mieli takiej możliwości.
Więc panie pośle Schulz, panie pośle Brok, panie pośle Barón i panie pośle Duff! Mówiąc szczerze, nie widzę w tym żadnej logiki. Powinniśmy działać w sposób przemyślany, powinniśmy uważać się za współodpowiedzialnych za ten tekst i choć oczywiście przyznaję, że powinniśmy dążyć do zapewnienia, że państwa członkowskie ratyfikują ten tekst - choć zależy to teraz od tego, co wydarzy się w trakcie dochodzenia do ostatecznego porozumienia - dlaczego mielibyśmy się złościć? Według pana posła Schulza, powinniśmy powiedzieć, nawet tutaj, wśród nas posłów tego Parlamentu, że jeżeli ten tekst nie zostanie przyjęty, będzie to tragedia, ponieważ ten tekst jest fantastyczny, ponieważ ten tekst tutaj ... Ten tekst jest okropny! Każdy, kto go czyta z łatwością zobaczy, że nie tego oczekiwali obywatele.
Powiedziawszy to, należy stwierdzić, że lepsze to niż nic. Powiedziawszy to, należy stwierdzić, że lepsze to - nie Martin, uspokój się, ponieważ, nie twierdzę, że chcę odrzucić ten Traktat - twierdzę jedynie, że powinniśmy być odpowiedzialni i wiarygodni dla obywateli, a także, że nawet, jeżeli nie jest to nie szczególnie dobry kompromis to i tak go poprzemy. Nie możemy jednak kłamać i nie możemy twierdzić, że jest to najlepsze rozwiązanie, na jakie nas stać, ponieważ rządy przejęły kontrolę nad tym procesem konstytucyjnym pozbawiając nas nań wpływu, doprowadzając do tego, co mamy dzisiaj, a przecież ostateczny rezultat mógłby być znacznie lepszy.
Francis Wurtz
w imieniu grupy GUE/NGL. - (FR) Panie przewodniczący! Nie będę prezentował jeszcze raz ogólnej opinii naszej grupy w sprawie nowego projektu Traktatu. Jesteśmy mu przeciwni, nie ze względu na nacjonalizm, panie pośle Schulz, którym gardzę tak samo jak pan, ale ze względu na fakt, że żadna z podstawowych uwag krytycznych, które charakteryzowały debaty nad starym projektem traktatu konstytucyjnego - i nie chodzi mi tutaj o symbole Unii Europejskiej, z którymi nie mieliśmy żadnych problemów, ale istotę polityki Unii Europejskiej - nie została wzięta pod uwagę. Odnoszę wrażenie, że wcześniej czy później zapłacimy za to swobodne podejście.
Teraz pragnę odnieść się do jednego konkretnego postanowienia nowego projektu, o którym już żeśmy mówili - artykułu 24 Traktatu o Unii Europejskiej. Wydaje się, że istnieje wśród nas szeroki konsensus, co do tego, że należy się temu sprzeciwić i dobrze, że tak jest. Jest to w rzeczywistości delikatna kwestia, ochrona obywateli w zakresie przetwarzania danych osobowych. Obecnie nowa procedura legislacyjna, która miałaby zastosowanie nie byłaby taka sama w zależności od tego, czy dane miałyby być przetwarzane w Unii Europejskiej, czy też miałyby być przekazywane do państwa trzeciego. Pierwotnie Parlament miał mięć pełną kompetencję, lecz zgodnie z obecnym brzmieniem nie miałby w tej kwestii nic do powiedzenia.
Jest to prawny koszmar i odmowa stosowania się do zasad demokracji. W praktyce ma to bezpośredni związek z precedensem ustanowionym w sprawie danych osobowych pasażerów, gdzie Rada zgodziła się przekazać władzom amerykańskim poufne dane dotyczące pasażerów podróżujących do Stanów Zjednoczonych, pomimo całkowitego sprzeciwu ze strony Parlamentu Europejskiego. Rada chciałaby utrzymać tę sytuację i zapewnia sobie środki, które jej to umożliwią. Jest to nie do zaakceptowania i Parlament powinien wyraźnie zasygnalizować to Radzie Europejskiej.
Dodam tylko, że w trakcie tej debaty przywołanych zostało pośrednio kilka faktów, na które moja grupa zwracała ciągle uwagę. Pierwszym z nich jest niewielkie rzeczywiste znaczenie, jakie będzie miała karta praw podstawowych. W rzeczywistości artykuł 8 Karty poświęcony jest wyraźnie ochronie danych osobowych, a jednak zasada ta jest obecnie szeroko naruszana i będzie dalej naruszana w przyszłości. Następnie niektóre podstawowe postanowienia traktatów są niemalże nie do rozszyfrowania i dopiero przeanalizowanie ich w oparciu o bardzo rozległą wiedzę ukazuje pułapkę tego rodzaju. Wreszcie mamy do czynienia z celowym brakiem przejrzystości prac Konferencji Międzyrządowej, co jak najdalej odbiega od zasad jawności i przejrzystości przy sporządzaniu tekstu, który ma determinować życie i przyszłość Unii Europejskiej 27 państw i pół miliarda obywateli.
Wszystko to potwierdza słuszność domagania się przez nas demokracji na obydwu frontach; z jednej strony gruntownej, pluralistycznej debaty w każdym państwie nad treścią traktatów, a z drugiej, ratyfikacji w drodze referendów.
Jens-Peter Bonde
w imieniu grupy IND/DEM. - (DA) Panie przewodniczący! W piątek, o siedemnastej Unia Europejska opublikowała nowy projekt Traktatu, mając tym samym pewność, że środki masowego przekazu nie będą o tym informować przez weekend. Jeżeli celem było tutaj "przemycenie” Traktatu to jest to przypadek eksperckich stosunków z mediami, ale cóż za intryganctwo i podłość.
Na posiedzeniu Konferencji Międzyrządowej w Strasburgu Przewodniczący uroczyście obiecał, że wszystkie grupy polityczne będą miały dostęp do wszystkich dokumentów Konferencji Międzyrządowej. A my ciągle jeszcze nie otrzymaliśmy tych dokumentów. Trzy grupy mają uprzywilejowany dostęp do Konferencji Międzyrządowej, podczas gdy pięć grup jest pomijanych. Jest to dyskryminujące i sprzeczne z zasadą równości - znowu intryganctwo i podłość.
Nowy Traktat przyznaje Unii Europejskiej 105 nowych uprawnień - tak jak Konstytucja. Prawo weta i reprezentatywne sprawowanie władzy ograniczone zostały w 62 dziedzinach w porównaniu z 61 w przypadku Konstytucji. Nowością jest, że do Traktatu obejmującego 2800 stron wprowadzonych zostało 255 stron zmian, powodując, że tekst jest nieczytelny dla każdego za wyjątkiem fanatyków - znowu intryganctwo i podłość. Nowa konstytucja Unii Europejskiej obejmować będzie 3000 stron w porównaniu z 560 stronami odrzuconej Konstytucji. Tyle pozostało z tej tak zwanej idei mini traktatu, którą propagował pan prezydent Sarkozy. Proszę sobie wyobrazić, że obiecują państwo ludziom przyjęcie praktycznego mini traktatu, a następnie oferują im państwo znowu odrzuconą już przecież Konstytucję, ale teraz bez przeprowadzania referendum - znowu intryganctwo i podłość.
Nie ma takiego aktu prawnego, który można by przyjąć na podstawie Konstytucji, którego nie można by także przyjąć na podstawie nowego Traktatu. Te dwa teksty są identyczne pod względem zobowiązań prawnych, różnica polega tylko na nazwie i pozbyciu się referendów - znowu intryganctwo i podłość.
Co za mięczaki! Ujawnijcie swoje plany i przedstawicie je wyborcom. Podpiszcie petycję w sprawie referendów na stronie: www.x09.eu.
Frank Vanhecke
w imieniu grupy ITS. - (NL) Panie przewodniczący! Oprócz zastrzeżeń wyrażonych przez mojego przedmówcę dotyczących podobieństwa do nowego Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, który wpycha nam się do gardeł w całkowicie niedemokratyczny sposób, prezydencja europejska postanowiła wyraźnie uczynić z doprowadzenia do przełomu w sprawie wspólnej europejskiej polityki emigracyjnej, coś w rodzaju podstawowego celu. W tej kwestii należy, co najmniej stwierdzić, że taka polityka na szczeblu europejskim, ustanowiona przez działające potajemnie koterie z wykorzystaniem szczególnie dyskusyjnych procedur podejmowania decyzji przez Komisję Europejską i Radę, które niestety już znamy, byłaby całkowicie niedemokratyczna.
Problem emigracji dotyka obywateli naszych państw osobiście, wpływając na ich życie prywatne. Ponadto według mnie, przekazanie uprawnień decyzyjnych w tej dziedzinie organom Unii Europejskiej bez rzeczywistej przejrzystości dla kogokolwiek jest nie tylko niedemokratyczne, ale po prostu niebezpieczne.
Portugalska propozycja rozwiązania problemu nielegalnej imigracji poprzez wprowadzenie systemu legalnej imigracji jest niedorzeczna. Problem nielegalnej imigracji należy rozwiązać poprzez politykę opartą na zasadzie wzajemności, twardą politykę odnajdywania i wydalania, niezawodne kontrole na granicach zewnętrznych, a także europejskie strzeżone i niestrzeżone ośrodki dla uchodźców w państwach albo, co najmniej na kontynentach, z których pochodzą uchodźcy.
Jeśli chodzi o coś, co zostało określone mianem "nieodzowności” legalnej imigracji, pragnę zwrócić uwagę, że w Unii Europejskiej mamy już 20-25 milionów bezrobotnych, a wśród nich miliony bezrobotnych imigrantów, a także wszystkie związane z tym problemy. Nowa fala legalnej imigracji, wraz z towarzyszącym jej "łączeniem się rodzin”, oznaczałby jedynie gwałtowny wzrost bardzo poważnych problemów z integracją i asymilacją.
Jeżeli jest to tylko kwestia wysoce wykwalifikowanych pracowników - w co wątpię - to organizujemy drenaż mózgów z biednych krajów, co jest absolutnie skandaliczne, a może naszym celem jest spowodować, że kraje te pozostaną biedne i nierozwinięte, ale w takim razie Rada powinna to jasno powiedzieć?
Maciej Marian Giertych
Panie Przewodniczący! O czym my dzisiaj dyskutujemy? O konstytucji dla Europy. Dyskutujemy nad dokumentem pod inną nazwą, z innymi sformułowaniami, ale z tą samą zawartością merytoryczną co odrzucona już konstytucja. Chodzi o dokument rzekomo niższej rangi by tylko nie poddawać go pod referenda. Oto elity polityczne Unii, wśród nich członkowie tej izby, Komisja Europejska i rządy państw członkowskich, próbują oszukać swoje własne elektoraty, swoje narody.
Mamy udzielić poparcia dla traktatu reformującego, który w rzeczywistości jest euro-konstytucją, przemianowaną euro-konstytucją, którą wyborcy Francji i Holandii już odrzucili w referendach, a szereg innych krajów nie ratyfikowało w wymaganym terminie.
Przypomnijmy słowa Angeli Merkel, cytuję - użyć innej terminologii bez zmieniania istoty prawnej, np. w sprawie nazwy Traktatu, określeń dla aktów prawnych Unii, czy dla Ministra Spraw Zagranicznych Unii - koniec cytatu.
Właśnie to zrobiono i wzywa się nas do zaakceptowania tego oszustwa. Nie pozwólmy oszukiwać siebie i naszych wyborców.
João de Deus Pinheiro
(PT) W moim dzisiejszym wystąpieniu chciałbym w imieniu własnym i grupy, którą reprezentuję w tym Parlamencie wyrazić głęboki smutek z powodu śmierci pana posła Fausto Correi. Był to człowiek zaangażowany ideowo, ale przede wszystkim człowiek życzliwy, bardzo dobry, pełen współczucia. Będzie nam go bardzo brakowało.
Po drugie, chciałbym powiedzieć, że prezydencja portugalska wykazała się zdecydowaniem i powinno się to podkreślić, nie dopuszczając do jakiejkolwiek zmiany celów Traktatu, uzgodnionych przez głowy państw i szefów rządów. Jesteśmy pewni, że prezydencja portugalska nie ustąpi, a także, że do 20 października będziemy mieli nowy Traktat. Nie powiem, więc o tym nic więcej.
Jeśli chodzi o strategię lizbońską muszę pogratulować Prezydencji i Komisji Europejskiej, że wreszcie zdały sobie sprawę z tego, co mówiliśmy od dawna, że jeżeli zakres uprawnień i obowiązków Komisji Europejskiej w odniesieniu do strategii lizbońskiej nie ulegnie rozszerzeniu w porównaniu z tymi z 2000 r., to strategia lizbońska nie przyniesie rezultatów. Odpowiednim rozwiązaniem byłoby wzmocnienie roli Komisji Europejskiej, czyniąc to centralnym punktem strategii lizbońskiej i mamy nadzieję, że takie nowe podejście przyniesie w końcu oczekiwane rezultaty.
Wreszcie, dobry znak stanowi uwzględnienie globalizacji w debacie, która ma się odbyć podczas zbliżającego się nieformalnego szczytu, ponieważ świat, w którym dziś żyjemy cechuje globalizacja i nie jesteśmy w stanie sobie wyobrazić nie uznania szczytu z państwami Afryki czy z Rosją - i mamy nadzieję, że szczyty te będą wielkim sukcesem - czy debat nad kursami wymiany japońskiego jena czy dolara amerykańskiego za przejawy globalizacji.
Należy pokreślić, jak zrobił to Komisarz, że istotne jest stosowanie w handlu międzynarodowym wspólnych zasad i otwarcie rynków, tak jak równie ważna jest wzajemność naszych uzgodnień z innymi naszymi partnerami handlowymi. Jest to istotna kwestia i tylko z tego powodu, nawet, jeżeli byłby to jedyny powód, byłby wystarczający, aby wygłaszać pochwały na cześć tego komunikatu Komisji Europejskiej.
Panie przewodniczący Lobo Antunesie! Życzę panu powodzenia na nieformalnym szczycie, który być może będzie jednym z najważniejszych szczytów Unii Europejskiej ostatnich lat.
Jo Leinen
(DE) Panie przewodniczący, koleżanki i koledzy posłowie! Uważam, że powinniśmy pochwalić prezydencję portugalską za sposób, w który przeprowadziła negocjacje, z dużym zaangażowaniem i w zdecydowanie ukierunkowany sposób.
Uważam, że dobrze się stało, że poza kilkoma wyjątkami trzymaliśmy się ściśle uzgodnionego w czerwcu mandatu i zapobiegliśmy uwzględnieniu wielu dodatkowych wniosków, począwszy od wniosku Europejskiego Banku Centralnego dotyczącego artykułu odzwierciedlającego dążenie Austrii do ograniczenia liczby studentów z innych krajów. Żadna z tych kwestii nie została uwzględniona w nowym Traktacie i uważam, że jesteśmy już na ostatniej prostej. Niewiele może nas teraz powstrzymać od osiągnięcia konsensusu w sprawie nowego Traktatu.
Uwzględnienie klauzul o odstąpieniu napawa mnie smutkiem. Uwzględnienie tych klauzul sprawia wrażenie braku jedności i konsekwencji. Istnienie tych klauzul powoduje fragmentację Unii Europejskiej i spowolni proces podejmowania decyzji dotyczących trzeciego filara. Uwzględnienie tych klauzul to okropność, a chciała tego przede wszystkim Wielka Brytania. Pan poseł Andrew Duff mówił o wyrachowaniu. Mam nadzieję, że nie stanie się to precedensem.
Uważam, że wszystkie podstawowe wnioski Londynu zostały uwzględnione. Przeczytałem z niepokojem to, co jeszcze wczoraj było przedmiotem dyskusji w Izbie Gmin. Nie ma nic więcej do powiedzenia w tej sprawie. Wysuwanie teraz kolejnych żądań wyłoby całkowicie nie do zaakceptowania.
Rozważone zostanie żądanie Polski, aby włączyć jakoś mechanizm z Joaniny, ale nie można godzić się na zwiększenie możliwości blokowania. W rzeczywistości chcemy zwiększyć zdolność do działania. Kompromis z Joaniny powinien pozostać przypadkiem wyjątkowym. Była to dżentelmeńska umowa i nie powinno to stać się zasadą.
Chciałbym, abyśmy wraz z Komisją Europejską i Radą mogli proklamować Kartę w tym Parlamencie, występując wspólnie jako trzy instytucje. Byłby to naprawdę dobry sygnał, który moglibyśmy dać naszym obywatelom. Chciałbym także ponownego uwzględnienia w Traktacie wniosku pani przewodniczącej Wallström, a mianowicie, aby obywatele uzyskali prawo do otrzymywania informacji. Dwie trzecie obywateli uważa, że jest niedoinformowana. Byłoby to dobre uzupełnienie Traktatu.
Panie przewodniczący Rady! Parlament zrobi wszystko, co w jego mocy, aby zapewnić przyjęcie traktatu z Lizbony. Dziękuję naszym trzem przedstawicielom i Przewodniczącemu, który zajmie się tą sprawą na szczycie w Lizbonie.
Sophia in 't Veld
Panie przewodniczący! Z żalem odnotowuję, że prawa obywateli nie leżą najwidoczniej u podstaw nowego Traktatu. Niestety karta praw podstawowych poświęcona została ze względu na obawy rządu holenderskiego przed referendum. Karta praw podstawowych powinna być prawnie wiążąca w całości i dla wszystkich, ponieważ karta praw podstawowych stanowi stosowanie w praktyce naszych wspólnych wartości.
Cóż, więc oznacza uwzględnienie klauzuli o odstąpieniu? Czy jest to odstąpienie od tych wspólnych wartości? A może oznacza to, że Polska i rząd Wielkiej Brytanii składają po prostu gołosłowne deklaracje w sprawie tych wartości, a następnie odmawiają swoim obywatelom możliwości korzystania ze środków egzekwowania swoich praw? Cóż, więc oznacza uwzględnienie klauzuli o odstąpieniu? Czyż nie ustanawiamy tutaj niebezpiecznego precedensu? Zadajmy sobie pytanie, czy kolejne państwa, państwa, które przystąpią do Unii Europejskiej w przyszłości będą miały takie samo prawo do odstąpienia? Jeżeli Turcja, państwo, któremu bardzo zależy na przystąpieniu do Unii Europejskiej wystąpi o objęcie jej odstępstwem od karty praw podstawowych, czy otrzyma takie samo prawo?
Kolejną kwestią jest, że w okresie pomiędzy przyjęciem Konstytucji i opracowaniem tego nowego Traktatu, ustanowiony został nowy, dodatkowy standard ochrony danych - niższy standard, który ma zastosowanie do dziedziny wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Przewiduję, że w przyszłości, państwa członkowskie będą próbowały obchodzić przepisy dotyczące ochrony danych poprzez nazywanie, na przykład, środków zwalczania terroryzmu środkami wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a nie środkami współpracy policyjnej i sądowej.
Wreszcie chciałabym zaapelować do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o rozważenie, niezwłocznie po podpisaniu Traktatu, działając zgodnie z duchem nowego Traktatu i angażując Parlament Europejski jako pełnego współ-prawodawcę w sprawach wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, szybko likwidując lukę demokratyczną, z którą żyliśmy tak długo.
Mirosław Mariusz Piotrowski
Panie przewodniczący! Szefowie rządów i państw po raz kolejny zajmą się poprawianiem funkcjonowania Unii Europejskiej poprzez wyposażenie jej w nowy Traktat. Cieszy ta troska o narody Europy i ich przyszłość.
Nie może jednak stać się tak, że ustalenia nieformalnego szczytu zastąpią demokratyczną drogę referendum w poszczególnych państwach w sprawie przyjęcia Traktatu. Byłoby to oszustwo wobec społeczeństw państw członkowskich, które mają prawo samodzielnie decydować w tak ważnej kwestii.
Na starym traktacie konstytucyjnym dokonano bowiem operacji polegającej na, w gruncie rzeczy, niewielkich modyfikacjach tekstu. Pozwala to przedstawiać całość w zależności od bieżących potrzeb politycznych bądź jako dokument całkiem nowy, bądź jako dawny traktat zasadniczo niezmieniony. Dlatego chcę zapytać: jak Rada i Komisja definiują przedmiotowy dokument? Jest to nowy Traktat, czy okrojona wersja starego i czy proces jego zatwierdzania rozpocznie się od początku we wszystkich państwach członkowskich?
Johannes Voggenhuber
(DE) Panie przewodniczący! Każdy, kto widział, jak rządy atakowały Konstytucję w zeszłym roku, zmieniając ją nie do poznania i to tak, że stała się nieczytelna, pozbawiając ją jej istoty, jej europejskiego charakteru, musi przyznać, że wszystkie te wysiłki nie mają nic wspólnego z oczekiwaniami obywateli - nawet tych, którzy głosowali za odrzuceniem tej Konstytucji we Francji i Holandii.
Każdy, kto mógł obserwować cierpliwość i czas poświęcony na to, co się teraz dzieje w okresie bezpośrednio poprzedzającym Konferencję Międzyrządową musi jednak dostrzec, że rządy, poprzez swoich prawników i swoje kancelarie atakowały strukturę tej Konstytucji jak termity. Ziarnko po ziarnku, element po elemencie, Konstytucja była uszczuplana. Zastanawiam się na prawdę, dlaczego nikt nie zadaje rządom pytania, co chcą przez to osiągnąć? Czy rzeczywiście tylko swoją własną siłę, czy to rzeczywiście brak świadomości oczekiwań obywateli, a może jest to czysty nacjonalizm, którego znowu jesteśmy świadkami w Europie?
Język! Dziś grupa posłów do Parlamentu Austriackiego zapytała mnie, jak zamierzam doprowadzić do tego, aby państwa głosowanie za przyjęciem tej Konstytucji było dla wszystkich zrozumiałe? Nie jestem w stanie jej czytać. Nie jestem już w stanie w ogóle jej rozumieć. Nie wiem już, jak mam rozumieć ten tekst i jego odniesienia, przypisy i pułapki.
Sądzę, że pod koniec tej Konferencji Międzyrządowej pojawi się Europa, w której po raz pierwszy w historii obywatele nie będą już w stanie rozpoznać ustroju politycznego, w którym żyją. A wtedy stracicie państwo wielu popleczników, nawet tych, którzy walczyli o tę Konstytucję przez wiele lat.
Prawa podstawowe! Pani przewodnicząca Komisji Europejskiej! Powołuje się pani na ducha kompromisu. Dlaczego jednak nie odwołuje się pani do charakteru powszechnych praw podstawowych i praw człowieka, który powoduje, że nie do pomyślenia staje się dla nas stworzenie wspólnoty wartości, w której kilka państw deklaruje "ale ja nie należę do tej wspólnoty wartości”. Jak mamy sprzeciwić się jakiemuś panu Putinowi i pokazać mu, że stanowimy wielką wspólnotę wartości, która opowiada się za powszechnymi prawami człowieka - z wyjątkiem kilku z nas. Jest to taka wyrwa w wiarygodności Unii Europejskiej, że nie możemy odwoływać się tutaj do ducha kompromisu! Jest to kompletne inny duch. Jest to wielki polityczny demon, który tutaj dominuje. Nie wierzę, że to, co się tutaj obecnie dzieje spotka się z akceptacją obywateli, do uzyskania której nie zamierzamy już dłużej dążyć.
Pedro Guerreiro
(PT) Panie przewodniczący! Chciałbym rozpocząć moje wystąpienie, wyrażając mój smutek oraz smutek odczuwany przez moją grupę z powodu śmierci naszego kolegi, pana posła Fausto Correi.
Jeśli chodzi o reformę traktatową prezydencja Rady powtórzyła tylko, że bardzo liczyła na przejście do kolejnego, ale nie ostatecznego jeszcze etapu procesu ratowania projektu określonego w Konstytucji dla Europy. To znaczy zrobienia jeszcze jednego kroku w procesie uruchomionym w czerwcu pod kierownictwem prezydencji niemieckiej mającym na celu narzucenie brzmienia odrzuconego traktatu poprzez przedstawienie go w innej formie, dążąc do posunięcia sprawy do przodu z braku lepszej alternatywy i wbrew wyraźnej woli obywateli, co, de facto, jest politycznym oszustwem.
Traktat ten stanowi próbę utorowania drogi polityce neoliberalnej, stojącej w sprzeczności z prawami socjalnymi i postępem społecznym, służącej interesom wielkich wielonarodowych przedsiębiorstw. Federalizm jest narzucany w warunkach dominacji głównych sił, w sytuacji, w której Unii Europejskiej nadaje się osobowość prawną i państwa pozbawia się uprawnień, a Unia Europejska uważana jest za filar NATO, wszystko to w celu ułatwienia wtrącania się w sprawy innych państw i interwencjonizmu zgodnie z interesami głównych sił. Jest to Traktat, którego celem jest ustanowienie bloku gospodarczego, polityczno-wojskowego o imperialnych ambicjach. Jest to Traktat, który nie przezwycięży głębokich i nieusuwalnych sprzeczności integracji europejskiej, a wprost przeciwnie, raczej je uwydatni.
My z naszej strony będziemy nadal potępiać rzeczywiste cele tego Traktatu, twierdzić, że niezbędne jest jego odrzucenie i domagać się szerokich debat i konsultacji krajowych obywateli Portugalii na rzecz stworzenia Unii Europejskiej opartej na współpracy na rzecz postępu i pokoju pomiędzy niezależnymi państwami o równych prawach.
Wreszcie chciałbym wyrazić moje poparcie dla wielkiej demonstracji promowanej przez CGTP-IN, która ma się odbyć 18 października bieżącego roku w Lizbonie.
Patrick Louis
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Niezależnie od tego, czy cieszymy się czy ubolewamy, wszyscy zgadzają się, że Traktat, który ma zostać podpisany w Lizbonie jest niczym więcej, jak tylko ponownym wykorzystaniem tekstu Konstytucji dla Europy odrzuconej w 2005 r. w dwu referendach. Jak zwrócono na to uwagę w sprawozdaniu opublikowanym wczoraj przez Izbę Gmin, Traktat ten obejmuje wszystko, a mianowicie pierwszeństwo prawa wspólnotowego, a nawet prawa wtórnego, wobec prawa krajowego, a nawet prawa konstytucyjnego, osobowość prawną Unii Europejskiej, która umożliwi Komisji Europejskiej reprezentowanie państw członkowskich na arenie międzynarodowej, Ministra Spraw Zagranicznych działającego pod inną nazwą, największe przekazanie kompetencji w całej historii integracji europejskiej, co najmniej czterdzieści nowych obszarów i olbrzymi obszar praw podstawowych.
W tych murach, w których słowo "demokracja” jest stale na naszych ustach, chciałbym podjąć próbę i zaapelować do sumień wszystkich państwa. Która rzeczywista demokracja uznałaby za normalne wprowadzenie w życie tekstu, który obywatele odrzucili w referendum? Dlaczego obywatele mieliby być pozbawieni swojego prawa wyrażenia opinii w sprawie nowego Traktatu i w sprawie któregokolwiek kolejnego rozszerzenia? Co to za rodzaj ustroju politycznego, który według państwa budujecie, podporządkowując jeszcze bardziej nasze demokracje systemowi charakteryzującemu się brakiem podziału władzy, brakiem odpowiedzialności politycznej ze strony rządów i brakiem reprezentacji obywateli z wyjątkiem jednorodnego narodu europejskiego?
Włoski federalista Tommaso Padoa-Schioppa udzielił już odpowiedzi. Cytuję: "Pomiędzy dwoma biegunami powszechnego konsensusu i przywództwa kilku rządów, Europa stworzona została w sposób, który można by określić mianem "oświeconego absolutyzmu”. On ma rację! A sprzeciw obywateli wobec tego oświeconego absolutyzmu przekonał federalistów, że muszą spróbować jeszcze raz potajemnie, ponieważ jedyną różnicą pomiędzy odrzuconym traktatem konstytucyjnym, a tym, który ma teraz zostać przyjęty jest to, że ten pierwszy z nich nie opierał się na kłamstwie.
Jim Allister
Panie przewodniczący! Analizując przebieg wydarzeń podejrzewam, że posiedzenie Rady stanie się okazją do rozmycia brytyjskich ograniczeń, które zostaną potem całkowicie uchylone przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości dążący do dalszej federalizacji Unii Europejskiej. Odstąpienie, przystąpienie, jakby na to nie patrzeć rząd brytyjski twierdzić będzie, że odniósł zwycięstwo, inni będą go publicznie rozpieszczać, wiedząc, że wszelkie domniemane ustępstwa pozbawione są jakiejkolwiek rzeczywistego znaczenia. Wszystko to ma na celu oszukańcze przekonanie Brytyjczyków, że w rzeczywistości traktat reformujący różni się w istotny sposób od odrzuconej Konstytucji, kiedy oczywiście tak nie jest.
Teraz, kiedy pan premier Gordon Brown zrezygnował z wyborów, konieczność przeprowadzenia w Wielkiej Brytanii referendum jest większa niż kiedykolwiek w przeszłości. Rezygnacja z wyborów oznacza, że nadal ważne jest zobowiązanie do przeprowadzenia referendum, zawarte w manifeście Partii Pracy z 2005 r. Brak referendum oznacza brak mandatu dla pana premiera Browna do przejścia do etapu ratyfikacji i to jest kwestia zasadnicza, wokół której powinni się zjednoczyć wszyscy brytyjscy demokraci.
Timothy Kirkhope
Panie przewodniczący! Pragnę podziękować Radzie i Komisji Europejskiej za wypowiedzi. Nieformalny szczyt w Lizbonie będzie przełomowym wydarzeniem, po opublikowaniu projektu traktatu reformującego, nad którym skoncentrują się głowy państw i szefowie rządów, kiedy się tam spotkają. Prace konferencji międzyrządowej prowadzone były jednak zbyt pośpiesznie. Rząd Wielkiej Brytanii przyznał, że w praktyce miał tylko dwa dni na rozważenie projektu mandatu. Oczywistym jest, że jak podnieśli to już moi przedmówcy, przedstawiane nam propozycje są w znacznej mierze takie same jak propozycje zawarte w pierwotnym tekście konstytucyjnym.
Premier Wielkiej Brytanii ma problem. Problemem tym jest brak zaufania - zaufania do tego co mówi Premier. Przez ostatnich kilka tygodni Premier zachęcał ministrów do mówienia o możliwości rozpisania wyborów w Wielkiej Brytanii, a następnie, kiedy pogorszyła się sytuacja polityczna, wycofał się z tego pomysłu. Uważam, że jego europejscy koledzy, koledzy przywódcy innych państw europejskich powinni bardzo ostrożnie podchodzić do tego, co powie w Lizbonie, ponieważ prawdopodobnie będzie miał na myśli zupełnie coś innego. Brytyjscy konserwatyści będą oczywiście domagać się referendum w sprawie Traktatu. Referendum chce zdecydowana większość Brytyjczyków, w tym większość osób popierających obecny rząd. Jeżeli Premier będzie sprzeciwiał się tej presji, pomimo wyraźnej obietnicy przeprowadzenia wyborów, Brytyjczycy będą mieli kolejne potwierdzenie, że nie można mu ufać. Przywódca mojej partii stwierdził, że można to uznać za rażące naruszenie zaufania - jedno z najpoważniejszych i najbardziej rażących naruszeń zaufania w historii współczesnej polityki.
Ja także chciałbym, aby Unia Europejska poświęcała więcej uwagi ścieżkom globalizacji, łagodząc ubóstwo na świecie i zajmując się problemem zmian klimatycznych. Są to zjawiska, z których już dawno powinniśmy wyciągnąć naukę. Mam nadzieję, że nasz Premier będzie z Brytyjczykami szczery, jeśli chodzi o kwestie podniesione w Lizbonie. Chcemy sprawnej Unii Europejskiej, ale musi to być Unia koncentrująca się na kwestiach, w których obywatele rzeczywiście ją popierają i które rzeczywiście rozumieją.
Edite Estrela
(PT) Chciałabym najpierw podziękować państwu, w imieniu grupy socjalistów portugalskich za wyrazy współczucia z okazji śmierci mojego drogiego kolegi, pana posła Fausto Correi. Jego śmierć jest stratą dla nas wszystkich - dla demokracji portugalskiej, portugalskiej partii socjalistycznej i tego Parlamentu.
Na tydzień przed nieformalnym szczytem chcę być optymistką i wierzyć, że zwycięży rozsądek. Chcę być optymistką i wierzyć, że każde z 27 państw członkowskich weźmie na siebie polityczną odpowiedzialność wobec swoich obywateli, obywateli Unii Europejskiej i obywateli państw trzecich. Chcę wierzyć, że 19 października, Rada Europejska zawrze porozumienie polityczne i zaakceptuje traktat reformujący, kończąc ten impas, z którym mieliśmy do czynienia aż nazbyt długo.
Jestem optymistką, niemniej wszyscy jesteśmy świadomi konieczności zaspokojenia oczekiwań i rozwiania obaw obywateli Unii Europejskiej, którzy zastanawiają się słusznie nad rolą, jaką Unia Europejska odgrywa na arenie międzynarodowej oraz nad korzyściami, jakie przyniesie im to w przyszłości. Chcę być optymistką, ponieważ wszyscy wiemy, że świat obserwuje Unię Europejska i czeka na pozytywny sygnał. Wszyscy wiemy, że świat potrzebuje zjednoczonej i spójnej Europy. Wszyscy wiemy, że świat się nie zatrzymuje, a także, że Unia Europejska nie może pozostawać niewolnikiem egoizmu swoich państw członkowskich. Wszyscy wiemy, że niezbędne jest przezwyciężenie impasu, aby wykorzystać naszą energię do wspierania rozwoju gospodarczego, tworzenia nowych miejsc pracy i walki ze zmianami klimatycznymi. To są nasze priorytety.
Prawnicy doszli do porozumienia w sprawie sporządzenia tekstu Traktatu i załączników. Problemy merytoryczne/prawne, choć złożone, zostały rozstrzygnięte. Konferencja międzyrządowa wykonała mandat powierzony jej przez Radę. Prezydencja portugalska zrobiła wszystko, co w jej mocy, aby pokonać przeszkody. Parlament Europejski wykonał swoje zadanie zarówno na forum konferencji międzyrządowej, jak i poza nią, gdzie nasi koledzy, panowie posłowie Elmar Brok, Enrique Barón Crespo i Andrew Duff wnieśli nieoceniony wkład. Oznacza to, że jak na razie wszyscy wypełnili swoje obowiązki z poczuciem dużej odpowiedzialności i w przewidzianym terminie. Oczekuje się, że nie zostaną stworzone żadne sztuczne problemy, podyktowane krótkoterminowymi interesami politycznymi któregoś z państw członkowskich, a nie jakimiś obiektywnymi zastrzeżeniami do treści Traktatu. Nikt nie zrozumiałby, jeżeli te same głowy państw i ci sami szefowie rządów, którzy przyjęli mandat konferencji międzyrządowej nie dotrzymaliby teraz złożonych przez siebie wcześniej obietnic. Źle by to o nich świadczyło. Mielibyśmy wtedy zalążki kryzysu o nieprzewidywalnych konsekwencjach. Tekst tego Traktatu może i nie jest najlepszy, ale stwarza okazję, a ponadto lepsze to niż nic.
Na zakończenie niech mi będzie wolno zacytować Jeana Monneta, który powiedział: "Zawsze wierzyłem, że Unia Europejska budowana będzie przez kryzysy, a także, że stanowić będzie sumę ich rozwiązań”. Mądre i prorocze słowa. Miejmy nadzieję, że Unia Europejska będzie w stanie kształtować przyszłość, zapisując kolejną kartę opowieści o budowaniu Unii Europejskiej.
Alexander Lambsdorff
(DE) Panie przewodniczący! W ramach procesu konstytucyjnego walczyliśmy o większą demokrację i sprawność, odnosząc pewne sukcesy, a teraz walczymy o to w ramach procesu dotyczącego traktatu reformującego, lecz rzeczywistym przedmiotem naszej dyskusji nie może być kwestia przejrzystości. Czytając prasę mogliśmy zapoznać się już ze wszystkimi kwestiami, które podniosła tutaj prezydencja Rady w ramach informowania tego Parlamentu. Stosowne byłoby podniesienie przez Prezydencję jeszcze kilku istotnych kwestii. Niezbędne jest zatem kontynuowanie walki o przejrzystość! Ten Parlament był bardzo mocno zaangażowany w walkę o wzmocnienie zasady państwa prawa, za co jestem niezwykle wdzięczny naszym przedstawicielom. Ochrona danych w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, wzrost udziału parlamentów krajowych, rezygnacja z trzeciego filara na rzecz wspólnej polityki w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, prawnie wiążący charakter Karty - wszystkie te obszary są istotne nawet dla liberałów z centrum i odzwierciedlają wspólne wartości.
Chciałbym odnieść się także do kwestii klauzul o odstąpieniu. Wyróżnić można te, które dotyczą polityki w zakresie spraw wewnętrznych i te, które dotyczą polityki zagranicznej. Jeśli chodzi o politykę dotyczącą spraw wewnętrznych, klauzule te związane są z reguły z kulturą prawną, tradycjami krajowymi i różnicami w pojmowaniu wartości społecznych. Mogę zrozumieć - nawet wtedy, gdy w rzeczywistości nie jestem w stanie zaakceptować, że głosujemy tutaj za uwzględnieniem klauzul o odstąpieniu. W ogóle nie mogę zrozumieć czy zaakceptować blokowania przez kilka państw członkowskich, a zwłaszcza Wielką Brytanię, stworzenia wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Pan poseł Timothy Kirkhope powiedział przed chwilą, że powinniśmy rozwijać politykę w obszarach, w których popierają to obywatele. Obywatele popierają wiarygodną wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa. Jest to obiektywna konieczność ze względu na wyzwania, przed którymi stoimy, takie jak zwalczanie terroryzmu, kryzys na Bliskim Wschodzie, walka z ubóstwem, choroby zakaźne i migracja. Mamy tutaj do czynienia z szeregiem wyzwań, którym możemy sprostać wyłącznie wtedy, gdy będziemy działać razem.
Zastanawiamy się zatem całkiem obiektywnie (i Martin Schulz to zrobił i uważam, że ma całkowicie rację) nad tym, kto będzie decydował o przyszłości świata za dwadzieścia czy trzydzieści lat? Stany Zjednoczone, Chiny, Indie i... Wielka Brytania? Nikt w to nie wierzy! Nie będą to też Niemcy czy Francja. Albo będziemy to robić razem, albo wcale! Dlatego potrzebny jest nam duch europejski i potrzebny jest nam ten traktat reformujący!
Miguel Portas
(PT) Jeżeli mogę wspomnieć o braku przejrzystości karta praw podstawowych stanowi, że w Europie "nikt nie może być skazany na karę śmierci ani poddany jej wykonaniu”. Brzmi nieźle, ale to nie wszystko. Podstawę interpretacji tego artykułu stanowią postanowienia Konwencji Europejskiej, która przewiduje kilka niedopuszczalnych wyjątków. Przykładowo, państwo może przywrócić karę śmierci w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia wybuchu wojny. Panie i panowie! Cóż to za pomysł?
To samo źródło prawa daje funkcjonariuszom organów ścigania prawo do zabijania w przypadku powstania, a władzom - zacytuję ponownie - nawet prawo stosowania "aresztu prewencyjnego”. Na pewno pamiętają państwo Jeana Charlesa de Menezesa zabitego w 2005 r. w metrze londyńskim. Czy była to niefortunna pomyłka czy przestępstwo, które byłoby dopuszczalne na mocy przyszłego Traktatu? Dziś w Lizbonie panowie José Sócrates i Durão Barroso wypowiadali się przeciwko karze śmierci. Jakie mamy prawo do popierania Traktatu, który ukradkiem wprowadza prawo do zabijania?
Alessandro Battilocchio
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Inni posłowie potwierdzą to w trakcie zbliżającej się debaty, niemniej jednak uważam, że celowym jest podkreślić, częściowo ze względu na zbliżający się szczyt, że obywatel Unii Europejskiej to ktoś, kto zgodnie z prawem krajowym posiada obywatelstwo danego państwa członkowskiego.
Obywatelem jest zatem każdy, kto korzysta z praw przyznanych mu takim statusem, a w szczególności z prawa głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dla kogo pracowaliśmy przez lata, kiedy mówimy o prawie do swobodnego przepływu, do edukacji, do zdrowia, do pracy, do godności, jeżeli nie dla obywateli, którzy wybrali nas w demokratycznych wyborach?
Za równie istotną uważam kwestię zachowania wzajemnego szacunku pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi; przez dziesięciolecia dżentelmeńska umowa odzwierciedlała zasadę równego znaczenia trzech największych po Niemczech państw Unii Europejskiej. W kwestiach językowych, zasada ta naruszona została niezliczoną ilość razy. Obecnie propozycje panów posłów Lamassoure'a i Severina przewidują eliminację tej równowagi również pod względem znaczenia politycznego.
Jeżeli jest to powszechne przekonanie, to nie powinniśmy być zbytnio zdziwieni, że tak trudno jest osiągnąć porozumienie w sprawie kształtu naszej wspólnej przyszłości. Uczestnicy szczytu europejskiego powinni zatem zastanowić się głęboko nad koncepcjami obywatelstwa Unii Europejskiej i legitymacji demokratycznej.
Josef Zieleniec
(CS) Wierzę, że w trakcie zbliżającego się szczytu w Lizbonie osiągnięte zostanie porozumienie w sprawie ostatecznego brzmienia traktatu reformującego. Podpisanie i ratyfikacja tego Traktatu zakończy kryzys instytucjonalny będący następstwem referendów we Francji i w Holandii.
Reforma instytucjonalna jest niezbędna, ale nie wystarczy, aby Unia Europejska odniosła sukces w kontekście bardziej zglobalizowanego świata, a także jeśli chodzi o jej obywateli. Reforma instytucjonalna stanowi nieodzowny element rozwiązania, ale sama w sobie nie jest rozwiązaniem. Po wejściu w życie traktatu reformującego, będziemy musieli zaangażować się w głęboką debatę nad przyszłością integracji europejskiej. Odpowiedzi na europejskie problemy gospodarcze, społeczne i bezpieczeństwa szukać będziemy w ramach szczegółowego przeglądu polityki realizowanej już w poszczególnych obszarach.
W debatach tych uwagę należy poświęcić przede wszystkim ostatecznemu celowi projektu europejskiego i związanym z nim zagadnieniom dotyczącym granic Unii Europejskiej. Referenda we Francji i w Holandii, a także złożone negocjacje w sprawie brzmienia traktatu reformującego pokazują, że głęboka debata nad istotą projektu europejskiego będzie o wiele większym wyzwaniem, niż dotychczas.
Dlatego kwestią o podstawowym znaczeniu jest niezwłoczne i należyte ustosunkowanie się do propozycji pana przewodniczącego Sarkozy'ego, aby ustanowić tak zwany komitet mędrców, który zapewniłby bardzo potrzebny tej debacie bodziec i kierunek. Organ ten powinien mieć jasno i wyraźnie określony mandat, ale w jego skład nie powinni wchodzić przedstawiciele rządów państw członkowskich. Powinna to być raczej wybrana grupa wybitnych naukowców i przedsiębiorców oraz byłych dyplomatów i polityków. Powinny to być osoby cieszące się naturalnym autorytetem i wzbudzające szacunek, a nie urzędnicy wykonujący zadania powierzone im przez ich rządy. Celem tego Komitetu nie powinno być zastąpienie debaty publicznej, ale raczej katalizowanie debaty poprzez wysuwanie konkretnych propozycji w sprawie przyszłości integracji europejskiej.
Panie przewodniczący! Dzięki traktatowi reformującemu uzyskamy może niedoskonałe, ale niezbędne instrumenty robocze i od nas zależeć będzie wykorzystanie ich pełnych możliwości. Obywatele Unii Europejskiej oczekują od Unii Europejskiej konkretnych, namacalnych rezultatów. Naszym zadaniem jest spełnić te oczekiwania.
Robert Goebbels
(FR) Panie przewodniczący! Konferencja międzyrządowa spotkała się prawdopodobnie w najgłębszej części tunelu pod Kanałem La Manche, aby uniknąć opinii publicznej. Pani przewodnicząca Wallström! Rezultatu nie da się zakomunikować społeczeństwu. Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej zmieniło ponad 300 poprawek obejmujących 150 stron. Tytułem premii dostaniemy 53 deklaracje i 12 protokołów.
W ślad za symbolami Unii Europejskiej, takimi jak flaga i hymn, znikną i inne zdobycze polityczne.
Dialog społeczny nie będzie już dłużej dla Unii Europejskiej obowiązkiem horyzontalnym. Od partnerów społecznych oczekuje się, że nie będą się już zajmować polityką gospodarczą, lecz tylko polityką społeczną. Protokół w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym odzwierciedla pośrednio pierwszeństwo prawa ochrony konkurencji nad wszystkimi usługami świadczonymi obywatelom przez gminy lub regiony, niezależnie od tego w jak małym stopniu mają one charakter handlowy. Rządy krajowe jak stróże nocni mogą podejmować decyzje jedynie w sprawach dotyczących usług świadczonych w interesie ogólnym o charakterze pozagospodarczym.
Jesteśmy okłamywani w kwestii wiążącego charakteru karty praw podstawowych. Siódmy protokół stanowi, co następuje, cytuję: "w celu uniknięcia wszelkich wątpliwości, nic, co zawarte jest w tytule IV Karty nie tworzy praw, które mogą być dochodzone na drodze sądowej, mających zastosowanie do Polski lub Zjednoczonego Królestwa”. Mówiąc wprost Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie może egzekwować przestrzegania postanowień Karty. Pominę kwestę uwzględnienia klauzul o odstąpieniu, co stwarza Europę dwu prędkości w przypadku strefy euro, porozumienia z Schengen i zasad dotyczących wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.
Artykuł 24 mógłby być dziełem państwa totalitarnego, dopuszczając, jak to przewiduje, że tylko Rada ustanawiać będzie przepisy dotyczące ochrony danych osobowych naszych obywateli, dopuszczając swobodne przekazywanie takich danych Stanom Zjednoczonym. Ani Parlament, ani nawet Trybunał Sprawiedliwości nie będą w stanie chronić podstawowych wolności. Wielki Brat George'a Orwella jest blisko!
Wreszcie, zagraża nam uwzględnienie stałego prawa weta ze strony rządów, wynikającego z kompromisu z Joaniny. To nie do przyjęcia, panie przewodniczący! Osobiście zaczynam odkrywać na nowo niektóre zalety traktatu z Nicei.
Roberta Alma Anastase
(RO) Szczyt w Lizbonie zapewni Unii Europejskiej możliwość przeprowadzenia debaty, a może nawet podjęcia decyzji w sprawie mającej zasadnicze znaczenie dla jej przyszłości i jej roli w XXI. wieku.
Kontekst 2007 r., w którym Unia Europejska obejmuje 27 państw, a forum międzynarodowe staje się coraz bardziej zglobalizowane zmusza nas do przeanalizowania celów, priorytetów i metod działania Unii Europejskiej.
Niewątpliwym jest, że działania realizowane przez Unię Europejską w XXI. wieku powinny być oparte na dwu podstawowych zasadach, a mianowicie zarówno demokratycznej legitymacji i bliskich stosunkach z obywatelami Unii Europejskiej, jak i zwiększonej spójności i skuteczności w swoich działaniach, w tym zewnętrznie.
Po pierwsze, oznacza to poszanowanie i wspieranie wartości demokratycznych, praw obywateli naszych państw, w tym mniejszości, a także z tej perspektywy, z zadowoleniem przyjmuję zawarcie w Traktacie w proponowanym obecnie brzemieniu wyraźnego odniesienia do tego aspektu.
Po drugie, w dzisiejszym zglobalizowanym świecie Unia Europejska nie może być tylko strategicznym podmiotem, niekoncentrującym swojej polityki zagranicznej na rozstrzyganiu sporów i wspieraniu dialogu międzynarodowego i międzykulturowego, szczególnie w ramach polityki wspierania współpracy regionalnej.
Po trzecie, ale nie mniej istotne jest, abyśmy nie zapominali o sile napędowej każdego rozwoju, a mianowicie edukacji oraz pozycji, którą edukacja powinna zajmować w odnowionej strategii lizbońskiej.
Bez poświęcenia większej uwagi europejskiej polityce w zakresie edukacji i badań naukowych nie będziemy mogli mówić o zreformowanej, konkurencyjnej i silnej Unii.
Mam nadzieję, że szczyt lizboński przyniesie również wyraźne odpowiedzi na pytania, z którymi mamy dziś do czynienia.
Hannes Swoboda
(DE) Panie przewodniczący! Mój kolega, pan poseł Goebbels powiedział po swoim wystąpieniu, że pomimo jego krytycznego nastawienia, nie umierałby za Niceę, czego mam wielką nadzieję nie zrobi i będzie żył przez wiele jeszcze lat. Przede wszystkim Nicea nie jest traktatem, za który warto by umierać! Mam nadzieję, że ten Traktat, który otrzymujemy będzie miał co najmniej o wiele większą wartość dodaną niż traktat z Nicei.
Chciałbym zacząć od kwestii, na której skończył pan poseł Lambsdorff. Nasi obywatele chcą silnej Unii Europejskiej, nie poprzez wtrącanie się w codzienne życie, ale jako przedstawicielstwa na zewnątrz, aby mogła lepiej reprezentować naszych obywateli. Myślę teraz, że ten Traktat, pomimo wszystkich swoich ułomności, stanowi nadal znaczny postęp. Jest to konieczność, choć niedostateczna, zasadniczy warunek prowadzenia przez nas aktywnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Oczywistym jest, że zajęci jesteśmy problemem Kosowa. Zobaczymy, czy ogólne rzecz biorąc będzie wola poparcia wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Zarówno prezydencja portugalska, jak i słoweńska muszą intensywnie przygotować się do tego co robimy, jeżeliby nie udało się osiągnąć porozumienia. Kwestią o podstawowym znaczeniu jest jednak, abyśmy stworzyli odpowiednie warunki w dłuższej perspektywie.
Chciałbym podnieść tutaj dwie kwestie; z jednej strony, oczywistym jest, że potrzebujemy sprawnych służb dyplomatycznych, które powinny być usytuowane w strukturach Komisji Europejskiej. Powierzenie polityki zagranicznej Wiceprzewodniczącemu Komisji Europejskiej i wysokim przedstawicielom nie miałoby sensu, jeżeli służby dyplomatyczne miałyby działać w ramach innego organu. Z drugiej strony, jest coś, na co zwróciło już uwagę kilku naszych kolegów, jak na przykład pan poseł Enrique Barón Crespo; musimy wskazać wyraźnie, że Parlament ten zaangażowany jest w mianowanie Wysokiego Przedstawiciela od samego początku.
Wreszcie, jeszcze jedna uwaga adresowana do Wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej; wielokrotnie podkreśla pani, jak ważne są negocjacje w sprawie Traktatu. Sprawa ta nie zostanie rozstrzygnięta - jak powiedział to już mój kolega, pan poseł Schulz - w drodze porozumienia, które miejmy nadzieję zostanie osiągnięte na forum Rady, a nawet nie poprzez ratyfikację, ale dopiero wtedy, gdy naszych obywateli uda się przekonać, w trakcie procesu ratyfikacji i po jego zakończeniu, że Traktat ten pomoże im poprzez umożliwienie reprezentowania ich interesów w tym świecie.
Zbigniew Zaleski
Panie przewodniczący! Kilka refleksji związanych z Lizboną. Ostatnie wydarzenia związane z kryzysem konstytucyjnym uświadomiły obywatelom Europy, że istnieje potrzeba reform i zmian.
Istotą demokratycznego systemu podejmowania decyzji jest dochodzenie do konsensusu przez większościowe lub jednomyślne popieranie jakiejś idei, jeżeli frywolne weto jednego partnera nie pojawi się w sprawach ważnych. Dyskutujemy nad kwestią liczbowej reprezentacji podejmowania decyzji na forum zjednoczonej Europy i przez to dotykamy podstaw funkcjonowania wspólnego organizmu. Dlatego też ważny jest głos mniejszości, który ze względu na przykład na geograficzne położenie czy historyczne doświadczenia i sytuację polityczną może niejednokrotnie wyrażać słuszny dla Europy pogląd na rzeczywistość.
Żywy, dynamiczny organizm Europy nie może być zamknięty w sztywne, uniwersalne ramy legislacyjne ustanawiane przez aktualnie rezydujący Parlament czy Komisję z myślą na zawsze. Człowiek czy jakaś grupa narodowa są nieograniczeni w swoim repertuarze zachowań, a życie i rozwój sytuacji wymusza dostosowanie reguł, chociaż nie wartości, które powinny być stałe do rzeczywistości. Nie możemy lekceważyć bezpośredniego wymiaru wschodniego pod względem gospodarczym, politycznym i energetycznym. Nie tylko zachód się liczy, czy Brazylia, uważam, że trzeba obecnej prezydencji większej plastyczności w tym względzie.
Inna refleksja: rozszerzona perspektywa gospodarcza, o której dyskutujemy i która będzie przedmiotem dyskusji, winna się stać elementem tak zwanej strategii lizbońskiej, jeśli chcemy dogonić USA.
I na koniec panie przewodniczący: większe zaangażowanie wybranych przez obywateli parlamentów krajowych spowoduje, że unijne sprawy będą bliższe ludziom. Chodzi naprawdę o to, żeby o kształcie, zawartości i przyszłości Europy decydowali bardziej obywatele, a nie tylko przedstawiciele akurat panującego rządu.
Richard Corbett
Panie przewodniczący! Niech mi będzie wolno pogratulować prezydencji portugalskiej postępów poczynionych w doprowadzeniu do konsensusu. Niemniej jednak słyszeliśmy dziś, jak wielu kolegów posłów dało wyraz w tym Parlamencie znacznemu rozczarowaniu. Wielu posłów rozczarowanych jest tym, że porzucona została koncepcja konstytucji, która zastąpiłaby obowiązujące obecnie traktaty i ustanowiłaby Unię ponownie na nowej postawie prawnej.
Inni rozczarowani są ze względu na wprowadzenie licznych zmian oraz szczególnych postanowień i derogacji dla niektórych państw członkowskich. Oczywistym jest, że uwzględnienie niektórych spośród tych zmian jest godne pożałowania. Jest to jednak cena, którą musieliśmy zapłacić, aby zapewnić porozumienie wszystkich 27 państw, które miałoby szansę ratyfikacji przez wszystkie 27 państw.
Tak wygląda sytuacja, z którą mamy tutaj do czynienia. Nie da się uniknąć tego, że Traktat ten musi być akceptowalny dla wszystkich państw członkowskich i ratyfikowany przez wszystkie państwa członkowskie. Koleżanki posłanki i koledzy posłowie nie powinni zapominać o całokształcie sytuacji. Traktat ten, nawet w tej formie, przewiduje wiele istotnych zmian. Potrzebujemy tych zmian, Unia potrzebuje tych zmian. Każdy, kto chce sprawnej i demokratycznie odpowiedzialnej Unii powinien popierać wprowadzenie tych zmian.
Alternatywą dla zmienionego Traktatu jest zachowanie status quo i kolejne lata sporów w sprawie instytucji i zasad działania Unii Europejskiej. Wolałbym raczej doprowadzić do przyjęcia zmienionego Traktatu, a następnie podjąć dalsze działania dysponując większą zdolnością Unii do rozwiązywania rzeczywistych problemów, którymi zainteresowani są obywatele, takich jak zmiany klimatyczne, wyniki gospodarcze, pomoc na rzecz rozwoju państw trzecich, ochrona środowiska - wszystkie te obszary, w których potrzebujemy Unii, ponieważ sami i oddzielnie, nie jesteśmy efektywni a razem możemy osiągnąć więcej.
Posuńmy sprawy do przodu i rozstrzygnijmy te kwestie instytucjonalne raz na zawsze.
Othmar Karas
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Lizbona umożliwi nam pójście o jeszcze jeden ważny krok dalej i efektywne ukończenie prac. Lizbona nie doprowadzi nas jednak do osiągnięcia naszych celów. Przed nami ciągle jeszcze proces ratyfikacji, który wymagał będzie od nas, a tak na prawdę od nas wszystkich uczynienia wszystkiego, co w naszej mocy.
Uda nam się razem lub nie uda nam się wcale doprowadzić do tego, aby Unia Europejska była bardziej demokratyczna, była bliżej obywateli, była bardziej przejrzysta, miała większą zdolność podejmowania działań wewnętrznie i zewnętrznie. Traktat reformujący oznacza kolejny krok we właściwym kierunku. Tylko wtedy, gdy podejmiemy ten krok razem uda nam się ugruntować w świadomości obywateli Unii Europejskiej, że traktat reformujący stanowi wartość dodaną dla nich, dla Unii Europejskiej i dla całej Europy.
Jedyną przeszkodą jest, że poprzez sam traktat reformujący nie pokazaliśmy jeszcze tym w Unii Europejskiej, których cechuje egoizm, nacjonalizm, protekcjonizm, negatywne nastawienie do Unii i zakłamanie, gdzie jest ich miejsce. To oni są rakiem toczącym wspólnotowość, rakiem toczącym przyszłość Europy.
Uwzględnianie odstępstw jest sprzeczne z ideą zjednoczonej Europy. Uwzględnianie odstępstw osłabia wspólnotę wartości. Uwzględnianie odstępstw dzieli obywateli na dwie kategorie i zastanawiam się, dlaczego przedstawiciele Polski i Wielkiej Brytanii chcą uniemożliwić powstanie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii.
Chcemy ochrony danych regulowanej przepisami prawa z udziałem Parlamentu. Chcemy, aby decyzje dotyczące zatrudnienia podjęte zostały po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Chcemy, aby współpraca z partnerami społecznymi i dialog społeczny miały były nadal ugruntowywane i wzmacniane. Chcemy, aby działalność związana z public relations prowadzona była w odniesieniu do wartości dodanej traktatu reformującego, chcemy także dalszego rozszerzania uprawnień Parlamentu Europejskiego w zakresie współdecyzji, ponieważ tylko w ten sposób Unia Europejska stanie się bardziej demokratyczna, bliższa swoim obywatelom i bardziej przejrzysta.
Bernard Poignant
Panie przewodniczący! Jeśli chodzi o Traktat to diabeł nie tkwi w szczegółach, ale w ratyfikacji. Powinniśmy pamiętać o Danii w 1992 r., Irlandii w 2001 r., Francji i Holandii w 2005 r., a nawet Szwecji w 2003 r. w sprawie euro. Wynik nie jest przesądzony w żadnym z 27 państw członkowskich.
Oczywistym jest, że każde państwo członkowskie odpowiada za ratyfikację, czy to poprzez głosowanie w parlamencie, czy to poprzez referendum, ale czy rzeczywiście nie da się skoordynować całego tego przedsięwzięcia? Uważam, że przeprowadzenie wszystkich tych procesów ratyfikacyjnych w tym samym czasie zapobiegłoby niekończącej się serii debat krajowych i umożliwiłoby wyraźniejsze ukształtowanie się opinii społeczeństwa europejskiego.
Panie przewodniczący! Mogę zaproponować odpowiedni termin, a mianowicie pierwszą połowę maja 2008 r., ponieważ jest to okres, w którym obchodzimy zakończenie Drugiej Wojny Światowej i Dzień Europy przypadający 9 maja, a w tym roku w maju przypada także sześćdziesiąta rocznica Kongresu w Hadze, podczas którego pod przewodnictwem pana premiera Winstona Churchilla uruchomiony został proces integracji europejskiej. Dla nas Francuzów jest to także rocznica wyboru wielkiego Europejczyka, pana premiera François Mitterranda, przypadająca 10 maja.
Skoordynowanie ratyfikacji mogłoby ułatwić nieco realizację naszego celu. W końcu pozbyliśmy się symboli uwzględnionych pierwotnie w Traktacie, ale symbole można ponownie uwzględnić w kalendarzu. Czemu nie mielibyśmy powiązać ich z określonymi datami? Ponieważ niezależnie od tego, co myślimy o opracowywaniu Traktatu - i nasz kolega, pan poseł Goebbels raczej ostro to skrytykował - to jednak powinniśmy za wszelką cenę zapewnić, że ten krok w historii Europy zostanie podjęty. Przedkładam, więc państwu tę propozycję; uzgodnijmy, że będzie to ta połowa maja!
(Oklaski)
Jerzy Buzek
Panie przewodniczący, panie premierze! Pani Przewodnicząca! Podobnie jak siedem lat temu prezydencja portugalska stoi przed wielkimi zadaniami i wielkimi wyzwaniami.
Jestem przekonany, że traktat europejski zostanie przyjęty w dobrej atmosferze i w zgodzie, dając podstawę do skutecznego i sprawnego zarządzania Unią. Jest to dzisiaj sprawa najważniejsza. Tylko wtedy bowiem Unia Europejska stopniowo może stać się potęgą polityczną i pozytywnie wpływać na losy świata.
Ale siła gospodarcza w Unii jest przecież zawsze niezbędna. Dzisiaj jeszcze bardziej niż 7 lat temu. Mamy przed sobą wyzwania globalizacji i chcemy stać się, cytuję "najbardziej konkurencyjną i opartą na wiedzy gospodarką na świecie, zdolną do zrównoważonego rozwoju, z większą ilością lepszych miejsc pracy i lepszą spójnością socjalną”. Dziś wiemy już jednak, jakie to trudne. Dlatego Europa socjalna zwiększająca zatrudnienie i dodatkowo walcząca ze zmianami klimatycznymi, czego nie było 7 lat temu, musi być Europą w pełni wolnego rynku. Rynku otwartego, rynku wolnego od protekcjonizmu i monopoli. To jesteśmy winni naszym obywatelom, jeśli chcemy spełnić założenia strategii lizbońskiej w zakresie konkurencji, innowacyjności, postępu. Pamiętajmy też, że zarządzanie wytycznymi strategii z poziomu wolnorynkowego sprawdziło się znacznie lepiej niż zarządzanie z poziomu państw członkowskich.
Wreszcie trzecia sprawa - nasz sukces zależy w dużym stopniu od relacji z sąsiadami. Gratuluję prezydencji portugalskiej daleko idącego zbliżenia w wymiarze południowym Unii, ale w żadnym momencie nie powinniśmy zapominać także o wymiarze wschodnim. Tym bardziej, że wyniki sprawiedliwych, wolnych wyborów na Ukrainie dają szansę na demokratyczną, wolnorynkową i proeuropejską stabilizację wschodniej granicy Unii Europejskiej. Dopiero dwa i pół tygodnia temu odbyły się wybory i warto o tym powiedzieć głośno w Parlamencie Europejskim.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie przewodniczący! Jak wynika to z poprzedniej debaty, gra idzie o nie byle co, jeśli chodzi o obecny traktat reformujący, ponieważ zagrożona jest funkcjonalność i wiarygodność Unii. W każdym razie obywatele Unii Europejskiej nie są świadomi tego, że przez wiele lat pracowaliśmy nad opracowaniem traktatu konstytucyjnego i rozwiązaniem problemów instytucjonalnych i dzięki temu my, elita polityczna, bardzo dobrze teraz wiemy, że ten Traktat i te rozwiązania są niezwykle ważne ze względu na konieczność zreformowania i odnowienia Unii; jednocześnie jest to dla nas obca, niezrozumiała debata.
Ostatecznie musimy zająć się rzeczywistymi problemami, z jakimi borykają się obywatele Unii Europejskiej i zgadzam się z panem posłem Martinem Schulzem, że Unia Europejska nie może pozwolić sobie na kolejną porażkę.
Nie możemy pozwolić sobie na kolejną porażkę, ponieważ rozszerzenie w 2004 r. było pierwszym, któremu nie stanęły na przeszkodzie zdecydowane reformy czy radykalizacja. Nie jest już dłużej zaskoczeniem, że Brytyjczycy zachowują się w taki, a nie inny sposób, a jednak jako przedstawiciel nowego państwa członkowskiego nie jestem zadowolony z tego, że moi polscy koledzy posłowie obierają kierunek polityczny, który niestety nie służy jedności europejskiej.
Nie ma alternatywy dla traktatu reformującego.
Traktat ten jest niezbędny, aby Parlament Europejski nie był miejscem sporów o szczegóły, lecz żeby Komisja Europejska i Rada traktowały go poważnie. Traktat ten jest niezbędny także, abyśmy poczynili postępy w sprawach takich, jak kwestia mniejszości narodowych, która jest jednym z największych problemów Europy, powinniśmy się wreszcie przyjrzeć sytuacji na Bałkanach Zachodnich, na Ukrainie czy w Rosji - (zdanie niedokończone). Bez traktatu reformującego nie będziemy w stanie poczynić jakichkolwiek postępów również w tej dziedzinie.
Panie przewodniczący! Nie ma alternatywy dla traktatu reformującego; albo przyjmiemy traktat reformujący, albo będzie to koniec Unii! Dziękuję za uwagę. Dziękuję państwu za uwagę
David Casa
Przed nami ważna okazja, aby uczynić z Unii Europejskiej Unię sprawniejszą i bardziej demokratyczną.
Nowy Traktat zapewni niezbędne instrumenty, aby Unia Europejska mogła się nadal rozwijać, po tym jak zwiększyła się liczba jej obywateli. Mamy unikalną możliwość i razem musimy dopilnować, aby znalezione zostały niezbędne kompromisy gwarantujące obywatelom Unii Europejskiej lepszą przyszłość.
Kilka osób wspomniało o Polsce i Anglii oraz o ich odstąpieniach. Tak, istotnym jest, aby każdy dbał o interesy narodowe, ale jeszcze ważniejszym jest, abyśmy dbali o interesy Unii Europejskiej, bo stanowimy ją wszyscy. Dotyczy to nie tylko Rady, ale w szczególności Parlamentu Europejskiego. Nie zgadzam się, że powinna być szczególna Unia Europejska dla niektórych jej obywateli, a inna Unia Europejska dla niektórych jej obywateli w innym jej państwie członkowskim. Musimy, zatem wykorzystać tę możliwość, którą będziemy mieli w najbliższych dniach w Portugalii, aby dać wyraźny sygnał naszym obywatelom, że Unia Europejska nie pogrążyła się w marazmie, a także, że z nowym Traktatem zagwarantujemy, że będziemy nadal posuwać się do przodu. Gwarantujemy, że po wielu latach trudnej i niekończącej się debaty nad przyszłością Europy, znaleźliśmy drogę porozumienia, które umożliwi nam osiąganie kolejnych sukcesów. Traktat, który powinien zapewnić większą przejrzystość i jak zostało to już powiedziane, większą sprawność. Traktat, który powinien pomóc nam zwiększyć znaczenie każdego obywatela Unii Europejskiej. Z zadowoleniem odnotowuję, że nawet mój kraj, który reprezentuję, zwiększy swoje znaczenie w tym Parlamencie.
Unia Europejska stoi w obliczu istotnych wyzwań, którym powinniśmy stawić czoła jak najszybciej. Musimy konkurować w tym zglobalizowanym świecie, a zatem powinniśmy mieć niezbędne cele, aby sprostać wyzwaniom takim, jak zmiany klimatu, imigracja, tworzenie nowych miejsc pracy i zapewnianie naszym pracownikom lepszych warunków. Możemy sprostać tym wyzwaniom tylko wtedy, gdy będziemy mieli sprawniejszą i bardziej przejrzystą Unię Europejską.
Andrzej Jan Szejna
Panie przewodniczący! Mam nadzieję, że porozumienie, które zostało osiągnięte w Berlinie w kwestii najważniejszych zagadnień zawartych obecnie w traktacie reformującym, znajdzie swój szczęśliwy finał podczas zbliżającego się szczytu w Lizbonie.
Mam również nadzieję, że polski rząd - biorąc pod uwagę, że 80% polskiego społeczeństwa popiera nasze członkostwo w Unii Europejskiej - przyczyni się do ostatecznego przyjęcia projektu Traktatu, a tym samym udowodni, że rozumie hasło "silna Polska w silnej Europie”.
Jednym z największych osiągnięć tego porozumienia będzie nadanie karcie praw podstawowych prawnie wiążącego charakteru i cieszy mnie fakt, że zaplanowano ceremonię wspólnego ogłoszenia Karty podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, przewodniczącego Komisji i prezydencji. Jest to dowód, jak ważnym jest ona dokumentem, dotyczącym przecież takich zagadnień jak godność, wolność, równość, solidarność, prawa obywatelskie i wymiar sprawiedliwości.
Dlatego nie rozumiem i nie popieram stanowiska polskiego rządu, który pragnie doprowadzić do wyłączenia obowiązywania wobec obywateli polskich postanowień rozdziału IV Karty, zatytułowanego Solidarność. Rozdział ten zawiera postanowienia szczególnie bliskie polskiej i europejskiej lewicy dotyczące praw pracowniczych i związkowych. Każdemu mądremu rządowi powinno zależeć na zapewnieniu obywatelom swojego kraju większej i skuteczniejszej ochrony praw pracowniczych, a w szczególności w takim kraju jak Polska, któremu wolność przyniósł robotniczy zryw polskiej Solidarności. Apeluję więc do polskiego rządu o zmianę stanowiska w tej sprawie.
Maria da Assunção Esteves
(PT) Nieformalny szczyt w Lizbonie mógłby oznaczać zakończenie burzliwego okresu, w którym ambicje Unii Europejskiej napotkały na kryzys. Nowy traktat reformujący nie zapewni możliwości zreformowania Unii Europejskiej, do tego niezbędna byłaby Konstytucja dla Europy. W porównaniu z odrzuconą Konstytucją nowy Traktat nie spełnia pokładanych w nim oczekiwań, jest to mały krok w historii, raczej niż wielki krok; to wszystko, czym mógłby być, a nie wszystko, czym być powinien. Niemniej jednak Traktat ten stanowi jakiś postęp pod względem Unii Europejskiej dostosowującej swoje instytucje do nowych wyzwań geopolitycznych i przyszłej debaty.
Musimy zdać sobie sprawę, że aspekt emocjonalny referendum ograniczył czysto racjonalny aspekt reprezentacji politycznej. Społeczeństwo nie zostało odpowiednio przygotowane, aby zaakceptować wizjonerskie i kosmopolityczne podejście, co spowodowało, że proces był bardziej bojaźliwy i niejawny, niż proces Konwentu, który przygotowywał Konstytucję. Tego nie powinni zapominać ci, którzy zasiądą do stołu podczas kolejnego posiedzenia Rady Europejskiej. Zadaniem Rady jest teraz zapewnienie jedności niezbędnej do przyjęcia Traktatu zgodnie z zasadą maksymalnego ograniczenia odstępstw; w celu uniknięcia, w przypadku odstępstw od Karty, ukrytej erozji w następstwie uwzględnienia w pierwotnych umowach dżentelmeńskich (takich, jak kompromis z Joaniny) klauzul o odstąpieniu, a także w celu zapewnienia, że Traktat odzwierciedla dążenie do jedności, a nie do podziałów.
Kolejnym zadaniem Rady jest "reżyserowane” przebiegu procesu ratyfikacji Traktatu; jest to niezbędne w celu uniknięcia zmiany kierunku rozwoju Unii Europejskiej, tak ważnego dla naszych obywateli. Nadszedł już czas, aby zdać sobie sprawę, że legitymacja Unii Europejskiej wynika, przede wszystkim z propagowanych przez nią powszechnych wartości, konsekwencji jej instytucji demokratycznych, wspólnego projektu doprowadzenia do sprawiedliwości na świecie, wynikającej w szczególności z biegłości w rozumowaniu. To jest legitymacja Unii Europejskiej.
Józef Pinior
Panie przewodniczący! Chciałbym przyłączyć się do gratulacji dla prezydencji portugalskiej za uporanie się z procesem doprowadzenia do kompromisu w sprawie traktatu unijnego. To bardzo trudny proces i wymagał ogromnego wysiłku, aby doprowadzić go, rzeczywiście, do porozumienia.
Ten Traktat nie jest traktatem naszych marzeń, nie jest tym traktatem, który pokazuje wizje i marzenia dzisiejszych Europejczyków. Tym niemniej jest tym, co w tej chwili może się spotkać na drodze pomiędzy marzeniami a realnością Unii Europejskiej. Jestem przekonany, mam nadzieję, że ten Traktat będzie przyjęty przez wszystkie państwa europejskie.
Jednocześnie muszę wyrazić dzisiaj w Parlamencie Europejskim swój zdecydowany sprzeciw przeciwko deklaracji rządu w Warszawie o nieprzyjęciu unijnej party praw podstawowych. Non possumus, mówię to non possumus w Parlamencie Europejskim jako działacz "Solidarności” z okresu stanu wojennego. Polska wskazywała drogę dla wolności i demokracji dla całej Europy i dzisiaj rząd Polski ma czelność oświadczać, że nie będzie stosował w naszym kraju, w mojej ojczyźnie, karty praw podstawowych. Protestuję przeciwko temu, w imieniu tej części polskiego społeczeństwa, Polaków i Polek, którzy nigdy nie pogodzą się z tym, aby w Polsce nie obowiązywała unijna karta praw podstawowych.
Panayiotis Demetriou
(EL) Panie przewodniczący! Najpierw chciałbym pogratulować prezydencji portugalskiej zdecydowania, szybkości i aktywności, którą się wykazała. Dzięki temu mamy dzisiaj tekst traktatu reformującego, który ma zostać przedłożony konferencji międzyrządowej w Lizbonie. Mam nadzieję, że zgromadzone w Lizbonie rządy staną na wysokości zadania i wypełnią swoje obowiązki, abyśmy mogli wyjść z impasu, w którym jesteśmy.
Chciałbym także zapewnić prezydencję portugalską, że zdecydowana większość posłów tego Parlamentu jest po jej stronie i oczekujemy pozytywnego wyniku w tej sprawie. Najpierw potrzebujemy porozumienia, a następnie ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie.
Słyszałem szereg uwag na temat wysiłków podejmowanych w celu doprowadzenia do dalszego zjednoczenia Europy i jestem zaskoczony podstawą tych, którzy ukrywają swoje anty-europejskie nastawienie domagając się lepszych rozwiązań po to, aby zablokować możliwość przyjęcia dobrych rozwiązań. Niech będą szczerzy: jeżeli nie osiągną lepszego zjednoczenia lub lepszej integracji Unii Europejskiej, to niech Anglia, Francja, Niemcy, Polska stawią czoła wyzwaniom globalizacji w pojedynkę. Niech przyjdą i zapewnią pokój wtedy, gdy nacjonalistyczna rywalizacja jeszcze raz wywoła kryzys, a może nawet wojnę.
Musimy zdać sobie sprawę, że wizja Unii Europejskiej nie może być po prostu zamieciona pod dywan; musimy tę wizję wspierać i urzeczywistniać. Naszym celem powinno być utrzymanie stałego postępu, aby wszystkie te państwa i narody mogły stawić czoła przyszłym wyzwaniom w kontekście globalizacji, a nie jedynie w kontekście Unii Europejskiej, w oparciu o zasady i wartości. panie premierze! To jest właśnie wizja, którą powinniśmy promować i może pan liczyć na poparcie ze strony Parlamentu Europejskiego.
Alexander Stubb
Panie przewodniczący! Jest mi bardzo mi miło, kiedy widzę swoje imię i nazwisko na tablicy informacyjnej obok Sekretarza Stanu i Komisarza - to wielki moment!
Jeżeli pan pozwoli, chciałbym podnieść trzy kwestie. Uczestniczyłem w trzech konferencjach międzyrządowych, jako urzędnik służby cywilnej. Jeśli chodzi o konferencje międzyrządowe, uważam, że przez ostatnich 25 lat zajmowaliśmy się albo przygotowywaniem, albo negocjowaniem, albo ratyfikacją nowego Traktatu. Nie wiem, co państwo - pan poseł Corbett i inni sądzą - jeśli chodzi o mnie to zaczynam być zmęczony konferencjami międzyrządowymi. Musimy z tym skończyć. Mieliśmy zbyt wiele konferencji międzyrządowych; były prowadzone nieustannie. Nie jestem przeciwny zmianom - wprost przeciwnie; ale na jakimś etapie musimy się uspokoić i sądzę, że za dwa tygodnie, tak się stanie.
Moja druga uwaga dotyczy oczywiście tego, że chciałem przyjęcia Konstytucji, ale niechżesz nam będzie wolno zadowolić się zmienionym Traktatem, w swoim obecnym brzmieniu. Jest to znaczna poprawa w porównaniu ze stanem obecnym. Oczywiście wszyscy mamy jakieś zastrzeżenia i uwagi, zwłaszcza, jeśli chodzi o odstępstwa, zwłaszcza, jeśli chodzi o to, czy Traktat jest prostszy, czy bardziej skomplikowany. Wszyscy mamy nasze wątpliwości, ale proszę pamiętać: Traktat zawiera bardzo zdecydowane postanowienia dotyczące polityki zagranicznej; Traktat nadaje nam osobowość prawną; Traktat gwarantuje podstawowe prawa, co najmniej niektórym z nas, i rozszerza zakres obszarów, w których decyzje podejmowane będą kwalifikowaną większością. Oczywiście w ostatecznym rozrachunku dużo można jeszcze poprawić, ale ten zmieniony Traktat stanowi wszystko, co mamy. Wielkiej Brytanii i Polsce, więc mówię: "uspokójcie się i zaakceptujcie ten Traktat”.
Ostatnia kwestia, którą chciałbym podnieść dotyczy tego, że naprawdę wierzę w to, że nadszedł czas, aby spróbować przywrócić zaufanie wśród państw członkowskich. Mieliśmy do czynienia z falą negatywizmu od czasu negocjacji dotyczących traktatu z Nicei, podczas których małe państwa członkowskie wystawione zostały do walki przeciwko dużym państwom członkowskim. Sądzę, że nadszedł już czas, aby zakopać topór i przywrócić zaufanie tak, jak było przed Niceą. Nadszedł już czas, aby uspokoić instytucje, rozstrzygnąć kwestie sporne i skoncentrować się na wyznaczaniu rzeczywistych kierunków polityki w poszczególnych obszarach.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Najpierw chciałbym podziękować członkom Parlamentu Europejskiego za zdecydowane poparcie wysiłków i działań prezydencji portugalskiej na forum konferencji międzyrządowej, która, mamy nadzieję, doprowadzi do przyjęcia nowego Traktatu dla naszej Unii.
Tym, którzy wypowiedzieli się mniej pochlebnie czy nawet krytycznie chciałbym powiedzieć, że prezydencja odnotuje - i jest to naszym obowiązkiem - te obawy i uwagi krytyczne, ponieważ uważamy je wszystkie za jeden z elementów współpracy w naszych działaniach i naszych wysiłkach i z zasady i one muszą być wzięte pod uwagę.
To chyba pan poseł Graham Watson powiedział, że Premier Portugalii musi się czuć jak ktoś, kto przygotowuje swoją armię do bitwy, jaką ma być konferencja międzyrządowa w dniach 18 i 19 października. Można to postrzegać i w tych kategoriach, a ja chciałbym powiedzieć, że jestem żołnierzem tej armii, mającym nadzieję, że wielu innych, także tych obecnych tutaj żołnierzy wstąpi to naszej armii, abyśmy w Lizbonie byli w stanie przyjąć nowy Traktat o Unii Europejskiej.
Prawnicy i eksperci konferencji międzyrządowej zakończyli swoją pracę. Przyszła teraz kolej na polityków, aby rozstrzygnąć te wszystkie spory sprawiedliwie i jestem pewny, że zarówno politycy, jak i rządy staną na wysokości zadania. Powiedziano tutaj, że nie może nam się nie udać i prezydencja portugalska popiera w pełni to stanowisko. Nie może nam się nie udać i osiągniemy porozumienie, które, czego jestem pewny, cieszyć się będzie poparciem wszystkich; nie może być inaczej.
Będziemy zwracać uwagę na odczucia, interesy i obawy wszystkich. Nie pominiemy nikogo. Jak mówię, wierzymy zatem w sukces, biorąc pod uwagę, że debatę, która może i była prowadzona zbyt długo należy doprowadzić do końca, a także zauważalną pilną potrzebę stworzenia ducha konstruktywizmu, jedności i pozytywnej energii w celu zajęcia się innymi problemami, którym będziemy musieli stawić czoła w przyszłości, o których była tu mowa, to znaczy zmianami klimatu, kwestiami energetyki, imigracją, naszą reformą wewnętrzną, którą musimy przeprowadzić z sukcesem w celu stawienia czoła bardziej ogólnym problemom globalizacji. Jestem pewny, że poczucie pilności, jeśli chodzi o zawarcie Traktatu, aby zainspirować nas do wygrania kolejnych bitew, odczuwalne będzie w Lizbonie, a także, że kiedy wrócimy tutaj na kolejne posiedzenie plenarne, przyniesiemy państwu dobre wieści, dobre wiadomości.
Chciałbym jeszcze raz podziękować posłom do PE za udzielenie naszemu zespołowi prawników wsparcia i jestem pewny, że posłowie będą nadal wspierać ten nasz zespół w trakcie kolejnych etapów, co potwierdziło tutaj wielu moich przedmówców.
I jeszcze tylko słowo na temat strategii lizbońskiej, abym mógł podziękować panu posłowi João de Deus Pinheiro za wystąpienie. Wprowadzimy do debaty nad strategią lizbońską nowy element, związany z jej wymiarem w zakresie polityki zagranicznej. Element ten jest związany, przede wszystkim z koniecznością ustanowienia zasad, uregulowania, w sprawach, w których nie ma zasad i nie ma regulacji, abyśmy osiągnęli rzeczywiste postępy, stabilizację społeczną, stabilizację gospodarczą i pokój w uporządkowanym i uregulowanym świecie, gdzie normy i zasady są dla wszystkich oczywiste, ponieważ musimy wszyscy, że tak powiem, zająć się tymi sprawami, aby w rzeczywistości świat, który tworzymy był bardziej sprawiedliwy dla wszystkich.
Jak mówię, będę w tej kwestii popierał Prezydencję. Wiem, że na kolejnym posiedzeniu plenarnym będzie chciał się pojawić również Premier Portugalii i będę mu towarzyszył; wierzymy, że będziemy mogli ogłosić, że Unia Europejska ma nowy Traktat - traktat reformujący.
Margot Wallström
wiceprzewodnicząca Komisji. - Panie przewodniczący! Dziękuję za tę interesującą debatę. Człowiek ciągle dowiaduje się wielu nowych rzeczy i mogę pana zapewnić, że oczywiście zdam sprawę Komisji Europejskiej. Robiłam szczegółowe notatki, abyśmy mogli zająć się tymi sprawami dalej, również podczas posiedzenia, które odbędzie się w najbliższy poniedziałek w Luksemburgu.
Słyszałam trzy bezpośrednie pytania, na które chciałabym odpowiedzieć najlepiej jak potrafię. Pierwsze z nich dotyka kwestii udziału Parlamentu w procedurze mianowania pierwszego Wysokiego Przedstawiciela. W tym przypadku postanowienia Traktatu odzwierciedlają postanowienia tekstu z 2004 r. Jestem pewna, że kiedy nadejdzie ten moment, każdy będzie chciał znaleźć pragmatyczne rozwiązanie polityczne, zadowalające wszystkie strony. Pewnie państwo pamiętają precedens mianowania komisarzy po ostatnich rozszerzeniach. Choć brzmienie odnośnych tekstów prawnych nie było jasne, i w tym przypadku Parlament został w praktyce usatysfakcjonowany. Uważam, że w naszym interesie leży zapewnienie, że Parlament odgrywał będzie satysfakcjonującą go rolę w całym tym procesie.
Drugie pytanie dotyczyło artykułu 24 Traktatu w sprawie ochrony danych osobowych w kontekście polityki bezpieczeństwa. Przynajmniej w tej kwestii mogę odpowiedzieć w imieniu Komisji Europejskiej, która rozumie obawy Parlamentu, jeśli chodzi o postanowienia dotyczące przekazywania poufnych danych przez państwa członkowskie. W swoim obecnym brzmieniu, artykuł 24 traktatu UE daje samej Radzie prawo określania zasad w tej dziedzinie, nie zapewniając Parlamentowi Europejskiemu możliwości udziału w tym procesie. To nowe postanowienie jest oczywiście dziełem konferencji międzyrządowej. Postanowienie to ma zastosowanie wyłącznie do państw członkowskich, podczas gdy instytucje europejskie podlegają nadal reżymowi ogólnemu i przewidziana procedura jest zgodna z bardzo specyficznym reżymem, który obowiązuje w przypadku wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Oznacza to ograniczenie właściwości Trybunału w tym zakresie. Obawiam się, że nie ma wielkiej możliwości zmiany istoty tego postanowienia, uzgodnionej w ramach obecnego mandatu, ale w każdym razie pragnę państwa zapewnić, że nie interpretujemy tego artykułu, jako obejmującego na przykład umowy pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi w sprawie danych osobowych pasażerów. Obecnie podstawę prawną tego porozumienia stanowią postanowienia dotyczące trzeciego filara, a zatem według Komisji Europejskiej, będzie ono w przyszłości wchodzić w zakres zwykłych kompetencji Parlamentu Europejskiego i Trybunału. Takie jest stanowisko Komisji Europejskiej w tej sprawie.
Siedzę, abym mogła obserwować wszystkich naszych gości. Nie jestem pewna, czy jesteśmy w stanie zawsze wyjaśnić bardzo wyraźnie, o czym tutaj rozmawiamy, ale jestem pewna, że goście odczuwali frustrację, jaka wyziera z tej debaty i to, że niektórzy są bardzo zadowoleni z tego, mówią, że to dobry kompromis; inni w ogóle nie są zadowoleni i mówią, że to jest nie dość dobre; jeszcze inni twierdzą, że posuwamy się za daleko. Oczywiście odzwierciedla to polityczną sytuację i trudne rozgrywki polityczne, które nastąpią po długim okresie szukania odpowiedzi na pytanie, jak możemy dostosować nasze procedury podejmowania decyzji, aby umożliwić rozszerzenie Unii Europejskiej 27 państw członkowskich; jak możemy w praktyce uwzględnić wszystkie te nowe kwestie, które pojawiły się ostatnio, jak zmiany klimatu i energetyka; jak możemy być bardziej otwarci i sprawni.
Wszyscy goście przypominają mi także, że niezależnie od rezultatów - i myślimy i mamy nadzieję, z pomocą prezydencji portugalskiej, że będziemy mieli dobry rezultat, że będziemy mogli uzgodnić brzmienie nowego traktatu reformującego - będziemy musieli komunikować; będziemy musieli nawiązać kontakt z obywatelami, aby podjąć próbę i robić, co w naszej mocy, aby wyjaśnić. Mam nadzieję, że Komisja Europejska i Parlament Europejski będą mogły także razem uzgodnić plan działań dotyczących wymiany informacji, zapewniając, że my także przedstawimy tekst, który będzie jak najbardziej dostępny i czytelny; że możemy stworzyć debatę, która jest europejska, abyście państwo mogli, miejmy nadzieję, śledzić tę debatę także w innych państwach członkowskich - i z zaangażowaniem politycznym ze strony nas wszystkich, wszystkich instytucji, w celu nawiązania kontaktu z obywatelami, aby wyjaśniać, przekonywać i słuchać. Od dziś to jest nasza rola.
To dopiero początek. Czeka na nas także ratyfikacja i wdrażanie. Jednakże, jeśli chodzi o mnie i Komisję Europejską, uważamy, że jest to dobry traktat reformujący - nie doskonały; jest oczywiście wynikiem kompromisu; wolelibyśmy, gdyby nie było żadnych odstępstw, lecz rzeczywiście dobre poparcie dla zawartych w nim postanowień, a zwłaszcza postanowień dotyczących karty praw podstawowych, ale mamy kompromis, mamy porozumienie pomiędzy wszystkimi państwami członkowskimi - i teraz zrobimy z tego najlepszy użytek.
(Oklaski)
Przewodniczący
Na tym kończymy debatę nad tym punktem porządku dziennego.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Alexandra Dobolyi   -
(HU) Węgry zawsze opowiadały się za przyjęciem traktatu konstytucyjnego - lub w jego nowej formie, traktatu reformującego. Interesem Węgier i celem Unii jest, abyśmy bronili pokoju i chronili nasze podstawowe interesy oraz wspierali dobrobyt obywateli Unii, liczącej już około 500 mln mieszkańców. Zmieniła się Europa i zmienił się świat. Na nowe zagrożenia bezpieczeństwa musimy odpowiedzieć nowymi strategiami i nową polityką w odpowiednich obszarach. Europa musi przygotować się do zmian we wszystkich obszarach.
Uważam, że traktat reformujący może przyczynić się do wyznaczenia kierunku dla Europy oraz do określenia jej przyszłych ram działania, polityki i Europy, w której chcielibyśmy żyć i odnosić sukcesy.
Uważam za istotne, aby w trakcie nieformalnego szczytu w dniach 18 i 19 października głowy państw i szefowie rządów działali odpowiedzialnie, odkładając na bok swoje historyczne żale, a także, aby podjęli jednomyślną decyzję w sprawie ostatecznego brzmienia traktatu reformującego, który może pchnąć Unię we właściwym kierunku.
Celem szczytu jest przyjęcie tekstu traktatu reformującego, a tym samym zwiększenie sprawności rozszerzonej Unii Europejskiej oraz zwiększenie roli Parlamentu Europejskiego, jedynego wybieranego organu, a także zewnętrznych działań Unii. Parlament Europejski gwarantował i będzie gwarantował swoje pełne poparcie dla procesu konstytucyjnego i stworzenia traktatu reformującego i wieżę, że 27 państw członkowskich ratyfikuje ten Traktat jak najszybciej. Przedstawiciele parlamentarnych grup zapewnią, że Parlament będzie reprezentowany na szczycie w Lizbonie, a tym samym zwiększą szansę na stworzenie traktatu reformującego.
Istotną kwestią jest, że potrzebujemy Europy, w której 27 państw członkowskich poczuwa się do wspólnej odpowiedzialności za nas, abyśmy wspólnie podjęli odpowiednie kroki w celu zapewnienia sobie lepszej przyszłości.
Nadszedł już odpowiedni moment i musimy udowodnić to w Lizbonie!
Margie Sudre  
na piśmie. - (FR) Projekt traktatu reformującego odzwierciedla dokładnie mandat zatwierdzony w czerwcu przez 27 państw członkowskich. Projekt ten odzwierciedla wiernie zaangażowanie polityczne tych państw i powinien umożliwić Unii Europejskiej zostawienie za sobą politycznego impasu, w którym Unia znajdowała się przez ponad dziesięć lat.
Apeluję teraz do członków Rady Europejskiej o dotrzymanie słowa i o zaprzestanie, w niezwykle trudnej sytuacji, podnoszenia w nieskończoność kwestii nieobjętych mandatem.
To nie jest czas na drobne uzgodnienia w ostatniej chwili, nagłe nacjonalistyczne reakcje czy odruchy wycofywania się, które grożą tym, że Traktat ten straci całą swoją spójność na skutek uwzględnienia całego szeregu odstępstw.
Przyjęcie tego tekstu powinno odbyć się zgodnie z przewidzianym harmonogramem, w celu zapewnienia, że traktat z Lizbony wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.
Powinniśmy koncentrować się teraz nad podniesieniem świadomości wśród obywateli naszych państw członkowskich, którzy są obecnie bardziej wymagający i krytyczni wobec Unii Europejskiej. Obywatele ci potrzebują wyjaśnień i powinniśmy je zapewniać, udowadniając, że jesteśmy dobrymi nauczycielami.
Obowiązkiem każdego z nas jest podzielanie naszego entuzjazmu w tym nowym kontekście charakteryzującym się zarówno powrotem do nastawienia europejskiego, jak i nakazem demokratycznej przejrzystości.
