Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op donderdag 27 maart 2003 is onderbroken, te zijn hervat.

De Voorzitter.
De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van donderdag 2 april 2003, overeenkomstig de artikelen 110 en 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld. De volgende wijzigingen zijn voorgesteld:
Maandag
Ik heb van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten en van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten het verzoek ontvangen om het verslag van de heer Medina Ortega (JURI A5-0443/2002) over de mededeling van de Commissie over vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving, terug te verwijzen naar de commissie op grond van artikel 144, lid 1 van het Reglement.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de besprekingen in de Commissie juridische zaken en interne markt en de nieuwe documenten die de Commissie inmiddels over de verbetering van de communautaire regelgeving heeft gepresenteerd, is mijn fractie van oordeel dat het verslag dient te worden terugverwezen naar de commissie, teneinde de plenaire vergadering een voorstel voor te leggen dat op een zo breed mogelijke steun kan rekenen.

De Voorzitter.
Aangezien niemand bezwaar wenst te maken tegen dit verzoek, wordt deze kwestie terugverwezen naar de commissie.
Woensdag
Ik heb van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie een verzoek ontvangen om verklaringen van de Raad en de Commissie over humanitaire hulp aan Irak op de agenda te zetten.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik hoef u denk ik niet uit de leggen hoe het met de humanitaire situatie in Irak is gesteld. Daarom blijft onze fractie aandringen op een verklaring van de Commissie en de Raad over de vooruitzichten voor de humanitaire hulp in Irak en over de eerste beslissingen die deze twee instellingen daarover genomen hebben. Wij verzoeken dus dat punt aan de agenda toe te voegen.

Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, vóór de oorlog was de humanitaire situatie in Irak al dramatisch, als gevolg van het embargo. Nu is zij rampzalig. Maar iedereen wist dat allang, want het is niet pas sinds vandaag zo. Tijdens het bezoek van onze delegatie van 31 EP-leden aan Bagdad twee maanden geleden, zijn wij door de VN-agentschappen gewaarschuwd. Hun afgevaardigden zeigen tegen ons dat de toestand rampzalig zou worden als er oorlog zou uitbreken. We mogen ons daarom gelukkig prijzen dat de VN niet gewacht hebben tot Europa zich over de humanitaire situatie zou gaan bekommeren. Daarom denk ik dat Europa, dat niet in staat was de oorlog te veroordelen en te vragen deze te staken, niet moet proberen om zijn geweten te zuiveren door in dit Huis over de humanitaire situatie te debatteren. Natuurlijk moeten we onze verantwoordelijkheid nemen, maar om nu nog met een verklaring hierover te komen is mosterd na de maaltijd. Daarom ben ik tegen.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, toen onze fractie vorige week voorstelde de humanitaire hulp aan Irak op de agenda te zetten, werd dat verworpen omdat 'het nog te vroeg was?, omdat 'we er niet over hadden nagedacht?, of omdat 'het wellicht beter was te wachten tot de oorlog voorbij was?. Mijnheer de Voorzitter, dat is toch niet serieus te noemen.
Volgens onze fractie moet dit debat zo snel mogelijk op gang komen. Mijnheer de Voorzitter, ik herinner me dat dit Parlement zeer onlangs een gezamenlijke resolutie heeft aaangenomen waarin werd gesteld dat het hier een crisis zonder precedent betrof en dat optreden dringend vereist was. Niet alleen uit humanitaire overwegingen en solidariteit is het zaak dat wij actie ondernemen, maar ook om politieke redenen. Als Europese Unie moeten wij immers weer eenheid brengen in ons handelen ten aanzien van dit conflict, deze crisis en deze oorlog. Dat kan het best gebeuren door samen te praten en overeenstemming te bereiken over de humanitaire hulpverlening.

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil protest aantekenen tegen het meerderheidsbesluit van de Conferentie van voorzitters om geen delegatie te sturen naar de eerste zitting in het proces tegen Leyla Zana, winnares van de Sacharov-prijs. De liberale fractie en de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links hebben zich gelukkig tegen dit besluit verzet, maar de conservatieve, socialistische en groene fractie stonden erop dat het delegatiebezoek werd geannuleerd. Er is vanuit Turkije een lobby geweest om het bezoek af te zeggen omdat het politiek gevoelige tijden zijn in Turkije. Dat is natuurlijk wel zo, maar aangezien het standpunt van de Turkse bevolking over Irak door de meeste burgers in de EU wordt gedeeld, denk ik niet dat de EU momenteel meer of minder populair is dan anders.
Mensenrechten en de rechten van de Koerden liggen altijd gevoelig in Turkije, maar als we hier niet over beginnen laten we Turkije zelf juist in de steek en worden de kansen dat Turkije toetreedt tot de EU verkleind. Daarom hoop ik dat dit Parlement mij zal steunen en het meerderheidsbesluit van de Conferentie van voorzitters afkeurt. Ik heb begrepen dat er voor de tweede zitting op 25 april 2003 een delegatie zal worden gestuurd en ik hoop toch echt dat er geen argumenten zullen worden gevonden om ook dit bezoek te annuleren. Het besluit over het eerste bezoek is uiterst betreurenswaardig.

De Voorzitter.
Ik wil graag bevestigen dat tijdens een recente vergadering van de Conferentie van voorzitters is besloten om een delegatie te sturen naar de volgende zitting, die zal plaatsvinden op 25 april 2003.

Bernié (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, in oktober 2001, toen de dubbele crisis van BSE en mond- en klauwzeer op zijn hoogtepunt was, is de Commissie haar grip op de rundvleesmarkt kwijtgeraakt. Dat leidde tot een ineenstorting van de producentenprijzen en een stijging van de kleinhandelsprijzen. Onder die omstandigheden hebben de Franse vakbonden hun verantwoordelijkheid genomen door - op dringend verzoek van de regering-Jospin - onderhandelingen aan te gaan om via een minimumprijs voor het vlees te voorkomen dat een hele kwaliteitsketen zou instorten. Dat vinden wij een verantwoordelijke houding. De Commissie denkt daar echter anders over. Zij beschouwt dit als een prijsafspraak en heeft zware sancties opgelegd. Deze vakbonden mogen dan tegen de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn, maar daarom hoeft de Commissie ze nog niet te doen verdwijnen.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, verzoek ik u bij de Commissie te bemiddelen om deze onterechte beslissing terug te draaien, aangezien deze een heuse aanval op de vakbondsvrijheid is. Ook verzoek ik u om aan de Commissie te vragen tekst en uitleg te komen geven aan het Parlement ingevolge artikel 38 van ons Reglement. De Europese Unie kan alleen functioneren wanneer zij humaan en solidair blijft.

De Voorzitter.
Naar aanleiding van wat u gezegd heeft, zal ik deze kwestie uitzoeken.

Nordmann (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen week zijn op de erebegraafplaats van Etaples de graven geschonden van Britse en Ierse soldaten, naar aanleiding van het begin van de oorlog in Irak.
Ik wil u vragen, mijnheer de Voorzitter, om in navolging van anderen uw afschuw en ontsteltenis uit te spreken over deze schending, die plaatsvindt juist nu Britse soldaten verwikkeld zijn in een oorlog waarin - tot hoeveel controverse het beginnen ervan ook heeft geleid - democratieën tegenover totalitair fascisme staan.
Ik intervenieer hier niet alleen als anglofiele Fransman, maar ook als fervent Europeaan. Volgend jaar is de entente cordiale een eeuw oud en ik hoop, mijnheer de Voorzitter, dat u ook ons Parlement zult willen betrekken bij de herdenking van een gebeurtenis die een eeuw van innige verbondenheid heeft ingeleid en aan de wieg staat van de Europese Unie.
De Voorzitter.
Mijnheer Nordmann, namens het Parlement en het voorzitterschap sluit ik mij met genoegen bij uw woorden aan.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde: ook ik wil mij graag bij deze woorden aansluiten. Waar ik het echter over wil hebben is de dreiging van sars, die ook in Europa de kop op kan steken, terwijl er geen autoriteit is die kan zorgen voor een gecoördineerde en gezamenlijke aanpak op Europees niveau. Ik weet wel dat er een debat over deze kwestie zal worden gehouden, maar ik zal helaas niet in de gelegenheid zijn om mijn mening over een en ander te geven.
Ik dring er bij de Raad op aan om een informele spoedvergadering van de Europese ministers van Volksgezondheid te beleggen, om zo te pogen een gecoördineerde Europese reactie voor te bereiden. Ik vraag dit Parlement en alle lidstaten om het initiatief van commissaris Byrne tot wijziging van de Verdragen te steunen, zodat wij voor het bestrijden van menselijke ziektes tenminste dezelfde bevoegdheden krijgen als we al hebben voor dierenziektes.

De Voorzitter.
Mijnheer De Rossa, ook al kunt u niet reageren op de verklaring van de commissaris, ik weet zeker dat de Commissie terdege nota zal nemen van uw commentaar.
Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil uw aandacht vestigen op het door de Israëlische en Westerse pers bevestigde feit, dat Israëlische troepen woensdagochtend vroeg het vluchtelingenkamp Tulkarem zijn binnengevallen. De soldaten bevalen alle mannen en jongens tussen de 15 en 55 jaar om zich op twee plaatsen in het kamp te verzamelen. Daar werden ze urenlang vastgehouden en één voor één ondervraagd. Het leger arresteerde elf mannen waarvan werd gezegd dat ze gezochte terroristen waren. De andere mannen en jongens werden vervolgens in bussen en vrachtwagen geladen en naar een plek op een aantal kilometer van Tulkarem gereden, waar ze moesten uitstappen en vervolgens drie dagen lang moesten blijven voordat ze terug naar huis mochten. De mannen hadden niets anders bij zich dan de kleren aan hun lijf, en het leger heeft gedurende hun driedaagse ballingschap generlei voorzieningen getroffen.
Een aantal vrouwen uit het vluchtelingenkamp Tulkarem hebben hun echtgenoten, broers en zonen opgezocht om ze voedsel en andere basisbenodigdheden te brengen. Deze vrouwen werd vervolgens echter de terugkeer tot het kamp ontzegd zodat ze ook tijdelijk dakloos waren.
Een kolonel van het Israëlische leger heeft officieel de verantwoordelijkheid voor dit gebeuren op zich genomen. De actie druist duidelijk in tegen de vierde Conventie van Genève, die ook door Israël is ondertekend. De kolonel sprak echter van een nuttige en succesvolle actie met bevredigende resultaten.

De Voorzitter.
Ik zal nota nemen van uw opmerkingen en deze aan de Israëlische autoriteiten overbrengen. Ik zal u vervolgens van de uitkomst op de hoogte stellen.

Andrews (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde: ik wil uw aandacht vestigen op een artikel in het Spaanse dagblad El País van 30 maart met de titel 'Zes landen afgeluisterd in hoofdkantoor van Raad. EU beschuldigt Israël van spionage.?
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet zo naïef om te denken dat dit incident op zichzelf staat. Ik weet dat het voor veiligheidsdiensten overal ter wereld normaal is om informatie te verzamelen voor hun regering. Toch wil ik u vragen wat voor maatregelen de beveiligingsdienst van het Parlement heeft genomen om dergelijke microfoons en andere spionageapparatuur in de nieuwe kantoren van het Parlement te kunnen opsporen. Gezien het komende commissieverslag over Echelon is dit een kwestie die een zekere urgentie heeft.

De Voorzitter.
Wat betreft de veiligheidsmaatregelen waarnaar u informeerde: we zijn bezig de andere instellingen te raadplegen om te bepalen welke maatregelen moeten worden genomen. Voorzover we weten worden we hier niet afgeluisterd, tenslotte proberen wij alles hier in het openbaar te doen. Maar desondanks zullen we alle voorzieningen en voorzorgsmaatregelen treffen die nodig zijn.

Gasòliba i Böhm (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, los van de overeenstemming die we aanstaande donderdag mogelijk zullen bereiken over de resolutie betreffende Cuba, verzoek ik u dringend zich persoonlijk in te zetten voor de 78 mensen die zijn aangehouden op beschuldiging van samenzwering op grond van de in 1999 ingevoerde Cubaanse wet op de bescherming van de nationale onafhankelijkheid en van de economie. Volgens een Spaans nieuwsblad is de voornaamste aanklacht tegen een van de gevangenen, Raúl Rivero, dat hij zich schuldig zou hebben gemaakt aan samenzwering voor een als subversief bestempeld Frans bureau, Journalisten zonder grenzen. Dat de dictatuur van Fidel Castro momenteel aan paranoia lijdt, moge daaruit genoegzaam blijken. Bovendien vindt berechting plaats via een verkorte procesgang, zodat u mijns inziens dringend moet verzoeken om de verbetering van de omstandigheden waaronder deze mensen worden vastgehouden.

De Voorzitter.
Over deze groep mensen is recentelijk al een aantal keer gesproken in dit Parlement, onder andere door mevrouw Salafranca Sánchez-Neyra. Ik heb bij de Cubaanse autoriteiten schriftelijk en in duidelijke bewoordingen naar deze kwestie geïnformeerd, maar tot op heden nog geen antwoord ontvangen. Als en wanneer wij een reactie ontvangen zal ik de leden die zich met deze zaak bezighouden hiervan op de hoogte stellen. Wij hebben dus reeds geprobeerd om in deze zaak te bemiddelen.

Patakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, we kunnen niet anders dan onze afkeuring uitspreken over de minachtende houding waarmee de minister van Buitenlandse Zaken van de VS zijn Europese partners in de NAVO en de Europese Unie bejegent. Hij weigerde namelijk van zijn troon te komen en ontving de trojka van de Europese Unie en de andere partners op het hoofdkantoor van de NAVO als een despoot. De heer Powell eiste dat de Verenigde Naties de vuile imperialistische oorlog van de VS met terugwerkende kracht zouden wettigen en dat de centrale rol van de VS bij het verdelen van de Iraakse oorlogsbuit zou worden bevestigd. In ruil daarvoor bood hij de landen van de Europese Unie en de NAVO een paar kruimels van de met bloed doordrenkte oorlogsbuit aan, als zij de zogeheten humanitaire hulp maar zouden financieren.
Mijnheer de Voorzitter, de Raad moet ons uitleggen waarom niemand tijdens het gesprek met de heer Powell een veroordeling van de oorlog over zijn lippen kreeg. Wat is die nieuwe rol van de Verenigde Naties, waar het Griekse voorzitterschap het over heeft? De Raad moet ons uitleggen of de Europese Unie ondanks de voortdurende en massale protesten van de Europese bevolking bereid is de rol van doodgraver te spelen en of de Europese Unie bereid is slaafs de bevelen van de VS op te volgen, zoals valt op te maken uit de officiële verklaringen van hoge regeringsfunctionarissen? Door die politieke houding, die rechtstreeks de belangen dient van het grootkapitaal, zal het volk nog massaler op straat komen.

Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heeft besloten een mondelinge vraag over Cuba te stellen. Onze collega, de heer Gasòliba i Böhm, heeft daar zojuist ook al aan gerefereerd. Wij kunnen dan met de Raad en de Commissie discussiëren over de problematiek in Cuba. Tevens kunnen wij zo een adequaat kader creëren om op uitgebreide schaal argumenten uit te wisselen en conclusies te trekken. Om die reden, mijnheer de Voorzitter, heeft een meerderheid van mijn fractie zich daarnet tegen een actualiteitendebat uitgesproken. Wij zijn namelijk van mening dat de situatie in Cuba dermate ernstig en belangrijk is, dat de besluitvorming hieromtrent binnen een geëigend kader plaats dient te vinden en niet via debatten van drie minuten.
Mijnheer de Voorzitter, ik weet hoe u over de meest recente arrestaties in Cuba denkt. Wij zijn ook op de hoogte van het feit dat de Raad de handelwijze van Cuba veroordeelt. Daarom vinden wij dat deze kwestie niet in een actualiteitendebat behandeld moet worden, maar binnen het zojuist genoemde kader. U heeft ons inziens correct op de huidige situatie gereageerd.
Ik zou graag willen weten of die mondelinge behandeling er ook daadwerkelijk zal komen.

De Voorzitter.
Het schijnt mij toe dat het Parlement zich al uitgesproken heeft over het debat over schendingen van de mensenrechten en de rechtsorde. Dat debat zal er zeker komen, maar dat zou de mogelijkheid van een uitvoerigere beschouwing van onze collega's van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid niet in de weg mogen staan, mochten zij zo'n beschouwing ter wille van de uitwisseling van standpunten met ander instellingen wenselijk vinden.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe in dit Huis - dat ik al tien jaar als mijn thuis beschouw -, uitdrukking te geven aan mijn afschuw over de dood en verminking van onschuldige slachtoffers in Irak, allemaal mensen, zoals u en ik, en niet zomaar statistieken.
Hoewel er hier en daar al victorie wordt gekraaid, ben ik verre van gerust op de uiteindelijke gevolgen van deze ramp. Het spijt mij heel erg dat het Europees Parlement de gevoelens van de miljoenen die vandaag in heel Europa te hoop lopen tegen deze oorlog, niet heeft weten te verwoorden. Ik betreur het ten zeerste dat wij niet in staat zijn gebleken een resolutie op te stellen met een heel simpele boodschap: "Stop de oorlog, stop het bloedbad".
Ik loop al enkele dagen rond met een gevoel van verbijstering omdat de regering van de Verenigde Staten op een schaamteloze en walgelijke manier bezig is de koek van de wederopbouw van Irak te verdelen. Het is een schande dat het Europees Parlement dat niet eens heeft veroordeeld. Het is volstrekt verwerpelijk dat de buit wordt verdeeld over het hoofd van zoveel doden, niet alleen Irakezen, maar ook jonge Britse en Amerikaanse soldaten die om het leven zijn gekomen. Mijnheer de Voorzitter, dit moest mij van het hart.

De Voorzitter.
Ik deel uw gevoel van teleurstelling over het feit dat het Parlement niet in staat is gebleken om over de diverse opties overeenstemming te bereiken. Het is misschien raadzaam om in de debatten over deze kwesties naast hartstocht en vastberadenheid ook een zekere mate van waardigheid en kalmte te betrachten.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, ik wil even reageren op de bijdrage van Baroness Ludford die een opmerking maakte over het feit dat ik in mijn hoedanigheid van voorzitter van de delegatie EU-Turkije een verzoek zou hebben ingediend om geen delegatie naar het proces van Leyla Zana te sturen. Dat is incorrect. Ik heb een brief geschreven aan u, Voorzitter, met het verzoek om die delegatie uit te stellen en niet om haar af te stellen. Dat is een belangrijk onderscheid, omdat ook ik het belang van die delegatie wel degelijk blijf inzien. Alleen is het even belangrijk te weten wie er gaat en wanneer zo'n delegatie gaat. Het is niet zo dat alleen de christen-democraten, de socialisten en de Groenen vonden dat 28 maart wellicht geen goede datum was. Veel belangrijker was dat mevrouw Zana zelf ons via haar advocaat heeft laten weten dat het geen goede zaak zou zijn om op 28 maart naar haar proces te komen. Ik vind het dan ook lichtelijk merkwaardig, Voorzitter, dat er in dit Parlement fracties zijn, en nu ook Baroness Ludford, die coûte que coûte willen gaan omdat het Parlement besloten heeft te gaan. Ik vind het daarentegen heel belangrijk wat de persoon naar wie wij gaan en die wij willen ondersteunen, zelf vindt van zo'n verzoek. Zij heeft ons bij herhaling laten weten dat het veel beter zou zijn om op een later tijdstip met de volledige delegatie van het Parlement te komen. Zo zit de zaak in elkaar en ik vind het jammer dat de Baroness die zaken niet in het goede daglicht heeft geplaatst.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie die ik aan de orde stel, is iets lichtvoetiger. Zoals gebruikelijk wordt dit Parlement tijdens zijn voorjaarszittingen onder de voet gelopen door groepen scholieren, die uit heel Europa komen om te zien hoe wij reilen en zeilen. Het voorjaar is immers bij uitstek geschikt voor schoolreisjes. Bij nadere beschouwing valt echter te constateren dat wij onze Europese jongeren weliswaar een geweldige kans bieden, maar er is niet echt sprake van gelijke kansen. Scholieren die van ver komen, die in de perifere regio's wonen, moeten het namelijk maar al te vaak laten afweten, omdat hun reiskosten te hoog uitvallen. Tot een paar jaar geleden sprong het Parlement nog zelf bij en verstrekte het subsidies aan scholen en scholieren in heel Europa, bij wijze van concrete tegemoetkoming. Thans echter is deze hulp in het kader van bezuinigingsacties geschrapt. Een snelle navraag heeft uitgewezen dat de regio's, dus de regionale overheden, nog wel wat middelen krijgen, maar dat ze zelf over de besteding mogen beslissen. Het is eigenlijk niet eerlijk, mijnheer de Voorzitter, dat schoolkinderen die van ver komen, nu niet meer dezelfde kansen krijgen als anderen om ons een bezoekje te brengen en met eigen ogen te zien hoe wij werken en wat wij precies doen. Van alle uitgaven die wij voor bezoekersgroepen mogen doen, lijken me die voor de jongeren verreweg het belangrijkst en ik vind dat zij dus wel een klein financieel offer waard zijn.
De Voorzitter.
Mijnheer Santini, ik zal de diensten verzoeken om voor u een overzicht op te stellen van de ontwikkeling van de verschillende begrotingselementen over de laatste jaren. In mijn hoedanigheid van Voorzitter heb ik veel groepen scholieren ontmoet en ik weet dat we nog steeds flink investeren in het EUROSCHOLA-programma voor leerlingen van scholen binnen de Unie. Dit programma staat binnenkort ook open voor leerlingen van scholen in de kandidaat-lidstaten. Ik zal mijn collega's vragen of zij u op de hoogte kunnen houden van andere wijzigingen en ik zal tevens overwegen of dit een kwestie is die door ons besproken moet worden.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb me via mijn fractie altijd ingezet voor de dialoog tussen dit Parlement en de Cubaanse autoriteiten en bevolking. Maar ik geloof, mijnheer de Voorzitter, dat we onder de huidige omstandigheden niet zwijgend mogen blijven toekijken. Er is een ware golf van aanhoudingen geweest onder pacifistische dissidenten, verdedigers van de mensenrechten, en onafhankelijke journalisten, zoals Raúl Rivero en Ricardo González Alonso. Tegen hen zijn straffen geëist die variëren van twintig jaar tot levenslang, en dat in een verkorte procesgang die niet kon worden bijgewoond door vertegenwoordigers van de pers, noch door de geaccrediteerde diplomatieke vertegenwoordigers in Havana.
Mijnheer de Voorzitter, via mijn fractie steun ik het initiatief van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid om in mei over deze situatie een debat te voeren. Ik ben echter van mening dat het Europees Parlement de zaak van de vrijheid pas een goede dienst bewijst als het zijn stem verheft en deze gebeurtenissen en alle gewelddadigheden in Cuba scherp veroordeelt, zijn solidariteit betuigt aan de familie van slachtoffers en arrestanten, en krachtig vasthoudt aan zijn fundamentele eis op het stuk van de vrijheid.

De Voorzitter.
Wat betreft uw suggestie voor een datum in mei, ben ik blij dat de voorzitter van uw fractie, de heer Poettering, dat heeft kunnen horen. Dergelijke voorstellen dienen door uw fractie of door een andere fractie te worden ingediend bij de Conferentie van voorzitters.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, u roept op tot rust in het debat, maar de bommen zorgen niet bepaald voor een gevoel van rust. Ik veroordeel het schenden van Engelse oorlogsgraven, ik vind het zelfs dieptreurig, maar nu die oorlog aan de gang is komt mijn gevoel van afschuw ergens anders vandaan: het komt van de dode Irakezen, de grootschalige bombardementen, die angst zaaien over Bagdad en Basra en die slachtoffers maken onder mannen, vrouwen, kinderen en bejaarden; het komt van het watergebrek dat epidemieën kan veroorzaken.
Ik moet vaststellen dat de verontwaardiging van sommige leden van dit Parlement tamelijk selectief is. Wat mezelf betreft, ik veroordeel deze oorlog en ik veroordeel de oliereuzen en andere multinationals die samenwerken met de regeringen van Engeland en de VS, die een heel volk terroriseren terwijl ze de opbrengsten van de wederopbouw al onderling aan het verdelen zijn.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een aantal leden hebben hun bezorgdheid uitgesproken omtrent de humanitaire situatie in Irak. Wat we echter zeker weten is dat de situatie er voor de bevolking van Irak enorm op vooruit zal gaan als Saddam Hoessein wordt verdreven en er aan zijn tirannieke bewind een eind komt. Dit Parlement zou de acties van de coalitietroepen van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk om dat verschrikkelijke regime omver te werpen juist moeten toejuichen. Helaas hebben de aanhangers van Saddam in dit Parlement zich laten misleiden. Wij zouden de coalitietroepen moeten gelukwensen met hun zelfbeheersing en hun enorme succes.

Ferrer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de ernst van de huidige gebeurtenissen in Cuba vraagt om een diepgaand debat. Ik zou het daarom op prijs stellen als er naast een mondelinge vraag ook een grondig debat over dit onderwerp komt.
Het één sluit het ander echter niet uit. De snelrechtprocedures die juist hebben plaatsgevonden, en de aanhoudingen van mensen die niet meer deden dan het uitoefenen van hun vrijheid van meningsuiting of het recht de vigerende wetgeving in te zetten in de strijd om meer vrijheid, moeten voor dit Parlement ernstig genoeg zijn om direct zijn stem te laten horen. Zo kan het alle betrokkenen een teken van hoop geven, want voor hen is dit een zeer schrijnende en zorgwekkende situatie. Naar mijn oordeel zou het een heel goede zaak zijn als wij ons donderdag tegen de gebeurtenissen in Cuba zouden kunnen uitspreken.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou u willen vragen een boodschap te sturen naar de heer Bush, president van de Verenigde Staten, en de heer Blair, premier van het Verenigd Koninkrijk, waarin waardering wordt uitgesproken voor het opmerkelijke feit dat de bevrijding van het Iraakse volk van het juk van een van de wreedste dictators ter wereld zich al na twee weken oorlog duidelijk begint af te tekenen, en dat het ondanks de enorme omvang van deze operatie gelukt is het aantal militaire verliezen en burgerslachtoffers minimaal te houden.
Ieder onschuldig slachtoffer dat valt is tragisch, maar er zijn door Saddam Hoessein in de afgelopen twee weken meer mensen terechtgesteld en gemarteld wegens desertie en het verwelkomen van onze troepen, dan er door de coalitie onbedoeld tijdens de vijandelijkheden zijn gedood.
Er is geen oorlog mogelijk zonder de prijs van menselijk lijden, maar de vrijheid van de mens en de veiligheid van ons en onze wereld zijn onbetaalbaar.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het ernstig acuut luchtwegziektesyndroom (sars).

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik de kans heb om dit Parlement te informeren over de situatie omtrent de aandoening die bekend staat als Severe Acute Respiratory Syndrome, ofwel sars. Er dienen zich in deze kwestie een aantal vragen aan. Wat is sars? Waar komt het vandaan? Hoe verspreidt de ziekte zich? Hoe houden we de ziekte tegen?
Sars is een aandoening aan de luchtwegen die recentelijk is gesignaleerd in Azië, Noord-Amerika en Europa. De ziekte begint gewoonlijk met koorts, die soms gepaard gaat met andere symptomen, zoals koude rillingen, hoofdpijn en andere pijnen. Na twee tot tien dagen kan de sars-patiënt een hoest ontwikkelen die tot ademhalingsproblemen kan leiden. In 10 tot 20 procent van de gevallen heeft de patiënt kunstmatige beademing nodig. Naar schatting 4 procent van de gevallen van sars heeft een dodelijke afloop. Buiten intensieve ondersteunende verzorging is er nog geen behandelingsmethode gevonden die de toestand van sars-patiënten aantoonbaar verbetert.
Wat betreft de mogelijk verwekker van de ziekte: wetenschappers hebben bij sars-patiënten een tot dusverre onbekend virus ontdekt dat tot de familie der coronavirussen behoort. Hoewel dit nieuwe coronavirus nog steeds als hoofdverdachte geldt voor het veroorzaken van sars, worden er ook andere virussen als mogelijke oorzaak onderzocht.
Over de overdracht kan ik het volgende zeggen: de voornaamste manier waarop sars zich lijkt te verspreiden is door middel van afscheidingen uit de luchtwegen in de vorm van kleine druppeltjes, die vrijkomen wanneer iemand met sars kucht of niest en die vervolgens door iemand anders worden ingeademd. Er kan echter niet worden uitgesloten dat de ziekte ook op andere manieren kan worden overgedragen, zoals direct fysiek contact met een drager van het virus. Veel van de bekende besmettingsgevallen betreffen medisch personeel en huisgenoten van sars-patiënten. Er worden echter ook andere mogelijke overdrachtswijzen gesuggereerd.
Wat betreft de oorsprong van de ziekte: onlangs heeft een onderzoeksteam van de WHO toestemming gekregen van de Chinese autoriteiten om naar de provincie Guangdong te reizen. Wetenschappers speculeren momenteel dat het sars-virus van een bepaalde diersoort is overgesprongen op de mens of dat het een courant virus betreft dat een virulentere vorm heeft aangenomen. Als onderdeel van het onderzoek is het WHO-team van plan om de stad Fushan te bezoeken, waar het eerste geval van sars werd geconstateerd.
Wat betreft het aantal personen met sars in de Europese Unie: de vijftien lidstaten hebben in totaal 46 gevallen aan de Commissie gemeld, waarbij het in 19 gevallen waarschijnlijk en in 27 gevallen vermoedelijk om sars gaat. Er zijn hier nog geen patiënten overleden. Ook dient vermeld te worden dat er zich binnen de Europese Unie nog geen gevallen van plaatselijke besmetting hebben voorgedaan.
Wat betreft de kandidaat-landen, de EVA-landen en andere Europese landen hebben we uit veertien landen gegevens ontvangen: in totaal acht gevallen, waarvan drie waarschijnlijk en vijf vermoedelijk, en tot nu toe geen doden.
In de rest van de wereld zijn er tot nu toe 2396 gevallen bekend, waarvan 89 met dodelijke afloop.
De onbekende aspecten van de ziekte in combinatie met de wereldwijde verspreiding ervan hebben logischerwijs tot uitgebreide aandacht in de media geleid. Laat ons echter niet uit het oog verliezen dat, hoewel sars dikwijls een 'dodelijke longontsteking? wordt genoemd, de ziekte volgens de schattingen minder dodelijke slachtoffers eist dan de 'gewone? griep.
Sars toont echter zeer duidelijk aan dat we werkelijk in een mondiale samenleving wonen, waarin ziektes zich door de toegenomen mobiliteit van de mensen steeds vrijer kunnen verplaatsen.
Vanwege het gemak en de omvang van het moderne internationale verkeer dienen we beter voorbereid te zijn op de dreiging van besmettelijke ziekten. In de Europese Unie moeten de bewaking en coördinatie op communautair niveau worden verhoogd om eventuele dreigingen voor de volksgezondheid het hoofd te bieden. Deze noodzaak, waar ik al enige tijd op hamer, is ook erkend in het verslag van de heer Katiforis voor de Europese Conventie, en ik hoop dat deze kwestie in de besprekingen van de Conventie zal worden opgenomen.
Het EU-netwerk voor besmettelijke ziekten begon zijn werkzaamheden drie jaar geleden en houdt zich bezig met de opsporing en beheersing van besmettelijke ziekten bij de mens, ongeacht oorzaak en overdrachtswijze. Dit netwerk dient om gegevens over epidemieën te verzamelen en te onderzoeken. Ook het identificeren van de oorzaak en het bepalen van beheersingsmaatregelen horen hierbij. Het is de taak van de Commissie om deze activiteiten te coördineren en te ondersteunen.
Door de sars-epidemie wordt de ware doeltreffendheid van de twee pijlers van het netwerk - epidemiologische surveillance en tijdige signalering - op de proef gesteld. De netwerkcommissie heeft samen met de Europese Commissie een effectief surveillancesysteem ontworpen en in werking gesteld. Met dit systeem worden alle mogelijke gevallen van sars geregistreerd en kan er een duidelijk beeld worden gevormd van de ontwikkelingen in de epidemie.
Wij moeten natuurlijk waakzaam blijven en het zekere voor het onzekere nemen. Deze aanpak lijkt te werken: bij de meeste verdachte gevallen blijkt het niet om sars maar om iets anders te gaan.
Dit is echter geen reden voor zelfgenoegzaamheid. De Europese surveillancestrategie voor sars sluit volledig aan bij de mondiale surveillance onder coördinatie van de Wereldgezondheidsorganisatie.
Het tweede element van deze strategie is preventie. Er moet worden samengewerkt om de blootstelling aan de ziekte te beperken. Niet-noodzakelijke reizen naar risicogebieden dienen te worden ontmoedigd of uitgesteld. Hong Kong en de provincie Guangdong in China zijn tot dusver als zodanig aangemerkt door de WHO. Deze informatie wordt voortdurend bijgewerkt en wanneer er voor andere gebieden ook reisbeperkingen gaan gelden, zal daarover direct advies worden uitgebracht.
Verder zal iedereen het belang inzien van medische controle bij vertrek uit de risicogebieden en van goede informatievoorziening aan vliegtuigpassagiers en -bemanningen.
De Commissie vervult haar rol van coördinator en stimuleert de toepassing van gemeenschappelijke benaderingen en criteria. De laatste drie weken hebben mijn mensen getracht de maatregelen van de lidstaten af te stemmen op de maatregelen die op mondiaal niveau zijn genomen, door middel van regelmatige vergaderingen, audioconferenties en andere vormen van overleg met de lidstaten, de kandidaat-landen en de WHO.
De gevolgen van sars beperken zich natuurlijk niet alleen tot het vlak van de volksgezondheid. De epidemie heeft ook al politieke en economische repercussies gehad. Het toerisme en de luchtvaart in Azië hebben reeds te lijden onder het reisadvies. Nu worden er ook zakenbeurzen en bijeenkomsten uitgesteld en men verwacht dat de economische groei in Azië hieronder zal lijden. Uiteraard hadden veel van deze gevolgen kunnen worden verzacht als de WHO in een vroeger stadium was ingelicht over de situatie. Dit is een belangrijke les voor de toekomst.
Ik moet hier benadrukken dat de capaciteiten van de Commissie in haar coördinerende en assisterende rol momenteel hun uiterste groei hebben bereikt. Bij ontstentenis van nieuwe regelingen om de bestaande expertise te bundelen kunnen onze huidige inspanningen niet verder worden uitgebouwd. Ik heb al vaker gemeld dat wij onze capaciteiten inzake de bestrijding van besmettelijke ziekten willen vergroten.
In mijn ogen is de Gemeenschap het meest gebaat bij de oprichting van een Europees centrum voor ziektepreventie en -beheersing. Zoals velen onder u waarschijnlijk weten, zijn we al ver gevorderd in de voorbereiding van de benodigde wetgeving, die ik de komende maanden zal indienen. Mijn voorstel is om tegen het jaar 2005 zo'n centrum op te richten.
Het centrum zal het surveillanceniveau verhogen. Het zal coördinatie en assistentie verlenen bij de vorming van een gezamenlijke reactie op eventuele dreigingen en het zal samenwerken met lidstaten, derde landen en internationale organisaties zoals de WHO. Het centrum zal geen bestaande nationale instellingen vervangen, maar deze juist met elkaar verbinden en zo fungeren als referentie- en coördinatiepunt bij zowel normale als crisissituaties. Deze rol zal ook zeer belangrijk zijn in de uitgebreide EU.
Op multinationaal niveau kan men zeggen dat de situatie rond sars onder controle is, maar er ook niet beter op wordt, zoals aanvankelijk werd aangenomen. In Europa lijkt de situatie voorlopig beheersbaar. De strikte controleprocedures moeten echter worden voortgezet. In de strijd tegen deze ziekte is het van cruciaal belang dat iedereen die in de risicogebieden is geweest en denkt de symptomen te hebben, zijn huisarts raadpleegt.
Wij mogen niet vergeten dat de EU en haar lidstaten de getroffen landen kunnen helpen bij het zoeken naar de oorzaak en de remedie. Er wordt nog steeds gediscussieerd over de vraag of het verantwoordelijke virus verwant is aan de gewone verkoudheid of aan het coronavirus. Wij moeten de WHO bij haar onderzoek op dit gebied blijven steunen.
Tenslotte kan ik u verzekeren dat de Commissie, samen met de lidstaten en in nauwe samenwerking met de kandidaat-landen en de WHO, alles zal doen wat binnen haar vermogen ligt om de verspreiding van sars een halt toe te roepen.
In reactie op de woorden van de heer De Rossa eerder vandaag kan ik zeggen dat er voorbereidende gesprekken met de Raad hebben plaatsgevonden om in de nabije toekomst een bijeenkomst van de Raad te organiseren tijdens welke deze kwestie nader zal worden besproken.

Trakatellis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het debat van vandaag een ideale gelegenheid biedt om stil te staan bij een aantal basisconcepten op het vlak van de volksgezondheid en om die dan op Europees niveau verder uit te diepen. En omdat ik rapporteur mocht zijn voor het volksgezondheidsprogramma van de Europese Unie voor de komende vijf jaar, vind ik het heel belangrijk dat het uitbouwen van een snel reactievermogen in het geval van gezondheidsbedreigende risico's één van de pijlers van dat programma vormt.
Ik wil eerst twee à drie opmerkingen maken en daarna ga ik dieper in op wat de commissaris zei over de behoefte aan een centrum, willen we de gevaren voor de volksgezondheid met succes bekampen. U zult maar al te goed beseffen dat de hedendaagse mobiliteit - miljoenen mensen reizen over de hele planeet - de verspreiding van besmettelijke ziekten sterk heeft bevorderd. Dat heeft u kunnen vaststellen in het geval van sars, uitgebroken in een Chinese provincie en nu ook al in Europa aanbeland. Een tweede belangrijk gegeven is dat er plotseling epidemieën ontstaan van nieuwe ziekten. De afgelopen twintig jaar betrof het dertig nieuwe besmettelijke ziekten of oude door virusmutaties gewijzigde ziekten, of zelfs oude ziekten die opnieuw de kop opsteken, zoals tuberculose, om maar een voorbeeld te noemen.
Bijgevolg nopen al die voorvallen ons tot permanente waakzaamheid, follow-up en een passende, georganiseerde en gecoördineerde reactie. Voegen we er nog aan toe dat microben, zoals bekend, resistent worden tegen antibiotica. Je laat je in het ziekenhuis behandelen voor een bepaalde aandoening en krijgt er plots een gevaarlijke ziekenhuisinfectie onder de leden. Wel, dat soort microben, die we niet meer te lijf kunnen gaan met antibiotica, vormen eveneens een groot risico, waarnaar we verder onderzoek moeten kunnen doen met het oog op een efficiënte aanpak.
Tot slot nog een laatste element: bioterreur. Bioterreur, terreur met behulp van bacteriën of virussen of andere middelen, vergt eveneens een gecoördineerde en passende reactie.
Uit dat alles kan ik concluderen dat de Europese Unie - zoals de commissaris daarnet zei - een centrum nodig heeft voor het bestuderen, opvolgen en coördineren van ons reactievermogen. Dat centrum moet daartoe de middelen krijgen, maar het moet ook beschikken over een netwerk van laboratoria, omdat we zo snel ziekten kunnen bestuderen en er de oorzaken en ook de behandeling van kunnen vaststellen. Wij moeten de stap naar zo'n centrum durven zetten. In november heb ik in het Europees parlement onder auspiciën van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten een symposium gehouden over een dergelijk centrum, waaraan dertig van de meest vooraanstaande epidemiologen hebben deelgenomen. Ik lees u in het Engels de conclusies van dat symposium voor, dat werd gehouden in november, dus vooraleer er sprake was van sars:

Roth-Behrendt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat ik onze collega, de heer Trakatellis, teleur zal moeten stellen. De hoop die hij koestert dat de collega's uit de Conventie nu meeluisteren en plotseling prioriteit aan het gezondheidsbeleid zullen gaan geven, berust op een illusie. Ik denk dan ook niet dat hij gelijk zal krijgen.
Ik heb aandachtig naar de heren Byrne en Trakatellis geluisterd en ik vind dat ze gelijk hebben. Uiteraard zijn veel dingen die zij genoemd hebben noodzakelijk, maar wat wij tot nu toe ondernomen hebben, is nog niet lang afdoende. Het functioneren van het huidige Europese controlesysteem voor epidemiologisch toezicht op besmettelijke ziekten is afhankelijk van de kwaliteit, de betrouwbaarheid en de snelheid van de zeer uiteenlopende nationale systemen. Daarom geef ik u gelijk: wij moeten een wetenschappelijk onderzoekscentrum oprichten. Een dergelijk onderzoekscentrum zal echter ongetwijfeld slechts een druppel op een gloeiende plaat zijn. Ik ben ervan overtuigd, mijnheer Trakatellis, dat u ook voorstander van meer onderzoek bent en ik weet ook zeker dat mijn collega, mevrouw Malliori, dat streven zal steunen. Meer onderzoek is dus een goede zaak, maar het is niet wat we echt nodig hebben.
Tot nu toe hebben wij in de Europese Unie de mogelijkheid van harmonisatie van de wetgeving uitdrukkelijk uitgesloten. In ons systeem voor de bestrijding van besmettelijke ziekten is namelijk expliciet vastgelegd dat er op dit gebied geen harmonisatie van nationale wetgeving zal plaatsvinden. U heeft eerder opgemerkt, mijnheer de commissaris, dat preventie op dit moment het belangrijkste is. Wij dienen er bijvoorbeeld bij bepaalde ziekten voor te zorgen dat wij daaraan zo min mogelijk blootgesteld worden. Maar hoe moet dat dan als de pest inderdaad weer naar Europa komt of ergens weer opnieuw uitbreekt? Hoe moet dat dan als polio - kinderverlamming - zich weer gaat verspreiden? Zijn wij daarop voorbereid? Ik kan op die vraag ondubbelzinnig antwoorden dat wij daar niet op voorbereid zijn. Een epidemiologisch systeem dat er bijvoorbeeld toe leidt dat in een aantal lidstaten een negatief reisadvies voor bepaalde regio's geldt, terwijl dat advies in andere lidstaten niet wordt gegeven, deugt niet. Ook het feit dat in sommige landen observatie op vliegvelden plaatsvindt, terwijl dat in andere landen van de Europese Unie absoluut niet gebeurt, is een tekortkoming in ons epidemiologisch systeem.
Zo moet ik dus heel nuchter stellen dat we feitelijk maar één ding moeten doen, al moeten we het daarover nog wel met elkaar eens worden; we moeten communautaire bevoegdheden op dit gebied opnemen in het Verdrag. Ik zal de eerste zijn, mijnheer Trakatellis, die enthousiast zal applaudisseren als u uw fractie hiervan kunt overtuigen. Ik heb tot nu toe nog weinig standpunten over de Conventie gelezen waarin deze wens ook tot uiting komt. Mevrouw Grossetête is zeker, wellicht met uzelf, een van de uitzonderingen. Hoe zit dat met u, mijnheer Poettering? Ik zie dat u naar mijn betoog luistert en zou u willen vragen of u ook van mening bent dat er een communautaire bevoegdheid voor het gezondheidsbeleid moet komen. Wij zijn benieuwd. Mijn fractie heeft in ieder geval - hoewel misschien nog niet op het hoogste niveau - heel duidelijk gezegd dat wij geen centrum meer willen, dat als alibi moet dienen.
De Europese Unie moet feitelijke bevoegdheden krijgen om deze problemen te lijf te gaan. Wat zeggen we anders tegen onze kiezers bij de Europese verkiezingen van volgend jaar? Zijn wij daadwerkelijk in staat om ziekten te bestrijden en te overwinnen met dezelfde - in ieder geval minimale - hygiënenormen? U heeft de vraag gesteld, mijnheer Trakatellis, of mensen in ziekenhuizen nog zieker kunnen worden. Dat is inderdaad mogelijk, omdat wij geen vergelijkbare hygiënenormen voor ziekenhuizen hebben. Is dat de Europese Unie die wij voor onze burgers willen? Neen! Wij willen niet alleen concurrentievermogen en een interne markt, wij willen ook sociale zekerheid en een betere bescherming van de volksgezondheid. Dat hebben wij tot nu toe echter nog niet kunnen realiseren.
Als wij nu het geval van sars als voorbeeld nemen en dat effectief willen aanpakken, dan zullen wij een bindende bevoegdheid van de Europese Unie voor het volksgezondheidsbeleid tot stand moeten brengen. Ik verzoek u dan ook dringend, mijnheer Byrne, om ons daarbij te steunen en om de Commissie en mijnheer Prodi ervan te doordringen dat wij die communautaire bevoegdheid dringend nodig hebben. De heer Prodi heeft overigens altijd gezegd dat het belang van de burgers voor hem centraal staat. Dat hebben wij inderdaad zo ervaren bij de kwestie rondom de EAV, de autoriteit voor de voedselveiligheid.
Als u bij het volgende begrotingsoverleg meer personeel verlangt en uw begrotingsramingen wilt verdubbelen, kunt u op mijn steun rekenen, mijnheer Byrne. De moed daartoe zult u echter alleen op moeten brengen.
Ries (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, allereerst zou ik graag namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij mijn condoleances richten tot de nabestaanden van de slachtoffers van deze epidemie van atypische longontsteking. De commissaris zei al dat de teller inmiddels op honderd staat. Er is ook al gezegd dat het om een virus gaat dat zich met de snelheid van het vliegtuig over de wereld verspreidt, vooral in Zuidoost- Azië en Canada. Europa blijft tot nog toe betrekkelijk buiten schot: de commissaris heeft zojuist de cijfers gegeven voor de lidstaten en de kandidaat-lidstaten.
Ik zou hem trouwens willen bedanken voor zijn minutieuze uitleg van hoe de informatie-uitwisseling precies plaatsvindt tussen de Wereldgezondheidsorganisatie en het bewakingssysteem van de Unie.
Wat kunnen we nu, in dit stadium, concluderen? Aan de ene kant zou ik zeggen dat er reden tot ongerustheid is, als we afgaan op de verklaringen van de woordvoerder van de WHO, die sprak van een ingewikkelde zaak die wel eens van erg lange adem zou kunnen worden. Kortom, de strijd tegen de epidemie van het ernstig acuut luchtwegziektesyndroom (sars) lijkt op een race tegen de klok uit te draaien voor de gezondheidsautoriteiten en onderzoekers van over de hele wereld, vooral als het op de behandeling ervan aankomt. Aan de andere kant kunnen we de Europese burgers toch ook wel weer geruststellen - voorzover dat lukt - want, zoals de commissaris verklaard heeft in een persbericht: 'Alleen zieke mensen kunnen het virus overdragen en dat maakt het veel gemakkelijker de besmettingsbron te traceren.?
Daarentegen moeten we het onbezonnen en onverantwoordelijke gedrag van de Chinese regering wel als weerzinwekkend bestempelen. Vanaf het moment dat het virus werd ontdekt, heeft de Chinese minister van Volksgezondheid een maand of vijf gewacht alvorens die informatie wereldkundig te maken.
Dit gezegd hebbende wil ik terugkomen op de Europese kant van de zaak en afsluiten met het allerbelangrijkste: net als de vorige sprekers pleit ik ervoor dat de volksgezondheid in brede zin een gedeelde bevoegdheid van de Unie wordt. Nu ons plan voor een grondwet vorm krijgt is dat meer dan ooit nodig. We kunnen er niet omheen dat deze crisis de voorstanders daarvan weer een nieuw argument verschaft. Daarbij ben ik ervan overtuigd dat deze crisis op termijn dit 'Europa van volksgezondheid? dichterbij zal brengen en een impuls zal geven aan het plan dat de commissaris al noemde, namelijk om tussen nu en 2005 een Europees Centrum voor ziektebestrijding in te stellen naar het model van het CDC in Atlanta.

Meijer (GUE/NGL).
Voorzitter, sinds enkele weken lijkt het alsof we worden overvallen door een geheel nieuwe bedreiging die vergelijkbaar is met andere onvoorspelbare nieuwe ziektes zoals aids, Ebola en legionella. We konden echter voorbereid zijn. Sinds de griepepidemie van 1918 die in Europa een ongekend groot aantal mensenlevens eiste, weten we dat de samenstelling van het griepvirus voortdurend kan veranderen. Preventieve inenting tegen griep levert alleen een bescherming op tegen bekende en verwachte vormen van griep, en niet tegen afwijkende en nieuwe vormen. Vele epidemieën ontstaan vanouds in de binnenlanden van China en verplaatsen zich dan langzaam over het Euraziatische continent naar het westen. Nieuw is alleen dat het nu niet meer gaat om een langzame verplaatsing over de grond maar om een snelle verplaatsing via het luchtverkeer vanuit Hongkong en Singapore.
Enkele jaren geleden dreigde vanuit Hongkong een griepvirus van nog onbekende samenstelling zich over de wereld te gaan verspreiden. Reeds toen werd verondersteld dat de samenstelling van het virus mede was beïnvloed door een ziekte van vogels. Wat toen nog op tijd kon worden vermeden, gebeurt vandaag. Mensen met kans op deze ziekte zijn niet tijdig onderzocht en afgezonderd, en het reizen naar de besmettingshaarden is te lang doorgegaan. Het ontstaan van dit virus was waarschijnlijk niet te voorkomen en misschien ook niet de eerste verspreiding ervan binnen China. Daarentegen heeft het feit dat niet alleen in Azië, maar ook in Europa en Canada ziektegevallen zijn ontdekt, alles te maken met een te afwachtend en te tolerant beleid. Zakelijke belangen die leiden tot een intensief contact met Oost-Azië, dienen ondergeschikt te zijn aan het tegengaan en indammen van deze ziekte. Ik vraag de Commissie om overleg met de lidstaten over een beperking van het luchtverkeer en een strikte quarantaineregeling voor diegenen die vanuit besmet gebied Europa binnenkomen.

de Roo (Verts/ALE).
Sars is een heel serieus probleem. Een kleine honderd mensen zijn gestorven en duizenden zijn besmet. Antibiotica werken niet en er zijn nog geen antivirale middelen. Daarom is grote voorzichtigheid geboden. Op 19 maart beweerde het Europees netwerk voor de bestrijding van besmettelijke ziekten dat sars alleen overgebracht kan worden door direct contact. Dat weten we echter niet zeker. Het voorzichtigheidsprincipe moet gehanteerd worden. Het verspreidingspatroon van sars doet vele vragen rijzen. Daarom is het de allerhoogste tijd dat de Europese Unie maatregelen neemt. Mijn fractie, de Groenen, stelt vier maatregelen voor. In de eerste plaats moeten alle luchtvaartmaatschappijen die op Europa vliegen met passagiers uit China, Hongkong, Viëtnam, Taiwan en Singapore, voordat zij naar Europa reizen, alle passagiers laten controleren door artsen, en bij twijfel dient aan passagiers uit die landen het vertrek naar Europa te worden geweigerd.
Ten tweede: het reizen vanuit Europa naar deze landen dient door de Europese autoriteiten ten sterkste te worden afgeraden.
Ten derde: op zeer korte termijn dient het Griekse voorzitterschap de Europese ministers van Volksgezondheid bijeen te roepen voor extra overleg over de aanpak van sars.
Ten vierde: aangezien gezondheidsproblemen net als milieuproblemen geen grenzen kennen, moet de gezondheidszorg evenals het milieu een Europese bevoegdheid worden. Een Europees centrum voor de bestrijding van besmettelijke ziekten volstaat niet.

Mussa (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, namens de UEN-Fractie wilde ik een aantal opmerkingen maken. Anderhalf jaar geleden heb ik een vraag gezonden naar de Commissie waarin ik wees op het gevaar dat dit soort voorvallen zich kunnen voordoen. In de wereld wordt er immers gesleuteld aan allerlei virussen, bacteriën en giftige stoffen, en dat gaat allemaal buiten ons om, dus zonder dat wij daar weet van hebben.
De huidige virusinfectie, die de naam sars heeft meegekregen, brengt momenteel in de hele wereld een paniekgolf teweeg. De angst voor een snelle verspreiding van de infectie is vooral gebaseerd op het feit dat het virus grotendeels nog onbekend is, en datgene wat men ervan weet is hoe dan ook op dit moment onvoldoende om te kunnen denken dat wij geen besmettingsgevaar lopen.
Het ziet ernaar uit dat de besmettingshaard in de provincie Guangdong ligt, in China. De infectie is overgeslagen op de voornaamste steden van het Verre Oosten: Hongkong, Singapore, Sjanghai, Bangkok, Peking, en vandaar heeft het virus zich over de gehele wereld verspreid, wat inmiddels tot een aantal ziekte- en overlijdensgevallen heeft geleid. Zoals u allemaal weet, wordt er in die regio's niet nauwkeurig gecontroleerd, noch in hygiënisch opzicht, noch wat betreft het gebruik van geschikte medicijnen om de ziekte te bestrijden.
De ziekteverwekker van deze virusinfectie is nog onbekend. Waarschijnlijk is de infectie ontstaan uit een mutatie van een diervirus, een coronavirus. Men vermoedt dat het virus is ontsnapt toen een wetenschapper eraan zat te knutselen in de hoop het te wijzigen of er een vaccin uit te kunnen bereiden. Naar verluidt is die wetenschapper zelf inmiddels gestorven.
Wat wij weten over de ziekte is dat de besmetting door middel van directe contacten geschiedt, maar ook via de omgeving. Vooralsnog lukt het alleen een diagnose te stellen op grond van de symptomen, want preparaten voor klinische diagnose zijn nog niet voorhanden. Ook bestaan er nog geen therapieën. Het enige dat men kan doen is de besmette patiënten een ondersteunende therapie aanbieden, want de medische wereld kent nog geen actieve antivirale middelen waarmee de ziekte bestreden kan worden. Aangezien de ziekteverwekker nog niet geïdentificeerd kan worden, is het voor de bevolkingen van de Europese Unie en de rest van de wereld uiterst problematisch om een gedragslijn vast te stellen, vooral gezien bepaalde factoren die tot verspreiding van het virus hebben geleid. De verspreidingshaard van het virus bevindt zich in een van de grootste economische centra van het Verre Oosten, een transitogebied voor een enorm aantal goederen en mensen: China. Vandaag pas heeft het land zich bereid verklaard tot uitwisseling van informatie. Er is niet eens een internetverbinding tussen Cuba en China.
Om al deze redenen roepen we de Commissie op om een aantal maatregelen te treffen. Ten eerste, oprichting van een taskforce van deskundigen - dus geen comité of ander lichaam - om de verspreiding van de ziekte binnen de Unie op de voet te volgen. Wanneer ik een operatiezaal betreed, vraag ik om een hulpchirurg en een assistent, maar ik wil geen hele school. Ten tweede, uitwerking - in overleg met de WHO - van een standaardprocedure voor de isolatie van EU-burgers waarvan vermoed wordt dat zij de ziekte hebben. Die procedure moet dan door alle lidstaten worden toegepast, en het is dus niet de bedoeling dat ieder land er zijn eigen procedure op nahoudt. Ten derde moet alle lidstaten gevraagd worden een database aan te leggen met gegevens over degenen die in de laatste drie maanden een reis hebben gemaakt naar de risicogebieden of daar verbleven hebben. Daarbij dient hun gezondheidstoestand in het oog te worden gehouden, zodat men prompt kan ingrijpen zodra de ziekte de kop opsteekt. Ten vierde dient er in overleg met de WHO bepaald te worden hoe en wanneer overgegaan moet worden tot quarantaine en desinfectie van mensen, dieren en goederen uit risicogebieden. Op die manier wordt voorkomen dat men van land tot land uiteenlopende alarmcriteria gaat hanteren. Ten vijfde, oprichting van een noodfonds op gezondheidsgebied, zoals al eens is gebeurd voor natuurrampen, zodat iedere lidstaat de nodige voorzieningen kan treffen om deze potentiële epidemie het hoofd te bieden.
Deze organisatorische en voorlichtingsstrategieën zijn van fundamenteel belang om in korte tijd doelgericht te kunnen optreden zodra er een vaccin beschikbaar is.

Malliori (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, alsof de oorlog niet volstond, vallen er nu doden op een ander front.
Sars heeft tot nu toe 2416 personen van alle leeftijden besmet en 89 dodelijke slachtoffers gemaakt, vooral in Aziatische landen. Van belang is wel dat de Chinese autoriteiten - in China is de ziekte voor het eerst uitgebroken - aan deskundigen van de Wereldgezondheidsorganisatie toestemming hebben verleend - met enige vertraging weliswaar - om het zuiden van het land te bezoeken. Zo kunnen zij daar helpen onderzoeken hoe de ziekte ontstaat en hoe ze zich verspreidt. De snelheid waarmee de epidemie om zich heen grijpt, bewijst hoe belangrijk het is dat elk verdacht geval zo snel mogelijk wordt gemeld. Daarom denk ik dat de Europese Commissie alle beschikbare middelen moet aanwenden om derde landen ervan te overtuigen terstond alle bevoegde autoriteiten te waarschuwen en efficiënt samen te werken, of ze nu al dan niet een samenwerkingsprotocol hebben ondertekend met de Wereldgezondheidsorganisatie.
In de Europese Unie zijn nu 46 personen besmet. Het gaat om mensen die op reis zijn geweest in een van de landen waar de ziekte woedt, maar er is tot nu toe geen sprake van secundaire besmetting of van dodelijke slachtoffers. Die bemoedigende balans hebben we hopelijk niet alleen te danken aan het snelle waarschuwingssysteem, dat een belangrijke rol heeft gespeeld in de snelle ontplooiing van voorzorgsmaatregelen, maar ook aan de hoge kwaliteit van de medische zorg in de ziekenhuizen. Verdere samenwerking tussen de lidstaten en de Wereldgezondheidsorganisatie zal zorgen voor een permanente wederzijdse informatieverstrekking. Op die manier kunnen dan op basis van nieuwe gegevens de nodige extra maatregelen worden getroffen. Dat zal echter niet volstaan. U begrijpt dat ik nu de medische aspecten van het probleem bedoel en het niet heb over de economische gevolgen door de beperking van het luchtverkeer en de vermindering van het toerisme in de risicogebieden.
Mijnheer de commissaris, zoals vroeger al is gezegd, moeten we nieuwe bedreigingen voor de volksgezondheid aanpakken met instrumenten die tijdig, rechtstreeks en doelmatig kunnen reageren op risico's en problemen. Daarom zijn de volgende extra maatregelen het overwegen waard:
de onmiddellijke oprichting en activering van een Europees centrum voor de bewaking en controle van besmettelijke ziekten, zoals het CDC in de Verenigde Staten. Dat centrum zou moeten samenwerken met een netwerk van laboratoria, die onderzoek verrichten naar epidemieën en aanverwante onderwerpen.
het zou ook nuttig zijn een deskundigengroep - een taskforce - op te richten. Deze zou zich dan buigen over epidemieën van natuurlijke oorsprong en niet alleen van menselijke makelij, wat we al kennen in het geval van biologische terreur, en tenslotte
is het van wezenlijk belang dat in de nodige kredieten wordt voorzien voor de technische ondersteuning van de eerder genoemde maatregelen.
Mijnheer de commissaris, u bent op de hoogte van de inspanningen van het Griekse voorzitterschap om de rechtsgrondslag voor volksgezondheid te versterken. Ik hoop dat deze ongelukkige toestand ook de andersdenkenden zal overtuigen.

Whitehead (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij eerst tegenover de commissaris verontschuldigen voor het feit dat ik daarnet werd weggeroepen terwijl hij het woord voerde.
Tachtig jaar geleden was er een verband tussen grote oorlogen, catastrofes en pandemieën. Niemand weet in dit stadium precies wat de aard van sars is en in welke mate deze ziekte zich zal verspreiden. Het virus lijkt ongevoelig te zijn voor antibiotica. Het ziekteverloop is variabel en wijkt af van het verwachtingspatroon dat bij dergelijke ziekten, gelet op de relatieve kwetsbaarheid of weerbaarheid van de patiënten, bestaat: gezonde mensen bezwijken namelijk net zo snel of sneller dan de alleroudsten en de allerjongsten.
Mijnheer de commissaris, voor het eerst wordt u geconfronteerd met de menselijke variant van een situatie die zich al drie keer eerder als gevolg van dierenziekten heeft voorgedaan. De meesten onder ons in dit Parlement, zoals mevrouw Malliori die zojuist sprak, zijn bij deze ernstige crisis voorstander van de invoering van een snel waarschuwingssysteem dat een combinatie is van alle preventiemaatregelen die de landen van de Europese Unie in eigen huis kunnen verwezenlijken.
Zoals mevrouw Malliori al zei, kunnen we deze crisis, ondanks alle mogelijke tragische gevolgen, misschien aangrijpen om het proces van bewaking en onderzoek bij dergelijke bedreigingen - waarvan de huidige zonder twijfel de ernstigste en meest mysterieuze is van de laatste jaren - beter te gaan coördineren en wellicht te komen tot een soort Europees gezondheidscentrum. Als dat zou lukken, is erin ieder geval iets positiefs uit deze situatie voortgekomen.
Dankzij de geanalyseerde informatie uit Azië die de commissaris tot dusverre heeft ontvangen, weten we nu meer over de wijze waarop de epidemie vorig jaar in de provincie Guangdong is uitgebroken. De ziekte heeft aldaar vermoedelijk eerst een eigen cyclus volbracht die nu kan worden geanalyseerd. Daarom weten we nu tot op zekere hoogte hoe de ziekte hier in West-Europa kan worden ingedamd en geïsoleerd. De ziekte lijkt een aantal eigenaardige kenmerken te vertonen en ik hoop dat we, nu we er nog relatief weinig mee te maken hebben, de gelegenheid krijgen om de gevallen die wel in de Europese Unie terecht zijn gekomen grondig te onderzoeken. Wij bevinden ons in een betere positie dan de meeste anderen om te zorgen dat dit een bestrijdbare epidemie blijft die niet ontaardt in een pandemie die ons allen in gevaar brengt.

Bowe (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, als lid van de parlementaire delegatie voor betrekkingen met de Volksrepubliek China ben ik ingenomen met de verklaring en de geruststellende woorden van de heer Byrne. De verklaring van de Commissie en ons debat van vandaag betreffen een belangrijk probleem dat iedereen in de wereld, de hele mensheid, aangaat. We moeten voortdurend alert zijn op plotselinge epidemieën van gevaarlijke en zeer besmettelijke ziekten die zich in hoog tempo over de hele wereld kunnen verspreiden. Gezien de aard van het moderne vervoer moeten we ons immer bewust zijn van de mogelijke problemen.
Het kan zeer moeilijk zijn om te beoordelen of een bepaalde epidemie een gevaar kan opleveren voor de gehele wereld, vooral in het vroegste stadium en in afgelegen gebieden. Wij kunnen de Chinese autoriteiten echter complimenteren met hun samenwerking met een internationale organisatie, de WHO, bij het onderzoek naar de specifieke kenmerken van de ziekte en de wijze van overdracht. Wij hopen ook in de toekomst beter met de Chinese autoriteiten te gaan samenwerken op dit gebied.
Zoals bij al dit soort epidemieën, dienen wij lering te trekken uit de gebeurtenissen. Wij roepen in het bijzonder de Chinese autoriteiten op om het goede voorbeeld te geven aan de rest van de wereld door een grondig, openbaar en transparant onderzoek in te stellen naar de aard van deze epidemie en de overdrachtswijze van de betreffende ziekte. We hopen dat de internationale organen, met name de WHO, hier volledig bij zullen worden betrokken en dat de ervaringen van China in deze periode een waardevolle les zullen zijn voor de rest van de wereld. 
We mogen verwachten dat soortgelijke incidenten zich in de toekomst vaker zullen voordoen. Het is onvermijdelijk dat er vroeg of laat ook op andere plaatsen epidemieën uitbreken van ziektes die snel en plotseling om zich heen grijpen en waarover zeer weinig bekend zal zijn. Het is in het grootste belang van Europa en de rest van de wereld dat China nu laat zien hoe er onder die omstandigheden moet worden gehandeld.

Byrne
Mevrouw de Voorzitter, het is buitengewoon toepasselijk dat dit vrij uitvoerige debat over deze kwestie uitgerekend vandaag plaatsvindt, op wereldgezondheidsdag.
Ik zal reageren op een aantal punten die hier naar voren zijn gebracht. De heer Whitehead sprak over de noodzaak voor een snelwerkend reactiesysteem. Zo'n systeem is al operationeel, namelijk het netwerk voor besmettelijke ziekten. Dit netwerk doet waardevol werk op dit gebied en heeft ook nu al zeer goede resultaten geleverd in reactie op de sars-epidemie.
Wij onderhouden zeer nauwe contacten met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die verder gaan dan het normale contact tussen twee instellingen. Sinds vorig jaar wisselen onze organisaties deskundigen uit, zodat er nu een aantal mensen van de WHO bij ons werkt en een aantal van onze mensen bij de WHO. Dit bevordert uiteraard de uitwisseling van informatie en kennis tussen de twee organisaties. In China is momenteel een team van de WHO actief, dat de belangrijke taak heeft vast te stellen wat voor verdere maatregelen er nu moeten worden genomen. Ik zal al deze kwesties met Dr. Brundtland, de directeur-generaal van de WHO, doornemen tijdens onze volgende ontmoeting op 6 mei.
Het is ook bijzonder relevant dat velen onder u vroegen in hoeverre we de bevoegdheden van de EU op dit gebied moeten uitbreiden. Daarover ben ik wat optimistischer gestemd dan een aantal andere sprekers in dit debat. Ik heb hierover al aanzienlijke tijd overleg gevoerd met een aantal parlementsleden en met een aantal ministers van nationale regeringen. Ik kan u vertellen dat dit idee reeds ingang heeft gevonden bij verscheidene overlegplatforms, niet in de laatste plaats bij de commissie waarvan de heer Katiforis voorzitter is, getuige het verslag dat een aantal weken geleden bij de Conventie is ingediend.
Dit verslag bevatte een aantal aanbevelingen, die erop neerkwamen dat de Verdragen zouden moeten voorzien in een uitbreiding van de bevoegdheid ten aanzien van de volksgezondheid, waarmee wij zouden beschikken over de rechtsgrond om geharmoniseerde wetgeving inzake volksgezondheid te introduceren. Zoals iemand al eerder zei in dit debat, hebben wij veel meer invloed als het gaat om de gezondheid van dieren dan wanneer het gaat om de gezondheid van mensen. Ik weet dat veel mensen in het Parlement hier bezorgd over zijn. Ikzelf ben dat ook. Wij moeten hier iets aan doen. Ik heb deze kwestie al een aantal keren op vergaderingen van de Commissie ter sprake gebracht. Ik kan het Parlement zeggen dat de Commissie als onderdeel van haar beleid ook in de Conventie voor deze kwestie ijvert, net zoals we dat gedaan hebben in de commissie van de heer Katiforis en elders.
Een van de onderwerpen waaraan ik momenteel in mijn eigen directoraat-generaal werk is het ontwerp van een nieuw artikel 152, dat volgens ons wenselijk is als onderdeel van een nieuw grondwettelijk Verdrag. Zo zou de rechtsgrond worden geleverd die, zoals velen onder u vanavond hebben betoogd, noodzakelijk is als basis voor een geharmoniseerde wetgeving op het gebied van onder andere besmettelijke ziekten.
Ik ben voorzichtig optimistisch dat de Conventie deze ideeën ter harte zal nemen, dat ze zullen worden opgenomen in een eindverslag, vervolgens zullen worden besproken op een intergouvernementele conferentie, en tenslotte hun plaats krijgen in de definitieve vorm van de Conventie die we aan de bevolking van Europa zullen presenteren.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0083/2003) van de heer Grosch, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3820/85 van de Raad en Richtlijn 91/439/EEG van de Raad en tot intrekking van Richtlijn 76/914/EEG van de Raad (8938/1/2002 - C5-0615/2002 - 2001/0033(COD)).

Grosch (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij zitten nu in de tweede lezing en dankzij de actieve ondersteuning van de Commissie en haar medewerkers en de bereidheid van de collega's om de discussie niet op details te laten stranden, heeft het gemeenschappelijke standpunt naar mijn idee tot een zeer positief resultaat geleid, dat wij morgen in stemming kunnen brengen.
De richtlijnen over de basiskwalificaties, zoals de benaming nu luidt, en over de nascholing maken volgens mij deel uit van een groter geheel, waartoe ook de rij- en rusttijden, de bestuurdersattesten en nu ook de nascholing behoren. Ik zou het een soort sociaal pakket voor het wegvervoer willen noemen, waardoor enerzijds een correcte liberalisering wordt bevorderd en anderzijds wordt bewerkstelligd dat de arbeidsomstandigheden niet ten koste gaan van de veiligheid, arbeidskwaliteit en opleiding. Wij weten hoe groot de concurrentie met name in het wegvervoer is en daarom is deze regelgeving naar ons idee ook van het grootste belang.
Ook het Parlement was in grote lijnen tevreden over het gemeenschappelijke standpunt. In elk geval is tweederde deel van de voorgestelde amendementen aangenomen. Dit is in een tempo en binnen een termijn gebeurd die voor bepaalde werkzaamheden in dit Parlement vrijwel onvoorstelbaar zijn. De overlap met het rijbewijs is geschrapt, dat wil zeggen dat iemand die het rijbewijs via een erkende opleiding heeft behaald, de basisopleiding niet meer hoeft te volgen. Wat voor ons erg belangrijk is geweest, is dat niet het land van oorsprong van de chauffeurs bepalend zal zijn voor de plaats waar zij hun opleiding of examen moeten afleggen, maar de verblijfplaats of de plaats waar de werkgever in de EU gevestigd is. Dat betekent dat ook mensen van buiten de EU deze basiskwalificaties moeten verwerven.
De programma's zijn minder rigide geworden en ook voor de nascholing zijn er opleidingsdoelstellingen vastgelegd. Daarnaast is de cursusopzet van zeven uur nascholing per jaar zowel voor die nascholing als voor de bedrijven een goede oplossing. Omdat deze cursusopzet afgestemd is op de nieuwe voorschriften voor de toegang tot het chauffeursberoep, zullen er op dit punt ook geen hete hangijzers meer zijn.
Wij betreuren het dat de mobiliteit tijdens de opleiding niet gewaarborgd is. Straks komt in dit Parlement een project aan de orde waarbij studenten worden gestimuleerd om hun kennis overal in Europa op te doen, maar voor chauffeurs geldt dit blijkbaar nog niet. Juist als grensbewoner vind ik dat jammer, hoewel ik er begrip voor heb dat er in bepaalde gevallen nog problemen met de controle kunnen zijn. Desalniettemin blijf ik hopen dat hier op een later tijdstip nog verandering in komt. Over twee jaar is er namelijk een evaluatie gepland en misschien dat de Commissie dan - gesteund door de Raad - concludeert dat iets meer mobiliteit een goede zaak zou zijn.
Naar ons idee is het echter veel bedenkelijker dat er een mogelijkheid is gecreëerd om ook examens af te leggen zonder dat daar een opleiding aan vooraf is gegaan. De keuzevrijheid op dat vlak ligt overigens niet bij de kandidaten, maar bij de lidstaten. Wij hopen dat dit bij de evaluatie eveneens herzien zal worden, omdat dit naar mijn idee de kern aantast van een van onze belangrijkste amendementen. Twee jaar na de invoering dient daarom niet alleen geëvalueerd te worden in hoeverre door de lidstaten van deze mogelijkheid gebruikt wordt gemaakt, maar ook in hoeverre de doelstellingen zijn bereikt. Dat laatste is natuurlijk een belangrijk aspect, omdat het hier om alleen examens gaat.

Ik heb zojuist al verwezen naar de wijziging die wij voorstellen. Daarbij is het natuurlijk ook van belang dat het thema criminaliteit uitgebreid in de chauffeursopleiding behandeld wordt, omdat deze beroepsgroep heel gemakkelijk slachtoffer kan worden van bepaalde criminele handelingen. Daarnaast moeten de opleidingscentra van hoge kwaliteit zijn. Mijn collega heeft dat reeds in de overwegingen opgenomen, en ik ben van mening dat het inderdaad van belang is om dat te benadrukken.
Wat de termijnen betreft, denk ik dat iedereen voorstander is van een zo snel mogelijke omzetting van deze richtlijn. Aan de andere kant moeten wij ook naar de pragmatische aspecten kijken. Ik ben mij ervan bewust dat de termijnen die zijn uitgetrokken voor het experiment met het rijbewijs erg lang lijken. Desondanks ben ik er toch geen voorstander van om deze termijnen te bekorten. Het is namelijk belangrijk dat de flexibiliteit behouden blijft, want uiteindelijk gaat het maar om één ding: wij kunnen de meest fantastische richtlijnen opstellen, die ook nog eens unaniem door ons worden aangenomen, maar dat zal nergens toe leiden als er daarna - en dat is bijna een centraal thema in dit Parlement geworden - geen controles op de naleving ervan plaatsvinden en de uitvoering van de richtlijnen niet correct verloopt. Daarom doe ik nogmaals de volgende oproep aan de Commissie, en via haar ook aan de Raad en aan de lidstaten: als wij inderdaad een geliberaliseerde Europese vervoersruimte tot stand willen brengen, waarin tegelijkertijd de mogelijkheid wordt geboden om dit beroep op een goede manier uit te oefenen op basis van goede arbeidsomstandigheden en opleidingsmogelijkheden, zal het helaas bij mooie, maar loze woorden blijven als de lidstaten niet bereid zijn aan een systematische omzetting ervan mee te werken.
Tot slot nog een opmerking over de CEMT-vergunningen. Ik hoop dat wij spoedig ook hieromtrent enkele maatregelen kunnen nemen, omdat er op dit gebied nog steeds sprake is van oneerlijke mededinging. Alleen op die manier kunnen wij in de betreffende gevallen op alle aspecten inspelen waarvoor wij door al onze inspanningen zo'n goede basis hebben gelegd.
De Palacio
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil beginnen met de heer Grosch te complimenteren met zijn uitstekende verslag. Daaruit blijkt dat wij allen dezelfde mening zijn toegedaan over de opleiding van beroepsbestuurders en de noodzaak de veiligheid op de Europese wegen te verbeteren.
Als deze richtlijn wort aangenomen, dan is dat een belangrijke stap vooruit en een bijdrage tot de harmonisatie van de sociale voorwaarden, een betere kwaliteit van beroepsbestuurders en betere normen voor het wegverkeer in het algemeen.
De Commissie is van mening dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, dat grotendeels is gebaseerd op de eerste lezing van het Parlement, goed uitgebalanceerd is als poging die doelen te halen. Wij zouden er dan ook goed aan doen dat evenwicht niet te verstoren en te proberen de richtlijn in deze tweede lezing aan te nemen.
Sommige van de voorgestelde amendementen vormen een verbetering van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Tegenover die amendementen staat de Commissie derhalve positief.
Er zijn echter enkele amendementen die de Commissie niet kan goedkeuren, te weten de nummers 3, 4, 8 en 9.
De reden van afwijzing van de amendementen 3 en 4 is tweeledig. In de eerste plaats zijn zij in de praktijk niet haalbaar. Dertien lidstaten kennen op dit moment geen verplichte opleiding en zouden niet meer dan rond de vijf tot tien procent van de betrokken bestuurders kunnen onderrichten. Dat betekent dat het voor deze dertien landen onbegonnen werk is de richtlijn binnen twee jaar correct om te zetten in nationale wetgeving.
In bepaalde landen, met name die met een federale structuur, zou het omzetten van een dermate complex en nieuw stuk communautaire wetgeving alleen al om procedurele redenen onmogelijk zijn. Dat zou slechts tot inbreukprocedures leiden omdat de richtlijn niet wordt nageleefd.
Bovendien zouden wij bij aanneming van deze amendementen weleens in een bemiddelingsprocedure met de Raad kunnen belanden. Dat zou betekenen dat de richtlijn slechts één jaar eerder in nationale wetgeving zou worden omgezet, waarvan een half jaar sowieso zou opgaan aan de bemiddeling, en de uiteindelijke winst nihil zou zijn.
De amendementen 8 en 9 zijn allebei eveneens in eerste lezing door het Europees Parlement ingediend. Zij zijn verworpen door de Commissie, en de Raad heeft ze in zijn gemeenschappelijk standpunt evenmin gehandhaafd. De opzet van amendement 8 is bestuurders de vrijheid te laten zelf te kiezen in welke lidstaat zij terecht willen voor hun vakopleiding en nascholing. Daarmee zouden zij strengere normen kunnen ontlopen. Amendement 9 voorziet in het toezicht door de bevoegde autoriteiten op de beoordeling van de examens. Dat houdt in dat de examens kunnen worden afgenomen door andere dan de bevoegde instanties. De examens zouden moeten worden afgenomen door de bevoegde autoriteiten of door instanties die onder hun directe toezicht staan. Het toezicht waarom in amendement 9 wordt verzocht, is derhalve overbodig.
Ik verzoek u daarom dringend, dames en heren, ervoor te zorgen dat deze twee amendementen aanneming in tweede lezing niet in de weg staan en geen verdere vertraging betekenen voor goedkeuring door Parlement en Raad en voor de daarop volgende omzetting in nationale wetgeving.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, uw stem morgen is van grote invloed op het wetgevingsproces. U kunt bijdragen tot een snelle goedkeuring van de richtlijn en daarmee tot een verbetering van de omstandigheden van miljoenen in onze lidstaten actieve vrachtwagen- en buschauffeurs. Ik reken op uw steun.
De rapporteur merkt volkomen terecht op dat de doelmatigheid van deze maatregelen afhankelijk is van de mate waarin de diverse lidstaten binnen de diverse taakgebieden in staat zijn toezicht te houden. Wij zijn dan ook bezig te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om het toezicht in de lidstaten op naleving van de regelgeving en de op communautair niveau overeengekomen eisen meer op één lijn te brengen.
Het is de heer Grosch niet ontgaan dat het een ingewikkelde taak is. Ik wil echter herhalen wat ik al diverse keren heb gezegd, namelijk dat ik hoop Parlement en Raad zo snel mogelijk een voorstel over deze kwestie te kunnen voorleggen.

Sommer (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ook ik wil mijn gewaardeerde collega, Mathieu Grosch, bedanken voor dit uitstekende verslag. Enkele weken geleden hebben wij hier in de plenaire vergadering over het Witboek betreffende het Europese vervoersbeleid tot 2010 gediscussieerd en gestemd over het standpunt van het Europees Parlement. De doelstellingen van het betreffende Witboek zijn indrukwekkend. Naast een vermindering van bijvoorbeeld de broeikasgas- en geluidsemissies, die schadelijk zijn voor het milieu en de gezondheid, is de verhoging van de verkeersveiligheid in het algemeen een heel belangrijke doelstelling in dat Witboek. Dat is uiteraard een gevolg van de 41.000 verkeersdoden per jaar in de gehele Europese Unie. Daarnaast leiden verkeersongevallen ook nog eens tot een groot aantal gewonden, met deels blijvende en ernstige handicaps.
Wanneer wij de doelstelling om de verkeersveiligheid op de wegen te vergroten daadwerkelijk willen verwezenlijken, hebben wij een gevarieerde strategie nodig. Uiteraard moeten onze voertuigen veiliger worden, maar daar hebben wij alleen iets aan als ook het weggedrag van de chauffeurs veiliger wordt. Degenen die in de verkeerssector actief zijn, dat wil zeggen de chauffeurs, moeten een betere opleiding krijgen. Het oprichten van een Bureau voor de veiligheid van het wegverkeer, zoals in verband met het Witboek door de meerderheid van het Parlement verlangd werd, zou daardoor overbodig worden - overigens heb ik de oprichting van een dergelijke instantie altijd onzinnig gevonden. In tegenstelling tot de scheep- of luchtvaart wordt het wegverkeer namelijk gekenmerkt door een enorm aantal actieve deelnemers.
De essentiële factor voor de veiligheid van het wegverkeer - het rijgedrag van individuele personen - kan door geen enkele Europese instantie gereguleerd worden. Daarom zijn wij verheugd over dit ontwerp voor de opleiding van beroepschauffeurs in het goederen- en personenvervoer. Geachte dames en heren, ik kom uit het Ruhrgebied, de meest dichtbevolkte industriële regio van de Europese Unie met een zeer groot aantal snelwegen en een enorme verkeersdrukte. Ik zit zelf heel veel in de auto. Ik vertegenwoordig een groot kiesdistrict en ik zie mij dan ook genoodzaakt om altijd met de auto naar Brussel en Straatsburg te reizen. Iemand als ik die net als veel andere collega's zo vaak op snelwegen en andere wegen onderweg is, weet hoe het daar toe gaat.
Iedereen heeft kunnen zien hoe het goederenvervoer over de weg bijvoorbeeld de afgelopen drie à vier jaar is toegenomen en hoeveel vrachtwagens er onderweg zijn, weet dat er veel te vaak levensgevaarlijke situaties ontstaan. Dat hangt natuurlijk ook samen met de aanstaande uitbreiding met landen uit Midden- en Oost-Europa. De chauffeurs uit de huidige lidstaten vertonen echter ook geen absoluut veilig rijgedrag. Heel veel voertuigen uit de kandidaat-landen rijden nu al dwars door de Europese Unie en de prognoses voor de groei van het goederenvervoer over de weg zijn zorgwekkend. Die prognoses zijn met name voor een transitoland als Duitsland zeer zorgwekkend en daarom moeten wij de zekerheid hebben dat de chauffeurs een veilig weggedrag vertonen. Wij moeten ook de zekerheid hebben dat zij zich blijven bijscholen, dat de nascholing getoetst wordt en dat ook het wegverkeer in het algemeen op nationaal niveau beter gecontroleerd wordt. Dan zal een Europees Bureau voor de veiligheid van het wegverkeer volledig overbodig zijn.

Hedkvist Petersen (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik rapporteur Grosch bedanken voor de uitstekende samenwerking, zowel tijdens de eerste als tijdens de tweede lezing. Deze richtlijn is om meerdere redenen van belang. Ik zou willen dat we eens een gedachte-experiment uitvoerden door ons voor te stellen dat we vandaag een wegvervoerssysteem moesten opzetten. Zou dat systeem eruitzien als het onderhavige systeem? Dat kan ik me nauwelijks voorstellen. We zouden in dat geval aanzienlijk hogere eisen stellen aan de veiligheid, we zouden onze wegen anders aanleggen en we zouden definitief kiezen voor een echte opleiding voor beroepschauffeurs.
Daarom is deze richtlijn van belang. Ten eerste krijgen we namelijk de mogelijkheid om bepaalde eisen te stellen aan chauffeurs van vrachtwagens en passagiersvoertuigen. In dit verband zijn hoge eisen immers noodzakelijk, onder andere op het gebied van veiligheid. Ten tweede verhogen we door deze richtlijn de status van het chauffeursberoep. Volgens mij is dat van grote betekenis, omdat de kwaliteit dan gegarandeerd wordt door degenen die het werk uitvoeren. Ten derde wordt de veiligheid natuurlijk beter wanneer de chauffeurs goed opgeleid zijn, omdat ze zich dan meer bewust zijn van de gevolgen van diverse situaties. Ook dat wordt in de richtlijn weerspiegeld.
Samen met de rest van de PSE-Fractie streef ik ernaar om een bemiddelingsprocedure met betrekking tot deze richtlijn te vermijden. Ik had graag gezien dat de chauffeurs de opleiding in werktijd konden volgen. We hebben een amendement van deze strekking ingediend, maar dat is helaas niet aangenomen. Na rijp beraad zijn we ermee akkoord gegaan dat er een keuze komt tussen een test en een cursus. We weten namelijk dat er enorm veel personen moeten worden opgeleid. Nu gaat het erom dat er gekwalificeerde opleidingen en erkende opleidingscentra komen. In dat verband is het van belang dat amendement 8 niet wordt aangenomen. Aanneming van dat amendement zou namelijk het gevaar van sociale dumping met zich meebrengen. Het laten vallen van opleidingsvoorwaarden houdt in dat men die cursussen kiest die het kortst duren en dat men die plaats kiest waar de cursussen het eenvoudigst zijn. Als we goedvinden dat men kan kiezen tussen een test en een cursus, dan kunnen we helaas niet aanvaarden dat men tegelijkertijd kan kiezen in welk land men de cursus volgt. Dat gaat niet. Dat zou veel te riskant zijn. Daarom is amendement 8 volgens mij onaanvaardbaar.
Tenslotte wil ik de hoop uitspreken dat er geen bemiddelingsprocedure komt. Ik heb van de commissaris begrepen dat het verkeersveiligheidsprogramma zo goed als klaar is, en daar ben ik zeer dankbaar voor. We wachten er al heel lang op en we zullen het met grote belangstelling lezen.

Vermeer (ELDR).
Ik wil allereerst de heer Grosch bedanken voor zijn inspanningen in het kader van dit verslag en om te komen tot een draagvlak binnen het Parlement en een reëel draagvlak voor de goedkeuring van bepaalde amendementen of de intrekking ervan.
Het ziet ernaar uit dat de verplichte beroepsopleiding voor chauffeurs op korte termijn werkelijkheid gaat worden. Het wordt hoog tijd dat beroepschauffeurs naast het behalen van een rijbewijs ook een vervolgopleiding kunnen en moeten volgen. De verkeersveiligheid voor de chauffeurs en de andere weggebruikers is belangrijk. Het is helaas nog zo dat een ongeluk met een vrachtauto vaak gepaard gaat met dodelijke slachtoffers. Het zou mooi zijn als dit percentage in de toekomst naar beneden gaat.
Voorzitter, van de stemming van deze richtlijn morgen zal een enorme impuls voor het vak van beroepschauffeur uitgaan. De ervaring in Nederland leert ons dat dankzij het volgen van een vakopleiding ook de beroepsvreugde voor chauffeurs enorm zal toenemen. Het rijden op een vrachtwagen is een vak met zijn eigen uitdagingen. Voor de sector is het belangrijk dat de mensen die besluiten beroepschauffeur te worden, ook behouden blijven voor het bedrijf. Deze continuïteit wordt groter als chauffeurs zich bewust worden van het grote maatschappelijke belang van hun beroep. De sector vraagt zelfs met nadruk om goede beroepschauffeurs. Zonder transport staat de economie immers stil.
Zelf had ik namens de ELDR-Fractie twee amendementen op dit verslag ingediend inzake de controle op de kwaliteit van de opleidingen en de mogelijkheid om ook in andere lidstaten de opleiding te volgen. Uit vrees dat dit door bepaalde lidstaten wordt aangegrepen om toch een bemiddelingsprocedure te volgen, zal ik deze amendementen intrekken. Ik denk dat het feit dat het verslag morgen wordt aangenomen en ook wordt uitgevoerd, veel belangrijker is. Ik hoop dat een snelle inwerkingtreding mogelijk is. Mijn voorstellen gaan nu gewoon te ver. Ik hoop samen met collega Grosch op een goede stemming morgen in de plenaire vergadering.

Bouwman (Verts/ALE).
Voorzitter, allereerst dank aan de heer Grosch voor het bijslijpen van de sociale kanten van de liberalisering om die twee elementen maar eens met elkaar te verbinden.
Ik denk dat het doel van de richtlijn heel duidelijk is. We willen de verkeersveiligheid verbeteren. We willen via de opleidingen ook het milieu op de weg proberen te verbeteren, want als de chauffeurs weten hoe dat werkt, dan kunnen ze daarop invloed uitoefenen. Uiteindelijk is het natuurlijk ook een sociaal pakket. Ik ga niet op alle details in. Ik denk dat het goed is dat de heer Vermeer een paar amendementen heeft ingetrokken, omdat dat anders wellicht zou kunnen leiden tot die sociale dumping waarover gesproken is.
Er zit echter één addertje onder het gras. Daar wil ik de commissaris even op aanspreken. Dat is het volgende. In de afgelopen dagen is weer gebleken - via de firma Willi Betz - dat er problemen zijn met de CEMT-vergunningen. We weten allemaal dat het bestuurdersattest - waaraan de heer Van Dam gewerkt heeft en dat gebaseerd is op de communautaire vergunningen - per 19 maart is ingegaan. Ook daar bestaat nog steeds de mogelijkheid tot ontduiking van de CEMT-vergunningen. De heer Grosch heeft er aan het eind reeds over gesproken. Ik zou de commissaris willen vragen hoe we de CEMT zo ver kunnen krijgen dat zij aandacht besteedt aan de door ons nagestreefde vakopleidingen en vervolgopleidingen voor de leden uit de lidstaten en de chauffeurs die werken voor in die lidstaten gevestigde ondernemingen, want anders blijven we zitten met een onopgelost probleem. Om die reden zou ik u willen vragen om daaraan aandacht te besteden.
Een tweede punt, ik denk dat we hier sociale kwesties behandelen en ik zal binnenkort aan de orde stellen of wij deze nou eigenlijk via de Commissie vervoer of via de Commissie sociale zaken moeten behandelen. Daarop kom ik nog terug.

Van Dam (EDD).
Voorzitter, enkele maanden geleden bespraken wij het verslag-Markov over de rij- en rusttijden in het goederenvervoer over de weg. Eén van de motieven om beperkingen aan de rijtijden te stellen, is dat het langdurig besturen van een voertuig een risico kan opleveren voor de verkeersveiligheid. De eerlijkheid gebiedt echter te zeggen dat niet alleen mentale en fysieke fitheid bijdraagt tot de verkeersveiligheid, maar ook goed ontwikkelde professionele vaardigheden. Derhalve zijn wij ingenomen met het voorstel minimumeisen te stellen aan de opleiding van beroepschauffeurs. Tot heden hebben slechts twee lidstaten zo´n opleiding. De uitbreiding tot alle lidstaten zal de professionele kwaliteit van de chauffeurs en de veiligheid op de weg aanmerkelijk bevorderen tot een vergelijkbaar hoog niveau.
Het is van belang dat een dergelijke opleiding zo veel mogelijk aansluit zowel bij de kwaliteiten van de individuele chauffeur als bij de dagelijkse praktijk. Dit vereist een flexibele invulling van het lesprogramma. In dat opzicht ben ik dan ook tevreden met de verschillende opleidingsmethoden die de Raad heeft voorgesteld. Lag in de oorspronkelijke plannen de nadruk op aanwezigheid, nu ligt die op het daadwerkelijk tonen van persoonlijke capaciteiten tijdens het examen. Een belangrijke taak ligt dan ook bij de toezichthoudende instanties die de kwaliteit van deze examens moeten waarborgen.
Daarnaast is het van belang de ontwikkeling in opleidingstechnieken op de voet te volgen. Tijdens de opleiding zal het waarschijnlijk niet mogelijk zijn alle denkbare verkeerssituaties door te nemen. Daarom is de bundeling van talrijke verkeerssituaties in een simulator een stap vooruit. Het gebruik ervan in de opleiding dient derhalve te worden bevorderd om de chauffeur zo adequaat mogelijk op alle mogelijke situaties voor te bereiden.
Niet alleen de verkeersveiligheid, ook de persoonlijke veiligheid van de chauffeur verdient onze aandacht. De Raad Justitie en Binnenlandse zaken van 14 en 15 oktober jongstleden stelde dat vrachtwagens met waardevolle commerciële goederen in toenemende mate een gemakkelijk doelwit zijn voor criminele organisaties. De signalen van verzekeringsmaatschappijen hierover zijn helder. Dit houdt aanzienlijke risico's voor de chauffeurs in. Om dergelijke criminele acties te bestrijden zal tijdens de opleiding ook aandacht moeten worden besteed aan preventieve maatregelen. Niet alleen ter bescherming van de lading, maar zeker ook van de chauffeur.
Concluderend achten we het gemeenschappelijk standpunt - inclusief de voorgestelde amendementen - een goede basis voor een chauffeursopleiding in de gehele Europese Unie. Het stelt de lidstaten in staat een praktijkgerichte opleiding op te zetten en in stand te houden. Met dank aan de rapporteur voor het vele goede werk.

Lisi (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil allereerst een woord van dank zeggen en mijn gelukwensen overbrengen aan de rapporteur, collega Grosch: niet alleen voor het werk dat hij in eerste en tweede lezing heeft gedaan, maar ook omdat hij volledig open stond voor suggesties van de collega's. Ik kan me volledig vinden in het eindresultaat van zijn werk en ik denk dat het uitstekende kansen maakt om morgen in deze Vergadering te worden aangenomen.
Wij hebben het, collega's, over een thema dat maar niet aan actualiteit wil inboeten. In mijn land bijvoorbeeld heeft zich afgelopen zaterdag voor de zoveelste keer voorgedaan wat wij 'het bloedbad van de zaterdagavond? noemen: vier jongeren zijn bij een verkeersongeval om het leven gekomen. Dit is onderhand een vast patroon geworden dat zich steevast elke week herhaalt: een onnodig bloedvergieten dat de samenleving steeds meer slapeloze nachten bezorgt. Het lijdt geen twijfel dat een van de beste manieren om dit probleem te bestrijden is om te voorzien in een adequate opleiding. Net zoals collega Sommer heb ik, toen wij debatteerden over een Europees Bureau voor de veiligheid van het wegverkeer, te kennen gegeven dat ik tegen zo'n instelling was. Ik vind namelijk dat wij geen behoefte hebben aan nog meer centrale organisaties, laat staan een ambtenarenapparaat. Waar wij wel op zitten te wachten, is een echt verkeersveiligheidsbeleid. Dat zijn twee totaal verschillende zaken. Vandaag kan ik tot mijn eigen voldoening constateren dat wij met deze richtlijn een fundamentele weg zijn ingeslagen om het belangrijke doel van veiligheid op onze wegen te realiseren. Waarom is dit een fundamentele weg? Omdat, zoals veel collega's al hebben gezegd, de opleiding met onze richtlijn een permanent karakter krijgt, en zo hoort het ook. Het is immers tegenwoordig niet meer voldoende om het rijbewijs te halen. Wij moeten ervoor zorgen dat vooral degenen die van beroepswege de weg gebruiken, zoals vrachtwagenchauffeurs en beroepsrijders, voortdurend in het oog gehouden worden. Dat is in het belang van hun eigen veiligheid, maar het is vooral ook een must voor de veiligheid van de andere weggebruikers.
Bij dezen dank ik naast de rapporteur eveneens de Commissie, die reeds heeft toegezegd dat zij zal meewerken. Als er een opleiding komt, dan moeten wij wel afspreken dat het iets serieus wordt, dat het dus niet pro forma wordt. Dit houdt in dat de vergunningen die onze lidstaten afgeven om dit soort opleidingen te verzorgen, terecht moeten komen bij serieuze centra: centra die de nodige capaciteiten in huis hebben en een bewijs van professionaliteit hebben geleverd. Hierbij kan de ervaring die de rijscholen in mijn land hebben opgedaan, als positief voorbeeld dienen. Ik geloof dus dat wij met deze richtlijn een bijdrage kunnen leveren aan een doeltreffende opleiding die meer veiligheid op de weg garandeert.

Pohjamo (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ook ik wil de heer Grosch bedanken voor het nuttige en uitstekende werk dat hij bij het opstellen van dit belangrijke verslag heeft verzet.
Zoals hier is gezegd, worden met de richtlijn de vakbekwaamheid van chauffeurs en de veiligheid op de weg verbeterd. Uniforme bepalingen inzake vakbekwaamheid verbeteren de sociale positie van de chauffeurs en de waardering voor het beroep. Met een verbetering van de basisopleiding kan in de lidstaten ook de leeftijdsgrens voor chauffeurs van veel voertuigklassen worden verlaagd, wat de aantrekkelijkheid van het beroep vergroot en het voor de vervoerssector makkelijker maakt arbeidskrachten aan te trekken.
Aangezien de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt goed rekening heeft gehouden met de amendementen van de parlementaire commissie, moeten we in deze zaak snel en zonder bemiddeling vooruitgang kunnen boeken. Ik denk dat we nog eens goed moeten nadenken over de doelstelling om de omzetting van de maatregelen in de nationale wetgeving met een jaar te vervroegen. De lidstaten hebben namelijk aangegeven dat er problemen zouden ontstaan door het strakkere tijdschema. De richtlijn brengt een grote reorganisatie in de opleiding mee en daarom hebben de lidstaten tijd nodig voor de implementatie ervan.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, eerst en vooral wil ik de rapporteur feliciteren met het verslag. Een verplichte opleiding voor truckers is echt nodig en had er eigenlijk al lang moeten zijn. Ik sta soms verbaasd over de achterstand die Europa heeft op het stuk van de verkeersveiligheid. Na het probleem met de rijtijden moet ook dit probleem dus dringend aangepakt worden. We moeten morgen het verslag goedkeuren om een aantal problemen op te lossen.
Ten eerste kan de vervoerssector professioneler worden. Er zullen betere chauffeurs op onze wegen komen. Het beroep van vrachtwagenchauffeur zal aantrekkelijker en ook respectabel worden. Er is absoluut geen plaats voor cowboys op onze wegen.
Ten tweede zal tijdens de opleiding ook aandacht besteed worden aan rationeel energieverbruik. Experimenten tonen aan dat zelfs ervaren chauffeurs na slechts één dag bijscholing blijvend tot 30 procent minder brandstof verbruiken. Dit is voor een Kyoto-gevoelige sector niet onbelangrijk.
Ten derde, en misschien het belangrijkste punt: ook de veiligheid op de weg zal erop vooruitgaan. Ik denk hierbij aan de opleiding in het gebruik van de verplichte dodehoeksystemen en van andere veiligheidstechnologie aan boord van vrachtwagens, maar ook aan het aanleren van een defensievere rijstijl ten voordele van de zwakkere weggebruikers in het algemeen en de fietsers in het bijzonder.

Booth (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, de leden van dit Parlement hebben geen specifieke opleiding of kwalificaties nodig en hoeven ook geen examen af te leggen. Toch spreken ze zich hier uit over de kwalificaties die andere mensen moeten hebben om werk te doen waarvoor deze parlementsleden zelf niet bevoegd zijn en waartoe de meesten niet in staat zouden zijn.
In een stelsel van regels hebben maatregelen niet altijd hetzelfde effect. Naarmate de complexiteit en draagwijdte van de reglementering toeneemt, wordt de wet van de afnemende meeropbrengsten steeds sterker voelbaar. En als men de reglementering blijft uitbreiden, gaat zij tenslotte averechts werken. Het is nog niet bewezen dat deze maatregelen, die in Frankrijk en Nederland al van kracht zijn, het vrachtverkeer veiliger maken. Een aantal landen waar deze aanvullende kwalificaties niet vereist zijn, kennen ook nu al betere veiligheidscijfers. We kunnen dan ook op zijn minst stellen dat de regelgeving het punt van de afnemende meeropbrengst heeft bereikt.
In mijn eigen land is het gewone rijexamen steeds strenger geworden en daarom kunnen veel jongeren uit de arbeidersklasse zich deze test steeds moeilijker veroorloven. Als gevolg hiervan is legaal autorijden het voorrecht geworden van kinderen van de rijken en rijden er volgens schatting meer dan een miljoen mensen zonder rijbewijs rond. Nu de opleidingseisen voor het besturen van bedrijfsvoertuigen worden verscherpt, zal ook deze activiteit voorbehouden blijven aan de bevoorrechte middenklasse of aan degenen die het geluk hebben dat hun baas zich verplicht voelt of wettelijk verplicht is de opleidingskosten te betalen en tevens bereid is vervangende chauffeurs in te zetten, zodat andere werknemers vrij kunnen nemen om rijlessen te volgen.
Voor kleine werkgevers betekent dit een aanzienlijke financiële last die zou kunnen leiden tot faillissementen en banenverlies. In het Verenigd Koninkrijk zijn de meeste werkgevers van mening dat de examens die hun chauffeurs hebben afgelegd al streng genoeg zijn. Die bestuurders hebben ook strenge medische tests ondergaan en zien zichzelf terecht als de elite onder de weggebruikers. Zij zouden zich geschoffeerd voelen door de eis om hun rijvaardigheid alsmaar weer te verbeteren. Veiligheid komt natuurlijk op de eerste plaats en beperkingen van de rijtijd van bestuurders zijn volkomen terecht, maar dat is een geheel andere kwestie. Wat wij hier zien is averechts sociaal beleid. Dit Parlement is bezig meer en meer banen buiten het bereik te brengen van de mensen die deze banen traditioneel vervulden en er hun brood mee verdienden. Als we zo doorgaan moeten we misschien het aantal zetels in dit Parlement maar uitbreiden, want het beroep van parlementslid zal dan zo'n beetje het enige zijn waarvoor geen diploma's vereist zijn.

De Palacio
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil alle sprekers bedanken, met name degenen onder u die hebben aangekondigd enkele amendementen te zullen intrekken om aanneming van deze tekst in tweede lezing mogelijk te maken.
Ik wil de rapporteur, de heer Grosch, nogmaals danken voor zijn voortreffelijke werk, want daarmee is onder meer mogelijk geworden dat wij morgen tijdens de stemming waarschijnlijk een consensus bereiken.
Ik heb goede nota genomen van hetgeen de heer Bouwman heeft opgemerkt over de CEMT-vergunningen. Het is belangrijk dat wij de eisen en voorstellen die wij in Europees kader formuleren, aan de CEMT kenbaar maken. Samen met ons eerdere voorstel betekent het nu voorliggende voorstel echter dat alle eisen niet alleen van toepassing zullen zijn op chauffeurs afkomstig uit landen van de Europese Unie, maar ook op chauffeurs uit derde landen die in de Europese Unie voor Europese ondernemingen werkzaam zijn.
Als antwoord op de tweede vraag van de heer Bouwman kan ik zeggen dat dit soort regelgeving bedoeld is om de veiligheid te verhogen. Het directoraat-generaal Energie en Vervoer benadert dit soort aangelegenheden vanuit het perspectief van de veiligheid. Dit directoraat-generaal houdt zich bezig met veiligheidsaspecten, niet met sociale aspecten, behalve dan voorzover die samenhangen met veiligheid.
Als het in dit specifieke geval om uitsluitend sociale aspecten was gegaan, had het Parlement de kwestie via de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en niet via de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme moeten behandelen.
Ik hoop dat er morgen een akkoord ligt waarmee deze tekst in tweede lezing kan worden aangenomen, want dan kunnen we de veiligheid verhogen en oneerlijke concurrentie in het wegvervoer vermijden.
Ik dank nogmaals alle sprekers, de rapporteur en degenen die hebben gezegd hun amendementen te zullen intrekken om dat akkoord morgen mogelijk te maken. Ik neem goede nota van de overwegingen die mij zijn aangereikt voor toekomstige voorstellen van de Commissie.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0087/2003) van mevrouw de Sarnez, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een programma voor de verhoging van de kwaliteit van het hoger onderwijs en de bevordering van het intercultureel begrip door middel van samenwerking met derde landen (ERASMUS WORLD) (2004-2008) (COM(2002) 401 - C5-0360/2002 - 2002/0165(COD)).

De Sarnez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in deze moeilijke tijden komt het me voor dat de wens van de Commissie - die zij al jarenlang steeds weer opnieuw heeft uitgesproken - om van het 'Europa van de kennis? een van de strategische speerpunten van de Unie te maken, meer dan ooit actueel is.
Het ERASMUS WORLD programma, waar we vanavond over debatteren, past prima in dat plaatje. Dat is dus heel goed nieuws voor Europa. Er zijn aan dit programma twee grote uitdagingen verbonden en die zijn nauw met elkaar verweven: om het hoger onderwijs van de Europese Unie aantrekkelijker te maken voor studenten en docenten uit de rest van de wereld en om de banden tussen de Europese universiteiten aan te halen teneinde de kwaliteit en de concurrentiepositie van het Europees hoger onderwijs te verbeteren. Door enerzijds te werken aan hun banden onderling en anderzijds aan hun banden met de rest van de wereld kunnen onze universiteiten de kwaliteit van hun aanbod namelijk verbeteren. Zoals mevrouw Reding het uitdrukte: ERASMUS WORLD is het instrument dat Europa nodig heeft, zowel intern als extern, om optimaal in te spelen op de mondialisering van het onderwijs. Wanneer we onze universiteiten toegankelijk maken voor de wereld, dan maken we ze ook toegankelijk voor Europa.
Om te beginnen even iets over de naam van het programma: wij stellen voor om dit programma voortaan ERASMUS MUNDUS te noemen. Zodoende respecteren en beschermen we het beginsel van de culturele verscheidenheid, waar wij allen zeer aan hechten en dat een drijvende kracht is van onze Unie. Het programma bestrijkt de periode van 2004 tot en met 2008 en behelst vier zeer concrete doelstellingen. Allereerst worden er 250 zogenaamde ERASMUS MUNDUS-masteropleidingen in het leven geroepen. Die masteropleidingen worden geselecteerd voor een periode van vijf jaar, waarbij tenminste drie instellingen voor hoger onderwijs uit drie verschillende lidstaten betrokken zijn. Ze zullen worden afgesloten met officieel erkende universitaire graden. Deze masteropleidingen zullen toegankelijk zijn voor studenten en docenten uit derde landen en ik hoop ook dat ze ruimschoots toegankelijk zullen zijn voor studenten en docenten uit de Europese Unie, zodat ook zij profijt kunnen hebben van zo'n tour d'Europe.
Of deze opleidingen het masterlabel krijgen zal natuurlijk afhangen van de kwaliteit van het onderwijsaanbod, maar er dient hierbij ook rekening gehouden te worden met de kwaliteit van de voorzieningen voor de studenten. De selectie moet plaatsvinden door een jury van hoog niveau, samengesteld uit prominenten uit de academische wereld. Aan het eind van hun curriculum moeten de studenten tenminste twee talen hebben geleerd of gebruikt. De vreemdetaalverwerving moet namelijk centraal blijven staan voor de Europese Unie. Zoals de heer Prodi al zei: het leren van talen is een van de belangrijkste middelen voor de burgers van verschillende landen om echt tot wederzijds begrip komen. De promotie van de vreemdetaalverwerving moet dan ook met alle middelen worden gesteund en dit programma biedt ons daar een prima gelegenheid voor.
Ten tweede moet er een beurzenstelsel worden opgezet. Voor 4200 studenten uit derde landen zullen aanzienlijke beurzen beschikbaar zijn, direct vanuit ERASMUS MUNDUS of in het kader van partnerships tussen hun eigen universiteit en de universiteiten die aan een masteropleiding meedoen. Verder zullen er ook beurzen zijn voor 1000 docenten uit derde landen, die worden uitgenodigd om gedurende gemiddeld drie maanden onderwijs te komen geven of onderzoek te komen doen in Europa.
Ten derde worden er partnerships gesloten om het intercultureel begrip te vergroten en uit te dragen. Hiervoor worden instellingen voor hoger onderwijs aangespoord om een samenwerkingverband aan te gaan met universiteiten uit derde landen.
Tenslotte staat de internationale promotie van het Europese hoger onderwijs op de agenda. Zo zal er een internetsite komen die speciaal aan dit programma is gewijd en die actuele informatie bevat over de ERASMUS MUNDUS-masteropleidingen.
Om al deze doelstellingen te bereiken leek het ons zaak de benodigde middelen daarvoor te krijgen. Daarom hebben we voorgesteld het budget naar 300 miljoen euro te tillen, waarbij we ervoor waken de bestaande programma's te benadelen en we rekening houden met de middelen die de begrotingsautoriteit daarvoor ter beschikking stelt alsmede de voorwaarden die zij daaraan verbindt. Op al deze punten is de samenwerking met onze collega's van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport en met de rapporteurs voor advies buitengewoon vruchtbaar geweest. Dank daarvoor!
Ter afsluiting wil ik hier nog een wens uitspreken: dat straks jonge studenten, universiteitsmedewerkers en onderzoekers uit de Europese Unie en uit de rest van de wereld op ons continent stof vinden om te leren, om zich te ontwikkelen en elkaar beter te begrijpen.
Reding
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wil graag de rapporteur hartelijk danken voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht en voor de steun die zij, gedurende al haar werk, samen met haar collega's heeft geleverd aan de Commissie. Mijns inziens beslissen we vandaag over een groots programma. ERASMUS was een van de topprogramma's op het gebied waar we ons nu mee bezighouden en dat blijft het nog steeds. Ik denk dat als je de Europese burgers vraagt om een Europees programma te noemen, dat vrijwel iedereen dan meteen ERASMUS noemt aangezien dat het eerst bij hen opkomt. Het is trouwens belangrijk om te zeggen wat spontaan in je opkomt, want de vereenzelviging met Europa vindt eveneens plaats op het vlak van de gevoelens, namelijk het gevoel bij een grote familie te behoren. Je hoeft maar naar de film L'auberge espagnole van Cédric Klapisch te kijken om te begrijpen hoe belangrijk het kan zijn voor jongeren om elkaar te ontmoeten in de studie en met gedeelde idealen.
ERASMUS, dat topprogramma van onze Unie, gaan we nu dus uitbreiden, en wel op wereldschaal. Dat is een erg goede zaak, want - zoals uw rapporteur het al heel correct opmerkte - we zijn aangekomen op een punt waarop we geen muren moeten optrekken maar bruggen moeten bouwen. En met ERASMUS WORLD gáán we die bruggen bouwen, bruggen tussen Europa en de andere werelddelen.
De onvoorwaardelijke inachtneming van de bevoegdheden van de lidstaten en van de autonomie van de instellingen voor hoger onderwijs ligt aan dit project ten grondslag. Mijnheer de Voorzitter, aangezien uw rapporteur al uiteengezet heeft wat het project inhoudt zal ik het houden bij een korte samenvatting. Allereerst gaat het bij de masteropleidingen van de Europese Unie om het vierde en vijfde jaar van de universitaire studie. Bij deze masteropleidingen moeten tenminste drie instellingen voor hoger onderwijs uit drie verschillende lidstaten betrokken zijn. Zij moeten een studieprogramma bieden waarbij de studenten aan tenminste twee van die instellingen gedurende een bepaalde periode komen studeren. Ik ben het eens met mevrouw de rapporteur en haar collega's dat het erg belangrijk is dat deze jongeren die tijdens hun tour d'Europe meerdere universiteiten bezoeken, niet alleen wiskunde of rechten gaan studeren maar dat ze ook kennis opdoen van de culturele diversiteit van de Europeanen. Die zeer belangrijke boodschap willen wij de Europese jongeren en de jongeren uit derde landen dan ook meegeven.
Voorts komt er voor jongeren uit derde landen en voor docenten een beurzenstelsel dat aan de masteropleidingen van de Europese Unie verbonden is. Ook, en dat is vooral interessant voor Europeanen, komen er partnerschappen tussen deze masteropleidingen van de Europese Unie en instellingen voor hoger onderwijs in derde landen met als doel het Europese onderwijs open te stellen naar buiten toe en de positie ervan in de wereld te verstevigen. Dankzij deze partnerschappen krijgt ook de mobiliteit van Europese studenten meer structuur. Natuurlijk moet dat hoger onderwijs ook aantrekkelijker gemaakt worden door activiteiten te organiseren die onze universiteiten bekendheid moeten geven. Daarom bevat het voorstel ook ondersteunende maatregelen van technische aard, zoals dat betaamt, en is het budget vastgesteld op 200 miljoen euro.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe snel even wat te vertellen over wat de Commissie voornemens is te doen met de vele amendementen die zijn ingediend, zodat de sprekers dat weten als ze het woord voeren. Allereerst noem ik het eerste amendement van het Parlement. Dit is de laatste keer dat ik 'ERASMUS WORLD? zeg; het Parlement stelt voor om het ERASMUS MUNDUS te noemen, vanaf nu ís het dus ERASMUS MUNDUS.

U weet heel goed dat ik een voorvechter ben van de kennis van vreemde talen. Als bij het ERASMUS MUNDUS-programma meerdere universiteiten uit verschillende landen betrokken zijn, zal de taalkundige verscheidenheid daar uiteraard ook deel van uitmaken. Ik zeg dus ja tegen amendement 4 en in hoofdlijnen ook tegen amendement 53 of anders tegen de amendementen 67, 68 en 77. Deze laatste vervangen amendement 53 en worden, naar ik aanneem, hergeformuleerd om elke vooroordeel aangaande de taal waarin college wordt gegeven, te vermijden. Ook stemmen we in met de hoofdlijnen van amendement 29, of eventueel de amendementen 70 en 76 die dit vervangen, en met amendement 51. Omwille van de samenhang binnen de tekst moeten deze echter wel worden samengevoegd met amendement 53. Aan amendement 68 kan ik mijn goedkeuring niet verbinden daar dat erop gericht is de promotie van talenkennis en intercultureel begrip te schrappen. Dat is precies de tegenovergestelde richting van waar wij heen willen.
Dan kom ik nu bij het beroepsonderwijs. Ik begrijp de bedoeling van de afgevaardigden die het beroepsonderwijs een duwtje in de rug willen geven, maar ERASMUS MUNDUS is een programma voor het academisch onderwijs. De Commissie kan de amendementen 12, 15 en 45 derhalve niet aannemen. De amendementen 18 en 46 kunnen gedeeltelijk worden overgenomen als de verwijzingen naar het beroepsonderwijs eruit geschrapt worden.
Wat betreft de braindrain hebben wij altijd als grondbeginsel van onze overwegingen genomen dat ERASMUS MUNDUS jongeren moet aantrekken uit derde landen om hen er na afloop weer toe te bewegen terug te keren naar hun land van herkomst, opdat ze daar kunnen voortbouwen op hetgeen ze bij ons hebben geleerd. In die zin kan de Commissie wel instemmen met het idee achter amendement 24, maar dit moet dan wel opnieuw worden geformuleerd. Amendement 7 daarentegen kan niet worden overgenomen, want het gaat hier niet om ontwikkelingssamenwerking. Amendement 78 kan evenmin worden overgenomen aangezien het programma studenten uit derde landen geen steun kan verlenen die verband houdt met hun terugkeer in hun land van herkomst.
Als het om gelijke kansen gaat dan kan ik mij als vrouw natuurlijk vinden in het idee om aan vrouwen een eerlijke kans te bieden. Dat kan echter niet het doel van ERASMUS MUNDUS zijn. Laten we het programma niet topzwaar maken. Amendement 5 lijkt me evenwichtig, evenals amendement 23, de gedachte erachter althans. Met de amendementen 61, 64 en 65 daarentegen lopen we mijns inziens het risico dat bij de uitvoering te veel nadruk op deze problematiek komt te liggen.
Wat de comitologie betreft, kunnen wij niet instemmen met amendement 42, dat erop gericht is om terzake bevoegde organisaties bij het werk van het comité te betrekken, noch kunnen wij amendement 33 overnemen dat verzoekt om een zeer verregaande betrokkenheid van die organisaties bij de uitvoering van het programma.
Ik heb goed begrepen wat de rapporteur op budgettair gebied gezegd heeft. Voorlopig kan de Commissie niet anders dan haar oorspronkelijke voorstel handhaven. Zij zou haar standpunt evenwel kunnen herzien in het licht van een eventuele verhoging van het plafond van rubriek 3.
Een groot aantal amendementen zijn bedoeld om de tekst ofwel te verhelderen of te vereenvoudigen, ofwel om deze meer soliditeit te geven. Deze worden door de Commissie allemaal overgenomen, behalve de amendementen 27 en 30, aangezien daarin de drang om de tekst bondiger te maken de begrijpelijkheid ervan zou schaden.
Welke rol de Gemeenschap speelt op het terrein van programma's wordt natuurlijk bepaald door artikel 149 van het Verdrag en door het feit dat we de autonomie van de instellingen voor hoger onderwijs - een conditio sine qua non - respecteren. Derhalve kan de Commissie geen amendementen overnemen die deze autonomie kunnen schaden.
Aangaande de selectieprocedure is het merendeel van de amendementen overgenomen, behalve de amendementen 52, 54 en 58, omdat daarin criteria worden geëist die in strijd zijn met de hoofddoelstelling, de kwaliteit - kwaliteit is zeer belangrijk voor ERASMUS MUNDUS - en de amendementen 55 en 57, omdat daarin voor een wetstekst te veel in detail wordt getreden ten aanzien van de uitvoering.
Evenmin kan voorkeursbehandeling voor een bepaalde regio worden overgenomen - het gaat hier om amendement 3. Dat is eveneens het geval voor amendement 6, waarin enigszins voorbarig op toekomstige programma's wordt gezinspeeld en voor de amendementen 19, 72 en 73, aangezien deze het profiel van de betreffende academici teveel inperken. Amendement 74 kan niet worden overgenomen omdat het particuliere organisaties uitsluit van actie 4, en de amendementen 71 en 75, die tot doel hebben de ERASMUS MUNDUS-masteropleidingen te schrappen, ook niet. Deze masters vormen namelijk de spil van het programma.
Samenvattend: de Commissie kan 39 van de 66 aanvankelijk ingediende amendementen overnemen, alsmede vijf van de twaalf amendementen die zijn ingediend na de stemming in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport. De planning is dat het programma in het academisch jaar 2004-2005 van start gaat en daarom moet de uitnodiging tot het indienen van voorstellen in november van dit jaar gepubliceerd worden. De aannemingsprocedure mag daarom geen vertraging oplopen en ik vertrouw er dan ook op dat het Parlement en de Raad geen tijd zullen verliezen.
Mijnheer de Voorzitter, we hebben hier nu de gelegenheid om iets groots te ondernemen, een onderneming waar de burgers begrip en waardering voor zullen hebben en waarvan de toekomstige generaties de vruchten zullen plukken, vooral op het gebied van onderling begrip. Wij nemen vandaag een initiatief waarvan ik zeker ben dat het navolging zal vinden.

Wenzel-Perillo (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil mevrouw De Sarnez graag feliciteren met haar uitstekende verslag en haar tevens bedanken voor de goede en constructieve samenwerking. Uit het programma ERASMUS WORLD, dat zo wezenlijk is voor de toekomst van onze Unie, blijkt hoe belangrijk en nuttig een goede samenwerking tussen de parlementaire commissies en de Europese Commissie is.
De ingediende amendementen vormen een aanvulling op het voorstel van de Commissie en zorgen vooral voor een breder financieel fundament: 300 miljoen euro in plaats van de voorgestelde 200 miljoen euro. Met name op het gebied van opleiding, cultuur en jeugd komen wij bij nieuwe programma's die belangrijke investeringen voor de toekomst vergen, steeds weer bij dezelfde essentiële vraag terecht: Waar moet het geld vandaan komen als in de betreffende rubriek eigenlijk geen middelen meer beschikbaar zijn? Hoe moet dus de financiering plaatsvinden als men niet wil bezuinigen op soortgelijke programma's in dezelfde rubriek? Deze vraag zal in de plenaire vergadering meer dan één keer gesteld en beantwoord moeten worden, want ik zie hetzelfde probleem ook opdoemen met betrekking tot het verslag van onze collega, de heer Mauro, over het eLearning-programma.
Traditioneel is het beleid van ons Parlement gericht op het verdedigen van bestaande programma's. Als wetgever is de Raad zich weliswaar bewust van het belang van de programma's, maar als begrotingsautoriteit is hij niet bereid om meer geld voor rubriek 3 ter beschikking te stellen. Op basis van de huidige financiële vooruitzichten voor de periode tot eind 2006, is de te verwachten financiële speelruimte gering. Dat geldt zeker voor de eerste drie jaar van het programma ERASMUS WORLD. Met name met het oog op de strategie van Lissabon is echter nu het juiste moment aangebroken om kleur te bekennen: welke accenten willen wij bij de toewijzing van de beschikbare middelen aanbrengen als wij inderdaad de overgang naar een concurrerende, dynamische en op kennis gebaseerde maatschappij willen creëren, zoals ook op de Voorjaarstop bijna twee weken geleden in Brussel van alle kanten wederom bevestigd is? Tegen die achtergrond moeten wij pleiten voor een adequate financiële basis ter hoogte van 300 miljoen euro voor dit nieuwe belangrijke programma.
Daarom doe ik nogmaals een dringende oproep aan de Raad om zijn blik samen met ons op de toekomst te richten en ons op dit punt te steunen. Als lid van de Begrotingscommissie moet ik er nog op wijzen dat er in de huidige situatie waarschijnlijk sprake zal zijn van een herschikking van de middelen in rubriek 3 zodat het financiële plafond niet overschreden wordt. Praktisch gezien zouden in eerste instantie middelen opnieuw kunnen worden toegewezen van maatregelen waarvoor in de financiële vooruitzichten nog geen financieel kader is vastgelegd of waarover pas tijdens de medebeslissingsprocedure vanaf 2007 een besluit wordt genomen.

Hieronymi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik mevrouw De Sarnez van harte willen feliciteren. Zij heeft iedereen in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport aangestoken met haar enthousiasme voor dit nieuwe, belangrijke programma en ik wil benadrukken dat wij met plezier aan de beraadslagingen deelgenomen hebben, omdat wij het gevoel kregen een steentje bij te dragen aan het vormgeven van de toekomst. Naast deze felicitaties zou ik ook de Commissie, in de persoon van commissaris Reding, willen bedanken voor dit programmavoorstel omdat wij op basis hiervan een gemeenschappelijke bijdrage kunnen leveren aan een investering in de toekomst van Europa en in de nieuwe generatie. Ik vind ERASMUS MUNDUS een logisch vervolg op het algemeen bekende ERASMUS-programma. Dat programma heeft ertoe bijgedragen dat generaties jonge Europeanen niet alleen hun eigen land, maar ook andere landen van de Europese Unie hebben leren kennen.
ERASMUS MUNDUS gaat nu weer een stap verder, zowel naar binnen als naar buiten toe. Naar binnen betekent dit dat de Europese Unie, en met name de lidstaten, bereid zijn om op basis van hun eigen besluitvorming en in het kader van het Bologna-proces en de besluiten van Lissabon een intensievere samenwerking op universitair gebied aan te gaan. Dat hadden wij een aantal jaren geleden niet voor mogelijk gehouden. Dit moet uiteindelijk leiden tot een EU-kwaliteitslabel voor masteropleidingen - een uitstekend initiatief! Dat schept een band en biedt nieuwe, gezamenlijke toekomstmogelijkheden. Dit nieuwe programma is trouwens voor iedereen een belangrijke stap, omdat wij hierdoor ook de gemeenschappelijk Europese situatie op het gebied van opleidingen kunnen verbeteren.
Op basis van ERASMUS MUNDUS kunnen we zelfs nog een stap verder gaan. Postdoctorale studenten uit derde landen krijgen nu namelijk ook toegang tot Europese universiteiten. Dat is iets wat wij ons in het kader van een toekomstgerichte, interculturele dialoog alleen maar zouden kunnen wensen. Een bevordering van de interculturele dialoog is immers nooit dringender noodzakelijk geweest dan in de afgelopen dagen en weken. Daarom zou ik willen besluiten met een oproep aan de Raad: Met het oog op de verschrikkelijke gebeurtenissen in Irak zou het ondenkbaar zijn dat u de benodigde middelen voor dit programma - en dat zijn minimaal de 300 miljoen euro waar het Parlement om verzoekt - niet ter beschikking stelt! Het is de plicht van ons allemaal om op dit gebied onze verantwoordelijkheid te onderkennen en voor de noodzakelijke investeringen te zorgen.

Iivari (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw De Sarnez, bedanken voor haar grote inzet voor het programma ERASMUS WORLD en de goede samenwerking, hoewel wij er niet helemaal in zijn geslaagd op alle punten eensgezindheid te bereiken. Het belangrijkste is echter dat de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport het voorstel van de Commissie snel heeft kunnen behandelen. Ik hoop ook dat er spoedig overeenstemming met de Raad wordt bereikt, zodat het programma vanaf begin volgend jaar op volle toeren kan draaien.
Er is een duidelijke behoefte aan het vergroten van de aantrekkingskracht van Europa en het versterken van de identiteit van het hoger onderwijs in Europa. Momenteel gaat het merendeel van de internationale uitwisselingsstudenten naar de Verenigde Staten. Dat land heeft, bijvoorbeeld in de vorm van Fullbright-stipendia, een lange traditie in het ontvangen van buitenlandse studenten. Jaarlijks studeren in de Verenigde Staten meer dan een half miljoen jongeren uit andere landen. In Europa studeren daarentegen ongeveer vierhonderdduizend studenten uit derde landen. Meer dan driekwart van hen komt naar het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland ofwel naar de drie grote lidstaten.
Van de mogelijkheden die de Europese universiteiten bieden, worden er momenteel dus veel niet benut. Hetzelfde geldt voor de meerwaarde die met het vormen van netwerken tussen universiteiten wordt bereikt. Het programma voor masteropleidingen ERASMUS MUNDUS streeft ernaar dit manco te verhelpen door een Europees masterexamen voor studenten uit derde landen in te stellen dat gebaseerd is op een partnerschap van tenminste drie Europese instellingen voor hoger onderwijs.
In de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport besteden wij veel aandacht aan de meertaligheid in Europa. Misschien wilde daarom een meerderheid van de commissie artikel 4 van het voorstel aanvullen met een lid dat stelt dat het programma tot doel heeft: 'bevordering van taalvaardigheden, met name door gebruik te maken van tenminste twee talen die worden gebezigd in het land waar zich de instellingen bevinden die bij de masteropleiding ERASMUS MUNDUS betrokken zijn?. Ik vrees ten zeerste dat zo'n strikte bepaling in strijd is met de basisdoelstellingen van het programma. ERASMUS MUNDUS is geen talenprogramma, het doel ervan is de aantrekkingskracht van het hoger onderwijs in Europa te vergroten. Denk bijvoorbeeld aan een tot het masterprogramma behorend examen biotechnologie dat met een samenwerking tussen hogescholen in Finland, Letland en Estland kan worden gerealiseerd. De eis om de taal van de betrokken landen te studeren zal de aantrekkingskracht van het programma bij jongeren die in biotechnologie zijn geïnteresseerd vast niet vergroten. Het probleem heeft niet alleen betrekking op het noorden van Europa, maar ook op bijvoorbeeld Portugal en Griekenland. Ik hoop dan ook dat de strikte eis met betrekking tot het leren van talen bij de stemming in de plenaire vergadering wordt geschrapt.

Sanders-ten Holte (ELDR).
Voorzitter, hoewel ik mij afvraag of het nu werkelijk zo belangrijk is of het door de Commissie voorgestelde programma ERASMUS WORLD of ERASMUS MUNDUS moet heten, wil ik mevrouw De Sarnez graag bedanken voor haar gedegen verslag. Het voorstel van de Commissie, mevrouw de commissaris, komt precies op tijd. Europa wil graag de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld worden en dan is het goed dat het naar voren treedt als een continent waar het universitaire niveau hoog is, zodat het voor buitenlandse studenten de moeite waard is om hier te komen studeren. De universiteiten zelf kunnen er ook alleen maar baat bij hebben als de onderlinge samenwerking wordt bevorderd.
Hoewel op dit ogenblik in mijn eigen land stemmen opgaan die suggereren dat het aanleren van twee vreemde talen niet echt nodig is, wil ik hier graag nog eens nadrukkelijk mijn steun betuigen aan het voorstel van het Europees Parlement om toch via dit programma de studenten uit derde landen de gelegenheid te geven de talen van twee gastlanden aan te leren. Alleen al hier in het Europees Parlement merk je hoe noodzakelijk dat is. Talenkennis draagt niet alleen bij tot een betere concurrentiepositie van de afgestudeerde student op de arbeidsmarkt, maar verbreedt ook zijn culturele bagage.
Toch wil ik bij dit verslag graag nog een kanttekening plaatsen. Het programma is bedoeld voor studenten en universiteiten in de hele wereld en ik wil daarbij aandringen op extra aandacht voor universiteiten uit de derde wereld. Onderwijs is het beste wapen in de strijd tegen armoede. Door studenten uit de derde wereld de kans te geven in de Europese Unie hun kennis te vervolmaken, kunnen wij bijdragen aan het verspreiden van kennis in hun eigen land. We moeten natuurlijk wel ervoor zorgen dat ze niet in Europa blijven hangen, want het is niet de bedoeling van het programma om de braindrain aan te zwengelen. Indien de Europese universiteiten bereid zijn om met universiteiten uit de derde wereld samen te werken, is er voor de studenten ook voldoende reden om naar hun eigen land terug te gaan en daar hun opgedane kennis door te geven aan hun landgenoten. Zo kunnen wij via dit programma een wezenlijke bijdrage leveren aan het verhogen van de levensstandaard, ook in de derde wereld.

Fraisse (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, misschien moeten we maar eens ophouden de term 'kennismaatschappij? te gebruiken. Ik doe onderzoek in mijn eigen land en ik schrik elke keer weer als ik het woord 'kennismaatschappij? hoor. Het lijkt me van belang om in dit verband twee dingen te benadrukken. Ten eerste, wat is de taal van de kennis? Als Europa een bijdrage kan leveren aan de mundus, aan de wereld, is dat in de eerste plaats zijn talendiversiteit. Het is vaak genoeg gezegd, maar ik wil het op mijn beurt nog een keer zeggen: ik denk dat talendiversiteit en culturele diversiteit in beginsel samengaan. Als wij een Europees project beginnen en als we ook willen laten zien wat Europa de wereld te bieden heeft en wat het van de wereld ontvangen kan, dan moeten we met de verschillende talen omgaan zoals we dat ook in ons Parlement doen; we vragen niet meer dan dat het er op de universiteit net zo aan toe zal gaan. Bedankt, Mevrouw De Sarnez, dat u daar op gewezen heeft.
De taal van de kennis is één ding, maar dan zijn we nog niet bij de kennis zelf. Mevrouw de commissaris, u heeft gezegd dat u bepaalde amendementen overneemt en andere niet. U wilt dat het belang van gelijke kansen wel genoemd wordt maar het mag niet teveel nadruk krijgen. U wilt wel - en die amendementen kwamen van mij - dat er ongeveer naar een gelijke verdeling gestreefd wordt tussen bèta- en alfawetenschappen, maar u wilt niet dat dat een selectiecriterium is, als ik uw toelichting van zojuist goed heb begrepen. Wat mij betreft hoeven we niet verder te gaan dan beginselen en richtsnoeren. Maar we weten ook dat er, om toegang te krijgen tot de wereld van de wetenschap en van het hoger onderwijs, soms ook bepaalde beperkingen moeten zijn en dat er doelen moeten worden gesteld en dan niet slechts in een paar woorden.
Wat de menswetenschappen betreft wil ik u herinneren aan het zesde kaderprogramma voor onderzoek. Tot aan het vijfde kaderprogramma waren de menswetenschappen een hulpmiddel voor het onderzoek en geen doel van onderzoek; ze konden van pas komen voor andere wetenschappen, maar werden als zodanig niet als volwaardige wetenschappen beschouwd bij de verdeling van onderzoeksgelden. Met ingang van het zesde kaderprogramma voor onderzoek hebben de menswetenschappen wel een plaats gekregen en daar ben ik bijzonder blij mee.
Ik zou graag zien, mevrouw de commissaris, dat het op de punten die verband houden met gelijke kansen en met een goed evenwicht tussen alle wetenschappen en alle disciplines niet slechts bij woorden blijft, maar dat het werkelijk mogelijk zal zijn deze meer aandacht te schenken als het gaat om het uitwisselen van studenten en jonge onderzoekers of onderzoekers in spe.

Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, mevrouw De Sarnez, geachte collega's, ik ben blij met de titel ERASMUS MUNDUS, omdat dit ook een vingerwijzing is naar een gemeenschappelijke oorsprong van de grote culturele en linguïstische verscheidenheid in de Europese Unie. Wat die verscheidenheid betreft, wil ik ook graag benadrukken dat wij er zeer veel waarde aan hechten om deze traditionele doelstelling van het Europees Parlement ook op dit vlak in ere te houden. Naast de moedertaal dienen er daarom twee andere talen van de Unie in woord en geschrift beheerst te worden. Wij moeten naar mijn idee consequent naar de verwezenlijking van deze doelstelling blijven streven.
Mijn collega's hebben al veel kwesties aan de orde gesteld, zoals gelijke kansen en bestrijding van de armoede. Dat zijn doelstellingen die ook van een Europese Unie verwacht mogen worden. Wat mag er nog meer van deze Unie verwacht worden? Waarin kunnen wij nog de drijvende kracht zijn? Wat verwachten wij eigenlijk van onszelf en wat hebben wij te bieden? Ook hier val ik in herhaling en kan ik alleen maar zeggen wat mijn collega's ook al gezegd hebben. Wij kunnen het namelijk niet vaak genoeg onderstrepen: Wij hebben de kans om een ruimte van tolerantie en een ruimte vol respect te creëren, maar deze kan zonder onderwijs niet functioneren. Wij kunnen voor een ruimte zorgen met een interculturele dialoog en interculturele deskundigheid, maar wederom: dat kan zonder onderwijs niet functioneren!
Daarom doe ik ook een beroep op de Raad: dit zal alleen werken als wij nu bereid zijn om te investeren. Wij moeten het plafond van rubriek 3 verhogen en niet eenvoudigweg een deksel op die rubriek doen en zeggen dat wij de financiële middelen wel ergens anders op zullen beknibbelen. Waar wij die extra financiële middelen vandaan moeten halen, is in het huidige debat niet aan de orde, maar daar zullen wij in de toekomst ongetwijfeld wel aandacht aan moeten besteden! Mevrouw Wenzel-Perillo heeft het al eerder gezegd: die vraag zal vandaag nog vaker gesteld worden. Wij moeten kleur bekennen! De investering die wij vandaag op onderwijsgebied doen, zal een oogst opleveren die niet alleen binnen de Unie tot vreugde zal stemmen, maar ook buiten onze grenzen. En dat mag ook van Europa verwacht worden!
Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, een van de belangrijkste prestaties van de Europese Unie is de succesvolle bevordering van samenwerkingprogramma's op het gebied van onderwijs. Er zijn momenteel programma's op Europees niveau van kracht in ieder segment van ons onderwijssysteem.
Wij leven in een interne markt waar vrij verkeer van personen mogelijk is. Als de Europese Unie als politieke eenheid groei en welvaart wil nastreven, moeten we ervoor zorgen dat haar schoolkinderen verschillende talen kunnen leren en gebruik kunnen maken van de onderwijsstelsels van andere landen in de Europese Unie. Het contact tussen studenten op sociaal en onderwijsgebied kan alleen maar gunstig werken.
Over de situatie in Ierland kan men zeggen dat de investeringen in het onderwijs het mogelijk hebben gemaakt om de werkloosheid en emigratie terug te brengen en om onze dynamische jonge beroepsbevolking een belangrijke rol te laten spelen in de economische ontwikkeling van ons land. Het ERASMUS-programma van de EU is een van de populairste onderwijsprogramma's binnen de Europese Unie. Het bestaat al sinds halverwege de jaren tachtig en biedt studenten uit de EU-landen en kandidaat-lidstaten de kans om in andere lidstaten te studeren.
Sinds de lancering van het ERASMUS-programma hebben er al meer dan een miljoen studenten in Europa deelgenomen aan dit belangrijke onderwijsinitiatief. Op dit moment nemen er zelfs jaarlijks 100.000 studenten deel aan dit programma. Het verslag dat wij vandaag bespreken heeft betrekking op de lancering van een ERASMUS WORLD-programma dat volgens de planning in het jaar 2004 van start zal gaan.
De Europese Commissie heeft een begroting van 200 miljoen euro voorgesteld voor de uitvoering van dit programma voor de jaren 2004 tot en met 2008. Een van de belangrijkste elementen van dit programma, zoals beschreven in het verslag, is het mogelijk maken van uitwisselingen tussen studenten aan universiteiten in Europa en elders in de wereld. Bovendien zullen studenten en docenten die deelnemen aan het ERASMUS WORLD-programma financiële steun ontvangen. Er is ook financiële steun beschikbaar voor conferenties en seminars om de mobiliteit van personeel en studenten van Europese onderwijsinstellingen en van onderwijsinstellingen elders in de wereld te bevorderen.
Dit initiatief is weer een duidelijk voorbeeld van de inspanningen die de Europese Unie zich getroost om het niveau van het onderwijs in de Europese Unie en daarbuiten te verbeteren en te stimuleren.

Pack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil graag onderstrepen dat ik verheugd ben dat onze collega, mevrouw De Sarnez, met de titel ERASMUS MUNDUS de juiste toon heeft getroffen. Het behoeft geen uitleg dat dit een betere omschrijving is dan ERASMUS WORLD. Uit het woordje 'mundus? blijkt de meertaligheid van de Unie en dat wij niet uitsluitend in het Engels, de zogenaamde lingua franca, communiceren. Ik ben dan ook blij dat er voor dit Latijnse woord is gekozen.
In het verslag van mevrouw De Sarnez wordt op drie punten ingegaan die voor onze Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport en ook voor mijn fractie erg belangrijk zijn. In de eerste plaats is dat de Europese dimensie en meerwaarde die het onderwijs nu kan krijgen door de nieuwe mobiliteitsmogelijkheden. In de tweede plaats krijgt de rol van Europa op het internationale toneel juist op het gebied van het universitaire onderwijs een impuls doordat de EU attractiever en concurrerender wordt.
Mijn derde punt betreft de nadruk die op het leren van talen wordt gelegd. Ik ben het met iedereen oneens die beweert dat dit niet belangrijk zou zijn. Ik ben blij dat dit extra amendement er is gekomen, want juist door het aanleren van de talen van onze regio krijgen mensen die hiernaartoe komen een beter begrip van onze culturele verscheidenheid. In de vierde plaats blijkt uit de verhoging naar 300 miljoen euro dat de wil daadwerkelijk aanwezig is om een echte ruimte voor Europees onderwijs te creëren. Als op zondag verteld wordt hoe belangrijk dit onderwerp is en er met die strekking ook verklaringen in Bologna en Lissabon worden afgelegd, maar op maandag vervolgens de financiële middelen niet ter beschikking worden gesteld, dan gaat het alleen maar om loze woorden. Daarom moeten de leden van de Raad eraan herinnerd worden dat zij nu een bijdrage moeten leveren om de hoge eisen die zij zichzelf hebben gesteld, ook waar te maken.
Dit nieuwe programma is geïnspireerd op het geweldige succes van het SOCRATES- en het ERASMUS-programma, waarvoor ik een aantal keren als rapporteur heb gefungeerd. Eén miljoen studenten heeft inmiddels aan het ERASMUS-programma deelgenomen. In het kader van beide elkaar aanvullende programma's kunnen niet alleen aanvullende diploma's in het buitenland worden gehaald, maar worden ook de Europese talen, de Europese cultuur en de Europese normen en waarden toegankelijk. Deze zijn onontbeerlijk voor het creëren van begrip voor en een dialoog tussen culturen, waarnaar vandaag al een aantal keren is verwezen.
Het beperkte budget dat ons ter beschikking staat, vormt een belemmering en moet dan ook verhoogd worden. Een verdere belemmering is dat de animo van de kant van de docenten gering is, omdat de prestaties die zij in het buitenland verrichten, in hun eigen land vaak niet erkend worden. Wij moeten er met het oog op nieuwe programma's ook op letten dat alle programma's daadwerkelijk op elkaar afgestemd worden. Tot slot zou ik nog één oproep willen doen die ik vandaag nog niet heb gehoord, en dat is een oproep aan de Conventie dat het besef moet overheersen dat maatregelen zoals SOCRATES, ERASMUS en ERASMUS MUNDUS, niet slechts moeten worden gezien als ondersteunende maatregelen, maar veeleer als een reservoir van extra bekwaamheden dat wij koesteren en dat de kern van de Europese Unie vormt. Dat zou u ook zelf kunnen ervaren als u eindelijk eens een keer met de burgers zou gaan praten in plaats van voortdurend alleen maar met uw neus in de boeken te zitten!
Prets (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij hebben vandaag al een paar keer gehoord dat het belangrijk en dringend noodzakelijk is om alles in het werk te stellen om de aantrekkingskracht van Europa als kennisreservoir te vergroten en daardoor ook dichter in de buurt te komen van de doelstellingen van Lissabon. Op dit moment heeft het er echter alle schijn van dat wij ons steeds verder van het verwezenlijken van die doelstellingen verwijderen.
Met ERASMUS WORLD hebben wij wellicht de mogelijkheid om deze tekortkoming recht te zetten. De basis om ons doel te bereiken moet een kennisuitwisseling tussen Europa en derde landen zijn en niet een concentratie van kennis binnen de EU. Het programma is breed opgezet en gericht op instellingen van hoger onderwijs, op studenten uit de hele wereld, die de eerste fase van het hoger onderwijs hebben afgerond. Het programma is daarnaast bedoeld om studenten in de Europese Unie de mogelijkheid te bieden om in het buitenland verder te studeren en voor wetenschappers en academici uit derde landen.
Ik ben echter wel van mening dat het voor onze studenten die naar het buitenland gaan belangrijk is dat de noodzakelijke erkenning van studieprestaties en diploma's bevorderd en verbeterd wordt. Ook moet het studeren in het buitenland voor ERASMUS-studenten verbeterd en eenvoudiger gemaakt worden.
Ik wil ook onderstrepen dat ik een groot voorstander ben van gelijke kansen, dan wel van een evenwichtige deelname van mannen en vrouwen aan dit programma. Ik beschouw dat zowel met het oog op de deelname van landen als wat de vakgebieden betreft niet als iets secundairs. Als wij niet meteen vanaf het begin aandacht aan die gelijke kansen besteden, zullen wij later problemen krijgen bij de verwezenlijking van die doelstelling.
Ik wil ook kort ingaan op de meertaligheid. Er bestaan hierover verschillende opvattingen, maar ik vind dat zulks geen voorwaarde kan zijn voor deelname aan dit programma. De masteropleidingen hebben namelijk hun eigen zwaartepunten waar studenten zich op instellen. Naar mijn idee zal die linguïstische diversiteit ongetwijfeld een rol spelen tijdens de studie. Ik vind ook dat de mogelijkheid geboden moet worden om aan taalcursussen te kunnen deelnemen, maar ik vind niet dat dit als een van de criteria voor het toekennen van een studiebeurs gebruikt mag worden.
Tot slot nog even kort iets over de financiën. Wij zijn blij met die 300 miljoen euro, maar het moet dan wel om aanvullende middelen gaan. Als die middelen bij andere programma's weggehaald worden, zou dat namelijk in strijd zijn met het bevorderen van een kennismaatschappij.

Nordmann (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het daverende applaus dat mevrouw De Sarnez ten deel viel bij de presentatie van haar verslag zegt genoeg over hoe waardevol en hoe uitmuntend het is.
Naar aanleiding van ERASMUS MUNDUS hebben we het over Europese meerwaarde gehad. Er is ook parlementaire meerwaarde via de amendementen waarmee het Parlement bijdraagt aan dit Europese antwoord op de uitdaging van de concurrentie tussen universiteiten in de wereld. Deze uitdaging bestaat erin te reageren op de braindrain door brains aan te trekken, zonder daarbij de strategieën van buiten Europa te volgen maar door een eigen weg te vinden, namelijk die van de talendiversiteit. Het Europa van de kennis is het Europa van de talenkennis, de ontwikkeling van een uniek systeem van het bezoeken van diverse universiteiten, een visie op het organiseren van een academische gemeenschap in de vorm van een netwerk: dát zijn de vernieuwende elementen. En wat vragen wij daarvoor? Een kleine verhoging van het budget, een beetje budgettaire lucht voor ERASMUS MUNDUS, een klein financieel opstapje, Mijnheer de Voorzitter, om te komen tot een grote sprong naar de top.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in deze uren zijn we in gedachten bij het Iraakse volk, dat wordt afgeslacht door de Amerikaans-Britse agressoren, terwijl de Europese Unie schuldig toekijkt. Het enige wat de Unie interesseert, is hoe ze een deel van de buit in handen kan krijgen. Toch zijn er andere onderwerpen die onze aandacht opeisen, zoals het punt dat we nu behandelen.
Het onderhavige ontwerpbesluit stelt de programma's voor de masteropleidingen van de Europese Unie in en financiert in tweede instantie de toegang tot die programma's voor studenten en docenten uit derde landen. Het eerste punt is een grove schending van artikel 149 van het Verdrag en vormt een verdere stap in het opdringen van een concreet hogeronderwijsmodel, het bekende model van Bologna. De openstelling voor derde landen is niet bedoeld om ze te helpen bij de opleiding van hun eigen mensen, maar slechts als middel om de masters erdoor te drukken. Voor de Europese Unie is het ook een instrument om haar culturele invloed te doen gelden. Die invloed is de voorbode van economische infiltratie en een grotere politieke invloed van de Unie op internationaal vlak. Kenmerkend is de passage waarin gezegd wordt dat het politieke en economische welslagen van Europa in de wereld afhangt van een beter begrip en van de banden die de toekomstige leiders in derde landen aanknopen met Europa.
De ware doelstelling van de Europese Unie op onderwijsgebied is een andere, namelijk de Europese monopolies te voorzien van volgzame werknemers, die geen kennis bezitten maar wel de nodige vaardigheden in huis hebben. Dat is de reden voor de onderlinge aanpassing van onderwijsstructuren volgens het Bologna-model, met een bachelorstudie van drie jaar voor de grote massa van studenten, een specialisatie van twee jaar voor de uitverkorenen en een doctoraatstudie van drie jaar voor de elite der uitverkorenen. Vooral in mijn land, waar de bachelordiploma's nog niet officieel werden gelijkgesteld met diploma's van driejarige opleidingen, zal de goedkeuring van dit voorstel leiden tot snellere hervormingen.
Om te concurreren met de Verenigde Staten wil de Europese Unie met dit ontwerpbesluit ook de Europese markt voor hoger onderwijs stimuleren. Die markt moet wel eerst worden gecreëerd en dan moeten de Europese universiteiten gehoorzamen aan de wetten en prioriteiten van die markt. Het resultaat is de volledige commercialisering van het onderwijs, met als bewijs het kwaliteitsmerk voor studieprogramma's, waarvan sprake is in de tekst, alsof het gaat om auto's of sinaasappelen. De voorgestelde maatregelen voor de beoordeling en de kwaliteit zijn er om te garanderen dat het verstrekte onderwijs voldoet aan de eisen van het bedrijfsleven.
De Communistische Partij van Griekenland is mordicus tegen dit ontwerpbesluit, omdat het de inhoud van hogere studies aantast, de privatisering en commercialisering van het hoger onderwijs in de hand werkt, studies opsplitst in twee cycli volgens het Bologna-model en ondergeschikt maakt aan de behoeften van multinationals. Dat staat haaks op de belangen van de studenten, docenten en volkeren van de Europese Unie.
Het minste wat we willen is dat de eerste actie, de Europese masters, wordt afgevoerd. Om dat te bereiken heb ik een amendement ingediend.

Wyn (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik stel het voorstel van de Commissie voor een programma waarmee de mobiliteit van studenten en academici over de hele wereld wordt bevorderd zeer op prijs. Ik wil ook mevrouw De Sarnez gelukwensen met haar verslag.
Europese universiteiten hebben de wereld veel te bieden op wetenschappelijk en didactisch gebied. Daarom denk ik dat een programma waarmee de aantrekkingskracht van het Europees hoger onderwijs nog verder wordt vergroot zeer op zijn plaats is. Bovendien versterkt dit programma de concurrentiepositie van de onderwijssector ten opzichte van andere landen, met name de Verenigde Staten en Canada, door het aantrekken van getalenteerde en gemotiveerde studenten en academici uit derde landen.
Vanuit dit oogpunt juich ik het voorstel toe om de meerjarige begroting te verhogen van 200 tot 300 miljoen euro. Die verhoging is een goede zaak zolang er maar geen gevolgen zijn voor de uitvoering of financiering van andere belangrijke programma's, zoals SOCRATES en LEONARDO DA VINCI. Hoe het ook zij, het ERASMUS WORLD-programma zou niet alleen ten goede moeten komen aan Europese universiteiten, maar ook moeten bijdragen aan de verbetering van de levensstandaard, de ontwikkeling van het menselijk potentieel en de bestrijding van armoede in derde landen.
Ik wil graag het punt dat door andere sprekers is genoemd herhalen, namelijk dat het heel belangrijk is om studenten in de Europese Unie de kans te geven hun talenkennis te ontwikkelen. Het heeft geen zin om te spreken van een Europa van diversiteit als we mensen niet de gelegenheid geven hun talenkennis zodanig te ontwikkelen dat die diversiteit ook wezenlijk wordt gestimuleerd.

Graça Moura (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, er bestaat een zekere spanning tussen het mededingingsbeginsel en het samenwerkingbeginsel. De Europese Unie wil graag dat haar universitair onderwijs kan concurreren met dat van de Verenigde Staten, niet alleen wat de kwaliteit van dat onderwijs betreft, maar ook als het gaat om het aantrekken van studenten uit derde landen. Als de Unie daarin slaagt zal dat leiden tot een beter evenwicht binnen de transatlantische verhoudingen en een versterking van de westerse beschaving. Er wordt zo ook een sterkere basis voor democratie geschapen. Voorzover mij bekend laten de Noord-Amerikaanse universiteiten zich bij het aantrekken van knappe koppen uit derde landen vooral leiden door eigenbelang. De belangen van de landen waar deze mensen vandaan komen spelen nauwelijks een rol. Het samenwerkingbeginsel moet dus wijken voor het mededingingsbeginsel.
De ideeën van de Commissie op dit gebied komen me wat subtieler voor. Ze heeft het over cooperative approaches. Het zou de bedoeling zijn dat mensen uit derde landen die in Europa afstuderen uiteindelijk naar het land van oorsprong terugkeren om daar te werken. Dat geeft de Verenigde Staten echter een voorsprong. En dan zijn er nog andere kwesties die Europa een achterstand geven - we zullen daar bijzondere aandacht aan moeten besteden. Ik heb het dan over de taalproblematiek, de kwaliteit van het onderwijs, de reputatie van onderwijsinstellingen en -programma's, de gevarieerdheid van het aanbod, de erkenning van de behaalde diploma's in het land van oorsprong, de wetgeving betreffende verblijfsvergunningen, de inschrijvingskosten en de mogelijkheden om met een beurs te studeren.
In de Verenigde Staten wordt het onderwijs in één taal gegeven. De concurrentie tussen de onderwijsinstellingen is heel fel, en er zijn veel verschillende kwalificatieniveaus. Men getroost zich bovendien een enorme inspanning om talent aan te trekken en dat ook vast te houden. De bedragen die voor toelating en inschrijving moeten worden betaald verschillen per instelling. Ook al liggen die bedragen vrij hoog, de overige factoren zorgen ervoor dat het onderwijs in de Verenigde Staten veel aantrekkelijker is dan dat aan de Europese universiteiten.
In Europa hebben we ook nog met een ander probleem te maken. Studenten zijn vooral geïnteresseerd in universiteiten in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk of Duitsland, en niet zozeer in onderwijs in de overige lidstaten. Ongeveer driekwart van de studenten die in het buitenland willen studeren richten zich op universiteiten in deze drie landen. En dan is er de talenkwestie; we hebben daarvoor op het niveau van het hoger onderwijs nog geen sluitende oplossing gevonden. Dat maakt het moeilijk aspirant-studenten evenwichtiger over de lidstaten te verdelen. Een rudimentaire kennis van de taal van het gastland volstaat niet om universitair onderwijs te kunnen volgen. En hoeveel cursussen er ook worden georganiseerd - hetzij voorafgaand aan de studie, hetzij cursussen die de studenten naast hun studie kunnen volgen -, we moeten wel beseffen dat dit de voorsprong die het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland op dit gebied bezitten op korte termijn niet ongedaan kan maken.
Ik stel me dus ietwat sceptisch op, mijnheer de Voorzitter, maar dat is nog geen reden om niet voor het verslag van mevrouw De Sarnez te stemmen. Dat is heel goed en ook het initiatief van de Commissie is lovenswaardig. Het lijkt me echter een goed idee om naar betere oplossingen te zoeken voor de problemen die ik zojuist heb aangeroerd. De oplossingen die we tot nu toe gevonden hebben zijn immers allesbehalve bevredigend. We moeten erop aandringen dat daarvoor in de begroting de nodige middelen worden vrijgemaakt.

Zissener (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het aantal mobiele studenten is nog nooit zo groot geweest. Tegenwoordig is de situatie echter ook zodanig, dat de meerderheid van de internationale uitwisselingsstudenten niet met alle geweld de voorkeur geeft aan Europa als studielocatie. Volgens mij komt dat onder andere doordat wij er nog niet volledig in zijn geslaagd om een optimale combinatie tot stand te brengen tussen de individuele kracht, de variëteit van ons onderwijsaanbod en onze uitgebreide netwerkervaring.
Naar mijn idee kan dat probleem via het programma ERASMUS MUNDUS verholpen worden. Door het bevorderen van de samenwerking met derde landen zal ook het hoger onderwijs in Europa een extra kwaliteitsinjectie krijgen. Waar wij naar mijn idee ook nog behoefte aan hebben, is een duidelijk herkenbare identiteit van het Europese hoger onderwijs. Daarom geven veel afgestudeerden en wetenschappers voor hun onderzoek en vervolgstudie nog steeds de voorkeur aan Amerika. Met dit attractieve programma ERASMUS MUNDUS voor kwalitatief hoogstaand onderwijs kunnen wij die tendens volgens mij behoorlijk in ons voordeel ombuigen.
Ik zou zowel de Commissie als de rapporteur, mevrouw De Sarnez, vanaf deze plaats hartelijk voor hun initiatief willen bedanken. Mevrouw De Sarnez verdient een speciaal woord van dank, omdat zij erin geslaagd is om een aanvaardbaar compromis met de Begrotingscommissie tot stand te brengen. Daardoor zal de financiering van ERASMUS WORLD niet ten koste van reeds bestaande programma's gaan. Wij hebben immers al vaak genoeg gehoord dat de opleiding van jonge mensen in Europa geen onderwerp van bezuinigingen mag worden, maar juist een investering in de toekomst moet zijn.
Zabell (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw De Sarnez, feliciteren met haar uitstekende werk. Dames en heren, met dit verslag zetten wij opnieuw een stap in de goede richting. Ik zeg dat omdat er momenteel in de Europese Unie weliswaar vrij verkeer van werknemers is, maar geen vrij verkeer van studenten. Want laten wij elkaar niets wijs maken, studenten uit het ene land kunnen hun studie niet in een ander land vervolgen of daar aan de slag gaan, omdat studieprogramma's onderling verschillen of omdat elkaars studies en titels niet worden erkend.
Met het programma ERASMUS MUNDUS wordt uiteindelijk een poging gedaan die obstakels weg te nemen. Daarmee zal het bijdragen tot de ontwikkeling van kwaliteitsonderwijs en het vrije verkeer in de Europese zone. Bovendien zal een en ander bijdragen tot twee zaken die voor de Europese burger van vitaal belang zijn: begrip voor de verschillende culturen in Europa en, wat heel belangrijk is, talenkennis.
Wij moeten goed beseffen dat, als ons doel een verenigd Europa is, er geïnvesteerd zal moeten worden in cultuur. Voor niets gaat de zon op. Dat moet tot uiting komen in de begrotingen van de Europese Unie, in de zin dat er meer middelen moeten komen voor de opleiding en culturele vorming van de Europese jeugd. Wie de jeugd heeft, heeft immers de toekomst, en dat geldt ook voor de Europese Unie.
Ik ben het met sommige collega's eens dat het onontbeerlijk is dat de toekomstige burgers van de Europese Unie naast hun eigen taal nog een of twee talen beheersen, zodat ze zich vrij tussen de landen kunnen bewegen zonder de handicap dat ze de taal van een ander land niet spreken.
ERASMUS MUNDUS houdt rekening met de verschillende culturen, en is ook daarom een heel belangrijke stap vooruit. Een grotere mobiliteit van studenten komt het begrip voor elkaars cultuur en de talenkennis ten goede en bereidt onze burgers beter voor op het werken in een mondiale samenleving. Er zal in elk centrum een arbeidsbeurs tot stand komen, en dat is heel belangrijk, want zo worden jongeren geholpen bij het vinden van hun eerste baan, wat toch altijd al moeilijk is. De Europese Unie komt bovendien weer een rol van betekenis te spelen op het gebied van hoger onderwijs, en dat was nodig aangezien we terrein aan het verliezen waren aan andere landen. En dat het bedrijfsleven erbij wordt betrokken is positief omdat veel van de studenten daarin na hun studie aan de slag zullen moeten.
Ik wil de Commissie derhalve feliciteren met haar initiatief en mevrouw De Sarnez met haar uitstekende verslag en met al het werk dat zij heeft verzet om dat tot stand te brengen. Ik hoop alleen dat het succes van ERASMUS MUNDUS het begin zal inluiden van nog vele andere geslaagde programma's in de toekomst.

Gutiérrez-Cortines (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de Commissie gelukwensen met dit project, dat wij inmiddels dankzij de gelukkige inval van mevrouw De Sarnez de naam ERASMUS MUNDUS hebben meegegeven. Het past binnen het overige Commissiebeleid, want het zet de deur open naar de rest van de wereld. Het onderkent dat er een proces van mondialisering aan de gang is dat wij tegemoet moeten treden met actief, opbouwend beleid, en het onderkent tegelijkertijd dat postdoctorale en Europese masteropleidingen in Europa steeds belangrijker worden en moeten worden. Mijns inziens is dit een belangrijk vernieuwend document.
Ik feliciteer ook mevrouw De Sarnez met het gezonde verstand en de open geest die spreken uit haar verslag. Dat zijn basisingrediënten voor een goede samenwerking.
Er zijn enkele punten die ik wel interessant vind maar die mij zorgen baren. Zo ben ik het niet eens met mijn vriend, de communistische afgevaardigde Konstantinos Alyssandrakis. Volgens mij moeten de postdoctorale en Europese masteropleidingen dienen om universiteiten onderling partnerschappen te laten aangaan, zodat zij op het wereldtoneel vrijelijk kunnen samenwerken, zonder toezicht van buitenaf, afgezien dan van de kwaliteitsindicatoren. Er is mijns inziens geen politiek gezag dat grenzen kan stellen aan iniatieven op het gebied van kennis en samenwerking.
De grote dynamiek van onze huidige samenleving maakt het mijns inziens noodzakelijk dat mensen met elkaar kunnen samenwerken en universiteiten met elkaar in contact treden, raakvlakken zoeken en gezamenlijk besluiten nemen. Het enige dat ons te doen staat is hun optreden - om een traditionele uitdrukking te gebruiken - onze zegen mee te geven. Wat mij wel zorgen baart, en nu richt ik mij tot de Commissie, zijn de kwaliteitsindicatoren. Ik ben namelijk niet gerust op de grenzen tussen lidstaten en andere landen. Volgens mij moeten wij de oprichting meer bevorderen van Europese universiteiten en instellingen met een Europees karakter die, samen met de lidstaten, kunnen fungeren als deskundige organen, als een soort stakeholder en als werkelijke begunstigde van het programma. Die organen zouden echt moeten samenwerken aan deze projecten, ook al om de Commissie werk uit handen te nemen.
Verder is het heel belangrijk dat wij de onderwijsinstellingen stimulansen bieden. Wij moeten in het kader van dit programma niet alleen de studenten steunen maar ook die universiteiten die onderling contact onderhouden of veel doen aan uitwisseling met derde landen, want er moet perspectief worden geboden. Wij moeten zorgen dat er meer vaart in dat proces komt, want via ERASMUS is dat wel succesvol, maar ook veel te traag verlopen.
Succes is alleen gegarandeerd als wij de universiteiten terzijde staan bij de uitvoering van dit toenaderingsbeleid en hen helpen bij dit experiment.
Tenslotte moet er meer hulp komen voor minder bemiddelde studenten, aangezien velen van hen niet mee kunnen doen aan de programma's.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0080/2003) van de heer Mauro, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot goedkeuring van een meerjarenprogramma (2004-2006) voor de doeltreffende integratie van informatie- en communicatietechnologie (ICT) in de onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels in Europa (eLearning-programma) (COM(2002) 751 - C5-0630/2002 - 2002/2003(COD)).

Mauro (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, alvorens in te gaan op een aantal specifieke aspecten, wilde ik een informeel dankwoord richten tot de Europese Commissie, in de persoon van mevrouw Reding en haar medewerkers, alsook tot het Griekse voorzitterschap, in de persoon van de minister van Onderwijs, de heer Tsiakaris, die voorzitter van het onderwijscomité is. In deze twee maanden van ingespannen werken is het namelijk vooral aan hun disponibiliteit te danken dat wij ons hebben kunnen houden aan het strakke tijdschema dat wij voor goedkeuring van dit verslag hadden opgesteld.
Ik wil benadrukken dat over de wijzigingen die zijn aangebracht in het voorstel van de Europese Commissie overleg is gepleegd met zowel de diensten van de Commissie als vertegenwoordigers van de Raad. Ieder van ons beseft maar al te goed dat het eerste relevante resultaat dat wij met de goedkeuring van dit programma boeken, zal zijn dat de betreffende uitnodigingen tot het doen van voorstellen al op korte termijn kunnen worden gelanceerd.
Sedert de Top van Lissabon van maart 2000 zijn er heel wat stappen vooruit gezet op het vlak van eLearning. Van het voorstel voor een actieplan voor toepassing van de nieuwe technologieën in het onderwijs zijn wij vandaag aanbeland bij een wetgevingsresolutie waarmee een volwaardig meerjarenprogramma kan worden opgestart.
Zoals ik al tijdens de werkzaamheden rondom de eerste mededeling van de Commissie heb gezegd, ben ik vooral ingegaan op de belangrijke rol die de leerkrachten krijgen als transmissiekanaal voor digitale alfabetisering binnen onze scholen. In dit opzicht wordt de kwestie van lerarenopleidingen of hoe dan ook de kwestie van het klaarstomen van leraren voor het gebruik van nieuwe technologieën, een absolute prioriteit. De inspanningen die de Commissie op dit gebied heeft gedaan, zoals uit de tekst valt op te maken, zijn dan ook prijzenswaardig en verdienen onze volledige bijval.
Toch vond ik het zinvol een aantal wijzigingen in het voorstel van de Commissie aan te brengen. Allereerst wat de meerjarige begroting aangaat. De vraag die ik aan het begin van mijn taak heb gesteld was: 'hoe moet een adequate begroting voor zo'n ambitieus meerjarenprogramma eruit zien?? Het is niet zo gemakkelijk daar antwoord op te geven, omdat de middelen voor cultuur en onderwijs nu eenmaal altijd aan de lage kant zijn. Ik ben daarom uitgegaan van het voorstel dat de Europese Commissie zelf voor de begroting over 2003 heeft gedaan: voor de voorbereidingsactie zijn binnen begrotingslijn B3-1000 18 miljoen euro als betalingsverplichting uitgetrokken.
Ik heb daarop het voorstel van 36 miljoen euro, dat de Commissie tot op heden heeft aangehouden, gewijzigd, omdat ik het toch wel een kromme redenering vind dat men besluit jaarlijks minder te spenderen aan een meerjarenprogramma dan wat qua uitgaven geraamd is in de voorbereidingsactie. Ik verwacht dan ook een schouderklopje van de Commissie, omdat ik haar eraan herinnerd heb dat 18 miljoen euro vermenigvuldigd met 3 uitkomt op 54 miljoen euro, en dat lijkt me ook wel het geschikste getal.
Het tweede punt waar ik bij wil stilstaan, is de kwestie van de herverdeling van de begroting. In het voorstel van de Commissie was aanvankelijk 25 procent van de begroting bestemd voor het dichten van de digitale kloof. Ik heb in mijn wijzigingsvoorstel gevraagd om dit bedrag te verlagen, en ik zal nu uitleggen waarom. Ik ben er absoluut van doordrongen dat het maatschappelijk gesproken veel hout snijdt om de strijd aan te binden tegen de digitale achterstand. Maar ik ben er net zo hard van overtuigd dat het geld daarvoor moet komen uit andere communautaire instrumenten: structuurfondsen, Europees Sociaal Fonds, het programma LEONARDO DA VINCI. Als we namelijk op het geld voor eLearning zouden wachten voor de bestrijding van de digitale achterstand dan zou, zelfs voor een minimale adequate respons, bijna de hele begroting van de eLearning-actie op die manier opgeslorpt worden.
Wat daarentegen de elektronische jumelages van Europese scholen aangaat, wil ik met het oog op de doelstellingen die in de vorige resolutie van het Europees Parlement zijn aangenomen, benadrukken dat de lerarenopleidingen hun prioriteit blijven behouden. Ik hoop dat wij allemaal even tot ons willen laten doordringen dat in het jaar 2002 gemiddeld 90 procent van de basisscholen, 98 procent van de middelbare scholen en 99 procent van de beroeps- en technische scholen in de lidstaten een internetaansluiting hadden, terwijl slechts 39 procent van de onderwijzers, 50 procent van de leraren van het voortgezet onderwijs en 58 procent van de leerkrachten van beroeps- en technische scholen internet als leermiddel hebben ingezet. Achter deze cijfers gaan overigens grote onderlinge verschillen tussen de lidstaten schuil: tegenover een gemiddelde van ongeveer 75 procent in Denemarken staat een gemiddelde van 9 procent in Griekenland.
Aan deze cijfers, die op zichzelf al boekdelen spreken, kunnen twee conclusies worden verbonden. De eerste slaat op het gebruik van internet als didactisch instrument. Dat is niet alleen een probleem van infrastructuur en onderwijsfaciliteiten, maar het is ook een kwestie van docentenopleiding en een kwestie van organisatie. Mijn tweede conclusie slaat op het gebruik van de technische middelen: het doel kan worden om een echte uitwisseling te verkrijgen van goede praktijken tussen leerkrachten van verschillende lidstaten, op methodologisch en didactisch niveau; met andere woorden, er kunnen virtuele leslokalen worden opgezet.
Om deze redenen wilde ik onderstrepen dat het voorstel van de Commissie zich meer moet concentreren op het opsporen van de doeltreffendste manieren om docenten zover te krijgen dat zij internet in hun lessen gebruiken en om de verspreiding van goede praktijken in deze sector te stimuleren
Reding
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik graag de rapporteur willen bedanken voor het uitstekende werk dat hij geleverd heeft en voor de onmisbare bijdrage die hij niet alleen aan dit project geleverd heeft, maar ook aan het actieplan eLearning, dat het onderwerp was van zijn eerste verslag in 2001.
Het onderhavige voorstel voor een besluit van de Raad en van het Europees Parlement om het programma eLearning op te zetten, vormt het sluitstuk van de maatregelen voor integratie van nieuwe technologieën in de Europese onderwijs- en opleidingssystemen, waarvoor het startsein is gegeven op de Europese Raad in Lissabon. Het is zaak dat deze integratie snel en doelmatig, maar ook kritisch en doordacht tot stand komt.
Het voorstel van de Commissie is eerst en vooral een antwoord op het mandaat van Lissabon, dat in Stockholm en Barcelona is uitgebreid. Het gaat dus om een politieke boodschap die benadrukt hoe belangrijk het is om de uitdagingen van de nieuwe technologie aan te gaan bij het bouwen aan het Europa van de kennis.
Het nieuwe programma is ontworpen als aanvulling om de acties in bestaande programma's tot hun recht te laten komen. Het zou het mogelijk moeten maken om nieuwe vormen van samenwerking uit te proberen en zo nuttige informatie te verschaffen aan de nieuwe generatie van programma's van na 2006. Het voorstel voor programma's is eveneens het logische vervolg op de voorbereidende acties die, mijnheer de Voorzitter, de afgelopen drie jaar zijn uitgevoerd in het kader van de door het Parlement voorgestelde begotingstoewijzing, en die niet kunnen worden voortgezet zonder rechtsgrond.
Dit programma heeft drie hoofdlijnen. Als eerste is daar de digital literacy, de digitale geletterdheid, een nieuwe reeks vaardigheden die van levensbelang zijn in de kennismaatschappij. Scholen moeten hun leerlingen deze vaardigheden aanleren, zoals ze dat ook met lezen en schrijven doen. Na school zullen de leerlingen als burgers aan de samenleving deelnemen; de digitale geletterdheid moet dan deel uitmaken van het levenslang leren.
De tweede hoofdlijn betreft de digitale campussen. Het gebruik van nieuwe tools en methodes voor eLearning is niet alleen in het belang van de traditionele universiteiten maar ook van het hoger onderwijs op afstand. Daarbij kunnen deze nieuwe tools en methodes een erg positieve bijdrage leveren aan de versterking van het profiel van de Europese universiteiten en hun concurrentiepositie op wereldniveau.
De derde actie is mijns inziens het belangrijkst omdat het daarbij om onze kinderen gaat. Met genoegen heb ik geconstateerd dat het Parlement deze ook belangrijk vindt. Deze actie om scholen te koppelen via internet, zoals dat trouwens is gevraagd door de Europese Raad van Barcelona, is er nu - op uw verzoek - duidelijk op gericht om als hefboom te fungeren bij de bijscholing van docenten op het gebied van het gebruik van de nieuwe pedagogische mogelijkheden die de nieuwe communicatietechnologieën en de Europese samenwerking bieden.
Bovendien zijn er, zoals altijd bij dergelijke programma's, sectordoorsnijdende maatregelen en technische bijstand. Het zou goed zijn de resultaten meer te exploiteren en de reeds opgedane ervaringen uit te wisselen, en dan niet alleen met behulp van de verschillende tools en programma's van eLearning maar ook rekeninghoudend met wat er in de lidstaten gebeurt. Er zal dus bijzonder veel aandacht besteed worden aan informatie en communicatie. Dienaangaande kan ik u melden dat er al een eLearning portal is opgezet. Nog maar net drie maanden geleden heb ik dat portal geopend tijdens de manifestatie Learntech in Karlsruhe en nu al kunnen we bijzonder tevreden zijn over het aantal bezoekers.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met belangstelling kennis genomen van de budgettaire voorstellen van het Europees Parlement, die blijk geven van zijn steun voor het voorstel van de Commissie, en ik wil het Parlement daarvoor bedanken. U allen weet heel goed dat de Commissie in dit stadium niet anders kan doen dan haar initiële voorstel te handhaven. Dit voorstel zou kunnen worden herzien in het licht van een eventuele uitbreiding van het plafond uit rubriek 3 van de begroting voor de jaren 2004-2006. Trouwens, ik zou graag aan uw rapporteur willen verduidelijken dat de Commissie 24 van de 29 amendementen die door het Parlement zijn ingediend kan overnemen. Dat geeft toch wel aan dat het Parlement en de Commissie nagenoeg op één lijn zitten. Daarom koester ik de hoop dat we er zo snel mogelijk uitkomen, met inachtneming van de geldende interinstitutionele procedures. Met genoegen stel ik maar weer eens vast, mijnheer de Voorzitter, hoezeer onze twee instellingen het eens zijn als het gaat om de vooruitgang van het Europa van de burgers, en vooral het Europa van de kleine burgertjes wier scholen weldra met elkaar verbonden zullen zijn in een netwerk.

Pack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het verslag-Mauro bevat voorstellen om de effectiviteit van het eLearning-programma verder te verbeteren. Het voorstel van de Commissie was al veelbelovend en het wordt door de aanbevelingen van de heer Mauro alleen nog maar beter. Ik vind dat nu, met name dankzij de door hem voorgestelde verdeling van de financiële middelen, aanmerkelijk beter aan de eisen kan worden voldaan die wij aan dit programma stellen.
Volgens mij kan de bestaande digitale kloof niet met de geringe hoeveelheid beschikbare middelen overbrugd worden. Met digitale kloof doel ik op het feit dat de scholen in een aantal landen vaak wel over computers beschikken, terwijl dat in andere landen zelden het geval is. Daarom hebben wij getracht om u voor dit geldgebrek ontvankelijk te maken en ook daarvoor zou ik de heer Mauro willen bedanken. Ons amendement is een van de 24 amendementen die erop gericht zijn om scholen met elkaar te laten communiceren en om meer geld in hun computeruitrusting te steken.
De vraag over de manier waarop wij die digitale kloof tussen de verschillende landen kunnen overbruggen, kan hier niet beantwoord worden. Deze kloof kan wellicht met middelen uit het Cohesiefonds of uit het Sociaal Fonds of het Fonds voor Regionale Ontwikkeling gedicht worden.
Zoals al werd opgemerkt, moet het uitgangspunt van het eLearning-programma er nog sterker op gericht zijn om synergieën tussen de reeds bestaande programma's en het eLearning-programma te creëren. Als wij het echt van groot belang vinden dat scholen via een netwerk met elkaar verbonden zijn, zou dit streven heel goed aan het COMENIUS-programma gekoppeld kunnen worden. Waarschijnlijk is dat tot nu toe - zonder ondersteuning - ook al zo gegaan. Dat heb ik namelijk in veel scholen kunnen constateren die ik in het kader van het COMENIUS-programma heb bezocht.
Dat betekent naar mijn idee dat wij een nieuwe jumelage in het leven moeten roepen waardoor met name binnen de schoolomgeving niet alleen het leren van talen met behulp van eLearning wordt bevorderd, maar ook de interculturele dialoog. Als wij het over een virtuele campus hebben, heeft dat uiteraard ook duidelijke raakvlakken met de kwesties die hiervoor in het kader van het verslag-De Sarnez zijn besproken. Dat betekent dat ERASMUS en ERASMUS WORLD in hoge mate op het eLearning-programma afgestemd moeten worden. Het beste resultaat wordt namelijk bereikt als de virtuele mobiliteit aan de fysieke mobiliteit wordt gekoppeld.
Ik wil graag nog een keer iets benadrukken wat de heer Mauro zojuist heeft gezegd. Er bestaat een groot manco bij het docentenkorps en dat moet met behulp van dit programma opgelost worden. De docenten mogen namelijk niet bij hun leerlingen achterblijven, maar dienen juist meer kennis en vaardigheden te hebben zodat zij op dit gebied ook voor meer impulsen kunnen zorgen. In dat verband vormt het eLearning-programma in de huidige opzet een belangrijke aanvulling op alle bestaande leerprogramma's. Tot slot zou ik nogmaals iedereen voor de geleverde inspanningen willen bedanken.
Prets (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil graag nog even terugkomen op de Top van Lissabon. Die heeft op onderwijsgebied toch wel het een en ander teweeg gebracht. Er worden nieuwe programma's opgesteld om de aanspraken van de Unie om uit te groeien tot de meest concurrerende, dynamische kenniseconomie ter wereld, waar te kunnen maken. Een van de belangrijke instrumenten daarvoor is een intensiever en beter gebruik van de informatie- en communicatietechnologie. Wij hebben net al gehoord dat via het eLearning-programma meer aandacht besteed zal worden aan het bevorderen van het ICT-gebruik in leer- en opleidingsprogramma's om de kwaliteit en toegankelijkheid ervan te verbeteren.
Uit de statistische gegevens die de heer Mauro heeft opgesomd, is duidelijk gebleken hoe groot de kloof tussen de verschillende landen is. De uitrusting in de scholen is goed, maar het gebruik van de apparatuur is slecht. De docenten beschikken niet over de benodigde vaardigheden en dat levert een groot probleem op. Daarnaast hebben wij ook nog te maken met de kloof tussen Noord en Zuid. In Denemarken ligt het gebruik van computers bijvoorbeeld rond de 90 procent, terwijl dat in Griekenland slechts 11 procent is. Dat wil zeggen dat er sprake is van een grote kloof tussen deze twee landen, en dus ook binnen Europa.
Het beste antwoord op deze digitale kloof kan via de integratie met de overige Europese instrumenten gegeven worden. Het basis- en voortgezet onderwijs is in dit verband een belangrijke doelgroep. Daarom vind ik het ook belangrijk dat er meer in deze doelgroep geïnvesteerd wordt. Ik ben het dan ook volledig eens met het voorstel om 40 procent van de middelen aan het basis- en voortgezet onderwijs te besteden.
Tot slot zou ik willen benadrukken dat het succes van het onderwijsbeleid niet alleen van het aantal programma's afhankelijk is, maar ook en wellicht zelfs meer van de mate waarin deze op een realistische manier worden uitgevoerd en gefinancierd. Daarom moeten de beschikbare middelen ook van 36 miljoen naar 54 miljoen euro worden verhoogd. Dat moet niet gebeuren door geld bij andere programma's weg te halen of door met middelen te gaan schuiven. Een Europa van burgertjes, zoals u dat zojuist geformuleerd heeft, mevrouw de commissaris, kan namelijk alleen maar met extra financiële middelen werkelijkheid worden.

Andreasen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Mauro graag gelukwensen en hem bedanken voor het verslag dat thans voor ons ligt.
Het gaat hier om een bescheiden en goedkoop programma, ook al kost het dan misschien 54 miljoen euro, maar het is een stap in de goede richting en het was hoog tijd dat deze stap werd genomen. De nieuwe informatie- en communicatietechnologie is zeer interessant en belangrijk, en het is van groot belang dat deze technologie in de Europese onderwijs- en scholingssystemen wordt geïntegreerd.
Het onderhavige programma is niet bedoeld om de initiatieven van de lidstaten te vervangen, maar om ze te steunen en aan te vullen. Ik sluit mij gaarne aan bij de woorden van de heer Mauro en mevrouw Prets, en ik ben zo onbescheiden om erop te wijzen dat wij in Denemarken al een behoorlijk eind gevorderd zijn met de invoering van nieuwe technologie in het Deense onderwijs, waar 70 procent van de lagere scholen, 81 procent van de middelbare scholen en 92 procent van de beroepsopleidingen dagelijks op het internet surfen.
Maar iedereen kan met de nieuwe technologie leren omgaan, en daarom is het van belang dat dit programma kan worden gebruikt om de uitbreiding en spreiding van de 'beste praktijk? te steunen, onder andere door middel van partnerschappen tussen de scholen. Speciaal op dit gebied is uitwisseling van ervaringen van grote betekenis, en internet nodigt eigenlijk zelf tot dit soort oefeningen uit, ja het is feitelijk een deel van de subtiele filosofie van internet dat men vrijelijk ideeën uitwisselt en elkaar helpt. Ik ben er overigens vrij zeker van dat veel docenten geprofiteerd hebben van de mogelijkheid om met hun leerlingen ervaringen uit te wisselen, want in de praktijk blijken de jongeren op dit gebied vaak veel meer te weten dan hun docenten, en daar houdt dit programma ook rekening mee.
Het onderwijs stond hoog op de agenda's van de Raadsvergaderingen in Lissabon, Stockholm en Barcelona, en met de aanneming van het verslag-Mauro nemen wij een - zij het bescheiden - stap op weg naar de tenuitvoerlegging van de daar genomen besluiten.
Wyn (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, digitale geletterdheid is uiteraard een van de vaardigheden die essentieel zijn om volledig te kunnen deelnemen aan de kennismaatschappij waarin wij thans leven. Geen toegang hebben tot het internet of niet beschikken over computervaardigheden begint een belemmering te vormen voor maatschappelijke integratie en persoonlijke ontwikkeling. Voor een groot aantal banen in de dienstensector en de industrie zijn tegenwoordig algemene computervaardigheden vereist en daarom is een programma als eLearning van essentieel belang om de globale doelstelling van de Top van Lissabon van 2000 te bereiken, namelijk om van Europa voor 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld te maken.
Ik ben het eens met de rapporteur, de heer Mauro, dat kinderen reeds vanaf zeer jonge leeftijd en tot op de universiteit computervaardigheden moeten leren. Het is hier van groot belang dat de scholen en universiteiten, en vooral de docenten zelf, over de kennis beschikken om met alle nieuwe technologieën om te gaan. Laten we echter niet vergeten dat er veel benadeelde groepen in de samenleving zijn die niet kunnen profiteren van traditionele voorzieningen op het gebied van onderwijs en opleiding en die nu omdat zij niet digitaal geletterd zijn steeds sterker in een maatschappelijk en cultureel isolement geraken. Ik steun het al eerder gemaakte punt over hoe belangrijk het is om 25 procent van de begroting te reserveren voor het dichten van de digitale kloof. In veel regio's, en niet alleen in de toetredende landen, maar ook in mijn eigen Wales, een regio waarop doelstelling 1 van toepassing is, is het van cruciaal belang om vast te houden aan de 25 procent, want in veel van dit soort gemeenschappen is men er nog niet in geslaagd om de digitale kloof die recentelijk is ontstaan te overbruggen.

Hieronymi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is een compliment voor de Europese onderwijsprogramma's dat zij in deze tijd van mondialisering en steeds veranderende technologie alleen maar verder ontwikkeld hoeven te worden. Wij hebben geen nieuwe programma's nodig, want de bestaande programma's hebben bewezen dat zij effectief zijn en slechts aan nieuwe ontwikkelingen aangepast hoeven te worden. Wij hebben zojuist het voorbeeld van ERASMUS MUNDUS besproken en nu is met het eLearning-programma een soortgelijk instrument aan de orde. Wij zijn allemaal op de hoogte van het COMENIUS-programma dat in het kader van het grotere SOCRATES-programma wordt uitgevoerd. Het COMENIUS-programma is gericht op de samenwerking van minstens drie scholen uit verschillende lidstaten en is buitengewoon succesvol. Met relatief geringe middelen, maar met een hoge betrokkenheid van docenten en leerlingen, is het programma uiterst effectief gebleken. Daarom vind ik het geweldig dat wij erin geslaagd zijn om deze succesvolle jumelages tussen scholen via technologische ondersteuning op basis van het eLearning-programma verder uit te breiden. Wat de huidige COMENIUS-scholen betreft, hebben wij altijd geklaagd dat er te weinig middelen voor mobiliteit voorhanden waren. Dankzij de nieuwe technologie van het eLearning-programma ontstaat nu - weliswaar op virtueel niveau - een scala aan mobiliteitsmogelijkheden. Dat kan en mag echter slechts een aanvullende optie blijven. Virtuele mobiliteit kan het persoonlijke contact tussen mensen namelijk niet vervangen. Een dergelijke mobiliteit kan echter wel een reusachtig hulpmiddel zijn om in onze scholen het bewustzijn van een gemeenschappelijk Europa daadwerkelijk te vergroten.
Ik ben dan ook bijzonder verheugd dat voorgesteld is om de middelen voor de jumelages van 25 procent tot 40 procent te verhogen. Ik wil er in dat verband op wijzen dat het naast het overbruggen van de digitale kloof ook van bijzonder groot belang is om de aandacht te richten op de ontwikkeling van Europese software. Van de software die in Europa wordt gebruikt, komt namelijk 80 procent uit de VS. Ik ben zowel in goede als in slechte tijden een vriend van de Amerikanen, maar ik zou toch graag ook op softwaregebied een meer evenwichtige verdeling willen zien. Ik roep de Raad dan ook op om niet alleen in dit programma, maar ook in de andere technologieprogramma's aandacht te besteden aan de ontwikkeling en uitbreiding van Europese software om de noodzakelijke ondersteuning en faciliteiten mogelijk te maken.

Iivari (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het voorstel van de Commissie voor een eLearning-programma toont aan, dat de besluiten van de Top van Lissabon worden gerealiseerd, hoewel de grote doelstellingen van de strategie voor volledige werkgelegenheid en economisch succes nu met problemen te kampen hebben vanwege de onzekerheid in de wereldeconomie.
Het eLearning-programma is ook een goed voorbeeld van de goede samenwerking tussen het Parlement en de Commissie. De begroting van de Europese Unie bevat al voor het tweede jaar op initiatief van het Parlement een aparte begrotingslijn ter ondersteuning van eLearning. Dit jaar is voor deze begrotingslijn B 3-1000 18 miljoen euro toegewezen. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport heeft haar zorg uitgesproken over het feit dat het voorstel van de Commissie betekent, dat er op jaarbasis minder geld aan het programma wordt toegewezen dan nu aan het voorbereidend werk. Daarom stelt de commissie voor de totale begroting te verhogen van 36 naar 54 miljoen euro.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport is zich ervan bewust dat de uitgaven voor haar werkterrein moet worden aangepast aan de speelruimte van rubriek 3 van de financiële vooruitzichten die zeer krap is. Wij willen ook niet afdingen op de financiering van al eerder aangenomen meerjarenprogramma's. Ik wil echter wel de aandacht vestigen op het feit dat ook in de verklaring van de Begrotingscommissie wordt gewezen op de tegenstrijdigheid tussen het voorstel van de Commissie en de voorbereidende maatregelen. Naar de mening van de Begrotingscommissie lijkt het voorstel van de Cultuurcommissie om het krediet te verhogen dus goed gemotiveerd te zijn. Er is bovendien sprake van een zo klein bedrag, dat het waarschijnlijk in de foutmarge van rubriek 3 past.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport wil het belang onderstrepen van jumelages tussen scholen via internet. De commissie wil dat daar zowel basisscholen als middelbare scholen aan meedoen. Het erbij betrekken van basisscholen is naar mijn mening om veel redenen gerechtvaardigd. Het ontstaan van netwerken via internet biedt geheel nieuwe mogelijkheden voor kleine scholen in afgelegen gebieden voor geïnternationaliseerd onderwijs en het leren van vreemde talen en culturen. Aangezien basisscholen een volledige leeftijdsgroep omvatten, zijn er goede gronden om ze dergelijke mogelijkheden te bieden, ook voor het bestrijden van de digitale tweedeling, het andere doel van het programma.

Om iedereen bij de informatiemaatschappij te betrekken, is het noodzakelijk dat op de scholen voldoende docenten aanwezig zijn met kennis van informatietechnologie. Het gebruik van computers als onderwijstool is nog beperkt. In 2002 beschikte gemiddeld 90 procent van de basisscholen over een internetverbinding, maar gebruikte slechts 39 procent van de onderwijzers internet bij het onderwijs.
De verschillen per land bij het gebruik van internet zijn nog steeds groot, zoals wij hier al hebben gehoord. Zij zullen alleen kleiner worden door maatregelen van de lidstaten zelf. Het eLearning-programma kan er op zijn best toe dienen om een gelijkmatige benutting van de informatietechnologie te bevorderen en voorbeelden te geven van hoe deze kan worden gebruikt.

Sanders-ten Holte (ELDR).
Voorzitter, allereerst wil ik graag de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende verslag. Nog een drietal punten. Het is goed dat het basisonderwijs erbij wordt betrokken, maar ik wil ook nog eens een pleidooi houden voor de ouderen en diegenen die in afgelegen gebieden wonen. Die mogen niet worden verwaarloosd. Zij kunnen baat hebben bij levenslang leren en zij kunnen hun kennis en ervaring aan volgende generaties doorgeven.
Een tweede punt is het belang van het stimuleren van jumelages tussen scholen. Er zijn grote verschillen - het is al eerder gezegd - tussen de verschillende regio's binnen Europa met betrekking tot het niveau van de kennis en het gebruik van de IT in het onderwijs en dat maakt het voor scholen moeilijk om samen te werken. Ik wil er nog eens met nadruk op aandringen dat men de huidige situatie in kaart brengt en ook de kandidaat-lidstaten erbij betrekt, want alleen dan is er een meer gerichte aanpak mogelijk voor scholen die een achterstand hebben en dat zal het scala aan mogelijkheden sterk vergroten.
Een derde punt: het gaat niet alleen om de kwantiteit, maar ook om de kwaliteit. Ik verwacht dat de particuliere sector die de werkgroep eLearning Industry Group in het leven heeft geroepen, een belangrijke bijdrage kan leveren. Die samenwerking tussen de particuliere en de overheidssector vind ik een heel goede zaak. Op die manier worden wij de meest dynamische kenniseconomie ter wereld en dat is ons doel.

Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte vaders en moeders die hier aanwezig zijn, wie heeft niet zo nu en dan het schaamrood op de kaken als hij of zij met zijn of haar kleuter of schoolgaand kind achter de computer zit? Vanaf het moment dat mijn tweeling naar de kleuterschool ging - inmiddels zijn ze negen jaar - hebben zij mij voortdurend laten zien hoe de computervork in de steel zit. Ik denk dan ook dat ik meer baat bij het eLearning-programma zou hebben dan mijn kinderen. Tot zover mijn privé-situatie. In ieder geval ben ik blij met dit programma en ik wil de rapporteur graag met zijn verslag feliciteren, met name vanwege zijn streven naar meer Europese software, inhoud en diensten. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de vijftien lidstaten en de Europese Unie, maar wij mogen daarbij de Raad niet van zijn verantwoordelijkheid ontslaan.
Ik ben ook verheugd over alle amendementen die erop gericht zijn om het zo belangrijke gebruik van internet te stimuleren, niet alleen onder de scholieren, maar ook onder de docenten. Het verslag heeft overigens veel goede aspecten, maar met één punt kan ik het toch niet eens zijn. De digitale kloof tussen de lidstaten is iets wat door de vijftien en spoedig door de 25 lidstaten gezamenlijk overbrugd moet worden! De digitale kloof in onze samenleving is echter een zaak van ons allemaal. Wat de toewijzing van de middelen betreft, zouden wij volgens mij - in samenhang met uw amendement 10 - dan ook aan het voorstel van de Commissie moeten vasthouden. Naar ons idee ontstaat daardoor namelijk een veel evenwichtigere verdeling van de middelen. Het spijt mij dat ik daar niet gedetailleerder op in kan gaan, maar daarvoor ontbreekt helaas de tijd!

Zabell (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst een woord van felicitatie aan de rapporteur en onze collega, de heer Mario Mauro. Ik weet nog goed hoe wij, toen ons twintig, dertig jaar geleden op school werd gevraagd om een voorstelling van hoe wij dachten dat de 21e eeuw eruit zou komen te zien, zonder uitzondering een tekening maakten van marsmannetjes, ufo's, vliegende schotels, hypermoderne auto's, supertreinen en elektrische auto's. Niemand voorzag destijds wat de echte revolutie van deze eeuw zou worden: de opmars van de informatie- en communicatietechnologie. De veranderingen volgen elkaar op in duizelingwekkend tempo, maar het is onze plicht tegenover de Europese burgers, vooral de kinderen en jongeren, te voorzien in adequaat onderwijs in moderne technologie. Daarvoor is geld nodig, want dat onderwijs kan niet zonder computers, multimedia-apparatuur, een internetaansluiting, en, last but not least, gekwalificeerde docenten.
Dames en heren, op dermate belangrijke posten mogen wij niet beknibbelen. Wij moeten goed beseffen dat kinderen van vandaag die morgen, wanneer zij volwassen zijn, niet kunnen omgaan met nieuwe technologieën, in feite analfabeet zijn. Dat mogen wij niet laten gebeuren. Ik ben het daarom volledig eens met de rapporteur dat de opleiding van docenten voor het onderwijs in nieuwe technologieën een prioritaire noodzaak is. Ik ben het ook volledig met hem eens dat de begroting ruimer moet zijn dan de 36 miljoen euro die de Europese Commissie voorstelt, want het valt natuurlijk niet te rijmen dat er meer wordt uitgetrokken voor de voorbereidingen van een programma dan voor het programma zelf.
Tenslotte ben ik voorstander van de elektronische jumelage van scholen in Europa. Dat is een prima manier om samenwerking tussen onderwijsinstellingen verspreid over heel Europa te bewerkstelligen, de dialoog tussen verschillende culturen te stimuleren, de kennis van andere talen te bevorderen, en uitwisselingen mogelijk te maken tussen kinderen die elkaar via de nieuwe technolgie hebben leren kennen en elkaar graag ook persoonlijk zouden ontmoeten.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met dit verslag en met de reactie van de Commissie op de amendementen van het Parlement. Maar ook als we erin zouden slagen de begroting tot 54 miljoen te verhogen, zoals in dit verslag wordt aanbevolen, dan zou dat slechts een druppel op een gloeiende plaat zijn. Als de doelstellingen van Lissabon ons menens zijn dan moet niet alleen de Europese begroting worden verhoogd, maar moeten we een manier vinden om ook de lidstaten zover te krijgen dat ze deze zaken serieus aanpakken.
Ik weet bijvoorbeeld dat veel docenten in Ierland op eigen kosten bepaalde vaardigheden hebben moeten verwerven. Ze hebben via hun vakbond vaardigheden aangeleerd om deze vervolgens door te kunnen geven aan hun leerlingen. Dat lijkt mij niet de aangewezen manier om de doelstellingen van het Lissabon-proces te bereiken.
Ik ben voorstander van het voorstel om een kwart van de begroting te besteden aan de digitale kloof. Dit is een puur economische kwestie - namelijk leerlingen in staat stellen om daadwerkelijk aan de arbeidsmarkt deel te nemen wanneer zij die betreden. Het lijkt een duidelijke zaak dat mensen die niet beschikken over de technische vaardigheden om met computers om te gaan niet alleen worden buitengesloten van de economie, maar ook van de democratische processen in de samenleving. Dit is waar uitsluiting van bepaalde leden van de maatschappij uiteindelijk op neerkomt.
Er is duidelijk behoefte aan betere voorzieningen op het gebied van computeronderwijs in Ierland. Zoals ik al zei, hebben 2500 Ierse docenten het afgelopen jaar een bijscholingsprogramma gevolgd.
Ik ben het helemaal eens met de verhoging van de begroting. Ik steun het idee van gezamenlijke maatregelen van de Commissie, de lidstaten en andere partners op het gebied van onderwijs teneinde de ervaringen van de lidstaten te evalueren en beste praktijken te bevorderen in het gebruik van eLearning en de strijd tegen de digitale kloof. Ik weet dat dit voorstel een dringend nodige stimulans zal geven aan de toepassing van eLearning op scholen. Ik hoop dat dat ook het geval zal zijn in Ierland. Vooral het idee van elektronische jumelage staat mij aan en ik hoop dat de mogelijkheden die nu worden geboden optimaal worden benut.
Gezien het feit dat de economische ontwikkeling en groei van Ierland sterk afhankelijk is van moderne technologie, is het verbijsterend om te zien hoe weinig geld en hoe weinig aandacht er in het onderwijsbeleid van Ierland aan dit onderwerp wordt besteed.

Martens (PPE-DE).
Voorzitter, geachte commissaris, collega's, terecht heeft de Europese Raad in Lissabon zich destijds zorgen gemaakt over de internationale positie van Europa en daarbij gesproken over de mogelijkheden van nieuwe technologieën. De opkomst van de informatie- en communicatietechnologie is van grote betekenis, niet meer weg te denken uit onze samenleving en heeft op allerlei gebieden veel consequenties, onder andere ook voor het onderwijs. De ICT stelt nieuwe eisen aan het onderwijs en dus ook aan leerkrachten. Leerlingen moeten worden voorbereid op participatie aan een kennissamenleving. Het levert echter niet alleen extra werk op maar kan ook een verrijking betekenen voor het onderwijs. Het biedt immers ook nieuwe mogelijkheden voor kennisoverdracht. Niet uitgesloten is dat de ICT op termijn een enorme verandering in de structuur van het onderwijs met zich mee zal brengen.
Voorzitter, in 2002 zijn de eerste gedachten over eLearning geformuleerd. Nu is de uitwerking daarvan aan de orde in het werkplan. Het betreft een belangrijk en ambitieus plan om binnen afzienbare tijd een hoogwaardige ICT-infrastructuur tegen redelijke prijzen te realiseren teneinde de kwaliteit en de toegankelijkheid van de ICT in het onderwijs te vergroten. Een geweldige uitdaging. Vanaf het begin was het duidelijk dat het hierbij niet alleen kan gaan over het beschikbaar zijn van apparatuur en het technisch kunnen bedienen van die apparatuur. Zeker zo belangrijk is ook hoe leerkrachten en leerlingen deze apparatuur bij het leerproces kunnen gebruiken als onderwijsinstrument. Dan kom je op de didactische, pedagogische en educatieve dimensie van eLearning. Ik ben blij dat in het verslag ook daarvoor aandacht is.
Het gaat immers ook om de vraag waartoe? Onderwijs heeft niet alleen betrekking op kennisoverdracht maar gaat ook over zaken als communicatieve en sociale vaardigheden, die belangrijk zijn voor de persoonlijke ontwikkeling. Ook moet het bijdragen aan het gevoel van burgerschap, aan maatschappelijke betrokkenheid en, als het gaat over Europa, ook aan respect voor culturele diversiteit. Kan het daartoe ook gebruikt worden? Ja. Het verslag biedt daarvoor goede aanknopingspunten, met name daar waar gesproken wordt over software die beschikbaar moet komen, waar gesproken wordt over inhoud en waar gesproken wordt over het belang van de vorming van leerkrachten.
Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat dit plan een geweldige kans is om een jonge generatie vertrouwd te maken met nieuwe technologieën, en een nieuwe interculturele dialoog kan bevorderen die voor Europa zo belangrijk is. Vrede is geen vanzelfsprekendheid, daar moet elke dag aan gewerkt worden. In Europa gebeurt dat via dialoog en samenwerking en dat blijkt een goede formule. Dat vergt echter ook de inzet van een toekomstige generatie. Om deze daarvoor te interesseren en te motiveren is het belangrijk dat mensen elkaar kennen en begrijpen. Daarvoor zijn contacten over de grenzen, internationale contacten en ervaringen van groot belang. Dit programma eLearning biedt daartoe nieuwe mogelijkheden. We weten allemaal - het is al ter sprake gekomen - hoe succesvol uitwisselingsprogramma's zijn en welke geweldige ervaringen scholen en studenten daarmee hebben. De ICT vergroot de mogelijkheden op dit terrein via de virtuele campussen, jumelages van scholen, via internet en het bevorderen van onderwijspartnerschappen. Maar zoals collega Hieronymi al zei kunnen de virtuele ontmoetingen de echte ontmoetingen niet vervangen. Ze kunnen echter wel een belangrijke aanvulling zijn. Ik dank daarom de rapporteur voor het vele goede werk.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.48 uur gesloten)

